^

Bibiri Kuyie Nnɑ́ɑǹtì Pɑ́tíri

The Holy Bible in the Ditammari language of Benin

copyright © 2001 SIM International
Language: Ditammari
Translation by: SIM

This translation text is made available to you under the terms of the Creative Commons License: Attribution-Noncommercial-No Derivative Works. (http://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/3.0/) In addition, you have permission to port the text to different file formats, as long as you do not change any of the text or punctuation of the Bible.

You may share, copy, distribute, transmit, and extract portions or quotations from this work, provided that you include the above copyright information:

You must give Attribution to the work.

You do not sell this work for a profit.

You do not make any derivative works that change any of the actual words or punctuation of the Scriptures.

Permissions beyond the scope of this license may be available if you contact us with your request.

This translation is made available to you under the terms of the Creative Commons Attribution-No Derivatives license 4.0.

You may share and redistribute this Bible translation or extracts from it in any format, provided that:

You include the above copyright and source information.

You do not make any derivative works that change any of the actual words or punctuation of the Scriptures.

Pictures included with Scriptures and other documents on this site are licensed just for use with those Scriptures and documents. For other uses, please contact the respective copyright owners.

2022-05-31

ePub generated by Haiola 22 Feb 2024 from source files dated 31 Aug 2023
eBible.org certified

5e2d0f12-f1d8-567b-bf98-cf1de4599d16

Tenketɛ́

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

14

15

16

17

18

19

20

21

22

23

24

25

26

27

28

29

30

31

32

33

34

35

36

37

38

39

40

41

42

43

44

45

46

47

48

49

50

Tenketɛ́

Di mpɑ́tíri tɔ tìì nɑ́ɑǹtì

Bɛ̀ yu di mpɑ́tíri Tenketɛ́ kɛ yɛ̃́ diì nɑ̀ɑ́mmɛ̀ Kuyie ndɔ̀ɔ̀ mɛ̀ɛ̀ botí kutenkù. Kɑ̀ɑ dɔ́ kɛ́bɑntɛ́ kutenkù ti fòù kùù miɛkɛ kù dòmmɛ̀ nɛ̀ onìtì kó mɛfíè ntúmɛ̀ diì pɑ́tíri miɛkɛ nkɛ dɛ kó tinɑ́ɑǹtì bomɛ̀.

Diì pɑ́tíri múnkɛ ti nɑ́ɑ́ nKuyie ndɔ́mɛ̀ kɛ́dɛɛtɛ́ onìtì kɛ tɑ̃ɑ̃tɛ́ bɛnìtìbɛ̀ mɑbɛ̀ kɛ bɛ̀ dɔ̀ɔ̀nɛ̀ mɛtɑummɛ̀, bɛɛ̀ mɑbɛ̀ kó yɛyètɛ̀ tu: Abɑrɑhɑmmu nɛ̀ Isɑki nɛ̀ Sɑkɔbu, kɛ̀ dɛ̀ mboní kɛ kùu dɔ̀ɔ̀nɛ̀ mɛtɑummɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ.

Diì ti nɑ́ɑ́ nKuyie mbɛnkɛmɛ̀ kumɑ́ɑ̀ bɛnìtìbɛ̀ nɛ̀ ku yóó bɛ̀ bekɛ́nɛ̀mɛ̀ nɛ̀ kù nimɛ̀ bɛ̀ɛ̀ kù tũ̀ nkɛ bɛ̀ teénnɛ̀.

Dɛ kó difɔ̃nkúò kɛ nɛ́ ti nɑ́ɑ́ nti bo yiemmɛ̀ kù yɛ̃ mmù kɛ nyɛ̃́ kɛ dò nkù nɑ̀kɛ́ tì yóó dɔɔ̀, kɛ nyíé nku tɑnnɔ̀ nɛ̀ ku kuɔ́. Diì múnkɛ ti nɑ́ɑ́ ndimɔ̀nnì kɔbɛ bɛ̀ɛ̀ do tũ̀ nKuyie mbɛ̀ do kù tũ̀ mmɛ̀ɛ̀ botí.

Di mpɑ́tíri nɑ́ɑǹtì duɔ́ kɛ dòmmɛ̀

1. Kuyie ndɔ̀ɔ̀mɛ̀ kutenkù nɛ̀ onìtì 1:1-2:25

2. Onìtì yetɛmɛ̀ Kuyie nkɛ̀ kù wɛ̃̀tɛ koò dɔúnnɛ̀ dinùù kù yóó ò dɛɛtɛ́mɛ̀ 3

3. Kɑyɛ̃ɛ̃ nɛ̀ Abɛɛdi bɛ kó tinɑ́ɑǹtì 4

4. Adɑmmu kó kufuku kɛ́tuɔkɛnɛ̀ Nɔwee 5

5. Mɛniɛ nkùɔmɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ kɛ̀ Nɔwee yentɛ́ nɛ̀ o kɔbɛ 6-9

6. Nɔwee kó kufuku 10

7. Bɛnìtìbɛ̀ mɑɑ́mɛ̀ didènnì Bɑbɛɛdi kɛ̀ Kuyie ncɑ̃́nnɛ́ cɑ̃́nnɛ́ bɛ nɑ́ɑǹtì 11

8. Abɑrɑhɑmmu kó tinɑ́ɑǹtì 12:1-25:18

9. Sɑkɔbu kó tinɑ́ɑǹtì 25:19-37:1

10. Sosɛfu kó tinɑ́ɑǹtì 37:2-50:26

KUTENKÙ KETƐ́ MƐ̀Ɛ̀ BOTÍ

1

Kutenkù kó mudɔɔ̀rìmù

1 Kuyie nyóó dɔɔ̀ kutenkù kɛ́dɔɔ̀ tiwɛtì nti nɛ̀ kɛtenkɛ̀.

2 Kɛ̀ kɛtenkɛ̀ í mmɔkɛ kɛ̀ dòmmɛ̀, dɛ̀mɑrɛ̀ í mbo, kɛ̀ do dò nkubinku nku kɛ dò mbì. Kɛ̀ Kuyie nYɑɑ́ nnɔ́nkɛ́ ku ĩ́nkɛ̀ kɛ nɑmpú. 3 Kɛ̀ Kuyie mbɛ́i nkɛ dɔ̀: Kuwennikuu yɛ̀nní! Kɛ̀ kùu yɛ̀nní. 4 Kɛ̀ kùu pɛ́nsìrì kuwenniku kɛ́ kù cɑ̃̀ńnɛ́ nɛ̀ dibiìnnì, 5 kɛ́yú kuwenniku kɛ dɔ̀ kuyie, nkɛ́yú dibiìnnì kɛ dɔ̀ kɛyènkɛ̀. Kɛ̀ kuyuokuu buotɛ́ kɛ̀ dikṹnweńnìi buotɛ́. Diyiè ketirì ndi.

6 Kɛ̀ Kuyie ndɔ̀: Tiwɛtìi buotɛ́ kɛ́totɛ́ mɛniɛ kɛ̀ miɛ nní ḿbo kɛĩ́nkɛ̀ kɛ̀ mɛtɛ̃mɛ̀ bo kɛtenkɛ̀. 7 Kù bɛ́i mmɛmmɛ kɛ̀ tiwɛtìi buotɛ́ kɛ́totɛ́ mɛniɛ, miɛ nkɛĩ́nkɛ̀ mɛtɛ̃mɛ̀ kɛtenkɛ̀. 8 Kɛ̀ kùu yú kɛĩ́nkɛ̀ kɛ dɔ̀ tiwɛtì. Kɛ̀ kuyuokuu buotɛ́ kɛ̀ dikṹnweńnìi buotɛ́. Diyiè dɛ́rì ndi.

9 Kɛ̀ Kuyie mbɛ́i nkɛ dɔ̀: Mɛniɛ mmɛ̀ɛ̀ kpɑɑ́ mɛ̀ɛ tíí ndɛ̀mɑrɛ̀ mɑ́ɑ̀, kɛ̀ kɛtenkɛ̀ɛ feitɛ́. Kɛ̀ dɛ̀ɛ dɔɔ̀ kù yɛ̃mmɛ̀. 10 Kɛ̀ kùu yú dɛ̀ɛ̀ wɑɑ́nnì kɛ dɔ̀ kɛtenkɛ̀, kɛ́yú mɛniɛ nkɛ dɔ̀ dɑ̀mɛ́ɛ̀rì. 11 Kɛ̀ Kuyie ndɔ̀: Titieti nɛ̀ timútì dɛ̀ɛ yɛ̀nní dɛbotí dɛbotí kɛ́mpɛí yɛbɛ. Kɛ̀ dɛ̀ɛ dɔɔ̀ kù yɛ̃mmɛ̀. 12 Timútì nɛ̀ titieti kɛ̀ dɛ̀ɛ yɛ̀nní kɛ́mpɛí dɛ bɛ, dɛ bɛ. Kɛ̀ kùu dɛ̀ pɛ́nsìrì. 13 Kɛ̀ kuyuokuu buotɛ́ kɛ̀ dikṹnweńnìi buotɛ́. Diyiè tɑ̃ɑ̃́nnì ndi.

14 Kɛ̀ Kuyie nyíɛ́ kɛ́bɛ́i nkɛ dɔ̀: Kuwenniku ḿbo kɛĩ́nkɛ̀ kɛ́mbɑɑ̀tì kɛyènkɛ̀ nɛ̀ kuyie nnɛ̀ yɛmɔ̀rɛ̀ nɛ̀ yɛwe nɛ̀ yɛbie, 15 kɛ́mmí kɛĩ́nkɛ̀ nɛ̀ kɛtenkɛ̀. Kɛ̀ dɛ̀ɛ dɔɔ̀ kù yɛ̃mmɛ̀. 16 Kɛ̀ Kuyie ndɔɔ̀ dɛ̀mɑrɛ̀ dɛ̀dɛ́rɛ̀ dɛ̀ɛ̀ bo mmí, kɛ̀ dɛdiɛrɛ̀ ntú diyiè dìì bo mmí kuyie, kɛ̀ dɛsɑ́m̀pɔ́rɛ̀ ntú otɑ̃̀nkù wèè bo mmí kɛyènkɛ̀, kɛ yíɛ́nɛ̀ siwɑ̃̀ɑ̃. 17 Kɛ̀ Kuyie ndɛ̀ ɑ̃nnɛ́ kɛĩ́nkɛ̀ kɛ̀ dɛ̀ mmí kɛtenkɛ̀. 18 Kɛ̀ dɛ̀ mmí kuyie nnɛ̀ kɛyènkɛ̀, kɛ bɑɑ̀tì kuwenniku nɛ̀ dibiìnnì. Kɛ̀ kùu dɛ̀ pɛ́nsìrì. 19 Kɛ̀ kuyuokuu buotɛ́ kɛ̀ dikṹnweńnìi buotɛ́. Diyiè nɑɑnnì ndi.

20 Kɛ̀ Kuyie ndɔ̀: Dɛsĩ́ntɛ́kpɛrɛ dɛmɔuu buotɛ́ mɛniɛ mmiɛkɛ, kɛ̀ sinɔɔ buotɛ́ kɛ́nhɛintɛ kɛĩ́nkɛ̀, kɛ̀ dɛ̀ɛ dɔɔ̀ kù bɛ́immɛ̀. 21 Kɛ̀ kùù dɔɔ̀ siyĩĩ diɛsì nɛ̀ dɛ̀ɛ̀ kó dimɑ̀ɑ̀ fòù mɛniɛ mmiɛkɛ, dɛbotí dɛbotí nɛ̀ sinɔɔ sibotí sibotí. Kɛ̀ kùu dɛ̀ pɛ́nsìrì, 22 kɛ́ dɛ̀ pɑ̃ mɛsɑ̀ɑ̀ nkɛ dɔ̀ dɛ̀ɛ piɛ́ kɛ́sṹṹ, nkɛ̀ siyĩĩ sṹṹ mmɛniɛ mmiɛkɛ, kɛ̀ sinɔɔ sṹṹ nkɛtenkɛ̀ ĩ́nkɛ̀. 23 Kɛ̀ kuyuokuu buotɛ́ kɛ̀ dikṹnweńnìi buotɛ́. Diyiè nummurì ndi.

24 Kɛ̀ Kuyie ndɔ̀: Kɛtenkɛ̀ɛ pɛitɛ́ iwũɔ̃ imɔu botí. Icɛ̃wũɔ̃ diɛyì nɛ̀ isɑ́m̀pɔ́ì nɛ̀ ikpɑwũɔ̃ ibotí ibotí nɛ̀ dɛbɑmbɑɑ̀nnɛ̀ dɛbotí dɛbotí. Kɛ̀ dɛ̀ɛ dɔɔ̀ kù yɛ̃mmɛ̀. 25 Kɛ̀ Kuyie ndɔɔ̀ iwũɔ̃ ibotí ibotí nɛ̀ icɛ̃wũɔ̃ nɛ̀ dɛbɑmbɑɑ̀nnɛ̀ dɛmɔu. Kɛ̀ kùu dɛ̀ pɛ́nsìrì. 26 Kɛ̀ Kuyie ndɔ̀: Tí dɔɔ̀nɛ̀ onìtì kòo nti dònnɛ̀, kɛ́mbɑkɛ́ siyĩĩ nɛ̀ sinɔɔ sìì pùtì kɛĩ́nkɛ̀, nɛ̀ iwũɔ̃ ìì bo kɛtenkɛ̀ nɛ̀ dɛbɑmbɑɑ̀nnɛ̀ dɛmɔu.

27 Kɛ̀ Kuyie ndɔɔ̀ onìtì kòo nkù dònnɛ̀.

Kù do dɔ̀ɔ̀ onitidɔ̀ù nɛ̀ onitipòkù nwe.

Kù bɛ̀ dɔ̀ɔ̀ kɛ̀ bɛ̀ nkù dònnɛ̀mu.

28 Kɛ̀ kùu bɛ̀ pɑ̃ mɛsɑ̀ɑ̀ nkɛ́ bɛ̀ nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Piɛ́nnɛ̀ kɛ́sṹṹ nkɛ́píɛ nkɛtenkɛ̀ kɛmɔu, kɛ́ nkɛ̀ bɑkɛ́, kɛ́mbɑkɛ́ siyĩĩ nɛ̀ sinɔɔ sìì pùtì kɛĩ́nkɛ̀, nɛ̀ iwũɔ̃ imɔu ìì bo kɛtenkɛ̀ ĩ́nkɛ̀. 29 Kɛ̀ Kuyie ndɔ̀: N di duɔ́mmu timútì timɔu tìì pɛí nɛ̀ dɛtie ndɛmɔu dɛ̀ɛ̀ pɛí, kɛ̀ dɛ̀ bo ntú di kó mudiì. 30 N duɔ́mmu timútì nɛ̀ titieti kɛ̀ tì bo ntú iwũɔ̃ imɔu nɛ̀ tinɔ̀tì timɔu, nɛ̀ dɛbɑmbɑɑ̀nnɛ̀ dɛmɔu dɛ kó mudiì. Kɛ̀ dɛ̀ɛ dɔɔ̀ kù yɛ̃mmɛ̀. 31 Kɛ̀ kùu yɑ̀ kù dɔ̀ɔ̀ dɛ̀ dɛmɔu kɛ́ dɛ̀ pɛ́nsìrì. Kɛ̀ kuyuokuu buotɛ́, kɛ̀ dikṹnweńnìi buotɛ́. Diyiè kuɔ́nnì ndi.

2

1 Mɛm̀mɛ kɛĩ́nkɛ̀ nɛ̀ kɛtenkɛ̀ dɛ̀ dɔ̀ɔ̀mɛ̀ nɛ̀ dɛ̀ɛ̀ kó dimɑ̀ɑ̀ bo. 2 Kuyie mpĩ́ nku tɔ̃mmú mumɔu yɛwe yɛ̀kuɔ̀ ndi, kɛ́om̀pɛ̀ diyiè yiénnì yiè. 3 Kù dì pɑ̃mu mɛsɑ̀ɑ̀ nkɛ dì cɑ̃̀ńnɛ́ kɛ̀ dì tu ku kpɛri, kɛ yɛ̃́ kù dèèmɛ̀ ku tɔ̃mmú mumɔu kɛ òmpɛ̀ diì yiè. 4 Miɛ m̀botí nku Kuyie ndɔ̀ɔ̀mɛ̀ kɛĩ́nkɛ̀ nɛ̀ kɛtenkɛ̀, nɛ̀ dɛ̀ɛ̀ kó dimɑ̀ɑ̀ bo.

Kuyie nkɑ̀nnɛmɛ̀ onìtì kupúú sɑ̀ɑ̀kù Edɛnni

Ti Yiɛ̀ nKuyie ndɔ̀ɔ̀ dìì mɔ̀nnì kɛtenkɛ̀ nɛ̀ kɛĩ́nkɛ̀, 5 titieti nɛ̀ timútì dɛ̀ do í bo, ti Yiɛ̀ nKuyie mmu ndo í duɔnní fɛtɑɑfɛ̀, onìtì mu ndo í bo kɛ bo nkuuti. 6 Mupɑ̃̀ɑ̃ mmɑmù muù do yiɛ̀ní kɛ yɔ́ɔ́rì kɛtenkɛ̀.

7 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie ndɔɔ̀ onìtì nɛ̀ mutɑ̃́ɑ̃́, nkɛ́fuutɛ o ɔ̃nnì muyɑɑ́ nkòo mɔɔtɛ mufòmmu. 8 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie mbuɔtí dɛtie nkupúú sɑ̀ɑ̀kù Edɛnni, diyiè yìɛ̀ní kɛ̀ɛ̀ bíɛ́kɛ̀, kɛ́kɑnnɛ kù dɔ̀ɔ̀ wèè nìtì dɛ miɛkɛ. 9 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nduɔ́ nkɛ̀ dɛtesɑ̀ɑ̀rɛ̀ dɛbotí dɛbotíi yɛ̀nní, kɛ́mpɛí yɛbɛ kɛ̀ yɛ̀ wenni kɛ nɑɑti. Kɛ̀ kùu soó nkupúú cuokɛ̀ mutie mùù duɔ̀ mmufòmmu nɛ̀ mùù yĩ́ɛ̃́kùnko mɛsɑ̀ɑ̀ ǹnɛ̀ mɛyɛi.

10 Kɛ̀ kukó ndiɛkù nyiɛ̀ní Edɛnni kɛ yɔ́ɔ́rì dɛ kó kupúú kɛ́totɛ́ kucɛ mɛ̀nɑ̀ɑ̀. 11 Kuketikù yètìrì tu Pisɔ̃ɔ̃ kɛ̀ kù fitɛ́ dihɛì bɛ̀ tu dì Afidɑɑ. Kɛ̀ mɛsɔɔ mbo dɛ kó dihɛì miɛkɛ, 12 mɛsɔɔ nkperímɛ̀ nɛ̀ tihúúntì fɔ̃ɔ̃ti nɛ̀ yɛtɑ̃́sɑ̀ɑ̀yɛ̀ yɛ̀ɛ̀ donku dɛu. 13 Kɛ̀ kudɛ́ríkù yètìrì tu Kiyɔ̃ɔ̃ kuù fitɛ́ dihɛì bɛ̀ tu dì Kuusi. 14 Kɛ̀ kutɑ̃ɑ̃́nkù kpɛri tú Tikidi, kuù pũɔ̃̀ ndiyiè yìɛ̀ní kɛ̀ɛ̀ bíɛ́kɛ̀ kɛ firì dihɛì bɛ̀ tu dì Asidii, kɛ̀ kunɑɑnkù kpɛri tú Efɑdɑti.

15 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nkɑnnɛ onìtì dɛ kó kupúú miɛkɛ kòò bo nkù kuuti kɛ kù bɑ̀ɑ. 16 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nhò nɑ̀kɛ́ yɛtɑnnɔ̀ kɛ dɔ̀: A bo nɑ kɛ́nyo ndɛtie ndɛmɔu dɛ̀ɛ̀ bo kupúú dɛ kó yɛbɛ. 17 A nɛ́ bɑ́ɑ́ di mùù yĩ́ɛ̃́kùnko mɛsɑ̀ɑ̀ nnɛ̀ mɛyɛi mmu bɛ, kɑ̀ɑ yɛ̀ di dìì yiè ɑ kumu.

18 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie mbɛ́i nkɛ dɔ̀: Dɛ̀ í wenni onìtì bo mbomɛ̀ omɑ́ɑ̀, m bo ò dɔ̀ɔ̀ wèè yó nhò dònnɛ̀ koò teénnɛ̀. 19 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie ntúótɛ́ mutɑ̃́ɑ̃́ nkɛ́dɔɔ̀nɛ̀ iwũɔ̃ imɔu, nɛ̀ tinɔ̀tì timɔu kɛ́duɔ́ nkɛ̀ dɛ̀ nkɔrìní onìtì borɛ̀, kɛ̀ kù bo yɑ̀ ò yóó dɛ̀ yu yɛ̀ɛ̀ yètɛ̀. Bɑ́ dɛ̀, dɛ̀ do dò nkɛ́mmɔkɛmu diyètìrì. 20 Kɛ̀ Adɑmmuu duɔ́ nyicɛ̃wũɔ̃ i yètɛ̀ kɛ́duɔ́ nyikpɑkpɛyi i yètɛ̀, kɛ́duɔ́ nsinɔɔ si yètɛ̀. Ò mɛ nyí mpɛ̀tɛ́ wèè bo nhò dònnɛ̀ koò teénnɛ̀. 21 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nduɔ́ nkòo yɛ̃̀ nkɛ́duɔ́, kɛ̀ kùu dɛitɛ kucĩntóo kùmɑ́ɑ̀ kɛ́wɛ̃tɛ kɛ́pɔ̃nnɛ́ tikɔ̃̀ntì, 22 kɛ́túótɛ́ dɛ kó kucĩntóo kɛ́dɔɔ̀nɛ̀ onitipòkù kóò duɔ́ nhonitidɔ̀ù. 23 Kòo ò yɑ̀ kɛ dɔ̀:

ɛ̃̀hɛ̃́ɛ̃̀! Ntɛ wèè tu n kṹɔ̃̀ kó dikɔ̃́ũ̀,

n kɔ̃̀ntì kó tikɔ̃̀ntì.

Bɛ̀ bo nhò yu kɛ tú onitipòkù

kɛ yɛ̃́ Kuyie nhò dɔ̀ɔ̀nɛ̀mɛ̀ onitidɔ̀ù kó dikɔ̃́ũ̀ ndi.

24 Dɛɛ̀ te kòo nitidɔ̀ù bo yóu o cicɛ nɛ̀ o yɔ̃, kɛ́tɑunnɛ̀ o pokù kɛ̀ bɛ̀ɛ nɑɑ́ nhonìtì omɑ́ɑ̀.

25 Onitidɔ̀ù nɛ̀ o pokù bɛ̀ do bo yɛfɔ̃̀kperɛ̀ nyɛ, ifɛi mɛ nyí mbɛ̀ bo.

3

Onìtì yetɛ́nɛ̀mɛ̀ Kuyie

1 Fɛwɑ̀ɑ̀fɛ̀ fɛɛ̀ do ciìnɛ̀ tiwɑnwɑntì timɔu ti Yiɛ̀ nKuyie ndɔ̀ɔ̀ tì. Kɛ̀ fɛ̀ɛ bekɛ onitipòkù kɛ dɔ̀: Mɔ́mmuɔ nwe Kuyie nyɛ̃mmɛ̀ di bɑ́ nyo nkupúú kó yɛtebɛ yɛmɔuɑ̀?

2 Kòo nitipòkùu fɛ̀ tɛ̃̀ńnɛ́ kɛ dɔ̀: Ti yommu kupúú kó yɛtebɛ. 3 Mutie mùù nɛ́ bo kupúú cuokɛ̀, Kuyie ntú ti bɑ́ɑ́ di mu kó yɛtebɛ, ti ketɛ́ kɛ bɑ́ɑ́ yɛ̀ kɑ̀ɑ́kɛ́. Kɛ̀ ti yɛ̀ di ti bo kú.

4 Kɛ̀ fɛwɑ̀ɑ̀fɛ̀ dɔ̀: Di í yóó kú bìtì. 5 Kuyie nyɛ̃́mu kɛ tú kɛ̀ di yɛ̀ di dìì yiè, di nuɔ ḿbo wéntɛ́, kɛ̀ di kù nɑɑ́nnɛ̀ kɛ́yĩ́ɛ̃́tɛ́ mɛsɑ̀ɑ̀ ǹnɛ̀ mɛyɛi.

6 Kòo nitipòkùu wéntɛ́ kɛ́yɑ̀ yɛtebɛ bo nnɑɑtimɛ̀, kɛ wenni fɛnɔ̀nfɛ̀, kɛ bo nɑ kóò duɔ́ mmɛciì, kɛ́tɔ̃tɛ, kɛ́di kɛ́duɔ́ nho dɔù wèè ò bonɛ̀, kòo di. 7 Kɛ̀ bɛ nuɔ nwéntɛ́, kɛ̀ bɛ̀ɛ bɑntɛ́ bɛ̀ bomɛ̀ yɛfɔ̃̀kperɛ̀, kɛ́wɑɑ́ ntifɑ̃ɑ̃̀tì kɛ́yi.

8 Kuyuoku mɔ̀nnì kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nní nceǹtì kupúú miɛkɛ kɛ nɑ́ɑ́ nkɛ̀ bɛ̀ yo, kɛ́sɔri titieti miɛkɛ. 9 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nyú onitidɔ̀ù kɛ dɔ̀: A borɛ?

10 Kòo kù tɛ̃̀ńnɛ́ kɛ dɔ̀: N kèè ɑ tɑmmɛ̀ mmɛ kupúú miɛkɛ kɛ̀ kufɔ̃wɑɑ́ nni mpĩ nkɛ̀ n sɔ̀ri, kɛ yɛ̃́ m bomɛ̀ difɔ̃̀kperì. 11 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie ndɔ̀: We ndɑ nɑ̀kɛ́ kɛ tú ɑ bo difɔ̃̀kperì, yɑ́ɑ̀ ɑ di ditebii n yɛ̃ nhɑ bɑ́ɑ́ di dì ndi?

12 Kòo nitidɔ̀ù dɔ̀: Onitipòkù ɑ mɛ nni nduɔ́ nwè kɛ̀ ti bo, weè ǹ duɔ́ ndɛ kó ditebii kɛ̀ ǹ di.

13 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie mbekɛ onitipòkù kɛ dɔ̀: Dɛ̀ yĩ́mɛ kɑ̀ɑ dɔ̀ɔ̀ mɛmmɛ? Kòò dɔ̀: Fɛwɑ̀ɑ̀fɛ̀ fɛɛ̀ ǹ soutɛ́ kɛ̀ ǹ di ditebii.

14 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nnɑ́kɛ́ fɛwɑ̀ɑ̀fɛ̀ kɛ dɔ̀:

Fɔ̃́ɔ̃̀ mɛ ntemɛ̀ kɛ̀ dɛ̀ dɔ̀ɔ̀ miɛ

n dɑ cɔ̃ɔ̃mu tiwɑnwɑntì timɔu miɛkɛ,

ɑ bo nfũrì ɑ pɔutì,

kɛ yo mmutɑ̃́ɑ̃́ nsɑ̃́ɑ̃̀.

15 Nɛ̀ ɑ bo mbomɛ̀,

fɔ̃́ nnɛ̀ onitipòkù di bɑ́ɑ́ nɑrikɛ,

o fuku nɛ̀ ɑ kɔku dɛ̀ bɑ́ɑ́ nɑrikɛ.

O fuku bo pɔntɛ ɑ yuu,

kɑ̀ɑ kɔkuu dɔntɛ́ o nɑcɛ̀nkénnì.

16 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nnɑ́kɛ́ onitipòkù kɛ dɔ̀:

A pɛitímù bo yonkɛ mɛdiɛ̀.

A níí bo fɛ̃́ṹtɛ́ mɛdiɛ̀ nkɛ nɛ́ nɑ kɛ́pɛitɛ́,

ɑ bo mbúɔ́ ɑ dɔù kòò dɑ bɑkɛ́.

17 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nnɑ́kɛ́ onitidɔ̀ù kɛ dɔ̀:

A mɛ̀ nyiemmɛ̀ ɑ pokù kpɛti

kɛ di ditebii n yɛ̃ nhɑ bɑ́ɑ́ di dì.

M bo cɔ̃ɔ̃ kɛtenkɛ̀,

ɑ níí bo kúútí kɛ́fɛ̃́ṹtɛ́ mɛdiɛ̀

nkɛ nɛ́ nɑ kɛ́pɛ́tɛ́ kɛ́di.

18 Kɛtenkɛ̀ bo mpɛí ipo nɛ̀ tisɑ̃mpotì,

kɑ̀ɑ nyo ndɛpɑɑ nkpɛrɛ.

19 A níí yóó kɑ̃́tɛ́ mɛyɔ̃́ɔ̃̀ mmɛ

kɛ́nɑ kɛ́pɛ́tɛ́ kɛ́di,

kɛ yɑ̀ɑ wɛ̃tɛnɛ̀ mutɑ̃́ɑ̃́ mmiɛkɛ n dɑ dɔ̀ɔ̀nɛ̀ mù.

N dɑ dɔ̀ɔ̀nɛ̀ mutɑ̃́ɑ̃́ mmu

kɑ̀ɑ yóó wɛ̃tɛ kɛ́nɑɑ́ mmutɑ̃́ɑ̃́.

20 Kɛ̀ Adɑmmuu yú o pokù kɛ dɔ̀ Ɛfu, dɛ̀ɛ̀ tu mufòmmu, kɛ yɛ̃́ weè tumɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ bɛmɔu yɔ̃. 21 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie ńnukú tikɔ̃̀ntì kɛ́ bɛ̀ dɑ̀tínnɛ́, 22 kɛ́bɛ́i nkɛ dɔ̀: Onìtì nɑɑ́nnɛ̀ tí mbɛ kɛ yɛ̃́ mɛsɑ̀ɑ̀ nnɛ̀ mɛyɛi, ti bɑ́ɑ́ yie nkòo tɔ̃tɛ ditebii dìì duɔ̀ mmufòmmu kɛ́di kɛ́nfòù sɑ̃́ɑ̃̀. 23 Kɛ̀ kùu bɛti onìtì kupúú Edɛnni miɛkɛ, kòo kɔtɛ kɛ́nkúútí kɛtenkɛ̀, kù ò dɔ̀ɔ̀nɛ̀ kɛ̀. 24 Mɛm̀mɛ ti Yiɛ̀ nKuyie mbɛtimɛ̀ onìtì kupúú Edɛnni miɛkɛ, kɛ́cónnɛ́ bɛĩ́nkɛ̀mbɑ̀rìbɛ̀ diyiè yìɛ̀ní kɛ̀ɛ̀ bíɛ́kɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ mbɑɑ mutie mùù duɔ̀ mmufòmmu, kɛ ɛinko yɛse kɛ̀ yɛ̀ cɔ̀ú nkɛ dò mmuhɑ̃ɑ̃́.

4

Kɑyɛ̃ɛ̃ nɛ̀ Abɛɛdi

1 Kɛ̀ Adɑmmuu duɔ́nɛ̀ o pokù Ɛfu, kòo púó nkɛ́pɛitɛ́ dɛnitidɑbirɛ kɛ́ dɛ̀ yu kɛ dɔ̀ Kɑyɛ̃ɛ̃, kɛ dɔ̀: Ti Yiɛ̀ nKuyie nkuù te kɛ̀ m̀ pɛitɛ́ onìtì. 2 Kòo yíɛ́ kɛ́pɛitɛ́ o nɑntɛ̀ Abɛɛdi.

Kɛ̀ Abɛɛdi ntú owũɔ̃cɛ̃nti kɛ̀ Kɑyɛ̃ɛ̃ tu otenkútì. 3 Kɛ̀ tidiitìi bi, kɛ̀ Kɑyɛ̃ɛ̃ wɑɑ́ nkɛ́pɑ̃ ti Yiɛ̀ nKuyie. 4 Kɛ̀ Abɛɛdi yie tɔní o pedɑkɛ̀ yɛketiyɛ̀ kó dìmɑrì, dìì ɑ̃ mɛkùɔ̀ nkɛ́pɑ̃ ti Yiɛ̀ nKuyie. Kɛ̀ kùu ò pɛ́nsìrì kɛ́cɔutɛ́ o pɑ̃nnì, 5 kɛ́yetɛ Kɑyɛ̃ɛ̃ nɛ̀ o pɑ̃nnì, kòo miɛkɛɛ pɛikɛ mɛdiɛ̀ n kòo ììkɛ̀ɛ sɔutɛ. 6 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nhò bekɛ kɛ dɔ̀: Kɑyɛ̃ɛ̃ dɛ̀ dòmmɛ kɑ̀ɑ miɛkɛ pɛikɛ kɑ̀ɑ ììkɛ̀ sɔ̀ùtɛ? 7 Kɑ̀ɑ dɔ̀ɔ̀ mɛsɑ̀ɑ̀ nhɑ yɛ̀mmɛ̀ yóó nɑrikɛmu, kɑ̀ɑ mɛ ndɔ̀ɔ̀ dɛ̀ɛ̀ í wenni, mɛyɛi mbo ɑ bòrì kɛ dɑ díí, yetoo kɛ́ mɛ̀ nɑ.

8 Mɛm̀mɛ kɛ̀ Kɑyɛ̃ɛ̃ nɑ́kɛ́ o nɑntɛ̀ Abɛɛdi kɛ dɔ̀: Tí kɔ̃tɛ́.

Bɛ̀ kɔ̃tɛ́ dìì mɔ̀nnì kɛ̀ Kɑyɛ̃ɛ̃ pĩ́ nho nɑntɛ̀ Abɛɛdi kɛ́kuɔ.

9 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie mbekɛ Kɑyɛ̃ɛ̃ kɛ dɔ̀: Yé ɑ nɑntɛ̀ Abɛɛdi borɛ̀? Kɛ̀ Kɑyɛ̃ɛ̃ dɔ̀: N yí yɛ̃́ tɛ̀ borɛ̀, n túmu n nɑntɛ̀ kóo bɑ̀rɑ̀ɑ̀? 10 Kɛ̀ Kuyie ndɔ̀: A dɔ̀ɔ̀ bɑ? A nɑntɛ̀ yĩ̀ĩ̀ nkuɔ̀ nkɛtenkɛ̀ kɛ tú ḿ pɛitɛ. 11 Di mmɔ̀nnì n dɑ cɔ̃ɔ̃mu kɑ̀ɑ bo ítɛ́ kɛ́dɛ́tɛ́nɛ̀ kɛtenkɛ̀ kɛ̀ɛ̀ yɑ̃̀ ɑ nɑntɛ̀ kó mɛyĩ̀ĩ̀ nhɑ kùɔ tɛ̀. 12 A níí bo kúútí, ɑ bɑ́ɑ́ dɛitɛ, ɑ bo nfirì tipíìtì timɔu kɛ tú ocièntì. 13 Kɛ̀ Kɑyɛ̃ɛ̃ nɑ́kɛ́ ti Yiɛ̀ nKuyie nkɛ dɔ̀: A n toú ndìì tɔu cɛ̃́ɛ̃̀mu, m bɑ́ɑ́ nɑ kɛ́ dì tɔ. 14 A mɛ nni mbɛ̀timɛ̀ yíe nkɛtensɑ̀ɑ̀kɛ̀, kɛ̀ n yóó dɑ dɛ́tɛ́nɛ̀ kɛ́nfirì tipíìtì timɔu kɛ tú ocièntì, kòò mɔù ǹ yɑ̀ ò yó n kuɔmu. 15 Dɛ mɔ̀nnì kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie ndɔ̀: Kòò mɔù kùɔ Kɑyɛ̃ɛ̃ m bo pɛitɛ kucɛ mɛ̀yiekɛ̀.

Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie ncɑnnɛ Kɑyɛ̃ɛ̃ mɛcɑnnimɛ̀ mɑmɛ̀ mɛ̀ɛ̀ yó nte kɛ̀ wèè ò yɑ̀ ò bɑ́ɑ́ ò kùɔ. 16 Kɛ̀ Kɑyɛ̃ɛ̃ ítɛ́ ti Yiɛ̀ nKuyie mborɛ̀, kɛ́kɔtɛ kɛ́mbo bɛ̀ tu dɛ̀ Nɔdi, kupúú Edɛnni, diyiè yìɛ̀ní kɛ̀ɛ̀ bíɛ́kɛ̀.

Kɑyɛ̃ɛ̃ kó kufuku

17 Kɛ̀ Kɑyɛ̃ɛ̃ duɔ́nɛ̀ o pokù, kòo púó nkɛ́pɛitɛ́ Enɔki. Kòo mɑɑ́ dihɛì kɛ́ dì yu o birɛ yètìrì kɛ dɔ̀ Enɔki. 18 Kɛ̀ Enɔkii pɛitɛ́ Idɑdi, kɛ̀ Idɑdi pɛitɛ́ Mɛuyɛɛdi. Kɛ̀ Mɛuyɛɛdii pɛitɛ́ Mɛtusɑyɛɛdi, kɛ̀ Mɛtusɑyɛɛdii pɛitɛ́ Demɛki.

19 Kɛ̀ Demɛkii puokɛ bɛnitipòbɛ̀ bɛ̀dɛ́bɛ̀, kòo ketiwè yètìrì ntú Adɑ, kòo dɛ́rì kpɛri ntú Sidɑ. 20 Adɑ weè do pɛitɛ́ Yɑbɑɑdi bɛ̀ɛ̀ ɑ̃ titouti, kɛ cɛ̃mmù inɑ̀ɑ̀kɛ bɛ yɑ̀ɑ̀rì. 21 Yɑbɑɑdi nɑntɛ̀ do tú Yubɑɑdi bɛ̀ɛ̀ bie ntikùtìdùùtì, kɛ eu itɑ̃rí bɛ yɑ̀ɑ̀rì. 22 Kɛ̀ Sidɑ yie múnkɛɛ pɛitɛ́ dɛnitidɑbirɛ, Tubɑɑdi-Kɑyɛ̃ɛ̃, kòo mmɑ́ɑ́tí tinɛntì tibotí tibotí, mɛnɑtimɛ̀ kpɛti nɛ̀ mɛbiɛrimɛ nɛ̀ timɑ́tì. Kòo tɑ̃ũ̀ yètìrì ntú Nɑɑmɑ.

23 Kɛ̀ Demɛkii nɑ́kɛ́ o pobɛ̀ kɛ dɔ̀:

Adɑ nɛ̀ Sidɑ,

kéntɛ́nɛ̀ n kpɛti!

Díndi Demɛki pobɛ̀ keènɛ̀ n tú mù!

Onìtì n kɔ̀ùtɛ kɛ̀ nh ò kùɔ,

odɑpɑ̀ɑ̀ nni mpotɛ́ kɛ̀ dɛ̀ mɑ̀tìnnɛ kɛ̀ nh ò kùɔ.

24 Kɛ̀ bɛ̀ bo kuɔ bɛnìtìbɛ̀ bɛ̀yiekɛ̀

kɛ́pɛitɛ Kɑyɛ̃ɛ̃ bɑ̀nnì,

bɛ̀ bo kuɔ sipísìyiekɛ̀ nɛ̀ bɛ̀yiekɛ̀,

kɛ́pɛitɛ m bɑ̀nnì.

25 Kɛ̀ Adɑmmuu duɔ́nɛ̀ o pokù kòo púó nkɛ́pɛitɛ́ dɛnitidɑbirɛ, kòo dɛ̀ yu kɛ dɔ̀ Sɛti, dɛ̀ɛ̀ tu Kuyie nhò duɔ́ ndɛbirɛ kɛ̀ dɛ̀ còḿmú Abɛɛdi fɔ̃̀tìrì Kɑyɛ̃ɛ̃ do kùɔ wè.

26 Kɛ̀ Sɛti múnkɛɛ pɛitɛ́ dɛnitidɑbirɛ, kɛ́ dɛ̀ yu kɛ dɔ̀ Enɔsi. Dɛ mɔ̀nnì ndi bɛnìtìbɛ̀ ketɛ́mɛ̀ bɛ̀ bo mbɑ́ɑ́mmɛ̀ Kuyie nkɛ kù yu kɛ tú ti Yiɛ̀.

5

Adɑmmu kó kufuku kɛ́tuɔkɛnɛ̀ Nɔwee

1 Ntɛ Adɑmmu kó kufuku. Kuyie ndɔ̀ɔ̀ dìì mɔ̀nnì onìtì kóò dònnɛnɛ̀ kumɑ́ɑ̀ ndi. 2 Kù dɔ̀ɔ̀ onitidɔ̀ù nɛ̀ onitipòkù nwe kɛ́ bɛ̀ pɑ̃ mɛsɑ̀ɑ̀, kɛ pɑ̃̀nkɛɛ bɛ̀ yu kɛ dɔ̀ onìtì.

3 Adɑmmu mɔ̀kɛ dìì mɔ̀nnì yɛbie ntɛkɔ̀ùtɛ̀ nɛ̀ sipísìtɑ̃ɑ̃ti (130) kɛ́pɛitɛ́ dɛnitidɑbirɛ kɛ̀ dɛ̀ nhò dònnɛ̀ sósó. Kòo dɛ̀ yu kɛ dɔ̀: Sɛti. 4 Adɑmmu pɛitɛ́ dìì mɔ̀nnì Sɛti kɛ́deè, kɛ́nfòù kɛ́tuɔkɛ yɛbie nsikɔusìnì (800), kɛ́piɛ́ initidɑbí nɛ̀ initipobí. 5 Ò do mɔkɛ yɛbie nsikɔusìwɛi nɛ̀ sipísìtɑ̃ɑ̃ti (930) ndi kɛ́kú.

6 Sɛti mɔ̀kɛ dìì mɔ̀nnì yɛbie ntɛkɔ̀ùtɛ̀ nɛ̀ yɛ̀nùmmù (105) kɛ́pɛitɛ́ dɛnitidɑbirɛ Enɔsi. 7 Ò pɛitɛ́ dìì mɔ̀nnì Enɔsi kɛ́deè kɛ́mmɔkɛ yɛbie nsikɔusìni nɛ̀ yɛ̀yiekɛ̀ (807), kɛ́piɛ́ initidɑbí nɛ̀ initipobí pɛ́u. 8 Sɛti do mɔkɛ yɛbie nsikɔusìwɛi nɛ̀ tɛpíítɛ̀ nɛ̀ yɛ̀dɛ́ɛ̀ (912) ndi kɛ́kú.

9 Enɔsi mɔ̀kɛ dìì mɔ̀nnì yɛbie nsipísìwɛi, kɛ́pɛitɛ́ dɛnitidɑbirɛ Kenɑnni. 10 Dɛ kó difɔ̃nkúò kɛ́mɔɔtɛ yɛbie nsikɔusìni nɛ̀ tɛpíítɛ̀ nɛ̀ yɛ̀nùmmù (815) kɛ́piɛ́ initidɑbí nɛ̀ initipobí. 11 Ò do mɔkɛ yɛbie nsikɔusìwɛi nɛ̀ yɛ̀nùmmù (905) ndi kɛ́kú.

12 Kɛ̀ Kenɑnni mmɔkɛ yɛbie nsipísìyiekɛ̀, kɛ́pɛitɛ́ dɛnitidɑbirɛ Mɑdɑdeyɛɛdi. 13 Dɛ kó difɔ̃nkúò kɛ́mmɔkɛ yɛbie nsikɔusìni nɛ̀ sipísìnɑ̀ɑ̀ (840), kɛ́piɛ́ initidɑbí nɛ̀ initipobí. 14 Ò do mɔkɛ yɛbie nsikɔusìwɛi nɛ̀ tɛpíítɛ̀ (910) ntɛ kɛ́kú.

15 Mɑdɑdeyɛɛdi do mɔkɛ yɛbie nsipísìkuɔ̀ nɛ̀ yɛ̀nùmmù ndi, kɛ́pɛitɛ́ dɛnitidɑbirɛ Yederi. 16 Ò pɛitɛ́ Yederi kɛ́deè, kɛ́mmɔkɛ yɛbie nsikɔusìni nɛ̀ sipísìtɑ̃ɑ̃ti (830), kɛ́wɛ̃tɛ kɛ́piɛ́ initidɑbí nɛ̀ initipobí pɛ́u. 17 Ò do mɔkɛ yɛbie nsikɔusìni nɛ̀ sipísìwɛi nɛ̀ yɛ̀nùmmù (895) ndi kɛ́kú.

18 Kɛ̀ Yederi mmɔkɛ yɛbie ntɛkɔ̀ùtɛ̀ nɛ̀ sipísìkuɔ̀ nɛ̀ yɛ̀dɛ́ɛ̀ (162), kɛ́pɛitɛ́ dɛnitidɑbirɛ Enɔki. 19 Ò pɛitɛ́ Enɔki kɛ́deè kɛ́yíɛ́ kɛ́mɔɔtɛ yɛbie nsikɔusìni (800), yɛ miɛkɛ nkɛ ò piɛ́mɛ̀ initidɑbí nɛ̀ initipobí pɛ́u. 20 Ò do mɔkɛ yɛbie nsikɔusìwɛi nɛ̀ sipísìkuɔ̀ nɛ̀ yɛ̀dɛ́ɛ̀ (962) ndi kɛ́kú.

21 Kɛ̀ Enɔki mmɔkɛ yɛbie nsipísìkuɔ̀ nɛ̀ yɛ̀nùmmù kɛ́pɛitɛ́ dɛnitidɑbirɛ Mɑtusɑdɛmmu. 22 Ò pɛitɛ́ Mɑtusɑdɛmmu kɛ́deè, kɛ́mmɔkɛ yɛbie nsikɔusìtɑ̃ɑ̃ti (300), kɛ́ntɑunɛ̀ Kuyie, kɛ́piɛ́ initidɑbí nɛ̀ initipobí pɛ́u. 23 Ò do mɔkɛ yɛbie nsikɔusìtɑ̃ɑ̃ti nɛ̀ sipísìkuɔ̀ nɛ̀ yɛ̀nùmmù (365) ndi. 24 Ò do tɑunɛ̀ Kuyie nku, kɛ̀ kùu ò tùótɛ́ kɛ́kònnɛ̀ ku ciɛ kɛ̀ bɛ̀ɛ ò mɔ̀ńtóo.

25 Mɑtusɑdɛmmu do mɔkɛ yɛbie ntɛkɔ̀ùtɛ̀ nɛ̀ sipísìni nɛ̀ yɛ̀yiekɛ̀ (187) ndi kɛ́pɛitɛ́ dɛnitidɑbirɛ Demɛki. 26 Ò pɛitɛ́ Demɛki kɛ́deè kɛ́mmɔkɛ yɛbie nsikɔusìyiekɛ̀ nɛ̀ sipísìni nɛ̀ yɛ̀dɛ́ɛ̀ (782), kɛ́piɛ́ initidɑbí nɛ̀ initipobí pɛ́u. 27 Ò do mɔkɛ yɛbie nsikɔusìwɛi nɛ̀ sipísìkuɔ̀ nɛ̀ yɛ̀wɛi (969) ndi kɛ́kú.

28 Kɛ̀ Demɛki mmɔkɛ yɛbie ntɛkɔ̀ùtɛ̀ nɛ̀ sipísìni nɛ̀ yɛ̀dɛ́ɛ̀ (182), kɛ́pɛitɛ́ dɛnitidɑbirɛ, 29 kɛ́ dɛ̀ yu kɛ dɔ̀ Nɔwee, kɛ́nnɑ́ɑ́ nkɛ tú: Yie nweè yóó ti bɑ́ntɛ̀ nɛ̀ mutɔ̃mmú ti pĩ́ mmù yɛwe yɛmɔu, kɛ yɛ̃́ ti Yiɛ̀ nKuyie ncɔ̃ɔ̃mɛ̀ kɛtenkɛ̀. 30 Ò pɛitɛ́ Nɔwee kɛ́deè, kɛ́wɛ̃tɛ kɛ́mɔɔtɛ yɛbie nsikɔusìnùmmù nɛ̀ sipísìwɛi nɛ̀ yɛ̀nùmmù (595), kɛ́piɛ́ initidɑbí nɛ̀ initipobí pɛ́u. 31 Ò do mɔkɛ yɛbie nsikɔusìyiekɛ̀ nɛ̀ sipísìyiekɛ̀ nɛ̀ yɛ̀yiekɛ̀ (777) ndi kɛ́kú.

32 Nɔwee do yóó mɔɔtɛ initidɑbí ìtɑ̃ɑ̃ti ìì yètɛ̀ tu Sɛmmu nɛ̀ Kɑmmu nɛ̀ Sɑfɛti kɛ mɔkɛ yɛbie nsikɔusìnùmmù (500) ndi.

6

Kuyie ndèmmumɛ̀ kù dɔ̀ɔ̀mɛ̀ onìtì

1 Bɛnìtìbɛ̀ sũ̀ṹ ndìì mɔ̀nnì kɛtenkɛ̀ ĩ́nkɛ̀ kɛ́piɛ́ bɛsɑpɑ̀mbɛ̀. 2 Kɛ̀ kɛĩ́nkɛ̀ kó bɛkperíbɛ̀ɛ yɑ̀ dɛ kó bɛsɑpɑ̀mbɛ̀ wennimɛ̀ mɛsɑ̀ɑ̀, kɛ́tɑ̃nkɛ́ bɛ̀ dɔ́ bɛ̀, kɛ́puokɛ. 3 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie ndɔ̀: M bɑ́ɑ́ yóu kɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ biɛ nní nfòù kɛ́mɔntɛ, bɛ̀ tu bɛnìtìbɛ̀ mbɛ, bɛ̀ bo mmɔkɛ yɛbie ntɛkɔ̀ùtɛ̀ nɛ̀ sipísìdɛ́ (120) kɛ́kú. 4 Tidɑdiɛtì tiì do bo dɛ mɔ̀nnì kɛ́nsɔkɛ́ kɛ bo. Kɛĩ́nkɛ̀ kó bɛkperíbɛ̀ do kɔ̀tɛní kɛ́duɔ́nɛ̀ bɛsɑpɑ̀mbɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ɛ piɛ́ tìnti, tiì do nɔ ndɛmɔu kɛ̀ ti yètɛ̀ feí.

5 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nyɑ̀ bɛnìtìbɛ̀ borimɛ í wennimɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ bɑɑ dɔ́ kɛ́ndɔɔri mɛyɛi nsɑ̃́ɑ̃̀. 6 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nyɛ̀mmɛ̀ɛ cɑɑ̀rɛ̀ kɛ̀ kùu demmu kù dɔ̀ɔ̀mɛ̀ onìtì. 7 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie ndɔ̀: M bo kuɔ bɛnìtìbɛ̀ n dɔ̀ɔ̀ bɛ̀, kɛ́kuɔ iwũɔ̃ diɛyì nɛ̀ isɑ́m̀pɔ́ì nɛ̀ sinɔɔ, n dèmmumu n dɛ̀ dɔ̀ɔ̀mɛ̀. 8 Kɛ̀ Nɔwee yie mɛ mpɛ́tɛ́ mɛsɑ̀ɑ̀ nti Yiɛ̀ nKuyie mborɛ̀.

Nɔwee dɔ̀ɔ̀mɛ̀ tɛdɑbɛɛcĩ́ɛ̃̀tɛ̀

9 Nɔwee do tú onitisɑ̀ù nwe kɛ dɔɔri Kuyie ndɔ́mɛ̀ kɛ kù tũ, 10 kɛ́pɛitɛ́ initidɑbí ìtɑ̃ɑ̃ti: Sɛmmu nɛ̀ Kɑmmu, nɛ̀ Sɑfɛti.

11 Dɛ kó dimɔ̀nnì bɛnìtìbɛ̀ do dɔrimu, kɛ mɛ̀nkɛ dɔri mɛdiɛ̀ mbɑ́ dɛ̀ í nnɑɑti Kuyie. 12 Kɛ̀ kùu wéntɛ́ kutenkù kɛ́nsɔ̃́ nkù cɑ̀ɑ̀rɛ̀, kɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ bɛmɔu dɔ̀ri bɑ́ bɛ borimɛ í wenni. 13 Kɛ̀ Kuyie nnɑ́kɛ́ Nɔwee kɛ dɔ̀: M bo kuɔ dì mmɔ̀nnì bɛnìtìbɛ̀ bɛmɔu bɛ̀ dɔ̀nnɛmu, kɛ̀ bɛ yonku dɛukɛ, m bo bɛ̀ kùɔ. 14 Á dɔɔ̀ tɛdɑbɛɛcĩ́ɛ̃̀tɛ̀ nɛ̀ idɛí ìì kpeńnì, kɛ́cíékɛ́ tidieti kɛ̀ tì nsũ, kɛ́wɑɑ́ mmumɔ̀mmu kɛ́fiɛtí mɛfíè ntɛ miɛkɛ nɛ̀ tɛ ĩ́nkɛ̀. 15 Ntɛ ɑ yóó tɛ̀ dɔ̀ɔ̀ mɛ̀ɛ̀ botí: Tɛ okùmɛ̀ ḿbo mɛ́tìrì tɛkɔ̀ùtɛ̀ nɛ̀ sipísìnùmmù (150), mɛpɛ̃kùmɛ̀ mɛ́tìrì sipísìdɛ́ nɛ̀ bɛ̀nùmmù, mɛcómmɛ̀ mɛ́tìrì tɛpíítɛ̀ nɛ̀ bɛ̀nùmmù. 16 Á tɛ̀ dɔ̀ɔ̀ kɛ́pĩ́ĩ́ ntipĩ́mpĩ́ntì nɛ̀ kumɑrí dɛ cuokɛ̀, kɛ̀ mɛfíè nní nfeí kɛ mɑ̀nnɛ̀ mɛ́tìrì kó dikéè. Kɑ̀ɑ keutɛ́ dibòrì tɛ píkù, kɛ́ɑ̃nnɛ́ timùmmùntì tìtɑ̃ɑ̃ti. 17 Dɛ mɔ̀nnì m bo duɔ́ nkɛ̀ fɛtɑɑfɛ̀ɛ ni kɛ̀ mɛniɛ mpíɛ nkɛ́kuɔ dɛ̀ɛ̀ kó dimɑ̀ɑ̀ fòù kɛtenkɛ̀ ĩ́nkɛ̀. 18 Dɛ mɔ̀nnì m bo dɑ dɔɔ̀nɛ̀ mɛtɑummɛ̀ kɑ̀ɑ tɑ tɛdɑbɛɛcĩ́ɛ̃̀tɛ̀ miɛkɛ nɛ̀ ɑ pokù nɛ̀ ɑ bí nɛ̀ i pobɛ̀. 19 Á tɑnnɛ́ dɛ̀ɛ̀ kó dimɑ̀ɑ̀ fòù kɛtenkɛ̀ ĩ́nkɛ̀ tɛdɑbɛɛcĩ́ɛ̃̀tɛ̀ miɛkɛ, dɛdɑɑrɛ̀ nɛ̀ dɛniirɛ kɛ̀ dɛ̀ɛ yentɛ́. 20 Tiwɑnwɑntì timɔu botí nɛ̀ iwũɔ̃ dɛdɑɑrɛ̀ nɛ̀ dɛniirɛ, sinɔɔ diɛsì nɛ̀ sisɑ́m̀pɔ́sì, nɛ̀ dɛbɑmbɑɑ̀nnɛ̀ dɛbotí dɛbotí, dɛ̀ yóó kɔtɛnímu ɑ borɛ̀ kɛ bo yentɛ́. 21 Á wɑɑ́ mmudiì mubotí mubotí, ɑ kɔ̃mu nɛ̀ tiwɑnwɑntì kɔ̃mu kɛ̀ dí nyo. 22 Kɛ̀ Nɔwee yie nkɛ́dɔɔ̀ Kuyie nhò nɑ̀kɛ́ tì timɔu.

7

Nɔwee tɑmɛ̀ tɛdɑbɛɛcĩ́ɛ̃̀tɛ̀

1 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nnɑ́kɛ́ Nɔwee kɛ dɔ̀: Tɑ tɛdɑbɛɛcĩ́ɛ̃̀tɛ̀ fɔ̃́ nnɛ̀ ɑ cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kɔbɛ. N sɔ̃́ nfɔ̃́ɔ̃̀ mɑ́ɑ̀ yie n kpɛti ɑ kɔbɛ cuokɛ̀. 2 Á túótɛ́ iwũɔ̃ ibotí ibotí bɛ̀ n feu ì ìdɛ́ì ìdɛ́ì, fɛdɑɑfɛ̀ nɛ̀ fɛnifɛ kucɛ mɛ̀yiekɛ̀ kɛ́túótɛ́ bɛ̀ í n feu ì ìdɛ́ì mɑ́ɑ̀ fɛdɑɑfɛ̀ nɛ̀ fɛnifɛ, 3 kɛ́túótɛ́ sinɔɔ sibotí sibotí sìdɛ́sì dɛ́sì, tɛdɑɑtɛ̀ nɛ̀ tɛniitɛ kucɛ mɛ̀yiekɛ̀, kɛ̀ sìi sɔɔtɛ́ kubotí kɛtenkɛ̀ ĩ́nkɛ̀. 4 Yɛwe yɛ̀yiekɛ̀ kó difɔ̃nkúò n yóó cṹũnko fɛtɑɑfɛ̀ nfɛ kɛ̀ fɛ̀ nniu kɛ dɔ̀ yɛwe sipísìnɑ̀ɑ̀ nɛ̀ dɛyènnɛ̀ sipísìnɑ̀ɑ̀, kɛ́kuɔ n dɔ̀ɔ̀ dɛ̀ɛ̀ kó dimɑ̀ɑ̀ kɛtenkɛ̀ ĩ́nkɛ̀. 5 Kɛ̀ Nɔwee yie nkɛ́dɔɔ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nhò nɑ̀kɛ́ tì timɔu.

Mɛniɛ mpíɛmmɛ̀ kɛtenkɛ̀ kɛ kùɔ dɛnɛnnɛ̀ dɛmɔu

6 Mɛniɛ ndo yóó píɛ nkɛtenkɛ̀ kɛ sɔ̃́ nNɔwee mɔ̀kɛ yɛbie nsikɔusìkuɔ̀ (600) ndi. 7 Wenwe nɛ̀ o pokù kɛ̀ bɛ̀ɛ tɑ tɛdɑbɛɛcĩ́ɛ̃̀tɛ̀ nɛ̀ o bí nɛ̀ i pobɛ̀ kɛ bo yentɛ́nɛ̀ mɛnɛ́diɛmɛ̀, 8 nɛ̀ iwũɔ̃ bɛ̀ feu ì Kuyie nnɛ̀ bɛ̀ í kù feu ì, nɛ̀ sinɔɔ nɛ̀ dɛ̀ɛ̀ kó dimɑ̀ɑ̀ fòù kɛtenkɛ̀ ĩ́nkɛ̀. 9 Kɛ̀ dɛ̀ nkɔrìní dɛdɑɑrɛ̀ nɛ̀ dɛniirɛ, kɛ tɑɑ̀ tɛdɑbɛɛcĩ́ɛ̃̀tɛ̀ Nɔwee borɛ̀ Kuyie mbɛ́i mmɛ̀ɛ̀ botí. 10 Yɛwe yɛ̀yiekɛ̀ kó difɔ̃nkúò kɛ̀ fɛtɑɑfɛ̀ɛ tuɔkɛní, kɛ́nniu kɛ́píɛ nkɛtenkɛ̀.

11 Nɔwee do mɔkɛ yɛbie nsikɔusìkuɔ̀ (600) ndi, dibenni kóo tɑ̃̀nkù dɛ́ríwè diyiè tɛpíítɛ̀ nɛ̀ diyiénnì, kɛ̀ yɛbirɛ ntɔ̃nní mɛniɛ nkɛ̀ iwɛtiborii kpetɛ́. 12 Kɛ̀ fɛtɑɑfɛ̀ nniu kɛ dɔ̀ iyie nsipísìnɑ̀ɑ̀ dɛyènnɛ̀ sipísìnɑ̀ɑ̀. 13 Dɛ mɔ̀nnì Nɔwee nɛ̀ o pokù nɛ̀ o bí Sɛmmu nɛ̀ Kɑmmu nɛ̀ Sɑfɛti nɛ̀ bɛ pobɛ̀, kɛ̀ bɛ̀ tɑ tɛdɑbɛɛcĩ́ɛ̃̀tɛ̀ 14 nɛ̀ tiwɑnwɑntì tibotí tibotí, nɛ̀ iwũɔ̃ ibotí ibotí nɛ̀ tinɔ̀tì nɛ̀ dɛbɑmbɑɑ̀nnɛ̀ nɛ̀ tipumpùtì. 15 Dɛ̀ɛ̀ kó dimɑ̀ɑ̀ weí kɛ̀ dɛ̀ nkɔrì Nɔwee borɛ̀ dɛbotí dɛbotí, dɛdɑɑrɛ̀ nɛ̀ dɛniirɛ. 16 Kɛ̀ dɛ̀ɛ kɔtoo bɑ́ dɛ̀ kɛ̀ dɛ̀ nnɛínɛ̀ dɛ pokù kɛ́tɑ tɛdɑbɛɛcĩ́ɛ̃̀tɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie ndo nɑ̀kɛ́ Nɔwee kɛ dɔ̀ dɛ̀ yóó ndòmmɛ̀. Kɛ̀ Kuyie nkpetínnɛ́ dibòrì.

17 Kɛ̀ fɛtɑɑfɛ̀ nniu kɛ dɔ̀ yɛwe sipísìnɑ̀ɑ̀, kɛ̀ mɛniɛ nsṹũnko kɛ̀ tɛdɑbɛɛcĩ́ɛ̃̀tɛ̀ nɔ̀ńkɛ́ mɛ ĩ́nkɛ̀. 18 Kɛ̀ mɛniɛ mpíɛ mmɛdiɛ̀ nkɛ̀ tɛdɑbɛɛcĩ́ɛ̃̀tɛ̀ nnɔ́nkɛ́ mɛ ĩ́nkɛ̀. 19 Kɛ̀ mɛniɛ ndɔkɛ píɛ nkɛ́dɑ́tínnɛ́ yɛtɑ̃rɛ̀ diɛyɛ̀, 20 kɛ́dɑ́tínnɛ́ yɛtɑ̃rɛ̀ yɛ̀ɛ̀ dɔ̀kɛ dɛu mɛdiɛ̀, kɛ́séntɛ́ kɛ̀ dɛ̀ɛ pɛ̃ɛ̃tɛ́ mɛ́tìrì bɛ̀yiekɛ̀. 21 Kɛ̀ dɛ̀ɛ̀ kó dimɑ̀ɑ̀ fòù kɛtenkɛ̀ ĩ́nkɛ̀, iwũɔ̃, nɛ̀ tiwɑnwɑntì nɛ̀ dɛsĩ́ntɛ́kpɛrɛ dɛmɔu, dɛ̀ɛ̀ bo kɛtenkɛ̀ ĩ́nkɛ̀ kɛ̀ dɛ̀ɛ kú dɛmɔu. 22 Dɛmɔu dɛ̀ɛ̀ bo kɛtenkɛ̀ ĩ́nkɛ̀ kɛ weí kɛ̀ dɛ̀ɛ kú. 23 Mɛm̀mɛ dɛ̀ɛ̀ kó dimɑ̀ɑ̀ weí: Bɛnìtìbɛ̀ nɛ̀ iwũɔ̃ nɛ̀ tiwɑnwɑntì, dɛ̀ kumɛ̀. Kɛ̀ Nɔwee weè mɑ́ɑ̀ nkpɑɑ́ nɛ̀ o cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kɔbɛ bɛ̀ɛ̀ do ò bonɛ̀ tɛdɑbɛɛcĩ́ɛ̃̀tɛ̀ miɛkɛ.

24 Kɛ̀ mɛniɛ nní mpíɛ́kɛ́ kɛtenkɛ̀ kɛ dɔ̀ yɛwe tɛkɔ̀ùtɛ̀ nɛ̀ sipísìnùmmù (150).

8

Nɔwee yɛ̀mɛ̀ tɛdɑbɛɛcĩ́ɛ̃̀tɛ̀

1 Kuyie nyí nyɛ̃̀ nNɔwee kpɛ́í nnɛ̀ iwũɔ̃ nɛ̀ tiwɑnwɑntì dɛ̀ɛ̀ do ò bonɛ̀ tɛdɑbɛɛcĩ́ɛ̃̀tɛ̀ miɛkɛ, kɛ́duɔ́ nkɛ̀ kuyɑɑkù nfuu kɛtenkɛ̀ kɛ̀ mɛniɛ nní nkɛ̃́kú. 2 Kɛ̀ yɛbirɛɛ yóu yɛ̀ bo ntɔ̃mmɛ̀ mɛniɛ, kɛ̀ iwɛtiborii ĩ́tínnɛ́ kɛ̀ fɛtɑɑfɛ̀ɛ cómmú. 3 Yɛwe tɛkɔ̀ùtɛ̀ nɛ̀ sipísìnùmmù (150) kó difɔ̃nkúò kɛ̀ mɛniɛ nní nkɛ̃́kú sɑ́m̀pɔ́ sɑ́m̀pɔ́. 4 Otɑ̃̀nkù yiénwè diyiè tɛpíítɛ̀ nɛ̀ diyiénnì kɛ̀ tɛdɑbɛɛcĩ́ɛ̃̀tɛ̀ɛ cómmú ditɑ̃rì bɛ̀ yu dì kɛ tú Adɑdɑti di ĩ́nkɛ̀. 5 Kɛ̀ mɛniɛ nní nkpɑɑ́ yɑɑri kɛ́tuɔkɛ otɑ̃̀nkù píínwè diyiè ketirì yiè, kɛ̀ yɛtɑ̃rɛ̀ yómmɛ̀ɛ feitɛ́.

6 Diyiè sipísìnɑ̀ɑ̀ yiè kɛ̀ Nɔwee kpetɛ́ tɛbòtɛ̀ ò do ɑ̃nnɛ́ tɛ̀, 7 kɛ́dennɛ dikɑ̃kɑ̃ɑ̃̀ kɛ̀ dìì kɔtɛ kɛ́wɛ̃tɛní. Kòo nkpɑɑ́ kémmú mɛniɛ mbo deèmɛ̀. 8 Dɛ kó difɔ̃nkúò kòo dennɛ tɛnɔ́nkpetɛ kɛ bo yɑ̀ kɛ̀ mɛniɛ ncɔ̀ɔ̀tɛ. 9 Tɛ̀ mɛ nyí mpɛ̀tɛ́ tɛ̀ bo cómmú dɛ̀, kɛ yɛ̃́ mɛniɛ ndo kpɑɑ́ píɛ́kɛ́mɛ̀ kɛtenkɛ̀ kɛmɔu, kɛ̀ tɛ̀ɛ wɛ̃tɛní o borɛ̀, kòo youtɛ o nɔ̀ùtɛ̀ kɛ́ tɛ̀ pĩ nkɛ́tɑnnɛ́ kudieku, 10 kɛ́yóu kɛ̀ dɛ̀ mmɔkɛ yɛwe yɛ̀yiekɛ̀ kòo wɛ̃tɛ kɛ́ tɛ̀ dènnɛ. 11 Kɛ̀ tɛ̀ nwɛ̃tiní kuyuoku kɛ tɔní kufɑ̃ɑ̃̀sũ̀ũ̀kù mɑkù, kɛ̀ Nɔwee bɑntɛ́ mɛniɛ ncɔ̀ɔ̀tɛmɛ̀, 12 kɛ́yóu kɛ̀ dɛ̀ mmɔkɛ yɛwe yɛ̀yiekɛ̀ kòo wɛ̃tɛ kɛ́ tɛ̀ dènnɛ, bɑ́ tɛ̀ í nwɛ̃̀tɛní.

13 Dibenni pɑ̀nnì kó diyiè ketirì yiè, kɛ sɔ̃́ nNɔwee mɔ̀kɛ yɛbie nsikɔusìkuɔ̀ nɛ̀ dìmɑ́ɑ̀ (601) kɛ̀ mɛniɛ nkṹṹ, kòo dɑ́tɛ́ tipĩ́mpĩ́ntì kɛ́yɑ̀ mɛ̀ kũ̀ṹmɛ̀. 14 Dibenni pɑ̀nnì kóo tɑ̃̀nkù dɛ́ríwè, diyiè sipísìdɛ́ nɛ̀ diyiénnì kɛ̀ kɛtenkɛ̀ɛ kpeí pɑíí.

15 Kɛ̀ Kuyie nnɑ́kɛ́ Nɔwee kɛ dɔ̀: 16 Yɛ̀ nɛ̀ ɑ pokù nɛ̀ ɑ bí nɛ̀ i pobɛ̀. 17 Dennɛ iwũɔ̃ ibotí ibotí tiwɑnwɑntì nɛ̀ tinɔ̀tì nɛ̀ dɛbɑmbɑɑ̀nnɛ̀, kɛ̀ dɛ̀ɛ pɛ̃tɛ́ kɛ́sṹṹ nkɛtenkɛ̀ ĩ́nkɛ̀. 18 Kɛ̀ Nɔwee yɛ̀ nɛ̀ o pokù nɛ̀ o bí nɛ̀ i pobɛ̀, 19 kɛ́dennɛ tiwɑnwɑntì nɛ̀ iwũɔ̃ dɛbotí dɛbotí nɛ̀ sinɔɔ nɛ̀ dɛbɑmbɑɑ̀nnɛ̀.

20 Kɛ̀ Nɔwee mɑɑ́ diwũɔ̃tɔ̀nnì ti Yiɛ̀ nKuyie nkpɛ́í, kɛ́túótɛ́ iwũɔ̃ nɛ̀ sinɔɔ bɛ̀ feu dɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie ndɛ̀mɑrɛ̀ mɑrɛ̀, kɛ́ dɛ̀ fìé ti Yiɛ̀ nKuyie ndiwũɔ̃tɔ̀nnì ĩ́nkɛ̀ kɛ́tuɔ. 21 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nkeè dɛ kó kufɔ̃ɔ̃ku kɛ̀ dɛ̀ɛ kù nɑrikɛ kɛ̀ kù dɔ̀: N tɛ̃́nkɛ í yóó cɔ̃ɔ̃ kɛtenkɛ̀, kɛ yɛ̃́ onìtì yɛ̀mmɛ̀ í wennimɛ̀ nɛ̀ ò bomɛ̀. N tɛ̃́nkɛ bɑ́ɑ́ kuɔ dɛ̀ɛ̀ kó dimɑ̀ɑ̀ weí m mɛ ndɔ̀ɔ̀ mɛ̀ɛ̀ botí.

22 Nɛ̀ kɛtenkɛ̀ bo mbomɛ̀,

mubɔtimù nɛ̀ mudidɛ̀ì,

muséé nnɛ̀ kuyiìnkù,

dipɑɑ̀ nɛ̀ diyɔ̃ɔ̃̀,

kuyie nnɛ̀ kɛyènkɛ̀,

dɛ̀ yó mbomu sɑ̃́ɑ̃̀.

9

Kutɑ̃mmɛyɑ̃rí kó mɛbɛnkùmɛ̀

1 Kɛ̀ Kuyie mpɑ̃ Nɔwee mɛsɑ̀ɑ̀ wenwe nɛ̀ o bí kɛ dɔ̀: Piɛ́nɛ̀ kɛ́sṹṹ nkɛ́píɛ nkɛtenkɛ̀. 2 Tiwɑnwɑntì timɔu: Iwũɔ̃ nɛ̀ sinɔɔ nɛ̀ siyĩĩ, dɛbɑmbɑɑ̀nnɛ̀ dɛmɔu dɛ̀ bo ndi dé, kɛ̀ dí ndɛ̀ bɑkɛ́. 3 Dɛ̀ɛ̀ kó dimɑ̀ɑ̀ nɑmpú kɛ weí n dɛ̀ ndi duɔ́mmu kɛ̀ dɛ̀ bo ntú di kó mudiì, n di duɔ́ mmɛ̀ɛ̀ botí titebiiti. 4 Di nɛ́ bɑ́ɑ́ cɑ́ɑ́kɛ́ fɛɔ̃̀fɛ̀ yĩ̀ĩ̀, mmufòmmu bo mɛɛ̀ miɛkɛ. 5 Nyɛ̃́nɛ̀ kɛ tú n yóó pɛitɛmu bɛ̀ɛ̀ kɔ̀ù bɛnìtìbɛ̀ kɛ́pɛitɛ iwũɔ̃ nɛ̀ tiwɑnwɑntì tìì kɔ̀ù bɛnìtìbɛ̀.

6 Wèè kùɔ onìtì,

onìtì weè múnkɛ yóó ò kùɔ.

Kɛ yɛ̃́ n dɔ̀ɔ̀mɛ̀ onìtì

kɛ dònnɛnɛ̀ m mɑ́ɑ̀ ndi.

7 Di piɛ́ mɛsɑ̀ɑ̀ nkɛ́sṹṹ kɛtenkɛ̀ ĩ́nkɛ̀, kɛ́ nkɛ̀ bɑkɛ́.

8 Kɛ̀ Kuyie nyíɛ́ kɛ́nɑ́kɛ́ Nɔwee nɛ̀ o bí kɛ dɔ̀: 9 N di dɔúnnɛ̀ dinùù ndi fɔ̃́ nnɛ̀ ɑ yɑɑ̀bío, 10 nɛ̀ iwũɔ̃ ìì do di bonɛ̀ tɛdɑbɛɛcĩ́ɛ̃̀tɛ̀ miɛkɛ sinɔɔ nɛ̀ iwũɔ̃ nɛ̀ tiwɑnwɑntì dɛ̀ɛ̀ yóó buotɛ́. 11 N di dɔúnnɛ̀ dinùù ndi kɛ tú, n tɛ̃́nkɛ bɑ́ɑ́ duɔ́ nkɛ̀ mɛniɛ mpíɛ nkɛtenkɛ̀ kɛ́kuɔ dɛ̀ɛ̀ kó dimɑ̀ɑ̀ bo. 12 Ntɛ n yóó dɔɔ̀ mɛ̀ɛ̀ bɛnkùmɛ̀ kɛ̀ mɛ̀ mbo sɑ̃́ɑ̃̀, kɛ bɛnkú mí nnɛ̀ díndi nɛ̀ dɛ̀ɛ̀ kó dimɑ̀ɑ̀ weí ti kó mɛtɑummɛ̀. 13 Nh ɑ̃nnɛ́ kutɑ̃mmɛyɑ̃rí nku tiwɛtì kɛ̀ kù bo mbɛnkú mí nnɛ̀ díndi ti kó mɛtɑummɛ̀, 14 kɛ̀ fɛtɑɑfɛ̀ níí kpèri kùu yɛ̀nní, 15 kɛ̀ n dentɛní mɛtɑummɛ̀ mɛ̀ɛ̀ bo mí nnɛ̀ díndi nɛ̀ dɛ̀ɛ̀ kó dimɑ̀ɑ̀ weí kɛtenkɛ̀ ĩ́nkɛ̀ ti cuokɛ̀, mɛniɛ ntɛ̃́nkɛ bɑ́ɑ́ píɛ nkɛtenkɛ̀ kɛ́ di kuɔ. 16 Kutɑ̃mmɛyɑ̃rí níí bo yɛ̀nní yɛwɛtɛ̀ ĩ́nkɛ̀, kɛ̀ n kù yɑ̀, kɛ́dentɛní mɛtɑummɛ̀ mɛ̀ɛ̀ bo mí nnɛ̀ díndi nɛ̀ dɛ̀ɛ̀ kó dimɑ̀ɑ̀ weí kɛtenkɛ̀ ĩ́nkɛ̀ ti cuokɛ̀. 17 Kɛ̀ Kuyie nnɑ́kɛ́ Nɔwee kɛ dɔ̀: Kutɑ̃mmɛyɑ̃rí kuù yó mbɛnkú n tɑunɛ̀mɛ̀ kɛtenkɛ̀ kɔbɛ.

Nɔwee muɔ́mmɛ̀ mɛnɑɑ̀

18 Nɔwee bí ì do yɛ̀nnímɛ̀ tɛdɑbɛɛcĩ́ɛ̃̀tɛ̀ iǹyi: Sɛmmu nɛ̀ Kɑmmu nɛ̀ Sɑfɛti. Kɑmmu weè nɑɑ́ nKɑnnɑhɑ̃ɑ̃ kɔbɛ kóo cicɛ. 19 Nɛ̀ Nɔwee bí itɑ̃ɑ̃ti miɛkɛ nkɛ ibotí sũ̀ṹmmɛ̀ kɛtenkɛ̀ ĩ́nkɛ̀.

20 Nɔwee weè tu otenkútì ketiwè weè fìíkú dɛtie mbɛ̀ tu dɛ̀ fínyĩ̀, 21 kɛ́yɑ̃̀ dɛ kó mɛnɑɑ̀ nkɛ́muɔ́ nkɛ́dɑ́tɛ́ o yɑ̀ɑ̀tì kɛ́nduɔ́ o dieku difɔ̃̀kperì. 22 Kɛ̀ Kɑmmu Kɑnnɑhɑ̃ɑ̃ kɔbɛ kóo cicɛɛ yɑ̀ o cicɛ Nɔwee fũ̀ɔ̃̀ feímɛ̀, kɛ́yɛ̀ kɛ́nɑ́kɛ́ o tebìí sidɛ́ ditowɑɑ̀. 23 Kɛ̀ Sɛmmu nɛ̀ Sɑfɛti kɛ̀ bɛ̀ɛ buutɛ́ kuyɑ̀ɑ̀kù kɛ́nkérí bɛ fɔ̃nkúò kɛ́tuɔkɛ kóò dɑ̀tínnɛ́, bɑ́ bɛ̀ í nyɑ̀ bɛ cicɛ fũ̀ɔ̃̀. 24 Nɔwee nɑɑ̀ nyɛ̀ dìì mɔ̀nnì kòo keè o bíyɑ̃ɑ̃tɛ̀ dɔ̀ɔ̀ dɛ̀, 25 kɛ́bɛ́i nkɛ dɔ̀:

A bo yɑ̀ fɔ̃́ nKɑnnɑhɑ̃ɑ̃!

A bo ntú ɑ tebìí miɛkɛ kudɑɑkù sɔnsɔnku,

26 Kòo yíɛ́ kɛ́bɛ́i nkɛ dɔ̀:

Ti Yiɛ̀ nKuyie ńdɔɔ̀ mɛsɑ̀ɑ̀ nSɛmmu

kɛ̀ Kɑnnɑhɑ̃ɑ̃ ńtú o kó kudɑɑkù.

27 Kuyie ńdɔɔ̀ mɛsɑ̀ɑ̀ nSɑfɛti nɛ̀ Sɛmmu kɛ̀ bɛ̀

ńwɛ̃ nkɛ bo,

kɛ̀ Kɑnnɑhɑ̃ɑ̃ ńtú bɛ kó kudɑɑkù.

28 Mɛniɛ nkùɔ dìì mɔ̀nnì bɛnìtìbɛ̀ kɛ́deè, kɛ̀ Nɔwee mmɔkɛ yɛbie nsikɔusìtɑ̃ɑ̃ti nɛ̀ sipísìnùmmù (350) ndi, 29 kɛ́ nyóó kú kɛ mɔkɛ yɛbie nsikɔusìwɛi nɛ̀ sipísìnùmmù (950).

10

Nɔwee kó kufuku

1 Ntɛ Nɔwee bí, Sɛmmu nɛ̀ Kɑmmu nɛ̀ Sɑfɛti kó kufuku mɛniɛ ndo kùɔ bɛnìtìbɛ̀ kɛ́deè, kɛ̀ bɛ̀ɛ piɛ́mu ibí.

2 Sɑfɛti kó ibí tú: Kɔmɛɛ nɛ̀ Mɑkɔku nɛ̀ Mɑdɑii nɛ̀ Yɑfɑ̃ɑ̃ nɛ̀ Tubɑɑdi nɛ̀ Mɛsɛki nɛ̀ Tidɑɑsi. 3 Kɔmɛɛ kó ibí tú: Asekenɑɑsi nɛ̀ Difɑti nɛ̀ Tokɑdimɑ. 4 Yɑfɑ̃ɑ̃ kó ibí tú: Edisɑɑ nɛ̀ Tɑdisisi nɛ̀ Kitimmu nɛ̀ Dodɑnimmu. 5 Bɛɛ̀ do sũ̀ṹ nkɛ́cíɛ́tɛ́ kɛ́mɑɑ́ dɑ̀mɛ́ɛ̀rì tɑkɛ́ kɛ́cɑ̃́nnɛ́ cɑ̃́nnɛ́ ibotí bɛ nɑ́ɑǹtì dò ndòmmɛ̀.

6 Kɑmmu kó ibí tú: Kuusi nɛ̀ Misidɑimmu nɛ̀ Puti nɛ̀ Kɑnnɑhɑ̃ɑ̃. 7 Kuusi kó ibí tú: Sebɑɑ nɛ̀ Afidɑɑ nɛ̀ Sɑbitɑɑ nɛ̀ Dɑyemɑɑ nɛ̀ Sɑbitekɑɑ. Dɑyemɑɑ kó ibí tú: Sebɑɑ nɛ̀ Dedɑnni. 8 Kuusi weè do wɛ̃̀tɛ kɛ́pɛitɛ́ Nɛmmudoti wèè do nɑɑ́ nhokpɑ̀rì ketiwè kɛtenkɛ̀ ĩ́nkɛ̀. 9 Nɛmmudoti do tú opɑɑwɑɑ̀ ndiɛwè nwe kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nwùó. Dɛɛ̀ te kɛ̀ bɛ̀ ɔ̃ɔ̃ yĩ́ ti Yiɛ̀ nKuyie ndɑ teennɛ̀ kɑ̀ɑ ntú opɑɑwɑɑ̀ ndiɛwè Nɛmmudoti do dòmmɛ̀. 10 Ntɛ yɛhɛkɛ̀ ketiyɛ̀ ò do bɑkɛ́ yɛ̀: Bɑbɛɛdi nɛ̀ Edɛsi nɛ̀ Akɑdi nɛ̀ Kɑdinɛɛ. Dɛ kó yɛhɛkɛ̀ do bo Sindeɑɑ miɛkɛ nkɛ. 11 Kɛ̀ Nɛmmudotii ítɛ́ dɛ kó dihɛì kɛ́kɔtɛ Asidii kɛ́mɑɑ́ Ninifu nɛ̀ Debotidii nɛ̀ Kɑdɑɑ. 12 Kɛ̀ Desɑ̃ɑ̃ ɛì dii ḿbo Ninifu nɛ̀ Kɑdɑɑ dihɛidiɛ̀ dɛ cuokɛ̀.

13 Misidɑimmu yɑɑ̀bí tú Dudimmu nɛ̀ Anɑmimmu nɛ̀ Deɑbimmu nɛ̀ Nɑfutuyimmu 14 nɛ̀ Pɑtidoosi nɛ̀ Kɑsiduimmu nɛ̀ Kɑfutɔɔ, bɛ̀ɛ̀ piɛ́ Fidisitɛ̃ɛ̃bɛ.

15 Kɛ̀ Kɑnnɑhɑ̃ɑ̃ pɛitɛ́ Sidonni o kóò Po nɛ̀ Ɛti. 16 Kɛ̀ Kɑnnɑhɑ̃ɑ̃ yɑɑ̀bí ntú: Yebusiibɛ nɛ̀ Amɔriibɛ nɛ̀ Kidikɑsiibɛ 17 nɛ̀ Efiibɛ nɛ̀ Adikiibɛ nɛ̀ Siniibɛ 18 nɛ̀ Adifɑdiibɛ nɛ̀ Semɑdiibɛ nɛ̀ Amɑtiibɛ. Dɛ kó difɔ̃nkúò kɛ̀ Kɑnnɑhɑ̃ɑ̃ kɔbɛɛ cíɛ́tɛ́, 19 kɛ́kɑri Sidonni bɛ tenkɛ̀ dɛ nketɛ́ kɛ́cuó nKedɑɑdi nɛ̀ Kɑsɑɑ, Sodɔmmu nɛ̀ Komɔɔ bíɛ́kɛ̀, Adimɑɑ nɛ̀ Seboimmu kɛ́ntɔ kɛ́tuɔkɛ Desɑ. 20 Kɑmmu kó ibí nyi ìì do yɑ̀tɛ tinɑɑ̀mùntì, kɛ́kɑri yɛhɛkɛ̀ bɛ nɑ́ɑǹtì cɑ̃̀ɑ̃́ ncɑ̃́ɑ̃́mmɛ̀ nɛ̀ bɛ botí.

21 Kɛ̀ Sɑfɛti kóo kótì Sɛmmu múnkɛɛ mɔɔtɛ ibí, weè tu Ebɛɛ kóo yɑ̀ɑ̀rì. 22 Kɛ̀ Sɛmmu kó ibí ntú Edɑmmu nɛ̀ Asuu nɛ̀ Adipɑkisɑdi nɛ̀ Dudi nɛ̀ Arɑmu. 23 Kɛ̀ Arɑmu kó ibí ntú: Uusi nɛ̀ Udi nɛ̀ Ketɛɛ nɛ̀ Mɑɑsi. 24 Kɛ̀ Adipɑkisɑdi ntú Sedɑɑ cicɛ, kɛ̀ Sedɑɑ ntú Ebɛɛ cicɛ. 25 Kɛ̀ Eebɛɛ mmɔkɛ ibí ìdɛ́ì, kɛ̀ dɛketirɛ̀ yètìrì ntú Pedɛki (dɛ̀ɛ̀ tu mɛyɑtimɛ̀). Dɛ kó dimɔ̀nnì ndi ibotí do yɑ̀tɛmɛ̀, kòo nɑntɛ̀ yètìrì ntú Yokitɑ̃ɑ̃. 26 Kɛ̀ Yokitɑ̃ɑ̃ pɛitɛ́ Adimɔdɑdi nɛ̀ Sedɛfu nɛ̀ Asɑdimɑfɛti nɛ̀ Yedɑki, 27 nɛ̀ Adodɑmmu nɛ̀ Usɑdi nɛ̀ Dikidɑ, 28 nɛ̀ Obɑɑdi nɛ̀ Abimmɑyɛɛdi nɛ̀ Sebɑɑ, 29 nɛ̀ Ofiidi nɛ̀ Afidɑɑ nɛ̀ Yobɑbu. Bɛmɔu mɛmmɛ bɛ̀ tu Yokitɑ̃ɑ̃ bí nyi. 30 Bɛ̀ do bo Mɛsɑ ɛì ndi kɛ́ntɔ kɛ́tuɔkɛnɛ̀ Sefɑɑdi tɑ̃rì, diyiè yìɛ̀ní kɛ̀ɛ̀ bíɛ́kɛ̀. 31 Kɛ̀ Sɛmmu kɔbɛ múnkɛɛ yɛ̀ kɛ́cɑ̃́nnɛ́ yɛhɛkɛ̀, yɛhɛkɛ̀ bɛ nɑ́ɑǹtì dò mmɛ̀ɛ̀ botí.

32 Nɔwee bí kó iwuɔ nyi mɛmmɛ, bɛ̀ ì cɑ̃̀ńnɛ́mɛ̀ ibotí ibotí. Mɛniɛ ndo kùɔ bɛnìtìbɛ̀ kɛ́deè kɛ̀ bɛɛ̀ piɛ́ ibotí imɔu ìì bo kutenkù miɛkɛ.

11

Didènnì bɛ̀ tu dì Bɑbɛɛdi di kó mumɑrimù

1 Bɛnìtìbɛ̀ bɛmɔu do nɑ́ɑ́ ntinɑ́ɑǹtì timɑ́ɑ̀ ndi, onìtì nɑ́ɑǹtì do í cɑ̃́ɑ̃́. 2 Kɛ̀ bɛ̀ɛ kɔtɛ diyiè yìɛ̀ní kɛ̀ɛ̀ bíɛ́kɛ̀ kɛ́yɑ̀ kubiriku mɑkù, dihɛì bɛ̀ tu dì Sindeɑɑ kɛ bo mɑɑ́, 3 kɛ́nɑ́kɛ́ bɛtɔbɛ̀ kɛ dɔ̀: Ítɛ́nɛ̀ kɛ̀ ti pííkú yɛdombiɛ, kɛ́ yɛ̀ pũ̀ńnɛ́ kɛ̀ yɛ̀ɛ kpenkɛ kɛ́ndò nyɛtɑ̃́rɛ̀, kɛ̀ tí wɑɑ́ nkùtìnɔ́ɔ̀ kɛ́nsĩɛ̃kù. 4 Kɛ̀ tí mɑɑ́ dihɛì, kɛ́mɑɑ́ didènnì kɛ̀ dìi kɑ́ɑ́kɛ́ tiwɛtì, kɛ̀ ti yètìrìi feitɛ́, kɛ̀ ti bɑ́ɑ́ cíɛ́tɛ́ kɛtenkɛ̀ kɛmɔu.

5 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie ncútɛ́ní kɛ bo yɑ̀ bɛnìtìbɛ̀ mɑɑ́ dìì ɛì nɛ̀ didènnì. 6 Kɛ dɔ̀: Bɛ̀ mɛ̀ ntúmɛ̀ kubotí kùmɑ́ɑ̀ kɔbɛ kɛ nɑ́ɑ́ ntinɑ́ɑǹtì tìmɑ́ɑ̀, dɛ̀mɑrɛ̀ í yóó bɛ̀ dìtínnɛ́ bɛ̀ yóó nɑmu kɛ́dɔɔ̀ bɛ̀ dɔ́mɛ̀. 7 Ti cútɛ́nɛ̀ kɛ́kɔkɛ́ bɛ nɑ́ɑǹtì, kɛ̀ bɛ̀ nnɑ́ɑ́ nkɛ í yo bɛtɔbɛ̀ tu mù. 8 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie mbɛ̀ cíɛ nkɛtenkɛ̀ kɛmɔu, bɑ́ bɛ̀ í mmɑɑ́ dɛ kó dihɛì. 9 Dɛɛ̀ te kɛ̀ bɛ̀ yu dɛ kó didènnì kɛ tú Bɑbɛɛdi. Ti Yiɛ̀ nKuyie ndɛ nkɔkɛ́ bɛnìtìbɛ̀ nɑ́ɑǹtì, kɛ́ bɛ̀ cíɛ nkɛtenkɛ̀ kɛmɔu miɛkɛ.

Sɛmmu kó kufuku kɛ́ntɔ kɛ́tuɔkɛnɛ̀ Abɑrɑmmu kɔku

10 Sɛmmu kó kufuku tú kuu: Ò do mɔkɛ yɛbie ntɛkɔ̀ùtɛ̀ (100) ntɛ kɛ́pɛitɛ́ Adipɑkisɑdi kɛ sɔ̃́ ndɛ̀ mɔ̀kɛ yɛbie nyɛ̀dɛ́ɛ̀ nɛ̀ mɛniɛ nkùɔmɛ̀ bɛnìtìbɛ̀. 11 Dɛ kó difɔ̃nkúò, kɛ́mmɔkɛ yɛbie nsikɔusìnùmmù (500) kɛ́piɛ́ bɛdɑpɑ̀mbɛ̀ nɛ̀ bɛsɑpɑ̀mbɛ̀.

12 Kɛ̀ Adipɑkisɑdi mmɔkɛ yɛbie nsipísìtɑ̃ɑ̃ti nɛ̀ yɛ̀nùmmù kɛ́pɛitɛ́ Sedɑɑsi. 13 Dɛ kó difɔ̃nkúò kɛ́mmɔkɛ yɛbie nsikɔusìnɑ̀ɑ̀ nɛ̀ yɛ̀tɑ̃ɑ̃ti (403), kɛ́piɛ́ bɛdɑpɑ̀mbɛ̀ nɛ̀ bɛsɑpɑ̀mbɛ̀.

14 Kɛ̀ Sedɑɑ mmɔkɛ yɛbie nsipísìtɑ̃ɑ̃ti kɛ́pɛitɛ́ Ebɛɛ. 15 Dɛ kó difɔ̃nkúò kɛ̀ Ebɛɛ mmɔkɛ yɛbie nsikɔusìnɑ̀ɑ̀ nɛ̀ yɛ̀tɑ̃ɑ̃ti (403) kɛ́piɛ́ bɛdɑpɑ̀mbɛ̀ nɛ̀ bɛsɑpɑ̀mbɛ̀.

16 Kɛ̀ Ebɛɛ pɛitɛ́ Pɛdɛki kɛ́deè kɛ́mmɔkɛ yɛbie nsipísìtɑ̃ɑ̃ti nɛ̀ yɛ̀nɑ̀ɑ̀ kɛ́pɛitɛ́ Pedɛki. 17 Dɛ kó difɔ̃nkúò kɛ̀ Ebɛɛ mmɔkɛ yɛbie nsikɔusìnɑ̀ɑ̀, nɛ̀ sipísìtɑ̃ɑ̃ti (430) kɛ́piɛ́ bɛdɑpɑ̀mbɛ̀ nɛ̀ bɛsɑpɑ̀mbɛ̀.

18 Kɛ̀ Pedɛki mmɔkɛ yɛbie nsipísìtɑ̃ɑ̃ti kɛ́pɛitɛ́ Deyuu. 19 Dɛ kó difɔ̃nkúò kɛ́mmɔkɛ yɛbie nsikɔusìdɛ́ nɛ̀ yɛ̀wɛi (209), kɛ́piɛ́ bɛdɑpɑ̀mbɛ̀ nɛ̀ bɛsɑpɑ̀mbɛ̀.

20 Kɛ̀ Deyuu mmɔkɛ yɛbie nsipísìtɑ̃ɑ̃ti nɛ̀ yɛ̀dɛ́ɛ̀ kɛ́pɛitɛ́ Seduki. 21 Dɛ kó difɔ̃nkúò kɛ́mmɔkɛ yɛbie nsikɔusìdɛ́ nɛ̀ yɛ̀yiekɛ̀ (207) kɛ́piɛ́ bɛdɑpɑ̀mbɛ̀ nɛ̀ bɛsɑpɑ̀mbɛ̀.

22 Kɛ̀ Seduki mmɔkɛ yɛbie nsipísìtɑ̃ɑ̃ti kɛ́pɛitɛ́ Nɑɔɔ. 23 Dɛ kó difɔ̃nkúò kɛ́mmɔkɛ yɛbie nsikɔusìdɛ́ (200) kɛ́piɛ́ bɛdɑpɑ̀mbɛ̀ nɛ̀ bɛsɑpɑ̀mbɛ̀.

24 Kɛ̀ Nɑɔɔ mmɔkɛ yɛbie nsipísìdɛ́ nɛ̀ yɛ̀wɛi kɛ́pɛitɛ́ Tedɑɑ. 25 Dɛ kó difɔ̃nkúò kɛ́mmɔkɛ yɛbie ntɛkɔ̀ùtɛ̀ nɛ̀ tɛpíítɛ̀ nɛ̀ yɛ̀wɛi (119), kɛ́piɛ́ bɛdɑpɑ̀mbɛ̀ nɛ̀ bɛsɑpɑ̀mbɛ̀.

26 Kɛ̀ Tedɑɑ mmɔkɛ yɛbie nsipísìyiekɛ̀, kɛ́pɛitɛ́ Abɑrɑmmu nɛ̀ Nɑɔɔ nɛ̀ Atɑ̃ɑ̃.

27 Tedɑɑ kó kufuku nku, weè pɛitɛ́ Abɑrɑmmu nɛ̀ Nɑɔɔ nɛ̀ Atɑ̃ɑ̃. Kɛ̀ Atɑ̃ɑ̃ pɛitɛ́ dɛnitidɑbirɛ Dɔti, 28 kɛ́kú, bɛ̀ ò pɛitɛ́ dìì ɛì Uudi Bɑbidɔnni kó kɛtenkɛ̀ miɛkɛ, kòo cicɛ Tedɑɑ kpɑɑ́ fòù. 29 Kɛ̀ Abɑrɑmmuu puokɛ Sɑrɑii kɛ̀ Nɑɔɔ puokɛ Midikɑɑ Atɑ̃ɑ̃ kóo sɑpɑ̀ɑ̀. Atɑ̃ɑ̃ weè múnkɛ do pɛitɛ́ Isikɑɑ. 30 Sɑrɑii do tú tɛhɑ̃ũntɛ ntɛ kɛ́nkpɑ dɛbirɛ.

31 Kɛ̀ Tedɑɑ túótɛ́ o kóo dɑpɑ̀ɑ̀ nhAbɑrɑmmu nɛ̀ o yɑɑ̀birɛ Dɔti Atɑ̃ɑ̃ birɛ nɛ̀ o cɔ̀kù Sɑrɑii o kóo dɑpɑ̀ɑ̀ nhAbɑrɑmmu pokù. Kɛ̀ bɛ̀ɛ ítɛ́ Uudi ɛì Bɑbidɔnni tenkɛ̀ kɛ́kɔtɛ Kɑnnɑhɑ̃ɑ̃ tenkɛ̀, kɛ́tuɔkɛ Anɑɑ ɛì kɛ́ nkɛ mbo. 32 Kɛ̀ Tedɑɑ nyóó kú kɛ mɔkɛ yɛbie nsikɔusìdɛ́ nɛ̀ yɛ̀nùmmù (205).

ABARAHAMMU KÓ TINÁAŃTÌ

12

Kuyie nyɛ̃mmɛ̀ Abɑrɑmmuu ítɛ́ o tenkɛ̀

1 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nnɑ́kɛ́ Abɑrɑmmu kɛ dɔ̀: Ítɛ́ ɑ tenkɛ̀, ɑ kɔbɛ borɛ̀, ɑ cicɛ cĩ́ɛ̃̀tɛ̀, kɛ́kɔtɛ n yóó dɑ bɛnkɛ kɛ̀ɛ̀ tenkɛ̀. 2 M bo dɑ dɔɔ̀ mɛsɑ̀ɑ̀ nkɑ̀ɑ botíi sṹṹ, kɑ̀ɑ yètìrìi feitɛ́ mɛdiɛ̀. Fɔ̃́ɔ̃̀ yó nte kɛ̀ ibotí imɔuu pɛ́tɛ́ mɛsɑ̀ɑ̀. 3 M bo dɔɔ̀ mɛsɑ̀ɑ̀ mbɛ̀ɛ̀ yóó dɑ dɔɔ̀ mɛsɑ̀ɑ̀, kɛ́dɔɔ̀ mɛyɛi mbɛ̀ɛ̀ bo ndɑ dɔ́nɛ̀ mɛyɛi. Fɔ̃́ɔ̃̀ yó nte kɛ̀ n dɔɔ̀ ibotí imɔu mɛsɑ̀ɑ̀.

4 Dɛ mɔ̀nnì kɛ sɔ̃́ nhAbɑrɑmmu mɔ̀kɛ yɛbie nsipísìyiekɛ̀ nɛ̀ yɛ̀nùmmù. Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nhò nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Ítɛ́ Anɑɑ ɛì. 5 Kòo yie nkɛ́ítɛ́ kɛ́nnɛínɛ̀ o pokù Sɑrɑii nɛ̀ o nɑntɛ̀ birɛ Dɔti kɛ́ntɔ o kpɛrɛ dɛmɔu nɛ̀ o dɑɑtì ò do dontɛ́ tì Anɑɑ ɛì, kɛ́kétɛ́ kɛ́cuó nKɑnnɑhɑ̃ɑ̃ bíɛ́kɛ̀, kɛ́tuɔkɛ Kɑnnɑhɑ̃ɑ̃.

Abɑrɑmmu bomɛ̀ Kɑnnɑhɑ̃ɑ̃ kɛ́kɔtɛ Esibiti

6 Mɛm̀mɛ kɛ̀ Abɑrɑmmuu pɛ̃ɛ̃tɛ́ Sisɛmmu ɛì kɛ́tuɔkɛ dibòrì mɑrì bɛ̀ tu dì Mɔdee mutie mɑmù borɛ̀. Dɛ kó dimɔ̀nnì Kɑnnɑhɑ̃ɑ̃ kɔbɛ bɛɛ̀ do dɛ̀ bo.

7 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie mbɛnkɛ kumɑ́ɑ̀ Abɑrɑmmu kóò nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: N yóó duɔ́ nkɛ ntenkɛ̀ nkɛ ɑ yɑɑ̀bí. Kɛ̀ Abɑrɑmmuu mɑɑ́ ti Yiɛ̀ nKuyiendiwũɔ̃tɔ̀nnì dɛ kó dibòrì. 8 Ò dɛ nyìtɛ́ kɛ́kɔtɛ yɛtɑ̃rɛ̀ kó dihɛì Betɛɛdi diyiè yìɛ̀ní kɛ̀ɛ̀ bíɛ́kɛ̀, kɛ́kɑri Betɛɛdi nɛ̀ Aii dɛ cuokɛ̀ kɛ tó mɑɑ́ ti Yiɛ̀ nKuyie ndiwũɔ̃tɔ̀nnì tɛrì kɛ́bɑ́ntɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nkɛ́ kù yu kɛ dɔ̀ o Yiɛ̀. 9 Kɛ̀ Abɑrɑmmu ńkɑ̀tì kɛ sɔɔti kɛ wetí Nɛkɛbu tempɛ̃ mbíɛ́kɛ̀.

10 Kɛ̀ dikònnì diɛrìi tɑnní dihɛì kɛ̀ Abɑrɑmmuu ítɛ́, kɛ́kɔtɛ Esibiti tenkɛ̀ kɛ́mbo kɛ dɔ̀ yɛmɔ̀rɛ̀ mɑyɛ̀. 11 Bɛ̀ tùɔ̀kɛ dìì mɔ̀nnì Esibiti kɛ́ntɑti dihɛì, kɛ̀ Abɑrɑmmuu nɑ́kɛ́ o pokù Sɑrɑii kɛ dɔ̀: N yɛ̃́mu ɑ túmɛ̀ oposɑ́ɑ́tì, 12 Esibiti kɔbɛ yóó yɑ̀ ɑ wennimɛ̀ kɛ dɔ̀ ɑ tú m pokù nwe, kɛ́ n kuɔ kɛ́ dɑ yóu. 13 Á bɛ̀ nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀ n tú ɑ tɑ̃ũ̀ nwe kɛ̀ bɛ̀ nni ndɔɔri mɛsɑ̀ɑ̀ nhɑ kpɛ́í, kɛ̀ nní nfòù.

14 Bɛ̀ tùɔ̀koo dìì mɔ̀nnì Esibiti miɛkɛ kɛ̀ Esibiti kɔbɛɛ yɑ̀ o pokù wennimɛ̀ mɛdiɛ̀. 15 Kɛ̀ Esibiti kóo kpɑ̀ɑ̀tì kó bɛtɔ̃mbɛ̀ɛ kɔtɛ kɛ́ nhò sɑ̃ntí okpɑ̀ɑ̀tì ììkɛ̀, kóò tùótɛ́ kɛ́kɔtɛnɛ̀ okpɑ̀ɑ̀tì cĩ́ɛ̃̀tɛ̀. 16 Nɛ̀ o kpɛ́í nkòo kpɑ̀ɑ̀tìi dɔ̀ɔ̀ mɛsɑ̀ɑ̀ nhAbɑrɑmmu kóò pɑ̃mmú ipe nɛ̀ sibɔɔ́ nɛ̀ inɑ̀ɑ̀kɛ nɛ̀ tidɑɑtì bɛnitipòbɛ̀ nɛ̀ bɛnitidɑɑbɛ̀ nɛ̀ sɑ̃mmɑrímúbɛ̀ nɛ̀ yòyóbɛ̀. 17 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie mpotɛ́ okpɑ̀ɑ̀tì nɛ̀ o cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kɔbɛ mɛdiɛ̀ nhAbɑrɑmmu pokù Sɑrɑii kpɛ́í. 18 Kɛ̀ Esibiti kóo kpɑ̀ɑ̀tìi yú Abɑrɑmmu kóò bekɛ kɛ dɔ̀: Dɛ̀ yĩ́mɛ kɑ̀ɑ n dɔ̀ɔ̀ miɛ? Dɛ̀ dòmmɛ̀ kɑ̀ɑ í n nɑ̀kɛ́ kɛ tú ɑ pokù nwe? 19 Dɛ̀ dòmmɛ̀ kɑ̀ɑ n nɑ̀kɛ́ kɛ yɛ̃ nhɑ tɑ̃ũ̀ nwe kɛ̀ nh ò tùótɛ́ kɛ bo puokɛ? Nto ɑ pokù kɛ́pɛ̃ɛ̃tɛ́.

20 Kòo kpɑ̀ɑ̀tìi duɔ́ nkòo tɔ̃mbɛ̀ɛ bɛti Abɑrɑmmu nɛ̀ o kpɛrɛ dɛmɔu dihɛì.

13

1 Mɛm̀mɛ kɛ̀ Abɑrɑmmuu túótɛ́ o pokù nɛ̀ o kpɛrɛ ò mɔ̀kɛ dɛ̀, kɛ̀ Dɔti nwe nɛínɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ɛ wɛ̃tɛ Nɛkɛbu tempɛ̃ mbíɛ́kɛ̀.

Abɑrɑmmu nɛ̀ Dɔti bɛ̀ yɑ̀tɛmɛ̀

2 Abɑrɑmmu do mɔkɛ tikpɑ̀tì nti mɛsɑ̀ɑ̀, nnɛ̀ timɑ́tì pɛ́ítì nɛ̀ mɛsɔɔ. 3 Kɛ̀ Abɑrɑmmuu ítɛ́ Nɛkɛbu tempɛ̃ kɛ́tuɔkɛ Betɛɛdi nɛ̀ Aii dɛ cuokɛ̀ ò do ketɛ́ kɛ́bɑ́tɛ́ dɛ̀. 4 Ò do mɑɑ́ dɛ̀ diwũɔ̃tɔ̀nnì kɛ́bɑ́ntɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nkɛ́ kù yu kɛ dɔ̀ o Yiɛ̀.

5 Dɔti wèè do nɛínɛ̀ Abɑrɑmmu ò múnkɛ do mɔkɛmu ipe nɛ̀ sibɔɔ́ nɛ̀ inɑ̀ɑ̀kɛ. Kɛ mɔkɛ tiyɑ̀ɑ̀tì bɛ̀ dɔ̀ɔ̀rinɛ̀ tì titouti. 6 Bɑ́ kɛtenkɛ̀ í mbɛ̀ sɑ̀nnɛ̀ kɛ yɛ̃́ bɛ̀ do mɔkɛmɛ̀ iwũɔ̃ mɛdiɛ̀. 7 Kɛ̀ Abɑrɑmmu kó bɛnɑɑcɛ̃mbɛ nɛ̀ Dɔti kɔbɛ kɛ̀ bɛ̀ɛ kpɑ. Kɑnnɑhɑ̃ɑ̃ kɔbɛ nɛ̀ Pedisiibɛ do dɛ mbo. 8 Kɛ̀ Abɑrɑmmuu nɑ́kɛ́ Dɔti kɛ dɔ̀: Mí nnɛ̀ fɔ̃́ ti í dò nkɛ́kpɑ, ti nɑɑcɛ̃mbɛ mɛ nyí dò nkɛ́kpɑ, kɛ yɛ̃́ ti wɛ̃ḿmɛ̀ tɛcĩ́ɛ̃̀tɛ̀. 9 Á wéntɛ́ kɛ́dɛitɛ ɑ dɔ́ kùù píkù kɛ̀ tí yɑtɛ. Kɑ̀ɑ kɔ̀tɛ kubɑkù yoú n kɔtɛ kucɑ̃̀nku. Kɑ̀ɑ mɛ nkɔ̀tɛ kucɑ̃̀nku ń kɔtɛ kuyoú.

10 Kɛ̀ Dɔtii wéntɛ́ kɛ́yɑ̀ Suditɛ̃ɛ̃ kó kɛtenkɛ̀ kɛ̀ kɛ̀ boo bɑ̀mmùù kɛ́tuɔkɛnɛ̀ Soɑɑ ɛì. Ti Yiɛ̀ nKuyie mu ndo í cɔ́u ndìì mɔ̀nnì Sodɔmmu ɛì nɛ̀ Komɔɔ ɛì kɛ̀ dɛ kó kɛtenkɛ̀ nɛ̀ Soɑɑ ɛì kɛ̀ dɛ̀ boomu, kɛ wenni kɛ dò nti Yiɛ̀ nKuyie ndo dɔ̀ɔ̀ kùù púú, kɛ nɑɑti kɛ dònnɛ̀ Esibiti kó kɛtenkɛ̀. 11 Kɛ̀ Dɔtii tɑ̃ɑ̃tɛ́ Suditɛ̃ɛ̃ kó kubiriku bíɛ́kɛ̀, kɛ́ kɛ nkɔtɛ. Mɛm̀mɛ bɛ̀ yɑ̀tɛmɛ̀. 12 Kɛ̀ Abɑrɑmmu ḿbo Kɑnnɑhɑ̃ɑ̃ kó dihɛì, kɛ̀ Dɔti ḿbo kubiriku kó yɛhɛkɛ̀, kɛ cónnɛ́ tiyɑ̀ɑ̀tì kó titouti kɛ́tuɔkɛnɛ̀ Sodɔmmu. 13 Sodɔmmu kɔbɛ do tú bɛnitiyonkubɛ mbɛ, kɛ dɔɔri mɛyɛi ndiɛmɛ̀ kɛ̀ dɛ̀ yóù Kuyie.

14 Dɔti nɛ̀ Abɑrɑmmu bɛ̀ yɑ̀tɛ dìì mɔ̀nnì, kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nnɑ́kɛ́ Abɑrɑmmu kɛ dɔ̀: Wéntɛ́ ɑ cómmú dɛ̀, kɛ́wéntɛ́ diyiè yìɛ̀ní kɛ̀ɛ̀ bíɛ́kɛ̀, kɛ́wéntɛ́ ɑ bɑkù yoú nɛ̀ kucɑ̃̀nku. 15 A mɛ̀ nwùó nkɛ̀ɛ̀ tenkɛ̀ n yóó kɛ̀ ndɑ duɔ́mmu fɔ̃́ nnɛ̀ ɑ yɑɑ̀bío sɑ̃́ɑ̃̀. 16 M bo duɔ́ nkɑ̀ɑ yɑɑ̀bíi sṹṹ mmɛsɑ̀ɑ̀ mmubirímú kɔ̃mɛ. Wèè bo nɑ kɛ́kɑɑ mmubirímú, weè bo nɑ kɛ́kɑɑ nhɑ yɑɑ̀bí. 17 Ítɛ́ kɛ́ce, ndɛ kó kɛtenkɛ̀ kɛmɔu kɛ̀ duɔ́mɛ̀ n kɛ̀ ndɑ duɔ́mmu.

18 Kɛ̀ Abɑrɑmmuu ítɛ́ dɛborɛ̀ kɛ́sɔɔ́ nkɛ́kɑri dibòrì mɑrì bɛ̀ tu dì Mɑmmudee kó mutie borɛ̀ Ebunɔɔ tɑkɛ́, kɛ́mɑɑ́ diwũɔ̃tɔ̀nnì kɛ́bɑ́ntɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie.

14

Abɑrɑmmu kpɑmmɛ̀ kɛ fìetɛ Dɔti

1 Dɛ kó dimɔ̀nnì kɛ̀ Amudɑfɛɛdi Sindeɑɑ ɛì kóo kpɑ̀ɑ̀tì nɛ̀ Adiyɔki Edɑsɑɑ ɛì kóo kpɑ̀ɑ̀tì nɛ̀ Kedɔɔdɑomɛɛ Edɑmmu ɛì kóo kpɑ̀ɑ̀tì nɛ̀ Tideɑdi Koyimmu ɛì kóo kpɑ̀ɑ̀tì. 2 Kɛ̀ bɛ̀ɛ ítɛ́ kɛ́ndokùnɛ̀ Bedɑɑ Sodɔmmu kóo kpɑ̀ɑ̀tì nɛ̀ Bidisɑɑ Komɔɔ kóo kpɑ̀ɑ̀tì, nɛ̀ Sinɛɑbu Adimɑ kóo kpɑ̀ɑ̀tì, nɛ̀ Simmɛbɛɛ Seboimmu kóo kpɑ̀ɑ̀tì nɛ̀ Bedɑɑ bɛ̀ tu dìì ɛì Soɑɑ kóo kpɑ̀ɑ̀tì. 3 Kɛ̀ bɛ̀ɛ tíí Sidimmu kó kubiriku, dɛ̀ɛ̀ nɑɑ́ nyíe ndɑ̀mɛ́ɛ̀rì wèè kó mɛniɛ ndò mmukɔ́kúɔ́. 4 Yɛbie ntɛpíítɛ̀ nɛ̀ yɛ̀dɛ́ɛ̀ miɛkɛ kɛ̀ Kedɔɔdɑomɛɛ mbɛ̀ bɑkɛ́. Yɛbie ntɛpíítɛ̀ nɛ̀ ditɑ̃ɑ̃́nnì miɛkɛ kɛ̀ bɛ̀ɛ ò yetɛ. 5 Yɛbie ntɛpíítɛ̀ nɛ̀ dinɑɑnnì miɛkɛ kɛ̀ Kedɔɔdɑomɛɛ nɛ̀ bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ ò wɛ̃ńnɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ɛ ítɛ́ kɛ́pɔntɛ Defɑiibɛ bɛ̀ɛ̀ bo Asitɑdoti-Kɑnnɑimmu ɛì, nɛ̀ Susiibɛ bɛ̀ɛ̀ bo Ammu ɛì nɛ̀ Emiibɛ bɛ̀ɛ̀ bo Kidiyɑtɑimmu ɛì 6 nɛ̀ Oriibɛ bɛ̀ɛ̀ bo Seii kó yɛtɑ̃rɛ̀ miɛkɛ, kɛ́ bɛ̀ bɛ̀ti kɛ́tuɔkɛnɛ̀ Edi-Pɑdɑnni kó dihɛì dìì tɔ̀kɛ́nɛ̀ tɛdɔntɛ̀, 7 kɛ́nkũntiní kɛ́pɔntɛ Ammisipɑti bɛ̀ tu dìì ɛì Kɑdɛɛsi, kɛ́pɔntɛ Amɑdesiibɛ kó kɛtenkɛ̀ kɛmɔu, nɛ̀ Amɔriibɛ bɛ̀ɛ̀ bo Asɑsɔnni-Tɑmɑɑ. 8 Mɛm̀mɛ kɛ̀ Sodɔmmu kóo kpɑ̀ɑ̀tì nɛ̀ Komɔɔ kou nɛ̀ Adimɑ kou nɛ̀ Seboimmu kóo kpɑ̀ɑ̀tì nɛ̀ Bedɑɑ, nɛ̀ Soɑɑ kó bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀, kɛ̀ bɛ̀ɛ wɛ̃nnɛ́ kɛ́kɔtɛ Sidimmu kó kubiriku, 9 kɛ́dokɛ́nɛ̀ Kedɔɔdɑomɛɛ Edɑmmu kóo kpɑ̀ɑ̀tì, nɛ̀ Tedeɑdi Koyimmu ɛì kóo kpɑ̀ɑ̀tì Amudɑfɛɛdi Sinnɛɑɑ ɛì kóo kpɑ̀ɑ̀tì nɛ̀ Adiyɔki Edɑsɑɑ ɛì kóo kpɑ̀ɑ̀tì. Kɛ̀ bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ bɛ̀nùmmù ndokùnɛ̀ bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ bɛ̀nɑ̀ɑ̀. 10 Sidimmu kó kubiriku do mɔkɛ yɛfɔ̃̀tɛ̀ nyɛ kɛ̀ kùtìnɔ́ɔ̀ pìɛ́kɛ́ yɛ miɛkɛ. Kɛ̀ Sodɔmmu kóo kpɑ̀ɑ̀tìi nɛ̀ Komɔɔ kou kɛ̀ bɛ̀ɛ cokɛ́ kɛ́duó yɛ miɛkɛ, kɛ̀ bɛsɔmbɛɛ cokɛ́ kɛ́dekɛ ditɑ̃rì ĩ́nkɛ̀. 11 Kɛ̀ bɛ̀ɛ nɑ Sodɔmmu nɛ̀ Komɔɔ kɔbɛ kɛ́túótɛ́ bɛ kpɑ̀tì, nɛ̀ bɛ diitì kɛ́kònnɛ̀. 12 Kɛ múnkɛɛ túótɛ́nɛ̀ Dɔti Abɑrɑmmu nɑntɛ̀ birɛ nɛ̀ o kpɑ̀tì timɔu kɛ́kònnɛ̀.

13 Kòò mɔùu cokɛ́ kɛ́kɔtɛ kɛ́nɑ́kɛ́ Abɑrɑmmu, Ebedeebɛ botí kou, ò borɛ̀ Amɔriibɛ botí kou Mɑmmudee kó dɛtie mborɛ̀. Mɑmmudee tebìí do tú Ɛsikɔɔdi nɛ̀ Anɛɛ. Bɛtɑ̃ɑ̃ti mɛmmɛ bɛ̀ do wɛ̃ńnɛ̀ Abɑrɑmmu nwe didootitĩ̀nnì. 14 Abɑrɑmmu kèè dìì mɔ̀nnì bɛ̀ kònnɛ̀mɛ̀ Dɔti koò kpetí, kɛ́duɔ́ nkòo tɔ̃mbɛ̀ bɛ̀ piɛ́ bɛ̀ o cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ɛ bɑ́ɑ́tí, sikɔusìtɑ̃ɑ̃ti nɛ̀ tɛpíítɛ̀ nɛ̀ bɛ̀ni (318), kɛ̀ bɛ̀ɛ tũnnɛ kɛ́tuɔkɛ Dɑnni tenkɛ̀. 15 Kɛ̀ Abɑrɑmmu bɛ̀ totí yɛtĩ̀rɛ̀ yɛtĩ̀rɛ̀ pɛ́u, kɛ̀ bɛ̀ɛ cɛ̃tìnnɛ bɛ dootitɔbɛ̀ kɛ́ bɛ̀ nɑ, kɛ́ bɛ̀ bɛ̀ti kɛ́tuɔkɛnɛ̀ Obɑɑ, dihɛì dìì bo Dɑmɑɑsi bɑkù yoú bíɛ́kɛ̀, 16 kɛ́fietɛ bɛ̀ do tùótɛ́ dɛ̀ɛ̀ kó dimɑ̀ɑ̀ nɛ̀ Dɔti nɛ̀ o kpɛrɛ dɛmɔu nɛ̀ bɛnitipòbɛ̀ nɛ̀ bɛnitidɑɑbɛ̀.

17 Abɑrɑmmu nɑ dìì mɔ̀nnì okpɑ̀ɑ̀tì Kedɔɔdɑomɛɛ nɛ̀ bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ ò wɛ̃ńnɛ́ kɛ́nkũnti, kɛ̀ Sodɔmmu kóo kpɑ̀ɑ̀tìi yɛ̀nní kóò co Sɑfee kó kubiriku miɛkɛ, bɛ̀ tu kù okpɑ̀ɑ̀tì biriku.

18 Kɛ̀ Mɛsisedɛki Sɑdɛmmu kóo kpɑ̀ɑ̀tì wèè tu Kuyie nkùù bɑkɛ́ kɛĩ́nkɛ̀ nɛ̀ kɛtenkɛ̀ ku kuɔ́ nìùtì, kòo kɔtɛnní pɛ̃́ɛ̃̀ nɛ̀ mɛnɑɑ̀ nkóò co, 19 kɛ́mɔɔ Kuyie nkó mɛsɑ̀ɑ̀ nhAbɑrɑmmu kpɛ́í nkɛ dɔ̀: Kuyie nkùù bɑkɛ́ kɛĩ́nkɛ̀ nɛ̀ kɛtenkɛ̀ kù dɑ dɔɔ̀ mɛsɑ̀ɑ̀. 20 Kuyie nkùù bɑkɛ́ kɛĩ́nkɛ̀ nɛ̀ kɛtenkɛ̀ kɛ te kɑ̀ɑ nɑ ɑ dootitɔbɛ̀ ku yètìrì ndɛu!

Kɛ̀ Abɑrɑmmuu dɛitɛ ò tɔní dɛ̀ bɑ́ tɛ̀ɛ̀ píítɛ̀ miɛkɛ, dɛmɑ́ɑ̀ dɛmɑ́ɑ̀ kóò duɔ́.

21 Kɛ̀ Sodɔmmu kóo kpɑ̀ɑ̀tìi nɑ́kɛ́ Abɑrɑmmu kɛ dɔ̀: N duɔ́ mbɛnìtìbɛ̀ kɛ́nte tinɛntì ɑ ɛí tì. 22 Kɛ̀ Abɑrɑmmuu ò tɛ̃̀ńnɛ́ kɛ dɔ̀: N youtɛ n nɔ̀ùtɛ̀ ntɛ, ti Yiɛ̀ nKuyie nkùù bɑkɛ́ kɛĩ́nkɛ̀ nɛ̀ kɛtenkɛ̀ ku ììkɛ̀, 23 kɛ pɑ̀rìkɛ̀ kɛ tú n yí yóó túótɛ́ ɑ kpɛrɛ mɑrɛ̀ bɑ́ fɛpɑ̀ɑ̀konyĩɛ̃̀fɛ̀ yoo kunɛùkù kó kuhɔ̃ũ, ɑ yɑ̀ɑ̀ bo yĩ́ fɔ̃́ɔ̃̀ te mí nhAbɑrɑmmu kɛ̀ n nɑɑ́ nhokpɑ̀ɑ̀tì. 24 N yí yóó túótɛ́ dɛ̀mɑrɛ̀, kɛ̀ dɛ̀ í tú n kó bɛnìtìbɛ̀ di dɛ̀. Bɛ̀ɛ̀ n cíe mbɛɛ̀ tu: Anɛɛ nɛ̀ Ɛsikɔɔdi nɛ̀ Mɑmmudee, bɛɛ̀ bo túótɛ́ bɛ kpɛrɛ.

15

Kuyie ntɑunnɛ̀mɛ̀ kumɑ́ɑ̀ Abɑrɑmmu

1 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie mbɛnkɛ kumɑ́ɑ̀ Abɑrɑmmu kóò nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Bɑ́ nyĩɛ̃̀kù! Míì tu ɑ kó kudɔpìkù, m bo dɑ cú dɛ̀ bo ndɛu mɛdiɛ̀. 2-3 Kɛ̀ Abɑrɑmmu dɔ̀: Ti Yiɛ̀ nKuyie nhɑ bo n duɔ́ mbɑ? N yí mɔkɛ dɛbirɛ, kɛ̀ n kóo tɔ̃ntì Ediesɛɛ Dɑmɑɑsi ɛì kou, wèè bo n cĩ́ɛ̃̀tɛ̀, weè yóó túótɛ́ n kpɛrɛ. 4 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nhò tɛ̃̀ńnɛ́ kɛ dɔ̀: Weè í yóó túótɛ́ ɑ kpɛrɛ. A yóó pɛitɛ́ dɛ̀ɛ̀ birɛ dɛɛ̀ yóó dɛ̀ tùótɛ́.

5 Kɛ̀ Kuyie ndennɛ Abɑrɑmmu ditowɑɑ̀ kóò nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Bɔ́útɛ́ tiwɛtì kɛ́yɑ̀ siwɑ̃̀ɑ̃, ɑ bo nɑ kɛ́ sì kɑ̀ɑnɑɑ̀? Kɛ̀ kù yíɛ́ kɛ dɔ̀: Siwɑ̃̀ɑ̃ dòmmɛ̀, ɑ yɑɑ̀bí yóó sṹṹ mmɛɛ̀ botí.

6 Kɛ̀ Abɑrɑmmuu yie nti Yiɛ̀ nKuyie mbɛ́i ntì, kɛ̀ dɛɛ̀ nte kɛ̀ kù dɔ̀, ò dɔ̀ɔ̀ri kù dɔ́mɛ̀. 7 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie mbɛ́i nkɛ dɔ̀: Míì dɑ íinní Uudi ɛì, Bɑbidɔnni kó kɛtenkɛ̀, kɛ bo dɑ duɔ́ kɛ ntenkɛ̀ ɑ mɛ̀ mbo kɛ̀ɛ̀ miɛkɛ. 8 Kɛ̀ Abɑrɑmmu dɔ̀: Ti Yiɛ̀ nKuyie, m bo yĩ́mɛ kɛ́bɑntɛ́ n yóó tiekɛmɛ̀ dɛ kó kɛtenkɛ̀? 9 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nhò nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Wɑɑnní dinɑɑsɛrì nɛ̀ dibɔsɛrì nɛ̀ dipedɑɑ̀, dɛ̀ɛ̀ mɔ̀kɛ yɛbie nyɛ̀tɑ̃ɑ̃ti nɛ̀ tɛnɔ́nkpetɛ nɛ̀ dikpɛtìnɔ́nkperi.

10 Kɛ̀ Abɑrɑmmu wɑɑnní iwũɔ̃ inyi, kɛ́kékɛ́ i cuokɛ̀, kɛ́ ì dɔú nkɛ́cuó nyitɔbɛ̀, ò mɛ nyí nkèkɛ́ sinɔ́nkpeé. 11 Kɛ̀ timɑncòntìi kɔtɛní, kɛ bo cɔ dɛ kó imɑɑ, nkòo tì bɛ̀ti.

12 Diyiè tɑti dìì mɔ̀nnì kɛ̀ inuɔ mpĩ́ nhAbɑrɑmmu kòo duɔ́ mɛdiɛ̀, kɛ̀ dibiìnnì diɛrì mɑrìi ò sɔ̃̀ńtɛ́, kɛ̀ kufɔ̃wɑɑ́ nhò pĩ mmɛdiɛ̀. 13 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nhò nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: A nyɛ̃́ kɛ tú ɑ yɑɑ̀bí bo kɔtɛ dihɛì mɑrì dìì í tú i kpɛri, kɛ́ nkɛ̀ bo kɛ dɔ̀ yɛbie nsikɔusìnɑ̀ɑ̀ (400), kɛ tú tidɑɑtì kɛ̀ bɛ̀ ì fɛ̃́ũnko. 14 Kɛ̀ n fɛ̃́ũ ndɛ kó kubotí kùù ì fɛ̃́ũnko, kɑ̀ɑ yɑɑ̀bí nyɛtì kɛ tɔ tikpɑ̀tì mɛdiɛ̀. 15 Fɔ̃́ nhɑ yó mbonɛ̀ diwɛ̀ì ndi kɛ yɑ̀ɑ kótɛ́ kɛ́kú, kɛ̀ bɛ̀ dɑ kũnnɛ́ ɑ yɛmbɛ̀ borɛ̀. 16 A yɑɑ̀bí kó iyɑɑ̀bí, iì wɛ̃tiní kɛ ntenkɛ̀. Kɛ yɛ̃́ Amɔriibɛ yɛi mu nyí sũ̀ṹmmɛ̀ kɛ tùɔ̀kɛ m bo bɛ̀ bɛ̀ti dɛ̀.

17 Diyiè tɑ dìì mɔ̀nnì kɛ̀ dɛ̀ɛ biitɛ sɑ̃̀ṹ, kɛ̀ Kuyie nkɔtɛní kɛ́ndò mmuhɑ̃ɑ̃́ nnɛ̀ kuyukú nɛ̀ fɛhɑ̃ɑ̃dɛɛ̀nfɛ̀, kɛ pɛ̃nkù iwũɔ̃ bɛ̀ kèkɛ́ ì sɑ̀ku. 18 Dɛ yiè ndi ti Yiɛ̀ nKuyie ntɑ̀unnɛ̀mɛ̀ kumɑ́ɑ̀ Abɑrɑmmu kɛ dɔ̀: N yóó duɔ́ ndɛ kó kɛtenkɛ̀ ɑ yɑɑ̀bí nyi kɛ̀ ì nkɛ̀ te, kɛ́túótɛ́ kukó kùù bo Esibiti mɑ̀nku, kɛ́kɑ̃́ɑ̃́ kukó ndiɛkù Efɑdɑti. 19 Keniibɛ nɛ̀ Kenisiibɛ nɛ̀ Kɑdimɔniibɛ, 20 nɛ̀ Itiibɛ nɛ̀ Pedisiibɛ nɛ̀ Defɑiibɛ, 21 nɛ̀ Amɔriibɛ nɛ̀ Kɑnnɑhɑ̃ɑ̃ kɔbɛ nɛ̀ Kidikɑsiibɛ nɛ̀ Yebusiibɛ, bɛɛ̀ te dɛ kó kɛtenkɛ̀.

16

Bɛ̀ pɛitɛ́mɛ̀ Isimɑyɛɛri

1 Abɑrɑmmu pokù Sɑrɑii do í pɛitɛ́ dɛbirɛ. Kɛ nɛ́ mmɔkɛ kunitipodɑɑkù mɑkù, Esibiti kɔku, kɛ̀ ku yètìrì tu Akɑɑ. 2 Kɛ̀ Sɑrɑii nɑ́kɛ́ o dɔù kɛ dɔ̀: A wúómmu ti Yiɛ̀ nKuyie nyí m pɑ̃mɛ̀ ibí. Duɔ́nɛ̀ n kó kudɑɑkù, kɛ̀ dɛ yɛ̀mmɛ̀ ò bo m pɛitɛ́ dɛbirɛ.

Kɛ̀ Abɑrɑmmuu yie ndɛ kó tinɑ́ɑǹtì. 3 Kɛ̀ Sɑrɑii túótɛ́ o kó kudɑɑkù Esibiti tenkɛ̀ kɔku Akɑɑ kɛ́puó nho dɔù Abɑrɑmmu. Dɛ̀ do sɔ̃́ nhò mɔ̀kɛ yɛbie ntɛpíítɛ̀ ntɛ Kɑnnɑhɑ̃ɑ̃ miɛkɛ. 4 Kɛ̀ Abɑrɑmmuu duɔ́nɛ̀ Akɑɑ kòo púó. Ò bɑntɛ́ dìì mɔ̀nnì ò pùómmɛ̀ kɛ́senkɛ̀rì Sɑrɑii ò tu wèè kó kudɑɑkù. 5 Kɛ̀ Sɑrɑii nɑ́kɛ́ Abɑrɑmmu kɛ dɔ̀: Fɔ̃́ɔ̃̀ te kɛ̀ bɛ̀ n sɑ̃̀ɑ̃́. Míì tùótɛ́ n kó kudɑɑkù kɛ dɑ puó, nɛ̀ kù bɑntɛ́mɛ̀ kɛ dò nkù pùó nkù tɛ̃́nkɛ í n wúó. Ti Yiɛ̀ nKuyie kuù bo ti pútɛ́ fɔ̃́ nnɛ̀ mí. 6 Kɛ̀ Abɑrɑmmuu nɑ́kɛ́ Sɑrɑii kɛ dɔ̀: A kó kudɑɑkù nku, kɛ̀ fɔ̃́ɔ̃̀ kù te, dɔɔ̀ ku ɑ dɔ́mɛ̀.

Mɛm̀mɛ kɛ̀ Sɑrɑii fɛ̃́ũ nhAkɑɑ mmɛdiɛ̀, kòo cokɛ́ kɛ́tɑ dikpɑ́ɑ̀ cuokɛ̀. 7 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie ntɔ̃nnìi ò yɑ̀ dikpɑ́ɑ̀ cuokɛ̀ tɛbintɛ mɑtɛ̀ tɑkɛ́, Suudi kó kucɛ borɛ̀. 8 Kóò bekɛ kɛ dɔ̀: Akɑɑ ɑ bonní dɛ, ɑ kɔri kɛ? Kòò dɔ̀: N cokù Sɑrɑii nwe n tú wèè kó kudɑɑkù. 9 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie ntɔ̃nnìi ò nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Wɛ̃tɛ o borɛ̀ kɛ́nyíé nhò yɛ̃ mmù. 10 Kɛ̀ dìi yíɛ́ kɛ dɔ̀: Ti Yiɛ̀ nKuyie mbo duɔ́ nkɑ̀ɑ yɑɑ̀bíi sṹṹ mmɛdiɛ̀, bɑ́ òmɔù bɑ́ɑ́ nɑ kɛ́ ì kɑ̀ɑ. 11 A púó nkɛ yóó pɛitɛ́ dɛnitidɑbirɛ ndɛ, ɑ́ dɛ̀ yu kɛ dɔ̀ Isimɑyɛɛri, kɛ yɛ̃́ ti Yiɛ̀ nKuyie nkèèmɛ̀ ɑ sɑ́útìi. 12 Dɛ kó dɛbirɛ yó ndò ndikpɑ́ɑ̀ kóo sɑ̃mmɑrímú nwe, kɛ́nkpɑnnɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ bɛmɔu, kɛ̀ bɛ̀ ndɛ kpɑ̀nnɛ̀, kɛ̀ dɛ̀ ncɑ̃́ɑ̃́ nkɛ ɑ̃ dɛmɑ́ɑ̀, kɛ dɛ́tirinɛ̀ dɛ kɔbɛ.

13 Kɛ̀ Akɑɑ yú Kuyie nkùù o bɛ́innɛ̀ kɛ dɔ̀ Atɑ-Edii-Doyii (dɛ̀ɛ̀ tu: Ti Yiɛ̀ nKuyie nkùù n wùó). Kɛ dɔ̀: M mɛ̀nkɛ yɑ̀mu Kuyie nkɛ kpɑɑ́ fòùɑ̀? 14 Dɛɛ̀ te kɛ̀ bɛ̀ yu tɛbintɛ tɛ̀ɛ̀ bo Kɑdɛɛsi, nɛ̀ Bedɛdi dɛ cuokɛ̀ kɛ tú: Dɑɑyii-Doyii (dɛ̀ɛ̀ tu: Kuyie kùù ǹ wùó nku kó tɛbintɛ). 15 Kɛ̀ Akɑɑ pɛitɛ́ dɛnitidɑbirɛ, kɛ̀ dɛ cicɛ Abɑrɑmmuu dɛ̀ yu kɛ dɔ̀ Isimɑyɛɛri. 16 Akɑɑ do yóó pɛitɛ́ Abɑrɑmmu dɛbirɛ kɛ sɔ̃́ nhò mɔ̀kɛ yɛbie nsipísìni nɛ̀ yɛkuɔ̀ ndi.

17

Kuyie ntɑ̀unnɛ̀mɛ̀ Abɑrɑmmu koò cèètɛ diyètìrì

1 Abɑrɑmmu mɔ̀kɛ dìì mɔ̀nnì yɛbie nsipísìwɛi nɛ̀ yɛ̀wɛi, kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nhò bɛnkɛ kumɑ́ɑ̀, kóò nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Míì tu Kuyie mmuwɛ̃rímú mumɔu yiɛ̀. A ndɔɔri n dɔ́mɛ̀ sɑ̃́ɑ̃̀. 2 M bo dɑ tɑunnɛ̀ m mɑ́ɑ̀, kɛ́duɔ́ nkɑ̀ɑ yɑɑ̀bíi sṹṹ mmɛdiɛ̀.

3 Kɛ̀ Abɑrɑmmuu nínkú kɛ́sĩ́nnɛ́ kɛtenkɛ̀, kɛ̀ Kuyie nhò nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: 4 Ntɛ n yóó dɑ tɑunnɛ̀ mɛ̀ɛ̀ botí m mɑ́ɑ̀, fɔ̃́ɔ̃̀ yóó nɑɑ́ nyibotí pɛ́u cicɛ. 5 A yètìrì tɛ̃́nkɛ í yó ntú Abɑrɑmmu, bɛ̀ yó ndɑ yu kɛ tú Abɑrɑhɑmmu nwe, kɛ yɛ̃́ fɔ̃́ɔ̃̀ yóó nɑɑ́mmɛ̀ ibotí pɛ́u cicɛ. 6 M bo duɔ́ nkɑ̀ɑ yɑɑ̀bíi sṹṹ mmɛdiɛ̀ mmɔ́mmɔmmɛ, kɛ̀ bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ɛ ɑ̃nnɛ́ i miɛkɛ. 7 N yó ndɑ tɑummu, ɑ kó difɔ̃nkúò kɛ́ntɑunɛ̀ ɑ yɑɑ̀bí, itɔ̃ntì itɔ̃ntì, kɛ́ ndɑ te fɔ̃́ nnɛ̀ ɑ yɑɑ̀bí sɑ̃́ɑ̃̀. 8 Fɔ̃́ nnɛ̀ ɑ yɑɑ̀bí m bo di duɔ́ nkɛtenkɛ̀ ɑ mɛ̀ mbo kɛ̀ kupɔ̀ɔ̀kù, di bo tiekɛ Kɑnnɑhɑ̃ɑ̃ omɔu sɑ̃́ɑ̃̀, mí nKuyie nkɛ̀ nní ndi te.

Kuyie ndɔúmmɛ̀ mucɑ̃mmù kó ikuɔ́

9 Kɛ̀ Kuyie nyíɛ́ kɛ́nɑ́kɛ́ Abɑrɑhɑmmu kɛ dɔ̀: Fɔ̃́ nnɛ̀ ɑ yɑɑ̀bí nɛ̀ di bo mbomɛ̀, di mpĩ́ n kó mɛtɑummɛ̀. 10 Ntɛ di dò nkɛ́ndɔɔrimɛ̀ ti kó mɛtɑummɛ̀ miɛkɛ: Di fuku miɛkɛ bɛ̀ɛ̀ kó dimɑ̀ɑ̀ tu bɛnitidɑɑbɛ̀ bɛ̀ ncɑ̃mmù. 11 Di kó mucɑ̃mmù muù yó mbɛnkú mí nnɛ̀ díndi ti tɑumɛ̀, 12-13 kɛ́ncɑ̃mmù nɛ̀ tidɑɑtì bɛ̀ piɛ́ tì di cɛ̃́ĩ nɛ̀ di do ntì, nɛ̀ bɛpɔ̀ɔ̀bɛ̀ bɛ̀ɛ̀ di bonɛ̀. Kɛ̀ di níí pɛitɛ́ dɛnitidɑbirɛ, dɛ̀ mmɔkɛ yɛwe yɛ̀ni kɛ dí dɛ̀ cɑ̃ntɛ́. Di yó mmɛ nhɔ̃ nkɛ̀ dɛ̀ ntú ti kó mɛtɑummɛ̀ kó mɛcɑnnimɛ̀ mí nnɛ̀ díndi sɑ̃́ɑ̃̀. 14 Kɛ̀ wèè í cɑ̃ntɛ́ dí ò dènnɛ di cuokɛ̀, ò í tũ̀nnɛ mɛ̀ɛ̀ kpɛ́í n tɑummɛ̀ kó ikuɔ́.

15 Kɛ̀ Kuyie nnɑ́kɛ́ Abɑrɑhɑmmu kɛ dɔ̀: A tɛ̃́nkɛ bɑ́ nyu ɑ pokù kɛ tú Sɑrɑii, o yètìrì yó ntú Sɑrɑɑ nwe. 16 M bo ò dɔ̀ɔ̀ mɛsɑ̀ɑ̀ nkòò dɑ pɛitɛ́ dɛnitidɑbirɛ, ò bo nɑɑ́ nyibotí pɛ́u yɔ̃. O yɑɑ̀bí miɛkɛ bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ bo buotɛ́ pɛ́u.

17 Kɛ̀ Abɑrɑhɑmmuu nínkú kɛ́sĩ́nnɛ́ kɛtenkɛ̀, kɛ́dɑɑ́, kɛ́bɛ́i nnɛ̀ o yɛ̀mmɛ̀ miɛkɛ kɛ dɔ̀: M bo yĩ́mɛ kɛ́pɛitɛ́ dɛbirɛ mí nwèè mɔ̀kɛ yɛbie ntɛkɔ̀ùtɛ̀ (100), kɛ̀ Sɑrɑɑ mɔ̀kɛ yɛbie n sipísìwɛi, ò bo yĩ́mɛ kɛ́pɛitɛ́? 18 Kɛ̀ Abɑrɑhɑmmuu nɑ́kɛ́ Kuyie nkɛ dɔ̀: Kɛ̀ Isimɑyɛɛri cɛ̃́nkɛ fòù, kɑ̀ɑ ò dɔ̀ɔ̀ mɛsɑ̀ɑ̀, m bɑ́ɑ́ bekɛ òmɔù tɛ̃́nkɛ! 19 Kɛ̀ Kuyie nnɑ́kɛ́ Abɑrɑhɑmmu kɛ dɔ̀: A pokù Sɑrɑɑ bo dɑ pɛitɛ́ dɛnitidɑbirɛ, kɑ̀ɑ dɛ̀ yu kɛ dɔ̀ Isɑki. M bo nhò tɑunɛ̀ nɛ̀ o yɑɑ̀bío sɑ̃́ɑ̃̀. 20 A m bekɛ tì Isimɑyɛɛri kpɛ́í, n yiemmu kɛ yóó ò dɔɔ̀ mɛsɑ̀ɑ̀. Ò bo pɛitɛ́ mɛsɑ̀ɑ̀, nkòo botíi sṹṹ, bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ tɛpíítɛ̀ nɛ̀ bɛ̀dɛ́bɛ̀ bo yɛ̀nní o botí miɛkɛ, kòò ntú kubotí diɛkù yɑ̀ɑ̀rì. 21 N nɛ́ yó n tɑunɛ̀ Isɑki nwe, dɛ̀ yɑ̀ɑ yó nkɑ̃́ɑ̃́kɛ́ miɛ nkɛ̀ Sɑrɑɑ pɛitɛ́ wè.

22 Kuyie nnɑ̀kɛ́ dìì mɔ̀nnì Abɑrɑhɑmmu kɛ́deè, kɛ́ítɛ́ kɛ́dekɛ kɛĩ́nkɛ̀. 23 Kɛ̀ Abɑrɑhɑmmuu túótɛ́ o birɛ Isimɑyɛɛri nɛ̀ tidɑɑtì tìì piɛ́ o cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ nɛ̀ ò do ntìì kó dimɑ̀ɑ̀ kɛ́ tì cɑ̃mmú dɛ kó diyiè Kuyie nhò nɑ̀kɛ́ kɛ yɛ̃ ndɛ̀ ndòmmɛ̀. 24-25 Abɑrɑhɑmmu do mɔkɛ yɛbie nsipísìwɛi nɛ̀ yɛ̀wɛi ndi, kòo birɛ Isimɑyɛɛri mɔ̀kɛ tɛpíítɛ̀ nɛ̀ yɛ̀tɑ̃ɑ̃ti, kɛ̀ bɛ̀ɛ ò cɑ̃ntɛ́. 26 Abɑrɑhɑmmu nɛ̀ o birɛ Isimɑyɛɛri bɛ̀ ɛ̀nnɛ kɛ́cɑ̃ntɛ́ diyiè dìmɑ́ɑ̀ ndì, 27 nɛ̀ tidɑɑtì bɛ̀ piɛ́ tì o cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ nɛ̀ ò do ntì.

18

Abɑrɑhɑmmu cɔutɛ́mɛ̀ Kuyie ntɔ̃rɛ̀

1 Dɛ mɔ̀nnì kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie mbɛnkɛ kumɑ́ɑ̀ Abɑrɑhɑmmu dibòrì bɛ̀ tu dì Mɑmmudee kó dɛtie mborɛ̀, kɛ sɔ̃́ ndiyiè còḿmú yɛyɔ kɛ̀ kuyiìnkù bo, kòò kɑ̀ri kutouku bòrìnùù, 2 kɛ́yɑ̀ bɛnìtìbɛ̀ bɛ̀tɑ̃ɑ̃ti kɛ̀ bɛ̀ còḿmú o tɑkɛ́. Kòo ítóo kɛ́ bɛ̀ co kɛ́nínkú kɛ́sĩ́nnɔ́ɔ bɛ ììkɛ̀, 3 kɛ́nɑ́kɛ́ bɛ kóò mɔù kɛ dɔ̀: Di bɑ́ɑ́ pɛ̃ɛ̃tɛ́ mí nhɑ kóo tɔ̃ntì n cĩ́ɛ̃̀tɛ̀. 4 Yóunɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ɛ wɑɑnní mɛniɛ nkɛ̀ dí ɔ́ú di nɑɑ̀cɛ̀i, kɛ́om̀pɛ̀ mutie muu ntɑkɛ́. 5 M bo wɑɑ́ mmudiì kɛ́ di duɔ́ nkɛ̀ dí di, kɛ́pɛ́tɛ́ muwɛ̃rímú, kɛ́nɑ kɛ́sɔɔtɛ́ di cɛ, di bɑ́ɑ́ pɛ̃ɛ̃tɛ́ n cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ mɛmmɛ. Kɛ̀ bɛ̀ dɔ̀: Dɔɔ̀ ɑ bɛ́i ntì.

6 Kɛ̀ Abɑrɑhɑmmuu cokɛ́ mɛcɑ̃ɑ̃ nkɛ́tɑroo kutouku Sɑrɑɑ borɛ̀, kóò nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Wɑɑ́ mmuyuo mmù yó nsɑ̀nnɛ̀mɛ̀ kɛ́ɑ̃ntɛ kɛ́dɔɔ̀ tipɛ̃́mpɛ̃ńtì tìtɑ̃ɑ̃ti mɛcɑ̃ɑ̃.

7 Dɛ kó difɔ̃nkúò kɛ̀ Abɑrɑhɑmmuu cokɛ́ kɛ́pĩ́nní dinɑɑdɑbii dìì wenni, kɛ ɑ̃ mɛkùɔ̀ nkɛ́duɔ́ nho kóo n tɔ̃ntì mɔù kòo dì kùɔ kɛ́bénnɛ́ mɛcɑ̃ɑ̃. 8 Imɑɑ mbi dìì mɔ̀nnì kòo ì tùótɛ́ kɛ́wɑɑ́ mmɛnɑɑmiɛ̀ mmɛ̀ɛ̀ kɑ̃ntɛ́ nɛ̀ mɛ̀ɛ̀ ũmmú bɑ̀mbɑ̀ nkɛ́ bɛ̀ ĩ̀ńnɛ́, kɛ̀ bɛ̀ nyo nkòò còḿmú bɛ tɑkɛ́, kɛ dírí mutie. 9 Kɛ̀ bɛ̀ɛ bekɛ Abɑrɑhɑmmu kɛ dɔ̀: A pokù Sɑrɑɑ borɛ? Kòò dɔ̀: Ò bo kutouku miɛkɛ. 10 Kɛ̀ Kuyie ntɔ̃rɛ̀ kó dìmɑrì dɔ̀: Dɛ̀ yɑ̀ɑ bo nkɑ̃́ɑ̃́kɛ́ miɛ, kɛ̀ nní nwɛ̃tiní ɑ cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kɛ sɔ̃́ nhɑ pokù Sɑrɑɑ pɛitɛ́ dɛnitidɑbirɛ ndɛ.

Kɛ̀ Sɑrɑɑ còḿmú kutouku bòrìnùù Abɑrɑhɑmmu fɔ̃nkúò kɛ yo. 11 Abɑrɑhɑmmu nɛ̀ Sɑrɑɑ bɛ̀ do kòtɛ́ mɛdiɛ̀ mmɛ, bɑ́ Sɑrɑɑ tɛ̃́nkɛ í nyuɔ. 12 Kɛ̀ Sɑrɑɑ dɑɑ́ omɑ́ɑ̀ borɛ̀ kɛ dɔ̀: N kòtɛ́mu n tɛ̃́nkɛ í yuɔ, kɛ̀ n dɔù múnkɛ kòtɛ́. 13 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie mbekɛ Abɑrɑhɑmmu kɛ dɔ̀: Dɛ̀ yĩ́mɛ kɛ̀ Sɑrɑɑ dɑɑ́, kɛ tú ò kòtɛ́ kɛ pɛ̃ɛ̃tɛ́ ò bo pɛitɛ́mɛ̀ dɛbirɛ? 14 Dɛ̀mɑrɛ̀ bo ti Yiɛ̀ nKuyie nyĩɛ̃kú dɛ̀ɑ̀? Dɛ̀ yɑ̀ɑ bo nkɑ̃́ɑ̃́kɛ́ miɛ nkɛ̀ nní nwɛ̃tiní ɑ cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kɛ sɔ̃́ nSɑrɑɑ pɛitɛ́mu dɛnitidɑbirɛ.

15 Kɛ̀ Sɑrɑɑ kɔ̃m̀bùɔ̀tìi do, kòo nɛnni kɛ dɔ̀: N yí dɑɑ́. Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie ndɔ̀: A dɑɑ́mu.

16 Kɛ̀ dɛ kó bɛnìtìbɛ̀ɛ ítɛ́ kɛ́cuó nSodɔmmu bíɛ́kɛ̀, kɛ̀ Abɑrɑhɑmmuu bɛ̀ cíe. 17 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie mbɛ́i nkɛ dɔ̀: M bɑ́ɑ́ sɔnnɛ Abɑrɑhɑmmu n yóó dɔɔ̀ tì. 18 O kó kubotí yóó dɛukɛ mɛdiɛ̀ mmɛ kɛ́nkpeńnì. Weè yó nte kɛ̀ ibotí imɔuu pɛ́tɛ́ mɛsɑ̀ɑ̀. 19 N we ntɑ̃ɑ̃tɛ́ kɛ bo duɔ́ nkòo bí nɛ̀ o yɑɑ̀bí kɛ̀ bɛ̀ nyíé n kuɔ́, kɛ̀ i borimɛ ńwenni kɛ̀ ì dɔ̀ɔ̀ri n dɔ́mɛ̀, kɛ̀ dɛ̀ɛ yie nkɛ̀ nh ò dɔ̀ɔ̀ mɛsɑ̀ɑ̀ n yɛ̃ n yóó ò dɔ̀ɔ̀ mɛ̀.

20 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nnɑ́kɛ́ Abɑrɑhɑmmu kɛ dɔ̀: Bɛnìtìbɛ̀ kuɔ̀nnɛ̀ Sodɔmmu nɛ̀ Komɔɔ dɛ kɔbɛ mɛdiɛ̀ mmɛ, bɛ cɑɑ̀rìmɛ̀ dɛumu. 21 M bo kɔtɛ kɛ́síékɛ́, kɛ̀ bɛ̀ mɛ̀nkɛ cɑɑrimu n yɑ̀.

22 Kɛ̀ bɛ̀dɛ́bɛ̀ɛ kétɛ́ kɛ́nkɔri Sodɔmmu bíɛ́kɛ̀ kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nní nkpɑɑ́nɛ̀ Abɑrɑhɑmmu.

Abɑrɑhɑmmu bɑ̀ɑ́mmɛ̀ Kuyie nSodɔmmu kpɛ́í

23 Mɛm̀mɛ kɛ̀ Abɑrɑhɑmmu tɔ́ɔ́nko ti Yiɛ̀ nKuyie mborɛ̀ kɛ́ kù bekɛ kɛ dɔ̀: A bo yie nkɛ́wɛ̃nnɛ́ onitisɑ̀ù nɛ̀ oyɛiwe kɛ́kuɔɑ̀? 24 Kɛ̀ bɛnitisɑ̀ɑ̀bɛ̀ bo Sodɔmmu sipísìnùmmù, ɑ bo bɛ̀ wɛ̃nnɛ́nɛ̀ kɛ́kuɔɑ̀? A bɑ́ɑ́ bɛ̀ cĩ̀ɛ̃́ nkɛ́yóu dihɛì bɛ kpɛ́ínɑ́ɑ̀? 25 Bìtì! A bɑ́ɑ́ yie nkɛ́ mɛ̀ dɔ̀ɔ̀. A bɑ́ɑ́ yie nkɛ́túótɛ́ onitisɑ̀ù kɛ́wɛ̃nnɛ́nɛ̀ oyɛiwe kɛ́kuɔ, kòò sɑ̀ùu cɔutɛ́ oyɛiwe kó tiyɛ̃ĩti. Fɔ̃́ nwèè bekùnɛ̀ kutenkù kumɔu, ɑ bɑ́ɑ́ yóu ɑ bo dɔɔ̀mɛ̀ dɛ̀ɛ̀ wenni. 26 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie ndɔ̀: Kɛ̀ ǹ yɑ̀ bɛnitisɑ̀ɑ̀bɛ̀ sipísìnùmmù Sodɔmmu miɛkɛ m bo cĩ́ɛ̃́ ndihɛì dimɔu bɛ kpɛ́í. 27 Kɛ̀ Abɑrɑhɑmmu dɔ̀: Yóu kɛ̀ n yíɛ́ dɑ bɛ́innɛ̀ n Yiɛ̀ nKuyie mí nwèè tu mutɑ̃́ɑ̃́ nkɛ tú mutɑ́pɛí. 28 Kɛ̀ bɛ̀ í tùɔ̀kɛ sipísìnùmmù, kɛ bo sipísìnɑ̀ɑ̀ nɛ̀ bɛ̀nùmmù ɑ́ pɔntɛ dɛ kó dihɛìɑ̀ɑ̀? Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie ndɔ̀: Kɛ̀ n yɑ̀ bɛ̀ɛ̀ wenni kɛ̀ bɛ̀ bo sipísìnɑ̀ɑ̀ nɛ̀ bɛ̀nùmmù, m bɑ́ɑ́ pɔntɛ dihɛì. 29 Kɛ̀ Abɑrɑhɑmmuu yíɛ́ kɛ́bɛ́i nkɛ dɔ̀: Kɛ̀ bɛ̀ɛ̀ wenni kɛ̀ bɛ̀ nɛ́ bo sipísìnɑ̀ɑ̀ tɑ́? Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie ndɔ̀: Kɛ̀ bɛ̀ bo sipísìnɑ̀ɑ̀ m bɑ́ɑ́ pɔntɛ dihɛì. 30 Kɛ̀ Abɑrɑhɑmmu dɔ̀: A miɛkɛ bɑ́ɑ́ pɛikɛ n dɑ bɑ́ɑ́mmu, kɛ̀ bɛ̀ bo sipísìtɑ̃ɑ̃ti tɑ́? Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie ndɔ̀: Kɛ̀ bɛ̀ bo sipísìtɑ̃ɑ̃ti m bɑ́ɑ́ dì pɔ̀ntɛ. 31 Kɛ̀ Abɑrɑhɑmmu dɔ̀: N dɑ bɑ́ɑ́mmu yóu kɛ̀ n yíɛ́ kɛ́bɛ́i, kɛ̀ bɛ̀ bo sipísìdɛ́ tɑ́? Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie n dɔ̀: Kɛ̀ bɛ̀ bo sipísìdɛ́ m bɑ́ɑ́ pɔntɛ dihɛì. 32 Kɛ̀ Abɑrɑhɑmmu yíɛ́ kɛ́bɛ́i nkɛ dɔ̀: N Yiɛ̀ nKuyie nhɑ bɑ́ɑ́ nh ɔunɛ̀, n yóó bɛ́i mmɛsɔmmɛ mmɛ. Bɛ̀ɛ̀ wenni kɛ̀ bɛ̀ bo tɛpíítɛ̀ tɑ́? Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie ndɔ̀: Kɛ̀ bɛ̀ bo tɛpíítɛ̀ m bɑ́ɑ́ pɔntɛ dihɛì.

33 Bɛ̀ nɑ̀kɛ́ mɛmmɛ kɛ́deè, kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nyítɛ́, kɛ̀ Abɑrɑhɑmmuu kò nho cĩ́ɛ̃̀tɛ̀.

19

Ti Yiɛ̀ nKuyie nkùɔmɛ̀ Sodɔmmu nɛ̀ Komɔɔ dɛ ɛkɛ̀ kɔbɛ

1 Kɛ̀ Kuyie ntɔ̃rɛ̀ yɛ̀dɛ́ɛ̀ tuɔkoo Sodɔmmu kuyuoku kɛ sɔ̃́ nDɔti kɑ̀ri dihɛì kó dibòrì, kɛ́ yɛ̀ yɑ̀ní kɛ́ítɛ́ kɛ́ yɛ̀ co, kɛ́nínkóo kɛtenkɛ̀. 2 Kɛ dɔ̀: N di bɑ́ɑ́mmu kɛ tú dí kɔtɛ n cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kɛ́ɔ́ú di nɑɑ̀cɛ̀i, kɛ́yié nkɛ̀ dɛ̀ɛ wentɛ́ kɛ̀ dí pɛ̃ɛ̃tɛ́. Kɛ̀ yɛ̀ dɔ̀: Áɑ̀, ti bo yiénko tikɑ̃titouti.

3 Kɛ̀ Dɔtii yetoo kɛ̀ bɛ̀ɛ kò nho cĩ́ɛ̃̀tɛ̀, kòo dɔɔ̀ mudiì nɛ̀ pɛ̃́ɛ̃̀ wèè í kɔɔrɛnɛ̀ mutie mùù muuti kɛ̀ bɛ̀ɛ di.

4 Bɛ̀ ketɛ́ kɛ mu nyí nduɔ́, kɛ̀ Sodɔmmu kó bɛnitidɑɑbɛ̀ bɛmɔu, ibí nɛ̀ bɛkótíbɛ̀, kɛ̀ bɛ̀ɛ kɔtɛní kɛ́cɛ̃ɛ̃tɛ tɛcĩ́ɛ̃̀tɛ̀, 5 kɛ́bekɛ Dɔti kɛ dɔ̀: Yé bɛnìtìbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ bɑ̀tɛ́ ɑ cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kuyuoku? Dennɛní bɛ kɛ̀ tí bɛ̀ duɔ́nɛ̀.

6 Kɛ̀ Dɔtii yɛ̀nní kɛ́cómmú ditowɑɑ̀ kɛ́kpetínnɛ́ dicɑ̀ù, 7 kɛ́ bɛ̀ nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: N nɛ́pobɛ̀, bɑ́ɑ́ dɔɔ̀nɛ̀ mɛyɛi. 8 M mɔkɛ bɛsɑpɑ̀mbɛ̀ bɛ̀dɛ́bɛ̀ bɛ̀ɛ̀ mu nyí yɛ̃́ onitidɔ̀ù, m bo bɛ̀ dènnɛní kɛ̀ dí bɛ̀ dɔ̀ɔ̀nɛ̀ di dɔ́mɛ̀, kɛ̀ biɛ, n kó bɛpɔ̀ɔ̀bɛ̀ mbɛ, di bɑ́ɑ́ bɛ̀ dɔ̀ɔ̀ mɛyɛi mbɛ̀ tɑ n cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ ntɛ. 9 Kɛ̀ bɛ̀ɛ nɑ́kɛ́ Dɔti kɛ dɔ̀: Ítɛ́ dɛndɛ! A tú opɔ̀ɔ̀ nwe diɛ. Fɔ̃́ɔ̃̀ bɑ́ɑ́ ti nɑ́kɛ́ ti dò nkɛ́dɔɔ̀mɛ̀. Kɑ̀ɑ í yɛ̃́ tí dɑ dɔɔ̀ mɛyɛi nkɛ̀ mɛ̀ɛ pɛ̃ɛ̃tɛ́ ti nɑ mbɛ̀ dɔ̀ɔ̀ mɛ̀.

Bɛ̀ yĩ mɛmmɛ kóò tèntoo kɛ́ndɔ́ kɛ́pɔntɛ dicɑ̀ù. 10 Kɛ̀ dɛ kó bɛnìtìbɛ̀ bɛdɛ́bɛ̀ɛ dɛtɛ Dɔti kɛ́tɑnnɔ̀ɔ bɛ borɛ̀, kɛ́kpetínnɛ́ dicɑ̀ù, 11 kɛ́ bɛ̀ bɔntɛ́ tiyũ̀ɔ̃̀ntì bɛmɔu, ibí nɛ̀ bɛkótíbɛ̀, kɛ̀ bɛ̀ nhɑ̀rì ditowɑɑ̀ bɑ́ bɛ̀ í nyɑ̀ dibòrì bo kɛ̀ɛ̀ bíɛ́kɛ̀.

12 Kɛ̀ Kuyie ntɔ̃rɛ̀ yɛdɛ́ɛ̀ nɑ́kɛ́ Dɔti kɛ dɔ̀: Kɑ̀ɑ mɔ̀kɛ ɑ kɔbɛ dihɛì diì mmiɛkɛ, ɑ cɔ̀ɔ̀bɛ̀ nɛ̀ initidɑbí nɛ̀ initipobí, ɑ bɛ̀ dènnɛ. 13 Ti Yiɛ̀ nKuyie nkèè bɛnìtìbɛ̀ kuɔ̀nnɛ̀mɛ̀ mmɛ dihɛì diì nkɔbɛ, kɛ ti tɔ̃nní kɛ̀ ti yóó dì pɔ̀ntɛ.

14 Kɛ̀ Dɔtii yɛ̀ kɛ́nɑ́kɛ́ o cɔ̀ɔ̀bɛ̀ bɛ̀ɛ̀ do pɔ̃ o sɑpɑ̀mbɛ̀, kɛ dɔ̀: Yɛ̀nnɛ̀ dihɛì diì mmɛcɑ̃ɑ̃, ti Yiɛ̀ nKuyie nyóó dì pɔ̀ntɛmu.

Kɛ̀ bɛ yɛ̀mmɛ̀ ndò nhò nu nwɑ́ntí.

15 Kukṹnwentóo mɔ̀nnì kɛ̀ Kuyie ntɔ̃rɛ̀ɛ nɑ́kɛ́ Dɔti kɛ dɔ̀: Mɔ́nnɛ́ mɛcɑ̃ɑ̃ nkɛ́túótɛ́ ɑ pokù, nɛ̀ ɑ sɑpùmbí idɛ́ kɛ̀ di yɛ̀ dihɛì, kɛ̀ dɛ̀ í dò mmɛmmɛ di bo kú mɛyɛi mbo tuɔkɛní dìì mɔ̀nnì dihɛì.

16 Kɛ̀ Dɔti nhɔɔtí kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie ntɔ̃rɛ̀ɛ bɛ̀ dɛ̀tɛ, wenwe nɛ̀ o pokù nɛ̀ o sɑpùmbí idɛ́, kɛ́yɛ̀nnɛ̀ dihɛì mɑ̀nku, kɛ yɛ̃́ ti Yiɛ̀ nKuyie ndɔ́mɛ̀ kóò dɛɛtɛ́.

17 Kuyie ntɔ̃rɛ̀ bɛ̀ dènnɛ dìì mɔ̀nnì dihɛì mɑ̀nku, kɛ̀ dìmɑrì mɑ́ɑ̀ ò nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Cokɛ́ kɛ́dɛɛtɛ́ ɑ fòmmu, ɑ bɑ́ɑ́ wɛ̃ɛ̃tɛ ɑ fɔ̃nkúò, ɑ bɑ́ɑ́ cómmú dɛ̀mɑrɛ̀ kutempɛ̃ nkuù mmiɛkɛ. Á cokɛ́ kɛ́sɔri ditɑ̃rì diì mborɛ̀ kɛ́dontɛ́ ɑ ɔ̃nnì. 18 Kɛ̀ Dɔti dɔ̀: Áɑ̀, m bɑ́ɑ́ nɑ! 19 A n dɔ̀ɔ̀mu mɛsɑ̀ɑ̀, kɛ n kuɔ́ mmɛsémmɛ̀ kɛ n dɛɛtɛ́. N yí yóó nɑ kɛ́cokɛ́ kɛ́tuɔkɛ di ntɑ̃rì kɛ̀ mɛyɛi nkpɑɑní, n yó nkpɑɑ́ cokù kɛ̀ mɛ̀ n nìntɛmu kɛ́ n kuɔ. 20 Ntɛ tɛhɛitɛ̀ sɑ́m̀pɔ́tɛ̀ tɛ̀ɛ̀ tɔ̀kɛ́ní, n yóó nɑ kɛ́cokɛ́ kɛ́tuɔkɛ tɛ̀. Tɛ̀ mɑ̀ sɑ́m̀pɔ́rɛ̀ ndɛ, yóu kɛ̀ n cokɛ́ kɛ́ dɛ nsɔri kɛ́dontɛ́ nh ɔ̃nnì. 21 Kɛ̀ Kuyie ntɔ̃nnì dɔ̀: Ɛ̃ɛ̃, n yiemmu kɛ bo wɛ̃tɛ kɛ́ dɑ dɔɔ̀ mɛsɑ̀ɑ̀ nkɛ́yóu dɛ kó tɛhɛitɛ̀ ɑ yɛ̃ ntɛ̀. 22 Kɔtɛ mɛcɑ̃ɑ̃ nkɛ́sɔri, kɑ̀ɑ í tùɔ̀kɛ n yí yóó dɔɔ̀ tìmɑtì. Kɛ̀ bɛ̀ɛ yú dɛ kó dihɛì kɛ dɔ̀ Soɑɑ (dɛ̀ɛ̀ tu tɛhɛitɛ̀).

23 Kɛ̀ Dɔti nyóó tuɔkɛ Soɑɑ kɛ sɔ̃́ ndiyiè yɛ̀nní. 24 Mɛm̀mɛ kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie ncṹũnní muhɑ̃pòpùo nSodɔmmu ɛì nɛ̀ Komɔɔ ɛì ĩ́nkɛ̀, kɛ̀ mù ncɔ́ú. 25 Kɛ̀ dɛ kó yɛhɛkɛ̀ yɛdɛ́ cɔ́útɛ́, nɛ̀ kɛtenkɛ̀ nɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ nɛ̀ dɛtie. 26 Kɛ̀ Dɔti pokùu wɛ̃ɛ̃tɛ o fɔ̃nkúò kɛ́nɑɑ́ ndikɔ́kɛ́tɑ̃́rì.

27 Kɛ̀ dɛ̀ɛ wentɛ́ kɛ̀ Abɑrɑhɑmmuu yɛ̀ dikṹnweńnì sɛ̀ì, kɛ́kɔtɛ ti Yiɛ̀ nKuyie nwee ò nɑ̀ɑ́nnɛ̀ dɛ̀, 28 kɛ́wéntɛ́ Sodɔmmu nɛ̀ Komɔɔ nɛ̀ yɛhɛkɛ̀ yɛ̀ɛ̀ dɛ̀ tɔ̀kɛ́ kɛ́yɑ̀ kuyukú kɛ̀ kù yìɛ̀ kɛ dò nfɛhɑ̃ɑ̃tofɛ kɔku.

29 Kuyie ndɔ́ kɛ́cɔ́u ndìì mɔ̀nnì yɛhɛkɛ̀ Dɔti do bo kɛ̀ɛ̀ tenkɛ̀ kpɛyɛ, kɛ́coo mmu Dɔti kù yɛ̃́ mɛ̀ɛ̀ kpɛ́í nhAbɑrɑhɑmmu kpɛ́í.

Dɔti nɛ̀ o sɑpɑ̀mbɛ̀

30 Dɛ mɔ̀nnì kɛ̀ Dɔtii yɔtɛ ò bo mbomɛ̀ Soɑɑ ɛì, kɛ́ítɛ́ nɛ̀ o sɑpɑ̀mbɛ̀ bɛdɛ́ kɛ́kɔtɛ kɛ́nhɑ̃ kutɑ̃dènkù mɑkù miɛkɛ. 31 Kɛ̀ Nkɔɔ nɑ́kɛ́ o nɑntɛ̀ kɛ dɔ̀: Ti cicɛ kòtɛ́mu, òmɔù mɛ nyí bo wèè bo ti puokɛ kɛ́ndònnɛ̀ ibotí imɔu dɔ̀ɔ̀rimɛ̀. 32 Yóu kɛ̀ tí ò duɔ́ mmɛnɑɑ̀ nkòo yɑ̃̀ kɛ́muɔ́, kɛ̀ tí kɔtoo kɛyènkɛ̀, kòo ti duɔ́nɛ̀ kɛ̀ tí pɛitɛ́ ibí kɛ̀ ìi sɔɔtɛ́ o cĩ́ɛ̃̀tɛ̀.

33 Dɛ kó kuyuoku kɛ̀ bɛ̀ɛ duɔ́ mbɛ cicɛ mɛnɑɑ̀ nkòo muɔ́, kɛ̀ Nkɔɔ kɔtɛ bɑ́ o cicɛ í yɛ̃́ ò tɑroo dìì mɔ̀nnì yoo ò yɛ̀ dìì mɔ̀nnì. 34 Kɛ̀ dɛ̀ɛ wentɛ́ kòo nɑ́kɛ́ o nɑntɛ̀ kɛ dɔ̀: Nɛ̀ n cicɛ ti duɔ́mu kɛyènkɛ̀. Tí wɛ̃tɛ kóò duɔ́ mmɛnɑɑ̀ nkòo muɔ́, nkɑ̀ɑ mɛ ntó kɔtɛ kɛ nyènkɛ̀ kóò duɔ́nɛ̀, ti yóó mɛ nyĩ́ kɛ́pɛitɛ́ ibí kɛ̀ ìì sɔɔtɛ́ o cĩ́ɛ̃̀tɛ̀.

35 Kɛ̀ bɛ̀ tó ò duɔ́ mmɛnɑɑ̀ nkòo muɔ́, kòo sɑ́m̀pɔ́ù mɛ ntó kɔtɛ kóò duɔ́nɛ̀, bɛ cicɛ í nyɛ̃́ ò kɔ̀too dìì mɔ̀nnì nɛ̀ ò ìtɛ́ dìì mɔ̀nnì.

36 Mɛm̀mɛ Dɔti pòńnɛ́mɛ̀ o sɑpɑ̀mbɛ̀ bɛdɛ́. 37 Kɛ̀ Nkɔɔ pɛitɛ́ dɛnitidɑbirɛ kɛ́ dɛ̀ yu kɛ dɔ̀: Mɔɑbu. Weè yɑɑ̀bí tú Mɔɑbiibɛ yíe nkó diyiè. 38 Kòo sɑ́m̀pɔ́ùu pɛitɛ́ dɛnitidɑbirɛ kɛ́ dɛ̀ yu kɛ dɔ̀: Bɛni-Ami. Bɛ̀ yu weè kó iyɑɑ̀bí kɛ tú Amɔniibɛ.

20

Abɑrɑhɑmmu nɛ̀ Abimɛdɛki

1 Kɛ̀ Abɑrɑhɑmmuu ítɛ́ Nɛkɛbu tempɛ̃ kɛ́kɑri Kɑdɛɛsi nɛ̀ Suudi ɛì dɛ cuokɛ̀, kɛ́ dɛ̀ ìtɛ́ kɛ́kɑri Kedɑɑri ɛì, 2 kɛ́nnɑ́ɑ́ nkɛ tú o pokù Sɑrɑɑ tu o tɑ̃ũ̀. Kɛ̀ Abimɛdɛki Kedɑɑri kóo kpɑ̀ɑ̀tìi túótɛ́ Sɑrɑɑ kɛ́kònnɛ̀. 3 Kɛ̀ Kuyie nnɑ́kɛ́ Abimɛdɛki nɛ̀ tidɔuǹtì kɛyènkɛ̀ kɛ dɔ̀: A mɛ ntùótɛ́ wèè nitipòkù ɑ yóó kúmu, ò yemmu. 4 Kɛ sɔ̃́ nhAbimɛdɛki mu nyí ò duɔ́nɛ̀, kɛ́nɑ́kɛ́ Kuyie nkɛ dɔ̀: N Yiɛ̀, n yí cɑ̀ɑ̀rɛ̀, ɑ bo sɔ̃́ntɛ́ kɛ́ n kuɔɑ̀? 5 Abɑrɑhɑmmu n nɑ̀kɛ́ kɛ tú o tɑ̃ũ̀ nwe, kòo nitipòkù múnkɛ yɛ̃ nho tɑ̃ũ̀ nwe. N yí ò tòú kɛ yĩɛ̃̀kù, n yí cɑ̀ɑ̀rɛ̀. 6 Kɛ̀ Kuyie nyíɛ́ kóò bɛ́innɛ̀ tidɔuǹtì kɛ dɔ̀: N yɛ̃́mu kɛ tú ɑ ò tòú kɛ̀ í yĩɛ̃̀kù. N yí dɔ́ ɑ n yetɛ́nɛ̀mu, dɛɛ̀ te kɛ̀ n yí yóu kɑ̀ɑ ò duɔ́nɛ̀. 7 Tɛ̃́nnɛ́ dɛ kóo nitipòkù o dɔù. Ò dɔù tu m pɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑǹtò nwe. Ò bo m bɑ́ntɛ̀ ɑ kpɛ́í kɑ̀ɑ nfòù. Kɑ̀ɑ mɛ nyí ò tɛ̃̀ńnɛ́, ɑ́ nyɛ̃́ kɛ tú ɑ yóó kúmu nɛ̀ ɑ kɔbɛ bɛmɔu.

8 Kɛ̀ Abimɛdɛkii entɛ dikṹnweńnì sɛ̀ì, kɛ́yú o kó bɛtũ̀mbɛ̀, kɛ́ bɛ̀ nɑ̀kɛ́ dɛ̀ɛ̀ dɔ̀ɔ̀, kɛ̀ kufɔ̃wɑɑ́ mbɛ̀ pĩ. 9 Kɛ̀ Abimɛdɛkii yú Abɑrɑhɑmmu kóò bekɛ kɛ dɔ̀: Dɛ̀ yĩ́mɛ kɑ̀ɑ ti dɔ̀ɔ̀ miɛ? N dɑ cɑ̀ɑ̀rɛ̀ bɑ, kɑ̀ɑ dɔ́ mɛyɛi ndiɛmɛ̀ɛ do mí nnɛ̀ n kɔbɛ ti ĩ́nkɛ̀? A n dɔ̀ɔ̀ onìtì í dɔɔrimɛ̀ mmɛ otɔù, 10 bɑ nte kɑ̀ɑ dɔ̀ɔ̀ mɛmmɛ? 11 Kɛ̀ Abɑrɑhɑmmu dɔ̀: N yɛ̀mmɛ̀ do dò ndi nhɛì kɔbɛ í dému Kuyie nkɛ yó n kuɔ m pokù kpɛ́í. 12 Ò tu n tɑ̃ũ̀ nwe bɑkɛ yie, kɛ̀ ti wɛ̃ nti cicɛ omɑ́ɑ̀ kɛ̀ ti yɔ̃bɛ̀ nɛ́ cɑ̃́ɑ̃́. Kɛ̀ nh ò puokɛ. 13 Kuyie nduɔ́ ndìì mɔ̀nnì kɛ̀ n yìtɛ́ n cicɛ cĩ́ɛ̃̀tɛ̀, n nɑ̀kɛ́ diì mɔ̀nnì m pokù kɛ dɔ̀: Kɛ̀ ti kɔ̀tɛ kɛ̀ɛ̀ bíɛ́kɛ̀ ɑ dɔ̀ ɑ tú n tɑ̃ũ̀.

14 Kɛ̀ Abimɛdɛkii túótɛ́ ipe nɛ̀ sibɔɔ́ nɛ̀ inɑ̀ɑ̀kɛ nɛ̀ tidɑɑtì, bɛnitidɑɑbɛ̀ nɛ̀ bɛnitipòbɛ̀, kɛ́duɔ́ nhAbɑrɑhɑmmu, kóò tɛ̃̀ńnɛ́ o pokù Sɑrɑɑ. 15 Kóò nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Ntɛ dihɛì dimɔu, wéntɛ́ ɑ dɔ́ kɛ̀ɛ̀ bíɛ́kɛ̀ kɛ́mɑɑ́.

16 Kòo nɑ́kɛ́ Sɑrɑɑ kɛ dɔ̀: N duɔ́mmu ɑ tɑ̃ũ̀ mɛdítíbii ntɛkɔupíítɛ̀ (1000), kɛ̀ dɛ̀ bo bɛnkɛ ɑ kɔbɛ bɛmɔu ɑ í dɔ̀ɔ̀mɛ̀ mmɛ tìmɑtì tinɑ́ɑǹtì tii mmiɛkɛ.

17 Kɛ̀ Abɑrɑhɑmmuu bɑ́ntɛ̀ Kuyie, kɛ̀ Abimɛdɛki nɛ̀ o pokù nɛ̀ o bí kɛ̀ bɛ̀ɛ miɛtɛ́, kɛ́piɛ́ ibí. 18 Kɛ yɛ̃́ ti Yiɛ̀ nKuyie ndo duɔ́mmɛ̀ kɛ̀ Abimɛdɛki cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kɔbɛ bɛmɔu tɛ̃́nkɛ í mpɛí, Abɑrɑhɑmmu pokù Sɑrɑɑ kpɛ́í.

21

Isɑki kó mupɛitímù

1 Ti Yiɛ̀ nKuyie nyí nyɛ̃̀ nkù do yɛ̃ nkù yóó dɔɔ̀ tì Sɑrɑɑ, kɛ́ tì dɔ̀ɔ̀. 2 Kɛ̀ Sɑrɑɑ púó nkɛ́pɛitɛ́ dɛnitidɑbirɛ Kuyie ndo yɛ̃ nhò yóó dɛ̀ pɛitɛ́ dìì mɔ̀nnì. Kɛ sɔ̃́ nhAbɑrɑhɑmmu kòtɛ́. 3 Kɛ̀ Abɑrɑhɑmmuu yú o pokù Sɑrɑɑ ò pɛitɛ́ dɛ̀ɛ̀ birɛ kɛ dɔ̀ Isɑki. 4 Kɛ̀ Abɑrɑhɑmmu dɛ̀ cɑ̃ntɛ́ diyiè niínnì yiè Kuyie ntì nhò nɑ̀kɛ́mɛ̀. 5 Bɛ̀ do yóó pɛitɛ́ Isɑki kɛ sɔ̃́ nhAbɑrɑhɑmmu mɔ̀kɛ yɛbie ntɛkɔ̀ùtɛ̀ (100) ntɛ. 6 Kɛ̀ Sɑrɑɑ bɛ́i nkɛ dɔ̀: Kuyie nni n dɔ̀ɔ̀ diwɛ̀ì ndi. Bɛ̀ɛ̀ kó dimɑ̀ɑ̀ bo keè Isɑki kpɛ́í diwɛ̀ì bo bɛ̀ pĩ n kpɛ́í.

7 Kòo yíɛ́ kɛ́bɛ́i nkɛ dɔ̀: We ndo yɛ̃́ kɛ dò nSɑrɑɑ bo piɛ́ Abɑrɑhɑmmu ibí diyiè mɑrì! Ntɛ mí nkoò pɛitɛ́ dɛnitidɑbirɛ o kótì cuokɛ̀.

Abɑrɑhɑmmu bɛ̀timɛ̀ Akɑɑ nɛ̀ o birɛ Isimɑyɛɛri

8 Kɛ̀ dɛbirɛɛ kótɛ́, dɛ̀ cɑ̀tɛ́ dìì yiè kɛ̀ Abɑrɑhɑmmuu ɑ̃nnɛ́ dibɑnni.

9 Kɛ̀ Esibiti kóo nitipòkù pɛitɛ́ dɛ̀ɛ̀ birɛ Abɑrɑhɑmmu, Isimɑyɛɛri ndɑú Isɑki kɛ̀ Sɑrɑɑ dɛ̀ yɑ̀, 10 kɛ́nɑ́kɛ́ Abɑrɑhɑmmu kɛ dɔ̀: Bɛti kudɑɑkù kuù nnɛ̀ ku birɛ. Dɛdɑɑbirɛ bɑ́ɑ́ wɛ̃nnɛ́nɛ̀ n kpɛrɛ Isɑki kɛ́tiekɛ ɑ kpɛrɛ ɑ kṹṹ nkó difɔ̃nkúò.

11 Kɛ̀ dɛ kó tinɑ́ɑǹtìi yonkɛ Abɑrɑhɑmmu mɛdiɛ̀, kɛ yɛ̃́ Isimɑyɛɛri múnkɛ do túmɛ̀ o birɛ ndɛ. 12 Kɛ̀ Kuyie nnɑ́kɛ́ Abɑrɑhɑmmu kɛ dɔ̀: Kudɑɑkù nɛ̀ ku birɛ kó tinɑ́ɑǹtì bɑ́ɑ́ dɑ yonkɛ, yie nSɑrɑɑ dɑ nɑ́ɑ́ ntì. Isɑki kó kufuku miɛkɛ nkɛ ɑ yóó pɛ́tɛ́mɛ̀ iyɑɑ̀bí, kɛ̀ dɛ̀ɛ dɔɔ̀ n dɑ nɑ̀kɛ́ tì. 13 N yóó duɔ́ nkɛ̀ dɛdɑɑbirɛ kó kuwuɔ mmúnkɛɛ pɛ̃kɛ̀mu, kɛ yɛ̃́ dɛ̀ tumɛ̀ ɑ birɛ ndɛ.

14 Dikṹnweńnì sɛ̀ì kɛ̀ Abɑrɑhɑmmuu túótɛ́ pɛ̃́ɛ̃̀ kɛ́cũɔ̃́ mɛniɛ nkudɔukù miɛkɛ, kɛ́duɔ́ nhAkɑɑ, kóò duɔ́ nho birɛ, kóò bɛ̀ti, kòo kɔtɛ kɛ́nhɑ̀rì dikpɑ́ɑ̀ cuokɛ̀ bɛ̀ tu dì Bɛɛrisebɑɑ. 15 Mɛniɛ ndèè dìì mɔ̀nnì kudɔukù miɛkɛ kòo dɔú ndɛbirɛ tɛtietɛ mɑtɛ̀ tɑkɛ́, 16 kɛ́kɔtɛ kɛ́nkɑri mɛdɛ́timɛ̀ kɛ̀ dɛ̀ mɑ̀nnɛ̀ ɑ bo tɑ̃ũmɛ̀ kupie, kɛ kuɔ̀ nkɛ tú: N yí dɔ́ ń yɑ̀ m birɛ kɔ̃ ndɛ̀! 17 Kɛ̀ Kuyie nkeè dɛbirɛ kuɔ̀mmɛ̀, kɛ̀ ku tɔ̃nnì ḿboní kɛĩ́nkɛ̀ kɛ́yú Akɑɑ kɛ dɔ̀: Dɛ̀ dòmmɛ? Bɑ́ nyĩɛ̃̀kù Kuyie nkèèmu dɛbirɛ kuɔ̀mmɛ̀. 18 Ítɛ́ kɛ́íi nhɑ birɛ kɛ́ dɛ̀ dɛ̀tɛ, dɛɛ̀ yóó nɑɑ́ nkuwuɔ ndiɛkù cicɛ.

19 Kɛ̀ Kuyie nkpetɛ́ Akɑɑ nuɔ nkòo yɑ̀ tɛbintɛ mɑtɛ̀, kɛ́kɔtɛ kɛ́píɛ mmɛniɛ nho dɔukù miɛkɛ kɛ́duɔ́ nho birɛ kɛ̀ dɛ̀ɛ yɑ̃̀.

20 Kɛ̀ Kuyie nní ntɔ dɛbirɛ, kɛ̀ dɛ̀ɛ kótɛ́ dikpɑ́ɑ̀ cuokɛ̀ kɛ́ nɑɑ́ nhohoditɑ̃ũtì diɛwè. 21 Bɛ̀ do bo dikpɑ́ɑ̀ bɛ̀ tu dì ndi Edi-Pɑdɑnni, kòo yɔ̃ ò puó nhEsibiti kóo nitipòkù.

Abɑrɑhɑmmu tɑunnɛ̀mɛ̀ Abimɛdɛki

22 Dɛ kó dimɔ̀nnì, kɛ̀ Abimɛdɛkii kɔtɛní Abɑrɑhɑmmu borɛ̀ kɛ nɛínɛ̀ bɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ kóo kótì Pikɔdi, kɛ́nɑ́kɛ́ Abɑrɑhɑmmu kɛ dɔ̀: Kuyie ndɑ bonɛ̀mu ɑ tɔ̃mmú mumɔu miɛkɛ, 23 bɛ́i nkɛ́yú Kuyie nyètìrì kɛ dɔ̀, ɑ í yó n soutɛ́ mí nnɛ̀ m bí nɛ̀ n yɑɑ̀bío, kɛ yó nni n dɔɔri mɛsɑ̀ɑ̀ nnɛ̀ nh ɛì ɑ bo dìì miɛkɛ, kɛ́ndònnɛ̀ n dɑ dɔ̀ɔ̀mɛ̀ mɛsɑ̀ɑ̀. 24 Kɛ̀ Abɑrɑhɑmmu dɔ̀: N yiemmu.

25 Kɛ nɛ́ bɛ́innɛ̀ Abimɛdɛki tɛbintɛ mɑtɛ̀ kpɛ́í, Abimɛdɛki kó bɛtɔ̃mbɛ̀ do fìètɛ tɛ̀. 26 Kɛ̀ Abimɛdɛki dɔ̀: N yí yɛ̃́ dɛ kó tinɑ́ɑǹtì, ɑ í tì nni n nɑ̀kɛ́, yíe nwe n tì kèèmɛ̀.

27 Kɛ̀ Abɑrɑhɑmmuu duɔ́ nyipe nɛ̀ inɑ̀ɑ̀kɛ Abimɛdɛki, kɛ̀ bɛ̀ɛ tɑunnɛ̀ bɛtɔbɛ̀. 28 Kɛ̀ Abɑrɑhɑmmuu dɛitɛ yɛpesɛrɛ̀ yɛ̀yiekɛ̀ kɛ́cɑ̃́nnɛ́. 29 Kɛ̀ Abimɛdɛki dɔ̀: Bɑ nkpɛ́í nte kɑ̀ɑ cɑ̃̀ńnɛ́ yɛpesɛrɛ̀ yɛ̀yiekɛ̀? 30 Kɛ̀ Abɑrɑhɑmmu dɔ̀: Cɔutɛ́ yɛ, kɛ̀ dɛ̀ mbɛnkú míì keúmɛ̀ tɛbintɛ tiɛ nkɛ tɛ̀ te.

31 Kɛ̀ bɛ̀ɛ yú dɛborɛ̀ kɛ dɔ̀: Bɛɛrisebɑɑ, kɛ yɛ̃́ bɛ̀ dɛ nwɛ̃nnɛ́mɛ̀ dinùù.

32 Bɛ̀ dɛ ntɑunnɛ̀ bɛtɔbɛ̀, kɛ̀ Abimɛdɛkii ítɛ́ kɛ́wɛ̃tɛ Fidisitɛ̃ɛ̃bɛ kó dihɛì, kɛ nɛínɛ̀ Pikɔdi o ɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ kóo kótì.

33 Kɛ̀ Abɑrɑhɑmmuu fííkú Bɛɛrisebɑɑ ɛì dɛtie mbɛ̀ tu dɛ̀ tɑmɑdii, kɛ́bɑ́ntɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie, kɛ́ kù yu kɛ dɔ̀ o Yiɛ̀. 34 Kɛ̀ Abɑrɑhɑmmu ḿbo Fidisitɛ̃ɛ̃bɛ ɛì kɛ́mɔntɛ.

22

Abɑrɑhɑmmu yiemmɛ̀ kɛ bo féútɛ́ Isɑki Kuyie nkpɛ́í

1 Kɛ̀ Kuyie nní nyóó yɑ́ɑ́kɛ́ Abɑrɑhɑmmu kɛ dɔ̀: Abɑrɑhɑmmu! Kòò dɔ̀: Ntɛ mí. 2 Kɛ̀ kù dɔ̀: Túótɛ́ ɑ birɛ Isɑki dɛ̀ɛ̀ bo dɛmɑ́ɑ̀, kɑ̀ɑ dɛ̀ dɔ́, kɛ́kɔtɛnɛ̀ Mɔdiyɑɑ kó dihɛì, ditɑ̃rì n yóó dɑ bɛnkɛ dì ĩ́nkɛ̀ kɛ́ dɛ̀ nni féútɛ́ kɛ́tuɔ.

3 Kɛ̀ dɛ̀ɛ wentɛ́, dikṹnweńnì sɛ̀ì, kɛ̀ Abɑrɑhɑmmuu ítɛ́ kɛ́yɑrí idɛí, kɛ́ɑ̃nnɛ́ sɑ̃mmɑrímú tinɛntì, kɛ́túótɛ́ o tɔ̃mbɛ̀ bɛ̀dɛ́bɛ̀ nɛ̀ o birɛ Isɑki, kɛ̀ bɛ̀ɛ kétɛ́ kɛ́nkɔri Kuyie nhò bɛnkɛ dɛ̀. 4 Diyiè tɑ̃ɑ̃́nnì yiè, kòo wéntɛ́ mɛdɛ́timɛ̀ kɛ́yɑ̀ ditɑ̃rì bɛ̀ kɔ̀ri dì, 5 kɛ́nɑ́kɛ́ o tɔ̃mbɛ̀ kɛ dɔ̀: Nkpɑɑ́nɛ̀ diɛ nnɛ̀ sɑ̃mmɑrímú, mí nnɛ̀ odɑpɑ̀ɑ̀ nkɛ̀ tí dekɛ ditɑ̃rì kɛ́bɑ́ntɛ̀ Kuyie nkɛ́wɛ̃tɛní di borɛ̀.

6 Kòo toú nho birɛ Isɑki idɛí kɛ́ntɔ muhɑ̃ɑ̃́ nnɛ̀ disiè, kɛ̀ bɛ̀ nkérí bɛdɛ́. 7 Kɛ̀ Isɑkii yú o cicɛ kɛ dɔ̀: N cicɛ! Kòò dɔ̀: Ntɛ mí. Kɛ̀ Isɑki dɔ̀: Ti tɔ muhɑ̃ɑ̃́ nnɛ̀ idɛí, yé fɛpìèfɛ̀ ti yóó kuɔ fɛ̀? 8 Kɛ̀ Abɑrɑhɑmmu dɔ̀: M birɛ Kuyie nkuù yóó ti duɔ́ nfɛpìèfɛ̀.

Mɛm̀mɛ kɛ̀ bɛ nnɛí, kɛ kérí bɛdɛ́. 9 Bɛ̀ tùɔ̀kɛ dìì mɔ̀nnì Kuyie nhò bɛnkɛ dɛ̀, kɛ̀ Abɑrɑhɑmmuu mɑɑ́ diwũɔ̃tɔ̀nnì, kɛ́dɔɔ̀ idɛí kɛ́dɑɑ́ nkɛ́boú o birɛ Isɑki kɛ́nɔ́ɔ́, 10 kɛ́túótɛ́ disiè kɛ bo dɛ̀ fèútɛ́. 11 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie ntɔ̃nnìi yúní Abɑrɑhɑmmu kɛĩ́nkɛ̀ kɛ dɔ̀: Abɑrɑhɑmmu! Abɑrɑhɑmmu! Kòò dɔ̀: Ntɛ mí. 12 Kɛ̀ dì dɔ̀: Kuyie ntu, ɑ bɑ́ɑ́ dɔɔ̀ dɛbirɛ mɛyɛi mmɑmɛ̀, kù bɑntɛ́mu di mmɔ̀nnì ɑ kù démɛ̀ kɛ í kù yetɛnɛ̀ ɑ birɛ dɛ̀ɛ̀ bo dɛmɑ́ɑ̀.

13 Kɛ̀ Abɑrɑhɑmmuu wéntɛ́ kɛ́yɑ̀ dipedɑɑ̀, kɛ̀ dì còḿmú kɛ̀ di yìè nsɑ̀kɛ difɑ̃pèù, kòo dì dɛ̀tɛ kɛ́kuɔ o birɛ Isɑki kó difɔ̃̀tìrì, 14 kɛ́yú dɛ kó dibòrì kɛ dɔ̀ Kuyie nduɔ́. Dɛɛ̀ te kɛ̀ bɛ̀ yu dɛ kó ditɑ̃rì nɛ̀ yíenní kɛ tú: Ti Yiɛ̀ nKuyie nduɔ́.

15 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie ntɔ̃nnìi yúní Abɑrɑhɑmmu kɛĩ́nkɛ̀ kucɛ mɛdɛ́rímɛ̀ 16 kɛ dɔ̀: Kuyie ntu kuù bɛ́i nkɛ tú ɑ í mɛ̀ nkù yetɛ́nɛ̀mɛ̀ ɑ birɛ dɛ̀ɛ̀ bo dɛmɑ́ɑ̀. 17 Kù bo dɑ dɔɔ̀ mɛsɑ̀ɑ̀ nkɑ̀ɑ yɑɑ̀bíi sṹṹ nsiwɑ̃̀ɑ̃ kɔ̃mɛ, kɛ́ndònnɛ̀ dɑ̀mɛ́ɛ̀rì nùù kó mubirímú, kɛ́tiekɛ i dootitɔbɛ̀ ɛkɛ̀, 18 nɛ̀ iì borɛ̀ ndɛ kù yóó dɔɔ̀mɛ̀ ibotí imɔu mɛsɑ̀ɑ̀, nhɑ yie mmɛ̀ɛ̀ kpɛ́í nku kpɛti.

19 Kɛ̀ Abɑrɑhɑmmuu wɛ̃tɛní o tɔ̃mbɛ̀ borɛ̀, kɛ̀ bɛ̀ɛ kò mBɛɛrisebɑɑ Abɑrɑhɑmmu ciɛ kɛ́mbo.

20 Dɛ kó difɔ̃nkúò, kɛ̀ Abɑrɑhɑmmuu keè o nɑntɛ̀ Nɑɔɔ pokù Midikɑɑ ò piɛ́mɛ̀ ibí, 21-22 Uusi, weè do tú Mpo kɛ́nɑntɛ Buusi, nɛ̀ Kemmuyɛɛdi Arɑmu cicɛ nɛ̀ Kesɛdi, nɛ̀ Asoo nɛ̀ Pididɑɑsi nɛ̀ Idudɑfu nɛ̀ Betuyɛɛdi. 23 Kɛ̀ Betuyɛɛdi pɛitɛ́ Debekɑɑ, Midikɑɑ bí nyi ò pɛitɛ́nɛ̀ ì Nɑɔɔ Abɑrɑhɑmmu nɑntɛ̀. 24 Kòo pocɛ̃nnì Deyumɑɑ múnkɛɛ ò piɛ́ ibí. Tebɑɑ nɛ̀ Kɑɑmmu nɛ̀ Tɑɑsi nɛ̀ Mɑɑkɑ.

23

Sɑrɑɑ kumɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ɛ ò kũnnɛ́

1 Sɑrɑɑ do mɔkɛ yɛbie ntɛkɔ̀ùtɛ̀ nɛ̀ sipísìdɛ́ nɛ̀ yɛ̀yiekɛ̀ (127) ndi kɛ́kú. 2 Ò ku Kidiyɑti-Adibɑ kó dihɛì ndi, bɛ̀ tu dì Ebunɔɔ Kɑnnɑhɑ̃ɑ̃ kó kutempɛ̃ mmiɛkɛ, kɛ̀ Abɑrɑhɑmmuu dɔɔ̀ ikuɔ́ kɛ́kɔmmú o pokù kṹṹ, 3 kɛ́deè kɛ́ítɛ́ kɛ́kɔtɛ kɛ́yɑ̀ Ɛti kó ibí Itiibɛ kɛ dɔ̀: 4 M bo diɛ nkɛ tú opɔ̀ɔ̀ nwe, ḿ pɑ̃nɛ̀ kɛtenkɛ̀ kɛ̀ n kũnnɛ́ ocíì kóò díɛ. 5 Kɛ̀ Ɛti kó ibíi Itiibɛɛ ò tɛ̃̀ńnɛ́ kɛ dɔ̀: 6 Okótì ɑ tú okpɑ̀ɑ̀tì nwe ti cuokɛ̀, kɛ̀ Kuyie nkó mɛsɑ̀ɑ̀ ndɑ bonɛ̀. Kũnnɛ́ ɑ cíì ɑ dɔ́ kùù fɔ̃ti, òmɔù í yóó dɑ yetɛnɛ̀.

7 Kɛ̀ Abɑrɑhɑmmuu nínkú dihɛì yɛmbɛ̀ Ɛti kɔbɛ ììkɛ̀, 8 kɛ dɔ̀: Kɛ̀ di yie nkɛ̀ m bo kũnnɛ́ ocíì diɛ, dí m bɑ́ntɛ̀ Efunɔɔ Soɑɑ birɛ, 9 kòo n duɔ́ nho fɔ̃ti kùù bo Mɑkpedɑɑ o pɑku nùù, kɛ̀ n yietí kudonku di ììkɛ̀ kɛ̀ kù ntú n kɔku kɛ̀ nní nkũrì bɛcíríbɛ̀.

10 Kɛ̀ Efunɔɔ kɑ̀ri o kɔbɛ Itiibɛ borɛ̀, kɛ́tɛ̃́nnɛ́ Abɑrɑhɑmmu ditĩ̀nnì dìì tìí ndihɛì kó dibòrì borɛ̀ kɛ dɔ̀: 11 Áɑ̀, n Yiɛ̀! N dɑ pɑ̃mu kupɑku nɛ̀ kufɔ̃ti n kɔbɛ ììkɛ̀. Kũnnɛ́ ocíì.

12 Kɛ̀ Abɑrɑhɑmmuu nínkú dihɛì yɛmbɛ̀ ììkɛ̀, 13 kɛ́nɑ́kɛ́ Efunɔɔ kɛ dɔ̀: N dɑ bɑ́ɑ́mmu bɛnìtìbɛ̀ ììkɛ̀ kɛ tú ɑ́ n fítɛ́nɛ̀ ku kɛ̀ n kũnnɛ́ ocíì.

14 Kɛ̀ Efunɔɔ tɛ̃́nnɛ́ Abɑrɑhɑmmu 15 kɛ dɔ̀: Yie n yóó dɑ nɑ́kɛ́ tì, mɛdítíbii nsikɔusìnɑ̀ɑ̀ (400) kpɛti tú bɑ fɔ̃́ nnɛ̀ mí nti cuokɛ̀? Kũnnɛ́ o cíì.

16 Kɛ̀ Abɑrɑhɑmmu bɑntɛ́ Efunɔɔ yɛ̀mmɛ̀, kɛ́kɑɑ nyidíítí Itiibɛ ììkɛ̀, mɛdítíbii nsikɔusìnɑ̀ɑ̀ (400), dɛ mɔ̀nnì kó idíítí, kóò duɔ́. 17 Mɛm̀mɛ, Efunɔɔ pɑku kùù bo Mɑkpedɑɑ, kùù wetí Mɑmmudee nɛ̀ kufɔ̃ti kùù bo dɛ miɛkɛ nɛ̀ dɛtie ndɛmɔu dɛ̀ɛ̀ dɛ̀ bo, 18 kɛ̀ dɛ̀ɛ nɑɑ́ nhAbɑrɑhɑmmu kpɛrɛ, Itiibɛ bɛ̀ɛ̀ tìí ndihɛì kó dibòrì bɛ ììkɛ̀.

19 Kɛ̀ Abɑrɑhɑmmuu kũnnɛ́ o pokù Sɑrɑɑ kufɔ̃ti kùù bo kupɑku Mɑkpedɑɑ, kɛ wetí Mɑmmudee bɛ̀ yu dɛ̀ Ebunɔɔ, Kɑnnɑhɑ̃ɑ̃ kó kɛtenkɛ̀ miɛkɛ. 20 Dɛ mɔ̀nnì, kɛ̀ Abɑrɑhɑmmuu tiekɛ kupɑku nɛ̀ kufɔ̃ti dɛ̀ɛ̀ do tú Itiibɛ kpɛrɛ, kɛ́nkũrì o círíbɛ̀.

24

Isɑki puokɛmɛ̀ Debekɑɑ

1 Abɑrɑhɑmmu do kòtɛ́ mɛdiɛ̀ mmɛ, kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nhò dɔ̀ɔ̀ mɛsɑ̀ɑ̀ ndɛmɔu miɛkɛ. 2 Diyiè mɑrì kòo nɑ́kɛ́ o kóo tɔ̃ntì kótì wèè bɑ̀ɑ̀ o cĩ́ɛ̃̀tɛ̀, kɛ bɑɑ o kpɑ̀tì kɛ dɔ̀: Sɛu nhɑ nɔ̀ùtɛ̀ n kpèrì*. Bɛ kó dimɔ̀nnì bɛ̀ do ɔ̃ nkɑ̀ɑ bo pɑrìkɛ̀ ɑ ɔ̃ɔ̃ mɛ ndɔɔ̀ kɛ̀ dɛ̀ɛ bɛnkɛ kɛ dò nhɑ yóó dɔɔ̀ ɑ bɛ́i ntì. 3 Bɛ́i nkɛ́yú ti Yiɛ̀ nKuyie Mpɑkɛdɑɑ yètìrì kɛ dɔ̀ ɑ í yóó wɑɑ́ m birɛ onitipòkù Kɑnnɑhɑ̃ɑ̃ kɔbɛ m bo bɛ̀ɛ̀ cuokɛ̀, bɛ miɛkɛ. 4 Kɑ̀ɑ kɔ̀ri n ciɛ nkɛ, n nɑɑ̀mùnkù miɛkɛ kɛ yóó kɛ nwɑɑ́ nhonitipòkù, kɛ́puó m birɛ Isɑki. 5 Kòo tɔ̃ntì dɔ̀: Kɛ̀ dɛ̀ yɛ̀mmɛ̀ onitipòkù bɑ́ɑ́ yie nkɛ́ n nɛinɛ̀ní diɛ di nhɛì, ɑ birɛ yó nni nnɛínɛ̀mu dɛ bíɛ́kɑ̀ɑ̀? 6 Kɛ̀ Abɑrɑhɑmmu dɔ̀: A bɑ́ɑ́ dítínnɛ́ ɑ mɑ́ɑ̀ kɛ́nɛinɛ̀ m birɛ. 7 Ti Yiɛ̀ nKuyie Mpɑkɛdɑɑ wèè n dènnɛní n cicɛ cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ nɛ̀ nh ɛì kɛ n nɑ̀kɛ́ kɛ tú: M bo dɑ duɔ́ di nhɛì kɑ̀ɑ yɑɑ̀bí di tiekɛ. Kù bo duɔnní ku tɔ̃nnì kɛ̀ dì ndɑ ní kɑ̀ɑ wɑɑnní onitipòkù kɛ́puó m birɛ. 8 Kòo nitipòkù yetɛ ò bo ndɑ nɛínnímɛ̀, ɑ bɛ́i ndìì nùù í yóó dɑ pĩ́. A cɛ̃́nkɛ bɑ́ nnɛínɛ̀ m birɛ dɛ bíɛ́kɛ̀.

9 Kòo tɔ̃ntìi sɛu nho nɔ̀ùtɛ̀ Abɑrɑhɑmmu kpèrì kɛ́bɛ́i nkɛ dɔ̀: M bo dɔɔ̀ ɑ bɛ́i ntì. 10 Kòo tɔ̃ntìi túótɛ́ Abɑrɑhɑmmu yòyóbɛ̀ tɛpíítɛ̀ nɛ̀ yɛpɑ̃rɛ̀ sɑ̀ɑ̀yɛ̀, kɛ́kɔtɛ Mɛsopotɑmii, Nɑɔɔ ciɛ.

11 Ò tùɔ̀kɛ dìì mɔ̀nnì tɛbintɛ dihɛì mɑ̀nku kɛ́duɔ́ nkɛ̀ yòyóbɛ̀ɛ nínkú. Dɛ̀ do tú kuyuoku nku dikónnɛ́tɑrì mɔ̀nnì. 12 Kòo bɑ́ntɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nkɛ dɔ̀: N Yiɛ̀ nKuyie nhAbɑrɑhɑmmu tũ nkù n dɑ bɑ́ɑ́mmu yóu kɛ̀ n yɑ̀ n wɑnti dɛ̀ yíe. Dɔɔ̀ n yiɛ̀ nhAbɑrɑhɑmmu mɛsɑ̀ɑ̀. 13 M bo tɛbintɛ tɑkɛ́ nkɛ kɛ̀ dihɛì kó bɛsɑpɑ̀mbɛ̀ yó ntɑɑ̀ní mudúò. 14 M bo mɔɔ wèè sɑpɑ̀ɑ̀ nkɛ dɔ̀: Bíi nhɑ dúù kɛ̀ ǹ yɑ̃̀, kòo n tɛ̃́nnɛ́ kɛ yĩ́: Yɑ̃̀ kɛ̀ n duɔ́ nhɑ yòyóbɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ɛ yɑ̃̀. M bo bɑntɛ́ kɛ dɔ̀ weǹwe ɑ tɑ̃ɑ̃tɛ́mɛ̀ ɑ kóo tɔ̃ntì Isɑki kpɛ́í, kɛ dɔ̀ɔ̀ mɛsɑ̀ɑ̀ n yiɛ̀ nhAbɑrɑhɑmmu.

15 Ò kpɑɑ́ mɛ nnɑ́ɑ́ nkɛ̀ Abɑrɑhɑmmu nɑntɛ̀ Nɑɔɔ pokù Midikɑɑ birɛ Betuyɛɛdi kóo sɑpɑ̀ɑ̀ Debekɑɑ yɛ̀nní kɛ tɔ didúù. 16 Dɛ kóo sɑpɑ̀ɑ̀ ndo wenni mɛdiɛ̀ mmɛ, kɛ mu nyí yɛ̃́ onitidɔ̀ù, kòo dó mɛniɛ nkɛ́píɛ nho dúù kɛ́tɔ nkɛ́nkũnti. 17 Kɛ̀ Abɑrɑhɑmmu kóo tɔ̃ntìi cokɛ́ kóò co kóò nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Yóu kɛ̀ n yɑ̃̀ ɑ dúù kó mɛniɛ nsɑ́m̀pɔ́. 18 Kòo sɑpɑ̀ɑ̀ dɔ̀: Yɑ̃̀.

Kɛ bíi mmɛcɑ̃ɑ̃ nho dúù kóò duɔ́ nkòo yɑ̃̀. 19 Ò dèè dìì mɔ̀nni kòò dɔ̀: M bo duɔ́ nhɑ yòyóbɛ̀, kɛ̀ bɛ̀ɛ yɑ̃̀ kɛ́nsɑ̀nnɛ̀.

20 Kòo utɛ́ mɛniɛ mmɛcɑ̃ɑ̃ nyiwũɔ̃ yɔ̃̀ ndɛ̀, kɛ́cokɛ́ kɛ́dónní kɛ́duɔ́ nyòyóbɛ̀ bɛmɔu. 21 Kɛ̀ dɛ̀ɛ di Abɑrɑhɑmmu kóo tɔ̃ntì kòo nhò wùó nkɛ dò nyúóó, kɛ bo yɑ̀ kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nkuù dɔ̀ɔ̀ri ò kù bekɛ tì. 22 Kɛ̀ yòyóbɛ̀ɛ yɑ̃̀ kɛ́deè kòo túótɛ́ mumɑ́mɑ́ɑ́ mmɛsɔɔ nkɔ̃mu bɛ̀ tũɔ̃̀mù dihɔ̃nnì nɛ̀ sinɛí sìdɛ́sì mɛsɔɔ nkpɛsi, 23 kóò bekɛ kɛ dɔ̀: We nkóo sɑpɑ̀ɑ̀ ndɑ tú? N dɑ bɑ́ɑ́mmu mɛfíè mbo mbo ɑ cicɛ cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ nɛ̀ n kɔbɛ kɛ̀ tí yiénɑ́ɑ̀? 24 Kòò dɔ̀: N tú Midikɑɑ nɛ̀ Nɑɔɔ bɛ kóo dɑpɑ̀ɑ̀ Betuyɛɛdi kóo sɑpɑ̀ɑ̀ nwe. 25 Kòo yíɛ́ kɛ́bɛ́i nkɛ dɔ̀: Timúkpetì bomu nɛ̀ tisũ̀ũ̀tì pɛ́u, kɛ̀ di bo duɔ́ dɛ̀ bo.

26 Kòo tɔ̃ntìi nínkú kɛ́bɑ́ntɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie, 27 kɛ́bɛ́i nkɛ dɔ̀: Ti Yiɛ̀ nKuyie, n yiɛ̀ nhAbɑrɑhɑmmu tũ nkù yètìrì ndɛu, kuù ò kuɔ́ mmɛsémmɛ̀ koò dɔ̀ɔ̀ mɛsɑ̀ɑ̀, kɛ n niitɛ́ kɛ̀ ǹ tùɔ̀kɛní o kɔbɛ borɛ̀.

28 Kòo sɑpɑ̀ɑ̀ ncokóo tɛcĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kɛ́nɑ́kɛ́ o yɔ̃ dɛ kó tinɑ́ɑǹtì. 29-30 Debekɑɑ do mɔkɛ o tɑ̃ũ̀ mɔù nwe kòo yètìrì tu Dɑmɑɑ kòo yɑ̀ mumɑ́mɑ́ɑ́ nnɛ̀ sinɛí kɛ́keè ò nɑ̀ɑ́ ntì kɛ́ítɛ́ mɛcɑ̃ɑ̃ nkɛ́kɔtɛ tɛbintɛ borɛ̀ kɛ́ yɑ̀ dɛ kóo nìtì nɛ̀ o yòyóbɛ̀. 31 Kɛ dɔ̀: Fɔ̃́ nti Yiɛ̀ nKuyie nkó mɛsɑ̀ɑ̀ mbonɛ̀ wè, kɔtɛní kɛ̀ tí kò. Dɛ̀ yĩ́mɛ kɑ̀ɑ bo dikpɑ́ɑ̀? N tũ̀ntɛmu tɛcĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kɛ wɑɑ́ nyòyóbɛ̀ yó mborɛ̀.

32 Kòo tuɔkoo tɛcĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kɛ̀ Dɑmɑɑ duɔ́ nkɛ̀ bɛ̀ɛ boutɛ́ yòyóbɛ̀ tinɛntì, kòo bɛ̀ duɔ́ ntimúkpetì nɛ̀ tisũ̀ũ̀tì, kɛ́duɔ́ mmɛniɛ nhAbɑrɑhɑmmu kóo tɔ̃ntì nɛ̀ o nɛínɛ̀ bɛ̀, kɛ̀ bɛ̀ɛ ɔ́ú bɛ nɑɑ̀cɛ̀i. 33 Kɛ̀ bɛ̀ɛ ò duɔ́ mmudiì kòo yetɛ kɛ dɔ̀: Kɛ̀ n yí nɑ̀kɛ́ n tɔ tì m bɑ́ɑ́ di. Kɛ̀ Dɑmɑɑ dɔ̀: Bɛ́i! 34 Kòò dɔ̀: N tú Abɑrɑhɑmmu kóo tɔ̃ntì nwe. 35 Ti Yiɛ̀ nKuyie nkuù dɔ̀ɔ̀ n yiɛ̀ nhAbɑrɑhɑmmu mɛsɑ̀ɑ̀, kòò kpenkɛ kɛ mɔkɛ tikpɑ̀tì mɛdiɛ̀. Kɛ mɔkɛ iwũɔ̃ nɛ̀ idíítí nɛ̀ mɛsɔɔ nnɛ̀ bɛtɔ̃mbɛ̀ bɛnitidɑɑbɛ̀ nɛ̀ bɛnitipòbɛ̀ nɛ̀ yòyóbɛ̀ nɛ̀ sɑ̃mmɑrímúbɛ̀. 36 Kɛ̀ Sɑrɑɑ o pokù ò pɛitɛ́ dɛnitidɑbirɛ o kótì cuokɛ̀, kòo dɛ̀ duɔ́ nhò mɔ̀kɛ dɛ̀ɛ̀ kó dimɑ̀ɑ̀. 37 Kɛ̀ n yiɛ̀ nhAbɑrɑhɑmmu duɔ́ nkɛ̀ m bɛ́i nkɛ yu ti Yiɛ̀ nKuyie nyètìrì kɛ yĩ n yí yóó túótɛ́ onitipòkù Kɑnnɑhɑ̃ɑ̃ kɔbɛ ò bo bɛ̀ɛ̀ cuokɛ̀ kɛ́puó nho birɛ. 38 Kɛ̀ n yóó kɔtɛ o nɑɑ̀mùnkù kɔbɛ borɛ̀ ndɛ, o cicɛ cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kɛ́wɑɑ́ nhonitipòkù kɛ́puó nho birɛ. 39 Kɛ̀ nh ò nɑ̀kɛ́ kɛ yĩ kɛ̀ dɛ̀ yɛ̀mmɛ̀ onitipòkù bɑ́ɑ́ yie nkɛ́ n nɛinɛ̀. 40 Kòò n tɛ̃̀ńnɛ́ kɛ tú o Yiɛ̀ nKuyie nhò tũ nkù yó n niitɛ́mu kɛ̀ m pɛ́tɛ́ onitipòkù o kɔbɛ cuokɛ̀, o cicɛ cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ miɛkɛ, kɛ́kònnɛ̀nko kɛ́puó nhò kóò dɑpɑ̀ɑ̀. 41 Kɛ̀ ǹ kɔ̀tɛ o cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kɔbɛ borɛ̀, kɛ̀ bɛ̀ í yie, ò bɛ́i ndìì nùù bɑ́ m pĩ́. 42 N tùɔ̀kɛní tɛbintɛ borɛ̀ yíe nkɛ bɑ́ntɛ̀mu Kuyie nkɛ yĩ: Ti Yiɛ̀ nKuyie nhAbɑrɑhɑmmu tũ nkù yóu kɛ̀ n yɑ̀ n wɑnti dɛ̀, 43 n yó mbo tɛbintɛ tɑkɛ́ nkɛ, osɑpɑ̀ɑ̀ nwèè bo tɑnní mudúò kɛ̀ nh ò mɔɔ mɛniɛ nkɛ yĩ́: Yóu kɛ̀ ǹ yɑ̃̀ ɑ dúù kó mɛniɛ nsɑ́m̀pɔ́. 44 Kòò n tɛ̃́nnɛ́ kɛ dɔ̀: Yɑ̃̀ kɛ̀ n dó kɑ̀ɑ yòyóbɛ̀ɛ yɑ̃̀, n yóó bɑntɛ́mu ɑ we ntɑ̃ɑ̃tɛ́mɛ̀ kòò yóó yenkɛ n yiɛ̀ mbirɛ. 45 N kpɑɑ́ mɛ nnɑ́ɑ́ nkɛ̀ Debekɑɑ tùɔ̀kɛní kɛ tɔ didúù kɛ dó tɛbintɛ, kɛ̀ ǹ yĩ́: N dɑ bɑ́ɑ́mmu m pɑ̃ mɛniɛ nkɛ̀ n yɑ̃̀. 46 Kòò toutɛ́ o dúù mɛcɑ̃ɑ̃ nkɛ bɛ́i nkɛ yĩ: Yɑ̃̀, kɑ̀ɑ yɑ̃̀ kɛ dèè, n dó kɛ́duɔ́ nhɑ yòyóbɛ̀. Kɛ̀ n yɑ̃̀ kɛ́deè kòo duɔ́ n yòyóbɛ̀. 47 Kɛ̀ nh ò bekɛ kɛ yĩ: We nkóo sɑpɑ̀ɑ̀ ndɑ tú? Kòò yɛ̃ nNɑɔɔ nɛ̀ Midikɑɑ bɛ birɛ Betuyɛɛdi kóo sɑpɑ̀ɑ̀ nhò tu, kɛ̀ n tɔ̃nnɛ́ o ɔ̃nnì mumɑ́mɑ́ɑ́ koò ũ̀ńnɛ́ sinɛí. 48 Dɛ mɔ̀nnì ndi n nìńkúmɛ̀ kɛ dɔunnɛ̀ mutɔ̃mmú ti Yiɛ̀ nKuyie nhAbɑrɑhɑmmu tũ nkù, kù n niitɛ́mɛ̀ weti weti kɛ̀ m bo túótɛ́ o tebitɛ kóo sɑpɑ̀ɑ̀ nkɛ́puó nho birɛ. 49 Kɛ̀ di yie nkɛ bo dɔɔ̀ n yiɛ̀ mmɛsɑ̀ɑ̀ nweti weti dí n nɑ́kɛ́, kɛ̀ di mɛ nyetɛ dí n nɑ́kɛ́ kɛ̀ n sɔɔ́. 50 Dɑmɑɑ nɛ̀ Betuyɛɛdi kɛ̀ bɛ̀ dɔ̀: Ti Yiɛ̀ nKuyie nkuù yɛ̃ ndɛ̀ mmɛ̀ ndò! Ti bɑ́ɑ́ nɑ kɛ́bɛ́i ntìmɑtì. 51 Ntɛ Debekɑɑ, túótɛ́ we kɛ́kònnɛ̀ kɛ́puó nhɑ yiɛ̀ nkóo dɑpɑ̀ɑ̀, kɛ́ndònnɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie ntì ndɑ nɑ̀kɛ́mɛ̀.

52 Abɑrɑhɑmmu kóo tɔ̃ntì kèè dìì mɔ̀nnì dɛ kó tinɑ́ɑǹtì, kɛ́nínkú kɛ́sɑ̃ntɛ ti Yiɛ̀ nKuyie nnɛ̀ mutɔ̃mmú, 53 kɛ́dɛitɛ timɑ́tì pɛ́ítì nɛ̀ mɛsɔɔ nkó tinɛntì nɛ̀ tiyɑ̀ɑ̀tì kɛ́duɔ́ Debekɑɑ, kɛ́pɑ̃ yɛpɑ̃rɛ̀ sɑ̀ɑ̀yɛ̀ o tɑ̃ũ̀ nɛ̀ o yɔ̃. 54 Kɛ̀ bɛ̀ɛ di kɛ́yɑ̃̀, wenwe nɛ̀ bɛ̀ɛ ò cíe, kɛ́deè kɛ́yié.

Kɛ̀ dɛ̀ɛ wentɛ́ dikṹnweńnì kòò dɔ̀: Yóunɛ̀ kɛ̀ n kò n yiɛ̀ mborɛ̀. 55 Kòo sɑpɑ̀ɑ̀ ntɑ̃ũ̀ nɛ̀ o yɔ̃ kɛ̀ bɛ̀ dɔ̀: Yóu kòo nti kpɑɑ́nɛ̀ kɛ dɔ̀ yɛwe tɛpíítɛ̀ kɛ̀ di nɛ́ kò. 56 Kòo tɔ̃ntì dɔ̀: Ti Yiɛ̀ nKuyie nni nteennɛ̀mu kɛ̀ ǹ yɑ̀ n wɑnti dɛ̀, bɑ́ nni nhɔɔtínɛ̀, yóunɛ̀ kɛ̀ n kò n yiɛ̀ mborɛ̀. 57 Kɛ̀ bɛ̀ dɔ̀: Ti yúnɛ̀ osɑpɑ̀ɑ̀ nkóò bekɛ.

58 Kɛ̀ bɛ̀ɛ yú Debekɑɑ kóò bekɛ kɛ dɔ̀: A dɔ́ kɛ́nɛinɛ̀ onìtì yie nkɛ̀ dí kònɑ̀ɑ̀? Kòò dɔ̀: Ɛ̃ɛ̃, m bo ò nɛinɛ̀!

59 Kɛ̀ bɛ̀ɛ yóu Debekɑɑ nɛ̀ kudɑɑkù kùù ò yɔ, kɛ̀ bɛ̀ bo nɛinɛ̀ Abɑrɑhɑmmu kóo tɔ̃ntì nɛ̀ bɛ̀ɛ̀ ò cíenní kɛ̀ bɛ̀ɛ kò. 60 Kɛ̀ bɛ̀ɛ mɔɔ Kuyie nkó mɛsɑ̀ɑ̀ nDebekɑɑ kpɛ́í nkɛ dɔ̀:

A bo piɛ́ kɛ̀ dɛ̀ nsũ mɛsɑ̀ɑ̀,

kɑ̀ɑ yɑɑ̀bíi tiekɛ ɑ níìmbɛ̀ ɛkɛ̀.

61 Kɛ̀ Debekɑɑ ítɛ́ nɛ̀ o tɔ̃mbɛ̀ kɛ́dekɛ yòyóbɛ̀, kɛ́tũnnɛ dɛ kóo nìtì kɛ̀ bɛ̀ɛ kò.

62 Dɛ mɔ̀nnì kɛ̀ Isɑki ìtɛ́ Dɑɑyii-Doyii kɛ konní kɛ bo Nɛkɛbu. 63 Kuyuoku mɑkù kɛ̀ Isɑkii yɛ̀ kɛ́ncentì dikpɑ́ɑ̀, kɛ́wéntɛ́ kɛ́yɑ̀ yòyóbɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ kèríní. 64 Kɛ̀ Debekɑɑ wéntɛ́ kɛ́yɑ̀ Isɑki kɛ́cútɛ́ní yòyó ĩ́nkɛ̀, 65 kɛ́bekɛ́ Abɑrɑhɑmmu kóo tɔ̃ntì kɛ dɔ̀: Wenninwe wèè kèríní ti bíɛ́kɛ̀? Kòò dɔ̀: N yiɛ̀ nwe.

Kɛ̀ Debekɑɑ kɑ̃ɑ̃́ nkuyɑ̀ɑ̀kù o ììkɛ̀. 66 Kòo tɔ̃ntìi nɑ́kɛ́ Isɑki ò dɔ̀ɔ̀ dɛ̀ɛ̀ kó dimɑ̀ɑ̀. 67 Dɛ kó difɔ̃nkúò kɛ̀ Isɑkii tɑnnɛ́ Debekɑɑ o yɔ̃ Sɑrɑɑ kó kudieku kɛ́puokɛ, kɛ́ nhò dɔ́ kòo yɛ̀mmɛ̀ɛ cɑ́tɛ́ kɛ yɛ̃́ o yɔ̃ kumɛ̀ kòo yɛ̀mmɛ̀ cɑ̀ɑ̀rɛ̀.

25

Abɑrɑhɑmmu bí tɛì

1 Kɛ̀ Abɑrɑhɑmmuu puokɛ onitipòkù tɔù kɛ̀ bɛ̀ ò tu Ketudɑɑ. 2 Kòo o pɛitɛ́ Simmudɑnni Yokisɑ̃ɑ̃ nɛ̀ Mɛdɑnni nɛ̀ Mɑndiyɑ̃ɑ̃ nɛ̀ Isibɑki nɛ̀ Suɑɑ. 3 Kɛ̀ Yokisɑ̃ɑ̃ pɛitɛ́ Sebɑɑ nɛ̀ Dedɑnni. Kɛ̀ Dedɑnnii piɛ́ Asudiibɛ, Detusiibɛ nɛ̀ Deumiibɛ. 4 Kɛ̀ Mɑndiyɑ̃ɑ̃ pɛitɛ́ Efɑɑ nɛ̀ Efɛɛ nɛ̀ Enɔki nɛ̀ Abidɑɑ nɛ̀ Edidɑɑ. Bɛmɔu mɛmmɛ bɛ̀ tu Ketudɑɑ yɑɑ̀bí nyi.

5 Kɛ̀ Abɑrɑhɑmmuu duɔ́ nyIsɑki o kpɛrɛ dɛmɔu, 6 kɛ́nkpɑɑ́ fòù kɛ́pɑ̃mmú o pocɛ̃mbí yɛpɑ̃rɛ̀, kɛ́duɔ́ nkɛ̀ ìi kɔtɛ diyiè yìɛní kɛ̀ɛ̀ bíɛ́kɛ̀. 7 Abɑrɑhɑmmu do yóó kú kɛ mɔkɛ yɛbie ntɛkɔ̀ùtɛ̀ nɛ̀ sipísìyiekɛ̀ nɛ̀ yɛ̀nùmmù (175) ndi. 8 Ò do kòtɛ́ mɛdiɛ̀ mmɛ kɛ́mbo diwɛ̀ì miɛkɛ kɛ́kúnɛ̀. 9 Kòo bí Isɑki nɛ̀ Isimɑyɛɛri kɛ̀ bɛ̀ɛ o kũnnɛ́ Mɑkpedɑɑ kó kufɔ̃ti, Efunɔɔ, Soɑɑ birɛ, Itiibɛ ɛì kou pɑku miɛkɛ, kùù wetí Mɑmmudee, 10 Abɑrɑhɑmmu do dontɛ́ kùnku nɛ̀ Itiibɛ. Dɛndɛ bɛ̀ múnkɛ do kũnnɛ́mɛ̀ Abɑrɑhɑmmu nɛ̀ o pokù Sɑrɑɑ. 11 Abɑrɑhɑmmu ku dìì mɔ̀nnì kɛ̀ Kuyie nkó mɛsɑ̀ɑ̀ nsɔɔtɛ́ o birɛ Isɑki ĩ́nkɛ̀ kòò mbo Dɑɑyii-Doyii kó tɛbintɛ tɑkɛ́.

Isimɑyɛɛri kó ibí

12 Ntɛ Abɑrɑhɑmmu pokù Sɑrɑɑ kó kudɑɑkù, Esibiti ɛì kou Akɑɑ kó dɛbirɛ Isimɑyɛɛri kó kufuku, bɛ̀ bɛ̀ pɛí kɛ̀ bɛ̀ tũmmɛ̀ bɛtɔbɛ̀: 13 Nɛbɑyɔti nɛ̀ Kedɑɑ nɛ̀ Adiberi nɛ̀ Mibisɑmmu 14 nɛ̀ Misemɑɑ nɛ̀ Dumɑɑ nɛ̀ Mɑsɑ 15 nɛ̀ Adɑdi nɛ̀ Temɑɑ nɛ̀ Yetuu, nɛ̀ Nɑfisi nɛ̀ Kedimɑɑ. 16 Isimɑyɛɛri kó ibí nyi tɛpíítɛ̀ nɛ̀ ìdɛ́ì. Bɑ́ wè kòo ḿbɑkɛ́ o botí kɛ́duɔ́ nho yètìrì o kɑrì, o ɛitɛ̀. 17 Isimɑyɛɛri do mɔkɛ yɛbie ntɛkɔ̀ùtɛ̀ nɛ̀ sipísìtɑ̃ɑ̃ti nɛ̀ yɛ̀yiekɛ̀ (137) ndi, kɛ́kú kɛ̀ bɛ̀ɛ ò kũnnɛ́ o yɛmbɛ̀ borɛ̀. 18 Kòo bí nkɑri Afidɑɑ kɛ́tuɔkɛnɛ̀ Suudi kɛ́ntɔ́kɛ́nɛ̀ Esibiti, kɛ wetí Asidii, kɛ cɑ̃́ɑ̃́ mbɛmɑ́ɑ̀ kɛ kɑri.

SAKƆBU KÓ TINÁAŃTÌ

Esɑyuu nɛ̀ Sɑkɔbu bɛ kó tinɑ́ɑǹtì

19 Ntɛ Abɑrɑhɑmmu birɛ Isɑki kó tinɑ́ɑǹtì, Abɑrɑhɑmmu weè do pɛitɛ́ Isɑki. 20 Isɑki do mɔkɛ yɛbie nsipísìnɑ̀ɑ̀ ndi kɛ́puokɛ Debekɑɑ, Betuyɛɛdi Arɑmu botí kou kóo sɑpɑ̀ɑ̀, Dɑmɑɑ tɑ̃ũ̀. Bɛ̀ do ɑ̃ Mɛsopotɑmii nwe. 21 Isɑki pokù Debekɑɑ do tú tɛhɑ̃ũntɛ ntɛ, kòo bɑ́ntɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nkɛ̀ kùu yie nkòo pùó nyitɑ́ɑ́tɛ́bí. 22 Kɛ̀ ibí ḿbokù ìtɔbɛ̀ i yɔ̃ pɔutì miɛkɛ, kòò dɔ̀: Kɛ̀ dɛ̀ dò mmiɛ mmɛ, bɑ nte kɛ̀ m pùó?

Kòo kɔtɛ kɛ́bekɛ ti Yiɛ̀ nKuyie. 23 Kɛ̀ kù dɔ̀:

A púó nyibotí ìdɛ́ì nyi,

kɛ̀ ì bo yɛ̀nní kɛ́ncɑ̃́ɑ̃́,

kɛ̀ kùmɑkù nkpeńnìnɛ̀ kutɛkù.

Osɑ́m̀pɔ́ù bo mbɑkɛ́ okótì.

24 Kòo pɛitɛ́ yièe tuɔkɛní, kòo pɛitɛ́ itɑ́ɑ́tɛ́bí. 25 Kòo ketiwèe yɛ̀nní kɛ wũɔ̃ nɛ̀ o yùtòo, kɛ dɑ́ɑ́tí ticìtì o kɔ̃̀ntì timɔu, kɛ̀ bɛ̀ɛ ò yu kɛ dɔ̀ Esɑyuu. 26 Kòo nɑntɛ̀ nyɛtìní kɛ pĩ́ nho nɑcɛ̀nkénnì, kɛ̀ bɛ̀ɛ ò yu kɛ dɔ̀ Sɑkɔbu. Bɛ̀ yóó bɛ̀ pɛitɛ́ kɛ sɔ̃́ nyIsɑki mɔ̀kɛ yɛbie nsipísìkuɔ̀ ndi.

Esɑyuu fìtɛ́mɛ̀ wenwe Mpo ò nɑ nte dɛ̀

27 Kɛ̀ bɛ̀ɛ kótɛ́ kɛ̀ Esɑyuu nɑɑ́ nhopɑɑwɑɑ̀ ndiɛwè wèè nɔ nkupɑɑwɑɑ́, nkɛ níí ntṹṹ ndikpɑ́ɑ̀, kɛ̀ Sɑkɔbu ntú onitiyɔɔ̀nwè kɛ kɑri tɛcĩ́ɛ̃̀tɛ̀. 28 Kɛ̀ Isɑki ndɔ́ Esɑyuu o tɑ̃ũ mɛ̀ɛ̀ kpɛ́í nsiweí kòò cɑ̀ɑ́, kɛ̀ Debekɑɑ ndɔ́ Sɑkɔbu.

29 Diyiè mɑrì kɛ̀ Esɑyuu ḿboní kupɑɑwɑɑ́ nkɛ ɔ̀u mɛdiɛ̀ nkɛ́nsɔ̃́ nSɑkɔbu bèrí itũ. 30 Kɛ̀ Esɑyuu dɔ̀: N dɑ bɑ́ɑ́mmu nh ɔ̀u mɛdiɛ̀ mmɛ, yóu kɛ̀ ǹ cɑ́ɑ́kɛ́ itũ iwũɔ̃ì ii. Dɛɛ̀ te kɛ̀ bɛ̀ɛ ò yu kɛ dɔ̀ Edɔmmu. 31 Kɛ̀ Sɑkɔbu dɔ̀: N fítɛ́nɛ̀ Mpo ɔ̃ nte dɛ̀ yíe. 32 Kɛ̀ Esɑyuu dɔ̀: Dikònnì yó n kuɔ kɛ̀ Mpo ɔ̃ nte dɛ̀ ń dɔɔ̀ bɑ? 33 Kɛ̀ Sɑkɔbu dɔ̀: Bɛ́i nkɛ́yú Kuyie nyètìrì.

Kɛ̀ Esɑyuu yú Kuyie nyètìrì kóò fìtɛ́nɛ̀ Mpo ɔ̃ nte dɛ̀. 34 Dɛ mɔ̀nnì ndi Sɑkɔbu duɔ́mmɛ̀ Esɑyuu pɛ̃́ɛ̃̀ nɛ̀ itũ kòo cɑ́ɑ́kɛ́, kɛ́yɑ̃̀ mɛniɛ. Mɛm̀mɛ ò sènkɛ̀rìmɛ̀ Mpo ɔ̃ nte dɛ̀.

26

Isɑki nɛ̀ Abimɛdɛki bɛ kó tinɑ́ɑǹtì

1 Kɛ̀ dikònnì diɛrìi tɑnní kɛ́ndònnɛ̀ dìì do tɑnní Abɑrɑhɑmmu kó dimɔ̀nnì, kɛ̀ Isɑkii kɔtɛ Fidisitɛ̃ɛ̃bɛ kóo kpɑ̀ɑ̀tì Abimɛdɛki borɛ̀ Kedɑɑri ɛì. 2 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie mbɛnkɛ kumɑ́ɑ̀ Isɑki, kóò nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: A bɑ́ɑ́ kɔtɛ Esibiti, ḿbo n yóó dɑ bɛnkɛ dìì ɛì, 3 ɑ́ ndi mbo, n yó ndɑ bonɛ̀mu kɛ dɑ dɔɔ̀ mɛsɑ̀ɑ̀, n yóó duɔ́ nfɔ̃́ nwe nɛ̀ ɑ yɑɑ̀bí dɛ kó yɛhɛkɛ̀, kɛ́dɔɔ̀ n do yɛ̃ n yóó dɔɔ̀ tì ɑ cicɛ Abɑrɑhɑmmu. 4 M bo duɔ́ nkɑ̀ɑ yɑɑ̀bíi sṹṹ nsiwɑ̃̀ɑ̃ kɔ̃mɛ, kɛ̀ n yì duɔ́ ndɛ kó yɛhɛkɛ̀ yɛmɔu. Nɛ̀ ɑ yɑɑ̀bí borɛ̀ ndɛ n yóó dɔɔ̀mɛ̀ ibotí imɔu mɛsɑ̀ɑ̀. 5 Kɛ yɛ̃́ Abɑrɑhɑmmu yíémmɛ̀ n kuɔ́ imɔu nɛ̀ n tɑnnɔ̀ yɛmɔu, nɛ̀ n tié nnɛ̀ nh ò nɑ̀kɛ́ tì.

6 Kɛ̀ Isɑki ḿbo Kedɑɑri ɛì. 7 Kɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ nhò bèkú o pokù kpɛ́í, kòò dɔ̀: N tɑ̃ũ̀ nwe. Kɛ yɛ̃́ ò do yĩɛ̃̀kùmɛ̀ dɛ kó dihɛì kɔbɛ bo ò kùɔmɛ̀ Debekɑɑ wenniku kpɛ́í.

8 Kɛ̀ bɛ̀ ḿbo dɛborɛ̀ kɛ́mɔntɛ, kɛ̀ Abimɛdɛki nsíékɛ́ diyiè mɑrì fenɛ́tì, kɛ́yɑ̀ Isɑki kòò kpɛ̀itinɛ̀ o pokù Debekɑɑ. 9 Kòo ò yu kóò nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: A pokù nwe! Dɛ̀ yĩ́mɛ kɑ̀ɑ yɛ̃ nhɑ tɑ̃ũ̀? Kòò dɔ̀: N yĩɛ̃̀kù bɛ̀ bo n kuɔmɛ̀ mmɛ o kpɛ́í kɛ yɛ̃ n tɑ̃ũ̀. 10 Kɛ̀ Abimɛdɛki dɔ̀: A ti dɔ̀ɔ̀ bɑ? Dɛ̀ kpɑɑ́ sɑ́m̀pɔ́rɛ̀ ndɛ òmɔù nɑ nduɔ́nɛ̀mɛ̀ ɑ pokù, kɑ̀ɑ ti tɑnnɛ́ mɛyɛi mmiɛkɛ. 11 Kɛ̀ Abimɛdɛkii nɑ́kɛ́ bɛnìtìbɛ̀ bɛmɔu kɛ dɔ̀: Wèè kɑ̀ɑ́kɛ́ onìtì yie nyoo o pokù ti yóó ò kùɔmu.

12 Dɛ benni kɛ̀ Isɑkii buɔtí tidiitì, kɛ́kɔ̃ṹ kɛ̀ dɛ̀ mmɑ̀nnɛ̀ ò do buɔtí dɛ̀ kucɛ tɛkɔ̀ùtɛ̀ (100). Kɛ yɛ̃́ ti Yiɛ̀ Kuyie nhò dɔ̀ɔ̀mɛ̀ mɛsɑ̀ɑ̀. 13 Kòo kpɑ̀tìi dɛukɛ kòo mɔɔtɛ o kpɛrɛ mɛsɑ̀ɑ̀, 14 kɛ́mɔɔtɛ iwũɔ̃ nɛ̀ tidɑɑtì. Kɛ̀ Fidisitɛ̃ɛ̃bɛ miɛkɛ nhò pɛ́ì.

Isɑki tɑunnɛ̀mɛ̀ Abimɛdɛki

15 Kɛ̀ bɛ̀ɛ ĩ́tínnɛ́ mutɑ̃́ɑ̃́ sibií o cicɛ Abɑrɑhɑmmu tɔ̃mbɛ̀ do keú sì. 16 Kɛ̀ Abimɛdɛkii nɑ́kɛ́ Isɑki kɛ dɔ̀: Ítɛ́ ti ɛì, ɑ kpenkɛ kɛ tì pɛ̃ɛ̃tɛ́mu.

17 Kɛ̀ Isɑkii ítɛ́ dɛborɛ̀ kɛ́kɔtɛ kɛ́kɑri Kedɑɑri kó kubiriku, 18 kɛ́wɛ̃tɛ kɛ́ĩ́tɛ́ o cicɛ Abɑrɑhɑmmu do keú sìì bií, kɛ̀ Fidisitɛ̃ɛ̃bɛ sì ĩ̀tínnɛ́. Kòo wɛ̃tɛ kɛ́ sì duɔ́ nsi yètɛ̀. 19 Kɛ̀ Isɑki tɔ̃mbɛ̀ɛ keú tɛbintɛ kubiriku kɛ́pɛ́tɛ́ mɛnɛ́sɑ̀ɑ̀mɛ̀. 20 Kɛ̀ bɛnɑɑcɛ̃mbɛ bɛ̀ɛ̀ bo Kedɑɑri kɛ̀ bɛ̀ɛ kpɑnnɛ̀ Isɑki kɔbɛ kɛ dɔ̀: Tíì te tɛbintɛ.

Kɛ̀ Isɑkii yú dɛ kó tɛbintɛ kɛ dɔ̀ Esɛki (dɛ̀ɛ̀ tu dikpɑ̀nnì). 21 Kòo tɔ̃mbɛ̀ɛ keú tɛbintɛ tɛtɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ɛ yíɛ́ kɛ́kpɑ ntɛ kpɛ́í nkɛ̀ Isɑkii tɛ̀ yu kɛ dɔ̀ Sitinɑɑ (dɛ̀ɛ̀ tu mɛbootimɛ̀). 22 Kòo sɔɔ́ nkɛ́keú tɛbintɛ tɛtɛ̀ bɑ́ bɛ̀ í nkpɑ, kòo tɛ̀ yu kɛ dɔ̀ Deobɔti (dɛ̀ɛ̀ tu mɛom̀pùmɛ̀), kɛ́bɛ́i nkɛ dɔ̀: Ti Yiɛ̀ nKuyie nti om̀pùnnɛ kɛ̀ ti bo pɛ́tɛ́ mɛsɑ̀ɑ̀.

23 Kòo ítɛ́ dɛborɛ̀ kɛ́kɔtɛ Bɛɛrisebɑɑ. 24 Kɛ̀ Kuyie nhò bɛnkɛ kumɑ́ɑ̀ kɛyènkɛ̀ kóò bɛ́innɛ̀ kɛ dɔ̀: Míì tu Kuyie, ɑ cicɛ Abɑrɑhɑmmu do tũ nkù, bɑ́ nyĩɛ̃̀kù n dɑ bonɛ̀mu nɛ̀ n kóo tɔ̃ntì Abɑrɑhɑmmu kpɛ́í m bo dɑ dɔɔ̀ mɛsɑ̀ɑ̀, kɑ̀ɑ botíi sṹṹ.

25 Kòo mɑɑ́ diwũɔ̃tɔ̀nnì, kɛ́bɑ́ntɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie, kɛ́cónnɛ́ o touku, kòo tɔ̃mbɛ̀ɛ keú tɛbintɛ.

26 Kɛ̀ Abimɛdɛkii ítɛ́ní Kedɑɑri ɛì kɛ bo yɑ̀ Isɑki kɛ nɛínɛ̀ o nɛ́po Ausɑti nɛ̀ Pikɔdi wèè bɑkɛ́ o ɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀. 27 Kɛ̀ Isɑki dɔ̀: Di kɔ̀tɛní kɛ yɛ̃ mbɑ? Díndi bɛ̀ɛ̀ í n dɔ́ kɛ m bɛ̀ti di ciɛ? 28 Kɛ̀ bɛ̀ dɔ̀: Ti yɑ̀ ɑ Yiɛ̀ nKuyie ndɑ bonɛ̀mɛ̀ mmɛ kɛ dɔ́ ti tɑu ntínti nɛ̀ fɔ̃́. 29 Bɛ́i nkɛ yú ɑ Yiɛ̀ nKuyie nyètìrì kɛ dɔ̀ ɑ í yóó ti dɔɔ̀ mɛyɛi mmɑmɛ̀. Ti mɔ́mmɔmbɛ ti í dɑ dɔ̀ɔ̀ mɛyɛi, ti dɑ yóumu, kɑ̀ɑ ìtɛ́ nɛ̀ diwɛ̀ì, kɛ̀ Kuyie ndɑ dɔ̀ɔ̀ mɛsɑ̀ɑ̀.

30 Kɛ̀ Isɑkii bɛ̀ ɑ̃nnɛ́ kupɔ̀ɔ̀kù kɛ̀ bɛ̀ɛ di kɛ́yɑ̃̀, 31 kɛ́ítɛ́ dikṹnweńnì sɛ̀ì kɛ cɑnnɛnɛ̀ bɛtɔbɛ̀ yɛnɔ̀ kɛ dɔ̀, bɛ̀ bɑ́ɑ́ dɔɔ̀ bɛtɔbɛ̀ mɛyɛi, kɛ̀ bɛ̀ɛ cɑu nyIsɑki kɛ́kònnɛ̀ diwɛ̀ì.

32 Diì yiè dimɑ́ɑ̀ miɛkɛ nkɛ Isɑki tɔ̃mbɛ̀ ò nɑ̀kɛ́mɛ̀ kɛ dɔ̀: Ti nìntɛ mɛniɛ nti keù tɛ̀ɛ̀ bintɛ.

33 Kɛ̀ Isɑkii yú dɛ kó tɛbintɛ kɛ dɔ̀ Sibɑɑ (dɛ̀ɛ̀ tu mɛnucɑnnimɛ̀). Kɛ̀ dɛ kó dihɛì kpɑɑ́ tɔ dɛ kó diyètìrì nɛ̀ yíenní, kɛ̀ bɛ̀ dì tu Bɛɛrisebɑɑ.

Esɑyuu puokɛmɛ̀ Itiibɛ botí kó bɛnitipòbɛ̀

34 Esɑyuu do mɔkɛ yɛbie nsipísìnɑ̀ɑ̀ ndi kɛ́puokɛ Itiibɛ, Suditi Bedii kóo sɑpɑ̀ɑ̀ nnɛ̀ Bɑsimɑti Edonni kóo sɑpɑ̀ɑ̀. 35 Kɛ̀ dɛ̀ɛ yonkɛ Isɑki nɛ̀ Debekɑɑ.

27

Sɑkɔbu cɔutɛ́mɛ̀ o kóo kótì kó mɛsɑ̀ɑ̀

1 Kɛ̀ Isɑkii kótɛ́ kɛ tɛ̃́nkɛ í nwúó, kɛ́yú o kóo Po Esɑyuu, kòò dɔ̀: Ntɛ mí. 2 Kɛ̀ Isɑki dɔ̀: N kòtɛ́mu, n yí yɛ̃́ n kṹṹ nyiè. 3 Túótɛ́ ɑ tɑ̃mmù nɛ̀ ɑ pie nkɛ́tɑ dikpɑ́ɑ̀ kɛ́ n kuɔní tɛhontɛ̀, 4 kɛ́bénnɛ́ n dɔ́ mùù diì kɛ́kɔtɛnɛ̀ní kɛ̀ ǹ di, kɛ́ dɑ pɑ̃ mɛsɑ̀ɑ̀ nkɛ nɛ́ nɑ kɛ́kú.

5 Kɛ̀ Debekɑɑ keè Isɑki nɑ̀kɛ́ tì Esɑyuu kɛ tú wèe tɑ dikpɑ́ɑ̀ kóò kùɔní tɛhontɛ̀, 6 kɛ́nɑ́kɛ́ Sɑkɔbu kɛ dɔ̀: N kèè ɑ cicɛ nɑ̀kɛ́mɛ̀ ɑ kóo kótì Esɑyuu kɛ tú 7 wèe tɑ dikpɑ́ɑ̀ kóò kùɔní tɛhontɛ̀ kɛ́bénnɛ́ mudiì ò dɔ́ mù, kòo di, kóò pɑ̃ ti Yiɛ̀ nKuyie nkó mɛsɑ̀ɑ̀ nkɛ́nɑ kɛ́kú. 8 M birɛ kéntɛ́ kɛ́keè n yóó dɑ nɑ́kɛ́ tì kɛ́ tì dɔ̀ɔ̀. 9 Kɔtɛ kɛ́pĩ́nní yɛbɔpɑ̀ɑ̀ nyɛ̀dɛ́ɛ̀ kɛ̀ m bénnɛ́ ɑ cicɛ dɔ́ mùù diì. 10 Kɑ̀ɑ ò duɔ́ nkòo di, kɛ́ dɑ pɑ̃ mɛsɑ̀ɑ̀ nkɛ́nɑ kɛ́kú. 11 Kɛ̀ Sɑkɔbuu nɑ́kɛ́ o yɔ̃ kɛ dɔ̀: N kóo kótì Esɑyuu mɔ̀kɛ ticìtì nti, mí m mɛ nyí tì mɔ̀kɛ. 12 Kɛ̀ dɛ̀ yɛ̀mmɛ n cicɛ n kɑ́ɑ́kɛ́ kɛ́yɑ̀ n yí mɔkɛmɛ̀ ticìtì kɛ̀ n nɑɑ́ siyɑ́ɑ̀bìsí yiɛ̀, kòò n dɔɔ̀ mɛyɛi nkɛ̀ m mɔ́ntɛ́ mɛsɑ̀ɑ̀. 13 Kòo yɔ̃ dɔ̀: Kòò dɑ dɔ̀ɔ̀ mɛyɛi mmɛ̀ɛ do n yĩ́nkɛ̀. Cɛ̃́nkɛɛ yie n dɑ nɑ̀kɛ́ tì kɛ́pĩ́nní yɛbɔpɑ̀ɑ̀.

14 Kɛ̀ Sɑkɔbuu kɔtɛ kɛ́pĩ́nní yɛbɔpɑ̀ɑ̀ nkɛ́duɔ́ nho yɔ̃, kòo bénnɛ́ o cicɛ dɔ́ mùù diì. 15 Kɛ̀ bɛ yɔ̃ Debekɑɑ túótɛ́ o kóò Po Esɑyuu yɑɑ̀sɑ̀ɑ̀tì tìì bo tɛcĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kɛ́dɑ́tínnɛ́ Sɑkɔbu o bíyɑ̃ɑ̃tɛ̀, 16 kɛ́túótɛ́ kubɔkɔ̃̀nkù kɛ́dɑ́tínnɛ́ o nɔu nɛ̀ o fɔ̃̀níí, 17 kóò duɔ́ mmudiì ò bèńnɛ́ mù nɛ̀ pɛ̃́ɛ̃̀. 18 Kɛ̀ Sɑkɔbuu kɔtɛ o cicɛ borɛ̀ kɛ dɔ̀: N cicɛ! Kòò dɔ̀: Ntɛ mí! Fɔ̃́ nwennìnwe? 19 Kɛ̀ Sɑkɔbu dɔ̀: N cicɛ mínwe ɑ kóo Po Esɑyuu. N dɔ̀ɔ̀ ɑ yɛ̃ n dɔɔ̀ dɛ̀ ndɛ. N dɑ bɑ́ɑ́mmu, ítɛ́ kɛ́kɑri kɛ́cɑ́ɑ́kɛ́ iorimɑɑ n kùɔní ì, kɛ́ m pɑ̃ mɛsɑ̀ɑ̀. 20 Kɛ̀ Isɑki dɔ̀: A pɑ̃̀nkɛ pɛ̀tɛ́mu dɛndɛ bɑ̀mbɑ̀ ntɛhontɑ̀ɑ̀? Kòò dɔ̀: A Yiɛ̀ nKuyie nkuù tɛ̀ kɔ̀tɛnɛ̀ní n yììkɛ̀. 21 Kɛ̀ Isɑki dɔ̀: Tɔ́ɔ́nní kɛ̀ n dɑ kɑ́ɑ́kɛ́ kɛ́yɑ̀ kɛ̀ nsɑ̀ kɛ̀ fɔ̃́ nwe m birɛ Esɑyuu.

22 Kɛ̀ Sɑkɔbuu tɔ́ɔ́nko, kòo cicɛ Isɑkii ò kɑ̀ɑ́kɛ́ kɛ dɔ̀: Mɛtɑmmɛ̀ dònnɛ̀ Sɑkɔbu kɔ̃mɛ kɛ̀ dɛbɑɑ̀ ndònnɛ̀ Esɑyuu kpɛrɛ.

23 Bɑ́ ò í nhò bɑntɛ́, kɛ yɛ̃́ o bɑɑ̀ ndo ɑ̃mɛ̀ ticìtì kɛ dònnɛ̀ o kóo kótì Esɑyuu kpɛrɛ, kòo ò dɔ̀ɔ̀ mɛsɑ̀ɑ̀. 24 Kóò bekɛ kɛ dɔ̀: Fɔ̃́ nwe m birɛ Esɑyuɑ̀ɑ̀? Kòò dɔ̀: Ɛ̃ɛ̃ mínwe. 25 Kɛ̀ Isɑki dɔ̀: Nh ɑ̃nnɛ́, kɛ̀ n cɑ́ɑ́kɛ́ iorimɑɑ nkɛ́ dɑ pɑ̃ mɛsɑ̀ɑ̀. Kɛ̀ Sɑkɔbuu ɑ̃nnɛ́ o cicɛ, kòo cɑ́ɑ́kɛ́, kòo ò duɔ́ mmɛnɑɑ̀ nkòo yɑ̃̀. 26 Kɛ dɔ̀: Tɔ́ɔ́nní m birɛ kɛ́ nh ɔrí.

27 Kòo tɔ́ɔ́nko kóò ɔrí kòo keè o yɑ̀ɑ̀tì nɔ́ú, kóò pɑ̃ mɛsɑ̀ɑ̀ nkɛ dɔ̀: M birɛ kó kunɔ́ú dònnɛ̀ dikpɑ́ɑ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie mpɑ̃ dì mɛsɑ̀ɑ̀ nkó kunɔ́ú nku.

28 Kuyie ndɑ pɑ̃ kɛĩ́nkɛ̀ kó kubooku,

kɑ̀ɑ pɑɑ nní mpɛí mɛsɑ̀ɑ̀,

kɑ̀ɑ mmɔkɛ tidiitì nɛ̀ mɛnɑɑ̀.

29 Kɑ̀ɑ mbɑkɛ́ ibotí imɔu,

kɛ̀ titentì timɔu kɔbɛ nninku ɑ ììkɛ̀,

kɑ̀ɑ mbɑkɛ́ ɑ tebìí kɛ sì ninku ɑ ììkɛ̀.

Kɛ̀ wèè dɑ dɔ̀ɔ̀ mɛyɛi nwèe pɛ́tɛ́ mɛyɛi,

kɛ̀ wèè dɑ dɔ̀ɔ̀ mɛsɑ̀ɑ̀ nwèe pɛ́tɛ́ mɛsɑ̀ɑ̀.

30 Isɑki pɑ̃ dìì mɔ̀nnì Sɑkɔbu mɛsɑ̀ɑ̀ nkɛ dèè kòo nyiti, kòo kóo kótì Esɑyuu konní kupɑɑwɑɑ́, 31 kɛ́bénnɛ́ mudiì kɛ́tɔo kɛ́duɔ́ nho cicɛ kɛ dɔ̀: N cicɛ ítɛ́ kɛ́cɑ́ɑ́kɛ́ iorimɑɑ n kùɔní ì kɛ́ m pɑ̃ mɛsɑ̀ɑ̀. 32 Kɛ̀ Isɑkii bekɛ kɛ dɔ̀: Fɔ̃́ nwennìnwe? Kòò dɔ̀: Mínwe Esɑyuu ɑ kóo Po.

33 Kɛ̀ dɛ̀ɛ di Isɑki mɛdiɛ̀ nkòo kɔ̃̀ntìi ɑɑ́, kòò dɔ̀: Wenninwe wèè kùɔní tɛhontɛ̀ kɛ n duɔ́ nkɛ̀ n cɑ̀ɑ́kɛ́ kɛ dèè kɑ̀ɑ kpɑɑní, kɛ̀ nh ò pɑ̃ mɛsɑ̀ɑ̀ nkòo yóó mɛ̀ pɛ̀tɛ́?

34 Kɛ̀ Esɑyuu keè o cicɛ bɛ́i ntì kòo yɛ̀mmɛ̀ɛ cɑɑ̀rɛ̀, kòo kuɔ́nko mɛdiɛ̀ nkɛ dɔ̀: N cicɛ múnkɛ m pɑ̃ mɛsɑ̀ɑ̀! 35 Kɛ̀ Isɑki dɔ̀: A nɑntɛ̀ tɛɛ̀ kɔ̀tɛní kɛ soutɛ́ kɛ cɔutɛ́ ɑ kó mɛsɑ̀ɑ̀. 36 Kɛ̀ Esɑyuu dɔ̀: Bɛ̀ ò yu kɛ tú Sɑkɔbu osoùntì, dɛɛ̀ te kòò n soutɛ́ kucɛ mɛ̀dɛ́mɛ̀ kɛ cɔutɛ́ Mpo ɔ̃ nte dɛ̀ kɛ wɛ̃̀tɛ kɛ cɔutɛ́ n kó mɛsɑ̀ɑ̀. Kɛ dɔ̀: Mɛsɑ̀ɑ̀ mmɑmɛ̀ í kpɑɑ́ n kpɛ́ínɑ́ɑ̀? 37 Kɛ̀ Isɑki dɔ̀: M bɛ́immu kɛ tú ò bo n dɑ bɑkɛ́, kɑ̀ɑ tebìí simɔu ntú o kó bɛtɔ̃mbɛ̀. M bɛ́immu kɛ tú ò bo mmɔkɛ tidiitì nɛ̀ mɛnɑɑ̀, n tɛ̃́nkɛ bo nɑ kɛ́ dɑ dɔɔ̀ bɑ m birɛ! 38 Kɛ̀ Esɑyuu dɔ̀: N cicɛ ɑ mɔkɛ mɛɛ̀ sɑ̀ɑ̀ mmɑ́ɑ̀? Múnkɛ n dɔɔ̀ mɛsɑ̀ɑ̀.

Dɛ mɔ̀nnì kɛ́kuɔ́. 39 Kɛ̀ Isɑki dɔ̀:

A bo mbo kɛ̀ɛ̀ tenkɛ̀ bɑ́ nnɑɑti,

kɛĩ́nkɛ̀ kó kubooku bɑ́ɑ́ cútɛ́ní ɑ tenkɛ̀.

40 A níí yóó dokɛ́mu kɛ́pɛ́tɛ́ kɛ́di,

kɛ́ntú ɑ nɑntɛ̀ kóo tɔ̃ntì,

kɛ́nhɑ̃́ɑ̃ntɛ tipíìtì timɔu,

diyiè mɑrì kɛ́ nɛ́ fietɛ ɑmɑ́ɑ̀ ɑ nɑntɛ̀ nɔu miɛkɛ.

Sɑkɔbu cokɛ́mɛ̀ kɛ́kɔtɛ o mɑɑ̀nnìkù

41 Kɛ̀ Esɑyuu miɛkɛɛ pɛikɛ mɛdiɛ̀ nSɑkɔbu o cicɛ o pɑ̃ mɛ̀ɛ̀ kpɛ́í mmɛsɑ̀ɑ̀, kòò nnɑ́ɑ́ nkɛ tú: Dɛ̀ í kpɑɑ́ dɛ́tirì n cicɛ bo kúmɛ̀, kɛ̀ ǹ kuɔ n nɑntɛ̀ Sɑkɔbu. 42 Kɛ̀ bɛ̀ɛ nɑ́kɛ́ Debekɑɑ Esɑyuu nɑ̀ɑ́ ntì, kòo nɑ́kɛ́ Sɑkɔbu kɛ dɔ̀: A kóo kótì Esɑyuu miɛkɛ dɑ pɛikɛmu kòò dɔ́ kɛ́ dɑ kuɔ. 43 M birɛ kéntɛ́ n yóó dɑ nɑ́kɛ́ tì, kɛ́cokɛ́ kɛ́kɔtɛ n tɑ̃ũ̀ Dɑmɑɑ ciɛ Anɑɑ ɛì, 44 kɛ́ nkɛ mbo kòo miɛkɛ yɑ̀ɑ donɛ̀. 45 Kòo yɛ̃̀ nhɑ ò dɔ̀ɔ̀ dɛ̀, kɛ̀ n dɑ nɑ́kɛ́ kɑ̀ɑ wɛ̃tɛní. N yí dɔ́ ndi pɑɑ̀ didɛ́ diyiè dimɑ́ɑ̀.

46 Kɛ̀ Debekɑɑ nɑ́kɛ́ Isɑki kɛ dɔ̀: N dɛmmu mufòmmu nɛ̀ n cɔ̀ɔ̀bɛ̀ Itiibɛ kó mɛdɔɔ̀rìmɛ̀ kpɛ́í, kɛ̀ Sɑkɔbu puokɛ di nhɛì kóo nitipòkù kɛ̀ n ku dɛ̀ ntɔ̃ũ.

28

1 Kɛ̀ Isɑkii yú Sɑkɔbu kóò pɑ̃ mɛsɑ̀ɑ̀ nkɛ dɔ̀: A bɑ́ɑ́ puokɛ Kɑnnɑhɑ̃ɑ̃ kɔbɛ kóo sɑpɑ̀ɑ̀. 2 Ítɛ́ kɛ́kɔtɛ Mɛsopotɑmii Betuyɛɛdi ɑ yɔ̃ tɑ̃ũ̀ cĩ́ɛ̃̀tɛ̀, kɛ́puokɛ o kóo sɑpɑ̀ɑ̀. 3 Kuyie mmuwɛ̃rímú mumɔu yiɛ̀ mbo dɑ dɔɔ̀ mɛsɑ̀ɑ̀ nkɑ̀ɑ piɛ́ kɛ́sṹṹ, kɛ́nɑɑ́ nyibotí pɛ́u cicɛ. 4 Kuyie ndɑ dɔɔ̀ mɛsɑ̀ɑ̀ nfɔ̃́ nnɛ̀ ɑ yɑɑ̀bí kù dɔ̀ɔ̀mɛ̀ Abɑrɑhɑmmu, kɑ̀ɑ tiekɛ dihɛì ɑ mɛ̀ mbo dì kupɔ̀ɔ̀kù, kù duɔ́ ndì Abɑrɑhɑmmu.

5 Kɛ̀ Isɑkii duɔ́ nkɛ̀ Sɑkɔbuu kɔtɛ Mɛsopotɑmii, Betuyɛɛdi birɛ Dɑmɑɑ ciɛ ò do tú Arɑmu botí kou nwe Debekɑɑ tɑ̃ũ̀, Sɑkɔbu nɛ̀ Esɑyuu bɛ yɔ̃.

6 Kɛ̀ Esɑyuu keè Isɑki pɑ̃mɛ̀ mɛsɑ̀ɑ̀ nSɑkɔbu, kɛ duɔ́ nkòò kɔ̀tɛ Mɛsopotɑmii kɛ bo túótɛ́ onitipòkù, kɛ́keè ò nɑ̀kɛ́mɛ̀ Sɑkɔbu kɛ tú: A bɑ́ɑ́ túótɛ́ Kɑnnɑhɑ̃ɑ̃ kɔbɛ kóo nitipòkù. 7 Kɛ̀ Sɑkɔbu yie nho cicɛ nɛ̀ o yɔ̃ bɛ kpɛti, kɛ kɔ̀tɛ Mɛsopotɑmii. 8 Kɛ̀ Esɑyuu bɑntɛ́ o cicɛ í dɔ́mɛ̀ Kɑnnɑhɑ̃ɑ̃ kó bɛnitipòbɛ̀, 9 kɛ́kɔtɛ kɛ́túótɛ́ onitipòkù Mɑɑdɑti, Abɑrɑhɑmmu birɛ Isimɑyɛɛri kó dɛbirɛ Nɛbɑyɔti tɑ̃ũ̀.

Sɑkɔbu yɑ̀mɛ̀ tidɔuǹtì

10 Kɛ̀ Sɑkɔbuu ítɛ́ Bɛɛrisebɑɑ kɛ́nkɔri Anɑɑ ɛì, 11 kɛ́mberínɛ̀ dibòrì mɑrì kɛ̀ diyiè tɑ, kòo wɑɑ́ nditɑ̃́rì kɛ́ceé nho yuu kɛ́nduɔ́ dɛborɛ̀, 12 kɛ́yɑ̀ tidɔuǹtì mɑtì kɛ̀ kudìɛ̀ti cómmú kɛtenkɛ̀ kɛ kɑ́ɑ́ ntiwɛtì, kɛ̀ Kuyie ntɔ̃rɛ̀ dèkù kɛ cuuti. 13 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie ncòḿmú o tɑkɛ́ koò nɑ̀ɑ́ nkɛ tú: N tú ɑ Yiɛ̀ nKuyie nku ɑ yɑ̀ɑ̀rì Abɑrɑhɑmmu nɛ̀ Isɑki bɛ̀ do tũ nkù. A duɔ́ kɛ̀ɛ̀ tenkɛ̀, n kɛ̀ ndɑ duɔ́mmu fɔ̃́ nnɛ̀ ɑ yɑɑ̀bí. 14 A yɑɑ̀bí bo sṹṹ mmubirímú kɔ̃mɛ kɛ́pitɛ́ tipíìtì timɔu: Diyiè yìɛ̀ní kɛ̀ nɛ̀ dì tɑɑ̀ kɛ̀, kubɑkù cɑ̃̀nku nɛ̀ kuyoú. Fɔ̃́ nnɛ̀ ɑ yɑɑ̀bí díì yó nte kɛ̀ ǹ dɔɔ̀ ibotí imɔu mɛsɑ̀ɑ̀. 15 N yó ndɑ bonɛ̀mu kɛ dɑ kɑ̃nkɛ́ bɑ́ kɛ̀ɛ̀ bíɛ́kɛ̀, kɛ́ dɑ wɛ̃tɛnɛ̀ní di nhɛì. N yí yóó dɑ yóu, n yóó dɑ dɔɔ̀mu n dɑ nɑ̀kɛ́ tì.

16 Kɛ̀ Sɑkɔbuu entɛní kɛ dɔ̀: Ti Yiɛ̀ nKuyie nkuù bo diɛ mbɑ́ n do í yɛ̃́.

17 Kɛ̀ kufɔ̃wɑɑ́ nhò pĩ nkòò dɔ̀: Dibòrì dii ndò nkɛ́ndému, Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ ntɛ, kɛĩ́nkɛ̀ kó dibòrì diì kpetɛ́ diɛ. 18 Kɛ̀ Sɑkɔbuu ítɛ́ dikṹnweńnì sɛ̀ì kɛ́túótɛ́ ditɑ̃́rì ò do cekɛ́ dì o yuu kɛ́fíí, nkɛ́cóú mmɛkùɔ̀ ndi ĩ́nkɛ̀ kɛ bo ndenniní, 19 kɛ́yú dɛ kó dibòrì kɛ dɔ̀ Betɛɛdi (dɛ̀ɛ̀ tu Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀). Nɛ̀ dimɔ̀nnì bɛ̀ do dɛ yu kɛ tú Duusi nwe. 20 Kɛ̀ Sɑkɔbuu cɑnnɛnɛ̀ dinùù Kuyie nkɛ dɔ̀: Kɛ̀ Kuyie nni m bonɛ̀ n cèmmu miɛkɛ, kɛ n kɑ̃nkɛ́ kɛ n duɔ̀ mmudiì nɛ̀ tiyɑ̀ɑ̀tì, 21 kɛ̀ n wɛ̃̀tɛ kɛ kò n cicɛ cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ nɛ̀ kukɔ̃ǹnɑɑtí, ti Yiɛ̀ nKuyie bo ntú n Yiɛ̀. 22 M mɛ ncónnɛ́ dìì tɑ̃́rì bo ntú Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀, kɛ̀ kù n duɔ́ ndɛ̀ n dɛitɛ dɛmɑ́ɑ̀ tɛpíítɛ̀ miɛkɛ kɛ́ kù duɔ́.

29

Sɑkɔbu tùɔ̀kɛmɛ̀ Dɑmɑɑ

1 Kɛ̀ Sɑkɔbuu sɔɔtɛ́ mucèmmu kɛ́nkɔri diyiè yìɛ̀ní kɛ̀ɛ̀ bíɛ́kɛ̀, 2 kɛ́tuɔkɛ dibòrì mɑrì kɛ́yɑ̀ tɛbintɛ mɑtɛ̀. Kɛ̀ ditɑ̃́rì diɛrì pòkɛ, kɛ̀ tipecɛ̃nti tìtɑ̃ɑ̃ti duɔ́ dɛborɛ̀, bɛ̀ do dɛ ntì nììnko. 3 Tipecɛ̃nti do ɔ̃ɔ̃ dɛ ntíí, nkɛ̀ bɛ̀ɛ pootɛ ditɑ̃́rì kɛ́ tì nìì nkɛ́deè kɛ́wɛ̃tɛ kɛ́poo. 4 Kɛ̀ Sɑkɔbuu bekɛ bɛpecɛ̃mbɛ kɛ dɔ̀: Di ciɛ borɛ̀? Kɛ̀ bɛ̀ dɔ̀: Ti ciɛ bo Anɑɑ ɛì ndi. 5 Kòò dɔ̀: Di yɛ̃́ Nɑɔɔ birɛ Dɑmɑɑ? Kɛ̀ bɛ̀ dɔ̀: Ti ò yɛ̃́mu. 6 Kòò dɔ̀: Ò bo kɛ̀ dɛ̀ nɑɑtɑɑ̀? Kɛ̀ bɛ̀ dɔ̀: Ɛ̃ɛ̃, dɛ̀ nɑɑtimu! Ntɛ o kóo sɑpɑ̀ɑ̀ nDɑsɛɛdi kɛ kéríní nɛ̀ o pecɛ̃nku. 7 Kɛ̀ Sɑkɔbu dɔ̀: Diyiè kpɑɑ́ dɛumu nɛ̀ di bo tíímmɛ̀ ipe, niinnɛ̀ i kɛ́ ì kɔ̀tɛnɛ̀ kɛ̀ ìi di. 8 Kɛ̀ bɛ̀ dɔ̀: Kɛ̀ ipe í tìí nyimɔu ti bɑ́ɑ́ nɑ, ì ɔ̃ɔ̃ tíí nyimɔu ndi kɛ̀ tí pootɛ ditɑ̃́rì kɛ́ ì nìì.

9 Kɛ̀ bɛ̀ nkpɑɑ́ kɛ mɛ nnɑ́ɑ́ nkɛ̀ Dɑsɛɛdii tuɔkɛní nɛ̀ o cicɛ pecɛ̃nku. Ò do tú opecɛ̃nti nwe. 10 Kɛ̀ Sɑkɔbuu ò yɑ̀ nɛ̀ o yɔ̃ tɑ̃ũ̀ Dɑmɑɑ pecɛ̃nku, kɛ́pootɛ tɛbintɛ kɛ́nii nyipe. Dɑsɛɛdi do tú Sɑkɔbu yɔ̃ tɑ̃ũ̀ Dɑmɑɑ birɛ ndɛ. 11 Kɛ̀ Sɑkɔbuu ò ɔrí kɛ dɔ̀ ò bo pĩ́ nhomɑ́ɑ̀ kɛ́yĩɛ̃kɛ, kɛ́kuɔ́. 12 Kɛ̀ Sɑkɔbuu nɑ́kɛ́ Dɑsɛɛdi kɛ dɔ̀: N tú ɑ cicɛ tɑ̃ũ̀ Debekɑɑ birɛ ndɛ. Kɛ̀ Dɑsɛɛdii cokɛ́ kɛ́kò nkɛ́ tì nɑ̀kɛ́ o cicɛ. 13 Kɛ̀ Dɑmɑɑ keè o tɑ̃ũ̀ birɛ Sɑkɔbu kpɛ́í, kɛ́cokɛ́ kóò ɔrí, kɛ̀ bɛ̀ɛ kò ntɛcĩ́ɛ̃̀tɛ̀, kɛ̀ Sɑkɔbuu ò nɑ̀kɛ́ dɛ̀ dòmmɛ̀. 14 Kɛ̀ Dɑmɑɑ dɔ̀: Ti cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ tɛmɑ́ɑ̀ ndi.

Kɛ̀ Sɑkɔbu nhò bonɛ̀ kɛ dɔ̀ otɑ̃̀nkù.

Sɑkɔbu puokɛmɛ̀ Deɑ nɛ̀ Dɑsɛɛdi

15 Kɛ̀ Dɑmɑɑ dɔ̀: A bo nni mpĩ́ mmutɔ̃mmú fɑ̀ɑ̀rɛ̀ ɑ tú mɛ̀ɛ̀ kpɛ́í n cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kouɑ̀? Nɑ́kɛ́ ɑ dɔ́ n dɑ yietí mù.

16 Dɛ mɔ̀nnì kɛ sɔ̃́ nDɑmɑɑ mɔ̀kɛ bɛsɑpɑ̀mbɛ̀ bɛ̀dɛ́bɛ̀. Kòo kótì tu Deɑ, kòo sɑ́m̀pɔ́ù tu Dɑsɛɛdi. 17 Kɛ̀ Deɑ nuɔ nyí nnɑɑti mɛsɑ̀ɑ̀ nkɛ̀ Dɑsɛɛdi tu oposɑ́ɑ́tì kɛ sɑ̀nnɛ̀ onitipòkù. 18 Kɛ̀ Sɑkɔbu ndɔ́ Dɑsɛɛdi kɛ dɔ̀: N dɔ́ Dɑsɛɛdi nwe, ɑ bíyɑ̃ɑ̃tɛ̀, kɛ bo dɑ pĩ́ mmutɔ̃mmú yɛbie nyɛ̀yiekɛ̀, kóò puokɛ.

19 Kɛ̀ Dɑmɑɑ yie nkɛ dɔ̀: Kɛ̀ n we ndɑ duɔ́ ndɛ̀ wenninɛ̀ m bo ò duɔ́mmɛ̀ okpɑ́kpɑ̀rì. Á mbo n cĩ́ɛ̃̀tɛ̀.

20 Kɛ̀ Sɑkɔbu ḿbo koò pĩ mmutɔ̃mmú kɛ dɔ̀ yɛbie nyɛ̀yiekɛ̀, kɛ̀ dɛ kó yɛbie nní ndò nyɛ̀ í mɔ̀ntɛ ò dɔ́ mɛ̀ɛ̀ kpɛ́í nDɑsɛɛdi. 21 Kɛ̀ Sɑkɔbuu nɑ́kɛ́ Dɑmɑɑ kɛ dɔ̀: Dɛ mɔ̀nnì tùɔ̀kɛmu, n duɔ́ m pokù kɛ̀ nh ò puokɛ.

22 Kɛ̀ Dɑmɑɑ dɔɔ̀ dibɑnni kɛ́yú dihɛì kɔbɛ bɛmɔu. 23 Kuyuoku mɔ̀nnì kɛ́túótɛ́ Deɑ kɛ́duɔ́ nSɑkɔbu kòo ò duɔ́nɛ̀ kɛyènkɛ̀. 24 Kɛ̀ Dɑmɑɑ túótɛ́ Sidipɑɑ o kóo nitipotɔ̃ntì kɛ́duɔ́ nDeɑ. 25 Kɛ̀ dɛ̀ɛ wentɛ́ kɛ̀ Sɑkɔbu nsɔ̃́ nDeɑ nwe, kòo bekɛ Dɑmɑɑ kɛ dɔ̀: A n dɔ̀ɔ̀ bɑ! N dɑ pĩ mmutɔ̃mmú yɛbie nyɛ̀yiekɛ̀ Dɑsɛɛdi kpɛ́í nkɛ. Dɛ̀ yĩ́mɛ kɑ̀ɑ n soutɛ́? 26 Kɛ̀ Dɑmɑɑ dɔ̀: Ti ciɛ osɑ́m̀pɔ́ù ɔ̃ɔ̃ í nyenkɛ kòo kótì kpɑɑ́. 27 Yóu kɛ̀ dibɑnni kó yɛwe yɛ̀yiekɛ̀ɛ dèè kɛ̀ ti dɑ duɔ́ nhosɑ́m̀pɔ́ù, kɑ̀ɑ sɔɔtɛ́ mutɔ̃mmú yɛbie nyɛ̀yiekɛ̀.

28 Kɛ̀ Sɑkɔbuu yie, kɛ̀ dɛ̀ mmɔkɛ yɛwe yɛ̀yiekɛ̀, kɛ̀ Dɑmɑɑ ò duɔ́ nDɑsɛɛdi, 29 kɛ́túótɛ́ o kóo nitipotɔ̃ntì Bidɑɑ kɛ́duɔ́ nDɑsɛɛdi. 30 Kɛ̀ Sɑkɔbuu duɔ́nɛ̀ Dɑsɛɛdi, kɛ́ nhò dɔ́ kɛ̀ dɛ̀ pɛ̃ɛ̃tɛ́ Deɑ. Kòo yíɛ́ pĩ́ Dɑmɑɑ mmutɔ̃mmú yɛbie nyɛ̀yiekɛ̀ o kpɛ́í.

Sɑkɔbu piɛ́mɛ̀ ibí

31 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nyɑ̀ Sɑkɔbu í dɔ́mɛ̀ Deɑ kɛ́duɔ́ nkòo mpɛí, kɛ̀ Dɑsɛɛdi yie ntú tɛhɑ̃ũntɛ. 32 Kɛ̀ Deɑ púó nkɛ́pɛitɛ́ dɛnitidɑbirɛ, kɛ́ dɛ̀ yu kɛ dɔ̀ Dubɛnni, dɛ̀ɛ̀ tu: Ti Yiɛ̀ nKuyie nyɑ̀ n sémmɛ̀. Kɛ dɔ̀: N dɔù bo n dɔkɛ di mmɔ̀nnì.

33 Kòo wɛ̃tɛ kɛ́púó nkɛ́pɛitɛ́ dɛnitidɑbirɛ kɛ dɔ̀: Ti Yiɛ̀ nKuyie mbɑntɛ́ bɛ̀ í n dɔ́mɛ̀, kɛ n yìɛ́ dɛbirɛ tɛrɛ̀.

Kòo yu dɛ kó dɛbirɛ kɛ̀ dɔ̀ Simmɛɔ̃ɔ̃. 34 Kòo wɛ̃tɛ kɛ́púó nkɛ́pɛitɛ́ dɛnitidɑbirɛ kɛ dɔ̀: Di mmɔ̀nnì n dɔù yɛ̀mmɛ̀ bo mbo m bíɛ́kɛ̀.

Kɛ̀ Sɑkɔbuu dɛ̀ yu kɛ̀ dɔ̀ Defii.

35 Kɛ̀ Deɑ yíɛ́ kɛ́púó nkɛ́pɛitɛ́ dɛnitidɑbirɛ, kɛ dɔ̀: Di mmɔ̀nnì m bo sɑ̃ntɛ ti Yiɛ̀ nKuyie, kɛ́ dɛ̀ yú kɛ dɔ̀ Sudɑɑ.

Dɛ mɔ̀nnì kɛ́cómmú kupɛitóo.

30

1 Dɑsɛɛdi yɑ̀ dìì mɔ̀nnì wè í pɛímɛ̀ kɛ̀ dɛ̀ɛ ò yonkɛ, kòo nɑ́kɛ́ Sɑkɔbu kɛ dɔ̀: Duɔ́ nkɛ̀ m pɛitɛ́, kɛ̀ mɛɛ̀ dɔkɛ n kú.

2 Kɛ̀ Sɑkɔbu miɛkɛɛ pɛikɛ Dɑsɛɛdi, kòo ò nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: N tú Kuyie nkuɑ̀ɑ̀? Kuyie nkuù dɑ mɔ̀ntɛ kupɛitóo. 3 Kɛ̀ Dɑsɛɛdi dɔ̀: Duɔ́nɛ̀ n kóo tɔ̃ntì kòo m piɛ́ ibí.

4 Kòo duɔ́ mBidɑɑ Sɑkɔbu kòo ò duɔ́nɛ̀. 5 Kɛ̀ Bidɑɑ púó nkɛ́pɛitɛ́ dɛnitidɑbirɛ. 6 Kɛ̀ Dɑsɛɛdi dɔ̀: Kuyie nni ǹ kòńnɛ́, kɛ kèè n sɑ́útìi, kɛ m pɑ̃ dɛnitidɑbirɛ.

Kɛ yu dɛ kó dɛbirɛ kɛ dɔ̀ Dɑnni. 7 Kɛ̀ Bidɑɑ yíɛ́ púó nkɛ́pɛitɛ́ dɛnitidɑbirɛ. 8 Kɛ̀ Dɑsɛɛdi dɔ̀: M mɑnɛ̀ n kóo kótì kɛ nɑ, kɛ́ dɛ̀ yu kɛ dɔ̀ Nɛfutɑdii.

9 Kɛ̀ Deɑ yɑ̀ ò tɛ̃́nkɛ í pɛímɛ̀, kɛ́túótɛ́ o kóo tɔ̃ntì Sidipɑɑ kɛ́duɔ́ nSɑkɔbu kòo puokɛ. 10 Kɛ̀ Sidipɑɑ pɛitɛ́ dɛnitidɑbirɛ. 11 Kɛ̀ Deɑ dɔ̀: N yuu diì nɑɑti!

Kòo dɛ̀ yu kɛ dɔ̀ Kɑdi. 12 Kɛ̀ Sidipɑɑ yíɛ́ kɛ́pɛitɛ́ dɛnitidɑbirɛ. 13 Kɛ̀ Deɑ dɔ̀: Dɛ̀ ǹ nɑrikɛ, di mmɔ̀nnì bɛnitipòbɛ̀ bo nni ntú diwɛ̀ì yiɛ̀.

Kòo dɛ̀ yu kɛ dɔ̀ Asɛɛ.

14 Mudidɛ̀ì mɔ̀nnì kɛ̀ Dubɛnnii kɔ̃tɛ́ kupɑku, kɛ́tɔ̃ũní yɛtebɛ bɛ̀ tu yɛ̀ mɑntidɑkɔ́ɔ̀, kɛ́tɔní kɛ́duɔ́ nho yɔ̃ Deɑ, kɛ̀ Dɑsɛɛdii ò mɔɔ kɛ dɔ̀: M pɑ̃ ɑ birɛ tɔní yɛ̀ɛ̀ tebɛ. 15 Kɛ̀ Deɑ dɔ̀: A fìètɛ n dɔù kɛ̀ dɛ̀ í dɑ sɑnnɛ̀ kɑ̀ɑ wɛ̃̀tɛ kɛ dɔ́ kɛ́cɔutɛ́ m birɛ tɔní yɛ̀ɛ̀ tebɛɑ̀? Kɛ̀ Dɑsɛɛdi dɔ̀: Kɑ̀ɑ m pɑ̃ yɛtebɛ ò bo tɑ ɑ borɛ̀ kɛ nyènkɛ̀.

16 Kɛ̀ Sɑkɔbu nkũntiní kupɑku kuyuoku, kɛ̀ Deɑ ò co kɛ dɔ̀: A tɑti m borɛ̀ ndɛ yíe, n dɑ dontɛ́nɛ̀ m birɛ tɔní yɛ̀ɛ̀ tebɛ nyɛ.

Kɛ̀ Sɑkɔbuu tɑ o borɛ̀ dɛ kó kɛyènkɛ̀. 17 Kɛ̀ Kuyie nteennɛ̀ Deɑ kòo púó nkɛ́pɛitɛ́ dɛnitidɑbirɛ nummurɛ̀, 18 kɛ́bɛ́i nkɛ dɔ̀: Kuyie nni nyietí n duɔ́ mmɛ̀ɛ̀ kpɛ́í nkɛ n kóo tɔ̃ntì n dɔù.

Kòo dɛ̀ yu kɛ dɔ̀ Isɑkɑɑ. 19 Kòo wɛ̃tɛ kɛ́púó nkɛ́pɛitɛ́ dɛnitidɑbirɛ kuɔ́nnɛ̀. 20 Kɛ̀ Deɑ dɔ̀: Kuyie nni mpɑ̃ dipɑ̃nnì sɑ̀ɑ̀rì, di mmɔ̀nnì n dɔù bo m pɛ́nsìrì kɛ yɛ̃́ nh ò pɛitɛ́mɛ̀ initidɑbí ìkuɔ̀.

Kòo dɛ̀ yu kɛ dɔ̀ Sɑbunɔɔ. 21 Kòo yíɛ́ kɛ́pɛitɛ́ dɛnitipobirɛ kɛ́ dɛ̀ yu kɛ dɔ̀ Dinɑ.

22 Kuyie nyí nyɛ̃̀ nDɑsɛɛdi kpɛ́í, kóò teennɛ̀ kòo bo piɛ́. 23 Kòo pɛitɛ́ dɛnitidɑbirɛ, kɛ́bɛ́i nkɛ dɔ̀: Kuyie nni ndènnɛ ifɛi.

24 Kòo dɛ̀ yu kɛ dɔ̀ Sosɛfu, kɛ dɔ̀: Ti Yiɛ̀ nKuyie nhɑ n yíɛ́ dɛnitidɑbirɛ.

Sɑkɔbu kpɑ̀rìkɛ̀mɛ̀

25 Dɑsɛɛdi pɛitɛ́ dìì mɔ̀nnì Sosɛfu kɛ́deè, kɛ̀ Sɑkɔbuu nɑ́kɛ́ Dɑmɑɑ kɛ dɔ̀: M pɑ̃ kucɛ kɛ̀ ǹ kò n ciɛ. 26 N duɔ́ m pobɛ̀ nɛ̀ m bí n dɑ pĩ mutɔ̃mmú bɛ̀ɛ̀ kpɛ́í. A yɛ̃́mu m pĩ mmùù tɔ̃mmú ɑ cĩ́ɛ̃̀tɛ̀. 27 Kɛ̀ Dɑmɑɑ dɔ̀: Kéntɛ́ n dɔ́ kɛ́ dɑ nɑ́kɛ́ tì, m bɑntɛ́mu fɔ̃́ɔ̃̀ temɛ̀ kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nni n dɔ̀ɔ̀ mɛsɑ̀ɑ̀. 28 Kɛ̀ Dɑmɑɑ dɔ̀: Nɑ́kɛ́ n yóó dɑ yietí mù kɛ̀ n dɑ yietí. 29 Kɛ̀ Sɑkɔbu dɔ̀: A yɛ̃́mu n dɑ pĩ mmɛ̀ɛ̀ botí mutɔ̃mmú kɑ̀ɑ wũɔ̃ sũ̀ṹ. 30 N do yóó tuɔkɛní kɑ̀ɑ wũɔ̃ í sũ, kɛ̀ ǹ tùɔ̀kɛní kɛ̀ ì sũ̀ṹ. Míì te kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie ndɑ dɔ̀ɔ̀ mɛsɑ̀ɑ̀. Yóu di mmɔ̀nnì kɛ̀ m pĩ́ n kó mutɔ̃mmú. 31 Kɛ̀ Dɑmɑɑ bekɛ Sɑkɔbu kɛ dɔ̀: N yóó dɑ yietí bɑ? Kòò dɔ̀: A í yó n yietí mùmɑmù. Kɑ̀ɑ yie n yóó dɑ nɑ́kɛ́ tì, n sɔɔtɛ́ kɛ́ncɛ̃mmù ɑ wũɔ̃. 32 Ò bɛ́i mɛmmɛ kɛ dɔ̀: M bo bɑtɛ yíe nhɑ pe nɛ̀ sibɔɔ́ kɛ́cɑ̃́nnɛ́, dɛ̀ɛ̀ ɑ̃ sisuɔ, nɛ̀ dɛ̀ɛ̀ dò nyɑ̀ùyɑ̀ù dɛɛ̀ yó ntú n kó tiyeti. 33 A bo kɔtɛní dìì mɔ̀nnì kɛ́yɑ̀ m pecɛ̃nku, ɑ bo bɑntɛ́ n nɑ́ɑ́mmɛ̀ timɔ́mmɔnti. Kɑ̀ɑ sɔ̃́ nyipe nɛ̀ sibɔɔ́ dɛ̀ɛ̀ í mɔkɛ sisuɔ nɛ̀ dɛ̀ɛ̀ í dò nyɑ̀ùyɑ̀ù kɛ̀ dɛ̀ bo n kpɛyi miɛkɛ, n dɛ̀ yùúkúmu. 34 Kɛ̀ Dɑmɑɑ dɔ̀: N yiemmu ɑ bɛ́i ntì.

35 Dɛ kó diyiè mɔ́mmɔnni, kɛ̀ Dɑmɑɑ bɑtɛ ipe nɛ̀ sibɔɔ́ dɛ̀ɛ̀ ɑ̃ sisuɔ nɛ̀ dɛ̀ɛ̀ dò nyɑ̀ùyɑ̀ù, kɛ́duɔ́ nho bí. 36 Kɛ̀ bɛ̀ɛ ítɛ́ kɛ́mmɔkɛ mucèmmu yɛwe yɛ̀tɑ̃ɑ̃ti kɛ́dɛ́tɛ́nɛ̀ Sɑkɔbu.

Kɛ̀ Sɑkɔbu nkpɑɑ́ cɛ̃mmú Dɑmɑɑ kpɛyi ìì kpɑɑ́, 37 kɛ́wɑɑ́ ndɛtie mmɑrɛ̀ dɛtɑ̃ɑ̃ti kó ibɑkɛ, kɛ́ ì cìku yɛpíɛ̀, 38 kɛ́búú ndɛ kó idɛí iwũɔ̃ yɔ̃̀ ndɛ̀, kɛ̀ ì nkɔrìní muyɑ̃̀ɑ̃̀ kɛ ì yɑ̀u kɛ dekù itɔbɛ̀, 39 kɛ pɛí sisuɔ kpɛyi nɛ̀ ìì dò nyɑ̀ùyɑ̀ù. 40 Kɛ̀ Sɑkɔbu mbɑɑ̀tì ìì ɑ̃ sisuɔ nɛ̀ ìì dò nyɑ̀ùyɑ̀ù, kɛ cɑ̃́nnìnko.

Kɛ̀ Sɑkɔbuu mɔɔtɛ o kó kupecɛ̃nku kɛ̀ kù ncɑ̃́ɑ̃́nnɛ̀ Dɑmɑɑ kɔku. 41 Iwũɔ̃ ìì kpeńnì kɛ̀ ì dɔ́ kɛ́dekɛ dìì mɔ̀nnì wèe mɛ́ú ndɛ kó idɛí ì yɔ̃̀ ndɛ̀ kɛ̀ ì ndekù kɛ ì wùó. 42 Kɛ̀ icĩ̀rìyì dɔ́ kɛ́dekɛ ò bɑ́ɑ́ mɛ́ú ndɛ kó idɛí. Mɛm̀mɛ kɛ̀ icĩ̀rìyì ntú Dɑmɑɑ kpɛyi kɛ̀ ikpéríyì tu Sɑkɔbu kpɛyi.

43 Kɛ̀ Sɑkɔbuu kpɑrìkɛ̀ mɛdiɛ̀, kɛ́mɔɔtɛ ipe nɛ̀ sibɔɔ́ pɛ́u, bɛnitidɑtɔ̃mbɛ̀ nɛ̀ bɛnitipotɔ̃mbɛ̀, yòyóbɛ̀ nɛ̀ sɑ̃mmɑrímúbɛ̀.

31

Sɑkɔbu ìtɛ́mɛ̀ Dɑmɑɑ ciɛ kɛ́cokɛ́

1 Kɛ̀ Sɑkɔbuu keè Dɑmɑɑ bí nɑ́ɑ́mmɛ̀ kɛ tú: Sɑkɔbu fìètɛ ti cicɛ kpɑ̀tì nti, dɛɛ̀ te kòò kpenkɛ miɛ. 2 Kòo yɑ̀ Dɑmɑɑ yɛ̀mmɛ̀ tɛ̃́nkɛ í ò nɑɑtinɛ̀mɛ̀ mɛ̀ do ɔ̃ ndòmmɛ̀ nɛ̀ dimɔ̀nnì. 3 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nnɑ́kɛ́ Sɑkɔbu kɛ dɔ̀: Kò nhɑ cicɛ ciɛ bɛ̀ dɑ pɛitɛ́ dɛ̀. N yó ndɑ bonɛ̀mu.

4 Kɛ̀ Sɑkɔbuu yú Dɑsɛɛdi nɛ̀ Deɑ dikpɑ́ɑ̀ ò cɛ̃mmú dɛ̀ o wũɔ̃, 5 kɛ́ bɛ̀ nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: N yɑ̀ di cicɛ yɛ̀mmɛ̀ tɛ̃́nkɛ í n nɑɑtinɛ̀mɛ̀ mɛ̀ do ɔ̃ ndòmmɛ̀, Kuyie n cicɛ tũ nkù mɛ nni m bonɛ̀mu. 6 Di yɛ̃́mu m pĩ̀ḿmɛ̀ di cicɛ mutɔ̃mmú nɛ̀ n wɛ̃rímú mumɔu. 7 Kòò n ciitɛ́, kɛ cèètɛ n yeti kucɛ tɛpíítɛ̀, Kuyie mmɛ nyí yóu kòò n dɔ̀ɔ̀ mɛyɛi mmɑmɛ̀. 8 Ò yĩ dìì mɔ̀nnì ìì ɑ̃ sisuɔ ì bo ntú n kpɛyi kɛ̀ ìi piɛ́ ìì ɑ̃ sisuɔ, kòò dɔ̀ ìì dò nyɑ̀ùyɑ̀ù ì bo ntú n kpɛyi, kɛ̀ ìi piɛ́ ìì dò nyɑ̀ùyɑ̀ù. 9 Kuyie nkuù cɔutɛ́ di cicɛ wũɔ̃ kɛ n duɔ́. 10 Ipe nɛ̀ sibɔɔ́ dɛ̀ dèkù dìì mɔ̀nnì, kɛ̀ n yɑ̀ nɛ̀ tidɔuǹtì dɛ̀ɛ̀ ɑ̃ sisuɔ nɛ̀ dɛ̀ɛ̀ dò nyɑ̀ùyɑ̀ù dɛɛ̀ dèkùmɛ̀. 11 Kɛ̀ Kuyie ntɔ̃nnì n yú kɛ dɔ̀: Sɑkɔbu! Kɛ̀ n dɔ̀: Ntɛ mí. 12 Kɛ̀ dì dɔ̀: Wéntɛ́ kɛ́yɑ̀ yɛbɔdɑkɛ̀ nɛ̀ ipe dɛ̀ɛ̀ dò nyɑ̀ùyɑ̀ù dɛɛ̀ dèkùmɛ̀. N yɑ̀mu Dɑmɑɑ dɑ dɔɔ̀rimɛ̀. 13 Míì tu di Yiɛ̀ nKuyie nhɑ do yɑ̀ kù Betɛɛdi, kɛ́fíí nditɑ̃́rì, kɛ́cóú mmɛkùɔ̀ nkɛ́ n nɑ́kɛ́ ɑ dɔ́ tì. Di mmɔ̀nnì, ítɛ́ kɛ́kò nhɑ ɛì bɛ̀ dɑ pɛitɛ́ dì.

14 Kɛ̀ Dɑsɛɛdi nɛ̀ Deɑ kɛ̀ bɛ̀ dɔ̀: Ti cicɛ í yóó kú kɛ̀ ti túótɛ́ dɛ̀mɑrɛ̀ o cĩ́ɛ̃̀tɛ̀. 15 Ò ti wèńtɛ́ bɛpɔ̀ɔ̀bɛ̀ mbɛ, kɛ tì fìtɛ́ kɛ di ti díítí, bɑ́ wè í ti duɔ́ nwe do dò nkɛ́ ti duɔ́ nyì. 16 Kuyie ncɔutɛ́ tìì kpɑ̀tì ti cicɛ borɛ̀ kɛ dɑ duɔ́ ntì tu ti kpɛti nti, tínti nɛ̀ ti bí, dɔɔ̀ Kuyie ndɑ nɑ̀kɛ́ tì.

17 Kɛ̀ Sɑkɔbuu bɑ́ɑ́tí, kɛ́dee nho bí nɛ̀ o pobɛ̀ yòyóbɛ̀, 18 kɛ́túótɛ́ o wũɔ̃ nɛ̀ o kpɑ̀tì timɔu ò pɛ̀tɛ́ tì Mɛsopotɑmii, kɛ́kétɛ́ kɛ́nkũnti o cicɛ Isɑki borɛ̀ Kɑnnɑhɑ̃ɑ̃. 19 Kɛ sɔ̃́ nDɑmɑɑ kɔ̀tɛ kɛ kɛ̃ĩ o pe cìtì, kɛ̀ Dɑsɛɛdi yúúkú o bɔkɛ̀. 20 Kɛ̀ Sɑkɔbuu soutɛ́ Dɑmɑɑ Arɑmu botí kou, kɛ́ítɛ́ bɑ́ ò í ò cɑu, 21 kɛ́túótɛ́ o kpɛrɛ dɛmɔu kɛ́cokɛ́, kɛ́séntɛ́ kukó ndiɛkù Efɑdɑti, kɛ́kétɛ́, kɛ́nwetí Kɑdɑɑdi tɑ̃rì.

22 Diyiè tɑ̃ɑ̃́nnì yiè kɛ̀ bɛ̀ɛ nɑ́kɛ́ Dɑmɑɑ Sɑkɔbu cokɛ́mɛ̀. 23 Kòo túótɛ́ o kɔbɛ, kɛ́tũnnɛ Sɑkɔbu kɛ́mmɔkɛ yɛwe yɛ̀yiekɛ̀, kóò nìntɛ Kɑdɑɑdi tɑ̃rì. 24 Kɛ̀ Kuyie nnɑ́kɛ́ Dɑmɑɑ, Arɑmu botí kou nɛ̀ tidɔuǹtì kɛ dɔ̀: A bɑ́ɑ́ dɔɔ̀ Sɑkɔbu tìmɑtì.

25 Wè ò nìntɛ mɛmmɛ kɛ sɔ̃́ nSɑkɔbu còńnɛ́ o touku Kɑdɑɑdi tɑ̃rì ĩ́nkɛ̀, kɛ̀ Dɑmɑɑ múnkɛɛ cónnɛ́ o kɔku, 26 kɛ́bekɛ Sɑkɔbu kɛ dɔ̀: A n dɔ̀ɔ̀ bɑ, kɛ n soutɛ́? Kɛ tùótɛ́ n kó bɛsɑpɑ̀mbɛ̀ kɛ dò nhɑ kpɑ̀ nkɛ bɛ̀ ɛí. 27 Dɛ̀ dòmmɛ kɑ̀ɑ n soutɛ́, kɛ sɔ̀ri kɛ cokɛ́, bɑ́ ɑ í n nɑ̀kɛ́? Ti nɑ n dɑ cíemmu kɛ́ndiè, kɛ bie nyɛbɑ̀rɛ̀ nɛ̀ tikùtìdùùtì kɛ̀ dɛ̀ nɑɑti. 28 A í yóu kɛ̀ nh ɔrí n kó bɛsɑpɑ̀mbɛ̀ nɛ̀ n yɑɑ̀bí. A dɔ̀ɔ̀ dɛyɛinkpɛrɛ ndɛ. 29 M mɔkɛmu muwɛ̃rímú kɛ nɑ ndɑ dɔ̀ɔ̀ mɛyɛi, kɛ̀ Kuyie nhɑ cicɛ tũ nkù nɛ́ n nɑ̀kɛ́ kɛyènkɛ̀ kɛ̀ɛ̀ pɛ̃ɛ̃tɛ́ kɛ tú m bɑ́ɑ́ dɑ dɔɔ̀ tìmɑtì. 30 A dɔ́ mɛcɑ̃ɑ̃ mmɛ kɛ bo kò nhɑ cicɛ cĩ́ɛ̃̀tɛ̀, dɛ̀ nɛ́ yĩ́mɛ kɑ̀ɑ yùúkú m bɔkɛ̀?

31 Kɛ̀ Sɑkɔbu dɔ̀: N yĩɛ̃̀kù ɑ bo fietɛ mɛ̀mmɛ ɑ kó bɛsɑpɑ̀mbɛ̀. 32 Wéntɛ́ n kó bɛnìtìbɛ̀, kɑ̀ɑ yɑ̀ wèè borɛ̀ ɑ bɔkɛ̀ bɛ̀ɛ ò kùɔ.

Sɑkɔbu do í yɛ̃́ kɛ dò nDɑsɛɛdi weè yɛ̀ tùótɛ́.

33 Kɛ̀ Dɑmɑɑ tɑ Sɑkɔbu kó kutouku, kɛ́tɑ Deɑ kɔku, kɛ́tɑ o kó bɛnitipotɔ̃mbɛ̀ bɛdɛ́ kpɛti, ò í nyɑ̀ mùmɑmù, kɛ́yɛ̀ kɛ́tɑ Dɑsɛɛdi kɔku. 34 Kɛ yɛ̃́ bɑ! Kɛ̀ Dɑsɛɛdi weè yɛ̀ tùótɛ́ kɛ sɔ̀nnɛ yɛsɑ̃nkɔ̃̀nkɛ̀ miɛkɛ kɛ kɑri yɛ ĩ́nkɛ̀. Kɛ̀ Dɑmɑɑ wɑmmú titouti timɔu miɛkɛ kɛ́mɔ́ntɛ́. 35 Kɛ̀ Dɑsɛɛdi dɔ̀: N cicɛ ɑ miɛkɛ bɑ́ɑ́ pɛikɛ n yí mɛ̀ nyìtɛ́mɛ̀ n kɑ̀rì, m bo n tɑ̃̀nkù yɛirɛ ndɛ.

Kɛ̀ Dɑmɑɑ wɑmmú kɛ́mɔ́ntɛ́. 36 Kɛ̀ dɛ̀ɛ yonkɛ Sɑkɔbu kòo nkpɑnnɛ̀ Dɑmɑɑ, kɛ tú: N cɑ̀kɛ bɑ? N dɔ̀ɔ̀ ɔ̃̀mmɛ yɛi nkɑ̀ɑ n tũ̀ nnɛ̀ kɛmiɛkɛ? 37 A fiɛ́mu n nɛntì, ɑ yɑ̀ bɑ dɛ̀ɛ̀ tu ɑ kpɛrɛ? Bɛnkɛ dɛ n kɔbɛ nɛ̀ ɑ kɔbɛ, kɛ̀ bɛ̀ɛ yɑ̀ kɛ́ ti pútɛ́. 38 M bo ɑ cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kɛ mɔkɛ yɛbie nsipísìdɛ́ ndi, m mɛ nyí cɑ̀ɑ́kɛ́ ɑ pedɑɑ̀ mɑrì. 39 Musĩ̀mmù í pĩ nhɑ ɔ̃̀fɛ̀ mɑfɛ̀, kɛ̀ n fɛ̀ tɔní kɛ dɑ bɛnkɛ, nh ɔ̃ɔ̃ fɛ̀ yietímu. Kɑ̀ɑ m békú bɛ̀ yúúkú ì kuyie nnɛ̀ kɛyènkɛ̀, kɛ̀ ǹ dɑ yietí. 40 Kɛ̀ fɛwentɑɑfɛ̀ m potɛ́, kɛ̀ muséé nni m potɛ́ kɛyènkɛ̀, kɛ̀ n níí nyié nkɛ wúó. 41 Yɛbie nsipísìdɛ́ ndi m bomɛ̀ ɑ cĩ́ɛ̃̀tɛ̀, kɛ pĩ mmutɔ̃mmú yɛbie ntɛpíítɛ̀ nɛ̀ yɛ̀nɑ̀ɑ̀ ɑ kó bɛsɑpɑ̀mbɛ̀ kpɛ́í, nkɛ cɛ̃mmú ɑ wũɔ̃ yɛbie nyɛ̀kuɔ̀. Kɑ̀ɑ cèètɛ n yeti kucɛ tɛpíítɛ̀. 42 Kɛ̀ Kuyie, n yɑ̀ɑ̀rì Abɑrɑhɑmmu do tũ nkù, n cicɛ Isɑki dé kù do í n teennɛ̀, ɑ nɑ nni m bɛ̀ti n nɔu sinùmmù ndi. Kù mɛ nyɑ̀mu n fɛ̃̀ṹtɛ́mɛ̀ ɑ cĩ́ɛ̃̀tɛ̀, kɛ n teennɛ̀ wenkɛ kɛyènkɛ̀.

Sɑkɔbu nɛ̀ Dɑmɑɑ bɛ̀ tɑummɛ̀

43 Dɛ mɔ̀nnì kɛ̀ Dɑmɑɑ ò tɛ̃̀ńnɛ́ kɛ dɔ̀: N kó bɛsɑpɑ̀mbɛ̀ tu biɛ, bɛ bí tú n kpɛyi nyi, kɛ̀ iwũɔ̃ ii ntú n kpɛyi, dɛmɔu ɑ mɛ̀ nwùó ndɛ̀ tu n kpɛrɛ ndɛ. M mɛ nyí yóó nɑ kɛ́dɔɔ̀nɛ̀ mùmɑmù n kó bɛsɑpɑ̀mbɛ̀ nɛ̀ bɛ bí. 44 Yóu kɛ̀ ti tɑu mmí nnɛ̀ fɔ̃́ nkɛ́dɔɔ̀ mɛbɛnkùmɛ̀ mɑmɛ̀.

45 Kɛ̀ Sɑkɔbuu túótɛ́ ditɑ̃́rì kɛ́fíí, 46 kɛ́nɑ́kɛ́ o kɔbɛ kɛ dɔ̀: Wɑɑ́nnɛ̀nní yɛtɑ̃́rɛ̀! Kɛ̀ bɛ̀ɛ yɛ̀ wɑɑnní kɛ́cóú nditɑ̃́cóù, kɛ̀ bɛ̀ɛ kɑri bɛmɔu di ĩ́nkɛ̀ kɛ́di. 47 Kòo dì yu kɛ dɔ̀: Mɛtɑummɛ̀ kó mɛbɛnkùmɛ̀ kó ditɑ̃́cóù. Nɛ̀ Dɑmɑɑ kó tinɑ́ɑǹtì Yekɑɑ-Sɑɑdutɑɑ nɛ̀ Sɑkɔbu kpɛti Kɑdɛdi. 48 Kɛ̀ Dɑmɑɑ dɔ̀: Di ntɑ̃́cóù diì yó mbɛnkú mí nnɛ̀ fɔ̃́ nti tɑummɛ̀.

Nɛ̀ dɛ kpɛ́í nkɛ bɛ̀ɛ dì yu kɛ dɔ̀ Kɑdɛdi, 49 kɛ́yíɛ́ kɛ́ dì yu kɛ dɔ̀ Misipɑɑ. Kɛ̀ Dɑmɑɑ dɔ̀: Ti Yiɛ̀ nKuyie nní nti wúó nti dɛ̀tɛ́nɛ̀ dìì mɔ̀nnì titɔbɛ̀. 50 Kɑ̀ɑ fɛ̃́ũnko n kó bɛsɑpɑ̀mbɛ̀, kɛ tùókɛ́ bɛtɔbɛ̀, ɑ nyɛ̃́ kɛ dò nhonìtì weè í ti wúó, Kuyie nkuù ti wúó. 51 Kɛ̀ Dɑmɑɑ dɔ̀: Ntɛ ditɑ̃́cóù n còú ndì nɛ̀ ditɑ̃́rì n fìí ndì mí nnɛ̀ fɔ̃́ nti cuokɛ̀. 52 Di ntɑ̃́cóù nɛ̀ di ntɑ̃́rì dɛ̀ ntú ti tɑummɛ̀ kó dibɛnkɛ̀rì. M bɑ́ɑ́ dɛ̀ pɛ̃ɛ̃tɛ́ kɛ́kɔtɛ ɑ bíɛ́kɛ̀ kɛ́dɔɔ̀ mɛyɛi, ɑ mɛ mbɑ́ɑ́ dɛ̀ pɛ̃ɛ̃tɛ́ kɛ́kɔtɛní m bíɛ́kɛ̀ kɛ́dɔɔ̀ mɛyɛi. 53 Kuyie nhAbɑrɑhɑmmu nɛ̀ Nɑɔɔ bɛ̀ tũ nkù ni nti wúó!

Kɛ̀ Sɑkɔbuu pɑrìkɛ̀ kɛ́yú Kuyie nho cicɛ Isɑki dé kù yètìrì, 54 kɛ́féútɛ́ fɛɔ̃̀fɛ̀ Kuyie, kɛ́yú o kɔbɛ kɛ̀ bɛ̀ɛ cɑ́ɑ́kɛ́ kɛ́nyié nditɑ̃rì ĩ́nkɛ̀.

32

1 Kɛ̀ dɛ̀ɛ wentɛ́ dikṹnweńnì, kɛ̀ Dɑmɑɑ ɔrí o kó bɛsɑpɑ̀mbɛ̀ nɛ̀ bɛ bí, kɛ́ ì pɑ̃ mɛsɑ̀ɑ̀ nkɛ́kò.

Sɑkɔbu bɑ̀ḿmúmɛ̀ Esɑyuu nɛ̀ yɛpɑ̃rɛ̀

2 Kɛ̀ Sɑkɔbuu sɔɔtɛ́ o cèmmu, kɛ̀ Kuyie ntɔ̃rɛ̀ɛ ò co. 3 Kòo yɛ̀ yɑ̀ kɛ dɔ̀: Kuyie nkó dikɑ̀rì ndi diɛ. Mɛm̀mɛ ò dɛ̀ yumɛ̀ kɛ dɔ̀ Mɑɑnɑimmu (dɛ̀ɛ̀ tu yɛkɑ̀rɛ̀ yɛ̀dɛ́ɛ̀).

4 Kòo tɔ̃ mbɛnìtìbɛ̀ Seii Edɔmmu kó kutempɛ̃ mmiɛkɛ o kóo kótì Esɑyuu borɛ̀, 5 kɛ́ bɛ̀ nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Di nɑ́kɛ́ n yiɛ̀ nhEsɑyuu kɛ dɔ̀: A kóo tɔ̃ntì Sɑkɔbu kɔ̀tɛ Dɑmɑɑ ciɛ nkɛ, kɛ kɛ mbo kɛ tùɔ̀kɛnɛ̀ní yíe. 6 Kɛ mɔkɛ inɑ̀ɑ̀kɛ nɛ̀ sɑ̃mmɑrímúbɛ̀ nɛ̀ ipe nɛ̀ sibɔɔ́ nɛ̀ bɛnitidɑtɔ̃mbɛ̀ nɛ̀ bɛnitipotɔ̃mbɛ̀, kɛ tú fɔ̃́ nho yiɛ̀ nhɑ ò cɔutɛ́.

7 Kɛ̀ Sɑkɔbu do tɔ̃ mbɛ̀ɛ wɛ̃tɛní kóò nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Ti kɔ̀tɛmu kɛ yɑ̀ ɑ kóo kótì Esɑyuu, kòò kèríní nɛ̀ bɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ sikɔusìnɑ̀ɑ̀ (400).

8 Kɛ̀ kufɔ̃wɑɑ́ nhɑutɛ́ Sɑkɔbu mɛdiɛ̀ nkòo totɛ́ bɛ̀ɛ̀ ò nɛínɛ̀ yɛtĩ̀rɛ̀ yɛ̀dɛ́ɛ̀ nɛ̀ iwũɔ̃ ò do tɔ ì, ipe nɛ̀ sibɔɔ́, inɑ̀ɑ̀kɛ nɛ̀ yòyóbɛ̀. 9 Kɛ nɑ́ɑ́ nkɛ tú: Kɛ̀ Esɑyuu kùɔ ditĩ̀nnì mɑrì, ditɛrìi cokɛ́. 10 Kɛ̀ Sɑkɔbuu bɑ́ntɛ̀ Kuyie nkɛ dɔ̀: Kuyie n yɑ̀ɑ̀rì Abɑrɑhɑmmu nɛ̀ n cicɛ Isɑki do tũ nkù, fɔ̃́ɔ̃̀ n nɑ̀kɛ́ kɛ tú: Wɛ̃tɛ ɑ ciɛ, ɑ kɔbɛ borɛ̀ kɛ̀ ǹ dɑ dɔɔ̀ mɛsɑ̀ɑ̀. 11 N yí mɑ̀nnɛ̀ mɛsɑ̀ɑ̀ nhɑ do yɛ̃ nhɑ yó n dɔɔ̀ mɛ̀ kɛ mɛ̀ dɔ̀ɔ̀, mí nhɑ kóo tɔ̃ntì. N do senti kukó nSuditɛ̃ɛ̃ kɛ pikú m pɑ̀ɑ̀ti mɑ́ɑ̀ ndi, di mmɔ̀nnì kɛ nɑɑ́ nyɛtĩ̀rɛ̀ yɛ̀dɛ́ɛ̀. 12 N dɛɛtɛ́nɛ̀ n kóo kótì Esɑyuu, n yĩɛ̃̀kù ò bo kɔtɛnímɛ̀ mmɛ kɛ́ n kuɔ nɛ̀ m pobɛ̀ nɛ̀ m bí. 13 A do bɛ́immu kɛ dɔ̀ ɑ yó n dɔɔ̀ mɛsɑ̀ɑ̀, nkɛ̀ n yɑɑ̀bíi sṹṹ nkɛ́ndò ndɑ̀mɛ́ɛ̀rì nùù kó mubirímú, bɑ́ bɛ̀ bɑ́ɑ́ nɑ kɛ́ ì kɑ̀ɑ.

14 Kɛ̀ Sɑkɔbuu bɑ́tɛ́ dɛborɛ̀ kɛ́yié, kɛ́dɛitɛ ò do mɔkɛ dɛ̀ miɛkɛ ò yóó pɑ̃ dɛ̀ o kóo kótì Esɑyuu. 15 Sibɔniisi sikɔusìdɛ́ (200) nɛ̀ yɛbɔdɑkɛ̀ sipísìdɛ́ nɛ̀ ipeni sikɔusìdɛ́ (200) nɛ̀ yɛpedɑkɛ̀ sipísìdɛ́ 16 nɛ̀ yòyóbɛ̀ bɛniibɛ bɛ̀ɛ̀ tɔ ibí sipísìtɑ̃ɑ̃ti nɛ̀ bɛ̀ bío nɛ̀ inɑɑni sipísìnɑ̀ɑ̀ nɛ̀ yɛnɑɑdɑkɛ̀ tɛpíítɛ̀ nɛ̀ sɑ̃mmɑrímúbɛ̀ niibɛ sipísìdɛ́ nɛ̀ isɑ̃mmɑrímbí tɛpíítɛ̀. 17 Kòo dɛ̀ totɛ́ dɛ tɔ̃ntì dɛ tɔ̃ntì, kɛ́duɔ́ nho tɔ̃mbɛ̀ kɛ́ bɛ̀ nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Niitɛ́nɛ̀ kɛ̀ mɛfíè nní nsokɛ́ di cuokɛ̀.

18 Kòo nɑ́kɛ́ oketiwè kɛ dɔ̀: Kɛ̀ n kóo kótì Esɑyuu dɑ conɛ̀ kɛ bekɛ kɛ tú: We ndɑ te? A kɔri kɛ? We nte iwũɔ̃ ìì ni ɑ ììkɛ̀? 19 A dɔ̀: A kóo tɔ̃ntì Sɑkɔbu weè dɛ̀ te, kɛ dɛ̀ ndɑ pɑ̃ kɛ tũ̀nní.

20 Kɛ̀ Sɑkɔbu mɛ nnɑ́kɛ́ odɛ́rì nɛ̀ otɑ̃ɑ̃́nwè nɛ̀ bɛsɔmbɛ bɛ̀ɛ̀ tũ̀ nkɛ dɔ̀: Kɛ̀ di yɑ̀ n yiɛ̀ nhEsɑyuu di mɛ nhò nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: 21 A kóo tɔ̃ntì Sɑkɔbu tũ̀nnímu.

Sɑkɔbu do nɑ́ɑ́nnɛ̀ o yɛ̀mmɛ̀ mmɛ kɛ tú, yɛpɑ̃rɛ̀ yiɛ mbo bónkùnnɛ o miɛkɛ, kɛ̀ tí mɑ́ɑ́ kòo n cɔutɛ́ nɛ̀ diwɛ̀ì. 22 Kɛ̀ bɛ̀ɛ kétɛ́nɛ̀ yɛpɑ̃rɛ̀ kɛ̀ wenwe nkpɑɑ́ dɛ kó kɛyènkɛ̀ bɛ̀ bɑ̀tɛ́ dɛ̀.

Sɑkɔbu mɑnɛ̀mɛ̀ Kuyie

23 Mɛm̀mɛ kòo ítɛ́ dɛ kó kɛyènkɛ̀ kɛ́túótɛ́ o pobɛ̀ bɛdɛ́ nɛ̀ o nitipotɔ̃mbɛ̀ bɛdɛ́ nɛ̀ o bí tɛpíítɛ̀ nɛ̀ dɛmɑ́ɑ̀ kɛ bo séntɛ́ tipètì-yɛ̀rì, bɛ̀ tu kùù kó nSɑbɔki. 24 Kòo bɛ̀ sée nkukó nkɛ́séennɛ̀ o mɔ̀kɛ dɛ̀ɛ̀ kó dimɑ̀ɑ̀, 25 kɛ́ ndɛ̀ kpɑɑ́ omɑ́ɑ̀ kɛ́nyié nkɛ mɑùnɛ̀ onìtì mɔù nɛ̀ kukṹnwentóo. 26 Kɛ̀ dɛ kóo nìtì nsɔ̃́ nwè í yóó nɑ Sɑkɔbu, kɛ́potɛ́ o kpeyuu kòo nɑɑ́ ndikpɛ̃nnì. 27 Kɛ̀ dɛ kóo nìtì dɔ̀: N yóu kɛ̀ m pɛ̃ɛ̃tɛ́! Kɛ̀ Sɑkɔbu dɔ̀: Kɑ̀ɑ í m pɑ̃ mɛsɑ̀ɑ̀ m bɑ́ɑ́ dɑ yóu. 28 Kɛ̀ dɛ kóo nìtìi bekɛ Sɑkɔbu kɛ dɔ̀: A yètìrì tu bɑ? Kòò dɔ̀: Sɑkɔbu. 29 Kòò dɔ̀: Bɛ̀ tɛ̃́nkɛ í yó ndɑ yu kɛ tú Sɑkɔbu, bɛ̀ yó ndɑ tú Isidɑyɛɛri nwe, kɛ yɛ̃́ ɑ mɑnɛ̀mɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nnɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ kɛ nɑ. 30 Kɛ̀ Sɑkɔbu dɔ̀: N dɑ bɑ́ɑ́mmu n nɑ́kɛ́ ɑ yètìrì, kòò dɔ̀: Bɑ nte kɑ̀ɑ m bèkú n yètìrì?

Ò mɛ nyĩ kóò dɔ̀ɔ̀ mɛsɑ̀ɑ̀. 31 Kɛ̀ Sɑkɔbu dɔ̀: N yɑ̀ Kuyie nkɛ kpɑɑ́ fòù. Mɛm̀mɛ kòo yú dɛ kó dibòrì kɛ dɔ̀ Penniyɛɛdi (dɛ̀ɛ̀ tu ti Yiɛ̀ nKuyie nyììkɛ̀). 32 Kɛ̀ dɛ̀ɛ wentɛ́ kɛ̀ Sɑkɔbu nsenti Penniyɛɛdi kó kukó nkɛ̀ diyiè yɛ̀nní kòò cèntì dikpɛ̃nnì. 33 Dɛɛ̀ te nɛ̀ yíenní kɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ í yo nfɛɔ̃̀fɛ̀ kpeyuu kó kumɑɑ nkɛ yɛ̃́ ti Yiɛ̀ nKuyie ndo dɛ mpotɛ́mɛ̀ Sɑkɔbu.

33

Sɑkɔbu conɛ̀mɛ̀ Esɑyuu

1 Sɑkɔbu yɑ̀ dìì mɔ̀nnì Esɑyuu duunnímɛ̀, kɛ nɛínɛ̀ bɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ sikɔusìnɑ̀ɑ̀ (400), kɛ́totí ibí Deɑ nɛ̀ Dɑsɛɛdi nɛ̀ bɛnitipotɔ̃mbɛ̀ bɛdɛ́, 2 kɛ́nií nhonitipotɔ̃mbɛ̀ nɛ̀ bɛ bí, Deɑ nɛ̀ o kpɛyi kɛ̀ bɛ̀ mpokoo, Dɑsɛɛdi nɛ̀ Sosɛfu kɛ̀ bɛ̀ ntũ. 3 Kòo niitɛ́ o mɔ́mmuɔ mbɛ ììkɛ̀, kɛ́yɑ̀ o kóo kótì Esɑyuu, kɛ́nínkóo o ììkɛ̀ kucɛ mɛ̀yiekɛ̀ kɛ yɑ̀ɑ tɔ́ɔ́nnɛ̀nko ò borɛ̀. 4 Kɛ̀ Esɑyuu cokɛ́ní kóò ɔrí, kɛ̀ diwɛ̀ìi bɛ̀ ɑutɛ́, kɛ̀ bɛ̀ɛ kuɔ́ mbɛdɛ́. 5 Kɛ̀ Esɑyuu yɑ̀ bɛnitipòbɛ̀ nɛ̀ ibí, kɛ́bekɛ kɛ dɔ̀: Ɔ̃̀mbɛ mbɛ biɛ mbɛ̀ɛ̀ dɑ nɛínɛ̀? Kɛ̀ Sɑkɔbu dɔ̀: Ti Yiɛ̀ nKuyie m pɑ̃ bɛ̀mbɛ mí nhɑ kóo tɔ̃ntì.

6 Kòo nitipotɔ̃mbɛ̀ɛ tɔ́ɔ́nní nɛ̀ bɛ bí kɛ́nínkóo o ììkɛ̀. 7 Kɛ̀ Deɑ tɔ́ɔ́nní kɛ́nínkóo o ììkɛ̀ nɛ̀ o bí. Kɛ̀ Dɑsɛɛdi nɛ̀ Sosɛfu kɛ̀ bɛ̀ múnkɛɛ mɛ nyĩ́. 8 Kɛ̀ Esɑyuu o bekɛ kɛ dɔ̀: A dɔ́ kɛ́dɔ̀ɔ̀nɛ̀ bɑ m mɛ̀ n conɛ̀ ìì wũɔ̃? Kòò dɔ̀: N dɔ́ fɔ̃́ n yiɛ̀ nhɑ́ n cɔutɛ́ mɛsɑ̀ɑ̀ mmɛ. 9 Kɛ̀ Esɑyuu dɔ̀: M mɔkɛ kɛ̀ dɛ̀ sũmu n nɑntɛ̀, ńte ɑ kpɛrɛ. 10 Kɛ̀ Sɑkɔbu dɔ̀: N dɑ bɑ́ɑ́mmu, kɑ̀ɑ n cɔutɛ́mu, cɔutɛ́ m pɑ̃rɛ̀, n dɑ yɑ̀ kɛ̀ dɛ̀ dò n yɑ̀ Kuyie nku, kɛ yɛ̃́ ɑ n cɔutɛ́mɛ̀ nɛ̀ diwɛ̀ì. 11 N dɑ bɑ́ɑ́mmu cɔutɛ́ n dɑ pɑ̃ dɛ̀, ti Yiɛ̀ nKuyie nni n dɔ̀ɔ̀mu mɛsɑ̀ɑ̀, kɛ̀ m̀ mɔ̀kɛ dɛmɔu.

Kɛ̀ Sɑkɔbuu yetoo kɛ̀ Esɑyuu cɔutɛ́. 12 Kɛ̀ Esɑyuu dɔ̀: Ítɛ́nɛ̀ kɛ̀ tí nɛi kɛ́kò. 13 Kɛ̀ Sɑkɔbu dɔ̀: N yiɛ̀ nhɑ yɛ̃́mu kɛ dò nyibí kpɑɑ́ yɔɔ̀, kɛ̀ ipe bo nɛ̀ inɑ̀ɑ̀kɛ nɛ̀ tinɑɑbiiti, kɛ̀ ti ì kètɛ́nɛ̀ mɛcɑ̃ɑ̃ ndiyiè mɑrì mɑ́ɑ̀ ì bo kú. 14 Fɔ̃́ n yiɛ̀ nhɑ́ niitɛ́, mí nhɑ kóo tɔ̃ntì kɛ̀ nní ntũ mmɛyɔɔ̀mmɛ̀ nɛ̀ iwũɔ̃ nɛ̀ ibí kɛ́tuɔkoo ɑ ciɛ Seii. 15 Kɛ̀ Esɑyuu dɔ̀: M bo dɑ yóunɛ̀ n kó bɛnìtìbɛ̀ mɑbɛ̀. Kɛ̀ Sɑkɔbu dɔ̀: Kɛ̀ bɛ̀ɛ dɔɔ̀ bɑ? Fɔ̃́ ncɛ̃́nkɛ n cɔutɛ́nɛ̀ diwɛ̀ì. 16 Dɛ kó diyiè dimɑ́ɑ̀ miɛkɛ kɛ̀ Esɑyuu kétɛ́ kɛ́nwɛ̃ti Seii. 17 Kɛ̀ Sɑkɔbuu kɔtɛ Sukɔti kɛ́mɑɑ́ tɛcĩ́ɛ̃̀tɛ̀, kɛ́dɔɔ̀ o wũɔ̃ titouti. Dɛɛ̀ te kɛ̀ bɛ̀ yu dɛ kó dibòrì kɛ tú Sukɔti (dɛ̀ɛ̀ tu titouti).

Sɑkɔbu bɑ̀tɛ́mɛ̀ Sisɛmmu

18 Sɑkɔbu dɛ nyìtɛ́ Mɛsopotɑmii, kɛ́tuɔkɛnɛ̀ kukɔ̃ǹnɑɑtí Sisɛmmu Kɑnnɑhɑ̃ɑ̃ kó kɛtenkɛ̀, kɛ́kɑri dihɛì mɑ̀nku, 19 kɛ́dontɛ́ kɛtenkɛ̀ mɛdítíbii ntɛkɔ̀ùtɛ̀ (100) Amɔɔ bí borɛ̀, ìì te kɛtenkɛ̀ Sisɛmmu, kɛ́cónnɛ́ o touku, 20 kɛ́mɑɑ́ diwũɔ̃tɔ̀nnì, kɛ́ dì yu kɛ dɔ̀ Edi-Edowɛɛ-Isidɑyɛɛri (dɛ̀ɛ̀ tu ti Yiɛ̀ nKuyie nyIsidɑyɛɛribɛ tũ nkù).

34

Bɛ̀ pĩ̀ḿmɛ̀ Dinɑ kɛ duɔ́nɛ̀

1 Diyiè mɑrì kɛ̀ Dinɑ, Deɑ kóo sɑpɑ̀ɑ̀ ńyɛ̀ kɛ bo dɔu ndihɛì kó bɛsɑpɑ̀mbɛ̀. 2 Kɛ̀ Efiibɛ kóo kpɑ̀ɑ̀tì Amɔɔ kóo dɑpɑ̀ɑ̀ Sisɛmmuu ò yɑ̀, kóò pĩ nkɛ́duɔ́nɛ̀, 3 kóò pɛ́nsìrì mɛdiɛ̀, kɛ́ndɔ́ kɛ́yṹɔ̃́ nhosɑpɑ̀ɑ̀ nyɛ̀mmɛ̀. 4 Mɛm̀mɛ Sisɛmmu nɑ̀kɛ́mɛ̀ o cicɛ Amɔɔ kɛ dɔ̀: Kɔtɛ kɛ́yɑ̀ osɑpɑ̀ɑ̀ nyie nyɛmbɛ̀, n dɔ́ kóò puokɛmu.

5 Kɛ̀ Sɑkɔbuu keè Sisɛmmu duɔ́nɛ̀mɛ̀ Dinɑ, kɛ sɔ̃́ nho kó bɛdɑpɑ̀mbɛ̀ bo kupɑku kɛ cɛ̃mmú iwũɔ̃. Kòò ndò nyúóó kɛ kémmú bɛ̀ bo konnímɛ̀.

6 Kɛ̀ Sisɛmmu cicɛ Amɔɔ kɔtɛ Sɑkɔbu borɛ̀ kɛ bo ò nɑ̀kɛ́. 7 Kòo kó bɛdɑpɑ̀mbɛ̀ nkũntiní kupɑku kɛ́keè dɛ̀ɛ̀ dɔ̀ɔ̀, kɛ̀ dɛ̀ɛ bɛ̀ yonkɛ, kɛ̀ bɛ̀ miɛkɛɛ pɛikɛ, kɛ yɛ̃́ Sisɛmmu dɔ̀ɔ̀mɛ̀ dɛ̀ɛ̀ tu isɔkɛ Isidɑyɛɛribɛ miɛkɛ, kɛ duɔ́nɛ̀ Sɑkɔbu kóo sɑpɑ̀ɑ̀, dɛ̀ɛ̀ do ci Isidɑyɛɛribɛ cuokɛ̀. 8 Kɛ̀ Amɔɔ dɔ̀: N kóo dɑpɑ̀ɑ̀ nSisɛmmu yɛ̀mmɛ̀ mɛɛ̀ tɑ di kóo sɑpɑ̀ɑ̀, di we nhò duɔ́ nkòo puokɛ. 9 Ti wɛ̃nnɛ́nɛ̀ kɛ̀ tí mpuokú di kó bɛsɑpɑ̀mbɛ̀ kɛ̀ di puokú ti kɔbɛ. 10 Kɛ̀ tí nwɛ̃ nkɛ bo, kɛ̀ dihɛì ntú di kpɛri, kɛ̀ di ndɔɔri kupotɑɑ́ nkɛ mɔkɛ sibɑɑ.

11 Kɛ̀ Sisɛmmuu nɑ́kɛ́ osɑpɑ̀ɑ̀ ncicɛ nɛ̀ o tɑ̃bɛ̀ kɛ dɔ̀: Kɛ̀ di n dɔ̀ɔ̀ mɛsɑ̀ɑ̀ nkɛ bekɛ dɛ̀ɛ̀ kó dimɑ̀ɑ̀ n di duɔ́. 12 Kɛ̀ di n yiennɛ̀ di kóo sɑpɑ̀ɑ̀ nkɛ bekɛ tipocòntì kɛ̀ ti dɛu kɛ mɑmɛ̀ nɛ̀ yɛpɑ̃rɛ̀ n di duɔ́.

13 Kɛ̀ Sɑkɔbu kó bɛdɑpɑ̀mbɛ̀ɛ nɑ́kɛ́ Sisɛmmu nɛ̀ o cicɛ nɛ̀ mɛciì nkɛ yɛ̃́ ò pĩ̀ḿmɛ̀ bɛ tɑ̃ũ̀ Dinɑ nɛ̀ muwɛ̃rímú kɛ duɔ́nɛ̀. 14 Kɛ̀ bɛ̀ dɔ̀: Ti bɑ́ɑ́ nɑ kɛ́duɔ́ nti tɑ̃ũ̀ wèè í cɑ̃ntɛ́, dɛ̀ tu mɛyɛi mmɛ ti borɛ̀. 15 Ti í yóó yie ndi yɛ̃ mmù, kɛ̀ di í cɑ̃mmú bɛnitidɑɑbɛ̀ bɛmɔu. 16 Dɛ mɔ̀nnì ndi ti bo di duɔ́mmɛ̀ ti kó bɛsɑpɑ̀mbɛ̀, kɛ́túókɛ́ di kɔbɛ, kɛ̀ ti ńwɛ̃ nkɛ bo, kɛ́nɑɑ́ nkubotí kumɑ́ɑ̀. 17 Kɛ̀ di mɛ nyetɛ ti yɛ̃ mmù tí túótɛ́ ti tɑ̃ũ̀ kɛ́pɛ̃ɛ̃tɛ́.

18 Amɔɔ nɛ̀ o birɛ Sisɛmmu kɛ̀ bɛ̀ɛ pɛ́nsìrì dɛ kó tinɑ́ɑǹtì. 19 Bɑ́ odɑpɑ̀ɑ̀ nyí nhɔɔtɛ ò bo dɔɔ̀mɛ̀ bɛ̀ bɛ́i ntì, kɛ yɛ̃́ ò dɔ́mɛ̀ osɑpɑ̀ɑ̀ mmɛdiɛ̀. Bɛ̀ do we ntɑ̃́ okpɑ̀ɑ̀tì cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ miɛkɛ kɛ̀ dɛ̀ pɛ̃ɛ̃tɛ́ bɛtɔbɛ̀. 20 Amɔɔ nɛ̀ o birɛ Sisɛmmu, kɛ̀ bɛ̀ɛ kɔtɛ dihɛì kó dibòrì, kɛ́nɑ́kɛ́ bɛ kɔbɛ kɛ dɔ̀: 21 Bɛnìtìbɛ̀ biɛ ntu diwɛ̀ì kɔbɛ mbɛ, yóunɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ mbo ti ɛì, kɛ dɔɔri kupotɑɑ́, dihɛì í kɛ̃ńnì, kɛ̀ ti ḿpuokú bɛ kó bɛsɑpɑ̀mbɛ̀, kɛ̀ bɛ̀ puokú ti kɔbɛ. 22 Bɛ̀ tu, kɛ̀ ti yie mbɛ̀ yɛ̃ mmù, kɛ cɑ̃mmú bɛnitidɑɑbɛ̀ bɛmɔu, bɛ̀ bo ti wɛ̃nnɛ́nɛ̀ kɛ̀ ti nɑɑ́ nkubotí kumɑ́ɑ̀. 23 Kɛ̀ ti yie mbɛ̀ yɛ̃ mmù, kɛ̀ bɛ̀ ti bonɛ̀, tíì yóó tiekɛ bɛ wũɔ̃ nɛ̀ bɛ kpɛrɛ dɛmɔu bɛ̀ mɔ̀kɛ dɛ̀.

24 Bɛ̀ɛ̀ kó dimɑ̀ɑ̀ bo dɛborɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ɛ yie nhAmɔɔ nɛ̀ o birɛ Sisɛmmu bɛ̀ nɑ̀kɛ́ tì, kɛ̀ dihɛì dimɔu kó bɛnitidɑɑbɛ̀ɛ cɑ̃mmú. 25 Diyiè tɑ̃ɑ̃́nnì yiè, dɛ̀ dɔ̀kɛ yóù dìì yiè kɛ̀ bɛ̀ kɑ̀ri kɛ í yɛ̃́ tìmɑtì, Simmɛɔ̃ɔ̃ nɛ̀ Defii Dinɑ tɑ̃bɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ɛ túótɛ́ bɛ kpɑ̀rìse kɛ́tɑ dihɛì kɛ́kuɔ bɛnitidɑɑbɛ̀ bɛmɔu, 26 kɛ́kuɔ Amɔɔ nɛ̀ o birɛ Sisɛmmu, kɛ́dɛitɛ bɛ tɑ̃ũ̀ Dinɑ Sisɛmmu cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kɛ́kònnɛ̀.

27 Kɛ̀ Sɑkɔbu bí tɛìi ítɛ́ kɛ́túótɛ́ tikúnɛntì nɛ̀ dihɛì kpɛrɛ, kɛ yɛ̃́ bɛ̀ pĩ̀ḿmɛ̀ bɛ tɑ̃ũ̀ nɛ̀ muwɛ̃rímú kɛ duɔ́nɛ̀, 28 kɛ́kpɑɑkɛ bɛ pe nɛ̀ bɛ nɑ̀ɑ̀kɛ nɛ̀ sɑ̃mmɑrímúbɛ̀ nɛ̀ dɛ̀ɛ̀ kó dimɑ̀ɑ̀ bo dihɛì nɛ̀ dɛpɑɑ, 29 kɛ́hɛí bɛ kpɑ̀tì timɔu, bɛ bí nɛ̀ bɛ pobɛ̀ nɛ̀ dɛ̀ɛ̀ kó dimɑ̀ɑ̀ bo bɛ cɛ̃́ĩ miɛkɛ.

30 Kɛ̀ Sɑkɔbuu nɑ́kɛ́ Simmɛɔ̃ɔ̃ nɛ̀ Defii kɛ dɔ̀: Di n cɑ̀kɛmu, kɛ̀ ǹ nɑɑ́ nhoyɛiwe Kɑnnɑhɑ̃ɑ̃ kɔbɛ nɛ̀ Pedisiibɛ bɛ ììkɛ̀. N kɔbɛ í sũ, bɛ̀ yóó tíímmu kɛ́ n dokɛ́nɛ̀, kɛ́ n nɑ, kɛ́ n kuɔ nɛ̀ n cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ tɛmɔu. 31 Kɛ̀ bɛ̀ dɔ̀: Ti nɑ nyóu kɛ̀ bɛ̀ɛ wéntɛ́ ti tɑ̃ũ̀ onitipòkù wèè dɔuti dɔutinɛ̀ bɛnitidɑɑbɑ̀ɑ̀?

35

Sɑkɔbu ìtɛ́mɛ̀ Sisɛmmu kɛ́kɔtɛ Betɛɛdi

1 Diyiè mɑrì kɛ̀ Kuyie nnɑ́kɛ́ Sɑkɔbu kɛ dɔ̀: Ítɛ́ kɛ́kɔtɛ Betɛɛdi kɛ́ m mɑɑ́ diwũɔ̃tɔ̀nnì, n do dɛ ndɑ bɛnkɛ m mɑ́ɑ̀ ɑ do cokùnɛ̀ dìì mɔ̀nnì ɑ kóo kótì Esɑyuu.

2 Kɛ̀ Sɑkɔbuu nɑ́kɛ́ o cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kɔbɛ nɛ̀ bɛ̀ɛ̀ do ò bonɛ̀ bɛmɔu kɛ dɔ̀: Bɔntɛ́nko yɛbɔkɛ̀ kɛ́wénkùnnɛ dimɑ́ɑ̀, kɛ́ceetɛ di yɑ̀ɑ̀tì. 3 Bɑ́ɑ́tínɛ̀ kɛ̀ tí kɔtɛ Betɛɛdi kɛ́mɑɑ́ diwũɔ̃tɔ̀nnì Kuyie nkpɛ́í, kɛ yɛ̃́ kuù do n teennɛ̀mɛ̀ n do ɑ́ɑ́rì dìì mɔ̀nnì, kɛ́ nni mbonɛ̀ n cèmmu mumɔu miɛkɛ.

4 Kɛ̀ bɛ̀ɛ duɔ́ mbɛ bɔkɛ̀ yɛmɔu Sɑkɔbu nɛ̀ bɛ mɑ́mɑ́nnɛ̀ bɛ̀ do tũɔ̃́ dɛ̀ bɛ to, kòo dɛ̀ kũnnɛ́ mutie diɛmù tɑkɛ́ Sisɛmmu, 5 kɛ́pɛ̃ɛ̃tɛ́. Kɛ̀ Kuyie mbɔntɛ́ kufɔ̃wɑɑ́ nyɛhɛkɛ̀ yɛ̀ɛ̀ dɛ̀ tɔ̀kɛ́, bɑ́ bɛ̀ í ndɑ̀ɑ́tí kɛ́ bɛ̀ tũ̀nnɛ.

6 Sɑkɔbu nɛ̀ o kɔbɛ bɛmɔu kɛ̀ bɛ̀ɛ tuɔkɛ Duusi bɛ̀ tu dɛ̀ Betɛɛdi, Kɑnnɑhɑ̃ɑ̃ kó dihɛì, 7 kɛ́mɑɑ́ diwũɔ̃tɔ̀nnì kɛ́ dì yu kɛ dɔ̀ Kuyie-mbo-Betɛɛdi, kɛ yɛ̃́ kù do dɛ nhò bɛnkɛmɛ̀ kumɑ́ɑ̀ ò cokùnɛ̀ dìì mɔ̀nnì o kóo kótì.

8 Kɛ̀ Deborɑɑ, Debekɑɑ kóo yuɔ̀rìi kú kɛ̀ bɛ̀ɛ ò kũnnɛ́ Betɛɛdi tɑkɛ́, mutie diɛmù mɑmù yuu, bɛ̀ tu mù yɛdɑbùò nkɔ̃mu.

9 Sɑkɔbu kũntiní dìì mɔ̀nnì Mɛsopotɑmii kɛ̀ Kuyie nyíɛ́ kóò bɛnkɛ kumɑ́ɑ̀, kóò pɑ̃ mɛsɑ̀ɑ̀. 10 Kóò nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: A yètìrì tu Sɑkɔbu nwe, di mmɔ̀nnì kɛ yó ntú Isidɑyɛɛri.

Mɛm̀mɛ Kuyie nhò yúmɛ̀ kɛ dɔ̀ Isidɑyɛɛri. 11 Kɛ̀ kùu ò nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Míì tu Kuyie nkɛ kpeńnì. A bo piɛ́ kɑ̀ɑ botíi sṹṹ nkɑ̀ɑ nɑɑ́ nyibotí pɛ́u cicɛ, kɛ̀ bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ɛ yɛ̀nní i miɛkɛ. 12 N duɔ́ ndìì ɛì Abɑrɑhɑmmu nɛ̀ Isɑki, m bo dì ndɑ duɔ́ nkɛ́ dì duɔ́ nhɑ yɑɑ̀bí.

13 Kuyie nhò nɑ̀kɛ́ mɛmmɛ kɛ́deè kɛ́ítɛ́. 14 Kɛ̀ Sɑkɔbuu fíí nditɑ̃́rì, kɛ́cóú mmɛkùɔ̀ nnɛ̀ mɛnɑɑ̀ nkɛ bo ndenniní, 15 kɛ́yú Kuyie ndo ò nɑ̀ɑ́nnɛ̀ dìì bòrì kɛ dɔ̀ Betɛɛdi (dɛ̀ɛ̀ tu Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀).

Dɑsɛɛdi pɛímɛ̀ Bɛnsɑmɛɛ kɛ́kú

16 Sɑkɔbu nɛ̀ o kɔbɛ kɛ̀ bɛ̀ɛ ítɛ́ Betɛɛdi, kɛ́nkpɑɑ́ díɛtirìnɛ̀ sɑ́m̀pɔ́ Efɑdɑtɑ, kɛ̀ Dɑsɛɛdi ndɔ́ kɛ́pɛitɛ́ kɛ̀ dɛ̀ɛ yonkɛ mɛdiɛ̀. 17 Kɛ̀ dɛbirɛ nyɛtìní wèè ò pɛinko kòo nɑ́kɛ́ Dɑsɛɛdi kɛ dɔ̀: Bɑ́ nyĩɛ̃̀kù ɑ wɛ̃̀tɛ kɛ pɛitɛ́ dɛnitidɑbirɛ ndɛ.

18 Kɛ̀ Dɑsɛɛdi ḿmɑunɛ̀ mukṹṹ nkɛ́yú dɛbirɛ kɛ dɔ̀: Bɛni-Oni (dɛ̀ɛ̀ tu: Mɛyɛi mbirɛ). Kɛ̀ Sɑkɔbuu dɛ̀ yu kɛ dɔ̀ Bɛnsɑmɛɛ (dɛ̀ɛ̀ tu kubɑkù yoú).

19 Kɛ̀ Dɑsɛɛdii kú kɛ̀ bɛ̀ɛ ò kũnnɛ́ Efɑdɑtɑ kó kucɛ, bɛ̀ yu dɛ̀ yíe nkɛ tú Bɛtideɛmmu. 20 Kɛ̀ Sɑkɔbuu cónnɛ́ ditɑ̃́rì Dɑsɛɛdi fɔ̃ti ĩ́nkɛ̀ kɛ́ dì yu kɛ dɔ̀ Dɑsɛɛdi fɔ̃titɑ̃́rì, kɛ̀ dì kpɑɑ́ bo nɛ̀ yíenní.

21 Kɛ̀ Sɑkɔbuu ítɛ́ dɛborɛ̀ kɛ́kɑri Mikidɑɑ-Edɛɛ, 22 kɛ́mbo dɛ kó dihɛì kɛ̀ Dubɛnni duɔ́nɛ̀ Bidɑɑ onitipotɔ̃ntì o cicɛ po wè. Kɛ̀ Sɑkɔbuu keè, kɛ̀ dɛ̀ɛ ò yonkɛ.

Sɑkɔbu do mɔkɛ ibí tɛpíítɛ̀ nɛ̀ ìdɛ́ì nyi. 23 Kɛ̀ Deɑ kó ibí tú: Dubɛnni, Sɑkɔbu kóò Po nɛ̀ Simmɛɔ̃ɔ̃ nɛ̀ Defii nɛ̀ Sudɑɑ nɛ̀ Isɑkɑɑ nɛ̀ Sɑbunɔɔ. 24 Kɛ̀ Dɑsɛɛdi kpɛyi tú Sosɛfu nɛ̀ Bɛnsɑmɛɛ. 25 Kɛ̀ Bidɑɑ Dɑsɛɛdi nitipotɔ̃ntì kpɛyi tú Dɑnni nɛ̀ Nɛfutɑdii. 26 Kɛ̀ Sidipɑɑ Deɑ kóo nitipotɔ̃ntì kpɛyi tú Kɑdi nɛ̀ Asɛɛ. Sɑkɔbu nitidɑbí nyi ò piɛ́ ì Mɛsopotɑmii.

Isɑki kumɛ̀

27 Kɛ̀ Sɑkɔbuu tuɔkɛ o cicɛ Isɑki borɛ̀ Mɑmmudee, dɛ̀ɛ̀ tɔ̀kɛ́nɛ̀ Kidiyɑ-Adibɑ. Bɛ̀ tu dɛ̀ yíe nhEbunɔɔ. Abɑrɑhɑmmu nɛ̀ Isɑki bɛ̀ do borɛ̀. 28 Isɑki do mɔkɛ yɛbie ntɛkɔ̀ùtɛ̀ nɛ̀ sipísìni (180) ndi, 29 ò do yóó kú kɛ kòtɛ́ mɛdiɛ̀ mmɛ. Kòo bí Esɑyuu nɛ̀ Sɑkɔbu kɛ̀ bɛ̀ɛ ò kũnnɛ́.

36

Esɑyuu kɑ̀rimɛ̀ Edɔmmu

1 Ntɛ Esɑyuu bɛ̀ tu wè Edɔmmu o kó kufuku: 2 Ò do puokɛ Kɑnnɑhɑ̃ɑ̃ kó bɛnitipòbɛ̀ mbɛ, Adɑ Edonni birɛ, Itiibɛ kó kubotí kou, nɛ̀ Odibɑmɑɑ Anɑ birɛ, wèè yɑ̀ɑ̀rì tu Sibeɔ̃ɔ̃ Efiibɛ kó kubotí kou 3 nɛ̀ Bɑsimɑti Isimɑyɛɛri birɛ Nɛbɑyɔti tɑ̃ũ̀. 4 Kɛ̀ Adɑ pɛitɛ́ Edifɑsi, kɛ̀ Bɑsimɑtii pɛitɛ́ Deuyɛɛdi. 5 Kɛ̀ Odibɑmɑɑ pɛitɛ́ Yeusi nɛ̀ Yɑedɑmmu nɛ̀ Kodɑɑ Esɑyuu nitidɑbí nyi ò piɛ́ ì Kɑnnɑhɑ̃ɑ̃.

6 Kɛ̀ Esɑyuu túótɛ́ o pobɛ̀ nɛ̀ o nitidɑbí, nɛ̀ o nitipobí nɛ̀ bɛ̀ɛ̀ kó dimɑ̀ɑ̀ bo o cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ nɛ̀ o wũɔ̃ nɛ̀ ò pɛ̀tɛ́ dɛ̀ɛ̀ kó dimɑ̀ɑ̀ Kɑnnɑhɑ̃ɑ̃, kɛ́kɔtɛ dihɛì tɛrì kɛ́dɛ́tɛ́nɛ̀ o nɑntɛ̀ Sɑkɔbu. 7 Bɛ̀ do mɔkɛ tikpɑ̀tì nti mɛdiɛ̀, mbɛ̀ bɑ́ɑ́ nɑ kɛ́nwɛ̃ nkɛ kɑri, bɛ̀ bo kɛ̀ɛ̀ tenkɛ̀ í sɑ̀nnɛ̀ bɛ wũɔ̃. 8 Kɛ̀ Esɑyuu bɛ̀ tu wè Edɔmmuu kòo kɔtɛ kɛ́mbo Seii tɑ̃rì.

Esɑyuu kó kufuku

9 Ntɛ Esɑyuu wèè tu Edɔmiibɛ yɑ̀ɑ̀rì wèè do bo Seii tɑ̃rì o fuku: 10 Edifɑsi Adɑ birɛ nɛ̀ Deuyɛɛdi Bɑsimɑti birɛ.

11 Edifɑsi bí tú: Temɑɑ nɛ̀ Omɑɑdi nɛ̀ Sefoo nɛ̀ Kɑtɑmmu nɛ̀ Kenɑsi. 12 Timunɑ do tú Edifɑsi pocɛ̃nnì ndi, kóò pɛitɛ́ Amɑdɛki. Adɑ Esɑyuu pokù yɑɑ̀bí nyi.

13 Deuyɛɛdi bí tú: Nɑɑti nɛ̀ Sedɑɑ nɛ̀ Sɑmɑɑ nɛ̀ Misɑɑ. Bɑsimɑti Esɑyuu pokù yɑɑ̀bí nyi. 14 Ntɛ Odibɑmɑɑ Anɑ birɛ, Sibeɔ̃ɔ̃ yɑɑ̀birɛ Esɑyuu pokù bí: Yeusi Yɑedɑmmu nɛ̀ Kodɑɑ.

15-16 Ntɛ Esɑyuu yɑɑ̀bí ìì di tikpɑ̀tì: Temɑɑ nɛ̀ Omɑɑ nɛ̀ Sefoo nɛ̀ Kenɑsi nɛ̀ Kodɑɑ nɛ̀ Kɑtɑmmu nɛ̀ Amɑdɛki. Bɛɛ̀ do tú bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ Edɔmmu, Esɑyuu nɛ̀ o pokù Adɑɑ bɛ kóò Po Edifɑsi bí nyi.

17 Nɑɑti nɛ̀ Sedɑɑ nɛ̀ Sɑmɑɑ nɛ̀ Misɑɑ bɛ̀ do tú bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ mbɛ Edɔmmu. Esɑyuu nɛ̀ o pokù Bɑsimɑti bɛ birɛ Deuyɛɛdi bí nyi.

18 Yeusi nɛ̀ Yɑedɑmmu nɛ̀ Kodɑɑ bɛ̀ do tú bɛ̀ɛ̀ bɑkɛ́ bɛ̀ mbɛ. Esɑyuu nɛ̀ o pokù Odibɑmɑɑ Anɑ birɛ bɛ bí nyi.

19 Esɑyuu yɑɑ̀bí nyi ìì do tú Edɔmiibɛ kó bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀.

20-21 Seii botí kou bɛ̀ tu wè Oditi o yɑɑ̀bí, iì do ketɛ́ kɛ́mbo Edɔmmu. Ɔriibɛ kpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ do tú: Dotɑ̃ɑ̃ nɛ̀ Sobɑdi nɛ̀ Sibeɔ̃ɔ̃ nɛ̀ Anɑ nɛ̀ Disɔ̃ɔ̃ nɛ̀ Esɛɛ nɛ̀ Disɑ̃ɑ̃. 22 Kɛ̀ Dotɑ̃ɑ̃ bí ntú: Ɔɔri nɛ̀ Emɑmmu kòo tɑ̃ũ̀ ntú Timunɑ. 23 Kɛ̀ Sobɑdi bí ntú: Adifɑnni Mɑnɑɑti nɛ̀ Ebɑɑdi nɛ̀ Sefoo nɛ̀ Onɑmmu. 24 Kɛ̀ Sibeɔ̃ɔ̃ kpɛyi tú Ayɑ nɛ̀ Anɑ. Anɑ weè do pɛ̀tɛ́ tɛbintɛ tonnìtɛ̀ dikpɑ́ɑ̀ cuokɛ̀, kɛ cɛ̃mmú o cicɛ Sibeɔ̃ɔ̃ sɑ̃mmɑrímúbɛ̀. 25 Anɑ bí tú Disɔ̃ɔ̃ nɛ̀ dɛnitipobirɛ Odibɑmɑɑ. 26 Kɛ̀ Disɔ̃ɔ̃ kó ibí ntú: Emmutɑ̃ɑ̃ nɛ̀ Esibɑnni nɛ̀ Itidɑnni nɛ̀ Kedɑnni. 27 Kɛ̀ Esɛɛ kpɛyi ntú: Bideɑnni nɛ̀ Sɑfɑ̃ɑ̃ nɛ̀ Akɑnni. 28 Kɛ̀ Disɑ̃ɑ̃ kpɛyi ntú Uusi nɛ̀ Adɑnni.

29-30 Oriibɛ bɛ̀ɛ̀ do di tikpɑ̀tì Seii bɛɛ̀ tu: Dotɑ̃ɑ̃ nɛ̀ Sobɑdi nɛ̀ Sibeɔ̃ɔ̃ nɛ̀ Anɑ nɛ̀ Disɔ̃ɔ̃ nɛ̀ Esɛɛ nɛ̀ Disɑ̃ɑ̃.

31 Isidɑyɛɛribɛ mu ndo í mɔkɛ dìì mɔ̀nnì okpɑ̀ɑ̀tì kɛ̀ bɛ̀ɛ̀ ntɔu tikpɑ̀tì Edɔmmu tenkɛ̀ kɛ feimmu bɛtɔbɛ̀, ntɛ bɛ yètɛ̀: 32 Beɔɔ birɛ Bedɑɑ Dinɑbɑɑ ɛì kou, weè do ketɛ́ kɛ́tɔ tikpɑ̀tì Edɔmmu, 33 kɛ́kú kɛ̀ Bosedɑɑ ɛì kou Sedɑɑ birɛ Yobɑbuu cɔutɛ́ tikpɑ̀tì. 34-39 O kó difɔ̃nkúò kɛ̀ Temɑɑ ɛì kou Usɑmmuu cɔutɛ́ tikpɑ̀tì, kɛ́kú kɛ̀ Afiti ɛì kou Bedɑdi birɛ Adɑdii cɔutɛ́ tikpɑ̀tì, kɛ́kú, weè do dokɛ́nɛ̀ Mɑndiyɑ̃ɑ̃bɛ Mɔɑbu tenkɛ̀ miɛkɛ kɛ́ bɛ̀ nɑ. O kó difɔ̃nkúò kɛ̀ Mɑsedekɑɑ ɛì kou Sɑ̃mudɑɑ cɔutɛ́ tikpɑ̀tì, kɛ́kú kɛ̀ kukó ndiɛkù kó dihɛì Deobɔti ɛì kou Sɑudii cɔutɛ́ tikpɑ̀tì kɛ́kú, kɛ̀ Akibɔɔ birɛ Bɑɑdi-Anɑnni cɔutɛ́ tikpɑ̀tì kɛ́kú. Kɛ̀ Pɑuu ɛì kou Adɑdii cɔutɛ́ tikpɑ̀tì, weè do puokɛ Mɑtidɛti kóo sɑpɑ̀ɑ̀ Mɛtɑbeyɛɛdi. O pokù yɔ̃ kótì yètìrì do tú Mɛsɑɑbu.

40-43 Esɑyuu weè tu Edɔmiibɛ yɑ̀ɑ̀rì. Ntɛ dɛ kó bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ yètɛ̀: Timunɑ nɛ̀ Adifɑɑ nɛ̀ Yetɛti nɛ̀ Odibɑmɑɑ nɛ̀ Edɑɑ nɛ̀ Pinɔɔ nɛ̀ Kenɑsi nɛ̀ Temɑɑ nɛ̀ Mibisɑɑ nɛ̀ Mɑkidiyɛɛdi nɛ̀ Idɑmmu. Edɔmiibɛ kpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ mbɛ bɑ́ wè nɛ̀ o ɛì.

SOSƐFU KÓ TINÁAŃTÌ

37

Sosɛfu yɑ̀mɛ̀ tidɔuǹtì

1 Kɛ̀ Sɑkɔbu ḿbo Kɑnnɑhɑ̃ɑ̃ o cicɛ do borɛ̀. 2 Ntɛ Sɑkɔbu bí kó tinɑ́ɑǹtì. Sosɛfu do mɔkɛ yɛbie ntɛpíítɛ̀ nɛ̀ yɛ̀yiekɛ̀ ndi, kɛ́nnɛitinɛ̀ o kó bɛkótíbɛ̀ Bidɑɑ nɛ̀ Sidipɑɑ Sɑkɔbu pobɛ̀ bí, kɛ̀ bɛ̀ cɛ̃mmù iwũɔ̃, kɛ̀ Sosɛfu kũũnní kɛ nɑ́ɑ́ nho cicɛ o kó bɛkótíbɛ̀ nɑ́ɑntɛ tìì nɑ́ɑǹyɛiti. 3 Sɑkɔbu do dɔ́ Sosɛfu nwe kɛ̀ dɛ̀ pɛ̃ɛ̃tɛ́ o bí tɛì kɛ yɛ̃́ ò do ò pɛitɛ́mɛ̀ o kótì cuokɛ̀ nkɛ, kóò yɑ́ ndiyɑɑ̀bòrì sɑ̀ɑ̀rì iníɛkɛ kpɛri. 4 Kòo kó bɛkótíbɛ̀ɛ yɑ̀ o cicɛ ò dɔ́mɛ̀ mɛdiɛ̀, kɛ̀ bɛ miɛkɛ nhò pɛ́ì, bɑ́ bɛ̀ í nhò dɔ́nɛ̀ tinɑ́ɑǹtì.

5 Diyiè mɑrì kɛ̀ Sosɛfuu duɔ́ tidɔuǹtì kɛ́nɑ́kɛ́ o kó bɛkótíbɛ̀. Kɛ̀ bɛ miɛkɛ dɔ̀kɛɛ ò pɛikɛ. 6 Ntɛ dɛ kó tidɔuǹtì do tú mù: 7 Kòò dɔ̀: N duɔ́ kɛ̀ ti bo kupɑku nku kɛ boú yɛyobuo, kɛ̀ n kpɛri cómmú dɛ cuokɛ̀, kɛ̀ di kpɛyɛ dì cɛ̃̀ɛ̃̀tɛ kɛ nínkú di ììkɛ̀, kɛ̀ bɛ miɛkɛ dɔ̀kɛɛ ò pɛikɛ. 8 Kòo kó bɛkótíbɛ̀ dɔ̀: A yɛ̀mmɛ̀ dò nfɔ̃́ɔ̃̀ yóó ti bɑɑtɛ́, kɛ́nɑɑ́ nti kóo kpɑ̀ɑ̀tɑ̀ɑ̀?

Kɛ̀ bɛ miɛkɛ dɔ̀kɛɛ ò pɛikɛ nɛ̀ ò yɑ̀u tìì dɔuǹtì kɛ bɛ̀ nɑ̀ɑ́ nti kpɛ́í.

9 Kòo yíɛ́ duɔ́ tidɔuǹtì tɛtì, kɛ́ bɛ̀ nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: N yɑ̀ tidɔuǹtì tɛtì nti. Diyiè nɛ̀ otɑ̃̀nkù nɛ̀ siwɑ̃̀ɑ̃ tɛpíítɛ̀ nɛ̀ tɛmɑ́ɑ̀ kɛ̀ dɛ̀ nìńkú n yììkɛ̀.

10 Kòo tì nɑ̀kɛ́ o cicɛ, kòo ò kpɑnnɛ̀ kɛ dɔ̀: Bɑ nkó tidɔuǹtì nti? A yɛ̀mmɛ̀ dò mmí nnɛ̀ ɑ yɔ̃ nɛ̀ ɑ kó bɛkótíbɛ̀ ti bo nínkú ɑ ììkɑ̀ɑ̀?

11 Kòo kó bɛkótíbɛ̀ miɛkɛ nhò pɛ́ì, kòo cicɛ yie mɛ ntoti o yɛ̀mmɛ̀ dɛ kó tidɔuǹtì ĩ́nkɛ̀.

Sosɛfu kó bɛkótíbɛ̀ ò fìtɛ́mɛ̀

12 Diyiè mɑrì kɛ̀ Sosɛfu kó bɛkótíbɛ̀ɛ kɔtɛ Sisɛmmu kɛ́ncɛ̃mmú bɛ cicɛ wũɔ̃. 13 Kòo cicɛɛ ò yu, kɛ dɔ̀: M bo dɑ tɔ̃ nkɑ̀ɑ kɔtɛ Sisɛmmu kɛ́yɑ̀ ɑ kó bɛkótíbɛ̀ cɛ̃mmú dɛ̀ iwũɔ̃. Kòò dɔ̀: Ɛ̃ɛ̃. 14 Kòo cicɛ dɔ̀: Kɔtɛ Sisɛmmu kɛ́yɑ̀ bɛ kɔ̃nnɑɑtí, kɛ́yɑ̀nɛ̀ iwũɔ̃, kɛ́wɛ̃tɛní kɛ́ n nɑ́kɛ́ dɛ̀ dòmmɛ̀.

Kɛ̀ Sosɛfuu ítɛ́ Ebunɔɔ kɛ́kɔtɛ Sisɛmmu. 15 Kɛ̀ òmɔùu ò yɑ̀ kòò ɑ̀rì dikpɑ́ɑ̀ miɛkɛ. Kɛ̀ dɛ yiɛ̀ nhò bekɛ kɛ dɔ̀: A wɑnti bɑ? 16 Kɛ̀ Sosɛfu dɔ̀: N wɑnti n kó bɛkótíbɛ̀ mbɛ, n nɑ́kɛ́ bɛ cɛ̃mmú dɛ̀ bɛ wũɔ̃. 17 Kɛ̀ dɛ kóo nìtìi ò nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Bɛ̀ í kpɑɑ́ diɛ. N kèè kɛ̀ bɛ̀ tu bɛ̀ kɔ̀ri Dotɑ̃ɑ̃.

Kɛ̀ Sosɛfuu kɔtɛ Dotɑ̃ɑ̃ kɛ́ bɛ̀ yɑ̀. 18 Kɛ̀ bɛ̀ɛ ò yɑ̀ní mɛdɛ́timɛ̀ kɛ́dɑkɛ kɛ bo ò kùɔ, 19 kɛ́nnɑ́ɑ́ mbɛtɔbɛ̀ kɛ tú: Ntɛnɛ̀ tidɔuǹtì yiɛ̀ nkɛ kéríní. 20 Yóunɛ̀ kɛ̀ tí ò kùɔ kɛ́dootóo tɛbintɛ miɛkɛ, kɛ dɔ̀ musĩ̀mmù muù ò pĩ, nkɛ́yɑ̀ o dɔuǹtì yóó yĩ́mɛ̀.

21 Kɛ̀ Dubɛnnii keè kɛ́yetɛ kɛ dɔ̀: Ti bɑ́ɑ́ ò kùɔ. 22 Ãnnɛ́nɛ̀ we tɛbintɛ tiɛ mmiɛkɛ! Di bɑ́ɑ́ ò kùɔ.

Ò do dɔ́ kóò dɛɛtɛ́mu kóò kpɛ̃nnɛ́ o cicɛ borɛ̀.

23 Sosɛfu tùɔ̀koo dìì mɔ̀nnì o kó bɛkótíbɛ̀ borɛ̀, kɛ̀ bɛ̀ɛ ò pĩ nkɛ́dɑ́tɛ́ o yɑɑ̀bòrì sɑ̀ɑ̀rì iníɛkɛ kpɛri. 24 Kóò dootóo tɛbintɛ miɛkɛ, dɛ kó tɛbintɛ do í ɑ̃ mɛniɛ mbɑ́ sɑ́m̀pɔ́. 25 Bɛ dèè mɛmmɛ kɛ́nkɑri kɛ yo nkɛ́yɑ̀ní Isimɑyɛɛribɛ kɛ̀ bɛ̀ boní Kɑdɑɑdi kɛ dekɛ yòyóbɛ̀ kɛ tɔ tihúúntì nɛ̀ mɛkùɔ̀ nnɛ̀ dɛtie nkɛ kɔri Esibiti. 26 Kɛ̀ Sudɑɑ dɔ̀: Ti yóó sɔri kɛ́kuɔ ti nɑntɛ̀ kɛ́yɑ̀ bɑ? 27 Tí ò fìtɛ́nɛ̀ Isimɑyɛɛribɛ ti bɑ́ɑ́ ò kùɔ, ò tu ti cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kou nwe, ti nɑntɛ̀, kɛ̀ ti wɛ̃ mmɛyĩ̀ĩ̀ mmɛmɑ́ɑ̀.

28 Kɛ̀ bɛ̀ɛ yie nkóò dènnɛní tɛbintɛ kɛ́fítɛ́nɛ̀ Isimɑyɛɛribɛ mɛdítíbii nsipísìdɛ́ kɛ̀ bɛ̀ɛ ò kònnɛ̀ Esibiti. 29 Kɛ̀ Dubɛnni wɛ̃tɛní kɛ́síékɛ́ tɛbintɛ kɛ́nsɔ̃́ nSosɛfu í dɛ̀ kpɑɑ́. 30 Kòo yɛ̀mmɛ̀ɛ cɑɑ̀rɛ̀ kòo kɛ̃tɛ́ o yɑɑ̀bòrì, kɛ́wɛ̃tɛ o kɔbɛ borɛ̀ kɛ dɔ̀: Dɛbirɛ í dɛ̀ kpɑɑ́, n yóó yĩ́mɛ?

31 Kɛ̀ bɛ̀ɛ kuɔ dibɔdɑɑ̀ kɛ́túótɛ́ Sosɛfu yɑɑ̀bòrì kɛ́tɛí mɛyĩ̀ĩ̀, 32 kɛ́ di duɔ́nko bɛ cicɛ kɛ dɔ̀: Ntɛ ti yɑ̀ dìì yɑɑ̀bòrì, wéntɛ́ kɛ́yɑ̀ ɑ birɛ kpɛri bɑ́ nni ndi. 33 Kòo dì bɑntɛ́, kɛ dɔ̀: M birɛ yɑɑ̀bòrì ndi. Musĩ̀mmù mɑmù muù ò pĩ nkɛ cɑ̀ɑ́kɛ́.

34 Kòo kɛ̃tɛ́ o yɑɑ̀bòrì kɛ́dɑ́ɑ́tí tifɔ̀ɔ̀tɔ̃̀ntì, kɛ́kɑri o birɛ kṹṹ nkɛ̀ dɛ̀ɛ mɔntɛ. 35 Kòo kó bɛdɑpɑ̀mbɛ̀ nɛ̀ o kó bɛsɑpɑ̀mbɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ɛ ò bɑ̀ḿmú kòo yetɛ kɛ dɔ̀: N yó n kuɔ̀mmu m birɛ kɛ yɑ̀ɑ dɛ̀ sɔ̃̀ńtɛ́nko kudɔnkù, kɛ́nkuɔ̀.

36 Kɛ̀ Isimɑyɛɛribɛɛ kɔtɛ kɛ́fítɛ́nɛ̀ Sosɛfu Potifɑɑ, bɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ bɑɑ̀ Esibiti kóo kpɑ̀ɑ̀tì bɛ kóo kótì.

38

Sudɑɑ nɛ̀ o cɔ̀kù Tɑmɑɑ bɛ kó tinɑ́ɑǹtì

1 Dɛ mɔ̀nnì kɛ̀ Sudɑɑ ítɛ́ o tebìí borɛ̀ kɛ́kɔtɛ Adudɑmmu Idɑɑ borɛ̀, 2 kɛ́yɑ̀ osɑpɑ̀ɑ̀ mmɔù, Kɑnnɑhɑ̃ɑ̃ kou bɛ̀ tu wè Suɑɑ birɛ kóò tùótɛ́ kɛ́puokɛ. 3 Kòo púó nkɛ́pɛitɛ́ dɛnitidɑbirɛ kòò dɛ̀ yu kɛ dɔ̀ Ɛɛ, 4 kɛ́yíɛ́ kɛ́púó nkɛ́pɛitɛ́ dɛnitidɑbirɛ kɛ́ dɛ̀ yú kɛ dɔ̀ Onɑɑ, 5 kɛ́yíɛ́ kɛ́púó nkɛ́pɛitɛ́ dɛnitidɑbirɛ kɛ́ dɛ̀ yu kɛ dɔ̀ Sedɑɑ. Ò do bo Kesibu nwe kóò pɛitɛ́.

6 Kɛ̀ Sudɑɑ túótɛ́ onitipòkù bɛ̀ tu wè Tɑmɑɑ kóò puo nho kóò Po Ɛɛ. 7 Kɛ̀ Ɛɛ ndɔɔri dɛ̀ɛ̀ í wenni ti Yiɛ̀ nKuyie nkɛ̀ kùu ò kùɔ. 8 Kɛ̀ Sudɑɑ nɑ́kɛ́ Onɑɑ kɛ dɔ̀: Túótɛ́ ɑ kóo kótì pokù, kòo piɛ́ ibí kɛ̀ ìi sɔɔtɛ́ ɑ kóo kótì cĩ́ɛ̃̀tɛ̀.

9 Kɛ̀ Onɑɑ nyɛ̃́ kɛ dò nweè í yó nte ibí, kɛ níí ò duɔ́nɛ̀ kɛ́dɛitɛ kɛ́yɛ̃nkɛ kɛtenkɛ̀, kòo bɑ́ɑ́ pɛitɛ́ ibí o kóo kótì. 10 Kɛ̀ dɛ kó mɛdɔɔ̀rìmɛ̀ɛ yonkɛ ti Yiɛ̀ nKuyie nkɛ̀ kù múnkɛɛ ò kùɔ. 11 Kɛ̀ Sudɑɑ nɑ́kɛ́ o cɔ̀kù Tɑmɑɑ kɛ dɔ̀: Kò nhɑ cicɛ borɛ̀ kɛ́mbɑɑ̀ Sedɑɑ bo kótɛ́mɛ̀. Ò do yĩɛ̃̀kù Sedɑɑ bo kúmɛ̀ mmɛ o kó bɛkótíbɛ̀ kɔ̃mɛ. Kɛ̀ Tɑmɑɑ kò nho cicɛ cĩ́ɛ̃̀tɛ̀.

12 Kɛ̀ dɛ̀ɛ mɔntɛ kɛ̀ Sudɑɑ pokù Suɑɑ birɛɛ kú, kòo kɑri mukṹṹ nkɛ́deè. Nɛ̀ o nɛ́po Idɑɑ Adudɑmmu kɛ̀ bɛ̀ɛ kɔtɛ Timunɑ kɛ bo yɑ̀ bɛ̀ kɛ̃ĩ dɛ̀ o pe cìtì. 13 Kɛ̀ Tɑmɑɑ keè o cɔ̀kù kɔ̀rimɛ̀ Timunɑ o pe cìtì kɛ̃ĩ̀, 14 kɛ́dɛitɛ tikúpoyɑ̀ɑ̀tì kɛ́dɑ́tínnɛ́ o ììkɛ̀ kuyɑ̀ɑ̀kù, kɛ́kɔtɛ kɛ́nkɑri Enɑimmu ɛì mɑ̀nku, Timunɑ kó kucɛ kɛ yɛ̃́ ò do yɑ̀mɛ̀ Sedɑɑ kòtɛ́mɛ̀ bɑ́ bɛ̀ í wè nhò duɔ́ nkòò bo ò yenkɛ. 15 Kɛ̀ Sudɑɑ ò yɑ̀ kɛ́nyɛ̃́ kɛ tú onitipòkù wèè dɔuti dɔutinɛ̀ wènwe bɛnitidɑɑbɛ̀, kɛ yɛ̃́ ò dɑ̀ɑ́tímɛ̀ o ììkɛ̀ kuyɑ̀ɑ̀kù. 16 Sudɑɑ í nyɛ̃́ kɛ dò nho cɔ̀kù nwe, kɛ́kétóo o borɛ̀ kɛ dɔ̀: Yóu kɛ̀ n dɑ duɔ́nɛ̀. Kòò dɔ̀: Kɑ̀ɑ ǹ duɔ́nɛ̀ ɑ bo n duɔ́ mbɑ? 17 Kòò dɔ̀: M bo dɑ duɔ́ ndibɔbii. Kòo nitipòkù dɔ̀: Ɛ̃ɛ̃, ɑ́ nɛ́ dɔú nhɑ kpɛrɛ mɑrɛ̀, kɑ̀ɑ duɔnní dìì mɔ̀nnì dibɔbii ɑ́ dɛ̀ tùótɛ́. 18 Kòò dɔ̀: N yóó dɑ duɔ́ mbɑ? Kòò dɔ̀: A cɑnnimɛ̀ nɛ̀ ɑ ɔ̃ũ nɛ̀ ɑ pɑ̀ɑ̀ti.

Kòo dɛ̀ nhò duɔ́, kóò duɔ́nɛ̀, kòo púó, 19 kɛ́ítɛ́ kɛ́kò nkɛ́dɑ́tɛ́ kuyɑ̀ɑ̀kù kɛ́dɑ́ɑ́tí tikúpoyɑ̀ɑ̀tì. 20 Kɛ̀ Sudɑɑ tɔ̃nnɛ̀nní tɛbuɔtɛ̀ o nɛ́po Idɑɑ Adudɑmmu kou kòò bo cɔutóo o nɛntì, bɑ́ wè í nhò yɑ̀, 21 kɛ́bekɛ dɛborɛ̀ kɔbɛ kɛ dɔ̀: Yé onitipòkù wèè dɔuti dɔutinɛ̀ bɛnitidɑɑbɛ̀, kɛ ɔ̃ nkɑrì diɛ? Kɛ̀ bɛ̀ dɔ̀: Onitipòkù mɔù í buotɛ́ diɛ ndiyiè mɑrì kɛ dɔuti dɔutinɛ̀ bɛnitidɑɑbɛ̀.

22 Kòo wɛ̃tɛ kɛ́nɑ́kɛ́ Sudɑɑ kɛ dɔ̀: N yí ò yɑ̀, kɛ̀ bɛ̀ɛ̀ dɛ̀ bo kɛ̀ bɛ̀ tu onitipòkù mɔù ketɛ́ kɛ í dɛ̀ buotɛ́ diyiè mɑrì kɛ dɔuti dɔutinɛ̀ bɛnitidɑɑbɛ̀. 23 Kɛ̀ Sudɑɑ dɔ̀: Wèe kɔtɛnɛ̀ tinɛntì, ti bɑ́ɑ́ yóu kɛ̀ bɛ̀ ti dɑɑ́, n dɑ duɔ́mmu tɛbuɔtɛ̀ kɑ̀ɑ kɔ̀tɛ koò mɔ̀ńtɛ́.

24 Kɛ̀ dɛ̀ mmɔkɛ bɛtɑ̃̀ɑ̃̀bɛ̀ bɛ̀tɑ̃ɑ̃ti, kɛ̀ bɛ̀ɛ nɑ́kɛ́ Sudɑɑ kɛ dɔ̀: A cɔ̀kù dɔuti dɔutinɛ̀ bɛnitidɑɑbɛ̀ mbɛ kɛ pùó. Kòò dɔ̀: Dennɛnní we kóò cɔ́u.

25 Kɛ̀ bɛ̀ɛ ò dènnɛnní, kòo tɔ̃ nkɛ̀ bɛ̀ɛ nɑ́kɛ́ o cɔ̀kù Sudɑɑ kɛ dɔ̀: N dɑ bɑ́ɑ́mmu, bɑntɛ́ wèè te mɛcɑnnimɛ̀ miɛ nnɛ̀ kuhɔ̃ũ nɛ̀ ku mpɑ̀ɑ̀ti, weè m̀ pòńnɛ́.

26 Kɛ̀ Sudɑɑ bɑntɛ́ tinɛntì, kɛ́bɛ́i nkɛ́ dɔ̀: Ò tũ̀nnɛmu ikuɔ́ kɛ m pɛ̃ɛ̃tɛ́, n do dò nkóò duɔ́mmu n kóo dɑpɑ̀ɑ̀ nSedɑɑ kòo yenkɛ, m mɛ̀ nyí wè nhò duɔ́.

Sudɑɑ tɛ̃́nkɛ í nhò duɔ́nɛ̀.

27 Kòò nyóó pɛitɛ́, kɛ́pɛitɛ́ itɑ́ɑ́tɛ́bí. 28 Kɛ̀ dɛketirɛ̀ɛ dennɛní dɛ bɑkù, wèè pɛinko kòo dɛ̀ ũ̀ńnɛ́ mupɑ̀ɑ̀konwũɔ̃́ nkɛ dɔ̀: Diɛ ndɛɛ̀ tu dɛketirɛ̀.

29 Kɛ̀ dɛ̀ɛ wɛ̃tɛ kɛ́tɛ̃́nnɔ́ɔ dɛ bɑkù, kɛ̀ dɛtɛrɛ̀ɛ yɛ̀nní.

Kɛ̀ Sudɑɑ dɛ̀ yu kɛ dɔ̀ Pedɛsi (dɛ̀ɛ̀ tu Okpetíwè). 30 Dɛ kó difɔ̃nkúò kɛ̀ bɛ̀ do ũ̀ńnɛ́ dɛ̀ mupɑ̀ɑ̀konwũɔ̃́ nkɛ̀ dɛ̀ɛ yɛ̀nní, kɛ̀ bɛ̀ɛ dɛ̀ yu kɛ dɔ̀ Sedɑɑ.

39

Sosɛfu bomɛ̀ Esibiti Potifɑɑ cĩ́ɛ̃̀tɛ̀

1 Kɛ̀ Isimɑyɛɛribɛɛ kɔtɛnɛ̀ Sosɛfu Esibiti, kóò fìtɛ́nɛ̀ Potifɑɑ, Esibiti ɛì kou. Potifɑɑ do tu tɛkpɑ̀ɑ̀tìcĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kóo kótì nwe kɛ bɑkɛ́ tihɑ̃ɑ̃pɔ̀ntì tìì Esibiti kóo kpɑ̀ɑ̀tì. 2 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nni mbonɛ̀ Sosɛfu, kòò dɔ̀ɔ̀ dɛ̀, dɛ̀ɛ yie, kòò ḿbo o yiɛ̀ ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀. 3 Kòo yiɛ̀ Potifɑɑ yɑ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nhò bonɛ̀mɛ̀ kòò dɔ̀ɔ̀ri dɛ̀ dɛmɔu yíé, 4 kóò pɛ́nsìrì kóò duɔ́ mmutɔ̃mmú o cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kóò bɑ̀nnɛ o kpɛrɛ dɛmɔu. 5 Nɛ̀ Sosɛfu kpɛ́í nkɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie ndɔ̀ɔ̀ Potifɑɑ mɛsɑ̀ɑ̀, kòò kpɛrɛ dɛmɔu nɛ̀ o pɑɑ nkɛ̀ dɛ̀ nyíé. 6 Kɛ̀ Potifɑɑ túótɛ́ o kpɛrɛ dɛmɔu kɛ́ dɛ̀ bɑ̀nnɛ Sosɛfu, ò tɛ̃́nkɛ í ndɔɔri mùmɑmù kɛ̀ dɛ̀ í tú ò bo dimɛ̀.

Potifɑɑ pokù dɔ́mɛ̀ Sosɛfuu ò duɔ́nɛ̀

7 Sosɛfu do tú fɛdɑduonfɛ nfɛ kɛ tú odɑsɑ́ɑ́tì, kɛ̀ Potifɑɑ pokùu ò pɛ́nsìrì kóò nɑ̀kɛ́ diyiè mɑrì kɛ dɔ̀: N duɔ́nɛ̀. 8 Kɛ̀ Sosɛfuu yetɛ, kɛ́nɑ́kɛ́ onitipòkù kɛ dɔ̀: N yiɛ̀ nni nyɑ́rímu, kɛ n nií mmutɔ̃mmú mumɔu tɛcĩ́ɛ̃̀tɛ̀ miɛkɛ. 9 Ò í dɛu kɛ m pɛ̃ɛ̃tɛ́ tɛcĩ́ɛ̃̀tɛ̀ tiɛ mmiɛkɛ. Ò í n yetɛnɛ̀ dɛ̀mɑrɛ̀ kɛ̀ dɛ̀ í tú fɔ̃́, kɛ yɛ̃́ ɑ túmɛ̀ o pokù. Dɛ̀ bo yĩ́mɛ kɛ̀ n dɔɔ̀ mɛyɛi ndiɛmɛ̀ miɛ nkɛ́yetɛ́nɛ̀ Kuyie?

10 Kòo nnɑ́ɑ́nnɛ̀ Sosɛfu yɛwe yɛmɔu kɛ tú wèe ò duɔ́nɛ̀, kɛ̀ Sosɛfu yetírí.

11 Diyiè mɑrì kɛ̀ Sosɛfuu tɑ tɛcĩ́ɛ̃̀tɛ̀, kɛ bo pĩ́ mmutɔ̃mmú kɛ sɔ̃́ nhotɔ̃ntì mɔù í bo tɛcĩ́ɛ̃̀tɛ̀ miɛkɛ. 12 Kɛ̀ Potifɑɑ pokùu pĩ́ nho yɑɑ̀bòrì, kɛ dɔ̀: N duɔ́nɛ̀.

Kɛ̀ Sosɛfuu yóu o yɑɑ̀bòrì kɛ́cokɛ́ kɛ́yɛ̀. 13 Kòo nitipòkùu yɑ̀ ò yóumɛ̀ o yɑɑ̀bòrì, kɛ cokɛ́ kɛ yɛ̀, 14 kɛ́yú bɛtɔ̃mbɛ̀ kɛ dɔ̀: Wéntɛ́nɛ̀ n dɔù tɔní Ebedeebɛ botí kou wè kòò ti dɑú, ò kɔ̀tɛní kɛ bo n duɔ́nɛ̀mu, kɛ̀ m mɛ nkuɔ́nko, 15 kòò cokɛ́ kɛ yɛ̀ kɛ yóu o yɑɑ̀bòrì.

16 Kòo nitipòkùu dɔú ndɛ kó diyɑɑ̀bòrì kɛ́mbɑɑ̀ o dɔù bo konnímɛ̀. 17 Kòo konní kòò mɛ nhò nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Ebedeebɛ botí kó kudɑɑkù ɑ tɔní kù, kuù kɔ̀tɛní m borɛ̀ kɛ bo m pĩ́ nkɛ́duɔ́nɛ̀. 18 Kɛ̀ n kuɔ́nko kɛ̀ kù yóu ku yɑɑ̀bòrì kɛ cokɛ́ kɛ yɛ̀.

Bɛ̀ kpetínnɛ́mɛ̀ Sosɛfu

19 Kòo dɔùu keè dɛ kó tinɑ́ɑǹtì, kɛ̀ dɛ̀ɛ ò yonkɛ mɛdiɛ̀. 20 Kòò duɔ́ nkɛ̀ bɛ̀ɛ pĩ́ nSosɛfu kɛ́kpetínnɛ́ bɛ̀ kpetì dɛ̀ bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ kó tikpetíntì. 21 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nní mbonɛ̀ Sosɛfu kóò dɔ̀ɔ̀ mɛsɑ̀ɑ̀, kɛ̀ kuhɑ̃ɑ̃pɔ̀nkù kùù bɛ̀ bɑ̀ɑ̀ kɛ̀ kùu ò pɛ́nsìrì, 22 kɛ́duɔ́ nkòo mbɑkɛ́ tikpetíntì timɔu dikpetíntou miɛkɛ. Dɛ̀mɑrɛ̀ do ɔ̃ɔ̃ í ndɔ̀ɔ̀ kɛ̀ Sosɛfu í yɛ̃́. 23 Kuhɑ̃ɑ̃pɔ̀nkù kùù bɑɑ tikpetíntì kɛ̀ kùu ò yóu kòò ndɔɔri ò dɔ́mɛ̀, kɛ yɛ̃́ ti Yiɛ̀ nKuyie ndo bonɛ̀mɛ̀ Sosɛfu kòo tɔ̃mmú kérí.

40

Tikpetíntì tìdɛ́tì yɑ̀mɛ̀ tidɔuǹtì

1 Wèè bɑkɛ́ Esibiti kóo kpɑ̀ɑ̀tì nɑɑ̀kɔ̀tìbɛ̀ nɛ̀ wèè bɑkɛ́ bɛ̀ɛ̀ dɔ̀ɔ̀ri pɛ̃́ɛ̃̀bɛ̀, kɛ̀ bɛ̀ɛ cɑɑ̀rɛ̀ okpɑ̀ɑ̀tì. 2 Kòo kpɑ̀ɑ̀tì miɛkɛɛ pɛikɛ tɛkpɑ̀ɑ̀tìcĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kó bɛkótíbɛ̀ bɛmbɛ bɛdɛ́, 3 kòo bɛ̀ kpetínnɛ́, wèè ni bɛ̀ɛ̀ bɑ̀ɑ tikpetíntì o kó dikpetíntou, Sosɛfu kpetí dɛ̀. 4 Kɛ̀ bɛ̀ɛ̀ bɑ̀ɑ tikpetíntì bɛ kóo kótìi bɛ̀ duɔ́ nSosɛfu, kɛ̀ bɛ̀ ḿbo dikpetíntou yɛmɔ̀rɛ̀ mɑyɛ̀ miɛkɛ.

5 Kɛyènkɛ̀ mɑkɛ̀, kɛ̀ wèè bɑkɛ́ okpɑ̀ɑ̀tì nɑɑ̀kɔ̀tìbɛ̀ nɛ̀ wèè bɑkɛ́ pɛ̃́ɛ̃̀ dɔɔ̀rìbɛ̀, kɛ̀ bɛ̀ɛ yɑ̀ tidɔuǹtì, bɑ́ wè kòo kpɛti ncɑ̃́ɑ̃́ ntì dòmmɛ̀. 6 Kɛ̀ dɛ̀ɛ wentɛ́ kɛ̀ Sosɛfuu bɛ̀ yɑ̀ kɛ sɔ̃́ mbɛ ììkɛ̀ sɔ̀ù. 7 Kòo bɛ̀ bekɛ kɛ dɔ̀: Dɛ̀ dòmmɛ kɛ̀ di ììkɛ̀ sɔ̀ù yíe mmiɛ mbotí? 8 Kɛ̀ bɛ̀ dɔ̀: Ti yɑ̀ tidɔuǹtì nti, òmɔù mɛ nyí bo diɛ nwèè bo ti nɑ́kɛ́ tì tu mù. Kɛ̀ Sosɛfu dɔ̀: Kuyie mbo nɑ kɛ́ di nɑ́kɛ́ tì tu mù. Di nɛ́ tì nni nnɑ́kɛ́.

9 Wèè bɑkɛ́ bɛnɑɑkɔ̀tìbɛ̀ kòò dɔ̀: N duɔ́ kɛ yɑ̀ fínyĩ̀ kó mutie mmu kɛ̀ mù cómmú n yììkɛ̀. 10 Kɛ mɔkɛ ibɑkɛ ìtɑ̃ɑ̃ti, kɛ pòrí, kɛ pɛitɛ́ yɛbɛ kɛ̀ yɛ̀ bi. 11 Kɛ̀ ǹ tɔ okpɑ̀ɑ̀tì bòòfɛ̀ kɛ tɔ̃ũ yɛbɛ kɛ niu fɛ miɛkɛ koò duɔ̀. 12 Kɛ̀ Sosɛfu dɔ̀: Ntɛ ɑ kó tidɔuǹtì tu mù: Ibɑkɛ itɑ̃ɑ̃ti tú yɛwe yɛ̀tɑ̃ɑ̃ti ndi. 13 Yɛwe yɛ̀tɑ̃ɑ̃ti kó difɔ̃nkúò okpɑ̀ɑ̀tì bo dɑ kpetɛ́ kɛ́wɛ̃tɛ kɛ́ dɑ cónnɛ́ ɑ fɔ̃̀tìrì, kɑ̀ɑ nhò duɔ̀ mmɛnɑɑ̀ nhɑ sòò dɔ̀ɔ̀rimɛ̀. 14 A nɛ́ nyɛ̃́ n kpɛ́í nhɑ bo di dìì mɔ̀nnì diwɛ̀ì, n dɑ bɑ́ɑ́mmu ɑ́ n dɔɔ̀ mɛsɑ̀ɑ̀ nkɛ́nɑ́kɛ́ okpɑ̀ɑ̀tì n kpɛ́í, kɛ́ n dennɛ dikpetíntou. 15 Bɛ̀ ǹ dɛ̀ìtɛní nɛ̀ muwɛ̃rímú mmu Ebedeebɛ tenkɛ̀ kɛ n tɔní diɛ. Bɑ́ bɛ̀ mɛ nni nkpetímɛ̀ n yí cɑ̀ɑ̀rɛ̀ mùmɑmù.

16 Wèè bɑkɛ́ pɛ̃́ɛ̃̀ dɔɔ̀rìbɛ̀ kòo yɑ̀ Sosɛfu nɑ̀kɛ́mɛ̀ otɔù kó tidɔuǹtì kɛ̀ dɛ̀ wenni, kɛ dɔ̀: N duɔ́nɛ̀ tidɔuǹtì kɛ tɔ titòtòòtì tìtɑ̃ɑ̃ti ndi, kɛ̀ pɛ̃́ɛ̃̀bɛ̀ ɑ̃ dɛ miɛkɛ. 17 Kutòtòkù kùù sɔkɛ́ dɛĩ́nkɛ̀ kɛ̀ kù pìɛ́kɛ́ pɛ̃́ɛ̃̀bɛ̀ bɛbotí bɛbotí okpɑ̀ɑ̀tì nɔnnɛ̀ bɛ̀, kɛ̀ tinɔ̀tì kɔ̀rìní kɛ bɛ̀ sɛ̃ĩ n yuu ĩ́nkɛ̀. 18 Kɛ̀ Sosɛfu dɔ̀: Ntɛ ɑ kó tidɔuǹtì tu mù: Titòtòòtì tìtɑ̃ɑ̃ti tú yɛwe yɛ̀tɑ̃ɑ̃ti ndi. 19 Yɛwe yɛ̀tɑ̃ɑ̃ti kó difɔ̃nkúò okpɑ̀ɑ̀tì bo dɑ féútɛ́, kɛ́ dɑ sɑɑ mmutie kɛ̀ tinɔ̀tì dɑ cɔ.

20 Diyiè tɑ̃ɑ̃́nnì yiè kòo kpɑ̀ɑ̀tìi ɑ̃nnɛ́ o pɛitɛ́yiè kó dibɑnni kɛ́yú o kó bɛtũ̀mbɛ̀, kɛ́kpetɛ́ wèè bɑkɛ́ bɛnɑɑkɔ̀tìbɛ̀ nɛ̀ wèè bɑkɛ́ pɛ̃́ɛ̃̀ dɔɔ̀rìbɛ̀, 21 kɛ́wɛ̃tɛ kɛ́cónnɛ́ wèè bɑkɛ́ bɛnɑɑkɔ̀tìbɛ̀ o fɔ̃̀tìrì, kòo nhò duɔ̀ mmɛnɑɑ̀, 22 kɛ́féútɛ́ wèè bɑkɛ́ pɛ̃́ɛ̃̀ dɔɔ̀rìbɛ̀ kɛ́sɑɑ mmutie, kɛ̀ dɛ̀ɛ dɔ̀ɔ̀ Sosɛfu nɑ̀kɛ́mɛ̀ dɛ kó tidɔuǹtì. 23 Wèè bɑkɛ́ bɛnɑɑkɔ̀tìbɛ̀ kòo yɛ̃̀ nSosɛfu kpɛ́í.

41

Okpɑ̀ɑ̀tì yɑ̀mɛ̀ tidɔuǹtì

1 Kɛ̀ dɛ̀ mmɔkɛ yɛbie nyɛ̀dɛ́ɛ̀, kòo kpɑ̀ɑ̀tìi duɔ́ kɛ́yɑ̀ tidɔuǹtì kɛ bo kukó ndiɛkù Niidi tɑkɛ́, 2 kɛ yɑ̀ inɑ̀ɑ̀kɛ ìyiekɛ̀ kɛ̀ ì wenni kɛ ɑ̃ mɛkùɔ̀, kɛ yɛ̀nní kukó nkɛ diiti timútì. 3 Kɛ̀ itɛì ìyiekɛ̀ ìì í wenni fɛnɔ̀nfɛ̀ kɛ kũ̀ɔ̃ mmɛdiɛ̀ nkɛ̀ ìi yɛ̀nní kɛ́sɔ̃́ntóo itɛì kukó mbɛ̀nnì. 4 Kɛ̀ ìì í wenni kɛ kũ̀ɔ̃ nkɛ̀ ìi cɑ́ɑ́kɛ́ ìì wenni kɛ ɑ̃ mɛkùɔ̀. Kòo entɛ.

5 Kòo kpɑ̀ɑ̀tìi wɛ̃tɛ kɛ́duɔ́ kɛ́yɑ̀ kuyòùkù kùmɑ́ɑ̀ kɛ̀ kù òtɛ tiyòùtì tìyiekɛ̀. 6 Kɛ̀ kuyòùkù tɛkù òtɛ tiyòùtì tìyiekɛ̀ tìì pɔɔ̀, kɛ̀ diyiè yìɛ̀ní kɛ̀ɛ̀ bíɛ́kɛ̀ kó kuyɑɑkù tì potɛ́ kɛ̀ tì mɔ̀tɛ́. 7 Kɛ̀ tìi mɑɑ́nko titɛtì tìyiekɛ̀ tìì wenni kɛ ɑ̃ mɛbii. Kòo entɛní kɛ́ nsɔ̃́ ntidɔuǹtì nti.

8 Kɛ̀ dɛ̀ɛ ò di, kɛ̀ dɛ̀ɛ wentɛ́ kòo yú Esibiti ɛì kó bɛnitinɔ̀mbɛ̀ nɛ̀ mɛciì nyɛmbɛ̀, kɛ́ bɛ̀ nɑ̀kɛ́ o dɔuǹtì. Òmɔù mɛ nyí nnɑ kóò nɑ̀kɛ́ dɛ kó tidɔuǹtì tu mù. 9 Kɛ̀ bɛnɑɑkɔ̀tìbɛ̀ kóo kótìi bɛ́i nkɛ dɔ̀: Okpɑ̀ɑ̀tì n dèntɛní ti do dɑ cɑ̀ɑ̀rɛ̀mɛ̀, 10 kɑ̀ɑ miɛkɛɛ ti pɛikɛ mí nnɛ̀ pɛ̃́ɛ̃̀ dɔɔ̀rìbɛ̀ kóo kótì, kɑ̀ɑ ti kpetínnɛ́ wèè bɑkɛ́ tikpetíntì o kó dikpetíntou. 11 Kɛ̀ tí yɑ̀ tidɔuǹtì kɛyènkɛ̀ kɛ̀mɑ́ɑ̀ bɑ́ wè kòo kpɛti ncɑ̃́ɑ̃́ ntì bɛnkú mù. 12 Kɛ sɔ̃́ nhodɑpɑ̀ɑ̀ mmɔù dɛ̀ bo, kɛ tú Ebedeebɛ botí kou, wèè bɑkɛ́ bɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ o kó kudɑɑkù. Kɛ̀ tí ò nɑ̀kɛ́ dɛ kó tidɔuǹtì, kòo nɑ́kɛ́ bɑ́ tì tì tu mù.

13 Kɛ̀ dɛ̀ɛ dɔɔ̀ kɛ́ndò nhò ti nɑ̀kɛ́mɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ɛ wɛ̃tɛ kɛ́ n cónnɛ́ n fɔ̃̀tìrì, kɛ́kuɔ otɔù.

Sosɛfu nɑ̀kɛ́mɛ̀ okpɑ̀ɑ̀tì dɔuǹtì tu mù

14 Mɛm̀mɛ, kɛ̀ Esibiti kóo kpɑ̀ɑ̀tìi duɔ́ nkɛ̀ bɛ̀ɛ kɔtɛ mɛcɑ̃ɑ̃ nkɛ́dennɛní Sosɛfu dikpetíntou, kóò kuó, kóò cèètɛ tiyɑ̀ɑ̀tì, kóò kɔ̀tɛnɛ̀ okpɑ̀ɑ̀tì borɛ̀. 15 Kòo kpɑ̀ɑ̀tì dɔ̀: N yɑ̀ tidɔuǹtì mɑtì nti, òmɔù mɛ nyí nɑ kɛ n nɑ̀kɛ́ tì tu mù. Kɛ̀ n kèè kɛ̀ bɛ̀ tu, kɛ̀ bɛ̀ dɑ nɑ̀kɛ́ tidɔuǹtì ɑ ɔ̃ɔ̃ nɑ́kɛ́mu tì tu mù. 16 Kɛ̀ Sosɛfu dɔ̀: Míì í yóó dɑ nɑ́kɛ́, Kuyie nkuù yóó dɑ nɑ́kɛ́ ɑ dɔuǹtì tu mù. 17 Kòo kpɑ̀ɑ̀tì dɔ̀: N yɑ̀ tidɔuǹtì nti kɛ bo kukó ndiɛkù Niidi tɑkɛ́, 18 kɛ yɑ̀ inɑ̀ɑ̀kɛ ìyiekɛ̀ kɛ̀ ì wenni kɛ ɑ̃ tikɔ̃̀ntì kɛ̀ ì yɛ̀nní kɛ diiti timútì. 19 Kɛ̀ itɛì ìyiekɛ̀ ìì í wenni fɛnɔ̀nfɛ̀ kɛ kũɔ̃nnì kɛ̀ ì yɛ̀nní, m mu nyí yɑ̀ dɛ kó inɑ̀ɑ̀kɛ botí Esibiti miɛkɛ. 20 Kɛ̀ ìì í wenni fɛnɔ̀nfɛ̀ kɛ kũɔ̃ nkɛ̀ ì cɑ̀ɑ́kɛ́ iketiyì ìì wenni kɛ ɑ̃ mɛkùɔ̀. 21 Kɛ bɑɑ ndò nyì do dòmmɛ̀ kɛ kũɔ̃nnì, mɛm̀mɛ kɛ̀ ǹh entɛní. 22 Kɛ̀ n wɛ̃tɛ kɛ́yɑ̀ tidɔuǹtì tɛtì kɛ̀ kuyòùkù kùmɑ́ɑ̀ òtɛ tiyòùtì tìyiekɛ̀, kɛ̀ tì ɑ̃ mɛbii nkɛ wenni. 23 Kɛ̀ kutɛkùu yɛ̀nní kɛ́otɛ tiyòùtì tìyiekɛ̀ tìì pɔɔ̀ kɛ̀ diyiè yìɛ̀ní kɛ̀ɛ̀ bíɛ́kɛ̀ kó kuyɑɑkù tì potɛ́ kɛ̀ tì mɔ̀tɛ́. 24 Tìì mɛ mpɔɔ̀ kɛ̀ tìi mɑɑnko titɛtì tìyiekɛ̀ tìì wenni kɛ ɑ̃ mɛbii. Kɛ̀ n tì nɑ̀kɛ́ bɛnitinɔ̀mbɛ̀, òmɔù mɛ nyí nɑ kɛ n nɑ̀kɛ́ tì tu mù.

25 Kɛ̀ Sosɛfuu nɑ́kɛ́ okpɑ̀ɑ̀tì kɛ dɔ̀: Dɛ kó tidɔuǹtì wɛ̃ ntì tu mù mmu. Kuyie nkuù dɑ bɛnkɛ kù yóó dɔɔ̀mɛ̀. 26 Inɑ̀ɑ̀kɛ ìyiekɛ̀ ìì wenni nɛ̀ tiyòùtì tìyiekɛ̀ tìì wenni dɛ̀ tu yɛbie nyɛ̀yiekɛ̀ ndi, tidɔuǹtì tìmɑ́ɑ̀ ndi. 27 Kɛ̀ inɑ̀ɑ̀kɛ ìyiekɛ̀ ìì í wenni fɛnɔ̀nfɛ̀ kɛ kũɔ̃nnì, nɛ̀ tiyòùtì tìyiekɛ̀ tìì pɔɔ̀, kɛ̀ diyiè yìɛ̀ní kɛ̀ɛ̀ bíɛ́kɛ̀ kó kuyɑɑkù ti potɛ́ kɛ̀ tì mɔ̀tɛ́, dɛ̀ tu yɛbie nyɛ̀yiekɛ̀ nyɛ, dikònnì kpɛyɛ. 28 M mɛ ndɑ nɑ̀kɛ́ tì, Kuyie nkuù dɑ bɛnkɛ kù yóó dɔɔ̀ tì. 29 Yɛbie nyɛ̀yiekɛ̀ yó ntú tidiitì kpɛyɛ nyɛ Esibiti kó kɛtenkɛ̀ kɛmɔu. 30 Dɛ kó difɔ̃nkúò kɛ̀ yɛbie nyɛ̀yiekɛ̀, dikònnì kpɛyɛɛ tũnnɛní kɛ́fɛ̃́ũ mbɛnìtìbɛ̀, kɛ̀ bɛ̀ɛ yɛ̃̀ nyɛ̀ɛ̀ do mɔkɛ tidiitì yɛ kpɛ́í. 31 Dɛ kó dikònnì bo ndɛu mɛdiɛ̀, bɛ̀ tɛ̃́nkɛ bɑ́ nyɛ̃́ kɛ dò ntidiitì do bo. 32 A yɑ̀ dɛ kó tidɔuǹtì kucɛ mɛ̀dɛ́mɛ̀ kɛ̀ dɛ̀ bo bɛnkɛ kɛ dò nKuyie nkuù dɔ́ kɛ́ dɛ̀ dɔ̀ɔ̀, kù mɛ nyí yóó ɔɔtɛ kù bo dɛ̀ dɔ̀ɔ̀mɛ̀. 33 Okpɑ̀ɑ̀tì bɑ̀mbɑ̀ mmiɛ nhɑ́ yɑ̀ onìtì wèè ciì, kóò nií nhEsibiti tenkɛ̀, 34 kɛ́wɑɑ́ mbɛnìtìbɛ̀ dɛ kó yɛbie nyɛ̀yiekɛ̀ tidiitì kpɛyɛ miɛkɛ, kɛ̀ bɛ̀ níí kɔ̃ṹ tidiitì kɛ̀ tiyɔ̀tì bo tìnùmmù bɛ̀ɛ dɛitɛ kùmɑ́ɑ̀ kɛ́cɑ̃́nnɛ́. 35 Duɔ́ nkɛ̀ bɛ̀ɛ wɑɑ́ ntidiitì tibotí tibotí dɛ kó yɛbie nsɑ̀ɑ̀yɛ̀ miɛkɛ kɛ́ɑ̃nnɛ́ yɛbuɔ, kɑ̀ɑ ndɑkɛ dɛ kpɛ́í nkɛ̀ bɛ̀ ntì bɑ̀ɑ. 36 Kɛ̀ dɛ kó tidiitì ḿbo, kɛ̀ yɛbie nyɛ̀yiekɛ̀ dikònnì kpɛyɛ tùɔ̀kɛní dì bɑ́ɑ́ kuɔ bɛnìtìbɛ̀.

Sosɛfu nɑɑ́mmɛ̀ okpɑ̀ɑ̀tì kóo tũ̀ntì Esibiti

37 Dɛ mɔ̀nnì okpɑ̀ɑ̀tì nɛ̀ o tũ̀mbɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ɛ pɛ́nsìrì dɛ kó tinɑ́ɑǹtì. 38 Kòo kpɑ̀ɑ̀tì dɔ̀: Ti bɑ́ɑ́ pɛ́tɛ́ onìtì mɔù wèè dònnɛ̀ yie, kɛ̀ Kuyie nYɑɑ́ nhò pìɛ́kɛ́.

39 Mɛm̀mɛ ò nɑ̀kɛ́mɛ̀ Sosɛfu kɛ dɔ̀: Kuyie mmɛ̀ ndɑ bɛnkɛmɛ̀ dɛmɔu, òmɔù í bo wèè mɔ̀kɛ mɛyɛ̀mmɛ̀ kɛ ciì kɛ dɑ dònnɛ̀. 40 Fɔ̃́ɔ̃̀ yó mbɑkɛ́ nh ɛì dimɔu, kɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ bɛmɔu nyíé nhɑ kpɛti, n kpɑ̀ɑ̀tì yètìrì diì mɑ́ɑ̀ yó nte kɛ̀ nni ndɑ dɛunɛ̀. 41 N dɑ duɔ́mmu muwɛ̃rímú, kɑ̀ɑ bo mbɑkɛ́ Esibiti omɔu.

42 Kòo kpɑ̀ɑ̀tìi ṹtɛ́ mukpɑ̀ɑ̀tìmɑ́mɑ́ɑ́ nho nɔ̀ùtɛ̀ kɛ́ṹnnɛ́ Sosɛfu, kóò dɑ̀tínnɛ́ tiyɑɑ̀kpetì, kóò dùú mmɛsɔɔfĩmmɛ, 43 kóò dèe ntɛkpɑ̀rìsɑ̃ntɛ̀ kɛ̀ tɛ̀ ntũ nho kpɛtɛ, kɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ pĩɛ̃kù kɛ tú: Ǹninkunɛ̀. Mɛm̀mɛ okpɑ̀ɑ̀tì duɔ́mmɛ̀ Sosɛfu muwɛ̃rímú kòo bɑɑtɛ́ dihɛì.

44 Kòo kpɑ̀ɑ̀tìi nɑ́kɛ́ Sosɛfu kɛ dɔ̀: Míì tu Esibiti kóo kpɑ̀ɑ̀tì, òmɔù bɑ́ɑ́ dɔɔ̀ tìmɑtì Esibiti miɛkɛ kɑ̀ɑ í duɔ́ ndinùù.

45-46 Kòo kpɑ̀ɑ̀tìi yú Sosɛfu Esibiti kó diyètìrì kɛ dɔ̀ Sɑfidɑti-Pɛnnɛɑ, kóò puó Asenɑti dihɛì kóo kótì Potifedɑɑ, Onni ɛì kó ikuɔ́ nìùtì kóo sɑpɑ̀ɑ̀.

Sosɛfu do yóó tũnnɛ okpɑ̀ɑ̀tì kɛ mɔkɛ yɛbie nsipísìtɑ̃ɑ̃ti ndi, kɛ́ítɛ́ kɛ́ce nhEsibiti kó dihɛì dimɔu. 47 Yɛbie nyɛ̀yiekɛ̀ tidiitì kpɛyɛ miɛkɛ kɛ̀ tidiitìi piɛ́ mɛdiɛ̀. 48 Kɛ̀ Sosɛfuu cuɔ́ tidiitì dɛpɑɑ nkɛ́cũɔ̃́ yɛbuɔ yɛhɛkɛ̀ diɛyɛ̀ miɛkɛ. 49 Kɛ̀ Sosɛfuu koú kɛ́koú tidiitì kɛ̀ dɛ̀ nsũ kɛ́ndò ndɑ̀mɛ́ɛ̀rì nùù kó mubirímú kɛ̀ bɛ̀ɛ yĩɛ̃kɛ bɛ̀ bo nkɑɑ̀mmɛ̀.

50 Kɛ̀ dikònnì kó yɛbie nní nkpɑɑní kɛ̀ Sosɛfu pokù Asenɑti, Potifedɑ birɛɛ ò pɛitɛ́ initidɑbí ìdɛ́ì. 51 Kɛ̀ Sosɛfuu yú dɛketirɛ̀ kɛ dɔ̀: Mɑnɑnsee kɛ yɛ̃́ Kuyie nhò teemmɛ̀ kòò yɛ̃̀ mmɛfɛ̃́ṹtímɛ̀ nɛ̀ ò yɑ̀tɛnɛ̀mɛ̀ o kɔbɛ, 52 kɛ́yú dɛdɛ́rɛ̀ kɛ dɔ̀ Efɑdɑimmu kɛ yɛ̃́ Kuyie nhò teemmɛ̀ kòò piɛ́ ibí ò di dìì ɛì mɛsémmɛ̀.

53 Kɛ̀ yɛbie nyɛ̀yiekɛ̀ tidiitì kpɛyɛɛ pɛ̃ɛ̃tɛ́. 54 Kɛ̀ yɛbie nyɛ̀yiekɛ̀ dikònnì kpɛyɛɛ tuɔkɛní kɛ́ndònnɛ̀ Sosɛfu tì nɑ̀kɛ́mɛ̀. Kɛ̀ tidiitì bɑɑ mbo Esibiti miɛkɛ. 55 Kɛ̀ dikònnìi pĩ́ nhEsibiti ɛì kɔbɛ bɛmɔu kɛ̀ bɛ̀ɛ kɔtɛ kɛ́yɑ̀ okpɑ̀ɑ̀tì, kòò dɔ̀: Kɔtɛnɛ̀ kɛ́yɑ̀ Sosɛfu, kòò di nɑ̀kɛ́ tì, di ti ndɔɔ̀. 56 Kɛ̀ dikònnìi tɑ dihɛì kɛ̀ Sosɛfuu dennɛní tidiitì, kɛ́nfiitinɛ̀ Esibiti kɔbɛ, kɛ̀ dikònnì dɔ̀kɛ dɛ́úkú. 57 Kɛ̀ yɛhɛkɛ̀ yɛmɔu kɔbɛ ńkɔrìní Esibiti Sosɛfu borɛ̀ kɛ do ntidiitì, kɛ yɛ̃́ dikònnì do tɑmɛ̀ titentì timɔu ndi.

42

Sɑkɔbu tɔ̃mmɛ̀ o bí Esibiti kɛ̀ ì bo dontɛ́ tidiitì

1 Mɛm̀mɛ kɛ̀ Sɑkɔbuu keè tidiitì bomɛ̀ Esibiti kɛ́nɑ́kɛ́ o bí kɛ dɔ̀: Dɛ̀ dòmmɛ kɛ̀ di kɑri kɛ wúó nditɔbɛ̀? 2 N yo kɛ̀ bɛ̀ tu tidiitì bo Esibiti. Kɔtɛnɛ̀ kɛ́dontɛ́ní, kɛ̀ tí nyo nkɛ́nfòù, kɛ bɑ́ɑ́ kú.

3 Kɛ̀ Sosɛfu kó bɛkótíbɛ̀ tɛpíítɛ̀ɛ kɔtɛ Esibiti kɛ bo dontɛ́ní tidiitì. 4 Sɑkɔbu mɛ nyí nyie nkɛ̀ Bɛnsɑmɛɛ, Sosɛfu nɑntɛ̀ nnɛí. Ò do yĩɛ̃̀kù mɛyɛi mmɑmɛ̀ yɑ̀ɑ̀ bo ò tùɔ̀kɛnímɛ̀ mmɛ. 5 Kɛ̀ Sɑkɔbu bíi ítɛ́, kɛ́nɛinɛ̀ bɛ̀ɛ̀ múnkɛ kɔrì mudidommu Esibiti, kɛ yɛ̃́ dikònnì do bomɛ̀ Kɑnnɑhɑ̃ɑ̃.

Sosɛfu mɑ̀ɑ́nɛ̀mɛ̀ o kó bɛkótíbɛ̀

6 Sosɛfu weè do bɑkɛ́ dihɛì, kɛ̀ weè fiitinɛ̀ bɛpɔ̀ɔ̀bɛ̀ tidiitì, kòo kó bɛkótíbɛ̀ɛ tuɔkoo kɛ́nínkóo o ììkɛ̀. 7 Kɛ̀ Sosɛfuu yɑ̀ o kó bɛkótíbɛ̀ kɛ́ bɛ̀ bɑntɛ́, kɛ́dɔɔ̀ kɛ́ndò nwè í bɛ̀ bɑntɛ́, kɛ́ bɛ̀ bɛ́innɛ̀ mɛkperímɛ̀ kɛ dɔ̀: Di yɛ̀nní dɛ? Kɛ̀ bɛ̀ dɔ̀: Ti yɛ̀nní Kɑnnɑhɑ̃ɑ̃ nwe, kɛ dɔ́ kɛ́dontɛ́ tidiitì.

8 Sosɛfu yie do bɛ̀ bɑntɛ́mu, bɛmbɛ mɛ nyí nhò bɑntɛ́. 9 Kɛ̀ Sosɛfuu dentɛní ò do yɑ̀ tìì dɔuǹtì, kɛ́ bɛ̀ nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Di tú bɛnitiyɛibɛ mbɛ, kɛ kɔ̀tɛní kɛ bo yɑ̀ dihɛì cĩĩnnì kùù píkù. 10 Kɛ̀ bɛ̀ dɔ̀: Áɑ̀, ti yiɛ̀, ti kɔ̀tɛní kɛ bo dontɛ́ tidiitì nti. 11 Ti tú onìtì omɑ́ɑ̀ kó ibí nyi, kɛ tú bɛnitisɑ̀ɑ̀bɛ̀, ti í tú bɛnitiyɛibɛ. 12 Kɛ̀ Sosɛfu dɔ̀: Bìtì! Di kɔtɛní kɛ bo yɑ̀ dihɛì cĩĩnnì kùù píkù nku. 13 Kɛ̀ bɛ̀ dɔ̀: Mɛɛ̀ dɔkɛ. Ti do bo bɛnìtìbɛ̀ tɛpíítɛ̀ nɛ̀ bɛ̀dɛ́bɛ̀ ndi, ti cicɛ ti pɛitɛ́mɛ̀ Kɑnnɑhɑ̃ɑ̃. Kòo sɑ́m̀pɔ́ù kpɑɑ́ tɛcĩ́ɛ̃̀tɛ̀ ti cicɛ borɛ̀, kòo tɔù feti. 14 Kɛ̀ Sosɛfu dɔ̀: M bɑɑ di nɑ́ɑ́mmu kɛ tú di tú bɛnitiyɛibɛ mbɛ. 15 Di nɑntɛ̀ sɑ́m̀pɔ́tɛ̀ bo tuɔkɛní dìì mɔ̀nnì m bo dɛ m bɑntɛ́ di nɑ́ɑ́mmɛ̀ timɔ́mmɔnti. Míì bɛ́i nnɛ̀ okpɑ̀ɑ̀tì kó diyètìrì. 16 Di yó nkpetímu diɛ nkòo mɔù mɑ́ɑ̀ kò nkɛ́yúní di nɑntɛ̀. Mɛm̀mɛ ti bo bɑntɛ́mɛ̀ di nɑ́ɑ́mmɛ̀ timɔ́mmɔnti kɛ mɛɛ̀ dɔkɛ m bɛ́immu nɛ̀ okpɑ̀ɑ̀tì kó diyètìrì kɛ tú di kɔ̀tɛní kɛ bo pɑɑtɛ́ dihɛì ndi.

17 Mɛm̀mɛ kòo bɛ̀ kpetínnɛ́ yɛwe yɛ̀tɑ̃ɑ̃ti. 18 Diyiè tɑ̃ɑ̃́nnì yiè kɛ̀ Sosɛfu dɔ̀: Dɔɔ̀nɛ̀ n yóó di nɑ́kɛ́ tì kɛ́nfòù kɛ yɛ̃́ n démɛ̀ Kuyie nku. 19 Kɛ̀ di mɛ̀nkɛ tú bɛnitisɑ̀ɑ̀bɛ̀ mbɛ di kóò mɔù nkpɑɑ́ kpetí, kɛ̀ bɛsɔmbɛɛ tɔ tidiitì kɛ́kò nkɛ́duɔ́ ndi cɛ̃́ĩ kɔbɛ kɛ̀ bɛ̀ɛ di. 20 Kɛ̀ dí tɔní di nɑntɛ̀, kɛ̀ m bɑntɛ́ di nɑ́ɑ́mmɛ̀ timɔ́mmɔnti, kɛ dí cootɛ́.

Kɛ̀ bɛ̀ɛ yie nhò yĩ́ mù, 21 kɛ́nnɑ́ɑ́ mbɛmɑ́ɑ̀ kɛ tú: Ti dɔ̀ɔ̀ mɛ̀ɛ̀ yɛi nti nɑntɛ̀ mɛɛ̀ te kɛ̀ bɛ̀ ti kpetí, ò do kuɔ̀mmu kɛ ti békú mɛcĩ́ɛ̃́mmɛ̀ kɛ̀ tí yetɛ, dɛɛ̀ ti tùɔ̀kɛní di mmɔ̀nnì.

22 Kɛ̀ Dubɛnni dɔ̀: N do di nɑ̀kɛ́mu kɛ̀ ǹ dɔ̀, ti bɑ́ɑ́ dɔɔ̀ mɛyɛi ndɛbirɛ, kɛ̀ dí yetɛ. Mɛɛ̀ yɛi nkó tiyeti tiì tùɔ̀kɛní.

23 Bɛ̀ do í yɛ̃́ kɛ do nSosɛfu yo bɛ̀ tu mù. Kɛ yɛ̃́ ò do ɔ̃ mbɛ̀ nɑ̀ɑ́nnɛ̀mɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ tùònkomu. 24 Kɛ̀ Sosɛfuu kɛntɛ́ kɛ́kuɔ́, kɛ́wɛ̃tɛní kɛ́pĩ́ nSimmɛɔ̃ɔ̃ bɛ ììkɛ̀ kɛ́kpetínnɛ́.

Sɑkɔbu bí kònnɛ̀mɛ̀ tidiitì Kɑnnɑhɑ̃ɑ̃

25 Kɛ̀ Sosɛfu dɔ̀: Bɛ̀ɛ píɛ ntidiitì bɛ yɔ̀tì, kɛ́wɛ̃tɛ kɛ́ bɛ̀ tɛ̃̀ńnɛ́ bɛ díítí bɛ yɔ̀tì miɛkɛ, kɛ́ bɛ̀ duɔ́ mmudiì kucɛ kpɛ́í. Kɛ̀ bɛ̀ɛ mɛ̀ ndɔ̀ɔ̀. 26 Kɛ̀ bɛ̀ɛ boú bɛ diitì sɑ̃mmɑrímúbɛ̀ ĩ́nkɛ̀ kɛ́kétɛ́.

27 Bɛ̀ yóó yié ndɛ̀ kucɛ kòò mɔù bɛ miɛkɛ boutɛ́ kuyɔ̀rìkù kɛ bo duɔ́ nsɑ̃mmɑrímú mudiì kɛ́yɑ̀ idíítí kuyɔ̀rìkù nùù, 28 kɛ́nɑ́kɛ́ o tebìí kɛ dɔ̀: Bɛ̀ ǹ tɛ̃̀ńnɛ́ idíítí! Ntɛ i kuyɔ̀rìkù miɛkɛ.

Kɛ̀ kufɔ̃wɑɑ́ mbɛ̀ pĩ nkɛ̀ bɛ kɔ̃̀ntì nhɑu. Kɛ̀ bɛ̀ dɔ̀: Kuyie nti dɔ̀ɔ̀ bɑ!

29 Kɛ̀ bɛ̀ɛ tuɔkɛ bɛ cicɛ Sɑkɔbu borɛ̀ Kɑnnɑhɑ̃ɑ̃, kóò nɑ̀kɛ́ dɛ̀ɛ̀ kó dimɑ̀ɑ̀ dɔ̀ɔ̀. 30 Kɛ dɔ̀: Onìtì wèè bɑkɛ́ dɛ kó dihɛì, wè ti kpɑnnɛ̀mu kɛ yɛ̃ nti tú bɛnitiyɛibɛ, kɛ dɔ́ kɛ́pɑɑtɛ́ dihɛì kɛ́ dì pɔ̀ntɛ. 31 Kɛ̀ ti yĩ: Ti í kɔ̀tɛní kɛ bo pɑɑtɛ́ dihɛì, ti tú bɛnitisɑ̀ɑ̀bɛ̀ mbɛ. 32 Ti do bo bɛnìtìbɛ̀ tɛpíítɛ̀ nɛ̀ bɛ̀dɛ́bɛ̀ ndi ti cicɛ ti pɛitɛ́mɛ̀, kòo sɑ́m̀pɔ́ù kpɑɑní tɛcĩ́ɛ̃̀tɛ̀ ti cicɛ borɛ̀ Kɑnnɑhɑ̃ɑ̃, kòo tɔù feti. 33 Kòò dɔ̀: Di bo yĩ́mɛ kɛ̀ m bɑntɛ́ di túmɛ̀ bɛnitisɑ̀ɑ̀bɛ̀. Yóunɛ̀ di kóò mɔù kòo nkpɑɑ́ m borɛ̀, kɛ̀ dí wɑɑ́ ntidiitì kɛ́kò nkɛ́duɔ́ ndi cɛ̃́ĩ kɔbɛ kɛ́tɔní di nɑntɛ̀. 34 Dɛ mɔ̀nnì ndi, m bo bɑntɛ́mɛ̀ kɛ dò ndi í tú bɛnitiyɛibɛ kɛ tú bɛnitisɑ̀ɑ̀bɛ̀, kɛ di tɛ̃́nnɛ́ di tebitɛ kɛ̀ di ce ndihɛì dimɔu di dɔ́ mɛ̀ɛ̀ botí.

35 Mɛm̀mɛ kɛ̀ bɛ̀ɛ yóótɛ́ tidiitì, bɑ́ wè kòo yɑ̀ o díítí o yɔ̀rìkù miɛkɛ, kɛ̀ kufɔ̃wɑɑ́ mbɛ̀ pĩ mbɛmbɛ nɛ̀ bɛ cicɛ Sɑkɔbu. 36 Kɛ̀ Sɑkɔbu dɔ̀: Di yóó deè m bí nyi. Sosɛfu í kpɑɑ́, kɛ̀ bɛ̀ pĩ nSimmɛɔ̃ɔ̃ kɛ̀ di wɛ̃̀tɛ kɛ dɔ́ kɛ́túótɛ́ Bɛnsɑmɛɛ. Dɛ kó mɛyɛi mmɛmɔu duò míì yuu ĩ́nkɛ̀.

37 Kɛ̀ Dubɛnni dɔ̀: Kɛ̀ n yí wɛ̃̀tɛnɛ̀ní Bɛnsɑmɛɛ, ɑ kuɔ m bí idɛ́. N duɔ́ nwe kɛ̀ n yóó ò wɛ̃̀tɛnɛ̀nímu. 38 Kɛ̀ Sɑkɔbu dɔ̀: M birɛ bɑ́ɑ́ di nɛinɛ̀. Kɛ̀ mɛyɛi mmɑmɛ̀ dɛ̀ tùɔ̀kɛní kucɛ dí dɔɔ̀ bɑ? Di bɑ́ ntɑnnɛ́ kudɔnkù mí nhodɑkótì nɛ̀ tiyùpɛ́ítì.

43

Bɛ̀ kɔ̀tɛnɛ̀mɛ̀ Bɛnsɑmɛɛ Esibiti

1 Kɛ̀ dikònnì bɑɑ nsɔkɛ́ kɛ dɛ́úkú Kɑnnɑhɑ̃ɑ̃. 2 Sɑkɔbu nɛ̀ o bí kɛ̀ bɛ̀ɛ deè tidiitì bɛ̀ sòò dontɛ́ní tì Esibiti, kɛ̀ Sɑkɔbu dɔ̀: Wɛ̃tɛnɛ̀ kɛ́dontɛ́ní tidiitì. 3 Kɛ̀ Sudɑɑ dɔ̀: Dɛ kóo nìtì ti nɑ̀kɛ́mu weti weti kɛ tú kɛ̀ ti í nɛinko ti nɑntɛ̀ ò bɑ́ɑ́ ti cɔutɛ́. 4 Kɑ̀ɑ yie nkɛ̀ ti nɑntɛ̀ bo ti nɛinɛ̀ tí kɔtɛ kɛ́ dɑ dontɛ́ní tidiitì. 5 Kɑ̀ɑ mɛ nyí wè nti duɔ́ nti bɑ́ɑ́ kɔtɛ, kɛ yɛ̃́ wè ti nɑ̀kɛ́mɛ̀ kɛ tú kɛ̀ ti í tɔo ti nɑntɛ̀ ò í yóó ti cɔutɛ́. 6 Kɛ̀ Sɑkɔbu dɔ̀: Bɑ nte kɛ̀ di nɑ̀kɛ́ dɛ kóo nìtì kɛ yɛ̃ ndi nɑntɛ̀ bo? Di cɑ̀ɑ̀rɛ̀mu. 7 Kɛ̀ bɛ̀ dɔ̀: Weè ti bìékɛ́ tinɑ́ɑǹtì pɛ́u ti cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kpɛti kɛ tú: Di cicɛ kpɑɑ́ boɑ̀? Di yɔ̃fũ̀ɔ̃̀ kou mɔù boɑ̀? Kɛ̀ ti tɛ̃̀ńnɛ́ ò ti bekɛ tì. Ti do yɛ̃́mu kɛ dò nhò bo yĩ́ tí tɔní ti nɑntɑ̀ɑ̀? 8 Kɛ̀ Sudɑɑ nɑ́kɛ́ bɛ cicɛ kɛ dɔ̀: N duɔ́ ndɛbirɛ, kɛ̀ tí kɔtɛ, kɛ bɑ́ɑ́ kúnɛ̀ dikònnì, fɔ̃́ nnɛ̀ tínti nɛ̀ ti bí. 9 Mí m bo ndɑkɛ dɛ kpɛ́í nkɛ̀ n yí dɛ̀ wɛ̃̀tɛnɛ̀ní kɛ dɑ duɔ́, nni ntú ocɑɑ̀rìwè ɑ ììkɛ̀ sɑ̃́ɑ̃̀. 10 Kɛ̀ ti do í ɔɔtí nɛ̀ miɛ nti do kɔ̀tɛmu kɛ yĩ kucɛ mɛ̀dɛ́mɛ̀. 11 Kɛ̀ bɛ cicɛ dɔ̀: Kɛ̀ dɛ̀ dò mmɛmmɛ wɑɑ́nnɛ̀ mɛkɔpempemmɛ̀ nɛ̀ mɛcekùɔ̀ nnɛ̀ tihúúntì nɛ̀ mutie nɛ̀ yɛtebɛ bɛ̀ cɑ̀ɑ́ nyɛ̀, kɛ bií pɑ̃ dɛ kóo nìtì. 12 Dí wɑɑ́ nyidíítí tɛì kɛ yíɛ́nɛ̀ di yɑ̀ ì di yɔ̀tì miɛkɛ kɛ́ntɔ, kɛ̀ dɛ̀ yɛ̀mmɛ̀ bɛ̀ yetɛ́mu. 13 Túótɛ́nɛ̀ di nɑntɛ̀ kɛ́wɛ̃tɛ dɛ kóo nìtì borɛ̀. 14 Kuyie mmuwɛ̃rímú mumɔu yiɛ̀ nyóó di teennɛ̀mu kɛ̀ dɛ kóo nìtì dí kuɔ́ mmɛsémmɛ̀, kɛ́ di duɔ́ ndi tebitɛ tɛ̀ɛ̀ kpɑɑní nɛ̀ Bɛnsɑmɛɛ kɛ̀ dí konní. Kɛ̀ m mɛ ndò nkɛ́ pɑɑ̀ m bí nyi, n yì pɑ̀ɑ̀.

Sosɛfu cɔutɛ́mɛ̀ o kó bɛkótíbɛ̀

15 Mɛm̀mɛ kɛ̀ bɛ̀ɛ túótɛ́ yɛpɑ̃rɛ̀ nɛ̀ idíítí kucɛ mɛ̀dɛ́mɛ̀, nɛ̀ Bɛnsɑmɛɛ kɛ́kétɛ́ kɛ́kɔtɛ Esibiti Sosɛfu borɛ̀. 16 Kòo yɑ̀ bɛ̀ nɛínɛ̀mɛ̀ Bɛnsɑmɛɛ kɛ́nɑ́kɛ́ o tɔ̃mbɛ̀ kóo kótì kɛ dɔ̀: Kpɛ̃nnɛ́ bɛ nnìtìbɛ̀ n cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kɛ́kuɔ fɛɔ̃̀fɛ̀ kɛ́bénnɛ́, bɛ̀ yóó di n cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ ntɛ kuyie mɔ̀nnì.

17 Kɛ̀ dɛ kóo nìtìi bɛ̀ tɔ kɛ bo kpɛ̃nnɛ́ Sosɛfu cĩ́ɛ̃̀tɛ̀. 18 Kɛ̀ bɛ̀ ntɑti Sosɛfu cĩ́ɛ̃̀tɛ̀, kɛ̀ bɛ̀ nɑ̀ɑ́ mbɛmɑ́ɑ̀ kɛ tú: Bɛ̀ sòò wɛ̃̀tɛ kɛ́cũɔ̃́ ìì díítí tiyɔ̀tì miɛkɛ iì te kɛ̀ bɛ̀ ti tɑtinɛ̀ diɛ, kɛ bo ti fɛ̃́ũ nkɛ́fekɛ ti sɑ̃mmɑrímúbɛ̀, kɛ́ ti dɔɔ̀ tidɑɑtì. 19 Bɛ̀ tɑti dìì mɔ̀nnì tɛcĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ɛ nɑ́kɛ́ Sosɛfu tɔ̃mbɛ̀ kóo kótì kɛ dɔ̀: 20 Ti yiɛ̀ nti sòò kɔ̀tɛnímu diɛ nkɛ́dontɛ́ tidiitì, 21 kɛ́nkũnti kɛ́ nyóó yié nkucɛ, kɛ́boutɛ́ ti yɔ̀tì, bɑ́ wè kòo yɑ̀ o díítí, kɛ̀ ti ì tɔní imɔu. 22 Ti í yɛ̃́ wèè sòò ì ɑ̃nnɛ́ ti yɔ̀tì miɛkɛ. Ti tɔnímu itɛì kɛ bo wɛ̃tɛ kɛ́dontɛ́ tidiitì. 23 Kòò dɔ̀: Diwɛ̀ì ndi bo, di bɑ́ nyĩɛ̃̀kù. Kuyie ndi cicɛ tũ nkù kuù ɑ̃nnɛ́ idíítí di yɔ̀tì miɛkɛ. N sòò cɔutɛ́mu di yietí ì.

Dɛ mɔ̀nnì kɛ̀ Sosɛfu tɔ̃mbɛ̀ kóo kótìi kpetɛ́ní Simmɛɔ̃ɔ̃, 24 kɛ́duɔ́ nkɛ̀ bɛ̀ɛ tɑ Sosɛfu cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kudieku, kɛ̀ bɛ̀ɛ bɛ̀ duɔ́ mmɛniɛ nkɛ̀ bɛ̀ɛ ɔ́ú bɛ nɑɑ̀cɛ̀i, kɛ̀ bɛ̀ɛ duɔ́ mmudiì sɑ̃mmɑrímúbɛ̀. 25 Kɛ̀ bɛ̀ ntũnni bɛ pɑ̃rɛ̀ kɛ kémmú Sosɛfu bo konnímɛ̀ kuyie mmɔ̀nnì, kɛ yɛ̃́ bɛ̀ bɛ̀ nɑ̀kɛ́mɛ̀ kɛ tú bɛ̀ yóó we nwɛ̃nnɛ́nɛ̀ kɛ́di. 26 Sosɛfu tùɔ̀kɛní dìì mɔ̀nnì tɛcĩ́ɛ̃̀tɛ̀, kɛ̀ bɛ̀ɛ ò duɔ́ nyɛpɑ̃rɛ̀, kɛ́do, kɛ́nínkú o ììkɛ̀. 27 Kɛ̀ Sosɛfuu bɛ̀ dɔunnɛ̀ diwɛ̀ì kɛ dɔ̀: Di kɔ̃̀ntì nɑɑtɑɑ̀? Di cicɛ odɑkótì di sòò nɑ̀ɑ́ nwèè kpɛ́í, ò kpɑɑ́ fòù kòo kɔ̃̀ntì nɑɑtɑɑ̀? 28 Kɛ̀ bɛ̀ dɔ̀: A kóo tɔ̃ntì ti cicɛ fòùmu kòo kɔ̃̀ntì nɑɑti.

Kɛ̀ bɛ̀ɛ wɛ̃tɛ kɛ́do kɛ́nínkú o ììkɛ̀. 29 Kɛ̀ Sosɛfuu wéntɛ́ kɛ́yɑ̀ Bɛnsɑmɛɛ o nɑntɛ̀ nɛ̀ wè bɛ̀ wɛ̃ mbɛ yɔ̃ kɛ dɔ̀: Di sòò nɑ̀ɑ́ ndi nɑntɛ̀ tiɛ nkpɛ́í nkɑɑ̀? Kóò bɛ́innɛ̀ kɛ dɔ̀: Kuyie ndɑ dɔɔ̀ mɛsɑ̀ɑ̀ m birɛ.

30 Kòo kɔ̃̀ntì dɔ̀ yúrùrùù, kòo tɑ kudieku mɛcɑ̃ɑ̃ nkɛ́kuɔ́, 31 kɛ́deè kɛ́yuutɛ́ o ììkɛ̀, kɛ́yɛ̀nní kɛ́mmi nkɛ bɛ̀ kɑ̀rinɛ̀, kɛ dɔ̀: Ãnnɛ́nɛ̀ mudiì. 32 Kɛ̀ bɛ̀ɛ ɑ̃nnɛ́ Sosɛfu kɛ́cɑ̃́nnɛ́, kɛ́ɑ̃nnɛ́ o tebìí kɛ́cɑ̃́nnɛ́, kɛ́ɑ̃nnɛ́ Esibiti kɔbɛ kɛ́cɑ̃́nnɛ́. Esibiti kó ikuɔ́ do í yíé mbɛ̀ bo wɛ̃nnɛ́nɛ̀mɛ̀ Ebedeebɛ kɛ́di. 33 Kɛ̀ bɛ̀ɛ bɛ̀ kɑ̀nnɛ bɛ̀ dò ndòmmɛ̀, kɛ́ketɛ́ Mpo kɛ́dentɛ tɛyɑ̃ɑ̃tɛ̀, kɛ̀ bɛ̀ nkɑri koò wetí kɛ wéí bɛtɔbɛ̀ kɛ̀ dɛ̀ bɛ̀ di. 34 Kɛ̀ Sosɛfuu bɛ̀ duɔ́ mmudiì, kɛ̀ Bɛnsɑmɛɛ kɔ̃mu nsũ kucɛ mɛ̀nùmmù kɛ́pɛ̃ɛ̃tɛ́ bɛtɔbɛ̀ kɔ̃mu, kɛ̀ bɛ̀ɛ yɑ̃̀ mɛnɑɑ̀ nkɛ̀ bɛ̀ yɛ̀mmɛ̀ɛ cɑ́tɛ́.

44

Sosɛfu yɑ̀ɑ́kɛ́mɛ̀ o kó bɛkótíbɛ̀

1 Dɛ mɔ̀nnì kɛ̀ Sosɛfuu nɑ́kɛ́ o tɔ̃mbɛ̀ kóo kótì kɛ dɔ̀: Píɛ mbɛ yɔ̀tì tidiitì bɛ̀ yóó nɑ kɛ́tɔ mɛ̀ɛ̀ botí, kɛ́ɑ̃nnɛ́ bɑ́ wè o kó idíítí o yɔ̀rìkù nùù, 2 kɛ́túótɛ́ n sɔɔbòòfɛ̀ kɛ́ɑ̃nnɛ́ tɛyɑ̃ɑ̃tɛ̀ kó kuyɔ̀rìkù, kɛ́nɔ́ɔ́ nho díítí kuyɔ̀rìkù nùù.

Kòo tɔ̃ntìi mɛ ndɔ̀ɔ̀. 3 Kɛ̀ dɛ̀ɛ wentɛ́ dikṹnweńnì sɛ̀ì kɛ̀ bɛ̀ɛ duɔ́ nkɛ̀ bɛ̀ɛ kétɛ́ nɛ̀ bɛ sɑ̃mmɑrímúbɛ̀. Kɛ̀ bɛ̀ nkũnti, 4 kɛ mu nyí ndɛ́tɛ́nɛ̀ dihɛì kɛ̀ Sosɛfuu nɑ́kɛ́ o kóo tɔ̃ntì kɛ dɔ̀: Tũnnɛ bɛ. Kɑ̀ɑ bɛ̀ nìntɛ ɑ dɔ̀: Dɛ̀ yĩ́mɛ kɛ̀ bɛ̀ di dɔ̀ɔ̀ mɛsɑ̀ɑ̀ nkɛ̀ di dɔ̀ɔ̀ mɛyɛi? 5 Dɛ̀ dòmmɛ kɛ̀ di tùótɛ́ n yiɛ̀ mbòòfɛ̀ o yɔ̃̀nnɛ̀ fɛ̀ kɛ fɛ̀ pɑ̃ũ̀nɛ̀, di cɑ̀ɑ̀rɛ̀mu.

6 Kòo tɔ̃ntìi bɛ̀ nìntɛ kɛ́ tì mbɛ̀ nɑ̀kɛ́. 7 Kɛ̀ bɛ̀ɛ ò tɛ̃̀ńnɛ́ kɛ dɔ̀: Ti yiɛ̀ ndɛ̀ yĩ́mɛ kɑ̀ɑ nɑ̀ɑ́ mmɛmmɛ? Ti bɑ́ɑ́ yie nkɛ́dɔɔ̀ mɛmmɛ kóò botí. 8 Ti tɔnímu ti sòò kò nKɑnnɑhɑ̃ɑ̃ kɛ́yɑ̀ ìì díítí kɛ dɑ duɔ́, ti bo yĩ́mɛ kɛ́yúúkú idíítí yoo mɛsɔɔ nhɑ yiɛ̀ ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀. 9 Kɑ̀ɑ yɑ̀ wèè borɛ̀ dɛ kó fɛbòòfɛ̀ ɑ́ o kùɔ, tínti bɛsɔmbɛ kɛ̀ tí nɑɑ́ ndi kó tidɑɑtì. 10 Kɛ̀ Sosɛfu tɔ̃ntì dɔ̀: N yiemmu di yĩmù n nɛ́ bo yɑ̀ wèè borɛ̀ dɛ kó fɛbòòfɛ̀ weè yóó nɑɑ́ n kó kudɑɑkù, díndi bɛsɔmbɛ kɛ̀ di kpɛti bɑ́ mbo.

11 Kɛ̀ bɛ̀ɛ cṹũnní bɛ yɔ̀tì kɛ́boutɛ́ mɛcɑ̃ɑ̃. 12 Kòo ketɛ́ kɛ́fiɛ́ bɛ kóo Po kɔku kɛ́dentɛnɛ̀ tɛyɑ̃ɑ̃tɛ̀ Bɛnsɑmɛɛ kɔku, kɛ́ fɛ̀ yɑ̀ dɛ miɛkɛ. 13 Kɛ̀ bɛ yɛ̀mmɛ̀ɛ cɑɑ̀rɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ɛ kɛ̃rí bɛ yɑɑ̀bòrɛ̀, kɛ́boú bɛ nɛntì bɛ sɑ̃mmɑrímúbɛ̀ kɛ́wɛ̃tɛ dihɛì.

Sudɑɑ bɑ̀ɑ́mmɛ̀ Sosɛfu kòò bo fĩ́ĩ mBɛnsɑmɛɛ

14 Sudɑɑ nɛ̀ o kɔbɛ kɛ̀ bɛ̀ɛ tuɔkoo kɛ́sɔ̃́ntɛ́ Sosɛfu, kɛ́do kɛ́nínkóo o ììkɛ̀. 15 Kɛ̀ Sosɛfu dɔ̀: Di dɔ̀ɔ̀ bɑ? Di í yɛ̃́ kɛ do nhonìtì wèè dò m mɛ̀ ndòmmɛ̀ ò bo nɑ kɛ́nyɛ̃́ dɛmɔuɑ̀? 16 Kɛ̀ Sudɑɑ dɔ̀: Okótì, ti bo dɑ nɑ́kɛ́ ɔ̃̀nti kɑ̀ɑ bɑntɛ́ ti í cɑ̀ɑ̀rɛ̀mɛ̀? Kuyie mbɛnkɛmu ti yɛi, kɛ̀ ti bo ntú ɑ kó tidɑɑtì, tínti nɛ̀ bɛ̀ yɑ̀ wèè kó tinɛntì miɛkɛ fɛbòòfɛ̀. 17 Kɛ̀ Sosɛfu dɔ̀: Kuyie mbɑ́ɑ́ yie nkɛ̀ n dɔɔ̀ dɛndɛ. Bɛ̀ yɑ̀ wèè nɛntì miɛkɛ fɛbòòfɛ̀ weè yó ntú n kó kudɑɑkù, díndi bɛsɔmbɛ di kpɛti í bo, kònnɛ̀ di cicɛ borɛ̀.

18 Kɛ̀ Sudɑɑ tɔ́ɔ́nko Sosɛfu borɛ̀ kɛ dɔ̀: Okótì, n dɑ bɑ́ɑ́mmu, yóu kɛ̀ m bɛ́i, ɑ miɛkɛ bɑ́ɑ́ pɛikɛ, kɛ yɛ̃́ ɑ í cɑ̃́ɑ̃́nnɛ̀mɛ̀ okpɑ̀ɑ̀tì. 19 Okótì ɑ sòò ti bekɛmu kɛ dɔ̀: Ti cicɛ kpɑɑ́ boɑ̀? Kɛ̀ ti tebitɛ mɑtɛ̀ kpɑɑ́nɑ́ɑ̀? 20 Kɛ̀ tí dɑ tɛ̃́nnɛ́ kɛ dɔ̀: Ti cicɛ bomu kɛ kòtɛ́ mɛdiɛ̀ nkɛ̀ ti nɑntɛ̀ bo, ti cicɛ pɛitɛ́ tɛ̀ o kótì miɛkɛ, kɛ̀ tɛ kóo kótì nɛ̀ wè bɛ̀ wɛ̃ mbɛ yɔ̃ kòò ku, kòò kpɑɑ́ omɑ́ɑ̀, kɛ̀ ti cicɛ ò tɑ̃́ mɛdiɛ̀. 21 Kɑ̀ɑ dɔ̀: Ti ò kɔ̀tɛnɛ̀ní kɑ̀ɑ ò yɑ̀. 22 Okótì, kɛ̀ ti dɑ tɛ̃́nnɛ́ kɛ dɔ̀: Ò bɑ́ɑ́ nɑ kɛ́ítɛ́ o cicɛ borɛ̀, kòò ìtɛ́ o cicɛ yóó kúmu. 23 Kɑ̀ɑ dɔ̀: Kɛ̀ ti í nɛinɛ̀ní ti nɑntɛ̀ ɑ bɑ́ɑ́ ti cɔutɛ́. 24 Kɛ̀ tí wɛ̃tɛ ɑ kóo tɔ̃ntì ti cicɛ borɛ̀ kóò nɑ̀kɛ́ ɑ yɛ̃ mmù. 25 Dɛ kó difɔ̃nkúò kɛ̀ ti cicɛ dɔ̀: Kɔtɛnɛ̀ kɛ́dontɛ́ tidiitì. 26 Kɛ̀ tí ò nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Kɛ̀ ti í nɛínɛ̀ ti nɑntɛ̀ ti bɑ́ɑ́ nɑ kɛ́kɔtɛ. Kɛ̀ ti kɔ̀tɛ wèè bɑkɛ́ ò bɑ́ɑ́ ti cɔutɛ́. 27 Kɑ̀ɑ kóo tɔ̃ntì ti cicɛ ti tɛ̃́nnɛ́ kɛ dɔ̀: Di yɛ̃́mu kɛ tú m pokù m̀ pɛitɛ́nɛ̀ ibí ìdɛ́ì nyi. 28 Kɛ̀ dɛ̀mɑrɛ̀ mɑ́ɑ̀ yɛ̀ kɛ̀ dɛ̀ yɛ̃ nyúóó, kɛ̀ n yɛ̀mmɛ̀ dò mmusĩ̀mmù muù bo ndɛ̀ cɑ̀ɑ́kɛ́. 29 Kɛ̀ di tùótɛ́ yie nkɛ̀ mɛyɛi mmɑmɛ̀ ò tùɔ̀kɛní di bo duɔ́ nkɛ̀ dɛ̀ n yonkɛ mí nhodɑkótì kɛ̀ n tɑ kudɔnkù nɛ̀ tiyùpɛ́ítì.

30 Okótì kɛ̀ ti wɛ̃̀tɛ ti cicɛ borɛ̀ kɛ í nɛínɛ̀ dɛbirɛ diɛ nhò dɔ́ dɛ̀ mɛdiɛ̀. 31 Kɛ̀ ti wɛ̃̀too kɛ í nɛínɛ̀ dɛbirɛ dɛ̀ yóó ò yonkɛmu wenwe odɑkótì, kòo tɑ kudɔnkù nɛ̀ tiyùpɛ́ítì, dɛndɛ bɑ̀mbɑ̀ nkɛ̀ dɛ̀ ntú ti kó mɛyɛi. 32 N sòò ò nɑ̀kɛ́mu kɛ dɔ̀: Kɛ̀ n yí wɛ̃̀tɛnko dɛbirɛ m bo ntú ocɑɑ̀rìwè sɑ̃́ɑ̃̀ o ììkɛ̀. 33 N dɑ bɑ́ɑ́mmu yóu kɛ̀ míì cɔutɛ́ dɛbirɛ fɔ̃̀tìrì kɛ́ n tú ɑ kó kudɑɑkù kɛ̀ dɛ̀ɛ nɛinɛ̀ bɛtɔbɛ̀ kɛ́kò. 34 M bɑ́ɑ́ nɑ kɛ́wɛ̃tɛ n cicɛ borɛ̀ kɛ í tɔ dɛbirɛ, n yí dɔ́ n yɑ̀ o yɛǹcɑɑ̀rìmɛ̀.

45

Sosɛfu bɛnkɛmɛ̀ omɑ́ɑ̀ o kó bɛkótíbɛ̀

1 Dɛ mɔ̀nnì Sosɛfu í nnɑ kɛ bo pĩ́ nhomɑ́ɑ̀, kɛ́duɔ́ nkɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ɛ yɛ̀ bɛmɔu.

Kòò nkpɑɑ́ nɛ̀ o tebìí, kɛ́ bɛ̀ nɑ̀kɛ́ ò tumɛ̀ bɛ kou nwe, 2 kɛ́kuɔ́ mmɛdiɛ̀ nkɛ̀ Esibiti kɔbɛɛ kèè, kɛ̀ tinɑ́ɑǹtìi tuɔkɛ okpɑ̀ɑ̀tì cĩ́ɛ̃̀tɛ̀. 3 Kɛ̀ Sosɛfuu nɑ́kɛ́ o tebìí kɛ dɔ̀: Míì tu Sosɛfu, n cicɛ kpɑɑ́ fòùɑ̀?

Kɛ̀ dɛ̀ɛ bɛ̀ di kɛ́ bɛ̀ kpeí bɑ́ bɛ̀ í nnɑ kóò tɛ̃̀ńnɛ́ tìmɑtì. 4 Kòò dɔ̀: Tɔ́ɔ́nnɛ̀nní.

Kɛ̀ bɛ̀ɛ tɔ́ɔ́nní, kòò dɔ̀: Míì tu Sosɛfu di nɑntɛ̀ di fìtɛ́ tɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ tɛ̀ kɔ̀tɛnɛ̀ní Esibiti. 5 Di yɛ̀mmɛ̀ nɛ́ bɑ́ɑ́ cɑɑ̀rɛ̀, kɛ̀ dɛ̀ di yonkɛ di n fìtɛ́ mɛ̀ɛ̀ kpɛ́í, Kuyie nkuù n niinní diɛ nkɛ̀ m bo di dɛɛtɛ́. 6 Yɛbie nyɛ̀dɛ́ɛ̀ ndi dikònnì bomɛ̀, dɛ̀ kpɑɑ́ yɛ̀nùmmù, onìtì í yóó buɔtí ò mɛ nyí yóó kɔ̃ṹ. 7 Kuyie nkuù ǹ niinní kɛ̀ m̀ bo di dɛɛtɛ́, kɛ̀ di kó kubotí bɑ́ɑ́ kú. 8 Díì í n duɔnní diɛ, Kuyie nkuù ǹ duɔ́nní, kɛ̀ n tũ̀ nhokpɑ̀ɑ̀tì kɛ ni o cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ nɛ̀ Esibiti omɔu. 9 Ítɛ́nɛ̀ mɛcɑ̃ɑ̃ nkɛ́kò nkɛ́nɑ́kɛ́ n cicɛ kɛ dɔ̀: Kuyie nkɑ̀nnɛ ɑ birɛ Sosɛfu Esibiti, kɛ̀ dɛ̀ bɑkɛ́, kɛ tú ɑ ítɛ́ mɛcɑ̃ɑ̃ nkɛ́kɔtoo o borɛ̀. 10 Kɛ tú ɑ kɔtoo nɛ̀ ɑ́ bí nɛ̀ ɑ yɑɑ̀bí nɛ̀ ɑ pe nɛ̀ ɑ nɑ̀ɑ̀kɛ nɛ̀ ɑ kpɛrɛ dɛmɔu, kɛ́kɑri Kosɛnni tempɛ̃ kɛ́ nhò tɔ̀kɛ́nɛ̀. 11 Kòò n dɑ duɔ̀ mmudiì fɔ̃́ nnɛ̀ ɑ cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kɔbɛ kɑ̀ɑ nfòù, kɛ yɛ̃́ yɛbie nkpɑɑ́mɛ̀ yɛ̀nùmmù dikònnì kpɛyɛ.

12 Di bɑntɛ́mu weti weti kɛ dò mmí nSosɛfu míì di nɑ́ɑ́nnɛ̀, fɔ̃́ mBɛnsɑmɛɛ n nɑntɛ̀ kɑ̀ɑ múnkɛ bɑntɛ́. 13 Kònnɛ̀ kɛ́nɑ́kɛ́ n cicɛ n yo ntìì kpɑ̀tì Esibiti, kóò nɑ̀kɛ́ di yɑ̀ dɛ̀ɛ̀ kó dimɑ̀ɑ̀, kóò kɔ̀tɛnɛ̀ní diɛ mmɛcɑ̃ɑ̃.

14 Kɛ̀ Sosɛfuu ɔrí Bɛnsɑmɛɛ o nɑntɛ̀ kɛ̀ diwɛ̀ìi ò ɑutɛ́ kòo kuɔ́, nkòò múnkɛɛ kuɔ́. 15 Kɛ̀ Sosɛfu ńhɔrì o kó bɛkótíbɛ̀ tɔbɛ̀ kɛ kuɔ̀, ndɛ mɔ̀nnì ndi bɛ̀ dɑ̀ɑ́tímɛ̀ kóò bɛ́innɛ̀.

Okpɑ̀ɑ̀tì duɔ́mmɛ̀ kɛ̀ Sɑkɔbu bo kònko

16 Kòo kpɑ̀ɑ̀tìi keè Sosɛfu tebìí kɔ̀tɛnímɛ̀, kɛ̀ dɛ̀ɛ ò nɑrikɛ wenwe nɛ̀ o kó bɛtũ̀mbɛ̀. 17 Kòo kpɑ̀ɑ̀tìi nɑ́kɛ́ Sosɛfu kɛ dɔ̀: Nɑ́kɛ́ ɑ tebìí kɛ tú, n yɛ̃ mbɛ̀ɛ boú bɛ nɛntì sɑ̃mmɑrímúbɛ̀ kɛ́kò nKɑnnɑhɑ̃ɑ̃, 18 kɛ́túótɛ́ní bɛ cicɛ nɛ̀ bɛ cɛ̃́ĩ kɔbɛ, kɛ́wɛ̃tɛní kɛ̀ m bɛ̀ bɛnkɛ dikɑrì sɑ̀ɑ̀rì Esibiti kɛ̀ bɛ̀ nkɑri kɛ yo ndɛsɑ̀ɑ̀rɛ̀. 19 Á bɛ̀ nɑ̀kɛ́ kɛ̀ bɛ̀ɛ túótɛ́ sinɑɑsɛ̃ĩ́ kɛ́tɔnɛ̀ní bɛ pobɛ̀ nɛ̀ bɛ bí nɛ̀ bɛ cicɛ. 20 Bɛ̀ bɑ́ mbɔti bɛ̀ yóó yóu dɛ̀ kpɛti, dɛsɑ̀ɑ̀rɛ̀ dɛ̀ɛ̀ bo Esibiti dɛ̀ tu bɛ kpɛrɛ ndɛ.

21 Kɛ̀ Sɑkɔbu bíi dɔɔ̀ bɛ̀ yɛ̃mmɛ̀ kɛ̀ Sosɛfuu bɛ̀ duɔ́ nsinɑɑsɛ̃ĩ́ okpɑ̀ɑ̀tì yɛ̃mmɛ̀, kɛ́ bɛ̀ duɔ́nnɛ̀ mudiì bɛ̀ bo nyo mmù kucɛ, 22 kɛ́pɑ̃ bɑ́ wè diyɑɑ̀bòrì pɑ̀nnì, kɛ́pɑ̃ Bɛnsɑmɛɛ yie yɛ̀nùmmù nɛ̀ mɛdítíbii nsikɔusìtɑ̃ɑ̃ti (300), 23 kɛ́duɔ́ nho cicɛ sɑ̃mmɑrímúbɛ̀ tɛpíítɛ̀, kɛ̀ bɛ̀ ntɔ Esibiti kpɛrɛ dɛsɑ̀ɑ̀rɛ̀, bɛtɔbɛ̀ tɛpíítɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ ntɔ tidiitì nɛ̀ pɛ̃́ɛ̃̀ nɛ̀ mudiì tɛ̃mù bɛ̀ bo nkérí kɛ diiti mù kucɛ. 24 Kɛ̀ Sosɛfuu nɑ́kɛ́ o tebìí kɛ dɔ̀: Kònnɛ̀, di nɛ́ bɑ́ɑ́ kpɑ nkucɛ.

25 Kɛ̀ bɛ̀ɛ ítɛ́ Esibiti kɛ́kò nKɑnnɑhɑ̃ɑ̃ bɛ cicɛ Sɑkɔbu borɛ̀, 26 kɛ́ ò nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Sosɛfu kpɑɑ́ fòùmu, kɛ̀ weè ni Esibiti omɔu.

Dɛ̀ mɛ nyí nnɑmpɛ bɛ cicɛ, ò í nyie ndɛ kó tinɑ́ɑǹtì. 27 Kɛ̀ bɛ̀ɛ ò nɑ̀kɛ́ Sosɛfu do bɛ̀ nɑ̀kɛ́ tì timɔu, kóò bɛnkɛ sinɑɑsɛ̃ĩ́ ò duɔnní sì kɛ̀ sì bo ò tɔo, dɛ mɔ̀nnì ndi o yɛ̀mmɛ̀ tɔ̀ɔ́nnímɛ̀. 28 Kòò dɔ̀: M bɑntɛ́mu m birɛ Sosɛfu fòùmɛ̀, m bo kɔtɛ kóò yɑ̀ kɛ nɛ́ nɑ kɛ́kú.

46

Sɑkɔbu kɔ̀rimɛ̀ Sosɛfu borɛ̀

1 Mɛm̀mɛ kɛ̀ Sɑkɔbuu túótɛ́ o kpɛrɛ dɛmɔu kɛ́kétɛ́ kɛ́mberínɛ̀ Bɛɛrisebɑɑ, kɛ́féútɛ́ fɛɔ̃̀fɛ̀ Kuyie nho cicɛ Isɑki do tũ nkù. 2 Kɛ̀ Kuyie nhò yu kɛyènkɛ̀ kɛ dɔ̀: Sɑkɔbu! Sɑkɔbu! Kòò dɔ̀: Ntɛ mí. 3 Kɛ̀ kù dɔ̀: Míì tu Kuyie nhɑ cicɛ do tũ nkù. Bɑ́ nyĩɛ̃̀kù ɑ bo kɔtɛmɛ̀ Esibiti. N yóó duɔ́ nkɑ̀ɑ botíi nsṹṹmmu mɛdiɛ̀. 4 N yó ndɑ nɛínɛ̀mu kɛ, kɛ́wɛ̃tɛ kɛ́ dɑ tɛ̃́nnɛ́ní. Sosɛfu weè yó mbo ɑ kɔ̃ ndɛ̀.

5 Kɛ̀ Sɑkɔbuu ítɛ́ Bɛɛrisebɑɑ kòo bíi ò dèe nsinɑɑsɛ̃ĩ́ wenwe nɛ̀ bɛnitipòbɛ̀ nɛ̀ ibí. 6 Kɛ̀ bɛ̀ ntɔ bɛ wũɔ̃ nɛ̀ bɛ kpɛrɛ dɛmɔu bɛ̀ do mɔ̀kɛ dɛ̀ Kɑnnɑhɑ̃ɑ̃ kɛ́kɔtɛnɛ̀ Esibiti. 7 Mɛm̀mɛ Sɑkɔbu kòmmɛ̀ Esibiti nɛ̀ o bí. Initidɑbí nɛ̀ initipobí nɛ̀ o yɑɑ̀bí initidɑbí nɛ̀ initipobí.

Sɑkɔbu kó kufuku

8 Ntɛ Sɑkɔbu bí ìì ìtɛ́ Kɑnnɑhɑ̃ɑ̃ kɛ kò nhEsibiti i yètɛ̀: Dubɛnni bɛ kóò Po. 9 Dubɛnni kó ibí initidɑɑì tu: Enɔki nɛ̀ Pɑduu nɛ̀ Ɛtisidonni nɛ̀ Kɑdimii. 10 Simmɛɔ̃ɔ̃ kó ibí initidɑɑì tu: Yemmuyɛɛdi nɛ̀ Yɑminni nɛ̀ Oɑdi nɛ̀ Yɑkinni nɛ̀ Soɑɑ nɛ̀ Sɑuri Kɑnnɑhɑ̃ɑ̃ kóo nitipòkù kó dɛbirɛ. 11 Defii kó ibí initidɑɑì tu: Kɛrisonni nɛ̀ Keɑti nɛ̀ Mɛdɑdi. 12 Sudɑɑ kó ibí initidɑɑì tu: Kedɑɑ nɛ̀ Pɛdɛsi nɛ̀ Sedɑɑ. Sudɑɑ kó ibí tɛì: Ɛɛ nɛ̀ Onɑɑ bɛ̀ do kumu Kɑnnɑhɑ̃ɑ̃. Kɛ̀ Pɛdɛsi kó ibí ntú Ɛtisidonni nɛ̀ Amudi. 13 Isɑkɑɑ kó ibí initidɑɑì tu: Todɑɑ nɛ̀ Puwɑɑ nɛ̀ Yobu nɛ̀ Simudonni. 14 Sɑbunɔɔ kó ibí initidɑɑì tu: Sedɛti nɛ̀ Edonni nɛ̀ Yɑdeyɛɛdi.

15 Sɑkɔbu pokù Deɑ ò piɛ́ bɛ̀ɛ̀ dɑpɑ̀mbɛ̀ mbɛ nɛ̀ bɛ tɑ̃ũ̀ Dinɑ Mɛsopotɑmii tenkɛ̀. Bɛmbɛ nɛ̀ bɛ bí bɛ̀ wɛ̃nnɛ́ sipísìtɑ̃ɑ̃ti nɛ̀ bɛ̀tɑ̃ɑ̃ti ndi. 16 Kɑdi kó ibí initidɑɑì tu Sefonni nɛ̀ Akii nɛ̀ Suni nɛ̀ Ɛsibonni nɛ̀ Ɛdi nɛ̀ Adodi nɛ̀ Adedii. 17 Asɛɛ kó ibí initidɑɑì tu Immunɑ nɛ̀ Isifɑɑ nɛ̀ Isifi nɛ̀ Bediyɑ nɛ̀ bɛ tɑ̃ũ̀ Sedɑɑ. Kɛ̀ Bediyɑ kó ibí ntú: Ebɛɛ nɛ̀ Mɑdikiyɛɛdi.

18 Sidipɑɑ, Dɑmɑɑ do duɔ́ nwèè nitipotɔ̃ntì nwe o kóo sɑpɑ̀ɑ̀ nDeɑ kó ibí nyi tɛpíítɛ̀ nɛ̀ ìkuɔ̀.

19 Sɑkɔbu pokù Dɑsɛɛdi kó ibí tú: Sosɛfu nɛ̀ Bɛnsɑmɛɛ. 20 Kɛ̀ Sosɛfu pokù Potifedɑ, dihɛì Onni kóo kótì kóo sɑpɑ̀ɑ̀ nhAsenɑtii o pɛitɛ́nɛ̀ initidɑbí ìdɛ́ì Esibiti: Mɑnɑnsee nɛ̀ Efɑdɑimmu. 21 Kɛ̀ Bɛnsɑmɛɛ pɛitɛ́ initidɑbí tɛpíítɛ̀: Bedɑɑ nɛ̀ Bekɛɛ nɛ̀ Asebɛɛdi nɛ̀ Kedɑ nɛ̀ Nɑɑmɑɑ nɛ̀ Eii nɛ̀ Odoki nɛ̀ Upĩmmu nɛ̀ Mupĩmmu nɛ̀ Adidi. 22 Sɑkɔbu pokù Dɑsɛɛdi yɑɑ̀bí nyi tɛpíítɛ̀ nɛ̀ ìnɑ̀ɑ̀. 23 Kɛ̀ Dɑnni kó dɛbirɛ ntú: Usimmu. 24 Nɛfutɑdii kó ibí tú: Yɑsiyɛɛdi nɛ̀ Kunni nɛ̀ Yesɛɛ nɛ̀ Sidɛmmu.

25 Bidɑɑ, Dɑmɑɑ do duɔ́ nwèè nitipotɔ̃ntì Dɑsɛɛdi kó iyɑɑ̀bí nyi ìyiekɛ̀.

26 Sɑkɔbu bí nɛ̀ o yɑɑ̀bí ìì do kɔ̀tɛ Esibiti ì do bo sipísìkuɔ̀ nɛ̀ ìkuɔ̀ ndi. Bɛ̀ í kɑ̀ɑnnɛ̀ ibí nɛ̀ bɛnitipòbɛ̀, 27 kɛ́wɛ̃nnɛ́ nSosɛfu nɛ̀ o pɛitɛ́ ìì bí ìdɛ́ì Esibiti, kɛ̀ bɛ̀ ḿbo bɛmɔu bɛnìtìbɛ̀ sipísìyiekɛ̀.

Sɑkɔbu kòmmɛ̀ Esibiti

28 Kɛ̀ Sɑkɔbuu tɔ̃ nSudɑɑ kòo nɑ́kɛ́ Sosɛfu kɛ tú bɛ̀ tùɔ̀kɛní Kosɛnni, kòo kɔtoo. 29 Kɛ̀ Sosɛfuu túótɛ́ o nɑɑsɑ̃ntɛ̀ kɛ́kɔtɛ kóò co, kóò yɑ̀ kɛ́cokóo kóò ɔrí kɛ̀ diwɛ̀ìi ò ɑutɛ́ kòo ńkuɔ̀ nkɛ̀ dɛ̀ɛ mɔntɛ. 30 Kɛ̀ Sɑkɔbu dɔ̀: Di mmɔ̀nnì n yí yetɛ m bo kúmɛ̀ kɛ yɛ̃́ n dɑ yɑ̀mɛ̀ kɑ̀ɑ kpɑɑ́ fòù.

31 Kɛ̀ Sosɛfuu nɑ́kɛ́ o tebìí nɛ̀ o cicɛ nɛ̀ o kɔbɛ kɛ dɔ̀: M bo kɔtɛ kɛ́nɑ́kɛ́ okpɑ̀ɑ̀tì kɛ dɔ̀ di ìtɛ́ Kɑnnɑhɑ̃ɑ̃ kɛ kɔ̀tɛní m borɛ̀. 32 M bo ò nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Di tú bɛnɑɑcɛ̃mbɛ mbɛ, kɛ tɔ di pe nɛ̀ di nɑ̀ɑ̀kɛ nɛ̀ di kpɛrɛ dɛmɔu. 33 Kòo kpɑ̀ɑ̀tì di yu kɛ di bekɛ kɛ tú: Di tɔ̃mmú tú ɔ̃̀mmu? 34 Di dɔ̀, di tú bɛnɑɑcɛ̃mbɛ mbɛ nɛ̀ di bomɛ̀. Di yɛmbɛ̀ bɛɛ̀ do ì cɛ̃mmù kɛ̀ di múnkɛ ì cɛ̃mmù. Mɛm̀mɛ, di bo nɑmɛ̀ kɛ́mbo Kosɛnni kɛ yɛ̃́ Esibiti kɔbɛ wúómmɛ̀ munɑɑcɛ̃mmu mɛyɛi mmɛ.

47

1 Mɛm̀mɛ kɛ̀ Sosɛfuu kɔtɛ kɛ́nɑ́kɛ́ okpɑ̀ɑ̀tì kɛ dɔ̀: N tebìí nɛ̀ n cicɛ bɛ̀ ìtɛ́ní Kɑnnɑhɑ̃ɑ̃ kɛ tùɔ̀kɛní kɛ tɔ bɛ pe nɛ̀ bɛ nɑ̀ɑ̀kɛ nɛ̀ bɛ kpɛrɛ dɛmɔu, kɛ bɑ̀tɛ́ Kosɛnni.

2 Kɛ̀ Sosɛfuu túótɛ́ o kó bɛkótíbɛ̀ bɛ̀nùmmù kɛ́bɛnkɛ okpɑ̀ɑ̀tì. 3 Kòo bɛ̀ bekɛ kɛ dɔ̀: Di pĩ́ nhɔ̃̀mmu tɔ̃mmú botí? Kɛ̀ bɛ̀ dɔ̀: Okpɑ̀ɑ̀tì, ti cɛ̃mmù inɑ̀ɑ̀kɛ nyi ti yɛmbɛ̀ do ì cɛ̃mmùmɛ̀. 4 Kɛ̀ bɛ̀ɛ nɑ́kɛ́ okpɑ̀ɑ̀tì kɛ dɔ̀: Dikònnì diì bo ti ciɛ kɛ̀ timútì dèè Kɑnnɑhɑ̃ɑ̃ kɛ̀ ti kɔ̀tɛní kɛ yɛ̃ nhɑ tí pɑ̃ Kosɛnni kó kutempɛ̃, kɛ̀ tí ḿbo.

5 Kòo kpɑ̀ɑ̀tìi nɑ́kɛ́ Sosɛfu kɛ dɔ̀: A cicɛ nɛ̀ ɑ tebìí bɛ̀ kɔ̀tɛní ɑ borɛ̀ ndɛ. 6 Fɔ̃́ɔ̃̀ te Esibiti, kɑnnɛ bɛ dibòrì sɑ̀ɑ̀rì Kosɛnni, kɛ̀ bɛ̀mɑbɛ̀ bo bɛ miɛkɛ kɛ bo nɑ, ɑ́ bɛ̀ duɔ́ n kó iwũɔ̃ kɛ̀ bɛ̀ ncɛ̃mmù.

7 Kɛ̀ Sosɛfuu kɔtɛnɛ̀ o cicɛ Sɑkɔbu, kóò bɛnkɛ okpɑ̀ɑ̀tì kɛ̀ Sɑkɔbuu ò dɔu nkɛ dɔ̀: Kuyie ndɑ pɑ̃ mɛsɑ̀ɑ̀. 8 Kòo kpɑ̀ɑ̀tìi o bekɛ kɛ dɔ̀: A bie mbo yɛ̀dɛ? 9 Kɛ̀ Sɑkɔbu dɔ̀: M bie mbo tɛkɔ̀ùtɛ̀ nɛ̀ sipísìtɑ̃ɑ̃ti (130) ndi, kɛ̀ n kɑ̀tì kɛ sɔɔti tipíìtì timɔu, kɛ fɛ̃́ṹrì, m bie nyí tùɔ̀kɛ n yɛmbɛ̀ kpɛyɛ.

10 Kɛ̀ Sɑkɔbuu cɑu nhokpɑ̀ɑ̀tì kɛ́deè kɛ́ítɛ́.

11 Kɛ̀ Sosɛfuu kɑnnɛ o cicɛ nɛ̀ o tebìí dibòrì sɑ̀ɑ̀rì Dɑmmusɛsi, kɛ́ bɛ̀ pɑ̃ kɛtenkɛ̀, kɛ́ndònnɛ̀ okpɑ̀ɑ̀tì do bɛ́immɛ̀. 12 Kɛ̀ Sosɛfuu pɑ̃ tidiitì o cicɛ nɛ̀ o tebìí nɛ̀ bɛ kɔbɛ, bɛ̀ sũ kɛ mɑ̀mɛ̀.

Sosɛfu dontɛ́mɛ̀ Esibiti ɛì kɔbɛ kɛ wɛ̃nnɛ́nɛ̀ bɛ tenkɛ̀

13 Kɛ̀ dikònnìi dɛukɛ mɛdiɛ̀ nhEsibiti nɛ̀ Kɑnnɑhɑ̃ɑ̃ kɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ nkɔ̃nnɛ̀ dikònnì. 14 Kɛ̀ Sosɛfuu tíí nyidíítí Esibiti kɔbɛ nɛ̀ Kɑnnɑhɑ̃ɑ̃ kɔbɛ donnɛ̀ ì tidiitì, kɛ́kɔtɛnɛ̀ okpɑ̀ɑ̀tì cĩ́ɛ̃̀tɛ̀. 15 Kɛ̀ idíítíi deè Esibiti nɛ̀ Kɑnnɑhɑ̃ɑ̃, kɛ̀ Esibiti kɔbɛɛ kɔtɛ kɛ́yɑ̀ Sosɛfu kɛ dɔ̀: Ti duɔ́ ntidiitì, bɑ́ɑ́ yóu kɛ̀ tí kú dikònnì, idíítí í kpɑɑ́. 16 Kɛ̀ Sosɛfu dɔ̀: Kɛ̀ idíítí í kpɑɑ́ n duɔ́nnɛ̀ di wũɔ̃ kɛ̀ n di duɔ́ ntidiitì.

17 Kɛ̀ bɛ̀ ńtɔuní bɛ wũɔ̃, sisɛ̃ĩ́ nɛ̀ ipe nɛ̀ inɑ̀ɑ̀kɛ nɛ̀ sɑ̃mmɑrímúbɛ̀, kɛ̀ Sosɛfu bɛ̀ duɔ̀ ntidiitì dɛ kó dibenni. 18 Kɛ̀ dɛ kó dibennii deè kɛ̀ bɛ̀ɛ kɔtɛní Sosɛfu borɛ̀ kɛ dɔ̀: Okótì, ti bɑ́ɑ́ dɑ sɔnnɛ, tidiitì í kpɑɑ́ kɛ̀ ti dɑ duɔ́ nti wũɔ̃ imɔu, tíì kpɑɑ́ ti mɔ́mmɔmbɛ nɛ̀ ti tenkɛ̀. 19 Bɑ́ɑ́ yóu kɛ̀ tí kú dikònnì kɛ̀ ti tenkɛ̀ɛ yɛi, tí dontɛ́ tínti nɛ̀ ti tenkɛ̀ kɛ̀ tí ntú okpɑ̀ɑ̀tì tɔ̃mbɛ̀ kɛ́ ti duɔ́ ntidiitì nɛ̀ tidibotì kɛ̀ ti bɑ́ɑ́ kú, kɛ̀ ti tenkɛ̀ɛ yɛi.

20 Kɛ̀ Sosɛfuu do nhEsibiti kó kɛtenkɛ̀ kɛmɔu, kɛ́duɔ́ nhokpɑ̀ɑ̀tì. Dikònnì diì do bo, bɑ́ wè kòo fítɛ́ o tenkɛ̀. Mɛm̀mɛ kɛ̀ kɛtenkɛ̀ kɛmɔu nɑɑ́ nhokpɑ̀ɑ̀tì kɔkɛ. 21 Kɛ̀ Sosɛfuu do nhEsibiti kɔbɛ bɛmɔu kɛ̀ bɛ̀ɛ nɑɑ́ ntidɑɑtì. 22 Bɛ̀ í ndo nyikuɔ́ nìùbɛ̀ kó kɛtenkɛ̀ kɛ yɛ̃́ okpɑ̀ɑ̀tì do ɑ̃nnɛ́mɛ̀ ikuɔ́ mɑì kɛ̀ bɛ̀ mbɛ̀ duɔ̀ nkɛ̀ bɛ̀ yo, dɛ̀ í ndò mbɛ̀ɛ fítɛ́ bɛ tenkɛ̀.

23 Kɛ̀ Sosɛfuu nɑ́kɛ́ bɛnìtìbɛ̀ kɛ dɔ̀: N di dontɛ́mu díndi nɛ̀ di tenkɛ̀ kɛ̀ okpɑ̀ɑ̀tì di tiekɛ. Ntonɛ̀ tidibotì di yóó buɔtí tì. 24 Kɛ̀ di kɔ̃ṹ tidiitì, kɛ̀ tiyɔ̀tì bo tìnùmmù di dɛitɛ kùmɑ́ɑ̀ kɛ́duɔ́ nhokpɑ̀ɑ̀tì, kɛ̀ tìnɑ̀ɑ̀ ntú di kpɛti, di yó nti nyonnɛ̀ di bí nɛ̀ di cɛ̃́ĩ kɔbɛ. 25 Kɛ̀ bɛ̀ dɔ̀: Okótì, ɑ ti dɛɛtɛ́mu kɛ̀ ti cɛ̃́nkɛ pɛ̀tɛ́ mɛsɑ̀ɑ̀, ti yiemmu kɛ bo ntú okpɑ̀ɑ̀tì kó tidɑɑtì.

26 Kɛ̀ Sosɛfuu dɔú ndɛ kó dinùù kɛ̀ dì kpɑɑ́ bo nɛ̀ yíenní kɛ̀ wèè dɛ̀itɛ tidiitì tiyɔ̀tì tìnùmmù wèe duɔ́ nkuyɔ̀rìkù kùmɑ́ɑ̀ okpɑ̀ɑ̀tì. Ikuɔ́ nìùbɛ̀ bɛɛ̀ mɑ́ɑ̀ kó kɛtenkɛ̀ do í tú okpɑ̀ɑ̀tì kɔkɛ.

Sɑkɔbu dɔ́mɛ̀ bɛ̀ɛ ò kũnnɛ́ Kɑnnɑhɑ̃ɑ̃

27 Kɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ ḿbo Kosɛnni, Esibiti kó kɛtenkɛ̀, kɛ́mɔɔtɛ bɛ kpɛrɛ kɛ́piɛ́ kɛ́sṹṹ mmɛdiɛ̀. 28 Kɛ̀ Sɑkɔbu ḿbo Esibiti kɛ dɔ̀ yɛbie ntɛpíítɛ̀ nɛ̀ yɛ̀yiekɛ̀. Sɑkɔbu do yóó kú kɛ mɔkɛ yɛbie ntɛkɔ̀ùtɛ̀ nɛ̀ sipísìnɑ̀ɑ̀ nɛ̀ yɛ̀yiekɛ̀ (147) ndi.

29 Kɛ̀ Sɑkɔbu tɔ́ɔ́nnɛ̀ mukṹṹ nkɛ́yú o birɛ Sosɛfu kɛ dɔ̀: N dɑ bɑ́ɑ́mmu kɑ̀ɑ n dɔ́ sɛu nhɑ nɔ̀ùtɛ̀ n kpèrɛ̀, kɛ́bɛ́i nkɛ dɔ̀: A í yó n kũnnɛ́ diɛ nhEsibiti miɛkɛ. 30 Kɛ̀ ǹ kú ɑ n tɔ kɛ́yɛ̀nnɛ̀ Esibiti kɛ́ n kũnnɛ́ n yɛmbɛ̀ kó kufɔ̃ti. Kɛ̀ Sosɛfuu yie. 31 Kòo yíɛ́ kɛ dɔ̀: Bɛ́i nkɛ́yú Kuyie nyètìrì.

Kɛ̀ Sosɛfuu yú Kuyie nyètìrì kòo sĩ́nnɔ́ɔ o dɔ́ù ĩ́nkɛ̀.

48

Sɑkɔbu pɑ̃mɛ̀ mɛsɑ̀ɑ̀ nSosɛfu

1 Kɛ̀ bɛ̀ɛ nɑ́kɛ́ Sosɛfu kɛ dɔ̀: A cicɛ kɔ̃̀ntì í nɑɑti. Kòo túótɛ́ o bí idɛ́ Mɑnɑnsee nɛ̀ Efɑdɑimmu. 2 Kɛ̀ Sɑkɔbuu keè o birɛ Sosɛfu kɔ̀roomɛ̀ o borɛ̀ kɛ́yetoo kɛ́ítɛ́ kɛ́kɑri o dɔ́ù ĩ́nkɛ̀, 3 kɛ́nɑ́kɛ́ Sosɛfu kɛ dɔ̀: Kuyie nkpeńnìmu kɛ m bɛnkɛ kumɑ́ɑ̀ Duusi, Kɑnnɑhɑ̃ɑ̃ kó kɛtenkɛ̀ kɛ m pɑ̃ mɛsɑ̀ɑ̀, 4 kɛ bɛ́i nkɛ yĩ kù bo duɔ́ nkɛ̀ m piɛ́ kɛ́sṹṹ, kɛ́nɑɑ́ nyibotí pɛ́u yɑ̀ɑ̀rì, kɛ̀ n yɑɑ̀bíi tiekɛ dɛ kó kɛtenkɛ̀ sɑ̃́ɑ̃̀.

5 Ibí ɑ pɛitɛ́ ì diɛ nhEsibiti Efɑdɑimmu nɛ̀ Mɑnɑnsee kɛ m̀ mu nyí tùɔ̀kɛní ì tu n kpɛyi nyi kɛ dònnɛ̀ Dubɛnni nɛ̀ Simmɛɔ̃ɔ̃. 6 Kɛ̀ ǹ tùɔ̀kɛní kɑ̀ɑ piɛ́ ì tu ɑ kpɛyi. Bɛ kó bɛkótíbɛ̀ kó kɛtenkɛ̀ miɛkɛ nkɛ bɛ̀ yóó pɛ́tɛ́mɛ̀ bɛ kɔkɛ. 7 N dɔ̀ɔ̀ mɛmmɛ, n do dɔ́ mɛ̀ɛ̀ kpɛ́í nkɛ ɑ yɔ̃ Dɑsɛɛdi. N yìtɛ́ní Mɛsopotɑmii nwe kɛ́mberínɛ̀ Efɑdɑtɑ, Kɑnnɑhɑ̃ɑ̃ kó dihɛì kòo kú n nɔ̀ùtɛ̀ miɛkɛ, kɛ̀ nh ò kũnnɛ́ Efɑdɑtɑ kucɛ nùù bɛ̀ tu dɛ̀ yíe mBɛtideɛmmu.

8 Kɛ̀ Sɑkɔbuu yɑ̀ Sosɛfu bí idɛ́ kɛ́bekɛ Sosɛfu kɛ dɔ̀: Ɔ̃̀mbɛ mbɛ biɛ? 9 Kɛ̀ Sosɛfu dɔ̀: Kuyie nni m pɑ̃ ìì bí nyi diɛ nhEsibiti. Kɛ̀ Sɑkɔbu dɔ̀: Duɔ́ nkɛ̀ bɛ̀ɛ tɔ́ɔ́nní kɛ̀ m bɛ̀ pɑ̃ mɛsɑ̀ɑ̀.

10 Sɑkɔbu do kòtɛ́mu mɛsɑ̀ɑ̀ mbɑ́ o nuɔ ntɛ̃́nkɛ í nnɑɑti, kɛ̀ Sosɛfuu duɔ́ nkòo bí tɔ́ɔ́nko Sɑkɔbu borɛ̀, kòo ì ɔrí, 11 kɛ́nɑ́kɛ́ Sosɛfu kɛ dɔ̀: N do í yɛ̃́ kɛ dò m bo wɛ̃tɛ kɛ́ dɑ yɑ̀, kɛ̀ Kuyie nduɔ́ nkɛ̀ n dɑ yɑ̀ nɛ̀ ɑ bí.

12 Kɛ̀ Sosɛfuu íinní o bí o cicɛ kpèrɛ̀ ĩ́nkɛ̀, kɛ́nínkú o ììkɛ̀, 13 kɛ́túótɛ́ ibí idɛ́ kɛ́tɔ́ɔ́nko o cicɛ borɛ̀. Kɛ̀ Efɑdɑimmu ḿbo Sosɛfu bɑkù yoú, Sɑkɔbu kó kucɑ̃̀nku, kɛ̀ Mɑnɑnsee ḿbo Sosɛfu bɑkù cɑ̃̀nku, Sɑkɔbu kó kuyoú. 14 Kɛ̀ Sɑkɔbu petìnnɛ o bɑɑ̀ nkɛ́nɔ́ɔ́ nho nɔ̀ùtɛ̀ youtɛ Efɑdɑimmu osɑ́m̀pɔ́ù, kɛ́nɔ́ɔ́ ntɛcɑ̃̀nkutɛ̀ Mɑnɑnsee okótì. 15 Kòo pɑ̃ Sosɛfu Kuyie nkó mɛsɑ̀ɑ̀ nkɛ dɔ̀:

Kuyie n yɛmbɛ̀ Abɑrɑhɑmmu nɛ̀ Isɑki bɛ̀ do tũ nkù,

kuù m bonɛ̀ kɛ n tɔ nɛ̀ yíenní.

16 Kuyie nkùù ǹ dɛɛrí nɛ̀ mɛyɛi mmɛmɔu,

kùu dɔɔ̀ ì mbí mɛsɑ̀ɑ̀,

nɛ̀ dɛ kpɛ́í nkɛ̀ n yètìrì ńsɔkɛ́,

kɛ́dònnɛ̀ n yɑ̀ɑ̀rì Abɑrɑhɑmmu nɛ̀ n cicɛ Isɑki bɛ kpɛyɛ.

17 Kɛ̀ Sosɛfuu yɑ̀ o cicɛ nɔ̀ɔ́mmɛ̀ o nɔ̀ùtɛ̀ youtɛ Efɑdɑimmu ĩ́nkɛ̀ bɑ́ dɛ̀ í nhò nɑrikɛ, kòo tɛ̀ nɔ̀ɔ́tɛ́ kɛ bo nɔ́ɔ́ mMɑnɑnsee ĩ́nkɛ̀. 18 Kɛ dɔ̀: N cicɛ ɑ yetɛ́mu, yie nweè tu Mpo, nɔ́ɔ́ nhɑ nɔ̀ùtɛ̀ youtɛ o ĩ́nkɛ̀.

19 Kòo cicɛɛ yetɛ kɛ dɔ̀: M birɛ n yɛ̃́mu. Mɑnɑnsee kó kubotí múnkɛ yó ndɛumu kòo sɑ́m̀pɔ́ù nɛ́ ò pɛ̃ɛ̃tɛ́ mɛdiɛ̀, kɛ́nɑɑ́ nyibotí pɛ́u yɑ̀ɑ̀rì.

20 Kɛ̀ Sɑkɔbuu bɛ̀ pɑ̃ Kuyie nkó mɛsɑ̀ɑ̀ nkɛ dɔ̀: Kuyie ndi dɔɔ̀ mɛsɑ̀ɑ̀ nyIsidɑyɛɛribɛ cuokɛ̀, kɛ̀ bɛ̀ níí yĩ́ Kuyie ndɑ dɔɔ̀ mɛsɑ̀ɑ̀ nkù dɔ̀ɔ̀mɛ̀ Efɑdɑimmu nɛ̀ Mɑnɑnsee.

Mɛm̀mɛ ò niímmɛ̀ Efɑdɑimmu kɛ́tũ̀nnɛ Mɑnɑnsee. 21 Kɛ̀ Sɑkɔbuu nɑ́kɛ́ Sosɛfu kɛ dɔ̀: N yóó kúmu kɛ̀ Kuyie nní ndi bonɛ̀, kɛ́duɔ́ nkɛ̀ di wɛ̃tɛ di yɛmbɛ̀ tenkɛ̀. 22 N dɑ duɔ́mmu Sisɛmmu n dokɛ́nɛ̀ Amɔriibɛ kɛ cɔutɛ́ kɛ̀ɛ̀ tenkɛ̀ kɛ̀ kɛ̀ pɛ̃ɛ̃tɛ́ ɑ tebìí kɔkɛ.

49

Sɑkɔbu pɑ̃mɛ̀ mɛsɑ̀ɑ̀ nho bí tɛpíítɛ̀ nɛ̀ ìdɛ́ì

1 Mɛm̀mɛ, kɛ̀ Sɑkɔbuu yú o bí kɛ dɔ̀:

Tíínnɛ̀nní kɛ̀ ǹ di nɑ́kɛ́ tìì yóó di tuɔkɛní diyiè mɑrì.

2 Tíínnɛ̀nní kɛ́keè,

mí ndi cicɛ Sɑkɔbu n tú mù,

mí nyIsidɑyɛɛri n yóó di nɑ́kɛ́ tì.

3 Dubɛnni, fɔ̃́ɔ̃̀ tu n kóo Po,

m pɛitɛ́ wè nɛ̀ n dɑcɛ̃ntì miɛkɛ,

kɑ̀ɑ pɛ̃nkù bɛsɔmbɛ muwɛ̃rímú kɛ̀ bɛ̀ dɑ dé.

4 A dònnɛ̀ fɛnɛ́wuonfɛ nfɛ.

A tɛ̃́nkɛ nɛ́ í yó ntú Mpo.

Kɛ yɛ̃́ ɑ duɔ́nɛ̀mɛ̀ m pokù,

kɛ sĩ̀nkùnnɛ n dɔ́ù.

5 Simmɛɔ̃ɔ̃ nɛ̀ o nɑntɛ̀ Defii,

di tú bɛkpɑ̀rìbɛ̀ mbɛ kɛ kpɑnnɛ̀ muwɛ̃rímú.

6 N yí kɔkɛ́ di kpɛti miɛkɛ,

n yí di wɛ̃ńnɛ̀,

di kùɔ bɛnìtìbɛ̀ mbɛ nɛ̀ kɛmiɛkɛ,

kɛ kèkɛ́ yɛnɑɑdɑkɛ̀ duɔti dɛtetìrɛ̀.

7 Di bɑ́ɑ́ pɛ́tɛ́ mɛsɑ̀ɑ̀,

di kùɔ bɛnìtìbɛ̀ mbɛ nɛ̀ kɛmiɛkɛ,

di tɛ̃́nkɛ í yó nwɛ̃ńnɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ.

N yóó di cíɛmmu Isidɑyɛɛribɛ ɛì dimɔu miɛkɛ.

8 Sudɑɑ, ɑ tebìí yó nsɑ̃ntí fɔ̃́ nwe,

ɑ bo nnɔ nhɑ dootitɔbɛ̀,

kɑ̀ɑ tebìí nninku ɑ ììkɛ̀.

9 M birɛ Sudɑɑ, ɑ dònnɛ̀ dicìrícìrì ndi,

dìì kɔ̀tɛ kupɑɑwɑɑ́ nkɛ kùɔ kɛ duɔ́ dɛ tɑkɛ́.

We mbo dɑ́ɑ́tí kɛ dì íi.

10 Dikpɑ̀ɑ̀tìkɑ̀rì nɛ̀ fɛkpɑ̀ɑ̀tìpɑ̀tìfɛ̀

dɛ̀ yó mbo Sudɑɑ kó kufuku miɛkɛ nkɛ,

kɛ tikpɑ̀tì yiɛ̀ mmɔ́mmuɔ nyɑ̀ɑ tuɔkɛnní,

ibotí yó nyíé nwèè kpɛti.

11 Sudɑɑ, ɑ bo mpiiti ɑ sɑ̃mmɑrímú nɛ̀ dɛ bii

fínyĩ̀ kó mutie.

A bo mmɔkɛ mɛnɑɑ̀ mpɛ́u,

kɛ níí yɑ̃̀ kɛ́yĩɛ̃kɛ kɛ́hɔ́únɛ̀ ɑ yɑ̀ɑ̀tì.

12 A nuɔ mbo wũɔ̃tɛ́nɛ̀ mɛnɑɑ̀,

nkɑ̀ɑ nìì mpɛikɛnɛ̀ mɛnɑɑmiɛ̀.

13 Sɑbunɔɔ, ɑ bo mbo dɑ̀mɛ́ɛ̀rì tɑkɛ́

bɑ̀tóòbɛ̀ commu dɛ̀,

kɑ̀ɑ tenkɛ̀ nkɑ̃́ɑ̃́kɛ́ Sidonni.

14 Isɑkɑɑ, ɑ tú sɑ̃mmɑrímú nwe, wèè kpeńnì,

kɛ nɛ́ dɔ́ mɛdɛ́ɛ̀.

15 Bɛ̀ bo ndɑ tounko yɛtuɔ diɛyɛ̀

kɑ̀ɑ yɑ̀ɑ nɑɑ́nnɛ̀ kudɑɑkù.

16 Dɑnni, ɑ yó ntú obeéntì nwe

Isidɑyɛɛribɛ tɔbɛ̀ dòmmɛ̀,

17 kɛ́ndò nfɛwɑ̀ɑ̀fɛ̀ fɛ̀ɛ̀ duɔ́ kucɛ

kɛ dò ndidɑutiri, kɛ dɔmmù sisɛ̃ĩ́ kpɛ̀ɛ̀tɛ̀,

kɛ̀ si dèèbɛ̀ duò.

18 Ti Yiɛ̀ nKuyie nfɔ̃́ɔ̃̀ yó n dɛɛtɛ́.

19 Kɑdi, ɑ dootitɔbɛ̀ yóó dɑ pimu,

kɑ̀ɑ kóntɛ́ kɛ́ bɛ̀ pi kɛ́ bɛ̀ bɛ̀ti.

20 Asɛɛ, ɑ pɑɑ mbo mpɛí tidiitì sɑ̀ɑ̀tì,

tìì dò mbɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ kpɛti.

21 Nɛfutɑdii, ɑ yó ndò ntɛyúɔ́tɛ̀ ntɛ

kɛ te ɑ mɑ́ɑ̀ kɑ̀ɑ nɑ́ɑǹtì nɛ́ nnɑɑti.

22 Sosɛfu ɑ dònnɛ̀ mutie mmu

mùù còḿmú mɛniɛ ntɑkɛ́,

kɛ̀ mu bɑkɛ yɛ̀ kɛ pɛ̃ɛ̃tɛ́ iduotí.

23 Kɑ̀ɑ dootitɔbɛ̀ dɑ cɛ̃̀ɛ̃̀tɛ kɛ dɑ tɑ̃ũ ipie.

24 Kɑ̀ɑ còḿmú tei tei, kɛ tɔ ɑ tɑ̃mmù,

Kuyie mmí nSɑkɔbu n tũ nkù kpeńnìmu kɛ dɑ ni

kɛ dɑ kɑ̃nkɛ́ kɛ tú ɑ kó muwɛ̃rímú.

25 Kuyie nhɑ cicɛ do tũ nkù dɑ teennɛ̀,

Kuyie mmuwɛ̃rímú mumɔu yiɛ̀ ndɑ dɔɔ̀ mɛsɑ̀ɑ̀,

kɛ́ dɑ duɔ́ nfɛtɑɑfɛ̀ kɛ̀ mɛniɛ nní mbo,

kɑ̀ɑ pobɛ̀ ḿpɛí kɛ mɔkɛ mɛmiɛ̀,

kɑ̀ɑ wũɔ̃ ḿpɛí.

26 A pɑɑ mbo piɛ́ nɛ̀ yɛtɑ̃rɛ̀ ĩ́nkòo,

kɛ̀ yɛtɑ̃rɛ̀ diɛyɛ̀ dɑ dɔɔ̀ mɛsɑ̀ɑ̀.

Dɛ kó mɛsɑ̀ɑ̀ mmɛmɔu tu

fɔ̃́ nSosɛfu wèè bɑkɛ́ ɑ tebìí ɑ kɔ̃mɛ mmɛ.

27 Bɛnsɑmɛɛ ɑ tú kumuntũnkù nku,

kɛ kɔù dikṹnweńnì nɛ̀ kuyuoku kɛ cɑ́ɑ́.

28 Isidɑyɛɛri bí nyi tɛpíítɛ̀ nɛ̀ idɛ́ì. Bɛ cicɛ bɛ̀ nɑ̀kɛ́ tìnti kɛ́ bɛ̀ pɑ̃ Kuyie nkó mɛsɑ̀ɑ̀ mbɑ́ wè ò dò nkɛ́pɛ́tɛ́ mɛ̀.

Sɑkɔbu kúmɛ̀

29 Kɛ̀ Sɑkɔbuu nɑ́kɛ́ o bí kɛ dɔ̀: Kɛ̀ ǹ ku dí n kũnnɛ́ n yɛmbɛ̀ fɔ̃ti Mɑkpedɑɑ, Efunɔɔ, Itiibɛ botí kou pɑku borɛ̀, 30 kɛ́ntɔ́kɛ́nɛ̀ Mɑmmudee Kɑnnɑhɑ̃ɑ̃ kó kɛtenkɛ̀. Abɑrɑhɑmmu weè do dontɛ́ dɛ kó kupɑku nɛ̀ dɛ kó kufɔ̃ti Efunɔɔ, Itiibɛ tenkɛ̀. 31 Bɛ̀ dɛ nkũnnɛ́ Abɑrɑhɑmmu nɛ̀ o pokù Sɑrɑɑ, kɛ́ dɛ nkũnnɛ́ Isɑki nɛ̀ o pokù Debekɑɑ, kɛ dɛ nkũnnɛ́ Deɑ. 32 Dɛ kó kupɑku bɛ̀ kù dontɛ́nɛ̀ Itiibɛ mbɛ.

33 Kɛ̀ Sɑkɔbuu duɔ́ nho bí itié, nkɛ́deè kɛ́duɔ́ o dɔ́ù kɛ́kú, kɛ́kò nho yɛmbɛ̀ kũũ̀ nkɛ̀.

50

Sɑkɔbu kumɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ɛ ò kɔutɛ́

1 Dɛ mɔ̀nnì kɛ̀ Sosɛfuu ò ɔrí kɛ́kuɔ́, 2 kɛ́duɔ́ nkɛ̀ bɛdòòtórìbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ pĩ nho tɔ̃mmú, kɛ̀ bɛ̀ɛ ɑ̃nnɛ́ o cicɛ Isidɑyɛɛri mutie kòò bɑ́ɑ́ pɑ̃ɑ̃kɛ. 3 Kɛ̀ bɛ̀ nhò ɑ̃ɑ̃̀ mutie kɛ dɔ̀ yɛwe sipísìnɑ̀ɑ̀, kɛ̀ Esibiti kɔbɛɛ kɑri o kṹṹ nkɛ dɔ̀ yɛwe sipísìyiekɛ̀.

4 Kɛ̀ dɛ kó yɛwee pɛ̃ɛ̃tɛ́ kɛ̀ Sosɛfuu nɑ́kɛ́ okpɑ̀ɑ̀tì tɔ̃mbɛ̀ kɛ dɔ̀: N di bɑ́ɑ́mmu kɛ̀ di bo yie ndi nɑ́kɛ́ okpɑ̀ɑ̀tì kɛ dɔ̀: 5 N cicɛ yóó kú kɛ bɛ́immu kɛ tú, kòò ku nh ò kũnnɛ́ kufɔ̃ti o dontɛ́ kù Kɑnnɑhɑ̃ɑ̃ tenkɛ̀, kɛ̀ n yie nkɛ yu Kuyie nyètìrì. N dɔ́ kɛ́kɔtɛ kɛ we nkũnnɛ́ kɛ́wɛ̃tɛní.

6 Kòo kpɑ̀ɑ̀tì dɔ̀: Kɔtɛ kɛ́kũnnɛ́ ɑ cicɛ, kɛ́ndònnɛ̀ ò bɛ́immɛ̀, kɑ̀ɑ yie. 7 Kɛ̀ Sosɛfu nkɔri kɛ bo kũnnɛ́ o cicɛ, kɛ̀ Esibiti kó bɛhɛikɛ̀nkótíbɛ̀ nɛ̀ okpɑ̀ɑ̀tì tɔ̃mbɛ̀ diɛbɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ɛ̀ ò cíe. 8 Sosɛfu cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ tɛmɔu nɛ̀ o tebìí nɛ̀ si kɔbɛ, nɛ̀ o cicɛ kɔbɛ kɛ̀ bɛ̀ɛ ítɛ́ bɛmɔu kɛ́súɔ́ nyibí mɑ́ɑ̀ ndi nɛ̀ iwũɔ̃ Kosɛnni. 9 Kɛ̀ ditĩ̀nnì ndɛu mɛdiɛ̀ nkɛ̀ sinɑɑsɛ̃ĩ́ nɛ̀ bɛsɑ̃ndèèbɛ̀ kɛ̀ dɛ̀ ḿbo.

10 Kɛ̀ bɛ̀ɛ séntɛ́ kukó nSuditɛ̃ɛ̃ kɛ́tuɔkɛ Atɑɑdi kó kuwenniku, kɛ́kuɔ́ nyɛkúdɑbùò, kɛ̀ Sosɛfu ndɔɔri ikúkuɔ́ o cicɛ kɛ dɔ̀ yɛwe yɛ̀yiekɛ̀. 11 Kɑnnɑhɑ̃ɑ̃ kɔbɛ bɛ̀ɛ̀ bo dɛborɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ɛ yɑ̀ ikúkuɔ́ bɛ̀ dɔ̀ɔ̀ ì Atɑɑdi kó kuyiɛ́ kɛ dɔ̀: Ntɛnɛ̀ Esibiti kɔbɛ kó ikúkuɔ́ diɛyì.

Dɛɛ̀ te kɛ̀ bɛ̀ yu dɛborɛ̀ kɛ tú Abɛdi-Misidɑimmu. Kukó nSuditɛ̃ɛ̃ kó diyɑ́ɑ̀ do ndi.

12 Mɛm̀mɛ Sɑkɔbu bí dɔ̀ɔ̀mɛ̀ ò do ì nɑ̀kɛ́ tì, 13 kóò tɔ kɛ́kònnɛ̀ Kɑnnɑhɑ̃ɑ̃, kóò kũnnɛ́ Mɑkpedɑɑ kupɑku, kufɔ̃ti Abɑrɑhɑmmu do dontɛ́ kù nɛ̀ Efunɔɔ Itiibɛ botí kou, Mɑmmudee tɑkɛ́.

14 Kɛ̀ Sosɛfuu kũnnɛ́ o cicɛ kɛ́deè. O tebìí nɛ̀ bɛ̀ɛ̀ ò cíe nkɛ̀ bɛ̀ɛ wɛ̃tɛ Esibiti.

Kufɔ̃wɑɑ́ mpĩ̀ḿmɛ̀ Sosɛfu kó bɛkótíbɛ̀

15 Sɑkɔbu ku mɛmmɛ, kɛ̀ Sosɛfu tebìí yɑ̀ bɛ cicɛ kumɛ̀ kɛ dɔ̀: Kɛ̀ dɛ̀ yɛ̀mmɛ̀ Sosɛfu bo ti fɔ́kɛ́ mɛyɛi nti ò dɔ̀ɔ̀ mɛ̀. 16 Kɛ̀ bɛ̀ɛ duɔ́ nkɛ̀ bɛ̀ɛ nɑ́kɛ́ Sosɛfu kɛ dɔ̀: A cicɛ yóó kú kɛ́bɛ́immu kɛ dɔ̀: 17 Tí dɑ nɑ́kɛ́ kɑ̀ɑ ti cĩ́ɛ̃́ mmɛyɛi nti dɑ dɔ̀ɔ̀ mɛ̀. A ti cĩ́ɛ̃́ nti yɛi, ti tú Kuyie nhɑ cicɛ do tũ nkù kó bɛtɔ̃mbɛ̀ mbɛ.

Kɛ̀ Sosɛfuu keè dɛ kó tinɑ́ɑǹtì kɛ́kuɔ́. 18 Kòo kó bɛkótíbɛ̀ɛ kɔtoo bɛmɔ́mmɔmbɛ kɛ nínkú o ììkɛ̀ kɛ dɔ̀: Ti tú ɑ kó tidɑɑtì nti. 19 Kɛ̀ Sosɛfu dɔ̀: Di bɑ́ nyĩɛ̃̀kù, míì í tú Kuyie. 20 Di do dɔ́ kɛ́ n dɔɔ̀ mɛyɛi mmɛ kɛ̀ Kuyie mmɛ mmɛ̀ pèntɛ mɛsɑ̀ɑ̀, kɛ bo dɛɛtɛ́ kubotí pɛ́u, kɛ́ndònnɛ̀ di wúómmɛ̀ yíe. 21 Bɑ́ nyĩɛ̃̀kùnɛ̀ n yó ndi tɔmu díndi nɛ̀ di bí.

Mɛm̀mɛ, ò bɛ̀ bɑ̀ńtɛ̀mɛ̀, kɛ́nɑ́ríkùnnɛ bɛ yɛ̀mmɛ̀.

Sosɛfu kumɛ̀

22 Sosɛfu nɛ̀ o kɔbɛ kɛ̀ bɛ̀ mbo Esibiti, kɛ̀ Sosɛfu dɔ̀ yɛbie ntɛkɔ̀ùtɛ̀ nɛ̀ tɛpíítɛ̀ (110), 23 kɛ́yɑ̀ o birɛ Efɑdɑimmu yɑɑ̀bí kɛ́yɔ o birɛ Mɑnɑnsee birɛ Mɑkii bí.

24 Kɛ̀ Sosɛfuu nɑ́kɛ́ o kɔbɛ kɛ dɔ̀: N yóó kúmu. Kuyie nyó nyɛ̃́mu di kpɛ́í, kɛ dí wɛ̃tɛnɛ̀ kù do yɛ̃ nkù yóó duɔ́ ndìì ɛì Abɑrɑhɑmmu nɛ̀ Isɑki nɛ̀ Sɑkɔbu. 25 Kɛ̀ dɛ yiè tùɔ̀kɛ, kɛ̀ Kuyie ndi dènnɛ, kɛ̀ di yɛtì dí ntɔ n kṹɔ̃̀. Kɛ bɛ̀ɛ yie nkɛ́yú Kuyie nyètìrì.

26 Sosɛfu yóó kú kɛ mɔkɛ yɛbie ntɛkɔ̀ùtɛ̀ nɛ̀ tɛpíítɛ̀ (110) ntɛ kɛ́kú kɛ̀ bɛ̀ɛ ò ɑ̃nnɛ́ mutie mùù bo nte kòò bɑ́ɑ́ pɑ̃ɑ̃kɛ, kóò ɑ̃nnɛ́ ditɔu Esibiti tenkɛ̀ miɛkɛ.

* 24:2 Sɛu nhɑ nɔ̀ùtɛ̀ n kpèrì:

30:14 +mɑntidɑkɔ́ɔ̀: Dɛ kó yɛtebɛ bɛ̀ do yɛ̃ nyɛ̀ teénnɛ̀ bɛnitipòbɛ̀ mbɛ kɛ̀ bɛ̀ puo (wéntɛ́ Fɛcɑnyɛ̀nfɛ̀ 7:14).

47:29 +sɛu nhɑ nɔ̀ùtɛ̀ n kpèrì:Wéntɛ́ 24:2 kɛ́yɑ̀ bɛ̀ wèńkùnnɛmɛ̀ mùù mɛ ntú.

49:4 +ɑ duɔ́nɛ̀mɛ̀ m pokù: Wéntɛ́ 35:22.

Mudennimù

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

14

15

16

17

18

19

20

21

22

23

24

25

26

27

28

29

30

31

32

33

34

35

36

37

38

39

40

Mudennimù

Di mpɑ́tíri tɔ tìì nɑ́ɑǹtì

Dikònnì diì do tɑnní kɛ̀ Sɑkɔbuu túótɛ́ o bí sɔnyi kɛ́tũnnɛ Sosɛfu ò bo dìì mɔ̀nnì Esibiti kɛ tú okpɑ̀ɑ̀tì kóo tũ̀ntì. Kɛ̀ bɛ̀ɛ piɛ́ kɛ́sṹṹ kɛ́nɑɑ́ nkuwuɔ ndiɛkù. Kɛ̀ Esibiti kóo kpɑ̀ɑ̀tì tɔùu buotɛ́ wèè í yɛ̃́ Sosɛfu kɛ́nfɛ̃́ũnko Isidɑyɛɛribɛ kɛ́ bɛ̀ dɔ̀ɔ̀ tidɑɑtì. Kɛ̀ Kuyie nyɑ̀ bɛ̀ fɛ̃́ṹrìmɛ̀ kɛ́tɔ̃ mMɔyiisi kòo bo bɛ̀ niitɛ́ kɛ̀ bɛ̀ɛ yɛ̀ Esibiti. Okpɑ̀ɑ̀tì mɛ nyí nyie nkɛ́ bɛ̀ fĩ́ĩ. Kuyie nnɛ̀ ku kó tikpetì kɛ̀ kùu dɔ̀ɔ̀ tidiɛtì pɛ́u kɛ̀ dɛ̀ nsɑ̀nnɛ̀, kɛ̀ Esibiti kɔbɛɛ bɛ̀ yóu kɛ̀ bɛ̀ɛ yɛ̀.

Mɔyiisi weè do bɛ̀ ni kɛ̀ bɛ̀ kɔ̀ri Kuyie mbɛ̀ nɑ̀kɛ́ kɛ yɛ̃ nkù yóó bɛ̀ duɔ́ nkɛ̀ɛ̀ tenkɛ̀. Nɛ̀ bɛ kó itookperí kpɛ́í nkɛ̀ bɛsṹkùbɛ̀ í nnɑ kɛ tɑ kɛtenkɛ̀ Kuyie mbɛ̀ duɔ́ nkɛ̀, kɛ́kú dikpɑ́ɑ̀ miɛkɛ. Kɛ̀ Kuyie nní mbɛ̀ kɑ̃nkɛ́ kɛ bɛ̀ ni bɛ̀ kèrí dìì mɔ̀nnì Sinɑii kó dikpɑ́ɑ̀ miɛkɛ. Kɛ̀ Kuyie mbɛ̀ dɔ̀ɔ̀nɛ̀ mɛtɑummɛ̀ kɛ́ bɛ̀ nɑ̀kɛ́ ku kuɔ́. Dɛ kó dipɑ́tíri dèntɛnɛ̀ Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kó mumɑrimù kó tinɑ́ɑǹtì nti, tɛcĩ́ɛ̃̀tɛ̀ Kuyie nyó mbɛnkú tɛ̀ɛ̀ miɛkɛ ku wɛ̃rímú.

Di mpɑ́tíri nɑ́ɑǹtì duɔ́ kɛ dòmmɛ̀

1. Isidɑyɛɛribɛ fɛ̃̀ṹtɛ́mɛ̀ Esibiti nɛ̀ dimɑ̀ù dìì ɑ̃nnɛ́ Esibiti kóo kpɑ̀ɑ̀tì nɛ̀ Mɔyiisi bɛ cuokɛ̀ 1:1-15:21

2. Isidɑyɛɛribɛ yɛ̀mɛ̀ Esibiti kɛ́ntɔ kɛ́tuɔkɛnɛ̀ Sinɑii tɑ̃rì 15:22-18:27

3. Kuyie mbɛ̀ dɔ̀ɔ̀nɛ̀mɛ̀ mɛtɑummɛ̀ kɛ bɛ̀ duɔ́ nyikuɔ́ 19:1-24:18

4. Kuyie nyɛ̃ mbɛ̀ɛ dɔɔ̀ mɛ̀ɛ̀ botí mɛtɑummɛ̀ tou 25-31

5. Bɛ̀ tɔ̃̀tɛmɛ̀ mɛtɑummɛ̀ Kuyie mbɛ̀ dɔ̀ɔ̀nɛ̀ mɛ̀ 32-34

6. Bɛ̀ dɔ̀ɔ̀mɛ̀ Kuyie ntɑummɛ̀ tou 35-40

KUYIE NDÈNNƐMƐ̀ ISIDAYƐƐRIBƐ ESIBITI

1

Esibiti kɔbɛ fɛ̃́ũmmɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ

1 Ntɛ Sɑkɔbu bí ìì do ò nɛínɛ̀ kɛ́kò nhEsibiti i yètɛ̀, bɑ́ wè nɛ̀ o cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kɔbɛ: 2 Dubɛnni nɛ̀ Simmɛɔ̃ɔ̃ nɛ̀ Defii nɛ̀ Sudɑɑ, 3 nɛ̀ Isɑkɑɑ nɛ̀ Sɑbunɔɔ nɛ̀ Bɛnsɑmɛɛ, 4 nɛ̀ Dɑnni nɛ̀ Nɛfutɑdii nɛ̀ Kɑdi nɛ̀ Asɛɛ. 5 Sɑkɔbu bí nɛ̀ o yɑɑ̀bí bɛmɔu bɛ̀ do bo sipísìyiekɛ̀ ndi. Sosɛfu do diɛ nkɛ́mbomu Esibiti. 6 Kɛ̀ Sosɛfuu kú kɛ̀ dɛ̀ ḿboní kòo tebìí kú, bɛ kó kutɔ̃nkù kumɔu. 7 Kɛ̀ Isidɑyɛɛribɛɛ piɛ́, kɛ́sṹṹ nkɛ́píɛ ndihɛì, kɛ́nkpénkú.

8 Kòo kpɑ̀ɑ̀tì pɑ̀nwè mɔùu buotɛ́ wèè í yĩ̀ɛ̃́tɛ́ Sosɛfu, 9 kɛ́nɑ́kɛ́ o kɔbɛ kɛ dɔ̀: Wéntɛ́nɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ sũ̀ṹnkomɛ̀ kɛ kpénkú kɛ ti pɛ̃nkù. 10 Tí yɑ̀nnɛ̀ dɛ̀ yóó yĩ́mɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ bɑ́ nsṹũnko. Dikpɑ̀nnì mɑrì yɑ̀ɑ̀ bo ɑ̃nnɛ́ kɛ̀ bɛ̀ɛ wɛ̃nnɛ́ nɛ̀ ti dootitɔbɛ̀ kɛ́ ti dókɛ́nɛ̀ kɛ́yɛ̀ dihɛì.

11 Mɛm̀mɛ kɛ̀ bɛ̀ɛ wɑɑ́ mbɛ̀ɛ̀ yó mbɑɑ bɛtɔ̃mbɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ mbɛ̀ bɑ̀ɑ, kɛ bɛ̀ fɛ̃́ũnko. Mɛm̀mɛ kɛ̀ bɛ̀ɛ mɑɑ́ Pitommu nɛ̀ Dɑmmusɛsi kó yɛhɛkɛ̀, kòo kpɑ̀ɑ̀tì bo nhɑ̃ɑ̃̀ tidiitì. 12 Kɛ̀ bɛ̀ mbɛ̀ fɛ̃́ũnko kɛ̀ bɛ̀ nɛ́ dɔkɛ sṹũnko kɛ kpénkú, kɛ̀ bɛ̀ bɛ̀ dé. 13 Kɛ̀ Esibiti kɔbɛ nfɛ̃́ũnko Isidɑyɛɛribɛ nɛ̀ muwɛ̃rímú kɛ̀ bɛ̀ pĩ mmutɔ̃nkperímù. 14 Bɛ̀ do bɛ̀ fɛ̃́ũnko mɛdiɛ̀ mmɛ, kɛ̀ bɛ̀ nɑ̀ù titɑ̃́tì kɛ piiku yɛdombiɛ nkɛ pĩ́ ndɛpɑɑ nkó mutɔ̃mmú. Bɛ̀ do bɛ̀ dɔ̀ɔ̀ri mɛmmɛ nɛ̀ kuyonku nku.

Bɛ̀ɛ̀ pɛinko bɛ̀ yetɛmɛ̀ okpɑ̀ɑ̀tì kpɛti

15 Kòo kpɑ̀ɑ̀tìi nɑ́kɛ́ Sifɑɑ nɛ̀ Puɑɑ bɛ̀ɛ̀ pɛinko Ebedeebɛ kɛ dɔ̀: 16 Kɛ̀ di níí pɛinko Ebedeebɛ kɛ yɑ̀ kɛ̀ dɛnitidɑbirɛ ndɛ, dí dɛ̀ kùɔ, kɛ̀ dɛnitipobirɛ mɛ nni ndɛ, di yóu kɛ̀ dɛ̀ nfòù.

17 Bɛnitipòbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ pɛinko kɛ̀ bɛ̀ɛ depɛ Kuyie nkɛ́yetɛ okpɑ̀ɑ̀tì bɛ̀ nɑ̀kɛ́ tì, kɛ níí yóu initidɑbí kɛ̀ ì ńfòù. 18 Kòo kpɑ̀ɑ̀tìi bɛ̀ yu kɛ́ bɛ̀ bekɛ kɛ dɔ̀: Dɛ̀ dòmmɛ kɛ̀ di dɔɔri mɛmmɛ kɛ you initidɑbí kɛ̀ ì fòù? 19 Kɛ̀ bɛ̀ dɔ̀: Ebedeebɛ kó bɛnitipòbɛ̀ í dònnɛ̀ Esibiti kɔbɛ, bɛ̀ kpeńnìmu kɛ ɔ̃ nyóó pɛitɛ́ kɛ̀ wèè pɛinko kòò mu nyí tùɔ̀koo.

20 Mɛm̀mɛ kɛ̀ Isidɑyɛɛribɛɛ sṹṹ nkɛ́kpenkɛ kɛ̀ Kuyie ndɔɔ̀ bɛ̀ɛ̀ pɛinko mɛsɑ̀ɑ̀. 21 Kɛ̀ bɛ̀ɛ piɛ́ ibí bɛ cɛ̃́ĩ kɛ yɛ̃́ bɛ̀ démɛ̀ Kuyie. 22 Kòo kpɑ̀ɑ̀tìi duɔ́ ndinùù o kɔbɛ kɛ dɔ̀ bɛ̀ mbuɔ̀nko Ebedeebɛ pɛí ìì nitidɑbí kukó nNiidi miɛkɛ, kɛ you initipobí.

2

Bɛ̀ pɛitɛ́mɛ̀ Mɔyiisi

1 Kɛ̀ Defii nɑɑ̀mùnkù kou mɔùu puokɛ bɛ nɑɑ̀mùnkù kóo sɑpɑ̀ɑ̀ mmɔù. 2 Kòo púó nkɛ́pɛitɛ́ dɛnitidɑbirɛ, kɛ́yɑ̀ dɛ̀ wennimɛ̀, kɛ́ dɛ̀ sɔ̀nnɛ bɛtɑ̃̀ɑ̃̀bɛ̀ bɛ̀tɑ̃ɑ̃ti. 3 Ò tɛ̃́nkɛ í nnɑ kɛ bo ndɛ̀ sɔ̀rì, kɛ́tɛí dikũ̀mɑ̀nnì kùtìnɔ́ɔ̀, kɛ́ dɛ̀ ɑ̃nnɛ́ di miɛkɛ, kɛ́tɑ kɛ́dɔú nkukó nNiidi tipèntì miɛkɛ. 4 Kɛ̀ dɛbirɛ tɑ̃ũ̀ ńsɔri mɛkɛntímɛ̀ kɛ bo yɑ̀ dɛ̀ɛ̀ yóó tuɔkɛní dɛbirɛ.

5 Kòo kpɑ̀ɑ̀tì kóo sɑpɑ̀ɑ̀ ńtɑ kukó mmuhɔ̀rìmù kɛ nɛínɛ̀ o dúɔ̀bɛ̀. Kòo dúɔ̀bɛ̀ ńcentì kukó ntɑkɛ́, kòo yɑ̀ dikũ̀mɑ̀nnì, kɛ́tɔ̃ nho kóo tɔ̃ntì kòo dì tùótɛ́ní. 6 Kòo pootɛ kɛ́yɑ̀ dɛnitidɑbirɛ kɛ̀ dɛ̀ kuɔ̀, kɛ̀ mɛsémmɛ̀ɛ ò pĩ nkòò dɔ̀: Ebedeebɛ kó dɛbirɛ ndɛ.

7 Kɛ̀ dɛbirɛ tɑ̃ũ̀ũ ò bekɛ kɛ dɔ̀: A dɔ́ kɛ̀ ń kɔtɛ kɛ́ dɑ wɑɑnní Ebedee kóo nitipòkù mɔù kòò ndɛ̀ ndɑ yɑ̃ɑ̃nkoɑ̀ɑ̀? 8 Kòò dɔ̀: Ɛ̃ɛ̃, kɔtɛ!

Kòo kɔtɛ kɛ́yúní dɛbirɛ yɔ̃. 9 Kòo kpɑ̀ɑ̀tì kóo sɑpɑ̀ɑ̀ ndɔ̀: Túótɛ́ dɛbirɛ diɛ nkɛ́ ndɛ̀ nni nyɑ̃ɑ̃nko kɛ̀ n dɑ yietí.

Kòo nitipòkùu dɛ̀ tùótɛ́ kɛ́nyɑ̃ɑ̃nko. 10 Kɛ̀ dɛ̀ɛ kótɛ́ kòo dɛ̀ duɔ́ nhokpɑ̀ɑ̀tì sɑpɑ̀ɑ̀, kɛ̀ dɛ̀ɛ nɑɑ́ nho birɛ, kòo dɛ̀ yu kɛ dɔ̀: Mɔyiisi, dɛ̀ɛ̀ tu ò dɛ̀ dɛ̀itɛ mɛniɛ mmiɛkɛ.

Mɔyiisi cokɛ́mɛ̀ kɛ kɔ̀tɛ Mɑndiyɑ̃ɑ̃ tenkɛ̀

11 Kɛ̀ Mɔyiisii kótɛ́ kɛ́kɔtɛ o kɔbɛ borɛ̀, kɛ́yɑ̀ bɛ̀ bɛ̀ fɛ̃́ũnkonɛ̀mɛ̀ mutɔ̃mmú, kɛ́yɑ̀ Esibiti kou mɔù puotìmɛ̀ o kou Ebedee. 12 Kòo wéntɛ́ wéntɛ́, ò í nyɑ̀ òmɔù, kɛ́potɛ́ Esibiti kou kɛ́kuɔ, kɛ́kũnnɛ́ mubirímú miɛkɛ. 13 Kɛ̀ dɛ̀ɛ wentɛ́ kòò tó yɛ̀ diyiè tɛrì kɛ́yɑ̀ Ebedeebɛ mɑ́ɑ̀ kɛ̀ bɛ̀ kpɑ̀ nkòo bekɛ wèè í nɑɑti kɛ dɔ̀: Dɛ̀ dòmmɛ kɑ̀ɑ puotì ɑ tebitɛ? 14 Kòo ò tɛ̃̀ńnɛ́ kɛ dɔ̀: We ndɑ pĩ ntikpɑ̀tì kɑ̀ɑ bo nti bekùnɛ̀? A dɔ́ kɛ́ n kuɔ ɑ wee kùɔmɛ̀ mmɛ Esibiti kouɑ̀?

Kɛ̀ Mɔyiisi kɔ̃m̀bùɔ̀tìi do, kòò dɔ̀: Bɛnìtìbɛ̀ kèèmu ti nnɑ́ɑǹtɑ̀ɑ̀? 15 Kòo kpɑ̀ɑ̀tìi keè dɛ̀ɛ̀ dɔ̀ɔ̀, kɛ́ndɔ́ kɛ́kuɔ Mɔyiisi. Kòo cokɛ́ kɛ́kɔtɛ Mɑndiyɑ̃ɑ̃ kó kɛtenkɛ̀ kɛ́nkɑri tɛbintɛ bɛ̀ keú tɛ̀ borɛ̀.

16 Mɑndiyɑ̃ɑ̃ tenkɛ̀ kɔbɛ do mɔkɛ ikuɔ́ nìùtì mɔù nwe kòò mɔ̀kɛ bɛsɑpɑ̀mbɛ̀ bɛ̀yiekɛ̀, kɛ̀ bɛ̀ɛ tɑnní tɛbintɛ kɛ bo dó kɛ́nii mbɛ cicɛ wũɔ̃. 17 Kɛ̀ bɛnɑɑcɛ̃mbɛɛ bɛ̀ bɛ̀ti, kɛ̀ Mɔyiisii yetɛ kɛ́nii mbɛ wũɔ̃. 18 Kɛ̀ bɛ̀ɛ wɛ̃tɛ kɛ́kò mbɛ cicɛ borɛ̀ Deuyɛɛdi, kòo bɛ̀ bekɛ kɛ dɔ̀: Dɛ̀ dòmmɛ kɛ̀ di konní mɛcɑ̃ɑ̃ nyíe? 19 Kɛ̀ bɛ̀ dɔ̀: Esibiti kou mɔù weè ti dɛɛtɛ́nɛ̀ bɛnɑɑcɛ̃mbɛ, kɛ nìi nti wũɔ̃. 20 Kɛ̀ bɛ̀ cicɛ dɔ̀: Ò borɛ? Dɛ̀ dòmmɛ kɛ̀ di kɛ̀ nhò yóu? Kɔtɛnɛ̀ kóò yuní kòo di.

21 Mɛm̀mɛ kɛ̀ Mɔyiisi ḿbo dɛ kóo nìtì borɛ̀, kòo ò duɔ́ nho kóo sɑpɑ̀ɑ̀ nSefodɑɑ kòo puokɛ. 22 Kòo púó nkɛ́pɛitɛ́ dɛnitidɑbirɛ, kòo dɛ̀ yu kɛ dɔ̀ Mbo-Kupɔ̀ɔ̀kù.

Kuyie ntɑ̃ɑ̃tɛ́mɛ̀ Mɔyiisi kòò bo dɛɛtɛ́ Isidɑyɛɛribɛ

23 Kɛ̀ dɛ̀ɛ mɔntɛ kɛ̀ Esibiti kóo kpɑ̀ɑ̀tìi kú, kɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ bɑɑ nfɛ̃́ũ̀rìnɛ̀ mutɔ̃mmú kɛ kuɔ̀, kɛ̀ bɛ dɑbùò ntuɔkɛ Kuyie. 24 Kɛ̀ kùu keè bɛ dɑbùò nkɛ́dentɛní mɛtɑummɛ̀ kù do dɔ̀ɔ̀nɛ̀mɛ̀ Abɑrɑhɑmmu nɛ̀ Isɑki nɛ̀ Sɑkɔbu, 25 kɛ́wéntɛ́ kɛ́yɑ̀ Isidɑyɛɛribɛ kɛ́bɑntɛ́ bɛ̀ fɛ̃́ũ̀rìmɛ̀.

3

1 Mɛm̀mɛ kɛ̀ Mɔyiisi ńcɛ̃mmú o cɔ̀kù Mɑndiyɑ̃ɑ̃bɛ kuɔ́ nìùtì Setidoo wũɔ̃, kɛ́kɔtɛnɛ̀ dikpɑ́ɑ̀, kɛ́tuɔkɛ Odɛbu, Kuyie ntɑ̃rì. 2 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nhò bɛnkɛ kumɑ́ɑ̀, kòo yɑ̀ difɑ̃pèù mɑrì kɛ̀ dì cɔ̀ú nfɛhɑ̃ɑ̃dɛɛ̀nfɛ̀, bɑ́ ti fɑ̃ɑ̃̀tì í cɔ́ú. 3 Kɛ̀ Mɔyiisii yɑ̀ difɑ̃pèù cɔ̀úmmɛ̀ kɛ́dɑutɛ́ kɛ bo yɑ̀ mùù dɔ̀ɔ̀ri, mùù te kɛ̀ difɑ̃pèù cɔ̀ú mbɑ́ tifɑ̃ɑ̃̀tì í cɔ́ú. 4 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nyɑ̀ ò dɑutɛ́mɛ̀ kɛ bo yɑ̀, kóò yu kɛ dɔ̀: Mɔyiisi, Mɔyiisi! Kòò dɔ̀: Ntɛ mí. 5 Kɛ̀ Kuyie ndɔ̀: Bɑ́ɑ́ tɔ́ɔ́nní diɛ. Dɛitɛ ɑ nɛùtì, ɑ cómmú dìì bòrì cɑ̃̀ɑ̃́mmu, 6 kɛ yíɛ́ kɛ dɔ̀: N tú Kuyie nku, ɑ yɛmbɛ̀ Abɑrɑhɑmmu nɛ̀ Isɑki nɛ̀ Sɑkɔbu, bɛ̀ do tũ nkù.

Kɛ̀ Mɔyiisii sɔnnɛ o ììkɛ̀, ò í ndɑ̀ɑ́tí kɛ bo nwúó nKuyie. 7 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie ndɔ̀: N yɑ̀mu n kó bɛnìtìbɛ̀ yo mmɛ̀ɛ̀ sémmɛ̀ Esibiti, n kèèmu bɛ̀ bɛ̀ fɛ̃́ũnkomɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ kuɔ̀, n yɑ̀mu bɛ̀ fɛ̃́ũ̀rìmɛ̀. 8 Dɛɛ̀ te kɛ̀ n cùtɛ́ní kɛ bo bɛ̀ dɛɛtɛ́nɛ̀ Esibiti kɔbɛ, kɛ́ bɛ̀ kɔ̀tɛnɛ̀ kɛtenkɛ̀ sɑ̀ɑ̀kɛ̀ kɛ̀ɛ̀ dɛu, mɛnɑɑmiɛ̀ nnɛ̀ mɛcekùɔ̀ ndɛ̀ pũɔ̃̀ nkɛ̀. Kɑnnɑhɑ̃ɑ̃ kɔbɛ nɛ̀ Itiibɛ nɛ̀ Amɔriibɛ nɛ̀ Pedisiibɛ nɛ̀ Efiibɛ nɛ̀ Sebusiibɛ bɛ̀ bo kɛ̀ɛ̀ tenkɛ̀. 9 Isidɑyɛɛribɛ kuɔ́mmu kɛ̀ n kèè bɛ̀ dɑbùò, kɛ yɑ̀ Esibiti kɔbɛ bɛ̀ fɛ̃́ũnko mɛ̀ɛ̀ botí. 10 N dɑ tɔ̃mmu Esibiti kóo kpɑ̀ɑ̀tì borɛ̀. Kɔtɛ kɛ́dennɛ n kó ibí Isidɑyɛɛribɛ Esibiti miɛkɛ.

Kuyie nnɑ̀kɛ́mɛ̀ ku yètìrì Mɔyiisi

11 Kɛ̀ Mɔyiisii nɑ́kɛ́ Kuyie nkɛ dɔ̀: N tú we, kɛ̀ míì bo kɔtɛ Esibiti kóo kpɑ̀ɑ̀tì borɛ̀ kɛ́dennɛ Isidɑyɛɛribɛ? 12 Kɛ̀ Kuyie ndɔ̀: N yó ndɑ bonɛ̀mu, ntɛ dɛ̀ɛ̀ yóó bɛnkɛ míì dɑ tɔ̃mmɛ̀: Kɑ̀ɑ bɛ̀ dènnɛ dìì mɔ̀nnì di mpĩ́ n tɔ̃mmú di ntɑ̃rì ĩ́nkɛ̀. 13 Kɛ̀ Mɔyiisi dɔ̀: M bo kɔtɛ kɛ́ bɛ̀ nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀ Kuyie ndi yɛmbɛ̀ do tũ nkù, kuù n tɔ̃nní di borɛ̀. Kɛ̀ bɛ̀ nɛ́ yĩ: Ku yètìrì tu bɑ? N dɔ̀ bɑ?

14 Kɛ̀ Kuyie nhò nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: N tú wèè bo wè nwe. Kɛ̀ bɛ̀ dɑ bekɛ ɑ dɔ̀: Wèè yètìrì tu Mbo, weè n tɔ̃nní di borɛ̀. 15 Kɛ̀ Kuyie nwɛ̃tɛ kɛ́nɑ́kɛ́ Mɔyiisi kɛ dɔ̀: Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie di yɛmbɛ̀ Abɑrɑhɑmmu nɛ̀ Isɑki nɛ̀ Sɑkɔbu bɛ̀ do tũ nkù, míì dɑ tɔ̃ mbɛ borɛ̀, n yètìrì mɛ ntú, di yó mmɛ nni n yu sɑ̃́ɑ̃̀. 16 Kɔtɛ kɛ́tíí nyIsidɑyɛɛribɛ kó bɛkótíbɛ̀ kɛ dɔ̀: Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie ndi yɛmbɛ̀ Abɑrɑhɑmmu nɛ̀ Isɑki nɛ̀ Sɑkɔbu bɛ̀ do tũ nkù míì tu n yɑ̀mu bɛ̀ di fɛ̃́ũnkomɛ̀ Esibiti kɛ dɔ́ kɛ́ di dɛɛtɛ́. 17 N dɔ́ kɛ́ di dennɛmu Esibiti bɛ̀ di fɛ̃́ũnko dɛ̀, n yóó di kɔtɛnɛ̀ mɛnɑɑmiɛ̀ nnɛ̀ mɛcekùɔ̀ ndɛ̀ pũɔ̃̀ ndɛ̀ ndɛ, Kɑnnɑhɑ̃ɑ̃ kɔbɛ nɛ̀ Itiibɛ nɛ̀ Amɔriibɛ nɛ̀ Pedisiibɛ nɛ̀ Efiibɛ nɛ̀ Sebusiibɛ bɛ̀ bo kɛ̀ɛ̀ tenkɛ̀. 18 Kɑ̀ɑ bɛ̀ nɑ̀kɛ́ bɛ̀ í yóó yetɛ. Á nnɛínɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ kó bɛkótíbɛ̀ kɛ̀ di kɔtɛ kɛ́yɑ̀ Esibiti kóo kpɑ̀ɑ̀tì, kóò nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀ mí ndi Yiɛ̀ nKuyie díndi Ebedeebɛ di tũ nkù, míì di bɛnkɛ m mɑ́ɑ̀ kɛ tú ò di yóu kɛ̀ di ce nyɛwe yɛ̀tɑ̃ɑ̃ti kɛ́kɔtɛ dikpɑ́ɑ̀ cuokɛ̀ kɛ́ n fíé iwũɔ̃. 19 N yɛ̃́mu kɛ tú okpɑ̀ɑ̀tì í yóó yie nkɛ̀ dí yɛ̀ kɛ̀ n sɑ̀ɑ̀ í ò dɔ̀ɔ̀nɛ̀ muwɛ̃rímú mmu. 20 Dɛɛ̀ te kɛ̀ n yóó bɛnkɛ n wɛ̃rímú, kɛ́dɔɔ̀ tidiɛtì pɛ́u, kòo kpɑ̀ɑ̀tì di yóu kɛ̀ di yɛ̀. 21  M bo duɔ́ nkɛ̀ Esibiti kɔbɛɛ di dɔɔ̀ mɛsɑ̀ɑ̀, di í yóó yɛ̀ di nɔu sitetìrì. 22 Bɑ́ wèè nitipòkù bo mɔɔ o pɛɛtitɔù yoo wèè bo o cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ idíítí nɛ̀ mɛsɔɔ nnɛ̀ tiyɑ̀ɑ̀tì, kɛ̀ di toú ndi kó bɛdɑpɑ̀mbɛ̀ nɛ̀ bɛsɑpɑ̀mbɛ̀. Di yó nyɛtì kɛ tɔmu Esibiti kɔbɛ kpɛrɛ.

4

Kuyie mbɛnkɛmɛ̀ ku wɛ̃rímú Mɔyiisi

1 Kɛ̀ Mɔyiisi tɛ̃́nnɛ́ kɛ dɔ̀: Bɛ̀ í yóó yie, bɛ̀ í yó n kéntɛ́. Bɛ̀ yóó yĩ́mu ti Yiɛ̀ nKuyie mmɑkù í m bɛnkɛ kumɑ́ɑ̀. 2 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie ndɔ̀: A tɔ bɑ? Kòò dɔ̀: Kupɑ̀ɑ̀ti. 3 Kɛ̀ kù dɔ̀: Dɔú nku kɛtenkɛ̀.

Kòo kù dɔú nkɛ̀ kùu nɑɑ́ nfɛwɑ̀ɑ̀fɛ̀, kòo cokɛ́. 4 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie ndɔ̀: Pĩ́ nfɛ yóú.

Kòo pĩ́ nfɛ yóú kɛ̀ fɛ̀ɛ wɛ̃tɛ kɛ́nɑɑ́ nkupɑ̀ɑ̀ti. 5 Kɛ̀ kù dɔ̀: A yóó mɛ nyĩ́ kɛ̀ bɛ̀ɛ bɑntɛ́ mí ndi Yiɛ̀ nKuyie, nhɑ yɛmbɛ̀ Abɑrɑhɑmmu nɛ̀ Isɑki nɛ̀ Sɑkɔbu bɛ̀ do tũ nkù míì dɑ bɛnkɛmɛ̀ m mɑ́ɑ̀. 6 Kɛ yíɛ́ kɛ́bɛ́i nkɛ dɔ̀: Bɑɑ́ ɑ nɔ̀ùtɛ̀ ɑ pɛ̃tɛ́mpĩɛ̃̀kù.

Kɛ̀ Mɔyiisii bɑɑ́, kɛ́ nyóó dɛitɛní o nɔ̀ùtɛ̀ kɛ sɔ̃́ ntikɔ̀ntì tɛ̀ pĩ nkɛ̀ tɛ̀ pɛikɛ kɛ do ntipɑ̀ɑ̀kóntì. 7 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie ndɔ̀: Wɛ̃tɛ kɛ́bɑɑ́ ɑ pɛ̃tɛ́mpĩɛ̃̀kù.

Kòo bɑɑ́ kɛ́ nyóó dɛitɛní o nɔ̀ùtɛ̀ kɛ sɔ̃́ ntɛ̀ nɑɑ́ ntɛ̀ do dòmmɛ̀. 8 Kɛ̀ kù dɔ̀: Kɑ̀ɑ dɔ̀ɔ̀ tidiɛtì ketitì kɛ̀ bɛ̀ yetɛ, ɑ yóó dɔɔ̀ dɛdɛ́rɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ɛ yiemmu. 9 Kɑ̀ɑ dɔ̀ɔ̀ dɛdɛ́ mɛmmɛ, kɛ̀ bɛ̀ yetɛ ɑ́ yɛ̃ntɛ́ kukó nNiidi kó mɛniɛ nkɛ́cóú nkɛtenkɛ̀ mɛ̀ yóó nɑɑ́ mmɛyĩ̀ĩ̀ mmɛ.

Kuyie ntɑ̃ɑ̃tɛ́mɛ̀ Anɔɔ kòò bo mpɛ́kɛ́nɛ̀ Mɔyiisi

10 Kɛ̀ Mɔyiisi dɔ̀: N dɑ bɑ́ɑ́mmu n Yiɛ̀ nKuyie, n yí tú onɑ́ɑǹtì. Dɛ̀ í tú yíe nyoo wenkɛ yoo sòkɛ, nɛ̀ m bomɛ̀ mmɛ. 11 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie ndɔ̀: We nhɑ̃nnɛ́ onìtì dinùù? We nhɔ̃ nte kòo nìtì nɔ́ndɛnfɛ̀ɛ dɑri yoo wèe ɔ̃? Yoo wè nwúó? Yoo wèe yɛ̃ĩ? Dɛ̀ í tú mí nKuyie nnɑɑ̀? 12 Kɔtɛ! Míì yó ndɑ nɑ́ɑ́ nhɑ yó nnɑ́ɑ́ ntì, kɛ dɑ bɛnkú ɑ yó nnɑ́ɑ́ ntì. 13 Kɛ̀ Mɔyiisi dɔ̀: Kuyie, n dɑ bɑ́ɑ́mmu, tɔ̃ nhotɔù mɔù.

14 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie mmiɛkɛɛ pɛikɛ Mɔyiisi mɛdiɛ̀. Kɛ̀ kù dɔ̀: Defii kó kuwuɔ nkou ɑ kóo kótì Anɔɔ nɔmmu kɛ nɑ́ɑ́. Ò kèrínímu kɛ bo dɑ co, kɛ dɑ yɑ̀ kòo yɛ̀mmɛ̀ɛ nɑrikɛ. 15 Á ò nɑ̀kɛ́ n dɑ nɑ̀kɛ́ tì, kóò tùo n nɑ́ɑǹtì, míì yó ndi bonɛ̀, kɛ di nɑ́ɑ́ ndi yó nnɑ́ɑ́ ntì, kɛ di bɛnkú di yó nnɑ́ɑ́ ntì nɛ̀ di yó ndɔɔri dɛ̀. 16 Anɔɔ weè yó ncómmú ɑ fɔ̃̀tìrì kɛ nɑ́ɑ́nnɛ̀ bɛnìtìbɛ̀, kɛ̀ nní ndɑ duɔ̀ ntinɑ́ɑǹtì kɑ̀ɑ ò nɑ̀ɑ́. 17 A yó ntɔ ku mpɑ̀ɑ̀ti nku kɛ dɔɔrinɛ̀ tidiɛtì.

Mɔyiisi wɛ̃̀tɛmɛ̀ Esibiti o kɔbɛ borɛ̀

18 Kɛ̀ Mɔyiisii kò nho cɔ̀kù Setidoo borɛ̀, kóò nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: N dɔ́ kɛ́kɔtɛ n kɔbɛ borɛ̀ ndɛ Esibiti kɛ́yɑ̀ bɛ̀ bo nkpɑɑ́ fòù. Kɛ̀ Setidoo dɔ̀: Kɔtɛ kɛ̀ dɛ̀ ńnɑɑti.

19 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nnɑ́kɛ́ Mɔyiisi Mɑndiyɑ̃ɑ̃ kó kɛtenkɛ̀ miɛkɛ kɛ dɔ̀: Wɛ̃tɛ Esibiti, bɛ̀ɛ̀ do dɔ́ kɛ dɑ kuɔ bɛ̀ kumu bɛmɔu.

20 Kɛ̀ Mɔyiisii túótɛ́ o pokù nɛ̀ o bí kɛ́dee nsɑ̃mmɑrímúbɛ̀, kɛ́túótɛ́ Kuyie nkó kupɑ̀ɑ̀ti kɛ́pikú kɛ̀ bɛ̀ nwɛ̃ti Esibiti. 21 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie ndɔ̀: N dɑ duɔ́mmu muwɛ̃rímú kɑ̀ɑ bo dɔɔ̀ tidiɛtì tibotí tibotí okpɑ̀ɑ̀tì ììkɛ̀, n nɛ́ yóó kpénkùnnɛmu o to kòo yetɛ di bo yɛ̀mɛ̀. 22 Á nɑ́kɛ́ okpɑ̀ɑ̀tì kɛ dɔ̀: Ti Yiɛ̀ nKuyie ntú: Isidɑyɛɛribɛ kó kuwuɔ ntú m birɛ ndɛ, n kóo po, 23 míì tu ɑ́ yóu m birɛ kɛ̀ dɛ̀ɛ yɛ̀, kɛ́ n fìé iwũɔ̃, kɑ̀ɑ yetɛ m bo kuɔ ɑ kóo po.

24 Kɛ̀ Mɔyiisi nkérí kɛ́ndɔ́ kɛ́yié nkucɛ dibòrì mɑrì, kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nkɔtɛní kɛ́ndɔ́ kóò kùɔ. 25 Kòo pokù Sefodɑɑ túótɛ́ ditɑ̃́rì dìì ɑ̃ mɛnɑtimɛ̀ kɛ́cɑ̃ntɛ́ o birɛ, kɛ́kɑ́ɑ́kɛ́ kutɑkɔ̃̀nkù Mɔyiisi tɑkɛ́ kɛ dɔ̀: A tú n kpɛ́í mmɛyĩ̀ĩ̀ nkóo dɔù nwe. 26 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nyóu Mɔyiisi kɛ́ítɛ́. Mɛm̀mɛ Sefodɑɑ yumɛ̀ Mɔyiisi kɛ dɔ̀: Mɛyĩ̀ĩ̀ nkóo dɔù, mucɑ̃mmù kpɛ́í.

27 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nnɑ́kɛ́ Anɔɔ kɛ dɔ̀: Kɔtɛ kɛ́co Mɔyiisi dikpɑ́ɑ̀.

Kɛ̀ Anɔɔ kɔtɛ, kóò yɑ̀ Kuyie ntɑ̃rì kóò ɔrí. 28 Kòo ò nɑ̀kɛ́ ti Yiɛ̀ nKuyie nhò nɑ̀kɛ́ tìì kó dimɑ̀ɑ̀ kóò nɑ̀kɛ́ kù yɛ̃ nwèe dɔɔ̀ tìì diɛtì. 29 Mɛm̀mɛ kɛ̀ bɛ̀ɛ nɛi kɛ́kɔtɛ kɛ́tíí nyIsidɑyɛɛribɛ kó bɛkótíbɛ̀. 30 Kɛ̀ Anɔɔ bɛ̀ nɑ̀kɛ́ ti Yiɛ̀ nKuyie nnɑ̀kɛ́ tìì kó dimɑ̀ɑ̀ Mɔyiisi, kɛ́dɔɔ̀ tidiɛtì kɛ̀ bɛ̀ɛ yɑ̀, 31 kɛ́yie. Kòo bɛ̀ nɑ̀kɛ́ ti Yiɛ̀ nKuyie nyɑ̀mɛ̀ bɛ̀ fɛ̃́ũ̀rìmɛ̀ kɛ dɔ́ kɛ́ bɛ̀ dɛɛtɛ́, kɛ̀ bɛ̀ɛ do kɛ́nínkú Kuyie n yììkɛ̀ kɛ́ kù bɑ̀ńtɛ̀.

5

Mɔyiisi nɛ̀ Anɔɔ bɛ̀ kɔ̀tɛmɛ̀ okpɑ̀ɑ̀tì borɛ̀

1 Mɔyiisi nɛ̀ Anɔɔ kɛ̀ bɛ̀ɛ kɔtɛ kɛ́nɑ́kɛ́ okpɑ̀ɑ̀tì kɛ dɔ̀: Ti Yiɛ̀ nKuyie, tínti Isidɑyɛɛribɛ ti tũ nkù tu ɑ́ ti yóu kɛ̀ tí kɔtɛ dikpɑ́ɑ̀ kɛ́dɔɔ̀ dibɑnni, kɛ́dɛ́úkùnnɛ ku yètìrì. 2 Kɛ̀ Esibiti kóo kpɑ̀ɑ̀tì dɔ̀: We ntú di Yiɛ̀ nKuyie nkɛ̀ m bo yie nho kpɛti kɛ́ di yóu kɛ̀ dí yɛ̀? N yí ò yɛ̃́, m mɛ nyí yóó di yóu kɛ̀ dí yɛ̀. 3 Mɔyiisi nɛ̀ Anɔɔ kɛ̀ bɛ̀ dɔ̀: Ti Yiɛ̀ nKuyie ntínti Ebedeebɛ ti tũ nkù ti bɛnkɛmu kumɑ́ɑ̀. Á ti pɑ̃ kucɛ kɛ̀ tí ce nyɛwe yɛ̀tɑ̃ɑ̃ti kɛ́kɔtɛ dikpɑ́ɑ̀ kɛ́ kù fìé iwũɔ̃, kɛ̀ mɛɛ̀ dɔkɛ kù bo duɔnní mumɔmmú kɛ̀ ti kú, yoo ti dootitɔbɛ̀ɛ tí kuɔ. 4 Kòo kpɑ̀ɑ̀tì dɔ̀: Dɛ̀ dòmmɛ kɛ̀ di sukíí Isidɑyɛɛribɛ kɛ̀ bɛ̀ bo yóu mutɔ̃mmú? Kɔtɛnɛ̀ di tɔ̃mmú. 5 Di mmɔ̀nnì ndi bɛ̀ sũ̀ṹmmɛ̀ kɛ̀ di wɛ̃̀tɛ kɛ dɔ́ kɛ́duɔ́ nkɛ̀ bɛ̀ɛ yóu mutɔ̃mmú.

Esibiti kóo kpɑ̀ɑ̀tì yìɛ́mɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ mutɔ̃mmú

6 Dɛ kó diyiè mɔ́mmɔnni kòo kpɑ̀ɑ̀tìi nɑ́kɛ́ bɛ̀ɛ̀ ni mutɔ̃mmú nɛ̀ bɛ̀ɛ̀ bɛ̀ bɑɑ̀ kɛ dɔ̀: 7 Di tɛ̃́nkɛ bɑ́ nduɔ̀ nyIsidɑyɛɛribɛ timúkpetì kɛ̀ bɛ̀ piikunɛ̀ yɛdombiɛ. Bɛ̀ ńkɔrì bɛ mɔ́mmɔmbɛ kɛ tì wɑɑ̀. 8 Bɛ̀ mɛ mbɑɑ yó mpiiku yɛdombiɛ nkɛ̀ yɛ̀ tùɔ̀kù yɛ̀ sòò mɑ̀mɛ̀ mmɛ, di bɑ́ɑ́ yɑɑtɛ. Bɛtɔ̃nnɛ́kótíbɛ̀ mbɛ, dɛɛ̀ te kɛ̀ bɛ̀ tu, tí bɛ̀ yóu kɛ̀ bɛ̀ɛ kɔtɛ kɛ́fíé Kuyie nyiwũɔ̃. 9 Kɛ̀ bɛ̀ pĩ mmutɔ̃mmú mɛdiɛ̀ mbɛ̀ í yóó pɛ́tɛ́ bɛmɑ́ɑ̀ kɛ́ndɑkɛnɛ̀ tiyɑ́ɑ̀bìsínɑ́ɑǹtì.

10 Bɛ̀ɛ̀ bɑkɛ́ mutɔ̃mmú nɛ̀ bɛ̀ɛ̀ mù pɑkɛ́, kɛ̀ bɛ̀ɛ kɔtɛ kɛ́ bɛ̀ nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Okpɑ̀ɑ̀tì tu bɛ̀ tɛ̃́nkɛ bɑ́ ndi duɔ̀ ntimúkpetì. 11 Kɔtɛnɛ̀ kɛ́wɑmmú timúkpetì! Díì yɛ̃́ di yóó tì pɛ̀tɛ́ dɛ̀, kɛ bɑɑ nɛ́ mpiiku yɛdombiɛ nkɛ̀ yɛ̀ mmɑ̀nnɛ̀ yɛ̀ sòò ɔ̃ mmɑ̀mɛ̀, ti í yóó yɑɑtɛ.

12 Kɛ̀ Isidɑyɛɛribɛɛ cíɛ́tɛ́ Esibiti omɔu miɛkɛ kɛ́nwɑɑ̀ ntimúkpetì. 13 Bɛ̀ɛ̀ bɛ̀ bɑ̀ɑ kɛ̀ bɛ̀ mbɛ̀ kpɑ̀nnɛ̀ kɛ tú: Pííkúnɛ̀ yɛdombiɛ nkɛ̀ yɛ̀ɛ tuɔkɛ bɛ̀ sòò di duɔ̀ ntimútì kɛ̀ yɛ̀ mɑ̀mɛ̀. 14 Kòo kpɑ̀ɑ̀tì kɔbɛ bɛ̀ɛ̀ bɑkɛ́, kɛ̀ bɛ̀ ḿpuotì Isidɑyɛɛribɛ bɛ̀ɛ̀ bɑ̀ɑ bɛtɔ̃mbɛ̀ kɛ tú: Dɛ̀ yĩ́mɛ wenkɛ nɛ̀ yíe nkɛ̀ di í pìíkú yɛdombiɛ nkɛ̀ yɛ̀ tùɔ̀kɛ di sòò piiku kɛ̀ yɛ̀ mɑ̀mɛ̀?

15 Kɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ bɛ̀ɛ̀ bɑ̀ɑ bɛtɔ̃mbɛ̀, kɛ̀ bɛ̀ɛ kɔtɛ kɛ́yɑ̀ okpɑ̀ɑ̀tì kɛ dɔ̀: Dɛ̀ dòmmɛ kɑ̀ɑ ti fɛ̃́ũnko mɛmmɛ, tínti ɑ kó bɛtɔ̃mbɛ̀? 16 Bɛ̀ tɛ̃́nkɛ í ti duɔ̀ ntimútì kɛ tú tí mpiiku yɛdombiɛ nkɛ̀ yɛ̀ tùɔ̀kù yɛ̀ sòò mɑ̀mɛ̀, kɛ ti puotì kɛ dò nti cɑ̀ɑ̀rɛ̀? 17 Kòo kpɑ̀ɑ̀tì dɔ̀: Di tú bɛtɔ̃nnɛ́díébɛ̀ mbɛ, bɛtɔ̃nnɛ́kótíbɛ̀. Dɛɛ̀ te kɛ̀ di tú di bo kɔtɛ kɛ́fíé di Yiɛ̀ nKuyie nyiwũɔ̃. 18 Kɔtɛnɛ̀ kɛ́pĩ́ ndi tɔ̃mmú, bɛ̀ í yó ndi duɔ̀ ntimútì, di mɛ mbɑɑ nɛ́ yó mpiiku yɛdombiɛ nkɛ̀ yɛ̀ tùɔ̀kù yɛ̀ sòò ɔ̃ mmɑ̀mɛ̀ mmɛ.

19 Kɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ bɛ̀ɛ̀ bɑ̀ɑ bɛtɔ̃mbɛ̀, kɛ̀ bɛ̀ɛ bɑntɛ́ bɛ̀ bɑɑ bɛ̀ fɛ̃́ũnkomɛ̀mu kɛ dɔ́ bɛ̀ mpiiku yɛdombiɛ nkɛ̀ yɛ̀ tùɔ̀kù yɛ̀ sòò ɔ̃ mmɑ̀mɛ̀, bɛ̀ í yóó yɑɑtɛ. 20 Kɛ̀ bɛ̀ nyɛtìní okpɑ̀ɑ̀tì borɛ̀ kɛ́yɑ̀ Mɔyiisi nɛ̀ Anɔɔ, kɛ̀ bɛ̀ bɛ̀ bɑ̀ɑ. Kɛ̀ bɛ̀ɛ bɛ̀ nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: 21 Ti Yiɛ̀ nKuyie ndi wúómmu kɛ yóó di bekɛ́nɛ̀, díì te kòo kpɑ̀ɑ̀tì tɛ̃́nkɛ í dɔ́ ti kpɛti, díì ò duɔ́ ndisiè, kòò yóó ti kuɔ.

22 Kɛ̀ Mɔyiisii bɛ́innɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nkɛ dɔ̀: Dɛ̀ yĩ́mɛ kɑ̀ɑ fɛ̃́ũnko ku mbotí? Dɛ̀ dòmmɛ kɑ̀ɑ n tɔ̃nní diɛ? 23 Nɛ̀ n kɔ̀tɛmɛ̀ kɛ yɑ̀ okpɑ̀ɑ̀tì koò bɛ́innɛ̀ ɑ kó diyètìrì, ò fɛ̃́ũnkomu ti kó kubotí, ɑ mɛ nyí kù dɛɛtɛ́.

6

1 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nyíɛ́ kɛ́nɑ́kɛ́ Mɔyiisi kɛ dɔ̀: A bo yɑ̀ di mmɔ̀nnì n yóó dɔɔ̀ dɛ̀ okpɑ̀ɑ̀tì.

M bo ò dɔ̀ɔ̀nɛ̀ muwɛ̃rímú kòò di yóu kɛ̀ dí yɛ̀. M bo ò ɛ̃̀ṹtɛ́ kòo di bɛti.

Kuyie nyɑ́úkùnnɛmɛ̀ Mɔyiisi kɔ̃̀ntì

2 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nyíɛ́ kóò nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Míì tu di Yiɛ̀ nKuyie. 3  M bɛnkɛmu m mɑ́ɑ̀ Abɑrɑhɑmmu nɛ̀ Isɑki nɛ̀ Sɑkɔbu n túmɛ̀ di Yiɛ̀ nKuyie nkɛ̀ kpeńnì. Bɛ̀ nɛ́ do í yɛ̃́ kɛ dò mmíì tu bɛ Yiɛ̀ nKuyie. 4 N do bɛ̀ tɑunnɛ̀mu m mɑ́ɑ̀, kɛ dɔ̀ n yóó bɛ̀ duɔ́ nKɑnnɑhɑ̃ɑ̃, kɛtenkɛ̀ bɛ̀ do bo kɛ̀ kupɔ̀ɔ̀kù. 5 N kèèmu Esibiti tenkɛ̀ kɔbɛ di fɛ̃́ũnkomɛ̀ kɛ̀ di kuɔ̀ nkɛ̀ n dèntɛní ti kó mɛtɑummɛ̀ kpɛ́í. 6 Dɛɛ̀ te kɛ̀ n tu ɑ kɔtɛ kɛ́nɑ́kɛ́ Isidɑyɛɛribɛ kɛ dɔ̀ n tú: Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie n yóó di dɛɛtɛ́nɛ̀mu mudɑɑtɔ̃mmú Esibiti kɔbɛ di duɔ́ mmù, kɛ́ di om̀pùnnɛ. N yóó bɛnkɛmu Esibiti kɔbɛ n wɛ̃rímú kɛ́ bɛ̀ potɛ́, kɛ́ di dɛɛtɛ́. 7 Kɛ̀ di ntú n kɔbɛ kɛ̀ n di te. Kɛ̀ di n yɛ̃́ míì di dènnɛmɛ̀ Esibiti kó mudɑɑtɔ̃mmú. 8 Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie mmíì bɛ́i nkɛ tú m bo di kɔtɛnɛ̀ n do yɛ̃ n yóó duɔ́ nkɛ̀ɛ̀ tenkɛ̀ Abɑrɑhɑmmu nɛ̀ Isɑki nɛ̀ Sɑkɔbu kɛ̀ di kɛ̀ tiekɛ.

9 Kɛ̀ Mɔyiisii tì nɑ̀kɛ́ Isidɑyɛɛribɛ. Kɛ̀ bɛ̀ í nyie, kɛ yɛ̃́ bɛ̀ fɛ̃́ũ̀rìnɛ̀mɛ̀ mutɔ̃mmú mɛdiɛ̀.

10 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nnɑ́kɛ́ Mɔyiisi kɛ dɔ̀: 11 Kɔtɛ kɛ́nɑ́kɛ́ okpɑ̀ɑ̀tì kɛ dɔ̀, wèe yóu Isidɑyɛɛribɛ kɛ̀ bɛ̀ɛ yɛ̀ o tenkɛ̀. 12 Kɛ̀ Mɔyiisi dɔ̀: Isidɑyɛɛribɛ í yie n kpɛti, kɛ̀ m bo nɑ kɛ́nɑ́kɛ́nɛ̀ okpɑ̀ɑ̀tì nwe, mí nwèè í nɔ nkɛ nɑ́ɑ́nnɑ́ɑ̀?

13 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nnɑ́kɛ́ Mɔyiisi nɛ̀ Anɔɔ bɛ̀ yóó nɑ́kɛ́ tì Isidɑyɛɛribɛ nɛ̀ Esibiti kóo kpɑ̀ɑ̀tì, kɛ̀ dɛ̀ɛ yie nkɛ̀ bɛ̀ɛ dennɛ Isidɑyɛɛribɛ Esibiti tenkɛ̀.

Mɔyiisi nɛ̀ Anɔɔ yɑ̀ɑ̀rìbɛ̀ yètɛ̀

14 Ntɛ Isidɑyɛɛribɛ bɛ̀ɛ̀ bɑkɛ́ Isidɑyɛɛribɛ nɑɑ̀mùntì bɛ yètɛ̀:

Sɑkɔbu kóo po Dubɛnni bí: Enɔki nɛ̀ Pɑduu nɛ̀ Ɛtisidonni nɛ̀ Kɑdimii bɛɛ̀ do tú Dubɛnni nɑɑ̀mùnkù kó bɛyɑ̀ɑ̀rìbɛ̀.

15 Simmɛɔ̃ɔ̃ bí tú: Yemmuyɛɛdi nɛ̀ Yɑminni nɛ̀ Oɑdi nɛ̀ Yɑkinni nɛ̀ Soɑ nɛ̀ Sɑudi Kɑnnɑhɑ̃ɑ̃ kóo nitipòkù birɛ bɛɛ̀ do tú Simmɛɔ̃ɔ̃ nɑɑ̀mùnkù kó bɛyɑ̀ɑ̀rìbɛ̀.

16 Kɛ̀ Defii pɛitɛ́ initidɑbí ìtɑ̃ɑ̃ti: Kɛrisonni nɛ̀ Keɑti nɛ̀ Mɛdɑdi kɛ̀ bɛ̀ múnkɛ piɛ́ ibí. Defii do yóó kú kɛ mɔkɛ yɛbie ntɛkɔ̀ùtɛ̀ nɛ̀ sipísìtɑ̃ɑ̃ti nɛ̀ yɛ̀yiekɛ̀ (137) ndi. 17 Kɛrisonni bí tú: Dibinii nɛ̀ Simɛii. Bɛɛ̀ do tú bɛ kó bɛyɑ̀ɑ̀rìbɛ̀. 18 Kɛ̀ Keɑti bí ntú: Amudɑmu nɛ̀ Isɑɑdi nɛ̀ Ebunɔɔ nɛ̀ Usiyɛɛdi. Keɑti yóó kú kɛ mɔkɛ yɛbie ntɛkɔ̀ùtɛ̀ nɛ̀ sipísìtɑ̃ɑ̃ti nɛ̀ yɛ̀tɑ̃ɑ̃ti (133) ndi. 19 Kɛ̀ Mɛdɑdi bí ntú: Mɑdi nɛ̀ Musi. Bɛɛ̀ do tú Defii nɑɑ̀mùnkù kó bɛyɑ̀ɑ̀rìbɛ̀.

20 Kɛ̀ Amudɑmuu puokɛ o cicɛ tɑ̃ũ̀ Yokebɛti kòo ò pɛitɛ́ initidɑbí ìdɛ́ì, Anɔɔ nɛ̀ Mɔyiisi. Amudɑmu do yóó kú kɛ mɔkɛ yɛbie ntɛkɔ̀ùtɛ̀ nɛ̀ sipísìtɑ̃ɑ̃ti nɛ̀ yɛ̀yiekɛ̀ (137) ndi.

21 Kɛ̀ Isɑɑdi bí ntú: Kodee nɛ̀ Nɛfɛki nɛ̀ Sikidii. 22 Kɛ̀ Usiyɛɛdi kpɛyi ntú: Mikɑyɛɛdi nɛ̀ Edisɑfɑ̃ɑ̃ nɛ̀ Sitidi.

23 Kɛ̀ Anɔɔ puokɛ Edisebɑɑ Amminɑdɑbu kóo sɑpɑ̀ɑ̀, Nɑsɔ̃ɔ̃ tɑ̃ũ̀ kòo ò pɛitɛ́ initidɑbí ìnɑ̀ɑ̀: Nɑdɑbu nɛ̀ Abiu nɛ̀ Edeɑsɑɑ nɛ̀ Itɑmɑɑ.

24 Kɛ̀ Kodee bí ntú: Asii nɛ̀ Ɛdikɑnɑɑ nɛ̀ Abiyɑsɑfu, Kodee nɑɑ̀mùnkù kɔbɛ kó bɛyɑ̀ɑ̀rìbɛ̀ mbɛ.

25 Kɛ̀ Edeɑsɑɑ, Anɔɔ birɛɛ puokɛ Pusiyɛɛdi kóo sɑpɑ̀ɑ̀ nkòo ò pɛitɛ́ dɛnitidɑbirɛ kɛ́ dɛ̀ yu kɛ dɔ̀ Pinɑsi.

Defiibɛ yɑ̀ɑ̀rìbɛ̀ kó yɛyètɛ̀ nyɛ mɛmmɛ.

26 Anɔɔ nɛ̀ Mɔyiisi nwe ti Yiɛ̀ nKuyie nnɑ̀kɛ́mɛ̀ kɛ tú: Dennɛnɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ Esibiti bɛ nɑú dò ndòmmɛ̀. 27 Bɛɛ̀ do nɑ̀kɛ́ Esibiti kóo kpɑ̀ɑ̀tì kɛ dɔ̀ wèe yóu kɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ yɛ̀ Esibiti.

Kuyie ndèntɛmɛ̀ Mɔyiisi kù ò dɔúnnɛ̀ dìì nùù

28 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie mbɛ́innɛ̀ Mɔyiisi Esibiti tenkɛ̀ kɛ dɔ̀: 29 Míì tu di Yiɛ̀ nKuyie, ɑ́ nɑ́kɛ́ Esibiti kóo kpɑ̀ɑ̀tì n dɑ nɑ̀kɛ́ tì timɔu. 30 Kɛ̀ Mɔyiisi dɔ̀: N yí nɔ nkɛ nɑ́ɑ́ nhokpɑ̀ɑ̀tì bo yie n kpɛtɑɑ̀?

7

1 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nnɑ́kɛ́ Mɔyiisi kɛ dɔ̀: N yóó dɑ duɔ́mmu n kó muwɛ̃rímú kɑ̀ɑ kɔtɛ okpɑ̀ɑ̀tì borɛ̀, nɛ̀ n kó diyètìrì, kɑ̀ɑ kóo kótì Anɔɔ nnɑ́ɑ́ nhɑ ò nɑ̀ɑ́ ntì. 2 Fɔ̃́ɔ̃̀ yó nnɑ́ɑ́ nhɑ kóo kótì n dɑ nɑ́ɑ́ ntì, kòò tì cɛ̃́ĩ́nko okpɑ̀ɑ̀tì, kòo di yóu kɛ̀ di yɛ̀ o tenkɛ̀. 3 N yóó kpénkùnnɛmu okpɑ̀ɑ̀tì to, kɛ́dɔɔ̀ tidiɛtì nɛ̀ mɛbɛnkùmɛ̀ pɛ́u Esibiti miɛkɛ. 4 Okpɑ̀ɑ̀tì yóó yetɛmu di kpɛti, kɛ̀ m bɛnkɛ n wɛ̃rímú Esibiti miɛkɛ kɛ́ bɛ̀ potɛ́, kɛ́dennɛ díndi n nìtìbɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ. 5 M bo bɛnkɛ dìì mɔ̀nnì n wɛ̃rímú Esibiti tenkɛ̀ kɔbɛ kɛ́ di dennɛ Esibiti tenkɛ̀. Dɛ mɔ̀nnì bɛ̀ bo bɑntɛ́ n túmɛ̀ di Yiɛ̀ nKuyie.

6 Mɔyiisi nɛ̀ Anɔɔ kɛ̀ bɛ̀ɛ dɔɔ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie mbɛ̀ nɑ̀kɛ́ tì weti weti. 7 Bɛ̀ do yó nnɑ́ɑ́nnɛ̀ okpɑ̀ɑ̀tì kɛ̀ Mɔyiisi mɔ̀kɛ yɛbie nsipísìni ndi kɛ̀ Anɔɔ mɔ̀kɛ yɛbie nsipísìni nɛ̀ yɛ̀tɑ̃ɑ̃ti.

Anɔɔ pɑ̀ɑ̀ti nɑɑ́mmɛ̀ fɛwɑ̀ɑ̀fɛ̀

8 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nnɑ́kɛ́ Mɔyiisi nɛ̀ Anɔɔ kɛ dɔ̀: 9 Kòo kpɑ̀ɑ̀tì di bekɛ kɛ tú dí dɔɔ̀ tidiɛtì mɑtì, fɔ̃́ mMɔyiisi ɑ́ nɑ́kɛ́ Anɔɔ kòo túótɛ́ o pɑ̀ɑ̀ti kɛ́dɔúnko okpɑ̀ɑ̀tì ììkɛ̀, kɛ̀ kùu nɑɑ́ nfɛwɑ̀ɑ̀fɛ̀.

10 Mɔyiisi nɛ̀ Anɔɔ kɛ̀ bɛ̀ɛ kɔtɛ okpɑ̀ɑ̀tì borɛ̀ kɛ́dɔɔ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie mbɛ̀ nɑ̀kɛ́ tì. Kɛ̀ Anɔɔ dɔúnko o pɑ̀ɑ̀ti okpɑ̀ɑ̀tì nɛ̀ o tɔ̃mbɛ̀ bɛ ììkɛ̀, kɛ̀ kùu nɑɑ́ nfɛwɑ̀ɑ̀fɛ̀. 11 Kòo kpɑ̀ɑ̀tìi yúní bɛhɛikɛ̀nkótíbɛ̀ nɛ̀ bɛnitinɔ̀mbɛ̀ nɛ̀ bɛtetiebɛ Esibiti kɔbɛ. Kɛ̀ bɛ̀ múnkɛɛ dɔ̀ɔ̀ mɛbotí, 12 kɛ́dɔú ndɔú mbɛ kó ipɑ̀ɑ̀ti kɛ ìi nɑɑ́ nyiwɑ̀ɑ̀kɛ. Kɛ̀ Anɔɔ kó kupɑ̀ɑ̀tii mɑɑ́ mmɑɑ́nko bɛ kpɛyi. 13 Kòo kpɑ̀ɑ̀tìi kpénkùnnɛ o to, ò í nyie mMɔyiisi nɛ̀ Anɔɔ bɛ kpɛti kɛ́ndònnɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie ndo tì mbɛ̀ nɑ̀kɛ́mɛ̀.

Mɛniɛ nnɑɑ́mmɛ̀ mɛyĩ̀ĩ̀

14 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nnɑ́kɛ́ Mɔyiisi kɛ dɔ̀: Okpɑ̀ɑ̀tì to kpenkɛmu, kòò yetɛ Isidɑyɛɛribɛ bo yɛ̀mɛ̀. 15 Túótɛ́ kupɑ̀ɑ̀ti kùù do nɑɑ́ nfɛwɑ̀ɑ̀fɛ̀ kɛ́kɔtɛ dikṹnweńnì sɛ̀ì okpɑ̀ɑ̀tì tɑɑ̀ dìì mɔ̀nnì kukó nNiidi, kɛ̀ dí ḿmɑ̀. 16 Kɑ̀ɑ ò nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Ti Yiɛ̀ nKuyie ntínti Ebedeebɛ ti tũ nkù kuù n tɔ̃nní, kɛ tú n dɑ nɑ́kɛ́ kɑ̀ɑ ti yóu kɛ̀ tí kɔtɛ dikpɑ́ɑ̀ kɛ́ kù fìé iwũɔ̃, ɑ mɛ nyí yie. 17 Dɛɛ̀ te kɛ̀ kù bɛ́i nkɛ tú, nɛ̀ mɛ ndɔɔ̀rìmɛ̀ miɛkɛ nkɛ ɑ yóó bɑntɛ́mɛ̀ kù tumɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie. M bo potɛ́ kupɑ̀ɑ̀ti m mɛ ntɔ kù mɛniɛ nkɛ̀ mɛ̀ɛ nɑɑ́ mmɛyĩ̀ĩ̀. 18 Kɛ̀ siyĩĩ kú, kɛ̀ mɛniɛ nhɑ̃nnɛ́ kunɔ́ú, kɛ̀ Esibiti kɔbɛɛ yĩɛ̃kɛ mɛ muyɑ̃̀ɑ̃̀.

19 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nyíɛ́ kɛ́nɑ́kɛ́ Mɔyiisii kɛ dɔ̀: Nɑ́kɛ́ Anɔɔ kòo youtɛ o pɑ̀ɑ̀ti Esibiti kó ikó ndiɛyì nɛ̀ isɑ́m̀pɔ́ì nɛ̀ yɛbirɛ nɛ̀ sikondɑkɛsí dɛ bíɛ́kɛ̀ Esibiti omɔu miɛkɛ. Kɛ̀ dɛ kó mɛniɛ nnɑɑ́ mmɛyĩ̀ĩ̀ nkɛ́dɑ́tínnɛ́ kɛtenkɛ̀ kɛmɔu kɛ́tɑunnɛ̀ yɛdɔ́ nɛ̀ yɛdíè ndɛ miɛkoo.

20 Mɔyiisi nɛ̀ Anɔɔ kɛ̀ bɛ̀ɛ dɔɔ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie mbɛ̀ nɑ̀kɛ́ tì, kɛ̀ Anɔɔ youtɛ kupɑ̀ɑ̀ti kɛ́potɛ́ mɛniɛ nhokpɑ̀ɑ̀tì nɛ̀ o tɔ̃mbɛ̀ bɛ ììkɛ̀, kɛ̀ kukó nkumɔuu nɑɑ́ mmɛyĩ̀ĩ̀. 21 Kɛ̀ siyĩĩ kú, kɛ̀ mɛniɛ nhɑ̃nnɛ́ kunɔ́ú, kɛ̀ Esibiti kɔbɛɛ yĩɛ̃kɛ muyɑ̃̀ɑ̃̀.

22 Kɛ̀ Esibiti kó bɛnitinɔ̀mbɛ̀ múnkɛɛ dɔɔ̀ mɛbotí. Kòo kpɑ̀ɑ̀tì to bɑɑ ńkpeńnì kòo yetɛ Mɔyiisi nɛ̀ Anɔɔ bɛ kpɛti, kɛ́ndònnɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie ndo bɛ̀ nɑ̀kɛ́mɛ̀. 23 Kòo kpɑ̀ɑ̀tìi ítɛ́ kɛ́kò nho cĩ́ɛ̃̀tɛ̀, kɛ́ketɛ́ kɛ í ndɑkɛ bɛ tɛrɛ̀ kpɛti. 24 Kɛ̀ Esibiti tenkɛ̀ kɔbɛɛ dɑmmú sibií kukó ntɑkɛ́ kɛ bo pɛ́tɛ́ mɛnɛ́sɑ̀ɑ̀mɛ̀, kɛ yɛ̃́ kukó nkɔ̃mɛ do í dòmmɛ̀ kɛ́yɑ̃̀.

25 Mɛniɛ ndo nɑɑ́ mmɛyĩ̀ĩ̀ nkɛ̀ dɛ̀ mmɔkɛ yɛwe yɛ̀yiekɛ̀ ndi.

Yɛcɛdɑkɛ̀ píɛmmɛ̀ Esibiti tenkɛ̀

26 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ Kuyie nnɑ́kɛ́ Mɔyiisi kɛ dɔ̀: Kɔtɛ kɛ́nɑ́kɛ́ okpɑ̀ɑ̀tì kɛ dɔ̀: Ti Yiɛ̀ nKuyie ntu, ɑ́ yóu kɛ̀ ku kó bɛnìtìbɛ̀ɛ kɔtɛ kɛ́ kù fìé iwũɔ̃. 27 Kɑ̀ɑ yetɛ kù bo duɔ́ nkɛ̀ yɛcɛdɑkɛ̀ɛ píɛ nhɑ tenkɛ̀ kɛmɔu miɛkɛ. 28 Yɛcɛdɑkɛ̀ bo píɛ nkukó nkɛ́yɛ̀nní kɛ́tɑ ɑ kpɑ̀ɑ̀tìcĩ́ɛ̃̀tɛ̀, ɑ dieku ɑ dɔu dɛ̀ nɛ̀ ɑ dɔ́ù ĩ́nkɛ̀ nɛ̀ ɑ tɔ̃mbɛ̀ kó sicɛ̃́ĩ nɛ̀ ɑ kɔbɛ kpɛsi, nɛ̀ bɛ̀ pũũ dɛ̀ pɛ̃́ɛ̃̀ nɛ̀ bɛ̀ ò piiku dɛ̀. 29 Yɛcɛdɑkɛ̀ bo ndekù ɑ ĩ́nkɛ̀ nɛ̀ ɑ tɔ̃mbɛ̀ ĩ́nkɛ̀ nɛ̀ ɑ kɔbɛ ĩ́nkɛ̀.

8

1 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nnɑ́kɛ́ Mɔyiisi kɛ dɔ̀: Nɑ́kɛ́ Anɔɔ kòo youtɛ o pɑ̀ɑ̀ti ikó nnɛ̀ sikondɑkɛsí nɛ̀ yɛbirɛ dɛ bíɛ́kɛ̀, kɛ̀ yɛcɛdɑkɛ̀ɛ píɛ nhEsibiti kó kɛtenkɛ̀.

2 Kɛ̀ Anɔɔ youtɛ o nɔ̀ùtɛ̀ Esibiti kó ikó mbíɛ́kɛ̀, kɛ̀ yɛcɛdɑkɛ̀ɛ píɛ nhEsibiti tenkɛ̀. 3 Kɛ̀ bɛnitinɔ̀mbɛ̀ múnkɛɛ dɔɔ̀ mɛbotí, kɛ́dennɛní yɛcɛdɑkɛ̀ Esibiti. 4 Kòo kpɑ̀ɑ̀tìi yú Mɔyiisi nɛ̀ Anɔɔ kɛ dɔ̀: Bɑ́ntɛ̀nɛ̀ di Yiɛ̀ nKuyie nkɛ̀ kù ti dennɛ yɛcɛdɑkɛ̀ mí nnɛ̀ n kɔbɛ, kɛ̀ n di yóu kɛ̀ di kɔtɛ kɛ́ kù fìé iwũɔ̃. 5 Kɛ̀ Mɔyiisii nɑ́kɛ́ okpɑ̀ɑ̀tì kɛ dɔ̀: N nɑ́kɛ́ ɑ dɔ́ m bɑ́ntɛ̀ dìì mɔ̀nnì Kuyie nfɔ̃́ nnɛ̀ ɑ tɔ̃mbɛ̀ nɛ̀ ɑ kɔbɛ di kpɛ́í, kɛ̀ yɛcɛdɑkɛ̀ɛ yɛ̀ dihɛì, kɛ́nkpɑɑ́ kukó mmɑ́ɑ̀. 6 Kòo kpɑ̀ɑ̀tì dɔ̀: Nɑnkɛ. Kɛ̀ Mɔyiisi dɔ̀: N yiemmu kɛ bo kù bɑ̀ńtɛ̀, kɑ̀ɑ bɑntɛ́ kɛ dò nhòmɔù í dònnɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie. 7 Yɛcɛdɑkɛ̀ yóó yɛ̀mu fɔ̃́ nnɛ̀ ɑ tɔ̃mbɛ̀ nɛ̀ ɑ kɔbɛ di cɛ̃́ĩ, kɛ́nkpɑɑ́ kukó mmɑ́ɑ̀.

8 Mɔyiisi nɛ̀ Anɔɔ kɛ̀ bɛ̀ɛ ítɛ́ okpɑ̀ɑ̀tì borɛ̀ kɛ̀ Mɔyiisi bɑ́ntɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nkɛ dɔ̀ kùu dɛitɛ yɛcɛdɑkɛ̀ kù do tɑnnɛ́ yɛ̀ dihɛì. 9 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie ndɔɔ̀ Mɔyiisi kù bekɛ tì kɛ̀ yɛcɛdɑkɛ̀ɛ kú sicɛ̃́ĩ miɛkɛ nɛ̀ yɛtowɑɑrɛ̀ nɛ̀ dɛpɑɑ. 10 Kɛ̀ bɛ̀ɛ yɛ̀ tìkú kɛ́cóú nyɛcúò yɛcúò, kɛ̀ dihɛìi dɑ́tínnɛ́ kunɔ́ú.

11 Kòo kpɑ̀ɑ̀tìi yɑ̀ yɛcɛdɑkɛ̀ dèèmɛ̀ kòo toò kpenkɛ, kòo yetɛ Mɔyiisi nɛ̀ Anɔɔ bɛ kpɛti, kɛ́ndònnɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie ndo tì nhò nɑ̀kɛ́mɛ̀.

Inɑmɛ́í píɛmmɛ̀ Esibiti tenkɛ̀

12 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nnɑ́kɛ́ Mɔyiisi kɛ dɔ̀: Nɑ́kɛ́ Anɔɔ kòo youtɛ o pɑ̀ɑ̀ti kɛ́potɛ́ mutɑ̃́ɑ̃́ nkɛ̀ mùu nɑɑ́ nyinɑmɛ́í Esibiti tenkɛ̀ kɛmɔu.

13 Kɛ̀ bɛ̀ɛ yie nKuyie mbɛ̀ nɑ̀kɛ́ tì, kɛ̀ Anɔɔ youtɛ́ o pɑ̀ɑ̀ti kɛ́potɛ́ mutɑ̃́ɑ̃́ nkɛ̀ mùu nɑɑ́ nyinɑmɛ́í kɛ́pɔ̃nnɛ́ bɛnìtìbɛ̀ nɛ̀ iwũɔ̃, kɛ̀ mutɑ̃́ɑ̃́ mmumɔu nɑɑ́ nyinɑmɛ́í Esibiti tenkɛ̀ kɛmɔu miɛkɛ. 14 Kɛ̀ bɛnitinɔ̀mbɛ̀ múnkɛ ndɔ́ kɛ́dennɛní bɛ kó inɑmɛ́í kɛ́yĩɛ̃kɛ, kɛ̀ inɑmɛ́í mpũɔ̃́ bɛnìtìbɛ̀ nɛ̀ iwũɔ̃. 15 Kɛ̀ bɛnitinɔ̀mbɛ̀ɛ nɑ́kɛ́ okpɑ̀ɑ̀tì kɛ dɔ̀: Kuyie nkó tɛnɔ̀ùtɛ̀ ntɛ.

Kòo kpɑ̀ɑ̀tì bɑɑ kpénkùnnɛ o to kɛ́yetɛ Mɔyiisi nɛ̀ Anɔɔ bɛ kpɛti.

Tidɔndɔntì píɛmmɛ̀ Esibiti tenkɛ̀

16 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nnɑ́kɛ́ Mɔyiisi kɛ dɔ̀: A nɑɑ yɛ̀ dikṹnweńnì sɛ̀ì kɛ́sɔ̃́ntɛ́ okpɑ̀ɑ̀tì ò yɛ̀tì dìì mɔ̀nnì kɛ tɑti kukó, kɑ̀ɑ ò nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Kuyie ntú ɑ yóu ku kɔbɛ kɛ̀ bɛ̀ɛ kɔtɛ kɛ́ kù fìé iwũɔ̃. 17 Kɑ̀ɑ mɛ nyetɛ, kù bo dennɛní tidɔndɔntì yɛiti, kɛ̀ tì ndɑ dɔmmù nɛ̀ ɑ tɔ̃mbɛ̀ nɛ̀ ɑ nìtìbɛ̀, tì bo píɛ nhEsibiti kɔbɛ kó sicɛ̃́ĩ, kɛ́dɑ́tínnɛ́ kɛtenkɛ̀. 18 Kɛ̀ dɛ kó tidɔndɔntì yɛ̀nní, kù í yóó yie nkɛ̀ tì mbo Kosɛnni, ku kɔbɛ ɛì, kɑ̀ɑ bɑntɛ́ kù bɛ̀ bonɛ̀mɛ̀. 19 Kù bo nkɑ̃nkɛ́ ku kɔbɛ kɛ́yóu ɑ kɔbɛ. Dɛ̀ nɑɑ yóó dɔɔ̀mu.

20 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie ndɔɔ̀ kù bɛ́i ntì, kɛ̀ tidɔndɔntì yɛitii tɑnní kɛ́nsũ kɛ́píɛ nhokpɑ̀ɑ̀tì cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ nɛ̀ o tɔ̃mbɛ̀ kpɛsi nɛ̀ Esibiti tenkɛ̀ kɛmɔu miɛkɛ. 21 Kɛ̀ dihɛìi cɑkɛ kòo kpɑ̀ɑ̀tìi yú Mɔyiisi nɛ̀ Anɔɔ kɛ dɔ̀: Kɔtɛnɛ̀ kɛ́fíé nyiwũɔ̃ Kuyie ndi tenkɛ̀ miɛkɛ. 22 Kɛ̀ Mɔyiisii yetɛ kɛ dɔ̀: Dɛ̀ bɑ́ɑ́ yie! Ti yóó fíé ìì wũɔ̃ ti Yiɛ̀ nKuyie nyì dò nhEsibiti kɔbɛ borɛ̀ isɔkɛ nyì, kɛ̀ ti ì feu kɛ̀ bɛ̀ ti yɑ̀ bɛ̀ yóó ti búɔ́tí yɛtɑ̃́rɛ̀ nyɛ kɛ́kuɔ. 23 Ti yó mmɔkɛ kucɛ yɛwe yɛ̀tɑ̃ɑ̃ti ndi dikpɑ́ɑ̀ miɛkɛ, kɛ́fíé ti Yiɛ̀ nKuyie nyiwũɔ̃ kù yɛ̃ dɛ̀ ndòmmɛ̀. 24 Kòo kpɑ̀ɑ̀tì dɔ̀: N yiemmu kɛ bo di yóu kɛ̀ di kɔtɛ dikpɑ́ɑ̀ kɛ́fíé ìwũɔ̃ di Yiɛ̀ nKuyie, di nɛ́ bɑ́ɑ́ dɛ́tɛ́, dí kù bɑ̀ńtɛ̀ n kpɛ́í. 25 Kɛ̀ Mɔyiisi dɔ̀: N yóó ítɛ́ ɑ borɛ̀ kɛ́bɑ́ntɛ̀mu ti Yiɛ̀ nKuyie nkɛ̀ kù nɑɑ dennɛ tidɔndɔntì ɑ cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ nɛ̀ ɑ tɔ̃mbɛ̀ kpɛsi nɛ̀ ɑ nìtìbɛ̀ kpɛsi. A nɛ́ bɑ́ɑ́ ti soutɛ́ kɛ́yetɛ Isidɑyɛɛribɛ bo kɔtɛmɛ̀ kɛ́fíé iwũɔ̃ ti Yiɛ̀ Kuyie.

26 Kɛ̀ Mɔyiisii ítɛ́ okpɑ̀ɑ̀tì borɛ̀ kɛ́bɑ́ntɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie. 27 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie ndɔɔ̀ wè kù bekɛ tì, kɛ́dennɛ tidɔndɔntì okpɑ̀ɑ̀tì nɛ̀ o tɔ̃mbɛ̀ nɛ̀ o nìtìbɛ̀ bɛ cɛ̃́ĩ, kudɔndɔnkù mɑkù í nkpɑɑ́ bɑ́ kumɑ́ɑ̀. 28 Kòo kpɑ̀ɑ̀tì bɑɑ wɛ̃tɛ kɛ́kpénkùnnɛ o to kɛ́yetɛ Isidɑyɛɛribɛ bo yɛ̀mɛ̀.

9

Iwũɔ̃ kumɛ̀

1 Mɛm̀mɛ kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nnɑ́kɛ́ Mɔyiisi kɛ dɔ̀: Kɔtɛ okpɑ̀ɑ̀tì cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kóò nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Ti Yiɛ̀ nKuyie, tínti Ebedeebɛ ti tũ nkù tu ɑ́ yóu tínti kù kó bɛnìtìbɛ̀ kɛ̀ tí yɛ̀ kɛ́ kù fìé iwũɔ̃. 2 Kɑ̀ɑ yetɛ bɛ̀ bo yɛ̀mɛ̀, kɑ̀ɑ bɑɑ kpɑɑ́ yetírí, 3 kù bo duɔ́ nkɛ̀ muwũɔ̃̀kṹṹ ntɑnní mɛdiɛ̀ nkɛ́kuɔ ɑ wũɔ̃: Sisɛ̃ĩ́ nɛ̀ sɑ̃mmɑrímúbɛ̀ nɛ̀ yòyóbɛ̀ nɛ̀ inɑ̀ɑ̀kɛ nɛ̀ ipe nɛ̀ sibɔɔ́. 4 Ti Yiɛ̀ nKuyie nyó nyɛ̃́mu tínti Isidɑyɛɛribɛ ti kó iwũɔ̃ kpɛ́í mbɑ́ fɛ̀mɑfɛ̀ bɑ́ɑ́ kú.

5 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie mbɛ́i nkɛ dɔ̀: Nɑnkɛ nwe n yóó dɔɔ̀mɛ̀ dɛ kó tidiɛtì Esibiti tenkɛ̀ miɛkɛ.

6 Kɛ̀ dɛ̀ɛ wentɛ́ kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie mmɛ ndɔɔ̀ kɛ̀ Esibiti kɔbɛ kó iwũɔ̃ kú, bɑ́ Isidɑyɛɛribɛ kɔfɛ mɑfɛ̀ í nku bɑ́ fɛ̀mɑ́ɑ̀. 7 Kòo kpɑ̀ɑ̀tìi tɔ̃ nkɛ̀ bɛ̀ɛ síékɛ́ kɛ́nsɔ̃́ nyIsidɑyɛɛribɛ kó iwũɔ̃ í ku bɑ́ fɛ̀mɑ́ɑ̀, kòò to bɑɑ ńkpeńnì, kòo yetɛ Isidɑyɛɛribɛ bo yɛ̀mɛ̀.

Mɛkpɑ̃̀ɑ̃̀ mpĩ̀ḿmɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ nɛ̀ iwũɔ̃

8 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nnɑ́kɛ́ Mɔyiisi nɛ̀ Anɔɔ kɛ dɔ̀: Koutɛ́nɛ̀ mutɑ́pɛí, nkɛ̀ Mɔyiisii mù ùtóo kɛĩ́nkɛ̀ okpɑ̀ɑ̀tì ììkɛ̀. 9 Kɛ̀ mùu nɑɑ́ nkutɑ̃ɑ̃yukú kɛ́dɑ́tínnɛ́ Esibiti tenkɛ̀ kɛmɔu, kɛ́dɑri bɛnìtìbɛ̀ nɛ̀ iwũɔ̃ kɛ́nɑɑ́ nyɛnúútɛ̀.

10 Mɔyiisi nɛ̀ Anɔɔ kɛ̀ bɛ̀ɛ koutɛ́ mutɑ́pɛí nkɛ́kɔtɛ okpɑ̀ɑ̀tì borɛ̀ kɛ̀ Mɔyiisii mù ùtóo kɛĩ́nkɛ̀ okpɑ̀ɑ̀tì ììkɛ̀ kɛ̀ mùu dɑ́tínnɛ́ bɛnìtìbɛ̀ kɛ́nɑɑ́ nyɛnúútɛ̀ nɛ̀ yɛmuɔ. 11 Esibiti kó bɛnitinɔ̀mbɛ̀ í nnɑ kɛ kɔ̀tɛ Mɔyiisi borɛ̀ kɛ yɛ̃́ yɛnúútɛ̀ múnkɛ do bɛ̀ pĩ̀ḿmɛ̀, yɛ̀ pĩ mmɛ̀ɛ̀ botí bɛtɔbɛ̀. 12 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nkpénkùnnɛ okpɑ̀ɑ̀tì to, kòo yetɛ Mɔyiisi nɛ̀ Anɔɔ bɛ kpɛti kɛ́ndònnɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie ndo tì nɑ̀kɛ́mɛ̀ Mɔyiisi.

Yɛmɑ́tɑ̃́rɛ̀ kùɔmɛ̀ bɛnìtìbɛ̀

13 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nnɑ́kɛ́ Mɔyiisi kɛ dɔ̀: Á yɛ̀ dikṹnweńnì sɛ̀ì kɛ́nɑ́kɛ́ okpɑ̀ɑ̀tì kɛ dɔ̀: Ti Yiɛ̀ nKuyie tínti Ebedeebɛ ti tũ nkù tu, ɑ́ ti yóu, kɛ̀ tí yɛ̀ kɛ́ kù fìé iwũɔ̃. 14 Kɛ̀ dɛ̀ í dò mmɛmmɛ kù bo dɑ potɛ́, fɔ̃́ nnɛ̀ ɑ tɔ̃mbɛ̀ nɛ̀ ɑ nìtìbɛ̀, kɑ̀ɑ bɑntɛ́ òmɔù í bomɛ̀ kɛtenkɛ̀ kɛ kù mɑ̀nnɛ̀. 15 Kɛ̀ kù do tú kù bo duɔnní mumɔmmú kɛ̀ mù dɑ kuɔ fɔ̃́ nnɛ̀ ɑ kɔbɛ nɛ̀ miɛ ndi do í kpɑɑ́ bo kɛtenkɛ̀ ĩ́nkɛ̀. 16 Kù nɛ́ dɑ yóu kɑ̀ɑ kpɑɑ́ fòù, kɛ bo yɑ̀ ku wɛ̃rímú mmu kɛ̀ bɛ̀ɛ dɛ́úkùnnɛ ku yètìrì kɛtenkɛ̀ ĩ́nkɛ̀. 17 Kɑ̀ɑ mɛ mbɑɑ dɔ́ kɛ́mpĩ́ nku nìtìbɛ̀ kɛ yetírí bɛ̀ bo yɛ̀mɛ̀. 18 Dɛ̀ nɑɑ bo nkɑ̃́ɑ̃́kɛ́ miɛ nkɛ̀ kùu duɔnní fɛtɑɑfɛ̀ nɛ̀ yɛmɑ́tɑ̃́rɛ̀ diɛyɛ̀, di mu nyí dɛ̀ yɑ̀ nɛ̀ Esibiti bomɛ̀. 19 Á tɑnnɛ́ ɑ kó iwũɔ̃ tɛcĩ́ɛ̃̀tɛ̀ nɛ̀ dɛ̀ɛ̀ kó dimɑ̀ɑ̀ tu ɑ kpɛrɛ, iwũɔ̃ ìì bo mbo dikpɑ́ɑ̀ nɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ kɛ í ntɑ tɛcĩ́ɛ̃̀tɛ̀, yɛmɑ́tɑ̃́rɛ̀ yɛɛ̀ yóó dɛ̀ bùɔ́tí kɛ̀ dɛ̀ɛ kú.

20 Kòo kpɑ̀ɑ̀tì tɔ̃mbɛ̀ mɑbɛ̀ɛ depɛ Kuyie nnɑ̀kɛ́ tì, kɛ́tɑnnɛ́ bɛ wũɔ̃ nɛ̀ bɛ tɔ̃mbɛ̀ dɛ yiè. 21 Bɛ̀ɛ̀ sènkɛ̀rì dɛ kó tinɑ́ɑǹtì kɛ̀ bɛmbɛɛ yóu bɛ wũɔ̃ nɛ̀ bɛ̀ kó bɛtɔ̃mbɛ̀ dikpɑ́ɑ̀.

22 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nnɑ́kɛ́ Mɔyiisi kɛ dɔ̀: Youtɛ ɑ nɔ̀ùtɛ̀ kɛĩ́nkɛ̀, kɛ̀ yɛmɑ́tɑ̃́rɛ̀ɛ duoní Esibiti tenkɛ̀ kɛmɔu miɛkɛ, bɛnìtìbɛ̀ nɛ̀ iwũɔ̃ nɛ̀ dɛpɑɑ ntidiitì ĩ́nkɛ̀.

23 Kɛ̀ Mɔyiisii youtɛ o pɑ̀ɑ̀ti tiwɛtì bíɛ́kɛ̀, kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nduɔ́ nkɛ̀ fɛtɑɑfɛ̀ mmíí nkɛ pɛ́ú kɛ̀ yɛmɑ́tɑ̃́rɛ̀ duòní Esibiti tenkɛ̀ kɛmɔu miɛkɛ. 24 Esibiti kɔbɛ mu ndo í yɑ̀ dɛ kó fɛtɑɑfɛ̀ botí nɛ̀ bɛ̀ bomɛ̀, fɛ̀ɛ̀ mìí nkɛ pɛ́ú kɛ̀ yɛmɑ́tɑ̃́rɛ̀ duòní. 25 Kɛ̀ yɛmɑ́tɑ̃́rɛ̀ɛ búɔ́tí bɛnìtìbɛ̀ nɛ̀ iwũɔ̃ kɛ́kuɔ, kɛ́cɑkɛ tidiitì nɛ̀ dɛtie. 26 Kɛ̀ Kosɛnni Isidɑyɛɛribɛ kó dikɑrì diì mɑ́ɑ̀ nsokɛ́. 27 Kòo kpɑ̀ɑ̀tìi yú Mɔyiisi nɛ̀ Anɔɔ kɛ dɔ̀: Di mmɔ̀nnì mí nnɛ̀ n kɔbɛ ti cɑ̀ɑ̀rɛ̀mu, di Yiɛ̀ nKuyie nkuù wenni. 28 Bɑ́ntɛ̀nɛ̀ ku, kɛ̀ yɛmɑ́tɑ̃́rɛ̀ nɛ̀ itɑpíɛ kɛ̀ dɛ̀ɛ cómmú kɛ̀ n di yóu kɛ̀ dí yɛ̀.

29 Kɛ̀ Mɔyiisi dɔ̀: N yóó yɛroomu dihɛì kɛ́youtɛ n nɔu kɛ́bɑ́ntɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie, kɛ̀ itɑpíɛ nɛ̀ yɛmɑ́tɑ̃́rɛ̀ kɛ̀ dɛ̀ɛ cómmú, kɑ̀ɑ bɑntɛ́ kuù temɛ̀ kɛtenkɛ̀. 30 N nɛ́ yɛ̃́mu kɛ tú fɔ̃́ nnɛ̀ ɑ tũ̀mbɛ̀ di mu nyí depɛ ti Yiɛ̀ nKuyie.

31 Dɛ̀ do sɔ̃́ ntidiitì òtɛmu, kɛ̀ titɔ̃̀ntì pòrí, kɛ̀ fɛtɑɑfɛ̀ mɑ́tɑ̃́rɛ̀ dɛ̀ potɛ́. 32 Tidiniiti tiì mɑ́ɑ̀ do yentɛ́ kɛ yɛ̃́ ti mu ndo í òtɛmɛ̀.

33 Kɛ̀ Mɔyiisii ítɛ́ okpɑ̀ɑ̀tì borɛ̀, kɛ́tɑ dikpɑ́ɑ̀, kɛ́bɑ́ntɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nkɛ̀ itɑpíɛ nɛ̀ yɛmɑ́tɑ̃́rɛ̀ kɛ̀ dɛ̀ɛ cómmú, bɑ́ fɛtɑɑfɛ̀ tɛ̃́nkɛ í nniu.

34 Kòo kpɑ̀ɑ̀tìi yɑ̀ fɛtɑɑfɛ̀ nɛ̀ yɛmɑ́tɑ̃́rɛ̀ nɛ̀ itɑpíɛ dɛ̀ dèèmɛ̀, kòo too wɛ̃tɛ kɛ́kpenkɛ wenwe nɛ̀ o tũ̀mbɛ̀. 35 Kòò bɑɑ n kpɑɑ́ yetírí Isidɑyɛɛribɛ bo yɛ̀mɛ̀ kɛ́ndònnɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie ndo tì nɑ̀kɛ́mɛ̀ Mɔyiisi.

10

Fɛcofɛ tɑnnímɛ̀ Esibiti

1 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nnɑ́kɛ́ Mɔyiisi kɛ dɔ̀: Kɔtɛ okpɑ̀ɑ̀tì borɛ̀, míì kpénkùnnɛ o to nɛ̀ o tũ̀mbɛ̀ kpɛyɛ kɛ bo dɔɔ̀ tidiɛtì bɛ cuokɛ̀. 2 Kɑ̀ɑ tì nɑ̀kɛ́ ɑ bí nɛ̀ ɑ yɑɑ̀bí n dɔ̀ɔ̀ dɛ̀ Esibiti kɔbɛ nɛ̀ n dɔ̀ɔ̀ tìì diɛtì bɛ cuokɛ̀. Kɛ̀ di nyɛ̃́ n túmɛ̀ di Yiɛ̀ nKuyie.

3 Mɔyiisi nɛ̀ Anɔɔ kɛ̀ bɛ̀ɛ kɔtɛ okpɑ̀ɑ̀tì borɛ̀ kóo nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Ti Yiɛ̀ nKuyie ntínti Ebedeebɛ ti tũ nkù tu, ɑ yóó kɛ̃́kùnnɛ ɔ̃̀mmɔ̀nnì ɑmɑ́ɑ̀ ku ììkɛ̀, kɛ́ ti yóu kɛ̀ tí yɛ̀ kɛ kù fìé iwũɔ̃? 4 Kɑ̀ɑ yetɛ ti bo yɛ̀mɛ̀, kù bo duɔnní fɛcofɛ nɑnkɛ ɑ tenkɛ̀. 5 Kɛ̀ fɛ̀ɛ dɑ́tínnɛ́ kɛtenkɛ̀ bɑ́ kɛ̀ tɛ̃́nkɛ bɑ́ nfeí, fɛ̀ bo cɑ́ɑ́kɛ́ yɛmɑ́tɑ̃́rɛ̀ sùɔ́ ndɛ̀, kɛ́cɑ́ɑ́kɛ́ dɛtie ndɛmɔu kó tifɑ̃ɑ̃̀tì dikpɑ́ɑ̀. 6 Fɛ̀ bo píɛ nhɑ cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ nɛ̀ ɑ tũ̀mbɛ̀ kpɛsi nɛ̀ ɑ nìtìbɛ̀ kpɛsi. A cicɛbɛ̀ nɛ̀ ɑ yɑ̀ɑ̀rìbɛ̀ bɛ̀ mu nyí yɑ̀ dɛ kó kubotí nɛ̀ bɛ̀ bomɛ̀.

Mɔyiisi bɛ́i mmɛmmɛ kɛ́ítɛ́ okpɑ̀ɑ̀tì cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kɛ́yɛ̀. 7 Kòo kpɑ̀ɑ̀tì tũ̀mbɛ̀ɛ ò nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Onìtì yiè nyóó yóu ɔ̃̀mmɔ̀nnì ò bo nti buɔ̀mmɛ̀ mɛyɛi? Yóu bɛ kɛ̀ bɛ̀ɛ yɛ̀ kɛ́fíé bɛ Yiɛ̀ nKuyie nyiwũɔ̃. A í wúó nhEsibiti kɔbɛ deumɑ̀ɑ̀!

8 Kɛ̀ bɛ̀ɛ yúní Mɔyiisi nɛ̀ Anɔɔ okpɑ̀ɑ̀tì borɛ̀ kòo bɛ̀ nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Kɔtɛnɛ̀ kɛ́fíé iwũɔ̃ di Yiɛ̀ nKuyie. Ɔ̃̀mbɛ kɔri? 9 Kɛ̀ Mɔyiisi dɔ̀: Ti kɔri timɔu ndi. Ibí nɛ̀ bɛkótíbɛ̀ bɛnitidɑɑbɛ̀ nɛ̀ bɛnitipòbɛ̀ nɛ̀ ti nɑ̀ɑ̀kɛ nɛ̀ ti pe nɛ̀ ti bɔɔ́. Ti Yiɛ̀ nKuyie mbɑnni ndi. 10 Kòo kpɑ̀ɑ̀tì dɔ̀: Di yɛ̀mmɛ̀ dò m bo di yóumu kɛ̀ di kɔtɛ dimɔu, di pobɛ̀ nɛ̀ di bíɑ̀ɑ̀? M bɑ́ɑ́ dɛ̀ dɔ̀ɔ̀! N yɛ̃́mu kɛ dò ndi dɔ́ tì í wenni. 11 Bìtì! M bɑ́ɑ́ di yóu. Kɔtɛnɛ̀ díndi bɛnitidɑɑbɛ̀ mɑ́ɑ̀ kɛ́fíé iwũɔ̃ di Yiɛ̀ nKuyie di do mɛ nyɛ̃.

Kɛ̀ bɛ̀ɛ bɛ̀ bɛ̀ti okpɑ̀ɑ̀tì cĩ́ɛ̃̀tɛ̀.

12 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nnɑ́kɛ́ Mɔyiisi kɛ dɔ̀: Youtɛ ɑ nɔ̀ùtɛ̀ Esibiti ĩ́nkɛ̀, kɛ̀ fɛcofɛɛ kɔtɛní kɛ́cɑ́ɑ́kɛ́ yɛmɑ́tɑ̃́rɛ̀ sùɔ́ ndɛ̀.

13 Kɛ̀ Mɔyiisii youtɛ kupɑ̀ɑ̀ti Esibiti tenkɛ̀ ĩ́nkɛ̀, kɛ̀ diyiè yìɛ̀ní kɛ̀ɛ̀ bíɛ́kɛ̀ kó kuyɑɑkù ntṹṹ nkɛ fuuti, kɛ́nyié nkɛ fuuti kɛ̀ dɛ̀ nyóó wentɛ́ kɛ̀ kù tɔní fɛcofɛ dihɛì. 14 Kɛ̀ fɛ̀ɛ tɑnní Esibiti tenkɛ̀ kɛ́nsũ, kɛ́dɑ́tínnɛ́ Esibiti tentɑ̃́ɑ̃́ mmumɔu miɛkɛ. Bɛ̀ mu nyí yɑ̀ fɛ kóo botí Esibiti, fɛ kóo botí mɛ nyí kpɑɑ́ bo buotɛ́. 15 Kɛ̀ fɛcofɛɛ dɑ́tínnɛ́ kɛtenkɛ̀ kɛmɔu, kɛ̀ dɛ̀ɛ bitoo, kɛ̀ fɛ̀ɛ cɑ́ɑ́kɛ́ tidiitì nɛ̀ yɛtebɛ yɛmɑ́tɑ̃́rɛ̀ do sùɔ́ ndɛ̀. Timútì nɛ̀ tifɑ̃ɑ̃̀tì dɛ̀ tɛ̃́nkɛ í nkpɑɑ́ Esibiti tenkɛ̀ kɛmɔu miɛkɛ.

16 Kòo kpɑ̀ɑ̀tìi yú Mɔyiisi nɛ̀ Anɔɔ kɛ dɔ̀: N yetɛ́nɛ̀ di Yiɛ̀ nKuyie nku, kɛ di yetɛ́nɛ̀ di mɔ́mmɔmbɛ. 17 Di wɛ̃tɛ kɛ́ n cĩ́ɛ̃́ n yɛi nkɛ́bɑ́ntɛ̀ di Yiɛ̀ nKuyie nkɛ̀ kùu fũũ mmɛyɛi nsĩ̀mmɛ̀ miɛ.

18 Kɛ̀ Mɔyiisii ítɛ́ okpɑ̀ɑ̀tì borɛ̀, kɛ́bɑ́ntɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie. 19 Kɛ̀ kùu duɔ́ nkɛ̀ diyiè yìɛ̀ní kɛ̀ɛ̀ bíɛ́kɛ̀ kó kuyɑɑkùu fuutɛ kɛ́túótɛ́ fɛcofɛ kɛ́tɑnnɛ́ tipèntì kóo dɑ̀mɛ́ɛ̀rì, bɑ́ fɛ̀mɑfɛ̀ í nkpɑɑ́ Esibiti tempɛ̃ nkumɔu miɛkɛ. 20 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nkpénkùnnɛ okpɑ̀ɑ̀tì to, kòo yetɛ Isidɑyɛɛribɛ bo yɛ̀mɛ̀.

Dibiìnnì tɑnnímɛ̀ Esibiti

21 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nnɑ́kɛ́ Mɔyiisi kɛ dɔ̀: Youtɛ ɑ nɔ̀ùtɛ̀ kɛ̀ dibiìnnìi tɑnní Esibiti tenkɛ̀ kɛmɔu miɛkɛ kɛ́ncɛ̃́ɛ̃̀ kɛ dò nhonìtì bo nɑ kɛ́ dì kɑ̀ɑ́kɛ́.

22 Kɛ̀ Mɔyiisii youtɛ o nɔ̀ùtɛ̀ kɛ̀ dibiìnnì diɛrìi tɑnní Esibiti tenkɛ̀ kɛmɔu miɛkɛ kɛ́mmɔkɛ yɛwe yɛ̀tɑ̃ɑ̃ti. 23 Òmɔù tɛ̃́nkɛ í nwúó nhotɔù, òmɔù í nyìtɛ́ o kɑ̀rì, kɛ̀ kuwenniku nɛ́ mbo Isidɑyɛɛribɛ kó dikɑrì. 24 Kòo kpɑ̀ɑ̀tìi yú Mɔyiisi kóò nɑ́kɛ́ kɛ dɔ̀: Di bo nɑ kɛ́kɔtɛ dimɔu, di pobɛ̀ nɛ̀ di bí kɛ́fíé iwũɔ̃ di Yiɛ̀ nKuyie. Di wũɔ̃ iì mɑ́ɑ̀ yó nkpɑɑ́ diɛ. 25 Kɛ̀ Mɔyiisi dɔ̀: Fɔ̃́ɔ̃̀ yóó ti duɔ́ nti yóó fíé ìì wũɔ̃ ti Yiɛ̀ nKuyie nnɛ̀ ti yóó kù pɑ̃ ì kɛ́tuɔ. 26 Ti yó ntɔmu ti wũɔ̃ imɔu, fɛ̀mɑfɛ̀ í yó nkpɑɑ́, iì miɛkɛ nkɛ, ti yóó tɑ̃ɑ̃tɛ́mɛ̀ kɛ́fíé ti Yiɛ̀ nKuyie. Ti mɛ nyí yɛ̃́ ti yóó tɑ̃ɑ̃tɛ́ ì, ti yóó kɛ ntuɔkɛ kɛ́ ì yɑ̀.

27 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nkpénkùnnɛ okpɑ̀ɑ̀tì to, kòo yetɛ bɛ̀ bo yɛ̀mɛ̀, 28 kɛ́bɛ́i nkɛ dɔ̀: Ítɛ́ m borɛ̀, kɑ̀ɑ wɛ̃̀tɛní dìì yiè ɑ kumu. 29 Kɛ̀ Mɔyiisi dɔ̀: A bɛ́i ntì tiǹti, n tɛ̃́nkɛ í wɛ̃tiní ɑ borɛ̀.

11

Kuyie nnɑ̀kɛ́mɛ̀ bɛ̀ɛ̀ tu Mpo bɛ̀ yóó kúmɛ̀

1 Dɛ mɔ̀nnì kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nnɑ́kɛ́ Mɔyiisi kɛ dɔ̀: M bo yíɛ́ kɛ́potɛ́ mɛsɔmmɛ okpɑ̀ɑ̀tì nɛ̀ o kɔbɛ kɛ̀ bɛ̀ di yóu kɛ̀ dí yɛ̀, bɛ̀ yóó di bɛtimu kɛ̀ dí yɛ̀. 2 Nɑ́kɛ́ bɑ́ wèè nitidɔ̀ù, bɑ́ wèè nitipòkù kòo mɔɔ o cɛ̃pɛɛtitɔù yɛsɔɔbɔ nɛ̀ timɑ́tì pɛ́ítì kpɛyɛ.

3 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nduɔ́ nkɛ̀ Esibiti kɔbɛɛ dɔɔ̀ Isidɑyɛɛribɛ mɛsɑ̀ɑ̀. Okpɑ̀ɑ̀tì tũ̀mbɛ̀ nɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ bɛmɔu Esibiti tenkɛ̀ miɛkɛ kɛ̀ bɛ̀ ndé Mɔyiisi.

4 Kɛ̀ Mɔyiisii nɑ́kɛ́ okpɑ̀ɑ̀tì kɛ dɔ̀: Ti Yiɛ̀ nKuyie ntu kù bo tɑnní Esibiti kɛyènkɛ̀ cuokɛ̀, 5 kɛ́kuɔ bɛ̀ɛ̀ tu Mpo bɛmɔu Esibiti tenkɛ̀ miɛkɛ, kɛ́kuɔnɛ̀ ɑ kóo Po, wèè yóó dɑ cɔutɛ́ tikpɑ̀tì, kɛ́ntɔ kɛ́tuɔkɛnɛ̀ kunitipodɑɑkù kùù te munɑ̀mmù ku kóò po nɛ̀ iwũɔ̃ idɑɑì imɔu ìì tu iketiyì. 6 Yɛkúdɑbùò mbo dɑ́tínnɛ́ Esibiti tenkɛ̀ kɛmɔu miɛkɛ, yɛ kóo botí mu nyí ɑ̃nnɛ́, yɛ̀ mɛ nyí kpɑɑ́ bo ɑ̃nnɛ́. 7 Isidɑyɛɛribɛ kó dikɑrì nɑ́kɛ bɛ̀ bɑ́ɑ́ keè tɛmɔtɛ̀ oomɛ̀ onìtì yoo fɛɔ̃̀fɛ̀. Kɛ̀ di bɑntɛ́ ti Yiɛ̀ nKuyie ncɑ̃́nnìnkomɛ̀ Esibiti kɔbɛ nɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ. 8 Dɛ mɔ̀nnì ɑ tũ̀mbɛ̀ bo kɔtɛní kɛ́nínkú n yììkɛ̀ kɛ dɔ̀: Yɛ̀, fɔ̃́ nnɛ̀ ɑ kɔbɛ. Kɛ̀ n yɛ̀.

Mɔyiisi bɛ́i mɛmmɛ kɛ́yɛ̀nnɛ̀ kɛmiɛkɛ diɛkɛ̀ okpɑ̀ɑ̀tì cĩ́ɛ̃̀tɛ̀.

9 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nnɑ́kɛ́ Mɔyiisi kɛ dɔ̀: Kɛ̀ n yí dɔ̀ɔ̀ tidiɛtì Esibiti tenkɛ̀, okpɑ̀ɑ̀tì í yóó di yóu kɛ̀ dí yɛ̀.

10 Mɔyiisi nɛ̀ Anɔɔ bɛ̀ do dɔ̀ɔ̀mu tidiɛtì pɛ́u okpɑ̀ɑ̀tì ììkɛ̀, kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nnɛ́ kpénkùnnɛ okpɑ̀ɑ̀tì to kòo yetɛ bɛ̀ bo yɛ̀mɛ̀.

12

Bɛ̀ bɑɑ́mmɛ̀ diyentɛ́bɑnni

1 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nnɑ́kɛ́ Mɔyiisi nɛ̀ Anɔɔ Esibiti tenkɛ̀ miɛkɛ kɛ dɔ̀: 2 We ntɑ̃̀nkù weè yó ntú di borɛ̀ dibenni kóo tɑ̃̀nkù ketiwè. 3 Á nɑ́kɛ́ Isidɑyɛɛribɛ, we ntɑ̃̀nkù kó diyiè píínnì bɑ́ tɛ̀ɛ̀ cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ tɛ̀ɛ tɑ̃ɑ̃tɛ́ fɛpìèfɛ̀. 4 Kɛ̀ tɛcĩ́ɛ̃̀tɛ̀ mɑtɛ̀ kɛ̃ńnì kɛ í yóó nɑ kɛ́cɑ́ɑ́kɛ́ tɛ kó fɛpìèfɛ̀ kɛ́deè, tɛ̀ɛ yɑ̀ tɛcɛ̃pɛɛtitɔbɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ɛ wɛ̃nnɛ́ kɛ́yɑ̀ bɛ̀ mɑ̀mɛ̀ kɛ bo nɑ kɛ́ fɛ̀ cɑ̀ɑ́kɛ́ kɛ́deè. 5 Dɛ kó fɛpìèfɛ̀ yó ntú fɛ̀ɛ̀ kpɑ fɛ̀nfɛ kuyɛ̀nkù kɛ́ntú fɛdɑɑfɛ̀, kɛ́mmɔkɛ dibenni dìmɑ́ɑ̀. Dɛ̀ ntú fɛpìèfɛ̀ yoo tɛbuɔtɛ̀. 6 Dí nfɛ̀ wèí kɛ dɔ̀ yɛwe tɛpíítɛ̀ nɛ̀ yɛ̀nɑ̀ɑ̀. Dɛ yiè ndi bɑ́ tɛ̀ɛ̀ cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ yóó kuɔ̀mɛ̀ tɛ kɔfɛ dihúríkɛ̀pɑ̀nnì mɔ̀nnì. 7 Kɛ̀ bɛ̀ɛ níɛ́tɛ́ mɛyĩ̀ĩ̀ ndibòrì tipíìtì tidɛ́ nɛ̀ dibòrì ĩ́nkɛ̀. 8 Kɛ̀ bɛ̀ɛ pṹnnɛ́ dɛ kó imɑɑ nkɛ́ ì cɑ̀ɑ́kɛ́ kɛyènkɛ̀ nɛ̀ pɛ̃́ɛ̃̀bɛ̀ bɛ̀ɛ̀ í kɔɔrɛnɛ̀ mutie mùù muuti nɛ̀ tikũnfɑ̃ɑ̃̀tì tiiti. 9 Ì bɑ́ nkpɑɑ́ kɛ bɛ nkɛ̀ dí ì cɑ̀ɑ́kɛ́, di mɛ mbɑ́ɑ́ ì bèńnɛ́, dí ì pũ̀ńnɛ́ imɔu, diyuu nɛ̀ itɑ̀ɑ̀kɛ nɛ̀ tinɑutì. 10 Dí bɑ́ɑ́ cɑ́ɑ́kɛ́ kɛ́súɔ́ ndɛ̀mɑrɛ̀. Kɛ̀ dɛ̀ɛ̀ kpɑɑ́ kɛ̀ dɛ̀ wentɛ́ dí dɛ̀ cɔ́u. 11 Dí nfɛ̀ cɑ̀ɑ́ nkɛ yi di nɑɑ̀kũ̀ɔ̃ nkɛ níɛ́ di nɛùtì kɛ tɔ di pɑ̀ɑ̀ti, kɛ́ nfɛ̀ cɑ̀ɑ́ nkɛ dɔ́ mɛcɑ̃ɑ̃. Diyentɛ́bɑnni ndi.

12 Dɛ kó kɛyènkɛ̀ m bo fitɛ́ kɛtenkɛ̀ kɛmɔu kɛ́kuɔ bɛ̀ɛ̀ tu Mpo Esibiti miɛkɛ nɛ̀ iwũɔ̃ idɑɑyì iketiyì. Míì tu di Yiɛ̀ nKuyie. 13 Di nìɛ́kɛ́ mɛ̀ɛ̀ yĩ̀ĩ̀ ndi bòrɛ̀, mɛɛ̀ yó nte kɛ̀ m pɛ̃ɛ̃tɛ́ di cɛ̃́ĩ kɛ́kuɔ Esibiti bɛ̀ɛ̀ tu Mpo kɛ́ di yóu.

14 Di yó mbɑɑ̀mmu dɛ kó diyiè kɛ denniní n kpɛ́í nsɑ̃́ɑ̃̀, ikuɔ́ nyi n di duɔ́ nyì kɛ̀ ì yó mbo.

Isidɑyɛɛri yó mbɑɑ̀mmɛ̀ pɛ̃́ɛ̃̀ wèè í kɔɔrɛnɛ̀ mutie mùù muuti pɛ̃́ɛ̃̀ dɛ kó dibɑnni

15 Yɛwe yɛ̀yiekɛ̀ miɛkɛ di bɑ́ nyo mpɛ̃́ɛ̃̀ wèè kɔɔrɛnɛ̀ mutie mùù muuti pɛ̃́ɛ̃̀, diyiè ketirì yiè dí mù dènnɛ di cɛ̃́ĩ, yɛwe yɛ̀yiekɛ̀ yɛnyɛ miɛkɛ. Kɛ̀ wèè cɑ̀ɑ́kɛ́ pɛ̃́ɛ̃̀ wèè kɔɔrɛnɛ̀ mutie mùù muuti pɛ̃́ɛ̃̀ bɛ̀ɛ ò dènnɛ Isidɑyɛɛribɛ cuokɛ̀. 16 Dɛ kóo tɑ̃̀nkù yiè ketirì nɛ̀ diyiénnì di níí tíí nkɛ́bɑɑ́ ndibɑnni, di bɑ́ɑ́ pĩ́ mmutɔ̃mmú mɑmù dɛ kó yɛwe kɛ̀ dɛ̀ í tú di bo bénnɛ́mɛ̀ mudiì.

17 Di yó mbɑɑ̀ ndɛ kó dibɑnni kɛ denniní n di dènnɛ dìì yiè ndi Esibiti tenkɛ̀. Dɛ kó ikuɔ́ yó mbomu sɑ̃́ɑ̃̀ kɛ̀ di nyì dɔ̀ɔ̀ri. 18 Dɛ kóo tɑ̃̀nkù diyiè tɛpíítɛ̀ nɛ̀ dinɑɑnnì yiè kuyuoku kɛ́tuɔkɛnɛ̀ sipísìdɛ́ nɛ̀ dìmɑ́ɑ̀ yiè kuyuoku, di bo ncɑ́ɑ́ mpɛ̃́ɛ̃̀bɛ̀ bɛ̀ɛ̀ í kɔɔrɛnɛ̀ mutie mùù muuti bɛ̀mbɛ. 19 Dɛ kó yɛwe yɛ̀yiekɛ̀ miɛkɛ mutie mùù ɔ̃ nte kɛ̀ pɛ̃́ɛ̃̀ múútí mù bɑ́ mbo di cɛ̃́ĩ. Dɛ kó yɛwe miɛkɛ wèè bo cɑ́ɑ́kɛ́ pɛ̃́ɛ̃̀ wèè kɔɔrɛnɛ̀ mutie mùù muuti bɛ̀ɛ ò dènnɛ Isidɑyɛɛribɛ cuokɛ̀, bɑ́ kòò tu opɔ̀ɔ̀ yoo Isidɑyɛɛri. 20 Bɑ́ kɛ̀ di bo kɛ̀ɛ̀ bíɛ́kɛ̀ di bɑ́ ncɑ́ɑ́ mpɛ̃́ɛ̃̀bɛ̀ bɛ̀ɛ̀ kɔɔrɛnɛ̀ mutie mùù muuti dɛ kó yɛwe.

21 Kɛ̀ Mɔyiisii yú Isidɑyɛɛribɛ kó bɛkótíbɛ̀ kɛ́ bɛ̀ nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Kònnɛ̀ kɛ́pĩ́mmú ipe yoo sibɔɔ́ bɑ́ tɛ̀ɛ̀ cĩ́ɛ̃̀tɛ̀, kɛ́fíé diyentɛ́bɑnni. 22 Dí wɑɑ́ ìsɔ́pù kó tifɑ̃ɑ̃̀tì kɛ́pɔɔ̀tɛ̀ mɛyĩ̀ĩ̀ ndinɑɑbuu miɛkɛ kɛ́níɛ́tɛ́ dibòrì tipíìtì tidɛ́ nɛ̀ dibòrì ĩ́nkɛ̀. Òmɔù bɑ́ɑ́ yɛ̀ ditowɑɑ̀ kɛ̀ dɛ̀ yɑ̀ɑ wentɛ́nɛ̀. 23 Di Yiɛ̀ nKuyie ntɑtinímu kɛyènkɛ̀ kɛ bo kuɔ Esibiti kɔbɛ, kɛ̀ kù yɑ̀ mɛyĩ̀ĩ̀ ndibòrì kù bɑ́ɑ́ yóu kòo kɔ̀ùtìi tɑ di cɛ̃́ĩ. 24 Di yó ndɔɔrimu dɛ kó ikuɔ́ sɑ̃́ɑ̃̀ nɛ̀ di yɑɑ̀bío. 25 Kɛ̀ di tɑ kɛtenkɛ̀ di Yiɛ̀ nKuyie nyɛ̃ nkù yóó di duɔ́ nkɛ̀, dí ndɔɔri dɛ kó ikuɔ́. 26 Kɛ̀ di bí di bekɛ kɛ tú, ɔ̃̀nyi kuɔ́ nyi di dɔɔrimɛ̀? 27 Di dɔ̀: Ti dɔɔri diyentɛ́bɑnni kó ikuɔ́ nyi kɛ dɛ́úkùnko ti Yiɛ̀ nKuyie nyètìrì, kù do pɛ̃ɛ̃tɛ́mɛ̀ ti cɛ̃́ĩ kɛ́kuɔ Esibiti kɔbɛ kɛ́ ti yóu.

Dɛ mɔ̀nnì kɛ̀ Isidɑyɛɛribɛɛ sĩ́nnɔ́ɔ kɛ́nínkú, 28 kɛ́ítɛ́ kɛ́kũṹ mbɛ cɛ̃́ĩ kɛ́dɔɔ̀ Kuyie ndo nɑ̀kɛ́ ti Mɔyiisi nɛ̀ Anɔɔ.

Kuyie nkùɔmɛ̀ Esibiti bɛ̀ɛ̀ tu Mpo

29 Kɛyènkɛ̀ cuokɛ̀ kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nkɔtɛní kɛ́kuɔ bɛ̀ɛ̀ tu Mpo Esibiti tenkɛ̀ miɛkɛ, kɛ́kuɔ okpɑ̀ɑ̀tì kóo po, wèè do yóó ò cɔutɛ́ tikpɑ̀tì kɛ́ntɔ kɛ́tuɔkɛnɛ̀ kudɑɑkù kùù bo dikpetíntou ku kóo po nɛ̀ iwũɔ̃ idɑɑì iketiyì. 30 Okpɑ̀ɑ̀tì nɛ̀ o tũ̀mbɛ̀ nɛ̀ o nìtìbɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ɛ entɛ kɛyènkɛ̀ kɛ́nkuɔ̀ nhEsibiti yɛkúdɑbùò, kɛ yɛ̃́ tɛcĩ́ɛ̃̀tɛ̀ mɑtɛ̀ do í sokɛ́mɛ̀ tɛ̀ɛ̀ kou í ku. 31 Kòo kpɑ̀ɑ̀tìi yú Mɔyiisi nɛ̀ Anɔɔ dɛ kó kɛyènkɛ̀ kɛ́ bɛ̀ nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Díndi nɛ̀ di kɔbɛ yɛ̀nnɛ̀ n kɔbɛ cuokɛ̀, kɔtɛnɛ̀ kɛ́fíé iwũɔ̃ di Yiɛ̀ nKuyie kɛ́ndònnɛ̀ di bɛ́immɛ̀. 32 Túótɛ́nɛ̀ di wũɔ̃ imɔu kɛ́yɛ̀ kɛ́ndònnɛ̀ di bɛ́immɛ̀. Di bɑ́ntɛ̀ Kuyie nkɛ̀ kù n dɔɔ̀ mɛsɑ̀ɑ̀.

33 Kɛ̀ Esibiti kɔbɛ ńkuɔ̀ nkɛ tú, ti yóó kú timɔu ndi, kɛ́mpɛ́inko Isidɑyɛɛribɛ kɛ tú: Yɛ̀nnɛ̀ mɛcɑ̃ɑ̃. 34 Kɛ̀ bɛ̀ɛ túótɛ́ tipɛ̃́ɛ̃̀cootì tìì í mùútí nɛ̀ yɛbɔ kɛ́ditìnnɛ kɛ́tɔ.

35 Kɛ̀ bɛ̀ɛ dɔɔ̀ Mɔyiisi bɛ̀ nɑ̀kɛ́ tì kɛ́múɔ́kɛ́ Esibiti kɔbɛ yɛsɔɔbɔ nɛ̀ timɑ́tì pɛ́ítì kpɛyɛ nɛ̀ tiyɑ̀ɑ̀tì. 36 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie ndɔɔ̀ Isidɑyɛɛribɛ mɛsɑ̀ɑ̀, kɛ̀ Esibitii kɔbɛ mbɛ̀ pɑ̃ɑ̃ mbɛ̀ mɔ̀ú dɛ̀. Mɛm̀mɛ kɛ̀ Isidɑyɛɛribɛɛ tɔ Esibiti kɔbɛ kpɛrɛ kɛ́yɛ̀nnɛ̀.

Isidɑyɛɛribɛ yɛ̀mɛ̀ Esibiti

37 Kɛ̀ Isidɑyɛɛribɛɛ ítɛ́ Dɑmmusɛsi kɛ́kɔtɛ Sukɔti, bɛ̀ do bo ntùɔ̀kɛ bɛnìtìbɛ̀ sikɔupíkɔ̀usìkuɔ̀ (600000). Bɛ̀ í nkɑ̀ɑ mbɛnitipòbɛ̀ nɛ̀ ibí. 38 Kɛ̀ sɔ̃́ntíkɛ kɔbɛ mɑbɛ̀ mbɛ̀ nɛínɛ̀ nɛ̀ iwũɔ̃ pɛ́u nɛ̀ ipe nɛ̀ inɑ̀ɑ̀kɛ. 39 Kɛ̀ bɛ̀ɛ pṹnnɛ́ pɛ̃́ɛ̃̀bɛ̀ bɛ̀ɛ̀ í kɔɔrɛnɛ̀ mutie mùù muuti, kɛ́ yɛ̃́ bɛ̀ do bɛ̀ bɛ̀timɛ̀ Esibiti, kɛ̀ bɛ̀ nyɛtì mɛcɑ̃ɑ̃, mbɛ̀ í ntɔ tidiitì mɑtì.

40 Isidɑyɛɛribɛ do bo Esibiti kɛ dɔ̀ yɛbie sikɔusìnɑ̀ɑ̀ nɛ̀ sipísìtɑ̃ɑ̃ti (430) ndi, 41 kɛ́yɛ̀ bɛ nɑɑ̀mùntì tũ̀ ntũ̀ mmɛ̀ɛ̀ botí titɔbɛ̀. Bɛ̀ do yɛ̀ yɛbie nsikɔùsìnɑ̀ɑ̀ nɛ̀ sipísìtɑ̃ɑ̃ti kpɛri kó diyiè sɔnni ndi. 42 Dɛ kó diyiè kó kɛyènkɛ̀ bɛ̀ yó nkɛ̀ bɑɑ̀mmu sɑ̃́ɑ̃̀ kɛ dɛ́úkùnko ti Yiɛ̀ nKuyie nyètìrì, kù bɛ̀ dɛɛtɛ́ kɛ̀ɛ̀ yènkɛ̀ nkɛ Esibiti tenkɛ̀.

Diyentɛ́bɑnni kó ikuɔ́

43 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nnɑ́kɛ́ Mɔyiisi nɛ̀ Anɔɔ kɛ dɔ̀: Ntɛ diyentɛ́bɑnni kó ikuɔ́:

Opɔ̀ɔ̀ mɔù bɑ́ɑ́ di dɛ kó mudiì.

44 Kɛ̀ kudɑɑkù bo bɛ̀ dontɛ́ kù, dí kù cɑ̃ntɛ́ kɛ̀ kùu di dɛ kó mudiì.

45 Opɔ̀ɔ̀ nɛ̀ otɔ̃ntì bɛ̀ bɑ́ɑ́ mù di.

46 Dɛ kó imɑɑ ndi yóó ì cɑ̀ɑ́kɛ́ kudieku miɛkɛ nkɛ, di bɑ́ɑ́ ì yɛ̀nnɛ̀ ditowɑɑ̀,

di mɛ mbɑ́ɑ́ kéétɛ́ dikɔ̃́ũ̀ mɑrì.

47 Isidɑyɛɛribɛ bɛmɔu bɛɛ̀ yó mbɑɑ̀ ndɛ kó dibɑnni.

48 Kòo pɔ̀ɔ̀ mɔù dɔ́ kɛ́bɑɑ́ ndɛ kó dibɑnni kɛ́dɛ́úkùnnɛ mí ndi Yiɛ̀ nKuyie nyètìrì, wèe cɑ̃mmú o cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ bɛnitidɑɑbɛ̀ bɛmɔu. Mɛm̀mɛ ò bo nɑmɛ̀ kɛ́ ndi kɔkɛ́nɛ̀, kòò í cɑ̃ntɛ́ ò bɑ́ɑ́ di dɛ kó mudiì.

49 Dɛ kó ikuɔ́ yó mbo díndi Isidɑyɛɛribɛ di kpɛ́í nkɛ nɛ̀ bɛpɔ̀ɔ̀bɛ̀ bɛ̀ɛ̀ bo di cuokɛ̀.

50 Kɛ̀ Isidɑyɛɛribɛɛ dɔɔ̀ Mɔyiisi nɛ̀ Anɔɔ bɛ̀ nɑ̀kɛ́ tì weti weti. 51 Dɛ kó diyiè ndi ti Yiɛ̀ nKuyie mbɛ̀ dènnɛmɛ̀, kɛ́ bɛ̀ tũ̀nnɛ bɛ nɑú bɛ nɑú, bɛ̀ dò nkɛ́ndòmmɛ̀.

13

Kuyie nyɛ̃mmɛ̀ bɛ̀ɛ cɑ̃́nnɛ́ bɛ̀ɛ̀ tu Mpo ku kpɛ́í

1 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nnɑ́kɛ́ Mɔyiisi kɛ dɔ̀: 2 Dí nni nduɔ̀ mbɛ̀ɛ̀ tu Mpo nɛ̀ iwũɔ̃ ketiyì, dɛ̀ tu n kpɛrɛ ndɛ.

3 Kɛ̀ Mɔyiisii nɑ́kɛ́ bɛnìtìbɛ̀ kɛ dɔ̀: Dí ndenniní diyiè diì nkpɛ́í, di yɛ̀ dì Esibiti. Di do kɛ̀ tu tidɑɑtì nti, kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie ndi dènnɛní nɛ̀ ku kó muwɛ̃rímú. Kɛ̀ di bɑɑ̀ ndɛ kó dibɑnni di bɑ́ nyo mpɛ̃́ɛ̃̀bɛ̀ bɛ̀ɛ̀ kɔɔrɛnɛ̀ mutie mùù muuti. 4 Di yɛ̀mu nyíe nhEsibiti mudidɛ̀ì kóo tɑ̃̀nkù. 5 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nti tɑnnɛ́ kù do yɛ̃ nkù yóó duɔ́ nkɛ̀ɛ̀ tenkɛ̀ ti yɛmbɛ̀, mɛnɑɑmiɛ̀ nnɛ̀ mɛcekùɔ̀ ndɛ̀ pũɔ̃̀ ndɛ̀, Kɑnnɑhɑ̃ɑ̃ botí kɔbɛ borɛ̀, Itiibɛ nɛ̀ Amɔriibɛ nɛ̀ Efiibɛ nɛ̀ Sebusiibɛ. Dí mbɑɑ̀ ndɛ kó dibɑnni bɑ́ dìì benni dɛ kóo tɑ̃̀nkù Kuyie nkpɛ́í. 6 Yɛwe yɛ̀yiekɛ̀ miɛkɛ dí ncɑ́ɑ́ mpɛ̃́ɛ̃̀bɛ̀ bɛ̀ɛ̀ í kɔɔrɛnɛ̀ mutie mùù muuti diyiénnì yiè kɛ́bɑɑ́ ndiyentɛ́bɑnni. 7 Dɛ kó yɛwe yɛ̀yiekɛ̀ miɛkɛ di bɑ́ ncɑ́ɑ́ pɛ̃́ɛ̃̀bɛ̀ bɛ̀ɛ̀ kɔɔrɛnɛ̀ mutie mùù muuti, dɛ kóo pɛ̃́ɛ̃̀ mɛ mbɑ́ mbo di cɛ̃́ĩ miɛkɛ, dɛ kó mutie mɛ mbɑ́ mbo dihɛì dimɔu. 8 Dɛ kó diyiè di nnɑ́ɑ́ ndi bí kɛ tú: Ti bɑɑ̀ ndɛ kó dibɑnni ti Yiɛ̀ nKuyie nti dɔ̀ɔ̀ dɛ̀ kpɛ́í nkɛ ti yɛtì dìì mɔ̀nnì Esibiti. 9 Dɛ kó dibɑnni yó ńdò ndibɛnkɛ̀rì ndi di kpɛ́í, kɛ̀ dí dì dɔ̀ɔ̀ mɛcɑnnimɛ̀ kɛ́ mmɛ̀ ũ di nɔu kɛ mɛ̀ ìrí di tĩ́ĩ̀, kɛ̀ mɛ̀ di denniní di Yiɛ̀ nKuyie nkó ikuɔ́ kùù di dènnɛ Esibiti nɛ̀ ku wɛ̃rímú. 10 Bɑ́ dìì benni di níí dɔɔ̀ dɛ kó ikuɔ́ dɛ kó dimɔ̀nnì.

11 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nti tɑnnɛ́ Kɑnnɑhɑ̃ɑ̃ tenkɛ̀ kù dò yɛ̃ nkù yóó duɔ́ nkɛ̀ ti yɛmbɛ̀ nɛ̀ tínti. 12 Tí nkù duɔ̀ mbɛ̀ɛ̀ tu Mpo nɛ̀ iwũɔ̃ dɑɑì ketiyì, kuù dɛ̀ te. 13 Disɑ̃mmɑrímbii didɑɑrì ketirì di níí dì cèètɛ nɛ̀ dipebii. Kɑ̀ɑ mɛ nyí yóó di cèètɛ, ɑ pitɛ́ di fɔ̃̀níí kɛ́kuɔ, kɛ níí kù dontɛ́nɛ̀ bɛ̀ɛ̀ tu Mpo. 14 Kɛ̀ ti bí ti bekɛ kɛ tú dɛ kó mɛdɔɔ̀rìmɛ̀ tu bɑ? Ti dɔ̀: Kuyie nti dènnɛ dìì yiè ndì Esibiti nɛ̀ ku wɛ̃rímú ti do tú dɛ̀ tidɑɑtì. 15 Okpɑ̀ɑ̀tì weè do kpénkùnnɛ o to kɛ́yetɛ ti bo yɛ̀mɛ̀ kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nkuɔ Esibiti kɔbɛ bɛ̀ɛ̀ tu Mpo nɛ̀ iwũɔ̃ ketiyì. Dɛɛ̀ kpɛ́í nte kɛ̀ ti kù duɔ̀ nyiwũɔ̃ ketiyì kɛ ɔ̃ɔ̃ kù dontɛ́nɛ̀ bɛ̀ɛ̀ tu Mpo. 16 Dɛ kó ikuɔ́ yó ntú dibɛnkɛ̀rì ndi di kpɛ́í, kɛ̀ di ì dɔ̀ɔ̀ mɛcɑnnimɛ̀ kɛ́ṹ di nɔu kɛ ì ìrí di tĩ́ĩ̀ nkɛ̀ ì ndi denniní ti Yiɛ̀ nKuyie ndi dènnɛmɛ̀ Esibiti nɛ̀ ku kó muwɛ̃rímú.

Kuyie nduɔ́mmɛ̀ kɛ̀ ku kɔbɛɛ kɔ́ntɛ́ tipèntì kóo dɑ̀mɛ́ɛ̀rì

17 Okpɑ̀ɑ̀tì yóu dìì mɔ̀nnì Isidɑyɛɛribɛ kɛ̀ bɛ̀ɛ yɛ̀, kɛ̀ Kuyie nyí nyóu kɛ̀ bɛ̀ɛ yɛ̀ Fidisitɛ̃ɛ̃bɛ tenkɛ̀ kó kucɛ kùù tɔ̀kɛ́, bɛ̀ yɑ̀ɑ̀ bo yɔtɛ mudoò kɛ́wɛ̃tɛ Esibiti. 18 Kɛ̀ kùu duɔ́ nkɛ̀ bɛ̀ɛ kɔ́ntɛ́ dikpɑ́ɑ̀ kɛ́wetínnɛ́ tipèntì kóo dɑ̀mɛ́ɛ̀rì. Isidɑyɛɛribɛ do yɛtì Esibiti tenkɛ̀ kɛ tũ mbɛ nɑú bɛ nɑú nyi, bɛ̀ dò nkɛ́ndòmmɛ̀. 19 Kɛ̀ Mɔyiisii túótɛ́ Sosɛfu kṹɔ̃̀ kɛ yɛ̃́ ò do duɔ́mmɛ̀ kɛ̀ Isidɑyɛɛri bíí yú Kuyie nyètìrì, kòò dɔ̀: Kuyie nyóó di dennɛmu diɛ, kɛ̀ di yɛtì dí ntɔ n kṹɔ̃̀.

20 Kɛ̀ bɛ̀ɛ ítɛ́ Sukɔti kɛ́kɑri Etɑmmu dikpɑ́ɑ̀ nùù. 21 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nní mbɛ̀ ni, kɛ níí ndò ndiwɛtirì kuyie mmɔ̀nnì, kɛ́ndò ndihɑ̃ɑ̃tĩnni kɛyènkɛ̀. Kɛ̀ bɛ̀ɛ nɑ kɛ́nkérí kɛyènkɛ̀ nɛ̀ kuyie. 22 Dɛ kó diwɛtirì do ɔ̃ɔ̃ í nyìtɛ́ bɛ ììkɛ̀ kuyie mmɔ̀nnì, kɛyènkɛ̀ dihɑ̃ɑ̃tĩnni mɛ mbɑ́ɑ́ ítɛ́.

14

Esibiti kóo kpɑ̀ɑ̀tì tũ̀nnɛmɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ

1 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nnɑ́kɛ́ Mɔyiisi kɛ dɔ̀: 2 Nɑ́kɛ́ Isidɑyɛɛribɛ kɛ̀ dí kɔ́ntɛ́ kɛ́bɑ́tɛ́ Pi-Aidɔti, Mikidɔdi nɛ̀ dɑ̀mɛ́ɛ̀rì dɛ cuokɛ̀. Di yóó dɛ mbɑ́tɛ́, kɛ́nco Bɑɑri-Sefɔ̃ɔ̃, kɛ́ntɔ́kɛ́nɛ̀ dɑ̀mɛ́ɛ̀rì. 3 Okpɑ̀ɑ̀tì yɛ̀mmɛ̀ yó ndò ndi fetimu dikpɑ́ɑ̀ cuokɛ̀. 4 Kɛ̀ n kpénkùnnɛ o to, kòo di tũnnɛ kɛ̀ nh ò kùɔ nɛ̀ o ɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ kɛ́dɛ́úkùnnɛ n yètìrì, kɛ̀ Esibiti kɔbɛɛ bɑntɛ́ míì tumɛ̀ di Yiɛ̀ nKuyie.

Mɛm̀mɛ kɛ̀ Isidɑyɛɛribɛɛ dɔɔ̀ Kuyie mbɛ́i ntì.

5 Kɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ɛ nɑ́kɛ́ okpɑ̀ɑ̀tì kɛ dɔ̀: Isidɑyɛɛribɛ cokɛ́mu, kòo yɛ̀mmɛ̀ɛ ceetɛ, wenwe nɛ̀ o tũ̀mbɛ̀, kɛ̀ bɛ̀ dɔ̀: Ti dɔ̀ɔ̀ bɑ kɛ yóu kɛ̀ bɛ̀ yɛ̀, kɛ yóu mutɔ̃mmú. 6 Kòo kpɑ̀ɑ̀tìi tũntɛ o kpɑ̀rìsɑ̃ntɛ̀ kɛ́bɑ́ɑ́tí nɛ̀ o ɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀, 7 kɛ́túótɛ́ Esibiti kó sikpɑ̀rìsɛ̃ĩ́ simɔu sìì kpeńnì kɛ̀ sì ḿbo sikɔu sìkuɔ̀ (600), bɑ́ tɛ̀ɛ kpɑ̀rìsɑ̃ntɛ̀ nɛ̀ tɛ dèèbɛ̀. 8 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nkpénkùnnɛ o to, kòo bɛ̀ tũ̀nnɛ. Isidɑyɛɛribɛ do í yɛ̀ disɔ̀rì. 9 Okpɑ̀ɑ̀tì nɛ̀ o ɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ nɛ̀ sikpɑ̀rìsɛ̃ĩ́ nɛ̀ si dèèbɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ɛ bɛ̀ tũ̀nnɛ kɛ́ bɛ̀ nìntɛ Pi-Aidɔti tɑkɛ́ kɛ̀ bɛ̀ co Bɑɑdi-Sefɔ̃ɔ̃, kɛ́ntɔ́kɛ́nɛ̀ dɑ̀mɛ́ɛ̀rì.

10 Kɛ̀ Isidɑyɛɛribɛɛ wéntɛ́ kɛ́ bɛ̀ yɑ̀, kɛ sɔ̃́ nhokpɑ̀ɑ̀tì ɑutóo, kɛ̀ kufɔ̃wɑɑ́ mbɛ̀ ɑutɛ́ kɛ̀ bɛ̀ nkuɔ̀ nkɛ yu ti Yiɛ̀ nKuyie, 11 kɛ́nɑ́kɛ́ Mɔyiisi kɛ dɔ̀: Ifɔ̃ti í bo Esibitɑ̀ɑ̀? Dɛ̀ dòmmɛ kɑ̀ɑ ti dènnɛní Esibiti kɛ̀ ti bo kú dikpɑ́ɑ̀ miɛkɛ. 12 Ti sòò dɑ nɑ̀kɛ́mu ti kpɑɑ́ bo dìì mɔ̀nnì Esibiti kɛ dɔ̀: A ti yóu ti bo mpĩ́mmɛ̀ Esibiti kó mutɔ̃mmú, dɛ̀ tɔ̃ũnɛ̀ ti bo kúmɛ̀ dikpɑ́ɑ̀ diì mmiɛkɛ. 13 Kɛ̀ Mɔyiisi dɔ̀: Di bɑ́ nyĩɛ̃̀kù, yĩ́nɛ̀ só kɛ́yɑ̀ Kuyie nyóó di dɛɛtɛ́nɛ̀mɛ̀ Esibiti kɔbɛ di mɛ nwúó mbɛ̀, di tɛ̃́nkɛ í yóó bɛ̀ yɑ̀ diyiè mɑrì bìtì! 14 Ndònnɛ̀ bɛ́u! Ti Yiɛ̀ nKuyie nkuù yóó kpɑ ndi kpɛ́í.

Kuyie nkeutɛ́mɛ̀ kucɛ dɑ̀mɛ́ɛ̀rì miɛkɛ

15 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nnɑ́kɛ́ Mɔyiisi kɛ dɔ̀: Dɛ̀ yĩ́mɛ kɑ̀ɑ n yu? Nɑ́kɛ́ Isidɑyɛɛribɛ kɛ̀ bɛ̀ɛ kétɛ́. 16 Youtɛ ɑ pɑ̀ɑ̀ti dɑ̀mɛ́ɛ̀rì ĩ́nkɛ̀ kɛ̀ mɛniɛ nkéétɛ́, kɛ̀ bɛ̀ɛ nɑ dɛkperɛ̀ kɛ́séntɛ́. 17 N yóó kpénkùnnɛmu Esibiti kɔbɛ to, kɛ̀ bɛ̀ di tũnnɛ, kɛ̀ n kuɔ okpɑ̀ɑ̀tì nɛ̀ o ɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ nɛ̀ o nɑɑsɛ̃ĩ́ nɛ̀ si dèèbɛ̀ kɛ́dɛ́úkùnnɛ n yètìrì. 18 M bo kuɔ mɛ̀ɛ̀ botí okpɑ̀ɑ̀tì nɛ̀ o ɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ nɛ̀ o kpɑ̀rìsɛ̃ĩ́ nɛ̀ si dèèbɛ̀ bo nte kɛ̀ Esibiti kɔbɛɛ bɑntɛ́ míì tumɛ̀ di Yiɛ̀ nKuyie.

19 Kuyie ntɔ̃nnì dìì ni Isidɑyɛɛribɛ kɛ̀ dìi ítɛ́ bɛ ììkɛ̀ kɛtũnnɛ bɛ fɔ̃nkúò. Kɛ̀ diwɛtirì dìì ni bɛ ììkɛ̀ kɛ̀ dìi ítɛ́ kɛ́tũnnɛ bɛ̀ fɔ̃nkúò, 20 kɛ́sootɛ́ Esibiti kɔbɛ nɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ bɛ cuokɛ̀, kɛ́ntú dibiìnnì Esibiti kɔbɛ bíɛ́kɛ̀, kɛ tú kuwenniku Isidɑyɛɛribɛ bíɛ́kɛ̀. Bɛ̀ í ntɔ̀ɔ́nnɛ̀ bɛtɔbɛ̀ kɛyènkɛ̀ kɛmɔu.

21 Kɛ̀ Mɔyiisii youtɛ o nɔ̀ùtɛ̀ dɑ̀mɛ́ɛ̀rì ĩ́nkɛ̀, kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nduɔnní diyiè yìɛ̀ní kɛ̀ɛ̀ bíɛ́kɛ̀ kó kuyɑɑkù, kɛ̀ kù nyié nkɛ fuuti, kɛ́kéétɛ́ mɛniɛ. 22 Kɛ̀ mɛ̀ɛ kpɛ̃́nnɛ́ tipíìtì tìdɛ́ kɛ́ndò nyiduotí, kɛ̀ Isidɑyɛɛribɛɛ nɑ dɛkperɛ̀ kɛ́séntɛ́ bɑ́ bɛ nɑɑ̀cɛ̀i í mbùútɛ́. 23 Kɛ̀ Esibiti kɔbɛɛ bɛ̀ tũ̀nnɛ nɛ̀ okpɑ̀ɑ̀tì nɛ̀ o kpɑ̀rìsɛ̃ĩ́ nɛ̀ si dèèbɛ̀, kɛ́tɑ dɑ̀mɛ́ɛ̀rì cuokɛ̀. 24 Kukṹnwentóo mɔ̀nnì kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nwéntɛ́ní dihɑ̃ɑ̃tĩnni nɛ̀ diwɛtirì miɛkɛ kɛ́yɑ̀ Esibiti kɔbɛ kó fɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀nnɑfɛ, kɛ́ bɛ̀ bɔntɛ́ dikɔnkɔɔ̀nnì. 25 Kɛ̀ bɛ kpɑ̀rìsɛ̃ĩ́ĩ cɑkɛ kɛ̀ bɛ̀ɛ yĩɛ̃kɛ mucèmmu, kɛ dɔ̀: Tí cokɛ́nɛ̀, bɛ Yiɛ̀ nKuyie nkuù bɛ̀ kòḿmú kɛ ti kpɑ̀nnɛ̀.

26 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nnɑ́kɛ́ Mɔyiisi kɛ dɔ̀: Youtɛ ɑ nɔ̀ùtɛ̀ dɑ̀mɛ́ɛ̀rì ĩ́nkɛ̀ kɛ̀ mɛniɛ nwɛ̃tɛ kɛ́dɑ́tínnɛ́ Esibiti kɔbɛ nɛ̀ bɛ kpɑ̀rìsɛ̃ĩ́ nɛ̀ si dèèbɛ̀.

27 Kɛ̀ Mɔyiisii youtɛ o nɔ̀ùtɛ̀ dɑ̀mɛ́ɛ̀rì ĩ́nkɛ̀ kukṹnwentóo mɔ̀nnì kɛ̀ mɛniɛ nwɛ̃tɛní mɛ̀ do dòmmɛ̀, kɛ̀ Esibiti kɔbɛɛ mɛ̀ yɑ̀ kɛ́ncokù kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nduɔ́ nkɛ̀ mɛ̀ɛ bɛ̀ pɔ̃ntɛ́nɛ̀. 28 Kɛ̀ mɛniɛ dɑ́tínnɛ́ sikpɑ̀rìsɛ̃ĩ́ nɛ̀ si dèèbɛ̀ nɛ̀ okpɑ̀ɑ̀tì ɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ tũ nyIsidɑyɛɛribɛ, bɑ́ òmɔù í nyentɛ́ bɑ́ omɑ́ɑ̀. 29 Mɛniɛ ndo kpɛ̃̀ńnɛ́ kɛ́ndò nyiduotí nyi, kubɑkù yoú nɛ̀ kucɑ̃̀nku, kɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ nɑ dɛkperɛ̀ késéntɛ́.

30 Dɛ yiè ndi ti Yiɛ̀ nKuyie ndɛɛtɛ́nɛ̀mɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ Esibiti kɔbɛ kɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ yɑ̀ Esibiti kɔbɛ kumɛ̀ dɑ̀mɛ́ɛ̀rì nùù, 31 kɛ́yɑ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nkpeńnìmɛ̀ kɛ kùɔ Esibiti kɔbɛ kɛ́ kù yɔ̀tɛ, kɛ́yie nku kpɛti nɛ̀ ku kóo tɔ̃ntì Mɔyiisi kpɛti.

15

Mɔyiisi kó fɛyɛ̀nfɛ̀

1 Mɔyiisi nɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ kɛ̀ bɛ̀ɛ dentɛ̀ fɛyɛ̀nfɛ̀ fiɛ nkɛ́sɑ̃ntɛnɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nkɛ dɔ̀:

M bo ndiè nkɛ sɑ̃ntí ti Yiɛ̀ nKuyie,

kù bɛnkɛmɛ̀ ku wɛ̃rímú dɛumɛ̀,

kɛ diu ntɛsɑ̃ntɛ̀ nɛ̀ tɛ dèètì

kɛ̀ dɛ̀ pɔ̃ntɛ́ dɑ̀mɛ́ɛ̀rì miɛkɛ.

2 Ti Yiɛ̀ nKuyie nkuù tu n wɛ̃rímú

n yó ndiè nkɛ ku nsɑ̃ntí,

kuù n dɛɛtɛ́, kuù n te,

n yó nku ndonti, n cicɛ do ku ntũ,

n yó ndɛ́úkùnko kuù yètìrì.

3 Ti Yiɛ̀ nKuyie ntú okpɑ̀rì nwe,

kɛ sɑ̀nnɛ̀ o yètìrì.

4 Kuù dìu nhokpɑ̀ɑ̀tì kpɑ̀rìsɛ̃ĩ́ nɛ̀ o ɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ dɑ̀mɛ́ɛ̀rì miɛkɛ

kuù duɔ́ nkɛ̀ iwɛ̃ĩ yɛmbɛ̀ pɔ̃ntɛ́ tipèntì kóo dɑ̀mɛ́ɛ̀rì miɛkɛ.

5 Kɛ̀ dɑ̀mɛ́ɛ̀rì fũ̀ɔ̃̀ kó mɛniɛ mbɛ̀ dɑ̀tínnɛ́,

kɛ̀ bɛ̀ dìu kɛ cùtóo ditɑ̃́rì kɔ̃mɛ.

6 Ti Yiɛ̀ nKuyie nhɑ kpeńnìmu,

Ti Yiɛ̀ nKuyie nfɔ̃́ɔ̃̀ kèkíí ɑ dootitɔbɛ̀.

7 A kó tikpetì tiì te kɑ̀ɑ nɑ ɑ dootitɔbɛ̀,

kɑ̀ɑ miɛkɛ kó muhɑ̃ɑ̃́ mbɛ̀ cɔ̀útɛ́ timúkpetì kɔ̃mɛ.

8 Kuyie fɔ̃́ɔ̃̀ wei kɛ̀ mɛniɛ nkpɛ̃̀ńnɛ́

kɛ̀ yɛnɛ́fĩ̀nfĩ̀rɛ̀ nɑɑ́ nyiduotí,

kɛ còḿmú kɛ tɛ̃́nkɛ í pũɔ̃̀.

9 Ti dootitɔbɛ̀ do nɑ́ɑ́mmu kɛ tú:

Ti bo bɛ̀ tũ̀nnɛ kɛ́ bɛ̀ nìntɛ,

kɛ́fekɛ bɛ kpɛrɛ, kɛ́di kɛ́nsɑ̀nnɛ̀.

Ti bo kpɑtɛ ti se kɛ́ bɛ̀ kùɔ bɛmɔu.

10 Kuyie nkɑ̀ɑ wei kɛ̀ dɑ̀mɛ́ɛ̀rì bɛ̀ dɑ̀tínnɛ́,

kɛ̀ bɛ̀ dìu kɛ cùtóo dibiɛrìmínnì kɔ̃mɛ

mɛnɛ́kperímɛ̀ cuokɛ̀.

11 We mbo kɛ dɑ dònnɛ̀ fɔ̃́ nti Yiɛ̀ nKuyie?

Kɛ dò mpɑ́íí, kɛ kpɑ mɛyɛi nkɛ kpeńnì,

kɛ dɔɔri tidiɛtì kɛ̀ bɛ̀ ò dé.

Fɔ̃́ɔ̃̀ nɔ nkɛ dɔɔri tidiɛtì.

12 Kuyie nfɔ̃́ɔ̃̀ yòùtɛ ɑ nɔ̀ùtɛ̀ mɛ̀mɑ́ɑ̀

kɛ̀ kɛtenkɛ̀ bɛ̀ mɑɑ́nko.

13 Nɛ̀ ɑ kó mɛsɑ̀ɑ̀ nkɛ niitɛ́ ɑ nìtìbɛ̀

ɑ dontɛ́ bɛ̀ nɛ̀ ɑ wɛ̃rímú,

kɛ bɛ̀ kɔ̀rinɛ̀ ɑ tenkɛ̀ sɑ̀ɑ̀kɛ̀.

14 Kɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ tì kèè kɛ̀ bɛ̀ kɔ̃̀ntì ɑu,

kɛ̀ Fidisitɛ̃ɛ̃bɛ kɔ̃m̀bùɔ̀tì duò.

15 Kɛ̀ Edɔmmu kó bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ yĩ̀ɛ̃̀kù,

kɛ̀ kufɔ̃wɑɑ́ mpĩ Mɔɑbu kó bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀,

kɛ̀ Kɑnnɑhɑ̃ɑ̃ kɔbɛ kɔ̃̀ntì yɑ̃rikɛ.

16 Kufɔ̃wɑɑ́ ndiɛkù nɛ̀ kukɔ̃m̀bɔ̀dorí kɛ̀ dɛ̀ bɛ̀ ɑutɛ́.

A nɔ̀ùtɛ̀ kpeńnìmu tɛɛ̀ te kɛ̀ dɛ̀ bɛ̀ kpeí,

kɛ bɛ̀ dò nkɑ́rɛ́,

kɛ kémmúnɛ̀ ɑ nìtìbɛ̀ bo pɛ̃ɛ̃tɛ́mɛ̀,

ɑ nìtìbɛ̀ ɑ dontɛ́ bɛ̀.

17 Kɑ̀ɑ bɛ̀ kɔ̀rinɛ̀ ɑ tɑ̃rì ĩ́nkɛ̀,

kɛ bo bɛ̀ kɑ̀nnɛ ɑ ɑ̃ dɛ̀.

Ti Yiɛ̀ nKuyie nfɔ̃́ɔ̃̀ tũ̀ntɛ dikɑrì ɑ yó mborɛ̀,

nɛ̀ ɑ nɔ̀ùtɛ̀ ntɛ ɑ mɑɑ́mɛ̀ ɑ cĩ́ɛ̃̀tɛ̀.

18 Ti Yiɛ̀ nKuyie nfɔ̃́ɔ̃̀ yó ntú okpɑ̀ɑ̀tì sɑ̃́ɑ̃̀.

19 Okpɑ̀ɑ̀tì sɛ̃ĩ́ nɛ̀ o kpɑ̀rìsɛ̃ĩ́ nɛ̀ si dèèbɛ̀ dɛ̀ dìu dìì mɔ̀nnì mɛniɛ, kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nduɔ́ nkɛ̀ dɛ̀ɛ pɔ̃ntɛ́, kɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ biɛ séntɛ́ bɑ́ bɛ nɑɑ̀cɛ̀i í bùútɛ́.

20 Kɛ̀ Midiyɑmmu, Anɔɔ tɑ̃ũ̀ Kuyie mpɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑǹtò túótɛ́ dibɑ̀rì kɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ kó bɛnitipòbɛ̀ bɛmɔuu ò tũ̀nnɛ, kòo mbie nkɛ̀ bɛ̀ ɑu.

21 Kòò dìè nkɛ tú:

Nsɑ̃ntínɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie

kù bɛnkɛmɛ̀ ku wɛ̃rímú dɛumɛ̀,

kɛ duɔ́ nkɛ̀ tɛsɑ̃ntɛ̀ dìu nɛ̀ tɛ̀ dèètì

kɛ̀ dɛ̀ pɔ̃ntɛ́ dɑ̀mɛ́ɛ̀rì miɛkɛ.

ISIDAYƐƐRIBƐ DO KÉRÍMƐ̀ DIKPÁÀ TƐDƆNTƐ̀ MIƐKƐ

Isidɑyɛɛribɛ yɑ̀mɛ̀ mɛnɛ́tiimɛ

22 Kɛ̀ Mɔyiisii bɛ̀ íi ntipèntì kóo dɑ̀mɛ́ɛ̀rì kɛ̀ bɛ̀ɛ kétɛ́ kɛ́nwetí dikpɑ́ɑ̀ diɛrì Suudi, kɛ́mmɔkɛ yɛwe yɛ̀tɑ̃ɑ̃ti bɑ́ bɛ̀ í pɛ̀tɛ́ mɛniɛ, 23 kɛ́tuɔkɛ Mɑɑrɑ kɛ́yɑ̀ mɛniɛ mbɛ̀ í nnɑ kɛ mɛ̀ yɑ̃̀, kɛ yɛ̃́ mɛ̀ tiimɛ̀. Mɛ tiiku kpɛ́í nte kɛ̀ bɛ̀ mɛ̀ tu Mɑɑrɑ. 24 Kɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ ńkpɑnnɛ̀ Mɔyiisi kɛ tú: Ti yóó yɑ̃̀ bɑ? 25 Kɛ̀ Mɔyiisii kuɔ́nnɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie, kɛ̀ kùu ò bɛnkɛ kudɔú mɑkù, kòo kù mɛ̀ú nkɛ̀ mɛ̀ɛ nɑrikɛ.

Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie mbɛ̀ duɔ́ nyikuɔ́ kɛ́bɛnkɛ bɛ̀ yó ndɔɔrimɛ̀. Dɛǹdɛ Kuyie mbɛ̀ yɑ̀ɑ́kɛ́mɛ̀, 26 kɛ́ bɛ̀ nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Kɛ̀ di kémmú mí ndi Yiɛ̀ nKuyie n kpɛti, kɛ dɔɔri n dɔ́mɛ̀, kɛ kémmú n di nɑ́ɑ́ ntì, kɛ dɔɔri n kuɔ́ yɛ̃mmɛ̀, m bɑ́ɑ́ dì bɔntɛ́ mumɔmmú m bɔntɛ́ mù Esibiti kɔbɛ. Míì tu di Yiɛ̀ nKuyie nkùù di miɛkùnko.

27 Kɛ̀ bɛ̀ɛ tuɔkɛ dibòrì mɑrì bɛ̀ tu dì Edimmu kɛ̀ sibií dɛ̀ bo tɛpíítɛ̀ nɛ̀ sìdɛ́sì nɛ̀ dɛpuonnɛ sipísìyiekɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ɛ dɛ̀ bɑ̀tɛ́ kɛ́ntɔ́kɛ́nɛ̀ mɛniɛ.

16

Kuyie mbɛ̀ duɔ́mmɛ̀ mɑ́nnì nɛ̀ yɛpɛ̀pɛ́rɛ̀

1 Kɛ̀ Isidɑyɛɛribɛɛ ítɛ́ bɛmɔu Edimmu kɛ́tuɔkɛ Sinni kó dikpɑ́ɑ̀, Edimmu nɛ̀ Sinɑii dɛ cuokɛ̀, otɑ̃̀nkù dɛ́ríwè diyiè tɛpíítɛ̀ nɛ̀ dinummurì nɛ̀ bɛ̀ yɛ̀mɛ̀ Esibiti. 2 Kɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ ńkpɑnnɛ̀ Mɔyiisi nɛ̀ Anɔɔ kɛ tú: 3 Dɛ̀ yĩ́mɛ kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nyí ti kùɔ Esibiti tenkɛ̀, ti do ɔ̃ nkɑri dɛ̀ kɛ̀ simɑnkṹmboó ĩ́ĩ́kú kɛ̀ ti yo nkɛ sɑnnɛ̀? Kɛ̀ di ti tɔní diɛ ndikpɑ́ɑ̀ diì mmiɛkɛ kɛ̀ ti bo kú timɔu nɛ̀ dikònnì?

4 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nnɑ́kɛ́ Mɔyiisi kɛ dɔ̀: M bo cṹũnko kɛĩ́nkɛ̀ kó mudiì, bɑ́ wè ò níí yɛ̀ kɛ́koú ò yóó nɑ kɛ́dimɛ̀ dɛ kó diyiè. Mɛm̀mɛ n yóó di yɑ́ɑ́kɛ́mɛ̀ kɛ́yɑ̀ kɛ̀ di yie n nɑ́ɑǹtì. 5 Diyiè kuɔ́nnì yiè, di níí yóó bénnɛ́ kɛ̀ dɛ̀ mmɑ̀nnɛ̀ di ɔ̃ɔ̃ bénnɛ́ mɛ̀mmɛ kucɛ mɛ̀dɛ́mɛ̀.

6 Mɔyiisi nɛ̀ Anɔɔ kɛ̀ bɛ̀ɛ nɑ́kɛ́ Isidɑyɛɛribɛ kɛ dɔ̀: Kuyuoku kuù ndi bo bɑntɛ́ ti Yiɛ̀ nKuyie nkuù di dènnɛnímɛ̀ Esibiti tenkɛ̀. 7 Nɑnkɛ dikṹnweńnì kɛ́yɑ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nkó tikpetì, kù kèèmu di kù kpɑ̀nnɛ̀mɛ̀. Ti tú ɔ̃̀mbɛ kɛ̀ di ti kpɑnnɛ̀? 8 Kɛ̀ Mɔyiisi dɔ̀: Kuyuoku kuù nti Yiɛ̀ nKuyie nyóó di duɔ́mmu imɑɑ nkɛ̀ dì cɑ́ɑ́kɛ́, nɑnkɛ dikṹnweńnì kɛ̀ kù di duɔ́ mmudiì kɛ̀ di di kɛ́nsɑ̀nnɛ̀. Kù kèèmu di kù kpɑ̀nnɛ̀mɛ̀. Ti tú ɔ̃̀mbɛ kɛ̀ di ti kpɑnnɛ̀? Di kpɑnnɛ̀ Kuyie nku.

9 Kɛ̀ Mɔyiisii nɑ́kɛ́ Anɔɔ kɛ dɔ̀: Nɑ́kɛ́ Isidɑyɛɛribɛ bɛmɔu kɛ̀ bɛ̀ɛ tɔ́ɔ́nní Kuyie mborɛ̀, kù kèèmu bɛ̀ kù kpɑnnɛ̀mɛ̀.

10 Kɛ̀ Anɔɔ nkpɑɑ́ nɑ́ɑ́nnɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ, kɛ̀ bɛ̀ɛ wɛ̃ɛ̃tɛ dikpɑ́ɑ̀ bíɛ́kɛ̀ kɛ́yɑ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nkó tikpetì diwɛtirì miɛkɛ. 11 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nnɑ́kɛ́ Mɔyiisi kɛ dɔ̀: 12 Nɑ́kɛ́ Isidɑyɛɛribɛ kɛ tú: Di níí bo cɑ́ɑ́kɛ́ imɑɑ nkuyuoku, dikṹnweńnì kɛ́di mudiì kɛ́nsɑ̀nnɛ̀, kɛ́bɑntɛ́ míì tumɛ̀ di Yiɛ̀ nKuyie.

13 Kuyuoku mɔ̀nnì kɛ̀ yɛpɛ̀pɛ́rɛ̀ɛ yɛ̀nní kɛ́píɛ mbɛ kɑrì. Dikṹnweńnì kɛ̀ bɛ̀ɛ yɑ̀ dɛ̀ mɑ̀ntɛ̀mɛ̀ kɛ bɛ̀ fitɛ́. 14 Timɑɑ̀ntì yòtɛ dìì mɔ̀nnì kɛ̀ dɛ̀mɑrɛ̀ nkpɑɑ́ nɔ́nkɛ́ kɛtenkɛ̀ kɛ dò mmɛdibii nkɛ dò mmupɑ̃̀ɑ̃. 15 Kɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ dɛ̀ yɑ̀ kɛ́nwúó nkɛ békú bɛtɔbɛ̀ kɛ tú: Bɑ́ nnì mmu? Kɛ̀ Mɔyiisii bɛ̀ nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Kuyie ndi duɔ́ mmùù diì mmu. 16 Ntɛ ti Yiɛ̀ nKuyie nyɛ̃ ndɛ̀ ndòmmɛ̀: Bɑ́ wè ò níí koú bɛnìtìbɛ̀ mɑ̀mɛ̀ o cĩ́ɛ̃̀tɛ̀. Dɛmɔ́mbirɛ dɛ̀mɑ́ɑ̀ onìtì.

17 Kɛ̀ Isidɑyɛɛribɛɛ koú, kɛ̀ bɛ̀mɑbɛ̀ kpɛrɛ ńsũ kɛ̀ bɛtɔbɛ̀ kpɛrɛ kɛ̃ńnì. 18 Kɛ̀ bɛ̀ɛ berínɛ̀ dɛmɔ́mbirɛ, kɛ̀ wèè do koú pɛ́u o kpɛrɛ í mpɛ̃ɛ̃tɛ́ dɛmɔ́mbirɛ, wèè do koú sɑ́m̀pɔ́ o kpɛrɛ í ndòńtɛ́ dɛmɔ́mbirɛ. Bɑ́ wè kɛ̀ dɛ̀ nhò sɑ̀nnɛ̀ ò bo dimɛ̀.

Ti Yiɛ̀ nKuyie nyɛ̃ mbɛ̀ ńwɑɑ̀ mmɑ́nnì mɛ̀ɛ̀ botí nɛ̀ yɛ̀ɛ̀ we

19 Kɛ̀ Mɔyiisii bɛ̀ nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Òmɔù bɑ́ɑ́ súɔ́ mmudiì nɑnkɛ dikṹnweńnì kpɛ́í.

20 Kɛ̀ bɛ̀mɑbɛ̀ɛ yetɛ kɛ́súɔ́ nkɛ̀ yɛbiɛ̀ dɛ̀ tɑ, kɛ̀ dɛ̀ɛ ɑ̃nnɛ́ kunɔ́ú. Kɛ̀ Mɔyiisi miɛkɛɛ bɛ̀ pɛikɛ. 21 Kɛ̀ bɛ̀ níí pikɛ koú bɛ̀ dò nkɛ́di kɛ̀ dɛ̀ mmɑmɛ̀, kɛ̀ diyiè tònkɛ̀ dɛ̀ɛ yɛntɛ́.

22 Diyiè kuɔ́nnì yiè kɛ̀ bɛ̀ɛ koú dɛmɔ́mbirɛ mɛ̀dɛ́mɛ̀ dɛ́mɛ̀ onìtì. Kɛ̀ bɛkótíbɛ̀ɛ kɔtɛ kɛ́nɑ́kɛ́ Mɔyiisi. 23 Kɛ̀ Mɔyiisi dɔ̀: Kuyie nyɛ̃ ndí ndɔɔri mɛ̀mmɛ. Nɑnkɛ tú tɛom̀pùtɛ̀ ntɛ̀, diyiè sɑ̀ɑ̀rì Kuyie ntɑ̃ɑ̃tɛ́ dì. Ciennɛ̀ di dɔ́ kɛ́cie ndɛ̀, kɛ́bénnɛ́ di dɔ́ kɛ́bénnɛ́ dɛ̀. Kɛ̀ di di kɛ̀ dɛ̀ɛ̀ sùɔ́ ndí dɛ̀ ĩ̀ńnɛ́ kɛ́mbɑɑ̀ nɑnkɛ dikṹnweńnì.

24 Kɛ̀ bɛ̀ɛ súɔ́ nnɑnkɛ kpɛ́í, kɛ́ndònnɛ̀ Mɔyiisi bɛ̀ nɑ̀kɛ́mɛ̀. Kɛ̀ dɛ̀ɛ wentɛ́ dɛ̀ í nhɑ̃nnɛ́ kunɔ́ú, yɛbiɛ̀ mɛ nyí ndɛ̀ tɑ. 25 Kɛ̀ Mɔyiisi dɔ̀: Dinɛ̀ tɛom̀pùtɛ̀ ntɛ yíe, Kuyie nkó diyiè. Kɛ̀ di yɛ̀ di í yóó pɛ́tɛ́. 26 Di níí yóó koú yɛwe yɛ̀kuɔ̀ ndì. Diyiénnì yiè mù í yó mbo. Tɛom̀pùtɛ̀ ntɛ.

27 Kɛ̀ bɛ̀mɑbɛ̀ ncĩ́ɛ̃́kɛ́ kɛ́yɛ̀ diyiè yiénnì yiè kɛ bo koú kɛ́mɔ́ntɛ́. 28 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie mbekɛ́ Mɔyiisi kɛ dɔ̀: Di yóó yie nhɔ̃̀mmɔ̀nnì, n di nɑ̀kɛ́ tì nɛ̀ n kuɔ́? 29 N di duɔ́mmɛ̀ tɛom̀pùtɛ̀, dɛɛ̀ te kɛ̀ nh ɔ̃ɔ̃ di duɔ́ mmudiì diyiè kuɔ́nnì yiè kucɛ mɛ̀dɛ́mɛ̀. Tɛom̀pùtɛ̀ yiè bɑ́ wè ò níí nkɑri o cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ ò bɑ́ɑ́ yɛ̀.

30 Mɛm̀mɛ kɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ nhompu diyiè yiénnì.

31 Kɛ̀ Isidɑyɛɛribɛɛ yú dɛ kó mudiì kɛ dɔ̀: Mɑ́nnì. Mù do dònnɛ̀ mɛdibii mmɛ, kɛ wɛɛti kɛ dònnɛ̀ mucekɔ̀yuo.

32 Kɛ̀ Mɔyiisi dɔ̀: Ntɛ ti Yiɛ̀ nKuyie ntu mù: Bennɛ́nɛ̀ mɑ́nnì dɛmɔ́mbirɛ mɛ̀mɑ́ɑ̀ kòo mbo kɛ̀ di yɑɑ̀bí níí ò yɑ̀ kɛ́bɑntɛ́ mí nKuyie n di dènnɛ Esibiti kɛ́ ndi duɔ̀ mmùù diì dikpɑ́ɑ̀ miɛkɛ.

33 Kɛ̀ Mɔyiisii nɑ́kɛ́ Anɔɔ kɛ dɔ̀: Bennɛ́ mɑ́nnì dɛmɔ́mbirɛ mɛ̀mɑ́ɑ̀ kɛ́utɛ́ diconkurì kɛ́ĩ́nnɛ́ ti Yiɛ̀ nKuyie ntɑummɛ̀ tɔu miɛkɛ kɛ̀ di bí nhò yɑ̀u.

34 Kɛ̀ Anɔɔ yie nti Yiɛ̀ nKuyie nnɑ̀kɛ́ tì Mɔyiisi kɛ́ɑ̃nnɛ́ mɑ́nnì diconkurì kɛ́ĩ́nnɛ́ mɛtɑummɛ̀ tɔu miɛkɛ ikuɔ́ nɛntì ììkɛ̀.

35 Isidɑyɛɛribɛ do yo mmɑ́nnì nwe kɛ dɔ̀ yɛbie nsipísìnɑ̀ɑ̀. Bɛ̀ do yo mmɑ́nnì nwe kɛ yɑ̀ɑ tuɔkɛnɛ̀ Kɑnnɑhɑ̃ɑ̃.

36 (Bɛ̀ do bennɛ́nɛ̀ dɛ̀ɛ̀ mɔ́mbirɛ mɑ́nnì kɛ ĩ́nnɛ́ dɛ̀ do mɑ̀nnɛ̀ dítìrì mɛ̀nɑ̀ɑ̀ ndi.)

17

Isidɑyɛɛribɛ mɔ̀ńtɛ́mɛ̀ mɛniɛ

(Wéntɛ́ Mukétímù 20:2-13)

1 Kɛ̀ Isidɑyɛɛribɛɛ yie nti Yiɛ̀ nKuyie mbɛ̀ nɑ̀kɛ́ tì, kɛ́ítɛ́ Sinni kó dikpɑ́ɑ̀, kɛ́nkérí kɛ́bɑ́tɛ́ Defidimmu, bɛ̀ í mpɛ̀tɛ́ mɛniɛ nkɛ yɑ̃̀. 2 Kɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ɛ íi ndikpɑ̀nnì nɛ̀ Mɔyiisi, kɛ́ntú: Tí duɔ́nnɛ̀ mɛniɛ nkɛ̀ tí yɑ̃̀. Kɛ̀ Mɔyiisi dɔ̀: Dɛ̀ dòmmɛ kɛ̀ di n kpɑnnɛ̀? Dɛ̀ dòmmɛ kɛ̀ di yɑ́ú ti Yiɛ̀ nKuyie?

3 Kɛ̀ sinɛ́yɛ̃ĩ ɑutɛ́ bɛnìtìbɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ ò kpɑ̀nnɛ̀ kɛ tú: A ti dènnɛní Esibiti kɛ̀ sinɛ́yɛ̃i siì bo ti kuɔ tínti nɛ̀ ti bí nɛ̀ ti wũɔ̃ɑ̀?

4 Kɛ̀ Mɔyiisi kuɔ́nnɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nkɛ dɔ̀: N yóó dɔɔ̀ bɑ bɛnìtìbɛ̀ biɛ? Dɛ̀ kpɑɑ́ sɑ́m̀pɔ́ nwe kɛ̀ bɛ̀ m búɔ́tí yɛtɑ̃́rɛ̀ kɛ́kuɔ. 5 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nnɑ́kɛ́ Mɔyiisi kɛ dɔ̀: Dɛitɛ Isidɑyɛɛribɛ kó bɛkótíbɛ̀ mɑbɛ̀, kɛ́túótɛ́ ɑ pɑ̀ɑ̀ti ɑ do potɛ́nɛ̀ kù kukó nkɛ́niitɛ́ dɛ ììkɛ̀. 6 N yó mbomu ditɑ̃rì Odɛbu kó dipèrì borɛ̀, kɑ̀ɑ dì potɛ́, kɛ̀ mɛniɛ nyɛ̀nní kɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ɛ yɑ̃̀.

Kɛ̀ Mɔyiisii dɔɔ̀ Kuyie nhò nɑ̀kɛ́ tì Isidɑyɛɛribɛ kó bɛkótíbɛ̀ ììkɛ̀.

7 Kɛ̀ bɛ̀ɛ yú dɛ kó dibòrì kɛ dɔ̀: Mɑsɑ nɛ̀ Mɛdibɑ, dɛ̀ɛ̀ tu Dikpɑ̀nnì nɛ̀ mɛyɑ́ɑ̀mɛ̀. Bɛ̀ do dɛ nyíinnɛ̀ dikpɑ̀nnì Mɔyiisi, kɛ́yɑ́ɑ́kɛ́ ti Yiɛ̀ nKuyie, kɛ́mbékú bɛmɑ́ɑ̀ kɛ tú: Kuyie nti bonɑ̀ɑ kɛ̀ kù í ti bonɛ̀?

Isidɑyɛɛribɛ nɑmɛ̀ Amɑdesiibɛ

8 Kɛ̀ Amɑdesiibɛɛ dintɛ́ Isidɑyɛɛribɛ mudoò Defidimmu. 9 Kɛ̀ Mɔyiisi nɑ́kɛ́ Sosuwee kɛ dɔ̀: Tɑ̃ɑ̃tɛ́ bɛnìtìbɛ̀ kɛ́kɔtɛ kɛ́kpɑnnɛ̀ Amɑdesiibɛ. N nɑɑ yó mbo ditɑ̃rì ĩ́nkɛ̀ nkɛ, kɛ tɔ Kuyie mpɑ̀ɑ̀ti.

10 Kɛ̀ Sosuwee dɔɔ̀ Mɔyiisi ò nɑ̀kɛ́ tì, kɛ́kɔtɛ kɛ́nkpɑnnɛ̀ Amɑdesiibɛ, Mɔyiisi nɛ̀ Anɔɔ nɛ̀ Uuri kɛ̀ bɛ̀ bo ditɑ̃rì ĩ́nkɛ̀. 11 Kɛ̀ Mɔyiisi yùo o bɑkù Isidɑyɛɛribɛ ńnɔ, kɛ̀ kù cɔ̃̀nnɛ̀ Amɑdesiibɛ ńnɔ. 12 Kɛ̀ Mɔyiisi bɑɑ̀ nhɔu, Anɔɔ nɛ̀ Uuri kɛ̀ bɛ̀ɛ wɑɑ́ nditɑ̃́rì, kòo kɑri, kɛ̀ yiè nni mpĩ nho bɑkù yoú, kòo tɔù pĩ nkucɑ̃̀nku. Kòo bɑɑ̀ nni nyuo kɛ̀ diyiè yɑ̀ɑ tɑnnɛ̀. 13 Kɛ̀ Sosuwee nɑ Amɑdesiibɛ, kɛ́ bɛ̀ kùɔ.

14 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nnɑ́kɛ́ Mɔyiisi kɛ dɔ̀: Wɑ̃ri dɛ kó tinɑ́ɑǹtì dipɑ́tíri miɛkɛ kɛ̀ dí ntì yɛ̃́. N yóó kuɔmu Amɑdesiibɛ pɑ́í pɑ́í, bɑ́ òmɔù tɛ̃́nkɛ bɑ́ ndenniní bɛ kpɛ́í kɛtenkɛ̀ ĩ́nkɛ̀.

15 Kɛ̀ Mɔyiisii mɑɑ́ diwũɔ̃tɔ̀nnì kɛ́ dì yu kɛ dɔ̀: Ti Yiɛ̀ nKuyie ntú n kó mɛcɑnnimɛ̀. 16 Kɛ bɛ́i nkɛ dɔ̀: Amɑdesiibɛ mɛ̀ ndɑ̀ɑ́tímɛ̀ kɛ kpɑnnɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie, kuù yó mbɛ̀ kpɑ̀nnɛ̀ sɑ̃́ɑ̃̀.

18

Mɔyiisi cɔ̀kù Setidoo ò sìékɛ́mɛ̀

1 Kɛ̀ Setidoo Mɑndiyɑ̃ɑ̃bɛ kuɔ́ nìùtì, Mɔyiisi cɔ̀kùu keè ti Yiɛ̀ nKuyie ndɔ̀ɔ̀ dɛ̀ Mɔyiisi nɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ, kɛ́keè kù bɛ̀ dènnɛmɛ̀ Esibiti, 2 kɛ́túótɛ́ Mɔyiisi pokù Sefodɑɑ ò do duɔ́ nkɛ̀ wèe kònko, wenwe nɛ̀ o bí idɛ́. 3 Dɛketirɛ̀ yètìrì do tú Kɛdisɔmmu (dɛ̀ɛ̀ tu Mbo-Kupɔ̀ɔ̀kù). 4 Kòo sɑ́m̀pɔ́ù kpɛri tú Kù-Nteennɛ̀ (Nɛ̀ bɛ̀ kó tinɑ́ɑǹtì Ediesɛɛ). Kòò dɔ̀: Kuyie n cicɛ do tũ̀ nkù, kuù n teennɛ̀, kɛ̀ n yentɛ́nɛ̀ okpɑ̀ɑ̀tì siè.

5 Kɛ̀ Setidoo Mɔyiisi cɔ̀kùu túótɛ́ Mɔyiisi pokù nɛ̀ o bí idɛ́, kɛ́kɔtɛ Mɔyiisi borɛ̀, kɛ sɔ̃́ mbɛ̀ bɑ̀tɛ́ Kuyie ntɑ̃rì tɑkɛ́. 6 Kòo nɑ́kɛ́ Mɔyiisi kɛ dɔ̀: Mí nSetidoo ɑ cɔ̀kù, míì tɔní ɑ pokù nɛ̀ ɑ bí idɛ́, kɛ kɔ̀tɛnɛ̀ní ɑ borɛ̀. 7 Kɛ̀ Mɔyiisi ò co, kóò ɔrí, kɛ̀ bɛ̀ɛ bekɛ bɛtɔbɛ̀ kɔ̃nnɑɑtí, kɛ́tɑ Mɔyiisi tou. 8 Kòo nɑ́kɛ́ ò cɔ̀kù ti Yiɛ̀ nKuyie ndɔ̀ɔ̀mɛ̀ Esibiti kóo kpɑ̀ɑ̀tì nɛ̀ o kɔbɛ, Isidɑyɛɛribɛ kpɛ́í nnɛ̀ bɛ̀ mɑ̀ɑ́nɛ̀ mɛ̀ɛ̀ ɑ́ɑ́rìmɛ̀, kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie mbɛ̀ dɛɛtɛ́. 9 Kɛ̀ dɛ̀ɛ nɑrikɛ Setidoo ti Yiɛ̀ nKuyie ndɔ̀ɔ̀mɛ̀ mɛsɑ̀ɑ̀ nyIsidɑyɛɛribɛ, kɛ bɛ̀ dɛɛtɛ́nɛ̀ Esibiti kɔbɛ. Kòò dɔ̀: 10 Ti Yiɛ̀ nKuyie nyètìrì ńdɛu, kunku kùù di dɛɛtɛ́nɛ̀ okpɑ̀ɑ̀tì nɛ̀ Esibiti kɔbɛ bɛ nɔu miɛkɛ. 11  M bɑntɛ́mu di mmɔ̀nnì ti Yiɛ̀ nKuyie pɛ̃ɛ̃tɛ́mɛ̀ yɛbɔkɛ̀, kù bɛnkɛmɛ̀ ku wɛ̃rímú Esibiti kɔbɛ fɛ̃́ũnko dìì mɔ̀nnì Isidɑyɛɛribɛ.

12 Kɛ̀ Setidoo Mɔyiisi cɔ̀kùu kuɔ Kuyie nfɛɔ̃̀fɛ̀ kɛ́tuɔ nkɛ́ kù kùɔ fɛtɛfɛ̀ kɛ́bénnɛ́. Anɔɔ nɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ kó bɛkótíbɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ɛ ò wɛ̃nnɛ́nɛ̀, kɛ̀ bɛ̀ɛ di Kuyie nyììkɛ̀.

Mɔyiisi tɑ̃nkɛ́mɛ̀ bɛ̀mɑbɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ mbekù

13 Kɛ̀ dɛ̀ɛ̀ wentɛ́ kɛ̀ Mɔyiisii kɑri kɛ́mbekùnɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ dikṹnweńnì nɛ̀ kuyuokoo, kɛ̀ bɛ̀ còḿmú o ììkɛ̀. 14 Kòo cɔ̀kùu yɑ̀ dɛ̀ɛ̀ dɔ̀ɔ̀ri kóò bekɛ kɛ dɔ̀: A dɔɔri bɑ? Dɛ̀ yĩ́mɛ kɑ̀ɑ kɑ̀ri ɑmɑ́ɑ̀ kɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ dɑ murí, dikṹnweńnì nɛ̀ kuyuokoo. 15 Kɛ̀ Mɔyiisi dɔ̀: Bɛ̀ kɔ̀tɛní m borɛ̀ kɛ dɔ́ kɛ́keè Kuyie mbo bɛ̀ nɑ̀kɛ́ tì nti. 16 Kɛ̀ bɛ̀ mɔ̀kɛ tìmɑtì bɛ̀ ɔ̃ɔ̃ kɔtɛní m borɛ̀ ndɛ, kɛ̀ n tì mbɛ̀ tũ̀ntɛ, kɛ́ bɛ̀ nɑ̀kɛ́ Kuyie nkuɔ́ nɛ̀ ku tié. 17 Kòo cɔ̀kù dɔ̀: A dɔɔri dɛ̀ í wenni. 18 A bo ɔu, kɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ múnkɛɛ ɔu kɛ́yĩɛ̃kɛ. Dɛ kó mutɔ̃mmú dɑ dɛunɛ̀mu, ɑ bɑ́ɑ́ nɑ kɛ́ mù pĩ nhɑmɑ́ɑ̀. 19 Yie n yóó dɑ duɔ́ nyìì tié nkɛ̀ Kuyie ndɑ teennɛ̀. Fɔ̃́ɔ̃̀ yó ntɔu bɛnìtìbɛ̀ kpɛti tìì yóù kɛ kɔrìnɛ̀ Kuyie mborɛ̀. 20 Nɑ́kɛ́ bɛ Kuyie nkuɔ́ nɛ̀ ku tié, kɛ́ bɛ̀ bɛnkɛ kucɛ bɛ̀ dò nkɛ́ntũ nkù. 21 Tɑ̃ɑ̃tɛ́ bɛnìtìbɛ̀ mɔ́mmɔmbɛ, bɛ̀ɛ̀ dé Kuyie nkɛ nɑ́ɑ́ ntimɔ́mmɔnti, bɛ̀ɛ̀ í dɔ́ ticuuti kó mudiì, kɛ̀ bɛ̀ mbɑkɛ́ yɛtĩ̀rɛ̀. Yie mbɛnìtìbɛ̀ tɛkɔupíítɛ̀ (1000), otɔù tɛkɔ̀ùtɛ̀ (100), otɔù sipísìnùmmù, otɔù tɛpíítɛ̀. 22 Bɛɛ̀ yó mbekùnɛ̀ bɛnìtìbɛ̀. Kɛ̀ tìì dɛu bɛ̀ɛ tì ndɑ nɑ́kɛ́, kɛ̀ tìì kɛ̃ńnì bɛ̀ɛ tì bekɛ́ bɛmɑ́ɑ̀. Yɑɑtɛ ɑ tɔu kɛ̀ bɛ̀ɛ dì ndɑ totɛ́nɛ̀. 23 Kɑ̀ɑ dɔ̀ɔ̀ mɛmmɛ kɛ tũ̀ nKuyie ndɑ nɑ̀kɛ́ tì ɑ bɑ́ɑ́ ɔu. Bɛnìtìbɛ̀ níí bo nkũnti kɛ̀ diwɛ̀ì bɛ̀ bo.

24 Kɛ̀ Mɔyiisii yie nho cɔ̀kù ò nɑ̀kɛ́ tì, kɛ́ tì dɔ̀ɔ̀ timɔu. 25 Mɛm̀mɛ ò tɑ̃nkɛ́mɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ miɛkɛ bɛnìtìbɛ̀ mɔ́mmɔmbɛ, kɛ̀ bɛ̀ mbɑkɛ́ bɛnìtìbɛ̀. Yiè ntɛkɔupíítɛ̀ (1000), otɔù tɛkɔ̀ùtɛ̀ (100), otɔù sipísìnùmmù, otɔù tɛpíítɛ̀. 26 Kɛ̀ bɛ mbekùnɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ sɑ̃́ɑ̃̀ kɛ kɔrìnɛ̀ní Mɔyiisi borɛ̀ tìì dɛu, kɛ bekù tìì kɛ̃ńnì bɛmɑ́ɑ̀.

27 Kòo cɔ̀kùu ò cɑu nkɛ́kò nho ciɛ.

KUYIE NDƆ̀Ɔ̀MMƐ̀ MƐTAUMMƐ̀ NƐ̀ ISIDAYƐƐRIBƐ

19

Kuyie nyɛ̃mmɛ̀ kù bo tɑunnɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ

1-2 Kɛ̀ Isidɑyɛɛribɛɛ ítɛ́ Defidimmu, kɛ́tuɔkɛ Sinɑii tɑ̃rì kpɑ́ɑ̀, otɑ̃̀nkù tɑ̃ɑ̃́nwè kó diyiè diketirì do ndi nɛ̀ bɛ̀ yɛ̀mɛ̀ Esibiti, kɛ̀ bɛ̀ɛ bɑ́tɛ́ ditɑ̃rì tɑkɛ́. 3 Kɛ̀ Mɔyiisii dekɛ ditɑ̃rì ĩ́nkɛ̀, kɛ bo yɑ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie.

Kɛ̀ kùu ò yu ditɑ̃rì ĩ́nkɛ̀ kɛ dɔ̀: Á nɑ́kɛ́ Sɑkɔbu kɔbɛ, Isidɑyɛɛribɛ kɛ dɔ̀: 4 Di yɑ̀mu n dɔ̀ɔ̀ dɛ̀ Esibiti kɔbɛ, kɛ di tɔ fɛtúúfɛ̀ tɔu mɛ̀ɛ̀ botí fɛ bí, kɛ kɔ̀tɛnɛ̀ní diɛ. 5 Kɛ̀ di yie n kpɛti, kɛ pĩ́ n kó mɛtɑummɛ̀, di bo ntú n kɔbɛ ibotí imɔu miɛkɛ. Míì te kɛtenkɛ̀ kɛmɔu. 6 Di botí bo ntú mí nKuyie n kuɔ́ nìùbɛ̀, kubotí n cɑ̃̀ńnɛ́ kù, kɛ̀ kù pĩ n tɔ̃mmú.

7 Kɛ̀ Mɔyiisii cútɛ́ní kɛ́yú Isidɑyɛɛribɛ kó bɛkótíbɛ̀ kɛ́ bɛ̀ nɑ̀kɛ́ ti Yiɛ̀ nKuyie nhò nɑ̀kɛ́ tì timɔu. 8 Kɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ɛ yie mbɛmɔu kɛ dɔ̀: Ti yóó dɔɔ̀mu ti Yiɛ̀ nKuyie mbɛ́i ntì. Kɛ̀ Mɔyiisii kpɛ́ntɛ́ kɛ́ tì nɑ̀kɛ́ ti Yiɛ̀ nKuyie. 9 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie ndɔ̀: M bo kɔtɛní kɛ́mbo diwɛtirì miɛkɛ kɛ dɑ nɑ́ɑ́nnɛ̀, kɛ̀ bɛ̀ yo n tɑmmɛ̀, kɛ́nyíé nhɑ kpɛti sɑ̃́ɑ̃̀.

Kɛ̀ Mɔyiisi yíɛ́ kɛ́ kù nɑ̀kɛ́ bɛnìtìbɛ̀ ò nɑ̀kɛ́ tì.

Kuyie nkɔ̀tɛnímɛ̀ Sinɑii tɑ̃rì

10 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nnɑ́kɛ́ Mɔyiisi kɛ dɔ̀: Nɑ́kɛ́ bɛnìtìbɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ɛ dɔɔ̀ bɛmɑ́ɑ̀ mɛwénkùmɛ̀ kó ikuɔ́ yíe nnɑnkɛ kɛ́hɔ́ú bɛ yɑ̀ɑ̀tì. 11 Kɛ̀ dí nni mbɑɑ diyiè tɑ̃ɑ̃́nnì yiè, n cutoomu Sinɑii tɑ̃rì ĩ́nkɛ̀, kɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ bɛmɔu bo n yɑ̀. 12 Á níɛ́tɛ́ kumɑ̀nku, kɛ́fii nditɑ̃́rì kɛ́ bɛ̀ nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Òmɔù bɑ́ɑ́ dekɛ ditɑ̃rì yoo wèe dì kɑ̀ɑ́kɛ́, kɛ̀ wèè dì kɑ̀ɑ́kɛ́ bɛ̀ɛ ò kùɔ. 13 Kɛ̀ fɛɔ̃̀fɛ̀ nfɛ yoo onìtì, di bɑ́ɑ́ dɛ̀ kɑ̀ɑ́kɛ́, di dɛ̀ bùɔ́tí yɛtɑ̃́rɛ̀ yoo di dɛ̀ tɑ̃ɑ̃́ ipie. Di bɑ́ɑ́ yóu kɛ̀ dɛ̀ nfòù. Di bo keè dìì mɔ̀nnì ditɑ̃tɛheù, bɛ̀ɛ̀ dò nkɛ́dekɛní ditɑ̃rì dɛ mɔ̀nnì ndì bɛ̀ dèètìnímɛ̀.

14 Kɛ̀ Mɔyiisii cútɛ́ní kɛ́nɑ́kɛ́ bɛnìtìbɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ɛ dɔɔ̀ bɛmɑ́ɑ̀ mɛwénkùmɛ̀ kó ikuɔ́, kɛ́hɔ́ú bɛ yɑ̀ɑ̀tì. 15 Kòo bɛ̀ nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Dí mbɑɑti yɛwe yɛ̀tɑ̃ɑ̃ti miɛkɛ, òmɔù bɑ́ɑ́ duɔ́nɛ̀ onitipòkù.

16 Diyiè tɑ̃ɑ̃́nnì yiè dikṹnweńnì sɛ̀ì, kɛ̀ fɛtɑɑfɛ̀ mpɛ́ú, kɛ míí nkɛ̀ kuyukú fĩ nditɑ̃rì ĩ́nkɛ̀ kɛ̀ ditɑ̃tɛheù kuɔ̀ mmɛdiɛ̀ nkɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ bɛmɔu kɔ̃̀ntì ɑu sicɛ̃́ĩ. 17 Kɛ̀ Mɔyiisii bɛ̀ dènnɛ kɛ̀ bɛ̀ bo kɔtɛ kɛ́yɑ̀ Kuyie nkɛ̀ bɛ̀ɛ tuɔkoo kɛ́ncómmú ditɑ̃rì pɛ̃ri.

18 Kɛ̀ Sinɑii tɑ̃rì fĩ nkuyukú, ti Yiɛ̀ nKuyie nkuù do cùtɛ́ní muhɑ̃ɑ̃́ mmiɛkɛ, kɛ̀ dɛ kó kuyukú ńyiɛ̀ kɛ dò nfɛpɛ̃́ɛ̃̀pṹnnɛ́tofɛ kɔku, kɛ̀ ditɑ̃rì dimɔu sɑ̃̀nti. 19 Kɛ̀ ditɑ̃tɛheù tɑmmɛ̀ dɔ̀kɛ kpénkú, kɛ̀ Mɔyiisi nnɑ̀ɑ́nnɛ̀ Kuyie nkɛ̀ kù ò tɛ̃́nnìnko kɛ pɛ́ú mɛtɑmmɛ̀.

20 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie ncútɛ́ní Sinɑii tɑ̃rì kɛ́yú Mɔyiisi kòo dekoo. 21 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nhò nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Cútɛ́ kɛ́nɑ́kɛ́ bɛnìtìbɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ bɑ́ɑ́ cokɛ́ní kɛ bo n yɑ̀, kusṹkù yɑ̀ɑ̀ bo kú. 22 Bɑ́ ikuɔ́ nìùbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ dò nkɛ́ n tɔ́ɔ́nnɛ̀ bɛ̀ɛ dɔɔ̀ bɛmɑ́ɑ̀ mɛwénkùmɛ̀ kó ikuɔ́. 23 Kɛ̀ Mɔyiisi dɔ̀: Bɛnìtìbɛ̀ í deètìní. A sòò ti nɑ̀kɛ́mu kɛ tú ti níɛ́tɛ́ kumɑ̀nku kɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ ḿbo ditɑ̃rì pɛ̃ri. 24 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie ndɔ̀: Cútɛ́ kɛ́nɑ́kɛ́ ikuɔ́ nìùbɛ̀ nɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ bɑ́ɑ́ dekɛní bɛ̀ yɑ̀ɑ̀ bo kú, nɛ̀ Anɔɔ kɛ̀ dí dekɛní.

25 Kɛ̀ Mɔyiisii cútɛ́ní kɛ́nɑ́kɛ́ bɛnìtìbɛ̀.

20

Kuyie ntɑnnɔ̀ tɛpíítɛ̀

(Wéntɛ́ Ikuɔ́ kòńtímù 5:6-21)

1 Mɛm̀mɛ kɛ̀ Kuyie nnɑ́kɛ́ Isidɑyɛɛribɛ kɛ dɔ̀: 2 Míì tu di Yiɛ̀ nKuyie, kɛ̀ míì di dènnɛní Esibiti di do tú kɛ̀ tidɑɑtì. Onìtì fɔ̃́:

3 A bɑ́ ntũ ndɛtɛrɛ̀ mɑrɛ̀ kɛ̀ dɛ̀ í tú mí nKuyie.

4 A bɑ́ɑ́ dɔɔ̀ tɛtenkɑɑnìtɛ̀ kɛ́donnɛnɛ̀ dɛ̀ɛ̀ bo kɛĩ́nkɛ̀, yoo kɛtenkɛ̀ kpɛrɛ, yoo mɛniɛ mmiɛkɛ kpɛrɛ. 5 A bɑ́ɑ́ nínkú dɛ ììkɛ̀ kɛ́ dɛ̀ bɑ̀ńtɛ̀, míì mɑ́ɑ̀ tu ɑ Yiɛ̀ nKuyie! Kɛ yóó kpetínnɛ́ wèè yetɛ n kpɛti nɛ̀ o bí nɛ̀ o yɑɑ̀bí nɛ̀ i kó ibí. 6 N yóó dɔɔ̀mu mɛsɑ̀ɑ̀ nwèè yie n kpɛti nɛ̀ o bí nɛ̀ o yɑɑ̀bío, kucɛ tɛkɔupíítɛ̀ (1000).

7 A bɑ́ɑ́ yú mí nhɑ Yiɛ̀ nKuyie nyètìrì sɔ̃́ntíkɛ, kɛ yɛ̃́ n yí yóó yóu wèè bo yú n yètìrì dɛtetìrɛ̀.

8 A nyɛ̃́ tɛom̀pùtɛ̀ yiè kpɛ́í, kɛ̀ dì ncɑ̃́ɑ̃́ nkɛ́ntú n kpɛri. 9 A níí pĩ́ nhɑ tɔ̃mmú mumɔu yɛwe yɛ̀kuɔ̀. 10 Diyiénnì yiè tu mí nhɑ Yiɛ̀ nKuyie n kpɛri ndi. A bɑ́ɑ́ pĩ́ mmutɔ̃mmú mɑmù dɛ yiè. Bɑ́ ɑ birɛ, bɑ́ ɑ kóo tɔ̃ntì onitidɔ̀ù yoo onitipòkù, bɑ́ ɑ ɔ̃̀fɛ̀, bɑ́ opɔ̀ɔ̀ wèè bo ɑ cĩ́ɛ̃̀tɛ̀. 11 Kɛ yɛ̃́ n dɔ̀ɔ̀mɛ̀ kɛĩ́nkɛ̀ nɛ̀ kɛtenkɛ̀ nɛ̀ dɛ̀ɛ̀ kó dimɑ̀ɑ̀ bo yɛwe yɛ̀kuɔ̀ ndì kɛ om̀pɛ̀ diyiénnì, dɛɛ̀ kpɛ́í nte kɛ̀ n dì pɑ̃ mɛsɑ̀ɑ̀, kɛ tú dì ncɑ̃́ɑ̃́ nkɛ tú n kpɛri.

12 A ndé ɑ cicɛ nɛ̀ ɑ yɔ̃, kɛ̀ dɛ̀ɛ yie nkɑ̀ɑ fòmmuu okɛ̀, mí nhɑ Yiɛ̀ nKuyie n yóó dɑ duɔ́ nkɛ̀ɛ̀ tenkɛ̀ miɛkɛ.

13 A bɑ́ɑ́ kuɔ onìtì.

14 A bɑ́ɑ́ duɔ́nɛ̀ wèè í tú ɑ pokù yoo wèè í tú ɑ dɔù.

15 A bɑ́ɑ́ yúúkú.

16 A bɑ́ɑ́ soutɛ́ kɛ́cɑɑ̀rɛ̀ ɑ kou tɔù yètìrì.

17 A bɑ́ɑ́ yɑɑ nhotɔù kpɛrɛ mɑrɛ̀, o cĩ́ɛ̃̀tɛ̀, yoo o pokù, yoo o kóo tɔ̃ntì, yoo o nɑ̀ɑ̀fɛ̀, yoo o sɑ̃mmɑrímú.

18 Kɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ɛ keè fɛtɑɑfɛ̀ pɛ̀úmɛ̀ kɛ̀ ditɑ̃tɛheù kuɔ̀, kɛ́yɑ̀ fɛtɑɑfɛ̀ mìímmɛ̀ kɛ̀ ditɑ̃rì fĩ nkuyukú, kɛ̀ kufɔ̃wɑɑ́ mbɛ̀ pĩ nkɛ̀ bɛ̀ ncómmú mɛkɛntímɛ̀, 19 kɛ́nɑ́kɛ́ Mɔyiisi kɛ dɔ̀: Nti nɑ́ɑ́nnɛ̀ ɑ mɔ́mmuɔ nti yóó yiemmu, Kuyie mbɑ́ nti nɑ́ɑ́nnɛ̀ ti yɑ̀ɑ̀ bo kú. 20 Kɛ̀ Mɔyiisi dɔ̀: Di bɑ́ nyĩɛ̃̀kù, Kuyie ndi tɔ̀ɔ́nnɛ̀ kɛ bo di bɛnkɛmu kɛ̀ dì bɑntɛ́ kù kpeńnìmɛ̀ kɛ́ kù depɛ, kɛ́ bɑ́ ndɔɔri mɛyɛi.

21 Kɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ nciɛ́, kɛ̀ Mɔyiisii tɔ́ɔ́nnɛ̀ diwɛtirì Kuyie mborɛ̀.

Bɛ̀ yó mmɑɑ̀ mɛ̀ɛ̀ botí yɛwũɔ̃tɔ̀rɛ̀

22 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nnɑ́kɛ́ Mɔyiisi kɛ dɔ̀: Nɑ́kɛ́ Isidɑyɛɛribɛ kɛ dɔ̀ n tú: Di yɑ̀mu n di bɛ́innɛ̀nnímɛ̀ kɛĩ́nkɛ̀. 23 Dí n tũ mmíì mɑ́ɑ̀, di bɑ́ɑ́ dɔɔ̀ timɑ́tì pɛ́ítì nɛ̀ mɛsɔɔ nkó sitenkɑɑnìi. 24 Di níí m mɑɑ́ diwũɔ̃tɔ̀nnì n tɑ̃ɑ̃tɛ́ dìì bòrì, kɛ́ nni nfeu ipe nɛ̀ inɑ̀ɑ̀kɛ, kɛ́nkɔù itɛì kɛ tuɔ̀, kɛ̀ n kɔ̀rìní kɛ di pɑ̃ɑ̃ mmɛsɑ̀ɑ̀. 25 Kɛ̀ di yóó mɑɑ́ diwũɔ̃tɔ̀nnì nɛ̀ yɛtɑ̃́rɛ̀ di bɑ́ɑ́ yɛ̀ cìɛ́kɛ́, kɛ̀ di yɛ̀ cìɛ́kɛ́ di yɛ̀ sĩnkùnnɛmu. 26 Di níí bɑ́ɑ́ mɑɑ́ diwũɔ̃tɔ̀nnì kɛ́ɑ̃nnɛ́ yɛdɛtìsɑ̀kɛ̀, bɛ̀ yɑ̀ɑ̀ bo yɑ̀ wèè dèètì o fɛ̀i.

21

Ikuɔ́ ìì tukúnɛ̀ tidɑɑtì

1 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nnɑ́kɛ́ Mɔyiisi kɛ dɔ̀: N tɛ ikuɔ́ ɑ yóó duɔ́ nyì Isidɑyɛɛribɛ: 2 Kɛ̀ wèè dontɛ́nɛ̀ Ebedeebɛ kudɑɑkù, kù mpĩ́ mmutɔ̃mmú yɛbie nyɛ̀kuɔ̀, kɛ́yɛ̀ diyiénnì bɑ́ kù bɑ́ɑ́ yietí mùmɑmù. 3 Kɛ̀ wèè yóó dontɛ́ kudɑɑkù kɛ̀ kù kɔ̀kɛ́, kùu yɛ̀ kutetìrì, kɛ̀ kù mɛ̀ ndo po kùu yɛ̀nnɛ̀ ku pokù. 4 Kɛ̀ ku yiɛ̀ nweè mɛ nkù duɔ́ nhonitipòkù kòò pɛitɛ́ ibí, ku yiɛ̀ nweè yó nyì te kɛ̀ kùu yɛ̀ kutetìrì. 5 Kɛ̀ kudɑɑkù mɛ nyĩ: N dɔ́mu n yiɛ̀ nkɛ dɔ́ m pokù nɛ̀ m bí, n yí dɔ́ kɛ́yɛ̀. 6 Ku yiɛ̀ nkù còńnɛ́ dibòrìnùù kɛ́yú Kuyie nyètìrì kɛ́keutɛ́ ku toò, kɛ̀ kù ntú o kóo tɔ̃ntì sɑ̃́ɑ̃̀.

7 Kòò mɔù mɛ nfìtɛ́ o kóo sɑpɑ̀ɑ̀ nkòò tu kudɑɑkù, ò bɑ́ɑ́ nɑ kɛ́yɛ̀ tidɑɑtì yìɛ̀ mɛ̀ɛ̀ botí. 8 Kòò mɛ nkù dontɛ́ kɛ yóó puokɛmu, kɛ tɛ̃́nkɛ í kù dɔ́, wèe wɛ̃tɛ kɛ́ kù fìtɛ́nɛ̀ ku cicɛ. Ò bɑ́ɑ́ kù fìtɛ́nɛ̀ kubotí tɛkù. Kòò dɔ̀ɔ̀ mɛmmɛ wè kù yetɛ́nɛ̀mu. 9 Kòò mɛ nkù dontɛ́ kɛ bo duɔ́ nho birɛ ndɛ, wè nkù dɔ̀ɔ̀ri ò dɔ̀ɔ̀rimɛ̀ o kó bɛsɑpɑ̀mbɛ̀. 10 Kɛ̀ dɛ̀ boní kɛ̀ dɛ kó dɛbirɛ wɑɑ́ nhonitipòkù tɔù, dɛ̀ bɑ́ɑ́ yɑɑtɛ dɛ̀ do pɑ̃ɑ̃ mmùù diì okótì nɛ̀ tiyɑ̀ɑ̀tì nɛ̀ mudɔmmú. 11 Kòò í ò dɔ̀ɔ̀ri dɛnɛnnɛ̀ dɛ̀tɑ̃ɑ̃ti dɛndɛ, ò bo nɑ kɛ́yɛ̀ bɑ́ ò bɑ́ɑ́ yietí idíítí.

Mɛyɛi mmɛ̀ɛ̀ mɑ̀nnɛ̀ mukṹṹ

12 Kɛ̀ wèè potɛ́ onìtì kɛ kùɔ bɛ̀ɛ̀ ò kùɔ. 13 Kòò mɛ nyí ó kùɔ kɛ dɔ́, kòo nɔ̀ùtɛ̀ tɛɛ̀ ò yetɛ́nɛ̀, wèe sɔri n yóó di bɛnkɛ dìì ɛì. 14 Kòò mɛ nhò kùɔ kɛ dɔ́mu, yoo wè ò kùɔnɛ̀ mɛciì, bɑ́ kòò cokɛ́ kɛ sɔ̀ri n wũɔ̃tɔ̀nnì borɛ̀, dí ò dɛ̀itɛ kɛ́kuɔ.

15 Wèè potɛ́ o cicɛ yoo o yɔ̃, bɛ̀ɛ ò kùɔ.

16 Wèè yùúkú onìtì koò fìtɛ́ yoo ò bo o cĩ́ɛ̃̀tɛ̀, bɛ̀ɛ ò kùɔ.

17 Wèè sɑ̃̀ɑ̃́ nho cicɛ yoo o yɔ̃ bɛ̀ɛ ò kùɔ.

A bo potɛ́mɛ̀ onìtì yoo ɑ bo ò kɔ̀utɛmɛ̀

18 Kɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ kpɑ̀ nkòò mɔù potɛ́ otɔù kòò do kɛ í ku. 19 Kòò nɑ kɛ ìtɛ́ kɛ centìnɛ̀ kupɑ̀ɑ̀ti, bɛ̀ bɑ́ɑ́ kuɔ wèè ò kɔ̀ùtɛ, wèè ò kɔ̀ùtɛ wèe ò yietí ò ò kɔ̀ùtɛmɛ̀, kɛ́ nhò tɑɑ̀ nkòo miɛtɛ́.

20 Kòò mɔù puotí o kó kudɑɑkù, kunitidɑɑkù yoo kunitipòrìkù, kɛ̀ kù ku bɛ̀ɛ pɛitɛ. 21 Kɛ̀ kù mɛ mmɔ̀kɛ diyiè yoo yɛwe yɛ̀dɛ́ɛ̀ kɛ ku bɛ̀ bɑ́ɑ́ pɛitɛ kɛ̀ yɛ̃́ weè kù dontɛ́mɛ̀.

22 Kɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ kpɑ̀ nkɛ bòòtɛ onitipòkù wèè pùó nkòo pɔutì donní kòò í kɔ̀ùtɛ, o dɔùu bɛ̀ yu bɛbeémbɛ̀ borɛ̀, kɛ̀ bɛ̀ɛ ò yietí ò kèétɛ́ ìì díítí. 23 Kɛ̀ mɛyɛi mmɑmɛ̀ mɛ ntùɔ̀kɛní onitipòkù kòò ku, bɛ̀ɛ kuɔ wèè ò kùɔ. 24 Kɛ̀ wèè kpɛ̀ɛ́tɛ́ otɔù nɔ̀nfɛ̀, bɛ̀ɛ kpɛ́ɛ́tɛ́ o kɔfɛ, kɛ̀ wèè feutɛ́ otɔù nìnnì, bɛ̀ɛ feutɛ́ o kpɛri, kɛ̀ wèè kèétɛ́ otɔù nɔ̀ùtɛ̀, bɛ̀ɛ kéétɛ́ o kpɛtɛ, kɛ̀ wèè kèétɛ́ otɔù nɑɑ̀cɛ̀tɛ̀ bɛ̀ɛ kéétɛ́ o kpɛtɛ. 25 Kɛ̀ wèè cɔ́u nhotɔù, bɛ̀ɛ ò cɔ́u, kɛ̀ wèè kɔ̀ùtɛ otɔù, bɛ̀ɛ ò kɔ̀ùtɛ, kɛ̀ wèè ɑ̃nnɛ́ otɔù kuyɛ̀nkù, bɛ̀ɛ kù nhò ɑ̃nnɛ́.

26 Kòo nìtì potɛ́ o dɑɑkù, kunitidɑɑkù yoo kunitipòrìkù, kɛ kpɛ̀ɛ́tɛ́ ku nɔ̀nfɛ̀, wèe kù fĩ́ĩ nkù tɛ̃́nkɛ bɑ́ ntú kudɑɑkù ò kpɛ̀ɛ́tɛ́ mɛ̀ɛ̀ kpɛ́í nku nɔ̀nfɛ̀. 27 Kòò feutɛ́ ku nìnnì wèe kù fĩ́ĩ nhò feutɛ́ mɛ̀ɛ̀ kpɛ́í nku nìnnì.

28 Kɛ̀ fɛnɑ̀ɑ̀fɛ̀ kùɔ onitidɔ̀ù yoo onitipòkù, dɛ̀ í tú fɛ yiɛ̀ nkó mɛyetímɛ̀, bɛ̀ɛ fɛ̀ bùɔ́tí yɛtɑ̃́rɛ̀ kɛ́kuɔ, bɛ̀ mɛ mbɑ́ɑ́ fɛ̀ cɑ̀ɑ́kɛ́. 29 Kɛ̀ dɛ kó fɛnɑ̀ɑ̀fɛ̀ mɛ nkũ̀mmùmu, kɛ̀ bɛ̀ nɑ̀kɛ́ fɛ yiɛ̀ nkòò í fɛ̀ pĩ nkɛ̀ fɛ̀ kùɔ onìtì, bɛ̀ɛ fɛ̀ bùɔ́tí yɛtɑ̃́rɛ̀ kɛ́kuɔ, kɛ́kuɔnɛ̀ fɛ yiɛ̀. 30 Kɛ̀ bɛ̀ yɛ̃ nfɛ yiɛ̀ nyietí kɛ́cootɛ́, wèe yietí bɛ̀ ò bekɛ dɛ̀ɛ̀ kó dimɑ̀ɑ̀. 31 Kɛ̀ fɛ̀ kùɔ dɛnitidɑbirɛ yoo dɛnitipobirɛ, bɛ̀ɛ dɔɔ̀ mɛɛ̀ mɑ́ɑ̀. 32 Kɛ̀ fɛ̀ mɛ nkùɔ kudɑɑkù kunitidɑɑkù yoo kunitipòrìkù, bɛ̀ɛ yietí ku yiɛ̀ mmɛdítíbii nsipísìtɑ̃ɑ̃ti, kɛ́ fɛ̀ bùɔ́tí yɛtɑ̃́rɛ̀ kɛ́kuɔ.

33 Kòò mɔù kpetɛ́ tɛbintɛ yoo wè tɛ̀ keú, kɛ í pòo nkɛ̀ fɛnɑ̀ɑ̀fɛ̀ yoo sɑ̃mmɑrímú do dɛ miɛkɛ kɛ ku, 34 wèe yietí dɛ yiɛ̀ nkɛ́ dɛ̀ tùótɛ́.

35 Kòò mɔù nɑ̀ɑ̀fɛ̀ kɔ̀ùtɛ otɔù kɔfɛ, kɛ̀ fɛ̀ ku bɛ̀ɛ fɛ̀ fìtɛ́ kɛ́totɛ́ idíítí, kɛ́totɛ́ fɛ̀ɛ̀ ku. 36 Kɛ̀ dɛ kó fɛnɑ̀ɑ̀fɛ̀ mɛ ndo kũmmù itɛì nyi, kɛ̀ bɛ̀ nɑ̀kɛ́ fɛ yiɛ̀ nkòò í fɛ̀ pĩ nwèe yietí fɛ̀ kùɔ wèe kɔfɛ fɛnɑ̀ɑ̀fɛ̀, kɛ́túótɛ́ fɛ̀ɛ̀ ku.

Ikuɔ́ ìì tukúnɛ̀ iwũɔ̃ kó muyóò

37 Kòò mɔù yùúkú otɔù nɑ̀ɑ̀fɛ̀ kɛ kùɔ yoo ò fìtɛ́, wèe yietí fɛnɑ̀ɑ̀fɛ̀ yiɛ̀ nyinɑ̀ɑ̀kɛ ìnùmmù. Kɛ̀ fɛpìèfɛ̀ mɛ nni nfɛ wèe yietí ipe ìnɑ̀ɑ̀.

22

1 Kòo yúókù yùúkú kɛyènkɛ̀, kɛ̀ bɛ̀ ò sɔ̃̀ńkɛ́ koò kùɔ, dɛ̀ í tú munitikɔ̀ù. 2 Kɛ̀ diyiè mɛ nyɛ̀nní kɛ̀ bɛ̀ ò kùɔ, munitikɔ̀ù mmu. Kòo yúókù mɔù mɛ nyí mɔkɛ dɛ̀mɑrɛ̀ kɛ bo yietí ò yùúkú dɛ̀ bɛ̀ɛ ò fìtɛ́ kɛ́yietí.

3 Kòo yùúkú fɛnɑ̀ɑ̀fɛ̀ nfɛ yoo sɑ̃mmɑrímú yoo fɛpìèfɛ̀, kɛ̀ dɛ̀ kpɑɑ́ o cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ wèe dɛ̀ tɛ̃̀ńnɛ́ kɛ́nɔ́ɔ́ ndɛtɛrɛ̀.

Kuyie nyɛ̃mmɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ ndɑkɛ bɛ kɔbɛ kpɛrɛ kpɛ́í

4 Kòo mɔù yóu kòo wũɔ̃ cɑ̀ɑ́kɛ́ otɔù diitì yoo o tebɛ, wèè te fɛɔ̃̀fɛ̀ wèe dɛitɛ o kó kupɑku tidiitì sɑ̀ɑ̀tì yoo o tebɛ sɑ̀ɑ̀yɛ̀ kɛ́yietí o ɔ̃̀fɛ̀ di wèè diitì.

5 Kòò mɔù cɔ́u ndikpɑ́ɑ̀, kɛ̀ dɛ̀ cɔ̀útɛ́ òmɔù diitì, tì còú dɛ̀ yoo tì kpɑɑ́ cómmú dɛ̀, wèe yietí tidiitì yiɛ̀.

6 Kòò mɔù sɔ̀nnɛ o diitì yoo o kpɛrɛ otɔù borɛ̀, kòò mɔù dɛ̀ yùúkú kɛ̀ bɛ̀ ò yɑ̀, wèe yietí kucɛ mɛ̀dɛ́mɛ̀. 7 Kɛ̀ bɛ̀ í yɑ̀ wèè yùúkú, dɛ̀ do duɔ́ wèè cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ɛ yú mí nKuyie nyètìrì kɛ́bɛ́i nkɛ dɔ̀: N yí tùótɛ́ n kou kpɛrɛ. 8 Kɛ̀ bɛ̀mɑbɛ̀ nɛ̀nni fɛnɑ̀ɑ̀fɛ̀ kpɛ́í nyoo sɑ̃mmɑrímú, yoo fɛpìèfɛ̀, yoo kuyɑ̀ɑ̀kù, yoo dɛ̀mɑrɛ̀ kpɛ́í, bɛ̀ɛ kɔtɛ m borɛ̀, kɛ̀ n yĩ wèè í nɑɑti, wèe yietí kucɛ mɛ̀dɛ́mɛ̀.

9 Kòo mɔù tɑnnɛ́nɛ̀ otɔù fɛnɑ̀ɑ̀fɛ̀, yoo sɑ̃mmɑrímú, yoo fɛpìèfɛ̀, yoo fɛɔ̃̀fɛ̀ tɛfɛ̀ mɑfɛ̀, kɛ̀ fɛ̀ ku yoo fɛ̀ kèétɛ́, yoo bɛ̀ fɛ̀ yùúkú, bɑ́ bɛ̀ í fɛ̀ yɑ̀. 10 Fɛɔ̃̀fɛ̀ tɑɑ̀ wèè borɛ̀ɛ yú n yètìrì kɛ dɔ̀, ò í fɛ̀ tùótɛ́. Kòò ĩ mɛmmɛ wèè te fɛɔ̃̀fɛ̀ wèe yie nhò bɛ́i ntì bɑ́ ò bɑ́ɑ́ yietí. 11 Kòò mɛ nyóu kɛ̀ bɛ̀ fɛ̀ yùúkú o cĩ́ɛ̃̀tɛ̀, wèe yietí fɛɔ̃̀fɛ̀ yiɛ̀. 12 Kɛ̀ musĩ̀mmù muù mɛ nfɛ̀ pĩ nwèe tɔní mù cɑ̀ɑ́kɛ́ kɛ sùɔ́ ndɛ̀, kɛ́bɛnkɛ fɛ yiɛ̀ nhò bɑ́ɑ́ yietí dɛ̀mɑrɛ̀.

13 Kòò mɔù yɑ̃ũtɛ́ otɔù fɛɔ̃̀fɛ̀, kɛ̀ fɛ̀ kèétɛ́, yoo fɛ̀ ku, bɑ́ fɛ yiɛ̀ nyí dɛ̀ bo, wèè fɛ̀ yɑ̃ũtɛ́ wèe yietí fɛ yiɛ̀. 14 Kɛ̀ fɛɔ̃̀fɛ̀ yiɛ̀ ndɛ̀ bo, ò bɑ́ɑ́ yietí mùmɑmù, kòò mɛ nfɛ̀ yɑ̃ũtɛ́ kɛ yietímu, dɛ kó tiyeti ńsɑ̀nnɛ̀.

Kuyie nduɔ́mmɛ̀ ikuɔ́ ibotí ibotí Isidɑyɛɛribɛ

15 Kòò mɔù ciitɛ́ osɑpɑ̀ɑ̀ nwèè í yɛ̃́ onitidɔ̀ù, ò mɛ nyí mɔkɛ didɑcɛ̃nnì, koò duɔ́nɛ̀, wèe yietí tipocòntì kóò tùótɛ́ kɛ́puokɛ. 16 Kòo sɑpɑ̀ɑ̀ ncicɛ mɛ nhò yetɛnɛ̀ o kóo sɑpɑ̀ɑ̀ nwèe yietí idíítí kɛ̀ ì mmɑ̀nnɛ̀ osɑpɑ̀ɑ̀ nkó tipocòntì kpɛyi bɑkɛ.

17 Dí kuɔ bɛnitipòbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ tu bɛnitinɔ̀mbɛ̀ di cuokɛ̀.

18 Kòò mɔù duɔ́nɛ̀ fɛɔ̃̀fɛ̀ bɛ̀ɛ ò kùɔ.

19 Kòò mɔù fèútɛ́ fɛɔ̃̀fɛ̀ dibɔɔ̀, kɛ yóu mí nKuyie, mbɛ̀ɛ ò kùɔ.

20 Di bɑ́ nfɛ̃́ũnko bɛpɔ̀ɔ̀bɛ̀ yoo dí mbɛ̀ cií. Kɛ yɛ̃́ di do túmɛ̀ bɛpɔ̀ɔ̀bɛ̀ mbɛ Esibiti tenkɛ̀. 21 Di bɑ́ nfɛ̃́ũnko bɛkúpobɛ̀ nɛ̀ iciribí. 22 Kɛ̀ di bɛ̀ fɛ̃́ũnko, kɛ̀ bɛ̀ sɑutɛ kɛ n yu n yóó keèmu. 23 Kɛ̀ m miɛkɛɛ di pɛikɛ, kɛ̀ n duɔ́ nkɛ̀ di dootitɔbɛ̀ di kuɔ, kɛ̀ di pobɛ̀ɛ nɑɑ́ mbɛkúpobɛ̀, kɛ̀ di bíi nɑɑ́ nyiciribí.

24 Kɛ̀ wèè pèntɛ ocĩ̀rì idíítí o kó kubotí miɛkɛ o bɑ́ ndɔ́ wèe ò yietí kɛ́nɔ́ɔ́ mbɛtɔbɛ̀ ɔ̃mmɛ̀.

25 Kɛ̀ wèè kou yóó ò yɑ̃ũtɛ́ dɛ̀mɑrɛ̀ kòò tùótɛ́ o yɑ̀ɑ̀kù wèe kù nhò tɛ̃̀ńnɛ́ kɛ̀ diyiè mu nyí tɑ. 26 Kɛ yɛ̃́ ò ku mmɔkɛmɛ̀ kumɑ́ɑ̀ kɛ dɑɑti, kɛ̀ kù í bo ò bo duɔ́nɛ̀ bɑ, ò yóó sɑutɛmu kɛ̀ n keè, kɛ yɛ̃́ m mɔkɛmɛ̀ mɛsémmɛ̀.

27 Di bɑ́ɑ́ sɑ̃́ɑ̃́ mmí nKuyie, di mɛ mbɑ́ɑ́ sɑ̃́ɑ̃́ ndi kóo kpɑ̀ɑ̀tì.

28 Di níí n duɔ́ ndi diitì ketitì nɛ̀ di tebɛ ketiyɛ̀ nɛ̀ bɛ̀ɛ̀ tú Mpo.

29 Kɛ̀ wèè nɑ̀ɑ̀fɛ̀ yoo o pìèfɛ̀ pɛitɛ́ fɛ birɛ ḿmɔkɛ yɛwe yɛ̀yiekɛ̀, diniínnì yiè kòò dɛ̀ nni nféútɛ́.

30 Di tú n kó bɛnìtìbɛ̀ mbɛ, ńdònnɛ̀ pɑ́íí! Dì bɑ́ ncɑ́ɑ́ mmusĩ̀mmù pĩ nfɛ̀ɛ̀ ɔ̃̀fɛ̀, di níí fɛ̀ duɔ́ n simɔɔ́.

23

Ti bo ndɑkɛmɛ̀ bɛcĩ̀rìbɛ̀ kpɛ́í

1 Òmɔù bɑ́ɑ́ keè siyɑ́ɑ̀bìsí kɛ́ ntì sɔkɛ́nɛ̀. Òmɔù bɑ́ɑ́ kónnɛ́ oyɛiwe. 2 Òmɔù bɑ́ɑ́ tũnnɛ kusṹkù kɛ́dɔɔ̀ mɛyɛi. Òmɔù bɑ́ɑ́ yie nkusṹkù kpɛti kɛ́dɔɔ̀ dɛ̀ɛ̀ í wenni. 3 Òmɔù bɑ́ɑ́ kónnɛ́ òmɔù kòò í nɑɑti, bɑ́ kòò tu ocĩ̀rì.

4 Kɛ̀ wèè yɑ̀ o dùɔ̀ntɔù nɑ̀ɑ̀fɛ̀, yoo o sɑ̃mmɑrímú kɛ̀ dɛ̀ feti, wèe dɛ̀ nhò tɔní. 5 Kɛ̀ wèè dùɔ̀ntɔù sɑ̃mmɑrímú ɔ̀unɛ̀ ditɔu kɛ do, wèe ò teennɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ɛ dɛ̀ boutɛ́ tinɛntì.

6 Kòo cĩ̀rì nɑɑti di bɑ́ɑ́ yóu di bo ò kòńnɛ́mɛ̀. 7 Di bɑ́ nyíé nsiyɑ́ɑ̀bìsí, di bɑ́ɑ́ kuɔ wèè í dɔ̀ɔ̀ mɛyɛi. N yí kómmú wèè cɑ̀ɑ̀rɛ̀. 8 Di bɑ́ ncɔú ticuuti, tì yɛ̃̀ĩkùnkomu bɛ̀ɛ̀ nuɔ nwùó, kɛ sĩnkùnko wèè nɑɑti.

9 Di bɑ́ nfɛ̃́ũnko bɛpɔ̀ɔ̀bɛ̀, di yɛ̃́mu kupɔ̀ɔ̀kù dòmmɛ̀, Di do tú bɛpɔ̀ɔ̀bɛ̀ mbɛ Esibiti tenkɛ̀.

Kɛtenkɛ̀ kó mɛom̀pùmɛ̀ nɛ̀ yɛdidɛ̀ìbɑɑ

10 Di yó nkuuti yɛbie nyɛ̀kuɔ̀ yɛ̀kuɔ̀ ndi kɛ dɛì di diitì. 11 Dibenni diyiénnì kɛ́yóu kɛtenkɛ̀ kɛ̀ kɛ̀ɛ om̀pɛ̀, kɛ̀ dihɛì kó bɛcĩ̀rìbɛ̀ɛ pɛ́tɛ́ kɛ́di, kɛ̀ tikpɑsĩ̀ntìi di dɛsɔnnɛ.

12 Di níí yóó pĩ́ ndi tɔ̃mmú yɛwe yɛ̀kuɔ̀ ndi, kɛ́om̀pɛ̀ ndiyiénnì, kɛ̀ di nɑ̀ɑ̀kɛ nɛ̀ di sɑ̃mmɑrímúbɛ̀ kɛ̀ dɛ̀ɛ om̀pɛ̀. Kòo pɔ̀ɔ̀ nɛ̀ kudɑɑkù nɛ̀ ku birɛ kɛ̀ dɛ̀ɛ wei.

13 Di ḿpĩ́ n di nɑ̀kɛ́ tì timɔu, di bɑ́ nyu yɛbɔkɛ̀ yètɛ̀, di bɑ́ nnɑ́ɑ́ nyɛ kpɛti.

Kuyie nyɛ̃ nyIsidɑyɛɛribɛ ḿbɑɑ̀ nyɛ̀ɛ̀ bɑɑ

(Wéntɛ́ 3:18-26, Ikuɔ́ kòńtímù 16:1-17)

14 Bɑ́ dìì benni dí ɑ̃nnɛ́ yɛbɑɑ nyɛ̀tɑ̃ɑ̃ti kɛ́dɛ́úkùnnɛ n yètìrì. 15 Dibɑnni ketirì yó ntú pɛ̃́ɛ̃̀bɛ̀ bɛ̀ɛ̀ í kɔɔrɛnɛ̀ mutie bɛ kpɛri ndi. Kɛ̀ di ndì bɑɑ̀ nkɛ dɔ̀ yɛwe yɛ̀yiekɛ̀ kɛ cɑ́ɑ́ mpɛ̃́ɛ̃̀bɛ̀ bɛ̀ɛ̀ í kɔɔrɛnɛ̀ mutie mùù muuti, kɛ́ndònnɛ̀ n di nɑ̀kɛ́mɛ̀ di yɛtì dìì mɔ̀nnì Esibiti. Di n dì bɑɑ̀ ndididɛ̀ì kóo tɑ̃̀nkù. Kɛ̀ di níí kɔrìní m borɛ̀ di bɑ́ɑ́ kɔtɛní di nɔu sitetìsì. 16 Di ḿbɑɑ̀ ntidipɑ̀ntì kó dibɑnni, kɛ bɑɑ̀ ndididɛ̀ì bɑnni dibenni kṹṹ mmiɛkɛ, di dɛ̀itɛ dìì mɔ̀nnì tidiitì. 17 Kucɛ mɛ̀tɑ̃ɑ̃ti dibenni miɛkɛ bɛnìtìbɛ̀ níí kɔtɛní mí ndi Yiɛ̀ nKuyie m borɛ̀.

18 Òmɔù bɑ́ n féútɛ́ fɛɔ̃̀fɛ̀ kɛ́wɛ̃nnɛ́nɛ̀ fɛ yĩ̀ĩ̀ mpɛ̃́ɛ̃̀ wèè kɔɔrɛnɛ̀ mutie mùù muuti, fɛ kùɔ̀ mmɛ mbɑ́ nyĩ́ĩ́kú kɛyènkɛ̀ kɛ̀ dɛ̀ɛ wentɛ́nɛ̀. 19 Di ntɔuní tidipɑ̀ntì mí ndi Yiɛ̀ nKuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ nɛ̀ yɛtebɛ ketiyɛ̀. Di níí bɑ́ɑ́ bénnɛ́nɛ̀ dibɔbii di yɔ̃ miɛ̀.

Kuyie ntɔ̃nnì do nimɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ

20 N duɔ́nkomu n tɔ̃nnì kɛ̀ dì bo ndi ni kɛ di kɑ̃nkɛ́ kɛ̀ dí tuɔkɛnɛ̀ kɛtenkɛ̀ n tũ̀ntɛ kɛ̀ di kpɛ́í. 21 Di ńdɑkɛ kɛ bɑ́ɑ́ yetɛ n tɔ̃nnì kpɛti, kɛ̀ di tì yetɛ dì í yóó di cĩ́ɛ̃́ ndi yetímɛ̀ kɛ yɛ̃́ míì dì tɔ̃nkomɛ̀. 22 Kɛ̀ di yíé ndi kpɛti kɛ tũ n dì nɑ̀ɑ́ ntì, m bo nníí mbɛ̀ɛ̀ di níí, kɛ̀ di dùɔ̀ntɔbɛ̀ ntú n dùɔ̀ntɔbɛ̀.

23 N tɔ̃nnì yóó di niitɛ́mu, Amɔriibɛ nɛ̀ Itiibɛ nɛ̀ Pedisiibɛ nɛ̀ Kɑnnɑhɑ̃ɑ̃ kɔbɛ nɛ̀ Efiibɛ nɛ̀ Sebusiibɛ borɛ̀ kɛ̀ m bɛ̀ kùɔ. 24 Di bɑ́ɑ́ nínkú bɛ bɔkɛ̀ ììkɛ̀, di bɑ́ɑ́ yɛ̀ fìé iwũɔ̃, di mɛ mbɑ́ɑ́ teetɛ́ bɛ borimɛ. Dí bɛ̀ kùɔ kɛ́puɔ mbɛ bɔkɛ̀. 25 Dí ntũ mmí ndi Yiɛ̀ nKuyie mmɑ́ɑ̀, kɛ̀ n di dɔɔ̀ mɛsɑ̀ɑ̀ nkɛ́ ndi duɔ̀ ntidiitì nɛ̀ mɛniɛ, kɛ́ ndi péìrì mumɔmmú. 26 Di kó kɛtenkɛ̀ miɛkɛ onitipòkù pɔutì bɑ́ɑ́ donní, tɛhɑ̃ũntɛ bɑ́ mbo, kɛ̀ n yíɛ́ di fòmmu kɛ̀ dí nfòù kɛ́mɔntɛ.

27 M bo nni di ììkɛ̀ kɛ ɑ̃ɑ̃̀ bɛnìtìbɛ̀ kufɔ̃wɑɑ́, kɛ̀ di tùɔ̀kɛ kùù botí ciɛ kùu cokɛ́, di dootitɔbɛ̀ bo ndi cokù. 28 M bo nií nyɛcɑ̃nkɛ̀ndèèsùɔ̀ di ììkɛ̀, kɛ̀ yɛ̀ mbɛtì Efiibɛ nɛ̀ Kɑnnɑhɑ̃ɑ̃ kɔbɛ nɛ̀ Itiibɛ. 29 N yí yóó bɛ bɛ̀ti dibenni dìmɑ́ɑ̀ miɛkɛ dihɛì yɑ̀ɑ̀ bo nɑɑ́ ndikpɑ́ɑ̀, kɛ̀ dɛpĩ́mpĩ́nnɛ̀ɛ sṹṹ. 30 N yó mbɛ̀ bɛ̀tì sɑ́m̀pɔ́ sɑ́m̀pɔ́ nwe, kɛ̀ di yɑ̀ɑ sṹṹnnɛ̀ kɛ́tiekɛ kɛtenkɛ̀. 31 Di tenkɛ̀ yóó ketɛ́ dɑ̀mɛ́ɛ̀rì wũɔ̃wè nwe kɛ́ntɔ kɛ́tuɔkɛnɛ̀ Fidisitɛ̃ɛ̃bɛ kóo dɑ̀mɛ́ɛ̀rì, kɛ́túótɛ́ dikpɑ́ɑ̀ kɛ́ntɔ kɛ́tuɔkɛnɛ̀ kukó ndiɛkù Efɑdɑtɑɑ bɛ̀ɛ̀ dɛ̀ bo, n yóó duɔ́ nkɛ̀ di bɛ̀ bɛ̀timu. 32 Di bɑ́ mbɛ̀ mɔ̀kɛnɛ̀ mɛtɑummɛ̀ mɑmɛ̀ di mɛ mbɑ́ɑ́ fíé iwũɔ̃ bɛ bɔkɛ̀. 33 Bɛ̀ bɑ́ nkpɑɑ́ di tenkɛ̀ miɛkɛ, bɛ̀ yɑ̀ɑ̀ bo di tentɛ kɛ̀ di dɔɔ̀ mɛyɛi nkɛ́ n yetɛ́nɛ̀, kɛ́fíé iwũɔ̃ bɛ bɔkɛ̀, kɛ̀ dɛ̀ di bɔ.

24

Kuyie nyumɛ̀ Mɔyiisi nɛ̀ o kɔbɛ ditɑ̃rì ĩ́nkɛ̀

1 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nnɑ́kɛ́ Mɔyiisi kɛ dɔ̀: Fɔ̃́ nnɛ̀ Anɔɔ nɛ̀ Nɑdɑbu nɛ̀ Abiu nɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ kó bɛkótíbɛ̀ sipísìyiekɛ̀ dí dekɛní ditɑ̃rì. Kɛ̀ di kpɑɑ́ díɛ́tìrìní di nínkú. 2 Kɛ̀ bɛtɔbɛ̀ ndɛ nkpɑɑ́, kɑ̀ɑ tɔ́ɔ́nní m borɛ̀ ɑmɑ́ɑ̀, kubotí mɛ mbɑ́ɑ́ dekɛní.

3 Kɛ̀ Mɔyiisi kɔtɛ kɛ́ tì nɑ̀kɛ́ bɛnìtìbɛ̀, kɛ̀ bɛ̀ɛ wɛ̃nnɛ́ bɛmɔu kɛ dɔ̀: Ti yiemmu kɛ bo dɔɔ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nyɛ̃ mmù.

4 Kɛ̀ Mɔyiisii wɑ̃ri ti Yiɛ̀ nKuyie nhò nɑ̀kɛ́ tì timɔu, kɛ́ítɛ́ dikṹnweńnì sɛ̀ì kɛ́mɑɑ́ diwũɔ̃tɔ̀nnì ditɑ̃rì pɛ̃ri kɛ́fíí nyɛtɑ̃́rɛ̀ tɛpíítɛ̀ nɛ̀ yɛ̀dɛ́ɛ̀, Isidɑyɛɛribɛ wuɔ ntɛpíítɛ̀ nɛ̀ ìdɛ́ì kpɛyɛ, 5 kɛ́tɑ̃ɑ̃tɛ́ Isidɑyɛɛribɛ miɛkɛ bɛdɑpɑ̀mbɛ̀, kɛ̀ bɛ̀ɛ fíé ti Yiɛ̀ nKuyie nyiwũɔ̃ kɛ́tuɔ nkɛ́fíé yɛnɑɑdɑkɛ̀ mɛtɑummɛ̀ kpɛyɛ. 6 Kɛ̀ Mɔyiisii ceé mmɛyĩ̀ĩ̀ ndibuu miɛkɛ, kɛ́túótɛ́ mɛsɔmmɛ kɛ́míɛ́tɛ́ diwũɔ̃tɔ̀nnì, 7 kɛ́túótɛ́ mɛtɑummɛ̀ kó dipɑ́tíri, kɛ́kɑɑ mbɛnìtìbɛ̀ bɛmɔu ììkɛ̀. Kɛ̀ bɛ̀ɛ wɛ̃nnɛ́ bɛmɔu kɛ dɔ̀: Ti yiemmu kɛ bo dɔɔ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie mbɛ́i ntì.

8 Kɛ̀ Mɔyiisii túótɛ́ mɛyĩ̀ĩ̀ nkɛ́míɛ́tɛ́ bɛnìtìbɛ̀ kɛ dɔ̀: Mɛ nyĩ̀ĩ̀ mmɛɛ̀ bɛnkú ti Yiɛ̀ nKuyie ndi tɑunnɛ̀mɛ̀ kumɑ́ɑ̀ nɛ̀ ku nɑ́ɑǹtì miɛkɛ.

9 Dɛ kó difɔ̃nkúò Mɔyiisi nɛ̀ Anɔɔ nɛ̀ Nɑdɑbu nɛ̀ Abiu nɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ kó bɛkótíbɛ̀ sipísìyiekɛ̀, kɛ̀ bɛ̀ɛ dekɛ ditɑ̃rì, 10 kɛ́yɑ̀ Kuyie nyIsidɑyɛɛribɛ tũ nkù, kɛ̀ ku nɑɑ̀cɛ̀i nɑ dɛ̀ dò nditɑ̃sɑ̀ɑ̀rì kɛ miɛti, kɛ dò ntiwɛtì kɛ wenni pɑ́íí. 11 Kuyie mmɛ nyí ndɔ̀ɔ̀ mɛyɛi mmɑmɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ kó bɛkótíbɛ̀, kɛ̀ bɛ̀ɛ kù yɑ̀, kɛ́deè kɛ́di kɛ́yɑ̃̀.

Kuyie nyumɛ̀ Mɔyiisi ditɑ̃rì ĩ́nkɛ̀

12 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nnɑ́kɛ́ Mɔyiisi kɛ dɔ̀: Dekɛní m borɛ̀ ditɑ̃rì kɛ̀ n dɑ duɔ́ ntitɑ̃́píɛ̀tì n wɑ̃̀ri tìì ĩ́nkɛ̀ ikuɔ́, kɑ̀ɑ ì tié nyIsidɑyɛɛribɛ.

13 Kɛ̀ Mɔyiisii nɛinɛ̀ Sosuwee o kóo tɔ̃ntì, kɛ̀ bɛ̀ɛ dekɛ Kuyie ntɑ̃rì. 14 Kɛ̀ Mɔyiisi nɑ́kɛ́ Isidɑyɛɛribɛ kó bɛkótíbɛ̀ kɛ dɔ̀: Nkpɑɑ́nɛ̀ diɛ nkɛ̀ ti wɛ̃tɛní. Kòò mɔù mɔ̀kɛ tìmɑtì wèe yɑ̀ Anɔɔ nɛ̀ Uuri. 15 Kɛ̀ Mɔyiisi ńdeètì ditɑ̃rì kɛ̀ diwɛtirìi dì kɑ̃ɑ̃́nko. 16 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nkó tikpetì ḿbo Sinɑii tɑ̃rì ĩ́nkɛ̀, kɛ̀ diwɛtirì ndì dɑ̀ɑ́tí kɛ́ dɔ̀ yɛwe yɛ̀kuɔ̀, diyiénnì yiè, kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nyú Mɔyiisi diwɛtìrì miɛkɛ. 17 Kɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ nwúó nti Yiɛ̀ nKuyie nkó tikpetì kɛ̀ tì dò mmuhɑ̃ɑ̃́ mmùù cɔ̀ú. 18 Kɛ̀ Mɔyiisii tɑ diwɛtirì miɛkɛ, kɛ́dekoo ditɑ̃rì ĩ́nkɛ̀ kɛ dɔ̀ iyiè nsipísìnɑ̀ɑ̀, dɛyènnɛ̀ sipísìnɑ̀ɑ̀.

BƐ̀ DÒ NKƐ́DƆƆ̀ MƐ̀Ɛ̀ BOTÍ MƐTAUMMƐ̀ TOU

25

Bɛ̀ dò nkɛ́pɑ̃mmú yɛ̀ɛ̀ pɑ̃rɛ̀ mɛtɑummɛ̀ tou dɔɔ̀rìmù kpɛ́í

1 Mɛm̀mɛ kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nnɑ́kɛ́ Mɔyiisi kɛ dɔ̀: 2 Nɑ́kɛ́ Isidɑyɛɛribɛ kɛ̀ bɛ̀ n cuɔ́ yɛpɑ̃rɛ̀, bɛ̀ɛ̀ dɔ́ kɛ́ m pɑ̃ bɛ kpɛrɛ nɛ̀ bɛ̀ yɛ̀mmɛ̀ mɛmɔu dí cuɔ́ bɛɛ̀ kó yɛpɑ̃rɛ̀. 3 Ntɛ di yóó cuɔ́ yɛ̀ɛ̀ pɑ̃rɛ̀: Mɛsɔɔ nnɛ̀ timɑ́tì pɛ́ítì nɛ̀ disɔɔwũɔ̃̀, 4 nɛ̀ mupɑ̀ɑ̀kómmú mùù dò mmɛbèrìmɛ̀ nɛ̀ mùù dò nfɛtònfɛ̀ nɛ̀ mùù dò mmɛyĩ̀ĩ̀ nnɛ̀ mupɑ̀ɑ̀konkperímù nɛ̀ tibɔcìtì, 5 nɛ̀ tipekɔ̃̀ntì wũɔ̃tì nɛ̀ dɛtekperɛ̀ kó idɛí, 6 nɛ̀ mɛfìtíkùɔ̀ nnɛ̀ mɛkɔutɛ́kùɔ̀ mmɛ̀ɛ̀ kɔkɛ́nɛ̀ tùdɑ̀ɑ̀rí nɛ̀ tihúúntì bɛ̀ tùɔ̀ ntì, 7 nɛ̀ yɛtɑ̃́rɛ̀ yɛ̀ɛ̀ sɔ̀ù kɛ do ndimɑntɔ̃nnì nɛ̀ yɛtɑ̃́sɑ̀ɑ̀yɛ̀ tɛyɛ̀ nɛ̀ dikɔutɛ́yɑɑ̀bòrì sɑ́m̀pɔ́rì nɛ̀ dicĩ̀ncĩ̀nkɔ̃̀nnì ikuɔ́ nìùtì kpɛ́í. 8 Kɛ̀ dí n dɔɔ̀ mɛtɑummɛ̀ tou n yó mbo dì di cuokɛ̀. 9 Di yóó dì dɔ̀ɔ̀ nɛ̀ di nɛntì kɛ̀ dì ndònnɛ̀ n yóó dɑ bɛnkɛ mɛ̀ mmɛ.

Mɛtɑummɛ̀ tɔu

10 Dí dɔɔ̀nɛ̀ ditɔu nɛ̀ dɛtekperɛ̀ kó idɛí, kɛ̀ di okùmɛ̀ ḿbo mɛ́tìrì omɑ́ɑ̀ nɛ̀ sɑ̃ntimɛ́tìrì sipísìdɛ́ nɛ̀ mɛ̀nùmmù, kɛ̀ di pɛ̃kùmɛ̀ ḿbo sɑ̃ntimɛ́tìrì sipísìyiekɛ̀ nɛ̀ mɛ̀nùmmù, di cómmɛ̀ sɑ̃ntimɛ́tìrì sipísìyiekɛ̀ nɛ̀ mɛ̀nùmmù. 11 Kɛ̀ dí dì dɑ̀ri mɛsɔɔ mmɔ́mmɔmmɛ di miɛkɛ, nɛ̀ di ĩ́nkɛ̀ kɛ́ mɛ̀ kpɛ̃̀ ndi nùù, 12 kɛ́dɔɔ̀ dɛsɔɔmɑ́mɑ́nnɛ̀ dɛ̀nɑ̀ɑ̀ bɑ́ kùù mɑ̀nku mùmɑ́ɑ̀, 13 kɛ́dɔɔ̀ dɛtekperɛ̀ kó idɛí kó ipɑ̀ɑ̀ti ìdɛ́ì, kɛ́ ì dɑ̀ri mɛsɔɔ. 14 Kɛ̀ dí ì tɔ̃nnɛ́ dɛmɑ́mɑ́nnɛ̀ dɛ̀ɛ̀ cɑ̀ɑ́tí ditɔu, kɛ̀ bɛ̀ ndi tòúnɛ̀. 15 Dɛ kó ipɑ̀ɑ̀ti yó ndɛ ntũɔ̃̀ sɑ̃́ɑ̃̀, di bɑ́ɑ́ ì dɛ̀itɛ. 16 Di yóó dɛ nhɑ̃nnɛ́ n tɑnnɔ̀ kó titɑ̃́píɛ̀tì n yóó dɑ duɔ́ ntì.

17 Kɛ̀ dí dɔɔ̀ kupòkù nɛ̀ mɛsɔɔ mmɔ́mmɔmmɛ, kɛ̀ ku okùmɛ̀ ḿbo mɛ́tìrì òmɑ́ɑ̀ nɛ̀ sɑ̃ntimɛ́tìrì sipísìdɛ́ nɛ̀ mɛ̀nùmmù, ku pɛ̃kùmɛ̀ sɑ̃ntimɛ́tìrì sipísìyiekɛ̀ nɛ̀ mɛ̀nùmmù. 18 Kɛ̀ dí mɑ́ bɛĩ́nkɛ̀mbɑ̀rìbɛ̀ bɛ̀dɛ́bɛ̀ kó tifèntì nɛ̀ mɛsɔɔ mmɑ́ɑ̀, kɛ́cónnɛ́ ditɔu pòkù ĩ́nkɛ̀, 19 kɛ́cónnɛ́ kuu ku m̀píkù, kutɛkù kupíkù tɛkù, kɛ̀ tì ntɑunɛ̀ ditɔu pòkù, 20 kɛ́nco titɔbɛ̀ kɛ wetí ditɔu pòkù, kɛ yuo ti fìɛ̀ti kɛ dɑ́ɑ́tí ditɔu. 21 Kɛ̀ dí ɑ̃nnɛ́ n tɑnnɔ̀ kó titɑ̃́píɛ̀tì n yóó dɑ duɔ́ ntì ditɔu miɛkɛ, kɛ́poo nkupòkù. 22 N níí yóó kɔtoo ditɔu ĩ́nkɛ̀ nkɛ bɛĩ́nkɛ̀mbɑ̀rìbɛ̀ bɛ̀dɛ́bɛ̀ fèntì sɑku, tìì còḿmú n tɑummɛ̀ tɔu ĩ́nkɛ̀, kɛ́ dɑ nɑ́kɛ́ n dɔ́ ɑ́ nɑ́kɛ́ tì Isidɑyɛɛribɛ.

Tɑ́bùrì bɛ̀ bo ndɑkù dɛ̀ pɛ̃́ɛ̃̀bɛ̀ bɛ̀ pɑ̃ɑ̃ mbɛ̀ Kuyie

23 Dí bɑɑkɛ́ tɑ́bùrì, nɛ̀ dɛtekperɛ̀ kó idɛí kòo okùmɛ̀ ḿbo mɛ́tìrì òmɑ́ɑ̀, mɛpɛ̃kùmɛ̀ mɛ́tìrì kó dikéè, mɛcómmɛ̀ sɑ̃ntimɛ́tìrì sipísìyiekɛ̀ nɛ̀ mɛ̀nùmmù, 24 kɛ̀ dí ò dɑ̀ri mɛsɔɔ mmɔ́mmɔmmɛ, kɛ́ mɛ̀ kpɛ̃ nho nùù. 25 Kɛ̀ dí ò ɑ̃nnɛ́ kuperí kɛ́fii ntipíìtì tìnɑ̀ɑ̀ kɛ̀ mɛpɛ̃kùmɛ̀ ḿbo sɑ̃ntimɛ́tìrì mɛ̀ni, kɛ̀ dí kù kpɛ̃ mmɛsɔɔ. 26 Dí dɔɔ̀ dɛsɔɔmɑ́mɑ́nnɛ̀ kɛ́cɑ́tínnɛ́ tɑ́bùrì mɑ̀nkɛ inɑ̀ɑ̀, o tɑ̀ɑ̀kɛ berí ndɛ̀. 27 Dɛ kó dɛmɑ́mɑ́nnɛ̀ yó ncɑ́ɑ́tí kɛ tɔ́kɛ́nɛ̀ kuperí nku, kɛ̀ bɛ̀ níí tɔ̃nnɛ́ ipɑ̀ɑ̀ti kɛ́túótɛ́ tɑ́bùrì, 28 kɛ́dɔɔ̀ dɛtekperɛ̀ kó idɛí kó ipɑ̀ɑ̀ti ìdɛ́ì kɛ́ ì dɑ̀ri mɛsɔɔ, nyìì yó ntóúnɛ̀ tɑ́bùrì. 29 Dí dɔɔ̀ tisɔɔnɛntì mɔ́mmɔnti: Yɛsékɛ́bɔ nɛ̀ ibòòkɛ nɛ̀ yɛbɔ di yó ndɔɔri ndɛ̀ ikuɔ́. 30 Weè tɑ́bùrì ĩ́nkɛ̀ nkɛ di yó ndɑkùmɛ̀ pɛ̃́ɛ̃̀bɛ̀ di m pɑ̃ɑ̃ mbɛ̀, kɛ̀ bɛ̀ mbo sɑ̃́ɑ̃̀ n yììkɛ̀.

Kuyie nyɛ̃mmɛ̀ bɛ̀ɛ dɔɔ̀ tɛfitíkɛ̀kɛ̀tɛ̀ ibɑkɛ ìyiekɛ̀ kpɛtɛ

31 Dí dɔɔ̀ tɛsɔɔfitíkɛ̀kɛ̀tɛ̀ kɛ́ tɛ̀ mɑ́nɛ̀ mɛsɔɔ mmɑ́ɑ̀, tɛ tɑ̀rì nɛ̀ tɛ̀ bɑkɛ nɛ̀ tɛ tòkɛ̀ nɛ̀ dɛ̀ɛ̀ dò mmutepóó nnɛ̀ tɛ kɛ̀kɛ̀ɛ dɛ̀ yó ntɑumu. 32 Kɛ̀ tɛ bɑkɛɛ yɑtɛ ìkuɔ̀, ku mpíkù ìtɑ̃ɑ̃ti, kutɛkù ìtɑ̃ɑ̃ti nɛ̀ dɛ cuokɛ̀ kɔku. 33 Kɛ̀ dɛ kó ibɑkɛ ìkuɔ̀ mmɔkɛ bɑ́ kù yɛtòkɛ̀ yɛ̀tɑ̃ɑ̃ti, kɛ̀ yɛ̀ ńdònnɛ̀ yɛtebɛ bɛ̀ tu yɛ̀ ɑmɑndì nɛ̀ dɛ̀ɛ̀ dò mmutepóó. 34 Kɛ̀ dɛ cuokɛ̀ kɔku mmɔkɛ yɛtòkɛ̀ yɛ̀nɑ̀ɑ̀, nɛ̀ dɛ̀ɛ̀ dò mmutepóó nkɛ dònnɛ̀ yɛtebɛ, bɛ̀ tu yɛ̀ ɑmɑndì. 35 Tɛ bɑkɛ ìtɑ̃ɑ̃ti tuutɛ́ ndɛ̀ dɛ cuokɛ̀ kó kudɔú kɛ̀ dɛ̀ mmɔkɛ yɛtòkɛ̀ yɛ̀tɑ̃ɑ̃ti. 36 Yɛtòkɛ̀ nɛ̀ tɛ bɑkɛ kɛ̀ dɛ̀ ntú mɛsɔɔ mmɔ́mmɔmmɛ kɛ tɑu. 37 Kɛ̀ dí dɔɔ̀ sikɛ̀kɛ̀ɛ sìyiekɛ̀ kɛ́toú ntoú nkɛ̀ sì ncɔ́ú nkɛ̀ dɛ̀ wenni dɛ ììkɛ̀. 38 Dí dɔɔ̀ ihɑɑkɛ́ nɛ̀ dɛ̀ɛ̀ yó nkounɛ̀ mutɑ́pɛí nkɛ̀ dɛ̀ ntú mɛsɔɔ mmɔ́mmɔmmɛ. 39 Tɛfitíkɛ̀kɛ̀tɛ̀ nɛ̀ tɛ nɛntì dɛ̀ yóó dɔɔ̀nɛ̀ mɛsɔɔ mmɔ́mmɔmmɛ mmɛ, cìdóòbɛ̀ sipísìtɑ̃ɑ̃ti. 40 Fɔ̃́ mMɔyiisi, ɑ́ tũnnɛ n dɑ bɛnkɛmɛ̀ diɛ nditɑ̃rì ĩ́nkɛ̀ kɛ̀ dí tɛ̀ dɔ̀ɔ̀.

26

Kuyie ncɛ̃sɑ̀ɑ̀tɛ̀

1 Di dɔɔ̀ n tɑummɛ̀ tou nɛ̀ tiyɑɑ̀yɔ́ntì tɛpíítɛ̀ tìì dùɔ̀kɛnɛ̀ mupɑ̀ɑ̀konkperímù nɛ̀ tipecìtì tìì dò mmɛbèrìmɛ̀, nɛ̀ tìì dò mmɛyĩ̀ĩ̀ nnɛ̀ tìì dò nfɛtònfɛ̀, dí kpɛ̃ mbɛĩ́nkɛ̀mbɑ̀rìbɛ̀ kó tifèntì. 2 Kɛ̀ ti okùmɛ̀ ḿbo mɛ́tìrì tɛpíítɛ̀ nɛ̀ mɛ̀nɑ̀ɑ̀, ti pɛ̃kùmɛ̀ mɛ́tìrì mɛ̀dɛ́mɛ̀. Timɔu ti yó mmɛ mmɑ̀. 3 Kɛ̀ dí tì tɑu ntìnùmmù, tìnùmmù, 4 kɛ́cɑ́tínnɛ́ tiketitì mɑ̀nku tipecìtì kó iwɛ̃ĩ ìì dò mmɛbèrìmɛ̀, kɛ́ mɛ ndɔɔ̀ tisɔnti. 5 Dɛ kó iwɛ̃ĩ yó mbo sipísìnùmmù ndi, ku mpíkù nɛ̀ kutɛkù kɛ dò nyitɔbɛ̀. 6 Dí dɔɔ̀ dɛsɔɔmɑ́mɑ́nnɛ̀ sipísìnùmmù dɛ̀ɛ̀ sɛùnɛ̀, kɛ̀ dɛ̀ɛ tɑu ndɛ kó tiyɑ̀ɑ̀tì tidɛ́, kɛ̀ tìi nɑɑ́ nkùmɑ́ɑ̀.

7 Kɛ̀ dí duɔkɛnɛ̀ tibɔcìtì tiyɑɑ̀yɔ́ntì tɛpíítɛ̀ nɛ̀ kùmɑ́ɑ̀. Dɛ kó tiyɑ̀ɑ̀tì tiì yó nkɑ̃nkɛ́ n tɑummɛ̀ tou. 8 Dɛ kó tiyɑɑ̀yɔ́ntì okùmɛ̀ yó ḿbo mɛ́tìrì tɛpíítɛ̀ nɛ̀ mɛ̀nùmmù ndi, kɛ̀ ti pɛ̃kùmɛ̀ mbo mɛ́tìrì mɛ̀dɛ́ mɛ̀dɛ́. 9 Kɛ̀ dí tɑu ntìnùmmù, kɛ́tɑu ntitɛtì tìkuɔ̀, kukuɔ́nkù kunku kuù yó nkɑ̃nkɛ́ mɛtɑummɛ̀ tou ììkɛ̀. 10 Kɛ̀ dí cɑ́tínnɛ́ kuyɑ̀ɑ̀kù ketikù mɑ̀nku kù tuutɛ́nɛ̀ dɛ̀ kudɛ́ríkù iwɛ̃ĩ sipísìnùmmù, kɛ́cɑ́tínnɛ́ kudɛ́ríkù mɑ̀nku iwɛ̃ĩ sipísìnùmmù. 11 Kɛ̀ dí dɔɔ̀ dibiɛrìmínnì kó dɛmɑ́mɑ́nnɛ̀ sipísìnùmmù, kɛ́sɛunnɛ̀ dɛ kó iwɛ̃ĩ, kɛ̀ dɛ̀ɛ nɑɑ́ nkuyɑ̀ɑ̀kù kùmɑ́ɑ̀, 12 kɛ̀ dí tì dɑ̀tínnɛ́ kɛ̀ ti okùmɛ̀ nsúɔ́ nkɛ bɛkɛ mɛtɑummɛ̀ tou fɔ̃nkúò bíɛ́kɛ̀. 13 Kɛ̀ ti pɛ̃kùmɛ̀ nsúɔ́ nkɛ bɛkɛ tipíìtì tidɛ́, kɛ́nkɑ̃nkɛ́ n tɑummɛ̀ tou mɛsɑ̀ɑ̀. 14 Kɛ̀ dí wɑɑ́ ntipedɑkɔ̃̀ntì wũɔ̃tì kɛ́tɑu, kɛ́wɑɑ́ nkukɔ̃̀nkù kperíkù kɛ́nɔ́ɔ́.

15 Kɛ̀ dí wɑɑ́ n tɑummɛ̀ tou kó tidɑbɛɛtì kó idɛí, kɛ̀ ì ntú dɛtekperɛ̀ kó idɛí. 16 Bɑ́ kù, kɛ̀ ku okùmɛ̀ ḿbo mɛ́tírìbɛ̀ bɛ̀nùmmù kɛ̀ kù pɛ̃kùmɛ̀ ḿbo sɑ̃ntimɛ́tìrì sipísìyiekɛ̀ nɛ̀ mɛ̀nùmmù. 17 Dí tì wɑɑ́ nkɛ̀ tì mmɔkɛ mɛyɑ̀ɑ̀ mmɛ̀dɛ́mɛ̀ dɛ́mɛ̀ mɛ̀ɛ̀ yóó sɛunnɛ̀ timɑ́tì pɛ́ítì kó yɛcɑubɛ. Di tì dɔ̀ɔ̀ timɔu kɛ̀ tì mmɛ ndò. 18 Dí tì wɑɑ́ nkɛ̀ tì ḿbo sipísìdɛ́, kɛ́ncómmú kɛ wetí kubɑkù cɑ̃̀nku. 19 Kɛ̀ dí dɔɔ̀ timɑ́tì pɛ́ítì kó yɛcɑubɛ sipísìnɑ̀ɑ̀, kɛ́sɛu mbɑ́ dìì sɑ̃ɑ̃̀ fũ̀ɔ̃̀ yɛ̀dɛ́ɛ̀ yɛ̀dɛ́ɛ̀. 20 Kɛ̀ tidɑbɛɛtì tɛtì múnkɛ ḿbo sipísìdɛ́ kubɑkù yoú bíɛ́kɛ̀. 21 Kɛ̀ dí dɔɔ̀ timɑ́tì pɛ́ítì kó yɛcɑubɛ sipísìnɑ̀ɑ̀ kɛ́sɛu mbɑ́ dìì sɑ̃ɑ̃̀ fũ̀ɔ̃̀ yɛ̀dɛ́ɛ̀ yɛ̀dɛ́ɛ̀. 22 Kɛ̀ dí wɑɑ́ ntidɑbɛɛtì tìkuɔ̀ kɛ́cónnɛ́ dɛ ììkɛ̀ bíɛ́kɛ̀, 23 kɛ́wɑɑ́ ntitɛtì tìdɛ́tì mɛtɑummɛ̀ tou kentímɛ̀ dɛ ììkɛ̀ bíɛ́kɛ̀ kpɛti. 24 Kɛ̀ tì ntɑu tìdɛ́tì dɛ́tì ti fũ̀ɔ̃̀, kɛ́tɑu mɛyómmɛ̀ nɛ̀ mumɑ́mɑ́ɑ́, kɛ mmɛ ndò tipíìtì tidɛ́. 25 Kɛ̀ dɛ̀ɛ wɛ̃nnɛ́ tidɑbɛɛtì tìni, timɑ́tì pɛ́ítì kó yɛcɑubɛ tɛpíítɛ̀ nɛ̀ yɛ̀kùɔ̀, bɑ́ kùù dɑbɛkù yɛ̀dɛ́ɛ̀ yɛ̀dɛ́ɛ̀.

26 Dí cíɛ́kɛ́ dɛtekperɛ̀ kó idɛí kó ipɑ̃nní ìnùmmù kɛ́pɑ̃́nnɛ́ mɛtɑummɛ̀ tou miɛkɛ kupíkù ketikù. 27 Kɛ̀ kupíkù dɛ́ríkù kpɛyi ḿbo ìnùmmù, dɛ ììkɛ̀ kpɛyi ìnùmmù. 28 Kɛ̀ dɛ cuokɛ̀ kó kupɑ̃nníi tɔ̃nnɛ́ yɛsɑ̃ǹkɛ̀ cuokɛ̀ ku mmɑ̀nku nɛ̀ kutɛkù. 29 Kɛ̀ dí dɑri yɛsɑ̃ǹkɛ̀ nɛ̀ ipɑ̃nní mɛsɔɔ nkɛ́dɔɔ̀ dɛsɔɔmɑ́mɑ́nnɛ̀ ɑ yóó tɔ̃nnɛ́ dɛ̀ɛ̀ miɛkɛ ipɑ̃nní. 30 Á tũnnɛ n dɑ bɛnkɛmɛ̀ diɛ nditɑ̃rì ĩ́nkɛ̀ kɛ̀ dí tɛ̀ dɔ̀ɔ̀.

31 Dí dɔɔ̀ kuyɑɑ̀kpenkpetínkù nɛ̀ mupɑ̀ɑ̀konkperímù nɛ̀ tipecìtì tìì dò mmɛbèrìmɛ̀ nɛ̀ tìì dò mmɛyĩ̀ĩ̀ nnɛ̀ tìì dò nfɛtònfɛ̀, kɛ́kpɛ̃ nkɛ̀ dɛ̀ ndò mbɛĩ́nkɛ̀mbɑ̀rìbɛ̀. 32 Kɛ̀ dí kù nùńnɛ́ dɛtekperɛ̀ kó idɛí kó yɛsɑ̃ǹkɛ̀ yɛ̀nɑ̀ɑ̀ kó ibɑɑkɛ́ ìì dɑ̀ri mɛsɔɔ, kɛ́sɛunɛ̀ timɑ́tì pɛ́ítì kó yɛcɑubɛ yɛ̀nɑ̀ɑ̀, 33 kɛ́núnnɛ́ kuyɑ̀ɑ̀kù ibɑɑkɛ́, kɛ́tɑnnɛ́ n tɑummɛ̀ tɔu dɛ miɛkɛ.

Dɛ kó kuyɑ̀ɑ̀kù kuù yó nyɑɑ̀tì ikuɔ́ dieku nɛ̀ ikuɔ́ nɛntì kó kufɑ̃́ɑ̃́. 34 Kɛ̀ dí poo nkupòkù n tɑummɛ̀ tɔu kɛ́ĩ́nnɛ́ ikuɔ́ nɛntì kó kufɑ̃́ɑ̃́ miɛkɛ. 35 Kɑ̀ɑ ĩ́nnɛ́ tɑ́bùrì kudieku tɛkù, kubɑkù yoú bíɛ́kɛ̀, kɛ́ĩ́nnɛ́ tɛfitíkɛ̀kɛ̀tɛ̀ kubɑkù cɑ̃̀nku bíɛ́kɛ̀, kɛ́wetínnɛ́ tɑ́bùrì.

36 Dí dɔɔ̀ dibòrì kó kuyɑ̀ɑ̀kù nɛ̀ mupɑ̀ɑ̀konkperímù mùù kɔkɛ́nɛ̀ tipecìtì, tìì dò mmɛbèrìmɛ̀ nɛ̀ tìì dò nfɛtònfɛ̀ nɛ̀ tìì do mmɛyĩ̀ĩ̀. 37 Dí dɔɔ̀ kuyɑɑ̀kpenkpetínkù kó idɛí dɛtekperɛ̀ kpɛyi ìnùmmù, kɛ́ ì dɑ̀ri mɛsɔɔ, kɛ́ɑ̃nnɛ́ yɛsɔɔbɑ̀kɛ̀ yɛ̀nùmmù nɛ̀ dibiɛrìmínnì kó yɛcɑubɛ yɛ̀nùmmù.

27

Diwũɔ̃tɔ̀nnì bɛ̀ tùɔ̀ ndìì ĩ́nkɛ̀ iwũɔ̃

1 Dí dɔɔ̀ diwũɔ̃tɔ̀nnì nɛ̀ dɛtekperɛ̀ kó idɛí, kɛ̀ di okùmɛ̀ ḿbo mɛ́tìrì mɛ̀dɛ́ nɛ̀ dikéè. Dì yó mmɑ̀ di píìtì timɔu ndi, kɛ̀ di cómmɛ̀ ḿbo mɛ́tìrì mɛ̀mɑ́ɑ̀ nɛ̀ dikéè. 2 Kɛ̀ dí ɑ̃nnɛ́ yɛbɑ̀kɛ̀ di kentímɛ̀ mɛnɑ̀ɑ̀ dɛ ĩ́nkɛ̀, kɛ̀ yɛ̀ ntɑunɛ̀ diwũɔ̃tɔ̀nnì, kɑ̀ɑ yɛ̀ dɑ̀ri disɔɔwũɔ̃̀. 3 Dí dɔɔ̀ diwũɔ̃tɔ̀nnì kó tinɛntì nɛ̀ disɔɔwũɔ̃̀: Dɛ̀ɛ̀ kounɛ̀ mutɑ́pɛí nnɛ̀ yɛkɑ̃ nɛ̀ yɛbɔ bɛ̀ yó mmɛ́ínɛ̀ yɛ̀ mɛyĩ̀ĩ̀ nnɛ̀ sikṹmboó, 4 kɛ́dɔɔ̀ disɔɔwũɔ̃̀ kó tɛdìtɛ̀ nɛ̀ dɛ kó dɛmɑ́mɑ́nnɛ̀ dɛ̀nɑ̀ɑ̀ kɛ́cɑ́tínnɛ́ di kentímɛ̀ mɛnɑ̀ɑ̀. 5 Kɛ̀ dí tɛ̀ sɑ̀ɑ nkɛ̀ tɛ̀ ḿberínɛ̀ diwũɔ̃tɔ̀nnì cuokɛ̀, 6 kɛ́dɔɔ̀ dɛtekperɛ̀ kó idɛí kó ipɑ̀ɑ̀ti ìdɛ́ì, kɛ́ ì dɑ̀ri disɔɔwũɔ̃̀, 7 kɛ́ ì tɔ̃nnɛ́ diwũɔ̃tɔ̀nnì kó dɛmɑ́mɑ́nnɛ̀ tipíìtì tidɛ́ kɛ̀ dí ndì tɔunɛ̀. 8 Di yóó dì dɔ̀ɔ̀ kɛ̀ dì nhorímu kɛ́ndò n dɑ bɛnkɛmɛ̀ diɛ nditɑ̃rì ĩ́nkɛ̀.

Mɛtɑummɛ̀ tou kó kuperí

9 Ntɛ di yóó dɔɔ̀mɛ̀ kuperí nɛ̀ mupɑ̀ɑ̀konkperímù kɛ́cɛ̃ɛ̃tɛ n tɑummɛ̀ tou: Kubɑkù cɑ̃̀nku bíɛ́kɛ̀ kó mɛokùmɛ̀ ḿbo mɛ́tírì sipísìnùmmù. 10 Kɛ̀ yɛsɑ̃ǹkɛ̀ ḿbo sipísìdɛ́ nɛ̀ disɔɔwũɔ̃̀ kó yɛcɑubɛ sipísìdɛ́ nɛ̀ timɑ́tì pɛ́ítì kó ibɑɑkɛ́ nɛ̀ ti kó ipɑ̀ɑ̀ti tiyɑ̀ɑ̀tì yóó núnnɛ́ ì. 11 Kubɑkù yoú bíɛ́kɛ̀ kó mɛokùmɛ̀ ḿmɑ̀, kɛ́ndò mmɛtɛ̃mɛ̀ dòmmɛ̀. 12 Kɛ̀ dɛ ììkɛ̀ bíɛ́kɛ̀ kó mɛpɛ̃kùmɛ̀ ḿbo mɛ́tìrì sipísìdɛ́ nɛ̀ mɛ̀nùmmù nɛ̀ yɛsɑ̃ǹkɛ̀ tɛpíítɛ̀ nɛ̀ yɛ kó yɛcɑubɛ. 13 Kɛ̀ didonfũ̀ɔ̃̀ bíɛ́kɛ̀ kó mɛpɛ̃kùmɛ̀ ḿbo mɛ́tìrì sipísìdɛ́ nɛ̀ mɛ̀nùmmù. 14-15 Dibòrì píìtì tidɛ́ bɑ́ kù, kù mmɔkɛ mɛ́tìrì mɛ̀yiekɛ̀ nɛ̀ dikéè, nɛ̀ yɛsɑ̃ǹkɛ̀ yɛ̀tɑ̃ɑ̃ti nɛ̀ yɛ kó yɛcɑubɛ yɛ̀tɑ̃ɑ̃ti. 16 Kuperí kó dibòrì kó kuyɑ̀ɑ̀kù yó ḿbo mɛ́tìrì tɛpíítɛ̀ ntɛ, kɛ́ndò mmɛbèrìmɛ̀, kɛ dò nfɛtònfɛ̀, kɛ dò mmɛyĩ̀ĩ̀, kɛ dùɔ̀kɛnɛ̀ mupɑ̀ɑ̀konkperímù, kɛ kpɛ̃̀. Kɛ̀ yɛsɑ̃ǹkɛ̀ ḿbo yɛ̀nɑ̀ɑ̀ nɛ̀ yɛ kó yɛcɑubɛ. 17 Yɛsɑ̃ǹkɛ̀ yɛmɔu yó ntɑunɛ̀ yɛtɔbɛ̀ timɑ́tì pɛ́ítì kó iwɛ̃ĩ nyi. Kɛ̀ ibɑɑkɛ́ ntú timɑ́tì pɛ́ítì kɛ̀ yɛcɑubɛ ntú disɔɔwũɔ̃̀. 18 Kuperí okùmɛ̀ yó mbo mɛ́tìrì sipísìnùmmù ndi, kɛ̀ mɛpɛ̃kùmɛ̀ ḿbo mɛ́tìrì sipísìdɛ́ nɛ̀ mɛ̀nùmmù, kɛ̀ mɛcómmɛ̀ ḿbo mɛ́tìrì mɛ̀dɛ́mɛ̀ nɛ̀ dikéè. Kuperí yóó dɔɔ̀nɛ̀ mupɑ̀ɑ̀konkperímù mmu, kɛ̀ yɛsɑ̃ǹkɛ̀ kó yɛcɑubɛ ntú disɔɔwũɔ̃̀. 19 Bɛ̀ yó mpĩĩnnɛ̀ tìì nɛntì n cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ tɔ̃mmú nɛ̀ yɛsɑ̃ǹkɛ̀ tɛcĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kpɛyɛ nɛ̀ kuperí kpɛyɛ yó ntú disɔɔwũɔ̃̀ ndi.

Tɛfitíkɛ̀kɛ̀tɛ̀ kó mɛkùɔ̀

20 Fɔ̃́ mMɔyiisi ɑ́ duɔ́ nkɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ dɑ díí mɛkɔsɑ̀ɑ̀mɛ̀ odìfíè kó yɛtebɛ kɔ̃mɛ, kɛ̀ dɛ̀ɛ yie nkɛ̀ fitírɛ̀ ńcɔ́ú nsɑ̃́ɑ̃̀. 21 Anɔɔ nɛ̀ o bí bɛɛ̀ níí yóó dɛ̀ tùɔ nkɛ́ĩ́nnɛ́ kuyɑ̀ɑ̀kù kùù kɑ̃nkɛ́ mí ndi Yiɛ̀ nKuyie ntɔu kupíkù tɛkù bíɛ́kɛ̀, kɛ̀ dɛ̀ ncɔ́ú nkuyuoku nɛ̀ dikṹnweńnɔ̀ɔ mí nKuyie nyììkɛ̀. Dɛ̀ yó ntú Isidɑyɛɛribɛ kuɔ́ nyi sɑ̃́ɑ̃̀.

28

Bɛ̀ dɔ̀ɔ̀mɛ̀ ikuɔ́ nìùbɛ̀ kó tiyɑ̀ɑ̀tì

1 Kɛ̀ Kuyie mbɛ́i nkɛ dɔ̀: Fɔ̃́ mMɔyiisi ɑ́ yú ɑ kóo kótì Anɔɔ nɛ̀ o bí Nɑdɑbu nɛ̀ Abiu nɛ̀ Edeɑsɑɑ nɛ̀ Itɑmɑɑ kɛ́ bɛ̀ cɑ̃̀ńnɛ́ nɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ tɔbɛ̀, kɛ̀ bɛ̀ ntú ikuɔ́ nìùbɛ̀ kɛ pĩ́ n tɔ̃mmú. 2 Á dɔɔ̀ ɑ kóo kótì Anɔɔ tiyɑɑ̀kpetì ikuɔ́ kpɛti, tìì yó mbɛnkú ò cɑ̃̀ɑ̃́nnɛ̀mɛ̀ bɛtɔbɛ̀. 3 Á nɑ́kɛ́ bɛyɑɑ̀dùɔ̀bɛ̀ n duɔ́ mbɛ̀ mɛciì nkɛ̀ bɛ̀ɛ dɔɔ̀ Anɔɔ tiyɑ̀ɑ̀tì kòò ntì dɑɑti kɛ pĩĩnnɛ̀ n tɔ̃mmú kɛ̀ tì mbɛnkú ò cɑ̃̀ɑ̃́mmɛ̀. 4 Dɛ kó tiyɑ̀ɑ̀tì yó ntú dicĩ̀ncĩ̀nkɔ̃̀nnì, nɛ̀ tɛkɔutɛ́yɑɑ̀bòtɛ̀, nɛ̀ dikɔutɛ́yɑɑ̀bòkũpuri nɛ̀ dikɔutɛ́yɑɑ̀bòhokùrì dìì kpɛ̃̀, nɛ̀ fɛítòòdɑ́fɛ̀ nɛ̀ fɛnɑɑ̀kɔ̃̀nfɛ̀. A kóo kótì Anɔɔ nɛ̀ o bí bɛ̀ níí yó nti ndɑ́ɑ́tí kɛ pĩ́nnɛ̀ ikuɔ́ tɔ̃mmú. 5 Bɛ̀ yóó tì kpɛ̃ nnɛ̀ tipecìtì nti tìì dò mmɛbèrìmɛ̀ nɛ̀ tìì dò nfɛtònfɛ̀ nɛ̀ tìì dò mmɛyĩ̀ĩ̀ nnɛ̀ musɔɔpɑ̀ɑ̀kómmú.

Tɛkɔutɛ́yɑɑ̀bòtɛ̀

6 Á duɔ́ nkɛ̀ bɛ̀ɛ dɔɔ̀ tɛkɔutɛ́yɑɑ̀bòtɛ̀ nɛ̀ mupɑ̀ɑ̀konkperímù nɛ̀ tipecìtì tìì dò mmɛbèrìmɛ̀, nɛ̀ tìì dò nfɛtònfɛ̀ nɛ̀ tìì dò mmɛyĩ̀ĩ̀ nnɛ̀ musɔɔpɑ̀ɑ̀kómmú. 7 Dɛ kó tɛkɔutɛ́yɑɑ̀bòtɛ̀ yó mmɔkɛ ibɑɑtí nyi tipíìtì tidɛ́. 8 Kuyɑɑ̀bomboúnkù múnkɛ yóó dɔɔ̀ nɛ̀ muù pɑɑ̀kómmú botí, kɛ́ntɑunɛ̀ tɛkɔutɛ́yɑɑ̀bòtɛ̀. 9 Á wɑɑ́ nyɛtɑ̃́rɛ̀ yɛ̀dɛ́ɛ̀ yɛ̀ɛ̀ dò ndimɑntɔ̃nnì kɛ́kerí Isidɑyɛɛribɛ bí yètɛ̀ yɛ ĩ́nkɛ̀. 10 Yɛyètɛ̀ yɛ̀kuɔ̀ ditɑ̃́ketirì ĩ́nkɛ̀, yɛtɛyɛ̀ yɛ̀kuɔ̀ didɛ́rì ĩ́nkɛ̀, kɛ̀ yɛ̀ ntũ nyɛtɔbɛ̀ bɛ̀ bɛ̀ piɛ́ mɛ̀ɛ̀ botí. 11 Otɑ̃́cíɛ́tì weè yóó kérí yɛyètɛ̀ yɛtɑ̃́rɛ̀ yɛdɛ́ ĩ́nkɛ̀ kɛ́ yɛ̀ dɑ̀nnɛ nɛ̀ mɛsɔɔ. 12 Wèe yɛ̀ cɑ̀tínɛ́ tɛkɔutɛ́yɑɑ̀bòtɛ̀ bɑɑti idɛ́, kɛ̀ yɛ̀ ḿbɛnkú Isidɑyɛɛribɛ botí tɛpíítɛ̀ nɛ̀ ìdɛ́ì, kɛ̀ Anɔɔ níí ntɑti n tɑummɛ̀ tou kɛ̀ dì ɑ̃, mí ndi Yiɛ̀ nKuyie nkɛ̀ m bɑ́ɑ́ di yɛ̃̀. 13 A yóó dɑnnɛ dɛ̀ɛ̀ ĩ́nkɛ̀ yɛtɑ̃́rɛ̀ yó ntú mɛsɔɔ mmɛ. 14 Á dɔɔ̀ mɛsɔɔfĩmmɛ mɔ́nmɔmmɛ mɛ̀dɛ́mɛ̀ kɛ̀ mɛ̀ ndò nyiwɛ̃ĩ, kɑ̀ɑ mɛ̀ cɑ̀tínnɛ́ yɛtɑ̃́rɛ̀ dɑ̀ri dɛ̀ɛ̀ ĩ́nkɛ̀.

Dicĩ̀ncĩ̀nkɔ̃̀nnì

15 Á duɔ́ nkɛ̀ bɛ̀ɛ dɔɔ̀ dicĩ̀ncĩ̀nkɔ̃̀nnì nɛ̀ mupɑ̀ɑ̀konkperímù mùù kɔkɛ́nɛ̀ tipecìtì, tìì dò mmɛbèrìmɛ̀ nɛ̀ tìì dò nfɛtònfɛ̀ nɛ̀ tìì dò mmɛyĩ̀ĩ̀ nkɛ́kpɛ̃̀nnɛ̀ musɔɔpɑ̀ɑ̀kómmú tɛkɔutɛ́yɑɑ̀bòtɛ̀ kɔ̃mɛ. 16 Di yóó poo mmɛ̀dɛ́mɛ̀ mmɛ, di okùmɛ̀ nɛ̀ di pɛ̃kùmɛ̀ kɛ̀ dɛ̀ mbo sɑ̃ntimɛ́tìrì sipísìdɛ́ nɛ̀ mɛ̀nùmmù. 17 Kɛ̀ dí dì dɑ̀ri itɑ̃́cuɔ́ ìnɑ̀ɑ̀. Kucuɔ́ kuketikù kpɛyɛ, diketirì ndò ntisɛ̃ũmíɛ́tì, kɛ̀ didɛ́rì ndò ntiyɑ̃pemíɛ́tì, kɛ̀ ditɑ̃ɑ̃́nnì ndò mmɛnɔ́ɔ̀nnúɔ̀. 18 Kɛ̀ kucuɔ́ dɛ́ríkù kpɛyɛ, dìì dò mmɛcũ̀mmɛ̀, nɛ̀ dìì dò ntiwɛtì nɛ̀ dìì dò nsɑ̀ncìrɛ̀. 19 Kucuɔ́ ntɑ̃ɑ̃́nkù kpɛyɛ, dìì dò ncòdóò, nɛ̀ dìì dò mpũ̀tìpũ̀tì, nɛ̀ dìì dò mmɛtekɑ̃ɑ̃̀. 20 Kucuɔ́ nnɑɑnkù kpɛyɛ, dìì dò ntinɔ́bɛ́ntì nɛ̀ dìì dò ndimɑntɔ̃nnì nɛ̀ dìì dò nditɑ̃́wũɔ̃̀. Bɑ́ dìì tɑ̃́rì yóó dɑnnɛ mɛsɔɔ nyĩ́nkɛ̀ nkɛ. 21 Otɑ̃́cíɛ́tìi kerí Isidɑyɛɛri bí tɛpíítɛ̀ nɛ̀ ìdɛ́ì bɑ́ dɛ̀ dɛ yètìrì ditɑ̃́rì ĩ́nkɛ̀.

22 Kɛ̀ dí ɑ̃nnɛ́ dicĩ̀ncĩ̀nkɔ̃̀nnì mɛsɔɔfĩmmɛ mɔ́mmɔmmɛ mɛ̀dɛ́mɛ̀ kɛ̀ mɛ̀ ndò nyiwɛ̃ĩ, 23 nɛ̀ dɛsɔɔmɑ́mɑ́nnɛ̀ dɛ̀dɛ́rɛ̀ kɛ́ dɛ̀ cɑ̀tínnɛ́ dicĩ̀ncĩ̀nkɔ̃̀nnì yómmɛ̀. 24 Kɛ̀ dí dɛ̀ cɑ̀tínɛ́ mɛsɔɔfĩmmɛ kó iwɛ̃ĩ idɛ́ nɛ̀ dicĩ̀ncĩ̀nkɔ̃̀nnì kó dɛmɑ́mɑ́nnɛ̀. 25 Kɛ̀ dí tuutɛ́ iwɛ̃ĩ yómmɛ̀ tɛ̃mɛ̀ yɛbɑkóyɔ borɛ̀, dɛ ììkɛ̀ bíɛ́kɛ̀. 26 Dí dɔɔ̀ dɛsɔɔmɑ́mɑ́nnɛ̀ tɛrɛ̀ dɛ̀dɛ́rɛ̀ kɛ́cɑ́tínnɛ́ kɛ̀ dɛfũ̀ɔ̃̀ bíɛ́kɛ̀ nkɑ́ɑ́ ntɛkɔutɛ́yɑɑ̀bòtɛ̀. 27 Kɛ̀ dí dɔɔ̀ dɛsɔɔmɑ́mɑ́nnɛ̀ tɛrɛ̀ dɛ̀dɛ́rɛ̀ kɛ́cɑ́tínnɛ́ tɛkɔutɛ́yɑɑ̀bòtɛ̀ fũ̀ɔ̃̀, fɛnɑɑ̀kɔ̃̀nfɛ̀ yɑ́ ndɛ kó diyuu. 28 Kɛ̀ dí dɔɔ̀ kuhɔ̃ũ kɛ́sɛu ndicĩ̀ncĩ̀nkɔ̃̀nnì kó dɛmɑ́mɑ́nnɛ̀ nɛ̀ tɛkɔutɛ́yɑɑ̀bòtɛ̀ kpɛrɛ kɛ̀ dɛ̀ nwɛ̃ nkɛ tɑu, kɛ̀ dicĩ̀ncĩ̀nkɔ̃̀nnì bɑ́ɑ́ totɛ.

29 Kɛ̀ Anɔɔ níí ntɑti n tɑummɛ̀ tou kɛ dɑ́ɑ́tí dicĩ̀ncĩ̀nkɔ̃̀nnì, kɛ̀ Isidɑyɛɛri bí yètɛ̀ ńdɑri o cĩ̀ncĩ̀nnì, mí ndi Yiɛ̀ nKuyie nkɛ̀ m bɑ́ɑ́ di yɛ̃̀. 30 Fɔ̃́ mMɔyiisi ɑ́ ɑ̃nnɛ́ udimmu nɛ̀ tumimmu Anɔɔ cĩ̀ncĩ̀nkɔ̃̀nnì miɛkɛ, kɛ̀ Anɔɔ níí nkɔri m borɛ̀ kɛ̀ di dɑ̀ɑ́tí, kɛ̀ dɛ̀ɛ yie nkòo bɑntɛ́ n dɔ́nɛ̀ tì Isidɑyɛɛribɛ.

Tikɔutɛ́yɑ̀ɑ̀tì tɛtì

31 Dikɔutɛ́yɑɑ̀bòkũpuri Anɔɔ yó nhɑ̃ɑ̃̀ dì yóó duɔkɛnɛ̀ tipecìtì nti tìì dò mmɛbèrìmɛ̀. 32 Kɛ̀ diyuu yó nyiɛ̀ dɛ̀ borɛ̀ɛ duɔkɛ yɛ̃́kɛ́ yɛ̃́kɛ́ kɛ bɑ́ɑ́ kɛ̃tɛ́. 33 Kɛ̀ dí kpɛ̃̀ ndiyɑɑ̀bòrì fũ̀ɔ̃̀ kɛ́fitɛ́ nɛ̀ tipecìtì tìì dò mmɛbèrìmɛ̀ nɛ̀ tìì dò nfɛtònfɛ̀ nɛ̀ tìì dò mmɛyĩ̀ĩ̀ nkɛ̀ dɛ̀ ndò nyɛtebɛ bɛ̀ tu yɛ̀ kedenɑ́tì kɛ́cɑ́tínnɛ́ isɔɔdede. 34 Kɛ̀ ì nsokɛ́ kedenɑ́tìbɛ̀ cuokɛ̀. Diɛ nkedenɑ́tì, diɛ nfɛsɔɔdedefɛ̀. 35 Anɔɔ yó ndɑ́ɑ́tí diì yɑɑ̀bòrì kɛ pĩ́nnɛ̀ n kuɔ́ tɔ̃mmú. Ò tɑti dìì mɔ̀nni nɛ̀ ò yɛ̀tì dìì mɔ̀nnì bɛ̀ nyo idedekɛ́ kuɔ̀mmɛ̀ kɛ̀ dɛ̀ɛ yie kòò bɑ́ɑ́ kú.

36 Dí dɔɔ̀ mɛsɔɔ mmɔ́mmɔmmɛ kó tɛmɑ́tìpɛ̀tɛ̀ kɛ́kerí tɛ ĩ́nkɛ̀ kɛ dɔ̀: Wèè cɑ̃̀ɑ̃́ nti Yiɛ̀ nKuyie nkpɛ́í. 37 Kɛ̀ dí tɛ̀ pĩ̀ńnɛ́nɛ̀ kuhɔ̃ũ kùù dò mmɛbèrìmɛ̀ kuyɑɑ̀bomboúnkù ĩ́nkɛ̀ o tĩ́nnì níí yó mberínɛ̀ dɛ̀. 38 Dɛ kó tɛsɔɔmɑ́tìpɛ̀tɛ̀ níí yó mberínɛ̀ o tĩ́nnì ndi ò kɔ̀ri dìì mɔ̀nnì m borɛ̀, tɛɛ̀ yó mbɛnkú kɛ dò nhAnɔɔ tɔ Isidɑyɛɛribɛ kó mɛyɛi mbɛ̀ dɔ̀ɔ̀ri mɛ̀ nɛ̀ bɛ pɑ̃rɛ̀ miɛkɛ tɛɛ̀ yó nte kɛ̀ ǹ cɔutɛ́ bɛ pɑ̃rɛ̀.

39 Dí dɔɔ̀ Anɔɔ dikɔutɛ́yɑɑ̀bòhokùrì dìì dùɔ̀kɛnɛ̀ mupɑ̀ɑ̀konkperímù, nɛ̀ kuyɑɑ̀bomboúnkù nɛ̀ fɛnɑɑ̀kɔ̃̀nfɛ̀ fɛ̀ɛ̀ kpɛ̃̀.

40 Dí dɔɔ̀ Anɔɔ bí yɛyɑɑ̀bòrɛ̀ nɛ̀ inɑɑkũ̀ɔ̃ nnɛ̀ tiyɑɑ̀bomboúntì kɛ̀ dɛ̀ɛ bɛ̀ cɑ̃̀ńnɛ́ nɛ̀ bɛtɔbɛ̀.

41 Á dɑ́tínnɛ́ Anɔɔ nɛ̀ o bí tiyɑ̀ɑ̀tì kɛ́cóú mmɛkùɔ̀ mbɛ̀ yɔ ĩ́nkɛ̀, kɛ́ bɛ̀ wénkùnnɛ, kɛ̀ bɛ̀ ntú ikuɔ́ nìùbɛ̀. 42  Dí bɛ̀ dɔ̀ɔ̀ yɛyɑɑ̀tɑ̀ɑ̀kékɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ɛ kɑ̃ɑ̃́ mbɛ fɔ̃̀. Yɛ̀ yó mberínɛ̀ bɛ kɑ nyɛ kɛ kɑ̃ɑ̃́ mbɛ kpèrɛ̀. 43 Anɔɔ nɛ̀ o bí kɛ̀ bɛ̀ níí ɑ̃nnɛ́ kɛ́tɑnnɛ̀ n tɑummɛ̀ tou, yoo kɛ́pĩ́nnɛ̀ diwũɔ̃tɔ̀nnì kó mutɔ̃mmú, kɛ̀ bɛ̀ bɑ́ɑ́ yɑ̀ bɛ fɛi kɛ̀ bɛ̀ɛ kú. Dɛ̀ yó ntú Anɔɔ nɛ̀ o bí nɛ̀ o yɑɑ̀bío bɛ kó ikuɔ́ nyì sɑ̃́ɑ̃̀.

29

Bɛ̀ cɑ̃̀ńnɛ́mɛ̀ Anɔɔ nɛ̀ o bí ikuɔ́ tɔ̃mmú kpɛ́í

1 Ntɛ ɑ yóó yĩ́mɛ̀ kɛ́cɑ̃́nnɛ́ Anɔɔ nɛ̀ o bí n tɔ̃mmú kpɛ́í:

Tɑ̃ɑ̃tɛ́ dinɑɑdɑɑ̀ nɛ̀ yɛpedɑkɛ̀ yɛ̀dɛ́ɛ̀ yɛ̀ɛ̀ kpɑ kuyɛ̀nkù. 2 Á dɔɔ̀ pɛ̃́ɛ̃̀bɛ̀ bɛ̀ɛ̀ í kɔɔrɛnɛ̀ mutie mùù muuti, kɛ́wɑɑ́ mmuyuo nkɛ́ mù ɑ̃̀ntɛnɛ̀ mɛkùɔ̀ nkɛ́pɛ̃mmú, kɛ́ tì wɑɑrɛ mɛkùɔ̀, ɑ́ dɛ̀ dɔ̀ɔ̀nɛ̀ dɛmɔu muyuo mmùù í kɔɔrɛnɛ̀ mutie mùù muuti pɛ̃́ɛ̃̀, 3 kɛ́ dɛ̀ ɑ̃nnɛ́ dimɑ́mmùyɑ́ɑ̀ kɛ́wɛ̃nnɛ́nɛ̀ dinɑɑdɑɑ̀ nɛ̀ yɛpedɑkɛ̀ yɛ̀dɛ́ɛ̀ kɛ́tɑnnɛ́ n tɑummɛ̀ tou.

4 Kɑ̀ɑ dèè ɑ kɔtɛnɛ̀ Anɔɔ nɛ̀ o bí n tɑummɛ̀ tou borɛ̀ kɛ́ bɛ̀ wùɔ, 5 kɛ́dɑ́tínnɛ́ Anɔɔ tikɔutɛ́yɑ̀ɑ̀tì: Diyɑɑ̀bòrì okùrì, nɛ̀ dikũpuri nɛ̀ disɑ́m̀pɔ́rì nɛ̀ dicĩ̀ncĩ̀nkɔ̃̀nnì, kɛ́boú tɛyɑɑ̀bòtɛ̀ kó fɛnɑɑ̀kɔ̃̀nfɛ̀, 6 kɛ́boú o yuu kuyɑɑ̀bomboúnkù, kóò ĩ́nnɛ́ mɛtɑ̃ɑ̃tímɛ̀ kó fɛyítòòdɑ́fɛ̀. 7 Kɑ̀ɑ dèè ɑ́ túótɛ́ ikuɔ́ kó mɛkùɔ̀ nkɛ́cóú nho yuu kóò cɑ̃̀ńnɛ́ n tɔ̃mmú kpɛ́í. 8 Dɛ kó difɔ̃nkúò kɑ̀ɑ duɔ́ nkɛ̀ Anɔɔ bíi tɔ́ɔ́nní kɑ̀ɑ ì dɑ̀tínnɛ́ yɛkɔutɛ́yɑɑ̀bòhokùyɛ̀, 9 kɛ́ bɛ̀ boú inɑɑkũ̀ɔ̃, nkɛ́boú bɛ yɔ tiyɑɑ̀bomboúntì kɛ̀ bɛ̀ɛ nɑɑ́ n tɔ̃mbɛ̀ sɑ̃́ɑ̃̀.

Ntɛ ɑ yóó dɔɔ̀mɛ̀ Anɔɔ nɛ̀ o bí kɛ̀ bɛ̀ nɛ́ nɑ kɛ́ketɛ́ bɛ tɔ̃mmú.

10 Á túótɛ́ dinɑɑdɑɑ̀ kɛ́kɔtɛnɛ̀ n tɑummɛ̀ tou bòrì, Anɔɔ nɛ̀ o bí kɛ̀ bɛ̀ɛ nɔ́ɔ́ mbɛ nɔu di yuu ĩ́nkɛ̀. 11 Kɑ̀ɑ dì fèútɛ́ n yììkɛ̀ n tɑummɛ̀ tou bòrì, 12 kɛ́pɔɔ̀tɛ̀ ɑ nɔ́mbii mɛyĩ̀ĩ̀ nkɛ́wɑɑrɛ diwũɔ̃tɔ̀nnì bɑ̀kɛ̀, kɛ́cóú mmɛsɔmmɛ diwũɔ̃tɔ̀nnì fũ̀ɔ̃̀, 13 kɛ́túótɛ́ tinɑutì kó mɛkùɔ̀ nnɛ̀ yɛɔ̃, yɛceumbɛ̀ nɛ̀ yɛ̀ kó mɛkùɔ̀ nkɛ́ dɛ̀ nni ntuɔ ndiwũɔ̃tɔ̀nnì ĩ́nkɛ̀, 14 kɛ́túótɛ́ dɛsɔnnɛ, imɑɑ nnɛ̀ kukɔ̃̀nkù nɛ̀ tinɑutì kɛ́ dɛ̀ tùɔ nditowɑɑ̀ ikuɔ́ nìùbɛ̀ yɛi ncĩ́ɛ̃́mmɛ̀ kpɛ́í.

15 Dɛ kó difɔ̃nkúò kɛ́túótɛ́ dipedɑɑ̀ ketirì, Anɔɔ nɛ̀ o bí kɛ̀ bɛ̀ɛ nɔ́ɔ́ mbɛ nɔu di yuu ĩ́nkɛ̀. 16 Kɑ̀ɑ dì fèútɛ́ kɛ́túótɛ́ mɛyĩ̀ĩ̀ nkɛ́míɛ́tɛ́ diwũɔ̃tɔ̀nnì ĩ́nkɛ̀ di píìtì timɔu, 17 kɛ́kékɛ́ imɑɑ, kɛ́hɔ́ú tinɑutì nɛ̀ itɑ̀ɑ̀kɛ nɛ̀ diyuu kɛ́wɛ̃nnɛ́nɛ̀ imɑɑ nkɛ́dɑɑ́ ndiwũɔ̃tɔ̀nnì ĩ́nkɛ̀, 18 kɛ́tuɔ nfɛɔ̃̀fɛ̀ fɛmɔu, dɛ̀ yó ntú dipɑ̃nnì ndi, mí ndi Yiɛ̀ nKuyie n dɔ́ dìì kó kufɔ̃ɔ̃ku.

19 Kɑ̀ɑ dèè ɑ túótɛ́ dipedɑɑ̀ tɛrì. Anɔɔ nɛ̀ o bí kɛ̀ bɛ̀ɛ nɔ́ɔ́ mbɛ nɔu di yuu ĩ́nkɛ̀. 20 Kɑ̀ɑ dì fèútɛ́ kɛ́pɔɔ̀tɛ̀ mɛyĩ̀ĩ̀ nkɛ́kɑ́ɑ́kɛ́ Anɔɔ toòyouri kó mɛyómmɛ̀ nɛ̀ o bí kɔ̃mɛ, bɛ nɔ́mbídɑkɛ̀ bɛ nɔu nɛ̀ bɛ nɑɑ̀cɛ̀i kpɛyɛ, kɛ́míɛ́tɛ́ mɛsɔmmɛ diwũɔ̃tɔ̀nnì píìtì timɔu. 21 Kɑ̀ɑ dèè ɑ́ wɑɑ́ mmɛyĩ̀ĩ̀ nsɑ́m̀pɔ́ diwũɔ̃tɔ̀nnì ĩ́nkɛ̀, kɛ́wɑɑ́ nyikuɔ́ kó mɛkùɔ̀ nsɑ́m̀pɔ́ kɛ́míɛ́tɛ́ Anɔɔ nɛ̀ o yɑ̀ɑ̀tì nɛ̀ o bí nɛ̀ i kpɛti, kɛ̀ bɛ̀ɛ wenkɛ bɛmbɛ nɛ̀ bɛ̀ yɑ̀ɑ̀tì. 22 A yóó kuɔ fɛpìèfɛ̀ dɛ́rífɛ̀ nfɛ kɛ́ bɛ̀ tɑnnɛ́ ikuɔ́ tɔ̃mmú. Kɑ̀ɑ fɛ̀ kùɔ ɑ́ túótɛ́ kuyóú nɛ̀ tinɑutì kó mɛkùɔ̀ nnɛ̀ yɛɔ̃ nɛ̀ yɛceumbɛ̀ nɛ̀ yɛ kó mɛkùɔ̀ nnɛ̀ dikpèrì youri, 23 kɛ́dɛitɛ pɛ̃́ɛ̃̀ òmɑ́ɑ̀ nɛ̀ dikɑ̀tìndɑ̀ɑ̀ nɛ̀ kupɛ̃́mpɛ̃ńkù, 24 kɛ́ dɛ̀ duɔ́ nhAnɔɔ nɛ̀ o bí, kɛ́ bɛ̀ nɑ̀kɛ́ kɛ̀ bɛ̀ɛ dɛ̀ nni mpɑ̃ ikuɔ́ kó dipɑ̃nnì kɛ́ dɛ̀ nni mbɛnkɛ. 25 Dɛ kó difɔ̃nkúò kɑ̀ɑ dɛ̀ cɔutɛ́ bɛ nɔu miɛkɛ kɛ́wɛ̃nnɛ́nɛ̀ dipɑ̃nnì bɛ̀ m pɑ̃ dì kɛ́tuɔ ndiwũɔ̃tɔ̀nnì ĩ́nkɛ̀. Dipɑ̃nnì ndi dìì kó kufɔ̃ɔ̃ku n nɑɑti, 26 kɛ́túótɛ́ mɛcɑ̃́nnímɛ̀ kó fɛpìèfɛ̀ ɑ cɑ̃́nnɛ́nɛ̀ fɛ̀ Anɔɔ nɛ̀ o bí fɛ cĩ̀ncĩ̀nnì, kɛ́ m bɛnkɛ ikuɔ́ yɛ̃mmɛ̀, kɛ̀ di dèè ɑ́ dì tùótɛ́ ɑ kó kumɑɑ nku.

27 A túótɛ́ dipedɑɑ̀ bɛ̀ cɑ̃̀ńnɛ́nɛ̀ dì Anɔɔ di kó imɑɑ mmiɛkɛ dicĩ̀ncĩ̀nnì nɛ̀ dikpèrì, bɛ̀ dɛ̀ nni mpɑ̃mu, kɛ́ dɛ̀ nni mbɛnkɛ, ɑ́ dɛ̀ cɑ̃̀ńnɛ́. 28 Isidɑyɛɛribɛ yó ndɛìmu dɛ kó kumɑɑ mbɛ̀ feu ìì wũɔ̃ mɛtɑummɛ̀ kpɛ́í nkɛ kù duɔ̀ nhAnɔɔ nɛ̀ o yɑɑ̀bío sɑ̃́ɑ̃̀.

29 Kɛ̀ Anɔɔ ku bɛ̀ɛ duɔ́ nyikuɔ́ yɑ̀ɑ̀tì o bí, kɛ̀ ìì tì dɑ̀ɑ́tí bɛ̀ ì cɑ̃́nnìnko dìì yiè, kɛ̀ ì bo tɑ ikuɔ́ tɔ̃mmú. 30 Anɔɔ bí miɛkɛ bɛ̀ tɑ̃ɑ̃tɛ́ wè kòò bo ntú ikuɔ́ nìùtì kɛ tɑɑ̀ mí nKuyie n kuɔ́ nɛntì bo kùù fɑ̃́ɑ̃́, kɛ pĩ́ nyikuɔ́ tɔ̃mmú, ò ndɑ́ɑ́tí ikuɔ́ yɑ̀ɑ̀tì kɛ dɔ̀ yɛwe yɛ̀yiekɛ̀.

31 Kɑ̀ɑ túótɛ́ fɛpìèfɛ̀ fɛ̀ɛ̀ bɛ̀ tɑnnìnko ikuɔ́ tɔ̃mmú fɛ mɑɑ, kɛ́ ì bèńnɛ́ dibòrì bɛ̀ tɑ̃ɑ̃tɛ́ dì dɛ kpɛ́í. 32 Anɔɔ nɛ̀ o bí kɛ̀ bɛ̀ɛ ì cɑ̀ɑ́kɛ́ n tɑummɛ̀ tou kó dibòrì nɛ̀ pɛ̃́ɛ̃̀bɛ̀ bɛ̀ɛ̀ ɑ̃ dɛmɔ́mbirɛ miɛkɛ. 33 Bɛɛ̀ mɑ́ɑ̀ yóó cɑ́ɑ́kɛ́ bɛ̀ dɔ̀ɔ̀nɛ̀ ìì mɑɑ nyikuɔ́ bɛ yɛi ncĩ́ɛ̃́mmɛ̀ kpɛ́í, kɛ́ bɛ̀ cɑ̃̀ńnɛ́ kɛ̀ bɛ̀ɛ tɑ ikuɔ́ tɔ̃mmú. Otɔù mɔù bɑ́ɑ́ ì cɑ̀ɑ́kɛ́, bɛ̀ ì cɑ̃̀ńnɛ́mu kɛ ì nni mpɑ̃. 34 Kɛ̀ dɛ̀ wentɛ́ kɛ̀ imɑɑ nyoo pɛ̃́ɛ̃̀, kɛ̀ dɛ̀ sùɔ́ ndí dɛ̀ tùɔ, di bɑ́ɑ́ dɛ̀ cɑ̀ɑ́kɛ́. Bɛ̀ dɛ̀ cɑ̃̀nnɛ́mu kɛ dɛ̀ nni mpɑ̃.

35 A dɔɔ̀ Anɔɔ nɛ̀ o bí kɛ́ntũ nweti weti n dɑ nɑ̀kɛ́ tì, kɛ́ bɛ̀ tɑnnɛ́ ikuɔ́ tɔ̃mmú, ɑ yóó bɛ̀ dɔ̀ɔ̀ ìì kuɔ́ yó mmɔkɛ yɛwe yɛ̀yiekɛ̀ ndi.

36 Bɑ́ dìì yiè ɑ níí kuɔ dinɑɑdɑɑ̀ mɛyɛi ncĩ́ɛ̃́mmɛ̀ kpɛ́í, kɛ́wénkùnnɛ diwũɔ̃tɔ̀nnì, kɛ́ dì còú mmɛkùɔ̀ nkɛ́ dì cɑ̃̀ńnɛ́, kɛ̀ dì ntú n kpɛri. 37 Á yó mmɛ ndɔɔri kɛ dɔ̀ yɛwe yɛ̀yiekɛ̀, kɛ̀ diwũɔ̃tɔ̀nnìi wenkɛ mɛdiɛ̀, kòo nìtì yoo dɛ̀mɑrɛ̀ dì kɑ̀ɑ́kɛ́ dɛ̀ɛ kú.

Bɛ̀ yó nfeu ìì wũɔ̃ Kuyie nyɛwe yɛmɔu kɛ tuɔ̀

38 Bɑ́ dìì yiè ɑ níí n féútɛ́ yɛpedɑkɛ̀ yɛ̀dɛ́ɛ̀, yɛ̀ɛ̀ mɔ̀kɛ dibenni dìmɑ́ɑ̀ dìmɑ́ɑ̀ ɑ yó mmɛ nhɔ̃ nsɑ̃́ɑ̃̀. 39 Kɛ níí féútɛ́ dìmɑrì dikṹnweńnì ditɛrì kuyuoku. 40-41 Dipedɑɑ̀ ɑ yóó féútɛ́ dì dikṹnweńnì nɛ̀ kuyuoku kpɛri, ɑ níí wɑɑ́ mmuyuo ncìdóò bɛ̀tɑ̃ɑ̃ti, kɛ́ɑ̃ntɛnɛ̀ mɛkɔ̀sɑ̀ɑ̀mɛ̀ dítìrì òmɑ́ɑ̀ nɛ̀ mɛnɑɑ̀ mbɛ̀ tu mɛ̀ dìfɛ̃́ɛ̃̀, dítìrì òmɑ́ɑ̀. Dipɑ̃nnì ndi dìì kó kufɔ̃ɔ̃ku n nɑɑti. 42 Di yó nni nfeumu dɛ kó iwũɔ̃ sɑ̃́ɑ̃̀ n tɑummɛ̀ tou kó dibòrì borɛ̀ kɛ̀ n kɔ̀rìní kɛ dɑ nɑ́ɑ́nnɛ̀.

43 N níí yóó dɛ nkɔtɛní kɛ́mɑ́ɑ́nɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ kɛ̀ n kó kuwennikuu wénkùnnɛ dɛ kó dibòrì. 44 Míì mɔ́mmuɔ nyóó wénkùnnɛ dɛ kó dibòrì kɛ́wénkùnnɛ Anɔɔ nɛ̀ o bí kɛ̀ bɛ̀ mpĩ́ nyikuɔ́ tɔ̃mmú. 45 Mí nKuyie kɛ̀ nní ḿbo Isidɑyɛɛribɛ cuokɛ̀. 46 Kɛ̀ bɛ̀ɛ bɑntɛ́ míì tumɛ̀ bɛ Yiɛ̀ nKuyie nkɛ̀ míì bɛ̀ dènnɛní Esibiti, kɛ bo mbɛ̀ bonɛ̀.

Míì tu bɛ Yiɛ̀ nKuyie.

30

Dihúúntɔ̀nnì

1 A dɔɔ̀nɛ̀ dɛtekperɛ̀ kó idɛí dihúúntɔ̀nnì di yó ntuɔ̀ ndìì ĩ́nkɛ̀ tihúúntì. 2 Kɛ̀ dì mmɑ di píìtì timɔu, di pɛ̃kùmɛ̀ ḿbo mɛ́tìrì kó dikéè, mɛokùmɛ̀ mɛ́tìrì kó dikéè, mɛcómmɛ̀ mɛ́tìrì omɑ́ɑ̀, kɛ́ dì ɑ̃nnɛ́ yɛbɑ̀kɛ̀ tipíìtì tinɑ̀ɑ̀ kɛ̀ yɛ̀ ntɑunɛ̀ diwũɔ̃tɔ̀nnì. 3 Kɑ̀ɑ dì dɑ̀ri mɛsɔɔ ndi píìtì timɔu nɛ̀ di ĩ́nkɛ̀ kɛ́kpɛ̃ mmɛsɔɔ nkɛ́fitɛ́ nɛ̀ di bɑ̀kɛ̀, 4 kɛ́ dì ɑ̃nnɛ́ dɛsɔɔmɑ́mɑ́nnɛ̀ dɛ̀dɛ́rɛ̀ bɑ́ kùù píkù, mɛsɔɔ nkpɛ̃ ndɛ kó difũ̀ɔ̃̀. Di yóó dɛ ntɔ̃nnɛ́ ipɑ̀ɑ̀ti kɛ́ ndì tɔunɛ̀. 5 A cíɛ́kɛ́ dɛtekperɛ̀ kó idɛí kó ipɑ̀ɑ̀ti ìdɛ́ì kɛ́ ì dɑ̀ri mɛsɔɔ. 6 Á dì ĩ̀ńnɛ́ kudieku kùù bɑkɛ́ní kuyɑ̀ɑ̀kù kpetí kùù fɑ̃́ɑ̃́ mɛtɑummɛ̀ tɔu ĩ́ĩ́kú kù. N níí yóó kɔtoo ikuɔ́ dieku nku kɛ̀ ti mɑ́ɑ́. 7 Anɔɔ níí yóó cɔ́ú ndiì wũɔ̃tɔ̀nnì ĩ́nkɛ̀ tihúúntì bɑ́ dìì kṹnweńnì, ò dɔ́ kɛ́ũtɛ́ dìì mɔ̀nnì n tɑummɛ̀ tou kó ifìtíì. 8 Kuyuoku kòò yóó cɔ́ú nfìtíì wèe tuɔ ntihúúntì. Di yó ntuɔ̀mmu tihúúntì n kpɛ́í nsɑ̃́ɑ̃̀. 9 Di bɑ́ ntuɔ bɑ́ tìì úúntì dɛ kó diwũɔ̃tɔ̀nnì ĩ́nkɛ̀, yoo iwũɔ̃ di n feu ì kɛ tuɔ̀, yoo yɛpɑ̃rɛ̀ tidiitì kpɛyɛ di m pɑ̃ɑ̃ nyɛ̀. Di bɑ́ m pɑ̃ mɛnɑɑ̀ nkɛ cóú ndɛ kó diwũɔ̃tɔ̀nnì ĩ́nkɛ̀. 10 Bɑ́ dìì benni Anɔɔ níí túótɛ́ fɛɔ̃̀fɛ̀ bɛ̀ fèútɛ́ fɛ̀ kɛ̀ m bo bɛ̀ cĩ̀ɛ̃́ mbɛ yɛi, fɛ kó mɛyĩ̀ĩ̀, nkɛ́míɛ́tɛ́ diwũɔ̃tɔ̀nnì bɑ̀kɛ̀ kɛ́ dì wénkùnnɛ kɛ̀ dì ncɑ̃́ɑ̃́ nkɛ tú n kpɛri kɛ wenni pɑ́íí. Dɛ kó ikuɔ́ yó mbomu sɑ̃́ɑ̃̀ bɑ́ dìì benni kucɛ mɛ̀mɑ́ɑ̀.

Bɛ̀ do cuɔ́mɛ̀ idíítí Isidɑyɛɛribɛ wũɔ̃̀ nkpɛ́í

11 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nyíɛ́ kɛ́nɑ́kɛ́ Mɔyiisi kɛ dɔ̀: 12 Kɛ̀ mukɑ̀mmù níí bo dìì mɔ̀nnì bɑ́ wèè nìtìi yietí o ɔ̃nnì kpɛ́í, mumɔmmú mɑmù yɑ̀ɑ̀ bo di tuɔkɛní mukɑ̀mmù miɛkɛ. 13 Bɑ́ wè wèè tùɔ̀kɛ bɛ̀ bo ò kɑ̀ɑ ndɛ̀ wèe yietí fɛdífɛ̀, bɛ̀ kèétɛ́ kɛ̀ fɛ̀ mɑ̀mɛ̀ n tɑummɛ̀ tou kpɛ́í. Di yóó cuɔ́ dɛ kó idíítí n kpɛ́í nkɛ. 14 Bɛ̀ kɑ̀ɑ mbɛ̀ɛ̀ kó dimɑ̀ɑ̀ kɛ́túótɛ́ yɛbie nsipísìdɛ́ yɛmbɛ̀ kɛ́ndeètìnko, bɑ́ wè wèe yietí dɛ kó fɛdífɛ̀. 15 Okpɑ̀ɑ̀tì nɛ̀ fɛdɑwɑnfɛ̀ bɑ́ wè wèè yietí fɛdífɛ̀ bɛ̀ kèétɛ́ kɛ̀ fɛ̀ mɑ̀mɛ̀. Okpɑ̀ɑ̀tì kɔfɛ bɑ́ɑ́ pɛ̃ɛ̃tɛ́, fɛdɑwɑnfɛ̀ kɔfɛ mɛ mbɑ́ɑ́ dóntɛ́, bɑ́ wè wèe yietí o ɔ̃nnì kpɛ́í. 16 Kɑ̀ɑ cɔutɛ́ dɛ kó idíítí imɔu Isidɑyɛɛribɛ borɛ̀, ɑ́ nyì tũnninɛ̀ n tɑummɛ̀ tou. Mɛm̀mɛ n yó nyɛ̃́mɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ kpɛ́í kɛ́nkɑ̃nkɛ́ bɛ fòmmu.

Bɛ̀ dɔ̀ɔ̀mɛ̀ disɔɔwũɔ̃̀ kó kunɑnkú

17 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nyíɛ́ kɛ́nɑ́kɛ́ Mɔyiisi kɛ dɔ̀: 18 Dɔɔ̀ disɔɔwũɔ̃̀ kó kunɑnkú, kɛ̀ ku tɑ̀rì ntú disɔɔwũɔ̃̀, kɑ̀ɑ kù ĩ̀ńnɛ́ diwũɔ̃tɔ̀nnì nɛ̀ n tou dɛ sɑku kɛ́ɑ̃nnɛ́ mɛniɛ. 19 Anɔɔ nɛ̀ o bí kɛ̀ bɛ̀ ńniitì kɛ ɔu bɛ nɑɑ̀cɛ̀i. 20 Kɛ̀ dɛ̀ɛ yie nkɛ̀ bɛ̀ bɑ́ɑ́ kú bɛ̀ tɑti dìì mɔ̀nnì n tɑummɛ̀ tou kɛ bo tuɔ nyɛpɑ̃rɛ̀ diwũɔ̃tɔ̀nnì ĩ́nkɛ̀. 21 Bɛ̀ ńniitì kɛ ɔu bɛ nɑɑ̀cɛ̀i. Dɛ̀ yó ntú bɛ kó ikuɔ́ nyi sɑ̃́ɑ̃̀.

Ikuɔ́ kó mɛkùɔ̀

22 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nyíɛ́ kɛ́nɑ́kɛ́ Mɔyiisi kɛ dɔ̀: 23 Wɑɑ́ ntihúúntì tìì kó kufɔ̃ɔ̃ku nɑɑti, tibotí tibotí míírì kpɛti cìdóòbɛ̀ bɛ̀nùmmù nɛ̀ sinɑmɔ́nnì kpɛti cìdóòbɛ̀ bɛ̀dɛ́bɛ̀ nɛ̀ dikéè nɛ̀ kɑnɛ́dì kpɛti cìdóòbɛ̀ bɛ̀dɛ́bɛ̀ nɛ̀ dikéè 24 nɛ̀ kɑɑ́sì kpɛti cìdóòbɛ̀ bɛ̀nùmmù. Kɛ́ dɛ̀ bennɛ́ n yɛ̃ ndí dɛ̀ bennɛ́ mɛ̀ɛ̀ botí, nɛ̀ odìfíè kó mɛkùɔ̀ ndítìrìbɛ̀ bɛ̀kuɔ̀. 25 Wèè pĩ ndɛ kó mutɔ̃mmú kòò mɛ̀ kɔɔrɛ kɛ̀ mɛ̀ ntú mɛcɑ̃́nnímɛ̀ kó ikuɔ́ kɔ̃mɛ. 26 A yóó mɛ mmiɛtɛ́ n tou nɛ̀ n tɔu, 27 nɛ̀ tɑ́bùrì nɛ̀ o kó tinɛntì, tɛfitíkɛ̀kɛ̀tɛ̀ nɛ̀ tɛ kó tinɛntì diwũɔ̃tɔ̀nnì bɛ̀ yó ntuɔ̀ ndɛ̀ tihúúntì, 28 nɛ̀ diwũɔ̃tɔ̀nnì bɛ̀ yó ntuɔ̀ ndɛ̀ iwũɔ̃, nɛ̀ di kó tinɛntì, nɛ̀ disɔɔwũɔ̃̀ kó dibuu nɛ̀ di tɑ̀rì. 29 Á dɛ̀ cɑ̃̀ńnɛ́ dìì mɔ̀nnì dɛ̀ ntú dɛ̀ɛ̀ wenni pɑ́íí. Dɛ̀ɛ̀ kó dimɑ̀ɑ̀ bo dɛ̀ tɔ̀ɔ́nnɛ̀ dɛ̀ ntú dɛ̀ɛ̀ wenni pɑ́íí. 30 A yóó mɛ mmíɛ́tɛ́ Anɔɔ nɛ̀ o bí kɛ́ bɛ̀ cɑ̃̀ńnɛ́ kɛ̀ bɛ̀ ntú ikuɔ́ nìùbɛ̀ kɛ́mpĩ́ n tɔ̃mmú.

31 Á nɑ́kɛ́ Isidɑyɛɛribɛ kɛ tú dɛ kó mɛkùɔ̀ ntú ikuɔ́ kɔ̃mɛ mmɛ, bɛ̀ yó mmɛ̀ pĩ̀ńnɛ̀ ikuɔ́ tɔ̃mmú mɑ́ɑ̀ ndi sɑ̃́ɑ̃̀ nɛ̀ bɛ̀ bo mbomɛ̀. 32 Di bɑ́ mmɛ̀ pe, òmɔù mɛ mbɑ́ɑ́ kɔɔrɛ o kɔ̃mɛ mɛ kóo botí. Mɛ̀ tu n kɔ̃mɛ mmɛ. 33 Kòò mɔù kɔɔrɛ o kɔ̃mɛ mɛ kóo botí, kòò mɔù mɛ̀ pe mbɛ̀ í cɑ̃̀ńnɛ́ wè n kuɔ́ tɔ̃mmú kpɛ́í, bɛ̀ɛ ò dènnɛ o kɔbɛ tĩ̀nnì miɛkɛ.

Bɛ̀ bo ndɔɔrinɛ̀ dɛ̀ ikuɔ́ kóo tùdɑ̀ɑ̀rí

34 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nyíɛ́ kɛ́nɑ́kɛ́ Mɔyiisi kɛ dɔ̀: Wɑɑ́ ntihúúntì tìì kó kufɔ̃ɔ̃ku nɑɑti tibotí tibotí, sitodɑ́sì kpɛti, onikísì kpɛti nɛ̀ kɑdibɑnúmmù kpɛti kɛ́wɑɑ́ nhɑ̃nsɑ̃́sì kpɛti kɛ̀ ti mmɑ̀. 35 Wèè pĩ ndɛ kó mutɔ̃mmú kòò tì kɔɔrɛnɛ̀ mukɔ́kúɔ́ kɛ̀ tì ntú n kpɛti kɛ wenni pɑ́íí. 36 Kɑ̀ɑ tì nɑ̀ɑ mmuyuo mbɛ̀ yó nyɔ́ɔ́rìmù n tou, n tɔu ĩ́ĩ́kú dɛ̀, n kɔ̀rìní dɛ̀ kɛ̀ ti mɑu. Dɛ kó tihúúntì yó ntú n kpɛti nti, kɛ̀ di yɛ̃́ ti kpɛ́í. 37 Òmɔù bɑ́ɑ́ kɔɔrɛ o kó tihúúntì mɛ botí. Tì yó ntú n kuɔ́ tɔ̃mmú mɑ́ɑ̀ kpɛti nti. 38 Kòò mɔù dɔ̀ɔ̀ ti botí kɛ bo nyo kufɔ̃ɔ̃ku, bɛ̀ɛ ò dènnɛ o kɔbɛ tĩ̀nnì.

31

Bɛ̀ yóó dɔɔ̀mɛ̀ mɛtɑummɛ̀ tou nɛ̀ di nɛntì

1 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nyíɛ́ kɛ́nɑ́kɛ́ Mɔyiisi kɛ dɔ̀: 2 Míì tɑ̃ɑ̃tɛ́ Bɛsɑdɛdi Uuri yɑɑ̀birɛ, Urii kó dɛbirɛ, Sudɑɑ nɑɑ̀mùnkù kou. 3 Koò duɔ́ mmɛciì kòò bo nyɛ̃́ dɛmɔu kɛ nɔ nkɛ dɛ̀ dɔ̀ɔ̀ri. 4 Kòò níí bo nɑ kɛ́keutɛ́ dɛ̀ɛ̀ mu nyí bo, kɛ́ dɛ̀ dɔ̀ɔ̀nɛ̀ mɛbiɛrimɛ, nɛ̀ mɛsɔɔ nnɛ̀ disɔɔwũɔ̃̀. 5 Kòò bo nnɔ kɛ cɛ́ú yɛtɑ̃́rɛ̀ kɛ yɛ̀ dɑ̀rì, kɛ nɔ nkɛ sɔ̃́ṹ idɛí kɛ nɔ ndɛmɔu. 6 Koò yìɛ́nɛ̀ Odiyɑbu Ayisɑmɑki birɛ Dɑnni nɑɑ̀mùnkù kou nɛ̀ bɛtɔbɛ̀ n duɔ́ mbɛ̀ mɛciì. Bɛɛ̀ yó ndɔɔri mutɔ̃mmú mumɔu n dɑ duɔ́ mmù. 7 Mùù tu mɛtɑummɛ̀ tou kɔ̃mu, n tɑummɛ̀ tɔu, nɛ̀ di yɑ̀ɑ̀kù nɛ̀ di nɛntì 8 nɛ̀ n tɑ́bùrì nɛ̀ o nɛntì, nɛ̀ tɛsɔɔfitíkɛ̀kɛ̀tɛ̀ nɛ̀ tɛ nɛntì nɛ̀ diwũɔ̃tɔ̀nnì bɛ yó ntuɔ̀ ndì tihúúntì, 9 nɛ̀ bɛ̀ yó tuɔ̀ ndì iwũɔ̃ nɛ̀ di nɛntì nɛ̀ disɔɔwũɔ̃̀ kó dibuu nɛ̀ di tɑ̀rì. 10 Ikuɔ́ kó tiyɑ̀ɑ̀tì Anɔɔ nɛ̀ o bí bɛ̀ yó ndɑɑti tì kɛ pĩ́ n kuɔ́ tɔ̃mmú. 11 Mɛcɑ̃́nnímɛ̀ kó mɛkùɔ̀ nnɛ̀ mɛteniɛ n tɑummɛ̀ tou kpɛ́í. Dɛndɛ kó dimɑ̀ɑ̀ bɛ̀ yó ntũ n dɑ bɛnkɛ mɛ̀ mmɛ kɛ́ dɛ̀ dɔ̀ɔ̀.

Bɛ̀ bo nyɛ̃́mɛ̀ tɛom̀pùtɛ̀ kó diyiè kpɛ́í

12 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nnɑ́kɛ́ Mɔyiisi kɛ dɔ̀: 13 Nɑ́kɛ́ Isidɑyɛɛribɛ kɛ̀ bɛ̀ nhompu tɛom̀pùtɛ̀ yiè. Dɛ kó diyiè yó ndò ndibɛnkɛ̀rì ndì, mí nnɛ̀ díndi ti cuokɛ̀, diì yó mbɛnkú míì di tɑ̃ɑ̃tɛ́mɛ̀ kɛ̀ di bo ntú n kɔbɛ. 14 Di nyɛ̃́ dɛ kó diyiè kpɛ́í nkɛ̀ dì ncɑ̃̀ɑ̃́, di níí bɑ́ɑ́ pĩ́ mmutɔ̃mmú dɛ kó diyiè. Kɛ̀ wèè pĩ mmutɔ̃mmú bɛ̀ɛ ò dènnɛ o kɔbɛ cuokɛ̀ kóò kùɔ. 15 Mutɔ̃mmú kó yɛwe bo yɛ̀kuɔ̀ ndi semɛ́nnì miɛkɛ. Diyiénnì tu n kpɛri ndi. Wèè pĩ mmutɔ̃mmú dɛ kó diyiè bɛ̀ɛ ò kùɔ. 16 Isidɑyɛɛribɛ nyɛ̃́ tɛom̀pùtɛ̀ kó diyiè kpɛ́í, kɛ̀ dì ntú ti kó mɛtɑummɛ̀ sɑ̃́ɑ̃̀. 17 Dɛ kó diyiè yó ndò dibɛnkɛ̀rì ndi mí nnɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ ti cuokɛ̀ kɛ bɛnkú n dɔ̀ɔ̀mɛ̀ kɛĩ́nkɛ̀ nɛ̀ kɛtenkɛ̀ yɛwe yɛ̀kuɔ̀ ndi kɛ om̀pɛ̀ diyiénnì.

18 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nnɑ́kɛ́ Mɔyiisi Sinɑii tɑ̃rì ĩ́nkɛ̀ kɛ́deè kóò duɔ́ ntitɑ̃́píɛ̀tì tìdɛ́tì kumɔ́mmɔnku kù wɑ̃̀ri tìì ĩ́nkɛ̀ kù kuɔ́.

ISIDAYƐƐRIBƐ TƆ̃̀TƐMƐ̀ MƐTAUMMƐ̀ KUYIE MBƐ̀ DƆ̀Ɔ̀NƐ̀MƐ̀

32

Bɛ̀ do mɑɑ́mɛ̀ fɛsɔɔmɑ́tìnɑ̀ɑ̀fɛ̀

1 Mɛm̀mɛ kɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ nsɔ̃́ mMɔyiisi í cɑ̃rikɛ kɛ bo cútɛ́ní ditɑ̃rì, kɛ̀ bɛ̀ɛ tíí nhAnɔɔ borɛ̀ kóò nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Ti í yɛ̃́ tìì tùɔ̀kɛní Mɔyiisi wèè ti dènnɛní Esibiti. Tí dɔɔ̀ kuyie nkùù yó nti ní. 2 Kɛ̀ Anɔɔ dɔ̀: Tɔ̃tɛ́nɛ̀ di pobɛ̀ tootɔ̃rɛ nɛ̀ di bí initidɑbí nɛ̀ initipobí kpɛyɛ kɛ́ n duɔ́.

3 Kɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ bɛmɔuu tɔ̃tɛ́ bɛ tootɔ̃rɛ kɛ́duɔ́ nhAnɔɔ. 4 Kòo yɛ̀ yìɛ̀ nkɛ́utɛ́ kɛ̀ dɛ̀ɛ nɑɑ́ nfɛsɔɔmɑ́tìnɑ̀ɑ̀fɛ̀. Kɛ̀ Isidɑyɛɛribɛɛ pĩɛ̃kɛ́ kɛ dɔ̀: Ntɛnɛ̀ ti kó kuyie nkùù ti dènnɛní Esibiti!

5 Kɛ̀ Anɔɔ mɑɑ́ diwũɔ̃tɔ̀nnì fɛ ììkɛ̀ kɛ́deè kɛ dɔ̀: Nɑnkɛ, ti ɑ̃nnɛ́ dibɑnni ti Yiɛ̀ nKuyie nkpɛ́í.

6 Kɛ̀ dɛ̀ɛ wentɛ́ dikṹnweńnì sɛ̀ì kɛ̀ bɛ̀ɛ kuɔ iwũɔ̃ kɛ́tuɔ ndiwũɔ̃tɔ̀nnì ĩ́nkɛ̀, kɛ́kuɔ itɛì mɛtɑummɛ̀ kpɛ́í, kɛ̀ bɛ̀ɛ kɑri kɛ́di kɛ́yɑ̃̀ mɛnɑɑ̀ nkɛ́ítɛ́ kɛ́nhɑu.

7 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nnɑ́kɛ́ Mɔyiisi ditɑ̃rì ĩ́nkɛ̀ kɛ dɔ̀: Cútɛ́ mɛcɑ̃ɑ̃, bɛnìtìbɛ̀ ɑ dènnɛní bɛ̀ Esibiti bɛ̀ dɔ̀ɔ̀ mɛyɛi ndiɛmɛ̀ mmɛ. 8 Bɛ̀ pɑ̃̀nkɛ bútínnɛ́mu kucɛ m bɛ̀ bɛnkɛ kù. Bɛ̀ dɔ̀ɔ̀ fɛsɔɔmɑ́tìnɑ̀ɑ̀fɛ̀ nfɛ kɛ ninku fɛ ììkɛ̀, kɛ fìé iwũɔ̃, kɛ nɑ́ɑ́ nkɛ tú: Isidɑyɛɛribɛ, ntɛnɛ̀ ti kó kuyie nkùù ti dènnɛní Esibiti. 9 Dɛ kó bɛnìtìbɛ̀ to yɛɛ̀ kpeńnì. 10 Yóu kɛ̀ m miɛkɛɛ bɛ̀ yɛ̀ kɛ̀ m bɛ̀ kùɔ, kɛ́ dɑ dɔɔ̀ kubotí diɛkù.

11 Kɛ̀ Mɔyiisii bɑ́ntɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nkɛ dɔ̀: N Yiɛ̀ bɑ nkpɛ́í mbo nte kɑ̀ɑ miɛkɛ yɛ̀ ɑ nìtìbɛ̀ ɑ bɛnkɛ bɛ̀ ɑ wɛ̃rímú nɛ̀ ɑ kpetì kɛ bɛ̀ dènnɛ Esibiti? 12 Kɑ̀ɑ bɛ̀ kùɔ Esibiti kɔbɛ yóó yĩ́ ɑ bɛ̀ dènnɛ nɛ̀ kɛmiɛkɛ nkɛ kɛ bo bɛ̀ kùɔ yɛtɑ̃rɛ̀ miɛkɛ kɛ́ bɛ̀ dèè, n Yiɛ̀ ḿbonkùnnɛ ɑ miɛkɛ kɛ́yóu ɑ bo bɛ̀ cɑ̀ɑ̀rɛ̀mɛ̀. 13 Dentɛní ɑ tɔ̃mbɛ̀ Abɑrɑhɑmmu nɛ̀ Isɑki nɛ̀ Sɑkɔbu bɛ kpɛ́í nhɑ do nɑ̀kɛ́ bɛ̀ kɛ dɔ̀: Míì bɛ́i nkɛ tú: M bo duɔ́ nkɛ̀ di botíi sṹṹ, kɛ̀ n di duɔ́ nkɛtenkɛ̀ n yɛ̃ n yóó di duɔ́ nkɛ̀, kɛ̀ dí nkɛ̀ te sɑ̃́ɑ̃̀.

14 Mɛm̀mɛ kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nyóu kù bo dɔɔ̀mɛ̀ ku nìtìbɛ̀ mɛyɛi nkù nɑ mbɛ̀ dɔ̀ɔ̀ mɛ̀.

15 Kɛ̀ Mɔyiisi ncutiní ditɑ̃rì kɛ tɔ titɑ̃́píɛ̀tì tìdɛ́tì kɛ̀ tì wɑ̃̀ri tipíìtì tidɛ́ Kuyie ntɑnnɔ̀. 16 Kuyie nkuù do dɔ̀ɔ̀ dɛ kó titɑ̃́píɛ̀tì kɛ́ tì wɑ̃̀ri nɛ̀ ku nɔ̀ùtɛ̀. 17 Kɛ̀ Sosuwee keè kutoweku kɛ́nɑ́kɛ́ Mɔyiisi kɛ dɔ̀: N yo dikpɑ̀nnì kó kutoweku Isidɑyɛɛribɛ kɑrì. 18 Kɛ̀ Mɔyiisi dɔ̀: Dɛ̀ í tú bɛ̀ nɑmɛ̀ bɛ dootitɔbɛ̀ kó kutoweku, yoo bɛ̀ dootitɔbɛ̀ bɛ̀ nɑmɛ̀ kɔku, dibɑnni kó iyiɛ nyi.

19 Bɛ̀ tɔ̀ɔ́nní dìì mɔ̀nnì Isidɑyɛɛribɛ kɑrì, kɛ̀ Mɔyiisii yɑ̀ fɛsɔɔmɑ́tìnɑ̀ɑ̀fɛ̀ kɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ ɑu, kòo miɛkɛɛ pɛikɛ mɛdiɛ̀ nkòo dootóo titɑ̃́píɛ̀tì ditɑ̃rì pɛ̃ri kɛ̀ tìi pɔntɛ pɔntɛ. 20 Kòo túótɛ́ fɛsɔɔmɑ́tìnɑ̀ɑ̀fɛ̀ kɛ́cɔ́u kɛ̀ dɛ̀ nsúɔ́ nkòo dɛ̀ nɑ̀ɑ kɛ́ɑ̃nnɛ́ mɛniɛ mmiɛkɛ kɛ́ bɛ̀ duɔ́ nkɛ̀ bɛ̀ɛ yɑ̃̀. 21 Kòo bekɛ Anɔɔ kɛ dɔ̀: Bɛnìtìbɛ̀ dɑ dɔ̀ɔ̀ bɑ kɑ̀ɑ bɛ̀ tɑnnɛ́ mɛyɛi ndiɛmɛ̀ miɛ mmiɛkɛ? 22 Kɛ̀ Anɔɔ dɔ̀: N dɑ bɑ́ɑ́mmu ɑ miɛkɛ bɑ́ɑ́ pɛikɛ, ɑ yɛ̃́mu ɑ mɔ́mmuɔ mbɛ nnìtìbɛ̀ nɔnnɛ̀mɛ̀ mɛyɛi. 23 Bɛ̀ kɔ̀tɛní m borɛ̀ ndɛ kɛ yĩ: Ti í yɛ̃́ tìì tùɔ̀kɛní Mɔyiisi wèè ti dènnɛní Esibiti. A ti dɔɔ̀ dɛ̀ɛ̀ yó ntú ti kó kuyie nkɛ ti ni. 24 Kɛ̀ m bɛ̀ bekɛ kɛ yĩ: Di we mmɔ̀kɛ mɛsɔɔ? Tɔ̃tɛ́nɛ̀ní di tootɔ̃rɛ kɛ́ n duɔ́. Kɛ̀ bɛ̀ n duɔ́ kɛ n yɛ̀ ɑ̃nnɛ́ muhɑ̃ɑ̃́ mmiɛkɛ kɛ̀ dɛ̀ nɑɑ́ fɛsɔɔmɑ́tìnɑ̀ɑ̀fɛ̀.

Kuyie mpotɛ́mɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ

25 Kɛ̀ Mɔyiisii bɑntɛ́ Isidɑyɛɛribɛ dɔ́mɛ̀ mɛyɛi, kɛ̀ Anɔɔ bɛ̀ yóu kɛ̀ bɛ̀ dɔ̀ɔ̀ri bɛ̀ dɔ́mɛ̀, kɛ yɑ́úkùnnɛ bɛmɑ́ɑ̀ bɛ dootitɔbɛ̀ ììkɛ̀. 26 Kɛ̀ Mɔyiisii kɔtɛ kɛ́cómmú Isidɑyɛɛribɛ kɑrì ììkɛ̀ kɛ́bɛ́i nkɛ dɔ̀: Bɛ̀ɛ̀ dɔ́ ti Yiɛ̀ nKuyie mbɛ̀ɛ kɔtɛní m borɛ̀.

Kɛ̀ Defii nɑɑ̀mùnkù kɔbɛɛ kɔtoo. 27 Kòo bɛ̀ nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Ntɛ ti Yiɛ̀ nKuyie nyIsidɑyɛɛribɛ tũ nkù tu mù: Bɑ́ wè wèe túótɛ́ o siè kɛ̀ dí ce ndi kɑrì tipíìtì timɔu, bɑ́ wè kòo kuɔ o tebitɛ, o nɛ́po, o cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kou.

28 Kɛ̀ Defiibɛɛ yie mMɔyiisi bɛ̀ nɑ̀kɛ́ tì, kɛ́kuɔ Isidɑyɛɛribɛ sikɔupísìtɑ̃ɑ̃ti (3000). 29 Kɛ̀ Mɔyiisii nɑ́kɛ́ Defiibɛ kɛ dɔ̀: Di duɔ́ ndimɑ́ɑ̀ ndi yíe Kuyie ntɔ̃mmú kpɛ́í, di í yetɛ di bo kuɔ̀mɛ̀ bɑ́ di bí mɔ́mmɔnyi yoo di tebìí. Ti Yiɛ̀ nKuyie ndí dɔɔ̀ mɛsɑ̀ɑ̀.

Mɔyiisi bɑ́ntɛ̀mɛ̀ Kuyie nyIsidɑyɛɛribɛ kpɛ́í

30 Kɛ̀ dɛ̀ɛ wentɛ́ kɛ̀ Mɔyiisii nɑ́kɛ́ Isidɑyɛɛribɛ kɛ dɔ̀: Di cɑ̀ɑ̀rɛ̀ kɛ̀ dɛ̀ dɛumu, n yóó wɛ̃tɛ kɛ́dekɛmu ditɑ̃rì ĩ́nkɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie mborɛ̀, kɛ́ kù bɑ́ntɛ̀ kɛ̀ kù bo yie nkù di cĩ́ɛ̃́.

31 Mɛm̀mɛ kɛ̀ Mɔyiisii wɛ̃tɛ ti Yiɛ̀ nKuyie mborɛ̀ kɛ́ kù nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Áú! N Yiɛ̀, dɛ kó bɛnìtìbɛ̀ cɑ̀ɑ̀rɛ̀mu mɛdiɛ̀, bɛ̀ dɔ̀ɔ̀ fɛsɔɔmɑ́tìnɑ̀ɑ̀fɛ̀ nfɛ. 32 N dɑ bɑ́ɑ́mmu cĩ́ɛ̃́ mbɛ, kɛ̀ mɛɛ̀ dɔkɛ, ɑ́ ũtɛ́ n yètìrì ɑ pɑ́tíri miɛkɛ. 33 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie ndɔ̀: Áɑ̀! N yóó ũtɛ́ bɛ̀ɛ̀ cɑ̀ɑ̀rɛ̀ bɛ kó yɛyètɛ̀ nyɛ m pɑ́tíri miɛkɛ. 34 Kɔtɛ kɛ́niitɛ́ n nìtìbɛ̀ n yɛ̃ nhɑ́ bɛ̀ kɔ̀tɛnɛ̀ kɛ̀, n tɔ̃nnì yó ndɑ bonɛ̀mu kɛ̀ m mɔ̀nnì tùɔ̀kɛ dìì yiè m bɛ̀ potɛ́ bɛ cɑ̀ɑ̀rɛ̀mɛ̀ kpɛ́í.

35 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie ḿpotɛ́ Isidɑyɛɛribɛ bɛ̀ duɔ́ nkɛ̀ Anɔɔ bɛ̀ dɔ̀ɔ̀ fɛ̀ɛ̀ sɔɔmɑ́tìnɑ̀ɑ̀fɛ̀ kpɛ́í.

33

Isidɑyɛɛribɛ wɑntimɛ̀ Kuyie mbo bɛ̀ cĩ̀ɛ̃́mmɛ̀

1 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nnɑ́kɛ́ Mɔyiisi kɛ dɔ̀: Ítɛ́nɛ̀ dɛborɛ̀ fɔ̃́ nnɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ ɑ dènnɛní bɛ̀ Esibiti, kɛ̀ dí kɔtɛ kɛtenkɛ̀ n do yɛ̃ n yóó duɔ́ nkɛ̀ Abɑrɑhɑmmu nɛ̀ Isɑki nɛ̀ Sɑkɔbu nɛ̀ bɛ yɑɑ̀bío. 2 M bo duɔ́ n tɔ̃nnì kɛ̀ dì ndi ni kɛ bɛtì Kɑnnɑhɑ̃ɑ̃ kɔbɛ, nɛ̀ Amɔriibɛ, nɛ̀ Itiibɛ, nɛ̀ Efiibɛ nɛ̀ Pedisiibɛ nɛ̀ Sebusiibɛ. 3 Kɛ̀ dí tɑ kɛtenkɛ̀ mɛnɑɑmiɛ̀ nnɛ̀ mɛcekùɔ̀ ndɛ̀ pũɔ̃̀ nkɛ̀, n nɛ́ í yó ndi nɛínɛ̀ m mɔ́mmuɔ, di to yɛɛ̀ kpeńnì, n yɑ̀ɑ̀ bo di kuɔ kucɛ kɛ́deè.

4 Kɛ̀ bɛ̀ɛ keè dɛ kó tinɑ́ɑǹtì kɛ̀ bɛ̀ yɛ̀mmɛ̀ɛ cɑɑ̀rɛ̀, òmɔù tɛ̃́nkɛ í ndɑ̀ɑ́tí kɛ bo nsɑ̃rì. 5 Ti Yiɛ̀ nKuyie ndo nɑ̀kɛ́mu Mɔyiisi kɛ dɔ̀: Nɑ́kɛ́ bɛ kɛ dɔ̀, bɛ to yɛɛ̀ kpeńnì, kɛ̀ m bɛ̀ nɛínɛ̀ n yɑ̀ɑ̀ bo bɛ̀ kùɔ kucɛ bɛmɔu dimɔ̀nnì dìmɑ́ɑ̀. Bɛ̀ɛ dɛitɛ bɛ sɑ̃tì kɛ n yɑ̀ n dò nkɛ́ bɛ̀ dɔ̀ɔ̀mɛ̀. 6 Kɛ̀ bɛ̀ nyiti Odɛbu bɑ́ Isidɑyɛɛribɛ tɛ̃́nkɛ í ɑ̃ bɛ sɑ̃tì.

Kuyie ntou

7 Kɛ̀ bɛ̀ bɑ̀tɛ́ dɛ̀ Mɔyiisii cónnɛ́ ti Yiɛ̀ nKuyie ntɑummɛ̀ tou kɛ̀ dì nciɛ́nnɛ̀ bɛ̀ bɑ̀tɛ́ dɛ̀ mɛsɑ̀ɑ̀, kɛ̀ bɛ̀ ndì yu kɛ tú: Kuyie ntɑummɛ̀ tou. Wèè dɔ́ kɛ́bɛ́innɛ̀ Kuyie nwèe yɛ̀nní bɛ̀ bɑ̀tɛ́ dɛ̀ kɛ́kɔtɛ Kuyie ntou borɛ̀. 8 Kɛ̀ Mɔyiisi ìtɛ́ kɛ bo tɑ Kuyie ntɑummɛ̀ tou, bɑ́ wè wèe ítɛ́ kɛ́cómmú o tou bòrì kɛ̀ bɛ̀ nwúó mMɔyiisi kòò yɑ̀ɑ tɑnnɛ̀ Kuyie ntɑummɛ̀ tou. 9 Kòò tɑ, diwɛtirìi kɔtɛní kɛ́kɑ̃ɑ̃́ nti Yiɛ̀ nKuyie ntɑummɛ̀ tou kó dibòrì kɛ̀ Mɔyiisi nnɑ́ɑ́nnɛ̀ Kuyie. 10 Kɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ yɑ̀ dìì mɔ̀nnì diwɛtirì, bɑ́ wè wèe nínkú kɛ́sĩ́nnɔ́ɔ kɛtenkɛ̀ o tou bòrì. 11 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nni nnɑ́ɑ́nnɛ̀ Mɔyiisi onìtì ɔ̃ nnɑ́ɑ́nnɛ̀mɛ̀ o nɛ́po. Kù dèè dìì mɔ̀nnì kɛ̀ Mɔyiisii wɛ̃tɛ bɛ̀ bɑ̀tɛ́ dɛ̀, kòo kóo tɔ̃ntì Sosuwee Nunni birɛ nkpɑɑ́ Kuyie ntou miɛkɛ.

Kuyie nnɛ̀ Mɔyiisi bɛ̀ nɑ̀ɑ́mmɛ̀

12 Kɛ̀ Mɔyiisi nɑ́kɛ́ ti Yiɛ̀ nKuyie nkɛ dɔ̀: N Yiɛ̀, fɔ̃́ɔ̃̀ yɛ̃ n niitɛ́ bɛ nnìtìbɛ̀, ɑ mɛ nyí m bɛnkɛ wèè bo n teennɛ̀. Fɔ̃́ɔ̃̀ mɛ mbɛ́i nkɛ tú: A yɛ̃́mu kɑ̀ɑ kó mɛsɑ̀ɑ̀ nni mbonɛ̀. 13 Kɑ̀ɑ kó mɛsɑ̀ɑ̀ mɛ̀nkɛ m bonɛ̀mu, m bɛnkɛ ɑmɑ́ɑ̀ kɛ̀ n dɑ yĩ́ɛ̃́tɛ́ weti weti, kɛ́mmɔkɛ ɑ kó mɛsɑ̀ɑ̀. A nyɛ̃́ bɛ nnìtìbɛ̀ tumɛ̀ ɑ kɔbɛ mbɛ. 14 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie ndɔ̀: N kɔroomu m mɔ́mmuɔ nhɑ bɑ́ nyĩɛ̃̀kù. 15 Kɛ̀ Mɔyiisi dɔ̀: Kɑ̀ɑ í kɔriní ɑ mɔ́mmuɔ nhɑ bɑ́ɑ́ yóu kɛ̀ ti ítɛ́ diɛ. 16 Kɑ̀ɑ í ti nɛínɛ̀ bɛ̀ bo yĩ́mɛ kɛ́bɑntɛ́ ɑ sɑ̀ɑ̀ nti bonɛ̀mɛ̀ mí nnɛ̀ ɑ kó bɛnìtìbɛ̀. A borimɛ ti cuokɛ̀ mɛɛ̀ yó nti yɑɑ̀tì tínti nɛ̀ ibotí tɛì kɛtenkɛ̀ ĩ́nkɛ̀. 17 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie ndɔ̀: N yóó dɔɔ̀mu ɑ bɛ́i ntì, n sɑ̀ɑ̀ ndɑ bonɛ̀mu kɛ yɛ̃́ míì dɑ tɑ̃ɑ̃tɛ́mɛ̀. 18 Kɛ̀ Mɔyiisi dɔ̀: M bɛnkɛ ɑ kpetì. 19 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie ndɔ̀: N yóó pɛ̃ɛ̃tɛ́mu ɑ borɛ̀ nɛ̀ n sɑ̀ɑ̀, n yóó dɑ nɑ́kɛ́mu n yètìrì. Nh ɔ̃ɔ̃ kuɔ́ mmɛsémmɛ̀ n dɔ́ kɛ́ mɛ̀ kuɔ́ nwènwe, kɛ́cĩ́ɛ̃́ n dɔ́ kɛ́cĩ́ɛ̃́ nwè. 20 Á nɛ́ í yóó yɑ̀ n yììkɛ̀, kɛ yɛ̃́ onìtì í yó n yɑ̀mɛ̀ kɛ́nfòù. 21 Dipèrì mɑrì bomu diɛ n tɑkɛ́, ɑ́ ncómmú di ĩ́nkɛ̀. 22 Kɛ̀ m pɛ̃nkɛ́ dìì mɔ̀nnì nɛ̀ n kpetì n yóó dɑ sɔnnɛ dipèrì fíè mmɛ̀ kɛ́ n dɑ kɑ̃nkɛ́ n nɔ̀ùtɛ̀ kɛ yɑ̀ɑ pɛ̃ɛ̃tɛ́nɛ̀. 23 Kɛ̀ m pɛ̃ɛ̃tɛ́ n dɛitɛ n nɔ̀ùtɛ̀ kɑ̀ɑ yɑ̀ n yĩ́nkɛ̀ kɛ yɛ̃́ onìtì í yóó nɑmɛ̀ kɛ́yɑ̀ n yììkɛ̀ kɛ́nfòù.

34

Mɔyiisi wɑ̃̀rimɛ̀ Kuyie nkuɔ́ titɑ̃́píɛ̀tì pɑ̀ntì ĩ́nkɛ̀

1 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nnɑ́kɛ́ Mɔyiisi kɛ dɔ̀: Cíɛ́kɛ́ titɑ̃́píɛ̀tì tìdɛ́tì kɛ̀ tì ndònnɛ̀ tiketitì ɑ pɔ̀ntɛ tì kɛ̀ n wɑ̃ri tinɑ́ɑǹtì n do wɑ̃̀ri tì tiketitì ĩ́nkɛ̀. 2 Bɑ́ɑ́tí nɑnkɛ dikṹnweńnì kɛ́dekɛní Sinɑii tɑ̃rì kɛ́ nni mbɑɑ. 3 Òmɔù bɑ́ɑ́ dɑ nɛinɛ̀ní, òmɔù mɛ m̀bɑ́ɑ́ dekɛ ditɑ̃rì kupíkù mɑkù. Inɑ̀ɑ̀kɛ nɛ̀ ipe mɛ m̀bɑ́ɑ́ dekɛní.

4 Kɛ̀ Mɔyiisi cíɛ́kɛ́ titɑ̃́píɛ̀tì tìdɛ́tì kɛ̀ tì ndònnɛ̀ tiketitì. Kòo pikɛ cutɛ dikṹnweńnì sɛ̀ì kɛ́dekɛ ditɑ̃rì Sinɑii, kɛ tɔ titɑ̃́píɛ̀tì tidɛ́. 5 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie ncútɛ́ní diwɛtirì miɛkɛ kɛ́cómmú Mɔyiisi tɑkɛ́. Kɛ̀ Mɔyiisii yú ku yètìrì. 6 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie mpɛ̃ɛ̃tɛ́ Mɔyiisi borɛ̀ kɛ bɛ́i nkɛ dɔ̀: Míì tu di Yiɛ̀ nKuyie nkɛ kuɔ̀ mmɛsémmɛ̀ kɛ cĩ́ɛ̃nko, kɛ m miɛkɛ boo, kɛ̀ n sɑ̀ɑ̀ ndɛu, kɛ̀ n dɔ̀ɔ̀ri m bɛ́i ntì. 7 Míì ɔ̃ɔ̃ dɔɔ̀ mɛsɑ̀ɑ̀ nhonìtì nɛ̀ o yɑɑ̀bío, tidɑpùntɔ̃ntì titɔ̃ntì tɛkɔupíítɛ̀ (1000). Nh ɔ̃ɔ̃ cĩ́ɛ̃́mmu onìtì o yɛi nnɛ̀ o cɑɑ̀rìmɛ̀ nɛ̀ o yetímɛ̀, m mɛ nhɔ̃ɔ̃ í nwúónko oyɛiwe kɛ dò nhò í cɑ̀ɑ̀rɛ̀ dɛ̀mɑrɛ̀ nh ɔ̃ɔ̃ potɛ́mu oyɛiwe nɛ̀ o yɑɑ̀bío tidɑpùntɔ̃ntì tìtɑ̃ɑ̃ti yoo tìnɑ̀ɑ̀.

8 Dɛ mɔ̀nnì kɛ̀ Mɔyiisii nínkóo kɛ́bɑ́ntɛ̀ Kuyie, 9 kɛ ítɛ́ní kɛ́bɛ́i nkɛ dɔ̀: N Yiɛ̀ nkɑ̀ɑ sɑ̀ɑ̀ m mɛ̀nkɛ m bonɛ̀mu n dɑ bɑ́ɑ́mmu ɑ́ nti nɛínɛ̀. N yɛ̃́mu kɛ dò mbɛ nnìtìbɛ̀ to kpeńnì, ɑ nɛ́ ti cĩ́ɛ̃́ nkɛ́ nti wúó nhɑ kɔbɛ.

Kuyie nwɛ̃̀tɛ kɛ tɑunnɛ̀mɛ̀ ku nìtìbɛ̀

10 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nnɑ́kɛ́ Mɔyiisi kɛ dɔ̀: N yóó di dɔɔ̀nɛ̀ mɛtɑummɛ̀ mmɛ. M bo dɔɔ̀ dɛ̀ ɑ nìtìbɛ̀ cuokɛ̀, dɛ̀ mu n yí buotɛ́ kɛtenkɛ̀ ĩ́nkɛ̀ yoo kubotí mɑkù miɛkɛ. Isidɑyɛɛribɛ yóó yɑ̀mu mutɔ̃mmú n yóó dɑ pĩ́nnɛ́ mù mù dɛumu.

11 Ntũnnɛ weti weti n di nɑ́ɑ́ ntì yíe, kɛ̀ m bɛti Kɑnnɑhɑ̃ɑ̃ kɔbɛ nɛ̀ Amɔriibɛ nɛ̀ Itiibɛ nɛ̀ Pedisiibɛ nɛ̀ Efiibɛ nɛ̀ Sebusiibɛ. 12 Dí ndɑkɛ kɛ bɑ́ɑ́ tɑunnɛ̀ dimɑ́ɑ̀ dɛ kó bɛnìtìbɛ̀ bɛ̀ yɑ̀ɑ̀ bo nɑɑ́ ndidíìntɑ̃́rì di kpɛ́í. 13 Dí puɔ mbɛ wũɔ̃tɔ̀rɛ̀ kɛ́u yɛtɑ̃́rɛ̀ bɛ̀ fìíkú yɛ̀ kɛ́kékɛ́ bɛ tewuó. 14 Di bɑ́ɑ́ fíé bɛ bɔkɛ̀, mí ndi Yiɛ̀ nKuyie n dɔ́ di ntũ mmí nwe m mɑ́ɑ̀. 15 Di bɑ́ɑ́ bɛ̀ mɔ̀ɔ̀tɛnɛ̀ mɛtɑummɛ̀ mɑmɛ̀, kɛ̀ di bɛ̀ tɑunnɛ̀ bɛ̀ yóó fíému yɛbɔkɛ̀ kɛ́ di yú kɛ̀ dí wɛ̃nnɛ́ kɛ́di, 16 Kɛ̀ dí túókɛ́ bɛ kó bɛsɑpɑ̀mbɛ̀ kɛ́puó ndi kó bɛdɑpɑ̀mbɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ɛ bɛ̀ tɑnnɛ́ mubɔɔféù miɛkɛ.

17 Di bɑ́ mmɑ́ɑ́tí yɛmɑ́tìbɔkɛ̀.

18 Dí níí bɑɑ́ mpɛ̃́ɛ̃̀ wèè í kɔɔrɛnɛ̀ mutie mùù muuti dɛ kó dibɑnni kɛ dɔ̀ yɛwe yɛ̀yiekɛ̀ n dì bennɛ́ yɛ̀ɛ̀ we dididɛ̀ì kóo tɑ̃̀nkù miɛkɛ di ncɑ́ɑ́ mpɛ̃́ɛ̃̀ wèè í kɔɔrɛnɛ̀ mutie mùù muuti, kɛ́ndò n di nɑ̀kɛ́mɛ̀ weè tɑ̃̀nkù miɛkɛ nkɛ di yɛ̀mɛ̀ Esibiti.

19 Di bí ìì tu Mpo i yó ntú n kɔbɛ mbɛ nɛ̀ di wũɔ̃ ketiyì ìì tu idɑɑì, inɑ̀ɑ̀kɛ nɛ̀ ipe nɛ̀ sibɔɔ́, dí ndɛ̀ nni duɔ̀. 20 Disɑ̃mmɑrímbii didɑɑrì ketirì di níí dì cèètɛnɛ̀ dipebii didɑɑrì, kɑ̀ɑ mɛ̀ nyí yóó di cèètɛ ɑ pitɛ́ di fɔ̃̀níí kɛ́kuɔ, kɛ nni ndonnɛ̀ di bí ìì tu Mpo.

Di níí bɑ́ nkɔrìní m borɛ̀ di nɔu sitetìsì.

21 Di níí pĩ́ mmutɔ̃mmú yɛwe yɛ̀kuɔ̀, diyiénnì yiè kɛ́om̀pɛ̀ bɑ́ mudɔ̀rìmù mɔ̀nnì, bɑ́ mudidɛ̀ì mɔ̀nnì.

22 Di níí ɑ̃nnɛ́ tidipɑ̀ntì kó dibɑnni kɛ́ɑ̃nnɛ́ dididɛ̀ì bɑnni dipɑɑ̀.

23 Di nìtìbɛ̀ níí kɔtɛní m borɛ̀ dibenni miɛkɛ kucɛ mɛ̀tɑ̃ɑ̃ti, mí ndi Yiɛ̀ nKuyie nyIsidɑyɛɛribɛ tũ nkù. 24 N yóó bɛtimu ibotí kɛ́pɛ̃kùnnɛ di tenkɛ̀, di kɔ̀tɛní dìì mɔ̀nnì m borɛ̀ dibenni miɛkɛ kucɛ mɛ̀tɑ̃ɑ̃ti, dɛ kó mɛfíè mmiɛkɛ òmɔù bɑ́ɑ́ cɔutɛ́ di tenkɛ̀.

25 Di bɑ́ɑ́ féútɛ́ fɛɔ̃̀fɛ̀ kɛ́wɛ̃nnɛ́nɛ̀ fɛ yĩ̀ĩ̀ mpɛ̃́ɛ̃̀ wèè í kɔɔrɛnɛ̀ mutie. Diyentɛ́bɑnni ɔ̃̀fɛ̀ kó imɑɑ mbɑ́ nkpɑɑ́ kɛ́tuɔkɛnɛ̀ dikṹnweńnì. 26 Di níí tɔní tidipɑ̀ntì mí ndi Yiɛ̀ nKuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ nɛ̀ yɛtebɛ ketiyɛ̀. Di níí bɑ́ɑ́ bénnɛ́nɛ̀ dibɔbii di yɔ̃ miɛ̀.

27 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nɑ́kɛ́ Mɔyiisi kɛ dɔ̀: Wɑ̃ri dɛ kó tinɑ́ɑǹtì tiì tu mí nnɛ̀ fɔ̃́ nnɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ ti kó mɛtɑummɛ̀ kũ̀nnì.

28 Kɛ̀ Mɔyiisi mbonɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nditɑ̃rì ĩ́nkɛ̀ kɛ dɔ̀ yɛwe sipísìnɑ̀ɑ̀ nɛ̀ dɛyènnɛ̀ sipísìnɑ̀ɑ̀, ò í di, ò mɛ nyí yɑ̃̀ mɛniɛ. Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nwɑ̃ri titɑ̃́píɛ̀tì tìdɛ́tì ĩ́nkɛ̀ ku tɑnnɔ̀ tɛpíítɛ̀.

Mɔyiisi cùtɛ́nímɛ̀ Sinɑii tɑ̃rì kucɛ mɛdɛ́rímmɛ̀

29 Kɛ̀ Mɔyiisi ncutiní Sinɑii tɑ̃rì kɛ tɔ Kuyie ntɑnnɔ̀ kó titɑ̃́píɛ̀tì tìdɛ́tì. Bɑ́ ò í yɛ̃́ kɛ dò nho ììkɛ̀ mìɛti ò do nɑ́ɑ́nnɛ̀ mɛ̀ɛ̀ kpɛ́í nKuyie. 30 Anɔɔ nɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ kɛ̀ bɛ̀ɛ yɑ̀ o ììkɛ̀ mìɛtimɛ̀ kɛ́yɔtɛ bɛ̀ bo ò tɔ̀ɔ́nnɛ̀mɛ̀. 31 Kɛ̀ Mɔyiisii yú Anɔɔ nɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ kó bɛkótíbɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ɛ kɔtɛní kòo mbɛ̀ nɑ̀ɑ́nnɛ̀. 32 Dɛ kó difɔ̃nkúò kɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ bɛmɔuu kɔtɛní kòo mbɛ̀ nɑ̀ɑ́ nti Yiɛ̀ nKuyie nhò duɔ́ ntì Sinɑii tɑ̃rì.

33 Mɔyiisi bɛ̀ nɑ̀kɛ́ dìì mɔ̀nnì kɛ dèè kɛ́kɑ̃ɑ̃́ nkuyɑ̀ɑ̀kù o ììkɛ̀. 34 Kòò tɑti dìì mɔ̀nnì ti Yiɛ̀ nKuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ wèe dɛitɛ kuyɑ̀ɑ̀kù. Kòò tɑ kɛ yɛ̀nní wè mbɛ̀ nɑ̀ɑ́ nKuyie nhò duɔ́ ntì. 35 Kɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ nwúó nho ììkɛ̀ mìɛtimɛ̀. Kòò bɛ̀ nɑ̀kɛ́ kɛ dèè wèe kɑ̃ɑ̃́ nkuyɑ̀ɑ̀kù kɛ́mbɑɑnɛ̀ ò bo wɛ̃tɛ kɛ́tɑmɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie mborɛ̀.

KUYIE NTAUMMƐ̀ TOU KÓ MUDƆƆ̀RÌMÙ

35

Diyiè yiénnì tumɛ̀ tɛom̀pùtɛ̀

1 Kɛ̀ Mɔyiisi tíí nyIsidɑyɛɛribɛ bɛmɔu kɛ́ bɛ̀ nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Ntɛnɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nni nduɔ́ ntì kɛ yɛ̃ ntí ntì tũ̀: 2 Yɛwe bo yɛ̀kuɔ̀ ndi semɛ́nnì miɛkɛ mutɔ̃mmú kpɛyɛ. Diyiénnì tu tɛom̀pùtɛ̀ ntɛ, kɛ tú ti Yiɛ̀ nKuyie nkpɛri. Wèè pĩ mmutɔ̃mmú dɛ kó diyiè bɛ̀ɛ ò kùɔ. 3 Bɑ́ kɛ̀ di borɛ̀ di bɑ́ɑ́ tɔtìnnɛ muhɑ̃ɑ̃́ ntɛom̀pùtɛ̀ yiè.

Isidɑyɛɛribɛ pɑ̃mmú yɛ̀ɛ̀ pɑ̃rɛ̀ Kuyie ntɑummɛ̀ tou kpɛ́í

4 Kɛ̀ Mɔyiisii sɔɔtɛ́ kɛ́nnɑ́ɑ́ nyIsidɑyɛɛribɛ ti Yiɛ̀ nKuyie nhò duɔ́ ntì kɛ tú: 5 Wèè yɛ̀mmɛ̀ dɔ́ wèe pɑ̃ nyɛpɑ̃rɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nyɛbotí yɛbotí, mɛsɔɔ nyoo ntimɑ́tì pɛ́ítì yoo disɔɔwũɔ̃̀, 6 nɛ̀ mupɑ̀ɑ̀kómmú mùù dò mmɛbèrìmɛ̀ nɛ̀ mùù dò nfɛtònfɛ̀ nɛ̀ mùù dò mmɛyĩ̀ĩ̀ nnɛ̀ mupɑ̀ɑ̀konkperímù nɛ̀ tibɔcìtì. 7 Tipedɑkɔ̃̀ntì wũɔ̃tì nɛ̀ tikɔ̃nkpetì nɛ̀ dɛtekperɛ̀ kó idɛí. 8 Fìtírɛ̀ kó mɛkùɔ̀ nnɛ̀ tihúúntì kɛ̀ bɛ̀ɛ kɔɔrɛnɛ̀ ikuɔ́ kó mɛkùɔ̀ nnɛ̀ tihúúntì bɛ̀ tùɔ̀ ntì. 9 Yɛtɑ̃́rɛ̀ yɛ̀ɛ̀ dò ndimɑntɔ̃nnì nɛ̀ yɛtɑ̃́sɑ̀ɑ̀yɛ̀ tɛyɛ̀ nɛ̀ dikɔutɛ́yɑɑ̀bòrì sɑ́m̀pɔ́rì nɛ̀ dicĩ̀ncĩ̀nkɔ̃̀nnì ikuɔ́ nìùtì kpɛ́í. 10 Kɛ̀ mɛciì nyɛmbɛ̀ɛ kɔtɛní bɛmɔu kɛ́dɔɔ̀ mutɔ̃mmú ti Yiɛ̀ nKuyie nyɛ̃ ntí dɔɔ̀ mù. 11 Mùù tu Kuyie ntou nɛ̀ di yɑ̀ɑ̀kù nɛ̀ di mɑmɑ́nnɛ̀ nɛ̀ di bòrɛ̀ kó idɛí nɛ̀ ticɑ́dɔɔti nɛ̀ yɛsɑ̃ǹkɛ̀ nɛ̀ yɛcɑubɛ. 12 Kuyie ntɔu nɛ̀ di pɑ̀ɑ̀ti nɛ̀ di pòkù nɛ̀ kuyɑɑ̀kpenkpetínkù. 13 Tɑ́bùrì nɛ̀ o pɑ̀ɑ̀ti nɛ̀ o nɛntì nɛ̀ pɛ̃́ɛ̃̀bɛ̀ bɛ̀ pɑ̃ bɛ̀ Kuyie. 14 Tɛfitíkɛ̀kɛ̀tɛ̀ nɛ̀ tɛ nɛntì nɛ̀ tɛ bɑkɛ nɛ̀ mɛkùɔ̀ mbɛ̀ yó ntɛ̀ tùɔ̀nnɛ̀ mɛ̀. 15 Diwũɔ̃tɔ̀nnì bɛ̀ yó ntuɔ̀ ndì tihúúntì nɛ̀ di pɑ̀ɑ̀ti nɛ̀ ikuɔ́ kó mɛkùɔ̀ nnɛ̀ tihúúntì bɛ̀ yó ntuɔ̀ ntì, nɛ̀ kuyɑɑ̀kpenkpetínkù. 16 Diwũɔ̃tɔ̀nnì bɛ̀ yó ntuɔ̀ ndì iwũɔ̃ nɛ̀ disɔɔwũɔ̃̀ kó tɛdìtɛ̀ nɛ̀ di kó ipɑ̀ɑ̀ti nɛ̀ di nɛntì nɛ̀ di buu nɛ̀ di tɑ̀rì. 17 Kudɑ̀nkù kó kuperí nɛ̀ ku kó yɛsɑ̃ǹkɛ̀ nɛ̀ yɛcɑubɛ nɛ̀ kudɑ̀nkù kó dibòrì kó kuyɑɑ̀kpenkpetínkù. 18 Kuyie ntɑummɛ̀ tou nɛ̀ kuperí dɛ kó yɛsɑ̃ǹkɛ̀ nɛ̀ yɛ wɛ̃ĩ, 19 nɛ̀ ikuɔ́ yɑ̀ɑ̀tì bɛ̀ bo mpĩ́nnɛ̀ tì Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ mutɔ̃mmú nɛ̀ ikuɔ́ yɑ̀ɑ̀tì Anɔɔ nɛ̀ o bí bɛ̀ yó ndɑɑti tì kɛ pĩ́nnɛ̀ Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ mutɔ̃mmú.

20 Kɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ bɛmɔuu ítɛ́ Mɔyiisi borɛ̀. 21 Dɛ kó difɔ̃nkúò bɛ̀ɛ̀ kó dimɑ̀ɑ̀ yɛ̀mmɛ̀ dɔ́ bɛ̀ bo pɑ̃mɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ ntɔuní bɛ pɑ̃rɛ̀ bɛ̀ pɑ̃ yɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie, nkɛ bo dɔɔ̀nɛ̀ ku tɑummɛ̀ tou, nɛ̀ tinɛntì bɛ̀ yó mpĩ́nnɛ̀ tì ku tɔ̃mmú nɛ̀ tikɔutɛ́yɑ̀ɑ̀tì. 22 Bɛnitidɑɑbɛ̀ nɛ̀ bɛnitipòbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ yɛ̀mmɛ̀ dɔ́ kɛ̀ bɛ̀ ntɔuní mɛsɔɔ nkó tisɑ̃tì tibotí tibotí: Yɛtootɔ̃rɛ nɛ̀ dɛmɑ́mɑ́nnɛ̀ nɛ̀ sipɑpɑ́heú nɛ̀ mɛfĩmmɛ kɛ dɛ̀ nkù pɑ̃ɑ̃. 23 Bɛ̀ɛ̀ mɔ̀kɛ tipecìtì tìì dò mmɛbèrìmɛ̀ nɛ̀ tìì dò nfɛtònfɛ̀ nɛ̀ tìì dò mmɛyĩ̀ĩ̀ nɛ̀ mupɑ̀ɑ̀konkperímù nɛ̀ tibɔcìtì nɛ̀ tikɔ̃nkpetì kɛ̀ bɛ̀ ndɛ̀ tɔuní. 24 Kɛ̀ bɛtɔbɛ̀ tɔuní timɑ́tì pɛ́ítì nɛ̀ disɔɔwũɔ̃̀ kɛ pɑ̃ɑ̃ nti Yiɛ̀ nKuyie. Bɛ̀ɛ̀ mɔ̀kɛ dɛtekperɛ̀ kó tidɑbɛɛtì kɛ̀ bɛ̀ ntì tɔuní kɛ bo dɔɔ̀nɛ̀ Kuyie ntou. 25 Bɛnitipòbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ nɔ nkɛ duɔ̀kù kɛ̀ bɛ̀ ntɔuní mupɑ̀ɑ̀konkperímù bɛ̀ dùɔ̀kù mù nɛ̀ mùù dùɔ̀kɛnɛ̀ tipecìtì tìì dò mmɛbèrìmɛ̀ nɛ̀ tìì dò mmɛyĩ̀ĩ̀ nnɛ̀ tìì dò nfɛtònfɛ̀. 26 Kɛ̀ bɛnitipòbɛ̀ tɔbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ nɔ nkɛ duɔ̀kù tibɔcìtì kɛ̀ bɛ̀ ntì dùɔ̀kù. 27 Kɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ kó bɛkótíbɛ̀ ntɔuní yɛ́tɑ̃́sɑ̀ɑ̀yɛ̀ yɛbotí yɛbotí yɛ̀ɛ̀ yóó dɑri tɛkɔutɛ́yɑɑ̀bòtɛ̀ nɛ̀ dicĩ̀ncĩ̀nkɔ̃̀nnì. 28 Kɛ tɔuní mɛkùɔ̀ mmɛ̀ɛ̀ cɔ́unkonɛ̀ fitírɛ̀ nɛ̀ ikuɔ́ kó mɛkùɔ̀ nnɛ̀ tihúúntì tìì tùɔ̀. 29 Isidɑyɛɛribɛ bɛmɔu bɛnitidɑɑbɛ̀ nɛ̀ bɛnitipòbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ yɛ̀mmɛ̀ dɔ́, kɛ̀ bɛ̀ ntɔuní bɛ pɑ̃rɛ̀ kɛ pɑ̃ɑ̃ nti Yiɛ̀ nKuyie, kɛ̀ bɛ̀ bo dɔɔ̀nɛ̀ ku tɔ̃mmú kù tì nɑ̀kɛ́mɛ̀ Mɔyiisi.

Bɛtisɑdiɛdi nɛ̀ Odiyɑbu bɛ̀ pĩ̀ḿmɛ̀ mutɔ̃mmú

30 Dɛ kó difɔ̃nkúò kɛ̀ Mɔyiisii nɑ́kɛ́ Isidɑyɛɛribɛ bɛmɔu kɛ dɔ̀: Ti Yiɛ̀ nKuyie nkuù tɑ̃ɑ̃tɛ́ Sudɑɑ nɑɑ̀mùnkù miɛkɛ Uuri kó dɛbirɛ Bɛsɑdɛdi. 31 Koò píɛ nku Yɑɑ́ nkoò duɔ́ mmɛciì nkòò yɛ̃́ mutɔ̃mmú mumɔu. 32 Kɛ ɔ̃ɔ̃ nɑ kɛ́keutɛ́ mɛciì, kɛ nɔ nkɛ mɑ́ɑ́tí mɛsɔɔ nnɛ̀ timɑ́tì pɛ́ítì nɛ̀ disɔɔwũɔ̃̀. 33 Kɛ nɔ nkɛ cɛ́ú yɛtɑ̃́sɑ̀ɑ̀yɛ̀ kɛ yɛ̀ dɑ̀rì ò yɛ̀ dɔ́nɛ̀ dɛ̀, kɛ nɔ nkɛ cɛ́ú idɛí. Ò do tú oyɑ́ntì nwe. 34 Kɛ̀ múnkɛ mɛ ndɔɔ̀ Dɑnni nɑɑ̀mùnkù kou Ayisɑmɑki birɛ Odiyɑbu kɛ̀ bɛ̀ nnɔ nkɛ bɛnkú bɛnìtìbɛ̀ mutɔ̃mmú. 35 Kuyie mbɛ̀ duɔ́mmu mɛciì nkɛ̀ bɛ̀ nɔ nkɛ cɛ́ú yɛtɑ̃́sɑ̀ɑ̀yɛ̀, kɛ nɔ nkɛ dɔɔri tifèntì, kɛ kpɛ̃nti mupɑ̀ɑ̀kómmú mùù dò mmɛbèrìmɛ̀, nɛ̀ mùù dò mmɛyĩ̀ĩ̀ nnɛ̀ mùù dò nfɛtònfɛ̀ nɛ̀ mupɑ̀ɑ̀konkperímù, kɛ nɔ nkɛ duɔ̀kù tiyɑ̀ɑ̀tì. Bɛ̀ do nɔmmu kɛ yɑ́ntí dɛmɔu botí.

36

1 Mɛm̀mɛ kɛ̀ Bɛtisɑdiɛdi nɛ̀ Odiyɑbu nɛ̀ bɛyɑ́ntìbɛ̀ tɔbɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nduɔ́ mbɛ̀ mɛciì nkɛ̀ bɛ̀ nɔ nkɛ yɑ́ntí, kɛ bo nɑ kɛ́dɔɔ̀ tikɔutɛ́nɛntì bɛ̀ yó mpĩ́nnɛ̀ tì ti Yiɛ̀ nKuyie n tou miɛkɛ mutɔ̃mmú kɛ́ntũ nKuyie ntì nɑ̀kɛ́mɛ̀ Mɔyiisi.

2 Kɛ̀ Mɔyiisii yú Bɛtisɑdiɛdi nɛ̀ Odiyɑbu nɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ tɔbɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nduɔ́ mbɛ̀ mɛciì nkɛ̀ bɛ̀ nɔ nkɛ yɑ́ntí, kɛ duɔ́ mbɛmɑ́ɑ̀ kɛ bo pĩ́ ndɛ kó mutɔ̃mmú. 3 Kòo bɛ̀ duɔ́ nyIsidɑyɛɛribɛ pɑ̃ɑ̃ nyɛ̀ɛ̀ pɑ̃rɛ̀, kɛ̀ bɛ̀ bo dɔɔ̀nɛ̀ Kuyie ntɑummɛ̀ tou. Bɑ́ dìì kṹnweńnì kɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ bɑɑ ntɔuní bɛ pɑ̃rɛ̀ bɛ̀ pɑ̃ yɛ̀ Kuyie. 4 Dɛ mɔ̀nnì bɛtɔ̃mbɛ̀ bɛmɔu bɛ̀ɛ̀ duɔ́ mbɛmɑ́ɑ̀ kɛ dɔɔri Kuyie ntɑummɛ̀ tou kɛ̀ bɛ̀ɛ kṹnnɛ́ bɛ tɔ̃mmú, kɛ́kɔtɛ Mɔyiisi borɛ̀ kóò nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: 5 Bɛnìtìbɛ̀ pɑ̃mmú yɛ̀ɛ̀ pɑ̃rɛ̀ sɑ̀nnɛ̀mu kɛ pɛ̃ɛ̃tɛ́ ketíkɛ ti bo dɔɔ̀nɛ̀mɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie ntɑummɛ̀ tou kù yɛ̃mmɛ̀. 6 Kɛ̀ Mɔyiisi pɑ̃̀nkɛɛ duɔ́ nkɛ̀ bɛ̀ɛ pĩɛ̃kɛ́ Isidɑyɛɛribɛ kɑrì kɛ dɔ̀: Onitidɔ̀ù yoo onitipòkù, òmɔù tɛ̃́nkɛ bɑ́ɑ́ pɑ̃ dɛ̀mɑrɛ̀ Kuyie ntou kpɛ́í. Dɛ mɔ̀nnì kɛ̀ bɛ̀ɛ yóu bɛ̀ bo mpɑ̃ɑ̃mmɛ̀. 7 Bɛ̀ do pɑ̃mu kɛ̀ dɛ̀ nsɑ̀nnɛ̀ bɛ̀ bo dɔɔ̀nɛ̀mɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie ntɑummɛ̀ tou kɛ́súɔ́.

Bɛ̀ dɔ̀ɔ̀mɛ̀ Kuyie ntɑummɛ̀ tou

8 Mɛm̀mɛ kɛ̀ bɛyɑ́ntìbɛ̀ mɔ́mmɔmbɛɛ dɔɔ̀ Kuyie ntou, kɛ́duɔkɛnɛ̀ mupɑ̀ɑ̀konkperímù tiyɑɑ̀yɔ́ntì tɛpíítɛ̀ tìì dò mmɛbèrìmɛ̀ nɛ̀ tìì dò mmɛyĩ̀ĩ̀ nnɛ̀ tìì dò nfɛtònfɛ̀, kɛ́ ti kpɛ̃ nkɛ̀ dɛ̀ ndò mbɛĩ́nkɛ̀mbɑ̀rìbɛ̀. 9 Kɛ̀ ti okùmɛ̀ ḿbo mɛ́tìrì tɛpíítɛ̀ nɛ̀ mɛ̀nɑ̀ɑ̀ kɛ̀ ti pɛ̃kùmɛ̀ ḿbo mɛ́tìrì mɛ̀dɛ́mɛ̀, kɛ̀ tì mmɑ̀ timɔu tɛpíítɛ̀ tɛntɛ. 10 Kɛ̀ bɛ̀ɛ tì tɑu ntìnùmmù tìnùmmù, 11 kɛ́cɑ́tínɛ́ tiketitì tìnùmmù mɑ̀nku iwɛ̃ĩ ìì dò mmɛbèrìmɛ̀ kɛ́ mɛ nyĩ́ titɛtì tìnùmmù. 12 Kɛ̀ dɛ kó iwɛ̃ĩ ḿbo sipísìnùmmù ku mpíkù nɛ̀ kutɛkù kɛ dò nyitɔbɛ̀. 13 Kɛ̀ bɛ̀ɛ dɔɔ̀ mɛsɔɔ nkó iyɑ́rí kɛ̀ ì ndò nyifɔ́dìnyɑ́rí ìì yó mpɛ̃ũnɛ̀ sipísìnùmmù kɛ̀ bɛ̀ɛ tɑunnɛ̀ dɛ kó tiyɑ̀ɑ̀tì kɛ̀ tìì nɑɑ́ nkùmɑ́ɑ̀.

14 Dɛ kó difɔ̃nkúò kɛ́duɔkɛnɛ̀ tibɔcìtì tiyɑɑ̀yɔ́ntì tɛpíítɛ̀ nɛ̀ kùmɑ́ɑ̀, dɛ kó kuyɑɑ̀dɛ́ríkù kuù yó nkɑ̃nkɛ́ Kuyie ntou. 15 Kɛ̀ dɛ kó tiyɑɑ̀yɔ́ntì okùmɛ̀ ḿbo mɛ́tìrì tɛpíítɛ̀ nɛ̀ mɛ̀nùmmù kɛ̀ ti pɛ̃kùmɛ̀ ḿbo mɛ́tìrì mɛ̀dɛ́ mɛ̀dɛ́. 16 Kɛ̀ bɛ̀ɛ ketɛ́ kɛ́tɑu ntìnùmmù kɛ́ mɛ nyĩ́ tisɔnti tikuɔ̀, 17 kɛ́cɑ́tínnɛ́ kuyɑ̀ɑ̀kù ketikù mɑkù kù tuutɛ́nɛ̀ dɛ̀ kutɛkù iwɛ̃ĩ sipísìnùmmù, kɛ́ mɛ nyĩ́ kutɛkù, 18 kɛ́dɔɔ̀ disɔɔwũɔ̃̀ kó iyɑ́rí sipísìnùmmù kɛ́sɛunnɛ̀ dɛ kó iwɛ̃ĩ kɛ̀ dɛ̀ɛ nɑɑ́ kuyɑ̀ɑ̀kù kùmɑ́ɑ̀. 19 Kɛ̀ bɛ̀ɛ nukú tipekɔ̃̀ntì kɛ́ tì cɛ̃kɛ́ kɛ̀ tìi wũɔ̃tɛ́ kɛ̀ bɛ̀ɛ dɑ́tínnɛ́ Kuyie ntɑummɛ̀ tou kɛ́ nɔ́ɔ́ kukɔ̃̀nkperíkù.

20 Kɛ̀ bɛ̀ɛ deè kɛ́dɔɔ̀ nKuyie ntou nɛ̀ dɛtekperɛ̀ kó tidɑbɛɛtì. 21 Bɑ́ kùù dɑbɛkù kɛ̀ ku okùmɛ̀ ḿbo mɛ́tìrì mɛ̀nùmmù, mɛpɛ̃kùmɛ̀ sɑ̃ntimɛ́tìrì sipísìyiekɛ̀ nɛ̀ mɛ̀nùmmù. 22 Bɑ́ kùù dɑbɛkù kɛ̀ kù mmɔkɛ mɛyɑ̀ɑ̀ mmɛ̀dɛ́mɛ̀ dɛ́mɛ̀ mɛ̀ɛ̀ yóó sɛunɛ̀ timɑ́tì pɛ́ítì kó yɛcɑubɛ. Kuyie ntɑummɛ̀ tou kó tidɑbɛɛtì timɔu do mɛ ndò. 23 Kɛ̀ bɛ̀ɛ dɔɔ̀ tidɑbɛɛtì sipísìdɛ́ tìì yó mbo diyiè yìɛ̀ní kɛ̀ kubɑkù cɑ̃̀nku bíɛ́kɛ̀. 24 Kɛ̀ bɛ̀ɛ dɔɔ̀ yɛmɑ́tìcɑubɛ sipísìnɑ̀ɑ̀ tidɑbɛɛtì yó ncómmú yɛ̀ɛ̀ ĩ́nkɛ̀, bɑ́ kùù dɑbɛkù yɛcɑubɛ yɛ̀dɛ́ɛ̀ yɛtɔ̃rɛ dò mmɛ̀ɛ̀ botí. 25 Kɛ̀ bɛ̀ɛ dɔɔ̀ tidɑbɛɛtì tɛtì sipísìdɛ́ tìì yó mbo kubɑkù yoú bíɛ́kɛ̀. 26 Yɛmɑ́tìcɑubɛ pɛ́íyɛ̀ sipísìnɑ̀ɑ̀ bɑ́ kùù dɑbɛkù yɛcɑubɛ yɛ̀dɛ́ɛ̀, 27 kɛ́dɔɔ̀ tidɑbɛɛtì tìkuɔ̀ tìì yó mbo dɛ kó ditou fitímɛ̀ dɛ̀ ììkɛ̀ bíɛ́kɛ̀. 28 Kɛ̀ titɛtì ncɑ̃́ɑ̃́ nkɛ bo tìdɛ́tì tìì bo ditou kentímɛ̀ mɛfitímɛ̀ dɛ ììkɛ̀ bíɛ́kɛ̀. 29 Kɛ̀ dɛ kó tidɑbɛɛtì ndɛ́tirìnɛ̀ titɔbɛ̀ kɛ̀ dɛ̀ sɑ̀nnɛ̀ kɛ́dekoo kɛ́mɑ́ɑ́ dɛ ĩ́nkɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ɛ tì pĩ́nnɛ́nɛ̀ mumɑ́mɑ́ɑ́. Ti do mɛ ndò ntidɛ́ ditou kentímɛ̀. 30 Kɛ̀ ditou fɔ̃nkúò bíɛ́kɛ̀ mmɔkɛ tidɑbɛɛtì tìni timɑ́tì pɛ́ítì kó yɛcɑubɛ tɛpíítɛ̀ nɛ̀ yɛ̀kuɔ̀ bɑ́ kùù dɑbɛkù yɛcɑubɛ yɛ̀dɛ́ɛ̀.

31 Kɛ̀ bɛ̀ɛ cíɛ́kɛ́ dɛtekperɛ̀ kó tidɑbɛɛtì ipɑ̀ɑ̀ti kɛ̀ ì mbo ìnùmmù bɑ́ kùù píkù, kɛ̀ ì bo mpĩ́ nKuyie ntɑummɛ̀ tou, 32 itɛyì ìnùmmù kupíkù tɛkù. Itɛì ìnùmmù dɛ ììkɛ̀ bíɛ́kɛ̀. 33 Kɛ̀ dɛ cuokɛ̀ kó kupɑ̃nníi tɔ̃nnɛ́ yɛsɑ̃ǹkɛ̀ cuokɛ̀ ku mmɑ̀nku nɛ̀ kutɛkù. 34 Kɛ̀ bɛ̀ɛ tì dɑ̀ri timɔu mɛsɔɔ ntidɑbɛɛtì nɛ̀ ipɑ̃nní kɛ́dɔɔ̀ dɛsɔɔmɑ́mɑ́nnɛ̀ ipɑ̃nní yó ntũɔ̃̀ dɛ̀ɛ̀ miɛkɛ.

35 Kɛ̀ bɛyɑ́ntìbɛ̀ɛ dɔɔ̀ kuyɑɑ̀kpenkpetínkù nɛ̀ mupɑ̀ɑ̀konkperímù nɛ̀ tipecìtì tìì dò mmɛbèrìmɛ̀ nɛ̀ tìì dò mmɛyĩ̀ĩ̀ nnɛ̀ tìì dò nfɛtònfɛ̀. Kɛ̀ bɛ̀ɛ kù kpɛ̃ ntifèntì kɛ̀ dɛ̀ ndò mbɛĩ́nkɛ̀mbɑ̀rìbɛ̀. 36 Kɛ̀ bɛ̀ɛ cíɛ́kɛ́ dɛtekperɛ̀ kó idɛí yɛsɑ̃ǹkɛ̀ yɛ̀nɑ̀ɑ̀, kɛ́ yɛ̀ dɑ̀ri mɛsɔɔ, nkɛ́ɑ̃nnɛ́ yɛbɑ̀kɛ̀ bɛ̀ níí yóó sɑɑ nyɛ̀ kuyɑ̀ɑ̀kù, kɛ́dɔɔ̀ yɛmɑ́tìcɑubɛ nɛ̀ timɑ́tì pɛ́ítì yɛsɑ̃ǹkɛ̀ yó ncómmú yɛ̀ɛ̀ ĩ́nkɛ̀.

37 Kɛ̀ bɛ̀ɛ dɔɔ̀ kuyɑɑ̀kpenkpetínkù kùù yó nkpetí ikuɔ́ dieku kɛ́ kù kpɛ̃ mmupɑ̀ɑ̀konkperímù nɛ̀ tipecìtì tìì dò mmɛbèrìmɛ̀, nɛ̀ tìì dò mmɛyĩ̀ĩ̀ nnɛ̀ tìì do nfɛtònfɛ̀. 38 Dɛ kó difɔ̃nkúò kɛ́dɔɔ̀ bɑ́ dìì sɑ̃ɑ̃̀ dibɑ̀ù nɛ̀ mɛyɑ̀ɑ̀ nɛ̀ idɛí pɑ̃́mpɑ̃́nníyì, kɛ́ dɛ̀ dɑ̀ri dɛmɔu mɛsɔɔ, nkɛ́dɔɔ̀nɛ̀ disɔɔwũɔ̃̀ kó yɛcɑubɛ yɛ̀nùmmù, bɑ́ dìì sɑ̃ɑ̃̀ di kó dicɑubii.

37

Bɛ̀ dɔ̀ɔ̀mɛ̀ Kuyie ntɑummɛ̀ tɔu

1 Dɛ kó difɔ̃nkúò kɛ̀ Bɛtisɑdiɛdii dɔɔ̀ Kuyie ntɑummɛ̀ tɔu kɛ́ dì dɔ̀ɔ̀nɛ̀ dɛtekperɛ̀ kó tidɑbɛɛtì, kɛ̀ di okùmɛ̀ ḿbo mɛ́tìrì òmɑ́ɑ̀ nɛ̀ sɑ̃ntimɛ́tìrì sipísìdɛ́ nɛ̀ mɛ̀nùmmù, mɛpɛ̃kùmɛ̀ sɑ̃ntimɛ́tìrì sipísìyiekɛ̀ nɛ̀ mɛ̀nùmmù, di cómmɛ̀ sɑ̃ntimɛ́tìrì sipísìyiekɛ̀ nɛ̀ mɛ̀nùmmù. 2 Kɛ̀ bɛ̀ɛ di dɑ̀ri mɛsɔɔ ndi ĩ́nkɛ̀ nɛ̀ di miɛkɛ kɛ́ dì kpɛ̃ mmɛsɔɔ ndi ĩ́nkɛ̀ kɛ́fitɛ́, 3 kɛ́dɔɔ̀ dɛsɔɔmɑ́mɑ́nnɛ̀ dɛ̀nɑ̀ɑ̀, bɑ́ kùù mɑ̀nku mùmɑ́ɑ̀. 4 Kòo cíɛ́kɛ́ dɛtekperɛ̀ kó tidɑbɛɛtì ipɑ̀ɑ̀ti kɛ́ ì dɑ̀ri mɛsɔɔ, 5 kɛ́ ì tɔ̃nnɛ́ di píìtì kɛ bo ndì tɔunɛ̀.

6 Ò dèè mɛmmɛ kɛ́dɔɔ̀ tɛ pòkù nɛ̀ mɛsɔɔ mmɑ́ɑ̀ kɛ̀ ku okùmɛ̀ ḿbo mɛ́tìrì òmɑ́ɑ̀ nɛ̀ sɑ̃ntimɛ́tìrì sipísìdɛ́ nɛ̀ mɛ̀nùmmù, kɛ̀ ku pɛ̃kùmɛ̀ ḿbo sɑ̃ntimɛ́tìrì sipísìyiekɛ̀ nɛ̀ mɛ̀nùmmù, 7 kɛ́ kù dɔɔ̀nɛ̀ mɛsɔɔ mmɑ́ɑ̀ kɛ́dɔɔ̀ tifèntì tìdɛ́tì ku ĩ́nkɛ̀ kɛ̀ tì ndò mbɛĩ́nkɛ̀mbɑ̀rìbɛ̀ kɛ cómmú mɛtɑummɛ̀ tɔu píìtì tidɛ́. 8 Kɛ̀ ku nfènkù ḿbo ku mpíkù kutɛkù kupíkù tɛkù, kɛ̀ tì nwɛ̃ nkɛ dì tɑunɛ̀, 9 kɛ cómmú kɛ wetí titɔbɛ̀, kɛ̀ ti ììkɛ̀ co ditɔu, kɛ̀ ti fìɛ̀ti dì dìɛ́kɛ́.

Bɛ̀ dɔ̀ɔ̀mɛ̀ tɑ́bùrì bɛ̀ yó ndɑkù dɛ̀ pɛ̃́ɛ̃̀bɛ̀ bɛ̀ pɑ̃ɑ̃ mbɛ̀ Kuyie

10 Dɛ kó difɔ̃nkúò kɛ́dɔɔ̀ tɑ́bùrì nɛ̀ dɛtekperɛ̀ kó tidɑbɛɛtì, kòo okùmɛ̀ ḿbo mɛ́tìrì òmɑ́ɑ̀, mɛpɛ̃kùmɛ̀ mɛ́tìrì kó dikéè, mɛcómmɛ̀ sɑ̃ntimɛ́tìrì sipísìyiekɛ̀ nɛ̀ mɛ̀nùmmù. 11 Kòo ò dɑ̀ri mɛsɔɔ nsɑ̀ɑ̀mɛ̀, kòo mmɔkɛ kukɑ̃kú kɛ́fitɛ́, kɛ̀ bɛ̀ɛ kù kpɛ̃̀ mmɛsɔɔ, 12 kɛ́dɔɔ̀ kudɑbɛkù kɛ̀ kù pɛ̃kùmɛ̀ mmɑ̀nnɛ̀ tɛnɔ̀ùtɛ̀ kɔ̃mɛ kɛ́fii nyi mɑ̀nkɛ ìnɑ̀ɑ̀ kɛ́ kù kpɛ̃ mmɛsɔɔ nkɛ́fitɛ́. 13 Kòo dɔɔ̀ dɛsɔɔmɑ́mɑ́nnɛ̀ dɛ̀nɑ̀ɑ̀ kɛ́tɔ̃nnɛ́ i mɑ̀nkɛ ìnɑ̀ɑ̀ tɑ́bùrì tuutɛ́ ndɛ̀ o tɑ̀ɑ̀kɛ. 14 Kɛ̀ dɛ̀ ntɔ́kɛ́nɛ̀ kudɔú bɛ̀ fìí nkù kɛ̀ bɛ̀ɛ tɔ̃nnɛ́ ipɑ̀ɑ̀ti bɛ̀ yó nhò tɔunɛ̀ ì. 15 Kòo cíɛ́kɛ́ dɛtekperɛ̀ kó tidɑbɛɛtì ipɑ̀ɑ̀ti, kɛ́ ì dɑ̀ri mɛsɔɔ mbɛ̀ yó ntɔunɛ̀ ì tɑ́bùrì, 16 kɛ́dɔɔ̀ yɛbɔ kɛ́ĩ́nnɛ́ tɑ́bùrì ĩ́nkɛ̀ nɛ̀ ibòòkɛ nɛ̀ icuutí nɛ̀ sibúkúsí bɛ̀ níí yóó míɛ́tɛ́nɛ̀ dɛ̀. Kɛ̀ bɛ̀ɛ dɛ̀ dɔ̀ɔ̀nɛ̀ dɛmɔu mɛsɔɔ nsɑ̀ɑ̀mɛ̀.

Bɛ̀ dɔ̀ɔ̀mɛ̀ tɛsɔɔfitíkɛ̀kɛ̀tɛ̀

17 Dɛ kó difɔ̃nkúò kɛ̀ bɛ̀ɛ dɔɔ̀ tɛsɔɔfitíkɛ̀kɛ̀tɛ̀ nɛ̀ mɛsɔɔ nsɑ̀ɑ̀mɛ̀, kɛ́ tɛ̀ utɛ́ kɛ̀ tɛ̀ nwɛ̃ ntimɑ́tì tìmɑ́ɑ̀, tɛ̀ tɑ̀rì nɛ̀ tɛ bɑ̀kɛ̀ nɛ̀ tɛ tòkɛ̀ nɛ̀ tɛ kɛ̀kɛ̀ɛ nɛ̀ dɛ̀ɛ̀ dò mmutepóó. 18 Kɛ̀ tɛ cuokɛ̀ kó kudɔú ḿbo kɛ̀ ibɑkɛ bo ku mpíkù ìtɑ̃ɑ̃ti, kutɛkù ìtɑ̃ɑ̃ti. 19 Bɑ́ kùù bɑ̀ku kɛ̀ kù mɔ̀kɛ yɛtòkɛ̀ yɛ̀tɑ̃ɑ̃ti kɛ̀ yɛ̀ dònnɛ̀ mutie bɛ̀ tu mù ɑmɑndíè kó mupóó. 20 Kɛ̀ dɛ̀ cuokɛ̀ kó kudɔú mɔkɛ yɛtòkɛ̀ yɛ̀nɑ̀ɑ̀ kù tuutɛ́nɛ̀ dɛ̀ ibɑkɛ, kɛ̀ yɛ̀ dònnɛ̀ mutie bɛ̀ tu mù ɑmɑndíè mu kó mùpóó. 21 Dɛ kó ibɑ̀kɛ ku mpíkù ìtɑ̃ɑ̃ti kutɛkù ìtɑ̃ɑ̃ti tuutɛ́nɛ̀ dɛ̀, dɛ cuokɛ̀ kó kudɔú kɛ̀ dɛ̀ mɔ̀kɛ yɛtòkɛ̀. 22 Yɛtòkɛ̀ nɛ̀ ibɑkɛ kɛ̀ dɛ̀ wɛ̃ nkɛ tú mɛsɔɔ nsɑ̀ɑ̀mɛ̀ mɑ́ɑ̀ bɛ̀ yìɛmmɛ̀ kɛ utɛ́. 23 Kɛ̀ bɛ̀ɛ dɔɔ̀ sikɛ̀kɛ̀ɛ kɛ̀ sì ḿbo sìyiekɛ̀ nɛ̀ tinɛntì tɛtì: Ihɑɑkɛ́ nɛ̀ dɛ̀ɛ̀ yó nkounɛ̀ mutɑ́pɛí. Dɛmɔu kɛ̀ dɛ̀ ntú mɛsɔɔ nsɑ̀ɑ̀mɛ̀. 24 Bɛ̀ do dɔ̀ɔ̀nɛ̀ mɛ̀ɛ̀ sɔɔ ntɛfitíkɛ̀kɛ̀tɛ̀ nɛ̀ tɛ nɛntì, mɛ cɛ̃́ɛ̃́kù do bo cìdóòbɛ̀ sipísìtɑ̃ɑ̃ti ndi, mɛsɔɔ nsɑ̀ɑ̀mɛ̀ mɑ́ɑ̀.

Bɛ̀ dɔ̀ɔ̀mɛ̀ diwũɔ̃tɔ̀nnì bɛ̀ yó ntuɔ̀ ndìì ĩ́nkɛ̀ tihúúntì

25 Dɛ kó difɔ̃nkúò kòo dɔɔ̀ diwũɔ̃tɔ̀nnì bɛ̀ yó ntuɔ̀ ndɛ̀ tihúúntì kɛ́ dì dɔ̀ɔ̀nɛ̀ dɛtekperɛ̀ kó tidɑbɛɛtì, kɛ̀ di okùmɛ̀ ḿbo mɛ́tìrì kó dikéè, mɛpɛ̃kùmɛ̀ mɛ́tìrì kó dikéè. Dì do mɑ̀mu tipíìtì tinɑ̀ɑ̀, mɛcómmɛ̀ mɛ́tìrì òmɑ́ɑ̀. Kɛ̀ bɛ̀ɛ dì ɑ̃nnɛ́ yɛbɑ̀kɛ̀ kɛ̀ yɛ̀ ndì tɑunɛ̀. 26 Kɛ̀ bɛ̀ɛ dì dɑ̀ri mɛsɔɔ nkɛ́fítɛ́ di píìtì timɔu, di ĩ́nkɛ̀ nɛ̀ di miɛkɛ nɛ̀ di bìɛ̀ nkɛ́ dì kpɛ̃ mmɛsɔɔ nkɛ́fítɛ́ nɛ̀ di bɑ̀kɛ̀. 27 Kɛ̀ bɛ̀ɛ dɔɔ̀ dɛsɔɔmɑ́mɑ́nnɛ̀ dɛ̀dɛ́rɛ̀ kɛ dì tɔ̃nnɛ́ di píìtì, kukɑ̃kú bɛ̀ kpɛ̃̀ nkù kó difũ̀ɔ̃̀ kɛ́ dɛ̀ tɔ̃nnɛ́ ìdɛ́ì kɛ bo ndi tɔunɛ̀, 28 kɛ́cíɛ́kɛ́ dɛtekperɛ̀ kó tidɑbɛɛtì ipɑ̀ɑ̀ti ìdɛ́ì kɛ́ ì dɑ̀ri mɛsɔɔ.

29 Bɛ̀ɛ̀ dɔ̀ɔ̀ri tihúúntì kɛ̀ bɛ̀ɛ dɔɔ̀ ikuɔ́ kó mɛkùɔ̀ nnɛ̀ tihúúntì tìì fɔ̃ɔ̃ku nɑɑti bɛ̀ yó ntuɔ̀ ntì diwũɔ̃tɔ̀nnì ĩ́nkɛ̀.

38

Bɛ̀ dɔ̀ɔ̀mɛ̀ diwũɔ̃tɔ̀nnì bɛ̀ yó nfeu dìì ĩ́nkɛ̀ iwũɔ̃ nɛ̀ dɛ kó kunɑnkú

1 Dɛ kó difɔ̃nkúò kɛ̀ Bɛtisɑdiɛdii dɔɔ̀ diwũɔ̃tɔ̀nnì bɛ̀ yó ntuɔ̀ ndìì ĩ́nkɛ̀ iwũɔ̃ bɛ̀ feu ì Kuyie, kɛ́ dì dɔ̀ɔ̀nɛ̀ dɛtekperɛ̀ kó tidɑbɛɛtì, kɛ̀ di okùmɛ̀ ḿbo mɛ́tìrì mɛ̀dɛ́mɛ̀ nɛ̀ dikéè, kɛ̀ di pɛ̃kùmɛ̀ mmɛ mbo, dì do mɑmu di píìtì tinɑ̀ɑ̀. Kɛ̀ di cómmɛ̀ ḿbo mɛ́tìrì òmɑ́ɑ̀ nɛ̀ dikéè. 2 Kɛ̀ bɛ̀ɛ dɔɔ̀ bɑ́ kùù mɑ̀nku dɛ ĩ́nkɛ̀ kɔku bɑ́ kù dibɑ̀ù kɛ̀ yɛ̀ ntɑunɛ̀ diwũɔ̃tɔ̀nnì kɛ wɛ̃ ntimɑ́tì tìmɑ́ɑ̀ kɛ̀ bɛ̀ɛ yɛ̀ dɑ̀ri disɔɔwũɔ̃̀. 3 Kòo deè kɛ́dɔɔ̀ dɛ kó titɔ̃nnɛntì tibotí tibotí: Yɛbɔ nɛ̀ tikɑ̃penti nɛ̀ yɛbɔ diɛyɛ̀ nɛ̀ simɑ́tìkũmpeé yɛnìì nkpɛsi nɛ̀ tikɑ̀dɑ̀ɑ̀buuti. Dɛmɔu kɛ̀ bɛ̀ɛ dɛ̀ dɔ̀ɔ̀nɛ̀ disɔɔwũɔ̃̀. 4 Kɛ̀ bɛ̀ɛ dɔɔ̀ disɔɔwũɔ̃̀ kó tɛdìtɛ̀ kɛ̀ tɛ̀ pɑ̃̀ńnɛ́ diwũɔ̃tɔ̀nnì cuokɛ̀, fɛkpɛ̃ntìfɛ̀ fũ̀ɔ̃̀, 5 kɛ́dɔɔ̀ dɛmɑ́mɑ́nnɛ̀ dɛ̀nɑ̀ɑ̀ kɛ́cɑ́tínnɛ́ tɛdìtɛ̀ mɑ̀nkɛ ìnɑ̀ɑ̀ bɛ̀ yó ntũɔ̃̀ dɛ̀ ipɑ̀ɑ̀ti. 6 Kɛ̀ bɛ̀ɛ cíɛ́kɛ́ idɛí nɛ̀ dɛtekperɛ̀ kó tidɑbɛɛtì kɛ́ ì dɑ̀ri disɔɔwũɔ̃̀, 7 bɛ̀ níí yóó tɔ̃nnɛ́ ì diwũɔ̃tɔ̀nnì píìtì kɛ́nɑ kɛ́ dì tùótɛ́. Bɛ̀ do dì dɔ̀ɔ̀nɛ̀ tidɑbɛɛtì nti kɛ̀ mɛfíè nni mbo di miɛkɛ.

8 Kɛ̀ bɛ̀ɛ dɔɔ̀ disɔɔwũɔ̃̀ kó dibuu nɛ̀ di kó ditɑ̀rì kɛ̀ dì ntú bɛnitipòbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ do ɔ̃ mbo Kuyie ntou bòrì bɛ kó tɛ̀wéìtɛ̀.

Bɛ̀ cɛ̃̀ɛ̃̀tɛmɛ̀ mɛtɑummɛ̀ tou tiyɑ̀ɑ̀tì

9 Dɛ kó difɔ̃nkúò kòo dɔɔ̀ kuyɑ̀ɑ̀kù nɛ̀ mupɑ̀ɑ̀konkperímù kɛ́fii nKuyie ntɑummɛ̀ tou difɔ̃nkúò kubɑkù cɑ̃̀nku bíɛ́kɛ̀. Kɛ̀ ku okùmɛ̀ ḿbo mɛ́tìrì sipísìnùmmù, 10 kɛ́ kù pìtínnɛ́ ipɑ̀ɑ̀ti sipísìdɛ́ dɛ kó ipɑ̀ɑ̀ti nɛ̀ yɛcɑubɛ yɛ̀ɛ̀ ì tɔ, kɛ̀ dɛ̀ tu disɔɔwũɔ̃̀. Dɛ kó ipɑ̀ɑ̀ti kó yɛbɑ̀kɛ̀ nɛ̀ ipɑ̀ɑ̀ti ìì pɑ̃̀ḿmú kɛ̀ dɛ̀ tu timɑ́tì pɛ́ítì. 11 Kɛ̀ kubɑkù cɑ̃̀nku bíɛ́kɛ̀ kpɛrɛ mɛ ndò. Kɛ̀ dɛ̀ okùmɛ̀ mɛ mmɑ, kɛ bɑɑ cɑ́ɑ́tí mɛɛ̀ botí. 12 Kɛ̀ diyiè tɑɑ̀ kɛ̀ɛ̀ bíɛ́kɛ̀ kpɛrɛ mɛ ndò, kɛ̀ dɛ kó mɛokùmɛ̀ ḿbo mɛ́tìrì sipísìdɛ́ nɛ̀ mɛ̀nùmmù, kɛ̀ bɑɑ píítí mɛɛ̀ botí, kɛ̀ dɛ kó idɛí bo tɛpíítɛ̀ nɛ̀ yɛcɑubɛ tɛpíítɛ̀. 13 Diyiè yìɛ̀ní kɛ̀ɛ̀ bíɛ́kɛ̀ dibòrì bo kùù píkù kɛ̀ ku pɛ̃kùmɛ̀ múnkɛ ḿbo mɛ́tìrì sipísìdɛ́ nɛ̀ mɛ̀nùmmù. 14-15 Dibòrì píìtì tidɛ́ bɑ́ kùù píkù kɛ̀ kuyɑ̀ɑ̀kù okùmɛ̀ ḿbo mɛ́tìrì mɛ̀yiekɛ̀ nɛ̀ dikéè. Bɑ́ kùù píkù ipɑ̀ɑ̀ti ìtɑ̃ɑ̃ti nɛ̀ yɛcɑubɛ yɛ̀tɑ̃ɑ̃ti.

16 Dɛ kó kuyɑ̀ɑ̀kù kumɔu bɛ̀ fii nkù Kuyie ntɑummɛ̀ tou, kù do tú kùù dùɔ̀kɛnɛ̀ kùnku mupɑ̀ɑ̀konkperímù. 17 Dɛ kó idɛí kó yɛcɑubɛ do tú disɔɔwũɔ̃̀ ndi, yɛbɑ̀kɛ̀ nɛ̀ idɛí ìì pɑ̃̀ḿmú kɛ̀ dɛ̀ tu timɑ́tì pɛ́ítì kɛ tuutɛ́nɛ̀ ìì pɑ̃̀ḿmú. 18 Kɛ̀ bɛyɑ́ntìbɛ̀ɛ kpɛ̃ nkuyɑɑ̀kpenkpetínkù mupɑ̀ɑ̀konkperímù mùù dò mmɛbèrìmɛ̀ nɛ̀ mùù dò mɛyĩ̀ĩ̀ nnɛ̀ mùù dò nfɛtònfɛ̀. Kɛ̀ ku okùmɛ̀ ḿbo mɛ́tìrì tɛpíítɛ̀, mɛcómmɛ̀ mɛ́tìrì mɛ̀dɛ́mɛ̀ nɛ̀ dikéè. Kɛ̀ ku pɛ̃kùmɛ̀ mɑ̀nnɛ̀ kuyɑ̀ɑ̀kù kùù fitɛ́ Kuyie ntɑummɛ̀ tou. 19 Kɛ̀ kù mpíítí yɛsɑ̃ǹkɛ̀ yɛ̀nɑ̀ɑ̀ kɛ̀ yɛ̀ còḿmú yɛcɑubɛ yɛ̀nɑ̀ɑ̀ ĩ́nkɛ̀, dɛmɔu kɛ̀ dɛ̀ tu disɔɔwũɔ̃̀, kɛ̀ yɛbɑ̀kɛ̀ tu timɑ́tì pɛ́ítì, yɛ yɑtimɛ̀, nɛ̀ idɛí ìì pɑ̃̀ḿmú kɛ ì dɑ̀ri timɑ́tì pɛ́ítì. 20 Idɛí bɛ̀ fii nyì Kuyie ntou nɛ̀ dɛ kó kudɑ̀nkù kɛ̀ dɛ̀ tu disɔɔwũɔ̃̀.

Bɛ̀ bɑ̀tɛmɛ̀ tinɛntì bɛ̀ dɔ̀ɔ̀nɛ̀ tì Kuyie ntɑummɛ̀ tou

21 Ntɛ bɛ̀ do dɔ̀ɔ̀nɛ̀ tìì nɛntì Kuyie ntɑummɛ̀ tou tì mɑ̀mɛ̀: Ikuɔ́ nɛntì do bo dìì miɛkɛ. Mɔyiisi weè do duɔ́ nkɛ̀ Kuyie nkuɔ́ nìùtì Anɔɔ birɛ Itɑmɑɑ nɛ̀ Defiibɛ kɛ̀ bɛ̀ɛ kɑɑ ndɛ kó tinɛntì. 22 Sudɑɑ nɑɑ̀mùnkù kou Uu yɑɑ̀birɛ Uuri kó dɛbirɛ Bɛtisɑdiɛdi, weè do pĩ́ mmutɔ̃mmú mumɔu kɛ́ndònnɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie ndo mù duɔ́mmɛ̀ Mɔyiisi. 23 Kɛ̀ Dɑnni nɑɑ̀mùnkù kou Ayisɑmɑki birɛ Odiyɑbu nhò teénnɛ̀, ò do tú oyɑ́ntì nwe kɛ nɔ nkɛ cɛ́ú idɛí, kɛ dɔɔri tifèntì, kɛ kpɛ̃ntinɛ̀ tipecìtì tìì dò mmɛbèrìmɛ̀ nɛ̀ tìì dò mmɛyĩ̀ĩ̀ nnɛ̀ tìì dò nfɛtònfɛ̀.

24 Isidɑyɛɛribɛ do pɑ̃ mɛ̀ɛ̀ sɔɔ nkó dimɑ̀ɑ̀ kɛ̀ bɛ̀ bo dɔɔ̀nɛ̀ Kuyie ntɑummɛ̀ tou mɛ̀ do bo cìdóòbɛ̀ sikɔu sìni nɛ̀ sipísìyiekɛ̀ nɛ̀ bɛ̀yiekɛ̀ (877) nɛ̀ kɑdɑ́mmù sikɔu sìtɑ̃ɑ̃ti (300) ndi. Bɛ̀ do beúnɛ̀ tɛ̀ɛ̀ biètɛ̀ tinɛntì tìì yóó dɔɔ̀nɛ̀ Kuyie ntɑummɛ̀ tou tɛ̀ do cɑ̃́ɑ̃́mmu.

25 Isidɑyɛɛribɛ bɛ̀ do kɑ̀ɑ mbɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ɛ pɑ̃ timɑ́tì pɛ́ítì kɛ̀ tì mbo cìdóòbɛ̀ sikɔupísìtɑ̃ɑ̃ti nɛ̀ tɛpíítɛ̀ nɛ̀ bɛ̀yiekɛ̀ (3017) nɛ̀ kɑdɑ́mmù sikɔu sìyiekɛ̀ nɛ̀ sipísìnùmmù (750) dɛ kó tɛbiètɛ̀ ĩ́nkɛ̀. 26 Bɛnìtìbɛ̀ bɛ̀ do kɑ̀ɑ mbɛ̀ do bo sikɔupíkɔu sìkuɔ̀, nɛ̀ sikɔupísìtɑ̃ɑ̃ti nɛ̀ sikɔu sìnùmmù nɛ̀ sipísìnùmmù (603550) bɛ̀ɛ̀ do mɔkɛ yɛbie nsipísìdɛ́ kɛ́ndeètìnko bɛɛ̀ do pɑ̃ sɑ́m̀pɔ́ sɑ́m̀pɔ́ kɛ̀ dɛ̀ɛ wɛ̃nnɛ́ mɛmmɛ. 27 Kɛ̀ bɛ̀ɛ túótɛ́ cìdóòbɛ̀ sikɔupísìtɑ̃ɑ̃ti (3000) timɑ́tì pɛ́ítì kɛ́dɔɔ̀ yɛcɑubɛ tɛkɔ̀ùtɛ̀ (100) Kuyie ntɑummɛ̀ tou kó yɛsɑ̃ǹkɛ̀ kpɛ́í, nnɛ̀ kuyɑɑ̀kpenkpetínkù, dɛ miɛkɛ kɔku, bɑ́ dìì cɑubii kɛ̀ dì mmɔkɛ cìdóòbɛ̀ sipísìtɑ̃ɑ̃ti. 28 Cìdóòbɛ̀ tɛpíítɛ̀ nɛ̀ bɛ̀yiekɛ̀ nɛ̀ dikéè bɛɛ̀ do kpɑɑ́, kɛ̀ bɛ̀ɛ tì tùótɛ́ kɛ́dɔɔ̀nɛ̀ yɛsɑ̃ǹkɛ̀ kó yɛbɑ̀kɛ̀ kɛ́dɑri yɛ yɑtimɛ̀ timɑ́tì, kɛ́ tì ndɔ̀ɔ̀nɛ̀ ipɑ̀ɑ̀ti ìì yóó pɑ̃́nnɛ́.

29 Disɔɔwũɔ̃̀ bɛ̀ do pɑ̃ dì kɛ̀ dindi ḿbo cìdóòbɛ̀ sikɔupísìdɛ́ nɛ̀ tɛkɔ̀ùtɛ̀ nɛ̀ sipísìdɛ́ nɛ̀ bɛ̀nɑ̀ɑ̀ (2124). 30 Kɛ̀ bɛ̀ɛ dì tùótɛ́ kɛ́dɔɔ̀nɛ̀ Kuyie ntɑummɛ̀ tou bòrì kó yɛcɑubɛ, kɛ́ di ntùótɛ́ kɛ́dɔɔ̀nɛ̀ diwũɔ̃tɔ̀nnì, nɛ̀ tɛdìtɛ̀ nɛ̀ diwũɔ̃tɔ̀nnì nɛntì sɔnti. 31 Kɛ̀ bɛ̀ɛ di ndɔɔ̀nɛ̀ yɛsɑ̃ǹkɛ̀ yɛ̀ɛ̀ fitɛ́ Kuyie ntɑummɛ̀ tou kó yɛcɑubɛ nɛ̀ dibòrì kpɛyɛ dɛmɔu nɛ̀ Kuyie ntɑummɛ̀ tou kó yɛsɑ̃ǹkɛ̀ nɛ̀ yɛ̀ɛ̀ dì fitɛ́.

39

Bɛ̀ dɔ̀ɔ̀mɛ̀ ikuɔ́ nìùbɛ̀ kó tiyɑ̀ɑ̀tì: Dikɔutɛ́yɑɑ̀bòrì

1 Kɛ̀ bɛ̀ɛ túótɛ́ tipecìtì tìì dò mmɛbèrìmɛ̀ nɛ̀ tìì dò mmɛyĩ̀ĩ̀ nnɛ̀ tìì dò nfɛtònfɛ̀, kɛ́dɔɔ̀nɛ̀ ikuɔ́ nìùtì Anɔɔ tiyɑ̀ɑ̀tì ò yó mpĩ́nnɛ̀ tì ti Yiɛ̀ nKuyie ntɑummɛ̀ tou miɛkɛ mutɔ̃mmú, kɛ̀ bɛ̀ɛ tì dɔ̀ɔ̀ kɛ́ndònnɛ̀ Kuyie ndo tì nɑ̀kɛ́mɛ̀ Mɔyiisi.

2 Kɛ̀ bɛ̀ɛ dɔɔ̀nɛ̀ dikɔutɛ́yɑɑ̀bòrì nɛ̀ mupɑ̀ɑ̀konkperímù mùù kɔkɛ́nɛ̀ tipecìtì tìì dò mmɛbèrìmɛ̀ nɛ̀ tìì dò mmɛyĩ̀ĩ̀ nnɛ̀ tìì dò nfɛtònfɛ̀, kɛ́ dì kpɛ̃̀ mmɛsɔɔ, 3 kɛ́ dì detí mɛsɔɔ nkó iwɛ̃ĩ, kɛ́nkɔɔ́nnɛ̀ mupɑ̀ɑ̀konkperímù mùù dò mmɛbèrìmɛ̀ nɛ̀ mùù dò mmɛyĩ̀ĩ̀ nnɛ̀ mùù dò nfɛtònfɛ̀. 4 Kɛ̀ bɛ̀ɛ dɔɔ̀ iyɑɑ̀bòbɑɑtí ìdɛ́ì kɛ́tuutɛ́ diyɑɑ̀bòrì mɑ̀nkɛ bɛ̀ níí bo dì bɑ̀ɑ́tínɛ̀ ì. 5 Kɛ̀ bɛ̀ɛ dɔɔ̀ kuyɑɑ̀bomboúnkù kɛ kù nwɛ̃nnɛ́ diyɑɑ̀bòrì kɛ tɑu kɛ dò ndɛ tɔbɛ̀. Bɛ̀ do dì dɔ̀ɔ̀ kɛ̀ dì ndònnɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie ndo tì nɑ̀kɛ́mɛ̀ mmɛ Mɔyiisi, 6 kɛ́dɔɔ̀ yɛtɑ̃́sɑ̀ɑ̀yɛ̀ bɛ̀ tu yɛ̀ kɔdinɑdínnì kɛ́wɛ̃nnɛ́ kɛ́ yɛ̀ dɑ̀nnɛ nɛ̀ mɛsɔɔ yɛbɑɑyɔ, kɛ́kerí yɛ ĩ́nkɛ̀ Sɑkɔbu bí yètɛ̀. 7 Kɛ̀ bɛ̀ɛ yɛ̀ cɑ̀tínɛ́ diyɑɑ̀bòrì kó iwɛ̃ĩ yɛbɑɑyɔ ĩ́nkɛ̀ kòò bo nyɛ̃́ Isidɑyɛɛribɛ botí tɛpíítɛ̀ nɛ̀ ìdɛ́ì kɔ̃mɛ. Bɛ̀ tũ̀nnɛ ti Yiɛ̀ nKuyie ndo tì nɑ̀kɛ́mɛ̀ mmɛ Mɔyiisi kɛ́ dɛ̀ dɔ̀ɔ̀.

Bɛ̀ dɔ̀ɔ̀mɛ̀ dicĩ̀ncĩ̀nkɔ̃̀nnì

8 Kɛ̀ bɛyɑ́ntìbɛ̀ɛ dɔɔ̀ dicĩ̀ncĩ̀nkɔ̃̀nnì nɛ̀ mupɑ̀ɑ̀konkperímù mùù kɔkɛ́nɛ̀ tipecìtì tìì dò mmɛ̀bèrìmɛ̀ nɛ̀ tìì dò mmɛyĩ̀ĩ̀ nnɛ̀ tìì dò nfɛtònfɛ̀. 9 Kɛ̀ bɛ̀ɛ tì pòo mmɛ̀dɛ́mɛ̀ kɛ̀ di okùmɛ̀ nɛ̀ di pɛ̃kùmɛ̀ kɛ̀ dɛ̀ mmɑ̀nnɛ̀ sɑ̃ntimɛ́tìrì sipísìdɛ́ nɛ̀ mɛ̀nùmmù. 10 Kɛ̀ bɛ̀ɛ dì dɑ̀ri itɑ̃́cuɔ́ ìnɑ̀ɑ̀. Kucuɔ́ ketikù kpɛyɛ, kɛ̀ diketirì ndò ntisɛ̃ũmíɛ́tì, kɛ̀ didɛ́rì ndò ntiyɑ̃pemíɛ́tì. Kɛ̀ ditɑ̃ɑ̃́nnì ndò mmɛnɔ́ɔnnúɔ̀. 11 Kucuɔ́ dɛ́ríkù kpɛyɛ kɛ̀ diì nni ndò mmɛcũ̀mmɛ̀ kɛ̀ ditɛrì dò ǹnùúsí kɛ̀ ditɛrì dò nsɑ̀ncìrɛ̀. 12 Kucuɔ́ tɑ̃ɑ̃́nkù kpɛyɛ kɛ̀ dii nní ndò ntiwɛtì kɛ̀ ditɛrì dò mpũ̀tìpũ̀tì kɛ̀ ditɛrì dò mmɛtekɑ̃ɑ̃̀. 13 Kucuɔ́ nɑɑnkù kpɛyɛ kɛ̀ diì nní ndò tinɔ́bɛ́ntì kɛ̀ ditɛrì dò ntimɑntɔ̃ntì kɛ̀ ditɛrì do nditɑ̃́wũɔ̃̀ kɛ̀ bɛ̀ɛ dɑnnɛ bɑ́ dìì tɑ̃́rì mɛsɔɔ nyĩ́nkɛ̀. 14 Kɛ̀ bɛ̀ɛ kerí Isidɑyɛɛri bí tɛpíítɛ̀ nɛ̀ ìdɛ́ì yètɛ̀ dɛ kó yɛtɑ̃́rɛ̀ ĩ́nkɛ̀. Bɑ́ dìì tɑ̃́rì diyètìrì dìmɑ́ɑ̀, bɛ̀ do yɛ̀ kerí bɛ̀ ɔ̃ɔ̃ kerí mɛ̀ɛ̀ botí nku onìtì cɑnnimɛ̀ tɑ̃̀mpɔ̃́ɔ̃̀ ĩ́nkɛ̀.

15 Kɛ̀ bɛ̀ɛ ɑ̃nnɛ́ dicĩ̀ncĩ̀nkɔ̃̀nnì mɛsɔɔfĩmmɛ mɛ̀dɛ́mɛ̀ kɛ̀ mɛ̀ ndò nyiwɛ̃ĩ, 16 kɛ́dɔɔ̀ isɔɔwɛ̃ĩ ìdɛ́ì nɛ̀ dɛsɔɔmɑ́mɑ́nnɛ̀ dɛ̀dɛ́rɛ̀ kɛ́ dɛ̀ cɑ̀tínnɛ́ diyɑɑ̀bòrì mɑ̀nkɛ dɛĩ́nkɛ̀ kpɛyi idɛ́. 17 Kɛ̀ bɛ̀ɛ cɑ́tínɛ́ mɛsɔɔfĩmmɛ kó iwɛ̃ĩ idɛ́ dicĩ̀ncĩ̀nkɔ̃̀nnì kó dɛmɑ́mɑ́nnɛ̀. 18 Kɛ̀ bɛ̀ɛ tuutɛ́ iwɛ̃ĩ yómmɛ̀ tɛ̃mɛ̀ yɛbɑkóyɔ borɛ̀, dɛ̀ bo yiemmɛ̀ kɛ̀ tɛkɔutɛ́yɑɑ̀bòtɛ̀ níí mbo o cĩ̀ncĩ̀nnì. 19 Kɛ̀ bɛ̀ɛ dɔɔ̀ dɛsɔɔmɑ́mɑ́nnɛ̀ tɛrɛ̀ dɛ̀dɛ́rɛ̀ kɛ́cɑ́tínnɛ́ dɛ fũ̀ɔ̃̀ tɛkɔutɛ́yɑɑ̀bòtɛ̀ dɛ miɛkɛ bíɛ́kɛ̀. 20 Kɛ̀ bɛ̀ɛ dɔɔ̀ dɛsɔɔmɑ́mɑ́nnɛ̀ tɛrɛ̀ dɛ̀dɛ́rɛ̀ kɛ́cɑ́tínnɛ́ tɛkɔutɛ́yɑɑ̀bòtɛ̀ bɑɑti fũ̀ɔ̃̀ kuyɑɑ̀bomboúnkù yɑ́ ndɛ̀ yuu. 21 Kɛ̀ bɛ̀ɛ dɔɔ̀ kuhɔ̃ũ kùù dò mmɛbèrìmɛ̀ kɛ́sɛu ndicĩ̀ncĩ̀nkɔ̃̀nnì kó dɛmɑ́mɑ́nnɛ̀ nɛ̀ tɛkɔutɛ́yɑɑ̀bòtɛ̀ kpɛrɛ kɛ̀ dɛ̀ ńwɛ̃ nkɛ tɑu kɛ̀ dicĩ̀ncĩ̀nkɔ̃̀nnì bɑ́ɑ́ totɛ. Bɛ̀ do dɛ̀ dɔ̀ɔ̀ kɛ̀ dɛ̀ ndònnɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie ntì nɑ̀kɛ́mɛ̀ mmɛ Mɔyiisi.

Tikɔutɛ́yɑ̀ɑ̀tì tɛtì

22 Kɛ̀ bɛ̀ɛ duɔkɛnɛ̀ tipecìtì tìì do mmɛbèrìmɛ̀ dikɔutɛ́yɑɑ̀bòrì tɛkɔutɛ́yɑɑ̀bòtɛ̀ yó nnɔ́nkɛ́ dìì ĩ́nkɛ̀, 23 kɛ́duɔkɛ diyuu yó nyiɛ̀ dɛ̀, kɛ̀ dɛ̀ ndò nyɛ̃́kɛ́yɛ̃́kɛ́ kɛ bɑ́ɑ́ kɛ̃tɛ́, 24 kɛ́kpɛ̃ ndiyɑɑ̀bòrì fũ̀ɔ̃̀ kɛ́fitɛ́ nɛ̀ tipecìtì tìì dò mmɛbèrìmɛ̀ nɛ̀ tìì dò mmɛyĩ̀ĩ̀ nnɛ̀ tìì dò nfɛtònfɛ̀ nɛ̀ mupɑ̀ɑ̀konkperímù kɛ̀ dɛ̀ ndò nyɛtebɛ bɛ̀ tu yɛ̀ kèdènɑ́tì. 25 Kɛ̀ bɛ̀ɛ dɔɔ̀nɛ̀ mɛsɔɔ nsɑ̀ɑ̀mɛ̀ isɔɔdede kɛ́cɑ́tínɛ́ diyɑɑ̀bòrì fũ̀ɔ̃̀ kɛ́fitɛ́, kɛ́nsokù diɛ nkèdènɑ́tì, diɛ nfɛdedefɛ̀. 26 Bɛ̀ do cɑ̀tínnɛ́ kèdènɑ́tìbɛ̀ nɛ̀ idedekɛ́ kɛ́soó nsoó ndɛ tɔbɛ̀ cuokɛ̀ nkɛ, kɛ́ndònnɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie ndo tì nɑ̀kɛ́mɛ̀ Mɔyiisi.

27 Kɛ̀ bɛ̀ɛ yíɛ́ kɛ́duɔkɛ yɛyɑɑ̀bòrɛ̀ nɛ̀ mupɑ̀ɑ̀konkperímù Anɔɔ nɛ̀ o bí kpɛ́í, 28 kɛ́dɔɔ̀ fɛyítoodɑ́fɛ̀ nɛ̀ mupɑ̀ɑ̀konkperímù nɛ̀ tiyɑɑ̀bomboúntì nɛ̀ ifiɛtí. 29 Kɛ̀ bɛ̀ɛ dɔɔ̀ kuyɑɑ̀bomboúnkù kɛ́ kù kpɛ̃ nnɛ̀ mmupɑ̀ɑ̀konkperímù mùù kɔkɛ́nɛ̀ tipecìtì tìì dò mmɛbèrìmɛ̀ nɛ̀ tìì do mmɛyĩ̀ĩ̀ nnɛ̀ tìì dò nfɛtònfɛ̀. Kɛ̀ bɛ̀ɛ dɛ̀ dɔ̀ɔ̀ kɛ̀ dɛ̀ ndònnɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie ndo tì nɑ̀kɛ́mɛ̀ Mɔyiisi.

30 Dɛ kó difɔ̃nkúò kɛ̀ bɛ̀ɛ dɔɔ̀ mɛsɔɔ nsɑ̀ɑ̀mɛ̀ kó tɛmɑ́tìpɛ̀tɛ̀, kɛ́kerí ikuɔ́ kó mɛcɑnnimɛ̀ kɛ dɔ̀: Wèè cɑ̃̀ɑ̃́ nti Yiɛ̀ nKuyie nkpɛ́í. 31 Kɛ̀ bɛ̀ɛ tɛ̀ pĩ̀ńnɛ́nɛ̀ kuhɔ̃ũ kùù dò mmɛbèrìmɛ̀ o tĩ́nnì kuyɑɑ̀bomboúnkù ĩ́nkɛ̀ kɛ́ndònnɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie ndo tì nɑ̀kɛ́mɛ̀ Mɔyiisi.

Bɛ̀ dèèmɛ̀ mutɔ̃mmú kɛ mù bɛnkɛ Mɔyiisi

32 Isidɑyɛɛribɛ do tũ̀nnɛmu nweti weti tì Yiɛ̀ nKuyie nnɑ̀kɛ́ tì Mɔyiisi, kɛ́dɔɔ̀ Kuyie ntɑummɛ̀ tou.

33 Bɛ̀ dèè dìì mɔ̀nnì kɛ́ dɛ̀ tɔní dɛmɔu kɛ́duɔ́ mMɔyiisi Kuyie ntɑummɛ̀ tou nɛ̀ di kó tinɛntì timɔu:

Yɛsɑ̃ǹkɛ̀ nɛ̀ yɛbɑ̀kɛ̀ nɛ̀ idɛí ipɑ̃́mpɑ̃́nníyì nɛ̀ tidɑbɛɛtì nɛ̀ yɛmɑ́tìcɑubɛ.

34 Kupekɔ̃̀nkù kó kuyɑɑ̀wũɔ̃kù nɛ̀ kukɔ̃̀kperíkù, nɛ̀ kuyɑ̀ɑ̀kù kùù kpetí dɛ miɛkɛ.

35 Kuyie ntɑummɛ̀ tɔu nɛ̀ di nɛntì tìì bo di miɛkɛ nɛ̀ di pɑ̀ɑ̀ti nɛ̀ di pòkù

36 nɛ̀ tɑ́bùrì nɛ̀ o nɛntì nɛ̀ pɛ̃́ɛ̃̀ bɛ̀ yó mpɑ̃ɑ̃ mbɛ̀ Kuyie nnɛ̀ dɛ kóo pɛ̃́ɛ̃̀.

37 Tɛsɔɔfitíkɛ̀kɛ̀tɛ̀ nɛ̀ tɛ kó sibúkúsí nɛ̀ tɛ nɛntì nɛ̀ mɛkùɔ̀ mbɛ̀ yó ntɛ̀ tùɔ̀nnɛ̀ mɛ̀.

38 Diwũɔ̃tɔ̀nnì nɛ̀ ikuɔ́ kó mɛkùɔ̀ nnɛ̀ tihúúntì bɛ̀ yó tuɔ̀ ntì nɛ̀ kuyɑɑ̀kpenkpetínkù kùù yó nkpetí Kuyie ntɑummɛ̀ tou.

39 Disɔɔwũɔ̃̀ kó diwũɔ̃tɔ̀nnì nɛ̀ di dìtɛ̀, dɛmɔu disɔɔwũɔ̃̀ nɛ̀ dɛ kó ipɑ̀ɑ̀ti nɛ̀ di nɛntì,

nɛ̀ dinɑɑbuu bɛ̀ yó nniitì dì nɛ̀ di kó ditɑ̀rì.

40 Nɛ̀ tiyɑ̀ɑ̀tì bɛ̀ fii ntì Kuyie ntɑummɛ̀ tou kó kudɑ̀nkù nɛ̀ dɛ kó yɛsɑ̃ǹkɛ̀, nɛ̀ dɛ kó yɛcɑubɛ, nɛ̀ kuyɑɑ̀kpenkpetínkù kùù yó nkpetí dibòrì kudɑ̀nkù kpɛri, nɛ̀ ku kó iwɛ̃ĩ nɛ̀ yɛsɑ̃ǹkɛ̀,

nɛ̀ tinɛntì timɔu tìì yó mpĩ́nnɛ̀ Kuyie ntɑummɛ̀ tou miɛkɛ mutɔ̃mmú.

41 Tikɔutɛ́yɑ̀ɑ̀tì ikuɔ́ nìùbɛ̀ níí yó ndɑ́ɑ́tí tì kɛ pĩ́nnɛ̀ Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ miɛkɛ mutɔ̃mmú.

Nɛ̀ ikuɔ́ nìùtì diɛwè Anɔɔ nɛ̀ o bí bɛ̀ yó ndɑɑti tì kɛ pĩĩnnɛ̀ bɛ tɔ̃mmú.

42 Isidɑyɛɛribɛ do tũ̀nnɛ ti Yiɛ̀ nKuyie nnɑ̀kɛ́ mɛ̀ mmɛ Mɔyiisi kɛ́dɔɔ̀ dɛ kó mutɔ̃mmú mumɔu. 43 Kɛ̀ Mɔyiisi yɑ̀ bɛ̀ dɔ̀ɔ̀mɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nhò nɑ̀kɛ́ kɛ yɛ̃ ndɛ̀ ndòmmɛ̀, kɛ́ bɛ̀ pɑ̃ Kuyie nkó mɛsɑ̀ɑ̀.

40

Bɛ̀ bo cónnɛ́ mɛ̀ɛ̀ botí Kuyie ntɑummɛ̀ tou

1 Dɛ mɔ̀nnì kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nnɑ́kɛ́ Mɔyiisi kɛ dɔ̀: 2 Dibenni kóo tɑ̃̀nkù ketiwè kó diyiè ketirì yiè ɑ́ cónnɛ́ mɛtɑummɛ̀ tou, 3 kɛ́ĩ́nnɛ́ mɛtɑummɛ̀ tɔu, ikuɔ́ nɛntì bo dìì miɛkɛ, ɑ dì ĩ̀ńnɛ́ kufɑ̃́ɑ̃́ mbɛ̀ í yó ndì wùó ndɛ̀. 4 A yóó dɛ nyĩ́nnɛ́ tɑ́bùrì, kɛ́dɑɑ́ mpɛ̃́ɛ̃̀bɛ̀ di m pɑ̃ bɛ̀, kɛ́tɔní tɛfitíkɛ̀kɛ̀tɛ̀ kɛ́cɔ́u ntɛ fìtíyì. 5 Kɑ̀ɑ dɛ̀ tɑnnɛ́ disɔɔhúúntɔ̀nnì di yó ntuɔ̀ ndìì ĩ́nkɛ̀ tihúúntì, kɛ́ dì ĩ̀ńnɛ́ kɛ̀ dì nwetí mɛtɑummɛ̀ tɔu. Kɑ̀ɑ núnnɛ́ kuyɑ̀ɑ̀kù kùù yó nkpetí ikuɔ́ tou kó dibòrì, 6 kɛ́cónnɛ́ diwũɔ̃tɔ̀nnì di yó ntuɔ̀ ndìì ĩ́nkɛ̀ iwũɔ̃ di n feu ì, kɛ̀ dì ḿbo n tɑummɛ̀ tou bòrì ììkɛ̀. 7 Kɑ̀ɑ ĩ́nnɛ́ dinɑɑbuu di níí yó nniitì dìì miɛkɛ ditou nɛ̀ diwũɔ̃tɔ̀nnì dɛ sɑku, kɛ́ dì píɛ mmɛniɛ. 8 A fii mɛtɑummɛ̀ tou tiyɑ̀ɑ̀tì kɛ́ɑ̃nnɛ́ dibòrì kɛ́ di kpetínnɛ́ kuyɑ̀ɑ̀kù.

9 Kɑ̀ɑ dèè mɛmmɛ ɑ́ túótɛ́ mɛkùɔ̀ nkɛ́yɔɔrɛ mɛtɑummɛ̀ tou ĩ́nkɛ̀ nɛ̀ tinɛntì tìì kó dimɑ̀ɑ̀ bo di miɛkɛ kɛ́ tì cɑ̃̀ńnɛ́, kɛ̀ tìì wenkɛ, kɛ́nwenni. 10 A múnkɛɛ yɔɔrɛ mɛkùɔ̀ ndiwũɔ̃tɔ̀nnì ĩ́nkɛ̀, kɛ́ dì cɑ̃̀ńnɛ́ kɛ́ dì wénkùnnɛ, kɛ̀ dì ntú dìì wenni pɑ́íí. 11 Nɛ̀ mɛɛ̀ kùɔ̀ mmɑ́ɑ̀ ndi ɑ yóó wénkùnnɛmɛ̀ dinɑɑbuu nɛ̀ di kó ditɑ̀rì.

12 Kɑ̀ɑ dèè mɛmmɛ ɑ́ yú Anɔɔ nɛ̀ o bí kɛ́ bɛ̀ kɔ̀tɛnɛ̀ mɛtɑummɛ̀ tou bòrì kɛ́ bɛ̀ wùɔ, 13 kɛ́dɑ́tínnɛ́ Anɔɔ ikuɔ́ yɑ̀ɑ̀tì, kóò cɑ̃̀ńnɛ́ kòo ntú ikuɔ́ nìùtì kɛ pĩ́ n tɔ̃mmú. 14 Kɑ̀ɑ duɔ́ nkɛ̀ Anɔɔ bíí tɔ́ɔ́nní kɑ̀ɑ bɛ̀ dɑ̀tínnɛ́ sikɔutɛ́yɑɑ̀bòo, 15 kɛ́ bɛ̀ còú mmɛkùɔ̀ nkɛ́ bɛ̀ cɑ̃̀ńnɛ́ ɑ dɔ̀ɔ̀mɛ̀ bɛ cicɛ, kɛ̀ bɛ̀ ntú ikuɔ́ nìùbɛ̀ kɛ́mpĩ́ n tɔ̃mmú. A yóó bɛ̀ còú mmɛ̀ɛ̀ kùɔ̀, mmɛɛ̀ yó nte bɛmbɛ nɛ̀ bɛ yɑɑ̀bío kɛ̀ bɛ̀ ncɑ̃́ɑ̃́ kɛ tú ikuɔ́ nìùbɛ̀ sɑ̃́ɑ̃̀.

Mɔyiisi còńnɛ́mɛ̀ Kuyie ntɑummɛ̀ tou

16 Kɛ̀ Mɔyiisi dɔɔ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nhò nɑ̀kɛ́ tì weti weti. 17 Kɛ̀ bɛ̀ɛ cónnɛ́ Kuyie ntɑummɛ̀ tou dibenni dɛ́rì kóo tɑ̃̀nkù ketiwè diyiè ketirì nɛ̀ bɛ̀ yɛ̀mɛ̀ Esibiti.

18 Kɛ̀ Mɔyiisi fíí nyɛcɑubɛ nɛ̀ tidɑbɛɛtì nɛ̀ idɛí pɑ̃́mpɑ̃́nníyì nɛ̀ dɛ kó yɛsɑ̃ǹkɛ̀, 19 kɛ̀ bɛ̀ɛ dì dɑ̀tínnɛ́ kuyɑ̀ɑ̀kù kɛ́nɔ́ɔ́ nkutɛkù kɛ́ndònnɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie ndo tì nhò nɑ̀kɛ́mɛ̀.

20 Kɛ̀ Mɔyiisi túótɛ́ Kuyie ntɑnnɔ̀ tɛpíítɛ̀ wɑ̃̀ri tìì tɑ̃́píɛ̀tì ĩ́nkɛ̀ kɛ́ɑ̃nnɛ́ ku tɑummɛ̀ tɔu miɛkɛ kɛ̀ bɛ̀ɛ tɔ̃nnɛ́ ipɑ̀ɑ̀ti, kɛ́ dì pòo ndi pòkù, 21 kɛ́ dì tɑnnɛ́ ti Yiɛ̀ nKuyie ntɑummɛ̀ tou miɛkɛ, kɛ́kpetínnɛ́ kuyɑ̀ɑ̀kù kɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ bɑ́ ndì yɑ̀u, Kuyie ndo tì nhò nɑ̀kɛ́mɛ̀.

22 Kòo tɑnnɛ́ tɑ́bùrì dɛ miɛkɛ, kóò ĩ̀ńnɛ́ kubɑkù yoú bíɛ́kɛ̀ kɛ́pɛ́ɛ́nnɛ̀ kuyɑ̀ɑ̀kù kùù kpetí dibòrì, 23 kɛ́dɑɑ́ ndɛ ĩ́nkɛ̀ pɛ̃́ɛ̃̀bɛ̀ bɛ̀ pɑ̃ bɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie, kù do tì nhò nɑ̀kɛ́mɛ̀.

24 Kòo tɑnnɛ́ tɛfitíkɛ̀kɛ̀tɛ̀ Kuyie ntou miɛkɛ, kɛ́ĩ́nnɛ́ kubɑkù cɑ̃̀nku bíɛ́kɛ̀ kɛ́wetínnɛ́ tɑ́bùrì, 25 kɛ́tuɔ ntɛ fìtíyì ti Yiɛ̀ nKuyie nyììkɛ̀, kɛ́ndònnɛ̀ kù tì nhò nɑ̀kɛ́mɛ̀.

26 Kòo ĩ́nnɛ́ disɔɔhúúntɔ̀nnì dɛ miɛkɛ kɛ́wetínnɛ́ kuyɑ̀ɑ̀kù kùù kpetí dibòrì, 27 kɛ́cɔ́u ntihúúntì dɛ ĩ́nkɛ̀, Kuyie tì nhò nɑ̀kɛ́mɛ̀.

28 Kòo núnnɛ́ kuyɑ̀ɑ̀kù dibòrì kɔku, 29 kɛ́cónnɛ́ diwũɔ̃tɔ̀nnì bɛ̀ yó ntuɔ̀ ndìì ĩ́nkɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nyiwũɔ̃ kɛ̀ dì ntɔ́kɛ́nɛ̀ dibòrì, kɛ̀ bɛ̀ɛ féútɛ́ Kuyie nfɛɔ̃̀fɛ̀ kɛ́tuɔ nkɛ́ kù pɑ̃nɛ̀ yɛpɑ̃rɛ̀ tɛyɛ̀. Kù do tì nhò nɑ̀kɛ́mɛ̀.

30 Kòo ĩ́nnɛ́ dinɑɑbuu diwũɔ̃tɔ̀nnì nɛ̀ Kuyie ntɑummɛ̀ tou dɛ sɑku, kɛ́ dì píɛ mmɛniɛ nkɛ̀ bɛ̀ bo nhɔunɛ̀ bɛmɑ́ɑ̀. 31 Mɔyiisi nɛ̀ Anɔɔ nɛ̀ o bí bɛ̀ do mɛ nniitìnɛ̀ kɛ mɛ nhɔunɛ̀ bɛ nɑɑ̀cɛ̀i. 32 Bɛ̀ do ɔ̃ɔ̃ mɛ nhɔ́únɛ̀ bɛmɑ́ɑ̀ bɛ̀ tɑti dìì mɔ̀nnì ti Yiɛ̀ nKuyie ntɑummɛ̀ tou, yoo bɛ̀ dɔ́ kɛ́tɔ́ɔ́nnɛ̀ dìì mɔ̀nnì diwũɔ̃tɔ̀nnì. Kuyie ndo mɛ ntì nɑ̀kɛ́ Mɔyiisi.

33 Kɛ̀ Mɔyiisii fíí nyidɛí Kuyie ntɑummɛ̀ tou nɛ̀ dihúúntɔ̀nnì kɛ́kpetínnɛ́ kudɑ̀nkù kó dibòrì kuyɑ̀ɑ̀kù. Ò do mɛ ndèè o tɔ̃mmú.

Kuyie nkó tidiɛtì do píɛmmɛ̀ ku tɑummɛ̀ tou

34 Dɛ mɔ̀nnì kɛ̀ diwɛtirìi kɔtɛní kɛ́dɑ́tínnɛ́ ti Yiɛ̀ nKuyie ntɑummɛ̀ tou kɛ̀ ku diɛtìi dì píɛ. 35 Mɔyiisi í nnɑ kɛ bo tɑ ti Yiɛ̀ nKuyie ntɑummɛ̀ tou miɛkɛ.

36 Kɛ̀ diwɛtirì ìtɛ́, bɛ̀ɛ ítɛ́, bɛ̀ do mɛ nhɔ̃ mbɛ cèmmu mumɔu miɛkɛ. 37 Kɛ̀ diwɛtirì í nɑmpɛ bɛ̀ bɑ́ɑ́ ítɛ́ bɛ̀ mbɑɑ̀ dì bo ítɛ́ dìì yiè.

38 Kɛ̀ dì níí ndɑ́ɑ́tí ti Yiɛ̀ nKuyie ntɑummɛ̀ tou kuyie mmɔ̀nnì, kɛyènkɛ̀ kɛ́ndò ndihɑ̃ɑ̃tĩnni, bɛ cèmmu mumɔu miɛkɛ. Bɛ̀ do ɔ̃ nkɛ̀ bɛ̀ bɑ̀tɛ́ dɛ̀, dɛ̀ mmɛ ndò.

24:7 +dipɑ́tíri: Bɛ̀ nɑ̀ɑ́ mɛ̀ɛ̀ tɑummɛ̀ pɑ́tíri kpɛ́í ndiɛ bɛ̀ yɛ̃ mMɔyiisi wɑ̃̀ri dìndi. Wéntɛ́ dinɑ́ɑǹkéè 4.

Ikuɔ́ Nìùbɛ̀

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

14

15

16

17

18

19

20

21

22

23

24

25

26

27

Ikuɔ́ nìùbɛ̀ tɔ̃mmú pɑ́tíri

Di mpɑ́tíri tɔ tìì nɑ́ɑǹtì

Dinɑ́ɑǹkéè ketirì ikuɔ́ nìùbɛ̀ pɑ́tíri miɛkɛ ti nɑ́ɑ́ nKuyie ndo ɔ̃ɔ̃ yúmɛ̀ mmɛ Mɔyiisi mɛtɑummɛ̀ tou miɛkɛ kɛ́ nhò nɑ̀ɑ́nnɛ̀. Dɛ kó dipɑ́tíri dimɔu miɛkɛ ti yóó yɑ̀mu Kuyie nnɑ̀kɛ́mɛ̀ Mɔyiisi ku kuɔ́ nɛ̀ ku tɑnnɔ̀ pɛ́u Isidɑyɛɛribɛ kpɛ́í. Nɛ̀ kù bɛ̀ dɔúnnɛ̀mɛ̀ dinùù kɛ tú kɛ̀ wèè tũ̀ nku tɑnnɔ̀ kɛ dɔɔri yɛ̀ yɛ̃mmɛ̀ dɛɛ̀ yó nte kɛ̀ wè nfòù (18:5, dɛ kó tinɑ́ɑǹtì bomu Odommu mukɑ̀mmù 10:5). Kuyie nnɛ́ nɑ̀kɛ́ mu Isidɑyɛɛribɛ kɛ bɛ̀ wénkùnnɛ bɛ̀ bo dɛitɛ mɛ̀ɛ̀ botí yɛdíìntɑ̃́rɛ̀ yɛ̀ɛ̀ yó mbɛ̀ dìítí bɛmbɛ nɛ̀ ku bɛ kó mɛtɑummɛ̀ nɛ̀ bɛ̀ dò nkɛ́ndòmmɛ̀, kɛ̀ mɛtɑummɛ̀ tou mɛnkɛ ntú mɛtɑummɛ̀ tou. Bɛ̀ɛ̀ feu iwũɔ̃ Kuyie nkɛ̀ bɛ̀ ntũ̀ nyikuɔ́ duɔ́ kɛ dòmmɛ̀ kɛ̀ ikuɔ́ nìùbɛ̀ ndɑkɛ dɛ kó mutɔ̃mmú kpɛ́í, kɛ́ ntú bɛnìtìbɛ̀. Bɑ́ wèè nìtì Isidɑyɛɛribɛ miɛkɛ kɛ̀ wèe yentɛ́nɛ̀ omɑ́ɑ̀ mɛdɔɔ̀rìmɛ̀ yɛimɛ kù yetɛmɛ̀ kɛ bɑ́ ncɑɑ̀ri ikuɔ́ nɛ̀ bɛ kó mɛdɔɔ̀rìmɛ̀ miɛkɛ. Kuyie nyí tú mɛyɛi nkɔku, kù sɑ̀mu, kɛ dɔ́ bɛnìtìbɛ̀. Kuù tu mufòmmu, dɛɛ̀ te kɛ̀ kù dɔ́ ku nìtìbɛ̀ nsɑ̀ kù dòmmɛ̀, kɛ̀ dɛ̀ɛ yie nkɛ̀ bɛ mɔ́mmɔmbɛ kɛ̀ bɛ̀ɛ mɔɔtɛ mufòmmu, kɛ́mɔɔtɛ mɛdɔ́kùmɛ̀ kù duɔ́ nyɛ̀ɛ̀ tɑnnɔ̀ Isidɑyɛɛribɛ.

Mɛm̀mɛ Yesu yɛ̀ nti dèntɛmɛ̀ kɛ ĩkú yɛ ĩ́nkɛ̀ kɛ bɛ́i nkɛ tú: Dí ndɔ́ di kɔbɛ tɔbɛ̀ di dɔ́ mɛ̀ɛ̀ botí di mɔ́mmɔmbɛ (Mɑtie 22:39).

Di mpɑ́tíri nɑ́ɑǹtì duɔ́ kɛ dòmmɛ̀

1. Iwũɔ̃ féù kó ikuɔ́ 1-7

2. Mɔyiisi cɑ̃̀ńnɛ́mɛ̀ ikuɔ́ nìùbɛ̀ ketibɛ̀ Kuyie ntɔ̃mmú kpɛ́í 8-10

3. Dɛ̀ɛ̀ ci nɛ̀ dɛ̀ɛ̀ í ci 11-16

4. Isidɑyɛɛribɛ cɑ̃̀ɑ̃́mmɛ̀ kɛ tú Kuyie nkɔbɛ:

Mùù te kɛ̀ bɛ̀ í dò nkɛ́nyo mmɛyĩ̀ĩ̀ 17

Kuyie ndontɛ́ bɛ̀ bo ndɔ́ mɛ̀ɛ̀ botí bɛtɔbɛ̀ 18-20

Ikuɔ́ tɔ̃mmú nɛ̀ yɛbɑɑ nyɛ̀yiekɛ̀ Sifubɛ dò nkɛ níí bɑɑ́ nyɛ̀ bɑ́ dìì benni 21-23

Kuyie ntɑnnɔ̀ nɛ̀ ku kuɔ́ nɛ̀ kù bɛ̀ dɔúnnɛ̀ dìì nùù 24-27

IWŨƆ̃ FÉÙ KÓ IKUƆ́

1

Bɛ̀ yó nfeu ìì wũɔ̃ kɛ tuɔ̀

1 Ti Yiɛ̀ nKuyie ndo yúo Mɔyiisi ku tɑummɛ̀ tou borɛ̀ ndɛ kóò nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: 2 Á nɑ́kɛ́ Isidɑyɛɛribɛ kɛ dɔ̀ mí ndi Yiɛ̀ nKuyie n tú:

Kɛ̀ di kóò mɔù dɔ́ kɛ́ n féútɛ́ fɛɔ̃̀fɛ̀, fɛ̀ bo nɑ kɛ́ntú fɛdiɛfɛ̀ yoo fɛsɑ́m̀pɔ́fɛ̀.

3 Kɛ̀ wèè dɔ́ kɛ́ n féútɛ́ fɛɔ̃̀fɛ̀ kɛ́tuɔ, fɛ̀ ntú fɛdɑɑfɛ̀ kɛ́nkpɑ kuyɛ̀nkù, kòo fɛ̀ kùɔ mɛtɑummɛ̀ tou bòrìnùù kɛ̀ n cɔutɛ́ o pɑ̃nnì. 4 Wèe dɑɑ́ nho nɔ̀ùtɛ̀ fɛ yuu kɛ́ fɛ̀ nni nféútɛ́ kɛ́tuɔ kɛ̀ n cɔutɛ́ o pɑ̃nnì kóò cĩ̀ɛ̃́ nho yɛi. 5 Dɛ kó difɔ̃nkúò kòo n féútɛ́ o ɔ̃̀fɛ̀ mɛtɑummɛ̀ tou ììkɛ̀ kɛ̀ ikuɔ́ nìùbɛ̀ Anɔɔ bíi míɛ́tɛ́ mɛyĩ̀ĩ̀ ndiwũɔ̃tɔ̀nnì dìì bo mɛtɑummɛ̀ tou bòrìnùù kɛ́fitɛ́, 6 kɛ́ fɛ̀ fɛ̃̀tɛ́ kɛ́kékɛ́ fɛ tùòti. 7 Kɛ̀ ikuɔ́ nìùbɛ̀ Anɔɔ bíi tɔtìnnɛ muhɑ̃ɑ̃́ ndiwũɔ̃tɔ̀nnì kɛ́tií nyidɛí, 8 kɛ́túótɛ́ itùòti nɛ̀ diyuu nɛ̀ mɛkùɔ̀ nkpɛrɛ kɛ́dɑɑ́ ndiwũɔ̃tɔ̀nnì muhɑ̃ɑ̃́ ǹyĩ́nkɛ̀, 9 kɛ́hɔ́útɛ́ tinɑutì nɛ̀ yɛkpɑ́ɑ̀ nkɛ̀ ikuɔ́ nìùtìi dɛ tuɔ ndɛmɔu diwũɔ̃tɔ̀nnì ĩ́nkɛ̀. Dɛ kó fɛɔ̃̀fɛ̀ yóó tuɔmmu kɛ́ntú dipɑ̃nnì dìì kó kufɔ̃ɔ̃ku n nɑɑti mí ndi Yiɛ̀ nKuyie.

10 Kòò mɔù mɛ ndɔ́ kɛ́féútɛ́ fɛpìèfɛ̀ yoo tɛbuɔtɛ̀ kɛ́ m pɑ̃ kɛ́tuɔ ndɛ̀ ntú dɛdɑɑrɛ̀ kɛ́nkpɑ kuyɛ̀nkù. 11 Kòò dɛ̀ nni n féútɛ́ diwũɔ̃tɔ̀nnì bɑkù cɑ̃̀nku bíɛ́kɛ̀ mɛtɑummɛ̀ tou bòrìnùù, kɛ̀ ikuɔ́ nìùbɛ̀ Anɔɔ bíi míɛ́tɛ́ mɛyĩ̀ĩ̀ ndiwũɔ̃tɔ̀nnì kɛ́fitɛ́. 12 Kòo kékɛ́ fɛ tùòti kɛ̀ ikuɔ́ nìùtìi ì dɑɑ́ ndiwũɔ̃tɔ̀nnì muhɑ̃ɑ̃́ ǹyĩ́nkɛ̀ nɛ̀ diyuu nɛ̀ mɛkùɔ̀ nkpɛrɛ, 13 kɛ́ɔ́útɛ́ tinɑutì nɛ̀ yɛkpɑ́ɑ̀ nkɛ̀ ikuɔ́ nìùtìi dɛ̀ nni mbɛnkɛ kɛ̀ dí dɛ̀ tùɔ ndɛmɔu diwũɔ̃tɔ̀nnì ĩ́nkɛ̀. Dɛ kó fɛɔ̃̀fɛ̀ yóó tuɔmmu kɛ́ntú dipɑ̃nnì dìì kó kufɔ̃ɔ̃ku n nɑɑti mí ndi Yiɛ̀ nKuyie.

14 Kòò mɔù mɛ ndɔ́ kɛ́kuɔ tɛnɔ̀tɛ̀ kɛ́ m pɑ̃ kɛ́tuɔ, wèe tɔní tɛnɔ́nkpetɛ yoo dikpɛtinɔ́nkperi. 15 Kɛ̀ ikuɔ́ nìùtìi tɛ̀ kɔ̀tɛnɛ̀ diwũɔ̃tɔ̀nnì borɛ̀ kɛ́yĩ́ṹtɛ́ tɛ fɔ̃̀níí kɛ́tɔ̃tɛ tɛ yuu kɛ́ dì tùɔ ndiwũɔ̃tɔ̀nnì ĩ́nkɛ̀, kɛ́dɛitɛ tɛ yĩ̀ĩ̀ nkɛ́míɛ́tɛ́ diwũɔ̃tɔ̀nnì píkù, 16 kɛ́dɛitɛ tɛ bòtìrì nɛ̀ tɛ cìtì, kɛ́ dɛ̀ ùtóo diwũɔ̃tɔ̀nnì píkù diyiè yìɛ̀ní kɛ̀ɛ̀ bíɛ́kɛ̀ bɛ̀ uutoo dɛ̀ mutɑ́pɛí mmɛkùɔ̀ nkɔ̃mu, 17 kɛ́yɑtɛ́ tɛnɔ̀tɛ̀ tɛ fìɛ̀ti sɑku, kɛ́yóu kɛ̀ dɛ̀ nkpɑɑ́ cɑ́ɑ́tí kòo tɛ̀ tùɔ ndiwũɔ̃tɔ̀nnì ĩ́nkɛ̀, tɛ̀ yóó tuɔmmu kɛ́ntú dipɑ̃nnì dìì fɔ̃ɔ̃ku n nɑɑti mí ndi Yiɛ̀ nKuyie.

2

Tidiitì kó yɛpɑ̃rɛ̀

1 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nnɑ́kɛ́ Mɔyiisi kɛ dɔ̀: Kòò mɔù dɔ́ kɛ́ m pɑ̃ tidiitì tì ntú tisɑ̀ɑ̀tì, kòò tì nɑ̀ɑ nkɛ́yɔɔrɛ mɛkùɔ̀ nkɛ́cɔ̃nnɛ́ tihúúntì, 2 kɛ́tɔní dɛ kó muyuo nkɛ́duɔ́ nyikuɔ́ nìùbɛ̀ Anɔɔ bí, kɛ̀ bɛ̀ɛ yɛ̃tɛ́ dɛ kó muyuo mmùù mɛ nkɔkɛ́nɛ̀ mɛkùɔ̀ nkɛ́yóótɛ́ tihúúntì timɔu dɛ ĩ́nkɛ̀ kɛ́tuɔ nkɛ̀ dɛ̀ɛ bɛnkɛ kɛ dò ndipɑ̃nnì dimɔu tú n kpɛri. Dɛ kó dipɑ̃nnì yóó tuɔmmu kɛ́ntú dipɑ̃nnì dìì fɔ̃ɔ̃ku n nɑɑti mí ndi Yiɛ̀ nKuyie. 3 Dɛ kó muyuo mmùù sùɔ́, mmù yó ntú Anɔɔ nɛ̀ o bí bɛ̀ kɔ̃mu mmu kɛ yɛ̃́ bɛ̀ mù nni mpɑ̃mɛ̀ mu kɛ̀ mù cɑ̃̀ɑ̃́.

4 Kɛ̀ wèè dɔ́ kɛ́ m pɑ̃ tidiitì kó dipɑ̃nnì, kòò dɔ́ kɛ́pṹnnɛ́mu dɛ kó tidiitì wèe ɑ̃ntɛnɛ̀ dɛ kó muyuo nsɑ̀ɑ̀mù nɛ̀ mɛkùɔ̀ nkɛ bɑ́ɑ́ ɑ̃nnɛ́ mutie mùù muuti pɛ̃́ɛ̃̀, kɛ́pṹnnɛ́ dɛ kó mudiì kɛ́wɑɑrɛ mɛkùɔ̀.

5 Kɛ̀ kupɛ̃́mpɛ̃ńkù mɛ nni nku, wèe ɑ̃ntɛnɛ̀ muyuo nsɑ̀ɑ̀mù nɛ̀ mɛkùɔ̀ mmɑ́ɑ̀, kɛ bɑ́ɑ́ ɑ̃nnɛ́ mutie mùù muuti pɛ̃́ɛ̃̀, 6 kɛ́ kù wɛ̀rí kɛ́yɔɔrɛ mɛkùɔ̀ nku ĩ́nkɛ̀. Tidiitì kó dipɑ̃nnì ndi.

7 Kɛ̀ wèè dɔ́ kɛ́ m pɑ̃ tidiitì kó dipɑ̃nnì, kòò dɔ́ kɛ́ tì cìemmu wèe ɑ̃ntɛnɛ̀ mɛkùɔ̀ ndɛ kó muyuo.

8 Wèè mɛ ndɔ́ kɛ́ m pɑ̃ dɛ kó dipɑ̃nnì, kòò dì tũ̀ntɛ kɛ dèè wèe tɔní kɛ́duɔ́ nyikuɔ́ nìùtì kòò dì kɔ̀tɛnɛ̀ diwũɔ̃tɔ̀nnì borɛ̀. 9 Dɛ kó dipɑ̃nnì miɛkɛ nkɛ, ikuɔ́ nìùtì yóó yɛ̃tɛ́mɛ̀ kɛ́tuɔ, nkɛ̀ dɛ̀ɛ bɛnkɛ kɛ dò ndipɑ̃nnì dimɔu tú n kpɛri. Dɛ kó dipɑ̃nnì yó ntú dìì tùɔ dìndi dìì kó kufɔ̃ɔ̃ku n nɑɑti mí ndi Yiɛ̀ nKuyie. 10 Dɛ kó muyuo mmùù sùɔ́ mmù yó ntú Anɔɔ nɛ̀ o bí bɛmɑ́ɑ̀ kɔ̃mu mmu, kɛ yɛ̃́ bɛ̀ mù nni mpɑ̃mɛ̀mu.

11 Di yóó m pɑ̃ tìì diitì kó dimɑ̀ɑ̀ tì níí bɑ́ nkɔkɛ́nɛ̀ mutie mùù muuti pɛ̃́ɛ̃̀, di bɑ́ɑ́ tì kɔɔrɛnɛ̀ mutie mùù muuti yoo mɛcekùɔ̀ nkɛ́tuɔ. 12 Di bo nɑ kɛ́ m pɑ̃ di pɑɑ nkó tidiketitì, tì nɛ́ bɑ́ ntú tìì yóó tuɔ ntìì kó kufɔ̃ɔ̃ku n nɑɑti.

13 Di níí ɑ̃nnɛ́ mukɔ́kúɔ́ nyɛpɑ̃rɛ̀ yɛmɔu di yóó nní mpɑ̃ɑ̃ nyɛ̀, di níí bɑ́ɑ́ yóu di bo ɑ̃nnɛ́mɛ̀ mukɔ́kúɔ́ nyɛpɑ̃rɛ̀ yɛmɔu yɛ̀ɛ̀ tu tidiitì. Mukɔ́kúɔ́ mbɛnkú mɛtɑummɛ̀ n di dɔ̀ɔ̀nɛ̀ mɛ̀ yó mbomɛ̀ mmɛ sɑ̃́ɑ̃̀. Yɛpɑ̃rɛ̀ yɛmɔu di m pɑ̃ɑ̃ nyɛ̀ níí nhɑ̃ mukɔ́kúɔ́.

14 Kɛ̀ di yóó m pɑ̃ di pɑɑ nkó tidiketitì dí tì pũ̀ńnɛ́ kɛ́ũntɛ́ kɛ́puɔ mbɑ́ di bɑ́ɑ́ fṹṹtí, 15 kɛ́yɔɔrɛ mɛkùɔ̀ nkɛ́cɔ̃nnɛ́ tihúúntì. Tidiitì kó dipɑ̃nnì ndi. 16 Kɛ̀ ikuɔ́ nìùtìi yɛ̃tɛ́ dɛ kó muyuo mmùù mɛ nkɔkɛ́nɛ̀ mɛkùɔ̀ nkɛ́yóótɛ́ tihúúntì timɔu dɛ ĩ́nkɛ̀ kɛ́tuɔ, nkɛ̀ dɛ̀ɛ bɛnkɛ kɛ dò ndipɑ̃nnì dimɔu tú n kpɛri.

3

Kuyie nnɑ̀kɛ́mɛ̀ bɛ̀ níí bo kù féútɛ́ mɛ̀ɛ̀ botí fɛɔ̃̀fɛ̀ mɛtɑummɛ̀ kɔfɛ

1 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nni nsɔkɛ́ ku nɑ́ɑǹtì kɛ́bɛ́i nkɛ dɔ̀: Kòò mɔù yó n féútɛ́ fɛɔ̃̀fɛ̀ mɛtɑummɛ̀ kɔfɛ, kɛ̀ dinɑɑdɑɑ̀ ndi yoo fɛnifɛ fɛ̀ ntú fɛ̀ɛ̀ kpɑ kuyɛ̀nkù. 2 Wèe tɔní o ɔ̃̀fɛ̀ mɛtɑummɛ̀ tou bòrìnùù kɛ́nɔ́ɔ́ nho nɔu fɛ yuu kɛ́ fɛ̀ fèútɛ́, kɛ̀ ikuɔ́ nìùtì Anɔɔ bíi míɛ́tɛ́ mɛyĩ̀ĩ̀ ndiwũɔ̃tɔ̀nnì kɛ́fitɛ́, 3 kɛ́dɛitɛ mɛtɑummɛ̀ kó fɛɔ̃̀fɛ̀ kó imɑɑ mmiɛkɛ bɛ̀ yó n tuɔ nyì: Tinɑutì kó mɛkùɔ̀ nnɛ̀ mɛ̀ɛ̀ tì dɑ̀ɑ́tí. 4 Nɛ̀ yɛceumbɛ̀ yɛdɛ́ nɛ̀ yɛ kó mɛkùɔ̀ nnɛ̀ kutúúkú nɛ̀ mɛkùɔ̀ mmɛ̀ɛ̀ cɑ̀ɑ́tínɛ̀ yɛɔ̃ nɛ̀ yɛceumbɛ̀. 5 Kɛ̀ Anɔɔ bíi dɛ̀ tùótɛ́ kɛ́wɛ̃nnɛ́nɛ̀ bɛ̀ yóó tuɔ nfɛ̀ kɛ́dɑɑ́ ndiwũɔ̃tɔ̀nnì idɛí ĩ́nkɛ̀ kɛ́tuɔ. Dɛ̀ tu dipɑ̃nnì ndi dìì kó kufɔ̃ɔ̃ku n nɑɑti.

6 Kɛ̀ fɛɔ̃̀fɛ̀ sɑ́m̀pɔ́fɛ̀ mɛ nni nfɛ ò dɔ́ kɛ́ n féútɛ́mɛ̀ mɛtɑummɛ̀ kpɛ́í, kɛ̀ fɛdɑɑfɛ̀ nfɛ̀ yoo fɛnifɛ fɛ̀ ntú fɛ̀ɛ̀ kpɑ kuyɛ̀nkù. 7 Kɛ̀ fɛpìèfɛ̀ mɛ nni nfɛ ò dɔ́ kɛ́ n féútɛ́mɛ̀, wèe fɛ̀ tɔní mɛtɑummɛ̀ tou ììkɛ̀, 8 kɛ́nɔ́ɔ́ nho nɔ̀ùtɛ̀ fɛ yuu kɛ́ fɛ̀ fèútɛ́ mɛtɑummɛ̀ tou bòrìnùù, kɛ̀ Anɔɔ bíi míɛ́tɛ́ mɛyĩ̀ĩ̀ ndiwũɔ̃tɔ̀nnì kɛ́fitɛ́. 9 Dɛ kó fɛɔ̃̀fɛ̀ mɛtɑummɛ̀ kɔfɛ, bɛ̀ɛ dɛitɛ mɛkùɔ̀ nkpɛrɛ kɛ̀ dɛ̀ ntú n kpɛrɛ, kɛ̀ bɛ̀ɛ dɛ̀ tùɔ nkɛ́kéétɛ́ kuyóú kumɔu kù tuutɛ́nɛ̀ dɛ̀ kudiiku, nɛ̀ mɛkùɔ̀ mmɛ̀ɛ̀ cɑ̀ɑ́tínɛ̀ tinɑutì nɛ̀ mɛ̀ɛ̀ tì dɑ̀ɑ́tí. 10 Yɛceumbɛ̀ yɛdɛ́ nɛ̀ yɛ kó mɛkùɔ̀ nnɛ̀ kudiiku nɛ̀ mɛkùɔ̀ mmɛ̀ɛ̀ cɑ̀ɑ́tí yɛɔ̃ nɛ̀ yɛceumbɛ̀. 11 Kɛ̀ ikuɔ́ nìùtìi dɛ̀ nni ntuɔ ndiwũɔ̃tɔ̀nnì ĩ́nkɛ̀, n kpɛrɛ ndɛ.

12 Kɛ̀ tɛbuɔtɛ̀ mɛ nni ntɛ, wèe tɛ̀ tɔní mɛtɑummɛ̀ tou ììkɛ̀, 13 kɛ́nɔ́ɔ́ nho nɔ̀ùtɛ̀ tɛ yuu kɛ́ tɛ̀ fèútɛ́ mɛtɑummɛ̀ tou bòrìnùù. Kɛ̀ Anɔɔ bíi míɛ́tɛ́ mɛyĩ̀ĩ̀ ndiwũɔ̃tɔ̀nnì kɛ́fitɛ́. 14 Dɛ kó difɔ̃nkúò, ntɛ ò yóó tuɔ ndɛ̀ n kpɛ́í, mɛkùɔ̀ mmɛ̀ɛ̀ cɑ̀ɑ́tínɛ̀ tinɑutì nɛ̀ mɛ̀ɛ̀ tì dɑ̀ɑ́tí. 15 Yɛceumbɛ̀ yɛdɛ́ nɛ̀ yɛ kó mɛkùɔ̀ nnɛ̀ kudiiku nɛ̀ mɛkùɔ̀ mmɛ̀ɛ̀ dɑ̀ɑ́tí yɛɔ̃ nɛ̀ yɛceumbɛ̀. 16 Kɛ̀ ikuɔ́ nìùtìi tuɔ ndɛ kó imɑɑ ndiwũɔ̃tɔ̀nnì ĩ́nkɛ̀. N kpɛrɛ ndɛ dipɑ̃nnì dìì kó kufɔ̃ɔ̃ku n nɑɑti.

Mɛkùɔ̀ nkpɛrɛ kó dimɑ̀ɑ̀, mí ndi Yiɛ̀ nKuyie mmíì dɛ̀ te. 17 Òmɔù bɑ́ nyo mmɛkùɔ̀ nnɛ̀ mɛyĩ̀ĩ̀ mbɑ́ kɛ̀ di bo kɛ̀ɛ̀ bíɛ́kɛ̀, dɛ̀ tu ikuɔ́ nyi di kpɛ́í nnɛ̀ di yɑɑ̀bío sɑ̃́ɑ̃̀.

4

Ikuɔ́ nìùbɛ̀ bo nfeu ìì wũɔ̃ mɛyɛi ncĩ́ɛ̃́mmɛ̀ kpɛ́í

DÈÈNNÌ: Ikuɔ́ nìùtì diɛwè kó mɛyɛi ncĩ́ɛ̃́mmɛ̀ kpɛ́í

1 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nyíɛ́ kɛ́bɛ́innɛ̀ Mɔyiisi kɛ dɔ̀: 2 Nɑ́kɛ́ Isidɑyɛɛribɛ kɛ dɔ̀:

Kɛ̀ dɛ̀ kpɛtɛ́nɛ̀ òmɔù kòò dɔ̀ɔ̀ ikuɔ́ yetɛ dɛ̀, kòò dɔ̀ɔ̀ n yɛ̃ di bɑ́ɑ́ dɔɔ̀ dɛ kó dɛ̀mɑrɛ̀.

3 Kɛ̀ dɛ̀ dò nyikuɔ́ nìùtì bɛ̀ cɑ̃̀ńnɛ́ wè n tɔ̃mmú kpɛ́í weè yetɛ́ kɛ dɔ̀ɔ̀ mɛyɛi nkɛ tɑnnɛ́ n nìtìbɛ̀ mɛyɛi mmiɛkɛ. Wè n féútɛ́ dinɑɑdɑɑ̀ dìì kpɑ kuyɛ̀nkù, mɛyɛi nhò dɔ̀ɔ̀mɛ̀ kó mɛcĩ́ɛ̃́mmɛ̀ kó fɛɔ̃̀fɛ̀ nfɛ. 4 Wèe fɛ̀ tɔní mɛtɑummɛ̀ tou ììkɛ̀, kɛ́dɑɑ́ nho nɔ̀ùtɛ̀ di yuu ĩ́nkɛ̀ kɛ́ di nni nféútɛ́, 5 kɛ́yɛ̃ntɛ́ mɛyĩ̀ĩ̀ nkɛ́tɑnnɛ̀ mɛtɑummɛ̀ tou, 6 kɛ́pɔɔ̀tɛ̀ o nɔ́mbii kɛ́míɛ́tɛ́ kucɛ mɛ̀yiekɛ̀ kuyɑ̀ɑ̀kù kùù kpetí mɛtɑummɛ̀ tou bòrì dɛ miɛkɛ kpɛri, 7 kɛ́cɔ̃nnɛ́ dɛ kó mɛyĩ̀ĩ̀ nhò yɛ̃ntɛ́mɛ̀ dihúúntɔ̀nnì dìì bo mɛtɑummɛ̀ tou miɛkɛ di kó yɛbɑ̀kɛ̀ ĩ́nkɛ̀. Kòò dèè wèe cóú mmɛyĩ̀ĩ̀ nsɔmmɛ diwũɔ̃tɔ̀nnì dìì bo mɛtɑummɛ̀ tou bòrìnùù di fũ̀ɔ̃̀. 8 Ntɛ bɛ̀ yóó dɔɔ̀mɛ̀ dɛ kó dinɑɑdɑɑ̀ bɛ̀ n fèútɛ́ di mɛyɛi ncĩ́ɛ̃́mmɛ̀ kpɛ́í, mɛkùɔ̀ mmɛ̀ɛ̀ cɑ̀ɑ́tínɛ̀ tinɑutì nɛ̀ mɛ̀ɛ̀ tì dɑ̀ɑ́tí, 9 nɛ̀ yɛceumbɛ̀ yɛdɛ́ nɛ̀ yɛ kó mɛkùɔ̀ nnɛ̀ kudiiku nɛ̀ mɛkùɔ̀ mmɛ̀ɛ̀ dɑ̀ɑ́tí yɛɔ̃ nɛ̀ yɛceumbɛ̀ yɛdɛ́, 10 kɛ́ndònnɛ̀ bɛ̀ bɑɑ ɔ̃ɔ̃ dɛitɛ dɛ̀ fɛɔ̃̀fɛ̀ bɛ̀ n fèútɛ́ fɛ̀ mɛtɑummɛ̀ kpɛ́í nkɛ̀ ikuɔ́ nìùtìi dɛ̀ tùɔ mbɛ̀ tùɔ̀ ndɛ̀ bɛ̀ n feu ìì wũɔ̃. 11 Dɛ kó dinɑɑdɑɑ̀ kɔ̃̀nkù nɛ̀ di mɑɑ nnɛ̀ di yuu nɛ̀ di kpɑ́ɑ̀ nnɛ̀ di nɑutì nɛ̀ di piti, 12 di mɑɑ nyimɔu cɛ̃́nkɛ, bɛ̀ɛ ì tɔ kɛ́dennɛ bɛ̀ kɑrì, kɛ́kɔtɛnɛ̀ dibòrì dìì cɑ̃̀ɑ̃́, bɛ̀ uutoo dɛ̀ iwũɔ̃ kó mɛkùɔ̀ nkó mutɑ́pɛí, kɛ́tɔtìnnɛ muhɑ̃ɑ̃́ ndibòrì bɛ̀ tɑ̃ɑ̃tɛ́ dì kɛ uutoo iwũɔ̃ kó mutɑ́pɛí mbɛ̀ yóó dɛ ndì tùɔ.

DƐ́Ɛ́NNÍ: Isidɑyɛɛribɛ bɛmɔu kó mɛyɛi ncĩ́ɛ̃́mmɛ̀ kpɛ́í

13 Kɛ̀ dɛ̀ dò ndɛ̀ kpɛtɛ́nɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ bɛmɔu ndi, kɛ̀ bɛ̀ dɔ̀ɔ̀ n yɛ̃ mbɛ̀ bɑ́ɑ́ dɔɔ̀ dɛ kó dɛ̀mɑrɛ̀ bɑ́ bɛ̀ í yɛ̃́. 14 Kɛ̀ bɛ̀ bɑntɛ́ dìì mɔ̀nnì dɛ kó mɛyɛi mbɛ̀ɛ wɑɑ́ ndinɑɑdɑɑ̀ dìì kpɑ kuyɛ̀nkù kɛ́ dì kɔ̀tɛnɛ̀ní mɛtɑummɛ̀ tou ììkɛ̀. 15 Dɛǹdɛ Isidɑyɛɛribɛ kó bɛkótíbɛ̀ yóó nɔ́ɔ́mmɛ̀ bɛ nɔu dinɑɑdɑɑ̀ yuu ĩ́nkɛ̀ mɛtɑummɛ̀ tou ììkɛ̀ kɛ́ dì nni nféútɛ́ kɛ̀ n di cĩ́ɛ̃́ ndi yɛi. 16  Kɛ̀ ikuɔ́ nìùtì diɛwèe wɑɑ́ mmɛyĩ̀ĩ̀ nkɛ́tɑnnɛ́ mɛtɑummɛ̀ tou miɛkɛ, 17 kɛ́pɔɔ̀tɛ̀ o nɔ́mbii mɛyĩ̀ĩ̀ nkɛ́míɛ́tɛ́ kucɛ mɛ̀yiekɛ̀ kuyɑ̀ɑ̀kù kùù kpetí mɛtɑummɛ̀ tou bòrì dɛ miɛkɛ kpɛri. 18 Kòò dèè wèe cɔ̃nnɛ́ dɛ kó mɛyĩ̀ĩ̀ nhò mìɛ́tɛ́mɛ̀ dihúúntɔ̀nnì dìì bo mɛtɑummɛ̀ tou miɛkɛ di kó yɛbɑ̀kɛ̀, kòò dèè wèe cóú mmɛyĩ̀ĩ̀ nsɔmmɛ diwũɔ̃tɔ̀nnì dìì bo mɛtɑummɛ̀ tou bòrì di fũ̀ɔ̃̀. 19 Kòo dɛitɛ dɛ kó dinɑɑdɑɑ̀ kó mɛkùɔ̀ mmɛmɔu kɛ́ mɛ̀ tùɔ ndiwũɔ̃tɔ̀nnì ĩ́nkɛ̀. 20 Ò bɑɑ do dɔ̀ɔ̀mɛ̀ o kó dinɑɑdɑɑ̀ mɛyɛi ncĩ́ɛ̃́mmɛ̀ kpɛri ò yóó mɛ ndɔɔ̀ bɛ kpɛri, kɛ́ bɛ̀ dɔ̀ɔ̀ mɛyɛi ncĩ́ɛ̃́mmɛ̀ kó ikuɔ́, kɛ̀ m bɛ̀ cĩ̀ɛ̃́. 21 Wèe dennɛ dɛ kó dinɑɑdɑɑ̀ Isidɑyɛɛribɛ kɑrì kɛ́ dì tùɔ nhò do tùɔ mmɛ̀ɛ̀ botí o kpɛri. Isidɑyɛɛribɛ bɛmɔu yɛi ncĩ́ɛ̃́mmɛ̀ kpɛri ndi.

TÃÃTI: Wèè bɑkɛ́ o kó mɛyɛi ncĩ́ɛ̃́mmɛ̀ kpɛ́í

22 Kɛ̀ dɛ̀ dò ndɛ̀ kpɛtɛ́nɛ̀ wèè bɑkɛ́, kòò dɔ̀ɔ̀ mí ndi Yiɛ̀ nKuyie nyí dɔ́ dɛ kó dɛ̀mɑrɛ̀. 23 Kɛ̀ bɛ̀ ò nɑ̀kɛ́ o yɛi nhò dɔ̀ɔ̀ mɛ̀, wèe tɔní dibɔdɑɑ̀ dìì kpɑ kuyɛ̀nkù, 24 kɛ́nɔ́ɔ́ nho nɔ̀ùtɛ̀ di yuu ĩ́nkɛ̀ kɛ́ dì nni nféútɛ́ bɛ̀ feu dɛ̀ iwũɔ̃ bɛ̀ tùɔ̀ nyì. O yɛi ncĩ́ɛ̃́mmɛ̀ kó fɛɔ̃̀fɛ̀ nfɛ. 25 Kɛ̀ ikuɔ́ nìùtì diɛwèe pɔɔ̀tɛ̀ mɛyĩ̀ĩ̀ nho nɔ́mbii kɛ́míɛ́tɛ́ diwũɔ̃tɔ̀nnì bɑ̀kɛ̀, kɛ́cóú mmɛyĩ̀ĩ̀ nsɔmmɛ dɛ kó diwũɔ̃tɔ̀nnì fũ̀ɔ̃̀, 26 kɛ́tuɔ nfɛ kùɔ̀ mmɛmɔu dɛ kó diwũɔ̃tɔ̀nnì ĩ́nkɛ̀ bɛ̀ ɔ̃ɔ̃ dɔɔ̀mɛ̀ mɛtɑummɛ̀ kɔfɛ kɔ̃mɛ, kóò dɔ̀ɔ̀ mɛyɛi ncĩ́ɛ̃́mmɛ̀ kó ikuɔ́ kóò dɛɛtɛ́nɛ̀ o yɛi nkɛ̀ nh ò cĩ̀ɛ̃́.

NÀÀ: Bɛnìtìbɛ̀ sɔmbɛ, bɑ́ wè o kó mɛyɛi ncĩ́ɛ̃́mmɛ̀ kpɛ́í

27 Kɛ̀ dɛ̀ dò ndɛ̀ kpɛtɛ́nɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ miɛkɛ nkɛ òmɔù, kòò dɔ̀ɔ̀ n yɛ̃ mbɛ̀ bɑ́ɑ́ dɔɔ̀ dɛ kó dɛ̀mɑrɛ̀. 28 Kɛ̀ bɛ̀ ò nɑ̀kɛ́ ò dɔ̀ɔ̀ mɛ̀ɛ̀ yɛi nwèe wɑɑ́ tɛbɔniitɛ tɛ̀ɛ̀ kpɑ kuyɛ̀nkù, 29 kɛ́nɔ́ɔ́ nho nɔ̀ùtɛ̀ tɛ yuu kɛ́ tɛ̀ nni nféútɛ́ bɛ̀ feu dɛ̀ iwũɔ̃ bɛ̀ tùɔ̀ nyì. 30 Kɛ̀ ikuɔ́ nìùtì diɛwèe pɔɔ̀tɛ̀ mɛyĩ̀ĩ̀ nho nɔ́mbii kɛ́míɛ́tɛ́ diwũɔ̃tɔ̀nnì bɑ̀kɛ̀, kɛ́cóúnko mɛyĩ̀ĩ̀ nsɔmmɛ dɛ kó diwũɔ̃tɔ̀nnì fũ̀ɔ̃̀, 31 kɛ́dɛi dɛ̀ɛ̀ kó dimɑ̀ɑ̀ tu mɛkùɔ̀ mbɛ̀ ɔ̃ɔ̃ dɛi mɛ̀ɛ̀ botí fɛɔ̃̀fɛ̀ bɛ̀ kùɔ fɛ̀ mɛtɑummɛ̀ kpɛ́í nfɛ kɔ̃mɛ, kɛ́ mɛ̀ tùɔ ndiwũɔ̃tɔ̀nnì ĩ́nkɛ̀ mɛ̀ tu dipɑ̃nnì ndi dìì fɔ̃ɔ̃ku n nɑɑti, kóò dɔ̀ɔ̀ mɛyɛi ncĩ́ɛ̃́mmɛ̀ kó ikuɔ́ kɛ̀ nh ò cĩ̀ɛ̃́.

32 Kɛ̀ dɛ yiɛ̀ mmɛ ndɔ́ kɛ́féútɛ́ fɛpìèfɛ̀ nfɛ kɛ́ m pɑ̃, wèe tɔní fɛnifɛ fɛ̀ɛ̀ kpɑ kuyɛ̀nkù, 33 kɛ́nɔ́ɔ́ nho nɔ̀ùtɛ̀ fɛ yuu kɛ́ fɛ̀ nni nféútɛ́ bɛ̀ feu dɛ̀ iwũɔ̃ bɛ̀ tùɔ̀ nyì. 34 Kɛ̀ ikuɔ́ nìùtìi pɔɔ̀tɛ̀ o nɔ́mbii fɛ yĩ̀ĩ̀ nkɛ́míɛ́tɛ́ diwũɔ̃tɔ̀nnì, bɛ̀ tùɔ̀ ndìì ĩ́nkɛ̀ iwũɔ̃ di bɑ̀kɛ̀, kɛ́cóúnko mɛsɔmmɛ di fũ̀ɔ̃̀, 35 kɛ́dɛi mɛkùɔ̀ mmɛmɔu bɛ̀ ɔ̃ɔ̃ dɛimɛ̀ mɛtɑummɛ̀ kó fɛɔ̃fɛ̀ kɔ̃mɛ kɛ́ mɛ̀ wɛ̃nnɛ́nɛ̀ dɛ̀ɛ̀ ɔ̃ɔ̃ tuɔ nkɛ́tuɔ ndiwũɔ̃tɔ̀nnì ĩ́nkɛ̀ n kpɛ́í, kɛ́dɔɔ̀ dɛ yiɛ̀ mmɛyɛi ncĩ́ɛ̃́mmɛ̀ kó ikuɔ́ kɛ̀ nh ò cĩ̀ɛ̃́.

5

NÙMMÙ: Mɛdonnimɛ̀ mɑmɛ̀ mɛyɛi ncĩ́ɛ̃́mmɛ̀ kó ikuɔ́ ĩ́nkɛ̀

1 Kɛ̀ dɛ̀ dò ndɛ̀mɑrɛ̀ dɔ̀ɔ̀ kɛ̀ bɛ̀ wɑɑ̀ mbɛ̀ɛ̀ yɑ̀, kɛ nɑ́ɑ́ nkɛ tú dɛ yiɛ̀ mbo yɑ̀, kɑ̀ɑ yɛ̃́ kɛ cĩ́ɛ̃́kɛ́ kɛ yetɛ ɑ bo bɛ́immɛ̀, fɔ̃́ɔ̃̀ te mɛyɛi.

2 Kòo mɔù weè mɛ nkɑ̀ɑ́kɛ́ dɛ̀mɑrɛ̀ ikuɔ́ yɛ̃ ndɛ̀ɛ̀ sĩ, kɛ̀ kuwɑnwɑnkù mɑkù nku yoo fɛɔ̃̀fɛ̀ yoo dɛbɑmbɑɑ̀nnɛ̀, kòò dɛ̀ kɑ̀ɑ́kɛ́ bɑ́ ò í yɛ̃́, kɛ sĩ̀nkùnnɛ omɑ́ɑ̀ kɛ tɔ dɛ kó mɛyɛi.

3 Kòò mɛ nkɑ́ɑ́kɛ́ onìtì mɔù nwe ikuɔ́ yɛ̃ nwèè sĩ̀ mbɑ́ ò í dɑkɛ, kɛ̀ dɛ̀ boní kòò bɑntɛ́ ò tɔmɛ̀ dɛ kó mɛyɛi.

4 Kòò mɔù weè nùù mɛ nhò fítɛ́nɛ̀ kòò pɑ̀rìkɛ̀nɛ̀ mí nKuyie n yètìrì, bɑ́ ò í totí o yɛ̀mmɛ̀, kɛ̀ dɛ̀ boní kòò bɑntɛ́ ò tɔmɛ̀ dɛ kó mɛyɛi.

5 Kòò tɔ dɛ kó mɛyɛi nkó mɛ̀mɑmɛ̀ ò dò nkɛ́ mɛ̀ dɑ́ɑmmu. 6 Wèe tɔní fɛpenifɛ yoo tɛbɔniitɛ kɛ́ũtɛ́ dɛ kó mɛyɛi, kɛ̀ ikuɔ́ nìùtìi o dɔ̀ɔ̀ mɛyɛi ncĩ́ɛ̃́mmɛ̀ kó ikuɔ́, kóò dɛɛtɛ́nɛ̀ dɛ kó mɛyɛi.

KUƆ̀: Bɛcĩ̀rìbɛ̀ bo nfeu ìì wũɔ̃ mɛyɛi ncĩ́ɛ̃́mmɛ̀ kpɛ́í

7 Kɛ̀ dɛ̀ dò nhòmɔù í mɔkɛ fɛpìèfɛ̀ yoo tɛbuɔtɛ̀ kɛ bo n féútɛ́ ò dɔ̀ɔ̀ mɛ̀ɛ̀ yɛi nkpɛ́í kɛ̀ nh ò cĩ̀ɛ̃́, wèe tɔní sinɔ́nkperípíɛ́ sìdɛ́sì yoo yɛkpɛtinɔ́nkperɛ yɛ̀dɛ́ɛ̀, kɛ́ n féútɛ́ tɛmɑ́ɑ̀ kɛ́tuɔ nkɛ́nféútɛ́ tɛtɛtɛ̀ ò dɔ̀ɔ̀ mɛ̀ɛ̀ yɛi nkpɛ́í kɛ̀ nh ò cĩ̀ɛ̃́. 8 Wèe dɛ̀ tɔní kɛ́duɔ́ nyikuɔ́ nìùtì kòo ketɛ́ kɛ́féútɛ́ mɛyɛi ncĩ́ɛ̃́mmɛ̀ kpɛtɛ. Wèe ĩ́ṹtɛ́ tɛ fɔ̃̀níí ò mɛ mbɑ́ɑ́ tɔ̃tɛ tɛ yuu, 9 kɛ́dɛitɛ tɛ yĩ̀ĩ̀ nkɛ́míɛ́tɛ́ diwũɔ̃tɔ̀nnì píkù kɛ́cóúnko mɛsɔmmɛ diwũɔ̃tɔ̀nnì fũ̀ɔ̃̀, mɛyɛi ncĩ́ɛ̃́mmɛ̀ kpɛtɛ ntɛ, 10 kɛ́kuɔ tɛdɛ́tɛ̀ kɛ́tuɔ nyikuɔ́ yɛ̃mmɛ̀. Kɛ̀ ikuɔ́ nìùtìi ò dɔɔ̀ mɛyɛi ncĩ́ɛ̃́mmɛ̀ kó ikuɔ́, kɛ̀ nhò cĩ̀ɛ̃́ nho yɛi.

11 Kɛ̀ dɛ̀ mɛ ndò nhòmɔù í mɔkɛ sinɔ́nkpeé yoo yɛkpɛtinɔ́nkperɛ, wèe tɔní muyuo ncìdóòbɛ̀ bɛ̀nɑ̀ɑ̀, ò bɑ́ɑ́ mù yɔɔrɛ mɛkùɔ̀ nhò mɛ mbɑ́ɑ́ cɔ̃nnɛ́ tihúúntì mu ĩ́nkɛ̀, kɛ yɛ̃́ mɛyɛi ncĩ́ɛ̃́mmɛ̀ kɔ̃mu mmumɛ̀. 12 Wèe mù tɔní kɛ́duɔ́ nyikuɔ́ nìùtì, kòo mù yɛ̃tɛ́ dinɑcɛkutiri, kɛ́wɛ̃nnɛ́nɛ̀ dɛ̀ɛ̀ yóó tuɔ nkɛ́tuɔ, kɛ̀ dɛ̀ɛ bɛnkɛ mumɔu mù tumɛ̀ n kɔ̃mu mmu, mù yóó ntu mɛyɛi ncĩ́ɛ̃́mmɛ̀ kɔ̃mu mmu. 13 Kɛ̀ ikuɔ́ nìùtìi ò dɔ̀ɔ̀ mɛyɛi ncĩ́ɛ̃́mmɛ̀ kó ikuɔ́ kɛ̀ nhò cĩ̀ɛ̃́ nho yɛi.

Kɛ̀ ikuɔ́ nìùtì nte musɔmmu ò ɔ̃ nte mɛ̀ɛ̀ botí tidiitì kó yɛpɑ̃rɛ̀ kɔ̃mu.

Bɛ̀ bo nfeumɛ̀ iwũɔ̃ mɛyɛi nhũtímù kpɛ́í

14 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nnɑ́kɛ́ Mɔyiisi kɛ dɔ̀:

15 Kɛ̀ dɛ̀ dò ndɛ̀ kpɛtɛ́nɛ̀ òmɔù kòò kɑ̀ɑ́kɛ́ yɛpɑ̃rɛ̀ bɛ̀ m pɑ̃ɑ̃ nyɛ̀, wèe tɔní dipedɑɑ̀ dìì kpɑ kuyɛ̀nkù dìì donku mɑ̀nnɛ̀ bɛ̀ kèétɛ́ ìì díítí n tɑummɛ̀ tou kpɛ́í, mmɛyɛi nhũtímù kó fɛɔ̃̀fɛ̀ nfɛ. 16 Wèe yietí ò yùúkú dɛ̀ n tɑummɛ̀ tou kɛ́nɔ́ɔ́ nkɛ̀ dɛ̀ mmɑ̀nnɛ̀ ò bo totɛ́mɛ̀ ò yùúkú dɛ̀ yɛwɛ́tiyɛ̀ yɛ̀nùmmù kó dìmɑ́ɑ̀ kòo dɛ̀ duɔ́ nyikuɔ́ nìùtì. Kɛ̀ ikuɔ́ nìùtìi féútɛ́ diì pedɑɑ̀ kóò dɔ̀ɔ̀ mɛyɛi nhũtímù kó ikuɔ́ kɛ̀ nh ò cĩ̀ɛ̃́ nho yɛi. Dɛ kó ikuɔ́ nyi mɛmmɛ.

17 Kòò mɔù yetɛ́ kɛ dɔ̀ɔ̀ n yɛ̃ n yí dɔ́ dɛ̀, kɛ í yɛ̃́, dɛ kó mɛyɛi mbɑɑ bo o yuu ĩ́nkɛ̀ nkɛ. 18 Kɛ̀ dɛ̀ boní kòò bɑntɛ́ wèe dɛitɛ o wũɔ̃ miɛkɛ dipedɑɑ̀ dìì kpɑ kuyɛ̀nkù kɛ̀ di donku mɑ̀nnɛ̀ bɛ̀ kèétɛ́ ìì díítí mɛyɛi nhũtímù kpɛ́í nkɛ̀ ikuɔ́ nìùtìi ò dɔ̀ɔ̀ mɛyɛi nhò dɔ̀ɔ̀ mɛ̀ kɛ í yɛ̃́ mɛ kó ikuɔ́ kɛ̀ nh ò cĩ̀ɛ̃́. 19 Dɛ kó dipedɑɑ̀ tu mɛyɛi nhũtímù kpɛri ndi. Kɛ yɛ̃́ dɛ yiɛ̀ nni nyetɛ́nɛ̀mu.

20 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nyíɛ́ kɛ́bɛ́i nkɛ dɔ̀:

21 Kɛ̀ dɛ̀ mɛ ndò nhòmɔù weè ciitɛ́ o kou kɛ n yetɛ́nɛ̀, kòo kou ò dɔúnnɛ̀ dɛ̀mɑrɛ̀ yoo ò dɛ̀ nhò bɑ̀nnɛ̀, kòò ò ciitɛ́ kɛ di o kpɛrɛ, 22 kòò mɛ mpɛtɛ́ dɛ̀mɑrɛ̀ ndɛ kɛ nɛ̀nni, kɛ pɑrìkɛ̀ kɛ bo sɔnnɛ, nɛ̀ dɛ kó mɛdɔɔ̀rìmɛ̀ yɛimɛ botí. 23 Kòò dɔ̀ɔ̀ dɛ kó mɛyɛi mbotí ò dò nkɛ́ dɛ̀ fɔ̀ɔ́mmu, ò yùúkú dɛ̀ yoo ò fìetɛ dɛ̀ yoo bɛ̀ ò dɔúnnɛ̀ dɛ̀, yoo ò pɛ̀tɛ́ dɛ̀, 24 yoo ò soú nkɛ pɑrìku. Nɛ̀ dɛ kpɛ́í nwèe yietí kɛ́nɔ́ɔ́ nkɛ̀ dɛ̀ mmɑ̀nnɛ̀ kòò do dɛ̀ totɛ́ kucɛ mɛ̀nùmmù dɛ̀mɑ́ɑ̀ nɑ mmɑ̀mɛ̀. Bɛ̀ ò yɑ̀ dìì yiè dimɔ́mmɔnni ndi ò dòmmɛ̀ kɛ́yietí wèè te dɛnɛnnɛ̀. 25 Kòò dèè mɛmmɛ ò nɛ́ dɛitɛní dipedɑɑ̀ o wũɔ̃ miɛkɛ dìì kpɑ kuyɛ̀nkù, dìì mɑ̀nnɛ̀ ikuɔ́ nìùtì kèétɛ́ ìì díítí mɛyɛi nhũtímù kpɛ́í. 26 Kɛ̀ ikuɔ́ nìùtìi ò dɔ̀ɔ̀ mɛyɛi nhũtímù kó ikuɔ́ kɛ̀ nhò cĩ̀ɛ̃́ mbɑ́ kòò do dɔ̀ɔ̀ mɛ̀ɛ̀ yɛi mbotí.

6

Ikuɔ́ ìì tukúnɛ̀ muwũɔ̃féù nɛ̀ tidiitì kó yɛpɑ̃rɛ̀

DÈÈNNÌ: Iwũɔ̃ ìì feu kɛ tuɔ̀

1 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie mbɛ́innɛ̀ Mɔyiisi kɛ dɔ̀: 2 Nɑ́kɛ́ Anɔɔ nɛ̀ o bí kɛ tú:

N yɛ̃ nkɛ̀ bɛ̀ n fèútɛ́ fɛɔ̃̀fɛ̀ kɛ tuɔ ndiwũɔ̃tɔ̀nnì ĩ́nkɛ̀ bɛ̀ bɑ́ɑ́ yie nkɛ̀ dɛ kó muhɑ̃ɑ̃́ nkú. Mù nyié nkɛ cɔ́ú nkɛ̀ dɛ̀ɛ wentɛ́nɛ̀. 3 Kɛ̀ ikuɔ́ nìùtìi dɑ́ɑ́tí dikɔutɛ́yɑɑ̀bòrì, dìì dùɔ̀kɛnɛ̀ mupɑɑ̀konkperímù, kɛ́yi dɛfɛtirɛ dɛ̀ɛ̀ dùɔ̀kɛnɛ̀ mupɑɑ̀konkperímù, kɛ́deè kɛ nɛ́ koutɛ́ mutɑ́pɛí mmɛkùɔ̀ nkɔ̃mu bɛ̀ n tùɔ nfɛ̀ɛ̀ ɔ̃̀fɛ̀ kɔ̃mu kɛ́ mù ĩ̀ńnɛ́ diwũɔ̃tɔ̀nnì píkù, 4 kɛ́dɛitɛ o yɑ̀ɑ̀tì kɛ́ɑ̃nnɛ́ titɛtì kɛ́ mù tɔ kɛ́dennɛ bɛ̀ kɑrì, kɛ́kɔtɛnɛ̀ dibòrì bɛ̀ tɑ̃ɑ̃tɛ́ dì dɛ kpɛ́í. 5 Diwũɔ̃tɔ̀nnì kó muhɑ̃ɑ̃́ mbɑ́ɑ́ kú. Bɑ́ dìì kṹnweńnì ikuɔ́ nìùtì níí mù tií nkɛ́nɔ́ɔ́ nfɛɔ̃̀fɛ̀ fɛ̀ɛ̀ ɔ̃ɔ̃ tuɔ nkɛ nɛ́ nɑ kɛ́tuɔ mmɛkùɔ̀ mmɛtɑummɛ̀ kó ikuɔ́ kɔ̃mɛ. 6 Diwũɔ̃tɔ̀nnì kó muhɑ̃ɑ̃́ nyó ncɔ́úmmu nsɑ̃́ɑ̃̀ mù bɑ́ɑ́ kú.

DƐ́Ɛ́NNÍ: Tidiitì kó yɛpɑ̃rɛ̀

7 Ntɛ tidiitì kó yɛpɑ̃rɛ̀ kó ikuɔ́ yo ndòmmɛ̀:

Anɔɔ bí iì níí yóó yɛ̀ tɔní dihúúntɔ̀nnì borɛ̀. 8 Bɛ̀ níí yɛ̃tɛ́ muyuo nnɛ̀ mɛkùɔ̀ nnɛ̀ tihúúntì timɔu bɛ̀ ɔ̃ɔ̃ cɔ̃nnɛ́ tì mu ĩ́nkɛ̀, kɛ́tuɔ ndihúúntɔ̀nnì ĩ́nkɛ̀, dɛ̀ɛ̀ bɛnkú mumɔu mù tumɛ̀ n kɔ̃mu, dipɑ̃nnì ndi dìì kó kufɔ̃ɔ̃ku n nɑɑti. 9 Anɔɔ nɛ̀ o bí kɛ̀ bɛ̀ɛ di dɛsɔnnɛ, bɛ̀ mɛ mbɑ́ɑ́ kɔɔrɛnɛ̀ mutie mùù muuti pɛ̃́ɛ̃̀, bɛ̀ bɑ́ɑ́ kɑri sɔ̃́ntíkoo kó dibòrì kɛ́ mù di. Bɛ̀ɛ kɑri mɛtɑummɛ̀ tou kó kudɑ̀nkù nku kɛ́ mù di. 10 Dɛ kó mudiì bɛ̀ bɑ́ɑ́ mù kɔɔrɛnɛ̀ mutie mùù muuti kɛ́pṹnnɛ́ kɛ yɛ̃́ bɛ̀ m pɑ̃ tìì diitì kɛ tùɔ ntiì sùɔ́mmɛ̀, tì tu n kpɛti nti kɛ dònnɛ̀ bɛ̀ ɔ̃ɔ̃ m pɑ̃ fɛɔ̃̀fɛ̀ mɛyɛi ncĩ́ɛ̃́mmɛ̀ kpɛ́í nyoo mɛyɛi nhũtímù kpɛ́í nkɛ̀ dɛ̀ɛ súɔ́. 11 Anɔɔ kó kuwuɔ nkɔbɛ bɛɛ̀ yóó nyo ndɛ kó mudiì bɛ̀ m pɑ̃ kɛ yɛ̃tɛ́ kɛ sùɔ́ mmù, dɛ̀ yó ntú di kó ikuɔ́ nyi sɑ̃́ɑ̃̀.

12 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nyíɛ́ kɛ́bɛ́innɛ̀ Mɔyiisi kɛ dɔ̀:

13 Ntɛ Anɔɔ nɛ̀ o bí bɛ yó m pɑ̃ dìì pɑ̃nnì bɛ̀ yóó bɛ̀ cɑ̃̀ńnɛ́ dìì yiè ikuɔ́ tɔ̃mmú kpɛ́í. Bɛ̀ɛ wɑɑ́ mmuyuo nsɑ̀ɑ̀mù cìdóòbɛ̀ bɛ̀tɑ̃ɑ̃ti, kɛ́totɛ́ mu cuokɛ̀, muu ndikṹnweńnì mutɛ̃mù kuyuoku. 14 Bɛ̀ɛ mù ɑ̃̀ntɛnɛ̀ mɛkùɔ̀ nkɛ́pɛ̃mmú kɛ́wɛ́rí kɛ́ m pɑ̃. Dipɑ̃nnì ndi dìì kó kufɔ̃ɔ̃ku n nɑɑti.

15 Anɔɔ wuɔ mmiɛkɛ kɛ̀ bɛ̀ yóó cɑ̃́nnɛ́ òmɔù kòò ntú ikuɔ́ nìùtì, wèe mɛ ndɔɔ̀. Dɛ kó ikuɔ́ yó mbo sɑ̃́ɑ̃̀ ndi, dɛ kó dipɑ̃nnì níí yó ntú dìì tùɔ ndìndi pɑ́íí. 16 Kɛ̀ ikuɔ́ nìùtì m pɑ̃ tidiitì kó dipɑ̃nnì bɛ̀ɛ dì tùɔ, mbɛ̀ bɑ́ɑ́ dì di.

TÃÃTI: Mɛyɛi ncĩ́ɛ̃́mmɛ̀ kó iwũɔ̃

17 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nni nsɔkɛ́ ku nɑ́ɑǹtì kɛ́nɑ́kɛ́ Mɔyiisi kɛ dɔ̀: 18 Nɑ́kɛ́ Anɔɔ nɛ̀ o bí kɛ tú: N yɛ̃ nkɛ̀ bɛ̀ yó n féútɛ́ fɛɔ̃̀fɛ̀ mɛyɛi ncĩ́ɛ̃́mmɛ̀ kpɛ́í mbɛ̀ɛ fɛ̀ nni nféútɛ́ mɛtɑummɛ̀ tou ììkɛ̀ bɛ̀ n feu dɛ̀ bɛ̀ tùɔ̀ nyì. Bɛ̀ fɛ̀ nni mpɑ̃mu. 19 Ikuɔ́ nìùtì wèè kùɔ dɛ kó fɛɔ̃̀fɛ̀, weè dò nkɛ́ fɛ̀ di ò mɛ mbɑ́ɑ́ kɑri sɔ̃́ntíkoo kó dibòrì kɛ́ fɛ̀ cɑ̀ɑ́kɛ́, wèe kɑri mɛtɑummɛ̀ tou kó kudɑ̀nkù. 20 Kòo tɔù mɔù kɑ̀ɑ́kɛ́ dɛ kó kumɑɑ nhò kúmu, kɛ̀ mɛyĩ̀ĩ̀ mmɛɛ̀ mɛ ndɑ̀ri o yɑ̀ɑ̀tì, wèe tì ɔ̀ú dibòrì bɛ̀ tɑ̃ɑ̃tɛ́ dì dɛ kpɛ́í. 21 Kɛ̀ bɛ̀ ì bèńnɛ́nɛ̀ tiyɑɑtì kó tɛkṹmbotɛ̀ kɛ dèè bɛ̀ɛ tɛ̀ pɔ̀ntɛ. Kɛ̀ disɔɔwũɔ̃̀ kpɛtɛ mɛ nni ntɛ bɛ̀ɛ tɛ̀ ɔ̀ú mɛsɑ̀ɑ̀. 22 Ikuɔ́ nìùbɛ̀ cɛ̃́ĩ kɔbɛ bɛɛ̀ bo nɑ kɛ́ ì di, dɛ kó imɑɑ ntu bɛ̀ m pɑ̃ ì nyi. 23 Kɛ̀ bɛ̀ n fèútɛ́ fɛ̀ɛ̀ ɔ̃̀fɛ̀ mɛyɛi ncĩ́ɛ̃́mmɛ̀ kpɛ́í nkɛ tɑnnɛ̀ fɛ yĩ̀ĩ̀ mmɛtɑummɛ̀ tou miɛkɛ kɛ dɔ̀ɔ̀ mɛyɛi ncĩ́ɛ̃́mmɛ̀ kó ikuɔ́ bɛ̀ɛ fɛ̀ cɔ́u.

7

NÀÀ: Mɛyɛi nhũtímù kó iwũɔ̃

1 Ntɛ mɛyɛi nhũtímù kó ikuɔ́ yó ndòmmɛ̀: Dɛ kó fɛɔ̃̀fɛ̀ níí yó ntú bɛ̀ m pɑ̃ fɛ̀ nfɛ. 2 Bɛ̀ɛ fɛ̀ nni nféútɛ́ bɛ̀ feu dɛ̀ bɛ̀ tùɔ̀ nyì, kɛ̀ ikuɔ́ nìùtìi míɛ́tɛ́ mɛyĩ̀ĩ̀ ndiwũɔ̃tɔ̀nnì kɛ́fitɛ́. 3 Kɛ̀ bɛ̀ n duɔ́ ndɛ̀ɛ̀ tu mɛkùɔ̀ nkpɛrɛ, kuyóú nɛ̀ mɛkùɔ̀ mmɛ̀ɛ̀ dɑ̀ɑ́tí tinɑutì 4 nɛ̀ yɛceumbɛ̀ nɛ̀ mɛkùɔ̀ mmɛ̀ɛ̀ yɛ̀ dɑ̀ɑ́tí nɛ̀ kutúúkú nɛ̀ yɛɔ̃ kó mɛkùɔ̀ nnɛ̀ yɛceumbɛ̀. 5 Kɛ̀ dí dɛ̀ nni ntuɔ ndiwũɔ̃tɔ̀nnì ĩ́nkɛ̀. Mɛyɛi nhũtímù kó fɛɔ̃̀fɛ̀ nfɛ. 6 Ikuɔ́ nìùbɛ̀ cɛ̃́ĩ kɔbɛ bɛɛ̀ mɑ́ɑ̀ bo nɑ kɛ́di dɛ kó imɑɑ. Bɛ̀ mɛ mbɑ́ nkɑri sɔ̃́ntíkoo kó dibòrì kɛ́ ì di, bɛ̀ fɛ̀ nni mpɑ̃mu. 7 Mɛyɛi nhũtímù nɛ̀ mɛyɛi ncĩ́ɛ̃́mmɛ̀ kó ikuɔ́ dɛmɑ́ɑ̀ ndi, ikuɔ́ nìùtì wèè dɔ̀ɔ̀ dɛ kó ikuɔ́ weè níí yó nte fɛ kó imɑɑ.

NÙMMÙ: Dɛ̀ɛ̀ dò nkɛ́ntú ikuɔ́ nìùbɛ̀ kpɛrɛ

8 Kɛ̀ bɛ̀ n fèútɛ́ fɛɔ̃̀fɛ̀ kɛ tùɔ, nyikuɔ́ nìùtì wèè dɔ̀ɔ̀ dɛ kó ikuɔ́ weè yó nte fɛ kɔ̃̀nkù. 9 Kɛ̀ bɛ̀ mɛ nni mpɑ̃ tidiitì nti, kɛ tì pũ̀ńnɛ́ yoo kɛ tì fìu nyoo kɛ tì pɛ̃mmú, ikuɔ́ nìùtì wèè dɔ̀ɔ̀ ikuɔ́ weè yó ntì te. 10 Kɛ̀ bɛ̀ mɛ nni mpɑ̃ tidiitì tìì kɔɔrɛnɛ̀ mɛkùɔ̀ nnɛ̀ tìì í mɛ̀ kɔɔrɛnɛ̀ tìì kó dimɑ̀ɑ̀ í pũ̀ńnɛ́ Anɔɔ bí tì totí kɛ̀ dɛ̀ mmɑ̀.

KUƆ̀: Mɛtɑummɛ̀ kó iwũɔ̃

11 Ntɛ ikuɔ́ di yó nni n feu mɛ̀ɛ̀ botí iwũɔ̃ mɛtɑummɛ̀ kpɛ́í:

12 Kòò mɔù dɔ́ kɛ́ n féútɛ́ fɛɔ̃̀fɛ̀ disɑ̃nni kpɛ́í nwèe yíɛ́nɛ̀ yɛkɑ̀tìndɑ̀ yɛ̀ɛ̀ í kɔɔrɛnɛ̀ mutie mùù muuti, bɛ̀ ɑ̃̀ntɛnɛ̀ yɛ̀ɛ̀ cootì mɛkùɔ̀ nnɛ̀ tipɛ̃́mpɛ̃ńtì tìì wɑɑrɛ mɛkùɔ̀ nnɛ̀ muyuo nsɑ̀ɑ̀mù kɛ́ mù kɔɔrɛnɛ̀ mɛkùɔ̀ nkɛ́píítɛ́ kɛ́pṹnnɛ́, 13 kɛ́wɑɑ́nnɛ̀ pɛ̃́ɛ̃̀ wèè kɔɔrɛnɛ̀ mutie mùù muuti kɛ́yíɛ́nɛ̀ fɛɔ̃̀fɛ̀ bɛ̀ yó n féútɛ́ fɛ̀ mɛtɑummɛ̀ kpɛ́í nyoo disɑ̃nni kó fɛɔ̃̀fɛ̀ 14 Kɛ̀ bɛ̀ɛ dɛitɛ dɛ kó mudiì miɛkɛ dɛ̀ɛ̀ yó ntú n kpɛrɛ, ikuɔ́ nìùtì wèè mìɛ́tɛ́ mɛtɑummɛ̀ ɔ̃̀fɛ̀ kó mɛyĩ̀ĩ̀ ndiwũɔ̃tɔ̀nnì weè dɛ̀ te. 15 Bɛ̀ n fèútɛ́ dìì yiè dɛ kó fɛɔ̃̀fɛ̀ diǹdi bɛ̀ yóó fɛ̀ cɑ̀ɑ́kɛ́mɛ̀, bɛ̀ bɑ́ɑ́ súɔ́ ndɛ̀mɑrɛ̀ kɛ̀ dɛ̀ nyĩ́ĩ́kú kɛ́wentɛ́.

16 Kòo nìtì weè mɛ nni ncɑ̀nnɛ̀nɛ̀ dinùù kɛ dɔ́ kɛ́ fɛ̀ nni nféútɛ́ yoo ò bɑɑ dɔ́ kɛ́ fɛ̀ nni nkuɔ nɛ̀ o yɛ̀mmɛ̀ mmɛ, bɛ̀ɛ fɛ̀ cɑ̀ɑ́kɛ́ dɛ yiè nɛ̀ nɑnkoo. 17 Kɛ̀ fɛ mɑɑ nkpɑɑ́ kɛ tùɔ̀kɛ diyiè tɑ̃ɑ̃́nnì yiè bɛ̀ɛ ì cɔ́u. 18 Kɛ̀ bɛ̀ ì cɑ̀ɑ́kɛ́ diyiè tɑ̃ɑ̃́nnì yiè dɛ kó dipɑ̃nnì nɑɑ́ ndɛtetìrɛ̀ ndɛ, n tɛ̃́nkɛ bɑ́ɑ́ dì cɔutɛ́, dɛ kó imɑɑ ntú ìì sĩ̀ntɛ ì nyi, kɛ̀ wèè ì di weè tɔ dɛ kó mɛyɛi. 19 Kɛ̀ imɑɑ mmɑì kɑ̀ɑ́kɛ́ dɛ̀mɑrɛ̀ ikuɔ́ yɛ̃ ndɛ̀ɛ̀ sĩ̀ mbɛ̀ bɑ́ɑ́ ì di, bɛ̀ɛ ì cɔ́u.

Wèè wenni ikuɔ́ yɛ̃mmɛ̀ weè bo nɑ kɛ́di mɛtɑummɛ̀ kó fɛɔ̃̀fɛ̀ kó imɑɑ. 20 Kɛ̀ wèè sĩ̀ nyikuɔ́ yɛ̃mmɛ̀ kɛ ì cɑ̀ɑ́kɛ́ bɛ̀ɛ ò dènnɛ Isidɑyɛɛribɛ tĩ̀nnì miɛkɛ. 21 Kòò mɔù kɑ̀ɑ́kɛ́ dɛ̀mɑrɛ̀ ikuɔ́ yɛ̃ ndɛ̀ɛ̀ sĩ̀ kòo nìtì nwe yoo kuwɑnwɑnkù yoo dɛ̀tɛrɛ̀ mɑrɛ̀ ikuɔ́ yetɛ dɛ̀, kɛ cɑ̀ɑ́kɛ́ fɛɔ̃̀fɛ̀ bɛ̀ n fèútɛ́ fɛ̀ mɛtɑummɛ̀ kpɛ́í nfɛ kó imɑɑ, dɛ yiɛ̀ mbɛ̀ɛ ò dènnɛ Isidɑyɛɛribɛ tĩ̀nnì miɛkɛ.

Isidɑyɛɛribɛ dò nkɛ́ncimɛ̀ iwũɔ̃ kó mɛkùɔ̀ nɛ̀ mɛyĩ̀ĩ̀

22 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nni nsɔkɛ́ ku nɑ́ɑǹtì kɛ́nɑ́kɛ́ Mɔyiisi kɛ dɔ̀: 23 Nɑ́kɛ́ Isidɑyɛɛribɛ kɛ tú:

Di bɑ́ nyo mmɛnɑɑkùɔ̀ nnɛ̀ ipe nɛ̀ sibɔɔ́ dɛ kɔ̃mɛ. 24 Kɛ̀ fɛɔ̃̀fɛ̀ mɑfɛ̀ ku yoo musĩ̀mmù fɛ̀ pĩ, di bɑ́ɑ́ cɑ́ɑ́kɛ́ fɛ kùɔ̀, di nɛ́ bo nɑ kɛ́ mmɛ̀ pĩ̀ńnɛ̀ mutɔ̃mmú. 25 Kòò mɔù cɑ̀ɑ́kɛ́ mɛkùɔ̀ mbɛ̀ ɔ̃ɔ̃ n kuɔ fɛɔ̃̀fɛ̀ kɛ́dɛitɛ mɛ̀ kɛ́tuɔ. Bɛ̀ɛ ò dènnɛ Isidɑyɛɛribɛ tĩ̀nnì miɛkɛ. 26 Bɑ́ kɛ̀ di bo kɛ̀ɛ̀ bíɛ́kɛ̀ di bɑ́ nyo mmɛyĩ̀ĩ̀, bɑ́ tɛnɔ̀tɛ̀ kɔ̃mɛ yoo itɑ̀ɑ̀kɛ inɑ̀ɑ̀ kpɛrɛ kɔ̃mɛ. 27 Kɛ̀ wèè di mɛyĩ̀ĩ̀ mbɑ́ kòò tu wè bɛ̀ɛ ò dènnɛ Isidɑyɛɛribɛ tĩ̀nnì miɛkɛ.

Ikuɔ́ nìùbɛ̀ dò nkɛ́ te dɛ̀

28 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nyíɛ́ kɛ́nɑ́kɛ́ Mɔyiisi kɛ dɔ̀: Nɑ́kɛ́ Isidɑyɛɛribɛ kɛ dɔ̀:

29 Kòò mɔù n fèútɛ́ fɛɔ̃̀fɛ̀ wèe dɛitɛ kumɑɑ nkùù tu n kɔku. 30 Wèe dɛitɛ o mɔ́mmuɔ nyìì tu n kpɛyi, mɛkùɔ̀ nkpɛrɛ nɛ̀ dicĩ̀ncĩ̀nnì kɛ́ dɛ̀ nni mbɛnkɛ. 31 Kɛ̀ ikuɔ́ nìùtìi tuɔ mmɛkùɔ̀ ndiwũɔ̃tɔ̀nnì ĩ́nkɛ̀ Anɔɔ nɛ̀ o bí kɛ̀ bɛ̀ɛ túótɛ́ dicĩ̀ncĩ̀nnì. 32 Mɛtɑummɛ̀ kó iwũɔ̃ di n feu ì miɛkɛ, di níí dɛitɛ dikpèrì youri kɛ́duɔ́ nyikuɔ́ nìùtì. 33 Anɔɔ bí ìì yóó míɛ́tɛ́ mɛtɑummɛ̀ kó fɛɔ̃̀fɛ̀ kó mɛyĩ̀ĩ̀ nkɛ́tuɔ mmɛkùɔ̀. Bɛɛ̀ yó nte dɛ kó dikpèrì. 34 Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie mmíì tu: Di níí dɛitɛ di n feu ìì wũɔ̃ mɛtɑummɛ̀ kpɛyi miɛkɛ dicĩ̀ncĩ̀nnì kɛ́ m bɛnkɛ kɛ́dɛitɛ dikpèrì Anɔɔ nɛ̀ o bí bɛ kpɛrɛ ndɛ. Dɛ̀ yó ntú di kó ikuɔ́ nyi sɑ̃́ɑ̃̀.

35 Nɛ̀ bɛ̀ cɑ̃̀ńnɛ́ dìì yiè ndi Anɔɔ nɛ̀ o bí n tɔ̃mmú kpɛ́í n dɛ̀itɛmɛ̀ dɛ kó imɑɑ nyiwũɔ̃ bɛ̀ n feu ì kɛ tuɔ̀ nyi miɛkɛ kɛ dɔ̀, ì bo ntú bɛ kpɛyi. 36 Diì yiè ndi m bɛ́immɛ̀ kɛ dɔ̀ bɛ̀ níí dɛ̀ mbɛ̀ duɔ́, kɛ dɔ̀: Dɛ kó ikuɔ́ yó mbomu sɑ̃́ɑ̃̀.

37 Ntɛ bɛ̀ yó nni nfeu ìì wũɔ̃ kɛ tuɔ̀ nnɛ̀ bɛ̀ yó nni mpɑ̃ɑ̃ ntìì diitì kɛ tuɔ̀ nnɛ̀ bɛ̀ yó nni nfeu ìì wũɔ̃ mɛyɛi ncĩ́ɛ̃́mmɛ̀ kpɛ́í nnɛ̀ mɛyɛi nhũtímù kpɛ́í, nɛ̀ bɛ̀ níí bo nyóó cɑ̃́nnɛ́mɛ̀ ikuɔ́ nìùtì, nɛ̀ mɛtɑummɛ̀ kpɛyi dɛ kó ikuɔ́ duɔ́ kɛ mɛ ndò. 38 Ti Yiɛ̀ nKuyie ndo nɑ̀kɛ́ tì nti Mɔyiisi Sinɑii tɑ̃rì ĩ́nkɛ̀ kù bɛ̀ nɑ̀ɑ́ ndìì yiè kɛ tú bɛ̀ nkù feu iwũɔ̃ Sinɑii kó dikpɑ́ɑ̀.

MƆYIISI CÃ̀ǸNƐ́MƐ̀ IKUƆ́ NÌÙBƐ̀ KETIBƐ̀ KUYIE NTƆ̃MMÚ KPƐ́Í

8

Bɛ̀ níí bo cɑ̃́nnɛ́ mɛ̀ɛ̀ botí bɛ̀ɛ̀ yó ntú ikuɔ́ nìùbɛ̀

1 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie mbɛ́innɛ̀ Mɔyiisi kɛ dɔ̀: 2 Yú Anɔɔ nɛ̀ o bí kɛ́túótɛ́ ikuɔ́ yɑ̀ɑ̀tì nɛ̀ ikuɔ́ kó mɛkùɔ̀ nkɛ́wɑɑ́ ndinɑɑdɑɑ̀ mɛyɛi ncĩ́ɛ̃́mmɛ̀ kpɛri nɛ̀ yɛpedɑkɛ̀ yɛ̀dɛ́ɛ̀, kɛ́ɑ̃nnɛ́ pɛ̃́ɛ̃̀bɛ̀ bɛ̀ɛ̀ í kɔɔrɛnɛ̀ mutie mùù muuti kuhɔnku miɛkɛ, 3 kɛ́yú Isidɑyɛɛribɛ tĩ̀nnì dimɔu kɛ̀ dìi tíí mmɛtɑummɛ̀ tou bòrì borɛ̀.

4 Kɛ̀ Mɔyiisii tũnnɛ ti Yiɛ̀ nKuyie nhò nɑ̀kɛ́ tì kɛ́tíí nyIsidɑyɛɛribɛ bɛmɔu mɛtɑummɛ̀ tou bòrì borɛ̀, 5 kɛ́ bɛ̀ nɑ̀kɛ́ ti Yiɛ̀ nKuyie nyɛ̃ nwèe dɔɔ̀mɛ̀, 6 kɛ́deè kɛ́duɔ́ nhAnɔɔ nɛ̀ o bí kɛ̀ bɛ̀ɛ tɔ́ɔ́nní kòo bɛ̀ wùɔ ikuɔ́ yɛ̃mmɛ̀, 7 kɛ́dɑ́tínnɛ́ Anɔɔ dikɔutɛ́yɑɑ̀bòrì kɛ́boú fɛnɑɑ̀kɔ̃̀nfɛ̀, kɛ́nɔ́ɔ́ ndikɔutɛ́yɑɑ̀bòkũpuri, kɛ́nɔ́ɔ́ ntɛkɔutɛ́yɑɑ̀bòtɛ̀ kɛ́boú fɛnɑɑ̀kɔ̃̀nfɛ̀, 8 kɛ́deè kɛ́nɔ́ɔ́ ndicĩ̀ncĩ̀nkɔ̃̀nnì, kɛ́ɑ̃nnɛ́ di miɛkɛ ikuɔ́ nɛntì bɛ̀ tu tì udimmu nɛ̀ tumimmu 9 kɛ́boú o yuu kuyɑɑ̀bomboúnkù, kóò ìńnɛ́ fɛsɔɔyítòòdɑ́fɛ̀, dɛɛ̀ yóó bɛnkɛ kɛ dò mbɛ̀ ò cɑ̃̀ńnɛ́ n kó mutɔ̃mmú kpɛ́í. Ti Yiɛ̀ nKuyie ndo ti nɑ̀kɛ́mɛ̀ Mɔyiisi.

10 Kɛ̀ Mɔyiisii túótɛ́ ikuɔ́ kó mɛkùɔ̀ nkɛ́míɛ́tɛ́ mɛtɑummɛ̀ tou kɛ́ dì cɑ̃̀ńnɛ́ dindi nɛ̀ dɛ̀ɛ̀ kó dimɑ̀ɑ̀ bo di miɛkɛ, 11 kɛ́míɛ́tɛ́ diwũɔ̃tɔ̀nnì kucɛ mɛ̀yiekɛ̀, dindi nɛ̀ di nɛntì, kunɑnkú nɛ̀ ku tɑ̀rì, 12 kɛ́cóú nyikuɔ́ kó mɛkùɔ̀ nhAnɔɔ yuu ĩ́nkɛ̀, kóò cɑ̃̀ńnɛ́. 13 Kɛ̀ Mɔyiisii duɔ́ nkɛ̀ Anɔɔ bíí kɔtɛní kòo ì dɑ̀tínnɛ́ yɛkɔutɛ́yɑɑ̀bòrɛ̀ kɛ́boú inɑɑkũ̀ɔ̃ nkɛ́ bɛ̀ boú tiyɑɑ̀bomboúntì bɛ yɔ, kɛ́ndònnɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie ndo tì nhò nɑ̀kɛ́mɛ̀.

14 Dɛ kó difɔ̃nkúò kɛ́túótɛ́ní dinɑɑdɑɑ̀ mɛyɛi ncĩ́ɛ̃́mmɛ̀ kpɛri, Anɔɔ nɛ̀ o bí kɛ̀ bɛ̀ɛ nɔ́ɔ́ mbɛ nɔu di yuu ĩ́nkɛ̀. 15 Kɛ̀ Mɔyiisi dì fèútɛ́ kɛ́pɔɔ̀tɛ̀ mɛyĩ̀ĩ̀ nho nɔ́mbii kɛ́míɛ́tɛ́ diwũɔ̃tɔ̀nnì bɑ̀kɛ̀ kɛ́fítɛ́, kɛ́ dì wèńkùnnɛ kɛ́ dì cɑ̃̀ńnɛ́ kɛ̀ dì ntú mɛyɛi ncĩ́ɛ̃́mmɛ̀ kpɛri kɛ́cóúnko mɛsɔmmɛ diwũɔ̃tɔ̀nnì fũ̀ɔ̃̀, 16 kɛ́deè kɛ́túótɛ́ mɛkùɔ̀ mmɛ̀ɛ̀ dɑ̀ɑ́tí tinɑutì, nɛ̀ mɛ̀ɛ̀ cɑ̀ɑ́tí yɛɔ̃ nɛ̀ yɛceumbɛ̀ yɛdɛ́ nɛ̀ mɛkùɔ̀ mmɛ̀ɛ̀ yɛ̀ cɑ̀ɑ́tínɛ̀ kɛ́ dɛ̀ tùɔ ndiwũɔ̃tɔ̀nnì ĩ́nkɛ̀, 17 kɛ́túótɛ́ di kɔ̃̀nkù nɛ̀ di mɑɑ nnɛ̀ di piti kɛ́dennɛ Isidɑyɛɛribɛ kɑrì kɛ́tuɔ nti Yiɛ̀ nKuyie ndo tì nɑ̀kɛ́mɛ̀ Mɔyiisi.

18 Kɛ̀ Mɔyiisii duɔ́ nkɛ̀ bɛ̀ɛ túótɛ́ní dipedɑɑ̀ bɛ̀ yóó kuɔ dì kɛ́tuɔ. Anɔɔ nɛ̀ o bí kɛ̀ bɛ̀ɛ nɔ́ɔ́ mbɛ nɔu di yuu ĩ́nkɛ̀. 19 Kɛ̀ Mɔyiisii dì fèútɛ́ kɛ́míɛ́tɛ́ mɛyĩ̀ĩ̀ ndiwũɔ̃tɔ̀nnì kɛ́fitɛ́, 20 kɛ́ dì kèkɛ́ kɛ́wɛ̃nnɛ́nɛ̀ di yuu nɛ̀ di kùɔ̀ nkɛ́tuɔ, 21 kɛ́ɔ́útɛ́ di nɑutì nɛ̀ di kpɑ́ɑ̀ nkɛ́ dɛ̀ wɛ̃nnɛ́ dɛmɔu kɛ́tuɔ. Dì tu fɛɔ̃̀fɛ̀ fɛ̀ɛ̀ tùɔ nfɛ̀nfɛ dipɑ̃nnì ndi dìì kó kufɔ̃ɔ̃ku nɑɑti ti Yiɛ̀ nKuyie, kɛ́ndònnɛ̀ kù do tì nɑ̀kɛ́mɛ̀ Mɔyiisi.

22 Kɛ̀ Mɔyiisii túótɛ́ dipedɑɑ̀ tɛrì ikuɔ́ nìùbɛ̀ kó mucɑ̃́nnímù kpɛri, Anɔɔ nɛ̀ o bí kɛ̀ bɛ̀ɛ nɔ́ɔ́ mbɛ nɔu di yuu ĩ́nkɛ̀. 23 Kòo dì fèútɛ́ kɛ́fɛtɛ́ mɛyĩ̀ĩ̀ nhAnɔɔ tofɛ́kérì youri nɛ̀ o nɔ̀ùtɛ̀ youtɛ kó dinɔ́mbídɑɑ̀ nɛ̀ o nɑɑ̀cɛ̀tɛ̀ youtɛ kpɛri, 24 kɛ́deè kɛ́yú Anɔɔ bí kɛ́fɛtɛ́ mɛyĩ̀ĩ̀ mbɛ tofɛ́kérɛ̀ youyɛ nɛ̀ bɛ nɔu yousi kó yɛnɔ́mbídɑkɛ̀ nɛ̀ bɛ nɑɑ̀cɛ̀i yousi kpɛyɛ kɛ́míɛ́tɛ́ mɛyĩ̀ĩ̀ ndiwũɔ̃tɔ̀nnì kɛ́fitɛ́, 25 kɛ́túótɛ́ mɛkùɔ̀ nnɛ̀ kuyóú nɛ̀ mɛkùɔ̀ mmɛ̀ɛ̀ dɑ̀ɑ́tí tinɑutì nɛ̀ mɛ̀ɛ̀ cɑ̀ɑ́tí yɛɔ̃ nɛ̀ yɛceumbɛ̀ nɛ̀ yɛ kó mɛkùɔ̀ nnɛ̀ dikpèrì youri, 26 kɛ́dɛitɛ pɛ̃́ɛ̃̀bɛ̀ bɛ̀ɛ̀ í kɔɔrɛnɛ̀ mutie mùù muuti, bɛ̀ pɑ̃ bɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie mbɛ miɛkɛ omɑ́ɑ̀ nɛ̀ dikɑ̀tìndɑ̀ɑ̀ nɛ̀ kupɛ̃́mpɛ̃ńkù kɛ́ dɛ̀ wɛ̃nnɛ́nɛ̀ dikpèrì youri, 27 kɛ́ dɛ̀ duɔ́ nhAnɔɔ nɛ̀ o bí kɛ̀ bɛ̀ɛ dɛ̀ nni mbɛnkɛ, 28 kɛ́deè kɛ̀ Mɔyiisii dɛ̀ cɔutɛ́ kɛ́wɛ̃nnɛ́nɛ̀ fɛɔ̃̀fɛ̀ fɛ̀ɛ̀ yóó tuɔ nkɛ́tuɔ ndiwũɔ̃tɔ̀nnì ĩ́nkɛ̀. Ikuɔ́ nìùbɛ̀ cɑ̃̀ńnímù kó fɛɔ̃̀fɛ̀ nfɛ, dipɑ̃nnì ndi dìì kó kufɔ̃ɔ̃ku nɑɑti ti Yiɛ̀ nKuyie. 29 Kɛ̀ Mɔyiisii túótɛ́ dicĩ̀ncĩ̀nnì kɛ́bɛnkɛ mí ndi Yiɛ̀ nKuyie. Ikuɔ́ nìùbɛ̀ kó mucɑ̃́nnímù kó fɛpìèfɛ̀ nfɛ, kɛ̀ dɛ kó kumɑɑ ntu Mɔyiisi kɔku. Ti Yiɛ̀ nKuyie ndo ti nɑ̀kɛ́mɛ̀ Mɔyiisi.

30 Kɛ̀ Mɔyiisii túótɛ́ ikuɔ́ kó mɛkùɔ̀ nnɛ̀ mɛyĩ̀ĩ̀ mmɛ̀ɛ̀ do bo diwũɔ̃tɔ̀nnì kɛ́míɛ́tɛ́ Anɔɔ nɛ̀ o yɑ̀ɑ̀tì nɛ̀ o bí nɛ̀ i yɑ̀ɑ̀tì kɛ́ bɛ̀ cɑ̃̀ńnɛ́.

31 Ò dèè mɛmmɛ kɛ́nɑ́kɛ́ Anɔɔ nɛ̀ o bí kɛ dɔ̀: Bénnɛ́nɛ̀ imɑɑ mmɛtɑummɛ̀ tou bòrìnùù kɛ́ dɛ nyì cɑ̀ɑ́kɛ́, kɛ́wɛ̃nnɛ́nɛ̀ ikuɔ́ kóo pɛ̃́ɛ̃̀, bɛ̀ ɔ̃ɔ̃ cɑ̃́nnɛ́nɛ̀ wè ikuɔ́ nìùbɛ̀, kù n nɑ̀kɛ́ kɛ yɛ̃ ndi níí dɛ̀ di mɛ̀ɛ̀ botí. 32 Imɑɑ nyìì bo súɔ́ nnɛ̀ pɛ̃́ɛ̃̀ wèè bo súɔ́ ndi dɛ̀ tùɔ. 33 Dí mbo mɛtɑummɛ̀ tou bòrìnùù kɛ dɔ̀ yɛwe yɛ̀yiekɛ̀, di bɑ́ɑ́ ítɛ́ dɛborɛ̀ kɛ́nkémmúnɛ̀ di cɑ̃́nnímù kó yɛwe bo deèmɛ̀. Di cɑ̃́nnímù kó yɛwe yó mbo yɛwe yɛ̀yiekɛ̀ ndi. 34 Ti Yiɛ̀ nKuyie nkuù yɛ̃ ntí dɔɔ̀, ti mɛ̀ ndɔ̀ɔ̀mɛ̀ yíe. Di yɛi ncĩ́ɛ̃́mmɛ̀ kó ikuɔ́ nyi. 35 Dí mbo mɛtɑummɛ̀ tou bòrìnùù kɛ dɔ̀ yɛwe yɛ̀yiekɛ̀ nɛ̀ dɛyènnɛ̀ dɛ̀yiekɛ̀ kɛ dɔɔri ti Yiɛ̀ nKuyie ndi nɑ̀kɛ́ tì, kɛ̀ dɛ̀ɛ yie nkɛ̀ di bɑ́ɑ́ kú. Kù n nɑ̀kɛ́ dìì nùù ndi.

36 Anɔɔ nɛ̀ o bí kɛ̀ bɛ̀ɛ dɔɔ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nnɑ̀kɛ́ Mɔyiisi kɛ yɛ̃ mbɛ̀ɛ dɔɔ̀mɛ̀.

9

Anɔɔ nɛ̀ o bí bɛ̀ ketɛ́mɛ̀ ikuɔ́ tɔ̃mmú

1 Diyiè niínnì yiè kɛ̀ Mɔyiisii yú Anɔɔ nɛ̀ o bí nɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ kó bɛkótíbɛ̀, 2 kɛ́nɑ́kɛ́ Anɔɔ kɛ dɔ̀: Wɑɑnní dinɑɑdɑbii mɛyɛi ncĩ́ɛ̃́mmɛ̀ kpɛri nɛ̀ dipedɑɑ̀ ɑ yóó féútɛ́ dì ti Yiɛ̀ nKuyie nkɛ́tuɔ. Dɛdɛ́ kɛ̀ dɛ̀ ntú dɛ̀ɛ̀ kpɑ kuyɛ̀nkù, kɑ̀ɑ dɛ̀ tɔní mɛtɑummɛ̀ tou ììkɛ̀. 3 Kɑ̀ɑ dèè ɑ nɑ́kɛ́ Isidɑyɛɛribɛ kɛ dɔ̀: Wɑɑ́nnɛ̀ dibɔdɑɑ̀ mɛyɛi ncĩ́ɛ̃́mmɛ̀ kpɛri nɛ̀ dinɑɑdɑbii nɛ̀ dipedɑbii dɛ̀ɛ̀ mɔ̀kɛ dibenni dìmɑ́ɑ̀ dìmɑ́ɑ̀, kɛ kpɑ kuyɛ̀nkù kɛ́ dɛ̀ fèútɛ́ ti Yiɛ̀ nKuyie nkɛ́tuɔ. 4 Kɛ̀ di dèè di tɔní dinɑɑdɑɑ̀ nɛ̀ dipedɑɑ̀ mɛtɑummɛ̀ kpɛyɛ kɛ́ yɛ̀ nkù fèútɛ́ mɛtɑummɛ̀ tou ììkɛ̀ kɛ́wɑɑ́ nnɛ̀ muyuo mmùù ɑ̃̀ntɛnɛ̀ mɛkùɔ̀. Yíe nkù yóó di bɛnkɛmu ku mɑ́ɑ̀.

5 Kɛ̀ bɛ̀ɛ wɑɑnní Mɔyiisi yɛ̃ mbɛ̀ɛ wɑɑnní dɛ̀ kɛ́deè kɛ́tíínní bɛmɔu mɛtɑummɛ̀ tou ììkɛ̀ kɛ́ncómmú. 6 Kɛ̀ Mɔyiisi dɔ̀: Ntɛ ti Yiɛ̀ nKuyie nyɛ̃ ndí dɔɔ̀mɛ̀ kɛ́yɑ̀ ku kpetì.

7 Kɛ̀ Mɔyiisii nɑ́kɛ́ Anɔɔ kɛ dɔ̀: Tɔ́ɔ́nní diwũɔ̃tɔ̀nnì borɛ̀ kɛ́féútɛ́ ɑ ɔ̃̀fɛ̀ mɛyɛi ncĩ́ɛ̃́mmɛ̀ kɔfɛ kɛ́féútɛ́ fɛtɛfɛ̀ kɛ́tuɔ, kɛ́dɔɔ̀ mɛyɛi ncĩ́ɛ̃́mmɛ̀ kó ikuɔ́ ɑ mɔ́mmuɔ nkpɛ́í nnɛ̀ ɑ cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kɔbɛ kpɛ́í. Kɑ̀ɑ dèè ɑ féútɛ́ bɛnìtìbɛ̀ yɛi ncĩ́ɛ̃́mmɛ̀ kɔfɛ, kɛ́ bɛ̀ dɔɔ̀ mɛyɛi ncĩ́ɛ̃́mmɛ̀ kó ikuɔ́, kɛ́ndònnɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie mbɛ́immɛ̀.

8 Kɛ̀ Anɔɔ tɔ́ɔ́nní diwũɔ̃tɔ̀nnì borɛ̀ kɛ́féútɛ́ ti Yiɛ̀ nKuyie ndinɑɑdɑbii o mɔ́mmuɔ nho yɛi ncĩ́ɛ̃́mmɛ̀ kpɛ́í. 9 Kòo bíí ò duɔ́ mmɛyĩ̀ĩ̀ nkòo pɔɔ̀tɛ̀ o nɔ́mbifɛ kɛ́fɛtɛ́ diwũɔ̃tɔ̀nnì bɑ̀kɛ̀, kɛ́deè kɛ́cóúnko mɛsɔmmɛ di fũ̀ɔ̃̀, 10 kɛ́dɛitɛ mɛkùɔ̀ nkpɛrɛ nɛ̀ yɛceumbɛ̀ nɛ̀ yɛ kùɔ̀ nnɛ̀ yɛɔ̃ kɔ̃mɛ, kɛ́ dɛ̀ tùɔ ndiwũɔ̃tɔ̀nnì ĩ́nkɛ̀, kɛ́ndònnɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie ndo tì nɑ̀kɛ́mɛ̀ Mɔyiisi. 11 Kɛ̀ bɛ̀ɛ dennɛ imɑɑ nnɛ̀ kukɔ̃̀nkù Isidɑyɛɛribɛ kɑrì kɛ́tuɔ.

12 Kɛ̀ Anɔɔ féútɛ́ dipedɑɑ̀ bɛ̀ yóó tuɔ ndì, kòo bíí ò duɔ́ ndi yĩ̀ĩ̀ nkòo míɛ́tɛ́ diwũɔ̃tɔ̀nnì kɛ́fitɛ́. 13 Kɛ̀ bɛ̀ɛ ò duɔ́ ndɛ kó fɛɔ̃̀fɛ̀ kó imɑɑ nnɛ̀ diyuu, kòo dɛ̀ wɛ̃nnɛ́ kɛ́tuɔ ndiwũɔ̃tɔ̀nnì ĩ́nkɛ̀, 14 kɛ́ɔ́ú tinɑutì nɛ̀ yɛkpɑ́ɑ̀ nkɛ́wɛ̃nnɛ́nɛ̀ fɛɔ̃̀fɛ̀ fɛ̀ɛ̀ yóó tuɔ nkɛ́tuɔ.

15 Ò bɛnkɛ dìì mɔ̀nnì ti Yiɛ̀ nKuyie mbɛnìtìbɛ̀ kù pɑ̃ yɛ̀ɛ̀ pɑ̃rɛ̀ kɛ́deè kɛ́túótɛ́ dibɔdɑɑ̀ mɛyɛi ncĩ́ɛ̃́mmɛ̀ kpɛri kɛ́ dì fèútɛ́ ò do fèútɛ́ mɛ̀ɛ̀ botí diketirì, 16 kɛ́tuɔ ndɛ kó iwũɔ̃ idɛ́ ikuɔ́ yɛ̃mmɛ̀, 17 kɛ́túótɛ́ní bɛ̀ pɑ̃ mùù yuo nti Yiɛ̀ nKuyie nkɛ́yɛ̃tɛ́ kɛ́cóú ndiwũɔ̃tɔ̀nnì ĩ́nkɛ̀ nɛ̀ iwũɔ̃ bɛ̀ ɔ̃ɔ̃ fíé ì bɑ́ dìì kṹnweńnì kɛ́tuɔ. 18 Mɛm̀mɛ ò fèútɛ́mɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ tɔní dìì nɑɑdɑɑ̀ nɛ̀ dipedɑɑ̀ mɛtɑummɛ̀ kpɛ́í kòo bíí ò duɔ́ mmɛyĩ̀ĩ̀ nkòo míɛ́tɛ́ diwũɔ̃tɔ̀nnì kɛ́fitɛ́. 19 Dɛ kó dinɑɑdɑɑ̀ kó mɛkùɔ̀ nnɛ̀ dipedɑɑ̀ kɔ̃mɛ nɛ̀ kuyóú nɛ̀ ku kó mɛkùɔ̀ nnɛ̀ yɛceumbɛ̀ nɛ̀ mɛkùɔ̀ mmɛ̀ɛ̀ cɑ̀ɑ́tínɛ̀ yɛɔ̃. 20 Kòo dɛ̀ dɑɑ́ nyiwũɔ̃ idɛ́ inyi kó yɛcĩ̀ncĩ̀rɛ̀ ĩ́nkɛ̀, kɛ́deè kɛ́ dɛ̀ tùɔ ndiwũɔ̃tɔ̀nnì ĩ́nkɛ̀, 21 kɛ́túótɛ́ dɛ kó yɛcĩ̀ncĩ̀rɛ̀ nɛ̀ dikpèrì youri kɛ́ dɛ̀ bɛnkɛ ti Yiɛ̀ nKuyie nkù do tì nɑ̀kɛ́mɛ̀ Mɔyiisi.

22 Kɛ̀ Anɔɔ fíé ti Yiɛ̀ nKuyie nyiwũɔ̃ mɛyɛi ncĩ́ɛ̃́mmɛ̀ kpɛ́í, nnɛ̀ ìì yóó tuɔ mmɛtɑummɛ̀ kpɛ́í, kɛ́youtɛ o nɔu bɛnìtìbɛ̀ bíɛ́kɛ̀ kɛ́ bɛ̀ pɑ̃ ti Yiɛ̀ nKuyie nkó mɛsɑ̀ɑ̀ nkɛ́cútɛ́ní diwũɔ̃tɔ̀nnì ĩ́nkɛ̀.

23 Mɔyiisi nɛ̀ Anɔɔ kɛ̀ bɛ̀ɛ nɛi kɛ́tɑ mɛtɑummɛ̀ tou, kɛ́nɛi kɛ́yɛ̀nní kɛ́pɑ̃ ti Yiɛ̀ nKuyie nkó mɛsɑ̀ɑ̀ mbɛnìtìbɛ̀. Kɛ̀ Isidɑyɛɛribɛɛ yɑ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nkó tikpetì. 24 Kɛ̀ kɛĩ́nkɛ̀ kó muhɑ̃ɑ̃́ ncùtɛ́ní kɛ́tuɔ mmɛkùɔ̀ nnɛ̀ iwũɔ̃ bɛ̀ fìé ì kɛ bo tuɔ ndɛ kó diyiè. Kɛ̀ Isidɑyɛɛribɛɛ dɛ̀ yɑ̀ kɛ́ii bɛmɔu kɛ́nínkú kɛ́sĩ́nnɔ́ɔ kɛtenkɛ̀.

10

Nɑbɑɑdi nɛ̀ Abiyu bɛ̀ kumɛ̀

1 Anɔɔ bí Nɑdɑbu nɛ̀ Abiyu kɛ̀ bɛ̀ɛ túótɛ́ bɑ́ wè tɛsɔɔsékɛ́buutɛ kɛ́wɑɑ́ mmuhɑ̃ɑ̃́ nsɔ̃́ntíkɛ kɔ̃mu, ikuɔ́ yetɛ mù kɛ́tuɔ ntihúúntì ti Yiɛ̀ nKuyie. 2 Kɛ̀ muhɑ̃ɑ̃́ nyɛ̀nní ikuɔ́ nɛntì kó kufɑ̃́ɑ̃́ nkó dibòrì kɛ́ bɛ̀ cɔ̀útɛ́ kɛ̀ bɛ̀ɛ kú ti Yiɛ̀ nKuyie ntɑummɛ̀ tou ììkɛ̀. 3 Kɛ̀ Mɔyiisii nɑ́kɛ́ Anɔɔ kɛ dɔ̀:

Ti Yiɛ̀ nKuyie ndo ti nnɑ́ɑ́

kù tu dìì mɔ̀nnì bɛ̀ɛ̀ kù tɔ̀kɛ́nɛ̀

kù bo bɛ̀ bɛnkɛ kù dòmmɛ̀ pɑ́í pɑ́í,

kɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ bɛmɔu nkù dɛ̀úkùnko.

Kɛ̀ Anɔɔ ndò nkɑ́rɛ́.

4 Mɛm̀mɛ kɛ̀ Mɔyiisii yú Anɔɔ cicɛ nɑntɛ̀ Usiyɛɛdi bí Mikɑyɛɛdi nɛ̀ Edisɑfɑ̃ɑ̃ kɛ́ bɛ̀ nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Kɔtɛnɛ̀ kɛ́túótɛ́ di cicɛ nɑntɛ̀ bí ìì ku kɛ duɔ́ mɛtɑummɛ̀ tou bòrìnùù, kɛ́dennɛ Isidɑyɛɛribɛ kɑrì. 5 Kɛ̀ bɛ̀ɛ dɔɔ̀ Mɔyiisi bɛ̀ nɑ̀kɛ́ tì kɛ́ bɛ̀ tùótɛ́ nɛ̀ bɛ kuɔ́ yɑɑ̀bòrɛ̀ kɛ́dennɛ Isidɑyɛɛribɛ kɑrì.

Ikuɔ́ nìùbɛ̀ níí bo nkɑri mɛ̀ɛ̀ botí bɛtɔbɛ̀ kṹṹ

6 Kɛ̀ Mɔyiisii nɑ́kɛ́ Anɔɔ bí ìì kpɑɑ́, Edeɑsɑɑ nɛ̀ Itɑmɑɑ kɛ dɔ̀: Di bɑ́ɑ́ yóu kɛ̀ di yùtìi yɛ̃kɛ́. Di mɛ mbɑ́ɑ́ kɛ̃rí di yɑɑ̀bòrɛ̀ kɛ bo bɛnkɛ di kɑrimɛ̀ mukṹṹ di yɑ̀ɑ̀ bo kú kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie mmiɛkɛɛ pɛikɛ Isidɑyɛɛribɛ bɛmɔu. Isidɑyɛɛribɛ sɔmbɛ bɛɛ̀ yóó kɔmmú ti Yiɛ̀ nKuyie nkùɔnɛ̀ bɛ̀ muhɑ̃ɑ̃́ mbɛ kpɛ́í. 7 Díndi bɑ́ɑ́ ítɛ́ mɛtɑummɛ̀ tou bòrìnùù di yɑ̀ɑ̀ bo kú! Bɛ̀ di còú nyikuɔ́ kó mɛkùɔ̀ mmɛ kɛ di cɑ̃̀ńnɛ́ ti Yiɛ̀ nKuyie ntɔ̃mmú kpɛ́í.

Kɛ̀ bɛ̀ɛ yie nkɛ́dɔɔ̀ Mɔyiisi bɛ̀ nɑ̀kɛ́ tì.

Ti Yiɛ̀ nKuyie ndo bɑ̀ɑmɛ̀ ikuɔ́ nìùbɛ̀ mɛnɑɑ̀ mmɛ̀ɛ̀ muɔ̀

8 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nnɑ́kɛ́ Anɔɔ kɛ dɔ̀: 9 Fɔ̃́ nnɛ̀ ɑ bí kɛ̀ di níí kɔri mɛtɑummɛ̀ tou di bɑ́ɑ́ yɑ̃̀ dìfɛ̃́ɛ̃̀ yoo mɛnɑɑ̀ ntɛ̃mɛ̀ mɑmɛ̀ mɛ̀ɛ̀ muɔ̀ nkɛ̀ dɛ̀ɛ yie nkɛ̀ di bɑ́ɑ́ kú. Dɛ yó ntú ikuɔ́ nyi di kpɛ́í nnɛ̀ di yɑɑ̀bío sɑ̃́ɑ̃̀. 10 Kɛ̀ dɛ̀ɛ yie nkɛ̀ di nɑ kɛ́mbɑɑ̀tì dɛ̀ɛ̀ tu n kpɛrɛ, nɛ̀ dɛ̀ɛ̀ í tú n kpɛrɛ. Dɛ̀ɛ̀ ci nɛ̀ dɛ̀ɛ̀ í ci, 11 kɛ́nɑ kɛ́bɛnkɛ Isidɑyɛɛribɛ bɛmɔu n duɔ́ nyìì tié mMɔyiisi kòò ì ndi nɑ̀kɛ́.

Ikuɔ́ nìùbɛ̀ níí yó nte dɛ̀ bɛ̀ pɑ̃ɑ̃ nyɛ̀ɛ̀ pɑ̃rɛ̀ Kuyie nyɛ miɛkɛ

12 Dɛ mɔ̀nnì kɛ̀ Mɔyiisii nɑ́kɛ́ Anɔɔ nɛ̀ o bí ìì kpɑɑ́ Edeɑsɑɑ nɛ̀ Itɑmɑɑ kɛ dɔ̀: Kɛ̀ bɛ̀ pɑ̃ ti Yiɛ̀ nKuyie ntidiitì, kɛ tùɔ ntìì kpɑɑ́ di kpɛti nti. Dí cɑ́ɑ́kɛ́ pɛ̃́ɛ̃̀bɛ̀ bɛ̀ɛ̀ í kɔɔrɛnɛ̀ mutie mùù muuti diwũɔ̃tɔ̀nnì borɛ̀, bɛ̀ bɛ̀ nkù pɑ̃mu, kɛ̀ dɛ̀ cɑ̃̀ɑ̃́. 13 Di bɑ́ nkɑri sɔ̃́ntíkoo kó dibòrì kóò cɑ̀ɑ́kɛ́, kɛ yɛ̃́ bɛ̀ kù pɑ̃ tìì diitì miɛkɛ nkɛ kù dɛ̀itɛmɛ̀ kɛ di duɔ́. Kù ti nni nnɑ̀kɛ́. 14 Di níí cɑ́ɑ́kɛ́ dicĩ̀ncĩ̀nnì bɛ̀ bɛnkɛ dì Kuyie nnɛ̀ dikpèrì bɛ̀ dɛ̀itɛ dì, di bɑ́ɑ́ kɑri sɔ̃́ntíkoo kó dibòrì kɛ́ dɛ̀ cɑ̀ɑ́kɛ́. Bɛ̀ kù fìé ìì wũɔ̃ mɛtɑummɛ̀ kpɛ́í nyi miɛkɛ nkɛ bɛ̀ dɛ̀itɛmɛ̀ kɛ dì duɔ́. A bí initipoì bo nɑ kɛ di wɛ̃nnɛ́nɛ̀ kɛ́ ì cɑ̀ɑ́kɛ́. 15 Dicĩ̀ncĩ̀nnì bɛ̀ kù bɛnkɛ dì nɛ̀ dikpèrì bɛ̀ dɛ̀itɛ dì bɛ̀ níí dɛ̀ wɛ̃nnɛ́nɛ̀ mɛkùɔ̀ mmɛ̀ɛ̀ yóó tuɔ nkɛ́ dɛ̀ bɛnkɛ Kuyie nkɛ́deè, kɛ̀ dí dɛ̀ tùótɛ́ fɔ̃́ nnɛ̀ ɑ bí, di kpɛrɛ yó nni ndɛ sɑ̃́ɑ̃̀, kù ti nni nnɑ̀kɛ́.

16 Kɛ̀ Mɔyiisii bɛ̀ bekɛ bɛ̀ yĩ́mɛ̀ dibɔdɑɑ̀ bɛ̀ do kùɔ dì mɛyɛi ncĩ́ɛ̃́mmɛ̀ kpɛ́í. Kɛ̀ bɛ̀ɛ ò nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀ bɛ̀ dì tùɔmmu, kòo miɛkɛɛ pɛikɛ Anɔɔ bí ìì kpɑɑ́, Edeɑsɑɑ nɛ̀ Itɑmɑɑ. 17 Kòo bɛ bekɛ kɛ dɔ̀: Dɛ̀ dòmmɛ kɛ̀ di í kɑri bɛ̀ tɑ̃ɑ̃tɛ́ dìì bòrì dɛ kpɛ́í nkɛ dì cɑ̀ɑ́kɛ́. Kɛ yɛ̃́ bɛ̀ dì pɑ̃mɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nku kɛ̀ dì cɑ̃̀ɑ̃́, kɛ̀ di dì dɔ̀ɔ̀nɛ̀ mɛyɛi ncĩ́ɛ̃́mmɛ̀ kó ikuɔ́, kɛ dɛ̀itɛ Isidɑyɛɛribɛ kó mɛyɛi. 18 Di í mɛ ntɑnnɛ́mɛ̀ mɛyĩ̀ĩ̀ mmɛtɑummɛ̀ tou di nɑ nkɑ̀ri dibòrì bɛ̀ tɑ̃ɑ̃tɛ́ dìndi dɛ kpɛ́í nkɛ dì cɑ̀ɑ́kɛ́.

19 Kɛ̀ Anɔɔ nɑ́kɛ́ Mɔyiisi kɛ dɔ̀: Bɛ̀ dì fèútɛ́ ti Yiɛ̀ nKuyie nku mɛyɛi ncĩ́ɛ̃́mmɛ̀ kpɛ́í nkɛ tùɔ. A mɔ́mmuɔ nhɑ yɛ̃́mu tìì n tùɔ̀kɛní kɛ̀ n cɑ̀ɑ́kɛ́ yíe nfɛɔ̃̀fɛ̀ bɛ̀ kùɔ fɛ̀ mɛyɛi ncĩ́ɛ̃́mmɛ̀ kpɛ́í, dɛ̀ bo nɑrikɛ ti Yiɛ̀ nKuyie nnɑɑ̀?

20 Kɛ̀ Mɔyiisi nsɔ̃́ ndɛ kó tinɑ́ɑǹtì wenni.

DƐ̀Ɛ̀ CI NƐ̀ DƐ̀Ɛ̀ Í CI

11

Isidɑyɛɛribɛ bo nyo nyìì wũ̀ɔ̃ nɛ̀ bɛ̀ bo nci ì

1 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nnɑ́kɛ́ Mɔyiisi nɛ̀ Anɔɔ kɛ dɔ̀: 2 Nɑ́kɛ́nɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ kɛ dɔ̀ n tú:

Ntɛnɛ̀ iwũɔ̃ nɛ̀ tiwɑnwɑntì di yó nyo ndɛ̀: 3 Fɛɔ̃̀fɛ̀ yoo kuwɑnwɑnkù dɛ̀ɛ̀ kó yɛkpɛ̀ɛ̀tɛ̀ yɑ̀tɛ yɛ̀dɛ́ɛ̀ kɛ̀ dɛ̀ dukii, di bo nɑ kɛ́ ndɛ̀ yo, 4 iwũɔ̃ yoo tiwɑnwɑntì dɛ̀ɛ̀ mɔ̀kɛ yɛkpɛ̀ɛ̀tɛ̀ kɛ dùkii. Ntɛ di yó nci dɛ̀:

Di bɑ́ nyo nyòyó bɑ́ nɛ̀ ò mɛ ndukiimɛ̀ o kpɛ̀ɛ̀tɛ̀ í yɑ̀tɛ.

5 Di bɑ́ nyo ndisetiri bɑ́ nɛ̀ di mɛ ndukiimɛ̀ dì í mɔkɛ yɛkpɛ̀ɛ̀tɛ̀.

6 Di bɑ́ nyo ntɛhòntɛ̀ bɑ́ nɛ̀ tɛ̀ mɛ ndukiimɛ̀ tɛ í mɔkɛ yɛkpɛ̀ɛ̀tɛ̀.

7 Di bɑ́ nyo ndifɔ̃̀nkɛ̀rì bɑ́ di mɛ mmɔkɛmɛ̀ yɛkpɛ̀ɛ̀tɛ̀ kɛ̀ yɛ̀ yɑ̀tɛ, dì í dukii, ikuɔ́ dɛ̀ yetɛmu.

8 Di bɑ́ ndɛ̀ yo nkɛ̀ dɛ̀ mɛ nku di bɑ́ɑ́ dɛ̀ kɑ̀ɑ́kɛ́, ikuɔ́ dɛ̀ yetɛmu.

9 Ntɛ tiwɑnwɑntì mɛniɛ mmiɛkɛ kpɛti di bo nyo ntì: Siyĩĩ sìì kó dimɑ̀ɑ̀ mɔ̀kɛ icietí nɛ̀ yɛyíɛ́kɛ̀ kɛ̀ sì bo mɛniɛ mmiɛkɛ, dɑ̀mɛ́ɛ̀rì yoo ikó mmiɛkɛ di bo nɑ kɛ́ nsì yo. 10 Sìì mɛ nyí mɔkɛ icietí nɛ̀ yɛyíɛ́kɛ̀ kɛ bo dɑmɛ́ɛ̀rì miɛkɛ yoo ikó mmiɛkɛ, nɛ̀ dɛsĩ́ntɛ́kpɛrɛ mɛniɛ mmiɛkɛ kpɛrɛ, di bɑ́ ndɛ̀ yo ikuɔ́ dɛ̀ yetɛmu. 11 Di bɑ́ ndɛ̀ yo nkɛ̀ dɛ̀ mɛ nku di bɑ́ɑ́ dɛ̀ kɑ̀ɑ́kɛ́, ikuɔ́ dɛ̀ yetɛmu. 12 Tiwɑnwɑntì tìì kó dimɑ̀ɑ̀ bo mɛniɛ mmiɛkɛ kɛ í mɔkɛ icietí nɛ̀ yɛyíɛ́kɛ̀ ikuɔ́ dɛ̀ yetɛmu.

13 Sinɔɔ miɛkɛ, ntɛ di yó nci sì, di bɑ́ nsì yo ikuɔ́ dɛ̀ yetɛmu: Kumɑncònkù nɛ̀ ditúsɔ̀ù nɛ̀ dɑ̀mɛ́ɛ̀rì kó fɛtúúfɛ̀. 14 Kuwɑ̀nkù nɛ̀ kutúbotí kumɔu. 15 Nɛ̀ kukɑ̃kɑ̃botí kumɔu. 16 Fɛcònfɛ̀ diɛfɛ̀ nɛ̀ dihonduò nɛ̀ tɛkónnɛ́nɔ̀tɛ̀ nɛ̀ fɛcĩrifɛ nɛ̀ kucĩntibotí kumɔu, 17 nɛ̀ fɛkonkpɑ̀nfɛ̀, 18 kucɑ́duonku nɛ̀ dikonnɛ́you nɛ̀ kuyómmúpɛ́íkù. 19 Kutenkɑtíkɑ̀dɑ́ɑ́kù nɛ̀ kuyĩnwuokù kó kubotí kumɔu, nɛ̀ dikũntìbɑ́rì nɛ̀ kudéíkù.

20 Yɛcɑndúɔ̀ nyɛ̀ɛ̀ mɔ̀kɛ tibɑ̀ɑ̀tì tìnɑ̀ɑ̀ kɛ í nɔ nkɛ puù, ikuɔ́ dɛ̀ yetɛmu. 21 Yɛcɑndúɔ̀ mmiɛkɛ di bo nyo nyɛ̀ tu: Yɛ̀ɛ̀ mɔ̀kɛ tibɑ̀ɑ̀tì tinɑ̀ɑ̀ kɛ nɔ nkɛ puù. 22 Di nyo nkucɑ́dɔ́mbotí kumɔu nɛ̀ fɛcofɛ nɛ̀ sibɛi. 23 Dɛsɔnnɛ dɛ̀ɛ̀ mɔ̀kɛ tibɑ̀ɑ̀tì tinɑ̀ɑ̀ ikuɔ́ dɛ̀ yetɛmu.

Iwũɔ̃ nɛ̀ tiwɑnwɑntì bɛ̀ í dò nkɛ́ níí kɑ́ɑ́kɛ́ dɛ̀, dɛ̀ ku dìì mɔ̀nnì

24 Iwũɔ̃ bomu nɛ̀ tiwɑnwɑntì kɛ̀ dɛ̀ ku kɑ̀ɑ dɛ̀ kɑ̀ɑ́kɛ́ ɑ sĩ̀ntɛmu dɛ kó diyiè kɛ́ntɔ kɛ́tuɔkɛnɛ̀ kuyuoku. 25 Kɛ̀ wèè dɛ̀ tɔ wèe ɔ́ú o yɑ̀ɑ̀tì, ò sĩ̀ntɛmu dɛ kó diyiè kɛ́ntɔ kɛ́tuɔkɛnɛ̀ kuyuoku. 26 Iwũɔ̃ yoo tiwɑnwɑntì dɛ̀ɛ̀ mɔ̀kɛ yɛkpɛ̀ɛ̀tɛ̀ bɑ́ yɛ̀ í yɑɑti dɛ̀ mɛ nyi dukii ikuɔ́ dɛ̀ yetɛmu. Kɛ̀ wèè dɛ̀ kɑ̀ɑ́kɛ́ ò sĩ̀ntɛmu. 27 Iwũɔ̃ yoo tiwɑnwɑntì dɛ̀ɛ̀ mɔ̀kɛ itɑ̀ɑ̀kɛ ìnɑ̀ɑ̀ kɛ centì dɛ nɑɑ̀cɛ̀i yómmɛ̀ ikuɔ́ dɛ̀ yetɛmu. Kɛ̀ wèè dɛ̀ kɑ̀ɑ́kɛ́ ò sĩ̀ntɛmu dɛ yiè kɛ́ntɔ kɛ́tuɔkɛnɛ̀ kuyuoku. 28 Ikuɔ́ dɛ̀ yetɛmu, kɛ̀ wèè dɛ̀ kɑ̀ɑ́kɛ́ wèe ɔ́ú o yɑ̀ɑ̀tì, o sĩ̀ntɛmu dɛ yiè kɛ́ntɔ kɛ́tuɔkɛnɛ̀ kuyuoku.

29 Ntɛ tiwɑnwɑntì tìì bɑ̀ɑ̀ntɛ di yó nci tì: Tɛkɔ̀cɑ̃̀ɑ̃̀tɛ̀ nɛ̀ diyíù nɛ̀ kuhurímbotí kumɔu. 30 Didukpɛ̃nnì nɛ̀ dikpeunnì nɛ̀ dikũri nɛ̀ kudɑɑ̀tìkonkonkù nɛ̀ kuwɑ̀ɑ̀tóntónkù. 31 Tiwɑnwɑntì miɛkɛ di bɑ́ nyo ndɛ kó tiwɑnwɑntì, kɛ̀ kùmɑkù ku kɛ̀ wèè kù kɑ̀ɑ́kɛ́ ò sĩ̀ntɛmu dɛ kó diyiè kɛ́ntɔ kɛ́tuɔkɛnɛ̀ kuyuoku. 32 Kɛ̀ dɛ kó kuwɑnwɑnkù mɑkù ku kɛ kɑ̀ɑ́kɛ́ kunɛnkù mɑkù, dɛ kó kunɛnkù sĩ̀ntɛmu, tinɛntì idɛí kpɛti nɛ̀ tiyɑ̀ɑ̀tì nɛ̀ kukɔ̃̀nkù nɛ̀ tidɔutì tinɛmpĩ́mpĩ́ntì timɔu bɑ́ kɛ̀ kùù nɛnkù botí nku. Dí kù ɔ̀útɛ́ kɛ̀ kù nsĩ̀ ndɛ kó diyiè kɛ́ntɔ kɛ́tuɔkɛnɛ̀ kuyuoku. Dɛ kó difɔ̃nkúò kɛ́wenkɛ. 33 Kɛ̀ dɛ kó kuwɑnwɑnkù mɑkù tɑ kunɛnkù titɑ̃́tì kɔku miɛkɛ dí kù pɔ̀ntɛ. Dɛ̀ɛ̀ bo ku miɛkɛ di bɑ́ɑ́ dɛ̀ di, dɛ̀ sĩ̀ntɛmu. 34 Kɛ̀ bɛ̀ mɛ nyɛ̃ntɛ́nɛ̀ dɛ kó kunɛnkù mɑkù mɛniɛ nkɛ ɑ̃nnɛ́ tidiitì bɛ̀ yo ntì, tì sĩ̀ntɛmu bɑ́ kɛ̀ mɛnɛ́sɑ̀ɑ̀mɛ̀ mmɛ bɛ̀ yɔ̃̀ mmɛ̀ mɛ̀ sĩ̀ntɛmu, bɑ́ kɛ̀ mɛ̀ ɑ̃ kùù nɛnkù botí miɛkɛ. 35 Kɛ̀ dɛ kó tiwɑnwɑntì kó kùmɑkù do kunɛnkù mɑkù miɛkɛ kù sĩ̀ntɛmu, kɛ tɛfiuntɛ̀ miɛkɛ nkɛ yoo kɛdɛkɛ̀ mɑkɛ̀ dí dɛ̀ pɔ̀ntɛ, dɛ̀ sĩ̀ntɛmu kɛ yó ntú dɛ̀ɛ̀ sĩ̀ ndi kpɛ́í. 36 Kɛ̀ dɛ̀ mɛ ndò nkuwɑnwɑnkù mɑkù do kufɔ̃̀tìkù yoo tɛbintɛ yoo kubinku mɑkù, mɛniɛ mmiɛ yó nwennimu, wèè kù wuotɛ́ weè sĩ̀ntɛ. 37 Kɛ̀ kù mɛ ndo tidibotì miɛkɛ nkɛ, tì yó nkpɑɑ́ kɛ wennimu. 38 Kɛ̀ dɛ̀ mɛ nsɔ̃́ mbɛ̀ tì búú nkɛ bo dimu, tì sĩ̀ntɛmu.

39 Bɑ́ kɛ̀ kuwɑnwɑnkù di yo nkùnku, kɛ̀ kù ku kɛ̀ wèè kù kɑ̀ɑ́kɛ́ ò sĩ̀ntɛmu dɛ kó diyiè kɛ́ntɔ kɛ́tuɔkɛnɛ̀ kuyuoku. 40 Kɛ̀ wèè kù cɑ̀ɑ́kɛ́ wèe ɔ́ú o yɑ̀ɑ̀tì, ò sĩ̀ntɛmu dɛ yiè kɛ́ntɔ kɛ́tuɔkɛnɛ̀ kuyuoku, wèè kù tùótɛ́ wèe ɔ́ú o yɑ̀ɑ̀tì, ò sĩ̀ntɛmu dɛ yiè kɛ́ntɔ kɛ́tuɔkɛnɛ̀ kuyuoku.

41 Dɛbɑmbɑɑ̀nnɛ̀ kó dimɑ̀ɑ̀ di bɑ́ ndɛ̀ yo nyikuɔ́ dɛ̀ yetɛmu. 42 Dɛ̀ɛ̀ kó dimɑ̀ɑ̀ fũrì dɛ pɔutì ĩ́nkɛ̀ nɛ̀ dɛ̀ɛ̀ bɑ̀ɑ̀ntɛ, dɛbɑmbɑɑ̀nnɛ̀ kó dimɑ̀ɑ̀ cɛ̃́nkɛ, di bɑ́ ndɛ yo, ikuɔ́ dɛ̀ yetɛmu. 43 Di bɑ́ɑ́ ɑ̃nnɛ́ dimɑ́ɑ̀ isɔkɛ nɛ̀ dɛ kó dɛbɑmbɑɑ̀nnɛ̀ yoo di yóu kɛ̀ dɛ̀ di sĩnkùnnɛ di bɑ́ɑ́ yóu kɛ̀ dɛ̀ di cɑkɛ. 44 Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie mmíì di te kɛ̀ di dò nkɛ́ncɑ̃́ɑ̃́ nkɛ tú n kɔbɛ kɛ dò mpɑ́íí n dòmmɛ̀ pɑ́íí, di bɑ́ɑ́ yóu kɛ̀ dɛ kó dɛbɑmbɑɑ̀nnɛ̀ kó dɛ̀mɑrɛ̀ di sĩnkùnnɛ. 45 Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie míì di dènnɛní Esibiti, kɛ bo ndi te, ńdònnɛ̀ pɑ́íí kɛ yɛ̃́ n dòmmɛ̀ pɑ́íí.

46 Kuyie mbɛ̀ duɔ́ nyìì kuɔ́ nyi, iwũɔ̃ nɛ̀ tiwɑnwɑntì nɛ̀ sinɔɔ nɛ̀ dɛ̀ɛ̀ kó dimɑ̀ɑ̀ bo mɛniɛ mmiɛkɛ nɛ̀ dɛbɑmbɑɑ̀nnɛ̀ dɛ kpɛ́í. 47 Iì kuɔ́ yó nte kɛ̀ bɛ̀ mbɑɑ̀tì dɛ̀ɛ̀ ci nɛ̀ dɛ̀ɛ̀ í ci, bɛ̀ bo nyo ndɛ̀ nɛ̀ bɛ̀ bo nci dɛ̀.

12

Ikuɔ́ ìì tukúnɛ̀ onitipòkù wèè pɛitɛ́

1 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nní nsɔkɛ́ ku nɑ́ɑǹtì kɛ́bɛ́innɛ̀ Mɔyiisi kɛ dɔ̀: 2 Nɑ́kɛ́ Isidɑyɛɛribɛ kɛ tú:

Kòo nitipòkù pɛitɛ́ dɛnitidɑbirɛ ò sĩ̀ntɛmu kɛ́ntɔ kɛ́tuɔkɛnɛ̀ yɛwe yɛ̀yiekɛ̀, kɛ́ndònnɛ̀ ò ɔ̃ nyúɔ́ nkɛ dòmmɛ̀. 3 Diyiè niínnì yiè bɛ̀ɛ cɑ̃ntɛ́ dɛbirɛ. 4 Dɛ kó difɔ̃nkúò kòo mbɑɑ̀ yɛwe sipísìtɑ̃ɑ̃ti nɛ̀ yɛ̀tɑ̃ɑ̃ti kòo nɛ́ nɑ kɛ́wenkɛ. Dɛ kó yɛwe miɛkɛ ò bɑ́ɑ́ kɑ́ɑ́kɛ́ dɛ̀ɛ̀ cɑ̃̀ɑ̃́ nkɛ tú n kpɛrɛ, ò mɛ mbɑ́ɑ́ kɔtɛ n tɑummɛ̀ tou, kɛ́mbɑɑnɛ̀ dɛ kó yɛwe bo deèmɛ̀.

5 Kòò mɛ mpɛitɛ́ dɛnitipobirɛ ndɛ ò sĩ̀ntɛmu kɛ́ntɔ kɛ́tuɔkɛnɛ̀ semɛ́nnì bɛ̀dɛ́bɛ̀ kɛ́ndònnɛ̀ ò ɔ̃ nyúɔ́ nkɛ dòmmɛ̀. Dɛ kó difɔ̃nkúò kɛ́mbɑɑ yɛwe sipísìkuɔ̀ nɛ̀ yɛkuɔ̀ kòo nɛ́ nɑ kɛ́wenkɛ.

6 Kɛ̀ dɛ kó yɛwe pɛ̃ɛ̃tɛ́, kɛ̀ dɛnitidɑbirɛ ndɛ yoo dɛnitipobirɛ, wèe tɔní dipedɑbii dìì mɔ̀kɛ dibenni dìmɑ́ɑ̀, ò yó n kùɔ dì kɛ́tuɔ, kɛ́duɔ́ nyikuɔ́ nìùtì mɛtɑummɛ̀ tou bòrìnùù, kɛ́wɑɑ́nnɛ̀ dikpɛtinɔ́nkperi yoo tɛnɔ́nkpetɛ tɛ̀ɛ̀ yó ntú mɛwénkùmɛ̀ kpɛtɛ. 7 Kɛ̀ ikuɔ́ nìùtìi dɛ̀ nni mbɛnkɛ, kɛ́dɔɔ̀ mɛwénkùmɛ̀ kó ikuɔ́ kòo wenkɛ.

Ikuɔ́ ìì tukúnɛ̀ ìnyi onitipòkù wèè pɛitɛ́ dɛnitidɑbirɛ yoo dɛnitipobirɛ.

8 Kòò í nɑ kɛ bo pɛ́tɛ́ dipedɑbii wèe wɑɑ́ nyɛkpɛtinɔ́nkperɛ yɛ̀dɛ́ɛ̀ yoo sinɔ́nkpeé, kɛ̀ tɛ̀mɑ́ɑ̀ ntú bɛ̀ yó n féútɛ́ tɛ̀ kɛ́tuɔ, nkɛ̀ tɛtɛtɛ̀ ntú mɛwénkùmɛ̀ kpɛtɛ. Kɛ̀ ikuɔ́ nìùtìi ò dɔ̀ɔ̀ mɛwénkùmɛ̀ kó ikuɔ́ kòo nɑɑ́ nwèè nɔ̀ùtɛ̀ feitɛ́.

13

Bɛ̀ bo mbɛí dɛ̀ tikɔ̀ntì pĩ nwe

1 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nyíɛ́ kɛ́bɛ́innɛ̀ Mɔyiisi nɛ̀ Anɔɔ kɛ dɔ̀: 2 Kɛ̀ dimutiri mɑrì yɛ̀nní onìtì kɔ̃̀ntì kɛ dò ntɛcɛ̀tɛ̀ yoo tinɑɑndotì, kɛ̀ di sɔ̃́ ndɛ̀ dò ntikɔ̀ntì, dí ò kɔ̀tɛnɛ̀ ikuɔ́ nìùtì Anɔɔ borɛ̀, yoo o bí ikuɔ́ nìùbɛ̀ kóò mɔù borɛ̀. 3 Kɛ̀ ikuɔ́ nìùtìi wéntɛ́ dɛ kó mumɔmmú mùù bo o kɔ̃̀ntì ĩ́nkɛ̀ kɛ̀ dɛborɛ̀ kó ticìtì cèètɛ kɛ pɛikɛ, kɛ̀ dɛborɛ̀ sɑ̃́kɛ nɑɑ́ ntɛfɔ̃̀tɛ̀, tikɔ̀ntì nti ò mɔmmɛ̀, ikuɔ́ nìùtìi ò nɑ̀kɛ́ kɛ tú o mɔmmú tú musĩ̀mmù mmu. 4 Kɛ̀ dɛ̀ mɛ ndò ndɛ kó diciitirì pɛ́ì mɑ́ɑ̀ ndi, bɑ́ dɛborɛ̀ í do ntɛfɔ̃̀tɛ̀, bɑ́ ticìtì í pɛikɛ, ikuɔ́ nìùtìi ò cɑ̃̀ńnɛ́ omɑ́ɑ̀ kɛ̀ dɛ̀ dɔ̀ yɛwe yɛ̀yiekɛ̀. 5 Diyiè yiénnì yiè kòo wɛ̃tɛ kóò wèńtɛ́, kòò sɔ̃́ ndɛ kó mumɔmmú bɑɑ dò mmu dòntì kɛ í pɛ̃̀kɛ̀, wèe wɛ̃tɛ kóò kɑ̀nnɛ kɛ̀ dɛ̀ dɔ̀ yɛwe yɛ̀yiekɛ̀. 6 Kòo wɛ̃tɛ kóò wèńtɛ́ diyiè yiénnì yiè, kòò sɔ̃́ ndɛ̀ tɔ̃ũkɛ kɛ í pɛ̃̀kɛ̀, wèe ò nɑ̀kɛ́ kɛ tú o mɔmmú í tú musĩ̀mmù. Dɛ̀ tu tɛcɛ̀tɛ̀ ntɛ cɛ̃́nkoo, wèe ɔ́útɛ́ o yɑ̀ɑ̀tì mɑ́ɑ̀ ndi kɛ́wenkɛ. 7 Kɛ̀ ikuɔ́ nìùtì ò nɑ̀kɛ́ kɛ tú o mɔmmú í tú musĩ̀mmù, kòò ítóo kɛ̀ dɛ kó tɛwũɔ̃tɛ̀ pɛ̃̀kɛ̀, wèe wɛ̃tɛ kɛ́bɛnkɛ omɑ́ɑ̀ ikuɔ́ nìùtì. 8 Kòo ò wèńtɛ́ kòò sɔ̃́ ndɛ kó tɛwũɔ̃tɛ̀ pɛ̃̀kɛ̀, wèe ò nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: A mɔmmú tú tikɔ̀ntì nti, ɑ sĩ̀ntɛmu.

9 Kɛ̀ tikɔ̀ntì feitɛ́ òmɔù, bɛ̀ɛ ò kɔ̀tɛnɛ̀ ikuɔ́ nìùtì borɛ̀. 10 Kòo ò wèńtɛ́, kòò sɔ̃́ ndinútírì mɑrì ɑ̃nnɛ́ o kɔ̃̀ntì, kɛ̀ ticìtì wũɔ̃tɛ́ dɛborɛ̀ kɛ̀ dɛ̀ tɔ̀tɛ́. 11 Dɛ kó mumɔmmú ò bimu. Ikuɔ́ nìùtìi ò nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀ ò sĩ̀mmu, ò bɑ́ɑ́ bennɛ́ kóò cɑ̃̀nnɛ́ omɑ́ɑ̀ borɛ̀ kɛ bo ò wèńní ò sĩ̀mmu. 12 Kɛ̀ dɛ kó inútíbí mɛ mpitɛ́ o kɔ̃̀ntì timɔu ĩ́nkɛ̀, o yuu nɛ̀ o nɑɑ̀cɛ̀io, ikuɔ́ nìùtì bo nɑ kɛ́wéntɛ́ dɛ̀ɛ̀ kó dimɑ̀ɑ̀. 13 Kòò wèńtɛ́ kɛ sɔ̃́ ndɛ kó mumɔmmú bo o kɔ̃̀ntì timɔu ndi wèe ò nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀ ò í sĩ̀. Kɛ yɛ̃́ o kɔ̃̀ntì timɔu tiì pɛikɛmɛ̀, ò í sĩ̀. 14 Kɛ̀ dɛ̀ mɛ mboní kɛ̀ dɛ̀mɑrɛ̀ tɔ̀tɛ́ kɛ nɑɑ́ ndɛmɔnnɛ ò sĩ̀ntɛmu. 15 Kɛ̀ ikuɔ́ nìùtì wèńtɛ́ dɛ kó ditɔ́tírì wèe ò nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀ ò sĩ̀mmu, tikɔ̀ntì nti. 16 Kɛ̀ dɛ kó ditɔ́tírì wɛ̃̀tɛ kɛ pɛikɛ wèe yɑ̀ ikuɔ́ nìùtì. 17 Kòo ò wèńtɛ́ kòò sɔ̃́ ndɛ kó ditɔ́tírì pɛikɛ wèe ò nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀ o mɔmmú í tú musĩ̀mmù, ò í sĩ̀.

18 Kɛ̀ dɛ̀ mɛ ndò ndinútírì diì yɛ̀ òmɔù kɛ miɛtɛ́. 19 Kɛ̀ dimutiri dii mɛ nhɑ̃nnɛ́ dinútírì do borɛ̀, kɛ dɔ́ kɛ́mpɛ́ì kɛ wɛ̃̀tɛ kɛ wũɔ̃, dɛ yiɛ̀ mbɛnkɛ omɑ́ɑ̀ ikuɔ́ nìùtì. 20 Kòò ò wèńtɛ́, kòò sɔ̃́ ntikɔ̃̀ntì dɔ́ kɛ́nɑɑ́ ntɛfɔ̃̀tɛ̀ dɛborɛ̀ kɛ̀ ticìtì pɛikɛ, wèe ò nɑ̀kɛ́ kɛ tú: Mumɔmmú sĩ̀mmù muù dɔ́ kɛ́feitɛ́ dinútírì do yɛ̀ dɛ̀. 21 Kòò mɛ nhò wèńtɛ́ kɛ sɔ̃́ nticìtì í pɛikɛ, tikɔ̃̀ntì mɛ nyí nɑɑ́ ntɛfɔ̃̀tɛ̀ dɛborɛ̀ kɛ̀ dɛ̀ dɔ́ kɛ́ceetɛ, weè ò kɑ̀nnɛ kɛ̀ dɛ̀ dɔ̀ yɛwe yɛ̀yiekɛ̀. 22 Kɛ̀ mù pɛ̃̀kɛ̀ o kɔ̃̀ntì wèe ò nɑ̀kɛ́ kɛ tú dɛ kó mumɔmmú tú musĩ̀mmù mmu, tikɔ̀ntì nti. 23 Kɛ̀ dɛ̀ mɛ ndò ndɛ̀ í pɛ̃̀kɛ̀ o kɔ̃̀ntì ĩ́nkɛ̀, dinútírì kó kufíɛ̀kù nku, wèe ò nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀ ò í sĩ̀.

24 Kɛ̀ dɛ̀ mɛ ndò nhòmɔù weè cɔ̀útɛ́ kɛ̀ dinútírì yɛ̀ dɛ kó kuhɑ̃ɑ̃tɔ̀ntɔ̀nkù ĩ́nkɛ̀, kɛ wɛ̃̀tɛ kɛ dɔ́ kɛ́nwũɔ̃, kɛ dɔ́ kɛ́mpɛ́ì yoo dɛ̀ pɛ́ì, 25 ikuɔ́ nìùtìi ò wèńtɛ́, kòò sɔ̃́ nticìtì dɔ́ kɛ́pɛikɛ yoo tikɔ̃̀ntì dɔ́ kɛ́nɑɑ́ ntɛfɔ̃̀tɛ̀ dɛborɛ̀, tikɔ̀ntì tiì ò pĩ. Ikuɔ́ nìùtìi ò nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀ o mɔmmú tú musĩ̀mmù mmu, ò sĩ̀mmu. 26 Kɛ̀ dɛ̀ mɛ ndò nyikuɔ́ nìùtì ò wèńtɛ́ kɛ sɔ̃́ nticìtì í pɛikɛ dɛborɛ̀, tikɔ̃̀ntì mɛ nyí nɑɑ́ ntɛfɔ̃̀tɛ̀ dɛborɛ̀ kɛ cèètɛ kɛ pɛikɛ, wèe ò kɑ̀nnɛ kɛ̀ dɛ̀ dɔ̀ yɛwe yɛ̀yiekɛ̀. 27 Diyiè yiénnì yiè wèe wɛ̃tɛ kóò wèńtɛ́, kɛ̀ dɛ kó tɛwũɔ̃tɛ̀ pɛ̃̀kɛ̀, wèe ò nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀ o mɔmmú tú musĩ̀mmù mmu, ò sĩ̀mmu, tikɔ̀ntì nti. 28 Kɛ̀ dɛ kó tɛwũɔ̃tɛ̀ mɛ nyí dɛukɛ, kɛ dò ntɛdòntì kɛ pètìnkɛ dɔ́ kɛ́ceetɛ, muhɑ̃ɑ̃́ mmuù ò cɔ̀útɛ́ kɛ̀ dɛ̀ dɔ́ kɛ́pɛikɛ, ikuɔ́ nìùtìi ò nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀ o mɔmmú í tú musĩ̀mmù, kuhɑ̃ɑ̃tɔ̀ntɔ̀nkù kó kufíɛ̀kù nku.

Yɛyukɔ̃̀rɛ̀ kó mumɔmmú

29 Kɛ̀ yɛmuɔ nhɑ̃nnɛ́ onitidɔ̀ù yoo onitipòkù yuu yoo o kúóǹnì: 30 Ikuɔ́ nìùtìi wéntɛ́ dɛ kó dɛmɔnnɛ, kòò sɔ̃́ ndɛ̀ dɔ́ kɛ́nɑɑ́ ntɛfɔ̃̀tɛ̀ dɛborɛ̀, kɛ̀ ticìtì wũɔ̃tɛ́ kɛ yɛ̃ ntimɑ timɑ, wèe ò nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀ o mɔmmú tú musĩ̀mmù mmu, yɛyukɔ̃̀rɛ̀ kó mumɔmmú mmu yoo dikúònnì kɔ̃mu. 31 Kɛ̀ dɛ̀ dò nyikuɔ́ nìùtì ò wèńtɛ́ kɛ sɔ̃́ nyɛyukɔ̃̀rɛ̀ í ɑ̃nnɛ́ tɛfɔ̃̀tɛ̀ dɛborɛ̀ yoo tiyùtì í sɔ̀utɛ, wèe ò kɑ̀nnɛ kòò dɔ̀ yɛwe yɛ̀yiekɛ̀. 32 Diyiè yiénnì yiè kòo ò wèńtɛ́ kòò sɔ̃́ ndɛ kó mumɔmmú í pɛ̃̀kɛ̀ tiyùtì mɛ nyí wũɔ̃tɛ́, dɛ̀ mɛ nyí nɑɑ́ ntɛfɔ̃̀tɛ̀ dɛborɛ̀, 33 omuɔntii kuó kɛ́soó ndɛ kó dibòrì kɛ̀ ikuɔ́ nìùtìi yíɛ́ kóò kɑ̀nnɛ kòò dɔ̀ yɛwe yɛ̀yiekɛ̀. 34 Diyiè yiénnì yiè kòò ò wèńtɛ́ kɛ sɔ̃́ mmù í pɛ̃̀kɛ̀, dɛ̀ mɛ nyí nɑɑ́ ntɛfɔ̃̀tɛ̀ dɛborɛ̀, wèe ò nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀ ò wenkɛmu, kòo ɔ́ú o yɑ̀ɑ̀tì kɛ́wenkɛ. 35 Kòò mɛ nhɔ́ú o yɑ̀ɑ̀tì kɛ dèè kɛ̀ dɛ kó mumɔmmú pɛ̃̀kɛ̀. 36 Ikuɔ́ nìùtìi wɛ̃tɛ kóò wèńtɛ́ kòò sɔ̃́ ndɛ kó mumɔmmú pɛ̃̀kɛ̀ kɛ̀ tiyùtì wũɔ̃tɛ́ ò sĩ̀mmu. Ikuɔ́ nìùtì bɑ́ɑ́ bennɛ́ kɛ́nwéí tiyùtì bo wũɔ̃tɛ́mɛ̀. 37 Kɛ̀ mù í tòtɛ, kɛ bɑɑ dò mmudòntì. Kɛ̀ tiyusɔ̀ùtì yɛ̀, ò miɛtɛ́mu, ò í sĩ̀. Ikuɔ́ nìùtìi ò nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: A í sĩ̀.

38 Kòo nitidɔ̀ù nwe yoo onitipòkù, kòò sɔ̃́ nho kɔ̃̀ntì ɑ̃nnɛ́ tɛpɛ́ítɛ̀. 39 Ikuɔ́ nìùtìi ò wèńtɛ́. Kɛ̀ dɛ kó tɛpɛ́ítɛ̀ dò ntɛdòntì kɛ í cèètɛ, mùmɑmù í ò dò ntɛpɛ́ítɛ̀ tɛɛ̀ cɛ̃́nkɛ ɑ̃nnɛ́ o kɔ̃̀ntì, ò í sĩ̀.

Mɛyukɑ́nkɑ́mmɛ̀

40 Kòo nìtì yuu fɔ̃ũ ò mɔ̀kɛ mɛyukɑ́nkɑ́mmɛ̀ mmɛ, ò í sĩ̀. 41 Kòo tĩ́nnì kó tiyùtì tiì mɛ nfɔ̃̀ũ mɛyukɑ́nkɑ́mmɛ̀ mmɛ ò í sĩ̀. 42 Kɛ̀ diciitirì mɑrì mɛ nhɑ̃nnɛ́ mɛɛ̀ yukɑ́nkɑ́mmɛ̀ miɛkɛ, kòo bɔri ndi yoo o tĩ́nnì kɛ dɔ́ kɛ́mpɛ́ì kɛ wɛ̃̀tɛ kɛ dɔ́ kɛ́nwũɔ̃, tikɔ̀ntì nti. 43 Ikuɔ́ nìùtìi ò wèńtɛ́, kòò sɔ̃́ ndiciitirì ɑ̃nnɛ́ o bɔri yoo o tĩ́nnì, kɛ wɛ̃̀tɛ kɛ dɔ́ kɛ́nwũɔ̃, kòò sɔ̃́ ndɛ̀ dò ntikɔ̀ntì, 44 dikɔ̀nnì ndi, ikuɔ́ nìùtìi ò nɑ̀kɛ́ kɛ tú ò sĩ̀mmu, tikɔ̀ntì tiì pĩ nho yuu.

45 Kɛ̀ tikɔ̀ntì pĩ nwè ndɑ́ɑ́tí tiyɑ̀ɑ̀tì tìì kɛ̃rí kɛ yóu kòò yùtìi yɛ̃kɛ́ kòo nkɑ̃nkɛ́ o nucìtì, kɛ pĩɛ̃kù kɛ tú: N sĩ̀mmu! N sĩ̀mmu! 46 Kɛ̀ dɛ kó mumɔmmú kpɑɑ́ koò bo yɛ̀ɛ̀ we miɛkɛ ò yó sĩ̀mmu, ò bɑ́ mbo Isidɑyɛɛribɛ kɑrì, ò mbo mɛkɛntímɛ̀.

Tiyɑ̀ɑ̀tì bo pũũtimɛ̀

47 Kɛ̀ tiyɑ̀ɑ̀tì bɛ̀ dùɔ̀kɛnɛ̀ tì tipecìtì yoo mupɑɑ̀konkperímù kɛ̀ tì pũ̀ũti. 48 Kɛ̀ dɛ̀ tu kuyɑ̀ɑ̀kù yoo kuyɑɑ̀dɑ́ndɑ́tínkù nku bɛ̀ dùɔ̀kɛnɛ̀ kù tipecìtì yoo mupɑɑ̀konkperímù, kɛ̀ dɛ̀ mɛ ntú kukɔ̃̀nkù nku yoo kunɛnkù mɑkù bɛ̀ dɔ̀ɔ̀nɛ̀ kù kukɔ̃̀nkù, 49 dɛɛ̀ pũ̀ũti kuyɑ̀ɑ̀kù ĩ́nkɛ̀ yoo kukɔ̃̀nkù yoo kuyɑɑ̀dɑ́ndɑ́tínkù yoo kunɛnkù kukɔ̃̀nkù kɔku ĩ́nkɛ̀, kɛ̀ dɛ̀ dò mmɛnɔ́ɔnnúɔ̀ nyoo dɛ̀ dɔ́ kɛ́ nwũɔ̃, bɛ̀ɛ dɛ̀ bɛnkɛ ikuɔ́ nìùtì. 50 Kòo wéntɛ́ dɛ kó kunɛnkù pũ̀ũti dɛ̀, kɛ́ kù dɔú nkumɑ́ɑ̀ kɛ̀ dɛ̀ dɔ̀ yɛwe yɛ̀yiekɛ̀. 51 Diyiè yiénnì yiè kòò sɔ̃́ ndɛ̀ pɛ̃̀kɛ̀ dɛ kó kuyɑ̀ɑ̀kù ĩ́nkɛ̀ yoo kuyɑɑ̀dɑ́ndɑ́tínkù yoo kukɔ̃̀nkù yoo kunɛnkù mɑkù bɛ̀ dɔ̀ɔ̀nɛ̀ kù kukɔ̃̀nkù, bɑ́ kɛ̀ dɛ kó kunɛnkù tu kùù botí dɛ̀ í yóó deè, dɛ kó kunɛnkù sĩ̀ntɛmu. 52 Ikuɔ́ nìùtìi tuɔ ndɛ kó kuyɑ̀ɑ̀kù, yoo kuyɑɑ̀dɑ́ndɑ́tínkù kùù dùɔ̀kɛnɛ̀ tipecìtì, yoo mupɑɑ̀konkperímù, kɛ̀ dɛ̀ mɛ ntu kukɔ̃̀nkù kó kunɛnkù mɑkù nku, bɑ́ kɛ̀ kù tu kùù botí kɛ nɛ́ pũ̀ũti dɛ̀ í yóó deè bɛ̀ɛ kù tùɔ. 53 Kɛ̀ ikuɔ́ nìùtì mɛ nsɔ̃́ ndɛ̀ɛ̀ pũ̀ũti dɛ̀ í pɛ̃̀kɛ̀ kuyɑ̀ɑ̀kù yoo kuyɑɑdɑ́ndɑ́tínkù yoo kunɛnkù bɛ̀ dɔ̀ɔ̀nɛ̀ kù kukɔ̃̀nkù ku ĩ́nkɛ̀. Bɑ́ kɛ̀ kù tu kùù botí, 54 wèe duɔ́ nkɛ̀ bɛ̀ɛ kù ɔ̀útɛ́ kòo kù dɔú nku mɑ́ɑ̀ borɛ̀, kɛ̀ dɛ̀ dɔ̀ yɛwe yɛ̀yiekɛ̀. 55 Dɛ kó difɔ̃nkúò dɛ̀ɛ̀ pũ̀ũti kɛ̀ dɛ̀ bɑɑ dò ndɛ dòntì kɛ í pɛ̃̀kɛ̀, dɛ kó kunɛnkù sĩ̀mmu, wèe kù tùɔ. Bɑ́ kɛ̀ kù pũ̀ũti ku ĩ́nkɛ̀ yoo ku miɛkɛ. 56 Kòò mɛ nsɔ̃́ mbɛ̀ kù ɔ̀ú kɛ̀ dɛ̀ dɔ́ kɛ́deè kɛ kɑ́ntɛ́, wèe kɛ̃tɛ́ dɛ kó dibòrì. 57 Kɛ̀ dɛ̀ mɛ ndò nkù sɔɔ nkɛ pũ̀ũti kupíkù tɛkù dɛ kó kuyɑ̀ɑ̀kù ĩ́nkɛ̀ yoo kuyɑɑ̀dɑ́ndɑ́tínkù ĩ́nkɛ̀ yoo kunɛnkù bɛ̀ dɔ̀ɔ̀nɛ̀ kù kukɔ̃̀nkù ku ĩ́nkɛ̀, dɛ̀ tùòtìmu, wèe kù tùɔ.

58 Kɛ̀ bɛ̀ mɛ nkù ɔ̀útɛ́ kɛ dèè kɛ̀ dɛ̀ tɛ̃́nkɛ í wɛ̃̀tɛní bɛ̀ɛ yíɛ́ kɛ́ kù ɔ̀útɛ́. Dɛ kó difɔ̃nkúò kù í sĩ̀.

59 Dɛ kó ikuɔ́ tukúnɛ̀ tiyɑ̀ɑ̀tì tìì pũ̀ũti tìnti, tìì dùɔ̀kɛnɛ̀ tipecìtì yoo mupɑɑ̀konkperímù yoo kuyɑɑ̀dɑ́ndɑ́tínkù yoo kunɛnkù tɛkù mɑkù bɛ̀ dɔ̀ɔ̀nɛ̀ kù kukɔ̃̀nkù. Bɑ́ kɛ̀ kù tu kùù botí. Dɛɛ̀ yó nte kɛ̀ bɛ̀ níí nɑ kɛ́bɑtɛ kùù sĩ̀ nnɛ̀ kùù wenni.

14

Bɛ̀ bo wénkùnnɛ mɛ̀ɛ̀ botí tikɔ̀ntì pĩ nwè

1 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie mbɛ́innɛ̀ Mɔyiisi kɛ dɔ̀: 2 Ntɛ ikuɔ́ di níí yóó tũnnɛ ì kɛ́wénkùnnɛ tikɔ̀ntì pĩ nwè. Di níí ò kɔ̀tɛnɛ̀ ikuɔ́ nìùtì borɛ̀, 3 kɛ̀ ikuɔ́ nìùtìi yɛ̀nní Isidɑyɛɛribɛ kɑrì kóò wèńtɛ́. Kòo ò wèńtɛ́ kɛ sɔ̃́ nhò miɛtɛ́, 4 wèe duɔ́ nkɛ̀ bɛ̀ɛ wɑɑnní sinɔɔ sìdɛ́sì bɛ̀ n feu sì, bɛ̀ yóó wénkùnnɛ wè kpɛ́í, nnɛ̀ sɛ́tìrì kó kudɔú nɛ̀ tipecìtì tìì tò mmɛwũɔ̃̀ nnɛ̀ ìsɔ́pù kó tifɑ̃ɑ̃̀tì. 5 Kɛ̀ ikuɔ́ nìùtìi duɔ́ nkɛ̀ bɛ̀ɛ wɑɑ́ ndibuu tiyɑɑtì kpɛri kɛ́ɑ̃nnɛ́ mɛnɛ́sɑ̀ɑ̀mɛ̀ di miɛkɛ kɛ́ n féútɛ́ tɛnɔ̀tɛ̀ tɛmɑ́ɑ̀ mɛ ĩ́nkɛ̀. 6 Kòò dèè wèe túótɛ́ tɛnɔ̀tɛ̀ tɛ̀ɛ̀ kpɑɑ́ fòù nɛ̀ sɛ́tìrì kó kudɔú nɛ̀ tipecìtì tìì tò mmɛwũɔ̃̀ nnɛ̀ ìsɔ́pù kó tifɑ̃ɑ̃̀tì kɛ́ dɛ̀ wɛ̃nnɛ́ dɛmɔu nɛ̀ tɛnɔ̀tɛ̀ tɛ̀ɛ̀ kpɑɑ́ fòù kɛ́pɔɔ̀tɛ̀ bɛ̀ fèútɛ́ tɛ̀ mɛnɛ́sɑ̀ɑ̀mɛ̀ miɛkɛ tɛ kó mɛyĩ̀ĩ̀, 7 kɛ́míɛ́tɛ́ bɛ̀ dɔ kɛ́wénkùnnɛ wè kucɛ mɛ̀yiekɛ̀, kòo wenkɛ kɛ tɛ̃́nkɛ bɑ́ nsĩ̀ kòo fĩ́ĩnko tɛnɔ̀tɛ̀ tɛ̀ɛ̀ kpɑɑ́ fòù kɛ̀ tɛ̀ɛ puu kɛ́tɑ dikpɑ́ɑ̀. 8 Kɛ̀ bɛ̀ wèńkùnko wèe ɔ́ú o yɑ̀ɑ̀tì kɛ́kuó o cìtì timɔu kɛ́wuɔ, ò tɛ̃́nkɛ í sĩ̀. Kòò dèè mɛmmɛ ò bo nɑ kɛ́tɑ Isidɑyɛɛribɛ kɑrì ò mɛ mbɑ́ɑ́ tɑ o tou kɛ dɔ̀ yɛwe yɛ̀yiekɛ̀. 9 Diyiè yiénnì yie kòo kuó o cìtì: O yùtì nɛ̀ o dɛɛ̀nfɛ̀ nɛ̀ o nɔncìtì, o cìtì timɔu cɛ̃́nkɛ, kɛ́ɔ́ú o yɑ̀ɑ̀tì, kɛ́wuɔ. Ò tɛ̃́nkɛ í sĩ̀.

10 Diyiè niínnì yiè wèe wɑɑ́ nyɛpedɑbɛ yɛ̀dɛ́ɛ̀ nɛ̀ dipesɛrì dìì mɔ̀kɛ dibenni dìmɑ́ɑ̀, kɛ̀ dɛ̀ nkpɑ kuyɛ̀nkù, nɛ̀ muyuo nsɑ̀ɑ̀mù bɛ̀ yó m pɑ̃ mù, cìdóòbɛ̀ bɛ̀wɛi, kɛ́ mù ɑ̃̀ntɛnɛ̀ mɛkùɔ̀ ndítìrì kó dikéè. 11 Kɛ̀ ikuɔ́ nìùtì wèè dɔ̀ɔ̀ri mɛwénkùmɛ̀ kó ikuɔ́ kòo cónnɛ́ onìtì ò dɔ́ kɛ́wénkùnnɛ wè nɛ̀ o pɑ̃rɛ̀ mɛtɑummɛ̀ tou ììkɛ̀. 12 Kɛ̀ ikuɔ́ nìùtìi túótɛ́ yɛpedɑbɛ kó dìmɑrì kɛ́féútɛ́ mɛyɛi nhũtímù kpɛ́í. Kòò dèè wèe túótɛ́ mɛkùɔ̀ ndítìrì dikéè kɛ́ dɛ̀ nni mbɛnkɛ. 13 Ikuɔ́ nìùtì weè yó n féútɛ́ dɛ kó dipedɑbii mɛtɑummɛ̀ tou ììkɛ̀, bɛ̀ n feu dɛ̀ mɛyɛi ncĩ́ɛ̃́mmɛ̀ kpɛyi nɛ̀ bɛ̀ tùɔ̀ nyì. Dɛ kó fɛɔ̃̀fɛ̀ ikuɔ́ nìùtì weè yó nfɛ̀ te, bɛ̀ ɔ̃ ntemɛ̀ mɛyɛi ncĩ́ɛ̃́mmɛ̀ kɔfɛ. Bɛ̀ fɛ̀ nni mpɑ̃mu. 14 Kɛ̀ ikuɔ́ nìùtìi wɑɑ́ mmɛyĩ̀ĩ̀ nkɛ́fɛtɛ́ bɛ̀ wèńkùnko wè tofɛ́kérì youri, nɛ̀ o nɔ̀ùtɛ̀ youtɛ kó dinɔ́mbídɑɑ̀ nɛ̀ o nɑɑ̀cɛ̀tɛ̀ youtɛ kpɛri. 15 Kòò dèè wèe bɑ́útɛ́ o nɔ̀ùtɛ̀ cɑ̃̀nkutɛ̀ mɛkùɔ̀, 16 kɛ́pɔɔ̀tɛ̀ o nɔ̀ùtɛ̀ youtɛ kó dinɔ́mbii mɑrì kɛ́míɛ́tɛ́ mɛtɑummɛ̀ tou kucɛ mɛ̀yiekɛ̀. 17 Kòò dèè wèe pɔɔ̀tɛ̀ mɛkùɔ̀ mmɛ̀ɛ̀ kpɑɑ́ o nɔ̀ùtɛ̀ miɛkɛ, kɛ́fɛtɛ́ ò wèńkùnko wè tofɛ́kérì youri nɛ̀ o nɔ̀ùtɛ̀ youtɛ kó dinɔ́mbídɑɑ̀ nɛ̀ o nɑɑ̀cɛ̀tɛ̀ youtɛ kpɛri, ò do fɛtɛ́ dɛ̀ mɛyɛi nhũtímù kó fɛɔ̃̀fɛ̀ kó mɛyĩ̀ĩ̀. 18 Kòò dèè, mɛkùɔ̀ mmɛ̀ɛ̀ kpɑɑ́ wèe mɛ̀ wɑɑrɛ ò wèńkùnko wè yuu, kóò dɔ̀ɔ̀ mɛwénkùmɛ̀ kó ikuɔ́, mɛtɑummɛ̀ tou ììkɛ̀. 19 Kɛ̀ ikuɔ́ nìùtìi féútɛ́ mɛyɛi ncĩ́ɛ̃́mmɛ̀ kó fɛɔ̃̀fɛ̀ kóò ũtɛ́ mɛyɔ̃́ɔ̃̀, kòò dèè ò nɛ́ n féútɛ́ fɛ̀ɛ̀ yóó tuɔ. 20 Kɛ̀ bɛ̀ɛ fɛ̀ wɛ̃nnɛ́nɛ̀ muyuo mbɛ̀ m pɑ̃ mù kɛ́tuɔ, kóò dɔ̀ɔ̀ mɛyɛi ncĩ́ɛ̃́mmɛ̀ kó ikuɔ́. Ò tɛ̃́nkɛ í sĩ̀.

Tɛkɔ̀ntɛ̀ tɛ̀ɛ̀ cĩĩnnì tɛ̀ bo wɑɑ́ ndɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ɛ tɛ̀ wénkùnnɛ

21 Kòò mɛ ntu ocĩ̀rì nwe, wèe wɑɑ́ ndipedɑbii dimɑ́ɑ̀ mɛyɛi nhũtímù kpɛ́í, kɛ̀ bɛ̀ɛ dì fèútɛ́ kɛ́ m bɛnkɛ kóò dɔ̀ɔ̀ mɛwénkùmɛ̀ kó ikuɔ́, kɛ́wɑɑ́nnɛ̀ muyuo nsɑ̀ɑ̀mù cìdóòbɛ̀ bɛ̀tɑ̃ɑ̃ti kɛ́ mù ɑ̃̀ntɛnɛ̀ mɛkùɔ̀ mbɛ̀ yó m pɑ̃ mùù yuo mmu kɛ́yíɛ́nɛ̀ mɛkùɔ̀ ndítìrì dikéè. 22 Kòo wɑɑ́nnɛ̀ sinɔ́nkpeé sìdɛ́sì yoo yɛkpɛtinɔ́nkpedípɑ̀ɑ̀ nyɛ̀dɛ́ɛ̀. Kòò nɑ kɛ sì pɛ̀tɛ́, tɛ̀mɑ́ɑ̀ ntú bɛ̀ yó n féútɛ́ tɛ̀ mɛyɛi ncĩ́ɛ̃́mmɛ̀ kpɛ́í nkɛ́ n féútɛ́ tɛtɛtɛ̀ kɛ́tuɔ. 23 Diyiè niínnì yiè ndi, ò yóó dɛ̀ tɔnímɛ̀ kɛ́duɔ́ nyikuɔ́ nìùtì mɛtɑummɛ̀ tou ììkɛ̀ mɛwénkùmɛ̀ kpɛ́í. 24 Kɛ̀ ikuɔ́ nìùtìi túótɛ́ dipedɑbii mɛyɛi ncĩ́ɛ̃́mmɛ̀ kpɛri nɛ̀ mɛkùɔ̀ ndítìrì dikéè kɛ́ dɛ̀ nni mbɛnkɛ mɛtɑummɛ̀ tou ììkɛ̀, 25 kɛ́féútɛ́ dɛ kó dipedɑbii mɛyɛi nhũtímù kpɛri, kɛ́pɔɔ̀tɛ̀ mɛyĩ̀ĩ̀ nkɛ́fɛtɛ́ bɛ̀ wénkùnko wè tofɛ́kérì youri nɛ̀ o nɔ̀ùtɛ̀ youtɛ kó dinɔ́mbídɑɑ̀ nɛ̀ o nɑɑ̀cɛ̀tɛ̀ youtɛ kpɛri, 26 kɛ́cíú nho nɔ̀ùtɛ̀ cɑ̃̀nkutɛ̀ kɛ́bɑ́útɛ́ mɛkùɔ̀, 27 kɛ́ mɛ̀ pɔ̀ɔ̀tɛ̀ kɛ́míɛ́tɛ́ mɛtɑummɛ̀ tou kucɛ mɛ̀yiekɛ̀, 28 kɛ́ mɛ̀ fɛtɛ́ ò wèńkùnko wè tofɛ́kérì youri nɛ̀ o nɔ̀ùtɛ̀ youtɛ kó dinɔ́mbídɑɑ̀ nɛ̀ o nɑɑ̀cɛ̀tɛ̀ youtɛ kpɛri, ò do fɛtɛ́ dɛ̀ mɛyɛi nhũtímù kó fɛɔ̃̀fɛ̀ kó mɛyĩ̀ĩ̀, 29 kɛ́deè, mɛkùɔ̀ mmɛ̀ɛ̀ kpɑɑ́ o nɔ̀ùtɛ̀ miɛkɛ wèe mɛ̀ wɑɑrɛ ò wèńkùnko wè yuu kóò dɔ̀ɔ̀ mɛwénkùmɛ̀ kó ikuɔ́ mí ndi Yiɛ̀ nKuyie n tɑummɛ̀ tou ììkɛ̀. 30 Sinɔ́nkpeé sìdɛ́sì sinsi kó tɛ̀mɑtɛ̀ yoo yɛkpɛtinɔ́nkperɛ yɛ̀dɛ́ kó dìmɑrì ò nɑ kɛ pɛ̀tɛ́ dɛ̀. 31 Kɛ̀ ikuɔ́ nìùtì n féútɛ́ tɛ̀mɑ́ɑ̀ mɛyɛi ncĩ́ɛ̃́mmɛ̀ kpɛ́í, kɛ n féútɛ́ tɛtɛtɛ̀ kɛ́tuɔ nkɛ́wɛ̃nnɛ́nɛ̀ muyuo mbɛ̀ m pɑ̃ mù nɛ̀ ò nɑ kɛ pɛ̀tɛ́ dɛ̀, kóò dɔ̀ɔ̀ mɛwénkùmɛ̀ kó ikuɔ́, mí ndi Yiɛ̀ nKuyie n tɑummɛ̀ tou ììkɛ̀.

32 Dɛ kó ikuɔ́ tukúnɛ̀ tikɔ̀ntì bo pĩ́ nwè nwe kòò í mpɛ̀tɛ́ ò dò nkɛ́ nɑ nwɑɑ́ ndɛ̀ kɛ́dɔɔ̀nɛ̀ mɛwénkùmɛ̀ kó ikuɔ́.

Tɛcĩ́ɛ̃̀tɛ̀ bo pũũtimɛ̀

33 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nni nsɔkɛ́ ku nɑ́ɑǹtì kɛ́nɑ́kɛ́ Mɔyiisi nɛ̀ Anɔɔ kɛ dɔ̀:

34 Kɛ̀ di tùɔ̀kɛ dìì mɔ̀nnì Kɑnnɑhɑ̃ɑ̃ ɛì n yóó di duɔ́ ndì kɛ̀ dí dì tiekɛ, kɛ̀ n duɔ́ nkɛ̀ sicɛ̃́ĩ di yóó tiekɛ sì kó tɛ̀mɑtɛ̀ pũ̀ũti. 35 Kɛ̀ tɛcĩ́ɛ̃̀tɛ̀ yiɛ̀ nkɔ̀tɛ kɛ nɑ̀kɛ́ ikuɔ́ nìùtì kɛ yĩ: N yɑ̀ n cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ miɛkɛ nkɛ dɛ̀mɑrɛ̀ fɛmɑrifɛ pũ̀ũtimɛ̀. 36 Ikuɔ́ nìùtìi duɔ́ nkɛ̀ bɛ̀ɛ dennɛ tinɛntì dɛ kó tɛcĩ́ɛ̃̀tɛ̀ miɛkɛ, kòò nɛ́ nɑ kɛ́tɑ kɛ́ tɛ̀ wèńtɛ́. Kɛ̀ dɛ̀ɛ yie nkɛ̀ dɛ̀ɛ kó dimɑ̀ɑ̀ bo tɛcĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kɛ̀ dɛ̀ bɑ́ɑ́ sĩntɛ, kɛ̀ ikuɔ́ nìùtì mu nyí kɔ̀tɛ kɛ tɛ̀ wèńtɛ́. 37 Kòò tɛ̀ wèńtɛ́ kɛ sɔ̃́ nsifɔ̃ɔ̃ ɑ̃nnɛ́ imɑrí ĩ́nkɛ̀ kɛ dò mmɛnɔ́ɔnnúɔ̀ nkɛ wɛ̃̀tɛ kɛ dɔ́ kɛ́nwũɔ̃. 38 Ò nyɛtìní dibòrì kɛ́duɔ́ nkɛ̀ bɛ̀ɛ tɛ̀ kpetínnɛ́ kɛ̀ tɛ̀ dɔ̀ yɛwe yɛ̀yiekɛ̀ kɛ kpetí. 39 Kòo wɛ̃tɛ diyiè yiénnì yiè kɛ́ tɛ̀ wèńtɛ́ kòò sɔ̃́ ntɛfɔ̃̀tɛ̀ pɛ̃̀kɛ̀ imɑrí ĩ́nkɛ̀, 40 wèe duɔ́ nkɛ̀ bɛ̀ɛ dɛi yɛtɑ̃́rɛ̀ yɛ̀ɛ̀ pũ̀ũti kɛ́ yɛ̀ ùtóo dihɛì mɑ̀nku bɛ̀ uutoo dɛ̀ dɛsĩ̀nnɛ̀, 41 kɛ́duɔ́ nkɛ̀ bɛ̀ɛ kũrí tɛcĩ́ɛ̃̀tɛ̀ miɛkɛ imɑrí kɛ́koú bɛ̀ kũrí dɛ̀ kɛ́dennɛ dihɛì mɑ̀nku kɛ́útóo bɛ̀ uutoo dɛ̀ dɛsĩ̀nnɛ̀. 42 Kɛ̀ bɛ̀ɛ wɑɑ́ nyɛtɑ̃́rɛ̀ tɛyɛ̀ kɛ́ɑ̃nnɛ́ bɛ̀ dɛ̀i yɛ̀ kó yɛfɔ̃̀tɛ̀ kɛ́bí tibítì tɛtì.

43 Kɛ̀ bɛ̀ dɛ̀itɛ yɛtɑ̃́rɛ̀ kɛ kũrí dɛ̀ɛ̀ pũ̀ũti kɛ bi tibítì tɛtì, kɛ̀ dɛ̀ wɛ̃̀tɛ kɛ feítɛ́ tɛcĩ́ɛ̃̀tɛ̀ miɛkɛ. 44 Ikuɔ́ nìùtìi wɛ̃tɛ kɛ́ tɛ̀ wèńtɛ́, kòò sɔ̃́ ndɛ̀ pɛ̃̀kɛ̀ dɛ̀ í yóó deè, dɛ kó tɛcĩ́ɛ̃̀tɛ̀ sĩ̀mmu. 45 Bɛ̀ɛ tɛ̀ pùɔ nkɛ́ koú tɛ tɑ̃́ɑ̃́ nnɛ̀ tɛ dɛí nɛ̀ tɛ bítì kɛ́dennɛ dihɛì kɛ́útóo bɛ̀ uutoo dɛ̀ dɛsĩ̀nnɛ̀.

46 Kɛ̀ wèè tɑ dɛ kó tɛcĩ́ɛ̃̀tɛ̀ tɛ̀ kpɑɑ́ kpetí dìì mɔ̀nnì ò sĩ̀ntɛmu dɛ kó diyiè kɛ́ntɔ kɛ́tuɔkɛnɛ̀ kuyuoku, 47 kɛ̀ wèè duɔ́ tɛ miɛkɛ yoo ò di tɛ miɛkɛ wèe ɔ́ú o yɑ̀ɑ̀tì.

48 Kɛ̀ ikuɔ́ nìùtì mɛ nkɔ̀tɛ kɛ wèńtɛ́ kɛ sɔ̃́ ndɛ̀ í pɛ̃̀kɛ̀ nɛ̀ bɛ̀ tɛ̀ bimɛ̀ kɛ dèè, wèè bɛ́i nkɛ dɔ̀: Tɛ̀ í sĩ̀, ndɛ̀ɛ̀ do pũ̀ũti dɛ̀ dèèmu.

49 Kɛ̀ tɛ yiɛ̀ nwɑɑ́ nsinɔɔ sìdɛ́sì nɛ̀ sɛ́tìrì kó kudɔú nɛ̀ tipecìtì tìì to mmɛwũɔ̃̀ nnɛ̀ ìsɔ́pù kó tifɑ̃ɑ̃̀tì kɛ́ tɛ̀ wénkùnnɛ. 50 Kɛ̀ ikuɔ́ nìùtìi ɑ̃nnɛ́ mɛnɛ́sɑ̀ɑ̀mɛ̀ tiyɑɑtì kó dibuu miɛkɛ, kɛ́féútɛ́ tɛnɔ̀tɛ̀ tɛmɑ́ɑ̀ dɛ miɛkɛ, 51 kɛ́deè kɛ́túótɛ́ sɛ́tìrì kó kudɔú nɛ̀ ìsɔ́pù kó tifɑ̃ɑ̃̀tì nɛ̀ tipecìtì tìì to mmɛwũɔ̃̀ nnɛ̀ tɛnɔ̀tɛ̀ tɛ̀ɛ̀ kpɑɑ́ kɛ fòù, kɛ́pɔɔ̀tɛ̀ tɛnɔ̀tɛ̀ bɛ̀ fèútɛ́ tɛ̀ mɛnɛ́sɑ̀ɑ̀mɛ̀ miɛkɛ tɛ yĩ̀ĩ̀, nkɛ́míɛ́tɛ́ tɛcĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kucɛ mɛ̀yiekɛ̀. 52 Ò dɔ̀ɔ̀ dìì mɔ̀nnì tɛcĩ́ɛ̃̀tɛ̀ mɛwénkùmɛ̀ kó ikuɔ́ nɛ̀ tɛnɔ̀tɛ̀ ò fèútɛ́ tɛ̀ mɛnɛ́sɑ̀ɑ̀mɛ̀ miɛkɛ tɛ kó mɛyĩ̀ĩ̀ nnɛ̀ sɛ́tìrì kó kudɔú nɛ̀ ìsɔ́pù kó tifɑ̃ɑ̃̀tì nɛ̀ tipecìtì tìì to mmɛwũɔ̃̀. 53 Kòò dèè wèe fĩ́ĩnko tɛnɔ̀tɛ̀ tɛ̀ɛ̀ kpɑɑ́ kɛ fòù dihɛì mɑ̀nku kɛ̀ tɛ̀ɛ tɑ dikpɑ́ɑ̀. Bɛ̀ dɔ̀ɔ̀ dìì mɔ̀nnì mɛwénkùmɛ̀ kó ikuɔ́ kɛ dèè tɛcĩ́ɛ̃̀tɛ̀ tɛ̃́nkɛ í sĩ̀.

54 Dɛ kó ikuɔ́ tukúnɛ̀ tikɔ̀ntì nɛ̀ yɛyukɔ̃̀rɛ̀ ĩ́nkɛ̀ kó mumɔmmú mmu, 55 nɛ̀ tiyɑ̀ɑ̀tì nɛ̀ sicɛ̃́ĩ dɛ̀ bo pũũtimɛ̀. 56 Nɛ̀ yɛnúútɛ̀ bo dɑ yɛ̀mɛ̀ nɛ̀ tɛcɛ̀tɛ̀ bo dɑ pĩ́mmɛ̀ nɛ̀ diciitirì bo ɑ̃nnɛ́mɛ̀ ɑ kɔ̃̀ntì ĩ́nkɛ̀. 57 Dɛ kó ikuɔ́ iì yó mbɑɑ̀tì dɛ̀ɛ̀ sĩ̀ nnɛ̀ dɛ̀ɛ̀ í sĩ̀. Tikɔ̀ntì nɛ̀ dɛ̀mɑrɛ̀ bo pũũtimɛ̀ kó ikuɔ́ nyi.

15

Dɛ̀ɛ̀ bo sĩnkùnnɛ onitidɔ̀ù

1 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie mbɑɑ nsɔkɛ́ kɛ nɑ́ɑ́nnɛ̀ Mɔyiisi nɛ̀ Anɔɔ kɛ́bɛ́i nkɛ dɔ̀: 2 Nɑ́kɛ́nɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ kɛ tú:

Kòo nitidɔ̀ù mɔù tùɔ̀ti yɛfɔtɛ̀ kɛ̀ mɛniɛ nyiɛ̀, dɛ kó mɛniɛ nhò sĩ̀nkùnnɛmu. 3 Ntɛ dɛ̀ yó nhò dòmmɛ̀ ò mɔ nyɛ̀ɛ̀ we miɛkɛ: Kɛ̀ mɛniɛ nyiɛ̀ yoo mɛ í yiɛ̀ ò sĩ̀mmu. 4 Kòò duɔ́ dìì dɔ́ù ĩ́nkɛ̀ dì sĩ̀ntɛmu, kòò kɑ̀ri dìì kɑ̀rì ĩ́nkɛ̀ dì sĩ̀ntɛmu. 5 Kɛ̀ wèè kɑ̀ɑ́kɛ́ dɛ yiɛ̀ ndɔ́ù wèe ɔ́ú o yɑ̀ɑ̀tì kɛ́wuɔ, ò sĩ̀ntɛmu dɛ yiè kɛ́ntɔ kɛ́tuɔkɛnɛ̀ kuyuoku. 6 Kɛ̀ wèè kɑ̀rì dikɑ̀rì ò kɑ̀rì dìì ĩ́nkɛ̀ wèe ɔ́ú o yɑ̀ɑ̀tì kɛ́wuɔ, ò sĩ̀ntɛmu dɛ yiè kɛ́ntɔ kɛ́tuɔkɛnɛ̀ kuyuoku. 7 Wèè kɑ̀ɑ́kɛ́ dɛ yiɛ̀ nwèe ɔ́ú o yɑ̀ɑ̀tì kɛ́wuɔ, ò sĩ̀ntɛmu dɛ yiè kɛ́ntɔ kɛ́tuɔkɛnɛ̀ kuyuoku. 8 Kɛ̀ dɛ yiɛ̀ ntĩ̀ṹtɛ́ òmɔù, ò mɛ ntĩ̀ṹtɛ́ wèe ɔ́ú o yɑ̀ɑ̀tì kɛ́wuɔ, ò sĩ̀ntɛmu dɛ yiè kɛ́ntɔ kɛ́tuɔkɛnɛ̀ kuyuoku. 9 Kòò kɔ̀ri mucèmmu kɛ kɑri dìì sɑ̃nkɑ̀rì dì sĩ̀ntɛmu. 10 Kɛ̀ wèè kɑ̀ɑ́kɛ́ kunɛnkù mɑkù ò yɑ̃̀kɛ kùù ĩ́nkɛ̀, ò sĩ̀ntɛmu dɛ yiè kɛ́ntɔ kɛ́tuɔkɛnɛ̀ kuyuoku. Kɛ̀ wèè tùótɛ́ dɛ kó kunɛnkù wèe ɔ́ú o yɑ̀ɑ̀tì kɛ́wuɔ, ò sĩ̀ntɛmu dɛ yiè kɛ́ntɔ kɛ́tuɔkɛnɛ̀ kuyuoku. 11 Kɛ̀ dɛ kóo nìtì kɑ̀ɑ́kɛ́ òmɔù kɛ í nìtɛ, ò kɑ̀ɑ́kɛ́ wèe ɔ́ú o yɑ̀ɑ̀tì, ò sĩ̀ntɛmu dɛ yiè kɛ́ntɔ kɛ́tuɔkɛnɛ̀ kuyuoku. 12 Kɛ̀ dɛ kóo nìtì kɑ̀ɑ́kɛ́ kunɛnkù tiyɑɑtì kɔku bɛ̀ɛ kù pɔ̀ntɛ, kɛ̀ kudɔú kɔku mɛ nní nku bɛ̀ɛ kù ɛitɛ́.

13 Kɛ̀ dɛ̀ yiɛ̀ mmiɛtɛ́ ò mbɑɑ̀ yɛwe yɛ̀yiekɛ̀ kɛ nɛ́ nɑ kɛ́wenkɛ. Wèe ɔ́ú o yɑ̀ɑ̀tì nɛ̀ mɛniɛ mmɛ̀ɛ̀ pũɔ̃̀ nkɛ nɛ́ wenkɛ. 14 Diyiè niínnì yiè kɛ́wɑɑ́ nsinɔ́nkpeé sìdɛ́sì yoo yɛkpɛtinɔ́nkperípɑ̀ɑ̀ nyɛ̀dɛ́ɛ̀, kɛ́ dɛ̀ tɔní kɛ́duɔ́ nyikuɔ́ nìùtì mɛtɑummɛ̀ tou bòrìnùù. 15 Kòo túótɛ́ tɛ̀mɑ́ɑ̀ kɛ́kuɔ mɛyɛi nhũtímù kpɛ́í, kɛ́túótɛ́ tɛtɛtɛ̀ kɛ́kuɔ kɛ́tuɔ nkóò dɔ̀ɔ̀ mɛwénkùmɛ̀ kó ikuɔ́ kòo wenkɛ.

16 Kòo nitidɔ̀ù duɔ́ kɛ yɛ̃nkɛ omɑ́ɑ̀ wèe ɔ́ú o yɑ̀ɑ̀tì kɛ́wuɔ ò sĩ̀ntɛmu dɛ yiè kɛ́ntɔ kɛ́tuɔkɛnɛ̀ kuyuoku. 17 Kɛ̀ tiyɑ̀ɑ̀tì nti yoo kɛ̀ kukɔ̃̀nkù nku o tɑniɛ ndɑ̀rimɛ̀ wèe dɛ̀ ɔ́ú, dɛ̀ sĩ̀ntɛmu dɛ yiè kɛ́ntɔ kɛ́tuɔkɛnɛ̀ kuyuoku.

18 Kòo nitidɔ̀ù duɔ́nɛ̀ onitipòkù bɛ̀ɛ wuɔ. Bɛ̀ sĩ̀ntɛmu dɛ yiè kɛ́ntɔ kɛ́tuɔkɛnɛ̀ kuyuoku.

Dɛ̀ɛ̀ bo sĩnkùnnɛ onitipòkù

19 Kòo nitipòkù yúɔ́ nhò sĩ̀ntɛmu kɛ dɔ̀ yɛwe yɛ̀yiekɛ̀, kɛ̀ wèè ò kɑ̀ɑ́kɛ́ ò sĩ̀ntɛmu dɛ yiè, kɛ́ntɔ kɛ́tuɔkɛnɛ̀ kuyuoku. 20 Kòò duɔ́ dìì dɔ́ù dì sĩ̀ntɛmu, kòò kɑ̀ri dìì kɑ̀rì dì sĩ̀ntɛmu. 21 Kɛ̀ wèè kɑ̀ɑ́kɛ́ o dɔ́ù wèe ɔ́ú o yɑ̀ɑ̀tì kɛ́wuɔ. Ò sĩ̀ntɛmu dɛ yiè kɛ́ntɔ kɛ́tuɔkɛnɛ̀ kuyuoku. 22 Kɛ̀ wèe kɑ̀ɑ́kɛ́ kunɛnkù mɑkù ò kɑ̀ri kùù ĩ́nkɛ̀ wèe ɔ́ú o yɑ̀ɑ̀tì kɛ́wuɔ, ò sĩ̀ntɛmu dɛ yiè kɛ́ntɔ kɛ́tuɔkɛnɛ̀ kuyuoku. 23 Kɛ̀ kunɛnkù mɑkù bo o dɔ́ù ĩ́nkɛ̀ yoo ò kɑ̀ri dɛ̀ɛ̀ ĩ́nkɛ̀, kòò mɔù dɛ̀ kɑ̀ɑ́kɛ́ ò sĩ̀ntɛmu dɛ yiè kɛ́ntɔ kɛ́tuɔkɛnɛ̀ kuyuoku. 24 Kòo nitidɔ̀ù duɔ́nɛ̀ onitipòkù ò yùɔ́ ndìì mɔ̀nnì ò sĩ̀ntɛmu kɛ dɔ̀ yɛwe yɛ̀yiekɛ̀ kòò duɔ́ dìì dɔ́ù ĩ́nkɛ̀ dì sĩ̀ntɛmu.

25 Kòo nitipòkù yùɔ́ nkɛ̀ dɛ̀ pɛ̃ɛ̃tɛ́ dɛ we kɛ̀ tì mu nyí dèè, yɛwe yɛ̀ɛ̀ sɔɔtɛ́ yɛ miɛkɛ ò bɑɑ yó nsĩ̀ nhò ɔ̃ nyúɔ́ nkɛ̀ dɛ̀ dòmmɛ mmɛ. 26 Dɛ kó yɛwe yɛ̀ɛ̀ sɔɔtɛ́ yɛ miɛkɛ kòò duɔ́ dìì dɔ́ù yoo ò kɑ̀ri dìì kɑ̀rì ĩ́nkɛ̀, dì sĩ̀ntɛmu kɛ́ndònnɛ̀ o yɔ́ntì kó yɛwe ɔ̃ ndòmmɛ̀. 27 Kɛ̀ wèè kɑ̀ɑ́kɛ́ o dɔ́ù yoo o kɑ̀rì, wèe ɔ́ú o yɑ̀ɑ̀tì kɛ́wuɔ, ò sĩ̀ntɛmu dɛ yiè kɛ́ntɔ kɛ́tuɔkɛnɛ̀ kuyuoku.

28 Kòo yɔ́ntì còḿmú ò mmɔkɛ yɛwe yɛ̀yiekɛ̀ kɛ nɛ́ nɑ kɛ́wenkɛ. 29 Diyiè niínnì yiè kòo wɑɑ́ nsinɔ́nkpeé sìdɛ́sì yoo yɛkpɛtinɔ́nkperípɑ̀ɑ̀ nkɛ́ dɛ̀ tɔní kɛ́duɔ́ nyikuɔ́ nìùtì mɛtɑummɛ̀ tou bòrìnùù. 30 Kòo kuɔ tɛ̀mɑ́ɑ̀ mɛyɛi nhũtímù kpɛ́í nkɛ́kuɔ tɛtɛtɛ̀ kɛ́tuɔ mmɛtɑummɛ̀ tou ììkɛ̀, kóò dɔ̀ɔ̀ mɛwénkùmɛ̀ kó ikuɔ́ kòo wenkɛ.

31 Dí nɑ́kɛ́ Isidɑyɛɛribɛ kɛ̀ bɛ̀ níí nciɛ́ mbɛ̀ sĩ̀ nyɛ̀ɛ̀ we, bɛ̀ bɑ́ɑ́ tɑ n tɑummɛ̀ tou bɛ̀ yɑ̀ɑ̀ bo dì sĩ̀nkùnnɛ kɛ́kú.

32 Dɛ kó ikuɔ́ tukúnɛ̀ onitidɔ̀ù wèè bo tuɔti wènwe yɛfɔtɛ̀ kɛ̀ mɛniɛ nní nyiɛ̀ nɛ̀ wèè bo duɔ́ kɛ́yɛ̃nkɛ omɑ́ɑ̀, 33 nɛ̀ onitipòkù wèè yúɔ́, nɛ̀ onitidɔ̀ù yoo onitipòkù wèè bo tuɔti yɛfɔtɛ̀ kɛ̀ mɛniɛ nní nyiɛ̀, nɛ̀ onitidɔ̀ù wèè bo duɔ́nɛ̀ onitipòkù ò yùɔ́ ndìì mɔ̀nnì.

16

Mɛyɛi ncĩ́ɛ̃́mmɛ̀ kó diyiè diɛrì

1 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nyíɛ́ kɛ́bɛ́inɛ̀ Mɔyiisi. Dɛ̀ do sɔ̃́ nhAnɔɔ bí idɛ́ kumu, ìì do tùɔ ntihúúntì ti Yiɛ̀ nKuyie ntɑummɛ̀ tou miɛkɛ nɛ̀ muhɑ̃ɑ̃́ nsɔ̃́ntíkoo kɔ̃mu.

2 Dɛ mɔ̀nnì kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie mbɛ́innɛ̀ Mɔyiisi kɛ dɔ̀: Nɑ́kɛ́ ɑ kóo kótì Anɔɔ kɛ dɔ̀ n yɛ̃ nhò bɑ́ ntɑɑ̀ mɛtɑummɛ̀ tou yɛwe yɛmɔu kɛ fiitì kuyɑ̀ɑ̀kù fɔ̃nkúò mɛtɑummɛ̀ tɔu ĩ́ĩ́kú dɛ̀, ò yɑ̀ɑ̀ bo kú, kɛ yɛ̃́ n níí yóó dɛ̀ kɔ̀toomɛ̀ diwɛtirì miɛkɛ kɛ́ bɛ̀ bɛnkɛ m mɑ́ɑ̀.

3 Kòò níí tɑti mɛtɑummɛ̀ tou wèe wɑɑ́ ndinɑɑdɑɑ̀ mɛyɛi nhũtímù kpɛ́í, kɛ́wɑɑ́ ndipedɑɑ̀ ò yó n féútɛ́ dì kɛ́tuɔ, 4 kɛ́dɑ́ɑ́tí dikɔutɛ́yɑɑ̀bòrì dìì dùɔ̀kɛnɛ̀ mupɑɑ̀konkperímù kɛ́inɛ̀ dɛ kó dɛfɛtirɛ kɛ́boú mu kó fɛnɑɑ̀kɔ̃̀nfɛ̀, kɛ́boú o yuu mu kó kuyɑɑ̀bomboúnkù. Ikuɔ́ nɛntì nti, ò níí wuɔ kɛ nɛ́ nɑ kɛ́ tì ɑ̃nnɛ́. 5 Kɛ̀ Isidɑyɛɛribɛɛ ò duɔ́ nyɛbɔdɑkɛ̀ yɛ̀dɛ́ɛ̀ mɛyɛi nhũtímù kpɛ́í nnɛ̀ dipedɑɑ̀ dìmɑ́ɑ̀ ò yó n féútɛ́ dì kɛ́tuɔ.

6 Kɛ̀ Anɔɔ ketɛ́ kɛ́ n féútɛ́ dinɑɑdɑɑ̀ o mɔ́mmuɔ nhò kó mɛyɛi nhũtímù kpɛ́í nnɛ̀ o cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kɔbɛ kɔ̃mɛ, 7 kɛ́deè kɛ́túótɛ́ yɛbɔdɑkɛ̀ yɛ̀dɛ́ɛ̀ kɛ́ yɛ̀ còńnɛ́ mɛtɑummɛ̀ tou bòrìnùù, 8 kɛ́tɑ̃ũ tɛ́tɛ́ kɛ́yɑ̀ dìì yó ntú n kpɛri nɛ̀ bɛ̀ yóó fĩ́ĩnko dì kɛ̀ dìi tɑ dikpɑ́ɑ̀. 9 Kɛ̀ Anɔɔ n féútɛ́ n kpɛri mɛyɛi nhũtímù kpɛ́í, 10 kɛ́túótɛ́ bɛ̀ yóó tɑnnɛ́ dì dikpɑ́ɑ̀ kɛ́cónnɛ́ mɛtɑummɛ̀ tou ììkɛ̀, kɛ́dɔɔ̀ mɛyɛi ncĩ́ɛ̃́mmɛ̀ kó ikuɔ́ kɛ́deè kɛ̀ bɛ̀ɛ dì tɑnnɛ́ dikpɑ́ɑ̀ tɛdɔntɛ̀.

11 Dɛ kó difɔ̃nkúò kɛ́túótɛ́ní dinɑɑdɑɑ̀ o mɔ́mmuɔ nho yɛi nhũtímù kpɛ́í nnɛ̀ o cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kɔbɛ kɔ̃mɛ kpɛ́í nkɛ́ dì nni mbɛnkɛ kɛ́dɔɔ̀ mɛyɛi nhũtímù kó ikuɔ́ kɛ́ dì nni nféútɛ́. 12 Kòò dèè wèe túótɛ́ tɛsɔɔsékɛ́buutɛ, kɛ́koutɛ́ yɛhɑ̃ɑ̃kũɔ̃ ndiwũɔ̃tɔ̀nnì dìì bo mɛtɑummɛ̀ tou ììkɛ̀ kɛ́ɑ̃nnɛ́ dɛ miɛkɛ, kɛ́yɛ̃tɛ́ tihúúntì dinɑcɛkutiri mɛ̀dɛ́mɛ̀, kɛ́ dɛ̀ tɑnnɛ́ dɛmɔu mɛtɑummɛ̀ tou kó kufɑ̃́ɑ̃́ nkuyɑ̀ɑ̀kù kpetí kù, 13 kɛ́tuɔ ntihúúntì mɛtɑummɛ̀ tɔu ikuɔ́ nɛntì ɑ̃ dɛ̀ ììkɛ̀, kɛ̀ kuyukúu dɑ́tínnɛ́ di ĩ́nkɛ̀ nɛ̀ di pòkù, kɛ̀ dɛ̀ɛ yie nkòò bɑ́ɑ́ kú. 14 Dɛ kó difɔ̃nkúò kɛ́pɔɔ̀tɛ̀ dinɑɑdɑɑ̀ kó mɛyĩ̀ĩ̀ nkɛ́miɛtɛ́ mɛtɑummɛ̀ tɔu kó kupòkù diyiè yiɛ̀ní kɛ̀ɛ̀ bíɛ́kɛ̀ mɛ̀mɑ́ɑ̀, di ììkɛ̀ mɛ̀yiekɛ̀. 15 Dɛ kó difɔ̃nkúò kɛ́ n féútɛ́ kubotí kó mɛyɛi nhũtímù kó dibɔdɑɑ̀, kɛ́tɑnnɛ́ di yĩ̀ĩ̀ nkuyɑ̀ɑ̀kù kpetí kùù fɑ̃́ɑ̃́ nkɛ́dɔɔ̀nɛ̀ di yĩ̀ĩ̀ nhò do dɔ̀ɔ̀mɛ̀ dinɑɑdɑɑ̀ kɔ̃mɛ kɛ́míɛ́tɛ́ mɛtɑummɛ̀ tɔu pòkù fɔ̃nkúò nɛ̀ di ììkɛ̀, 16 kɛ́dɔɔ̀ mɛyɛi nhũtímù kó ikuɔ́ kufɑ̃́ɑ̃́ mmiɛkɛ. Isidɑyɛɛribɛ cɑɑ̀rìmɛ̀ kpɛ́í nnɛ̀ bɛ yetírímɛ̀ n kpɛti nɛ̀ bɛ cɑɑ̀rìmɛ̀, kɛ múnkɛɛ mɛ ndɔɔ̀ mɛtɑummɛ̀ tou dimɔu kɛ yɛ̃́ di bomɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ sĩ̀ mbɛ cuokɛ̀. 17 Òmɔù bɑ́ mbo mɛtɑummɛ̀ tou miɛkɛ ò tɑti dìì mɔ̀nnì kɛ bo dɔɔ̀ mɛyɛi nhũtímù kó ikuɔ́, nɛ̀ ò bo tɑmɛ̀ kɛ́yɛ̀nnɛ̀nní, kòò dɔ̀ɔ̀ o mɔ́mmuɔ nho kó mɛyɛi nhũtímù kó ikuɔ́ nɛ̀ o cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kɔbɛ kɔ̃mɛ nɛ̀ kubotí kɔ̃mɛ kpɛ́í nkɛ dèè. 18 Wèe yɛ̀nní kɛ́kɔtɛ diwũɔ̃tɔ̀nnì dìì bo mɛtɑummɛ̀ tou ììkɛ̀ kɛ́ dì dɔ̀ɔ̀ mɛyɛi nhũtímù kó ikuɔ́, kɛ́wɑɑ́ ndinɑɑdɑɑ̀ nɛ̀ dibɔdɑɑ̀ kó mɛyĩ̀ĩ̀ nkɛ́míɛ́tɛ́ diwũɔ̃tɔ̀nnì bɑ̀kɛ̀ kɛ́fitɛ́, 19 kɛ́pɔɔ̀tɛ̀ o nɔ́mbii dɛ kó mɛyĩ̀ĩ̀ nkɛ́míɛ́tɛ́ diwũɔ̃tɔ̀nnì kucɛ mɛ̀yiekɛ̀ kɛ́ dì wénkùnnɛ Isidɑyɛɛribɛ kó mɛyɛi mmɛ̀ɛ̀ do di sĩ̀nkùnnɛ.

20 Kòò wèńkùnnɛ dìì mɔ̀nnì mɛtɑummɛ̀ tou kufɑ̃́ɑ̃́ nnɛ̀ ditou dimɔu nɛ̀ diwũɔ̃tɔ̀nnì kɛ dèè, bɛ̀ɛ túótɛ́ní dibɔdɑɑ̀ dìì kpɑɑ́ kɛ fòù. 21 Kɛ̀ Anɔɔ nɔ́ɔ́ nho nɔu di yuu ĩ́nkɛ̀ nɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ bɛmɔu kó diyètìrì, kɛ́yie mbɛ cɑɑ̀rìmɛ̀ nɛ̀ bɛ̀ yetírímɛ̀ n kpɛti, kɛ́ dì toú ndɛ kó mɛyɛi nkɛ́deè kɛ́ dì duɔ́ nhonìtì bɛ̀ tɑ̃ɑ̃tɛ́ wè kòò dì tɑnnɛ́ dikpɑ́ɑ̀. 22 Kɛ̀ dibɔdɑɑ̀ tɔ bɛ yɛi mɛmɔu kɛ́tɑnnɛ́ dikpɑ́ɑ̀ tɛdɔntɛ̀ kɛ dèè. 23 Kɛ̀ Anɔɔ kɔtɛ mɛtɑummɛ̀ tou kɛ́dɛitɛ mupɑ̀ɑ̀konkperímù kó tiyɑ̀ɑ̀tì, ò do ɑ̃nnɛ́ tì kɛ́tɑnnɛ́ mɛtɑummɛ̀ tou kó kufɑ̃́ɑ̃́, kɛ́ tì dɔú ndɛborɛ̀, 24 kɛ́cómmú dibòrì bɛ̀ tɑ̃ɑ̃tɛ́ dì kɛ́wuɔ kɛ́wɛ̃tɛ kɛ́dɑ́ɑ́tí o yɑ̀ɑ̀tì tɛtì kɛ́yɛ̀nní kɛ́kɔtɛ kɛ́ n féútɛ́ fɛɔ̃̀fɛ̀ kɛ́tuɔ nkɛ́ n féútɛ́ kubotí kɔfɛ kɛ́tuɔ, kɛ́dɔɔ̀ mɛyɛi nhũtímù kó ikuɔ́, o mɔ́mmuɔ nho kpɛ́í nnɛ̀ kubotí kpɛ́í, 25 kɛ́tuɔ nyiwũɔ̃ bɛ̀ n kùɔ ì mɛyɛi nhũtímù kpɛ́í nyi kó mɛkùɔ̀ ndiwũɔ̃tɔ̀nnì ĩ́nkɛ̀.

26 Wèè do tɑnnɛ́ dibɔdɑɑ̀ dikpɑ́ɑ̀ tɛdɔntɛ̀ kòò ɔ́ú o yɑ̀ɑ̀tì kɛ́wuɔ kɛ nɛ́ nɑ kɛ́tɑ Isidɑyɛɛribɛ kɑrì. 27 Dinɑɑdɑɑ̀ nɛ̀ dibɔdɑɑ̀ bɛ̀ do n féútɛ́ dɛ̀ mɛyɛi nhũtímù kpɛ́í, nkɛ́tɑnnɛ̀ mɛyĩ̀ĩ̀ mmɛtɑummɛ̀ tou kɛ́dɔɔ̀ mɛyɛi nhũtímù kó ikuɔ́, bɛ̀ɛ dɛ̀ dènnɛ Isidɑyɛɛribɛ kɑrì kɛ́tuɔ ndɛ kɔ̃̀ntì nɛ̀ dɛ mɑɑ nnɛ̀ dɛ piti. 28 Wèè dɛ̀ tùɔ nwèe ɔ́ú o yɑ̀ɑ̀tì kɛ́wuɔ, kɛ nɛ́ nɑ kɛ́tɑ Isidɑyɛɛribɛ kɑrì.

29 Dɛ yó ntú ikuɔ́ nyi di kpɛ́í nsɑ̃́ɑ̃̀, dibenni tɑ̃̀nkù oyiénwè kó diyiè píínnì, di níí boú dinùù di bɑ́ɑ́ pĩ́ mmutɔ̃mmú mɑmù, dihɛì yɛmbɛ̀ nɛ̀ bɛpɔ̀ɔ̀bɛ̀ dimɔu. 30 Dɛ yiè ndi bɛ̀ yóó di dɔɔ̀mɛ̀ mɛyɛi nhũtímù kó ikuɔ́ kɛ́ di wénkùnnɛ di yɛi mɛmɔu. 31 Dɛ yiè yó ndònnɛ̀ tɛom̀pùtɛ̀ kpɛri ndi di kpɛ́í, kɛ̀ di níí boú dinùù. Dɛ kó ikuɔ́ yó mbomu sɑ̃́ɑ̃̀.

32 Ikuɔ́ nìùtì bɛ̀ cɑ̃̀ńnɛ́ wè koò còú mmɛkùɔ̀ nkòò cɔutɛ́ o cicɛ kó difɔ̃̀tìrì, weè níí yóó dɑ́ɑ́tí ikuɔ́ yɑ̀ɑ̀tì mupɑɑ̀konkperímù kpɛti kɛ́dɔɔ̀ mɛyɛi nhũtímù kó ikuɔ́. 33 Weè níí yóó dɔɔ̀ ikuɔ́ kɛ́wénkùnnɛ mɛtɑummɛ̀ tou kó kufɑ̃́ɑ̃́ nnɛ̀ di mɔ́mɔnni nɛ̀ diwũɔ̃tɔ̀nnì weè níí yóó dɔɔ̀ ikuɔ́ kɛ́wénkùnnɛ ikuɔ́ nìùbɛ̀ nɛ̀ kubotí kumɔu.

34 Dɛ̀ yó ntú ikuɔ́ nyi di kpɛ́í nsɑ̃́ɑ̃̀ kɛ̀ di níí ì dɔ̀ɔ̀ kucɛ mɛmɑ́ɑ̀ dibenni miɛkɛ. Isidɑyɛɛribɛ bɛmɔu kó mɛyɛi nhũtímù kpɛ́í.

Kɛ̀ Anɔɔ dɔ̀ɔ̀ Mɔyiisi ò nɑ̀kɛ́ tì timɔu.

ISIDAYƐƐRIBƐ CÃ̀Ã́MMƐ̀ KƐ TÚ KUYIE NKƆBƐ

17

Mùù te kɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ í dò nkɛ́ nyo mmɛyĩ̀ĩ̀

1 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nni nsɔkɛ́ ku nɑ́ɑǹtì kɛ́nɑ́kɛ́ Mɔyiisi kɛ dɔ̀: 2 Nɑ́kɛ́ Anɔɔ nɛ̀ o bí nɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ kɛ dɔ̀: Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie n tú:

3 Di miɛkɛ kòò mɔù fèútɛ́ fɛnɑ̀ɑ̀fɛ̀ yoo fɛpìèfɛ̀ yoo tɛbuɔtɛ̀ di kɑrì, yoo ò dɛ̀ yɛ̀nnɛ̀ di kɑrì kɛ dɛ̀ fèútɛ́, 4 kòò í dɛ̀ kɔ̀tɛnɛ̀ní mɛtɑummɛ̀ tou ììkɛ̀ kɛ dɛ̀ nni mbɛnkɛ, dɛ̀ doti o yuu ĩ́nkɛ̀ nkɛ, di ò dènnɛ Isidɑyɛɛribɛ miɛkɛ. 5 Kɛ̀ di níí dɔ́ kɛ́ n féútɛ́ dɛ̀, dí dɛ̀ tɔní kɛ́duɔ́ nyikuɔ́ nìùtì mɛtɑummɛ̀ tou bòrìnùù, kòò dɛ̀ nni fíé mɛtɑummɛ̀ kpɛ́í, 6 kɛ́cóú mmɛyĩ̀ĩ̀ ndiwũɔ̃tɔ̀nnì ĩ́nkɛ̀ dìì bo mɛtɑummɛ̀ tou ììkɛ̀ kɛ́tuɔ mmɛkùɔ̀ ndipɑ̃nnì ndi dìì kó kufɔ̃ɔ̃ku n nɑɑti. 7 Di bɑ́ m bútínnɛ́ kɛ́nfeu iwũɔ̃ sibɔɔtenkɑɑnìi sìì dò nyɛbɔdɑkɛ̀. Dɛ kó ikuɔ́ yó mbomu sɑ̃́ɑ̃̀ di kpɛ́í nnɛ̀ di yɑɑ̀bío.

8 Á tì mbɛ̀ nɑ̀kɛ́ kɛ̀ bɛ kóò mɔù yoo bɛpɔ̀ɔ̀bɛ̀ bɛ̀ɛ̀ bɛ̀ bonɛ̀, kòò mɔù n fèútɛ́ fɛɔ̃̀fɛ̀ kɛ tùɔ nyoo ò bɑɑ fɛ̀ nni nfèútɛ́mu, 9 kɛ í fɛ̀ kɔ̀tɛnɛ̀ní mɛtɑummɛ̀ tou borìnùù, kɛ fɛ̀ nni nfèútɛ́ bɛ̀ɛ ò dènnɛ Isidɑyɛɛribɛ miɛkɛ.

10 Di miɛkɛ kɛ̀ di kóò mɔù di mɛyĩ̀ĩ̀ nyoo bɛpɔ̀ɔ̀bɛ̀ bɛ̀ɛ̀ di bonɛ̀ kɛ̀ bɛɛ̀ kóò mɔù mɛ̀ di, bɑ́ mùù botí kó mɛyĩ̀ĩ̀, m miɛkɛ bo ò yɛ̀, kɛ̀ nh ò dènnɛ Isidɑyɛɛribɛ miɛkɛ. 11 Kɛ yɛ̃́ mufòmmu bomɛ̀ mɛyĩ̀ĩ̀ mmiɛkɛ nkɛ. Dɛɛ̀ te kɛ̀ n yɛ̃ ndí mmɛ ndɔɔrinɛ̀ ikuɔ́ diwũɔ̃tɔ̀nnì ĩ́nkɛ̀ di yɛi nhũtímù kpɛ́í, kɛ́nfòù, mɛyĩ̀ĩ̀ mmɛɛ̀ ɔ̃ nte kòo nìtìi wenkɛ. 12 Dɛɛ̀ te kɛ̀ n tu díndi Isidɑyɛɛribɛ nɛ̀ bɛpɔ̀ɔ̀bɛ̀ bɛ̀ɛ̀ di bonɛ̀, di bɑ́ nyo mɛyĩ̀ĩ̀.

13 Kɛ̀ Isidɑyɛɛri yoo opɔ̀ɔ̀ wèè di bonɛ̀, kòò kɔ̀tɛ kupɑɑwɑɑ́ nkɛ kùɔ tɛhontɛ̀ yoo tɛnɔ̀tɛ̀ di yo ndɛ̀, wèe yóu kɛ̀ dɛ yĩ̀ĩ̀ nyɛ̀ kòò mɛ̀ dɑ̀tínnɛ́ mutɑ̃́ɑ̃́. 14 Kɛ yɛ̃́ bɑ́ dɛ̀ dɛ fòmmu bomɛ̀ dɛ yĩ̀ĩ̀ mmiɛkɛ nkɛ. Dɛɛ̀ te kɛ̀ n tu díndi Isidɑyɛɛribɛ di bɑ́ɑ́ di fɛɔ̃̀fɛ̀ mɑfɛ̀ kó mɛyĩ̀ĩ̀, bɑ́ dɛ̀ dɛ fòmmu bo dɛ yĩ̀ĩ̀ mmiɛkɛ nkɛ, kɛ̀ wèè di mɛyĩ̀ĩ̀ mbɛ̀ɛ ò dɛitɛ Isidɑyɛɛribɛ miɛkɛ.

15 Bɑ́ wè dihɛì yiɛ̀ nyoo opɔ̀ɔ̀ kòò di dɛ̀ɛ̀ ku, yoo musĩ̀mmù pĩ ndɛ̀ wèe ɔ́ú o yɑ̀ɑ̀tì kɛ́wuɔ, ò sĩ̀ntɛmu dɛ yiè kɛ́ntɔ kɛ́tuɔkɛnɛ̀ kuyuoku. Dɛ kó difɔ̃nkúò ò tɛ̃́nkɛ í sĩ̀. 16 Kòò mɛ nyí ɔ̀ú o yɑ̀ɑ̀tì ò mɛ nyí wùɔ dɛ kó mɛyɛi mbo o yuu ĩ́nkɛ̀ nkɛ.

18

Kuyie nyetɛmɛ̀ ti bo ndɔunɛ̀mɛ̀ bɛ̀ɛ̀ í tú ti pobɛ̀ nɛ̀ bɛ̀ɛ̀ í tú ti dɑɑbɛ̀

1 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ Kuyie nní nsɔkɛ́ ku nɑ́ɑǹtì kɛ́bɛ́innɛ̀ Mɔyiisi kɛ dɔ̀: 2 Nɑ́kɛ́ Isidɑyɛɛribɛ kɛ tú n yɛ̃ mmí ndi Yiɛ̀ nKuyie mmíì di te. 3 Di bɑ́ɑ́ tũnnɛ Esibiti kɔbɛ di do bo bɛ̀ɛ̀ cuokɛ̀ bɛ kó mɛborimɛ nɛ̀ Kɑnnɑhɑ̃ɑ̃ n di kɔrinɛ̀ kɛ̀ɛ̀ tenkɛ̀ kɔbɛ kɔ̃mɛ nɛ̀ bɛ kuɔ́. 4 N di nɑ̀kɛ́ tì dí nti mpĩ nkɛ tũ n kuɔ́. Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie mmíì di te.

5 Dí ntũ n kuɔ́ nɛ̀ n tɑnnɔ̀, wèè dɔ̀ɔ̀ri n kuɔ́ nɛ̀ n tɑnnɔ̀ dɛ̀ yɛ̃mmɛ̀, weè yó nfòù. Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie mmíì di te.

6 Di kóò mɔù bɑ́ɑ́ duɔ́nɛ̀ nɛ̀ wè bɛ̀ tu mɛyĩ̀ĩ̀ mmɛmɑ́ɑ̀ kɔbɛ! Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie mmíì di te.

7 Di miɛkɛ òmɔù bɑ́ɑ́ duɔ́nɛ̀ o yɔ̃, kɛ́fɛìkùnnɛ o cicɛ, ò bɑ́ɑ́ duɔ́nɛ̀ o yɔ̃ kɛ́yɑ̀ o fɛi.

8 Di kóò mɔù bɑ́ɑ́ duɔ́nɛ̀ o cicɛ pokù kóò fɛ̀ìkùnnɛ, o cicɛ pokù nwe.

9 Òmɔù di miɛkɛ bɑ́ɑ́ duɔ́nɛ̀ o tɑ̃ũ̀, kɛ̀ bɛ̀ wɛ̃ mbɛ yɔ̃ yoo bɑ́ kòo yɔ̃ yɑnto kou nwe. Kɛ̀ bɛ̀ ò pɛitɛ́ tɛcĩ́ɛ̃̀tɛ̀ yoo bɛ̀ ò pɛitɛ́ kupíkù mɑkù, ò bɑ́ɑ́ ò duɔ́nɛ̀.

10 Di miɛkɛ òmɔù bɑ́ɑ́ duɔ́nɛ̀ o birɛ kóo sɑpɑ̀ɑ̀ nyoo o kóo dɑpɑ̀ɑ̀ nkou, o mɔ́mmuɔ nho kóo sɑpɑ̀ɑ̀ nwe.

11 Òmɔù bɑ́ɑ́ duɔ́nɛ̀ o tɑ̃ũ̀ nɛ̀ wè bɛ̀ wɛ̃ mbɛ cicɛ, o cicɛ birɛ ndɛ, kòò tu o tɑ̃ũ̀, ò bɑ́ɑ́ ò duɔ́nɛ̀.

12 Di kóò mɔù bɑ́ɑ́ duɔ́nɛ̀ o cicɛ tɑ̃ũ̀, kɛ yɛ̃́ o cicɛ nɛ̀ o tɑ̃ũ̀ bɛ̀ tumɛ̀ mɛyĩ̀ĩ̀ mmɛ̀mɑ́ɑ̀ kɔbɛ mbɛ.

13 Di miɛkɛ òmɔù bɑ́ɑ́ duɔ́nɛ̀ o yɔ̃ nɑntɛ̀ yoo o yɔ̃ kóo kótì nɛ̀ o yɔ̃ bɛ̀ tu mɛyĩ̀ĩ̀ mmɛ̀mɑ́ɑ̀ kɔbɛ mbɛ.

14 Òmɔù bɑ́ɑ́ duɔ́nɛ̀ o cicɛ nɑntɛ̀ pokù, kɛ yɛ̃́ o cicɛ nɑntɛ̀ pokù nwemɛ̀.

15 Di miɛkɛ òmɔù bɑ́ɑ́ duɔ́nɛ̀ o birɛ pokù, o kóo dɑpɑ̀ɑ̀ mpokù nwe, ò bɑ́ɑ́ ò duɔ́nɛ̀.

16 Di miɛkɛ òmɔù bɑ́ɑ́ duɔ́nɛ̀ o nɑntɛ̀ pokù. O nɑntɛ̀ pokù nwe, ò bɑ́ɑ́ ò duɔ́nɛ̀.

17 Di kóò mɔù bɑ́ɑ́ duɔ́nɛ̀ onitipòkù mɔù kɛ́wɛ̃tɛ kɛ́duɔ́nɛ̀ o kóo sɑpɑ̀ɑ̀ nyoo o kóo dɑpɑ̀ɑ̀ mbirɛ, bɛ̀ tu mɛyĩ̀ĩ̀ mmɛ̀mɑ́ɑ̀ kɔbɛ mbɛ, dɛ̀ tu isɔkɛ nyi.

18 Di miɛkɛ òmɔù bɑ́ɑ́ túótɛ́ o pokù nɑntɛ̀ yoo o kóo kótì, kòo pokù kpɑɑ́ kɛ fòù kɛ̀ bɛ̀ɛ yɑntɛ.

19 Di miɛkɛ òmɔù bɑ́ɑ́ duɔ́nɛ̀ onitipòkù ò yùɔ́ ndìì mɔ̀nnì, ò sĩ̀mmu.

20 Òmɔù bɑ́ɑ́ duɔ́nɛ̀ otɔù pokù, kòò ò duɔ́nɛ̀ ò sĩ̀ntɛmu.

21 Di miɛkɛ òmɔù bɑ́ɑ́ féútɛ́ o birɛ dibɔɔ̀ Mɔdɔki kɛ́tuɔ kɛ́cɑkɛ n yètìrì. Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie mmíì di te.

22 Di miɛkɛ òmɔù bɑ́ɑ́ duɔ́nɛ̀ onitidɔ̀ù bɛ̀ dɔunɛ̀ mɛ̀ɛ̀ botí onitipòkù. Dɛ tu isɔkɛ nyi.

23 Di miɛkɛ òmɔù bɑ́ɑ́ duɔ́nɛ̀ fɛɔ̃̀fɛ̀ kɛ́sĩnkùnnɛ omɑ́ɑ̀, onitipòkù mɛ mbɑ́ɑ́ yóu kɛ̀ fɛɔ̃̀fɛ̀ɛ ò duɔ́nɛ̀. Dɛ̀ tu isɔkɛ nyi.

24 Di bɑ́ɑ́ sĩnkùnnɛ dimɑ́ɑ̀ nɛ̀ dɛ kó mɛborimɛ botí, yɛbotɛ̀ yɛ̀ɛ̀ bo di ììkɛ̀ n yóó bɛti yɛ̀, yɛ̀ mɛ ndɔ̀ɔ̀ kɛ sĩ̀ntɛ. 25 Dihɛì di mɔ́mmɔnni kɛ̀ dì sĩ̀ntɛ kɛ̀ ndì potɛ́, di yɛi nkpɛ́í nkɛ̀ dì tɔ̃́ di nìtìbɛ̀.

26 Díndi mpĩ́ ndi nɑ̀kɛ́ tì nɛ̀ n kuɔ́. Dihɛì yɛmbɛ̀ nɛ̀ bɛpɔ̀ɔ̀bɛ̀ bɛ̀ɛ̀ di bonɛ̀ bɛ kóò mɔù bɑ́ɑ́ dɔɔ̀ dɛ kó isɔkɛ. 27 Kɛ yɛ̃́ bɛ̀ɛ̀ di niitɛ́nɛ̀ní dɛ kó dihɛì miɛkɛ bɛ̀ i ndɔ̀ɔ̀, kɛ̀ dihɛì sĩ̀ntɛ. 28 Kɛ̀ di dɔ̀ɔ̀ dɛ kó isɔkɛ dihɛì múnkɛ yóó di tɔ̃́mu dì tɔ̃́ mɛ̀ɛ̀ botí bɛ̀ɛ̀ di niitɛ́nɛ̀ní. 29 Kɛ̀ wèè dɔ̀ɔ̀ dɛ kó isɔkɛ botí, bɛ̀ɛ ò dènnɛ Isidɑyɛɛribɛ miɛkɛ.

30 Mpĩ́nnɛ̀ n kuɔ́ kɛ bɑ́ɑ́ dɔɔ̀ dɛ kó isɔkɛ bɛ̀ɛ̀ di niitɛ́nɛ̀ní bɛ̀ do dɔ̀ɔ̀ri ì. Di bɑ́ɑ́ sĩnkùnnɛ dimɑ́ɑ̀. Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie mmíì di te.

19

Kuyie ndɔ́ ti mpĩ́ mmɛ̀ɛ̀ botí ku tɔ̃mmú

1 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nni nsɔkɛ́ ku nɑ́ɑǹtì kɛ́bɛ́innɛ̀ Mɔyiisi kɛ dɔ̀: 2 Nɑ́kɛ́ Isidɑyɛɛribɛ bɛmɔu kɛ tú:

Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie mmíì di te, ndònnɛ̀ mpɑ́íí, kɛ yɛ̃́ n dòmmɛ̀ pɑ́íí nwe.

3 Bɑ́ wè, wè ndé o yɔ̃ nɛ̀ o cicɛ kɛ́ntũ n di nɑ̀kɛ́ tì tɛom̀pùtɛ̀ kó diyiè kpɛ́í, mí ndi Yiɛ̀ nKuyie mmíì di te.

4 Di bɑ́ɑ́ duɔ́ ndimɑ́ɑ̀ yɛbɔkɛ̀, di bɑ́ɑ́ yiɛ̀ ntimɑ́tì kɛ́utɛ́ sibɔɔtenkɑɑnìi, mí ndi Yiɛ̀ nKuyie mmíì di te.

5 Kɛ̀ di yó m pɑ̃ fɛɔ̃̀fɛ̀ mɛtɑummɛ̀ kpɛ́í ndi fɛ̀ nni mpɑ̃ dɛ̀ bo yiennɛ̀mɛ̀ kɛ̀ n fɛ̀ cɔutɛ́. 6 Kɛ̀ di fɛ̀ nni nfèútɛ́ di fɛ̀ cɑ̀ɑ́kɛ́ dɛ yiè nɛ̀ dɛ̀ bo wentɛ́mɛ̀, kɛ̀ fɛ̀ kpɑɑ́ kɛ tùɔ̀kɛnɛ̀ diyiè tɑ̃ɑ̃́nnì di fɛ̀ tùɔ. 7 Kòò mɔù fɛ̀ cɑ̀ɑ́kɛ́ diyiè tɑ̃ɑ̃́nnì, dɛ yiɛ̀ n tɛ̃́nkɛ bɑ́ɑ́ ò cɔutɛ́, dɛ̀ ò sĩ̀nkùnnɛmu. 8 Kɛ̀ wèè ì cɑ̀ɑ́kɛ́ weè tɔ dɛ kó mɛyɛi, nkɛ yɛ̃́ ò í ì wèńtɛ́ kɛ dò mbɛ̀ ì nni mpɑ̃. Bɛ̀ɛ ò dènnɛ Isidɑyɛɛribɛ miɛkɛ.

9 Kɛ̀ di níí dɛ̀itɛ di pɑɑ nkó tidiitì di bɑ́ɑ́ tɑunnɛ̀ tìì bo di pɑɑ mmɑ̀nku, kɛ̀ di dɛ̀itɛ di diitì kɛ dèè di bɑ́ɑ́ kóntɛ́ kɛ́dɛ́rí. 10 Kɛ̀ di mɛ ntɔ̃̀ũ dɛtie mbɛ̀ tu dɛ̀ fínyĩ̀ dɛ bɛ nyɛ, di bɑ́ɑ́ kóntɛ́ kɛ́tɑ̃nkɛ́ yɛbɛ yɛ̀ɛ̀ duò yoo dí dɛ́rí. Di níí yɛ̀ yóu bɛcĩ̀rìbɛ̀ nɛ̀ bɛpɔ̀ɔ̀bɛ̀ kpɛ́í. Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie mmíì di te.

11 Di miɛkɛ òmɔù bɑ́ɑ́ yúúkú o kou, yoo wèe ò soutɛ́ yoo wèe ò ciitɛ́. 12 Di níí bɑ́ɑ́ pɑrìkɛ̀ nɛ̀ n yètìrì kɛ nɛ́ soú, kɛ̀ di dɔ̀ɔ̀ mɛmmɛ di cɑ̀ɑ̀rɛ̀ n yètìrì ndi mí ndi Yiɛ̀ nKuyie.

13 Di miɛkɛ òmɔù bɑ́ɑ́ ciitɛ́ otɔù kɛ́di o kpɛrɛ, ò mɛ mbɑ́ɑ́ ò yùúkú, otɔ̃ntì kó tiyeti mɛ mbɑ́ɑ́ wentɛ́ di kóò mɔù borɛ̀. 14 Di miɛkɛ òmɔù bɑ́ɑ́ sɑ̃́ɑ̃́ ndiɔ̃̀nnì, òmɔù mɛ mbɑ́ɑ́ dɔú mmɛdíímmɛ̀ kuyũ̀ɔ̃̀nkù kó kucɛ miɛkɛ. Di nni ndé. Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie mmíì di te.

15 Òmɔù bɑ́ɑ́ bekɛ́ tibeéntì mɛyɛi. Mɛbɑtimɛ̀ bɑ́ mbo, òmɔù bɑ́ɑ́ kónnɛ́ ocĩ̀rì, òmɔù mɛ mbɑ́ɑ́ yɔtɛ okperì. Bɑ́ wè ò níí bekɛ́ tibeéntì tì dò nwèe tì bekɛ́ mɛ̀ɛ̀ botí. 16 Di miɛkɛ òmɔù bɑ́ɑ́ wɑ́tí o kou, òmɔù bɑ́ɑ́ tou nho kou tinɑ́ɑǹtì kɛ́nte kɛ̀ bɛ̀ɛ ò kùɔ. Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie mmíì di te.

17 Òmɔù bɑ́ nníí nho kou tɔù, kɛ̀ dɛ̀ nɛ́ dò nhɑ ò kpɑnnɛ̀, ɑ bɑ́ɑ́ yóu ɑ bo ò kpɑnnɛ̀mɛ̀ kɛ̀ dɛ̀ɛ̀ yie nkɑ̀ɑ bɑ́ɑ́ tɔ mɛyɛi mmɑmɛ̀. 18 Di miɛkɛ òmɔù bɑ́ɑ́ pɛitɛ yoo ò nhu o kou mɛdɔ̀mmɛ̀, bɑ́ wè, wè ndɔ́ o kou tɔù ò dɔ́ mɛ̀ɛ̀ botí omɑ́ɑ̀. Míì tu di Yiɛ̀ nKuyie.

19 Di ntũ n kuɔ́, òmɔù di miɛkɛ bɑ́ɑ́ yóu kòo wũɔ̃ ìì cɑ̃̀ɑ̃́ nkubotí kɛ̀ ìì dekɛ itɔbɛ̀, òmɔù bɑ́ɑ́ buɔtí kupɑku kùmɑ́ɑ̀ idibotí ìdɛ́ì ìì cɑ̃̀ɑ̃́. Òmɔù di miɛkɛ níí bɑ́ɑ́ dɑ́ɑ́tí tiyɑ̀ɑ̀tì tìì dùɔ̀kɛnɛ̀ mupɑɑ̀kómmú mùù cɑ̃̀ɑ̃́ nyibotí.

20 Kòò mɔù duɔ́nɛ̀ kudɑɑkù, kɛ̀ dɛ̀ sɔ̃́ nhòmɔù kù cɛ̃, ò mɛ mmu nyí wɛ̃̀tɛ kɛ kù dontɛ́ ku yiɛ̀ mborɛ̀ ku yiɛ̀ mmɛ mmu nyí kù fĩ́ĩ, nwèe yietí kɛ́fɔ́ɔ́, mbɛ̀ mɛ mbɑ́ɑ́ bɛ̀ kùɔ, kɛ yɛ̃́ ò do kpɑɑ́ túmɛ̀ kudɑɑkù nku. 21 Wèe wɑɑ́ ndipedɑɑ̀ mɛyɛi nhũtímù kpɛ́í, kɛ́ dì kɔ̀tɛnɛ̀ní mɛtɑummɛ̀ tou bòrìnùù. Mɛyɛi nhũtímù kó fɛɔ̃̀fɛ̀ nfɛ. 22 Kɛ̀ ikuɔ́ nìùtìi dɔɔ̀ dɛ yiɛ̀ mmɛyɛi nhũtímù kó ikuɔ́ kɛ̀ nh ò cĩ̀ɛ̃́ mmɛyɛi nhò dɔ̀ɔ̀ mɛ̀.

23 Kɛ̀ di tɑ dìì mɔ̀nnì Kɑnnɑhɑ̃ɑ̃ kó dihɛì kɛ fìíkú dɛtie ndɛ botí dɛ botí dɛ̀ɛ̀ pɛí, dɛ̀ pɛí yɛ̀ɛ̀ bɛ yó ntú yɛsĩ̀nyɛ nyɛ di kpɛ́í yɛbie nyɛ̀tɑ̃ɑ̃ti di bɑ́ nyɛ̀ yo. 24 Dibenni nɑɑnnì kɛ̀ dí ɑ̃nnɛ́ dibɑnni kɛ́ n dɔunnɛ̀ mutɔ̃mmú kɛ́ yɛ̀ nni mpɑ̃ yɛmɔu. 25 Dibenni nummurì ndi di yóó dimɛ̀ dɛ bɛ, kɛ́ yɛ̀ dɛ̀itɛ kɛ́ yɛ̀ ntú di kpɛyɛ. Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie mmíì di te.

26 Òmɔù bɑ́ɑ́ cɑ́ɑ́kɛ́ fɛɔ̃̀fɛ̀ bɛ̀ í fèútɛ́ fɛ̀ kɛ̀ fɛ yĩ̀ĩ̀ ncòú. Òmɔù bɑ́ mpɑ̃ũ̀ yoo wè ndɔɔri dɛnitinɔ̀nkpɛrɛ. 27 Di níí bɑ́ɑ́ kuó kɛ́cíútɛ́, di mɛ nníí bɑ́ɑ́ kuó di nucìtì kɛ́soó nfɛdɛɛ̀nfɛ̀. 28 Di níí bɑ́ ndɔɔri ikúsié kɛ yɔ́ú dimɑ́ɑ̀, di bɑ́ ndɔ́ú dimɑ́ɑ̀. Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie mmíì di te.

29 Òmɔù bɑ́ɑ́ duɔ́ nho birɛ tɛbɔɔcĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kɛ́nte kɛ̀ dɛ̀ɛ tũnnɛ yɛbɔkɛ̀, kɛ́nte kɛ̀ dihɛì dimɔuu ndɛ dɔunɛ̀ kɛ dɔɔri isɔkɛ kpɛrɛ. 30 Dí ntũ ndi nɑ̀kɛ́ tì tɛom̀pùtɛ̀ ĩ́nkɛ̀, kɛ́mmɔkɛ mɛtɑummɛ̀ tou kó kufɔ̃wɑɑ́.

31 Di bɑ́ nkɔrì bɛ̀ɛ̀ bourí tinùbootì nɛ̀ bɛpɑ̃ɑ̃bɛ̀ borɛ̀, dɛ̀ di sĩnkùnkomu. Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie mmíì di te.

32 Kòo kótì níí tùɔ̀kɛní ɑ́ ítɛ́ kóò feí ndikɑ̀rì kɛ́ndé odɑkótì nɛ̀ dɛɛ̀ miɛkɛ nkɛ di bo bɛnkɛmɛ̀ kɛ dò ndi n dé, mí ndi Yiɛ̀ nKuyie.

33 Kòo pɔ̀ɔ̀ kɔ̀tɛní kɛ di bonɛ̀ di bɑ́ nhò cií. 34 Opɔ̀ɔ̀ wèè di bonɛ̀ dí nhò wùó nkɛ dò ndi kou, kɛ́ nhò dɔ́ di dɔ́ mɛ̀ɛ̀ botí dimɑ́ɑ̀, kɛ yɛ̃́ di múnkɛ do túmɛ̀ bɛpɔ̀ɔ̀bɛ̀ mbɛ Esibiti. Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie mmíì di te.

35 Di dɔɔ̀rìmɛ̀ ntú mɛ̀ɛ̀ wenni dɛmɔu miɛkɛ. Kɛ̀ di dɔ́ dìì mɔ̀nnì kɛ́bennɛ́ dɛ̀mɑrɛ̀ dɛ pɛ̃kùmɛ̀ yoo dɛ cɛ̃́ɛ̃́kù dí bennɛ́ kɛ̀ dɛ̀ nwenni. 36 Di biepeé nɛ̀ di cìdóòbɛ̀ dɛ̀ níí ntú dɛ̀ɛ̀ wenni, kɛ̀ dí bennɛ́ kɛ̀ dɛ̀ nwenni. Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie mmíì di te, kɛ di dènnɛní Esibiti.

37 Dí mpĩ́ n di nɑ̀kɛ́ tì timɔu nɛ̀ n tié nyimɔu, kɛ́ndɔɔri dɛ̀ yɛ̃mmɛ̀. Míì tu di Yiɛ̀ nKuyie.

20

Kuyie nyí dɔ́mɛ̀ tí nfeu yɛbɔkɛ̀

1 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nyíɛ́ kɛ́nɑ́kɛ́ Mɔyiisi kɛ dɔ̀: 2 Nɑ́kɛ́ Isidɑyɛɛribɛ kɛ tú, kɛ̀ di kóò mɔù yoo opɔ̀ɔ̀ wèè di bonɛ̀ kòò fèútɛ́ o birɛ dibɔɔ̀ Mɔdɔki bɛ̀ɛ ò kùɔ. Dihɛì yɛmbɛ̀ɛ ò bùɔ́tí yɛtɑ̃́rɛ̀ kɛ́kuɔ. 3 Kòò mɔù mɛ̀ dɔ̀ɔ̀ mí m mɔ́mmuɔ m miɛkɛ yóó ò yɛ̀mu, kɛ̀ nh ò dènnɛ o kɔbɛ miɛkɛ. Kɛ yɛ̃́ ò fèútɛ́mɛ̀ o birɛ dibɔɔ̀ Mɔdɔki kɛ sĩ̀nkùnnɛ mɛtɑummɛ̀ tou, kɛ cɑ̀kɛ n yetisɑ̀ɑ̀rì. 4 Kɛ dihɛì yɛmbɛ̀ bùútóo dɛ kpɛti, kɛ í dɔ́ kóò kùɔ. 5 Mí m mɔ́mmuɔ mmíì miɛkɛ yóó ò yɛ̀, wenwe nɛ̀ o fuku kumɔu, kɛ̀ m bɛ̀ dènnɛ bɛ kɔbɛ miɛkɛ, nɛ̀ bɛ̀ɛ̀ kó dimɑ̀ɑ̀ ò tũ̀nnɛ kɛ fìé dɛ kó dibɔɔ̀.

6 Kɛ̀ wèè bùtínnɛ́ mí ndi Yiɛ̀ nKuyie nkɛ kɔrì bɛ̀ɛ̀ bourí tinubootì nɛ̀ bɛpɑ̃ɑ̃bɛ̀ borɛ̀, m miɛkɛ yóó ò yɛ̀mu kɛ̀ nhò dènnɛ o kɔbɛ miɛkɛ.

7 Ncɑ̃́ɑ̃́nnɛ̀ kɛ dò mpɑ́í pɑ́í mí ndi Yiɛ̀ nKuyie mmíì di te.

Kuyie nkuɔ́ yetɛ dɛ̀

8 Dí ntũ n tié nkɛ ndɔɔri n yɛ̃mmɛ̀ mí ndi Yiɛ̀ nKuyie mmíì di tɑ̃ɑ̃tɛ́ kɛ̀ di cɑ̃́ɑ̃́.

9 Wèè sɑ̃̀ɑ̃́ nho cicɛ yoo o yɔ̃ bɛ̀ɛ ò kùɔ. Ò kùɔ omɑ́ɑ̀ ndi kɛ yɛ̃́ o sɑ̃̀ɑ̃́mmɛ̀ o cicɛ nwe yoo o yɔ̃.

10 Kɛ̀ wèè duɔ́nɛ̀ otɔù pokù bɛ̀ɛ bɛ̀ kùɔ bɛdɛ́, wenwe nɛ̀ dɛ kóo nitipòkù.

11 Kòò mɔù duɔ́nɛ̀ o cicɛ pokù bɛ̀ɛ bɛ̀ kùɔ bɛdɛ́ wenwe nɛ̀ dɛ kóo nitipòkù. Bɛ̀ kùɔ bɛmɑ́ɑ̀ ndi.

12 Kɛ̀ wèè duɔ́nɛ̀ o birɛ pokù ò dɔ̀ɔ̀ isɔkɛ nyi bɛ̀ɛ bɛ̀ kùɔ. Bɛ̀ kùɔ bɛmɑ́ɑ̀ ndi.

13 Kòò mɔù duɔ́nɛ̀ onitidɔ̀ù bɛ̀ dɔunɛ̀mɛ̀ onitipòkù, bɛ̀ dɔ̀ɔ̀ isɔkɛ nyi, bɛ̀ɛ bɛ̀ kùɔ bɛdɛ́. Bɛ̀ kùɔ bɛmɑ́ɑ̀ ndi.

14 Kòò mɔù po onitipòkù kɛ wɛ̃̀tɛ kɛ tùótɛ́ dɛ kóo nitipòkù yɔ̃, isɔkɛ nyi bɛ̀ɛ bɛ̀ cɔ́u nwenwe nɛ̀ dɛ kóo nitipòkù kɛ́dɛitɛ isɔkɛ di cuokɛ̀. Bɛ̀ kùɔ bɛmɑ́ɑ̀ ndi.

15 Kòò mɔù duɔ́nɛ̀ fɛɔ̃̀fɛ̀ bɛ̀ɛ ò kùɔ kɛ́kuɔ dɛ kó fɛɔ̃̀fɛ̀.

16 Kòo nitipòkù mɔù yóu kɛ̀ fɛɔ̃̀fɛ̀ ò duɔ́nɛ̀ bɛ̀ɛ ò kùɔ kɛ́kuɔnɛ̀ dɛ kó fɛɔ̃̀fɛ̀. Dɛ̀ kùɔ dɛmɑ́ɑ̀ ndi dɛdɛ́.

17 Kòò mɔù puokɛ o tɑ̃ũ̀ kɛ̀ bɛ̀ cɑ̃̀ɑ̃́ mbɛ yɔ̃ yoo bɛ cɑ̃̀ɑ̃́ mbɛ cicɛ, kòò ò duɔ́nɛ̀ ifɛi kpɛrɛ ndɛ. Bɛ̀ɛ bɛ̀ dɛ̀itɛ bɛ botí kɔbɛ miɛkɛ bɑ́ wè kòò nwúó, dɛ kó mɛyɛi mbo bɛ yɔ ĩ́nkɛ̀ nkɛ.

18 Kɛ̀ wèè mɛ nduɔ́nɛ̀ onitipòkù ò yùɔ́ ndìì mɔ̀nnì, kɛ yɑ̀ o yɔ́ntì bɛ̀ɛ bɛ̀ dènnɛ Isidɑyɛɛribɛ miɛkɛ. Kɛ yɛ̃́ bɛ̀ yɛ̃́mɛ̀mu bɛdɛ́ ò yùɔ́mmɛ̀ kɛ duɔ́.

19 Òmɔù bɑ́ɑ́ duɔ́nɛ̀ o yɔ̃ nɑntɛ̀ yoo o yɔ̃ kóo kótì yoo o cicɛ tɑ̃ũ̀. Di tú mɛyĩ̀ĩ̀ mmɛ̀mɑ́ɑ̀ kɔbɛ mbɛ, kòò mɛ̀ dɔ̀ɔ̀ bɛɛ̀ yóó tɔ dɛ kó mɛyɛi. Wèè mɛ̀ dɔ̀ɔ̀ wenwe nɛ̀ ò duɔ́nɛ̀ wè bɛ̀ tɔ bɛdɛ́ ndi dɛ kó mɛyɛi.

20 Kɛ̀ wèè puokɛ o cicɛ nɑntɛ̀ pokù yoo o cicɛ kóo kótì kou bɛdɛ́ bɛ̀ɛ tɔ dɛ kó mɛyɛi. Bɛ̀ bo kú bɑ́ bɛ̀ í mɔ̀ɔ̀tɛ dɛbirɛ.

21 Wèè puokɛ o nɑntɛ̀ pokù yoo o kóo kótì pokù ò sĩ̀nkùnnɛ omɑ́ɑ̀ ndi, bɛ̀ bɑ́ɑ́ pɛ́tɛ́ dɛbirɛ.

22 Dí mpĩ́ n di nɑ̀kɛ́ tì timɔu nɛ̀ n tié nkɛ́ndɔɔri dɛ̀ yɛ̃ mmù kɛ̀ dɛ̀ɛ yie nkɛ̀ dihɛì n di kɔrinɛ̀ dì bɑ́ɑ́ di tɔ̃́. 23 Di bɑ́ɑ́ tũnnɛ ibotí n yóó bɛti ì dɛ kó dihɛì miɛkɛ ì borimɛ, bɛ̀ mɛ ndɔ̀ɔ̀ kɛ̀ m bɛ̀ pɛ̃̀. 24 N di nɑ̀kɛ́mu kɛ tú:

Míì mɔ́mmuɔ nyóó di duɔ́ ndɛ kó kɛtenkɛ̀,

mɛnɑɑmiɛ̀ nnɛ̀ mɛcekùɔ̀ ndɛ̀ pũɔ̃̀ nkɛ̀.

Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie mmíì di te kɛ di cɑ̃̀ńnɛ́ nɛ̀ ibotí tɛì. 25 Mbɑɑ̀tìnɛ̀ tũnkɛ́ iwũɔ̃, n yɛ̃ ndí nyo nyì nɛ̀ n yɛ̃ ndí nci ì. Di bɑ́ɑ́ di n yɛ̃ ndí nci kùù wɑnwɑnkù yoo tɛ̀ɛ̀ nɔ̀tɛ̀ yoo dɛ̀ɛ̀ bɑmbɑɑ̀nnɛ̀ kɛ́sĩnkùnnɛ dimɑ́ɑ̀.

26 Ndònnɛ̀ pɑ́íí, kɛ́ncɑ̃́ɑ̃́ nkɛ tú n kɔbɛ, kɛ yɛ̃́ mí ndi Yiɛ̀ nKuyie ndòmmɛ̀ pɑ́íí nwe, kɛ̀ míì di cɑ̃̀ńnɛ́nɛ̀ ibotí tɛì, kɛ̀ di bo ntú n kɔbɛ.

27 Di miɛkɛ kòo nitidɔ̀ù mɔù yoo onitipòkù tu opɑ̃ũ̀ yoo ò boorí tinubootì, bɛ̀ɛ ò bùɔ́tí yɛtɑ̃́rɛ̀ kɛ́kuɔ. Ò kùɔ omɑ́ɑ̀ ndi.

21

Ikuɔ́ ìì tukúnɛ̀ ikuɔ́ nìùbɛ̀

DÈÈNNÌ: Ikuɔ́ nìùbɛ̀ bo nci dɛ̀

1 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nní nsɔkɛ́ ku nɑ́ɑǹtì kɛ́nɑ́kɛ́ Mɔyiisi kɛ dɔ̀: Nɑ́kɛ́ ikuɔ́ nìùbɛ̀ Anɔɔ bí kɛ dɔ̀:

Ikuɔ́ nìùtì mɔù bɑ́ɑ́ tɔ́ɔ́nnɛ̀ o cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kóo cíì mɔù kɛ́sĩnkùnnɛ omɑ́ɑ̀. 2 Kɛ̀ dɛ̀ sɑ̀ɑ̀ í tú o cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kou mɔ́mmuɔ nwe. O cicɛ yoo o yɔ̃ yoo o birɛ yoo o nɑntɛ̀ yoo o kóo kótì. 3 Nɛ̀ o tɑ̃ũ̀ wèè kpɑɑ́ tɛcĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kɛ mu nyí yĩ̀ɛ̃́tɛ́ onitidɔ̀ù kɛ yɛ̃́ ò mu nyí yenkɛmɛ̀, ò bo nɑ kóò kɑ̀ɑ́kɛ́. 4 Wenwe wèè ni bɛnìtìbɛ̀, ò bɑ́ɑ́ dɔɔ̀ dɛ̀ɛ̀ ci o cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ miɛkɛ kɛ́sĩ̀nkùnnɛ omɑ́ɑ̀.

5 Ikuɔ́ nìùbɛ̀ níí bɑ́ɑ́ fentɛ́ fentɛ́ tiyùtì bɛ yɔ ĩ́nkɛ̀, yoo bɛ̀ɛ kuó bɛ nucìtì kɛ́soó mbɛ dɛbìi, bɛ̀ mɛ mbɑ́ɑ́ dúɔ́kɛ́ bɛmɑ́ɑ̀. 6 Bɛ̀ cɑ̃̀ɑ̃́mmu kɛ bo n kó mutɔ̃mmú kpɛ́í. Bɛ̀ bɑ́ɑ́ cɑkɛ n yètìrì, bɛɛ̀ n feu iwũɔ̃ bɛ̀ m pɑ̃ɑ̃ nyì. Nɛ̀ dɛ kpɛ́í mbɛ̀ dò nkɛ́ndò mpɑ́íí nwe.

7 Dɛ̀ cimu ikuɔ́ nìùtì bo puokɛmɛ̀ onitipòkù wèè dɔuti dɔutinɛ̀ bɛnitidɑɑbɛ̀ yoo osɑpɑ̀ɑ̀ mbɛ̀ cɑ̀kɛ wè, yoo onitipòkù wèè yenkɛ kɛ yentɛ́, ikuɔ́ nìùtì cɑ̃̀ɑ̃́mmu kɛ tú n kóo nìtì. 8 Di dò nkɛ́nwúó nyikuɔ́ nìùbɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ n tɑ̃ɑ̃tɛ́ bɛ̀mbɛ n tɔ̃mmú kpɛ́í bɛ̀ cɑ̃̀ɑ̃́mmu, kɛ yɛ̃́ bɛɛ̀ n feumɛ̀ iwũɔ̃ di m pɑ̃ɑ̃ nyì. Dí mbɛ̀ wùó mbɛnìtìbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ cɑ̃̀ɑ̃́ nkɛ dò mpɑ́íí. Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie mmíì bɛ̀ cɑ̃̀ńnɛ́.

9 Kɛ̀ ikuɔ́ nìùtì mɔù kóo sɑpɑ̀ɑ̀ ncɑ̀kɛ omɑ́ɑ̀ kɛ dɔuti dɔutinɛ̀ bɛnitidɑɑbɛ̀ ò ɑ̃nnɛ́ o cicɛ nwe ifɛi, bɛ̀ɛ cɔ́u ndɛ kóo sɑpɑ̀ɑ̀.

10 Ikuɔ́ nìùtì diɛwè wèè bɑkɛ́ bɛsɔmbɛ, bɛ̀ còú nwèè yuu mɛkùɔ̀ nkoò cɑ̃̀ńnɛ́ kòò dɑɑti ikuɔ́ yɑ̀ɑ̀tì, ò bɑ́ɑ́ yóu kòo yùtìi yɛ̃kɛ́ ò mɛ mbɑ́ɑ́ yóu kòo yɑ̀ɑ̀tìi kɛ̃rí. 11 Ò bɑ́ɑ́ tɔ́ɔ́nnɛ̀ ocíì kɛ́sĩnkùnnɛ omɑ́ɑ̀, bɑ́ kòo cicɛ nwe yoo o yɔ̃. 12 Ò bɑ́ɑ́ yɛ̀ mɛtɑummɛ̀ tou, ò yɑ̀ɑ̀ bo dì sĩ̀nkùnnɛ mɛ̀ɛ̀ kpɛ́í. Bɛ̀ ò còú mmɛkùɔ̀ mmɛ koò cɑ̃̀ńnɛ́ mí nKuyie n kpɛ́í. Míì tu di Yiɛ̀ nKuyie.

13 Wèe puokɛ osɑpɑ̀ɑ̀ nwèè mu nyí yɛ̃́ onitidɔ̀ù. 14 Ò bɑ́ɑ́ puokɛ okúpokù yoo wèè yenkɛ kɛ yentɛ́ yoo wèè dɔuti dɔutinɛ̀ bɛnitidɑɑbɛ̀ kɛ cɑ̀kɛ omɑ́ɑ̀. Ikuɔ́ nìùbɛ̀ botí miɛkɛ nkɛ ò dò nkɛ́tɑ̃ɑ̃tɛ́mɛ̀ osɑpɑ̀ɑ̀ nwèè mu nyí yɛ̃́ onitidɔ̀ù, kɛ́puokɛ. 15 Ò yɑ̀ɑ̀ bo sĩ̀nkùnnɛ o fuku. Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie mmíì ò cɑ̃̀ńnɛ́.

DƐ́Ɛ́NNÍ: Bɛ̀ɛ̀ bɑ́ɑ́ nɑ kɛ́ntú ikuɔ́ nìùbɛ̀

16 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nyíɛ́ kɛ́nɑ́kɛ́ Mɔyiisi kɛ dɔ̀: 17 Nɑ́kɛ́ Anɔɔ kɛ tú n yɛ̃ nnɛ̀ bɛ̀ bo mbomɛ̀ nɛ̀ bɛ yɑɑ̀bío ikuɔ́ nìùtì wèè mɔ̀kɛ kuyɛ̀nkù ó bɑ́ n féútɛ́ fɛɔ̃̀fɛ̀ yoo ò m pɑ̃ tidiitì. 18 Kòò mɔ̀kɛ kuyɛ̀nkù bɑ́ kùù botí ò bɑ́ɑ́ nɑ kɛ́pĩ́ ndɛ kó mutɔ̃mmú, kòò tu kuyũ̀ɔ̃̀nkù yoo dikpɛ̃nnì yoo dɛ̀mɑrɛ̀ yetɛ́ o ììkɛ̀. 19 Kòo tɑ̀ɑ̀ku kuù mɛ nkèétɛ́ yoo o bɑkù. 20 Kòò tu tɛhùtɛ̀ yiɛ̀, yoo ò dò ndɛcĩ̀ĩ̀rɛ̀ yoo ò ɑ̃ dinɔmpénnì yoo mɛkpɑ̃̀ɑ̃̀, yoo tɛwũɔ̃tɛ̀ mɑtɛ̀ ɑ̃ o kɔ̃̀ntì yoo o tɑkuò mpɔ̀ntɛ. 21 Anɔɔ kó kufuku miɛkɛ ikuɔ́ nìùtì mɔù bɑ́ n féútɛ́ fɛɔ̃̀fɛ̀ yoo ò m pɑ̃ tidiitì kɛ́nsɑ̀ kòò mɔ̀kɛ kuyɛ̀nkù, ò bɑ́ɑ́ nɑ kɛ́pĩ́ nyikuɔ́ nìùtì kó mutɔ̃mmú. 22 Dɛ yiɛ̀ mbo nɑ kɛ́di bɛ̀ m pɑ̃ tìì diitì yoo bɛ̀ m pɑ̃ dɛ̀ kɛ yɛ̃tɛ́ kɛ tuɔ nkɛ sùɔ́. 23 Ò mɛ mbɑ́ɑ́ tɑ mɛtɑummɛ̀ tou kuyɑ̀ɑ̀kù kpetí dɛ̀ yoo wèe tɔ́ɔ́nnɛ̀ diwũɔ̃tɔ̀nnì, ò tu kuyɛ̀nkù yiɛ̀ nwe, ò yɑ̀ɑ̀ bo sĩnkùnnɛ mɛtɑummɛ̀ tou nɛ̀ di nɛntì. N tú di Yiɛ̀ nKuyie nku kɛ míì dɛ̀ cɑ̃̀ńnɛ́.

24 Mɛm̀mɛ, kɛ̀ Mɔyiisii tì nɑ̀kɛ́ Anɔɔ nɛ̀ o bí nɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ sɔmbɛ.

22

TÃÃTI: Bɛ̀ɛ̀ bɑ́ɑ́ di bɛ̀ pɑ̃ dɛ̀ Kuyie

1 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nnɑ́kɛ́ Mɔyiisi kɛ dɔ̀: 2 Nɑ́kɛ́ Anɔɔ nɛ̀ o bí, n yɛ̃ nkòo nìtì níí dòmmɛ̀ ò bɑ́ɑ́ di Isidɑyɛɛribɛ m pɑ̃ dɛ̀ kɛ́sĩnkùnnɛ n yetìsɑ̀ɑ̀rì. Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie mmíì di te. 3 Nɑ́kɛ́ bɛ kɛ tú, n yɛ̃ mbɛ kó kufuku nɛ̀ bɛ yɑɑ̀bío kɛ̀ wèè sĩ̀ nkɛ kɑ̀ɑ́kɛ́ bɛ̀ m pɑ̃ dɛ̀, bɛ̀ɛ ò dènnɛ n kɔbɛ miɛkɛ míì tu di Yiɛ̀ nKuyie. 4 Anɔɔ kó kufuku miɛkɛ kɛ̀ tikɔ̀ntì pĩ nhòmɔù yoo ò tùɔ̀ti yɛfɔtɛ̀ kɛ̀ mu nyí wenkɛ ò bɑ́ɑ́ di bɛ̀ m pɑ̃ dɛ̀. Dɛ̀ mɛ ndò nɛ̀ wèè kɑ̀ɑ́kɛ́ ocíì kɛ sĩ̀ntɛ nɛ̀ wèè bo nduɔ́ kɛ́yɛ̃nkɛ nɛ̀ omɑ́ɑ̀, 5 nɛ̀ wèè bo kɑ́ɑ́kɛ́ dɛbɑmbɑɑ̀nnɛ̀ mɑrɛ̀ kɛ́sĩntɛ, yoo òmɔù wèè kɑ̀ɑ́kɛ́ dɛ̀ɛ̀ sĩ̀ nkɛ́sĩnkùnnɛ omɑ́ɑ̀. 6 Kòò sĩ̀nkùnnɛ omɑ́ɑ̀ mɛbotí ò sĩ̀mmu kɛ́ntɔ kɛ́tuɔkɛnɛ̀ kuyuoku. Ò bɑ́ɑ́ nɑ kɛ́di bɛ̀ m pɑ̃ dɛ̀ kɛ́mbɑɑnɛ̀ ò bo wuɔmɛ̀. 7 Kuyuoku mɔ̀nnì ò wenkɛmu ò bo nɑ kɛ́di bɛ̀ m pɑ̃ dɛ̀ kɛ yɛ̃́ ò kó mudiì mmumɛ̀. 8 Òmɔù di miɛkɛ bɑ́ɑ́ di fɛɔ̃̀fɛ̀ fɛ̀ɛ̀ ku yoo musĩ̀mmù pĩ nfɛ̀. Kòò fɛ̀ di ò sĩ̀ntɛmu. Míì tu di Yiɛ̀ nKuyie.

9 Bɛ̀ ntũ m bɛ̀ nɑ̀kɛ́ tì kɛ̀ dɛ̀ɛ yie nkɛ̀ bɛ̀ bɑ́ɑ́ di ikuɔ́ yetɛ dɛ̀ kɛ́tɔ dɛ kó mɛyɛi, kɛ̀ bɛ̀ dɛ̀ di, bɛ̀ yɑ̀ɑ̀ bo kú. Míì tu di Yiɛ̀ nKuyie mmíì di cɑ̃̀ńnɛ́.

10 Kɛ̀ bɛ̀ m pɑ̃ dɛ̀mɑrɛ̀ wèè í tú ikuɔ́ nìùtì ò bɑ́ɑ́ dɛ̀ di. Bɑ́ kɛ̀ ikuɔ́ nìùtì kóo pɔ̀ɔ̀ nwe yoo o kóo tɔ̃ntì ò bɑ́ɑ́ dɛ̀ di. 11 Kɛ̀ ikuɔ́ nìùtì mɛ ndontɛ́ kudɑɑkù, kù bo nɑ kɛ́ dɛ̀ di kɛ́ndònnɛ̀ bɛ̀ pɛitɛ́ kù tɛcĩ́ɛ̃̀tɛ̀. 12 Kɛ̀ ikuɔ́ nìùtì mɔ̀kɛ osɑpɑ̀ɑ̀ nkòò yenkɛ wèè í tú ikuɔ́ nìùtì ò bɑ́ɑ́ nɑ kɛ́di bɛ̀ m pɑ̃ dɛ̀. 13 Kòo dɔù mɛ nku yoo bɛ̀ ò bɛ̀ti kòò konní bɑ́ ò í mɔkɛ dɛbirɛ, kɛ wɛ̃̀tɛní kɛ bo o cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ ò do bɛ̀ bonɛ̀ kɛ dòmmɛ̀. Ò bo nɑ kɛ́di o cicɛ yo ntìì diitì. Ikuɔ́ nìùtì cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kou í tú wè bɑ́ɑ́ nɑ kɛ́ tì di.

14 Kòò mɔù di bɛ̀ m pɑ̃ dɛ̀ bɑ́ ò í yɛ̃́, kɛ̀ dɛ̀ boní kòò yĩ̀ɛ̃́tɛ́ wèe dɛ̀ yietí ikuɔ́ nìùtì kɛ́nɔ́ɔ́ nkɛ̀ dɛ̀ mmɑ̀nnɛ̀ ò yietí dɛ kó yɛwɛ́tiyɛ̀ yɛ̀nùmmù kó dìmɑ́ɑ̀.

15 Ikuɔ́ nìùbɛ̀ bɑ́ɑ́ yóu kɛ̀ bɛ̀ɛ̀ í dò nkɛ́di bɛ̀ m pɑ̃ dɛ̀, kɛ̀ bɛ̀ɛ dɛ̀ di. 16 Kɛ̀ bɛ̀ dɛ̀ di, ikuɔ́ nìùbɛ̀ bɛ̀ toú mmɛyɛi mmɛ bɛ̀ɛ yietí kɛ́fɔ́ɔ́. Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie mmíì dɛ̀ cɑ̃̀ńnɛ́.

Kuyie nyɛ̃ mbɛ̀ bɑ́ nkù feu ìì wũ̀ɔ̃

17 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nní nsɔkɛ́ ku nɑ́ɑǹtì kɛ́nɑ́kɛ́ Mɔyiisi kɛ dɔ̀: 18 Nɑ́kɛ́ Anɔɔ nɛ̀ o bí nɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ bɛmɔu kɛ tú n yɛ̃ ndi miɛkɛ yoo opɔ̀ɔ̀ wèè di bonɛ̀, kɛ̀ wèè dɔ́ kɛ́ m pɑ̃ dipɑ̃nnì yoo ò dɔ́ kɛ́ n féútɛ́ fɛɔ̃̀fɛ̀ kɛ́tuɔ nhò n dɔúnnɛ̀ dìì nùù kpɛ́í nyoo kòò mɛ mbɑɑ dɔ́ kɛ́ fɛ̀ nni nféútɛ́mu. 19 Kòò dɔ́ n cɔutɛ́ dɛ kó dipɑ̃nnì dɛ̀ ntú dinɑɑdɑɑ̀ yoo dipedɑɑ̀ yoo dibɔdɑɑ̀ dɛ̀ɛ̀ kpɑ kuyɛ̀nkù. 20 Kɛ̀ di n fèútɛ́ fɛɔ̃̀fɛ̀ fɛ̀ɛ̀ mɔ̀kɛ kuyɛ̀nkù m bɑ́ɑ́ cɔutɛ́ dɛ kó dipɑ̃nnì. 21 Kɛ̀ fɛɔ̃̀fɛ̀ mɛtɑummɛ̀ kɔfɛ nfɛ òmɔù dɔ́mɛ̀ kɛ n féútɛ́ yoo ò dɔ́ kɛ́dɛitɛ ò n dɔúnnɛ̀ dìì nùù yoo ò bɑɑ dɔ́ kɛ́ m pɑ̃ dipɑ̃nnì ndi, dɛ kó fɛɔ̃̀fɛ̀ dò nkɛ́ntú di n feu fɛ̀ nfɛ, kɛ́nkpɑ kuyɛ̀nkù kɛ̀ n nɛ́ fɛ̀ cɔutɛ́. 22 Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie ndi bɑ́ n féútɛ́ fɛɔ̃̀fɛ̀ fɛ̀ɛ̀ yɛ̃ĩ yoo fɛ̀ ɑ̃ dikpɛ̃nnì yoo bɛ̀ fɛ̀ fɛ̃̀tɛ yoo fɛ̀ ɑ̃ mɛkpɑ̃̀ɑ̃̀ nyoo fɛ̀ ɑ̃ tifíɛ̀tì yoo fɛ̀ ɑ̃ yɛmuɔ. Di bɑ́ɑ́ dɑɑ́ ndɛ kó fɛɔ̃̀fɛ̀ botí kó kumɑɑ ndiwũɔ̃tɔ̀nnì kɛ́ntú di kù nni mpɑ̃. 23 Di bo nɑ kɛ́ n féútɛ́ diwɛ̀ì kó dipɑ̃nnì: Fɛnɑ̀ɑ̀fɛ̀ yoo fɛpìèfɛ̀ dɛ̀ɛ̀ mɔ̀kɛ kuyɛ̀nkù yoo dɛ̀ pusi yoo dɛ tɑ̀ɑ̀kɛ okù kɛ tontɛ́. Di mɛ mbɑ́ɑ́ dɛ̀ nni nféútɛ́ di n dɔúnnɛ̀ dìì nùù kpɛ́í, nkɛ̀ di dɛ̀ nni nfèútɛ́ m bɑ́ɑ́ dɛ̀ cɔutɛ́. 24 Di bɑ́ n féútɛ́ fɛɔ̃̀fɛ̀ fɛ̀ɛ̀ kó yɛtɑkuò ntɑ yoo bɛ̀ fɛ̀ fɔ̃̀ntɛ yoo bɛ̀ yɛ̀ kèétɛ́. Di kó dihɛì miɛkɛ òmɔù bɑ́ɑ́ dɛ̀ dɔ̀ɔ̀. 25 Kòo pɔ̀ɔ̀ mɔù mɛ ntɔní dɛ kó fɛɔ̃̀fɛ̀ botí dí bɑ́ɑ́ fɛ̀ cɔutɛ́ kɛ́ fɛ̀ nni nféútɛ́, mí nKuyie mmíì di te, kɛ̀ bɛ̀ fɛ̀ fɔ̃̀ntɛ dɛ̀ nɑɑ́ nkuyɛ̀nkù nku, m bɑ́ɑ́ fɛ̀ cɔutɛ́.

26 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nní nsɔkɛ́ ku nɑ́ɑǹtì kɛ́nɑ́kɛ́ Mɔyiisi kɛ dɔ̀:

27 Kɛ̀ fɛnɑ̀ɑ̀fɛ̀ yoo fɛpìèfɛ̀ yoo tɛbuɔtɛ̀ kɛ̀ dɛ̀ pɛitɛ́ dɛbirɛ dɛdɑɑrɛ̀, dɛ̀ mbo dɛ yɔ̃ borɛ̀ kɛ dɔ̀ yɛwe yɛ̀yiekɛ̀, diyiè niínnì yiè kɛ̀ di dɛ̀ nni nféútɛ́, m bo cɔutɛ́ dɛ kó dipɑ̃nnì. 28 Di bɑ́ɑ́ kuɔ dɛnɑɑbirɛ yoo dɛpebirɛ yoo dɛbɔbirɛ nɛ̀ dɛ yɔ̃ diyiè dìmɑ́ɑ̀.

29 Kɛ̀ di dɔ́ kɛ́ n féútɛ́ fɛɔ̃̀fɛ̀ kɛ́ n sɑ̃ntɛ dí fɛ̀ nni nféútɛ́ dɛ̀ bo yiennɛ̀mɛ̀ kɛ̀ n fɛ̀ cɔutɛ́. 30 Kɛ̀ di fɛ̀ nni nfèútɛ́ dí fɛ̀ cɑ̀ɑ́kɛ́ dɛ yiè, di bɑ́ɑ́ súɔ́ nkɛ̀ dɛ̀ɛ wentɛ́. Míì tu di Yiɛ̀ nKuyie.

31 Dí mpĩ n tɑnnɔ̀ nkɛ́ndɔɔri yɛ̀ yɛ̃ mmù míì tu di Yiɛ̀ nKuyie. 32 Di bɑ́ɑ́ cɑkɛ n yètisɑ̀ɑ̀rì díndi Isidɑyɛɛribɛ n dɔ́ dí nyɛ̃́mu n dòmmɛ̀ pɑ́íí mí ndi Yiɛ̀ nKuyie mmíì di cɑ̃̀ńnɛ́. 33 Míì di dènnɛní Esibiti kɛ̀ di bo ntú n kɔbɛ. Míì tu di Yiɛ̀ nKuyie.

23

Isidɑyɛɛribɛ kó yɛbɑɑ

1 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nnɑ́kɛ́ Mɔyiisi kɛ dɔ̀: 2 Nɑ́kɛ́ Isidɑyɛɛribɛ bɛ̀ yo mbɑɑ̀ nyɛ̀ɛ̀ bɑɑ n kpɛ́í.

Dɛ kó yɛbɑɑ mmiɛkɛ di níí tíí nkɛ́ n sɑ̃ntɛ. N yóó di bɛnkɛmu dɛ kó yɛmɔ̀rɛ̀ di níí yoo tíí nyɛ̀.

3 Di níí pĩ́ ndi tɔ̃mmú yɛwe yɛ̀kuɔ̀ miɛkɛ, diyiénnì tu tɛom̀pùtɛ̀ ntɛ. Di níí tíí ndɛ yiè kɛ́ n sɑ̃ntɛ, dɛ yiè di bɑ́ɑ́ pĩ́ mmutɔ̃mmú bɑ́ kɛ̀ di bo kɛ̀ɛ̀ bíɛ́kɛ̀ dɛ kó diyiè tu n kpɛri ndi.

4 Ntɛ yɛbɑɑ nkó yɛmɔ̀rɛ̀ tɛyɛ̀ di níí yóó tíí nyɛ̀ɛ̀ miɛkɛ kɛ́ n sɑ̃ntɛ.

Diyentɛ́bɑnni

5 Dibenni tɑ̃̀nkù ketiwè kó diyiè tɛpíítɛ̀ nɛ̀ dinɑɑnnì kó dihuri mɔ̀nnì yó ntú diyentɛ́bɑnni ndi.

6 Dɛ kóo tɑ̃̀nkù omɑ́ɑ̀ kó diyiè tɛpíítɛ̀ nɛ̀ dinummurì yó ntú pɛ̃́ɛ̃̀bɛ̀ bɛ̀ɛ̀ í kɔɔrɛnɛ̀ mutie mùù muuti bɛ kó dibɑnni ndi. Dí nyo mpɛ̃́ɛ̃̀bɛ̀ bɛ̀ɛ̀ í kɔɔrɛnɛ̀ mutie mùù muuti kɛ dɔ̀ yɛwe yɛ̀yiekɛ̀. 7 Diyiè ketirì yiè di tíí nkɛ́ n sɑ̃ntɛ, dɛ yiè di bɑ́ɑ́ pĩ́ mmutɔ̃mmú. 8 Yɛwe yɛ̀yiekɛ̀ miɛkɛ kɛ́ nni mpɑ̃ɑ̃ nyɛpɑ̃rɛ̀ kɛ tuɔ̀. Diyiè yiénnì kɛ́tíí nkɛ́ n sɑ̃ntɛ, di bɑ́ɑ́ pĩ́ mmutɔ̃mmú.

Tidiketitì kó dibɑnni

9 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nyíɛ́ kɛ́bɛ́innɛ̀ Mɔyiisi kɛ dɔ̀: 10 Nɑ́kɛ́ Isidɑyɛɛribɛ kɛ tú n yɛ̃ nkɛ̀ di tɑ dìì mɔ̀nnì dihɛì n di duɔ́ ndì kɛ kùútí, kɛ dɛ̀i tidiketitì, di boú dibou kɛ́duɔ́ nyikuɔ́ nìùtì. 11 Kòò dɛ̀ nni mbɛnkɛ, kɛ̀ dɛ̀ɛ yie nkɛ̀ n dì cɔutɛ́. Tɛom̀pùtɛ̀ yiè kó diwentɛ́tɛrì ndi ikuɔ́ nìùtì yóó dɛ̀ nni mbɛnkɛmɛ̀, 12 kɛ́ n féútɛ́ dipedɑbii dìì mɔ̀kɛ dibenni dimɑ́ɑ̀ kɛ kpɑ kuyɛ̀nkù kɛ́tuɔ, 13 kɛ́wɑɑ́ mmuyuo ncìdóòbɛ̀ bɛ̀kuɔ̀ kɛ́ mù ɑ̃̀ntɛnɛ̀ mɛkùɔ̀, nkɛ́wɑɑ́ mmɛnɑɑ̀ mbɛ̀ tumɛ̀ difɛ̃́ɛ̃̀ dítìrì dikéè kɛ́cóú ndɛĩ́nkɛ̀ kɛ́tuɔ. N dɔkɛ dɔ́ dìì pɑ̃nnì ndi. 14 Di bɑ́ɑ́ di di pɑɑ nkó tidiitì, di bɑ́ɑ́ ti dɔ̀ɔ̀nɛ̀ pɛ̃́ɛ̃̀, di mɛ mbɑ́ɑ́ tì pũ̀ńnɛ́ kɛ́cɑ́ɑ́kɛ́, yoo dí ntì cɑ̀ɑ́ ntibɛ́ntì kɛ í ketɛ́ kɛ dɛ̀ boú dibou kɛ m pɑ̃. Dɛ kó ikuɔ́ yó mbomu sɑ̃́ɑ̃̀ nɛ̀ di yɑɑ̀bío bɑ́ kɛ̀ di bo kùù píkù.

Dididɛ̀ìbɑnni

15 Kɛ̀ di níí m pɑ̃ tidipɑ̀ntì dìì yiè, di bɑ́ɑ́ kɑɑ ndɛ kó diyiè kɛ̀ dɛ̀ɛ wentɛ́ kɛ̀ di ketɛ́ kɛ́kɑɑ nkɛ dɔ̀ semɛ́nnìbɛ̀ bɛ̀yiekɛ̀, 16 Semɛ́nnì oyiénwè wenwe kó tɛom̀pùtɛ̀ yiè, dɛ̀ yóó mbo yɛwe sipísìnùmmù ndi, kɛ̀ di m pɑ̃ tidiitì. 17 Dɛ yiè bɑ́ wè wèè wɑɑ́ ntidipɑ̀ntì kó muyuo nsɑ̀ɑ̀mù cìdóòbɛ̀ bɛ̀tɑ̃ɑ̃ti kɛ́dɔɔ̀nɛ̀ pɛ̃́ɛ̃̀bɛ̀ bɛ̀dɛ́bɛ̀ kɛ́kɔɔrɛnɛ̀ mutie mùù muuti kɛ̀ di tɔní dɛ kó dipɑ̃nnì kɛ́ m bɛnkɛ. 18 Pɛ̃́ɛ̃̀ kó difɔ̃nkúò kɛ̀ dí n féútɛ́ yɛpedɑbɛ yɛ̀yiekɛ̀ yɛ̀ɛ̀ mɔ̀kɛ dibenni dìmɑ́ɑ̀ dìmɑ́ɑ̀, kɛ kpɑ kuyɛ̀nkù nɛ̀ dinɑɑdɑpɑ̀nnì dìmɑ́ɑ̀ nɛ̀ yɛpedɑkɛ̀ yɛ̀dɛ́ɛ̀ kɛ́ yɛ̀ wɛ̃nnɛ́nɛ̀ tidiitì di m pɑ̃ tì, kɛ́ dɛ̀ còú mmɛnɑɑ̀ mbɛ̀ tu mɛ̀ difɛ̃́ɛ̃̀ kɛ́tuɔ, dipɑ̃nnì ndi dìì kó kufɔ̃ɔ̃ku n nɑɑti. 19 Kɛ̀ di dèè dí wɑɑ́ ndibɔdɑɑ̀ mɛyɛi nhũtímù kpɛ́í nnɛ̀ yɛpedɑbɛ yɛ̀dɛ́ɛ̀ yɛ̀ɛ̀ mɔ̀kɛ dibenni dìmɑ́ɑ̀ dìmɑ́ɑ̀ kɛ́ n féútɛ́ mɛtɑummɛ̀ kpɛ́í. 20 Kɛ̀ ikuɔ́ nìùtìi dɛ̀ nni mbɛnkɛ kɛ́ dɛ̀ nni nféútɛ́ mɛtɑummɛ̀ tou borɛ̀, kɛ́wɛ̃nnɛ́nɛ̀ tidipɑ̀ntì kóo pɛ̃́ɛ̃̀ nɛ̀ yɛpedɑbɛ yɛdɛ́. Dɛ̀ tu n kpɛrɛ ndɛ bɛ̀ m pɑ̃ dɛ̀ ikuɔ́ nìùbɛ̀ yóo nte dɛ̀. 21 Dɛ kó diyiè kɛ́tíí nkɛ́ n sɑ̃ntɛ, dí bɑ́ɑ́ pĩ́ mmutɔ̃mmú dɛ yiè. Dɛ̀ yó ntú ikuɔ́ nyi di kpɛ́í nsɑ̃́ɑ̃̀ nɛ̀ di yɑɑ̀bío bɑ́ kɛ̀ di bo kɛ̀ɛ̀ bíɛ́kɛ̀.

22 Kɛ̀ di dɛi tidiitì di bɑ́ɑ́ dɛitɛ kɛ́tɑunnɛ̀ tìì bo di pɑɑ mmɑ̀nku, di mɛ mbɑ́ɑ́ kóntɛ́ kɛ́dɛ́rí, dí tì yóu bɛcĩ̀rìbɛ̀ nɛ̀ bɛpɔ̀ɔ̀bɛ̀ kpɛ́í. Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie mmíì di te.

Siheú kó dibɑnni

23 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nnɑ́kɛ́ Mɔyiisi kɛ dɔ̀: 24 Nɑ́kɛ́ Isidɑyɛɛribɛ kɛ tú:

Dibenni tɑ̃̀nkù yiénwè kó diyiè ketirì níí yó ntú tɛom̀pùtɛ̀ ntɛ, di níí tíí nkɛ́ n sɑ̃ntɛ nɛ̀ tipíɛ́tì nɛ̀ siheú. 25 Dɛ yiè di bɑ́ɑ́ pĩ́ mmutɔ̃mmú, dí n féútɛ́ fɛɔ̃̀fɛ̀ kɛ́tuɔ.

Mɛyɛi nhũtímù kó diyiè diɛrì

26 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nyíɛ́ kɛ́nɑ́kɛ́ Mɔyiisi kɛ dɔ̀:

27 Otɑ̃̀nkù yiénwè yiè píínnì yó ntú mɛyɛi nhũtímù yiè ndi, di níí tíí nkɛ́ n sɑ̃ntɛ, kɛ́boú dinùù kɛ́ n féútɛ́ fɛɔ̃̀fɛ̀ kɛ́tuɔ. 28 Di bɑ́ɑ́ pĩ́ mmutɔ̃mmú mɑmù dɛ yiè mɛyɛi ncĩ́ɛ̃́mmɛ̀ kó diyiè ndi, bɛ̀ yóó di dɔɔ̀ dì mɛyɛi ncĩ́ɛ̃́mmɛ̀ kó ikuɔ́ kɛ̀ n di cĩ́ɛ̃́ mmí ndi Yiɛ̀ nKuyie. 29 Kɛ̀ wèè í boú dinùù dɛ yiè bɛ̀ɛ ò dènnɛ o kɔbɛ miɛkɛ. 30 Kɛ̀ wèè pĩ mmutɔ̃mmú dɛ yiè m bo ò dɛ̀itɛ o kɔbɛ miɛkɛ. 31 Di bɑ́ɑ́ pĩ́ mmutɔ̃mmú dɛ yiè dɛ̀ yóó ntú ikuɔ́ nyi di kpɛ́í nsɑ̃́ɑ̃̀ bɑ́ kɛ̀ di bo kɛ̀ɛ̀ bíɛ́kɛ̀. 32 Dɛ kó diyiè yó ntú n kpɛri ndi, otɑ̃̀nkù yiè wɛínnì kó kuyuoku nku di yóó boúmɛ̀ dinùù kɛ́ntɔ kɛ́tuɔkɛnɛ̀ diyiè tɛrì kuyuoku.

Dibɑnni bɛ̀ tu dì titouti kpɛri

33 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nní nsɔkɛ́ ku nɑ́ɑǹtì kɛ́nɑ́kɛ́ Mɔyiisi kɛ dɔ̀: 34 Nɑ́kɛ́ Isidɑyɛɛribɛ kɛ tú n yɛ̃ nhotɑ̃̀nkù yiénwè yiè tɛpíítɛ̀ nɛ̀ dinummurì di níí ɑ̃nnɛ́ titouti kó dibɑnni kɛ́ n sɑ̃ntɛ, kɛ̀ dì mbo kɛ dɔ̀ yɛwe yɛ̀yiekɛ̀. 35 Diyiè ketirì yiè di tíí nkɛ́ n sɑ̃ntɛ, dɛ yiè òmɔù bɑ́ɑ́ pĩ́ mmutɔ̃ncɛ̃́ɛ̃́mù. 36 Yɛwe yɛ̀yiekɛ̀ yɛnyɛ miɛkɛ, bɑ́ dì di níí n féútɛ́ fɛɔ̃̀fɛ̀ kɛ́tuɔ. Diyiè niínnì yiè kɛ́tíí nkɛ́ n sɑ̃ntɛ kɛ́ n féútɛ́ fɛɔ̃̀fɛ̀ kɛ́tuɔ. Di bɑ́ɑ́ pĩ́ mmutɔ̃ncɛ̃́ɛ̃́mù dibɑnni denni dìì yiè.

37 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie ndɔ̀: M mɛ ntɑ̃ɑ̃tɛ́ yɛ̀ɛ̀ we di níí yóó yɛ ntíí kɛ́ n sɑ̃ntɛ, kɛ́ n fíé iwũɔ̃ kɛ́tuɔ kɛ́ m pɑ̃ tidiitì kó yɛpɑ̃rɛ̀, kɛ́ n fíénɛ̀ iwũɔ̃ mɛtɑummɛ̀ kpɛyi, kɛ́cóú mmɛnɑɑ̀ nkɛ́tuɔ kɛ́ntũ mbɑ́ dìì yiè di kuɔ́ dòmmɛ̀. 38 Kɛ nɛ́ yíɛ́nɛ̀ iwũɔ̃ di n feu ì siom̀pùsi kó yɛwe nɛ̀ yɛpɑ̃rɛ̀ di m pɑ̃ɑ̃ nyɛ̀ nɛ̀ iwũɔ̃ di n feu ì, di n dɔunkonɛ̀ yɛ̀ɛ̀ nɔ̀ kpɛ́í nnɛ̀ yɛpɑ̃rɛ̀ diwɛ̀ì kpɛyɛ.

39 Dɛ kó difɔ̃nkúò otɑ̃̀nkù yiénwè kó diyiè tɛpíítɛ̀ nɛ̀ dinummurì kɛ sɔ̃́ ndi dɛ̀itɛ di diitì kɛ dèè, dí ɑ̃nnɛ́ titouti kó dibɑnni kɛ́ nni nsɑ̃ntí kɛ dɔ̀ yɛwe yɛ̀yiekɛ̀. Dibɑnni yiè ketirì nɛ̀ diniínnì yó ntú tɛom̀pùtɛ̀ ntɛ. 40 Diyiè ketirì, dí wɑɑ́ nyɛtebɛ sɑ̀ɑ̀yɛ̀ nɛ̀ tipuonti nɛ̀ kukó nkó titieti, kɛ́nyɑ̃nku mɛtɑummɛ̀ tou di Yiɛ̀ nKuyie nyììkɛ̀ kɛ dɔ̀ yɛwe yɛ̀yiekɛ̀. 41 Dibenni miɛkɛ di níí ɑ̃nnɛ́ dibɑnni kɛ́ nni nsɑ̃ntí kɛ dɔ̀ yɛwe yɛ̀yiekɛ̀. Dɛ̀ yó ntú ikuɔ́ nyi di kpɛ́í nsɑ̃́ɑ̃̀ nɛ̀ di yɑɑ̀bío. Dibenni tɑ̃̀nkù yiénwè miɛkɛ nkɛ di níí yóó ɑ̃nnɛ́mɛ̀ dɛ kó dibɑnni. 42 Isidɑyɛɛribɛ di níí yó mbo titouti miɛkɛ nkɛ kɛ dɔ̀ yɛwe yɛ̀yiekɛ̀. 43 Kɛ̀ dɛ̀ɛ yie kɛ̀ di yɑɑ̀bíi bɑntɛ́ kɛ do ndi dò ɑ̃ titouti miɛkɛ nkɛ, n di dènnɛní dìì mɔ̀nnì Esibiti. Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie mmíì di te.

44 Kɛ̀ Mɔyiisii nɑ́kɛ́ Isidɑyɛɛribɛ yɛmɔ̀rɛ̀ bɛ̀ yó mbɑɑ̀ nyɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nkó yɛbɑɑ.

24

Bɛ̀ bo mpĩ́ mmɛ̀ɛ̀ botí mɛtɑummɛ̀ tou kó tɛfitíkɛ̀kɛ̀tɛ̀

1 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nnɑ́kɛ́ Mɔyiisi kɛ dɔ̀: 2 Nɑ́kɛ́ Isidɑyɛɛribɛ kɛ̀ bɛ̀ dɑ duɔ́ nhodìfíè kó mɛkɔ̀sɑ̀ɑ̀mɛ̀ di bo ntuɔ̀nnɛ̀mɛ̀ tɛfitíkɛ̀kɛ̀tɛ̀ dɛyuo ndɛmɔu. 3 Kɛ̀ Anɔɔ tɛ̀ ĩ̀ńnɛ́ mɛtɑummɛ̀ tou miɛkɛ kuyɑ̀ɑ̀kù kùù pì mɛtɑummɛ̀ tɔu ĩ́ĩ́kú dɛ̀ ku ììkɛ̀, kɛ̀ tɛ̀ níí nyié nkɛ cɔ́ú mí ndi Yiɛ̀ nKuyie n yììkɛ̀ kɛ́wentɛ́nɛ̀. Dɛ̀ yóó ntú ikuɔ́ nyi di kpɛ́í nnɛ̀ di yɑɑ̀bío sɑ̃́ɑ̃̀. 4 Anɔɔ yóó dɛ nyĩ́nnɛ́ tɛfitíkɛ̀kɛ̀tɛ̀ mɛsɔɔ nsɑ̀ɑ̀mɛ̀ kpɛtɛ kɛ́cɔ̃nnɛ́ tɛ búkúsí kɛ̀ dɛ̀ níí ncɔ́ú nkɛyènkɛ̀ kɛmɔu n yììkɛ̀.

Pɛ̃́ɛ̃̀bɛ̀ bɛ̀ yó mpɑ̃ɑ̃ mbɛ̀ Kuyie

5 A wɑɑ́ mmuyuo nsɑ̀ɑ̀mù kɛ́dɔɔ̀nɛ̀ pɛ̃́ɛ̃̀bɛ̀ tɛpíítɛ̀ nɛ̀ bɛ̀dɛ́bɛ̀ bɑ́ wèè pɛ̃́ɛ̃̀ kòo yuo ncɛ̃́ɛ̃́kù mbo cìdóòbɛ̀ bɛ̀kuɔ̀. 6 Kɑ̀ɑ bɛ̀ dɑɑ́ mmɛsɔɔ nsɑ̀ɑ̀mɛ̀ kóo tɑ́bùrì ĩ́nkɛ̀ icuɔ́ ìdɛ́ì bɛ̀kuɔ̀ bɛ̀kuɔ̀ mí ndi Yiɛ̀ nKuyie n yììkɛ̀, 7 kɛ́cóú mbɑ́ kùù cuɔ́ ĩ́nkɛ̀ tihúúntì sɑ̀ɑ̀tì bɛ̀ yóó tuɔ ntì, kɛ̀ dɛ̀ɛ bɛnkɛ pɛ̃́ɛ̃̀ omɔu túmɛ̀ mí ndi Yiɛ̀ nKuyie n kou.

8 Bɑ́ tɛ̀ɛ̀ om̀pùtɛ̀ ntɛ bɛ̀ níí yóó dɑɑ́mmɛ̀ dɛ kóo pɛ̃́ɛ̃̀ mɛsɔɔ nsɑ̀ɑ̀mɛ̀ kóo tɑ́bùrì ĩ́nkɛ̀ mí ndi Yiɛ̀ nKuyie n yììkɛ̀. Díndi Isidɑyɛɛribɛ di dò nkɛ́ mmɛ ndɔɔri sɑ̃́ɑ̃̀. 9 Anɔɔ nɛ̀ o bí bɛɛ̀ yó nte dɛ kóo pɛ̃́ɛ̃̀, bɛ̀ níí nkɑri mɛtɑummɛ̀ tou kó kudɑ̀nkù kɛ́ bɛ̀ cɑ̀ɑ́kɛ́ kɛ yɛ̃́ bɛ̀ bɛ̀ nni mpɑ̃mɛ̀mu kɛ̀ bɛɛ̀ cɑ̃̀ɑ̃́ nkɛ̀ bɛɛ̀ dò nkɛ́ bɛ̀ di. Dɛ kó ikuɔ́ yó mbomu sɑ̃́ɑ̃̀.

Bɛ̀ dò nkɛ́dɔɔ̀mɛ̀ wèè sɑ̃́ɑ̃́ nKuyie nɛ̀ wèè bo potɛ́ otɔù kɛ́kuɔ

10-11 Dɑnni kóo nitipòkù mɔù weè do bo Isidɑyɛɛribɛ cuokɛ̀ kòo yètìrì tu Dibidi, kòo pɛitɛ́ osɑpɑ̀ɑ̀ nkòo yètìrì ntu Sedomii, kòo pɛitɛ́nɛ̀ Esibiti kou mɔù odɑpɑ̀ɑ̀. Diyiè mɑrì kɛ̀ dɛ̀ kóo dɑpɑ̀ɑ̀ nnɛ̀ Isidɑyɛɛri kou, kɛ̀ bɛ̀ nkpɑ nkɛ̀ dɛ kóo dɑpɑ̀ɑ̀ nsɑ̃́ɑ̃́ nKuyie, kɛ̀ bɛ̀ɛ ò kɔ̀tɛnɛ̀ Mɔyiisi borɛ̀. 12 Kɛ̀ bɛ̀ɛ ò kɑ̀nnɛ kɛ́ nhò bɑ̀ɑ kɛ kémmúnɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie mbo bɛ̀ nɑ̀kɛ́mɛ̀ bɛ̀ dò nkóò dɔ̀ɔ̀mɛ̀.

13 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie mbɛ́innɛ̀ Mɔyiisi kɛ dɔ̀: 14 Dɛ kóo dɑpɑ̀ɑ̀ wèè n sɑ̃́ɑ̃́ mmí nKuyie, ɑ́ ò dènnɛ Isidɑyɛɛribɛ kɑrì, bɛ̀ɛ̀ kó dimɑ̀ɑ̀ kèè ò n sɑ̃̀ɑ̃́mmɛ̀ mí nKuyie nkɛ̀ bɛ̀ɛ nɔ́ɔ́ mbɛ nɔu o yuu ĩ́nkɛ̀ kɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ bɛmɔuu ò bùɔ́tí yɛtɑ̃́rɛ̀ kɛ́kuɔ. 15 Kɑ̀ɑ nɑ́kɛ́ Isidɑyɛɛribɛ kɛ tú n yɛ̃ nkɛ̀ wèè n sɑ̃̀ɑ̃́ mmí nKuyie nkùù ò te weè tɔ dɛ kó mɛyɛi. 16 Kɛ̀ wèè n sɑ̃̀ɑ̃́ mbɛ̀ dò nkóò bùɔ́tí yɛtɑ̃́rɛ̀ nyɛ kɛ́kuɔ, kòò tu opɔ̀ɔ̀ yoo dihɛì yiɛ̀ nkɛ nɛ́ n sɑ̃̀ɑ̃́ mbɛ̀ɛ ò kùɔ.

17 Kɛ̀ wèè potɛ́ otɔù kɛ kùɔ, bɛ̀ɛ ò kùɔ. 18 Kɛ̀ wèè kùɔ otɔù kó fɛɔ̃̀fɛ̀ wèe ò yietí fɛfòùfɛ̀.

19 Wèè kɔ̀ùtɛ otɔù bɛ̀ múnkɛɛ ò kɔ̀ùtɛ. 20 Wèè kèétɛ́ otɔù kɔ̃́ũ̀ bɛ̀ɛ kèétɛ́ o kpɛri. Kɛ̀ wèè kpɛ́ɛ́tɛ́ otɔù nɔ̀nfɛ̀ bɛ̀ɛ kpɛ́ɛ́tɛ́ o kɔfɛ. Kɛ̀ wèè feutɛ́ otɔù nìnnì bɛ̀ɛ feutɛ́ o kpɛri. Kɛ̀ wèè ɑ̃nnɛ́ otɔù kuyɛ̀nkù bɛ̀ɛ kù nhò ɑ̃nnɛ́ múnkɛ.

21 Kɛ̀ wèè potɛ́ fɛɔ̃̀fɛ̀ kɛ kùɔ wèe yietí kɛ́fɔ́ɔ́, kɛ̀ wèè potɛ́ onìtì kɛ kùɔ bɛ̀ɛ ò kùɔ.

22 Di bekùnɛ̀ mɛ̀ɛ̀ botí dihɛì yɛmbɛ̀ di yó mmɛ mbekùnɛ̀ bɛpɔ̀ɔ̀bɛ̀. Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie mmíì di te.

23 Mɔyiisi tì nɑ̀kɛ́ dìì mɔ̀nnì Isidɑyɛɛribɛ kɛ̀ bɛ̀ɛ dennɛ dɛ kóo dɑpɑ̀ɑ̀ nwèè sɑ̃̀ɑ̃́ nKuyie mbɛ kɑrì kóò bùɔ́tí yɛtɑ̃́rɛ̀ kɛ́kuɔ. Mɛm̀mɛ bɛ̀ dɔ̀ɔ̀mɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nnɑ̀kɛ́ tì Mɔyiisi.

25

Dibenni kɛtenkɛ̀ bo om̀pɛ̀ dì

1 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie mbɛ́innɛ̀ Mɔyiisi Sinɑii tɑ̃rì ĩ́nkɛ̀ kɛ dɔ̀: 2 Nɑ́kɛ́ Isidɑyɛɛribɛ kɛ tú n yɛ̃ nkɛ̀ di tɑ dìì mɔ̀nnì dihɛì n di duɔ́ ndì, dí soó mmukútímù, kɛ̀ kɛtenkɛ̀ɛ om̀pɛ̀ kɛ̀ dɛ̀ ntú n kó disɑ̃nni. 3 Dí nkuuti kɛ dɔ̀ yɛbie nyɛ̀kuɔ̀, kɛ́mbuɔtì di diitì, kɛ́píenko fínyĩ̀ kó dɛtie nkɛ tɔ̃ũ̀ dɛ bɛ. 4 Dibenni yiénnì miɛkɛ kɛtenkɛ̀ kó diom̀pùbenni ndi, di bɑ́ɑ́ buɔtí, di mɛ mbɑ́ɑ́ píe nfínyĩ̀ kó dɛtie. Dɛ̀ yó ntú n kó disɑ̃nni ndi. 5 Kɛ̀ tididenti yɛ̀ di bɑ́ɑ́ tì dɛ̀itɛ, bɑ́ nɛ̀ di í mɛ mpíemmɛ̀ di tie nkɛ̀ dɛ̀ pɛitɛ́, di bɑ́ɑ́ tɔ̃ũ dɛ bɛ, kɛtenkɛ̀ om̀pùbenni ndi. 6 Dí nyo ntididenti díndi nɛ̀ di kó tidɑɑtì nɛ̀ di kó bɛtɔ̃mbɛ̀ nɛ̀ bɛpɔ̀ɔ̀bɛ̀ bɛ̀ɛ̀ di bonɛ̀. 7 Nɛ̀ dɛ kó tidiitì miɛkɛ nkɛ di wũɔ̃ yóó pɛ́tɛ́mɛ̀ kɛ́di nɛ̀ dihɛì kó tiwɑnwɑntì timɔu.

Tidɑɑtì fĩ́ĩmmù kó dibenni

8 Di níí kɑɑ̀ nyɛbie nyɛ̀yiekɛ̀ yɛ̀yiekɛ̀ kucɛ mɛ̀yiekɛ̀. Dɛ kó yɛbie nyó mbo yɛbie nsipísìnɑ̀ɑ̀ nɛ̀ yɛ̀wɛi ndi. 9 Dibenni sipísìnɑ̀ɑ̀ nɛ̀ diwɛínnì kóo tɑ̃̀nkù yiénwè kó diyiè píínnì, diyiè diɛrì ndi, mɛyɛi nhũtímù kpɛ́í. Dí duɔ́ nkɛ̀ bɛ̀ɛ eé ditɑ̃tɛheù dihɛì dimɔu miɛkɛ, 10 kɛ́pĩɛ̃kɛ́, dibenni sipísìnùmmù kpɛri yó ntúmɛ̀ tidɑɑtì fĩ́ĩmmù kpɛri ndi, dibɑnni diɛrì kó dibenni ndi, òmɔù tɛ̃́nkɛ bɑ́ ntú kudɑɑkù n kó kɛtenkɛ̀ kɛmɔu miɛkɛ. Dɛ kó dibenni bɑ́ wè ò bo nɑ kɛ́wɛ̃tɛ kɛ́tiekɛ o tenkɛ̀, bɑ́ wè kòo kò nho cĩ́ɛ̃̀tɛ̀. 11 Dibenni sipísìnùmmù kpɛri yó ntú tidɑɑtì fĩ́ĩmmù kpɛri ndi, dibɑnni diɛrì kó dibenni ndi. Dɛ benni di bɑ́ɑ́ buɔtí di mɛ mbɑ́ɑ́ dɛitɛ tididenti yoo dí tɔ̃ũ dɛtie mbɛ̀ tu dɛ̀ fínyĩ̀ dɛ bɛ, di í píe ndɛ kó yɛbɛ. 12 Dɛ kó dibenni tú tidɑɑtì fĩ́ĩmmù kpɛri ndi, dɛ kó dibenni miɛkɛ di yó nyo ntididenti nti. Diwɛ̀ì kó dibenni ndi, dí ndì wùó ndìì cɑ̃̀ɑ̃́.

13 Dɛ kó dibenni miɛkɛ bɑ́ wè ò bo nɑ kɛ́wɛ̃tɛ kɛ́tiekɛ o tenkɛ̀. 14 Kòò mɔù fiitinɛ̀ o kou kɛtenkɛ̀ yoo ò kɛ̀ nhò donnɛ̀, ò bɑ́ɑ́ ò ciitɛ́. 15 Wèe wéntɛ́ dɛ̀ kpɑɑ́ yɛbie nyɛ̀dɛ̀ kɛ̀ n kó dibennii tuɔkɛní, dɛ miɛkɛ nkɛ ò yóó nɑmɛ̀ kóò kèétɛ́ idíítí. 16 Kɛ̀ yɛbie nsũ idíítí nsũ kɛ̀ yɛ̀ mɛ nkɛ̃ńnì idíítí nkɛ̃ńnì, di yó nwéí yɛbie mmɑmɛ̀ mmɛ kɛ kékíí idíítí. 17 Di miɛkɛ òmɔù bɑ́ɑ́ ciitɛ́ otɔù. Di nni ndé, mí ndi Yiɛ̀ nKuyie mmíì di te. 18 Dí mpĩ́ n tié nnɛ̀ n kuɔ́ kɛ́ndɔɔri dɛ̀ yɛ̃mmɛ̀, mɛmmɛ di bo mbomɛ̀ di tenkɛ̀ kɛ bɑ́ nyĩɛ̃̀kù dɛ̀mɑrɛ̀. 19 Kɛ̀ di pɑɑ nní mpɛí, kɛ̀ di yo nkɛ sɑ̀nnɛ̀ kɛ́mbo kɛ í yĩɛ̃̀kù.

20 Kɛ̀ dɛ̀ yɛ̀mmɛ̀ di bo bekɛ dimɑ́ɑ̀ kɛ dɔ̀: Ti nɛ́ yó nyo mbɑ kɛ̀ ti í kùútí dibenni yiénnì kɛ dɛ̀itɛ tidiitì? 21 N yóó duɔ́ nkɛ̀ n kó mɛsɑ̀ɑ̀ mmɛɛ̀ níí mbo di ĩ́nkɛ̀, dibenni kuɔ́nnì miɛkɛ kɛ̀ di pɑɑ nníí pɛitɛ́, kɛ̀ dɛ̀ nsɑ̀nnɛ̀ di bo nyommɛ̀ kɛ dɔ̀ yɛbie nyɛ̀tɑ̃ɑ̃ti. 22 Kɛ̀ di buɔtí dibenni niínnì miɛkɛ di bo nɑ kɛ́nyo ntidikótì kɛ́tuɔkɛnɛ̀ dibenni wɛínnì di bo dɛitɛmɛ̀ tipɑ̀ntì.

A bo wɛ̃tɛ kɛ́dontɛ́mɛ̀ ɑ tenkɛ̀

23 Òmɔù bɑ́ɑ́ fítɛ́ kɛtenkɛ̀ sɑ̃́ɑ̃̀ kɛ̀ dɛ̀ɛ deè kɛ yɛ̃́ míì temɛ̀ kɛtenkɛ̀ kɛ̀ di tú bɛpɔ̀ɔ̀bɛ̀ kɛ bo kɛ miɛkɛ. 24 Dihɛì n yóó di duɔ́ ndì miɛkɛ, dí dɔú nyikuɔ́ kòò mɔù fìtɛ́ o tenkɛ̀ wèe nɑ kɛ́wɛ̃tɛ kɛ́ kɛ̀ dontɛ́.

25 Kòò mɔù tebitɛ tɑ ticĩ̀tì kɛ fìtɛ́ kɛtenkɛ̀, o cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kou wèè ò tɔ̀kɛ́nɛ̀ weè dò nkɛ́wɛ̃tɛ kɛ́ kɛ̀ dontɛ́. 26 Kòò mɔù mɛ nyí mɔkɛ wèè ò tɔ̀kɛ́nɛ̀ kɛ bo nɑ kɛ́ kɛ̀ dontɛ́, kòò wɛ̃̀tɛ kɛ pɛ̀tɛ́ dìì yiè idíítí ò bo nɑ kɛ́wɛ̃tɛ kɛ́dontɛ́ o tenkɛ̀. 27 Bɛ̀ɛ kɑɑ̀ nyɛbie nyɛ̀ɛ̀ pɛ̃ɛ̃tɛ́ kɛ́bɑtɛ yɛ̀ɛ̀ kpɑɑ́, kɛ̀ tidɑɑtì fĩ́ĩmmù benni nɛ́ nɑ kɛ́tuɔkɛní kòo ò tɛ̃̀ńnɛ́, kɛ́wɛ̃tɛ kɛ́tiekɛ o tenkɛ̀. 28 Kòò mɛ nyí pɛ̀tɛ́ ò bo yietí mù wèè kɛ̀ dontɛ́ wè nkpɑɑ́ kɛ kɛ̀ te, kɛ bɑɑnɛ̀ tidɑɑtì fĩ́ĩmmù benni kòò nɛ́ nɑ kɛ́wɛ̃tɛ kɛ́cɔutɛ́ o tenkɛ̀.

29 Kòò mɛ nfìtɛ́ tɛcĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kɛ̀ tɛ̀ bo dihɛì iduotí fitɛ́ dì, dibenni dìmɑ́ɑ̀ kó mukṹṹ mmiɛkɛ nkɛ ò bo nɑmɛ̀ kɛ́wɛ̃tɛ kɛ́ tɛ̀ dontɛ́. Kòò dɔ́ kɛ́wɛ̃tɛ kɛ́ tɛ̀ dontɛ́ dɛ̀ bɑ́ɑ́ pɛ̃ɛ̃tɛ́ dibenni nɛ̀ ò tɛ̀ fìtɛ́mɛ̀. 30 Kɛ̀ dɛ̀ pɛ̃ɛ̃tɛ́ dibenni kòò í wɛ̃̀tɛ kɛ tɛ̀ dontɛ́, wèè tɛ̀ dontɛ́ weè yó ntɛ̀ te sɑ̃́ɑ̃̀ nɛ̀ o yɑɑ̀bío. Tɛ yiɛ̀ mbɑ́ɑ́ wɛ̃tɛ kɛ́ tɛ̀ cɔutɛ́ tidɑɑtì fĩ́ĩmmù bo tuɔkɛmɛ̀. 31 Kɛ̀ sicɛ̃́ĩ sìì bo yɛhɛkɛ̀ iduotí í fitɛ́ yɛ̀ si yó ndònnɛ̀ dɛpɑɑ ndòmmɛ̀ mmɛ, tɛ yiɛ̀ nníí bo nɑ kɛ́wɛ̃tɛ kɛ́ tɛ̀ dontɛ́ yoo wèe wɛ̃tɛ kɛ́ tɛ̀ cɔutɛ́ tidɑɑtì fĩ́ĩmmù bo tuɔkɛmɛ̀.

32 Defiibɛ biɛ yó mmɔkɛmu kucɛ kɛ níí nɑ kɛ́wɛ̃tɛ kɛ́dontɛ́ bɛ tenkɛ̀ yoo bɛ cɛ̃́ĩ sɑ̃́ɑ̃̀. 33 Bɑ́ kɛ̀ Defii botí kou weè dontɛ́nɛ̀ o tebitɛ tɛcĩ́ɛ̃̀tɛ̀, kɛ̀ tidɑɑtì fĩ́ĩmmù benni tùɔ̀kɛ wèe wɛ̃tɛ kɛ́ tɛ̀ duɔ́ ntɛ yiɛ̀, kɛ yɛ̃́ bɛ cɛ̃́ĩ siì tumɛ̀ bɛ kpɛrɛ bɛ̀ mɔ̀kɛ dɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ tenkɛ̀ miɛkɛ. 34 Bɛ̀ bɑ́ɑ́ fítɛ́ bɛ pénnɛ̀ bɛ kó kɛtenkɛ̀ yó nni nkɛ sɑ̃́ɑ̃̀.

Bɛ̀ bo mpenni mɛ̀ɛ̀ botí bɛcĩ̀rìbɛ̀ bɛ kpɛrɛ

35 Kòò mɔù kou tɑ ticĩ̀tì miɛkɛ kɛ tɛ̃́nkɛ í mɔkɛ mùmɑmù, wè nhò tɔ, kòò mɛ ntú opɔ̀ɔ̀ nwe ò nhò tɔ, kɛ̀ dɛ̀ɛ yie nkòò mbo o borɛ̀. 36 Ò bɑ́ nwɑnti mucɔ̃́ntimu o ĩ́nkɛ̀, ò bɑ́ nwɑnti kɛ bo ò di. Ò ndé mí ndi Yiɛ̀ nKuyie nkɛ̀ o kou nhò bonɛ̀. 37 Kòò mɛ nhò pèntɛ idíítí nyi ò bɑ́ nwɑnti kɛ́cɔ̃ntɛ, kɛ̀ tidiitì mɛ nni nti ò bɑ́ nwɑnti wèe ò tɛ̃̀ńnɛ́ kɛ́nɔ́ɔ́. 38 Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie mmíì di te kɛ̀ di dènnɛní Esibiti kɛ bo di duɔ́ nKɑnnɑhɑ̃ɑ̃ tenkɛ̀, kɛ̀ di ntú n kɔbɛ.

Onìtì bo wɛ̃tɛ kɛ́dontɛ́mɛ̀ otɔù

39 Kòò mɔù kou tɑ mɛsémmɛ̀ miɛkɛ kɛ tɛ̃́nkɛ í mɔkɛ mùmɑmù, kɛ fìtɛ́nɛ̀ omɑ́ɑ̀ otɔù kɛ bo mpĩ́ nho tɔ̃mmú, wèè ò dontɛ́ ò bɑ́ɑ́ ò pĩ̀ńnɛ́ mudɑɑtɔ̃mmú. 40 Wè nhò bonɛ̀ kɛ dònnɛ̀ o kóo tɔ̃ntì yoo wèè kɔ̀tɛní kɛ ò tɑɑ̀nɛ̀. Wè nhò pĩ̀ńnɛ̀ mutɔ̃mmú kɛ̀ tidɑɑtì fĩ́ĩmmù benni yɑ̀ɑ tuɔkɛnní. 41 Kɛ̀ tidɑɑtì fĩ́ĩmmù benni tùɔ̀kɛní, wèe kò nwenwe nɛ̀ o bí o kɔbɛ borɛ̀, kɛ́kɑri o yɛmbɛ̀ tenkɛ̀. 42 Di tú n kó bɛtɔ̃mbɛ̀ mbɛ, kɛ̀ n di dènnɛní Esibiti, òmɔù bɑ́ɑ́ fítɛ́ omɑ́ɑ̀ bɛ̀ ɔ̃ɔ̃ fítɛ́mɛ̀ kudɑɑkù. 43 Di miɛkɛ òmɔù bɑ́ɑ́ dɔɔ̀nɛ̀ otɔù muwɛ̃rímú. Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie mmíì di te, di nni ndé!

44 Di kó tidɑɑtì tinitidɑɑtì nɛ̀ tinitipòtì tì yóó yɛ̀nní yɛhɛkɛ̀ yɛ̀ɛ̀ di fitɛ́ yɛ̀nyɛ. Di yó mbɛ ndonnɛ̀ tidɑɑtì. 45 Bɛpɔ̀ɔ̀bɛ̀ bɛ̀ɛ̀ kɔ̀tɛní kɛ di bonɛ̀, di bo nɑ kɛ níí dontɛ́ bɛ bí, yoo bɛ̀ɛ̀ do di bonɛ̀ nɛ̀ dimɔ̀nnì bɛ yɑɑ̀bí. Bɛ̀ bɛ̀ pɛitɛ́ di tenkɛ̀ nkɛ díì bɛ̀ te. 46 Di bo kú kɛ́yóu dɛ̀ di bí iì dò nkɛ́ dɛ̀ tùótɛ́, kɛ̀ bɛmbɛ ntú di kó tidɑɑtì sɑ̃́ɑ̃̀. Kɛ̀ di tebìí Isidɑyɛɛribɛ tɔbɛ̀, òmɔù bɑ́ɑ́ dɔɔ̀nɛ̀ otɔù muwɛ̃rímú.

47 Kɛ̀ dɛ̀ mɛ ndò mbɛpɔ̀ɔ̀bɛ̀ yoo bɛ̀ɛ̀ kɔ̀tɛnɛ̀ kɛ di bonɛ̀ bɛ kóò mɔù mɔ̀kɛ idíítí, kɛ̀ di tebitɛ mɑtɛ̀ ò mɔ̀kɛnɛ̀ dibɑ̀nnì, koò fìtɛ́nɛ̀ tɛmɑ́ɑ̀ yoo bɑ́ kɛ̀ bɛpɔ̀ɔ̀bɛ̀ kó dɛyɑɑ̀birɛ mɑrɛ̀ ndɛ tɛ̀ fìtɛ́nɛ̀mɛ̀ tɛmɑ́ɑ̀. 48 Di mɔkɛmu kucɛ kɛ bo nɑ kɛ́wɛ̃tɛ kɛ́dontɛ́ di tebitɛ, di kou mɔù bo nɑ kɛ́wɛ̃tɛ kɛ́dontɛ́ di tebitɛ. 49 O cicɛ kou yoo o cicɛ kou kó dɛbirɛ bo nɑ kɛ́wɛ̃tɛ kɛ́ tɛ̀ dontɛ́, yoo otɔù mɔù nɛ̀ wè bɛ̀ tu mɛyĩ̀ĩ̀ mmɛ̀mɑ́ɑ̀ kɔbɛ. Kɛ̀ dɛ̀ í dò mmɛmmɛ tɛ̀ wɛ̃̀tɛ kɛ pɛ̀tɛ́ tɛ kpɛrɛ tɛ̀ bo nɑ kɛ́wɛ̃tɛ kɛ́dontɛ́ tɛmɑ́ɑ̀. 50 Kɛ̀ tɛ̀ yóó dontɛ́ tɛmɑ́ɑ̀ bɛ̀ɛ nɑ́kɛ́ nɛ̀ wèè do nkɛ́ tɛ̀ dontɛ́, kɛ̀ bɛ̀ɛ kɑɑ nyɛbie nwèè do tɛ̀ dontɛ́ ò tɛ̀ dontɛ́ kɛ̀ yɛ̀ɛ̀ bie sootɛ́ dɛ cuokɛ̀, kɛ̀ n kó dibenni nɛ́ nɑ kɛ́tuɔkɛní. Bɛ̀ yóó wéntɛ́ yɛbie nyɛ̀ɛ̀ sokɛ́ yɛ̀nyɛ dɛ cuokɛ̀ kɛ nɛ́ nɑ kɛ́kéétɛ́ idíítí bɑ́ dìì yiè kɛ̀ idíítí mmɑ̀nnɛ̀ bɛ̀ ɔ̃ɔ̃ yietí ì otɔ̃ntì diyiè dìmɑ́ɑ̀ miɛkɛ. 51 Kɛ̀ dɛ kó yɛbie nkpɑɑ́ kɛ sũ ò yóó yietí kɛ̀ ì nsũmu kɛ̀ di tebitɛ nɑ kɛ́wɛ̃tɛ kɛ́dontɛ́ tɛmɑ́ɑ̀. 52 Kɛ̀ yɛbie mmɛ nyí kpɑɑ́ sũ kɛ̀ tidɑɑtì fĩ́ĩmmù benni tùɔ̀kɛní tɛ̀ tó yietí kɛ̀ dɛ̀ mmɑ̀nnɛ̀ yɛbie mmɑ̀mɛ̀, kɛ̀ tɛ̀ɛ wɛ̃tɛ kɛ́dontɛ́ tɛmɑ́ɑ̀. 53 Kɛ̀ bɛ̀ dontɛ́ òmɔù ò níí yó mbo wèè ò dontɛ́ o cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kɛ dò nho tɔ̃ntì nwe, di bɑ́ɑ́ yie nkɛ̀ bɛ̀ nhò dɔ̀ɔ̀rinɛ̀ muwɛ̃rímú. 54 Kòò mɛ nyí nɑ kɛ bo wɛ̃tɛ kɛ́dontɛ́ omɑ́ɑ̀ dɛ kó mɛborimɛ mɛdɛ́ miɛkɛ wè mbɑɑ tidɑɑtì fĩ́ĩmmù benni kɛ́yɛ̀ wenwe nɛ̀ o bí.

Kuyie nyɛ̃mmɛ̀ ku kɔbɛ dò nkɛ́ nku ntũ nkumɑ́ɑ̀

55 Díndi Isidɑyɛɛribɛ di tú n kó bɛtɔ̃mbɛ̀ mbɛ kɛ̀ n di dènnɛní Esibiti kó kɛtenkɛ̀. Mí ndi Yiɛ̀ nkuyie míì di dènnɛní Esibiti tenkɛ̀. Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie mmíì di te.

26

1 Di bɑ́ɑ́ dɔɔ̀ sitenkɑɑnìi kɛ́ sì fìíkú yoo di fííkú yɛsĩ̀mpókɛ̀, di bɑ́ɑ́ cíɛ́kɛ́ yɛtɑ̃́rɛ̀ kɛ́ yɛ̀ kèrí tifèntì kɛ́fííkú kɛ́nninku yɛ ììkɛ̀. Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie mmíì di te.

2 Dí mpĩ́ n di nɑ̀kɛ́ tì siom̀pùsi ĩ́nkɛ̀, kɛ́ndé n tɑummɛ̀ tou. Míì tu di Yiɛ̀ nKuyie.

Kuyie nyɛ̃mmɛ̀ nkù yóó bɛ̀ dɔ̀ɔ̀ mɛsɑ̀ɑ̀

3 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie mbɛ́innɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ kɛ dɔ̀: Kɛ̀ di yie nkɛ pĩ́ n tié nnɛ̀ n tɑnnɔ̀ kɛ dɔɔri dɛ̀ yɛ̃mmɛ̀, 4 m bo ndi duɔ̀ nfɛtɑɑfɛ̀ fɛ mɔ̀nnì, kɛ̀ di pɑɑ nní mpɛí mɛsɑ̀ɑ̀ nkɛ̀ di tebiiti mpɛí mɛsɑ̀ɑ̀. 5 Kɛ̀ di níí mpuotì tidiitì kɛ̀ di tebiitii binɛ̀, kɛ̀ di ntɔ̃ũ di tebiiti kɛ́tuɔkɛnɛ̀ di bo buɔtímɛ̀ tidiitì, kɛ̀ di nyo kɛ sɑ̀nnɛ̀ kɛ́mbo bɑ́ dɛ̀mɑrɛ̀ í di kɔɔ́nnɛ̀. 6 Kɛ̀ n di duɔ́ ndiwɛ̀ì dihɛì miɛkɛ, kɛ̀ di níí nduɔ́ kɛ í yĩɛ̃̀kù. Kɛ̀ n kɛi ndɛsĩ̀nnɛ̀, mudoò tɛ̃́nkɛ bɑ́ɑ́ ɑ̃nnɛ́ di kó kɛtenkɛ̀ miɛkɛ. 7 Kɛ̀ di mbɛtì di dootitɔbɛ̀ kɛ bɛ̀ kɔ̀ù. 8 Di miɛkɛ bɛnìtìbɛ̀ bɛ̀nùmmù níí bo mbɛtì tɛkɔ̀ùtɛ̀ (100), kɛ̀ tɛkɔ̀ùtɛ̀ mbɛtì tɛkɔupípíítɛ̀ (10000) kɛ̀ di bɛ̀ kɔ̀ù. 9 Kɛ̀ nní mbo difɔ̃nkó kɛ́duɔ́ nkɛ̀ di piɛ́ kɛ̀ nní mpĩ́ n di dɔ̀ɔ̀nɛ̀ mɛ̀ɛ̀ tɑummɛ̀. 10 Kɛ̀ di níí nyo ndi diitì kɛ̀ tipɑ̀ntìi bi, kɛ̀ di cṹũnní tikótì kɛ́ɑ̃nnɛ́ tipɑ̀ntì. 11 Kɛ̀ n cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ mbo di cuokɛ̀ sɑ̃́ɑ̃̀, m bɑ́ɑ́ di pɛ̃̀. 12  M bo mbo di cuokɛ̀, kɛ di te kɛ̀ di tú n kɔbɛ. 13 Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie mmíì di te, kɛ di dènnɛní Esibiti. Kɛ̀ dɛ̀ bo yie nkɛ̀ di tɛ̃́nkɛ bɑ́ ntú tidɑɑtì, kɛ toutɛ́ di tuɔ Esibiti kɔbɛ do di toú nyɛ̀, kɛ dí nɑ kɛ ɔ̃ nkérí kɛ yíéo.

Kuyie nyɛ̃ kù yóó bɛ̀ potɛ́ tìì yɛ̃ĩti

14 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nní nsɔkɛ́ ku nɑ́ɑǹtì kɛ́bɛ́i nkɛ dɔ̀: Kɛ̀ di mɛ nyetɛ n kpɛti kɛ í tũ̀nnɛ n tɑnnɔ̀ yɛmɔu, 15 kɛ̀ di bùtínnɛ́ n kuɔ́ kɛ pɛ̃̀ n tié, kɛ̀ di tɔ̃̀tɛ n di dɔ̀ɔ̀nɛ̀ mɛ̀ɛ̀ tɑummɛ̀, kɛ yóu kɛ tɛ̃́nkɛ í dɔɔri n tɑnnɔ̀ yɛmɔu yɛ̃mmɛ̀. 16 Ntɛ n yóó di dɔɔ̀mɛ̀:

M bo duɔ́ nkɛ̀ mɛyɛi ndiɛmɛ̀ di do kɛ́ di kũɔ̃ nkɛ̀ kukɔ̃ntonnɔɔ diɛkù di pĩ́ nkɛ̀ di nuɔ ntɑ, kɛ̀ kùu tɑ kɛ́ncɑ́ɑ́ ndi kɔ̃̀ntì. Kɛ̀ di níí buɔtí tidiitì kɛ̀ tìi bi kɛ̀ di dootitɔbɛ̀ɛ kɔtɛní kɛ́ tì dɛ̀itɛ bɑ́ di bɑ́ɑ́ cɔ̃ntɛ. 17 Kɛ̀ n di bútínnɛ́ kɛ̀ di dootitɔbɛ̀ɛ di nɑ, di níìmbɛ̀ bo di bɑɑtɛ́ kɛ̀ di ncooti bɑ́ bɛ̀ í di bɛtì.

18 Bɑ́ nɛ̀ mɛmmɛ kɛ̀ di í kèńtɛ́ n kpɛti, nní ndi sɔkɛ́ tiyɛ̃ĩti di yɛi nkpɛ́í, 19 kɛ́pɔntɛ di wɛ̃rímú mùù te kɛ̀ di mɔkɛ tɛfentɛ̀, m bo duɔ́ nkɛ̀ tiwɛtìi kpenkɛ timɑ́tì tɛ̃mɛ̀ bɑ́ fɛtɑɑfɛ̀ bɑ́ nniu, kɛ̀ kɛtenkɛ̀ɛ kpenkɛ kɛ́dontɛnɛ̀ disɔɔwũɔ̃̀. 20 Kɛ̀ di sɔ̃́ntɛ́ kɛ́ndeu di wɛ̃rímú dɛtetìrɛ̀ bɑ́ di pɑɑ mbɑ́ mpɛí. Di pɑɑ nkó titebiiti mɛ mbɑ́ mpɛí.

21 Nɛ̀ mɛmmɛ kɛ̀ di yetɛ, kɛ í dɔ́ kɛ́ n kéntɛ́, nní ndi sɔkɛ́ tiyɛ̃ĩti di yɛi mmɑmɛ̀, 22 kɛ́duɔ́ nkɛ̀ dɛsĩ̀nnɛ̀ɛ yɛ̀nní kɛ́mpĩĩ ndi bí, kɛ́deè di wũɔ̃, dɛsĩ̀nnɛ̀ bo di yɑɑtɛ kɛ̀ di cɛ di do keri ìi kpɑ́nnɛ́.

23 Kɛ̀ n yĩ mɛmmɛ kɛ̀ dɛ̀ í sɑ̀nnɛ̀ kɛ bo di tié, kɛ̀ dɛ̀ dò ndi kpɑɑ́ sɔkɛ́ kɛ yetírí n kpɛti. 24 Dɛ mɔ̀nnì mí mmɔ́mmuɔ mmíì nɛ́ yóó cómmú kɛ́ di potɛ́ di yɛi nkpɛ́í, 25 kɛ́duɔ́ nkɛ̀ di dootitɔbɛ̀ ndi kɔù, kɛ pɛiri di tɔ̃̀tɛ mɛ̀ɛ̀ kpɛ́í n di dɔ̀ɔ̀nɛ̀ mɛ̀ɛ̀ tɑummɛ̀. Kɛ̀ di cokɛ́ kɛ tìí ndi ɛkɛ̀ miɛkɛ, n duɔ́nko mutenkṹṹ nnɛ̀ dɛ kpɛ́í nkɛ̀ di tɑ di dootitɔbɛ̀ nɔu miɛkɛ. 26 Kɛ̀ n di mɔntɛ mudiì, kɛ̀ bɛnitipòbɛ̀ tɛpíítɛ̀ níí wɛ̃nnɛ́ kɛ́pṹnnɛ́ pɛ̃́ɛ̃̀ dipɛ̃́ɛ̃̀fiunnì dimɑ́ɑ̀ miɛkɛ, kɛ́ wè ndi duɔ́ nkɛ̀ dí ò berí kɛ́wɛ́rí kɛ́cɑ́ɑ́kɛ́ bɑ́ di bɑ́ nsɑ̀nnɛ̀.

27 Kɛ̀ n yĩ mɛmmɛ kɛ̀ di bɑɑ yetɛ kɛ í dɔ́ kɛ n kéntɛ́, 28 m miɛkɛ bo di yɛ̀, kɛ̀ n di ɑ̃nnɛ́ tiyɛ̃ĩti di yɛi nkpɛ́í, 29 kɛ̀ di nkɔù di bí kɛ cɑ́ɑ́, initidɑɑì nɛ̀ initipòì, 30 kɛ puɔ ndi bɔɔwũɔ̃tɔ̀rɛ̀ nɛ̀ di wũɔ̃tɔ̀rɛ̀ di tuɔ̀ nyɛ̀ɛ̀ ĩ́nkɛ̀ tihúúntì kɛ́ di kuɔ kɛ́wɛ̃nnɛ́nɛ̀ di bɔkɛ̀ m pùɔ nyɛ̀. 31 M miɛkɛ bo di yɛ̀ kɛ̀ n duɔ́ nkɛ̀ di ɛkɛ̀ɛ nɑɑ́ ntidobontì, kɛ̀ m puɔ ndi wũɔ̃tɔ̀rɛ̀, n tɛ̃́nkɛ bɑ́ nkémmú tihúúntì di tuɔ̀ ntì kó kufɔ̃ɔ̃ku. 32 Míì mɔ́mmuɔ nyóó pɔntɛ di kó dihɛì kɛ́dɛ́ítɛ́, kɛ̀ dɛ̀ɛ di di dootitɔbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ kɔ̀riní kɛ bo mbo dɛ kó dihɛì miɛkɛ. 33 Kɛ̀ n duɔ́ nkɛ̀ mudoò tɑnní kɛ̀ dí cíɛ́tɛ́, kɛ̀ di cɛ̃́ĩĩ nɑɑ́ ntidobontì, kɛ̀ di tenkɛ̀ɛ dɔúnko.

34 Di bo mbo dìì mɔ̀nnì di dootitɔbɛ̀ tenkɛ̀ miɛkɛ, dɛ mɔ̀nnì di tenkɛ̀ bo pɛ́tɛ́ tɛom̀pùtɛ̀ di do kɛ̀ mɔ̀ntɛ tɛ̀, 35 kɛ̀ bo om̀pɛ̀, dɛ mɔ̀nnì kɛ́fɔ́ɔ́ ndi do kɛ̀ yetɛnɛ̀ tɛ̀ɛ̀ om̀pùtɛ̀ di bo dìì mɔ̀nnì kɛ miɛkɛ.

36 Di kɔbɛ bɛ̀ɛ̀ bo yentɛ́ di dootitɔbɛ̀ ɛkɛ̀ miɛkɛ m bo bɛ̀ ɑ̃nnɛ́ kufɔ̃wɑɑ́, mbɑ́ kɛ̀ kufɔ̃kpɛ̃̀rìkù nɑmpɛ bɛ̀ɛ cokɛ́ kɛ́ndò nhòmɔù bɛ̀ bɛ̀ti nɛ̀ disiè, kɛ̀ bɛ̀ ncokù kɛ duò bɑ́ òmɔù í bɛ̀ bɛ̀ti. 37 Bɛ̀ bo ncokù kɛ bétírí bɛtɔbɛ̀ kɛ dò mbɛ dootitɔbɛ̀ bɛ̀ bɛ̀ti, òmɔù mɛ nyí bɛ̀ bɛ̀ti. Di bɑ́ɑ́ nɑ kɛ́bɑɑo di dootitɔbɛ̀. 38 Kɛ̀ di yɛi ndi dootitɔbɛ̀ tenkɛ̀ miɛkɛ, kɛ̀ kɛ̀ di di. 39 Di miɛkɛ bɛ̀ɛ̀ bo yentɛ́ kɛ́mbo bɛ dootitɔbɛ̀ ɛkɛ̀ miɛkɛ bɛ̀ bo ncĩtiri, bɛ mɔ́mmɔmbɛ bɛ yɛi nkpɛ́í nnɛ̀ bɛ yɛmbɛ̀ kɔ̃mɛ kpɛ́í.

Kuyie nyóó dɑɑtɛnímɛ̀ kù dɔ̀ɔ̀nɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ mɛ̀ɛ̀ tɑummɛ̀ kpɛ́í

40 Dɛ mɔ̀nnì ndi Isidɑyɛɛribɛ bɛ̀ɛ̀ yó nkpɑɑ́ bɛ̀ yóó bɑntɛ́mɛ̀ bɛmbɛ nɛ̀ bɛ yɛmbɛ̀ bɛ̀ dɔ̀ɔ̀mɛ̀ mɛyɛi nkɛ́ mɛ̀ dɑ́ɑ nkɛ dɔ̀: Ti cɑ̀ɑ̀rɛ̀mu ti yetɛmɛ̀ ɑ kpɛti. 41 Dɛ mɔ̀nnì kɛ́bɑntɛ́ kɛ dò mmíì còḿmú kɛ bɛ̀ dènnɛ bɛ tenkɛ̀, kɛ bɛ̀ kɔ̀tɛnɛ̀ bɛ dootitɔbɛ̀ ciɛ. Dɛ mɔ̀nnì bɛmbɛ bɛ̀ɛ̀ to do kpeńnì kɛ̀ bɛ̀ɛ kɛ̃́kùnnɛ bɛmɑ́ɑ̀ kɛ́yie mbɛ cɑɑ̀rìmɛ̀. 42 Dɛ mɔ̀nnì kɛ̀ n dɑɑtɛní n dɔ̀ɔ̀nɛ̀ mɛ̀ɛ̀ tɑummɛ̀ Sɑkɔbu nɛ̀ Isɑki nɛ̀ Abɑrɑhɑmmu nɛ̀ n do nɑ̀kɛ́ tì bɛ kó dihɛì kpɛ́í. 43 Bɛ̀ í bo yɛ̀ɛ̀ mɔ̀rɛ̀ miɛkɛ bɛ ɛì, dì bo om̀pɛ̀. Kɛ sɔ̃́ mbɛ̀ ìtɛ́ kɛ̀ dì dɔúnko, dɛ mɔ̀nnì kɛ̀ bɛ̀ɛ yɑ̀ mɛyɛi nkó mucɔ̃́ntimu bɛ̀ yetɛ mɛ̀ɛ̀ kpɛ́í n tié nkɛ pɛ̃̀ n kuɔ́. 44 Bɑ́ nɛ̀ bɛ̀ yó mmɛ mbomɛ̀ bɛ dootitɔbɛ̀ ciɛ n yí yóó bɛ̀ dootóo, yoo m miɛkɛɛ bɛ̀ yɛ̀ kɛ̀ mbɛ̀ kùɔ pɑ́íí, kɛ́tɔ̃tɛ mɛtɑummɛ̀ n do bɛ̀ dɔ̀ɔ̀nɛ̀ mɛ̀. Mí mbɛ Yiɛ̀ nKuyie mmíì bɛ̀ te. 45 N yóó dɑɑtɛmu bɛ kpɛ́í nkɛ́dɑɑtɛní n do dɔ̀ɔ̀nɛ̀ mɛ̀ɛ̀ tɑummɛ̀ bɛ yɛmbɛ̀ kɛ́ bɛ̀ dènnɛ Esibiti ibotí tɛì nuɔ mmiɛkɛ kɛ bo ntú bɛ Yiɛ̀ nKuyie. Míì tu di Yiɛ̀ nKuyie.

46 Yɛɛ̀ tɑnnɔ̀ nyɛ ti Yiɛ̀ nKuyie ndo nɑ̀kɛ́mɛ̀ Mɔyiisi nɛ̀ ku tié nnɛ̀ ku kuɔ́ Sinɑii tɑ̃rì ĩ́nkɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ kpɛ́í.

27

Bɛ̀ bo ndɛì mɛ̀ɛ̀ botí bɛ̀ dɔúnnɛ̀ yɛ̀ɛ̀ nɔ̀ Kuyie

1 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie mbɛ́innɛ̀ Mɔyiisi kɛ dɔ̀: 2 Nɑ́kɛ́ Isidɑyɛɛribɛ kɛ tú n yɛ̃ nkòò mɔù dɔ́ kɛ́dɛitɛ dinùù ò n dɔúnnɛ̀ dì, kòò n dɔúnnɛ̀ dinùù kɛ bennɛ́ nɛ̀ onìtì nwe. 3 Onìtì wèè mɔ̀kɛ yɛbie nsipísìdɛ́ kɛ́ntɔ kɛ́tuɔkɛnɛ̀ yɛbie nsipísìkuɔ̀ o díítí bo mɛdítíbii nsipísìnùmmù ndi, bɛ̀ kèétɛ́ ì mɛtɑummɛ̀ tou kpɛ́í. 4 Kòo nitipòkù nwe o díítí bo mɛdítíbii nsipísìtɑ̃ɑ̃ti ndi.

5 Kɛ̀ dɛbirɛ ndɛ dɛ̀ɛ̀ mɔ̀kɛ yɛbie nyɛ̀nùmmù kɛ́ntɔ kɛ́tuɔkɛnɛ̀ sipísìdɛ́, kɛ̀ dɛ̀ tu dɛnitidɑɑrɛ ndɛ dɛ díítí mbo mɛdítíbii nsipísìdɛ́, kɛ̀ dɛnitipòrɛ̀ mɛ nni ndɛ ì mbo mɛdítíbii ntɛpíítɛ̀.

6 Dɛ̀ɛ̀ mɔ̀kɛ otɑ̃̀nkù òmɑ́ɑ̀ kɛ́ntɔ kɛ́tuɔkɛ yɛbie nyɛ̀nùmmù, kɛ̀ dɛnitidɑɑrɛ̀ ndɛ dɛ díítí mbo mɛdítíbii mmɛ̀nùmmù, kɛ̀ dɛnitipòrɛ̀ ndɛ mɛ̀ mbo mɛ̀tɑ̃ɑ̃ti.

7 Yɛbie nsipísìkuɔ̀ kó difɔ̃nkúò kɔbɛ, kòo nitidɔ̀ù nwe mɛdítíbii ntɛpíítɛ̀ nɛ̀ mɛ̀nùmmù, onitipòkù mɛdítíbii ntɛpíítɛ̀.

8 Kòo mɔù mɛ ncĩ̀tɛ kɛ í dò nhò bo nɑ kɛ́yietí dɛ kó idíítí, bɛ̀ɛ ò tɔní ikuɔ́ nìùtì borɛ̀, kɛ̀ ikuɔ́ nìùtìi kéétɛ́ o díítí.

9 Kɛ̀ dɛ̀ mɛ ndò mbɛ̀ m pɑ̃ dɛ̀ tu fɛɔ̃̀fɛ̀ nfɛ bɛ̀ n feu fɛ̀, fɛ̀ tu n kɔfɛ nfɛ. 10 Bɛ̀ bɑ́ɑ́ nɑ kɛ́ fɛ̀ cèètɛnɛ̀ fɛtɛfɛ̀ fɛsɑ̀ɑ̀fɛ̀ yoo fɛsĩ̀nfɛ̀. Kɛ̀ bɛ̀ tùótɛ́ fɛɔ̃̀fɛ̀ bɛ̀ m pɑ̃ fɛ̀ kɛ cèètɛnɛ̀ fɛtɛfɛ̀ idɛ́ ì nɑɑ́ n kpɛyi nyi.

11 Kɛ̀ dɛ kó fɛɔ̃̀fɛ̀ mɛ ntu ikuɔ́ yetɛ fɛ̀nfɛ, bɛ̀ɛ fɛ̀ bɛnkɛ ikuɔ́ nìùtì bɑ́ kɛ̀ fɛ̀ tu fɛ̀ɛ̀ botí, 12 kòo fɛ̀ wèńtɛ́ kɛ́yɑ̀ fɛ̀ wenni yoo fɛ̀ sĩ̀ nkɛ́kéétɛ́ fɛ díítí. 13 Kɛ̀ fɛ yiɛ̀ nweè mɛ ndɔ́ kɛ́wɛ̃tɛ kɛ́ fɛ̀ dontɛ́ wèe yietí bɛ̀ fɛ̀ kèétɛ́ ìì díítí kɛ́nɔ́ɔ́ nkɛ ì mmɑ̀nnɛ̀ ò bo totɛ́mɛ̀ ò mɛ nyietí ì yɛcúò yɛ̀nùmmù kó dìmɑ́ɑ̀.

14 Kòò mɔù m pɑ̃ o cĩ́ɛ̃̀tɛ̀, ikuɔ́ nìùtìi tɛ̀ wèńtɛ́, kɛ̀ tɛ̀ wenni yoo tɛ sĩ̀, kòò yĩ́ mù, mummu. 15 Kɛ̀ tɛ̀ yiɛ̀ nweè mɛ ndɔ́ kɛ́wɛ̃tɛ kɛ́ tɛ̀ dontɛ́ wèe yietí bɛ̀ tɛ̀ kèétɛ́ ìì díítí kɛ́nɔ́ɔ́ nkɛ̀ ì mmɑ̀nnɛ̀ bɛ̀ bo totɛ́mɛ̀ ò yietí ì yɛcúò yɛ̀nùmmù kó dìmɑ́ɑ̀ kɛ́ ntɛ̀ te.

16 Kòò mɔù m pɑ̃ kɛtenkɛ̀, dí wéntɛ́ bɛ̀ bo kɛ̀ buɔtí tidibotì kɛ̀ tì mmɑ̀mɛ̀, kɛ́kéétɛ́ kɛ díítí. Kɛ̀ kɛ̀ dò nkɛ bo nɑ kɛ́cɔutɛ́ tidibotì cìdóòbɛ̀ sikɔusìtɑ̃ɑ̃ti (300) kɛ díítí mbo mɛdítíbii nsipísìnùmmù. 17 Kòò yó m pɑ̃ dɛ kó kɛtenkɛ̀, kɛ sɔ̃́ tidɑɑtì fĩ́ĩmmù benni bo kɛ díítí bɑɑ mmɛ mmɑ̀. 18 Kɛ̀ tidɑɑtì fĩ́ĩmmù benni mɛ mpɛ̃ɛ̃tɛ́, kòò kɛ̀ nni mpɑ̃, ikuɔ́ nìùtìi kɑɑ̀ nyɛbie nyɛ̀ɛ̀ kpɑɑ́ kɛ̀ tidɑɑtì fĩ́ĩmmù benni tɛrìi tuɔkɛní kɛ́kéétɛ́ kɛ díítí.

19 Kɛ̀ kɛ̀ yiɛ̀ nwɛ̃̀tɛ kɛ dɔ́ kɛ́ kɛ̀ dontɛ́ wèe yietí ikuɔ́ nìùtì kèétɛ́ ìì díítí kɛ́nɔ́ɔ́ nkɛ ì mmɑ̀nnɛ̀ bɛ̀ bo totɛ́mɛ̀ ò yietí ì yɛcúò yɛ̀nùmmù kó dìmɑ́ɑ̀ kɛ́ kɛ̀ tiekɛ.

20 Kòo mɛ nyí kɛ̀ dontɛ́ o mɔ́mmuɔ nkòò kɛ̀ fìtɛ́nɛ̀ otɔù mɔù dɛ̀ dèèmu. Ò tɛ̃́nkɛ bɑ́ɑ́ nɑ kɛ́ kɛ̀ dontɛ́. 21 Kɛ̀ tidɑɑtì fĩ́ĩmmù benni mɛ ntùɔ̀kɛ, wèè mɛ nkɛ̀ dontɛ́ wèe kɛ̀ yóu, kɛ̀ nɑɑ́ n kɔkɛ nkɛ. Ikuɔ́ nìùbɛ̀ bɛɛ̀ kɛ̀ tiekɛ. Bɛ̀ kɛ̀ nni mpɑ̃mu.

22 Kòò mɔù m pɑ̃ kɛtenkɛ̀ ò dontɛ́ kɛ̀, kɛ̀ dɛ̀ í tú o yɛmbɛ̀ kɔkɛ, 23 ikuɔ́ nìùtìi wéntɛ́ yɛbie nyɛ̀ɛ̀ kpɑɑ́ kɛ̀ tidɑɑtì fĩ́ĩmmù bennii tuɔkɛní kɛ́kéétɛ́ kɛ díítí wèè kɛ̀ nni mpɑ̃ɑ̃ nkòo yietí kɛ díítí dɛ yiè, ì tu n kpɛyi nyi. 24 Kɛ̀ tidɑɑtì fĩ́ĩmmù benni tùɔ̀kɛ wèè do kɛ̀ te nɛ̀ dimɔ̀nnì wèe wɛ̃tɛ kɛ́ kɛ̀ cɔutɛ́, o yɛmbɛ̀ kɔkɛ nkɛ.

25 Bɛ̀ níí yóó tũnnɛ idìítí ìì kèétɛ́ mɛtɑummɛ̀ tou kpɛ́í i kó kukperíkù nku, kɛ́kéétɛ́ dɛ kó idíítí. Dɛ kó idíítí kó fɛsɑ́m̀pɔ́fɛ̀ cɛ̃́ɛ̃́kù bo kɑ̀dɑ́mmù tɛpíítɛ̀ ntɛ.

Yɛpɑ̃rɛ̀ yɛbotí yɛbotí

26 Òmɔù bɑ́ m pɑ̃ o ɔ̃̀fɛ̀ pɛitɛ́ fɛ̀ mɛketimɛ̀ kɛ̀ fɛ̀ tu fɛdɑɑfɛ̀, fɛ̀ diɛ nkɛ tú n kɔfɛ nfɛ. Kòo nɑ̀ɑ̀fɛ̀ nfɛ yoo o pìèfɛ̀ yoo o buɔtɛ̀. 27 Kòò mɔù m pɑ̃ fɛɔ̃̀fɛ̀ bɛ̀ í n feu fɛ̀, bɛ̀ bo nɑ kɛ́wɛ̃tɛ kɛ́ fɛ̀ dontɛ́ kɛ́yietí fɛ díítí kɛ́nɔ́ɔ́ nkɛ̀ dɛ̀ mmɑ̀nnɛ̀ bɛ̀ bo totɛ́mɛ̀ o yietí ì yɛcúò yɛ̀nùmmù kó dìmɑ́ɑ̀. Kɛ̀ fɛ yiɛ̀ mɛ nyí dɔ́ kɛ́wɛ̃tɛ kɛ́ fɛ̀ dontɛ́ bɛ̀ɛ fɛ̀ fìtɛ́ fɛ díítí.

28 Kòò mɔù m pɑ̃ dɛ̀mɑrɛ̀ kɛ tú, ò dɛ̀ nni mpɑ̃mu sɑ̃́ɑ̃̀, bɛ̀ bɑ́ɑ́ nɑ kɛ́wɛ̃tɛ kɛ́ dɛ̀ dontɛ́ yoo bɛ̀ɛ dɛ̀ fìtɛ́. Kòo nìtì nwe yoo fɛɔ̃̀fɛ̀ yoo o yɛmbɛ̀ o yóunɛ̀ kɛ̀ɛ̀ tenkɛ̀, bɛ̀ m pɑ̃ɑ̃ ndɛ̀ɛ̀ kó dimɑ̀ɑ̀ mɛbotí dɛ̀ tu n kpɛrɛ ndɛ. 29 Kòo nìtì nwe bɛ̀ m pɑ̃mɛ̀ bɛ̀ bɑ́ɑ́ nɑ kɛ́wɛ̃tɛ kóò dontɛ́, bɛ̀ɛ ò kùɔ.

Ti bo n duɔ̀mmɛ̀ Kuyie nti mɔkɛ dɛ kó dimɑ̀ɑ̀ kó dɛpííndɛ̀

30 Kɛ̀ di dɛ̀itɛ di pɑɑ nkó tidiitì nɛ̀ di tebiiti dí dɛ̀ berí kɛ́dɛitɛ dɛ̀ɛ̀ tu dɛpííndɛ̀, dɛ̀ tu n kpɛrɛ ndɛ. 31 Kòò mɔù dɔ́ kɛ́wɛ̃tɛ kɛ́dontɛ́ o kó dɛpííndɛ̀ kó dɛ̀mɑrɛ̀ wèe yietí kɛ́nɔ́ɔ́ nkɛ̀ dɛ̀ mmɑ̀nnɛ̀ bɛ̀ bo totɛ́mɛ̀ ò yietí ì yɛcúò yɛ̀nùmmù kó dìmɑ́ɑ̀. 32 Dɛ̀ɛ̀ kó dimɑ̀ɑ̀ tu iwũɔ̃, inɑ̀ɑ̀kɛ nɛ̀ ipe nɛ̀ sibɔɔ́, fɛ̀ɛ̀ ɔ̃̀fɛ̀ níí tú fɛpíínfɛ̀ fɛ̀ tu nkɔfɛ nfɛ. 33 Dí níí bɑ́ɑ́ fɛ̀ cèètɛnɛ̀ fɛsɑ̀ɑ̀fɛ̀ yoo fɛsĩ̀nfɛ̀. Kòò mɔù fɛ̀ cèètɛ, fɛnfɛ nɛ̀ ò cèètɛnɛ̀ fɛ̀ idɛ́ ì nɑɑ́ n kpɛyi nyi, bɛ̀ mɛ mbɑ́ɑ́ nɑ kɛ́wɛ̃tɛ kɛ́ ì dontɛ́.

34 Ti Yiɛ̀ nKuyie ndo duɔ́ nyìì kuɔ́ nyi Mɔyiisi Sinɑii tɑ̃rì ĩ́nkɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ kpɛ́í.

Mukétímù

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

14

15

16

17

18

19

20

21

22

23

24

25

26

27

28

29

30

31

32

33

34

35

36

Mukétímù

Di mpɑ́tíri tɔ tìì nɑ́ɑǹtì

Mukétímù kó dipɑ́tíri ti nɑ́ɑ́ mMɔyiisi do bɛ̀ duɔ́ nKuyie nkuɔ́ Sinɑii tɑ̃rì kɛ́deè kɛ̀ bɛ̀ɛ bɑ́ɑ́tímɛ̀ mmɛ kɛ́kétɛ́ kɛ bo tɑ Kuyie mbɛ̀ duɔ́ ndìì ɛì. Bɛ̀ dɛ nkètɛ́ kɛ́tuɔkɛ Kɑdɛɛsi Bɑdinnɛɑ tenkɛ̀ kɛ̀ dɛ̀ nkpɑɑ́ bɛ̀ bo tɑmɛ̀ dihɛì mɑ́ɑ̀, kɛ̀ bɛ̀ nɛ́ depɛ bɛ̀ bo tɑmɛ̀ dɛ kó dihɛì. Kɛ̀ Kuyie nyṹɔ̃́ mbɛ to, kɛ̀ bɛ̀ɛ fitɛ́ kɛ dɔ̀ yɛbie nsipísìnɑ̀ɑ̀ dikpɑ́ɑ̀ miɛkɛ, kɛ̀ dɛ̀ mboní kɛ̀ bɛ̀ bɑɑ tuɔkɛ Mɔɑbu tenkɛ̀ mukɔ́kúɔ́ nkóò dɑ̀mɛ́ɛ̀rì bɑkù yoú. Isidɑyɛɛribɛ do dò nkɛ́ dɛ nyítɛ́ kɛ́tɑ Kuyie mbɛ̀ duɔ́ nkɛ̀ɛ̀ tenkɛ̀ Kɑnnɑhɑ̃ɑ̃.

Dɛ kó dipɑ́tíri sɔɔtɛ́ Mudennimù kó dipɑ́tíri nɛ̀ ikuɔ́ nìùbɛ̀ pɑ́tíri yɛ kó tinɑ́ɑǹtì nti, kɛ bɛnkú Kuyie nkó bɛnìtìbɛ̀ do cĩĩnnìmɛ̀, kɛ̀ bɛ tɑ̃́kùmɛ̀ níí bonkɛ di nyiè kɛ́wɛ̃tɛ kɛ́tonkɛ̀ ditɛrì. Nɛ̀ mɛmmɛ kɛ̀ Kuyie nkuu mɛ mpĩ nku nùù kù bɛ̀ dɔ́unnɛ̀ dì kɛ dɔ́ kɛ́ dì dɔ̀ɔ̀. Kɛ̀ Mɔyiisi ncómmú bɛnìtìbɛ̀ cuokɛ̀ kɛ nɑ́ɑ́ mbɛnìtìbɛ̀ Kuyie nhò nɑ̀kɛ́ tì, kɛ kù bɑ̀ɑ́ mbɛnìtìbɛ̀ kpɛ́í.

Di mpɑ́tíri nɑ́ɑǹtì duɔ́ kɛ dòmmɛ̀

1. Bɛ̀ do kérímɛ̀ ditɑ̃rì Sinɑii kó dikpɑ́ɑ̀ miɛkɛ 1:1-10:10

2. Bɛ̀ ìtɛ́mɛ̀ Sinɑii kɛ tɑ Mɔɑbu biriku 10:11-21:35

3. Bɛ̀ bomɛ̀ Mɔɑbu tenkɛ̀:

Bɑdɑki do yɛ̃mmɛ̀ Bɑdɑmmuu bɔntɛ́ Isidɑyɛɛribɛ kusĩ̀nkù 22-24

Bɛ̀ yetɛ́nɛ̀mɛ̀ Kuyie, mucèmmu sɔɔtɛ́mɛ̀ nɛ̀ ikuɔ́ mɑì dɛ kó tinɑ́ɑǹtì 25-36

ISIDAYƐƐRIBƐ DO KÉRÍMƐ̀ DITÃRÌ SINNAII KÓ DIKPÁÀ

1

Bɛ̀ kɑ̀ɑmmɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ mɛketimɛ̀

1 Isidɑyɛɛribɛ yɛ̀ Esibiti kɛ̀ dɛ̀ mmɔkɛ dibenni ndi. Dibenni dɛ́rì kóo tɑ̃̀nkù odɛ́rì kó diyiè ketirì, kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie mbɛ́innɛ̀ Mɔyiisi Sinɑii kó dikpɑ́ɑ̀ ku tɑummɛ̀ tou miɛkɛ kɛ dɔ̀: 2 Kɑɑnnɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ kɛ́ntũ mbɛ nɑɑ̀mùntì tũmmɛ̀ titɔbɛ̀ nɛ̀ bɛ cɛ̃́ĩ tũ ntũmmɛ̀ sitɔbɛ̀, di kɑɑ mbɛ̀ɛ̀ kó dimɑ̀ɑ̀ tu bɛnitidɑɑbɛ̀ kɛ́wɑ̃ri bɑ́ wè o yètìrì. 3 Mɔyiisi fɔ̃́ nnɛ̀ Anɔɔ di kɑɑ nyIsidɑyɛɛribɛ bɛ̀ɛ̀ mɔ̀kɛ yɛbie nsipísìdɛ́ kɛ́ntɔ kɛ deètìnko bɛ̀ɛ̀ bo nɑ kɛ́kɔtɛ mudoò bɛ tĩ̀rɛ̀ dòmmɛ̀. 4 Bɑ́ kùù nɑɑ̀mùnkù bɛ cɛ̃́ĩ miɛkɛ dí dɛitɛ okótì òmɑ́ɑ̀ òmɑ́ɑ̀ kɛ̀ bɛ̀ ndi nɛínɛ̀. 5 Ntɛ bɛ̀ɛ̀ yóó di nɛinɛ̀ bɛ yètɛ̀:

Dubɛnni kó kunɑɑ̀mùnkù miɛkɛ, Sedeuu birɛ Edisuu.

6 Simmɛɔ̃ɔ̃ kɔku miɛkɛ, Sudisɑdɑii birɛ Sedumiɛri.

7 Sudɑɑ kɔku, Amminɑdɑbu birɛ Nɑsɔ̃ɔ̃.

8 Isɑkɑɑ kɔku, Suɑɑ birɛ Nɛtɑnnɛyɛɛdi.

9 Sɑbunɔɔ kɔku, Edonni birɛ Ediɑbu.

10 Sosɛfu kó ibí Efɑdɑimmu nɛ̀ Mɑnɑnsee bɛ kó tinɑɑ̀mùntì kɔbɛ:

Efɑdɑimmu kɔku, Ammiudi birɛ Edisɑmɑ.

Mɑnɑnsee kɔku, Pedɑsuu birɛ Kɑmmidiyɛɛdi.

11 Bɛnsɑmɛɛ kɔku, Kideonii birɛ Abidɑnni.

12 Dɑnni kɔku, Amisɑdɑii birɛ Ayiesɛɛ.

13 Asɛɛ kɔku, Okɑdɑnni birɛ Pɑkiyɛɛdi.

14 Kɑdi kɔku, Deuyɛɛdi birɛ Ediɑsɑfu.

15 Nɛfutɑdii kɔku, Enɑnni birɛ Aidɑ.

16 Dɛ kó bɛnìtìbɛ̀ do tú bɛ̀ tɑ̃ɑ̃tɛ́ bɛ̀mbɛ. Bɛ̀ do tú bɛ̀ɛ̀ kòtí bɛ̀mbɛ bɛ botí miɛkɛ kɛ ni bɛnìtìbɛ̀ sikɔupí. 17 Mɛm̀mɛ Mɔyiisi nɛ̀ Anɔɔ kɛ̀ bɛ̀ɛ túótɛ́ dɛ kó bɛnìtìbɛ̀ bɛ̀ tɑ̃ɑ̃tɛ́ bɛ̀, 18 kɛ́tíí nyIsidɑyɛɛribɛ bɛmɔu otɑ̃̀nkù dɛ́rì kó diyiè ketirì, kɛ̀ Isidɑyɛɛribɛɛ bɑtɛ bɛ nɑɑ̀mùntì nɛ̀ bɛ cɛ̃́ĩ, kɛ̀ bɛ̀ɛ dɛi bɛ̀ɛ̀ mɔ̀kɛ yɛbie nsipísìdɛ́ sìdɛ́ kɛ́ndeètìnko.

19 Mɛm̀mɛ Mɔyiisi bɛ̀ kɑ̀ɑmmɛ̀ Sinɑii kó dikpɑ́ɑ̀ miɛkɛ ti Yiɛ̀ nKuyie ndo tì nhò nɑ̀kɛ́ kɛ yɛ̃ ndɛ̀ ndòmmɛ̀.

Bɛ̀ ketɛ́mɛ̀ mukɑ̀mmù

20 Bɛ̀ bɑ̀tɛ dìì mɔ̀nnì Dubɛnni wèè tu Isidɑyɛɛribɛ kóo po kó kunɑɑ̀mùnkù kɛ́deè kɛ̀ bɛ̀ɛ kɑɑ mbɛ̀ɛ̀ kó dimɑ̀ɑ̀ tùɔ̀kɛ yɛbie nsipísìdɛ́ kɛ́ndeètìnko, bɛ̀ɛ̀ dò mbɛ̀ bo nɑ kɛ́kɔtɛ mudoò.

21 Bɛ̀ do kɑ̀ɑ mbɛ̀ Dubɛnni kó kunɑɑ̀mùnkù bɛ̀ do bo sikɔupípísìnɑ̀ɑ̀ nɛ̀ sikɔupísìkuɔ̀ nɛ̀ sikɔusìnùmmù ndi (46500).

22 Kɛ̀ bɛ̀ɛ bɑtɛ Simmɛɔ̃ɔ̃ kó kunɑɑ̀mùnkù kɛ́kɑɑ mbɛ̀ɛ̀ mɔ̀kɛ yɛbie nsipísìdɛ́ kɛ́ndeètìnko bɛnitidɑɑbɛ̀ mɑ́ɑ̀ kɛ́wɑ̃ri bɛ yètɛ̀. 23 Kɛ̀ bɛ̀ ḿbo sikɔupípísìnùmmù nɛ̀ sikɔupísìwɛi nɛ̀ sikɔusìtɑ̃ɑ̃ti (59300).

24 Kɛ̀ bɛ̀ɛ bɑtɛ Kɑdi nɑɑ̀mùnkù kɔbɛ bɛ cɛ̃́ĩ dò ndòmmɛ̀ bɛnitidɑɑbɛ̀, bɛ̀ɛ̀ mɔ̀kɛ yɛbie nsipísìdɛ́ kɛ́ndeètìnko bɛ̀ɛ̀ dò nkɛ́nɑ kɛ́kɔtɛ mudoò. 25 Kɛ̀ bɛ̀ ḿbo sikɔupípísìnɑ̀ɑ̀ nɛ̀ sikɔupísìnùmmù nɛ̀ sikɔusìkuɔ̀ nɛ̀ sipísìnùmmù (45650).

26 Kɛ̀ bɛ̀ɛ bɑtɛ Sudɑɑ nɑɑ̀mùnkù kɔbɛ bɛ cɛ̃́ĩ dò ndòmmɛ̀ bɛnitidɑɑbɛ̀, bɛ̀ɛ̀ mɔ̀kɛ yɛbie nsipísìdɛ́ kɛ́ndeètìnko bɛ̀ɛ̀ dò nkɛ́nɑ kɛ́kɔtɛ mudoò. 27 Kɛ̀ bɛ̀ ḿbo sikɔupípísìyiekɛ̀ nɛ̀ sikɔupísìnɑ̀ɑ̀ nɛ̀ sikɔusìkuɔ̀ (74600).

28 Kɛ̀ bɛ̀ɛ bɑtɛ Isɑkɑɑ nɑɑ̀mùnkù kɔbɛ bɛ cɛ̃́ĩ dò ndòmmɛ̀ bɛnitidɑɑbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ mɔ̀kɛ yɛbie nsipísìdɛ́ kɛ́ndeètìnko, bɛ̀ɛ̀ dò nkɛ́nɑ kɛ́kɔtɛ mudoò, 29 kɛ̀ bɛ̀ ḿbo sikɔupípísìnùmmù nɛ̀ sikɔupísìnɑ̀ɑ̀ nɛ̀ sikɔusìnɑ̀ɑ̀ (54400).

30 Kɛ̀ bɛ̀ɛ bɑtɛ Sɑbunɔɔ nɑɑ̀mùnkù kɔbɛ bɛ cɛ̃́ĩ dò ndòmmɛ̀ bɛnitidɑɑbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ mɔ̀kɛ yɛbie nsipísìdɛ́ kɛ́ndeètìnko bɛ̀ɛ̀ dò nkɛ́nɑ kɛ́kɔtɛ mudoò, 31 kɛ̀ bɛ̀ ḿbo sikɔupípísìnùmmù nɛ̀ sikɔupísìyiekɛ̀ nɛ̀ sikɔusìnɑ̀ɑ̀ (57400).

32 Kɛ̀ bɛ̀ɛ bɑtɛ Sosɛfu birɛ Efɑdɑimmu kó kunɑɑ̀mùnkù kɔbɛ bɛ cɛ̃́ĩ dò ndòmmɛ̀ bɛnitidɑɑbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ mɔ̀kɛ yɛbie nsipísìdɛ́ kɛ́ndeètìnko, bɛ̀ɛ̀ dò nkɛ́nɑ kɛ́kɔtɛ mudoò, 33 kɛ̀ bɛ̀ ḿbo sikɔupípísìnɑ̀ɑ̀ nɛ̀ sikɔusìnùmmù (40500).

34 Kɛ̀ bɛ̀ɛ bɑtɛ Mɑnɑnsee, Sosɛfu birɛ tɛrɛ̀ kó kunɑɑ̀mùnkù kɔbɛ, bɛnitidɑɑbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ mɔ̀kɛ yɛbie nsipísìdɛ́ kɛ́ndeètìnko, bɛ̀ɛ̀ dò nkɛ́nɑ kɛ́kɔtɛ mudoò, 35 kɛ̀ bɛ̀ ḿbo sikɔupípísìtɑ̃ɑ̃ti nɛ̀ sikɔupísìdɛ́ nɛ̀ sikɔusìdɛ́ (32200).

36 Kɛ̀ bɛ̀ɛ bɑtɛ Bɛnsɑmɛɛ kó kunɑɑ̀mùnkù kɔbɛ bɛ cɛ̃́ĩ dò ndòmmɛ̀ bɛnitidɑɑbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ mɔ̀kɛ yɛbie nsipísìdɛ́ kɛ́ndeètìnko, bɛ̀ɛ̀ dò nkɛ́nɑ kɛ́kɔtɛ mudoò, 37 kɛ̀ bɛ̀ ḿbo sikɔupípísìtɑ̃ɑ̃ti nɛ̀ sikɔupísìnùmmù nɛ̀ sikɔusìnɑ̀ɑ̀ (35400).

38 Kɛ̀ bɛ̀ɛ bɑtɛ Dɑnni kó kunɑɑ̀mùnkù kɔbɛ bɛ cɛ̃́ĩ dò ndòmmɛ̀, bɛnitidɑɑbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ mɔ̀kɛ yɛbie nsipísìdɛ́ kɛ́ndeètìnko, bɛ̀ɛ̀ dò nkɛ́nɑ kɛ́kɔtɛ mudoò, 39 kɛ̀ bɛ̀ ḿbo sikɔupípísìkuɔ̀ nɛ̀ sikɔupísìdɛ́ nɛ̀ sikɔusìyiekɛ̀ (62700).

40 Kɛ̀ bɛ̀ɛ bɑtɛ Asɛɛ kó kunɑɑ̀mùnkù kɔbɛ bɛ cɛ̃́ĩ dò ndòmmɛ̀, bɛnitidɑɑbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ mɔ̀kɛ yɛbie nsipísìdɛ́ kɛ́ndeètìnko, bɛ̀ɛ̀ dò nkɛ́nɑ kɛ́kɔtɛ mudoò, 41 kɛ̀ bɛ̀ ḿbo sikɔupípísìnɑ̀ɑ̀ nɛ̀ tɛkɔupíítɛ̀ nɛ̀ sikɔusìnùmmù (41500).

42 Kɛ̀ bɛ̀ɛ bɑtɛ Nɛfutɑdii kó kunɑɑ̀mùnkù kɔbɛ bɛ cɛ̃́ĩ dò ndòmmɛ̀, bɛnitidɑɑbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ mɔ̀kɛ yɛbie nsipísìdɛ́ kɛ́ndeètìnko, bɛ̀ɛ̀ dò nkɛ́nɑ kɛ́kɔtɛ mudoò. 43  Kɛ̀ bɛ̀ ḿbo sikɔupípísìnùmmù nɛ̀ sikɔupísìtɑ̃ɑ̃ti nɛ̀ sikɔusìnɑ̀ɑ̀ (53400).

44 Mɛm̀mɛ Mɔyiisi nɛ̀ Anɔɔ nɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ kó tinɑɑ̀mùntì tɛpíítɛ̀ nɛ̀ tìdɛ́tì kó bɛkótíbɛ̀ kɑ̀ɑmmɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ bɛ cɛ̃́ĩ dò ndòmmɛ̀. 45 Kɛ̀ bɛ̀ɛ bɑtɛ bɛ̀ɛ̀ mɔ̀kɛ yɛbie nsipísìdɛ́ kɛ́ndeètìnko bɛ̀ɛ̀ dò nkɛ́nɑ kɛ́kɔtɛ mudoò, 46 kɛ̀ bɛ̀ɛ wɛ̃nnɛ́ bɛmɔu kɛ́mbo sikɔupíkɔùsìkuɔ̀ nɛ̀ sikɔupísìtɑ̃ɑ̃ti nɛ̀ sikɔusìnùmmù nɛ̀ sipísìnùmmù (603550). 47 Bɛ̀ nɛ́ í nwɛ̃nnɛ́nɛ̀ Defii kó kuwuɔ nkɛ kɑ̀ɑ.

Defiibɛ kó mutɔ̃mmú

48 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nnɑ́kɛ́ Mɔyiisi kɛ dɔ̀: 49 A bɑ́ɑ́ kɑɑ nDefii kó kuwuɔ, ɑ bɑ́ɑ́ bɛ̀ kɑ̀ɑnnɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ. 50 Á bɛ̀ duɔ́ mmɛtɑummɛ̀ tou kó mutɔ̃mmú, kɛ̀ bɛ̀ ndɑkɛ n nɛntì kpɛ́í nnɛ̀ dɛ̀ɛ̀ kó dimɑ̀ɑ̀ cɛ̃́nkɛ tú mɛtɑummɛ̀ tou kpɛrɛ. Bɛɛ̀ yó ntɔu n tɑummɛ̀ tou nɛ̀ di nɛntì, bɛɛ̀ yó nte dɛ kó mutɔ̃mmú, kɛ̀ di bɑ̀tɛ́ dɛ̀ bɛɛ̀ yóó fitɛ́ mɛtɑummɛ̀ tou. 51 Kɛ̀ mɛtɑummɛ̀ tou do nkɛ́sɔɔ́ ndikɑrì bɛɛ̀ yóó dì kpèétɛ́, kɛ̀ dì tùɔ̀kɛ dì bo cómmú dɛ̀, bɛ̀ɛ dì còńnɛ́. Wèè í tú Defii botí kou kòò dì tɔ̀ɔ́nnɛ̀ bɛ̀ɛ ò kùɔ. 52 Isidɑyɛɛribɛ bɑ́ dìì tĩ̀nnì dì níí bɑ́tɛ́ di kó mɛfíè, di kó mɛcɑnnimɛ̀ borɛ̀. 53 Kɛ̀ Defiibɛ bɛɛ̀ bɑ́tɛ́ kɛ́fitɛ́ mɛtɑummɛ̀ tou, kɛ̀ dɛ̀ɛ yie mmí nKuyie nkɛ̀ m miɛkɛ bɑ́ɑ́ do Isidɑyɛɛribɛ. Defiibɛ bɛɛ̀ yó mpĩ́ mɛtɑummɛ̀ tou miɛkɛ mutɔ̃mmú.

54 Mɛm̀mɛ kɛ̀ Isidɑyɛɛribɛɛ tũnnɛ weti weti ti Yiɛ̀ nKuyie nnɑ̀kɛ́ tì Mɔyiisi bɛ kpɛ́í nkòò tì mbɛ̀ nɑ̀kɛ́.

2

Bɛ̀ kɑ̀nnɛ mɛ̀ɛ̀ botí Isidɑyɛɛribɛ

1 Dɛ kó difɔ̃nkúò kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nnɑ́kɛ́ Mɔyiisi kɛ dɔ̀: 2 Isidɑyɛɛribɛ bɑ́ dìì tĩ̀nnì dì níí bɑ́tɛ́ di wuɔ nkó mɛcɑnnimɛ̀ borɛ̀ kɛ́fitɛ́ mɛtɑummɛ̀ tou, kɛ́ ndì ciɛ́nnɛ̀.

3-8 Sudɑɑ kó ditĩ̀nnì kɔbɛ nɛ̀ Isɑkɑɑ kpɛri kɔbɛ nɛ̀ Sɑbunɔɔ kpɛri bɛɛ̀ yóó wɛ̃nnɛ́ kɛ́bɑ́tɛ́ mɛtɑummɛ̀ tou diyiè yìɛ̀ní kɛ̀ɛ̀ bíɛ́kɛ̀, Sudɑɑ kó mɛcɑnnimɛ̀ borɛ̀.

Kɛ̀ Amminɑdɑbu birɛ Nɑsɔ̃ɔ̃ nni Sudɑɑ kɔbɛ kó dihɑ̃ɑ̃pɔ̀ntĩ̀nnì kɛ̀ dì ḿbo bɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ sikɔupípísìyiekɛ̀ nɛ̀ sikɔupísìnɑ̀ɑ̀ nɛ̀ sikɔusìkuɔ̀ (74600).

Kɛ̀ Suɑɑ birɛ Nɛtɑnnɛ yɛɛdi nni Isɑkɑɑ kɔbɛ kó dihɑ̃ɑ̃pɔ̀ntĩ̀nnì bɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ sikɔupípísìnùmmù nɛ̀ sikɔupísìnɑ̀ɑ̀ nɛ̀ sikɔusìnɑ̀ɑ̀ (54400).

Kɛ̀ Edonni birɛ Ediɑbu ni Sɑbunɔɔ kɔbɛ kó dihɑ̃ɑ̃pɔ̀ntĩ̀nnì bɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ sikɔupípísìnùmmù nɛ̀ sikɔupísìyiekɛ̀ nɛ̀ sikɔusìnɑ̀ɑ̀ (57400).

9 Kɛ̀ bɛ̀ɛ wɛ̃nnɛ́ bɛmɔu kɛ́mbo bɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ tɛkɔupíkɔ̀ùtɛ̀ nɛ̀ sikɔupípísìni nɛ̀ sikɔupísìkuɔ̀ nɛ̀ sikɔusìnɑ̀ɑ̀ (186400).

Bɛɛ̀ kó dihɑ̃ɑ̃pɔ̀ntĩ̀nnì níí yóó niitɛ́ kɛ́ítɛ́.

10-16 Dubɛnni kó ditĩ̀nnì kɔbɛ nɛ̀ Simmɛɔ̃ɔ̃ kó ditĩ̀nnì kɔbɛ nɛ̀ Kɑdi kó ditĩ̀nnì kɔbɛ bɛɛ̀ yóó wɛ̃nnɛ́ kɛ́bɑ́tɛ́ mɛtɑummɛ̀ tou bɑkù cɑ̃̀nku bíɛ́kɛ̀, Dubɛnni kó mɛcɑnnimɛ̀ borɛ̀.

Kɛ̀ Sedeuu birɛ, Edisuu nni Dubɛnni kó dihɑ̃ɑ̃pɔ̀ntĩ̀nnì bɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ sikɔupípísìnɑ̀ɑ̀ nɛ̀ sikɔupísìkuɔ̀ nɛ̀ sikɔusìnùmmù (46500).

Kɛ̀ Sudisɑdɑii birɛ Sedumiɛri nni Simmɛɔ̃ɔ̃ kó ditĩ̀nnì kɔbɛ bɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ sikɔupípísìnùmmù nɛ̀ sipísìwɛi nɛ̀ sikɔusìtɑ̃ɑ̃ti (59300).

Kɛ̀ Deuyɛɛdi birɛ Ediɑsɑfu nni Kɑdi kó ditĩ̀nnì kɔbɛ bɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ sikɔupípísìnɑ̀ɑ̀ nɛ̀ sikɔupísìnùmmù nɛ̀ sikɔusìkuɔ̀ nɛ̀ sipísìnùmmù (45650).

Kɛ̀ bɛ̀ɛ wɛ̃nnɛ́ bɛmɔu kɛ́mbo bɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ tɛkɔupíkɔ̀ùpíítɛ̀ nɛ̀ sikɔupípísìnùmmù nɛ̀ tɛkɔupíítɛ̀ nɛ̀ sikɔusìnɑ̀ɑ̀ nɛ̀ sipísìnùmmù (151450).

Bɛɛ̀ yó mpokoo Sudɑɑ nɛ̀ o kɔbɛ bɛ kó yɛtĩ̀rɛ̀.

17 Bɛ kó difɔ̃nkúò kɛ̀ Defiibɛɛ tũnnɛ nɛ̀ mɛtɑummɛ̀ tou, Defiibɛ kó dikɑrì diì níí yó mbo dɛ cuokɛ̀. Bɛ̀ yó ntũ mbɛ̀ bɑ̀tɛ́ mɛ̀ɛ̀ botí nku kɛ iiti, bɑ́ wè ò níí yó mbo o kó mɛcɑnnimɛ̀ borɛ̀ ndɛ.

18-24 Efɑdɑimmu kó ditĩ̀nnì kɔbɛ nɛ̀ Mɑnɑnsee kpɛri bɛɛ̀ yóó wɛ̃nnɛ́ kɛ́bɑ́tɛ́ mɛtɑummɛ̀ tou diyiè tɑɑ̀ kɛ̀ɛ̀ bíɛ́kɛ̀ Efɑdɑimmu kó mɛcɑnnimɛ̀ borɛ̀.

Kɛ̀ Ammiudi birɛ Edisɑmɑ nni Efɑdɑimmu kɔbɛ kó dihɑ̃ɑ̃pɔ̀ntĩ̀nnì bɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ sikɔupípísìnɑ̀ɑ̀ nɛ̀ sikɔusìnùmmù (40500).

Kɛ̀ Pedɑsuu birɛ Kɑmmidiyɛɛri nni Mɑnɑnsee kɔbɛ kó dihɑ̃ɑ̃pɔ̀ntĩ̀nnì sikɔupípísìtɑ̃ɑ̃ti nɛ̀ sikɔupísìdɛ́ nɛ̀ sikɔusìdɛ́ (32200).

Kɛ̀ Kideonii birɛ Abidɑnni nni Bɛnsɑmɛɛ kɔbɛ kó dihɑ̃ɑ̃pɔ̀ntĩ̀nnì bɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ sikɔupípísìtɑ̃ɑ̃ti nɛ̀ sikɔupísìnùmmù nɛ̀ sikɔusìnɑ̀ɑ̀ (35400).

Kɛ̀ bɛ̀ɛ wɛ̃nnɛ́ bɛmɔu bɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ tɛkɔupíkɔ̀ùpíítɛ̀ nɛ̀ sikɔupísìni nɛ̀ tɛkɔ̀ùtɛ̀ (108100).

Bɛɛ̀ níí yó ntú ditĩ̀nnì tɑ̃ɑ̃́nnì kɛ́ítɛ́.

25-31 Dɑnni kó ditĩ̀nnì kɔbɛ nɛ̀ Asɛɛ kó ditĩ̀nnì kɔbɛ nɛ̀ Nɛfutɑdii kó ditĩ̀nnì kɔbɛ bɛɛ̀ yóó wɛ̃nnɛ́ kɛ́bɑ́tɛ́ mɛtɑummɛ̀ tou bɑkù yoú bíɛ́kɛ̀, Dɑnni kó mɛcɑnnimɛ̀ borɛ̀.

Kɛ̀ Amisɑdɑii birɛ Ayiesɛɛ nni Dɑnni kó dihɑ̃ɑ̃pɔ̀ntĩ̀nnì kɔbɛ bɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ sikɔupípísìkuɔ̀ nɛ̀ sikɔupísìdɛ́ nɛ̀ sikɔusìyiekɛ̀ (62700).

Kɛ̀ Okɑdɑnni birɛ Pɑkiyɛɛdi nni Asɛɛ kó dihɑ̃ɑ̃pɔ̀ntĩ̀nnì kɔbɛ bɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ sikɔupípísìnɑ̀ɑ̀ nɛ̀ tɛkɔupíítɛ̀ nɛ̀ sikɔusìnùmmù (41500).

Kɛ̀ Enɑnni birɛ Aidɑ nni Nɛfutɑdii kó dihɑ̃ɑ̃pɔ̀ntĩ̀nnì sikɔupípísìnùmmù nɛ̀ sikɔupísìtɑ̃ɑ̃ti nɛ̀ sikɔusìnɑ̀ɑ̀ (53400).

Kɛ̀ bɛ̀ɛ wɛ̃nnɛ́ bɛmɔu bɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ tɛkɔupíkɔ̀ùtɛ̀ nɛ̀ sikɔupípísìnùmmù nɛ̀ sikɔupísìyiekɛ̀ nɛ̀ sikɔusìkuɔ̀ (157600).

Bɛɛ̀ níí yó ntú bɛsɔmbɛ kɛ́ítɛ́.

Bɑ́ dìì ɑ̃ɑ̃pɔ̀ntĩ̀nnì níí yó mbo di kó mɛcɑnnimɛ̀ borɛ̀ ndɛ.

32 Isidɑyɛɛribɛ mbɛ bɛ̀ do kɑ̀ɑ mbɛ̀ kɛ́ bɛ̀ bɑ̀tɛ bɛ cɛ̃́ĩ dòmmɛ̀, bɛ kó yɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀ntĩ̀rɛ̀ yɛmɔu kɛ̀ yɛ̀ɛ wɛ̃nnɛ́ kɛ́mbo bɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ sikɔupípísìkuɔ̀ nɛ̀ sikɔupísìtɑ̃ɑ̃ti nɛ̀ sikɔusìnùmmù nɛ̀ sipísìnùmmù (603550). 33 Bɛ̀ mɛ nyí nkɑ̀ɑnnɛ̀ Defiibɛ Isidɑyɛɛribɛ tɔbɛ̀ cuokɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie ndo ti nɑ̀kɛ́ Mɔyiisi kɛ yɛ̃ ndɛ̀ ndòmmɛ̀.

34 Kɛ̀ Isidɑyɛɛribɛɛ tũnnɛ weti weti ti Yiɛ̀ nKuyie ndo nɑ̀kɛ́ tì Mɔyiisi. Mɛm̀mɛ kɛ̀ bɛ̀ɛ cómmú bɛmɑ bɛmɑ bɛ cɑnnimɛ̀ dò ndòmmɛ̀. Mɛm̀mɛ bɛ̀ ìtɛ́mɛ̀ bɛ kɑrì bɑ́ wè o nɑɑ̀mùnkù dòmmɛ̀ nɛ̀ o cĩ́ɛ̃̀tɛ̀.

3

Defiibɛ kó mutɔ̃mmú dò nkɛ́ndòmmɛ̀

1 Ntɛ Mɔyiisi nɛ̀ Anɔɔ bɛ kó iwuɔ. Ti Yiɛ̀ nKuyie ndo yóó bɛ́innɛ̀ Mɔyiisi Sinɑii tɑ̃rì ĩ́nkɛ̀ kɛ̀ Anɔɔ mɔ̀kɛ ibí ìnɑ̀ɑ̀ ndi ìì yètɛ̀ tu: 2 Nɑdɑbu weè do tú Mpo, kɛ́nɑntɛ Abiu, kòo nɑntɛ Edeɑsɑɑ nɛ̀ Itɑmɑɑ. 3 Anɔɔ kó ibí nyi mɛmmɛ, bɛ̀ do còú mbɛ̀ɛ̀ yɔ mɛkùɔ̀ nkɛ bɛ̀ cɑ̃̀ńnɛ́ kɛ̀ bɛ̀ bo mpĩ́ nyikuɔ́ tɔ̃mmú. 4 Nɑdɑbu nɛ̀ Abiu kɛ̀ bɛ̀ɛ kú Sinɑii kó dikpɑ́ɑ̀ mɛtɑummɛ̀ tou bòrìnùù, kɛ yɛ̃́ bɛ̀ do tùɔnnɛ̀mɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie ntihúúntì muhɑ̃ɑ̃́ nsɔ̃́ntíkɛ kɔ̃mu. Bɛ̀ do yóó kú kɛ í mɔkɛ ibí. Edeɑsɑɑ nɛ̀ Itɑmɑɑ kɛ̀ bɛ̀ɛ sɔɔtɛ́ kɛ́mpĩ́nnɛ̀ bɛ cicɛ Anɔɔ ikuɔ́ tɔ̃mmú.

5 Mɛm̀mɛ kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie mbɛ́innɛ̀ Mɔyiisi kɛ dɔ̀: 6 Duɔ́ nkɛ̀ Defii kó kuwuɔ nkɔbɛɛ tíínní, kɑ̀ɑ bɛ̀ duɔ́ nhAnɔɔ kɛ̀ bɛ̀ nwɛ̃ nkɛ pĩ́ mmutɔ̃mmú. 7 Kɛ̀ bɛ̀ɛ nhò teénnɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ mpĩ́ mmutɔ̃mmú mɛtɑummɛ̀ tou, Isidɑyɛɛribɛ bɛmɔu kpɛ́í. 8 Bɛɛ̀ yó ndɑkɛ mɛtɑummɛ̀ tou kó tinɛntì kpɛ́í kɛ́mpĩ́ nyIsidɑyɛɛribɛ kó mutɔ̃mmú mɛtɑummɛ̀ tou. 9 Á duɔ́ nDefiibɛ Anɔɔ nɛ̀ o bí, míì bɛ̀ dɛ̀itɛ Isidɑyɛɛribɛ miɛkɛ kɛ yɛ̃ nhɑ́ bɛ̀ mbɛ̀ duɔ́. 10 Anɔɔ nɛ̀ o bí bɛɛ̀ mɑ́ɑ̀ yó ntú ikuɔ́ nìùbɛ̀, kɛ́mpĩ́ nyikuɔ́ tɔ̃mmú, kɛ̀ wèè í tú Defii botí kou kòò kɑ̀ɑ́kɛ́ dɛ kó mutɔ̃mmú bɛ̀ɛ ò kùɔ.

11 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nní nsɔkɛ́ ku nɑ́ɑǹtì kɛ́bɛ́i nkɛ dɔ̀: 12 Míì tɑ̃ɑ̃tɛ́ Defiibɛ Isidɑyɛɛribɛ sɔmbɛ cuokɛ̀, kɛ̀ bɛ̀ bo cɔutɛ́ bɛ̀ɛ̀ tu Mpo bɛ kó difɔ̃̀tìrì kɛ́mpĩ́ n tɔ̃mmú, míì bɛ̀ te. 13 Kɛ yɛ̃́ bɛ̀ɛ̀ tu Mpo bɛ kó dimɑ̀ɑ̀ tumɛ̀ n kɔbɛ mbɛ. M potɛ́ dìì yiè Esibiti tenkɛ̀ miɛkɛ bɛ̀ɛ̀ tu Mpo, dɛ yiè ndi n cɑ̃̀ńnɛ́mɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ miɛkɛ bɛ̀ɛ̀ tu Mpo nɛ̀ bɛ wũɔ̃ piɛ́ ìì bí ketiyì kɛ̀ ì tu idɑɑì, kɛ̀ dɛ̀ bo ntú mí ndi Yiɛ̀ nKuyie n kpɛrɛ.

Bɛ̀ kɑ̀ɑmmɛ̀ Defiibɛ kó kubotí

14 Mɛm̀mɛ kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nnɑ́kɛ́ Mɔyiisi Sinɑii kó dikpɑ́ɑ̀ miɛkɛ kɛ dɔ̀: 15 Á kɑɑ nDefii kó ibí initidɑɑì bɛ nɑɑ̀mùntì nɛ̀ bɛ cɛ̃́ĩ, kɛ́ketɛ́nɛ̀ ìì mɔ̀kɛ otɑ̃̀nkù òmɑ́ɑ̀ òmɑ́ɑ̀ kɛ́ndeètìnko.

16 Kɛ̀ Mɔyiisii tũnnɛ ti Yiɛ̀ nKuyie nhò nɑ̀kɛ́ tì kɛ́ bɛ̀ kɑ̀ɑ.

17 Ntɛ Defii bí kó yɛyètɛ̀: Kɛrisonni nɛ̀ Keɑti nɛ̀ Mɛdɑdi. 18 Kɛ̀ Kɛrisonni kó ibí ntú: Dibini nɛ̀ Simɛii. Bɛ kó tinɑɑ̀mùntì nti mɛmmɛ. 19 Kɛ̀ Keɑti kó ibí ntú: Amudɑmu nɛ̀ Isɑɑdi nɛ̀ Ebunɔɔ nɛ̀ Usiyɛɛdi. Bɛ kó tinɑɑ̀mùntì nti mɛmmɛ. 20 Kɛ̀ Mɛdɑdi kpɛyi ntú: Mɑdi nɛ̀ Musi. Defii kó ibí nyi mɛmmɛ bɛ nɑɑ̀mùntì nɛ̀ bɛ cɛ̃́ĩ.

21 Kɛrisonni kó tinɑɑ̀mùntì do tú: Dibunii kɔku nɛ̀ Semmɛii kɔku kɛ̀ bɛ̀ ntú Kɛrisonniibɛ. 22 Kɛ̀ bɛ̀ɛ bɛ̀ kɑ̀ɑ nkɛ́tuotɛ́ initidɑbí ìì mɔ̀kɛ otɑ̃̀nkù kɛ́ntɔ kɛ deètìnko kɛ̀ bɛ̀ mbo sikɔupísìyiekɛ̀ nɛ̀ sikɔusìnùmmù (7500). 23 Kɛrisonniibɛɛ kó tinɑɑ̀mùntì kɔbɛ bɛɛ̀ do kɑri mɛtɑummɛ̀ tou fɔ̃nkúò diyiè tɑɑ̀ kɛ̀ɛ̀ bíɛ́kɛ̀. 24 Dɑyɛɛdi birɛ Ediɑsɑfu weè do tú bɛ kó tɛcĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kóo kótì. 25 Kɛrisonniibɛ kó mutɔ̃mmú do tú bɛ̀ bo ndɑkɛmɛ̀ mɛtɑummɛ̀ tou kpɛ́í nnɛ̀ kuyɑ̀ɑ̀kù kùù dì dɑ̀ɑ́tí nɛ̀ kùù kpetí dibòrì. 26 Nɛ̀ tìì fitɛ́ kudɑ̀nkù nɛ̀ kùù kpetí ditowɑɑ̀ kó dibòrì nɛ̀ dɛ kó iwɛ̃ĩ bɛ̀ ɔ̃ɔ̃ pítínnɛ́ ì dɛ kó tiyɑ̀ɑ̀tì.

27 Keɑti kó tinɑɑ̀mùntì do tú: Amudɑɑbɛ nɛ̀ Isɑɑbɛ nɛ̀ Ebunɔɔbɛ nɛ̀ Usiyɛɛdibɛ bɛ kó tinɑɑ̀mùntì nti mɛmmɛ. 28 Kɛ̀ bɛ̀ɛ bɛ̀ kɑ̀ɑ nkɛ́túótɛ́ initidɑbí ìì mɔ̀kɛ otɑ̃̀nkù òmɑ́ɑ̀ kɛ́ndeètìnko kɛ̀ bɛ̀ ḿbo sikɔupísìni nɛ̀ sikɔusìkuɔ̀ (8600) bɛɛ̀ do pĩ́ mmɛtɑummɛ̀ tou kó mutɔ̃mmú. 29 Keɑtiibɛ kó tinɑɑ̀mùntì kɔbɛ bɛɛ̀ do kɑri mɛtɑummɛ̀ tou bɑkù cɑ̃̀nku bíɛ́kɛ̀. 30 Usiyɛɛdi birɛ Edisɑfɑ̃ɑ̃ weè do tú bɛ cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kóo kótì. 31 Bɛɛ̀ do te bɛ̀ bo ndɑkɛmɛ̀ mɛtɑummɛ̀ tɔu kpɛ́í nnɛ̀ tɑ́bùrì nɛ̀ tɛfitíkɛ̀kɛ̀tɛ̀ nɛ̀ yɛwũɔ̃tɔ̀rɛ̀ nɛ̀ tinɛntì tɛtì bɛ̀ pĩĩnnɛ̀ tì ikuɔ́ tɔ̃mmú nɛ̀ kuyɑ̀ɑ̀kù dɛ miɛkɛ kɔku nɛ̀ iwɛ̃ĩ ìì kù pìítínɛ̀.

32 Bɛɛ̀ do pĩ́ mmɛtɑummɛ̀ tou miɛkɛ mutɔ̃mmú kɛ̀ bɛ kóo kótì tu ikuɔ́ nìùtì Anɔɔ birɛ Edeɑsɑɑ, kɛ̀ weè mbɛ̀ bɑkɛ́.

33 Mɛdɑdi kó tinɑɑ̀mùntì kɔbɛ do tú: Mɑdiibɛ nɛ̀ Musiibɛ. Mɛdɑdi kó tinɑɑ̀mùntì nti mɛmmɛ. 34 Kɛ̀ bɛ̀ɛ kɑɑ nyinitidɑbí ìì mɔ̀kɛ otɑ̃̀nkù kɛ́ntɔ kɛ deètìnko kɛ̀ bɛ̀ mbo sikɔupísìkuɔ̀ nɛ̀ sikɔusìdɛ́ (6200). 35 Kɛ̀ Abiyɑi birɛ Sudiyɛɛdi weè ntú bɛ kó tɛcĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kóo kótì, bɛɛ̀ do kɑri mɛtɑummɛ̀ tou bɑkù yoú. 36 Mɛdɑdi kó tinɑɑ̀mùntì kɔbɛ kó mutɔ̃mmú do tú bɛ̀ bo ndɑkɛmɛ̀ mɛtɑummɛ̀ tou kó tidɑbɛɛtì kpɛ́í nnɛ̀ ticɑ́dɔɔti nɛ̀ yɛsɑ̃ǹkɛ̀ nɛ̀ yɛ kó yɛtɛitiyɛ̀ nɛ̀ di kó tinɛntì tɛtì timɔu. 37 Bɛɛ̀ do dɑkɛnɛ̀ mɛtɑummɛ̀ tou kó kudɑ̀nkù kó yɛsɑ̃ǹkɛ̀ kpɛ́í nnɛ̀ yɛ kó yɛtɛitiyɛ̀ nɛ̀ dɛ kó ibɑɑkɛ́ nɛ̀ dɛ kó iwɛ̃ĩ.

38 Mɔyiisi nɛ̀ Anɔɔ nɛ̀ bɛ bí kɛ̀ bɛ̀ɛ kɑri mɛtɑummɛ̀ tou diyiè yìɛ̀ní kɛ̀ɛ̀ bíɛ́kɛ̀ dibòrì bo kɛ̀ɛ̀ bíɛ́kɛ̀, kɛ́mpĩ́ nyikuɔ́ tɔ̃mmú Isidɑyɛɛribɛ kpɛ́í. Kɛ̀ wèè í tú Defii botí kou kɛ dɛ̀ tɔ́ɔ́nko, bɛ̀ɛ ò kùɔ.

39 Kɛ̀ bɛ̀ɛ kɑɑ nDefiibɛ kɛ́túótɛ́ initidɑbí ìì mɔ̀kɛ otɑ̃̀nkù kɛ́ndeètìnko, bɛmɔu kɛ̀ bɛ̀ ḿbo sikɔupípísìdɛ́ nɛ̀ sikɔupísìdɛ́ (22000). Mɔyiisi nɛ̀ Anɔɔ bɛɛ̀ do bɛ̀ kɑ̀ɑ kɛ́ntũ mbɛ nɑɑ̀mùntì dò ndòmmɛ̀, ti Yiɛ̀ nKuyie ndo bɛ̀ nɑ̀kɛ́mɛ̀.

Bɛ̀ cèètɛ̀nɛ̀mɛ̀ Defiibɛ bɛ̀ɛ̀ tu Mpo

40 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nnɑ́kɛ́ Mɔyiisi kɛ dɔ̀: Kɑɑ nyIsidɑyɛɛribɛ bɛ̀ɛ̀ kó dimɑ̀ɑ̀ tu Mpo bɛmɔu, kɛ́ketɛ́nɛ̀ ibí ìì mɔ̀kɛ otɑ̃̀nkù òmɑ́ɑ̀ kɛ́ndeètìnko, ɑ́ bɛ̀ kɑ̀ɑ nkɛ́wɑ̃ri bɛ yètɛ̀. 41 Kɑ̀ɑ dèè, ɑ́ túótɛ́ Defiibɛ kɛ́ bɛ̀ nni nduɔ́, Isidɑyɛɛribɛ bɛ̀ɛ̀ tu Mpo bɛ kó difɔ̃̀tìrì kɛ̀ bɛ̀ ntú n kɔbɛ, kɛ́túótɛ́ bɛ wũɔ̃ kɛ́ceetɛnɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ kó iwũɔ̃ piɛ́ ìì bí ketiyì kɛ̀ ì tu idɑɑì.

42 Kɛ̀ Mɔyiisii kɑɑ nyIsidɑyɛɛribɛ bɛ̀ɛ̀ tu Mpo ti Yiɛ̀ nKuyie nhò nɑ̀kɛ́ kɛ yɛ̃ ndɛ̀ ndòmmɛ̀. 43 Kɛ̀ bɛ̀ɛ kɑɑ nkɛ́wɑ̃ri bɛ yètɛ̀ kɛ́túótɛ́ ibí ìì mɔ̀kɛ otɑ̃̀nkù kɛ́ndeètìnko kɛ̀ bɛ̀ mbo sikɔupípísìdɛ́ nɛ̀ sikɔupísìdɛ́ nɛ̀ sikɔusìdɛ́ nɛ̀ sipísìyiekɛ̀ nɛ̀ bɛ̀tɑ̃ɑ̃ti (22273).

44 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nnɑ́kɛ́ Mɔyiisi kɛ dɔ̀: 45 Túótɛ́ Defiibɛ kɛ́cónnɛ́ Isidɑyɛɛribɛ bɛ̀ɛ̀ tu Mpo bɛ kó difɔ̃̀tìrì kɛ̀ nní mbɛ̀ te kɛ́túótɛ́ Defiibɛ kó iwũɔ̃ piɛ́ ìì bí ketiyì kɛ̀ ì tu idɑɑì kɛ́ceetɛnɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ kpɛyi Defiibɛ, míì yó mbɛ̀ te, mí mbɛ Yiɛ̀ nKuyie. 46 Isidɑyɛɛribɛ bɛ̀ɛ̀ tu Mpo bɛ̀ɛ̀ nɔ̀ńkɛ́ Defiibɛ ĩ́nkɛ̀ sikɔusìdɛ́ nɛ̀ sipísìyiekɛ̀ nɛ̀ bɛ̀tɑ̃ɑ̃ti (273). 47 A cɔutɛ́ bɑ́ wè yuu ĩ́nkɛ̀ mɛdítíbii mmɛ̀nùmmù ìì kèétɛ́ mɛtɑummɛ̀ tou kpɛ́í. 48 Kɑ̀ɑ duɔ́ ndɛ kó idíítí Anɔɔ nɛ̀ o bí, kɛ̀ bɛ̀ɛ do mbɛ̀ɛ̀ tu Mpo bɛ̀ɛ̀ nɔ̀ńkɛ́.

49 Kɛ̀ Mɔyiisi cuɔ́ dɛ kó idíítí kɛ̀ bɛ̀ bo donnɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ bɛ̀ɛ̀ tu Mpo bɛ̀ɛ̀ nɔ̀ńkɛ́. 50 Kɛ̀ bɛ̀ɛ ì cuɔ́ kɛ̀ ì ḿbo mɛdítíbii ntɛkɔupíítɛ̀ nɛ̀ sikɔusìtɑ̃ɑ̃ti nɛ̀ sipísìkuɔ̀ nɛ̀ mɛ̀nùmmù (1365) bɛ̀ do kèétɛ́ ìì díítí nyi mɛtɑummɛ̀ tou kpɛ́í. 51 Kòo ì duɔ́ nhAnɔɔ nɛ̀ o bí ti Yiɛ̀ nKuyie ndo tì nhò nɑ̀kɛ́ wenwe Mɔyiisi kɛ nyɛ̃ bɛ̀ɛ dɔɔ̀mɛ̀.

4

Defiibɛ nɑɑ̀mùntì kɔbɛ kó mutɔ̃mmú

DÈÈNNÌ: Keɑti nɑɑ̀mùnkù kɔbɛ kó mutɔ̃mmú

1 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie mbɛ́innɛ̀ Mɔyiisi nɛ̀ Anɔɔ kɛ dɔ̀: 2 Kɑɑnnɛ̀ Defiibɛ nɑɑ̀mùntì miɛkɛ Keɑti kó ibí bɛ nɑɑ̀mùntì dòmmɛ̀ nɛ̀ bɛ cɛ̃́ĩ, 3 kɛ́ketɛ́nɛ̀ bɛnitidɑɑbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ mɔ̀kɛ yɛbie nsipísìtɑ̃ɑ̃ti kɛ́ntɔ kɛ́tuɔkɛnɛ̀ bɛ̀ɛ̀ mɔ̀kɛ yɛbie nsipísìnùmmù kɛ dò nkɛ́nɑ kɛ́pĩ́ mɛtɑummɛ̀ tou kó mutɔ̃mmú. 4 Keɑti nɑɑ̀mùntì kɔbɛ kó mutɔ̃mmú yó ntú bɛ̀ bo ndɑkɛmɛ̀ ikuɔ́ nɛntì kpɛ́í. 5 Kɛ̀ dɛ̀ níí tùɔ̀kɛ di bo ítɛ́mɛ̀ di bɑ̀tɛ́ dɛ̀ kɛ́sɔɔ́, Anɔɔ nɛ̀ o bí bɛ̀ɛ kɔtɛní kɛ́núntɛ́ kuyɑ̀ɑ̀kù kùù pi ikuɔ́ nɛntì kó kufɑ̃́ɑ̃́. 6 Bɛ̀ɛ kù pɔ̃ṹ mmɛtɑummɛ̀ tɔu. Kɛ̀ bɛ̀ dèè bɛ̀ɛ di dɑ́tínnɛ́ kukɔ̃̀nkperíkù kɛ́nɔ́ɔ́ nkuyɑ̀ɑ̀kù kùù wũ̀ɔ̃ tibedɛncɛ̃ɛ̃̀tì kɛ́ dì tɔ̃nnɛ́ ipɑ̀ɑ̀ti. 7 Kɛ̀ bɛ̀ dèè bɛ̀ɛ dɑ́tínnɛ́ kuyɑ̀ɑ̀kù kùù do wũ̀ɔ̃ tibedɛncɛ̃ɛ̃̀tì tɑ́bùrì bɛ̀ dɑkù dɛ̀ pɛ̃́ɛ̃̀bɛ̀ bɛ̀ m pɑ̃ɑ̃ mbɛ̀ mí ndi Yiɛ̀ nKuyie, kɛ́cɔ̃nnɛ́ yɛbɔ nɛ̀ ibòòkɛ nɛ̀ yɛbɔ yɛ̀ɛ̀ yĩɛ̃̀nnɛ̀ mɛniɛ nnɛ̀ yɛdíè nyikuɔ́ kó mɛnɑɑ̀ nhɔ̃ nhɑ̃ yɛ̀ɛ̀ miɛkɛ, bɛ̀ yó ndɛ ndɑkù pɛ̃́ɛ̃̀bɛ̀ bɛ̀ yó nni mpɑ̃ɑ̃ mbɛ̀ sɑ̃́ɑ̃̀. 8 Bɛ̀ɛ dɑ́tínnɛ́ dɛ ĩ́nkɛ̀ kuyɑ̀ɑ̀kù kùù wũ̀ɔ̃ tibedɛncɛ̃ɛ̃̀tì kɛ́nɔ́ɔ́ nkukɔ̃̀nkperíkù kɛ́tɔ̃nnɛ́ tɑ́bùrì kó ipɑ̀ɑ̀ti. 9 Kɛ̀ bɛ̀ dèè bɛ̀ɛ dɑ́tínnɛ́ tɛfitíkɛ̀kɛ̀tɛ̀ kuyɑ̀ɑ̀kù kùù wũ̀ɔ̃ tibedɛncɛ̃ɛ̃̀tì nɛ̀ yɛfitibɔ nɛ̀ dɛ kó siseú nɛ̀ dɛ̀ɛ̀ kounɛ̀ mutɑ́pɛí nnɛ̀ mɛkùɔ̀ ncũɔ̃̀ sìì bukúsí miɛkɛ. 10 Kɛ̀ bɛ̀ɛ dɛ̀ wɛ̃nnɛ́ kɛ́pɔ̃ṹ nkukɔ̃̀nkperíkù, kɛ́dɑɑ́ nkudɑbɛkù ĩ́nkɛ̀, 11 kɛ́dɑ́tínnɛ́ disɔɔwũɔ̃tɔ̀nnì kuyɑ̀ɑ̀kù kùù wũ̀ɔ̃ tibedɛncɛ̃ɛ̃̀tì kɛ nɔ́ɔ́ nkukɔ̃̀nkperíkù kɛ́tɔ̃nnɛ́ ipɑ̀ɑ̀ti. 12 Kɛ̀ bɛ̀ dèè bɛ̀ɛ túótɛ́ bɛ̀ pĩ̀ńnɛ̀ tìì nɛntì ikuɔ́ tɔ̃mmú kɛ́pɔ̃ṹ nkuyɑ̀ɑ̀kù kùù wũ̀ɔ̃ tibedɛncɛ̃ɛ̃̀tì nkɛ́nɔ́ɔ́ nkukɔ̃̀nkperíkù kɛ́ dɛ̀ wɛ̃nnɛ́ kɛ́dɑɑ́ nkudɑbɛkù ĩ́nkɛ̀. 13 Kɛ̀ bɛ̀ koutɛ́ diwũɔ̃tɔ̀nnì kó mutɑ́pɛí nkɛ dèè bɛ̀ɛ dì dɑ̀tínnɛ́ kuyɑɑ̀wũɔ̃kù, 14 bɛ̀ yóó dɛ ndɑɑ́ nyikuɔ́ nɛntì timɔu bɛ̀ tùɔ̀nnɛ̀ tì tihúúntì nɛ̀ simɑ́tìkũmpeé yɛnìì nkpɛsi nɛ̀ tikɑ̃penti nɛ̀ ibòòkɛ bɛ̀ mɛ̀ínɛ̀ ì mɛyĩ̀ĩ̀, diwũɔ̃tɔ̀nnì kó tinɛntì timɔu cɛ̃́nkɛ, kɛ́ dɛ̀ dɑ̀tínnɛ́ kukɔ̃̀nkperíkù kɛ́tɔ̃nnɛ́ ipɑ̀ɑ̀ti kɛ bo ndi tòúnɛ̀. 15 Anɔɔ nɛ̀ o bí kɛ̀ bɛ̀ pɔ̃ṹ ndìì mɔ̀nnì ikuɔ́ nɛntì kɛ dèè. Kɛ̀ dɛ̀ tùɔ̀kɛ di bo ítɛ́ dɛ̀ kɛ́sɔɔ́, Keɑti kó ibí kɔtɛní kɛ́ dɛ̀ tɔ, bɛ̀ nɛ́ bɑ́ɑ́ yie nkɛ̀ bɛ nɔ̀ùtɛ̀ɛ kɑ́ɑ́kɛ́ ikuɔ́ nɛntì, kɛ̀ bɛ̀ tì kɑ̀ɑ́kɛ́ bɛ̀ yóó kúmu. Bɛ kó mutɔ̃mmú tú bɛ̀ bo ntɔumɛ̀ ikuɔ́ nɛntì. 16 Kɛ̀ ikuɔ́ nìùtì Anɔɔ birɛ Edeɑsɑɑ yie kó mutɔ̃mmú yó ntú ò bo ndɑkɛmɛ̀ mmɛ tɛfitíkɛ̀kɛ̀tɛ̀ kó mɛkùɔ̀ nkpɛ́í nɛ̀ tihúúntì kufɔ̃ɔ̃ku kpɛti. Nɛ̀ tidiitì bɛ̀ m pɑ̃ɑ̃ ntì yɛwe yɛmɔu nɛ̀ mɛkùɔ̀ mbɛ̀ ɔ̃ɔ̃ cóú mmɛ̀ onìtì yoo dɛ̀mɑrɛ̀ kɛ́ dɛ̀ cɑ̃̀ńnɛ́ n tɔ̃mmú kpɛ́í. Weè yó ndɑkɛ mɛtɑummɛ̀ tou dimɔu kpɛ́í nnɛ̀ dɛ̀ɛ̀ kó dimɑ̀ɑ̀ bo di miɛkɛ nɛ̀ ikuɔ́ nɛntì timɔu.

17 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nyíɛ́ kɛ́nɑ́kɛ́ Mɔyiisi nɛ̀ Anɔɔ kɛ dɔ̀: 18 Dí ndɑkɛ kɛ̀ Keɑti nɑɑ̀mùnkù kɔbɛ bɑ́ɑ́ kú. 19 Ntɛnɛ̀ di bo yĩ́mɛ̀ kɛ̀ dɛ̀ɛ yie nkɛ̀ bɛ̀ bɑ́ɑ́ kɑ́ɑ́kɛ́ ikuɔ́ nɛntì tìì bo kufɑ̃́ɑ̃́ mmiɛkɛ kɛ́kú. Anɔɔ nɛ̀ o bí bɛɛ̀ yóó bɛ̀ bɛnkɛ bɑ́ wè o tɔ̃mmú nɛ̀ ò yó ntɔu tìì nɛntì. 20 Di bɑ́ɑ́ yie nkɛ̀ bɛ̀ɛ yɑ̀ ikuɔ́ nɛntì tìì bo kufɑ̃́ɑ̃́, kɛ̀ bɛ̀ tì yɑ̀ bɑ́ sɑ́m̀pɔ́ bɛ̀ kumu.

DƐ́Ɛ́NNÍ: Kɛdisonni nɑɑ̀mùntì kɔbɛ kó mutɔ̃mmú yó ntú mù

21 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nyíɛ́ kɛ́bɛ́innɛ̀ Mɔyiisi kɛ dɔ̀: 22 Kɑɑ nKɛrisonni kɔbɛ bɛ nɑɑ̀mùntì dò ndòmmɛ̀ nɛ̀ bɛ cɛ̃́ĩ. 23 Á kɑɑ mbɛnitidɑɑbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ kó dimɑ̀ɑ̀ mɔ̀kɛ yɛbie nsipísìtɑ̃ɑ̃ti kɛ́ntɔ kɛ́tuɔkɛnɛ̀ sipísìnùmmù kɛ dò nkɛ́nɑ kɛ́pĩ́ mmɛtɑummɛ̀ tou kó mutɔ̃mmú. 24 Ntɛ Kerisonni nɑɑ̀mùntì kɔbɛ kó mutɔ̃mmú yó ntú mù nɛ̀ bɛ̀ yó ntɔu dɛ̀. 25 Bɛ̀ yó ntɔu mɛtɑummɛ̀ tou kó tiyɑ̀ɑ̀tì nti, kuyɑ̀ɑ̀kù kùù ɔ̃ɔ̃ di dɑ̀tínnɛ́ nɛ̀ dɛ kó kukɔ̃̀nkù nɛ̀ kuyɑ̀ɑ̀kù kùù ɔ̃ɔ̃ kpetínnɛ́ mɛtɑummɛ̀ tou kó dibòrì. 26 Nɛ̀ kuyɑ̀ɑ̀kù kùù fitɛ́ mɛtɑummɛ̀ tou nɛ̀ diwũɔ̃tɔ̀nnì nɛ̀ kùù kpetí dɛ kó kudɑ̀nkù kó dibòrì nɛ̀ iwɛ̃ĩ bɛ̀ ɔ̃ɔ̃ núnnɛ́ ì kuyɑ̀ɑ̀kù nɛ̀ ikuɔ́ nɛntì timɔu tìì pĩĩnnɛ̀ ikuɔ́ tɔ̃mmú. Bɛɛ̀ yó nte dɛ kó mutɔ̃mmú. 27-28 Anɔɔ nɛ̀ o bí bɛɛ̀ yó mbɛnkú Kerisonni nɑɑ̀mùntì kɔbɛ bɛ kó mutɔ̃mmú nɛ̀ bɛ̀ yó ntɔu tìì nɛntì, kɛ̀ Itɑmɑɑ ikuɔ́ nìùtì Anɔɔ birɛ mbɛ̀ ni.

TÃÃTI: Bɛ̀ kɑɑ̀mmɛ̀ Mɛdɑdi nɑɑ̀mùnkù kɔbɛ

29 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nyíɛ́ kɛ́bɛ́innɛ̀ Mɔyiisi kɛ dɔ̀: Kɑɑ Mɛdɑdi kɔbɛ bɛ nɑɑ̀mùntì nɛ̀ bɛ cɛ̃́ĩ dò ndòmmɛ̀. 30 Á kɑɑ̀ mbɛnitidɑɑbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ mɔ̀kɛ yɛbie nsipísìtɑ̃ɑ̃ti kɛ́ntɔ kɛ́tuɔkɛnɛ̀ yɛbie nsipísìnùmmù kɛ dò nkɛ́nɑ kɛ́pĩ́ mɛtɑummɛ̀ tou kó mutɔ̃mmú. 31 Ntɛ bɛ kó mutɔ̃mmú yó ntú mù: Bɛɛ̀ yó nte bɛ̀ bo ntɔumɛ̀ mɛtɑummɛ̀ tou kó tidɑbɛɛtì nɛ̀ di kó ipɑ̀ɑ̀ti nɛ̀ di kó yɛsɑ̃ǹkɛ̀ nɛ̀ yɛ kó yɛtɛitiyɛ̀, 32 yɛsɑ̃ǹkɛ̀ yɛ̀ɛ̀ fitɛ́ mɛtɑummɛ̀ tou kó kudɑ̀nkù nɛ̀ yɛ kó yɛtɛitiyɛ̀ nɛ̀ dɛ kó ibɑɑkɛ́ nɛ̀ dɛ kó iwɛ̃ĩ nɛ̀ dɛ kó tinɛntì timɔu. Dí bɛnkɛ bɑ́ wè ò dò nkɛ́ntɔu tìì nɛntì. 33 Mɛdɑdi nɑɑ̀mùntì kɔbɛ kó mutɔ̃mmú mmu bɛ̀ yó mpĩ́ mmù mɛtɑummɛ̀ tou miɛkɛ. Itɑmɑɑ ikuɔ́ nìùtì Anɔɔ birɛ, weè yó mbɛ̀ ni dɛ kó mutɔ̃mmú miɛkɛ.

Bɛ̀ kɑ̀ɑmmɛ̀ Defiibɛ bɛ̀ɛ̀ pĩ mmɛtɑummɛ̀ tou kó mutɔ̃mmú

34-49 Mɔyiisi nɛ̀ Anɔɔ nɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ kó bɛkótíbɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ɛ kɑɑ nDefiibɛ bɛ nɑɑ̀mùntì nɛ̀ bɛ cɛ̃́ĩ dò ndòmmɛ̀. Keɑti nɑɑ̀mùntì kɔbɛ nɛ̀ Kɛrisonni nɑɑ̀mùntì kɔbɛ nɛ̀ Mɛdɑdi nɑɑ̀mùntì kɔbɛ, kɛ́ketɛ́nɛ̀ bɛ̀ɛ̀ mɔ̀kɛ yɛbie nsipísìtɑ̃ɑ̃ti kɛ́ntɔ kɛ́tuɔkɛnɛ̀ yɛbie nsipísìnùmmù kɛ dò nkɛ́pĩ́ mmɛtɑummɛ̀ tou kó mutɔ̃mmú. Kuyie ndo nɑ̀kɛ́ Mɔyiisi nwe kòo duɔ́ nkɛ̀ bɛ̀ɛ bɛ̀ kɑ̀ɑ nkɛ̀ bɛ̀ mbo:

Keɑti nɑɑ̀mùntì kɔbɛ sikɔupísìdɛ́ nɛ̀ sikɔusìyiekɛ̀ nɛ̀ sipísìnùmmù (2750).

Kɛrisonni nɑɑ̀mùntì kɔbɛ sikɔupísìdɛ́ nɛ̀ sikɔusìkuɔ̀ nɛ̀ sipísìtɑ̃ɑ̃ti (2630).

Mɛdɑdi nɑɑ̀mùntì kɔbɛ sikɔupísìtɑ̃ɑ̃ti nɛ̀ sikɔusìdɛ́ (3200).

Bɛmɔu kɛ̀ bɛ̀ɛ wɛ̃nnɛ́ kɛ́mbo sikɔupísìni nɛ̀ sikɔusìnùmmù nɛ̀ sipísìni (8580).

Kɛ̀ bɛ̀ɛ bɛ̀ nɑ̀kɛ́ bɛ̀ dò nkɛ́pĩ́ mmùù tɔ̃mmú nɛ̀ tinɛntì bɛ̀ dò nkɛ́ntɔu tì, ti Yiɛ̀ nKuyie ndo ti nɑ̀kɛ́ Mɔyiisi kɛ yɛ̃ ndɛ̀ ndòmmɛ̀.

5

Dɛ̀ɛ̀ bo nte kɛ̀ bɛ̀ɛ dennɛ onìtì Isidɑyɛɛribɛ cuokɛ̀

1 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie mbɛ́innɛ̀ Mɔyiisi kɛ dɔ̀: 2 Nɑ́kɛ́ Isidɑyɛɛribɛ kɛ tú kɛ̀ tikɔ̀ntì pĩ nhòmɔù yoo ò tùɔ̀ti yɛfɔtɛ̀ yoo ò kɑ̀ɑ́kɛ́ ocíì. 3 Kòo nitidɔ̀ù nwe yoo onitipòkù dí ò bɛ̀ti kóò dènnɛ di kó dikɑrì. Kɛ̀ dɛ̀ɛ yie ndíndi Isidɑyɛɛribɛ kɛ̀ di bɑ́ɑ́ sĩnkùnnɛ di kó dikɑrì, m borɛ̀ di cuokɛ̀.

4 Kɛ̀ Isidɑyɛɛribɛɛ dɔɔ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nnɑ̀kɛ́ tì Mɔyiisi bɛ kpɛ́í kòò tì mbɛ̀ nɑ̀kɛ́, kɛ́mbɛtì bɛ kó dikɑrì bɛ̀ɛ̀ kó dimɑ̀ɑ̀ sĩ̀ntɛ.

A bo tũntɛmɛ̀ ɑ cɑɑ̀rìmɛ̀

5 Mɛm̀mɛ kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nnɑ́kɛ́ Mɔyiisi kɛ dɔ̀: 6 Nɑ́kɛ́ Isidɑyɛɛribɛ kɛ tú: Kòò mɔù cɑ̀ɑ̀rɛ̀ o kou tɔù kpɛrɛ yoo ò dɔ̀ɔ̀ mɛyɛi mmɑmɛ̀, ò cɑ̀ɑ̀rɛ̀ mí ndi Yiɛ̀ nKuyie mmí nwe. 7 Wèe dɑ́ɑ ndɛ kó mɛyɛi nhò dɔ̀ɔ̀ mɛ̀ kɛ́tɛ̃́nnɛ́ ò cɑ̀ɑ̀rɛ̀ dɛ̀ dɛ yiɛ̀, kɛ́nɔ́ɔ́ nkɛ̀ dɛ̀ mmɑnɛ̀ ò cɑ̀ɑ̀rɛ̀ dɛ kó mɛtotímɛ̀ yɛwɛ́tiyɛ̀ yɛ̀nùmmù kó dìmɑ́ɑ̀. 8 Kɛ̀ bɛ̀ cɑ̀ɑ̀rɛ̀ wè mɛ nkumu kɛ í mɔkɛ o cɛ̃dɛ́tɛ̀ kou, bɛ̀ nɑ nhò yietí dɛ̀, bɛ̀ɛ dɛ̀ duɔ́ mmí ndi Yiɛ̀ nKuyie nkɛ̀ ikuɔ́ nìùtìi dɛ̀ tùótɛ́, kɛ nɛ́ mbúútí dipedɑɑ̀ mɛyɛi nhũtímù kpɛri, ò yóó dɔɔ̀nɛ̀ dì mɛwénkùmɛ̀ kó ikuɔ́. 9 Kɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ níí dɛ̀itɛ dɛ̀mɑrɛ̀ dɛ̀ɛ̀ tu n kpɛrɛ dɛ miɛkɛ kɛ duɔ́ nyikuɔ́ nìùtì o kpɛrɛ ndɛ, n yɛ̃ ndi mbɛ̀ duɔ̀ ndɛ̀ndɛ. 10 Kɛ̀ bɛ̀ cɑ̃̀ńnɛ́ dɛ̀ n kpɛ́í bɛ̀ɛ dɛ̀ duɔ́ nyikuɔ́ nìùtì, kɛ̀ bɛ̀ duɔ́ ndɛ̀ ikuɔ́ nìùtì o kpɛrɛ ndɛ.

Ikuɔ́ ìì tukúnɛ̀ bɛ̀ bo wɑ́tímɛ̀ onitipòkù kɛ dɔ̀ ò dɔuti dɔutinɛ̀ bɛnitidɑɑbɛ̀

11 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie m bɛ́innɛ̀ Mɔyiisi kɛ dɔ̀: 12 Nɑ́kɛ́ Isidɑyɛɛribɛ kɛ dɔ̀: Kòo mɔù kóo pokù dɔuti dɔutinɛ̀ bɛnitidɑɑbɛ̀, 13 kɛ duɔ́nɛ̀ onitidɔ̀ù mɔù kòo dɔù í bɛ̀ sɔ̃̀ńkɛ́, kòò sɑ̃ũ nhomɑ́ɑ̀ bɑ́ òmɔù í ò yɑ̀, bɛ̀ mɛ nyí ò sɔ̃̀ńkɛ́ bɛ̀ duɔ́ dɛ̀, 14 yoo kòo dɔù yɛ̀mmɛ̀ mɛɛ̀ mɛ yetɛ kòò ò wɑ́tìrì dɛtetìrɛ̀, yoo ò mɛ̀nkɛ dɛ̀ dɔ̀ɔ̀mu. 15 Kɛ̀ dɛ̀ tùɔ̀kɛní kɛ dò mmɛ botí dɛ yiɛ̀ nkɔtɛnɛ̀ o pokù ikuɔ́ nìùtì borɛ̀, kɛ́ntɔnɛ̀ muyuo ncìdóòbɛ̀ bɛ̀tɑ̃ɑ̃ti, ò bɑ́ɑ́ mù yɔɔrɛ mɛkùɔ̀ nyoo tihúúntì, kɛ yɛ̃́ dɛ̀ tumɛ̀ mɛpútímɛ̀ kó mɛdɔɔ̀rìmɛ̀ mmɛ, mɛɛ̀ yóó bɛnkɛ bɛ̀ wɑ́tìrì wè dɔ̀ɔ̀mɛ̀ mɛyɛi nyoo ò í mɛ̀ dɔ̀ɔ̀. 16 Ikuɔ́ nìùtìi kɔtɛnɛ̀ dɛ kóo nitipòkù mí ndi Yiɛ̀ nKuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kóò còńnɛ́ n yììkɛ̀. 17 Kɛ̀ ikuɔ́ nìùtìi yɑutɛ́ ikuɔ́ kó mɛniɛ ndibuu miɛkɛ kɛ́yɛ̃tɛ́ n cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kó mutɑ̃́ɑ̃́ nkɛ́ɑ̃nnɛ́ dɛ miɛkɛ, 18 kɛ́cónnɛ́ onitipòkù n yììkɛ̀ kɛ́dɑ́tɛ́ o yuu kuyɑ̀ɑ̀kù, kɛ́duɔ́ nkòo ceé nho nɔu, kòo ɑ̃nnɛ́ mɛpútímɛ̀ kó muyuo nhò dɔù wɑɑnní mù kɛ bo ò yɑ̀ɑ́kɛ́nɛ̀, kɛ̀ ikuɔ́ nìùtì mɔ́mmuɔ nní ntɔ mɛnɛ́tiimɛ mɛ̀ɛ̀ tɔuní mɛyɛi. 19 Dɛ mɔ̀nnì kɛ̀ ikuɔ́ nìùtìi bɛ́i nhonitipòkù ììkɛ̀ kɛ dɔ̀: Kɛ̀ nsɑ̀ kɑ̀ɑ í duɔ́nɛ̀ onitidɔ̀ù tɔù, kòò mɔù í dɑ yùúkú kɛ duɔ́nɛ̀ kɛ dɑ sɑ̃ũ, mɛnɛ́tiimɛ miɛ̀ mmɛ̀ɛ̀ tɔ kusĩ̀nkù mɛ̀ bɑ́ɑ́ dɑ tɔní mɛyɛi mmɑmɛ̀. 20 Kɑ̀ɑ mɛ nduɔ́nɛ̀mu onitidɔ̀ù tɔù, kɛ soú nkɛ̀ dɛ̀ tu mɔ́mmuɔ nwe onitidɔ̀ù tɔù dɑ duɔ́nɛ̀mɛ̀, 21 ti Yiɛ̀ nKuyie ndɑ cɔ̃ɔ̃ kɑ̀ɑ nitipòtìi kṹṹ kɑ̀ɑ nɑɑ́ ntɛhɑ̃ũntɛ, kɛ́suɔ nkɛ́nɑɑ́ ndibɛnkɛ̀rì, kɑ̀ɑ botí kɔbɛ níí nnɑ́ɑ́ nhɑ kpɛ́í mbɛ̀ dɔ́ dìì mɔ̀nnì kɛ́pɑrìkɛ̀. 22 Kɛ̀ mɛniɛ mmiɛ̀ ntɑ ɑ pɔutì ɑ nitipòtìi kṹṹ kɑ̀ɑ suɔ. Kòo nitipòkùu cɔ́útɛ́ kɛ dɔ̀: Dɛ̀ mmɛ ndò.

23 Kɛ̀ ikuɔ́ nìùtìi wɑ̃ri yɛtɑnnɔ̀ yɛiyɛ ò bɛ́i nyɛ̀ kɛ́ yɛ̀ ɔ̀útɛ́nɛ̀ mɛnɛ́tiimɛ, 24 kɛ bo nii nhonitipòkù dɛ kó mɛnɛ́tiimɛ mɛmmɛ mɛ̀ɛ̀ tɔuní mɛyɛi nkòo yɑ̃̀ dɛ kó mɛnɛ́tiimɛ. 25 Kɛ̀ ikuɔ́ nìùtìi cɔutɛ́ muyuo mɛpútímɛ̀ kɔ̃mu kɛ́ mù bɛnkɛ ti Yiɛ̀ nKuyie kɛ́ mù kɔ̀tɛnɛ̀ diwũɔ̃tɔ̀nnì borɛ̀, 26 kɛ́fɔ́ɔ́tɛ́ dɛ kó muyuo nkɛ̀ mù ndò ndibɛnkɛ̀rì kòo mù tùɔ ndiwũɔ̃tɔ̀nnì ĩ́nkɛ̀ kɛ nɛ́ nɑ kɛ́nii ndɛ kó mɛniɛ nhonitipòkù. 27 Kòò mɛ̀ yɑ̃̀ kɛ sɔ̃́ nhò mɛ̀nkɛ duɔ́nɛ̀mu onitidɔ̀ù tɔù kɛ soú, kɛ̀ dɛ kó mɛnɛ́tiimɛ mɛ̀ɛ̀ tɔ kusĩ̀nkù tɑ o pɔutì mɛ̀ bo nte kòo nitipòtìi kṹṹ, kòo nɑɑ́ ntɛhɑ̃ũntɛ, kɛ́suɔ nkɛ́nɑɑ́ ndibɛnkɛ̀rì kòo botí kɔbɛ níí bɛ́i nho kpɛ́í bɛ̀ dɔ́ dìì mɔ̀nnì kɛ́pɑrìkɛ̀. 28 Kɛ̀ dɛ̀ mɛ nsɔ̃́ nhò í duɔ́nɛ̀ onitidɔ̀ù tɔù kɛ dò mpɑ́í pɑ́í kɛ̀ dɛ̀ sɔ̃́ nhò í sɑ̃ũ omɑ́ɑ̀ mɛyɛi mmɑmɛ̀ bɑ́ɑ́ ò tùɔ̀kɛní kòò nsɔkɛ́ kɛ pɛí ibí.

29 Dɛ kó ikuɔ́ tú mɛpútímɛ̀ kpɛyi nyi, kɛ tukúnɛ̀ onitipòkù wèè bo nye nkòo nitidɔ̀ù tɔùu ò duɔ́nɛ̀ kóò sĩ̀nkùnnɛ. 30 Kɛ̀ dɛ̀ mɛ ndò nhonitipòkù í dɔ̀ɔ̀ dɛ̀mɑrɛ̀ kòo dɔù yóù mɛ̀ɛ̀ kpɛ́í nho ĩ́nkɛ̀ kɛ̀ dɛɛ̀ te, kòò ò kɔ̀tɛnɛ̀ ikuɔ́ nìùtì borɛ̀ kɛ̀ ikuɔ́ nìùtì ò dɔ̀ɔ̀ dɛ kó ikuɔ́. 31 Bɛ̀ í yóó sɛi nhonitidɔ̀ù ò wɑ̀tí mɛ̀ɛ̀ kpɛ́í nho pokù, kòo nitipòkù mɛ mmɛ̀nkɛ mɛ dɔ̀ɔ̀mu weè yóó tɔ dɛ kó mucɔ̃́ntimu.

6

Bɛ̀ɛ̀ cɑ̀nnɛnɛ̀ Kuyie ndinùù bɛ kó ikuɔ́

1 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie mbɛ́innɛ̀ Mɔyiisi kɛ dɔ̀: 2 Nɑ́kɛ́ Isidɑyɛɛribɛ kɛ tú n yɛ̃ nkòo nitidɔ̀ù yoo onitipòkù n cɑ̀nnɛnɛ̀ dinùù kɛ bo soó ntiyùtì kɛ̀ dɛ̀ɛ bɛnkɛ ò n cɑ̀nnɛmɛ̀ dinùù. 3 Ò bɑ́ nyɔ̃̀ mmɛnɑɑ̀ mbɛ̀ tumɛ̀ difɛ̃́ɛ̃̀ nɛ̀ mɛtɛ̃mɛ̀ mɛ̀ɛ̀ muɔ̀, ò bɑ́ nyɔ̃ mmɛnɑcɛ́duo, kɛ̀ bɛ̀ nìú fínyĩ̀ kó yɛbɛ ò bɑ́ɑ́ yɑ̃̀ dɛ kó dinɑɑbɛ́nnì, ò mɛ mbɑ́ɑ́ cɑ́ɑ́kɛ́ fínyĩ̀ kó yɛbɛ sũ̀ũ̀yɛ̀ yoo yɛkperɛ̀. 4 Dɛ kó yɛwe wè n cɑ̀nnɛnɛ̀ yɛ̀ dinùù yɛ miɛkɛ, ò bɑ́ɑ́ di fínyĩ̀ kpɛrɛ mɑrɛ̀, yɛtebɛ kó tiwɛ́ɛ́tì yoo yɛ kó mɛbii. 5 Dɛ kó yɛwe ò n cɑ̀nnɛnɛ̀ yɛ̀ dinùù yɛ miɛkɛ kuponkù bɑ́ɑ́ kɑ́ɑ́kɛ́ o yuu yoo o dɛɛ̀nfɛ̀ kɛ̀ dɛ kó yɛwe ò n cɑ̀nnɛnɛ̀ yɛ̀ dinùù yɑ̀ɑ deènɛ̀. 6 Dɛ kó yɛwe ò n cɑ̀nnɛnɛ̀ yɛ̀ dinùù yɛ miɛkɛ ò bɑ́ɑ́ tɔ́ɔ́nnɛ̀ ocíì. 7 Kòo cicɛ nwe yoo o yɔ̃ yoo o kóo kótì yoo o nɑntɛ̀ yoo o tɑ̃ũ̀ ò bɑ́ɑ́ ò tɔ̀ɔ́nnɛ̀, kɛ́sĩnkùnnɛ omɑ́ɑ̀. Ò cɑ̃̀ɑ̃́mmu n kó mutɔ̃mmú kpɛ́í kɛ sokɛ́ tiyùtì.

8 Ò sokɛ́ yɛ̀ɛ̀ we tiyùtì yɛ miɛkɛ ò cɑ̃̀ɑ̃́mmu n kó mutɔ̃mmú kpɛ́í. 9 Kɛ̀ dɛ̀ mɛ ndò nhòmɔù ku o tɑkɛ́ mɛtòntòmmɛ̀ kɛ sĩ̀nkùnnɛ o yùtì diyiè yiénnì yiè wèe kuó o yùtì kɛ́wénkùnnɛ omɑ́ɑ̀. 10 Diyiè niínnì yiè kɛ́wɑɑ́ nsinɔ́nkpeé sìdɛ́sì yoo yɛkpɛtìnɔ́nkperɛ kó yɛpɑ̀ɑ̀ nyɛ̀dɛ́ɛ̀ kɛ́ dɛ̀ duɔ́ nyikuɔ́ nìùtì mɛtɑummɛ̀ tou bòrì nùù. 11 Kɛ̀ ikuɔ́ nìùtìi féútɛ́ tɛ̀mɑ́ɑ̀ mɛyɛi n cĩ́ɛ̃́mmɛ̀ kpɛ́í, kɛ́féútɛ́ tɛtɛtɛ̀ kɛ́tuɔ nkɛ́deè kóò dɔ̀ɔ̀ ikuɔ́ mɛwénkùmɛ̀ kpɛyi, kóò wénkùnnɛ ò tɔ̀ɔ́nnɛ́mɛ̀ ocíì kɛ sĩ̀ntɛ. Dɛ kó diyiè kòo wɛ̃tɛ kɛ́nɑɑ́ nwèè cɑ̃̀ɑ̃́. 12 Kòo wɛ̃tɛ kɛ́cɑ̃́nnɛ́ omɑ́ɑ̀ mɛpɑ̀mmɛ̀ kɛ́soó ntiyùtì kɛ́wɑɑ́ ndipedɑbii dìì mɔ̀kɛ dibenni dìmɑ́ɑ̀ kɛ dì nni nféútɛ́ mɛyɛi nhũtímù kpɛ́í, yɛwe yɛ̀ɛ̀ pɛ̃ɛ̃tɛ́ yɛ̀ tɛ̃́nkɛ í kɑɑ̀ nkɛ yɛ̃́ ò sòò sĩ̀nkùnnɛmɛ̀ o yùtì.

13 Ntɛ wèè n cɑ̀nnɛnɛ̀ dinùù dɛ kó ikuɔ́ yó ndòmmɛ̀, kɛ̀ dɛ kó yɛwe dèè dìì mɔ̀nnì wèe kɔtɛ mɛtɑummɛ̀ tou, 14 kɛ́ntɔnɛ̀ o wũɔ̃ ò yó n féútɛ́ ì dipedɑbii dìì mɔ̀kɛ dibenni dìmɑ́ɑ̀ kɛ kpɑ kuyɛ̀nkù kɛ́ dì nni nféútɛ́ kɛ́tuɔ, nnɛ̀ dipesɛrì dìì mɔ̀kɛ dibenni dìmɑ́ɑ̀ kɛ kpɑ kuyɛ̀nkù kɛ dì nni nféútɛ́ mɛyɛi ncĩ́ɛ̃́mmɛ̀ kpɛ́í nnɛ̀ dipedɑɑ̀ dìì kpɑ kuyɛ̀nkù mɛtɑummɛ̀ kpɛ́í. 15 Muyuo nsɑ̀ɑ̀mù bɛ̀ ɑ̃̀ntɛnɛ̀ mù mɛkùɔ̀ nkó yɛkɑ̀tìndɑ̀ dɛmɔ́mbirɛ nɛ̀ muyuo mmùù í kɔɔrɛnɛ̀ mutie mùù muuti pɛ̃́ɛ̃̀ mu kó tipɛ̃́mpɛ̃ńtì kɛ́ tì wɑɑrɛ mɛkùɔ̀ nnɛ̀ muyuo, ò yó m pɑ̃ mù nɛ̀ mɛnɑɑ̀ mbɛ̀ ɔ̃ɔ̃ yɔɔrɛ mɛ̀. 16 Kòo dɛ̀ tɔo dɛmɔu mɛtɑummɛ̀ tou borɛ̀, kɛ̀ ikuɔ́ nìùtìi dɛ̀ nni mbɛnkɛ kɛ́féútɛ́, mɛyɛi ncĩ́ɛ̃́mmɛ̀ kó fɛɔ̃̀fɛ̀ nɛ̀ fɛ̀ɛ̀ yóó tuɔ nhò n cɑ̀nnɛnɛ̀ dìì nùù kpɛ́í. 17 Kòò dèè ò n féútɛ́ dipedɑɑ̀ mɛtɑummɛ̀ kpɛ́í nkɛ́ n duɔ́ mmuyuo mmùù í kɔɔrɛnɛ̀ mutie mùù muuti mu kó yɛkɑ̀tìndɑ̀ dɛmɔ́mbirɛ, kɛ̀ ikuɔ́ nìùtì n duɔ́ ndɛ kó dipɑ̃nnì kɛ́ di yɔɔrɛ mɛnɑɑ̀. 18 Kòò dèè, wèè n cɑ̀nnɛnɛ̀ dinùù wèe kuó o yùtì mɛtɑummɛ̀ tou bòrìnùù, kɛ́túótɛ́ o yùtì ò kuó tì kɛ́wɛ̃nnɛ́nɛ̀ mɛtɑummɛ̀ kó fɛɔ̃̀fɛ̀ kɛ́cɔ́u. 19 Kɛ̀ ikuɔ́ nìùtìi túótɛ́ dipedɑɑ̀ kó kubɑkù kùù bèńnɛ́ kɛ́dɛitɛ muyuo mmùù í kɔɔrɛnɛ̀ mutie mùù muuti mu kó dikɑ̀tìndɑ̀ɑ̀ dìmɑ́ɑ̀ dɛmɔ́mbirɛ miɛkɛ nɛ̀ mu kó kupɛ̃́mpɛ̃ńkù kùmɑ́ɑ̀, kɛ́ dɛ̀ duɔ́ nwèè n cɑ̀nnɛnɛ̀ dinùù ò kuó dìì mɔ̀nnì o yùtì kɛ dèè. 20 Ikuɔ́ nìùtì mɔ́mmuɔ nwèè yóó dɛ̀ bɛnkɛ mí ndi Yiɛ̀ nKuyie nkɛ́dɔɔ̀ dɛ kó ikuɔ́, o kpɛrɛ ndɛ kɛ nɛ́ mbúútí dicĩ̀ncĩ̀nnì kó kumɑɑ ndi yòutɛ kù kɛ m bɛnkɛ nɛ̀ dikpèrì bɛ̀ cɑ̃̀ńnɛ́ dì. Dɛ mɔ̀nnì wèè n cɑ̀nnɛnɛ̀ dinùù ò bo nɑ kɛ́wɛ̃tɛ kɛ́yɑ̃̀ mɛnɑɑ̀.

21 Wèè cɑ̀nnɛnɛ̀ mí ndi Yiɛ̀ nKuyie ndinùù o kó ikuɔ́ nyi mɛmmɛ nɛ̀ ò dò nkɛ́kuɔ ìì wũɔ̃ ò dɔ́ kɛ́kuó dìì yie, kòò mɔ̀kɛ yɛpɑ̃rɛ̀ kɛ bo yíɛ́, dɛ̀ í yetɛ, ò nɛ́ dò nkɛ́dɔɔ̀mu o korimù yiè ò n cɑ̀nnɛnɛ̀ dìì nùù kó ikuɔ́ bekɛ́ dɛ̀.

Ikuɔ́ nìùtì níí bo pɑ̃ mɛ̀ɛ̀ botí Kuyie nkó mɛsɑ̀ɑ̀ mbɛnìtìbɛ̀

22 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie mbɛ́innɛ̀ Mɔyiisi kɛ dɔ̀: 23 Nɑ́kɛ́ Anɔɔ nɛ̀ o bí kɛ tú n yɛ̃ mbɛ̀ níí pɑ̃ mɛsɑ̀ɑ̀ n kó bɛnìtìbɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ kɛ dɔ̀:

24 Ti Yiɛ̀ nKuyie ndi dɔɔ̀ mɛsɑ̀ɑ̀ nkɛ́ ndi kɑ̃nkɛ́!

25 Ti Yiɛ̀ nKuyie ndi wéntɛ́ fɛnɔnsɑ̀ɑ̀fɛ̀ kɛ́ di pɑ̃ diwɛ̀ì!

26 Ti Yiɛ̀ nKuyie nwéntɛ́ní di bíɛ́kɛ̀ kɛ dí duɔ́ ndiwɛ̀ì!

27 Bɛ̀ níí yóó mɛ nyú n yètìrì Isidɑyɛɛribɛ ĩ́nkɛ̀ kɛ̀ ḿ bɛ̀ dɔ̀ɔ̀ mɛsɑ̀ɑ̀.

7

Bɛ̀ do pɑ̃ sìì nɑɑsɛ̃ĩ́ mɛtɑummɛ̀ tou kó mutɔ̃mmú kpɛ́í

1 Mɔyiisi dèè dìì mɔ̀nnì mɛtɑummɛ̀ tou kó mudɔɔ̀rìmù kɛ́ dì còú mmɛkùɔ̀ nkɛ́ dì cɑ̃̀ńnɛ́ nɛ̀ di nɛntì timɔu nɛ̀ diwũɔ̃tɔ̀nnì nɛ̀ di kó tinɛntì timɔu. Ò dɛ̀ còú ndìì mɔ̀nnì mɛkùɔ̀ nkɛ dɛ̀ cɑ̃̀ńnɛ́ kɛ dèè, 2 dɛ yiè kɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ cɛ̃́ĩ kó bɛkótíbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ bɑkɛ́ bɛ nɑɑ̀mùntì bɛ̀ɛ̀ do ni mukɑ̀mmù kó mutɔ̃mmú kɛ̀ bɛ̀ɛ pɑ̃mmú yɛpɑ̃rɛ̀. 3 Kɛ̀ bɛ̀ɛ tɔní bɛ pɑ̃rɛ̀ mɛtɑummɛ̀ tou ti Yiɛ̀ nKuyie nyììkɛ̀, sinɑɑsɛ̃ĩ́ sìkuɔ̀ kɛ sì dɑ̀ɑ́tí tiyɑ̀ɑ̀tì nɛ̀ inɑ̀ɑ̀kɛ tɛpíítɛ̀ nɛ̀ ìdɛ́ì, bɛkótíbɛ̀ bɛ̀dɛ́bɛ̀, tɛnɑɑsɑ̃ntɛ̀ tɛ̀mɑ́ɑ̀, bɑ́ wè fɛnɑ̀ɑ̀fɛ̀ fɛ̀mɑ́ɑ̀. Kɛ̀ bɛ̀ɛ dɛ̀ tɔní dɛmɔu mɛtɑummɛ̀ tou borɛ̀. 4 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nnɑ́kɛ́ Mɔyiisi kɛ dɔ̀: 5 Cɔutɛ́ dɛ bɛ borɛ̀, kɛ́ dɛ̀ duɔ́ mmɛtɑummɛ̀ tou mí ndi Yiɛ̀ nKuyie n tɔ̃mmú kpɛ́í. Á dɛ̀ duɔ́ nDefiibɛ bɑ́ wè o tɔ̃mmú dòmmɛ̀.

6 Kɛ̀ Mɔyiisii túótɛ́ sinɑɑsɛ̃ĩ́ nɛ̀ inɑ̀ɑ̀kɛ kɛ́ dɛ̀ duɔ́ nDefiibɛ 7 kɛ́duɔ́ nKɛrisonni nɑɑ̀mùntì kɔbɛ sinɑɑsɛ̃ĩ́ sìdɛ́sì nɛ̀ inɑ̀ɑ̀kɛ ìnɑ̀ɑ̀ kɛ́ntũ mbɛ tɔ̃mmú dòmmɛ̀, 8 kɛ́duɔ́ mMɛdɑdi nɑɑ̀mùntì kɔbɛ sinɑɑsɛ̃ĩ́ sìnɑ̀ɑ̀ nɛ̀ inɑ̀ɑ̀kɛ ìni kɛ́ntũ mbɛ tɔ̃mmú dòmmɛ̀. Ikuɔ́ nìùtì Anɔɔ birɛ Itɑmɑɑ do bɛ̀ ni kɛ̀ bɛ̀ pĩ́ mmù. 9 Bɛ̀ í n duɔ́ nKeɑti kɔbɛ biɛ mùmɑmù kɛ yɛ̃́ bɛmbɛ do bukùmɛ̀mu ikuɔ́ nɛntì bɛ̀ do dò nkɛ́ntɔu tì.

Bɛ̀ pɑ̃mmú yɛ̀ɛ̀ pɑ̃rɛ̀ diwũɔ̃tɔ̀nnì kpɛ́í

10 Bɛ̀ do cɑ̃́nnìnko dìì yiè diwũɔ̃tɔ̀nnì Kuyie nkpɛ́í kɛ̀ Isidɑyɛɛribɛɛ pɑ̃mmú yɛpɑ̃rɛ̀ diwũɔ̃tɔ̀nnì kó mucɑ̃́nnímù kpɛ́í, kɛ́ yɛ̀ tɔní diwũɔ̃tɔ̀nnì borɛ̀. 11 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nnɑ́kɛ́ Mɔyiisi kɛ dɔ̀: Bɑ́ dìì yiè Isidɑyɛɛribɛ kó bɛkótíbɛ̀ miɛkɛ òmɑ́ɑ̀ níí tɔní yɛpɑ̃rɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ɛ cɑ̃́nnɛ́nɛ̀ diwũɔ̃tɔ̀nnì Kuyie nkpɛ́í.

12-83 Mɛm̀mɛ kɛ̀ bɛ̀ nkɔrìnní bɛmɑ bɛmɑ bɛ pɑ̃rɛ̀.

Diyiè ketirì yiè Sudɑɑ nɑɑ̀mùnkù kou, Nɑsɔ̃ɔ̃ birɛ Amminɑdɑbu.

Didɛ́rì yiè Isɑkɑɑ nɑɑ̀mùnkù kou Suɑɑ birɛ nNɛtɑnnɛyɛɛdi.

Ditɑ̃ɑ̃́nnì yiè Sɑbunɔɔ nɑɑ̀mùnkù kou Edonni birɛ Ediɑbu.

Dinɑɑnnì yiè Dubɛnni nɑɑ̀mùnkù kou Sedeuu birɛ Edisuu.

Dinummurì yiè Simmɛɔ̃ɔ̃ nɑɑ̀mùnkù kou Sudisɑdɑii birɛ Sedumiɛri.

Dikuɔ́nnì yiè Kɑdi nɑɑ̀mùnkù kou Deuyɛɛdi birɛ Ediɑsɑfu.

Diyiénnì yiè Efɑdɑimmu nɑɑ̀mùnkù kou Ammiudi birɛ Edisɑmɑ.

Diniínnì yiè Mɑnɑnsee nɑɑ̀mùnkù kou Pedɑsuu birɛ Kɑmmidiyɛɛri.

Diyiè wɛínnì yiè Bɛnsɑmɛɛ nɑɑ̀mùnkù kou Kideoni birɛ Abidɑnni.

Diyiè píínnì yiè Dɑnni nɑɑ̀mùnkù kou Amisɑdɑii birɛ Ayiesɛɛ.

Diyiè tɛpíítɛ̀ nɛ̀ dìmɑ́ɑ̀ yiè Asɛɛ nɑɑ̀mùnkù kou Okɑdɑnni birɛ Pɑkiyɛɛdi.

Diyiè tɛpíítɛ̀ nɛ̀ didɛ́rì yiè Nɛfutɑdii nɑɑ̀mùnkù kou Enɑnni birɛ Aidɑ.

Ntɛ bɑ́ wè ò do tɔní yɛ̀ɛ̀ pɑ̃rɛ̀:

Timɑ́tì pɛ́ítì kó kubuuku cɛ̃́ɛ̃́kù do bo cìdóò òmɑ́ɑ̀ nɛ̀ sɑ́m̀pɔ́rɛ̀ nɛ̀ timɑ́tì pɛ́ítì kó dibuu dìì yó mmɛ́ínɛ̀ mɛyĩ̀ĩ̀ kɛ̀ di cɛ̃́ɛ̃́kù mbo cìdóò kó dikéè nɛ̀ sɑ́m̀pɔ́ bɛ̀ do kèétɛ́ wèè cìdóò nwe ti Yiɛ̀ nKuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kpɛ́í. Kɛ̀ Muyuo nsɑ̀ɑ̀mù mùù ɑ̃̀ntɛnɛ̀ mɛkùɔ̀ nkɛ̀ mù pìɛ́kɛ́ dɛ kó yɛbɔ. Tidiitì kó dipɑ̃nnì ndi.

Fɛsɔɔbòòfɛ̀ fɛ̀mɑ́ɑ̀ fɛ̀ɛ̀ cɛ̃́ɛ̃́kù bo kɑ̀dɑ́ɑ̀mmù tɛkɔ̀ùtɛ̀ kɛ̀ tihúúntì pìɛ́kɛ́ dɛ miɛkɛ bɛ̀ ɔ̃ɔ̃ tuɔ ntì.

Dinɑɑdɑɑ̀ dìmɑ́ɑ̀ nɛ̀ dipedɑbii dìì mɔ̀kɛ dibenni dìmɑ́ɑ̀ bɛ̀ ɔ̃ɔ̃ kuɔ dì kɛ́tuɔ

nnɛ̀ dibɔdɑɑ̀ mɛyɛi ncĩ́ɛ̃́mmɛ̀ kpɛrɛ.

Inɑ̀ɑ̀kɛ ìdɛ́ì, yɛpedɑkɛ̀ yɛ̀nùmmù, yɛbɔdɑkɛ̀ yɛ̀nùmmù nɛ̀ yɛpedɑbɛ yɛ̀nùmmù yɛ̀ɛ̀ mɔ̀kɛ dibenni dìmɑ́ɑ̀ dìmɑ́ɑ̀, bɛ̀ ɔ̃ɔ̃ féútɛ́ yɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie mmɛtɑummɛ̀ kpɛ́í.

84 Isidɑyɛɛribɛ kó bɛkótíbɛ̀ do pɑ̃mmú yɛ̀ɛ̀ pɑ̃rɛ̀ kɛ bo cɑ̃́nnɛ́nɛ̀ diwũɔ̃tɔ̀nnì Kuyie nkpɛ́í, ntɛ yɛ̀ do wɛ̃nnɛ́ yɛmɔu kɛ́mbomɛ̀: Timɑ́tì pɛ́ítì kó tibuuti tɛpíítɛ̀ nɛ̀ tìdɛ́ nɛ̀ yɛbɔ tɛpíítɛ̀ nɛ̀ yɛ̀dɛ́ɛ̀ yɛ̀ɛ̀ yó mmɛ́ínɛ̀ mɛyĩ̀ĩ̀ nnɛ̀ isɔɔbòòkɛ tɛpíítɛ̀ nɛ̀ ìdɛ́ì. 85 Bɑ́ kùù buuku kó kucɛ̃́ɛ̃́kù do bo cìdóò òmɑ́ɑ̀ ndi nɛ̀ sɑ́m̀pɔ́, bɑ́ dìì buu kɛ̀ di kɔku ḿbo cìdóò òmɑ́ɑ̀ kó dikéè nɛ̀ sɑ́m̀pɔ́, timɑ́tì pɛ́ítì kó yɛbɔ yɛnyɛ kɛ̀ yɛ cɛ̃́ɛ̃́kùu wɛ̃nnɛ́ cìdóòbɛ̀ sipísìdɛ́ nɛ̀ bɛ̀nɑ̀ɑ̀. Bɛ̀ kèétɛ́ wèè cìdóò nwe ti Yiɛ̀ nKuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kpɛ́í. 86 Bɑ́ fɛ̀ɛ̀ sɔɔbòòfɛ̀ kó kucɛ̃́ɛ̃́kù do bo kɑ̀dɑ́ɑ̀mmù tɛkɔ̀ùtɛ̀, kɛ̀ ì mbo tɛpíítɛ̀ nɛ̀ ìdɛ́ì, kɛ̀ dɛ cɛ̃́ɛ̃́kùu wɛ̃nnɛ́ cìdóò òmɑ́ɑ̀ nɛ̀ sɑ́m̀pɔ́, kɛ̀ tihúúntì bɛ̀ tùɔ̀ ntì pìɛ́kɛ́ i miɛkɛ. 87 Kɛ nɛ́ mbúútí yɛnɑɑdɑkɛ̀ tɛpíítɛ̀ nɛ̀ yɛ̀dɛ́ɛ̀ nɛ̀ yɛpedɑkɛ̀ tɛpíítɛ̀ nɛ̀ yɛ̀dɛ́ɛ̀ nɛ̀ yɛpedɑbɛ tɛpíítɛ̀ nɛ̀ yɛ̀dɛ́ɛ̀ yɛ̀ɛ̀ mɔ̀kɛ dibenni dìmɑ́ɑ̀ dìmɑ́ɑ̀. Bɛ̀ do yóó kuɔ yɛ̀ kɛ́tuɔ kɛ́wɛ̃nnɛ́nɛ̀ tidiitì kó yɛpɑ̃rɛ̀ nɛ̀ yɛbɔdɑkɛ̀ tɛpíítɛ̀ nɛ̀ yɛ̀dɛ́ɛ̀ bɛ̀ yóó kuɔ yɛ̀ mɛyɛi ncĩ́ɛ̃́mmɛ̀ kpɛ́í. 88 Kɛ̀ dɛ̀ɛ wɛ̃nnɛ́ yɛnɑɑdɑkɛ̀ sipísìdɛ́ nɛ̀ yɛ̀nɑ̀ɑ̀, yɛpedɑkɛ̀ sipísìkuɔ̀, yɛbɔdɑkɛ̀ sipísìkuɔ̀ yɛpedɑbɛ sipísìkuɔ̀ yɛ̀ɛ̀ mɔ̀kɛ dibenni dìmɑ́ɑ̀ dìmɑ́ɑ̀. Bɛ̀ yóó kuɔ yɛ̀ mɛtɑummɛ̀ kpɛ́í. Bɛ̀ do pɑ̃ yɛ̀ɛ̀ pɑ̃rɛ̀ nyɛ kɛ̀ bɛ̀ bo cɑ̃́nnɛ́ diwũɔ̃tɔ̀nnì Kuyie nkpɛ́í.

89  Mɔyiisi tɑ dìì mɔ̀nnì mɛtɑummɛ̀ tou kɛ bo bɛ́innɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie kɛ́keè ti Yiɛ̀ nKuyie ntɑmmɛ̀ mɛtɑummɛ̀ tɔu ĩ́nkɛ̀ bɛĩ́nkɛ̀mbɑ̀rìbɛ̀ kó sitenkɑɑnìi sìdɛ́sì cuokɛ̀ sìì còḿmú mɛtɑummɛ̀ tɔu ikuɔ́ nɛntì ɑ̃ dɛ kó kupòkù ĩ́nkɛ̀. Mɛm̀mɛ kòò nkù nɑ̀ɑ́nnɛ̀.

8

Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kó dɛfìtírɛ̀ yó ntuɔ̀ mmɛ̀ɛ̀ botí

1 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie mbɛ́innɛ̀ Mɔyiisi kɛ dɔ̀: 2 Nɑ́kɛ́ Anɔɔ kɛ tú, kòò yóó cónnɛ́ tɛfitíkɛ̀kɛ̀tɛ̀, wèe dɔɔ̀ kɛ̀ tɛ̀ nwetí dɛ ììkɛ̀, kɛ̀ ifìtíì ìyiekɛ̀ mmí dɛ ììkɛ̀ bíɛ́kɛ̀.

3 Kɛ̀ Anɔɔ dɔɔ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie ntì nɑ̀kɛ́mɛ̀ Mɔyiisi, kɛ́cónnɛ́ tɛfitíkɛ̀kɛ̀tɛ̀ kɛ̀ tɛ fitíì nwetí dɛyììkɛ̀ bíɛ́kɛ̀. 4 Dɛ kó tɛfitíkɛ̀kɛ̀tɛ̀ bɛ̀ do yìɛ mmɛsɔɔ mmɛ kɛ́ tɛ̀ utɛ́, tɛ tɑ̀rì nɛ̀ tɛ bɑ̀kɛ nɛ̀ dɛ̀ɛ̀ dò mmutepóó. Bɛ̀ do tɛ̀ dɔ̀ɔ̀ kɛ̀ tɛ̀ ndònnɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie ndo bɛnkɛ tɛ̀ntɛ Mɔyiisi.

Kuyie nnɑ̀kɛ́mɛ̀ bɛ̀ yóó cɑ̃́nnɛ́mɛ̀ Defiibɛ

5 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nnɑ́kɛ́ Mɔyiisi kɛ dɔ̀: 6 Tɑ̃ɑ̃tɛ́ Isidɑyɛɛribɛ botí miɛkɛ Defiibɛ kɛ́ bɛ̀ dɔ̀ɔ̀ mɛwénkùmɛ̀ kó ikuɔ́. 7 Ntɛ ɑ yóó bɛ̀ wénkùnnɛ mɛ̀ɛ̀ botí: Á bɛ̀ mìɛ́tɛ́ ikuɔ́ kó mɛniɛ kɛ̀ bɛ̀ɛ kuó bɛ cìtì timɔu kɛ́ɔ́ú bɛ yɑ̀ɑ̀tì kɛ́wenkɛ. 8 Kɑ̀ɑ dèè bɛ̀ɛ tɔní dinɑɑdɑpɑ̀nnì nɛ̀ muyuo nsɑ̀ɑ̀mù bɛ̀ ɑ̃̀ntɛnɛ̀ mù mɛkùɔ̀. Kɑ̀ɑ túótɛ́ dinɑɑdɑpɑ̀nnì tɛrì ɑ yóó kuɔ dì mɛyɛi ncĩ́ɛ̃́mmɛ̀ kpɛ́í. 9 Á duɔ́ nkɛ̀ Defiibɛɛ kɔtɛní mɛtɑummɛ̀ tou borɛ̀, kɑ̀ɑ tíí nyIsidɑyɛɛribɛ bɛmɔu. 10 Kɛ̀ Defiibɛ tɔ̀ɔ́nní dìì mɔ̀nnì mɛtɑummɛ̀ tou bòrì n yììkɛ̀, ɑ́ duɔ́ nkɛ̀ Isidɑyɛɛribɛɛ bɛ̀ nɔ̀ɔ́ nsinɔu. 11 Kɛ̀ Anɔɔ bɛ̀ tùótɛ́ Isidɑyɛɛribɛ borɛ̀, kɛ́ bɛ̀ nni m bɛnkɛ bɛ̀ ɔ̃ɔ̃ dɔɔ̀mɛ̀ bɛ̀ m pɑ̃ dìì pɑ̃nnì, kɛ́deè kɛ̀ bɛ̀ nɛ́ nɑ kɛ́tɑ n kó mutɔ̃mmú. 12 Dɛ kó difɔ̃nkúò kɛ̀ Defiibɛɛ nɔ́ɔ́ mbɛ nɔu yɛnɑɑdɑkɛ̀ yɔ ĩ́nkɛ̀, kɑ̀ɑ féútɛ́ dìmɑ́ɑ̀ mɛyɛi ncĩ́ɛ̃́mmɛ̀ kpɛ́í, kɛ́féútɛ́ ditɛrì kɛ́tuɔ, kɛ́dɔɔ̀ Defiibɛ mɛwénkùmɛ̀ kó ikuɔ́. 13 Kɑ̀ɑ còńnɛ́ dìì mɔ̀nnì Defiibɛ Anɔɔ nɛ̀ o bí bɛ ììkɛ̀, fɔ̃́ mMɔyiisi ɑ́ bɛ̀ nni mbɛnkɛ di ɔ̃ɔ̃ m bɛnkɛ mɛ̀ɛ̀ botí dipɑ̃nnì. 14 Mɛm̀mɛ ɑ yóó dɔɔ̀mɛ̀ kɛ́cɑ̃́nnɛ́ Defiibɛ Isidɑyɛɛribɛ cuokɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ ntú n kɔbɛ. 15 Dɛ mɔ̀nnì ndi Defiibɛ bo nɑmɛ̀ kɛ́ketɛ́ n tɔ̃mmú mɛtɑummɛ̀ tou miɛkɛ.

Mɛm̀mɛ ɑ yóó bɛ̀ wénkùnnɛmɛ̀ nɛ̀ mɛwénkùmɛ̀ kó ikuɔ́ kɛ́ bɛ̀ nni mbɛnkɛ kɛ́ bɛ̀ nni nduɔ́. 16 Kɛ yɛ̃́ bɛ̀ cɑ̃̀ɑ̃́mmɛ̀mu kɛ tú n kɔbɛ kɛ cɔutɛ́ Isidɑyɛɛribɛ bɛ̀ɛ̀ tu Mpo kó difɔ̃̀tìrì. 17 Isidɑyɛɛribɛ bɛ̀ɛ̀ tu Mpo míì bɛ̀ te, kɛ́túótɛ́ n kùɔ dìì yiè bɛ̀ɛ̀ tu Mpo Esibiti miɛkɛ nɛ̀ yíenní, míì te bɛ̀ɛ̀ tu Mpo nɛ̀ iwũɔ̃ pɛí ìì bí iketiyì kɛ̀ ì tu idɑɑì, dɛ yiè ndi m bɛ̀ tɑ̃ɑ̃tɛ́mɛ̀. 18 Isidɑyɛɛribɛ bɛ̀ɛ̀ tu Mpo bɛ kó difɔ̃̀tìrì ndi n tùótɛ́mɛ̀ Defiibɛ, 19 kɛ bɛ̀ duɔ́ nhAnɔɔ nɛ̀ o bí, m bɛ̀ nhò duɔ́mmu kɛ̀ bɛ̀ bo mpĩ́ mmɛtɑummɛ̀ tou miɛkɛ mutɔ̃mmú Isidɑyɛɛribɛ kpɛ́í. Bɛɛ̀ yó ndɔɔri mɛwénkùmɛ̀ kó ikuɔ́ Isidɑyɛɛribɛ kɛ̀ dɛ̀ɛ yie nkɛ̀ bɛ̀ tɔ̀ɔ́nnɛ̀ mɛtɑummɛ̀ tou m bɑ́ɑ́ bɛ̀ potɛ́.

20 Mɔyiisi nɛ̀ Anɔɔ nɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ sɔmbɛ kɛ̀ bɛ̀ɛ tũnnɛ ti Yiɛ̀ nKuyie ndo nɑ̀kɛ́ Mɔyiisi kɛ dɔ̀ bɛ̀ɛ dɔɔ̀mɛ̀ Defiibɛ, kɛ̀ bɛ̀ɛ mɛ mbɛ̀ dɔ̀ɔ̀. 21 Kɛ̀ Defiibɛɛ wénkùnnɛ bɛmɑ́ɑ̀ kɛ́ɔ́ú bɛ yɑ̀ɑ̀tì kɛ̀ Anɔɔ bɛ̀ duɔ́ nti Yiɛ̀ nKuyie nkɛ́ bɛ̀ dɔ̀ɔ̀ dɛ kó ikuɔ́, kɛ́deè kɛ́ bɛ̀ dɔ̀ɔ̀ mɛwénkùmɛ̀ kpɛyi, kɛ́ bɛ̀ wénkùnnɛ. 22 Mɛm̀mɛ kɛ̀ Defiibɛ nɛ́ nɑ kɛ́ketɛ́ bɛ tɔ̃mmú mɛtɑummɛ̀ tou miɛkɛ. Anɔɔ nɛ̀ o bí kɛ̀ bɛ̀ mbɛ̀ ni ti Yiɛ̀ nKuyie ndo tì nɑ̀kɛ́mɛ̀ Mɔyiisi Defiibɛ kpɛ́í, kɛ̀ bɛ̀ɛ mɛ ndɔɔ̀.

23 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nyíɛ́ nɑ́kɛ́ Mɔyiisi kɛ dɔ̀: 24 Defiibɛ níí yó mmɔkɛ yɛbie nsipísìdɛ́ nɛ̀ yɛ̀nùmmù ndi kɑ̀ɑ bɛ̀ duɔ́ mmutɔ̃mmú mɛtɑummɛ̀ tou miɛkɛ. 25 Kɛ̀ wèè tùɔ̀kɛ yɛbie nsipísìnùmmù wèe yóu mutɔ̃mmú kɛ tɛ̃́nkɛ bɑ́ mpĩ́. 26 Ò nɛ́ bo nɑ kɛ́nteénnɛ̀ o kɔbɛ mutɔ̃mmú mɛtɑummɛ̀ tou miɛkɛ, ò nɛ́ tɛ̃́nkɛ bɑ́ mmɔkɛ o kɔ̃mu ò wetí mù. Defiibɛ tɔ̃mmú kó ikuɔ́ yó mmɛ ndò.

9

Kuyie nnɑ̀kɛ́mɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ bɛ̀ bo mbɑɑ̀mmɛ̀ diyentɛ́bɑnni

1 Isidɑyɛɛribɛ do bo bɛ benni didɛ́rì miɛkɛ nkɛ nɛ̀ bɛ̀ yɛ̀mɛ̀ Esibiti otɑ̃̀nkù ketiwè kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie mbɛ́innɛ̀ Mɔyiisi Sinɑii kó dikpɑ́ɑ̀ miɛkɛ kɛ dɔ̀: 2 Isidɑyɛɛribɛ dò nkɛ́mbɑɑ̀mmu diyentɛ́bɑnni n yɛ̃ mbɛ̀ ndì bɑɑ̀ ndìì mɔ̀nnì. 3 Otɑ̃̀nkù yie nkó diyiè tɛpíítɛ̀ nɛ̀ dinɑɑnnì yie ndi dihuri, di yóó ketɛ́mɛ̀ dɛ kó dibɑnni. Dí ntũ ndɛ kó ikuɔ́ nɛ̀ dɛ kó itié n di nɑ̀kɛ́ kɛ yɛ̃ ndɛ̀ ndòmmɛ̀.

4 Kɛ̀ Mɔyiisii nɑ́kɛ́ bɛnìtìbɛ̀ kɛ dɔ̀: Bɑɑ́nnɛ̀ diyentɛ́bɑnni. 5 Kɛ̀ bɛ̀ɛ di bɑɑ́ nSinɑii kó dikpɑ́ɑ̀ miɛkɛ, otɑ̃̀nkù ketiwè kó diyiè tɛpíítɛ̀ nɛ̀ dinɑɑnnì yiè kó dihuri. Kɛ̀ Isidɑyɛɛribɛɛ dɔɔ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nnɑ̀kɛ́ tì Mɔyiisi timɔu.

6 Kɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ mɑbɛ̀ ḿbo kɛ í nnɑ kɛ bɑɑ́ ndiyentɛ́bɑnni bɛ̀ kɑ̀ɑ́kɛ́ mɛ̀ɛ̀ kpɛ́í nhocíì kɛ sĩ̀ntɛ kɛ́ítɛ́ dɛ yiè kɛ́kɔtɛ kɛ́yɑ̀ Mɔyiisi nɛ̀ Anɔɔ. 7 Kɛ dɔ̀: Ti kɑ̀ɑ́kɛ́ mɛ̀ɛ̀ kpɛ́í nhocíì, kɛ sĩ̀ntɛ dɛɛ̀ bo nte kɛ̀ ti bɑ́ɑ́ pɑ̃ ti Yiɛ̀ nKuyie nyɛpɑ̃rɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ tɔbɛ̀ kɔ̃mɛ diyentɛ́bɑnni yièɑ̀? 8 Kɛ̀ Mɔyiisii bɛ̀ tɛ̃̀ńnɛ́ kɛ dɔ̀: Ncómmúnɛ̀ dɛndɛ kɛ̀ n yɑ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie mbo n nɑ́kɛ́ tì di kpɛ́í.

9 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nnɑ́kɛ́ Mɔyiisi kɛ dɔ̀: 10 Nɑ́kɛ́ Isidɑyɛɛribɛ kɛ tú n yɛ̃ ndíndi nɛ̀ di yɑɑ̀bío kòò mɔù kɑ̀ɑ́kɛ́ ocíì kɛ sĩ̀ntɛ yoo ò bo kupɔ̀ɔ̀kù dɛdɛ́tirɛ̀ ò dò nkɛ́bɑɑ́mmu diyentɛ́bɑnni. 11 Otɑ̃̀nkù dɛ́rì kó diyiè tɛpíítɛ̀ nɛ̀ dinɑɑnnì kó dihuri ndi diyentɛ́bɑnni, dɛ yiè di níí cɑ́ɑ́kɛ́ dipedɑbii kó imɑɑ nnɛ̀ pɛ̃́ɛ̃̀ wèè í kɔɔrɛnɛ̀ mutie mùù muuti, kɛ́ ì cɑ̀ɑ́kɛ́ nɛ̀ tikũnfɑ̃ɑ̃̀tì tiiti. 12 Di níí bɑ́ɑ́ dì cɑ̀ɑ́kɛ́ kɛ́súɔ́ nkɛ̀ dɛ̀ɛ wentɛ́, di mɛ mbɑ́ɑ́ kéétɛ́ dikɔ̃́ũ̀ mɑrì. Dí ntũ ndiyentɛ́bɑnni kó ikuɔ́ duɔ́ kɛ dòmmɛ̀. 13 Kòò mɔù í sɑ̃ũ nhomɑ́ɑ̀, ò mɛ nyí kɔ̀tɛ kupɔ̀ɔ̀kù kɛ nɛ́ yóu ò bo bɑɑ́mmɛ̀ diyentɛ́bɑnni kɛ́pɑ̃ mí ndi Yiɛ̀ nKuyie ndipɑ̃nnì, dɛ yiɛ̀ mbɛ̀ɛ ò dɛ̀itɛ o kɔbɛ cuokɛ̀, kòò sèńtɛ́ diyentɛ́bɑnni kó diyiè n dɔú ndì, o yɛi mbo o yuu ĩ́nkɛ̀ nkɛ. 14 Kòo pɔ̀ɔ̀ mɔù bo di cuokɛ̀ kɛ dɔ́ kɛ́bɑɑ́ ndiyentɛ́bɑnni, wèe tũnnɛ diyentɛ́bɑnni kó itié nnɛ̀ dɛ kó ikuɔ́ duɔ́ kɛ dòmmɛ̀. Diyentɛ́bɑnni kó ikuɔ́ imɑ́ɑ̀ ndi, wèè tu Isidɑyɛɛri o kpɛ́í, nnɛ̀ wèè tu opɔ̀ɔ̀.

Diwɛtirì dɑ̀tínnɛ́mɛ̀ mɛtɑummɛ̀ tou

15 Bɛ̀ còńnɛ́ dìì yiè Kuyie ntou mɛtɑummɛ̀ tɔu bo dìì miɛkɛ kɛ́deè kɛ̀ diwɛtirìi kɔtɛní kɛ́ dì dɑ̀tínnɛ́ kuyuoku kɛ́ndò mmuhɑ̃ɑ̃́ nkɛ̀ dɛ̀ yɑ̀ɑ wentɛ́. 16 Kɛ̀ dìi sɔɔtɛ́ kɛ́ mmɛ ndò, kɛ níí ntú kuyie mmɔ̀nnì diwɛtirì kɛ́ntú muhɑ̃ɑ̃́ nkɛyènkɛ̀. 17 Kɛ̀ diwɛtirì ìtɛ́ dìì mɔ̀nnì Kuyie ntɑummɛ̀ tou ĩ́nkɛ̀ Isidɑyɛɛribɛɛ ítɛ́. Kɛ̀ dì kɔ̀tɛ kɛ còḿmú dɛ̀, bɛ̀ɛ dɛ mbɑ́tɛ́. 18 Kɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ mmɛ ndɔɔri, kɛ̀ diwɛtirì ìtɛ́ bɛ̀ɛ ítɛ́, kɛ̀ dì còḿmú bɛ̀ɛ bɑ́tɛ́, kɛ̀ diwɛtirì mɛ nyí ìtɛ́ bɛ̀ bɑ́ɑ́ ítɛ́ ti Yiɛ̀ nKuyie ndo ti mbɛ̀ nɑ̀kɛ́. 19 Kɛ̀ diwɛtirì còḿmú Kuyie ntou ĩ́nkɛ̀ kɛ yĩ yɛwe pɛ́u, Isidɑyɛɛribɛ múnkɛ bɑ́ɑ́ ítɛ́ bɛ̀ ndɛ mbo kɛ pĩ́ ti Yiɛ̀ nKuyie mbɛ̀ nɑ̀kɛ́ tì. 20 Kɛ̀ dɛ̀ mɛ ndò ndiwɛtirì í mɔ̀ntɛ bɛ̀ ḿbo, kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie mmɛ nyĩ́ bɛ̀ɛ ítɛ́, bɛ̀ɛ ítɛ́. 21 Di mɔ̀nnì mɑrì diwɛtirì níí ncómmú Kuyie ntou ĩ́nkɛ̀ kuyuoku nɛ̀ dɛ bo wentɛ́mɛ̀, dikṹnweńnì kɛ̀ dì ìtɛ́ bɛ̀ɛ ítɛ́, yoo dì ncómmú kɛ dɔ̀ kɛyènkɛ̀ kɛ̀mɑ́ɑ̀, kuyie nkùmɑ́ɑ̀, kɛ̀ diwɛtirì ìtɛ́ dìì mɔ̀nnì bɛ̀ɛ ítɛ́. 22 Yoo dì dɔ̀ yɛwe yɛ̀dɛ́ɛ̀, yoo otɑ̃̀nkù yoo dibenni, kɛ̀ diwɛtirì còḿmú Kuyie ntou ĩ́nkɛ̀ kɛ í ìtɛ́ Isidɑyɛɛribɛ nkɑri bɛ̀ bɑ̀tɛ́ dɛ̀, bɛ̀ bɑ́ɑ́ ítɛ́. Kɛ̀ dì mɛ nyìtɛ́ dìì mɔ̀nnì bɛ̀ɛ ítɛ́. 23 Isidɑyɛɛribɛ do ɔ̃ nkɛ̀ bɛ̀ bɑ̀tɛ́ bɛ̀ nkɑrimu, kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nyí yĩ: Ítɛ́nɛ̀. Bɛ̀ bɑ́ɑ́ ítɛ́. Kɛ̀ kù mɛ nyĩ: Ítɛ́nɛ̀! Bɛ̀ɛ ítɛ́. Bɛ̀ do tũ nti Yiɛ̀ nKuyie mbɛ̀ nɑ̀ɑ́ tì nti nɛ̀ Mɔyiisi nùù miɛkɛ.

10

Kuyie nyɛ̃mmɛ̀ bɛ̀ɛ dɔɔ̀ yɛmɑ́tìtɑ̃tɛhe

1 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie mbɛ́innɛ̀ Mɔyiisi kɛ dɔ̀: 2 Duɔ́ nkɛ̀ bɛ̀ɛ yiɛ ntimɑ́tì pɛ́ítì kɛ́dɔɔ̀ yɛmɑ́tìtɑ̃tɛhe yɛ̀dɛ́ɛ̀, bɛ̀ níí yóó yɛ nheé kɛ̀ dí tíí, yoo bɛ̀ɛ eé kɛ̀ dí ítɛ́ di bɑ̀tɛ́ dɛ̀. 3 Bɛ̀ níí yóó yɛ nheé kɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ bɛmɔuu tíí nhɑ borɛ̀ mɛtɑummɛ̀ tou borìnùù. 4 Kɛ̀ bɛ̀ níí eé ditɑ̃tɛheù dìmɑ́ɑ̀ Isidɑyɛɛribɛ kó bɛkótíbɛ̀ nɛ̀ sikpɑ̀ɑ̀tìbìí bɛɛ̀ dò nkɛ́tíí nhɑ borɛ̀. 5 Kɛ̀ bɛ̀ mɛ nheé kɛ iinɛ̀ bɛ̀ɛ̀ kɑ̀ri mɛtɑummɛ̀ tou diyiè yìɛ̀ní kɛ̀ɛ̀ bíɛ́kɛ̀ bɛ̀ɛ ítɛ́ kɛ́kétɛ́. 6 Kɛ̀ bɛ̀ yíɛ́ kɛ eé kɛ iinɛ̀, kubɑkù cɑ̃̀nku kɔbɛɛ ítɛ́ kɛ́kétɛ́. 7 Kɛ̀ dì mɛ ndɔ́ kɛ́tíí nyIsidɑyɛɛribɛ bɛmɔu ndi, dí eé di bɑ́ɑ́ iinɛ̀.

8 Anɔɔ bí ikuɔ́ nìùbɛ̀ bɛɛ̀ yó nheu yɛtɑ̃tɛhe, dɛ yó ntú di kó ikuɔ́ nyi nɛ̀ di yɑɑ̀bío sɑ̃́ɑ̃̀.

9 Kɛ̀ di mɛ mbɑ̀ɑ́tí kɛ bo do di dootitɔbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ di fɛ̃́ũnko bɛ̀mbɛ mudoò, di eé ditɑ̃tɛheù kɛ́iinɛ̀. Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie mmí nwèè di te n yóó dentɛnímu di kpɛ́í nkɛ́ di dɛɛtɛ́nɛ̀ di dootitɔbɛ̀. 10 Kɛ̀ di mɛ nhɑ̃nnɛ́ tikpɛitì nti yoo dibɑnni n kpɛ́í nyoo otɑ̃̀nkù pɑ̀nwè kó dibɑnni, kɛ̀ di yó n fíé dìì mɔ̀nnì iwũɔ̃ kɛ́tuɔ nyoo mɛtɑummɛ̀ kpɛyi, dí eé ditɑ̃tɛheù kɛ̀ n dentɛní di kpɛ́í. Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie mmíì di te.

BƐ̀ ÌtƐ́MƐ̀ DITÃRÌ SINAII KƐ TÙƆ̀KƐNƐ̀ MƆABU TENKƐ̀ MÀNKU

Bɛ̀ dò nkɛ́nyiiti mɛ̀ɛ̀ botí bɛ tĩ̀rɛ̀

11 Isidɑyɛɛribɛ do yɛ̀ Esibiti kɛ́mbo bɛ benni dɛ́rì otɑ̃̀nkù dɛ́rì kó diyiè sipísìdɛ́ kó diyiè ndi, diwɛtirì ìtɛ́mɛ̀ Kuyie ntɑummɛ̀ tou mɛtɑummɛ̀ tɔu bo dìì miɛkɛ di ĩ́nkɛ̀. 12 Kɛ̀ Isidɑyɛɛribɛɛ ítɛ́ Sinɑii kó dikpɑ́ɑ̀ kɛ́dɔ́ɔ́tɛ́ bɛ̀ dò nkɛ́kétɛ́ mɛ̀ɛ̀ botí. Kɛ̀ diwɛtirìi kɔtɛ kɛ́cómmú Pɑdɑnni kpɑ́ɑ̀ miɛkɛ. 13 Mɛɛ̀ do tú kucɛ mɛketimɛ̀ bɛ̀ ìtɛ́mɛ̀ kɛ́ntũ ti Yiɛ̀ nKuyie ndo ti nɑ̀kɛ́mɛ̀ Mɔyiisi kòo tì mbɛ̀ nɑ̀kɛ́.

14-16 Sudɑɑ kó ditĩ̀nnì kɔbɛ nɛ̀ Isɑkɑɑ kpɛri kɔbɛ nɛ̀ Sɑbunɔɔ kpɛri kɔbɛ bɛɛ̀ yó ntú bɛketibɛ̀ kɛ́ítɛ́nɛ̀ bɛ kó mɛcɑnnimɛ̀ kɛ̀ Amminɑdɑbu birɛ Nɑsɔ̃ɔ̃ nni Sudɑɑ kɔbɛ kó dihɑ̃ɑ̃pɔ̀ntĩ̀nnì. Kɛ̀ Suɑɑ Nɛtɑnnɛyɛɛdi nni Isɑkɑɑ kɔbɛ kó dihɑ̃ɑ̃pɔ̀ntĩ̀nnì kɛ̀ Edonni birɛ Ediɑbu nni Sɑbunɔɔ kɔbɛ kó dihɑ̃ɑ̃pɔ̀ntĩ̀nnì.

17 Kɛ̀ bɛ̀ɛ uutɛ́ mɛtɑummɛ̀ tou kɛ́kpɛ́ú. Kɛrisonni bí nɛ̀ Mɛdɑdi kpɛyi bɛɛ̀ do te bɛ̀ bo ndì tɔumɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ɛ tɔ kɛ́kétɛ́.

18-20 Bɛ kó difɔ̃nkúò kɛ̀ Dubɛnni kó ditĩ̀nnì kɔbɛ nɛ̀ Simmɛɔ̃ɔ̃ kó ditĩ̀nnì nɛ̀ Kɑdi kó ditĩ̀nnì kɔbɛ kɛ̀ bɛ̀ɛ ntú bɛdɛ́ríbɛ̀ kɛ́kétɛ́nɛ̀ bɛ kó mɛcɑnnimɛ̀ kɛ̀ Sedeuu birɛ Edisuu nni Dubɛnni kó dihɑ̃ɑ̃pɔ̀ntĩ̀nnì. Kɛ̀ Sudisɑdɑii birɛ Sedumiɛri nni Simmɛɔ̃ɔ̃ kó dihɑ̃ɑ̃pɔ̀ntĩ̀nnì. Kɛ̀ Deuyɛɛdi birɛ Ediɑsifu nni Kɑdi kó dihɑ̃ɑ̃pɔ̀ntĩ̀nnì.

21 Bɛ kó difɔ̃nkúò kɛ̀ Keɑti nɑɑ̀mùnkù kɔbɛ bɛ̀ɛ̀ tɔu Kuyie ntɑummɛ̀ tɔu kɛ̀ bɛ̀ɛ kétɛ́, Defiibɛ tɔbɛ̀ do niitɛ́mu kɛ́cónnɛ́ mɛtɑummɛ̀ tou kɛ̀ bɛ̀ bo ntuɔ̀kòo.

22-24 Bɛ kó difɔ̃nkúò kɛ̀ Efɑdɑimmu kó ditĩ̀nnì kɔbɛ nɛ̀ Mɑnɑnsee kó ditĩ̀nnì kɔbɛ nɛ̀ Bɛnsɑmɛɛ kó ditĩ̀nnì kɔbɛ kɛ̀ bɛɛ̀ ntú bɛtɑ̃ɑ̃́mbɛ̀ kɛ́kétɛ́ nɛ̀ bɛ kó mɛcɑnnimɛ̀ kɛ̀ Ammiudi birɛ Edisɑmɑ nni Efɑdɑimmu kó dihɑ̃ɑ̃pɔ̀ntĩ̀nnì kɛ̀ Pedɑsuu birɛ Kɑmmidiyɛɛri nni Mɑnɑnsee kɔbɛ kó dihɑ̃ɑ̃pɔ̀ntĩ̀nnì kɛ̀ Kideonii birɛ Abidɑnni nni Bɛnsɑmɛɛ kɔbɛ kó dihɑ̃ɑ̃pɔ̀nntĩ̀nnì

25-27 Bɛ kó difɔ̃nkúò kɛ̀ Dɑnni kɔbɛ kó ditĩ̀nnì nɛ̀ Asɛɛ kɔbɛ kó ditĩ̀nnì nɛ̀ Nɛfutɑdii kɔbɛ kó ditĩ̀nnì kɛ̀ bɛ̀ɛ yɑ̃ɑ̃ nfɛnɑfɛ fũ̀ɔ̃̀ nɛ̀ bɛ kó mɛcɑnnimɛ̀. Kɛ̀ Amisɑdɑii birɛ Ayesɛɛ nni Dɑnni kó dihɑ̃ɑ̃pɔ̀ntĩ̀nnì kɛ̀ Okɑdɑnni birɛ nni Asɛɛ kó dihɑ̃ɑ̃pɔ̀ntĩ̀nnì kɛ̀ Enɑnni birɛ Aidɑ nni Nɛfutɑdii kó dihɑ̃ɑ̃pɔ̀ntĩ̀nnì.

28 Isidɑyɛɛribɛ kó yɛtĩ̀rɛ̀ do iiti miɛ̀ mbotí nku bɛ ɑ̃ɑ̃pɔ̀nkɑrɛ̀ kɛ keri.

Mɔyiisi do wɑɑ́mmɛ̀ wèè bo bɛ̀ niitɛ́ kucɛ

29 Mɛm̀mɛ kɛ̀ Mɔyiisii nɑ́kɛ́ o cɔ̀kù Deuyɛɛdi, Mɑndiyɑ̃ɑ̃ ɛì kou kó dɛbirɛ Obɑbu kɛ dɔ̀: Ti kɔri ti Yiɛ̀ nKuyie nyɛ̃ nkù yóó ti duɔ́ ndìì ɛì ndi, yóu kɛ̀ tí nnɛí, ɑ yóó pɛ́tɛ́mu mɛsɑ̀ɑ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nyɛ̃ nkù yóó ti duɔ́ mmɛ̀. 30 Kɛ̀ Obɑbuu ò tɛ̃̀ńnɛ́ kɛ dɔ̀: N bɑ́ɑ́ nɛi n kũnti n ciɛ nkɛ n kɔbɛ borɛ̀. 31 Kɛ̀ Mɔyiisi dɔ̀: Bɑ́ɑ́ ti bɔntóo fɔ̃́ɔ̃̀ yɛ̃́ dikpɑ́ɑ̀ miɛkɛ dɛ̀ɛ̀ dò nkɛ́bɑ́tɛ́, fɔ̃́ɔ̃̀ dò nkɛ́ tí niitɛ́. 32 Kɑ̀ɑ ti nɛinɛ̀ kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nti dɔ̀ɔ̀ dìì mɔ̀nnì kù do yɛ̃ nkù yóó ti dɔɔ̀ mɛ̀ɛ̀ sɑ̀ɑ̀ ɑ í yóó mɔ́ntɛ́ ɑ kɔ̃mɛ.

33 Mɛm̀mɛ kɛ̀ bɛ̀ɛ ítɛ́ ti Yiɛ̀ nKuyie ntɑ̃rì kɛ́mmɔkɛ yɛwe yɛ̀tɑ̃ɑ̃ti mucèmmu kɛ̀ Kuyie ntɑummɛ̀ tɔu ni bɛ ììkɛ̀, dɛ kó yɛwe yɛ̀tɑ̃ɑ̃ti miɛkɛ kɛ bo yɑ̀ bɛ̀ bo bɑ́tɛ́ dɛ̀. 34 Bɛ̀ do ìtɛ́ kuyie nku, kɛ̀ Kuyie nkó diwɛtirì mbɛ̀ dɑ̀ɑ́tí. 35 Kuyie ntɑummɛ̀ tɔu ketɛ́ dìì mɔ̀nnì kɛ̀ Mɔyiisii kuɔ́nko kɛ dɔ̀: Kuyie, nyítɛ́ kɛ́cómmú! Kɑ̀ɑ dootitɔbɛ̀ɛ cíɛ́tɛ́, kɑ̀ɑ níímbɛ̀ ncokù ɑ ììkɛ̀. 36 Kɛ̀ bɛ̀ ĩ̀ńnɛ́ dìì mɔ̀nnì mɛtɑummɛ̀ tɔu wèe pĩɛ̃kɛ́ kɛ dɔ̀: Ti Yiɛ̀ nKuyie nwɛ̃tɛní kɛ́mbo ɑ kɔbɛ kuwuɔ ndiɛkù Isidɑyɛɛribɛ cuokɛ̀.

11

Isidɑyɛɛribɛ do tùùtɛnɛ̀mɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie

1 Diyiè mɑrì kɛ̀ Isidɑyɛɛribɛɛ tuutɛ kɛ́kpɑnnɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nkɛ̀ kùu dɛ̀ kèè kɛ̀ ku miɛkɛɛ bɛ̀ pɛikɛ kɛ̀ kùù cṹũnní muhɑ̃ɑ̃́ nkɛ̀ mùu cɔ́útɛ́ bɛ kɑrì kupíkù kùmɑ́ɑ̀. 2 Kɛ̀ bɛ̀ɛ kuɔ́nnɛ̀ Mɔyiisi kòo bɑ́ntɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nkɛ̀ muhɑ̃ɑ̃́ nkú. 3 Kɛ̀ bɛ̀ɛ yú dɛborɛ̀ kɛ dɔ̀ Tɑbedɑɑ (dɛ̀ɛ̀ tu kuhɑ̃ɑ̃tɔ̀ntɔ̀nkù), kɛ yɛ̃́ ti Yiɛ̀ nKuyie ndo dɛ ncɔ́ummɛ̀ bɛ kɑrì.

Isidɑyɛɛribɛ do bekɛmɛ̀ Kuyie nyimɑɑ

4 Kɛ̀ kuníí pĩ́ mbɛsĩ́ntɛnìtìbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ do nɛínɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ bɛ̀ yɛ̀tì dìì mɔ̀nnì Esibiti, Isidɑyɛɛribɛ mɔ́mmɔmbɛ kɛ̀ bɛ̀ɛ tuutɛ kɛ́nkpɑnnɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nkɛ tú: We mbo ti duɔ́ nyimɑɑ nkɛ̀ ti cɑ́ɑ́kɛ́? 5 Ti kpɑɑ́ wúónnímu siyĩĩ ti do cɑ́ɑ́ nsì Esibiti fɑ̀ɑ̀rɛ̀ nɛ̀ yɛpérɛ̀ nɛ̀ yɛyɑɑ̀ nwɛɛtìyɛ̀ nɛ̀ tikũnfɑ̃ɑ̃̀tì nɛ̀ yɛdimɑsirɛ̀ dɛbotí dɛbotí. 6 Ti dɛ mpɑ̀ɑ̀ diɛ nkɛ kɔ̃nnɛ̀ dikònnì. Mɑ́nnì mɑ́ɑ̀ mɑ́ɑ̀ bɑɑ nɛ́ nwe yɛwe yɛmɔu.

7 Mɑ́nnì do ɔ̃ ndònnɛ̀ mɛdibii mmɛ kɛ pɛ́ì. 8-9 Timɑɑ̀ntì tiì ɔ̃ɔ̃ nwɛ̃nnɛ́ dɛ kó tidiitì kɛ́yɛ̀nní kɛyènkɛ̀ mɔ̀nnì. Kɛ̀ dɛ̀ wentɛ́ bɛ̀ɛ cíɛ́tóo kɛ́koúní, kɛ́nɑɑ nyoo bɛ̀ɛ ti kɛ́bénnɛ́, kɛ̀ bɛ̀ mɛ ndɔ́ bɛ̀ɛ dɔɔ̀ yɛpɔ̃́mpũɔ̃. Dɛ kó tidiitì nɑɑtí do ɔ̃ ndònnɛ̀ yɛkɑ̀tìndɑ̀ kó kunɑɑtí nku.

Mɔyiisi kuɔ́nnɛ̀mɛ̀ Kuyie

10 Kɛ̀ Mɔyiisii keè Isidɑyɛɛribɛ tùùtɛmɛ̀ kɛ kpɑnnɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie mbɑ́ tɛ̀ɛ̀ cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ tɛ touku bòrìnùù. Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie mmiɛkɛ pɛikɛ mɛdiɛ̀ nkɛ̀ Mɔyiisi yɛ̀mmɛ̀ɛ cɑɑ̀rɛ̀, 11 kòo kuɔ́nnɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nkɛ dɔ̀: Kuyie mbɑ nkpɛ́í nte kɑ̀ɑ yóu kɛ̀ tiì nni ntùɔ̀kɛní? Dɛ̀ yĩ́mɛ kɑ̀ɑ n yetɛnɛ̀ ɑ kó mɛsɑ̀ɑ̀, kɛ n tou nditɔu diì nkɛ tú nní nni bɛ nnìtìbɛ̀? 12 Míì í pùó ndɛ kó kubotí, míì mɛ nyí kù pɛitɛ́. Dɛ̀ nɛ́ yĩmɛ kɑ̀ɑ tu nní mbɛ̀ ùúkú kubíyɔ̃kù ɔ̃ nhúúkúmɛ̀ ku birɛ, kɛ́ bɛ̀ tɑnnɛ̀ dihɛì ɑ do yɛ̃ nhɑ yóó duɔ́ ndì bɛ yɛmbɛ̀? 13 M bo pɛ́tɛ́ dɛ imɑɑ nkɛ́duɔ́ nkubotí kuu? Bɛ̀ n kuɔ̀nnɛ̀mu kɛ tú m bɛ̀ duɔ́ nyimɑɑ nkɛ̀ bɛ̀ɛ cɑ́ɑ́kɛ́! 14  M bɑ́ɑ́ nɑ m mɑ́ɑ̀ kɛ́tɔ bɛnìtìbɛ̀ biɛ, dɛ kó ditɔu n cɛ̃́ɛ̃́nɛ̀mu. 15 Kɛ̀ dɛ̀ yó nni ndò mmiɛ̀, ɑ pɑ̃̀nkɛ n kuɔ. Kuyie mbɑ́ɑ́ yóu kɛ̀ n tɛ̃́nkɛɛ yɑ̀ mɛyɛi mmiɛ, n dɑ bɑ́ɑ́mmu.

16 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nnɑ́kɛ́ Mɔyiisi kɛ dɔ̀: Tíí nyIsidɑyɛɛribɛ miɛkɛ bɛkotibɑɑbɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ ḿbo sipísìyiekɛ̀. A yɛ̃́ kɛ̀ bɛ̀ɛ̀ tu Isidɑyɛɛribɛ miɛkɛ bɛkótíbɛ̀ nɛ̀ bɛ̀ɛ̀ bɑkɛ́, kɛ̀ di kɔtɛní mɛtɑummɛ̀ tou fɔ̃́ nnɛ̀ bɛ kɛ́cómmú. 17 N cutoomu kɛ bo dɑ bɛ́innɛ̀, n yóó bɛ̀ duɔ́ mmuyɑɑ́ nhɑ mɔkɛ mù botí nku, dɛ mɔ̀nnì kɛ̀ bɛ̀ dɑ teennɛ̀ bɛ nnìtìbɛ̀ kó ditɔu, kɑ̀ɑ tɛ̃́nkɛ bɑ́ ndi tɔ ɑmɑ́ɑ̀. 18 Á bɛ̀ nɑ̀kɛ́ kɛ̀ bɛ̀ɛ wénkùnnɛ bɛmɑ́ɑ̀: Nɑnkɛ di yóó cɑ́ɑ́kɛ́mu imɑɑ nkɛ yɛ̃́ díì n kuɔ́nnɛ̀mɛ̀ mí ndi Yiɛ̀ nKuyie nkɛ tú: We mbo ti duɔ́ nyimɑɑ nkɛ̀ ti cɑ́ɑ́kɛ́? Ti do bo Esibiti kɛ yo nkunɑɑtí nku! Nɛ̀ dɛ kpɛ́í mí ndi Yiɛ̀ nKuyie n yóó di duɔ́mmu imɑɑ nkɛ̀ di cɑ́ɑ́kɛ́. 19 Dɛ̀ í tú diyiè dìmɑ́ɑ̀ miɛkɛ, yoo yɛ̀dɛ́ɛ̀ yoo yɛ̀nùmmù yoo tɛpíítɛ̀ yoo sipísìdɛ́ di yó nyì cɑ̀ɑ́mmɛ̀. 20 Di yó nyì cɑ̀ɑ́ nkɛ́deè otɑ̃̀nkù nwe, di bo ciɛ̀ nkɛ́keè i nɔ́ú kɛ́ ì pɛ̃̀ kɛ yɛ̃́ mí ndi Yiɛ̀ nKuyie ndi bonɛ̀mɛ̀mu kɛ̀ di m bùtínnɛ́ kɛ kuɔ̀ nkɛ tú: Bɑ nte kɛ̀ ti yɛ̀nní Esibiti.

21 Kɛ̀ Mɔyiisi dɔ̀: Bɛnìtìbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ m bonɛ̀ kɛ dò nkɛ́nɑ kɛ́kɔtɛ mudoò bɛ̀ bo sikɔupíkɔusìkuɔ̀ ndi (600000) kɑ̀ɑ tu ɑ bo mbɛ̀ duɔ́ nyimɑɑ nkɛ dɔ̀ otɑ̃̀nkɑ̀ɑ̀! 22 Bɑ́ kɛ̀ ti fìé iwũɔ̃ imɔu bɛ̀ɛ cɑ́ɑ́kɛ́ kɛ́nsɑ̀nnɑ̀ɑ̀? Bɑ́ kɛ̀ ti ũrí dɑ̀mɛ́ɛ̀rì kó siyĩĩ simɔu bɛ̀ bo cɑ́ɑ́kɛ́ kɛ́nsɑ̀nnɑ̀ɑ̀?

23 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie ntɛ̃́nnɛ́ Mɔyiisi kɛ dɔ̀: Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie n nɔ̀ùtɛ̀ kũpúrìmɑɑ̀? A yóó yɑ̀mu kɛ́nsɑ̀ kɛ̀ n dɑ nɑ̀kɛ́ tì bo dɔɔ̀ yoo tì bɑ́ɑ́ dɔɔ̀!

Kuyie ncṹũnnímɛ̀ ku yɑɑ́ bɛkotibɑɑbɛ̀ ĩ́nkɛ̀

24 Kɛ̀ Mɔyiisii yɛ̀nní kɛ́nɑ́kɛ́ bɛnìtìbɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nhò nɑ̀kɛ́ tì, kɛ́deè kɛ́tíí nyIsidɑyɛɛribɛ miɛkɛ bɛkotibɑɑbɛ̀ sipísìyiekɛ̀ kɛ́duɔ́ nkɛ̀ bɛ̀ɛ cómmú kɛ́fitɛ́ mɛtɑummɛ̀ tou. 25 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie ncútɛ́ní diwɛtirì miɛkɛ kɛ́bɛ́innɛ̀ Mɔyiisi kɛ́duɔ́ mmuyɑɑ́ nhò mɔ̀kɛ mù botí bɛkotibɑɑbɛ̀ sipísìyiekɛ̀ bɛmbɛ. Kuyie nYɑɑ́ mbɛ tɑ dìì mɔ̀nnì kɛ̀ bɛ̀ nnɑ́ɑ́ nKuyie mpɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì dɛ kó dimɔ̀nnì dìmɑ́ɑ̀ miɛkɛ, bɛ̀ mɛ nyí sɔkɛ́.

26 Dɛ̀ do sɔ̃́ mbɛkotibɑɑbɛ̀ sipísìyiekɛ̀ bɛmbɛ miɛkɛ bɛ̀dɛ́bɛ̀ bɛɛ̀ kpɑɑní bɛ̀ bɑ̀tɛ́ dɛ̀, kòò mɔù yètìrì tu Edidɑdi kòo tɔù kpɛri tú Mɛdɑdi, kɛ̀ Kuyie nYɑɑ́ ncútɛ́ní bɛ ĩ́nkɛ̀, bɑ́ bɛ̀ í mɛ nkɔ̀tɛnímɛ̀ mɛtɑummɛ̀ tou, kɛ̀ bɛ̀ɛ ketɛ́ kɛ́nnɑ́ɑ́ nKuyie mpɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì. 27 Kòo dɑpɑ̀ɑ̀ mmɔùu cokɛ́ kɛ́nɑ́kɛ́ Mɔyiisi kɛ dɔ̀: Edidɑdi nɛ̀ Mɛdɑdi bɛ̀ nɑ̀ɑ́ nKuyie mpɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì.

28 Dɛ mɔ̀nnì Nunni birɛ Sosuwee wèè do nɛitinɛ̀ Mɔyiisi nɛ̀ o bíkɛ́mbɛ́ntì, kòo bɛ́i nkɛ dɔ̀: Okótì pɑɑ mbɛ kɛ̀ bɛ̀ bɑ́ nnɑ́ɑ́ nKuyie mpɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì.

29 Kɛ̀ Mɔyiisii ò tɛ̃̀ńnɛ́ kɛ dɔ̀: A yĩɛ̃̀kùmu n kpɛ́ínɑ́ɑ̀? Mí n dɔ́ Kuyie nduɔ́mmu ku Yɑɑ́ mbɛnìtìbɛ̀ bɛmɔu kɛ̀ bɛ̀ nnɑ́ɑ́ nku pɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì.

30 Mɛm̀mɛ Mɔyiisi nɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ kó bɛkótíbɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ɛ kò mbɛ̀ bɑ̀tɛ́ dɛ̀.

Kuyie mbɛ̀ duɔ́mmɛ̀ yɛpɛ̀pɛ́rɛ̀

31 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nduɔnní kuyɑɑkperíkù mɑkù dɑ̀mɛ́ɛ̀rì bíɛ́kɛ̀, kɛ̀ kùu tɔní yɛpɛ̀pɛ́rɛ̀ kɛ́cóú mbɛ kɑrì kɛ̀ yɛ̀ɛ fitɛ́ tipíìtì timɔu kɛ́dɔú ntɛbɑ̀tɛ̀ mɛsɑ̀ɑ̀, kɛ́mmɑ̀nnɛ̀ ɑ bo cemmɛ̀ diyiè dìmɑ́ɑ̀ miɛkɛ, kɛ́ncóú kɛ ìtɛ́nɛ̀ kɛtenkɛ̀ kɛ mmɑ̀nnɛ̀ mɛ́tìrì òmɑ́ɑ̀. 32 Kɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ ntṹṹ nkɛ kou, kɛ yɑ̀ɑ nyié nkɛ kou kɛ̀ dɛ̀ yɑ̀ɑ wentɛ́nko. Wèè tu ò í koú kɛ̀ dɛ̀ sũ dɛ̀ í ndòńtɛ́ cìdóò sikɔu sikɔu kɛ̀ bɛ̀ɛ yɛ̀ yennɛ́ kɛ́fitɛ́ bɛ kɑrì. 33 Kɛ̀ yɛ̀ nkpɑɑ́ kɛ ɑ̃ bɛ nɔ̀ miɛkɛ bɑ́ bɛ̀ mu nyí cɑ̀ɑ́kɛ́ yɛ kó imɑɑ nkɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie mmiɛkɛ bɛ pɛikɛ kɛ̀ kùu bɛ̀ potɛ́ kuyɛ̃ĩku diɛkù. 34 Kɛ̀ bɛ̀ɛ yú dɛborɛ̀ kɛ dɔ̀ Kibodoti-Atɑɑfɑ, dɛ̀ɛ̀ tu kuníí kó kufɔ̃ti, kɛ yɛ̃́ bɛ̀ do dɛ nkũnnɛ́mɛ̀ kuníí do pĩ mbɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ ndɔ́ kɛ́cɑ́ɑ́kɛ́ imɑɑ.

35 Bɛ̀ dɛ nyìtɛ́ kɛ́kɔtɛ kɛ́bɑ́tɛ́ Asedɔti kɛ́kɑri.

12

Midiyɑmmu nɛ̀ Anɔɔ bɛ̀ tùùtɛmɛ̀

1 Kɛ Midiyɑmmu nnɑ́ɑ́nnɛ̀ Anɔɔ kɛ kpɑ Mɔyiisi tùótɛ́ mɛ̀ɛ̀ kpɛ́í Kuusi botí kóo nitipòkù. 2 Kɛ̀ bɛ̀ nnɑ́ɑ́ nkɛ tú: Ti Yiɛ̀ nKuyie nnɑ́ɑ́nnɛ̀ Mɔyiisi mɑ́ɑ̀ ndi kɛ í ti nɑ́ɑ́nnɑ́ɑ̀?

Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nkeè. 3 Mɔyiisi do tú onìtì wèè í mɔkɛ wènwe tɛfentɛ̀ bɑ́ sɑ́m̀pɔ́, bɑ́ òmɔù í bo kutenkù miɛkɛ wèè ò dònnɛ̀. 4 Dɛndɛ bɑ̀mbɑ̀ kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nnɑ́kɛ́ Mɔyiisi nɛ̀ Anɔɔ nɛ̀ Midiyɑmmu kɛ dɔ̀: Dí kɔtɛní dimɔu, di tɑ̃ɑ̃ti mɛmmɛ mɛtɑummɛ̀ tou borɛ̀.

Kɛ̀ bɛ̀ɛ kɔtɛ. 5 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie ncútɛ́ní diwɛtirì miɛkɛ kɛ́cómmú mɛtɑummɛ̀ tou bòrìnùù kɛ yú Anɔɔ nɛ̀ Midiyɑmmu kɛ̀ bɛ̀ɛ kɔtoo bɛdɛ́. 6 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie mbɛ̀ bɛ́innɛ̀ kɛ dɔ̀: Kéntɛ́nɛ̀ n yóó di nɑ́kɛ́ tì, kòò mɔù tu di miɛkɛ mpɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑǹtò mí nKuyie n yóó ò bɛnkɛ m mɑ́ɑ̀ nɛ̀ mɛbɛnkùmɛ̀ miɛkɛ nkɛ, kɛ́ nhò nɑ̀ɑ́nnɛ̀ tidɔuǹtì miɛkɛ. 7 N kóo tɔ̃ntì Mɔyiisi kpɛrɛ í mɛ ndò, ò pĩ n nìtìbɛ̀ mɛsɑ̀ɑ̀ mmɛ. 8 Nɛ̀ wenwe ti ɔ̃ nnɑ́ɑ́ nkɛ cɔ́ú ntitɔbɛ̀ mbɛ kɛ̀ dɛ̀ feío, n yí ò nɑ̀ɑ́nnɛ̀ yɛnɑ́ɑǹhɑ̃ntíyɛ̀, nh ɔ̃ɔ̃ ò bɛnkɛmu m mɑ́ɑ̀ kòo yɑ̀ n fènkù. Dɛ̀ dòmmɛ kɛ̀ di í ò dé, wenwe n kóo tɔ̃ntì Mɔyiisi?

9 Mɛm̀mɛ ti Yiɛ̀ nKuyie mmiɛkɛ bɛ̀ yɛ̀mɛ̀ kɛ̀ kùu ítɛ́. 10 Diwɛtirì kɑ̃ɑ̃tɛ́ dìì mɔ̀nnì mɛtɑummɛ̀ tou ĩ́nkɛ̀, kɛ̀ bɛ̀ nsɔ̃́ ntikɔ̀ntì pĩ mMidiyɑmmu kòo kɔ̃̀ntì pɛikɛ kɛ nɑɑ́ ntikóntì kɛ̀ Anɔɔ ò yɑ̀ kɛ́nsɔ̃́ ntikɔ̀ntì tiì ò pĩ. 11 Kòo nɑ́kɛ́ Mɔyiisi kɛ dɔ̀: Áú n yiɛ̀! N dɑ bɑ́ɑ́mmu bɑ́ɑ́ yóu kɛ̀ mɛyɛi nti dɔ̀ɔ̀ mɛ̀ɛ do ti yɔ ĩ́nkɛ̀, ti dɔ̀ɔ̀ tiyɛìntì nti, ti cɑ̀ɑ̀rɛ̀mu. 12 N dɑ bɑ́ɑ́mmu ɑ bɑ́ɑ́ yóu kòo kɔ̃̀ntì dɔntɛ́ dɔntɛ́ bɛ̀ pɛitɛ́ wè dicírì kpɛti kɔ̃mɛ.

13 Kɛ̀ Mɔyiisii kuɔ́nnɛ̀ Kuyie nkɛ dɔ̀: N dɑ bɑ́ɑ́mmu wɛ̃́ɛ̃́roo kóò miɛkùnnɛ.

14 Kɛ̀ Kuyie ntɛ̃́nnɛ́ Mɔyiisi kɛ dɔ̀: Kòo cicɛ weè do ntĩ̀ṹtɛ́ o ììkɛ̀ tinɔ́ntɔ̃ũtì, ifɛi nɑɑ bɑ́ nhò bo kɛ dɔ̀ yɛwe yɛ̀yiekɑ̀ɑ̀? Mɛɛ̀ botí nku di dòmmɛ̀ kóò dènnɛ di kó dikɑrì, kɛ̀ yɛwe yɛ̀yiekɛ̀ɛ pɛ̃ɛ̃tɛ́ kòo wɛ̃tɛní.

15 Mɛm̀mɛ kɛ̀ bɛ̀ɛ dennɛ Midiyɑmmu bɛ kɑrì kɛ́nkémmú yɛwe yɛ̀yiekɛ̀ bo pɛ̃ɛ̃tɛ́mɛ̀ kòo wɛ̃tɛní kɛ̀ bɛ̀ nɛ́ nɑ kɛ́pɛ̃ɛ̃tɛ́. 16 Dɛ kó difɔ̃nkúò kɛ̀ bɛ̀ɛ ítɛ́ Asedɔti kɛ́kɔtɛ kɛ́bɑ́tɛ́ Pɑdɑnni kó dikpɑ́ɑ̀.

13

Mɔyiisi tɔ̃mmɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ bo pɑɑtɛ́ Kɑnnɑhɑ̃ɑ̃ kó dihɛì

1 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nnɑ́kɛ́ Mɔyiisi kɛ dɔ̀: 2 Á dɛitɛ Isidɑyɛɛribɛ botí miɛkɛ bɛkotibɑɑbɛ̀, bɑ́ kùù botí miɛkɛ onìtì òmɑ́ɑ̀ òmɑ́ɑ̀ kɛ́ bɛ̀ tɔ̃ nkɛ̀ bɛ̀ɛ pɑɑtɛ́ Kɑnnɑhɑ̃ɑ̃ kó dihɛì n yɛ̃ n yóó di duɔ́ ndì.

3 Kɛ̀ Mɔyiisii tũnnɛ ti Yiɛ̀ nKuyie nhò nɑ̀kɛ́ tì dɛndɛ Pɑdɑnni kó dikpɑ́ɑ̀ miɛkɛ, kɛ́dɛi Isidɑyɛɛribɛ miɛkɛ bɛkotibɑɑbɛ̀ kɛ́tɔ̃. 4 Ntɛ ò do tɔ̃ mbɛ̀ kó yɛyètɛ̀: Dubɛnni kó kubotí kou do tú Sɑkuu birɛ Sɑmmuɑ.

5 Kɛ̀ Simmɛɔ̃ɔ̃ kó kubotí kou ntú Ɔɔri birɛ Sɑfɑti.

6 Kɛ̀ Sudɑɑ kó kubotí kou ntú Yefundee birɛ Kɑdɛbu.

7 Kɛ̀ Isɑkɑɑ kó kubotí kou ntú Sosɛfu birɛ Ikɑdi.

8 Kɛ̀ Efɑdɑimmu kó kubotí kou ntú Nunni birɛ Oseɑ.

9 Kɛ̀ Bɛnsɑmɛɛ kó kubotí kou ntú Dɑfuu birɛ Pɑditi.

10 Kɛ̀ Sɑbunɔɔ kó kubotí kou ntú Sodi birɛ Kɑdiyɛɛdi.

11 Kɛ̀ Sosɛfu kó kubotí nɛ̀ Mɑnɑnsee kɔku kɛ̀ bɛ kou ntú Susi birɛ Kɑdi.

12 Kɛ̀ Dɑnni kó kubotí kou ntú Kemɑdi birɛ Amiyɛɛdi.

13 Kɛ̀ Asɛɛ kó kubotí kou ntú Mikɑyɛɛri birɛ Sefudi.

14 Kɛ̀ Nɛfutɑdii kó kubotí kou ntú Fofisi birɛ Nɑbi.

15 Kɛ̀ Kɑdi kó kubotí kou ntú Mɑkii birɛ Ketuyɛɛdi.

16 Bɛnìtìbɛ̀ Mɔyiisi do tɔ̃ mbɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ bo pɑɑtɛ́ dihɛì bɛ yètɛ̀ nyɛ mɛmmɛ. Kɛ̀ Mɔyiisii yú Nunni birɛ Oseɑ kɛ dɔ̀ Sosuwee.

17 Kɛ̀ Mɔyiisii bɛ̀ tɔ̃ nkɛ́ bɛ̀ nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Di kétɛ́ kɛ́tɑ Kɑnnɑhɑ̃ɑ̃ tenkɛ̀ kubɑkù cɑ̃̀nku bíɛ́kɛ̀, kɛ́pɛ̃ɛ̃tɛ́ kɛ́dekɛ yɛtɑ̃rɛ̀ ĩ́nkɛ̀ kó yɛhɛkɛ̀, 18 kɛ́pɑɑtɛ́ dihɛì mɛsɑ̀ɑ̀ nkɛ́yɑ̀ dì dòmmɛ̀ nɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ bo di miɛkɛ bɛ̀ dòmmɛ̀, kɛ̀ bɛ̀ kpeńnì yoo bɛ̀ cĩ̀ĩnnì kɛ̀ bɛ̀ sũ yoo bɛ̀ í sũ. 19 Dí pɑɑtɛ́ bɛ tenkɛ̀ dòmmɛ̀, kɛ̀ kɛ̀ wenni yoo kɛ̀ sĩ̀, nɛ̀ bɛ̀ bo yɛ̀ɛ̀ ɛkɛ̀ dòmmɛ̀, kɛ̀ iduotí yɛ̀ fitɛ́ yoo yɛ̀ feío, 20 kɛ́yɑ̀ kɛ̀ kɛtenkɛ̀ nɑɑti yoo kɛ̀ sɛɛ, kɛ̀ titieti bo yoo ti kpɑ, yɑ́úkùnnɛnɛ̀ di kɔ̃̀ntì. Dí ntɔní bɛ tenkɛ̀ kó yɛtebɛ.

Dɛ̀ do sɔ̃́ ndɛtie mbɛ̀ tu dɛ̀ fínyĩ̀ dɛ bɛ ketiyɛ̀ biì dìì mɔ̀nnì ndi.

21 Kɛ̀ bɛ̀ɛ kɔtɛ kɛ́pɑɑtɛ́ Kɑnnɑhɑ̃ɑ̃ tenkɛ̀, kɛ́túótɛ́ Sinni kpɑ́ɑ̀ kɛ́ntɔ kɛ́tuɔkɛnɛ̀ Deɔbu Amɑti tenkɛ̀ mɑ̀nku, 22 kɛ́kɔtɛ kɛ́tɑ dihɛì kubɑkù cɑ̃̀nku bíɛ́kɛ̀ Ebunɔɔ kó diberímberi, Anɑkii yɑɑ̀bí tidɑdiɛtì, Aimɑnni nɛ̀ Sesɑii nɛ̀ Tɑdimɑii bɛ kó dikɑrì. Ebunɔɔ kó dihɛì mɑɑ́ kɛ̀ dɛ̀ mmɔkɛ yɛbie nyɛ̀yiekɛ̀ ndi kɛ̀ bɛ̀ nɛ́ nɑ kɛ́mɑɑ́ Esibiti kpɛri bɛ̀ tu dì Tɑniisi. 23 Kɛ̀ bɛ̀ɛ tuɔkɛ Ɛsikɔɔdi biriku kɛ́kɔ̃ṹ fínyĩ̀ kó yɛbɛ tɛyùtɛ̀ kɛ́sɛu nkudɔú kɛ́buutɛ́ bɛnìtìbɛ̀ bɛ̀dɛ́bɛ̀, nɛ̀ yɛtebɛ tɛyɛ̀ bɛ̀ tu yɛ̀ kèdènɑ́tì nɛ̀ fìkíè kó yɛbɛ. 24 Kɛ̀ bɛ̀ɛ yú dɛborɛ̀ kɛ dɔ̀ Ɛsikɔɔdi biriku, dɛ̀ɛ̀ tu siyuu biriku, bɛ̀ dɛ̀ kɔ̃ũ mɛ̀ɛ̀ kpɛ́í yɛtebɛ kó siyuu.

Mɔyiisi do tɔ̃ mbɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ bo pɑɑtɛ́ dihɛì bɛ̀ konní kóò nɑ̀kɛ́ tì

25 Yɛwe sipísìnɑ̀ɑ̀ kó difɔ̃nkúò bɛ̀ɛ̀ do kɔ̀tɛ dihɛì pɑɑtímù kɛ̀ bɛ̀ɛ konní, 26 kɛ́kɔtɛ kɛ́yɑ̀ Mɔyiisi nɛ̀ Anɔɔ nɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ sɔmbɛ Pɑdɑnni kó dikpɑ́ɑ̀ Kɑdɛɛsi kó kutempɛ̃ mmiɛkɛ kɛ́ bɛ̀ nɑ̀kɛ́ bɛ̀ yɑ̀ní tìì kó dimɑ̀ɑ̀, kɛ́ bɛ̀ bɛnkɛnɛ̀ yɛtebɛ bɛ̀ tɔní yɛ̀ dɛ kó kɛtenkɛ̀. 27 Kɛ̀ bɛ̀ɛ bɛ̀ nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Ti kɔ̀tɛmu dihɛì ɑ ti tɔ̃ ndì tenkɛ̀ miɛkɛ. Mɔ́mmuɔ nwe mɛnɑɑmiɛ̀ nnɛ̀ mɛcekùɔ̀ ndɛ̀ pũɔ̃̀mmu. Ntɛ ti tɔní yɛ̀ɛ̀ tebɛ. 28 Bɛnìtìbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ bo dɛ kó dihɛì miɛkɛ bɛɛ̀ nɛ́ kpeńnì kɛ̀ iduotí fitɛ́ bɛ ɛkɛ̀, kɛ̀ ti yɑ̀ yɛ miɛkɛ Anɑkii yɑɑ̀bí tidɑdiɛtì. 29 Amɑdesiibɛ bɛɛ̀ bo kubɑkù cɑ̃̀nku bíɛ́kɛ̀ kó kutempɛ̃, kɛ̀ Itiibɛ nɛ̀ Sebusiibɛ nɛ̀ Amɔriibɛ kɛ̀ bɛ̀ bo yɛtɑ̃rɛ̀ ĩ́nkɛ̀, kɛ̀ Kɑnnɑhɑ̃ɑ̃ kɔbɛ bo dɑ̀mɛ́ɛ̀rì nɛ̀ Suditɛ̃ɛ̃ dɛ pɛɛ́mmɛ̀.

30 Dɛ mɔ̀nnì kɛ̀ Kɑdɛbuu duɔ́ nkɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ kpɑ̀nnɛ̀ Mɔyiisi kɛ̀ bɛ̀ dɔ̀ yúóó. Kòò dɔ̀: Tí kɔtɛnɛ̀ ti yóó bɛ̀ nɑmu kɛ́fietɛ bɛ tenkɛ̀.

31 Bɛnìtìbɛ̀ ò do nɛinɛ̀ bɛ̀ kɛ̀ bɛmbɛ dɔ̀: Ti bɑ́ɑ́ nɑ kɛ́dokɛ́nɛ̀ dɛ kó bɛnìtìbɛ̀, bɛ̀ kpeńnìmu kɛ ti pɛ̃ɛ̃tɛ́.

32 Kɛ̀ bɛ̀ɛ ketɛ́ bɛ̀ bo nsĩnkùnkomɛ̀ dɛ kó kɛtenkɛ̀, kɛ́nnɑ́ɑ́ nyIsidɑyɛɛribɛ kɛ tú: Dɛ kó kɛtenkɛ̀ yo mbɛnìtìbɛ̀ mbɛ! Ti yɑ̀ bɛ̀ɛ̀ nìtìbɛ̀ kɛ miɛkɛ bɛ̀ tu tidɑdiɛtì nti. 33 Anɑkiibɛ bɛɛ̀ kɛ̀ bo, ti do bo bɛ ììkɛ̀ kɛ do nyɛcɑ́dúɔ̀ nyɛ, kɛ̀ bɛ̀ múnkɛ mmɛ nti wúó.

14

Isidɑyɛɛribɛ yetɛmɛ̀ Kuyie nkpɛti

1 Kɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ kó ditĩ̀nnìi tiitɛ́ yɛdɑbùò nkɛ́ nyié nkɛ kuɔ̀ nkɛyènkɛ̀ kɛmɔu, 2 kɛ́nkpɑnnɛ̀ Mɔyiisi nɛ̀ Anɔɔ kɛ nɑ́ɑ́ nkɛ tú: Kɛ̀ ti do nku Esibiti nwe yoo dikpɑ́ɑ̀ miɛkɛ dɛ̀ ntɔ̃ũ. 3 Bɑ nte kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nti tɔní dikpɑ́ɑ̀ diì mmiɛkɛ kɛ̀ ti dootitɔbɛ̀ bo ti kuɔ kɛ́hɛí ti pobɛ̀ nɛ̀ ti bí? Kɛ̀ ti wɛ̃̀tɛ Esibiti dɛ̀ bɑ́ ntɔ̃ũɑ̀?

4 Kɛ̀ bɛ̀ nnɑ́ɑ́ mbɛtɔbɛ̀ kɛ tú: Tí tɑ̃ɑ̃tɛ́nɛ̀ wèè bo ntú ti kóo kpɑ̀ɑ̀tì kɛ́wɛ̃tɛ Esibiti.

5 Mɔyiisi nɛ̀ Anɔɔ kɛ̀ bɛ̀ɛ do kɛ́sĩ́nnɔ́ɔ Isidɑyɛɛribɛ bɛmɔu ììkɛ̀. 6 Kɛ̀ Nunni birɛ Sosuwee nɛ̀ Yefundee birɛ Kɑdɛbu bɛ̀ɛ̀ do kɔ̀tɛ kɛ́pɑɑtɛ́ kɛtenkɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ɛ kɛ̃rí bɛ yɑ̀ɑ̀tì, 7 kɛ́nɑ́kɛ́ Isidɑyɛɛribɛ bɛmɔu tĩ̀nnì kɛ dɔ̀: Kɛtenkɛ̀ ti kɔ̀tɛ kɛ yɑ̀ kɛ̀, kɛ̀ tu kɛtensɑ̀ɑ̀kɛ̀ nkɛ, dihɛì sɑ̀ɑ̀rì mɔ́mmɔnni. 8 Ti Yiɛ̀ nKuyie nti kómmúmu kɛ yóó ti tɑnnɛ́ dɛ kó kɛtenkɛ̀ mɛnɑɑmiɛ̀ nnɛ̀ mɛcekùɔ̀ ndɛ̀ pũɔ̃̀ nkɛ̀, kɛ́ kɛ̀ nti duɔ́. 9 Ti bɑ́ɑ́ tuutɛnɛ̀ Kuyie, ti bɑ́ɑ́ yɔtɛ dɛ kó kɛtenkɛ̀ kɔbɛ. Ti yóó bɛ̀ ɑutɛ́mu dimɔ̀nnì dìmɑ́ɑ̀ miɛkɛ. Bɛ bɔkɛ̀ cokɛ́mu! Ti Yiɛ̀ nKuyie nti bonɛ̀mu, di bɑ́ mbɛ̀ dé.

Kuyie mmiɛkɛ pɛikɛmɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ kɛ̀ Mɔyiisii kù bɑ́ntɛ̀

10 Mɛm̀mɛ kɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ bɛmɔu tĩ̀nnì nnɑ́ɑ́ nkɛ́tú, bɛ̀ bo búɔ́tí Mɔyiisi nɛ̀ Anɔɔ yɛtɑ̃́rɛ̀ kɛ́kuɔ. Bɛ̀ kpɑɑ́ mɛ nnɑ́ɑ́ nkɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nkó tikpetìi cútɛ́ní mɛtɑummɛ̀ tou ĩ́nkɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ bɛmɔu nuɔ mmiɛkɛ. 11 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie mbɛ́inɛ̀ Mɔyiisi kɛ dɔ̀: Dɛ̀ yó nkɑ̃́ɑ̃́kɛ́ dɛ kɛ̀ bɛ nnìtìbɛ̀ yóu bɛ̀ bo nni nsenkumɛ̀? Dɛ̀ yó nkɑ̃́ɑ̃́kɛ́ dɛ kɛ̀ bɛ̀ɛ yie n kpɛti? M mɛ ndɔ̀ɔ̀mu tidiɛtì bɛ cuokɛ̀. 12 N yóó bɛ̀ bɔntɛ́ mutenkṹṹ mmu kɛ̀ bɛ̀ɛ kú kɛ́deè pɑ́í pɑ́í kɛ̀ n duɔ́ nkɑ̀ɑ botíi sṹṹ nkɛ́ bɛ̀ pɛ̃ɛ̃tɛ́, kɛ́kpenkɛ kɛ́ bɛ̀ pɛ̃ɛ̃tɛ́.

13 Kɛ̀ Mɔyiisii nɑ́kɛ́ ti Yiɛ̀ nKuyie nkɛ dɔ̀: Esibiti kɔbɛ kèèmu fɔ̃́ɔ̃̀ dènnɛmɛ̀ ɑ nìtìbɛ̀ bɛ ɛì miɛkɛ nɛ̀ ɑ kó muwɛ̃rímú. 14 Dihɛì diì nkɔbɛ kèèmu fɔ̃́ ti Yiɛ̀ nKuyie nhɑ bɛ̀ bonɛ̀mɛ̀ kɛ bɛ̀ bɛnkú ɑmɑ́ɑ̀, kɑ̀ɑ wɛtirì ɔ̃ mbɛ̀ dìɛ́kɛ́ kuyie nkɛ́ mbɛ̀ mí kɛyènkɛ̀. 15 Kɑ̀ɑ bɛ̀ kùɔ́ dimɔ̀nnì dìmɑ́ɑ̀ miɛkɛ, bɛ̀ɛ̀ do kèè bɛ̀ nɑ̀ɑ́mmɛ̀ ɑ kpɛ́í mbɛ̀ bo yĩ́, 16 fɔ̃́ nti Yiɛ̀ nKuyie nhɑ yĩɛ̃kɛ ɑ bo bɛ̀ tɑnnɛ́mɛ̀ mmɛ kɛtenkɛ̀ ɑ do yɛ̃ nhɑ yóó bɛ̀ duɔ́ nkɛ̀, dɛɛ̀ te kɑ̀ɑ bɛ̀ kùɔ dikpɑ́ɑ̀ miɛkɛ. 17 N Yiɛ̀ nKuyie n dɑ bɑ́ɑ́mmu, bɛnkɛ ɑ wɛ̃rímú ɑ bɛ́i nkɛ yɛ̃ ndɛ̀ ndòmmɛ̀. 18 A bɛ́immu kɛ tú fɔ̃́ nti Yiɛ̀ nKuyie nhɑ miɛkɛ boo, kɑ̀ɑ sɑ̀ɑ̀ ndɛu, kɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ ɔ̃ ndɑ cɑɑ̀ri kɛ yetírí ɑ kpɛti, kɑ̀ɑ mmi ɑ mɛ nhɔ̃ í nwúónko oyɛiwe kɛ ɔ̃ɔ̃ kpetínnɛ́ ibí i yɛmbɛ̀ yɛi nkpɛ́í nnɛ̀ bɛ yɑɑ̀bí kó iyɑɑ̀bío. 19 Ti Yiɛ̀ nKuyie nhɑ sémmɛ̀ dɛumu, cĩ́ɛ̃́ mbɛ kɛ́ndònnɛ̀ ɑ bɛ̀ cĩ̀ɛ̃́nkomɛ̀ nɛ̀ bɛ̀ yɛ̀mɛ̀ Esibiti kɛ tùɔ̀kɛnní yíe. 20 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie ndɔ̀: A mɛ̀ nni mbɑ́ntɛ̀mɛ̀ m bɛ̀ cĩ̀ɛ̃́mmu. 21 Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie m bomu! Kɛ̀ n kpetì pìɛ́kɛ́ kutenkù kumɔu dɛ̀ bɑ́ɑ́ pɑ̃. 22 Bɛ̀ɛ̀ kó dimɑ̀ɑ̀ yɑ̀ n kpetì nɛ̀ n dɔ̀ɔ̀ tìì diɛtì Esibiti nɛ̀ dikpɑ́ɑ̀ miɛkɛ, nɛ̀ mɛmmɛ kɛ cĩ́ɛ̃́kɛ́ kɛ n yɑ́ú kɛ tùɔ̀kɛ kucɛ tɛpíítɛ̀ bɑ́ bɛ̀ í yie n kpɛti. 23 M pɑrìkɛ̀mu bɛ kóò mɔù bɑ́ɑ́ yɑ̀ dihɛì n do yɛ̃ n yóó duɔ́ ndì bɛ yɛmbɛ̀, bɛ̀ɛ̀ n sènkɛ̀rì, bɛ kóò mɔù bɑ́ɑ́ dì yɑ̀. 24 N kóo tɔ̃ntì Kɑdɛbu yie kó mɛyɛ̀mmɛ̀ mɛ ncɑ̃̀ɑ̃́mmɛ̀, kòò yié n kpɛti timɔu, n yóo ò tɑnnɛ́mu dɛ kó dihɛì ò kɔ̀tɛ kɛ yɑ̀ dì, kòo yɑɑ̀bí di tiekɛ. 25 Amɑdesiibɛ nɛ̀ Kɑnnɑhɑ̃ɑ̃ kɔbɛ mɛ̀ mbomɛ̀ kubiriku bíɛ́kɛ̀ kó yɛhɛkɛ̀, di nɑɑ kɔ́ntɛ́ kɛ́yɛ̀ dikpɑ́ɑ̀ kɛ́tũnnɛ kucɛ kùù yìɛ̀nɛ̀ tipèntì kóo dɑ̀mɛ́ɛ̀rì.

Kuyie nyũ̀ɔ̃́mmɛ̀ ku kɔbɛ to

26 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie mbɛ́inɛ̀ Mɔyiisi nɛ̀ Anɔɔ kɛ dɔ̀: 27 Dɛ̀ yó nkɑ̃́ɑ̃́kɛ́ dɛ kɛ̀ kubotí yɛiku kuù nyóu kù bo nni nkpɑ̀nnɛ̀mɛ̀ kɛ yetírí n kpɛti? N kèèmu bɛ̀ tùùtɛ kɛ nɑ́ɑ́ ntì. 28 Nɑ́kɛ́ bɛ kɛ dɔ̀ n tú: Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie m bomu kɛ̀ míì bɛ́i, n yóó di dɔɔ̀ di nɑ̀kɛ́ tìnti. 29 Di yóó kú dikpɑ́ɑ̀ miɛkɛ nkɛ díndi bɛ̀ kɑ̀ɑ mbɛ̀ kó dimɑ̀ɑ̀ kɛ́túótɛ́ bɛ̀ɛ̀ mɔ̀kɛ yɛbie nsipísìdɛ́ kɛ́ndeètìnko. Díndi bɛ̀ɛ̀ kó dimɑ̀ɑ̀ tùùtɛ, 30 di í tɑti kɛtenkɛ̀ n do bɛ́i nkɛ́pɑrìkɛ̀ kɛ dɔ̀ n yóó di duɔ́ nkɛ̀, kɛ̀ dɛ̀ í tú Yefundee birɛ Kɑdɛbu nɛ̀ Nunni birɛ Sosuwee. 31 Di yɑɑ̀bí di do yɛ̃ mbɛ̀ yóó di kuɔ kɛ́hɛí ì, n yóó i ntɑnnɛ́ kɛtenkɛ̀ di sènkɛ̀rì kɛ̀, kɛ̀ ìi kɛ̀ tiekɛ. 32 Kɛ̀ díndi biɛ di yóó kú dikpɑ́ɑ̀ miɛkɛ nkɛ. 33 Di n yetɛ mɛ̀ɛ̀ kpɛ́í nte kɛ̀ di bí yó nhɑ̃́ɑ̃́ ndikpɑ́ɑ̀ miɛkɛ kɛ dɔ̀ yɛbie nsipísìnɑ̀ɑ̀ kɛ fɛ̃́ũ̀rì kɛ bɑɑnɛ̀ di bo kúmɛ̀ dimɔu kɛ́deè. 34 Yɛwe sipísìnɑ̀ɑ̀ di do dɔ̀ɔ̀ yɛ̀ di kɔ̀tɛ dìì mɔ̀nnì kɛ bo pɑɑtɛ́ kɛtenkɛ̀, yɛ̀ bo nɑɑ́ nyɛbie nsipísìnɑ̀ɑ̀. Dibenni dìmɑ́ɑ̀ diyiè dìmɑ́ɑ̀ kpɛ́í, di bo yɑ̀ di yɛi nkó tiyeti kɛ́bɑntɛ́ di bo yetɛmɛ̀ n kpɛti dɛ̀ mɔ̀kɛ mùù cɔ̃́ntimu. 35 Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie mmíì bɛ́i nkɛ yóó tì dɔ̀ɔ̀, kubotí yɛiku kuù nkɔbɛ bɛ̀ɛ̀ wɛ̃nnɛ́ kɛ yetɛ n kpɛti, bɛ̀ yóó kú dikpɑ́ɑ̀ dii mmiɛkɛ nkɛ, bɑ́ òmɔù bɑ́ɑ́ súɔ́.

36 Dɛ kó bɛnìtìbɛ̀ Mɔyiisi do tɔ̃ mbɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ɛ kɔtɛ kɛ́pɑɑtɛ́ dihɛì kɛ́wɛ̃tɛní kɛ́sukú bɛtɔbɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ɛ tuutɛ kɛ́nsĩnkùnko dɛ kó kɛtenkɛ̀ bɛ̀ kɔ̀tɛ kɛ yɑ̀ kɛ̀. 37 Bɛ̀ɛ̀ do tùùtɛ kɛ nnɑ́ɑ́ ntìì í wenni dɛ kó kɛtenkɛ̀ kpɛ́í ti Yiɛ̀ nKuyie ndo bɛ̀ potɛ́mu kɛ̀ bɛ̀ɛ do ku ììkɛ̀ kɛ́kú. 38 Nunni birɛ Sosuwee nɛ̀ Yefundee birɛ Kɑdɛbu bɛɛ̀ do kpɑɑ́ kɛ í nku bɛ̀ɛ̀ do kɔ̀tɛ kɛ́pɑɑtɛ́ kɛtenkɛ̀ bɛ miɛkɛ.

Isidɑyɛɛribɛ dèmmumɛ̀ kɛ nɛ́ sɔ̃́ ndɛ̀ ɔɔtɛ

39 Kɛ̀ Mɔyiisii kɔtɛ kɛ́nɑ́kɛ́ Isidɑyɛɛribɛ bɛmɔu ti Yiɛ̀ nKuyie nhò nɑ̀kɛ́ tì kɛ̀ bɛ̀ɛ tiitɛ́ yɛdɑbùò. 40 Kɛ̀ dɛ̀ɛ wentɛ́ kɛ̀ bɛ̀ɛ pikɛ cutɛ kɛ́dekɛ ditɑ̃rì ĩ́nkɛ̀ kɛ́nnɑ́ɑntɛ kɛ tú: Ti bɑntɛ́mu ti cɑ̀ɑ̀rɛ̀mɛ̀, ti nɛ́ bɑ̀ɑ́tímu kɛ kɔri ti Yiɛ̀ nKuyie nti duɔ́ ndìì ɛì. 41 Kɛ̀ Mɔyiisii bɛ̀ nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Dɛ̀ dòmmɛ kɛ̀ di dɔ́ kɛ́yetɛ ti Yiɛ̀ nKuyie nkpɛti. Di í yóó nɑ. 42 Bɑ́ɑ́ kɔtɛnɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nyí di bonɛ̀, di bɑ́ɑ́ bennɛ́ kɛ́kɔtɛ kɛ̀ di dootitɔbɛ̀ di kuɔ. 43 Amɑdesiibɛ nɛ̀ Kɑnnɑhɑ̃ɑ̃ kɔbɛ bɛ̀ɛ̀ bo di ììkɛ̀, bɛ̀ yóó di fíému, di bùtínnɛ́mu ti Yiɛ̀ nKuyie, kù tɛ̃́nkɛ í di bonɛ̀.

44 Kɛ̀ Isidɑyɛɛribɛɛ yetɛ kɛ́kpénkùnnɛ bɛ to kɛ dɔ̀: Ti deètìmu ditɑ̃rì ĩ́nkɛ̀ kó kutempɛ̃. Kɛ̀ Mɔyiisi yie mɛ nni nkpɑɑ́ bɛ kɑrì nɛ̀ Kuyie ntɑummɛ̀ tɔu. 45 Mɛm̀mɛ Amɑdesiibɛ nɛ̀ Kɑnnɑhɑ̃ɑ̃ kɔbɛ cùtɛ́nímɛ̀ kɛ́potɛ́ Isidɑyɛɛribɛ kɛ́ mbɛ̀ bɛ̀tì kɛ kɔù kɛ́tuɔkɛnɛ̀ Ɔdimɑɑ.

15

Kuyie nnɑ̀kɛ́mɛ̀ bɛ̀ yó nkù pɑ̃ɑ̃ mmɛ̀ɛ̀ botí tidiitì kó yɛpɑ̃rɛ̀

1 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nnɑ́kɛ́ Mɔyiisi kɛ dɔ̀: 2 Nɑ́kɛ́ Isidɑyɛɛribɛ kɛ dɔ̀ n tú: Kɛ̀ di tɑ dìì mɔ̀nnì kɛtenkɛ̀ n yɛ̃ n yóó di duɔ́ nkɛ̀ kɛ̀ dí mbo, 3 kɛ̀ di yó n féútɛ́ fɛɔ̃̀fɛ̀ kɛ́tuɔ nyoo mɛtɑummɛ̀ kpɛ́í, kòò mɔù mɛ nyó n féútɛ́ fɛɔ̃̀fɛ̀ ò n cɑ̀nnɛnɛ̀ dìì nùù kpɛ́í, yoo ò bɑɑ dɔ́ kɛ́ m pɑ̃ dipɑ̃nnì ndi, yoo dibɑnni mɑrì kpɛ́í, kòò yó n féútɛ́ fɛɔ̃̀fɛ̀ diɛfɛ̀ nfɛ, yoo fɛsɑ́m̀pɔ́fɛ̀, dipɑ̃nnì ndi dìì kó kufɔ̃ɔ̃ku n nɑɑti, 4 wèè te fɛɔ̃̀fɛ̀ wèe wɑɑ́ mmuyuo nsɑ̀ɑ̀mù cìdóò bɛ̀tɑ̃ɑ̃ti kɛ́ mù ɑ̃̀ntɛnɛ̀ mɛkɔsɑ̀ɑ̀mɛ̀ dítìrì nɛ̀ dikéè. 5 Kɛ̀ dipebii mɛ nni ndi dɛ yiɛ̀ ndɔ́ kɛ́ n féútɛ́mɛ̀ kɛ́tuɔ nyoo mɛtɑummɛ̀ kpɛ́í, wèe wɑɑ́ mmɛnɑɑ̀ ndítìrì òmɑ́ɑ̀ nɛ̀ dikéè. 6 Kɛ̀ dipedɑɑ̀ mɛ nni ndi wèe wɑɑ́ mmuyuo nsɑ̀ɑ̀mù cìdóò bɛ̀kuɔ̀ kɛ́ mù ɑ̃̀ntɛnɛ̀ mɛkɔsɑ̀ɑ̀mɛ̀ dítìrì bɛ̀dɛ́bɛ̀, 7 kɛ́yɔɔrɛnɛ̀ mɛnɑɑ̀ ndítìrì bɛ̀dɛ́bɛ̀. Dipɑ̃nnì ndi dìì kó kufɔ̃ɔ̃ku n nɑɑti. 8 Kɛ̀ fɛnɑ̀ɑ̀fɛ̀ mɛ nni nfɛ ò yó n féútɛ́mɛ̀ kɛ́tuɔ nyoo mɛtɑummɛ̀ kpɛ́í, yoo ò dɔ́ kɛ́ n féútɛ́ fɛɔ̃̀fɛ̀ ò n cɑ̀nnɛnɛ̀ dìì nùù kpɛ́í. 9 Dinɑɑdɑɑ̀ dìmɑ́ɑ̀ wèe wɑɑ́ mmuyuo ncìdóò bɛ̀wɛi, kɛ́ɑ̃ntɛnɛ̀ mɛkùɔ̀ ndítìrì bɛ̀tɑ̃ɑ̃ti, 10 kɛ́yɔɔrɛnɛ̀ difɛ̃́ɛ̃̀ dítìrì bɛ̀tɑ̃ɑ̃ti. Dipɑ̃nnì ndi dìì kó kufɔ̃ɔ̃ku n nɑɑti.

11-12 Bɑ́ kɛ̀ ì sũ kɛ mɑmɛ̀ di yó mmɛ ndɔɔri bɑ́ fɛ̀ɛ̀ ɔ̃̀fɛ̀ ĩ́nkɛ̀ kɛ́ntũ nfɛ kuɔ́ duɔ́ kɛ dòmmɛ̀, kɛ̀ fɛnɑ̀ɑ̀fɛ̀ nfɛ yoo dipedɑɑ̀ yoo dipedɑbii yoo tɛbuɔtɛ̀. 13 Isidɑyɛɛribɛ níí yóó mɛ ndɔɔ̀ bɛ̀ m pɑ̃ɑ̃ nyɛ̀ɛ̀ pɑ̃rɛ̀ kɛ tuɔ̀. Yɛpɑ̃rɛ̀ nyɛ yɛ̀ɛ̀ kó kufɔ̃ɔ̃ku n nɑɑti. 14 Bɛpɔ̀ɔ̀bɛ̀ bɛ̀ɛ̀ bo di cuokɛ̀ yoo bɛ̀ɛ̀ kó bɛyɑ̀ɑ̀rìbɛ̀ do kɔ̀tɛní kɛ́ ndi bonɛ̀, bɛ miɛkɛ kòò mɔù dɔ́ kɛ́ m pɑ̃ mí ndi Yiɛ̀ nKuyie ndipɑ̃nnì kɛ́tuɔ ò yóó mɛ ndɔɔ̀. Dipɑ̃nnì ndi dìì kó kufɔ̃ɔ̃ku n nɑɑti. 15 Dɛ kó ikuɔ́ yó mbomu ditĩ̀nnì dimɔu kpɛ́í nsɑ̃́ɑ̃̀ nɛ̀ di yɑɑ̀bío opɔ̀ɔ̀ kpɛ́í nnɛ̀ tɛhɛikɛ̀mbitɛ kpɛ́í. Tɛhɛikɛ̀mbitɛ dɔɔrimɛ̀ opɔ̀ɔ̀ yóó mmɛ ndɔɔri. 16 Ikuɔ́ imɑ́ɑ̀ yó nni nyi mɛdɔɔ̀rìmɛ̀ mɛmɑ́ɑ̀, díndi nɛ̀ bɛpɔ̀ɔ̀bɛ̀ bɛ̀ɛ̀ di bonɛ̀.

Bɛ̀ bo mpɑ̃ɑ̃mmɛ̀ Kuyie ntidipɑ̀ntì kóo pɛ̃́ɛ̃̀

17 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie mbɛ́innɛ̀ Mɔyiisi kɛ dɔ̀: 18 Nɑ́kɛ́ Isidɑyɛɛribɛ kɛ dɔ̀ n tú: Kɛ̀ di tɑ dìì mɔ̀nnì kɛtenkɛ̀ n di kɔrinɛ̀ kɛ̀ɛ̀ miɛkɛ. 19 Kɛ̀ di dɔ̀ɔ̀ pɛ̃́ɛ̃̀bɛ̀ kɛ bo cɑ́ɑ́kɛ́, dí dɛitɛ mí ndi Yiɛ̀ nKuyie n kpɛrɛ. 20-21 Kɛ̀ di níí nɑ̀ɑ mmuyuo kɛ dɔ̀ɔ̀ tipɛ̃́mpɛ̃ńtì dí dɛitɛ n kɔku, di ɔ̃ɔ̃ dɛitɛ mɛ̀ɛ̀ botí tidiketitì miɛkɛ n kpɛti, di tì puotì dìì mɔ̀nnì kuyiɛ́. Di yó mmɛ ndɔɔri sɑ̃́ɑ̃̀ nɛ̀ di yɑɑ̀bío.

Kɛ̀ dɛ̀ dɑ kpɛtɛ́nɛ̀ kɑ̀ɑ cɑ̀ɑ̀rɛ̀ ɑ dò nkɛ́féútɛ́ fɛ̀ɛ̀ ɔ̃̀fɛ̀

22-23 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie mbɛ́i nkɛ dɔ̀: Kɛ̀ dɛ̀ dò ndɛ̀ di kpɛtɛ́nɛ̀ kɛ di yetɛnɛ̀ n duɔ́ nyìì kuɔ́ Mɔyiisi kòò ì ndi tùo i kó ìmɑì, kɛ́túótɛ́ yíe nnɛ̀ di bo mbomɛ̀ nɛ̀ di yɑɑ̀bío, 24 kɛ̀ dɛ̀ dò ndɛ̀ kpɛtɛ́nɛ̀ òmɔù kɛ̀ ditĩ̀nnì dimɔu í yɛ̃́ kɛ yetɛ́nɛ̀ ikuɔ́ mɑì, di wɛ̃nnɛ́ kɛ́wɑɑ́ ndinɑɑdɑɑ̀, kɛ́ dì nni nféútɛ́ kɛ́wɛ̃nnɛ́nɛ̀ muyuo mmùù ɑ̃̀ntɛnɛ̀ mɛkùɔ̀ nnɛ̀ mɛnɑɑ̀ kɛ́tuɔ nyikuɔ́ yɛ̃mmɛ̀. Dipɑ̃nnì ndi dìì kó kufɔ̃ɔ̃ku n nɑɑti, dí wɑɑ́nnɛ̀ dibɔdɑɑ̀ mɛyɛi ncĩ́ɛ̃́mmɛ̀ kpɛri. 25 Kɛ̀ ikuɔ́ nìùtìi dɔɔ̀ ditĩ̀nnì dimɔu mɛyɛi ncĩ́ɛ̃́mmɛ̀ kó ikuɔ́, kɛ̀ n di cĩ́ɛ̃́ nkɛ yɛ̃́ dɛ̀ di kpɛtɛ́nɛ̀mɛ̀mu. Kɛ̀ dí tɔní di diitì kó yɛpɑ̃rɛ̀ di yó m pɑ̃ yɛ̀ kɛ́tuɔ, kɛ́fíénɛ̀ mɛyɛi ncĩ́ɛ̃́mmɛ̀ kó iwũɔ̃ kɛ yɛ̃́ dɛ̀ di kpɛtɛ́nɛ̀mɛ̀mu. 26 Dɛ mɔ̀nnì n yóó di cĩ́ɛ̃́mmu di yɛi ndíndi Isidɑyɛɛribɛ nɛ̀ bɛpɔ̀ɔ̀bɛ̀ bɛ̀ɛ̀ di bonɛ̀ kɛ yɛ̃́ dɛ̀ di kpɛtɛ́nɛ̀mu dimɔu.

27 Kɛ̀ dɛ̀ mɛ ndò ndɛ̀ kpɛtɛ́nɛ̀ onìtì òmɑ́ɑ̀ ndi kòò dɔ̀ɔ̀ mɛyɛi nwèe wɑɑ́ ndibɔsɛrì dìì mɔ̀kɛ dibenni dìmɑ́ɑ̀ kɛ́ dì nni nféútɛ́ o yɛi ncĩ́ɛ̃́mmɛ̀ kpɛ́í. 28 Kɛ̀ ikuɔ́ nìùtìi ò dɔ̀ɔ̀ mɛyɛi nhũtímù kó ikuɔ́ mɛtɑummɛ̀ tou ììkɛ̀ kɛ̀ nhò cĩ̀ɛ̃́, 29 díndi Isidɑyɛɛribɛ kɛ̀ di kóò mɔù nwe yoo opɔ̀ɔ̀ wèè di bonɛ̀ ikuɔ́ imɑ́ɑ̀ yóó nni nyi ìì tukúnɛ̀ dɛ̀ bo kpɛtɛ́nɛ̀ wè, kòo yetɛ́nɛ̀ ikuɔ́.

30 Kɛ̀ wèè yie bo ncɑɑ̀ri kɛ yɛ̃́, kòò tu Isidɑyɛɛri nwe yoo ò tu opɔ̀ɔ̀ ò cɑ̀ɑ̀rɛ̀ mí ndi Yiɛ̀ nKuyie mmí nwe. Dí ò dènnɛ di cuokɛ̀. 31 Dɛ kóo nìtì botí ò sènkɛ̀rì mí ndi Yiɛ̀ nKuyie n nɑ́ɑǹtì nti kɛ cɑɑri n kuɔ́, dí ò dɛ̀itɛ di cuokɛ̀, o yɛi mbo o yuu ĩ́nkɛ̀ nkɛ.

Wèè do yetɛ́nɛ̀ tɛom̀pùtɛ̀ kó ikuɔ́

32 Isidɑyɛɛribɛ do bo dìì mɔ̀nnì dikpɑ́ɑ̀ miɛkɛ, diyiè mɑrì kɛ̀ bɛ̀mɑbɛ̀ɛ yɑ̀ òmɔù kòò kɑu idɛí tɛom̀pùtɛ̀ yiè 33 kɛ̀ bɛ̀ɛ ò kɔ̀tɛnɛ̀ Mɔyiisi nɛ̀ Anɔɔ nɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ sɔmbɛ borɛ̀, 34 kɛ́duɔ́ nkɛ̀ bɛ̀ nhò bɑ̀ɑ kɛ yɛ̃́ ikuɔ́ mu ndo í nɑ̀kɛ́mɛ̀ bɛ̀ dò nkóò dɔ̀ɔ̀mɛ̀. 35 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nnɑ́kɛ́ Mɔyiisi kɛ dɔ̀: Dɛ kóo nìtì dò nkɛ́kuɔ̀mu, Isidɑyɛɛribɛ dimɔu dí ò dènnɛ di kó dikɑrì kóò bùɔ́tí yɛtɑ̃́rɛ̀ kɛ́kuɔ.

36 Mɛm̀mɛ kɛ̀ ditĩ̀nnì dimɔuu ò dènnɛ bɛ kɑrì kɛ́ nhò buɔti yɛtɑ̃́rɛ̀ kòò yɑ̀ɑ kúnɛ̀, ti Yiɛ̀ nKuyie ndo nɑ̀kɛ́mɛ̀ Mɔyiisi kɛ nyɛ̃ ndɛ̀ ndòmmɛ̀.

Kuyie nyɛ̃mmɛ̀ ku nìtìbɛ̀ nhɑ̃ɑ̃̀ iyɑɑ̀yuɔ́ mbɛ yɑ̀ɑ̀tì

37 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nnɑ́kɛ́ Mɔyiisi kɛ dɔ̀: 38 Á nɑ́kɛ́ Isidɑyɛɛribɛ kɛ dɔ̀ n tú: Díndi nɛ̀ di yɑɑ̀bío di nhɑ̃ɑ̃̀ iyɑɑ̀yuɔ́ ndi yɑ̀ɑ̀tì, kɛ̀ di níí yɑ ntiyɑ̀ɑ̀tì di ɑ̃nnɛ́ mupɑɑ̀kómmú mùù wũɔ̃ tiɔ̃̀tì tìì dònnɛ̀ tibedɛncɛ̃ɛ̃̀tì mu kó iyúɔ́ nti mɑ̀nkɛ. 39 Di yɑ̀ɑ̀tì níí nhɑ̃ iyúɔ́ nkɛ̀ di nyì yɑ̀u kɛ denniní n kuɔ́ mí ndi Yiɛ̀ Kuyie nkɛ tũ nyì yɛ̃mmɛ̀, kɛ bɑ́ ndɔɔri di yɛ̀mmɛ̀ dɔ́ dɛ̀ nɛ̀ di nuɔ ndɔ́ dɛ̀, dɛ̀ yɑ̀ɑ̀ bo nte kɛ̀ dí m bútínnɛ́ mí ndi Yiɛ̀ nKuyie. 40 Mɛm̀mɛ di bo ndennimɛ̀ n tɑnnɔ̀ yɛmɔu. Kɛ dɔɔri yɛ̀ yɛ̃mmɛ̀ kɛ̀ dɛ̀ɛ bɛnkɛ kɛ dò ndi cɑ̃́ɑ̃́ nkɛ tú n kɔbɛ. 41 Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie m míì di te kɛ di dènnɛní Esibiti kɛ̀ di bo ntú n kɔbɛ.

16

Kodee yetɛmɛ̀ Kuyie nkpɛti

1 Defii mɔù Keɑti nɑɑ̀mùnkù kou weè do pɛitɛ́ Isɑɑdi kɛ̀ Isɑɑdi pɛitɛ́ Kodee. Kòo sukú Dubɛnni nɑɑ̀mùnkù kɔbɛ bɛ̀tɑ̃ɑ̃ti, Ediɑbu bí Dɑtɑnni nɛ̀ Abidɑmmu nɛ̀ Pedɛti birɛ Onni. 2 Nɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ sikɔusìdɛ́ nɛ̀ sipísìnùmmù (250), bɛ̀ɛ̀ do tú bɛ botí miɛkɛ bɛkótíbɛ̀ kɛ ni bɛ tĩ̀rɛ̀ kɛ̀ bɛ yètɛ̀ feí. 3 Kɛ̀ bɛ̀ɛ cɛ̃ɛ̃tɛ Mɔyiisi nɛ̀ Anɔɔ kɛ́ mbɛ̀ kpɑ̀nnɛ̀ kɛ tú: Di tɛrɛ̀ tontɛ́mu Isidɑyɛɛribɛ botí kumɔu tu Kuyie nkɔbɛ mbɛ, kɛ̀ kù bɛ̀ bonɛ̀. Dɛ̀ yĩmɛ kɛ̀ di dɔ́ kɛ́ nti bɑkɛ́.

4 Mɔyiisi kèè dìì mɔ̀nnì dɛ kó tinɑ́ɑǹtì kɛ́do kɛ́sĩ́nnɔ́ɔ kɛtenkɛ̀, 5 kɛ́nɑ́kɛ́ Kodee nɛ̀ o kó ditĩ̀nnì kɔbɛ kɛ dɔ̀: Nɑnkɛ dikṹnweńnì ti Yiɛ̀ nKuyie mbo bɛnkɛ wèè tu ku kou, kù tɑ̃ɑ̃tɛ́ wè koò cɑ̃̀ńnɛ́, kòò bo nkù tɔkunɛ̀, dɛ yiɛ̀ nweè yó nkù tɔkunɛ̀. 6 Nɛ́ ntɛ di dò nkɛ́dɔɔ̀mɛ̀: Fɔ̃́ nKodee nɛ̀ ɑ kó ditĩ̀nnì kɔbɛ bɛmɔu túótɛ́nɛ̀ sisɔɔsékɛ́búkúsí, 7 di nɑɑ sì ɑ̃nnɛ́ muhɑ̃ɑ̃́ nkɛ́yɔɔrɛ tihúúntì mu ĩ́nkɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie ntɑummɛ̀ tou ììkɛ̀, kɛ̀ tí yɑ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nyóó tɑ̃ɑ̃tɛ́ wè, wèè tu ku kou kù cɑ̃̀ńnɛ́ wè. Díndi Defiibɛ di kpɛrɛ dɛɛ̀ tontɛ́.

8 Kɛ̀ Mɔyiisii wɛ̃tɛ kɛ́nɑ́kɛ́ Kodee kɛ dɔ̀: Kéntɛ́nɛ̀ díndi Defiibɛ, 9 dɛ̀ í di sɑ̀nnɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nyIsidɑyɛɛribɛ tũ̀ nkù di tɑ̃ɑ̃tɛ́mɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ botí miɛkɛ, kɛ di yu kɛ di dɔ̀ɔ̀ ku tɔ̃mbɛ̀ kɛ̀ di pĩ́ nku tɑummɛ̀ tou miɛkɛ ku tɔ̃mmú nɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ bɛmɔu kó diyètìrɑ̀ɑ̀? 10 Kuyie ndɑ yu fɔ̃́ nKodee nɛ̀ ɑ kɔbɛ Defiibɛ bɛmɔu kɛ̀ di kù tɔ̀kɛ́nɛ̀ kɛ̀ di nɛ́ tontɛ́ kɛ wɑnti kɛ́nɑɑ́ nyikuɔ́ nìùbɑ̀ɑ̀? 11 Fɔ̃́ nnɛ̀ ɑ kó ditĩ̀nnì kɔbɛ di kpɑnnɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nku. Anɔɔ tu we kɛ̀ di bo nhò sɛí?

12 Kɛ̀ Mɔyiisii tɔ̃ nkɛ̀ bɛ̀ bo yúní Ediɑbu kó ibí Dɑtɑnni nɛ̀ Abidɑmmu kɛ̀ bɛ̀ɛ ò tɛ̃̀ńnɛ́ kɛ dɔ̀: Ti í kɔroo? 13 A ti dènnɛní mɛnɑɑmiɛ̀ nnɛ̀ mɛcekùɔ̀* dɛ̀ pũɔ̃̀ ndɛ̀, kɛ ti kɔ̀tɛnní dikpɑ́ɑ̀ tɛdɔntɛ̀ tiɛ̀ mmiɛkɛ kɛ̀ dɛ̀ í dɑ sɑ̀nnɛ̀ kɑ̀ɑ wɛ̃̀tɛ kɛ dɔ́ kɛ́ nti kpɑɑtìrɑ̀ɑ̀? 14 Ti yetɛmu! Bìtì bìtì ɑ í ti niitɛ́ mɛnɑɑmiɛ̀ nnɛ̀ mɛcekùɔ̀ ndɛ̀ pũɔ̃̀ ndɛ̀, ɑ mɛ nyí ti duɔ́ nkɛtenkɛ̀ nɛ̀ dɛpɑɑ nnɛ̀ fínyĩ̀ kó dɛtie. A ti wúó ntiyũ̀ɔ̃̀ntì ntɑɑ̀? Ti í kɔroo!

15 Kɛ̀ Mɔyiisi miɛkɛɛ cɔ́útɛ́ mɛdiɛ̀ nkòo nɑ́kɛ́ ti Yiɛ̀ nKuyie nkɛ dɔ̀: A bɑ́ɑ́ cɔutɛ́ bɛ pɑ̃rɛ̀, n yí cɔutɛ́ bɛ mɔù kóo sɑ̃mmɑrímú, m mɛ nyí yetɛ́nɛ̀ òmɔù.

Kuyie mpùtɛ́mɛ̀ Kodee nɛ̀ Anɔɔ

16 Mɛm̀mɛ kɛ̀ Mɔyiisii nɑ́kɛ́ Kodee kɛ dɔ̀: Nɑnkɛ fɔ̃́ nnɛ̀ ɑ kó ditĩ̀nnì kɔbɛ nɛ̀ Anɔɔ, dí kɔtɛní kɛ́cómmú mɛtɑummɛ̀ tou ììkɛ̀. 17 A kɔbɛ sikɔusìdɛ́ nɛ̀ sipísìnùmmù (250), bɑ́ wè wèe túótɛ́ o sɔɔsékɛ́buutɛ kɛ́ɑ̃nnɛ́ tihúúntì kɛ́tɔní ti Yiɛ̀ nKuyie tou ììkɛ̀, fɔ̃́ nKodee nɛ̀ Anɔɔ kɛ̀ di múnkɛ mɛ ndɔɔ̀.

18 Kɛ̀ Kodee tíí nyIsidɑyɛɛribɛ nɛ̀ o kɔbɛ kɛ̀ bɛ̀ɛ yie mbɑ́ wè kòo túótɛ́ o sɔɔsékɛ́buutɛ kɛ́ɑ̃nnɛ́ muhɑ̃ɑ̃́, nkɛ́yɔɔrɛ tihúúntì muhɑ̃ɑ̃́ nyĩ́nkɛ̀ kɛ́kɔtɛ kɛ́cómmú mɛtɑummɛ̀ tou bòrìnùù, Mɔyiisi nɛ̀ Anɔɔ kɛ̀ bɛ̀ múnkɛ mɛ ndɔɔ̀. 19 Kɛ̀ Kodee tíí nyIsidɑyɛɛribɛ bɛmɔu Mɔyiisi nɛ̀ Anɔɔ bɛ ììkɛ̀ mɛtɑummɛ̀ tou bòrìnùù.

Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nkó tikpetìi cútɛ́ní bɛ ĩ́nkɛ̀. 20 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie mbɛ́innɛ̀ Mɔyiisi nɛ̀ Anɔɔ kɛ dɔ̀: 21 Kɛntɛ́nɛ̀ dimɑ́ɑ̀ dɛ kó bɛnìtìbɛ̀, n yóó bɛ̀ kùɔ̀mu dimɔ̀nnì dimɑ́ɑ̀.

22 Mɔyiisi nɛ̀ Anɔɔ kɛ̀ bɛ̀ɛ do kɛ́sĩ́nnɔ́ɔ kɛtenkɛ̀ kɛ́kuɔ́nko kɛ dɔ̀: Áú Kuyie! Fɔ̃́ nwèè duɔ̀ mmufòmmu dɛ̀ɛ̀ kó dimɑ̀ɑ̀ fòù, ɑ miɛkɛ bo do kubotí kumɔu onìtì omɑ́ɑ̀ kó mɛcɑɑ̀rìmɛ̀ kpɛ́ínɑ́ɑ̀?

23 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nyíɛ́ kɛ́bɛ́innɛ̀ Mɔyiisi kɛ dɔ̀: 24 Á nɑ́kɛ́ Isidɑyɛɛribɛ botí kumɔu kɛ dɔ̀: Bɛ̀ɛ kɛntɛ́nɛ̀ Kodee cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ nɛ̀ Dɑtɑnni nɛ̀ Abidɑmmu bɛ kpɛsi.

25 Mɛm̀mɛ kɛ̀ Mɔyiisii ítɛ́ kɛ́nkɔri Dɑtɑnni nɛ̀ Abidɑmmu bɛ borɛ̀ kɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ kó bɛkótíbɛ̀ ò tũ̀. 26 Kòo nɑ́kɛ́ ditĩ̀nnì kɛ dɔ̀: Kɛntɛ́nɛ̀ bɛnitidɔnnibɛ̀ biɛ ncɛ̃́ĩ borɛ̀, di bɑ́ɑ́ kɑ́ɑ́kɛ́ dɛ̀mɑrɛ̀ dɛ̀ɛ̀ tu bɛ kpɛrɛ di yɑ̀ɑ̀ bo kú bɛ kó mɛcɑɑ̀rìmɛ̀ kpɛ́í.

27 Kɛ̀ bɛ̀ɛ ítɛ́ kɛ dɛ́tɛ́nɛ̀ Kodee cĩ́ɛ̃̀tɛ̀.

Dɑtɑnni nɛ̀ Abidɑmmu bɛ̀ do yɛ̀nní kɛ́ncómmú bɛ touti bòrɛ̀ nyɛ nɛ̀ bɛ pobɛ̀ nɛ̀ bɛ bí nɛ̀ bɛ yɑɑ̀bí. 28 Kɛ̀ Mɔyiisii bɛ́i nkɛ dɔ̀: Di yóó bɑntɛ́ diɛ ndɛ kɛ dò ti Yiɛ̀ nKuyie nkuù n tɔ̃nní kɛ̀ m pĩ ndɛ kó mutɔ̃mmú mumɔu kɛ̀ dɛ̀ í tú m mù pĩ̀ńnɛ̀ m mɑ́ɑ̀ kó muwɛ̃rímú. 29 Kɛ̀ dɛ kó bɛnìtìbɛ̀ ku mukṹṹ mbɛtɔbɛ̀ kɔ̃ mmù kɛ í ku kɛ̀ dɛ̀ cɑ̃̀ɑ̃́nnɛ̀ bɛtɔbɛ̀ kɔ̃mmɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nkuù í n tɔ̃nní. 30 Kɛ̀ dɛ̀ dò nti Yiɛ̀ nKuyie mbo dɔɔ̀ tidiɛtì kpɛrɛ mɑrɛ̀, kɛ̀ kɛtenkɛ̀ɛ ɑɑtɛ kɛ́mɑɑ́nko dɛ kó bɛnìtìbɛ̀ nɛ̀ dɛ̀ɛ̀ kó dimɑ̀ɑ̀ tu bɛ kpɛrɛ kɛ̀ bɛ̀ɛ tɑ kudɔnkù bɛfòùbɛ̀, di bo bɑntɛ́ kɛ dò ndɛ kó bɛnìtìbɛ̀ cɑ̀ɑ̀rɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nku.

31 Mɔyiisi kpɑɑ́ kɛ mɛ nnɑ́ɑ́ nkɛ̀ kɛtenkɛ̀ɛ yɑtɛ́ bɛ̀ còḿmú dɛ̀, 32 kɛ́ɑɑtɛ kɛ́ bɛ̀ mɑɑ́nko bɛmbɛ nɛ̀ bɛ cɛ̃́ĩ kɔbɛ nɛ̀ Kodee nɛ̀ o kó ditĩ̀nnì kɔbɛ nɛ̀ bɛ kpɛrɛ dɛmɔu. 33 Kɛ̀ bɛ̀ɛ tɑ kudɔnkù bɛfòùbɛ̀ nɛ̀ bɛ kpɛrɛ bɛ̀ mɔ̀kɛ dɛ̀, kɛ̀ kɛtenkɛ̀ɛ mutìnnɛ. Mɛm̀mɛ bɛ̀ kpɑɑkɛmɛ̀ bɛ kɔbɛ Isidɑyɛɛribɛ cuokɛ̀. 34 Bɛ̀ɛ̀ kó dimɑ̀ɑ̀ dɛ̀ bo kɛ̀ bɛ̀ɛ keè bɛ dɑbùò kɛ́ncooti kɛ tú: Tí cokɛ́nɛ̀ kɛtenkɛ̀ yɑ̀ɑ̀ bo ti mɑɑ́nko! 35 Mɛm̀mɛ kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie ncṹũnní muhɑ̃ɑ̃́ nkɛ̀ mùù cɔ́útóo bɛnìtìbɛ̀ sikɔusìdɛ́ nɛ̀ sipísìnùmmù (250) bɛmbɛ bɛ̀ɛ̀ do tuɔ̀ ntihúúntì.

17

Muhɑ̃ɑ̃́ ncɔ̀útɛ́mɛ̀ Kodee kó ditĩ̀nnì kɔbɛ

1 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie mbɛ́innɛ̀ Mɔyiisi kɛ dɔ̀: 2 Nɑ́kɛ́ Anɔɔ birɛ Edeɑsɑɑ ikuɔ́ nìùtì kɛ tú n yɛ̃ nwèe pṹtɛ́ sisɔɔsékɛ́búkúsí kɛ́fũũ mmuhɑ̃ɑ̃́. Kɛ yɛ̃́ bɛ̀ sì nni nduɔ́mmɛ̀mu kɛ̀ sì tu n kpɛsi. 3 Bɛ̀ɛ̀ sì tɔní kɛ̀ bɛ̀ ku kɛ yietí bɛ yɛi. Dí sì mɑ timɑ́tipenti kɛ́dɑri n wũɔ̃tɔ̀nnì kɛ̀ dɛ̀ ndò mmɛbɛnkùmɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ bɛmɔu kpɛ́í.

4 Kɛ̀ ikuɔ́ nìùtì Edeɑsɑɑ túótɛ́ disɔɔwũɔ̃̀ kó sisɔɔsékɛ́búkúsí dɛ kó bɛnìtìbɛ̀ do tɔní sì kɛ̀ muhɑ̃ɑ̃́ nsì cɔ̀útɛ́, kɛ̀ bɛ̀ɛ sì mɑ timɑ́tipenti kɛ́dɑri diwũɔ̃tɔ̀nnì. 5 Bɛ̀ do mɑ tìì mɑ́tìpenti kɛ́dɑri diwũɔ̃tɔ̀nnì tiì do denniní Isidɑyɛɛribɛ òmɔù í dòmmɛ̀ kɛ́ntuɔ̀ ntihúúntì ti Yiɛ̀ nKuyie nyììkɛ̀ kɛ̀ dɛ̀ í tú Anɔɔ nɛ̀ o yɑɑ̀bí, kɛ̀ wèè mɛ̀ dɔ̀ɔ̀ tìì tùɔ̀kɛní Kodee nɛ̀ o kɔbɛ tiì yóó ò tùɔ̀kɛní ti Yiɛ̀ nKuyie ndo mɛ ntì nɑ̀kɛ́ Mɔyiisi kòò tì mbɛ̀ nɑ̀kɛ́.

Isidɑyɛɛribɛ tùùtɛmɛ̀

6 Kɛ̀ dɛ̀ɛ̀ wentɛ́ kɛ̀ Isidɑyɛɛribɛɛ ítɛ́ bɛ botí kumɔu kɛ́nkpɑnnɛ̀ Mɔyiisi nɛ̀ Anɔɔ kɛ tú: Díì kùɔ ti Yiɛ̀ nKuyie nkɔbɛ.

7 Bɛ̀ cɛ̃̀ɛ̃̀tɛ dìì mɔ̀nnì Mɔyiisi nɛ̀ Anɔɔ kɛ́wɛ̃ɛ̃tɛ mɛtɑummɛ̀ tou bíɛ́kɛ̀ kɛ́nsɔ̃́ diwɛtirì dɑ̀tínnɛ́ mɛtɑummɛ̀ tou, kɛ̀ bɛ̀ɛ yɑ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nkó tikpetì. 8 Mɔyiisi nɛ̀ Anɔɔ kɛ̀ bɛ̀ɛ kɔtɛ mɛtɑummɛ̀ tou ììkɛ̀ 9 kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie mbɛ́innɛ̀ Mɔyiisi kɛ dɔ̀: 10 Yɛ̀nnɛ̀ dɛ kó ditĩ̀nnì cuokɛ̀, n yóó bɛ̀ kùɔmu dimɔ̀nnì dimɑ́ɑ̀ kɛ̀ Mɔyiisi nɛ̀ Anɔɔ kɛ̀ bɛ̀ɛ do kɛ́sĩ́nnɔ́ɔ kɛtenkɛ̀. 11 Kɛ̀ Mɔyiisii nɑ́kɛ́ Anɔɔ kɛ dɔ̀: Túótɛ́ tɛsɔɔsékɛ́buutɛ kɛ́dɛitɛ diwũɔ̃tɔ̀nnì ĩ́nkɛ̀ kó muhɑ̃ɑ̃́ nkɛ́ɑ̃nnɛ́ tɛ miɛkɛ kɛ́tuɔ ntihúúntì kɛ́cokóo ditĩ̀nnì borɛ̀, kɛ́dɔɔ̀ mɛyɛi ncĩ́ɛ̃́mmɛ̀ kó ikuɔ́ kɛ yɛ̃́ ti Yiɛ̀ nKuyie mmiɛkɛ cɔ̀útɛ́mɛ̀ kɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ ketɛ́ mukṹṹ.

12 Kɛ̀ Anɔɔ túótɛ́ tɛsɔɔsékɛ́buutɛ nɛ̀ muhɑ̃ɑ̃́ Mɔyiisi tì nhò nɑ̀kɛ́ kɛ yɛ̃ ndɛ̀ ndòmmɛ̀, kɛ́cokóo ditĩ̀nnì cuokɛ̀, kɛ́nsɔ̃́ bɛnìtìbɛ̀ ketɛ́ mukṹṹ, kòo tuɔ ntihúúntì kɛ́dɔɔ̀ mɛyɛi ncĩ́ɛ̃́mmɛ̀ kó ikuɔ́ Isidɑyɛɛribɛ kpɛ́í, 13 kɛ́ncómmú bɛcíríbɛ̀ nɛ̀ bɛfòùbɛ̀ bɛ cuokɛ̀ kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie mbɛ̀ potɛ́ kùù yɛ̃ĩnkuu cómmú. 14 Bɛnìtìbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ do ku bɛ̀ do bo tɛkɔupípíítɛ̀ nɛ̀ sikɔupísìnɑ̀ɑ̀ nɛ̀ sikɔusìyiekɛ̀ ndi (14700) kɛ́ nɛ́ mbúútí bɛ̀ɛ̀ do ku Kodee kó mɛcɑɑ̀rìmɛ̀ kpɛ́í. 15 Kɛ̀ Anɔɔ wɛ̃tɛní Mɔyiisi borɛ̀ mɛtɑummɛ̀ tou bòrìnùù, kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie mbɛ̀ potɛ́ kùù yɛ̃ĩkuu cómmú.

Anɔɔ kó kupɑ̀ɑ̀ti yɛ̀mɛ̀ tifɑ̃ɑ̃̀tì

16 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie mbɛ́innɛ̀ Mɔyiisi kɛ dɔ̀: 17 Á nɑ́kɛ́ Isidɑyɛɛribɛ wuɔ ntɛpíítɛ̀ nɛ̀ ìdɛ́ì, bɑ́ kùù wuɔ nkɛ̀ ku kóo kpɑ̀ɑ̀tì dɑ tɔní kupɑ̀ɑ̀ti. A yóó ì cuɔ́ kɛ̀ ì mbo tɛpíítɛ̀ nɛ̀ ìdɛ́ì nyi, kɑ̀ɑ wɑ̃ri bɑ́ kùù wuɔ nkóo kpɑ̀ɑ̀tì tɔní kùù pɑ̀ɑ̀ti ĩ́nkɛ̀ dɛ kó kuwuɔ nyètìrì, 18 kɛ́wɑ̃ri Defii kó kupɑ̀ɑ̀ti ĩ́nkɛ̀ Anɔɔ kó diyètìrì. Mɛm̀mɛ bɑ́ kùù wuɔ nkóo kpɑ̀ɑ̀tì yó mmɔkɛmɛ̀ kupɑ̀ɑ̀ti. 19 A yóó ì dɔú mmɛtɑummɛ̀ tou miɛkɛ nkɛ Kuyie ntɑummɛ̀ tɔu ììkɛ̀, mí nnɛ̀ fɔ̃́ nti ɔ̃ɔ̃ mɑ́ɑ́ dɛ̀. 20 Onìtì wèè kó kupɑ̀ɑ̀ti bo yɛ tifɑ̃ɑ̃̀tì weǹwe n tɑ̃ɑ̃tɛ́mɛ̀. Dɛ mɔ̀nnì kɛ̀ m pɑɑ nyɛsɑ̃́ɑ̃̀mbɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ di sɑ̃́ɑ̃́ nyɛ̀.

21 Kɛ̀ Mɔyiisii tì nɑ̀kɛ́ Isidɑyɛɛribɛ wuɔ ntɛpíítɛ̀ nɛ̀ ìdɛ́ì miɛkɛ bɑ́ kùù wuɔ nkɛ̀ ku kóo kpɑ̀ɑ̀tìi tɔní kupɑ̀ɑ̀ti bɛ wuɔ ndò ndòmmɛ̀ imɔu kɛ̀ ìì wɛ̃nnɛ́ tɛpíítɛ̀ nɛ̀ ìdɛ́ì, kɛ̀ Anɔɔ kɔku nsokɛ́ i cuokɛ̀. 22 Kɛ̀ Mɔyiisi ì tɑnnɛ̀ mɛtɑummɛ̀ tou miɛkɛ kɛ́ ì dɔú ti Yiɛ̀ nKuyie nyììkɛ̀ mɛtɑummɛ̀ tɔu borɛ̀. 23 Kɛ̀ dɛ̀ɛ wentɛ́ kɛ̀ Mɔyiisi mbo tuɔkoo kɛ sɔ̃́ nhAnɔɔ Defii kó kuwuɔ nkou kó kupɑ̀ɑ̀ti yɛ̀ tifɑ̃ɑ̃̀tì kɛ pòrí kɛ pɛitɛ́ yɛbɛ kɛ̀ yɛ̀ bi. 24 Kɛ̀ Mɔyiisii ì koutɛ́ imɔu ti Yiɛ̀ nKuyie nyììkɛ̀ kɛ́kɔtɛnɛ̀ kɛ́bɛnkɛ Isidɑyɛɛribɛ kɛ̀ bɛ̀ɛ ì yɑ̀ bɛmɔu, bɑ́ wè kòo túótɛ́ o kɔku. 25 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nyíɛ́ kɛ́nɑ́kɛ́ Mɔyiisi kɛ dɔ̀: Dɔú nhAnɔɔ kó kupɑ̀ɑ̀ti ikuɔ́ tɔu ììkɛ̀, kɛ̀ kù ndò ndibɛnkɛ̀rì dɛ kó itookperí yɛmbɛ̀ kpɛ́í. Dɛ mɔ̀nnì kɛ̀ m pɑɑ nyɛsɑ̃́ɑ̃̀mbɛ̀ bɛ̀ di sɑ̃́ɑ̃́ nyɛ̀, kɛ̀ yɛ̀ tùɔ̀kɛní m borɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ tɛ̃́nkɛ bɑ́ɑ́ kú.

26 Kɛ̀ Mɔyiisii dɔɔ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nhò nɑ̀kɛ́ tì.

Ikuɔ́ nìùbɛ̀ nɛ̀ Defiibɛ dò nkɛ́mpĩ́ mmùù tɔ̃mmú

27 Dɛ mɔ̀nnì kɛ̀ Isidɑyɛɛribɛɛ nɑ́kɛ́ Mɔyiisi kɛ dɔ̀: Ti yóó kúmu, ti kumu kɛ dèè. 28 Kòò mɔù tɔ̀ɔ́nnɛ̀ mɛtɑummɛ̀ tou ò ɔ̃ɔ̃ kúmu, ti yóó mɛ nhɔ̃ nkɛ yɑ̀ɑ deèɑ̀?

18

1 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nnɑ́kɛ́ Anɔɔ kɛ dɔ̀: Kòò mɔù yetɛ́nɛ̀ mɛtɑummɛ̀ tou fɔ̃́ nnɛ̀ ɑ bí díì te mɛyetímɛ̀. Kòò mɔù cɑ̀ɑ̀rɛ̀ ikuɔ́ tɔ̃mmú díì te dɛ kó mɛcɑɑ̀rìmɛ̀. 2 A yú ɑ cicɛ nɑɑ̀mùnkù kɔbɛ Defiibɛ kɛ̀ bɛ̀ dɑ wɛ̃nnɛ́nɛ̀ kɛ́ ndɑ teénnɛ̀ mutɔ̃mmú. Fɔ̃́ nnɛ̀ ɑ bí díì níí yóó tɑ mɛtɑummɛ̀ tou kɛ́pĩ́ nyikuɔ́ tɔ̃mmú mɛtɑummɛ̀ tɔu ììkɛ̀. 3 Bɛ̀ɛ̀ yó ndɑ teénnɛ̀ mɛtɑummɛ̀ tou dimɔu kó mutɔ̃mmú bɛ̀ nɛ́ bɑ́ɑ́ tɔ́ɔ́nnɛ̀ ikuɔ́ nɛntì mɑtì yoo diwũɔ̃tɔ̀nnì, kɛ̀ dɛ̀ɛ yie nkɛ̀ di bɑ́ɑ́ kú kɛ́ bɛ̀ wɛ̃nnɛ́nɛ̀. 4 Bɛ̀ɛ̀ yó ndɑ wɛ̃nnɛ́ kɛ dɑ teennɛ̀ mɛtɑummɛ̀ tou kó mutɔ̃mmú mumɔu, wèè í tú Defii botí kou ò bɑ́ɑ́ di wɛ̃nnɛ́nɛ̀ mutɔ̃mmú. 5 Fɔ̃́ nnɛ̀ ɑ bí díì te mɛtɑummɛ̀ tou nɛ̀ diwũɔ̃tɔ̀nnì dɛ kó mutɔ̃mmú kɛ̀ dɛ̀ɛ yie nkɛ̀ m miɛkɛ bɑ́ɑ́ do Isidɑyɛɛribɛ. 6 Míì tɑ̃ɑ̃tɛ́ ɑ kɔbɛ Defiibɛ Isidɑyɛɛribɛ cuokɛ̀, bɛ̀ tu n kɔbɛ mbɛ kɛ̀ m bɛ̀ ndɑ duɔ́ nkɛ̀ bɛ̀ bo mpĩ́ mmɛtɑummɛ̀ tou kó mutɔ̃mmú. 7 Fɔ̃́ nhAnɔɔ nɛ̀ ɑ bí n duɔ́ ndí mbɛ ikuɔ́ kó mutɔ̃mmú diwũɔ̃tɔ̀nnì ĩ́nkɛ̀ nɛ̀ ikuɔ́ nɛntì kó kufɑ̃́ɑ̃́ nkuyɑ̀ɑ̀kù pi kù, n duɔ́ ndí mbɛ dɛ kó mutɔ̃mmú, wèè í tú Defii botí kou kɛ dɛ̀ tɔ̀ɔ́nnɛ̀ ò kumu.

Ikuɔ́ nìùbɛ̀ dò nkɛ́nte dɛ̀

8 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nnɑ́kɛ́ Anɔɔ kɛ dɔ̀: Míì dɑ duɔ́ nkɑ̀ɑ bo ndɑkɛ Isidɑyɛɛribɛ m pɑ̃ɑ̃ nyɛ̀ɛ̀ pɑ̃rɛ̀ kpɛ́í, ɑ níí yóó dɛ ndɛitɛ dɛ̀ɛ̀ tu ɑ kpɛrɛ, n dɑ còú mmɛkùɔ̀ mmɛɛ̀ kpɛ́í nkɛ dɑ cɑ̃̀ńnɛ́ fɔ̃́ nnɛ̀ ɑ bí n tɔ̃mmú kpɛ́í, dɛ kó ikuɔ́ yó mbomu sɑ̃́ɑ̃̀ nɛ̀ ɑ yɑɑ̀bío. 9 Ntɛ dɛ̀ɛ̀ yó ntú ɑ kpɛrɛ, bɛ̀ m pɑ̃ɑ̃ nyɛ̀ɛ̀ pɑ̃rɛ̀ miɛkɛ, kɛ́mbúútí yɛ̀ɛ̀ yóó tuɔ. Muyuo nkó yɛpɑ̃rɛ̀ nɛ̀ bɛ̀ n fìé ìì wũɔ̃ mɛyɛi ncĩ́ɛ̃́mmɛ̀ kpɛ́í nnɛ̀ mɛyɛi nhũtímù kpɛ́í. Bɛ̀ m pɑ̃ɑ̃ nyɛ̀ɛ̀ pɑ̃rɛ̀ kó dimɑ̀ɑ̀ tu ɑ kpɛyɛ nyɛ fɔ̃́ nnɛ̀ ɑ yɑɑ̀bío. 10 Díì níí dɛ̀ di dɛ̀ tu n kpɛrɛ ndɛ, bɛnitidɑɑbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ bo di cɛ̃́ĩ bɛ̀ bo nɑ kɛ́ dɛ̀ di. 11 Ntɛ dɛtɛrɛ̀ dɛ̀ɛ̀ níí yó ntú ɑ kpɛrɛ Isidɑyɛɛribɛ dɛ̀ìtɛ dɛ̀ɛ̀ kó dimɑ̀ɑ̀ kɛ m pɑ̃ kɛ dɛ̀ nni nyòutɛ, n dɛ̀ ndɑ duɔ́mmu fɔ̃́ nnɛ̀ ɑ yɑɑ̀bío initidɑɑì nɛ̀ initipòì. Bɛ̀ɛ̀ kó dimɑ̀ɑ̀ bo ɑ cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kɛ wenni bɛ̀ bo nɑ kɛ́ dɛ̀ di. 12 N di duɔ́mmu tidiketitì kó yɛpɑ̃rɛ̀ sɑ̀ɑ̀yɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ m pɑ̃ɑ̃ nyɛ̀: Mɛkùɔ̀ nnɛ̀ mɛnɑɑ̀ nnɛ̀ tidiitì bɛ̀ tu tì bèdéè. 13 Bɛ ɛì kó tidiketitì bɛ̀ m pɑ̃ɑ̃ ntìì kó dimɑ̀ɑ̀, n ti n di duɔ́mmu bɛ̀ɛ̀ kó dimɑ̀ɑ̀ bo di cɛ̃́ĩ kɛ wenni bɛ̀ bo nɑ kɛ́ dɛ̀ di. 14 Kɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ níí m pɑ̃ dɛ̀ kɛ tú bɛ̀ dɛ̀ nni m pɑ̃mu sɑ̃́ɑ̃̀, díì yó ndɛ̀ te. 15 Isidɑyɛɛribɛ bɛ̀ɛ̀ tu Mpo nɛ̀ bɛ wũɔ̃ ketiyì bɛ̀ m pɑ̃ɑ̃ ndɛ̀ tu di kpɛrɛ ndɛ. Bɛ̀ɛ̀ tu Mpo bɛ̀ níí bɛ̀ ndi dontɛ́nɛ̀, kɛ̀ fɛɔ̃̀fɛ̀ ketifɛ̀ mɑfɛ̀ tu bɛ̀ í n feu fɛ̀ bɛ̀ɛ fɛ̀ ndi dontɛ́nɛ̀. 16 Dɛnitidɑbirɛ dɛ̀ɛ̀ mɔ̀kɛ otɑ̃̀nkù omɑ́ɑ̀ dɛ donku dò nkɛ́mbo mɛdítíbii mmɛ̀nùmmù ndi bɛ̀ kèétɛ́mɛ̀ mɛtɑummɛ̀ tou kpɛ́í, mɛ̀ɛ̀ cɛ̃̀ɛ̃́kù bo kɑ̀dɑ́ɑ̀mmù tɛpíítɛ̀. 17 Kɛ̀ fɛnɑ̀ɑ̀fɛ̀ nfɛ yoo fɛpìèfɛ̀ yoo tɛbuɔtɛ̀ dɛ̀ pɛitɛ́ ìì bí idɑɑì mɛketimɛ̀, bɛ̀ ì nni nfeumu, bɛ̀ bɑ́ɑ́ wɛ̃tɛ kɛ́ ì ndi dontɛ́nɛ̀, dí ì nni nféútɛ́ kɛ́cóú mmɛyĩ̀ĩ̀ ndiwũɔ̃tɔ̀nnì, kɛ́tuɔ ndɛ̀ɛ̀ tu mɛkùɔ̀ nkpɛrɛ, dipɑ̃nnì ndi dìì kó kufɔ̃ɔ̃ku n nɑɑti. 18 Imɑɑ ntu di kpɛyi nyi, kɛ́yíɛ́nɛ̀ di n yòùtɛ ì, dicĩ̀ncĩ̀nnì nɛ̀ dikpèrì youri.

19 Isidɑyɛɛribɛ ɔ̃ɔ̃ dɛitɛ yɛ̀ɛ̀ pɑ̃rɛ̀ kɛ́ m pɑ̃, n yɛ̀ ndi duɔ́mmu díndi nɛ̀ di yɑɑ̀bío, initidɑɑì nɛ̀ initipòì, dɛ kó mɛtɑummɛ̀ yó mbomu, n di dɔúnnɛ̀ dìì nùù ndi sɑ̃́ɑ̃̀.

Ikuɔ́ nìùbɛ̀ Defiibɛ dò nkɛ́nte dɛ̀

20 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nyíɛ́ kɛ́nɑ́kɛ́ Anɔɔ kɛ dɔ̀: N duɔ́ nkɛ̀ɛ̀ tenkɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ, kɛ miɛkɛ ɑ í yó mmɔkɛ ɑ kɔkɛ, míì yó ntú ɑ kpɛrɛ Isidɑyɛɛribɛ cuokɛ̀. 21 Díndi Defiibɛ, kɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ níí dɛ̀itɛ bɛ̀ mɔ̀kɛ dɛ̀ miɛkɛ dɛpííndɛ̀ kɛ m pɑ̃, n dɛ̀ ndi duɔ́mmu di pĩ́ mmùù tɔ̃mmú kpɛ́í mɛtɑummɛ̀ tou. 22 Isidɑyɛɛribɛ sɔmbɛ bɑ́ ntɔkunɛ̀ mɛtɑummɛ̀ tou bɛ̀ yɑ̀ɑ̀ bo cé mbɛmɑ́ɑ̀ mɛyɛi nkɛ́kú. 23 Díndi Defiibɛ díì mɑ́ɑ̀ yó mpĩ́ mmɛtɑummɛ̀ tou kó mutɔ̃mmú, kòò mɔù yetɛ́nɛ̀ mɛtɑummɛ̀ tou díì te dɛ kó mɛyetímɛ̀, dɛ kó ikuɔ́ yó mbomu sɑ̃́ɑ̃̀. Di í yó mmɔkɛ di kó kɛtenkɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ tɔbɛ̀ cuokɛ̀. 24 Isidɑyɛɛribɛ ɔ̃ɔ̃ dɛitɛ dɛ̀ bɛ̀ mɔ̀kɛ dɛ miɛkɛ dɛ̀ɛ̀ tu dɛpííndɛ̀ kɛ́ m pɑ̃, n dɛ̀ ndi duɔ́mmu. Dɛɛ̀ te kɛ̀ n tu di í yó mmɔkɛ di kó kɛtenkɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ cuokɛ̀.

25 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nyíɛ́ kɛ́nɑ́kɛ́ Mɔyiisi kɛ dɔ̀: 26 Á nɑ́kɛ́ Defiibɛ kɛ tú n yɛ̃ nkɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ níí dɛ̀itɛ bɛ̀ mɔ̀kɛ dɛ̀ miɛkɛ dɛ̀ɛ̀ tu dɛpííndɛ̀ n yɛ̃ mbɛ̀ ndi duɔ̀ ndɛ̀ kɛ bɛ duɔ́, bɛ̀ɛ dɛitɛ dɛ miɛkɛ dɛ̀ɛ̀ tu dɛpííndɛ̀ kɛ́ n duɔ́. 27 Dɛɛ̀ múnkɛ yó ntú bɛ kpɛrɛ bɛ̀ mɔ̀kɛ dɛ kó dɛpííndɛ̀. Bɛ kɔbɛ dɛ̀ìtɛ mɛ̀ɛ̀ botí tidiitì kó dɛpííndɛ̀ nɛ̀ mɛnɑɑ̀ nkɛ dɛ̀ mbɛ̀ duɔ́. 28 Bɛ̀ níí dɛitɛ Isidɑyɛɛribɛ dɛ̀itɛ dɛ̀ bɛ̀ mɔ̀kɛ dɛ̀ miɛkɛ, dɛ̀ɛ̀ tu dɛpííndɛ̀ kɛ́ bɛ̀ duɔ́, bɛ̀ɛ dɛitɛ dɛpííndɛ̀ dɛ miɛkɛ n kpɛrɛ ndɛ, dí dɛ̀ duɔ́ nyikuɔ́ nìùtì Anɔɔ. 29 Bɛ̀ yó ndi duɔ̀ nyɛ̀ɛ̀ pɑ̃rɛ̀ yɛmɔu ĩ́nkɛ̀ di níí dɛitɛ bɑ́ dìì pɑ̃nnì ĩ́nkɛ̀ dɛ̀ɛ̀ tu dɛsɑ̀ɑ̀rɛ̀ kɛ́cɑ̃́nnɛ́ n kpɛ́í, n kpɛrɛ ndɛ. 30 Nɑ́kɛ́ bɛ kɛ̀ bɛ̀ dɛ̀itɛ dìì mɔ̀nnì dɛ̀ɛ̀ tu dɛsɑ̀ɑ̀rɛ̀ n kpɛrɛ tú dɛ̀, kɛ cɑ̃̀ńnɛ́ dɛ̀ɛ̀ kpɑɑ́ dɛ̀ tu bɛ kpɛrɛ ndɛ. Kɛ́ndònnɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ ɔ̃ɔ̃ súɔ́mmɛ̀ bɛ diitì nɛ̀ bɛ nɑɑ̀. 31 Di bo nɑ kɛ́ dɛ̀ di bɑ́ kɛ̀ɛ̀ bíɛ́kɛ̀ nɛ̀ di cɛ̃́ĩ kɔbɛ bɛmɔu. Dɛ̀ tu di kó tiyeti nti mutɔ̃mmú di pĩ́ mmù mɛtɑummɛ̀ tou mu kpɛ́í. 32 Di dɛ̀itɛ dìì mɔ̀nnì dɛ̀ɛ̀ tu dɛsɑ̀ɑ̀rɛ̀ n kpɛrɛ tú dɛ̀, kɛ n duɔ́, dí di dɛsɔnnɛ. Dɛ mɔ̀nnì dɛ̀ í tú mɛyɛi, di yó mmɛ ndɔɔri kɛ bɑ́ɑ́ sĩnkùnnɛ Isidɑyɛɛribɛ m pɑ̃ɑ̃ nyɛ̀ɛ̀ pɑ̃rɛ̀ kɛ́kú.

19

Fɛnɑɑ̀wũɔ̃fɛ̀ kó mutɑ́pɛí nkó ikuɔ́ yó ndòmmɛ̀

1 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie mbɛ́innɛ̀ Mɔyiisi nɛ̀ Anɔɔ kɛ dɔ̀: 2 Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie míì di dɔúnnɛ̀ ikuɔ́. Dí nɑ́kɛ́ Isidɑyɛɛribɛ kɛ tú n yɛ̃ mbɛ̀ɛ wɑɑ́ nfɛnɑɑ̀wũɔ̃fɛ̀ fɛ̀ɛ̀ í mɔkɛ kuyɛ̀nkù bɑ́ sɑ́m̀pɔ́, bɛ̀ mu nyí buú nfɛ̀ kudɔú kɛ̀ fɛ̀ dùɔ. 3 Kɛ̀ di fɛ̀ duɔ́ nyikuɔ́ nìùtì Edeɑsɑɑ kòo fɛ̀ dènnɛ dihɛì mɑ̀nku kɛ̀ dí fɛ̀ fèútɛ́ o ììkɛ̀. 4 Kɛ̀ ikuɔ́ nìùtì Edeɑsɑɑ pɔɔ̀tɛ̀ o nɔ́mbii fɛ yĩ̀ĩ̀ nkɛ́míɛ́tɛ́ mɛtɑummɛ̀ tou bòrìnùù kucɛ mɛ̀yiekɛ̀. 5 Kɛ̀ dí fɛ̀ tùɔ nkɛnkɛ ikuɔ́ nìùtì ììkɛ̀ kɛ́tuɔ nfɛ yĩ̀ĩ̀ nnɛ̀ fɛ mɑɑ nnɛ̀ fɛ kɔ̃̀nkù nɛ̀ fɛ piti. 6 Kɛ̀ ikuɔ́ nìùtìi wɑɑ́ mmutie bɛ̀ tu mù sɛ́tìrì mu kó kudɔú nɛ̀ bɛ̀ tu mù ìsɔ́pù mu kɔku nɛ̀ tipècìtì tìì to mmɛwũɔ̃̀ nkɛ́ dɛ̀ wɛ̃nnɛ́ kɛ́ɑ̃nnɛ́ muhɑ̃ɑ̃́ mbɛ̀ tùɔ mmùù miɛkɛ fɛnɑ̀ɑ̀fɛ̀. 7 Kòò dèè wèe ɔ́ú o yɑ̀ɑ̀tì kɛ́wuɔ kɛ nɛ́ nɑ kɛ́kò mbɛ̀ bɑ̀tɛ́ dɛ̀. Ò yó nsĩ̀mmu kɛ́tuɔkɛnɛ̀ kuyuoku. 8 Wèè tùɔ nfɛnɑ̀ɑ̀fɛ̀ kòò ɔ́ú o yɑ̀ɑ̀tì, kɛ́wuɔ. Ò yó nsĩ̀mmu kɛ́tuɔkɛnɛ̀ kuyuoku. 9 Onìtì wèè í sɑ̃ũ nhomɑ́ɑ̀ kɛ̀ wèe koutɛ́ mutɑ́pɛí mbɛ̀ tùɔ nfɛ̀ɛ̀ nɑ̀ɑ̀fɛ̀ kɔ̃mu, kɛ́ mù fũ̀tɛnɛ̀ bɛ kɑrì kɛ́cóú ndibòrì bɛ̀ tɑ̃ɑ̃tɛ́ dì dɛ kpɛ́í, kɛ̀ mù mbo Isidɑyɛɛribɛ kpɛ́í kɛ̀ bɛ̀ mmù dɔ̀ɔ̀rinɛ̀ mɛwénkùmɛ̀ kó mɛniɛ. Dɛ kó ikuɔ́ yó ndònnɛ̀ mɛyɛi ncĩ́ɛ̃́mmɛ̀ kpɛyi nyi. 10 Wèè koutɛ́ dɛ kó fɛnɑ̀ɑ̀fɛ̀ kó mutɑ́pɛí nwèe ɔ́ú o yɑ̀ɑ̀tì ò yó nsĩ̀mmu kɛ́tuɔkɛnɛ̀ kuyuoku. Dɛ kó ikuɔ́ yó mbomu Isidɑyɛɛribɛ kpɛ́í nnɛ̀ bɛpɔ̀ɔ̀bɛ̀ bɛ̀ɛ̀ bɛ̀ bonɛ̀.

Wèè sĩ̀ntɛ ò bo wénkùnnɛ mɛ̀ɛ̀ botí omɑ́ɑ̀

11 Kɛ̀ wèè kɑ̀ɑ́kɛ́ ocíì, bɑ́ wèè cíì botí cɛ̃́nkɛ ò sĩ̀ntɛmu, kɛ́nsĩ̀ nkɛ dɔ̀ yɛwe yɛ̀yiekɛ̀. 12 Wèe wuɔnɛ̀ mmɛwénkùmɛ̀ kó mɛniɛ diyiè tɑ̃ɑ̃́nnì nɛ̀ diyiénnì kɛ nɛ́ nɑ kɛ́wenkɛ. Kòò í wùɔ diyiè tɑ̃ɑ̃́nnì nɛ̀ diyiénnì ò bɑ́ɑ́ wenkɛ. 13 Wèè bo kɑ́ɑ́kɛ́ ocíì kɛ í nwùɔnɛ̀ mɛwénkùmɛ̀ kó mɛniɛ nhò sĩ̀nkùnko mí ndi Yiɛ̀ nKuyie n cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ ntɛ, dɛ yiɛ̀ mbɛ̀ɛ ò dènnɛ Isidɑyɛɛribɛ cuokɛ̀, ò sĩ̀mmu kɛ yɛ̃́ ò í wùɔmɛ̀ ikuɔ́ kó mɛniɛ.

14 Ntɛnɛ̀ ikuɔ́ tɛì: Kòò mɔù ku ditou mɑrì miɛkɛ kɛ̀ wèè tɑ di miɛkɛ ò sĩ̀ntɛmu wenwe nɛ̀ bɛ̀ɛ̀ bo di miɛkɛ kɛ́nsĩ̀ nkɛ dɔ̀ yɛwe yɛ̀yiekɛ̀. 15 Tinɛntì tìì kó dimɑ̀ɑ̀ bo mbo dɛ kó ditou miɛkɛ kɛ í pokɛ kɛ boú teitei tì sĩ̀ntɛmu. 16 Kòò mɔù kèrí dikpɑ́ɑ̀ miɛkɛ kɛ kɑ̀ɑ́kɛ́ ocíì bɛ̀ kùɔ wè yoo ò nɑ òmɔù kó yɛkṹɔ̃̀ yoo kufɔ̃ti ò sĩ̀ntɛmu kɛ yó nsĩ̀ nkɛ dɔ̀ yɛwe yɛ̀yiekɛ̀. 17 Kòo nìtì sĩ̀ntɛ kɛ̀ di yóó ò wénkùnnɛ, dí wɑɑ́ nfɛnɑɑ̀wũɔ̃fɛ̀ fɛnfɛ bɛ̀ kùɔ fɛ̀ kó mutɑ́pɛí nkɛ́ɑ̃nnɛ́ dibuu miɛkɛ kɛ́ɑ̃nnɛ́ mɛniɛ. 18 Kɛ̀ di dèè onìtì wèè í sɑ̃ũ nhomɑ́ɑ̀ wèe wɑɑ́ ìsɔ́pù kó kudɔú kɛ́pɔɔ̀tɛ̀ dɛ kó mɛniɛ nkɛ́míɛ́tɛ́ míɛ́tɛ́ dɛ kó ditou nɛ̀ tinɛntì nɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ kó dimɑ̀ɑ̀ bo dɛ kó ditou miɛkɛ nɛ̀ wèè kɑ̀ɑ́kɛ́ bɛ̀ kùɔ wè yoo ò nɑ òmɔù kó yɛkṹɔ̃̀ yoo ò nɑ̀ kufɔ̃ti. 19 Onìtì wèè í sɑ̃ũ nhomɑ́ɑ̀ weè yóó míɛ́tɛ́ mɛniɛ nhonìtì wèè sɑ̃ũ nhomɑ́ɑ̀ diyiè tɑ̃ɑ̃́nnì nɛ̀ diyiénnì. Diyiénnì yiè wèe ɔ́ú o yɑ̀ɑ̀tì, kɛ́wuɔ kɛ́wenkɛ kuyuoku mɔ̀nnì.

20 Wèè bo sɑ̃ũ nhomɑ́ɑ̀ kɛ í ndɔ́ kɛ́wénkùnnɛ omɑ́ɑ̀ bɛ̀ɛ ò dènnɛ Isidɑyɛɛribɛ cuokɛ̀, kɛ yɛ̃́ ò sĩ̀nkùnnɛmɛ̀ mí ndi Yiɛ̀ nKuyie n cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ ntɛ. Ò mɛ nyí wùɔnɛ̀ ikuɔ́ kó mɛniɛ, nnɛ̀ dɛ kpɛ́í nhò sĩ̀mmu.

21 Dɛ̀ yó ntú ikuɔ́ nyi sɑ̃́ɑ̃̀, wèè bo míɛ́tɛ́ ikuɔ́ kó mɛniɛ nwèe ɔ́ú o yɑ̀ɑ̀tì, kɛ̀ wèè kɑ̀ɑ́kɛ́ dɛ kó mɛniɛ nhò sĩ̀ntɛmu kɛ́ntɔ kɛ́tuɔkɛnɛ̀ kuyuoku. 22 Wèè sɑ̃ũ nhomɑ́ɑ̀ kòò kɑ̀ɑ́kɛ́ dɛ̀, dɛ̀ sĩ̀ntɛmu, kɛ̀ wèè kɑ̀ɑ́kɛ́ dɛ̀ɛ̀ sĩ̀ nhò sĩ̀ntɛmu kɛ́ntɔ kɛ́tuɔkɛnɛ̀ kuyuoku.

20

Isidɑyɛɛribɛ do mɔ̀ńtɛ́mɛ̀ mɛniɛ nSinni kó dikpɑ́ɑ̀ miɛkɛ

1 Dibenni tɑ̃̀nkù ketiwè kɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ tĩ̀nnìi tuɔkɛ Sinni kó dikpɑ́ɑ̀ kɛ́bɑ́tɛ́ Kɑdɛɛsi kɛ́kɑri. Midiyɑmmu dɛ nku kɛ̀ bɛ̀ɛ ò kũnnɛ́.

2 Bɛ̀ í mpɛ̀tɛ́ mɛniɛ nkɛ bo yɑ̃̀ kɛ́tíí nkɛ́nkpɑnnɛ̀ Mɔyiisi nɛ̀ Anɔɔ kɛ tú: 3 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie ndo nti wɛ̃nnɛ́nɛ̀ ti kɔbɛ bɛ̀ɛ̀ ku kɛ́potɛ́, kɛ̀ ti kú dɛ̀ í ntɔ̃ũɑ̀? 4 Dɛ̀ yĩ́mɛ kɛ̀ di tɔní tínti ti Yiɛ̀ nKuyie nkɔbɛ kɛ kɔ̀tɛnní dikpɑ́ɑ̀ diì mmiɛkɛ kɛ̀ ti bo kú tínti nɛ̀ ti wũɔ̃? 5 Bɑ nte kɛ̀ di ti dènnɛní Esibiti kɛ ti tɔní dibòrì yɛiri dii? Dɛ̀ í dò mbuɔtí dɛ̀mɑrɛ̀, dɛtie mbɛ̀ tu dɛ̀ fìkíè dɛ̀ í bo kɛ̀ ti nɛ́ bɑ́ɑ́ buɔ́nɛ̀ fínyĩ̀ nɛ̀ kèdènɑ́tì kpɛrɛ, mɛniɛ nketɛ́ kɛ í bo kɛ dò nyɑ̃̀.

6 Mɛm̀mɛ Mɔyiisi nɛ̀ Anɔɔ bɛ̀ ìtɛ́mɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ borɛ̀ kɛ́kɔtɛ mɛtɑummɛ̀ tou borìnùù kɛ́do kɛ́sĩ́nnɔ́ɔ kɛtenkɛ̀ kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie mbɛ̀ bɛnkɛ ku kpetì, 7 kɛ́bɛ́innɛ̀ Mɔyiisi kɛ dɔ̀: 8 Túótɛ́ ɑ pɑ̀ɑ̀ti fɔ̃́ nnɛ̀ ɑ kóo kótì Anɔɔ kɛ̀ di tíí nyIsidɑyɛɛribɛ, kɛ̀ bɛ̀ mbo kɛ wúó nkɑ̀ɑ bɛ́innɛ̀ diperì kɛ̀ mɛniɛ nyɛ̀nní, kɑ̀ɑ duɔ́ nkɛ̀ bɛ̀ɛ yɑ̃̀ bɛmbɛ nɛ̀ bɛ wũɔ̃.

9 Kɛ̀ Mɔyiisii túótɛ́ o pɑ̀ɑ̀ti mɛtɑummɛ̀ tou miɛkɛ kɛ́ndònnɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie ndo tì nhò nɑ̀kɛ́mɛ̀. 10 Wenwe nɛ̀ Anɔɔ kɛ̀ bɛ̀ɛ tíí nyIsidɑyɛɛribɛ dipèrì borɛ̀, kòo bɛ̀ nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Kéntɛ́nɛ̀ díndi itookperí yɛmbɛ̀! Ti bo dennɛní mɛniɛ ndipèrì dii mmiɛkɛ nkɛ kɛ̀ di yɑ̃̀ɑ̃̀?

11 Mɛm̀mɛ ò yòùtɛmɛ̀ o pɑ̀ɑ̀ti kɛ́potɛ́ dipèrì mɛ̀dɛ́mɛ̀, kɛ̀ mɛniɛ nyɛ̀nní mɛdiɛ̀. Isidɑyɛɛribɛ nɛ̀ bɛ wũɔ̃ kɛ̀ dɛ̀ɛ yɑ̃̀.

Kuyie nkpɑnnɛ̀mɛ̀ Mɔyiisi nɛ̀ Anɔɔ bɛ̀ yetɛ́ mɛ̀ɛ̀ kpɛ́í

12 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nnɑ́kɛ́ Mɔyiisi nɛ̀ Anɔɔ kɛ dɔ̀: Di yɛ̀mmɛ̀ í mɛ nyiemmɛ̀ kɛ dò ndɛ̀ bo dɔɔ̀, di í mɛ ndɛ́úkùnnɛmɛ̀ n yètìrì Isidɑyɛɛribɛ ììkɛ̀, dì tɛ̃́nkɛ í yóó tɑnnɛ́ n nìtìbɛ̀ kɛtenkɛ̀ m bɛ̀ duɔ́ nkɛ̀.

13 Dɛɛ̀ do te kɛ̀ bɛ̀ɛ yú dɛ kó mɛniɛ nkɛ dɔ̀ Mɛdibɑ, dɛ̀ɛ̀ tu dikpɑ̀nnì, kɛ yɛ̃́ Isidɑyɛɛribɛ do dɛ̀ nwɛ̃̀ńtɛ́mɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nkɛ̀ kùu bɛ̀ bɛnkɛ kù dòmmɛ̀ pɑ́í pɑ́í.

Edɔmmu kóo kpɑ̀ɑ̀tì yetɛmɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ bo pɛ̃ɛ̃tɛ́mɛ̀ o tenkɛ̀

14 Kɛ̀ bɛ̀ mbo Kɑdɛɛsi kɛ̀ Mɔyiisii dɛitɛ bɛnìtìbɛ̀ kɛ́ bɛ̀ tɔ̃ nkɛ dɔ̀ bɛɛ̀ kɔtɛ kɛ́nɑ́kɛ́ Edɔmmu kóo kpɑ̀ɑ̀tì kɛ dɔ̀: Tínti ɑ tebìí tíì tu ɑ yɛ̃́mu ti tɑmɛ̀ mɛhɑ́ɑ́rìmɛ̀ miɛkɛ. 15 Ti yɛmbɛ̀ bɛɛ̀ do kɔ̀tɛ Esibiti kɛ̀ ti nkɛ bo kɛ́mɔntɛ kɛ̀ Esibiti kɔbɛ ti fɛ̃́ũ tínti nɛ̀ ti yɛmbɛ̀. 16 Kɛ̀ ti kuɔ́nnɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nkɛ̀ kùu keè ti dɑbònnì kɛ́duɔnní ku tɔ̃nnì kɛ̀ dì ti dènnɛní Esibiti. Kɛ̀ ti tùɔ̀kɛní diɛ nKɑdɛɛsi dihɛì dìì bo ɑ tenkɛ̀ mɑ̀nku, 17 kɑ̀ɑ bo yie, nyóu kɛ̀ ti pɛ̃ɛ̃tɛ́ ɑ ɛì miɛkɛ, ti í yɛtì dɛpɑɑ mmiɛkɛ yoo fínyĩ̀ kó dɛtie mmiɛkɛ, ti í yóó yɑ̃̀ ɑ kó sibií kó mɛniɛ, ti yóó kétɛ́ kucɛ diɛkù nku kɛ́pɛ̃ɛ̃tɛ́nɛ̀ ɑ ɛì, ti í yóó dɑutɛ́ kupíkù mɑkù. 18 Kɛ̀ Edɔmmu kóo kpɑ̀ɑ̀tìi bɛ̀ tɛ̃̀ńnɛ́ kɛ dɔ̀: Di í yóó pɛ̃ɛ̃tɛ́ diɛ nh ɛì. Kɛ̀ di mɛ nyetɛ n yóó bɑ́ɑ́tóomu kɛ́ di co kɛ̀ tí dokɛ́.

19 Kɛ̀ Isidɑyɛɛribɛɛ ò tɛ̃̀ńnɛ́ kɛ dɔ̀: Ti yóó kétɛ́ kucɛ diɛkù mɑ́ɑ̀ ndi kɛ ti yɑ̃̀ ɑ ɛì kó mɛniɛ tínti nɛ̀ ti wũɔ̃ ti bo dɑ yietí. Dɛ̀ í tú tìmɑtì, ti yóó nɑ ɑ tenkɛ̀ mɑ́ɑ̀ ndi kɛ́pɛ̃ɛ̃tɛ́. 20 Kɛ̀ Edɔmmu kóo kpɑ̀ɑ̀tìi bɛ̀ tɛ̃̀ńnɛ́ kɛ dɔ̀: Di í pɛ̃nkɛ́.

Kɛ̀ Edomiibɛɛ bɑ́ɑ́tí nɛ̀ bɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀nkperíbɛ̀ pɛ́u kɛ́ bɛ̀ co. 21 Mɛm̀mɛ Edɔmmu kóo kpɑ̀ɑ̀tì yetɛmɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ bo pɛ̃ɛ̃tɛ́mɛ̀ o ɛì, kɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ pɛɛ́ nkupíkù tɛkù.

Anɔɔ yóó kúmɛ̀

22 Kɛ̀ Isidɑyɛɛribɛɛ ítɛ́ Kɑdɛɛsi kɛ́kɔtɛ ditɑ̃rì bɛ̀ tu dì Ɔdi. 23 Ti Yiɛ̀ nKuyie ndɛ mbɛ́innɛ̀ Mɔyiisi nɛ̀ Anɔɔ Ɔdi tɑ̃rì Edɔmmu temmɑ̀nku kɛ dɔ̀: 24 Anɔɔ kũnti o yɛmbɛ̀ borɛ̀ ndɛ, ò í tɑti dihɛì n yɛ̃ n yóó duɔ́ ndì Isidɑyɛɛribɛ kɛ yɛ̃́ di do yetɛmɛ̀ n kpɛti Mɛdibɑ kó mɛniɛ mborɛ̀. 25 Túótɛ́ Anɔɔ nɛ̀ o birɛ Edeɑsɑɑ kɛ̀ di dekɛ Ɔdi tɑ̃rì. 26 Kɑ̀ɑ dɑ́tɛ́ Anɔɔ yɑ̀ɑ̀tì kɛ́dɑ́tínnɛ́ o birɛ Edeɑsɑɑ. Anɔɔ yóó dɛ nkú.

27 Kɛ̀ Mɔyiisii dɔɔ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nhò nɑ̀kɛ́ tì Isidɑyɛɛribɛ bɛmɔu ììkɛ̀, kɛ̀ bɛ̀ɛ dekɛ Ɔdi tɑ̃rì. 28 Kɛ̀ Mɔyiisii dɑ́tɛ́ Anɔɔ yɑ̀ɑ̀tì kɛ́dɑ́tínnɛ́ o birɛ Edeɑsɑɑ. Anɔɔ dɛ nku Ɔdi tɑ̃rì ĩ́nkɛ̀. Mɔyiisi nɛ̀ Edeɑsɑɑ kɛ̀ bɛ̀ɛ cútɛ́ní. 29 Isidɑyɛɛribɛ tĩ̀nnì dimɔu kɛ̀ bɛ̀ɛ yɑ̀ Anɔɔ kumɛ̀ kɛ́kɔmmú o kṹṹ nkɛ dɔ̀ yɛwe sipísìtɑ̃ɑ̃ti.

21

Isidɑyɛɛribɛ nɑmɛ̀ Kɑnnɑhɑ̃ɑ̃ tenkɛ̀ kɔbɛ

1 Mɛm̀mɛ Kɑnnɑhɑ̃ɑ̃ kóo kpɑ̀ɑ̀tì Adɑdi wèè do bo Nɛkɛbu ò kèèmɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ kèróomɛ̀ Atɑdimmu kó kucɛ, kɛ́ítɛ́ní kɛ́ bɛ̀ do kɛ́pĩ́mmú bɛ miɛkɛ bɛ̀mɑbɛ̀ kɛ́dɔɔ̀ tidɑɑtì. 2 Kɛ̀ Isidɑyɛɛribɛɛ dɔúnnɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie ndinùù kɛ dɔ̀: Ti Yiɛ̀ nKuyie nkɑ̀ɑ ti duɔ́ mbɛ nnìtìbɛ̀ ti bo bɛ̀ kùɔ pɑ́íí kɛ́pɔntɛ bɛ ɛì kɛ́dɛ́ítɛ́ ti bɑ́ɑ́ súɔ́ ndɛ̀mɑrɛ̀.

3 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nkeè bɛ bɑ́ɑmmìi kɛ́ɑ̃nnɛ́ Kɑnnɑhɑ̃ɑ̃ kɔbɛ bɛ nɔu miɛkɛ, kɛ̀ bɛ̀ɛ bɛ̀ kùɔ pɑ́íí kɛ́pɔntɛ bɛ ɛkɛ̀ kɛ́dɛ́ítɛ́ kɛ́ dɛ̀ yu kɛ dɔ̀ Ɔdimɑɑ, dɛ̀ɛ̀ tu tidobontì.

Mɔyiisi dɔ̀ɔ̀mɛ̀ disɔɔwũɔ̃̀ kó fɛwɑ̀ɑ̀fɛ̀ kɛ́cónnɛ́

4 Kɛ̀ Isidɑyɛɛribɛɛ ítɛ́ Ɔdi tɑ̃rì kɛ́tũnnɛ kucɛ kùù yìɛ̀nɛ̀ dɑ̀mɛ́ɛ̀rì tipèntì kou kɛ bo kɔ́ntɛ́ kɛ bɑ́ɑ́ yɛ̀nnɛ̀ Edɔmmu tenkɛ̀. 5 Bɛ̀ kètɛ́ mɛm̀mɛ kɛ́nkɑ̃́ɑ̃́kɛ́ kucɛ kɛ̀ mɛminnímɛ̀ɛ bɛ̀ dòńtɛ́. Kɛ̀ bɛ̀ɛ ketɛ́ bɛ̀ bo nkpɑ̀nnɛ̀mɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nnɛ̀ Mɔyiisi kɛ tú: Bɑ nte kɛ̀ di ti dènnɛní Esibiti kɛ̀ ti bo kú dikpɑ́ɑ̀ dii mmiɛkɛ? Tidiitì sɑ̀ɑ̀tì mɑtì í bo, mɛniɛ mmɛ nyí bo, kɛ̀ ti bɑɑ nɛ́ yó nyo tisénnìndiitì tii nti yɛwe yɛmɔu.

6 Mɛm̀mɛ kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nduɔnní iwɑɑyɛiyi kɛ̀ ì mbɛ̀ dɔmmù kɛ̀ bɛ̀ɛ kú kusṹkù. 7 Bɛ̀ɛ̀ kpɑɑ́ kɛ̀ bɛ̀ɛ nɑ́kɛ́ Mɔyiisi kɛ dɔ̀: Ti cɑ̀ɑ̀rɛ̀mu, ti tùùtɛnɛ̀mɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nkɛ dɑ kpɑnnɛ̀. Nɛ̀ dɛ kpɛ́í, nhɑ́ bɑ́ntɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nkɛ̀ kùu dɛ́tìnnɛ dɛ kó iwɑ̀ɑ̀kɛ.

Kɛ̀ Mɔyiisii kuɔ́nnɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie mbɛ kpɛ́í. 8 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nnɑ́kɛ́ Mɔyiisi kɛ dɔ̀: Túótɛ́ disɔɔwũɔ̃̀ kɛ́dɔɔ̀nɛ̀ fɛwɑ̀ɑ̀fɛ̀ kɛ́ fɛ̀ dɑ̀nnɛ kudɔú kɛ́cónnɛ́, kɛ̀ fɛwɑ̀ɑ̀fɛ̀ níí dɔntɛ́ wè kòò fɛ̀ bɔ̀útɛ́ ò bɑ́ɑ́ kú.

9 Mɛm̀mɛ kɛ̀ Mɔyiisii dɔ̀ɔ̀ disɔɔwũɔ̃̀ kó fɛwɑ̀ɑ̀fɛ̀ kɛ́cónnɛ́, kɛ̀ fɛwɑ̀ɑ̀fɛ̀ níí dɔntɛ́ wè kòò fɛ̀ bɔ̀útɛ́ o bɑ́ɑ́ kú.

Isidɑyɛɛribɛ do kɑtìmɛ̀ kɛ sɔɔti kɛ yɑ̀ɑ tuɔkɛnɛ̀ Pisikɑɑ tɑ̃rì.

10 Kɛ̀ Isidɑyɛɛribɛɛ ítɛ́ dɛborɛ̀ kɛ́kɔtɛ kɛ́bɑ́tɛ́ Obɔti, 11 kɛ́ítɛ́ dɛndɛ kɛ́bɑ́tɛ́ Iyee-Abɑdimmu kpɑ́ɑ̀ kɛ́nwetí Mɔɑbu diyiè yìɛ̀ní kɛ̀ɛ̀ bíɛ́kɛ̀ kó dikpɑ́ɑ̀. 12 Kɛ̀ bɛ̀ɛ ítɛ́ dɛndɛ kɛ́bɑ́tɛ́ kukó nSedɛti kó mɛpɛɛ́mmɛ̀. 13 Bɛ̀ ìtɛ́ dɛ̀ndɛ kɛ́séntɛ́ kukó nhAdinɔ, kùù pũɔ̃̀ nkɛ pɛ̃nkù dikpɑ́ɑ̀ kɛ kɔrì Amɔriibɛ tenkɛ̀. Dɛ kó kukó kuù tu Mɔɑbu kɔbɛ nɛ̀ Amɔriibɛ bɛ tenkɛ̀ mɑ̀nku. 14 Dɛɛ̀ kpɛ́í nte kɛ̀ tì wɑ̃̀ri ti Yiɛ̀ nKuyie nkó mudoò pɑ́tíri* miɛkɛ kɛ tú...Wɑɛbu, Sufɑ tempɛ̃ mmiɛkɛ nɛ̀ Adinɔ nɛ̀ dɛ kó ikó, 15 nɛ̀ ikó ntɛì ìì pũɔ̃̀ nkɛ tɑɑ̀ Adinɔ dihɛì Adi píkù iì tu Mɔɑbu tenkɛ̀ mɑ̀nku. 16 Bɛ̀ dɛ nyìtɛ́ kɛ́bɑ́tɛ́ bɛ̀ tu dɛ̀ tɛbintɛ, ti Yiɛ̀ nKuyie ndo nɑ̀kɛ́ dɛ̀ Mɔyiisi kɛ dɔ̀: Tíí nyIsidɑyɛɛribɛ kɛ̀ m bɛ̀ duɔ́ mmɛniɛ.

17 Dɛ mɔ̀nnì ndi Isidɑyɛɛribɛ dèntɛ̀mɛ̀ fɛyɛ̀nfɛ̀ kɛ dɔ̀:

Tí dentɛ̀ kɛ̀ mɛniɛ nyɛ̀nní tɛbintɛ.

18 Tɛbintɛ sikpɑ̀ɑ̀tìbìí keú tɛ̀,

dihɛì kó bɛkótíbɛ̀ tũ tɛ̀

nɛ̀ bɛ pɑ̀ɑ̀ti nɛ̀ bɛ dɔ̀.

Bɛ̀ dɛ nyìtɛ́ kɛ́kɔtɛ kɛ́bɑ́tɛ́ Mɑtɑnɑ, 19 kɛ́ítɛ́ dɛndɛ kɛ́bɑ́tɛ́ Nɑɑdiɛdi, kɛ́ítɛ́ dɛborɛ̀ kɛ́kɔtɛ Bɑmɔti. 20 Bɛ̀ ìtɛ́ Bɑmɔti nwe kɛ́kɔtɛ Mɔɑbu kpɑ́ɑ̀ kɛ́nwetí Pisikɑɑ tɑ̃rì, dìì sĩ̀ĩ́ ntɛdɔntɛ̀ kó dikpɑ́ɑ̀.

Isidɑyɛɛribɛ domɛ̀ Amɔriibɛ kóo kpɑ̀ɑ̀tì Sionni

21 Mɛm̀mɛ kɛ̀ Isidɑyɛɛribɛɛ dɛitɛ yɛtɔ̃rɛ̀ kɛ́tɔ̃ nkɛ̀ bɛ̀ɛ nɑ́kɛ́ Amɔriibɛ kóo kpɑ̀ɑ̀tì Sionni kɛ dɔ̀: 22 Ti dɔ́ kɛ́pɛ̃ɛ̃tɛ́ ɑ ɛì miɛkɛ nkɛ, ti í yóó tɑ dɛpɑɑ mmiɛkɛ yoo fínyĩ̀ kó dɛtie mmiɛkɛ, ti í yóó yɑ̃̀ mɛniɛ nti yó mbɔkɛ́ kucɛ diɛkù nku, ti í yóó dɑutɛ́ kɛ yɑ̀ɑ pɛ̃ɛ̃tɛ́nɛ̀.

23 Okpɑ̀ɑ̀tì Sionni mɛ nyí nyie nkɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ bo pɛ̃ɛ̃tɛ́ o tempɛ̃, kòo ítɛ́nɛ̀ kɛmiɛkɛ kɛ́tíí nho nìtìbɛ̀ bɛmɔu kɛ̀ bɛ̀ɛ kétɛ́ní kɛ́co Isidɑyɛɛribɛ dikpɑ́ɑ̀ kɛ́ bɛ̀ do mudoò Yɑɑsi ɛì miɛkɛ. 24 Kɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ bɛ̀ cɔ̀ yɛse kɛ́kuɔ kɛ́fietɛ bɛ tenkɛ̀, kɛ́túótɛ́ kukó nhAdinɔ kɛ́ntɔ kɛ́tuɔkɛnɛ̀ Sɑbɔki kɔku kɛ́sɔɔtɛ́ kɛ́tuɔkɛnɛ̀ Amɔniibɛ tenkɛ̀ mɑ̀nku kùù do kpetí mɛsɑ̀ɑ̀. 25 Kɛ̀ bɛ̀ɛ fietɛ dɛ kó yɛhɛkɛ̀ yɛmɔu, kɛ́tiekɛ Amɔriibɛ tenkɛ̀ kɛmɔu kɛ́kɑri, kɛ́tɑunnɛ̀ Ɛsibonni nɛ̀ sihɛkɛsí sìì dɛ̀ tɔ̀kɛ́. 26 Ɛsibonni do tú Amɔriibɛ kpɑ̀ɑ̀tì Sionni bo dìì ɛì ndi. Sionni weè do pɔ̀ntɛ Mɔɑbiibɛ kpɑ̀ɑ̀tì ketiwè kɛ́fietɛ o tenkɛ̀ kɛmɔu kɛ́kɔtɛ kɛ́dítɛ́nɛ̀ kukó nhAdinɔ. 27 Dɛɛ̀ te kɛ̀ bɛyɛndèmbɛ̀ dìè nkɛ tú:

Tí kɔtɛnɛ̀ Ɛsibonni ɛì,

tí kɔtɛ kɛ́wɛ̃tɛ kɛ dì mɑɑ́,

tí wɛ̃tɛ kɛ́ dì còńnɛ́.

28 Muhɑ̃ɑ̃́ mmuù yɛ̀nní Ɛsibonni,

Sionni ɛì miɛkɛ nkɛ mù tĩ̀ɛ̃́tɛ́mɛ̀

kɛ cɔ̀útɛ́ Adi ɛì Mɔɑbu tempɛ̃ mmiɛkɛ,

kɛ cɔ̀útɛ́nɛ̀ Bɑɑdi kó yɛtɔ̀rɛ̀ yɛ̀ɛ̀ bo kukó nhAdinɔ pɛɛ́mmɛ̀.

29 Díndi Mɔɑbu tenkɛ̀ kɔbɛ di bo yɑ̀

di fetimu díndi dibɔɔ̀ Kɛmɔɔsi kɔbɛ

di dɑpɑ̀mbɛ̀ cokɛ́mu

kɛ̀ bɛ̀ pĩ̀ḿmú di sɑpùmbí kɛ kònnɛ̀

kɛ duɔ́ nhAmɔriibɛ kpɑ̀ɑ̀tì Sionni.

30 Díndi Ɛsibonni kɔbɛ bɛ̀ di tɑ̃ɑ̃́ ipie nyi,

kɛ di bɛ̀ti kɛ tùɔ̀kɛnɛ̀ Dibonni

kɛ̀ di ɛkɛ̀ dɔúnko

kɛ́túótɛ́nɛ̀ Dofɑɑ kɛ́ntɔ kɛ́tuɔkɛnɛ̀ Mɛdebɑ.

31 Kɛ̀ Isidɑyɛɛribɛɛ tɑ Amɔriibɛ tenkɛ̀. 32 Kɛ̀ Mɔyiisii tɔ̃ nkɛ̀ bɛ̀ɛ pɑɑtɛ́ Yɑsɛɛ ɛì kɛ́deè kɛ̀ bɛ̀ɛ di do, kɛ́bɛti Amɔriibɛ bɛ̀ɛ̀ dɛ̀ bo nɛ̀ sihɛkɛsí sìì dɛ̀ tɔ̀kɛ́ si kɔbɛ kɛ́fietɛ bɛ ɛkɛ̀ kɛ́kɑri. 33 Bɛ̀ kɑ̀ri mɛm̀mɛ kɛ́kétɛ́ kɛ́wetínnɛ́ Bɑsɑ̃ɑ̃ ɛì bíɛ́kɛ̀. Kɛ̀ Bɑsɑ̃ɑ̃ kóo kpɑ̀ɑ̀tì Ɔkuu ítɛ́ní nɛ̀ o nìtìbɛ̀ kɛ bo do Isidɑyɛɛribɛ mudoò Etedeii ɛì. 34 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nnɑ́kɛ́ Mɔyiisi kɛ dɔ̀: A bɑ́ nhò yĩ̀ɛ̃̀kù, n wè ndi duɔ́mmu kɛ̀ di bo ò nɑ wenwe nɛ̀ o nìtìbɛ̀. Kɑ̀ɑ ò dɔ̀ɔ̀ ɑ dɔ̀ɔ̀mɛ̀ Amɔriibɛ kpɑ̀ɑ̀tì Sionni Ɛsibonni ɛì kou.

35 Mɛm̀mɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ nɑmɛ̀ Ɔku kóò kùɔ wenwe nɛ̀ o bí nɛ̀ o nìtìbɛ̀ bɑ́ òmɔù í nyentɛ́ bɑ́ òmɑ́ɑ̀ kɛ̀ bɛ̀ɛ tiekɛ bɛ tenkɛ̀.

ISIDAYƐƐRIBƐ BOMƐ̀ MƆABU TENKƐ̀

22

Bɑdɑki yumɛ̀ Bɑdɑmmu kòò bo bɔntɛ́ kusĩ̀nkù Isidɑyɛɛribɛ

1 Kɛ̀ Isidɑyɛɛribɛɛ ítɛ́ dɛborɛ̀ kɛ́bɑ́tɛ́ Mɔɑbu kó kubiriku kukó nSuditɛ̃ɛ̃ yɑ́ɑ̀ kɛ́nwetí Sedikoo.

2 Kɛ̀ Mɔɑbu kóo kpɑ̀ɑ̀tì Sipɔɔ birɛ Bɑdɑkii yɑ̀ Isidɑyɛɛribɛ dɔ̀ɔ̀ dɛ̀ Amɔriibɛ. 3 Kɛ̀ kufɔ̃wɑɑ́ mbɛ̀ ɑutɛ́ mɛdiɛ̀ wenwe nɛ̀ o kɔbɛ kɛ̀ bɛ̀ɛ yɔtɛ Isidɑyɛɛribɛ kɛ yɛ̃́ bɛ̀ tumɛ̀ kuwuɔ ndiɛkù nku. 4 Kòo tɔ̃ nkɛ̀ bɛ̀ɛ nɑ́kɛ́ Mɑndiyɑ̃ɑ̃ ɛì kó bɛkótíbɛ̀ kɛ dɔ̀: Ditĩ̀nnì dii nyóó dɛ́útóomu dɛ̀ɛ̀ kó dimɑ̀ɑ̀ bo ti tenkɛ̀, fɛnɑ̀ɑ̀fɛ̀ ɔ̃ɔ̃ dɛ́útóomɛ̀ mɛmúpɑ̀mmɛ̀. Sipɔɔ birɛ Bɑdɑki weè do tú okpɑ̀ɑ̀tì Mɔɑbu tenkɛ̀ dɛ mɔ̀nnì.

5 Mɛm̀mɛ kɛ̀ Bɑdɑki dɛitɛ yɛtɔ̃rɛ̀ kɛ́tɔ̃ nho ɛì kótírì Petɔɔ dìì bo kukó nhEfɑdɑti borɛ̀, kɛ̀ yɛ̀ bo nɑ́kɛ́ Beɔɔ birɛ Bɑdɑmmu kɛ dɔ̀: Kubotí mɑkù kùù yɛ̀nní Esibiti kɛ mɔ́nkɛ pitírí kɛtenkɛ̀ kɛ bɑ̀tɛ́ diɛ nh ɛì mɑ̀nku kɛ n wetí. 6 Dɛ kó kubotí kpeńnìmu kɛ m pɛ̃ɛ̃tɛ́, n dɑ bɑ́ɑ́mmu kɔtɛní kɛ́ bɛ̀ bɔntɛ́ kusĩ̀nkù kɛ̀ dɛ̀ nɑɑti m bɛ̀ nɑ. N yɛ̃́mu kɛ dò nkɑ̀ɑ yĩ wèè yɑ̀ mɛyɛi nhò ɔ̃ɔ̃ mɛ̀ yɑ̀mu. Kɑ̀ɑ yĩ wèè yɑ̀ mɛsɑ̀ɑ̀ nwèe mɛ̀ yɑ̀. 7 Mɔɑbu ɛì kó bɛkótíbɛ̀ nɛ̀ Mɑndiyɑ̃ɑ̃ ɛì kɔbɛ kɛ̀ bɛ̀ɛ kɔtɛ kɛ́yɑ̀ Bɑdɑmmu kɛ tɔnɛ̀ ticuuti kɛ bo ò cu, kɛ́tuɔkoo kóò nɑ̀kɛ́ bɛ̀ tɔ tì timɔu. 8 Kɛ̀ Bɑdɑmmuu bɛ̀ nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Duɔ́nɛ̀, kɛ̀ dɛ̀ wentɛ́ n di nɑ́kɛ́ m beé nti Yiɛ̀ nKuyie nkɛ̀ kù n nɑ̀kɛ́ tì. Mɛm̀mɛ kɛ̀ Mɔɑbu ɛì kó bɛkótíbɛ̀ɛ yié nho cĩ́ɛ̃̀tɛ̀. 9 Kɛ̀ Kuyie nkɔtɛní kɛ́bekɛ Bɑdɑmmu kɛ dɔ̀: Bɛnìtìbɛ̀ ɔ̃̀mbɛ bo ɑ cĩ́ɛ̃̀tɛ̀? 10 Kɛ̀ Bɑdɑmmuu kù tɛ̃̀ńnɛ́ kɛ dɔ̀: Sipɔɔ birɛ Bɑdɑki Mɔɑbu ɛì kóo kpɑ̀ɑ̀tì weè bɛ̀ tɔ̃nní kɛ tú: 11 Kubotí mɑkù kuù yɛ̀nní Esibiti kɛ mɔ́nkɛ pitírí kɛtenkɛ̀, kòò tu kɛ̀ m bo yie n kɔtoo kɛ́ bɛ̀ bɔntɛ́ kusĩ̀nkù kɛ̀ dɛ̀ bo yie nwèe bɛ̀ nɑ kɛ́ bɛ̀ bɛ̀ti. 12 Kɛ̀ Kuyie nhò nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: A bɑ́ɑ́ kɔtɛ, ɑ bɑ́ɑ́ bɛ̀ bɔntɛ́ kusĩ̀nkù, míì bɛ̀ dɔ̀ɔ̀ mɛsɑ̀ɑ̀.

13 Kɛ̀ dɛ̀ɛ wentɛ́ kɛ̀ Bɑdɑmmuu bɛ̀ nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Kònnɛ̀ di ciɛ, ti Yiɛ̀ nKuyie nyetɛmu kɛ tú m bɑ́ɑ́ di nɛinɛ̀.

14 Kɛ̀ Mɔɑbu ɛì kó bɛkótíbɛ̀ɛ ítɛ́ kɛ́kò kɛ́nɑ́kɛ́ Bɑdɑki kɛ dɔ̀: Bɑdɑmmu yetɛmu kɛ tú ò bɑ́ɑ́ ti nɛinní. 15 Kɛ̀ Bɑdɑkii yíɛ́ kɛ́tɔ̃ nkutɔ̃nkù dɛ́rínkù kɛ̀ kù nsũnɛ̀ kuketikù kɛ tú bɛnitidiɛbɛ̀ kɛ pɛ̃ɛ̃tɛ́ bɛketibɛ̀. 16 Kɛ̀ bɛ̀ɛ tuɔkoo Bɑdɑmmu borɛ̀ kóò nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Sipɔɔ birɛ Bɑdɑki weè ti tɔ̃nní kɛ tú ò dɑ bɑ́ɑ́mmu ɑ bɑ́ɑ́ yetɛ ɑ bo kɔtoomɛ̀ o borɛ̀. 17 Ò tu ò yóó dɑ dɛ́úkùnnɛmu mɛdiɛ̀ nkɛ́dɔɔ̀ ɑ ò nɑ̀kɛ́ tìì kó dimɑ̀ɑ̀, ò tu ò dɑ bɑ́ɑ́mmu ɑ bɑ́ɑ́ yetɛ, ɑ́ kɔtoo kɛ́ bɛ̀ nhò bɔntɛ́ kusĩ̀nkù.

18 Kɛ̀ Bɑdɑmmuu bɛ̀ tɛ̃̀ńnɛ́ kɛ dɔ̀: Bɑ́ kɛ̀ Bɑdɑki n duɔ́ nho cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kɛ̀ timɑ́tì pɛ́ítì tɛ̀ pìɛ́kɛ́ nɛ̀ mɛsɔɔ nyí yóó nɑ kɛ́dɔɔ̀ tìmɑtì kɛ̀ tì ndɛu yoo tì nkɛ̃ńnì kɛ́petɛnɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie n tũ nkù bo n nɑ́kɛ́ tì. 19 Di nɛ́ yié ndiɛ nkɛyènkɛ̀ kɛ̀ n yɑ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nyóó yíɛ́ kɛ́ n nɑ́kɛ́ tì.

20 Kɛ̀ Kuyie nkɔtɛní kɛyènkɛ̀ Bɑdɑmmu borɛ̀ kóò nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Dɛ kó bɛnìtìbɛ̀ mɛ nkɔ̀tɛnímɛ̀ kɛ bo dɑ yú, ítɛ́ kɛ́ bɛ̀ nɛinɛ̀. A nɛ́ yó ndɔɔri n dɑ nɑ́ɑ́ ntì mɑ́ɑ̀ ndi.

21 Kɛ̀ dɛ̀ɛ wentɛ́ kɛ̀ Bɑdɑmmuu boú o sɑ̃mmɑrímú dɛ kɑ̀rì kɛ́nɛinɛ̀ Mɔɑbu ɛì kó bɛkótíbɛ̀.

Sɑ̃mmɑrímú bɛ́innɛ̀mɛ̀ dɛ yiɛ̀

22 Kɛ̀ Bɑdɑmmuu ketɛ́ kɛ́nnɛínɛ̀ o kó bɛtɔ̃mbɛ̀ bɛ̀dɛ́bɛ̀, kɛ̀ Kuyie mmiɛkɛ ò yɛ̀ mɛdiɛ̀. Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nkó ditɔ̃nnìi ò dintɛ́ kɛ́ncómmú kucɛ. 23 Kɛ̀ sɑ̃mmɑrímúu yɑ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie ntɔ̃nnì còḿmúmɛ̀ kucɛ kɛ pikú mɛsebii kɛ̀ sɑ̃mmɑrímúu dɑutɛ́ kɛ́tɑ dɛpɑɑ mmiɛkɛ kɛ̀ Bɑdɑmmuu dɛ̀ potɛ́ kɛ̀ dɛ̀ɛ bɔɔ́ nkucɛ. 24 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie ntɔ̃nnìi sɔɔ́ nkɛ́kɔtɛ kɛ́cómmú fínyĩ̀ kó dɛtie nkó kupɑku mɑkù kucɛ pɛ̃̀ṹ dɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ mɑɑ́ kɛ pèńnɛ́ ku m̀píkù nɛ̀ kutɛkù. 25 Kɛ̀ sɑ̃mmɑrímúu yɑ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie ntɔ̃nnì kɛ́dɑutɛ́ kɛ́dínnɛ́nɛ̀ kumɑrí kɛ́hɛ̃́ṹtɛ́ Bɑdɑmmu nɑɑ̀cɛ̀tɛ̀ kumɑrí kòo wɛ̃tɛ kɛ́ dɛ̀ potɛ́. 26 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie ntɔ̃nnìi sɔɔ́ nkɛ́kɔtɛ kɛ́cómmú kucɛ pɛ̃̀ṹ dɛ̀ mɛfíè nyí borɛ̀ kɛ dò nkɔ́ntɛ́ kubɑkù yoú bíɛ́kɛ̀ yoo kucɑ̃̀nku bíɛ́kɛ̀. 27 Kɛ̀ sɑ̃mmɑrímúu yɑ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie ntɔ̃nnì kɛ́okoo, kɛ̀ Bɑdɑmmu miɛkɛɛ yɛ̀nní kòò dɛ̀ potɛ́ kupɑ̀ɑ̀ti. 28 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nduɔ́ nkɛ̀ sɑ̃mmɑrímúu nɑ kɛ́bɛ́i, nkɛ́bekɛ́ Bɑdɑmmu kɛ dɔ̀: N dɑ cɑ̀kɛ bɑ kɑ̀ɑ m puotì kucɛ mɛtɑ̃ɑ̃́mmɛ̀? 29 Kɛ̀ Bɑdɑmmu dɔ̀: A yetɛ n yɛ̃ mmù mmu dɛɛ̀ te, kɛ̀ n do ntɔ disiè nɛ̀ yíe n do dɑ kùɔ̀mu nɛ̀ dimɔ̀nnì. 30 Kɛ̀ sɑ̃mmɑrímúu ò tɛ̃̀ńnɛ́ kɛ dɔ̀: N tú ɑ sɑ̃mmɑrímú mmu kɑ̀ɑ n dèkù sɑ̃́ɑ̃̀, n dɑ dɔ̀ɔ̀ miɛ̀ mbotí diyiè mɑrɑ̀ɑ̀? Kòò dɔ̀: Ɔ́ɔ̀.

31 Dɛ mɔ̀nnì ndi ti Yiɛ̀ nKuyie nkpetɛ́mɛ̀ Bɑdɑmmu nuɔ nkòo yɑ̀ ku tɔ̃nnì kɛ̀ dì còḿmú kucɛ kɛ pikú mɛsebii nkòo do kɛ́nínkú kɛ́sĩ́nnɔ́ɔ kɛtenkɛ̀. 32 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie ntɔ̃nnìi ò bekɛ kɛ dɔ̀: Bɑ nte kɑ̀ɑ potɛ́ sɑ̃mmɑrímú kɛ tùɔ̀kɛ kucɛ mɛ̀tɑ̃ɑ̃ti? Míì dɑ dintɛ́ kɛ bo dɑ pɛ́ítɛ́, kɛ yɛ̃́ ɑ kérímɛ̀ kucɛ yɛiku nku. 33 Sɑ̃mmɑrímú n yɑ̀mu kɛ kɔ̀ńtɛ́ kucɛ mɛ̀tɑ̃ɑ̃ti kɛ̀ mɛɛ̀ dɔkɛ nɛ̀ yíe n do dɑ kùɔ̀mu kɛ̀ sɑ̃mmɑrímú nfòù.

34 Kɛ̀ Bɑdɑmmuu nɑ́kɛ́ ti Yiɛ̀ nKuyie ntɔ̃nnì kɛ dɔ̀: N cɑ̀ɑ̀rɛ̀mu n do í yɛ̃́ kɛ do nfɔ̃́ɔ̃̀ n dintɛ́ kucɛ. Kɛ̀ dɛ̀ í dɑ nɑɑti m bo kɔtɛmɛ̀ dɛ kó kucɛ m bo wɛ̃tɛ. 35 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie ntɔ̃nnì dɔ̀: Nɛinɛ̀ bɛ kɛ̀ dí kɔtɛ, ɑ nɛ́ yó nnɑ́ɑ́ nh ɑ̃nnɛ́ tì nti ɑ nùù miɛkɛ.

Mɛm̀mɛ kɛ̀ Bɑdɑmmuu nɛinɛ̀ Bɑdɑki tɔ̃nní bɛ̀ɛ̀ kpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ɛ kɔtɛ.

Bɑdɑki comɛ̀ Bɑdɑmmu

36 Kɛ̀ Bɑdɑkii keè Bɑdɑmmu kèróomɛ̀ kɛ́kétɛ́ní kóò co dihɛì bɛ̀ tu dì Adi-Mɔɑbu dìì tɔ̀kɛ́nɛ̀ kukó nhAdinɔ kùù tu bɛ tenkɛ̀ mɑ̀nku. 37 Kòo bekɛ Bɑdɑmmu kɛ dɔ̀: N tɔ̃nko bɛnìtìbɛ̀ kɛ tú bɛ̀ dɑ yúní, dɛ̀ yĩ́mɛ kɑ̀ɑ í kɔ̀tɛní? Yɑ́ɑ̀ ɑ yɛ̀mmɛ̀ do dò n yí yóó dɑ dɛ́úkùnnɛmu? 38 Kɛ̀ Bɑdɑmmuu ò tɛ̃̀ńnɛ́ kɛ dɔ̀: Bɑ́ nɛ̀ mmɛ nkɔ̀tɛnímɛ̀ m bo nɑ́kɛ́ ɔ̃̀nti nɛ̀ mmɑ́ɑ̀? Kuyie nhɑ̃nnɛ́ tì n nùù n yóó ti ndɑ nɑ́kɛ́.

39 Mɛm̀mɛ Bɑdɑmmu nɛinɛ̀mɛ̀ Bɑdɑki kɛ̀ bɛ̀ɛ kò nKidiyɑ-Usoo. 40 Kɛ̀ Bɑdɑkii fíé inɑ̀ɑ̀kɛ nɛ̀ ipe kɛ́pɑ̃mmú imɑɑ Bɑdɑmmu nɛ̀ bɛkótíbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ do ò cíe.

Bɑdɑmmu pɑ̃mɛ̀ Kuyie nkó mɛsɑ̀ɑ̀ nyIsidɑyɛɛribɛ

41 Kɛ̀ dɛ̀ɛ wentɛ́ kɛ̀ Bɑdɑkii túótɛ́ Bɑdɑmmu kɛ̀ bɛ̀ɛ dekɛ Bɑmɔti-Bɑɑdi kó ditennì yɛtɔ̀rɛ̀ borɛ̀, kòo nɑ kɛ́yɑ̀ Isidɑyɛɛribɛ kó dikéè.

23

1 Kɛ̀ Bɑdɑmmuu duɔ́ nkɛ̀ Bɑdɑki mɑɑ́ yɛwũɔ̃tɔ̀rɛ̀ yɛ̀yiekɛ̀ dɛborɛ̀, kɛ́wɑɑ́ nyɛnɑɑdɑkɛ̀ yɛ̀yiekɛ̀ nɛ̀ yɛpedɑkɛ̀ yɛ̀yiekɛ̀. 2 Kɛ̀ Bɑdɑkii dɔɔ̀ Bɑdɑmmu ò nɑ̀kɛ́ tì, kɛ̀ bɛ̀ɛ féútɛ́ bɑ́ dìì wũɔ̃tɔ̀nnì ĩ́nkɛ̀ dinɑɑdɑɑ̀ nɛ̀ dipedɑɑ̀. 3 Kòo deè kɛ̀ Bɑdɑmmuu nɑ́kɛ́ Bɑdɑki kɛ dɔ̀: Ncómmú diɛ nhɑ wũɔ̃ ɑ fìé ì kɛ tùɔ nyì borɛ̀. Kɛ̀ n kɛntɛ́ kɛ́yɑ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie bo m bɛ́innɛ̀ tì, kɛ̀ n wɛ̃tɛní kɛ dɑ nɑ́kɛ́ kù yɛ̃ mmù. Ò mɛ nyĩ kɛ́dekɛ ditɑ̃rì yómmɛ̀. 4 Kɛ̀ Kuyie nkɔtɛní o borɛ̀ kòo kù nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: M mɑɑ́ yɛwũɔ̃tɔ̀rɛ̀ yɛ̀yiekɛ̀ ndi kɛ fèútɛ́ bɑ́ dìì ĩ́nkɛ̀ dinɑɑdɑɑ̀ nɛ̀ dipedɑɑ̀ kɛ tùɔ.

5 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nhò nɑ̀kɛ́ tinɑ́ɑǹtì ò bií yóó nɑ́kɛ́ tì Bɑdɑki, kɛ́deè kóò nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Wɛ̃tɛ kɛ́nɑ́kɛ́ Bɑdɑki kɛ dɔ̀ muu. 6 Kɛ̀ Bɑdɑmmuu wɛ̃too Bɑdɑki borɛ̀ o cómmú dɛ̀ o wũɔ̃ ò fìé ì kɛ tùɔ nyi borɛ̀, wenwe nɛ̀ Mɔɑbu kó bɛkótíbɛ̀ bɛmɔu. 7 Mɛm̀mɛ Bɑdɑmmu dèntɛ̀mɛ̀ o onnìfɛ̀ kɛ dɔ̀:

Bɑdɑki duɔ́ nkɛ̀ bɛ̀ n yuní Arɑmu tenkɛ̀

wenwe Mɔɑbu kpɑ̀ɑ̀tì ò duɔ́ nkɛ̀ bɛ̀ n yuní

diyiè yìɛ̀ní kɛ̀ɛ̀ bíɛ́kɛ̀ kó yɛtɑ̃rɛ̀ ĩ́nkɛ̀,

Ò tu n kɔtɛní kóò bɔntɛ́ kusĩ̀nkù nku Sɑkɔbu yɑɑ̀bí,

kɛ tú nhò cɑ̀ɑ̀rɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ.

8 N nɛ́ bo yĩ́mɛ kɛ́bɔntɛ́ kusĩ̀nkù Kuyie nyí bɔntɛ́ bɛ̀ kusĩ̀nkù?

M bo yĩ́mɛ kɛ̀ m miɛkɛɛ pɛikɛ ti Yiɛ̀ nKuyie mmiɛkɛ í pɛikɛ bɛ̀?

9 N wúónní Isidɑyɛɛribɛ yɛtɑ̃rɛ̀ ĩ́nkɛ̀

m bɛ̀ pɑɑtɛ́ní ditennì ĩ́nkɛ̀ nkɛ

bɛ̀ tu kubotí kùù cɑ̃̀ɑ̃́ nkù nku

bɛ̀ í wɛ̃nnɛ́ ibotí tɛì.

10 We mbo nɑ kɛ́ bɛ̀ kɑ̀ɑ?

Bɛ yɑɑ̀bí dònnɛ̀ mubirímú mmu.

We mbo nɑ kɛ́kɑɑ nyIsidɑyɛɛribɛ kó dikéè

kɛ́nɑ́kɛ́ bɛ̀ mɑ̀mɛ̀?

N dɔ́ kɛ́wɛ̃nnɛ́nɛ̀ dɛ kó bɛnitisɑ̀ɑ̀bɛ̀ mbɛ kɛ́kú.

N dɔ́ n fòmmu mɑ̀nku ndònnɛ̀ bɛ kɔ̃mu kɔku nku.

11 Kɛ̀ Bɑdɑkii nɑ́kɛ́ Bɑdɑmmu kɛ dɔ̀: A n dɔ̀ɔ̀ bɑ? N dɑ yùní kɑ̀ɑ bo kɔtɛní kɛ́bɔntɛ́ kusĩ̀nkù n dootitɔbɛ̀, kɑ̀ɑ nɛ́ bɛ̀ duɔ̀ mɛsɑ̀ɑ̀nɑ̀ɑ̀? 12 Kɛ̀ Bɑdɑmmuu ò tɛ̃̀ńnɛ́ kɛ dɔ̀: Ti Yiɛ̀ nKuyie nhɑ̃nnɛ́ tì n nùù n dò nkɛ́ tì mbɛ́i.

Bɑdɑmmu yìɛ́ kɛ pɑ̃mɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ Kuyie nkó mɛsɑ̀ɑ̀

13 Kɛ̀ Bɑdɑki dɔ̀: Kɔtɛní kɛ̀ ti kɔtɛ kupíkù tɛkù, kɑ̀ɑ bɛ̀ yɑ̀ bɛmɔu, ɑ do yɑ̀ dikéè ndi, dɛborɛ̀ ɑ bo bɛ̀ yɑ̀mu bɛmɔu kɛ́ bɛ̀ nni mbɔntɛ́ kusĩ̀nkù.

14 Ò mɛ nyĩ kóò kɔ̀tɛnɛ̀ bɛ̀ɛ̀ pɑkɛ́ dihɛì bɛ kó dikɑrì Pisikɑɑ tɑ̃rì yómmɛ̀, kɛ́mɑɑ́ yɛwũɔ̃tɔ̀rɛ̀ yɛ̀yiekɛ̀ kɛ́féútɛ́ bɑ́ dìì wũɔ̃tɔ̀nnì ĩ́nkɛ̀ dinɑɑdɑɑ̀ nɛ̀ dipedɑɑ̀ kɛ́tuɔ. 15 Kɛ̀ Bɑdɑmmuu nɑ́kɛ́ Bɑdɑki kɛ dɔ̀: Ncómmú diɛ ɑ fìé ìì wũɔ̃ borɛ̀ kɛ̀ n kɔtɛ ciɛ nkɛ́yɑ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nyó n nɑ́kɛ́ tì.

16 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nkɔtɛní Bɑdɑmmu borɛ̀ kɛ́ɑ̃nnɛ́ tinɑ́ɑǹtì ò nùù miɛkɛ kɛ dɔ̀: Wɛ̃too kóò nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀ muu. 17 Kɛ̀ Bɑdɑmmu wɛ̃too kɛ́nsɔ̃́ Bɑdɑki bɑɑ cómmú o wũɔ̃ ò fìé ì kɛ tùɔ nyi borɛ̀, wenwe nɛ̀ Mɔɑbu kó bɛkótíbɛ̀ bɛmɔu. Kɛ̀ Bɑdɑkii ò bekɛ dɔ̀: Ti Yiɛ̀ nKuyie ndɑ nɑ̀kɛ́ ɔ̃̀nti?

18 Kɛ̀ Bɑdɑmmuu deǹtɛ̀ fɛyɛ̀nfɛ̀ kɛ dɔ̀:

Bɑdɑki ítɛ́ kɛ́keè.

Fɔ̃́ nSipɔɔ birɛ kéntɛ́ kɛ́keè.

19 Kuyie nyí tú onìtì kɛ bo soutɛ́,

kù mɛ nyí do nhonìtì dòmmɛ̀ kɛ bo bɛ́i nkɛ́ceetɛ,

kù ɔ̃ɔ̃ í nnɑ̀kɛ́ tìmɑtì kɛ̀ tì í ntùɔ̀kɛní

kù bɛ́i ntì kù ɔ̃ɔ̃ tì dɔ̀ɔ̀mu.

20 Kuyie nkuù n nɑ̀kɛ́ kɛ tú m bɛ̀ pɑ̃ mɛsɑ̀ɑ̀,

kɛ̀ m mɛ mbɛ̀ pɑ̃, n yí yóó ceetɛ.

21 Kù í yɑ̀ Isidɑyɛɛribɛ cɑ̀ɑ̀rɛ̀ mù

Kù í yɑ̀ Sɑkɔbu yɑɑ̀bí kó mɛyɛi mmɑmɛ̀,

bɛ Yiɛ̀ nKuyie mbɛ̀ bonɛ̀mu,

kɛ̀ bɛ̀ kù sɑ̃ntí yɛkpɑ̀ɑ̀tìsɑ̃ɑ̃.

22 Kuyie nkuù bɛ̀ dènnɛní Esibiti

kɛ bɛ̀ duɔ́ mmupɑɑnɑ̀ɑ̀wɛ̃rímú.

23 Dɛnitinɔ̀nkpɛrɛ bɑ́ɑ́ nɑ kɛ́dɔɔ̀ dɛ̀mɑrɛ̀ Sɑkɔbu yɑɑ̀bí.

Tidiɛtì kpɛrɛ bɑ́ɑ́ kɑ́ɑ́kɛ́ Isidɑyɛɛribɛ.

Dɛɛ̀ te kɛ̀ bɛ̀ ɔ̃ mbɛnkú Isidɑyɛɛribɛ kɛ tú:

Ntɛ Kuyie ndɔ̀ɔ̀ dɛ̀ bɛ kpɛ́í.

24 Dɛ kó kubotí ɔ̃ɔ̃ ítɛ́ní musĩ̀mmù kɔ̃mɛ mmɛ

bɛ̀ còḿmú dicìrícìrì tɛ̃mɛ̀ mmɛ

kɛ̀ bɛ̀ í nìntɛ kɛ pĩ nkɛ cɑ̀ɑ́kɛ́

kɛ yɑ̃̀ mɛyĩ̀ĩ̀ mbɛ̀ ɔ̃ɔ̃ í nduɔ́.

25 Kɛ̀ Bɑdɑki dɔ̀: Kɑ̀ɑ í yóó bɛ̀ bɔntɛ́ kusĩ̀nkù ɑ yóu ɑ bo mbɛ̀ pɑ̃ɑ̃mmɛ̀ mɛsɑ̀ɑ̀.

26 Kɛ̀ Bɑdɑmmuu ò tɛ̃̀ńnɛ́ kɛ dɔ̀: N do í dɑ nɑ̀kɛ́ kɛ tú kɛ̀ Kuyie nni nnɑ̀kɛ́ tì, n dò nkɛ́ ti nnɑ́kɑ́ɑ̀?

Bɑdɑmmu pɑ̃mɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ Kuyie nkó mɛsɑ̀ɑ̀ kucɛ mɛtɑ̃ɑ̃́mmɛ̀

27 Kɛ̀ Bɑdɑki dɔ̀: Kɔtɛní kɛ̀ tí kɔtɛ kupíkù tɛkù kɛ̀ dɛ̀ nɑɑti Kuyie nyie nkɑ̀ɑ bɛ̀ nni mbɔntɛ́ kusĩ̀nkù.

28 Kɛ̀ Bɑdɑkii tɔ Bɑdɑmmu kɛ̀ bɛ̀ɛ dekɛ Peɔɔ tɑ̃rì yómmɛ̀ dìì sĩ̀ĩ́ ndikpɑ́ɑ̀. 29 Kɛ̀ Bɑdɑmmuu nɑ́kɛ́ Bɑdɑki kɛ dɔ̀: Mɑɑ́ diɛ nyɛwũɔ̃tɔ̀rɛ̀ yɛ̀yiekɛ̀ kɛ́féútɛ́ bɑ́ dìì wũɔ̃tɔ̀nnì ĩ́nkɛ̀ dinɑɑdɑɑ̀ nɛ̀ dipedɑɑ̀. 30 Kɛ̀ Bɑdɑkii dɔɔ̀ Bɑdɑmmu ò nɑ̀kɛ́ tì kɛ́féútɛ́ bɑ́ dìì wũɔ̃tɔ̀nnì ĩ́nkɛ̀ dinɑɑdɑɑ̀ nɛ̀ dipedɑɑ̀.

24

1 Kɛ̀ Bɑdɑmmuu bɑntɛ́ ti Yiɛ̀ nKuyie ndɔ́mɛ̀ kɛ́pɑ̃ Isidɑyɛɛribɛ mɛsɑ̀ɑ̀ nkɛ́yóu kɛ tɛ̃́nkɛ í nkɔ̀tɛ kɛ bo wɑmmú ò dò nkɛ́nɑ́kɛ́ tì kɛ́wɛ̃ɛ̃tɛ dikpɑ́ɑ̀ bíɛ́kɛ̀, 2 kɛ́wéntɛ́ kɛ́yɑ̀ Isidɑyɛɛribɛ bɑ̀tɛ́mɛ̀ kɛ kɑri bɛ botí dò ndòmmɛ̀. Mɛm̀mɛ Kuyie nYɑɑ́ ncùtɛ́nímɛ̀ o ĩ́nkɛ̀. 3 Kòo deǹtɛ̀ fɛyɛ̀nfɛ̀ kɛ dɔ̀:

Mí mBeɔɔ birɛ Bɑdɑmmu m bɛ́immu,

onìtì wèè wùó ndisɔ̀rì kpɛti míì bɛ́i.

4 Mí nwèè yo Kuyie ntɑmmɛ̀

mí nwèè ɔ̃ɔ̃ nínkú kɛ́bɑ́ntɛ̀ Kuyie nkɛ̀ kùu kpetɛ́ n nuɔ,

mí nwèè yɑ̀u muwɛ̃rímú mumɔu yiɛ̀ nkó mɛbɛnkùmɛ̀

ntɛ n tú mù:

5 Díndi bɛ̀ɛ̀ tu Isidɑyɛɛribɛ di kɑrɛ̀ wennimu,

Díndi Sɑkɔbu yɑɑ̀bí di ɑ̃ tìì touti wennimu,

6 dɛ̀ pitɛ́ ikó nkɔ̃mɛ mmɛ,

kɛ do nkupúú dòmmɛ̀ kukó ntɑkɛ́,

kɛ dònnɛ̀ dɛtekperɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nfìí ndɛ̀.

Kɛ sɑ̃́kɛ́nɛ̀ sɛ́tìrì kó dɛtie ndɛ̀ɛ̀ bo kukó ntɑkɛ́.

7 Kɛ dò mmɛniɛ nhɔ̃ɔ̃ píɛmmɛ̀ kukó

kɛ́yɑɑtɛ́ní kɛtenkɛ̀ kɛ́nyɔ́ɔ̀rì tidiitì.

Bɛ kóo kpɑ̀ɑ̀tì í wéí okpɑ̀ɑ̀tì Akɑki

bɛ kó dikpɑ̀ɑ̀tìyuu kpénkúmu.

8 Kuyie mbɛ̀ dènnɛní Esibiti kɛ bɛ̀ duɔ́ mmupɑɑnɑ̀ɑ̀wɛ̃rímú mmu

kɛ̀ bɛ̀ kɔ̀ùtì bɛ dootitɔbɛ̀

kɛ bɛ̀ tɑ̃ũ ipie.

9 Bɛ̀ ɔ̃ nhokɛ yɛcìrícìrɛ̀ kɔ̃mɛ mmɛ

kɛ duɔ́ musĩ̀mmù kɔ̃mɛ.

We mbo dɑ́ɑ́tí kɛ́ bɛ̀ íi?

Mɛsɑ̀ɑ̀ nní mbonɛ̀ bɛ̀ɛ̀ bɛ̀ dɔ́nɛ̀ mɛsɑ̀ɑ̀.

Bɛ̀ɛ̀ bɛ̀ dɔ́nɛ̀ mɛyɛi mmɛ̀ɛ do bɛ ĩ́nkɛ̀.

10 Kɛ̀ dɛ̀ɛ yonkɛ Bɑdɑki kòo potɛ́ o nɔ̀ùtɛ̀ kɛtenkɛ̀ kɛ́nɑ́kɛ́ Bɑdɑmmu kɛ dɔ̀: N do dɑ yùní kɑ̀ɑ bo bɛ̀ bɔntɛ́ kusĩ̀nkù nku, kɑ̀ɑ nɛ́ bɛ̀ pɑ̃ mɛsɑ̀ɑ̀ nkucɛ mɛtɑ̃ɑ̃tɑɑ̀? 11 Di mmɔ̀nnì kò nhɑ ciɛ! N do tú m bo dɑ dɛ́úkùnnɛmu, ɑ Yiɛ̀ nKuyie mmɛ ndɛ̀ ndɑ pɑ̀ɑmmu.

Bɑdɑmmu nɑ̀kɛ́mɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ yóó nɑmɛ̀ bɛ dootitɔbɛ̀

12 Kɛ̀ Bɑdɑmmuu ò tɛ̃̀ńnɛ́ kɛ dɔ̀: A do tɔ̃nní bɛnìtìbɛ̀ kɛ̀ n yí mbɛ̀ nɑ̀kɑ́ɑ̀? 13 N do bɛ̀ nɑ̀kɛ́mu kɛ̀ n dɔ̀: Bɑ́ kɛ̀ Bɑdɑki n duɔ́ ntimɑ́tì pɛ́ítì nɛ̀ mɛsɔɔ ndɛ̀ɛ̀ pìɛ́kɛ́ o cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ n yí yóó nɑ kɛ́dɔɔ̀ tìmɑtì nɛ̀ m mɑ́ɑ̀, tisĩ̀ntì yoo tisɑ̀ɑ̀tì. Kuyie nni nnɑ̀kɛ́ tì nti n yóó dɔɔ̀mɛ̀. 14 N kũntimu yíe n kɔbɛ borɛ̀ n nɛ́ yóó dɑ nɑ́kɛ́mu Isidɑyɛɛribɛ yóó dɔɔ̀mɛ̀ ɑ nìtìbɛ̀ yɛwe yɛ̀ɛ̀ kpɑɑní yɛ miɛkɛ.

15 Mɛm̀mɛ ò dèntɛ̀mɛ̀ fɛyɛ̀nfɛ̀ kɛ dɔ̀:

Mí mBeɔɔ birɛ Bɑdɑmmu m bɛ́immu,

mí nhonìtì wèè wùó ndisɔ̀rì kpɛti míì bɛ́i.

16 Mí nwèè yo Kuyie ntɑmmɛ̀,

mí nwèè yɛ̃́ Kuyie nkùù bɑkɛ́ kɛĩ́nkɛ̀ nɛ̀ kɛtenkɛ̀ kù dɔ́ kɛ́dɔɔ̀ tì,

mí nwèè ɔ̃ɔ̃ nínkú kɛ́bɑ́ntɛ̀ Kuyie nkɛ̀ kùu kpetɛ́ n nuɔ,

mí nwèè yɑ̀u muwɛ̃rímú mumɔu yiɛ̀ nkó mɛbɛnkùmɛ̀ ntɛ n tú mù:

17 N yɑ̀mu dɛ̀ɛ̀ kèríní dɛ̀ nɛ́ í yóó tuɔkɛní bɑ̀mbɑ̀

n dɛ̀ wùónnímu dɛ̀ nɛ́ mu nyí tùɔ̀kɛ.

Okpɑ̀ɑ̀tì weè yɛ̀tìní Isidɑyɛɛribɛ miɛkɛ,

tɛwɑ̃̀tɛ̀ mɑtɛ̀ tɛɛ̀ yɛ̀tìní Sɑkɔbu yɑɑ̀bí miɛkɛ,

kɛ yó mpuotì Mɔɑbu kɔbɛ tempɑ́ɑ́tì nɛ̀ tɛ pɑ̀ɑ̀ti

kɛ kɔ̃mmù Sɛti yɑɑ̀bí yɔ.

18 Weè yóó tiekɛ Edɔmmu ɛì,

weè yóó fietɛ bɛ dootitɔbɛ̀ Seii ɛì kɔbɛ ɛkɛ̀.

Isidɑyɛɛribɛ wɛ̃rímú dɛumu.

19 Sɑkɔbu yɑɑ̀birɛ dɛɛ̀ yóó bɑɑtɛ́ bɛ dootitɔbɛ̀,

kɛ́kuɔ bɛsɔmbɛ bɛ̀ɛ̀ bo yentɛ́ kɛ́nkpɑɑ́ dihɛì.

Bɑdɑmmu nɑ̀kɛ́mɛ̀ bɛ̀ yóó pɔntɛmɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ dootitɔbɛ̀

20 Dɛ kó difɔ̃nkúò kɛ̀ Bɑdɑmmuu yɑ̀ Amɑdesiibɛ kɛ́dentɛ̀ o onnìfɛ̀ kɛ dɔ̀:

Amɑdesiibɛ bɛɛ̀ tu bɛketibɛ̀ ibotí miɛkɛ

kɛ nɛ́ yóó dentɛnɛ̀ bɛ̀ bo bɛ̀ pɔ̀ntɛmɛ̀ pɑ́íí.

21 Kòo yɑ̀ Keniibɛ kɛ dɔ̀:

Díndi Keniibɛ di bomu kɛ í yĩɛ̃̀kù

di dònnɛ̀ tinɔriyĩ́ɛ̃̀ntì tìì sĩɛ̃kɛ́ ntìnti tipètì miɛkɛ.

22 Nɛ̀ mɛmmɛ muhɑ̃ɑ̃́ mmuù nɛ́ yóó cɔ́útɛ́ di kó dihɛì Kɑinni

kɛ̀ Asidii kɔbɛɛ di pĩ́mmú kɛ kònnɛ̀.

23 Kòo sɔɔtɛ́ o onnìfɛ̀ kɛ dɔ̀:

Kuyie mbo ítɛ́ kɛ cómmú dìì mɔ̀nnì we mbo nkpɑɑ́ bo?

24 Ketimmu itimu nɛ̀ bɑ̀tóòbɛ̀

kɛ bo fɛ̃́ũ Asuu ɛì kɔbɛ nɛ̀ Ebɛɛ ɛì kɔbɛ

bɛ mɔ́mmɔmbɛ bɛ̀ mɛ mmúnkɛ í yóó cootɛ́.

25 Dɛ kó difɔ̃nkúò kɛ̀ Bɑdɑmmuu ítɛ́ kɛ́kò, kɛ̀ Bɑdɑkii múnkɛɛ ketɛ́ o kó kucɛ.

25

Isidɑyɛɛribɛ yetɛmɛ̀ Kuyie nkɛ fìé iwũɔ̃ yɛbɔkɛ̀

1 Mɛm̀mɛ kɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ ḿbo Sitimmu kɛ́duɔ́ mbɛ mɑ́ɑ̀ mufòmmu yɛimu kɛ́ndɔuti dɔutinɛ̀ Mɔɑbu ɛì kó bɛnitipòbɛ̀. 2 Kɛ̀ bɛɛ̀ nitipòbɛ̀ɛ bɛ̀ yũ̀ɔ̃́ nkɛ́tɑnnɛ́ mubɔɔféù miɛkɛ kɛ̀ bɛ̀ɛ wɛ̃nnɛ́ kɛ́di tibɔɔdiitì kɛ́nninku kɛ yɛ̀ bɑ̀ɑ́. 3 Kɛ̀ Isidɑyɛɛribɛɛ fíé iwũɔ̃ dibɔɔ̀ Bɑɑdi-Peɔɔ, kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie mmiɛkɛɛ bɛ̀ cɔ̀útɛ́. 4 Kɛ̀ kùu nɑ́kɛ́ Mɔyiisi kɛ dɔ̀: Tɔní diɛ nyIsidɑyɛɛribɛ kó bɛkótíbɛ̀ kɛ́ bɛ̀ nùńnɛ́ diɛ n yììkɛ̀, kɛ́wetínnɛ́ diyiè, kɛ̀ dɛ̀ɛ yie mmí ndi Yiɛ̀ nKuyie nkɛ̀ m miɛkɛɛ do.

5 Kɛ̀ Mɔyiisii nɑ́kɛ́ Isidɑyɛɛribɛ kó bɛkótíbɛ̀ kɛ dɔ̀: Di miɛkɛ bɑ́ wè wèe kuɔ o kó bɛnìtìbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ fìé iwũɔ̃ dibɔɔ̀ Bɑɑdi-Peɔɔ.

6 Mɛm̀mɛ Mɔyiisi nɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ sɔmbɛ kɛ̀ bɛ̀ ḿbo mɛtɑummɛ̀ tou bòrìnùù kɛ kuɔ̀. Bɛ nuɔ mmiɛkɛ nkɛ Isidɑyɛɛribɛ kóò mɔù tɔnímɛ̀ Mɑndiyɑ̃ɑ̃bɛ kóo nitipòkù mɔù. 7 Kɛ̀ ikuɔ́ nìùtì Pinɑsi Edeɑsɑɑ birɛ, Anɔɔ kó dɛyɑɑ̀birɛɛ ítɛ́ Isidɑyɛɛribɛ cuokɛ̀ kɛ́túótɛ́ dɛ kpɑ̃nnì, 8 kóò tũ̀nnɔɔ o touku miɛkɛ kɛ́ bɛ̀ tɑ̃ dikpɑ̃nnì bɛ pɔutì bɛdɛ́ kɛ́kuɔ. Dɛ mɔ̀nnì Kuyie ndo potɛ́ kùù yɛ̃ĩku Isidɑyɛɛribɛ kɛ̀ kùu cómmú. 9 Kɛ mɛ nsɔ̃́ mbɛnìtìbɛ̀ kú sikɔupípísìdɛ́ nɛ̀ sikɔupísìnɑ̀ɑ̀ (24000).

10 Mɛm̀mɛ kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie mbɛ́innɛ̀ Mɔyiisi kɛ dɔ̀: 11 Ikuɔ́ nìùtì Pinɑsi Edeɑsɑɑ birɛ Anɔɔ yɑɑ̀birɛ bónkùnnɛmu m miɛkɛ kɛ yɛ̃́ Isidɑyɛɛribɛ n dɔ̀ɔ̀ dɛ̀ ò yonkɛmɛ̀. Dɛɛ̀ te kɛ̀ n yí kùɔ Isidɑyɛɛribɛ kɛ bɛ̀ dèè bɑ́ nɛ̀ dɛ̀ do mɛ nni nyonkɛmɛ̀. 12 Nɛ̀ dɛ kpɛ́í nnɑ́kɛ́ we kɛ tú m bo ò tɑunnɛ̀ kɛ̀ kunɑɑtí mbo ti cuokɛ̀. 13 Wenwe nɛ̀ o yɑɑ̀bí nɛ̀ i kó iyɑɑ̀bío bɛ̀ bo ntú ikuɔ́ nìùbɛ̀ sɑ̃́ɑ̃̀ kɛ yɛ̃́ bɛ̀ n dɔ̀ɔ̀ dɛ̀ ò yonkɛmɛ̀, kòò tũ̀ntɛ tìì do bo mí nnɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ ti cuokɛ̀.

14 Isidɑyɛɛribɛ do wɛ̃nnɛ́nɛ̀ bɛ kou wè nɛ̀ Mɑndiyɑ̃ɑ̃ kóo nitipòkù kɛ́kuɔ o yètìrì do tú Simudi Sɑduu kó dɛbirɛ, ò do tú Simmɛɔ̃ɔ̃ kó kunɑɑ̀mùnkù kóo kótì mɔù nwe. 15 Kɛ̀ Mɑndiyɑ̃ɑ̃bɛ kóo nitipòkù wenwe yètìrì ntú Kosibi, kòo cicɛ tú Mɑndiyɑ̃ɑ̃bɛ kó kubotí kóo kótì kòo yètìrì tu Tisuu.

16 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nnɑ̀kɛ́ Mɔyiisi kɛ dɔ̀: 17 Donɛ̀ Mɑndiyɑ̃ɑ̃ ɛì kɔbɛ mudoò kɛ́ bɛ̀ kùɔ. 18 Kɛ yɛ̃́ bɛ̀ do di soutɛ́mɛ̀ kɛ̀ di fìé iwũɔ̃ dibɔɔ̀ Bɑɑdi Peɔɔ tɑ̃rì ĩ́nkɛ̀, kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie ndi potɛ́, nɛ̀ tìì do dɔ̀ɔ̀ kɛ̀ bɛ̀ɛ kuɔ Mɑndiyɑ̃ɑ̃ ɛì kɔbɛ kóo kótì kóò sɑpɑ̀ɑ̀ nKosibi.

26

Bɛ̀ kɑ̀ɑmmɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ kucɛ mɛdɛ́rímɛ̀

1 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nnɑ́kɛ́ Mɔyiisi nɛ̀ ikuɔ́ nìùtì Edeɑsɑɑ Anɔɔ birɛ kɛ dɔ̀: 2 Kɑɑnnɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ botí kumɔu bɛ cɛ̃́ĩ dò ndòmmɛ̀ kɛ́ketɛ́nɛ̀ bɛ̀ɛ̀ mɔ̀kɛ yɛbie nsípísìdɛ́ kɛ́ndeètìnko, bɛ̀ɛ̀ dò nkɛ́nɑ kɛ́kɔtɛ mudoò.

3-4  Mɔyiisi nɛ̀ Edeɑsɑɑ ikuɔ́ nìùtì kɛ̀ bɛ̀ɛ dɔɔ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie mbɛ̀ nɑ̀kɛ́ tì kɛ́kɑɑ mbɛ̀ɛ̀ mɔ̀kɛ yɛbie nsipísìdɛ́ kɛ́ntɔ kɛ deètìnko. Bɛ̀ do bɛ̀ kɑ̀ɑ mMɔɑbu biriku miɛkɛ nkɛ kukó nSuditɛ̃ɛ̃ tɑkɛ́, Sedikoo ɛì ììkɛ̀.

Ntɛ Isidɑyɛɛribɛ bɛ̀ɛ̀ do yɛ̀ Esibiti kó dihɛì: 5-6 Sɑkɔbu bɛ̀ do yu wè kɛ dɔ̀ Isidɑyɛɛri, o kóo po Dubɛnni weè pɛitɛ́ Enɔki nɛ̀ Pɑduu nɛ̀ Ɛtisidonni nɛ̀ Kɑdimii. Kɛ̀ Anɔkii piɛ́ Anɔkiibɛ. Kɛ̀ Pɑduu piɛ́ Pɑduyiibɛ. Kɛ̀ Ɛtisidonni piɛ́ Ɛtisidonniibɛ. Kɛ̀ Kɑdimii piɛ́ Kɑdimiibɛ. 7 Dubɛnni kó tinɑɑ̀mùntì nti mɛmmɛ kɛ̀ bɛ̀ɛ bɛ̀ kɑ̀ɑ nkɛ̀ bɛ̀ mbo sikɔupípísìnɑ̀ɑ̀ nɛ̀ sikɔupísìtɑ̃ɑ̃ti nɛ̀ sikɔusìyiekɛ̀ nɛ̀ sipísìtɑ̃ɑ̃ti (43730).

8 Pɑduu birɛ mɑrɛ̀ do tú Ediɑbu. 9 Kɛ̀ Ediɑbu kó ibí ntú Nɛmmuyɛɛdi nɛ̀ Dɑtɑnni nɛ̀ Abidɑmmu. Dɑtɑnni nɛ̀ Abidɑmmu bɛɛ̀ do niitɛ́ Kodee kó kutɔ̃nkù kɔbɛ bɛ̀ɛ̀ do yetɛ bɛ Yiɛ̀ nKuyie nɛ̀ Mɔyiisi nɛ̀ Anɔɔ bɛ kpɛti. 10 Kɛ̀ kɛtenkɛ̀ɛ ɑɑtɛ kɛ́ bɛ̀ mɑɑ́nko, bɛmbɛ nɛ̀ Kodee, kɛ̀ muhɑ̃ɑ̃́ ncɔ́útɛ́ bɛnìtìbɛ̀ sikɔusìdɛ́ nɛ̀ sipísìnùmmù (250), kɛ̀ dɛ̀ bo ndò ndibɛnkɛ̀rì. 11 Kɛ̀ Kodee kó ibí iì nkpɑɑ́, inyi do í ku dɛ yiè.

12-13 Ntɛ Simmɛɔ̃ɔ̃ nɑɑ̀mùnkù, weè do pɛitɛ́ Yemmuyɛɛdi nɛ̀ Yɑminni nɛ̀ Yɑkinni nɛ̀ Sedɑɑ nɛ̀ Sɑudi. Kòo birɛ Yemmuyɛɛdii piɛ́ Yemmuyɛɛdiibɛ, kɛ̀ Yɑminnii piɛ́ Yɑminniibɛ, kɛ̀ Yɑkinnii piɛ́ Yɑkinniibɛ, kɛ̀ Sedɑɑ piɛ́ Sedɑɑbɛ, kɛ̀ Sɑudii piɛ́ Sɑudiibɛ. 14 Simmɛɔ̃ɔ̃ kó tinɑɑ̀mùntì nti mɛmmɛ kɛ̀ bɛ̀ɛ bɛ̀ kɑ̀ɑ nkɛ̀ bɛ̀ mbo sikɔupípísìdɛ́ nɛ̀ sikɔupísìdɛ́ nɛ̀ sikɔusìdɛ́ (22200).

15-17 Ntɛ Kɑdi kó kunɑɑ̀mùnkù, weè do pɛitɛ́ Sefonni nɛ̀ Akii nɛ̀ Suni nɛ̀ Osini nɛ̀ Ɛdi nɛ̀ Adodi nɛ̀ Adedii. Kòo birɛ Sefonnii piɛ́ Sefonniibɛ, kɛ̀ Akii piɛ́ Akiibɛ, kɛ̀ Sunni piɛ́ Suniibɛ kɛ̀ Osini piɛ́ Osiniibɛ, kɛ̀ Ɛdii piɛ́ Ɛdiibɛ, kɛ̀ Adodii piɛ́ Adodiibɛ. Kɛ̀ Adedii piɛ́ Adediibɛ. 18 Kɑdi kó tinɑɑ̀mùntì nti mɛmmɛ kɛ̀ bɛ̀ɛ bɛ̀ kɑ̀ɑ nkɛ̀ bɛ̀ mbo sikɔupípísìnɑ̀ɑ̀ nɛ̀ sikɔusìnùmmù (40500).

19 Sudɑɑ weè do pɛitɛ́ Ɛɛ nɛ̀ Onɑnni kɛ̀ bɛ̀ɛ kú Kɑnnɑhɑ̃ɑ̃ kó dihɛì. 20 Kòo yíɛ́ kɛ́pɛitɛ́ Sedɑɑ nɛ̀ Pɛdɛsi nɛ̀ Seedɑ. Kɛ̀ Sedɑɑ piɛ́ Sedɑɑbɛ, kɛ̀ Pɛdɛsii piɛ́ Pɛdɛsiibɛ, kɛ̀ Seedɑɑ piɛ́ Seedɑɑbɛ. 21 Pɛdɛsi weè do yìɛ́ kɛ́pɛitɛ́ Ɛtisidonni nɛ̀ Amudi. Kɛ̀ Ɛtisidonni piɛ́ Ɛtisidonniibɛ, kɛ Amudii piɛ́ Amudiibɛ. 22 Sudɑɑ kó tinɑɑ̀mùntì nti mɛmmɛ, kɛ̀ bɛ̀ɛ bɛ̀ kɑ̀ɑ nkɛ̀ bɛ̀ mbo sikɔupípísìyiekɛ̀ nɛ̀ sìkɔupísìkuɔ̀ nɛ̀ sikɔusìnùmmù (76500).

23-24 Isɑkɑɑ weè do pɛitɛ́ Todɑ nɛ̀ Puwɑ nɛ̀ Yɑsubu nɛ̀ Simmudonni. Kɛ̀ Todɑɑ piɛ́ Todɑɑbɛ kɛ̀ Puwɑ piɛ́ Puwɑɑbɛ, kɛ̀ Yɑsubuu piɛ́ Yɑsubuubɛ, kɛ̀ Simmudonni piɛ́ Simmudonniibɛ. 25 Isɑkɑɑ kó tinɑɑ̀mùntì nti mɛmmɛ, kɛ̀ bɛ̀ɛ bɛ̀ kɑ̀ɑ nkɛ̀ bɛ̀ mbo sikɔupípísìkuɔ̀ nɛ̀ sikɔupísìnɑ̀ɑ̀ nɛ̀ sikɔusìtɑ̃ɑ̃ti (64300).

26 Sɑbunɔɔ weè do pɛitɛ́ Sedɛdi nɛ̀ Edonni nɛ̀ Yɑdɛɛdi. Kɛ̀ Sedɛdi piɛ́ Sedɛdiibɛ, kɛ̀ Edonni piɛ́ Edonniibɛ, kɛ̀ Yɑdɛɛdi piɛ́ Yɑdɛɛdiibɛ. 27 Sɑbunɔɔ kó tinɑɑ̀mùntì nti mɛmmɛ, kɛ̀ bɛ̀ɛ bɛ̀ kɑ̀ɑ nkɛ̀ bɛ̀ mbo sikɔupípísìkuɔ̀ nɛ̀ sikɔusìnùmmù (60500).

28 Sosɛfu weè do pɛitɛ́ Mɑnɑnsee nɛ̀ Efɑdɑimmu. 29 Kɛ̀ Mɑnɑnsee pɛitɛ́ Mɑkiidi, kɛ̀ Mɑkidii piɛ́ Mɑkidiibɛ kɛ yíɛ́ kɛ́pɛitɛ́ Kɑdɑɑdi kòo piɛ́ Kɑdɑɑdiibɛ, 30 kɛ́yíɛ́ kɛ́pɛitɛ́ Yesɛɛ nɛ̀ Edɛki. Kɛ̀ Yesɛɛ piɛ́ Yesɛɛbɛ, kɛ̀ Edɛkii piɛ́ Edɛkiibɛ. 31 Asidiyɛɛdi weè piɛ́ Asidiyɛɛdibɛ, kɛ̀ Sisɛmmu piɛ́ Sisɛmmubɛ, 32 Kɛ̀ Semidɑɑ piɛ́ Semidɑɑbɛ, kɛ̀ Efɛɛ piɛ́ Efɛɛbɛ. 33 Efɛɛ birɛ Sedofɑdi í mpɛitɛ́ initidɑbí kɛ́piɛ́ initipobí mɑ́ɑ̀. Ntɛ i yètɛ̀: Mɑdɑ nɛ̀ Nɔɑ nɛ̀ Okudɑ nɛ̀ Midikɑ nɛ̀ Tidisɑɑ. 34 Mɑnɑnsee kó tinɑɑ̀mùntì nti mɛmmɛ kɛ̀ bɛ̀ɛ bɛ̀ kɑ̀ɑ nkɛ̀ bɛ̀ mbo sikɔupípísìnùmmù nɛ̀ sikɔupísìdɛ́ nɛ̀ sikɔusìyiekɛ̀ (52700).

35 Kɛ̀ Efɑdɑimmuu pɛitɛ́ Sutedɑɑ nɛ̀ Bekɛɛ nɛ̀ Tɑɑnni. Kɛ̀ Sutedɑɑ piɛ́ Sutedɑɑbɛ, kɛ̀ Bekɛɛ piɛ́ Bekɛɛbɛ, kɛ̀ Tɑɑnnii piɛ́ Tɑɑnniibɛ, 36 Kɛ̀ Sutedɑɑ yíɛ́ kɛ́pɛitɛ́ Edɑnni kòo piɛ́ Edɑnniibɛ. 37 Efɑdɑimmu kó tinɑɑ̀mùntì nti mɛmmɛ kɛ̀ bɛ̀ɛ bɛ̀ kɑ̀ɑ nkɛ̀ bɛ̀ mbo sikɔupípísìtɑ̃ɑ̃ti nɛ̀ sikɔupísìdɛ́ nɛ̀ sikɔusìnùmmù (32500). Sosɛfu bí kó tinɑɑ̀mùntì nti mɛmmɛ.

38-39 Kɛ̀ Bɛnsɑmɛɛ pɛitɛ́ Bedɑɑ nɛ̀ Asebɛɛdi nɛ̀ Ayidɑmmu nɛ̀ Sufɑmmu nɛ̀ Ufɑmmu. Kɛ̀ Bedɑɑ piɛ́ Bedɑɑbɛ, kɛ̀ Asebɛɛdi piɛ́ Asebɛɛdiibɛ, kɛ̀ Ayidɑmmuu piɛ́ Ayidɑmmuubɛ, kɛ̀ Sufɑmmuu piɛ́ Sufɑmmuubɛ, kɛ̀ Ufɑmmu piɛ́ Ufɑmmuubɛ. 40 Kɛ̀ Bedɑɑ yíɛ́ kɛ́pɛitɛ́ Adidi nɛ̀ Nɑmɑnni. Kɛ̀ Adidi piɛ́ Adidiibɛ, kɛ̀ Nɑmɑnni piɛ́ Nɑmɑnniibɛ. 41 Bɛnsɑmɛɛ kó tinɑɑ̀mùntì nti mɛmmɛ, kɛ̀ bɛ̀ɛ bɛ̀ kɑ̀ɑ nkɛ̀ bɛ̀ mbo sikɔupípísìnɑ̀ɑ̀ nɛ̀ sikɔupísìnùmmù nɛ̀ sikɔusìkuɔ̀ (45600).

42-43 Dɑnni kó kunɑɑ̀mùnkù do bo kùmɑ́ɑ̀ ndi, kuù do tú Suɑmiibɛ Suɑmmuu kó ibí, kɛ̀ bɛ̀ɛ bɛ̀ kɑ̀ɑ nkɛ̀ bɛ̀ mbo sikɔupípísìkuɔ̀ nɛ̀ sikɔupísìnɑ̀ɑ̀ nɛ̀ sikɔusìnɑ̀ɑ̀ (64400).

44 Kɛ̀ Asɛɛ pɛitɛ́ Imunɑ nɛ̀ Isefii nɛ̀ Bediyɑ. Kɛ̀ Imunɑ piɛ́ Imunɑɑbɛ, kɛ̀ Isifii piɛ́ Isifiibɛ, kɛ̀ Bediyɑɑ piɛ́ Bediyɑɑbɛ. 45 Kɛ̀ Bediyɑɑ yíɛ́ kɛ́pɛitɛ́ Ebɛɛ nɛ̀ Mɑdikiyɛɛdi. Kɛ̀ Ebɛɛ piɛ́ Ebɛɛbɛ, kɛ̀ Mɑdikiyɛɛdi piɛ́ Mɑdikiyɛɛdibɛ. 46 Kɛ̀ Asɛɛ pɛitɛ́ dɛnitipobirɛ kɛ́ dɛ̀ yu kɛ dɔ̀: Sedɑki. 47 Asɛɛ kó tinɑɑ̀mùntì nti mɛmmɛ kɛ̀ bɛ̀ɛ bɛ̀ kɑ̀ɑ nkɛ̀ bɛ̀ mbo sikɔupípísìnùmmù nɛ̀ sikɔupísìtɑ̃ɑ̃ti nɛ̀ sikɔusìnɑ̀ɑ̀ (53400).

48-49 Kɛ̀ Nɛfutɑdii pɛitɛ́ Yɑseyɛɛdi nɛ̀ Kunni nɛ̀ Yesɛɛ nɛ̀ Sidɛmmu. Kɛ̀ Yɑseyɛɛdii piɛ́ Yɑseyɛɛdiibɛ, kɛ̀ Kunnii piɛ́ Kunniibɛ, kɛ̀ Yesɛɛ piɛ́ Yesɛɛbɛ, kɛ̀ Sidɛmmuu piɛ́ Sidɛmmuubɛ. 50 Nɛfutɑdii kó tinɑɑ̀mùntì nti mɛmmɛ kɛ̀ bɛ̀ɛ bɛ̀ kɑ̀ɑ nkɛ̀ bɛ̀ mbo sikɔupípísìnɑ̀ɑ̀ nɛ̀ sikɔupísìnùmmù nɛ̀ sikɔusìnɑ̀ɑ̀ (45400).

51 Isidɑyɛɛribɛ bɛmɔu kɛ̀ bɛ̀ɛ bɛ̀ kɑ̀ɑ nkɛ̀ bɛ̀ mbo sikɔupíkɔusìkuɔ̀ nɛ̀ tɛkɔupíítɛ̀ nɛ̀ sikɔusìyiekɛ̀ nɛ̀ sipísìtɑ̃ɑ̃ti (601730).

Kuyie mbɛ̀ nɑ̀kɛ́mɛ̀ bɛ̀ bo totímɛ̀ kɛtenkɛ̀

52 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nsɔɔtɛ́ kɛ́bɛ́innɛ̀ Mɔyiisi kɛ dɔ̀: 53 Tiì nɑɑ̀mùntì nti di yóó totímɛ̀ kɛtenkɛ̀ kɛ́ntũ mbɛ̀ sũ kɛ dò ndòmmɛ̀. 54 Kɛ̀ bɛ̀ɛ̀ kó kunɑɑ̀mùnkù dɛu bɛ kó kɛtenkɛ̀ ndɛu, kɛ̀ bɛ̀ɛ̀ kɔku kɛ̃ńnì bɛ kɔkɛ nkɛ̃ńnì, di bɛ̀ totí bɑ́ wè o nɑɑ̀mùnkù mɑ̀mɛ̀. 55 Di yóó tɑ̃ɑ̃́ tɛ́tɛ́ nwe kɛ́totí dɛ kó kɛtenkɛ̀, di níí yóó duɔ́ mbɑ́ wè o kó kɛtenkɛ̀ dí kɑ̀ɑ nho nɑɑ̀mùnkù miɛkɛ bɛnìtìbɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ mɑ̀mɛ̀ mmɛ. 56 Tɛ́tɛ́ weè níí yóó bɛnkɛ di yóó duɔ́ nkùù nɑɑ̀mùnkù dɛu kɛtenkɛ̀ kɛ̀ kɛ̀ mmɑmɛ̀, kɛ́duɔ́ nkùù kɛ̃ńnì kɛ̀ kɛ̀ mmɑmɛ̀.

Bɛ̀ kɑ̀ɑmmɛ̀ Defii kó kuwuɔ nkɔbɛ mɛdɛ́rímɛ̀

57 Kɛ̀ bɛ̀ɛ kɑɑ nDefii kó kuwuɔ, ntɛ bɛ̀ do kù kɑ̀ɑ nkɛ̀ kù ndò ndòmmɛ̀. Kɛ̀ Kɛrisonni kó kunɑɑ̀mùnkù ntú Kɛrisonniibɛ, kɛ̀ Keɑti kɔku ntú Keɑtiibɛ, kɛ̀ Mɛdɑdi kɔku ntú Mɛdɑdiibɛ. 58 Defii kó tinɑɑ̀mùntì tɛtì do tú: Dibiniibɛ nɛ̀ Ebedoniibɛ nɛ̀ Mɑdiibɛ nɛ̀ Musiibɛ nɛ̀ Kodeyiibɛ. Keɑti weè do pɛitɛ́ Amudɑmu. 59 Kɛ̀ Amudɑmuu puokɛ Defii botí kóo sɑpɑ̀ɑ̀ mmɔù, kòo yètìrì tu Yokebɛti bɛ̀ do pɛitɛ́ wè Esibiti kòò ò pɛitɛ́nɛ̀ Anɔɔ nɛ̀ Mɔyiisi nɛ̀ bɛ tɑ̃ũ̀ Midiyɑmmu. 60 Kɛ̀ Anɔɔ pɛitɛ́ Nɑdɑbu nɛ̀ Abiu nɛ̀ Edeɑsɑɑ nɛ̀ Idɑmɑɑ. 61 Nɑdɑbu nɛ̀ Abiu kɛ̀ bɛ̀ɛ tùɔ nti Yiɛ̀ nKuyie ntihúúntì nɛ̀ muhɑ̃ɑ̃́ nsɔ̃́ntíkɛ kɔ̃mu kɛ́kú. 62 Kɛ̀ bɛ̀ɛ kɑɑ mbɛnitidɑɑbɛ̀ kɛ́túótɛ́ ibí ìì mɔ̀kɛ otɑ̃̀nkù òmɑ́ɑ̀ kɛ́ntɔ kɛ deètìnko kɛ̀ bɛ̀ ḿbo sikɔupípísìdɛ́ nɛ̀ sikɔupísìtɑ̃ɑ̃ti (23000). Bɛ̀ do í bɛ̀ wɛ̃nnɛ́nɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ sɔmbɛ kɛ́kɑɑ, nkɛ yɛ̃́ bɛ̀ do í mɔkɛmɛ̀ kɛtenkɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ miɛkɛ. 63 Mɔyiisi nɛ̀ ikuɔ́ nìùtì Edeɑsɑɑ kɛ̀ bɛ̀ɛ bɛ̀ kɑ̀ɑ Mɔɑbu biriku Suditɛ̃ɛ̃ kó ntɑkɛ́ Sedikoo ɛì ììkɛ̀. 64 Mɔyiisi nɛ̀ ikuɔ́ nìùtì Anɔɔ bɛ̀ do kɑ̀ɑ mbɛ̀ Sinɑii kó dikpɑ́ɑ̀ miɛkɛ bɛ kóò mɔù tɛ̃́nkɛ do í kpɑɑ́. 65 Ti Yiɛ̀ nKuyie nkuù do bɛ́i nkɛ dɔ̀: Bɛmɔu bɛ̀ bo kú dikpɑ́ɑ̀ miɛkɛ, kɛ̀ bɛ̀ mɛ̀nkɛ kú bɑ́ òmɔù í nsùɔ́ mbɑ́ òmɑ́ɑ̀, kɛ̀ dɛ̀ í tú Yefundee birɛ Kɑdɛbu nɛ̀ Nunni birɛ Sosuwee.

27

Bɛnitipòbɛ̀ dò nkɛ́nte dɛ̀

1 Sosɛfu birɛ Mɑnɑnsee kó kunɑɑ̀mùnkù kou mɔù bɛ̀ tu wè Mɑkiidi, weè do pɛitɛ́ Kɑdɑɑdi kòo mɛ ntó pɛitɛ́ Efɛɛ kɛ̀ Efɛɛ pɛitɛ́ Sedofɑdi kòo piɛ́ bɛsɑpɑ̀mbɛ̀ mɑ́ɑ̀ bɛ̀ɛ̀ yètɛ̀ tu: Mɑdɑ nɛ̀ Nɔɑ nɛ̀ Okudɑ nɛ̀ Midikɑ nɛ̀ Tidisɑɑ. 2 Kɛ̀ bɛ̀ɛ kɔtɛ kɛ́yɑ̀ Mɔyiisi nɛ̀ ikuɔ́ nìùtì Edeɑsɑɑ nɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ kó bɛkótíbɛ̀ nɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ bɛmɔu mɛtɑummɛ̀ tou borɛ̀, kɛ́ bɛ̀ nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: 3 Ti cicɛ ku dikpɑ́ɑ̀ miɛkɛ nkɛ, ò mɛ ndo í kɔkɛ́ Kodee kó kutɔ̃nkù miɛkɛ bɛ̀ɛ̀ do yetɛ ti Yiɛ̀ nKuyie nkpɛti. Ò ku omɑ́ɑ̀ kó mɛyɛi nkó mukṹṹ mmu ò mɛ nyí mɔkɛ dɛnitidɑbirɛ. 4 Ti cicɛ yètìrì bo kpɑ́nnɛ́ o tebìí nɑɑ̀mùnkù miɛkɛ ò í mɔkɛ mɛ̀ɛ̀ kpɛ́í nhonitidɔ̀ùɑ̀? Dí ti duɔ́ nti kó kɛtenkɛ̀ ti cicɛ tebìí kɔkɛ borɛ̀.

5 Kɛ̀ Mɔyiisii beé nKuyie, 6 Kɛ̀ kùu ò tɛ̃̀ńnɛ́ kɛ dɔ̀: 7 Sedofɑdi kó bɛsɑpɑ̀mbɛ̀ nɑɑtimu duɔ́ mbɛ bɛ kó kɛtenkɛ̀, bɛ cicɛ tebìí kɔkɛ borɛ̀, bɛɛ̀ yó nte bɛ cicɛ kó kɛtenkɛ̀. 8 Kɑ̀ɑ nɑ́kɛ́ Isidɑyɛɛribɛ kɛ tú: Kòo nìtì níí ku kɛ í mɔkɛ dɛnitidɑbirɛ, kòò mɔ̀kɛ dɛnitipobirɛ dɛɛ̀ yóó tiekɛ o kpɛrɛ. 9 Kòò mɛ nyí mɔkɛ dɛnitipobirɛ o tebìí tiekɛ o kpɛrɛ. 10 Kòò í mɔkɛ o tebìí o cicɛ kó sitebìí tiekɛ o kpɛrɛ. 11 Kòo cicɛ mɛ nyí mɔkɛ o tebìí o nɑɑ̀mùnkù kou wèè ò tɔ̀kɛ́nɛ̀ wèe dɛ̀ tiekɛ. Isidɑyɛɛribɛ kpɛrɛ bɛ̀ mɔ̀kɛ dɛ kó ikuɔ́ yó nni nyi, ti Yiɛ̀ nKuyie ndo mɛ nnɑ̀kɛ́ Mɔyiisi.

Sosuwee cɔutɛ́mɛ̀ Mɔyiisi mutɔ̃mmú

12 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nsɔɔtɛ́ kɛ́nɑ́kɛ́ Mɔyiisi kɛ dɔ̀: Dekɛ ditɑ̃rì Abɑdimmu ĩ́nkɛ̀, kɛ wéntɛ́ kɛ́yɑ̀ dihɛì n duɔ́ ndì Isidɑyɛɛribɛ. 13 Kɑ̀ɑ di yɑ̀ kɛ dèè ɑ kũnti ɑ yɛmbɛ̀ borɛ̀ ndɛ, ɑ kóo kótì Anɔɔ kɔ̃mɛ. 14 Kɛ yɛ̃́ di do í yiemmɛ̀ kɛ tũ̀nnɛ n nùù Sinni kó dikpɑ́ɑ̀ miɛkɛ. Isidɑyɛɛribɛ do tùùtɛ dìì mɔ̀nnì kɛ́ nni nkpɑnnɛ̀, kɛ̀ di ndò nkɛ bɛ̀ duɔ́ mmɛniɛ nkɛ̀ bɛ̀ɛ yɑ̀ n cɑ̃́ɑ̃́mmɛ̀ kɛ kpeńnì, di mɛ nyí mɛ̀ dɔ̀ɔ̀.

Kù do buɔ̀ dikpɑ̀nnì kó mɛniɛ mmɛ bɛ̀ do bo dìì mɔ̀nnì Kɑdɛɛsi Sinni kó dikpɑ́ɑ̀ miɛkɛ.

15 Kɛ̀ Mɔyiisii nɑ́kɛ́ ti Yiɛ̀ nKuyie nkɛ dɔ̀: 16 Ti Yiɛ̀ nKuyie nfɔ̃́ nwèè duɔ̀ ndɛnɛnnɛ̀ dɛmɔu mufòmmu, tɑ̃ɑ̃tɛ́ onìtì wèè yó mbɑkɛ́ ɑ nìtìbɛ̀. 17 Onìtì wèè yó mbɛ̀ ni dɛmɔu miɛkɛ, wèè níí yóó bɛ̀ dènnɛ kɛ́ bɛ̀ tɑnnɛ́, kɛ̀ dɛ̀ɛ yie nkɛ̀ Isidɑyɛɛribɛɛ bɑ́ ndò ntipìètì tìì kpɑ ocɛ̃nti.

18 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ Kuyie nnɑ̀kɛ́ Mɔyiisi kɛ dɔ̀: Túótɛ́ Nunni birɛ Sosuwee, n kó Muyɑɑ́ mbonɛ̀ wè, kóò nɔ̀ɔ́ nsinɔu. 19 Kóò bɛnkɛ ikuɔ́ nìùtì Edeɑsɑɑ nɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ bɛmɔu kòo dɑ cɔutɛ́ mutɔ̃mmú. 20 Kɑ̀ɑ ò yɑ̀ɑ̀tɛ ɑ kó muwɛ̃rímú kɛ̀ dɛ̀ɛ yie nkɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ bɛmɔu nyíé nho kpɛti. 21 Wenwe o mɔ́mmuɔ ò níí yóó kɔtɛ ikuɔ́ nìùtì Edeɑsɑɑ borɛ̀ ndɛ kòo m beé nnɛ̀ ikuɔ́ nɛntì bɛ̀ tu tì udimmu. Sosuwee o mɔ́mmuɔ nnɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ sɔmbɛ bɛ̀ níí yó ntũ nweè kó dinùù. Kòò yĩ: Yɛ̀nnɛ̀! Bɛ̀ɛ yɛ̀. Kòò yĩ: Tɑnnɛ̀! Bɛ̀ɛ tɑ.

22 Kɛ̀ Mɔyiisii dɔɔ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nhò nɑ̀kɛ́ tì kɛ́kɔtɛnɛ̀ Sosuwee ikuɔ́ nìùtì Edeɑsɑɑ borɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ bɛmɔu borɛ̀. 23 Kóò nɔ̀ɔ́ nsinɔu, kóò duɔ́ mmutɔ̃mmú ti Yiɛ̀ nKuyie ndo ò nɑ̀kɛ́ kɛ yɛ̃ ndɛ̀ ndòmmɛ̀.

28

Kuyie mbɛ̀ nɑ̀kɛ́mɛ̀ bɛ̀ bo nkù feumɛ̀ iwũɔ̃

DÈÈNNÌ: Bɛ̀ bo nkù feu ì yɛwe yɛmɔu

1 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie mbɛ́innɛ̀ Mɔyiisi kɛ dɔ̀: 2 Nɑ́kɛ́ Isidɑyɛɛribɛ kɛ tú n yɛ̃ nkɛ̀ dɛ̀ níí tùɔ̀kɛ bɛ̀ bo n fíé dɛ̀ iwũɔ̃ kɛ́tuɔ bɛ̀ ndɑkɛ kɛ ì nni nfíé kɛ́tuɔ dipɑ̃nnì ndi dìì kó kufɔ̃ɔ̃ku n nɑɑti.

3 Bɑ́ dìì yiè bɛ̀ níí n féútɛ́ dipedɑbii dìì mɔ̀kɛ dibenni dìmɑ́ɑ̀ kɛ kpɑ kuyɛ̀nkù. Bɑ́ dìì yiè yɛ̀dɛ́ɛ̀. 4 Di níí n féútɛ́ dipedɑpɑ̀nnì dìmɑ́ɑ̀ dikṹnweńnì, didɛ́rì kuyuoku dihuri. 5 Kɛ̀ dí dì wɛ̃nnɛ́nɛ̀ muyuo nsɑ̀ɑ̀mù cìdóò bɛ̀tɑ̃ɑ̃ti kɛ́ mu kɔɔrɛnɛ̀ mɛkɔ̀sɑ̀ɑ̀mɛ̀ dítìrì omɑ́ɑ̀ nɛ̀ dikéè kɛ́ɑ̃ntɛ. 6 Di yó nyi nni nfeumu di do ì nni nfeumɛ̀ Sinɑii tɑ̃rì nɛ̀ dimɔ̀nnì kɛ tuɔ̀, dipɑ̃nnì ndi dìì kó kufɔ̃ɔ̃ku n nɑɑti. 7 Dikṹnweńnì kó dipedɑpɑ̀nnì níí yó nnɛínɛ̀ mɛnɑɑ̀ mmɛ dítìrì nɛ̀ dikéè. Mɛtɑummɛ̀ tou miɛkɛ nkɛ di níí yóó mɛ nni ncóúmmɛ̀. 8 Di níí féútɛ́ dipedɑpɑ̀nnì tɛrì kuyuoku dihuri, kɛ yíɛ́nɛ̀ yɛpɑ̃rɛ̀ di bɑɑ do m pɑ̃ɑ̃ nyɛ̀ dikṹnweńnì kó dipedɑpɑ̀nnì ĩ́nkɛ̀, kɛ di nni ntuɔ, dipɑ̃nnì ndi dìì kó kufɔ̃ɔ̃ku n nɑɑti.

DƐ́Ɛ́NNÍ: Bɛ̀ bo nfeu ì tɛom̀pùtɛ̀ yiè

9 Tɛom̀pùtɛ̀ yiè di níí n féútɛ́ yɛpedɑbɛ yɛ̀dɛ́ɛ̀, yɛ̀ɛ̀ mɔ̀kɛ dibenni dìmɑ́ɑ̀ dìmɑ́ɑ̀ kɛ kpɑ kuyɛ̀nkù, kɛ́yíɛ́nɛ̀ muyuo nsɑ̀ɑ̀mù cìdóò bɛ̀kuɔ̀, kɛ mù ɑ̃̀ntɛnɛ̀ mɛkɔsɑ̀ɑ̀mɛ̀, kɛ yíɛ́nɛ̀ mɛnɑɑ̀. 10 Bɑ́ tɛ̀ɛ̀ om̀pùtɛ̀ yiè di níí yóó yíɛ́mu dɛ kó iwũɔ̃ di do n feu ì yɛwe yɛmɔu i ĩ́nkɛ̀ nɛ̀ dɛ kó mɛnɑɑ̀.

TÃÃTI: Bɛ̀ bo nfeu ì otɑ̃̀nkù yiè ketirì

11 Otɑ̃̀nkù yiè ketirì di níí n féútɛ́ yɛnɑɑdɑkɛ̀ yɛ̀dɛ́ɛ̀ kɛ́tuɔ, nnɛ̀ dipedɑɑ̀ dìmɑ́ɑ̀ nɛ̀ yɛpedɑpɑ̀ɑ̀ yɛ̀yiekɛ̀ yɛ̀ɛ̀ mɔ̀kɛ dibenni dìmɑ́ɑ̀ dìmɑ́ɑ̀ kɛ kpɑ kuyɛ̀nkù. 12 Kɛ níí pɑ̃nɛ̀ bɑ́ fɛ̀ɛ̀ ɔ̃̀fɛ̀ ĩ́nkɛ̀ muyuo nsɑ̀ɑ̀mù mùù ɑ̃̀ntɛnnɛ̀ mɛkùɔ̀, ncìdóò bɛ̀wɛi bɑ́ dìì nɑɑdɑɑ̀ ĩ́nkɛ̀, cìdóò bɛ̀kuɔ̀ bɑ́ dìì pedɑɑ̀ ĩ́nkɛ̀. 13 Cìdóò bɛ̀tɑ̃ɑ̃ti bɛ̀tɑ̃ɑ̃ti bɑ́ dìì pedɑpɑ̀nnì ĩ́nkɛ̀, kɛ̀ dí dɛ̀ tùɔ, yɛpɑ̃rɛ̀ nyɛ yɛ̀ɛ̀ kó kufɔ̃ɔ̃ku n nɑɑti. 14 Mɛnɑɑ̀ ndítìrì bɛ̀tɑ̃ɑ̃ti bɛ̀tɑ̃ɑ̃ti bɑ́ dìì nɑɑdɑɑ̀ ĩ́nkɛ̀, dítìrì bɛ̀dɛ́ bɑ́ dìì pedɑɑ̀ ĩ́nkɛ̀, dítìrì òmɑ́ɑ̀ òmɑ́ɑ̀ nɛ̀ dikéè bɑ́ dìì pedɑpɑ̀nnì ĩ́nkɛ̀. Bɑ́ wèè tɑ̃̀nkù kó diyiè ketirì di níí yó n fíé ìì wũɔ̃ nyi nɛ̀ dɛ kó yɛpɑ̃rɛ̀. 15 Di níí n féútɛ́ dibɔdɑɑ̀ dìmɑ́ɑ̀ mɛyɛi ncĩ́ɛ̃́mmɛ̀ kpɛ́í, kɛ́mbúútí di n feu ìì wũɔ̃ kɛ tuɔ̀ nyɛwe yɛmɔu nɛ̀ dɛ kó mɛnɑɑ̀ di m pɑ̃ɑ̃ mmɛ̀.

NÀÀ: Bɛ̀ bo nfeu ì diyentɛ́bɑnni yiè

16 Dibenni tɑ̃̀nkù ketiwè diyiè tɛpíítɛ̀ nɛ̀ dinɑɑnnì di níí bɑɑ́ ndiyentɛ́bɑnni kɛ́dɛ́úkùnnɛ mí ndi Yiɛ̀ nKuyie n yètìrì. 17 Diyiè tɛpíítɛ̀ nɛ̀ dinummurì yiè ndi, dibɑnni yóó ketɛ́mɛ̀ kɛ̀ di ncɑ́ɑ́ mpɛ̃́ɛ̃̀ wèè í kɔɔrɛnɛ̀ mutie mùù muuti kɛ dɔ̀ yɛwe yɛ̀yiekɛ̀. 18 Dibɑnni ketírí dìì yiè di tíí nkɛ́sɑ̃ntɛ mí ndi Yiɛ̀ nKuyie di bɑ́ɑ́ pĩ́ mmutɔ̃mmú mɑmù dɛ yiè. 19 Dɛ yiè di níí n féútɛ́ i nwũɔ̃ kɛ́tuɔ: Yɛnɑɑdɑkɛ̀ yɛ̀dɛ́ɛ̀, dipedɑɑ̀ dìmɑ́ɑ̀ yɛpedɑpɑ̀ɑ̀ nyɛ̀yiekɛ̀ yɛ̀ɛ̀ mɔ̀kɛ dibenni dìmɑ́ɑ̀ dìmɑ́ɑ̀ kɛ kpɑ kuyɛ̀nkù. 20 Di níí pɑ̃nɛ̀ bɑ́ fɛ̀ɛ̀ ɔ̃̀fɛ̀ yuu ĩ́nkɛ̀ muyuo nsɑ̀ɑ̀mù mùù ɑ̃̀ntɛnɛ̀ mɛkùɔ̀ ncìdóò bɛ̀wɛi bɑ́ dìì nɑɑdɑɑ̀ ĩ́nkɛ̀, cìdóò bɛ̀kuɔ̀ bɑ́ dìì pedɑɑ̀ ĩ́nkɛ̀, 21 cìdóò bɛ̀tɑ̃ɑ̃ti bɛ̀tɑ̃ɑ̃ti bɑ́ dìì pedɑpɑ̀nnì ĩ́nkɛ̀. 22 Kɛ̀ di n féútɛ́ dibɔdɑɑ̀ mɛyɛi ncĩ́ɛ̃́mmɛ̀ kpɛ́í, kɛ̀ bɛ̀ di dɔ̀ɔ̀ mɛyɛi ncĩ́ɛ̃́mmɛ̀ kó ikuɔ́. 23 Di níí yó n fíé ìì wũɔ̃ nyi kɛ́mbúútí di n feu ì yɛwe yɛmɔu kɛ tuɔ̀. 24 Di yó mmɛ nhɔ̃ nkɛ dɔ̀ yɛwe yɛ̀yiekɛ̀, mudiì mmu di níí yó m pɑ̃ mù kɛ́tuɔ, mùù kó kufɔ̃ɔ̃ku n nɑɑti. Dɛ kó dipɑ̃nnì cɑ̃̀ɑ̃́nnɛ̀ mu di n feu ì yɛwe yɛmɔu kɛ tuɔ̀ nnɛ̀ dɛ kó mɛnɑɑ̀. 25 Diyiè yiénnì yiè di tíí nkɛ́sɑ̃ntɛ mí ndi Yiɛ̀ nKuyie, di bɑ́ɑ́ pĩ́ mmutɔ̃mmú mɑmù dɛ yiè.

NÙMMÙ: Bɛ̀ bo nfeu ì dididɛ̀ìbɑnni yiè

26 Dididɛ̀ìbɑnni yiè, di yó m pɑ̃ dìì yiè tidipɑ̀ntì, dɛ yiè di tíí nkɛ́ n sɑ̃ntɛ, di bɑ́ɑ́ pĩ́ mmutɔ̃mmú mɑmù. 27 Dɛ yiè di n féútɛ́ yɛnɑɑdɑkɛ̀ yɛ̀dɛ́ɛ̀ nɛ̀ dipedɑɑ̀ nɛ̀ yɛpedɑpɑ̀ɑ̀ nyɛ̀yiekɛ̀ yɛ̀ɛ̀ mɔ̀kɛ dibenni dìmɑ́ɑ̀ dìmɑ́ɑ̀ kɛ́ dɛ̀ tùɔ, dipɑ̃nnì ndi dìì kó kufɔ̃ɔ̃ku n nɑɑti. 28 Kɛ̀ di wɑɑ́ mbɑ́ fɛ̀ɛ̀ ɔ̃̀fɛ̀ yuu ĩ́nkɛ̀ muyuo nsɑ̀ɑ̀mù mùù ɑ̃̀ntɛnɛ̀ mɛkùɔ̀ ncìdóò bɛ̀wɛi bɑ́ dìì nɑɑdɑɑ̀ ĩ́nkɛ̀, cìdóò bɛ̀kuɔ̀ bɑ́ dìì pedɑɑ̀ ĩ́nkɛ̀. 29 Cìdóò bɛ̀tɑ̃ɑ̃ti bɛ̀tɑ̃ɑ̃ti bɑ́ dìì pedɑpɑ̀nnì ĩ́nkɛ̀. 30 Kɛ̀ di kuɔnɛ̀ dibɔdɑɑ̀ kɛ̀ bɛ̀ di dɔɔ̀ mɛyɛi ncĩ́ɛ̃́mmɛ̀ kó ikuɔ́. 31 Di yó n fíé ìì wũɔ̃ nyi kɛ nɛ́ mbúútí di ɔ̃ n fíé ì nɛ̀ tidiitì kó yɛpɑ̃rɛ̀. Dɛ kó iwũɔ̃ yó ntú ìì kpɑ ìnyi kuyɛ̀nkù kɛ́yíɛ́nɛ̀ dɛ kó mɛnɑɑ̀.

29

KUƆ̀: Bɛ̀ bo nfeu ì disɑ̃nni kó dibɑnni yiè

1 Dibenni tɑ̃̀nkù yiénwè kó diyiè ketirì di níí tíí nkɛ́ n sɑ̃ntɛ dɛ yiè, di bɑ́ɑ́ pĩ́ mmutɔ̃mmú mɑmù. Disɑ̃nni kó dibɑnni ndi. 2 Dɛ yiè di n féútɛ́ dinɑɑdɑɑ̀ nɛ̀ dipedɑɑ̀ nɛ̀ yɛpedɑpɑ̀ɑ̀ nyɛ̀yiekɛ̀ yɛ̀ɛ̀ mɔ̀kɛ dibenni dìmɑ́ɑ̀ dìmɑ́ɑ̀ kɛ kpɑ kuyɛ̀nkù, kɛ́ dɛ̀ tùɔ. 3 Di wɑɑ́ mbɑ́ fɛ̀ɛ̀ ɔ̃̀fɛ̀ kpɛ́í muyuo nsɑ̀ɑ̀mù mùù ɑ̃̀ntɛnɛ̀ mɛkùɔ̀ ncìdóò bɛ̀wɛi dinɑɑdɑɑ̀ ĩ́nkɛ̀, cìdóò bɛ̀kuɔ̀ dipedɑɑ̀ ĩ́nkɛ̀. 4 Cìdóò bɛ̀tɑ̃ɑ̃ti bɛ̀tɑ̃ɑ̃ti bɑ́ dìì pedɑpɑ̀nnì ĩ́nkɛ̀. 5 Kɛ̀ dí kuɔnɛ̀ dibɔdɑɑ̀ dìmɑ́ɑ̀ mɛyɛi ncĩ́ɛ̃́mmɛ̀ kpɛ́í, kɛ̀ bɛ̀ di dɔ̀ɔ̀ mɛyɛi ncĩ́ɛ̃́mmɛ̀ kó ikuɔ́. 6 Dɛ kó iwũɔ̃ cɑ̃́ɑ̃́nnɛ̀mu di n feu ì yɛwe yɛmɔu kɛ tuɔ̀ nnɛ̀ di m pɑ̃ɑ̃ mmùù diì nɛ̀ dɛ kó mɛnɑɑ̀. Dɛ kó dipɑ̃nnì níí yó ntú di tuɔ ndì ndi dìì kó kufɔ̃ɔ̃ku n nɑɑti.

YIEKƐ̀: Bɛ̀ bo nfeu ì mɛyɛi nhũtímù kó diyiè diɛrì

7 Dibenni tɑ̃̀nkù yiénwè kó diyiè píínnì yiè di níí tíí nkɛ́boú dinùù kɛ́ n sɑ̃ntɛ. Di bɑ́ɑ́ pĩ́ mmutɔ̃mmú mɑmù. 8 Dɛ yiè di n féútɛ́ dinɑɑdɑɑ̀ nɛ̀ dipedɑɑ̀ nɛ̀ yɛpedɑpɑ̀ɑ̀ nyɛ̀yiekɛ̀ yɛ̀ɛ̀ mɔ̀kɛ dibenni dìmɑ́ɑ̀ dìmɑ́ɑ̀, kɛ kpɑ kuyɛ̀nkù kɛ́ yɛ̀ nni ntuɔ. Dipɑ̃nnì ndi dìì kó kufɔ̃ɔ̃ku n nɑɑti. 9 Dí wɑɑ́ mmuyuo nsɑ̀ɑ̀mù mùù ɑ̃̀ntɛnɛ̀ mɛkùɔ̀ ncìdóò bɛ̀wɛi dinɑɑdɑɑ̀ ĩ́nkɛ̀, cìdóò bɛ̀kuɔ̀ dipedɑɑ̀ ĩ́nkɛ̀, 10 cìdóò bɛ̀tɑ̃ɑ̃ti bɛ̀tɑ̃ɑ̃ti bɑ́ dìì pedɑpɑ̀nnì ĩ́nkɛ̀, 11 kɛ́kuɔnɛ̀ dibɔdɑɑ̀ dìmɑ́ɑ̀ mɛyɛi nhũtímù kpɛ́í kɛ̀ bɛ̀ di dɔɔ̀ dɛ kó ikuɔ́, kɛ nɛ́ mbúútí di n fèútɛ́ dì mɛyɛi nhũtímù kó diyiè diɛrì nɛ̀ di n feu ì yɛwe yɛmɔu kɛ tuɔ̀ nnɛ̀ dɛ kó mudiì nɛ̀ dɛ kó mɛnɑɑ̀.

NNI: Bɛ̀ bo nfeu ì titouti kó dibɑnni yiè

12 Otɑ̃̀nkù yiénwè kó diyiè tɛpíítɛ̀ nɛ̀ dinummurì, di níí tíí nkɛ́ n sɑ̃ntɛ, di bɑ́ɑ́ pĩ́ mmutɔ̃mmú mɑmù. Di yó mbɑɑ̀ mmí ndi Yiɛ̀ nKuyie n kó dibɑnni ndi kɛ dɔ̀ yɛwe yɛ̀yiekɛ̀. 13 Diyiè ketirì kɛ́ n féútɛ́ yɛnɑɑdɑkɛ̀ tɛpíítɛ̀ nɛ̀ yɛ̀tɑ̃ɑ̃ti kɛ́tuɔ nnɛ̀ yɛpedɑkɛ̀ yɛ̀dɛ́ɛ̀ nɛ̀ yɛpedɑpɑ̀ɑ̀ ntɛpíítɛ̀ nɛ̀ yɛ̀nɑ̀ɑ̀ yɛ̀ɛ̀ mɔ̀kɛ dibenni dìmɑ́ɑ̀ dìmɑ́ɑ̀ kɛ kpɑ kuyɛ̀nkù. Dipɑ̃nnì ndi dìì kó kufɔ̃ɔ̃ku n nɑɑti. 14 Kɛ̀ di wɑɑ́ mmuyuo mmùù ɑ̃̀ntɛnɛ̀ mɛkùɔ̀ ncìdóò bɛ̀wɛi, bɑ́ dìì nɑɑdɑpɑ̀nnì ĩ́nkɛ̀. Cìdóò bɛ̀kuɔ̀ bɑ́ dìì pedɑɑ̀ ĩ́nkɛ̀. 15 Cìdóò bɛ̀tɑ̃ɑ̃ti bɛ̀tɑ̃ɑ̃ti bɑ́ dìì pedɑpɑ̀nnì ĩ́nkɛ̀. 16 Kɛ̀ di kuɔnɛ̀ dibɔdɑɑ̀ dìmɑ́ɑ̀ mɛyɛi ncĩ́ɛ̃́mmɛ̀ kpɛ́í, kɛ́mbúútí di n feu ì yɛwe yɛmɔu kɛ tuɔ̀ nɛ̀ dɛ kó mɛnɑɑ̀.

17 Diyiè dɛ́rì yiè dí n féútɛ́ yɛnɑɑdɑpɑ̀ɑ̀ ntɛpíítɛ̀ nɛ̀ yɛ̀dɛ́ɛ̀ nɛ̀ yɛpedɑkɛ̀ nyɛ̀dɛ́ɛ̀ nɛ̀ yɛpedɑpɑ̀ɑ̀ ntɛpíítɛ̀ nɛ̀ yɛ̀nɑ̀ɑ̀ yɛ̀ɛ̀ mɔ̀kɛ dibenni dìmɑ́ɑ̀ dìmɑ́ɑ̀ kɛ kpɑ kuyɛ̀nkù. 18 Dí nɔ́ɔ́nnɛ̀ tidiitì di ɔ̃ɔ̃ nɔ́ɔ́ nkɛ̀ tì mmɑmɛ̀ bɑ́ fɛ̀ɛ̀ ɔ̃̀fɛ̀ ĩ́nkɛ̀, kɛ́ndònnɛ̀ di mɔkɛmɛ̀ dɛ kó mɛmɑntímɛ̀. 19 Dí kuɔnɛ̀ dibɔdɑɑ̀ mɛyɛi ncĩ́ɛ̃́mmɛ̀ kpɛ́í, kɛ́mbúútí di n feu ì yɛwe yɛmɔu kɛ́tuɔ nnɛ̀ dɛ kó tidiitì nɛ̀ mɛnɑɑ̀.

20 Diyiè tɑ̃ɑ̃́nnì yiè kɛ̀ dí n féútɛ́ yɛnɑɑdɑkɛ̀ tɛpíítɛ̀ nɛ̀ dìmɑ́ɑ̀ nɛ̀ yɛpedɑkɛ̀ yɛ̀dɛ́ɛ̀ nɛ̀ yɛpedɑpɑ̀ɑ̀ ntɛpíítɛ̀ nɛ̀ yɛ̀nɑ̀ɑ̀ yɛ̀ɛ̀ mɔ̀kɛ dibenni dìmɑ́ɑ̀ dìmɑ́ɑ̀ kɛ kpɑ kuyɛ̀nkù. 21 Dí yíɛ́nɛ̀ tidiitì nɛ̀ dɛ kó mɛnɑɑ̀, kɛ̀ dɛ̀ mmɑ̀nnɛ̀ yɛnɑɑdɑkɛ̀ nɛ̀ yɛpedɑpɑ̀ɑ̀ ndɛ̀ mɑ̀mɛ̀, kɛ́ndònnɛ̀ di mɔkɛmɛ̀ dɛ kó mɛmɑntímɛ̀. 22 Dí di kùɔnɛ̀ dibɔdɑɑ̀ mɛyɛi ncĩ́ɛ̃́mmɛ̀ kpɛ́í kɛ́mbúútí di n feu ì yɛwe yɛmɔu kɛ tuɔ nnɛ̀ dɛ kó tidiitì nɛ̀ dɛ kó mɛnɑɑ̀.

23 Diyiè nɑɑnnì yiè dí n féútɛ́ yɛnɑɑdɑkɛ̀ tɛpíítɛ̀ nɛ̀ yɛpedɑkɛ̀ yɛ̀dɛ́ɛ̀, nɛ̀ yɛpedɑpɑ̀ɑ̀ ntɛpíítɛ̀ nɛ̀ yɛ̀nɑ̀ɑ̀ yɛ̀ɛ̀ mɔ̀kɛ dibenni dìmɑ́ɑ̀ dìmɑ́ɑ̀ kɛ kpɑ kuyɛ̀nkù. 24 Kɛ̀ dí wɑɑ́nnɛ̀ tidiitì nɛ̀ mɛnɑɑ̀ kɛ̀ dɛ̀ mmɑ̀nnɛ̀ iwũɔ̃ mɑmɛ̀, kɛ́ndònnɛ̀ di mɔkɛmɛ̀ dɛ kó mɛmɑntímɛ̀. 25 Kɛ̀ dí kuɔ dibɔdɑɑ̀ mɛyɛi ncĩ́ɛ̃́mmɛ̀ kpɛ́í, kɛ́mbúútí di n feu ì yɛwe yɛmɔu kɛ tuɔ̀ nnɛ̀ dɛ kó tidiitì nɛ̀ dɛ kó mɛnɑɑ̀.

26 Diyiè nummurì yiè dí n feutɛ́ yɛnɑɑdɑkɛ̀ yɛ̀wɛi, yɛpedɑkɛ̀ yɛ̀dɛ́ɛ̀ nɛ̀ yɛpedɑpɑ̀ɑ̀ ntɛpíítɛ̀ nɛ̀ yɛ̀nɑ̀ɑ̀ yɛ̀ɛ̀ mɔ̀kɛ dibenni dìmɑ́ɑ̀ dìmɑ́ɑ̀ kɛ kpɑ kuyɛ̀nkù. 27 Kɛ̀ dí yíɛ́nɛ̀ tidiitì nɛ̀ mɛnɑɑ̀ kɛ̀ dɛ̀ mmɑnɛ̀ yɛnɑɑdɑkɛ̀ nɛ̀ yɛpedɑkɛ̀ nɛ̀ yɛpedɑpɑ̀ɑ̀ ndɛ̀ mɑ̀mɛ̀, kɛ́ndònnɛ̀ di mɔkɛmɛ̀ dɛ kó mɛmɑntímɛ̀. 28 Kɛ̀ di kuɔnɛ̀ dibɔdɑɑ̀ mɛyɛi ncĩ́ɛ̃́mmɛ̀ kpɛ́í, kɛ́mbúútí di n feu ì yɛwe yɛmɔu kɛ tuɔ̀ nnɛ̀ dɛ kó tidiitì nɛ̀ dɛ kó mɛnɑɑ̀.

29 Diyiè kuɔ́nnì yiè kɛ̀ dí n feutɛ́ yɛnɑɑdɑkɛ̀ yɛ̀ni, yɛpedɑkɛ̀ yɛ̀dɛ́ɛ̀ nɛ̀ yɛpedɑpɑ̀ɑ̀ ntɛpíítɛ̀ nɛ̀ yɛ̀nɑ̀ɑ̀ yɛ̀ɛ̀ mɔ̀kɛ dibenni dìmɑ́ɑ̀ dìmɑ́ɑ̀ kɛ kpɑ kuyɛ̀nkù, 30 kɛ́ yíɛ́nɛ̀ tidiitì nɛ̀ mɛnɑɑ̀ kɛ̀ dɛ̀ mmɑnnɛ̀ yɛnɑɑdɑkɛ̀ nɛ̀ yɛpedɑkɛ̀ nɛ̀ yɛpedɑpɑ̀ɑ̀ ndɛ̀ mɑ̀mɛ̀, kɛ́ndònnɛ̀ di mɔkɛmɛ̀ dɛ kó mɛmɑntímɛ̀. 31 Kɛ̀ dí kuɔ dibɔdɑɑ̀ mɛyɛi ncĩ́ɛ̃́mmɛ̀ kpɛ́í, kɛ́mbúútí di n feu ì yɛwe yɛmɔu kɛ tuɔ̀ nnɛ̀ dɛ kó tidiitì nɛ̀ dɛ kó mɛnɑɑ̀.

32 Diyiè yiénnì yiè kɛ̀ dí n feutɛ́ yɛnɑɑdɑkɛ̀ yɛ̀yiekɛ̀, yɛpedɑkɛ̀ yɛ̀dɛ́ɛ̀ nɛ̀ yɛpedɑpɑ̀ɑ̀ ntɛpíítɛ̀ nɛ̀ yɛ̀nɑ̀ɑ̀ yɛ̀ɛ̀ mɔ̀kɛ dibenni dìmɑ́ɑ̀ dìmɑ́ɑ̀ kɛ kpɑ kuyɛ̀nkù. 33 Kɛ̀ dí yíɛ́nɛ̀ tidiitì nɛ̀ mɛnɑɑ̀ kɛ̀ dɛ̀ mmɑnnɛ̀ yɛnɑɑdɑkɛ̀ nɛ̀ yɛpedɑkɛ̀ nɛ̀ yɛpedɑpɑ̀ɑ̀ ndɛ̀ mɑ̀mɛ̀, kɛ́ndònnɛ̀ di mɔkɛmɛ̀ dɛ kó mɛmɑntímɛ̀. 34  Kɛ̀ dí kuɔ dibɔdɑɑ̀ dìmɑ́ɑ̀ mɛyɛi ncĩ́ɛ̃́mmɛ̀ kpɛ́í, kɛ́mbúútí di n feu ì yɛwe yɛmɔu kɛ tuɔ̀ nnɛ̀ dɛ kó tidiitì nɛ̀ dɛ kó mɛnɑɑ̀.

35 Diyiè niínnì yó ntú dibɑnni denni dìì yiè ndi di bɑ́ mpĩ́ mmutɔ̃mmú mɑmù dɛ kó diyiè. 36 Dɛ yiè dí n féútɛ́ dinɑɑdɑɑ̀ dìmɑ́ɑ̀, yɛpedɑpɑ̀ɑ̀ nyɛ̀yiekɛ̀ yɛ̀ɛ̀ mɔ̀kɛ dibenni dìmɑ́ɑ̀ dìmɑ́ɑ̀ kɛ́tuɔ, dipɑ̃nnì ndi dìì kó kufɔ̃ɔ̃ku n nɑɑti. 37 Kɛ̀ dí yíɛ́nɛ̀ tidiitì nɛ̀ mɛnɑɑ̀ kɛ̀ dɛ̀ mmɑnɛ̀ dinɑɑdɑɑ̀ nɛ̀ yɛpedɑkɛ̀ nɛ̀ yɛpedɑpɑ̀ɑ̀ ndɛ̀ mɑ̀mɛ̀, kɛ́ndònnɛ̀ di mɔkɛmɛ̀ dɛ kó mɛmɑntímɛ̀. 38 Dí kuɔ dibɔdɑɑ̀ dìmɑ́ɑ̀ mɛyɛi ncĩ́ɛ̃́mmɛ̀ kpɛ́í, kɛ́mbúútí di n feu ì yɛwe yɛmɔu kɛ tuɔ̀ nnɛ̀ dɛ kó tidiitì nɛ̀ dɛ kó mɛnɑɑ̀.

39 Kɛ̀ dɛ kó dimɔ̀nnì níí tùɔ̀kɛ di yóó i nni nfíé kɛ́mbúútí di n feu ì di n cɑ̀nnɛnɛ̀ yɛ̀ɛ̀ nɔ̀ kpɛ́í nɛ̀ di n feu ì nɛ̀ diwɛ̀ì nɛ̀ di n feu ì kɛ tuɔ̀ nnɛ̀ dɛ kó tidiitì nɛ̀ dɛ kó mɛnɑɑ̀ nnɛ̀ di n feu ì mɛtɑummɛ̀ kpɛ́í.

30

1 Kɛ̀ Mɔyiisii nɑ́kɛ́ Isidɑyɛɛribɛ ti Yiɛ̀ nKuyie nhò nɑ̀kɛ́ tì timɔu.

Ikuɔ́ ìì tukúnɛ̀ ɑ bo cɑnnɛmɛ̀ Kuyie ndinùù

2 Mɛm̀mɛ kɛ̀ Mɔyiisi bɛ́innɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ botí kó bɛkótíbɛ̀ kɛ́ bɛ̀ nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Ntɛnɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie mbɛ́i ntì.

3 Kù tu kòo mɔù kù cɑ̀nnɛnɛ̀ dinùù kɛ pɑ̀rìkɛ̀ kɛ yu ku yètìrì kɛ yɛ̃ nhò yóó kù dɔ̀ɔ̀ mɛ̀, ò bɑ́ɑ́ yóu ò bo mɛ̀ dɔ̀ɔ̀ mɛ̀. Ò dò nkɛ́ mɛ̀ dɔɔ̀mu mɛmɔu.

4 Kɛ̀ dɛ̀ dò nhosɑpɑ̀ɑ̀ mmɔù kpɑɑ́ ɑ̃ nɛ̀ o cicɛ kɛ cɑ̀nnɛnɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie ndinùù kɛ yɛ̃ nhò yóó kù dɔ̀ɔ̀ mɛ̀, 5 kòo cicɛ kèè ò cɑ̀nnɛnɛ̀mɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie ndinùù kɛ pɑ̀rìkɛ̀. Kòo cicɛ í ò nɑ̀kɛ́ tìmɑtì ò dò nkɛ́ mɛ̀ dɔ̀ɔ̀mu mɛmɔu ò yɛ̃ nhò yóó dɔɔ̀ mɛ̀. 6 Kɛ̀ dɛ̀ mɛ ndò nho cicɛ ti kèè dìì yiè kòò tì yetɛ ò tɛ̃́nkɛ bɑ́ɑ́ dɔɔ̀ ò kù cɑ̀nnɛnɛ̀ dinùù kɛ pɑ̀rìkɛ̀ kɛ yɛ̃ nhò yóó dɔɔ̀mɛ̀, ti Yiɛ̀ nKuyie nyóó ò cĩ́ɛ̃́mmu kɛ yɛ̃́ o cicɛ weè yetɛmɛ̀.

7 Kɛ̀ dɛ̀ mɛ ndò nhosɑpɑ̀ɑ̀ mmɔù yenkɛ, kòo nùù ò fìtɛ́nɛ̀ kòò cɑ̀nnɛnɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie ndinùù kɛ pɑ̀rìkɛ̀ kɛ yunɛ̀ ku yètìrì, 8 kòo dɔù tì kèè dìì yiè kɛ í bɛ́i ntìmɑtì, dɛ kó dinùù kpɑɑ́ cɑmmumu, kòò dò nkɛ́dɔɔ̀ ò pɑ̀rìkɛ̀ kɛ yɛ̃ nhò yóó dɔɔ̀ mɛ̀. 9 Kɛ̀ dɛ̀ mɛ ndò nho dɔù tì kèè dìì yiè kòò tì yetɛ, o nùù do ò fìtɛ́nɛ̀ kòò kù cɑ̀nnɛnɛ̀ dinùù kɛ́pɑrìkɛ̀ kɛ yɛ̃ nhò yóó dɔɔ̀ mɛ̀, dɛ kó dinùù tɛ̃́nkɛ í yóó nhò pĩ, ti Yiɛ̀ nKuyie nhò cĩ́ɛ̃́mmu.

10 Kɛ̀ dɛ̀ mɛ ntu okúpokù nwe yoo wèè yenkɛ kòo dɔù ò yetɛ, kòò cɑ̀nnɛnɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie ndinùù ò dò nkɛ́ dì dɔ̀ɔ̀mu.

11 Kɛ̀ dɛ̀ mɛ ntú o dɔù cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ ntɛ ò cɑ̀nnɛ̀nɛ̀mɛ̀ dinùù ti Yiɛ̀ nKuyie nkɛ pɑ̀rìkɛ̀, 12 kòo dɔù tì kèè kɛ í ò bɛ́innɛ̀ tìmɑtì ò mɛ nyí yetɛ ò dò nkɛ́dɔɔ̀mu ò kù cɑ̀nnɛnɛ̀ dìì nùù nɛ̀ ò pɑ̀rìkɛ̀ kɛ yɛ̃ nhò yóó dɔɔ̀ tì, bɑ́ kɛ̀ tì tu tì. 13 Kɛ̀ dɛ̀ mɛ ndò nho dɔù tì kèè dìì yiè kòò tì yetɛ kɛ pɑ̀ɑ ndɛ kó dinùù nɛ̀ ò pɑ̀rìkɛ̀ kɛ yɛ̃ nhò yóó dɔɔ̀ mɛ̀, mɛ̀ pɑ̀ɑ̀mu kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nhò cĩ́ɛ̃́. 14 Onitipòkù cɑ̀nnɛnɛ̀ yɛ̀ɛ̀ nɔ̀ Kuyie nyɛmɔu nɛ̀ ò pɑ̀rìkɛ̀ kɛ bɛ́i nkɛ yɛ̃ nhò yóó fɛ̃́ṹ mmɛ̀ɛ̀ botí omɑ́ɑ̀, o dɔù bo nɑ kɛ tì pɑ̀ɑ. 15 Kɛ̀ dɛ̀ mɛ ndò nho dɔù tì kèè kɛ cĩ́ɛ̃́kɛ́ kɛ í ò bɛ́innɛ̀ tìmɑtì, kɛ̀ dɛ̀ wentɛ́ ò yiemmu ò cɑ̀nnɛnɛ̀ tì ti Yiɛ̀ nKuyie nyɛ̀ɛ̀ nɔ̀ yɛmɔu, nɛ̀ ò pɑ̀rìkɛ̀ kɛ bɛí ntì timɔu, kɛ yɛ̃́ ò tì kèè dìì yiè ò í ò nɑ̀kɛ́mɛ̀ tìmɑtì. 16 Kòo dɔù mɛ nyóu kɛ̀ dɛ̀ wentɛ́ kòò nɛ́ ti pɑ̀ɑ, weè yóó tɔ o pokù kó mɛcɑɑ̀rìmɛ̀ kó tiyeti.

17 Ikuɔ́ ti Yiɛ̀ nKuyie nduɔ́ nyìnyi Mɔyiisi dɛ̀ɛ̀ tukúnɛ̀ onitipòkù wèè yenkɛ nɛ̀ osɑpɑ̀ɑ̀ nwèè kpɑɑ́ ɑ̃ o cicɛ cĩ́ɛ̃̀tɛ̀.

31

Bɛ̀ dokɛ́nɛ̀mɛ̀ Mɑndiyɑ̃ɑ̃bɛ

1 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nnɑ́kɛ́ Mɔyiisi kɛ dɔ̀: 2 Dokɛ́nɛ̀ Mɑndiyɑ̃ɑ̃bɛ kɛ́pɛitɛ bɛ̀ dɔ̀ɔ̀ mɛ̀ɛ̀ yɛi nyIsidɑyɛɛribɛ. Kɑ̀ɑ dèè ɑ kũnti ɑ yɛmbɛ̀ borɛ̀ ndɛ.

3 Mɛm̀mɛ kɛ̀ Mɔyiisii nɑ́kɛ́ Isidɑyɛɛribɛ kɛ dɔ̀: Bɛ̀mɑbɛ̀ɛ bɑ́ɑ́tí di miɛkɛ kɛ́kɔtɛ kɛ́do Mɑndiyɑ̃ɑ̃bɛ mudoò kɛ́pɛitɛ ti Yiɛ̀ nKuyie nkó dipɛ̀ì. 4 Di tɑ̃ɑ̃tɛ́ Isidɑyɛɛribɛ wuɔ mmiɛkɛ bɑ́ kù bɛnìtìbɛ̀ tɛkɔupíítɛ̀ píítɛ̀ (1000) kɛ̀ bɛ̀ɛ kɔtɛ mudoò.

5-6 Kɛ̀ bɛ̀ɛ dɛitɛ Isidɑyɛɛribɛ wuɔ mmiɛkɛ bɑ́ kù tɛkɔupíítɛ̀ píítɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ɛ wɛ̃nnɛ́ bɛmɔu bɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ tɛkɔupípíítɛ̀ nɛ̀ sìkɔupísìdɛ́ (12000) kɛ̀ Mɔyiisi duɔ́ nkɛ̀ bɛ̀ɛ kɔtɛ mudoò kòo bɛ̀ nɛínnɛ̀ Edeɑsɑɑ birɛ Pinɑsi ikuɔ́ nìùtì, kòo ntɔ ikuɔ́ nɛntì nɛ̀ sikpɑ̀rìheú. 7 Kɛ̀ bɛ̀ɛ do Mɑndiyɑ̃ɑ̃bɛ mudoò ti Yiɛ̀ nKuyie ndo tì nɑ̀kɛ́ Mɔyiisi kɛ yɛ̃ ndɛ̀ ndòmmɛ̀, kɛ́kuɔ bɛnitidɑɑbɛ̀ bɛmɔu, 8 kɛ́kuɔnɛ̀ Mɑndiyɑ̃ɑ̃bɛ kó bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ bɛnùmmù, Efii nɛ̀ Dekɛmmu nɛ̀ Tisuu nɛ̀ Uuri nɛ̀ Debɑɑ kɛ féútɛ́nɛ̀ Beɔɔ birɛ Bɑdɑmmu, 9 kɛ́pĩ́mmú bɛ pobɛ̀ nɛ̀ bɛ bí kɛ́kònnɛ̀, kɛ́pĩ́mmú bɛ wũɔ̃ imɔu kɛ́hɛí bɛ kpɛrɛ dɛmɔu, 10 kɛ́cɔ́u mbɛ ɛkɛ̀ nɛ̀ bɛ ɑ̃ɑ̃pɔ̀nkɑrɛ̀, 11 kɛ́ɛínɛ̀ bɛ kpɛrɛ bɛ̀ yɑ̀ dɛ̀ dɛmɔu nɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ nɛ̀ iwũɔ̃, 12 kɛ́ dɛ̀ tɔní dɛmɔu bɛ ɑ̃ɑ̃pɔ̀nkɑrì Mɔyiisi nɛ̀ Edeɑsɑɑ ikuɔ́ nìùtì nɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ sɔmbɛ borɛ̀ Mɔɑbu biriku, kukó nSuditɛ̃ɛ̃ borɛ̀ Sedikoo ɛì ììkɛ̀.

13 Mɔyiisi nɛ̀ ikuɔ́ nìùtì Edeɑsɑɑ nɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ kó bɛkotibɑɑbɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ɛ ítɛ́ kɛ́yɛroo bɛ ɑ̃ɑ̃pɔ̀nkɑrì kɛ bo bɛ̀ co. 14 Kɛ̀ Mɔyiisi miɛkɛɛ pɛikɛ bɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ iwɛ̃ĩ yɛmbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ ni bɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ tɛkɔupíítɛ̀ píítɛ̀ nɛ̀ tɛkɔ̀ùtɛ̀ kɔ̀ùtɛ̀ bɛ̀ɛ̀ kũntiní mudoò. 15 Kòo bɛ̀ bekɛ kɛ dɔ̀: Dɛ̀ dòmmɛ kɛ̀ di yóu bɛnitipòbɛ̀ kɛ í bɛ̀ kùɔ? 16 Di yɛ̃́mu kɛ dò mbɛɛ̀ nitipòbɛ̀ do tũ̀nnɛ Bɑdɑmmu kó itié nkɛ́nte kɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ cɑɑ̀rɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie mmɛdiɛ̀ mPeɔɔ tɑ̃rì kɛ́nte kɛ̀ kùu bɛ̀ potɛ́. 17 Kuɔnɛ̀ di mmɔ̀nnì initidɑbí imɔu nɛ̀ bɛnitipòbɛ̀ bɛmɔu bɛ̀ɛ̀ yenkɛ. 18 Di yóu isɑpùmbí ìì mu nyi yɛ̃́ onitidɔ̀ù kɛ́puokɛ. 19 Díndi bɛ̀ɛ̀ kó dimɑ̀ɑ̀ kùɔ onìtì yoo di kɑ̀ɑ́kɛ́ ocíì, di nciɛ́nnɛ̀ dihɑ̃ɑ̃pɔ̀nkɑrì kɛ dɔ̀ yɛwe yɛ̀yiekɛ̀, kɛ̀ bɛ̀ di dɔɔ̀ mɛwénkùmɛ̀ kó ikuɔ́ diyiè ditɑ̃ɑ̃́nnì nɛ̀ diyiénnì, díndi nɛ̀ di pĩ̀ḿmú bɛ̀. 20 Kɛ̀ di múnkɛɛ wénkùnnɛ di yɑ̀ɑ̀tì nɛ̀ di nɛntì tikɔ̃̀ntì kpɛti nɛ̀ tibɔcìtì kpɛti nɛ̀ idɛí kpɛti.

21 Mɛm̀mɛ kɛ̀ ikuɔ́ nìùtì Edeɑsɑɑ nɑ́kɛ́ bɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ iwɛ̃ĩ yɛmbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ do kɔ̀tɛ mudoò kɛ dɔ̀: Ntɛnɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie ndo nɑ̀kɛ́ ìì kuɔ́ Mɔyiisi: 22 Mɛsɔɔ nnɛ̀ timɑ́tì pɛ́ítì nɛ̀ disɔɔwũɔ̃̀ nɛ̀ timɑ́tì nɛ̀ mɛbiɛrimɛ nɛ̀ dibiɛrìmínnì, 23 dɛ̀ɛ̀ kó dimɑ̀ɑ̀ í yóó cɔ́útɛ́ di dɛ̀ pũ̀ńnɛ́ muhɑ̃ɑ̃́ nkɛ̀ dɛ̀ɛ wenkɛ. Dɛ̀ɛ̀ yóó cɔ́útɛ́ di dɛ mpɔɔ̀tɛ̀ mɛwénkùmɛ̀ kó mɛniɛ mmɑ́ɑ̀. 24 Diyiè yiénnì yiè kɛ̀ di ɔ́ú di yɑ̀ɑ̀tì kɛ́wenkɛ, dɛ mɔ̀nnì di bo nɑ kɛ́kò ndi bɑ̀tɛ́ dɛ̀.

Bɛ̀ níí bo totí mɛ̀ɛ̀ botí bɛ̀ ɛí dɛ̀

25 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nnɑ̀kɛ́ Mɔyiisi kɛ dɔ̀: 26 Fɔ̃́ nnɛ̀ Edeɑsɑɑ nɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ kó bɛkótíbɛ̀ dí kɑɑ mbɛ̀ pĩ̀ḿmúní bɛ̀ɛ̀ nìtìbɛ̀ nɛ̀ ìì wũɔ̃, 27 kɑ̀ɑ dɛ̀ totɛ́ mɛ̀dɛ́mɛ̀, bɛ̀ɛ̀ kɔ̀tɛ mudoò kɛ̀ bɛ̀ nte dikéè dìmɑ́ɑ̀, kɛ̀ bɛtɔbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ do kpɑɑ́ kɛ̀ bɛ̀ nte ditɛrì. 28 Kɑ̀ɑ dɛitɛ bɛ̀ɛ̀ kɔ̀tɛ mudoò bɛ kpɛri miɛkɛ onìtì òmɑ́ɑ̀ bɛnìtìbɛ̀ sikɔusìnùmmù (500) miɛkɛ kóò cɑ̃̀nnɛ́ n kpɛ́í, kɛ mɛ nyĩ́ inɑ̀ɑ̀kɛ nɛ̀ sɑ̃mmɑrímú nɛ̀ ipe nɛ̀ sibɔɔ́. 29 Kɛ̀ di dɛ̀ duɔ́ nyikuɔ́ nìùtì Edeɑsɑɑ, dɛ̀ tu mí ndi Yiɛ̀ nKuyie n kpɛrɛ ndɛ. 30 Isidɑyɛɛribɛ sɔmbɛ bɛ̀ɛ̀ do kpɑɑ́ bɛ kó dikéè miɛkɛ, ɑ́ dɛitɛ bɛnìtìbɛ̀ sipísìnùmmù miɛkɛ òmɑ́ɑ̀, kɛ mɛ nyĩ́ inɑ̀ɑ̀kɛ nɛ̀ sɑ̃mmɑrímú nɛ̀ ipe nɛ̀ sibɔɔ́, kɑ̀ɑ dɛ̀ duɔ́ nDefiibɛ bɛ̀ɛ̀ pĩ n cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ mutɔ̃mmú. 31 Mɔyiisi nɛ̀ Edeɑsɑɑ ikuɔ́ nìùtì kɛ̀ bɛ̀ɛ dɔɔ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nnɑ̀kɛ́ tì Mɔyiisi. 32 Bɛ̀ɛ̀ kɔ̀tɛ mudoò bɛ̀ ɛí dɛ̀ɛ̀ kó dimɑ̀ɑ̀ miɛkɛ dɛ̀ɛ̀ kpɑɑ́ kɛ̀ dɛ̀ mbo sikɔupíkɔusìkuɔ̀ nɛ̀ sikɔupípísìyiekɛ̀ nɛ̀ sikɔupísìnùmmù (675000) ipe nɛ̀ sibɔɔ́. 33 Inɑ̀ɑ̀kɛ sikɔupípísìyiekɛ̀ nɛ̀ sikɔupísìdɛ́ (72000). 34 Sɑ̃mmɑrímú sikɔupípísìkuɔ̀ nɛ̀ tɛkɔupíítɛ̀ (61000). 35 Isɑpùmbí ìì mu nyí duɔ́nɛ̀ onitidɔ̀ù kɛ̀ ì mbo sikɔupípísìtɑ̃ɑ̃ti nɛ̀ sikɔupísìdɛ́ (32000). 36 Bɛ̀ duɔ́ ndìì kéè bɛ̀ɛ̀ kɔ̀tɛ mudoò ipe nɛ̀ sibɔɔ́ kɛ̀ dɛ̀ mbo sikɔupíkɔusìtɑ̃ɑ̃ti nɛ̀ sikɔupípísìtɑ̃ɑ̃ti nɛ̀ sikɔupísìyiekɛ̀ nɛ̀ sikɔu sìnùmmù (337500). 37 Kɛ̀ bɛ̀ɛ dɛitɛ dɛ miɛkɛ sikɔusìkuɔ̀ nɛ̀ sipísìyiekɛ̀ nɛ̀ dɛ̀nùmmù (675) bɛ Yiɛ̀ nKuyie nkpɛ́í. 38 Inɑ̀ɑ̀kɛ sikɔupípísìtɑ̃ɑ̃ti nɛ̀ sikɔupísìkuɔ̀ (36000) kɛ̀ bɛ̀ɛ dɛitɛ sipísìyiekɛ̀ nɛ̀ ìdɛ́ì bɛ Yiɛ̀ nKuyie nkpɛ́í. 39 Sɑ̃mmɑrímú sikɔupísìtɑ̃ɑ̃ti nɛ̀ sikɔusìnùmmù (30500) kɛ̀ bɛ̀ɛ dɛitɛ sipísìkuɔ̀ nɛ̀ dɛ̀mɑ́ɑ̀ bɛ Yiɛ̀ nKuyie nkpɛ́í. 40 Bɛnìtìbɛ̀ tɛkɔupípíítɛ̀ nɛ̀ sikɔupísìkuɔ̀ (16000) kɛ̀ bɛ̀ɛ dɛitɛ sipísìtɑ̃ɑ̃ti nɛ̀ bɛ̀dɛ́bɛ̀ bɛ Yiɛ̀ nKuyie nkpɛ́í. 41 Kɛ̀ Mɔyiisii duɔ́ nyikuɔ́ nìùtì Edeɑsɑɑ dɛ̀ɛ̀ tu ti Yiɛ̀ nKuyie nkpɛrɛ o Yiɛ̀ nKuyie nhò nɑ̀kɛ́ kɛ yɛ̃ ndɛ̀ ndòmmɛ̀. 42-43 Dikéè tɛrì dìì kpɑɑ́ Isidɑyɛɛribɛ kpɛ́í kɛ̀ dì mmɑ̀nnɛ̀ bɛ̀ɛ̀ do kɔ̀tɛ mudoò bɛ kpɛri mɑmɛ̀, ipe nɛ̀ sibɔɔ́ sikɔupíkɔusìtɑ̃ɑ̃ti nɛ̀ sikɔupípísìtɑ̃ɑ̃ti nɛ̀ sikɔupísìyiekɛ̀ nɛ̀ sikɔu sìnùmmù (337500). 44 Inɑ̀ɑ̀kɛ sikɔupípísìtɑ̃ɑ̃ti nɛ̀ sikɔupísìkuɔ̀ (36000). 45 Sɑ̃mmɑrímú sikɔupísìtɑ̃ɑ̃ti nɛ̀ sikɔusìnùmmù (30500). 46  Bɛnìtìbɛ̀ tɛkɔupípíítɛ̀ nɛ̀ sikɔupísìkuɔ̀ (16000). 47 Kɛ̀ Mɔyiisii dɛitɛ bɛnìtìbɛ̀ sipísìnùmmù miɛkɛ òmɑ́ɑ̀ òmɑ́ɑ̀, iwũɔ̃ mɛmmɛ, kɛ́duɔ́ nDefiibɛ bɛ̀ɛ̀ pĩ Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ tɔ̃mmú ti Yiɛ̀ nKuyie ndo ti nɑ̀kɛ́ kɛ yɛ̃ ndɛ̀ ndòmmɛ̀.

Bɛ̀ pɑ̃ yɛ̀ɛ̀ pɑ̃rɛ̀ Kuyie

48 Bɛ̀ɛ̀ do ni mudoò kɛ bɑkɛ́ bɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ tɛkɔupíítɛ̀ píítɛ̀, tɛkɔ̀ùtɛ̀ kɔ̀ùtɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ɛ kɔtɛ kɛ́yɑ̀ Mɔyiisi kóò nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: 49 Ti kɑ̀ɑ mbɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ ti bɑkɛ́ bɛ̀ kɛ sɔ̃́ nhòmɔù í kpɑ bɑ́ òmɑ́ɑ̀. 50 Dɛɛ̀ te kɛ̀ ti tɔní ti Yiɛ̀ nKuyie nyɛpɑ̃rɛ̀ kɛ bo mɔɔ ti yɛi ncĩ́ɛ̃́mmɛ̀, mɛsɔɔ nkó tisɑ̃tì ti ɛí tì ti ti ntɔní, yɛtootɔ̃rɛ nɛ̀ sinɛí nɛ̀ mɛfĩmmɛ, nɛ̀ dɛmɑ́mɑ́nnɛ̀ nɛ̀ dɛ̀ɛ̀ ɔ̃ ncɑ́ɑ́tí mɛfĩmmɛ.

51 Mɔyiisi nɛ̀ ikuɔ́ nìùtì Edeɑsɑɑ kɛ̀ bɛ̀ɛ cuɔ́ mɛsɔɔ nkó tisɑ̃tì bɛ̀ tɔní tì. 52 Bɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ bɑkɛ́ yɛtĩ̀rɛ̀ bɛ̀ do duɔ́ ntìì nɛntì kó kucɛ̃́ɛ̃́kù do bo cìdóò tɛkɔ̀ùtɛ̀ nɛ̀ sipísìyiekɛ̀ (170). 53 Kɛ̀ bɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ sɑ́m̀pɔ́bɛ̀ biɛ tiekɛ bɑ́ wè ò ɛí dɛ̀. 54  Mɔyiisi nɛ̀ Edeɑsɑɑ kɛ̀ bɛ̀ɛ tɑnnɛ́ mɛsɔɔ nkó tinɛntì bɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ bɑkɛ́ yɛtĩ̀rɛ̀ tɛkɔupíítɛ̀ píítɛ̀ nɛ̀ tɛkɔ̀ùtɛ̀ kɔ̀ùtɛ̀ bɛ̀ duɔ́ ntì mɛtɑummɛ̀ tou, kɛ̀ dɛ̀ bo yie nkɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie mbɑ́ɑ́ yɛ̃̀ nyIsidɑyɛɛribɛ kpɛ́í.

32

Bɛ̀ duɔ́mmɛ̀ Dubɛnni nɛ̀ Kɑdi nɑɑ̀mùntì kɔbɛ kɛtenkɛ̀

1 Dubɛnni nɛ̀ Kɑdi bɛ nɑɑ̀mùnkù kɔbɛ do mɔkɛ iwũɔ̃ nyi kɛ̀ ì sũ mɛdiɛ̀ nkɛ̀ bɛ̀ɛ yɑ̀ Yɑsɛɛ ɛì nɛ̀ Kɑdɑɑdi kpɛri yɛ tenkɛ̀ bo yiénnɛ̀mɛ̀ iwũɔ̃ kó mucɛ̃mmu. 2 Mɛm̀mɛ bɛ̀ kɔ̀tɛmɛ̀ kɛ́yɑ̀ Mɔyiisi nɛ̀ Edeɑsɑɑ nɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ kó bɛkótíbɛ̀ kɛ bɛ̀ nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: 3-4 Ti Yiɛ̀ nKuyie nduɔ́ ntínti Isidɑyɛɛribɛ kɛ̀ ti fìètɛ yɛ̀ɛ̀ ɛkɛ̀ yɛ̀ yiénnɛ̀ iwũɔ̃ kó mucɛ̃mmu mmu, tínti ɑ kó bɛtɔ̃mbɛ̀ ti mɛ ntu iwũɔ̃ kó bɛcɛ̃mbɛ mbɛ, dɛ kó yɛhɛkɛ̀ tu: Atɑdoti, Dibonni, Yɑsɛɛ nɛ̀ Nimudɑ, Ɛsibonni nɛ̀ Edeyɑde nɛ̀ Sebɑmmu nɛ̀ Nɛbo nɛ̀ Beonni.

5 Kɛ̀ bɛ̀ɛ deè kɛ dɔ̀: Mɔyiisi, kɑ̀ɑ bo yie nhɑ ti duɔ́ ndɛ kó kɛtenkɛ̀, di bɑ́ɑ́ ti sée kukó nSuditɛ̃ɛ̃ yɑ́ɑ̀.

6 Kɛ̀ Mɔyiisi bɛ̀ tɛ̃̀ńnɛ́ kɛ dɔ̀: Di tú bɑ? Di tebìí bo nkɔri mudoò kɛ̀ di nɛ́ nkpɑɑ́ diɛnnɑɑ̀? 7 Dɛ̀ yĩ́mɛ kɛ̀ di dɔ́ kɛ́yɑ̃́ríkùnnɛ Isidɑyɛɛribɛ kɔ̃̀ntì bɛ̀ bo tɑmɛ̀ dihɛì ti Yiɛ̀ nKuyie mbɛ̀ duɔ́ ndì. 8 Ti bo dìì mɔ̀nnì Kɑdɛɛsi-Bɑnnɛɑ, kɛ̀ n tɔ̃ ndi cicɛbɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ bo pɑɑtɛ́ Kɑnnɑhɑ̃ɑ̃ ɛì kɛ̀ bɛ̀ɛ mɛ ndɔɔ̀. 9 M bɛ̀ tɔ̃ mmɛmmɛ kɛ̀ bɛ̀ɛ kɔtɛ Ɛsikɔɔdi biriku kɛ́yɑ̀ dihɛì kɛ́wɛ̃tɛní kɛ́yɑ̃́ríkùnnɛ Isidɑyɛɛribɛ kɔ̃̀ntì bɛ̀ bo tɑmɛ̀ dihɛì ti Yiɛ̀ nKuyie mbɛ̀ duɔ́ ndì. 10 Mɛm̀mɛ kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie mmiɛkɛɛ pɛikɛ kɛ̀ kùu pɑrìkɛ̀ kɛ dɔ̀: 11 Bɛnìtìbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ kó dimɑ̀ɑ̀ yɛ̀nní Esibiti, kɛ́túótɛ́ bɛ̀ɛ̀ mɔ̀kɛ yɛbie nsipísìdɛ́ kɛ́ndeètìnko òmɔù nɑɑ̀cɛ̀tɛ̀ bɑ́ɑ́ tɑ dihɛì n do yɛ̃ n yóó duɔ́ ndì bɛ yɛmbɛ̀ Abɑrɑhɑmmu nɛ̀ Isɑki nɛ̀ Sɑkɔbu, kɛ yɛ̃́ bɛ̀ í yiemmɛ̀ kɛ n tũ̀nnɛ sɛi. 12  Kɛ̀ dɛ̀ í tú Yefundee Kɑdɛbu Kenɑsi nɑɑ̀mùnkù kou nɛ̀ Nunni birɛ Sosuwee, bɛɛ̀ mɑ́ɑ̀ dì tɑti, kɛ yɛ̃́ bɛɛ̀ yiemmɛ̀ kɛ n tũ̀nnɛ sɛi. 13 Mɛm̀mɛ ti Yiɛ̀ nKuyie mmiɛkɛ pɛikɛmɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ kɛ̀ kùu duɔ́ nkɛ̀ bɛ̀ nhɑ̃́ɑ̃́ ndikpɑ́ɑ̀ miɛkɛ kɛ kémmúnɛ̀ dɛ kó kutɔ̃nkù kɔbɛ bɛ̀ɛ̀ do dɔ̀ɔ̀ kù í dɔ́ dɛ̀ bɛ̀ bo kúmɛ̀ kɛ́deè. 14 Bɛcɑɑ̀rìbɛ̀ kó kubotí díndi, dɛ̀ yĩ́mɛ kɛ̀ di dɔ́ kɛ́sɔɔtɛ́ di yɛmbɛ̀ tɔ̃mmú kɛ tikii ti Yiɛ̀ nKuyie mmiɛkɛ kó muhɑ̃ɑ̃́ nyIsidɑyɛɛribɛ ĩ́nkɛ̀? 15 Kɛ̀ di bùtínnɛ́ di Yiɛ̀ nKuyie nkù bo yóu kɛ̀ di nkpɑɑ́ dikpɑ́ɑ̀ diì mmiɛkɛ kɛ́mɔntɛ, kɛ̀ díì nɛ́ nte kɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ bɛmɔuu feti. 16 Kɛ̀ dɛ kó bɛnìtìbɛ̀ tɔ́ɔ́nkoo Mɔyiisi borɛ̀ kóò nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Ti dɔ́ kɛ́dɔɔ̀ ti wũɔ̃ kó dibɑɑkɛ̀rì ndi kɛ́mɑɑ́ yɛhɛkɛ̀ kɛ̀ ti bí nhɑ̃. 17 Ti mɔ́mmɔmbɛ kɛ̀ ti túótɛ́ ti kpɑ̀rìnɛntì kɛ́niitɛ́ fɛnɑfɛ ììkɛ̀, kɛ́kɔtɛ kɛ́tɑnnɛ́ ti tebìí dɛ kó yɛhɛkɛ̀, ti bí sɑ́m̀pɔ́ì ii yó mbo diɛ nyɛhɛkɛ̀ ti yóó mɑɑ́ yɛ̀ kɛ́fii nyiduotí kɛ́nsɔrinɛ̀ dɛ kó kɛtenkɛ̀ kɔbɛ. 18 Kɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ bɛmɔu í kɑ̀ri bɑ́ wè o tenkɛ̀ ti í wɛ̃tiní. 19 Kɛ̀ di ti duɔ́ ndiɛ nti kó kɛtenkɛ̀ ti tɛ̃́nkɛ í yó nwɑnti dí ti duɔ́ nkɛtɛkɛ̀ Suditɛ̃ɛ̃ kó nyɑ́ɑ̀ tɛrì, kɛ yɛ̃́ ti kɔkɛ bomɛ̀ diɛ ndiyɑ́ɑ̀ diyiè yìɛ̀ní kɛ̀ɛ̀ bíɛ́kɛ̀ kpɛri. 20 Kɛ̀ Mɔyiisi dɔ̀: Kɛ̀ di pĩ́ ndi bɛ́i ndìì nùù, kɛ̀ di tùótɛ́ di kpɑ̀rìnɛntì kɛ dokɛ́ ti Yiɛ̀ nKuyie nyɛ̃ ndɛ̀ ndòmmɛ̀. 21 Kɛ̀ di bɑ̀ɑ́tí kɛ sèńtɛ́ Suditɛ̃ɛ̃ di Yiɛ̀ nKuyie nyɛ̃ ndɛ̀ ndòmmɛ̀ kɛ bɑɑnɛ̀ kù bo duɔ́mmɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ɛ nɑ bɛ dootitɔbɛ̀ kɛ́ bɛ̀ bɛ̀ti. 22 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie mbɛ̀ duɔ́ ndìì mɔ̀nnì bɛ tenkɛ̀, dɛ mɔ̀nnì di bo nɑ kɛ́wɛ̃tɛní di tenkɛ̀, Isidɑyɛɛribɛ bɑ́ɑ́ di sɛi ndi Yiɛ̀ nKuyie mmɛ ntɛ̃́nkɛ bɑ́ɑ́ di sɛi. 23 Kɛ̀ di mɛ nyí dɔ̀ɔ̀ mɛmmɛ di yetɛ́nɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nku, dɛ mɔ̀nnì di nyɛ̃́ kɛ dò ndi yɛi mbo di pĩ́. 24 Mɑɑ́nɛ̀ tũnkɛ́ yɛhɛkɛ̀ kɛ́tɑnnɛ́ di bí sɑ́m̀pɔ́ì, kɛ́dɔɔ̀ di wũɔ̃ kó yɛbɑɑkùyɛ̀, di nɛ́ bɑ́ɑ́ yɛ̃̀ ndi bɛ́i ndìì nùù. 25 Kɑdi nɑɑ̀mùnkù nɛ̀ Dubɛnni nɑɑ̀mùnkù kɔbɛ kɛ̀ bɛ̀ɛ nɑ́kɛ́ Mɔyiisi kɛ dɔ̀: A kó bɛtɔ̃mbɛ̀ tínti ti yóó dɔ̀ɔ̀mu fɔ̃́ nti yiɛ̀ nhɑ ti nɑ̀kɛ́ tì. 26 Ti bí nɛ̀ ti pobɛ̀ nɛ̀ ti pe nɛ̀ ti wũɔ̃ dɛ̀ yó mbo diɛ ndɛ Kɑdɑɑdi ɛkɛ̀ miɛkɛ. 27 A kó bɛtɔ̃mbɛ̀ tínti bɛ̀ɛ̀ bɑ̀ɑ́tí tikpɑ̀rìnɛntì ti kɔrimu kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nyóó ti niitɛ́ kɛ̀ tí bɛ̀ dokɛ́nɛ̀ ɑ yɛ̃ ndɛ̀ ndòmmɛ̀.

28 Mɛm̀mɛ kɛ̀ Mɔyiisii nɑ́kɛ́ ikuɔ́ nìùtì Edeɑsɑɑ nɛ̀ Nunni birɛ Sosuwee nɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ kó bɛkótíbɛ̀ dɛ kó bɛnìtìbɛ̀ kpɛ́í nkɛ dɔ̀: 29 Kɛ̀ Kɑdi nɑɑ̀mùnkù kɔbɛ nɛ̀ Dubɛnni kɔku kɔbɛ bɛ̀ɛ̀ bɑɑti tikpɑ̀rìnɛntì kɛ̀ bɛ̀ di nɛinɛ̀ kɛ́séntɛ́ kukó nkɛ̀ di Yiɛ̀ nKuyie ndi niitɛ́ kɛ̀ di dokɛ́, kɛ̀ di tiekɛ dìì mɔ̀nnì di ɛkɛ̀, dí bɛ̀ duɔ́ nKɑdɑɑdi tenkɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ɛ tiekɛ. 30 Kɛ̀ bɛ̀ mɛ nyí bɑ̀ɑ́tí kɛ di nɛinɛ̀ Kɑnnɑhɑ̃ɑ̃ kó kɛtenkɛ̀ miɛkɛ nkɛ di yóó bɛ̀ duɔ́mmɛ̀ kɛtenkɛ̀ di kɔkɛ miɛkɛ.

31 Kɑdi nɑɑ̀mùnkù kɔbɛ nɛ̀ Dubɛnni nɑɑ̀mùnkù kɔbɛ kɛ̀ bɛ̀ dɔ̀: Ti Yiɛ̀ nKuyie nnɑ̀kɛ́ tì tínti ɑ kó bɛtɔ̃mbɛ̀ ti yóó tì dɔ̀ɔ̀mu. 32 Ti yóó bɑ́ɑ́tímu ti Yiɛ̀ nKuyie nyɛ̃ ndɛ̀ ndòmmɛ̀ kɛ́kɔtɛ Kɑnnɑhɑ̃ɑ̃, ti nɛ́ dɔ́ tì tu, ɑ tí duɔ́ nti kó kɛtenkɛ̀ Suditɛ̃ɛ̃ kó nyɑ́ɑ̀ dii ndi.

33 Mɛm̀mɛ kɛ̀ Mɔyiisi duɔ́ nKɑdɑɑdi nɑɑ̀mùnkù kɔbɛ nɛ̀ Dubɛnni nɑɑ̀mùnkù kɔbɛ nɛ̀ Sosɛfu birɛ Mɑnɑnsee botí kɔbɛ dikéè, Amɔriibɛ kpɑ̀ɑ̀tì Sionni kó dikpɑ̀ɑ̀tìyuu nɛ̀ Bɑsɑ̃ɑ̃ kɔbɛ kóo kpɑ̀ɑ̀tì Ɔku kpɛri nɛ̀ yɛhɛkɛ̀ yɛ̀ɛ̀ bo bɛ tenkɛ̀ mɑ̀nku nɛ̀ yɛhɛkɛ̀ yɛ̀ɛ̀ dɛ̀ tɔ̀kɛ́.

34 Mɛm̀mɛ kɛ̀ Kɑdi nɑɑ̀mùnkù kɔbɛɛ mɑɑ́ Dibonni nɛ̀ Atɑdoti nɛ̀ Adowɛɛ, 35 nɛ̀ Atɑdɔti-Sofɑnni Yɑsɛɛ nɛ̀ Yoboɑ 36 nɛ̀ Bɛti-Nimudɑ nɛ̀ Bɛti-Adɑnnii kɛ yɛ̀ fii nyiduotí, kɛ́mɑɑ́nɛ̀ bɛ wũɔ̃ kó yɛtuo.

37 Kɛ̀ Dubɛnni nɑɑ̀mùnkù kɔbɛɛ wɛ̃tɛ kɛ́mɑɑ́ Ɛsibonni Edeyɑde nɛ̀ Kidiyɑtɑimmu 38 nɛ̀ Nɛbo nɛ̀ Bɑɑdi-Nɛɔɔ nɛ̀ Sibemɑ kɛ́ yɛ̀ cèètɛ yɛyètɛ̀.

39 Mɛm̀mɛ kɛ̀ Mɑnɑsee birɛ Mɑkiidi nɑɑ̀mùnkù kɔbɛɛ do Kɑdɑɑdi ɛì kɛ́bɛti Amɔniibɛ bɛ̀ɛ̀ do dɛ̀ bo. 40 Kɛ̀ Mɔyiisi bɛ̀ duɔ́ ndɛ kó dihɛì kɛ̀ bɛ̀ɛ kɑri. 41 Kɛ̀ Mɑnɑsee birɛ tɛrɛ̀ bɛ̀ tu dɛ̀ Yɑii kó kunɑɑ̀mùnkù kɔbɛɛ túótɛ́ Amɔriibɛ ɛkɛ̀ dɛpɑɑ nkpɛyɛ kɛ́ yɛ̀ yu kɛ dɔ̀: Yɑii ɛkɛsí. 42 Kɛ̀ Nɔbɑɑ kɔbɛɛ do Kenɑti nɛ̀ yɛhɛkɛ̀ yɛ̀ɛ̀ ò tɔ̀kɛ́nɛ̀ kɛ́ yɛ̀ yu o mɔ́mmuɔ nho kó diyètìrì kɛ dɔ̀ Nɔbɑ.

33

Isidɑyɛɛribɛ yɛ̀ Esibiti kɛ́nkɑtìmɛ̀ kɛ sɔɔti kɛ́tuɔkɛnɛ̀ kukó nSuditɛ̃ɛ̃

1 Ntɛ Isidɑyɛɛribɛ do yɛtì Esibiti kɛ́dɔ́ɔ́tɛ́mɛ̀ bɛ ɑ̃ɑ̃pɔ̀ntĩ̀rɛ̀ dò ndòmmɛ̀, Mɔyiisi nɛ̀ Anɔɔ kɛ̀ bɛ̀ mbɛ̀ ni kɛ̀ bɛ̀ɛ kétɛ́ kɛ́yɛ̀ yɛ̀ɛ̀ bòrɛ̀. 2 Kɛ̀ Ti Yiɛ̀ nKuyie nnɑ́kɛ́ Mɔyiisi kòo nwɑ̃ũ bɛ̀ kɑ̀tì dɛ̀ kɛ sɔɔti, ntɛ ò do dɛ̀ wɑ̃̀ũ mɛ̀ɛ̀ botí:

3 Dibenni tɑ̃̀nkù ketiwè do nwe diyiè tɛpíítɛ̀ nɛ̀ dinummurì bɛ̀ bɑɑ́mmɛ̀ diyentɛ́bɑnni, kɛ̀ dɛ̀ɛ wentɛ́ kɛ̀ Isidɑyɛɛribɛɛ ítɛ́ Dɑmmusɛsi ɛì kɛ́nkérí kɛ yɛtì kɛ̀ Esibiti tenkɛ̀ kɔbɛ bɛ̀ wùó nkɛ̀ bɛ̀ kérí. 4 Dɛ mɔ̀nnì kɛ̀ Esibiti kɔbɛ kũrì bɛcíríbɛ̀, bɛ̀ɛ̀ tu Mpo ti Yiɛ̀ nKuyie ndo potɛ́ bɛ̀ kɛ bo bɛnkɛ Esibiti kɔbɛ kù kpeńnìnɛ̀mɛ̀ bɛ kó yɛbɔkɛ̀. 5 Kɛ̀ Isidɑyɛɛribɛɛ ítɛ́ Dɑmmusɛsi kɛ́kɔtɛ kɛ́bɑ́tɛ́ Sukɔti, 6 kɛ́ítɛ́ Sukɔti kɛ́kɔtɛ kɛ́bɑ́tɛ́ Etɑmmu ɛì tɛdɔntɛ̀ kó dikpɑ́ɑ̀ mɑ̀nku. 7 Bɛ̀ ìtɛ́ Etɑmmu ɛì ndi tɛdɔntɛ̀ kó dikpɑ́ɑ̀ mɑ̀nku kɛ́kɔ́ntɛ́ kɛ́wɛ̃tɛní Pi-Aidɔti, Bɑɑdi-Sefɔ̃ɔ̃ ììkɛ̀, kɛ́bɑ́tɛ́ kɛ́nwetí Mikidɔdi. 8 Bɛ̀ ìtɛ́ Mikidɔdi nwe kɛ́séntɛ́ dɑ̀mɛ́ɛ̀rì tipèntì kou, kɛ́tɑ dikpɑ́ɑ̀ tɛdɔntɛ̀ kpɛri, kɛ́mmɔkɛ mucèmmu yɛwe yɛ̀tɑ̃ɑ̃ti Etɑmmu kó dikpɑ́ɑ̀ tɛdɔntɛ̀ kpɛri miɛkɛ, kɛ́kɔtɛ kɛ́bɑ́tɛ́ bɛ̀ tu dɛ̀ Mɑdɑ. 9 Bɛ̀ ìtɛ́ Mɑɑrɑ nwe kɛ́tuɔkɛ Edimmu sibií do borɛ̀ tɛpíítɛ̀ nɛ̀ sìdɛ́sì nɛ̀ dɛpuonnɛ sipísìyiekɛ̀, kɛ́bɑ́tɛ́ dɛborɛ̀. 10 Bɛ̀ ìtɛ́ dɛǹdɛ kɛ́bɑ́tɛ́ tipèntì kóo dɑ̀mɛ́ɛ̀rì pɛɛ́mmɛ̀, 11 kɛ́ítɛ́ tipèntì kóo dɑ̀mɛ́ɛ̀rì pɛɛ́mmɛ̀ kɛ́bɑ́tɛ́ Sinni kpɑ́ɑ̀ miɛkɛ, 12 kɛ́ítɛ́ Sinni kpɑ́ɑ̀ tɛdɔntɛ̀ kpɛri kɛ́bɑ́tɛ́ Dofikɑɑ, 13 kɛ́ítɛ́ Dofikɑɑ kɛ́bɑ́tɛ́ Aduusi, 14 kɛ́ítɛ́ Aduusi kɛ́bɑ́tɛ́ Defidimmu kɛ í mpɛ̀tɛ́ dɛborɛ̀ mɛniɛ nkɛ yɑ̃̀.

15 Bɛ̀ ìtɛ́ Defidimmu nwe kɛ́bɑ́tɛ́ Sinɑii kó dikpɑ́ɑ̀ tɛdɔntɛ̀ kpɛri miɛkɛ. 16 Bɛ̀ ìtɛ́ dɛǹdɛ kɛ́bɑ́tɛ́ Kibodoti-Atɑɑfɑ 17 kɛ́ítɛ́ Kibodoti-Atɑɑfɑ kɛ́bɑ́tɛ́ Asedɔti, 18 kɛ́ítɛ́ Asedɔti kɛ́bɑ́tɛ́ Ditimɑ, 19 kɛ́ítɛ́ Ditimɑ kɛ́bɑ́tɛ́ Dimɔɔ Pɛdɛsi, 20 kɛ́ítɛ́ Dimɔɔ Pɛdɛsi kɛ́bɑ́tɛ́ Dibunɑ, 21 kɛ́ítɛ́ Dibunɑ kɛ́bɑ́tɛ́ Disɑɑ, 22 kɛ́ítɛ́ Disɑɑ kɛ́bɑ́tɛ́ Keedɑtɑ. 23 Bɛ̀ ìtɛ́ Keedɑtɑ nwe kɛ́bɑ́tɛ́ Sefɛɛdi tɑ̃rì. 24 Sefɛɛdi tɑ̃rì ndi bɛ̀ ìtɛ́mɛ̀ kɛ́bɑ́tɛ́ Adɑdɑ, 25 kɛ́ítɛ́ Adɑdɑ kɛ́bɑ́tɛ́ Mɑkidɔti, 26 kɛ́ítɛ́ Mɑkidɔti kɛ́kɔtɛ kɛ́bɑ́tɛ́ Tɑɑti, 27 kɛ́ítɛ́ Tɑɑti kɛ́bɑ́tɛ́ Tedɑɑ, 28 kɛ́ítɛ́ Tedɑɑ kɛ́bɑ́tɛ́ Mitikɑ, 29 kɛ́ítɛ́ Mitikɑ kɛ́kɔtɛ kɛ́bɑ́tɛ́ Asimɔnɑ, 30 kɛ́ítɛ́ dɛndɛ kɛ́kɔtɛ kɛ́bɑ́tɛ́ Mɔsedɔti, 31 kɛ́ítɛ́ Mɔsedɔti kɛ́bɑ́tɛ́ Bendee-Yɑkɑnni, 32 kɛ́ítɛ́ Bendee-Yɑkɑnni kɛ́bɑ́tɛ́ Ɔdi-Kidikɑɑdi, 33 kɛ́ítɛ́ Ɔdi-Kidikɑɑdi kɛ́bɑ́tɛ́ Yotibɑtɑ, 34 kɛ́ítɛ́ Yotibɑtɑ kɛ́bɑ́tɛ́ Abudonnɑ, 35 Bɛ̀ ìtɛ́ dɛǹdɛ kɛ́bɑ́tɛ́ Esiyonni-Kebɛɛ, 36 kɛ́ítɛ́ Esiyonni-Kebɛɛ kɛ́bɑ́tɛ́ Sinni kpɑ́ɑ̀ tɛdɔntɛ̀ kpɛri bɛ̀ tu dɛ̀ Kɑdɛɛsi. 37 Bɛ̀ ìtɛ́ Kɑdɛɛsi nwe kɛ́kɔtɛ kɛ́bɑ́tɛ́ Ɔdi tɑ̃rì Edɔmmu tenkɛ̀ mɑ̀nku.

38 Dɛǹdɛ ti Yiɛ̀ nKuyie nduɔ́mmɛ̀ kɛ̀ ikuɔ́ nìùtì Anɔɔ dekɛ Ɔdi tɑ̃rì ĩ́nkɛ̀, ò dɛ nku, kɛ sɔ̃́ ndɛ̀ mɔ̀kɛ yɛbie nsipísìnɑ̀ɑ̀ nɛ̀ bɛ̀ yɛ̀mɛ̀ Esibiti, dibenni tɑ̃̀nkù nummuwè do nwe diyiè ketirì. 39 Dɛndɛ Ɔdi tɑ̃rì ĩ́nkɛ̀ ò kumɛ̀, kɛ nyóó kú kɛ mɔkɛ yɛbie ntɛkɔ̀ùtɛ̀ nɛ̀ sipísìdɛ́ nɛ̀ yɛ̀tɑ̃ɑ̃ti. 40 Dɛ kó difɔ̃nkúò ndi Kɑnnɑhɑ̃ɑ̃ kɔbɛ kóo kpɑ̀ɑ̀tì Adɑdi Nɛkɛfu ɛì kou kèèmɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ kéróomɛ̀.

41 Kɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ ìtɛ́ Ɔdi tɑ̃rì ĩ́nkɛ̀ kɛ́kɔtɛ kɛ́bɑ́tɛ́ Sɑdimɔnɑ, 42 kɛ́ítɛ́ Sɑdimɔnɑ kɛ́kɔtɛ kɛ́bɑ́tɛ́ Punɔɔ, 43 kɛ́ítɛ́ Punɔɔ kɛ́kɔtɛ kɛ́bɑ́tɛ́ Obɔdi, 44 kɛ́ítɛ́ Obɔdi kɛ́bɑ́tɛ́ Iyee-Abɑdimmu, Mɔɑbu tenkɛ̀ mɑ̀nku, 45 kɛ́ítɛ́ Iye-Abɑdimmu kɛ́bɑ́tɛ́ Dibonni-Kɑdi, 46 kɛ́ítɛ́ Dibonni-Kɑdi kɛ́bɑ́tɛ́ Adimɔnni-Dibɑdɑtɑimmu, 47 kɛ́ítɛ́ Adimɔnni-Dibɑdɑtɑimmu kɛ́bɑ́tɛ́ Abɑdimmu tɑ̃rì ĩ́nkɛ̀ kɛ́nwetí Nɛbo ɛì. 48 Bɛ̀ itɛ́ Abɑdimmu tɑ̃rɛ̀ nyɛ kɛ́bɑ́tɛ́ Mɔɑbu tenkɛ̀ kó kubiriku, kukó nSuditɛ̃ɛ̃ tɑkɛ́, kɛ́nwetí Sedikoo. 49 Bɛ̀ do bɑ̀tɛ́ kɛ́nhɛ́rinɛ̀ kukó nSuditɛ̃ɛ̃ nwe kɛ́túótɛ́ Bɛti-Yesimɔti kɛ́ntɔ kɛ́tuɔkɛnɛ̀ Abɛɛdi-Sitimmu ɛì Mɔɑbu biriku.

Isidɑyɛɛribɛ dò nkɛ́totí mɛ̀ɛ̀ botí kɛtenkɛ̀

50 Dɛndɛ Mɔɑbu biriku Suditɛ̃ɛ̃ kó ntɑkɛ́ Sedikoo ììkɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie mbɛ́innɛ̀mɛ̀ Mɔyiisi kɛ dɔ̀: 51 Nɑ́kɛ́ Isidɑyɛɛribɛ kɛ tú n yɛ̃ nkɛ̀ di sèńtɛ́ Suditɛ̃ɛ̃ kɛ tɑ Kɑnnɑhɑ̃ɑ̃ tenkɛ̀, 52 dí bɛti dɛ kó kɛtenkɛ̀ kɔbɛ bɛmɔu, kɛ́mpuɔ̀ mbɛ tenkɑɑnìi yɛtɑ̃́rɛ̀ kpɛsi kɛ́bɔ́kɛ́ timɑ́tì kpɛsi, kɛ́puɔ mbɛ wũɔ̃tɔ̀rɛ̀ kɛ́cɑkɛ bɛ tɔ̀rɛ̀, 53 kɛ́tiekɛ dihɛì kɛ́mbo. N dì ndi duɔ́mmu kɛ̀ di dò nkɛ́ ndi te. 54 Di yóó tɑ̃ũ tɛ́tɛ́ nwe kɛ́totí di tenkɛ̀ di nɑɑ̀mùntì dò ndòmmɛ̀, kɛ̀ kùù nɑɑ̀mùnkù sũ ku kó kɛtenkɛ̀ ndɛu, kɛ̀ kùù kɛ̃ńnì ku kɔkɛ nkɛ̃ńnì, kɛ̀ di tɑ̃ũ tɛ́tɛ́ kɛ̀ kùù nɑɑ̀mùnkù do dɛ̀, ku kó kɛtenkɛ̀ kɛ ntú. Di yó ntũ ndi wuɔ ndòmmɛ̀ mmɛ kɛ́totí di tenkɛ̀. 55 Kɛ̀ di mɛ nyí bɛ̀ti Kɑnnɑhɑ̃ɑ̃ kɔbɛ bɛmɔu, kɛ̀ di yóu bɛ̀mɑbɛ̀ bɛɛ̀ yó ndo ntipotì kɛ́nkũũ di nuɔ, kɛ́ndò nyinɑɑcɛ̃mpɑ̀ɑ̀ti ìì cùɔ́kɛ́ sikɑ̃ũ kɛ kũũ di píìtì kɛ di ɛ̃́ṹtɛ́ dihɛì di bo dìì miɛkɛ. 56 Dɛ mɔ̀nnì n do nɑ mbɛ̀ dɔ̀ɔ̀mɛ̀ kɛ̀ n nɛ́ mɛ̀ dɔ̀ɔ̀ dí mbɛ.

34

Kɑnnɑhɑ̃ɑ̃ tenkɛ̀ mɑ̀nkɛ

1 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nnɑ́kɛ́ Mɔyiisi kɛ dɔ̀: 2 Nɑ́kɛ́ Isidɑyɛɛribɛ kɛ tú n yɛ̃ nkɛ̀ di tùɔ̀kɛ dìì mɔ̀nnì Kɑnnɑhɑ̃ɑ̃ tenkɛ̀ n di duɔ́ nkɛ̀ kɛ̀ di bo tiekɛ, ntɛ di tenkɛ̀ mɑ̀nkɛ yóó dítɛ́ dɛ̀.

3 Kubɑkù cɑ̃̀nku bíɛ́kɛ̀ di tenkɛ̀ kó kumɑ̀nku yóó dítɛ́ tɛdɔntɛ̀ kó dikpɑ́ɑ̀ Sinni nwe kɛ́mpɛkɛ́nɛ̀ Edɔmmu kó kutempɛ̃. Kɛ̀ diyiè yìɛ̀ní kɛ̀ɛ̀ bíɛ́kɛ̀ kó kumɑ̀nkuu dítɛ́ mukɔ́kúɔ́ nkóo dɑ̀mɛ́ɛ̀rì. 4 Kù yóó fitɛ́ kubɑkù cɑ̃̀nku bíɛ́kɛ̀ nkɛ kɛ́kɔ́ntɛ́ kɛ́dekɛ inɑɑ́ nkó ditennì kɛ́yɛ̀nnɛ̀ Sinni, Kɑdɛɛsi-Bɑnnɛɑ kubɑkù cɑ̃̀nku kɛ́tuɔkɛ Asɑɑ-Adɑɑ nɛ̀ Asimɔɔ, 5 kɛ́kɔtɛ kɛ́dítɛ́ Esibiti kó kukó kɛ́ntɔ kɛ́tuɔkɛnɛ̀ dɑ̀mɛ́ɛ̀rì Mɛditedɑndee.

6 Kɛ̀ diyiè tɑɑ̀ kɛ̀ɛ̀ bíɛ́kɛ̀ kó kumɑ̀nku ntú Mɛditedɑndee kóo dɑ̀mɛ́ɛ̀rì.

7 Kɛ̀ kubɑkù yoú bíɛ́kɛ̀ kó kumɑ̀nkuu dítɛ́ Mɛditedɑndee kóo dɑ̀mɛ́ɛ̀rì kɛ́ntɔ kɛ́tuɔkɛnɛ̀ Ɔdi kó ditɑ̃rì, 8 kɛ́ítɛ́ Ɔdi kó ditɑ̃rì kɛ́yɛ̀ Debo-Amɑti kɛ́ntɔ kɛ́tuɔkɛnɛ̀ Sedɑti, 9 kɛ́pɛ̃ɛ̃tɛ́ kɛ́tuɔkɛnɛ̀ Sifunɔɔ, kɛ́pɛ̃ɛ̃tɛ́ kɛ́kɔtɛ Asɑɑ-Anɑnni di kó kutemmɑ̀nku kubɑkù yoú kɔku yó ndɛ kɑ̃́ɑ̃́kɛ́.

10 Diyiè yìɛ̀ní kɛ̀ɛ̀ bíɛ́kɛ̀ kó kumɑ̀nku kunku di kù yɛ̀nnɛ̀ Asɑɑ-Enɑnni kɛ́ntɔ kɛ́tuɔkɛnɛ̀ Sefɑmmu. 11 Kɛ̀ kùu ítɛ́ Sefɑmmu kɛ́yɛ̀nnɛ̀ Dibudɑ Ainni diyiè yìɛ̀ní kɛ̀ɛ̀ bíɛ́kɛ̀ kɛ́ntɔ kɛ́tuɔkɛnɛ̀ ditennì yúnnímɛ̀ Sennɛsɑdɛti kóo dɑ̀mɛ́ɛ̀rì diyiè yìɛ̀ní kɛ̀ɛ̀ bíɛ́kɛ̀. 12 Dɛ kó kumɑ̀nku yó mmɛ ndò kɛ́tuɔkɛnɛ̀ Suditɛ̃ɛ̃, kɛ́cɑ́ɑ́tínɛ̀ mukɔ́kúɔ́ nkóo dɑ̀mɛ́ɛ̀rì. Di kó kɛtenkɛ̀ kó kumɑ̀nku yó ndɛ nkɑ̃́ɑ̃́kɛ́.

13 Mɛm̀mɛ kɛ̀ Mɔyiisi nɑ́kɛ́ Isidɑyɛɛribɛ ti Yiɛ̀ nKuyie nhò nɑ̀kɛ́ tì kɛ dɔ̀: Ntɛ ti Yiɛ̀ nKuyie ndi duɔ́ nkɛ̀ɛ̀ tenkɛ̀ díndi iwuɔ nyìwɛi nɛ̀ dikéè kɛ̀ di tɑ̃ɑ̃́ tɛ́tɛ́ kɛ́ kɛ̀ totí. 14-15 Kɛ̀ Dubɛnni kó kuwuɔ nkɔbɛ nɛ̀ bɛ cɛ̃́ĩ nɛ̀ Kɑdi kó kuwuɔ nkɔbɛ nɛ̀ bɛ cɛ̃́ĩ kɛ́yíɛ́nɛ̀ Mɑnɑnsee kó kuwuɔ ndikéè, bɛmbɛ cɔutɛ́mu bɛ kó kɛtenkɛ̀ kukó nSuditɛ̃ɛ̃ yɑ́ɑ̀ diyiè yìɛ̀ní kɛ̀ɛ̀ bíɛ́kɛ̀ Sedikoo ììkɛ̀.

Bɛ̀ɛ̀ totí kɛtenkɛ̀ bɛ yètɛ̀

16 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nnɑ́kɛ́ Mɔyiisi kɛ dɔ̀: 17 Ntɛ bɛnìtìbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ yóó di totí di tenkɛ̀ bɛ yètɛ̀: Edeɑsɑɑ ikuɔ́ nìùtì kɛ́yíɛ́nɛ̀ Nunni birɛ Sosuwee. 18 Dí dɛitɛ bɑ́ kùù wuɔ mmiɛkɛ wèè tu okótì kòo di teennɛ̀ kɛtenkɛ̀ kó mutotímù. 19 Ntɛ dɛ kó bɛnìtìbɛ̀ yètɛ̀:

Sudɑɑ kó kuwuɔ Yefundee birɛ Kɑdɛbu,

20 Simmɛɔ̃ɔ̃ kó kuwuɔ, Ammiudi birɛ Semmuyɛɛdi.

21 Bɛnsɑmɛɛ kó kuwuɔ, Kisinɔɔ birɛ Edidɑdi.

22 Dɑnni bí kó kuwuɔ, Yokidi birɛ Bukii.

23 Sosɛfu birɛ Mɑnɑnsee kó kuwuɔ, Efodi birɛ Anniyɛɛdi.

24 Sosɛfu birɛ tɛrɛ̀ Efɑdɑimmu kó kuwuɔ, Sifutɑ̃ɑ̃ birɛ Kemmuyɛɛdi.

25 Sɑbunɔɔ kó kuwuɔ, Pɑdunɑki birɛ Edisɑfɑ̃ɑ̃.

26 Isɑkɑɑ kó kuwuɔ Asɑ̃ɑ̃ birɛ Pedɑyɛɛdi,

27 Asɛɛ kó kuwuɔ Sodomii birɛ Aiudi.

28 Nɛfutɑdii kó kuwuɔ, Ammiudi birɛ Pedɑyɛɛdi.

29 Bɛm̀bɛ ti Yiɛ̀ nKuyie ntɑ̃ɑ̃tɛ́mɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ bo totí Kɑnnɑhɑ̃ɑ̃ kó kɛtenkɛ̀.

35

Defii bí kó yɛhɛkɛ̀

1 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nnɑ́kɛ́ Mɔyiisi Mɔɑbu kó kubiriku miɛkɛ Suditɛ̃ɛ̃ tɑkɛ́, Sedikoo ììkɛ̀ kɛ dɔ̀: 2 Nɑ́kɛ́ Isidɑyɛɛribɛ kɛ̀ bɛ̀ɛ duɔ́ nDefiibɛ kɛtenkɛ̀ bɛ kɔkɛ miɛkɛ nɛ̀ bɛ̀ yóó ncɛ̃mmù dɛ̀ bɛ wũɔ̃. 3 Kɛ̀ bɛ̀ mbo dɛ kó yɛhɛkɛ̀ miɛkɛ kɛ cɛ̃mmù bɛ wũɔ̃ yɛ tenkɛ̀. 4 Kɛtenkɛ̀ kɛ̀ɛ̀ fitɛ́ dɛ kó yɛhɛkɛ̀ bɛ̀ yó ncɛ̃mmù kɛnkɛ bɛ wũɔ̃, kɛ́túótɛ́ dihɛì kó kuduotí borɛ̀, di kɛ̀ bennɛ́ kɛ̀ kɛ̀ ḿbo mɛ́tìrì sikɔusìnùmmù (500). 5 Kɛ̀ dí túótɛ́ kuduotí borɛ̀ dikpɑ́ɑ̀ diyiè yìɛ̀ní kɛ̀ɛ̀ bíɛ́kɛ̀ kɛ̀ kɛ̀ mbo mɛ́tìrì tɛkɔupíítɛ̀ (1000), kɛ́bennɛ́ kubɑkù yoú bíɛ́kɛ̀ kɛ̀ kɛ̀ mbo mɛ́tìrì tɛkɔupíítɛ̀ (1000), kɛ́bennɛ́ diyiè tɑɑ̀ kɛ̀ɛ̀ bíɛ́kɛ̀ kɛ̀ kɛ̀ mbo mɛ́tìrì tɛkɔupíítɛ̀ (1000), kɛ́bennɛ́ kubɑkù yoú bíɛ́kɛ̀ kɛ̀ kɛ̀ mbo mɛ́tìrì tɛkɔupíítɛ̀ (1000). Kɛ̀ dihɛì nsokɛ́ dɛ cuokɛ̀. Bɛ̀ yó mmɔkɛ kɛ̀ɛ̀ tenkɛ̀ nkɛ bɛ ɛì fitímɛ̀. 6 Dí duɔ́ nDefiibɛ yɛhɛkɛ̀ yɛ̀kuɔ̀ disɔ̀rì kpɛyɛ, kɛ̀ dɛ̀ kpɛtɛ́nɛ̀ òmɔù kòò kùɔ onìtì wèe cokɛ́ kɛ́sɔri dɛ kó yɛhɛkɛ̀ miɛkɛ, kɛ́yíɛ́nɛ̀ yɛhɛkɛ̀ tɛyɛ̀ sipísìnɑ̀ɑ̀ nɛ̀ yɛ̀dɛ́ɛ̀. 7 Yɛmɔu kɛ̀ yɛ̀ɛ wɛ̃nnɛ́ kɛ́mbo yɛhɛkɛ̀ sipísìnɑ̀ɑ̀ nɛ̀ yɛ̀ni kɛ nɛ́ yíɛ́nɛ̀ kɛtenkɛ̀ bɛ̀ yó ncɛ̃mmù dɛ̀ bɛ wũɔ̃. 8 Isidɑyɛɛribɛ wuɔ mmiɛkɛ bɑ́ kù kùu yɑɑtɛ ku ɛkɛ̀ bɛ̀ kù duɔ́ nyɛ̀ miɛkɛ kɛ́duɔ́ nDefiibɛ, kɛ̀ kùù mɔ̀kɛ kɛ̀ yɛ̀ sũ ku kpɛyɛ nsũ, kɛ̀ kùù mɔ̀kɛ kɛ̀ yɛ̀ kɛ̃ńnì ku kpɛyɛ nkɛ̃ńnì. Bɑ́ kùù wuɔ nkùu yɑɑtɛ ku tenkɛ̀ kɛ́duɔ́ nDefiibɛ bɛ̀ kù duɔ́ nkɛ̀ kɛ̀ mɑ̀mɛ̀.

Disɔ̀rì kó yɛhɛkɛ̀ yó ntú yɛ̀

9 Kɛ̀ Ti Yiɛ̀ nKuyie nnɑ́kɛ́ Mɔyiisi kɛ dɔ̀: 10 Nɑ́kɛ́ Isidɑyɛɛribɛ kɛ tú n yɛ̃ nkɛ̀ di sèńtɛ́ dìì mɔ̀nnì kukó nSuditɛ̃ɛ̃ kɛ bo tɑ Kɑnnɑhɑ̃ɑ̃ tenkɛ̀, 11 di tɑ̃ɑ̃tɛ́ yɛhɛkɛ̀ yɛ̀ɛ̀ yó ntú di kó disɔ̀rì, kɛ̀ dɛ̀ kpɛtɛ́nɛ̀ òmɔù kòò kùɔ onìtì wèe cokɛ́ kɛ́ dì tɑ kɛ́sɔri. 12 Dɛ kó yɛhɛkɛ̀ yó ntú di kó disɔ̀rì ndi kɛ̀ dɛ̀ɛ yie nkɛ̀ dɛ̀ kpɛtɛ́nɛ̀ òmɔù kòò kùɔ onìtì, wèe cokɛ́ kɛ́tɑ kɛ́yentɛ́nɛ̀ wèè dɔ́ kɛ́pɛitɛ. Kɛ̀ dɛ̀ kpɛtɛ́nɛ̀ òmɔù kòò kùɔ onìtì bɛ̀ bɑ́ɑ́ ò kùɔ kɛ mu nyí ò tɔní ditĩ̀nnì ììkɛ̀ kɛ̀ dì ò bekɛ́nɛ̀. 13 Di yóó bɛ̀ duɔ́ nyɛ̀ɛ̀ ɛkɛ̀ miɛkɛ disɔ̀rì kpɛyɛ yó mbo yɛ̀kuɔ̀ ndi. 14 Di tɑ̃ɑ̃tɛ́ yɛ̀tɑ̃ɑ̃ti Suditɛ̃ɛ̃ kó nyɑ́ɑ̀, yɛ̀tɑ̃ɑ̃ti Kɑnnɑhɑ̃ɑ̃ kó dihɛì. 15 Dɛ kó yɛhɛkɛ̀ yɛkuɔ̀ yɛnyɛ yó ntú Isidɑyɛɛribɛ kó disɔ̀rì ndi, nɛ̀ bɛpɔ̀ɔ̀bɛ̀ bɛ̀ɛ̀ bo di cuokɛ̀. Kɛ̀ dɛ̀ kpɛtɛ́nɛ̀ òmɔù kòò kùɔ onìtì, dɛ yiɛ̀ mbo nɑ kɛ́cokɛ́ kɛ́sɔri yɛ miɛkɛ dìmɑrì.

16 Kòò mɔù potɛ́ otɔù nɛ̀ kunɛnkù mɑkù timɑ́tì kɔku, kòò kú, dɛ yiɛ̀ nhonitikɔ̀ùtì nwe, bɛ̀ɛ ò kùɔ. 17 Kòò mɛ nhò bɔ̀tɛ́ ditɑ̃́rì ndi kòò kú dɛ̀ yiɛ̀ nhonitikɔ̀ùtì nwe, bɛ̀ɛ ò kùɔ. 18 Kɛ̀ dɛ̀ mɛ ndò nhò ò potɛ́nɛ̀ kudɔú nku kòò kú, dɛ yiɛ̀ nhonitikɔ̀ùtì nwe, bɛ̀ɛ ò kùɔ. 19 Wèè dò nkɛ́pɛitɛ kòò ò mɑ̀ɑ́nɛ̀ dɛ̀ wèe ò kùɔ. 20 Kòò mɔù níí nhotɔù koò tèntɛ kòò do yoo ò díi nkóò bɔ̀tɛ́ dɛ̀mɑrɛ̀ kòò ku, 21 yoo kòo miɛkɛ kɛɛ̀ mɛ nhò pɛ́ì kòò ò potɛ́ dinɑcɛkutiri kòò ku, onitikɔ̀ùtì nwe, wèè dò nkɛ́pɛitɛ kòò ò mɑɑ́nɛ̀ dɛ̀ wèe ò kùɔ.

22 Kɛ̀ dɛ̀ mɛ ndò ndɛ̀ kpɛtɛ́nɛ̀ òmɔù kòò tèntɛ òmɔù kòò do kɛ ku, kɛ̀ mɛníìmmɛ̀ í bo bɛ cuokɛ̀, ò mɛ nyí ò dìí nkoò bɔ̀tɛ́ dɛ̀mɑrɛ̀, 23 kòò mɛ ndootɛ́ ditɑ̃́rì ndi kɛ̀ dì ò mɑ̀ɑ́nɛ̀ kòò ku, kɛ do í tú o dootitɔù, kòò do í ò dɔ́nɛ̀ mɛyɛi, 24 kɛ̀ dɛ̀ dò mmɛmmɛ ditĩ̀nnìi tũnnɛ ikuɔ́ ìì tukúnɛ̀ wèè kùɔ nɛ̀ wèè dɔ́ kɛ́pɛitɛ kɛ̀ bɛ̀ɛ bekɛ́nɛ̀ dɛ yiɛ̀. 25 Kɛ̀ ditĩ̀nnìi dɛɛtɛ́ wèè kùɔ wèè dò nkɛ́pɛitɛ kòò bɑ́ɑ́ ò kùɔ. Ditĩ̀nnìi ò tɛ̃̀ńnɛ́ dihɛì ò do sɔri dì, kòo nkɛ̀ bo kɛ bɑɑnɛ̀ ikuɔ́ nìùtì diɛwè bɛ̀ còú nwe mɛkùɔ̀ nhò bo kúmɛ̀. 26 Kɛ̀ dɛ̀ mɛ ndò nwèè kùɔ ò yɛ̀nní dihɛì ò do sɔri dì kó mutentɑ̃́ɑ̃́. 27 Kɛ̀ wèè dò nkɛ́pɛitɛ kòò ò yɑ̀ kòò í bo dihɛì ò do sɔri dì kó mutentɑ̃́ɑ̃́ nkòò ò kùɔ ò í cɑ̀ɑ̀rɛ̀. 28 Kɛ̀ dɛ̀ mɛ nkpɛtɛ́nɛ̀ òmɔù kòò kùɔ onìtì ò dò nkɛ́mbo disɔ̀rì kó dihɛì ndi kɛ bɑɑnɛ̀ ikuɔ́ nìùtì diɛwè bɛ̀ cou nwè mɛkùɔ̀ nhò bo kúmɛ̀ kòò nɛ́ wɛ̃tɛ o ɛì.

29 Di yó ntũ nyiì kuɔ́ nɛ̀ di yɑɑ̀bío bɑ́ kɛ̀ di borɛ̀.

30 Kɛ̀ dɛ̀ tùɔ̀kɛní kɛ dò mmɛmmɛ wèè kùɔ onìtì bɛ̀ dò nkɛ́ nyóó ò kùɔ kɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ pɛ́u bɛɛ̀ yɛ̃́ mùù te, bɛ̀ bɑ́ɑ́ kuɔ òmɔù kòo nìtì òmɑ́ɑ̀ weè tu ò yɛ̃́ mùù te. 31 Òmɔù bɑ́ɑ́ kuɔ onìtì kɛ́ndò ndi ò kùɔ kɛ̀ dí cɔutɛ́ ticuuti kóò yóu, ò dò nkɛ́kuɔmu. 32 Di bɑ́ɑ́ yie nkòò mɔù dí yietí ticuuti kɛ́yɛ̀nní disɔ̀rì kó dihɛì kɛ́konní o ɛì, kɛ̀ ikuɔ́ nìùtì diɛwè mu nyí ku.

33 Di yóó kɑri dìì ɛì di bɑ́ɑ́ cóú mmɛnitiyĩ̀ĩ̀, mɛnitiyĩ̀ĩ̀ nsĩ̀nkùnko dihɛì ndi, dɛ̀mɑrɛ̀ í bo di bo dɔɔ̀ dɛ̀ kɛ̀ dɛ̀ɛ wénkùnnɛ dihɛì mɛnitiyĩ̀ĩ̀ nsĩ̀nkùnnɛ dì, kɛ̀ dɛ̀ í tú di bo kuɔmɛ̀ wèè kùɔ. 34 Di bɑ́ɑ́ sĩnkùnnɛ dihɛì di yóó kɑri dì, n yó mbo dì, mí ndi Yiɛ̀ nKuyie n yó mbomu díndi Isidɑyɛɛribɛ di cuokɛ̀.

36

Bɛnitipòbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ tiekɛ bɛ yɛmbɛ̀ tenkɛ̀ bɛ̀ dò nkɛ́nyenkú mɛ̀ɛ̀ botí

1 Kɛ̀ Sosɛfu birɛ Mɑnɑnsee birɛ Mɑkiidi kó dɛbirɛ Kɑdɑɑdi nɑɑ̀mùnkù kɔbɛ nɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ kó bɛkotibɑɑbɛ̀ nɛ̀ bɛ cɛ̃́ĩ kó bɛkótíbɛ̀ɛ kɔtɛ kɛ́yɑ̀ Mɔyiisi kóò nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: 2 Ti Yiɛ̀ nKuyie ndɑ nɑ̀kɛ́mu kɛ tú di tɑ̃ɑ̃́ tɛ́tɛ́ kɛ́totí kɛtenkɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ kó iwuɔ kɛ dɑ nɑ̀kɛ́ kɛ tú: Á duɔ́ nti tebitɛ Sedofɑdi kó kɛtenkɛ̀ o sɑpɑ̀mbɛ̀. 3 Kɛ̀ bɛ̀ mɛ nyenkɛ Isidɑyɛɛribɛ wuɔ mmiɛkɛ kutɛkù mɑkù, ti kéétɛ́ dɛ kó kɛtenkɛ̀ kɛ yíɛ́ bɛ̀ yenkɛ kùù wuɔ nkɔkɛ, dɛ mɔ̀nnì ti kó kɛtenkɛ̀ yóó yɑɑtɛmu. 4 Kɛ̀ mɛtɛ̃́nnímɛ̀ kó dibenni tùɔ̀kɛ Kuyie nkó dibɑnni diɛrì, bɛ kó kɛtenkɛ̀ɛ nɑɑ́ mbɛ̀ yenkɛ kùù wuɔ nkɔkɛ kɛ tɛ̃́nkɛ bɑ́ ntú bɛ yɛmbɛ̀ kɔkɛ.

5 Mɛm̀mɛ kɛ̀ Mɔyiisii nɑ́kɛ́ Isidɑyɛɛribɛ ti Yiɛ̀ nKuyie nhò nɑ̀kɛ́ tì kɛ dɔ̀: Sosɛfu yɑɑ̀bí bɛ́i nkɛ nɑɑtimu. 6 Ntɛ Ti Yiɛ̀ nKuyie nnɑ̀kɛ́ tì tìì tukúnɛ̀ Sedofɑdi kó bɛsɑpɑ̀mbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ yenkɛ bɛ̀ dɔ́ wè, kɛ̀ dɛ yiɛ̀ ncɛ̃́nkɛ tú bɛ kó kuwuɔ nkou. 7 Kɛ̀ dɛ̀ɛ yie nkɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ kó kɛtenkɛ̀ bɑ́ ntɑɑ̀ iwuɔ ntɛì kɔkɛ miɛkɛ, Isidɑyɛɛribɛ bɑ́ kùù wuɔ kɛ̀ kù nkɑri ku yɛmbɛ̀ tenkɛ̀. 8 Isidɑyɛɛribɛ wuɔ mmiɛkɛ bɛnitipòbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ yóó tiekɛ bɛ yɛmbɛ̀ tenkɛ̀ bɛ̀ nyenkú bɛ kó tinɑɑ̀mùntì miɛkɛ nkɛ, kɛ̀ dɛ̀ɛ yie mbɑ́ wèè Isidɑyɛɛri kòo nte o yɛmbɛ̀ tenkɛ̀. 9 Mɛɛ̀ botí nku bɑ́ kùù nɑɑ̀mùnkù bo ntemɛ̀ ku yɛmbɛ̀ tenkɛ̀.

10-11 Mɛm̀mɛ kɛ̀ Tisododi kó bɛsɑpɑ̀mbɛ̀ Mɑdɑ nɛ̀ Tidisɑɑ nɛ̀ Okudɑ nɛ̀ Midikɑ nɛ̀ Nɔɑ kɛ̀ bɛ̀ɛ tũnnɛ ti Yiɛ̀ nKuyie ndo nɑ̀kɛ́ tì Mɔyiisi kɛ́yenkɛ bɛ cicɛ tebìí kó bɛdɑpɑ̀mbɛ̀. 12 Sosɛfu birɛ Mɑnɑnsee kó ibí nyi bɛ̀ do yenkɛmɛ̀ kɛ̀ bɛ cicɛbɛ̀ tenkɛ̀ nkpɑɑ́ kɛ tú bɛ nɑɑ̀mùnkù kɔkɛ.

13 Isidɑyɛɛribɛ bo dìì mɔ̀nnì Mɔɑbu biriku miɛkɛ kukó nSuditɛ̃ɛ̃ pɛɛ́mmɛ̀ kɛ wetí Sedikoo, dɛndɛ ti Yiɛ̀ nKuyie nduɔ́mmɛ̀ Mɔyiisi i nkuɔ́ nɛ̀ yɛ ntɑnnɛ̀ kòo dɛ̀ mbɛ̀ tùo.

* 16:13 mɛnɑɑmiɛ̀ nnɛ̀ mɛcekùɔ̀: Kuyie ndo dènnɛní Isidɑyɛɛribɛ kɛ́ bɛ̀ nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀ kù yóó bɛ̀ duɔ́ mmɛnɑɑmiɛ̀ nnɛ̀ mɛcekùɔ̀ ndɛ̀ pũɔ̃̀ ndìì ɛì ndi. Bɛ̀ berínɛ̀ dìì mɔ̀nnì dikpɑ́ɑ̀ miɛkɛ kɛ̀ tidiitìi bɛ̀ dòńtɛ́ kɛ̀ bɛ̀ ńkpɑnnɛ̀ Mɔyiisi kɛ wɛ̃̀tɛ kɛ nɑ́ɑ́ ndɛ kó ditɑnfɔ̃̀tìrì kɛ nɛ́ buɔ̀ Esibiti ɛì, bɛ̀ yɛ̀nní kɛ̀. Wéntɛ́ Mudennimù 3:8.

* 21:14 mudoò pɑ́tíri: Dɛ kó dipɑ́tíri bɛ̀ nɑ̀ɑ́ ndìì kpɛ́í ndiɛ ndì fetimu. Kɛ̀ dɛ̀ í tú diɛ mbɛ̀ í bɛ̀í nkupíkù tɛkù mɑkù di kpɛ́í.

Ikuɔ́ Kóntímù

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

14

15

16

17

18

19

20

21

22

23

24

25

26

27

28

29

30

31

32

33

34

Ikuɔ́ kóntímù

Di mpɑ́tíri tɔ tìì nɑ́ɑǹtì

Mukétímù kó dipɑ́tíri ti nɑ́ɑ́ nyIsidɑyɛɛribɛ tùɔ̀kɛmɛ̀ mmɛ Kuyie mbɛ̀ duɔ́ ndìì ɛì. Kɛ̀ Ikuɔ́ kóntímù kpɛri sɔɔtɛ́ kɛ ti nɑ́ɑ́ mMɔyiisi nɑ̀kɛ́ tì Isidɑyɛɛribɛ. Mɔyiisi do denni Isidɑyɛɛribɛ Kuyie mbɛ̀ dɔ́mɛ̀ mmɛ nɛ̀ kù pĩ mmùù tɔ̃mmú bɛ kpɛ́í.

Kù do bɛ̀ dɔ̀ɔ̀nɛ̀mɛ̀ mɛtɑummɛ̀ kɛ́ mbɛ̀ ni dikpɑ́ɑ̀ miɛkɛ bɛ̀ dò kérí dɛ̀, kɛ́ mbɛ̀ kɑ̃nkɛ́ bɛ dootitɔbɛ̀, kɛ́ mbɛ̀ nɑ̀ɑ́ nku tɑnnɔ̀, nɛ̀ kù do bɛ̀ dɔúnnɛ̀mɛ̀ dinùù.

Dɛ̀ nɛ́ í tú kù cɛ̃́nkɛ do bɛ̀ dènni mɑ́ɑ̀ ndi tìì dɔ̀ɔ̀, nɛ̀ Kuyie nkuɔ́ ti diɛ nkɛ yɑ̀ dɛ̀ yɛpɑ́tɛ tɛyɛ̀ miɛkɛní. Mɔyiisi do nɑ́ɑ́nnɛ̀ dinitidɑɑ̀ ndi, nɛ̀ kɛisɔ̀ùkɛ̀, kɛ tú bɛ̀ɛ kɔtɛní ti Yiɛ̀ nKuyie mborɛ̀ kɛ́wɑmmú kɛ́ kù tɑunnɛ̀ kunku Kuyie. Mɔyiisi do ĩkú tìì ĩ́nkɛ̀ tiì tu ò do bɛ̀ nɑ̀ɑ́mmɛ̀ kɛ tú: Díndi Isidɑyɛɛri n nìtìbɛ̀ kéntɛ́nɛ̀ Kuyie nkùù tu ti Yiɛ̀ nKuyie nkù tu mù. Di dò nkɛ́ndɔ́mu ti Yiɛ̀ nKuyie nkuù di te, dí nkù dɔ́ nɛ̀ di yɛ̀mmɛ̀ mɛmɔu nɛ̀ di wɛ̃rímú mumɔu (6:4-5, tì nɑ̀kɛ́mu Mɑtie 22:37).

Ikuɔ́ kóntímù kó dipɑ́tíri nɑ́ɑǹtì kó dikũ̀nnì tu ikuɔ́ nyi. Bɛ̀ do di yɑ̀ Sedisɑdɛmmu nwe Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ miɛkɛ Sosiɑsi tu dìì mɔ̀nnì okpɑ̀ɑ̀tì. (Wéntɛ́ 2 Bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ 22). Dɛ kó dipɑ́tíri nɑ́ɑǹtì bomu mɛtɑummɛ̀ kòtímɛ̀ kó yɛpɑ́tɛ tɛyɛ̀ miɛkɛ nɛ̀ mɛtɑummɛ̀ pɑ̀mmɛ̀ kpɛyɛ mɑyɛ̀ miɛkɛ.

Bɛ̀ɛ̀ do kɑɑ̀ ndɛ kó dipɑ́tíri dimɔ̀nnì nɛ̀ tínti bɛ̀ɛ̀ dì kɑ̀ɑ̀ nyíe, ndì ti denni tì tu: Onìtì ɑ bo mbomɛ̀ kɛ̀ dɛ dɑ nɑɑti tú: A bo nyiémmɛ̀ Kuyie nhOdɛɛtíwè opɑtiwè dɑ nɑ́ɑ́ ntì ɑ borimɛ mɛmɔu miɛkɛ.

Di mpɑ́tíri nɑ́ɑǹtì duɔ́ kɛ dòmmɛ̀

1. Mɔyiisi do nɑ̀kɛ́ tì mɛketimɛ̀ kukó nSuditɛ̃ɛ̃ yɑ́ɑ̀ kɛ bɛ̀ dèntɛní Kuyie ndɔ̀ɔ̀ dɛ̀ bɛ kpɛ́í 1:1-4:43

2. Mɔyiisi nɑ̀kɛ́ tì mɛdɛ́rímɛ̀:

Ò bɛ̀ dèntɛmɛ̀ Kuyie ntɑnnɔ̀ tɛpíítɛ̀ 4:44-5:22

Itié nyitié Mɔyiisi bɛ̀ dèntɛ ì 5:23-11:32

Ti Yiɛ̀ nKuyie nkó ikuɔ́ 12-26

3. Isidɑyɛɛribɛ do dòmmɛ̀ kɛ́tɑ̃ɑ̃tɛ́ mɛsɑ̀ɑ̀ nyoo mɛyɛi, bɛ̀ bo yiemmɛ̀ Kuyie nkpɛti yoo bɛ̀ɛ ti yetɛ 27:1-28:68

4. Mɔyiisi nɑ̀kɛ́ tì mɛsɔmmɛ 28:69-30:20

5. Mɔyiisi bɛ̀ cɑummɛ̀ kɛ dèè kɛ ku 31-34

MƆYIISI DO NÀKƐ́ TÌ MEKETIMƐ̀ KUKÓ NSUDITƐ̃Ɛ̃ YÁÀ

1

1 Di m̀pɑ́tíri tɔ tinɑ́ɑǹtì Mɔyiisi do nɑ̀kɛ́ tì nti Isidɑyɛɛribɛ bɛmɔu kɛ sɔ̃́ mbɛ̀ bo kukó nSuditɛ̃ɛ̃ kó diyɑ́ɑ̀ tɛrì dikpɑ́ɑ̀ tɛdɔntɛ̀ Adɑbɑ kɛ wetí Sufu, kɛ̀ Pɑdɑnni kpɑ́ɑ̀ bo ku m̀píkù. Tofɛɛdi nɛ̀ Dɑbɑnni nɛ̀ Asedɔti nɛ̀ Disɑɑbu kɛ̀ yɛ̀ bo kupíkù tɛkù. 2 A bo ítɛ́mɛ̀ Odɛbu kɛ́kétɛ́ Seii tɑ̃rɛ̀ ĩ́nkɛ̀ kó kucɛ kɛ́nkɔri Kɑdɛɛsi-Bɑnnɛɑ, dɛ̀ mɔ̀kɛ mucèmmu yɛwe tɛpíítɛ̀ nɛ̀ dìmɑ́ɑ̀ ndi. 3 Dɛ do sɔ̃́ ndɛ̀ mɔ̀kɛ yɛbie nsipísìnɑ̀ɑ̀ ndi nɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ yɛ̀mɛ̀ Esibiti, dibenni tɑ̃̀nkù tɛpíítɛ̀ nɛ̀ òmɑ́ɑ̀ kó diyiè ketirì. Dɛ yiè ndi Mɔyiisi nɑ̀kɛ́mɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ ti Yiɛ̀ nKuyie nhò nɑ̀kɛ́ tì timɔu kɛ tú wèe tì mbɛ̀ nɑ̀kɛ́. 4 Dɛ̀ do sɔ̃́ mMɔyiisi nɑmu Amɔriibɛ kpɑ̀ɑ̀tì Sionni Ɛsibonni ɛì kou, kɛ nɑ Bɑsɑ̃ɑ̃ kóo kpɑ̀ɑ̀tì Ɔku Etedeii ɛì kou wèè do bo Asitɑdoti.

5 Bɛ̀ do bo kukó nSuditɛ̃ɛ̃ yɑ́ɑ̀ ndi Mɔɑbu tenkɛ̀, dɛǹdɛ Mɔyiisi bɛ̀ dèntɛmɛ̀ Kuyie nkuɔ́.

Kuyie nyɛ̃mmɛ̀ Isidɑyɛɛribɛɛ ítɛ́ kɛ́sɔɔtɛ́

6 Kɛ̀ Mɔyiisii bɛ̀ nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Ti do bo dìì mɔ̀nnì ditɑ̃rì Odɛbu ĩ́nkɛ̀ kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nkùù ti te kɛ̀ kùu bɛ́immu kɛ tú: Di bo diɛ nkɛ̀ dɛ̀ mɔ̀ntɛmu, 7 ítɛ́nɛ̀ kɛ́kɔtɛ Kɑnnɑhɑ̃ɑ̃ kɔbɛ Amɔriibɛ tɑ̃rɛ̀ nɛ̀ yɛhɛkɛ̀ yɛ̀ɛ̀ dɛ̀ tɔ̀kɛ́, yɛ̀ɛ̀ bo kukó nSuditɛ̃ɛ̃ pɛɛ́mmɛ̀ nɛ̀ tɛdɔntɛ̀ Adɑbɑ yɛtɑ̃rɛ̀ ĩ́nkɛ̀ nɛ̀ Nɛkɛfu nɛ̀ dɑ̀mɛ́ɛ̀rì pɛɛ́mmɛ̀ kó yɛhɛkɛ̀, kɛ́sɔɔtɛ́ kɛ́tuɔkɛ Dimɑɑ tɑ̃rɛ̀ kɛ́pɛ̃ɛ̃tɛ́ kɛ́tuɔkɛ kukó ndiɛkù Efɑdɑti. 8 Ntɛnɛ̀ kɛtenkɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nkùù di te kù di duɔ́ nkɛ̀. Kɔtɛnɛ̀ kɛ́ kɛ̀ tiekɛ! Kɛ yɛ̃́ kuù do bɛ́immɛ̀ kɛ́pɑrìkɛ̀ kɛ dɔ̀ kù yóó kɛ duɔ́ ndi yɛmbɛ̀ Abɑrɑhɑmmu nɛ̀ Isɑki nɛ̀ Sɑkɔbu bɛmbɛ nɛ̀ bɛ yɑɑ̀bío.

Mɔyiisi ɑ̃nnɛ́mɛ̀ bɛnìùbɛ̀

9 Dɛ mɔ̀nnì ndi, n di nɑ̀kɛ́mɛ̀ kɛ̀ n dɔ̀: M bɑ́ɑ́ nɑ kɛ́ ndi ni m mɑ́ɑ̀. 10 Ti Yiɛ̀ nKuyie nkùù di te kù di dɔ̀ɔ̀mu mɛsɑ̀ɑ̀ nkɛ̀ di sũ̀ṹ, ntɛ díndi yíe nkɛ sũ̀ṹ nsiwɑ̃̀ɑ̃ dòmmɛ̀. 11 N dɔ́mu ti Yiɛ̀ nKuyie ndi yɛmbɛ̀ do tũ nkùu yóu kɛ̀ di sṹṹ nkɛ́pɛ̃ɛ̃tɛ́ di mɛ̀ mmɑ̀mɛ̀ kucɛ tɛkɔupíítɛ̀ (1000), kɛ̀ kù di dɔɔ̀ mɛsɑ̀ɑ̀ nkɛ́ndònnɛ̀ kù bɛ́imɛ̀. 12  M bo yĩ́mɛ m mɑ́ɑ̀ kɛ́ntũnni di kpɛti nɛ̀ di kó iṹũrii nɛ̀ di kó mutuutimù. 13 Tɑ̃ɑ̃tɛ́nɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ di kó iwuɔ mmiɛkɛ bɛ̀ɛ̀ mɔ̀kɛ mɛyɛ̀mmɛ̀ kɛ ciì kɛ̀ m bɛ̀ duɔ́ ntikótì. 14 Kɛ̀ di yie nkɛ dɔ̀ m bɛ́i ntì wenni. 15 Mɛm̀mɛ ǹ tɑ̃ɑ̃tɛ́mɛ̀ di wuɔ mmiɛkɛ bɛ̀ɛ̀ mɔ̀kɛ mɛyɛ̀mmɛ̀ kɛ ciì kɛ́ bɛ̀ bɑɑ́ nyɛtĩ̀rɛ̀ nyɛtĩ̀rɛ̀. Biɛ ntɛkɔupíítɛ̀ (1000) bɛtɔbɛ̀ tɛkɔ̀ùtɛ̀ (100), bɛtɔbɛ̀ sipísìnùmmù, bɛtɔbɛ̀ tɛpíítɛ̀, kɛ nɛ́ yíɛ́nɛ̀ bɛtɔbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ ni di wuɔ. 16 Dɛ mɔ̀nnì ndi n nɑ̀kɛ́mɛ̀ bɛ̀ɛ̀ tu bɛnìùbɛ̀ di cuokɛ̀ kɛ̀ n dɔ̀, kɛ̀ bɛ kɔbɛ níí tɔní tinɑ́ɑǹtì bɛ̀ɛ bɛ̀ kèńtɛ́, kɛ̀ bɛ̀ dɔ́ kɛ́ bɛ̀ beé ntìmɑtì bɛ̀ɛ tì tũ̀ntɛ. Kòo nìtì nwe nɛ̀ o kou, yoo onìtì nɛ̀ o kóo pɔ̀ɔ̀ bɛ̀ɛ mɛ ntì tũ̀ntɛ. 17 Bɛ̀ bɑ́ mbekù kɛ bɑɑ̀tì, bɛ̀ kèńtɛ́ mɛ̀ɛ̀ botí osɑ́m̀pɔ́ù bɛ̀ɛ mɛ nkéntɛ́ odiɛwè, bɛ̀ bɑ́ ndé òmɔù bɛ miɛkɛ kɛ yɛ̃́ bɛ̀ bekùmɛ̀ nɛ̀ Kuyie nkó diyètìrì ndi, kɛ̀ tìmɑtì mɛ mpɛ̃ɛ̃tɛ́ bɛ wɛ̃rímú bɛ̀ɛ tì tɔní m borɛ̀ kɛ̀ n tì kèè. 18 Dɛ mɔ̀nnì kɛ̀ n di nɑ́kɛ́mu di dò nkɛ́ndɔɔrimɛ̀.

Isidɑyɛɛribɛ do yetɛmɛ̀ Kuyie nkpɛti kɛ sɔ̃́ mbɛ̀ duúnnɛ̀ kɛtenkɛ̀ Kuyie mbɛ̀ duɔ́ nkɛ̀

19 Mɛm̀mɛ kɛ̀ ti ítɛ́ Odɛbu tɑ̃rì kɛ́tɑ fɛkpɑ́fɛ̀ tɛdɔntɛ̀ kɔfɛ di mɛ̀ nkètɛ́ní fɛ̀, kɛ́yɛ̀nnɛ̀nní Amɔriibɛ tɑ̃rɛ̀ ĩ́nkɛ̀ kó kucɛ kɛ́ndònnɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nkùù ti te kù do tì nti nnɑ̀kɛ́mɛ̀, kɛ̀ ti tuɔkɛní Kɑdɛɛsi-Bɑnnɛɑ. 20 Kɛ̀ n di nɑ́kɛ́ kɛ̀ n dɔ̀: Ti tùɔ̀kɛ Amɔriibɛ tɑ̃rì ndi ti Yiɛ̀ nKuyie nkùù ti te, kù ti duɔ́ ndì, 21 ntɛnɛ̀ kɛtenkɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nkùù di te kù di duɔ́ nkɛ̀, kɛ bo di ììkɛ̀. Kɔtɛnɛ̀ kɛ́ kɛ̀ cɔutɛ́ kɛ́tiekɛ ti Yiɛ̀ nKuyie ndi yɛmbɛ̀ do tũ nkù mɛ nyɛ̃. Di bɑ́ nyĩɛ̃̀kù kɛ̀ di kɔ̃m̀bùɔ̀tì nduò.

22 Kɛ̀ dí kɔtɛní m borɛ̀ kɛ dɔ̀: Tí tɔ̃ mbɛnìtìbɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ɛ kɔtɛ kɛ́pɑɑtɛ́ kɛtenkɛ̀ kɛ́wɛ̃tɛní kɛ́ ti nɑ́kɛ́ icɛ ti dò nkɛ́ketɛ́ ì nɛ̀ yɛhɛkɛ̀ ti dò nkɛ́tɑ yɛ̀. 23 Kɛ̀ m pɛ́nsìrì dɛ kó tinɑ́ɑǹtì kɛ́dɛitɛ di wuɔ mmiɛkɛ onìtì òmɑ́ɑ̀ òmɑ́ɑ̀ kɛ̀ bɛ̀ɛ wɛ̃nnɛ́ bɛnìtìbɛ̀ tɛpíítɛ̀ nɛ̀ bɛ̀dɛ́bɛ̀ kɛ̀ m bɛ tɔ̃. 24 Kɛ̀ bɛ̀ɛ kétɛ́ kɛ́dekɛ ditɑ̃rì, kɛ́tuɔkɛ Ɛsikɔɔdi biriku kɛ́ kù pɑɑtɛ́, 25 kɛ́kɔ̃ṹ dɛ kó kɛtenkɛ̀ kó yɛtebɛ kɛ́ntɔní kɛ́ ti bɛnkɛ, kɛ́ ti nɑ́kɛ́ kɛ dɔ̀: Ti Yiɛ̀ nKuyie nkùù di te kù di duɔ́ ndìì ɛì tu disɑ̀ɑ̀rì ndi. 26 Kɛ̀ di mɛ nyí nyie nkɛ bo kɔtɛ, kɛ́yetɛ ti Yiɛ̀ nKuyie nkùù di te kù di nɑ̀kɛ́ tì. 27 Kɛ̀ dí tuutɛ kɛ́nnɑ́ɑ́ ndi touti miɛkɛ kɛ tú ti Yiɛ̀ nKuyie nyí di dɔ́mu dɛɛ̀ te kɛ̀ kù di dènnɛní Esibiti, kɛ bo di duɔ́ nhAmɔriibɛ kɛ̀ bɛ̀ di kuɔ. 28 Di kɔ̃̀ntì dɛ nyɑ̃rikɛ kɛ̀ di dɔ̀: Ti kɔbɛ ti nɑ̀kɛ́ tì tiì yɑ̃́ríkùnnɛ ti kɔ̃̀ntì, ti yóó tɑnnɛ́ timɑ́ɑ̀ ɔ̃̀nti miɛkɛ? Bɛ̀ tu dɛ kó bɛnìtìbɛ̀ kpeńnìmu kɛ dɛu, kɛ ti pɛ̃ɛ̃tɛ́. Kɛ̀ tidɑdiɛtì kɛ̀ bo, kɛ̀ bɛ ɛkɛ̀ dɛu iduotí ìì yɛ̀ fitɛ́ kɛ̀ ì dekɛ kɛ́kɑ́ɑ́ ntiwɛtì. Kɛ̀ tidɑdiɛtì Anɑkiibɛ kɛ̀ bo.

29 Dɛ mɔ̀nnì kɛ̀ n di nɑ́kɛ́ kɛ̀ n dɔ̀: Di kɔ̃̀ntì bɑ́ nhɑu di bɑ́ mbɛ̀ yĩɛ̃̀kù. 30 Ti Yiɛ̀ nKuyie nkùù di te kù di bonɛ̀mu kɛ yóó bɛ̀ kpɑnnɛ̀ di kpɛ́í, kù kpɑnnɛ̀ mɛ̀ɛ̀ botí Esibiti kɔbɛ kɛ̀ di dɛ̀ yɑ̀ nɛ̀ di nuɔ. 31 Di yɑ̀mu di mɔ́mmɔmbɛ kuù di tɔmɛ̀ dikpɑ́ɑ̀ tɛdɔntɛ̀ miɛkɛ di cɛ kumɔu onìtì ɔ̃ ntɔmɛ̀ o birɛ, kɛ̀ di mɛ̀ ntùɔ̀kɛnní diɛ. 32 Nɛ̀ mɛm̀mɛ di mɛ nyí yie nti Yiɛ̀ nKuyie nkùù di te ku kpɛti. 33 Kunku kùù do di ni dikpɑ́ɑ̀ miɛkɛ kɛ di bɛnkú di dò nkɛ́mbɑ́tírí dɛ̀, kɛ níí ndi mí kɛyènkɛ̀ kɛ̀ di wúó nkucɛ kuyie mmɔ̀nnì kɛ níí ndò ndiwɛtirì kɛ di ni.

34 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nkeè di tùùtɛ kɛ nɑ́ɑ́ ntì kɛ̀ ku miɛkɛɛ yɛ̀nní kɛ̀ kùu bɛ́i nkɛ dɔ̀: Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie m bɛ́immu, 35 kutɔ̃nkù yɛiku kuu nkɔbɛ kó dimɑ̀ɑ̀, òmɔù bɑ́ɑ́ yɑ̀ kɛtensɑ̀ɑ̀kɛ̀ n do bɛ́i nkɛ dɔ̀ n yóó duɔ́ nkɛ̀ bɛ yɛmbɛ̀. 36 Yefundee birɛ Kɑdɛbu weè mɑ́ɑ̀ yóó kɛ̀ yɑ̀, wenwe nɛ̀ o yɑɑ̀bí, bɛm̀bɛ n yóó duɔ́mmɛ̀ kɛtenkɛ̀ ò ce nkɛ pɑɑtɛ́ kɛ̀. Kɛ yɛ̃́ ò yiemmɛ̀ kɛ tũ̀nnɛ n yɛ̃ mmù weti weti.

37 Díì do te kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie mmiɛkɛ n yɛ̀nní kɛ̀ kù dɔ̀ bɑ́ mí m mɔ́mmuɔ n yí tɑti dɛ kó kɛtenkɛ̀, 38 kɛ̀ n kóo tɔ̃ntì Sosuwee Nunni birɛ weè yóó kɛ̀ tɑ, kɛ dɔ̀, nh ò yìɛ́ dikɔ̃m̀bùɔ̀, kɛ̀ weè yóó di tɑnnɛ́ díndi Isidɑyɛɛribɛ di tenkɛ̀, kɛ̀ dí kɛ̀ tiekɛ. 39 Di bí sɑ́m̀pɔ́ì di do yɛ̃ mbɛ̀ yóó túókɛ́ ì, ìì í yɛ̃́ mɛyɛi nnɛ̀ mɛsɑ̀ɑ̀, iì yóó tɑ dɛ kó kɛtenkɛ̀. Iǹyi n yóó kɛ̀ duɔ́mmɛ̀, kɛ̀ ìi kɛ̀ tiekɛ. 40 Díndi biɛ, wɛ̃tɛnɛ̀ kɛ́wetínnɛ́ dikpɑ́ɑ̀ tɛdɔntɛ̀ tipèntì kóo dɑ̀mɛ́ɛ̀rì.

41 Dɛ mɔ̀nnì ndi di nɑ̀kɛ́mɛ̀ kɛ dɔ̀, di cɑ̀kɛ ti Yiɛ̀ nKuyie nku, di yóó bɑ́ɑ́tímu, bɑ́ wè o kpɑ̀rìnɛntì kɛ́kɔtɛ kɛ́ bɛ̀ dokɛ́nɛ̀, di Yiɛ̀ nKuyie nkùù di te kù tì ndi nɑ̀kɛ́ kɛ yɛ̃ mmù. Kɛ̀ dí bɑ́ɑ́tí di kpɑ̀rìnɛntì kɛ bo dekɛ ditɑ̃rì, kɛ̀ di yɛ̀mmɛ̀ dò ndɛ̀ í yóù di bo túótɛ́mɛ̀ kɛtenkɛ̀. 42 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nni nnɑ́kɛ́ kɛ dɔ̀: Nɑ́kɛ́ bɛ kɛ̀ bɛ̀ bɑ́ɑ́ kɔtɛ kɛ́do bɛ dootitɔbɛ̀, kɛ yɛ̃́ n yí bɛ̀ bonɛ̀mɛ̀. Bɛ̀ bɑ́ɑ́ bennɛ́ kɛ́kɔtɛ kɛ̀ bɛ dootitɔbɛ̀ɛ bɛ̀ kùɔ. 43 Kɛ̀ n tì ndi nɑ́kɛ́ bɑ́ di í nyie nkɛ n kèńtɛ́, kɛ́yetɛ ti Yiɛ̀ nKuyie nkó dinùù, kɛ́kétɛ́ nɛ̀ di mɔ́mmɔmbɛ kó dikɔ̃m̀bùɔ̀ kɛ́ndeètì ditɑ̃rì kɛ bo bɛ̀ dokɛ́nɛ̀. 44 Kɛ̀ Amɔriibɛ bɛ̀ɛ̀ mɑɑ́ dɛ kó ditɑ̃rì kɛ̀ bɛ̀ mɛ nyɛ̀nní kɛ́ di munnɛ́ ice kɔ̃mɛ, kɛ́ ndi bɛti Seii tɑ̃rì kɛ kɔùtì kɛ́tuɔkɛnɛ̀ Ɔdimɑɑ ɛì. 45 Di kɛ nkonní kɛ́kuɔ́nnɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie, kɛ̀ kù í nkèè di dɑbùò bɑ́ kù í ndɑkɛ dɛ kpɛti. 46 Mɛm̀mɛ kɛ̀ dí ḿbo Kɑdɛɛsi kɛ́mɔntɛ mɛdiɛ̀.

2

1 Dɛ kó difɔ̃nkúò ndi ti ìtɛ́mɛ̀ kɛ́kɔ́ntɛ́ kɛ́tũnnɛ dikpɑ́ɑ̀ kó kucɛ kùù yìɛ̀nɛ̀ dɑ̀mɛ́ɛ̀rì tipèntì kou, ti Yiɛ̀ nKuyie nti nɑ̀kɛ́ kɛ yɛ̃ ndɛ̀ ńdòmmɛ̀. Mɛm̀mɛ kɛ̀ ti nfirì Seii tɑ̃rì kɛ dɔ̀ yɛwe pɛ́u.

Isidɑyɛɛribɛ ìtɛ́mɛ̀ Kɑdɛɛsi kɛ́ntɔ kɛ́tuɔkɛnɛ̀ Adinɔɔ

2 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nni mbɛ́innɛ̀ kɛ dɔ̀: 3 Di firì di ntɑ̃rì kɛ̀ dɛ̀ mɔ̀ntɛmu, kétɛ́nɛ̀ kubɑkù yoú bíɛ́kɛ̀. 4 Nɑ́kɛ́ Isidɑyɛɛribɛ kɛ tú. Bɛ̀ itimu kɛ bo pɛ̃ɛ̃tɛ́ Seii tenkɛ̀ bɛ kɔbɛ Esɑyuu yɑɑ̀bí tenkɛ̀ mɑ̀nku, bɛ̀ yó mbɛ̀ dému bɛ̀ nɛ́ dɔɔ̀ mɛyɔɔ̀mmɛ̀. 5 Bɛ̀ bɑ́ɑ́ bɛ̀ dokɛ́nɛ̀, n yí yóó bɛ̀ duɔ́ ndɛ̀mɑrɛ̀ bɛ tenkɛ̀ miɛkɛ bɑ́ kɛ̀ dɛ̀ nɛ́ mmɑ̀nnɛ̀ tɛnɑɑ̀cɛ̀tɛ̀ kó mɛpɛ̃kùmɛ̀, kɛ yɛ̃́ n duɔ́mmɛ̀ Esɑyuu nwe Seii tɑ̃rì kó kɛtenkɛ̀ kɛ̀ weè yó nkɛ te. 6 Bɛ̀ yóó dontɛ́mu Esɑyuu kɔbɛ borɛ̀ tidiitì bɛ̀ yóó di tì nɛ̀ mɛniɛ mbɛ̀ yóó yɑ̃̀ mɛ̀. 7 Kɛ yɛ̃́ mí mbɛ Yiɛ̀ nKuyie m bɛ̀ dɔ̀ɔ̀mɛ̀ mɛsɑ̀ɑ̀ mbɛ tɔ̃mmú mumɔu miɛkɛ, yɛbie nsipísìnɑ̀ɑ̀ ndi yíe mí mbɛ Yiɛ̀ nKuyie m bɛ̀ bonɛ̀mɛ̀ fɛkpɑ́fɛ̀ fiɛ mmiɛkɛ, dɛ̀mɑrɛ̀ í bɛ̀ dòńtɛ́.

8 Mɛm̀mɛ ti ìtɛ́mɛ̀ ti kɔbɛ Esɑyuu yɑɑ̀bí bɛ̀ɛ̀ bo Seii tɑ̃rì bɛ borɛ̀ kɛ́pɛ̃ɛ̃tɛ́ kɛ́pɛɛ́nnɛ̀ kucɛ kùù yíɛ́ Edɑti nɛ̀ Esiyonni-Kebɛɛ tenkɛ̀, kɛ́tũnnɛ dikpɑ́ɑ̀ tɛdɔntɛ̀ Adɑbɑ kó kucɛ kùù yìɛ̀nɛ̀ Mɔɑbu. 9 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nni nnɑ́kɛ́ kɛ dɔ̀: Di bɑ́ɑ́ do Mɔɑbu kɔbɛ mudoò di bɑ́ɑ́ bɛ̀ wɛ̃̀ńtɛ́, n yí yóó di duɔ́ ndɛ̀mɑrɛ̀ bɛ tenkɛ̀ miɛkɛ. Dɔti yɑɑ̀bí nyi n duɔ́mmɛ̀ Adi tenkɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ kɛ̀ te.

10 Nɛ̀ dimɔ̀nnì Emiibɛ bɛɛ̀ do dɛ̀ bo, bɛ̀ do tú kuwuɔ ndiɛkù kɔbɛ mbɛ, bɛnitidiɛbɛ̀ kɛ dònnɛ̀ Anɑkiibɛ. 11 Bɛ̀ do bɛ̀ kɔɔ́nnɛ̀ Emiibɛ mbɛ nɛ̀ Defɑiibɛ. Kɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ yɛ̀mmɛ̀ ndò nhAnɑkiibɛ tu Defɑiibɛ mbɛ, kɛ̀ Mɔɑbu kɔbɛ mbɛ̀ yu kɛ tú Emiibɛ. 12 Ɔriibɛ bɛɛ̀ do bo Seii nɛ̀ dimɔ̀nnì, kɛ̀ Esɑyuu yɑɑ̀bí bɛ̀ bɛ̀ti kɛ́ bɛ̀ kùɔ bɛmɔu pɑ́íí kɛ́kɑri bɛ tenkɛ̀. Isidɑyɛɛribɛ do mɛ ndɔ̀ɔ̀ kɛtenkɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie mbɛ̀ duɔ́ nkɛ̀.

13 Dɛ mɔ̀nnì ndi ti Yiɛ̀ nKuyie nti nɑ̀kɛ́mɛ̀ kɛ dɔ̀: Ítɛ́nɛ̀ kɛ́séntɛ́ kukó nSedɛki, kɛ̀ tí kù sèńtɛ́. 14 Ti dɛ nyìtɛ́ Kɑdɛɛsi-Bɑnnɛɑ kɛ́ nyóó tuɔkɛ kukó nSedɛdi kɛ bo séntɛ́, kɛ̀ dɛ̀ ti túótɛ́ yɛbie nsipísìtɑ̃ɑ̃ti nɛ̀ yɛ̀ni. Kɛ̀ ti do iti Kɑdɛɛsi-Bɑnnɛɑ kɛ̀ bɛ̀ɛ̀ dò nkɛ́nɑ kɛ́kɔtɛ mudoò kɛ̀ bɛ̀ɛ kú bɛmɔu kɛ̀ ti mu nyí tùɔ̀kɛ Sedikoo. Ti Yiɛ̀ nKuyie ndo yɛ̃ ndɛ̀ yó ndòmmɛ̀. 15 Ti Yiɛ̀ nKuyie nkuù do bɛ̀ potɛ́ ku mɔ́mmɔnku kɛ́ bɛ̀ dèè pɑ́íí bɑ́ bɛ̀ kóò mɔù tɛ̃́nkɛ í nkpɑɑ́ bɛ kó dikɑrì.

16 Bɛ̀ɛ̀ dò nkɛ́nɑ kɛ́kɔtɛ mudoò bɛ̀ ku dìì mɔ̀nnì bɛmɔu kɛ́deè, 17 kɛ̀ ti Yiɛ̀ nní mbɛ́innɛ̀ kɛ dɔ̀: 18 Di mmɔ̀nnì di yóó séntɛ́mu Mɔɑbu tenkɛ̀ kɛ́tɑ Adi kɔkɛ, 19 Amɔniibɛ tenkɛ̀ di bɑ́ɑ́ bɛ̀ do mudoò di bɑ́ɑ́ bɛ̀ wɛ̃̀ńtɛ́ n yí yóó di duɔ́ ndɛ̀mɑrɛ̀ bɛ tenkɛ̀ miɛkɛ, n kɛ̀ duɔ́ nDɔti yɑɑ̀bí nyi, bɛɛ̀ kɛ̀ te.

20 Defɑiibɛ ciɛ do nkɛ nɛ̀ dimɔ̀nnì bɛɛ̀ do dɛ̀ bo, kɛ̀ Amɔniibɛ bɛ̀ yu kɛ tú Sɑ̃nsumiibɛ, 21 bɛ̀ do tú kuwuɔ ndiɛkù nku kɛ kpeńnì kɛ dɛu kɛ dònnɛ̀ Anɑkiibɛ, kɛ̀ Amɔniibɛɛ tuɔkɛní kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nduɔ́ nkɛ̀ bɛ̀ɛ bɛ̀ bɛ̀ti kɛ́ bɛ̀ kùɔ pɑ́íí kɛ́kɑri bɛ tenkɛ̀. 22 Kù do dɔ̀ɔ̀mɛ̀ Esɑyuu yɑɑ̀bí bɛ̀ɛ̀ do bo Seii, kɛ duɔ́ nkɛ̀ bɛ̀ɛ bɛti Ɔriibɛ kɛ́kɑri bɛ tenkɛ̀, kɛ kpɑɑ́ kɛ̀ dɛ̀ bo nɛ̀ yíenní. 23 Afiibɛ bɛɛ̀ do bo Kɑsɑɑ ɛì nɛ̀ dɛ kó sihɛkɛsí, kɛ̀ Kɑfutɔɔ ɛì kɔbɛ bɛ̀ do tú bɛ̀ Kɑfutodiibɛ kɛ̀ bɛ̀ɛ kɔtɛní kɛ́ bɛ̀ kùɔ pɑ́íí kɛ́kɑri bɛ tenkɛ̀.

24 Dɛ kó difɔ̃nkúò kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nni nnɑ́kɛ́ kɛ dɔ̀: Ítɛ́nɛ̀ kɛ́séntɛ́ kukó nhAdinɔ, n di duɔ́mmu Amɔriibɛ kpɑ̀ɑ̀tì Sionni Ɛsibonni ɛì kou nɛ̀ o tenkɛ̀. Donɛ̀ we mudoò, 25 kɛ́túótɛ́ yíe nnɛ̀ yɛwe yɛ̀ɛ̀ kpɑɑní ibotí imɔu ìì bo kɛtenkɛ̀ ĩ́nkɛ̀ kùmɑkù í yóó di dɑ́ɑ́tí. Bɛ̀ɛ̀ kó dimɑ̀ɑ̀ bo keè di kpɛ́í kufɔ̃wɑɑ́ nkuù yóó bɛ̀ ɑutɛ́ kɛ̀ bɛ̀ nkpeutí.

Isidɑyɛɛribɛ fìètɛmɛ̀ okpɑ̀ɑ̀tì Sionni kó dikpɑ̀ɑ̀tìyuu

26 Mɛm̀mɛ kɛ̀ tí mbo Kedemɔti kó dikpɑ́ɑ̀ tɛdɔntɛ̀ kɛ́dɛitɛ bɛnìtìbɛ̀ kɛ́tɔ̃ nhƐsibonni ɛì kóo kpɑ̀ɑ̀tì Sionni borɛ̀, kɛ̀ bɛ̀ bo ò nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Nɛ̀ diwɛ̀ì ndi ti kéróomɛ̀. 27 Ti dɔ́ kɛ́nɑ ɑ tenkɛ̀ nkɛ kɛ́pɛ̃ɛ̃tɛ́, ti yó mbɔkɛ́ kucɛ mɑ́ɑ̀ ndi ti í yóó dɑutɛ́ kubɑkù yoú yoo kucɑ̃̀nku. 28 Ti yóó dɑ dontɛ́nɛ̀mu tidiitì ti yóó di tì nti kɛ́ dɑ dontɛ́nɛ̀ mɛniɛ nkɛ́yɑ̃̀. Ti yóó nɑ ɑ tenkɛ̀ mɑ́ɑ̀ ndi kɛ́pɛ̃ɛ̃tɛ́. 29 Esɑyuu yɑɑ̀bí ìì bo Seii tenkɛ̀ nɛ̀ Mɔɑbiibɛ bɛ̀ɛ̀ bo Adi ɛì bɛ̀ ti dɔ̀ɔ̀mɛ̀, ti dɔ́ kɛ́séntɛ́ Suditɛ̃ɛ̃ nwe kɛ́kɔtɛ kɛtenkɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nkùù ti te kù ti duɔ́ nkɛ̀. 30 Ɛsibonni kóo kpɑ̀ɑ̀tì Sionni mɛ nyí nyie nkɛ bo ti pɑ̃ kucɛ kɛ̀ tí pɛ̃ɛ̃tɛ́ o tenkɛ̀, ti Yiɛ̀ nKuyie nkuù do kpénkùnnɛ o to nɛ̀ o yɛ̀mmɛ̀, kɛ̀ dɛ̀ bo yie nkɛ̀ kùu bɛ̀ ɑ̃nnɛ́ ti nɔu miɛkɛ dɛ̀ mɛ̀ ndòmmɛ̀ yíe. 31 Mɛm̀mɛ ti Yiɛ̀ nKuyie nni nnɑ̀kɛ́mɛ̀ kɛ dɔ̀: N dɑ duɔ́mmu okpɑ̀ɑ̀tì Sionni nɛ̀ o tenkɛ̀. Do we mudoò kɛ́fietɛ o tenkɛ̀. 32 Kòo kpɑ̀ɑ̀tì Sionni ítɛ́nɛ̀ o nìtìbɛ̀ kɛ́ ti do Yɑɑsi ɛì. 33 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nhò ɑ̃nnɛ́ ti nɔu miɛkɛ, kɛ̀ ti bɛ̀ potɛ́ wenwe nɛ̀ o nìtìbɛ̀, 34 kɛ́fietɛ bɛ ɛkɛ̀ yɛmɔu kɛ́kuɔ bɛnitidɑɑbɛ̀ nɛ̀ bɛnitipòbɛ̀ nɛ̀ ibí, bɑ́ òmɔù í nyentɛ́ bɑ́ òmɑ́ɑ̀. 35 Iwũɔ̃ mɑ́ɑ̀ ndi nɛ̀ tinɛntì ti do ɛímɛ̀ dɛ kó dihɛì miɛkɛ, 36 kɛ́túótɛ́ Adowɛɛ, dihɛì dìì bo kukó nhAdinɔ kó mɛpɛɛ́mmɛ̀ nɛ̀ dihɛì tɛrì dìì bo Adinɔ biriku miɛkɛ, kɛ́ntɔ kɛ́tuɔkɛnɛ̀ Kɑdɑɑdi tenkɛ̀, dihɛì mɑrì í mbo ti yĩɛ̃kɛ dì. Ti Yiɛ̀ nKuyie nkuù do yɛ̀ nti duɔ́ nyɛmɔu. 37 Amɔniibɛ tenkɛ̀ mɑ́ɑ̀ ndi ti do í kɑ̀ɑ́kɛ́mɛ̀ nɛ̀ kukó nSɑbɔki kó mɛpɛɛ́mmɛ̀ nɛ̀ yɛtɑ̃rɛ̀ ĩ́nkɛ̀ kó yɛhɛkɛ̀ nɛ̀ yɛbòrɛ̀ tɛyɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie ndo ti nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀ ti bɑ́ɑ́ kɑ́ɑ́kɛ́ yɛ̀.

3

Bɛ̀ fìètɛmɛ̀ okpɑ̀ɑ̀tì Ɔku kó yɛhɛkɛ̀

1 Kɛ̀ tí ítɛ́ dɛ borɛ̀ kɛ́pĩ́ nkucɛ kɛ́nkɔri Bɑsɑ̃ɑ̃. Mɛm̀mɛ Ɔku Bɑsɑ̃ɑ̃ kóo kpɑ̀ɑ̀tì ìtɛ́nímɛ̀ nɛ̀ o ɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ bɛmɔu kɛ́ ti do mudoò Etedeii ɛì. 2 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nni nnɑ́kɛ́ kɛ dɔ̀: A bɑ́ɑ́ ò yɔ̀tɛ, n we ndɑ duɔ́mmu wenwe nɛ̀ o nìtìbɛ̀ nɛ̀ o ɛì. A yóó ò dɔ̀ɔ̀ ɑ dɔ̀ɔ̀mɛ̀ mmɛ Amɔriibɛ kpɑ̀ɑ̀tì Sionni Ɛsibonni ɛì kou. 3 Mɛm̀mɛ ti Yiɛ̀ nKuyie nkùù ti te kù ti duɔ́mmɛ̀ Ɔku Bɑsɑ̃ɑ̃ kóo kpɑ̀ɑ̀tì nɛ̀ o nìtìbɛ̀ kɛ ti bɛ̀ potɛ́ kɛ́kuɔ bɑ́ òmɔù í nyentɛ́ bɑ́ òmɑ́ɑ̀. 4 Kɛ̀ ti tiekɛ o ɛkɛ̀ yɛmɔu, dìmɑrì í nkpɑɑ́ kɛ́tú o kpɛri, dɛ kó yɛhɛkɛ̀ do bo yɛmɔu sipísìkuɔ̀ ndi. Adikɔbu kó kutempɛ̃ Bɑsɑ̃ɑ̃ tenkɛ̀ kɛmɔu okpɑ̀ɑ̀tì Ɔku kpɑ̀ɑ̀tìyuu dimɔu. 5 Dɛ kó yɛhɛkɛ̀ do tú yɛhɛkɛ̀ diɛyɛ̀ nyɛ kɛ̀ iduotí yɛ̀ fitɛ́ kɛ̀ yɛbòrɛ̀ kpetí kɛ pɑ́kɛ́ imɑ́tìdɛí. Kɛ nɛ́ mbúútí yɛhɛkɛ̀ pɛ́u iduotí í fitɛ́ yɛ̀. 6 Kɛ̀ tí yɛ̀ pɔ̀ntɛ pɑ́íí kɛ́dɛ́ítɛ́ ti do yĩmɛ̀ Sionni Amɔriibɛ kpɑ̀ɑ̀tì kɛ́kuɔ bɛnitidɑɑbɛ̀ nɛ̀ bɛnitipòbɛ̀ nɛ̀ ibí, 7 kɛ́pĩ́mmú iwũɔ̃ nɛ̀ dɛ̀ɛ̀ kó dimɑ̀ɑ̀ bo yɛhɛkɛ̀ miɛkɛ.

Bɛ̀ totímɛ̀ Kɑdɑɑdi tenkɛ̀

8 Mɛm̀mɛ ti fìètɛmɛ̀ Amɔriibɛ kpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ bɛdɛ́ kó yɛhɛkɛ̀ kukó nSuditɛ̃ɛ̃ kó diyɑ́ɑ̀, kɛ́túótɛ́ kutɛkù bɛ̀ yu kù kɛ tú Adinɔ kɛ́ntɔ kɛ́tuɔkɛnɛ̀ Ɛdimɔɔ tɑ̃rì. 9 Sidonni ɛì kɔbɛ do yu Ɛdimɔɔ tɑ̃rì kɛ tú Sidiyonni nwe, kɛ̀ Amɔriibɛ di yu kɛ tú Senii. 10 Kɛ̀ tí fietɛ ditennì kó yɛhɛkɛ̀ yɛmɔu nɛ̀ Kɑdɑɑdi tempɛ̃ nkumɔu kpɛyɛ. Bɑsɑ̃ɑ̃ omɔu kɛ́ntɔ kɛ́tuɔkɛnɛ̀ Sɑdikɑɑ ɛì nɛ̀ Etedeii ɛì, okpɑ̀ɑ̀tì Ɔku kó yɛhɛkɛ̀ nyɛ. 11 Ɔku Bɑsɑ̃ɑ̃ kóo kpɑ̀ɑ̀tì weè do yentɛ́ òmɑ́ɑ̀ kɛ kpɑɑ́ fòù Defɑiibɛ botí miɛkɛ, kòo dɔ́ù ntú timɑ́tì kpɛri, kɛ̀ di okùmɛ̀ pɛ̃nkù mɛ́tìrì mɛ̀nɑ̀ɑ̀, kɛ̀ di pɛ̃kùmɛ̀ bo mbo mɛ́tìrì mɛ̀dɛ́mɛ̀, kɛ̀ di mbo Adɑbɑ Amɔniibɛ ɛidiɛ̀.

12 Mɛm̀mɛ kɛ̀ ti fietɛ dɛ kó kɛtenkɛ̀ kɛmɔu, kɛ́túótɛ́ Adowɛɛ kukó nhAdinɔ pɛɛ́mmɛ̀, kɛ́ntɔ kɛ́tuɔkɛnɛ̀ Kɑdɑɑdi tɑ̃rì nɛ̀ dɛ kó yɛhɛkɛ̀ dikéè, kɛ̀ tí yɛ̀ duɔ́ nDubɛnniibɛ nɛ̀ Kɑdiibɛ, 13 kɛ́túótɛ́ Kɑdɑɑdi tenkɛ̀ kɛ̀ɛ̀ kpɑɑ́ nɛ̀ Bɑsɑ̃ɑ̃ kóo kpɑ̀ɑ̀tì Ɔku kó dikpɑ̀ɑ̀tìyuu dimɔu. Adikɔbu kó kutempɛ̃ nkumɔu kɛ́ dɛ̀ duɔ́ mMɑnɑnsee kó kuwuɔ ndikéè kɔbɛ, bɛ̀ múnkɛ dɛ nyu kɛ tú Defɑiibɛ tenkɛ̀. 14 Mɑnɑnsee birɛ Yɑii weè do fìètɛ Adikɔbu tempɛ̃ kumɔu, kɛ́kɔtɛ kɛ́dítɛ́ Kesuriibɛ nɛ̀ Mɑkɑtiibɛ bɛ tenkɛ̀ mɑ̀nku, kɛ́yú dɛ kó yɛhɛkɛ̀ Bɑsɑ̃ɑ̃ kpɛyɛ, o mɔ́mmuɔ nho kó diyètìrì kɛ dɔ̀ Yɑii ɛkɛ̀, kɛ̀ bɛ̀ kpɑɑ́ kɛ mɛ nyɛ̀ yu nɛ̀ yíenní. 15 Kɛ̀ n yɛ̀ duɔ́ nKɑdɑɑdi tenkɛ̀ Mɑkiidi yɑɑ̀bí, Mɑnɑnsee birɛ, 16 kɛ́túótɛ́ Kɑdɑɑdi ɛì kɛ́ntɔ kɛ́tuɔkɛnɛ̀ kukó nhAdinɔ kɛ̀ n dɛ̀ duɔ́ Dubɛnniibɛ nɛ̀ Kɑdiibɛ. Kɛ̀ dɛ kó kukó nni ntú bɛ tenkɛ̀ mɑ̀nku kubɑkù cɑ̃̀nku bíɛ́kɛ̀ kɛ́ntɔ kɛ́tuɔkɛnɛ̀ kukó nSɑbɔki Amɔniibɛ tenkɛ̀ mɑ̀nku. 17 Kɛ̀ kuù ntú Adɑbɑ nɛ̀ Suditɛ̃ɛ̃ dɛ̀ mɑ̀nkɛ dɛ̀ kɛ́ntɔ kɛ́tuɔkɛnɛ̀ Kinnɛdɛti kɛ mmɛ ndò nkɛ́tuɔkɛnɛ̀ Adɑbɑ kóò dɑ̀mɛ́ɛ̀rì kɛ́ntɔ kɛ́tuɔkɛnɛ̀ mukɔ́kúɔ́ nkóo dɑ̀mɛ́ɛ̀rì pɛɛ́mmɛ̀ nɛ̀ Pisikɑɑ tɑ̃rì diyiè yìɛ̀ní kɛ̀ɛ̀ bíɛ́kɛ̀.

18 Dɛ mɔ̀nnì ndi m bɛ̀ nɑ̀kɛ́mɛ̀ kɛ̀ n dɔ̀: Ti Yiɛ̀ nKuyie nkùù di te kù di duɔ́mmu dɛ kó kɛtenkɛ̀. Díndi bɛ̀ɛ̀ kó dimɑ̀ɑ̀ tu bɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ di dò nkɛ́túótɛ́ tikpɑ̀rìnɛntì nti kɛ́niitɛ́ di kɔbɛ Isidɑyɛɛribɛ tɔbɛ̀, kɛ̀ dí séntɛ́ kukó nSuditɛ̃ɛ̃. 19 Di pobɛ̀ nɛ̀ di bí nɛ̀ di wũɔ̃ dɛɛ̀ yó nkpɑɑ́ yɛhɛkɛ̀ n di duɔ́ nyɛ̀ miɛkɛ, n yɛ̃́mu di wũɔ̃ sũmɛ̀. 20 Kɛ̀ díndii kɔtɛ kɛ́teennɛ̀ di kɔbɛ, kɛ́mbɑɑnɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nkùù di te bo bɛ̀ duɔ́mmɛ̀ bɛ kó yɛhɛkɛ̀ kukó nSuditɛ̃ɛ̃ yɑ́ɑ̀, diyiè tɑɑ̀ kɛ̀, kɛ́ bɛ̀ kɑ̀nnɛ kɛ́ bɛ̀ om̀pùnnɛ, kù di yĩ́mɛ̀. Dɛ mɔ̀nnì kɛ̀ di nɛ́ wɛ̃tɛní bɑ́ wè o ɛì nh ò duɔ́ ndì.

21 Dɛ mɔ̀nnì ndi n nɑ̀kɛ́mɛ̀ Sosuwee kɛ̀ n dɔ̀: A yɑ̀mu nɛ̀ ɑ nuɔ nti Yiɛ̀ nKuyie nkùù di te kù dɔ̀ɔ̀mɛ̀ Amɔriibɛ kpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ biɛ mbɛdɛ́, kù yóó mɛ ndɔɔ̀ yɛkpɑ̀ɑ̀tìyɔ yɛmɔu ɑ yóó séntɛ́ kukó nkɛ́tɑ yɛ̀ɛ̀ miɛkɛ. 22 Di bɑ́ɑ́ bɛ̀ yɔ̀tɛ ti Yiɛ̀ nKuyie nkùù di te kuù yóó kpɑ ndi kpɛ́í.

Mɔyiisi kuɔ́nnɛ̀mɛ̀ Kuyie

23 Dɛndɛ n kuɔ́nnɛ̀mɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nkɛ́ kù sɑutɛnɛ̀ kɛ dɔ̀: 24 Áú! N Yiɛ̀ nKuyie nfɔ̃́ɔ̃̀ ketɛ́ ɑ bo bɛnkɛmɛ̀ mí nhɑ kóo tɔ̃ntì ɑ wɛ̃rímú nɛ̀ ɑ kpetì. Kɛĩ́nkɛ̀ nɛ̀ kɛtenkɛ̀ duɔ́mɛ̀ òmɔù í bo kɛ dɑ dònnɛ̀ wèè nɑ kɛ dɔ̀ɔ̀ ɑ dɔɔri dɛ̀. 25 N Yiɛ̀ nKuyie, yóu kɛ̀ n séntɛ́ kukó nSuditɛ̃ɛ̃ kɛ́yɑ̀ kɛtensɑ̀ɑ̀kɛ̀ nɛ̀ yɛtɑ̃rɛ̀ sɑ̀ɑ̀yɛ̀, yɛ̀ɛ̀ kɛ̀ bo, nɛ̀ Dimɑɑ kó ditɑ̃sɑ̀ɑ̀rì. 26 Díì kpɛ́í nkɛ ti Yiɛ̀ nKuyie mmiɛkɛ do m pɛikɛmɛ̀ bɑ́ kù í nkèè n kù kuɔ́nnɛ̀ dìì dɑbònnì, kɛ́ n nɑ́kɛ́ kɛ dɔ̀: Dɛ̀ sɑ̀nnɛ̀mu mɛmmɛ, tɛ̃́nkɛ bɑ́ m bɛ́innɛ̀ dɛ kó tinɑ́ɑǹtì. 27 Dekɛ Pisikɑɑ tɑ̃rì yómmɛ̀ kɛ́wéntɛ́ diyiè tɑɑ̀ kɛ̀, nɛ̀ dì yìɛ̀ní kɛ̀, nɛ̀ kubɑkù yoú nɛ̀ kucɑ̃̀nku diyiè yìɛ̀ní kɛ̀ɛ̀ bíɛ́kɛ̀, kɛ́wéntɛ́ kɛ́ dɛ̀ yɑ̀ nɛ̀ ɑ nuɔ, ɑ nɛ́ í senti kukó nSuditɛ̃ɛ̃ ɑ mɛ̀ nwùó nkù. 28 Duɔ́ nyitié nSosuwee, yɑ́ukùnnɛ o kɔ̃̀ntì, yíɛ́ we dikɔ̃m̀bùɔ̀, weè yóó bɛ̀ niitɛ́ kɛ́ bɛ̀ tɑnnɛ́ kɛtenkɛ̀ ɑ mɛ̀ nwùó nkɛ̀.

29 Mɛm̀mɛ kɛ̀ tí mbo Bɛti-Peɔɔ biriku ììkɛ̀.

4

Mɔyiisi yɛ̃mmɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ ntũ nKuyie nkuɔ́

1 Kɛ̀ Mɔyiisii yíɛ́ kɛ́bɛ́i nkɛ dɔ̀: Díndi Isidɑyɛɛribɛ kéntɛ́nɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nkuɔ́ nɛ̀ kù di tiè ntì, kɛ́ndɔɔri dɛ̀ yɛ̃mmɛ̀, kɛ̀ dɛ̀ɛ yie nkɛ̀ dí nfòù kɛ́tɑ kɛtenkɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie ndi yɛmbɛ̀ do tũ nkù di duɔ́ nkɛ̀ kɛ̀ di bo tiekɛ. 2 M mɛ̀ ndi duɔ́ nyìì tié ndi bɑ́ɑ́ yɑɑtɛ ìmɑì i miɛkɛ, di mɛ mbɑ́ɑ́ yíɛ́ ìmɑì. Di mpĩ́ nti Yiɛ̀ nKuyie ntɑnnɔ̀ yɛmɔu kɛ́nyíé nyɛ̀ yɛ̃ mmù, n yɛ̀ ndí duɔ́ nkɛ̀ yɛ̀ dòmmɛ̀. 3 Di yɑ̀mu nɛ̀ di nuɔ nti Yiɛ̀ nKuyie ndɔ̀ɔ̀ dɛ̀ Bɑɑdi-Peɔɔ. Bɛ̀ɛ̀ kó dimɑ̀ɑ̀ do tũ̀nnɛ dibɔɔ̀ Bɑɑdi, di Yiɛ̀ nKuyie nkùù di te, kù do bɛ̀ kùɔmu bɛmɔu pɑ́íí. 4 Díndi bɛ̀ɛ̀ do dɔɔri ti Yiɛ̀ nKuyie nkùù di te kù dɔ́ dɛ̀, díì mɛ̀ nkpɑɑ́ fòù yíe.

5 N Yiɛ̀ nKuyie nni nnɑ̀kɛ́mu ku kuɔ́ nɛ̀ ku tɑnnɔ̀ kɛ̀ ǹ dɛ̀ ndi tùo, kɛ̀ dɛ̀ bo yie nkɛ̀ di tɑ dìì mɔ̀nnì kɛtenkɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie ndi duɔ́ nkɛ̀, di ndɔɔri dɛ̀ yɛ̃mmɛ̀. 6 Mpĩ́nnɛ̀ Kuyie nkuɔ́ nɛ̀ ku tɑnnɔ̀ kɛ dɔɔri dɛ̀ yɛ̃mmɛ̀. Mɛm̀mɛ di bo ntúmɛ̀ bɛ̀ɛ̀ mɔ̀kɛ mɛyɛ̀mmɛ̀ kɛ ciì ibotí tɛì ììkɛ̀. Kɛ̀ bɛ̀ɛ keè di nɑ́ɑ́mmɛ̀ Kuyie nkuɔ́ nɛ̀ ku tɑnnɔ̀ kɛ́yĩ́: Kuwuɔ ndiɛkù kɔbɛ biɛ̀ ntu bɛ̀ɛ̀ mɔ̀kɛ bɛ̀mbɛ mɛyɛ̀mmɛ̀ kɛ ciì. 7 Kuwuɔ ndiɛkù ɔ̃̀nku bo kɛ̀ Kuyie mbɛ̀ tɔ̀kɛ́nɛ̀, ti Yiɛ̀ nKuyie nti tɔ́kɛ́nɛ̀ mɛ̀ɛ̀ botì? Bɑ́ kɛ̀ ti kù kuɔ́nnɛ̀ dìì mɔ̀nnì kù ɔ̃ɔ̃ keèmu. 8 Yɑ́ɑ̀ kuwuɔ ndiɛkù ɔ̃̀nku bo kɛ mɔkɛ ikuɔ́ nɛ̀ yɛtɑnnɔ̀ dɛ̀ɛ̀ tu timɔ́mmɔnti kɛ dònnɛ̀ m mɛ̀ ndi duɔ́ nyìì kuɔ́ nɛ̀ yɛ̀ɛ̀ tɑnnɔ̀ yíe?

Mɔyiisi nɑ̀kɛ́mɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ Kuyie mbɛ̀ bɛnkɛmɛ̀ kumɑ́ɑ̀ Odɛbu tɑ̃rì ĩ́nkɛ̀

9 Dɛ mɔ̀nnì ndi ti Yiɛ̀ nKuyie nni nnɑ̀kɛ́mɛ̀ kɛ dɔ̀: Di nɛ́ dò nkɛ́dɔɔ̀ mɛyɔɔ̀mmɛ̀ mmɛ kɛ́nyɛ̃́ dimɑ́ɑ̀ kpɛ́í, di bɑ́ɑ́ yɛ̃̀ n di nuɔ nyɑ̀ dɛ̀ kpɛ́í, di bɑ́ɑ́ yóu kɛ̀ dɛ̀ɛ yɛ̀ di yɛ̀mmɛ̀ miɛkɛ nɛ̀ di bo mbomɛ̀. Dí dɛ̀ nɑ̀kɛ́ di bí nɛ̀ di yɑɑ̀bío. 10 Dentɛnní di do cómmú dìì mɔ̀nnì ditɑ̃rì Odɛbu di Yiɛ̀ nKuyie nkùù di te ku ììkɛ̀, kù do n nɑ̀kɛ́mu kɛ dɔ̀: Tíí n nìtìbɛ̀ n dɔ́ kɛ́ bɛ̀ bɛ́innɛ̀mu kɛ̀ dɛ̀ɛ yie nkɛ̀ bɛ̀ nni ndé sɑ̃́ɑ̃̀ nɛ̀ bɛ̀ bo mbomɛ̀, kɛ́tuo n kuɔ́ bɛ bí. 11 Kɛ̀ n di nɑ́kɛ́ kɛ̀ di tíínní kɛ́ncómmú ditɑ̃rì pɛ̃ri kɛ̀ dì cɔ̀ú mmuhɑ̃ɑ̃́ nkɛ̀ mù dèkù kɛĩ́nkɛ̀. Kɛ̀ dibiìnnì nɛ̀ yɛwɛtisùɔ̀ kɛ dɛ̀ dɑ̀ɑ́tí. 12 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nni ndi nɑ́ɑ́nnɛ̀ kɛ̀ ku tɑmmɛ̀ yìɛ̀ní muhɑ̃ɑ̃́ mmiɛkɛ kɛ̀ di nyo ku tɑmmɛ̀ mɑ́ɑ̀ bɑ́ di í yɑ̀ ku ììkɛ̀. 13 Kɛ̀ kù di bɛnkɛ ku tɑummɛ̀ kɛ́wɑ̃ri ku tɑnnɔ̀ tɛpíítɛ̀ titɑ̃́píɛ̀tì tìdɛ́ ĩ́nkɛ̀, kɛ yɛ̃ ndí nyɛ̀ tũ̀ nkɛ dɔɔri yɛ̀ yɛ̃ mmù. 14 Dɛ mɔ̀nnì ndi ti Yiɛ̀ nKuyie nni nnɑ̀kɛ́mɛ̀ kɛ dɔ̀: N dí tié nku kuɔ́ nɛ̀ ku tɑnnɔ̀ kɛ̀ di ndɛ̀ tũ̀ nkɛ dɔɔri dɛ̀ yɛ̃mmɛ̀ kɛtenkɛ̀ kù dì duɔ́ nkɛ̀ miɛkɛ.

Kuyie ncɑummɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ mubɔɔféù kpɛ́í

15 Di bɑ́ɑ́ yɛ̃̀ nti Yiɛ̀ nKuyie ndo di nɑ́ɑ́nnɛ̀ dìì yiè ditɑ̃rì Odɛbu kɛ̀ di yo ku tɑmmɛ̀ muhɑ̃ɑ̃́ mmiɛkɛ, di do í yɑ̀ ku ììkɛ̀. 16 Ndɑkɛnɛ̀ mɛsɑ̀ɑ̀! Di bɑ́ɑ́ yie nkɛ́dɔɔ̀ sitenkɑɑnìi kɛ́ sì dònnɛnɛ̀ bɛnitidɑɑbɛ̀ yoo bɛnitipòbɛ̀ kɛ̀ dɔ̀: Kuyie mɛ ndò. 17 Yoo dí sì dònnɛ̀nɛ̀ fɛɔ̃̀fɛ̀ mɑfɛ̀, yoo kuwɑnwɑnkù mɑkù, yoo tɛnɔ̀tɛ̀, 18 yoo dɛbɑmbɑɑ̀nnɛ̀ mɑrɛ̀, yoo siyĩĩ. 19 Di bɑ́ɑ́ bɔ́útɛ́ kɛĩ́nkɛ̀ kɛ́yɑ̀ diyiè nɛ̀ otɑ̃̀nkù yoo siwɑ̃̀ɑ̃, dɛ̀ɛ̀ kó dimɑ̀ɑ̀ bo kɛĩ́nkɛ̀, kɛ̀ dɛ̀ɛ yṹɔ̃́ ndi yɛ̀mmɛ̀, kɛ̀ dí nínkú kɛ́ dɛ̀ bɑ̀ńtɛ̀. Ti Yiɛ̀ nKuyie ndɛ̀ yóunɛ̀ ibotí tɛì nyi. 20 Díndi biɛ ti Yiɛ̀ nKuyie ndi dènnɛní Esibiti muhɑ̃ɑ̃́ mmiɛkɛ kɛ̀ di bo ntú ku kɔbɛ mbɛ di mɛ̀ ndòmmɛ̀ yíe.

21 Díì te kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie mmiɛkɛ m pɛikɛ kɛ̀ kù bɛ́i nkɛ tú nyí senti kukó nSuditɛ̃ɛ̃, m mɛ n yí tɑti kɛtensɑ̀ɑ̀kɛ̀ kù di duɔ́ nkɛ̀ kɛ̀ di bo kɛ̀ tiekɛ. 22 N yóó kú di nhɛì miɛkɛ nkɛ n yí senti kukó nSuditɛ̃ɛ̃, kɛ̀ díndi yóó kù sèńtɛ́ kɛ́tiekɛ kɛtensɑ̀ɑ̀kɛ̀. 23 Dɔɔ̀nɛ̀ mɛyɔɔ̀mmɛ̀ kɛ bɑ́ɑ́ yɛ̃̀ nti Yiɛ̀ nKuyie ndi dɔ̀ɔ̀nɛ̀ mɛ̀ɛ̀ tɑummɛ̀. Di bɑ́ɑ́ dɔɔ̀ tɛtenkɑɑnìtɛ̀ yoo dɛ̀mɑrɛ̀, ti Yiɛ̀ nKuyie ndɛ̀ yetɛ́mu. 24 Ti Yiɛ̀ nKuyie ntú muhɑ̃ɑ̃́ mmu kɛ tuɔ̀, kù dɔ́ kuù mɑ́ɑ̀ ndi te.

25 Kɛ̀ di kɑ̀ri dìì mɔ̀nnì kɛtenkɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie ndi duɔ́ nkɛ̀ kɛ mɔ̀ntɛ kɛ piɛ́ ibí, nɛ̀ di yɑɑ̀bío kɛ̀ di do mɛyɛi mmiɛkɛ, kɛ dɔ̀ɔ̀ sitenkɑɑnìi kɛ sì donnɛ̀nɛ̀ dɛ̀mɑrɛ̀, kɛ̀ dɛ̀ dò ndi yetɛ kɛ dɔ̀ɔ̀ di Yiɛ̀ nKuyie nyí dɔ́ dɛ̀ kɛ̀ dɛ̀ kù yonkɛ. 26 Kɛĩ́nkɛ̀ nɛ̀ kɛtenkɛ̀ dɛ̀ wùómmu ntì ndi nɑ̀kɛ́mɛ̀ yíe, kɛ̀ di mɛ̀ dɔ̀ɔ̀, di yóó kúmu mɛcɑ̃ɑ̃. Di bɑ́ nfòù kɛ́mɔntɛ kɛtenkɛ̀ di senti Suditɛ̃ɛ̃ kɛ bo tɑ kɛ̀. Ti Yiɛ̀ nKuyie mbo di kuɔ pɑ́íí! 27 Di bo nkpɑɑ́ sɑ́m̀pɔ́ kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie ndi cíɛ nkɛ̀ dí tɑɑ́ ibotí tɛì miɛkɛ. 28 Dɛ mɔ̀nnì kɛ̀ dí nínkú kɛ́bɑ́ntɛ̀ sitenkɑɑnìi bɛnìtìbɛ̀ cìɛ́kɛ́ sì idɛí nɛ̀ yɛtɑ̃́rɛ̀ bɑ́ sì í wúó sì í mɔkɛ yɛto kɛ ɔ̃ɔ̃ keè, sì mɛ nhɔ̃ɔ̃ í ndi, sì ɔ̃ɔ̃ í nkèè kunɔ́ú. 29 Di yó nkɛ mbo kɛ́wɑmmú ti Yiɛ̀ nKuyie, kɛ́ kù yɑ̀ kɛ̀ nsɑ̀ kɛ̀ di kù wɑmmú nɛ̀ di yɛ̀mmɛ̀ mɛmɔu nɛ̀ di wɛ̃rímú mumɔu. 30 N di nɑ̀kɛ́ tìì kó dimɑ̀ɑ̀ bo di tuɔkɛní dìì mɔ̀nni, kɛ̀ dí tɑ mɛyɛǹcɑɑ̀rìmɛ̀ miɛkɛ dɛ mɔ̀nnì di bo wɛ̃tɛ kɛ́tũnnɛ di Yiɛ̀ nKuyie nkɛ́yie nkù yɛ̃ mmù. 31 Kɛ yɛ̃́ ti Yiɛ̀ nKuyie ndi kuɔ̀mmɛ̀ mɛsémmɛ̀ kɛ di dɔ́, kù í yóó di bɔntóo, kù í yóó di kuɔ kɛ di deè, kù í yóó yɛ̃̀ mmɛtɑummɛ̀ kù dɔ̀ɔ̀nɛ̀mɛ̀ di yɛmbɛ̀ kɛ ĩkú mɛ ĩ́nkɛ̀.

Kuyie ntɑ̃ɑ̃tɛ́mɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ kɛ bɛ̀ dɔ̀ɔ̀ mɛsɑ̀ɑ̀

32 Bekɛnɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ di nɑ́kɛ́! Nɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie ndɔ̀ɔ̀mɛ̀ onìtì kɛtenkɛ̀ ĩ́nkɛ̀, kɛĩ́nkɛ̀ nɛ̀ kɛtenkɛ̀ dɛ̀ mɛ̀ nduɔ́mɛ̀ dɛ̀mɑrɛ̀ dɔ̀ɔ̀ diyiè mɑrì kɛ mɑ̀nnɛ̀ diɛnnɑ̀ɑ̀? Òmɔù mu nkèè tii m̀botí diyiè mɑrɑ̀ɑ̀? 33 Kuwuɔ mmɑkù kɔbɛ bo nkeè Kuyie ntɑmmɛ̀ muhɑ̃ɑ̃́ mmiɛkɛ di mɛ̀ mmɛ̀ kèè mɛ̀ɛ̀ botí kɛ kpɑɑ́ kɛ fòùɑ̀? 34 Di mu nyɑ̀ dibɔɔ̀ mɑrì dɔ̀ɔ̀mɛ̀ tidiɛtì nɛ̀ mɛbɛnkùmɛ̀ kɛ ɑ̃nnɛ́ kukɔ̃m̀bɔ̀doróo kɛ dènnɛ kubotí mɑkù kutɛkù miɛkɛ, ti Yiɛ̀ nKuyie nkùù di te kù mɛ̀ ndɔ̀ɔ̀mɛ̀ Esibiti kɛ mɑ̀ mɛdiɛ̀ nkɛ di dènnɛníɑ̀? 35 Dímbɛ kù bɛnkɛmɛ̀ dɛndɛ kó dimɑ̀ɑ̀, kɛ̀ dɛ̀ bo yie nkɛ̀ di bɑntɛ́ kɛ dò nti Yiɛ̀ nKuyie nkuù mɑ́ɑ̀ tu Kuyie nkɛ̀ kutɛkù mɑkù í bo. 36 Kɛĩ́nkɛ̀ nkɛ kù di bɛ́innɛ̀nnímɛ̀ kɛ bo di tié. Nkɛ di bɛnkɛ muhɑ̃ɑ̃́ ndiɛmù kɛtenkɛ̀ kɛ̀ di keè ku tɑmmɛ̀ mu miɛkɛ. 37 Kù do dɔ́ mɛ̀ɛ̀ kpɛ́í ndi yɛmbɛ̀ dɛɛ̀ do te kɛ̀ kù di tɑ̃ɑ̃tɛ́ díndi bɛ yɑɑ̀bí, kɛ di dènnɛní Esibiti nɛ̀ ku kó muwɛ̃rímú, 38 kɛ bɛ̀ti iwuɔ ndiɛyì di ììkɛ̀ ìì dɛu kɛ di pɛ̃ɛ̃tɛ́, kɛ kpeńnì kɛ di pɛ̃ɛ̃tɛ́ kɛ bo di kɑnnɛ bɛ ɛì kɛ̀ dí dì tiekɛ, dɛ̀ mɛ̀ ndòmmɛ̀ yíe. 39 Yĩ́ɛ̃́tɛ́nɛ̀ ti yíe, ɑ̃nnɛ́nɛ̀ ti di yɛ̀mmɛ̀ miɛkɛ, ti Yiɛ̀ nKuyie nkuù tu Kuyie nkɛĩ́nkɛ̀ nɛ̀ kɛtenkɛ̀ duɔ́mɛ̀, ku kó difɔ̃nkúò kutɛkù mɑkù í bo. 40 Mpĩ́nnɛ̀ ku kuɔ́ nɛ̀ ku tɑnnɔ̀ n di duɔ́ ndɛ̀ yíe nkɛ̀ dɛ̀ɛ yie nkɛ̀ di mbo kɛ̀ dɛ̀ di nɑɑti díndi nɛ̀ di bí, kɛ̀ di fòmmuu mɔntɛ kɛtenkɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie ndi duɔ́ nkɛ̀ kɛ̀ dì bo nkɛ̀ te sɑ̃́ɑ̃̀ kɛ miɛkɛ.

Disɔ̀rì kó yɛhɛkɛ̀

41 Mɛm̀mɛ kɛ̀ Mɔyiisii tɑ̃ɑ̃tɛ́ yɛhɛkɛ̀ yɛ̀tɑ̃ɑ̃ti kukó nSuditɛ̃ɛ̃ kó diyɑ́ɑ̀ diyiè yìɛ̀ní kɛ̀ɛ̀ bíɛ́kɛ̀. 42 Kɛ̀ dɛ kó yɛhɛkɛ̀ bo ntú disɔ̀rì kpɛyɛ. Kɛ̀ dɛ̀ dò ndɛ̀ kpɛtɛ́nɛ̀ òmɔù kòò kùɔ otɔù, bɛ̀ mɛ ndo í mɔkɛ tìmɑtì, dɛ yiɛ̀ ncokɛ́ kɛ́tɑ dɛ kó yɛhɛkɛ̀ kó dìmɑrì miɛkɛ kɛ́dɛɛtɛ́ o fòmmu. 43 Kɛ̀ Dubɛnniibɛ nte Besɛɛ ɛì dìì bo dikpɑ́ɑ̀ ditennì ĩ́nkɛ̀, kɛ̀ Kɑdiibɛ nte Dɑmɔti Kɑdɑɑdi tempɛ̃ nkɛ̀ Mɑnɑnsee te Kodɑnni Bɑsɑ̃ɑ̃ tempɛ̃.

MƆYIISI NÀKƐ́ TÌ MƐDƐ́RÍMƐ̀ KUKÓ NSUDITƐ̃Ɛ̃ YÁÀ

44 Ntɛ Mɔyiisi do duɔ́ nyìì kuɔ́ Isidɑyɛɛribɛ. 45 Ò do bɛ̀ nɑ̀kɛ́mu ti Yiɛ̀ nKuyie nkuɔ́ nɛ̀ ku tɑnnɔ̀ nɛ̀ ku tié, ò do tì mbɛ̀ nɑ̀kɛ́ bɛ̀ yɛ̀nní dìì mɔ̀nni ndi Esibiti. 46 Dɛ̀ do sɔ̃́ mbɛ̀ bo kukó nSuditɛ̃ɛ̃ kó diyɑ́ɑ̀ ndi Bɛti-Peɔɔ biriku ììkɛ̀ Amɔriibɛ kpɑ̀ɑ̀tì Sionni tenkɛ̀. Sionni do bo Ɛsibonni nwe Mɔyiisi nɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ kɛ̀ bɛ̀ɛ ò pɔ̀ntɛ bɛ̀ yɛ̀nní dìì mɔ̀nnì Esibiti, 47 kɛ́tiekɛ o tenkɛ̀ kɛ múnkɛɛ fietɛnɛ̀ Ɔku Bɑsɑ̃ɑ̃ kóo kpɑ̀ɑ̀tì kɔkɛ, Amɔriibɛ kpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ bɛdɛ́ bɛ̀ɛ̀ do bo kukó nSuditɛ̃ɛ̃ diyɑ́ɑ̀ diyiè yìɛ̀ní kɛ̀ɛ̀ bíɛ́kɛ̀. 48 Kɛ̀ bɛ tenkɛ̀ tùótɛ́ Adowɛɛ ɛì kukó nhAdinɔ pɛɛ́mmɛ̀ kɛ́ntɔ kɛ́tuɔkɛnɛ̀ Siyonni tɑ̃rì bɛ̀ tu dì Ɛdimɔɔ, 49 Kɛ̀ kùu kɔtɛ kɛ́dítɛ́ tɛdɔntɛ̀ Adɑbɑ kó dikpɑ́ɑ̀ kɛ́ntɔ kɛ́séntɛ́ kukó nSuditɛ̃ɛ̃, diyiè yìɛ̀ní kɛ̀ɛ̀ bíɛ́kɛ̀, kɛ́ntɔ kɛ́tuɔkɛnɛ̀ dɑ̀mɛ́ɛ̀rì mukɔ́kúɔ́ nkou nɛ̀ Pisikɑɑ tɑ̃rì pɛ̃ri.

5

Kuyie ntɑnnɔ̀ tɛpíítɛ̀

(Wéntɛ́ Mudennimù 20:1-17)

1 Kɛ̀ Mɔyiisii tíí nyIsidɑyɛɛribɛ bɛmɔu kɛ́ bɛ̀ nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Díndi Isidɑyɛɛribɛ kéntɛ́nɛ̀ Kuyie kuɔ́ nɛ̀ ku tié n di nɑ́ɑ́ ndɛ̀ yíe nkɛ́ dɛ̀ ɑ̃nnɛ́ di yɛ̀mmɛ̀ miɛkɛ kɛ́ndɔɔri dɛ̀ yɛ̃ mmɛ̀. 2 Ti Yiɛ̀ nKuyie nti dɔ̀ɔ̀nɛ̀mu mɛtɑummɛ̀ Odɛbu tɑ̃rì. 3 Dɛ̀ í tú nɛ̀ ti yɛmbɛ̀ mbɛ ti Yiɛ̀ nKuyie ndɔ̀ɔ̀nɛ̀mɛ̀ dɛ kó mɛtɑummɛ̀, nɛ̀ tímbɛ bɛ̀ɛ̀ bo diɛ nyíe nkɛ kpɑɑ́ fòù. 4 Ti Yiɛ̀ nKuyie ndo di wetínnɛ́mu ditɑ̃rì Odɛbu ĩ́nkɛ̀ kɛ́ di bɛ́innɛ̀nní muhɑ̃ɑ̃́ mmiɛkɛ, 5 Dɛ mɔ̀nnì kɛ̀ n còḿmú díndi nɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie ndi cuokɛ̀ kɛ̀ kù n nɑ̀ɑ́nnɛ̀ kɛ̀ n di nɑ́ɑ́ nkɛ yɛ̃́ di do í dɑ̀ɑ́tímɛ̀ muhɑ̃ɑ̃́ nkɛ́dekoo ditɑ̃rì ĩ́nkɛ̀. Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie mbɛ́i nkɛ dɔ̀:

6 Fɔ̃́ nhonìtì mí nhɑ Yiɛ̀ nKuyie mmíì dɑ te kɛ̀ míì dɑ dènnɛní Esibiti dihɛì ɑ do tú dì kudɑɑkù,

7 Kuyie ntɛkù mɑkù í bo ɑ dò nkɛ́ntũ nkù kɛ̀ dɛ̀ í tú mí.

8 A bɑ́ɑ́ dɔɔ̀ tɛtenkɑɑnìtɛ̀ kɛ́donnɛ̀nɛ̀ dɛ̀ɛ̀ bo kɛĩ́nkɛ̀ miɛkɛ yoo kɛtenkɛ̀ ĩ́nkɛ̀, yoo mɛniɛ mmiɛkɛ kpɛrɛ. 9 A bɑ́ɑ́ nínkú dɛ ììkɛ̀ kɛ́ dɛ̀ bɑ̀ńtɛ̀, míì tu Kuyie nkɛ̀ míì mɑ́ɑ̀ dɑ te, kɛ yóó kpetínnɛ́ wèè yetɛ n kpɛti nɛ̀ o yɑɑ̀bí nɛ̀ i kó ibí nɛ̀ i kó iyɑɑ̀bí, 10 kɛ́ndɔɔri mɛsɑ̀ɑ̀ nwèè n dɔ́ kɛ yíé n kpɛti, nɛ̀ o yɑɑ̀bíyúóó.

11 A bɑ́ɑ́ yú mí nhɑ Yiɛ̀ nKuyie n yètìrì sɔ̃́ntíkɛ, kɛ yɛ̃́ n yí yóó yóumɛ̀ wèè yu n yètìrì dɛtetìrɛ̀.

12 A nyɛ̃́ tɛom̀pùtɛ̀ kó diyiè kpɛ́í nkɛ̀ di ncɑ̃́ɑ̃́ nkɛ tú n kpɛri, mí nhɑ Yiɛ̀ nKuyie n dɑ nɑ̀kɛ́ kɛ yɛ̃ ndɛ̀ ndòmmɛ̀. 13 A níí pĩ́ nhɑ tɔ̃mmú mumɔu yɛwe yɛ̀kuɔ̀ miɛkɛ. 14 Diyiénnì tu mí nhɑ Yiɛ̀ nKuyie nkpɛri ndi. A níí bɑ́ɑ́ pĩ́ mmutɔ̃mmú mɑmù dɛ yiè, bɑ́ ɑ birɛ dɛnitidɑɑrɛ̀ yoo dɛnitipòbirɛ bɑ́ ɑ kóo tɔ̃ntì onitipòkù yoo onitidɔ̀ù bɑ́ ɑ nɑ̀ɑ̀fɛ̀ yoo ɑ sɑ̃mmɑrímú yoo ɑ wũɔ̃ tɛì, yoo opɔ̀ɔ̀ wèè bo ɑ cĩ́ɛ̃̀tɛ̀, bɛmɔu bɛ̀ɛ om̀pɛ̀ dɛ yiè ɑ ompumɛ̀. 15 A nyɛ̃́ kɛ dò nhɑ mɔ́mmuɔ nhɑ do bo Esibiti nwe kɛ tú kudɑɑkù, mí nhɑ Yiɛ̀ nKuyie nkɛ̀ m bɛnkɛ n wɛ̃rímú kɛ dɑ dènnɛní nɛ̀ n kó muwɛ̃rímú. Dɛɛ̀ te kɛ̀ n tu ɑ nhom̀pu tɛom̀pùtɛ̀ yiè.

16 A ndé ɑ cicɛ nɛ̀ ɑ yɔ̃. Mí nhɑ Yiɛ̀ nKuyie n tì n dɑ nɑ̀kɛ́mɛ̀ kɛ̀ dɛ̀ɛ yie nkɑ̀ɑ fòmmuu okɛ̀ kɛtenkɛ̀ n dɑ duɔ́ nkɛ̀ miɛkɛ, kɑ̀ɑ mbo kɛ̀ dɛ̀ dɑ nɑɑti.

17 A bɑ́ɑ́ kuɔ onìtì.

18 A bɑ́ɑ́ duɔ́nɛ̀ wèè í tú ɑ pokù yoo wèè í tú ɑ dɔù.

19 A bɑ́ɑ́ yúúkú.

20 A bɑ́ɑ́ soutɛ́ kɛ́cɑɑ̀rɛ̀ otɔù yètìrì.

21 A bɑ́ɑ́ yɑɑ nhotɔù pokù, yoo o cĩ́ɛ̃̀tɛ̀, yoo o pɑɑ, nyoo o kóo tɔ̃ntì onitipòkù yoo onitidɔ̀ù yoo o nɑ̀ɑ̀fɛ̀ yoo o sɑ̃mmɑrímú, dɛ̀ɛ̀ kó dimɑ̀ɑ̀ cɛ̃́nkɛ tú o kpɛrɛ.

22 Ti nnɑ́ɑǹtì, ti Yiɛ̀ nKuyie nkuù do tì ndi nɑ̀kɛ́ di do tíkú dìì mɔ̀nnì ditɑ̃rì Odɛbu ĩ́nkɛ̀. Kù do nɑ́ɑ́nnɛ̀ mɛtɑnkperímɛ̀ mmɛ ditɑ̃rì ĩ́nkɛ̀, muhɑ̃ɑ̃́ ncuokɛ̀, kɛ̀ kuyukú fĩ nnɛ̀ yɛwɛtisùɔ̀, kù í yìɛ́ tìmɑtì. Kù ti nwɑ̃̀ri titɑ̃́píɛ̀tì ĩ́nkɛ̀ kɛ́ n duɔ́ nkɛ̀ ntì ndi nɑ̀kɛ́.

Mɔyiisi do nɑ́ɑ́mmɛ̀ Kuyie nkpɛti Isidɑyɛɛribɛ

23 Di kèè dìì mɔ̀nnì dɛ kó mɛtɑmmɛ̀ kɛ̀ mɛ̀ yìɛ̀ní ditɑ̃rì ĩ́nkɛ̀ dibiìnnì miɛkɛ, kɛ̀ ditɑ̃rì cɔ̀ú mmuhɑ̃ɑ̃́, bɛ̀ɛ̀ bɑkɛ́ di nɑɑ̀mùntì nɛ̀ bɛhɛikɛ̀nkótíbɛ̀ kɛ̀ dí kɔtɛní m borɛ̀. 24 Kɛ dɔ̀: Ti Yiɛ̀ nKuyie nti bɛnkɛmu ku kpetì nɛ̀ kù dɛumɛ̀, kɛ ti bɛ́innɛ̀nní muhɑ̃ɑ̃́ mmiɛkɛ, kɛ̀ ti kèè ku tɑmmɛ̀ yíe nti yɑ̀mu kɛ dò nti Yiɛ̀ nKuyie mbo nɑ kɛ́bɛ́innɛ̀ onìtì kɛ̀ wè nkpɑɑ́ fòù. 25 Bɑ nkpɛ́í nte kɛ̀ ti bo yóu kɛ̀ muhɑ̃ɑ̃́ ndiɛmù ti cɔ́útɛ́ kɛ̀ ti kú? Kɛ̀ ti sɔkɛ́ kɛ yo dɛ kó mɛtɑmmɛ̀ muhɑ̃ɑ̃́ ndiɛmù yóó ti cɔ́útɛ́mu kɛ̀ ti kú. 26 Onìtì mɔù mu nyí kèè ti kèèmɛ̀ Kuyie ntɑmmɛ̀ kù ò bɛ́innɛ̀mɛ̀ muhɑ̃ɑ̃́ mmiɛkɛ kɛ kpɑɑ́ fòù. 27 Fɔ̃́ mMɔyiisi, fɔ̃́ɔ̃̀ mɑ́ɑ̀ níí yóó kɔtɛ kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie ndɑ nɑ́kɛ́ kɑ̀ɑ wɛ̃tɛní kɛ́ tí nɑ́kɛ́ kù yɛ̃ mmù, ti yóó yiemmu kɛ́ tì dɔ̀ɔ̀. 28 Mɛm̀mɛ kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nkeè di nɑ́ɑ́ ntì kɛ́ n nɑ́kɛ́ kɛ dɔ̀: N kèèmu bɛnìtìbɛ̀ bɛmbɛ dɑ nɑ́ɑ́ ntì, tì wennimu. 29 Kɛ̀ bɛ̀ do n yie nkɛ́mmɔkɛ dɛ kó mɛyɛ̀mmɛ̀ botí sɑ̃́ɑ̃̀, kɛ́ nni ndé kɛ dɔɔri n tɑnnɔ̀ yɛ̃ mmù dɛ̀ nɑ nwennimu, kɛ̀ bɛ̀ dɔ̀ɔ̀ri mɛmmɛ bɛ̀ bo mbo kɛ̀ dɛ̀ bɛ̀ nɑɑti bɛmbɛ nɛ̀ bɛ yɑɑ̀bío sɑ̃́ɑ̃̀. 30 Kɔtɛ kɛ́ bɛ̀ nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Kònnɛ̀ di cɛ̃́ĩ. 31 Kɛ̀ fɔ̃́ nni nkpɑɑ́ diɛ m borɛ̀ kɛ̀ n dɑ nɑ́kɛ́ n tɑnnɔ̀ yɛmɔu nɛ̀ n kuɔ́ nɛ̀ n tié kɑ̀ɑ dɛ̀ mbɛ̀ nɑ̀kɛ́ dɛmɔu kɛ̀ bɛ̀ ndɔɔri dɛ̀ yɛ̃ mmù kɛtenkɛ̀ m bɛ̀ duɔ́ nkɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ bo kɛ̀ tiekɛ kɛ miɛkɛ.

32 Nyɛ̃́nɛ̀ tũnkɛ́ kɛ́ndɔɔri ti Yiɛ̀ nKuyie ndi tũ nkù yɛ̃ ndi ndɔɔri dɛ̀ dɛmɔu, di bɑ́ɑ́ dɑutɛ́ kucɑ̃̀nku yoo kuyoú. 33 Dí ntũ nkucɛ ti Yiɛ̀ nKuyie ndi tũ nkù di bɛnkɛ kù mɛsɑ̀ɑ̀, kɛ̀ dɛ̀ɛ yie nkɛ̀ dí nfòù kɛ́mbo dihɛì kù di duɔ́ ndì kɛ̀ dɛ̀ nɑɑti, kɛ̀ di fòmmuu mɔntɛ.

6

Ikuɔ́ imɔu kó dikũ̀nnì

1 Ntɛnɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nni nduɔ́ nyɛ̀ɛ̀ tɑnnɔ̀ nɛ̀ ìì tié nkɛ yɛ̃ n dɛ̀ ndi tié, kɛ̀ dɛ̀ɛ yie nkɛ̀ di tɑ dìì mɔ̀nnì dihɛì kù yɛ̃ nkù yóó di duɔ́ ndì kɛ̀ di tiekɛ, dí ndɔɔri dɛ̀ yɛ̃ mmù. 2 Mɛm̀mɛ di bo ndémɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie ndi fòmmu mumɔu miɛkɛ, kɛ́ntũ nku tɑnnɔ̀ yɛmɔu nɛ̀ ku kuɔ́ n di tié ndɛ̀ díndi nɛ̀ di bí nɛ̀ di yɑɑ̀bío kɛ̀ dɛ̀ɛ yie nkɛ̀ di fòmmuu okɛ̀. 3 Díndi Isidɑyɛɛribɛ kéntɛ́nɛ̀, kɛ́ndɑkɛ kɛ́ndɔɔri ku kuɔ́ yɛ̃ mmù, kɛ̀ di dɔɔri mɛmmɛ di bo mbo kɛ̀ dɛ̀ di nɑɑti kɛ̀ dí sṹṹ nkɛtenkɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie ndi duɔ́ nkɛ̀, mɛnɑɑmiɛ̀ nnɛ̀ mɛcekùɔ̀ ndɛ̀ pũɔ̃ nkɛ̀. Ti Yiɛ̀ nKuyie ndi yɛmbɛ̀ do tũ nku kù tu dìì mɔ̀nnì:

4 Kéntɛ́nɛ̀ díndi Isidɑyɛɛribɛ ti Yiɛ̀ nKuyie nkùù tu kutenkù kumɔu yiɛ̀: 5 Onìtì fɔ̃́, ɑ ndɔ́ ɑ Yiɛ̀ nKuyie nnɛ̀ ɑ yɛ̀mmɛ̀ mɛmɔu nɛ̀ ɑ wɛ̃nnì dimɔu nɛ̀ ɑ wɛ̃rímú mumɔu. 6 Kuyie ntɑnnɔ̀ n di tiè nyɛ̀ yíe ndí yɛ̀ ɑ̃nnɛ́ di yɛ̀mmɛ̀ miɛkɛ. 7 Dí ntì tiè ndi bí di borɛ̀ tɛcĩ́ɛ̃̀tɛ̀ nɛ̀ di borɛ̀ kupɔ̀ɔ̀kù di yóó duɔ́ dìì mɔ̀nnì nɛ̀ di èntɛ dìì mɔ̀nnì. 8 Dí ntì ṹ di nɔu tɛnɛitɛ kɔ̃mɛ, kɛ́ ntì ìrí bɛ̀ ɔ̃ nyírímɛ̀ kuítùòkù, 9 kɛ́ tì wɑ̃̀ri di cɛ̃́ĩ kó yɛsɑ̃ǹkɛ̀ nɛ̀ yɛbòrɛ̀.

Isidɑyɛɛribɛ í dò nkɛ́yɛ̃̀ mbɛ Yiɛ̀ nKuyie

10 Ti Yiɛ̀ nKuyie nkùù di te kù bo di tɑnnɛ́ dìì mɔ̀nnì kù do nɑ̀kɛ́ di yɛmbɛ̀ Abɑrɑhɑmmu nɛ̀ Isɑki nɛ̀ Sɑkɔbu kɛ́ĩkú kɛ dɔ̀ kù yóó bɛ̀ duɔ́ nkɛ̀ɛ̀ tenkɛ̀ nɛ̀ yɛ̀ɛ̀ ɛkɛ̀ sɑ̀ɑ̀yɛ̀ di í mɑɑ́ yɛ̀, 11 sicɛ̃́ĩ borɛ̀ kɛ píɛ́kɛ́ dɛsɑ̀ɑ̀rɛ̀ dɛmɔu botí, díì mɛ nyí dɛ̀ ɑ̃nnɛ́, sibií borɛ̀ díì mɛ nyí sì keú, dɛtie mbɛ̀ tu dɛ̀ fínyĩ̀ nɛ̀ bɛ̀ tu dɛ̀ odìfíè dɛ̀ borɛ̀ díì mɛ nyí dɛ̀ fìíkú, 12 kɛ yóó sɔ̃́ntɛ́ kɛ́nyo ndi dɔ́mɛ̀. Dí ndɑkɛ kɛ bɑ́ɑ́ yɛ̃̀ nti Yiɛ̀ nKuyie nkùù di dènnɛní Esibiti miɛkɛ di do tú kɛ̀ tidɑɑtì ku kpɛ́í. 13 Di yóó nku ndé kɛ́ nku mbɑ́ɑ́ nkumɑ́ɑ̀, di níí yóó pɑrìkɛ̀ nɛ̀ kuù kó diyètìrì. 14 Di bɑ́ɑ́ tũnnɛ ibotí tɛì ìì di fitɛ́ ì tũ nyɛ̀ɛ̀ bɔkɛ̀. 15 Ti Yiɛ̀ nKuyie mbomu di cuokɛ̀ kù dɔ́ kuù mɑ́ɑ̀ ndi te, dí ndɑkɛ kɛ bɑ́ɑ́ kù wɛ̃̀ńtɛ́ kɛ̀ ku miɛkɛɛ dí yɛ̀ kɛ̀ kùu di kuɔ pɑ́íí kɛtenkɛ̀ di bo kɛ̀ɛ̀ ĩ́nkɛ̀. 16 Di bɑ́ɑ́ yɑ́ɑ́kɛ́ ti Yiɛ̀ nKuyie ndi do kù yɑ̀ɑ́kɛ́mɛ̀ di do bo dìì mɔ̀nnì Mɑsɑ * Bɛ̀ bo dìì mɔ̀nnì ndi dikpɑ́ɑ̀ miɛkɛ kɛ̀ mɛniɛ ndɛ mbɛ̀ dòńtɛ́ kɛ̀ Kuyie nduɔ́ nkɛ̀ Mɔyiisii potɛ́ dipèrì kɛ̀ mɛniɛ nyɛnní, kɛ̀ ifɛi bɛ̀ pĩ, mbɛ̀ do yĩɛ̃̀kù mɛ̀ɛ̀ kpɛ́í. (Mudennimù 17:7, Ikuɔ́ kóntímù 6:16, 9:22, Yɛsɑ̃ɑ̃ 95:8-9). 17 Dí ndɑkɛ kɛ́ntũ nti Yiɛ̀ nKuyie nkùù di te ku kó yɛtɑnnɔ̀ nɛ̀ ku tié nnɛ̀ ku kuɔ́ kù di duɔ́ ndɛ̀. 18 Dí ndɔɔri dɛ̀ɛ̀ sìɛ́ ti Yiɛ̀ nKuyie ndɔ́ dɛ̀, kɛ̀ dɛ̀ɛ yie nkɛ̀ dí mbo kɛ̀ dɛ̀ di nɑɑti, kɛtensɑ̀ɑ̀kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie ndo bɛ́i nkɛ́ĩkú kɛ dɔ̀ kù yóó duɔ́ nkɛ̀ di yɛmbɛ̀, 19 kɛ́bɛ́i nkɛ dɔ̀ kuù yóó bɛti di dootitɔbɛ̀.

20 Kɛ̀ di bí nɑɑ di bekɛ kɛ yĩ: Bɑ nte kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie ndi duɔ́ ku tɑnnɔ̀ nɛ̀ ku kuɔ́ nɛ̀ ku tié? 21 Dí ì nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Ti do bo Esibiti nwe kɛ tú Esibiti kóo kpɑ̀ɑ̀tì kó tidɑɑtì kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nti dènnɛní nɛ̀ ku kó muwɛ̃rímú. 22 Ti Yiɛ̀ nKuyie ndo dɔ̀ɔ̀ tidiɛtì kpɛrɛ ndɛ nɛ̀ mɛbɛnkùmɛ̀ diɛmɛ̀ kɛ́cɑɑ̀rɛ̀ Esibiti kɔbɛ nɛ̀ bɛ kóo kpɑ̀ɑ̀tì nɛ̀ o cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kɔbɛ, 23 kɛ́ ti dennɛ kɛ ti tɔní diɛ nkɛtenkɛ̀ kù do bɛ́i nkɛ́ĩkú kɛ dɔ̀ kù yóó duɔ́ nkɛ̀ ti yɛmbɛ̀. 24 Mɛm̀mɛ ti Yiɛ̀ nKuyie nti nɑ̀kɛ́mɛ̀ kɛ dɔ̀, tí ndɔɔri ku kuɔ́ yɛ̃mmɛ̀, kɛ́ nkù dé kɛ̀ dɛ̀ɛ yie nkɛ̀ tí mbo kɛ̀ dɛ̀ ti nɑɑti, kɛ dò nti mɛ̀ nfòù kɛ̀ dɛ̀ ti dòmmɛ̀ yíe. 25 Kɛ̀ ti duɔ́ nti yɛ̀mmɛ̀ kɛ tũ nti Yiɛ̀ nKuyie ntɑnnɔ̀ nɛ̀ ku kuɔ́ dɛ̀ yɛ̃mmɛ̀, mɛm̀mɛ ku yɛ̀mmɛ̀ bo nti nɑɑtinɛ̀mɛ̀.

7

Isidɑyɛɛribɛ cɑ̃̀ɑ̃́mmɛ̀ kɛ tú Kuyie nkɔbɛ

1 Kɛ̀ Mɔyiisi bɛ́i nkɛ dɔ̀: Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nkùù di te di tɑnnɛ̀ dìì mɔ̀nnì kɛtenkɛ̀ di yóó tiekɛ kɛ̀ kɛ bɛ̀ti ibotí ìì di sũnɛ̀, ìì tu Itiibɛ nɛ̀ Kidikɑsiibɛ nɛ̀ Amɔriibɛ nɛ̀ Kɑnnɑhɑ̃ɑ̃ kɔbɛ nɛ̀ Pedisiibɛ nɛ̀ Efiibɛ nɛ̀ Sebusiibɛ. Ibotí inyi iyiekɛ̀ ìì di sũnɛ̀ kɛ di kpeńnìnɛ̀. 2 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie mbɛ̀ ndi duɔ́ dìì mɔ̀nnì kɛ̀ di bɛ̀ nɑ, dí bɛ̀ kùɔ bɛmɔu pɑ́íí kɛ bɑ́ɑ́ súɔ́ nhòmɔù, di bɑ́ɑ́ bɛ̀ dɔ̀ɔ̀nɛ̀ mɛtɑummɛ̀, di bɑ́ɑ́ bɛ̀ kuɔ́ mmɛsémmɛ̀. 3 Nɛ̀ dɛ kó ibotí kɔbɛ di bɑ́ mpuokú, di bɑ́ɑ́ duɔ́ ndi kóo sɑpɑ̀ɑ̀ mmɔù bɛ kóo dɑpɑ̀ɑ̀ nkɛ̀ wèe puokɛ, di mɛ mbɑ́ɑ́ túótɛ́ bɛ kóo sɑpɑ̀ɑ̀ mmɔù kɛ́duɔ́ ndi kóo dɑpɑ̀ɑ̀ nkɛ̀ wèe puokɛ. 4 Kɛ̀ di dɔ̀ɔ̀ mɛmmɛ bɛ̀ yóó dɛ́tìnnɛ di bí nyi Kuyie nkó kucɛ, kɛ́nte kɛ̀ bɛ̀ɛ fíé iwũɔ̃ yɛbɔkɛ̀, kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie mmiɛkɛɛ di yɛ̀, kɛ̀ kù di kuɔ bɑ́ dɛ̀ bɑ́ɑ́ ɔɔtɛ. 5 Ntɛ di dò nkɛ́ bɛ̀ dɔ̀ɔ̀mɛ̀. Dí puɔ mbɛ wũɔ̃tɔ̀rɛ̀, kɛ́bɔ́kɛ́ bɛ bɔɔtɑ̃́rɛ̀, kɛ́u bɛ bɔɔ̀ Asedɑɑ kó itedɛí, kɛ́cɔ́u mbɛ bɔkɛ̀. 6 Di cɑ̃́ɑ̃́mmu kɛ tú ti Yiɛ̀ nKuyie nkɔbɛ, ti Yiɛ̀ nKuyie ntɑ̃ɑ̃tɛ́ dímbɛ ibotí tɛì miɛkɛ, kɛ̀ di bo ntú ku kɔbɛ kù dɔ́ bɛ̀, kɛtenkɛ̀ kɛmɔu duɔmɛ̀.

Kuyie mpĩmmɛ̀ kù do dɔúnnɛ̀ dìì nùù

7 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie ndi tɑunnɛ̀ kumɑ́ɑ̀ kɛ di tɑ̃ɑ̃tɛ́, dɛ̀ í tú di sũ mɛ̀ɛ̀ kpɛ́í. Díì pètìnkɛ tú kubotí sɑ́m̀pɔ́kù ibotí tɛì imɔu miɛkɛ. 8 Kù nɛ́ di dɔ́mu dɛɛ̀ kpɛ́í nte, nɛ̀ kù dɔ́mɛ̀ kɛ́mpĩ́ ndinùù kù do dɔúnnɛ̀ dì di yɛmbɛ̀ kɛ́bɛ́i nkɛ́ĩkú, dɛɛ̀ te kɛ̀ kù bɛnkɛ ku wɛ̃rímú kɛ di dènnɛ tidɑɑtì miɛkɛ, kɛ di dɛɛtɛ́ Esibiti kóo kpɑ̀ɑ̀tì nɔu miɛkɛ.

9 Di tũ mbɑntɛ́ kɛ dò ndi Yiɛ̀ nKuyie nkùù di te kuù tu Kuyie kɛ dɔɔri kù bɛ́i ntì kɛ́mpĩ́ mmɛtɑummɛ̀ kù di dɔ̀ɔ̀nɛ̀ mɛ̀ kɛ dɔɔri mɛsɑ̀ɑ̀ mbɛ̀ɛ̀ kù dɔ́, kɛ pĩ́ nku tɑnnɔ̀ nɛ̀ bɛ yɑɑ̀bíyúóó. 10 Kɛ ɔ̃ɔ̃ yṹɔ̃́ nwèè yetɛ ku kpɛti o to, bɑ́ dɛ̀ bɑ́ɑ́ ɔɔtɛ, wèè í kù dɔ́ dɛ̀ ɔ̃ɔ̃ í ntùɔ̀kɛ tɛpɛ̃nkpɛ̃̀ntɛ̀ kɛ̀ wèè yɑ̀ o yetímɛ̀ kó tiyeti. 11 Mpĩ́nnɛ̀ tũnkɛ́ Kuyie ntɑnnɔ̀ nɛ̀ ku kuɔ́ nɛ̀ ku tié, n di duɔ̀ ndɛ̀ yíe nkɛ́ndɔɔri dɛ̀ yɛ̃ mmù.

12 Kɛ̀ di kemmu ku tié nkɛ ì pĩ nkɛ dɔɔri ì yɛ̃mmɛ̀. Mɛm̀mɛ di Yiɛ̀ nKuyie nkùù di te kù bo mpĩ́mmɛ̀ kù di dɔ̀ɔ̀nɛ̀ mɛ̀ɛ̀ tɑummɛ̀ kɛ́ ndi dɔɔri mɛsɑ̀ɑ̀ kù do bɛ́innɛ̀ di yɛmbɛ̀ kɛ ĩkú kɛ dɔ̀ kù yóó mbɛ̀ dɔ̀ɔ̀ri mɛ̀. 13 Kù bo ndi dɔ́ kɛ di dɔɔri mɛsɑ̀ɑ̀ nkɛ̀ dí sṹṹ, kɛ̀ kù di duɔ́ nkupɛitóo, kɛ́duɔ́ nkɛ̀ di pɑɑ nni mpɛí, kɛ̀ tidiitì mbo, kɛ̀ fínyĩ̀ kó dɛtie nnɛ̀ odìfíè kó dɛtie kɛ̀ dɛ̀ mpɛí, kɛ̀ di wũɔ̃ mpɛí inɑ̀ɑ̀kɛ nɛ̀ ipe nɛ̀ sibɔɔ́ di tenkɛ̀ Kuyie ndo bɛ́i nkɛ́ĩkú kɛ dɔ̀ kù yóó duɔ́ nkɛ̀ɛ̀ tenkɛ̀ di yɛmbɛ̀ kɛ miɛkɛ. 14 Kù bo dɔɔ̀ di kó kubotí mɛsɑ̀ɑ̀ nkɛ̀ dɛ̀ɛ pɛ̃ɛ̃tɛ́ ibotí tɛì. Di miɛkɛ onitidɔ̀ù mɔù bɑ́ mbo wèè bo yĩɛ̃kɛ ò bo pónnɛ́mɛ̀, tɛhɑ̃ũntɛ mɛ mbɑ́ mbo. Di wũɔ̃ miɛkɛ fɛ̀mɑfɛ̀ bɑ́ɑ́ ɑ̃ṹ. 15 Ti Yiɛ̀ nKuyie mbo kɛi mmumɔmmú mumɔu di borɛ̀ kù bɑ́ɑ́ di bɔntɛ́ mumɔmmú yɛimu kù do bɔntɛ́ mù Esibiti kɔbɛ di yɛ̃́ mùù kpɛ́í, kù bo mù bɔntɛ́ bɛ̀ɛ̀ kó dimɑ̀ɑ̀ di níí mbɛ ĩ́nkɛ̀.

16 Ti Yiɛ̀ nKuyie nyóó duɔ́mmu kɛ̀ dí nɑ ibotí tɛì kɔbɛ, dí bɛ̀ kùɔ dí bɑ́ɑ́ kuɔ́ nhòmɔù mɛsémmɛ̀, di mɛ mbɑ́ɑ́ fíé iwũɔ̃ bɛ bɔkɛ̀. Kɛ̀ di dɔ̀ɔ̀ mɛmmɛ yɛ̀ bo nɑɑ́ ndi kpɛ́í ndidíìntɑ̃́rì kɛ di bɔ.

Kuyie nkɑ̃nkɛ́mɛ̀ bɛ̀ɛ̀ tu ku kɔbɛ

17 Kɛ̀ dɛ̀ yɛ̀mmɛ̀ di bo yĩ́ nɛ̀ di yɛ̀mmɛ̀ miɛkɛ dɛ kó ibotí mɛ nti sũnɛ̀mɛ̀ ti bo yĩ́mɛ kɛ́fietɛ bɛ tenkɛ̀? 18 Di bɑ́ɑ́ bɛ̀ yɔ̀tɛ, dí dentɛní ti Yiɛ̀ nKuyie nkùù di te kù do dɔ̀ɔ̀mɛ̀ Esibiti kóo kpɑ̀ɑ̀tì nɛ̀ o kɔbɛ bɛmɔu. 19 Di yɑ̀mu ti Yiɛ̀ nKuyie nkùù di te kù do bɛ̀ yɑ̀ɑ́kɛ́mɛ̀ nɛ̀ kù dɔ̀ɔ̀ tìì diɛtì nɛ̀ mɛ̀ɛ̀ bɛnkùmɛ̀ kó dimɑ̀ɑ̀, kɛ di dènnɛ nɛ̀ muwɛ̃rímú Esibiti, kù yóó mɛ nyĩ́ iwuɔ ndi mɛ̀ ndé ì. 20 Ti Yiɛ̀ nKuyie nkùù di te kù yóó nii nyɛcɑ̃nkɛ̀dèèsùɔ̀ nyɛ di ììkɛ̀ kɛ̀ yɛ̀ mbɛtì bɛ̀ɛ̀ yentɛ́ yentɛ́ kɛ wɑnti kɛ́sɔri. 21 Di bɑ́ mbɛ̀ dé ti Yiɛ̀ nKuyie nkùù di te kù di bonɛ̀mu, kù kpeńnìmu kɛ dùò tikɔ̃m̀bùɔ̀tì. 22 Dɛ kó iwuɔ ndi yóó nyì kɔ̀ù sɑ́m̀pɔ́ sɑ́m̀pɔ́ nwe kɛ́ ì dèè. Di bɑ́ɑ́ nɑ kɛ́ ì kùɔ dimɔ̀nnì dìmɑ́ɑ̀, kɛ̀ mɛɛ̀ dɔkɛ dɛpĩ́mpĩ́nnɛ̀ bo sṹṹ ndi tenkɛ̀ kɛ́ di cɑ́ɑ́kɛ́. 23 Ti Yiɛ̀ nKuyie nkùù di te kù yóó di duɔ́mmu dɛ kó iwuɔ kɛ̀ di ì bɛ̀ti kɛ̀ kufɔ̃wɑɑ́ ndiɛkùu ì ɑutɛ́ kɛ̀ dí ì kùɔ imɔu. 24 Kù yóó ɑ̃nnɛ́mu i kó bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ di nɔu miɛkɛ kɛ̀ dí bɛ̀ kùɔ kɛ̀ bɛ yètɛ̀ɛ kpɑ́nnɛ́ kutenkù miɛkɛ. Bɛ kóò mɔù í yóó dɑ́ɑ́tí kɛ́cómmú di ììkɛ̀ di yóó bɛ̀ kùɔmu pɑ́íí kɛ́ bɛ̀ dèè. 25 Dí cɔ́u mbɛ bɔɔtenkɑɑnìi, di bɑ́ɑ́ túótɛ́ bɛ̀ sì dɑ̀rì tìì mɑ́tì pɛ́ítì nɛ̀ mɛ̀ɛ̀ sɔɔ, di bɑ́ɑ́ dɛ̀ tùótɛ́ kɛ́tiekɛ, dɛ̀ í yóó di dɔɔ̀ mɛsɑ̀ɑ̀, ti Yiɛ̀ nKuyie nkùù di te kù dɛ̀ wùó nyisɔkɛ nyi. 26 Di bɑ́ɑ́ tɑnnɛ́ dɛ kó sibɔɔtenkɑɑnìi di cɛ̃́ĩ miɛkɛ, di mɔ́mmɔmbɛ di yɑ̀ɑ̀ bo sì nɑɑ́nnɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ di kuɔ, bɛ̀ yóó sì pùɔ mmɛ̀ɛ̀ botí. Dí nsì wùó nyisɔkɛ kpɛrɛ dɛ̀ɛ̀ dò nkɛ́puɔ.

8

Kuyie ntiémmɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ dikpɑ́ɑ̀ tɛdɔntɛ̀ miɛkɛ

1 Dí mpĩ́ nyɛtɑnnɔ̀ m mɛ ndi duɔ́ nyɛ̀ yíe nkɛ́ndɔɔri yɛ̀ yɛ̃mmɛ̀ kɛ̀ dɛ̀ɛ yie nkɛ̀ dí nfòù kɛ́sṹṹ nkɛ́tiekɛ kɛtenkɛ̀, ti Yiɛ̀ nKuyie ndo bɛ́i nkɛ́ĩkú kɛ dɔ̀ kù yóó duɔ́ nkɛ̀ di yɛmbɛ̀. 2 Di bɑ́ɑ́ yɛ̃̀ nti Yiɛ̀ nKuyie nkùù di te kù duɔ́ nkɛ̀ di ce mmùù cèmmu yɛbie nsipísìnɑ̀ɑ̀ dikpɑ́ɑ̀ miɛkɛ, kɛ̀ kù di tɑnnɛ́ mɛhɑ́ɑ́rìmɛ̀ miɛkɛ, kɛ di kɛ̃́kùnnɛ kɛ di yɑ̀ɑ́kɛ́ kɛ bo yɑ̀ di yɛ̀mmɛ̀ dòmmɛ̀, kɛ̀ nsɑ̀ di bo mpĩ́ nku tɑnnɔ̀ yoo di bo yɛ̀ yetɛ. 3 Kuù yóu kɛ̀ di tɑ mɛhɑ́ɑ́rìmɛ̀ miɛkɛ kɛ̀ dikònnì di pĩ nkɛ̀ kù di duɔ́ mmudiì bɛ̀ tu mù mɑ́nnì, di do í yɛ̃́ mù díndi nɛ̀ di yɛmbɛ̀, kɛ̀ dɛ̀ bo yie nkɛ̀ dí bɑntɛ́ kɛ dò nhonìtì í fòùnɛ̀ mudiì mɑ́ɑ̀ dɔkɛ, kòò fòùnɛ̀ tìì yìɛ̀ní tìnti ti Yiɛ̀ nKuyie nnùù miɛkɛ. 4 Yɛɛ̀ bie nsipísìnɑ̀ɑ̀ miɛkɛ di yɑ̀ɑ̀tì í kɛ̃rí di nɑɑ̀cɛ̀i mɛ nyí mùútí. 5 Bɑntɛ́nɛ̀ kɛ dò nti Yiɛ̀ nKuyie nkùù di te kù di tié nhonìtì ɔ̃ɔ̃ tiémmɛ̀ mmɛ o birɛ. 6 Dí nyíé ti Yiɛ̀ nKuyie nkùù di te ku kuɔ́ kɛ́ntũ nku kó kucɛ kɛ́ nkù dé.

Bɛ̀ bo ndɑkɛmɛ̀ kɛ̀ mɛsoùmmɛ̀ bɑ́ɑ́ bɛ̀ nɑ

7 Ti Yiɛ̀ nKuyie nkùù di te kù yóó di tɑnnɛ́mu kɛtensɑ̀ɑ̀kɛ̀ ikó mborɛ̀ nɛ̀ sibií nɛ̀ yɛnɛ́bòrɛ̀, kɛ̀ mɛniɛ nyiɛ̀ní itɑ̃fuɔ nnɛ̀ yɛtɑ̃rɛ̀ ĩ́nkɛ̀. 8 Dɛ kó kɛtenkɛ̀ tidiitì bɛ̀ tu tì bèdéè nɛ̀ titɛtì bɛ̀ tu tì ɔ́dìsì nɛ̀ dɛtie mbɛ̀ tu dɛ̀ fínyĩ̀ nɛ̀ dɛtɛrɛ̀ bɛ̀ tu dɛ̀ fìkíè nɛ̀ dɛtɛrɛ̀ bɛ̀ tu dɛ̀ kèdènɑ́díè, kɛ̀ odìfíè kó dɛtie mbo kɛ̀ mɛcekùɔ̀ mbo. 9 Dɛ kó kɛtenkɛ̀ miɛkɛ di yóó nyo ndi dɔ́mɛ̀ mmɛ dɛ̀mɑrɛ̀ í yóó di dóntɛ́, bɛ̀ í yó ndi beu tidiitì. Dɛ kó kɛtenkɛ̀ kó yɛtɑ̃́rɛ̀ mɔ̀kɛ timɑ́tì nti, kɛ̀ yɛtɑ̃rɛ̀ mɔ̀kɛ disɔɔwũɔ̃̀. 10 Kɛ̀ di di kɛ sɑ̀nnɛ̀ dí ndɔú nti Yiɛ̀ nKuyie nkùù di te nɛ̀ mutɔ̃mmú dihɛì sɑ̀ɑ̀rì kù di duɔ́ ndì kpɛ́í.

11 Dí ndɑkɛ kɛ bɑ́ɑ́ yɛ̃̀ nti Yiɛ̀ nKuyie nkùù di te, kɛ́yóu di bo ntũmmɛ̀ ku tɑnnɔ̀ nɛ̀ ku kuɔ́ nɛ̀ ku tié n di duɔ̀ ndɛ̀ yíe, 12 kɛ̀ di di kɛ sɑ̀nnɛ̀ kɛ mɑɑ́ sicɛ̃sɑ̀ɑ̀sì kɛ ɑ̃, 13 kɛ mɔ̀ɔ̀tɛ iwũɔ̃ pɛ́u idiɛyì nɛ̀ isɑ́m̀pɔ́ì, kɛ mɔ̀ɔ̀tɛ timɑ́tì pɛ́ítì nɛ̀ mɛsɔɔ, kɛ kpɑ̀rìkɛ̀, dɛmɔu kɛ̀ dɛ̀ bo. 14 Dí dɔɔ̀ mɛyɔɔ̀mmɛ̀ kɛ bɑ́ɑ́ mɔɔtɛ tɛfentɛ̀ kɛ́yɛ̃̀ nti Yiɛ̀ nKuyie nkùù di te kùù di dènnɛní Esibiti di do tú dɛ̀ tidɑɑtì, 15 kɛ duɔ́ nkɛ̀ di cè nfɛkpɑ́fɛ̀ fiɛ mmiɛkɛ, iwɑɑyɛiyi bo dɛ̀ nɛ̀ inɑɑ́, kɛ̀ sinɛ́yɛ̃ĩ di pĩ nkɛ̀ mɛniɛ nyí mbo, kɛ̀ kùu dennɛní mɛniɛ nkupèrìkù miɛkɛ. 16 Kɛ di duɔ́ mmudiì di yɛmbɛ̀ do í yɛ̃́ mù bɛ̀ tu mù mɑ́nnì kɛ̀ di di. Kù yóu kɛ̀ di tɑ mɛhɑ́ɑ́rìmɛ̀ kɛ̀ kù bo di yɑ́ɑ́kɛ́mu kɛ di kɛ̃́kùnnɛ kɛ́deè kɛ nɛ́ di dɔɔ̀ mɛsɑ̀ɑ̀. 17 Dí ndɑkɛ kɛ bɑ́ɑ́ yie nkɛ̀ di yɛ̀mmɛ̀ ndò di kó muwɛ̃rímú mmu nɛ̀ di kó mutɔ̃mmú mmu di pɛ̀tɛ́mɛ̀ dɛ kó tikpɑ̀tì. 18 Di bɑ́ɑ́ yɛ̃̀ nti Yiɛ̀ nKuyie nkpɛ́í, kuù di pɑ̃mɛ̀ muwɛ̃rímú kɛ̀ di pɛ̀tɛ́nɛ̀ dɛ kó tikpɑ̀tì, kù mɛ̀ dɔ̀ɔ̀ kɛ̀ di bo bɑntɛ́ kù pĩ̀ḿmɛ̀ mmɛ mɛtɑummɛ̀ kù do bɛ́i nkɛ́ĩkú kɛ dɔ̀ kù bo dɔɔ̀nɛ̀mɛ̀ di yɛmbɛ̀, dɛ̀ mɛ̀ ndòmmɛ̀ yíe.

19 Kɛ̀ di yɛ̃̀ nti Yiɛ̀ nKuyie nkùù di te kɛ tũ̀nnɛ yɛbɔkɛ̀ kɛ yɛ̀ fìé iwũɔ̃, kɛ kɔ̃nkù yɛ̀ ììkɛ̀ kɛ yɛ̀ bɑ̀ɑ́ ndi yóó kúmu. N di cɑummu yíe. 20 Timɔ́mmɔnti nti kɛ̀ di í yie nti Yiɛ̀ nKuyie nkùù di te ku kpɛti di yóó kúmu kɛ́deè ibotí tɛì kù kɔ̀ùtì ì di ììkɛ̀ i kɔ̃mɛ.

9

Isidɑyɛɛribɛ í tɔ̃ũnɛ̀ ibotí tɛì

1 Isidɑyɛɛribɛ, kéntɛ́nɛ̀ kɛ́keè! Di yóó séntɛ́mu yíe nkukó nSuditɛ̃ɛ̃ kɛ́kɔtɛ kɛ́bɛti ibotí ìì dɛu kɛ kpeńnì kɛ di pɛ̃ɛ̃tɛ́ kɛ́tiekɛ yɛhɛkɛ̀ diɛyɛ̀ yɛ̀ɛ̀ kó iduotí okù kɛ kɑ́ɑ́ ntiwɛtì. 2 Di yóó nɑmu Anɑkiibɛ bɛ̀ɛ̀ kpeńnì kɛ tú tidɑdiɛtì kɛ̀ bɛ̀ ɔ̃ nnɑ́ɑ́ mbɛ kpɛ́í nkɛ di yo kɛ̀ bɛ̀ tu Anɑkiibɑɑ? We mbo dɑ́ɑ́tí kɛ́cómmú bɛ ììkɛ̀? 3 Dí nyɛ̃́ yíe nkɛ dò nti Yiɛ̀ nKuyie nkùù di te kuù ni di ììkɛ̀ kɛ dò mmuhɑ̃ɑ̃́ nkɛ cɔ́ú ndɛmɔu. Kù yóó kuɔmu dɛ kó iwuɔ nyimɔu, kuù yóó duɔ́ nkɛ̀ bɛ̀ di bɔ́útɛ́ kɛ̀ dí mbɛ̀ bɛ̀tì, kɛ́ bɛ̀ kùɔ kɛ́deè bɑ́ dɛ̀ bɑ́ɑ́ ɔɔtɛ, ti Yiɛ̀ nKuyie ntì ndi nɑ̀kɛ́mu.

4 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nkùù di te bɛ̀ bɛ̀ti di ììkɛ̀ di bɑ́ mpɔtì kɛ tú di wenni mɛ̀ kpɛ́í nte kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie ndi tɑnnɛ́ dɛ kó kɛtenkɛ̀, dɛ kó ibotí dɔrimɛ̀ kpɛ́í nte kɛ̀ kù ì bɛ̀ti. 5 Dɛ̀ í tú di wetí mɛ̀ɛ̀ kpɛ́í nyoo di yɛ̀mmɛ̀ wenni mɛ̀ɛ̀ kpɛ́í nte kɛ̀ di yóó tiekɛ dɛ kó kɛtenkɛ̀, dɛ kó ibotí kó tidɔnnitì tiì kpɛ́í nte kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nkùù di te kɛ̀ kù yóó bɛ̀ bɛ̀ti, kù dɔ́ mɛ̀ɛ̀ kpɛ́í nkɛ́dɔɔ̀ kù do dɔúnnɛ̀ dìì nùù di yɛmbɛ̀ Abɑrɑhɑmmu nɛ̀ Isɑki nɛ̀ Sɑkɔbu. 6 Nyɛ̃́nɛ̀ tũnkɛ́ kɛ dò nkɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nkùù di te kuù di duɔ́ ndɛ kó kɛtenkɛ̀ dɛ̀ í tú di wetí mɛ̀ɛ̀ kpɛ́í nte kù di duɔ́mmɛ̀ dɛ kó kɛtensɑ̀ɑ̀kɛ̀, díì pètìnkɛ tú ku botí kùù to kpeńnì.

Isidɑyɛɛribɛ do dɔ̀ɔ̀mɛ̀ fɛsɔɔmɑ́tìnɑ̀ɑ̀fɛ̀ kɛ́nkɔ̃nkù kɛ fɛ̀ bɑ̀ɑ́

7 Díndi Isidɑyɛɛribɛ di bɑ́ɑ́ yɛ̃̀ ndi do íinkomɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nkuù di te ku miɛkɛ dikpɑ́ɑ̀ tɛdɔntɛ̀ cuokɛ̀, kɛ́túótɛ́ di yɛ̀ dìì yiè Esibiti kɛ́ntɔ kɛ́tuɔkɛnɛ̀ní yíe nti mɛ mborɛ̀, di í yie nKuyie nkpɛti.

8 Odɛbu tɑ̃rì di do íimmu ti Yiɛ̀ nKuyie mmiɛkɛ mɛdiɛ̀ nkɛ̀ kù ndɔ́ kɛ́ di kuɔ dimɔu pɑ́íí. 9 N do dèkɛ dìì mɔ̀nnì ditɑ̃rì kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie mbo n duɔ́ ntitɑ̃́píɛ̀tì ku tɑummɛ̀ kuɔ́ wɑ̃̀ri tìì ĩ́nkɛ̀, kɛ̀ nní mbo ditɑ̃rì ĩ́nkɛ̀ kɛ dɔ̀ yɛwe sipísìnɑ̀ɑ̀, dɛyènnɛ̀ sipísìnɑ̀ɑ̀ kɛ í yo m mɛ nyí yɔ̃̀. 10 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nwɑ̃ri titɑ̃́píɛ̀tì tìdɛ́tì ĩ́nkɛ̀ ku tɑnnɔ̀ kù do di nɑ̀kɛ́ yɛ̀ di tíkú dìì mɔ̀nnì ditɑ̃rì pɛ̃ri kɛ kù di nɑ́ɑ́nnɛ̀nní kɛ̀ di yo ku tɑmmɛ̀ muhɑ̃ɑ̃́ mmiɛkɛ.

11 Yɛwe sipísìnɑ̀ɑ̀ nɛ̀ dɛyènnɛ̀ sipísìnɑ̀ɑ̀ kó difɔ̃nkúò kɛ̀ kù n duɔ́ nku tɑummɛ̀ kuɔ́ kó titɑ̃́píɛ̀tì tìdɛ́, 12 kɛ́ n nɑ́kɛ́ kɛ dɔ̀: Ítɛ́ kɛ́cútɛ́ mɛcɑ̃ɑ̃ nhɑ nìtìbɛ̀ ɑ dènnɛní bɛ̀ Esibiti bɛ̀ n cɑ̀kɛmu, bɛ̀ yóumu dɛndɛ bɑ̀mbɑ̀ n kó kucɛ n do bɛ̀ bɛnkɛ kù kɛ dɔ̀ɔ̀ fɛsɔɔmɑ́tìnɑ̀ɑ̀fɛ̀. 13 Ti Yiɛ̀ nKuyie dɛ nni nnɑ́kɛ́ kɛ dɔ̀: N yɑ̀mu dɛ kó bɛnìtìbɛ̀ kɛ sɔ̃́ mbɛ to yɛɛ̀ kpeńnì. 14 Yóu kɛ̀ m bɛ̀ kùɔ bɛmɔu pɑ́íí kɛ̀ bɛ yètìrìi kpɑ́nnɛ́ kutenkù miɛkɛ kɛ̀ n dɑ dɔɔ̀ kuwuɔ nkperíkù kùù yó nsũ kɛ́pɛ̃ɛ̃tɛ́ kuu.

15 Mɛm̀mɛ kɛ̀ n cútɛ́ní ditɑ̃rì dìì cɔ̀ú mmuhɑ̃ɑ̃́ ndi ĩ́nkɛ̀, kɛ tɔ Kuyie ntɑummɛ̀ kuɔ́ wɑ̃̀ri tìì tɑ̃́píɛ̀tì ĩ́nkɛ̀, n nɔu sidɛ́. 16 Kɛ̀ nní nyóó tuɔkɛní kɛ sɔ̃́ ndi bùtínnɛ́ dɛndɛ bɑ̀mbɑ̀ nti Yiɛ̀ nKuyie nkùù di te kɛ mɑ fɛsɔɔmɑ́tìnɑ̀ɑ̀fɛ̀ kɛ yóu kucɛ ti Yiɛ̀ nKuyie ndi bɛnkɛ kù. 17 Dɛ mɔ̀nnì kɛ̀ m pĩ́ ntitɑ̃́píɛ̀tì n nɔu sidɛ́ kɛ́ tì bɔ̀tɛ́ kɛtenkɛ̀ di ììkɛ̀, kɛ̀ tìi pɔntɛ pɔntɛ.

Mɔyiisi kuɔ́nnɛ̀mɛ̀ Kuyie nyIsidɑyɛɛribɛ dɔ̀ɔ̀ fɛ̀ɛ̀ sɔɔmɑ́tìnɑ̀ɑ̀fɛ̀ kpɛ́í

18 Kɛ̀ n doroo kɛtenkɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nyììkɛ̀, kɛ́wɛ̃tɛ kɛ dɔ̀ yɛwe sipísìnɑ̀ɑ̀, dɛyènnɛ̀ sipísìnɑ̀ɑ̀ n yí yo, m mɛ nyí yɔ̃̀, mɛyɛi ndi dɔ̀ɔ̀ mɛ̀ kpɛ́í. Di cɑ̀ɑ̀rɛ̀mu dɛɛ̀ te kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie mmiɛkɛ di yɛ̀ mɛdiɛ̀. 19 N do yĩɛ̃̀kù ti Yiɛ̀ nKuyie mmiɛkɛ nkɛ, ku miɛkɛ kɛɛ̀ do cɔ̀útɛ́ kɛ̀ kù ndɔ́ kɛ́ di kuɔ pɑ́íí, kɛ̀ n kù bɑ̀ńtɛ̀ kɛ̀ kùu yie nkɛ́wɛ̃tɛ kɛ́cɔutɛ́ m bɑ́ɑmmu dɛ mɔ̀nnì. 20 Kɛ̀ ku miɛkɛɛ pɛikɛ Anɔɔ mɛdiɛ̀ nkɛ̀ kù ndɔ́ kóò kùɔ, kɛ̀ n kù kuɔ́nnɛ̀ o kpɛ́í, 21 kɛ́túótɛ́ fɛsɔɔmɑ́tìnɑ̀ɑ̀fɛ̀ di bùtínnɛ́ Kuyie nkɛ dɔ̀ɔ̀ fɛ̀, kɛ́ fɛ̀ cɔ̀ú nkɛ̀ fɛ̀ɛ cɔ́útɛ́, kɛ̀ n fɛ̀ pùɔ nkɛ́ fɛ̀ nɑ̀ɑ nkɛ̀ fɛ̀ɛ nɑɑ́ mmuyuo nkɛ̀ m mù ùtóo kukó nkùù bonní ditɑ̃rì ĩ́nkɛ̀ ku miɛkɛ.

22 Kɛ̀ ti mbo Tɑbedɑɑ* nɛ̀ Mɑsɑ† nɛ̀ Kibodoti-Atɑɑfɑ‡ kɛ̀ di to íi ti Yiɛ̀ nKuyie mmiɛkɛ. 23 Kɛ̀ ti mbo Kɑdɛɛsi-Bɑnnɛɑ kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie ndi tɔ̃ nkɛ dɔ̀: Kɔtɛnɛ̀ kɛ́fietɛ dihɛì kù di duɔ́ ndì, kɛ̀ di í nyie nkɛ dò nti Yiɛ̀ nKuyie nkùù di te kù bɛ́i ntì bo dɔɔ̀, bɑ́ di í nyie nkù di nɑ̀kɛ́ tì. 24 Nɛ̀ m bɑɑ di yɛ̃́mɛ̀ mmɛ, di í yie ndiyiè mɑrì ti Yiɛ̀ nKuyie nkpɛti.

25 Ti Yiɛ̀ nKuyie ndo tɑ̃ɑ̃tɛ́ kɛ bo di kuɔmu pɑ́íí, mɛm̀mɛ kɛ̀ n do kɛ nínkú ku ììkɛ̀ kɛ́nnínkú kɛ dɔ̀ yɛwe sipísìnɑ̀ɑ̀, dɛyènnɛ̀ sipísìnɑ̀ɑ̀, 26 kɛ bɑ́ɑ́ nti Yiɛ̀ nKuyie nkɛ tú: Ti Yiɛ̀ nKuyie bɑ́ɑ́ kuɔ kubotí kuù nkù tu ɑ kɔku nku ɑ te kù. Nɛ̀ ɑ kó tikpetì miɛkɛ nkɛ ɑ bɛ̀ dɛɛtɛ́mɛ̀ nɛ̀ ɑ kó muwɛ̃rímú mmu ɑ bɛ̀ dènnɛnímɛ̀ Esibiti. 27 Dentɛní ɑ kó bɛtɔ̃mbɛ̀ Abɑrɑhɑmmu nɛ̀ Isɑki nɛ̀ Sɑkɔbu bɛ kpɛ́í, ɑ bɑ́ ndɑkɛ kubotí kuu nkó itookperí kpɛ́í nnɛ̀ bɛ kó tidɔnnitì nɛ̀ bɛ̀ dɔ̀ɔ̀ri mɛ̀ɛ̀ yɛi. 28 Kɑ̀ɑ dɔ̀ɔ̀ mɛmmɛ, ɑ ti dènnɛní dìì ɛì kɔbɛ bo yĩ́ fɔ̃́ nti Yiɛ̀ nKuyie nhɑ í nɑ kɛ bo ti tɑnnɛ́ dihɛì ɑ do yɛ̃ nhɑ yóó ti duɔ́ ndì. Bɛ̀ bo yĩ́ ɑ ti níímmu dɛɛ̀ kpɛ́í nte kɑ̀ɑ ti dènnɛní kɛ bo ti kuɔ dikpɑ́ɑ̀ tɛdɔntɛ̀ miɛkɛ. 29 N Yiɛ̀ nKuyie mbɛ̀ tu ɑ kɔbɛ mbɛ, fɔ̃́ɔ̃̀ bɛ̀ te, ɑ bɛ dɛɛtɛ́ nɛ̀ ɑ kó tikpetì nti nɛ̀ ɑ kó muwɛ̃rímú.

10

Kuyie mbɛ̀ cĩ̀ɛ̃́mmɛ̀ fɛsɔɔmɑ́tìnɑ̀ɑ̀fɛ̀ kó mɛyɛi

1 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nni nnɑ́kɛ́ kɛ dɔ̀: Cíɛ́kɛ́ titɑ̃́píɛ̀tì tìdɛ́tì kɛ̀ tì ndò tiketitì, kɑ̀ɑ dekɛní ditɑ̃rì ĩ́nkɛ̀, ɑ́ nwɑɑ̀ nyidɛí kɛ́dɔɔ̀ ditɔu. 2 N yóó wɑ̃ri tinɑ́ɑǹtì tìì sòò bo tìnti tiketitì ɑ pɔ̀ntɛ tì ĩ́nkɛ̀, kɑ̀ɑ tì dɔú nditɔu miɛkɛ. 3 Kɛ̀ n dɔɔ̀ ditɔu nɛ̀ dɛtekperɛ̀ kó idɛí kɛ́cíɛ́kɛ́ titɑ̃́píɛ̀tì tìdɛ́tì kɛ̀ tì ndònnɛ̀ tiketitì kɛ ntì tɔ tìdɛ́ kɛ́dekɛnɛ̀ ditɑ̃rì ĩ́nkɛ̀. 4 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nwɑ̃ri dɛ kó titɑ̃́píɛ̀tì ĩ́nkɛ̀ kù do wɑ̃̀ri tìì nɑ́ɑǹtì tiketitì ĩ́nkɛ̀ kɛ́ tì nni nduɔ́. Ku tɑnnɔ̀ tɛpíítɛ̀ kù do di nɑ́ɑ́ nyɛ̀ ditɑ̃rì ĩ́nkɛ̀ kɛ̀ muhɑ̃ɑ̃́ ncɔ́ú nkɛ̀ di tíkú ditɑ̃rì pɛ̃ri. 5 Kɛ̀ n wɛ̃tɛ kɛ́cútɛ́ní ditɑ̃rì kɛ dɔú ndɛ kó titɑ̃́píɛ̀tì ditɔu n dɔ̀ɔ̀ dì miɛkɛ kɛ̀ tì dɛ mbo. Ti Yiɛ̀ nKuyie ndo n nɑ̀kɛ́ kɛ yɛ̃ ndɛ̀ ndòmmɛ̀.

6 Kɛ̀ Isidɑyɛɛribɛɛ ítɛ́ Bendee Yɑkɑnni kó sibií borɛ̀ kɛ́kɔtɛ Musedɑɑ. Anɔɔ dɛ nku kɛ̀ bɛ̀ɛ ò kũnnɛ́, kòo birɛ Edeɑsɑɑ sɔɔtɛ́ kɛ́ntú ikuɔ́ nìùtì. 7 Kɛ̀ bɛ̀ɛ ítɛ́ dɛborɛ̀ kɛ́kɔtɛ Kudikodɑɑ, kɛ́ítɛ́ dɛndɛ kɛ́kɔtɛ Yotibɑtɑ ikó mborɛ̀ pɛ́u. 8 Dɛǹdɛ ti Yiɛ̀ nKuyie ncɑ̃̀ńnɛ́mɛ̀ Defii kó kuwuɔ nkɔbɛ kɛ̀ bɛ̀ bo ntɔu ku tɑummɛ̀ tɔu kɛ́mbo ku cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kɛ pĩ́ nku tɔ̃mmú kɛ níí yú ti Yiɛ̀ nKuyie nyètìrì kɛ́pɑ̃ bɛnìtìbɛ̀ mɛsɑ̀ɑ̀. Bɛ̀ mɛ ndɔɔri nɛ̀ yíenní. 9 Dɛɛ̀ te kɛ̀ Defii kó kuwuɔ nkɔbɛ í mɔkɛ kɛtenkɛ̀ bɛ kɔbɛ dòmmɛ̀ bɛ kpɛrɛ tú bɛ̀ bo mpĩ́mmɛ̀ Kuyie ntɔ̃mmú, ti Yiɛ̀ nKuyie ndo tì mbɛ̀ nɑ̀kɛ́mɛ̀.

10 Kɛ̀ m bɑɑ mbo ditɑ̃rì ĩ́nkɛ̀ n do kɛ bo mɛ̀ɛ̀ botí mɛketimɛ̀ mɔ̀nnì kɛ dɔ̀ yɛwe sipísìnɑ̀ɑ̀, dɛyènnɛ̀ sipísìnɑ̀ɑ̀ kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nyíɛ́ kɛ́cɔutɛ́ m bɑ́ɑmmu kɛ́yóu, kɛ í ndi kùɔ. 11 Kɛ̀ kù n nɑ́kɛ́ kɛ dɔ̀: Ítɛ́ kɛ́cútɛ́ kɛ́niitɛ́ n nìtìbɛ̀ kɛ́ bɛ̀ tɑnnɛ́ kɛtenkɛ̀ m bɛ́i nkɛ ĩkú kɛ yɛ̃ n yóó duɔ́ nkɛ̀ bɛ yɛmbɛ̀.

Kuyie nduɔ́mmɛ̀ ku kɔbɛ ikuɔ́ ìì tu bɛ̀ bo nkù dɔ́mɛ̀

12 Díndi Isidɑyɛɛribɛ ti Yiɛ̀ nKuyie nkùù di te kù dɔ́ dí dɔɔ̀ bɑ? Ti Yiɛ̀ nKuyie ndɔ́ tì tu: Onìtì fɔ̃́ nhɑ bo nkù démɛ̀, kɛ tũ nku kó kucɛ, kɛ́ nkù dɔ́ kɛ pĩ́ nku tɔ̃mmú nɛ̀ ɑ yɛ̀mmɛ̀ mɛmɔu nɛ̀ ɑ wɛ̃nnì dimɔu, 13 kɛ́mpĩ́ nku kuɔ́ nɛ̀ ku tɑnnɔ̀ n di duɔ́ ndɛ̀ yíe, kɛ́mbo kɛ̀ dɛ̀ dɑ nɑɑti. 14 Ti Yiɛ̀ nKuyie nkuù bɑkɛ́ kɛĩ́nkɛ̀ nɛ̀ tiwɛtì, kɛ te kɛtenkɛ̀ nɛ̀ dɛ̀ɛ̀ kó dimɑ̀ɑ̀ bo kɛtenkɛ̀ ĩ́nkɛ̀. 15 Kuù dɔkɛ di yɛmbɛ̀ kɛ bɛ̀ tɑunnɛ̀ kumɑ́ɑ̀ kɛ tɑ̃ɑ̃tɛ́ díndi bɛ yɑɑ̀bí ibotí imɔu miɛkɛ dɛ̀ mɛ̀ ndòmmɛ̀ yíe. 16 Ceetɛnɛ̀ di yɛ̀mmɛ̀ kɛ́duɔ́ ndimɑ́ɑ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nkɛ tɛ̃́nkɛ bɑ́ɑ́ kpénkùnnɛ di to. 17 Ti Yiɛ̀ nKuyie nkuù tu Kuyie nkɛ bɑkɛ́ dɛmɔu kɛ tú bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ kóo kpɑ̀ɑ̀tì kù dɛumu kɛ kpeńnì kɛ duò tikɔ̃m̀bùɔ̀tì kù í bɑɑ̀tì òmɔù kù í cɔú ticuuti. 18 Kuù kommu iciribí nɛ̀ bɛkúpobɛ̀ kɛ dɔ́ bɛpɔ̀ɔ̀bɛ̀, kɛ bɛ̀ duɔ̀ ntidiitì nɛ̀ tiyɑ̀ɑ̀tì. 19 Dí ndɔ́ bɛpɔ̀ɔ̀bɛ̀ kɛ yɛ̃́ di do túmɛ̀ bɛpɔ̀ɔ̀bɛ̀ mbɛ Esibiti tenkɛ̀ miɛkɛ.

20 Ti Yiɛ̀ nKuyie nku di yóó ndémɛ̀ kɛ pĩ́ nku tɔ̃mmú kɛ kù tɑunɛ̀, di níí yóó pɑrìkɛ̀nɛ̀ kunku. 21 Dí nkù sɑ̃ntí kuù di te, kuù dɔ̀ɔ̀ di cuokɛ̀ tidiɛtì tìì duò tikɔ̃m̀bùɔ̀tì kɛ̀ di tì yɑ̀ nɛ̀ di nuɔ. 22 Di yɛmbɛ̀ do tɑti Esibiti kɛ bo sipísìyiekɛ̀ ndi, kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nkùù di te kɛ̀ kù duɔ́ nkɛ̀ di sũ̀ṹ nsiwɑ̃̀ɑ̃ dòmmɛ̀ tiwɛtì.

11

Bɛ̀ dèntɛmɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ Kuyie ndɔ̀ɔ̀ dɛ̀ bɛ kpɛ́í

1 Dí ndɔ́ ti Yiɛ̀ nKuyie nkùù di te kɛ́ nkù tũ nkɛ dɔɔri ku kuɔ́ nɛ̀ ku tié nnɛ̀ ku tɑnnɔ̀ dɛ̀ yɛ̃ mmù yɛwe yɛmɔu. 2 Di mɔ́mmɔmbɛ di yɑ̀mu nɛ̀ di nuɔ ti Yiɛ̀ nKuyie nkùù di te kù dɛumɛ̀ kɛ kpeńnì nɛ̀ kù pĩ mmùù tɔ̃mmú Esibiti tenkɛ̀, dɛ̀ í tú di bí. 3 Di yɑ̀mu yɛbɛnkùyɛ̀ kù dɔ̀ɔ̀ yɛ̀ Esibiti kó kɛtenkɛ̀ miɛkɛ nɛ̀ ku dɔ̀ɔ̀ dɛ̀ Esibiti kóo kpɑ̀ɑ̀tì nɛ̀ o kɔbɛ. 4 Kɛ yɑ̀ kù dɔ̀ɔ̀ dɛ̀ Esibiti kó dihɑ̃ɑ̃pɔ̀ntĩ̀nnì dìì do di bɛtì nɛ̀ bɛ sɛ̃ĩ́ nɛ̀ bɛ kpɑ̀rìnɑɑsɛ̃ĩ́, kɛ yɑ̀ kù duɔ́mmɛ̀ kɛ̀ dɑ̀mɛ́ɛ̀rì tipèntì kou kó mɛniɛ mbɛ̀ dɑ̀tínnɛ́, kɛ bɛ̀ pɔ̃ntɛ́nɛ̀, kɛ bɛ̀ kùɔ kɛ̀ dɛ̀ dèè. 5 Di yɛ̃́mu kù dɔ̀ɔ̀ dɛ̀ di kpɛ́í ndikpɑ́ɑ̀ tɛdɔntɛ̀ miɛkɛ kɛ̀ di nɑ kɛ tùɔ̀kɛnɛ̀ní diɛ. 6 Di í biinnìnɛ̀ kù dɔ̀ɔ̀ dɛ̀ Dubɛnni botí kou Ediɑbu kó ibí idɛ́ Dɑtɑnni nɛ̀ Abidɑmmu, kɛtenkɛ̀ ɑ̀ɑtɛmɛ̀ kɛ bɛ̀ mɑɑnko Isidɑyɛɛribɛ bɛmɔu nuɔ mmiɛkɛ, bɛmbɛ nɛ̀ bɛ cɛ̃́ĩ kɔbɛ nɛ̀ bɛ touti nɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ kó dimɑ̀ɑ̀ do tũ mbɛ fɔ̃nkúò. 7 Di yɑ̀mu nɛ̀ di nuɔ nti Yiɛ̀ nKuyie mpĩ mmùù tɔ̃mmú diɛmù. 8 Dí mpĩ́ nku tɑnnɔ̀ m mɛ ndi duɔ́ nyɛ̀ yíe nyɛmɔu, mɛm̀mɛ di bo mmɔkɛmɛ̀ dikɔ̃m̀bùɔ̀ kɛ́kɔtɛ kɛ́cɔutɛ́ kɛtenkɛ̀ di kɔri kɛ bo tɑ kɛ̀. 9 Kɛ̀ di dɔ̀ɔ̀ mɛmmɛ di bo mbo kɛ́mɔntɛ kɛtenkɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie ndo bɛ́i nkɛ́ĩkú kɛ yɛ̃ nkù bo duɔ́ nkɛ̀ di yɛmbɛ̀ nɛ̀ bɛ yɑɑ̀bío, mɛcekùɔ̀ nnɛ̀ mɛnɑɑmiɛ̀ ndɛ̀ pũɔ̃̀ nkɛ̀.

Kuyie ndɑ̀kɛ kɛ̀ɛ̀ tenkɛ̀ kpɛ́í kɛ̀ ɔ̃ ndòmmɛ̀

10 Di tɑti kɛ̀ɛ̀ tenkɛ̀ kɛ̀ í dònnɛ̀ Esibiti dòmmɛ̀, kɛ̀ di níí bo buɔtí kupɑku, kɛ́dɑmmú kukó nkɛ́yṹɔ̃́nní mɛniɛ nkɛ́nyɔ́ɔ̀rì, bɛ̀ ɔ̃ nyɔ́ɔ́rì mɛ̀ɛ̀ botí kukũmpɑku. 11 Di kɔri kɛ bo tɑ kɛ̀ɛ̀ tenkɛ̀ tu yɛtɑ̃rɛ̀ nɛ̀ tibiti kó kɛtenkɛ̀ nkɛ kɛ̀ fɛtɑɑfɛ̀ nìu, 12 ti Yiɛ̀ nKuyie nkùù di te kù dɑ̀kɛmu dɛ kó kɛtenkɛ̀ kpɛ́í, ku nɔ̀nfɛ̀ í iiti dɛ kó kɛtenkɛ̀ ĩ́nkɛ̀, dibenni bo ketɛ́mɛ̀ nɛ̀ di bo deèmɛ̀.

13 Bɑ́ wè kòò yie nkɛ tũ n di duɔ́ nyɛ̀ɛ̀ tɑnnɔ̀ yíe kɛ dɔ́ Kuyie nkɛ pĩ́ nku tɔ̃mmú nɛ̀ o yɛ̀mmɛ̀ mɛmɔu nɛ̀ o wɛ̃nnì dimɔu. 14 Kù bo ndi duɔ̀ nfɛtɑɑfɛ̀ fɛ mɔ̀nnì fɛĩ́nkɛ̀mbóntɑɑfɛ̀ kɛ́ntɔ kɛ tuɔkɛnɛ̀ fɛtɑdentifɛ̀, kɛ̀ di pɑɑ nní mpɛí dɛtie mbɛ̀ tu dɛ̀ fínyĩ̀ nɛ̀ bɛ̀ tu dɛ̀ fìkíè kɛ̀ dɛ̀ mpɛí, kɛ mɛnɑɑ̀ mpɑ̀mmɛ̀ɛ buotɛ́ nɛ̀ mɛkùɔ̀. 15 Kù bo ndènnimuní timútì di pɑɑ nkɛ̀ di wũɔ̃ nyo nkɛ̀ di nyo nkɛ sɑ̀nnɛ̀.

16 Dɛ mɔ̀nnì di nɛ́ ndɑkɛ kɛ bɑ́ɑ́ bútínnɛ́ ku kó kucɛ, kɛ bɑ́ɑ́ tũnnɛ yɛbɔkɛ̀ kɛ́nkɔ̃nkù yɛ ììkɛ̀. 17 Kɛ̀ di dɔ̀ɔ̀ mɛmmɛ ti Yiɛ̀ nKuyie mmiɛkɛ bo di yɛ̀ kɛ̀ kùu kpetínnɛ́ iwɛtibori bɑ́ fɛtɑɑfɛ̀ tɛ̃́nkɛ bɑ́ nniu, tidiitì tɛ̃́nkɛ bɑ́ mpɛí, bɑ́ di bɑ́ɑ́ ɔɔtɛ di bo kúmɛ̀ kɛtensɑ̀ɑ̀kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie ndi duɔ́ nkɛ̀ miɛkɛ. 18 Dí ɑ̃nnɛ́ Kuyie nnɑ́ɑǹtì di yɛ̀mmɛ̀ miɛkɛ kɛ̀ tìi tɑ di wɛ̃rɛ̀, di ntì ũ di nɔu tɛnɛitɛ kɔ̃mɛ kɛ́ ntì ìrí bɛ̀ ɔ̃ nyírímɛ̀ kuítùòkù. 19 Dí nti tiè ndi bí di borɛ̀ tɛcĩ́ɛ̃̀tɛ̀, nɛ̀ di borɛ̀ kupɔ̀ɔ̀kù di yóó duɔ́ dìì mɔ̀nnì nɛ̀ di èntɛ dìì mɔ̀nnì. 20 Dí tì wɑ̃̀ri di cɛ̃́ĩ kó yɛsɑ̃ǹkɛ̀ nɛ̀ yɛbòrɛ̀, nɛ̀ dihɛì kó dibòrì. 21 Kɛ̀ di dɔ̀ɔ̀ mɛmmɛ díndi nɛ̀ di bí di bo nfòù kɛ́mɔntɛ kɛtenkɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie ndo bɛ́i nkɛ́ĩkú kɛ́nyɛ̃ nkù yóó duɔ́ nkɛ̀ di yɛmbɛ̀ kɛ̀ dí nkɛ̀ te sɑ̃́ɑ̃̀.

22 Kɛ̀ di pĩ́ nweti weti yɛtɑnnɔ̀ kù di duɔ́ nyɛ̀ kɛ dɔɔri yɛ̀ yɛ̃ mmù kɛ dɔ́ ti Yiɛ̀ nKuyie nkùù di te kɛ tũ nku kó kucɛ kɛ kù tɑunnɛ̀ dimɑ́ɑ̀. 23 Dɛ mɔ̀nnì kù bo nni kɛ bɛtì iwuɔ ndiɛyì imɔu ìì kpeńnì kɛ di pɛ̃ɛ̃tɛ́, kɛ̀ di tiekɛ i ɛkɛ̀ kɛ́kɑri, 24 di nɑɑ̀cɛ̀tɛ̀ bo nɑ kɛ̀ɛ̀ tenkɛ̀ kó dimɑ̀ɑ̀ yo ntú di kɔkɛ nkɛ, kɛ́túótɛ́ dikpɑ́ɑ̀ tɛdɔntɛ̀ kpɛri kubɑkù cɑ̃̀nku bíɛ́kɛ̀ kɛ́kɔtɛ kɛ́dítɛ́ Dimɑɑ tɑ̃rì kubɑkù yoú bíɛ́kɛ̀ kɛ́ntɔ kɛ́tuɔkɛ kukó ndiɛkù Efɑdɑti diyiè yìɛ̀ní kɛ̀ɛ̀ bíɛ́kɛ̀, kɛ́ntɔ kɛ́tuɔkɛ dɑ̀mɛ́ɛ̀rì Mɛditedɑndee diyiè tɑɑ̀ kɛ̀ɛ̀ bíɛ́kɛ̀. 25 Di nɑɑ̀cɛ̀tɛ̀ bo nɑ kɛ̀ɛ̀ tenkɛ̀ kó dimɑ̀ɑ̀ òmɔù bɑ́ɑ́ dɑ́ɑ́tí kɛ́ di bɑɑo. Kuyie mbo duɔ́ nkɛ̀ bɛ̀ ndi dé kɛ̀ bɛ kɔ̃m̀bùɔ̀tì ndi duò Kuyie nti ndi nɑ̀kɛ́ kɛ yɛ̃ ndɛ̀ yó ndònmɛ̀.

26 N di pɑ̃mu yíe nkucɛ, tɑ̃ɑ̃tɛ́nɛ̀ mɛsɑ̀ɑ̀ nyoo mɛyɛi, 27 Kɛ̀ di yie ti Yiɛ̀ nKuyie nkùù di te ku tɑnnɔ̀ kù di duɔ́ nyɛ̀ yíe, kù bo di pɑ̃ mɛsɑ̀ɑ̀. 28 Kɛ̀ di mɛ nyɛ̀ yetɛ kɛ bùtínnɛ́ ku kó kucɛ kɛ tũ̀nnɛ yɛbɔkɛ̀ di do í yɛ̃́ yɛ̀, di bo yɑ̀ mɛyɛi.

29 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nkùù di te kù di tɑnnɛ́ dìì mɔ̀nnì kɛtenkɛ̀ di yóó tiekɛ kɛ̀, dí dekɛ ditɑ̃rì Kɑrisimmu kɛ́pĩɛ̃kɛ́ ku kó mɛsɑ̀ɑ̀, kɛ́dekɛ ditɑ̃rì Ebɑɑdi kɛ́pĩɛ̃kɛ́ mɛyɛi. 30 Dɛ kó yɛtɑ̃rɛ̀ bo kukó nSuditɛ̃ɛ̃ yɑ́ɑ̀ ndi diyiè tɑɑ̀ kɛ̀ɛ̀ bíɛ́kɛ̀. Dɛ kó kucɛ kuù yìɛ̀nɛ̀ Kɑnnɑhɑ̃ɑ̃ kɔbɛ kó kɛtenkɛ̀, tɛdɔntɛ̀ kó dikpɑ́ɑ̀ Adɑbɑ bo kukó nSuditɛ̃ɛ̃ kó kubiriku nku, kɛ tɔ́kɛ́nɛ̀ kutieku sɑ̀ɑ̀kù Mɔdee* kɛ wetí Kidikɑɑdi. 31 Di yóó séntɛ́mu kukó nSuditɛ̃ɛ̃ kɛ́kɔtɛ kɛ́tɑ kɛtenkɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nkùù di te kù di duɔ́ nkɛ̀ kɛ́ kɛ̀ fìètɛ kɛ́kɑri. 32 Dí ndɑkɛ kɛ́ndɔɔri Kuyie nkuɔ́ imɔu nɛ̀ ku tɑnnɔ̀ yɛmɔu n di duɔ̀ ndɛ̀ yíe ndɛ̀ yɛ̃ mmù.

TI YIƐ̀ NKUYIE NKÓ IKUƆ́

12

1 Ntɛnɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nkuɔ́ nɛ̀ itié ndi yó ndɑkɛ dɛ̀ɛ̀ kpɛ́í, kɛ́ndɔɔri dɛ yɛ̃ mmù di fòmmu mumɔu miɛkɛ, kɛtenkɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie ndi yɛmbɛ̀ do tũ nkù di duɔ́ nkɛ̀ kɛ̀ di bo kɑri.

Isidɑyɛɛribɛ dòmmɛ̀ kɛ́mbɑ́ɑ́ Kuyie dibòrì dimɑ́ɑ̀

2 Dí puɔ nyɛwũɔ̃tɔ̀rɛ̀ nɛ̀ yɛtɔrɛ̀ di yóó bɛti ìì wuɔ nkɔbɛ do feu yɛ̀ yɛtɑ̃rɛ̀ nɛ̀ sitɑ̃ɑ̃́ dɛ ĩ́nkɛ̀ nɛ̀ dɛtie nyɔ. 3 Di puɔ mbɛ wũɔ̃tɔ̀rɛ̀ kɛ́bɔ́kɛ́ bɛ bɔɔtɑ̃́rɛ̀ kɛ́cɔ́u mbɛ bɔɔ̀ Asedɑɑ kó kutedɔú, kɛ́puɔ nsitenkɑɑnìi kɛ̀ bɛ̀ tɛ̃́nkɛ bɑ́ nnɑ́ɑ́ nsi kpɛ́í dɛ kó dibòrì. 4 Dí bɑ́ɑ́ tekɛ́ dɛ kó ibotí bɑ́ɑ́ mmɛ̀ɛ̀ botí i kó yɛbɔkɛ̀ kɛ́ mmɛ mbɑ́ɑ́ nti Yiɛ̀ nKuyie nkùù di te. 5 Ti Yiɛ̀ nKuyie nkùù di te kɛ̀ kù tɑ̃ɑ̃tɛ́ dìì kɑrì di botí miɛkɛ kɛ bo ndɛ bo, kɛ̀ di bo ndɛ yu ku yètìrì dí nkɔrì dɛborɛ̀ kɛ kù bɑ̀ɑ́. 6 Di níí dɛ nkù fìé iwũɔ̃ kɛ́tuɔ kɛ́ kù fìénɛ̀ mɛtɑummɛ̀ kpɛyi, kɛ dɛ nkù duɔ́ ndi mɔkɛ dɛ kó dɛpííndɛ̀ nɛ̀ di pɑ̃rɛ̀ diwɛ̀ì kpɛyɛ, yoo di kù cɑ̀nnɛnɛ̀ dìì nùù kpɛ́í nnɛ̀ di wũɔ̃ diɛyì nɛ̀ isɑ́m̀pɔ́ì kó iketiyì. 7 Di níí yóó dɛ̀ nkɑri ti Yiɛ̀ nKuyie nkùù di te ku ììkɛ̀ díndi nɛ̀ di cɛ̃́ĩ kɔbɛ kɛ̀ dí wɛ̃nnɛ́ kɛ́di dɛ kó mudiì kɛ́nyɑ̃nkunɛ̀ diwɛ̀ì, ti Yiɛ̀ nKuyie nkùù di te kù di duɔ́ ndɛ̀. Di Yiɛ̀ nKuyie nkùù di te kù di dɔ̀ɔ̀ mɛ̀ɛ̀ sɑ̀ɑ̀ mmɛ.

8 Dɛ mɔ̀nnì di tɛ̃́nkɛ í yóó ndɔɔri ti mɛ̀ ndɔ̀ɔ̀rimɛ̀ yíe, bɑ́ wè kòò dɔ̀ɔ̀ri o yɛ̀mmɛ̀ dò ndɛ̀ɛ̀ wenni. 9 Di mu nyí tùɔ̀kɛ kɛtenkɛ̀ di Yiɛ̀ nKuyie nkùù di te kù di duɔ́ nkɛ̀ kɛ̀ di bo kɛ̀ tiekɛ kɛ́kɑri kɛ́om̀pɛ̀. 10 Di yóó séntɛ́mu kukó nSuditɛ̃ɛ̃ kɛ́kɑri kɛtenkɛ̀ di Yiɛ̀ nKuyie nkùù di te kù di duɔ́ nkɛ̀ kɛ́ kɛ̀ tiekɛ. Di yóó kɛ̀ kɑ̀rimu kɛ̀ kù di om̀pùnnɛ kɛ́ di dɛɛtɛ́nɛ̀ di dootitɔbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ di fitɛ́, kɛ̀ dí mbo kɛ̀ dɛ̀ di nɑɑti.

11 Dɛ mɔ̀nnì di Yiɛ̀ nKuyie nkùù di te kù bo tɑ̃ɑ̃tɛ́ dìì kɑrì kù yó mborɛ̀, ku yètìrì yó nyu dɛ̀, di yó ndɛ nkù duɔ̀ n di nɑ̀kɛ́ dɛ̀ɛ̀ kó dimɑ̀ɑ̀ dɛ̀ɛ̀ tu: Iwũɔ̃ di yóó nkù feu ì kɛ tùɔ nnɛ̀ mɛtɑummɛ̀ kpɛyi nɛ̀ di kpɛrɛ di mɔkɛ dɛ kó dɛpííndɛ̀ nɛ̀ di yɛ̀mmɛ̀ kó yɛpɑ̃rɛ̀, nɛ̀ di kù cɑ̀nnɛnɛ̀ yɛ̀ɛ̀ nɔ̀ kpɛyɛ. 12 Kɛ̀ dí nyɑ̃nku di Yiɛ̀ nKuyie nkùù di te ku ììkɛ̀ díndi nɛ̀ di bí initidɑɑì nɛ̀ initipòì, bɛtɔ̃mbɛ̀ bɛnitidɑɑbɛ̀ nɛ̀ bɛnitipòbɛ̀ kɛ́wɛ̃nnɛ́nɛ̀ Defiibɛ bɛ̀ɛ̀ di bonɛ̀ kɛ yɛ̃́ bɛ̀ í mɔkɛmɛ̀ kɛtenkɛ̀ di cuokɛ̀.

13 Dí ńdɑkɛ kɛ bɑ́ɑ́ sɔ̃́ntɛ́ kɛ́ nkù feu iwũɔ̃ kɛ tuɔ̀ mbɑ́ kɛ̀ di nìntɛ dìì bòrì. 14 Ti Yiɛ̀ nKuyie ndi bɛnkɛ dìì kɑrì di kó iwuɔ mmiɛkɛ, dɛǹdɛ di yóó nkù feumɛ̀ iwũɔ̃ kɛ tuɔ̀ n di nɑ̀kɛ́ kɛ yɛ̃ ndɛ̀ ndòmmɛ̀. 15 Kɛ̀ wèè níí dɔ́ dìì mɔ̀nni ò bo nɑ kɛ́kuɔ iwũɔ̃ kɛ́cɑ́ɑ́kɛ́ ti Yiɛ̀ nKuyie nkùù di te kù ò pɑ̃ kɛ̀ dɛ̀ mɑ̀mɛ̀. Bɑ́ kɛ̀ di bo kùù píkù, yɛbòrɛ̀ yɛmɔu, wèè sĩ̀ nnɛ̀ wèè í sĩ̀, mbɛ̀ níí bo nɑ kɛ́cɑ́ɑ́kɛ́ dɛ kó imɑɑ ndi ɔ̃ɔ̃ yĩ́mɛ̀ iorimɑɑ, dɛ̀ í mɔkɛ mɛbɑtimɛ̀. 16 Di nɛ́ níí bɑ́ɑ́ cɑ́ɑ́kɛ́ mɛyĩ̀ĩ̀, di níí mɛ̀ ùtóo kɛtenkɛ̀ di ɔ̃ɔ̃ yĩ́mɛ̀ mɛniɛ.

17 Di mɛ nníí bɑ́ mbo di cɛ̃́ĩ miɛkɛ kɛ yo ndi diitì kó dɛpííndɛ̀, di yɑ̀ɑ̀tɛ dɛ̀, di nɑɑ̀ mpɑ̀mmɛ̀ nɛ̀ mɛkùɔ̀ nnɛ̀ di wũɔ̃ piɛ́ ìì bí idɑɑì kó iketiyì nɛ̀ di wũɔ̃ di kù feu ì di kù cɑ̀nnɛnɛ̀ yɛ̀ɛ̀ nɔ̀ kpɛ́í nnɛ̀ di pɑ̃rɛ̀ diwɛ̀ì kpɛyɛ nɛ̀ di do nkɛ́pɑ̃ yɛ̀. 18 Ti Yiɛ̀ nKuyie nkùù di te kù tɑ̃ɑ̃tɛ́ dìì kɑrì di níí yóó dɛ nkɑri kɛ́ dɛ̀ di díndi nɛ̀ di bí initidɑɑì nɛ̀ initipòì nɛ̀ di kó bɛtɔ̃mbɛ̀ bɛnitidɑɑbɛ̀ nɛ̀ bɛnitipòbɛ̀, kɛ́wɛ̃nnɛ́nɛ̀ Defiibɛ bɛ̀ɛ̀ di bonɛ̀. Mɛm̀mɛ di yó ndɔɔrimɛ̀ kɛ́nyɑ̃nku Kuyie nkùù di te kù di duɔ́ ndɛ̀ kpɛ́í. 19 Dí dɔɔ̀ mɛyɔɔ̀mmɛ̀ nɛ̀ di bo mbomɛ̀ di bɑ́ɑ́ dootóo Defiibɛ.

20 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nkùù di te duɔ́ ndìì mɔ̀nnì kɛ̀ di tenkɛ̀ dɛukɛ kù di nɑ̀kɛ́ kɛ yɛ̃ ndɛ̀ yó ndòmmɛ̀. Kɛ̀ kuníí di pĩ nkɛ̀ di dɔ́ kɛ́cɑ́ɑ́kɛ́ imɑɑ ndi bo nɑ kɛ́cɑ́ɑ́kɛ́ di dɔ́ mɛ̀ɛ̀ botí. 21 Kɛ̀ dɛ̀ mɛ ndò ndi dɛ́tɛ́nɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nkùù di te kù tɑ̃ɑ̃tɛ́ dìì kɑrì kɛ̀ di bo nyu ku yètìrì, di bo nɑ kɛ́dɛitɛ di wũɔ̃ kù di duɔ́ nyì miɛkɛ kɛ́kuɔ kɛ́cɑ́ɑ́kɛ́ di dɔ́mɛ̀, n di nɑ̀kɛ́ kɛ yɛ̃ ndɛ̀ ndòmmɛ̀. Di bo nɑ kɛ́mbo di cɛ̃́ĩ kɛ́ ì cɑ̀ɑ́kɛ́ di dɔ́ mɛ̀ɛ̀ botí. 22 Di bo nɑ kɛ níí ì cɑ̀ɑ́kɛ́ bɛ̀ cɑ̀ɑ́mmɛ̀ iorimɑɑ, mɛbɑtimɛ̀ bɑ́ mbo wèè sĩ̀ nnɛ̀ wèè í sĩ̀, ndi bo nɑ kɛ́wɛ̃nnɛ́ kɛ́ ì cɑ̀ɑ́kɛ́. 23 Di nɛ́ ndɑkɛ kɛ bɑ́ɑ́ cɑ́ɑ́kɛ́ mɛyĩ̀ĩ̀, nkɛ yɛ̃́ mufòmmu bomɛ̀ mɛyĩ̀ĩ̀ mmiɛkɛ nkɛ. 24 Di bɑ́ɑ́ cɑ́ɑ́kɛ́ imɑɑ nkɛ́wɛ̃nnɛ́nɛ̀ mɛyĩ̀ĩ̀, ndi níí mɛ̀ còúnko kɛtenkɛ̀ mɛniɛ nkɔ̃mɛ. 25 Di bɑ́ ncɑ́ɑ́ mmɛyĩ̀ĩ̀ nkɛ̀ dɛ̀ɛ yie nkɛ̀ di mbo kɛ̀ dɛ̀ di nɑɑti, díndi nɛ̀ di bí nɛ̀ di yɑɑ̀bío kɛ yɛ̃́ di dɔɔrimɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie ndɔ́ dɛ̀ndɛ.

26 Di cɑ̃̀ńnɛ́ ìì wũɔ̃ ti Yiɛ̀ nKuyie nkpɛ́í nkɛ yóó kù nyì fìé nɛ̀ di kù cɑ̀nnɛnɛ̀ dìì nùù kpɛ́í, di níí dɛ̀ tɔní dikɑrì kù tɑ̃ɑ̃tɛ́ dì. 27 Kɛ̀ di níí fèútɛ́ fɛɔ̃̀fɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nkɛ bo tuɔ ndí tuɔ nfɛ mɑɑ nnɛ̀ fɛ yĩ̀ĩ̀, kɛ̀ di mɛ nkù fèútɛ́ fɛɔ̃̀fɛ̀ mɛtɑummɛ̀ kɔfɛ nfɛ dí tuɔ mmɛyĩ̀ĩ̀ ndiwũɔ̃tɔ̀nnì, kɛ́deè kɛ́cɑ́ɑ́kɛ́ imɑɑ.

28 Kéntɛ́nɛ̀ itié n di nɑ́ɑ́ nyì nkɛ́tũnnɛ ì yɛ̃mmɛ̀, mɛm̀mɛ di bo mbomɛ̀ kɛ̀ dɛ̀ di nɑɑti, díndi nɛ̀ di bí nɛ̀ di yɑɑ̀bío sɑ̃́ɑ̃̀, kɛ yɛ̃́ di dɔɔrimɛ̀ Kuyie ndi tũ nkù dɔ́ dɛ̀ndɛ.

Mɔyiisi cɑummɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ ibotí tɛì kó yɛbɔkɛ̀ kpɛ́í

29 Ti Yiɛ̀ nKuyie ndi tũ nkù bo kuɔ dìì mɔ̀nnì ibotí tɛì kɛ̀ dí tɑ bɛ tenkɛ̀. Kɛ̀ di fìètɛ dìì mɔ̀nnì bɛ tenkɛ̀ kɛ kɑ̀ri, 30 di bɑ́ɑ́ dítínnɛ́ dimɑ́ɑ̀ kɛ́ bɛ̀ teetɛ́nɛ̀, dí ndɑkɛ kɛ̀ bɛ bɔkɛ̀ bɑ́ɑ́ di pĩ́, di bɑ́ɑ́ yɛ̀ fìé iwũɔ̃, di bɑ́ nwɑnti kɛ́yĩ́ɛ̃́tɛ́ bɛ̀ do feu mɛ̀ɛ̀ botí iwũɔ̃ bɛ bɔkɛ̀ kɛ́ yɛ̀ tũ̀nnɛ. 31 Di bɑ́ɑ́ tũnnɛ dɛ kó ibotí bɑ́ɑ́ mmɛ̀ɛ̀ botí i bɔkɛ̀ kɛ́ mmɛ̀ bɑ̀ɑ́ ti Yiɛ̀ nKuyie nkùù di te, kɛ yɛ̃́ ti Yiɛ̀ nKuyie ndɛ̀ wùómmɛ̀ isɔkɛ nyi. Bɛ̀ tùɔ̀nnɛ̀mu bɛ bí initidɑɑì nɛ̀ initipòì bɛ bɔkɛ̀.

13

1 Dí ndɑkɛ kɛ́ntũ n di nɑ̀kɛ́ tì, di bɑ́ɑ́ yíɛ́ tìmɑtì, di mɛ mbɑ́ɑ́ yɑɑtɛ tìmɑtì.

Kuyie nyóó potɛ́mɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ bɛ̀ɛ̀ bo fíé iwũɔ̃ yɛbɔkɛ̀

2 Kɛ̀ dɛ̀ dò nhòmɔù buotɛ́ di cuokɛ̀ kɛ nɑ́ɑ́ Kuyie mpɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì, yoo ò yɑ̀u mɛbɛnkùmɛ̀, kòò di nɑ̀kɛ́ kɛ yɛ̃ ndɛ̀mɑrɛ̀ cɑ̀nnɛ bo dɔɔ̀. 3 Kòò tu dí fíé iwũɔ̃ yɛbɔkɛ̀ di do í yɛ̃́ yɛ̀, bɑ́ kòò do di nɑ̀kɛ́ kɛ yɛ̃ ndɛ̀ɛ̀ bo dɔɔ̀, kɛ̀ dɛ̀ dɔ̀ɔ̀, 4 di bɑ́ɑ́ yie nkɛ́kéntɛ́ dɛ kóo nìtì wèè tu ò nɑ̀ɑ́ Kuyie mpɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì kɛ tú ò yɑ̀u Kuyie nkó mɛbɛnkùmɛ̀. Ti Yiɛ̀ nKuyie nkùù di te kuù di yɑ́ú kɛ bo yɑ̀ kɛ nsɑ̀ kɛ̀ di kù dɔ́ nɛ̀ di yɛ̀mmɛ̀ mɛmɔu. 5 Ti Yiɛ̀ nKuyie nkuù di te, di yó nkù ntũ kɛ́ ń kù dé, kɛ́mpĩ́ nku tɑnnɔ̀ kɛ́nyíé nku kpɛti, kɛ́ nkù bɑ̀ɑ́ nkɛ́ nkù tɑunɛ̀, 6 dɛ kóo nìtì wèè tu ò nɑ̀ɑ́ Kuyie pɑ̃ɑ̃ nɑ́ɑǹtì yoo wèè tu ò yɑ̀u Kuyie nkó mɛbɛnkùmɛ̀ kɛ di sukíí kɛ̀ di bo yetɛ Kuyie nkpɛti, Kuyie nkùù di dènnɛní Esibiti kɛ di dɛɛtɛ́nɛ̀ mudɑɑtɔ̃mmú. Kɛ̀ wèè dɔ́ kɛ́ di dɛ́tìnnɛ kucɛ ti Yiɛ̀ nKuyie ndi bɛnkɛ kù, dí ò kùɔ kɛ́dɛitɛ mɛyɛi ndi cuokɛ̀.

7 Kɛ̀ dɛ̀ mɛ ndò nhɑ yɔ̃fũ̀ɔ̃̀ kou mɔù nwe yoo ɑ birɛ dɛnitidɑɑrɛ̀ yoo dɛnitipòrɛ̀ yoo ɑ pokù yoo ɑ nɛ́po sɑù mɔù, kòò kɔtɛní ɑ borɛ̀ disɔ̀rì kɛ dɑ sukíí, 8 kɛ tú, dí fíé iwũɔ̃ yɛbɔkɛ̀ di do í yɛ̃́ yɛ̀ fɔ̃́ nnɛ̀ ɑ yɛmbɛ̀, iwuɔ nyìì di fitɛ́ mɛdɛ́timɛ̀ yoo mɛtɔ́ɔ́mmɛ̀ i kó yɛbɔkɛ̀, di tenkɛ̀ kɛmɔu miɛkɛ. 9 A bɑ́ɑ́ yie nho kpɛti, ɑ bɑ́ɑ́ ò kèńtɛ́, ɑ bɑ́ɑ́ ò kuɔ́ mmɛsémmɛ̀, ɑ bɑ́ɑ́ ò kpɑ̀kɛ́ ɑ bɑ́ɑ́ sɔnnɛ o yɛi. 10 A dò nkóò kùɔmu, fɔ̃́ɔ̃̀ mɔ́mmuɔ ndò nkɛ́ketɛ́ kóò bɔ̀tɛ́ ditɑ̃́rì, kɛ̀ bɛtɔbɛ̀ nɛ́ nɑ kóò bùɔ́tí yɛtɑ̃́rɛ̀. 11 Ò mɑ̀nnɛ̀ kɛ́búɔ́tí yɛtɑ̃́rɛ̀ nyɛ kɛ́kuɔ, kɛ yɛ̃́ ò dɑ sukíímɛ̀ kɑ̀ɑ bo yóu ti Yiɛ̀ nKuyie nkùù di te kɛ́ kù dɛ̀tɛ́nɛ̀, kunku kùù dɑ dènnɛní Esibiti tenkɛ̀ di do tú dɛ̀ tidɑɑtì. 12 Dɛ mɔ̀nnì Isidɑyɛɛribɛ bɛmɔu yóó tì kèèmu kɛ́mɔɔtɛ kufɔ̃wɑɑ́ nkɛ tɛ̃́nkɛ bɑ́ɑ́ dɔɔ̀ mɛyɛi.

13 Kɛ̀ dɛ̀ mɛ ndò ndiyiè mɑrì bo kɛ̀ di kèè kɛtenkɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie ndi duɔ́ nkɛ̀ miɛkɛ, 14 bɛsĩ́ntɛ́nìtìbɛ̀ sukíí dɛ̀ dihɛì mɑrì miɛkɛ bɛ̀mɑbɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ bo fíé iwũɔ̃ yɛkɔbɛ̀ di do í yɛ̃́ yɛ̀. 15 Dí wɑmmú kɛ́bíékɛ́ mɛsɑ̀ɑ̀, kɛ nsɑ̀ kɛ̀ dɛ̀ mɛ̀nkɛ dɔ̀ɔ̀ mɛbotí, kɛ̀ di sɔ̃́ ndɛ kó mɛyɛi mbotí mɛ̀nkɛ dɔ̀ɔ̀mu di cuokɛ̀, 16 dí kuɔ dɛ kó dihɛì kɔbɛ nɛ̀ bɛ wũɔ̃ dɛmɔu di bɑ́ɑ́ súɔ́ ndɛ̀mɑrɛ̀. 17 Dí tíí ntinɛntì tìì kó dimɑ̀ɑ̀ bo dɛ kó dihɛì miɛkɛ kɛ́cóú ndihɛì miɛkɛ bɛnìtìbɛ̀ kɑ̀rì dɛ̀ kɛ́wɛ̃nnɛ́nɛ̀ dihɛì kɛ́cɔ́u mí ndi Yiɛ̀ nKuyie n kpɛ́í, kɛ̀ dɛ kó dihɛìi nɑɑ́ ntidobontì, bɑ́ òmɔù tɛ̃́nkɛ bɑ́ɑ́ dì mɑɑ́. 18 Di bɑ́ɑ́ túótɛ́ dɛ̀mɑrɛ̀ bɑ́ dɛ̀mɑ́ɑ̀ dɛ kó dihɛì miɛkɛ dɛ dò nkɛ́cɔ́ummu, kɛ̀ dɛ̀ɛ yie nkɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nkùù di te kɛ̀ ku miɛkɛɛ do, kɛ̀ kù di kuɔ́ mmɛsémmɛ̀, kɛ́duɔ́ nkɛ̀ di sṹṹ nkù do nɑ̀kɛ́ di yɛmbɛ̀ kɛ dɔ̀ dɛ̀ yó ndòmmɛ̀. 19 Kɛ̀ nsɑ̀ kɛ̀ di yie nti Yiɛ̀ nKuyie ndi tũ nkù kó dinùù, kɛ tũ nku tɑnnɔ̀ n di duɔ́ nyɛ̀ yíe, kɛ dɔɔri ti Yiɛ̀ nKuyie ndɔ́ dɛ̀ kunku di tũ nkù.

14

Kuyie nyí dɔ́mɛ̀ ku kɔbɛ ndɔɔri ikúkuɔ́

1 Ti Yiɛ̀ nKuyie nkuù di te kɛ̀ di tú ku bí. Di bɑ́ nduɔku yoo dí nkuò di tĩ́ĩ̀ di kɑri dìì mɔ̀nnì mukṹṹ. 2 Di tú ti Yiɛ̀ nKuyie nkɔbɛ mbɛ ti Yiɛ̀ nKuyie nkuù di te, kɛ di tɑ̃ɑ̃tɛ́ iwuɔ nyimɔu ìì bo kɛtenkɛ̀ ĩ́nkɛ̀ i miɛkɛ kɛ̀ di bo ntú kù te bɛ̀.

Isidɑyɛɛribɛ dò nkɛ́nyo nyìì wũɔ̃ nɛ̀ tìì wɑnwɑntì nɛ̀ bɛ̀ dò nkɛ́nci dɛ̀

3 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nyĩ di ci dɛ̀ di bɑ́ɑ́ dɛ̀ di. 4 Ntɛnɛ̀ iwũɔ̃ di bo nyo nyì: Inɑ̀ɑ̀kɛ nɛ̀ ipe nɛ̀ sibɔɔ́. 5 Tɛhontɛ̀ yɛyìè mpɛ́u kpɛtɛ nɛ̀ tɛhontɛ̀ pɛ́ítɛ̀ nɛ̀ tɛhontɛ̀ tɛ̀ɛ̀ dònnɛ̀ fɛpɛrifɛ̀ kɛ nɛ́ mɔkɛ yɛyìè nyɛ̀ɛ̀ yɑ̀ɑ̀ti nɛ̀ fɛsèfɛ̀ nɛ̀ tɛtɑ̃buɔtɛ̀ nɛ̀ tɛbuɔtɛ̀ nɛ̀ fɛwɑurìfɛ̀. 6 Tiwɑnwɑntì nɛ̀ iwũɔ̃ dɛ̀ɛ̀ mɔ̀kɛ yɛkpɛ̀ɛ̀tɛ̀ yɛ̀ɛ̀ yɑ̀ɑ̀ti kɛ dukii di bo nɑ kɛ́ ndɛ̀ yo. 7 Di bɑ́ɑ́ di yòyó nɛ̀ tɛhòntɛ̀ nɛ̀ disetiri dɛ̀ dùkìimu dɛ̀ mɛ nyí mɔkɛ yɛkpɛ̀ɛ̀tɛ̀ di dɛ̀ cimu, 8 dɛfɔ̃̀nkùrɛ̀, dɛ̀ mɔ̀kɛmu yɛkpɛ̀ɛ̀tɛ̀ dɛ̀ mɛ nyí dukii, di bɑ́ ndɛ̀ yo ndɛmɔu di dɛ̀ cimu. Kɛ̀ dɛ̀ mɛ nku di bɑ́ɑ́ dɛ̀ kɑ̀ɑ́kɛ́.

9 Ntɛnɛ̀ mɛniɛ mmiɛkɛ kpɛrɛ di bo nyo ndɛ̀, siyĩĩ sìì kó dimɑ̀ɑ̀ mɔ̀kɛ icietí nɛ̀ yɛyíɛ́kɛ̀. 10 Di bɑ́ nyo nsìì í mɔkɛ icietí nɛ̀ yɛyíɛ́kɛ̀ di sì cimu.

11 Di kó ikuɔ́ í ci sinɔɔ sìì kó dimɑ̀ɑ̀ di nsì yo. 12 Di bɑ́ɑ́ di kumɑncònkù nɛ̀ kutɑ̃mɑncònkù nɛ̀ dɑ̀mɛ́ɛ̀rì kó fɛtúúfɛ̀. 13 Ditúsɔ̀ù nɛ̀ kutúbotí kumɔu di bɑ́ ndɛ̀ yo. 14 Fɛtúúfɛ̀ nɛ̀ kukɑ̃kɑ̃botí kumɔu. 15 Fɛcònfɛ̀ diɛfɛ̀ nɛ̀ yɛondo kó kubotí kumɔu. 16 Fɛcònfɛ̀ diɛfɛ̀ nɛ̀ dionduò nɛ̀ tiyɑ̀ɑ̀kompɛ́ítì kó kubotí kumɔu nɛ̀ kucĩrímbotí kumɔu. 17 Dikonnɛ́you nɛ̀ yɛondo kó kubotí kumɔu nɛ̀ fɛkonkpɑ̀nfɛ̀. 18 Kutenkɑtíkɑ̀dɑ́ɑ́kù nɛ̀ kukunɑɑkù nɛ̀ dikũ̀ntìbɑ́rì nɛ̀ kudéíkù.

19 Tipumpùtì di bɑ́ ntì yo ndi dɛ̀ cimu. 20 Di kó ikuɔ́ í ci sìì nɔɔ kó dimɑ̀ɑ̀ di nsì yo.

21 Kɛ̀ fɛɔ̃̀fɛ̀ kú di bɑ́ɑ́ fɛ̀ di, dí fɛ̀ duɔ́ nhopɔ̀ɔ̀ wèè di bonɛ̀ kɛ̀ wèe di, yoo dí fɛ̀ nhò fìtɛ́nɛ̀. Di tú kubotí kùù cɑ̃̀ɑ̃́ nkù nku, kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie ndi te. Di níí bɑ́ɑ́ bénnɛ́ dibɔbii nɛ̀ di yɔ̃ miɛ̀.

Ti bo nduɔ̀mmɛ̀ Kuyie dɛpííndɛ̀

22-23 Bɑ́ dìì benni di níí dɛitɛ di pɑɑ nkpɛrɛ dɛmɔu dɛ̀ɛ̀ tu dɛpííndɛ̀, tidiitì nɛ̀ mɛnɑɑ̀ mpɑ̀mmɛ̀ nɛ̀ mɛkùɔ̀, di níí dɛ̀ tɔní nɛ̀ iwũɔ̃ ketiyì inɑ̀ɑ̀kɛ nɛ̀ ipe nɛ̀ sibɔɔ́, kɛ́ dɛ̀ kɔ̀tɛnɛ̀ dibòrì kù tɑ̃ɑ̃tɛ́ dì, kɛ́ dɛ̀ di ku ììkɛ̀, kɛ̀ dɛ̀ɛ yie nkɛ̀ dí ndé ti Yiɛ̀ nKuyie nkùù di te sɑ̃́ɑ̃̀. 24 Kɛ̀ dɛ yɛ̀mmɛ̀ ɑ cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ bo ndɛ́tirìnɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nkùù dɑ te kù tɑ̃ɑ̃tɛ́ dìì bòrì, kɛ̀ ku yètìrì bo ndɛ̀ yu kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nkùù dɑ te kɛ̀ kù dɑ dɔ̀ɔ̀ mɛsɑ̀ɑ̀ nkɛ̀ dɛ̀ sũ, 25 ɑ́ túótɛ́ dɛ̀ɛ̀ tu dɛpííndɛ̀ kɛ́ dɛ̀ fìtɛ́ kɛ́ntɔ idíítí dɛ kó dibòrì ti Yiɛ̀ nKuyie nkùù dɑ te kù tɑ̃ɑ̃tɛ́ dìì bòrì dɛ kpɛ́í. 26 Dɛborɛ̀ kɛ́dontɛ́ ɑ dɔ́ dɛ̀ɛ̀ kó dimɑ̀ɑ̀ inɑ̀ɑ̀kɛ, ipe nɛ̀ sibɔɔ́ nɛ̀ mɛnɑɑ̀ nnɛ̀ kunɑdɑɑkù kɛ́ dɛ̀ di, ti Yiɛ̀ nKuyie nkùù dɑ te ku ììkɛ̀, kɛ̀ diwɛ̀ì ndɑ bo fɔ̃́ nnɛ̀ ɑ cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kɔbɛ. 27 Di bɑ́ɑ́ yɛ̃̀ nDefiibɛ bɛ̀ɛ̀ di bonɛ̀ bɛ kpɛ́í, kɛ yɛ̃́ bɛ̀ í mɔkɛmɛ̀ kɛtenkɛ̀.

28 Kɛ̀ yɛbie nyɛ̀tɑ̃ɑ̃ti níí pɛ̃ɛ̃tɛ́, dí dennɛní dɛpííndɛ̀ di dɛ̀itɛ dɛ̀ɛ̀ kó dimɑ̀ɑ̀ kɛ́ dɛ̀ còú ndihɛì. 29 Defiibɛ bɛ̀ɛ̀ di bonɛ̀ kɛ í mɔkɛ bɛ kó kɛtenkɛ̀ nɛ̀ bɛpɔ̀ɔ̀bɛ̀ nɛ̀ iciribí nɛ̀ bɛkúpobɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ɛ pɛ́tɛ́ kɛ́di kɛ́nsɑ̀nnɛ̀. Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nkùù di te kɛ̀ kù di dɔ̀ɔ̀ mɛsɑ̀ɑ̀ ndi pĩ́ mùù tɔ̃mmú mumɔu miɛkɛ.

15

Kuyie nduɔ́ nyìì kuɔ́ Isidɑyɛɛribɛ bɛ bɑ̀ɑ̀ nyĩ́nkɛ̀

1 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nnɑ́kɛ́ Isidɑyɛɛribɛ kɛ dɔ̀: Yɛbie nyɛ̀yiekɛ̀ yɛ̀yiekɛ̀ kó difɔ̃nkúò di níí yóu di kɔbɛ bɛ bɑ̀ɑ̀ mbɛ̀ di mɔkɛnɛ̀ yɛ̀. 2 Ntɛnɛ̀ di yóó tũnnɛ mɛ̀ɛ̀ botí dɛ kó ikuɔ́: Kòò mɔù pèntɛ o kou tɔù idíítí wèe ì nhò yóunɛ̀ dɛ kó dibɑ̀nnì. Òmɔù bɑ́ɑ́ pĩ́nnɛ̀ muwɛ̃rímú o kou tɔù kɛ dɔ̀ wèe ò yietí o bɑ̀nnì, kɛ yɛ̃́ Kuyie nkuù dɔúmmɛ̀ dɛ kó dinùù. 3 Di bo nɑ kɛ níí duɔ́ nkɛ̀ opɔ̀ɔ̀ di yietí kɛ̀ dɛ̀ mɛ ntu di kou nwe dí ò yóu.

4-5 Kɛ̀ nsɑ̀ kɛ̀ di kémmú weti weti ti Yiɛ̀ nKuyie nyɛ̃ mmù, kɛ tũ nkù di duɔ́ nyìì kuɔ́ kɛ̀ n yì ndi nɑ́ɑ́ nyíe, ocĩ̀rì ketɛ́ kɛ́ bɑ́ mbo di kó kɛtenkɛ̀, ti Yiɛ̀ nKuyie nkùù di te kù yóó di dɔ̀ɔ̀mu mɛsɑ̀ɑ̀ nkù di duɔ́ kɛ̀ɛ̀ tenkɛ̀ kɛ̀ di yóó kɛ̀ kɑ̀ri kɛ́ kɛ̀ tiekɛ kɛ miɛkɛ. 6 Ti Yiɛ̀ nKuyie nkùù di te kù yóó di dɔ̀ɔ̀mu mɛsɑ̀ɑ̀, kù tì ndi nɑ̀kɛ́ kɛ yɛ̃ nkù yóó di dɔ̀ɔ̀mɛ̀. Di í yó mpenni idíítí ibotí tɛì, ibotí tɛì pɛ́u iì yó ndi penni. Di bo mbɑkɛ́ yɛbotɛ̀ kusṹkù yɛ̀ mɛ mbɑ́ ndi bɑkɛ́.

7 Kɛ̀ di kou mɔ̀ù bo kɛtenkɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nkùù di te kù di duɔ́ nkɛ̀ kó dihɛì mɑrì kɛ tú ocĩ̀rì di bɑ́ɑ́ ò yetɛnɛ̀ di diitì, di nɔu mɛ mbɑ́ nhò tɛ̃̀ĩ̀nɛ̀. 8 Dí ò cɑ̃̀nnɛ di nɔu kóò pèntɛ dɛ̀ɛ̀ ò dónnì. 9 Kɛ nɛ́ nyɛ̃́ kɛ̀ mɛyɛ̀mmɛ̀ yɛimɛ bɑ́ɑ́ di tɑ kɛ̀ di dɔ̀ dibenni yiénnì diì yɛ̀tìní kɛ̀ di dò nkɛ́ bɛ̀ yóunɛ̀ yɛbɑ̀ɑ̀ mbɛ̀ di mɔkɛnɛ̀ yɛ̀. Dí bɑ́ɑ́ yóu kɛ̀ mɛyɛ̀mmɛ̀ yɛimɛɛ di tɑ kɛ̀ di yóu di bo cɑ̃nnɛmɛ̀ tɛnɔ̀ùtɛ̀ di kou tɔù kɛ í nhò duɔ́ ndɛ̀mɑrɛ̀. Kɛ̀ di dɔ̀ɔ̀ mɛmmɛ kòò di kuɔ́nnɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie ndíì yóó tɔ dɛ kó mɛyɛi. 10 Dí ò pɑ̃ dɛ kó idíítí nɛ̀ mɛyɛ̀mmɛ̀ mɛmɑ́ɑ̀ nɛ̀ diwɛ̀ì, mɛm̀mɛ di Yiɛ̀ nKuyie nkùù di te kù yóó di dɔ̀ɔ̀mɛ̀ mɛsɑ̀ɑ̀ ndi tɔ̃mmú mumɔu miɛkɛ, kɛ di dɔɔri dɛ̀ɛ̀ kó dimɑ̀ɑ̀ nyíé. 11 Bɛcĩ̀rìbɛ̀ yó mbomu di kó kɛtenkɛ̀ miɛkɛ, dɛɛ̀ kpɛ́í nte kɛ̀ n di duɔ̀ ndɛ kó dinùù kɛ̀ n tu di bɑ́ɑ́ yie nkɛ̀ di nɔu mpikú, di kɔbɛ bɛ̀ɛ̀ tu bɛcĩ̀rìbɛ̀ nɛ̀ bɛsénnìbɛ̀ kɛ bo di tenkɛ̀ miɛkɛ bɛ kpɛ́í.

Isidɑyɛɛribɛ bo nfĩ́ĩnko mɛ̀ɛ̀ botí tidɑɑtì

12 Kɛ̀ wèè dontɛ́ kudɑɑkù di kɔbɛ Ebedeebɛ miɛkɛ kù mpĩ́ nho tɔ̃mmú, kɛ́mmɔkɛ yɛbie nyɛ̀kuɔ̀, diyiénnì kòo kù fĩ́ĩnko kɛ̀ kùu kò. 13 Kɛ̀ kù kũnti dìì mɔ̀nnì ò bɑ́ɑ́ yóu kɛ̀ kùu kò nku nɔu sitetìrì, 14 kù nkũnti kɛ̀ wèe dɛitɛ ti Yiɛ̀ nKuyie nkùù o te kù ò duɔ́ ndɛ̀ɛ̀ kó dimɑ̀ɑ̀ dɛ miɛkɛ kɛ́ dɛ̀ nkù pɑ̃, ipe nɛ̀ sibɔɔ́ nɛ̀ tidiitì nɛ̀ mɛnɑɑ̀. 15 Dí dentɛní di do bomɛ̀ Esibiti kɛ tú tidɑɑtì kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nkùù di te kɛ̀ kùu di dɛɛtɛ́, dɛɛ̀ kpɛ́í nte kɛ̀ n di duɔ̀ nyíe ndɛ kó ikuɔ́.

16 Kɛ̀ dɛ̀ mɛ ndò nkudɑɑkù bo fɔ̃́ nwèè cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kɛ̀ dɛ̀ tùɔ̀kɛ kù bo kòmmɛ̀ kɛ̀ kù yetɛ kù dɑ dɔ́ mɛ̀ɛ̀ kpɛ́í nɛ̀ ɑ cĩ́ɛ̃̀tɛ̀, kɛ bo kɛ̀ dɛ̀ kù nɑɑti. 17 Dɛ mɔ̀nnì ɑ́ túótɛ́ tɛkɑ̃̀ũ̀tɛ̀ kɛ́dɑnnɛ ku toò tɛcĩ́ɛ̃̀tɛ̀ bòrì kó kudɔú kɛ́duutɛ, kɛ̀ kù ntú ɑ kó kudɑɑkù sɑ̃́ɑ̃̀. Kɛ̀ dɛ̀ mɛ ntu onitipòkù nwe ɑ mɛ nyĩ́.

18 Dɛ̀ bɑ́ ndɑ yóùnɛ̀ ɑ bo kù fĩ́ĩmmɛ̀, kɛ yɛ̃́ kù dɑ pĩ̀ḿmɛ̀ mutɔ̃mmú yɛbie nyɛ̀kuɔ̀ miɛkɛ, kù dɑ pĩ mmùù tɔ̃mmú pɛ̃ɛ̃tɛ́mu ɑ nɑ nyietímɛ̀ otɔ̃ntì kucɛ mɛ̀dɛ́mɛ̀. Ti Yiɛ̀ nKuyie nkùù dɑ te kù yóó dɑ dɔɔ̀mu mɛsɑ̀ɑ̀ ɑ tɔ̃mmú mumɔu miɛkɛ.

Isidɑyɛɛribɛ dòmmɛ̀ kɛ́ncɑ̃́nninko iwũɔ̃ ketiyì Kuyie nkpɛ́í

19 Di nɑ̀ɑ̀kɛ nɛ̀ di pe nɛ̀ di bɔɔ́ kɛ̀ dɛ̀ níí pɛitɛ́ mɛketimɛ̀ ìì bí idɑɑì dí ì cɑ̃̀ńnɛ́ ti Yiɛ̀ nKuyie nkùù di te ku kpɛ́í, yɛnɑɑdɑpɑ̀ɑ̀ nketiyɛ̀ di bɑ́ɑ́ yɛ̀ pĩ̀ńnɛ̀ mutɔ̃mmú, di mɛ mbɑ́ɑ́ kɛ̃ĩ́ di pedɑkɛ̀ * ketiyɛ̀ kó ticìtì. 20 Bɑ́ dìì benni di níí dɛ̀ kùɔ ti Yiɛ̀ nKuyie nkùù di te ku cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kɛ́kɑri kù tɑ̃ɑ̃tɛ́ dìì bòrì dɛ kpɛ́í díndi nɛ̀ di cɛ̃́ĩ kɔbɛ kɛ́ dɛ̀ di. 21 Kɛ̀ dɛ kó fɛɔ̃̀fɛ̀ mɛ nhɑ̃ kuyɛ̀nkù mɑkù, kɛ̀ fɛ̀ tu dikpɛ̃nnì yoo fɛ̀ yɛ̃̀ĩ di bɑ́ɑ́ fɛ̀ fèútɛ́ ti Yiɛ̀ nKuyie nkùù di te. 22 Di níí fɛ̀ di di cɛ̃́ĩ, kòò mɔù dɔ̀ɔ̀ di kó ikuɔ́ ci dɛ̀ kɛ sĩ̀ nhò bo nɑ kɛ níí dí wɛ̃nnɛ́nɛ̀ kɛ́ fɛ̀ di, di ɔ̃ɔ̃ dimɛ̀ fɛwɑurìfɛ̀ nɛ̀ tɛhontɛ̀ yɛyiè mpɛ́u kpɛtɛ. 23 Di nɛ́ bɑ́ɑ́ di fɛ yĩ̀ĩ̀ ndi mɛ̀ còúnko kɛtenkɛ̀ mɛniɛ nkɔ̃mɛ.

16

Isidɑyɛɛribɛ dò nkɛ́mbɑɑ̀mmɛ̀ diyentɛ́bɑnni

1 Dí nyɛ̃́ dididɛ̀ì kóo tɑ̃̀nkù kpɛ́í kɛ́mbɑɑ̀ ndiyentɛ́bɑnni kɛ sɑ̃ntí ti Yiɛ̀ nKuyie nkùù di te kɛ yɛ̃́ dididɛ̀ì kóo tɑ̃̀nkù miɛkɛ do nkɛmɛ̀ kɛyènkɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nkùù di te kù di dènnɛnímɛ̀ Esibiti. 2 Diyentɛ́bɑnni kó diyiè di níí fíé iwũɔ̃ ti Yiɛ̀ nKuyie nkùù di te, inɑ̀ɑ̀kɛ nɛ̀ ipe nɛ̀ sibɔɔ́, ti Yiɛ̀ nKuyie ntɑ̃ɑ̃tɛ́ dìì bòrì kɛ̀ ku yètìrì dɛ̀ yu. 3 Dɛ kó dibɑnni miɛkɛ di níí nyo mpɛ̃́ɛ̃̀ wèè í kɔɔrɛnɛ̀ mutie mùù muuti, di níí nhò cɑ̀ɑ́ nkɛ dɔ̀ yɛwe yɛ̀yiekɛ̀, dɛ kóò pɛ̃́ɛ̃̀ weè yó ndi denniní di do di mɛ̀ɛ̀ sémmɛ̀ Esibiti. Kɛ yɛ̃́ di do yɛtìnímɛ̀ Esibiti kɛ̀ dɛ̀ dò mmɛcɑ̃ɑ̃ mmɛ, di níí yó mmɛ nhɔ̃ kɛ denninní di do yɛ̀ dìì yiè Esibiti kó kɛtenkɛ̀. 4 Mutie mùù muuti mù bɑ́ mbo òmɔù cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ dɛ kó yɛwe yɛ̀yiekɛ̀ miɛkɛ di tenkɛ̀ kɛmɔu duɔ́mɛ̀. Di fìé ìì wũɔ̃ diyiè ketirì kó kuyuoku ì bɑ́ nkpɑɑ́ kɛ̀ dɛ̀ɛ wentɛ́. 5 Di mɛ mbɑ́ɑ́ fíé dɛ kó iwũɔ̃ dihɛì mɑrì cɛ̃́nkoo kpɛri, ti Yiɛ̀ nKuyie nkùù di te kù di duɔ́ nyɛ̀ɛ̀ ɛkɛ̀ miɛkɛ kɛ̀ di bo. 6 Di níí ì fìé diyentɛ́bɑnni ti Yiɛ̀ nKuyie kùù di te kù tɑ̃ɑ̃tɛ́ dìì bòrì ndi kɛ̀ ku yètìrì dɛ̀ yu, kuyuoku diyiè tɑtoo dìì mɔ̀nnì, di do yɛtìní Esibiti kɛ̀ dɛ̀ dòmmɛ̀. 7 Di bénnɛ́ di wũɔ̃ kɛ́ ì cɑ̀ɑ́kɛ́ ti Yiɛ̀ nKuyie nkùù di te kù tɑ̃ɑ̃tɛ́ dìì bòrì dɛ kpɛ́í, kɛ̀ dɛ̀ wentɛ́ di wɛ̃tɛ kɛ́ kò ndi touti borɛ̀. 8 Dí ncɑ́ɑ́ mpɛ̃́ɛ̃̀ wèè í kɔɔrɛnɛ̀ mutie mùù muuti kɛ dɔ̀ yɛwe yɛ̀kuɔ̀, diyiè yiénnì dibɑnni denni dìì yiè kɛ̀ di tíí nkɛ́sɑ̃ntɛ ti Yiɛ̀ nKuyie kùù di te. Di bɑ́ɑ́ pĩ́ mmutɔ̃mmú mɑmù dɛ yiè.

Isidɑyɛɛribɛ dò nkɛ́mbɑɑ̀mmɛ̀ dididɛ̀ì bɑnni

9 Di níí kɑɑ̀ nyɛwe yɛ̀yiekɛ̀ mɛfitímɛ̀ kucɛ mɛ̀yiekɛ̀, kɛ́túótɛ́ di ketírí dìì mɔ̀nnì mudidɛ̀ì. 10 Dí mbɑɑ̀ ndididɛ̀ì bɑnni kɛ sɑ̃ntí ti Yiɛ̀ nKuyie kùù di te kɛ́ kù pɑ̃mmú diwɛ̀ì kó yɛpɑ̃rɛ̀ kɛ̀ dɛ̀ mmɑ̀nnɛ̀ kù di dɔ̀ɔ̀ mɛsɑ̀ɑ̀ nkɛ̀ mɛ̀ mɑ̀mɛ̀. 11 Kɛ̀ dí dɛ̀ tɔní kù tɑ̃ɑ̃tɛ́ dìì bòrì dɛ kpɛ́í kɛ̀ bɛ̀ dɛ̀ yu ku yètìrì. Diwɛ̀ì ndi bo mɛdiɛ̀ díndi nɛ̀ di bí initidɑɑì nɛ̀ initipòì nɛ̀ di kó bɛtɔ̃mbɛ̀ bɛnitidɑɑbɛ̀ nɛ̀ bɛnitipòbɛ̀, nɛ̀ Defiibɛ nɛ̀ bɛpɔ̀ɔ̀bɛ̀ bɛ̀ɛ̀ di bonɛ̀ nɛ̀ iciribí nɛ̀ bɛkúpobɛ̀. 12 Dí ndenniní di do túmɛ̀ Esibiti kó kɛtenkɛ̀ tidɑɑtì. Mpĩ́nnɛ̀ dɛ kó ikuɔ́.

Titouti kó dibɑnni

13 Kɛ̀ di puotí dìì mɔ̀nni di diitì kɛ deè, kɛ kùɔ̀ti fínyĩ̀ kó yɛbɛ mɛnɑɑ̀, dí bɑɑ́ ntitouti kó dibɑnni kɛ dɔ̀ yɛwe yɛ̀yiekɛ̀. 14 Kɛ̀ diwɛ̀ì ńdi bo díndi nɛ̀ di bí initidɑɑì nɛ̀ initipòì nɛ̀ di kó bɛtɔ̃mbɛ̀ bɛnitidɑɑbɛ̀ nɛ̀ bɛnitipòbɛ̀ nɛ̀ Defiibɛ nɛ̀ bɛpɔ̀ɔ̀bɛ̀ bɛ̀ɛ̀ di bonɛ̀ nɛ̀ iciribí nɛ̀ bɛkúpobɛ̀. 15 Di níí yóó kɔtɛ di Yiɛ̀ nKuyie kùù di te kù tɑ̃ɑ̃tɛ́ dìì bòrì ndi kɛ́bɑɑ́ ndɛ kó dibɑnni kɛ dɔ̀ yɛwe yɛ̀yiekɛ̀ kɛ́nsɑ̃ntí ti Yiɛ̀ nKuyie nkùù di te kɛ yɛ̃́ kù di dɔ̀ɔ̀mɛ̀ mɛsɑ̀ɑ̀ nkɛ̀ di diitì pɛitɛ́ kɛ̀ di kpɛrɛ dɛmɔu yie nkɛ̀ diwɛ̀ì ndi bo mɛdiɛ̀.

16 Dibenni bɛnitidɑɑbɛ̀ níí kɔtɛ ti Yiɛ̀ nKuyie nkùù di te kù tɑ̃ɑ̃tɛ́ dìì bòrì kucɛ mɛ̀tɑ̃ɑ̃ti kɛ́bɑɑ́ mpɛ̃́ɛ̃̀bɛ̀ bɛ̀ɛ̀ í kɔɔrɛnɛ̀ mutie mùù muuti bɛ kó dibɑnni nɛ̀ dididɛ̀ì bɑnni nɛ̀ titouti kpɛri, òmɔù bɑ́ɑ́ kɔtɛ ti Yiɛ̀ nKuyie mborɛ̀ o nɔu sitetìrì. 17 Bɑ́ wè o níí pɑ̃ kɛ̀ dɛ̀ mmɑ̀nnɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nkùù ò te kù ò dɔ̀ɔ̀ mɛsɑ̀ɑ̀ nkɛ̀ mɛ̀ mɑ̀mɛ̀.

Tibeéntì kó ikuɔ́

18 Di tɑ̃ɑ̃tɛ́ bɛnìùbɛ̀ diɛbɛ̀ nɛ̀ bɛsɑ́m̀pɔ́bɛ̀ yɛhɛkɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nkùù di te di duɔ́ nyɛ̀ yɛmɔu miɛkɛ, di botí tũmmɛ̀ itɔbɛ̀, kɛ̀ bɛ mbekùnɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ kɛ tũ ntimɔ́mmɔnti. 19 Bɛ̀ bɑ́ɑ́ yetɛ́nɛ̀ tibeéntì tì dò nkɛ́ndòmmɛ̀, di bɑ́ mbɑɑ̀tì bɛnìtìbɛ̀, di mɛ mbɑ́ ncɔú ticuuti kɛ yɛ̃́ ticuuti tiì ɔ̃ɔ̃ yɛ̃ĩkùnnɛmɛ̀ mɛciì nyɛmbɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ bɑ́ɑ́ yɑ̀ timɔ́mmɔnti. 20 Dí mbekù kɛ tũ ntimɔ́mmɔnti, kɛ̀ dɛ̀ɛ yie nkɛ̀ dí nfòù kɛ́mɔntɛ kɛ́tɑ kɛtenkɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie kùù di te kù di duɔ́ nkɛ̀ kɛ́kɑri.

Kuyie nyí dɔ́ bɛ nkù feu ìì wũɔ̃

21 Di bɑ́ɑ́ cónnɛ́ kutedɔú diwũɔ̃tɔ̀nnì di mɑɑ́ dì ti Yiɛ̀ nKuyie nkùù di te ku kpɛ́í di tɑkɛ́. 22 Di mɛ mbɑ́ɑ́ fíí nditɑ̃́rì mɑrì ti Yiɛ̀ nKuyie nyí dɔ́ dɛ̀.

17

1 Di bɑ́ɑ́ féútɛ́ fɛnɑ̀ɑ̀fɛ̀ yoo fɛpìèfɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nkùù di te kɛ̀ dɛ̀ nhɑ̃ kuyɛ̀nkù mɑkù, kɛ yɛ̃́ kù dɛ̀ wùómmɛ̀ isɔkɛ nyi ti Yiɛ̀ nKuyie nkùù di te.

2 Kòò mɔù bo yɛhɛkɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nkùù di te kù di duɔ́ nyɛ̀ miɛkɛ, onitidɔ̀ù yoo onitipòkù kɛ dɔɔri dɛ̀ɛ̀ í wenni ti Yiɛ̀ nKuyie nkùù di te, kɛ cɑɑ̀ri kù di dɔ̀ɔ̀nɛ̀ mɛ̀ɛ̀ tɑummɛ̀, 3 kɛ kɔ̃nkù kɛ bɑ́ɑ́ nyɛbɔkɛ̀ nɛ̀ diyiè nɛ̀ otɑ̃̀nkù nɛ̀ siwɑ̃̀ɑ̃ ti Yiɛ̀ nKuyie nyetɛ dɛ̀. 4 Kɛ̀ bɛ̀ tì ndi nɑ̀kɛ́, yoo di cɛ̃́nkɛ tì kèèmu, dí tũnnɛ dɛ kó tinɑ́ɑǹtì kó icɛ kɛ́fiɛ́ kɛ́yɑ̀ ti fɔ̃̀tìrì kó dikũ̀nnì. Kɛ̀ di yɑ̀ kɛ̀ tì mɛ̀nkɛ dɔ̀ɔ̀mu Isidɑyɛɛribɛ cuokɛ̀, 5 kòo nitidɔ̀ù nwe yoo onitipòkù, dí ò dènnɛ dihɛì kó dibòrì kóò bùɔ́tí yɛtɑ̃́rɛ̀ kɛ́kuɔ.

6 Onìtì òmɑ́ɑ̀ weè bɑ́ɑ́ bɛ́i nhò yɑ̀mɛ̀ òmɔù kɛ̀ dí ò kùɔ, bɛ̀dɛ́bɛ̀ yoo bɛ̀tɑ̃ɑ̃ti kɛ̀ bɛɛ̀ bɛ́i ndí ò kùɔ. 7 Bɛ̀ɛ̀ ò yɑ̀ bɛɛ̀ dò nkɛ́niitɛ́ kóò bɔ̀tɛ́ yɛtɑ̃́rɛ̀, kɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ sɔmbɛ nɛ́ nɑ kóò bùɔ́tí yɛtɑ̃́rɛ̀ kɛ́kuɔ, kɛ̀ dɛ̀ɛ yie nkɛ̀ dí dɛitɛ mɛyɛi ndi cuokɛ̀.

Isidɑyɛɛribɛ dò nkɛ níí bekɛ́ dìì mɑ̀ɑ̀ tinɑ́ɑǹtì tìì yóù

8 Kɛ̀ dɛ̀ dò mbɛ̀ kùɔ òmɔù nwe, yoo bɛ̀ puotí òmɔù nwe koò kɔ̀ùtɛ yoo yɛkpɑ̀rɛ̀ kpɛti mɑtì tiì tùɔ̀kɛní kɛ̀ dɛ̀ di yóùnɛ̀ di bo tì bekɛ́mɛ̀ dihɛì kó dibòrì, dí tì tɔní ti Yiɛ̀ nKuyie kùù di te ku cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kù tɑ̃ɑ̃tɛ́ dìì bòrì dɛ kpɛ́í. 9 Dí kɔtɛ kɛ́sɔ̃́nkɛ́ ikuɔ́ nìùbɛ̀ Defiibɛ nɛ̀ obeéntì, bɛ̀ɛ̀ pĩ ndɛ kó yɛwe mutɔ̃mmú, kɛ́ bɛ̀ beé nkɛ̀ bɛ̀ɛ di nɑ́kɛ́ di dò nkɛ́dɔɔ̀mɛ̀. 10 Kɛ̀ dí tũnnɛ bɛ̀ di duɔ́ ndìì nùù, dɛndɛ di Yiɛ̀ nKuyie nkùù di te kù tɑ̃ɑ̃tɛ́ dìì bòrì dɛ kpɛ́í nkɛ́dɔɔ̀ bɛ̀ yɛ̃ ndí dɔɔ̀mɛ̀. 11 Bɛ̀ yóó di duɔ́ ndìì nùù nɛ̀ bɛ̀ yóó di nɑ́kɛ́ tìì nɑ́ɑǹtì dí ndɛ̀ tũ nweti weti kɛ bɑ́ɑ́ súɔ́ ndɛ̀mɑrɛ̀, dí tũnnɛ bɛ̀ yɛ̃ ndí dɔɔ̀ tìì kó dimɑ̀ɑ̀. 12 Kɛ̀ wèè mɔ̀ɔ̀tɛ tɛfentɛ̀ kɛ bùtínnɛ́ ti Yiɛ̀ nKuyie nkuɔ́ nìùtì wèè pĩ nku tɔ̃mmú nɛ̀ obeéntì bɛ̀ ò nɑ̀kɛ́ tì. Dí ò kùɔ nkɛ́dɛitɛ mɛyɛi nyIsidɑyɛɛribɛ cuokɛ̀. 13 Kɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ botí kumɔu tí kèè kɛ́depɛ ti Yiɛ̀ nKuyie kɛ tɛ̃́nkɛ bɑ́ɑ́ mɔɔtɛ dɛ kó tɛfentɛ̀.

Isidɑyɛɛribɛ bo ntũ nyìì kuɔ́ kɛ kɑnnìnko mbɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀

14 Kɛ̀ di tɑ dìì mɔ̀nnì kɛtenkɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie ndi duɔ́ nkɛ̀ kɛ kɑ̀ri kɛ dèè kɛ dɔ́ di bo tɑ̃ɑ̃tɛ́mɛ̀ okpɑ̀ɑ̀tì kɛ̀ wè ndi bɑkɛ́ ibotí tɛì ìì di fitɛ́ ì dɔ̀ɔrimɛ̀. 15 Ti Yiɛ̀ nKuyie nkùù di te kù di bɛnkɛ wè, di we mpĩ́ ntikpɑ̀tì di bɑ́ɑ́ pĩ́ nhòmɔù wèè í tú di kó kubotí kou. 16 Dɛ kóo kpɑ̀ɑ̀tì nɛ́ bɑ́ ntú wèè mɔ̀kɛ sikpɑ̀rìsɛ̃ĩ́ mɛdiɛ̀ nhò mɛ mbɑ́ɑ́ tɔ̃ mbɛnìtìbɛ̀ Esibiti kɛ̀ bɛ̀ bo wɑɑ́ nsisɛ̃ĩ́ kɛ yɛ̃́ ti Yiɛ̀ nKuyie yetɛmɛ̀ kɛ tú di bɑ́ɑ́ nɑ Esibiti kó mutentɑ̃́ɑ̃́. 17 Ò mɛ mbɑ́ ntú wèè mɔ̀kɛ bɛnitipòbɛ̀ pɛ́u bɛ̀ yɑ̀ɑ̀ bo ò dɛ́tinnɛ Kuyie, ò mɛ mbɑ́ mmɔkɛ timɑ́tì pɛ́ítì nɛ̀ mɛsɔɔ mpɛ́u.

18 Kɛ̀ dɛ kóo kpɑ̀ɑ̀tì tùótɛ́ dìì mɔ̀nnì tikpɑ̀tì ikuɔ́ nìùbɛ̀ nɛ̀ Defiibɛɛ duɔ́ nkɛ̀ bɛ̀ɛ wɑ̃ri ikuɔ́ pɑ́tíri tɛrì kóò duɔ́. 19 Kɛ̀ dɛ kó dipɑ́tíri nduɔ́ o borɛ̀ kɛ̀ wè ndi kɑ̀ɑ̀ nyɛwe yɛmɔu o fòmmu mumɔu miɛkɛ. Kɛ̀ dɛ̀ɛ yie nkɛ̀ wè ndé ti Yiɛ̀ nKuyie kùù ò te, kɛ́ntũ ndɛ kó ikuɔ́ ò nɑ̀ɑ́ nkɛ yɛ̃ ndɛ̀ dòmmɛ̀, nɛ̀ dɛ kó itié nyimɔu. 20 Kòò dɔ̀ɔ̀ri mɛmmɛ tɛfentɛ̀ bɑ́ɑ́ ò tɑ kòo yɛ̀mmɛ̀ ndò nhò pɛ̃ɛ̃tɛ́ o kɔbɛ kɛ̀ wèe bútínnɛ́ ikuɔ́ mɑì, mɛm̀mɛ okpɑ̀ɑ̀tì yó nsɔkɛ́mɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ cuokɛ̀ wenwe nɛ̀ o yɑɑ̀bío.

18

Ikuɔ́ nìùbɛ̀ bo nte dɛ̀

1 Ikuɔ́ nìùbɛ̀ Defiibɛ nɛ̀ Defii kó kuwuɔ nkumɔu, bɛ̀ í yó mmɔkɛ kɛtenkɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ kɔ̃mɛ, Isidɑyɛɛribɛ pɑ̃ɑ̃ ndɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie ndɛɛ̀ yó ntú bɛ kó mudiì. 2 Bɛ̀ í yó mmɔkɛ kɛtenkɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ cuokɛ̀, bɛ̀ yó mpĩ́ nti Yiɛ̀ nKuyie ntɔ̃mmú mmu kɛ dɛ nyo, kɛ yɛ̃́ kù do ti mbɛ̀ nɑ̀kɛ́mɛ̀.

3 Ntɛ ikuɔ́ nìùbɛ̀ dò nkɛ níí nte dɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ feu ìì wũɔ̃ Kuyie nyi miɛkɛ. Kɛ̀ fɛnɑ̀ɑ̀fɛ̀ nfɛ yoo fɛpìèfɛ̀ bɛ̀ɛ duɔ́ nyikuɔ́ nìùbɛ̀ kubɑkù nɛ̀ muyɛ̀ì nɛ̀ tinɑutì. 4 Dí mbɛ̀ duɔ̀ ntidipɑ̀ntì kó yɛpɑ̃rɛ̀ nɛ̀ mɛnɑɑ̀ mpɑ̀mmɛ̀ nɛ̀ mɛkùɔ̀ nnɛ̀ di pecìtì di kɛ̃ĩ́ tì mɛketimɛ̀. 5 Kɛ yɛ̃́ ti Yiɛ̀ nKuyie nkùù di te kuù tɑ̃ɑ̃tɛ́mɛ̀ Defii nɛ̀ o bí ibotí imɔu miɛkɛ kɛ̀ bɛ̀ bo pĩ́ nku tɔ̃mmú.

6 Defiibɛ bɛ̀ɛ̀ bo di tenkɛ̀ yɛhɛkɛ̀ yɛmɔu bɛ miɛkɛ, kòò mɔù dɔ́ kɛ́kɔtɛní ti Yiɛ̀ nKuyie nkùù di te kù tɑ̃ɑ̃tɛ́ dìì bòrì, 7 ò bɑɑ nkɛ̀ pĩ nti Yiɛ̀ nKuyie nkùù di te ku tɔ̃mmú o kɔbɛ Defiibɛ tɔbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ bo Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ miɛkɛ bɛ̀ pĩ̀ḿmɛ̀. 8 Bɛ diì níí yó mmɑ̀mu kɛ nɛ́ yíɛ́nɛ̀ ò yóó fítɛ́ o kpɛrɛ kɛ́pɛ́tɛ́ dɛ̀.

Bɛ̀ɛ̀ soú nkɛ tú bɛ̀ nɑ̀ɑ́ nKuyie mpɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɛ̀ bɛ̀ɛ̀ mɛ̀nkɛ tì nɑ̀ɑ́

9 Kɛ̀ di tɑ dìì mɔ̀nnì ti Yiɛ̀ nKuyie nkùù di te, kù yóó di duɔ́ nkɛ̀ɛ̀ tenkɛ̀ di bɑ́ɑ́ tekɛ́ dɛ kó kɛtenkɛ̀ yɛmbɛ̀ kɛ́tũnnɛ bɛ kó isɔkɛ bɛ̀ dɔ̀ɔ̀ri ì. 10 Di miɛkɛ òmɔù bɑ́ɑ́ kuɔ o birɛ dɛnitidɑɑrɛ̀ yoo dɛnitipòrɛ̀ kɛ́tuɔ, òmɔù mɛ mbɑ́ɑ́ kɔtɛ tipɑ̃ɑ̃tì. Bɛyuwúòmbɛ̀ mɛ mbɑ́ mbo, yoo bɛ̀ɛ̀ sòutinɛ̀ yɛbɔkɛ̀, yoo bɛnitinɔ̀mbɛ̀. 11 Òmɔù bɑ́ɑ́ bɔntɛ́ kusĩ̀nkù otɔù, òmɔù mɛ mbɑ́ mbekù yɛtenkɔ̃̀rɛ̀, òmɔù mɛ mbɑ́ mboorí tinùbootì. 12 Kɛ̀ wèè dɔ̀ɔ̀ dɛ kó isɔkɛ kó kubotí ò nɑɑ́ nyisɔkɛ nyiɛ̀ nwe, iì te kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nkùù di te kù yóó bɛti ibotí tɛì di ììkɛ̀. 13 Duɔ́nnɛ̀ dimɑ́ɑ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nkùù di te pɑ́íí.

14 Kɛ yɛ̃́ ibotí di yóó bɛti ì kɔ̀rìmɛ̀ tipɑ̃ɑ̃tì nti kɛ boorí tinùbootì, ti Yiɛ̀ nKuyie nkùù di te kù mɛ nyí yie ndi bo ndɛ̀ dɔ̀ɔ̀rimɛ̀. 15 Ti Yiɛ̀ nKuyie nkùù di te kù yóó di duɔ́mmu wèè yó nnɑ́ɑ́ ku pɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì kòo nni ndònnɛ̀ mí mMɔyiisi, dɛ yiɛ̀ nyóó yɛ̀nní di botí miɛkɛ nkɛ, kɛ̀ dí nyíé nhò di nɑ́ɑ́ ntì. 16 Di do ti mbekɛ ti Yiɛ̀ nKuyie nkùù di te di do tíkú dìì yiè ditɑ̃rì Odɛbu kɛ dɔ̀ dí í dɔ́ kɛ́ nyo ti Yiɛ̀ nKuyie nkùù di te ku tɑmmɛ̀ di mɔ́mmɔmbɛ, di mɛ nyí dɔ́ kɛ́nwúó nfɛhɑ̃ɑ̃dɛɛ̀nfɛ̀ di yɑ̀ɑ̀ bo kú. 17 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nni nnɑ́kɛ́ kɛ dɔ̀: Bɛ̀ bɛ́i ntì wennimu, 18 m bo bɛ̀ duɔ́nko wèè yó nnɑ́ɑ́ m pɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì, kɛ̀ wè ndɑ dònnɛ̀, ò yɛ̀tìní bɛ̀ botí miɛkɛ nkɛ kɛ̀ m bo ò duɔ́ n nɑ́ɑǹtì kɛ̀ wè ntì mbɛ̀ nɑ̀ɑ́ n yɛ̃ ndɛ̀ ndòmmɛ̀. 19 Kòò mɔù í yie n yɛ̃ wèè yó nnɑ́ɑ́ m pɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì ò nɑ̀kɛ́ tì, míì mɔ́mmuɔ nyóó yṹɔ̃́ nho to. 20 Kòò mɔù tu ò nɑ̀ɑ́ m pɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì, kɛ nɑ́ɑ́ n yí yɛ̃ nwèe nɑ́kɛ́ tì, yoo ò nɑ̀ɑ́ ntibɔɔnɑ́ɑǹtì dɛ yiɛ̀ dí ò kùɔ.

21 Kɛ̀ dɛ̀ yɛ̀mmɛ̀ di bo ntoti di yɛ̀mmɛ̀ kɛ tú: Yé ti níí bo yĩ́mɛ̀ kɛ́bɑntɛ́ ti Yiɛ̀ nKuyie nyí bɛ́innɛ̀ wè? 22 Wèè nɑ̀ɑ́ m pɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɛ̀ n kó diyètìrì kòò nɑ̀kɛ́ kɛ yɛ̃ mmí nKuyie n tú tìmɑtì yóó dɔɔ̀, kòò bɛ́i ntì í dɔ̀ɔ̀, mí ndi Yiɛ̀ nKuyie míì í tì bɛ́i, dɛ yiɛ̀ nnɑ̀kɛ́ tɛfentɛ̀ kpɛti nti. Di bɑ́ɑ́ ò depɛ.

19

Disɔ̀rì kó yɛhɛkɛ̀

1 Ti Yiɛ̀ nKuyie nkùù di te kù bo kuɔ yɛbotɛ̀ yɛ̀ kɛ́ di duɔ́ mbɛ ɛkɛ̀ kɛ̀ di kɑri kɛ́nhɑ̃ bɛ cɛ̃́ĩ. 2-3 Dí totɛ́ ti Yiɛ̀ nKuyie nkùù di te kù yóó di duɔ́ nkɛ̀ɛ̀ tenkɛ̀ itempɛ̃ nyìtɑ̃ɑ̃ti, kɛ́tɑ̃ɑ̃tɛ́ bɑ́ kùù tempɛ̃ dihɛì dìmɑ́ɑ̀ kɛ́dɔɔ̀ icɛ kɛ́kɔtɛnɛ̀, kòò mɔù kùɔ onìtì wèe cokɛ́ kɛ́tɑ di miɛkɛ kɛ́sɔri.

4 Kɛ̀ dɛ̀ fìtɛ́nɛ̀ wè kòò mɑ̀ɑ́nɛ̀ o kou tɔù kɛ̀ bɛ̀ do í mɔkɛ tìmɑtì dɛ yiɛ̀ mbo nɑ kɛ́cokɛ́ kɛ́tɑ dɛ kó yɛhɛkɛ̀ kó dìmɑrì. 5 Kɛ̀ dɛ̀ dò nhòmɔù tɑ dikpɑ́ɑ̀ kɛ dɔ́ kɛ́kɔ̃ṹ idɛí kɛ nɛínɛ̀ o nɛ́po kɛ kɔ̃ũ mutie, kɛ̀ tɛpĩɛ̃tɛ̀ feutɛ́ kɛ mɑ̀ɑ́nɛ̀ o nɛ́po kòò ku, dɛ yiɛ̀ mbo nɑ kɛ́cokɛ́ kɛ́kɔtɛ kɛ́sɔri dɛ kó yɛhɛkɛ̀ kó dìmɑrì kɛ́dɛɛtɛ́ omɑ́ɑ̀. 6 Bɛ̀ kùɔ wèè kou kòo miɛkɛ yonkɛ kòò ò bɛ̀tì kɛ dɔ́ kɛ́pɛitɛ. Kɛ̀ dɛ kó dihɛì dɛ́tirì ò yɑ̀ɑ̀ bo ò nìntɛ kucɛ kɛ́kuɔ, ò mɛ ndo í dò nkɛ́kuɔ, kɛ yɛ̃́ ò do í ò mɔ̀kɛnɛ̀mɛ̀ tìmɑtì. 7 Dɛɛ̀ kpɛ́í nte kɛ̀ n di duɔ́ ndinùù kɛ̀ di bo tɑ̃ɑ̃tɛ́ disɔ̀rì kó yɛhɛkɛ̀ yɛ̀tɑ̃ɑ̃ti.

8-9 Kɛ̀ di yie nkɛ tũ nti Yiɛ̀ nKuyie nkùù di te ku kó yɛtɑnnɔ̀ n di duɔ́ nyɛ̀ yíe, kɛ kù dɔ́, kɛ yie nku kpɛti kù yóó yíɛ́ kɛ́pɛ̃kùnnɛmu di tenkɛ̀, kù do bɛ́i nkɛ́ĩkú kɛ́nyɛ̃ nkù yóó duɔ́ nkɛ̀ di yɛmbɛ̀. Di yíɛ́ kɛ́tɑ̃ɑ̃tɛ́ disɔ̀rì kó yɛhɛkɛ̀ yɛ̀tɑ̃ɑ̃ti. 10 Mɛm̀mɛ di yó ndɔɔrimɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ bɑ́ɑ́ kuɔ òmɔù wèè í cɑ̀ɑ̀rɛ̀ mùmɑmù.

11 Kɛ̀ dɛ̀ mɛ ndò nhòmɔù níí nho kou koò dìí nkɛ dintɛ́ koò potɛ́. Kòò ku kɛ̀ dɛ yiɛ̀ ncokɛ́ kɛ sɔ̀ri dɛ kó yɛhɛkɛ̀ kó dìmɑrì, 12 o ɛì kó bɛkótíbɛ̀ɛ tɔ̃ nkɛ̀ bɛ̀ɛ ò pĩ nkɛ́duɔ́ nwèè dɔ́ kɛ́pɛitɛ kòo ò kùɔ. 13 Di bɑ́ɑ́ ò kuɔ́ mmɛsémmɛ̀, di yó mmɛ nhɔ̃ nkɛ́yentɛ́nɛ̀ bɛ bo nkɔùmɛ̀ bɛ̀ɛ̀ í cɑɑ̀ri mùmɑmù Isidɑyɛɛribɛ cuokɛ̀, kɛ̀ di dɔɔri mɛm̀mɛ di bo mbo kɛ̀ dɛ̀ di nɑɑti.

Isidɑyɛɛribɛ tenkɛ̀ mɑ̀nkɛ

14 Kɛ̀ di kɑ̀ri dìì mɔ̀nnì di Yiɛ̀ nKuyie nkùù di te kù di duɔ́ nkɛ̀ɛ̀ tenkɛ̀ kɛ̀ di bo kɛ̀ tiekɛ di bɑ́ɑ́ tuo ndi pénnɛ̀ kó yɛtɑ̃́rɛ̀ di yɛmbɛ̀ dɔú nyɛ̀, yɛ̀ɛ̀ bɛnkú bɛ tenkɛ̀ mɑ̀nku.

Ikuɔ́ ìì tukúnɛ̀ wèè tu ò yɑ̀ dɛ̀mɑrɛ̀

15 Kòo nìtì òmɑ́ɑ̀ weè tu ò yɛ̃ dɛ̀ɛ̀ dɔ̀ɔ̀, dɛɛ̀ bɑ́ nsɑ̀nnɛ̀ kɛ̀ dí kuɔ òmɔù. Bɛnìtìbɛ̀ bɛ̀dɛ́bɛ̀ yoo bɛ̀tɑ̃ɑ̃ti bɛɛ̀ dò nkɛ́nyɛ̃́ dɛ kó tinɑ́ɑǹtì kɛ́ tì bɛ́i.

16 Kòò mɔù toú nho kou tɔù tìmɑtì kòò í tì yɛ̃́, 17 bɛdɛ́ bɛ̀ɛ tì tɔ ti Yiɛ̀ nKuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ ikuɔ́ nìùbɛ̀ nɛ̀ bɛbeémbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ pĩ mmutɔ̃mmú dɛ kó yɛwe kɛ̀ bɛ̀ɛ ti bekɛ́. 18 Bɛbeémbɛ̀ɛ tì wèńní mɛsɑ̀ɑ̀, kɛ̀ bɛ̀ yɑ̀ wèè tu ò yɛ̃́ kòò soúmmu kɛ toummu o kou tinɑ́ɑǹtì, 19 dí ò dɔ̀ɔ̀ ò do dɔ́ kɛ́dɔɔ̀mɛ̀ o kou tɔù. Di yó mmɛ nhɔ̃ nkɛ́dɛitɛ mɛyɛi ndi cuokɛ̀. 20 Kɛ̀ bɛtɔbɛ̀ɛ tì kèè kɛ́mɔɔtɛ kufɔ̃wɑɑ́ nkɛ bɑ́ ndɔɔri mɛyɛi ndi cuokɛ̀. 21 Kɛ̀ wèè mɛ̀ dɔ̀ɔ̀ di bɑ́ɑ́ ò kuɔ́ mmɛsémmɛ̀ kɛ̀ wèè kùɔ onìtì bɛ̀ɛ ò kùɔ, kɛ̀ wèè kpɛ̀ɛ́tɛ́ o kou nɔ̀nfɛ̀ bɛ̀ɛ kpɛ́ɛ́tɛ́ o kɔfɛ, kɛ̀ wèè feutɛ́ o kou nìnnì bɛ̀ɛ feutɛ́ o kpɛri, kɛ̀ wèè kèétɛ́ o kou nɔ̀ùtɛ̀ bɛ̀ɛ kéétɛ́ o kpɛtɛ, kòò mɔù kèétɛ́ o kou nɑɑ̀cɛ̀tɛ̀ bɛ̀ɛ kéétɛ́ o kpɛtɛ.

20

Bɛ̀ɛ̀ í dò nkɛ́nɑ kɛ́kɔtɛ mudoò

1 Di bɑ̀ɑ́tí dìì mɔ̀nnì kɛ kɔri kɛ bo dokɛ́nɛ̀ di dootitɔbɛ̀, kɛ yɑ̀ bɛ kpɑ̀rìsɛ̃ĩ́ nɛ̀ bɛ kpɑ̀rìnɑɑsɛ̃ĩ́ nɛ̀ kunììti kɛ̀ kù sũ kɛ di pɛ̃ɛ̃tɛ́ di bɑ́ ndé. Ti Yiɛ̀ nKuyie nkùù di te, kùù di dènnɛní Esibiti kù di bonɛ̀mu. 2 Kɛ̀ di duúnnɛ̀ dìì mɔ̀nnì di dootitɔbɛ̀ kɛ tũnni dimɑ́ɑ̀ kɛ bo bɛ̀ do mudoò, ikuɔ́ nìùbɛ̀ɛ niitɛ́ kɛ́cómmú ditĩ̀nnì ììkɛ̀, 3 kɛ́bɛ́i nkɛ dɔ̀: Kémmúnɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ ɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀, yíe ndɛ̀ tùɔ̀kɛ di bo dokɛ́nɛ̀ dɛ̀ndɛ di dootitɔbɛ̀ di bɑ́ɑ́ yie nkɛ̀ di kɔ̃m̀bùɔ̀tì nduò, di bɑ́ ndé, di bɑ́ mbɛ̀ yĩ̀ɛ̃̀kù di bɑ́ɑ́ bɛ̀ yɑ̀ kɛ́kpeutɛ. 4 Ti Yiɛ̀ nKuyie nkùù di te kù di nɛínɛ̀mu kɛ bo dokɛ́nɛ̀ di dootitɔbɛ̀ kɛ́ di dɛɛtɛ́.

5 Kɛ̀ bɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ iwɛ̃ĩ yɛmbɛ̀ɛ bekɛ bɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ kɛ dɔ̀: Di miɛkɛ òmɔù bomu wèè mɑɑ́ tɛcĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kɛ í tɛ̀ tɑɑ̀? Dɛ yiɛ̀ ńkò nho cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ ò yɑ̀ɑ̀ bo kú mudoò miɛkɛ kòo tɔù mɔùu tɛ̀ tɑ. 6 Òmɔù bomu di miɛkɛ wèè bɔtínnɛ́ mutie bɛ̀ tumu fínyĩ̀ kɛ mu nyí tɔ̃̀ũ mu bɛɑ̀? Dɛ yiɛ̀ nwɛ̃tɛ ò yɑ̀ɑ̀ bo kú kòò mɔù mu tɔ̃̀ũ. 7 Òmɔù bomu di miɛkɛ wèè mɔ̀kɛ dipocɛ̃nnì kɛ mu nyí dì tùótɑ́ɑ̀? Dɛ yiɛ̀ nwɛ̃tɛ ò yɑ̀ bo kú kòò mɔù dì tùótɛ́. 8 Kɛ̀ bɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀nkótíbɛ̀ɛ bɛ́i nkɛ dɔ̀: Kòò mɔù bo di miɛkɛ kɛ í ɑ̃ dikɔ̃m̀bùɔ̀ wèe kò nho cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ ò yɑ̀ɑ̀ bo tonnɛ bɛtɔbɛ̀ kufɔ̃wɑɑ́. 9 Bɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀nkótíbɛ̀ nɑ̀kɛ́ dìì mɔ̀nnì bɛnìtìbɛ̀ kɛ dèè, kɛ̀ bɛ̀ɛ túótɛ́ bɛ̀ɛ̀ ni yɛtĩ̀rɛ̀ kɛ́nií ndɛ ììkɛ̀.

10 Kɛ̀ di tùɔ̀kɛ dihɛì mɑrì kɛ bo bɛ̀ do mudoò, di pɑ̃̀nkɛ bɑ́ mbɛ̀ dɔ́nɛ̀ dikpɑ̀nnì, dí mbɛ̀ wɑntinɛ̀ kunɑɑtí. 11 Kɛ̀ bɛ̀ yie nkɛ di kpetɛ́ yɛcɑ̀kɛ̀, bɛnìtìbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ kó dimɑ̀ɑ̀ bo dɛ miɛkɛ, dí bɛ̀ tùótɛ́ kɛ́ bɛ̀ dɔ̀ɔ̀ tidɑɑtì kɛ́ bɛ̀ pĩ̀ńnɛ́ muhɛikɛ̀ntɔ̃mmú. 12 Kɛ̀ bɛ̀ yetɛ kunɑɑtí kɛ dɔ́ kɛ́ di dokɛ́nɛ̀, dɛ mɔ̀nnì di nɛ́ pi bɛ ɛì. 13 Ti Yiɛ̀ nKuyie nkùù di te kù yóó di duɔ́mmu dɛ kó dihɛì kɛ̀ dí kuɔ bɛnitidɑɑbɛ̀ bɛmɔu nɛ̀ disiè, 14 kɛ́túótɛ́ bɛnitipòbɛ̀ nɛ̀ ibí nɛ̀ inɑ̀ɑ̀kɛ nɛ̀ ipe nɛ̀ sibɔɔ́, kɛ́hɛí bɛ kpɛrɛ bɛ̀ mɔ̀kɛ dɛ̀. Di dootitɔbɛ̀ kpɛrɛ ndɛ dí dɛ̀ tiekɛ, ti Yiɛ̀ nKuyie nkùù di te kuù dɛ̀ ndi duɔ́. 15 Di yó mmɛ ndɔɔri yɛhɛkɛ̀ yɛ̀ɛ̀ di dɛ́tirìnɛ̀ yɛ̀ɛ̀ í tú di yóó kɑri dìì ɛì kpɛyɛ. 16 Di Yiɛ̀ nKuyie ndi duɔ́ nyɛ̀ɛ̀ ɛkɛ̀ dɛ kó ibotí kpɛyɛ di bɑ́ɑ́ yóu dɛ̀mɑrɛ̀ yɛ miɛkɛ kɛ̀ dɛ̀ nfòù. 17 Dí bɛ̀ kùɔ pɑ́íí Itiibɛ nɛ̀ Amɔriibɛ nɛ̀ Kɑnnɑhɑ̃ɑ̃ kɔbɛ nɛ̀ Pedisiibɛ nɛ̀ Efiibɛ nɛ̀ Sebusiibɛ, ti Yiɛ̀ nKuyie ndi nɑ̀kɛ́ kɛ yɛ̃ ndi mɛ ndɔɔ̀. 18 Kɛ̀ di í dɔ̀ɔ̀ mɛmmɛ kɛ̀ di bɛ̀ teetɛ́ kɛ tũ̀nnɛ bɛ kó isɔkɛ kpɛrɛ di bo yetɛ́nɛ̀ di Yiɛ̀ nKuyie.

19 Kɛ̀ di do dihɛì mɑrì kɛ di pi kɛ̀ dɛ̀ mɔ̀ntɛ di bɑ́ɑ́ kɔ̃ṹ dɛtie, dí nyo ndɛ bɛ kɛ bɑ́ɑ́ dɛ̀ kɔ̃ṹ, dɛtie nyí tú bɛnìtìbɛ̀ kɛ̀ di bo ndɛ̀ dokùnɛ̀. 20  Di bo nɑ kɛ́kɔ̃ṹ dɛtie ndi yɛ̃́ kɛ̀ dɛ̀ɛ̀ í pɛí yɛbɛ bɛ̀ yo nyɛ̀, kɛ́ɔnnɛ́ dihɛì dìì di dokùnɛ̀ di kó iduotí kɛ́mbɑɑnɛ̀ dì bo domɛ̀.

21

Òmɔù bo kúmɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ í nyɛ̃́ wèè ò kùɔ dɛ kó ikuɔ́

1 Kɛ̀ di tɑ dìì mɔ̀nnì ti Yiɛ̀ nKuyie nkùù di te kù yóó di duɔ́ nkɛ̀ɛ̀ tenkɛ̀ kɛ kɛ̀ kɑ̀ri, kɛ̀ dɛ̀ dò ndi yɑ̀ kɛ̀ bɛ̀ kùɔ òmɔù, kòò duɔ́ dikpɑ́ɑ̀, di mɛ nyí yɛ̃́ wèè ò kùɔ, 2 Kɛtenkɛ̀ kó bɛkótíbɛ̀ nɛ̀ bɛbeémbɛ̀ bɛ̀ɛ kɔtɛ kɛ́berí mɛfíè mmɛ̀ɛ̀ sokɛ́ ocíì nɛ̀ dɛ kó yɛhɛkɛ̀ dɛ cuokɛ̀. 3 Kɛ̀ bɛ̀ yɑ̀ dihɛì dìì ò tɔ̀kɛ́nɛ̀, dɛ kó dihɛì kó bɛkótíbɛ̀ɛ wɑɑ́ ndinɑɑsɛrì bɛ̀ í pĩ̀ńnɛ̀ dì mutɔ̃mmú dìì í buutɛ́ kunɑɑ̀dɔ̀dɔ̀rìdɔú, 4 kɛ́ dì kɔ̀tɛnɛ̀ kukó nkùù í kũũ ku tɑkɛ́, bɛ̀ í kùútí dɛ̀, bɛ̀ mɛ nyí buɔtí mùmɑmù, kɛ́ dɛ̀ pitɛ́ di fɔ̃̀níí kɛ́kuɔ.

5 Dɛ mɔ̀nnì kɛ̀ Defii yɑɑ̀bí ikuɔ́ nìùbɛ̀ɛ kɔtɛ dɛborɛ̀, ti Yiɛ̀ nKuyie nkùù di te kuù bɛ̀ tɑ̃ɑ̃tɛ́, kɛ̀ bɛ̀ níí bo yú ku yètìrì kɛ́pɑ̃ bɛnìtìbɛ̀ mɛsɑ̀ɑ̀. Bɛ̀ɛ kɔtɛ kɛ́yɑ̀ bɛ̀ ò kɔ̀ùtɛ kɛ̀ dɛ̀ mɑ̀mɛ̀ kɛ́nɑ́kɛ́ obeéntì mɑ̀nnɛ̀ tìì yeti.

6 Dihɛì kó bɛkótíbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ tɔ́kɛ́nɛ̀ ocíì duɔ́ dɛ̀, kɛ̀ bɛ̀ɛ niiti fɛnɑ̀ɑ̀fɛ̀ bɛ̀ kùɔ fɛ̀ ĩ́nkɛ̀ kukó, 7 kɛ́bɛ́i nkɛ dɔ̀: Dɛ̀ í tú tíì ò kùɔ, ti mɛ nyí yɑ̀ wèè ò kùɔ. 8 Kɛ bɛ́i nkɛ dɔ̀: Ti Yiɛ̀ nKuyie nti cĩ́ɛ̃́ ntínti ɑ kó bɛnìtìbɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ, ɑ bɑ́ɑ́ yie nkòo nìtì wèè í cɑ̀ɑ̀rɛ̀ mùmɑmù kòo ti bɔntɛ́ mɛyɛi ntínti Isidɑyɛɛribɛ ɑ dɛɛtɛ́ bɛ̀.

9 Ti Yiɛ̀ nKuyie mmɛ ndɔ́. Di yóó mmɛ dɔɔri kɛ bɑ́ɑ́ tɔ bɛ̀ kùɔ wè kòò í cɑ̀kɛ mùmɑmù o kó icɛ.

Isidɑyɛɛribɛ bo mpuokúmɛ̀ bɛ̀ pĩ mbɛ̀ mudoò miɛkɛ

10 Kɛ̀ di do di dootitɔbɛ̀ kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie mbɛ̀ ɑ̃nnɛ́ di nɔu miɛkɛ kɛ̀ di bɛ̀ pĩ̀ḿmú. 11 Di miɛkɛ kòò mɔù yɑ̀ di pĩ̀ḿmú tìì dɑɑtì miɛkɛ, onitipòkù mɔù kòo yɛ̀mmɛ̀ ò tɑ, ò bo nɑ kóò tùótɛ́, 12 kóò tɑnnɛ́ o cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ miɛkɛ, kòo nitipòkùu kuó o yùtì kɛ́kékɛ́ o nɔ́nkúótì, 13 kɛ́dɛitɛ tidɑɑyɑ̀ɑ̀tì ò do ɑ̃ tì, kɛ́ceetɛ titɛtì, kɛ́nkuɔ̀ nho cicɛ nɛ̀ o yɔ̃ bɛ kṹṹ nkɛ dɔ̀ otɑ̃̀nkù, kòò nɛ́ nɑ kóò duɔ́nɛ̀. 14 Kɛ̀ dɛ̀ boní kòo tɛ̃́nkɛ í ò dɔ́, wèe ò yóu, kɛ̀ wèe kɔtɛ ò dɔ́ kɛ̀, ò bɑ́ɑ́ ò fìtɛ́ kɛ́cɔutɛ́ idíítí ò mɛ mbɑ́ɑ́ ò dɔ̀ɔ̀ kudɑɑkù kɛ yɛ̃́ wè ò puokɛmɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ wɛ̃nnɛ́ didɔ́ù.

Mpo dò nkɛ́nte dɛ̀

15 Kòo nìtì mɔù po bɛnitipòbɛ̀ bɛ̀dɛ́bɛ̀ kɛ dɔ́ òmɔù kɛ̀ dɛ̀ pɛ̃ɛ̃tɛ́ otɔù kɛ̀ bɛ̀ ò mɔ̀kɛnɛ̀ ibí, ò dɔ́ wè mɛsɑ̀ɑ̀ nkɛ̀ weè kó dɛbirɛ í tú Mpo, 16 ò bo mbɛ̀ toti dìì mɔ̀nnì bɛ̀ dò nkɛ́nte dɛ̀, ò bɑ́ɑ́ duɔ́ nhò dɔ́ wèè nitipòkù kó dɛbirɛ dɛ̀ɛ̀ í tú Mpo, wèè tu Mpo ò nɑ nte dɛ̀, kɛ́yóu ò bo dɛ̀ duɔ́mmɛ̀ ò í dɔ́ wè kó dɛbirɛ dɛ̀ɛ̀ tu Mpo. 17 Ò dò nkɛ́nyɛ̃́mu kɛ́duɔ́ nhonitipòkù ò í dɔ́ wè kó dɛbirɛ dɛ̀ɛ̀ tu Mpo, Mpo kpɛrɛ, kɛ́ dɛ̀ duɔ́ nkɛ̀ dɛ̀ mmɑ̀nnɛ̀ ò duɔ́ ndɛ̀ ò dɔ́ wè, ò duɔ́ ndɛ̀ o kó dɛbirɛ kucɛ mɛ̀dɛ́mɛ̀. Kɛ yɛ̃́ ò í dɔ́ wèè nitipòkù kó dɛbirɛ dɛɛ̀ tumɛ̀ o kó dɛbíketirɛ̀ kɛ dò nkɛ́tiekɛ Mpo kpɛrɛ.

Dɛbirɛ dɛ̀ɛ̀ yetɛ ditoò

18 Kòò mɔù mɔ̀kɛ dɛbirɛ kɛ̀ dɛ to kpeńnì kɛ̀ dɛ̀ í yíé ndɛ cicɛ nɛ̀ dɛ yɔ̃ bɛ kpɛti, kɛ̀ bɛ̀ dɛ̀ tiè nkɛ̀ dɛ̀ í dɔ́ kɛ́keè bɛ̀ yɛ̃ mmù, 19 dɛ cicɛ nɛ̀ dɛ yɔ̃ bɛ̀ɛ dɛ̀ pĩ nkɛ́kɔtɛnɛ̀ dihɛì kó dibòrì, dihɛì kó bɛkótíbɛ̀ kɑ̀rì dɛ̀ kɛ bekù, 20 kɛ́ bɛ̀ nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Ntɛnɛ̀ ti birɛ, dɛ to yɛɛ̀ kpeńnì dɛ̀ í yie nti kpɛti, dɛ̀ í ti dɔ́ kɛ yetírí ti kpɛti, kɛ tú kudikɛ́tontíkù kɛ tú kunɑɑ̀yɑ̃̀kɛ́muɔ́nkù. 21 Kòo ɛì kɔbɛ bɛmɔuu ò bùɔ́tí yɛtɑ̃́rɛ̀ kɛ́kuɔ kɛ́dɛitɛ mɛyɛi ndi cuokɛ̀, kɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ bɛmɔu ti kèè kɛ́mɔɔtɛ kufɔ̃wɑɑ́.

Bɛ̀ nùńnɛ́ wè kòò ku

22 Kɛ̀ dɛ̀ dò nhòmɔù dɔ̀ɔ̀ mɛyɛi mmɛ̀ɛ̀ dò mbɛ̀ɛ ò kùɔ, kɛ̀ bɛ̀ ò nùńnɛ́, 23 di bɑ́ɑ́ yie nkɛ̀ wè nyié mmutie ĩ́nkɛ̀ dɛ yiè, dí ò kũnnɛ́ dɛ yiè kɛ yɛ̃́ bɛ̀ nùńnɛ́ wè ɔ̃ nte kɛ̀ Kuyie ndɔɔ̀ mɛyɛi mmɛ dihɛì bɛ̀ ò nùńnɛ́ dìì miɛkɛ. Dí nyɛ̃́ kɛ bɑ́ɑ́ sĩnkùnnɛ kɛtenkɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nkùù di te kù di duɔ́ nkɛ̀ kɛ̀ di bo kɛ̀ kɑ̀ri.

22

A kou kpɛrɛ bo fetimɛ̀ kɑ̀ɑ dɛ̀ pɛ̀tɛ́

1 Kɑ̀ɑ yɑ̀ ɑ kou ɔ̃̀fɛ̀, fɛnɑ̀ɑ̀fɛ̀ yoo fɛpìèfɛ̀ kɛ̀ dɛ̀ cèntì ɑ bɑ́ɑ́ dɛ̀ yóu kɛ̀ dɛ̀ɛ feti, ɑ dɛ̀ tɔní kɛ́duɔ́ ndɛ yiɛ̀. 2 Kɛ̀ dɛ yiɛ̀ mmɛ ndìɛ́tirì, yoo ɑ í ò yɛ̃́, ɑ́ dɛ̀ tɔní ɑ cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kɛ̀ dɛ̀ mbo kɛ kémmúnɛ̀ wèè dɛ̀ te ò bo mbékɛtɛnímɛ̀ kɛ́ dɛ̀ tùótɛ́. 3 Di yóó mɛ nyĩ́ bɑ́ kɛ̀ di yɑ̀ musɑ̃mmɑrímú mmu, yoo diyɑɑ̀bòrì, yoo dɛ̀mɑrɛ̀ cɛ̃́nkɛ dɛ̀ɛ̀ feti, kɑ̀ɑ dɛ̀ yɑ̀ ɑ bɑ́ mbúútóo dɛ kpɛ́í.

4 Kɛ̀ di yɑ̀ di kou mɔù kó musɑ̃mmɑrímú, yoo o nɑ̀ɑ̀fɛ̀, kɛ̀ dɛ̀ duɔ́ kucɛ, di bɑ́ɑ́ yóu kɛ̀ dɛ yiɛ̀ nní nhɑ̀rì omɑ́ɑ̀, dí ò teennɛ̀ kɛ́ dɛ̀ íi.

Dɛtɛrɛ̀ dɛtɛrɛ̀ pɛ́u Kuyie nyetɛ dɛ̀

5 Onitipòkù mɔù bɑ́ɑ́ ɑ̃nnɛ́ onitidɔ̀ù kó tiyɑ̀ɑ̀tì, onitidɔ̀ù mɔù mɛ mbɑ́ɑ́ ɑ̃nnɛ́ onitipòkù kó tiyɑ̀ɑ̀tì. Kɛ̀ wèè dɛ̀ dɔ̀ɔ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nkùù di te kù ò wùó, nyisɔkɛ nyiɛ̀ nwe.

6 Kɑ̀ɑ kèrí kucɛ kɛ yɑ̀ tinɔriyĩ́ɛ̃̀ntì mutie, yoo kɛtenkɛ̀ kɛ̀ tɛnɔ̀tɛ̀ òkɛ tɛ bí ɑ bɑ́ɑ́ tɛ̀ tùótɛ́ nɛ̀ tɛ bí. 7 Á yóu tɛnɔ̀tɛ̀ kɛ̀ tɛ̀ɛ ítɛ́, kɑ̀ɑ dɛitɛ tɛ bí, kɛ̀ dɛ̀ɛ yie nkɛ̀ dɛ̀ ndɑ nɑɑti kɑ̀ɑ nfòù kɛ́mɔntɛ.

8 Kɑ̀ɑ mɑɑ́ tɛcɛ̃pɑ̀ntɛ̀ ɑ́ okùnnɛ iduotí, kɛ̀ dɛ̀ɛ yie nkòò mɔù bɑ́ɑ́ donní kɛ́kú, kɑ̀ɑ tuɔti icɛ.

9 Di bɑ́ mbuɔtì idibotí ìdɛ́ì fínyĩ̀ kó dɛpɑɑ mmiɛkɛ, kɛ̀ di mɛ̀ dɔ̀ɔ̀ dɛ̀ bo ntú dɛ̀ɛ̀ cɑ̃̀ńnɛ́ Kuyie nkpɛ́í. 10 Di bɑ́ mbuummu kunɑɑ̀dɔ̀dɔ̀rìdɔú fɛnɑ̀ɑ̀fɛ̀ nɛ̀ musɑ̃mmɑrímú, 11 di bɑ́ nhɑ̃ɑ̃̀ tiyɑ̀ɑ̀tì tìì kɔkɛ́nɛ̀ mupɑɑ̀konkperímù nɛ̀ tipecìtì kɛ dùɔ̀kɛ.

12 Dí nhɑ̃ɑ̃̀ di yɑɑ̀bòrɛ̀ mɑ̀nkɛ iyɑɑ̀yuɔ́ nyìnɑ̀ɑ̀.

Ikuɔ́ ìì tukúnɛ̀ bɛnitipòbɛ̀

13 Kòò mɔù tùótɛ́ onitipòkù kɛ̀ bɛ̀ duɔ́, kɛ̀ dɛ̀ boní kòò tɛ̃́nkɛ í ò dɔ́, 14 kɛ sĩ̀nkùnnɛ o yètìrì kɛ yĩ: N tùótɛ́ dɛ kóo nitipòkù kɛ̀ ti wɛ̃nnɛ́ didɔ́ù, kɛ̀ n sɔ̃́ nhò diɛ́ nkɛ yĩ̀ɛ̃́tɛ́mu onitidɔ̀ù. 15 Osɑpɑ̀ɑ̀ ncicɛ nɛ̀ o yɔ̃, bɛ̀ɛ túótɛ́ dɛ̀ɛ̀ bɛnkú kɛ dò mbɛ̀ kóo sɑpɑ̀ɑ̀ nyí yɛ̃́ onitidɔ̀ù, kɛ́kɔtɛnɛ̀ bɛhɛìkɛ̀nkótíbɛ̀ kɑ̀ri dɛ̀, kɛ bekù kɛ́ bɛ̀ bɛnkɛ, 16 kòo cicɛɛ nɑ́kɛ́ bɛkótíbɛ̀ kɛ dɔ̀: N duɔ́mmu we nnitidɔ̀ù n kóo sɑpɑ̀ɑ̀, kòò puokɛ kɛ tɛ̃́nkɛ í ò dɔ́, 17 kɛ tú n kóo sɑpɑ̀ɑ̀ nfòmmu í wenni, kɛ tú o yɑ̀ n kóo sɑpɑ̀ɑ̀ nduɔ́nɛ̀mɛ̀ onitidɔ̀ù. Ntɛnɛ̀ dɛ̀ɛ̀ bɛnkú n kóo sɑpɑ̀ɑ̀ nyí yĩ̀ɛ̃́tɛ́mɛ̀ onitidɔ̀ù. Bɛ̀ yóó mɛ nyĩ́ kɛ́pĩntɛ kuyɑ̀ɑ̀kù bɛ̀ duɔ́ kùù ĩ́nkɛ̀ mɛketimɛ̀ kɛ̀ kù tɛí mɛyĩ̀ĩ̀ bɛkótíbɛ̀ ììkɛ̀. 18 Kɛ̀ bɛkótíbɛ̀ɛ pĩ́ ndɛ kóo nitidɔ̀ù kóò puotí, 19 kɛ́duɔ́ nkòo yietí osɑpɑ̀ɑ̀ ncicɛ mɛdítíbii ntɛkɔ̀ùtɛ̀ (100), kɛ fɔ́ɔ́ nhò sĩ̀nkùnɛmɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ kóo sɑpɑ̀ɑ̀ nwèè í yɛ̃́ onitidɔ̀ù o yètìrì, kɛ́deè kɛ́ nhò po kɛ tɛ̃́nkɛ bɑ́ɑ́ ò yetɛ nɛ̀ bɛ̀ bo mbomɛ̀.

20 Kɛ̀ dɛ̀ mɛ ndò mbɛ̀ nɑ̀ɑ́ ntì tu timɔ́mmɔnti, kɛ̀ bɛ̀ í yɑ̀ mùù bɛnkú dɛ kóo sɑpɑ̀ɑ̀ ndo í yɛ̃́mɛ̀ onitidɔ̀ù, 21 bɛ̀ɛ ò dènnɛ o cicɛ cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ bòrì, kɛ̀ dɛ kó dihɛì kɔbɛɛ ò bùɔ́tí yɛtɑ̃́rɛ̀ kɛ́kuɔ. Kɛ yɛ̃́ ò dɔ̀ɔ̀mɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ ci dɛ̀, kɛ duɔ́nɛ̀ onitidɔ̀ù kɛ kpɑɑ́ bo o cicɛ cĩ́ɛ̃̀tɛ̀. Di yó mmɛ nhɔ̃ nkɛ́dɛitɛ mɛyɛi nyIsidɑyɛɛribɛ cuokɛ̀.

22 Kɛ̀ dɛ̀ mɛ ndò ndi yɑ̀ onitidɔ̀ù mɔù kòo duɔ́nɛ̀ onitipòkù wèè ye, bɛdɛ́ dí bɛ̀ kùɔ. Kɛ̀ mɛyɛi ndɛitɛ Isidɑyɛɛribɛ cuokɛ̀.

23 Kɛ̀ dihɛì mɑrì miɛkɛ mɛ nni nkɛ di yɑ̀mɛ̀ onitidɔ̀ù mɔù mɑ̀ɑ́nɛ̀ dɛ̀ osɑpɑ̀ɑ̀ nwèè mɔ̀kɛ didɑcɛ̃nnì kòo ò duɔ́nɛ̀, 24 di bɛ̀ dènnɛ dihɛì bòrìnùù, kɛ bɛ̀ bùɔ́tí yɛtɑ̃́rɛ̀ kɛ́kuɔ. Kɛ̀ dɛ kóo sɑpɑ̀ɑ̀ nkú kɛ yɛ̃́ bɛ̀ ò pĩ̀ḿmɛ̀ bɑ́ ò í kuɔ́ nkɛ̀ bɛ̀ bo ò teennɛ̀, kɛ̀ onitidɔ̀ùu kú kɛ yɛ̃́ ò pĩ̀ḿmɛ̀ o kou tɔù pokù kɛ́duɔ́nɛ̀. Di yóó mmɛ nhɔ̃ nkɛ́dɛitɛ mɛyɛi nyIsidɑyɛɛribɛ cuokɛ̀. 25 Kɛ̀ dikpɑ́ɑ̀ miɛkɛ mɛ nni nkɛ onitidɔ̀ù mɔù mɑ̀ɑ́nɛ̀mɛ̀ osɑpɑ̀ɑ̀ mmɔù kòò mɔ̀kɛ didɑcɛ̃nnì, kòo ò pĩ nkɛ duɔ́nɛ̀, bɛ̀ɛ kuɔ onitidɔ̀ù omɑ́ɑ̀. 26 Di bɑ́ɑ́ kuɔ dɛsɑpùmbirɛ, dɛ̀ í dɔ̀ɔ̀ mɛyɛi mmɛ̀ɛ̀ dò ndí dɛ̀ kùɔ. Dɛ̀ dònnɛ̀ onìtì bo dintɛ́ mɛ̀mmɛ o kou tɔù kóò potɛ́ kɛ́kuɔ. 27 Kɛ yɛ̃́ bɛ̀ mɑ̀ɑ́mɛ̀ dikpɑ́ɑ̀ ndi òmɔù do í kɛ̀ bo, kòo sɑpɑ̀ɑ̀ mbo kuɔ́ nkɛ̀ wèe ò dɛɛtɛ́.

28 Kɛ̀ dɛ̀ mɛ ntu onitidɔ̀ù mɔù weè mɑ̀ɑ́nɛ̀ osɑpɑ̀ɑ̀ nwèè í yɛ̃́ onitidɔ̀ù, kɛ í mɔkɛ o dɑcɛ̃nnì koò pĩ kɛ duɔ́nɛ̀, kòò mɔù bɛ̀ yɑ̀, 29 dɛ yiɛ̀ nyietí osɑpɑ̀ɑ̀ ncicɛ mɛdítíbii sipísìnùmmù kóò tùótɛ́ kɛ́puokɛ, kɛ yɛ̃́ ò wè pĩ̀ḿmɛ̀ kɛ duɔ́nɛ̀, ò bɑ́ɑ́ ò yóu nɛ̀ ò bo mbomɛ̀.

23

1 Òmɔù bɑ́ɑ́ duɔ́nɛ̀ o cicɛ pokù mɔù. A bɑ́ɑ́ fietɛ dɛ̀ɛ̀ tu ɑ cicɛ kpɛrɛ.

Bɛnìtìbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ í kɔkɛ́ Kuyie nkɔbɛ miɛkɛ

2 Kɛ̀ bɛ̀ fɔ̃̀ntɛ onitidɔ̀ù mɔù, yoo bɛ̀ kèétɛ́ o tɑkoncĩɛ̃, ò bɑ́ nkɔkɛ́ ti Yiɛ̀ nKuyie nkɔbɛ miɛkɛ.

3 Kɛ̀ Isidɑyɛɛri mɔù tùótɛ́ onitipòkù wèè í tú bɛ kó kubotí kou, kɛ̀ bɛ̀ pɛitɛ́ dɛbirɛ. Dɛ kó dɛbirɛ bɑ́ nkɔkɛ́ ti Yiɛ̀ nKuyie nkɔbɛ cuokɛ̀ nɛ̀ bɛ yɑɑ̀bío kɛ́tuɔkɛnɛ̀ kutɔ̃nkù tɛpíítɛ̀ kɔku.

4 Amɔniibɛ nɛ̀ Mɔɑbiibɛ bɛ̀ í yóó kɔɔrɛ diyiè mɑrì ti Yiɛ̀ nKuyie nkɔbɛ miɛkɛ bɑ́ nɛ̀ bɛ yɑɑ̀bío, titɔ̃ntì tɛpíítɛ̀ bɛ̀ bɑ́ɑ́ kɔɔrɛ ti Yiɛ̀ nKuyie nkɔbɛ miɛkɛ. 5 Kɛ yɛ̃́ bɛ̀ do í di conɛ̀mɛ̀ mɛniɛ nnɛ̀ mudiì di do yɛ̀ dìì mɔ̀nnì Esibiti kɛ́nhɑ̃ kucɛ. Bɛ̀ do pètìnkɛ yúní Beɔɔ birɛ Bɑdɑmmu nwe Peɔɔ ɛì kou Mɛsopotɑmii tenkɛ̀ kóò cu kòo bo di bɔntɛ́ kusĩ̀nkù. 6 Ti Yiɛ̀ nKuyie nkùù di te kù mɛ nyí kèńtɛ́ Bɑdɑmmu kpɛti, kòò bo di bɔntɛ́ kusĩ̀nkù. Ti Yiɛ̀ nKuyie nkùù di te kù do pètìnkɛɛ ceetɛ dɛ kó mɛyɛi nkɛ̀ mɛ̀ɛ nɑɑ́ mmɛsɑ̀ɑ̀ mmɛ, kù di yɑ́rí mɛ̀ɛ̀ kpɛ́í. 7 Nɛ̀ di bo mbomɛ̀ di bɑ́ nwɑnti dɛ kó ibotí idɛ́ bo mɔɔtɛmɛ̀ mɛsɑ̀ɑ̀ nyoo bɛ̀ bo mbomɛ̀ kɛ̀ dɛ̀ bɛ̀ nɑɑti.

8 Di bɑ́ɑ́ wéntɛ́ fɛnɔnsĩ̀nfɛ̀ Edɔmiibɛ, bɛ̀ tu di kɔbɛ mbɛ. Di mɛ mmúnkɛ bɑ́ɑ́ wéntɛ́ fɛnɔnsĩ̀nfɛ̀ Esibiti kɔbɛ kɛ yɛ̃́ di do bonímɛ̀ bɛɛ̀ kó dihɛì. 9 Bɛ yɑɑ̀bí kó kutɔ̃nkù tɑ̃ɑ̃́nkù bo nɑ kɛ́kɔɔrɛ ti Yiɛ̀ nKuyie nkɔbɛ miɛkɛ.

Dɛsĩ̀nnɛ̀ í dòmmɛ̀ kɛ́nkɔkɛ́ dihɑ̃ɑ̃pɔ̀nkɑrì

10 Kɛ̀ di yɛtì dìì mɔ̀nnì kɛ kɔri kɛ bo dokɛ́nɛ̀ di dootitɔbɛ̀, dí ndɑkɛ dɛ̀ɛ̀ bo sĩnkùnnɛ dihɑ̃ɑ̃pɔ̀nkɑrì dɛ kpɛ́í. 11 Kɛ̀ dɛ̀ dò ndi miɛkɛ, kòo ɑ̃ɑ̃pɔ̀ntì mɔù duɔ́ kɛyènkɛ̀ kɛ yɑ̀ tidɔuǹtì, kòo tɑniɛ nyɛ̀, ò sĩ̀ntɛmu. Wèe yɛ̀ dihɑ̃ɑ̃pɔ̀nkɑrì kɛ bɑ́ɑ́ konní kɛ̀ diyiè kpɑɑ́. 12 Kɛ̀ kuyuoku yuotɛ́ wèe wuɔ. Kɛ̀ diyiè ntɑtoo kɛ̀ wèe konní dihɑ̃ɑ̃pɔ̀nkɑrì.

13 Di mmɔkɛ dibòrì dìì ciɛ́, kɛ nkɛ ntɑɑ̀ kɛ yɔ̃. 14 Bɑ́ wèè ɑ̃ɑ̃pɔ̀ntì mmɔkɛ tɛkɑ̃bùtɛ̀, kòò tɑ kɛ ni kɛ deè, wèe dɑ́tínnɛ́. 15 Kɛ̀ yɛ̃́ ti Yiɛ̀ nKuyie mbomɛ̀ dihɑ̃ɑ̃pɔ̀nkɑrì kɛ yóó ndi kɑ̃nkɛ́, kɛ́ɑ̃nnɛ́ di dootitɔbɛ̀ di nɔu miɛkɛ. Dihɑ̃ɑ̃pɔ̀nkɑrì yó ntú dìì cɑ̃̀ɑ̃́ ndìndi kɛ wenni. Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nkùù di te kɛ̀ kù bɑ́ɑ́ yɑ̀ dɛ̀mɑrɛ̀ kɛ̀ dɛ̀ɛ ku pĩ nyisíɛ́ kɛ̀ kù di bútínnɛ́.

Kudɑɑkù bo cokɛ́mɛ̀

16 Kɛ̀ kudɑɑkù mɑkù cokɛ́nɛ̀ ku yiɛ̀ nkɛ sɔ̀ri di kó dihɛì, di bɑ́ɑ́ kù dènnɛ kɛ́ kù tɛ̃̀ńnɛ́ ku yiɛ̀. 17 Dɛ yiɛ̀ nni nkɑri di cuokɛ̀ dihɛì mɑrì ò dɔ́ dìì bòrì, di bɑ́ nhò diimmu mɛsémmɛ̀.

Isidɑyɛɛribɛ í dòmmɛ̀ kɛ́nsɑ̃ũrí bɛmɑ́ɑ̀

18 Isidɑyɛɛribɛ miɛkɛ onitipòkù mɔù bɑ́ɑ́ nɑɑ́ nwèè dɔuti dɔutinɛ̀ bɛnitidɑɑbɛ̀, onitidɔ̀ù mɔù mɛ mmúnkɛ bɑ́ɑ́ ndɔuti dɔutinɛ̀ bɛnitipòbɛ̀. 19 Di bɑ́ɑ́ yie nkɛ̀ dɛ kó bɛnìtìbɛ̀ kóò mɔùu tɔní Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ miɛkɛ dɛ kó idíítí kɛ bo dɛitɛnɛ̀ dinùù ò dɔúnnɛ̀ dì Kuyie, kɛ yɛ̃́ ti Yiɛ̀ nKuyie nkùù di te kù dɛ̀ wùómmɛ̀ isɔkɛ nyi.

A bo pentɛmɛ̀ ɑ kou dɛ̀mɑrɛ̀ kɛ́ndɔ́ kɛ́cɔ̃ntɛ

20 Kɑ̀ɑ pèntɛ ɑ kou tɔù idíítí yoo tidiitì ɑ bɑ́ nwɑnti ticɔ̃nti. 21 Di bo nɑ kɛ́ncɔú ticɔ̃nti bɛpɔ̀ɔ̀bɛ̀ borɛ̀ kɛ́mbúútí di kɔbɛ. Di yóó tɑ dìì mɔ̀nnì kɛtenkɛ̀ kɛ́kɑri dí ntũ ndɛ kó ikuɔ́ kɛ̀ dɛ̀ɛ yie nkɛ̀ di Yiɛ̀ ndi dɔɔ̀ mɛsɑ̀ɑ̀ ndi tɔ̃mmú mumɔu miɛkɛ.

Isidɑyɛɛribɛ bo ndɔummunɛ̀mɛ̀ Kuyie ndinùù

22 Kòò mɔù dɔúnnɛ̀ Kuyie ndinùù kɛ yɛ̃ nhò bo dɔɔ̀ tìmɑtì, ò bɑ́ɑ́ ɔɔtɛ, kòò ɔɔtɛ ò cɑ̀kɛmu kɛ̀ Kuyie nyóó ti nhò bekɛ́. 23 Kɛ̀ di í dɔummu nɛ̀ yɛnɔ̀ Kuyie dɛ̀ í tú mɛyɛi. 24 Di nɛ́ nyɛ̃́ kɛ̀ wèè dɔúnnɛ̀ Kuyie ndinùù, wèe dì dɔ̀ɔ̀ kɛ́tũnnɛ weti weti ò dì dɔúnnɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie kɛ yɛ̃ nhò yóó dɔɔ̀mɛ̀. Kɛ yɛ̃́ nɛ̀ ɑ yɛ̀mmɛ̀ mmɛ ɑ kù dɔúnnɛ̀mɛ̀ dinùù.

Ikuɔ́ ìì tukúnɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ bo ntɔ̃ũ̀mɛ̀ yɛtebɛ

25 Kɑ̀ɑ tɑ ɑ kou tɔù kó kupɑku miɛkɛ ɑ bo nɑ kɛ́tɔ̃ũ fínyĩ̀ kó yɛbɛ kɛ́cɑ́ɑ́kɛ́ kɛ́nsɑ̀nnɛ̀ ɑ dɔ́ mɛ̀ɛ̀ botí, ɑ nɛ́ bɑ́ɑ́ súɔ́ nkɛ́tɔ kɛ́kònnɛ̀. 26 Mɛm̀mɛ kɑ̀ɑ pɛ̃nkɛ́ ɑ kou tɔù kó kupɑku miɛkɛ ɑ bo nɑ kɛ́ũntɛ́ nɛ̀ ɑ nɔ̀ùtɛ̀ tidiitì kɛ́cɑ́ɑ́kɛ́, ɑ nɛ́ bɑ́ɑ́ túótɛ́ disiè kɛ́kɛ̃ĩ́.

24

Onìtì bo bɛtimɛ̀ o pokù

1 Kòò mɔù tùótɛ́ onitipòkù, kɛ̀ dɛ̀ boní kòò tɛ̃́nkɛ í ò dɔ́, ò yɑ̀ mɛ̀ɛ̀ kpɛ́í ndɛ̀mɑrɛ̀ dɛ kóò nitipòkù ĩ́nkɛ̀, kɛ í dɛ̀ pɛ́nsìrì, wèe wɑ̃ri dipɑ́tíri mɛyɑtimɛ̀ kpɛri kóò duɔ́ nkóò bɛ̀ti o cĩ́ɛ̃̀tɛ̀. 2 Kòò kò nhò bo nɑ kɛ́wɑɑ́ nhonitidɔ̀ù tɔù kɛ́yenkɛ. 3 Kɛ̀ dɛ kóo nitidɔ̀ù mɛ ntó í ò dɔ́, wèe wɑ̃ri mɛyɑtimɛ̀ kó dipɑ́tíri* kóò duɔ́ nkóò bɛ̀ti. Kɛ̀ dɛ̀ mɛ ndò nhò kumu, 4 onitidɔ̀ù wèè do ò tùótɛ́ mɛketimɛ̀ ò í mɔkɛ kucɛ kɛ bo wɛ̃tɛ kóò tùótɛ́ kɛ́puokɛ kɛ yɛ̃́ weè ò bɛ̀timɛ̀, kòò yenkɛ onitidɔ̀ù tɔù kɛ sĩ̀ntɛ. Dɛndɛ dò nyisɔkɛ nyi ti Yiɛ̀ nKuyie nyììkɛ̀. Di í dò nkɛ́tũnnɛ dɛ kó mɛborimɛ botí, ti Yiɛ̀ nKuyie nkùù di te kù di duɔ́ nkɛ̀ɛ̀ tenkɛ̀ miɛkɛ kɛ̀ di yóó kɛ̀ kɑ̀ri.

Wèè bo túótɛ́ o pokù bɑ̀mbɑ̀ nkó ikuɔ́

5 Kòò mɔù tùótɛ́ o pokù bɑ̀mbɑ̀ di bɑ́ɑ́ ò kɔ̀tɛnɛ̀ tihɑ̃ɑ̃pɔ̀ntì nɛ̀ muwɛ̃rímú yoo di nhò duɔ̀ mmutɔ̃mmú mɑmù, di ò yóu kɛ̀ wè mbonɛ̀ o pokù kɛ̀ bɛ̀ yo ndiwɛ̀ì kɛ dɔ̀ dibenni dìmɑ́ɑ̀.

A bo pentɛmɛ̀ otɔù ɑ kpɛrɛ

6 Kɑ̀ɑ kou mɔù pèntɛ ɑ kpɛrɛ mɑrɛ̀ kɛ bo dɑ yietí, ɑ bɑ́ɑ́ túótɛ́ ò nɑ̀ɑ̀ yoo o nɑ̀ntɛ̀mbiku kɛ yɛ̃́ dɛɛ̀ temɛ̀ kòò fòù.

Òmɔù bɑ́ɑ́ pĩ́ nhotɔù kɛ́fítɛ́

7 Òmɔù bɑ́ɑ́ yúúkú o kou tɔù kóò dɔ̀ɔ̀ kudɑɑkù yoo wèe ò fìtɛ́, kòò mɔù mɛ̀ dɔ̀ɔ̀ dɛ yiɛ̀ mbɛ̀ɛ ò kùɔ, di yó mmɛ nhɔ̃ kɛ́dɛitɛ mɛyɛi ndi cuokɛ̀.

Ikuɔ́ ìì tukúnɛ̀ mumɔmmú mùù dònnɛ̀ tikɔ̀ntì mù bo pĩ́ nwè

8 Dí mpĩ́ nyitié n nɑ̀kɛ́ ì, ikuɔ́ nìùbɛ̀ Defiibɛ kɛ̀ bɛ̀ ì ndi nɑ́kɛ́, ìì tukúnɛ̀ mumɔmmú mùù dònnɛ̀ tikɔ̀ntì. 9 Dí dentɛní ti Yiɛ̀ nKuyie nkùù di te kù do dɔ̀ɔ̀ dɛ̀ Midiyɑmmu † di do yɛ̀ dìì mɔ̀nnì Esibiti.

Ikuɔ́ ìì tukúnɛ̀ ɑ bo pentɛmɛ̀ ɑ kou tɔù dɛ̀mɑrɛ̀

10 Kɑ̀ɑ pèntɛ ɑ kou tɔù, ɑ bɑ́ɑ́ kɔtɛ kɛ́tɑ o cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kɛ́túótɛ́ dɛ̀mɑrɛ̀ o kpɛrɛ ɑ ò pèntɛ dɛ̀ kpɛ́í, 11 Kɑ̀ɑ kɔtoo ɑ́ mbo ditowɑɑ̀, kɛ̀ weè tùótɛ́ ò dò nkɛ́ dɑ duɔ́ ndɛ̀, kɛ́ dɑ duɔ́. 12 Kɛ̀ dɛ yiɛ̀ mmɛ ntu ocĩ̀rì ɑ bɑ́ɑ́ yie nkòò dɑ duɔ́ ndɛ̀ɛ yié nhɑ cĩ́ɛ̃̀tɛ̀. 13 A dɛ̀ nhò tɛ̃̀ńnɛ́ kɛ̀ diyiè mu nyí tɑ, kòo yɑɑ̀bòrì ndi ò dɑɑti dì, ɑ di nhò duɔ́ nkɛ̀ wèe dɑ́ɑ́tí, kɛ́mɔɔ ti Yiɛ̀ nKuyie nkó mɛsɑ̀ɑ̀ nhɑ kpɛ́í, kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nkùù di te bɑntɛ́ ɑ dɔ̀ɔ̀mɛ̀ dɛ̀ɛ̀ wenni.

Di bɑ́ nsoú mbɛcĩ̀rìbɛ̀ kɛ bɛ̀ yo

14 Di bɑ́ɑ́ di wèè tu osénnìwè, kɛ tú ocĩ̀rì o tɔ̃mmú kó idíítí kɛ̀ nsɑ̀ kɛ̀ di kou nwe yoo opɔ̀ɔ̀ kɛ nɛ́ bo di kó dihɛì miɛkɛ. 15 Di ò yietí o kpɛrɛ kɛ̀ diyiè mu nyí tɑ, kɛ yɛ̃́ ò tumɛ̀ ocĩ̀rì nwe di bɑ́ nhɔɔtí di bo ò duɔ́mmɛ̀ o kpɛrɛ, kɛ̀ mɛɛ̀ dɔkɛ ò bo kuɔ́nnɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nkùù di te kɛ̀ kùu dí toú ndɛ kó mɛyɛi.

Bɑ́ wè ò dò nkɛ́nyɛ̃́ tì

16 Di í dò nkɛ́kuɔ dɛbirɛ cicɛ yoo dɛ yɔ̃ dɛbirɛ yɛi nkpɛ́í. Di í dò nkɛ́kuɔ dɛbirɛ dɛ cicɛ yɛi nkpɛ́í, nyoo dɛ yɔ̃ kɔ̃mɛ. Bɑ́ wè ò dò nkɛ́kú o mɔ́mmuɔ nho yɛi nkpɛ́í nkɛ.

Isidɑyɛɛribɛ bo mbekùmɛ̀ tibeéntì kɛ̀ dɛ̀ mɑ̀

17 Di bɑ́ mbekùnɛ̀ siyɑ́ɑ̀bìsí kɛ soú mbɛpɔ̀ɔ̀bɛ̀ bɛ̀ɛ̀ di bonɛ̀ nɛ̀ iciribí, di bɑ́ɑ́ fietɛ okúpokù kó tiyɑ̀ɑ̀tì ò tùótɛ́ di kpɛrɛ dɛ̀ kpɛ́í. 18 Di dentɛní di do túmɛ̀ tidɑɑtì Esibiti kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nkùù di te kɛ̀ kù di dɛɛtɛ́, dɛɛ̀ kpɛ́í nte kɛ̀ n tu dí ntũ nku tié.

19 Kɛ̀ di dɛì dìì mɔ̀nnì di diitì kɛ ìńtɛ́ ntìmɑtì kupɑku miɛkɛ, di bɑ́ɑ́ wɛ̃tɛ kɛ́ tì tùótɛ́, dí tì yóu bɛpɔ̀ɔ̀bɛ̀ nɛ̀ iciribí nɛ̀ bɛkúpobɛ̀ kpɛ́í nkɛ̀ dɛ̀ɛ yie nkɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nkùù di te, kɛ̀ kù di dɔɔ̀ mɛsɑ̀ɑ̀ di kpɛrɛ di dɔɔri dɛ̀ dɛmɔu miɛkɛ. 20 Kɛ̀ di níí tɔ̃ũ dìì mɔ̀nnì odìfíè kó yɛbɛ, di bɑ́ɑ́ dɛ́rí yɛ̀ɛ̀ kpɑɑ́, dí yɛ̀ yóu bɛpɔ̀ɔ̀bɛ̀ nɛ̀ iciribí nɛ̀ bɛkúpobɛ̀ kpɛ́í. 21 Kɛ̀ di tɔ̃ũ fínyĩ̀ kó yɛbɛ, di bɑ́ɑ́ dɛ́rí yɛ̀ɛ̀ kpɑɑ́, di yɛ̀ yóu bɛpɔ̀ɔ̀bɛ̀ nɛ̀ iciribí nɛ̀ bɛkúpobɛ̀ kpɛ́í. 22 Di bɑ́ɑ́ yɛ̃̀ ndi do túmɛ̀ tidɑɑtì Esibiti, dɛɛ̀ kpɛ́í nte kɛ̀ n di duɔ́ ndɛ kó ikuɔ́, kɛ̀ di bo nyì tũ̀.

25

Tibeéntì kó ikuɔ́ duɔ́ kɛ dòmmɛ̀

1 Kɛ̀ bɛ̀mɑbɛ̀ kpɑ nkɛ kɔ̀tɛní, di bɛ̀ bekɛ́nɛ̀ kɛ́dɛitɛ wèè í nɑɑti, kɛ́yṹɔ̃́ nho to. 2 Kɛ̀ dɛ̀ mɛ ntu wèè í nɑɑti dɛ̀ dò mbɛ̀ɛ ò puotímu, obeéntìi duɔ́ nkɛ̀ bɛ̀ɛ ò tɑ̃ṹ nkɛtenkɛ̀ kóò puotí, bɛ̀ ò bekɛ́nɛ̀ kɛ yɑ̀ kòò cɑ̀kɛ kɛ̀ dɛ̀ mɑ̀mɛ̀. 3 Di bɑ́ɑ́ puotí òmɔù kɛ̀ dɛ̀ɛ pɛ̃ɛ̃tɛ́ tiyɛ̃ĩti sipísìnɑ̀ɑ̀, kɛ yɛ̃́ kɛ̀ di sɔkɛ́ koò puotì di yɑ̀ɑ̀ bo ò dií nyifɛi di ììkɛ̀.

Fɛnɑ̀ɑ̀fɛ̀ kó mɛdonnimɛ̀

4 Di bɑ́ɑ́ tɑ́ú nfɛnɑ̀ɑ̀fɛ̀ nùù fɛ̀ puotì dìì mɔ̀nnì tidiitì.

Okúpokù wèè í mɔkɛ dɛbirɛ

5 Kɛ̀ dɛ̀ dò ntɛcĩ́ɛ̃̀tɛ̀ mɑtɛ̀ kó bɛdɑpɑ̀mbɛ̀ bo kɛ̀ bɛ kóò mɔù ku kɛ í mɔkɛnɛ̀ o pokù dɛbirɛ, dɛ kóo nitipòkù bɑ́ɑ́ yɛ̀ kɛ́yenkɛ dikpɑ́ɑ̀, o dɑnɑ̀ɑ̀ nhò tùótɛ́ kɛ́puokɛ. 6 Kòò pɛitɛ́ dɛ̀ɛ̀ bíketirɛɛ sɔɔtɛ́ dɛ cicɛ yètìrì kɛ̀ dɛ̀ɛ yie nkòo cicɛ yètìrì nkpɑɑ́ bo Isidɑyɛɛribɛ cuokɛ̀.

7 Kɛ̀ dɛ kóo nitidɔ̀ù yetɛ ò bo túótɛ́mɛ̀ o ponɑ̀ɑ̀ nkɛ́puokɛ, dɛ kóo nitipòkùu kɔtɛ Isidɑyɛɛribɛ kó bɛkótíbɛ̀ borɛ̀ dihɛì kó dibòrì, kɛ́ bɛ̀ nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: N dɑnɑ̀ɑ̀ nyetɛmu ò bo n túótɛ́mɛ̀ kòo kou yètìrìi nkpɑɑ́ Isidɑyɛɛribɛ cuokɛ̀. 8 Kɛ̀ dihɛì kó bɛkótíbɛ̀ɛ ò yu kóò bekɛ, kòò bɑɑ yetɛ kɛ tú, ò í dɔ́ kɛ́túótɛ́ o ponɑ̀ɑ̀ nkɛ́puokɛ. 9 Dɛ kóo nitipòkùu ò tɔ̀ɔ́nnɛ̀ kɛ́ṹtɛ́ o nɛùtì kɛ́sutɛ o ììkɛ̀ tinɔ́ntɔ̃ũtì kɛ́bɛ́i nkɛ dɔ́: Bɛ̀ ɔ̃ɔ̃ yĩ́ miɛ mmɛ wèè yetɛ ò bo mɑɑ́mɛ̀ o kou cĩ́ɛ̃̀tɛ̀. 10 Kɛ̀ bɛ̀ɛ̀ yú dɛ kó tɛcĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kɛ dɔ̀: Tɛnɛhũ̀tɛ́cĩ́ɛ̃̀tɛ̀.

Dɛ̀ɛ̀ í dò nkɛ́dɔɔ̀ dikpɑ̀nnì miɛkɛ

11 Kɛ̀ bɛnitidɑɑbɛ̀ bɛdɛ́ kpɑ, mbɛ miɛkɛ kòò mɔù kóo pokù cokɛ́ní kɛ bo pɑtɛ kɛ dɔ́ kɛ́dɛɛtɛ́ o dɔù bɛ̀ nɑ wè, kɛ pĩ nho dɔù kpɑntídɛ̀ntɔù tɑkuò, 12 di bɑ́ɑ́ kuɔ́ ndɛ kóo nitipòkù mɛsémmɛ̀, dí kéétɛ́ o nɔ̀ùtɛ̀.

Kɑ̀ɑ dɔ̀ɔ̀ kupotɑɑ́ ɑ́ ntũ ntimɔ́mmɔnti

13 Di bɑ́ ncɔ̃ti di yɔ̀rɛ̀ timɑ́tì tìì dɑkù cìdóò ĩ́nkɛ̀ kɛ̀ tìmɑtì n cɛ̃́ɛ̃̀ kɛ̀ titɛtì yɑu. 14 Di bɑ́ mbeúnɛ̀ di potɑntì yɛbɔ sɑ́m̀pɔ́yɛ̀ nɛ̀ yɛdiɛyɛ̀ kɛ̀ yɛ díítí mɑ̀. 15 Di cɔ̃mmùnɛ̀ tìì mɑ́tì cidóò tì ntú tìì cɛ̃̀ɛ̃́kù mɑ̀, kɛ̀ di beúnɛ̀ yɛ̀ɛ̀ bɔ ntú yɛ̀ɛ̀ mɑ̀, kɛ̀ dɛ̀ɛ yie nkɛ̀ di nfòù kɛ́mɔntɛ ti Yiɛ̀ nKuyie nkùù di te kù di duɔ́ nkɛ̀ɛ̀ tenkɛ̀ ĩ́nkɛ̀. 16 Kɛ̀ di dɔɔri mɛmmɛ kɛ soú nditɔbɛ̀ dɛ̀ tu isɔkɛ nyi di Yiɛ̀ nKuyie nkùù di te ku ììkɛ̀.

Amɑdesiibɛ nɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ bɛ̀ dokùmu sɑ̃́ɑ̃̀

17 Dentɛnní Amɑdesiibɛ do di dɔ̀ɔ̀ dɛ̀ kucɛ di yɛ̀nní dìì mɔ̀nnì Esibiti. 18 Bɛ̀ do okɛ kucɛ nku kɛ dimmù di kɔbɛ bɛ̀ɛ̀ ɔ̀u kɛ tũtí di fɔ̃nkúò, kɛ bɛ̀ kɔ̀ù, bɑ́ bɛ̀ í dé Kuyie. 19 Bɑ̀mbɑ̀ mmiɛ nti Yiɛ̀ nKuyie nkùù di te kù yóó di dɛɛtɛ́nɛ̀mu di dootitɔbɛ̀ kɛ́ di kɑnnɛ bɑ̀mmùù kɛtenkɛ̀ kù yɛ̃ nkù yóó di duɔ́ nkɛ̀ miɛkɛ. Dí kuɔ Amɑdesiibɛ botí kumɔu pɑ́íí, kutenkù duɔ́mɛ̀. Di bɑ́ɑ́ ti yɛ̃̀.

26

Ti dò nkɛ́nduɔ̀mmu Kuyie ntidiketitì nɛ̀ dɛ̀ɛ̀ tu dɛpííndɛ̀

1 Kɛ̀ di tɑ dìì mɔ̀nnì ti Yiɛ̀ nKuyie nkùù di te kù di duɔ́ nkɛ̀ɛ̀ tenkɛ̀ kɛ̀ di kɛ̀ cɔutɛ́ kɛ kɑ̀ri. 2 Kɛ̀ di kùútí, di dɛitɛ di diketitì kɛ́ɑ̃nnɛ́ tɛmɑ́mbòòtɛ̀ miɛkɛ kɛ́tɔní dibòrì ti Yiɛ̀ nKuyie nkùù di te kù tɑ̃ɑ̃tɛ́ dì kɛ̀ bɛ̀ dɛ̀ yu ku yètìrì. 3 Dí kɔtɛ kɛ́yɑ̀ ikuɔ́ nìùtì wèè pĩ mmutɔ̃mmú dɛ mɔ̀nnì kɛ́bɛ́i nkɛ dɔ̀: M bɛ́immu yíe nhɑ Yiɛ̀ nKuyie nkùù dɑ te ku ììkɛ̀ kɛ tú, n tùɔ̀kɛmu kù do bɛ́i nkɛ́ĩkú kɛ dɔ̀ kù yóó duɔ́ nkɛ̀ɛ̀ tenkɛ̀ ti yɛmbɛ̀. 4 Kɛ̀ ikuɔ́ nìùtìi cɔutɛ́ ɑ tɔní dɛ̀, kɛ dɛ̀ ĩ̀ńnɛ́ ti Yiɛ̀ nKuyie nwũɔ̃tɔ̀nnì ììkɛ̀. 5 Kɑ̀ɑ bɛ́i nti Yiɛ̀ nKuyie nkùù di te ku ììkɛ̀ kɛ dɔ̀: N cicɛ do tú Arɑmu botí kou nwe, kɛ tú ocièntì, kɛ́tuɔkɛ Esibiti, kɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ sɑ́m̀pɔ́ ò nɛínɛ̀. Kòo kɑri, kɛ̀ ti botíi sṹṹ nkɛ́kpenkɛ. 6 Kɛ̀ Esibiti kɔbɛ ti dií mmɛsémmɛ̀ kɛ́ ti fɛ̃́ũ kɛ́ ti dɔɔ̀ tidɑɑtì. 7 Dɛ̀ mɛ nyĩ kɛ̀ ti kuɔ́nnɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nti yɛmbɛ̀ do tũ nkù, kɛ̀ kùu keè ti dɑbùò, nkɛ́yɑ̀ ti bo mɛ̀ɛ̀ sémmɛ̀ miɛkɛ, nɛ̀ bɛ̀ ti fɛ̃́ũnkomɛ̀. 8 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nti dènnɛní Esibiti kɛ bɛnkú ku wɛ̃rímú, kɛ dɔ̀ɔ̀ tidiɛtì nɛ̀ mɛbɛnkùmɛ̀ mɛ̀ɛ̀ duò tikɔ̃m̀bùɔ̀tì. 9 Ti Yiɛ̀ nKuyie nkuù te kɛ̀ ti tùɔ̀kɛ kù ti duɔ́ ndìì ɛì mɛnɑɑmiɛ̀ nnɛ̀ mɛcekùɔ̀ ndɛ̀ pũɔ̃̀ ndɛ̀. 10 Dɛɛ̀ kpɛ́í nte kɛ̀ m pɑ̃ní ti Yiɛ̀ nKuyie nkùù n te tidipɑ̀ntì, kù ti duɔ́ nkɛ̀ɛ̀ tenkɛ̀ kpɛti.

Kɑ̀ɑ dèè mɛmmɛ ɑ́ dɛ̀ ĩ̀ńnɛ́ ɑ Yiɛ̀ nKuyie nkùù dɑ te ku ììkɛ̀, kɛ́kɔ̃nkɛ kɛ́ kù bɑ́ntɛ̀. 11 Dɛ mɔ̀nnì kɛ̀ diwɛ̀ì ndɑ bo ti Yiɛ̀ nKuyie nkùù dɑ te kù dɑ dɔ̀ɔ̀ mɛ̀ɛ̀ sɑ̀ɑ̀ nkpɛ́í fɔ̃́ nnɛ̀ ɑ cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kɔbɛ nɛ̀ Defiibɛ nɛ̀ bɛpɔ̀ɔ̀bɛ̀ bɛ̀ɛ̀ bo di kó kɛtenkɛ̀ miɛkɛ.

Isidɑyɛɛribɛ dò nkɛ níí duɔ́ ndɛ̀ dibenni tɑ̃ɑ̃́nnì Kuyie

12 Dibenni tɑ̃ɑ̃́nnì kɛ̀ di dɛ̀itɛ di diitì kɛ dèè, dí tì berí kɛ́dɛitɛ dɛpííndɛ̀ kɛ duɔ́ nDefiibɛ, nɛ̀ bɛpɔ̀ɔ̀bɛ̀ nɛ̀ iciribí nɛ̀ bɛkúpobɛ̀ bɛ̀ɛ̀ di bonɛ̀, kɛ̀ bɛ̀ɛ pɛ́tɛ́ kɛ́di kɛ́nsɑ̀nnɛ̀. 13 Mɛm̀mɛ bɑ́ wè bo nɑ́kɛ́mɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nkùù di te kɛ dɔ̀: N duɔ́mmu dɛ̀ɛ̀ dò nkɛ́duɔ́ nDefiibɛ nɛ̀ bɛpɔ̀ɔ̀bɛ̀ nɛ̀ iciribí nɛ̀ bɛkúpobɛ̀, kɛ tũ̀nnɛ ɑ dɔú ndinùù kɛ yɛ̃ ndɛ̀ níí ndòmmɛ̀, n yí yɛ̃̀ ndɛ̀mɑrɛ̀, n yí yóu dɛ̀mɑrɛ̀. 14 N do kɑri dìì mɔ̀nnì mukṹṹ, n yí di dɛ kó dɛ̀mɑrɛ̀, m mɛ ndo í dɛ̀itɛ dɛ̀mɑrɛ̀ n sĩ̀ ndìì mɔ̀nnì, yoo m pɑ̃ dɛ kó dɛ̀mɑrɛ̀ ocíì. N Yiɛ̀ nKuyie nkùù n te, n tũ̀nnɛmu ɑ kpɛti timɔu, nɛ̀ ɑ tɑnnɔ̀ ɑ n duɔ́ ndɛ̀. 15 A cɛ̃sɑ̀ɑ̀tɛ̀ bo kɛĩ́nkɛ̀ nkɛ, wéntɛ́ní kɛ́dɔɔ̀ ɑ nìtìbɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ mɛsɑ̀ɑ̀ nnɛ̀ kɛtenkɛ̀ ɑ ti duɔ́ nkɛ̀, ɑ do bɛ́immu kɛ́ĩkú kɛ dɔ̀, ɑ yóó duɔ́ nti yɛmbɛ̀ kɛtenkɛ̀ mɛnɑɑmiɛ̀ nnɛ̀ mɛcekùɔ̀ ndɛ̀ pũɔ̃̀ nkɛ̀.

Kuyie ntɑ̃ɑ̃tɛ́mɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ

16 Ti Yiɛ̀ nKuyie nkùù di te kù duɔ́mmu yíe nyIsidɑyɛɛribɛ dinùù kɛ tú: Bɑ́ wè ò ntũ ku kuɔ́ nɛ̀ ku tié nkɛ́ndɔɔri dɛ̀ yɛ̃ mmù nɛ̀ o yɛ̀mmɛ̀ mɛmɔu nɛ̀ o wɛ̃nnì dimɔu. 17 Di duɔ́ nkɛ̀ di Yiɛ̀ nKuyie bɛ́immu yíe nkɛ ĩkú kɛ yɛ̃ nkù yóó ntú di Yiɛ̀ nKuyie nkùù di te, kɛ nsɑ̀ kɛ̀ di tũ nku kó kucɛ nɛ̀ ku kuɔ́, nɛ̀ ku tɑnnɔ̀ nɛ̀ ku tié nkɛ dɔɔri dɛ̀ yɛ̃ mmù. 18 Ti Yiɛ̀ nKuyie nduɔ́ nkɛ̀ di bɛ́immu yíe kɛ ĩkú kɛ yɛ̃ ndi yó ntú ku kɔbɛ kɛ kù di te, kɛ̀ di tũ nku tɑnnɔ̀ yɛmɔu kù di nɑ̀kɛ́ kɛ yɛ̃ ndɛ̀ ndòmmɛ̀. 19 Di Yiɛ̀ nKuyie nkùù di te kù dɔ́ díì mbɑkɛ́ yɛbotɛ̀ yɛmɔu kù dɔ̀ɔ̀ yɛ̀, kɛ́ nyɛ̀ kpeńnìnɛ̀, kɛ̀ di yètìrì nyɛ̀ feínɛ̀, kɛ̀ di sɑ̃nni nyɛ̀ dɛunɛ̀. Kɛ̀ dí ntú kubotí kùù cɑ̃̀ɑ̃́, nti Yiɛ̀ nKuyie nkùù di te, kù ti ndi nɑ̀kɛ́.

ISIDAYƐƐRIBƐ BAÀMMƐ̀ MƐTAUMMƐ̀ KÓ DIBANNI

27

Kuyie nyɛ̃mmɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ fíí nyɛtɑ̃́rɛ̀ ditɑ̃rì Ebɑɑdi

1 Kɛ̀ Mɔyiisi duɔ́ ndinùù Isidɑyɛɛribɛ kɛ dɔ̀: Dí ntũ n di duɔ́ nyìì kuɔ́ yíe nyimɔu. 2 Kɛ̀ di sèńtɛ́ dìì mɔ̀nnì kukó nSuditɛ̃ɛ̃ kɛ bo tɑ kɛtenkɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nkùù di te kù di duɔ́ nkɛ̀, dí túótɛ́ yɛtɑ̃́rɛ̀ diɛyɛ̀ kɛ́ yɛ̀ fìí, nkɛ́ yɛ̀ mɔ mmumɔ̀mmu pɛ́ímù, 3 kɛ́wɑ̃ri yɛ̀ ĩ́nkɛ̀ ikuɔ́ ndi tié nyì imɔu, kɛ̀ di pɛ̃ɛ̃tɛ́ kukó nSuditɛ̃ɛ̃ kɛ bo tɑ kɛtenkɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nkùù di te kù do bɛ́i nkɛ́ĩkú kɛ dɔ̀ kù yóó duɔ́ nkɛ̀ di yɛmbɛ̀ mɛnɑɑmiɛ̀ nnɛ̀ mɛcekùɔ̀ ndɛ̀ pũɔ̃̀ nkɛ̀, 4 kɛ̀ di sèńtɛ́ kukó nSuditɛ̃ɛ̃ dí fíí nyɛtɑ̃́rɛ̀ n di nɑ́ɑ́ nyɛ̀ɛ̀ kpɛ́í nyíe Ebɑɑdi tɑ̃rì ĩ́nkɛ̀, kɛ́ yɛ̀ mɔ̀ mmumɔ̀mmu pɛ́ímù. 5 Dí dɛ̀ mɑɑ́ diwũɔ̃tɔ̀nnì ti Yiɛ̀ nKuyie nkùù di te nɛ̀ yɛtɑ̃́rɛ̀ di í cìɛ́kɛ́ yɛ̀ nɛ̀ timɑ́tì kó kunɛnkù mɑkù. 6 Yɛtɑ̃́rɛ̀ di bo mɑɑ́nɛ̀ yɛ̀ diwũɔ̃tɔ̀nnì ti Yiɛ̀ nKuyie nkùù di te, di bɑ́ɑ́ yɛ̀ cìɛ́kɛ́. Dɛ kó diwũɔ̃tɔ̀nnì ĩ́nkɛ̀ nkɛ di yóó fíémɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nkùù di te iwũɔ̃ kɛ́tuɔ. 7 Dí kù fìé iwũɔ̃ mɛtɑummɛ̀ kpɛyi di yóó dɛ̀ nyì di, ti Yiɛ̀ nKuyie nkùù di te ku ììkɛ̀ nɛ̀ diwɛ̀ì. 8 Dí wɑ̃ri yɛtɑ̃́rɛ̀ yɛnyɛ ĩ́nkɛ̀ Kuyie nkuɔ́ nɑ́ɑǹtì timɔu, kɛ̀ dɛ̀ nfeí mɛsɑ̀ɑ̀.

9 Mɛm̀mɛ Mɔyiisi nɛ̀ ikuɔ́ nìùbɛ̀ nɛ̀ Defiibɛ kɛ̀ bɛ̀ɛ nɑ́kɛ́ Isidɑyɛɛribɛ bɛmɔu kɛ dɔ̀: Cĩ́ɛ̃́kɛ́nɛ̀, kémmúnɛ̀! Yíe ndi nɑɑ́ nti Yiɛ̀ nKuyie nkɔbɛ mbɛ. 10 Yiennɛ̀ tũnkɛ́ kù di nɑ́ɑ́ ntì yíe nkɛ́tũnnɛ ku tɑnnɔ̀ nɛ̀ ku kuɔ́ kù di nɑ́ɑ́ ndɛ̀ yíe.

11 Dɛ kó diyiè ndi Mɔyiisi duɔ́mmɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ dinùù kɛ dɔ̀: 12 Kɛ̀ di sèńtɛ́ dìì mɔ̀nnì kukó nSuditɛ̃ɛ̃: Ntɛnɛ̀ bɛ̀ɛ̀ yóó dekɛ ditɑ̃rì Kɑrisimmu kɛ́pɑ̃ mmɛsɑ̀ɑ̀ nyIsidɑyɛɛribɛ: Simmɛɔ̃ɔ̃ nɛ̀ Defii nɛ̀ Sudɑɑ nɛ̀ Isɑkɑɑ nɛ̀ Sosɛfu nɛ̀ Bɛnsɑmɛɛ nɑɑ̀mùntì kɔbɛ. 13 Dɛ mɔ̀nnì kɛ̀ Dubɛnni nɛ̀ Kɑdi nɛ̀ Asɛɛ nɛ̀ Sɑbunɔɔ nɛ̀ Dɑnni nɛ̀ Nɛfutɑdii bɛɛ̀ nɑɑ̀mùntì kɔbɛ yóó dekɛ ditɑ̃rì Ebɑɑdi ĩ́nkɛ̀ kɛ́mbuɔ̀ nkusĩ̀nkù.

Mɛyɛi ntɛpíítɛ̀

14 Dɛndɛ Defiibɛ yóó pĩɛ̃kɛ́mɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ bɛmɔu ììkɛ̀ kɛ dɔ̀:

15 Wèè bo wɑɑ́ dibɔɔ̀ mɑrì yoo wèè bo yiɛ ntimɑ́tì kɛ́utɛ́ kɛ̀ dɛ̀ɛ nɑɑ́ ntɛtenkɑɑnìtɛ̀, kòo tɛ̀ sɔ̀nnɛ, dɛ̀ dò nyisɔkɛ nyi di Yiɛ̀ nKuyie nkùù di te ku ììkɛ̀. Kɛ̀ wèè dɛ̀ dɔ̀ɔ̀ dɛ yiɛ̀ mbo yɑ̀. Kɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ bɛmɔuu cɔ́útɛ́ kɛ dɔ̀: Dɛ̀ mmɛ ndò.

16 Kɛ̀ wèè í dɑkɛ o cicɛ nɛ̀ o yɔ̃ bɛ kpɛ́í dɛ yiɛ̀ mbo yɑ̀. Kɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ bɛmɔuu cɔ́útɛ́ kɛ dɔ̀: Dɛ̀ mmɛ ndò.

17 Kɛ̀ wèè fũ̀ũ nho cɛ̃pɛɛtitɔù kó mupérímù mɑ̀nku kó ditɑ̃́rì dɛ yiɛ̀ mbo yɑ̀. Kɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ bɛmɔuu cɔ́útɛ́ kɛ dɔ̀: Dɛ̀ mmɛ ndò.

18 Kɛ̀ wèè fétìnnɛ kuyũ̀ɔ̃̀nkù, dɛ yiɛ̀ mbo yɑ̀. Kɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ bɛmɔuu cɔ́útɛ́ kɛ dɔ̀: Dɛ̀ mmɛ ndò.

19 Kɛ̀ wèè bekɛ́ siyɑ́ɑ̀bìsí kó tibeéntì okúpokù ĩ́nkɛ̀, yoo dɛciribirɛ, yoo opɔ̀ɔ̀, dɛ yiɛ̀ mbo yɑ̀. Kɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ bɛmɔuu cɔ́útɛ́ kɛ dɔ̀: Dɛ̀ mmɛ ndò!

20 Kɛ̀ wèè duɔ́nɛ̀ o cicɛ pokù, dɛ yiɛ̀ mbo yɑ̀! Kɛ yɛ̃́ ò fìetɛmɛ̀ o cicɛ kpɛrɛ ndɛ. Kɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ bɛmɔuu cɔ́útɛ́ kɛ dɔ̀: Dɛ̀ mmɛ ndo!

21 Kɛ̀ wèè duɔ́nɛ̀ fɛɔ̃̀fɛ̀ mɑfɛ̀, dɛ yiɛ̀ mbo yɑ̀! Kɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ bɛmɔuu cɔ́útɛ́ kɛ dɔ̀: Dɛ̀ mmɛ ndò.

22 Kɛ̀ wèè duɔ́nɛ̀ o tɑ̃ũ̀ yoo o yɔ̃ yɑnti kou nwe yoo kɛ̀ bɛ̀ wɛ̃ mbɛ yɔ̃ kɛ cɑ̃́ɑ̃́ mbɛ cicɛ, dɛ yiɛ̀ mbo yɑ̀! Kɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ bɛmɔuu cɔ́útɛ́ kɛ dɔ̀: Dɛ̀ mmɛ ndò!

23 Kɛ̀ wèè duɔ́nɛ̀ o pokù yɔ̃ dɛ yiɛ̀ mbo yɑ̀. Kɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ bɛmɔuu cɔ́útɛ́ kɛ dɔ̀: Dɛ̀ mmɛ ndò!

24 Kɛ̀ wèè potɛ́ o kou tɔù koò kɔ̀ùtɛ, dɛ yiɛ̀ mbo yɑ̀! Kɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ bɛmɔuu cɔ́útɛ́ kɛ dɔ̀: Dɛ̀ mmɛ ndò!

25 Wèè cɔutɛ́ ticuuti kɛ kùɔ wèè í cɑ̀ɑ̀rɛ̀ mùmɑmù, dɛ yiɛ̀ mbo yɑ̀! Kɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ bɛmɔuu cɔ́útɛ́ kɛ dɔ̀: Dɛ̀ mmɛ ndò!

26 Kɛ̀ wèè í tũ̀nnɛ ikuɔ́ iì nyɛ̃mmɛ̀, dɛ yiɛ̀ mbo yɑ̀! Kɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ bɛmɔuu cɔ́útɛ́ kɛ dɔ̀: Dɛ̀ mmɛ ndo!

28

Kuyie ntumɛ̀ kù yóó dɔɔ̀ Isidɑyɛɛribɛ mɛsɑ̀ɑ̀

1 Kɛ̀ di kèńtɛ́ ti Yiɛ̀ nKuyie nkùù di te ku tɑnnɔ̀ n di tiè nyɛ̀ yíe nkɛ yɛ̀ yie nkɛ dɔɔri yɛ̀ yɛ̃ mmù. Dɛ mɔ̀nnì ti Yiɛ̀ nKuyie nkùù di te kù bo duɔ́ nkɛ̀ di botíi kpenkɛ kɛ́pɛ̃ɛ̃tɛ́ ibotí imɔu ìì bo kɛtenkɛ̀ ĩ́nkɛ̀. 2 Kɛ̀ nsɑ̀ kɛ̀ di yie nkɛ kèńtɛ́ kù tu mù, ntɛ kù yóó di dɔɔ̀ mɛ̀ɛ̀ sɑ̀ɑ̀:

3 Kù yóó dɔɔ̀mu mɛsɑ̀ɑ̀ mbɛ̀ɛ̀ bo dihɛì miɛkɛ nɛ̀ bɛ̀ɛ̀ bo dɛpɑɑ. 4 Kɛ̀ di piɛ́ kɛ́sṹṹ nkɛ̀ di diitì mpɛí mɛsɑ̀ɑ̀, di nɑ̀ɑ̀kɛ nɛ̀ di pìètì kɛ̀ dɛ̀ɛ sṹṹ. 5 Kɛ̀ di níí kɔ̃ṹ di diitì kɛ́píɛ ndi mɛ̀mmɛ́i, bɑ́ muyuo mbɑ́ɑ́ kuotɛ́ di conkuyɛ miɛkɛ. 6 Di níí yó nyɛtì kɛ̀ ku sɑ̀ɑ̀ ndi bonɛ̀mu kɛ̀ di nkũntiní kɛ̀ mɛ̀ di bonɛ̀.

7 Kɛ̀ di dootitɔbɛ̀ mɛ ndi do dìì mɔ̀nnì ti Yiɛ̀ nKuyie nkùù di te kù duɔ́ nkɛ̀ dí bɛ̀ nɑ. Kɛ̀ bɛ̀ do kɔriní kɛ kéríní kucɛ kùmɑ́ɑ̀ bɛ̀ɛ cokɛ́ kɛ́tũnnɛ icɛ ìyiekɛ̀. 8 Kù bo di dɔɔ̀ mɛsɑ̀ɑ̀ kɛtenkɛ̀ kù di duɔ́ nkɛ̀ miɛkɛ. Kɛ̀ di buɔ mpíɛ́kɛ́ tidiitì, kɛ̀ di dɔɔri dɛ kó dimɑ̀ɑ̀ nyíé.

9 Ti Yiɛ̀ nKuyie nkùù di te kù yóó di dɔɔ̀ kubotí kùù cɑ̃̀ɑ̃́ nkùnku ku kpɛ́í kɛ̀ nsɑ̀ kɛ̀ di yie nku tɑnnɔ̀ kɛ tũ nkù yɛ̃ ndi ntũ nyìì cɛ, kù ti mbɛ́i nkɛ ĩkú. 10 Mɛm̀mɛ ibotí ìì kó dimɑ̀ɑ̀ bo kɛtenkɛ̀ ĩ́nkɛ̀ imɔu ì yóó yɑ̀mɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie ndi cɑ̃̀ńnɛ́mɛ̀ ku kpɛ́í nkɛ́ ndi dé. 11 Di Yiɛ̀ nKuyie nyóó di dɔɔ̀mu mɛsɑ̀ɑ̀ kù do bɛ́i nkɛ́ĩkú kɛ dɔ̀ kù yóó duɔ́ nkɛ̀ɛ̀ tenkɛ̀ di yɛmbɛ̀ kɛ miɛkɛ, kɛ̀ dí piɛ́ kɛ́sṹṹ kɛ̀ di wũɔ̃ sṹṹ nkɛ̀ di diitì mpɛí. 12 Ti Yiɛ̀ nKuyie nyóó kpetɛ́mu yɛwɛtibòrɛ̀ kɛ́duɔ́ nkɛ̀ fɛtɑɑfɛ̀ ńniù fɛ mɔ̀nnì kɛ̀ kù di dɔ̀ɔ̀ mɛsɑ̀ɑ̀, di dɔɔri dɛ̀ dɛmɔu kɛ̀ dɛ̀ nyíé, díì yó mmɔkɛ kɛ penni ibotí tɛì. Di bɑ́ɑ́ mɔ́ntɛ́ kɛ̀ ì di pentɛ. 13 Ti Yiɛ̀ nKuyie nkuù yóó di nií nyibotí imɔu ììkɛ̀ di bɑ́ɑ́ tũnnɛ dɛ fɔ̃nkúò, díí yó nni ibotí imɔu bɑ́ dìì mɔ̀nnì, kɛ̀ nsɑ̀ kɛ̀ di yie n di tiè nku tɑnnɔ̀ yɛ̀ yíe. 14 Di bɑ́ɑ́ yóu di bo mpĩ́mmɛ̀ n di tiè ntì yíe, kɛ́ tì bùtínnɛ́ kɛ́fíé iwũɔ̃ yɛbɔkɛ̀.

Kuyie ntumɛ̀ kɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ yetɛ ku kpɛti kùu bɛ̀ potɛ́

15 Kɛ̀ di yie nkɛ kèńtɛ́ dɛ kó itié, di yóó yɑ̀ mɛ̀ɛ̀ sɑ̀ɑ̀ mmɛ ti Yiɛ̀ nKuyie nkùù di te ku kó dinùù, m mɛ ndi tiè ndì yíe. Kɛ̀ di mɛ nyetɛ kɛ í tũ̀nnɛ ku tɑnnɔ̀ nɛ̀ ku kuɔ́ 16 kù bo cɔ̃ɔ̃ bɛ̀ɛ̀ bo dihɛì nɛ̀ bɛ̀ɛ̀ bo dɛpɑɑ. 17 Tidiitì bɑ́ɑ́ tɑ di mɛ̀mmɛ́i miɛkɛ, muyuo mmɛ mbɑ́ɑ́ buotɛ́ di conkuyɛ miɛkɛ. 18 Kù bo di mɔntɛ kupɛitóo di diitì mɛ mbɑ́ mpɛí di nɑ̀ɑ̀kɛ nɛ̀ di pìètì nɛ̀ di bɔɔ́ dɛ̀ bɑ́ɑ́ sṹṹ. 19 Di níí yóó yɛ̀nɛ̀ kusĩ̀nkù nku kɛ́wɛ̃tɛnní kusĩ̀nkù.

20 Ti Yiɛ̀ nKuyie nyóó di potɛ́mu kɛ̀ dɛ̀ɛ di di, kù yóó cɔ̃ɔ̃mu di dɔɔrìmɛ̀ mɛmɔu, kɛ̀ di kú kɛ́deè bɑ́ dɛ̀ bɑ́ɑ́ ɔɔtɛ di dɔri mɛ̀ɛ̀ kpɛ́í nkɛ kù bùtínnɛ́. 21 Kù bo di bɔntɛ́ mutenkṹṹ ndi yóó tɑ kɛ́kɑri kɛ̀ɛ̀ tenkɛ̀ miɛkɛ, kɛ̀ mù di deè. 22 Kù bo di bɔntɛ́ tikũɔ̃ntì nɛ̀ timíɛ́tì, nɛ̀ mumɔmmú yɛimu, kɛ̀ fɛtɑɑfɛ̀ɛ yiɛtí kɛ̀ fɛtùɔ̀rìfɛ̀ɛ pĩ́ ntidiitìi dɛpɑɑ nkɛ̀ tìi kpeí. Dɛ̀ yó mmɛ ndi ɔ̃ nkɛ̀ di yɑ̀ɑ deènɛ̀. 23 Tiwɛtì bo kpenkɛ disɔɔwũɔ̃̀ kɔ̃mɛ kɛ̀ kɛtenkɛ̀ɛ kpenkɛ timɑ́tì tɛ̃mɛ̀. 24 Fɛtɑɑfɛ̀ nɑ nniùmɛ̀ kutɑ̃ɑ̃yukú kuù nɛ́ ndɑ́ɑ́tí, dɛ̀ yó mmɛ ndi dò nkɛ̀ di yɑ̀ɑ kú kɛ́deènɛ̀. 25 Ti Yiɛ̀ nKuyie nyóó duɔ́mmu kɛ̀ di dootitɔbɛ̀ ndi nɔ, kɛ̀ di kɔri mudoò kɛ kérí kucɛ kùmɑ́ɑ̀ bɛ̀ di nɑ kɛ̀ dí cokɛ́ kɛ́tũnnɛ icɛ ìyiekɛ̀, kutenkù kó yɛkpɑ̀ɑ̀tiyɔ yɛmɔu bo yɑ̀ tìì di tùɔ̀kɛní kɛ̀ yɛ kɔ̃m̀bùɔ̀tìi do. 26 Di bo nkɔ̃ tinɔ̀tì nɛ̀ tikpɑsĩ̀ntì kɛ̀ dɛ̀ di yo mbɑ́ òmɔù í dɛ̀ bɔnnɛ̀.

27 Ti Yiɛ̀ nKuyie nyóó di bɔntɛ́ yɛnúútɛ̀ nyɛ kù do bɔntɛ́ yɛ̀ Esibiti kɔbɛ, di fɔ̃̀ bo nyiɛ̀ní, mɛkpɑ̃̀ɑ̃̀ bo di pĩ́ nnɛ̀ yɛmuɔ nsĩ̀nyɛ̀ kɛ̀ dɛ̀ bɑ́ ndò nkɛ́tɑɑ nkɛ́miɛtɛ́. 28 Kù bo di bɔntɛ́ kuwɑ́ɑ́tóo nɛ̀ tinɔnyũ̀ɔ̃̀ntì nɛ̀ tifentitì. 29 Kɛ̀ di nhɑ̃́ɑ̃ntɛ kuyie ncuokɛ̀ tiyũ̀ɔ̃̀ntì kɔ̃mɛ. Di kpɛrɛ mɑrɛ̀ bɑ́ nyíé bɛ̀ yó ndi fɛ̃́ũnkomu kɛ fekù di kpɛrɛ, kɛ di soú nkɛ yo ndi kpɛrɛ bɑ́ òmɔù í di teennɛ̀.

30 Di níí bo tɑ̃ɑ̃tɛ́ bɛsɑpɑ̀mbɛ̀ kɛ ndɔ́ kɛ́puokɛ kɛ̀ bɛtɔbɛ̀ bɛɛ̀ bɛ̀ duɔ́nɛ̀. Di níí bo mɑɑ́ sicɛ̃́ĩ kɛ bɑ́ɑ́ sì tɑ, kɛ́buɔtí di pɑɑ ndɛtie mbɛ̀ tu dɛ̀ fínyĩ̀ kɛ bɑ́ɑ́ tɔ̃ũ dɛ bɛ. 31 Bɛ̀ bo nkɔù di nɑ̀ɑ̀kɛ di ììkɛ̀ kɛ̀ di í ì yo, bɛ̀ níí bo dɛitɛ di sɑ̃mmɑrímú di ììkɛ kɛ̀ dɛ̀ɛ deè. Di dootitɔbɛ̀ bo kpɑɑkɛ di pe nɛ̀ di bɔɔ́ bɑ́ òmɔù bɑ́ɑ́ di teennɛ̀. 32 Ibotí tɛì bo dɛi di nitidɑbí nɛ̀ di nitipobí kɛ́kònnɛ̀, kɛ̀ di níí ntṹṹ nkɛ́búɔ́ kucɛ, kɛ̀ di nuɔ nhɔu kɛ́kpeí, bɑ́ di bɑ́ɑ́ nɑ kɛ́dɔɔ̀ tìmɑtì. 33 Di níí bo kúútí kɛ̀ ibotí tɛì ii fekɛ dɛ kó tidiitì nɛ̀ di pɑɑ nkó yɛtebɛ, kɛ́ dɛ̀ di. Bɛ̀ bo ndi fɛ̃́ũnko kɛ di nɑù sɑ̃́ɑ̃̀. 34 Di bo yɑ̀ bɛ̀ di diimmu mɛ̀ɛ̀ sèḿmɛ̀, kɛ̀ mɛ̀ nte kɛ̀ di wɑ́ɑ́tɛ́.

35 Ti Yiɛ̀ nKuyie mbo di bɔntɛ́ yɛmuɔ nsĩ̀nyɛ̀, kɛ̀ yɛ̀ɛ pĩ́ ndi núù nnɛ̀ di kpèrɛ̀ nɛ̀ di yɔ nɛ̀ di tɑɑ̀koo bɑ́ yɛ̀ bɑ́ ndò nkɛ́miɛtɛ́.

36 Ti Yiɛ̀ nKuyie mbo duɔ́ nkɛ̀ bɛ̀ di pĩ́mmú díndi nɛ̀ di yɛmbɛ̀ nɛ̀ di kóo kpɑ̀ɑ̀tì kɛ́kònnɛ̀ dihɛì di í yɛ̃́ dì, kɛ̀ di mbɑ́ɑ́ sibɔɔtenkɑɑnìi bɛ̀ dɔ̀ɔ̀nɛ̀ sì idɛí nɛ̀ yɛtɑ̃́rɛ̀. 37 Ti Yiɛ̀ nKuyie mbo di duɔ́ nyìì botí miɛkɛ, dɛ̀ bo ì di nɛ̀ tìì yóó di tuɔkɛní, ì bo ndi sɑ̃́ɑ̃́ nkɛ di dɑú.

38 Di níí bo buɔtí pɛ́u kɛ́dɛitɛ sɑ́m̀pɔ́, kɛ yɛ̃́ fɛcofɛ yóó dɛ̀ cɑ̀ɑ́koomɛ̀. 39 Di níí bo buɔtí fínyĩ̀ kó dɛtie di mɛ mbɑ́ɑ́ tɔ̃tɛ dɛ kó dibii kɛ̀ n nɛ́ bɑ́ɑ́ buɔ́nɛ̀ di bo yɑ̃̀mɛ̀ dɛ nɑɑ̀, kɛ yɛ̃́ yɛbiɛ̀ yóó dɛ̀ cɑ̀ɑ́kóomɛ̀. 40 Di yó mmɔkɛmu dɛtie mbɛ̀ tu dɛ̀ odìfíè di mɛ mbɑ́ɑ́ pe ndɛ kó mɛkùɔ̀, kɛ yɛ̃́ dɛ bɛ dɛ yuommɛ̀. 41 Di bo piɛ́ ibí initidɑɑì nɛ̀ initipòì ì mɛ mbɑ́ ntú di kpɛyi, kɛ yɛ̃́ di dootitɔbɛ̀ yóó ì pĩ̀ḿmúmɛ̀ kɛ́kònnɛ̀. 42 Yɛcɑ́dúɔ̀ mbo cɑ́ɑ́kóo di tie nnɛ̀ di tebiiti.

43 Bɛpɔ̀ɔ̀bɛ̀ bɛ̀ɛ̀ di bonɛ̀ bɛ̀ bo ndeètì, kɛ̀ di cuti. 44 Di bo kpɑɑkɛ di kpɛrɛ kɛ̀ bɛ̀ ndi penni di mɛ mbɑ́ɑ́ pɛ́tɛ́ dɛ̀mɑrɛ̀ kɛ́ bɛ̀ pèntɛ. Bɛ̀ bo ntú diyuu kɛ̀ di tú kuyóú.

45 Dɛ kó mɛyɛi mmɛmɔu yóó di tuɔkɛnímu, mɛ̀ dotimu di ĩ́nkɛ̀ kɛ bo ndi kɔù kɛ yɑ̀ɑ di deènɛ̀, kɛ yɛ̃́ di í yiemmɛ̀ kɛ tũ̀nnɛ ti Yiɛ̀ nKuyie ntɑnnɔ̀ nɛ̀ ku kuɔ́, kù di duɔ́ ndɛ̀. 46 Di yóó dɛ nyɑ̀ kɛ́bɑntɛ́ Kuyie nyɛ̃ĩti ntimɛ̀ díndi nɛ̀ di yɑɑ̀bío.

47 Kɛ̀ di í yie nkɛ pĩ́ nti Yiɛ̀ nKuyie nkùù di te ku tɔ̃mmú nɛ̀ diwɛ̀ì nɛ̀ kuyɛǹnɑɑtí di tuɔ́ ndìì mɔ̀nnì, 48 ti Yiɛ̀ nKuyie mbo di ɑ̃nnɛ́ di dootitɔbɛ̀ nɔu miɛkɛ kɛ̀ di mpĩ́ mbɛ tɔ̃mmú nɛ̀ dikònnì nɛ̀ sinɛ́yɛ̃ĩ bɑ́ di tɛ̃́nkɛ bɑ́ɑ́ pɛ́tɛ́ dɛ̀mɑrɛ̀, kɛ̀ kù di dii mmɛsémmɛ̀ kɛ̀ dí mmɛ yo kɛ yɑ̀ɑ kú kɛ́deènɛ̀. 49 Kù bo íinní kutemmɑ̀nku kó ibotí, di í yo ìì kó tinɑ́ɑǹtì kɛ̀ ì di do fɛcĩrifɛ ɔ̃ɔ̃ pĩ́ mmɛ̀ɛ̀ botí fɛ̀ dɔ́ dɛ̀. 50 Bɛ̀ yó ntú bɛnitiyonkubɛ mbɛ bɛ̀ í yó ndé bɛkótíbɛ̀, bɛ̀ mɛ n yí yóó kuɔ́ nyibí mɛsémmɛ̀. 51 Bɛɛ̀ yó nyo ndi wũɔ̃ nɛ̀ di diitì bɛ̀ í yóó di súɔ́ ndɛ̀mɑrɛ̀, tidiitì yoo mɛnɑpɑ̀mmɛ̀ mɛkùɔ̀ nyoo di nɑɑbiiti, yoo di pebí, yoo di bɔbí bɛɛ̀ yó ndɛ̀ yo nkɛ̀ di kɔ̃nnɛ̀ dikònnì kɛ yɑ̀ɑ deènɛ̀. 52 Bɛ̀ bo pi di ɛkɛ̀ yɛmɔu ti Yiɛ̀ nKuyie nkùù di te kù di duɔ́ nyɛ̀ di tenkɛ̀ kɛmɔu miɛkɛ kɛ̀ di mɑɑ́ iduotí kperíyì kɛ yɛ̀ fii nkɛ̀ di yɛ̀mmɛ̀ yɛ̀ nɑɑtinɛ̀, bɛ̀ bo ndi pi kɛ̀ dɛ kó iduotí yɑ̀ɑ duónɛ̀. 53 Di dootitɔbɛ̀ bo di tɑnnɛ́ mɛsémmɛ̀ nɛ̀ mɛyɛǹcɑɑ̀rìmɛ̀ diɛmɛ̀ miɛkɛ, kɛ̀ di kuɔ di bí ti Yiɛ̀ nKuyie nkùù di te kù di duɔ́ nyì initidɑɑì nɛ̀ initipòì kɛ́cɑ́ɑ́kɛ́. 54 Dɛ mɔ̀nnì onìtì wèè tu onitisɑ̀ù kɛ yɔɔ̀ nhò bo nwúó o yɔ̃fũ̀ɔ̃̀ kɔbɛ nɛ̀ o pokù ò dɔunɛ̀ wè nɛ̀ o bí fɛnɔnsĩ̀nfɛ̀. 55 Kɛ yɛ̃́ ò yóó kuɔmɛ̀ o bí kɛ́ndɔ́ kɛ́cɑ́ɑ́kɛ́, kɛ í ndɔ́ kɛ́totɛ́nɛ̀ dɛ kó imɑɑ nho pokù nɛ̀ o bí sɔnyi ìì kpɑɑ́, kɛ yɛ̃́ di dootitɔbɛ̀ yóó di diímmɛ̀ mɛsémmɛ̀, kɛ́ di tɑnnɛ́ mɛyɛǹcɑɑ̀rìmɛ̀ miɛkɛ kɛ̀ dɛ̀mɑrɛ̀ tɛ̃́nkɛ í kpɑɑ́ di tenkɛ̀ kɛmɔu miɛkɛ. 56 Onìtì wèè do ɔ̃ ntú onitipoyɔɔ̀nwè kɛ mɔkɛ diwɛ̀ì, wèè do í dɑɑti kɛ nɑù kɛtenkɛ̀ mɛkperímɛ̀, ò bo nwúó ndɛ mɔ̀nnì o dɔù nɛ̀ o bí fɛnɔnsĩ̀nfɛ̀. 57 Dɛ mɔ̀nnì dɛ kóo nitipòkù bo pɛitɛ́ní dɛbirɛ kɛ́kóntɛ́ kɛ́ dɛ̀ kùɔ kɛ́cɑ́ɑ́kɛ́ disɔ̀rì nɛ̀ dɛ nɛititɔù, kɛ yɛ̃́ di dootitɔbɛ̀ yóó di diímmɛ̀ mɛsémmɛ̀ kɛ́ di tɑnnɛ́ mɛyɛǹcɑɑ̀rìmɛ̀ miɛkɛ bɑ́ dɛ̀mɑrɛ̀ tɛ̃́nkɛ bɑ́ nkpɑɑ́, di tenkɛ̀ kɛmɔu miɛkɛ.

58 Kɛ̀ di í dɑ̀ɑ̀tɛ kɛ tũ̀nnɛ ti Yiɛ̀ nKuyie nkuɔ́ nɛ̀ ku tɑnnɔ̀ dɛ̀ɛ̀ wɑ̃̀ri dipɑ́tíri dii mmiɛkɛ kɛ mɔ̀ɔ̀tɛ ti Yiɛ̀ nKuyie nkùù di te ku kó kufɔ̃wɑɑ́ kunku kùù yètìrì feí kɛ duò tikɔ̃m̀bùɔ̀tì. 59 Kɛ̀ mɛɛ̀ dɔkɛ kù bo di potɛ́ tiyɛ̃ĩti tibotí tibotí, kɛ́ di bɔntɛ́ mumɔnsĩ̀mmù mùù í deu nɛ̀ yɛmuɔ nsĩ̀nyɛ̀ yɛ̀ɛ̀ í miɛrí. 60 Kù bo di bɔntɛ́ tiyɛ̃ĩti kù do bɔntɛ́ tì Esibiti kɔbɛ kɛ dí tì yɑ̀ kɛ́nkpeutí. 61 Tiyɛ̃ĩti nɛ̀ mumɔmmú mubotí mubotí mùù í wɑ̃̀ri di mpɑ́tíri miɛkɛ, ti Yiɛ̀ nKuyie mbo mù ndi bɔntɛ́ kɛ̀ di nkɔ̃ nkɛ yɑ̀ɑ deènɛ̀. 62 Bɛnìtìbɛ̀ sɑ́m̀pɔ́rɛ̀ di miɛkɛ bɛɛ̀ yó nkpɑɑ́, díndi bɛ̀ɛ̀ nɛ́ do sũ siwɑ̃̀ɑ̃ dòmmɛ̀ tiwɛtì, kɛ yɛ̃́ di í yiemmɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nkùù di te ku kpɛti. 63 Dɛ̀ do kù nɑɑtimɛ̀ kɛ̀ kù di dɔɔ̀ mɛsɑ̀ɑ̀, dɛ̀ mɛ nkù nɑɑti kɛ̀ kù yóó di deè kɛ di dɛitɛ kɛtenkɛ̀ kù di duɔ́ nkɛ̀ kɛ̀ di yóó kɑri kɛ miɛkɛ. 64 Kù bo di cíɛ nkɛ̀ di tɑɑ́ ibotí tɛì kó mutentɑ̃́ɑ̃́ mmiɛkɛ kɛ́fíé i kó yɛbɔkɛ̀ iwũɔ̃, sitenkɑɑnìi idɛí kpɛsi nɛ̀ yɛtɑ̃́rɛ̀ kpɛsi díndi nɛ̀ di yɛmbɛ̀ di do í yɛ̃́ dɛ̀. 65 Bɑ́ di bɑ́ mmɔkɛ dɛ kó ibotí miɛkɛ tɛom̀pùtɛ̀, di mɛ mbɑ́ mmɔkɛ difɔ̃̀tɔ̃ũ̀, ti Yiɛ̀ nKuyie nyóó di ɑ̃nnɛ́ iyĩ̀ɛ̃̀kɛ nyi kɛ̀ di yɛ̀mmɛ̀ɛ cɑɑ̀rɛ̀, kɛ̀ dɛ̀ di di. 66 Mukṹṹ mbo ndi kɛ́tìrì kɛ̀ di nyĩɛ̃̀kù di bo kúmɛ̀ kɛ̀ di kɔ̃m̀bùɔ̀tì duò kɛyènkɛ̀ nɛ̀ kuyie. 67 Di nuɔ mbo yɑ̀ dɛ̀, dɛ̀ bo nte kɛ̀ di kɔ̃m̀bùɔ̀tì ńduò kɛ̀ dɛ̀ wentɛ́ di ntú: Dɛ̀ɛ mɔ́nnɛ́ kɛ́yuotɛ́, kɛ̀ dɛ̀ɛ yuotɛ́ kɛ̀ di ntú dɛ̀ɛ mɔ́nnɛ́ kɛ́wentɛ́. 68 Dɛ mɔ̀nnì ti Yiɛ̀ nKuyie mbo di tɑnnɛ́ tɛsɑ̃ntɛ̀ tɛ̀ɛ̀ cèntì mɛniɛ nyĩ́nkɛ̀ kɛ̀ tɛ̀ di sée kɛ́ di tɛ̃́nnɛ́ Esibiti kɛtenkɛ̀ di do bo kɛ̀ kɛ̀ kù di nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Di tɛ̃́nkɛ bɑ́ɑ́ yɑ̀ dɛ kó kɛtenkɛ̀, di yó nkɛ nfiitinɛ̀ dimɑ́ɑ̀ di dootitɔbɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ di dɔɔri tidɑɑtì kɛ̀ di pĩ́ mbɛ tɔ̃mmú, bɑ́ òmɔù bɑ́ mbo wèè bo di dontɛ́.

MƆYIISI NÀkƐ́ TÌ MƐSƆMMƐ

69 Ntɛ mɛtɑummɛ̀ kó tinɑ́ɑǹtì ti Yiɛ̀ nKuyie ndo nɑ̀kɛ́ tì Mɔyiisi, kòò bo mɛ̀ dɔ̀ɔ̀nɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ Mɔɑbu kó dihɛì miɛkɛ, kɛ́mbúútí kù do bɛ̀ dɔ̀ɔ̀nɛ̀mɛ̀ Odɛbu tɑ̃rì ĩ́nkɛ̀.

29

Kuyie ndɔ̀ɔ̀ tì Isidɑyɛɛribɛ kpɛ́í

1 Tinti kó difɔ̃nkúò kɛ̀ Mɔyiisi tíí nyIsidɑyɛɛribɛ bɛmɔu kɛ́ bɛ̀ nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Di yɑ̀mu di mɔ́mɔmbɛ ti Yiɛ̀ nKuyie ndɔ̀ɔ̀ dɛ̀ Esibiti kó kɛtenkɛ̀ kɛmɔu kɔbɛ nɛ̀ bɛ kóo kpɑ̀ɑ̀tì nɛ̀ o kó bɛtũ̀mbɛ̀ bɛmɔu. 2 Di yɑ̀mu kù bɛ̀ yɑ̀ɑ́kɛ́mɛ̀ nɛ̀ yɛbɛnkùyɛ̀ nɛ̀ kù dɔ̀ɔ̀ tìì diɛtì. 3 Nɛ̀ yíenní ti Yiɛ̀ nKuyie mmɛ nyí di pɑ̃ mɛyɛ̀mmɛ̀ di bo bɑntɛ́nɛ̀ mɛ̀, kù mɛ nyí di duɔ́ nyinuɔ ndi bo yɑ̀nɛ̀ ì, kù mɛ nyí di duɔ́ nyɛto di bo keènɛ̀ yɛ̀. 4 Mɛm̀mɛ ò bɛ́immɛ̀ kɛ dɔ̀: Kù do di dènnɛnímu Esibiti kɛ̀ di ĩ́ dikpɑ́ɑ̀ tɛdɔntɛ̀ miɛkɛ yɛbie nsipísìnɑ̀ɑ̀, di yɑ̀ɑ̀tì mɛ̀ nyí kɛ̃rí, di nɛùtì mɛ nyí ndèè. 5 Dɛ̀ do í békú di bo pṹnnɛ́mɛ̀ pɛ̃́ɛ̃̀ kɛ́cɑ́ɑ́kɛ́, yoo di bo kuɔtimɛ̀ mɛnɑɑ̀ mbɛ̀ tumɛ̀ difɛ̃́ɛ̃̀ kɛ́yɑ̃̀, yoo mɛtɛ̃mɛ̀ mɛ̀ɛ̀ muɔ̀. Ti Yiɛ̀ nKuyie nkuù do dɛ̀ ndi duɔ̀ nkɛ̀ di bo bɑntɛ́ kù tumɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nkùù di te. 6 Ti tùɔ̀kɛní dìì mɔ̀nnì di mbòrì, kɛ̀ Ɛsibonni kóo kpɑ̀ɑ̀tì Sionni nɛ̀ Bɑsɑ̃ɑ̃ kóo kpɑ̀ɑ̀tì Ɔku, kɛ̀ bɛ̀ɛ yɛ̀nní kɛ ti do mudoò kɛ̀ tí bɛ̀ nɑ. 7 Ti dɛ nfìètɛ bɛ ɛì kɛ́duɔ́ Dubɛnniibɛ bɛ kó kɛtenkɛ̀ nɛ̀ Kɑdiibɛ nɛ̀ Mɑnɑnsee kó kuwuɔ nkɔbɛ dikéè. 8 Dɛɛ̀ kpɛ́í nte kɛ̀ di dò nkɛ́ndɑkɛ kɛ́mpĩ́ tinɑ́ɑǹtì ti Yiɛ̀ nKuyie ndi tɑunnɛ̀ kɛ di nɑ̀kɛ́ tì kɛ̀ di bo ndɔɔri tì yɛ̃mmɛ̀. Mɛm̀mɛ di dɔɔri dɛ̀ɛ̀ kó dimɑ̀ɑ̀ dɛmɔu dɛ̀ bo nyíémmɛ̀.

Isidɑyɛɛribɛ dòmmɛ̀ kɛ́ndɑkɛ Kuyie mbɛ̀ dɔ̀ɔ̀nɛ̀ mɛ̀ɛ̀ tɑummɛ̀ kpɛ́í

9 Díndi Isidɑyɛɛribɛ dimɔu yíe nkó diyiè di cómmú di Yiɛ̀ nKuyie nyììkɛ̀ nkɛ nɛ̀ di wuɔ nkó bɛkótíbɛ̀ nɛ̀ di nɑɑ̀mùntì kó bɛkótíbɛ̀ nɛ̀ di kó bɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ iwɛ̃ĩ yɛmbɛ̀, 10 nɛ̀ di bí nɛ̀ di pobɛ̀ nɛ̀ bɛpɔ̀ɔ̀bɛ̀ bɛ̀ɛ̀ bo di kó dikɑrì kɛ di kɔ̃ũ idɛí kɛ di do mmɛniɛ. 11 Ti Yiɛ̀ nKuyie nkùù di te kù di dɔ̀ɔ̀nɛ̀mu mɛtɑummɛ̀ bɑ̀mbɑ̀, kɛ̀ di yie nku tɑummɛ̀ kó ikuɔ́. 12 Kù di tɑunnɛ̀ kɛ dɔ́ dí ntú ku kɔbɛ mbɛ. Kù tì ndi nɑ̀kɛ́ kɛ yɛ̃ mmù, kù dɔúnnɛ̀ di yɛmbɛ̀ Abɑrɑhɑmmu nɛ̀ Isɑki nɛ̀ Sɑkɔbu dinùù kɛ ĩkú kɛ yɛ̃ mmù. 13 Díì mɑ́ɑ̀ dɔkɛ kù dɔ̀ɔ̀nɛ̀mɛ̀ dɛ kó mɛtɑummɛ̀ kɛ bɛ́i nkɛ ĩkú, 14 nɛ̀ bɛ̀ɛ̀ còḿmú diɛ ti Yiɛ̀ nKuyie nyììkɛ̀, kɛ̀ kù bɛ̀ wùó nɛ̀ bɛ̀ɛ̀ í dɛ̀ bo yíe, kù bɛ̀ dɔ̀ɔ̀nɛ̀mu mɛtɑummɛ̀.

15 Di mɔ́mɔmbɛ di yɛ̃́mu ti do bo Esibiti kó dihɛì kɛ dòmmɛ̀, nɛ̀ di kɛ̃tɛ́ mɛ̀ɛ̀ botí ibotí tɛì kɔbɛ kɛ tùɔ̀kɛní diɛ. 16 Di yɑ̀mu bɛ kó isɔkɛ bɛ̀ dɔ̀ɔ̀ri ì nɛ̀ bɛ bɔɔtenkɑɑnìi, idɛí kpɛsi nɛ̀ yɛtɑ̃́rɛ̀ kpɛsi nɛ̀ timɑ́tì pɛ́ítì kpɛsi nɛ̀ mɛsɔɔ nkpɛsi. 17 Tũnkɛ́ di miɛkɛ òmɔù bɑ́ mbo onitidɔ̀ù yoo onitipòkù yoo kuwuɔ mɑkù, yoo kunɑɑ̀mùnkù mɑkù kou wèè bo yetɛ ti Yiɛ̀ nKuyie nyíe nkɛ́tũnnɛ dɛ kó ibotí kɔbɛ, òmɔù di miɛkɛ bɑ́ɑ́ nɑɑ́ nfɛkɛ̃̀nfɛ̀ tiifɛ. 18 Di miɛkɛ òmɔù bɑ́ɑ́ keè ti Yiɛ̀ nKuyie nkùù di te kù bɛ́i ntì kɛ́ĩkú kɛ́nsɑ̃ntí omɑ́ɑ̀ nɛ̀ o yɛ̀mmɛ̀ miɛkɛ kɛ tú: Bɑ́ kɛ̀ n dɔɔri n dɔ́ dɛ̀ m bo pɛ́tɛ́ diwɛ̀ì, bɑ́ kɛ̀ n tɑunɛ̀ òmɔù mubɔɔféù miɛkɛ, dɛ kpɛti í bo. 19 Dɛ yiɛ̀, ti Yiɛ̀ nKuyie mbɑ́ɑ́ yie nkóò cĩ̀ɛ̃́. Dɛ̀ kù yóùmu kɛ̀ kù miɛkɛ ò cɔ̀ú, mɛyɛi nkù nɑ̀kɛ́ mɛ̀ɛ̀ kpɛ́í mɛɛ̀ ò doti, kɛ̀ kù bo dɛitɛ o yètìrì kɛtenkɛ̀ ĩ́nkɛ̀. 20 Kù bo ò cɑ̃̀ńnɛ́nɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ kó iwuɔ ntɛì kù bɛ̀ dɔ̀ɔ̀nɛ̀ mɛtɑummɛ̀ kɛ nɑ̀kɛ́ mɛ̀ɛ̀ yɛi nkpɛ́í nkɛ̀ mɛ̀ wɑ̃̀ri di mpɑ́tíri miɛkɛ kɛ̀ mɛ̀ɛ ò do.

Ti Yiɛ̀ nKuyie mpotɛ́mɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ

21 Dɛ mɔ̀nnì kubotí kùù bo sɔɔtɛ́ di bí nɛ̀ bɛpɔ̀ɔ̀bɛ̀ bɛ̀ɛ̀ bo ítɛ́ní yɛhɛkɛ̀ dɛ́tiyɛ̀ kɛ́tɑnní di kó dihɛì bɛ̀ bo yɑ̀ di Yiɛ̀ ndi bɔntɛ́ mùù mɔmmú nɛ̀ kù di puotì tìì yɛ̃ĩti kɛ́bɛ́i nkɛ dɔ̀: 22 Bɛ kó dihɛì muhɑ̃pòpùo nnɛ̀ mukɔ́kúɔ́ nnɛ̀ muhɑ̃ɑ̃́ ndɛɛ̀ dì cɔ̀útóo, dɛ̀mɑrɛ̀ í dò mbɔtínnɛ́, dɛ̀mɑrɛ̀ í pɛí, bɑ́ timútì í yiɛ̀. Dɛ kó dihɛì nɑɑ́nnɛ̀ Sodɔmmu nwe nɛ̀ Komɔɔ nɛ̀ Adimɑ nɛ̀ Seboimmu. Ti Yiɛ̀ nKuyie mmiɛkɛ do yɛ̀ yɛ̀, kɛ̀ kùu yɛ̀ cɔ̀ú. 23 Ibotí tɛì bo mbékú kɛ tú: Yé dɛ̀ dòmmɛ̀ kɛ̀ Kuyie ndɔ̀ɔ̀ miɛ mbotí dɛ kó kɛtenkɛ̀? Dɛ̀ dòmmɛ kɛ̀ ku miɛkɛ di cɔ̀útɛ́ miɛ? 24 Kɛ̀ bɛ̀ɛ bɛ̀ tɛ̃̀ńnɛ́ kɛ dɔ̀, bɛ̀ tɔ̃̀tɛ mɛ̀ɛ̀ kpɛ́í nkɛ Kuyie mbɛ̀ dɔ̀ɔ̀nɛ̀ mɛ̀ɛ̀ tɑummɛ̀ kunku bɛ yɛmbɛ̀ do tũ nkù. Kù bɛ̀ dènnɛní dìì mɔ̀nnì Esibiti. 25 Kɛ̀ bɛ̀ tũ̀nnɛ yɛbɔkɛ̀ bɛ̀ do í yɛ̃́ yɛ̀ kɛ kɔ̃nkù kɛ yɛ̀ bɑ̀ɑ́. Bɛ Yiɛ̀ nKuyie mmɛ ndo í yie mbɛ̀ bo yɛ̀ tũ̀nnɛmɛ̀. 26 Dɛɛ̀ te kɛ̀ ku miɛkɛ cɔ̀útɛ́ dɛ kó dihɛì, kɛ̀ kù duɔ́ nkɛ̀ mɛyɛi nkù nɑ̀kɛ́ mɛ̀ɛ̀ kpɛ́í, kɛ̀ mɛ̀ wɑ̃̀ri di mpɑ́tíri miɛkɛ kɛ̀ mɛ̀ bɛ̀ do. 27 Nɛ̀ kɛmiɛkɛ nkɛ ti Yiɛ̀ nKuyie mbɛ̀ dɛ̀ìmɛ̀ bɛ tenkɛ̀ miɛkɛ, kɛ bɛ̀ yóu kɛ bɛ̀ yèètoo kɛtenkɛ̀ tɛkɛ̀, bɛ̀ mɛ̀ mbo kɛ̀ yíe.

28 Ti Yiɛ̀ nKuyie nkùù di te kuù yɛ̃́ dɛ̀ɛ̀ sɔ̀ri kɛ ti bɛnkɛ ikuɔ́ ti bo nyɛ̃́ ì tínti nɛ̀ ti yɑɑ̀bío sɑ̃́ɑ̃̀, kɛ́ntũ nyì yɛ̃ mmù.

30

Isidɑyɛɛribɛ yóó wɛ̃tɛ kɛ́tũnnɛmɛ̀ Kuyie

1 Kɛ̀ Mɔyiisii sɔɔtɛ́ kɛ́bɛ́i nkɛ dɔ̀: N tì ndi nɑ̀kɛ́mu kɛ̀ n tu kɛ̀ di yie ti Yiɛ̀ nKuyie nkpɛti dí yɑ̀ mɛsɑ̀ɑ̀, kɛ̀ di tì yetɛ dí yɑ̀ mɛyɛi. Kɛ̀ di bɑɑ cĩ́ɛ̃́kɛ́ kɛ yetɛ ti Yiɛ̀ nKuyie nkùù di te ku kpɛti, kù yóó di yeètoomu ibotí tɛì miɛkɛ kɛ̀ dí nkɛ̀ bo kɛ́totí di yɛ̀mmɛ̀ tìì di tùɔ̀kɛní ti ĩ́nkɛ̀. 2 Dɛ mɔ̀nnì kɛ̀ di wɛ̃̀tɛní ti Yiɛ̀ nKuyie nkùù di te ku borɛ̀ díndi nɛ̀ di bí nɛ̀ di yɑɑ̀bí kɛ́kéntɛ́ ku kpɛti nɛ̀ di yɛ̀mmɛ̀ mɛmɔu, bɑ́ wè nɛ̀ o yɛ̀mmɛ̀ mɛmɔu m mɛ̀ ndi tié ntì yíe. 3 Dɛ mɔ̀nnì kù bo di kuɔ́ mmɛsémmɛ̀ kɛ́wɛ̃tɛ kɛ́tíí mbɛ̀ɛ̀ do cìɛ́tɛ́ kɛ bɛ̀ kpɛ̃nnɛ́ní. 4 Bɑ́ kɛ̀ bɛ̀ di tɔ kɛ kɔ̀tɛnɛ̀ kɛtenkɛ̀ mɑ̀nku. Ti Yiɛ̀ nKuyie nkùù di te kù bo kɛ̀ ndi tíí nkɛ́ di túótɛ́, 5 kɛ́kpɛ̃nnɛ́ní di yɛmbɛ̀ tentɑ̃́ɑ̃́ nkɛ̀ di kɑri kɛ́ mù tiekɛ kɛ̀ kù di dɔɔ̀ mɛsɑ̀ɑ̀ kɛ̀ di sṹṹ nkɛ́pɛ̃ɛ̃tɛ́ di yɛmbɛ̀ do mɑ̀mɛ̀. 6 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nku mɔ́mmɔnkuu wénkùnnɛ di yɛ̀mmɛ̀ díndi nɛ̀ di yɑɑ̀bí kɛ̀ dɛ̀ɛ yie nkɛ̀ dí kù dɔkɛ nɛ̀ di yɛ̀mmɛ̀ mɛmɔu bɑ́ wè nɛ̀ o wɛ̃nnì dimɔu kɛ̀ dɛ̀ɛ yie nkɛ̀ di nfòù. 7 Mɛyɛi n di nɑ̀kɛ́ mɛ̀ɛ̀ kpɛ́í nkɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nkùù di te kɛ̀ kùu mɛ̀ bɔntɛ́ di dootitɔbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ di níí nkɛ di fɛ̃́ũnko. 8 Dɛ mɔ̀nnì kɛ̀ díndi nɛ́ wɛ̃̀tɛ kɛ yie nti Yiɛ̀ nKuyie nkùù di te ku kpɛti kɛ tũ̀nnɛ ku tɑnnɔ̀ n di tiè nyɛ̀ yíe. 9 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nkùù di te kɛ̀ kù di dɔ̀ɔ̀ diwɛ̀ì di tɔ̃mmú mumɔu miɛkɛ, kɛ̀ mù nkérí sɛ́i, kɛ̀ di piɛ́ pɛ́u kɛ̀ di wũɔ̃ piɛ́ mɛdiɛ̀ nkɛ̀ di kùútí, di dɛitɛ mɛsɑ̀ɑ̀. Dɛ̀ do kù nɑɑtimɛ̀ kɛ̀ kù ndɔɔri di yɛmbɛ̀ diwɛ̀ì, dɛ̀ bo wɛ̃tɛ kɛ́ mɛ nkù nɑrikɛ kɛ̀ kù di dɔɔ̀ mɛsɑ̀ɑ̀. 10 Di bo yɑ̀ dɛ kó mɛsɑ̀ɑ̀ kɛ nsɑ̀ kɛ̀ di wɛ̃̀tɛní ti Yiɛ̀ nKuyie nkùù di te ku borɛ̀ nɛ̀ di yɛ̀mmɛ̀ mɛmɔu, kɛ tũ̀nnɛ ku tɑnnɔ̀ nɛ̀ ku kuɔ́ dɛ̀ɛ̀ wɑ̃̀ri di mpɑ́tíri miɛkɛ, kɛ kù dɔ́ nɛ̀ di yɛ̀mmɛ̀ mɛmɔu bɑ́ wè nɛ̀ o wɛ̃nnì.

Kuyie nnɑ́ɑǹtì í dò nkɛ́yĩɛ̃kɛ ɑ bo ti bɑntɛ́mɛ̀

11 M mɛ ndi tiè nyɛ̀ɛ̀ tɑnnɔ̀ yíe nyɛ̀ í yóù, di bɑ́ɑ́ yĩɛ̃kɛ di bo yɛ̀ tũ̀nnɛmɛ̀. 12 Dɛ kó yɛtɑnnɔ̀ í bo tiwɛtì kɛ̀ di nɛ́ bo yĩ́: We mbo dekɛ kɛĩ́nkɛ̀ kɛ́ yɛ̀ wɑɑnní kɛ́ ti nɑ́kɛ́ kɛ tí yɛ̀ tũ̀nnɛ. 13 Yɛ̀ mɛ nyí bo dɑ̀mɛ́ɛ̀rì diyɑ́ɑ̀ tɛrì kɛ̀ di bo n tú: We mbo séntɛ́ dɑ̀mɛ́ɛ̀rì kɛ́kɔtɛ kɛ́ yɛ̀ wɑɑnní kɛ́ ti nɑ́kɛ́, kɛ̀ ti yɛ̀ kèè kɛ́ yɛ̀ tũ̀nnɛ. 14 Dɛ̀ í dò mmɛmmɛ. Kuyie ntɑnnɔ̀ di bonɛ̀mu, kɛ bo di nɔ̀ miɛkɛ nɛ̀ di yɛ̀mmɛ̀ miɛkɛ. Ndɔɔrinɛ̀ yɛ̀ yɛ̃mmɛ̀.

Isidɑyɛɛribɛ dòmmɛ̀ kɛ́tɑ̃ɑ̃tɛ́ mufòmmu kó kucɛ

15 Díndi Isidɑyɛɛribɛ n dɔú mmufòmmu mmu nɛ̀ mɛsɑ̀ɑ̀, mukṹṹ nnɛ̀ mɛyɛi ndi ììkɛ̀. 16 Dɛɛ̀ te kɛ̀ n di nɑ́ɑ́ nyíe nkɛ tú dí ndɔ́ ti Yiɛ̀ nKuyie nkùù di te kɛ́ntũ nku kó kucɛ nɛ̀ ku tɑnnɔ̀ nɛ̀ ku kuɔ́ nɛ̀ ku tié, mɛm̀mɛ di bo nfòùmɛ̀ kɛ́sṹṹ, nkɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nkùù di te kɛ̀ kù di dɔɔ̀ mɛsɑ̀ɑ̀ di yóó tɑ kɛ̀ɛ̀ tenkɛ̀ miɛkɛ kɛ́kɑri. 17 Kɛ̀ di mɛ mbùtínnɛ́ ti Yiɛ̀ nKuyie nkɛ yetɛ ku kpɛti kɛ tũ̀nnɛ yɛbɔkɛ̀ kɛ kɔ̃nkù kɛ yɛ̀ bɑ̀ɑ́, 18 n di nɑ́ɑ́mmu yíe nkɛ n tu, di kóò mɔù í yó nkpɑɑ́ kɛ bo bɑ́ omɑ́ɑ̀, di we bɑ́ɑ́ yĩ́ yɛ̀dɛ́ɛ̀ di yóó séntɛ́ kukó nSuditɛ̃ɛ̃ kɛ́kɑri kɛ̀ɛ̀ tenkɛ̀ miɛkɛ.

19 Kɛĩ́nkɛ̀ nɛ̀ kɛtenkɛ̀ dɛ̀ kèèmu n tì ndi nɑ̀kɛ́mɛ̀, kɛ wúó n dɔúmmɛ̀ mufòmmu nɛ̀ mɛsɑ̀ɑ̀, mukṹṹ nnɛ̀ mɛyɛi ndi ììkɛ̀. Tɑ̃ɑ̃tɛ́nɛ̀ mufòmmu kɛ̀ dɛ̀ɛ yie nkɛ̀ dí nfòù kɛ́mɔntɛ díndi nɛ̀ di yɑɑ̀bío. 20 Bɑ́ wè kòò ndɔ́ ti Yiɛ̀ nKuyie nkùù o te kɛ́nyíé nku kpɛti kɛ́ kù tɑunɛ̀ omɑ́ɑ̀. Kù bo nte kòò nfòù kɛ́mɔntɛ wenwe nɛ̀ o yɑɑ̀bí kɛtenkɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie ndo dɔúnnɛ̀ dinùù di yɛmbɛ̀ Abɑrɑhɑmmu nɛ̀ Isɑki nɛ̀ Sɑkɔbu kɛ́ĩkú kɛ dɔ̀ kù yóó bɛ̀ duɔ́ nkɛ̀ miɛkɛ.

MƆYIISI CAUMMƐ̀ ISIDAYƐƐRIBƐ NƐ̀ Ò KUMƐ̀

31

Kuyie ntɑ̃ɑ̃tɛ́mɛ̀ Sosuwee kòò bo cɔutɛ́ Mɔyiisi

1 Kɛ̀ Mɔyiisii kɔtɛní kɛ́bɛ́innɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ bɛmɔu kɛ́ bɛ̀ nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: 2 Yíe n tùɔ̀kɛ yɛbie ntɛkɔ̀ùtɛ̀ nɛ̀ sipísìdɛ́ (120) ndi, n tɛ̃́nkɛ bɑ́ɑ́ nɑ kɛ́mbo n kó difɔ̃̀tìrì kɛ́ ndi ni. Ti Yiɛ̀ nKuyie nni nnɑ̀kɛ́mu kɛ tú, n yí yóó séntɛ́ kukó nSuditɛ̃ɛ̃. 3 Ti Yiɛ̀ nKuyie nkuù yó nni di ììkɛ̀ kɛ pɔntì yɛhɛkɛ̀ kɛ̀ di kɑtì, kɛ̀ Sosuwee ndi ni. Ti Yiɛ̀ nKuyie nkuù tì nɑ̀kɛ́. 4 Kù dɔ̀ɔ̀ mɛ̀ɛ̀ botí Amɔriibɛ kpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ Sionni nɛ̀ Ɔku, kɛ pɔ̀ntɛ bɛ ɛkɛ̀ kɛ bɛ̀ kùɔ. Kù yóó mɛ nyĩ́ dɛ kó ibotí, 5 ti Yiɛ̀ nKuyie nyóó bɛ̀ ɑ̃nnɛ́mu di nɔu miɛkɛ kɛ̀ dí bɛ̀ dɔ̀ɔ̀ n di nɑ̀kɛ́ kɛ yɛ̃ ndi yĩ́mɛ̀. 6 Tɛ̃ĩ́nnɛ̀ kɛ́mɔɔtɛ dikɔ̃m̀bùɔ̀ di bɑ́ nkpeutí bɛ ììkɛ̀, di kɔ̃m̀bùɔ̀tì bɑ́ mbɛ̀ duò, ti Yiɛ̀ nKuyie ndi bonɛ̀mu, kù í yóó di yóu bìtì, kù í yóó di bɔntóo.

7 Mɛm̀mɛ kɛ̀ Mɔyiisii yú Sosuwee Isidɑyɛɛribɛ bɛmɔu ììkɛ̀ kóò nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀ tɛ̃ĩ́ nkɛ́mɔɔtɛ dikɔ̃m̀bùɔ̀! Fɔ̃́ɔ̃̀ yóó tɑnnɛ́ Isidɑyɛɛribɛ dihɛì ti Yiɛ̀ nKuyie ndo dɔúnnɛ̀ bɛ yɛmbɛ̀ dinùù kɛ́ĩkú kɛ dɔ̀ kù yóó bɛ̀ duɔ́ ndì kɛ̀ bɛ̀ɛ kɑri. Fɔ̃́ɔ̃̀ yóó dì mbɛ̀ totí. 8 Ti Yiɛ̀ nKuyie nkuù yó nni ɑ ììkɛ̀ kù í yóó dɑ yóu, kù í yóó dɑ bɔntóo, ɑ bɑ́ n yĩɛ̃̀kù kɑ̀ɑ kɔ̃m̀bùɔ̀tìi ńduò.

Kuyie nkuɔ́ pɑ́tíri Isidɑyɛɛribɛ dò nkɛ níí kɑɑ ndì yɛbie nyɛ̀yiekɛ̀ yɛ̀yiekɛ̀

9 Mɛm̀mɛ kɛ̀ Mɔyiisii wɑ̃ri Kuyie nkuɔ́ pɑ́tíri diì, nkɛ́ dì duɔ́ nDefii bí ikuɔ́ nìùbɛ̀ ìì do tɔu Kuyie ntɑummɛ̀ tɔu nɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ kó bɛkótíbɛ̀. 10 Kòo bɛ̀ duɔ́ ndinùù kɛ́ bɛ̀ nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Yɛbie nyɛ̀yiekɛ̀ yɛ̀yiekɛ̀ di dɔú nyɛ̀ kɛ níí bo yóu bɛ̀ɛ̀ di bɑnnɛ̀ bɛ bɑ̀ɑ̀. Di mbɑɑ̀ ntitouti kó dibɑnni. 11 Kɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ bɛmɔu kɔ̀tɛní dìì mɔ̀nnì ti Yiɛ̀ nKuyie nyììkɛ̀ kù tɑ̃ɑ̃tɛ́ dìì bòrì, dí kɑɑ ndɛ kó ikuɔ́ Isidɑyɛɛribɛ bɛmɔu ììkɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ɛ ì kèè. 12 Dí tíí mbɛnìtìbɛ̀ bɛmɔu bɛnitidɑɑbɛ̀ nɛ̀ bɛnitipòbɛ̀ nɛ̀ ibí nɛ̀ bɛpɔ̀ɔ̀bɛ̀ bɛ̀ɛ̀ bo di ɛkɛ̀. Kɛ̀ bɛ̀ɛ ti kèè kɛ́yĩ́ɛ̃́tɛ́ bɛ̀ bo ndémɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie, kɛ́tũnnɛ dɛ kó ikuɔ́ imɔu kɛ́ndɔɔri ì yɛ̃ mmù. 13 Kɛ̀ bɛ̀ bí ìì í yɛ̃́ dɛ̀mɑrɛ̀, kɛ̀ ìì tì kèè kɛ́yĩ́ɛ̃́tɛ́ ì bo ndémɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie yɛwe yɛmɔu di yó nfòù yɛ̀, di yóó séntɛ́ kukó nSuditɛ̃ɛ̃ kɛ́tɑ dìì ɛì kɛ́kɑri.

Isidɑyɛɛribɛ yetɛmɛ̀ Kuyie

14 Mɛm̀mɛ kɛ̀ ti yiɛ̀ nKuyie nnɑ́kɛ́ Mɔyiisi kɛ dɔ̀: Ntɛ yɛwe ɑ yóó kú yɛ̀ kɛ duunní, yúní Sosuwee kɛ̀ di kɔtɛ mɛtɑummɛ̀ tou borɛ̀ kɛ̀ nh ò duɔ́ ndinùù.

Mɛm̀mɛ Mɔyiisi nɛ̀ Sosuwee bɛ̀ kɔ̀tɛmɛ̀ kɛ́tɑ mɛtɑummɛ̀ tou miɛkɛ. 15 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie ncútɛ́nní diwɛtirì kɛ cómmú mɛtɑummɛ̀ tou bòrìnùù, 16 kɛ́nɑ́kɛ́ Mɔyiisi kɛ dɔ̀: A kũnti ɑ yɛmbɛ̀ kũũ̀ nkɛ̀ nkɛ, ɑ yóó kú kɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ n yóumu kɛ́tũnnɛ ibotí tɛì bɛ̀ tɑti kɛ̀ɛ̀ tenkɛ̀ kɔbɛ kó yɛbɔkɛ̀, bɛ̀ yó m butínnɛ́mu, kɛ́tɔ̃tɛ m bɛ̀ dɔ̀ɔ̀nɛ̀ mɛ̀ɛ̀ tɑummɛ̀. 17 Dɛ yiè ndi m miɛkɛ yóó bɛ̀ yɛ̀mɛ̀ kɛ̀ m bɛ̀ bùtínnɛ́ kɛ́ bɛ̀ yóu, kɛ̀ mɛyɛi ndiɛmɛ̀ nɛ̀ mɛyɛǹcɑɑ̀rìmɛ̀ diɛmɛ̀ kɛ̀ dɛ̀ɛ bɛ̀ do. Kɛ̀ bɛ̀ɛ kuɔ́ ndɛ yiè kɛ dɔ̀: Ti Yiɛ̀ nKuyie nti yóu mɛ̀ɛ̀ kpɛ́í nte kɛ̀ mɛyɛi nti do. 18 Dɛ yiè mí nKuyie nkɛ̀ n nɛ́ dɔkɛ bɛ̀ bùtínnɛ́ bɛ̀ dɔ̀ɔ̀ mɛ̀ɛ̀ yɛi nkpɛ́í nkɛ tũ̀nnɛ yɛbɔkɛ̀. 19 Wɑ̃ri fɛ nyɛ̀nfɛ̀ kɛ́ fɛ̀ bɛnkɛ Isidɑyɛɛribɛ kɛ̀ bɛ̀ nfɛ̀ dìè, fɛɛ̀ yó ntú n kóo pútíwè mí nnɛ̀ Isididɑyɛɛribɛ. 20 N yóó bɛ̀ tɑnnɛ́mu kɛtenkɛ̀ n do bɛ́i nkɛ́ĩkú kɛ dɔ̀ n yóó duɔ́ nkɛ̀ bɛ yɛmbɛ̀ mɛnɑɑmiɛ̀ nnɛ̀ mɛcekùɔ̀ ndɛ̀ pũɔ̃̀ nkɛ̀. Kɛ̀ bɛ̀ɛ di kɛ́nsɑ̀nnɛ̀ kɛ́ɑ̃nnɛ́ tikɔ̀dɔ̀ɔ̀tì. Dɛ kó difɔ̃nkúò kɛ́ n yóu kɛ́tũnnɛ yɛbɔkɛ̀ kɛ́nkɔ̃nkù kɛ yɛ̀ bɑ̀ɑ́, kɛ́ m bútínnɛ́ kɛ́tɔ̃tɛ mɛtɑummɛ̀ m bɛ̀ dɔ̀ɔ̀nɛ̀ mɛ̀. 21 Mɛyɛi ndiɛmɛ̀ nɛ̀ mɛyɛǹcɑɑ̀rìmɛ̀ dɛ̀ bo bɛ̀ do dìì mɔ̀nnì dɛ kó fɛyɛ̀nfɛ̀ fɛɛ̀ yo ntú n kóo pútíwè, kɛ yɛ̃́ bɛ yɑɑ̀bí yó nfɛ̀ dìèmmɛ̀mu sɑ̃́ɑ̃̀. M pɑ̃̀nkɛ yɛ̃́mu bɛ yɛ̀mmɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ mu nyí tɑ kɛtenkɛ̀ n do bɛ́i nkɛ́ĩkú kɛ dɔ̀, n yóó bɛ̀ duɔ́ nkɛ̀.

22 Mɛm̀mɛ kɛ̀ Mɔyiisii wɑ̃ri dɛ kó fɛyɛ̀nfɛ̀ dɛ kó diyiè kɛ́ fɛ̀ bɛnkɛ Isidɑyɛɛribɛ.

23 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nduɔ́ ndinùù Nunni birɛ Sosuwee kɛ dɔ̀: Tɛ̃ĩ́ nkɛ́mɔɔtɛ dikɔ̃m̀bùɔ̀! Fɔ̃́ɔ̃̀ yóó tɑnnɛ́ Isidɑyɛɛribɛ kɛtenkɛ̀ n do bɛ́i nkɛ́ĩkú kɛ dɔ̀, n yóó bɛ̀ duɔ́ nkɛ̀. M mɔ́mmuɔ n yó ndɑ bonɛ̀mu.

24 Kɛ̀ Mɔyiisii wɑ̃ri dɛ kó ikuɔ́ imɔu dipɑ́tíri miɛkɛ. 25 Ò wɑ̃̀ri dìì mɔ̀nnì ikuɔ́ kɛ́deè kɛ́nɑ́kɛ́ Defiibɛ bɛ̀ɛ̀ tɔu ti Yiɛ̀ nKuyie ntɑummɛ̀ tɔu kɛ dɔ̀: 26 Ntonɛ̀ dɛ kó dipɑ́tíri kɛ́ di dɔú nti Yiɛ̀ nKuyie ntɑummɛ̀ tɔu borɛ̀, diì yó ntú di kó bɛpútíbɛ̀. 27 Mí mMɔyiisi n yɛ̃́mu di to kpeńnìmɛ̀ kɛ̀ di yetírí ti Yiɛ̀ nKuyie nkpɛti, n kpɑɑ́ kɛ fòùmu kɛ bo di cuokɛ̀, kɛ̀ dɛ̀ dò mmiɛ̀ nkɛ̀ n nɛ́ bo kú kɛ̀ dɛ̀ ndòmmɛ̀? 28 Tíínnɛ̀nní dimɔu m borɛ̀ di botí kó bɛkótíbɛ̀ nɛ̀ bɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀nkótíbɛ̀ kɛ̀ m bɛ́i nti nnɑ́ɑǹtì kɛ̀ tìi tɑ di to, kɛĩ́nkɛ̀ nɛ̀ kɛtenkɛ̀ kɛ̀ dɛ̀ nwúó. 29 N yɛ̃́mu n yóó kúmɛ̀ kɛ̀ di dɔkɛ mɛyɛi mmudɔɔ̀rìmù kɛ́bútínnɛ́ n di bɛnkɛ kùù cɛ. Kɛ̀ mɛyɛi ndi do yɛwe yɛ̀ɛ̀ kpɑɑní yɛ miɛkɛ, kɛ yɛ̃́ di dɔ̀ɔ̀mɛ̀ dɛ̀ɛ̀ í wenni ti Yiɛ̀ nKuyie nyììkɛ̀, kɛ íi nkù miɛkɛ nɛ̀ mɛdɔɔ̀rìmɛ̀ yɛimɛ.

Mɔyiisi kó fɛyɛ̀nfɛ̀

30 Mɛm̀mɛ kɛ̀ Mɔyiisii dentɛ̀ fɛ nyɛ̀nfɛ̀ fɛmɔu Isidɑyɛɛribɛ bɛmɔu ììkɛ̀.

32

1 Kɛĩ́nkɛ̀ kéntɛ́ n yóó bɛ́immu,

kɛtenkɛ̀ keè n yóó bɛ́i nyɛ̀ɛ̀ tɑnnɔ̀.

2 N tié mpitɛ́ fɛtɑɑfɛ̀ ɔ̃ɔ̃ cóúnnímɛ̀ mmɛ,

n nɑ́ɑǹtì dɑ̀tínnɛ́mu timɑɑ̀ntì kɔ̃mɛ,

fɛtɑdiɛfɛ̀ ɔ̃ nniumɛ̀ mɛmúpɑ̀mmɛ̀,

yɛnɛ́sìmbɑ̀kɛ̀ ɔ̃ nduòmɛ̀ timútì ĩ́nkɛ̀.

3 N yóó pĩɛ̃kɛ́ ti Yiɛ̀ nKuyie nyètìrì ndi,

nsɑ̃ntínɛ̀ Kuyie nti tũ nkù.

4 Kuù tu dipèrì kɛ ti kɑ̃nkɛ́,

ku kó icɛ tú isɑ̀ɑ̀yì nyi,

kù tu Kuyie nku timɔ́mmɔnti yiɛ̀,

kù ɔ̃ɔ̃ í nyetɛ́, kù dò nsɛi nwe kɛ wetí.

5 Díndi kubotí yɛiku, bɛnitiyonkubɛ,

di í mɑ̀nnɛ̀ kɛ́ntú Kuyie mbí.

Di cɑ̀ɑ̀rɛ̀mu, kɛ sĩ̀ntɛ.

6 Kubotí kùù yɛi nkɛ í mɔkɛ mɛyɛ̀mmɛ̀,

di dò nkɛ́ mɛ nyĩ́ ti Yiɛ̀ nKuyie nnɑɑ̀?

Di cicɛ nwe wèè di dɔ̀ɔ̀ kɛ di te,

di tú ku kɔbɛ mbɛ.

7 Dentɛnní yɛwe yɛ̀ɛ̀ pɛ̃ɛ̃tɛ́ yɛ kpɛ́í,

Totínɛ̀ di yɛ̀mmɛ̀ yɛbie nyɛ̀ɛ̀ pɛ̃ɛ̃tɛ́ nɛ̀ dimɔ̀nnì yɛ kpɛ́í.

Bekɛ́nɛ̀ di cicɛbɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ di nɑ́kɛ́,

bekɛ́nɛ̀ bɛkótíbɛ̀ bɛ̀ yó tì ndi tuommu.

8 Kuyie nkùù bɑkɛ́ kɛĩ́nkɛ̀ nɛ̀ kɛtenkɛ̀ kuù totí ibotí,

kuù cíɛ mbɛnìtìbɛ̀ kɛtenkɛ̀ ĩ́nkɛ̀,

kuù bɛ̀ kèkɛ́ itemmɑ̀nkɛ kɛ tũ nyIsidɑyɛɛribɛ kó iwuɔ mɑmɛ̀,

9 kɛ yɛ̃́ Kuyie nkpɛrɛ túmɛ̀ ku nìtìbɛ̀,

Sɑkɔbu yɑɑ̀bí iì tu kù te dɛ̀.

10 Kù do bɛ̀ yɑ̀ tɛdɔntɛ̀ kó dikpɑ́ɑ̀ ndi,

kɛ̀ tikpɑsĩ̀ntì bɛ̀ fitɛ́ kɛ kuɔ̀,

kɛ̀ kù mbɛ̀ kɑ̃nkɛ́ kɛ dɑkɛ bɛ kpɛ́í,

kù dɑ̀kɛ mɛ̀ɛ̀ botí ku nɔnnìtɛ̀ kpɛ́í.

11 Fɛcĩrifɛ ɔ̃ nhɛintɛmɛ̀ fɛ bí yĩ̀ɛ̃́ńtì ĩ́nkɛ̀,

kɛ ì bɛbíínɛ̀ mupùrìmù,

kɛ pĩntɛ fɛ fɛ̀tì,

kɛ̀ fɛ birɛ mɑrɛ̀ doti fɛ̀ɛ dɛ cɔutɛ́nɛ̀ fɛ fìɛ̀ti.

12 Ti Yiɛ̀ nKuyie kuù do bɛ̀ ni kumɑ́ɑ̀,

dibɔɔ̀ mɑrì do í kù nɛínɛ̀.

13 Kuù do bɛ̀ tɑnnɛ́ yɛtɑ̃rɛ̀ kó dihɛì,

kuù do bɛ̀ piúnɛ̀ dɛpɑɑ nkó tidiitì,

kuù do bɛ̀ duɔ̀ nyitɑ̃fuɔ nkó ticiètì

nɛ̀ dɛtie mbɛ̀ tu dɛ̀ odìfíè kɛ̀ dɛ̀ yìɛ̀ yɛtɑ̃rɛ̀ kó kɛtenkɛ̀ ĩ́nkɛ̀,

dɛ̀ɛ̀ pɛí kɛ̀ bɛ̀ dii mmɛkùɔ̀.

14 Kɛ̀ bɛ̀ nyɔ̃̀ nyipe nɛ̀ inɑ̀ɑ̀kɛ dɛ kó mɛmiɛ̀,

kɛ cɑ́ɑ́ yɛpebɛ nɛ̀ yɛpedɑkɛ̀ nɛ̀ yɛbɔdɑkɛ̀ dɛ̀ɛ̀ ɑ̃ mɛkùɔ̀,

kɛ yonnɛ̀ tidisɑ̀ɑ̀tì, kɛ yɔ̃nnɛ̀ fínyĩ̀ kó mɛnɑɑ̀.

15 Yesudummu dɛ ndi kɛ́dɛ nkɛ́pokɛ́,

ò dɛ ncɛ̃ɛ̃kɛ kɛ́ɑ̃nnɛ́ tikɔ̀dɔ̀ɔ̀tì,

kɛ́yetɛ Kuyie nkùù ò dɔ̀ɔ̀,

kòo kù sènkɛ̀rì kunku kùù tu o kó dipèrì,

koò kɑ̃nkɛ́, koò dɛɛrí.

16 Isidɑyɛɛribɛ do fìé iwũɔ̃ nyi ibotí tɛì kó yɛbɔkɛ̀,

kɛ̀ dɛ̀ɛ yonkɛ Kuyie.

Bɛ̀ do dɔ̀ɔ̀ isɔkɛ kpɛrɛ ndɛ kɛ́yíi nku miɛkɛ,

17 kɛ́nfeu iwũɔ̃ yɛbɔkɛ̀

bɛ yɛmbɛ̀ do í yɛ̃́ yɛ̀ kɛ yóu Kuyie,

kɛ́ntũ nyɛbɔkɛ̀ yɛ̀ɛ̀ tɑnní bɑ̀mbɑ̀,

bɛ yɛmbɛ̀ do í dɑkɛ yɛ̀ɛ̀ kpɛti.

18 Isidɑyɛɛribɛ senkɛ̀rìmu dipèrì dìì bɛ̀ te, kɛ bɛ̀ kɑ̃nkɛ́,

Isidɑyɛɛribɛ yɛ̃̀mmu Kuyie nkùù bɛ̀ ɑ̃nnɛ́.

19 Ti Yiɛ̀ Kuyie dɛ nyɑ̀, kɛ dɛ̀ sènkɛ̀rì,

kɛ̀ ku miɛkɛɛ yɛ̀nní bɛ bí initidɑɑì nɛ̀ initipòì

bɛ̀ kù cɑ̀ɑ̀rɛ̀ mɛ̀ɛ̀ kpɛ́í.

20 Kɛ̀ kùu bɛ́i nkɛ dɔ̀: M bo bɛ̀ bùtínnɛ́,

kɛ̀ bɛ̀ɛ yɑ̀ tìì yóó bɛ̀ tùɔ̀kɛní.

Bɛ̀ tu fɛyɑnfɛ̀ yɛifɛ nfɛ,

bɛ̀ í dò nkɛ́ntɑ̃́.

21 Bɛ̀ n yóumu kɛ tũ̀nnɛ yɛbɔkɛ̀,

kɛ̀ dɛ̀ n yóù.

Bɛ̀ tũ̀nnɛ sitenkɑɑnìi nsi dɛtetìrɛ̀ kpɛsi,

kɛ íi m miɛkɛ.

M múnkɛ yóó bɛ̀ yóumu,

mbo túótɛ́ ibotí ìì í tú imɑì

kɛ̀ dɛ̀ mbɛ̀ yóù.

M bo íi mbɛ miɛkɛ nɛ̀ ibotí ìì í ciì.

22 M miɛkɛ kó muhɑ̃ɑ̃́ mmuù bɛ̀ cɔ̀útɛ́,

kɛ̀ mu kó fɛhɑ̃ɑ̃dɛɛ̀nfɛ̀ tùɔ̀kɛ kudɔnkù,

kɛ cɔ̀útɛ́ kɛtenkɛ̀ nɛ̀ kɛ kpɛrɛ dɛmɔu,

kɛ cɔ̀útɛ́ kɛ tùɔ̀kɛ yɛtɑ̃rɛ̀ kó yɛpũkɛ.

23 M bo bɛ̀ ùtɛ́ mɛyɛi,

m bo kúótɛ́ n doò bɛ ĩ́nkɛ̀,

24 bɛ̀ bo cĩtɛnɛ̀ dikònnì,

timíɛ́tì nɛ̀ mumɔnsĩ̀mmù dɛ̀ bo mbɛ̀ kɔ̀ù,

m bo duɔ́ nkɛ̀ tikpɑsĩ̀ntì mbɛ̀ cɑ̀ɑ́,

kɛ̀ iwɑ̀ɑ̀kɛ bɛ̀ dɔmmù.

25 Mudoò bo tɑnní bɛ ɛì kɛ́nkɔù bɛ bí,

kɛ̀ kufɔ̃wɑɑ́ nhɑutɛ́ bɛ̀ɛ̀ bo sicɛ̃́ĩ,

bɛdɑpɑ̀mbɛ̀ nɛ̀ bɛsɑpɑ̀mbɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ nkɔ̃,

yɛbíkɛ́mpĩ̀ɛ̃̀tɛ̀ nɛ̀ bɛdɑkótíbɛ̀ bɛ̀ bɑ́ɑ́ yentɛ́.

26 N do dɔ́ kɛ́ bɛ̀ deèmu,

bɑ́ òmɔù bɑ́ ndenniní bɛ kpɛ́i.

27 Kɛ̀ n do í yĩɛ̃̀kù bɛ dootitɔbɛ̀ bo n fuommɛ̀ kɛ tú:

Tíì bɛ̀ kùɔ, dɛ̀ í tú bɛ Yiɛ̀ nKuyie nkuù bɛ̀ kùɔ.

28 Kɛ yɛ̃́ bɛ̀ tumɛ̀ kubotí nku kùù í yɛ̃́ kù dɔ̀ɔ̀ri tì,

bɛmɔu, òmɔù í ciì.

29 Kɛ̀ bɛ̀ do ntú bɛnìtìbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ ciì,

bɛ̀ nɑ n totí tii nti bɛ yɛ̀mmɛ̀,

bɛ̀ nɑ ntotí bɛ yɛ̀mmɛ̀ kɛ tú:

Yé ti yóó dentɛnɛ̀ tì?

30 Bɛ̀ nɑ mbékú bɛmɑ́ɑ̀ kɛ tú:

Onìtì omɑ́ɑ̀ bo yĩ́mɛ kɛ́bɛti bɛnìtìbɛ̀ tɛkɔupíítɛ̀ (1000),

dɛ̀ dòmmɛ̀ kɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ bɛ̀dɛ́bɛ̀

bɛ̀ti bɛnìtìbɛ̀ tɛkɔupípíítɛ̀ (10000).

Kuyie nkùù tu ti kó dipèrì kuù í ti fìtɑ́ɑ̀?

Ti Yiɛ̀ nKuyie nkuù í ti ɑ̃nnɛ́ ti dootitɔbɛ̀ nɔu miɛkɑɑ̀?

31 Bɛ kó yɛbɔkɛ̀ í dònnɛ̀ ti kó dipèrì dìì ti kɑ̃nkɛ́,

bɛ mɔ́mmɔmbɛ bɛ̀ tì yɛ̃́mu.

32 Bɛ̀ tiimu kɛ dònnɛ̀ Sodɔmmu kɔbɛ

bɛmbɛ nɛ̀ Kɔmɔɔ kɔbɛ bɛ pókù nku,

bɛ̀ dònnɛ̀ fínyĩ̀ wèè pɛitɛ́ wènwe yɛbɛ kɛ̀ yɛ̀ tii kɛ dò mmɛdɔ̀mmɛ̀.

33 Kɛ̀ bɛ nɑɑ̀ ntii kɛ dò mmɛwɑɑ̀dɔ̀mmɛ̀,

kɛ kɔù kɛ dò mmɛdɑutidɔ̀mmɛ̀.

34 N dɛ̀ yɛ̃́mu kɛ dɛ̀ pĩ,

n dɛ̀ cũɔ̃́mu n yɔ̀rì miɛkɛ.

35 N yóó bɛ̀ fɔ̀kɛ́mu,

kɛ́ bɛ̀ yietí mɛyɛi mbɛ̀ dɔ̀ɔ̀ mɛ̀,

bɛ dorimù tùɔ̀kɛnímu,

mɛyɛi mbo bɛ̀ do dìì yiè ɑutɛ́nímu kɛ dèè,

bɛ mɑ̀nku í kpɑɑ́ díɛtirì,

36 Ti Yiɛ̀ nKuyie nyóó bekɛ́nɛ̀mu ku nìtìbɛ̀,

mɛsémmɛ̀ mɛ nyóó kù pĩ́nnɛ̀mu ku tɔ̃mbɛ̀.

Kù bo yɑ̀ dìì mɔ̀nnì kɛ̀ bɛ bɑɑ̀ mbɛ̀ìtɛ̀,

bɛkperíbɛ̀ nɛ̀ bɛcĩ̀rìbɛ̀ bɛmɔu kɛ̀ bɛ̀ duò.

37 Dɛ mɔ̀nnì kù bo bɛ́i nkɛ dɔ̀:

Yé di bɔkɛ̀ borɛ̀?

Yé di kó dipèrì dìì di kɑ̃nkɛ́?

38 Yɛbɔkɛ̀ yɛ̀ɛ̀ do yo ndi wũɔ̃ di feu ì kó mɛkùɔ̀ nyɛ̀ bo dɛ?

Yé yɛbɔkɛ̀ yɛ̀ɛ̀ do yɔ̃̀ ndi nɑɑ̀ nyɛ̀ kɔ̀tɛ kɛ?

Yɛ̀ɛ ítɛ́ kɛ́ di dɛɛtɛ́,

yɛ̀ɛ di kɑ̃ɑ̃́ nkɛ̀ di pɛ́tɛ́ disɔ̀rì.

39 Di yɑ̀mu mí m mɑ́ɑ̀ míì tumɛ̀ Kuyie,

n kó difɔ̃nkúò Kuyie mmɑkù tɛ̃́nkɛ í bo,

míì te kòo nìtì fòù, kɛ̀ míì ɔ̃ɔ̃ ò kùɔ,

míì ɔ̃ɔ̃ kɔutɛ kɛ̀ míì tɑɑ̀,

òmɔù í bo m bo pĩ́ nkɛ̀ wèe fietɛ.

40 M bomu nsɑ̃́ɑ̃̀,

nh ɔ̃ nkɛ̀ n yòùtɛ n nɔ̀ùtɛ̀ kɛ bɛ́i ntì, m bɛ́immu.

41 Nh ɔ̃ nkɛ̀ n sũ̀ɔ̃́tɛ́ n kpɑ̀rìseú,

kɛ̀ n nɔ̀ùtɛ̀ pĩ ntimɔ́mmɔnti,

nh ɔ̃ɔ̃ í nyóu m bo pɛitɛmɛ̀ n dootitɔbɛ̀,

n yóó yietímu bɛ̀ɛ̀ n nìí mbɛ̀ mɑ̀nnɛ̀ tìì yeti.

42 N yóó nii m pie mmɛnitiyĩ̀ĩ̀ mmɛ,

n kpɑ̀rìseú bo cɑ́ɑ́kɛ́ initimɑ̀ɑ,

m pie mbo muɔti tidɑɑtì kó mɛyĩ̀ĩ̀,

kɛ̀ n kpɑ̀rìseú kékɛ́ n dootitɔbɛ̀ kó bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ yɔ.

43 Yɛbotɛ̀, piɛtɛnɛ̀ Kuyie nkɔbɛ,

kɛ yɛ̃́ kuù pɛ̀ìtɛmɛ̀ ku dootitɔbɛ̀ ku nìtìbɛ̀ kó dipɛ̀ì,

kuù potɛ́ ku dootitɔbɛ̀ kɛ pɛ̀ìtɛ,

kɛ dɛ̀itɛ mɛyɛi nku kɔbɛ ɛì kɛ bɛ̀ cĩ̀ɛ̃́.

44 Mɛm̀mɛ Mɔyiisi nɛ̀ Sosuwee Nunni birɛ bɛ̀ kɔ̀tɛmɛ̀ kɛ́nɑ́kɛ́ dɛ kó fɛyɛ̀nfɛ̀ kó yɛtɑnnɔ̀ Isidɑyɛɛribɛ kɛ̀ yɛ̀ɛ tɑ bɛ to.

45 Mɔyiisi nɑ̀kɛ́ dìì mɔ̀nnì Isidɑyɛɛribɛ dɛ kó tinɑ́ɑǹtì kɛ́deè, 46 kɛ́yíɛ́ kɛ dɔ̀: Ikuɔ́ kó tinɑ́ɑǹtì n di nɑ̀kɛ́ tì yíe dí ntì pĩ kɛ́ tì nɑ̀kɛ́ di bí, kɛ̀ ì ntì tũ nkɛ dɔɔri tì yɛ̃ mmù. 47 Kɛ yɛ̃́ dɛ kó tinɑ́ɑǹtì í túmɛ̀ cɛ̃́nkoo kpɛti, tì tu di fòmmu mmu, tiì yó nte kɛ̀ di fòmmu kó yɛwee okɛ dihɛì di yóó séntɛ́ kukó nSuditɛ̃ɛ̃ kɛ́tɑ dìì miɛkɛ kɛ́kɑri.

Kuyie nnɑ̀kɛ́mɛ̀ Mɔyiisi ò yóó kúmɛ̀

48 Dɛ kó diyiè ndi ti Yiɛ̀ nKuyie nni nnɑ̀kɛ́mɛ̀ mí Mɔyiisi kɛ dɔ̀: 49 Dekɛní ditɑ̃rì Abɑdimmu yómmɛ̀ bɛ̀ tu dì Nɛbo kɛ̀ dì bo Mɔɑbu ɛì kɛ wetí Sedikoo, kɛ́wéntɛ́ dihɛì Kɑnnɑhɑ̃ɑ̃ n duɔ́ ndì Isidɑyɛɛribɛ. 50 A deètìní dìì tɑ̃rì ĩ́nkɛ̀ ɑ yóó dɛ nkú kɛ́kò nhɑ yɛmbɛ̀ borɛ̀, ɑ kóo kótì Anɔɔ kumɛ̀ Ɔdi tɑ̃rì ĩ́nkɛ̀ kɛ kò nho yɛmbɛ̀ borɛ̀. 51 Kɛ yɛ̃́ Anɔɔ nɛ̀ fɔ̃́ ndi do í yiemmɛ̀ kɛ tũ̀nnɛ n nùù Isidɑyɛɛribɛ cuokɛ̀ Mɛdibɑ kó dinɛ́bòrì Kɑdɛɛsi borɛ̀, Sinni kó dikpɑ́ɑ̀ tɛdɔntɛ̀ miɛkɛ, kɛ yɛ̃́ di do í bɛnkɛ Isidɑyɛɛribɛ n cɑ̃́ɑ̃́mmɛ̀ kɛ kpeńnì. 52 A yóó yɑ̀mu dihɛì n yóó duɔ́ ndì Isidɑyɛɛribɛ ɑ mɛ nyí dì tɑti.

33

Mɔyiisi mɔɔmɛ̀ Kuyie mmɛsɑ̀ɑ̀ Isidɑyɛɛribɛ wuɔ ntɛpíítɛ̀ nɛ̀ ìdɛ́ì kpɛ́í

1 Ntɛ Kuyie nkóo tɔ̃ntì Mɔyiisi do yóó kú kɛ́ kù mɔɔ mɛ̀ɛ̀ sɑ̀ɑ̀ nyIsidɑyɛɛribɛ kpɛ́í:

2 Kòo bɛ́i nkɛ dɔ̀:

Ti Yiɛ̀ nKuyie nyìtɛ́ní Sinɑii tɑ̃rì ndi.

Dɛ ĩ́nkɛ̀ nkɛ kù ìtɛ́nímɛ̀ Seii tɑ̃rì diyiè kɔ̃mɛ,

kɛ mìítɛ́ní ditɑ̃rì Pɑdɑnni ĩ́nkɛ̀,

kù ìtɛ́ní Mɛdibɑ Kɑdɛɛsi nwe,

kɛ̀ ku nɔ̀ùtɛ̀ youtɛ tɔ ku kuɔ́ kó muhɑ̃ɑ̃́.

3 Kuyie nhɑ dɔ́mu ɑ nìtìbɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ,

kɛ kɑ̃nkɛ́ bɛ̀ɛ̀ kó dimɑ̀ɑ̀ tu ɑ kɔbɛ,

bɛ̀ɛ̀ kɔ̃̀nkù ɑ ììkɛ̀ kɛ kémmú ɑ tié.

4 Mí mMɔyiisi m bɛ̀ duɔ́mmu ikuɔ́.

Dɛ kó ikuɔ́ tú Sɑkɔbu yɑɑ̀bí kó ditĩ̀nnì kpɛyi nyi.

5 Kuù do tú Yesudummu kɔbɛ kóo kpɑ̀ɑ̀tì.

Isidɑyɛɛribɛ wuɔ nkó bɛkótíbɛ̀ do ɔ̃ɔ̃ tíímmɛ̀,

nɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ kó iwuɔ nyimɔu.

6 Kɛ̀ Mɔyiisii yíɛ́ kɛ́bɛ́i nkɛ dɔ̀:

Dubɛnni kó kuwuɔ nni mbo sɑ̃́ɑ̃̀ kɛ bɑ́ɑ́ kú.

A kó fɛyɑnfɛ̀ɛ sṹṹ.

7 Ntɛ ò do nɑ̀kɛ́ tì Sudɑɑ kó kuwuɔ nkɔbɛ:

Ti Yiɛ̀ nKuyie nkéntɛ́ Sudɑɑ kɔbɛ kó didɑbònnì

kɛ́ bɛ̀ tɛ̃̀ńnɛ́ní bɛ kɔbɛ borɛ̀.

Kɛ̀ bɛ̀ɛ fietɛ bɛmɑ́ɑ̀.

Á bɛ̀ dɛɛtɛ́nɛ̀ bɛ dootitɔbɛ̀.

8 Kòo nɑ́kɛ́ Defii kó kuwuɔ nkɔbɛ kɛ dɔ̀:

Ti Yiɛ̀ nKuyie nhɑ bɛ̀ duɔ́ nyikuɔ́ nɛntì

bɛ̀ tu tì tumimmu nɛ̀ udimmu,

bɛ̀ yie mmɛ̀ɛ̀ kpɛ́í nhɑ yɛ̃ mmù.

A do bɛ̀ yɑ̀ɑ́kɛ́mu Mɑsɑ,

kɛ́ bɛ̀ kpɑ̀nnɛ̀ Mɛdibɑ kó mɛniɛ mborɛ̀.

9 Bɛmbɛ Defiibɛ bɛ̀ bɛnkɛmu bɛ̀ dɑ dɔ́mɛ̀

kɛ̀ dɛ̀ pɛ̃ɛ̃tɛ́ bɛ cicɛbɛ̀ nɛ̀ bɛ yɔ̃bɛ̀,

nɛ̀ bɛ yɔ̃fũ̀ɔ̃̀ kɔbɛ nɛ̀ bɛ bí.

Bɛ̀ yiemmu ɑ nùù kɛ pĩ mmɛtɑummɛ̀ ɑ bɛ̀ dɔ̀ɔ̀nɛ̀ mɛ̀.

10 Kɛ tiè nhɑ tɑnnɔ̀ Sɑkɔbu yɑɑ̀bí,

kɛ bɛnkú ɑ tié nyIsidɑyɛɛribɛ,

kɛ bɛ̀ tùɔ̀ ntihúúntì kɑ̀ɑ yo ti fɔ̃ɔ̃ku.

Kɛ̀ bɛ̀ dɑ feu iwũɔ̃ kɛ tuɔ̀ nhɑ wũɔ̃tɔ̀nnì ĩ́nkɛ̀.

11 Áú ti Yiɛ̀! Yíɛ́ bɛ muwɛ̃rímú.

Dɔ̀ɔ̀ mɛsɑ̀ɑ̀ mbɛ tɔ̃mmú bɛ̀ pĩ mmù

fɛ̃tɛ bɛ dootitɔbɛ̀ kɑ.

Á bɑ́ɑ́ yie nkɛ̀ bɛníímbɛ̀ɛ wɛ̃tɛ kɛ́ítɛ́.

12 Kòo bɛ́i mBɛnsɑmɛɛ kó kuwuɔ nkpɛ́í nkɛ dɔ̀:

Bɛ kó kuwuɔ ntú ti Yiɛ̀ nKuyie ndɔ́ kù nku mɛdiɛ̀,

bɛ̀ bo Kuyie mborɛ̀ ndɛ̀ bɛ́u.

Kuù dɑ̀kɛ bɛ kpɛ́í mbɑ́ dìì mɔ̀nnì,

kɛ bɛ̀ bukú.

13 Kòo nɑ́kɛ́ Sosɛfu kó kuwuɔ nkpɛ́í nkɛ dɔ̀:

Ti Yiɛ̀ nKuyie mpɑ̃ mɛsɑ̀ɑ̀ ndi tenkɛ̀,

kùu cṹũnní kɛĩ́nkɛ̀ kó mɛniɛ ndi tenkɛ̀,

kɛ̀ sibií nhɑ̃ mɛniɛ.

14 Diyiè níí nɑ́ɑ́tɛ́ kɛ̀ tidiitìi kótɛ́,

bɑ́ wèè tɑ̃̀nkù tidibitì níí bo mbo.

15 Tidisɑ̀ɑ̀tìi ɑ̃nnɛ́ yɛtɑ̃rɛ̀ ĩ́nkɛ̀,

o tenkɛ̀ mboo sɑ̃́ɑ̃̀.

16 Dɛsɑ̀ɑ̀rɛ̀ɛ buotɛ́ dihɛì miɛkɛ,

Kuyie nkùù do nɑ́ɑ́nnɛ̀ mí mMɔyiisi difɑ̃pèù miɛkɛ

ku kó mɛsɑ̀ɑ̀ n cùtɛ́ní Sosɛfu kó kuwuɔ nyĩ́nkɛ̀,

wenwe wèè do bɑkɛ́ o kɔbɛ.

17 Sosɛfu yètìrì ndɛu,

ò kpeńnìmu kɛ dònnɛ̀ dinɑɑdɑɑ̀,

kòo yìè ndònnɛ̀ fɛpɑɑnɑ̀ɑ̀fɛ̀ kpɛyɛ,

nɛ̀ dɛ kó yɛyìè nyɛ ò yóó nkũmmùmɛ̀ ibotí imɔu

kɛ́ntɔ kɛ́tuɔkɛnɛ̀ itemmɑ̀nkɛ imɔu.

Diyènnì dìmɑ́ɑ̀ tu Efɑdɑimmu kó kunììti,

kɛ̀ ditɛrì tu Mɑnɑnsee kó kunììti.

18 Kɛ̀ Mɔyiisii bɛ́i Sɑbunɔɔ nɛ̀ Isɑkɑɑ bɛ kó iwuɔ nkpɛ́í nkɛ dɔ̀:

Sɑbunɔɔ kó kuwuɔ nkɔbɛ diwɛ̀ì ndi bonɛ̀,

kupotɑɑ́ ndi pĩ́ nkù.

Díndi Isɑkɑɑ kó kuwuɔ nkɔbɛ dɛ̀ ndi nɑɑti di touti miɛkɛ.

19 Dí yú di pɛɛtitɔbɛ̀ ditɑ̃sɑ̀ɑ̀rì ĩ́nkɛ̀,

kɛ̀ di fíé Kuyie nyiwũɔ̃, ku kuɔ́ yɛ̃mmɛ̀.

Di bo mpiɛti di kó tikpɑ̀tì dɑ̀mɛ́ɛ̀rì miɛkɛ,

kɛ yɑu mɛsɑ̀ɑ̀ mmɛ̀ɛ̀ bo mubirímú miɛkɛ.

20 Kòo nɑ́kɛ́ Kɑdi kó kuwuɔ nkɔbɛ kpɛ́í nkɛ dɔ̀:

Kuyie nyètìrì ndɛu

kunku kùù duɔ́ nKɑdi wuɔ nkutempɛ̃ ndiɛkù,

kòò òkɛ kucìrícìrìyɔ̃kù kɔ̃mɛ,

kɛ wɑ̃kɛ́ kɛ bo nɛ́tɛ́ kubɑkù nɛ̀ diyuuo.

21 Weè tɑ̃ɑ̃tɛ́ kɛtenkɛ̀ miɛkɛ dikɑ̀rì sɑ̀ɑ̀rì

dìì do dò nkɛ́ntú okpɑ̀ɑ̀tì kpɛri,

weè bɑɑtɛ́ Isidɑyɛɛribɛ

kɛ tũ̀nnɛ ku nùù kù nɑ̀kɛ́ dì Isidɑyɛɛribɛ kpɛ́í.

22 Kòo nɑ́kɛ́ Dɑnni kó kuwuɔ nkɔbɛ kpɛ́í kɛ dɔ̀:

Dɑnni kó kuwuɔ nkɔbɛ dònnɛ̀ dicìrícìrì pɑ̀nnì ndi,

kɛ putìní Bɑsɑ̃ɑ̃ kpɑ́ɑ̀ miɛkɛ.

23 Kòo nɑ́kɛ́ Nɛfutɑdii kó kuwuɔ nkɔbɛ kpɛ́í nkɛ dɔ̀:

Nɛfutɑdii kó kuwuɔ nkɔbɛ ciɛ diwɛ̀ì ndi,

ti Yiɛ̀ nKuyie nkuù bɛ̀ dɔ̀ɔ̀ mɛsɑ̀ɑ̀,

kɛ̀ bɛ tenkɛ̀ dɛukɛ,

kɛ́túótɛ́ dɑ̀mɛ́ɛ̀rì Kɑdidee diyiè tɑɑ̀ kɛ̀ɛ̀ bíɛ́kɛ̀,

kɛ́ntɔ kɛ́tuɔkɛnɛ̀ kubɑkù cɑ̃̀nku bíɛ́kɛ̀.

24 Kòo nɑ́kɛ́ Asɛɛ kó kuwuɔ nkɔbɛ kpɛ́í nkɛ dɔ̀:

Mɛsɑ̀ɑ̀ nni mbonɛ̀ Asɛɛ kó kuwuɔ nkɔbɛ,

kɛ̀ dɛ̀ɛ pɛ̃ɛ̃tɛ́ bɛ kɔbɛ,

kɛ̀ bɛ̀ ntú diwɛ̀ì yɛmbɛ̀ bɛ kɔbɛ cuokɛ̀,

mɛkùɔ̀ mbo mpíɛ́kɛ́ bɛ ɛì,

kɛ̀ bɛ̀ ncentì mɛ miɛkɛ.

25 Kɛ̀ bɛ ɛì kpetí yɛmɑ́tìcɑ̀kɛ̀ nɛ̀ disɔɔwũɔ̃̀ kpɛyɛ,

kɛ bɛ̀ mmɔkɛ muwɛ̃rímú nɛ̀ bɛ kṹṹnko.

26 Yesudummu kɔbɛ òmɔù í bo wèè dònnɛ̀ Kuyie ndi tũ nkù,

nɛ̀ ku kó tikpetì nti kù dèkɛnímɛ̀ ku sɑ̃ntɛ̀ kɛĩ́nkɛ̀,

kɛ pɛ̃nkɛ́ yɛwɛtɛ̀ nɛ̀ tiwɛtì kɛ kɔriní kɛ bo di teennɛ̀.

27 Kuyie mbomu sɑ̃́ɑ̃̀ kɛ tú di kó disɔ̀rì,

ku nɔ̀ùtɛ̀ yùomu di ĩ́nkɛ̀ nɛ̀ dimɔ̀nnì,

kuù ɔ̃ɔ̃ bɛti di dootitɔbɛ̀

kuù ɔ̃ɔ̃ bɛ́i nkɛ dɔ̀: Kuɔnɛ̀ bɛ pɑ́íí.

28 Kuù te díndi Isidɑyɛɛribɛ kɛ̀ di kɑri bɑ́ tìmɑtì í di kɔɔnnɛ̀,

kuù cɑ̃̀ńnɛ́ díndi Sɑkɔbu yɑɑ̀bí nɛ̀ ibotí tɛì,

kuù te kɛ̀ fɛtɑɑfɛ̀ di pɑ̃ɑ̃ nkubooku tidiitì bɛ̀ tu tì bèdéè kɛ̀ tì bo.

Kɛ̀ mɛnɑɑ̀ mpɑ̀mmɛ̀ bo.

29 Díndi Isidɑyɛɛribɛ mbonɛ̀ kɛ̀ dɛ̀ di nɑɑti,

kubotí mɑkù í bo kùù di dònnɛ̀

di tú Kuyie ndɛɛtɛ́ bɛ̀mbɛ,

kuù tu di kó kudɔpìkù kɛ di kɑ̃nkɛ́,

ku kó kukpɑ̀rìseú kuù ɔ̃ nte kɛ̀ di nɑ di dootitɔbɛ̀.

Di dootitɔbɛ̀ kɔ̀rinímu kɛ yó ndi cií,

dí mbɛ̀ nɑ̀ù.

34

Mɔyiisi kó mukṹṹ

1 Kɛ̀ Mɔyiisii dekɛ Nɛbo tɑ̃rì Pisikɑɑ tɑ̃rì yómmɛ̀ dìì wetí Sedikoo. Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nhò bɛnkɛ kɛtenkɛ̀ kɛmɔu, Kɑdɑɑdi tenkɛ̀ kɛ́ntɔ kɛ́tuɔkɛnɛ̀ Dɑnni kɔkɛ. 2 Nɛfutɑdii kó kɛtenkɛ̀ kɛmɔu nɛ̀ Efɑdɑimmu kɔkɛ nɛ̀ Mɑnɑnsee kɔkɛ nɛ̀ Sudɑɑ tenkɛ̀ kɛmɔu kɛ́ntɔ kɛ́tuɔkɛnɛ̀ dɑ̀mɛ́ɛ̀rì Mɛditedɑndee. 3 Nɛ̀ Nɛkɛbu tenkɛ̀ kɛ́tɑnnɛ̀ kukó nSuditɛ̃ɛ̃ kó kubiriku tipuonti kó dihɛì, kɛ́ntɔ kɛ́tuɔkɛnɛ̀ Tisoɑdi. 4 Ti Yiɛ̀ nKuyie ndɛ nhò nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Kɛ ntenkɛ̀ nkɛ n do dɔúnnɛ̀mɛ̀ dinùù Abɑrɑhɑmmu nɛ̀ Isɑki nɛ̀ Sɑkɔbu kɛ dɔ̀ n yóó duɔ́ nkɛ̀ bɛ yɑɑ̀bí, n kɛ̀ ndɑ bɛnkɛmu kɑ̀ɑ kɛ̀ yɑ̀nɛ̀ ɑ nuɔ. A mɛ nyí yóó kɛ tɑ.

5 Ti Yiɛ̀ nKuyie nkóo tɔ̃ntì Mɔyiisi dɛ nku Mɔɑbu kó kɛtenkɛ̀ miɛkɛ ti Yiɛ̀ nKuyie yɛ̃ ndɛ ndòmmɛ̀. 6 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nhò kũnnɛ́ Mɔɑbu kó kubiriku, Bɛti Peɔɔ ììkɛ̀. Òmɔù í yɛ̃́ Mɔyiisi kó kufɔ̃ti borɛ̀ nɛ̀ yíenní.

7 Mɔyiisi do yóó kú kɛ mɔkɛ yɛbie ntɛkɔ̀ùtɛ̀ nɛ̀ sipísìdɛ́ ndi (120), kɛ́ nyóó kú kòo nuɔ nkpɑɑ́ wúó nkòò kpeńnì. 8 Kɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ nkuɔ̀ mMɔyiisi kṹṹ mMɔɑbu biriku miɛkɛ kɛ dɔ̀ yɛwe sipísìtɑ̃ɑ̃ti. Dɛ kó yɛwe miɛkɛ nkɛ bɛ̀ kɔmmúmɛ̀ o kṹṹ.

9 Mɔyiisi do nɔ̀ɔ́mmu o nɔu Sosuwee Nunni birɛ ĩ́nkɛ̀ kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nhò pɑ̃ mɛyɛ̀mmɛ̀. Mɛm̀mɛ kɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ nyíé nho kpɛti kɛ tũ nti Yiɛ̀ nKuyie ndo nɑ̀kɛ́ tì Mɔyiisi.

10 Kuyie mpɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑǹtò mɔù tɛ̃́nkɛ í buotɛ́ Isidɑyɛɛribɛ cuokɛ̀, kɛ dònnɛ̀ Mɔyiisii. Wèè do ɔ̃ nwúó Kuyie nyììkɛ̀ kɛ kù nɑ́ɑ́nnɛ̀. 11 Weǹwe Kuyie ndo tɔ̃mmɛ̀ Esibiti kòo dɔɔ̀ tidiɛtì okpɑ̀ɑ̀tì ììkɛ̀ nɛ̀ o tũ̀mbɛ̀ nɛ̀ o kɔbɛ. 12 Mɔyiisi do dɔ̀ɔ̀mu tidiɛtì tìì ɑ̃ɑ̃̀ kukɔ̃m̀bɔ̀doróo Isidɑyɛɛribɛ ììkɛ̀.

* 6:16 Mɑsɑ: Dɛ kó diyètìrì tú mɛyɑ́ɑ̀mɛ̀ mmɛ nɛ̀ mɛbennímɛ̀.

* 9:22 Tɑbedɑɑ: Wéntɛ́ Mukétímù 11:3.

† 9:22 Mɑsɑ: Wéntɛ́ Mudennimù 17:1-7.

‡ 9:22 Kibodoti-Atɑɑfɑ: Wéntɛ́ Mukétímù 11:34.

* 11:30 Mɔdee: Arɑbɑ do dɛ mberínɛ̀. Dɛ kó mutie bo Kuyie ndo bɛnkɛ dɛ̀ ndɛ kumɑ́ɑ̀ Abɑrɑhɑmmu kɛ̀ wèè mɑɑ́ diwũɔ̃tɔ̀nnì Kuyie dɛborɛ̀.

* 15:19 Yɛpedɑkɛ̀: Yɛpedɑkɛ̀ bɛ̀ nɑ̀ɑ́ nyɛ̀ɛ̀ kpɛ́í ndiɛ nyɛ̀ í dònnɛ̀ ti diɛ kpɛyɛ yɛ̀ mɔ̀kɛ ticìtì nti kɛ̀ tì òkù mɛdiɛ̀, kɛ̀ bɛ̀ ɔ̃ɔ̃ kɛ̃ĩ́ dɛ kó ticìtì kɛ́duɔkɛnɛ̀ tiyɑ̀ɑ̀tì.

* 24:3 Mɛyɑtimɛ̀ kó dipɑ́tíri: Wéntɛ́ Mɑtie 5:31 nɛ̀ 19:7 nɛ̀ Mɑriki 10:4.

† 24:9 Midiyɑmmu: Wéntɛ́ Mukétímù 12:10.

Sosuwee

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

14

15

16

17

18

19

20

21

22

23

24

Sosuwee

Di mpɑ́tíri tɔ tìì nɑ́ɑǹtì

Dɛ kó dipɑ́tíri tɔ tìì nɑ́ɑǹtì tu: Mɔyiisi do ku kɛ̀ Sosuwee weè sɔɔtɛ́ kɛ́niitɛ́ Isidɑyɛɛribɛ, kɛ̀ bɛ̀ɛ dokɛ́ kɛ́fietɛ Kɑnnɑhɑ̃ɑ̃ kó kɛtenkɛ̀ Kuyie mbɛ̀ duɔ́ nkɛ̀. Kuyie nkuù do dɔ̀ɔ̀ tidiɛtì bɛ̀ dokùnɛ̀ dìì mɔ̀nnì Kɑnnɑhɑ̃ɑ̃ kɔbɛ kɛ̀ bɛ̀ɛ bɛ̀ nɑ.

Yɛtɑnyɔ yɛdiɛyɛ̀ yɛ̀ɛ̀ bo dɛ kó dipɑ́tíri miɛkɛ yɛɛ̀ tú: Bɛ̀ sèntɛ́mɛ̀ Suditɛ̃ɛ̃. Bɛ̀ dokɛ́nɛ̀mɛ̀ Aii ɛì kɔbɛ. Bɛ̀ tɑ̃ɑ̃mɛ̀ tɛ́tɛ́ kɛ́totí kɛtenkɛ̀ Kuyie mbɛ̀ duɔ́ nkɛ̀. Kuyie nwɛ̃̀tɛ kɛ èntɛnɛ̀ mɛtɑummɛ̀ kù dɔ̀ɔ̀nɛ̀mɛ̀ ku nìtìbɛ̀. Sosuwee bɛ̀ tìímmɛ̀ kɛ dɔ̀: Bɛ̀ɛ tɑ̃ɑ̃tɛ́ bɛ̀ dɔ́ kɛ́tũnnɛ wè, bɛmɔu kɛ̀ bɛ̀ dɔ̀ bɛ̀ dɔ́ kɛ́tũnnɛ Kuyie nku.

Di mpɑ́tíri nɑ́ɑǹtì duɔ́ kɛ dòmmɛ̀

1. Bɛ̀ bɑ̀ɑ́tímɛ̀ kɛ bo tɑ dihɛì Kuyie mbɛ̀ duɔ́ ndì 1-5

2. Bɛ̀ dokɛ́mɛ̀ kɛ fìètɛ dihɛì 6-12

3. Isidɑyɛɛribɛ kó iwuɔ ntotɛ́mɛ̀ kɛtenkɛ̀ 13-22

4. Sosuwee nɑ́ɑǹtì sɔnti nɛ̀ o kṹṹ 23-24

1

Sosuwee nimɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ

1 Mɔyiisi ti Yiɛ̀ nKuyie nkóo tɔ̃ntì do ku, kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nnɑ́kɛ́ o kóo tɔ̃ntì Nunni birɛ Sosuwee kɛ dɔ̀: 2 Mɔyiisi n kóo tɔ̃ntì kumu, ítɛ́ nɛ̀ n nìtìbɛ̀ kɛ̀ di séntɛ́ kukó nSuditɛ̃ɛ̃ kɛ́tɑ dihɛì n duɔ́ ndì Isidɑyɛɛribɛ. 3 Di nɑɑ̀cɛ̀tɛ̀ bo nɑ kɛ̀ɛ̀ tenkɛ̀ n kɛ̀ ndi duɔ́mmu, kɛ́ndònnɛ̀ n tì nɑ̀kɛ́mɛ̀ Mɔyiisi. 4 Di kó kɛtenkɛ̀ yóó ketɛ́ dikpɑ́ɑ̀ mɑ̀nku nku kɛ́túótɛ́nɛ̀ ditɑ̃rì Dimɑɑ, kɛ́dítɛ́ kukó ndiɛkù Efɑdɑti Itiibɛ kó kɛtenkɛ̀ kɛmɔu, kɛ́tuɔkɛnɛ̀ dɑ̀mɛ́ɛ̀rì diɛwè Mɛditedɑndee diyiè tɑɑ̀ kɛ̀ɛ̀ bíɛ́kɛ̀. 5 Òmɔù í yóó dɑ dɑ́ɑ́tí ɑ fòmmu mumɔu, n yó ndɑ bonɛ̀mu n do bonɛ̀ mɛ̀ɛ̀ botí Mɔyiisi. N yí yóó dɑ bútínnɛ́, n yí yóó dɑ dootóo. 6 Cómmú kɛ́tɛ̃ĩ́ nkɛ́yɑ́úkùnnɛ ɑ kɔ̃̀ntì, fɔ̃́ɔ̃̀ yóó tɑnnɛ́ bɛ nnìtìbɛ̀ dihɛì n do yɛ̃ n yóó duɔ́ ndì bɛ yɛmbɛ̀, kɛ̀ bɛ̀ɛ dì tiekɛ. 7 Fɔ̃́ ncɛ̃́nkɛɛ cómmú kɛ́tɛ̃ĩ́, nkɛ́ntũ n kóo tɔ̃ntì Mɔyiisi dɑ duɔ́ nyìì kuɔ́, ɑ bɑ́ɑ́ wɛ̃ɛ̃tɛ ɑ bɑkù cɑ̃̀nku yoo kuyoú. Mɛm̀mɛ ɑ tɔ̃mmú mumɔu bo nkérímɛ̀ dɛ ììkɛ̀. 8 Ikuɔ́ pɑ́tíri dii mbɑ́ɑ́ dɛ́tɛ́nɛ̀ ɑ nùù, ɑ́ ndì kɑ̀ɑ̀ kuyie nnɛ̀ kɛyènkɛ̀ kɛ tũ ntì wɑ̃̀ri kɛ yɛ̃mmɛ̀. Mɛm̀mɛ ɑ tɔ̃mmú mumɔu bo nkérímɛ̀ dɛ ììkɛ̀ kɑ̀ɑ dɔ̀ɔ̀ri dɛ̀ nyíé. 9 N dɑ nɑ̀kɛ́mu kɛ tú cómmú kɛ́tɛ̃ĩ́ nkɛ́yɑ́úkùnnɛ ɑ kɔ̃̀ntì, ɑ bɑ́ nyĩɛ̃̀kù kɑ̀ɑ kɔ̃m̀bùɔ̀tì duò. Mí nhɑ Yiɛ̀ nKuyie n yó ndɑ bonɛ̀mu ɑ tɔ̃mmú mumɔu miɛkɛ.

Sosuwee duɔ́mmɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ bo séntɛ́ Suditɛ̃ɛ̃

10 Kɛ̀ Sosuwee nɑ́kɛ́ Isidɑyɛɛribɛ kó bɛkótíbɛ̀ kɛ dɔ̀: 11 Cennɛ̀ kɛ́nɑ́kɛ́ bɛnìtìbɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ɛ bɑ́ɑ́tí, kɛ́wɑɑ́ ntidiitì. Yɛwe yɛ̀tɑ̃ɑ̃ti miɛkɛ di yóó séntɛ́mu Suditɛ̃ɛ̃ kɛ́tɑ dihɛì di Yiɛ̀ nKuyie nkùù di te kù di duɔ́ ndì. 12 Kɛ̀ Sosuwee nɑ́kɛ́ Dubɛnniibɛ nɛ̀ Kɑdiibɛ nɛ̀ Mɑnɑnsee kɔbɛ dikéè kɛ dɔ̀: 13 Dentɛnɛ̀ní ti Yiɛ̀ nKuyie nkóo tɔ̃ntì Mɔyiisi do di nɑ̀kɛ́ tì kɛ dɔ̀: Di Yiɛ̀ nKuyie ndi duɔ́mmu di kó kɛtenkɛ̀ Suditɛ̃ɛ̃ yɑ́ɑ̀ diyiè yìɛ̀ní kɛ̀ɛ̀ bíɛ́kɛ̀, kɛ di ompùnnɛ. 14 Di pobɛ̀ nɛ̀ di bí dɛ yó nkpɑɑ́ diɛ ndɛ Mɔyiisi di duɔ́ nkɛ̀ɛ̀ tenkɛ̀, kɛ̀ dí bɑ́ɑ́tí kɛ́nɛinɛ̀ di tebìí kɛ̀ dí séntɛ́ kukó nkɛ̀ dí bɛ̀ teennɛ̀ dikpɑ̀nnì, 15 kɛ́mbɑɑ̀nɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie mbo bɛ̀ duɔ́mmɛ̀ bɛ kó kɛtenkɛ̀ kù di duɔ́ mmɛ̀ɛ̀ botí di kɔkɛ, kɛ́deè kɛ̀ dí wɛ̃tɛní kɛ́kɑri di kɔkɛ ti Yiɛ̀ nKuyie nkóo tɔ̃ntì Mɔyiisi do di duɔ́ nkɛ̀ kukó nSuditɛ̃ɛ̃ kó diyɑ́ɑ̀ diyiè yìɛ̀ní kɛ̀ɛ̀ bíɛ́kɛ̀.

16 Kɛ̀ bɛ̀ dɔ̀: Ti yiémmu ɑ ti nɑ̀kɛ́ tì timɔu, kɑ̀ɑ yĩ tí kɔtɛ kɛ̀ɛ̀ bíɛ́kɛ̀ tí kɔtɛ. 17 Ti yó nyiemmu ɑ kpɛti ti do yíé mmɛ̀ɛ̀ botí Mɔyiisi kpɛti ti Yiɛ̀ nKuyie nní ndɑ bonɛ̀ kù do bonɛ̀mɛ̀ Mɔyiisi. 18 Kòò mɔù yetɛ ɑ kpɛti bɛ̀ɛ ò kùɔ. Cómmú kɛ́tɛ̃ĩ́ nkɛ́yɑ́úkùnnɛ ɑ kɔ̃̀ntì.

2

Sosuwee tɔ̃mmɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ bɛ̀dɛ́bɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ bo pɑɑtɛ́ Sedikoo

1 Kɛ̀ Nunni birɛ Sosuwee tɔ̃ mbɛnìtìbɛ̀ bɛ̀dɛ́bɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ bo kɔtɛ kɛ́bɑ́nnɛ́ kɛ́pɑɑtɛ́ dihɛì. Kɛ̀ bɛ̀ɛ ítɛ́ Sitimmu kɛ́kɔtɛ Sedikoo kɛ́bɑ́tɛ́ onitipòkù mɔù wèè dɔuti dɔutinɛ̀ bɛnitidɑɑbɛ̀ o cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ ò tu Dɑhɑbu, kɛ bo yié. 2 Kɛ̀ bɛ̀ɛ nɑ́kɛ́ Sedikoo kóo kpɑ̀ɑ̀tì kɛ dɔ̀: Isidɑyɛɛribɛ mɑbɛ̀ tɑnní diɛ nkɛyènkɛ̀ kɛ bo pɑɑtɛ́ dihɛì. 3 Kòo kpɑ̀ɑ̀tìi tɔ̃ mbɛnìtìbɛ̀ Dɑhɑbu borɛ̀ kɛ dɔ̀: Bɛnìtìbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ kɔ̀tɛní ɑ cĩ́ɛ̃̀tɛ̀, bɛ̀ kɔ̀tɛní kɛ bo pɑɑtɛ́ dihɛì ndi. Dennɛní bɛ!

4 Kɛ̀ Dɑhɑbuu sɔnnɛ dɛ kó bɛnìtìbɛ̀ bɛdɛ́ kɛ dɔ̀: Bɛ̀ kɔ̀tɛnímu yie n cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ m mɛ nyí yɛ̃́ bɛ̀ yɛ̀nní kɛ̀. 5 Bɛ̀ yɛ̀ dɛ̀ urikɛ dìì mɔ̀nnì ndi kɛ̀ bɛ̀ kpetí yɛcɑ̀kɛ̀, n yí yɛ̃́ bɛ̀ kɔ̀tɛ kɛ̀ɛ̀ bíɛ́kɛ̀. Tũnnɛnɛ̀ bɛ di yóó bɛ̀ nìntɛmu.

6 Kɛ yɛ̃́ kòò bɛ̀ dèe ntimùmmùntì nti, kɛ bɛ̀ sɔ̀nnɛ titɔ̃̀ntì mɑtì miɛkɛ ò dɔ̀ɔ̀ tì. 7 Kòo kpɑ̀ɑ̀tì tɔ̃nní bɛ̀ɛ yɛ̀, kɛ̀ bɛ̀ɛ kpetínnɛ́ dihɛì kó dibòrì, kɛ̀ bɛ̀ɛ bɛ̀ tũ̀nnɛ kɛ́yɛ̀ Suditɛ̃ɛ̃ tipètì borɛ̀ diyɛ̀rì. 8 Kɛ̀ dɛ kó bɛnìtìbɛ̀ nsɔri timùmmùntì ĩ́nkɛ̀, bɛ̀ mu nyí nduɔ́ kɛ̀ Dɑhɑbuu dekoo bɛ borɛ̀, 9 kɛ́ bɛ̀ nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: N yɛ̃́mu kɛ tú ti Yiɛ̀ nKuyie ndi duɔ́ ndi nhɛì. Bɛnìtìbɛ̀ bɛmɔu kèè di kpɛ́í nkɛ̀ kufɔ̃wɑɑ́ nkuù bɛ̀ ɑutɛ́ kɛ̀ bɛ̀ kɔ̃̀ntì ɑu. 10 Ti kèèmu di yɛ̀nní Esibiti kɛ̀ di Yiɛ̀ nKuyie ndɔ̀ɔ̀ dɛ̀, kɛ kèétɛ́ tipèntì kóo dɑ̀mɛ́ɛ̀rì kɛ̀ dɛ̀ kpeí kɛ̀ di sèńtɛ́, kɛ kèè di kùɔmɛ̀ Amɔriibɛ kó bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ bɛdɛ́ Sionni nɛ̀ Ɔku kukó Suditɛ̃ɛ̃ kó diyɑ́ɑ̀ kɛ bɛ̀ pɔ̀ntɛ. 11 Ti dɛ̀ kèèmu kɛ̀ ti kɔ̃m̀bùɔ̀tì duò, òmɔù tɛ̃́nkɛ í mɔkɛ dikɔ̃m̀bùɔ̀ kɛ bo di bɑɑo. Di Yiɛ̀ nKuyie ndi tũ nkù kuù bɑkɛ́ kɛĩ́nkɛ̀ nɛ̀ kɛtenkɛ̀. 12 N di bɑ́ɑmmu kɛ tú di yú Kuyie nyètìrì kɛ dɔ̀ di yó n dɔɔ̀ mɛsɑ̀ɑ̀ n di dɔ̀ɔ̀ mɛ̀, kɛ́ m bɛnkɛ dɛ kó mɛcɑnnimɛ̀. 13 Dí bɛ́i nweti weti kɛ dɔ̀ di yóó yóu n cicɛ nɛ̀ n yɔ̃ nɛ̀ n yɔ̃fũ̀ɔ̃̀ kɔbɛ nɛ̀ bɛ cɛ̃́ĩ kɔbɛ bɛnitidɑɑbɛ̀ nɛ̀ bɛnitipòbɛ̀.

14 Kɛ̀ dɛ kó bɛnìtìbɛ̀ dɔ̀: Ti bo kúmɛ̀ bo ntɔ̃ũ kɛ̀ fɔ̃́ɔ̃̀ sɑ̀ɑ̀ í ti dɑ́ɑ. Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nti duɔ́ ndihɛì ti yóó dɑ dɔɔ̀mu mɛsɑ̀ɑ̀.

Dɑhɑbu sɔ̀nnɛmɛ̀ Sosuwee tɔ̃ mbɛ̀

15 Kɛ̀ Dɑhɑbuu bɛ̀ cũ̀ũnnɛ̀ kuhɔ̃ũ tɛbòtɛ̀. O cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ do cómmú dihɛì kó kuduotí ĩ́nkɛ̀ nkɛ. 16 Kòo bɛ̀ nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Kɔtɛnɛ̀ ditɑ̃rì bíɛ́kɛ̀ kɛ́nsɔri kɛ dɔ̀ yɛwe yɛ̀tɑ̃ɑ̃ti. Kɛ̀ bɛ̀ɛ wɛ̃tɛní kɛ̀ di nɛ́ nɑ kɛ́kétɛ́, kɛ̀ di kètɛ́ di yɑ̀ɑ̀ bo bɛ̀ conɛ̀.

17 Kɛ̀ dɛ kó bɛnìtìbɛ̀ dɔ̀: Ntɛ ɑ yóó dɔɔ̀mɛ̀, kɛ̀ tí nɑ kɛ́ dɑ dɔɔ̀ ti yu Kuyie nyètìrì kɛ bɛ́i ntì. 18 Kɛ̀ ti tɑtiní dìì mɔ̀nnì dihɛì ɑ́ núnnɛ́ mupɑ̀ɑ̀konwũɔ̃́ ntɛbòtɛ̀ ɑ ti cũ̀ũ ntɛ̀. Kɑ̀ɑ dèè ɑ́ tíí nhɑ kɔbɛ bɛmɔu ɑ cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ miɛkɛ. A cicɛ nɛ̀ ɑ yɔ̃, ɑ yɔ̃fũ̀ɔ̃̀ kɔbɛ nɛ̀ ɑ cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kɔbɛ bɛnitidɑɑbɛ̀ nɛ̀ bɛnitipòbɛ̀. 19 Kɑ̀ɑ cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kou mɔù yɛ̀, kɛ̀ ti ò kùɔ dɛ̀ tu o kó mɛyɛi mmɛ, kɛ̀ ti mɛ nkùɔ òmɔù ɑ cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ miɛkɛ dɛ̀ tu tíì kó mɛyɛi. 20 Kɑ̀ɑ mɛ nti dɑ́ɑ, ti tɛ̃́nkɛ bɑ́ɑ́ dɑ dɔɔ̀ ti yu Kuyie nyètìrì kɛ bɛ́i ntì. 21 Kòò dɔ̀: N yiemmu di bɛ́i ntì.

Kɛ̀ bɛ̀ɛ ò cɑu nkɛ́ítɛ́, kòo pɑ̃̀nkɛɛ núnnɛ́ mupɑ̀ɑ̀konwũɔ̃́ ntɛbòtɛ̀. 22 Kɛ̀ dɛ kó bɛnìtìbɛ̀ɛ kɔtɛ kɛ́nsɔri ditɑ̃rì ĩ́nkɛ̀ kɛ dɔ̀ yɛwe yɛ̀tɑ̃ɑ̃ti, bɛ̀ɛ̀ do bɛ̀ tũ̀nnɛ kɛ̀ bɛ̀ɛ bɛ̀ wɑmmú kɛ́mɔ́ntɛ́ kɛ́wɛ̃tɛní. 23 Kɛ̀ dɛ kó bɛnìtìbɛ̀ bɛdɛ́ɛ cútɛ́ní ditɑ̃rì, kɛ́séntɛ́ kukó nSuditɛ̃ɛ̃, kɛ́wɛ̃tɛ Nunni birɛ Sosuwee borɛ̀ kóò nɑ̀kɛ́ dɛ̀ɛ̀ dɔ̀ɔ̀. 24 Kɛ dɔ̀: Ti Yiɛ̀ nKuyie mmɛ̀nkɛ ti duɔ́mmu dɛ kó kɛtenkɛ̀, bɛ̀ ti yɑ̀ kɛ bɛ kɔ̃̀ntì ɑumu bɛmɔu.

3

Isidɑyɛɛribɛ sèńtɛ́mɛ̀ kukó Suditɛ̃ɛ̃

1 Mɛm̀mɛ Sosuwee nɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ kɛ̀ bɛ̀ɛ ítɛ́ Sitimmu dikṹnweńnì sɛ̀ì kɛ́bɑ́tɛ́ Suditɛ̃ɛ̃ kɛ́nyié nkɛ bɑɑ̀nɛ̀ bɛ̀ bo séntɛ́mɛ̀. 2 Yɛwe yɛ̀tɑ̃ɑ̃ti kó difɔ̃nkúò kɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ kó bɛkótíbɛ̀ɛ ce mbɛ kɑrì dimɔu, 3 kɛ́nɑ́kɛ́ bɛnìtìbɛ̀ kɛ dɔ̀: Kɛ̀ di yɑ̀ kɛ̀ ikuɔ́ nìùbɛ̀ Defiibɛ tùótɛ́ ti Yiɛ̀ nKuyie ntɑummɛ̀ tɔu kɛ kètɛ́, dí tũnnɛ. 4 Diì yó nni kɛ̀ di tũ nkɛ yɛ̃́ di í yɛ̃́mɛ̀ kucɛ. Di bɑ́ ndì tɔ̀kɛ́nɛ̀, dí dì bɔ mmɛfíè nkɛ̀ mɛ̀ mbo cìdòmɛ́tìrì òmɑ́ɑ̀.

5 Kɛ̀ Sosuwee nɑ́kɛ́ bɛnìtìbɛ̀ kɛ dɔ̀: Dí wénkùnnɛ dimɑ́ɑ̀, ti Yiɛ̀ nKuyie nnɑɑ yóó dɔɔ̀ tidiɛtì kpɛrɛ ndɛ di cuokɛ̀.

6 Díndi ikuɔ́ nìùbɛ̀, túótɛ́nɛ̀ Kuyie ntɑummɛ̀ tɔu kɛ́niitɛ́, kɛ̀ bɛ̀ɛ dì tùótɛ́ kɛ́niitɛ́. 7 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nnɑ́kɛ́ Sosuwee kɛ dɔ̀: M bo dɑ dɛ́úkùnnɛ yíe nyIsidɑyɛɛribɛ bɛmɔu ììkɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ɛ bɑntɛ́ n dɑ bonɛ̀mɛ̀ n do bonɛ̀ mɛ̀ɛ̀ botí Mɔyiisi. 8 Kɛ̀ kùu yíɛ́ kɛ dɔ̀: Nɑ́kɛ́ ikuɔ́ nìùbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ tɔ Kuyie ntɑummɛ̀ tɔu, kɛ̀ bɛ̀ tɑ dìì mɔ̀nnì Suditɛ̃ɛ̃ bɛ̀ ncómmú mɛniɛ mmiɛkɛ.

9 Kɛ̀ Sosuwee yú bɛnìtìbɛ̀ kɛ dɔ̀: Tɔ́ɔ́nnɛ̀nní kɛ́keè ti Yiɛ̀ nKuyie nyɛ̃ mmù, 10 kɛ́nɑ́kɛ́ bɛnìtìbɛ̀ kɛ dɔ̀: Nɛ̀ diɛ mmiɛkɛ nkɛ di yóó bɑntɛ́mɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie ndi bonɛ̀mɛ̀, kɛ yóó bɛti Kɑnnɑhɑ̃ɑ̃ kɔbɛ nɛ̀ Itiibɛ nɛ̀ Efiibɛ nɛ̀ Pedisiibɛ nɛ̀ Kidikɑsiibɛ, Amɔriibɛ nɛ̀ Sebusiibɛ. 11 Kuyie nkuù te ikuɔ́ nìùbɛ̀ kɛtenkɛ̀ kɛmɔu, bɛ̀ɛ̀ tɔ ku tɑummɛ̀ tɔu bɛɛ̀ yóó niitɛ́ kɛ́tɑ Suditɛ̃ɛ̃ miɛkɛ. 12 Tɑ̃ɑ̃tɛ́nɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ botí tɛpíítɛ̀ nɛ̀ idɛ́ì miɛkɛ onìtì òmɑ́ɑ̀ òmɑ́ɑ̀. 13 Ikuɔ́ nìùbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ tɔ ti Yiɛ̀ nKuyie nkùù bɑkɛ́ kɛtenkɛ̀ nɛ̀ kɛĩ́nkɛ̀ ku tɑummɛ̀ tɔu, bɛ̀ bo nyóó nɑ dìì mɔ̀nnì kukó nSuditɛ̃ɛ̃ kó mɛniɛ nkɛ̀ mɛ̀ pɑ̃̀nkɛ kèétɛ́mu, mɛ̀ɛ̀ do pũɔ̃̀ ndɛ fũ̀ɔ̃̀ kɛ̀ mɛ̀ mpɛ̃nkù, kɛ̀ mɛ̀ɛ̀ do pũɔ̃̀nní kɛ̀ mɛ̀ɛ cómmú só kɛ́pénnɛ́.

14 Kɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ɛ ítɛ́ kɛ bo séntɛ́ Suditɛ̃ɛ̃, ikuɔ́ nìùbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ tɔ Kuyie ntɑummɛ̀ tɔu kɛ̀ bɛ̀ɛ niitɛ́ dɛ ììkɛ̀. 15 Dɛ̀ do tú mudidɛ̀ì mɔ̀nnì ndi, kɛ sɔ̃́ nSuditɛ̃ɛ̃ tɑ mɛniɛ nkɛ píɛ, ikuɔ́ nìùbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ tɔ Kuyie ntɑummɛ̀ tɔu kɛ̀ bɛ̀ɛ nɑ mɛniɛ. 16 Kɛ̀ mɛ̀ɛ cómmú kukó nyuu dɛdɛ́tirɛ̀ Atɑ̃ɑ̃ Sɑditɑ̃ɑ̃ bíɛ́kɛ̀ kɛ̀ mɛtɛ̃mɛ̀ɛ pɔ̃ntɛ́ kɛ́yúnnɛ́ dɑ̀mɛ́ɛ̀rì mukɔ́kúɔ́ nkou bíɛ́kɛ̀ tɛdɔntɛ̀ Adɑbu kó dikpɑ́ɑ̀, kɛ̀ Isidɑyɛɛribɛɛ nɑ dɛkperɛ̀ kɛ́séntɛ́ kɛ́nwetí Sedikoo. 17 Kɛ̀ ikuɔ́ nìùbɛ̀ ncómmú kukó ncuokɛ̀ kɛ tɔ Kuyie ntɑummɛ̀ tɔu, kɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ bɛmɔuu yɑ̀ɑ séntɛ́nɛ̀ diyɑ́ɑ̀ tɛrì.

4

Bɛ̀ fìí nyɛ̀ɛ̀ tɑ̃́rɛ̀ Suditɛ̃ɛ̃ miɛkɛ kɛ bo ndenniní

1 Isidɑyɛɛribɛ sèńtɛ́ dìì mɔ̀nnì Suditɛ̃ɛ̃ kɛ́deè, kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nnɑ́kɛ́ Sosuwee kɛ dɔ̀: 2 Tɑ̃ɑ̃tɛ́nɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ botí tɛpíítɛ̀ nɛ̀ idɛ́ì miɛkɛ onìtì òmɑ́ɑ̀ òmɑ́ɑ̀. 3 Kɛ̀ bɛ̀ɛ tɑ kukó ncuokɛ̀ ikuɔ́ nìùbɛ̀ còḿmú dɛ̀, kɛ́wɑɑ́ nyɛtɑ̃́rɛ̀ tɛpíítɛ̀ nɛ̀ yɛ̀dɛ́ɛ̀ kɛ́ntɔ kɛ́dɔú ndi yóó yié ndɛ̀.

4 Kɛ̀ Sosuwee yú bɛnìtìbɛ̀ tɛpíítɛ̀ nɛ̀ bɛ̀dɛ́bɛ̀ bɛ̀ tɑ̃ɑ̃tɛ́ bɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ botí miɛkɛ kɛ́ bɛ̀ nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: 5 Tɑnnɛ̀ kukó nSuditɛ̃ɛ̃ cuokɛ̀ bɛ̀ còḿmúnɛ̀ dɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie ntɑummɛ̀ tɔu, bɑ́ wè kòo buutɛ́ ditɑ̃́rì, Isidɑyɛɛribɛ botí mɑ̀mɛ̀. 6 Kɛ̀ yɛ̀ ḿbo, kɛ̀ di bí di bekɛ diyiè mɑrì kɛ tú: Yɛtɑ̃́rɛ̀ yiɛ ǹtu bɑ? Di dɔ̀: 7 Ti do senti Suditɛ̃ɛ̃ nwe nɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie ntɑummɛ̀ tɔu kɛ̀ mɛniɛ ncómmú, dɛ kó yɛtɑ̃́rɛ̀ yó mbomu sɑ̃́ɑ̃̀ kɛ denniní Isidɑyɛɛribɛ Kuyie ndɔ̀ɔ̀ tìì diɛtì.

8 Kɛ̀ Isidɑyɛɛribɛɛ dɔɔ̀ Sosuwee bɛ̀ nɑ̀kɛ́ tì, kɛ́wɑɑ́ nyɛtɑ̃́rɛ̀ tɛpíítɛ̀ nɛ̀ yɛ̀dɛ́ɛ̀ bɛ botí mɑ̀mɛ̀ kɛ́ntũ nti Yiɛ̀ nKuyie nnɑ̀kɛ́mɛ̀ Sosuwee kɛ̀ bɛ̀ nyɛ̀ tɔ kɛ́dɔú mbɛ̀ yóó yié ndɛ̀. 9 Kɛ̀ Sosuwee fíí nyɛtɑ̃́rɛ̀ tɛyɛ̀ tɛpíítɛ̀ nɛ̀ yɛ̀dɛ́ɛ̀, ikuɔ́ nìùbɛ̀ do tɔ ti Yiɛ̀ nKuyie ntɑummɛ̀ tɔu kɛ cómmúnɛ̀ dɛ̀, kɛ̀ yɛ̀ kpɑɑ́ dɛ̀ bo nɛ̀ yíenní.

10 Ikuɔ́ nìùbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ tɔ Kuyie ntɑummɛ̀ tɔu kɛ̀ bɛ̀ ncómmú kukó ncuokɛ̀, kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie ndo duɔ́ nkɛ̀ Sosuwee bɛ̀ nɑ̀kɛ́ tì timɔu dɔɔ̀. Sosuwee do tũ̀nnɛ Mɔyiisi ò nɑ̀kɛ́ tì nti timɔu. Mɛm̀mɛ kɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ bɛmɔuu séntɛ́ kukó mmɛcɑ̃ɑ̃. 11 Bɛ̀ sèńtɛ́ dìì mɔ̀nnì bɛmɔu kɛ deè kɛ̀ ikuɔ́ nìùbɛ̀ɛ niitɛ́ bɛ ììkɛ̀ nɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie ntɑummɛ̀ tɔu. 12 Kɛ̀ Dubɛnniibɛ nɛ̀ Kɑdiibɛ nɛ̀ Mɑnnɑsee kɔbɛ dikéè kɛ̀ bɛ̀ɛ niitɛ́ fɛkpɑ̀rìnɑfɛ ììkɛ̀ kɛ́ntũ Mɔyiisi do bɛ̀ nɑ̀kɛ́mɛ̀. 13 Kɛ̀ bɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ sikɔupípísìnɑ̀ɑ̀ (40000) bɛ̀ɛ̀ do bɑɑti tikpɑ̀rìnɛntì mudoò kpɛti. Kɛ̀ bɛ̀ɛ séntɛ́ kukó nSuditɛ̃ɛ̃ kɛ́nwetí kubiriku kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie mbɛ̀ bonɛ̀. 14 Dɛ kó diyiè kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie ndɛ́úkùnnɛ Sosuwee Isidɑyɛɛribɛ bɛmɔu ììkɛ̀, kɛ̀ bɛ̀ɛ ò yɔ̀tɛ kɛ́ nhò dé o fòmmu mumɔu miɛkɛ bɛ̀ do dé mɛ̀ɛ̀ botí Mɔyiisi.

15 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nnɑ́kɛ́ Sosuwee kɛ dɔ̀: 16 Duɔ́ ndinùù ikuɔ́ nìùbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ tɔ Kuyie ntɑummɛ̀ tɔu kɛ̀ bɛ̀ɛ yɛ̀ Suditɛ̃ɛ̃.

17 Kòo bɛ̀ duɔ́ ndinùù. 18 Ikuɔ́ nìùbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ tɔ ti Yiɛ̀ nKuyie ntɑummɛ̀ tɔu bɛ̀ yɛ̀nní dìì mɔ̀nnì kɛ́nɑ dikonnɛ́bɛ̀nnì, kɛ̀ mɛniɛ nwɛ̃tɛ kɛ́pɔ̃ntɛ́ mɛ̀ do dòmmɛ̀ kɛ̀ kukó nSuditɛ̃ɛ̃ píɛ. 19 Bɛ̀ do sèńtɛ́ kukó nSuditɛ̃ɛ̃ otɑ̃̀nkù ketiwè yiè píínnì ndi, kɛ́bɑ́tɛ́ Kidikɑɑdi Sedikoo fɔ̃nkúò.

20 Kɛ̀ Sosuwee fíí nKidikɑɑdi yɛtɑ̃́rɛ̀ tɛpíítɛ̀ nɛ̀ yɛ̀dɛ́ɛ̀ bɛ̀ do tùótɛ́ yɛ̀ kukó nSuditɛ̃ɛ̃ miɛkɛ. 21 Ò dèè mɛm̀mɛ kɛ́nɑ́kɛ́ Isidɑyɛɛribɛ kɛ dɔ̀: Kɛ̀ di bí di bekɛ diyiè mɑrì kɛ tú bɑ nkó yɛtɑ̃́rɛ̀ nyɛ? 22 Dí ì nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Ti do senti kukó nSuditɛ̃ɛ̃ nwe kɛ̀ mɛniɛ ncómmú kɛ̀ tí nɑ dɛkperɛ̀ kɛ́séntɛ́. 23 Ti Yiɛ̀ nKuyie nkuù do còńnɛ́ kukó nSuditɛ̃ɛ̃ kó mɛniɛ nkɛ̀ dɛ̀ɛ kpeí kɛ̀ tí séntɛ́, kù do dɔ̀ɔ̀ mɛ̀ɛ̀ botí tipèntì kóo dɑ̀mɛ́ɛ̀rì kɛ̀ tí séntɛ́. 24 Kù dɔ̀ɔ̀ mɛmmɛ kɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ bɛmɔu bo bɑntɛ́ kù kpeńnìmɛ̀ mmɛ, kɛ̀ tí nkù dé sɑ̃́ɑ̃̀.

5

Amɔriibɛ kèèmɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ kpɛ́í nkɛ̀ kufɔ̃wɑɑ́ mbɛ̀ pĩ

1 Kɛ̀ Amɔriibɛ kpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ bo Suditɛ̃ɛ̃ diyiè tɑɑ̀ kɛ̀ɛ̀ bíɛ́kɛ̀ nɛ̀ Kɑnnɑhɑ̃ɑ̃ kɔbɛ bɛ̀ɛ̀ bo dɑ̀mɛ́ɛ̀rì tɑkɛ́, kɛ̀ bɛ̀ɛ keè ti Yiɛ̀ nKuyie ncòńnɛ́mɛ̀ kukó nSuditɛ̃ɛ̃ kó mɛniɛ, kɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ sèńtɛ́, kɛ̀ kufɔ̃wɑɑ́ mbɛ̀ ɑutɛ́, bɛ̀ í ndɑ̀ɑ́tí kɛ bo bɑɑo Isidɑyɛɛribɛ.

Bɛ̀ cɑ̃mmúmɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ bɛ̀ piɛ́ bɛ̀ kucɛ miɛkɛ

2 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nnɑ́kɛ́ Sosuwee kɛ dɔ̀: Dɔɔ̀ mɛtɑ̃́ntɛ̀nsiɛ̀ nkɛ́cɑ̃mmú Isidɑyɛɛribɛ bɛ̀ piɛ́ bɛ̀ kucɛ miɛkɛ.

3 Kòo dɔɔ̀ mɛtɑ̃́ntɛ̀nsiɛ̀ nkɛ́ bɛ̀ cɑ̃mmú dicɑ̃ntɛ́tɑ̃rì ĩ́nkɛ̀. 4 Ntɛ dɛ̀ɛ̀ do te kɛ̀ Sosuwee cɑ̃mmú bɛnitidɑɑbɛ̀ bɛ̀ do yɛtìní Esibiti kɛ̀ bɛ̀ɛ̀ kó dimɑ̀ɑ̀ ndò nkɛ́nɑ kɛ́kɔtɛ mudoò, bɛ̀ do ku dikpɑ́ɑ̀ cuokɛ̀ nkɛ. 5 Bɛ̀ do yɛtìní Esibiti kɛ̀ bɛ̀ɛ̀ bo bɛ̀ do cɑ̃mmúmu, bɛ̀ do piɛ́ bɛ̀ kucɛ bɛɛ̀ do í cɑ̃mmú. 6 Isidɑyɛɛribɛ do yɛ̀nní Esibiti kɛ́mmɔkɛ yɛbie nsipísìnɑ̀ɑ̀ ndi dikpɑ́ɑ̀, bɛ̀ do yɛtìní kɛ̀ bɛ̀ɛ̀ dò mbɛ̀ bo nɑ kɛ́kɔtɛ dikpɑ̀nnì kɛ̀ bɛ̀ɛ kú, bɛ̀ yetɛ mɛ̀ɛ̀ kpɛ́í ti Yiɛ̀ nKuyie nkpɛti, kɛ̀ kù dɔ̀ bɛ̀ í tɑti kù do yɛ̃ nkù yóó duɔ́ ndìì ɛì bɛ yɛmbɛ̀, mɛnɑɑmiɛ̀ nnɛ̀ mɛcekùɔ̀ ndɛ̀ pũɔ̃̀ ndɛ̀. 7 Bɛ bí iì do cɔutɛ́ bɛ fɔ̃̀tɛ̀, kɛ̀ Sosuwee bɛ̀ cɑ̃mmú kɛ yɛ̃́ bɛ̀ mu ndo í cɑ̃mmúmɛ̀. 8 Ò bɛ̀ cɑ̃mmú kɛ́deè kɛ̀ bɛ̀ mbo bɛ kɑrɛ̀ nyɛ kɛ yɑ̀ɑ miɛtɛ́nɛ̀. 9 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nhò nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: N dɛ̀itɛ yíe ndi fɛi nyi, di yɛ̀nnɛ̀nní ì Esibiti.

Dɛɛ̀ te kɛ̀ bɛ̀ yu dɛ kó dibòrì kɛ tú Kidikɑɑdi nɛ̀ yíenní.

Bɛ̀ bɑɑ́mmɛ̀ diyentɛ́bɑnni Kɑnnɑhɑ̃ɑ̃

10 Dɛ mɔ̀nnì kɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ nkɑri Kidikɑɑdi kɛ́bɑɑ́ ndiyentɛ́bɑnni otɑ̃̀nkù yiè tɛpíítɛ̀ nɛ̀ dinɑɑnnì yiè kuyuoku, Sedikoo ɛì kó kubiriku. 11 Kɛ̀ bɛ̀ɛ di dɛ yiè dihɛì kó tidiitì, kɛ́cɑ́ɑ́kɛ́ pɛ̃́ɛ̃̀ wèè í kɔɔrɛnɛ̀ mutie mùù muuti nɛ̀ tidiitì tìì cìe. 12 Kɛ̀ dɛ̀ɛ wentɛ́ kɛ̀ mɑ́nnì tɛ̃́nkɛ í mbo, kɛ̀ bɛ̀ nyo nKɑnnɑhɑ̃ɑ̃ kó mudiì.

Sosuwee yɑ̀mɛ̀ wèè bɑkɛ́ Kuyie nhɑ̃ɑ̃pɔ̀nnɑfɛ

13 Diyiè mɑrì kɛ̀ Sosuwee ḿbo Sedikoo tɑkɛ́ kɛ́yɑ̀ onìtì mɔù kòò tɔ mɛsebii nkɛ cómmú, kɛ̀ Sosuwee ò bekɛ kɛ dɔ̀: A tú ti kouɑɑ̀ kɛ̀ ti dootitɔù? 14 Kòò dɔ̀: N tú wèè bɑkɛ́ wènwe ti Yiɛ̀ nKuyie nhɑ̃ɑ̃pɔ̀nnɑfɛ, m bo kɛ tuɔ̀kùnímu. Kɛ̀ Sosuwee nínkóo o ììkɛ̀ kɛ dɔ̀: N yiɛ̀, ɑ dɔ́ kɛ́ n nɑ́kɛ́ ɔ̃̀nti?

15 Wèè bɑkɛ́ ti Yiɛ̀ nKuyie nhɑ̃ɑ̃pɔ̀nnɑfɛ kòo dɔ̀: Dɛitɛ ɑ nɛùtì, ɑ cómmú dibòrì sɑ̀ɑ̀rì ndi.

Kɛ̀ Sosuwee tì dɛ̀itɛ.

6

Isidɑyɛɛribɛ pɔ̀ntɛmɛ̀ Sedikoo

1 Sedikoo ɛì do kpetí tɑ́u nwe kɛ pɑ́kɛ́ Isidɑyɛɛribɛ kpɛ́í, òmɔù í tɑɑ̀ òmɔù mɛ nyí yiɛ̀. 2 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nnɑ́kɛ́ Sosuwee kɛ dɔ̀: N dɑ duɔ́mmu Sedikoo ɛì nɛ̀ di kóo kpɑ̀ɑ̀tì nɛ̀ o ɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ kperíbɛ̀. 3 Fɔ̃́ nnɛ̀ ɑ ɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ di níí fitɛ́ Sedikoo ɛì kucɛ mɛ̀mɑ́ɑ̀ diyiè miɛkɛ kɛ dɔ̀ yɛwe yɛ̀kuɔ̀. 4 Kɛ̀ ikuɔ́ nìùbɛ̀ bɛ̀yiekɛ̀ ntɔ yɛtɑ̃tɛhe yɛ̀yiekɛ̀ kɛ ni ti Yiɛ̀ nKuyie ntɑummɛ̀ tɔu ììkɛ̀, diyiè yiénnì yiè kɛ́nheu kɛ̀ di fitɛ́ dihɛì kucɛ mɛ̀yiekɛ̀. 5 Kɛ̀ ditɑ̃tɛheù kuɔ́ ndìì mɔ̀nnì dí uu dimɔu Sedikoo ɛì duotí yóó domu bɑ́ wè kòo wetínnɛ́ o ììkɛ̀.

6 Kɛ̀ Nunni birɛ Sosuwee yú ikuɔ́ nìùbɛ̀ bɛ̀yiekɛ̀ kɛ dɔ̀: Túótɛ́nɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie ntɑummɛ̀ tɔu, kɛ̀ ikuɔ́ nìùbɛ̀ tɔbɛ̀ bɛ̀yiekɛ̀ ntɔ yɛtɑ̃tɛhe yɛ̀yiekɛ̀ kɛ ni.

7 Kɛ̀ bɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ nni ti Yiɛ̀ nKuyie ntɑummɛ̀ tɔu ììkɛ̀ kɛ̀ dí fitɛ́ dihɛì.

8 Kɛ̀ ikuɔ́ nìùbɛ̀ bɛ̀yiekɛ̀ɛ túótɛ́ yɛtɑ̃tɛhe yɛ̀yiekɛ̀, kɛ́niitɛ́ ti Yiɛ̀ nKuyie ntɑummɛ̀ tɔu ììkɛ̀ kɛ́nheu. 9 Kɛ̀ bɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ mɑbɛ̀ nni ikuɔ́ nìùbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ eu yɛtɑ̃tɛhe, kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie ntɑummɛ̀ tɔu bɛ̀ tũ nkɛ̀ bɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ tũ̀nní kɛ̀ yɛtɑ̃tɛhe kuɔ̀. 10 Sosuwee do bɛ̀ nɑ̀kɛ́mu kɛ tú bɛ̀ bɑ́ɑ́ wekii bɛ̀ ndò nyúó kɛ kémmú ò bo yĩ́mɛ̀: Uunɛ̀! Kɛ̀ bɛ̀ nɛ́ uu. 11 Kɛ̀ bɛ̀ɛ fitɛ́ dihɛì kucɛ mɛ̀mɑ́ɑ̀ diyiè mɑrì mɑ́ɑ̀ miɛkɛ nɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie ntɑummɛ̀ tɔu, kɛ́kò mbɛ̀ bɑ̀tɛ́ dɛ̀ kɛ́duɔ́.

12 Kɛ̀ dɛ̀ɛ wentɛ́ dikṹnweńnì sɛ̀ì, kɛ̀ Sosuwee duɔ́ nkɛ̀ ikuɔ́ nìùbɛ̀ɛ tɔ ti Yiɛ̀ nKuyie ntɑummɛ̀ tɔu. 13 Kɛ̀ bɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ mɑbɛ̀ nni ikuɔ́ nìùbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ eu yɛtɑ̃tɛhe bɛ ììkɛ̀, kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie ntɑummɛ̀ tɔu bɛ̀ tũ̀, kɛ̀ bɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ tɔbɛ̀ tũ̀nní, kɛ̀ yɛtɑ̃tɛhe kuɔ̀. 14 Diyiè didɛ́rì yiè, kɛ̀ bɛ̀ tó fitɛ́ dihɛì kucɛ mɛ̀mɑ́ɑ̀, kɛ́ mmɛ nhɔ̃ nkɛ dɔ̀ yɛwe yɛ̀kuɔ̀. 15 Diyiénnì yiè kɛ́yɛ̀ dikṹnweńnì sɛ̀ì kɛ́fitɛ́ dihɛì kɛ dɔ̀ kucɛ mɛ̀yiekɛ̀. Dɛ kó diyiè dimɑ́ɑ̀ ndi bɛ̀ fitɛ́mɛ̀ kucɛ mɛ̀yiekɛ̀. 16 Kɛ̀ bɛ̀ nfiti kucɛ mɛyiémmɛ̀, kɛ̀ ikuɔ́ nìùbɛ̀ eu yɛtɑ̃tɛhe, kɛ̀ Sosuwee nɑ́kɛ́ bɛnìtìbɛ̀ kɛ dɔ̀: Uunɛ̀! Ti Yiɛ̀ nKuyie ndi duɔ́mmu dihɛì, 17 dí dì kùɔ pɑ́íí kɛ̀ di ɛí dɛ̀ ntú ti Yiɛ̀ nKuyie nkpɛrɛ. Dí yóu Dɑhɑbu onitipòkù wèè dɔuti dɔutinɛ̀ bɛnitidɑɑbɛ̀ omɑ́ɑ̀ nɛ̀ bɛ̀ɛ̀ bo o cĩ́ɛ̃̀tɛ̀, ò sòò sɔ̀nnɛ mɛ̀ɛ̀ kpɛ́í nti tɔ̃nní bɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ bo pɑɑtɛ́ dihɛì. 18 Dɔɔ̀nɛ̀ mɛyɔɔ̀mmɛ̀ di bɑ́ɑ́ yúúkú dɛ̀mɑrɛ̀, kɛ̀ di tùótɛ́ dɛ̀mɑrɛ̀ di yóó ɑ̃nnɛ́ mɛyɔ̃́ɔ̃̀ mmɛ Isidɑyɛɛribɛ kɛ̀ bɛ̀ɛ bɛ̀ kùɔ. 19  Mɛsɔɔ nnɛ̀ timɑ́tì pɛ́ítì, disɔɔwũɔ̃̀ nɛ̀ timɑ́tì dɛ̀ yó ntú ti Yiɛ̀ nKuyie nkpɛrɛ ndɛ, kɛ̀ dí dɛ̀ ɑ̃nnɛ́ ku cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ miɛkɛ.

20 Kɛ̀ bɛ̀ɛ eé yɛtɑ̃tɛhe, kɛ̀ bɛ̀ɛ uu kɛ̀ kuduotíi do, kɛ̀ Isidɑyɛɛribɛɛ tɑ dihɛì bɑ́ wè kòo wetínnɛ́ o ììkɛ̀. 21 Kɛ̀ bɛ̀ɛ kuɔ bɛnìtìbɛ̀ bɛmɔu bɛnitidɑɑbɛ̀ nɛ̀ bɛnitipòbɛ̀, ibí nɛ̀ bɛkótíbɛ̀, inɑ̀ɑ̀kɛ nɛ̀ ipe nɛ̀ sɑ̃mmɑrímúbɛ̀.

Sosuwee yóumɛ̀ Dɑhɑbu

22 Kɛ̀ Sosuwee nɑ́kɛ́ bɛnìtìbɛ̀ bɛdɛ́bɛ̀ bɛ̀ do tɔ̃ mbɛ̀ kɛ dɔ̀: Tɑnnɛ̀ Dɑhɑbu onitipòkù wèè dɔuti dɔutinɛ̀ bɛnitidɑɑbɛ̀ cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kóo dènnɛní nɛ̀ o cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kɔbɛ bɛmɔu kɛ́ntũ ndi sòò ò nɑ̀kɛ́ tì.

23 Kɛ̀ bɛ̀ɛ tɑ kɛ́dennɛní Dɑhɑbu nɛ̀ o yɛmbɛ̀ nɛ̀ o yɔ̃fũ̀ɔ̃̀ kɔbɛ bɛmɔu, nɛ̀ o kɔbɛ bɛmɔu. Kɛ̀ bɛ̀ɛ bɛ̀ kɑ̀nnɛ bɛ̀ bɑ̀tɛ́ dɛ̀ kɛ́tɔ́ɔ́nnɛ̀ bɛmɑ́ɑ̀, kɛ́ndɑkɛ bɛ kpɛ́í. 24 Bɛ̀ mɛ nyĩ kɛ́cɔ́u ndihɛì nɛ̀ dɛ̀ɛ̀ kó dimɑ̀ɑ̀ bo di miɛkɛ, kɛ́túótɛ́ mɛsɔɔ nnɛ̀ timɑ́tì pɛ́ítì, disɔɔwũɔ̃̀ nɛ̀ timɑ́tì kɛ́tɑnnɛ ti Yiɛ̀ nKuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀. 25 Kɛ̀ Sosuwee yóu Dɑhɑbu onitipòkù wèè dɔuti dɔutinɛ̀ bɛnitidɑɑbɛ̀ nɛ̀ o kɔbɛ kɛ̀ bɛ̀ nfòù, ò sɔ̀nnɛ mɛ̀ɛ̀ kpɛ́í nho tɔ̃ mbɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ pɑɑtɛ́ dihɛì. Dɑhɑbu kó kufuku kpɑɑ́ bomu Isidɑyɛɛribɛ cuokɛ̀ nɛ̀ yíenní.

26 Dɛ mɔ̀nnì ndi Sosuwee bɛ́immɛ̀ kɛ́yú ti Yiɛ̀ nKuyie nyètìrì kɛ dɔ̀:

Wèè bo ndɔ́ kɛ́mɑɑ́ dihɛì dii, nhò bo yɑ̀!

Ò bo ndì pũũku kòo bíketirɛ̀ɛ kú,

kòo ndì kpetì yɛcɑ̀kɛ̀ kòo bíyɑ̃ɑ̃tɛ̀ɛ kú.

27 Kuyie ndo bonɛ̀mu Sosuwee kòo yètìrìi feitɛ́ bɛ tenkɛ̀ kɛmɔu miɛkɛ.

7

Akɑ̃ɑ̃ dɔ̀ɔ̀mɛ̀ mɛyɛi nkɛ̀ bɛ̀ɛ ò kùɔ

1 Kɛ̀ Isidɑyɛɛribɛɛ dɔɔ̀ mɛyɛi ndiɛmɛ̀, kɛ́túótɛ́ ti Yiɛ̀ nKuyie nyɛ̃ mbɛ̀ bɑ́ɑ́ túótɛ́ dɛ̀, kɛ̀ ku miɛkɛɛ bɛ̀ pɛikɛ. Sudɑɑ nɑɑ̀mùnkù kou Sedɑɑ birɛ Sɑbudi weè do pɛitɛ́ Kɑdimii, kòo pɛitɛ́ Akɑ̃ɑ̃. Akɑ̃ɑ̃ weè do yùúkú.

2 Kɛ̀ Sosuwee tɔ̃ mbɛnìtìbɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ bo pɑɑtɛ́ Aii ɛì, dihɛì dìì bo Betɛɛdi diyiè yìɛ̀ní kɛ̀ɛ̀ bíɛ́kɛ̀, kɛ tɔ́kɛ́nɛ̀ Bɛti-Afɛnni, kɛ̀ bɛ̀ɛ kɔtɛ kɛ́ dì pɑɑtɛ́. 3 Bɛ̀ wɛ̃̀tɛní mɛm̀mɛ kóò nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Dɛ kó dihɛì í dɛu ɑ bɑ́ɑ́ fɛ̃́ũ mbɛnìtìbɛ̀ bɛmɔu. Sikɔupísìdɛ́ (2000) yoo sikɔupísìtɑ̃ɑ̃ti (3000) yó nsɑ̀nnɛ̀mu.

4 Bɛ̀ɛ̀ do kɔtɛ, bɛ̀ bo ntùɔ̀kɛ sikɔupísìtɑ̃ɑ̃ti (3000). Kɛ̀ Aii kɔbɛɛ bɛ̀ nɑ kɛ́bɛti. 5 Bɛ̀ kùɔ bɛ̀ɛ̀ nìtìbɛ̀ bo ntùɔ̀kɛ sipísìtɑ̃ɑ̃ti nɛ̀ bɛ̀kuɔ̀, kɛ̀ bɛ̀ɛ bɛ̀ bɛ̀ti kɛ́dennɛ dihɛì kó dibòrì Sebɑdimmu kɛ́ bɛ̀ cṹũnko, kɛ̀ kufɔ̃wɑɑ́ mbɛ̀ ɑutɛ́ kɛ̀ dɛ̀ɛ bɛ̀ kpeí.

6 Sosuwee nɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ kó bɛkótíbɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ɛ kɛ̃rí bɛ yɑ̀ɑ̀tì, kɛ́pũ mmutɑ̃́ɑ̃́ mbɛ yɔ kɛ́nnínkú ti Yiɛ̀ nKuyie ntɑummɛ̀ tɔu ììkɛ̀ nɛ̀ kuyuokoo. 7 Kɛ̀ Sosuwee bɛ́i nkɛ dɔ̀: Áú, n Yiɛ̀ nKuyie! Dɛ̀ yĩ́mɛ kɑ̀ɑ ti séenní kukó nkɛ̀ Amɔriibɛ yóó ti kuɔ? Ti nɑ nkpɑɑní kukó nSuditɛ̃ɛ̃ kó diyɑ́ɑ̀. 8 Kuyie nhɑ bɑ́ɑ́ yĩ́ n dɑ cɑ̀ɑ̀rɛ̀, m bo yĩ́ bɑ? Tínti Isidɑyɛɛribɛ ti dootitɔbɛ̀ ti nɑmu. 9 Kɑnnɑhɑ̃ɑ̃ kɔbɛ nɛ̀ yɛhɛkɛ̀ tɛyɛ̀ kɔbɛ yóó tì kèèmu kɛ́ ti dintɛ́ kɛ́kuɔ, kɑ̀ɑ nɛ́ yĩ́mɛ kɛ́bɛnkɛ ɑ yetidiɛrì?

10 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nnɑ́kɛ́ Sosuwee kɛ dɔ̀: Ítɛ́! Dɛ̀ yĩmɛ kɑ̀ɑ nìńkú kɛ sĩ́ĩ́? 11 Díndi Isidɑyɛɛribɛ di dɔ̀ɔ̀ mɛyɛi mmɛ kɛ yetɛ n di nɑ̀kɛ́ tì, kɛ yùúkú n do yɛ̃ ndi bɑ́ɑ́ yúúkú dɛ̀, kɛ dɛ̀ sɔ̀nnɛ di nɛntì miɛkɛ. 12 Di tɛ̃́nkɛ í yóó nɑ di dootitɔbɛ̀, di dootitɔbɛ̀ yó ndi bɛtìmu kɛ di kɔù. N tɛ̃́nkɛ í yó ndi bonɛ̀, kɛ̀ di í dènnɛ n yɛ̃ ndi bɑ́ɑ́ túótɛ́ dɛ̀ di cuokɛ̀. 13 Ítɛ́ kɛ́wénkùnnɛ bɛnìtìbɛ̀! Nɑ́kɛ́ bɛ kɛ̀ bɛ̀ɛ wénkùnnɛ bɛmɑ́ɑ̀ kɛ̀ ti nɑɑ mɑ́ɑ́. Á bɛ̀ nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie ndíndi Isidɑyɛɛribɛ di tũ nkù míì tu n yɛ̃ ndi bɑ́ɑ́ túótɛ́ dɛ̀, dɛɛ̀ bo di cuokɛ̀, kɛ̀ di í dɛ̀ dènnɛ di bɑ́ɑ́ nɑ kɛ́bɑɑo di dootitɔbɛ̀. 14 Nɑnkɛ dikṹnweńnì, ɑ́ tíí nyiwuɔ nyiwuɔ kɛ́tɑ̃ũ tɛ́tɛ́ kɛ̀ m bɛnkɛ kùù wuɔ nkùu bɑtɛ tinɑɑ̀mùntì, kɛ̀ m bɛnkɛ kùù nɑɑ̀mùnkù kùu bɑtɛ sicɛ̃́ĩ, kɛ̀ m bɛnkɛ tɛ̀ɛ̀ cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ tɛ̀ɛ bɑtɛ bɛnìtìbɛ̀. 15 Kɛ̀ m bɛnkɛ wèè nìtì bɛ̀ɛ ò cɔ́u nnɛ̀ o kpɛrɛ dɛmɔu, ò yetɛ mɛ̀ɛ̀ kpɛ́í n nɑ̀kɛ́ tì kɛ dɔ̀ɔ̀ mɛyɛi ndiɛmɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ miɛkɛ.

16 Dikṹnweńnì sɛ̀ì kɛ̀ Sosuwee tíí nyIsidɑyɛɛribɛ kó iwuɔ nyimɔu. Kɛ̀ Kuyie mbɛnkɛ Sudɑɑ kó kuwuɔ. 17 Kòo bɛ̀ bɑ̀tɛ bɛ nɑɑ̀mùntì, kɛ̀ Kuyie mbɛnkɛ Sedɑɑ kɔku, kòo bɛ̀ bɑ̀tɛ bɛ cɛ̃́ĩ, kɛ̀ Kuyie mbɛnkɛ Sɑbudi kpɛtɛ. 18 Kòo bɛ̀ bɑ̀tɛ onìtì onìtì, kɛ̀ Kuyie mbɛnkɛ Akɑ̃ɑ̃. Akɑ̃ɑ̃ cicɛ do tú Kɑdimii, kɛ̀ Kɑdimii cicɛ tú Sɑbudi, kɛ̀ Sɑbudi cicɛ tú Sedɑɑ. Sudɑɑ kó kuwuɔ kɔbɛ mbɛ. 19 Kɛ̀ Sosuwee ò nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Bɑntɛ́ ti Yiɛ̀ nKuyie nyIsidɑyɛɛribɛ tũ nkù dɛumɛ̀ kɛ́ n nɑ́kɛ́ dɛmɔu, ɑ bɑ́ɑ́ n sɔnnɛ dɛ̀mɑrɛ̀.

20 Kɛ̀ Akɑ̃ɑ̃ dɔ̀: Ɛ̃ɛ̃, míì dɔ̀ɔ̀ mɛyɛi ti Yiɛ̀ nKuyie nyIsidɑyɛɛribɛ tũ nkù ììkɛ̀. Ntɛ n dɔ̀ɔ̀ dɛ̀: 21 N yɑ̀ ti dootitɔbɛ̀ nɛntì miɛkɛ nkɛ Mɛsopotɑmii kɔbɛ kó diyɑɑ̀bòrì sɑ̀ɑ̀rì mɑrì nɛ̀ mɛdítíbii nsikɔusìdɛ́ (200) nɛ̀ disɔɔwènnì cìdóò kó dikéè, kɛ dɛ̀ yɑɑ nkɛ tùótɛ́, di bo dɛ̀ yɑ̀ n tou miɛkɛ, kɛ̀ dɛ̀ kũrí kɛ̀ idíítí ni.

22 Kɛ̀ Sosuwee tɔ̃ mbɛnìtìbɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ɛ kɔtɛ o dieku kɛ́nsɔ̃́ ndɛ̀ mɛ ndò nkɛ̀ idíítí ni. 23 Kɛ̀ bɛ̀ɛ dɛ̀ kũtɛ́ o dieku kɛ́tɔní Sosuwee nɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ bɛmɔu borɛ̀, kɛ̀ bɛ̀ɛ dɛ̀ còú ti Yiɛ̀ nKuyie nyììkɛ̀. 24 Sosuwee nɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ bɛmɔu kɛ̀ bɛ̀ɛ túótɛ́ Akɑ̃ɑ̃ nɛ̀ idíítí nɛ̀ diyɑɑ̀bòrì nɛ̀ disɔɔwènnì nɛ̀ o bí, initidɑɑì nɛ̀ initipòì nɛ̀ o nɑ̀ɑ̀kɛ nɛ̀ o sɑ̃mmɑrímúbɛ̀ nɛ̀ o pe nɛ̀ o bɔɔ́ nɛ̀ o touku nɛ̀ ò mɔ̀kɛ dɛ̀ɛ̀ kó dimɑ̀ɑ̀, kɛ́kɔtɛnɛ̀ kubiriku bɛ̀ tu kù Dikɔnkɔɔ̀nnì biriku. 25 Kɛ̀ Sosuwee nɑ́kɛ́ Akɑ̃ɑ̃ kɛ dɔ̀: Fɔ̃́ɔ̃̀ te kɛ̀ mɛyɛi nti tùɔ̀kɛní, ti Yiɛ̀ nKuyie mbo dɑ dɔɔ̀ mɛyɛi nyíe.

Mɛm̀mɛ kɛ̀ Isidɑyɛɛribɛɛ buɔ́tí Akɑ̃ɑ̃ yɛtɑ̃́rɛ̀ kɛ́kuɔ, kɛ́ mɛ ndɔɔ̀ o kɔbɛ bɛmɔu nɛ̀ o kpɛrɛ dɛmɔu, 26 kɛ́tíí ndɛborɛ̀ ditɑ̃́ntɛ́nkou diɛrì kɛ̀ dì kpɑɑ́ bo nɛ̀ yíenní, dɛɛ̀ te kɛ̀ bɛ̀ yu dɛborɛ̀ kɛ tú dikɔnkɔɔ̀nnì biriku.

Mɛm̀mɛ ti Yiɛ̀ nKuyie mmiɛkɛ domɛ̀.

8

Bɛ̀ pɔ̀ntɛmɛ̀ Aii

1 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nnɑ́kɛ́ Sosuwee kɛ dɔ̀: A bɑ́ nyĩɛ̃̀kù, ɑ kɔ̃m̀bùɔ̀tì bɑ́ nduò, túótɛ́ ɑ ɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ bɛmɔu kɛ̀ dí kɔtɛ kɛ́pi Aii, n we ndɑ duɔ́mmu nɛ̀ o kóo kpɑ̀ɑ̀tì nɛ̀ o nìtìbɛ̀ nɛ̀ o ɛì nɛ̀ o tenkɛ̀. 2 Á pɔntɛ Aii nɛ̀ o kóo kpɑ̀ɑ̀tì ɑ pɔ̀ntɛ mɛ̀ɛ̀ botí Sedikoo nɛ̀ o kou, kɛ̀ dí ɛí bɛ kpɛrɛ nɛ̀ bɛ wũɔ̃. A duɔ́ nkɛ̀ bɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ɛ bɛ̀ dɛ̀kɛ́ diyiè yìɛ̀ní kɛ̀ɛ̀ bíɛ́kɛ̀.

3 Kɛ̀ Sosuwee bɑ́ɑ́tí nɛ̀ o ɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ kɛ bo pi Aii, kɛ́tɑ̃ɑ̃tɛ́ bɛkpɑ̀rìnuɔmbɛ sikɔupípísìtɑ̃ɑ̃ti (30000) kɛ́nií nkɛyènkɛ̀, 4 kɛ́ bɛ̀ nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Kɔtɛnɛ̀ kɛ́nhokɛ dihɛì fɔ̃nkúò, di bɑ́ɑ́ dɛ́tɛ́nɛ̀ dihɛì. Dí nwɑ̃kɛ́, kɛ̀ dɛ̀ fuutɛ dí yɛ̀nní. 5 Mí nnɛ̀ n kɔbɛ kɛ̀ ti tɑroo dihɛì, kɛ̀ bɛ̀ yɛ̀nní kɛ bo ti dokɛ́nɛ̀ tí cokɛ́ ti sòò yĩmɛ̀. 6 Bɛ̀ yóó ti bɛtimu kɛ̀ tí bɛ̀ dɛ̀tɛ́nɛ̀ dihɛì kɛ̀ bɛ yɛ̀mmɛ̀ ndò nti cokɛ́ ti sòò yĩmɛ̀. 7 Dɛ mɔ̀nnì kɛ̀ dí yɛ̀nní kɛ́pɔntɛ dihɛì. Ti Yiɛ̀ nKuyie ndì ndi duɔ́mmu. 8 Kɛ̀ di tɑ dihɛì dí dì cɔ́u nkɛ́dɔɔ̀ ti Yiɛ̀ Kuyie nyɛ̃mmɛ̀ kɛ́ntũ n di nɑ̀kɛ́ tì.

9 Kɛ̀ bɛkpɑ̀rìnuɔmbɛɛ kɔtɛ Sosuwee bɛ̀ bɛnkɛ dɛ̀, kɛ́nhokɛ Aii nɛ̀ Betɛɛdi dɛ cuokɛ̀ diyiè yìɛ̀ní kɛ̀ɛ̀ bíɛ́kɛ̀, kɛ̀ Sosuwee nkpɑɑ́nɛ̀ bɛsɔmbɛ kɛyènkɛ̀.

10 Kɛ̀ dɛ̀ɛ wentɛ́ kɛ̀ Sosuwee wénní o nìtìbɛ̀ kɛ́tɑ̃nkɛ́ Isidɑyɛɛribɛ kó bɛkótíbɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ɛ niitɛ́ fɛnɑfɛ. 11 Kɛ̀ bɛkpɑ̀rìnuɔmbɛɛ ò nɛinɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ɛ kɔtɛ Aii kɛ́tɔ́ɔ́nko kɛ́bɑ́tɛ́ Aii bɑkù cɑ̃̀nku bíɛ́kɛ̀ kɛ̀ kubiriku mɑkù ńsokɛ́ nɛ̀ Aii bɛ cuokɛ̀. 12 Kɛ̀ Sosuwee túótɛ́ bɛnìtìbɛ̀ bɛ̀ bo ntùɔ̀kɛ sikɔupísìnùmmù (5000) kɛ́ bɛ̀ òo ndiyiè yìɛ̀ní kɛ̀ɛ̀ bíɛ́kɛ̀ Betɛɛdi nɛ̀ Aii dɛ cuokɛ̀. 13 Kɛ̀ ditĩ̀nnì diɛrì ḿbo dihɛì bɑkù cɑ̃̀nku bíɛ́kɛ̀, kɛ̀ ditɛrì bo diyiè yìɛ̀ní kɛ̀ɛ̀ bíɛ́kɛ̀, kɛ̀ Sosuwee yie ḿbo kubiriku dɛ kó kɛyènkɛ̀. 14 Kɛ̀ Aii kóo kpɑ̀ɑ̀tìi yɑ̀ Isidɑyɛɛribɛ, kɛ́bɑ́ɑ́tí mɛcɑ̃ɑ̃ nnɛ̀ o ɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ kɛ bo bɛ̀ dokɛ́nɛ̀ ò sòò bɛ̀ dokɛ́ ndɛ̀ Suditɛ̃ɛ̃ biriku, kɛ wetí tɛdɔntɛ̀ Adɑbɑ kó dikpɑ́ɑ̀. Bɑ́ bɛ̀ í yɛ̃́ kɛ dò mbɛ̀mɑbɛ̀ òkɛ diyiè yìɛ̀ní kɛ̀ɛ̀ bíɛ́kɛ̀. 15 Sosuwee nɛ̀ o kɔbɛ kɛ̀ bɛ̀ɛ dɔɔ̀ kɛ́ndò mbɛ̀ cokɛ́ kɛ́wetínnɛ́ dikpɑ́ɑ̀ diɛrì bíɛ́kɛ̀. 16 Kɛ̀ bɛ̀ɛ pɛ́i nkɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ɛ ítɛ́ dihɛì dimɔu, kɛ́ bɛ̀ tũ̀nnɛ kɛ́dɛ́tɛ́nɛ̀ dihɛì. 17 Kɛ̀ bɛ̀ɛ yɛ̀ bɛmɔu kɛ́tũnnɛ Isidɑyɛɛribɛ, bɑ́ òmɔù í nkpɑɑ́ Aii kɛ bɑɑ dihɛì. 18 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nnɑ́kɛ́ Sosuwee kɛ dɔ̀: Youtɛ ɑ kpɑ̃nnì Aii bíɛ́kɛ̀, n dɑ duɔ́mmu dɛ kó dihɛì.

Kɛ̀ Sosuwee yie. 19 Ò yòùtɛ dìì mɔ̀nnì o nɔ̀ùtɛ̀ kɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ bɛ̀ɛ do sɔri kɛ̀ bɛ̀ɛ yɛnní mɛcɑ̃ɑ̃ nkɛ́tɑ dihɛì kɛ́ dì do, kɛ́ dì cɔ́u ndɛndɛ bɑ̀mbɑ̀.

20-21 Kɛ̀ Aii kɔbɛɛ wɛ̃ɛ̃tɛ kɛ́yɑ̀ kuyukú dɑ̀tínnɛ́mɛ̀ bɛ ɛì, kɛ́mɔ́ntɛ́ bɛ̀ bo cokɛ́ kɛ́cuó nkɛ̀ɛ̀ bíɛ́kɛ̀. Sosuwee nɛ̀ o kɔbɛ bɛ̀ɛ̀ do cokù kɛ̀ bɛ̀ɛ yɑ̀ bɛ̀ɛ̀ do sɔri diyiè yìɛ̀ní kɛ̀ɛ̀ bíɛ́kɛ̀ bɛ̀ yɛ̀nnímɛ̀ kɛ cɔ́u ndihɛì, kɛ́wɛ̃ɛ̃tɛ kɛ́dokɛ́nɛ̀ bɛ̀ɛ̀ bɛ̀ bɛ̀ti. 22 Bɛ̀ɛ̀ cɔ́u ndihɛì kɛ̀ bɛ̀ɛ yɛ̀nní kɛ̀ bɛ̀ɛ cɛ̃tinnɛ Aii kɔbɛ dɛ cuokɛ̀, òmɔù í nyentɛ́. Kɛ̀ bɛ̀ɛ bɛ̀ kùɔ bɛmɔu, 23 kɛ́pĩ́ nhAii kóo kpɑ̀ɑ̀tì kɛ́kɔtɛnɛ̀ Sosuwee borɛ̀.

24 Isidɑyɛɛribɛ kùɔ dìì mɔ̀nnì bɛ̀ɛ̀ bɛ̀ tũ̀nnɛ dikpɑ́ɑ̀ miɛkɛ kɛ́deè kɛ́wɛ̃tɛní dihɛì kɛ́kuɔ bɛsɔmbɛ bɛmɔu. 25 Aii kɔbɛ, bɛnitidɑɑbɛ̀ nɛ̀ bɛnitipòbɛ̀ bɛ̀ kùɔ bɛ̀ do bo tɛkɔupípíítɛ̀ nɛ̀ sikɔupísìdɛ́ ndi (12000). 26 Kɛ̀ Sosuwee ńyuo o kpɑ̃nnì Aii bíɛ́kɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ yɑ̀ɑ kuɔnɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ bɛmɔu kɛ́deè. 27 Sosuwee nɛ̀ o kɔbɛ kɛ̀ bɛ̀ɛ ɛí bɛ kpɛrɛ nɛ̀ bɛ wũɔ̃ kɛ́ndònnɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie ntì nhò nɑ̀kɛ́mɛ̀. 28 Kɛ̀ Sosuwee cɔ́u nhAii kòo cɔ́útɛ́ fũku fũku kɛ́nɑɑ́ ntidobontì bɑ́ dɛ̀mɑrɛ̀ í dɛ̀ bo nɛ̀ yíenní, 29 kɛ́núnnɛ́ Aii kóo kpɑ̀ɑ̀tì mutie kòo nsɑkɛ nɛ̀ kuyuokoo. Diyiè tɑti dìì mɔ̀nnì kɛ̀ Sosuwee duɔ́ nkɛ̀ bɛ̀ɛ ò cṹũnní kɛ́dɔú ndihɛì mɑ̀nku dibòrì, kɛ́tíí nditɑ̃́ntɛ́nkou o ĩ́nkɛ̀ kɛ̀ dì kpɑɑ́ bo nɛ̀ yíenní.

Sosuwee kɑ̀ɑmmɛ̀ Kuyie nkuɔ́ imɔu Isidɑyɛɛribɛ

30 Kɛ̀ Sosuwee mɑɑ́ ti Yiɛ̀ nKuyie nyIsidɑyɛɛribɛ tũ nkù diwũɔ̃tɔ̀nnì ditɑ̃rì bɛ̀ tu dì Ebɑɑdi di ĩ́nkɛ̀. 31 Ò dì mɑɑ́nɛ̀ yɛtɑ̃́rɛ̀ yɛ̀ɛ̀ í cìɛ́kɛ́ yɛ̀nyɛ. Timɑ́tì mɑtì í kɑ̀ɑ́kɛ́ yɛ̀ kɛ́ndònnɛ̀ Mɔyiisi ti Yiɛ̀ nKuyie tɔ̃ntì do tì nɑ̀kɛ́mɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ, kɛ̀ tì wɑ̃̀ri o kuɔ́ pɑ́tíri miɛkɛ, kòo kù fìé iwũɔ̃ kɛ́tuɔ nkɛ́fíé mɛtɑummɛ̀ kpɛyi. 32 Kòo wɑ̃ri Mɔyiisi kó ikuɔ́ yɛtɑ̃́rɛ̀ ĩ́nkɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ bɛmɔu ììkɛ̀. 33 Isidɑyɛɛribɛ nɛ̀ bɛ kó bɛkótíbɛ̀ nɛ̀ bɛpɑ́tíwɑ̃ɑ̃̀bɛ̀ nɛ̀ bɛbɑɑtíbɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ɛ cómmú kɛ́fitɛ́ mɛtɑummɛ̀ tɔu kɛ́nwetí ikuɔ́ nìùbɛ̀ Defiibɛ bɛ̀ɛ̀ dì tɔ. Isidɑyɛɛribɛ sɔmbɛ nɛ̀ bɛpɔ̀ɔ̀bɛ̀, kɛ̀ bɛ̀ còḿmú biɛ nKɑrisimmu tɑ̃rì ĩ́nkɛ̀ bɛtɔbɛ̀ Ebɑɑdi kpɛri ĩ́nkɛ̀, kɛ́ndònnɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nkóo tɔ̃ntì Mɔyiisi do yɛ̃ mbɛ̀ níí dɔɔ̀mɛ̀ kɛ́pɑ̃ Kuyie nkó mɛsɑ̀ɑ̀ nyIsidɑyɛɛribɛ. 34 Kɛ̀ Sosuwee kɑɑ nyikuɔ́ imɔu, kɛ́kɑɑnnɛ̀ Kuyie nyɛ̃ nkɛ̀ bɛ̀ dɔ̀ɔ̀ dɛ̀ kùu bɛ̀ dɔ̀ɔ̀ mɛsɑ̀ɑ̀ nnɛ̀ kù yɛ̃ nkɛ̀ bɛ̀ dɔ̀ɔ̀ dɛ̀ kùu bɛ̀ dɔ̀ɔ̀ mɛyɛi, tìì kó dimɑ̀ɑ̀ wɑ̃̀ri ikuɔ́ pɑ́tíri miɛkɛ, 35 kɛ́kɑɑ nKuyie ntɑnnɔ̀ yɛmɔu kù do duɔ́ nyɛ̀ Mɔyiisi, bɛnìtìbɛ̀ bɛmɔu ììkɛ̀ nɛ̀ bɛnitipòbɛ̀ nɛ̀ ibí nɛ̀ bɛpɔ̀ɔ̀bɛ̀. Bɑ́ ò í nsùɔ́ ndìmɑrì.

9

Sosuwee do tɑunnɛ̀mɛ̀ Kɑbɑɔ̃ɔ̃ kɔbɛ

1 Kɛ̀ bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ bo kukó nSuditɛ̃ɛ̃ diyiè yìɛ̀ní kɛ̀ɛ̀ bíɛ́kɛ̀: Yɛtɑ̃rɛ̀ ĩ́nkɛ̀ kɔbɛ nɛ̀ kubiriku kɔbɛ nɛ̀ bɛ̀ɛ̀ bo dɑ̀mɛ́ɛ̀rì pɛɛ́mmɛ̀ kɛ́tuɔkɛnɛ̀ Dimɑɑ. Itiibɛ nɛ̀ Amɔriibɛ nɛ̀ Kɑnnɑhɑ̃ɑ̃ kɔbɛ nɛ̀ Pedisiibɛ nɛ̀ Efiibɛ nɛ̀ Sebusiibɛ kɛ̀ bɛ̀ɛ keè bɛ̀ pɔ̀ntɛmɛ̀ Aii, 2 kɛ́wɛ̃nnɛ́ bɛmɔu kɛ bo kpɑnnɛ̀ Sosuwee nɛ̀ o kɔbɛ Isidɑyɛɛribɛ.

3 Kɛ̀ Kɑbɑɔ̃ɔ̃ kɔbɛɛ keè Sosuwee pɔ̀ntɛmɛ̀ Sedikoo nɛ̀ Aii, 4 kɛ́soutɛ́ kɛ́ndò mbɛ̀ bonní dɛdɛ́tirɛ̀ kɛ tɔ mudiì, kɛ boú tiyɔ̀tì tìì kɛ̃rí bɛ sɑ̃mmɑrímúbɛ̀, kɛ tɔ mɛnɑɑ̀ nkó tidɔutì kótì, tìì kɛ̃rí kɛ̀ bɛ̀ yɑ́. 5 Kɛ dɑ́ɑ́tí tiyɑɑ̀cítì kɛ ɑ̃nnɛ́ tinɛùtì tìì kɛ̃rí kɛ̀ bɛ̀ yɑ́, kɛ tɔ pɛ̃́ɛ̃̀bɛ̀ bɛ̀ɛ̀ kpeí kɛ wɛ̀rí. 6 Kɛ̀ bɛ̀ɛ tuɔkoo Kidikɑɑdi kɛ́yɑ̀ Sosuwee nɛ̀ o kɔbɛ kɛ dɔ̀: Ti boní dɛdɛ́tirɛ̀ ndɛ kɛ dɔ́ nɛ̀ díndi tí tɑu.

7 Kɛ̀ Isidɑyɛɛribɛɛ bɛ̀ tɛ̃̀ńnɛ́ kɛ dɔ̀: We nyɛ̃́ kɛ̀ di í ɑ̃ diɛ ndɛ dɛtɔ́ɔ́nnɛ̀. Ti bo yĩ́mɛ kɛ́ di tɑunnɛ̀.

8 Kɛ̀ bɛ̀ɛ nɑ́kɛ́ Sosuwee kɛ dɔ̀: Ti tú ɑ kó bɛtɔ̃mbɛ̀ mbɛ. Kɛ̀ Sosuwee dɔ̀: Di tú ɔ̃̀mbɛ? Di bonní dɛ?

9 Kɛ̀ bɛ̀ dɔ̀: A kó bɛtɔ̃mbɛ̀ tínti ti bonní dihɛì dɛ́tirì ndi, kɛ kèè ɑ Yiɛ̀ nKuyie nhɑ tũ nkù kpɛ́í nnɛ̀ kù dɔ̀ɔ̀ tìì diɛtì Esibiti. 10 Nɛ̀ kù dɔ̀ɔ̀ dɛ̀ Amɔriibɛ kó bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ bɛdɛ́ kukó nSuditɛ̃ɛ̃ kó diyɑ́ɑ̀. Sionni, Ɛsibonni kóo kpɑ̀ɑ̀tì nɛ̀ Ɔku Bɑsɑ̃ɑ̃ kou, wèè do bo Asitɑdoti. 11 Ti ɛì kó bɛkótíbɛ̀ ti nɑ̀kɛ́mu kɛ tú: Túótɛ́nɛ̀ mudiì kɛ́kɔtɛ kɛ́ bɛ̀ co, kɛ́mpĩ́ mbɛ tɔ̃mmú kɛ̀ dí dɔɔ̀ mɛtɑummɛ̀. 12 Ntɛnɛ̀ pɛ̃́ɛ̃̀, ti sòò yóó kétɛ́ní kòò kpɑɑ́ tonnìmu, bɑ̀mbɑ̀ mmiɛ nkɛ kpeí kɛ pũ̀ũti kɛ wɛ̀rí. 13 Ti sòò yóó túótɛ́ mɛnɑɑ̀ nkó tidɔutì kɛ̀ tì pɑ̀ɑnnìmu, di mmɔ̀nnì kɛ kɛ̃rí, tinɛùtì nɛ̀ tiyɑ̀ɑ̀tì kɛ̀ dɛ̀ kɛ̃rí kucɛ okù mɛ̀ɛ̀ kpɛ́í.

14 Kɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ kó bɛkótíbɛ̀ɛ cɔutɛ́ bɛ diì bɑ́ bɛ̀ í beé ti Yiɛ̀ nKuyie. 15 Kɛ̀ Sosuwee bɛ̀ dɔ̀ɔ̀nɛ̀ mɛtɑummɛ̀, kɛ̀ bɛ̀ɛ nɑrikɛ, kòò dɔ̀ bɛ̀ í yóó bɛ̀ kùɔ. Kɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ kó bɛkótíbɛ̀ɛ yie nkɛ yú ti Yiɛ̀ nKuyie nyètìrì.

16 Yɛwe yɛ̀tɑ̃ɑ̃ti kó difɔ̃nkúò bɛ̀ tɑummɛ̀ kɛ dèè, kɛ̀ Isidɑyɛɛribɛɛ keè bɛ̀ bomɛ̀ dɛndɛ ndɛ dɛtɔ́ɔ́nnɛ̀. 17 Kɛ̀ bɛ̀ mmɔkɛ yɛwe yɛ̀tɑ̃ɑ̃ti mucèmmu kɛ́tuɔkɛ dɛ kó bɛnìtìbɛ̀ ciɛ: Kɑbɑɔ̃ɔ̃ nɛ̀ Kefidɑɑ nɛ̀ Bedɔti nɛ̀ Kidiyɑ-Yeɑdimmu. 18 Bɛ̀ í mbɛ̀ kùɔ, kɛ yɛ̃́ Isidɑyɛɛribɛ kó bɛkótíbɛ̀ do bɛ̀ tɑunnɛ̀mɛ̀ kɛ́yú ti Yiɛ̀ nKuyie nyètìrì, kɛ̀ bɛ kɔbɛ Isidɑyɛɛribɛ mbɛ̀ kpɑ̀nnɛ̀. 19 Kɛ̀ bɛkótíbɛ̀ bɛmɔu dɔ̀: Tíì bɛ̀ tɑunnɛ̀ kɛ yu ti Yiɛ̀ nKuyie nyètìrì, ti bɑ́ɑ́ nɑ kɛ́ bɛ̀ kùɔ, 20 ti yóó bɛ̀ yóumu kɛ̀ bɛ̀ nfòù kɛ yɛ̃́ ti bɛ́immɛ̀ kɛ yu ti Yiɛ̀ nKuyie nyètìrì, ti yɑ̀ɑ̀ bo íi nti Yiɛ̀ nKuyie mmiɛkɛ. Ntɛnɛ̀ ti yóó bɛ̀ dɔ̀ɔ̀mɛ̀. 21 Ti yóó bɛ̀ yóumu kɛ̀ bɛ̀ nfòù kɛ ti do mmɛniɛ nkɛ ti kɑu idɛí.

Bɛkótíbɛ̀ ti mbɛ́i. 22 Kɛ̀ Sosuwee yú Kɑbɑɔ̃ɔ̃ nìtìbɛ̀ kɛ́ bɛ̀ bekɛ kɛ dɔ̀: Dɛ̀ yĩ́mɛ kɛ̀ di ti soutɛ́ kɛ yɛ̃ ndi ciɛ díɛtirì kɛ nɛ́ bo ti tɑkɛ́? 23 Di yó ntú tidɑɑtì nti sɑ̃́ɑ̃̀, kɛ kɔ̃ũ Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kó idɛí kɛ́ ndo mmɛniɛ.

24 Kɛ̀ Kɑbɑɔ̃ɔ̃ nìtìbɛ̀ɛ tɛ̃́nnɛ́ Sosuwee kɛ dɔ̀: Ti kèè di Yiɛ̀ nKuyie nduɔ́mmɛ̀ mmɛ ku kóo tɔ̃ntì Mɔyiisi kɛ ntenkɛ̀ kɛ tú dí nkɔù bɛ̀ɛ̀ kó dimɑ̀ɑ̀ dɛ̀ bo, kɛ̀ kufɔ̃wɑɑ́ nti pĩ nkɛ̀ ti yĩɛ̃̀kù di bo ti kuɔmɛ̀, dɛɛ̀ te kɛ̀ ti dɔ̀ɔ̀ mɛmmɛ. 25 Ti bo ɑ nɔu miɛkɛ nkɛ ɑ pɛ́nsìrìmɛ̀, mɛ̀ɛ̀ dɑ wenni dɔɔ̀ mɛ.

26 Ntɛ Sosuwee do yetɛ bɛ̀ bo bɛ̀ kùɔmɛ̀ kɛ́dɔɔ̀ tì. 27 Dɛ yiè kɛ̀ Sosuwee duɔ́ nkɛ̀ bɛ̀ nkɑu idɛí kɛ do mmɛniɛ nyIsidɑyɛɛribɛ nɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nwũɔ̃tɔ̀nnì kpɛ́í nkù dɔ́ bɛ̀ɛ di mɑɑ́ dɛ̀. Dɛ kó bɛnìtìbɛ̀ kpɑɑ́ pĩ́mmu dɛ kó mutɔ̃mmú nɛ̀ yíenní.

10

Isidɑyɛɛribɛ nɑmɛ̀ Amɔriibɛ

1 Kɛ̀ Adoni-Sedɛki Sedisɑdɛmmu kóo kpɑ̀ɑ̀tìi keè Sosuwee pɔ̀ntɛmɛ̀ Aii nɛ̀ o kóo kpɑ̀ɑ̀tì kɛ bɛ̀ kùɔ pɑ́íí ò do dɔ̀ɔ̀mɛ̀ Sedikoo nɛ̀ o kóo kpɑ̀ɑ̀tì, kɛ́keè Kɑbɑɔ̃ɔ̃ kɔbɛ tɑunnɛ̀mɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ kɛ bo bɛ cuokɛ̀. 2 Kɛ̀ kufɔ̃wɑɑ́ mbɛ̀ ɑutɛ́, kɛ yɛ̃́ yɛkpɑ̀ɑ̀tìhɛkɛ̀ miɛkɛ Kɑbɑɔ̃ɔ̃ do túmɛ̀ dihɛì diɛrì ndi kɛ pɛ̃ɛ̃tɛ́ Aii, kɛ̀ bɛkɔ̃m̀bɔ̀tiebɛ mɑ́ɑ̀ dì bo. 3 Kɛ̀ Adoni-Sedɛki Sedisɑdɛmmu kóo kpɑ̀ɑ̀tìi tɔ̃ nkɛ̀ bɛ̀ɛ nɑ́kɛ́ Oɑmmu Ebunɔɔ kpɑ̀ɑ̀tì, nɛ̀ Pidɑmmu Yɑdimuti kpɑ̀ɑ̀tì, nɛ̀ Yɑfiɑ Dɑkiisi kpɑ̀ɑ̀tì nɛ̀ Debii Ekunɔɔ kpɑ̀ɑ̀tì kɛ dɔ̀: 4 Kɔtɛnní kɛ́ n teennɛ̀ kɛ̀ ti kpɑnnɛ̀ Kɑbɑɔ̃ɔ̃ kɔbɛ kɛ yɛ̃́ bɛ̀ tɑunnɛ̀mɛ̀ Sosuwee nɛ̀ o kɔbɛ Isidɑyɛɛribɛ.

5 Mɛm̀mɛ kɛ̀ Amɔriibɛ kó bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ bɛ̀nùmmùu wɛ̃nnɛ́nɛ̀ Sedisɑdɛmmu kou nɛ̀ Ebunɔɔ kou nɛ̀ Yɑdimuti kou nɛ̀ Dɑkiisi kou nɛ̀ Ekunɔɔ kou, kɛ́túótɛ́ bɛ ɑ̃ɑ̃pɔ̀ntĩ̀rɛ̀ kɛ́pi Kɑbɑɔ̃ɔ̃ kɔbɛ mudoò. 6 Kɛ̀ Kɑbɑɔ̃ɔ̃ kɔbɛɛ tɔ̃ nSosuwee borɛ̀ Kidikɑɑdi kɛ̀ bɛ̀ɛ ò nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Kɔtɛní kɛ́dɛɛtɛ́ ɑ kó bɛtɔ̃mbɛ̀, bɑ́ɑ́ yetɛ Amɔriibɛ kó bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ bo yɛtɑ̃rɛ̀ ĩ́nkɛ̀ bɛɛ̀ wɛ̃nnɛ́ kɛ bo ti dokɛ́nɛ̀.

7 Kɛ̀ Sosuwee pɑ̃̀nkɛɛ ítɛ́ Kidikɑɑdi nɛ̀ bɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ nɛ̀ bɛkpɑ̀rìnuɔmbɛ. 8 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nnɑ́kɛ́ Sosuwee kɛ dɔ̀: A bɑ́ nyĩɛ̃̀kù m bɛ̀ ndɑ duɔ́mmu ɑ yóó bɛ̀ nɑmu bɛmɔu pɑ́íí, òmɔù bɑ́ɑ́ dɑ nɑ.

9 Sosuwee nɛ̀ o kɔbɛ kɛ̀ bɛ̀ɛ ítɛ́ Kidikɑɑdi kɛ́nyié nkɛ kérí kɛyènkɛ̀ kɛmɔu kɛ́pi Amɔriibɛ bɑ́ bɛ̀ í yɛ̃́. 10 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nduɔ́ nkɛ̀ Amɔriibɛɛ bútínnɛ́ kɛ́cokɛ́ kɛ̀ Isidɑyɛɛribɛɛ nɑ Amɔriibɛ, kɛ́ bɛ̀ ɑutɛ́ Kɑbɑɔ̃ɔ̃, kɛ́ bɛ̀ bɛ̀ti Bɛti-Onɔɔ tɑ̃rì, kɛ́ mbɛ̀ kɔ̀ùtì kɛ́tuɔkɛnɛ̀ Asekɑɑ nɛ̀ Mɑkedɑɑ. 11 Kɛ̀ Amɔriibɛɛ cokɛ́ kɛ́ncuti Bɛti Onɔɔ kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie ncṹũnní yɛmɑ́tɑ̃́rɛ̀ diɛyɛ̀ kɛ̀ yɛ̀ɛ bɛ̀ kùɔ kɛ̀ bɛ̀ nsũ kɛ́pɛ̃ɛ̃tɛ́ Isidɑyɛɛribɛ kùɔ bɛ̀ nɛ̀ yɛse.

12 Ti Yiɛ̀ nKuyie nduɔ́ ndìì yiè Amɔriibɛ Isidɑyɛɛribɛ kɛ̀ bɛ̀ nkpɑ nkɛ̀ Sosuwee bɛ́i nyIsidɑyɛɛribɛ bɛmɔu ììkɛ̀ kɛ dɔ̀: Fɔ̃́ ndiyiè, cómmú Kɑbɑɔ̃ɔ̃ ĩ́nkɛ̀, fɔ̃́ nhotɑ̃̀nkù kɑ̀ɑ cómmú Ayɑnɔɔ biriku! 13 Kɛ̀ diyièe cómmú, kòo tɑ̃̀nkùu cómmú, kɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ yɑ̀ɑ nɑnɛ̀ bɛ dootitɔbɛ̀. Tì wɑ̃̀rimu Owenniwe pɑ́tíri* miɛkɛ kɛ tú: Kɛ̀ diyiè ncómmú tiwɛtì cuokɛ̀ kɛ dɔ̀ diyiè difòùrì kɛ í tɑ. 14 Kɛ̀ dɛ kó diyiè í dɔkɛ ti Yiɛ̀ nKuyie nyí yie ndiyiè mɑrì onìtì kpɛti mɛmmɛ kó kubotí. Ti Yiɛ̀ nKuyie nku mɔ́mmɔnku kuù do kpɑ nyIsidɑyɛɛribɛ kpɛ́í.

15 Sosuwee nɛ̀ o kɔbɛ Isidɑyɛɛribɛ bɛmɔu kɛ̀ bɛ̀ɛ wɛ̃tɛ bɛ kɑ̀ri dɛ̀ Kidikɑɑdi.

Bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ bɛ̀nùmmù do sɔrimɛ̀ Mɑkedɑɑ tɑ̃dènkù

16 Kɛ̀ Amɔriibɛ kpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ bɛnùmmùu cokɛ́ kɛ́sɔri Mɑkedɑɑ tɑ̃dènkù. 17 Kɛ̀ bɛ̀ɛ nɑ́kɛ́ Sosuwee kɛ dɔ̀: Ti yɑ̀mu bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ bɛnùmmù kɛ̀ bɛ̀ cokɛ́ kɛ sɔ̀ri Mɑkedɑɑ tɑ̃dènkù. 18 Kɛ̀ Sosuwee nɑ́kɛ́ bɛnìtìbɛ̀ kɛ dɔ̀: Biennɛ̀ yɛtɑ̃́diɛyɛ̀ kɛ́kpetínnɛ́ dibòrì kɛ́mbɑɑ. 19 Nkpɑɑ́ bɛtìnɛ̀ di dootitɔbɛ̀, kɛ́ bɛ̀ dintɛ́, di bɑ́ɑ́ yie nkɛ̀ bɛ̀ɛ kò nti Yiɛ̀ nKuyie mbɛ̀ ndi duɔ́mmu.

20 Sosuwee nɛ̀ o kɔbɛ Isidɑyɛɛribɛ kɛ̀ bɛ̀ɛ kuɔ Amɔriibɛ kɛ́ndɔ́ kɛ́ bɛ̀ dèè, kɛ̀ bɛ̀mɑbɛ̀ɛ nɑ kɛ́yentɛ́ kɛ́tɑɑ́ bɛ ɛkɛ̀ iduotí fitɛ́ yɛ̀. 21 Kɛ̀ Isidɑyɛɛribɛɛ wɛ̃tɛ Mɑkedɑɑ bɛ̀ bɑ̀tɛ́ dɛ̀, òmɔù tɛ̃́nkɛ í ndɑ̀ɑ́tí kɛ bɛ̀ bɛ́innɛ̀ tìmɑtì.

22 Kɛ̀ Sosuwee dɔ̀: Kpetɛ́nɛ̀ kutɑ̃dènkù kɛ́dennɛní bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ bɛnùmmù bɛmbɛ. 23 Kɛ̀ bɛ̀ɛ kpetɛ́ kɛ́ bɛ̀ dènnɛní, Sedisɑdɛmmu kóo kpɑ̀ɑ̀tì nɛ̀ Ebunɔɔ kou nɛ̀ Yɑdimuti kou nɛ̀ Dɑkiisi kou, nɛ̀ Ekunɔɔ kou, kɛ́ bɛ̀ duɔ́ nSosuwee. 24 Kòo yú Isidɑyɛɛribɛ bɛmɔu kɛ́nɑ́kɛ́ bɛ̀ɛ̀ do ò nɛínɛ̀ kɛ ni mudoò kɛ dɔ̀: Kɔtɛnní kɛ́nɑ bɛ fɔ̃̀níí. Kɛ̀ bɛ̀ɛ ì nɑ, kɛ̀ Sosuwee dɔ̀: 25 Di bɑ́ nyĩɛ̃̀kù kɛ̀ di kɔ̃m̀bùɔ̀tì duò, tɛ̃ĩ́nnɛ̀ kɛ́yɑ́úkùnnɛ di kɔ̃̀ntì, ti Yiɛ̀ nKuyie nyóó dɔɔ̀ miɛ mmɛ di dootitɔbɛ̀ bɛmɔu. 26 Dɛ kó difɔ̃nkúò kɛ́ bɛ̀ kùɔ, kɛ́sɑɑ ndɛtie ndɛ̀nùmmù. Kɛ̀ bɛ̀ nsɑkɛ nɛ̀ kuyuokoo.

27 Diyiè tɑti dìì mɔ̀nnì kɛ̀ Sosuwee duɔ́ nkɛ̀ bɛ̀ɛ bɛ̀ cṹũnní kɛ́tɑnnɛ́ kutɑ̃dènkù bɛ̀ do sɔri kùù miɛkɛ, kɛ́ĩ́tínnɛ́ yɛtɑ̃́rɛ̀ diɛyɛ̀ kɛ̀ yɛ̀ kpɑɑ́ bo nɛ̀ yíenní.

Sosuwee nɑmɛ̀ kubɑkù cɑ̃̀nku kó yɛhɛkɛ̀

28 Dɛ kó diyiè dimɑ́ɑ̀ miɛkɛ kɛ̀ Sosuwee pi Mɑkedɑɑ kó dihɛì kɛ́kuɔ okpɑ̀ɑ̀tì nɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ bɛmɔu ò í nsùɔ́ nhòmɔù, kɛ́dɔɔ̀ okpɑ̀ɑ̀tì ò do dɔ̀ɔ̀mɛ̀ Sedikoo kou.

29 Sosuwee nɛ̀ o kɔbɛ Isidɑyɛɛribɛ kɛ̀ bɛ̀ɛ ítɛ́ Mɑkedɑɑ kɛ́kɔtɛ kɛ́pi Dibunɑɑ ɛì kɔbɛ. 30 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie mbɛ̀ duɔ́ ndɛ kó dihɛì kɛ̀ bɛ̀ɛ kuɔ okpɑ̀ɑ̀tì nɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ bɛmɔu, bɛ̀ í nsùɔ́ nhòmɔù, kɛ́dɔɔ̀ okpɑ̀ɑ̀tì bɛ̀ do dɔ̀ɔ̀mɛ̀ Sedikoo kou.

31 Sosuwee nɛ̀ o kɔbɛ Isidɑyɛɛribɛ kɛ̀ bɛ̀ɛ ítɛ́ Dibunɑɑ kɛ́kɔtɛ kɛ́bɑ́tɛ́ Dɑkiisi ɛì tɑkɛ́ kɛ́ dì pi. 32 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie mbɛ̀ duɔ́ ndɛ kó dihɛì kɔbɛ kɛ̀ bɛ̀ɛ bɛ̀ nɑ diyiè dɛ́rì kɛ́kuɔ bɛnìtìbɛ̀ bɛmɔu bɛ̀ dɔ̀ɔ̀mɛ̀ Dibunɑɑ. Bɛ̀ í nsùɔ́ nhòmɔù. 33 Kɛ̀ Odɑmmu Kesɛɛ kpɑ̀ɑ̀tìi bɑ́ɑ́tí kɛ́teennɛ̀ Dɑkiisi, kɛ̀ Sosuwee ò kùɔ nɛ̀ o kɔbɛ bɛmɔu, ò í nsùɔ́ nhòmɔù.

34 Sosuwee nɛ̀ o kɔbɛ kɛ̀ bɛ̀ɛ ítɛ́ Dɑkiisi kɛ́bɑ́tɛ́ Ekunɔɔ ɛì tɑkɛ́ kɛ́ bɛ̀ pi kɛ́ bɛ̀ dokɛ́nɛ̀, 35 kɛ́ bɛ̀ nɑ kɛ́kuɔ bɛnìtìbɛ̀ bɛmɔu dɛ yiè bɛ̀ dɔ̀ɔ̀ mɛ̀ɛ̀ botí Dɑkiisi ɛì kɔbɛ.

36 Sosuwee nɛ̀ o kɔbɛ kɛ̀ bɛ̀ɛ ítɛ́ Ekunɔɔ kɛ́kɔtɛ Ebunɔɔ ɛì kɛ́ bɛ̀ pi kɛ́ bɛ̀ dokɛ́nɛ̀, 37 kɛ́ bɛ̀ nɑ kɛ́kuɔ okpɑ̀ɑ̀tì nɛ̀ o nìtìbɛ̀, kɛ́pi yɛhɛkɛ̀ yɛ̀ɛ̀ dɛ̀ tɔ̀kɛ́ kɛ́kuɔ bɛnìtìbɛ̀ bɛmɔu, ò í nsùɔ́ nhòmɔù, ò dɔ̀ɔ̀ mɛ̀ɛ̀ botí Ekunɔɔ ɛì kɔbɛ.

38 Sosuwee nɛ̀ o kɔbɛ kɛ̀ bɛ̀ɛ kóntɛ́ kɛ́wetínnɛ́ Debii ɛì kɔbɛ, kɛ́ bɛ̀ pi, kɛ́ bɛ̀ dokɛ́nɛ̀, 39 kɛ́ bɛ̀ nɑ kɛ́kuɔ okpɑ̀ɑ̀tì kɛ́puɔ nyɛhɛkɛ̀ yɛ̀ɛ̀ dɛ̀ tɔ̀kɛ́ ò í nsùɔ́ nhòmɔù, kɛ́dɔɔ̀ Dibii kpɑ̀ɑ̀tì ò dɔ̀ɔ̀ mɛ̀ɛ̀ botí Ebunɔɔ kou nɛ̀ Dibunɑɑ kou.

40 Kɛ̀ Sosuwee nɑ yɛhɛkɛ̀ yɛmɔu: Yɛtɑ̃rɛ̀ ĩ́nkɛ̀ kó bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ nɛ̀ kubɑkù cɑ̃̀nku kɔbɛ nɛ̀ kubiriku kɔbɛ nɛ̀ diyiè yìɛ̀ní kɛ̀ɛ̀ bíɛ́kɛ̀ kɔbɛ. Ò í nsùɔ́ nhòmɔù. Kɛ́ndònnɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nyIsidɑyɛɛribɛ tũ nkù do bɛ̀ nɑ̀kɛ́mɛ̀. 41 Kɛ̀ Sosuwee nɑ Kɑdɛɛsi-Bɑnnɛɑ kɛ́ntɔ kɛ́tuɔkɛnɛ̀ Kɑsɑɑ diyiè yìɛ̀ní kɛ̀ɛ̀ bíɛ́kɛ̀ kubɑkù cɑ̃̀nku, kɛ́nɑ Kɔsɛnni kó kutempɛ̃ kɛ́ntɔ nkɛ́tuɔkɛnɛ̀ Kɑbɑɔ̃ɔ̃ diyiè yìɛ̀ní kɛ̀ɛ̀ bíɛ́kɛ̀ kubɑkù yoú. 42 Kɛ̀ Sosuwee nɑ bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ bɛmɔu nɛ̀ bɛ ɛkɛ̀ kucɛ mɛ̀mɑ́ɑ̀. Ti Yiɛ̀ nKuyie nkuù do kpɑ nku kó bɛnìtìbɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ kpɑ̀nnì. 43 Dɛ kó difɔ̃nkúò Sosuwee nɛ̀ o kɔbɛ bɛmɔu kɛ̀ bɛ̀ɛ wɛ̃tɛ bɛ kɑrì Kidikɑɑdi.

11

Bɛ̀ dokɛ́mɛ̀ Mɛdommu bií tɑkɛ́

1 Kɛ̀ Yɑbinni Asɔɔ kpɑ̀ɑ̀tìi keè Sosuwee nɑmɛ̀ yɛhɛkɛ̀ kɛ́tɔ̃ nkɛ̀ bɛ̀ɛ nɑ́kɛ́ Yobɑbu Mɑtɔ̃ɔ̃ kpɑ̀ɑ̀tì nɛ̀ Simmudonni kou nɛ̀ Akisɑfi kou, 2 kɛ́tɔ̃ nkɛ̀ bɛ̀ɛ nɑ́kɛ́ tɛdɔntɛ̀ Adɑbɑ tɑ̃rɛ̀ fíè nkó bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ kubɑkù yoú kɔbɛ nɛ̀ Suditɛ̃ɛ̃ biriku kɔbɛ nɛ̀ bɛ̀ɛ̀ tɔ̀kɛ́nɛ̀ Kinnɑdoti* kóo dɑ̀mɛ́ɛ̀rì, nɛ̀ yɛhɛkɛ̀ yɛ̀ɛ̀ sokɛ́ ditɑ̃rì nɛ̀ dɑ̀mɛ́ɛ̀rì dɛ cuokɛ̀ kɛ́tuɔkɛnɛ̀ Dɔɔ kó kutempɛ̃ diyiè yìɛ̀ní kɛ̀ɛ̀ bíɛ́kɛ̀. 3 Kòo tɑunnɛ̀ Kɑnnɑhɑ̃ɑ̃ kɔbɛ diyiè yìɛ̀ní kɛ̀ɛ̀ bíɛ́kɛ̀ kɔbɛ nɛ̀ bɛ̀ɛ̀ bo yɛtɑ̃rɛ̀ ĩ́nkɛ̀, nɛ̀ Amɔriibɛ nɛ̀ Itiibɛ nɛ̀ Pedisiibɛ nɛ̀ Sebusiibɛ bɛ̀ɛ̀ bo yɛtɑ̃rɛ̀ ĩ́nkɛ̀ nɛ̀ Efiibɛ bɛ̀ɛ̀ bo Edimɔɔ tɑ̃rì pɛɛ́mmɛ̀ Misipɑɑ kó kutempɛ̃ mmiɛkɛ. 4 Kɛ̀ bɛ̀ɛ bɑ́ɑ́tí nɛ̀ bɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ kɛ́nsũ mɛsɑ̀ɑ̀ nkɛ mɑ̀nnɛ̀ dɑ̀mɛ́ɛ̀rì nùù kó mubirímú nɛ̀ sisɛ̃ĩ́ pɛ́u nɛ̀ sinɑɑsɛ̃ĩ́. 5 Kɛ̀ bɛ̀ɛ wɛ̃nnɛ́ bɛmɔu kɛ́bɑ́tɛ́ Mɛdommu sibií borɛ̀ kɛ bo dokɛ́nɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ.

6 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nnɑ́kɛ́ Sosuwee kɛ dɔ̀: A bɑ́ɑ́ bɛ̀ yɔ̀tɛ, dɛ̀ nɑɑ yó nkɑ̃́ɑ̃́kɛ́ miɛ nkɛ̀ n duɔ́ nkɛ̀ bɛ̀ɛ kúmu bɛmɔu Isidɑyɛɛribɛ ììkɛ̀. Kɑ̀ɑ kékɛ́ bɛ sɛ̃ĩ́ duɔti kɛ́cɔ́u mbɛ nɑɑsɛ̃ĩ́.

7 Sosuwee nɛ̀ o ɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ɛ bɛ̀ do kɛ́ bɛ̀ dɛ̀ɛ́tɛ́ dɛndɛ bɑ̀mbɑ̀ mMɛdommu sibií borɛ̀. 8 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nduɔ́ nkɛ̀ Isidɑyɛɛribɛɛ bɛ̀ nɑ kɛ́ bɛ̀ bɛ̀ti kubɑkù yoú bíɛ́kɛ̀ kɛ́tuɔkɛnɛ̀ dihɛì bɛ̀ tu dì Sidonni diɛwè, kɛ́tuɔkɛnɛ̀ Misidefɔti Misifɔɔ Mɑyimmu diyiè yìɛ̀ní kɛ̀ɛ̀ bíɛ́kɛ̀, kɛ́tuɔkɛnɛ̀ Misipee biriku diyiè yìɛ̀ní kɛ̀ɛ̀ bíɛ́kɛ̀, kɛ́ bɛ̀ kùɔ bɛmɔu bɛ̀ í nsùɔ́ nhòmɔù. 9 Kɛ̀ Sosuwee dɔɔ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nhò nɑ̀kɛ́ tì kɛ́kékɛ́ bɛ sɛ̃ĩ́ duɔti kɛ́cɔ́u mbɛ nɑɑsɛ̃ĩ́.

Sosuwee nɑmɛ̀ Asɔɔ

10 Kɛ̀ Sosuwee nwɛ̃tiní kɛ́pi Asɔɔ ɛì kɛ́kuɔ di kóo kpɑ̀ɑ̀tì. Asɔɔ do tú kubɑkù yoú kó bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ kó dihɛì diɛrì ndi. 11 Kòo kuɔ bɛnìtìbɛ̀ bɛmɔu nɛ̀ dɛ̀ɛ̀ kó dimɑ̀ɑ̀ weí, ò í nsùɔ́ nhòmɔù, kɛ́cɔ́u ndihɛì. 12 Kɛ̀ bɛ̀ɛ nɑ bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ wɛ̃nnɛ́, kɛ́ bɛ̀ kùɔ bɛmɔu nɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ kɛ́ndònnɛ̀ Mɔyiisi ti Yiɛ̀ nKuyie tɔ̃ntì do tì nɑ̀kɛ́mɛ̀. 13 Isidɑyɛɛribɛ do í cɔ́u nyɛtɑ̃rɛ̀ ĩ́nkɛ̀ kó dihɛì mɑrì, Asɔɔ mɑ́ɑ̀ ndi Sosuwe do cɔ́ummɛ̀. 14 Kɛ̀ Isidɑyɛɛribɛɛ kuɔ bɛnìtìbɛ̀ bɛmɔu bɛ̀ í nsùɔ́ nhòmɔù, kɛ́hɛí bɛ kpɛrɛ dɛmɔu nɛ̀ bɛ wũɔ̃. 15 Ti Yiɛ̀ nKuyie ndo nɑ̀kɛ́ tì ku kóo tɔ̃ntì Mɔyiisi ò do ti nnɑ̀kɛ́ Sosuwee kɛ̀ Sosuwee tì dɔ̀ɔ̀ timɔu ò í nsùɔ́ ntìmɑtì.

Sosuwee nɑmɛ̀ yɛhɛkɛ̀ yɛmɔu

16 Mɛmmɛ Sosuwee nɑmɛ̀ yɛhɛkɛ̀ yɛmɔu: Yɛtɑ̃rɛ̀ ĩ́nkɛ̀ kpɛyɛ Nɛkɛfu kpɛyɛ nɛ̀ Kosɛnni kpɛyɛ dikpɑ́ɑ̀ tɛdɔntɛ̀ Adɑbɑɑ biriku kpɛyɛ nɛ̀ Sefedɑɑ, nɛ̀ kubɑkù yoú kó yɛtɑ̃rɛ̀ nɛ̀ dɛ kó kubiriku kpɛyɛ. 17 Kɛ̀ bɛ̀ɛ nɑ bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ bo ditɑ̃rì dìì í ɑ̃ timútì, kɛ tɔ́kɛ́nɛ̀ Seii, kɛ́tuɔkɛ Bɑdikɑɑdi kubiriku, Dimɑɑ nɛ̀ Edimɔɔ tɑ̃rì, kɛ́ bɛ̀ kùɔ bɛmɔu pɑ́íí. 18 Sosuwee do dokɛ́nɛ̀ bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ kɛ̀ dɛ̀ɛ mɔntɛmu. 19 Bɛ̀mɑbɛ̀ do í ò tɑunnɛ̀ kɛ̀ dɛ̀ í tú Efiibɛ Kɑbɑɔ̃ɔ̃ ɛì kɔbɛ. Kɛ̀ Isidɑyɛɛribɛɛ kuɔ yɛhɛkɛ̀ sɔnyɛ kɔbɛ bɛmɔu, kɛ́tiekɛ bɛ ɛkɛ̀. 20 Ti Yiɛ̀ nKuyie nkuù do kpénkùnnɛ bɛ to, kɛ̀ bɛ̀ ndɔ́nɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ dikpɑ̀nnì. Kɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ mbɛ̀ kɔ̀ù. Ti Yiɛ̀ nKuyie nkuù do tì nɑ̀kɛ́ ku kóo tɔ̃ntì Mɔyiisi.

21 Dɛ kó dimɔ̀nnì dimɑ́ɑ̀ kɛ̀ Sosuwee dokɛ́nɛ̀ Anɑkiibɛ bɛ̀ɛ̀ do bo yɛtɑ̃rɛ̀ kó yɛhɛkɛ̀ nɛ̀ Ebunɔɔ nɛ̀ Debii nɛ̀ Anɑbu nɛ̀ Sudɑɑ nɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ kó yɛtɑ̃rɛ̀ yɛmɔu kɔbɛ kɛ́kuɔ dɛ kó bɛnìtìbɛ̀, kɛ́puɔ mbɛ ɛkɛ̀ pɑ́í pɑ́í. 22 Anɑkiibɛ tɛ̃́nkɛ í nkpɑɑ́ Isidɑyɛɛribɛ ɛì, bɛ̀ do kpɑɑ́ bo Kɑsɑɑ nwe nɛ̀ Kɑti nɛ̀ Asidɔti. 23 Kɛ̀ Sosuwee tiekɛ kɛtenkɛ̀ kɛmɔu kɛ́ndònnɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie ndo tì nɑ̀kɛ́mɛ̀ Mɔyiisi, kɛ̀ Sosuwee kɛ̀ totí bɛ botí dòmmɛ̀, kɛ̀ dikpɑ̀nnìi deè kɛ̀ dɛ̀ɛ bonkɛ.

12

Isidɑyɛɛribɛ nɑ bɛ̀ɛ̀ kpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ kó yɛyètɛ̀

1 Ntɛ Isidɑyɛɛribɛ do nɑ yɛ̀ɛ̀ ɛkɛ̀ kó bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ kɛ́tiekɛ bɛ ɛkɛ̀ Suditɛ̃ɛ̃ diyiè yìɛ̀ní kɛ̀ɛ̀ bíɛ́kɛ̀, kɛ́túótɛ́ kukó nhAdinɔ nkɛ́tuɔkɛnɛ̀ Ɛdimɔɔ tɑ̃rì nɛ̀ Adɑbɑ biriku. 2 Oketiwè tu Sionni Amɔriibɛ kóo kpɑ̀ɑ̀tì wèè do bo Ɛsibonni kɛ te Adowɛɛ kɛ́tuɔkɛnɛ̀ Adinɔ biriku kó dikéè nɛ̀ Kɑdɑɑdi kó dikéè kɛ́tuɔkɛnɛ̀ kukó nSɑbɔki nɛ̀ Amɔniibɛ bɛ mɑ̀nku. 3 Weè do te nɛ̀ Suditɛ̃ɛ̃ biriku diyiè yìɛ̀ní kɛ̀ɛ̀ bíɛ́kɛ̀ Sennɛsɑdɛti kóo dɑ̀mɛ́ɛ̀rì kɛ́tuɔkɛ dɑ̀mɛ́ɛ̀rì mukɔ́kúɔ́ nkou, Bɛti-Yesimɔti tɑkɛ́, nɛ̀ kubɑkù cɑ̃̀nku Pisikɑɑ tɑ̃rì kó yɛhɛkɛ̀. 4 Odɛ́rì do tú: Ɔku Dɛfɑiibɛ botí kóò sɔnwe, wèè do bɑ̀tɛ́ Bɑsɑ̃ɑ̃, kɛ ɑ̃ Asetɑdoti nɛ̀ Etedeii. 5 Weè do bɑkɛ́ Ɛdimɔɔ tɑ̃rì, kɛ bɑkɛ́ Sɑdikɑɑ nɛ̀ Bɑsɑ̃ɑ̃ omɔu, kɛ́tuɔkɛ Kesuriibɛ nɛ̀ Mɑkɑtiibɛ bɛ mɑ̀nku, nɛ̀ Kɑdɑɑdi kó dikéè kɛ́tuɔkɛ Sionni Ɛsibonni kpɑ̀ɑ̀tì mɑ̀nku. 6 Mɔyiisi ti Yiɛ̀ nKuyie nkóo tɔ̃ntì nɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ bɛ̀ do nɑmu dɛ kó bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ kɛ̀ Mɔyiisii duɔ́ ndɛ kó kɛtenkɛ̀ Dubɛnniibɛ nɛ̀ Kɑdiibɛ nɛ̀ Mɑnɑnsee botí kɔbɛ kó dikéè.

7 Sosuwee nɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ kɛ̀ bɛ̀ɛ nɑ bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ bo Suditɛ̃ɛ̃ diyiè yìɛ̀ní kɛ̀ɛ̀ bíɛ́kɛ̀. Bɛ̀ɛ̀ do te Bɑdikɑɑdi nɛ̀ Dimɑɑ kó kubiriku kɛ́ntɔ kɛ́tuɔkɛnɛ̀ ditɑ̃rì dìì í ɑ̃ timútì kubɑkù cɑ̃̀nku bíɛ́kɛ̀, kɛ tɔ́kɛ́nɛ̀ Seii diyiè yìɛ̀ní kɛ̀ɛ̀ bíɛ́kɛ̀. Kɛ̀ Sosuwee totí dɛ kó kɛtenkɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ bɛ botí dòmmɛ̀. 8 Dɛ kó yɛhɛkɛ̀ yɛɛ̀ do tú yɛtɑ̃rɛ̀ kó kutempɛ̃ nnɛ̀ kubiriku nɛ̀ Suditɛ̃ɛ̃ kó kubiriku nɛ̀ ditɑ̃rì pɛ̃ri nɛ̀ dikpɑ́ɑ̀ bíɛ́kɛ̀ kpɛri nɛ̀ Nɛkɛfu kpɛri. Itiibɛ, nɛ̀ Amɔriibɛ, Kɑnnɑhɑ̃ɑ̃ kɔbɛ Pedisiibɛ nɛ̀ Efiibɛ nɛ̀ Sebusiibɛ, bɛɛ̀ do te dɛ kó yɛhɛkɛ̀. 9 Ntɛ Sosuwee nɑ yɛ̀ɛ̀ ɛkɛ̀ kó bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ kó yɛhɛkɛ̀ yètɛ̀: Sedikoo kou nɛ̀ Aii kou dìì tɔ́kɛ́nɛ̀ Betɛɛdi, 10 nɛ̀ Sedisɑdɛmmu kou nɛ̀ Ebunɔɔ kou 11 nɛ̀ Yɑdimuti kou nɛ̀ Dɑkiisi kou 12 nɛ̀ Ekunɔɔ kou nɛ̀ Kesɛɛ kou 13 nɛ̀ Debii kou nɛ̀ Kedɛɛ kou 14 nɛ̀ Ɔdimɑɑ kou nɛ̀ Adɑdi kou 15 nɛ̀ Dibunɑɑ kou nɛ̀ Adudɑmmu kou 16 nɛ̀ Mɑkedɑɑ kou nɛ̀ Betɛɛdi kou 17 nɛ̀ Tɑpuɑ kou nɛ̀ Efɛɛ kou 18 nɛ̀ Afɛki kou nɛ̀ Sɑnɔɔ kou 19 nɛ̀ Mɑnɔɔ nɛ̀ Asɔɔ 20 nɛ̀ Simminɔɔ Mɛnɔɔ kou nɛ̀ Akisɑfi kou 21 nɛ̀ Tɑnɑki kou nɛ̀ Mɛkidoo kou 22 nɛ̀ Kedɛsi kou nɛ̀ Yokindeɑmmu kou nɛ̀ Kɑdimɛɛdi kou 23 nɛ̀ Dɔɔ dɑ̀mɛ́ɛ̀rì tɑkɛ́ kou nɛ̀ Koimmu dìì bo Kidikɑɑdi kó kutempɛ̃ mmiɛkɛ. 24 Nɛ̀ Tidisɑɑ kou. Bɛmɔu bɛ̀ bo bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ sipísìtɑ̃ɑ̃ti nɛ̀ òmɑ́ɑ̀ ndi.

13

Isidɑyɛɛribɛ totí mɛ̀ɛ̀ botí kɛtenkɛ̀

1 Kɛ̀ Sosuwee kótɛ́ kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nhò nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: A kòtɛ́mu mɛdiɛ̀ nkɛ̀ yɛhɛkɛ̀ kpɑɑ́ sũ ɑ dò nkɛ́tiekɛ yɛ̀. 2 Fidisitɛ̃ɛ̃bɛ nɛ̀ Kesuriibɛ kó itempɛ̃. 3 Kɑnnɑhɑ̃ɑ̃ kɔbɛ kó kɛtenkɛ̀ kɛ̀ɛ̀ ketɛ́ kukó nSiɔɔri nɛ̀ Esibiti kɔbɛ dɛ̀ mɑ̀nku, kɛ́tuɔkɛ Ekunɔɔ kubɑkù yoú. Fidisitɛ̃ɛ̃bɛ kó bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ bɛnùmmù borɛ̀, kɛ̀ bɛ ɛkɛ̀ diɛyɛ̀ tu: Kɑsɑɑ nɛ̀ Asidɔti nɛ̀ Asikɑnɔɔ nɛ̀ Kɑti nɛ̀ Ekunɔɔ nɛ̀ Afiibɛ kó kɛtenkɛ̀, 4 kɛ́túótɛ́ kubɑkù cɑ̃̀nku bíɛ́kɛ̀ Kɑnnɑhɑ̃ɑ̃ kɔbɛ kó kɛtenkɛ̀ kɛmɔu, kɛ́túótɛ́ Adɑɑ Sidonniibɛ kó kɛtenkɛ̀ kɛ́tuɔkɛ Afɛki, nɛ̀ Amɔriibɛ dɛ mɑ̀nku. 5 Kebɑɑdi kó kɛtenkɛ̀ nɛ̀ Dimɑɑ diyiè yìɛ̀ní kɛ̀ɛ̀ bíɛ́kɛ̀, kɛ́túótɛ́ Bɑdikɑɑdi Ɛdimɔɔ tɑ̃rì pɛ̃ri, kɛ́tuɔkɛ Debo Amɑti. 6 Nɛ̀ ditɑ̃rì kó yɛhɛkɛ̀ yɛ̀ɛ̀ bo Dimɑɑ nɛ̀ Misifɔɔ-Mɑyimmu dɛ cuokɛ̀, Sidonniibɛ bɛmɔu ɑ̃ yɛ̀. Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie mbɛ́i nkɛ dɔ̀: N yó nni kɛ bɛ̀ bɛ̀tìmu kɛ̀ di tũ. Kɑ̀ɑ totí Isidɑyɛɛribɛ dɛ kó yɛhɛkɛ̀ kɛ́ndònnɛ̀ n tì ndi nɑ̀kɛ́mɛ̀.

7 Totí dɛ kó kɛtenkɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ ibotí iwɛì nɛ̀ Mɑnɑnsee botí kɔbɛ kó dikéè.

Bɛ̀ totímɛ̀ Suditɛ̃ɛ̃ diyiè yìɛ̀ní kɛ̀ɛ̀ bíɛ́kɛ̀ kó yɛhɛkɛ̀

8 Mɑnɑnsee botí kɔbɛ kó dikéè nɛ̀ Dubɛnniibɛ nɛ̀ Kɑdiibɛ bɛ̀ do bɛ duɔ́mmu bɛ kó kɛtenkɛ̀ Suditɛ̃ɛ̃ yɑ́ɑ̀ diyiè yìɛ̀ní kɛ̀ɛ̀ bíɛ́kɛ̀. Mɔyiisi ti Yiɛ̀ nKuyie nkóo tɔ̃ntì weè do kɛ̀ mbɛ̀ totí. 9 Bɛ tenkɛ̀ mɑ̀nku do tú Adowɛɛ, kubɑkù cɑ̃̀nku bíɛ́kɛ̀, kɛ́yɛ̀nnɛ̀ kukó nhAdinɔ nɛ̀ dihɛì dìì sokɛ́ dɛ kó kubiriku dɛ cuokɛ̀, bɛɛ̀ do te nɛ̀ Mɛdebɑɑ Dibonni tɑ̃dɑ̀nkù. 10 Nɛ̀ Amɔriibɛ kpɑ̀ɑ̀tì diɛwè Sionni kó yɛhɛkɛ̀. Weè do bɑkɛ́ Ɛsibonni kɛ́tuɔkɛnɛ̀ Amɔniibɛ dɛ mɑ̀nku. 11 Bɛɛ̀ do te nɛ̀ Kɑdɑɑdi kó dihɛì nɛ̀ Kesuriibɛ kó kutempɛ̃ nnɛ̀ Mɑɑkɑɑ nɛ̀ Ɛdimɔɔ tɑ̃rì nɛ̀ Bɑsɑ̃ɑ̃ omɔu, kɛ́tuɔkɛ Sɑdikɑɑ. 12 Kɛ tenɛ̀ okpɑ̀ɑ̀tì Ɔku Defɑiibɛ botí kou sɔnwe kó kɛtenkɛ̀ weè do bɑkɛ́ Asetɑdoti nɛ̀ Etedeii Bɑsɑ̃ɑ̃ tempɛ̃ mmiɛkɛ. Mɔyiisi weè do bɛ̀ nɑ kɛ́cɔutɛ́ bɛ tenkɛ̀. 13 Isidɑyɛɛribɛ mɛ nyí mbɛ̀ti Kesuriibɛ nɛ̀ Mɑkɑtiibɛ, kɛ̀ bɛ̀ kpɑɑ́ bo bɛ cuokɛ̀ nɛ̀ yíenní.

14 Defiibɛ bɛɛ̀ mɑ́ɑ̀ do í mɔkɛ kɛtenkɛ̀ bɛ̀ do pɑ̃ɑ̃ nyɛ̀ɛ̀ pɑ̃rɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nyɛɛ̀ do tú bɛ kpɛrɛ kɛ́ndònnɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie ndo tì mbɛ̀ nɑ̀kɛ́mɛ̀.

Bɛ̀ totímɛ̀ Dubɛnniibɛ bɛ tenkɛ̀

15 Ntɛnɛ̀ Mɔyiisi duɔ́mmɛ̀ Dubɛnniibɛ bɛ kó kɛtenkɛ̀ bɛ botí dòmmɛ̀. 16 Bɛ tenkɛ̀ mɑ̀nku do tú Adowɛɛ kubɑkù cɑ̃̀nku bíɛ́kɛ̀ kɛ́yɛ̀nnɛ̀ kukó nhAdinɔ nɛ̀ dihɛì dìì sokɛ́ dɛ kó kubiriku dɛ cuokɛ̀ bɛɛ̀ do te nɛ̀ Mɛdebɑɑ tɑ̃dɑ̀nkù kó kɛtenkɛ̀. 17 Nɛ̀ Ɛsibonni nɛ̀ yɛhɛkɛ̀ yɛmɔu yɛ̀ɛ̀ bo kutɑ̃dɑ̀nkù: Dibonni nɛ̀ Bɑmɔti-Bɑɑdi nɛ̀ Bɛtibɑdimɛɔ̃ɔ̃ 18 nɛ̀ Yɑɑsi nɛ̀ Ketimɔti nɛ̀ Mɛfɑɑ 19 nɛ̀ Kidiyɑtɑimmu nɛ̀ Simbemɑɑ nɛ̀ Sedesɑɑ dìì bɑkɛ́ kubiriku 20 nɛ̀ Bɛti-Pɛɔɔ nɛ̀ Disikɑɑ tɑ̃rì pɛ̃ri nɛ̀ Bɛti-Yesimɔti 21 nɛ̀ kutɑ̃dɑ̀nkù kó yɛhɛkɛ̀ yɛmɔu. Amɔriibɛ kpɑ̀ɑ̀tì Sionni wèè do bɑkɛ́ Ɛsibonni o kó yɛhɛkɛ̀ bomu dɛ miɛkɛ. Mɔyiisi weè do nɑ Sionni nɛ̀ Mɑndiyɑ̃ɑ̃ kpɑ̀ɑ̀tì, kɛ̀ bɛ̀ ndò nho kó tidɑɑtì kɛ bo o tenkɛ̀: Efii nɛ̀ Dekɛmmu nɛ̀ Tisuu nɛ̀ Uuri nɛ̀ Debɑɑ. 22 Opɑ̃ũ̀ Bɑdɑmmu Beɔɔ birɛ do kɔkɛ́mu Isidɑyɛɛribɛ kùɔ bɛ̀ miɛkɛ. 23 Suditɛ̃ɛ̃ weè do tú Dubɛnniibɛ tenkɛ̀ mɑ̀nku dɛ ììkɛ̀ bíɛ́kɛ̀. Bɛ̀ do bɛ̀ totí yɛ̀ɛ̀ ɛkɛ̀ bɛ botí dòmmɛ̀ yɛɛ̀ kó yɛyètɛ̀ tu ti yɑ̀ní yɛ̀.

Bɛ̀ totímɛ̀ Kɑdiibɛ bɛ tenkɛ̀

24 Ntɛnɛ̀ Mɔyiisi duɔ́mmɛ̀ Kɑdiibɛ bɛ kó kɛtenkɛ̀ bɛ botí dòmmɛ̀. 25 Yɛɑsɛɛ nɛ̀ Kɑdɑɑdi kó kɛtenkɛ̀ kɛmɔu nɛ̀ Amɔniibɛ kó kɛtenkɛ̀ dikéè kɛ́tuɔkɛnɛ̀ Adowɛɛ ɛì dìì tɔ̀kɛ́nɛ̀ Dɑbɑɑ, 26 kɛ́túótɛ́ Ɛsibonni kɛ́ntɔ kɛ́tuɔkɛnɛ̀ Dɑmɑti-Misipee nɛ̀ Betonimmu kɛ́ntɔ kɛ́tuɔkɛnɛ̀ Mɑɑnɑimmu kɛ́ntɔ kɛ́tuɔkɛnɛ̀ Debii tenkɛ̀ mɑ̀nku. 27 Nɛ̀ Suditɛ̃ɛ̃ kó kubiriku nɛ̀ Bɛti-Adɑmmu nɛ̀ Bɛti Nimudɑ nɛ̀ Sukɔti nɛ̀ Sɑfɔ̃ɔ̃ nɛ̀ Sionni nɛ̀ Ɛsibonni kpɑ̀ɑ̀tì do bɑkɛ́ yɛ̀ɛ̀ ɛkɛ̀. Dɛ kó yɛhɛkɛ̀ do bo Suditɛ̃ɛ̃ diyiè yìɛ̀ní kɛ̀ɛ̀ bíɛ́kɛ̀ nkɛ, kɛ tú bɛ mɑ̀nku kɛ́tuɔkɛnɛ̀ Kinnɛdɛti kóo dɑ̀mɛ́ɛ̀rì kubɑkù yoú. 28 Bɛ̀ do totí yɛ̀ɛ̀ ɛkɛ̀ nyɛ Kɑdiibɛ bɛ botí dòmmɛ̀.

Bɛ̀ totímɛ̀ Mɑnɑnsee kɔbɛ kó dikéè bɛ tenkɛ̀

29 Ntɛnɛ̀ Mɔyiisi duɔ́mmɛ̀ yɛhɛkɛ̀ Mɑnɑnsee botí kɔbɛ kó dikéè bɛ botí dòmmɛ̀. 30 Bɛ mɑ̀nku do tú Mɑɑnɑimmu kubɑkù cɑ̃̀nku, kɛ́túótɛ́ Bɑsɑ̃ɑ̃ Ɔku kpɑ̀ɑ̀tì tenkɛ̀ kɛmɔu, nɛ̀ yɛhɛkɛ̀ sipísìkuɔ̀ yɛ̀ɛ̀ bo Yɑii tempɛ̃ mmiɛkɛ, 31 kɛ́túótɛ́ Kɑdɑɑdi ɛì kó dikéè nɛ̀ Asetɑdoti nɛ̀ Etedeii nɛ̀ Ɔku Bɑsɑ̃ɑ̃ kpɑ̀ɑ̀tì ɛkɛ̀ diɛyɛ̀ do tú yɛ̀, kɛ́duɔ́ ndɛ kó kɛtenkɛ̀ kɛmɔu Mɑnɑnsee yɑɑ̀birɛ Mɑkii bí dikéè.

32 Mɔyiisi do bo Mɔɑbu biriku nku Sedikoo diyiè yìɛ̀ní kɛ̀ɛ̀ bíɛ́kɛ̀ kɛ́ bɛ̀ totí dɛ kó kɛtenkɛ̀. 33 Mɔyiisi do í duɔ́ nDefiibɛ kɛtenkɛ̀, ti Yiɛ̀ nKuyie nyIsidɑyɛɛribɛ tũ nkù kuù do tú bɛ kó ticɔ̃nti kɛ́ndònnɛ̀ kù do ti mbɛ̀ nɑ̀kɛ́mɛ̀.

14

Bɛ̀ totímɛ̀ Kɑnnɑhɑ̃ɑ̃ kó kɛtenkɛ̀

1 Ntɛ bɛ̀ do duɔ́ nkɛ̀ɛ̀ tenkɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ Kɑnnɑhɑ̃ɑ̃ kó kɛtenkɛ̀ miɛkɛ kɛ̀ ikuɔ́ nìùtì Edeɑsɑɑ nɛ̀ Nunni birɛ Sosuwee nɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ botí kó bɛkótíbɛ̀, kɛ̀ bɛ̀ɛ kɛ̀ mbɛ̀ totí. 2 Kɛ̀ bɛ̀ɛ tɑ̃ũ tɛ́tɛ́ ibotí ìwɛi nɛ̀ dikéè kó kɛtenkɛ̀, kɛ́ntũ nti Yiɛ̀ nKuyie ndo tì nɑ̀kɛ́mɛ̀ Mɔyiisi kòo bɛ̀ nɑ̀kɛ́. 3 Mɔyiisi do duɔ́mmu ibotí ìdɛ́ì nɛ̀ dikéè i kó kɛtenkɛ̀ Suditɛ̃ɛ̃ diyiè yìɛ̀ní kɛ̀ɛ̀ bíɛ́kɛ̀ ò mɛ nyí nduɔ́ nDefiibɛ. 4 Bɛ̀ do bɛ̀ duɔ́ nyɛhɛkɛ̀ mɑ́ɑ̀ ndi bɛ̀ bo mborɛ̀ nɛ̀ bɛ wũɔ̃ bo ncentì dɛ̀ nɛ̀ bɛ kpɛrɛ bo mborɛ̀. Sosɛfu bí do totɛ́ tinɑɑ̀mùntì tìdɛ́tì nti. Mɑnɑnsee kɔku nɛ̀ Efɑdɑimmu kɔku. 5 Ti Yiɛ̀ nKuyie nyIsidɑyɛɛribɛ tũ nkù kuù do tì nɑ̀kɛ́ Mɔyiisi kòo bɛ̀ totí kɛtenkɛ̀.

Bɛ̀ duɔ́mmɛ̀ Kɑdɛbu o kó kɛtenkɛ̀

6 Diyiè mɑrì kɛ̀ Sudɑɑ botí kɔbɛɛ kɔtɛní Sosuwee borɛ̀ Kidikɑɑdi kɛ̀ Kɑdɛbu Yefundee birɛ Kenɑɑsi nɑɑ̀mùnkù kouu bɛ́innɛ̀ Sosuwee kɛ dɔ̀: A kpɑɑ́ yɛ̃́ ti do bo Kɑdɛɛsi-Bɑnnɛɑ kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nnɑ̀kɛ́ tì Mɔyiisi ku kóo nìtì ɑ kpɛ́í nnɛ̀ n kpɛ́ínɑ́ɑ̀? 7 N do mɔkɛ yɛbie nsipísìnɑ̀ɑ̀ ndi kɛ̀ ti mbo Kɑdɛɛsi-Bɑnnɛɑ kɛ̀ Mɔyiisi ti Yiɛ̀ nKuyie ntɔ̃ntì n tɔ̃ nkɛ̀ n kɔtɛ kɛ́pɑɑtɛ́ dihɛì kɛ́wɛ̃tɛní kóò nɑ̀kɛ́ weti weti. 8 N kɔbɛ bɛ̀ɛ̀ do n nɛinɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ɛ yɑ̃́ríkùnnɛ bɛnìtìbɛ̀ kɔ̃̀ntì, kɛ̀ mí n yie ti Yiɛ̀ nKuyie nkpɛti. 9 Kɛ̀ Mɔyiisii bɛ́i nkɛ́yú Kuyie nyètìrì kɛ dɔ̀: M bo tiekɛ n nɑɑ̀cɛ̀tɛ̀ nɑ dìì ɛì nɛ̀ n yɑɑ̀bío sɑ̃́ɑ̃̀, n yié mmɛ̀ɛ̀ kpɛ́í nti Yiɛ̀ nKuyie nkpɛti. 10 Dɛ̀ mɔ̀kɛ yíe nyɛbie nsipísìnɑ̀ɑ̀ nɛ̀ yɛ̀nùmmù ndi nɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie mbɛ́innɛ̀mɛ̀ dɛ kó tinɑ́ɑǹtì Mɔyiisi Isidɑyɛɛribɛ bo dìì mɔ̀nnì dikpɑ́ɑ̀ cuokɛ̀. Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nni ntɔ kɛ̀ n kpɑɑ́ fòù nɛ̀ yíenní, kɛ tùɔ̀kɛ yɛbie sipísìni nɛ̀ yɛ̀nùmmù. 11 N kpɑɑ́ mɔkɛmu muwɛ̃rímú kɛ dònnɛ̀ Mɔyiisi do yó n tɔ̃ nkɛ̀ n dòmmɛ̀, kɛ bo nɑ kɛ́dokɛ́, kɛ́nɑ kɛ́pĩ́ mmutɔ̃mmú mumɔu. 12 N duɔ́ nyɛtɑ̃rɛ̀ kó kutempɛ̃, Anɑkiibɛ borɛ̀ yɛhɛkɛ̀ diɛyɛ̀, iduotí fitɛ́ yɛ̀. Ti Yiɛ̀ nKuyie yó nni mbonɛ̀mu kɛ̀ m bɛ̀ bɛ̀ti kɛ́ndònnɛ̀ kù bɛ́immɛ̀.

13 Kɛ̀ Sosuwee pɑ̃ Kuyie nkó mɛsɑ̀ɑ̀ Yefundee birɛ Kɑdɛbu kóò duɔ́ nhEbunɔɔ. 14 Kɛ̀ Yefundee birɛ Kɑdɛbu Kenɑɑsi nɑɑ̀mùnkù kouu tiekɛ Ebunɔɔ, kɛ kpɑɑ́ koò te nɛ̀ yíenní ò yié mmɛ̀ɛ̀ kpɛ́í nti Yiɛ̀ nKuyie nyɛ̃ mmù weti weti. 15 Bɛ̀ do yu Ebunɔɔ nɛ̀ dimɔ̀nnì kɛ tú Kidiyɑ-Adibɑ nwe, Adibɑ do tú onìtì diɛwè nwe Anɑkiibɛ miɛkɛ.

Mɛm̀mɛ kɛ̀ dikpɑ̀nnìi deè kɛ̀ dɛ̀ɛ bonkɛ.

15

Bɛ̀ duɔ́mmɛ̀ Sudɑɑ o kó kɛtenkɛ̀

1 Bɛ̀ do tɑ̃ɑ̃́ tɛ́tɛ́ kɛ́duɔ́ nkɛ̀ɛ̀ tenkɛ̀ Sudɑɑ kɔbɛ do ketɛ́ diyiè yìɛ̀ní kɛ̀ɛ̀ bíɛ́kɛ̀ nkɛ kubɑkù cɑ̃̀nku kɛ́tuɔkɛ Edɔmmu mɑ̀nku, Tisĩnni kó dikpɑ́ɑ̀ kɛ́nwetí Kɑdɛɛsi. 2 Kɛ̀ kubɑkù cɑ̃̀nku kó kumɑ̀nkuu ketɛ́ kɛtenkɛ̀ kɛ̀ɛ̀ cùɔ dɑ̀mɛ́ɛ̀rì mukɔ́kúɔ́ nkou borɛ̀ kɛ́nwetí Nɛkɛfu. 3 Kɛɛ̀ yɛ̀ Akɑdɑbimmu tennì kɛ yɛ̀ Tisĩnni, kɛ yɛ̀ Kɑdɛɛsi-Bɑnnɛɑ bɑkù cɑ̃̀nku, kɛ kɔ̀ńtɛ́ kɛ yɛ̀ Ɛtisidonni kɛ tùɔ̀kɛ Adɑɑ, kɛ kɔ̀ńtɛ́ kɛ nwetí Kɑdikɑɑ, 4 kɛ pɛ̃ɛ̃tɛ́ kɛ tùɔ̀kɛ Asimɔɔ, kɛ tɑ Esibiti kó kukó, nkɛ pɛ̃ɛ̃tɛ́ kɛ tɑ Mɛditedɑndee, ntɛ Sudɑɑ tenkɛ̀ mɑ̀nku kubɑkù cɑ̃̀nku bíɛ́kɛ̀.

5 Diyiè yìɛ̀ní kɛ̀ɛ̀ bíɛ́kɛ̀ kó kumɑ̀nku do ketɛ́ dɑ̀mɛ́ɛ̀rì mukɔ́kúɔ́ nkou nwe kɛ́ntɔ kɛ́tuɔkɛnɛ̀ Suditɛ̃ɛ̃ ò tɑ dɛ̀.

Dɛndɛ kubɑkù cɑ̃̀nku bíɛ́kɛ̀ kó kumɑ̀nku ketɛ́mɛ̀, 6 kɛ́tuɔkɛ Bɛti Okɑdɑɑ nɛ̀ Bɛti Adɑbɑɑ bɑkù yoú, kɛ́pɛ̃ɛ̃tɛ́ kɛ́tuɔkɛ Dubɛnni birɛ Bohɑ̃ɑ̃ tɑ̃rì. 7 Kuù yɛ̀ kubiriku bɛ̀ tu kù Dikɔnkɔɔ̀nnì biriku kɛ tùɔ̀kɛ Debii, kɛ kɔ̀ńtɛ́ kubɑkù yoú bíɛ́kɛ̀ kɛ yɛ̀ Kidikɑɑdi, kɛ wetínnɛ́ Adumimmu ditennì, dìì bo kukó mbɑkù cɑ̃̀nku, kɛ pɛ̃ɛ̃tɛ́ kɛ yɛ̀ Ã-Semɛsi bií, kɛ tùɔ̀kɛ Ã-Dokɛdi, 8 kɛ yɛ̀ Inɔmmu biriku, kɛ yɛ̀ Sebusiibɛ tɑ̃rì pɛ̃ri nkubɑkù cɑ̃̀nku Sedisɑdɛmmu borɛ̀. Kuù pɛ̃ɛ̃tɛ́ kɛ yɛ̀ ditɑ̃rì ĩ́nkɛ̀ Inɔmmu biriku diyiè yìɛ̀ní kɛ̀ɛ̀ bíɛ́kɛ̀, kɛ tùɔ̀kɛ Defɑimmu biriku mɑ̀nku kubɑkù yoú, 9 kɛ pɛ̃ɛ̃tɛ́ kɛ yɛ̀ Nɛfutoɑ bií, kɛ tùɔ̀kɛ yɛhɛkɛ̀ yɛ̀ɛ̀ bo Efunɔɔ tɑ̃rɛ̀, kɛ cuó mBɑdɑɑ bɛ̀ tu wè Kidiyɑ-Yeɑdimmu. 10 Bɛ mɑ̀nku do yɛ̀ Bɑdɑɑ diyiè yìɛ̀ní kɛ̀ɛ̀ bíɛ́kɛ̀ nkɛ kɛ́nwetí Seii tɑ̃rì, kɛ́pɛ̃ɛ̃tɛ́ kɛ́yɛ̀ ditɑ̃rì dɛtie nkpɛri bɛ̀ tu dì Kesɑnɔɔ kubɑkù yoú kɛ́cutɛ́ Bɛti-Semɛsi kɛ́pɛ̃ɛ̃tɛ́ Timunɑ, 11 kɛ́pɛ̃ɛ̃tɛ́ kɛ́yɛ̀ Ekunɔɔ kubɑkù yoú, kɛ́kɔ́ntɛ́ kɛ́yɛ̀ Sikɑɑnɔɔ, kɛ́pɛ̃ɛ̃tɛ́ Bɑdɑɑ tɑ̃rì, kɛ́yɛ̀ Yɑbunnɛyɛɛri kɛ́kɑ̃́ɑ̃́ mMɛditedɑndee kóo dɑ̀mɛ́ɛ̀rì.

12 Dɛ ììkɛ̀ bíɛ́kɛ̀ kó kumɑ̀nku do tú dɑ̀mɛ́ɛ̀rì Mɛditedɑndee kou nwe.

Sudɑɑ botí kɔbɛ tenkɛ̀ mɑ̀nku nku.

13 Kɛ̀ bɛ̀ɛ wɛ́tɛ́ Sudɑɑ botí kɔbɛ tenkɛ̀ kɛ́duɔ́ nKɑdɛbu kɛ́ndònnɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie ndo tì nɑ̀kɛ́mɛ̀ Sosuwee. Bɛ̀ do ò duɔ́ nKidiyɑ-Adibɑ nwe, Adibɑ do tú Anɑkiibɛ yɑ̀ɑ̀rì nwe. Kɛ̀ bɛ̀ yu dɛ kó dihɛì di mmɔ̀nnì kɛ tú Ebunɔɔ. 14 Kɛ̀ Kɑdɛbuu bɛti Anɑkiibɛ botí itɑ̃ɑ̃ti Sesɑii kɔku nɛ̀ Aimɑnni kɔku nɛ̀ Tɑdimɑii kɔku, 15 kɛ́ítɛ́ Ebunɔɔ kɛ́pi Debii. Bɛ̀ do yu Debii nɛ̀ dimɔ̀nnì kɛ tú Kidiyɑ-Sefɛɛ nwe. 16 Kɛ̀ Kɑdɛbu dɔ̀: Wèè bo nɑ Kidiyɑ-Sefɛɛ m bo ò duɔ́ n kóo sɑpɑ̀ɑ̀ nhAkisɑɑ kòo puokɛ. 17 Kɛ̀ Otinniyɛɛdi Kɑdɛbu yɔ̃fũ̀ɔ̃̀ kou Kenɑsi birɛɛ dì pɔ̀ntɛ, kɛ̀ Kɑdɛbuu ò duɔ́ nho kóo sɑpɑ̀ɑ̀. 18 Ò tùɔ̀koo dìì mɔ̀nnì Otinniyɛɛdi cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kóò nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Wèe mɔɔ o cicɛ Kɑdɛbu kɛtenkɛ̀. Kòo cútɛ́ní o sɑ̃mmɑrímú ĩ́nkɛ̀ kòo cicɛ Kɑdɛbuu ò bekɛ kɛ dɔ̀: A yɛ̃ mbɑ? 19 Kòò dɔ̀: N dɑ bɑ́ɑmmu, n yɛ̃ nhɑ m pɑ̃ sibií nsi ɑ n duɔ́ nkɛ̀ɛ̀ tenkɛ̀ kubɑkù cɑ̃̀nku kɛ̀ i mɔkɛ mɛniɛ.

Kɛ̀ Kɑdɛbuu ò duɔ́ ndɛ ĩ́nkɛ̀ kó sibií nɛ̀ dɛ fũ̀ɔ̃̀ kpɛsi.

20 Bɛ̀ duɔ́ nkɛ̀ɛ̀ tenkɛ̀ Sudɑɑ botí kɔbɛ.

21 Yɛhɛkɛ̀ yɛ̀ɛ̀ bo kubɑkù cɑ̃̀nku Edɔmmu bɛ̀ duɔ́ nyɛ̀ Sudɑɑ Nɛkɛfu miɛkɛ tú: Kɑbuseyɛɛdi nɛ̀ Edɛɛ nɛ̀ Yɑkuu 22 nɛ̀ Kinɑ nɛ̀ Dimɔnɑ nɛ̀ Adɑdɑɑ 23 nɛ̀ Kedɛsi nɛ̀ Asɔɔ nɛ̀ Itinɑ 24 nɛ̀ Sifi nɛ̀ Tedɛmmu nɛ̀ Beɑdoti 25 nɛ̀ Asɔɔ-Adɑtɑ nɛ̀ Kediyɔti-Esinɔɔ dìì tú Asɔɔ 26 nɛ̀ Amɑmmu nɛ̀ Semɑɑ nɛ̀ Mɔdɑdɑ 27 nɛ̀ Asɑɑ-Kɑdɑɑ nɛ̀ Ɛsibonni nɛ̀ Bɛti-Pɑdɛti 28 nɛ̀ Asɑɑ-Suɑdi nɛ̀ Bɛɛrisebɑɑ nɛ̀ yɛhɛkɛ̀ tɛyɛ̀ yɛ̀ɛ̀ dɛ̀ tɔ̀kɛ́ 29 nɛ̀ Bɑdɑɑ nɛ̀ Iyimmu nɛ̀ Atisɛmmu 30 nɛ̀ Editodɑdi nɛ̀ Kesiidi nɛ̀ Ɔdimɑɑ 31 nɛ̀ Sikidɑki nɛ̀ Mɑdimɑnɑɑ nɛ̀ Sɑnnɑɑ 32 nɛ̀ Debɑoti nɛ̀ Sidimmu nɛ̀ Ainni nɛ̀ Dimɔɔ, kɛ̀ dɛ̀ɛ wɛ̃nnɛ́ yɛhɛkɛ̀ sipísìdɛ́ nɛ̀ yɛ̀wɛi nɛ̀ sihɛkɛsí sìì dɛ̀ tɔ̀kɛ́.

33 Kubiriku kó yɛyètɛ̀ tu: Esitɑɔdi nɛ̀ Sodɑɑ nɛ̀ Asenɑ 34 nɛ̀ Sɑnɔɑɑ nɛ̀ Ã-Kɑnimmu nɛ̀ Tɑpuɑ nɛ̀ Enɑmmu 35 nɛ̀ Yɑdimuti nɛ̀ Adudɑmmu nɛ̀ Sokoo nɛ̀ Asekɑɑ 36 nɛ̀ Sɑdɑimmu nɛ̀ Aditɑimmu nɛ̀ Kededɑɑ nɛ̀ Kedeotɑimmu, kɛ̀ dɛ̀ɛ wɛ̃nnɛ́ yɛhɛkɛ̀ tɛpíítɛ̀ nɛ̀ yɛ̀nɑ̀ɑ̀ nɛ̀ sihɛkɛsí sìì dɛ̀ tɔ̀kɛ́. 37 Senɑɑ nɛ̀ Adɑsɑɑ nɛ̀ Mikidɑdi-Kɑdi 38 nɛ̀ Dideɑnni Misipee nɛ̀ Yokiteyɛɛdi 39 nɛ̀ Dɑkiisi nɛ̀ Bosikɑti nɛ̀ Ekunɔɔ 40 nɛ̀ Kɑbonni nɛ̀ Dɑmɑsu nɛ̀ Kitidiisi 41 nɛ̀ Kededoti nɛ̀ Bɛti-Dɑkɔ̃ɔ̃ nɛ̀ Dɑmɑɑsi nɛ̀ Mɑkedɑɑ. Kɛ̀ dɛ̀ɛ wɛ̃nnɛ́ yɛhɛkɛ̀ tɛpíítɛ̀ nɛ̀ yɛkuɔ̀ nɛ̀ sihɛkɛsí sìì dɛ̀ tɔ̀kɛ́. 42 Dibunɑɑ nɛ̀ Etɛɛ nɛ̀ Asɑ̃ɑ̃ 43 nɛ̀ Ifitɑ nɛ̀ Asenɑ nɛ̀ Nɛsibu 44 nɛ̀ Keidɑɑ nɛ̀ Akisibu nɛ̀ Mɑdesɑɑ. Kɛ̀ dɛ̀ɛ wɛ̃nnɛ́ yɛhɛkɛ̀ yɛ̀wɛi nɛ̀ sihɛkɛsí sìì dɛ̀ tɔ̀kɛ́. 45 Nɛ̀ Ekunɔɔ, nɛ̀ o cɛ̃kɑrɛ̀ nɛ̀ sihɛkɛsí sìì dɛ̀ tɔ̀kɛ́, 46 kɛ́túótɛ́ Asidɔti nɛ̀ yɛhɛkɛ̀ yɛ̀ɛ̀ ò tɔ̀kɛ́nɛ̀ kɛ sokɛ́ Ekunɔɔ nɛ̀ Mɛditedɑndee kóo dɑ̀mɛ́ɛ̀rì dɛ cuokɛ̀. 47 Asidɔti nɛ̀ Kɑsɑɑ dɛ kó yɛcɛ̃kɑrɛ̀ nɛ̀ sihɛkɛsí sìì dɛ̀ tɔ̀kɛ́ kɛ́tuɔkɛ Esibiti kó kukó nnɛ̀ dɑ̀mɛ́ɛ̀rì Mɛditedɑndee kou.

48 Yɛtɑ̃rɛ̀ kó yɛhɛkɛ̀ tu Sɑmii nɛ̀ Yɑtiidi nɛ̀ Sokoo 49 nɛ̀ Dɑnnɑ nɛ̀ Kidiyɑ-Sɑnnɑ, bɛ̀ do di nyu kɛ tú Debii. 50 Nɛ̀ Anɑbu nɛ̀ Ɛsitemmɔɑ nɛ̀ Animmu 51 nɛ̀ Kosɛnni nɛ̀ Onɔɔ nɛ̀ Kido. Kɛ̀ dɛ̀ɛ wɛ̃nnɛ́ yɛhɛkɛ̀ tɛpíítɛ̀ nɛ̀ dìmɑ́ɑ̀ nɛ̀ sihɛkɛsí sìì dɛ̀ tɔ̀kɛ́. 52 Adɑbu nɛ̀ Dumɑɑ nɛ̀ Esehɑ̃ɑ̃ 53 nɛ̀ Yɑnummu nɛ̀ Bɛti-Tɑpuɑɑ nɛ̀ Afɛki 54 nɛ̀ Ummutɑ nɛ̀ Kidiyɑ-Adibɑ bɛ̀ do yu dì kɛ tú Ebunɔɔ nɛ̀ Siyɔɔ, kɛ̀ dɛ̀ɛ wɛ̃nnɛ́ yɛhɛkɛ̀ yɛ̀wɛi nɛ̀ sihɛkɛsí sìì dɛ̀ tɔ̀kɛ́. 55 Mɑɔ̃ɔ̃ nɛ̀ Kɑdimɛɛdi nɛ̀ Sifi nɛ̀ Yutɑ 56 nɛ̀ Sisedɛɛri Yokindeɑmmu nɛ̀ Sɑnɔɑɑ 57 nɛ̀ Kɑyɛ̃ɛ̃ nɛ̀ Kibeɑ nɛ̀ Timunɑ, kɛ̀ dɛ̀ɛ wɛ̃nnɛ́ yɛhɛkɛ̀ tɛpíítɛ̀ nɛ̀ sihɛkɛsí sìì dɛ̀ tɔ̀kɛ́. 58 Adudi nɛ̀ Bɛti-Sudi nɛ̀ Kedɔɔri 59 nɛ̀ Mɑdɑti nɛ̀ Bɛti-Anɔti nɛ̀ Editekonni. Kɛ̀ dɛ̀ɛ wɛ̃nnɛ́ yɛhɛkɛ̀ yɛ̀kuɔ̀ nɛ̀ sihɛkɛsí sìì dɛ̀ tɔ̀kɛ́. 60 Kidiyɑ-Bɑɑdi, bɛ̀ do yu di Kidiyɑ-Yeɑdimmu nɛ̀ Dɑbɑɑ, kɛ̀ dɛ̀ɛ wɛ̃nnɛ́ yɛhɛkɛ̀ yɛ̀dɛ́ɛ̀ nɛ̀ sihɛkɛsí sìì dɛ̀ tɔ̀kɛ́.

61 Dikpɑ́ɑ̀ kó yɛhɛkɛ̀: Bɛti-Adɑbɑ nɛ̀ Midinni nɛ̀ Sekɑkɑ, 62 Nibesɑ̃ɑ̃ mukɔ́kúɔ́ nkó dihɛì nɛ̀ Ã-Kedii. Kɛ̀ dɛ̀ɛ wɛ̃nnɛ́ yɛhɛkɛ̀ yɛ̀kuɔ̀ nɛ̀ sihɛkɛsí sìì dɛ̀ tɔ̀kɛ́.

63 Sudɑɑ botí kɔbɛ do í nɑ kɛ́bɛti Sebusiibɛ bɛ̀ɛ̀ do bo Sedisɑdɛmmu, kɛ̀ bɛ̀ kpɑɑ́ bo bɛ cuokɛ̀ nɛ̀ yíenní.

16

Bɛ̀ duɔ́mmɛ̀ Efɑdɑyimmu kɔbɛ bɛ kó kɛtenkɛ̀

1 Bɛ̀ do tɑ̃ɑ̃́ tɛ́tɛ́ kɛ́duɔ́ nkɛ̀ɛ̀ tenkɛ̀ Sosɛfu yɑɑ̀bí kɛ mɑ̀nku do tú: Suditɛ̃ɛ̃ kubɑkù cɑ̃̀nku diyiè yìɛ̀ní kɛ̀ɛ̀ bíɛ́kɛ̀ Sedikoo tɑkɛ́ mɛniɛ nyiɛ̀ní dɛ̀ kɛ tɑɑ̀ dihɛì kɛ̀ kumɑ̀nkuu pɛ̃ɛ̃tɛ́ Sedikoo kɛ́tɑ dikpɑ́ɑ̀ Betɛɛdi tɑ̃rì tempɛ̃, 2 kɛ́pɛ̃ɛ̃tɛ́ kɛ́nwetí Duusi, kɛ́yɛ̀nnɛ̀ Atɑdoti, Adikiibɛ ciɛ, 3 kɛ́pɛ̃ɛ̃tɛ́ kɛ́cútɛ́ dɛ ììkɛ̀ Yɑfedetiibɛ ciɛ, kɛ́sĩ́nnɛ́ Bɛti-Onɔɔ nɛ̀ Kesɛɛ, kɛ́kɑ̃́ɑ̃́ mMɛditedɑndee. 4 Sosɛfu yɑɑ̀bí Mɑnɑnsee nɛ̀ Efɑdɑimmu bɛ kó kɛtenkɛ̀ nkɛ.

5 Efɑdɑimmu botí kɔbɛ tenkɛ̀ mɑ̀nku tú: Atɑdoti-Adɑɑ kubɑkù cɑ̃̀nku diyiè yìɛ̀ní kɛ̀ɛ̀ bíɛ́kɛ̀, kɛ́tuɔkɛ Bɛti-Onɔɔ yuu. 6 Kuù pɛ̃ɛ̃tɛ́ kɛ tùɔ̀kɛ Mɛditedɑndee kubɑkù yoú bíɛ́kɛ̀, kɛ yɛ̀ Mikimbetɑɑ tɑkɛ́ diyiè yìɛ̀ní kɛ̀ɛ̀ bíɛ́kɛ̀, kɛ wetínnɛ́ Tɑɑnɑti-Sidoo kɛ pɛ̃ɛ̃tɛ́ kɛ kɔ̀tɛ Yɑnɑndoɑ, 7 Kɛ pɛ̃ɛ̃tɛ́ kɛ kɔ̀tɛ Atɑdoti nɛ̀ Nɑɑdɑ, kɛ yɛ̀ Sedikoo kɛ tùɔ̀kɛ Suditɛ̃ɛ̃. 8 Kuù ìtɛ́ Mikimbetɑɑ ììkɛ̀ Tɑpuɑ, kɛ tùɔ̀kɛ Kɑnɑ kó kukó nkɛ tɑ Mɛditedɑndee. Efɑdɑimmu botí kɔbɛ tenkɛ̀ nkɛ. 9 Kɛ̀ bɛ̀ɛ bɛ̀ yìɛ́ yɛhɛkɛ̀ nɛ̀ sihɛkɛsí sìì bo Mɑnɑnsee botí kɔbɛ tenkɛ̀ miɛkɛ. Yɛ mɑ̀nku do dìtɛ́ kukó nku kɛ̀ kumɑ̀nku tɛkù ntú dɑ̀mɛ́ɛ̀rì Mɛditedɑndee kou. 10 Bɛ̀ í mbɛ̀ti Kɑnnɑhɑ̃ɑ̃ kɔbɛ bɛ̀ɛ̀ bo Kesɛɛ, Efɑdɑimmu botí kɔbɛ cuokɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ kpɑɑ́ bo nɛ̀ yíenní, kɛ pĩ́ muhɛikɛ̀ntɔ̃mmú.

17

Bɛ̀ duɔ́mmɛ̀ Mɑnɑnsee kɔbɛ tɔbɛ̀ bɛ kó kɛtenkɛ̀

1 Bɛ̀ do duɔ́mmu Mɑnɑnsee Sosɛfu kóo po kɔbɛ bɛ kó kɛtenkɛ̀. Bɛ̀ do niitɛ́ kɛ́duɔ́mmu Mɑkii okpɑ̀rìteu, Mɑnɑnsee kóo po Kɑdɑɑdi cicɛ. Bɛ̀ do bɛ̀ duɔ́ nKɑdɑɑdi nwe nɛ̀ Bɑsɑ̃ɑ̃, Suditɛ̃ɛ̃ diyiè yìɛ̀ní kɛ̀ɛ̀ bíɛ́kɛ̀. 2 Bɛ̀ do duɔ́mmu Mɑnɑnsee botí kɔbɛ tɔbɛ̀ bɛ kó kɛtenkɛ̀. Bɛɛ̀ do tú Abiesɛɛ nɛ̀ Edɛki nɛ̀ Dɑsiidiyɛɛdi nɛ̀ Sisɛmmu nɛ̀ Efɛɛ nɛ̀ Semidɑɑ nɛ̀ Mɑnɑnsee Sosɛfu birɛ botí kɔbɛ.

3 Mɑnɑnsee birɛ do tú Mɑkiidi, kɛ̀ Mɑkiidi kpɛrɛ ntú Kɑdɑɑdi, kɛ̀ Kɑdɑɑdi kpɛrɛ ntú Efɛɛ, kɛ̀ Efɛɛ kpɛrɛ ntú Sodofɑdi. Sodofɑdi do piɛ́ initipobí mɑ́ɑ̀ ndi. Ntɛ i yetɛ̀: Mɑdɑ nɛ̀ Nɔɑ nɛ̀ Okudɑ nɛ̀ Midikɑɑ nɛ̀ Tidisɑɑ. 4 Kɛ̀ bɛ̀ɛ kɔtɛ kɛ́sɔ̃́ntɛ́ Edeɑsɑɑ, ikuɔ́ nìùtì nɛ̀ Nunni birɛ Sosuwee, nɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ kó bɛkótíbɛ̀ kɛ dɔ̀: Ti Yiɛ̀ nKuyie ndo nɑ̀kɛ́mu Mɔyiisi kɛ dɔ̀ wè ti duɔ́ nti kó kɛtenkɛ̀ ò duɔ́mmɛ̀ ti botí kɔbɛ bɛnitidɑɑbɛ̀.

Kɛ̀ bɛ̀ɛ bɛ̀ duɔ́ mbɛ kó kɛtenkɛ̀ kɛ́ndònnɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie ndo tì nɑ̀kɛ́mɛ̀ Mɔyiisi. 5 Kɛ̀ bɛ̀ɛ duɔ́ Mɑnɑnsee botí kɔbɛ yɛhɛkɛ̀ tɛpíítɛ̀ kɛ́yíɛ́nɛ̀ Kɑdɑɑdi nɛ̀ Bɑsɑ̃ɑ̃ yɛ̀ɛ̀ bo Suditɛ̃ɛ̃ diyiè yìɛ̀ní kɛ̀ɛ̀ bíɛ́kɛ̀. 6 Bɛ̀ do í duɔ́ mMɑnɑnsee botí kɔbɛ bɛnitidɑɑbɛ̀ mɑ́ɑ̀ ndi kɛtenkɛ̀, bɛ̀ do duɔ́nnɛ̀mu bɛnitipòbɛ̀. Kɑdɑɑdi do tú Mɑnɑnsee yɑɑ̀bí tenkɛ̀ nkɛ.

7 Mɑnɑnsee kó kumɑ̀nku do ketɛ́ Asɛɛ nwe kɛ́tuɔkɛ Mikimbetɑɑ Sisɛmmu diyiè yìɛ̀ní kɛ̀ɛ̀ bíɛ́kɛ̀, kɛ́túótɛ́ Mikimbetɑɑ kɛ́tuɔkɛ Tɑpuɑ kubɑkù cɑ̃̀nku bíɛ́kɛ̀, 8 Dɛ kó kutempɛ̃ ndo tú Mɑnɑnsee botí kɔbɛ kɔku nku, kɛ̀ bɛ̀ nɛ́ duɔ́ nTɑpuɑ dihɛì dìì bo bɛ tenkɛ̀ mɑ̀nku Efɑdɑimiibɛ. 9 Kɛ̀ bɛ tenkɛ̀ mɑ̀nkuu pɛ̃ɛ̃tɛ́ kɛ́tuɔkɛ Kɑnɑ kó kukó. Yɛhɛkɛ̀ yɛ̀ɛ̀ do bo kukó mbɑkù cɑ̃̀nku bíɛ́kɛ̀ do tú Efɑdɑimiibɛ kpɛyɛ nyɛ, kɛ̀ yɛ̀ mbo Mɑnɑnsee kɔbɛ kó kɛtenkɛ̀ miɛkɛ, kɛ̀ yɛ mɑ̀nku ndírínɛ̀ kukó nkɛ́kɔtɛ kɛ́tɑ dɑ̀mɛ́ɛ̀rì. 10 Kɛ̀ Efɑdɑimiibɛ nte kubɑkù cɑ̃̀nku kɛ̀ Mɑnɑnsee kɔbɛ te kuyoú, kɛ̀ dɑ̀mɛ́ɛ̀rì Mɛditedɑndee tú bɛ mɑ̀nku diyiè yìɛ̀ní kɛ̀ɛ̀ bíɛ́kɛ̀ kɔku. Kɛ̀ Asɛɛ botí kɔbɛ te kuyoú diyiè tɑɑ̀ kɛ̀ɛ̀ bíɛ́kɛ̀. Kɛ̀ Isɑkɑɑ te kucɑ̃̀nku diyiè yìɛ̀ní kɛ̀ɛ̀ bíɛ́kɛ̀. 11 Kɛ̀ bɛ̀ɛ duɔ́ nyIsɑkɑɑ nɛ̀ Asɛɛ kó yɛhɛkɛ̀ mɑyɛ̀ Mɑnɑnsee yɛ̀ɛ̀ tú: Beti-Seɑnni, Ibedeɑmmu nɛ̀ Dɔɔ nɛ̀ Ã-Ndɔɔ nɛ̀ Tɑnɑki nɛ̀ Mɛkidoo nɛ̀ sihɛkɛsí sìì dɛ̀ tɔ̀kɛ́. Dɔɔ kó kutempɛ̃ nku. 12 Mɑnɑnsee kɔbɛ mɛ nyí nnɑ kɛ́bɛti Kɑnnɑhɑ̃ɑ̃ kɔbɛ bɛ̀ɛ̀ do bo dɛ kó yɛhɛkɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ nkpɑɑ́ dɛ̀ bo. 13 Kɛ̀ Isidɑyɛɛribɛɛ kpenkɛ, bɛ̀ mɛ nyí nnɑ kɛ́bɛti Kɑnnɑhɑ̃ɑ̃ kɔbɛ kɛ nɛ́ bɛ̀ pĩ̀ńnɛ́ muhɛikɛ̀ntɔ̃mmú.

14 Kɛ̀ Sosɛfu botí kɔbɛɛ kɔtɛ Sosuwee borɛ̀ kóò bekɛ kɛ dɔ̀: Ti Yiɛ̀ nKuyie nti dɔ̀ɔ̀ mɛsɑ̀ɑ̀ nkɛ̀ ti sũ mɛdiɛ̀, dɛ̀ yĩ́mɛ kɑ̀ɑ ti duɔ́ nkutempɛ̃ nkùmɑ́ɑ̀?

15 Kɛ̀ Sosuwee bɛ̀ tɛ̃̀ńnɛ́ kɛ dɔ̀: Kɛ̀ di sũ̀ṹ nkɛ Efɑdɑimmu tɑ̃rì í di sɑ̀nnɛ̀, kɔtɛnɛ̀ Pedisiibɛ nɛ̀ Defɑiibɛ kó dikpɑ́ɑ̀ kɛ́kúútí.

16 Kɛ̀ Sosɛfu botí kɔbɛɛ ò tɛ̃̀ńnɛ́ kɛ dɔ̀: Ditɑ̃rì í ti sɑ̀nnɛ̀, Kɑnnɑhɑ̃ɑ̃ kɔbɛ bɛ̀ɛ̀ bo kubiriku bɛ̀ mɔ̀kɛmu sikpɑ̀rìsɛ̃ĩ́ timɑ́tì kpɛsi nɛ̀ Bɛti-Seɑnni kɔbɛ nɛ̀ sihɛkɛsí kɔbɛ nɛ̀ Sisedɛɛdi biriku kɔbɛ.

17 Kɛ̀ Sosuwee nɑ́kɛ́ Sosɛfu yɑɑ̀bí Efɑdɑimmu nɛ̀ Mɑnɑnsee botí kɔbɛ dikéè bɛ̀ɛ̀ bo diyiè tɑɑ̀ kɛ̀ɛ̀ bíɛ́kɛ̀ kɛ dɔ̀: Di sũmu kɛ kpeńnì di í dò nkɛ́mmɔkɛ kutempɛ̃ nkùmɑ́ɑ̀. 18 Di yóó tiekɛmu yɛtɑ̃rɛ̀ ĩ́nkɛ̀ kó titúútì kɛ́ tì kùútí, bɑ́ Kɑnnɑhɑ̃ɑ̃ kɔbɛ mɛ nkpeńnìmɛ̀ kɛ mɔkɛ sikpɑ̀rìsɛ̃ĩ́ timɑ́tì kpɛsi, di yóó bɛ̀ nɑmu kɛ́ bɛ̀ bɛ̀ti.

18

Bɛ̀ tɑ̃ɑ̃́mɛ̀ tɛ́tɛ́ kɛ́duɔ́ nyibotí ìì kpɑɑ́ i kó kɛtenkɛ̀

1 Kɛ̀ Isidɑyɛɛribɛɛ nɑ ibotí kɛ́deè kɛ́tíí nSidoo kɛ́cónnɛ́ ti Yiɛ̀ nKuyie ntɑummɛ̀ tou. 2 Kɛ̀ ibotí ìyiekɛ̀ nkpɑɑ́ Isidɑyɛɛribɛ miɛkɛ ìì mu nyí pɛ̀tɛ́ i tenkɛ̀. 3 Kɛ̀ Sosuwee dɔ̀: Dɛ̀ yó nkɑ̃́ɑ̃́kɛ́ dɛ kɛ̀ dí tiekɛ ti Yiɛ̀ nKuyie ndi yɛ̀mbɛ̀ tũ nkù di duɔ́ nkɛ̀ɛ̀ tenkɛ̀? 4 Tɑ̃ɑ̃tɛ́nɛ̀ di botí miɛkɛ bɛnìtìbɛ̀ bɛ̀tɑ̃ɑ̃ti, bɛ̀tɑ̃ɑ̃ti, kɛ̀ m bɛ̀ tɔ̃ nkɛ̀ bɛ̀ɛ pɑɑtɛ́ yɛhɛkɛ̀ kɛ́yɑ̀ bɛ kɑrɛ̀ kɛ́wɛ̃tɛní kɛ́ n nɑ́kɛ́. 5 Bɛ̀ yóó yɛ̀ totɛ́ kucɛ mɛ̀yiekɛ̀ ndi. Kɛ̀ Sudɑɑ kɔbɛ nkpɑɑ́ bɛ tenkɛ̀ kubɑkù cɑ̃̀nku, kɛ̀ Sosɛfu kɔbɛ mbo kuyoú. 6 Kɛ̀ dí yɛ̀ wɑ̃̀ri yɛ̀ dòmmɛ̀ yɛyiekɛ̀ kɛ dèè dí kɔtɛní kɛ́ n nɑ́kɛ́, kɛ̀ n yɛ̀ tɑ̃ũ tɛ́tɛ́ ti Yiɛ̀ nKuyie nyììkɛ̀. 7 Defii wuɔ nkɔbɛ í yó mmɔkɛ kɛtenkɛ̀, bɛ̀ yó mpĩ́ ti Yiɛ̀ nKuyie ntɔ̃mmú mmu. Kɑdiibɛ nɛ̀ Dubɛnniibɛ nɛ̀ Mɑnɑnsee botí kɔbɛ dikéè, Mɔyiisi Kuyie nkóo tɔ̃ntì bɛ̀ duɔ́mmu bɛ tenkɛ̀ Suditɛ̃ɛ̃ diyiè yìɛ̀ní kɛ̀ɛ̀ bíɛ́kɛ̀.

8 Kɛ̀ bɛ̀ tɑ̃ɑ̃tɛ́ bɛ̀ɛ̀ nìtìbɛ̀ nkɔri kɛ̀ Sosuwee bɛ̀ nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Kɔtɛnɛ̀ kɛ́pɑɑtɛ́ dihɛì weti weti kɛ́wɛ̃tɛní kɛ́ n nɑ́kɛ́ dì dòmmɛ̀. Kɛ̀ n tɑ̃ũ tɛ́tɛ́ ti Yiɛ̀ nKuyie nyììkɛ̀ diɛ nSidoo kɛ́ di totí kɛtenkɛ̀.

9 Kɛ̀ bɛ̀ɛ kɔtɛ kɛ́ce nyɛhɛkɛ̀ yɛmɔu kɛ́yɛ̀ wɑ̃̀ri yɛyiekɛ̀ kɛ́wɛ̃tɛní Sidoo Sosuwee borɛ̀. 10 Kɛ̀ Sosuwee tɑ̃ũ tɛ́tɛ́ ti Yiɛ̀ nKuyie nyììkɛ̀ kɛ́totí Isidɑyɛɛribɛ yɛhɛkɛ̀.

Bɛ̀ duɔ́mmɛ̀ Bɛnsɑmɛɛ kɔbɛ bɛ tenkɛ̀

11 Kɛ̀ bɛ̀ɛ tɑ̃ũ tɛ́tɛ́ kɛ́ketɛ́ kɛ́duɔ́ mBɛnsɑmɛɛ botí kɔbɛ bɛ tenkɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ nsokɛ́ Sudɑɑ botí kɔbɛ nɛ̀ Sosɛfu botí kɔbɛ bɛ cuokɛ̀. 12 Kɛ̀ kumɑ̀nkuu ítɛ́ Suditɛ̃ɛ̃ bɑkù yoú bíɛ́kɛ̀ kɛ́tuɔkɛ Sedikoo bɑkù yoú, kɛ́yɛ̀nnɛ̀ yɛtɑ̃rɛ̀ diyiè tɑɑ̀ kɛ̀ɛ̀ bíɛ́kɛ̀, kɛ́pɛ̃ɛ̃tɛ́ kɛ́tuɔkɛ Bɛti-Afɛnni kpɑ́ɑ̀. 13 Kɛ̀ bɛ̀ɛ pɛ̃ɛ̃tɛ́ dɛ borɛ̀ kɛ́tuɔkɛ Duusi kubɑkù cɑ̃̀nku bíɛ́kɛ̀ bɛ̀ yu dɛ̀ kɛ tú Betɛɛdi, kɛ́nsɔkɛ́ kɛ́tuɔkɛ Atɑdɔoi-Adɑɑ ditɑ̃rì ĩ́nkɛ̀ Bɛti-Onɔɔ fũ̀ɔ̃̀ kubɑkù cɑ̃̀nku. 14 Kɛ̀ kumɑ̀nkuu kɔ́ntɛ́ ditɑ̃rì ììkɛ̀ kɛ́wetínnɛ́ kubɑkù cɑ̃̀nku, kɛ́tuɔkɛ Kidiyɑ-Bɑɑdi bɛ̀ tu dɛ̀ Kidiyɑ-Yeɑdimmu, Sudɑɑ botí kɔbɛ tenkɛ̀. Dɛ ììkɛ̀ kó kumɑ̀nku do dɛ nkɑ̃́ɑ̃́kɛ́.

15 Kɛ̀ kubɑkù cɑ̃̀nku bíɛ́kɛ̀ kó kumɑ̀nku kuu ítɛ́ Kidiyɑ-Yeɑdimmu kɛ́wetínnɛ́ Kɑsɛ̃ɛ̃ kɛ́tuɔkɛ Nɛfutoɑ sibií borɛ̀, 16 kɛ́pɛ̃ɛ̃tɛ́ kɛ́cútɛ́ Inɔmmu biriku tɑ̃rì pɛ̃ri. Defɑimmu biriku kubɑkù yoú bíɛ́kɛ̀, kɛ́pɛ̃ɛ̃tɛ́ Sebusiibɛ tɑ̃rɛ̀ kɛ́cútɛ́ kɛ́tuɔkɛ Ã-Dokɛdi, 17 kɛ́kɔ́ntɛ́ kɛ́wetínnɛ́ kubɑkù yoú Ã-Semɛsi, kɛ́tuɔkɛ Kedidoti Adumimmu tennì ììkɛ̀, kɛ́pɛ̃ɛ̃tɛ́ kɛ́cútɛ́ kɛ́tuɔkɛ Dubɛnni birɛ Bohɑ̃ɑ̃ tɑ̃rì. 18 Kɛ̀ kùu pɛ̃ɛ̃tɛ́ kɛ́dekɛ ditɑ̃rì kɛ́cútɛ́ Suditɛ̃ɛ̃ biriku, 19 kɛ́pɛ̃ɛ̃tɛ́ kɛ́kɔtɛ Bɛti-Okɑdɑɑ tɑ̃rì bɑkù yoú, kɛ́pɛ̃ɛ̃tɛ́ kɛ́tuɔkɛ dɑ̀mɛ́ɛ̀rì mukɔ́kúɔ́ nkou bɑkù yoú Suditɛ̃ɛ̃ ò tɑ dɛ̀. Kubɑkù cɑ̃̀nku bíɛ́kɛ̀ kó kumɑ̀nku nku. 20 Kukó nSuditɛ̃ɛ̃ kuù do tú kumɑ̀nku diyiè yìɛ̀ní kɛ̀ɛ̀ bíɛ́kɛ̀.

Bɛnsɑmɛɛ kɔbɛ tenkɛ̀ mɑ̀nku do dɛ ntú.

21 Bɛnsɑmɛɛ kɔbɛ ɛkɛ̀ do tú: Sedikoo, Bɛti-Okɑdɑɑ, Emɛki nɛ̀ Kɛsisi. 22 Bɛti-Adɑbɑ nɛ̀ Semɑdɑimmu nɛ̀ Betɛɛdi. 23 Afimmu nɛ̀ Pɑdɑɑ nɛ̀ Odidɑɑ 24 nɛ̀ Kefɑɑ-Amɔnɑi nɛ̀ Ofinii nɛ̀ Kebɑɑ kɛ̀ dɛ̀ɛ wɛ̃nnɛ́ yɛhɛkɛ̀ tɛpíítɛ̀ nɛ̀ yɛ̀dɛ́ɛ̀ nɛ̀ sihɛkɛsí sìì dɛ̀ tɔ̀kɛ́. 25  Kɑbɑɔ̃ɔ̃ nɛ̀ Dɑmɑɑ nɛ̀ Bedɔti 26 nɛ̀ Misipee nɛ̀ Kefidɑɑ nɛ̀ Mɔsɑɑ 27 nɛ̀ Dekɛmmu nɛ̀ Idipeyɛɛdi nɛ̀ Tɑdɑdɑɑ 28 nɛ̀ Sedɑɑ nɛ̀ Edɛfu nɛ̀ Sebusiibɛɛ kó dihɛì, bɛ̀ yu dì kɛ tú Sedisɑdɛmmu nɛ̀ Kibeɑ nɛ̀ Kidiyɑ. Kɛ̀ dɛ̀ɛ wɛ̃nnɛ́ yɛhɛkɛ̀ tɛpíítɛ̀ nɛ̀ yɛ̀nɑ̀ɑ̀ nɛ̀ sihɛkɛsí sìì dɛ̀ tɔ̀kɛ́.

Bɛnsɑmɛɛ kɔbɛ kó kɛtenkɛ̀ nkɛ mɛmmɛ.

19

Bɛ̀ duɔ́mmɛ̀ Simmɛɔ̃ɔ̃ kɔbɛ bɛ tenkɛ̀

1 Kɛ̀ bɛ̀ɛ tɑ̃ũ tɛ́tɛ́ mɛdɛ́rímɛ̀ kɛ́duɔ́ nSimmɛɔ̃ɔ̃ kɔbɛ kɛtenkɛ̀ kɛ̀ kɛ̀ mbo Sudɑɑ kɔbɛ kɔkɛ cuokɛ̀. 2 Yɛɛ ɛkɛ̀ tu Bɛɛrisebɑɑ kpɛyɛ nɛ̀ Sebɑɑ nɛ̀ Mɔdɑdɑɑ 3 nɛ̀ Asɑɑ-Suɑdi nɛ̀ Bɑdɑ nɛ̀ Esɛmmu 4 nɛ̀ Editodɑdi nɛ̀ Betudi nɛ̀ Ɔdimɑɑ 5 nɛ̀ Sikidɑki nɛ̀ Bɛti-Mɑdikɑboti nɛ̀ Asɑ-Susɑ 6 nɛ̀ Bɛti nɛ̀ Debɑoti nɛ̀ Sɑduwɑ̃. Kɛ̀ dɛ̀ɛ wɛ̃nnɛ́ yɛhɛkɛ̀ tɛpíítɛ̀ nɛ̀ yɛ̀tɑ̃ɑ̃ti nɛ̀ sihɛkɛsí sìì dɛ̀ tɔ̀kɛ́, 7 nɛ̀ Ainni nɛ̀ Ã-Dimɔnni nɛ̀ Etɛɛ nɛ̀ Asɑ̃ɑ̃. Kɛ̀ dɛ̀ɛ wɛ̃nnɛ́ yɛhɛkɛ̀ yɛ̀nɑ̀ɑ̀ nɛ̀ sihɛkɛsí sìì dɛ̀ tɔ̀kɛ́, 8 kɛ́tuɔkɛnɛ̀ Bɑdɑti-Bɛɛdi nɛ̀ Dɑmɑti-Nɛkɛfu. Simmɛɔ̃ɔ̃ kɔbɛ tenkɛ̀ nkɛ. 9 Simmɛɔ̃ɔ̃ kɔbɛ tenkɛ̀ do sokɛ́ Sudɑɑ kɔbɛ kɔkɛ cuokɛ̀ nkɛ, kɛ yɛ̃́ Sudɑɑ kɔbɛ tenkɛ̀ do bɛ̀ dɛummu mɛdiɛ̀.

Bɛ̀ duɔ́mmɛ̀ Sɑbunɔɔ kɔbɛ kɛtenkɛ̀

10 Kɛ̀ bɛ̀ɛ tɑ̃ũ tɛ́tɛ́ mɛtɑ̃ɑ̃́mmɛ̀ kɛ́duɔ́ nSɑbunɔɔ kɔbɛ kɛtenkɛ̀, kɛ̀ kɛ̀ɛ̀ ketɛ́ diyiè yìɛ̀ní kɛ̀ɛ̀ bíɛ́kɛ̀ kɛ́tuɔkɛ Sɑdidi. 11 Kɛ̀ kùu pɛ̃ɛ̃tɛ́ kɛ́cuó ndiyiè tɑɑ̀ kɛ̀ɛ̀ bíɛ́kɛ̀ kɛ́tuɔkɛ Mɑdeyɑdɑ, kɛ́pɛ̃ɛ̃tɛ́ kɛ́tuɔkɛ Dɑbibesɛti, kɛ́pɛ̃ɛ̃tɛ́ kɛ́tɑ kukó nYokindeɑmmu ììkɛ̀, 12 kɛ́ítɛ́ Sɑdidi kɛ́cuó ndiyiè yìɛ̀ní kɛ̀ɛ̀ bíɛ́kɛ̀, kɛ́tuɔkɛ Kisidɔti-Tɑbɔɔ temmɑ̀nku kɛ́yɛ̀nnɛ̀ Dɑbedɑti kɛ́dekɛ Yɑfiɑ, 13 kɛ́ítɛ́ dɛborɛ̀ kɛ bɑɑ nco diyiè yìɛ̀ní kɛ̀ɛ̀ bíɛ́kɛ̀, kɛ́tuɔkɛ Kɑti-Efɛɛ nɛ̀ Ɛti-Kɑsɛ̃ɛ̃, kɛ́tuɔkɛ Dimɔɔ kù dɛ nkɔ̀ńtɛ́ kɛ́wetínnɛ́ Nɛɑɑ. 14 Kɛ̀ kumɑ̀nkuu ítɛ́ dɛborɛ̀ kɛ́tuɔkɛ kukó nhAnɑtɔ̃ɔ̃ bɑkù cɑ̃̀nku, kɛ́tɑ Ifitɑ-Ɛdi kondɑɑ. 15 Kɛ̀ dɛ kó yɛhɛkɛ̀ɛ yíɛ́nɛ̀ Kɑtɑɑ nɛ̀ Nɑɑdɑdi nɛ̀ Simmudonni nɛ̀ Ideɑdɑɑ nɛ̀ Bɛtideɛmmu. Kɛ̀ yɛ̀ɛ wɛ̃nnɛ́ yɛhɛkɛ̀ tɛpíítɛ̀ nɛ̀ yɛ̀dɛ́ɛ̀, nɛ̀ sihɛkɛsí sìì dɛ̀ tɔ̀kɛ́. 16 Bɛ̀ do duɔ́ nkɛ̀ɛ̀ tenkɛ̀ nkɛ Sɑbunɔɔ kɔbɛ nɛ̀ bɛ ɛkɛ̀ nɛ̀ sihɛkɛsí.

Bɛ̀ duɔ́mmɛ̀ Isɑkɑɑ kɔbɛ kɛtenkɛ̀

17 Kɛ̀ bɛ̀ɛ tɑ̃ũ tɛ́tɛ́ mɛnɑɑ̀mmɛ̀ kɛ́duɔ́ nyIsɑkɑɑ kɔbɛ kɛtenkɛ̀. 18 Bɛ̀ tenkɛ̀ do tú: Sisedɛɛdi, nɛ̀ Kesudɔti nɛ̀ Sunɛmmu 19 nɛ̀ Afɑdɑyimmu nɛ̀ Siyonni nɛ̀ Annɑɑdɑti 20 nɛ̀ Dɑbiti nɛ̀ Kisiyɔ̃ɔ̃ nɛ̀ Ebɛsi 21 nɛ̀ Demɛti nɛ̀ Ã-Kɑnimmu nɛ̀ Ã-Adɑɑ nɛ̀ Bɛti-Pɑsɛsi. 22 Kɛ̀ bɛ mɑ̀nkuu tuɔkɛ Tɑbɔɔ nɛ̀ Kɑsɑimmu nɛ̀ Bɛti-Semɛsi kɛ́tɑ Suditɛ̃ɛ̃. Kɛ̀ dɛ̀ɛ wɛ̃nnɛ́ yɛhɛkɛ̀ tɛpíítɛ̀ nɛ̀ yɛ̀kuɔ̀ nɛ̀ sihɛkɛsí sìì dɛ̀ tɔ̀kɛ́. 23 Isɑkɑɑ kɔbɛ tenkɛ̀ nkɛ nɛ̀ bɛ ɛkɛ̀.

Bɛ̀ duɔ́mmɛ̀ Asɛɛ kɔbɛ kɛtenkɛ̀

24 Kɛ̀ bɛ̀ɛ tɑ̃ũ tɛ́tɛ́ mɛnummumɛ̀ kɛ́duɔ́ nhAsɛɛ kɔbɛ kɛtenkɛ̀. 25 Kɛ̀ bɛ tenkɛ̀ ntú Edikɑti nɛ̀ Adii nɛ̀ Betɛnni nɛ̀ Akisɑfi 26 nɛ̀ Adɑmɛdɛki nɛ̀ Amɑdi nɛ̀ Misɑdi. Kɛ̀ dɛ mɑ̀nku dɛ ììkɛ̀ kɔku ntú Kɑdimɛɛdi tɑ̃rì kɛ́ntũ nSiɔɔ-Dibunɑɑ kó kukó. 27 Kɛ̀ diyiè yìɛ̀ní kɛ̀ɛ̀ bíɛ́kɛ̀ kó kumɑ̀nkuu kɔ́ntɛ́ Bɛti-Dɑkɔ̃ɔ̃, kɛ́tuɔkɛ Sɑbunɔɔ tenkɛ̀ nɛ̀ Ifitɑ-Ɛdi biriku, kɛ́pɛ̃ɛ̃tɛ́ kubɑkù yoú bíɛ́kɛ̀ kɛ́tuɔkɛ Bɛti-Emɛki, nɛ̀ Nɛyɛɛdi kɛ́sɔɔtɛ́ kɛ́yɛ̀ Kɑbuudi. 28 Ebudonni nɛ̀ Deɔbu nɛ̀ Ammɔɔ nɛ̀ Kɑnɑ kɛ́tuɔkɛ Sidonni dihɛidiɛ̀. 29 Kɛ̀ kùu kɔ́ntɛ́ kɛ́yɛ̀ Dɑmɑɑ kɛ́tuɔkɛ Tiiti dihɛì iduotí fitɛ́ dì, kɛ́wetínnɛ́ Osɑɑ kɛ́yɛ̀ Mɑɑdɑbu nɛ̀ Akisibu kɛ́tɑ dɑ̀mɛ́ɛ̀rì Mɛditedɑndee. 30 Kɛ̀ yɛ̀ɛ yíɛ́nɛ̀ Umɑ nɛ̀ Afɛki nɛ̀ Deɔbu. Kɛ̀ dɛ̀ɛ wɛ̃nnɛ́ yɛhɛkɛ̀ tɛpíítɛ̀ nɛ̀ yɛ̀dɛ́ɛ̀ nɛ̀ sihɛkɛsí sìì dɛ̀ tɔ̀kɛ́. 31 Bɛ̀ do duɔ́ nkɛ̀ɛ̀ tenkɛ̀ nkɛ Asɛɛ kɔbɛ nɛ̀ bɛ ɛkɛ̀.

Bɛ̀ duɔ́mmɛ̀ Nɛfutɑdii kɔbɛ kɛtenkɛ̀

32 Kɛ̀ bɛ̀ɛ tɑ̃ũ tɛ́tɛ́ mɛkuɔ́mmɛ̀ kɛ́duɔ́ nNɛfutɑdii kɔbɛ kɛtenkɛ̀. 33 Kɛ̀ kubɑkù cɑ̃̀nku kó kumɑ̀nkuu ítɛ́ Edɛfu nɛ̀ Sɑnɑmimmu tɑ̃rì kɛ́yɛ̀ Adɑmi-Nɛkɛbu nɛ̀ Yɑbunnɛyɛɛri, kɛ́tuɔkɛ Dɑkummu kɛ́tɑ Suditɛ̃ɛ̃. 34 Kɛ̀ dɛ ììkɛ̀ bíɛ́kɛ̀ kó kumɑ̀nku ntú Asinɔti-Tɑbɔɔ, kɛ́tuɔkɛ Okoku, kɛ́mpɛkɛ́nɛ̀ Sɑbunɔɔ tempɛ̃ nkubɑkù cɑ̃̀nku kɛ̀ Asɛɛ kɔku mbo dɛ ììkɛ̀, kɛ̀ diyiè yìɛ̀ní kɛ̀ɛ̀ bíɛ́kɛ̀ kó kumɑ̀nku ntú Suditɛ̃ɛ̃. 35 Yɛhɛkɛ̀ diɛyɛ̀ iduotí fitɛ́ yɛ̀ tu Sidimmu nɛ̀ Sɛɛ nɛ̀ Ammɑti nɛ̀ Dɑkɑti nɛ̀ Kinnɛdɛti 36 nɛ̀ Adɑmɑ nɛ̀ Dɑmɑɑ nɛ̀ Asɔɔ 37 nɛ̀ Kedɛsi nɛ̀ Ideii nɛ̀ Ã-Asɔɔ 38 nɛ̀ Inɔɔ nɛ̀ Mikidɑdi-Ɛdi nɛ̀ Odɛmmu nɛ̀ Bɛti-Anɑti nɛ̀ Bɛti-Semɛsi. Kɛ̀ dɛ̀ɛ wɛ̃nnɛ́ yɛhɛkɛ̀ diɛyɛ̀ tɛpíítɛ̀ nɛ̀ yɛ̀wɛi nɛ̀ sihɛkɛsí sìì dɛ̀ tɔ̀kɛ́. 39 Bɛ̀ do duɔ́ nkɛ̀ɛ̀ tenkɛ̀ nkɛ Nɛfutɑdii kɔbɛ nɛ̀ kɛ ɛkɛ̀.

Bɛ̀ do duɔ́mmɛ̀ Dɑnni kɔbɛ kɛtenkɛ̀

40 Kɛ̀ bɛ̀ɛ tɑ̃ũ tɛ́tɛ́ mɛyiémmɛ̀ kɛ́duɔ́ nDɑnni kɔbɛ kɛtenkɛ̀. 41 Bɛ tenkɛ̀ tu Sodɑɑ nɛ̀ Esetɑɔdi nɛ̀ Idi-Semɛsi 42 nɛ̀ Sɑdɑbinni nɛ̀ Ayɑnɔɔ nɛ̀ Itidɑ 43 nɛ̀ Edonni nɛ̀ Timunɑ nɛ̀ Ekinɔɔ 44 nɛ̀ Editekee nɛ̀ Kibetɔ̃ɔ̃ nɛ̀ Bɑdɑti 45 nɛ̀ Yeudi nɛ̀ Bendee-Bedɑki nɛ̀ Kɑti-Dimɔɔ 46 nɛ̀ Yɑdikɔ̃ɔ̃ kó kukó nnɛ̀ Dɑkɔ̃ɔ̃ nɛ̀ Yɑfɑ kó kutempɛ̃. 47 Kɛ̀ Dɑnni kɔbɛɛ pɑɑ̀ bɛ tenkɛ̀ kɛ́kɔtɛ kɛ́dokɛ́nɛ̀ Desɛmmu kɔbɛ kɛ́ bɛ̀ kùɔ pɑ́íí, kɛ́kɑri. Kɛ̀ bɛ̀ɛ yú Desɛmmu kɛ dɔ̀: Dɑnni bɛ yɑ̀ɑ̀rì yètìrì. 48 Bɛ̀ do duɔ́ nyɛɛ̀ ɛkɛ̀ diɛyɛ̀ nɛ̀ siì ɛkɛsí Dɑnni kɔbɛ.

Bɛ̀ do duɔ́mmɛ̀ Sosuwee kɛtenkɛ̀

49 Isidɑyɛɛribɛ totí dìì mɔ̀nnì kɛtenkɛ̀ kɛ́deè kɛ́duɔ́ Nunni birɛ nSosuwee o kɔkɛ bɛ cuokɛ̀. 50 Bɛ̀ do dɔ̀ɔ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie ndo bɛ́i ntì nti, kóò duɔ́ nhò dɔ́ dìì ɛì: Timinɑti-Sedɑɑ Efɑdɑimmu tɑ̃rì ĩ́nkɛ̀ kòo wɛ̃tɛ kɛ́ dɛ̀ mɑɑ́ dihɛì kɛ́mbo.

51 Ikuɔ́ nìùtì Edeɑsɑɑ nɛ̀ Nunni birɛ nSosuwee nɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ kó bɛkótíbɛ̀ bɛ̀ do tɑ̃ũ tɛ́tɛ́ nwe Sidoo ti Yiɛ̀ nKuyie nyììkɛ̀ ku tou borɛ̀, kɛ́totí bɛnìtìbɛ̀ kɛtenkɛ̀ kɛ́deè.

20

Bɛ̀ tɑ̃ɑ̃tɛ́mɛ̀ yɛsɔ̀rɛ̀ kó yɛhɛkɛ̀

1 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nnɑ́kɛ́ Sosuwee kɛ dɔ̀: 2 Nɑ́kɛ́ Isidɑyɛɛribɛ kɛ̀ bɛ̀ɛ tɑ̃ɑ̃tɛ́ yɛsɔ̀rɛ̀ kó yɛhɛkɛ̀ n do nɑ̀kɛ́ Mɔyiisi yɛ̀ɛ̀ kpɛ́í nkòo di nɑ́kɛ́. 3 Kòò mɔù nɔ̀ùtɛ̀ ò yetɛ́nɛ̀ kòò kùɔ onìtì, wèe cokɛ́ kɛ́tɑ dɛ kó yɛhɛkɛ̀ kó dìmɑrì, kɛ́yentɛ́nɛ̀ wèè dɔ́ kɛ́pɛitɛ. 4 Wèè nɔ̀ùtɛ̀ ò yetɛ́nɛ̀ kòò tùɔ̀koo dɛ kó dihɛì wèe cómmú dibòrì kɛ́nɑ́kɛ́ bɛhɛikɛ̀nkótíbɛ̀ dɛ̀ɛ̀ dɔ̀ɔ̀, kɛ̀ bɛ̀ɛ ò cɔutɛ́ kóò bɛnkɛ ò yó mborɛ̀ bɛ cuokɛ̀. 5 Kòò kùɔ wèè kou ò bɛ̀ti kɛ bo pɛitɛ bɛ̀ bɑ́ɑ́ wè nhò duɔ́, kɛ yɛ̃́ o nɔ̀ùtɛ̀ tɛɛ̀ ò yetɛ́mmɛ̀, bɛ̀ do í mɔkɛ tìmɑtì. 6 Wè mbo dɛ kó dihɛì kɛ̀ ditĩ̀nnì yɑ̀ɑ ò bekɛ́nɛ̀, kòo mbo kɛ̀ ikuɔ́ nìùtì diɛwè wèè pĩ mmutɔ̃mmú dɛ kó dimɔ̀nnì kòò ku. Dɛ mɔ̀nnì ndi ò bo nɑmɛ̀ kɛ́wɛ̃tɛ o ɛì ò do cokɛ́ ndi, kɛ́mbo o cĩ́ɛ̃̀tɛ̀.

7 Kɛ̀ bɛ̀ɛ tɑ̃ɑ̃tɛ́ Kedɛsi Kɑdidee miɛkɛ nɛ̀ Nɛfutɑdii tɑ̃rì nɛ̀ Sisɛmmu Efɑdɑimmu tɑ̃rì, nɛ̀ Kidiyɑ-Adibɑ bɛ̀ tu dì Ebunɔɔ Sudɑɑ tɑ̃rì. 8 Kɛ̀ bɛ̀ɛ tɑ̃ɑ̃tɛ́ Suditɛ̃ɛ̃ yɑ́ɑ̀ Sedikoo diyiè yìɛ̀ní kɛ̀ɛ̀ bíɛ́kɛ̀: Besɛɛ Dubɛnni kɔbɛ tɑ̃dɑ̀nkù dikpɑ́ɑ̀, Dɑmɔɔ Kɑdɑɑdi miɛkɛ Kɑdi kɔbɛ tenkɛ̀ nɛ̀ Kodɑnni Bɑsɑ̃ɑ̃ miɛkɛ Mɑnɑnsee kɔbɛ tenkɛ̀. 9 Yɛhɛkɛ̀ yiɛ nyɛ bɛ̀ do tɑ̃nkɛ́mɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ kpɛ́í nnɛ̀ bɛpɔ̀ɔ̀bɛ̀ bɛ̀ɛ̀ bo bɛ cuokɛ̀ bɛ kpɛ́í. Kòò mɔù nɔ̀ùtɛ̀ ò kpɛtɛ́nɛ̀ kòò kùɔ onìtì wèe cokɛ́ kɛ́tɑ kɛ́yentɛ́nɛ̀ wèè dɔ́ kɛ́pɛitɛ. Bɛ̀ bɑ́ɑ́ ò kùɔ kɛ̀ ditĩ̀nnì í ò bekɛ́nɛ̀.

21

Bɛ̀ duɔ́mmɛ̀ yɛhɛkɛ̀ Defiibɛ

1  Kɛ̀ Defiibɛɛ kɔtɛ kɛ́yɑ̀ ikuɔ́ nìùtì diɛwè Edeɑsɑɑ nɛ̀ Nunni birɛ Sosuwee nɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ kó bɛkótíbɛ̀, 2 kóò nɑ̀kɛ́ Sidoo Kɑnnɑhɑ̃ɑ̃ ɛì kɛ dɔ̀: Ti Yiɛ̀ nKuyie ndo nɑ̀kɛ́ Mɔyiisi kɛ dɔ̀: Dí ti duɔ́ nyɛhɛkɛ̀ ti yó mborɛ̀ nɛ̀ ti yó ncɛ̃mmù dɛ̀ ti wũɔ̃.

3 Kɛ̀ Isidɑyɛɛribɛɛ tɑ̃ɑ̃tɛ́ bɛ tenkɛ̀ miɛkɛ yɛhɛkɛ̀ mɑyɛ̀ nɛ̀ bɛ̀ yó ncɛ̃mmù dɛ̀ bɛ wũɔ̃ kɛ́ bɛ̀ duɔ́ nkɛ́ndònnɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie ntì bɛ́immɛ̀.

4 Kɛ̀ bɛ̀ɛ tɑ̃ũ tɛ́tɛ́ Keɑtiibɛ Defiibɛ miɛkɛ, kɛ̀ Anɔɔ kɔbɛɛ pɛ́tɛ́ yɛhɛkɛ̀ tɛpíítɛ̀ nɛ̀ yɛ̀tɑ̃ɑ̃ti yɛ̀ɛ̀ bo Sudɑɑ nɛ̀ Simmɛɔ̃ɔ̃ nɛ̀ Bɛnsɑmɛɛ bɛ tenkɛ̀ miɛkɛ. 5 Kɛ̀ bɛ̀ɛ tɑ̃ũ tɛ́tɛ́ kɛ̀ Keɑtiibɛɛ pɛ́tɛ́ bɛ tenkɛ̀ Efɑdɑimmu nɛ̀ Dɑnni nɛ̀ Mɑnɑnsee kɔbɛ dikéè bɛ tenkɛ̀ miɛkɛ, diyiè tɑɑ̀ kɛ̀ɛ̀ bíɛ́kɛ̀. 6 Kɛ̀ bɛ̀ɛ tɑ̃ũ tɛ́tɛ́ kɛ̀ Kɛrisonni kɔbɛɛ pɛ́tɛ́ yɛhɛkɛ̀ tɛpíítɛ̀ nɛ̀ yɛ̀tɑ̃ɑ̃ti yɛ̀ɛ̀ bo Bɑsɑ̃ɑ̃ Isɑkɑɑ nɛ̀ Asɛɛ nɛ̀ Nɛfutɑdii nɛ̀ Mɑnɑnsee kɔbɛ dikéè bɛ tenkɛ̀ miɛkɛ. 7 Kɛ̀ Mɛdɑdi kɔbɛɛ pɛ́tɛ́ yɛhɛkɛ̀ tɛpíítɛ̀ nɛ̀ yɛ̀dɛ́ɛ̀ yɛ̀ɛ̀ bo: Dubɛnni, nɛ̀ Kɑdi nɛ̀ Sɑbunɔɔ bɛ tenkɛ̀ miɛkɛ. 8 Isidɑyɛɛribɛ do tɑ̃ũ tɛ́tɛ́ kɛ́duɔ́ nyɛ̀ɛ̀ ɛkɛ̀ nyɛ Defiibɛ nɛ̀ bɛ wũɔ̃ yó ncentì dɛ̀, kɛ́ndònnɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie ndo tì nɑ̀kɛ́mɛ̀ Mɔyiisi kòo bɛ̀ nɑ̀kɛ́.

9 Ntɛ bɛ̀ duɔ́ nyɛ̀ɛ̀ ɛkɛ̀ Sudɑɑ kɔbɛ nɛ̀ Simmɛɔ̃ɔ̃ kɔbɛ yɛ kó yɛyètɛ̀: 10 Bɛ̀ do tɑ̃ũ tɛ́tɛ́ Anɔɔ botí kɛ̀ Keɑtiibɛ Defii yɑɑ̀bí iì pɛ́tɛ́ kɛtenkɛ̀ mɛketimɛ̀. 11 Kɛ̀ bɛ̀ɛ bɛ̀ duɔ́ Kidiyɑ-Adibɑ bɛ̀ tu di Ebunɔɔ Sudɑɑ tɑ̃rì nɛ̀ bɛ wũɔ̃ yó ncentì dɛ̀. Adibɑ tu Anɑkiibɛ yɑ̀ɑ̀rì nwe. 12 Kɛ̀ Yefundee birɛ Kɑdɛbu nte dihɛì diɛrì kó dɛpɑɑ nnɛ̀ dɛ kó yɛhɛkɛ̀. 13 Kɛ̀ bɛ̀ɛ duɔ́ nyikuɔ́ nìùtì Anɔɔ kɔbɛ Ebunɔɔ ɛì kɛ̀ dì ntú di sɔ̀rɛ̀ kó dihɛì Dibunɑɑ, 14 Nɛ̀ Yɑtiidi nɛ̀ Esitemɔɑ 15 nɛ̀ Onɔɔ nɛ̀ Debii 16 nɛ̀ Ainni nɛ̀ Yutɑ nɛ̀ Bɛti-Semɛsi, kɛ̀ dɛ̀ɛ wɛ̃nnɛ́ yɛhɛkɛ̀ diɛyɛ̀ yɛ̀wɛi nɛ̀ bɛ wũɔ̃ yó ncentì dɛ̀, kɛ̀ yɛ̀ bo Sudɑɑ nɛ̀ Simmɛɔ̃ɔ̃ tenkɛ̀ miɛkɛ. 17 Bɛnsɑmɛɛ kó kɛtenkɛ̀ miɛkɛ, kɛ̀ bɛ̀ɛ bɛ̀ duɔ́ nKɑbɑɔ̃ nɛ̀ Kebɑɑ 18 nɛ̀ Anɑtɔti nɛ̀ Adimɔnni, kɛ̀ dɛ̀ɛ wɛ̃nnɛ́ yɛhɛkɛ̀ diɛyɛ̀ yɛ̀nɑ̀ɑ̀ nɛ̀ bɛ wũɔ̃ yó ncentì dɛ̀. 19 Kɛ̀ Anɔɔ kɔbɛ ikuɔ́ nìùbɛ̀ ɛkɛ̀ diɛyɛ̀ɛ wɛ̃nnɛ́ yɛmɔu tɛpíítɛ̀ nɛ̀ yɛ̀tɑ̃ɑ̃ti nɛ̀ bɛ wũɔ̃ yó ncentì dɛ̀.

20 Kɛ̀ bɛ̀ɛ tɑ̃ũ tɛ́tɛ́ kɛ̀ Keɑtiibɛ tɔbɛ̀ɛ pɛ́tɛ́ yɛhɛkɛ̀ Efɑdɑimmu tenkɛ̀ miɛkɛ. 21 Kɛ̀ bɛ̀ɛ bɛ̀ duɔ́ nSisɛmmu nɛ̀ Kesɛɛ ditɑ̃rì ĩ́nkɛ̀ kó yɛhɛkɛ̀, kɛ̀ yɛ̀ ntú yɛsɔ̀rɛ̀ kpɛyɛ. 22 Kibusɑimmu nɛ̀ Bɛti-Onɔɔ, kɛ̀ dɛ̀ɛ wɛ̃nnɛ́ yɛhɛkɛ̀ diɛyɛ̀ yɛ̀nɑ̀ɑ̀ nɛ̀ bɛ wũɔ̃ yó ncentì dɛ̀. 23 Dɑnni kó kɛtenkɛ̀ miɛkɛ, kɛ̀ bɛ̀ɛ bɛ̀ duɔ́ nyɛhɛkɛ̀ diɛyɛ̀ yɛ̀nɑ̀ɑ̀ nɛ̀ bɛ wũɔ̃ yó ncentì dɛ̀: Editekee nɛ̀ Kibetɔ̃ɔ̃, 24 Ayɑnɔɔ nɛ̀ Kɑti-Dimɔɔ. 25 Mɑnɑnsee kɔbɛ dikéè kó kɛtenkɛ̀ miɛkɛ kɛ̀ bɛ̀ɛ pɛ́tɛ́ yɛhɛkɛ̀ diɛyɛ̀ yɛ̀dɛ́ɛ̀: Tɑnɑki nɛ̀ Ibedeɑmmu nɛ̀ bɛ wũɔ̃ yó ncentì dɛ̀. 26 Kɛ̀ dɛ̀ɛ wɛ̃nnɛ́ dɛmɔu yɛhɛkɛ̀ diɛyɛ̀ tɛpíítɛ̀ nɛ̀ bɛ wũɔ̃ yó ncentì dɛ̀. 27 Kɛ̀ bɛ̀ɛ duɔ́ nKɛrisonniibɛ yɛhɛkɛ̀ diɛyɛ̀ yɛ̀dɛ́ɛ̀ nɛ̀ bɛ wũɔ̃ yó ncentì dɛ̀, Mɑnɑnsee kɔbɛ dikéè kɔbɛ tenkɛ̀ miɛkɛ nkɛ bɛ̀ do yɛ̀ mbɛ̀ duɔ́mmɛ̀ yɛ̀ɛ̀ tu: Kodɑnni wèè bo Bɑsɑ̃ɑ̃ miɛkɛ kòo ntú disɔ̀rì kó dihɛì nɛ̀ Bɛsetedɑɑ. 28 Isɑkɑɑ kó kɛtenkɛ̀ miɛkɛ, kɛ̀ bɛ̀ɛ bɛ̀ duɔ́ nyɛhɛkɛ̀ yɛ̀nɑ̀ɑ̀ nɛ̀ bɛ wũɔ̃ yó ncentì dɛ̀, yɛ̀ɛ̀ tu: Kisiyɔ̃ɔ̃ nɛ̀ Dɑbedɑti 29 nɛ̀ Yɑdimuti nɛ̀ Ã-Kɑnimmu. 30 Asɛɛ kó kɛtenkɛ̀ miɛkɛ kɛ̀ bɛ̀ɛ bɛ duɔ́ nyɛhɛkɛ̀ yɛ̀nɑ̀ɑ̀ nɛ̀ bɛ wũɔ̃ yó ncentì dɛ̀ yɛ̀ɛ̀ tu: Misɑdi nɛ̀ Abudonni 31 nɛ̀ Edikɑki nɛ̀ Deɔbu. 32 Nɛfutɑdii kó kɛtenkɛ̀ miɛkɛ kɛ̀ bɛ̀ɛ pɛ́tɛ́ yɛhɛkɛ̀ diɛyɛ̀ yɛ̀tɑ̃ɑ̃ti yɛ̀ɛ̀ tu Kedɛsi dìì bo Kɑdidee kó kutempɛ̃ mmiɛkɛ nɛ̀ Amɔti-Dɔɔ nɛ̀ Kɑtɑnni kɛ̀ yɛ̀ ntú yɛsɔ̀rɛ̀ kpɛyɛ nɛ̀ bɛ wũɔ̃ yó ncentì dɛ̀. 33 Kɛ̀ Kɛrisonniibɛ kó yɛhɛkɛ̀ diɛyɛ̀ yɛmɔuu wɛ̃nnɛ́ tɛpíítɛ̀ nɛ̀ yɛ̀tɑ̃ɑ̃ti nɛ̀ bɛ wũɔ̃ yó ncentì dɛ̀.

34 Kɛ̀ Defii kɔbɛ sɔmbɛ, Mɛdɑdii kɔbɛ kɛ̀ bɛ̀ɛ bɛ̀ duɔ́ nyɛhɛkɛ̀ yɛ̀nɑ̀ɑ̀ nɛ̀ bɛ wũɔ̃ yó ncentì dɛ̀ Sɑbunɔɔ tenkɛ̀ miɛkɛ yɛ̀ɛ̀ tu: Yokindeɑmmu nɛ̀ Kɑditɑɑ 35 nɛ̀ Dimunɑ nɛ̀ Nɑɑdɑdi. 36 Dubɛnni kó kɛtenkɛ̀ miɛkɛ kɛ̀ɛ̀ bo Suditɛ̃ɛ̃ diyiè yìɛ̀ní kɛ̀ɛ̀ bíɛ́kɛ̀ kɛ wetí Sedikoo, kɛ̀ bɛ̀ɛ bɛ̀ duɔ́ nyɛhɛkɛ̀ yɛ̀nɑ̀ɑ̀ nɛ̀ bɛ wũɔ̃ yó ncentì dɛ̀ yɛ̀ɛ̀ tu: Besɛɛ ɛì dìì bo tɛdɔntɛ̀ kɛ tú disɔ̀rì kó dihɛì nɛ̀ Yɑɑsi ɛì, 37 nɛ̀ Kedemɔti nɛ̀ Mɛfɑɑ. 38 Kɑti kó kɛtenkɛ̀ miɛkɛ kɛ̀ bɛ̀ɛ bɛ̀ duɔ́ yɛhɛkɛ̀ diɛyɛ̀ yɛ̀nɑ̀ɑ̀ nɛ̀ bɛ̀ wũɔ̃ yó ncentì dɛ̀ yɛ̀ɛ̀ tu: Dɑmɔti dìì bo Kɑdɑɑdi tempɛ̃ nkɛ tú disɔ̀rì kó dihɛì nɛ̀ Mɑɑnɑimmu 39 nɛ̀ Ɛsibonni nɛ̀ Yɑsɛɛ. 40 Bɛ̀ tɑ̃ũ tɛ́tɛ́ kɛ́duɔ́ Mɛdɑdi kɔbɛ yɛ̀ɛ̀ ɛkɛ̀ wɛ̃nnɛ́ yɛmɔu tɛpíítɛ̀ nɛ̀ yɛ̀dɛ́ɛ̀ ndi.

41 Bɛ̀ duɔ́ nyɛ̀ɛ̀ ɛkɛ̀ Defiibɛ bɛ kɔbɛ cuokɛ̀ do bo yɛmɔu sipísìnɑ̀ɑ̀ nɛ̀ yɛ̀ni ndi, nɛ̀ bɛ wũɔ̃ yó ncentì dɛ̀. 42 Bɑ́ dìì ɛì do mɔkɛmu iwũɔ̃ yó ncentì dɛ̀.

43 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nduɔ́ nyIsidɑyɛɛribɛ kù do yɛ̃ nkù yóó duɔ́ nkɛ̀ɛ̀ tenkɛ̀ bɛ yɛmbɛ̀. Kɛ̀ bɛ̀ɛ kɑri kɛ́mbo. 44 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie mbɛ̀ òmpùnnɛ kɛ́ndònnɛ̀ kù do nɑ̀kɛ́mɛ̀ bɛ yɛmbɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ɛ nɑ bɛ dootitɔbɛ̀ bɛmɔu kɛ́nkɑri bɛ̀ dɔ́mɛ̀, bɑ́ òmɔù í mbɛ̀ dɑɑti 45 Ti Yiɛ̀ nKuyie ndo nɑ̀kɛ́ tìnti Isidɑyɛɛribɛ kɛ̀ tì dɔ̀ɔ̀ timɔu bɑ́ tìmɑtì í nsùɔ́.

22

Kukó nSuditɛ̃ɛ̃ kó diyɑ́ɑ̀ kɔbɛ wɛ̃tɛnímɛ̀ bɛ tenkɛ̀

1 Kɛ̀ Sosuwee yú Dubɛnniibɛ nɛ̀ Kɑdiibɛ nɛ̀ Mɑnɑnsee kɔbɛ dikéè, 2 kɛ́ bɛ̀ nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Di yiemmu Mɔyiisi ti Yiɛ̀ nKuyie ntɔ̃ntì di nɑ̀kɛ́ tì, kɛ yie n kpɛti timɔu kɛ dɔ̀ɔ̀ n yɛ̃ mmù. 3 Di í yóu di kɔbɛ diyiè mɑrì nɛ̀ yíenní kɛ tũ̀nnɛ di Yiɛ̀ nKuyie ndi nɑ̀kɛ́ tì. 4 Di mmɔ̀nnì ti Yiɛ̀ nKuyie nhòmpùmmu di kɔbɛ kɛ́ndònnɛ̀ kù do bɛ̀ nɑ̀kɛ́mɛ̀, kònnɛ̀ di ɛkɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie ndo nɑ̀kɛ́ ku tɔ̃ntì Mɔyiisi kòo di duɔ́ nyɛ̀ Suditɛ̃ɛ̃ yɑ́ɑ̀. 5 Mpĩ́nnɛ̀ ti Yiɛ̀ Kuyie ntɑnnɔ̀ mɛsɑ̀ɑ̀ nnɛ̀ ku kuɔ́, ku tɔ̃ntì Mɔyiisi do di nɑ̀kɛ́ tì. Ndɔ́nɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nkɛ́ntũ nku kó kucɛ, kɛ yíé nku kpɛti, kɛ kù tɑunɛ̀, kɛ pĩ́ nku tɔ̃mmú nɛ̀ di yɛ̀mmɛ̀ mɛmɔu nɛ̀ di wɛ̃rímú mumɔu.

6 Kɛ̀ Sosuwee bɛ̀ pɑ̃ Kuyie nkó mɛsɑ̀ɑ̀ nkɛ́duɔ́ nkɛ̀ bɛ̀ɛ kũṹ mbɛ cɛ̃́ĩ. 7 Mɔyiisi do duɔ́mmu Mɑnɑnsee kɔbɛ dikéè bɛ kó kɛtenkɛ̀ Bɑsɑ̃ɑ̃ miɛkɛ. Kɛ̀ Sosuwee duɔ́ mMɑnɑnsee kɔbɛ dikéè sɔnni bɛ tenkɛ̀ bɛ tebìí cuokɛ̀, Suditɛ̃ɛ̃ dɛ ììkɛ̀ bíɛ́kɛ̀. Kɛ̀ Sosuwee bɛ̀ pɑ̃ Kuyie nkó mɛsɑ̀ɑ̀ nkɛ́duɔ́ nkɛ̀ bɛ̀ bo kò. Kòo bɛ̀ nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: 8 Di ɛímu di dootitɔbɛ̀ kɛ̀ dɛ̀ sũ: Iwũɔ̃ pɛ́u, nɛ̀ mɛsɔɔ nɛ̀ timɑ́tì pɛ́ítì nɛ̀ mɛbiɛrimɛ nɛ̀ timɑ́tì nɛ̀ tiyɑ̀ɑ̀tì. Túótɛ́nɛ̀ dɛ kɛ́kònnɛ̀ nɛ̀ di tebìí kɛ̀ di totí.

Bɛ̀ mɑɑ́mɛ̀ diwũɔ̃tɔ̀nnì Suditɛ̃ɛ̃ tɑkɛ́

9 Kɛ̀ Dubɛnniibɛ nɛ̀ Kɑdiibɛ nɛ̀ Mɑnɑnsee kɔbɛ dikéè ítɛ́ kɛ́yóu Isidɑyɛɛribɛ tɔbɛ̀ Sidoo Kɑnnɑhɑ̃ɑ̃ kɛ́wɛ̃tɛ Kɑdɑɑdi. Ti Yiɛ̀ nKuyie ndo nɑ̀kɛ́ ku tɔ̃ntì Mɔyiisi kòo bɛ̀ duɔ́ nkɛ̀ɛ̀ tenkɛ̀. 10 Bɛ̀ tùɔ̀kɛ dìì mɔ̀nnì Suditɛ̃ɛ̃ kɛ kpɑɑ́ bo Kɑnnɑhɑ̃ɑ̃ tempɛ̃ nkɛ́mɑɑ́ diwũɔ̃tɔ̀nnì diɛrì mɑrì Suditɛ̃ɛ̃ tɑkɛ́. 11 Kɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ tɔbɛ̀ɛ keè bɛ̀ tumɛ̀ Dubɛnniibɛ nɛ̀ Kɑdiibɛ nɛ̀ Mɑnɑnsee kɔbɛ dikéè mɑɑ́ diwũɔ̃tɔ̀nnì kukó nSuditɛ̃ɛ̃ bɛ kó diyɑ́ɑ̀ Kɑnnɑhɑ̃ɑ̃ tempɛ̃ mmiɛkɛ.

12 Isidɑyɛɛribɛ tɔbɛ̀ tì kèè mɛmmɛ kɛ́tíí nSidoo kɛ bo bɛ̀ dokɛ́nɛ̀. 13 Kɛ̀ bɛ̀ɛ tɔ̃ mPinɑɑsi ikuɔ́ nìùtì Edeɑsɑɑ birɛ, Kɑdɑɑdi Dubɛnniibɛ nɛ̀ Kɑdiibɛ nɛ̀ Mɑnɑnsee kɔbɛ dikéè borɛ̀. 14 Kɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ kó bɛkótíbɛ̀ tɛpíítɛ̀ɛ ò cíe, onìtì òmɑ́ɑ̀ òmɑ́ɑ̀ bɑ́ kùù wuɔ mmiɛkɛ. Bɑ́ wè ò do tú wèè bɑkɛ́ wènwe o wuɔ. 15 Kɛ̀ bɛ̀ɛ kɔtɛ Kɑdɑɑdi Dubɛnniibɛ nɛ̀ Kɑdiibɛ nɛ̀ Mɑnɑnsee kɔbɛ dikéè borɛ̀ kɛ́ bɛ̀ nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: 16 Isidɑyɛɛribɛ tĩ̀nnì dimɔu tu: Dɛ̀ yĩ́mɛ kɛ̀ di cɑ̀ɑ̀rɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nyIsidɑyɛɛribɛ tũ nkù kɛ yetɛ ku kpɛti yíe nkɛ kù bùtínnɛ́ kɛ mɑɑ́ dimɑ́ɑ̀ diwũɔ̃tɔ̀nnì. 17 Ti do cɑ̀ɑ̀rɛ̀mɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie mPeɔɔ kɛ̀ Kuyie mpotɛ́ kù nìtìbɛ̀, kɛ̀ dɛ kó mucɔ̃́ntimu kpɑɑ́ bo nɛ̀ yíenní, dɛ̀ í sɑ̀nnɑ̀ɑ̀? 18 Dɛ̀ dòmmɛ kɛ̀ di bùtínnɛ́ Kuyie nyíe nkɛ yetɛ ku kpɛti? Ku miɛkɛ nɑɑ yóó pɛikɛ Isidɑyɛɛribɛ bɛmɔu ndi. 19 Kɛ̀ di yɛ̀mmɛ̀ dò ti Yiɛ̀ nKuyie nyí pɛ́nsìrì di kó kɛtenkɛ̀, kɔtɛnní ti kɔkɛ miɛkɛ, ti Yiɛ̀ nKuyie ntou borɛ̀ kɛ́wɑɑ́ nkɛtenkɛ̀. Di bɑ́ɑ́ bútínnɛ́ ti Yiɛ̀ nKuyie nkɛ́ ti yɑtɛnɛ̀, kɛ́mɑɑ́ diwũɔ̃tɔ̀nnì tɛrì kɛ́ nti ɛ̃ɛ̃nnɛ̀. 20 Akɑ̃ɑ̃ Sedɑɑ yɑɑ̀birɛ dɔ̀ɔ̀ dìì mɔ̀nnì mɛyɛi nkɛ tùótɛ́ ti Yiɛ̀ nKuyie ndo yɛ̃ mbɛ̀ bɑ́ɑ́ túótɛ́ dɛ̀. Di yɛ̃́mu kɛ dò nku miɛkɛ do pɛikɛ Isidɑyɛɛribɛ bɛmɔu ndi, weè do í ku omɑ́ɑ̀ ò cɑ̀ɑ̀rɛ̀mɛ̀ kpɛ́í.

21 Kɛ̀ Dubɛnniibɛ nɛ̀ Kɑdiibɛ nɛ̀ Mɑnɑnsee kɔbɛ dikéè tɛ̃́nnɛ́ Isidɑyɛɛribɛ tɔ̃nní bɛ̀ kɛ dɔ̀: 22 Ti Yiɛ̀ nKuyie nkùù bɑkɛ́ dɛmɔu, kù yɛ̃́mu mùù te kɛ̀ ti dɔ̀ɔ̀ miɛ nkɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ yóó tì yĩ̀ɛ̃́tɛ́, kɛ̀ ti kù bùtínnɛ́mu kɛ kù cɑ̀ɑ̀rɛ̀ kù ti kuɔ yíe. 23 Kɛ̀ ti yetɛ ti Yiɛ̀ nKuyie nkpɛti nti kɛ mɑɑ́ timɑ́ɑ̀ diwũɔ̃tɔ̀nnì kɛ bo nkɔù iwũɔ̃ kɛ tuɔ̀ nkɛ pɑ̃ɑ̃ ntidiitì, kɛ kɔù iwũɔ̃ mɛtɑummɛ̀ kpɛyi, ti Yiɛ̀ nKuyie nti potɛ́. 24 Ti mɛ̀ dɔ̀ɔ̀ kɛ yɛ̃́ ti yĩɛ̃̀kùmɛ̀ di bí nɑɑ bo nɑ́kɛ́ mɛ̀mmɛ ti kpɛyi diyiè mɑrì kɛ dɔ̀: Ɔ̃̀mmɛ wɛ̃nnímɛ̀ bo díndi nɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nyIsidɑyɛɛribɛ tũ nkù di cuokɛ̀? 25 Ti Yiɛ̀ nKuyie nhɑ̃nnɛ́mu Suditɛ̃ɛ̃ kòò tu kumɑ̀nku, di í kɔkɛ́ ti Yiɛ̀ nKuyie nkó mutɔ̃mmú mɑmù miɛkɛ. Dɛ̀ bo nɑ kɛ́nte kɛ̀ ti bíí yóu ti Yiɛ̀ nKuyie. 26 Dɛɛ̀ te kɛ̀ ti mɑɑ́ diwũɔ̃tɔ̀nnì, ti í di mɑɑ́ kɛ bo nfeu iwũɔ̃ ti Yiɛ̀ nKuyie nyoo ti nkù pɑ̃ɑ̃ ntidiitì. 27 Ti dì mɑɑ́ kɛ̀ dì bo bɛnkɛ ti tɑumɛ̀ mmɛ nɛ̀ díndi, kɛ dò ntínti nɛ̀ dínni nɛ̀ ti yɑɑ̀bío ti mɔkɛ kucɛ kɛ bo mbɑ́ɑ́ nti Yiɛ̀ nKuyie, nkɛ nkù feu iwũɔ̃ kɛ tuɔ̀ nku wũɔ̃tɔ̀nnì ĩ́nkɛ̀, kɛ kù feu mɛtɑummɛ̀ kpɛyi. Dɛ mɔ̀nnì di bí bɑ́ɑ́ nɑ kɛ́nɑ́kɛ́ ti kpɛyi kɛ dɔ̀ ì í mɔkɛ kucɛ kɛ bo nkɔkɛ́ ti Yiɛ̀ nKuyie nkɔbɛ miɛkɛ. 28 Ti yɛ̀mmɛ̀ dò nkɛ̀ bɛ̀ nɑɑ tì bɛ́i nti borɛ̀ yoo ti yɑɑ̀bí bo dɛ̀, ti dɔ̀: Ntɛ ti cicɛbɛ̀ mɑɑ́ dìì wũɔ̃tɔ̀nnì ti Yiɛ̀ nKuyie. Bɛ̀ í dì mɑɑ́ kɛ bo nkɔù iwũɔ̃ Kuyie nkɛ tuɔ̀ nyoo bɛ̀ nkù pɑ̃ɑ̃ ntidiitì, bɛ̀ dì mɑɑ́ kɛ̀ dì bo bɛnkɛ ti tɑumɛ̀ mmɛ nɛ̀ díndi. 29 Ti í di mɑɑ́ kɛ bo yetɛ ti Yiɛ̀ nKuyie nkɛ kù bùtínnɛ́ yíe, ti í dì mɑɑ́ kɛ bo nkɔù iwũɔ̃ kɛ tuɔ̀ nkɛ kù pɑ̃ɑ̃ ntidiitì, yoo kɛ kù feu iwũɔ̃. Ti í dɔ́ kɛ́nfeu iwũɔ̃ kupíkù tɛkù mɑkù kɛ yóu ku wũɔ̃tɔ̀nnì dìì bo ku cĩ́ɛ̃̀tɛ̀.

30 Kɛ̀ ikuɔ́ nìùtì Pinɑsi nɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ kó bɛkótíbɛ̀ nɛ̀ bɛ̀ɛ̀ bɑkɛ́ iwuɔ nkɛ̀ bɛ̀ɛ keè Dubɛnniibɛ nɛ̀ Kɑdiibɛ nɛ̀ Mɑnɑnsee kɔbɛ dikéè bɛ́i ntì kɛ̀ dɛ̀ɛ bɛ̀ nɑrikɛ. 31 Kɛ̀ Edeɑsɑɑ birɛ Pinɑsi ikuɔ́ nìùtìi bɛ́i nkɛ dɔ̀: Ti bɑntɛ́ di mmɔ̀nnì kɛ dò nti Yiɛ̀ nKuyie mbo ti cuokɛ̀ kɛ yɛ̃́ di í kù cɑ̀ɑ̀rɛ̀mɛ̀ kɛ kù miɛkɛ bo pɛikɛ Isidɑyɛɛribɛ.

32 Kɛ̀ Edeɑsɑɑ birɛ Pinɑsi ikuɔ́ nìùtì nɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ kó bɛkótíbɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ɛ cɑu nDubɛnniibɛ nɛ̀ Kɑdiibɛ kɛ́ítɛ́ Kɑdɑɑdi kɛ́kò nKɑnnɑhɑ̃ɑ̃ Isidɑyɛɛribɛ borɛ̀ kɛ́ bɛ̀ nɑ̀kɛ́. 33 Kɛ̀ Isidɑyɛɛribɛɛ keè bɛ̀ nɑ̀kɛ́ tì kɛ́sɑ̃ntɛ ti Yiɛ̀ nKuyie nkɛ tɛ̃́nkɛ í mbɑ̀ɑ́tí kɛ bo dokɛ́nɛ̀ Dubɛnniibɛ nɛ̀ Kɑdiibɛ. 34 Kɛ̀ Dubɛnniibɛ nɛ̀ Kɑdiibɛ dɔ̀: Diwũɔ̃tɔ̀nnì dii ndiì bɛnkú kɛdò nti Yiɛ̀ nKuyie ntu Kuyie nkɛ́ dì yu kɛ dɔ̀ Dibɛnkɛ̀rì.

23

Sosuwee yɑ̀úkùnnɛmɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ kɔ̃̀ntì mɛsɔmmɛ

1 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nteennɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ kɛ́ bɛ̀ dɛɛtɛ́nɛ̀ bɛ dootitɔbɛ̀ kɛ̀ dɛ̀ɛ mɔntɛ mɛdiɛ̀ nkɛ̀ Sosuwee kótɛ́ mɛdiɛ̀, 2 kɛ́yú Isidɑyɛɛribɛ kó bɛkótíbɛ̀ nɛ̀ bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ nɛ̀ bɛbeémbɛ̀ nɛ̀ bɛbɑɑtíbɛ̀, kɛ́ bɛ̀ nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: N kòtɛ́mu mɛdiɛ̀. 3 Di yɑ̀mu ti Yiɛ̀ nKuyie ndɔ̀ɔ̀ dɛ̀ ibotí imɔu, kù kpɑ ndíì kó dikpɑ̀nnì. 4 Di yɑ̀mu n tɑ̃ũmɛ̀ tɛ́tɛ́ n nɑ bɛ̀ kó kɛtenkɛ̀ nɛ̀ m mu nyí nɑ bɛ kɔkɛ, kɛ̀ɛ̀ tu Suditɛ̃ɛ̃ diyiè yìɛ̀ní kɛ̀ɛ̀ bíɛ́kɛ̀ nɛ̀ Mɛditedɑndee dɛ ììkɛ̀ bíɛ́kɛ̀, kɛ kɛ̀ ndi totí di botí dòmmɛ̀. 5 Ti Yiɛ̀ nKuyie nkuù yóó bɛ̀ bɛ̀ti kumɔ́mmɔnku, kɛ̀ bɛ̀ɛ cokɛ́ kɛ́dɛ́tɛ́, kɛ̀ dí tiekɛ bɛ tenkɛ̀, kɛ́ndònnɛ̀ kù bɛ́immɛ̀. 6 Ntɛ̃ĩ́nɛ̀ kɛ́ndɔɔri Mɔyiisi di duɔ́ nyìì kuɔ́ yɛ̃mmɛ̀ imɔu, di bɑ́ɑ́ ì dɛ̀tɛ́nɛ̀. 7 Di bɑ́ɑ́ kɔɔrɛnɛ̀ ibotí ìì kpɑɑ́ di miɛkɛ, di bɑ́ nfeu bɛ bɔkɛ̀, di bɑ́ nyɛ̀ pɑ̀rìkunɛ̀, di bɑ́ nninku yɛ ììkɛ̀ kɛ yɛ̀ bɑ̀ɑ́. 8 Dí ntɑunɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie, di kù tɑunɛ̀mɛ̀ nɛ̀ yíenní. 9 Ti Yiɛ̀ nKuyie nkuù bɛ̀ti ibotí diɛyì ìì kpeńnì, bɑ́ òmɔù í nɑ kɛ di bɑ̀ɑo nɛ̀ yíenní. 10 Di miɛkɛ onìtì òmɑ́ɑ̀ do ɔ̃ mbɛtì bɛnìtìbɛ̀ tɛkɔupíítɛ̀ ntɛ (1000), ti Yiɛ̀ nKuyie nkuù kpɑ ndi kpɛ́í, kɛ́ndònnɛ̀ kù bɛ́immɛ̀. 11 Ndɑkɛnɛ̀ dimɑ́ɑ̀ kpɛ́í nkɛ ndɔ́ ti Yiɛ̀ nKuyie. 12 Kɛ̀ di mɛ nkù bùtínnɛ́ kɛ tɑunɛ̀ ibotí ìì kpɑɑ́ di cuokɛ̀ kɛ puokɛ bɛ kó bɛsɑpɑ̀mbɛ̀, kɛ̀ bɛ̀ puokɛ di kɔbɛ, kɛ̀ di tɑunnɛ̀ ditɔbɛ̀. 13 Di nyɛ̃́ kɛ dò nti Yiɛ̀ nKuyie nyí yó nsɔkɛ́ kɛ bɛtì di dootitɔbɛ̀. Bɛ̀ yó ndò ndi kpɛ́í mmudìtìmù mmu nɛ̀ ntimɑ́tì dindííntì, kɛ́ndò nyɛdɑ́ kɛ di puotì, kɛ dò nyipo kɛ kũũ di nuɔ, kɛ̀ dí kú kɛ́pɑɑ̀ dihɛì sɑ̀ɑ̀rì ti Yiɛ̀ nKuyie ndi duɔ́ ndì. 14 M mɔ̀nnì diì tùɔ̀kɛ kɛ̀ m pɛ̃nkɛ́, dɛnɛnnɛ̀ dɛmɔu pɛ̃nkùmɛ̀. Di nyɛ̃́ nɛ̀ di yɛ̀mmɛ̀ mɛmɔu kɛ dò nti Yiɛ̀ nKuyie ndo nɑ̀kɛ́ tì, tìmɑtì í sùɔ́, timɔu tì dɔ̀ɔ̀mu. 15 Kù dɔ̀ɔ̀ mɛ̀ɛ̀ botí ku nɑ́ɑǹsɑ̀ɑ̀tì kù bɛ́i ntì kù yóó mɛ ndɔɔ̀ kù di cɑu ntìì kpɛ́í kɛ dí bɛti kɛ dí kuɔ dihɛì sɑ̀ɑ̀rì kù di duɔ́ ndì miɛkɛ. 16 Kɛ̀ nsɑ̀ kɛ̀ di yetɛ ku kpɛti, kɛ nìńkú yɛbɔkɛ̀ ììkɛ̀ kɛ yɛ̀ fìé iwũɔ̃, ti Yiɛ̀ nKuyie mmiɛkɛ yóó pɛikɛmu kɛ̀ kù di kuɔ bɑ̀mbɑ̀ ndihɛì sɑ̀ɑ̀rì kù di duɔ́ ndì miɛkɛ.

24

Isidɑyɛɛribɛ tɑ̃ɑ̃tɛ́mɛ̀ kɛ bo ntũ nti Yiɛ̀ nKuyie

1 Kɛ̀ Sosuwee yú Isidɑyɛɛribɛ kó iwuɔ nyimɔu nɛ̀ bɛkótíbɛ̀ nɛ̀ bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ nɛ̀ bɛbeémbɛ̀ nɛ̀ bɛbɑɑtíbɛ̀, kɛ̀ bɛ̀ɛ kɔtɛ Sisɛmmu ti Yiɛ̀ nKuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀. 2 Kòo bɛ̀ nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Ti Yiɛ̀ nKuyie nyIsidɑyɛɛribɛ tũ nkù tu: Di yɛmbɛ̀ do bo kukó ndiɛkù Efɑdɑti yɑ́ɑ̀ ndi kɛ feu yɛbɔkɛ̀, kɛ kɑ̃́ɑ̃́ nTedɑɑ Abɑrɑhɑmmu nɛ̀ Nɑɔɔ bɛ cicɛ kó dimɔ̀nnì. 3 Kɛ̀ kùu dennɛní Abɑrɑhɑmmu kukó nyɑ́ɑ̀ kó dihɛì, kɛ́duɔ́ nkòo ce nKɑnnɑhɑ̃ɑ̃ omɔu, kɛ̀ kùu ò duɔ́ nyIsɑki kɛ dɔ̀: O botí bo sṹṹ. 4 Kɛ̀ kùu duɔ́ nyIsɑki Sɑkɔbu nɛ̀ Esɑyuu, kɛ́kɑnnɛ Esɑyuu Seii tɑ̃rì, Sɑkɔbu nɛ̀ o bí kɛ̀ bɛ̀ɛ kɔtɛ Esibiti. 5 Kɛ̀ dɛ̀ mboní kɛ̀ kùu tɔ̃nní Mɔyiisi nɛ̀ Anɔɔ, kɛ́dɔɔ̀ Esibiti kɔbɛ mɛyɛi nkɛ́dennɛ di kɔbɛ. 6 Kɛ̀ kùu dennɛní di yɛmbɛ̀ Esibiti, kɛ̀ bɛ̀ɛ tuɔkɛ dɑ̀mɛ́ɛ̀rì, kɛ̀ Esibiti kɔbɛɛ bɛ̀ tũ̀nnɛ nɛ̀ sinɑɑsɛ̃ĩ́ nɛ̀ si dèèbɛ̀, kɛ́ bɛ̀ nìntɛ tipèntì kóo dɑ̀mɛ́ɛ̀rì. 7 Kɛ̀ bɛ̀ɛ kuɔ́ nkɛ́yú ti Yiɛ̀ nKuyie nkɛ̀ kùu ɑ̃nnɛ́ dibiìnnì bɛmbɛ nɛ̀ Esibiti kɔbɛ bɛ cuokɛ̀, kɛ́duɔ́ nkɛ̀ Esibiti kɔbɛɛ pɔ̃ntɛ́ dɑ̀mɛ́ɛ̀rì. Di yɑ̀mu kù bɛ̀ dɔ̀ɔ̀mɛ̀. Dɛ kó difɔ̃nkúò kɛ̀ di yɛmbɛ̀ mbo dikpɑ́ɑ̀ miɛkɛ kɛ́mɔntɛ. 8 Kɛ̀ kù di kɔtɛnɛ̀ Amɔriibɛ tenkɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ di dokɛ́nɛ̀, kɛ̀ kùu duɔ́ nkɛ̀ dí bɛ̀ nɑ, kɛ̀ kùu bɛ̀ kùɔ di nuɔ mmiɛkɛ, kɛ̀ di tiekɛ bɛ tenkɛ̀. 9 Kɛ̀ Mɔɑbu kpɑ̀ɑ̀tì Bɑdɑki Sipɔɔ birɛɛ ítɛ́ kɛ bo di dokɛ́nɛ̀ kɛ́yú Bɑdɑmmu Beɔɔ birɛ kòò bo di bɔntɛ́ kusĩ̀nkù. 10 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nyetɛ kɛ́duɔ́ nkòo di dɔɔ̀ mɛsɑ̀ɑ̀, kɛ̀ kù di dɛɛtɛ́nɛ̀ Bɑdɑki. 11 Kɛ̀ di séntɛ́ní Suditɛ̃ɛ̃ kɛ́tuɔkɛ Sedikoo. Kɛ̀ Sedikoo kɔbɛ nɛ̀ Amɔriibɛ nɛ̀ Pedisiibɛ nɛ̀ Kɑnnɑhɑ̃ɑ̃ kɔbɛ nɛ̀ Itiibɛ nɛ̀ Kidikɑsiibɛ nɛ̀ Efiibɛ nɛ̀ Sebusiibɛ, kɛ̀ bɛ̀ɛ ítɛ́ kɛ bo di dokɛ́nɛ̀, kɛ̀ kùu duɔ́ nkɛ̀ dí bɛ̀ nɑ. 12 Kù do nií nyɛcɑ̃nkɛ̀ndèèsùɔ̀ nyɛ di ììkɛ̀, kɛ̀ yɛ̀ɛ bɛti Amɔriibɛ kpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ bɛdɛ́. Di í bɛ̀ kùɔ nɛ̀ di pie nyoo di se. 13 Kɛ̀ kù di duɔ́ nkɛtenkɛ̀ di í kùútí kɛ̀ kɛ fɛ̃̀ṹtɛ́, yɛhɛkɛ̀ di í mɑɑ́ yɛ̀, dɛtie nfínyĩ̀ nɛ̀ odìfíè di í fìíkú dɛ̀, kɛ̀ di cɑ́ɑ́ ndɛ bɛ.

14 Di mmɔ̀nnì ndénɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie kɛ́mpĩ́ nku tɔ̃mmú nɛ̀ di yɛ̀mmɛ̀ mɛmɔu kɛ̀ dɛ̀ wenni, kɛ́yóu di yɛmbɛ̀ do feu yɛ̀ɛ̀ bɔkɛ̀ kukó nhEfɑdɑti yɑ́ɑ̀ nɛ̀ Esibiti miɛkɛ, kɛ́mpĩ́ ti Yiɛ̀ nKuyie ntɔ̃mmú. 15 Kɛ̀ di mɛ nyí dɔ́ kɛ́pĩ́ ti Yiɛ̀ nKuyie ntɔ̃mmú, tɑ̃ɑ̃tɛ́nɛ̀ yíe ndi dɔ́ dɛ̀. Kɛ̀ di dɔ́ di yɛmbɛ̀ do feu yɛ̀ɛ̀ bɔkɛ̀ nyɛ kukó nhEfɑdɑti yɑ́ɑ̀ yoo Amɔriibɛ di mɛ mbo bɛ̀ɛ̀ cuokɛ̀ bɛ kpɛyɛ. Mí nnɛ̀ n cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ ti bo ntũ ti Yiɛ̀ nKuyie.

16 Kɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ dɔ̀: Tínti bɑ́ɑ́ yóu ti Yiɛ̀ nKuyie nkɛ́fíé yɛbɔkɛ̀. 17 Kɛ yɛ̃́ ti Yiɛ̀ nKuyie nkuù ti dènnɛnímɛ̀ Esibiti tínti nɛ̀ ti yɛmbɛ̀ ti do pĩ́ nkɛ̀ mudɑɑtɔ̃mmú, kɛ ti tɔ kucɛ kɛ ti kɑ̃nkɛ́ kɛ dɔ̀ɔ̀ tidiɛtì kɛ̀ ti pɛ̃ɛ̃tɛ́ní ibotí. 18 Kuù bɛ̀ti ibotí imɔu ti nuɔ mmiɛkɛ, kɛ bɛ̀ti Amɔriibɛ ti mɛ̀ mbo bɛ̀ɛ̀ miɛkɛ. Ti yó ntũ nti Yiɛ̀ nKuyie nku.

19 Kɛ̀ Sosuwee dɔ̀: Di bɑ́ɑ́ nɑ kɛ́pĩ́ nti Yiɛ̀ nKuyie ntɔ̃mmú, kù í mɔkɛ mɛyɛi, kù dɔ́ kuù mɑ́ɑ̀ ndi te. Kɛ̀ di kù bùtínnɛ́ kɛ dɔ̀ɔ̀ mɛyɛi nkù í yóó di yóu. 20 Kɛ̀ di kù yóu kɛ fìé yɛbɔkɛ̀ kù yóó di dɔ̀ɔ̀ mɛyɛi mmɛ kɛ di kuɔ, bɑ́ kù mɛ ndi dɔ̀ɔ̀mɛ̀ mɛsɑ̀ɑ̀. 21 Kɛ̀ bɛ̀ɛ nɑ́kɛ́ Sosuwee kɛ dɔ̀: Bìtì! Ti yó ntũ nti Yiɛ̀ nKuyie nku.

22 Kɛ̀ Sosuwee dɔ̀: Díì bɛ́i nnɛ̀ di mɔ́mmɔmbɛ kɛ tú di yó ntũ nti Yiɛ̀ nKuyie. Kɛ̀ bɛ̀ dɔ̀: Ɛ̃ɛ̃, tíì bɛ́i! 23 Kɛ̀ Sosuwee dɔ̀: Dennɛnɛ̀ yɛbɔkɛ̀ di cuokɛ̀, kɛ́duɔ́ ndi yɛ̀mmɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie.

24 Kɛ̀ bɛ̀ dɔ̀: Ti yó ntũ nti Yiɛ̀ nKuyie nku kɛ yíé nkuù kpɛti.

25 Kɛ̀ Sosuwee tɑunnɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie ndɛ yiè Sisɛmmu, kɛ́ bɛ̀ duɔ́ nyikuɔ́ kɛ́ bɛ̀ nɑ̀kɛ́ bɛ̀ yó ndɔɔrimɛ̀, 26 kɛ́ tì wɑ̃̀ri Kuyie nkuɔ́ pɑ́tíri miɛkɛ, kɛ́fíí nditɑ̃́rì mutie diɛmù tɑkɛ́, mùù còḿmú dibòrì sɑ̀ɑ̀rì ti Yiɛ̀ nKuyie nkpɛri. 27 Kòo bɛ̀ nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Ditɑ̃́rì dii, diì tu dibɛnkɛ̀rì, kɛ yɛ̃́ di kèèmɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nti nɑ̀kɛ́ tì. Di yó ndi nyɑu kɛ denniní kɛ bɑ́ɑ́ yetɛ́nɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie.

28 Dɛ mɔ̀nnì kɛ̀ Sosuwee duɔ́ nkɛ̀ bɛ̀ɛ kũṹ mbɛ cɛ̃́ĩ.

Sosuwee kúmɛ̀

29 Dɛ kó difɔ̃nkúò kɛ̀ Nunni birɛ Sosuwee ti Yiɛ̀ nKuyie ntɔ̃ntì nyóó kú kɛ mɔkɛ yɛbie ntɛkɔ̀ùtɛ̀ nɛ̀ tɛpíítɛ̀ (110). 30 Kɛ̀ bɛ̀ɛ ò kũnnɛ́ bɛ̀ do ò duɔ́ nkɛ̀ɛ̀ tenkɛ̀ Efɑdɑimmu tɑ̃rɛ̀, Kɑɑsi tɑ̃rì bíɛ́kɛ̀. 31 Kɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ ntũ nti Yiɛ̀ nKuyie nSosuwee kpɑɑ́ fòù dìì mɔ̀nnì, kòo kú kɛ̀ bɛkótíbɛ̀ tɔbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ yɑ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie ndɔ̀ɔ̀ mɛ̀ɛ̀ sɑ̀ɑ̀ nyIsidɑyɛɛribɛ kɛ̀ bɛ̀ nkpɑɑ́ fòù kɛ̀ bɛ̀ kù tũ.

32 Isidɑyɛɛribɛ do tɔmu Sosɛfu kṹɔ̃̀ kɛ́ yɛ̀ kũnnɛ́ Sisɛmmu, Sɑkɔbu do dontɛ́ kɛ̀ɛ̀ tenkɛ̀ nɛ̀ Amɔɔ bí mɛdítíbii ntɛkɔ̀ùtɛ̀ (100), kɛ̀ bɛ̀ɛ duɔ́ ndɛ kó kɛtenkɛ̀ Sosɛfu bí. Amɔɔ weè ketɛ́ Sisɛmmu.

33 Kɛ̀ Edeɑsɑɑ Amɔɔ birɛɛ kú kɛ̀ bɛ̀ɛ ò kũnnɛ́ o birɛ Pinɑsi tɑ̃tɛ̀ ĩ́nkɛ̀. Bɛ̀ do ò duɔ́ ndɛ kó kɛtenkɛ̀ Efɑdɑimmu tɑ̃rì ĩ́nkɛ̀ nkɛ.

* 10:13 Owenniwe pɑ́tíri: Iyiɛ nkó dipɑ́tíri dikótírì mɑrì ndi kɛ feti bɑ̀mbɑ̀. Bɛ̀ múnkɛ bɛ́immu di kpɛ́í 2 Sɑmmuyɛɛri 1:18.

* 11:2 Kinnɑdoti: Dɛ kó tɛdɔntɛ̀ bo Sennɛsɑdɛti kó mɛniɛ mborɛ̀.

BɛbaatÍbɛ̀

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

14

15

16

17

18

19

20

21

Bɛbɑɑtíbɛ̀

Di mpɑ́tíri tɔ tìì nɑ́ɑǹtì

Dɛ kó dipɑ́tíri ti nɑ́ɑ́ mbɛbɑɑtíbɛ̀ tɛpíítɛ̀ nɛ̀ bɛ̀dɛ́bɛ̀ nɛ̀ onitipòkù omɑ́ɑ̀ Kuyie ndo tɑ̃nkíí bɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ bo ndɛɛrí Isidɑyɛɛribɛ nɛ̀ bɛ dootitɔbɛ̀. Bɛmɔu mɛmmɛ bɛ kóò mɔù í nnɑ kɛ́ bɛ̀ niitɛ́ Sosuwee do bɛ̀ nimɛ̀. Dɛ kó bɛbɑɑtíbɛ̀ kó mɛfíè mmiɛkɛ kɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ nyetírí Kuyie nkpɛti kɛ tũ̀ũ̀ Kɑnnɑhɑ̃ɑ̃ tenkɛ̀ kɔbɛ kó yɛbɔkɛ̀, kɛ̀ Kuyie nníí bɛ̀ potɛ́, kɛ̀ bɛ̀ɛ ceetɛ kɛ́wɛ̃tɛní Kuyie mborɛ̀, kɛ̀ kùu bɛ̀ cĩ̀ɛ̃́ nkɛ́wɛ̃tɛ kɛ́ bɛ̀ còńnɛ́ bɛ fɔ̃̀tìrì.

Dɛ kó dipɑ́tíri nɑ́ɑǹtì nɑ̀ɑ́ nkɛ kónnì mɛ̀ɛ̀ botí, bɑ́ wèè bɑɑtíwè nɛ̀ o kó mɛborimɛ do dòmmɛ̀.

Dipɑ́tíri nɑ́ɑǹtì duɔ́ kɛ dòmmɛ̀

1. Isidɑyɛɛribɛ tɑmɛ̀ Kɑnnɑhɑ̃ɑ̃ kɛ́ntɔ kɛ́tuɔkɛnɛ̀ Sosuwee kó mukṹṹ 1:1-2:10

2. Kuyie ndo ɑ̃nnɛ́mɛ̀ bɛbɑɑtíbɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ɛ dɛɛtɛ́ Isidɑyɛɛribɛ 2:11-16:31

3. Dikɔnkɔɔ̀nnì dìì do tɑnní Isidɑyɛɛribɛ cuokɛ̀ 17-21

1

Isidɑyɛɛribɛ kɑ̀rimɛ̀ Kuyie ndo yɛ̃ nkù yóó bɛ̀ duɔ́ ndìì ɛì

1 Sosuwee ku dìì mɔ̀nnì kɛ̀ Isidɑyɛɛribɛɛ bekɛ ti Yiɛ̀ nKuyie nkɛ bo yɑ̀ bɛ miɛkɛ bɛ̀ɛ̀ yóó ketɛ́ kɛ́kɔtɛ kɛ́dokɛ́nɛ̀ Kɑnnɑhɑ̃ɑ̃ kɔbɛ. 2 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie mbɛ̀ tɛ̃̀ńnɛ́ kɛ dɔ̀: Sudɑɑ botí kɔbɛ bɛɛ̀ dò nkɛ́ketɛ́ kɛ́kɔtɛ. M bɛ̀ duɔ́mmu dihɛì.

3 Kɛ̀ Sudɑɑ botí kɔbɛɛ nɑ́kɛ́ Simmɛɔ̃ɔ̃ Sudɑɑ kóo kótì yɑɑ̀bí kɛ dɔ̀: Kɔtɛnní kɛ̀ tí wɛ̃nnɛ́ kɛ́dokɛ́nɛ̀ Kɑnnɑhɑ̃ɑ̃ kɔbɛ, kɛ́fietɛ dihɛì bɛ̀ ti duɔ́ ndì. Kɛ̀ ti deè ti múnkɛɛ di nɛinɛ̀ kɛ̀ tí fietɛ di kpɛri.

Kɛ̀ Simmɛɔ̃ɔ̃ botí kɔbɛɛ ítɛ́ kɛ́wɛ̃nnɛ́nɛ̀ Sudɑɑ botí kɔbɛ. 4 Kɛ̀ bɛ̀ɛ kɔtɛ kɛ́ bɛ̀ do, kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie mbɛ̀ teennɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ɛ nɑ Kɑnnɑhɑ̃ɑ̃ kɔbɛ nɛ̀ Pedisiibɛ, kɛ́kuɔ bɛnìtìbɛ̀ tɛkɔupíítɛ̀ (1000) Besɛki borɛ̀, 5 kɛ̀ bɛ̀ɛ yɑ̀ dɛ kó dihɛì kóo kpɑ̀ɑ̀tì Adoni-Besɛki kóò dokɛ́nɛ̀ kɛ́nɑ Kɑnnɑhɑ̃ɑ̃ kɔbɛ nɛ̀ Pedisiibɛ. 6 Kòo cokɛ́ kɛ̀ bɛ̀ɛ ò bɛ̀ti, kóò nìntɛ kɛ́pĩ́ nkɛ́kékɛ́ o nɔ́mbídɑkɛ̀ o nɔu kpɛyɛ nɛ̀ o nɑɑ̀cɛ̀i kpɛyɛ. 7 Kɛ̀ Adoni-Besɛkii bɛ́i nkɛ dɔ̀: Bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ sipísìyiekɛ̀ ti do kèkɛ́ bɛ̀ɛ̀ kó yɛnɔ́mbídɑkɛ̀ bɛ nɔu kpɛyɛ nɛ̀ bɛ nɑɑ̀cɛ̀i kpɛyɛ, kɛ̀ bɛ̀ níí nkou icɑbìri n yo nkɛ̀ ìì duò. Kuyie ndɛ nni nyietí yíe.

Kɛ̀ bɛ̀ɛ ò kònnɛ̀ Sedisɑdɛmmu, ò dɛ nku.

8 Kɛ̀ Sudɑɑ botí kɔbɛɛ do Sedisɑdɛmmu mudoò kɛ́cɔ bɛnìtìbɛ̀ yɛse kɛ́kuɔ, kɛ́cɔ́u ndihɛì. 9 Dɛ kó difɔ̃nkúò kɛ́kɔtɛ kɛ́do Kɑnnɑhɑ̃ɑ̃ kɔbɛ bɛ̀ɛ̀ bo Nɛkɛfu nɛ̀ bɛ̀ɛ̀ bo yɛtɑ̃rɛ̀ ĩ́nkɛ̀ nɛ̀ bɛ̀ɛ̀ bo kubiriku kó yɛhɛkɛ̀. 10 Bɛ̀ bɛ ndèè kɛ́do Ebunɔɔ kɔbɛ bɛ̀ do yu dìì ɛì nɛ̀ dimɔ̀nnì kɛ tú Kidiyɑ-Adibɑ, kɛ́kuɔ Sesɑii nɛ̀ Aimɑnni nɛ̀ Tɑdimɑii bɛ nɑɑ̀mùntì kɔbɛ. 11 Kɛ̀ bɛ̀ɛ deè bɛmbɛ, kɛ́sɔɔ́ nkɛ́do Debii kɔbɛ, bɛ̀ do yu dɛ̀ nɛ̀ dimɔ̀nnì kɛ tú Kidiyɑ-Sefɛɛ. 12 Kɛ̀ Kɑdɛbuu bɛ́i nkɛ dɔ̀: Kɛ̀ wèè dokɛ́nɛ̀ Kidiyɑ-Sefɛɛ kɔbɛ kɛ bɛ̀ nɑ kɛ fìètɛ bɛ ɛì m bo ò duɔ́ n kóo sɑpɑ̀ɑ̀ nhAkisɑɑ, kòo puokɛ. 13 Kɛ̀ Kɑdɛbu nɑntɛ̀ Kenɑsi birɛ Otinniyɛɛdi bɛ̀ dokɛ́nɛ̀ kɛ́ bɛ̀ nɑ, kɛ́fietɛ dihɛì, kɛ̀ Kɑdɛbuu ò duɔ́ nho kóo sɑpɑ̀ɑ̀ nkòo puokɛ. 14 Dɛ kóo nitìpòkù tùɔ̀koo dìì mɔ̀nnì Otinniyɛɛdi borɛ̀, kóò nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀ wèe mɔɔ o cicɛ Kɑdɛbu kupɑku. Kɛ̀ bɛ̀ɛ tuɔkɛ Kɑdɛbu borɛ̀ kòo cútɛ́ní o sɑ̃mmɑrímú kɛ́nínkóo o ììkɛ̀ kòo ò bekɛ kɛ dɔ̀: A dɔ́ bɑ? 15 Kòò dɔ̀: N kuɔ́ mmɛsémmɛ̀ kɛ́ m pɑ̃ kɛtenkɛ̀ mɛniɛ mbo kɛ̀, kɛ yɛ̃́ mɛniɛ nyí bomɛ̀ Nɛkɛfu kó kɛtenkɛ̀ ɑ n duɔ́ nkɛ̀.

Kɛ̀ Kɑdɛbuu ò duɔ́ nkɛtenkɛ̀ kɛ̀ɛ̀ mɔ̀kɛ inɛ́cɛ idɑɑtíyì nɛ̀ icũmpuyi.

16 Dɛ mɔ̀nnì kɛ̀ Mɔyiisi cɔ̀kù kó iyɑɑ̀bí Keniibɛɛ ítɛ́ní Sedikoo ɛì, bɛ̀ tu dì dɛpuonnɛ ɛì, kɛ nɛínɛ̀ Sudɑɑ botí kɔbɛ kɛ̀ bɛ̀ɛ kɔtɛ Sudɑɑ tenkɛ̀, kubiriku kɔbɛ Adɑdi bɑkù cɑ̃̀nku diyiè yìɛ̀ní kɛ̀ɛ̀ bíɛ́kɛ̀, kɛ́nwɛ̃ńnɛ̀ Amɑdesiibɛ kɛ bo.

17 Sudɑɑ nɛ̀ o kɔbɛ kɛ̀ bɛ̀ɛ ítɛ́ kɛ́wɛ̃nnɛ́nɛ̀ o kóo kótì Simmɛɔ̃ɔ̃, nɛ̀ o kɔbɛ kɛ̀ bɛ̀ɛ kpɑnnɛ̀ Kɑnnɑhɑ̃ɑ̃ kɔbɛ bɛ̀ɛ̀ bo Sefɑɑ, kɛ́ bɛ̀ nɑ kɛ́kuɔ, kɛ́pɔntɛ bɛ ɛì kɛ́dɛ́ítɛ́, kɛ́ dì yu kɛ dɔ̀ Didobonnì. 18 Dɛ kó difɔ̃nkúò kɛ̀ Sudɑɑ nɑɑ̀mùnkù kɔbɛɛ yíɛ́ kɛ́fietɛ Kɑsɑɑ ɛì, Asikɑnɔɔ kpɛri nɛ̀ Ekunɔɔ kpɛri, nɛ̀ yɛ tenkɛ̀. 19 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nní mbɛ̀ bonɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ɛ bɛ̀ nɑ, kɛ́fietɛ yɛtɑ̃rɛ̀ ĩ́nkɛ̀ kó yɛhɛkɛ̀, bɛ̀ mɛ nyí nnɑ kɛ́fietɛ kubiriku kpɛyɛ, bɛmbɛ do mɔkɛ sinɑɑsɛ̃ĩ́ timɑ́tì kpɛsi nsi. 20 Bɛ̀ do tũ̀nnɛ ti Yiɛ̀ nKuyie ndo nɑ̀kɛ́ tì nti Mɔyiisi, kɛ́duɔ́ nKɑdɛbu Ebunɔɔ tempɛ̃ nkòo bɛti Anɑkiibɛ kó iwuɔ nyìtɑ̃ɑ̃ti ìì do dɛ̀ bo, kɛ́kɑri. 21 Bɛnsɑmɛɛ kɔbɛ í nnɑ kɛ́bɛti Sebusiibɛ bɛ̀ɛ̀ do bo Sedisɑdɛmmu kɛ̀ bɛ̀ wɛ̃ nkɛ bo nɛ̀ yíenní.

22 Kɛ̀ Sosɛfu bí Efɑdɑimmu nɛ̀ Mɑnɑnsee yɑɑ̀bí nkɔri kɛ bo do Betɛɛdi, kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nní mbɛ̀ bonɛ̀. 23 Kɛ̀ bɛ̀ɛ tɔ̃ mbɛnìtìbɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ bo pɑɑtɛ́ dihɛì. Dɛ mɔ̀nnì bɛ̀ do di yu kɛ tú Duusi nwe. 24 Kɛ̀ bɛ̀ɛ tuɔkoo kɛ́nsɔ̃́ nhonìtì mɔù yɛ̀nní kɛ̀ bɛ̀ɛ ò nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Tí bɛnkɛ ti bo yĩ́mɛ̀ kɛ́tɑ dihɛì, kɛ̀ tí dɑ yóu.

25 Kɛ̀ dɛ kóo nìtìi bɛ̀ bɛnkɛ. Mɛm̀mɛ Efɑdɑimmu nɛ̀ Mɑnɑnsee bɛ yɑɑ̀bí kùɔmɛ̀ dɛ kó dihɛì kɔbɛ, kɛ́yóu dɛ kóo nìtì nɛ̀ o kɔbɛ. 26 Kòo kɔtɛ Etiibɛ tenkɛ̀ kɛ́mɑɑ́ dihɛì, kɛ́ di yu kɛ dɔ̀ Duusi, kɛ̀ dì kpɑɑ́ tɔ dɛ kó diyètìrì nɛ̀ yíenní.

27 Mɑnɑnsee kɔbɛ í nnɑ kɛ́bɛti Bɛti-Seɑnni kɔbɛ, nɛ̀ Tɑnɑki kɔbɛ, nɛ̀ Dɔɔ kɔbɛ, nɛ̀ Ibedeɑmmu kɔbɛ, nɛ̀ Mɛkidoo kɔbɛ, nɛ̀ dɛ kó yɛhɛkɛ̀. Kɛ̀ Kɑnnɑhɑ̃ɑ̃ kɔbɛ nkpɑɑ́ bo dɛ kó kutempɛ̃ mmiɛkɛ. 28 Bɑ́ nɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ kpenkɛ dìì mɔ̀nnì bɛ̀ í nnɑ kɛ́ bɛ̀ bɛ̀ti, kɛ nɛ́ bɛ̀ pĩ̀ńnɛ́ muhɛikɛ̀ntɔ̃mmú.

29 Efɑdɑimmu botí kɔbɛ í nnɑ kɛ́bɛti Kɑnnɑhɑ̃ɑ̃ kɔbɛ bɛ̀ɛ̀ do bo Kesɛɛ. Kɛ̀ bɛ̀ nwɛ̃ nkɛ bo.

30 Sɑbunɔɔ kɔbɛ í nnɑ kɛ́bɛti Kɑnnɑhɑ̃ɑ̃ kɔbɛ, bɛ̀ɛ̀ do bo Ketinɔɔ nɛ̀ Nɑɑɔdi kɛ̀ bɛ̀ nwɛ̃ nkɛ bo, kɛ̀ bɛ̀ɛ bɛ̀ pĩ̀ńnɛ́ muhɛikɛ̀ntɔ̃mmú.

31 Asɛɛ botí kɔbɛ í nnɑ kɛ́bɛti Akoo nɛ̀ Sidonni, nɛ̀ Adɑbu, nɛ̀ Akisibu nɛ̀ Edibɑ nɛ̀ Afɛki, nɛ̀ Deɔbu dɛ kɔbɛ. 32 Mɛm̀mɛ kɛ̀ Asɛɛ kɔbɛɛ wɛ̃nnɛ́nɛ̀ Kɑnnɑhɑ̃ɑ̃ kɔbɛ bɛ̀ɛ̀ do dɛ̀ bo kɛ̀ bɛ̀ nwɛ̃nko. Bɛ̀ í nɑ mɛ̀ɛ̀ kpɛ́í nkɛ bɛ̀ bɛ̀ti.

33 Nɛfutɑdii kɔbɛ í nnɑ kɛ́bɛti Kɑnnɑhɑ̃ɑ̃ kɔbɛ bɛ̀ɛ̀ do bo Bɛti-Semɛsi nɛ̀ Bɛti-Anɑti kɛ̀ bɛ̀ nwɛ̃ nkɛ bo kɛ̀ bɛ̀ɛ bɛ̀ pĩ̀ńnɛ́ muhɛikɛ̀ntɔ̃mmú.

34 Kɛ̀ Amɔriibɛɛ bɛti Dɑnni botí kɔbɛ, kɛ́ bɛ̀ dèe nyɛtɑ̃rɛ̀ kó itempɛ̃, mbɛ̀ í nyie nkɛ̀ bɛ̀ bo cútɛ́ní kubiriku. 35 Mɛm̀mɛ kɛ̀ Amɔriibɛ nkpɑɑ́ bo Adi-Edɛsi nɛ̀ Ayɑnɔɔ nɛ̀ Sɑdibimmu. Kɛ̀ dɛ̀ mboní kɛ̀ Efɑdɑimmu nɛ̀ Mɑnɑnsee kɔbɛɛ bɛ tiekɛ kɛ́ bɛ̀ pĩ̀ńnɛ́ muhɛikɛ̀ntɔ̃mmú. 36 Amɔriibɛ tenkɛ̀ mɑ̀nkɛ do tùótɛ́ Akɑdɑbimmu kɛ́ntɔ kɛ́yɛ̀nnɛ̀ Sedɑ kɛ́pɛ̃ɛ̃tɛ́ kɛ́ndeètì ditennì bɛ̀ tu dì inɑɑ́ nkó ditennì.

2

Kuyie nkpɑnnɛ̀mɛ̀ ku nìtìbɛ̀

1 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie ntɔ̃nnìi ítɛ́ní Kidikɑɑdi kɛ́tuɔkɛní Bokimmu kɛ́nɑ́kɛ́ Isidɑyɛɛribɛ kɛ dɔ̀: Kuyie ntu, kuù di dènnɛní Esibiti, kɛ di tɔní kɛ tɑnnɛ̀ dihɛì kù do bɛ́i nkɛ́pɑrìkɛ̀ kɛ dɔ̀ kù yóó duɔ́ ndì di yɛmbɛ̀, kɛ́bɛ́i nkɛ dɔ̀ kù í yóó tɔ̃tɛ mɛtɑummɛ̀ mɛ̀ɛ̀ bo díndi nɛ̀ ku di cuokɛ̀. 2 Di mɛ mmúnkɛ í dò nkɛ́mɔɔtɛnɛ̀ dɛ kó dihɛì kɔbɛ mɛtɑummɛ̀, dí puɔ mbɛ bɔɔwũɔ̃tɔ̀rɛ̀. Di mɛ nyí nyie nku kpɛti! Dɛ̀ dòmmɛ kɛ̀ di mɛ ndɔ̀ɔ̀? 3 Kù nɛ́ di nɑ́ɑ́mmu di mmɔ̀nnì kɛ tú, kù tɛ̃́nkɛ í yóó bɛti Kɑnnɑhɑ̃ɑ̃ kɔbɛ, bɛ̀ yóó nɑɑ́ ndidíìntɑ̃́rì ndi di kpɛ́í nkɛ̀ bɛ bɔkɛ̀ nɑɑ́ ntimɑ́tì dindííntì kɛ di bɔ, kɛ̀ di fíé bɛ bɔkɛ̀.

4 Ti Yiɛ̀ nKuyie ntɔ̃nnì bɛ̀ nɑ̀kɛ́ dìì mɔ̀nnì dɛ kó tinɑ́ɑǹtì kɛ́deè, kɛ̀ bɛ̀ɛ tiitɛ́ yɛdɑbùò mbɛmɔu kɛ́nkuɔ̀. 5 Kɛ̀ bɛ̀ɛ yú dɛborɛ̀ kɛ dɔ̀ Bokimmu (dɛ̀ɛ̀ tu didɑbònkɔnnì), kɛ́ dɛ̀ fìé ti Yiɛ̀ nKuyie nyiwũɔ̃.

Sosuwee kumɛ̀

6 Kɛ̀ Sosuwee cɑu mbɛnìtìbɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ɛ cíɛ́tɛ́ kɛ́kũṹ mbɑ́ wè kɛtenkɛ̀ bɛ̀ ò duɔ́ nkɛ̀ kɛ́ nkɛ̀ te. 7 Sosuwee kpɑɑ́ fòù dìì mɔ̀nnì kɛ̀ bɛ̀ ntũ nti Yiɛ̀ nKuyie. Kòo kú kɛ̀ bɛ̀ nkpɑɑ́ kɛ kù tũ̀ mbɛkótíbɛ̀ kpɑɑ́ fòù dìì mɔ̀nnì, bɛ̀ɛ̀ do yɑ̀ tidiɛtì ti Yiɛ̀ nKuyie ndɔ̀ɔ̀ tì Isidɑyɛɛribɛ cuokɛ̀. 8 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nkóo tɔ̃ntì Sosuwee Nunni birɛ nyóó kú kɛ mɔkɛ yɛbie ntɛkɔ̀ùtɛ̀ nɛ̀ tɛpíítɛ̀ (110), 9 kɛ́kú kɛ̀ bɛ̀ɛ ò kũnnɛ́ Timunɑti-Edɛsi, bɛ̀ do totí kóò duɔ́ nkɛ̀ɛ̀ tenkɛ̀ Efɑdɑimmu tempɛ̃ nyɛtɑ̃rɛ̀ ĩ́nkɛ̀, Kɑɑsi tɑ̃rì kubɑkù cɑ̃̀nku bíɛ́kɛ̀. 10 Kɛ̀ bɛkótíbɛ̀ bɛmbɛ kó kutɔ̃nkùu kú, kɛ̀ kutɔ̃nkù pɑ̀nkùu yɛ̀nní, bɛ̀ tɛ̃́nkɛ í nyɛ̃́ ti Yiɛ̀ nKuyie kɛ́yɛ̃̀ ntidiɛtì kù do dɔ̀ɔ̀ tì Isidɑyɛɛribɛ cuokɛ̀.

Isidɑyɛɛribɛ do yetɛmɛ̀ Kuyie

11 Dɛ mɔ̀nnì kɛ̀ Isidɑyɛɛribɛɛ dɔɔ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nyí dɔ́ dɛ̀, kɛ́ketɛ́ kɛ́nfeu yɛbɔkɛ̀ bɛ̀ tu yɛ̀ Bɑɑdibɛ, 12 kɛ́yetɛ ti Yiɛ̀ nKuyie mbɛ yɛmbɛ̀ do tũ nkù, kùù bɛ̀ dènnɛní Esibiti, kɛ́fíé yɛbɔkɛ̀, bɛnìtìbɛ̀ bɛ̀ bo kɛ̀ɛ̀ tenkɛ̀ kɔbɛ do feu yɛ̀, kɛ́nninku yɛ ììkɛ̀ kɛ íinko ti Yiɛ̀ nKuyie mmiɛkɛ. 13 Bɛ̀ do kù yóumu kɛ́nfeu Bɑɑdibɛ nɛ̀ Asitɑditeebɛ. 14 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie mmiɛkɛ bɛ̀ pɛikɛ kɛ̀ kùu dɛitɛ ku nɔ̀ùtɛ̀ bɛ ĩ́nkɛ̀, kɛ̀ bɛfèèbɛ̀ nkɔrìní kɛ fekù bɛ kpɛrɛ kɛ̀ bɛ dootitɔbɛ̀ɛ bɛ̀ nɑ. Bɑ́ bɛ̀ níí í nnɑ kɛ bɛ̀ bɑ̀ɑo. 15 Mudoò bɛ̀ kɔ̀rì mùù kó dimɑ̀ɑ̀, kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie ndɛitɛ ku nɔ̀ùtɛ̀ bɛ ĩ́nkɛ̀ kɛ́ndònnɛ̀ kù tì mbɛ̀ nɑ̀kɛ́mɛ̀ kɛ pɑ̀rìkɛ̀. Kɛ̀ bɛ̀ɛ tɑ mɛyɛǹcɑɑ̀rìmɛ̀ diɛmɛ̀ miɛkɛ. 16 Mɛm̀mɛ kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie mbɛ̀ duɔ́ mbɛbɑɑtíbɛ̀, kɛ̀ bɛ̀ɛ bɛ̀ dɛɛtɛ́nɛ̀ bɛ dootitɔbɛ̀, bɛ̀ɛ̀ fèkù bɛ kpɛrɛ. 17 Isidɑyɛɛribɛ mɛ nyí nyie mbɛbɑɑtíbɛ̀ kpɛti, kɛ́nsɔkɛ́ kɛ feu yɛbɔkɛ̀ kɛ ninku yɛ ììkɛ̀, kɛ́bútínnɛ́ dɛndɛ bɑ̀mbɑ̀ mbɛ yɛmbɛ̀ do tũ nkùù cɛ, bɛ̀ tɛ̃́nkɛ í nyie ti Yiɛ̀ nKuyie nkuɔ́ bɛ yɛmbɛ̀ do í yiemmɛ̀. 18 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie mbɛ̀ duɔ́nní dìì mɔ̀nnì obɑɑtíwè kù nhò bonɛ̀ o fòmmu mumɔu miɛkɛ, kɛ dɛɛrínɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ bɛ dootitɔbɛ̀. Mɛsémmɛ̀ do ɔ̃ɔ̃ í nyóu mɛ̀ bo pĩ́mmɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie mbɛ dootitɔbɛ̀ bɛ̀ fɛ̃́ũnko dìì mɔ̀nnì kɛ̀ bɛ̀ kuɔ̀. 19 Kɛ̀ dɛ kóo bɑɑtíwè ku dìì mɔ̀nnì bɛ̀ɛ wɛ̃tɛ kɛ́tɑ mɛyɛi mmudɔɔ̀rìmù, kɛ̀ dɛ̀ɛ pɛ̃ɛ̃tɛ́ bɛ yɛmbɛ̀ kpɛrɛ do dòmmɛ̀, kɛ́nfeu yɛbɔkɛ̀ kɛ ninku yɛ ììkɛ̀ kɛ yɛ̀ bɑ̀ɑ́. Bɛ̀ í nyóu bɛ̀ bo ndɔɔrimɛ̀ mɛyɛi mbɛ yɛmbɛ̀ do dɔɔri mɛ̀.

Kuyie ndo yɑ̀ɑ́kɛ́mɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ

20 Dɛ mɔ̀nnì kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie mmiɛkɛ pɛikɛ Isidɑyɛɛribɛ, kɛ̀ kùu bɛ́i nkɛ dɔ̀: Kubotí kuu ǹkɔbɛ mɛ̀ ncɑ̀kɛmɛ̀ mɛtɑummɛ̀ n do yɛ̃ mbɛ yɛmbɛ̀ n yɛ̃́ mɛ̀ɛ̀ kpɛ́í, kɛ yetɛ n kpɛti. 21 Di mmɔ̀nnì n tɛ̃́nkɛ í yóó yóu kɛ̀ bɛ̀ɛ bɛti kubotí bɑ́ kùmɑ́ɑ̀ ibotí tɛì Sosuwee do kpɑɑ́ kɛ í bɛ̀ti ì kɛ́kú. 22 Nɛ̀ dɛ kó bɛnìtìbɛ̀ borimɛ bɛ cuokɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie ndo dɔ́ kɛ́ bɛ̀ yɑ̀ɑ́kɛ́mu kɛ́yɑ̀ kɛ̀ bɛ̀ bo yetɛ ku kpɛti yoo bɛ̀ bo ti yie mbɛ yɛmbɛ̀ do tì yiemmɛ̀.

23 Dɛɛ̀ do te kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nyóu kɛ̀ ibotí Sosuwee mu ndo í bɛ̀ti ì kɛ́kú kɛ̀ ì ḿbo bɛ cuokɛ̀. Kù í mbɛ̀ bɛ̀ti mɛcɑ̃ɑ̃.

3

1 Ntɛ ti Yiɛ̀ nKuyie ndo yóu kɛ̀ ìì botí ḿbo Isidɑyɛɛribɛ cuokɛ̀, kɛ̀ kù bo bɛ̀ yɑ̀ɑ́kɛ́, bɛmbɛ kutɔ̃nkù pɑ̀nkù kɔbɛ bɛ̀ɛ̀ do í kɔkɛ́ mudoò bɛ̀ tɑ dìì mɔ̀nnì Kɑnnɑhɑ̃ɑ̃ kɛ́dokɛ́ mù. 2 Kù do dɔ́ kutɔ̃nkù pɑ̀nkù kɔbɛ bɛ̀ɛ̀ mu nyí kɔ̀tɛ dikpɑ̀nnì bɛ̀ɛ dì bɛbíímu. 3 Fidisitɛ̃ɛ̃bɛ kó yɛkpɑ̀ɑ̀tìyɔ yɛnùmmù kɔbɛ mbɛ kù do yóumɛ̀ bɛɛ̀ tu Kɑnnɑhɑ̃ɑ̃ kɔbɛ bɛmɔu nɛ̀ Sidoniibɛ nɛ̀ Efiibɛ bɛ̀ɛ̀ bo Dimɑɑ kó yɛtɑ̃rɛ̀ ĩ́nkɛ̀ kɛ́túótɛ́ Bɑɑdi-Ɛdimɔɔ tɑ̃rì kɛ́tuɔkɛnɛ̀ Deboo-Amɑti. 4 Kù do dɔ́ kɛ́ bɛ̀ yɑ̀ɑ́kɛ́mu, kɛ́yɑ̀ kɛ nsɑ̀ kɛ̀ bɛ̀ bo yie nkù do duɔ́ nkɛ̀ Mɔyiisii duɔ́ nyìì kuɔ́ bɛ yɛmbɛ̀. 5 Mɛm̀mɛ kɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ mbonɛ̀ Kɑnnɑhɑ̃ɑ̃ kɔbɛ nɛ̀ Etiibɛ nɛ̀ Amɔriibɛ nɛ̀ Pedisiibɛ nɛ̀ Ifiibɛ nɛ̀ Sebusiibɛ. 6 Kɛ̀ Isidɑyɛɛribɛɛ túókɛ́ bɛ kó bɛsɑpɑ̀mbɛ̀ kɛ́puokɛ, kɛ́ bɛ̀ duɔ́ mbɛ kó bɛsɑpɑ̀mbɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ɛ puokɛ, kɛ̀ bɛ̀ɛ fíé iwũɔ̃ bɛ bɔkɛ̀.

KUYIE MBƐ̀ DUƆNNÍMƐ̀ BƐBAATÍBƐ̀

Otinniyɛɛdi

7 Kɛ̀ Isidɑyɛɛribɛɛ dɔɔ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nyí dɔ́ dɛ̀ kɛ́ kù yóu, kɛ́nfeu iwũɔ̃ yɛbɔkɛ̀ kɛ bɑ́ɑ́ nsibɔɔtenkɑɑnìi bɛ̀ tu sì Bɑɑdi nɛ̀ Asedɑɑ. 8 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie mmiɛkɛɛ bɛ̀ pɛikɛ kɛ̀ kùu bɛ̀ yóu, kɛ̀ Mɛsopotɑmii kóo kpɑ̀ɑ̀tì Kusɑ̃ɑ̃-Disɑtɑimmuu bɛ̀ nɑ kɛ́ mbɛ̀ bɑkɛ́ yɛbie nyɛ̀ni. 9 Kɛ̀ bɛ̀ɛ kuɔ́nnɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie kɛ̀ kùu bɛ̀ duɔ́nní Kɑdɛbu nɑntɛ̀ Kenɑsi birɛ Otinniyɛɛdi kòò bo bɛ̀ dɛɛtɛ́. 10 Kɛ̀ Kuyie nYɑɑ́ nní nhò bonɛ̀, kòo mbɑkɛ́ Isidɑyɛɛribɛ, kɛ́kɔtɛ kɛ́dokɛ́nɛ̀ Kusɑ̃ɑ̃-Disɑtɑimmu, kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nduɔ́ nkòo ò nɑ. 11 Kɛ̀ bɛ ɛì ḿbo mɛom̀pùmɛ̀ miɛkɛ kɛ dɔ̀ nyɛbie nsipísìnɑ̀ɑ̀. Kɛ̀ Kenɑsi birɛ Otinniyɛɛdii kú.

Eudi

12 Kɛ̀ Isidɑyɛɛribɛɛ wɛ̃tɛ kɛ́dɔɔ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nyí dɔ́ dɛ̀ kɛ̀ kùu duɔ́ nkɛ̀ Mɔɑbu kóo kpɑ̀ɑ̀tì Ekunɔɔ bo bɛ̀ dokɛ́nɛ̀. 13 Kòo wɛ̃nnɛ́nɛ̀ Amɔniibɛ kou nɛ̀ Amɑdesii kou kɛ̀ bɛ̀ɛ do Isidɑyɛɛribɛ mudoò kɛ́ bɛ̀ nɑ, kɛ́fietɛ Sedikoo. 14 Kòo mbɛ̀ bɑkɛ́ kɛ dɔ̀ yɛbie ntɛpíítɛ̀ nɛ̀ yɛ̀ni. 15 Dɛ kó difɔ̃nkúò kɛ̀ bɛ̀ɛ kuɔ́nnɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nkɛ̀ kùu bɛ̀ duɔ́nní Kedɑ birɛ Eudi kòò bo bɛ̀ dɛɛtɛ́. Bɛnsɑmɛɛ botí kou do nwe kòò tu dicɑ̃̀nkurì.

Kɛ̀ Isidɑyɛɛribɛɛ ò duɔ́ ndɑ̀mpóò díítí kòò bo kɔtɛ kɛ ì duɔ́ mMɔɑbu kóo kpɑ̀ɑ̀tì Ekunɔɔ. 16 Kɛ̀ Eudii duɔ́ nkɛ̀ bɛ̀ɛ ò mɑ́ disiè mɛnɑtimɛ̀ mɛ̀dɛ́mɛ̀ kpɛri, kɛ̀ di okùmɛ̀ mmɑ̀nnɛ̀ mɛ́tìrì kó dikéè, kòo dì yì o kpèntɛ́nkpenkù youku, kɛ dɑ́ɑ́tí o yɑ̀ɑ̀tì. 17 Mɛm̀mɛ ò kɔ̀tɛmɛ̀ kɛ́duɔ́ nyidíítí okpɑ̀ɑ̀tì Ekunɔɔ. Ekunɔɔ do tú oniticɛ̃́ɛ̃́wè nwe. 18 Wè ò duɔ́ ndìì mɔ̀nnì dɑ̀mpóò díítí kɛ́deè, kɛ́wɛ̃tɛ kɛ́cíe mbɛ̀ɛ̀ do tɔní dɛ kó idíítí. 19 Bɛ̀ tùɔ̀kɛ dìì mɔ̀nnì Kidikɑɑdi, sitenkɑɑnìi yɛtɑ̃́rɛ̀ kpɛsi borɛ̀, kòo bɛ̀ yóu dɛborɛ̀ kɛ́wɛ̃tɛní okpɑ̀ɑ̀tì borɛ̀ kóò nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Okpɑ̀ɑ̀tì m mɔkɛ tìmɑtì nti tidɛ́ kpɛti kɛ bo dɑ nɑ́kɛ́.

Kòo kpɑ̀ɑ̀tì duɔ́ nkòo tɔ̃mbɛ̀ɛ yɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ nkpɑɑ́ bɛdɛ́ 20 kɛ kɑri muyɑɑ́ nkó kudieku kùù do tú omɑ́ɑ̀ kɔku. Kɛ̀ Eudi bɛ́innɛ̀ okpɑ̀ɑ̀tì kɛ dɔ̀: N tɔní tìì nɑ́ɑǹtì ti Yiɛ̀ nKuyie nkuù tì nni nduɔnní ɑ kpɛ́í.

Kòo kpɑ̀ɑ̀tìi ítɛ́ní o kɑ̀rì. 21 Kɛ̀ Eudii pĩ́ ndisiè nɛ̀ tɛcɑ̃̀nkutɛ̀ kɛ́kpɑtɛ kɛ́kṹṹ o pɔuniɛ. 22 Kɛ̀ dìi tɑroo dimɔu nɛ̀ di bɔo kɛ̀ mɛkùɔ̀ ndì dɑ̀tínnɛ́, kɛ̀ Euu yóu kɛ̀ dì nkpɑɑ́ okpɑ̀ɑ̀tì pɔutì miɛkɛ. 23 Ò yĩ mɛmmɛ kɛ́deè kɛ́yɛ̀ difɔ̃nkúò kɛ́kpetínnɛ́ kɛ́pɑ́ɑ́ nkɛ́dɛitɛ tɛkpetíntɛ̀ kɛ́ítɛ́. 24 Kòo kpɑ̀ɑ̀tì tɔ̃mbɛ̀ɛ tuɔkɛní kɛ́yɑ̀ dibòrì kpetímɛ̀ kɛ pɑ́kɛ́, kɛ̀ bɛ yɛ̀mmɛ̀ ndo nhokpɑ̀ɑ̀tì bo nyɛ̃́nkúmu dɛ miɛkɛ. 25 Kɛ̀ bɛ̀ ncómmú kɛ́bɑɑ okpɑ̀ɑ̀tì bo kpetɛ́mɛ̀ bɑ́ ò í kpetírí, kɛ̀ dɛ̀ɛ bɛ̀ di, kɛ̀ bɛ̀ɛ túótɛ́ tɛkpetíntɛ̀ kɛ́kpetɛ́ kɛ́nsɔ̃́ nhò ku kɛ duɔ́ kɛ cɑ̃ɑ̃nko. 26 Bɛ̀ do cómmú dìì mɔ̀nnì kɛ bɑɑ okpɑ̀ɑ̀tì bo kpetɛ́mɛ̀, kɛ̀ Eudi cokùmu kɛ pɛ̃ɛ̃tɛ́ yɛtɑ̃́rɛ̀ kó sitenkɑɑnìi kɛ tɑ Seidɑɑ tempɛ̃. 27-28 Ò tùɔ̀koo dìì mɔ̀nnì dɛborɛ̀ kɛ́heé ditɑ̃tɛheù Efɑdɑimmu tempɛ̃ nyɛtɑ̃rɛ̀ ĩ́nkɛ̀ kɛ̀ Isidɑyɛɛribɛɛ tíí nkòo bɛ̀ nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Ti Yiɛ̀ nKuyie ndi duɔ́mmu di dootitɔbɛ̀ Mɔɑbiibɛ, n tũnnɛnɛ̀!

Ò yĩ mɛmmɛ kɛ́niitɛ́ kɛ̀ bɛ̀ɛ ò tũ̀nnɛ kɛ̀ bɛ̀ɛ do Mɔɑbiibɛ kukó nSuditɛ̃ɛ̃ tɛpurɛ, kɛ́ bɛ̀ pĩ mbɛmɔu bɑ́ òmɔù í sèńtɛ́. 29 Dɛ yiè kɛ̀ bɛ̀ɛ kuɔ Mɔɑbiibɛ yɛdɑkperɛ̀ nɛ̀ yɛkɔ̃m̀bɔ̀ yɛmbɛ̀ tɛkɔupípíítɛ̀ (10000) bɛ kóò mɔù í kpɑɑ́ bɑ́ òmɑ́ɑ̀ wèè fòù. 30 Dɛ mɔ̀nnì kɛ̀ Mɔɑbiibɛɛ bɔ́útɛ́ Isidɑyɛɛribɛ kɛ̀ dihɛì ḿbo mɛom̀pùmɛ̀ miɛkɛ kɛ dɔ̀ nyɛbie nsipísìni.

Sɑ̃nkɑɑ

31 Dɛ kó difɔ̃nkúò kɛ̀ Anɑti birɛ Sɑ̃nkɑɑ cɔutɛ́ Eudi, kɛ́kuɔ Fidisitɛ̃ɛ̃bɛ sikɔusìkuɔ̀ (600) nɛ̀ tɛkɑ̃̀ũ̀tɛ̀ bɛ̀ ɔ̃ɔ̃ kṹṹ tɛ̀ inɑ̀ɑ̀kɛ ìì dùɔ̀ kɛ múnkɛ dɛɛtɛ́ Isidɑyɛɛribɛ.

4

Deborɑɑ nɛ̀ Bɑɑrɑki bɛ kó tinɑ́ɑǹtì

1 Eudi ku dìì mɔ̀nnì kɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ wɛ̃tɛ kɛ́dɔɔ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nyí dɔ́ dɛ̀. 2 Kɛ̀ kùu bɛ̀ duɔ́ nKɑnnɑhɑ̃ɑ̃ kóo kpɑ̀ɑ̀tì Yɑmɛɛ Asɔɔ ɛì kou. Wèè bɑkɛ́ Yɑbinni ɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ kòo yètìrì tu Sisedɑɑ kòò bo Adosɛti-Koimmu. 3 Okpɑ̀ɑ̀tì Yɑbinni do mɔkɛ sinɑɑsɛ̃ĩ́ timɑ́tì kpɛsi sikɔusìwɛi (900) ndi, kɛ́nfɛ̃́ũnko Isidɑyɛɛribɛ kɛ dɔ̀ yɛbie nsipísìdɛ́ kɛ̀ bɛ̀ɛ kuɔ́nnɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie.

4 Dɛ mɔ̀nnì dɛ̀ do sɔ̃́ nDeborɑɑ Dɑpidɔti pokù wèè nɑ̀ɑ́ nKuyie mpɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì kɛ̀ weè bɑkɛ́ Isidɑyɛɛribɛ. 5 Ò do bo mupuommu mɑmù yuu ndi Dɑmɑɑ nɛ̀ Betɛɛdi dɛ sɑku, Efɑdɑimmu tɑ̃rì ĩ́nkɛ̀. Isidɑyɛɛribɛ do dɛ nkɔròo koò bekù bɛ kpɛti. Kɛ̀ dɛ̀ mboní kɛ̀ bɛ̀ɛ yú dɛ kó mupuommu kɛ dɔ̀ Deborɑɑ puommu. 6 Kɛ̀ Deborɑɑ yú diyiè mɑrì Kedɛsi ɛì kou Abinnɔɑmmu birɛ Bɑɑrɑki, Nɛfutɑdii botí kou, kóò nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Ti yiɛ̀ nKuyie nyIsidɑyɛɛribɛ tũ nkù dɑ nɑ́ɑ́ kɛ́ tú ɑ pĩ́mmú bɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ Nɛfutɑdii nɛ̀ Sɑbunɔɔ botí miɛkɛ kɛ̀ bɛ̀ ḿbo tɛkɔupíítɛ̀ (1000) kɑ̀ɑ bɛ̀ kɔ̀tɛnɛ̀ Tɑbɔɔ tɑ̃rì. 7 Kù tu kuù yóó duɔ́ nkɛ̀ Sisedɑɑ wèè bɑkɛ́ Yɑmɛɛ ɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ kòo ítɛ́ní nɛ̀ o nɑɑsɛ̃ĩ́ nɛ̀ o ɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ di do mudoò kɛ̀ kùu duɔ́ nkɛ̀ dí bɛ̀ nɑ.

8 Kɛ̀ Bɑɑrɑkii tɛ̃́nnɛ́ Deborɑɑ kɛ dɔ̀: Kɑ̀ɑ bo n nɛinɛ̀ ń kɔtɛ, kɑ̀ɑ mɛ mbɑ́ n nɛinɛ̀ n yí kɔri. 9 Kɛ̀ Deborɑɑ dɔ̀: M bo dɑ nɛinɛ̀, ɑ mɛ ntɛ̃́nkɛ í yóó pɛ́tɛ́ disɑ̃nni mɑrì dɛ kó mudoò miɛkɛ, kɛ yɛ̃́ nɛ̀ onitipòkù borɛ̀ ndɛ ti Yiɛ̀ nKuyie nyóó duɔ́mmɛ̀ kɛ̀ di nɑ Sisedɑɑ.

Mɛm̀mɛ kɛ̀ Deborɑɑ nɛinɛ̀ Bɑɑrɑki kɛ̀ bɛ̀ɛ kɔtɛ Kedɛsi. 10 Kòo tíí nNɛfutɑdii nɛ̀ Sɑbunɔɔ botí kɔbɛ kɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ tɛkɔupítɛ̀ɛ (1000) ò nɛinɛ̀ kɛ̀ Deborɑɑ múnkɛɛ ò nɛinɛ̀. 11 Kɛ sɔ̃́ nhonìtì mɔù bo Kedɛsi borɛ̀ Keniibɛ botí kou kòo yètìrì tu Ebɛɛ. Ò do yɑ̀tɛnɛ̀mu Keniibɛ tɔbɛ̀ Obɑbu Mɔyiisi cɔ̀kù yɑɑ̀bí, kɛ́kɔtɛ kɛ́cónnɛ́ o touku kɛ́ntɔ́kɛ́nɛ̀ Sɑdɑnimmu tɑ̃rì.

12 Mɛm̀mɛ kɛ̀ Sisedɑɑ keè Abinnɔɑmmu birɛ Bɑɑrɑki bomɛ̀ Tɑbɔɔ tɑ̃rì, 13 kɛ́tíí nho nɑɑsɛ̃ĩ́ sikɔusìwɛi (900) nɛ̀ o nìtìbɛ̀ Adosɛti-Koimmu borɛ̀, kɛ̀ bɛ̀ɛ nɛi kɛ́kɔtɛ Kisɔ̃ɔ̃ kó mborɛ̀. 14 Dɛ mɔ̀nnì kɛ̀ Deborɑɑ nɑ́kɛ́ Bɑɑrɑki kɛ dɔ̀: Bɑ́ɑ́tí kɛ́kɔtɛ! Ti Yiɛ̀ nKuyie nyóó dɑ duɔ́mmu yíe nSisedɑɑ, ti Yiɛ̀ nKuyie nkuù dɑ ni ku mɔ́mmɔnku.

Kɛ̀ Bɑɑrɑkii nɛinɛ̀ o nìtìbɛ̀ tɛkɔupípíítɛ̀ (10000) kɛ̀ bɛ̀ɛ cútɛ́ Tɑbɔɔ tɑ̃rì, 15 kɛ́do bɛ dootitɔbɛ̀ kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nduɔ́ nkɛ̀ bɛ̀ɛ nɑ Sisedɑɑ nɛ̀ o kɔbɛ nɛ̀ bɛ nɑɑsɛ̃ĩ́, kɛ̀ bɛ̀ɛ bútínnɛ́ kɛ́cokɛ́, kɛ̀ Sisedɑɑ cútɛ́ní o nɑɑsɑ̃ntɛ̀ kɛ́cokɛ́ o nɑɑ̀cɛ̀i. 16 Kɛ̀ Bɑɑrɑki mbɛti o dootitɔbɛ̀ nɛ̀ bɛ nɑɑsɛ̃ĩ́ kɛ́tuɔkɛnɛ̀ Adosɛti Koimmu, kɛ̀ bɛ̀ɛ kuɔ Sisedɑɑ kɔbɛ bɛmɔu, bɑ́ òmɔù í nsùɔ́.

17 Kɛ̀ Sisedɑɑ ńcooti kɛ kɔri Keniibɛ kou mɔù, bɛ̀ tu wè Ebɛɛ, o pokù Yɑɛɛri cĩ́ɛ̃̀tɛ̀, kɛ yɛ̃́ Ebɛɛdi cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ nɛ̀ okpɑ̀ɑ̀tì Yɑmɛɛ Asɔɔ ɛì kou bɛ̀ do nɑɑtimɛ̀mu. 18 Kɛ̀ Yɑɛɛrii yɛnní kóò co kɛ́bɛ́i nkɛ dɔ̀: Ohɑ̃ɑ̃pɔ̀nkótì tɑnní diɛ! Tɑnní kɛ bɑ́ nyĩɛ̃̀kù.

Kòò tɑroo o tou miɛkɛ kòo ò dɑ̀tínnɛ́ kuyɑ̀ɑ̀kù. 19 Kòo nɑ́kɛ́ onitipòkù kɛ dɔ̀: M pɑ̃ mɛniɛ nkɛ̀ n yɑ̃̀.

Kòo pootɛ mɛnɑɑmiɛ̀ nkó kudɔukù kóò duɔ́ nkòo yɑ̃̀, kòo wɛ̃tɛ kóò dɑ̀tínnɛ́ kuyɑ̀ɑ̀kù. 20 Kòo nɑ́kɛ́ onitipòkù kɛ dɔ̀: Nkɑri dibòrì, kòò mɔù kɔ̀tɛní kɛ dɑ bekɛ kɛ tú: Òmɔù kɔ̀tɛní diɛnɑɑ̀? A dɔ̀: Ɔ́ɔ̀.

21 Sisedɑɑ mɛ ncèmmɛ̀ kɛ ɔ̀u kòo yɛ̃̀ nkɛ́duɔ́ kòo nuɔ ncɛ̃ɛ̃kɛ. Kòo nitipòkùu túótɛ́ dimɑ̀ɑtóòrì nɛ̀ ditou kó fɛbɑɑfɛ, kɛ́bɑ́nnɛ́ kɛ́tɔ́ɔ́nko o borɛ̀ kɛ́ fɛ̀ bɑɑkɛ́ o yuu kɛ́dɑnnɛnko kɛtenkɛ̀ kòo kú. 22 Kɛ̀ Bɑɑrɑki ntũnní Sisedɑɑ kɛ́tuɔkɛní, kɛ̀ Yɑɛɛrii yɛnní kóò nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Kɔtɛní kɛ̀ n dɑ́ bɛnkɛ onìtì ɑ wɑnti wè.

Kòo tɑroo ditou miɛkɛ kɛ sɔ̃́ nhò bɑɑkɛ́ Sisedɑɑ yuu fɛbɑɑfɛ kɛ dɑ̀nnɛnɛ̀ kɛtenkɛ̀ kòò duɔ́ kɛ ku.

23 Dɛ yiè ndi Kuyie nduɔ́mmɛ̀ kɛ̀ Isidɑyɛɛribɛɛ ɑutɛ́ Yɑmɛɛ Kɑnnɑhɑ̃ɑ̃ kóo kpɑ̀ɑ̀tì. 24 Kɛ̀ Isidɑyɛɛribɛɛ bɛti weti weti Kɑnnɑhɑ̃ɑ̃ kóo kpɑ̀ɑ̀tì Yɑmɛɛ kóò fɛ̃nnɛ́ kóò nìntɛ kɛ́kuɔ.

5

Deborɑɑ nɛ̀ Bɑɑrɑki bɛ̀ dèntɛ̀mɛ̀ fɛyɛ̀nfɛ̀

1 Dɛ yiè Deborɑɑ nɛ̀ Abinnɔɑmmu birɛ Bɑɑrɑki kɛ̀ bɛ̀ɛ dentɛ̀ fɛ nyɛ̀nfɛ̀:

2 Isidɑyɛɛribɛ bɑ́ wè wɑ̃kɛ́mu mudoò kpɛ́í,

bɛ̀ duɔ́mmu bɛmɑ́ɑ̀ pɑ́íí mudoò kpɛ́í!

Sɑ̃ntɛnɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie!

3 Díndi bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀, díndi bɛ̀ɛ̀ bɑkɛ́,

kéntɛ́nɛ̀ mɛsɑ̀ɑ̀!

N yóó dentɛ̀mu kɛ́sɑ̃ntɛ ti Yiɛ̀ nKuyie.

N yóó dɛ́úkùnnɛ ti Yiɛ̀ nKuyie nyIsidɑyɛɛribɛ tũ nkù nku.

4 Ti Yiɛ̀ nKuyie nhɑ yɛ̀ní dìì mɔ̀nnì Edɔmmu,

kɛ cùtɛ́ní Seii tɑ̃rì,

dɛ mɔ̀nnì ndi kɛtenkɛ̀ ɑɑ́mɛ̀,

kɛ̀ yɛwɛtɛ̀ɛ cóúnní mɛniɛ,

kɛ̀ fɛtɑɑfɛ̀ diɛfɛ̀ɛ cútɛ́ní tiwɛtì.

5 Kɛ̀ yɛtɑ̃rɛ̀ɛ sɑ̃ǹtɛ̀,

Ti Yiɛ̀ nKuyie nyIsidɑyɛɛribɛ tũ nkù

kuù do bɛ̀ bɛnkɛ kumɑ́ɑ̀ Sinɑii, kù tùɔ̀kɛnímɛ̀.

6 Anɑti birɛ Sɑ̃nkɑɑ do bo dìì mɔ̀nnì,

nɛ̀ Yɑyɛɛri kó dimɔ̀nnì,

kɛ̀ bɛcièmbɛ̀ tɛ̃́nkɛ í nkeri dihɛì kó icɛ,

bɛ̀ do kɔ́nnìmu.

7 Okpɑ̀ɑ̀tì tɛ̃́nkɛ do í bo dihɛì,

wèè bɑkɛ́ Isidɑyɛɛribɛ ò tɛ̃́nkɛ do í bo,

kɛ́nkémmúnɛ̀ mí nDeborɑɑ m bo buotɛ́mɛ̀,

kɛ́nɑɑ́ nyIsidɑyɛɛribɛ yɔ̃.

8 Isidɑyɛɛribɛ do ɔ̃ nkɛ̀ bɛ̀ fìé iwũɔ̃ yɛbɔkɛ̀,

mudoò muù pɑ̃̀nkɛɛ ítɛ́.

Dɛ mɔ̀nnì kɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ bo sikɔupísìnɑ̀ɑ̀ (4000)

ɑ bɑ́ɑ́ yɑ̀ dikpɑ̃nnì yoo disiè bɛ cuokɛ̀.

9 N yɛ̀mmɛ̀ nɑɑtinɛ̀ bɛ̀ɛ̀ bɑkɛ́ bɛ̀ mbɛ Isidɑyɛɛribɛ tĩ̀rɛ̀,

nɛ̀ bɛ̀ɛ̀ duɔ́ mbɛmɑ́ɑ̀ mudoò kpɛ́í.

Sɑ̃ntɛnɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie!

10 Díndi bɛ̀ɛ̀ dèkɛ sɑ̃mmɑrímúbɛ̀ pɛ́íbɛ̀,

díndi bɛ̀ɛ̀ kɑ̀ri tiyɑ̀ɑ̀tì ĩ́nkɛ̀,

nɛ̀ díndi bɛ̀ɛ̀ kérí icɛ miɛkɛ piɛtɛnɛ̀ ku!

11 Bɛ̀ɛ̀ do mmɛniɛ nkɛ niinko bɛ wũɔ̃,

bɛ̀ sɑ̃ntímu ti Yiɛ̀ nKuyie,

kù do dɔ̀ɔ̀ mɛ̀ɛ̀ sɑ̀ɑ̀ nyIsidɑyɛɛribɛ kɛ̀ bɛ̀ tiekɛ dihɛì.

12 Deborɑɑ, entɛ, entɛ!

Ítɛ́, ítɛ́! Dentɛ̀ fɛkpɑ̀rìyɛ̀nfɛ̀.

Abinnɔɑmmu birɛ Bɑɑrɑki ítɛ́ kɛ́tɔ ɑ dɑɑtì kɛ́kònnɛ̀.

13 Bɛ̀ɛ̀ kpɑɑ́ kɛ̀ bɛ̀ɛ tũnnɛ bɛkperíbɛ̀

kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nkɔbɛɛ tíí m borɛ̀ nɛ̀ dikɔ̃m̀bùɔ̀ kɛ bo kɔtɛ mudoò.

14 Kɛ̀ Efɑdɑimmu kó bɛkperíbɛ̀ bo kubiriku,

ɑ kó difɔ̃nkúò Bɛnsɑmɛɛ weè dɑ tũnko kɛ wɛ̃nnɛ̀ o kɔbɛ.

Mɑkiidi botí kɔbɛ bɛɛ̀ tu bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀

kɛ̀ Sɑbunɔɔ kɔbɛ tɔ fɛkpɑ̀ɑ̀tìpɑ̀tìfɛ̀.

15 Kɛ̀ Isɑkɑɑ kpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ nɛinɛ̀ Deborɑɑ,

kɛ̀ bɛsɔmbɛɛ nɛinɛ̀ Bɑɑrɑki,

kɛ bɛ̀ tũ̀nnɛ kɛ̀ bɛ̀ kɔ̀tɛ kubiriku.

Dubɛnni botí kɔbɛ biɛ í nyɑ̀ bɛ̀ bo tɑ̃ɑ̃tɛ́ tì.

16 Dɛ̀ dòmmɛ kɛ̀ di kpɑɑ́ di nɑɑcɛ̃nhòò kɛ kémmú iwũɔ̃ kuɔ̀mmɛ̀?

Dubɛnni botí kɔbɛ do í yɑ̀ bɛ bo tɑ̃ɑ̃tɛ́ tì.

17 Kɑdɑɑdi tempɛ̃ nkɔbɛ bɛ̀ɛ̀ bo kukó nSuditɛ̃ɛ̃ diyiè yìɛ̀ní kɛ̀ɛ̀ bíɛ́kɛ̀ bɛmbɛ í nɑmpɛ.

Dɑnni kɔbɛ í cùtɛ́ní bɛ bɑ̀tóòbɛ̀ ĩ́nkɛ̀.

Asɛɛ kɔbɛ í ìtɛ́ bɑ̀tóò commu dɛ̀,

bɛ̀ dɛ mbo.

18 Sɑbunɔɔ kɔbɛ nɛ̀ Nɛfutɑdii kɔbɛ bɛɛ̀ yie nkɛ cĩ̀nnɛ bɛ bɔ

kɛ kɔ̀tɛ mudoò.

19 Kɑnnɑhɑ̃ɑ̃ kó bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ domu Tɑnnɑki ɛì kɔbɛ mudoò,

bɛ̀ mɛ nyí nɑ kɛ́hɛí dɛ̀mɑrɛ̀ yoo bɛ̀ɛ pɛ́tɛ́ idíítí.

20 Kɛ̀ siwɑ̃̀ɑ̃ bɛ wɛ̃nnɛ́nɛ̀ kɛ́mbo tiwɛtì miɛkɛ kɛ kpɑnnɛ̀nní Sisedɑɑ.

21 Kukó nKisɔ̃ɔ̃ kó mɛnɛ́kperímɛ̀ mɛɛ̀ pɔ̃ntɛ́nɛ̀ ti dootitɔbɛ̀

kɛ bɛ̀ kɑ̀útɛ́.

Tí kétɛ́nɛ̀ kɛ bɑ́ nyĩɛ̃̀kù.

22 Mɛm̀mɛ sisɛ̃ĩ́ potɛ́mɛ̀ yɛtɑ̀rɛ̀ kɛtenkɛ̀,

kɛ̀ si kpɛ̀ɛ̀tɛ̀ɛ kɛ̀ dɑmmú.

23 Ti Yiɛ̀ nKuyie ntɔ̃nnì bɛ́immu kɛ tú:

Mɛdosi ɛì bo yɑ̀!

Bɛ̀ɛ̀ bo bɛ kó dihɛì miɛkɛ bɛ̀ bo yɑ̀!

Kɛ yɛ̃́ bɛ̀ í wɛ̃nnɛ́mmɛ̀ yɛkɔ̃m̀bɔ̀ yɛmbɛ̀ dikpɑ̀nnì.

Bɛ̀ í tee nti Yiɛ̀ nKuyie.

24 Bɛnitipòbɛ̀ miɛkɛ mɛsɑ̀ɑ̀ nní mbonɛ̀ Keniibɛ botí kou Ebɛɛri pokù Yɑɛɛri.

Bɛnitipòbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ bo titouti miɛkɛ,

bɛ miɛkɛ mɛsɑ̀ɑ̀ nní mbonɛ̀ dɛ kóo nitipòkù.

25 Sisedɑɑ we mmɔɔ mɛniɛ,

nkòò ò pɑ̃ mɛnɑɑmiɛ̀ nfɛkpɑ̀ɑ̀tìbòòfɛ̀ miɛkɛ,

kòò ɑ̃nnɛ́ mɛnɑɑmiɛ̀ mboomɛ koò duɔ́.

26 Dɛ kó difɔ̃nkúò tɛ nnɔ̀ùtɛ̀ fɛbɑɑfɛ,

tɛtɛtɛ̀ dimɑ̀ɑtóòrì,

kɛ́bɑɑkɛ́ Sisedɑɑ tempɑ́ɑ́kù kɛ dùùtɛ o yuu.

27 Kòò doroo kɛ duɔ́ kɛ cɑ̃ɑ̃nko kɛtenkɛ̀,

ò dɛ ndo kɛ́kú.

28 Kòo yɔ̃ nsíékɛ́ní tɛbòtɛ̀,

kuyɑ̀ɑ̀kù fíè nkɛ nkuɔ̀ nkɛ tú:

Bɑ nkpɛ́í nte kòo sɑ̃ntɛ̀ ɔɔtiní?

Dɛ̀ dòmmɛ kɛ̀ bɛ sɛ̃ĩ́ í konní mɛcɑ̃ɑ̃?

29 Kòo pobɛ̀ bɛ̀ɛ̀ ciì kɛ̀ bɛ̀ nnɑ́ɑ́ nho yɔ̃ kɛ tú:

30 Bɛ̀ bo mbɛ̀ pɔ̀ntɛmu kɛ ɛí kɛ totí tinɛntì,

bɛ̀ bo ntotí bɛsɑpɑ̀mbɛ̀ òmɔù mɔù yoo bɛ̀dɛ́bɛ̀ dɛ́bɛ̀.

Bɛ̀ bo nduɔ́ nSisedɑɑ tiyɑ̀ɑ̀tì tìì tò nkɛ kpɛ̃̀,

diyɑɑ̀bòrì dìì kpɛ̃̀ nkɛ kòńtɛ́ mɛ̀dɛ́mɛ̀

bɛ̀ yóó di nduɔ́ nwèè nɑ.

31 Sisedɑɑ ku mɛ̀ɛ̀ botí,

Ti Yiɛ̀ nKuyie nhɑ yóu kɑ̀ɑ dootitɔbɛ̀ɛ mɛ nkú,

nɛ̀ bɛ̀ di nɑɑti kɛ̀ bɛ̀ mmiɛti

kɛ dònnɛ̀ diyiè ɔ̃ nyɛtìní kɛ dòmmɛ̀.

Mɛm̀mɛ kɛ̀ dihɛì ḿbo mɛom̀pùmɛ̀ miɛkɛ kɛ dɔ̀ yɛbie nsipísìnɑ̀ɑ̀.

6

Mɑndiyɑ̃ɑ̃bɛ fɛ̃́ũmmɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ

1 Kɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ yíɛ́ kɛ́dɔɔ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nyí dɔ́ dɛ̀, kɛ̀ kùu duɔ́ nkɛ̀ Mɑndiyɑ̃ɑ̃bɛ mbɛ̀ fɛ̃́ũnko kɛ dɔ̀ yɛbie nyɛ̀yiekɛ̀. 2 Kɛ̀ bɛ̀ mbɛ̀ fɛ̃́ũnko mɛdiɛ̀ nkɛ̀ bɛ̀ cokù kɛ dekù yɛtɑ̃rɛ̀ kɛ tɑɑ̀ titɑ̃dèntì nɛ̀ itɑ̃fuɔ mmiɛkɛ. 3 Kɛ̀ bɛ̀ kùútí kɛ dèè Mɑndiyɑ̃ɑ̃bɛ nɛ̀ Amɑdesiibɛ nɛ̀ diyiè yìɛ̀ní kɛ̀ɛ̀ bíɛ́kɛ̀ kɔbɛ bɛ̀ɛ kɔtɛní kɛ́ bɛ̀ do. 4 Bɛ̀ do ɔ̃ɔ̃ bɑ́tɛ́ bɛ tenkɛ̀ kɛ́cɑkɛ bɛ pɑɑ ndɛ kɛ́tuɔkɛnɛ̀ Kɑsɑɑ kɛ́pĩ́mmú bɛ wũɔ̃: Inɑ̀ɑ̀kɛ nɛ̀ ipe nɛ̀ sɑ̃mmɑrímúbɛ̀ bɑ́ bɛ̀ bɑ́ɑ́ bɛ̀ sùɔ́ mmùmɑmù. 5 Bɛ̀ do ɔ̃ɔ̃ ítɛ́ní nɛ̀ bɛ wũɔ̃ nyi kɛ́ntɔnɛ̀ bɛ touti kó tiyɑ̀ɑ̀tì kɛ́nsũ kɛ dò nfɛcofɛ ɔ̃ ndòmmɛ̀ bɑ́ bɛ̀ bɑ́ ndò nkɛ́nɑ kɛ́kɑɑ nkɛ́deè, kɛ̀ bɛ̀ bɑ̀tɛ́ dìì ɛì bɛ̀ɛ dì pɔ̀ntɛ. 6 Kɛ̀ Mɑndiyɑ̃ɑ̃bɛɛ dií nyIsidɑyɛɛribɛ mɛsémmɛ̀ mɛdiɛ̀ nkɛ̀ bɛ̀ɛ kuɔ́nnɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie.

7 Isidɑyɛɛribɛ kuɔ́nnɛ̀ dìì mɔ̀nnì ti Yiɛ̀ nKuyie nkɛ tú kùu bɛ̀ dɛɛtɛ́nɛ̀ Mɑndiyɑ̃ɑ̃bɛ. 8 Kɛ̀ kùu tɔ̃nní ku pɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑǹtò mɔù kòo bɛ̀ bɛ́innɛ̀ kɛ dɔ̀: Ti Yiɛ̀ nKuyie ndi tũ nkù tu kuù di dènnɛní Esibiti di do tú dɛ̀ tidɑɑtì. 9 Kɛ̀ kuù di dɛɛtɛ́nɛ̀ Esibiti kɔbɛ nɛ̀ bɛ̀ɛ̀ kó dimɑ̀ɑ̀ do di fɛ̃́ũnko, kɛ bɛ̀ bɛ̀ti kɛ di duɔ́ ndihɛì. 10 Kɛ di nɑ̀kɛ́ kɛ tú: Dí nyɛ̃́ kɛ bɑ́ɑ́ fíé Amɔdiibɛ di bo bɛ̀ɛ̀ cuokɛ̀ bɛ kó yɛbɔkɛ̀. Di mɛ nyí yie nku kpɛti.

Kuyie nyɛ̃mmɛ̀ Sedeɔ̃ɔ̃ dɛɛtɛ́ Isidɑyɛɛribɛ

11 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie ntɔ̃nnìi kɔtɛní Ofɑdɑɑ ɛì kɛ́nkɑri Abiesɛɛ botí kou mɔù bɛ̀ tu wè Soɑsi pɑku mutie mɑmù yuu, kɛ̀ dɛ yiɛ̀ nkóo dɑpɑ̀ɑ̀ nSedeɔ̃ɔ̃ puotì o diitì kupèrìkù mɑkù fíè, bɛ̀ do ɔ̃ɔ̃ ũtí dɛ̀ yɛtebɛ, kɛ́sɔrinɛ̀ Mɑndiyɑ̃ɑ̃bɛ. 12 Kòò nyóó dɑɑtɛní kɛ́yɑ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie ntɔ̃nnì kɛ̀ dìi ò bɛ́innɛ̀ kɛ dɔ̀: Ti Yiɛ̀ nKuyie ndɑ bommu fɔ̃́ nhokpɑ̀rìteu!

13 Kɛ̀ Sedeɔ̃ɔ̃ dì tɛ̃̀ńnɛ́ kɛ dɔ̀: N yiɛ̀! N dɑ bɑ́ɑmmu, kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nti bonɛ̀, bɑ nkpɛ́í nte kɛ̀ mɛhɑ́ɑ́rìmɛ̀ miɛ nti tuɔ̀kùní, tidiɛtì ti yɛmbɛ̀ do ti nɑ́ɑ́ ntìì kpɛ́í ntì kɔ̀tɛ kɛ? Bɛ̀ do ti nɑ́ɑ́mmu ti Yiɛ̀ nKuyie mbɛ̀ dènnɛmɛ̀ Esibiti. Ti Yiɛ̀ nKuyie nti dootóomu, dɛɛ̀ te kɛ̀ Mɑndiyɑ̃ɑ̃bɛ ti nɑ.

14 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nwɛ̃ɛ̃tɛ o bíɛ́kɛ̀ kóò nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Kɔtɛ nɛ̀ muwɛ̃rímú ɑ mɔkɛ mù kɛ́dɛɛtɛ́ Isidɑyɛɛribɛ Mɑndiyɑ̃ɑ̃bɛ nɔu miɛkɛ. Míì dɑ tũɔ̃̀. 15 Kɛ̀ Sedeɔ̃ɔ̃ dì tɛ̃̀ńnɛ́ kɛ dɔ̀: N Yiɛ̀ n dɑ bɑ́ɑmmu, n kó kunɑɑ̀mùnkù kuù tu ku sɑ́m̀pɔ́kù Mɑnɑnsee nɑɑ̀mùntì miɛkɛ, kɛ̀ míì wɛ̃̀tɛ kɛ tú tɛyɑ̃ɑ̃tɛ̀, m bo yĩ́mɛ kɛ́dɛɛtɛ́ Isidɑyɛɛribɛ.

16 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nhò tɛ̃̀ńnɛ́ kɛ dɔ̀: N yó ndɑ bonɛ̀mu kɑ̀ɑ potɛ́ Mɑndiyɑ̃ɑ̃bɛ kɛ̀ dɛ̀ ndo nhɑ potɛ́ onìtì òmɑ́ɑ̀.

17 Kɛ̀ Sedeɔ̃ɔ̃ dɔ̀: N Yiɛ̀ nKuyie nkɑ̀ɑ m bonɛ̀mu m bɛnkɛ kɛ̀ m bɑntɛ́ kɛ dò nfɔ̃́ɔ̃̀ n nɑ̀ɑ́nnɛ̀. 18 Nkpɑɑ́ diɛ nkɛ̀ n wɛ̃tɛnɛ̀ní dipɑ̃nnì n dɔ́ kɛ dɑ pɑ̃ dì.

Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie ndɔ̀: N yó nkpɑɑ́mu kɑ̀ɑ wɛ̃tɛnɛ̀ní. 19 Kɛ̀ Sedeɔ̃ɔ̃ kɔtɛ kɛ pĩ́ ndibɔsɛrì, kɛ́kuɔ kɛ́bénnɛ́, kɛ́wɑɑ́ mmuyuo ncìdóòbɛ̀ sipísìtɑ̃ɑ̃ti, kɛ́dɔɔ̀ pɛ̃́ɛ̃̀ ò í nkɔɔrɛnɛ̀ mutie mùù muuti, kɛ́túótɛ́ imɑɑ nkɛ́ɑ̃nnɛ́ tɛmɔ́mmùyɑ́ɑ́tɛ̀ miɛkɛ, kɛ́ɑ̃nnɛ́ mɛkṹmmɛ̀ dibuu, kɛ́tɔ kɛ́kɔtɛnɛ̀ mutie yuu kɛ́duɔ́ nKuyie ntɔ̃nnì. 20 Kɛ̀ dìi ò nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Kɔtɛ kɛ́dɑɑ́ nyimɑɑ ndipèrì diì nyĩ́nkɛ̀, kɛ́yɔɔrɛ mɛkṹmmɛ̀ i ĩ́nkɛ̀.

Kɛ̀ Sedeɔ̃ɔ̃ mɛ ndɔ̀ɔ̀. 21 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie ntɔ̃nnìi youtɛ kupɑ̀ɑ̀ti dì do tɔ kù kɛ́kɑ́ɑ́kɛ́ imɑɑ nnɛ̀ pɛ̃́ɛ̃̀, kɛ̀ muhɑ̃ɑ̃́ nyɛnní dipèrì kɛ́ dɛ̀ cɔ̀útɛ́. Kɛ̀ Sedeɔ̃ɔ̃ mɔ́ntóo ti Yiɛ̀ nKuyie ntɔ̃nnì. 22 Dɛ mɔ̀nnì ndi Sedeɔ̃ɔ̃ bɑntɛ́mɛ̀ kɛ dò nti Yiɛ̀ nKuyie ntɔ̃nnì ndi, kɛ́kuɔ́nko kɛ dɔ̀: Áú! Ti Yiɛ̀ Kuyie mmɛyɛi mbɑ́ n tuɔkɛní m mɛ̀ nyɑ̀mɛ̀ ɑ tɔ̃nnì dò?

23 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie ndɔ̀: A bɑ́ nyĩɛ̃̀kù! A kɔ̃m̀bùɔ̀tì bɑ́ nduò, ɑ í yóó kú.

24 Kɛ̀ Sedeɔ̃ɔ̃ mɑɑ́ diwũɔ̃tɔ̀nnì dɛborɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nkɛ́ dì yu kɛ dɔ̀: Ti Yiɛ nKuyie ndɛì iyĩ̀ɛ̃̀kɛ. Dɛ kó diwũɔ̃tɔ̀nnì kpɑɑ́ bomu Ofidɑɑ Abiesɛɛ ɛì miɛkɛ.

Sedeɔ̃ɔ̃ pɔ̀ntɛmɛ̀ dibɔɔ̀ Bɑɑdi wũɔ̃tɔ̀nnì

25 Dɛ kó kɛyènkɛ̀ kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nnɑ́kɛ́ Sedeɔ̃ɔ̃ kɛ dɔ̀: Túótɛ́ ɑ cicɛ kó dinɑɑdɑɑ̀ dìì mɔ̀kɛ yɛbie nyɛ̀yiekɛ̀, kɛ́pɔntɛ ɑ cicɛ bɔɔ̀ Bɑɑdi wũɔ̃tɔ̀nnì kɛ́kɔ̃ṹ kutewuó nkùù còḿmú di tɑkɛ́. 26 Kɑ̀ɑ dèè ɑ́ m mɑɑ́ n kpɛri dɛ kó ditennì ĩ́nkɛ̀, kɛ́túótɛ́ kutewuó nhɑ kɔ̃ṹ kù kó idɛí kɛ́tɔtìnnɛ, kɛ́ n kuɔ fɛnɑ̀ɑ̀fɛ̀ kɛ́tuɔ.

27 Kɛ̀ Sedeɔ̃ɔ̃ wɑɑ́ mbɛtɔ̃mbɛ̀ tɛpíítɛ̀ bɛ̀ɛ̀ yóó ò teennɛ̀ mutɔ̃mmú ti Yiɛ̀ nKuyie nyɛ̃ nwèe pĩ́ mmù. Kɛ̀ bɛ̀ɛ mù pĩ nkɛyènkɛ̀ kɛ yɛ̃́ ò do démɛ̀ o cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kɔbɛ nɛ̀ dihɛì kɔbɛ. 28 Kɛ̀ dɛ̀ɛ wentɛ́ kɛ̀ dihɛì kɔbɛɛ yɑ̀ Bɑɑdi wũɔ̃tɔ̀nnì pɔ̀ntɛmɛ̀ kɛ̀ kutewuó nkɔ̃ũ, kɛ̀ bɛ̀ mɑɑ́ diwũɔ̃tɔ̀nnì tɛrì dɛ ĩ́nkɛ̀, kɛ kùɔ fɛnɑ̀ɑ̀fɛ̀ kɛ tùɔ ndi ĩ́nkɛ̀. 29 Kɛ̀ bɛ̀ mbékú békú bɛtɔbɛ̀ wèè dɔ̀ɔ̀ mɛ kó kubotí.

Kɛ̀ bɛ̀ɛ bɛ̀ nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Sedeɔ̃ɔ̃ nwe. 30 Kɛ̀ bɛ̀ɛ nɑ́kɛ́ Soɑsi Sedeɔ̃ɔ̃ cicɛ kɛ dɔ̀: Ti duɔ́ nhɑ kóo dɑpɑ̀ɑ̀ nkɛ̀ tí ò kùɔ, ò pùɔ mmɛ̀ɛ̀ kpɛ́í mBɑɑdi wũɔ̃tɔ̀nnì kɛ kɔ̃ṹ o tewuó.

31 Kɛ̀ Soɑsii bɛ̀ tɛ̃̀ńnɛ́ kɛ dɔ̀: Díì bo kpɑ mBɑɑdi kpɑ̀nnɑ̀ɑ? Díì bo pɛitɛ o pɛ̀ìɑ̀? Kɛ̀ wèè kpɑ mBɑɑdi kpɑ̀nnì dɛ̀ bɑ́ɑ́ ò wentɛ́. Kɛ̀ Bɑɑdi cɛ̃́nkɛ tú Bɑɑdi nwe weè yóó kpɑ nho kpɑ̀nnì, bɛ̀ pɔ̀ntɛ weè kó diwũɔ̃tɔ̀nnì.

32 Dɛ yiè ndi bɛ̀ yumɛ̀ Sedeɔ̃ɔ̃ kɛ dɔ̀ Yedubɑɑdi (dɛ̀ɛ̀ tu Bɑɑdii pɛitɛ). Bɛ̀ do ò yu dɛ kó diyètìrì o cicɛ do bɛ́i ntìì nɑ́ɑǹtì kpɛ́í nkɛ kɛ dɔ̀: Bɑɑdii kpɑ nho kpɑ̀nnì bɛ̀ pɔ̀ntɛ wèè wũɔ̃tɔ̀nnì.

Sedeɔ̃ɔ̃ bekɛmɛ̀ Kuyie mmɛbɛnkùmɛ̀

33 Kɛ̀ Mɑndiyɑ̃ɑ̃bɛ nɛ̀ Amɑdesiibɛ nɛ̀ diyiè yìɛ̀ní kɛ̀ɛ̀ bíɛ́kɛ̀ kɔbɛ kɛ̀ bɛ̀ɛ tíí nkɛ́sentɛ́ Suditɛ̃ɛ̃ kɛ́bɑ́tɛ́ Sisedɛɛdi biriku. 34 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nYɑɑ́ mpíɛ nSedeɔ̃ɔ̃ kòo kɔnnɛ́ ditɑ̃tɛheù kɛ́yú Abiesɛɛ nɑɑ̀mùnkù kɔbɛ kɛ́ bɛ̀ bo ò nɛinɛ̀, 35 kɛ́tɔ̃ nkɛ̀ bɛ̀ɛ nɑ́kɛ́ Mɑnɑnsee kɔbɛ kɛ̀ bɛ̀ɛ kɔtɛní, kòo tɔ̃ mbɛtɔbɛ̀ Asɛɛ nɛ̀ Sɑbunɔɔ nɛ̀ Nɛfutɑdii nɑɑ̀mùntì miɛkɛ, kɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ɛ yɛnní kɛ́ bɛ̀ wɛ̃nnɛ́nɛ̀.

36 Kɛ̀ Sedeɔ̃ɔ̃ nɑ́kɛ́ ti Yiɛ̀ nKuyie nkɛ dɔ̀: Ti Yiɛ̀ nKuyie nkɛ̀ fɔ̃́ɔ̃̀ bɛ́i nkɛ tú ɑ yóó dɛɛtɛ́ Isidɑyɛɛribɛ nɛ̀ n nɔ̀ùtɛ̀, 37 n yóó yennɛ́ m pecìtì nti kuyiɛ́, kɛ̀ dɛ̀ wenniní kɛ̀ tiì mɑ́ɑ̀ bùútɛ́, kɛ̀ kuyiɛ́ wɑɑ́nnì m bɑntɛ́ kɛ dò nhɑ mɛ̀nkɛ dɔ́ kɛ́ bɛ̀ dɛɛtɛ́ nɛ̀ míì kó tɛnɔ̀ùtɛ̀, kɛ́ndònnɛ̀ ɑ tì bɛ́immɛ̀.

38 Kɛ̀ dɛ̀ɛ wentɛ́ kɛ̀ Sedeɔ̃ɔ̃ kɔtɛ kɛ́nsɔ̃́ ndɛ̀ mɛ ndɔ̀ɔ̀, kòo koutɛ́ tipecìtì kɛ́níútɛ́ mɛniɛ mmɛ̀ɛ̀ mɑ̀ntɛ̀ kɛ̀ mɛ̀ɛ yɛ̀ kɛ́píɛ ndibuu. 39 Kòo nɑ́kɛ́ ti Yiɛ̀ nKuyie nkɛ dɔ̀: Ti Yiɛ̀ nKuyie nhɑ miɛkɛ bɑ́ m pɛikɛ, kucɛ mɛsɔmmɛ mmɛ n yóó yíɛ́ kɛ́ dɑ bekɛmɛ̀, n yóó wɛ̃tɛ kɛ yíɛ́ yennɛ́mu tipecìtì, di mmɔ̀nnì n dɔ́ kɛtenkɛ̀ kɛɛ̀ búútɛ́ kɛ̀ tì ńwɑɑ́nnì.

40 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie ndɔɔ̀ Sedeɔ̃ɔ̃ kù bekɛ tì, kɛ̀ dɛ̀ nwenniní kɛ̀ kɛtenkɛ̀ bùútɛ́ kɛ fitɛ́ kɛ̀ tipecìtì mɑ́ɑ̀ wɑɑ́nnì.

7

Sedeɔ̃ɔ̃ kɔ̀tɛmɛ̀ mudoò nɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ sikɔusìtɑ̃ɑ̃ti

1 Kɛ̀ dɛ̀ nkpɑɑ́ uu kɛ̀ Sedeɔ̃ɔ̃, bɛ̀ tu wè Yedubɑɑdi, kòo bɑ́ɑ́tínɛ̀ o ɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ bɛmɔu kɛ́bɑ́tɛ́ Adodi bintɛ borɛ̀, kɛ̀ Mɑndiyɑ̃ɑ̃bɛ mɛ ntó bɑ́tɛ́ kubɑkù cɑ̃̀nku bíɛ́kɛ̀ Mɔdee tɑ̃rì bíɛ́kɛ̀ kubiriku miɛkɛ.

2 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nnɑ́kɛ́ Sedeɔ̃ɔ̃ kɛ dɔ̀: A nìtìbɛ̀ sũnɛ̀ m bo duɔ́mmɛ̀ kɛ̀ dí nɑ Mɑndiyɑ̃ɑ̃bɛ, kɛ̀ n duɔ́ nkɛ̀ di bɛ̀ nɑ, Isidɑyɛɛribɛ bo nɑ kɛ́sɑ̃ntɛ bɛmɑ́ɑ̀ kɛ dɔ̀ bɛɛ̀ bɛ̀ nɑ nɛ̀ bɛ kó muwɛ̃rímú, kɛ́cɔutɛ́ disɑ̃nni dìì nɑ ntú n kpɛri. 3 Á nɑ́kɛ́ ɑ nìtìbɛ̀ kɛ tú n yɛ̃ nkɛ̀ kufɔ̃wɑɑ́ mbo wè, kòo kɔ̃m̀bùɔ̀tì duò, wèe kò nho cĩ́ɛ̃̀tɛ̀.

Kɛ̀ Sedeɔ̃ɔ̃ tì bɛ́i nkɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ sikɔupípísìdɛ́ nɛ̀ sikɔusìdɛ́ (22000) wɛ̃tɛ, kɛ̀ bɛ̀ nkpɑɑ́ tɛkɔupípíítɛ̀ (10000). 4 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nnɑ́kɛ́ Sedeɔ̃ɔ̃ kɛ dɔ̀ ɑ nìtìbɛ̀ kpɑɑ́ sũmu, tɑnnɛ̀ bɛ kukó nkɛ̀ m bɛ̀ ndɑ bɑtɛ, kɛ́ dɑ nɑ́kɛ́ bɛ̀ɛ̀ yóó dɑ nɛinɛ̀ nɛ̀ bɛ̀ɛ̀ yó nkpɑɑ́.

5 Kɛ̀ Sedeɔ̃ɔ̃ bɛ̀ tɑnnɛ́ kukó nkɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nhò nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Bɛ̀ɛ̀ bo nkɛì mɛniɛ nnɛ̀ bɛ nɔu kɛ yɔ̃̀ nhɑ́ bɛ̀ bɑ̀tɛ, kɛ́bɑtɛ bɛ̀ɛ̀ bo nínkú kɛ́sĩ́nnɛ́ kɛ́nyɔ̃nnɛ̀ bɛ nɔ̀.

6 Kɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ sikɔusìtɑ̃ɑ̃ti (300) bɛɛ̀ nkɛìnɛ̀ bɛ nɔu kɛ yɔ̃, kɛ̀ bɛsɔmbɛɛ nínkú kɛ́nyɔ̃nnɛ̀ bɛ nɔ̀. 7 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nnɑ́kɛ́ Sedeɔ̃ɔ̃ kɛ dɔ̀: Bɛ̀ɛ̀ nìńkú kɛ yɔ̃nnɛ̀ bɛ nɔ̀ bɛ̀ɛ kũṹ mbɛ cɛ̃́ĩ, sikɔu sìtɑ̃ɑ̃ti (300) bɛ̀ɛ̀ kɛ̀ìnɛ̀ bɛ nɔu kɛ yɔ̃, fɔ̃́ nnɛ̀ bɛ díì yóó kɔtɛ mudoò kɛ̀ n dí dɛɛtɛ́ kɛ́duɔ́ nkɛ̀ dí nɑ Mɑndiyɑ̃ɑ̃bɛ.

8 Kɛ̀ Sedeɔ̃ɔ̃ duɔ́ nkɛ̀ bɛ̀ɛ cuɔ́ bɛ diitì nɛ̀ bɛ tɑ̃tɛhe, kòo duɔ́ nkɛ̀ bɛ̀ɛ kũṹ mbɛ cɛ̃́ĩ, kòo nkpɑɑ́nɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ sikɔusìtɑ̃ɑ̃ti (300).

Kɛ̀ Mɑndiyɑ̃ɑ̃bɛ mɛ mbɑ́tɛ́ dɛ fũ̀ɔ̃̀ kubiriku kɛ kɑri.

Kuyie mbɛnkɛ mɛ̀ Sedeɔ̃ɔ̃ ò yóó nɑmɛ̀ o dootitɔbɛ̀

9 Dɛ kó kɛyènkɛ̀ kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nnɑ́kɛ́ Sedeɔ̃ɔ̃ kɛ dɔ̀: Ítɛ́ kɛ́kɔtɛ kɛ́do Mɑndiyɑ̃ɑ̃bɛ m bɛ̀ ndɑ duɔ́mmu. 10 Kɑ̀ɑ mɛ nyí dɑ̀ɑ́tí kɛ bo kɔtɛ kɛ́ bɛ̀ do, ɑ́ nɛinɛ̀ ɑ kóo tɔ̃ntì Pudɑɑ kɛ̀ di kɔtɛ. 11 Kɑ̀ɑ keè bɛ̀ nɑ̀ɑ́ ntì dɛ bíɛ́kɛ̀, dɛ mɔ̀nnì kɛ́mɔɔtɛ dikɔ̃m̀bùɔ̀, kɛ nɛ́ kɔtɛ kɛ́ bɛ̀ do.

Kɛ̀ Sedeɔ̃ɔ̃ nɛinɛ̀ o kóo tɔ̃ntì kɛ̀ bɛ̀ɛ kɔtɛ Mɑndiyɑ̃ɑ̃bɛ kɑrì dìì tɔ̀kɛ́ní. 12 Kɛ̀ Mɑndiyɑ̃ɑ̃bɛ nɛ̀ Amɑdesiibɛ nɛ̀ diyiè yìɛ̀ní kɛ̀ɛ̀ bíɛ́kɛ̀ kɔbɛ kɛ̀ bɛ̀ pitɛ́ kubiriku kɛ sũ kɛ mɑ̀nnɛ̀ fɛcofɛ bɑ́ yòyóbɛ̀ í dò nkɛ́nɑ kɛ́kɑɑ nkɛ́deè, kɛ mɛ̀nkɛ sũ kɛ dònnɛ̀ dɑ̀mɛ́ɛ̀rì nùù kó mubirímú. 13 Bɛ̀ tùɔ̀koo dìì mɔ̀nnì kɛ́nsɔ̃́ nhòmɔù nɑ̀ɑ́ nho nɛ́po tidɔuǹtì kɛ tú: N duɔ́ tidɔuǹtì nti kɛ̀ dɛ̀ dò mpɛ̃́ɛ̃̀ mɔù birimúní ditɑ̃rì ĩ́nkɛ̀, kɛ bɔ̀tɛ́ kutouku mɑkù kɛ̀ kù do kɛ kòńtɛ́ kóntɛ́.

14 Kòo nɛ́poo ò nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Isidɑyɛɛribɛ kou Soɑsi birɛ Sedeɔ̃ɔ̃ kó disiè ndi, Kuyie nti ɑ̃nnɛ́ o nɔu miɛkɛ nkɛ tínti nɛ̀ ti kó ditĩ̀nnì dimɔu.

15 Kɛ̀ Sedeɔ̃ɔ̃ keè tidɔuǹtì nɛ̀ tì bɛnkú mù, kɛ́nínkú kɛ́sĩ́nnɔ́ɔ kɛtenkɛ̀, kɛ́dɔunnɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie mmutɔ̃mmú, kɛ́deè kɛ́wɛ̃tɛní Isidɑyɛɛribɛ bɑ̀tɛ́ dɛ̀, kɛ́pĩɛ̃kɛ́ kɛ dɔ̀: Bɑ́ɑ́tínɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie ndi duɔ́mmu Mɑndiyɑ̃ɑ̃bɛ.

Kuyie nkpɑmmɛ̀ Sedeɔ̃ɔ̃ kpɛ́í

16 Dɛ kó dimɔ̀nnì kòo totɛ́ bɛnìtìbɛ̀ sikɔusìtɑ̃ɑ̃ti (300) sinsi yɛtĩ̀rɛ̀ yɛ̀tɑ̃ɑ̃ti, kɛ́pií mbɑ́ wè ditɑ̃tɛheù nɛ̀ dɛfìtírɛ̀ nɛ̀ dɛ dúù, 17 kɛ́deè kɛ́ bɛ̀ nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Dí nni nwúó nkɛ̀ n tùɔ̀kɛ bɛ kɑrì kɛ dɔ̀ɔ̀mɛ̀, dí mɛ ndɔɔ̀. 18 Mí nnɛ̀ n kó ditĩ̀nnì kɛ̀ ti eé dìì mɔ̀nnì yɛtɑ̃tɛhe di múnkɛ eé kɛ́fitɛ́ bɛ kɑrì, kɛ́mpĩɛ̃kù kɛ tú: Ti Yiɛ̀ nKuyie nnɛ̀ Sedeɔ̃ɔ̃ bɛɛ̀ nɑ.

19 Sedeɔ̃ɔ̃ nɛ̀ o nìtìbɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ ntuɔ̀kòo Mɑndiyɑ̃ɑ̃bɛ kɑrì kɛ̀ kɛyènkɛ̀ dɔ́ kɛ́totɛ́ kɛ cuokɛ̀, kɛ̀ bɛ̀ bo kɛ ceeri bɛ̀ɛ̀ bɑ̀ɑ bɛ kɑrì. Kɛ̀ bɛ̀ɛ eé yɛtɑ̃tɛhe kɛ́pɔntɛ bɛ fìtídɔ́. 20 Kɛ̀ yɛtĩ̀rɛ̀ tɛyɛ̀ yɛ̀dɛ́ɛ̀ mɛ ndɔɔ̀ kɛ́ntɔ bɛ fìtíyì nɛ̀ sinɔu cɑ̃̀nkusì, kɛ tɔ yɛtɑ̃tɛhe siyoú, kɛ pĩɛ̃kù kɛ tú: Ti Yiɛ̀ nKuyie nnɛ̀ Sedeɔ̃ɔ̃ bɛɛ̀ nɑ!

21 Bɑ́ wè kòo cómmú o kó mɛfíè, kɛ̀ bɛ̀ɛ cɛ̃tinnɛ bɛ kɑrì, kɛ̀ bɛ̀ nkuɔ̀ ndɛ miɛkɛ kɛ cokù. 22 Kɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ sikɔusìtɑ̃ɑ̃ti (300) ncómmú kɛ eu yɛtɑ̃tɛhe kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nduɔ́ nkɛ̀ Mɑndiyɑ̃ɑ̃bɛ nkɔù bɛtɔbɛ̀ bɛ kɑrì dimɔu miɛkɛ. Kɛ̀ dɛ̀ nyóó dentɛnɛ̀ bɛ̀ɛ̀ kpɑɑ́ kɛ̀ bɛ̀ɛ cokɛ́ kɛ́tuɔkɛ Bɛti-Itɑ kɛ́nwetí Sededɑɑ kɛ yɑ̀ɑ tuɔkɛnɛ̀ Abɛdi-Mɛodɑɑ ɛì dìì tɔ̀kɛ́nɛ̀ Tɑbɑɑ.

23 Kɛ̀ bɛ̀ɛ yú Isidɑyɛɛribɛ sɔmbɛ Nɛfutɑdii nɑɑ̀mùnkù kɔbɛ nɛ̀ Asɛɛ kɔku nɛ̀ Mɑnɑnsee kɔku kɛ̀ bɛ̀ɛ kɔtɛní kɛ́bɛti Mɑndiyɑ̃ɑ̃bɛ. 24 Kɛ̀ Sedeɔ̃ɔ̃ tɔ̃ nkɛ̀ bɛ̀ɛ nɑ́kɛ́ Efɑdɑimmu tɑ̃rì kɔbɛ kɛ dɔ̀: Cútɛ́nɛ̀ní mɛcɑ̃ɑ̃ nkɛ́niitɛ́ kɛ́bɑɑ mɛniɛ ntɛpurɛ kɛ́túótɛ́ Suditɛ̃ɛ̃ kɛ́tuɔkɛnɛ̀ Bɛti-Bɑdɑɑ.

Mɛm̀mɛ kɛ̀ Efɑdɑimmu kɔbɛ bɛmɔu kɔtɛ kɛ́bɑɑ kukó nSuditɛ̃ɛ̃ kɛ́tuɔkɛnɛ̀ Bɛti-Bɑdɑɑ, 25 kɛ́pĩ́ mMɑndiyɑ̃ɑ̃bɛ kpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ bɛ̀dɛ́ Odɛbu nɛ̀ Sɛbu kɛ́kuɔ Odɛbu tɑ̃rì tɑkɛ́ kɛ́kuɔ Sɛbu dinɑ̀ɑ̀ bɛ̀ tú dì Sɛbu nɑ̀ɑ di tɑkɛ́, kɛ́sɔɔtɛ́ kɛ́mbɛti Mɑndiyɑ̃ɑ̃bɛ, kɛ́tɔnní Odɛbu nɛ̀ Sɛbu bɛ yɔ kɛ́séntɛ́nɛ̀ní Suditɛ̃ɛ̃, kɛ́ yɛ̀ duɔ́ nSedeɔ̃ɔ̃.

8

Efɑdɑimmu kɔbɛ yɛ̀mmɛ̀ cɑ̀ɑ̀rɛ̀mɛ̀

1 Dɛ mɔ̀nnì kɛ̀ Efɑdɑimmu kɔbɛɛ bekɛ Sedeɔ̃ɔ̃ kɛ dɔ̀: Dɛ̀ yĩmɛ kɑ̀ɑ í ti yu kɛ̀ ti bo dɑ teennɛ̀ mudoò, kɛ kɔ̀tɛ ɑmɑ́ɑ̀ kɛ dokɛ́nɛ̀ Mɑndiyɑ̃ɑ̃bɛ?

Kɛ̀ bɛ̀ nhò kpɑ̀nnɛ̀ mɛdiɛ̀. 2 Kɛ̀ Sedeɔ̃ɔ̃ bɛ̀ tɛ̃̀ńnɛ́ kɛ dɔ̀: N dɔ̀ɔ̀ dɛ̀ bɑ́ɑ́ nɑ kɛ́tuɔkɛ di kpɛrɛ. Díndi Efɑdɑimmu kɔbɛ di dɔ̀ɔ̀ dɛ̀ pɛ̃ɛ̃tɛ́mu ti dɔ̀ɔ̀ dɛ̀ tínti Abiesɛɛ nɑɑ̀mùnkù kɔbɛ. 3 Kuyie nhɑ̃nnɛ́ díì nɔu miɛkɛ Mɑndiyɑ̃ɑ̃bɛ kpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ Odɛbu nɛ̀ Sɛbu kɛ̀ di bɛ̀ pĩ, n nɛ́ dɔ̀ɔ̀ bɑ kɛ dɛ̀ pɛ̃ɛ̃tɛ́ mɛmmɛ.

Sedeɔ̃ɔ̃ ti mbɛ́i nkɛ̀ Efɑdɑimmu kɔbɛ miɛkɛɛ do.

Sedeɔ̃ɔ̃ domɛ̀ Suditɛ̃ɛ̃ diyiè yìɛ̀ní kɛ̀ɛ̀ bíɛ́kɛ̀ kɔbɛ

4 Sedeɔ̃ɔ̃ nɛ̀ o nìtìbɛ̀ sikɔusìtɑ̃ɑ̃ti (300) kɛ̀ bɛ̀ɛ tuɔkɛ Suditɛ̃ɛ̃, kóò sèńtɛ́ kɛ sɔ̃́ mbɛ̀ ɔ̀u, kɛ mɛ mbɑɑ nsɔkɛ́ kɛ bɛtì bɛ dootitɔbɛ̀, 5 kɛ́tuɔkɛ Sukɔti ɛì kɛ̀ Sedeɔ̃ɔ̃ nɑ́kɛ́ dɛ kó dihɛì kɔbɛ kɛ dɔ̀: Pɑ̃nɛ̀ n nìtìbɛ̀ mudiì bɛ̀ ɔ̀umu, m bɛtì Mɑndiyɑ̃ɑ̃bɛ kpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ mbɛ, Sebɑ nɛ̀ Sɑdimunɑ.

6 Kɛ̀ dihɛì kó bɛkótíbɛ̀ɛ ò tɛ̃̀ńnɛ́ kɛ dɔ̀: Ti di pɑ̃ mudiì bɑ nkpɛ́í? A nɑmu Sebɑ nɛ̀ Sɑdimunɑ kɛ dèèɑ̀? 7 Kɛ̀ Sedeɔ̃ɔ̃ bɛ̀ tɛ̃̀ńnɛ́ kɛ dɔ̀: Ti Yiɛ̀ nKuyie mbo n duɔ́ ndìì mɔ̀nnì Sebɑ nɛ̀ Sɑdimunɑ m bo di puotínɛ̀ dikpɑ́ɑ̀ kó tipotì, kɛ́ dí yɔ́rí ipo.

8 Kɛ̀ Sedeɔ̃ɔ̃ ítɛ́ dɛborɛ̀ kɛ́kɔtɛ Penniyɛɛdi, kɛ́ bɛ̀ mɔɔ ò bɑɑ do mɔɔ mɛ̀ɛ̀ botí Sukɔti ɛì kɔbɛ, kɛ̀ bɛ̀ɛ ò tɛ̃̀ńnɛ́ bɛtɔbɛ̀ bɑɑ do ò tɛ̃̀ńnɛ́ tì. 9 Kɛ̀ Sedeɔ̃ɔ̃ bɛ̀ nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Kɛ̀ n nɑ n dootitɔbɛ̀ kɛ kũntiní n yóó pɔntɛmu dihɛì kó ditou kperì dii.

10 Sebɑ nɛ̀ Sɑdimunɑ bɛ̀ do bo Kɑɑdikɔɔdi nwe, nɛ̀ bɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ tɛkɔupípíítɛ̀ nɛ̀ sikɔupísìnùmmù (15000), kɛ yɛ̃́ bɛ̀ do kùɔmɛ̀ diyiè yìɛ̀ní kɛ̀ɛ̀ bíɛ́kɛ̀ kó bɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ tɛkɔupíkɔ̀ùtɛ̀ nɛ̀ sikɔupípísìdɛ́ (120000) kɛ̀ bɛɛ̀ nsúɔ́. 11 Kɛ̀ Sedeɔ̃ɔ̃ tũnnɛ bɛnɑɑcɛ̃mbɛ keri fɛ̀ɛ̀ cìɛ̀fɛ̀ fɛ̀ɛ̀ yìɛ̀nɛ̀ Nɔbɑ nɛ̀ Yokoɑ diyiè yìɛ̀ní kɛ̀ɛ̀ bíɛ́kɛ̀, kɛ́do o dootitɔbɛ̀ kɛ sɔ̃́ mbɛ yɛ̀mmɛ̀ dò mbɛ̀ sɔ̀ri kòò mɔù í yóó bɛ̀ yɑ̀. 12 Mɑndiyɑ̃ɑ̃ kpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ bɛdɛ́ Sebɑ nɛ̀ Sɑdimunɑ kɛ̀ bɛ̀ɛ cokɛ́. Kɛ̀ Sedeɔ̃ɔ̃ bɛ bɛ̀ti kɛ́pĩ́ nkɛ̀ bɛ̀ɛ nɑ bɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ bɛmɔu kɛ́ bɛ̀ ɑutɛ́.

13 Kɛ̀ Sedeɔ̃ɔ̃ nkũntiní mudoò kɛ́yɛ̀nní Edɛsi tennì, 14 kɛ́pĩ́ nSukɔti kóo dɑpɑ̀ɑ̀ mmɔù kóò bekɛ kòo ò wɑ̃̀ri bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ nɛ̀ bɛhɛikɛ̀nkótíbɛ̀ yètɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ ḿbo sipísìyiekɛ̀ nɛ̀ bɛ̀yiekɛ̀. 15 Dɛ kó difɔ̃nkúò kɛ̀ Sedeɔ̃ɔ̃ kɔtɛ kɛ́yɑ̀ Sukɔti ɛì kɔbɛ kɛ́ bɛ̀ bekɛ kɛ dɔ̀: Di kpɑɑ́ yɛ̃́ di sòò n sɑ̃̀ɑ̃́mmɛ̀ kɛ tú n nɑmu Sebɑ nɛ̀ Sɑdimunɑ kɛ dèè, kɛ tú n nìtìbɛ̀ ɔ̀u kɛ̀ di bɛ̀ pɑ̃ mudiɑ̀? M mɛ ndi tɔnímu Sebɑ nɛ̀ Sɑdimunɑ.

16 Mɛm̀mɛ ò tùótɛ́mɛ̀ dikpɑ́ɑ̀ kó tipotì nɛ̀ ipo kɛ́puotínɛ̀ Sukɔti ɛì kó bɛkótíbɛ̀, 17 kɛ́deè kɛ́pɔntɛ Penniyɛɛdi ɛì kó ditou kperì, kɛ́kuɔ dɛ kó dihɛì kɔbɛ.

18 Dɛ kó difɔ̃nkúò kɛ̀ Sedeɔ̃ɔ̃ bekɛ́ Sebɑ nɛ̀ Sɑdimunɑ kɛ dɔ̀: Di do kùɔ bɛ̀ɛ̀ nìtìbɛ̀ Tɑbɔɔ bɛ̀ do dòmmɛ? Kɛ̀ bɛ̀ɛ ò tɛ̃̀ńnɛ́ kɛ dɔ̀: Bɛ̀ do dɑ dònnɛ̀mu kɛ dò nyikpɑ̀ɑ̀tìbí. 19 Kɛ̀ Sedeɔ̃ɔ̃ bɛ̀ tɛ̃̀ńnɛ́ kɛ dɔ̀: N tebìí nsi ti yɔ̃ òmɑ́ɑ̀, kɛ́deè kɛ́bɛ́i nkɛ dɔ̀: Ti Yiɛ̀ nKuyie mbomu kɛ̀ m pɑ̀rìkɛ̀ nɛ̀ ku yètìrì kɛ tú kɛ̀ di do mbɛ̀ yóu kɛ̀ bɛ̀ nfòù n nɑ bɑ́ ndi kùɔ.

20 Ò bɛ́i mɛm̀mɛ kɛ́deè kɛ́pɛ́i nho kóo po Yetɛɛ kɛ dɔ̀: A pĩ́ mbɑ? Kuɔ bɛ̀!

Odɑpɑ̀ɑ̀ mmɛ nyí ndɑ̀ɑ́tí ò do kpɑɑ́ bɛmmu. Kɛ̀ dɛɛ̀ nte kòo yɔtɛ. 21 Sebɑ nɛ̀ Sɑdimunɑ kɛ̀ bɛ̀ɛ nɑ́kɛ́ Sedeɔ̃ɔ̃ kɛ dɔ̀: Ti kuɔ ɑ mɔ́mmuɔ, bɑ́ wè nɛ̀ o kó dikɔ̃m̀bùɔ̀ ndi.

Kɛ̀ Sedeɔ̃ɔ̃ ítɛ́ kɛ́ bɛ̀ kùɔ kɛ́túótɛ́ bɛ yòyóbɛ̀ do dúúkú tìì sɑ̃tì.

Sedeɔ̃ɔ̃ yetɛmɛ̀ tikpɑ̀tì

22 Kɛ̀ Isidɑyɛɛribɛɛ nɑ́kɛ́ Sedeɔ̃ɔ̃ kɛ dɔ̀: Fɔ̃́ɔ̃̀ yó nti bɑkɛ́, ɑ kó difɔ̃nkúò kɑ̀ɑ birɛɛ sɔɔtɛ́ kɛ́ nti bɑkɛ́, kɑ̀ɑ yɑɑ̀birɛɛ sɔɔtɛ́ kɛ́ nti bɑkɛ́. Fɔ̃́ɔ̃̀ ti dɛɛtɛ́nɛ̀ Mɑndiyɑ̃ɑ̃bɛ. 23 Kɛ̀ Sedeɔ̃ɔ̃ bɛ̀ tɛ̃̀ńnɛ́ kɛ dɔ̀: N yí yó ndi bɑkɛ́, m birɛ mɛ nyí yó ndi bɑkɛ́ ti Yiɛ̀ nKuyie nkuù yó ndi bɑkɛ́.

24 Dɛ kó difɔ̃nkúò kɛ́ bɛ̀ nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: N yóó di mɔɔ dɛ̀mɑrɛ̀ ndɛ, bɑ́ wè di miɛkɛ ò m pɑ̃ mumɑ́mɑ́ɑ́ ntinɛntì di ɛíní tì miɛkɛ.

Isimɑyɛɛribɛ do mɔkɛ dɛsɔɔmɑ́mɑ́nnɛ̀ ndɛ. Bɛ kó mɛborimɛ do mmɛ. 25 Kɛ̀ bɛ̀ɛ yienko kɛ dɔ̀: Ti bo dɛ̀ ndɑ pɑ̃. Kɛ̀ bɛ̀ɛ pitɛ́ kuyɑ̀ɑ̀kù kɛtenkɛ̀ kɛ́ndɛì bɛ̀ ɛí ntìì nɛntì miɛkɛ mumɑ́mɑ́ɑ́ mùmɑ́ɑ̀ mùmɑ́ɑ̀, kɛ dɔunko ku ĩ́nkɛ̀. 26 Dɛsɔɔmɑ́mɑ́nnɛ̀ bɛ̀ ò pɑ̃mmú dɛ̀, dɛ kó kucɛ̃́ɛ̃́kù do bo cìdóòbɛ̀ sipísìdɛ́ ndi, kɛ̀ bɛ̀ɛ yíɛ́ kóò pɑ̃mmú yɛtootɔ̃rɛ nɛ̀ tiyɑɑ̀sɑ̀ɑ̀tì tiwũɔ̃tì, Mɑndiyɑ̃ɑ̃bɛ kpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ do dɑɑti tì nɛ̀ tisɑ̃tì yòyóbɛ̀ do duuku tì. 27 Kɛ̀ Sedeɔ̃ɔ̃ túótɛ́ dɛ kó mɛsɔɔ nkɛ́dɔɔ̀nɛ̀ tɛtenkɑɑnìtɛ̀ kɛ́ tɛ̀ còńnɛ́ Ofidɑɑ o ɛì miɛkɛ, kɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ mbɑ́ɑ́ ndɛ kó tɛtenkɑɑnìtɛ̀ kɛ̀ tɛ̀ɛ nɑɑ́ ndidíìntɑ̃́rì Sedeɔ̃ɔ̃ nɛ̀ o cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kɔbɛ kpɛ́í.

28 Mɛm̀mɛ Isidɑyɛɛribɛ nɑmɛ̀ Mɑndiyɑ̃ɑ̃bɛ, kɛ́ bɛ̀ bɔ mbɑ́ bɛ̀ tɛ̃́nkɛ í nnɑ kɛ ìtɛ́, kɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ ɛì ḿbo mɛom̀pùmɛ̀ miɛkɛ kɛ dɔ̀ yɛbie nsipísìnɑ̀ɑ̀, Sedeɔ̃ɔ̃ fòmmu mumɔu miɛkɛ.

29 Dɛ kó difɔ̃nkúò kɛ̀ Soɑsi birɛ Yedubɑɑdi kò nkɛ́mbo o cĩ́ɛ̃̀tɛ̀. 30 Sedeɔ̃ɔ̃ do mɔkɛ initidɑbí sipísìyiekɛ̀ ndi ò pɛitɛ́mɛ̀, o pobɛ̀ do í sénní. 31 Kòo pocɛ̃nnì dìì bo Sisɛmmu kɛ̀ dìi ò pɛitɛ́ dɛnitidɑbirɛ kòo dɛ̀ yu kɛ dɔ̀: Abimɛdɛki. 32 Soɑsi birɛ Sedeɔ̃ɔ̃ do kòtɛ́mu mɛdiɛ̀ nkɛ̀ mɛborimɛ nhò nɑɑti kòò yɑ̀ɑ kúnɛ̀, kɛ̀ bɛ̀ɛ ò kũnnɛ́ o cicɛ Soɑsi fɔ̃ti, Ofidɑɑ Abiesɛɛ tempɛ̃ mmiɛkɛ.

Isidɑyɛɛribɛ wɛ̃̀tɛ kɛ domɛ̀

33 Sedeɔ̃ɔ̃ ku dìì mɔ̀nnì kɛ̀ Isidɑyɛɛribɛɛ wɛ̃tɛ kɛ́fíé yɛbɔkɛ̀ Bɑɑdibɛ kɛ́túótɛ́ dibɔɔ̀ Bɑɑdi Bediti kɛ́dɔɔ̀ bɛ kó kuyie. 34 Isidɑyɛɛribɛ tɛ̃́nkɛ í ndenniní ti Yiɛ̀ nKuyie nkpɛ́í kùù do bɛ̀ dɛɛtɛ́nɛ̀ bɛ dootitɔbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ bɛ̀ fitɛ́. 35 Bɛ̀ tɛ̃́nkɛ í ndɑkɛ Yedubɑɑdi Sedeɔ̃ɔ̃ cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kpɛ́í, ò do bɛ̀ dɔ̀ɔ̀ mɛ̀ɛ̀ sɑ̀ɑ̀ ndo dò mbɛ̀ ndɑkɛmu tɛ kpɛ́í.

9

Bɛ̀ pĩ̀ḿmɛ̀ Abimɛdɛki tikpɑ̀tì Sisɛmmu

1 Kɛ̀ Yedubɑɑdi birɛ Abimɛdɛkii kɔtɛ Sisɛmmu o mɑnnìkù kɛ́nɑ́kɛ́ o yɔ̃ tɑ̃bɛ̀ kó kunɑɑ̀mùnkù kumɔu kɛ dɔ̀: 2 Bekɛ́nɛ̀ Sisɛmmu ɛì kó bɛkótíbɛ̀ kɛ dɔ̀: Bɛ̀ dɔ́ Yedubɑɑdi bí sipísìyiekɛ̀ bo mbɛ̀ bɑkɛ́mɑ̀ɑ̀, kɛ̀ bɛ̀ dɔ́ onìtì òmɑ́ɑ̀ bo mbɛ̀ bɑkɛ́mɛ̀? Bɛ̀ nɛ́ bɑ́ɑ́ yɛ̃̀ n tumɛ̀ bɛ cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kou nwe!

3 Kɛ̀ bɛ̀ɛ kɔtɛ kɛ́ tì nɑ̀kɛ́ Sisɛmmu ɛì kó bɛkótíbɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ɛ tɑ̃ɑ̃tɛ́ Abimɛdɛki ò tu mɛ̀ɛ̀ kpɛ́í mbɛ kou. 4 Kɛ̀ bɛ̀ɛ dɛitɛ Bɑɑdi-Bediti kó idíítí miɛkɛ mɛdítíbii nsipísìyiekɛ̀ kóò duɔ́, nkòo túótɛ́ dɛ kó idíítí kɛ́yietí bɛnititetìbɛ̀ nɛ̀ bɛcièmbɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ɛ ò nɛinɛ̀.

5 Kɛ̀ bɛ̀ɛ kɔtɛ Ofidɑɑ o cicɛ Yedubɑɑdi cĩ́ɛ̃̀tɛ̀, kɛ́kuɔ o bí sipísìyiekɛ̀ dimɔ̀nnì dìmɑ́ɑ̀ miɛkɛ, kòo sɑ́m̀pɔ́ù Yotɑmmu weè mɑ́ɑ̀ nɑ kɛ́sɔri kɛ́yentɛ́. 6 Sisɛmmu ɛì kó bɛkótíbɛ̀ nɛ̀ dihɛì kɔbɛ nɛ̀ Bɛti-Midoo kɔbɛ kɛ̀ bɛ̀ɛ tíí nkɛ́kɔtɛ Sisɛmmu kó mutie borɛ̀ ditɑ̃rì còḿmú dɛ̀, bɛ̀ dɛ mpĩ nhAbimɛdɛki tikpɑ̀tì.

Yotɑmmu kó dinɑ́ɑǹhɑ̃ntirì

7 Yotɑmmu tì kèè dìì mɔ̀nnì kɛ́dekɛ Kɑrisimmu tɑ̃rì, kɛ́pĩɛ̃kɛ́ nɛ̀ o wɛ̃rímú mumɔu kɛ dɔ̀: Sisɛmmu ɛì kɔbɛ, n kéntɛ́nɛ̀ kɛ̀ Kuyie ndí kéntɛ́!

8 Dɛtie ndɛɛ̀ do yɛ̃ ndɛ̀ dɔ́ okpɑ̀ɑ̀tì, kɛ́nɑ́kɛ́ odìfíè kɛ dɔ̀: Á nti bɑkɛ́. 9 Kɛ̀ odìfíè dɛ̀ tɛ̃̀ńnɛ́ kɛ dɔ̀: M bo yóu m bo mpɛímɛ̀ yɛbɛ kɛ̀ bɛ̀ diinɛ̀ mɛkùɔ̀ yɛbɔkɛ̀ nɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ dɛ̀ dɔ́mɛ̀, kɛ́kɔtɛ kɛ́ntú m bɑkɛ́ dɛtiennɑɑ̀? 10 Kɛ̀ dɛtie nnɑ́kɛ́ fìkíè kɛ dɔ̀: Fɔ̃́ nní nti bɑkɛ́! 11 Kɛ̀ fìkíè dɛ̀ tɛ̃̀ńnɛ́ kɛ dɔ̀: M bo yóu m bo mpɛímɛ̀ yɛbɛ yɛ̀ɛ̀ wɛ̀ɛ̀ti kɛ́kɔtɛ kɛ́ntú m bɑkɛ́ dɛtiennɑɑ̀? 12 Kɛ̀ dɛ̀ɛ sɔɔtɛ́ kɛ́nɑ́kɛ́ fínyĩ̀ kɛ dɔ̀: Fɔ̃́ ntũ nní nti bɑkɛ́. 13 Kɛ̀ fínyĩ̀ĩ dɛ̀ tɛ̃̀ńnɛ́ kɛ dɔ̀: M bo yóu m bo mpɛímɛ̀ yɛbɛ mɛnɑɑ̀ kpɛyɛ yɛbɔkɛ̀ nɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ dɛ̀ dɔ́mɛ̀, kɛ́kɔtɛ kɛ́ntú m bɑkɛ́ dɛtiennɑɑ̀? 14 Kɛ̀ dɛtie nyóu kɛ́wɛ̃nnɛ́ kɛ́nɑ́kɛ́ tipotì kɛ dɔ̀: Fɔ̃́ nni nti bɑkɛ́! 15 Kɛ̀ tipotìi dɛ̀ tɛ̃̀ńnɛ́ kɛ dɔ̀: Kɛ̀ di mɛ̀nkɛ dɔ́mu m bo ntúmɛ̀ di kóo kpɑ̀ɑ̀tì kɔtɛnɛ̀ní kɛ́ndíɛ́kɛ́ n kó mɛdɛ́ɛ̀. Kɛ̀ di mɛ nyetɛ muhɑ̃ɑ̃́ mbo yɛ̀nní m miɛkɛ kɛ́ di cɔ́u nkɛ́tɑunnɛ̀ dɛtie ndiɛrɛ̀ ditɑ̃rì Dimɑɑ kpɛrɛ.

16 Kɛ̀ Yotɑmmu nsɔkɛ́ o nɑ́ɑǹtì kɛ́bɛ́i nkɛ dɔ̀: Díndi tɑ́? Di yɛ̀mmɛ̀ í di bekùnɛ̀ di pĩ̀ḿmɛ̀ Abimɛdɛki tikpɑ̀tɑ̀ɑ̀? Di dɔ̀ɔ̀ dɛ̀ Yedubɑɑdi cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ dɛ̀ wennimɑɑ̀? Ò di dɔ̀ɔ̀ mɛ̀ɛ̀ sɑ̀ɑ̀ ndi mɛ nhò yietɑ́ɑ̀? 17 N cicɛ do cĩ̀nnɛ o buu ndi kɛ́kpɑ ndi kpɛ́í nkɛ di dɛɛtɛ́ nɛ̀ Mɑndiyɑ̃ɑ̃bɛ. 18 Kɛ̀ di nɛ́ ìtɛ́ yíe nkɛ dokùnɛ̀ o cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kɛ kùɔ o bí sipísìyiekɛ̀ dimɔ̀nnì dìmɑ́ɑ̀ kɛ pĩ nho pocɛ̃mbirɛ Abimɛdɛki tikpɑ̀tì ò tu mɛ̀ɛ̀ kpɛ́í ndi kou. 19 Kɛ̀ di yɛ̀mmɛ̀ í di bekùnnɛ̀ di dɔ̀ɔ̀ dɛ̀ Yedubɑɑdi nɛ̀ o cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ dɛ kpɛ́í ndí yɑ̀ Abimɛdɛki kó mɛsɑ̀ɑ̀ nkòo yɑ̀ di kɔ̃mɛ. 20 Kɛ̀ mɛɛ̀ dɔkɛ Abimɛdɛkii tuɔ nSisɛmmu ɛì kɔbɛ nɛ̀ Bɛti-Midoo kɔbɛ muhɑ̃ɑ̃́ nkɛ̀ bɛ̀ múnkɛɛ ò tùɔ mmuhɑ̃ɑ̃́.

21 Dɛ kó difɔ̃nkúò kɛ̀ Yotɑmmuu cokɛ́ kɛ́kɔtɛ kɛ́nsɔri Bedɑɑ, ò do dé o tebitɛ Abimɛdɛki nwe.

Sisɛmmu kɔbɛ yetɛmɛ̀ Abimɛdɛki kpɛti

22 Mɛm̀mɛ kɛ̀ Abimɛdɛki mbɑkɛ́ Isidɑyɛɛribɛ kɛ dɔ̀ yɛbie nyɛ̀tɑ̃ɑ̃ti. 23 Dɛ kó difɔ̃nkúò kɛ̀ Kuyie nduɔnní mɛyɛ̀mmɛ̀ mɛ̀ɛ̀ bo nte kɛ̀ Sisɛmmu ɛì kó bɛkótíbɛ̀ nɛ̀ Abimɛdɛki kɛ̀ bɛ̀ɛ sĩntɛ, mɛm̀mɛ kɛ̀ bɛ̀ɛ yetɛ Abimɛdɛki kpɛti. 24 Yedubɑɑdi bí sipísìyiekɛ̀ Abimɛdɛki do kùɔ ì kó kusĩ̀nkù kuù ò tùɔ̀kɛní wenwe nɛ̀ Sisɛmmu ɛì kɔbɛ. Kɛ yɛ̃́ bɛɛ̀ do ò teennɛ̀mɛ̀ kòo bɛ̀ kùɔ. 25 Mɛm̀mɛ kɛ̀ Sisɛmmu ɛì kɔbɛɛ sɔri kɛ́hoo mbɛnìtìbɛ̀ ditɑ̃rì ĩ́nkɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ ndimmù bɛ̀ɛ̀ pɛ̃nkù dɛborɛ̀ kɛ fekù bɛ kpɛrɛ kɛ̀ Abimɛdɛkii tì kèè.

26 Diyiè mɑrì kɛ̀ Ebɛɛdi birɛ Kɑɑdi tuɔkɛní Sisɛmmu kɛ nɛínɛ̀ o tebìí. Kɛ̀ Sisɛmmu ɛì kɔbɛ bɛmɔu ò duɔ́ mbɛ yɛ̀mmɛ̀, 27 kɛ́nkũɔ̃tì bɛ pɑɑ, kɛ́tɔ̃ũ fínyĩ̀ kó yɛbɛ, bɛ̀ dɔ̀ɔ̀rinɛ̀ yɛ̀ mɛnɑɑ̀, kɛ yɛ̀ nìú kɛ́dɔɔ̀ dibɑnni, kɛ́kɔtɛ bɛ kó dibɔɔ̀ tou kɛ́nyo nkɛ yɔ̃̀ nkɛ sɑ̃́ɑ̃́ nhAbimɛdɛki. 28 Dɛ mɔ̀nnì kɛ̀ Ebɛɛdi birɛ Kɑɑdi bɛ̀ bekɛ kɛ dɔ̀: Abimɛdɛki tu we kɛ̀ weè bo mbɑkɛ́ Sisɛmmu kɛ̀ ti ò bùɔ́? Yedubɑɑdi birɛ nɛ̀ o ɑ̃ɑ̃pɔ̀nkótì Sebuudi bɛɛ̀ dò nkɛ́mbúɔ́, Amɔɔ ɛì kɔbɛ bɛɛ̀ te Sisɛmmu, ti bo nhò bùɔ́ bɑ nkpɛ́í? 29 Kɛ̀ Ebɛɛri birɛ Kɑɑrii sɔɔtɛ́ kɛ dɔ̀: Kɛ̀ Sisɛmmu ɛì kɔbɛ do bo yie nkɛ́ n tũnnɛ n nɑ mbɔ nhAbimɛdɛki, n nɑ nhò nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Fɔ̃́ nnɛ̀ ɑ ɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ bɑ́ɑ́tínɛ̀ kɛ̀ ti kpɑ!

30 Sebuudi weè do tú dɛ kó dihɛì kóo kùmɑ̀ndɑ́ɑ̀, kɛ́keè Ebɛɛdi birɛ Kɑɑdi nɑ̀ɑ́ ntì kɛ̀ dɛ̀ɛ ò yonkɛ. 31 Kòò tɔ̃ mbɛnìtìbɛ̀ disɔ̀rì kɛ̀ bɛ̀ɛ nɑ́kɛ́ Abimɛdɛki Ebɛɛdi birɛ Kɑɑdi tùɔ̀kɛnímɛ̀ kɛ sukii bɛnìtìbɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ bo ò bɔ. 32 Kòo yíɛ́ kòo nùù dɔ̀ nɛ̀ dɛ kpɛ́í nwèe ítɛ́ kɛyènkɛ̀ nɛ̀ o kó bɛnìtìbɛ̀ kɛ́kɔtɛ dikpɑ́ɑ̀ kɛ́nhokɛ. 33 Kɛ̀ bɛ̀ɛ pikɛ yɛ̀ dikṹnweńnì sɛ̀ì kɛ́do dihɛì, kɛ̀ bɛ̀ yɛ̀nní kɛ bo ò dokɛ́nɛ̀ wèe bɛ̀ dɔ̀ɔ̀ ò dɔ́mɛ̀.

34 Mɛm̀mɛ Abimɛdɛki nɛ̀ o kɔbɛ kɛ̀ bɛ̀ɛ ítɛ́ kɛyènkɛ̀ kɛ́totɛ́ yɛtĩ̀rɛ̀ yɛ̀nɑ̀ɑ̀, kɛ́kɔtɛ kɛ́nhokɛ kɛ tɔ́kɛ́nɛ̀ Sisɛmmu. 35 Ebɛɛdi birɛ Kɑɑdi yɛ̀nní dìì mɔ̀nnì nɛ̀ o kɔbɛ, kɛ cómmɔ́ɔ dihɛì kó dibòrì, Abimɛdɛki nɛ̀ o kɔbɛ kɛ̀ bɛ̀ɛ ootɛní. 36 Kɑɑdi yɑ̀ dìì mɔ̀nnì ditĩ̀nnì kɛ́nɑ́kɛ́ Sebuudi kɛ dɔ̀: Dihɑ̃ɑ̃pɔ̀ntĩ̀nnì mɑrì diì cutiní ditɑ̃rì kɛ̀ Sebuudii ò tɛ̃̀ńnɛ́ kɛ dɔ̀: Ditɑ̃rì fènkù nku ɑ wúómmɛ̀ kɛ tú bɛnìtìbɛ̀.

37 Kɛ̀ Kɑɑdi nyetíróo kɛ tú, bɛnìtìbɛ̀ mbɛ kɛ̀ bɛ̀ cutiní ditɑ̃rì kɛ̀ bɛtɔbɛ̀ kèríní Mubɔɔtie mbíɛ́kɛ̀.

38 Kɛ̀ Sebuudii ò tɛ̃̀ńnɛ́ kɛ dɔ̀: Fɔ̃́ɔ̃̀ bɑɑ do nɑ́ɑ́ nkɛ tú Abimɛdɛki tu we kɛ̀ weè bo nti bɑkɑ́ɑ̀? A do sènkɛ̀rì wè weè tùɔ̀kɛní nɛ̀ o nìtìbɛ̀. Kɔtɛ kóò dokɛ́nɛ̀.

39 Mɛm̀mɛ kɛ̀ Kɑɑdi bɑ́ɑ́tí kɛ́niitɛ́ Sisɛmmu ɛì kɔbɛ kɛ̀ bɛ̀ bo dokɛ́nɛ̀ Abimɛdɛki. 40 Kɛ̀ Abimɛdɛki mbɛ bɛ̀tì kɛ̀ bɛ̀ɛ cokɛ́ kòo mbɛ̀ kɔ̀ùtì kɛ bií kɑ̃́ɑ̃́ ndihɛì kó dibòrì. 41 Mɛm̀mɛ kòo mbo Adumɑ kɛ̀ Sebuudi bɛ̀ti Kɑɑdi nɛ̀ o kɔbɛ bɑ́ bɛ̀ í nnɑ kɛ́mbo Sisɛmmu.

42 Kɛ̀ dɛ̀ɛ wentɛ́ kɛ̀ Sisɛmmu ɛì kɔbɛɛ yɛ̀ kɛ bo dokɛ́nɛ̀ Abimɛdɛki. 43 Kòo tì kèè kɛ́túótɛ́ o nìtìbɛ̀ kɛ́ bɛ̀ totɛ́ yɛtĩ̀rɛ̀ yɛ̀tɑ̃ɑ̃ti kɛ̀ bɛ̀ɛ kɔtɛ kɛ́nhokɛ, kɛ̀ bɛ̀ nyɛtìní dihɛì kɛ̀ bɛ̀ɛ bɛ̀ potɛ́. 44 Abimɛdɛki nɛ̀ o kɔbɛ kɛ̀ bɛ̀ɛ cɑ̃rikɛ kɛ́bɑɑ dihɛì kó dibòrì kɛ̀ yɛtĩ̀rɛ̀ tɛyɛ̀ yɛ̀dɛ́ɛ̀ yɛ̀ɛ̀ kpɑɑ́, kɛ̀ yɛnyɛ mɛ ntó puotì dikpɑ́ɑ̀ kɔbɛ kɛ kɔù. 45 Kɛ̀ Abimɛdɛki ntṹṹ kɛ́nkuuri dihɛì kɛ́ di pɔ̀ntɛ pɑ́íí kɛ́kuɔ di nìtìbɛ̀, kɛ́deè kɛ́ dì yɑɑ́ mukɔ́kúɔ́.

46 Mikidɑdi Sisɛmmu ɛì kɔbɛ tì kèè dìì mɔ̀nnì kɛ́kɔtɛ kɛ́tɑ dibɔɔ̀ Ɛdi-Bediti tɑ̃dènkù. 47 Kɛ̀ bɛ̀ɛ nɑ́kɛ́ Abimɛdɛki Mikidɑdi-Sisɛmmu ɛì kɔbɛ tìímmɛ̀ dɛborɛ̀. 48 Kòo túótɛ́ o pĩɛ̃tɛ̀ kɛ́dekɛ Sɑdimɔɔ tɑ̃rì, kɛ́kɔ̃ṹ kudɔú kɛ́buutɛ́, kɛ́nɑ́kɛ́ o nìtìbɛ̀ kɛ dɔ̀: Dɔɔ̀nɛ̀ n dɔ̀ɔ̀mɛ̀. 49 Bɑ́ wè kòo kɔ̃ṹ kudɔú kɛ́buutɛ́ kóò tũnnɛ kɛ̀ bɛ̀ɛ kɔtɛ kɛ́ ì còú mbɛ̀ bo kùù tɑ̃dènkù kɛ́cɔ́u nkɛ̀ dɛ̀ɛ cɔ́útɛ́ bɛ̀ɛ̀ bo dɛ miɛkɛ. Bɛ̀ bo ntùɔ̀kɛ tɛkɔupíítɛ̀ (1000), bɛnitidɑɑbɛ̀ nɛ̀ bɛnitipòbɛ̀.

Abimɛdɛki kumɛ̀

50 Dɛ kó difɔ̃nkúò kɛ̀ Abimɛdɛkii kɔtɛ kɛ́do Tebɛsi ɛì kɔbɛ kɛ́ bɛ̀ nɑ kɛ́ dì fìètɛ. 51 Ditou kperì mɑrì diì do bo dɛ kó dihɛì cuokɛ̀, kɛ mummu kɛ̀ bɛ̀ɛ di kpetínnɛ́ kɛ́dekɛ kudɑ̀nkù, bɛnìtìbɛ̀ bɛmɔu, bɛhɛikɛ̀nkótíbɛ̀ nɛ̀ bɛnitidɑɑbɛ̀ nɛ̀ bɛnitipòbɛ̀. 52 Kɛ̀ Abimɛdɛkii kɔtoo kɛ bo bɛ̀ pi, kɛ́tɔ́ɔ́nko ditou kó dibòrì borɛ̀ kɛ bo dì cɔ́u. 53 Dɛndɛ onitipòkù mɔù bɔntɛ́nímɛ̀ dinɑ̀ɑ̀ kɛ́bɔ́tɛ́ o yuu kɛ́pɔntɛ. 54 Mɛm̀mɛ Abimɛdɛki pɛ́immɛ̀ odɑpɑ̀ɑ̀ nwèè tɔ o kpɑ̀rìnɛntì kɛ dɔ̀: Kpɑtɛ ɑ siè kɛ́ n kuɔ bɛ̀ yɑ̀ɑ̀ bo nnɑ́ɑ́ nkɛ tú onitipòkù weè n kùɔ.

Kòo kóo tɔ̃ntìi ò kũ̀ṹ disiè kòo kú. 55 Isidɑyɛɛribɛ yɑ̀ dìì mɔ̀nnì Abimɛdɛki kumɛ̀ bɑ́ wè kòo kò nho cĩ́ɛ̃̀tɛ̀.

56 Mɛm̀mɛ Kuyie nyietímɛ̀ Abimɛdɛki mɛyɛi nhò dɔ̀ɔ̀mɛ̀ o cicɛ kɛ kùɔ o tebìí sipísìyiekɛ̀. 57 Sisɛmmu ɛì kɔbɛ kó kuyonku kpɛ́í ndo te kɛ̀ bɛ̀ɛ yɑ̀ mɛyɛi nYedubɑɑdi birɛ Yotɑmmu do yɛ̃ mmɛ̀ɛ̀ yóó bɛ̀ tùɔ̀kɛní, dɛmɔu kɛ̀ dɛ̀ɛ bɛ̀ tùɔ̀kɛní.

10

Todɑɑ

1 Abimɛdɛki ku dìì mɔ̀nnì kɛ̀ Puɑ birɛ Todɑɑ, Dodo yɑɑ̀birɛ weè ò cɔutɛ́ kɛ́dɛɛtɛ́ Isidɑyɛɛribɛ. Todɑɑ do tú Isɑkɑɑ nɑɑ̀mùnkù kou nwe kɛ bo Sɑmii Efɑdɑimmu tɑ̃rì ĩ́nkɛ̀. 2 Kòo nni Isidɑyɛɛribɛ kɛ dɔ̀ yɛbie nsipísìdɛ́ nɛ̀ yɛ̀tɑ̃ɑ̃ti kɛ́kú kɛ̀ bɛ̀ɛ ò kũnnɛ́ Sɑmii.

Yɑii

3 Dɛ kó difɔ̃nkúò kɛ̀ Yɑii Kɑdɑɑdi ɛì kouu ò cɔutɛ́ kɛ́mbɑkɛ́ Isidɑyɛɛribɛ kɛ dɔ̀ yɛbie nsipísìdɛ́ nɛ̀ yɛ̀dɛ́ɛ̀, 4 kɛ́mmɔkɛ initidɑbí sipísìtɑ̃ɑ̃ti kɛ̀ ì dèkù sɑ̃mmɑrímúbɛ̀ sipísìtɑ̃ɑ̃ti kɛ mɔkɛ yɛhɛkɛ̀ sipísìtɑ̃ɑ̃ti Kɑdɑɑdi tenkɛ̀ miɛkɛ. Bɛ̀ kpɑɑ́ yu dɛ kó yɛhɛkɛ̀ nɛ̀ yíenní kɛ tú Yɑii ɛkɛsí nsi. 5 Kòo kú kɛ̀ bɛ̀ɛ ò kũnnɛ́ Kɑmɔnni.

Amɔniibɛ domɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ mudoò

6 Kɛ̀ Isidɑyɛɛribɛɛ wɛ̃tɛ kɛ́dɔɔ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nyí dɔ́ dɛ̀, kɛ́fíé yɛbɔkɛ̀ Bɑɑdibɛ nɛ̀ Asitɑditeebɛ nɛ̀ Sidii kɔbɛ kpɛyɛ nɛ̀ Sidoniibɛ kpɛyɛ nɛ̀ Mɔɑbiibɛ kpɛyɛ nɛ̀ Amɔniibɛ kpɛyɛ nɛ̀ Fidisitɛ̃ɛ̃bɛ kpɛyɛ, kɛ́yóu ti Yiɛ̀ nKuyie mbɑ́ bɛ̀ tɛ̃́nkɛ í nkù tũ. 7 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie mmiɛkɛ bɛ̀ pɛikɛ, kɛ̀ kùu bɛ̀ ɑ̃nnɛ́ Fidisitɛ̃ɛ̃bɛ nɛ̀ Amɔniibɛ nɔu miɛkɛ, 8 kɛ́túótɛ́ dɛ kó dimɔ̀nnì kɛ́tuɔkɛnɛ̀ yɛbie ntɛpíítɛ̀ nɛ̀ yɛ̀ni kɛ̀ bɛ̀ nfɛ̃́ũnko Isidɑyɛɛribɛ, bɛ̀ɛ̀ kó dimɑ̀ɑ̀ bo kukó nSuditɛ̃ɛ̃ yɑ́ɑ̀, Amɔriibɛ tenkɛ̀ Kɑdɑɑdi tempɛ̃ nkɛ bɛ̀ diinko mɛsémmɛ̀. 9 Kɛ̀ Amɔniibɛ séntɛ́ní Suditɛ̃ɛ̃ kɛ bo dokɛ́nɛ̀ Sudɑɑ nɛ̀ Bɛnsɑmɛɛ nɛ̀ Efɑdɑimmu bɛ nɑɑ̀mùntì kɔbɛ. Kɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ yɛ̀mmɛ̀ɛ cɑɑ̀rɛ̀ mɛdiɛ̀. 10 Kɛ̀ bɛ̀ɛ kuɔ́nnɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nkɛ dɔ̀: Ti cɑ̀ɑ̀rɛ̀mu mɛdiɛ̀ nti dɑ yóumɛ̀ fɔ̃́ nwèè ti te, kɛ feu yɛbɔkɛ̀ Bɑɑdibɛ.

11-12 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie mbɛ̀ tɛ̃̀ńnɛ́ kɛ dɔ̀: Esibiti kɔbɛ nɛ̀ Amɔdiibɛ nɛ̀ Amɔniibɛ nɛ̀ Fidisitɛ̃ɛ̃bɛ nɛ̀ Sidoniibɛ nɛ̀ Amɑdesiibɛ nɛ̀ Mɑɔ̃ɔ̃niibɛ bɛ̀ do di fɛ̃́ũnko kɛ̀ di n kuɔ́nnɛ̀ kɛ̀ n yí di dɛɛtɑ́ɑ̀? 13 Nɛ̀ mɛmmɛ kɛ̀ di n yóu kɛ feu yɛbɔkɛ̀, dɛɛ̀ te kɛ̀ n tɛ̃́nkɛ í yóó di dɛɛtɛ́. 14 Yɛbɔkɛ̀ nyɛ di tɑ̃ɑ̃tɛ́mɛ̀, yúnɛ̀ yɛ tũnkɛ́ kɛ̀ yɛ̀ di dɛɛtɛ́nɛ̀ mɛsémmɛ̀.

15 Kɛ̀ Isidɑyɛɛribɛɛ tɛ̃́nnɛ́ ti Yiɛ̀ nKuyie nkɛ dɔ̀: Ti cɑ̀ɑ̀rɛ̀mu, ti í dɔ̀ɔ̀ ɑ dɔ́mɛ̀! A nɛ́ ti dɛɛtɛ́ kuu.

16 Bɛ̀ mɛ nyĩ kɛ́píe nyɛbɔkɛ̀, ti Yiɛ̀ nKuyie ntɛ̃́nkɛ í nnɑ kɛ bo yóu kɛ̀ bɛ̀ nsɔkɛ́ kɛ bɛ̀ fɛ̃́ũnko.

17 Kɛ̀ Amɔniibɛɛ tíí nkɛ́bɑ́tɛ́ Kɑdɑɑdi, kɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ tíí nkɛ́bɑ́tɛ́ Misipɑɑ. 18 Dɛ mɔ̀nnì Kɑdɑɑdi ɛì kɔbɛ nɛ̀ bɛhɛikɛ̀nkótíbɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ mbékú bɛtɔbɛ̀ kɛ tú: We nsɑ̀ɑ̀ bo kɔtɛ kɛ́dokɛ́nɛ̀ Amɔniibɛ? Kɛ̀ wèè bɛ̀ dokɛ́nɛ̀ weè yóó nɑɑ́ nKɑɑdɑɑdi kóo kpɑ̀ɑ̀tì.

11

Sɛfutee nɑɑ́mmɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ kóo kpɑ̀ɑ̀tì

1 Onìtì mɔù weè do bo Kɑdɑɑdi kɛ̀ bɛ̀ ò yu kɛ́ tú Kɑdɑɑdi, kòo duɔ́nɛ̀ onitipòkù mɔù wèè dɔuti dɔutinɛ̀ bɛnitidɑɑbɛ̀ kɛ̀ wèè ò pɛitɛ́nɛ̀ dɛnitidɑbirɛ, kòo dɛ̀ yu kɛ dɔ̀ Sɛfutee, kòo ntú okpɑ̀rìteu mɛdiɛ̀. 2 Kɛ̀ Kɑdɑɑdi pokù múnkɛɛ ò pɛitɛ́nɛ̀ ibí kɛ̀ ìì kótɛ́ní kɛ́bɛti Sɛfutee, kóò nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: A bɑ́ɑ́ ti wɛ̃nnɛ́nɛ̀ kɛ́tiekɛ ti cicɛ kpɛrɛ ti í wɛ̃ nti yɔ̃.

3 Mɛm̀mɛ kɛ̀ Sɛfutee ítɛ́ kɛ́dɛ́tɛ́nɛ̀ o tebìí kɛ́kɔtɛ kɛ́mbo Tobu tempɛ̃. Kɛ̀ itookperí yɛmbɛ̀ɛ ò sɔ̃̀ńkóo kɛ̀ bɛ̀ɛ wɛ̃nnɛ́ kɛ́nkɔrì dikpɑ̀nnì.

4 Kɛ̀ dɛ̀ɛ yíɛ́ kɛ́mɔntoo sɑ́m̀pɔ́ kɛ̀ Amɔniibɛɛ do Isidɑyɛɛribɛ mudoò. 5 Mudoò ìtɛ́ dìì mɔ̀nnì kɛ̀ Kɑdɑɑdi ɛì kó bɛkótíbɛ̀ɛ kɔtɛ Tobu tempɛ̃ nSɛfutee wɑmmù, 6 kóò yɑ̀, kóò nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Kɔtɛní kɛ́niitɛ́ ti kó bɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ kɛ̀ tí nɑ kɛ́dokɛ́nɛ̀ Amɔniibɛ. 7 Kɛ̀ Sɛfutee bɛ̀ tɛ̃̀ńnɛ́ kɛ dɔ̀: Dɛ̀ í tú díì do n yetɛ kɛ́ m bɛti n cicɛ cĩ́ɛ̃̀tɑ̀ɑ̀? Dɛ̀ yĩ́mɛ kɛ̀ di tɑ mɛsémmɛ̀ miɛkɛ kɛ cokɛ́ní m bíɛ́kɛ̀?

8 Kɛ̀ bɛ̀ɛ ò tɛ̃̀ńnɛ́ kɛ dɔ̀: Ti kɔ̀tɛní ɑ borɛ̀ kɛ dɔ́ ɑ kɔtoo kɛ̀ tí wɛ̃nnɛ́ kɛ́dokɛ́nɛ̀ Amɔniibɛ mbɛ kɑ̀ɑ ntú ti kóo kpɑ̀ɑ̀tì kɛ́mbɑkɛ́ Kɑdɑɑdi omɔu.

9 Kɛ̀ Sɛfutee dɔ̀: Kɛ̀ n di nɛinɛ̀ mudoò kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nyie nkɛ̀ m bɛ̀ nɑ, míì yó ntú di kòo kpɑ̀ɑ̀tì.

10 Kɛ̀ Kɑdɑɑdi kó bɛkótíbɛ̀ɛ ò nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Ti Yiɛ̀ nKuyie nti wúómmu, tíì bɛ́i nkɛ tú ti bo dɔɔ̀ ɑ bɛ́i ntì timɔu.

11 Kɛ̀ Sɛfutee nɛinɛ̀ Kɑdɑɑdi ɛì kó bɛkótíbɛ̀, kɛ̀ bɛ̀ɛ ò tùótɛ́ kòo mbɑkɛ́ bɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀, kɛ̀ bɛ̀ɛ kɔtɛ Misipɑɑ kɛ̀ Sɛfutee wɛ̃tɛ kɛ́bɛ́i ti Yiɛ̀ nKuyie nyììkɛ̀ ò do nɑ̀kɛ́ tì bɛkótíbɛ̀.

Sɛfutee nɑ̀kɛ́ tì Amɔniibɛ kpɑ̀ɑ̀tì

12 Kɛ̀ Sɛfutee tɔ̃ nkɛ̀ bɛ̀ɛ nɑ́kɛ́ Amɔniibɛ kpɑ̀ɑ̀tì kɛ dɔ̀: Sɛfutee tu, ɔ̃̀nti bo di cuokɛ̀ fɔ̃́ nnɛ̀ we kɑ̀ɑ bɑ̀ɑ́tí kɛ bo ò do mudoò?

13 Kɛ̀ Amɔniibɛ kpɑ̀ɑ̀tìi bɛ̀ tɛ̃̀ńnɛ́ kɛ dɔ̀: Isidɑyɛɛribɛ yɛ̀nní dìì mɔ̀nnì Esibiti, dɛ mɔ̀nnì ndi bɛ̀ fìètɛmɛ̀ n tenkɛ̀, kɛ́túótɛ́ Adinɔ biriku kɛ́tuɔkɛnɛ̀ kukó nSɑbɔki kɛ́tuɔkɛnɛ̀ Suditɛ̃ɛ̃ biriku. Wè tí duɔ́ nti tenkɛ̀ mɛyɔɔ̀mmɛ̀.

14 Kɛ̀ Sɛfutee wɛ̃tɛ kɛ́tɔ̃ mbɛtɔbɛ̀ Amɔniibɛ kpɑ̀ɑ̀tì borɛ̀. 15 Kɛ̀ bɛ̀ bo ò nɑ̀kɛ́ kɛ tú: Isidɑyɛɛribɛ do í fìètɛ Mɔɑbiibɛ nɛ̀ Amɔniibɛ tenkɛ̀ mɑkɛ̀. 16 Bɛ̀ yɛ̀nní dìì mɔ̀nnì Esibiti kɛ́tɑ dikpɑ́ɑ̀ ndi dibiri miɛkɛ, kɛ́tuɔkɛ dɑ̀mɛ́ɛ̀rì tipèntì kou, kɛ́pɛ̃ɛ̃tɛ́ kɛ́kɔtɛ Kɑdɛɛsi. 17 Bɛ̀ do dɛ mbo kɛ́tɔ̃ nkɛ̀ bɛ̀ɛ nɑ́kɛ́ Edɔmmu kóo kpɑ̀ɑ̀tì kòò bo bɛ̀ pɑ̃ kucɛ kɛ̀ bɛ̀ɛ pɛ̃ɛ̃tɛ́ o ɛì miɛkɛ, kòo yetɛ kɛ̀ bɛ̀ɛ sɔɔtɛ́ kɛ́mɔɔ Mɔɑbu kou kucɛ kòo múnkɛɛ yetɛ, kɛ̀ bɛ̀ɛ yóu kɛ́mbo Kɑdɛɛsi. 18 Bɛ̀ dɛ nyìtɛ́ kɛ́kétɛ́ dikpɑ́ɑ̀, kɛ́mpɛkɛ́nɛ̀ Edɔmmu nɛ̀ Mɔɑbu ɛkɛ̀, kɛ́tuɔkɛ Mɔɑbu ɛì diyiè yìɛ̀ní kɛ̀ɛ̀ bíɛ́kɛ̀, kɛ́bɑ́tɛ́ kukó nhAdinɔ yɑ́ɑ̀ bɛ̀ í ntɑ dihɛì. Adinɔ weè do tú Mɔɑbiibɛ tenkɛ̀ mɑ̀nku. 19 Bɛ̀ dɛ mbo kɛ́tɔ̃ nkɛ̀ bɛ̀ɛ nɑ́kɛ́ Sionni Amɔdiibɛ kpɑ̀ɑ̀tì Ɛsibonni ɛì kou kɛ dɔ̀: Isidɑyɛɛribɛ tu ɑ bɛ̀ pɑ̃ kucɛ kɛ̀ bɛ̀ɛ pɛ̃ɛ̃tɛ́ ɑ ɛì miɛkɛ, kɛ́kɔtɛ bɛ̀ kɔ̀ri kɛ̀. 20 Bɑ́ Sionni í nhò tɑ̃́, kɛ́yetɛ kɛ́tíí nho ɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ Yɑɑsi ɛì kɛ́bɑ́ɑ́tí kɛ́do Isidɑyɛɛribɛ mudoò. 21 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nyIsidɑyɛɛribɛ tũ nkùu duɔ́ nkɛ̀ bɛ̀ɛ nɑ Sionni nɛ̀ o nìtìbɛ̀, kɛ́fietɛ o tenkɛ̀ kɛmɔu, 22 kɛ́túótɛ́ Amɔriibɛ tenkɛ̀ kɛmɔu kɛ́ketɛ́ Adinɔ kubiriku kɛ́tuɔkɛnɛ̀ kukó nYɑɑbɔku, kɛ́túótɛ́ dibiri kó dikpɑ́ɑ̀ kɛ́tuɔkɛnɛ̀ Suditɛ̃ɛ̃. 23 Ti Yiɛ̀ nKuyie ntínti Isidɑyɛɛribɛ tũ nkù, kuù duɔ́ nkɛ̀ ti fìètɛ Amɔdiibɛ tenkɛ̀ kɛ̀ fɔ̃́ nnɛ́ dɔ́ kɛ́ kɛ̀ cɔutɑ́ɑ̀? 24 A kó dibɔɔ̀ Kemɔɔsi dɑ duɔ́mmu kɛtenkɛ̀ kɑ̀ɑ kɛ̀ te. Ti Yiɛ̀ nKuyie nti duɔ́ nkɛ̀, ti kɔkɛ nkɛ, kɛ̀ ti dò nkɛ́ nkɛ̀ te. 25 A yɛ̀mmɛ̀ dò nhɑ kpeńnìnɛ̀mu Sipɔɔ birɛ Bɑdɑki Mɔɑbu ɛì kóo kpɑ̀ɑ̀tɑ̀ɑ̀? Ò í wɑmmú nɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ dikpɑ̀nnì, ò í bɛ̀ dokɛ́nɛ̀. 26 Nɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ bomɛ̀ Ɛsibonni ɛì nɛ̀ di pɛɛ́mmɛ̀ nɛ̀ Adowɛɛ ɛì nɛ̀ di pɛɛ́mmɛ̀ nɛ̀ Adimɔɔ pɛɛ́mmɛ̀ kpɛyɛ dɛ̀ mɔ̀kɛ yɛbie nsikɔusìtɑ̃ɑ̃ti ndi (300), dɛ̀ yĩmɛ kɛ̀ di í cɔutɛ́ dɛ kó kɛtenkɛ̀ nɛ̀ yíenní? 27 N yí dɑ cɑ̀ɑ̀rɛ̀ mùmɑmù, fɔ̃́ɔ̃̀ n wɛ̃̀ńtɛ́ kɛ n dɔ́nɛ̀ dikpɑ̀nnì. Ti Yiɛ̀ nKuyie nkuù bo ti pútɛ́ yíe ntínti Isidɑyɛɛribɛ nɛ̀ díndi Amɔniibɛ.

28 Kɛ̀ Amɔniibɛ kpɑ̀ɑ̀tìi yetɛ Sɛfutee nɑ̀kɛ́ tì.

Sɛfutee dɔúnnɛ̀mɛ̀ Kuyie ndinùù

29 Dɛ mɔ̀nnì kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nYɑɑ́ ncútɛ́ní Sɛfutee ĩ́nkɛ̀, kòo ítɛ́ kɛ́ce nKɑdɑɑdi tempɛ̃ nyimɔu, nɛ̀ Mɑnɑnsee kpɛyi kɛ́pɛ̃ɛ̃tɛ́ kɛ́kɔtɛ Misipee kɛ́sɔɔtɛ́nɛ̀ Amɔniibɛ tenkɛ̀, 30 kɛ́dɔúnnɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie ndinùù kɛ dɔ̀: Ti Yiɛ̀ nKuyie nkɑ̀ɑ duɔ́ nkɛ̀ n nɑ Amɔniibɛ, 31 m bo nkũntiní kɛ̀ wèè niitɛ́ kɛ́yɛ̀nní oketiwè n cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kɛ́ n co, m bo wè ndɑ pɑ̃, kɛ wè ndɑ kuɔ kɛ́tuɔ.

32 Mɛm̀mɛ Sɛfutee tɑmɛ̀ Amɔniibɛ tenkɛ̀ kɛ́ bɛ̀ do, kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nduɔ́ nkòo bɛ̀ nɑ. 33 Kɛ̀ kùu ò teennɛ̀ kòo bɛ̀ potɛ́ kɛ́fietɛ yɛhɛkɛ̀ sipísìdɛ́ kɛ́túótɛ́ Adowɛɛ, dihɛì dìì tɔ̀kɛ́nɛ̀ Miditi kɛ́ntɔ kɛ́tuɔkɛnɛ̀ Abɛdi-Kedɑmimmu kɛ́ bɛ̀ ɑutɛ́ mɛdiɛ̀, kɛ̀ Amɔniibɛɛ bɔ́útɛ́ Isidɑyɛɛribɛ.

34 Mudoò dèè dìì mɔ̀nnì kɛ̀ Sɛfutee nkũntiní o cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ Misipɑɑ, kòo kóo sɑpɑ̀ɑ̀ nweè yɛ̀nní kóò co kɛ bie ndibɑ̀rì kɛ ɑuti. Ò do we mmɔkɛ omɑ́ɑ̀. 35 Sɛfutee ò yɑ̀ní dìì mɔ̀nnì kɛ́kɛ̃tɛ́ o yɑ̀ɑ̀tì kɛ́kuɔ́nko kɛ dɔ̀: M birɛ ɑ cɑ̀ɑ̀rɛ̀ n yɛ̀mmɛ̀ mmɛ kɛ n kɔ̀utɛ, n dɔúnnɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nku dinùù, n tɛ̃́nkɛ í yóó nɑ kɛ́ di kpɑ̀tɛ.

36 Kòo kóo sɑpɑ̀ɑ̀ nhò tɛ̃̀ńnɛ́ kɛ dɔ̀: Kɑ̀ɑ dɔúnnɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie ndinùù n dɔɔ̀nɛ̀ ɑ dì nkù dɔúnnɛ̀ kɛ yɛ̃ mmù kɛ yɛ̃́ kuù dɑ teennɛ̀mɛ̀ kɑ̀ɑ nɑ ɑ dootitɔbɛ̀ Amɔniibɛ, 37 kɛ́yíɛ́ kɛ́bɛ́i nkɛ dɔ̀: A nɛ́ m pɑ̃ mɛfíè mbɛtɑ̃̀ɑ̃̀bɛ̀ bɛ̀dɛ́bɛ̀ kɛ̀ n dekɛ ditɑ̃rì ĩ́nkɛ̀ nɛ̀ n dúɔ̀bɛ̀ kɛ́kɔmmú n yóó kúmɛ̀ kɛ í yĩ̀ɛ̃́tɛ́ onitidɔ̀ù.

38 Kɛ̀ Sɛfutee ò pɑ̃ kucɛ kòo dekɛ ditɑ̃rì nɛ̀ o dúɔ̀bɛ̀, kɛ dɔ̀ bɛtɑ̃̀ɑ̃̀bɛ̀ bɛ̀dɛ́bɛ̀, kɛ kuɔ̀ nhò yóó kúmɛ̀ kɛ í yĩ̀ɛ̃́tɛ́ onitidɔ̀ù. 39 Bɛtɑ̃̀ɑ̃̀bɛ̀ bɛ̀dɛ́bɛ̀ dèè dìì mɔ̀nnì kòo wɛ̃tɛní o cicɛ borɛ̀ kòo ò dɔ̀ɔ̀nɛ̀ ò dɔúnnɛ̀ dìì nùù ti Yiɛ̀ nKuyie. Mɛm̀mɛ ò kumɛ̀ kɛ mu nyí yĩ̀ɛ̃́tɛ́ onitidɔ̀ù. Kɛ̀ dɛ̀ nɑɑ́ nyIsidɑyɛɛribɛ kó ikuɔ́. 40 Bɑ́ dìì benni kɛ̀ bɛnitipòbɛ̀ ɔ̃ɔ̃ kɔtɛ kɛ́kɔmmú Kɑdɑɑdi kou, Sɛfutee birɛ kpɛ́í nkɛ dɔ̀ yɛwe yɛ̀nɑ̀ɑ̀.

12

Efɑdɑimmu kɔbɛ kpɑnnɛ̀mɛ̀ Sɛfutee

1 Diyiè mɑrì kɛ̀ Efɑdɑimmu kɔbɛɛ tíí nkɛ́nɛi, kɛ́séntɛ́ kukó nkɛ́kɔtɛ Sɑfɔ̃ɔ̃, kɛ́nɑ́kɛ́ Sɛfutee kɛ dɔ̀: Dɛ̀ dòmmɛ kɑ̀ɑ kɔ̀tɛ kɛ dokɛ́nɛ̀ Amɔniibɛ bɑ́ ɑ í ti yu kɛ̀ ti bo dɑ teennɛ̀? Ti yóó cɔ́ummu ɑ cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kɛ́ dɑ wɛ̃nnɛ́nɛ̀.

2 Kɛ̀ Sɛfutee bɛ̀ tɛ̃̀ńnɛ́ kɛ dɔ̀: Mí nnɛ̀ n nìtìbɛ̀ ti do mɔ̀ɔ̀tɛnɛ̀ Amɔniibɛ tinɑ́ɑǹtì kɛ̀ n di yúmu, di mɛ nyí nkɔ̀tɛní kɛ bo n dɛɛtɛ́. 3 M bɑntɛ́ dìì mɔ̀nnì di í kɔrinímɛ̀ kɛ bo n teennɛ̀, dɛ mɔ̀nnì ndi ncĩ̀nnɛmɛ̀ m buu kɛ kɔ̀tɛ kɛ bɛ̀ do, kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie mmɛ mbɛ̀ ɑ̃nnɛ́ n nɔu miɛkɛ. Dɛ̀ yĩ́mɛ̀ kɛ̀ di bɑ̀ɑ́tí yíe nkɛ bo n kpɑnnɛ̀?

4 Mɛm̀mɛ Sɛfutee tìímmɛ̀ Kɑdɑɑdi kɔbɛ bɛmɔu kɛ̀ bɛ̀ɛ do Efɑdɑimmu kɔbɛ mudoò kɛ́ bɛ̀ nɑ. Efɑdɑimmu kɔbɛ bɛ̀ɛ̀ do nɑ̀kɛ́ bɛ̀mbɛ Kɑdɑɑdi kɔbɛ kɛ dɔ̀: Di tú Efɑdɑimmu kɔbɛ mbɛ kɛ cokɛ́ kɛ kɔ̀tɛ kɛ bo Mɑnɑnsee kɔbɛ cuokɛ̀. 5 Dɛ kó difɔ̃nkúò kɛ̀ Kɑdɑɑdi kɔbɛɛ dintɛ́ Efɑdɑimmu kɔbɛ kɛ́mbɑɑ kukó nSuditɛ̃ɛ̃ tɛpurɛ kɛ̀ wèè cootiní kɛ dɔ́ kɛ́séntɛ́ bɛ̀ɛ ò bekɛ kɛ dɔ̀: A tú Efɑdɑimmu kou nweɑ̀?

Kòò yĩ: Áɑ̀. 6 Bɛ̀ dɔ̀ wèe bɛ́i nkɛ dɔ̀: Sibodɛɛ. Kòò yĩ: Cibodɛɛ. Kɛ í nɑ kɛ bɛ́i ndɛ kó ditɑnnùù weti weti bɛ̀ɛ ò pĩ nkɛ́féútɛ́ kukó nSuditɛ̃ɛ̃ borɛ̀. Kɛ̀ bɛ̀ɛ kuɔ Efɑdɑimmu kɔbɛ sikɔupípísìnɑ̀ɑ̀ nɛ̀ sikɔupísìdɛ́ (42000) dɛ mɔ̀nnì.

7 Kɛ̀ Sɛfutee Kɑdɑɑdi botí kou mbɑkɛ́ Isidɑyɛɛribɛ kɛ dɔ̀ yɛbie nyɛ̀kùɔ̀, kɛ́kú kɛ̀ bɛ̀ɛ ò kũnnɛ́ o ɛì Kɑdɑɑdi bɛ̀ ò pɛitɛ́ dì.

Bɛ̀ nɑ̀kɛ́mɛ̀ Ibusɑ̃ɑ̃ nɛ̀ Enɔɔ nɛ̀ Abunɔɔ bɛ kpɛ́í

8 Sɛfutee kó difɔ̃nkúò kɛ̀ Ibusɑ̃ɑ̃ Bɛtideɛmmu kou weè ò cɔutɛ́, kɛ́mbɑkɛ́ Isidɑyɛɛribɛ, 9 kɛ́pɛitɛ́ initidɑbí sipísìtɑ̃ɑ̃ti, initipobí sipísìtɑ̃ɑ̃ti, kɛ́duɔ́ nho sɑpɑ̀mbɛ̀ ibotí tɛì kɛ̀ ìi puokɛ, kòo túótɛ́ ibotí tɛì kó bɛsɑpɑ̀mbɛ̀ kɛ́puó nho bí, kɛ́mbɑkɛ́ Isidɑyɛɛribɛ kɛ dɔ̀ yɛbie nyɛ̀yiekɛ̀, 10 kɛ́kú kɛ̀ bɛ̀ɛ ò kũnnɛ́ Bɛtideɛmmu.

11 Ibusɑ̃ɑ̃ kó difɔ̃nkúò kɛ̀ Edonni Sɑbunɔɔ botí kouu bɑɑtɛ́ Isidɑyɛɛribɛ kɛ́ mbɛ̀ bɑkɛ́ kɛ dɔ̀ yɛbie ntɛpíítɛ̀, 12 kɛ́kú kɛ̀ bɛ̀ɛ ò kũnnɛ́ Ayɑnɔɔ Sɑbunɔɔ tempɛ̃ mmiɛkɛ.

13 O kó difɔ̃nkúò kɛ̀ Idɛɛdi birɛ Abudonni Pidɑtɔ̃ɔ̃ ɛì kouu ò cɔutɛ́ kɛ́mbɑkɛ́ Isidɑyɛɛribɛ, 14 kɛ́pɛitɛ́ initidɑbí sipísìnɑ̀ɑ̀ o yɑɑ̀bí sipísìtɑ̃ɑ̃ti kɛ̀ bɛ̀ ndekù sɑ̃mmɑrímúbɛ̀ sipísìyiekɛ̀ kòo mbɑkɛ́ Isidɑyɛɛribɛ kɛ dɔ̀ yɛbie nyɛ̀ni, 15 kɛ́kú kɛ̀ bɛ̀ɛ ò kũnnɛ́ Pidɑtɔ̃ɔ̃ Efɑdɑimmu tempɛ̃ mmiɛkɛ Amɑdesiibɛ tɑ̃rì.

13

Bɛ̀ pɛitɛ́mɛ̀ Sɑ̃nsɔ̃ɔ̃

1 Dɛ mɔ̀nnì kɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ tó dɔɔ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nyí dɔ́ dɛ̀, nɛ̀ dɛ kpɛ́í nkɛ̀ kùu bɛ̀ ɑ̃nnɛ́ Fidisitɛ̃ɛ̃bɛ nɔu miɛkɛ yɛbie nsipísìnɑ̀ɑ̀.

2 Kɛ sɔ̃́ nhonìtì mɔù bo Sodɑɑ ɛì miɛkɛ, Dɑnni nɑɑ̀mùnkù, kòo yètìrì tu Mɑndoɑ. Bɑ́ o pokù í mɔkɛ dɛbirɛ. 3 Diyiè mɑrì kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie ntɔ̃nnìi kɔtɛní dɛ kóo nitipòkù borɛ̀ kóò nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: N yɛ̃́mu kɛ dò nhɑ tú tɛhɑ̃ũntɛ kɛ í mɔkɛ dɛbirɛ. Nɛ̀ mɛmmɛ ɑ yóó púómmu kɛ́pɛitɛ́ dɛnitidɑbirɛ, 4 kɛ́túótɛ́ yíe nnɛ̀ yɛwe yɛ̀ɛ̀ kpɑɑní ɑ bɑ́ nyɔ̃ ndifɛ̃́ɛ̃̀ nɛ̀ mɛnɑɑ̀ nsɔmmɛ mɛ̀ɛ̀ muɔ̀, ɑ bɑ́ nyo ntidiitì ikuɔ́ yetɛ tì. 5 A yóó púómmu kɛ́pɛitɛ́ dɛnitidɑbirɛ, kuponkù bɑ́ɑ́ kɑ́ɑ́kɛ́ dɛ yuu, ɑ yó ndɛ̀ pɛiní kɛ̀ dɛ̀ pɑ̃̀nkɛ tú ti Yiɛ̀ nKuyie nkpɛrɛ ndɛ, weè yóó ketɛ́ ò bo dɛɛtɛ́mɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ Fidisitɛ̃ɛ̃bɛ nɔu miɛkɛ.

6 Kòo nitipòkùu tɑ kɛ́nɑ́kɛ́ o dɔù kɛ dɔ̀: Ti Yiɛ̀ nKuyie nkóo nìtì mɔù weè kɔ̀tɛní m borɛ̀ kɛ donnɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie ntɔ̃nnì kɛ̀ nh ò yɑ̀ kɛ̀ n kɔ̃m̀bùɔ̀tì dò n yí nɑ koò bekɛ́ ò yɛ̀nní dɛ̀ ò mɛ nyí n nɑ̀kɛ́ o yètìrì. 7 Ò n nɑ̀kɛ́ kɛ tú m bo púó nkɛ́pɛitɛ́ dɛnitidɑbirɛ, kɛ tú kɛ́túótɛ́ yíe nnɛ̀ yɛwe yɛ̀ɛ̀ kpɑɑní mbɑ́ nyɔ̃ ndifɛ̃́ɛ̃̀ nɛ̀ mɛnɑɑ̀ mmɛ̀ɛ̀ muɔ̀, m mɛ mbɑ́ nyo nyikuɔ́ yetɛ tìì diitì. Kɛ tú n yóó pɛitɛ́ dɛ̀ɛ̀ birɛ n yó ndɛ̀ pɛiní kɛ̀ dɛ̀ pɑ̃̀nkɛ tú ti Yiɛ̀ nKuyie nkpɛrɛ ndɛ, kɛ̀ kù ndɛ̀ te dɛ fòmmu mumɔu.

8 Dɛ mɔ̀nnì kɛ̀ Mɑndoɑ bɑ́ntɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nkɛ dɔ̀: N Yiɛ̀ nKuyie nyóu kòo nìtì ɑ tɔ̃nní wèe wɛ̃tɛní kɛ ti nɑ́kɛ́ ti dò nkɛ́dɔɔ̀mɛ̀ dɛbirɛ ti yóó pɛitɛ́ dɛ̀ kpɛ́í.

9 Mɛm̀mɛ kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie ndɔɔ̀ Mɑndoɑ kù mɔɔ́ tì, kɛ̀ ku kó ditɔ̃nnìi wɛ̃tɛní onitipòkù borɛ̀ kɛ́nsɔ̃́ nhò bo kupɑku bɑ́ o dɔù í dɛ̀ bo. 10 Kòo cokɛ́ mɛcɑ̃ɑ̃ nkɛ́nɑ́kɛ́ o dɔù kɛ dɔ̀: Onìtì wèè sòò kɔ̀tɛní m borɛ̀ ò wɛ̃̀tɛnímu.

11 Kɛ̀ Mɑndoɑ pɑ̃̀nkɛɛ nɛinɛ̀ o pòkù kɛ̀ bɛ̀ɛ kɔtɛ dɛ kóo nìtì borɛ̀ kòo ò bekɛ kɛ dɔ̀: Fɔ̃́ɔ̃̀ sòò bɛ́innɛ̀ we nnitipòkɑ̀ɑ̀? Kòò dɔ̀: Ɛ̃ɛ̃, mí nwe.

12 Kɛ̀ Mɑndoɑ dɔ̀: A bɛ́i ntì bo dɔɔ̀ dìì mɔ̀nnì ti dò nkɛ́dɔɔ̀ ɔ̃̀mmɛ dɛ kó dɛbirɛ kpɛ́í? Ti bo tũnnɛ ɔ̃̀nyi kuɔ́?

13 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nkó ditɔ̃nnì dɔ̀: N yɛ̃ nhonitipòkùu yóu dɛ̀ɛ̀ kó dimɑ̀ɑ̀ wèe dɛ̀ yóu. 14 Ò bɑ́ nyo ndɛ̀mɑrɛ̀ bɛ̀ dɔ̀ɔ̀nɛ̀ dɛ̀ mutie bɛ̀ tu mù fínyĩ̀ mu bɛ, ò mɛ mbɑ́ nyɔ̃̀ mmu kó mɛnɑɑ̀ mbɛ̀ tu mɛ̀ difɛ̃́ɛ̃̀ yoo mɛnɑɑ̀ mmɛ̀ɛ̀ kó dimɑ̀ɑ̀ muɔ̀. Ò bɑ́ nyo ntidiitì ikuɔ́ yetɛ tì, ò ntũ n kuɔ́ mɛsɑ̀ɑ̀.

15 Kɛ̀ Mɑndoɑ nɑ́kɛ́ ti Yiɛ̀ nKuyie nkó ditɔ̃nnì kɛ dɔ̀: Nkpɑɑ́ kɛ̀ n dɑ dɔɔ̀ kupɔ̀ɔ̀kù kɛ dɑ kuɔ dibɔbii.

16 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nkó ditɔ̃nnìi ò nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Bɑ́ kɛ̀ n kpɑɑ́ kɑ̀ɑ n dɔ̀ɔ̀ kupɔ̀ɔ̀kù n yí yóó di, kɑ̀ɑ dɔ́ ɑ bo nɑ kɛ́ dɛ̀ pɑ̃ ti Yiɛ̀ nKuyie nkɛ́tuɔ.

Mɑndoɑ í mbɑntɛ́ kɛ dò ti Yiɛ̀ nKuyie ntɔ̃nnì ndi, 17 kóò bekɛ kɛ dɔ̀: A yètìrì tu bɑ? Kɛ̀ dɛ̀ɛ yie nkɛ̀ ti nɑ kɛ dɑ sɑ̃ntɛ ɑ bɛ́i ntì bo dɔɔ̀ dìì mɔ̀nnì.

18 Kòò dɔ̀: Dɛ̀ dòmmɛ kɑ̀ɑ bèkú n yètìrì? Dì tu diyetìdiɛrì ndi.

19 Kɛ̀ Mɑndoɑ ò kùɔ dibɔbii nɛ̀ dipɑ̃nnì tɛrì, kɛ́ dɛ̀ tɔní kɛ́dɑɑ́ nkupèrìkù ĩ́nkɛ̀, kɛ́ dɛ̀ pɑ̃ ti Yiɛ̀ nKuyie nkùù dɔ̀ɔ̀ri tidiɛtì, kɛ́ dɛ̀ tùɔ, wenwe nɛ̀ o pòkù kɛ̀ bɛ̀ ncómmú kɛ wúó, 20 nkɛ̀ fɛhɑ̃ɑ̃dɛɛ̀nfɛ̀ dèkù kɛĩ́nkɛ̀, kɛ̀ bɛ̀ɛ yɑ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie ntɔ̃nnì ìtɛ́mɛ̀ kɛ deètì kɛĩ́nkɛ̀ fɛhɑ̃ɑ̃dɛɛ̀nfɛ̀ miɛkɛ, kɛ́nínkú kɛ́sĩ́nnɔ́ɔ kɛtenkɛ̀. 21 Kɛ̀ Mɑndoɑ bɑntɛ́ ti Yiɛ̀ nKuyie ntɔ̃nnì ndimɛ̀, dì mɛ ntɛ̃́nkɛ í nwɛ̃tɛní bɛ borɛ̀. 22 Kɛ̀ Mɑndoɑ nɑ́kɛ́ o pokù kɛ dɔ̀: Ti mɛ nyɑ̀mɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nti yóó kúmu, dɛ̀ í mɔkɛ kpɛ̀rɛ̀.

23 Kòo pokùu ò tɛ̃̀ńnɛ́ kɛ dɔ̀: Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie ndo ndɔ́ kɛ ti kuɔ kù nɑ bɑ́ ncɔutɛ́ ti pɑ̃nnì, kù mɛ nnɑ bɑ́ nti bɛnkɛ ti mɛ nyɑ̀ dɛ̀, kù mɛ nnɑ bɑ́ nti nɑ̀kɛ́ kù mɛ nti nɑ̀kɛ́ tì.

24 Mɛm̀mɛ kɛ̀ Mɑndoɑ pokùu pɛitɛ́ dɛbirɛ kɛ́ dɛ̀ yu kɛ dɔ̀: Sɑ̃nsɔ̃ɔ̃. Kòo kótɛ́ kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nkó mɛsɑ̀ɑ̀ nní nhò bonɛ̀. 25 Kòo ḿbo Dɑnni kɔbɛ kó dikɑrì Sodɑɑ nɛ̀ Esitɑɔdi dɛ cuokɛ̀. Ti Yiɛ̀ nKuyie nYɑɑ́ dɛ ncùtɛ́ní o ĩ́nkɛ̀, kòo ketɛ́ o tɔ̃mmú.

14

Sɑ̃nsɔ̃ɔ̃ dɔ́mɛ̀ kɛ́túótɛ́ Fidisitɛ̃ɛ̃bɛ kóo sɑpɑ̀ɑ̀

1 Diyiè mɑrì kɛ̀ Sɑ̃nsɔ̃ɔ̃ kɔtɛ Timunɑ kɛ́yɑ̀ Fidisitɛ̃ɛ̃bɛ kóo sɑpɑ̀ɑ̀ mmɔù, 2 kɛ́konní kɛ́nɑ́kɛ́ o cicɛ nɛ̀ o yɔ̃ kɛ dɔ̀: N yɑ̀ Fidisitɛ̃ɛ̃bɛ ciɛ nkɛ osɑpɑ̀ɑ̀ mmɔù koò dɔ́. Kɔtɛnɛ̀ kóò yɑ̀, n dɔ́ kóò puokɛmu.

3 Kòo yɛmbɛ̀ɛ ò tɛ̃̀ńnɛ́ kɛ dɔ̀: A í pɛ̀tɛ́ osɑpɑ̀ɑ̀ nti nɑɑ̀mùnkù yoo ti botí miɛkɛ kɛ bo kɔtɛ Fidisitɛ̃ɛ̃bɛ itɑyéí yɛmbɛ̀ ciɛ nkɛ kɛ́wɑɑ́ nhonitipòkɑ̀ɑ̀?

Kɛ̀ Sɑ̃nsɔ̃ɔ̃ dɔ̀: N we mpɛ́nsìrì, kɔtɛnɛ̀ kóò yɑ̀ kɛ̀ ńh ò tùótɛ́.

4 O yɛmbɛ̀ do í yɛ̃́ kɛ dò ti Yiɛ̀ nKuyie nkuù ò ɑ̃nnɛ́ dɛ kó mɛyɛ̀mmɛ̀ kɛ bo nɑ kɛ́nintɛnɛ̀ Fidisitɛ̃ɛ̃bɛ. Dɛ mɔ̀nnì Fidisitɛ̃ɛ̃bɛ bɛɛ̀ do bɑkɛ́ Isidɑyɛɛribɛ.

5 Kɛ̀ Sɑ̃nsɔ̃ɔ̃ nkɔri Timunɑ kɛ nɛinɛ̀ o cicɛ nɛ̀ o yɔ̃ kɛ́mberínɛ̀ fínyĩ̀ kó dɛpɑɑ mmɑrɛ̀, kɛ̀ dicìrícìrìi ítɛ́ní kɛ́nhũntí koò wetí. 6 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nYɑɑ́ ncútɛ́ní o ĩ́nkɛ̀ kòo dì nɛ̀tɛ́ nɛ́tɛ́ dɛbɔbirɛ tɛ̃mɛ̀, ò mɛ nyí nnɑ̀kɛ́ o cicɛ nɛ̀ o yɔ̃, 7 kɛ́kɔtɛ kɛ́mɑ́ɑ́nɛ̀ Fidisitɛ̃ɛ̃bɛ kóo sɑpɑ̀ɑ̀ nkóò pɛ́nsìrì mɛdiɛ̀. 8 Kɛ̀ dɛ̀ɛ yíɛ́ sɑ́m̀pɔ́ kòo nwɛ̃tiní Timunɑ kɛ bo túótɛ́ o pòkù, kɛ́nkérí kɛ́dɑutɛ́ kɛ bo yɑ̀ ò sòò kùɔ dìì cìrícìrì, kɛ́nsɔ̃́ nyice tɑɑ̀ dɛ kó kucirícìrìcíríkù kɛ̀ ticiètì ɑ̃ mɛkùɔ̀. 9 Kòo dɛi ticiètì kɛ́nkérí kɛ́cɑ́ɑntɛ kɛ bií pɑ̃ o cicɛ nɛ̀ o yɔ̃ kɛ̀ bɛ̀ɛ cɑ́ɑ́kɛ́, ò mɛ nyí mbɛ̀ nɑ̀kɛ́ ò dɛ̀imɛ̀ dɛ kó ticiètì kucirícìrìcíríkù miɛkɛ nkɛ.

Sɑ̃nsɔ̃ɔ̃ dɔ̀ɔ̀ wèè pɛ̀tɛ̀mpɛ̀ Fidisitɛ̃ɛ̃bɛ

10 Mɛm̀mɛ kɛ̀ Sɑ̃nsɔ̃ɔ̃ cicɛɛ tuɔkɛ Sɑ̃nsɔ̃ɔ̃ pocɛ̃nnì cĩ́ɛ̃̀tɛ̀, kɛ̀ Sɑ̃nsɔ̃ɔ̃ ɑ̃nnɛ́ dibɑnni kɛ bo túótɛ́ o pocɛ̃nnì, kɛ́ndònnɛ̀ bɛdɑpɑ̀mbɛ̀ bɛmɔu do mɔkɛmɛ̀ dɛ kó mɛmɑntímɛ̀. 11 Kɛ̀ Fidisitɛ̃ɛ̃bɛ tɑ̃ɑ̃tɛ́ bɛdɑpɑ̀mbɛ̀ sipísìtɑ̃ɑ̃ti kɛ̀ bɛ̀ bo ò cíe ndibɑnni. 12 Kɛ̀ Sɑ̃nsɔ̃ɔ̃ bɛ̀ nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: N yóó di dɔɔ̀ pɛ̀tɛ̀mpɛ̀ nwe, dibɑnni kó yɛwe yɛ̀yiekɛ̀ yiɛ mmiɛkɛ, kɛ̀ di n nɑ́kɛ́ ò tu mù, n di duɔ́ nsiyɑɑ̀bòo sipísìtɑ̃ɑ̃ti nɛ̀ dibɑnni kó yɛyɑɑ̀bòrɛ̀ sipísìtɑ̃ɑ̃ti. 13 Kɛ̀ di mɛ nyĩɛ̃kɛ díì yó n duɔ́ nsiyɑɑ̀bòo sipísìtɑ̃ɑ̃ti nɛ̀ dibɑnni kó yɛyɑbòrɛ̀ sipísìtɑ̃ɑ̃ti. Kɛ̀ bɛ̀ dɔ̀: Pɛtìrɛ̀! Ti dɑ kémmúmu.

14 Kɛ̀ Sɑ̃nsɔ̃ɔ̃ dɔ̀: Wèè cɑ̀ɑ́ nho miɛkɛ nkɛ bɛ̀ cɑ̀ɑ́ ndɛ̀ yɛ̀nnímɛ̀. Kɛ̀ dɛnɑtirɛ̀ yɛ̀nní dɛkperɛ̀ miɛkɛ.

Kɛ̀ yɛwe yɑ̀ɑ tuɔkɛnɛ̀ yɛ̀tɑ̃ɑ̃ti bɑ́ bɛ̀ mu nyí pɛ̀tɛ́ dɛ kóo pɛ̀tɛ̀mpɛ̀ tu mù. 15 Diyiè nɑɑnnì yiè kɛ̀ bɛ̀ɛ nɑ́kɛ́ Sɑ̃nsɔ̃ɔ̃ pokù kɛ dɔ̀: Yetoo kɑ̀ɑ dɔù ti nɑ́kɛ́ pɛ̀tɛ̀mpɛ̀ tu mù. Kɑ̀ɑ mɛ nyetɛ ti dɑ cɔ́u nfɔ̃́ nnɛ̀ ɑ cĩ́ɛ̃̀tɛ̀. Di ti yu kɛ bo fekɛ ti kpɛrɛ ndɛɑ̀?

16 Kɛ̀ Sɑ̃nsɔ̃ɔ̃ pokù nkɔnti kóò sɔ̃̀ńkɛ́ kóò nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: A í n dɔ́ bɑ́ sɑ́m̀pɔ́rɛ̀, ɑ n níímmu, dɛ̀ dòmmɛ kɑ̀ɑ dɔ̀ɔ̀ pɛ̀tɛ̀mpɛ̀ m botí kɔbɛ bɑ́ ɑ í n nɑ̀kɛ́ ò tu mù! Kɛ̀ Sɑ̃nsɔ̃ɔ̃ dɔ̀: N ketɛ́ kɛ í ò nɑ̀kɛ́ n cicɛ nɛ̀ n yɔ̃ kɛ bo ò nɑ̀kɛ́ fɔ̃́ nweɑ̀?

17 Kɛ̀ Sɑ̃nsɔ̃ɔ̃ pokù bɑɑ nkuɔ̀ ndibɑnni kó yɛwe yɛ̀yiekɛ̀ miɛkɛ, diyiè sɔnni yiè kɛ̀ Sɑ̃nsɔ̃ɔ̃ ò nɑ̀kɛ́ pɛ̀tɛ̀mpɛ̀ tu mù, kɛ̀ yɛ̃́ ò do ò ɔ̀unɛ̀mɛ̀. Kòo nitipòkù pɑ̃̀nkɛɛ kɔtɛ kɛ́nɑ́kɛ́ o kɔbɛ pɛ̀tɛ̀mpɛ̀ tu mù. 18 Diyiè yiénnì yiè kɛ̀ diyiè nkpɑɑ́ kɛ mu nyí tɑ kɛ̀ bɛ̀ tùɔ̀kɛní, kɛ́nɑ́kɛ́ Sɑ̃nsɔ̃ɔ̃ kɛ dɔ̀: Bɑ ntɛ̃́nkɛ nɑɑti kɛ pɛ̃ɛ̃tɛ́ mɛcekùɔ̀? Bɑ ntɛ̃́nkɛ kpeńnì kɛ pɛ̃ɛ̃tɛ́ dicìrícìrì? Kɛ̀ Sɑ̃nsɔ̃ɔ̃ dɔ̀: Kɛ̀ di do í dùɔnɛ̀ n nɑɑsɛrì, di nɑ bɑ́ mbɑntɛ́ dɛ kóo pɛ̀tɛ̀mpɛ̀ tu mù.

19 Dɛ mɔ̀nnì kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nYɑɑ́ ncútɛ́ní Sɑ̃nsɔ̃ɔ̃ ĩ́nkɛ̀, kòo kɔtɛ Asikɑnɔɔ kɛ́kuɔ bɛnìtìbɛ̀ sipísìtɑ̃ɑ̃ti, kɛ́túótɛ́ bɛ yɑɑ̀bòrɛ̀ kɛ́duɔ́ mbɛ̀ɛ̀ bɑntɛ́ pɛ̀tɛ̀mpɛ̀ tu mù, kɛ̀ bɛ̀ɛ dɔɔ̀ tibɑnyɑ̀ɑ̀tì. Dɛ kó difɔ̃nkúò kɛ̀ Sɑ̃nsɔ̃ɔ̃ ítɛ́ nɛ̀ kɛmiɛkɛ kɛ́kò nho cicɛ borɛ̀. 20 Kɛ̀ bɛ̀ɛ túótɛ́ o pokù kɛ́duɔ́ nhodɑpɑ̀ɑ̀ nwèè do ni dibɑnni kó ikuɔ́.

15

Sɑ̃nsɔ̃ɔ̃ kpɑnnɛ̀mɛ̀ Fidisitɛ̃ɛ̃bɛ

1 Kɛ̀ dɛ̀ɛ yíɛ́o sɑ́m̀pɔ́ mudidɛ̀ì mɔ̀nnì kɛ̀ Sɑ̃nsɔ̃ɔ̃ kɔtɛ kɛ bo yɑ̀ o pokù, kɛ tɔnɛ̀ dibɔsɛrì kɛ bo bɛ̀ pɑ̃, kɛ dɔ̀ ò bo tɑ o pokù dieku nkòo cɔ̀kù yetɛ. 2 Kɛ dɔ̀: N yɛ̀mmɛ̀ do dò nhɑ tɛ̃́nkɛ í ò dɔ́mu, koò tùótɛ́ kɛ duɔ́ nhodɑpɑ̀ɑ̀ nwèè sòò ni dibɑnni kó ikuɔ́. O nɑntɛ̀ mɛ nhò wenninɛ̀mu, tɛ ntúótɛ́.

3 Kɛ̀ Sɑ̃nsɔ̃ɔ̃ dɔ̀: Di mmɔ̀nnì kɛ̀ n dɔ̀ɔ̀ Fidisitɛ̃ɛ̃bɛ mɛyɛi nhòmɔù tɛ̃́nkɛ bɑ́ nsɛi.

4 Mɛm̀mɛ ò ìtɛ́mɛ̀ kɛ́kɔtɛ kɛ́pĩ́ nyiɑ̃nkɛ́ sikɔusìtɑ̃ɑ̃ti (300), kɛ níí wɛ̃nnɛ́ ìdɛ́ì kó iyéí kɛ́cĩnnɛ́ kɛ́wɛ̃nnɛ́ kɛ́boúnnɛ̀ timútì. 5 Kɛ mɛ nyĩ́ imɔu kɛ́deè kɛ́cɔ́u mmuhɑ̃ɑ̃́ nkɛ́fĩ́ĩ́nko kɛ̀ ìì tɑ dɛpɑɑ nkɛ̀ tidiitì cɔ́útɛ́, tìì kɛ̃ĩ́ kɛ cóú nɛ̀ tìì kpɑɑ́ cómmú, kɛ́tɑunnɛ̀ dɛtie mbɛ̀ tu dɛ̀ fínyĩ̀ nɛ̀ odìfíè kɛ́cɔ́útɛ́. 6 Kɛ̀ Fidisitɛ̃ɛ̃bɛɛ bekɛ wèè dɔ̀ɔ̀ mɛmmɛ, kɛ̀ bɛ̀ dɔ̀: Sɑ̃nsɔ̃ɔ̃ nwe. O cɔ̀kù Timunɑ ɛì kou weè ò yetɛnɛ̀ o pokù, koò duɔ́ nhodɑpɑ̀ɑ̀ nwèè sòò ni dibɑnni kó ikuɔ́.

Dɛ mɔ̀nnì kɛ̀ Fidisitɛ̃ɛ̃bɛɛ kɔtɛ kɛ́cɔ́u ndɛ kóo nitipòkù nɛ̀ o cicɛ. 7 Kɛ̀ Sɑ̃nsɔ̃ɔ̃ bɛ̀ nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Di mɛ̀ ndɔ̀ɔ̀ dɛ̀, kɛ̀ n yí pɛ̀ìtɛ dɛ kó dipɛ̀ì, m bɑ́ɑ́ om̀pɛ̀!

8 Mɛm̀mɛ ò bɛ̀ potɛ́mɛ̀ kɛ́ bɛ nɑ, kɛ́ bɛ̀ ɑutɛ́ mɛdiɛ̀. Dɛ kó difɔ̃nkúò kɛ́kɔtɛ kɛ́mbo Etɑmmu tɑ̃dènkù.

Sɑ̃nsɔ̃ɔ̃ kùɔmɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ nɛ̀ sɑ̃mmɑrímú kó muyɛ̀ì

9 Dɛ mɔ̀nnì kɛ̀ Fidisitɛ̃ɛ̃bɛɛ kɔtɛní kɛ́bɑ́tɛ́ Sudɑɑ tenkɛ̀ kɛ́pitɛ́ kɛ́tuɔkɛnɛ̀ Deii. 10 Kɛ̀ Sudɑɑ kɔbɛɛ bɛ̀ bekɛ kɛ dɔ̀: Dɛ̀ dòmmɛ kɛ̀ di kɔ̀tɛní kɛ bo ti kpɑnnɛ̀? Kɛ̀ Fidisitɛ̃ɛ̃bɛ dɔ̀: Ti kɔ̀tɛní kɛ bo pĩ́ nSɑ̃nsɔ̃ɔ̃ nwe kóò dɔ̀ɔ̀ ò ti dɔ̀ɔ̀mɛ̀.

11 Kɛ̀ Sudɑɑ kɔbɛ sikɔupísìtɑ̃ɑ̃tii (3000) kɔtɛ Etɑmmu tɑ̃dènkù Sɑ̃nsɔ̃ɔ̃ borɛ̀, kóò nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: A í yɛ̃́ kɛ dò nFidisitɛ̃ɛ̃bɛ bɛɛ̀ ti bɑkɑ́ɑ̀? A ti dɔ̀ɔ̀ bɑ mɛmmɛ nɑ́kɛ? Kòo bɛ̀ nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Bɛ̀ n dɔ̀ɔ̀mɛ̀, m mɛ mbɛ̀ dɔ̀ɔ̀.

12 Kɛ̀ bɛ̀ɛ ò nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Ti kɔ̀tɛní kɛ bo dɑ boúmu kɛ́kɔtɛ kɛ́ bɛ̀ duɔ́. Kɛ̀ Sɑ̃nsɔ̃ɔ̃ dɔ̀: Pɑrìkɛ̀nɛ̀ kɛ dɔ̀ di í yó n kuɔ di mɔ́mmɔmbɛ.

13 Kɛ̀ bɛ̀ dɔ̀: Áɑ̀ ti í yóó dɑ kuɔ, ti dɔ́ kɛ dɑ́ boúmu kɛ́kɔtɛ kɛ́ bɛ̀ duɔ́.

Mɛm̀mɛ bɛ̀ ò boúmɛ̀ iwɛ̃ĩ pɑ̀nyì ìdɛ́ì kóò dènnɛní kutɑ̃dènkù miɛkɛ. 14 Bɛ̀ tùɔ̀kɛní dìì mɔ̀nnì Deii kɛ̀ Fidisitɛ̃ɛ̃bɛɛ kɔtɛní kóò co kɛ íútí. Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nYɑɑ́ cútɛ́ní o ĩ́nkɛ̀ kɛ̀ iwɛ̃ĩ bɛ̀ do ò boú ìì nɑɑ́ mmutɑ́pɛí nkɛ́yotɛ. 15 Kòo yɑ̀ sɑ̃mmɑrímú bɛ̀ kùɔ wè bɑ̀mbɑ̀ nho kó muyɛ̀ì kɛ́túótɛ́ kɛ́kuɔnɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ tɛkɔupíítɛ̀ (1000). 16 Ò mɛ ndèè kɛ́bɛ́i nkɛ dɔ̀:

Nɛ̀ sɑ̃mmɑrímú kó muyɛ̀ì mmu n kùɔnɛ̀mɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ tɛkɔupíítɛ̀ (1000).

Nɛ̀ sɑ̃mmɑrímú kó muyɛ̀ì mmu m bɛ̀ mɛ̀nnɛ̀ mɛ̀nnɛ̀mɛ̀.

17 Dɛ kó difɔ̃nkúò kɛ́dootóo musɑ̃mmɑrínyɛ̀ì mmɛdɛ́timɛ̀. Kɛ̀ bɛ̀ɛ yú dɛborɛ̀ kɛ dɔ̀ Dɑmɑti-Deii (dɛ̀ɛ̀ tu Muyɛ̀ì kó ditɑ̃rì). 18 Kɛ sɔ̃́ nsinɛ́yɛ̃ĩ ò potɛ́ mɛdiɛ̀ nkòo kuɔ́nnɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nkɛ dɔ̀: Áú! Ti Yiɛ̀ nKuyie nfɔ̃́ɔ̃̀ duɔ́ nkɛ̀ n nɑ n dootitɔ̀bɛ̀, kɛ bɛ̀ ɑutɛ́ kɛ̀ sinɛ́yɛ̃ĩ nɛ́ bo wɛ̃tɛ kɛ́ m bɔ nkɛ̀ itɑyéí yɛmbɛ̀ n nɑɑ̀?

19 Dɛ mɔ̀nnì kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nduɔ́ nkɛ̀ Deii tɑ̃rìi yɑtɛ́ kɛ̀ mɛniɛ nyɛnní kɛ̀ Sɑ̃nsɔ̃ɔ̃ pɛ́tɛ́ kɛ́yɑ̃̀, kɛ́pɛ́tɛ́ muwɛ̃rímú. Mɛm̀mɛ kɛ̀ bɛ̀ɛ yú dɛ kó tɛbintɛ kɛ dɔ̀: Ãɑ̃-Koodee, kɛ̀ tɛ̀ kpɑɑ́ bo nɛ̀ yíenní.

20 Kɛ̀ Sɑ̃nsɔ̃ɔ̃ mbɑkɛ́ Isidɑyɛɛribɛ dokùnɛ̀ dìì mɔ̀nnì Fidisitɛ̃ɛ̃bɛ kɛ dɔ̀ yɛbie nsipísìdɛ́.

16

Sɑ̃nsɔ̃ɔ̃ kpetɛ́mɛ̀ Kɑsɑɑ kó dicɑ̀ù

1 Diyiè mɑrì kɛ̀ Sɑ̃nsɔ̃ɔ̃ kɔtɛ Kɑsɑɑ kɛ́yɑ̀ onitipòkù mɔù wèè dɔuti dɔutinɛ̀ bɛnitidɑɑbɛ̀ kɛ́tɑ o borɛ̀. 2 Kɛ̀ dihɛì yɛmbɛ̀ɛ keè Sɑ̃nsɔ̃ɔ̃ dɛ̀ bomɛ̀ kɛ́cɛ̃ɛ̃tɛ dihɛì kɛ́nyié nkɛ bɑɑ dibòrì, kɛ nɑ́ɑ́ nkɛ tú: Dɛ̀ bo wentɛ́ kòo nyɛtìní kɛ̀ ti ò kùɔ. 3 Sɑ̃nsɔ̃ɔ̃ mɛ nyí ndɛ wentɛ́, kɛyènkɛ̀ totɛ́ dìì mɔ̀nnì kɛ cuokɛ̀, kòo ítɛ́ kɛ́pĩ́ ndihɛì bòrì kó dicɑ̀ù kɛ́wɛ̃nnɛ́nɛ̀ di dɛí kɛ́uutɛ́, kɛ́buutɛ́, kɛ́dekɛnɛ̀ ditɑ̃rì dìì bo Ebunɔɔ ɛì ììkɛ̀ kɛ́cónnɛ́.

Dɑdidɑɑ fìtɛ́mɛ̀ Sɑ̃nsɔ̃ɔ̃

4 Kɛ̀ Sɑ̃nsɔ̃ɔ̃ dɔkɛ onitipòkù mɔù kòo yètìrì tu Dɑdidɑɑ kòò bo Sodɛki biriku. 5 Kɛ̀ Fidisitɛ̃ɛ̃bɛ kpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ bɛ̀nùmmùu kɔtɛ kɛ́yɑ̀ Dɑdidɑɑ kóò nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Yetoo kɛ̀ Sɑ̃nsɔ̃ɔ̃ dɑ nɑ́kɛ́ ò pɛ̀tɛ́ dɛ̀ muwɛ̃rímú diɛmù ò mɛ mmɔkɛ mù, nɛ̀ ti bo yĩ́mɛ̀ kóò nɑ, kóò boú, kòo yɔkɛ̀, ti bo dɑ duɔ́ mbɑ́ wè mɛdítíbii tɛkɔupípíítɛ̀ nɛ̀ tɛkɔ̀ùtɛ̀ (10100).

6 Kɛ̀ Dɑdidɑɑ bekɛ Sɑ̃nsɔ̃ɔ̃ kɛ dɔ̀: N nɑ́kɛ́ ɑ wɛ̃rímú bonní dɛ̀ kɛ cɑ̃́ɑ̃́. Bɛ̀ bo dɑ boúnɛ̀ bɑ kɛ̀ mùu yɛ̀?

7 Kɛ̀ Sɑ̃nsɔ̃ɔ̃ dɔ̀: Kɛ̀ bɛ̀ m boúnɛ̀ itɑ̃nwɛ̃ĩ sũ̀ũ̀yì ìì mu nyí kpeí, n wɛ̃rímú yɛ̀mu mɛmmɛ, kɛ̀ n nɑɑ́nnɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ tɔbɛ̀.

8 Kɛ̀ Fidisitɛ̃ɛ̃bɛ kpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ɛ wɑɑnní itɑ̃nwɛ̃ĩ sũ̀ũ̀ì ìì mu nyí kpeí, kɛ́duɔ́ nDɑdidɑɑ kòo ì nhò boúnɛ̀. 9 Ò yóó mɛ nyĩ́ kɛ́sɔnnɛ bɛnìtìbɛ̀ mbɛ o cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ miɛkɛ, kɛ́deè kɛ́kuɔ́nko kɛ dɔ̀: Sɑ̃nsɔ̃ɔ̃ ɑ dootitɔbɛ̀ Fidisitɛ̃ɛ̃bɛ tùɔ̀kɛní!

Kòo tɔ̃tɛ itɑ̃nwɛ̃ĩ kɛ̀ dɛ̀ ndò mmuhɑ̃ɑ̃́ nhɔ̃ɔ̃ cɔ́útɛ́mɛ̀ kuhɔ̃ũ. Bɛ̀ í nnɑ kɛ́yĩ́ɛ̃́tɛ́ o wɛ̃rímú bonní dɛ̀.

10 Kɛ̀ Dɑdidɑɑ yíɛ́ kóò nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: A n dɑúmu kɛ n soú, n nɑ́kɛ́ di mmɔ̀nnì bɛ̀ bo dɑ boúnɛ̀ mù. 11 Kòo ò nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Kɛ̀ bɛ̀ m boúnɛ̀ iwɛ̃ĩ pɑ̀nyì, bɛ̀ mu nyí pĩ̀ńnɛ̀ ì mutɔ̃mmú mɑmù, dɛ mɔ̀nnì n wɛ̃rímú yóó yɛ̀mu kɛ̀ n nɑɑ́nnɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ tɔbɛ̀.

12 Kɛ̀ Dɑdidɑɑ wɑɑ́ nyiwɛ̃ĩ pɑ̀nyì, kóò boúnɛ̀, kɛ́deè kɛ́kuɔ́nko kɛ dɔ̀: Sɑ̃nsɔ̃ɔ̃ ɑ dootitɔbɛ̀ Fidisitɛ̃ɛ̃bɛ tùɔ̀kɛní.

Kɛ sɔ̃́ mbɛnìtìbɛ̀ tó sɔri o cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ miɛkɛ, kɛ̀ Sɑ̃nsɔ̃ɔ̃ tɔ̃tɛ iwɛ̃ĩ ìì do ò boú o bɑɑ̀ nkɛ̀ dɛ̀ ndò mmupɑ̀ɑ̀kommú.

13 Kɛ̀ Dɑdidɑɑ dɔ̀: A sɔkɛ́ kɛ n dɑúmu kɛ n soúnnɑ́ɑ̀? Di mmɔ̀nnì n nɑ́kɛ́ weti weti bɛ̀ bo dɑ boúnɛ̀mu.

Kɛ̀ Sɑ̃nsɔ̃ɔ̃ dɔ̀: Kɑ̀ɑ boú n yùtì iyùpɑ̃ɑ̃tí ìyiekɛ̀ kɛ tɑunnɛ̀ kuyɑɑ̀dùɔ̀dɔú kɛ bɑɑkɛ́. Dɛ mɔ̀nnì n wɛ̃rímú yóó yɛ̀mu kɛ̀ n nɑɑ́nnɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ tɔbɛ̀.

14 Kɛ̀ Dɑdidɑɑ dɔɔ̀ kɛ̀ Sɑ̃nsɔ̃ɔ̃ yɛ̃̀ nkɛ́duɔ́, kòo boú o yùtì iyùpɑ̃ɑ̃tí ìyiekɛ̀ kɛ́tɑunnɛ̀ kuyɑɑ̀dùɔ̀dɔú kɛ́bɑɑkɛ́, kɛ́deè kɛ́kuɔ́nko kɛ dɔ̀: Sɑ̃nsɔ̃ɔ̃ ɑ dootitɔbɛ̀ tùɔ̀kɛní!

Kɛ̀ Sɑ̃nsɔ̃ɔ̃ entɛ kɛ́huutɛ́nɛ̀ iyùpɑ̃ɑ̃tí kuyɑɑ̀dùɔ̀dɔú.

15 Kɛ̀ Dɑdidɑɑ dɔ̀: A bo yĩ́mɛ kɛ́ntú ɑ n dɔ́ kɛ tɛ̃́nkɛ nɛ́ í n tɑ̃́. Kucɛ mɛtɑ̃ɑ̃́mmɛ̀ mmɛ miɛ nkɑ̀ɑ n dɑú kɛ n soú, mbɑ́ ɑ í yie nkɛ n nɑ̀kɛ́ ɑ wɛ̃rímú bonní dɛ̀.

16 Kɛ bɑɑ ntì kòńnì yɛwe yɛmɔu Sɑ̃nsɔ̃ɔ̃ borɛ̀ koò kɔɔ́nnɛ̀, kòo ò ɔ̀unɛ̀, kɛ̀ dɛ̀ɛ ò bi. 17 Kòo ò nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: N tú ti Yiɛ̀ nKuyie nkou nwe nɛ̀ bɛ̀ m pɛítɛ́mɛ̀ kuponkù í kɑ̀ɑ́kɛ́ n yuu, kɛ̀ bɛ̀ nkuó n wɛ̃rímú yóó yɛ̀mu kɛ̀ n nɑɑ́nnɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ tɔbɛ̀.

18 Dɛ mɔ̀nnì kɛ̀ Dɑdidɑɑ bɑntɛ́ wè ò nɑ̀kɛ́mɛ̀ o yɛ̀mmɛ̀ kpɛti nti, kɛ́tɔ̃ nkɛ̀ bɛ̀ɛ nɑ́kɛ́ Fidisitɛ̃ɛ̃bɛ kpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ kɛ dɔ̀: Dɑdidɑɑ tu di kɔtoo kɛ̀ Sɑ̃nsɔ̃ɔ̃ ò nɑ̀kɛ́mu o yɛ̀mmɛ̀ kpɛti.

Kɛ̀ bɛ̀ɛ kɔtɛ kɛ́ bɛ̀ nɑ̀kɛ́ kɛ̀ bɛ̀ nkɔroo kɛ tɔnɛ̀ idíítí bɛ̀ do yɛ̃ mbɛ̀ yóó ò duɔ́ nyì. 19 Mɛm̀mɛ Dɑdidɑɑ dɔ̀ɔ̀mɛ̀ kɛ̀ Sɑ̃nsɔ̃ɔ̃ yɛ̃̀ nkɛ́duɔ́ o kpèrɛ̀ ĩ́nkɛ̀, kòo duɔ́ nkòo nìtì mɔùu kɛ̃ĩ́ o yùpɑ̃ɑ̃tí iyiekɛ̀. Dɛ mɔ̀nnì kòo ketɛ́ ò bo cĩtɛmɛ̀, kòo wɛ̃rímúu yɛ̀. 20 Kɛ̀ Dɑdidɑɑ kuɔ́nko kɛ dɔ̀: Sɑ̃nsɔ̃ɔ̃ ɑ dootitɔbɛ̀ Fidisitɛ̃ɛ̃bɛ tùɔ̀kɛní!

Kòo entɛní kòo yɛ̀mmɛ̀ ndò nhò bo nɑ kɛ́piùrɛ̀ ò ɔ̃ɔ̃ yĩ́mɛ̀. Bɑ́ ò í nyɛ̃́ kɛ dò ti Yiɛ̀ nKuyie ndɛ̀ìtɛ ku wɛ̃rímú o ĩ́nkɛ̀. 21 Mɛm̀mɛ kɛ̀ Fidisitɛ̃ɛ̃bɛɛ ò pĩ nkɛ́kpɛ́kɛ́ o nuɔ nkóò kònnɛ̀ Kɑsɑɑ. Kóò boúnɛ̀ disɔɔwũɔ̃̀ kó mɛfĩmmɛ mɛ̀dɛ́mɛ̀, kòo mbo dikpetíntou miɛkɛ, kɛ fiinko dinɑ̀ɑ̀. 22 Kɛ̀ dɛ̀ɛ mɔntoo kòo yùtìi wɛ̃tɛ kɛ́ketɛ́ tì bo yɛ̀nnímɛ̀.

Sɑ̃nsɔ̃ɔ̃ pɛ̀itɛmɛ̀ o dootitɔbɛ̀ mɛsɔmmɛ kɛ ku

23 Diyiè mɑrì kɛ̀ Fidisitɛ̃ɛ̃bɛ kpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ɛ tíí nkɛ bo fíé bɛ bɔɔ̀ Dɑkɔ̃ɔ̃ kɛ̀ dɛ̀ ńdò ndibɑnni diɛrì, kɛ̀ bɛ̀ ndiè nkɛ tú:

Ti kó dibɔɔ̀ Dɑkɔ̃ɔ̃ weè ti dɛɛtɛ́nɛ̀ ti dootitɔù Sɑ̃nsɔ̃ɔ̃,

kɛ duɔ́ nkɛ̀ ti ò pĩ.

24 Kɛ nwúó mbɛ bɔɔ̀ kɛ di sɑ̃ntí kɛ tú:

Ti kó dibɔɔ̀ ti dɛɛtɛ́nɛ̀ ti dootitɔù,

wèè do ti puɔ nkɛ ti kɔù.

25 Bɛ̀ mɛ mbomɛ̀ dibɑnni miɛkɛ nkɛ kɛ̀ dɛ̀ bɛ̀ nɑɑti, nɛ̀ dɛ kpɛ́í nkɛ̀ bɛ̀ dɔ̀ bɛ̀ɛ tɔní Sɑ̃nsɔ̃ɔ̃, kòò yɑ̀ɑ ndɔɔri mudɑɑ́ nkpɛrɛ. Kɛ̀ bɛ̀ɛ kɔtɛ dikpetíntou, kɛ́tɔní Sɑnsɔ̃ɔ̃, kɛ́tuɔkɛní kɛ̀ bɛ̀ɛ ò tɑnnɛ̀ bɛ̀ bo dìì tou miɛkɛ, yɛsɑ̃ǹkɛ̀ borɛ̀. Kòò ndɔɔri mudɑɑ́ nkpɛrɛ bɛ ììkɛ̀. 26 Kɛ̀ Sɑ̃nsɔ̃ɔ̃ nɑ́kɛ́ dɛdɑpùmbirɛ dɛ̀ɛ̀ ò dɛ̀ri kɛ dɔ̀: N kɔtɛnɛ̀ ditou kó yɛsɑ̃ǹkɛ̀ borɛ̀ kɛ̀ n yɛ̀ kɑ̀ɑ́kɛ́, n dɔ́ kɛ́dírímu.

27 Bɛnìtìbɛ̀ bɛɛ̀ do píɛ́kɛ́ dɛ kó ditou miɛkɛ, bɛnitidɑɑbɛ̀ nɛ̀ bɛnitipòbɛ̀, kɛ̀ Fidisitɛ̃ɛ̃bɛ kpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ bɛmɔu dɛ bo. Bɛnìtìbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ kɔ̀tɛní muwéìmù, kɛ̀ bɛ̀ bo kudɑ̀nkù. Bɛ̀ bo ntùɔ̀kɛ sikɔupísìtɑ̃ɑ̃ti (3000), bɛnitidɑɑbɛ̀ nɛ̀ bɛnitipòbɛ̀. 28 Dɛǹdɛ Sɑ̃nsɔ̃ɔ̃ kuɔ́nnɛ̀mɛ̀ Ti Yiɛ̀ nKuyie nkɛ dɔ̀: Ti Yiɛ̀ nKuyie n dɑ bɑ́ɑmmu ɑ bɑ́ m bɔnko, wɛ̃tɛ kɛ́ n duɔ́ mmuwɛ̃rímú dimɔ̀nnì dìmɑ́ɑ̀, kɛ̀ m pɛitɛ n dootitɔbɛ̀ Fidisitɛ̃ɛ̃bɛ bɛ̀ kpɛ̀kɛ́ mɛ̀ɛ̀ kpɛ́í n nuɔ.

29 Sɑ̃nsɔ̃ɔ̃ mɛ nyĩ kɛ́deè kɛ́bɑutɛ̀ yɛsɑ̃ǹkɛ̀ yɛ̀dɛ́ dɛ cuokɛ̀ kpɛyɛ yɛ̀ɛ̀ tɔ ditou, kɛ́ yɛ̀ dìdóo kɛ́kɔtínnɛ́ diì nho bɑkù yoú, ditɛrì kucɑ̃̀nku, 30 kɛ́bɛ́i nkɛ dɔ̀: Kɛ̀ n kunɛ̀ Fidisitɛ̃ɛ̃bɛ dɛ̀ n sɑ̀nnɛ̀.

Ò mɛ nyĩ kɛ́fukii nɛ̀ o wɛ̃rímú mumɔu yɛsɑ̃ǹkɛ̀ kɛ̀ ditouu do kɛ́yɑ̃kɛ Fidisitɛ̃ɛ̃bɛ kpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ nɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ kó dimɑ̀ɑ̀ dɛ̀ bo. Ò wɛ̃nnɛ́ nɛ̀ bɛ̀ɛ̀ nìtìbɛ̀ kɛ ku, kɛ̀ bɛ̀ nsũ kɛ́pɛ̃ɛ̃tɛ́ ò do kùɔ bɛ̀ ò kpɑɑ́ fòù dìì mɔ̀nnì.

31 O tebìí nɛ̀ o nɑɑ̀mùnkù kɔbɛ bɛmɔu kɛ̀ bɛ̀ɛ kɔtɛní kóò tùótɛ́ kɛ́kò nkɛ́kũnnɛ́ o cicɛ Mɑndoɑ fɔ̃ti, Sodɑɑ nɛ̀ Esetɑɔdi dɛ cuokɛ̀.

Sɑ̃nsɔ̃ɔ̃ do bɑkɛ́ Isidɑyɛɛribɛ kɛ dɔ̀ yɛbie nsipísìdɛ́ ndi.

17

Mikɑɑ dɔ̀ɔ̀mɛ̀ sitenkɑɑnìi kɛ nsì bɑ́ɑ́

1 Onìtì mɔù weè do bo Efɑdɑimmu tempɛ̃ nditɑ̃rì ĩ́nkɛ̀, kòo yètìrì tu Mikɑɑ. 2 Diyiè mɑrì kòo nɑ́kɛ́ o yɔ̃ kɛ dɔ̀: N yɔ̃ ɑ kpɑɑ́ yɛ̃́ bɛ̀ sòò dɑ yùúkúmɛ̀ mɛdítíbii tɛkɔupípíítɛ̀ nɛ̀ tɛpíítɛ̀ (1010) kɑ̀ɑ ntú dɛ yiɛ̀ mbo yɑ̀, yɑ́ɑ bɑ? Míì do ì tùótɛ́ n kpɑɑ́ ì tɔmu.

Dɛ mɔ̀nnì kòo yɔ̃ dɔ̀: M birɛ ti Yiɛ̀ nKuyie ndɑ́ dɔɔ̀ mɛsɑ̀ɑ̀.

3 Kòo ò tɛ̃̀ńnɛ́ o díítí kòo yɔ̃ dɔ̀: N do pɑ̃ dɛ kó idíítí ti Yiɛ̀ nKuyie nku kɛ ì dɔú nhɑ kpɛ́í nkɛ bo dɑ dɔɔ̀ tɛtenkɑɑnìtɛ̀. Bɛ̀ yóó ì yìɛ̀mmu kɛ́utɛ́ kɛ̀ ìì nɑɑ́ ntɛtenkɑɑnìtɛ̀, n yì ndɑ duɔ́mmu, nto i.

4 Mɛm̀mɛ ò wɛ̃̀tɛmɛ̀ kɛ́ ì tɛ̃̀ńnɛ́ o yɔ̃ kòo dɛitɛ mɛdítíbii nsikɔusìdɛ́ (200) kɛ́duɔ́ nhomɑ́ɑ́tì, kòo ò dɔ̀ɔ̀nɛ̀ tɛtenkɑɑnìtɛ̀ kɛ́ tɛ̀ dɑ̀ri timɑ́tì, kɛ́ tɛ̀ còńnɛ́ Mikɑɑ cĩ́ɛ̃̀tɛ̀.

5 Kɛ sɔ̃́ nweè Mikɑɑ mɔ̀kɛ ò kɔ̀rì dɛ̀ kɛ bɑ́ɑ́ nti Yiɛ̀ nKuyie nnɛ̀ sitenkɑɑnìi kɛ́yíɛ́ kɛ́dɔɔ̀ tɛtenkɑɑnìtɛ̀ tɛtɛ̀ nɛ̀ sitenkɑɑnìi sɑ́m̀pɔ́sì, kɛ́túótɛ́ o birɛ kɛ́dɔɔ̀ ikuɔ́ nìùtì. 6 Dɛ kó dimɔ̀nnì Isidɑyɛɛribɛ do í mɔkɛ okpɑ̀ɑ̀tì, bɑ́ wè kòo ndɔɔri ò dɔ́mɛ̀.

7 Dɛ mɔ̀nnì dɛ̀ do sɔ̃́ nDefiibɛ botí kóo dɑpɑ̀ɑ̀ mmɔù weè bo Bɛtideɛmmu Sudɑɑ kɔbɛ ciɛ kɛ tú opɔ̀ɔ̀ bɛ cuokɛ̀. 8 Kòo ítɛ́ dɛborɛ̀ kɛ́nwɑnti dikɑrì kupíkù tɛkù, kɛ́nkérí kɛ́tuɔkɛ Mikɑɑ cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ Efɑdɑimmu tempɛ̃ nyɛtɑ̃rɛ̀ ĩ́nkɛ̀. 9 Kɛ̀ Mikɑɑ ò bekɛ kɛ dɔ̀: A yɛ̀nní dɛ? Kòò dɔ̀: N tú Defii wuɔ nkou nwe, kɛ ìtɛ́ní Bɛtideɛmmu Sudɑɑ tempɛ̃. N wɑnti m bo mborɛ̀ ndɛ.

10 Kɛ̀ Mikɑɑ ò nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Mbo m borɛ̀ kɛ́nɑɑ́ n cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kó ikuɔ́ nìùtì kɛ̀ n níí dɑ duɔ́ ndibenni kṹṹ mmɛdítíbii ntɛpíítɛ̀, kɛ́ ndɑ duɔ̀nnɛ̀ tiyɑ̀ɑ̀tì nɛ̀ tidiitì dɛ̀ dɑ békú mɛ̀ɛ̀ botí.

Kɛ̀ Defiibɛ botí kou tɑroo, 11 kɛ́yie nkɛ́mbo Mikɑɑ cĩ́ɛ̃̀tɛ̀, kòo ò dɔ̀ɔ̀ o birɛ. 12 Kóò dɔ̀ɔ̀ ikuɔ́ nìùtì, kòo mbo o cĩ́ɛ̃̀tɛ̀. 13 Kɛ̀ Mikɑɑ dɔ̀: Di mmɔ̀nnì n yɛ̃́mu kɛ dò nti Yiɛ̀ nKuyie mbo n dɔɔ̀ mɛsɑ̀ɑ̀ nDefii wuɔ nkou mɛ̀ nnɑɑ́mmɛ̀ n cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ ikuɔ́ nìùtì.

18

Dɑnniibɛ wɑntimɛ̀ bɛ kó kɛtenkɛ̀

1 Dɛ mɔ̀nnì Isidɑyɛɛribɛ do í mɔkɛ okpɑ̀ɑ̀tì. Mɛm̀mɛ kɛ̀ Dɑnni botí kɔbɛ nwɑnti bɛ kó kɛtenkɛ̀, bɛ̀ bo mborɛ̀. Bɛ̀ mu ndo í mɔkɛ kɛtenkɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ cuokɛ̀. 2 Kɛ̀ bɛ̀ɛ tɑ̃ɑ̃tɛ́ bɛ botí miɛkɛ yɛkɔ̃m̀bɔ̀ yɛmbɛ̀ bɛ̀nùmmù, kɛ́tɔ̃ nSodɑɑ nɛ̀ Esitɑɔdi kɛ dɔ̀, bɛ̀ɛ kɔtɛ kɛ́pɑɑtɛ́ dihɛì kɛ́ dì yĩ̀ɛ̃́tɛ́. Kɛ̀ bɛ̀ɛ kétɛ́ kɛ́tuɔkɛ Efɑdɑimmu tempɛ̃ nditɑ̃rì ĩ́nkɛ̀, kɛ́bɑ́tɛ́ Mikɑɑ cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ borɛ̀ kɛ bo yié. 3 Bɛ̀ mɛ ntɔ́kɛ́nɛ̀mɛ̀ Mikɑɑ cĩ́ɛ̃̀tɛ̀, kɛ̀ bɛ̀ɛ keè Defii wuɔ nkou tɑmmɛ̀ kɛ́ mɛ̀ bɑntɛ́, kɛ́tɔ́ɔ́nko kóò bekɛ kɛ dɔ̀: We ndɑ tɔní diɛ? A pĩ́ mbɑ diɛ? A kó mucɔ̃́ntimu tu ɔ̃̀mmu dɛborɛ̀?

4 Kòo bɛ̀ tɛ̃̀ńnɛ́ kɛ dɔ̀: Mikɑɑ weè yɛ̃ nní mbo o borɛ̀ kɛ tú ikuɔ́ nìùtì, kòò n yietì. 5 Kɛ̀ bɛ̀ dɔ̀: Tũ mbeé nti Yiɛ̀ nKuyie nkɛ́yɑ̀ kɛ̀ kucɛ ti kérí kù bo ntú kusɑ̀ɑ̀kù.

6 Kòò dɔ̀: Kɔtɛnɛ̀ kɛ bɑ́ nyĩɛ̃̀kù ti Yiɛ̀ nKuyie nyó ndi bonɛ̀mu.

7 Kɛ̀ dɛ kó bɛnìtìbɛ̀ bɛnùmmùu pɛ̃ɛ̃tɛ́ kɛ́tuɔkɛ Dɑiisi kɛ́nsɔ̃́ bɛ̀ɛ̀ dɛ̀ bo bɛ̀ tuɔ́mmu Sidoniibɛ tɛ̃mɛ̀, kɛ kɑri bɑ́ tìmɑtì í bɛ̀ kɔɔ́nnɛ̀. Bɛ̀ í yĩɛ̃̀kù dɛ̀mɑrɛ̀, òmɔù í bɛ̀ fɛ̃́ũnko, bɛ̀ mɛ nyí tɔ́kɛ́nɛ̀ Sidoniibɛ. Òmɔù do í bɛ̀ bɑkɛ́. 8 Kɛ̀ dɛ kó bɛnìtìbɛ̀ɛ wɛ̃tɛní Sodɑɑ nɛ̀ Esitɑɔdi kɔbɛ borɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ɛ bɛ̀ bekɛ kɛ dɔ̀: Dɛ̀ dònnímɛ? 9 Kɛ̀ bɛ̀ dɔ̀: Tí kɔtɛnɛ̀ kɛ́ bɛ̀ do, ti kɔ̀tɛ kɛ yɑ̀mu dihɛì kɛ sɔ̃́ ndì wenni mɛdiɛ̀. Bɑ́ nkɑrinɛ̀ dɛtetìrɛ̀, bɑ́ nhɔɔtínɛ̀! Tí kɔtɛnɛ̀ kɛ́ bɛ̀ do kɛ́fietɛ dihɛì. 10 Kɛ̀ ti tùɔ̀koo di bo yɑ̀ di nìtìbɛ̀ tuɔ́mmɛ̀, bɑ́ bɛ ɛì í sénní dɛ̀ bèkú dɛ̀ɛ̀ kó dimɑ̀ɑ̀ onìtì dɛ̀mɑrɛ̀ í kpɑ dɛ kó dihɛì.

11 Mɛm̀mɛ kɛ̀ Dɑnniibɛɛ bɑ́ɑ́tí Sodɑɑ nɛ̀ Esetɑɔdi kɛ́mbo bɛnìtìbɛ̀ sikɔusìkuɔ̀ (600), 12 kɛ́kɔtɛ kɛ́bɑ́tɛ́ Kidiyɑ-Yeɑdimmu Sudɑɑ tenkɛ̀, dɛɛ̀ te kɛ̀ bɛ̀ yu dɛ kó dibòrì kɛ tú: Dɑnni kɔbɛ kɑrì, kɛ mɛ ndɛ̀ yu nɛ̀ yíenní, kɛ̀ dɛ̀ bo Kidiyɑ-Yeɑdimmu ɛì ììkɛ̀. 13 Bɛ̀ dɛ nyìtɛ́ kɛ́kɔtɛ Efɑdɑimmu tempɛ̃ nditɑ̃rì ĩ́nkɛ̀ kɛ́tuɔkɛ Mikɑɑ cĩ́ɛ̃̀tɛ̀. 14 Bɛnìtìbɛ̀ bɛ̀nùmmù bɛ̀ɛ̀ do kɔ̀tɛ kɛ́pɑɑtɛ́ Dɑiisi ɛì, kɛ̀ bɛ̀ɛ nɑ́kɛ́ bɛ tebìí kɛ dɔ̀: Tɛtenkɑɑnìtɛ̀ nɛ̀ sisɑ́m̀pɔ́sì nɛ̀ tɛtɛtɛ̀ tɛ̀ɛ̀ dɑ̀ri timɑ́tì dɛɛ̀ bo diɛ ntɛcĩ́ɛ̃̀tɛ̀ mɑtɛ̀ miɛkɛ. Díì nɛ́ yɛ̃́ di dò nkɛ́dɔɔ̀mɛ̀.

15 Bɛ̀ mɛ nyĩ kɛ́deè, kɛ́tɑ Mikɑɑ cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kɛ́dɔu nDefii wuɔ nkou. 16 Dɛ mɔ̀nnì kɛ̀ Dɑnni botí kɔbɛ sikɔusìkuɔ̀ (600) bɛ̀ɛ̀ do bɑ̀ɑ́tí kɛ̀ bɛ̀ còḿmú dibòrì. 17 Kɛ̀ bɛ̀ɛ ò dɔu nkɛ́deè kɛ́pɛ̃ɛ̃tɛ́ kɛ́dekɛ kudɑ̀nkù kɛ́tɑ kudieku kɛ́túótɛ́ tɛtenkɑɑnìtɛ̀ nɛ̀ sisɑ́m̀pɔ́sì nɛ̀ tɛtɛtɛ̀ tɛ̀ɛ̀ dɑ̀ri timɑ́tì. Dɛ mɔ̀nnì kɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ sikɔusìkuɔ̀ (600) bo dibòrì kɛ̀ ikuɔ́ nìùtì bo bɛ borɛ̀. 18 Kɛ̀ ikuɔ́ nìùtìi yɑ̀ bɛ̀ tɑmɛ̀ o cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kɛ tùótɛ́ tɛtenkɑɑnìtɛ̀ nɛ̀ sisɑ́m̀pɔ́sì nɛ̀ tɛtɛtɛ̀ tɛ̀ɛ̀ dɑ̀ri timɑ́tì, kòo bɛ̀ bekɛ kɛ dɔ̀: Di dɔɔri bɑ dɛndɛ? 19 Kɛ̀ bɛ̀ dɔ̀: Cĩ́ɛ̃́kɛ́ kɛ́yĩ́ ɑ nùù cɛ̃́ũ, kɛ́ tí tũnnɛ kɛ́nɑɑ́ nti botí kuɔ́ nìùtì. A bo ntúmɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ botí mɑkù kuɔ́ nìùtì, dɛ̀ í tɔ̃ũnɛ̀ ɑ bo ntúmɛ̀ tɛcĩ́ɛ̃̀tɛ̀ tɛ̀mɑ́ɑ̀ kouɑ̀?

20 Kɛ̀ diwɛ̀ìi pĩ́ nyikuɔ́ nìùtì, kòo túótɛ́ tɛtenkɑɑnìtɛ̀ nɛ̀ sisɑ́m̀pɔ́sì nɛ̀ tɛtɛtɛ̀ tɛ̀ɛ̀ dɑ̀ri timɑ́tì, kɛ́kɔɔrɛnko ditĩ̀nnì.

21 Mɛm̀mɛ kɛ̀ bɛ̀ɛ pɛ̃ɛ̃tɛ́ kɛ́sɔɔtɛ́ bɛ cɛ kɛ́nií nyibí nɛ̀ iwũɔ̃ nɛ̀ tinɛntì. 22 Mikɑɑ nɛ̀ o cɛ̃pɛɛtitɔbɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ nyóó bɛ̀ yɑ̀ kɛ̀ bɛ̀ dɛ̀tɛ́ kɛ̀ bɛ̀ mbɛ̀ bɛ̀tì. 23 Kɛ̀ Dɑnni botí kɔbɛ keè bɛ̀ pɛ́ikomɛ̀ kɛ́wɛ̃ɛ̃tɛní kɛ́yɑ̀ Mikɑɑ kóò bekɛ kɛ dɔ̀: Dɛ̀ dòmmɛ? Bɑ nkó yɛùdìhurɛ nyɛ?

24 Kòo bɛ̀ tɛ̃̀ńnɛ́ kɛ dɔ̀: Di tùótɛ́ n tenkɑɑnìtɛ̀ nɛ̀ sisɑ́m̀pɔ́sì nɛ̀ tɛ̀ɛ̀ dɑ̀ri timɑ́tì kɛ kérínɛ̀ kɛ wɛ̃̀tɛ kɛ m békú dɛ̀ dòmmɑ̀ɑ̀?

25 Kɛ̀ Dɑnni botí kɔbɛ dɔ̀: Yíɛ́ kɛ́yĩ́ fĩ́ɛ̃́ũ̀, kɑ̀ɑ bo yɑ̀ ti yóó dɑ dɔɔ̀ dɛ̀! Kɑ̀ɑ í yɛ̃́ ɑ kú fɔ̃́ nnɛ̀ ɑ cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kɔbɛ.

26 Mɛm̀mɛ kɛ̀ Dɑnni botí kɔbɛ nsɔkɛ́ bɛ cɛ kɛ̀ Mikɑɑ bɑntɛ́ bɛ̀ ò kpeńnìnɛ̀mɛ̀mu kɛ́yóu kɛ́kò.

Dɑnniibɛ pɔ̀ntɛmɛ̀ Dɑiisi kɛ mɑɑ́ bɛ ɛì nɛ̀ Kuyie ntɑummɛ̀ tou

27 Mɛm̀mɛ Dɑnni botí kɔbɛ tɔmɛ̀ Mikɑɑ nɛntì nɛ̀ wèè do tú o kó ikuɔ́ nìùtì kɛ́pɛ̃ɛ̃tɛ́nɛ̀, kɛ́kɔtɛ kɛ́do Dɑiisi ɛì kɛ́kuɔ di nìtìbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ do kɑri kɛ tuɔ́ nkɛ í yĩɛ̃̀kù, kɛ́deè kɛ́cɔ́u ndihɛì. 28 Bɑ́ òmɔù í mbɛ̀ dɛɛtɛ́ kɛ yɛ̃́ bɛ̀ do í tɔ́kɛ́nɛ̀mɛ̀ Sidonni, òmɔù mɛ ndo í bɛ̀ bɑkɛ́. Bɛ̀ do bo Bɛti-Deɔbu biriku nku. Kɛ̀ Dɑnni botí kɔbɛɛ bɛ̀ pɔ̀ntɛ kɛ́mɑɑ́ bɛ ɛì, 29 kɛ́ dì yu kɛ dɔ̀: Dɑnni. Bɛ yɑ̀ɑ̀rì weè do te dɛ kó diyètìrì, Sɑkɔbu birɛ mɑrɛ̀ kó diyètìrì do ndi. 30 Kɛ̀ Dɑnniibɛɛ fíí ntɛtenkɑɑnìtɛ̀ kɛ̀ Mɔyiisi birɛ Kɛdisɔmmu birɛ Yonnɑtɑ̃ɑ̃ ntú ikuɔ́ nìùtì kɛ́sɔɔtɛ́nɛ̀ bɛ kó ibío kɛ́tuɔkɛnɛ̀ bɛ dootitɔbɛ̀ bɛ̀ pĩ̀ḿmú dìì mɔ̀nnì kɛ kònnɛ̀. 31 Bɛ̀ do fìímmu Mikɑɑ do dɔ̀ɔ̀ tɛ̀ɛ̀ tenkɑɑnìtɛ̀ kɛ́ ntɛ̀ mɔ̀kɛ Kuyie ntɑummɛ̀ tou do bo yɛ̀ɛ̀ mɔ̀rɛ̀ Sidoo.

19

Bɛnsɑmɛɛ botí kɔbɛ do dɔ̀ɔ̀ ìì sɔkɛ

1 Dɛ mɔ̀nnì Isidɑyɛɛribɛ do í mɔkɛ okpɑ̀ɑ̀tì, kòo nìtì mɔù mbo Efɑdɑimmu tempɛ̃ nditɑ̃rì ĩ́nkɛ̀ kó dihɛì, dìì dɛ́tirìnɛ̀ yɛtɛyɛ̀. Ò do tú Defiibɛ botí kou nwe kɛ dɛ̀ bo, kɛ́túótɛ́ o pocɛ̃nnì mɑrì Bɛtideɛmmu Sudɑɑ botí miɛkɛ. 2 Nɛ̀ di kɛ̀ bɛ̀ɛ kpɑ, kɛ̀ dìi ò yóu kɛ́kò ndi cicɛ cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kɛ́mbo kɛ dɔ̀ bɛtɑ̃̀ɑ̃̀bɛ̀ bɛ̀nɑ̀ɑ̀. 3 Kòo dɔùu ítɛ́ kɛ́tũnnɛ kɛ bo ò bɑ́mmú kɛ̀ bɛ̀ɛ̀ kò, kɛ́túótɛ́ sɑ̃mmɑrímúbɛ̀ bɛ̀dɛ́bɛ̀ kòo kóo tɔ̃ntìi ò nɛinɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ɛ tuɔkoo, kòo pocɛ̃nnìi ò tɑnnɛ́ di cicɛ cĩ́ɛ̃̀tɛ̀, kòo ò cɔutɛ́ nɛ̀ diwɛ̀ì, 4 kɛ́duɔ́ nkòo mbo o cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ miɛkɛ, kɛ dɔ̀ yɛwe yɛ̀tɑ̃ɑ̃ti. Nɛ̀ o kóo tɔ̃ntì kɛ̀ bɛ̀ nyo nkɛ yɔ̃̀ nkɛ dɔu. 5 Diyiè nɑɑnnì yiè kɛ̀ bɛ̀ɛ ítɛ́ dikṹnweńnì kɛ dɔ̀, bɛ̀ bo kò nkòo cɔ̀kùu yetɛ kɛ dɔ̀: Kɑrinɛ̀ kɛ́di kɛ́pɛ́tɛ́ muwɛ̃rímú kɛ nɛ́ nɑ kɛ́kétɛ́.

6 Kɛ̀ bɛ̀ɛ kɑroo kɛ̀ bɛ̀ɛ wɛ̃nnɛ́ kɛ́di kɛ́yɑ̃̀, kɛ́deè, kòo dɑpɑ̀ɑ̀ ncɔ̀kùu ò nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Túótɛ́ mɛfíè kɛ́yíɛ́ kɛ́yie ndiɛ nkɑ̀ɑ yɛ̀mmɛ̀ɛ cɑ́tɛ́.

7 Kòo ndɔ́ kɛ́kò nkòo cɔ̀kù yetoo kòo yóu kɛ yíɛ́ kɛ́yié. 8 Diyiè nummurì yiè kɛ̀ dɛ̀ nkpɑɑ́ uu dikṹnweńnì sɛ̀ì kòo bɑ́ɑ́tí kɛ bo kò nkòo cɔ̀kùu yetɛ kɛ dɔ̀: Kɑri kɛ́di, kuyuoku kɛ nɛ́ kétɛ́.

Mɛm̀mɛ kòo kɑri kɛ̀ bɛ̀ɛ wɛ̃nnɛ́ kɛ́di. 9 Bɛ̀ di dìì mɔ̀nnì kɛ deè kòo ndɔ́ kɛ́túótɛ́ o pokù nɛ̀ o tɔ̃ntì kɛ̀ bɛ̀ɛ kò, kòo cɔ̀kù ò nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Diyiè diɛ nkɛ dèè kɛ̀ dɛ̀ bìiri, túótɛ́ mɛfíè nkɛ́duɔ́ diɛ nkɑ̀ɑ yɛ̀mmɛ̀ɛ cɑ́tɛ́, kɛ̀ dɛ̀ nkpɑɑ́ uu kɑ̀ɑ kò.

10 Dɛ mɔ̀nnì odɑpɑ̀ɑ̀ mmɛ ntɛ̃́nkɛ í nyie nkɛ bo nkpɑɑ́, kɛ́túótɛ́ o pokù nɛ̀ o sɑ̃mmɑrímúbɛ̀ bɛdɛ́, kɛ́boú tinɛntì dɛ ĩ́nkɛ̀, kɛ́nkérí kɛ́tuɔkɛ Sebusii, dihɛì bɛ̀ tu dì di mmɔ̀nnì Sedisɑdɛmmu. 11 Bɛ̀ tùɔ̀koo dìì mɔ̀nnì dihɛì kɛ sɔ̃́ ndiyiè dèè, kòo kóo tɔ̃ntìi ò nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Tí kɔtɛ Sebusiibɛ ciɛ kɛ́yié. 12 Kòo yetɛ kɛ dɔ̀: Ti bɑ́ɑ́ kɔtɛ dihɛì mɑrì Isidɑyɛɛribɛ í bo dì. Ti pɛ̃ɛ̃tɛ́ kɛ́kɔtɛ Kibeɑ.

13 Tí yetoo kɛ́tuɔkɛ Kibeɑ yoo Dɑmɑɑ, yɛɛ̀ ɛkɛ̀ kó dìmɑrì ndi ti dò nkɛ́yiémmɛ̀.

14 Kɛ̀ bɛ̀ɛ sɔɔtɛ́ bɛ cɛ, kɛ̀ diyiè nyóó tɑ kɛ̀ bɛ̀ tùɔ̀koo Kibeɑ, Bɛnsɑmɛɛ botí kɔbɛ ciɛ. 15 Bɛ̀ tùɔ̀koo dìì mɔ̀nnì dihɛì kɛ́tɑ kɛ bo yié nKibeɑ kɛ́bɑ́tɛ́, kɛ́nkɑri yɑɑ́rɛ̀, òmɔù mɛ nyí mbɛ̀ yu kɛ̀ bɛ̀ bo tɑ o cĩ́ɛ̃̀tɛ̀.

16 Kɛ̀ bɛ̀ nsɔ̃́ nhodɑkótì mɔù kũntiní kupɑku, o ciɛ do bo Efɑdɑimmu tempɛ̃ nditɑ̃rì ĩ́nkɛ̀ nkɛ, kòò kɔ̀tɛní kɛ bo Kibeɑ Bɛnsɑmɛɛ kɔbɛ ciɛ. 17 Kòo yɑ̀ opɔ̀ɔ̀ kòò kɑ̀ri yɑɑ́rɛ̀, kòo ò bekɛ kɛ dɔ̀: A yɛ̀nní dɛ? A kɔri kɛ?

18 Kòo ò tɛ̃̀ńnɛ́ kɛ dɔ̀: Ti bonní Bɛtideɛmmu nwe Sudɑɑ botí kɔbɛ ciɛ, kɛ kũnti Efɑdɑimmu ditɑ̃rì ĩ́nkɛ̀, dihɛì dìì í tɔ́kɛ́nɛ̀ yɛtɛyɛ̀. N do kɔ̀tɛ Bɛtideɛmmu nwe, kɛ kũntiní òmɔù mɛ nyí n yu kɛ̀ m bo yié nho cĩ́ɛ̃̀tɛ̀. 19 M mɛ ntɔmu timútì n sɑ̃mmɑrímúbɛ̀ kpɛ́í nkɛ mɔkɛ pɛ̃́ɛ̃̀ nɛ̀ mɛnɑɑ̀ mmí nnɛ̀ m pokù nɛ̀ n kóo tɔ̃ntì ti kpɛ́í, dɛ̀mɑrɛ̀ í ti dónnì.

20 Kòo dɑkótì dɔ̀: Diwɛ̀ì ndɑ bonɛ̀, míì yóó dɑ duɔ́ ndɛ̀ dɑ békú dɛ̀, ɑ bɑ́ɑ́ yié nyɑɑ́rɛ.

21 Ò yĩ mɛmmɛ, kóò tɑnnɛ́ o cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kɛ́duɔ́ ntimútì sɑ̃mmɑrímúbɛ̀ kɛ́deè kɛ̀ bɛ̀ɛ ɔ́ú bɛ nɑɑ̀cɛ̀i, kɛ́di kɛ́yɑ̃̀.

22 Bɛ̀ kpɑɑ́ mɛ nyo nnɛ̀ diwɛ̀ì, kɛ̀ dihɛì kó itookperí yɛmbɛ̀ɛ kɔtɛní, kɛ́cɛ̃ɛ̃tɛ tɛcĩ́ɛ̃̀tɛ̀, kɛ́bentɛ dicɑ̀ù, kɛ́nɑ́kɛ́ odɑkótì tɛcĩ́ɛ̃̀tɛ̀ yiɛ̀ nkɛ dɔ̀: Dennɛní onìtì wèè tɑ ɑ cĩ́ɛ̃̀tɛ̀, ti dɔ́ kóò duɔ́nɛ̀mu.

23 Kòo dɑkótìi yɛnní kɛ́ bɛ̀ nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: N kɔbɛ bɑ́ɑ́ dɔɔ̀nɛ̀ mɛyɛi mmɛmmɛ kó kubotí. Bɑ́ɑ́ dɔɔ̀nɛ̀ isɔkɛ inyi, nkóo pɔ̀ɔ̀ nwe. 24 M mɔkɛ osɑpɑ̀ɑ̀ mbɑ́ ò mu nyí yɛ̃́ onitidɔ̀ù, m bo wè ndi duɔ́ nkɛ̀ dí dɔ̀ɔ̀nɛ̀ di dɔ́mɛ̀. Di bɑ́ɑ́ dɔɔ̀nɛ̀ onìtì yiè nyisɔkɛ kpɛrɛ.

25 Dɛ kó bɛnìtìbɛ̀ í ndɔ́ kɛ́keè. Mɛm̀mɛ kɛ̀ Defii wuɔ nkouu dennɛní o pokù, kɛ̀ bɛ̀ɛ ò pĩ̀ńnɛ̀ muwɛ̃rímú, kɛ́nyié nkoò duɔ́nɛ̀ kɛyènkɛ̀ kɛmɔu, kóò fĩ́ĩnkoo kukṹnwentóo. 26 Dikṹnweńnì kòo nitipòkùu kɔtɛ odɑkótì cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ o dɔù bo tɛ̀ɛ̀ miɛkɛ kɛ́doroo kɛ́nduɔ́ kɛ̀ diyiè yɑ̀ɑ yɛnnɛ̀nní. 27 Dɛ̀ wentɛ́ dìì mɔ̀nnì kòo dɔùu yɛnní kɛ bo sɔɔtɛ́ o cɛ, kɛ́nsɔ̃́ nho pokù duɔ́ dibòrì kɛ cɑ̃ɑ̃nko, kòo nɔu dɑkɛ́ dibòrì. 28 Kòò dɔ̀: Ítɛ́ kɛ̀ tí pɛ̃ɛ̃tɛ́!

Kòo nduɔ́ kɛ́cĩ́ɛ̃́kɛ́ kòo ò tùótɛ́ dicírì kɛ́dɑɑ́ nho sɑ̃mmɑrímú ĩ́nkɛ̀, kɛ́pɛ̃ɛ̃tɛ́ kɛ́kò nho ciɛ. 29 Ò tùɔ̀kɛ dìì mɔ̀nnì o ciɛ, kɛ́túótɛ́ disiè kɛ́kéétɛ́ ocíì yɛkékɛ̀ tɛpíítɛ̀ nɛ̀ yɛ̀dɛ́ɛ̀, kɛ́duɔ́ nyIsidɑyɛɛribɛ botí bɑ́ kù dikéè dìmɑ́ɑ̀. 30 Bɛ̀ɛ̀ kó dimɑ̀ɑ̀ dɛ̀ yɑ̀ kɛ̀ bɛ̀ nnɑɑ́ nkɛ tú: Ti mu nyí yɑ̀ diɛ̀ mbotí ti mɛ nyí dɛ̀ kèè nɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ yɛ̀nnímɛ̀ Esibiti. Dɛ kó tinɑ́ɑǹtì dò nti tì wèńtɛ́mu kɛ́yɑ̀ ti bo yĩ́mɛ̀.

20

Isidɑyɛɛribɛ dokɛ́nɛ̀mɛ̀ Bɛnsɑmɛɛ botí kɔbɛ kɛ bo pɛitɛ

1 Kɛ̀ Isidɑyɛɛribɛɛ wɛ̃nnɛ́ bɛmɔu kɛ́tíí mMisipɑɑ ti Yiɛ̀ nKuyie nyììkɛ̀ kɛ́túótɛ́ Dɑnni tenkɛ̀ kɛ́tuɔkɛnɛ̀ Bɛɛrisebɑɑ, kɛ́tuɔkɛnɛ̀ Kɑdɑɑdi kɔkoo. 2 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nkó bɛnìtìbɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ botí imɔu nɛ̀ bɛ kó bɛkótíbɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ɛ tíí nditĩ̀nnì, kɛ́mbo sikɔupíkɔ̀ùsìnɑ̀ɑ̀ (400000) bɛ̀ɛ̀ nɔ mmudoò. 3 Kɛ̀ Bɛnsɑmɛɛ botí kɔbɛɛ keè Isidɑyɛɛribɛ tìímmɛ̀ Misipɑɑ.

Kɛ̀ Isidɑyɛɛribɛɛ bekɛ kɛ dɔ̀: Ti nɑ́kɛ́ dɛ kó mɛyɛi mpɛitɛ́ mɛ̀ɛ̀ botí?

4 Defiibɛ wuɔ kou bɛ̀ kùɔ wèè pokù, kòo bɛ̀ tɛ̃̀ńnɛ́ kɛ dɔ̀: N sòò tùɔ̀kɛní Bɛnsɑmɛɛ tempɛ̃ nku Kibeɑ, mí nnɛ̀ m pokù kɛ̀ ti ndɔ́ kɛ́yié. 5 Kɛ̀ Kibeɑ ɛì kɔbɛɛ kɔtɛní kɛ́cɛ̃ɛ̃tɛ m bo tɛ̀ɛ̀ cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kɛyènkɛ̀ kɛ́ndɔ́ kɛ́ n kuɔ, kɛ́duɔ́nɛ̀ m pokù muwɛ̃rímú kɛ tontɛ́ kóò kùɔ. 6 Kɛ̀ m mɛ nhò tùótɛ́ kɛ kèkɛ́, kɛ totí Isidɑyɛɛribɛ tenkɛ̀ duɔ́ kɛ mɑmɛ̀. Kɛ yɛ̃́ bɛ̀ dɔ̀ɔ̀mɛ̀ mɛyɛi ndiɛmɛ̀ mmɛ isɔkɛ Isidɑyɛɛribɛ cuokɛ̀. 7 Díndi Isidɑyɛɛribɛ di tìímmu diɛ ndimɔu. Nɑ́kɛ́nɛ̀ kɛ́yɑ̀ di bo yĩ́mɛ̀.

8 Kɛ̀ bɛ̀ɛ wɛ̃nnɛ́ bɛmɔu kɛ dɔ̀: Ti kóo mɔù í kũnti kɛ bo tɑ o fii yoo o cĩ́ɛ̃̀tɛ̀. 9 Ti yóó do Kibeɑ kɔbɛ mudoò mmu. Tí tɑ̃ũnnɛ̀ tɛ́tɛ́. 10 Isidɑyɛɛribɛ botí imɔu miɛkɛ kɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ bo tɛkɔ̀ùtɛ̀ (100) tí dɛitɛ tɛpíítɛ̀, kɛ̀ bɛ̀ mɛ mbo tɛkɔupíítɛ̀ (1000) tí dɛitɛ tɛkɔ̀ùtɛ̀, kɛ̀ bɛ̀ bo tɛkɔupípíítɛ̀ (10000) tí dɛitɛ tɛkɔupíítɛ̀ (1000), bɛ̀ɛ̀ yó nwɑɑ̀nní tidiitì kɛ duɔ̀ mbɛ̀ɛ̀ kɔ̀ri kɛ bo do Kibeɑ kɛ́pɛitɛ Bɛnsɑmɛɛ botí kɔbɛ dɔ̀ɔ̀ ìì sɔkɛ Isidɑyɛɛribɛ cuokɛ̀.

11 Kɛ̀ Isidɑyɛɛribɛɛ wɛ̃nnɛ́ dinùù dìmɑ́ɑ̀ kɛ bo kɔtɛ kɛ́do Kibeɑ. 12 Kɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ botí imɔu kɔbɛɛ tɔ̃ nkɛ̀ bɛ̀ɛ nɑ́kɛ́ Bɛnsɑmɛɛ botí kɔbɛ kɛ dɔ̀: Yé dɛ̀ yĩ́mɛ̀ kɛ̀ di dɔ̀ɔ̀ isɔkɛ iì mbotí di cuokɛ̀? 13 Tí duɔ́nnɛ̀ Kibeɑ ɛì kó itokperì yɛmbɛ̀, kɛ̀ ti bɛ̀ kùɔ, kɛ́dɛitɛ mɛyɛi nyIsidɑyɛɛribɛ cuokɛ̀.

Bɛnsɑmɛɛ botí kɔbɛ mɛ nyí nyie nkɛ kèńtɛ́ bɛ tebìí Isidɑyɛɛribɛ nɑ̀ɑ́ ntì, 14 kɛ́wɛ̃nnɛ́ bɛ ɛkɛ̀ yɛmɔu kɛ́tíí nKibeɑ, kɛ bo dokɛ́nɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ. 15 Dɛ yiè kɛ́wɑɑ́ mbɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ sikɔupípísìdɛ́ nɛ̀ sikɔupísìkuɔ̀ (26000) bɛ ɛkɛ̀ tɛyɛ̀ kɔbɛ kɛ́mbúútí Kibeɑ ɛì kɔbɛ, bɛ̀ɛ̀ nɔ mmudoò mɛsɑ̀ɑ̀ nkɛ̀ bɛmbɛ mbo sikɔusìyiekɛ̀ (700). 16 Dɛ kó bɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ bɛmɔu kɛ̀ yɛcɑ̃̀nkuyɛ̀ mbo sikɔusìyiekɛ̀ (700) kɛ nɔ mmudoò mɛsɑ̀ɑ̀. Bɑ́ kɛ̀ kuyùrìkù bo kumɑ́ɑ̀ kòò dootɛ́ ditɑ̃́rì ò bɑ́ɑ́ kù nɔ̀ɔ̀. 17 Isidɑyɛɛribɛ kó ditĩ̀nnì kɛ̀ bɛmbɛ mɛ mbo bɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ sikɔupíkɔ̀ùsìnɑ̀ɑ̀ (400000) bɛ̀ɛ̀ nɑ mudoò kɛ deè.

18 Kɛ̀ Isidɑyɛɛribɛɛ kɔtɛ Betɛɛdi kɛ bo beé nti Yiɛ̀ nKuyie nkɛ́yɑ̀ bɛ̀ botí miɛkɛ kùù dò nkɛ́niitɛ́ kɛ̀ bɛ̀ɛ kɔtɛ kɛ́dokɛ́nɛ̀ Bɛnsɑmɛɛ botí kɔbɛ. Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie ndɔ̀: Sudɑɑ botí kɔbɛ bɛɛ̀ dò nkɛ́niitɛ́. 19 Kɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ bɑ́ɑ́tí dikṹnweńnì sɛ̀ì kɛ́kɔtɛ kɛ́bɑ́tɛ́ Kibeɑ tɑkɛ́. 20 Mɛm̀mɛ bɛ̀ pèńnɛ́mɛ̀ Bɛnsɑmɛɛ botí kɔbɛ kudookɔti Kibeɑ borɛ̀. 21 Kɛ̀ Bɛnsɑmɛɛ botí kɔbɛɛ yɛnní kɛ́potɛ́ Isidɑyɛɛribɛ, kɛ́kuɔ sikɔupípísìdɛ́ nɛ̀ sikɔu sìdɛ́ dɛ yiè (2200). 22-23 Kɛ̀ Isidɑyɛɛribɛɛ kɔtɛ ti Yiɛ̀ nKuyie nyììkɛ̀, kɛ́nkuɔ̀ nnɛ̀ kuyuokoo kɛ kù bekù kɛ bo yɑ̀ kɛ̀ bɛ̀ bo wɛ̃tɛ kɛ́yíɛ́ dokɛ́nɛ̀ bɛ tebìí Bɛnsɑmɛɛ botí kɔbɛ. Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie ndɔ̀: Ɛ̃ɛ̃ bɛ̀ɛ kɔtɛ. Kɛ̀ bɛ̀ɛ wɛ̃tɛ kɛ́túótɛ́ tikɔ̃nyɑuti kɛ́pénnɛ́ kudookɔti bɛ̀ bɑɑ wee kù pèńnɛ́ dɛ̀, 24-25 kɛ́wɛ̃tɛ kɛ́do Bɛnsɑmɛɛ botí kɔbɛ mudoò, kɛ̀ Bɛnsɑmɛɛ botí kɔbɛɛ yɛnní kɛ́potɛ́ Isidɑyɛɛribɛ kɛ́kuɔ bɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ tɛkɔupípíítɛ̀ nɛ̀ sikɔupísìnì (18000). 26 Dɛ mɔ̀nnì kɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ bɛmɔuu kɔtɛ Betɛɛdi kɛ́nkɑri ti Yiɛ̀ nKuyie nyììkɛ̀ kɛ kuɔ̀ nkɛ bou dinùù nɛ̀ kuyuokoo, kɛ kɔù ti Yiɛ̀ nKuyie nyiwũɔ̃ kɛ tuɔ̀, kɛ ku kɔ̀ù itɛì mɛtɑummɛ̀ kpɛyi. 27-28 Dɛ kó dimɔ̀nnì dɛ̀ do sɔ̃́ ti Yiɛ̀ nKuyie ntɑummɛ̀ tɔu dɛ mbo kɛ̀ Anɔɔ birɛ Edeɑsɑɑ kó dɛbirɛ Pinɑsi weè dì bɑ̀ɑ kɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ beé ti Yiɛ̀ nKuyie nkɛ bo yɑ̀ bɛ̀ bo wɛ̃tɛ kɛ́dokɛ́nɛ̀ bɛ tebìí Bɛnsɑmɛɛ botí kɔbɛ yoo bɛ bo yóu. Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie mbɛ̀ nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Kɔtɛnɛ̀ nɑnkɛ n yóó duɔ́ nkɛ̀ di bɛ̀ nɑmu.

29 Mɛm̀mɛ kɛ̀ Isidɑyɛɛribɛɛ oo mbɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ Kibeɑ kɛ́fitɛ́. 30 Diyiè tɑ̃ɑ̃́nnì kɛ̀ Isidɑyɛɛribɛɛ do Bɛnsɑmɛɛ botí kɔbɛ mudoò, bɛ̀ bɑɑ ɔ̃ɔ̃ mɑ́ɑ́ dɛ̀ Kibeɑ ɛì ììkɛ̀. 31 Kɛ̀ Bɛnsɑmɛɛ botí kɔbɛɛ yɛnní kɛ́ndokùnɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ, kɛ́dɛ́tɛ́nɛ̀ dihɛì, kɛ tó ketɛ́ bɛ̀ bo mbɛ̀ kɔ̀ùmɛ̀ bɛ̀ bɑɑ ɔ̃ɔ̃ yĩ́mɛ̀ yɛwe tɛyɛ̀, kɛ́kuɔ bɛnìtìbɛ̀ sipísìtɑ̃ɑ̃ti Betɛɛdi nɛ̀ Kibeɑ dɛ kó icɛ ĩ́nkɛ̀. 32 Kɛ̀ bɛ yɛ̀mmɛ̀ ndò mbɛ̀ to nɑmu Isidɑyɛɛribɛ, bɛ̀ ɔ̃ɔ̃ bɛ̀ nɑ mɛ̀ɛ̀ botí. Kɛ yɛ̃́ bɑ? Kɛ̀ bɛ̀ dɔ́ kɛ́ bɛ̀ yũ̀ɔ̃́mmu kɛ́dɛ́tɛ́nɛ̀, kɛ́ bɛ̀ tɑnnɛ́ Kibeɑ kpɑ́ɑ̀ miɛkɛ. 33 Mɛm̀mɛ kɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ tĩ̀rɛ̀ɛ wɛ̃nnɛ́ kɛ́mɑ́ɑ́ Bɑɑdi-Tɑmɑɑ bɛ̀ɛ̀ do okɛ dihɛì tɑkɛ́ kɛ̀ bɛ̀ɛ ootɛní Kibeɑ biriku bíɛ́kɛ̀. 34 Dɛ mɔ̀nnì kɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ kó bɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ nɔ mmudoò mɛsɑ̀ɑ̀ nkɛ̀ bɛ̀ɛ tuɔkɛní Kibeɑ borɛ̀, kɛ bo tɛkɔupípíítɛ̀ (10000), kɛ̀ mudoò bintɛ́, Bɛnsɑmɛɛ botí kɔbɛ mɛ nyí ndɑkɛ kɛ dò ndɛ̀ yóó bɛ̀ di. 35 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie mbɛ̀ ɑ̃nnɛ́ Isidɑyɛɛribɛ nɔu miɛkɛ, kɛ̀ bɛ̀ɛ kuɔ dɛ yiè bɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ sikɔupípísìdɛ́ nɛ̀ sikɔupísìnùmmù nɛ̀ tɛkɔ̀ùtɛ̀ (250100). 36 Dɛ mɔ̀nnì kɛ̀ Bɛnsɑmɛɛ botí kɔbɛɛ bɑntɛ́ bɛ̀ bɛ̀ nɑmɛ̀mu.

Kɛ̀ Isidɑyɛɛribɛɛ bɛ̀ yóu, kɛ yɛ̃́ bɛ̀ tɑ̃́mɛ̀ bɛ kɔbɛ bɛ̀ do òo mbɛ̀ Kibeɑ tɑkɛ́. 37 Bɛ̀ɛ̀ do okɛ kɛ̀ bɛ̀ɛ ootɛní mɛcɑ̃ɑ̃ nkɛ́do dihɛì kɛ́kuɔ bɛnìtìbɛ̀ bɛmɔu. 38 Bɛ̀ mɛ ndo nɑ̀kɛ́mu nɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ tɔbɛ̀ kɛ tú bɛ̀ bo yɑ̀ kuyukú nku dihɛì kɛ́bɑntɛ́ bɛ̀ dì domɛ̀. 39 Bɛnsɑmɛɛ botí kɔbɛ yɑ̀ dìì mɔ̀nnì Isidɑyɛɛribɛ bótìrìmɛ̀, kɛ́kuɔ bɛnìtìbɛ̀ sipísìtɑ̃ɑ̃ti kɛ̀ bɛ yɛ̀mmɛ̀ ndò mbɛ̀ tó bɛ̀ nɑmu yɛwe tɛyɛ̀ kɔ̃mɛ. 40 Dɛ mɔ̀nnì ndi kuyukú fĩnnɛ́mɛ̀ dihɛì, kɛ̀ Bɛnsɑmɛɛ botí kɔbɛɛ wɛ̃ɛ̃tɛ kɛ́nsɔ̃́ mbɛ ɛì Kibeɑ diì pĩ mmuhɑ̃ɑ̃́ nkɛ̀ kuyukú fĩ. 41 Mɛm̀mɛ kɛ̀ Isidɑyɛɛribɛɛ wɛ̃ɛ̃tɛ kɛ́cuó mBɛnsɑmɛɛ botí kɔbɛ, kɛ̀ kufɔ̃wɑɑ́ mbɛ̀ ɑutɛ́, kɛ yɛ̃́ bɛ̀ yɑ̀mɛ̀ mɛyɛi mmɛ̀ɛ̀ bɛ̀ do. 42 Kɛ̀ bɛ̀ɛ cokɛ́ Isidɑyɛɛribɛ kɛ́wetínnɛ́ dikpɑ́ɑ̀, kɛ̀ bɛ̀ mbɛ̀ bɛ̀ti, bɛ̀ɛ̀ ìtɛ́ní dihɛì bíɛ́kɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ nkéríní, kɛ̀ bɛ̀ɛ bɛ̀ soó ndɛ cuokɛ̀ kɛ́ mbɛ̀ puotì kɛ kɔù. 43 Kɛ̀ Isidɑyɛɛribɛɛ cɛ̃ɛ̃tɛ Bɛnsɑmɛɛ botí kɔbɛ kɛ́ bɛ̀ fɛ̃nnɛ́ kɛ́ mbɛ̀ kɔ̀ùtì, kɛ yɑ̀ɑ tuɔkɛnɛ̀ Kibeɑ diyiè yìɛ̀ní kɛ̀ɛ̀ bíɛ́kɛ̀ bɑ́ bɛ̀ í mbɛ̀ yóu kɛ̀ bɛ̀ bo wei. 44 Mɛm̀mɛ kɛ̀ bɛ̀ɛ kuɔ Bɛnsɑmɛɛ botí kó bɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ yɛkɔ̃m̀bɔ̀ yɛmbɛ̀ mɑ́ɑ̀ tɛkɔupípíítɛ̀ nɛ̀ sikɔupísìni (18000). 45 Kɛ̀ bɛsɔmbɛɛ cokɛ́ kɛ́nwetí ditɑ̃rì Dimɔɔ, kɛ̀ bɛ̀ɛ nintɛ sikɔupísìnùmmù (5000) kɛ́kuɔ, kɛ́sɔɔtɛ́ kɛ́mbɛtì bɛsɔmbɛ kɛ́tuɔkɛnɛ̀ Kidommu kɛ́yíɛ́ kɛ́kuɔ sikɔupísìdɛ́ (2000). 46 Bɛnsɑmɛɛ botí kɔbɛ kó bɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ bɛ̀ kùɔ bɛ̀ dɛ yiè, bɛmɔu bɛ̀ do bo sikɔupípísìdɛ́ nɛ̀ sikɔupísìnùmmù ndi (25000) yɛkɔ̃m̀bɔ̀ yɛmbɛ̀ mɑ́ɑ̀. 47 Bɛ̀ɛ̀ do cokɛ́ kɛ́nwetí ditɑ̃rì Dimɔɔ bɛ miɛkɛ kɛ̀ sikɔusìkuɔ̀ (600) nɑ kɛ́yentɛ́, kɛ́tuɔkɛ di borɛ̀ kɛ́ ndɛ̀ bo kɛ dɔ̀ bɛtɑ̃̀ɑ̃̀bɛ̀ bɛ̀nɑ̀ɑ̀. 48 Kɛ̀ Isidɑyɛɛribɛɛ wɛ̃ɛ̃tɛ Bɛnsɑmɛɛ botí kɔbɛ bɛ̀ɛ̀ kpɑɑ́ dɛ bíɛ́kɛ̀ kɛ́ mbɛ̀ tũ mbɛ̀ bo yɛ̀ɛ̀ ɛkɛ̀ miɛkɛ kɛ kɔù, kɛ kɔùnɛ̀ bɛ wũɔ̃, kɛ cɔ́unko yɛhɛkɛ̀ bɛ tempɛ̃ nkumɔu miɛkɛ.

21

Bɛnsɑmɛɛ botí wɛ̃̀tɛ kɛ ketɛ́mɛ̀

1 Isidɑyɛɛribɛ do tìí ndìì mɔ̀nnì Misipɑɑ kɛ́pɑrìkɛ̀mu kɛ dɔ̀, bɛ miɛkɛ òmɔù bɑ́ɑ́ duɔ́ nho kóo sɑpɑ̀ɑ̀ mBɛnsɑmɛɛ botí kou kòo puokɛ. 2 Dɛ mɔ̀nnì kɛ̀ Isidɑyɛɛribɛɛ kɔtɛ Betɛɛdi, kɛ́ntṹṹ nkɛ kɑri ti Yiɛ̀ nKuyie nyììkɛ̀ nɛ̀ kuyuokoo, kɛ kuɔ̀ ntinɔnniɛti. 3 Kɛ nɑ́ɑ́ nkɛ tú: Ti Yiɛ̀ nKuyie mbɑ nkpɛ́í nte Isidɑyɛɛribɛ botí miɛkɛ kɛ̀ kùmɑkù kpɑ́nnɛ́?

4 Kɛ̀ dɛ̀ nkpɑɑ́ uu kɛ̀ Isidɑyɛɛribɛɛ ítɛ́ kɛ́mɑɑ́ diwũɔ̃tɔ̀nnì ti Yiɛ̀ nKuyie nkpɛ́í, kɛ́ kù fìé iwũɔ̃ kɛ́tuɔ, kɛ́ nkù feu itɛì mɛtɑummɛ̀ kpɛyi, 5 kɛ́bekɛ bɛtɔbɛ̀ kɛ dɔ̀: Ti botí miɛkɛ kùmɑkù bo kùù sòò í bo ti tíkú dɛ̀ Misipɑɑ?

Kɛ yɛ̃́ bɛ̀ sòò nɑ̀kɛ́mɛ̀mu kɛ dɔ̀: Kɛ̀ wèè í kɔ̀tɛní dɛ kó mɛtíímmɛ̀ bɛ̀ɛ ò kùɔ. 6 Kɛ̀ mɛsémmɛ̀ɛ bɛ̀ pĩ mbɛ tebìí Bɛnsɑmɛɛ botí kɔbɛ kpɛ́í nkɛ̀ bɛ̀ nnɑ́ɑ́ nkɛ tú: Isidɑyɛɛribɛ botí mɑkù dèèmu mɛmmɑɑ̀? 7 Ti bo yĩ́mɛ nɑ́kɛ bɛ̀ɛ̀ nɑ kɛ yentɛ́ mudoò miɛkɛ kɛ̀ bɛ̀ɛ pɛ́tɛ́ bɛ pobɛ̀? Ti sòò pɑ̀rìkɛ̀mu ti Yiɛ̀ nKuyie nyììkɛ̀ kɛ dɔ̀: Ti kóo mɔù bɑ́ɑ́ duɔ́ nho kóo sɑpɑ̀ɑ̀ mbɛ kóo mɔù kòo puokɛ.

8 Kɛ̀ bɛ̀ɛ bíékɛ́ bɛtɔbɛ̀ kɛ bo yɑ̀ bɛ botí miɛkɛ kɛ̀ kùmɑkù bo mbo kùù sòò í kɔkɛ́ bɛ̀ tìí ndɛ̀ Misipɑɑ ti Yiɛ̀ nKuyie nyììkɛ̀, kɛ́nsɔ̃́ nKɑdɑɑdi tempɛ̃ mmiɛkɛ Yɑbɛsi ɛì kɔbɛ sòò í bo dɛ kó mɛtíímmɛ̀. 9 Kɛ̀ bɛ̀ɛ bɑtɛ bɛ̀ɛ̀ sòò kɔ̀tɛní, kɛ í nyɑ̀ Kɑdɑɑdi tempɛ̃ nYɑbɛsi ɛì kou mɔù. 10 Bɛ̀ɛ̀ sòò bo dɛ kó mɛtíímmɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ɛ dɛitɛ yɛkɔ̃m̀bɔ̀ yɛmbɛ̀, kɛ̀ bɛ̀ mbo tɛkɔupíítɛ̀ nɛ̀ sikɔusìdɛ́ (12000), kɛ̀ bɛ̀ɛ bɛ̀ tɔ̃ ndɛ kó dihɛì kɛ́ bɛ̀ nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Kɔtɛnɛ̀ Kɑdɑɑdi tenkɛ̀ nYɑbɛsi ɛì kɛ́kuɔ di nìtìbɛ̀ nɛ̀ bɛnitipòbɛ̀ nɛ̀ ibí. 11 Dí kuɔ bɛnitidɑɑbɛ̀ nɛ̀ bɛnitipòbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ yĩ̀ɛ̃́tɛ́ bɛnitidɑɑbɛ̀ kɛ́súɔ́ mbɛsɑpɑ̀mbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ mu nyí yĩ̀ɛ̃́tɛ́ bɛnitidɑɑbɛ̀.

12 Kɛ̀ bɛ̀ɛ pɛ́tɛ́ Kɑdɑɑdi tenkɛ̀ Yɑbɛsi ɛì miɛkɛ bɛsɑpɑ̀mbɛ̀ sikɔusìnɑ̀ɑ̀ (400) bɛ̀ɛ̀ mu nyí yĩ̀ɛ̃́tɛ́ bɛnitidɑɑbɛ̀. Kɛ bɛ̀ kɔ̀tɛnní Sidoo Kɑnnɑhɑ̃ɑ̃, bɛ̀ borɛ̀.

13 Dɛ kó difɔ̃nkúò bɛ̀ɛ̀ sòò bo bɛ̀ tìí ndɛ̀, kɛ̀ bɛ̀ɛ tɔ̃ mbɛnìtìbɛ̀ Bɛnsɑmɛɛ botí kɔbɛ bɛ̀ɛ̀ sòò cokɛ́ kɛ́sɔri ditɑ̃rì Dimɔɔ bɛ̀ borɛ̀, kɛ bo bɛ̀ wɑmmúnɛ̀ mɛtɑummɛ̀. 14 Kɛ̀ Bɛnsɑmɛɛ botí kɔbɛɛ wɛ̃tɛ kɛ́konní mɛcɑ̃ɑ̃ nkɛ̀ bɛ̀ɛ bɛ̀ duɔ́ mbɛsɑpɑ̀mbɛ̀, bɛ̀ kùɔ Yɑbɛsi ɛì kɔbɛ kɛ sùɔ́ mbɛ̀. Bɛ̀ mɛ nyí mbɛ̀ cɛ̃̀tinɛ.

15 Kɛ̀ mɛsémmɛ̀ɛ pĩ́ nyIsidɑyɛɛribɛ Bɛnsɑmɛɛ botí kɔbɛ kpɛ́í nkɛ yɛ̃́ ti Yiɛ̀ nKuyie ndo duɔ́mmɛ̀ kɛ̀ dɛ kó kubotí fɔ̃̀tìrìi feitɛ́ Isidɑyɛɛribɛ botí miɛkɛ. 16 Kɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ tĩ̀nnì kó bɛkótíbɛ̀ dɔ̀: Bɛnitipòbɛ̀ tɛ̃́nkɛ í bo Bɛnsɑmɛɛ botí miɛkɛ. Ti bo pɛ́tɛ́ dɛ bɛnitipòbɛ̀ kɛ́duɔ́ mbɛ̀ɛ̀ yentɛ́ mudoò miɛkɛ? 17 Bɛnsɑmɛɛ botí miɛkɛ bɛ̀ɛ̀ yentɛ́ bɛ fuku dò nkɛ́sɔɔtɛ́mu. Kɛ̀ dɛ̀ɛ yié nkɛ̀ dɛ kó kubotí bɑ́ɑ́ kú Isidɑyɛɛribɛ botí miɛkɛ. 18 Ti mɛ nyí yóó nɑ kɛ́ bɛ̀ duɔ́ nti kó bɛsɑpɑ̀mbɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ɛ puokɛ. Ti sòò pɑ̀rìkɛ̀ mɛ̀ɛ̀ kpɛ́í nkɛ dɔ̀: Ti miɛkɛ kɛ̀ wèè bɛ̀ duɔ́ nho kóo sɑpɑ̀ɑ̀ nti Yiɛ̀ nKuyie nhò cɔ̃ɔ̃.

19 Kɛ̀ bɛ̀ dɔ̀: Ti Yiɛ̀ nKuyie mbɑnni ɔ̃ mmɛ mbomɛ̀ bɑ́ dìì benni Sidoo Betɛɛdi bɑkù yoú kucɛ kùù kɔ̀rìnɛ̀ Betɛɛdi nɛ̀ Sisɛmmu ku kó diyiè yìɛ̀ní kɛ̀ɛ̀ bíɛ́kɛ̀ Debonɑ bɑkù cɑ̃̀nku. 20 Mɛm̀mɛ kɛ̀ bɛ̀ɛ tié mBɛnsɑmɛɛ botí kɔbɛ kɛ dɔ̀: Kɔtɛnɛ̀ kɛ́nsɔri fínyĩ̀ kó dɛpɑɑ mmiɛkɛ, 21 kɛ́nwéí, kɛ̀ Sidoo ɛì kó bɛsɑpɑ̀mbɛ̀ yɛ̀nní dìì mɔ̀nnì kɛ kɔri tihɑutì di ítɛ́ní, bɑ́ wè kòo pĩ́ nhosɑpɑ̀ɑ̀ nhòmɑ́ɑ̀ kɛ̀ di kònnɛ̀ kɛ́puokɛ. 22 Bɛ cicɛbɛ̀ yoo bɛ tɑ̃bɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ ti sɔ̃̀ńkɛ́nní dikpɑ̀nnì, ti bo bɛ̀ nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Bɛ̀ di kuɔ́ mmɛsémmɛ̀ kɛ yɛ̃́ ti í nɑmɛ̀ kɛ pɛ̀tɛ́ní bɛsɑpɑ̀mbɛ̀ Yɑbɛsi ɛì kɛ̀ bɛ̀ di cɛ̃̀tinɛ. Bɛɛ̀ mɛ nyí yóó di duɔ́ mbɛ kó bɛsɑpɑ̀mbɛ̀ kɛ bo nyĩɛ̃̀kù bɛ̀ bo yĩ́mɛ bɛ̀ yetɛ́nɛ̀ dinùù bɛ̀ do dɔúnnɛ̀ dì ti Yiɛ̀ nKuyie.

23 Mɛm̀mɛ kɛ̀ Bɛnsɑmɛɛ botí kɔbɛɛ tũnnɛ bɛ̀ bɛ̀ duɔ́ nyìì tié Sidoo kó bɛsɑpɑ̀mbɛ̀ yɛ̀nní dìì mɔ̀nnì kɛ bo kɔtɛ tihɑutì, kɛ̀ bɛ̀ɛ pĩ́mmú bɛsɑpɑ̀mbɛ̀ dɛ̀ bɛ̀ bèkú mɛ̀ɛ̀ botí kɛ́kònnɛ̀ kɛ́mɑɑ́ bɛ ɛì kɛ́nkɑri. 24 Kɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ sɔmbɛɛ cíɛ́tɛ́, bɑ́ wè kòo kɔtɛ o botí kɔbɛ borɛ̀, nɛ̀ o nɑɑ̀mùnkù kɔbɛ. Bɑ́ wè kòo mbo o tenkɛ̀.

25 Dɛ kó dimɔ̀nnì Isidɑyɛɛribɛ do í mɔkɛ okpɑ̀ɑ̀tì, bɑ́ wè kòo ndɔɔri ò dɔ́mɛ̀.

Oduti

1

2

3

4

ODUTI

Di mpɑ́tíri tɔ tìì nɑ́ɑǹtì

Oduti kó dipɑ́tíri ti nɑ́ɑ́ ntìì do dɔ̀ɔ̀ tì nti Bɛbɑɑtíbɛ̀ do bɑkɛ́ dìì mɔ̀nnì Isidɑyɛɛribɛ.

Dikònnì mɑrì diì do tɑnní Isidɑyɛɛribɛ tenkɛ̀ kòo nìtì mɔù bo Betideɛmmu ɛì, Sudɑɑ tenkɛ̀ miɛkɛ, kòo yètìrì tu Edimɛdɛki kòò mɔ̀kɛ initidɑbí idɛ́, kòo ítɛ́ wenwe nɛ̀ o pokù Nɑomii nɛ̀ bɛ bí idɛ́ kɛ́kɔtɛ Mɔɑbu ɛì, kɛtenkɛ̀ nɑɑti dɛ̀ kɛ́kɑri. Kòo nitidɑbí idɛ́ puokɛ Mɔɑbu ɛì kó bɛnitipòbɛ̀ Ɔripɑ nɛ̀ Oduti.

Oduti kó dipɑ́tíri dɔ́ kɛ́ ti nɑ́kɛ́ dɛ kóo nitipopɔ̀ɔ̀ Oduti wèè í tú Isidɑyɛɛribɛ botí kou ò tɑmɛ̀ mmɛ̀ Kuyie kɔbɛ miɛkɛ. Dɛ kpɛ́í nkɛ̀ dɛ kó dipɑ́tíri ti nɑ́ɑ́ nhOduti do tũnni mmɛ̀ɛ̀ botí o dɔù cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ nɛ̀ ò do tũ̀ mmɛ̀ Kuyie nyIsidɑyɛɛribɛ tũ̀ nkù, wenwe wèè í tú Isidɑyɛɛribɛ botí kou.

Dì nɑ̀ɑ́mmu Kuyie nhɔ̃ɔ̃ yietí mɛ̀ɛ̀ botí onìtì wèè dɔɔ̀rìmɛ̀ wenni ò pĩ́ mmùu tɔ̃mmú kpɛ́í. Di ti nɑ́ɑ́mmu Oduti nɛ̀ o cɔ̀kù Nɑomii bɛ̀ tɑ mɛ̀ɛ̀ sémmɛ̀ miɛkɛ. Kɛ̀ Kuyie nnɛ́ bɛ̀ dɔ̀ɔ̀ mɛsɑ̀ɑ̀ ndiɛmɛ̀. Dɛ̀ɛ̀ bɛnkú ò do tɑunnɛ̀mɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ kɛ dɔɔri Kuyie ndɔ́ dɛ̀.

Okpɑ̀ɑ̀tì Dɑfiti yɑ̀ɑ̀rì tu weè kó dɛbirɛ, wenwe Mɔɑbu ɛì kóò nitipòkù weè te Dɑfiti yɑ̀ɑ̀rìbɛ̀, Odɛɛtíwè Yesu yɛ̀nní bɛ̀ɛ̀ kó kufuku miɛkɛ. (Mɑtie 1:5).

Di mpɑ́tíri nɑ́ɑǹtì duɔ́ kɛ dòmmɛ̀

1. Dɛ̀ wũɔ̃́kɛ́mɛ̀ kɛ̀ Oduti yɑ̀ɑ nɛinɛ̀ o cɔ̀kù kɛ́konní Bɛtideɛmmu tì 1

2. Oduti kɔ̃tɛ́mɛ̀ kupɑku kɛ bo dɛ́rí tidiitì 2

3. Dɛ̀ wũɔ̃́kɛ́mɛ̀ kɛ̀ Boɑsi yɑ̀ɑ puokɛnɛ̀ Oduti 3-4

1

Edimɛdɛki nɛ̀ o pokù bɛ̀ kɔ̀tɛmɛ̀ Mɔɑbu

1 Bɛbɑɑtíbɛ̀ bɑkɛ́ dìì mɔ̀nnì Isidɑyɛɛribɛ tenkɛ̀ kɛ̀ dikònnì diɛrì mɑrìi tɑnní dihɛì, kòo nìtì mɔùu ítɛ́ Bɛtideɛmmu ɛì Sudɑɑ tenkɛ̀ nɛ̀ o pokù nɛ̀ o nitidɑbí ìdɛ́ì kɛ́kɔtɛ kɛ́mbo Mɔɑbu kɔbɛ tenkɛ̀. 2 Dɛ kóo nìtì yètìrì do tú Edimɛdɛki (dɛ̀ɛ̀ tu Kuyie mbɑkɛ́), kòo pokù kpɛri tú Nɑomii (dɛ̀ɛ̀ tu Diwɛ̀ì yiɛ̀), kòo birɛ mɑrɛ̀ kó diyètìrì tú Mɑdonni (dɛ̀ɛ̀ tu Ocĩ̀rì) kɛ̀ dɛtɛrɛ̀ kpɛri tú Kidionni (dɛ̀ɛ̀ tu Mumɔmmú). Bɛ̀ do tú Efɑdɑtɑ nɑɑ̀mùnkù kɔbɛ mbɛ. Bɛ̀ do ìtɛ́ní Bɛtideɛmmu ɛì ndi Sudɑɑ tenkɛ̀ kɛ́kɔtɛ kɛ́mbo Mɔɑbu tenkɛ̀ dɛpɑɑ. 3 Kɛ̀ Edimɛdɛkii kú kɛ̀ Nɑomii nkpɑɑ́ nɛ̀ o nitidɑbí idɛ́. 4 Kòo bí puokɛ Mɔɑbu ɛì kó bɛsɑpɑ̀mbɛ̀. Kòo mɔù yètìrì ntú Ɔdipɑɑ, kòo tɔù kpɛri tú Oduti. Kɛ̀ bɛ̀ ndɛ̀ mɔ̀kɛ yɛbie ntɛpíítɛ̀. 5 Mɑdonni nɛ̀ Kidionni kɛ̀ bɛ̀ɛ kú kɛ̀ bɛ yɔ̃ nkpɑɑ́ omɑ́ɑ̀ kɛ pɑ̀ɑ̀ o dɔù nɛ̀ o bí.

Oduti nɛinɛ̀mɛ̀ Nɑomii kɛ̀ bɛ̀ɛ kò mBɛtideɛmmu

6 Mɛm̀mɛ kɛ̀ Nɑomii keè ti Yiɛ̀ nKuyie ndɔ̀ɔ̀mɛ̀ o kɔbɛ mɛsɑ̀ɑ̀ nkɛ̀ tidiitì buotɛ́ kɛ́ítɛ́ Mɔɑbu kɛ́bɑ́ɑ́tí kɛ́nkũnti kɛ nɛínɛ̀ o cɔ̀ɔ̀bɛ̀ bɛdɛ́. 7 Kɛ̀ bɛ̀ɛ kétɛ́ kɛ́mberínɛ̀ kucɛ. 8 Kɛ̀ Nɑomii nɑ́kɛ́ o cɔ̀ɔ̀bɛ̀ bɛdɛ́ kɛ dɔ̀: Bɑ́ wè wèe kò nho cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ o yɔ̃ borɛ̀, kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie ndi dɔɔ̀ mɛsɑ̀ɑ̀ nkɛ́ndònnɛ̀ di mɛ̀ dɔ̀ɔ̀mɛ̀ bɛ̀ɛ̀ ku, nɛ̀ mí m mɔ́mmuɔ. 9 Ti Yiɛ̀ nKuyie ndi teennɛ̀ kɛ̀ di pɛ́tɛ́ di dɑɑbɛ̀ kɛ́om̀pɛ̀. Kòo bɛ̀ kɔúnnɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ɛ kuɔ́. 10 Kɛ̀ bɛ̀ dɔ̀: Bìtì, ti yó ndɑ nɛínɛ̀mu ɑ ciɛ.

11 Kɛ̀ Nɑomii dɔ̀: M bí, kònnɛ̀. Bɑ nte kɛ̀ di dɔ́ kɛ́ nni nnɛínɛ̀? N yí kpɑɑ́ kɛ dò m bo pɛitɛ́ ibí kɛ̀ ì di puokɛ. 12 M bí, Wɛ̃tɛnɛ̀, N kòtɛ́mu mɛdiɛ̀, n yí kpɑɑ́ kɛ dò nkɛ́yenkɛ onitidɔ̀ù, Bɑ́ kɛ̀ n tu m bo yenkɛ yíe nkɛ́piɛ́ ibí, 13 di bo nɑ kɛ́mbɑɑ kɛ̀ ìi kótɑ́ɑ̀? Di bɑ́ɑ́ yenkɛ otɔù mɔùɑ̀ɑ̀? N sémmɛ̀ di pɛ̃ɛ̃tɛ́mu. Ti Yiɛ̀ nKuyie nkpɑ̀nnɛ̀ mí nwe.

14 Kòo cɔ̀ɔ̀bɛ̀ɛ kuɔ́ mbɛdɛ́ kɛ̀ Ɔdipɑɑ kɔúnnɛ̀ o cɔ̀kù kóò cɑu nkɛ́wɛ̃tɛ, kɛ̀ Oduti nhò kpɑɑ́nɛ̀. 15 Kɛ̀ Nɑomii dɔ̀: Ntɛ ɑ dúɔ̀ kɛ wɛ̃̀tɛ o kɔbɛ nɛ̀ o bɔkɛ̀ dɛ borɛ̀, múnkɛɛ wɛ̃tɛ.

16 Kɛ̀ Oduti dɔ̀: Bɑ́ ntú n dɑ yóu kɛ́wɛ̃tɛ, ɑ tɑti dɛ̀ n dɛ ntɑti, ɑ kɔbɛ yó ntú n kɔbɛ mbɛ, Kuyie nhɑ tũ nkù n yó nku ntũ. 17 A yóó kú dɛ̀, n yóó dɛ nkú kɛ̀ bɛ̀ n kũnnɛ́. Kɛ̀ n yí dɛ̀ dɔ̀ɔ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nní mpotɛ́. Mukṹṹ mmuù mɑ́ɑ̀ bo ti yɑtɛ mí nnɛ̀ fɔ̃́.

18 Kɛ̀ Nɑomii yɑ̀ ò yetoomɛ̀ kɛ bo nhò nɛínɛ̀ kɛ dɔ̀ yúóó.

19 Kɛ̀ bɛ̀ ńnɛí bɛdɛ́ kɛ́tuɔkɛ Bɛtideɛmmu, kɛ́ntɑtoo dihɛì, kɛ̀ dɛ̀ɛ di bɛnìtìbɛ̀. Kɛ̀ bɛnitipòbɛ̀ ntú: Nɑomii nweɑ̀? 20 Kòo dɔ̀: Di bɑ́ nni nyu kɛ tú: Nɑomii, di nni nyu kɛ tú: Mɛyɛǹcɑɑ̀rìmɛ̀. Kɛ yɛ̃́ muwɛ̃rímú mumɔu yiɛ̀ nni ndiímmɛ̀ mɛsémmɛ̀. 21 N do iti kɛ tɔmu, kɛ konní n nɔu sinùmmù. Bɑ́ nni nyunɛ̀ kɛ tú Nɑomii, ti Yiɛ̀ nKuyie mmuwɛ̃rímú mumɔu yiɛ̀ nni mbùtínnɛ́mu kɛ n tɑnnɛ́ mɛsémmɛ̀ miɛkɛ.

22 Mɛm̀mɛ Nɑomii nɛ̀ o cɔ̀kù Oduti Mɔɑbu ɛì kou bɛ̀ ìtɛ́mɛ̀ Mɔɑbu kɛ́tuɔkɛ Bɛtideɛmmu, dididɛ̀ì ketírí dìì mɔ̀nnì.

2

Oduti dɛ̀ɛ́mmɛ̀ tidiitì Boɑsi pɑku

1 Nɑomii dɔù Edimɛdɛki nɑɑ̀mùnkù kou mɔù weè do bo kɛ mɔkɛ o kpɛrɛ kòo yètìrì feí, kɛ̀ bɛ̀ ò tu Boɑsi. 2 Diyiè mɑrì kɛ̀ Odutii nɑ́kɛ́ Nɑomii kɛ dɔ̀: N dɔ́ kɛ́kɔ̃tɛ́ òmɔù pɑku nku, kòo yie n dɛ́rí tidiitì. Kɛ̀ Nɑomii dɔ̀: Kɔ̃tɛ́ m birɛ.

3 Kòo kɔ̃tɛ́ kupɑku mɑkù kɛ̀ bɛtɔ̃mbɛ̀ nni kòò tũ̀ nkɛ dɛ́ɛ́ntɛ. O yuu yó nnɑɑti dɛ̀ kɛ sɔ̃́ nku pɑku tú Boɑsi kɔku nku.

4 Kɛ̀ Boɑsii ítɛ́ Bɛtideɛmmu kɛ́kɔ̃tóo kɛ́dɔu mbɛtɔ̃mbɛ̀ kɛ dɔ̀: Ti Yiɛ̀ nKuyie nni ndi bonɛ̀. Kɛ̀ bɛ̀ɛ ò tɛ̃̀ńnɛ́ kɛ dɔ̀: Kù dɑ dɔɔ̀ mɛsɑ̀ɑ̀.

5 Kɛ̀ Boɑsii bekɛ wèè bɑ̀ɑ bɛtɔ̃mbɛ̀ kɛ dɔ̀: We ntu onitipòkù yie?

6 Kòò dɔ̀: Nɑomii nɛínɛ̀ní wènwe Mɔɑbu, 7 ò mɔɔmu dinùù kɛ bo dɛ́rí, nɛ̀ dikṹnweńnì ndi ò dɛ̀ɛ́mmɛ̀, ò yĩ́ cɔ́kɛ̀ sɑ́m̀pɔ́ nwe.

8 Kɛ̀ Boɑsii nɑ́kɛ́ Oduti kɛ dɔ̀: N kóo sɑpɑ̀ɑ̀ nhɑ bɑ́ɑ́ kɔtɛ òmɔù pɑku, ḿbo diɛ nnɛ̀ n nitipotɔ̃mbɛ̀ kɛ dɛ́ɛ́. 9  N nɑ̀kɛ́mu bɛtɔ̃mbɛ̀ kɛ tú bɛ̀ bɑ́ɑ́ dɑ bɛ́innɛ̀, kɛ̀ sinɛ́yɛ̃ĩ dɑ pĩ nhɑ́ kɔtɛ kɛ́yɑ̃̀ bɛ̀ dòní mɛ̀ɛ̀ niɛ.

10 Kɛ̀ Odutii nínkú Boɑsi ììkɛ̀ kóò nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Dɛ̀ yĩmɛ kɑ̀ɑ n dɔ̀ɔ̀ mɛsɑ̀ɑ̀ nkɛ m pɛ́nsìrì, mí nwèè tu opɔ̀ɔ̀?

11 Kɛ̀ Boɑsi dɔ̀: Bɛ̀ ǹ nɑ̀kɛ́mu ɑ dɔ̀ɔ̀mɛ̀ ɑ cɔ̀kù nɛ̀ ɑ dɔù kumɛ̀ nɛ̀ ɑ yóumɛ̀ ɑ cicɛ nɛ̀ ɑ yɔ̃ nɛ̀ ɑ ɛì kɛ kɔ̀tɛní kɛ bonɛ̀ kubotí tɛkù, ɑ do í yɛ̃́ kù. 12 Ti Yiɛ̀ nKuyie ndɑ yietí mɛsɑ̀ɑ̀ nhɑ dɔ̀ɔ̀ mɛ̀. Ti Yiɛ̀ nKuyie tínti nyIsidɑyɛɛribɛ tũ nkù dɑ dɔɔ̀ mɛsɑ̀ɑ̀ nkɛ̀ mɛ̀ ndɛu, kɛ́ n dɑ kɑ̃nkɛ́.

13 Kɛ̀ Oduti dɔ̀: N yiɛ̀ ɑ nni ndɔɔri mɛsɑ̀ɑ̀ nhɑ n dɔ̀ɔ̀mɛ̀ kɛ nɑ́ríkùnnɛ n yɛ̀mmɛ̀, kɛ n nɑ́ɑ́nɛ̀ diwɛ̀ì kɛ dò nhɑ kó bɛtɔ̃mbɛ̀ m mɛ nyí bɛ̀ tùɔ̀kɛ.

14 Bɛ̀ yóó di dìì mɔ̀nnì kɛ̀ Boɑsii nɑ́kɛ́ Oduti kɛ dɔ̀: Kɔtɛní kɛ́di, pɔɔ̀tɛ̀ ɑ pɛ̃́ɛ̃̀ tikṹntì. Kòo ò duɔ́ ntidiitì bɛ̀ pũ̀ńnɛ́ tì, kòò cɑ̀ɑ́kɛ́ kɛ́nsɑ̀nnɛ̀ kɛ́súɔ́. 15 Ò wɛ̃̀tɛ dìì mɔ̀nnì kɛ bo dɛ́rí kɛ̀ Boɑsii nɑ́kɛ́ bɛtɔ̃mbɛ̀ kɛ dɔ̀: Yóunɛ̀ we kòo ndɛ́ɛ́, di bɑ́ɑ́ ò kɔkɛ́nɛ̀. 16 Di yóu kɛ̀ tidiitì nduò kòò dɛ̀ɛ́, di bɑ́ɑ́ ò kpɑnnɛ̀.

17 Kɛ̀ Oduti ntṹṹ nkɛ dɛ́ɛ́ nkɛ́tuɔkɛnɛ̀ kuyuoku, kɛ́puotí kɛ́píɛ ntɛyɑ̀ɑ̀tɛ̀, 18 kɛ́tɔ kɛ́kònnɛ̀ kɛ́bɛnkɛ o cɔ̀kù, kóò duɔ́nnɛ̀ tidiitì ò do di kɛ́súɔ́ ntì. 19 Kòo cɔ̀kùu ò bekɛ kɛ dɔ̀: A dɛ̀rí we mpɑku yíe? A pĩ ndɛ mutɔ̃mmú? Ti Yiɛ̀ nKuyie ndɔɔ̀ mɛsɑ̀ɑ̀ nwèè dɑ cɔutɛ́.

Kɛ̀ Odutii ò nɑ̀kɛ́ dɛ̀ɛ̀ dɔ̀ɔ̀, kɛ dɔ̀ ò dɛ̀rí wèè pɑku o yètìrì tu Boɑsi. 20 Kɛ̀ Nɑomii dɔ̀: M bɑntɛ́ kɛ dò nti Yiɛ̀ nKuyie nkuù ti dɔ̀ɔ̀ mɛsɑ̀ɑ̀ nkù do mɛ dɔ̀ɔ̀mɛ̀ bɛ̀ɛ̀ ku, kùu dɔɔ̀ mɛsɑ̀ɑ̀ ndɛ kóo nìtì. Kɛ yíɛ́ bɛ́i nkɛ dɔ̀: Boɑsi tu tinɑɑ̀mùnkù kɔbɛ kóò mɔù nwe wèè dò nkɛ́ndɑkɛ ti kpɛ́í.

21 Kɛ̀ Oduti dɔ̀: Ò bɛ́immu kɛ tú nní mbonɛ̀ o tɔ̃mbɛ̀ kɛ dɛ́ɛ́ nkɛ bɛ̀ yɑ̀ɑ deènɛ̀ mudidɛ̀ì.

22 Kɛ̀ Nɑomii dɔ̀: Mbonɛ̀ Boɑsi tɔ̃mbɛ̀, ɑ bɑ́ɑ́ kɔtɛ kupɑku tɛkù mɑkù, bɛ̀ yɑ̀ɑ̀ bo dɑ kpɑnnɛ̀.

23 Kɛ̀ Oduti nkũɔ̃tìnɛ̀ Boɑsi nitipotɔ̃mbɛ̀ kɛ dɛ́ɛ́ nkɛ yɑ̀ɑ deènɛ̀ tidiitì ketitì nɛ̀ tidɛ́rítì, kɛ bɑɑ bonɛ̀ o cɔ̀kù.

3

Nɑomii tiémmɛ̀ Oduti

1 Diyiè mɑrì kɛ̀ Nɑomii nɑ́kɛ́ Oduti kɛ dɔ̀: M birɛ, n wɑɑ̀ ndɛ̀ bo yĩ́mɛ̀ mmɛ kɑ̀ɑ ḿbo kɛ̀ dɛ̀ dɑ nɑɑti. 2 Di mmɔ̀nnì ɑ bɑntɛ́mu kɛ dò mBoɑsi ɑ niɛ̀nɛ̀ wèè kó bɛnitipotɔ̃mbɛ̀ kɛ dɛ́ɛ́ nho pɑku ò tu ti nɑɑ̀mùnkù kou nwe, ò puotì yíe nkó kɛyènkɛ̀ nkɛ o yiɛ́. 3 Wuɔ kɛ́yɔɔrɛ ɑmɑ́ɑ̀ tùdɑ̀ɑ̀rí kɛ́dɑ́ɑ́tí ɑ yɑɑ̀sɑ̀ɑ̀tì kɛ́kɔtɛ o yiɛ́, ɑ nɛ́ bɑ́ɑ́ yie nkòò dɑ yɑ̀ kɛ mu nyí di kɛ yɑ̃̀. 4 Kòò yóó duɔ́ ɑ nhò pɑkɛ́, kòo duɔ́ kɑ̀ɑ kɔtoo kɛ́dɑ́ɑ nho yɑ̀ɑ̀kù kɛ́duɔ́ o nɑɑ̀cɛ̀i tɑkɛ́ kòo bɑntɛ́ ɑ dɔ́mɛ̀ wèe dɑɑtɛ ɑ kpɛ́í. Ò bo dɑ nɑ́kɛ́ ɑ dò nkɛ́dɔɔ̀ dɛ̀. 5 Kɛ̀ Oduti dɔ̀: N yóó dɔɔ̀mu ɑ n nɑ̀kɛ́ tì timɔu.

6 Kɛ̀ Odutii ítɛ́ kɛ́kɔtɛ kuyiɛ́ kɛ́dɔɔ̀ o cɔ̀kù ò nɑ̀kɛ́ tì weti weti. 7 Kɛ̀ Boɑsii di kɛ́yɑ̃̀ kòo yɛ̀mmɛ̀ɛ cɑ́tɛ́ kòo kɔtɛ kɛ́nduɔ́ o diitì còú dɛ̀. Kɛ̀ Odutii bɑ́nnɛ́ kɛ́kɔtoo kɛ́dɑ́ɑ nkuyɑ̀ɑ̀kù o nɑɑ̀cɛ̀i tɑkɛ́ kɛ́nduɔ́. 8 Kɛyènkɛ̀ cuokɛ̀ kɛ̀ Boɑsii entɛní kɛ́yɑ̀ onitipòkù duɔ́mɛ̀ o nɑɑ̀cɛ̀i tɑkɛ́ kɛ̀ dɛ̀ɛ ò di. 9 Kòo dɔ̀: Wenninwe?

Kɛ̀ Oduti dɔ̀: Mí nhOduti nwe ɑ kóo tɔ̃ntì, dɑɑtɛ n kpɛ́í, fɔ̃́ɔ̃̀ tu ti nɑɑ̀mùnkù kou wèè tɔ̀kɛ́, kɛ dò nkɛ́ n tiekɛ.

10 Kɛ̀ Boɑsi dɔ̀: N kóo sɑpɑ̀ɑ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie ndɑ dɔɔ̀ mɛsɑ̀ɑ̀, ɑ dɔ̀ɔ̀ dɛ̀ bɑ̀mbɑ̀ ndɛ̀ pɛ̃ɛ̃tɛ́mu ɑ dɔ̀ɔ̀ ndɛ̀ ɑ cɔ̀kù, dɛmɔu dɛɛ̀ bɛnkú ɑ dɔ́mɛ̀ ti nɑɑ̀mùnkù, ɑ í wɑmmú bɛdɑpɑ̀mbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ mɔ̀kɛ bɛ kpɛrɛ yoo idɑwɑɑ́. 11 N kóo sɑpɑ̀ɑ̀ mbɑ́ nyĩɛ̃̀kù, n yóó dɔɔ̀mu ɑ dɔ́ tì. Bɛnìtìbɛ̀ bɛmɔu yɛ̃́mu ɑ túmɛ̀ onitiposɑ̀ɑ̀wè. 12 Mɔ́mmuɔ nwe n dòmmɛ̀ kɛ dɑ túótɛ́, òmɔù nɛ́ bomu wèè dɑ tɔ́kɛ́nɛ̀ kɛ m pɛ̃ɛ̃tɛ́. 13 Nduɔ́ diɛ nkɛ̀ dɛ̀ɛ wentɛ́ kɛ̀ tí tì yɑ̀. Kòò dɔ́ kɛ́ dɑ túótɛ́, wè dɑ túótɛ́, kòo mɛ nyí dɔ́, m bɛ́immu kɛ yu ti Yiɛ̀ nKuyie nyètìrì kɛ tú, m bo dɑ túótɛ́.

14 Kɛ̀ Oduti nduɔ́ kɛ̀ dɛ̀ɛ wentɛ́ kòo yɛ̀ kɛ̀ dɛ̀ kpɑɑ́ uu. Boɑsi do í dɔ́ bɛ̀ nyɛ̃́ ò kɔ̀tɛnímɛ̀ kuyiɛ́. 15 Kòò dɔ̀: N duɔnní ɑ yɑ̀ɑ̀kù.

Kɛ̀ Odutii ò duɔ́, kòo cũɔ̃́ tidiitì cìdóòbɛ̀ tɛpíítɛ̀ nɛ̀ bɛ̀nùmmù kóò toú. 16 Kòo kò ndihɛì o cɔ̀kù Nɑomii borɛ̀, kòo ò bekɛ kɛ dɔ̀: M birɛ ɔ̃̀nti dɔ̀ɔ̀?

Kɛ̀ Odutii ò nɑ̀kɛ́ dɛ kóo nìtì ò dɔ̀ɔ̀ dɛ̀ɛ̀ kó dimɑ̀ɑ̀. 17 Kɛ dɔ̀: Ò m pɑ̃ tidiitì cìdóòbɛ̀ tɛpíítɛ̀ nɛ̀ bɛ̀nùmmù kɛ tú m bɑ́ɑ́ wɛ̃tɛní n nɔunùmmù ɑ borɛ̀.

18 Kɛ̀ Nɑomii dɔ̀: M birɛ nkɑri bɛ́u kɛ́yɑ̀ dɛ kó tinɑ́ɑǹtì yóó kú dɛ̀. Boɑsi yóó tũntɛmu dɛ kó tinɑ́ɑǹtì yíe.

4

Boɑsi sɔɔtɛ́mɛ̀ Edimɛdɛki fuku

1 Mɛm̀mɛ kɛ̀ Boɑsii kɔtɛ kɛ́nkɑri dihɛì bòrì bɛ̀ kɑ̀rì dɛ̀ kɛ tũnni tihɛikɛ̀nnɑ́ɑǹtì. Wèè do dò nkɛ́ndɑkɛ Oduti nɛ̀ o cɔkù Nɑomii bɛ kpɛ́í kòo mpɛ̃nkɛ́, kɛ̀ Boɑsi dɔ̀: N kou kɔtɛní kɛ́kɑri diɛ!

Kòo kɑri. 2 Kɛ̀ Boɑsii yú bɛhɛikɛ̀nkótíbɛ̀ tɛpíítɛ̀ kɛ dɔ̀: Kɑrinɛ̀ diɛ, kɛ̀ bɛ̀ɛ kɑri. 3 Kɛ̀ Boɑsii nɑ́kɛ́ wèè dò nkɛ́ndɑkɛ bɛ kpɛ́í kɛ dɔ̀: Nɑomii wèè konní Mɔɑbu weè fiiti ti tebitɛ Edimɛdɛki bɑ̀tɛ̀. 4 Kɛ̀ n nɛ́ yɛ̃ m bo dɑ nɑ́kɛ́ kɑ̀ɑ tɛ̀ dontɛ́ bɛ̀ɛ̀ kɑ̀ri diɛ nnɛ̀ bɛhɛikɛ̀nkótíbɛ̀ bɛ ììkɛ̀. Kɑ̀ɑ mɛ nyí yóó tɛ̀ dontɛ́ ɑ n nɑ́kɛ́ kɛ̀ nni nyɛ̃́, kɛ yɛ̃́ ɑ kó difɔ̃nkúò míì bɑɑtɛ́mmɛ̀.

Kòò dɔ̀: Kɛ̀ n nɑ m bo tɛ̀ dontɛ́.

5 Kɛ̀ Boɑsi dɔ̀: Kɑ̀ɑ dontɛ́ tɛbɑ̀tɛ̀, ɑ́ túótɛ́ Oduti Moɑbu kou okúpokù, kɛ́sɔɔtɛ́ wèè ku o cĩ́ɛ̃̀tɛ̀.

6 Kòò dɔ̀: M bɑ́ɑ́ nɑ kɛ́ dɛ̀ dontɛ́ n yɑ̀ɑ̀ bo pɑɑ̀ wèè bo túótɛ́ n kpɛrɛ. Dontɛ́ n nɑ ndontɛ́ dɛ̀, n yí yóó nɑ.

7 Nɛ̀ dimɔ̀nnì Isidɑyɛɛribɛ do ɔ̃ nkɛ̀ bɛ̀ dontɛ́ dɛ̀mɑrɛ̀ yoo bɛ̀ cèètɛ, òmɔù weè ɔ̃ɔ̃ dɛitɛ o nɛùkù kɛ́duɔ́ nhotɔù, dɛ̀ɛ̀ bɛnkú tinɑ́ɑǹtì tũ̀ntɛmɛ̀. 8 Wèè do dò nkɛ́dontɛ́ tɛbɑ̀tɛ̀ kòo nɑ́kɛ́ Boɑsi kɛ dɔ̀: Dontɛ́, kɛ́dɛitɛ o nɛùkù kóò duɔ́. 9 Kɛ̀ Boɑsii nɑ́kɛ́ bɛhɛikɛ̀nkótíbɛ̀ nɛ̀ bɛ̀ɛ̀ kó dimɑ̀ɑ̀ dɛ̀ bo kɛ dɔ̀: Di yɑ̀mu yíe n dontɛ́mmɛ̀ Nɑomii, Edimɛdɛki, Mɑdonni nɛ̀ Kidionni bɛ kpɛrɛ dɛmɔu, 10 kɛ́túótɛ́nɛ̀ Oduti Mɔɑbu kou Mɑdonni wèè ku o pokù kɛ́sɔɔtɛ́ ocíì cĩ́ɛ̃̀tɛ̀, kòo yètìrì bɑ́ɑ́ feti o kɔbɛ cuokɛ̀ nɛ̀ o ɛì.

11 Bɛ̀ɛ̀ dɛ̀ bo nɛ̀ bɛhɛikɛ̀nkótíbɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ dɔ̀: Ti yɑ̀mu! Ti Yiɛ̀ nKuyie ndɔɔ̀ mɛsɑ̀ɑ̀ ɑ yóó túótɛ́ wèè nitipòkù kòo ndònnɛ̀ Dɑsɛɛdi nɛ̀ Deɑ bɛ̀ do dòmmɛ̀ bɛ̀ɛ̀ mɑɑ́ Isidɑyɛɛri cĩ́ɛ̃̀tɛ̀. Á kpenkɛ Efɑdɑtɑ tenkɛ̀ miɛkɛ kɑ̀ɑ yètìrìi feitɛ́ Bɛtideɛmmu. 12 Ti Yiɛ̀ nKuyie nyóu kɛ̀ dɛ kóo nitipòkù dɑ piɛ́ ibí pɛ́u, kɑ̀ɑ cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ɛ nɑɑ́nnɛ̀ Sudɑɑ nɛ̀ Tɑmɑɑ bɛ birɛ di yɑ̀ɑ̀rì Pɛdɛsi kpɛtɛ do dòmmɛ̀.

Boɑsi tùótɛ́mɛ̀ Oduti kɛ puokɛ

13 Dɛ mɔ̀nnì ndi Boɑsii tùótɛ́mɛ̀ Oduti, kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nhò dɔ̀ɔ̀ mɛsɑ̀ɑ̀ nkòo púó nkɛ́pɛitɛ́ dɛnitidɑbirɛ. 14 Kɛ̀ bɛnitipòbɛ̀ nnɑ́ɑ́ Nɑomii kɛ tú: Ti sɑ̃ntí ti Yiɛ̀ nKuyie nku yóumɛ̀ kɑ̀ɑ pɛ̀tɛ́ dɛyɑɑ̀birɛ dɛ̀ɛ̀ bo dɑ pií. Dɛ yètìrìi dɛukɛ Isidɑyɛɛribɛ miɛkɛ. 15 Dɛɛ̀ yó nte ɑ ɔ̃nnì, kɛ́ ndɑ tɔ ɑ kótì miɛkɛ. A cɔ̀kù wèè dɛ̀ ndɑ pɛitɛ́ ò dɑ dɔ́mu. Ò pɛ̃ɛ̃tɛ́mu initidɑbí ìyiekɛ̀.

16 Kɛ̀ Nɑomii cɔutɛ́ dɛbirɛ kɛ́ntɔu kɛ́ dɛ̀ yɔ̀. 17 Kòo cɛ̃pɛɛtitɔbɛ̀ dɔ̀: Bɛ̀ pɛitɛ́ Nɑomii dɛnitidɑbirɛ, kɛ́ dɛ̀ yú kɛ dɔ̀ Obɛdi. Kɛ̀ Obɛdii pɛitɛ́ Sɛsee kɛ̀ Sɛsee pɛitɛ́ Dɑfiti.

Dɑfiti kó kufuku

18 Pɛdɛsi weè pɛitɛ́ Ɛtisidonni. 19 Kɛ̀ Ɛtisidonnii pɛitɛ́ Adɑmu, kɛ̀ Adɑmuu pɛitɛ́ Amminɑdɑbu. 20 Kɛ̀ Amminɑdɑbuu pɛitɛ́ Nɑsɔ̃ɔ̃, kɛ̀ Nɑsɔ̃ɔ̃ pɛitɛ́ Sɑdimɑ. 21 Kɛ̀ Sɑdimɑɑ pɛitɛ́ Boɑsi, kɛ̀ Boɑsii pɛitɛ́ Obɛdi. 22 Kɛ̀ Obɛdii pɛitɛ́ Sɛsee, kɛ̀ Sɛsee pɛitɛ́ Dɑfiti.

1 Sammuyɛɛri

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

14

15

16

17

18

19

20

21

22

23

24

25

26

27

28

29

30

31

Sɑmmuyɛɛri pɑ́tíri ketirì

Di mpɑ́tíri tɔ tìì nɑ́ɑǹtì

Dɛ kó dipɑ́tíri ti nɑ́ɑ́ nSɑmmuyɛɛri kpɛ́í nkɛ, wèè do tú Kuyie ndo tɑ̃ɑ̃tɛ́ bɛ̀ɛ̀ bɑɑtíbɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ miɛkɛ bɛ kóo sɔnwe. Weè do tũnni dihɛì kó tinɑ́ɑǹtì, kɛ tú Kuyie mpɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑǹtò kɛ̀ weè tu ikuɔ́ nìùtì Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀. Kɛ̀ dɛ̀ mboní kɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ tɛ̃́nkɛ í ndɔ́ bɛbɑɑtíbɛ̀ bɛɛ̀ mbɛ̀ bɑkɛ́, kɛ́ndɔ́ kɛ́wɑɑ́ nhokpɑ̀ɑ̀tì wèè yó mbɛ̀ bɑkɛ́ ibotí tɛì kɔ̃mɛ.

Kɛ̀ Kuyie mbɛ̀ duɔ́ nhokpɑ̀ɑ̀tì ketiwè wèè tu Sɑuri. Sɑuri mɛ nyí nhɔɔtɛ ò bo dɔ̀ɔ̀mɛ̀ Kuyie nyí ndɔ́ dɛ̀ kɛ̀ kùu ò dootóo kɛ́tɑ̃ɑ̃tɛ́ Dɑfiti. Mɛm̀mɛ kɛ̀ Sɑuri nkɛ̃́kú kɛ̀ Dɑfiti dɛ̀úkú.

Dɛ kó dipɑ́tíri ti nɑ́ɑ́ ntì tu: Kuyie nkuù mɑ́ɑ̀ tu ku kɔbɛ kóo kpɑ̀ɑ̀tì. Nɛ̀ dɛ kpɛ́í nkù bɑ́ɑ́ nɑ kɛ́pĩ́nnɛ̀ mutɔ̃mmú wèè í kù duɔ́ nhomɑ́ɑ̀.

Di mpɑ́tíri nɑ́ɑǹtì duɔ́ kɛ dòmmɛ̀

1. Sɑmmuyɛɛri kó tinɑ́ɑǹtì o bíkɛ́mbɛ́ntì nɛ̀ o tɔ̃mmú ò do ni mɛ̀ɛ̀ botí Isidɑyɛɛribɛ 1-8

2. Sɑuri nɑɑ́ mmɛ̀ɛ̀ botí okpɑ̀ɑ̀tì nɛ̀ Kuyie nho dootóomɛ̀ 9-15

3. Dɑfiti kó tinɑ́ɑǹtì nɛ̀ o do ɔ̃ɔ̃ yentɛ́nɛ̀mɛ̀ Sɑuri nɛ̀ Sɑuri kó mukṹṹ 16-31

1

Anni mɔɔmɛ̀ Kuyie ndɛbirɛ

1 Onìtì mɔù weè do bo Dɑmɑɑ ɛì, Efɑdɑimmu tempɛ̃ nyɛtɑ̃rɛ̀ ĩ́nkɛ̀ kɔku, kòo yètìrì tu Ɛdikɑnɑɑ. Ò do tú Efɑdɑimmu kó kuwuɔ nkou nwe. Sufu weè do pɛitɛ́ Tou, kɛ̀ Touu pɛitɛ́ Ediu, kɛ̀ Ediuu pɛitɛ́ Yedokɑmmu kòo nɛ́ pɛitɛ́ Ɛdikɑnɑɑ. 2 Kòo ḿpo bɛnitipòbɛ̀ bɛ̀dɛ́bɛ̀, kòò mɔù yètìrì ntú Anni, kòo tɔù kpɛri tú Peninnɑ. Kɛ̀ Peninnɑ mmɔkɛ ibí bɑ́ Anni yie í mɔkɛ.

3 Bɑ́ dìì benni kɛ̀ Ɛdikɑnɑɑ níí ítɛ́ Dɑmɑɑ, kɛ́kɔtɛ Sidoo ti Yiɛ̀ nKuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kɛ bo nínkú kɛ́ kù bɑ̀ńtɛ́ kunku Mpɑkɛdɑɑ kɛ́ kù fìé iwũɔ̃. Dɛ̀ do sɔ̃́ nhEdii bí idɛ́ Ɔfinii nɛ̀ Findee bɛɛ̀ tu ti Yiɛ̀ nKuyie nkuɔ́ nìùbɛ̀. 4 Kɛ̀ Ɛdikɑnɑɑ níí féútɛ́ o ɔ̃̀fɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nkɛ́pɑ̃ kumɑɑ nkùmɑ́ɑ̀ Peninnɑ nɛ̀ o bí, 5 kɛ́pɑ̃ Anni yie ò pɑ̃ Peninnɑ kɛ̀ dɛ̀ mɑ̀mɛ̀ kucɛ mɛ̀dɛ́mɛ̀. Ò do we ndɔ́ mɛdiɛ̀ mbɑ́ ti Yiɛ̀ nKuyie nyí mɛ nhò pɑ̃mɛ̀ ibí. 6 Kɛ̀ Peninnɑ Anni yɑnti nhò cɛ̃ĩ́ kɛ cɑɑ̀ri o yɛ̀mmɛ̀, koò ɑ̃ɑ̃̀ ifɛi ò í mɔkɛ mɛ̀ɛ̀ kpɛ́í nyibí. 7 Bɑ́ dìì benni kɛ̀ bɛ̀ kɔ̀tɛ ti Yiɛ̀ nKuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kɛ bo fíé iwũɔ̃ ti Yiɛ̀ nKuyie, Peninnɑ nwɑnti kɛ bo cɑɑ̀rɛ̀ Anni yɛ̀mmɛ̀, kɛ̀ dɛ̀ɛ nyóù Anni kòo nkuɔ̀ nkɛ́yetɛ mudiì. 8 Kòo dɔù Edikɑnɑ ò bɑ̀ńtɛ̀ kɛ dɔ̀: Anni dɛ̀ dòmmɛ kɑ̀ɑ kuɔ̀ nkɛ yetɛ mudiì, kɑ̀ɑ yɛ̀mmɛ̀ cɑ̀ɑ̀rɛ̀? A mɛ nni nte kɛ̀ dɛ̀ í pɛ̃ɛ̃tɛ́ initidɑbí tɛpíítɑ̀ɑ̀?

9 Kɛ̀ Annii ítɛ́ bɛ̀ di dìì mɔ̀nnì kɛ dèè kɛ́tɑ ti Yiɛ̀ nKuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀, kɛ sɔ̃́ ti Yiɛ̀ nKuyie nkuɔ́ nìùtì Edii kɑ̀ri ti Yiɛ̀ nKuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ bòrì. 10 Kɛ̀ Anni yɛ̀mmɛ̀ cɑ̀ɑ̀rɛ̀, kòò kuɔ̀ nkɛ̀ ntinɔnniɛti yiɛ̀ kòo bɑ́ɑ́ nti Yiɛ̀ nKuyie nkɛ tú: 11 N Yiɛ̀ nKuyie nfɔ̃́ Mpɑkɛdɑɑ, n kuɔ́ mmɛsémmɛ̀, n wéntɛ́ fɛnɔnsɑ̀ɑ̀fɛ̀ mí nhɑ kóo tɔ̃ntì sɑ́mpɔ́ù kɛ́ m pɑ̃ dɛnitidɑbirɛ, kɑ̀ɑ dɛ̀ nni mpɑ̃, m bo dɛ̀ n dɑ duɔ́ nkɛ̀ dɛ̀ mpĩ́ nhɑ tɔ̃mmú sɑ̃́ɑ̃̀ bɑ́ kuponkù bɑ́ɑ́ kɑ́ɑ́kɛ́ dɛ yuu. 12 Kɛ̀ Anni mbɑ́ɑ́ ti Yiɛ̀ nKuyie nkɛ̀ dɛ̀ɛ mɔntɛ kɛ̀ Edii ò wùó nkɛ wúó nho bìɛ̀ mmɑ́ɑ̀ yɛɛ̀ nɑmpúmɛ̀. 13 Ò mɛ nyí yo ò nɑ̀ɑ́ nkɛ tú mù, ò bɑɑ do bɑ́ɑ́ nti Yiɛ̀ nKuyie nnɛ̀ o yɛ̀mmɛ̀ mmɛ, kɛ̀ Edii yɛ̀mmɛ̀ ndò nhò muɔ́ mmɛnɑɑ̀ mmɛ, 14 kóò nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Dɛ̀ yó nkɑ̃́ɑ̃́kɛ́ dɛ kɑ̀ɑ nɑɑ̀ mmɔntɛ́? Diɛ ndɔkɛ ɑ yóó dennɛmɛ̀ ɑ nɑɑ̀. 15 Kɛ̀ Annii ò tɛ̃̀ńnɛ́ kɛ dɔ̀: Okótì, n yí muɔ́ mmɛnɑɑ̀, mɛyɛǹcɑɑ̀rìmɛ̀ mɛɛ̀ ǹ dɛutɛ́, kɛ̀ ǹ kuɔ̀nnɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie. 16 Bɑ́ n wéntɛ́ mufòmmu yɛimu yiɛ̀, iyɛntotí nɛ̀ mɛyɛǹcɑɑ̀rìmɛ̀ dɛɛ̀ ǹ dɛutɛ́, dɛɛ̀ te kɛ̀ m bɑ̀ɑ́ nti Yiɛ̀ nKuyie nkɛ̀ dɛ̀ mɔ̀ntɛ.

17 Kɛ̀ Edii ò tɛ̃̀ńnɛ́ kɛ dɔ̀: Kɔtɛ kɛ bɑ́ nyĩɛ̃̀kù, kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nyIsidɑyɛɛribɛ tũ nkù dɑ pɑ̃ ɑ kù mɔɔ dɛ̀. 18 Kɛ̀ Annii ò tɛ̃̀ńnɛ́ kɛ dɔ̀: N wéntɛ́ fɛnɔnsɑ̀ɑ̀fɛ̀ mí nhɑ kóo tɔ̃ntì.

Dɛ mɔ̀nnì kɛ̀ Anni yɛ̀mmɛ̀ɛ cɑ́tɛ́, kòo kò nkɛ́di.

19 Kɛ̀ dɛ̀ɛ wentɛ́ Ɛdikɑnɑɑ nɛ̀ o cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kɔbɛ kɛ̀ bɛ̀ɛ pikɛ́ cutɛ kɛ́nínkú kɛ́bɑ́ntɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nkɛ́deè kɛ́kò nDɑmɑɑ.

Bɛ̀ pɛitɛ́mɛ̀ Sɑmmuyɛɛri kóò duɔ́ ti Yiɛ̀ nKuyie

Ɛdikɑnɑ nɛ̀ o pokù Anni kɛ̀ bɛ̀ɛ duɔ́, kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nduɔ́ nhAnni ò kù mɔɔ dɛ̀. 20 Kòo púó nkɛ́pɛitɛ́ dɛnitidɑbirɛ, kɛ́ dɛ̀ yu kɛ dɔ̀ Sɑmmuyɛɛri (dɛ̀ɛ̀ tu Kuyie nkèè).

21 Mɛm̀mɛ kɛ̀ dibenni tɛrì ḿboní, kɛ̀ Ɛdikɑnɑɑ nwɛ̃ti Sidoo nɛ̀ o cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kɔbɛ kɛ bo féútɛ́ fɛɔ̃̀fɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie, kɛ́féútɛ́nɛ̀ ò kù cɑ̀nnɛnɛ̀ dìì nùù kɔfɛ. 22 Anni í nnɛínɛ̀ o dɔù, kóò nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: N dɔ́ dɛbirɛ dɛɛ̀ cɑ́tɛ́ kɛ̀ nní nkɔri kɛ́ ndɛ̀ nɛínɛ̀ kɛ́ dɛ̀ duɔ́ ti Yiɛ̀ nKuyie nSidoo kɛ̀ dɛ̀ nkɛ mbo sɑ̃́ɑ̃̀. 23 Kɛ̀ Ɛdikɑnɑɑ ò tɛ̃̀ńnɛ́ kɛ dɔ̀: Kɑ̀ɑ mɛ ndɔ́ dɛ̀ wenni, nkpɑɑ́ diɛ nkɛ̀ dɛbirɛ yɑ̀ɑ cɑ́tɛ́nɛ̀. Ti Yiɛ̀ nKuyie ndɔɔ̀ kù bɛ́i ntì.

Mɛm̀mɛ kɛ̀ Anni nkpɑɑ́ kɛ̀ dɛbirɛ yɑ̀ɑ cɑ́tɛ́nɛ̀.

24 Dɛbirɛ cɑ̀tɛ́ dìì mɔ̀nnì kɛ́nkpɑɑ́ kɛ̃ńnì, kòo dɛ̀ kɔ̀tɛnɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ Sidoo, wenwe nɛ̀ o dɔù, kɛ̀ bɛ̀ ńtɔ dinɑɑdɑɑ̀* yɛbie nyɛ̀tɑ̃ɑ̃ti kpɛri nɛ̀ muyuo nnɛ̀ nɛ̀ mɛnɑɑ̀ nkudɔukù. 25 Kòo féútɛ́ fɛnɑ̀ɑ̀fɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie, kɛ́deè kɛ́kɔtɛnɛ̀ dɛbirɛ Edii borɛ̀. 26 Kɛ̀ Anni bɛ́innɛ̀ Edii kɛ dɔ̀: N yiɛ̀ nhɑ bomu, dentɛní onitipòkù wèè yɑ̀ɑ̀ còḿmú diɛ nhɑ ììkɛ̀ kɛ bɑ́ɑ́ nho Yiɛ̀ nKuyie, míì yɑ̀ɑ̀ nwe. 27 Ntɛ dɛbirɛ n yɑ̀ɑ̀ sèńní dɛ̀ kɛ́ ndɛ̀ mɔ̀ú n Yiɛ̀ nKuyie kù dɛ̀ nni mpɑ̃mu. 28 N yóó dɛ̀ nkù duɔ́mmu kɛ̀ kù ndɛ̀ te dɛ fòmmu mumɔu.

Kɛ̀ bɛ̀ɛ nínkú ti Yiɛ̀ nKuyie nyììkɛ̀ kɛ sĩ́nnɔ́ɔ.

2

Anni sɑ̃ntɛmɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie

1 Kɛ̀ Annii sɑ̃ntɛ ti Yiɛ̀ nKuyie nkɛ dɔ̀:

Ti Yiɛ̀ nKuyie nkuù te kɛ̀ m pɛ̀tɛ́ diwɛ̀ì,

kuù m̀ pɑ̃ dikɔ̃m̀bùɔ̀ kɛ̀ m bo ndɑú n dootitɔbɛ̀,

kuù ǹ teennɛ̀ dɛɛ̀ te kɛ̀ n yɛ̀mmɛ̀ nɑɑti.

2 Ti Yiɛ̀ Kuyie nkuù mɑ́ɑ̀ kpɑ mɛyɛi,

kuù mɑ́ɑ̀ tu dipèrì dìì n kɑ̃nkɛ́,

òmɔù tɔù í kù dònnɛ̀ kɛ kpɑ mɛyɛi.

3 Di bɑ́ nsṹũnko sipɔɔ kó tinɑ́ɑǹtì,

tisĩ̀ntɛ́nɑ́ɑǹtì tɛ̃́nkɛ bɑ́ nyiɛ̀ní di nɔ̀ miɛkɛ,

Ti Yiɛ̀ nKuyie nyɛ̃́mu dɛmɔu,

kù yóó bekɛ́nɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ bɛ dɔɔ̀rìmɛ̀ dòmmɛ̀ mmɛ.

4 Kuù keku bɛkpɑ̀rìtiebɛ tɑ̃nnɛ̀,

bɛ̀ɛ̀ do cĩĩnnì kɛ̀ bɛ̀ kpenkɛ.

5 Bɛ̀ɛ̀ do yo nkɛ diɛ̀ nkɛ̀ bɛ̀ wɑnti bɛ̀ bo di mù kɛ mɔ̀ńtɛ́.

Bɛ̀ɛ̀ do fɛ̃́ũ̀rìnɛ̀ dikònnì kɛ̀ bɛ̀ òmpu.

Kɛ̀ tɛhɑ̃ũntɛ pɛitɛ́ kucɛ mɛ̀yiekɛ̀,

wèè do pɛí kòò nɑɑ́ ntɛhɑ̃ũntɛ.

6 Ti Yiɛ̀ nKuyie nkuù ɔ̃ɔ̃ kuɔ kɛ̀ kuù fòùkùnnɛ,

kuù ɔ̃ɔ̃ tɑnnɛ́ onìtì kudɔnkù kɛ̀ kuù ò dènnɛní kudɔnkù.

7 Ti Yiɛ̀ nKuyie nkuù ɔ̃ɔ̃ dɔɔ̀ onìtì fɛdɑwɑnfɛ̀ kɛ̀ kuù ò kpɑrìkùnnɛ,

kuù ɔ̃ɔ̃ kɛ̃́kùnnɛ onìtì kɛ̀ kuù ò dɛ́úkùnnɛ.

8 Kuù ɔ̃ɔ̃ íi nhocĩ̀rì mutɑ̃́ɑ̃́ mmiɛkɛ,

kɛ́dennɛ osénnìwè mɛsémmɛ̀ miɛkɛ,

kɛ́ bɛ̀ wɛ̃nnɛ́nɛ̀ bɛnitidiɛbɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ nkɑri,

kɛ́ bɛ̀ duɔ́ ndikpɑ̀ɑ̀tìkɑ̀rì.

Ti Yiɛ̀ nKuyie nkuù te kɛtenkɛ̀,

kuù ɑ̃nnɛ́ yɛsɑ̃ǹkɛ̀ yɛ̀ɛ̀ kɛ̀ tɔ.

9 Kuù dɑ̀kɛ bɛ̀ɛ̀ kù dé bɛ fòmmu kpɛ́í,

kɛ̀ bɛnitiyɛibɛ kɔ̃ ndibiìnnì miɛkɛ

kɛ yɛ̃́ onìtì ɔ̃ɔ̃ í nnɑmɛ̀ nɛ̀ omɑ́ɑ̀ kó muwɛ̃rímú.

10 Ti Yiɛ̀ nKuyie nyóó pɔntɛmu ku dootitɔbɛ̀,

fɛtɑɑfɛ̀ bo bɛ̀ pɛɛ,

Ti Yiɛ̀ nKuyie nkuù yóó bekɛ́nɛ̀ kutenkù kumɔu,

kɛ́duɔ́ nku kóo kpɑ̀ɑ̀tì kù tɑ̃ɑ̃tɛ́ wè muwɛ̃rímú,

kɛ́dɛ́úkùnnɛ kù tɑ̃ɑ̃tɛ́ wè.

11 Mɛm̀mɛ Ɛdikɑnɑɑ nɛ̀ o kɔbɛ kɛ̀ bɛ̀ɛ kò nho ciɛ Dɑmɑɑ, kɛ̀ dɛbirɛ nkpɑɑ́nɛ̀ Kuyie nkuɔ́ nìùtì Edii kɛ pĩ́ nti Yiɛ̀ nKuyie ntɔ̃mmú.

Edii bí kó mɛborimɛ

12 Edii bí borimɛ í nwenni, ì do í dɑkɛ ti Yiɛ̀ nKuyie nkpɛti, 13 bɑ́ nɛ̀ bɛ̀ do mɛ ntúmɛ̀ ikuɔ́ nìùbɛ̀. Ntɛ bɛ̀ do dɔɔri mɛ̀ɛ̀ botí: Bɛ̀ do ɔ̃ nkòò mɔù fèútɛ́ fɛɔ̃̀fɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nkɛ kpɑɑ́ bérí, bɛ kóo tɔ̃ntìi tuɔkɛní kɛ tɔ tɛmɑ́tìkũmpetɛ yɛnìì nyɛ̀tɑ̃ɑ̃ti kpɛtɛ, 14 kɛ́mbɑuntɛ sinɑkɛsí nɛ̀ sikṹmboó nɛ̀ sidɔ́u nɛ̀ tikɑ̀dɑ̀ɑ̀buuti miɛkɛ. Kòò nìntɛ dɛ̀ɛ̀ kó dimɑ̀ɑ̀ bɛ kpɛrɛ ndɛ. Bɛ̀ do mɛ ndɔɔri Isidɑyɛɛribɛ bɛmɔu bɛ̀ɛ̀ kɔ̀roo Sidoo.

15 Bɑ́ kɛ̀ bɛ̀ mu nyí tùɔ mmɛkùɔ̀ nyikuɔ́ nìùtì tɔ̃ntìi kɔtɛní, kɛ́nɑ́kɛ́ wèè fèútɛ́ fɛɔ̃̀fɛ̀ kɛ dɔ̀: Ikuɔ́ nìùtì tu ɑ ò pɑ̃ imɑɑ nhò yóó pṹnnɛ́ ì, ò í yóó cɔutɛ́ ibirí, ò dɔ́ ibɛ́nní nyi. 16 Kòò yĩ: N dò nkɛ́tuɔ mmɛkùɔ̀ mmɛ kɛ́deè kɑ̀ɑ túótɛ́ ɑ dɔ́ ì. Otɔ̃ntì dɔ̀: Bɑ̀mbɑ̀ nwe ɑ dò nkɛ́ n duɔ́ mmɛ̀, kɑ̀ɑ yetɛ n yì fìètɛ. 17 Kɛ̀ Edii bí ndɔɔri ti Yiɛ̀ nKuyie nyí dɔ́ dɛ̀, bɑ́ bɛ̀ í nwúó mbɛ̀ kù pɑ̃ɑ̃ nyɛ̀ɛ̀ pɑ̃rɛ̀ kɛ dò nyɛ̀ tu ku kpɛyɛ.

Sɑmmuyɛɛri bomɛ̀ Sidoo

18 Kɛ̀ Sɑmmuyɛɛri ḿbo Sidoo kɛ dɑɑti dikɔutɛ́yɑɑ̀bòrì kɛ pĩ́ ti Yiɛ̀ nKuyie ntɔ̃mmú. 19 Bɑ́ dìì benni o yɔ̃ nɛ̀ o cicɛ kɛ̀ bɛ̀ kɔ̀ri Sidoo kɛ bo fíé iwũɔ̃ ti Yiɛ̀ nKuyie, nho yɔ̃ ò dùɔ̀kɛ diyɑɑ̀bòrì kɛ́ntɔ. 20 Kɛ̀ Edii níí pɑ̃ Ɛdikɑnɑɑ nɛ̀ o pokù ti Yiɛ̀ nKuyie nkó mɛsɑ̀ɑ̀ nkɛ dɔ̀: Ti Yiɛ̀ nKuyie nyóu kòo nitipòkù yie nyíɛ́ kɛ́piɛ́ ibí, kɛ̀ ìì ĩ́tínnɛ́ ò mɛ nkù pɑ̃ dɛ̀ kó difɔ̃̀tìrì. Kòo deè kɛ̀ bɛ̀ɛ kò. 21 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie ndɔ̀ɔ̀ mɛsɑ̀ɑ̀ nhAnni kòo yíɛ́ kɛ́pɛitɛ́ initidɑbí ìtɑ̃ɑ̃ti nɛ̀ initipobí ìdɛ́ì.

Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nní mbonɛ̀ Sɑmmuyɛɛri kòò kòtírí.

Edii do kpɑnnɛ̀mɛ̀ o bí

22 Dɛ mɔ̀nnì Kuyie nkuɔ́ nìùtì Edii do kòtɛ́mu mɛdiɛ̀ nkɛ́keè o bí dɔɔri dɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ cuokɛ̀ nɛ̀ bɛ̀ dɔutinɛ̀mɛ̀ bɛnitipòbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ do ɔ̃ ntíkú ti Yiɛ̀ nKuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ bòrì nùù. 23 Kòo bɛ̀ bekɛ kɛ dɔ̀: Di dɔɔri bɑ mbotí nku? Bɛnìtìbɛ̀ bɛmɔu nɑ̀ɑ́mmu di borimɛ í wennimɛ̀. 24 M bí yóunɛ̀ dɛndɛ! Bɛnìtìbɛ̀ nɑ̀ɑ́ ntì di kpɛ́í ntì í wenni. 25 Kòo nìtì yetɛ́nɛ̀ onìtì ti Yiɛ̀ nKuyie nkuù ɔ̃ɔ̃ bɛ̀ pùtɛ́. Kòò nɛ́ yetɛ́nɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nwe mbo ò pùtɛ́?

Bɛ̀ mɛ nketɛ́ kɛ í ndɑkɛ bɛ cicɛ bɛ̀ nɑ̀ɑ́ ntì. Ti Yiɛ̀ nKuyie nkuù do dɔ́ kɛ́ bɛ̀ kùɔ.

26 Kɛ̀ Sɑmmuyɛɛri bɑɑ kótírí, ti Yiɛ̀ nKuyie nnɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ ò dɔ́.

Kuyie nnɑ̀kɛ́mɛ̀ Edii kù yóó ò dɔɔ̀ dɛ̀ wenwe nɛ̀ o bí

27 Diyiè mɑrì kɛ̀ Kuyie mpɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑǹtò mɔùu kɔtɛní Edii borɛ̀ kóò nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: A yɛ̃́mu ɑ yɛmbɛ̀ do bo dìì mɔ̀nnì Esibiti kɛ tú tidɑɑtì, kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie mbɛ̀ bɛnkɛmɛ̀ kumɑ́ɑ̀, 28 kɛ́tɑ̃ɑ̃tɛ́ Isidɑyɛɛribɛ bɛmɔu miɛkɛ ɑ yɑ̀ɑ̀rì Anɔɔ kòo ntú ikuɔ́ nìùtì, kɛ dɑɑti dikɔutɛ́yɑɑ̀bòrì, kɛ tóú iwũɔ̃ bɛ̀ kù feu ì kɛ tuɔ̀ ndiwũɔ̃tɔ̀nnì ĩ́nkɛ̀ kɛ tuɔ̀nnɛ̀ tihúúntì, kɛ kù nɑ̀ɑ́nnɛ̀ kɛ kù dɔ̀, kɛ̀ bɛ̀ níí kù fèútɛ́ fɛɔ̃̀fɛ̀ bɛ̀ bo mmɔkɛ bɛ kó kumɑɑ. 29 Bɑ nkpɛ́í nnɛ́ te kɛ̀ di cɑɑ̀ri kù yɛ̃ mbɛ̀ nkù feu ìì wũɔ̃ nɛ̀ yɛpɑ̃rɛ̀ kù yɛ̃ mbɛ̀ nkù pɑ̃ɑ̃ nyɛ̀ ku cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ miɛkɛ? Dɛ̀ yĩ́mɛ kɛ̀ di tɑ̃nkíí imɑɑ nsɑ̀ɑ̀yì, Isidɑyɛɛribɛ kù feu ìì wũɔ̃ miɛkɛ nɛ̀ bɛ̀ kù pɑ̃ɑ̃ nyɛ̀ɛ̀ pɑ̃rɛ̀, kɛ cũɔ̃̀ di kɔ̃̀ntì? Dɛ̀ dòmmɛ kɑ̀ɑ yɑ̀rí ɑ bí nyi kɛ kù pɛ̃ɛ̃tɛ́? 30 Nɛ̀ dɛ kpɛ́í, ti Yiɛ̀ nKuyie nyIsidɑyɛɛribɛ tũ nkù tu kuù do dɔúnnɛ̀ dinùù ɑ nɑɑ̀mùnkù kɔbɛ kɛ dɔ̀ bɛ̀ bo ntú ikuɔ́ nìùbɛ̀ sɑ̃́ɑ̃̀. Di mmɔ̀nnì mɛɛ̀ tɛ̃́nkɛ dɔkɛ kù yetɛmu kɛ tú wèè kù dɛ́úkùnnɛ kù ɔ̃ɔ̃ we ndɛ́úkùnnɛ, kɛ̀ wèè kù sènkɛ̀rì kù múnkɛɛ o sènkɛ̀rì. 31 Dɛ̀ tùɔ̀kɛ kɛ dèèmu kù bo duɔ́mmɛ̀ kɑ̀ɑ kɔbɛ nkɔ̃ mmunɑntɛ́kṹṹ, okótì tɛ̃́nkɛ í yó mbo ɑ cĩ́ɛ̃̀tɛ̀. Kɛ̀ kùu dɔɔ̀ mɛsɑ̀ɑ̀ nyIsidɑyɛɛribɛ. 32 Otɔù mɔù bo cɔutɛ́ ku cĩ́ɛ̃̀tɛ̀. A cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ miɛkɛ okótì mɛ mbɑ́ ndɛ̀ kpɑɑ́. 33 Kù nɛ́ yóó súɔ́ nhòmɔù nwe ɑ yɑɑ̀bí miɛkɛ kòo ntɔ́kɛ́nɛ̀ ku wũɔ̃tɔ̀nnì, kɛ wúó nhò nɑ mborɛ̀ kɛ̀ dɛ̀ ò yóù kɛ cɑɑ̀ri o yɛ̀mmɛ̀, kɛ̀ bɛsɔmbɛ nkɔ̃ mmunɑntɛ́kṹṹ.

34 A bí idɛ́ Ofinii nɛ̀ Findee bɛ̀ yóó kú diyiè dìmɑ́ɑ̀ ndi kɑ̀ɑ bɑntɛ́ kù bɛ́i ntì yóó dɔɔ̀mɛ̀. 35 Dɛ kó difɔ̃nkúò kɛ̀ kùu tɑ̃ɑ̃tɛ́ ikuɔ́ nìùtì kòo mpĩ́ nku tɔ̃mmú kɛ̀ dɛ̀ wenni kɛ dɔɔri kù dɔ́mɛ̀. Kɛ̀ kùu duɔ́ nkòo yɑɑ̀bí ntú ikuɔ́ nìùbɛ̀ sɑ̃́ɑ̃̀, kɛ́mbo okpɑ̀ɑ̀tì kù yóó tɑ̃ɑ̃tɛ́ wè borɛ̀. 36 A kɔbɛ bɛ̀ɛ̀ bo yentɛ́, kɛ̀ bɛ̀ɛ kɔtɛní kɛ́nninku o borɛ̀ kɛ bo pɛ́tɛ́ dɑ́rɛ̀ yoo mudiì sɑ́m̀pɔ́, kɛ́ nhò bɑ̀ɑ́ nkɛ tú: Ti duɔ́ mbɑ́ mùù tɔ̃mmú ti Yiɛ̀ nKuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ miɛkɛ kɛ̀ ti pɛ́tɛ́ kɛ́dinɛ̀.

3

1 Kɛ̀ Sɑmmuyɛɛri ḿbo Edii borɛ̀ kɛ pĩ́ nti Yiɛ̀ nKuyie ntɔ̃mmú.

Kuyie nyumɛ̀ Sɑmmuyɛɛri

Dɛ mɔ̀nnì ti Yiɛ̀ nKuyie ndo í nɑ́ɑ́nnɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ mɛcɑ̃ɑ̃ mmɛcɑ̃ɑ̃ nyoo nɛ̀ mɛbɛnkùmɛ̀ miɛkɛ.

2 Kɛyènkɛ̀ mɑkɛ̀ kòo kótì Edii nduɔ́ o dɔ́ù. Ò do kòtɛ́mu kòo nuɔ ntɛ̃́nkɛ í nnɑɑti. 3 Kɛ̀ Sɑmmuyɛɛri nduɔ́ ti Yiɛ̀ nKuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ ku tɑummɛ̀ tɔu tɑkɛ́, kɛ sɔ̃́ nku cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ fìtírɛ̀ mu nyí ku. 4 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nhò yu kɛ dɔ̀: Sɑmmuyɛɛri! Sɑmmuyɛɛri! Kòò dɔ̀: Ntɛ mí. 5 Kòo cokóo Edii borɛ̀ kɛ dɔ̀: N kɔ̀tɛnímu. Kɛ̀ Edii dɔ̀: N yí dɑ yu, kɔtɛ kɛ́duɔ́. Kòo wɛ̃tɛ kɛ́duɔ́. 6 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nyíɛ́ kɛ́yú Sɑmmuyɛɛri kucɛ mɛdɛ́rímɛ̀, kòo kɔtoo Edii borɛ̀ kɛ dɔ̀: N kɔ̀tɛnímu, n kèè ɑ n yumɛ̀ mmɛ kɛ kɔ̀tɛní. Kɛ̀ Edii dɔ̀: M birɛ n yí dɑ yu, kɔtɛ kɛ́duɔ́.

7 Sɑmmuyɛɛri mu ndo í yɛ̃́ kɛ dò nti Yiɛ̀ nKuyie nkuù ò yu, kù mu ndo í ò bɛ́innɛ̀ diyiè mɑrì.

8 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nyíɛ́ kɛ́yú Sɑmmuyɛɛri mɛtɑ̃ɑ̃́mmɛ̀, kòo ítɛ́ kɛ́kɔtoo Edii borɛ̀ kɛ dɔ̀: N kèè ɑ n yumɛ̀ mmɛ kɛ kɔ̀tɛní.

Kɛ̀ Edii bɑntɛ́ ti Yiɛ̀ nKuyie nkuù ò yumɛ̀, 9 kóò nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Wɛ̃tɛ kɛ́duɔ́, kɛ̀ bɛ̀ wɛ̃̀tɛ kɛ dɑ yu ɑ dɔ̀: N yiɛ̀, bɛ́i nkɑ̀ɑ kóo tɔ̃ntì kèḿmúmu.

Kɛ̀ Sɑmmuyɛɛrii wɛ̃tɛ kɛ́duɔ́.

10 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nwɛ̃tɛní kɛ́cómmú o borɛ̀ kɛ́yíɛ́ kóò yu kɛ dɔ̀: Sɑmmuyɛɛri! Sɑmmuyɛɛri! Kòò dɔ̀: Bɛ́i nkɑ̀ɑ kóo tɔ̃ntì kèḿmúmu.

11 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nhò nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: N yóó potɛ́ Edii cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ ntɛ kuyɛ̃ĩku mɑkù, kɛ̀ Isidɑyɛɛribɛɛ tì kèè kɛ̀ dɛ̀ɛ kpɛ́ɛ́tɛ́ bɛ to. 12 Dɛ kó dimɔ̀nnì ndi n yóó dɔɔ̀mɛ̀ Edii cĩ́ɛ̃̀tɛ̀, n nɑ̀kɛ́ kɛ yɛ̃ n yóó tɛ̀ dɔ̀ɔ̀mɛ̀ bɑ́ m bɑ́ɑ́ íntɛ́ tìmɑtì. 13 M bɛ́immu kɛ tú: M bo potɛ́ Edii cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ sɑ̃́ɑ̃̀ nɛ̀ o bí dɔɔri mɛ̀ɛ̀ yɛi nkpɛ́í nkɛ cɑɑ̀ri n yètìrì kòò yɛ̃́ kɛ cĩ́ɛ̃́kɛ́. 14 Mí nKuyie m bɛ́immu kɛ tú dɛ̀mɑrɛ̀ í bo dɛ̀ɛ̀ bo ũtɛ́ Edii cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ yɛi mbɑ́ kɛ̀ bɛ̀ nfìé iwũɔ̃ kɛ m pɑ̃mmú yɛpɑ̃rɛ̀.

15 Kɛ̀ Sɑmmuyɛɛri nduɔ́, kɛ̀ dɛ̀ɛ wentɛ́ kòo kpetɛ́ ti Yiɛ̀ nKuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kó yɛbòrɛ̀. Ò í ndɑ̀ɑ́tí kɛ bo nɑ́kɛ́ Edii ti Yiɛ̀ nKuyie nhò nɑ̀kɛ́ tì. 16 Kɛ̀ Edii yú Sɑmmuyɛɛri kóò nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Sɑmmuyɛɛri n kóo dɑpɑ̀ɑ̀! Kòò dɔ̀: Ntɛ mí. 17 Kɛ̀ Edii dɔ̀: Ti Yiɛ̀ nKuyie ndɑ nɑ̀kɛ́ ɔ̃nti? Bɑ́ n sɔnnɛ tìmɑtì bɑ́ tìmɑ́ɑ̀, kɑ̀ɑ n sɔ̀nnɛ tìmɑtì ti Yiɛ̀ nKuyie ndɑ potɛ́.

18 Kɛ̀ Sɑmmuyɛɛrii ò nɑ̀kɛ́ ti Yiɛ̀ nKuyie nhò nɑ̀kɛ́ tì timɔu bɑ́ ò í nsùɔ́ ntìmɑtì, kɛ̀ Edii dɔ̀: Kuù tu ti Yiɛ̀ nKuyie, nkùu dɔɔ̀ kù dɔ́mɛ̀.

19 Kɛ̀ Sɑmmuyɛɛrii kótɛ́ kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nní nhò bonɛ̀. Kù ò nɑ̀ɑ́ ntìì nɑ́ɑǹtì kó dimɑ̀ɑ̀ kòò nɑ̀ɑ́ mbɛnìtìbɛ̀ tìmɑtì í nduò kɛtenkɛ̀. 20 Mɛm̀mɛ Isidɑyɛɛribɛ kó kɛtenkɛ̀ kɛmɔu, kɛ́túótɛ́ Dɑnni kó kutempɛ̃ nkɛ́tuɔkɛnɛ̀ Bɛɛrisebɑɑ, kɛ̀ bɛ̀ɛ bɑntɛ́ kɛ dò nSɑmmuyɛɛri mɛ̀nkɛ tú ti Yiɛ̀ nKuyie mpɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑǹtò. 21 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nsɔɔtɛ́ kɛ́mbɛnkú kumɑ́ɑ̀ Sɑmmuyɛɛri Sidoo, kòo nnɑ́ɑ́ nku nɑ́ɑǹtì.

4

1 Mɛm̀mɛ kɛ̀ Sɑmmuyɛɛri ntuonko Isidɑyɛɛribɛ bɛmɔu ti Yiɛ̀ nKuyie nnɑ̀ɑ́ ntì.

Isidɑyɛɛribɛ dootitɔbɛ̀ tùótɛ́mɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie ntɑummɛ̀ tɔu

Diyiè mɑrì kɛ̀ Isidɑyɛɛribɛɛ dintɛ́ Fidisitɛ̃ɛ̃bɛ mudoò kɛ́bɑ́tɛ́ Ɛbɛnni-Ɛsɛɛ, kɛ̀ Fidisitɛ̃ɛ̃bɛ bɑ́tɛ́ Afɛki. 2 Kɛ̀ mudoò bintɛ́ mɛdiɛ̀ nkɛ̀ Fidisitɛ̃ɛ̃bɛɛ ɑutɛ́ Isidɑyɛɛribɛ, kɛ́kuɔ bɛnìtìbɛ̀ sikɔupísìnɑ̀ɑ̀ (4000) dɛ kó mudoò miɛkɛ. 3 Bɛ̀ɛ̀ yentɛ́ kɛ̀ bɛ̀ɛ cokɛ́ kɛ́konní bɛ̀ do bɑ̀tɛ́ dɛ̀, kɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ kó bɛkótíbɛ̀ dɔ̀: Bɑ nkpɛ́í nte kɛ̀ Fidisitɛ̃ɛ̃bɛ ti ɑutɛ́ miɛ mbotí? Tí kɔtɛnɛ̀ Sidoo kɛ́túótɛ́ní ti Yiɛ̀ nKuyie ntɑummɛ̀ tɔu, kɛ̀ dì mbo ti borɛ̀ kɛ́ ti dɛɛtɛ́nɛ̀ ti dootitɔbɛ̀.

4 Kɛ̀ bɛ̀ɛ tɔ̃ nkɛ̀ bɛ̀ɛ túótɛ́ní ti Yiɛ̀ nKuyie ntɑummɛ̀ tɔu, ti Yiɛ̀ nKuyie Mpɑkɛdɑɑ kɑri dɛ̀ bɛĩ́nkɛ̀mbɑ̀rìbɛ̀ bɛ̀dɛ́bɛ̀ sɑ̀ku. Kɛ̀ Edii bí idɛ́ Ɔfinii nɛ̀ Findee kɛ̀ bɛ̀ dɛ̀ bo. 5 Bɛ̀ tùɔ̀kɛnɛ̀ dìì mɔ̀nnì ti Yiɛ̀ nKuyie ntɑummɛ̀ tɔu Isidɑyɛɛribɛ kɑrì, kɛ̀ Isidɑyɛɛribɛɛ iitɛ kɛ̀ kɛtenkɛ̀ɛ sɑ̃ntɛ̀.

6 Kɛ̀ Fidisitɛ̃ɛ̃bɛɛ keè bɛ̀ iitɛmɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ kɑrì kɛ dɔ̀: Bɑ nte kɛ̀ bɛ̀ ìítí Ebedeebɛ kɑrì?

Bɛ̀ kèè dìì mɔ̀nnì kɛ dò ti Yiɛ̀ nKuyie ntɑummɛ̀ tɔu tùɔ̀kɛní bɛ borɛ̀, 7 kɛ̀ kufɔ̃wɑɑ́ mpĩ́ nFidisitɛ̃ɛ̃bɛ kɛ̀ bɛ̀ nnɑ́ɑ́ nkɛ tú: Ti Yiɛ̀ nKuyie nkuù tùɔ̀kɛní bɛ kɑrì, ti pɑ̀kɛ́mu! Kù do í bɛ̀ bonɛ̀, bɑ̀mbɑ̀ nkɛ tùɔ̀kɛní. 8 Dɛ̀ ti dimu, we nyóó ti dɛɛtɛ́nɛ̀ Kuyie nkperíkù kùù do potɛ́ Esibiti kɔbɛ tiyɛ̃ĩti tibotí tibotí dikpɑ́ɑ̀ cuokɛ̀. 9 Fidisitɛ̃ɛ̃bɛ yetɛnko kɛ̀ ti bɛ̀ bɑ̀ɑo nɛ̀ dikɔ̃m̀bùɔ̀, kɛ̀ mɛɛ̀ dɔkɛ ti yóó nɑɑ́ mbɛ kó tidɑɑtì nti kɛ́ndònnɛ̀ bɛ̀ do túmɛ̀ ti kó tidɑɑtì. Ítɛ́nɛ̀ kɛ̀ ti bɛ̀ bɑ̀ɑo nɛ̀ muwɛ̃rímú.

10 Mɛm̀mɛ Fidisitɛ̃ɛ̃bɛ nɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ bɛ̀ tɑmɛ̀ bɛtɔbɛ̀ mudoò kɛ̀ bɛ̀ɛ nɑ Isidɑyɛɛribɛ, kɛ̀ bɛ̀ɛ cokɛ́ kɛ́kũṹ mbɛ cɛ̃́ĩ, kɛ̀ bɛ̀ɛ bɛ̀ ɑutɛ́ mɛdiɛ̀ nkɛ́kuɔ bɛnìtìbɛ̀ sikɔupípísìtɑ̃ɑ̃ti (30000), 11 kɛ́túótɛ́ ti Yiɛ̀ nKuyie ntɑummɛ̀ tɔu. Edii bí idɛ́ Ɔfinii nɛ̀ Findee kɛ̀ bɛ̀ɛ kú.

Edii kumɛ̀

12 Kɛ̀ Bɛnsɑmɛɛ nɑɑ̀mùnkù kou mɔùu kɛ̃rí o yɑ̀ɑ̀tì, kɛ́pũ nho yuu mutɑ̃́ɑ̃́ nkɛ́cokɛ́ kɛ́tuɔkɛ Sidoo dɛ kó diyiè dimɑ́ɑ̀ miɛkɛ. 13 Kɛ sɔ̃́ nkɛ̀ Edii kɑ̀ri o kɑ̀rì ĩ́nkɛ̀ kucɛ nùù kɛ pɑkɛ́ kɛ yɛ̃́ o kɔ̃m̀bùɔ̀tì duòmɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie ntɑummɛ̀ tɔu kpɛ́í. Kɛ̀ dɛ kóo nìtìi nɑ́kɛ́ tìì bɛ̀ tùɔ̀kɛní kɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ bɛmɔuu kuɔ́nko. 14 Kɛ̀ Edii keè yɛdɑbùò nkɛ́bekɛ mùù dɔ̀ɔ̀ri, kɛ̀ weè nìtìi cokóo mɛcɑ̃ɑ̃ nkóò nɑ̀kɛ́ dɛ̀ dɔ̀ɔ̀mɛ̀. 15 Dɛ̀ do sɔ̃́ nhEdii mɔ̀kɛ yɛbie nsipísìwɛi nɛ̀ yɛ̀ni ndi, bɑ́ ò tɛ̃́nkɛ í wúó mbɑ́ sɑ́m̀pɔ́. 16 Kɛ̀ dɛ kóo nìtìi ò nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: M boní mudoò borɛ̀ ndɛ yíe nkɛ cokɛ́ní. Kɛ̀ Edii dɔ̀: N kóo dɑpɑ̀ɑ̀ ndɛ̀ dònnímɛ? 17 Kòò dɔ̀: Ti dootitɔbɛ̀ ti bɛ̀timu kɛ ti ɑutɛ́, dɛ̀ɛ̀ nɛ́ dɔkɛ yóù dɛɛ̀ tu ɑ bí idɛ́ Ɔfinii nɛ̀ Findee bɛ̀ kumɛ̀, kɛ̀ bɛ̀ tùótɛ́ ti Yiɛ̀ nKuyie ntɑummɛ̀ tɔu.

18 Dɛ kóo nìtì yu dìì mɔ̀nnì ti Yiɛ̀ nKuyie ntɑummɛ̀ tɔu kó diyètìrì, kɛ sɔ̃́ nhEdii kɑ̀ri o kɑ̀rì ĩ́nkɛ̀, kɛ́donní diyɑ̀nyɑ̀nnì ti Yiɛ̀ nKuyie ntou borɛ̀ kɛ kèétɛ́ o fɔ̃̀níí kɛ́kú. Ò do kòtɛ́mu mɛsɑ̀ɑ̀ nkɛ́ncɛ̃́ɛ̃̀. Ò do bɑkɛ́ Isidɑyɛɛribɛ kɛ dɔ̀ yɛbie nsipísìnɑ̀ɑ̀ ndi.

19 Edii cɔ̀kù, o birɛ Findee pokù do púómmu kɛ duúnnɛ̀ ò bo pɛitɛ́mɛ̀. Ò kèè dìì mɔ̀nnì Fidisitɛ̃ɛ̃bɛ tùótɛ́mɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie ntɑummɛ̀ tɔu, kòo cɔ̀kù nɛ̀ o dɔù kɛ̀ bɛ̀ kú kɛ̀ kuyonkuu ò ɑutɛ́ kòo kũũ kɛ́pɛitɛ́, 20 kɛ́mmɑùnɛ̀ mukṹṹ, bɛ̀ɛ̀ ò teénnɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ dɔ̀: Bɑ́ nyĩɛ̃̀kù! A pɛitɛ́ dɛnitidɑbirɛ ndɛ. Ò í mbɛ̀ tɛ̃̀ńnɛ́ tìmɑtì. Ò ketɛ́ kɛ í ndɑkɛ bɛ tɛrɛ̀ kpɛ́í. 21 Kòo bɛ́i nkɛ dɔ̀: Ti Yiɛ̀ nKuyie ntɛ̃́nkɛ í bonɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ, kɛ́ yú o birɛ kɛ dɔ̀ Ikɑbɔdi.

Dɛ kó diyètìrì do tukúnɛ̀ bɛ̀ tùótɛ́ mɛ̀mmɛ ti Yiɛ̀ nKuyie ntɑummɛ̀ tɔu nɛ̀ o cɔ̀kù Edii kó mukṹṹ nnɛ̀ o dɔù kɔ̃mu. 22 Kòo bɛ́i nkɛ dɔ̀: Isidɑyɛɛribɛ pɑ̀ɑ̀mu muwɛ̃rímú kɛ yɛ̃́ bɛ dootitɔbɛ̀ tùótɛ́mɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie ntɑummɛ̀ tɔu.

5

Fidisitɛ̃ɛ̃bɛ kònnɛ̀mɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie ntɑummɛ̀ tɔu

1 Kɛ̀ Fidisitɛ̃ɛ̃bɛɛ túótɛ́ ti Yiɛ̀ nKuyie ntɑummɛ̀ tɔu Ebɛni-Ɛsɛɛ kɛ́kònnɛ̀ Asidɔdi. 2 Kɛ bii dì tɑnnɛ́ bɛ bɔɔ̀ Dɑkɔ̃ɔ̃ tou kɛ́ĩ́nnɛ́ di tɑkɛ́. 3 Kɛ̀ dɛ̀ɛ wentɛ́ kɛ̀ Asidɔdi kɔbɛɛ entɛ kɛ́nsɔ̃́ nDɑkɔ̃ɔ̃ do kɛ duɔ́ ti Yiɛ̀ nKuyie ntɑummɛ̀ tɔu ììkɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ɛ íi mbɛ bɔɔ̀ kɛ́cónnɛ́ dì do borɛ̀. 4 Di wentírì kɛ̀ bɛ̀ nsɔ̃́ nDɑkɔ̃ɔ̃ tó do kɛ duɔ́ ti Yiɛ̀ nKuyie ntɑummɛ̀ tɔu ììkɛ̀, di yuu nɛ̀ di nɔu kɛ̀ dɛ̀ bɔ̀kɛ́ kɛ cóú dɛ kó kudieku bòrì. 5 Dɛɛ̀ te nɛ̀ yíenní kɛ̀ dɛ kó bɛbɔɔyɛmbɛ̀ nɛ̀ Asidɔdi ɛì kɔbɛ bɛ̀ɛ̀ tɑɑ̀ dɛ kó kudieku kɛ̀ bɛ̀ í nɑù ku bòrì.

6 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie mbɛnkɛ ku wɛ̃rímú Asidɔdi kɔbɛ, kɛ́ bɛ̀ potɛ́ fɔ̃kúùkúùrɛ̀ kɛ̀ bɛ kɔ̃m̀bùɔ̀tìi do, bɛmbɛ nɛ̀ yɛhɛkɛ̀ yɛ̀ɛ̀ bɛ̀ tɔ̀kɛ́nɛ̀ yɛ kɔbɛ. 7 Bɛ̀ yɑ̀ dìì mɔ̀nnì tìì bɛ̀ tùɔ̀kɛní, kɛ́kuɔ́ nkɛ dɔ̀: Ti í dɔ́ ti Yiɛ̀ nKuyie nyIsidɑyɛɛribɛ tũ nkù tɑummɛ̀ tɔu mbo ti ciɛ, kù ti potɛ́mu, tínti nɛ̀ ti bɔɔ̀ Dɑkɔ̃ɔ̃.

8 Kɛ̀ bɛ̀ɛ yú Fidisitɛ̃ɛ̃bɛ kpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ bɛmɔu kɛ́ bɛ̀ bekɛ kɛ dɔ̀: Ti yóó yĩ́mɛ Kuyie nyIsidɑyɛɛribɛ tũ nkù tɑummɛ̀ tɔu? Kɛ̀ bɛ̀ dɔ̀: Tɔnɛ̀ di kɛ́kɔtɛnɛ̀ Kɑti kó dihɛì.

Kɛ̀ bɛ̀ɛ dì tɔ kɛ́kɔtɛnɛ̀ Kɑti ɛì. 9 Bɛ̀ dì tùɔ̀kɛnko dìì mɔ̀nnì Kɑti, kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie mpotɛ́ dɛ kó dihɛì kɔbɛ bɛmɔu, ibí nɛ̀ bɛkótíbɛ̀ kɛ̀ fɔ̃kúùkúùrɛ̀ɛ bɛ̀ pĩ nkɛ̀ bɛ kɔ̃m̀bùɔ̀tìi do. 10 Kɛ̀ bɛ̀ɛ dì tɔ kɛ́sɔɔ́nnɛ̀ Ekinɔɔ. Ekinɔɔ kɔbɛ dì yɑ̀ dìì mɔ̀nnì kɛ́kuɔ́nko kɛ dɔ̀: Bɛ̀ tɔní Kuyie nyIsidɑyɛɛribɛ tũ nkù tɑummɛ̀ tɔu kɛ bo ti kuɔ timɔu.

11 Kɛ múnkɛɛ yú Fidisitɛ̃ɛ̃bɛ kpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ kɛ́ bɛ̀ nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Kpɛ̃nnɛ́nɛ̀ Kuyie nyIsidɑyɛɛribɛ tũ nkù tɑummɛ̀ tɔu, kɛ̀ mɛɛ̀ dɔkɛ ti yóó kú timɔu ndi.

Kufɔ̃wɑɑ́ nkuù do ɑutɛ́ bɛnìtìbɛ̀ dihɛì miɛkɛ, kɛ yɛ̃́ ti Yiɛ̀ nKuyie ndo bɛ̀ potɛ́mɛ̀. 12 Bɛ̀ɛ̀ kpɑɑ́ kɛ í ku kɛ̀ bɛ̀ɛ muɔkɛ fɔ̃kúùkúùrɛ̀, kɛ́nkuɔ̀nnɛ̀ kuyonku, kɛ̀ yɛdɑbùò ndèkù kɛĩ́nkɛ̀.

6

Fidisitɛ̃ɛ̃bɛ kpɛ̃nnɛ́mɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie ntɑummɛ̀ tɔu Isidɑyɛɛribɛ ciɛ

1 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie ntɑummɛ̀ tɔu mbo Fidisitɛ̃ɛ̃bɛ ciɛ, kɛ dɔ̀ bɛtɑ̃̀ɑ̃̀bɛ̀ bɛ̀yiekɛ̀. 2 Kɛ̀ Fidisitɛ̃ɛ̃bɛɛ yú bɛ kó bɛbɔɔyɛmbɛ̀ nɛ̀ bɛ pɑ̃ɑ̃bɛ̀ kɛ́ bɛ̀ bekɛ kɛ dɔ̀: Ti yóó yĩ́mɛ bɛ Yiɛ̀ nKuyie ntɑummɛ̀ tɔu? Ti nɑ́kɛ́nɛ̀ ti bo yĩ́mɛ̀ kɛ́ dì kpɛ̃nnɛ́ dì yɛ̀nní dɛ̀. 3 Kɛ̀ bɛ̀ɛ bɛ̀ nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Kɛ̀ di dɔ́ kɛ́kpɛ̃nnɛ́ Kuyie nyIsidɑyɛɛribɛ tũ nkù tɑummɛ̀ tɔu, di bɑ́ɑ́ dì kpɛ̃nnɛ́ dɛtetìrɛ̀, di pɑ̃ dɛ̀mɑrɛ̀ Kuyie nyIsidɑyɛɛribɛ tũ nkù di yɛi nhũtímù kpɛ́í, dɛ mɔ̀nnì ndi di yóó miɛtɛ́mɛ̀ kɛ́bɑntɛ́ mùù do te kɛ̀ Kuyie nni ndi puotì. 4 Kɛ̀ Fidisitɛ̃ɛ̃bɛɛ bekɛ kɛ dɔ̀: Bɑ mbotí nku ti dò nkɛ́pɑ̃mɛ̀ Kuyie nkɛ́fɔ́ɔ́?

Bɛbɔɔyɛmbɛ̀ nɛ̀ bɛpɑ̃ɑ̃bɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ dɔ̀: Dí kù pɑ̃ yɛsɔɔwèrɛ̀ kɛ̀ yɛ̀ mmɑ̀nnɛ̀ Fidisitɛ̃ɛ̃bɛ kpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ mɑ̀mɛ̀ kɛ̀ dí mɑ́ mɛsɔɔ nkɛ̀ dɛ̀ ndò nyiti kɛ́mbo dɛ̀nùmmù kɛ yɛ̃́ mɛyɛi mmɛmɑ́ɑ̀ mɛɛ̀ di tùɔ̀kɛní díndi nɛ̀ di kó bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀. 5 Dɔɔ̀nɛ̀ yɛnúútɛ̀ yɛ̀ɛ̀ do di yiɛ̀ yɛ kó mɛbɛnkùmɛ̀ nɛ̀ iti ìì do cɑɑ̀ri di pɑɑ nyi kó mɛbɛnkùmɛ̀ kɛ́bɑntɛ́ Kuyie nyIsidɑyɛɛribɛ tũ nkù dɛumɛ̀. Kɛ̀ dɛ̀ nɑɑti kùu yóu kù bo ndi dɔɔrimɛ̀ mɛyɛi nnɛ̀ di bɔkɛ̀ nɛ̀ di ɛì. 6 Di bɑ́ɑ́ kpénkùnnɛ di to Esibiti kóo kpɑ̀ɑ̀tì nɛ̀ o kɔbɛ bɛ̀ do dɔ̀ɔ̀mɛ̀, di yɛ̃́mu kù do bɛ̀ dɔ̀ɔ̀mɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ yɑ̀ɑ yóunɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ kɛ̀ bɛ̀ɛ yɛ̀. 7 Dɔɔ̀nɛ̀ tɛnɑɑsɑ̃ntɛ̀ pɑ̀ntɛ̀, kɛ́yɑ̀ inɑɑni ìdɛ́ì ìì tɔ tibiiti, ìì mu nyí buutɛ́ kudɔú, kɛ̀ ìi dɛtɛ tɛnɑɑsɑ̃ntɛ̀, kɛ̀ dí pítínnɛ́ i biiti tɛcĩ́ɛ̃̀tɛ̀. 8 Kɛ̀ dí túótɛ́ bɛ Yiɛ̀ nKuyie ntɑummɛ̀ tɔu kɛ́ɑ̃nnɛ́ tɛnɑɑsɑ̃ntɛ̀ miɛkɛ kɛ́wɑɑ́ nditɔu mɑrì kɛ́ĩ́nnɛ́ kɛ́pɛ́ɛ́nnɛ̀ bɛ Yiɛ̀ nKuyie ntɑummɛ̀ tɔu, di yóó ɑ̃nnɛ́ diì miɛkɛ di pɑ̃ mɛ̀ɛ̀ sɔɔ bɛ Yiɛ̀ nKuyie nkɛ fɔ̀ɔ́. Kɛ̀ di dèè mɛmmɛ dí yóu kɛ̀ tɛnɑɑsɑ̃ntɛ̀ɛ kétɛ́. 9 Kɛ̀ di yɑ̀ kɛ̀ ì kètɛ́ Isidɑyɛɛribɛ ciɛ kó kucɛ kɛ wetí Bɛti-Semɛsi dí bɑntɛ́ kɛ dò nKuyie nkuù do di dɔɔri dɛ kó mɛyɛi. Kɛ̀ ì mɛ nkètɛ́ kupíkù mɑkù dí bɑntɛ́ kɛ do nkuù í mɛ̀ ndi dɔ̀ɔ̀ kɛ̀ dɛ̀ bɑɑ di tùɔ̀kɛnímu.

10 Kɛ̀ bɛ̀ɛ dɔɔ̀ bɛ̀ bɛ̀ nɑ̀kɛ́ tì timɔu, kɛ́wɑɑ́ nyinɑɑni ìdɛ́ì ìì tɔ tibiiti kɛ́ ì buú nkudɔú kɛ̀ ìì dɛtɛ tɛnɑɑsɑ̃ntɛ̀, kɛ̀ bɛ̀ɛ pítínnɛ́ i biiti tɛcĩ́ɛ̃̀tɛ̀, 11 kɛ́tɑnnɛ́ ditɔu mɛsɔɔ nkó iti ɑ̃ dì nɛ̀ yɛsɔɔwèrɛ̀, yɛ̀ɛ̀ bɛnkú fɔ̃̀kúùkúùrɛ̀ dɛ̀ɛ̀ do bɛ̀ pĩ.

12 Kɛ̀ inɑ̀ɑ̀kɛ pɑ̃̀nkɛɛ kétɛ́ Bɛti-Semɛsi kó kucɛ kɛ́mmunti bɑ́ ì í wɛ̃kii i fɔ̃nkúò bíɛ́kɛ̀ yoo kubɑkù yoú yoo kucɑ̃̀nku kɛ̀ Fidisitɛ̃ɛ̃bɛ kpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ ntɛ̀ tũ̀ nkɛ́tuɔkɛnɛ̀ Bɛti-Semɛsi temmɑ̀nku. 13 Kɛ̀ dɛ kó dihɛì kɔbɛ bo kubiriku kɛ kɔ̃ũ bɛ diitì, kɛ́yɑ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie ntɑummɛ̀ tɔu kɛ̀ diwɛ̀ìi bɛ̀ pĩ mmɛdiɛ̀. 14 Tɛnɑɑsɑ̃ntɛ̀ tùɔ̀koo dìì mɔ̀nnì Sosuwee pɑku kɛcómmɔ́ɔ kupèrìkù diɛkù mɑkù tɑkɛ́ bɛ̀ɛ̀ dɛ̀ bo kɛ̀ bɛ̀ɛ kékɛ́ tɛnɑɑsɑ̃ntɛ̀ kó idɛí kɛ fíé ti Yiɛ̀ nKuyie nyinɑ̀ɑ̀kɛ ìì do tɛ̀ dɛ̀ri kɛ́tuɔ.

15 Kɛ̀ Defiibɛɛ cṹũ ti Yiɛ̀ nKuyie ntɑummɛ̀ tɔu nɛ̀ ditɔu mɛsɔɔ nnɛntì do ɑ̃ dì kɛ́dɔú ndɛmɔu kupèrìkù ĩ́nkɛ̀. Dɛ kó diyiè kɛ̀ Bɛti-Semɛsi kɔbɛɛ fíé iwũɔ̃ nKuyie nkɛ́tuɔ nkɛ́kuɔ itɛì, mɛtɑummɛ̀ kpɛ́í. 16 Fidisitɛ̃ɛ̃bɛ kpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ dɛ̀ yɑ̀ dìì mɔ̀nnì dɛmɔu kɛ́kò ndɛ kó diyiè.

17 Ntɛ bɛ̀ do totí mɛ̀ɛ̀ botí Fidisitɛ̃ɛ̃bɛ do pɑ̃ yɛ̀ɛ̀ sɔɔwèrɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nkɛ bo fɔ́ɔ́. Kɛ̀ bɛ̀ɛ duɔ́ nhAsidɔri dìmɑ́ɑ̀, Asikɑnɔɔ dìmɑ́ɑ̀, Kɑti dìmɑ́ɑ̀, Ekinɔɔ dìmɑ́ɑ̀. 18 Kɛ̀ bɛ̀ mɑ́ dɛ̀ mɛsɔɔ nkɛ̀ dɛ̀ dò nyiti kɛ̀ dɛ̀ nsũ kɛ mɑ̀nnɛ̀ Fidisitɛ̃ɛ̃bɛ kpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ ɛkɛ̀ mɑ̀mɛ̀, yɛdiɛyɛ̀ iduotí fitɛ́ yɛ̀ nɛ̀ yɛsɑ́m̀pɔ́yɛ̀, Fidisitɛ̃ɛ̃bɛ kpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ bɛnùmmù bɑkɛ́ yɛ̀. Dɛ kó kupèrìkù bɛ̀ do ĩ̀ńnɛ́ kùù ĩ́nkɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie ntɑummɛ̀ tɔu Sosuwee Bɛti-Semɛsi kou pɑku, kù kpɑɑ́ kɛ bomu nɛ̀ yíenní.

19 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie mpotɛ́ Bɛti-Semɛsi kɔbɛ, kɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ɛ kú sipísìyiekɛ̀, bɛ̀ wèńtɛ́ mɛ̀ɛ̀ kpɛ́í nku tɑummɛ̀ tɔu, kɛ̀ bɛsɔmbɛ yɛ̀mmɛ̀ɛ cɑɑ̀rɛ̀ Kuyie mbɛ̀ potɛ́ mɛ̀ɛ̀ kpɛ́í nkuyɛ̃ĩku diɛkù.

20 Kɛ̀ bɛ̀ dɔ̀: Òmɔù í yó nkpɑɑ́ fòù, ti bo cuó nkɛ kɛ́dɛ́tɛ́nɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nkùù nkpɑ mɛyɛi nku tɑummɛ̀ tɔu?

21 Kɛ̀ bɛ̀ɛ tɔ̃ nkɛ̀ bɛ̀ɛ nɑ́kɛ́ Kidiyɑ-Yeɑdimmu ɛì kɔbɛ kɛ dɔ̀: Fidisitɛ̃ɛ̃bɛ kpɛ̃nnɛ́nímu ti Yiɛ̀ nKuyie ntɑummɛ̀ tɔu, kɔtɛnní kɛ́ dì tùótɛ́ kɛ́kònnɛ̀ di ciɛ.

7

Isidɑyɛɛribɛ do wɛ̃̀tɛnímɛ̀ Kuyie mborɛ̀ kɛ̀ kùu bɛ̀ dɛɛtɛ́

1 Kɛ̀ Kidiyɑ-Yeɑdimmu kɔbɛɛ kɔtɛ kɛ́túótɛ́ ti Yiɛ̀ nKuyie ntɑummɛ̀ tɔu kɛ́kònnɛ̀ kɛ́tɑnnɛ́ Abinnɑdɑbu cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ ditɑ̃rì ĩ́nkɛ̀ kɛ́tɑ̃ɑ̃tɛ́ o birɛ Edeɑsɑɑ kòo ntɛ̀ bɑ̀ɑ.

2 Bɛ̀ kpɛ̃nnɛ́ ti Yiɛ̀ nKuyie ntɑummɛ̀ tɔu Kidiyɑ-Yeɑdimmu kɛ̀ dɛ̀ɛ mɔntɛ mɛsɑ̀ɑ̀ nkɛ́mmɔkɛ yɛbie nsipísìdɛ́. Kɛ̀ Isidɑyɛɛribɛɛ wɛ̃tɛ kɛ́kuɔ́nnɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nkɛ́ kù wɑmmú. 3 Kɛ̀ Sɑmmuyɛɛrii bɛ̀ nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Kɛ̀ di mɛ̀nkɛ dɔ́ nɛ̀ di yɛ̀mmɛ̀ mɛmɔu ndi kɛ́wɛ̃tɛní ti Yiɛ̀ nKuyie mborɛ̀, dootɛ́nko dibɔɔ̀ Asitɑditee nɛ̀ yɛtɛyɛ̀ yɛmɔu kó kubotí, kɛ́tɑunnɛ̀ dimɑ́ɑ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nkɛ́mpĩ́ nkuù mɑ́ɑ̀ tɔ̃mmú kɛ̀ kù di dɛɛtɛ́nɛ̀ Fidisitɛ̃ɛ̃bɛ.

4 Kɛ̀ Isidɑyɛɛribɛɛ útóo yɛbɔkɛ̀ yɛmɔu Bɑɑdibɛ nɛ̀ Asitɑditeebɛ kɛ́ntũ ti Yiɛ̀ nKuyie mmɑ́ɑ̀. 5 Dɛ mɔ̀nnì kɛ̀ Sɑmmuyɛɛri dɔ̀, Isidɑyɛɛribɛ bɛmɔuu tíí mMisipɑɑ, kòo bɑ́ntɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie mbɛ kpɛ́í.

6 Kɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ tíí Misipɑɑ kɛ́yɛ̃ntɛ́ mɛniɛ nkɛ́cóúnko ti Yiɛ̀ nKuyie nyììkɛ̀, kɛ́boú dinùù kɛ́dɑ́ɑ mbɛ yɛi nkɛ dɔ̀: Ti yetɛ́nɛ̀mu ti Yiɛ̀ nKuyie. Dɛǹdɛ Misipɑɑ Sɑmmuyɛɛri bekɛ́nɛ̀mɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ.

7 Kɛ̀ Fidisitɛ̃ɛ̃bɛɛ keè Isidɑyɛɛribɛ tìímmɛ̀ Misipɑɑ, kɛ́bɑ́ɑ́tí yɛkpɑ̀ɑ̀tìyɔ yɛ̀nùmmù kɛ bo dokɛ́nɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ, kɛ̀ bɛ̀ɛ ti kèè kɛ̀ kufɔ̃wɑɑ́ mbɛ̀ pĩ. 8 Kɛ̀ bɛ̀ɛ nɑ́kɛ́ Sɑmmuyɛɛri kɛ dɔ̀: Bɑ́ɑ́ ti bɔntóo bɑ́ntɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nkɛ̀ kù ti dɛɛtɛ́nɛ̀ Fidisitɛ̃ɛ̃bɛ.

9 Kɛ̀ Sɑmmuyɛɛri túótɛ́ dipedɑbii dìì kpɑɑ́ yɑ̃ɑ̃́ nkɛ́ dì fèútɛ́ ti Yiɛ̀ nKuyie nkɛ́tuɔ, kɛ́ kù bɑ́ntɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ kpɛ́í nkɛ̀ kùu cɔutɛ́ o bɑ́ɑmmu. 10 Sɑmmuyɛɛri kpɑɑ́ tuɔ̀ nfɛɛ̀ pìèfɛ̀ kɛ̀ Fidisitɛ̃ɛ̃bɛ kèríní kɛ bo bɛ̀ dokɛ́nɛ̀. Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nduɔ́ nkɛ̀ fɛtɑɑfɛ̀ mpɛ́ú mɛdiɛ̀ nkɛ̀ kufɔ̃wɑɑ́ mpĩ́ Fidisitɛ̃ɛ̃bɛ kɛ̀ bɛ̀ɛ cokɛ́, kɛ̀ Isidɑyɛɛribɛɛ bɛ̀ nɑ. 11 Kɛ̀ bɛ̀ɛ ítɛ́ Misipɑɑ kɛ́ bɛ̀ bɛ̀ti kɛ́tuɔkɛnɛ̀ Bɛti-Kɑɑ kɛ́ bɛ̀ kùɔ. 12 Kɛ̀ Sɑmmuyɛɛrii túótɛ́ ditɑ̃́rì kɛ́fíí mMisipɑɑ nɛ̀ Sɛnni dɛ cuokɛ̀ kɛ́ dì yu kɛ dɔ̀: Mɛteèmmɛ̀-tɑ̃́rì, kɛ́bɛ́i nkɛ dɔ̀: Ti Yiɛ̀ nKuyie nti teennɛ̀nní kɛ kɑ̃̀ɑ̃́ ndiɛ ndɛ.

13 Kɛ̀ Fidisitɛ̃ɛ̃bɛɛ yɔtɛ Isidɑyɛɛribɛ, bɛ̀ tɛ̃́nkɛ í ndɑ̀ɑ́tí kɛ́tɑnní bɛ tenkɛ̀ miɛkɛ, kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nni mbɛnkú ku wɛ̃rímú Fidisitɛ̃ɛ̃bɛ Sɑmmuyɛɛri fòmmu mumɔu miɛkɛ. 14 Kɛ̀ Fidisitɛ̃ɛ̃bɛɛ tɛ̃́nnɛ́ Isidɑyɛɛribɛ bɛ ɛkɛ̀ bɛ̀ do fèkɛ yɛ̀, yɛ̀ɛ̀ sokɛ́ Ekinɔɔ nɛ̀ Kɑti dɛ cuokɛ̀, kɛ̀ Isidɑyɛɛribɛɛ wɛ̃tɛ kɛ́tiekɛ bɛ tenkɛ̀. Amɔriibɛ nɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ kɛ̀ bɛ̀ɛ nɑrikɛ.

15 Kɛ̀ Sɑmmuyɛɛri ntú Isidɑyɛɛribɛ kóo beéntì o fòmmu mumɔu miɛkɛ. 16 Bɑ́ dìì benni kɛ níí fitɛ́ Betɛɛdi nɛ̀ Kidikɑɑdi nɛ̀ Misipɑɑ kó yɛhɛkɛ̀ kɛ́bekɛ́nɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ. 17 Kòò dèè wèe kò nho cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ Dɑmɑɑ kɛ́mbekùnɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ. Ò do dɛ mmɑɑ́ ti Yiɛ̀ nKuyie ndiwũɔ̃tɔ̀nnì.

8

Isidɑyɛɛribɛ bekɛ́mɛ̀ okpɑ̀ɑ̀tì

1-2 Sɑmmuyɛɛri kòtɛ́ dìì mɔ̀nnì kɛ́túótɛ́ o bí ìdɛ́, o kóo po Sowɛɛri nɛ̀ Abiyɑ, kɛ́ bɛ̀ kɑ̀nnɛ Bɛɛrisebɑɑ kɛ̀ bɛ̀ bo mbekùnɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ. 3 Bɛ̀ mɛ nyí ntũnnɛ wenwe bɛ cicɛ o kó mɛborimɛ kɛ́ndɔ́ idíítí kɛ cɔú ticuuti kɛ cɑɑ̀ri tibeéntì. 4 Kɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ kó bɛkótíbɛ̀ɛ tíí nkɛ́kɔtɛ kɛ́yɑ̀ Sɑmmuyɛɛri Dɑmɑɑ, 5 kóò nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: A kòtɛ́mu, ɑ bí mɛ nyí tũ nhɑ borimɛ, ɑ́ ti pĩ́ nhokpɑ̀ɑ̀tì kòo nti bekùnɛ̀ ibotí tɛì kpɛrɛ dòmmɛ̀.

6 Dɛ̀ í nnɑrikɛ Sɑmmuyɛɛri bɛ̀ ò bekɛ́mɛ̀ okpɑ̀ɑ̀tì, kòo tì beé ti Yiɛ̀ nKuyie. 7 Kɛ̀ kùu ò tɛ̃̀ńnɛ́ kɛ dɔ̀: Yie mbɛ̀ dɑ bekɛ tì. Dɛ̀ í tú fɔ̃́ nwe bɛ̀ yetɛmɛ̀, bɛ̀ yetɛ mí nwe, kɛ tɛ̃́nkɛ í dɔ́ nní mbɛ̀ bɑkɛ́. 8 Nɛ̀ m bɛ̀ dènnɛmɛ̀ Esibiti nɛ̀ yíenní bɛ̀ n yetírímu kɛ feu yɛbɔkɛ̀, bɛ̀ n dɔ̀ɔ̀mɛ̀ bɛ̀ mɛ ndɑ dɔɔri. 9 Nɛ̀ dɛ kpɛ́í nyie bɛ̀ dɑ bekɛ tì, kɛ nɛ́ bɛ̀ cɑu nweti weti kɛ́ bɛ̀ nɑ́kɛ́ okpɑ̀ɑ̀tì wèè yó mbɛ̀ bɑkɛ́ ò yó mbɛ̀ dɔ̀ɔ̀rimɛ̀.

Bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ yó ndɔɔrimɛ̀

10 Kɛ̀ Sɑmmuyɛɛrii nɑ́kɛ́ bɛ̀ɛ̀ ò bekɛ okpɑ̀ɑ̀tì ti Yiɛ̀ nKuyie nhò nɑ̀kɛ́ tì kɛ dɔ̀: 11 Ntɛ okpɑ̀ɑ̀tì wèè yó ndi bɑkɛ́ ò yó ndi dɔɔrimɛ̀: Ò bo tɑ̃nkɛ́ di miɛkɛ bɛdɑpɑ̀mbɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ nniù o kpɑ̀rìnɑɑsɛ̃ĩ́, kɛ́tɑ̃nkɛ́ bɛsɑ̃ndèèbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ níí yó nni o kpɑ̀rìnɑɑsɑ̃ntɛ̀ ììkɛ̀. 12 Kòo bɑɑ́ mbɛtɔbɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ tɛkɔupíítɛ̀ (1000), kɛ́bɑɑ́ mbɛtɔbɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ sipísìnùmmù, kɛ̀ bɛ̀ nhò kuuti kɛ kɔ̃ũ o diitì, koò mɑ̀ɑ́tí tikpɑ̀rìnɛntì nɛ̀ sinɑɑsɛ̃ĩ́ kó tinɛntì. 13 Ò bo túókɛ́ di kó bɛsɑpɑ̀mbɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ nhò dɔ̀ɔ̀ri tùdɑ̀ɑ̀rí, koò beri, koò pũũ pɛ̃́ɛ̃̀. 14 Weè níí yó nte di pɑɑ nsɑ̀ɑ̀rɛ̀ nɛ̀ fínyĩ̀ kó dɛtie nsɑ̀ɑ̀rɛ̀ nɛ̀ odìfíè kpɛrɛ sɑ̀ɑ̀rɛ̀ kɛ́nduɔ̀ ndɛ bɛ mbɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀. 15 Kɛ̀ di kɔ̃ṹ tidiitì yoo di tɔ̃̀ũ fínyĩ̀ kó yɛbɛ, wèe bennɛ́ kɛ́dɛitɛ dɛpíínnɛ̀ kɛ́duɔ́ nho kpɑ̀ɑ̀tìcĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kó bɛkótíbɛ̀ nɛ̀ o ɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀. 16 Ò níí bo tɑ̃nkɛ́ di tɔ̃mbɛ̀ miɛkɛ bɛnitidɑɑbɛ̀ nɛ̀ bɛnitipòbɛ̀ nɛ̀ di miɛkɛ yɛdɑkperɛ̀ nɛ̀ yɛsɑpùnkperɛ̀ kɛ́tɑunnɛ̀ di sɑ̃mmɑrímúbɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ mpĩ́ nho tɔ̃mmú. 17 Kɑ̀ɑ wũɔ̃ bo tɛpíítɛ̀ wèe dɛitɛ fɛ̀mɑ́ɑ̀, ipe nɛ̀ sibɔɔ́ dɛmɔu. Nɛ̀ díndi di mɔ́mmɔmbɛ kɛ̀ dí ntú o kó tidɑɑtì. 18 Dɛ mɔ̀nnì kɛ̀ di kuɔ́nnɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie ndi tɑ̃ɑ̃tɛ́ wèè kpɑ̀ɑ̀tì kpɛ́í, nkù mɛ mbɑ́ɑ́ di tɛ̃́nnɛ́.

19 Kɛ̀ Isidɑyɛɛribɛɛ yetɛ Sɑmmuyɛɛri bɛ̀ nɑ̀kɛ́ tì kɛ dɔ̀: Ti bɑɑ dɔ́mu okpɑ̀ɑ̀tì. 20 Ti dɔ́ kɛ́ndònnɛ̀ ibotí tɛì nyi, kɛ́mmɔkɛ okpɑ̀ɑ̀tì kòo nti bekùnɛ̀ kɛ́nni ti kó fɛkpɑ̀rìnɑfɛ.

21 Kɛ̀ Sɑmmuyɛɛrii keè Isidɑyɛɛribɛ nɑ̀kɛ́ tì timɔu kɛ́ tì beé nti Yiɛ̀ nKuyie. 22 Kɛ̀ kùu ò tɛ̃̀ńnɛ́ kɛ dɔ̀: Duɔ́ mbɛ bɛ̀ dɑ békú dɛ̀, pĩ́ mbɛ okpɑ̀ɑ̀tì.

Dɛ kó difɔ̃nkúò kɛ̀ Sɑmmuyɛɛrii nɑ́kɛ́ Isidɑyɛɛribɛ kɛ dɔ̀: Bɑ́ wè wèe kò nho cĩ́ɛ̃̀tɛ̀.

9

Sɑuri wɑntimɛ̀ o cicɛ sɑ̃mmɑrímúbɛ̀

1-2 Onìtì mɔù weè do bo Bɛnsɑmɛɛ kó dihɛì kɛ tú Bɛnsɑmɛɛ kó kuwuɔ kou, kòo yètìrì tu Afiyɑ kòo pɛitɛ́ Bekodɑ, kòo pɛitɛ́ Sedo, kòo pɛitɛ́ Abiyɛɛdi, kòo pɛitɛ́ Kiisi, kòo mmɔkɛ o kpɛrɛ kɛ̀ bɛ̀ ò dé, kòo pɛitɛ́ o birɛ kɛ́ dɛ̀ yu kɛ dɔ̀: Sɑuri, kɛ̀ dɛ̀ ntú odɑsɑ́ɑ́tì, òmɔù do í wenni Isidɑyɛɛribɛ miɛkɛ kɛ tùɔ̀kɛ Sɑuri, kòo mpɛ̃nkù bɛnìtìbɛ̀ bɛmɔu mɛokùmɛ̀.

3 Diyiè mɑrì kɛ̀ Kiisi sɑ̃mmɑrímúbɛ̀ɛ feti kòo nɑ́kɛ́ o birɛ Sɑuri kɛ dɔ̀: Túótɛ́ otɔ̃ntì òmɑ́ɑ̀ kɛ̀ dí kɔtɛ kɛ́wɑmmú sɑ̃mmɑrímúbɛ̀. 4 Sɑuri nɛ̀ o tɔ̃ntì kɛ̀ bɛ̀ɛ kɔtɛ kɛ́ketɛ́nɛ̀ Efɑdɑimmu tɑ̃rɛ̀, kɛ́deè kɛ́tɑ Sɑdisɑɑ tempɛ̃ mbɛ̀ mɛ nyí nyɑ̀ mùmɑmù, kɛ́pɛ̃ɛ̃tɛ́ kɛ́tɑ Sɑdimmu kɔku kɛ́mɔ́ntɛ́ kɛ́tɑ Bɛnsɑmɛɛ kɔku bɛ̀ mɛ mbɑɑ í nyɑ̀ mùmɑmù. 5 Bɛ̀ tùɔ̀kɛ dìì mɔ̀nnì Sufu tempɛ̃ nkɛ̀ Sɑurii nɑ́kɛ́ o tɔ̃ntì kɛ dɔ̀: Ti kò ntɛcĩ́ɛ̃̀tɛ̀ n cicɛ yɑ̀ɑ̀ bo ti mɔ́ntɛ́ kɛ́yɛ̃̀ nsɑ̃mmɑrímúbɛ̀ kpɛ́í kɛ́nyĩɛ̃̀kù tíì kpɛ́í.

6 Kòo tɔ̃ntìi ò tɛ̃̀ńnɛ́ kɛ dɔ̀: Dihɛì dìì mɛ̀ mbo ti ììkɛ̀ Kuyie nkóo nìtì mɔù weè kɛ̀ bo, kòo yètìrì feí, kòò bɛ́i ntì tìi dɔɔ̀, yóu kɛ̀ tí kɔtɛ kóò yɑ̀, kɛ̀ dɛ̀ yɛ̀mmɛ̀ ò ti nɑ́kɛ́ ti bo kɔtɛ kɛ̀ɛ̀ bíɛ́kɛ̀ muwɑmmù. 7 Kɛ̀ Sɑuri dɔ̀: Kɛ̀ ti nɛ́ kɔri ti bo ntɔ bɑ kóò pɑ̃? Ntɛ pɛ̃́ɛ̃̀ í kpɑɑ́ ti yɔ̀rɛ̀ miɛkɛ. Ti mɛ nyí mɔkɛ dɛtɛrɛ̀ mɑrɛ̀ kɛ bo ò pɑ̃. 8 Kòo tɔ̃ntìi ò tɛ̃̀ńnɛ́ kɛ dɔ̀: M mɔkɛmu fɛdífɛ̀ diɛ nti bo fɛ̀ nhò duɔ́ nkòò ti bɛnkɛ ti bo cuó nkɛ̀.

9-11 Kɛ̀ Sɑurii ò tɛ̃̀ńnɛ́ kɛ dɔ̀: Dɛ̀ wenni, tí kɔtɛ. Kɛ̀ bɛ̀ɛ kétɛ́ kɛ́nkɔri dihɛì Kuyie nkóo nìtì bo dì, kɛ́conɛ̀ bɛsɑpɑ̀mbɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ tɑti kukó mmudúò kɛ̀ bɛ̀ɛ bɛ̀ bekɛ kɛ dɔ̀: Oyuwúoǹtì bo diɛnɑɑ̀? (Dɛ mɔ̀nnì Isidɑyɛɛribɛ do ɔ̃ nkɛ̀ bɛ̀ dɔ́ kɛ́beé ntìmɑtì ti Yiɛ̀ nKuyie mbɛ̀ do ɔ̃ɔ̃ yĩ́: Ti kɔtɛnɛ̀ oyuwúoǹti borɛ̀. Ti yu wè yíe nKuyie mpɑ̃ɑ̃ nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑǹtò, bɛ do we ntú oyuwúoǹtì.)

12 Kɛ̀ bɛsɑpɑ̀mbɛ̀ɛ bɛ̀ nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Ò bo kɛ tuɔ̀kùnímu, ò kɔ̀tɛní ti ciɛ nkɛ yíe nkɛ yɛ̃́ yíe ntumɛ̀ diyiè ndi bɛnìtìbɛ̀ ɔ̃ɔ̃ fíé dì iwũɔ̃ ditɔ̀nnì ĩ́nkɛ̀. Cɑ̃rikɛnɛ̀ mɛcɑ̃ɑ̃. 13 Di yóó ò yɑ̀mu, di bo ntɑti dihɛì kòò mu nyí tùɔ̀kɛ ditɔ̀nnì bɛ̀ yóó di dɛ̀. Òmɔù í yóó di kòò mu nyí tùɔ̀koo. Weè ɔ̃ɔ̃ mɔɔ ti Yiɛ̀ nKuyie nkó mɛsɑ̀ɑ̀ mbɛ̀ kù fìé ìì wũɔ̃ ĩ́nkɛ̀ kɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ nɛ́ nɑ kɛ́di. Kɔtɛnɛ̀ miɛ mbɑ̀mbɑ̀ ndi yóó ò yɑ̀mu.

Sɑuri mɑ̀ɑ́nɛ̀mɛ̀ Sɑmmuyɛɛri

14 Kɛ̀ bɛ̀ɛ sɔɔtɛ́ bɛ cɛ, bɛ̀ tɑtoo dìì mɔ̀nnì dihɛì kɛ sɔ̃́ nSɑmmuyɛɛri yɛ̀nní kɛ kɔri ditɔ̀nnì borɛ̀ kɛ́ bɛ̀ conɛ̀.

15 Kɛ mɛ nsɔ̃́ ti Yiɛ̀ nKuyie nwee nɑ̀kɛ́ Sɑmmuyɛɛri kɛ dɔ̀: 16 Dɛ̀ nɑɑ bo nkɑ̃́ɑ̃́kɛ́ miɛ nkɛ̀ n duɔ́ nkɑ̀ɑ mɑ́ɑ́nɛ̀ onìtì mɔù Bɛnsɑmɛɛ kó kuwuɔ kou, ɑ ò pĩ ntikpɑ̀tì kòo mbɑkɛ́ n kó bɛnìtìbɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ, kɛ́ bɛ̀ dɛɛtɛ́nɛ̀ Fidisitɛ̃ɛ̃bɛ, bɛ̀ n kuɔ̀nnɛ̀mu kɛ̀ n yɑ̀ bɛ sémmɛ̀. 17 Sɑmmuyɛɛri yɑ̀ dìì mɔ̀nnì Sɑuri kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nhò nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Ntɛ onìtì n wee dɑ nɑ́ɑ́ nwèè kpɛ́í, weè yó mbɑkɛ́ n nìtìbɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ.

18 Kɛ̀ Sɑurii tɔ́ɔ́nko Sɑmmuyɛɛri borɛ̀ dihɛì kó dibòrì borɛ̀ kóò bekɛ kɛ dɔ̀: N dɑ bɑ́ɑ́mmu n nɑ́kɛ́ oyuwúoǹtì borɛ̀? 19 Kɛ̀ Sɑmmuyɛɛrii ò tɛ̃̀ńnɛ́ kɛ dɔ̀: Míì tú ɑ wɑnti wè ti kɔtɛ ditɔ̀nnì borɛ̀, yíe nti yóó wɛ̃nnɛ́ kɛ́dimu, nɑnkɛ dikṹnweńnì kɛ̀ n dɑ nɑ́kɛ́ tìì dɑ tɔ, kɑ̀ɑ kò. 20 Sɑ̃mmɑrímúbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ feti kɛ̀ dɛ̀ mɔ̀kɛ yíe nyɛwè yɛ̀tɑ̃ɑ̃ti, ɑ bɑ́ nyĩɛ̃̀kù, bɛ̀ bɛ̀ yɑ̀mu. Dɛ̀mɑrɛ̀ nɛ́ bomu dɛ̀ɛ̀ pɛ̃ɛ̃tɛ́ mɛmmɛ, Isidɑyɛɛribɛ bùɔ́ fɔ̃́ nwe nɛ̀ ɑ cĩ́ɛ̃̀tɛ̀.

21 Kɛ̀ Sɑuri dɔ̀: Mí nwèè tu Bɛnsɑmɛɛ kó kuwuɔ kunɑɑ̀mùnkù sɑ́m̀pɔ́kù kou, kɛ̀ n cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ tu tɛsɑ́m̀pɔ́tɛ̀. Dɛ̀ yĩmɛ kɑ̀ɑ n nɑ̀ɑ́nnɛ̀ dɛ kó tinɑ́ɑǹtì?

22 Mɛm̀mɛ kɛ̀ Sɑmmuyɛɛrii túótɛ́ Sɑuri nɛ̀ o kóo tɔ̃ntì kɛ̀ bɛ̀ɛ tɑ kucɑdiitidieku, kòo bɛ̀ kɑ̀nnɛ yɛkotikɑ̀rɛ̀ nɛ̀ bɛtɔbɛ̀ ò yu bɛ̀ sipísìtɑ̃ɑ̃ti. 23 Kòo deè kɛ́nɑ́kɛ́ ocɑbénníwè kɛ dɔ̀: Túótɛ́ní kumɑɑ n do dɑ duɔ́ nkù kɑ̀ɑ cɑ̃́nnɛ́. 24 Kòo kɔtɛ kɛ́túótɛ́ní dikpèrì nɛ̀ kudiiku kɛ́ĩ́nnɛ́ Sɑuri ììkɛ̀, kɛ̀ Sɑmmuyɛɛrii nɑ́kɛ́ Sɑuri kɛ dɔ̀: Ntɛ kumɑɑ nti dɑ sùɔ́ nkù yíe nkó diyiè kpɛ́í, túótɛ́ ku kɛ̀ dí cɑ́ɑ́kɛ́ fɔ̃́ nnɛ̀ n yu bɛ̀.

Mɛm̀mɛ kɛ̀ Sɑurii wɛ̃nnɛ́nɛ̀ Sɑmmuyɛɛri kɛ̀ bɛ̀ɛ di dɛ yiè. 25 Kɛ̀ bɛ̀ɛ deè kɛ́ítɛ́ ditɔ̀nnì borɛ̀ kɛ́konní dihɛì. Bɛ̀ kɑ̀ri dìì mɔ̀nnì kudɑ̀nkù, Sɑmmuyɛɛri nɛ̀ Sɑuri kɛ̀ bɛ̀ nnɑ́ɑ́.

Sɑmmuyɛɛri pĩ̀ḿmɛ̀ Sɑuri tikpɑ̀tì

26 Mɛm̀mɛ kɛ̀ dɛ̀ɛ wentɛ́ Sɑuri nɛ̀ o kóo tɔ̃ntì kɛ̀ bɛ̀ɛ pikɛ́ entɛ. Diyiè yɛ̀nní dìì mɔ̀nnì kɛ̀ Sɑmmuyɛɛrii yú Sɑuri kudɑ̀nkù ĩ́nkɛ̀ kɛ dɔ̀: Kétɛ́! N dɔ́ kɛ́ dɑ cíemmu.

Mɛm̀mɛ kɛ̀ bɛ̀ɛ nɛí kɛ́kétɛ́. 27 Bɛ̀ tùɔ̀kɛ dìì mɔ̀nnì dihɛì mɑ̀nku kɛ̀ Sɑmmuyɛɛrii nɑ́kɛ́ Sɑuri kɛ dɔ̀: Duɔ́ nkɑ̀ɑ kóo tɔ̃ntìi niitɛ́.

Kòo tɔ̃ntìi niitɛ́ kɛ̀ Sɑmmuyɛɛri dɔ̀: Fɔ̃́ nni nkpɑɑ́ diɛ̀ nkɛ̀ n dɑ tuo ti Yiɛ̀ nKuyie nní n nɑ̀kɛ́ tì.

10

1 Mɛm̀mɛ kɛ̀ Sɑmmuyɛɛrii túótɛ́ mɛkùɔ̀ nnɛ̀ tɛdéntɛ̀ kɛ́cóú nSɑuri yuu kóò ɔrí kɛ́bɛ́i nkɛ dɔ̀: Ti Yiɛ̀ nKuyie nkuù dɑ tɑ̃ɑ̃tɛ́ yíe nkɑ̀ɑ bo nkpɑ̀ɑ̀tirì ku nìtìbɛ̀ kɛ́ bɛ̀ dɛɛtɛ́nɛ̀ bɛ dootitɔbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ bɛ̀ fitɛ́. Ntɛ dɛ̀ɛ̀ yóó bɛnkɛ ti Yiɛ̀ nKuyie ndɑ tɑ̃ɑ̃tɛ́mɛ̀ kɑ̀ɑ bo nkpɑ̀ɑ̀tirì ku kɔbɛ. 2 A yóó ítóo yíe m borɛ̀, ɑ bo mberínɛ̀ Sedisɑɑ kɛ́conɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ bɛ̀dɛ́bɛ̀ Dɑsɛɛdi fɔ̃ti borɛ̀, Bɛnsɑmɛɛ ɛì mɑ̀nku, kɛ̀ bɛ̀ dɑ nɑ́kɛ́ kɛ dɔ̀: Bɛ̀ yɑ̀mu ɑ cicɛ sɑ̃mmɑrímúbɛ̀ ɑ do wɑɑ̀ mbɛ̀. A cicɛ tɛ̃́nkɛ í buɔ̀ bɛ kpɛti ò nɛ́ yĩɛ̃̀kù fɔ̃́ nwe kɛ mɔ̀ńtɛ́ ò bo yĩ́mɛ̀ kɛ́ dɑ yɑ̀. 3 Kɑ̀ɑ pɛ̃ɛ̃tɛ́ dɛndɛ kɛ́tuɔkɛ bɛ̀ tu dɛ̀ Tɑbɔɔ-tie borɛ̀, bɛnìtìbɛ̀ bɛ̀tɑ̃ɑ̃ti bo dɛ̀ ndɑ conɛ̀ kɛ kɔri ti Yiɛ̀ nKuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ Betɛɛdi. Kòò mɔù tɔ yɛbɔbɛ yɛ̀tɑ̃ɑ̃ti, kòo dɛ́rì tɔ pɛ̃́ɛ̃̀bɛ̀ bɛ̀tɑ̃ɑ̃ti, kòo tɑ̃ɑ̃́nwè tɔ mɛnɑɑ̀ nnɛ̀ kudɔukù. 4 Kɛ̀ bɛ̀ dɑ dɔu nkɛ dɑ pɑ̃ pɛ̃́ɛ̃̀bɛ̀ bɛ̀dɛ́bɛ̀ ɑ cɔutɛ́. 5 Kɑ̀ɑ dèè ɑ pɛ̃ɛ̃tɛ́ Kibeɑ Kuyie ntɑ̃tɛ̀ Fidisitɛ̃ɛ̃bɛ ɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ kɑrì. Kɑ̀ɑ tɔɔ́nnɛ̀nko dìì mɔ̀nnì dihɛì ɑ bo conɛ̀ Kuyie mpɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑm̀bɛ̀ mɑbɛ̀ ditĩ̀nnì kɛ̀ bɛ̀ cutiní ditɔ̀nnì bíɛ́kɛ̀, bɛ̀ɛ̀ ni kɛ̀ bɛ̀ bie ntikùtìdùùtì nɛ̀ yɛbɑ̀rɛ̀ kɛ eu siheú nɛ̀ itɑ̃rí, kɛ̀ mɛpɑ̃ɑ̃yɛ̀mmɛ̀ bɛ̀ bo kɛ̀ bɛ̀ dìè nkɛ ɑu. 6 Dɛ mɔ̀nnì ti Yiɛ̀ nKuyie nYɑɑ́ mbo dɑ tɑ kɑ̀ɑ yɛ̀mmɛ̀ɛ dontɛnɛ̀ bɛ kɔ̃mɛ kɑ̀ɑ ceetɛ kɛ́ bɛ̀ nɑɑ́nnɛ̀. 7 Kɛ̀ dɛndɛ kó dimɑ̀ɑ̀ dɔ̀ɔ̀ dìì mɔ̀nnì ɑ́ dɔɔ̀ ɑ wúó ntì, ti Yiɛ̀ nKuyie ndɑ bommu. 8 A niitɛ́ kɛ́kɔtɛ Kidikɑɑdi, n yóó tũnnɔɔmu kɛ́fíé iwũɔ̃ ti Yiɛ̀ nKuyie nyìì bo tuɔ nnɛ̀ mɛtɑummɛ̀ kpɛyi, ɑ nni mbɑɑ yɛwe yɛ̀yiekɛ̀ miɛkɛ, n yóó kɔtoomu kɛ dɑ nɑ́kɛ́ ɑ dò nkɛ́dɔɔ̀ dɛ̀.

9 Sɑuri ìtɛ́ dìì mɔ̀nnì Sɑmmuyɛɛri borɛ̀ kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nceetɛ o yɛ̀mmɛ̀. Sɑmmuyɛɛri do nɑ̀kɛ́ tìì kó dimɑ̀ɑ̀ kɛ̀ tìì dɔ̀ɔ̀ dɛ yiè. 10 Ò tùɔ̀kɛ dìì mɔ̀nnì Kibeɑ, kɛ̀ Kuyie mpɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑm̀bɛ̀ mɑbɛ̀ pɛ́uu kɔtɛní kóò co, kɛ̀ Kuyie nYɑɑ́ nhò tɑ, kòo bɛ̀ nɑɑ́nnɛ̀ kɛ́tɑ Kuyie mpɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑm̀mù. 11 Bɛ̀ɛ̀ do ò yɛ̃́ nɛ̀ dimɔ̀nnì kɛ̀ bɛ̀ɛ yɑ̀ ò nɑ̀ɑ́mmɛ̀ Kuyie mpɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɛ̀ Kuyie mpɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑm̀bɛ̀, kɛ́mbékú bɛtɔbɛ̀ kɛ tú: Ɔ̃nti tùɔ̀kɛní Kiisi birɛ, Sɑuri múnkɛ nɑɑ́mmu Kuyie mpɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑǹtòɑ̀? 12 Kɛ̀ dɛ kó dihɛì kou mɔùu bɛ́i nkɛ dɔ̀? Bɛ kóo nìùtì nɛ́ tú we? Dɛǹdɛ dinɑ́ɑǹhɑ̃ntírì diì nyɛ̀nnímɛ̀ dìì tú: Sɑuri múnkɛ nɑɑ́mmu Kuyie mpɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑǹtòɑ̀?

13 Sɑuri yɛ̀mmɛ̀ tɛ̃̀ńnɛ́ní dìì mɔ̀nnì kòo kɔtɛ ditɔ̀nnì bo kɛ̀. 14 Kòo cicɛ sɑ́m̀pɔ́ùu ò bekɛ kɛ dɔ̀: Di kɔ̀tɛ kɛ fɔ̃́ nnɛ̀ ɑ kóo tɔ̃ntì? Kɛ̀ Sɑuri dɔ̀: Ti kɔ̀tɛ sɑ̃mmɑrímúbɛ̀ wɑmmù mmu, kɛ mɔ̀ńtɛ́ kɛ yóu kɛ kɔ̀tɛ Sɑmmuyɛɛri borɛ̀ tipɑ̃ɑ̃tì. 15 Kòo cicɛ dɔ̀: N nɑ́kɛ́ Sɑmmuyɛɛri di nɑ̀kɛ́ tì. 16 Kɛ̀ Sɑuri dɔ̀: Ò ti nɑ̀kɛ́ kɛ tú bɛ̀ yɑ̀mu sɑ̃mmɑrímúbɛ̀.

Ò mɛ nyí nhò nɑ̀kɛ́ tìmɑtì tìì tukúnɛ̀ tikpɑ̀tì.

Sɑuri nɑɑ́mmɛ̀ okpɑ̀ɑ̀tì

17 Kɛ̀ Sɑmmuyɛɛrii tíí nyIsidɑyɛɛribɛ bɛmɔu Misipɑɑ ti Yiɛ̀ nKuyie mborɛ̀, 18 kɛ́ bɛ̀ nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Ntɛnɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie ntínti Isidɑyɛɛribɛ ti tũ nkù bɛ́i ntì: Ti Yiɛ̀ nKuyie ntú kuù di dènnɛ Esibiti kɛ di dɛɛtɛ́nɛ̀ Esibiti kɔbɛ nɛ̀ di dootitɔbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ do di fɛ̃́ũnko. 19 Yíe nkó diyiè kɛ̀ di kù yetɛ kunku kùù di dɛɛtɛ́nɛ̀ mɛfɛ̃́ṹtímɛ̀ nɛ̀ mɛyɛǹcɑɑ̀rìmɛ̀, kɛ yɛ̃ n di pĩ́ nhokpɑ̀ɑ̀tì! Kɔtɛnní tũnkɛ́ kɛ́tíí ti Yiɛ̀ nKuyie nyììkɛ̀ di wuɔ ndòmmɛ̀ nɛ̀ di nɑɑ̀mùntì dòmmɛ̀.

20 Mɛm̀mɛ kɛ̀ Sɑmmuyɛɛrii tíí nyIsidɑyɛɛribɛ bɛ wuɔ ndòmmɛ̀ kɛ́tɑ̃ũ tɛ́tɛ́. Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie ntɑ̃ɑ̃tɛ́ Bɛnsɑmɛɛ kó kuwuɔ. 21 Kòo mbɛ̀ yu bɛ nɑɑ̀mùntì dòmmɛ̀ kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie ntɑ̃ɑ̃tɛ́ Mɑtidi kɔku, kɛ̀ bɛ̀ mbɛ̀ bɑ̀ɑ̀tì onìtì omɑ́ɑ̀ omɑ́ɑ̀ kɛ̀ Kuyie n tɑ̃ɑ̃tɛ́ Sɑuri Kiisi birɛ. Kɛ̀ bɛ̀ɛ ò wɑmmú kɛ́mɔ́ntɛ́. 22 Kɛ̀ bɛ̀ɛ yóu kɛ́wɛ̃tɛ kɛ́bekɛ ti Yiɛ̀ nKuyie nkɛ dɔ̀: Dɛ kóo nìtì bɑɑ kɔ̀tɛnímu diɛnɑɑ̀? Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie ndɔ̀: Ntɛ we kɛ sɔri tinɛntì miɛkɛ.

23 Kɛ̀ bɛ̀ɛ kɔtɛ kóò tùótɛ́ní, kɛ́cónnɛ́ bɛnìtìbɛ̀ cuokɛ̀, kòo mbɛ̀ òkùnɛ̀ bɛmɔu.

24 Kɛ̀ Sɑmmuyɛɛrii nɑ́kɛ́ bɛnìtìbɛ̀ kɛ dɔ̀: Ntɛnɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie ntɑ̃ɑ̃tɛ́ wè, ò í mɑ̀nnɛ̀ òmɔù Isidɑyɛɛribɛ miɛkɛ.

Bɛmɔu kɛ̀ bɛ̀ɛ pĩɛ̃kɛ́ kɛ dɔ̀: Okpɑ̀ɑ̀tì mbo sɑ̃́ɑ̃̀. 25 Kɛ̀ Sɑmmuyɛɛri nɛ́ bɛ̀ nɑ̀kɛ́ bɛ̀ dò nkɛ́ndɔɔrimɛ̀ okpɑ̀ɑ̀tì, kɛ́ ti wɑ̃̀ri dipɑ́tíri miɛkɛ, kɛ́dɔú nti Yiɛ̀ nKuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ miɛkɛ, kɛ́deè kɛ́cíɛ nyIsidɑyɛɛribɛ bɛmɔu kɛ̀ bɛ̀ɛ kũṹ mbɛ cɛ̃́ĩ. 26 Kɛ̀ Sɑuri múnkɛɛ kò nho cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ Kibeɑ kɛ nɛínɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ mɔ́mmɔmbɛ ti Yiɛ̀ nKuyie nkɑ̀ɑ́kɛ́ bɛ̀ɛ̀ yɛ̀mmɛ̀. 27 Nɛ̀ mɛmmɛ kɛ̀ itookperí yɛmbɛ̀ ḿbo bɛ̀ɛ̀ tu: Onìtì yiè mbo yĩ́mɛ kɛ́ ti dɛɛtɛ́? Bɛ̀ do ò sènkɛ̀rìmu bɑ́ bɛmbɛ í nhò pɑ̃ yɛpɑ̃rɛ̀. Sɑuri mɛ nyí mbɛ́i ntìmɑtì.

11

Sɑuri nɑmɛ̀ Amɔriibɛ

1 Kɛ̀ Nɑɑsi Amɔdiibɛ kpɑ̀ɑ̀tìi kɔtɛní kɛ́pi Yɑbɛsi ɛì kɔbɛ kɛ bo bɛ̀ dokɛ́nɛ̀ Kɑdɑɑdi tempɛ̃ mmiɛkɛ, kɛ̀ Yɑbɛsi ɛì kɔbɛɛ ò nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Tí dɔɔ̀nɛ̀ mɛtɑummɛ̀, ti yó nyíémmu ɑ kpɛti. 2 Kɛ̀ Nɑɑsi Amɔriibɛ kpɑ̀ɑ̀tìi bɛ̀ nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: N yiemmu kɛ bo di dɔɔ̀nɛ̀ mɛtɑummɛ̀, n nɛ́ dò nkɛ́kpɛ́kɛ́ di nuɔ nyouyi nyi kɛ́ɑ̃nnɛ́ ifɛi Isidɑyɛɛribɛ bɛmɔu.

3 Kɛ̀ Yɑbɛsi ɛì kó bɛkótíbɛ̀ dɔ̀: Tí pɑ̃ yɛwe yɛ̀yiekɛ̀ kɛ̀ ti tɔ̃ mbɛnìtìbɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ɛ ce nyIsidɑyɛɛribɛ tenkɛ̀ kɛmɔu kɛ́ bɛ̀ nɑ̀kɛ́. Kòò mɔù í bo wèè bo ti teennɛ̀ ti nɛ́ dɑ duɔ́ ntimɑ́ɑ̀.

4 Kɛ̀ bɛ̀ɛ tɔ̃ nkɛ̀ bɛ̀ɛ kɔtɛ Kibeɑ Sɑuri ɛì kɛ́nɑ́kɛ́ bɛnìtìbɛ̀ tìì tùɔ̀kɛní, kɛ̀ bɛ̀ɛ tiitɛ́ bɛmɔu yɛdɑbùò. 5 Kɛ sɔ̃́ ndɛ mɔ̀nnì Sɑuri kũntinní o nɑ̀ɑ̀kɛ kupɑku kɛ́bekɛ́ mùù te kɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ bɛmɔu kuɔ̀, kɛ̀ bɛ̀ɛ ò nɑ̀kɛ́ Yɑbɛsi kɔbɛ bɛ̀ nɑ̀kɛ́ tì. 6 Sɑuri tì kèè dìì mɔ̀nnì kɛ̀ Kuyie nYɑɑ́ nhò pìɛ́ nkɛ̀ dɛ̀ɛ ò yonkɛ mɛdiɛ̀, 7 kòo pĩ́ nyinɑ̀ɑ̀kɛ ìdɛ́ì kɛ́kuɔ, kɛ́kékɛ́, kɛ́duɔ́ mbɛnìtìbɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ɛ cennɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ tenkɛ̀ kɛmɔu, kɛ nɑ́ɑ́ nkɛ́tú wèè bo yetɛ kɛ í nnɛinɛ̀ Sɑmmuyɛɛri nɛ̀ Sɑuri mudoò, bɛ̀ yóó dɔɔ̀ miɛ̀ mbotí nku o nɑ̀ɑ̀kɛ.

Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie ndonnɛ́ bɛ kɔ̃m̀bùɔ̀tì kɛ̀ bɛ̀ɛ tíí nkɛ́ndò nhonìtì òmɑ́ɑ̀. 8 Kɛ̀ Sɑurii bɛ̀ kɑ̀ɑ mBesɛki kɛ̀ bɛ̀ mbo sikɔupíkɔùsìtɑ̃ɑ̃ti (300000), Sudɑɑ kɔbɛ sikɔupípísìtɑ̃ɑ̃ti (30000). 9 Kɛ̀ bɛ̀ɛ nɑ́kɛ́ bɛ̀ tɔ̃nní bɛ̀ kɛ dɔ̀: Kɔtɛnɛ̀ kɛ́nɑ́kɛ́ Yɑbɛsi kɔbɛ kɛ dɔ̀: Nɑnkɛ diyiè bo nyóó cónnɛ́ yɛyɔ kɛ̀ di pɛ́tɛ́ mɛdɛɛtímɛ̀. Kɛ̀ yɛtɔ̃rɛ̀ɛ kɔtɛ kɛ́nɑ́kɛ́ Yɑbɛsi kɔbɛ kɛ̀ diwɛ̀ìi bɛ̀ pĩ. 10 Kɛ̀ bɛ̀ɛ nɑ́kɛ́ Amɔriibɛ kɛ dɔ̀: Nɑnkɛ ti yóó di duɔ́mmu timɑ́ɑ̀ kɛ̀ dí ti dɔɔ̀nɛ̀ di dɔ́mɛ̀.

11 Kɛ̀ dɛ̀ɛ wentɛ́ kɛ̀ Sɑurii totɛ́ Isidɑyɛɛribɛ yɛtĩ̀rɛ̀ yɛ̀tɑ̃ɑ̃ti, kɛ̀ bɛ̀ɛ pikɛ cutɛ kɛ́tɑ Amɔriibɛ kɑrì kɛ́ bɛ̀ potɛ́, kɛ̀ diyiè nyóó cónnɛ́ yɛyɔ kɛ̀ bɛ̀ bɛ̀ ɑutɛ́, bɛ̀ɛ̀ yentɛ́ kɛ̀ bɛ̀ɛ cíɛ́tɛ́ bɛmɑ́ɑ̀ bɛmɑ́ɑ̀. 12 Kɛ̀ Isidɑyɛɛribɛɛ nɑ́kɛ́ Sɑmmuyɛɛri kɛ dɔ̀: Ɔ̃̀mbɛ do tú: Sɑuri bɑ́ ntú ti kóo kpɑ̀ɑ̀tì? Ti bɛnkɛnɛ̀ bɛ kɛ̀ tí bɛ̀ kùɔ.

13 Kɛ̀ Sɑurii yetɛ kɛ dɔ̀: Yíe nwe ti Yiɛ̀ nKuyie ndɛɛtɛ́mɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ, ti í yóó kuɔ òmɔù.

14 Dɛ kó difɔ̃nkúò kɛ̀ Sɑmmuyɛɛrii nɑ́kɛ́ Isidɑyɛɛribɛ kɛ dɔ̀: Tí kɔtɛnɛ̀ Kidikɑɑdi kɛ́dɔɔ̀ kɛ́fíí nSɑuri kpɑ̀tì.

15 Kɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ bɛmɔuu kɔtɛ Kidikɑɑdi ti Yiɛ̀ nKuyie tɑummɛ̀ tou borɛ̀ kɛ́dɔɔ̀ kɛ́kɑnnɛ Sɑuri tikpɑ̀tì kɛ́fíé iwũɔ̃ ti Yiɛ̀ nKuyie mmɛtɑummɛ̀ kpɛyi. Sɑuri nɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ bɛmɔu kɛ̀ bɛ̀ nyɑ̃nku.

12

Sɑmmuyɛɛri cɑummɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ

1 Kɛ̀ Sɑmmuyɛɛrii nɑ́kɛ́ Isidɑyɛɛribɛ bɛmɔu kɛ dɔ̀: N dɔ̀ɔ̀mu di m bekɛ tì kɛ di pĩ nhokpɑ̀ɑ̀tì. 2 Di mmɔ̀nnì weè yó ndi ni. Mí nkòtɛ́mu kɛ̀ n yùtì pɛikɛ, kɛ̀ n kó bɛdɑpɑ̀mbɛ̀ di bonɛ̀. N di niitɛ́ nɛ̀ m bíkɛ́mbɛ́ntì nti kɛ tùɔ̀kɛnní yíe. 3 N cómmú yíe ti Yiɛ̀ nKuyie nyììkɛ̀ nkɛ nɛ̀ okpɑ̀ɑ̀tì kù tɑ̃ɑ̃tɛ́ wè ììkɛ̀, kɛ̀ di m mɔkɛnɛ̀ tì, dí tì nɑ̀kɛ́. Kɛ̀ ǹ cɔutɛ́ òmɔù nɑ̀ɑ̀fɛ̀ yoo o sɑ̃mmɑrímú, kɛ̀ n ciitɛ́ òmɔù kɛ di o kpɛrɛ, yoo n fɛ̃́ũ nhòmɔù, kɛ̀ m̀ mɛ ncɔutɛ́ òmɔù kó idíítí nyi kòo kòńnɛ́, kɛ̀ ǹ dɛ̀ dɔ̀ɔ̀ m bo dɛ̀ ndi yietí.

4 Kɛ̀ Isidɑyɛɛribɛɛ ò tɛ̃̀ńnɛ́ kɛ dɔ̀: Ɔ́ɔ̀, ɑ í ciitɛ́ òmɔù kɛ di o kpɛrɛ, ɑ mɛ nyí fɛ̃́ũ nhòmɔù, ɑ í cɔutɛ́ òmɔù kó ticuuti.

5 Kɛ̀ Sɑmmuyɛɛrii bɛ́i nkɛ dɔ̀: Ti Yiɛ̀ nKuyie nnɛ̀ okpɑ̀ɑ̀tì bɛ̀ yɑ̀mu di í yɑ̀mɛ̀ n kó mɛyɛi mmɑmɛ̀. Kɛ̀ bɛ̀ dɔ̀: Ɛ̃ɛ̃, kù yɑ̀mu.

6 Kɛ̀ Sɑmmuyɛɛrii yíɛ́ kɛ́bɛ́i nkɛ dɔ̀: Ti Yiɛ̀ nKuyie nyɑ̀mu kunku kùù do tɑ̃ɑ̃tɛ́ Mɔyiisi nɛ̀ Anɔɔ kɛ̀ bɛ̀ɛ dennɛ di yɛmbɛ̀ Esibiti. 7 Di mmɔ̀nnì tíínnɛ̀nní ti Yiɛ̀ nKuyie mborɛ̀ kɛ̀ n di bɛnkɛ kù di dɔ̀ɔ̀ mɛ̀ɛ̀ sɑ̀ɑ̀ ndíndi nɛ̀ di yɛmbɛ̀. 8 Sɑkɔbu do kɔ̀tɛ Esibiti kɛ̀ bɛ̀ nfɛ̃́ũnko di yɛmbɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ɛ kuɔnnɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie, kɛ̀ kùu bɛ̀ duɔ́nní Mɔyiisi nɛ̀ Anɔɔ, kɛ̀ bɛ̀ɛ bɛ̀ dènnɛ kɛ́ bɛ̀ kɔ̀tɛnɛ̀ di mɛ̀ mbo dìì ɛì. 9 Kɛ̀ dɛ̀ mboní kɛ̀ di yɛmbɛ̀ɛ yɛ̃̀ nti Yiɛ̀ nKuyie, nɛ̀ dɛ kpɛ́í nkɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nduɔ́ nkɛ̀ Sisedɑɑ Asɔɔ Fidisitɛ̃ɛ̃bɛ kóo ɑ̃ɑ̃pɔ̀nkótì nɛ̀ Mɔɑbu kóo kpɑ̀ɑ̀tì kɛ̀ bɛ̀ɛ bɛ̀ kpɑ̀nnɛ kɛ́ bɛ̀ nɑ. 10 Kɛ̀ di yɛmbɛ̀ tó kuɔ́nnɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nkɛ́bɛ́i nkɛ dɔ̀: Ti Yiɛ̀ nKuyie, ti cɑ̀ɑ̀rɛ̀mu, ti dɑ yóu mɛ̀ɛ̀ kpɛ́í nkɛ tũ nyɛbɔkɛ̀ Bɑɑdibɛ nɛ̀ Asitɑditeebɛ, ti dɛɛtɛ́nɛ̀ ti dootitɔbɛ̀ kɛ̀ tí mpĩ́ nhɑ tɔ̃mmú. 11 Mɛm̀mɛ kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nduɔnní Sedeɔ̃ɔ̃ nɛ̀ Edɑnni nɛ̀ Sɛfutee nɛ̀ mí nSɑmmuyɛɛri, kɛ̀ tí di dɛɛtɛ́nɛ̀ di dootitɔbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ do di fitɛ́, kɛ̀ di nɑ kɛ bonɛ̀ diwɛ̀ì di nhɛì miɛkɛ. 12 Di yɑ̀ dìì mɔ̀nnì Nɑɑsi, Amɔriibɛ kpɑ̀ɑ̀tì kòò kèríní kɛ bo di dòkɛ́nɛ̀ kɛ dɔ̀ di dɔ́ okpɑ̀ɑ̀tì kɛ yɛ̃̀ nti Yiɛ̀ nKuyie ntumɛ̀ di kóo kpɑ̀ɑ̀tì. 13 Di mmɔ̀nnì ntɛnɛ̀ okpɑ̀ɑ̀tì di tɑ̃ɑ̃tɛ́ wè, díì yɛ̃ ndi ò dɔ́ kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie mmɛ nwè ndi duɔ́. 14 Kɛ̀ di dé ti Yiɛ̀ nKuyie nkɛ pĩ́ nku tɔ̃mmú, kɛ yíe nku kpɛti, kɛ í yetɛ tìmɑtì, mɛmmɛ díndi nɛ̀ di kóo kpɑ̀ɑ̀tì di bo ntɑunɛ̀mɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie. 15 Kɛ̀ di mɛ nyí yie nku kpɛti kɛ̀ di yetɛ ku kuɔ́, kù bo di bɛnkɛ ku wɛ̃rímú kù do mù bɛnkɛ mɛ̀ɛ̀ botí di yɛmbɛ̀. 16 Nkpɑɑ́nɛ̀ diɛ̀ nkɛ́yɑ̀ tidiɛtì ti Yiɛ̀ nKuyie nyóó dɔɔ̀ tì. 17 Dɛ̀ í dò ndididɛ̀ì ndi ti bomɑ̀ɑ̀? N yó mbɑ́ɑ́mmu ti Yiɛ̀ nKuyie nkɛ̀ fɛtɑɑfɛ̀ɛ kperi kɛ́ni, kɛ̀ dí bɑntɛ́ di cɑ̀kɛmɛ̀ mɛdiɛ̀, di yɛ̃mmɛ̀ di dɔ́ okpɑ̀ɑ̀tì.

18 Kɛ̀ Sɑmmuyɛɛri mbɑ́ɑ́ nti Yiɛ̀ nKuyie nkɛ̀ fɛtɑɑfɛ̀ɛ kperi kɛ́ni dɛ kó diyiè, kɛ̀ Isidɑyɛɛribɛɛ yɔtɛ ti Yiɛ̀ nKuyie nnɛ̀ Sɑmmuyɛɛri. 19 Kɛ̀ bɛ̀ɛ nɑ́kɛ́ Sɑmmuyɛɛri kɛ dɔ̀: Bɑ́ntɛ̀ ɑ Yiɛ̀ nKuyie nhɑ tũ nkù ti kpɛ́í nkɛ̀ ti bɑ́ɑ́ kú, kɛ yɛ̃́ ti yɛi nyí sénnímɛ̀, kɛ̀ ti wɛ̃̀tɛ kɛ yìɛ́ kɛ cɑ̀ɑ̀rɛ̀ kɛ yɛ̃ nti dɔ́ okpɑ̀ɑ̀tì. 20 Kɛ̀ Sɑmmuyɛɛrii bɛ̀ nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Di cɑ̀ɑ̀rɛ̀mu yie mɛdiɛ̀, di tɛ̃́nkɛ nɛ́ bɑ́ɑ́ yie nkɛ́bútínnɛ́ ti Yiɛ̀ nKuyie, mpĩ́nnɛ̀ ku tɔ̃mmú nɛ̀ di yɛ̀mmɛ̀ mɛmɔu. 21 Di yóó kù bùtínnɛ́ kɛ́ntũ nyɛbɔkɛ̀ nyɛ yɛ̀ɛ̀ í yóó nɑ kɛ di teennɛ̀ yoo yɛ̀ di dɛɛtɛ́, yɛ̀ tu dɛtetìrɛ̀ ndɛ. 22 Ti Yiɛ̀ nKuyie ntu Kuyie nku, kù í yóó di yóu kɛ yɛ̃́ kuù dɔ́mɛ̀ kɛ di dɔɔ̀ ku kɔbɛ. 23 Mí mmɔ́mmuɔ nyí yóó yie nkɛ́yetɛ́nɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nkɛ́yóu m bo nsɔkɛ́mɛ̀ kɛ di bɛnkú kucɛ sɑ̀ɑ̀kù. 24 Dí ndé ti Yiɛ̀ nKuyie kɛ́mpĩ́ nku tɔ̃mmú mɛsɑ̀ɑ̀ nnɛ̀ di yɛ̀mmɛ̀ mɛmɔu, di yɑ̀mɛ̀mu kù dɔ̀ɔ̀ tìì diɛtì di cuokɛ̀. 25 Kɛ̀ di mɛ ndɔ̀ɔ̀ri mɛyɛi ndi bo kú díndi nɛ̀ di kóo kpɑ̀ɑ̀tì.

13

Bɛ̀ dɔ́mɛ̀ kɛ́dokɛ́nɛ̀ Fidisitɛ̃ɛ̃bɛ kɛ̀ Sɑuri yetɛ́nɛ̀ Kuyie

1 Sɑuri do yóó di tikpɑ̀tì kɛ mɔkɛ yɛbie... * kɛ́di tikpɑ̀tì kɛ́mbɑkɛ́ Isidɑyɛɛribɛ kɛ dɔ̀ yɛbie nyɛ̀dɛ́ɛ̀, 2 kɛ́tɑ̃ɑ̃tɛ́ Isidɑyɛɛribɛ cuokɛ̀ bɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ sikɔupísìtɑ̃ɑ̃ti (3000), kɛ̀ sikɔupísìdɛ́ (2000) nhò bonɛ̀ Mikimɑsi Betɛɛdi tɑ̃rì ĩ́nkɛ̀, kɛ̀ tɛkɔùpíítɛ̀ (1000) tɛtɛ̀ mbonɛ̀ o birɛ Sonnɑtɑ̃ɑ̃ Kibeɑ Bɛnsɑmɛɛ kó kutempɛ̃ mmiɛkɛ. Kɛ̀ Sɑurii kpɛ̃nnɛ́ Isidɑyɛɛribɛ tɔbɛ̀ bɑ́ wè o cĩ́ɛ̃̀tɛ̀.

3-4 Diyiè mɑrì kɛ̀ Sonnɑtɑ̃ɑ̃ do mudoò Fidisitɛ̃ɛ̃bɛ kóò kùmɑ̀ndɑ́ɑ̀ wèè bo Kibeɑ kóò kùɔ. Kɛ̀ Fidisitɛ̃ɛ̃bɛɛ tì kèè kɛ̀ bɛ miɛkɛ ncɔ́ú nyIsidɑyɛɛribɛ kɛ̀ Sɑurii kɔnnɛ́ ditɑ̃tɛheù kɛ dɔ̀ Isidɑyɛɛribɛ bɛmɔuu tì kèè. Kɛ̀ bɛ̀ɛ keè Sɑuri kùɔmɛ̀ Fidisitɛ̃ɛ̃bɛ kóò kùmɑ̀ndɑ́ɑ̀. Kɛ̀ bɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ bɛmɔu tíí nSɑuri borɛ̀ Kidikɑɑdi. 5 Kɛ̀ Fidisitɛ̃ɛ̃bɛ múnkɛɛ bɑ́ɑ́tí kɛ bo dokɛ́nɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ, kɛ́mmɔkɛ sikpɑ̀rìnɑɑsɛ̃ĩ́ sikɔupísìtɑ̃ɑ̃ti (3000) nɛ̀ sisɛ̃ĩ́ sikɔupísìkuɔ̀ (6000) nɛ̀ si dèèbɛ̀, kɛ̀ bɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ nsũ kɛ mɑ̀nnɛ̀ dɑ̀mɛ́ɛ̀rì kó mubirímú, kɛ́bɑ́tɛ́ Mikimɑsi Bɛti-Afɛnni diyiè yiɛ̀ kɛ̀ɛ̀ bíɛ́kɛ̀. 6 Isidɑyɛɛribɛ yɑ̀ dìì mɔ̀nnì dɛ̀ bɛ̀ pɑ̀kɛ́mɛ̀mu kɛ́ncokù kɛ tɑɑ̀ titɑ̃dèntì nɛ̀ yɛfɔ̃̀tɛ̀ miɛkɛ nɛ̀ yɛpèrɛ̀ fíè nnɛ̀ yɛbèmbíè nkó ifɔ̃ti kɛ yɛ̃́ bɛ̀ do bɛ̀ ɛ̃̀ṹtɛ́mɛ̀. 7 Kɛ̀ bɛ̀mɑbɛ̀ sei Suditɛ̃ɛ̃ kɛ bo sɔri Kɑdi nɛ̀ Kɑdɑɑdi bɛ kó kutempɛ̃ mmiɛkɛ.

Kɛ̀ Sɑuri bɑɑ bo Kidikɑɑdi kòo ɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ bɛmɔu kpeutí nɛ̀ kufɔ̃wɑɑ́. 8 Kɛ̀ bɛ̀ mbɑɑ Sɑmmuyɛɛri kɛ dɔ̀ yɛwe yɛ̀yiekɛ̀, kòò bɛ̀ bennɛ́ dìì mɔ̀nnì ndɔ́ kɛ́pɛ̃ɛ̃tɛ́, kòo mu nyí tùɔ̀kɛní Kidikɑɑdi, kɛ̀ tihɑ̃ɑ̃pɔ̀ntìi ketɛ́ kɛ́ncíɛ́rì kɛ yóu Sɑuri. 9 Kɛ̀ Sɑuri dɔ̀: Tɔnɛ̀ní iwũɔ̃ kɛ̀ n fíé Kuyie nkɛ́tuɔ nkɛ́fíénɛ̀ mɛtɑummɛ̀ kpɛyi. Mɛm̀mɛ ò ì fìémɛ̀ Kuyie. 10 Ò tùɔ ndìì mɔ̀nnì dɛ kó iwũɔ̃ kɛ́deè kɛ̀ Sɑmmuyɛɛrii tuɔkɛní kɛ̀ Sɑurii yɛ̀nní kóò co kɛ bo ò dɔu. 11 Kɛ̀ Sɑmmuyɛɛrii ò bekɛ kɛ dɔ̀: A dɔ̀ɔ̀ bɑ? Kɛ̀ Sɑuri dɔ̀: N yɑ̀ Isidɑyɛɛribɛ n yóumɛ̀ mmɛ kɛ cíɛ̀rì, ɑ mɔ́mmuɔ nhɑ mɛ nyí tùɔ̀kɛní ɑ m bennɛ́ dìì mɔ̀nnì, kɛ̀ Fidisitɛ̃ɛ̃bɛ tìkú Mikimɑsi. 12 Kɛ̀ n yĩ̀ɛ̃̀kù Fidisitɛ̃ɛ̃bɛ yɑ̀ɑ̀ bo kɔtɛnímɛ̀ kɛ́ ti do Kidikɑɑdi bɑ́ ti mu nyí beé ti Yiɛ̀ nKuyie, dɛɛ̀ te kɛ̀ n yóu kɛ fìé m mɔ́mmuɔ nKuyie nyiwũɔ̃ kɛ tùɔ. 13 Kɛ̀ Sɑmmuyɛɛrii ò nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: A dɔ̀ɔ̀ dɛyɛinkpɛrɛ ndɛ bɑ́ ɑ í pĩ nti Yiɛ̀ nKuyie ndɑ nɑ̀kɛ́ dìì nùù, kɑ̀ɑ do tũ̀nnɛ ti Yiɛ̀ nKuyie ndɑ nɑ̀kɛ́ dìì nùù, ɑ cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ tɛɛ̀ nɑ ntú tɛkpɑ̀ɑ̀tìcĩ́ɛ̃̀tɛ̀ sɑ̃́ɑ̃̀ Isidɑyɛɛribɛ cuokɛ̀. 14 Di mmɔ̀nnì ɑ kpɑ̀tì tɛ̃́nkɛ í yóó mɔntɛ, ti Yiɛ̀ nKuyie ntɑ̃ɑ̃tɛ́mu ku yɛ̀mmɛ̀ kóo nìtì kòò bo ntú ku nìtìbɛ̀ kóo kpɑ̀ɑ̀tì ɑ í tũ̀nnɛ mɛ̀ɛ̀ kpɛ́í nti Yiɛ̀ nKuyie ndɑ nɑ̀kɛ́ tì.

15 Kɛ̀ Sɑmmuyɛɛrii ítɛ́ Kidikɑɑdi kɛ́kɔtɛ Kibeɑ Bɛnsɑmɛɛ kó kutempɛ̃. Kɛ̀ Sɑurii kɑɑ mbɛnìtìbɛ̀ ò kpɑɑ́nɛ̀ bɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ mbo sikɔusìkuɔ̀ (600) kɛ bo kɔtɛ kɛ́mɑ́útɛ́nɛ̀ bɛ dootitɔbɛ̀ Kibeɑ Bɛnsɑmɛɛ tempɛ̃ mmiɛkɛ. 16  Sɑuri nɛ̀ o birɛ Sonnɑtɑ̃ɑ̃ nɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ do ò kpɑɑ́nɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ mbo Kibeɑ Bɛnsɑmɛɛ tempɛ̃ nkɛ̀ Fidisitɛ̃ɛ̃bɛ bɑ̀tɛ́ kɛ bo Mikimɑsi. 17 Kɛ̀ Fidisitɛ̃ɛ̃bɛ kó bɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ɛ totɛ́ yɛtĩ̀rɛ̀ yɛ̀tɑ̃ɑ̃ti kɛ̀ diketirìi kétɛ́ kɛ́nwetí Ɔfidɑɑ Suɑdi ɛì bíɛ́kɛ̀. 18 Kɛ̀ didɛ́rìi wetínnɛ́ Bɛti-Onɔɔ kɛ̀ ditɑ̃ɑ̃́nnì mbo ditɑ̃rì ĩ́nkɛ̀ kɛ wetí bɛ tenkɛ̀ mɑ̀nku bɛ̀ tu dɛ̀ Yɛkoutɛ kó kubiriku dikpɑ́ɑ̀ bíɛ́kɛ̀.

19 Bɛmɑ́ɑ́bɛ̀ do í bo Isidɑyɛɛribɛ ɛì dimɔu miɛkɛ kɛ yɛ̃́ Fidisitɛ̃ɛ̃bɛ do yetɛmɛ̀ kɛ dɔ̀: Di bɑ́ɑ́ yie nkɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ mmɑ́ɑ́tí yɛse nɛ̀ yɛkpɑ̃ɑ̃̀. 20 Kɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ nkɔrì Fidisitɛ̃ɛ̃bɛ borɛ̀ ndɛ kɛ nɛtírí bɛ nɑɑkɑ̃ nɛ̀ bɛ tũ̀kusi nɛ̀ bɛ pɛ̃ɛ̃́. 21 Kɛ̀ bɛ̀ níí ndò nkɛ́yietí idíítí mɑì kɛ nɛ́ nɑ kɛ́nɛtɛ́ bɛ tɔ̃nnɛntì: Yɛnɑɑkɑ̃ nɛ̀ sipɛ̃ɛ̃́ nɛ̀ sitũ̀kusi nɛ̀ sikɑ̃ũ. 22 Mudoò kó diyiè kɛ̀ bɛ̀ɛ mɔ́ntɛ́ tikpɑ̀rìnɛntì, Sɑuri nɛ̀ Sonnɑtɑ̃ɑ̃ kɛ̀ bɛɛ̀ nkpɑɑ́ mɔkɛ yɛse nɛ̀ yɛkpɑ̃ɑ̃̀.

23 Kɛ̀ Fidisitɛ̃ɛ̃bɛ kó dihɑ̃ɑ̃pɔ̀ntĩ̀nnì mɑrìi kɔtɛ kɛ́bɑ́tɛ́ Mikimɑsi tɑ̃rì.

14

Sonnɑtɑ̃ɑ̃ nɑmɛ̀ Fidisitɛ̃ɛ̃bɛ

1 Diyiè mɑrì kɛ̀ Sonnɑtɑ̃ɑ̃ nɑ́kɛ́ o kóo tɔ̃ntì wèè tɔ o kpɑ̀rìnɛntì kɛ dɔ̀: Kɔtɛní kɛ̀ tí kɔtɛ Fidisitɛ̃ɛ̃bɛ kó bɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ kɑrì dìì mɛ̀ mbo ciɛ ndi borɛ̀.

Ò mɛ nyí nnɑ̀kɛ́ o cicɛ Sɑuri. 2 Dɛ̀ do sɔ̃́ nSɑuri bo Kibeɑ nwe kɛ kɑri mutie bɛ̀ tú mù kèdènɑ̀díè mùù bo Mikinɔɔ mu yuu nɛ̀ bɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ sikɔusìkuɔ̀ (600). 3 Kɛ̀ Aiyɑ Aitubu birɛ, Ikɑbɔdi tebitɛ, Edii Kuyie nkuɔ́ nìùtì wèè do bo Sidoo o birɛ Findee kó dɛbirɛ dɛɛ̀ do bo kɛ tɔ ikuɔ́ nɛntì. Isidɑyɛɛribɛ do í yɛ̃́ Sonnɑtɑ̃ɑ̃ kɔ̀tɛ kɛ̀.

4 Kɛ̀ Sonnɑtɑ̃ɑ̃ ndɔ́ kɛ́pi Fidisitɛ̃ɛ̃bɛ, kɛ́kétɛ́ yɛtɑ̃rɛ̀ mɑyɛ̀ cuokɛ̀, kɛ̀ dìmɑrì yètìrì tu Bosɛɛ, kɛ̀ ditɛrì kpɛri tú Sendee. 5 Kɛ̀ dìmɑrì bo kubɑkù cɑ̃̀nku kɛ wetí Mikimɑsi kɛ̀ ditɛrì bo kuyoú kɛ wetí Kebɑɑ. 6 Kɛ̀ Sonnɑtɑ̃ɑ̃ nɑ́kɛ́ o kóo tɔ̃ntì kɛ dɔ̀: Tí kɔtɛ Fidisitɛ̃ɛ̃bɛ itɑyéí yɛmbɛ̀ borɛ̀ kɛ́yɑ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie mbo bɛ̀ nti duɔ́, kù í yĩɛ̃kú dɛ̀mɑrɛ̀, kɛ̀ kù dɔ́ tí bɛ̀ nɑ, ti yóó bɛ̀ nɑmu bɑ́ ti í mɛ̀ nsũmɛ̀. 7 Kòo kóo tɔ̃ntìi ò tɛ̃̀ńnɛ́ kɛ dɔ̀: Dɔɔ̀ ɑ yɛ̀mmɛ̀ dɑ pɑ̃ tì, m bo ɑ fɔ̃nkúò ndi, n dɑ tũ̀mmu. 8 Kɛ̀ Sonnɑtɑ̃ɑ̃ ò nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Ti yóó kɔtɛmu kɛ́ bɛ̀ bɛnkɛ timɑ́ɑ̀. 9 Kɛ̀ bɛ̀ ti nɑ̀kɛ́ kɛ tú: Ncómmúnɛ̀, kɛ̀ ti di sɔ̃́nkóo! Ti ncómmú. 10 Kɛ̀ bɛ̀ mɛ nyĩ: Dekɛnɛ̀ní! Tí dekoo, dɛɛ̀ yóó bɛnkɛ ti Yiɛ̀ nKuyie mbɛ̀ nti duɔ́mmɛ̀.

11 Kɛ̀ bɛ̀ɛ kɔtɛ kɛ́bɛnkɛ bɛmɑ́ɑ̀ Fidisitɛ̃ɛ̃bɛ kɛ̀ bɛ̀ dɔ̀: Ntɛnɛ̀ Ebedeebɛ kɛ yiɛ̀ní yɛfɔ̃̀tɛ̀ miɛkɛ bɛ̀ do sɔri dɛ̀. 12 Kɛ̀ bɛ̀ɛ yú Sonnɑtɑ̃ɑ̃ nɛ̀ o kóo tɔ̃ntì kɛ́ bɛ̀ nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Dekɛnní kɛ̀ tí di bɛnkɛ.

Kɛ̀ Sonnɑtɑ̃ɑ̃ nɑ́kɛ́ o kóo tɔ̃ntì kɛ dɔ̀: A ntũ n fɔ̃nkúò kɛ̀ tí dekɛ, ti Yiɛ̀ nKuyie mbɛ̀ duɔ́mmu Isidɑyɛɛribɛ.

13 Kɛ̀ Sonnɑtɑ̃ɑ̃ ndeètòo kɛ ĩkú nɛ̀ o nɑɑ̀cɛ̀i nɛ̀ o nɔu, kòo kóo tɔ̃ntì ò tũ, kɛ̀ Sonnɑtɑ̃ɑ̃ mbɛ̀ puotì kɛ̀ bɛ̀ duò, kòo kóo tɔ̃ntì bɛ̀ dèu. 14 Sonnɑtɑ̃ɑ̃ nɛ̀ o kóo tɔ̃ntì kɛ̀ bɛ̀ɛ kuɔ bɛnìtìbɛ̀ sipísìdɛ́ tɛpɛ̃kpɛ̃̀ntɛ̀ sɑ́m̀pɔ́tɛ̀ miɛkɛ. 15 Kɛ̀ kufɔ̃wɑɑ́ mpĩ́ nFidisitɛ̃ɛ̃bɛ bɛmɔu nɛ̀ bɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ kpɑɑ́ dikɑrì nɛ̀ bɛ̀ɛ̀ kɔ̀tɛ dikpɑ̀nnì, kɛ̀ kɛtenkɛ̀ nhɑu kɛ̀ dɛ̀ɛ kpeí bɛnìtìbɛ̀ mɛdiɛ̀ nkɛ̀ bɛ kɔ̃̀ntì nhɑu.

16 Sɑuri kó bɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ pɑkɛ́ kɛ̀ bɛ̀ mbo Kibeɑ kɛ́wéntɛ́ kɛ́yɑ̀ Fidisitɛ̃ɛ̃bɛ cìɛ́tɛ́mɛ̀ tipíìtì timɔu. 17 Kɛ̀ Sɑurii nɑ́kɛ́ bɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ kɛ dɔ̀: Kɑɑnnɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ kɛ́yɑ̀ bɛ̀ɛ̀ kpɑ ti cuokɛ̀.

Kɛ̀ bɛ̀ɛ kɑɑ nkɛ́mɔ́ntɛ́ Sonnɑtɑ̃ɑ̃ nɛ̀ o kóo tɔ̃ntì. 18 Kɛ̀ Sɑurii nɑ́kɛ́ ikuɔ́ nìùtì Aiyɑ kɛ dɔ̀: Tɔní ti Yiɛ̀ nKuyie ntɑummɛ̀ tɔu.

Dɛ̀ do sɔ̃́ ti Yiɛ̀ nKuyie ntɑummɛ̀ tɔu bo Isidɑyɛɛribɛ kɑrì ndi.

19 Kɛ̀ Sɑurii nkpɑɑ́ kɛ nɑ́ɑ́nnɛ̀ ikuɔ́ nìùtì, kɛ̀ kutoweku dɔkɛ dɛ́úkú Fidisitɛ̃ɛ̃bɛ kɑrì, kɛ̀ Sɑuri nɑ́kɛ́ Aiyɑɑ kɛ dɔ̀: Bɑ́ɑ́ bennɛ́ kɛ́beé ntìmɑtì ti Yiɛ̀ nKuyie.

20 Kòò tíí nho ɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ɛ kɔtɛ mudoò kɛ́nsɔ̃́ mbɛ̀ dootitɔbɛ̀ kpɑ̀ mbɛmɑ́ɑ̀ kɛ ɑ̃nti kɛ̀ kunɔɔ̀roo dɑ́ɑ́tí mɛdiɛ̀. 21 Isidɑyɛɛribɛ bɛ̀ɛ̀ do wɛ̃nnɛ́nɛ̀ Fidisitɛ̃ɛ̃bɛ kɛ́nkɔrì dikpɑ̀nnì, kɛ̀ bɛ̀ɛ kóntɛ́ kɛ́wɛ̃nnɛ́nɛ̀ Sɑuri nɛ̀ Sonnɑtɑ̃ɑ̃ bɛ tĩ̀nnì.

22 Isidɑyɛɛribɛ sɔmbɛ bɛ̀ɛ̀ do sɔri Efɑdɑimmu tɑ̃rì ĩ́nkɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ɛ keè Fidisitɛ̃ɛ̃bɛ cokɛ́mɛ̀ kɛ́ítɛ́ní kɛ́ bɛ̀ bɛ̀ti kɛ́kuɔ. 23 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nduɔ́ nkɛ̀ Isidɑyɛɛribɛɛ bɛ̀ nɑ dɛ kó diyiè kɛ́ mbɛ̀ bɛ̀tì kɛ́séntɛ́nɛ̀ Bɛti-Afɛnni.

Isidɑyɛɛribɛ dɛɛtɛ́mɛ̀ Sonnɑtɑ̃ɑ̃

24 Dɛ kó diyiè kɛ̀ Isidɑyɛɛribɛɛ fɛ̃́ṹtɛ́ mɛdiɛ̀ nkɛ yɛ̃́ Sɑuri do bɛ́immɛ̀ kɛ dɔ̀: Wèè bo dɛ́útɛ́ dɛ̀mɑrɛ̀ kɛ̀ diyiè mu nyí tɑ, kòò mu nyí nɑ o doootitɔbɛ̀ kɛ pɛ̀itɛ, dɛ yiɛ̀ mbo yɑ̀! Nɛ̀ dɛ kpɛ́í nhòmɔù í ndi dɛ̀mɑrɛ̀ dɛ yiè. 25 Kɛ̀ bɛ̀ɛ tuɔkɛ dikpɑ́ɑ̀ mɑrì kɛ̀ mɛcekùɔ̀ mpìɛ́kɛ́ kɛ counɛ̀ kɛtenkɛ̀. 26 Kɛ̀ bɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ɛ tɑ dɛ kó dikpɑ́ɑ̀ kɛ́yɑ̀ mɛcekùɔ̀ nhòmɔù mɛ nyí ndɑ̀ɑ́tí kɛ́kɑ́ɑ́kɛ́ kɛ yɛ̃́ bɛ̀ démɛ̀ Sɑuri bɛ́i ndìì nùù. 27 Sonnɑtɑ̃ɑ̃ mɛ nyí nyɛ̃́ kɛ dò nho cicɛ bɛ́i ndinùù mɑrì kɛ́yɑ̀ ticiètì, kɛ́kṹṹ kupɑ̀ɑ̀ti yómmɛ̀ kɛ́dɛ́útɛ́ kòo ììkɛ̀ɛ wenkɛ. 28 Kɛ̀ kuhɑ̃ɑ̃pɔ̀nkù mɑkùu ò nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: A cicɛ bɛ́i nkɛ tú kɛ̀ wèè di dɛ̀mɑrɛ̀ yíe nhò bo yɑ̀. Dɛɛ̀ te kɛ̀ muwɛ̃rímú dòńtɛ́ bɛnìtìbɛ̀.

29 Kɛ̀ Sonnɑtɑ̃ɑ̃ dɔ̀: N cicɛ kɔɔ́nnɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ mbɛ, wéntɛ́ ndɛ̀útɛ́mɛ̀ mɛcekùɔ̀ nkɛ̀ n yììkɛ̀ wenkɛ, 30 kɛ́ndò nkɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ nɛ́ do ndi bɛ̀ ɛí dɛ̀ bɛ̀ nɑ nnɑmu bɛ dootitɔbɛ̀ kɛ̀ dɛ̀ pɛ̃ɛ̃tɛ́ dɛ̀ mɛ̀ ndòmmɛ̀.

31 Dɛ kó diyiè kɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ mbɛtì Fidisitɛ̃ɛ̃bɛ kɛ kɔù, kɛ́ bɛ̀ bɛ̀ti Mikimɑsi kɛ́tuɔkɛnɛ̀ Ayɑnɔɔ kɛ́ɔu mɛdiɛ̀ nkɛ́cĩrimɛ. 32 Kɛ̀ bɛ̀ɛ pĩ́mmú bɛ̀ nɑ bɛ̀ kó ipe nɛ̀ bɛ nɑ̀ɑ̀kɛ, kɛ́ nyì feu kɛ cɑ́ɑ́ ndɛndɛ mɛyĩ̀ĩ̀ ncóú dɛ̀. 33 Kɛ̀ bɛ̀ɛ nɑ́kɛ́ Sɑuri kɛ dɔ̀: Isidɑyɛɛribɛ dɔ̀ɔ̀ mɛyɛi mmɛ kɛ feu iwũɔ̃ kɛ cɑ́ɑ́ mbɛ̀ ì fìé dɛ̀, mɛyĩ̀ĩ̀ ncòú dɛ̀, kɛ̀ Sɑurii kuɔ́nkoo kɛ dɔ̀: Di cɑ̀ɑ̀rɛ̀mu! Biennɛ̀ní ditɑ̃́rì mɑrì diɛ. 34 Kɛ̀ bɛ̀ɛ kɔtɛ kɛ́nɑ́kɛ́ bɛnìtìbɛ̀ kɛ dɔ̀: Bɑ́ wè wèe tɔní o nɑ̀ɑ̀fɛ̀ yoo o pièfɛ̀ dɛborɛ̀ kɛ́kuɔ kɛ́cɑ́ɑ́kɛ́, kɛ̀ di bɑ́ nyì cɑ̀ɑ́ nyi yĩ̀ĩ̀ ncòú dɛ̀ kɛ́yetɛ́nɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie.

Dɛ kó kuyuoku kɛ̀ bɑ́ wèe tɔní o ɔ̃fɛ̀ kɛ́ fɛ̀ fèútɛ́ dɛborɛ̀. 35 Mɛm̀mɛ Sɑuri mɑɑ́mɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie ndiwũɔ̃tɔ̀nnì ketirì kɛ́bɛ́i nkɛ dɔ̀: 36 Ti sɔɔtɛ́ kɛ nyènkɛ̀ kɛ́mpuɔ̀ Fidisitɛ̃ɛ̃bɛ kɛ́ bɛ̀ kùɔ pɑ́íí kɛ́hɛí bɛ kpɛrɛ, bɑ́ ti bɑ́ɑ́ súɔ́ nhòmɔù. Kɛ̀ tihɑ̃ɑ̃pɔ̀ntì dɔ̀: Dɔɔ̀ ɑ dɔ́mɛ̀.

Kɛ̀ ikuɔ́ nìùtì dɔ̀: Ti ketɛ́nɛ̀ kɛ́beé ti Yiɛ̀ nKuyie.

37 Kɛ̀ Sɑurii beé nti Yiɛ̀ nKuyie nkɛ dɔ̀: Kuyie nti kɔtɛ kɛ́dokɛ́nɛ̀ Fidisitɛ̃ɛ̃bɑɑ? A bo duɔ́ nkɛ̀ ti bɛ̀ nɑɑ̀?

Ti Yiɛ̀ nKuyie mɛ nyí nhò tɛ̃̀ńnɛ́ tìmɑtì dɛ yiè. 38 Kɛ̀ Sɑurii tíí nyIsidɑyɛɛribɛ kó bɛkótíbɛ̀ kɛ dɔ̀: Wéntɛ́nɛ̀ kɛ́yɑ̀ mɛyɛi mmɛ̀ɛ̀ dɔ̀ɔ̀ yíe. 39 Ti Yiɛ̀ nKuyie mbomu kɛ dɛɛrí Isidɑyɛɛribɛ, m bɛ́i ntì yóó dɔɔ̀mu. Wèè te dɛ kó mɛyɛi nhò yóó kúmu bɑ́ kɛ̀ m birɛ Sonnɑtɑ̃ɑ̃ nwe.

Ditĩ̀nnì miɛkɛ òmɔù í nhò tɛ̃̀ńnɛ́ tìmɑtì. 40 Kɛ̀ Sɑurii nɑ́kɛ́ Isidɑyɛɛribɛ kɛ dɔ̀: Di cómmú kupíkù kùmɑ́ɑ̀, mí nnɛ̀ m birɛ Sonnɑtɑ̃ɑ̃ kɛ̀ ti cómmú kutɛkù. Kɛ̀ ditĩ̀nnìi nɑ́kɛ́ Sɑuri kɛ dɔ̀: Dɔɔ̀ ɑ dɔ́mɛ̀.

41 Kɛ̀ Sɑuri dɔ̀: N Yiɛ̀ nKuyie nyIsidɑyɛɛribɛ tũ nkù dɛ̀ dòmmɛ̀ kɑ̀ɑ í n tɛ̃̀ńnɛ́ yíe ntìmɑtì? Kɛ̀ mɛcɑɑ̀rìmɛ̀ bo mí n nɛ̀ m birɛ Sonnɑtɑ̃ɑ̃ tíì ĩ́nkɛ̀ yoo ɑ nìtìbɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ ĩ́nkɛ̀, kɛ̀ ti bɔ nyipɑ̃ɑ̃díítí ìi bɛnkɛ.

Mɛm̀mɛ kɛ̀ bɛ̀ɛ̀ bɔ nyipɑ̃ɑ̃díítí kɛ̀ ìi bɛnkɛ Sɑuri nɛ̀ Sonnɑtɑ̃ɑ̃. Kɛ̀ bɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ɛ yɛ̀. 42 Kɛ̀ Sɑuri dɔ̀: Tɑ̃ũnɛ̀ tɛ́tɛ́ mí nnɛ̀ m birɛ Sonnɑtɑ̃ɑ̃ ti ĩ́nkɛ̀, kɛ̀ bɛ̀ɛ tɑ̃ũ kòo do Sonnɑtɑ̃ɑ̃ ĩ́nkɛ̀. 43 Dɛ mɔ̀nnì kɛ̀ Sɑuri dɔ̀: N nɑ́kɛ́ ɑ dɔ̀ɔ̀ mù.

Kɛ̀ Sonnɑtɑ̃ɑ̃ dɔ̀: N kɑ́ɑ́kɛ́ m pɑ̀ɑ̀ti yómmɛ̀ mmɛ mɛcekùɔ̀ nkɛ dɛ̀útɛ́. N yiemmu kɛ bo kú. 44 Kɛ̀ Sɑurii bɛ́i nkɛ dɔ̀: Kuyie nni mpotɛ́ kɛ̀ nsɑ̀ kɛ̀ Sonnɑtɑ̃ɑ̃ í ku.

45 Kɛ̀ tihɑ̃ɑ̃pɔ̀ntì dɔ̀: Sonnɑtɑ̃ɑ̃ bɑ́ɑ́ kú, weè te kɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ ɑutɛ́ bɛ dootitɔbɛ̀. Ti Yiɛ̀ nKuyie mbomu! Dɛndɛ bɑ́ɑ́ dɔɔ̀, ti bɑ́ɑ́ yie nkòo yùrìkù bɑ́ kùmɑ́ɑ̀ do kɛtenkɛ̀. Nɛ̀ Kuyie nkó mɛteèmmɛ̀ mmɛ ò pĩ̀ḿmɛ̀ mutɔ̃mmú yíe.

Mɛm̀mɛ kɛ̀ tihɑ̃ɑ̃pɔ̀ntìi dɛɛtɛ́ Sonnɑtɑ̃ɑ̃ bɑ́ ò í nku dɛ kó mukṹṹ. 46 Mɛm̀mɛ kɛ̀ Sɑurii yóu Fidisitɛ̃ɛ̃bɛ mubɛtìmù kɛ̀ bɛ̀ɛ kũṹ mbɛ cɛ̃́ĩ.

Bɛ̀ nɑ̀kɛ́ tì Sɑuri kpɑ̀tì ĩ́nkɛ̀

47 Sɑuri nɑɑ́ ndìì mɔ̀nnì Isidɑyɛɛribɛ kóo kpɑ̀ɑ̀tì kɛ́ pɑ̃̀nkɛɛ dokɛ́nɛ̀ o dootitɔbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ ò fitɛ́: Mɔɑbiibɛ nɛ̀ Amɔdiibɛ nɛ̀ Edomiibɛ nɛ̀ Tisobɑ kó dikpɑ̀ɑ̀tìyuu nɛ̀ Fidisitɛ̃ɛ̃bɛ. Kòò cuó nkɛ̀ɛ̀ bíɛ́kɛ̀ wèe nɑ. 48 Weè do dokɛ́nɛ̀ dikɔ̃m̀bùɔ̀ Amɑdesiibɛ bɛmbɛ bɛ̀ɛ̀ do fekù Isidɑyɛɛribɛ kpɛrɛ kòo bɛ̀ nɑ, kɛ́dɛɛtɛ́ Isidɑyɛɛribɛ.

49 Sɑuri kó ibí do tú Sonnɑtɑ̃ɑ̃ nɛ̀ Isefii nɛ̀ Mɑdikisinɑ nɛ̀ initipobí ìdɛ́ì, kɛ̀ dɛketirɛ̀ ntú Mɛdɑbu kɛ̀ dɛdɛ́rɛ̀ tu Mikɑɑdi. 50 Kòo pokù yètìrì tu Ainɔɑmmu, Aimɑsi birɛ. Wèè bɑkɛ́ bɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ kòo yètìrì ntú Abunɛɛ, kòo cicɛ kpɛri tú Nɛɛ, Sɑuri tebitɛ kó dɛbirɛ. 51 Kiisi Sɑuri cicɛ nɛ̀ Nɛɛ nɛ̀ Abunɛɛ cicɛ, bɛ cicɛ do tú Abiyɛɛdi.

52 Sɑuri kpɑ̀tì timɔu miɛkɛ ò do dokùnɛ̀ Fidisitɛ̃ɛ̃bɛ mbɛ kɛ̀ dɛ̀ tònnì, kòò yɑ̀ onìtì wèè mɔ̀kɛ dikɔ̃m̀bùɔ̀ yoo ò kpeńnì wèe ò pĩ ntihɑ̃ɑ̃pɔ̀ntì.

15

Sɑuri yetɛmɛ̀ Kuyie nkpɛti

1 Kɛ̀ Sɑmmuyɛɛrii nɑ́kɛ́ Sɑuri kɛ dɔ̀: Ti Yiɛ̀ nKuyie ndo tɔ̃nní mí nwe kɛ̀ n dɑ pĩ́ ntikpɑ̀tì kɑ̀ɑ bo mbɑkɛ́ Isidɑyɛɛribɛ, kéntɛ́ kù yɛ̃ n dɑ nɑ́kɛ́ tì: 2 Ti Yiɛ̀ nKuyie Mpɑkɛdɑɑ tu kù yóó potɛ́mu Amɑdesiibɛ kɛ́fɔ́ɔ́ mbɛ̀ do dintɛ́mɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ bɛ̀ yɛ̀nní dìì mɔ̀nnì Esibiti kɛ́ bɛ̀ potɛ́. 3 Kɔtɛ kɛ́ bɛ̀ dokɛ́nɛ̀ kɛ́ bɛ̀ kùɔ bɛmɔu pɑ́íí! A bɑ́ɑ́ kuɔ́ nhòmɔù mɛsémmɛ̀, ɑ́ kuɔ dɛ̀ɛ̀ kó dimɑ̀ɑ̀ weí, bɛnitidɑɑbɛ̀ nɛ̀ bɛnitipòbɛ̀, ibí nɛ̀ ibíbɛ́nní, inɑ̀ɑ̀kɛ nɛ̀ ipe nɛ̀ yòyóbɛ̀ nɛ̀ sɑ̃mmɑrímúbɛ̀.

4 Kɛ̀ Sɑurii tíí mbɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ Tedɑimmu, kɛ́ bɛ̀ kɑɑ nkɛ̀ bɛ̀ mbo sikɔupíkɔ̀ùpísìdɛ́ (200000). Sudɑɑ kɔbɛ tɛkɔupípíítɛ̀ (10000). 5 Kɛ̀ bɛ̀ɛ tuɔkɛ Amɑdesiibɛ ɛì kɛ dɛ́kɛ́ kɛ́nhokɛ kudúókù 6 Kɛ̀ Sɑurii nɑ́kɛ́ Keniibɛ kɛ dɔ̀: Yɛ̀nnɛ̀ Amɑdesiibɛ cuokɛ̀ kɛ́dɛ́tɛ́. N yí dɔ́ kɛ́ di wɛ̃nnɛ́ kunɑsɑ̃́ɑ̃ kɛ yɛ̃́ di do dɔ̀ɔ̀mɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ mɛsɑ̀ɑ̀ mbɛ̀ yɛ̀nní dìì mɔ̀nnì Esibiti. Mɛm̀mɛ kɛ̀ Keniibɛɛ yɛ Amɑdesiibɛ cuokɛ̀. 7 Kɛ̀ Sɑurii potɛ́ Amɑdesiibɛ, kɛ́túótɛ́ Afidɑɑ kɛ́tuɔkɛnɛ̀ Suudi Esibiti tenkɛ̀ diyiè yìɛ̀ní kɛ̀ɛ̀ bíɛ́kɛ̀, 8 kɛ́kuɔ bɛnìtìbɛ̀ bɛmɔu kɛ́súɔ́ mbɛ kóo kpɑ̀ɑ̀tì Akɑki kóò pĩ nhofòùwè. 9 Sɑuri nɛ̀ o ɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ɛ yóu Akɑki nɛ̀ iwũɔ̃ ìì kó dimɑ̀ɑ̀ tu isɑ̀ɑ̀yì: Inɑ̀ɑ̀kɛ nɛ̀ ipe. Iwũɔ̃ ìì kó dimɑ̀ɑ̀ cɛ̃́nkɛ tu isɑ̀ɑ̀yì, kɛ́kuɔ dɛ̀ɛ̀ tu dɛsĩ́ntɛ́kpɛrɛ, dɛ̀ɛ̀ í dò nkɛ́dɔɔ̀nɛ̀ mùmɑmù.

10 Mɛm̀mɛ kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie mbɛ́innɛ̀ Sɑmmuyɛɛri kɛ dɔ̀: 11 N dèmmumu dɛ̀ yĩ́mɛ̀ kɛ̀ n tɑ̃ɑ̃tɛ́ Sɑuri kòo bo ntú Isidɑyɛɛribɛ kóo kpɑ̀ɑ̀tì. Ntɛ we kɛ m bùtínnɛ́, ò í yie nkɛ tũ̀nnɛ nh ò nɑ̀kɛ́ tì.

Kɛ̀ Sɑmmuyɛɛri yɛ̀mmɛ̀ɛ cɑɑ̀rɛ̀ kòo nyie nkɛ kuɔ̀nnɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie.

12 Kɛ̀ dɛ̀ɛ wentɛ́ dikṹnweńnì sɛ̀ì kòo kɔtɛ kɛ bo yɑ̀ Sɑuri, kɛ̀ bɛ̀ɛ ò nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Sɑuri kɔtɛ Kɑdimɛɛdi kɛ bo mɑɑ́ dicɔ̃̀ncɔ̃̀nnì kɛ́ndenniní ò nɑmɛ̀ Amɑdesiibɛ, kɛ dèè kɛ pɛ̃ɛ̃tɛ́ kɛ kɔ̀tɛ Kidikɑɑdi. 13 Kɛ̀ Sɑmmuyɛɛri ntùɔ̀koo Sɑuri borɛ̀, kòo ò nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Ti Yiɛ̀ nKuyie ndɑ dɔ̀ɔ̀ mɛsɑ̀ɑ̀, n dɔ̀ɔ̀mu kù n nɑ̀kɛ́ tì timɔu. 14 Kɛ̀ Sɑmmuyɛɛrii ò bekɛ kɛ dɔ̀: M mɛ n yo yɛ̀ɛ̀ pedɑbùò nnɛ̀ inɑ̀ɑ̀kɛ kpɛyɛ, yɛ̀ bonní dɛ? 15 Kɛ̀ Sɑurii ò tɛ̃̀ńnɛ́ kɛ dɔ̀: Tihɑ̃ɑ̃pɔ̀ntì tiì soó nhAmɑdesiibɛ wũɔ̃ sɑ̀ɑ̀yì kɛ ì tɔní, kɛ ti bo fíé ti Yiɛ̀ nKuyie nhɑ tũ nkù. Dɛsɔnnɛ̀ kó dimɑ̀ɑ̀ ti dɛ̀ kùɔmu pɑ́íí. 16 Kɛ̀ Sɑmmuyɛɛri dɔ̀: Dɛ̀ sɑ̀nnɛ̀mu mɛmmɛ. N yóó dɑ nɑ́kɛ́ ti Yiɛ̀ nKuyie nni nnɑ̀kɛ́ tìnti kɛyènkɛ̀. Kɛ̀ Sɑuri dɔ̀: Bɛ́i.

17 Kɛ̀ Sɑmmuyɛɛri dɔ̀: A do cĩɛ̃̀ ndìì mɔ̀nnì ɑmɑ́ɑ̀ kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nkuù dɑ tɑ̃ɑ̃tɛ́, di mmɔ̀nnì kɑ̀ɑ bɑkɛ́ Isidɑyɛɛribɛ. 18 Kuù dɑ tɔ̃ nkɛ tú: A kɔtɛ kɛ́dokɛ́nɛ̀ Amɑdesiibɛ dɛ kó bɛnitiyɛibɛ, kɛ́ bɛ̀ kuɔ pɑ́íí kɛ bɑ́ɑ́ súɔ́ ndɛ̀mɑrɛ̀. 19 Dɛ̀ yĩ́mɛ kɑ̀ɑ í yie nkù dɑ nɑ̀kɛ́ tì, kɛ ɛí bɛ kpɛrɛ kɛ dɔ̀ɔ̀ kù í dɔ́ dɛ̀? 20 Kɛ̀ Sɑuri dɔ̀: N yiemmɛ̀mu kù n nɑ̀kɛ́ tì kɛ kùɔ Amɑdesiibɛ bɛmɔu, kɛ sùɔ́ mbɛ kóo kpɑ̀ɑ̀tì Akɑki mɑ́ɑ̀ ndi koò tɔní diɛ. 21 Kɛ̀ n kó bɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ soó nyiwũɔ̃ sɑ̀ɑ̀yì kɛ ì tɔní diɛ nKidikɑɑdi kɛ̀ ti bo ì fìé ti Yiɛ̀ nKuyie nhɑ tũ nkù.

22 Kɛ̀ Sɑmmuyɛɛrii ò tɛ̃̀ńnɛ́ kɛ dɔ̀: Ti Yiɛ̀ nKuyie ndɔ́ di bo nkù feumɛ̀ mmɛ iwũɔ̃ kɛ pɛ̃ɛ̃tɛ́ di bo nyíémmɛ̀ ku nɑ́ɑǹtɑ̀ɑ̀? Kɑ̀ɑ yie nti Yiɛ̀ nKuyie mbɛ́i ntì dɛɛ̀ kù nɑɑti kɛ pɛ̃ɛ̃tɛ́ ɑ bo kù fìémɛ̀ iwũɔ̃ mɛkùɔ̀ nkpɛyi. 23 A bo yetɛmɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nkpɛti dɛ̀ í cɑ̃́ɑ̃́nnɛ̀ ɑ bo pɑ̃ɑ̃́mɛ̀, itookperí mɛ nyí cɑ̃́ɑ̃́nnɛ̀ ɑ bo fíémɛ̀ yɛbɔkɛ̀. A mɛ̀ nyetɛmɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nkpɛti, kù múnkɛ dɑ yetɛmu yíe. A tɛ̃́nkɛ í yó ntú ku nìtìbɛ̀ kóo kpɑ̀ɑ̀tì. 24 Kɛ̀ Sɑurii kuɔ́nko kɛ dɔ̀: N cɑ̀ɑ̀rɛ̀mu! N yetɛ ti Yiɛ̀ nKuyie nkpɛti nti kɛ yetɛ ɑ kó itié. N yɔ̀tɛ tihɑ̃ɑ̃pɔ̀ntì nti kɛ dɔ̀ɔ̀ tì yɛ̃ mmù. 25 Di mmɔ̀nnì n dɑ bɑ́ɑmmu! N cɑ̀ɑ̀rɛ̀mu, ncĩ́ɛ̃́ n yɛi, nkɛ́wɛ̃tɛní kɛ̀ ti kɔtɛ kɛ̀ m bɑ́ntɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie. 26 Kɛ̀ Sɑmmuyɛɛri dɔ̀: Mí nnɛ̀ fɔ̃́ nti bɑ́ɑ́ nɛí, ɑ yetɛ ti Yiɛ̀ nKuyie nkpɛti nti kɛ̀ kù mɛ ndɑ yetɛ, ɑ tɛ̃́nkɛ í yó ntú Isidɑyɛɛribɛ kóo kpɑ̀ɑ̀tì.

27 Kɛ̀ Sɑmmuyɛɛrii bútínnɛ́ kɛ bo ítɛ́, kɛ̀ Sɑurii pĩ́ nho yɑɑ̀bòrì kɛ̀ dìi kɛ̃tɛ́. 28 Kɛ̀ Sɑmmuyɛɛrii ò nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Ti Yiɛ̀ nKuyie mmúnkɛ kɛ̃tɛ́mu ɑ kpɑ̀tì yíe nyIsidɑyɛɛribɛ cuokɛ̀, kɛ tì duɔ́ nhotɔù mɔù wèè wenni kɛ dɑ pɛ̃ɛ̃tɛ́. 29 Isidɑyɛɛribɛ kó muwɛ̃rímú tú ti Yiɛ̀ nKuyie nku, kù í soú nkù í tú onìtì kɛ bo bɛ́i nkɛ́wɛ̃tɛ kɛ́ceetɛ. 30 Kɛ̀ Sɑurii yíɛ́ kɛ́bɛ́i nkɛ dɔ̀: N cɑ̀ɑ̀rɛ̀mu, ɑ n cĩ́ɛ̃́ nkɛ́ n dɛ́úkùnnɛ bɛhɛikɛ̀nkótíbɛ̀ nɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ bɛmɔu ììkɛ̀ kɛ́wɛ̃tɛní kɛ̀ m bɑ́ntɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie.

31 Kɛ̀ Sɑmmuyɛɛrii wɛ̃tɛní kóò tũ̀nnɛ kɛ̀ bɛ̀ɛ kɔtɛ kɛ̀ Sɑurii bɑ́ntɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie.

32 Kɛ̀ Sɑmmuyɛɛri dɔ̀: Tɔní diɛ nhAkɑki Amɑdesiibɛ kpɑ̀ɑ̀tì n yììkɛ̀. Kɛ̀ Akɑki nkéríní kòo yɛ̀mmɛ̀ nɑɑti, nɛ̀ o yɛ̀mmɛ̀ miɛkɛ kòò tu mukṹṹ nkó kunɔ́ú dɛ̀tɛ́mu di mmɔ̀nnì. 33 Kɛ̀ Sɑmmuyɛɛri nɛ́ ò nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀:

A siè diì te kɛ̀ tibíyɔ̃tì pɑ̀ɑ̀ ti bí,

ɑ kóo yɔ̃ múnkɛ yóó pɑ̀ɑ̀mu o birɛ.

Dɛǹdɛ Sɑmmuyɛɛri ò kùɔmɛ̀ Kidikɑɑdi ti Yiɛ̀ nKuyie ntɑummɛ̀ tou ììkɛ̀.

34 Dɛ kó difɔ̃nkúò kɛ̀ Sɑmmuyɛɛrii kò nDɑmɑɑ, kɛ̀ Sɑurii kò nKibeɑ. 35 Kɛ̀ Sɑmmuyɛɛri yɛ̀mmɛ̀ɛ cɑɑ̀rɛ̀ mɛdiɛ̀ nSɑuri kpɛ́í nkòò yɑ̀ɑ kúnɛ̀ ò tɛ̃́nkɛ í ò yɑ̀. Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nyɛ̀mmɛ̀ múnkɛɛ cɑɑ̀rɛ̀ kù tɑ̃ɑ̃tɛ́ mɛ̀ɛ̀ kpɛ́í Sɑuri kòò bo ntú Isidɑyɛɛribɛ kpɑ̀ɑ̀tì.

16

Bɛ̀ pĩ̀ḿmɛ̀ Dɑfiti tikpɑ̀tì

1 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nnɑ́kɛ́ Sɑmmuyɛɛri kɛ dɔ̀: Dɛ̀ yó nkɑ̃́ɑ̃́kɛ́ dɛ kɑ̀ɑ yóu ɑ bo nkuɔ̀mmɛ̀ Sɑuri kpɛ́í? Nh ò dootóomu, ò tɛ̃́nkɛ í yó ntú Isidɑyɛɛribɛ kpɑ̀ɑ̀tì, ítɛ́ kɛ́túótɛ́ ɑ nɑɑ̀yènnì, kɛ́ dì cũɔ̃́ mɛkùɔ̀ nkɛ́kɔtɛ Sɛsee ciɛ Bɛtideɛmmu. O bí miɛkɛ nkɛ n tɑ̃ɑ̃tɛ́mɛ̀ okpɑ̀ɑ̀tì n yɛ̀mmɛ̀ kou. 2 Kɛ̀ Sɑmmuyɛɛri dɔ̀: Yé mbo yĩ́mɛ̀? Kɛ̀ n kɔ̀tɛ Sɑuri yóó keèmu kɛ́ n kuɔ. Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie ndɔ̀: Ítɛ́ kɛ́ntɔ fɛnɑ̀ɑ̀fɛ̀, kɑ̀ɑ tùɔ̀koo ɑ dɔ̀: N kɔ̀tɛní kɛ bo féútɛ́ fɛɔ̃̀fɛ̀ nfɛ ti Yiɛ̀ nKuyie. 3 A yú Sɛsee kòò ndɑ nɛínɛ̀, míì yóó dɑ bɛnkɛ ɑ dò nkɛ́dɔɔ̀mɛ̀, kɑ̀ɑ pĩ́ n dɑ bɛnkɛ wè tikpɑ̀tì.

4 Kɛ̀ Sɑmmuyɛɛrii dɔɔ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nhò nɑ̀kɛ́ tì kɛ́kɔtɛ Bɛtideɛmmu, kɛ́tuɔkoo kɛ̀ dihɛì kó bɛkótíbɛ̀ɛ ò yɑ̀, kɛ̀ dɛ̀ɛ bɛ̀ di kɛ̀ bɛ kɔ̃̀ntì nhɑu, kɛ̀ bɛ̀ɛ kɔtɛní kóò co kɛ dɔ̀: Kusɑ̀ɑ̀kù bɑkɑɑ̀? 5 Kòo bɛ̀ tɛ̃̀ńnɛ́ kɛ dɔ̀: N kɔ̀tɛní kɛ bo féútɛ́ fɛɔ̃̀fɛ̀ nfɛ ti Yiɛ̀ nKuyie. Wénkùnnɛ dimɑ́ɑ̀ kɛ̀ ti nɛi kɛ́féútɛ́ fɛɔ̃̀fɛ̀.

Kɛ̀ Sɑmmuyɛɛrii duɔ́ nkɛ̀ Sɛsee nɛ̀ o bí kɛ̀ bɛ̀ɛ wénkùnnɛ bɛmɑ́ɑ̀, kóò nɛinɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ bo fíé iwũɔ̃. 6 Bɛ̀ tùɔ̀koo dìì mɔ̀nnì kɛ̀ Sɑmmuyɛɛrii yɑ̀ Ediɑbu, nɛ̀ o yɛ̀mmɛ̀ miɛkɛ kɛ dɔ̀: Ntɛ ti Yiɛ̀ nKuyie ntɑ̃ɑ̃tɛ́ wè mɛ̀nkɛ. 7 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nhò nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Bɑ́ nwúó nho dòmmɛ̀ nɛ̀ o okùmɛ̀, nyí we ntɑ̃ɑ̃tɛ́, n yí wúó mbɛnìtìbɛ̀ wùó ndɛ̀, bɛnìtìbɛ̀ wèí tikɔ̃̀ntì nti kɛ̀ mí nwéí mɛyɛ̀mmɛ̀.

8 Kɛ̀ Sɛsee yúní Abinnɑdɑbu, kòo tuɔkɛní, kɛ̀ Sɑmmuyɛɛri dɔ̀: Ti Yiɛ̀ nKuyie nyí tɑ̃ɑ̃tɛ́ yie.

9 Kɛ̀ Sɛsee yúní Sɑmɑɑ, kɛ̀ Sɑmmuyɛɛri dɔ̀: Ti Yiɛ̀ nKuyie nyí tɑ̃ɑ̃tɛ́ yie.

10 Kɛ̀ Sɛsee nyuní o bí kɛ́tuɔkɛnɛ̀ ìyiekɛ̀, ti Yiɛ̀ nKuyie nyí ntɑ̃ɑ̃tɛ́ bɛ kóò mɔù.

11 Kɛ̀ Sɑmmuyɛɛrii bekɛ Sɛsee kɛ dɔ̀: Bɛdɑpɑ̀mbɛ̀ bɛmɔu ndɑɑ̀? Kòò dɔ̀: Osɑ́m̀pɔ́ù weè kpɑɑní kɛ cɛ̃mmú ipe. Kɛ̀ Sɑmmuyɛɛri dɔ̀: Tɔ̃ nkɛ̀ bɛ̀ɛ ò yuní, kòò í tùɔ̀kɛní ti í yóó di ikuɔ́ diì.

12 Kɛ̀ Sɛsee tɔ̃ nkɛ̀ bɛ̀ɛ ò yuní. Ò do tú onitiwũɔ̃wè nwe kòo ììkɛ̀ wenni, kòo yɛ̀mmɛ̀ duɔ́ cɑ́tirɛ. Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nnɑ́kɛ́ Sɑmmuyɛɛri kɛ dɔ̀: Weǹwe, pĩ́ nwe tikpɑ̀tì. 13 Kɛ̀ Sɑmmuyɛɛrii ítɛ́ kɛ́túótɛ́ o nɑɑ̀yènnì kɛ́cóú mmɛkùɔ̀ nDɑfiti yuu ĩ́nkɛ̀, o tebìí ììkɛ̀, kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nYɑɑ́ ncútɛ́ní dɛ kó diyiè Dɑfiti ĩ́nkɛ̀ kɛ́ nhò bonɛ̀.

Dɛ kó difɔ̃nkúò kɛ̀ Sɑmmuyɛɛrii kò nho ciɛ Dɑmɑɑ.

14 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nkó muyɑɑ́ nyítɛ́ Sɑuri ĩ́nkɛ̀, kɛ̀ kùu ò duɔnní mɛyɛ̀mmɛ̀ yɛimɛ kɛ̀ mɛ̀ nhò kɔɔ́nnɛ̀. 15 Kòo tɔ̃mbɛ̀ɛ ò nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Ti Yiɛ̀ nKuyie nkuù dɑ duɔnní mɛyɛ̀mmɛ̀ yɛimɛ kɛ̀ mɛ̀ dɑ kɔɔ́nnɛ̀. 16 Ti yiɛ̀ nkɑ̀ɑ ti pɑ̃ dinùù tínti ɑ kó bɛtɔ̃mbɛ̀ ti yóó wɑɑ́mmu onìtì wèè nɔ nkɛ bie nkukùtìdùkù, kɛ̀ mɛyɛ̀mmɛ̀ yɛimɛ Kuyie nduɔ̀nní mɛ̀ níí dɑ ìtɛ́ dìì mɔ̀nnì wèe bentɛ kukùtìdùkù kɛ̀ dɛ̀ dɑ tɔ̃ũkɛ. 17 Kɛ̀ Sɑuri dɔ̀: Yɑ̀nɛ̀ onìtì wèè nɔ nkɛ bie nkukùtìdùkù mɛsɑ̀ɑ̀ nkòò kɔtɛní.

18 Kòo kóo tɔ̃ntì mɔùu bɛ́i nkɛ dɔ̀: N yɛ̃́mu onìtì mɔù, Sɛsee Bɛtideɛmmu ɛì kou kó dɛbirɛ kòò nɔ nkɛ bie nkukùtìdùkù mɛsɑ̀ɑ̀, onìtì mɔ́mmuɔ nwe kòò tu onitidɔ̀ù kɛ nɑ́ɑ́nnɛ̀ mɛciì, kɛ tú odɑsɑ́ɑ́tì kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nhò bonɛ̀.

19 Kɛ̀ Sɑurii tɔ̃ nkɛ̀ bɛ̀ɛ nɑ́kɛ́ Sɛsee kɛ dɔ̀: Sɑuri tu ɑ ò duɔ́nko ɑ birɛ Dɑfiti wèè cɛ̃mmù ipe. 20 Kɛ̀ Sɛsee wɑɑ́ mpɛ̃́ɛ̃̀ nɛ̀ mɛnɑɑ̀ nkɛ́cũɔ̃́ kudɔukù miɛkɛ, kɛ́pĩ́ ntɛbuɔtɛ̀ kɛ́ dɛ̀ toú nsɑ̃mmɑrímú, kɛ̀ Dɑfiti bii bo dɛ̀ duɔ́ nSɑuri. 21 Kɛ̀ Dɑfitii tuɔkɛ Sɑuri cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kɛ́mpĩ́ nho tɔ̃mmú, kɛ̀ Sɑurii ò pɛ́nsìrì, kóò tɑ̃ɑ̃tɛ́ kòò ntɔu o kpɑ̀rìnɛntì. 22 Kɛ̀ Sɑurii tɔ̃ nkɛ̀ bɛ̀ɛ nɑ́kɛ́ Sɛsee kɛ dɔ̀: Sɑuri tu ò dɔ́ Dɑfiti mbo o cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ ntɛ kɛ pĩ́ nho tɔ̃mmú kɛ yɛ̃́ wè ò pɛ́nsìrìmɛ̀ mɛdiɛ̀.

23 Kɛ̀ dɛ̀ɛ yie nkɛ̀ mɛyɛ̀mmɛ̀ yɛimɛ Kuyie nduɔ̀nnímɛ̀ níí ò ìtɛ́, Dɑfitii túótɛ́ kukùtìdùkù kɛ́bentɛ kɛ̀ dɛ̀ɛ tɔ̃ũkɛ Sɑuri, kòo yɛ̀mmɛ̀ɛ bonkɛ kɛ̀ mɛyɛ̀mmɛ̀ yɛimɛɛ ítɛ́.

17

Dɑfiti kpɑnnɛ̀mɛ̀ Kodiyɑti

1 Kɛ̀ Fidisitɛ̃ɛ̃bɛɛ tíí mbɛ kó bɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ mudoò kpɛ́í nSokoo Sudɑɑ tempɛ̃ mmiɛkɛ, kɛ́kɑri Efɛɛsi-Dɑmimmu, Sokoo nɛ̀ Asekɑɑ dɛ cuokɛ̀. 2 Sɑuri nɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ kɛ̀ bɛmbɛ múnkɛɛ bɑ́tɛ́ kubiriku bɛ̀ tu kù Tedemɛntì biriku kɛ́mbɑɑti kɛ bo dokɛ́nɛ̀ Fidisitɛ̃ɛ̃bɛ. 3 Fidisitɛ̃ɛ̃bɛ nɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ kɛ̀ bɛ̀ ndekɛ yɛtɑ̃rɛ̀ kɛ wetí bɛtɔbɛ̀, kɛ̀ kubiriku sokɛ́ bɛ cuokɛ̀.

4 Kòo nìtì mɔù yìɛ̀ní Fidisitɛ̃ɛ̃bɛ kó bɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ miɛkɛ Kɑti nɑɑ̀mùnkù kou, kòo yètìrì tu Kodiyɑti, o okùmɛ̀ bo ntùɔ̀kɛ mɛ́tìrì mɛ̀tɑ̃ɑ̃ti nɛ̀ sɑ̃ntimɛ́tìrì sipísìdɛ́ nɛ̀ mɛ̀nùmmù. 5 Kòò òkɛ́ disɔɔwũɔ̃̀ kó dipìì kɛ̀ disɔɔwũɔ̃̀ kó kupenku pi o cĩ̀ncĩ̀nnì kɛ̀ ku cɛ̃́ɛ̃́kù bo cìdóò sipísìkuɔ̀. 6 Kòò kɑ̃nkɛ́ o tɑ̀ɑ̀kɛ disɔɔwũɔ̃̀ kó kupenku, kɛ bɑ́ɑ́tí disɔɔwũɔ̃̀ kó dikpɑ̀rìsiè. 7 Kòo kpɑ̃nnì kó kudɔú mɑ̀nnɛ̀ kucuudɔú kɛ̀ mɛkpɑ̃mbii nkó kucɛ̃́ɛ̃́kù bo cìdóò bɛ̀yiekɛ̀. Wèè tɔ o dɔpìkù kòò ni o ììkɛ̀. 8 Kòo cómmú kɛ́pĩɛ̃kɛ́ kɛ dɔ̀: Di bennɛ́ kɛ yɛ̀nnímu kɛ bo ti dokɛ́nɛ̀, n tú Fidisitɛ̃ɛ̃ nwe kɛ̀ díndi tú Sɑuri kó tidɑɑtì. Tɑ̃ɑ̃tɛ́nɛ̀ di miɛkɛ onìtì òmɑ́ɑ̀ kòo kɔtɛní kɛ̀ tí kpɑ! 9 Kòò n nɑ tí nɑɑ́ ndi kó tidɑɑtì, kɛ̀ m mɛ nhò nɑ dí nɑɑ́ nti kó tidɑɑtì kɛ́mpĩ́ nti tɔ̃mmú. 10  N yí di wúó nfɛnɔ̀nfɛ̀ kɛ̀ di yetɛ, dí dɛitɛní di miɛkɛ onìtì òmɑ́ɑ̀ kɛ̀ tí kpɑ.

11 Kɛ̀ Sɑuri nɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ kɛ̀ bɛ̀ɛ keè dɛ kóo nìtì nɑ̀ɑ́mmɛ̀, kɛ̀ kufɔ̃wɑɑ́ mbɛ̀ ɑutɛ́.

12 Dɑfiti cicɛ do tú Sɛsee Efɑdɑtɑɑ kó dihɛì kou nwe kɛ bo Bɛtideɛmmu Sudɑɑ tempɛ̃ mmiɛkɛ kɛ mɔkɛ ibí ìyiekɛ̀. Sɑuri kó dimɔ̀nnì do sɔ̃́ nhò kòtɛ́mu mɛdiɛ̀. 13-14 Kòo bí ikótí itɑ̃ɑ̃ti niɛ̀nɛ̀ Sɑuri dikpɑ̀nnì, bɛ kóo po Ediɑbu nɛ̀ Abinnɑdɑbu nɛ̀ Sɑmɑɑ. Dɑfiti weè do tú tɛyɑ̃ɑ̃tɛ̀. 15 Kɛ̀ Dɑfiti níí mbo Sɑuri cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kɛ kũũ̀nní o cicɛ cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ Bɛtideɛmmu kɛ cɛ̃mmù o pe.

16 Kɛ̀ weè Fidisitɛ̃ɛ̃ nyiitiní dikṹnweńnì nɛ̀ kuyuoku kɛ dɔ̀ yɛwe sipísìnɑ̀ɑ̀.

17 Dɛ kó yɛwe miɛkɛ nkɛ Sɛsee nɑ̀kɛ́mɛ̀ o birɛ Dɑfiti kɛ dɔ̀: Túótɛ́ tidiitì tii nnɛ̀ kuyɔ̀rìkù ti cìe ntì nɛ̀ pɛ̃́ɛ̃̀bɛ̀ biɛ ntɛpíítɛ̀, kɛ́kɔtɛ kɛ́duɔ́ nhɑ kó bɛkótíbɛ̀ bɛ̀ bɑ̀tɛ́ dɛ̀. 18 Á ntonɛ̀ yɛnɑɑkɑ̃ɑ̃̀ ntɛpíítɛ̀ tiɛ kɛ́ntɔ kɛ bií duɔ́ nwèè bɛ̀ bɑkɛ́. Kɑ̀ɑ dɔu nhɑ kó bɛkótíbɛ̀ kɛ wɛ̃tiní bɛ̀ dɑ duɔnní dɛ̀mɑrɛ̀ dɛ̀ɛ̀ bɛnkú bɛ kɔ̃̀ntì nɑɑtimɛ̀. 19 Bɛmbɛ nɛ̀ Sɑuri nɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ tɔbɛ̀, bɛ̀ bo kubiriku bɛ̀ tu kù Tedimɛnti biriku nku kɛ dokùnɛ̀ Fidisitɛ̃ɛ̃bɛ.

20 Dikṹnweńnì sɛ̀ì kɛ̀ Dɑfitii pikɛ cutɛ kɛ́bɑnnɛ ipe onìtì mɔù kɛ́túótɛ́ ò dò nkɛ́ntɔ dɛ̀, kɛ́kétɛ́, kɛ́ndònnɛ̀ o cicɛ do ò nɑ̀kɛ́ dìì nùù. Ò tùɔ̀koo dìì mɔ̀nnì bɛ̀ bɑ̀tɛ́ dɛ̀, kɛ sɔ̃́ mbɛ̀ dɔ́ kɛ́bootɛ bɛ dootitɔbɛ̀ kɛ́uu dikpɑ̀nnì kó fɛhúùfɛ̀. 21 Fidisitɛ̃ɛ̃bɛ nɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ kɛ̀ bɛ̀ɛ wetínnɛ́ bɛtɔbɛ̀. 22 Kɛ̀ Dɑfitii dɔúnko o nɛntì o nɛmbɑ̀rì borɛ̀ kɛ́kɔtɛ mudoò borɛ̀ kɛ́ndɔu nho kó bɛkótíbɛ̀. 23 Bɛ̀ kpɑɑ́ kɛ mɛ nnɑ́ɑ́ nkɛ̀ Kodiyɑti Fidisitɛ̃ɛ̃, Kɑti nɑɑ̀mùnkù kouu ítɛ́ní o ɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ ììkɛ̀ kɛ́wɛ̃tɛ kɛ́bɛ́i ò bɑɑ ɔ̃ nnɑ́ɑ́ ntì, kɛ̀ Dɑfitii keè. 24 Kɛ̀ Isidɑyɛɛribɛɛ ò yɑ̀ní kɛ̀ kufɔ̃wɑɑ́ mbɛ̀ ɑutɛ́ kɛ̀ bɛ̀ ncokù, 25 kɛ nnɑ́ɑ́ nkɛ tú: Dɛ kòo nìtì dɔ́ kɛ ti wɛ̃́ntɛ́mu, dɛɛ̀ te kòò iitiní miɛ̀ mbotí, kòò mɔù nɑ koò kùɔ okpɑ̀ɑ̀tì bo ò pɑ̃ tikpɑ̀tì pɛ́u kóò duɔ́ nho kóo sɑpɑ̀ɑ̀ nkòo puokɛ, kɛ́dɔɔ̀ dɛ yiɛ̀ ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ mɛsɑ̀ɑ̀ nyIsidɑyɛɛribɛ cuokɛ̀.

26 Kɛ̀ Dɑfitii bekɛ bɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ ò tɔ̀kɛ́nɛ̀ kɛ dɔ̀: Kòò mɔù kùɔ Fidisitɛ̃ɛ̃ yie nkɛ dènnɛ Isidɑyɛɛribɛ ifɛi bɛ̀ bo ò yietí bɑ? O yɛ̀mmɛ̀ dò nhò tu we dɛ kóo Fidisitɛ̃ɛ̃, kutɑyóú yiɛ̀, kòo bo nsɑ̃́ɑ̃́ Kuyie nkɔbɛ.

27 Kɛ̀ bɛ̀ɛ ò tɛ̃̀ńnɛ́ kóò nɑ̀kɛ́ bɛ̀ bɑɑ do yɛ̃ mbɛ̀ yóó yietí dɛ̀ wèè bo nɑ dɛ kóo nìtì. 28 Kòo kóo kótì Ediɑbuu keè bɛ̀ nɑ̀ɑ́mmɛ̀, kòo miɛkɛ pɛikɛ kòò dɔ̀: We nyɛ̃ nhɑ kɔtɛní diɛ! A yóunɛ̀ we ipe dikpɑ́ɑ̀ miɛkɛ? N dɑ yɛ̃́mu ɑ í yo ditoò, N yɛ̃́mu ɑ yɛ̀mmɛ̀ dòmmɛ̀. A kɔ̀tɛní kɛ bo yɑ̀ dikpɑ̀nnì ndi. 29 Kɛ̀ Dɑfitii ò tɛ̃̀ńnɛ́ kɛ dɔ̀: N dɔ̀ɔ̀ bɑ dɛ̀ɛ̀ tu dɛyɛirɛ? N nɑ bɑ́ mbekɑɑ̀?

30 Kɛ̀ Dɑfitii ítɛ́ onìtì wenwe borɛ̀ kɛ́kɔtɛ kɛ́bekɛ́ otɔù mɔù kòò bɑɑ ò tɛ̃̀ńnɛ́ bɛtɔbɛ̀ do ò nɑ̀kɛ́ tì nti.

31 Kɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ bɛmɔuu keè dɛ kó tinɑ́ɑǹtì, dɛndɛ bɑ̀mbɑ̀ nkɛ̀ tìi tuɔkɛ Sɑuri kòo duɔ́ nkɛ̀ bɛ̀ɛ yúní Dɑfiti. 32 Kɛ̀ Dɑfitii ò nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Okpɑ̀ɑ̀tì, ɑ yɛ̀mmɛ̀ bɑ́ɑ́ cɑɑ̀rɛ̀nɛ̀ dɛ kóo Fidisitɛ̃ɛ̃. A kóo tɔ̃ntì, mí, m bo kɔtɛ kóò kpɑnnɛ̀. 33 Kɛ̀ Sɑuri dɔ̀: A bɑ́ɑ́ nɑ kɛ́kpɑnnɛ̀ dɛ kóo nìtì, ɑ kpɑɑ́ bɛmmu, wenwe mɛ ntu okpɑ̀rì nwe nɛ̀ o bíkɛ́mbɛ́ntì. 34 Kɛ̀ Dɑfiti dɔ̀: Mí nhɑ kóo tɔ̃ntì n tú opecɛ̃nti nwe n cicɛ cĩ́ɛ̃̀tɛ̀, kɛ ɔ̃ ncɛ̃mmú ipe, kɛ̀ dicìrícìrì kɔ̀tɛní yoo mupĩ́mpĩ́mmù mɑmù kɛ bo pĩ́ m pìèfɛ̀ mɑfɛ̀, 35 N fɛ̀ pɑ̀tɛ kɛ́ dɛ̀ bɛ̀ti, kɛ́fietɛ m pìèfɛ̀, kɛ̀ dɛ̀ wɛ̃̀ɛ̃tɛní m bíɛ́kɛ̀, m pĩ́ dɛ fɔ̃̀níí kɛ́ dɛ̀ potɛ́ kɛ́kuɔ. 36 N kɔù mɛ̀ɛ̀ botí yɛcìrícìrɛ̀ nɛ̀ dɛpĩ́mpĩ́nnɛ̀, n yóó mɛ ndɔɔ̀ Fidisitɛ̃ɛ̃ yie nwenwe kutɑyóú yiɛ̀ nkɛ yɛ̃́ ò sɑ̃̀ɑ̃́mmɛ̀ Kuyie nkɔbɛ. 37 Ti Yiɛ̀ nKuyie nkùù n dɛɛtɛ́nɛ̀ dicìrícìrì nɛ̀ mupĩ́mpĩ́mmù kù yó n dɛɛtɛ́nɛ̀mu Fidisitɛ̃ɛ̃ yie. Kɛ̀ Sɑuri dɔ̀: Kɔtɛ kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie ndɑ teennɛ̀.

38 Mɛm̀mɛ Sɑurii duɔ́mmɛ̀ Dɑfiti o kpɑ̀rìnɛntì kóò òó ndisɔɔwũɔ̃̀ kó dipìì kóò dɑ̀tínnɛ́ dicĩ̀ncĩ̀nkɔ̃̀nnì. 39 Kɛ̀ Dɑfiti túótɛ́ Sɑuri siè kɛ́bɑ́ɑ́tí dicĩ̀ncĩ̀nkɔ̃̀nnì ĩ́nkɛ̀, ò í nnɑ kɛ bo centɛ kɛ yɛ̃́ ò do í dɛ̀ mɑntɛ́nɛ̀mɛ̀, kɛ́nɑ́kɛ́ Sɑuri kɛ dɔ̀: N yĩɛ̃kɛmu! Kɛ̀ bɛ̀ɛ dɛ̀ dɑ̀tɛ́. 40 Kòo túótɛ́ mutɑ̃́ntɛ̀ndìtìmù kɛ́tɑ kukó mpɛɛ́mmɛ̀ kɛ́tɑ̃ɑ̃tɛ́ yɛtɑ̃́rɛ̀ yɛ̀nùmmù kɛ́cũɔ̃́ o yɔ̀rì miɛkɛ kɛ́pikú o tɑ̃́ntɛ̀ndìtìmù kɛ́kétɛ́ kɛ́nwetí Kodiyɑti. 41 Kɛ̀ Kodiyɑti múnkɛ mmɔ́ nkɛ tɔ́ɔ́ntɛnɛ̀ Dɑfiti, wèè tɔ o dɔpìkù kòò ni o ììkɛ̀. 42 Kòo wéntɛ́ Dɑfiti kóò sènkɛ̀rì. Dɑfiti do tú dɛdɑpùmbirɛ ndɛ kɛ wũɔ̃ kòo ììkɛ̀ wenni. 43 Kɛ̀ Kodiyɑtii nɑ́kɛ́ Dɑfiti kɛ dɔ̀: A n wúó ntɛmɔtɛ̀ ntɛ kɛ tɔ kupɑ̀ɑ̀ti kɛ kéríní m borɑ̀ɑ̀? Kɛ̀ Kodoyɑtii pɑrìkɛ̀ kɛ́yú Fidisitɛ̃ɛ̃bɛ kó yɛbɔkɛ̀ yɛmɔu yètɛ̀ kɛ̀ dɔ̀: A bo yɑ̀! 44 Kɔtɛní kɛ̀ n duɔ́ nhɑ mɑɑ ndɛĩ́nkɛ̀ kó tinɔ̀tì nɛ̀ tikpɑsĩ̀ntì. 45 Kɛ̀ Dɑfiti dɔ̀: Fɔ̃́ nkéríní m borɛ̀ nɛ̀ disiè ndi nɛ̀ kukpɑ̃nseú nɛ̀ dikpɑ̃nnì, mí mmɛ nkéróo ɑ borɛ̀ nɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nyètìrì ndi, Mpɑkɛdɑɑ Isidɑyɛɛribɛ tũ nwè, ɑ sɑ̃́ɑ̃́ nwè. 46 Ti Yiɛ̀ nKuyie ndɑ ɑ̃nnɛ́ n nɔ̀ùtɛ̀ ntɛ yíe, kɛ̀ m bo dɑ kuɔ kɛ́kéétɛ́ ɑ yuu. Yíe ntinɔ̀tì nɛ̀ tikpɑsĩ̀ntì dɛɛ̀ yóó pɛ́tɛ́ Fidisitɛ̃ɛ̃bɛ kó bɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ kɛ́cɔ. Kɛ̀ kutenkù kumɔu kɔbɛɛ bɑntɛ́ Isidɑyɛɛribɛ tũmmɛ̀ Kuyie. 47 Kɛ̀ Isidɑyɛɛribɛɛ bɑntɛ́ kɛ dò ti Yiɛ̀ nKuyie nyí dɛɛrínɛ̀ disiè yoo dikpɑ̃nnì, ti Yiɛ̀ nKuyie nkuù bɑkɛ́ dikpɑ̀nnì kɛ di ɑ̃nnɛ́ ti nɔu miɛkɛ yíe.

48 Kodiyɑti kètɛ́ dìì mɔ̀nnì kɛ́wetínnɛ́ Dɑfiti, kɛ̀ Dɑfitii cokóo mɛcɑ̃ɑ̃ nho ììkɛ̀ kɛ bo ò dokɛ́nɛ̀, 49 kɛ́dɛitɛ ditɑ̃́rì dìmɑ́ɑ̀ o yɔ̀rì miɛkɛ kɛ́ɑ̃nnɛ́ o tɑ̃́ntɛ̀ndìtìmù kɛ́dootɛ́ kɛ́bɔ́tɛ́ Kodiyɑti tĩ́nnì kɛ̀ ditɑ̃́rìi tɑroo, kòò do o nùù ĩ́nkɛ̀.

50 Mɛm̀mɛ Dɑfiti nɑmɛ̀ Fidisitɛ̃ɛ̃ nɛ̀ ditɑ̃́ntɛ̀ndìtìtɑ̃́rì kóò kùɔ bɑ́ ò í tɔ disiè.

51 Kɛ̀ Dɑfitii cokóo Kodiyɑti duɔ́ dɛ̀ kɛ́kpɑtɛ Kodiyɑti siè kóò fèútɛ́nɛ̀. Kɛ̀ Fidisitɛ̃ɛ̃bɛɛ yɑ̀ bɛ kóo kperì kumɛ̀ kɛ́cokɛ́. 52 Isidɑyɛɛribɛ nɛ̀ Sudɑɑ kɔbɛ kɛ̀ bɛ̀ɛ yɑ̀ Fidisitɛ̃ɛ̃bɛ cokɛ́mɛ̀, kɛ́uu fɛkpɑ̀rìhúùfɛ̀, kɛ́ bɛ̀ bɛ̀ti kɛ́tuɔkɛnɛ̀ Kɑti ɛì nɛ̀ Ekinɔɔ dɛ ɛkɛ̀. Kɛ̀ Fidisitɛ̃ɛ̃bɛ kó bɛcíríbɛ̀ nnɛnkóo Sɑdɑimmu kó kucɛ kɛ́tuɔkɛnɛ̀ Kɑti nɛ̀ Ekinɔɔ.

53 Isidɑyɛɛribɛ do bɛ bɛ̀tì kɛ̀ dɛ̀ fuutímu, kɛ̀ bɛ̀ɛ yóu kɛ́wɛ̃tɛní kɛ́hɛí tinɛntì Fidisitɛ̃ɛ̃bɛ kó dikɑrì. 54 Kɛ̀ Dɑfitii túótɛ́ Kodiyɑti yuu kɛ́kònnɛ̀ Sedisɑdɛmmu kɛ́túótɛ́ kudɑdiɛkù kpɑ̀rìnɛntì kɛ́tɑnnɛ o touku miɛkɛ.

Bɛ̀ bɛnkɛmɛ̀ Dɑfiti Sɑuri

55 Dɑfiti do kɔri dìì mɔ̀nnì kɛ bo kpɑnnɛ̀ Kodiyɑti kɛ̀ Sɑurii ò yɑ̀mu kɛ́bekɛ Abunɛɛ wèè bɑkɛ́ bɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ kɛ dɔ̀: We nte odɑpɑ̀ɑ̀ nyie? Kɛ̀ Abunɛɛ ò tɛ̃̀ńnɛ́ kɛ dɔ̀: Okpɑ̀ɑ̀tì, n yí yɛ̃́ wèè ò te. 56 Kòo kpɑ̀ɑ̀tì dɔ̀: Bekɛ́ kɛ́yɑ̀ wèè te dɛ kóo dɑpɑ̀ɑ̀.

57 Dɑfiti kùɔ dìì mɔ̀nnì Kodiyɑti kɛ́deè, kɛ́nwɛ̃tiní, kɛ̀ Abunɛɛ ò kɔ̀tɛnɛ̀ Sɑuri borɛ̀, kɛ̀ Dɑfiti kpɑɑ́ tɔ Kodiyɑti yuu. 58 Kɛ̀ Sɑurii ò bekɛ kɛ dɔ̀: N kóo dɑpɑ̀ɑ̀ nhɑ tú we nkó dɛbirɛ? Kɛ̀ Dɑfiti dɔ̀: N tú ɑ kóo tɔ̃ntì Sɛsee wèè bo Bɛtideɛmmu o birɛ ndɛ.

18

Dɑfiti nɛ̀ Sonnɑtɑ̃ɑ̃ bɛ̀ dɑpɛmɛ̀

1 Dɑfiti nɑ̀kɛ́nɛ̀ Sɑuri dìì mɔ̀nnì kɛ́deè kɛ̀ Sonnɑtɑ̃ɑ̃ wɛ̃nnìi pĩ́nnɛ̀ Dɑfiti kpɛri, kòo yɛ̀mmɛ̀ɛ ò tɑ, kòo ò dɔkɛ kɛ́ndònnɛ̀ ò dɔ́mɛ̀ omɑ́ɑ̀. 2 Nɛ̀ dɛ kó diyiè Sɑuri tɛ̃́nkɛ í nyie nkɛ̀ Dɑfitii wɛ̃tɛ o cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ o cicɛ borɛ̀. 3 Dɛ mɔ̀nnì kɛ̀ Sonnɑtɑ̃ɑ̃ tɑunnɛ̀ Dɑfiti kɛ yɛ̃́ wè ò dɔ́mɛ̀ kɛ dònnɛ̀ ò dɔ́mɛ̀ omɑ́ɑ̀. 4 Kɛ̀ Sonnɑtɑ̃ɑ̃ dɑ́tɛ́ o yɑɑ̀bòrì kɛ́duɔ́ nDɑfiti, kóò duɔ́nnɛ̀ o ɑ̃ɑ̃pɔ̀nyɑ̀ɑ̀tì nɛ̀ o siè nɛ̀ o tɑ̃mmù nɛ̀ o nɑɑ̀kɔ̃̀nnì.

5 Tipíìtì timɔu kɛ̀ Sɑuri bɛ̀ tɔ̃ nkɛ̀ɛ̀ bíɛ́kɛ̀ mudoò Dɑfitii nɑ kɛ̀ Sɑurii ò bɑɑ́ nkòo mbɑkɛ́ bɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ kɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ bɛmɔu ò dɔ́ nɛ̀ bɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ iwɛ̃ĩ yɛmbɛ̀.

Sɑuri miɛkɛ do yonkɛmɛ̀ Dɑfiti bɛ̀ ò sɑ̃ntɛ mɛ̀ɛ̀ kpɛ́í

6 Dɑfiti do kùɔ dìì mɔ̀nnì Kodiyɑti kɛ́konní kɛ̀ bɛnitipòbɛ̀ yɛhɛkɛ̀ yɛmɔu kɔbɛɛ yɛ̀nní kɛ́co Sɑuri, kɛ́ndiè nkɛ ɑu kɛ bie nyɛbɑ̀rɛ̀ nɛ̀ dɛbémbénnɛ̀ tɛrɛ̀. 7 Kɛ̀ bɛnitipòbɛ̀ dìè nkɛ cɔ́ú mbɛtɔbɛ̀ kɛ tú:

Sɑuri kùɔ sikɔupí,

kɛ̀ Dɑfiti kùɔ sikɔupípí.

8 Kɛ̀ Sɑuri miɛkɛɛ pɛikɛ mɛdiɛ̀, ò í mpɛ́nsìrì dɛ kó tinɑ́ɑǹtì kɛ dɔ̀: Bɛ̀ mɛ nhò duɔ̀ nsikɔupípí kɛ n duɔ̀ sikɔupí, dɛ̀ kpɑɑ́ sɑ́m̀pɔ́ nwe kɛ̀ bɛ̀ɛ ò duɔ́ ntikpɑ̀tì. 9 Nɛ̀ dɛ kó diyiè ndi Sɑurii wèńtɛ́mɛ̀ Dɑfiti fɛnɔnsĩ̀nfɛ̀.

10 Kɛ̀ dɛ̀ɛ wentɛ́ kɛ̀ mɛyɛ̀mmɛ̀ yɛimɛ Kuyie ntɔ̃nní mɛ̀ɛ pĩ́ nSɑuri, kòo ítɛ́ kɛ́nhɑrì o cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ miɛkɛ kɛ pikú o kpɑ̃nnì, kɛ̀ Dɑfiti tó nhò bie nkukùtìdùkù ò ɔ̃ mbie mmɛ̀ɛ̀ botí, 11 kòo youtɛ o kpɑ̃nnì, nɛ̀ o yɛ̀mmɛ̀ miɛkɛ kɛ dɔ̀: M bo tɑ̃ Dɑfiti kɛ́dɑnnɛnɛ̀ fɛmɑrifɛ, kɛ̀ Dɑfitii yentɛ́nɛ̀ dikpɑ̃nnì kucɛ mɛ̀dɛ́mɛ̀. 12 Kɛ̀ Sɑurii ò yɔ̀tɛ kɛ yɛ̃́ ti Yiɛ̀ nKuyie ndo ò yóumɛ̀ kɛ́mbonɛ̀ Dɑfiti. 13 Kòo túótɛ́ Dɑfiti kɛ́nií mbɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ tɛkɔùpíítɛ̀ kɛ bo ò dɛ́tinnɛnɛ̀ omɑ́ɑ̀. Mɛm̀mɛ kɛ̀ Dɑfiti nni bɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ nkɔrì mudoò. 14 Mudoò ò kɔ̀rì mùù kó dimɑ̀ɑ̀ kɛ̀ weè nɔ nkɛ yɛ̃́ ti Yiɛ̀ nKuyie nho bonɛ̀mɛ̀. 15 Sɑuri yɑ̀ dìì mɔ̀nnì Dɑfiti nɔmmɛ̀ o dootitɔbɛ̀ kóò depɛ mɛdiɛ̀. 16 Isidɑyɛɛribɛ biɛ bɛmɔu nɛ̀ Sudɑɑ kɔbɛ kɛ̀ bɛ̀ ndɔ́ Dɑfiti kɛ yɛ̃́ weè bɛ̀ nimɛ̀ mudoò miɛkɛ.

Dɑfiti puokɛmɛ̀ Mikɑɑdi Sɑuri kóo sɑpɑ̀ɑ̀

17 Dɛ kó difɔ̃nkúò kɛ̀ Sɑurii nɑ́kɛ́ Dɑfiti kɛ dɔ̀: Ntɛ n kóo sɑpɑ̀ɑ̀ mMɛdɑbu, n wè ndɑ duɔ́mmu kɑ̀ɑ bo puokɛ, mpĩ́ n tɔ̃mmú nɛ̀ dikɔ̃m̀bùɔ̀ kɛ́nkpɑ nti Yiɛ̀ nKuyie nkó dikpɑ̀nnì. Ò do í dɔ́ kóò kùɔ o mɔ́mmuɔ nkɛ nɛ́ ndɔ́ Fidisitɛ̃ɛ̃bɛ bɛɛ̀ ò kùɔ. 18 Kɛ̀ Dɑfiti dɔ̀: N yí tú òmɔù, ti nɑɑ̀mùnkù í tú kùmɑkù, ti wuɔ nyí tú kùmɑkù Isidɑyɛɛribɛ miɛkɛ, kɛ̀ míì bo puokɛ okpɑ̀ɑ̀tì kóo sɑpɑ̀ɑ̀nɑ̀ɑ̀?

19 Dɛ̀ tùɔ̀kɛ dìì mɔ̀nnì Mɛdɑbu bo yenkɛmɛ̀ Dɑfiti kɛ̀ Sɑurii ò duɔ́ nhAdidiɛdi Abɛti Mɛodɑɑ ɛì kou.

20 Kɛ̀ Sɑuri kóo sɑpɑ̀ɑ̀ ntɔù Mikɑɑdii dɔkɛ Dɑfiti kɛ̀ bɛ̀ɛ tì nɑ̀kɛ́ Sɑuri, kɛ̀ dɛ̀ɛ o nɑrikɛ. 21 Nɛ̀ o yɛ̀mmɛ̀ miɛkɛ kòò dɔ̀: M bo wè nhò duɔ́ kóò dìí nkɛ̀ Fidisitɛ̃ɛ̃bɛɛ ò nìntɛ. Kucɛ mɛdɛ́rímmɛ̀ mmɛ Sɑuri nɑ̀kɛ́mɛ̀ Dɑfiti kɛ dɔ̀ wèe puokɛ o kóo sɑpɑ̀ɑ̀. 22 Kɛ̀ Sɑurii nɑ́kɛ́ o kó bɛtũ̀mbɛ̀ kɛ dɔ̀: Nɑ́kɛ́nɛ̀ Dɑfiti didɛ́ borɛ̀ kɛ dɔ̀: Okpɑ̀ɑ̀tì tu ò dɑ dɔ́mu, tínti o kó bɛtũ̀mbɛ̀ kɛ̀ ti múnkɛ dɑ dɔ́, yie nkɛ́puokɛ o kóo sɑpɑ̀ɑ̀.

23 Kòo kpɑ̀ɑ̀tì tũ̀mbɛ̀ɛ tì nɑ̀kɛ́ Dɑfiti, kòò dɔ̀: Di yɛ̀mmɛ̀ dò ndɛ̀ tu diwɑ́ntìrì ndi ɑ bo puokɛmɛ̀ okpɑ̀ɑ̀tì kóo sɑpɑ̀ɑ̀nɑ̀ɑ̀? Ntɛ mí nkɛ í mɔkɛ mùmɑmù m mɛ nyí tú òmɔù.

24 Kòo kpɑ̀ɑ̀tì tũ̀mbɛ̀ɛ wɛ̃too kɛ́nɑ́kɛ́ okpɑ̀ɑ̀tì Sɑuri Dɑfiti yɛ̃ mmù. 25 Kòò dɔ̀: Kɔtɛnɛ̀ kóò nɑ̀kɛ́ kɛ tú: N yí wɑnti ò n yietí tipocòntì, n dɔ́ wèe kuɔ Fidisitɛ̃ɛ̃bɛ mbɛ kɛ́pɛitɛ kɛ́tɔní bɛ tɑyéí tɛkɔ̀ùtɛ̀ (100).

Sɑuri do dɔ́ Fidisitɛ̃ɛ̃bɛ bɛɛ̀ nintɛ Dɑfiti. 26 Kòo kpɑ̀ɑ̀tì tũ̀mbɛ̀ɛ kɔtɛ kɛ́ tì nɑ̀kɛ́ Dɑfiti, kòo ti yie. Bɑ́ dɛ kó diyiè mu nyí tùɔ̀kɛ, 27 kɛ̀ Dɑfiti nɛ̀ o kɔbɛ kɛ̀ bɛ̀ɛ kɔtɛ kɛ́kuɔ Fidisitɛ̃ɛ̃bɛ sikɔusìdɛ́ (200), kɛ́tɔní bɛ tɑyéí kɛ́duɔ́ nhokpɑ̀ɑ̀tì, kòo ì kɑ̀ɑ. Dɛ mɔ̀nnì kòo ò duɔ́ nho kóo sɑpɑ̀ɑ̀ nkòo puokɛ.

28 Kɛ̀ Sɑurii bɑntɛ́ kɛ dò ti Yiɛ̀ nKuyie nkuù bonɛ̀ Dɑfiti kɛ̀ Mikɑɑdi o kóo sɑpɑ̀ɑ̀ nhò dɔ́. 29 Kɛ̀ Sɑuri dɔkɛɛ yɔtɛ Dɑfiti, kɛ́ nhò nìí mmɛdiɛ̀.

30 Fidisitɛ̃ɛ̃bɛ kpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ dokɛ́ mùù doò kó dimɑ̀ɑ̀ nɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ kɛ̀ weè nnɔ mmudoò kɛ́pɛ̃ɛ̃tɛ́ Sɑuri kó bɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ iwɛ̃ĩ yɛmbɛ̀. Kòo yètìrìi feitɛ́ mɛdiɛ̀.

19

Sonnɑtɑ̃ɑ̃ kòńnɛ́mɛ̀ Dɑfiti

1 Diyiè mɑrì kɛ̀ Sɑurii nɑ́kɛ́ o kóo dɑpɑ̀ɑ̀ nSonnɑtɑ̃ɑ̃ nɛ̀ o kó bɛtũ̀mbɛ̀ ò dɔ́mɛ̀ kɛ́kuɔ Dɑfiti. Sonnɑtɑ̃ɑ̃ nɛ́ do mɛ ndɔ́mɛ̀ Dɑfiti mɛdiɛ̀ nkòo ò nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: 2 N cicɛ Sɑuri dɔ́ kɛ dɑ kuɔmu, ɑ́ ndɑkɛ nɑnkɛ dikṹnweńnì, ɑ bɑ́ɑ́ yie nkòo dɑ yɑ̀, ɑ́ nsɔri. 3 Kɛ̀ nh ò nɛinɛ̀ kɛ tí kɔtɛ ɑ sɔri kɛ̀ɛ̀ bíɛ́kɛ̀, kɛ̀ ńh ò bɛ́innɛ̀ ɑ kpɛ́í, kɛ́yɑ̀ ò yóó yĩ́mɛ̀, kɛ̀ n dɑ nɑ́kɛ́.

4 Kɛ̀ dɛ̀ɛ wentɛ́ kɛ̀ Sonnɑtɑ̃ɑ̃ nsɑ̃ntí Dɑfiti o cicɛ Sɑuri borɛ̀, koò nɑ̀ɑ́ nkɛ tú: Fɔ̃́ nhokpɑ̀ɑ̀tì ɑ bɑ́ɑ́ dɔ̀ɔ̀ mɛyɛi mmɑmɛ̀ Dɑfiti, ò í dɑ dɔ̀ɔ̀ mɛyɛi mmɑmɛ̀, ò pètìnkɛ dɔɔri dɛ̀ tu ɑ kó mɛsɑ̀ɑ̀ mmɛ. 5 Weè kɑ̀ɑ́tɛ́ mukṹṹ nkɛ kùɔ Fidisitɛ̃ɛ̃ kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nduɔ́ nkɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ bɛ̀ nɑ, kɑ̀ɑ dɛ̀ yɑ̀ kɛ̀ dɛ̀ dɑ nɑrikɛ. Bɑ nkpɛ́í nte kɑ̀ɑ bo dɔɔ̀ mɛyɛi nkɛ́kuɔ onitisɑ̀ù? Bɑ nte kɑ̀ɑ sɔ̃̀ńtɛ́ kɛ dɔ́ kɛ́kuɔ Dɑfiti dɛtetìrɛ̀?

6 Kɛ̀ Sɑurii yie nSonnɑtɑ̃ɑ̃ kpɛti kɛ́bɛ́i nkɛ́yú ti Yiɛ̀ nKuyie nyètìrì kɛ dɔ̀: M bɑ́ɑ́ kuɔ Dɑfiti.

7 Kɛ̀ Sonnɑtɑ̃ɑ̃ kɔtɛ kɛ́yɑ̀ Dɑfiti kóò nɑ̀kɛ́ bɛ̀ nɑ̀kɛ́ tìì kó dimɑ̀ɑ̀, kóò tɔ kɛ́kpɛ̃nnɛ́ní tɛcĩ́ɛ̃̀tɛ̀, kòo wɛ̃tɛ kɛ́sɔɔtɛ́ o tɔ̃mmú ò ɔ̃ mmù pĩ mmɛ̀ɛ̀ botí.

Mikɑɑdi dɛɛtɛ́mɛ̀ Dɑfiti

8 Kɛ̀ bɛ̀ɛ wɛ̃tɛ kɛ́sɔɔtɛ́ mudoò kɛ̀ Dɑfitii ɑutɛ́ o dootitɔbɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ɛ cokɛ́.

9 Diyiè mɑrì kɛ̀ mɛyɛ̀mmɛ̀ yɛimɛ Kuyie ntɔ̃nní mɛ̀ɛ pĩ́ nSɑuri o cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ miɛkɛ kɛ sɔ̃́ nhò tɔ o kpɑ̃nnì kɛ̀ Dɑfiti ò bie nkukùtìdùkù. 10 Kɛ̀ Sɑurii tɑ̃ũ dikpɑ̃nnì kɛ bo wɛ̃nnɛ́nɛ̀ Dɑfiti kumɑrí kɛ́dɑnnɔɔ, kɛ̀ Dɑfitii yentɛ́ kɛ̀ dikpɑ̃nnìi tɑ̃ kumɑrí kɛ́nfṹṹkú kɛ̀ Dɑfitii yɛ̀ kɛ́cokɛ́ dɛ kó kɛyènkɛ̀ kɛ́sɔri. 11 Kɛ̀ Sɑurii tɔ̃ mbɛnìtìbɛ̀ dɛ kó kɛyènkɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ mbɑɑ Dɑfiti cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kɛ bo ò kùɔ dikṹnweńnì, kɛ̀ Dɑfiti pokù Mikɑɑdii ò nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Kɑ̀ɑ í cokɛ́ kɛ sɔ̀ri kɛyènkɛ̀ kiɛ mbɛ̀ nɑɑ yóó pikɛ dɑ kuɔmu.

12 Ò yĩ mɛmmɛ kóò cṹũ nfenɛ́tì, kòo cokɛ́ kɛ́dɛɛtɛ́ o fòmmu. 13 Kɛ̀ Mikɑɑdi túótɛ́ tɛtenkɑɑnìtɛ̀ kɛ́dɔú nDɑfiti dɔ́ù ĩ́nkɛ̀ kɛ́dɑ́tínnɛ́ kubɔkɔ̃̀nkù tɛ yuu kɛ́ tɛ̀ dɑ̀tínnɛ́ kuyɑ̀ɑ̀kù. 14 Sɑuri tɔ̃ mbɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ bo pĩ́ nDɑfiti bɛ̀ tùɔ̀koo dìì mɔ̀nnì kòo pokùu bɛ̀ nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: O kɔ̃̀ntì í nɑɑti.

15 Kɛ̀ Sɑurii yíɛ́ kɛ́ bɛ̀ tɔ̃ nkɛ dɔ̀: Kɔtɛnko kóò tùótɛ́ní o dɔ́ù ĩ́nkɛ̀ kɛ̀ nh ò kùɔ.

16 Kɛ̀ bɛ̀ ntùɔ̀koo kɛ sɔ̃́ ntɛtenkɑɑnìtɛ̀ tɛɛ̀ duɔ́ o dɔ́ù ĩ́nkɛ̀ kɛ̀ kubɔkɔ̃̀nkù dɑ̀ɑ́tí tɛ yuu. 17 Kɛ̀ Sɑurii bekɛ Mikɑɑdi kɛ dɔ̀: Dɛ̀ yĩ́mɛ kɑ̀ɑ n soutɛ́ mɛmmɛ botí kɛ yóu kɛ̀ n dootitɔù cokɛ́. Kɛ̀ Mikɑɑdi dɔ̀: Weè yĩ nh ò yóu, kɛ̀ n yí ò yóu ò bo n kuɔ.

Sɑuri tũ̀nnɛmɛ̀ Dɑfiti Nɑyɔti

18 Mɛm̀mɛ Dɑfiti nɑmɛ̀ kɛ́cokɛ́ kɛ́kɔtɛ Dɑmɑɑ Sɑmmuyɛɛri borɛ̀, kóò nɑ̀kɛ́ Sɑuri ò dɔ̀ɔ̀ dɛ̀ɛ̀ kó dimɑ̀ɑ̀. Kɛ̀ bɛ̀ɛ kɔtɛ kɛ́mbo Nɑyɔti Dɑmɑɑ tempɛ̃ mmiɛkɛ. 19 Kɛ̀ bɛ̀ɛ nɑ́kɛ́ Sɑuri kɛ dɔ̀: Dɑfiti bo Nɑyɔti Dɑmɑɑ tempɛ̃ mmiɛkɛ. 20 Kɛ̀ Sɑurii tɔ̃ nkɛ̀ bɛ̀ bo ò pĩ̀ńní. Bɛ̀ tùɔ̀koo dìì mɔ̀nnì kɛ́yɑ̀ Kuyie mpɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑm̀bɛ̀ nɛ̀ bɛ kóo kótì Sɑmmuyɛɛri kɛ̀ bɛ̀ nnɑ́ɑ́ nKuyie mpɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì kɛ̀ Kuyie nYɑɑ́ mbɛ̀ pĩ nkɛ̀ bɛ̀ɛ tɑ Kuyie mpɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑm̀mù. 21 Kɛ̀ Sɑurii tì kèè kɛ́yíɛ́ kɛ́tɔ̃ mbɛtɔbɛ̀ kɛ̀ Kuyie nYɑɑ́ mbɛ̀ pĩ nkɛ̀ bɛ̀ɛ tɑ nKuyie mpɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑm̀mù, kòò yíɛ́ kɛ́tɔ̃ mbɛtɔbɛ̀ mɛɛ̀ mɑ́ɑ̀. 22 Kòo yóu kɛ́pĩ́ nkucɛ o mɔ́mmuɔ nkɛ́kɔtɛ Dɑmɑɑ kɛ́tuɔkoo tɛbintɛ diɛtɛ̀ tɛ̀ɛ̀ bo Seku kɛ́bekɛ kɛ dɔ̀: Sɑmmuyɛɛri nɛ̀ Dɑfiti bɛ̀ borɛ? Kɛ̀ bɛ̀ dɔ̀: Bɛ̀ bo Nɑyɔti nwe Dɑmɑɑ ɛì tɑkɛ́.

23 Kòo kétɛ́ kɛ́mberínɛ̀ kucɛ cuokɛ̀ kɛ̀ Kuyie nYɑɑ́ nhò pĩ nkòo sɔɔtɛ́ kɛ́nnɑ́ɑntoo Kuyie mpɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì kɛ́tuɔkɛnɛ̀ Nɑyɔti Dɑmɑɑ tɑkɛ́. 24 Kɛ múnkɛɛ dɑ́tɛ́ o yɑ̀ɑ̀tì kɛ́nnɑ́ɑ́ nKuyie mpɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì Sɑmmuyɛɛri ììkɛ̀, kɛ́do kɛ́nduɔ́ kɛtenkɛ̀ o tetìrì kuyie nkumɔu nɛ̀ kɛyènkɛ̀ kɛmɔu. Dɛɛ̀ te kɛ̀ bɛ̀ nɑ̀ɑ́ ndɛ kó dikotinùù kɛ tú: Sɑuri múnkɛ kɔkɛ́mu Kuyie mpɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑm̀bɛ̀ miɛkɑɑ̀?

20

Sonnɑtɑ̃ɑ̃ teemɛ̀ Dɑfiti

1 Diyiè mɑrì kɛ̀ Dɑfitii ítɛ́ Nɑyɔti Dɑmɑɑ tɑkɛ́ kɛ́kɔtɛ Sɑuri birɛ Sonnɑtɑ̃ɑ̃ borɛ̀ kóò bekɛ kɛ dɔ̀: N cɑ̀ɑ̀rɛ̀ bɑ? N dɔ̀ɔ̀ ɔ̃̀mmɛ yɛi nhɑ cicɛ kòo dɔ́ kɛ́ n kuɔ? 2 Kɛ̀ Sonnɑtɑ̃ɑ̃ dɔ̀: Dɛndɛ bɑ́ɑ́ dɔɔ̀, ɑ í yóó kú, n cicɛ ɔ̃ɔ̃ í ndɔ̀ɔ̀ dɛ̀mɑrɛ̀ kɛ í n nɑ̀kɛ́, bɑ nte kòò bo n sɔnnɛ tii? Dɛ̀ í bo! 3 Kɛ̀ Dɑfitii bɛ́i nkɛ dɔ̀: Nɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nkó diyètìrì m bɛ́immu kɛ tú ɑ cicɛ yɛ̀mmɛ̀ tì bomu, ò nɛ́ yɛ̃́mu kɛ dò nti dɑ́pú, dɛɛ̀ te kòò í dɔ́ kɛ́yóu kɑ̀ɑ tì keè, ɑ yɛ̀mmɛ̀ yɑ̀ɑ̀ bo cɑɑ̀rɛ̀. N dɑ nɑ́ɑ́ ntimɔ́mmɔnti nti nɛ̀ mukṹṹ nti tɔ́kɛ́ kɛ dò fɛnɔ̀nfɛ̀ nɛ̀ diɔ̃nnì ndi. 4 Kɛ̀ Sonnɑtɑ̃ɑ̃ nɑ́kɛ́ Dɑfiti kɛ dɔ̀: Kɑ̀ɑ dɔ́ n dɔɔ̀ dɛ̀ n yóó dɛ̀ dɔɔ̀mu. 5 Kɛ̀ Dɑfiti dɔ̀: Nɑnkɛ tú otɑ̃̀nkù pɑ̀nwè nwe n dò nkɛ́mbomu okpɑ̀ɑ̀tì cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kɛ̀ tí wɛ̃nnɛ́ kɛ́di. A nɛ́ m pɑ̃ dinùù kɛ̀ n tɑ dikpɑ́ɑ̀ kɛ́nsɔri, nɑnkɛ nɛ̀ diyiè tɛrì kuyuoku. 6 A cicɛ yó m mɔ́ntɛ́mu, kòò bekɛ, ɑ ò nɑ̀kɛ́ kɛ tú n yɑ̃ũtɛ́ fɔ̃́ nwe kucɛ kɛ kɔ̀tɛ Bɛtideɛmmu n ciɛ, kɛ bo wɛ̃nnɛ́nɛ̀ n cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kɔbɛ kɛ̀ ti fíé iwũɔ̃ dibenni kó mukṹṹ nkpɛyi. 7 Kòò yĩ dɛ̀ wenni, tìmɑtì í bo. Kòò miɛkɛ mɛ mpɛikɛ, ɑ bɑntɛ́ kɛ dò nhò n dɔ́nɛ̀ mukṹṹ mmu. 8 Bɛnkɛ ɑ n dɔ́mɛ̀ mí nhɑ kóo tɔ̃ntì, kɛ yɛ̃́ ɑ n dɔ̀ɔ̀nɛ̀mɛ̀ mɛtɑummɛ̀ kɛ yu ti Yiɛ̀ nKuyie nyètìrì. Kɛ̀ m mɛ ncɑ̀ɑ̀rɛ̀mu ɑ n kuɔ ɑ mɔ́mmuɔ nhɑ bɑ́ n duɔ́ nhɑ cicɛ.

9 Kɛ̀ Sonnɑtɑ̃ɑ̃ kuɔ́nko kɛ dɔ̀: Kuyie mbɑ́ɑ́ dɛ̀ tɔní! Kɛ̀ n kèè kɛ̀ n cicɛ dɔ́ kɛ́ dɑ dɔɔ̀ mɛyɛi m bɑ́ɑ́ dɑ sɔnnɛ, míì bɛ́i. 10 Kɛ̀ Dɑfitii bekɛ Sonnɑtɑ̃ɑ̃ kɛ dɔ̀: Kɑ̀ɑ bɛ́i nkɑ̀ɑ cicɛ bɑ̀ɑní we mbo n nɑ́kɛ́? 11 Kɛ̀ Sonnɑtɑ̃ɑ̃ nɑ́kɛ́ Dɑfiti kɛ dɔ̀: Kɔtɛní kɛ̀ tí kɔtɛ dikpɑ́ɑ̀.

Kɛ̀ bɛ̀ɛ nɛi bɛdɛ́ kɛ́kɔtɛ. 12 Kɛ̀ Sonnɑtɑ̃ɑ̃ nɑ́kɛ́ Dɑfiti kɛ dɔ̀: Nɛ̀ Kuyie nyIsidɑyɛɛribɛ tũ nkù yètìrì, nɑnkɛ yoo diyiè tɛrì dɛ̀ bo nkɑ̃́ɑ̃́kɛ́ miɛ nkɛ̀ n yɑ́ɑ́kɛ́ n cicɛ kɛ́yɑ̀ o yɛ̀mmɛ̀ dòmmɛ̀. Kɛ̀ tìmɑtì í bo fɔ̃́ nnɛ̀ we di cuokɛ̀ ɑ bɑ́ɑ́ keè tìmɑtì. 13 Kɛ̀ n cicɛ mɛ ndɔ́ kɛ́ dɑ dɔɔ̀ mɛyɛi, kɛ̀ n yí dɑ nɑ̀kɛ́ ti Yiɛ̀ nKuyie nni mpotɛ́ mɛdiɛ̀. N yóó dɑ pɑ̃mu kucɛ kɑ̀ɑ ítɛ́, ɑ bɑ́ nyĩɛ̃̀kù, ti Yiɛ̀ nKuyie nni ndɑ bonɛ̀ kù do bonɛ̀mɛ̀ n cicɛ. 14 Kɛ̀ ǹ kpɑɑ́ fòù ɑ nyɛ̃́ ti Yiɛ̀ nKuyie ndɑ dɔ̀ɔ̀ mɛ̀ɛ̀ sɑ̀ɑ̀ nkpɛ́í nkɛ́ n dɔ̀ɔ̀ mɛsɑ̀ɑ̀ nkɛ̀ m bɑ́ɑ́ kú. 15 Dɛ kó difɔ̃nkúò ɑ́ nsɔkɛ́ kɛ dɔɔri n yɑɑ̀bí mɛsɑ̀ɑ̀ nkɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nduɔ́ nkɑ̀ɑ nkɔù ɑ dootitɔbɛ̀ omɑ́ɑ̀ omɑ́ɑ̀ kɛtenkɛ̀ ĩ́nkɛ̀.

16 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nduɔ́ nkɑ̀ɑ nɑ ɑ dootitɔbɛ̀ bɛmɔu, ɑ bɑ́ɑ́ tɔ̃tɛ mɛtɑummɛ̀ mɛ̀ɛ̀ bo ti cuokɛ̀ mí nnɛ̀ fɔ̃́, kɑ̀ɑ mɛ̀ tɔ̃̀tɛ ti Yiɛ̀ nKuyie ndɑ potɛ́. 17 Kɛ̀ Sonnɑtɑ̃ɑ̃ duɔ́ nkɛ̀ Dɑfitii bɛ́i nkɛ́yú Kuyie nyètìrì kɛ́bɛnkɛ wè ò dɔ́mɛ̀ kɛ yɛ̃́ wenwe Sonnɑtɑ̃ɑ̃ ò dɔ́mɛ̀ Dɑfiti nɛ̀ o yɛ̀mmɛ̀ mɛmɔu ndi.

18 Kɛ̀ Sonnɑtɑ̃ɑ̃ ò nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Nɑnkɛ tú otɑ̃̀nkù pɑ̀nwè kó dibɑnni ndi. A fíè nnɑɑ yóó nfeímu kɛ̀ bɛ̀ dɑ mɔ́ntɛ́. 19 Nɑnkɛ diyiè tɛrì bɛ̀ yóó dɑ mɔ́ntɛ́mu, ɑ kɔtɛní ɑ sòò sɔ̀ri dɛ̀ diyiè tɛrì kɛ́ncómmú ditɑ̃rì Esɛdi tɑkɛ́. 20 N nɑɑ yóó tɑ̃ũmu ipie nyìtɑ̃ɑ̃ti ii ndɛ bíɛ́kɛ̀ kɛ́fietí n dɔ́ dɛ̀, 21 kɛ́tɔ̃ n kóo tɔ̃ntì odɑpɑ̀ɑ̀ nkòò nyóó ì tùótɛ́ní, kɛ̀ nh ò nɑ̀kɛ́ kɛ yĩ: Ipie nyí dɑ dɛ́tirìnɛ̀, wɛ̃tɛní diɛ nkɛ́ ì tùótɛ́! Á bɑntɛ́ kɛ dò ntìmɑtì í bo kɛ́wɛ̃tɛní. Ti Yiɛ̀ nKuyie mbomu míì bɛ́i. 22 Kɛ̀ mmɛ nnɑ̀kɛ́ n kóo tɔ̃ntì kɛ yĩ: Ipie nyí tɔ́kɛ́ dɛndɛ, ì bo dɛ ììkɛ̀ nkɛ, ɑ́ dɛ́tɛ́, ti Yiɛ̀ nKuyie ndɔ́ ɑ́ ítɛ́mu. 23 Mɛtɑummɛ̀ ti dɔ̀ɔ̀mɛ̀ mí nnɛ̀ fɔ̃́, ti Yiɛ̀ nKuyie nti wúómmu kɛ yó nyɛ̃́ mɛ kpɛ́í nsɑ̃́ɑ̃̀.

24 Kɛ̀ Dɑfiti nsɔri dikpɑ́ɑ̀.

Kòo tɑ̃̀nkù pɑ̀nwèe yɛ̀nní kɛ̀ bɛ̀ɛ ɑ̃nnɛ́ dibɑnni kòo kpɑ̀ɑ̀tìi kɑri kɛ bo di dibɑnni, 25 kɛ́nkɑri o kɑ̀rì kɛ dírí kumɑrí, kɛ̀ bɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ kóo kótì Abunɛɛ kɑ̀ri o tɑkɛ́, kɛ̀ Sonnɑtɑ̃ɑ̃ kɑ̀ri o ììkɛ̀, kɛ̀ Dɑfiti kó mɛfíè nfeí. 26 Sɑuri í mbɛ́i ntìmɑtì dɛ yiè kòo yɛ̀mmɛ̀ ndò nkɛ̀ dɛ̀ yɛ̀mmɛ̀ ò bo nsɑ̃ũ omɑ́ɑ̀ ndi, kɛ̀ dɛɛ̀ te kòò í kɔ̀tɛní. 27 Otɑ̃̀nkù yiè dɛ́rì kòo kpɑ̀ɑ̀tì wɛ̃tɛ kɛ́yɑ̀ Dɑfiti kɑ̀rì feímɛ̀ kɛ́bekɛ Sonnɑtɑ̃ɑ̃ kɛ dɔ̀: Dɛ̀ yĩ́mɛ kɛ̀ Dɑfiti wee í kɔ̀tɛní kɛ wɛ̃̀tɛ kɛ í kɔ̀tɛní yíe?

28 Kɛ̀ Sonnɑtɑ̃ɑ̃ dɔ̀: Dɑfiti n yɑ̃ũtɛ́mu kɛ tú nh ò pɑ̃ kucɛ kòò dɔ́ kɛ́kɔtɛ Bɛtideɛmmu nwe, kɛ yetoo, 29 ò m mɔɔmu kɛ tú nh ò yóu kòo kɔtɛ kɛ̀ bɛ̀ mɔ̀kɛ ikuɔ́ nyi bɛ cĩ́ɛ̃̀tɛ̀, kòo kóo kótì yɛ̃ nwèe kɔtoo. Ntɛ dɛ̀ɛ̀ te kɛ̀ Dɑfiti í nɑ kɛ kɔ̀tɛní okpɑ̀ɑ̀tì bɑnni.

30 Kòo kpɑ̀ɑ̀tì Sɑuri miɛkɛɛ pɛikɛ Sonnɑtɑ̃ɑ̃ kòo ò sɑ̃̀ɑ̃́ nkɛ dɔ̀: Tɛmɔtɛ̀ kó dɛbirɛ fɔ̃́! N yɛ̃́mu kɛ dò nhɑ tùótɛ́ Sɛsee kó dɛbirɛ ndɛ kɛ dɔ̀ɔ̀ ɑ nɛ́po! A fɛi ĩ́nkɛ̀ nkɛ nɛ̀ ɑ yɔ̃ kpɛyi. 31 A nyɛ̃́ kɛ dò nkɛ̀ dɛ kóo nìtì kpɑɑ́ fòù ɑ í yóó nɑ kɛ́di tikpɑ̀tì, tɔ̃ nkɛ̀ bɛ̀ɛ we nni mpĩ́nní, ò dò nkɛ́kuɔmu. 32 Kɛ̀ Sonnɑtɑ̃ɑ̃ tɛ̃́nnɛ́ o cicɛ Sɑuri kɛ dɔ̀: Bɑ nkpɛ́í nte kòò dò nkɛ́kú? Ò cɑ̀ɑ̀rɛ̀ bɑ?

33 Kɛ̀ Sɑuri youtɛ o kpɑ̃nnì kɛ bo ò tɑ̃, kɛ̀ Sonnɑtɑ̃ɑ̃ bɑntɛ́ o cicɛ bɑɑ dɔ́mɛ̀mu kɛ́kuɔ Dɑfiti. 34 Kòo miɛkɛɛ pɛikɛ kòo ítɛ́, bɑ́ ò tɛ̃́nkɛ í ndi tibɑndiitì, diyiè dɛ́rì kpɛti. Kòo yɛ̀mmɛ̀ɛ cɑɑ̀rɛ̀ mɛdiɛ̀ nho cicɛ sɑ̃̀ḿmúmɛ̀ Dɑfiti.

35 Kɛ̀ dɛ̀ɛ wentɛ́ kɛ̀ Sonnɑtɑ̃ɑ̃ yɛ̀ kɛ́kɔtɛ bɛ̀ wee bennɛ́ dɛ̀ bɛtɔbɛ̀ wenwe nɛ̀ Dɑfiti kɛ nɛínɛ̀ dɛdɑpùmbirɛ, 36 kɛ́ dɛ̀ nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Cokɛ́ kɛ́túótɛ́ní ipie n yóó tɑ̃ũ ì.

Kòo dɑpɑ̀ɑ̀ ncokɛ́ kɛ̀ Sonnɑtɑ̃ɑ̃ tɑ̃ũ kupie nkɛ̀ kùu ò sèńtɛ́. 37 Odɑpɑ̀ɑ̀ tùɔ̀kɛ dìì mɔ̀nnì kupie mborɛ̀ kɛ̀ Sonnɑtɑ̃ɑ̃ pĩɛ̃kɛ́ kɛ dɔ̀: Kupie nyí pɛ̃ɛ̃tɛ́ dɛndɑɑ̀? 38 Cokɛ́ mɛcɑ̃ɑ̃ mbɑ́ cómmú!

Kòo dɑpɑ̀ɑ̀ ntúótɛ́ kupie nkɛ́wɛ̃tɛní. 39 Odɑpɑ̀ɑ̀ nyí nyɛ̃́ tìmɑtì, Sonnɑtɑ̃ɑ̃ nɛ̀ Dɑfiti kɛ̀ bɛmbɛ mɛ nyɛ̃.

40 Kɛ̀ Sonnɑtɑ̃ɑ̃ duɔ́ nho duokɛ̀ nɛ̀ o tɑ̃mmù odɑpɑ̀ɑ̀ nkɛ dɔ̀: Kpɛ̃nnɛ́ dɛ tɛcĩ́ɛ̃̀tɛ̀. 41 Kòo dɑpɑ̀ɑ̀ nkò nkɛ̀ Dɑfitii yɛ̀nní ò do sɔri dɛ̀ ditɑ̃rì píkù, kubɑkù cɑ̃̀nku bíɛ́kɛ̀, kɛ́nínkú kɛ́sĩ́nnɔ́ɔ Sonnɑtɑ̃ɑ̃ ììkɛ̀ kucɛ mɛ̀tɑ̃ɑ̃ti, kɛ̀ bɛ̀ɛ kɔúnnɛ̀ bɛtɔbɛ̀ kɛ́kuɔ́ mmɛdiɛ̀.

42 Kɛ̀ Sonnɑtɑ̃ɑ̃ nɑ́kɛ́ Dɑfiti kɛ dɔ̀: Kɔtɛ kɛ̀ dɛ̀ nnɑɑti, ɑ bɑ́ɑ́ yɛ̃̀ nti dɔ̀ɔ̀ mɛ̀ɛ̀ tɑummɛ̀ kɛ yu ti Yiɛ̀ nKuyie nyètìrì, kù yɛ̃́mu dɛ kó mɛtɑummɛ̀ kpɛ́í nkɛ̀ mɛ̀ yó mbo sɑ̃́ɑ̃̀ nɛ̀ ti yɑɑ̀bío.

21

1 Mɛm̀mɛ kɛ̀ Dɑfitii ítɛ́ kɛ̀ Sonnɑtɑ̃ɑ̃ kò.

Dɑfiti kɔ̀tɛmɛ̀ Nɔbu ɛì

2 Kɛ̀ Dɑfitii kɔtɛ Nɔbu ikuɔ́ nìùtì Aimmɛdɛki borɛ̀. Kɛ̀ Aimmɛdɛkii ò yɑ̀ kɛ́cokóo o borɛ̀ nɛ̀ iyĩ̀ɛ̃̀kɛ kóò bekɛ kɛ dɔ̀: Dɛ̀ dòmmɛ kɑ̀ɑ bo ɑmɑ́ɑ̀ bɑ́ òmɔù í dɑ nɛínɛ̀?

3 Kɛ̀ Dɑfiti dɔ̀: Okpɑ̀ɑ̀tì weè n duɔ́ mmutɔ̃mmú kɛ yɛ̃ m bɑ́ɑ́ yie nkòò mɔù nyɛ̃́ ò yɛ̃ n dɔɔ̀ dɛ̀. Dɛɛ̀ te kɛ̀ n yĩ n kó bɛtɔ̃mbɛ̀ nni mbɑɑ dibòrì mɑrì. 4 A mɔkɛ mudiì mɑmɑ̀ɑ̀? M pɑ̃ pɛ̃́ɛ̃̀bɛ̀ bɛ̀nùmmù yoo dɛtɛrɛ̀ mɑrɛ̀ ɑ mɔkɛ dɛ̀. 5 Kɛ̀ ikuɔ́ nìùtì dɔ̀: N yí mɔkɛ pɛ̃́ɛ̃̀bɛ̀ sɔ̃́ntíkɛ kɔbɛ, bɛ̀ɛ̀ bo, bɛ̀ bɛ̀ pɑ̃ Kuyie nku, m bo nɑ kɛ́ bɛ̀ n dɑ duɔ́ nkɛ́ nsɑ̀ kɑ̀ɑ yɛ̃́ kɛ dò nhɑ kɔbɛ í duɔ́nɛ̀ bɛnitipòbɛ̀.

6 Kɛ̀ Dɑfitii tɛ̃́nnɛ́ ikuɔ́ nìùtì kɛ dɔ̀: Ti ɔ̃ nkɛ̀ ti kɔri mudoò bɛ̀ ti bɑɑmu bɛnitipòbɛ̀, yíe nkó kucɛ tu cɛ̃́nkoo kɔku nku yie, kɛ nɛ́ cɑ̃́ɑ̃́ nkɛ yɛ̃́ bɛ̀ tɔ tìì kpɑ̀rìnɛntì bɛ̀ tì wénkùnnɛmɛ̀ ikuɔ́ yɛ̃mmɛ̀. Bɑ́ kɛ̀ dɛ kó kucɛ do í tú kusɑ̀ɑ̀kù kù yóó wenkɛmu bɛ̀ tɔ tìì kpɑ̀rìnɛntì kpɛ́í.

7 Dɛ mɔ̀nnì kɛ̀ ikuɔ́ nìùtìi ò duɔ́ mpɛ̃́ɛ̃̀bɛ̀ bɛ̀ do pɑ̃ bɛ̀ Kuyie, kɛ̀ bɛ̀ ndɑkɛ́ tɑ́bùrì ti Yiɛ̀ nKuyie ncĩ́ɛ̀tɛ̀ miɛkɛ, kɛ̀ bɛ̀ɛ bɛ̀ dɑɑtɛ́ní kɛ́ceètɛ bɛpɑ̀mbɛ̀.

8 Kɛ sɔ̃́ nSɑuri kóo nìtì mɔù dɛ̀ bo ti Yiɛ̀ nKuyie ntɑummɛ̀ tou miɛkɛ kɛ dɔɔri Kuyie nkuɔ́, kòo yètìrì tu Dowɛki, kòo tu Edomiibɛ botí kou, weè do bɑkɛ́ Sɑuri kó bɛpecɛ̃mbɛ.

9 Kɛ̀ Dɑfitii yíɛ́ kɛ́bekɛ Aimmɛdɛki kɛ dɔ̀: A í mɔkɛ dikpɑ̃nnì mɑrì yoo disièɑ̀? Okpɑ̀ɑ̀tì m̀ pɛ́i mmɛcɑ̃ɑ̃ mmɛcɑ̃ɑ̃ mmɛ n yí nɑ kɛ tùótɛ́ n siè yoo kukpɑ̀rìnɛnkù tɛkù mɑkù. 10 Kɛ̀ ikuɔ́ nìùtì dɔ̀: Kodiyɑti ɑ kùɔ wè kubiriku bɛ̀ tu kù Tedimɛnti biriku o kó disiè diì bo, kɛ duɔ́ ikuɔ́ nɛntì fɔ̃nkúò, kɛ pũɔ̃́ kuyɑ̀ɑ̀kù, kɑ̀ɑ dɔ́ ɑ bo di ntúótɛ́, ditɛrì mɑrì í bo. Kɛ̀ Dɑfiti dɔ̀: Duɔnní di, n yí yóó pɛ́tɛ́ dìmɑrì dìì pɛ̃ɛ̃tɛ́ dii.

Dɑfiti kɔ̀tɛmɛ̀ Fidisitɛ̃ɛ̃bɛ ɛì

11 Dɛ kó diyiè kɛ̀ Dɑfitii sɔɔtɛ́ kɛ́ncokù Sɑuri kɛ́tuɔkɛnɛ̀ Kɑti kóo kpɑ̀ɑ̀tì Akiisi ciɛ. 12 Kɛ̀ Akiisi tɔ̃mbɛ̀ɛ ò bekɛ kɛ dɔ̀: Dɛ̀ í dò nDɑfiti nwe Isidɑyɛɛribɛ kpɑ̀ɑ̀tì bɛnitipòbɛ̀ sòò dìè nkɛ sɑ̃ntí wè kɛ tú:

Sɑuri kùɔ sikɔupí,

kɛ̀ Dɑfiti kùɔ sikɔupípíɑ̀?

13 Kɛ̀ dɛ kó tinɑ́ɑǹtì pĩ́ nDɑfiti kɛ̀ kufɔ̃wɑɑ́ nhò ɑutɛ́ Akiisi Kɑti kóo kpɑ̀ɑ̀tì ììkɛ̀. 14 Kòò dɔɔ̀ omɑ́ɑ̀ wèè yɛ̀mmɛ̀ í nɑɑti kɛ́nnɑ́ɑntɛ nɑ́ɑntɛ kɛ kɔ́ú kɔ́ú dicɑ̀ù kó idɛí ĩ́nkɛ̀ kɛ̀ tinɔ́ntɔ̃ũtì yìɛ̀ kɛ ɔrì o dɛɛ̀nfɛ̀. 15 Kɛ̀ Akiisii nɑ́kɛ́ o kó bɛtũ̀mbɛ̀ kɛ dɔ̀: Di yɑ̀mu onìtì yie nyɛ̀mmɛ̀ í nɑɑtimɛ̀, dɛ̀ yĩ́mɛ kɛ̀ di ò kɔ̀tɛnní m borɛ̀? 16 M mɔ̀ńtɛ́ tiwɑ́ɑ́títì nti kɛ̀ di n tɔní yie mbotí kòò bo ndɔɔri dɛwɑ́ɑ́tɛ́kpɛrɛ n yììkɑ̀ɑ̀? Yie mbotí bɑ́ɑ́ tɑ n cĩ́ɛ̃̀tɛ̀!

22

Dɑfiti ketɛ́mɛ̀ muceé

1 Kɛ̀ Dɑfitii ítɛ́ Kɑti kɛ́kɔtɛ kɛ́nsɔri Adudɑmmu kó kutɑ̃dènkù. O kó bɛkótíbɛ̀ nɛ̀ o kɔbɛ bɛmɔu bɛ̀ tì kèè dìì mɔ̀nnì kɛ́kɔtoo kóò sɔ̃̀ńkɛ́. 2 Bɛ̀ɛ̀ kó dimɑ̀ɑ̀ bo mɛsémmɛ̀ miɛkɛ nɛ̀ yɛbɑ̀ɑ̀ nyɛmbɛ̀ nɛ̀ dɛ̀ í nɑɑti bɛ̀, kɛ̀ bɛ̀ɛ wɛ̃nnɛ́ bɛmɔu kɛ́mbo sikɔusìnɑ̀ɑ̀ (400) kɛ̀ weè bɛ̀ bɑkɛ́.

3 Kɛ̀ Dɑfitii ítɛ́ dɛborɛ̀ kɛ́kɔtɛ Misipɑɑ Mɔɑbu tenkɛ̀ miɛkɛ kɛ́nɑ́kɛ́ Mɔɑbu kpɑ̀ɑ̀tì kɛ dɔ̀: Yóu n cicɛ nɛ̀ n yɔ̃ kɛ̀ bɛ̀ɛ kɔtɛní kɛ́mbo ɑ borɛ̀ kɛ bɑɑnɛ̀ m bo bɑntɛ́mɛ̀ Kuyie nni ndɔ́nɛ̀ tì.

4 Kòo bɛ̀ niitɛ́ Mɔɑbu kóo kpɑ̀ɑ̀tì cĩ́ɛ̃̀tɛ̀, kɛ̀ bɛ̀ ndɛ̀ bo kòò sɔri.

5 Diyiè mɑrì kɛ̀ Kuyie mpɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑǹtò Kɑdii nɑ́kɛ́ Dɑfiti kɛ dɔ̀: Bɑ́ nsɔri dɛndɛ, kò nhɑ cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ Sudɑɑ tenkɛ̀.

Kɛ̀ Dɑfiti ítɛ́ kɛ́kɔtɛ Edɛti kó dikpɑ́ɑ̀.

Sɑuri kùɔmɛ̀ Kuyie nkuɔ́ nìùbɛ̀ Nɔbu kó dihɛì

6 Kɛ̀ Sɑurii mbo Kibeɑ kɛ kɑri tɛtɑ̃tɛ̀ ĩ́nkɛ̀ mutie mɑmù dɛ́ɛ̀ nkɛ pikú o kpɑ̃nnì kòo kó bɛtɔ̃mbɛ̀ bɛmɔu ò murí kòo keè bɛ̀ yɑ̀mɛ̀ Dɑfiti nɛ̀ o kɔbɛ. 7 Kɛ̀ Sɑurii bɛ́i nkɛ dɔ̀: Kéntɛ́nɛ̀ díndi Bɛnsɑmɛɛ wuɔ nkɔbɛ! Sɛsee kó dɛbirɛ bo di duɔ́ ndɛpɑɑ nnɛ̀ fínyĩ̀ kó dɛpɑɑnɑɑ̀? Di yɛ̀mmɛ̀ bɑ́ ndò nhò yóó duɔ́ ndímbɛ kɛ̀ di mbɑkɛ́ o tenkɑrɛ̀, kòo di bɑɑti iwɛ̃ĩ? Mpútì! 8 Dɛ̀ dòmmɛ kɛ̀ di dɔ́ kɛ́ m bɔ ndimɔu? Bɑ́ di mɔù í n nɑ́ɑ́ nkóo dɑpɑ̀ɑ̀ nnɛ̀ Dɑfiti bɛ̀ tɑummɛ̀. Dɛ̀ dòmmɛ kɛ̀ di mɔù í dɑ̀ɑ̀tɛ n kpɛ́í nkɛ bo n nɑ́kɛ́ m birɛ wɛ̃nnɛ́nɛ̀mɛ̀ dɛ kóo nìtì kɛ̀ bɛ̀ bo m bɔ, yɑ́ɑ dɛ̀ í mɛ ndò nyíe?

9 Dɛ mɔ̀nnì kɛ̀ Dowɛki Edomiibɛ botí kou dɛ bo, kɛ bɛ́i nkɛ dɔ̀: N sòò yɑ̀mu diyiè mɑrì Sɛsee birɛ kɛ̀ dɛ̀ kɔ̀too Nɔbu Aimmɛdɛki Aitubu birɛ borɛ̀. 10 Kòo beé nKuyie nho kpɛ́í nkóò pɑ̃ tidiitì, kóò duɔ́ nKodiyɑti, Fidisitɛ̃ɛ̃ kou kó disiè.

11 Kɛ̀ Sɑurii tɔ̃ nkɛ̀ bɛ̀ɛ pĩ́nní ikuɔ́ nìùtì, Aimmɛdɛki Nɔbu kou nɛ̀ o nɑɑ̀mùnkù kɔbɛ bɛ̀ɛ̀ tu ikuɔ́ nìùbɛ̀, kɛ bɛ̀ kɔ̀tɛnní bɛmɔu okpɑ̀ɑ̀tì borɛ̀. 12 Kɛ̀ Sɑurii nɑ́kɛ́ Aimmɛdɛki kɛ dɔ̀: Fɔ̃́ nhAitubu birɛ, kéntɛ́ kɛ́keè. Kòò dɔ̀: Okpɑ̀ɑ̀tì, ntɛ mí. 13 Kɛ̀ Sɑuri dɔ̀: Bɑ nkpɛ́í nte kɛ̀ di dɔ́ kɛ́ m bɔ nfɔ̃́ nnɛ̀ Sɛsee birɛ, kɑ̀ɑ ò duɔ́ ntidiitì, koò duɔ́ ndikpɑ̃nnì, kɛ beé nKuyie nho kpɛ́í nkòò bo m bɔ? Mɛɛ̀ dɔkɑɑ̀?

14 Kɛ̀ Aimmɛdɛkii ò tɛ̃̀ńnɛ́ kɛ dɔ̀: Òmɔù bomu ɑ tɔ̃mbɛ̀ miɛkɛ wèè tu onitisɑ̀ù kɛ dònnɛ̀ Dɑfitɑɑ? Ò tu ɑ cɔ̀kù nwe kɛ weè bɑkɛ́ bɛ̀ɛ̀ dɑ bɑɑ bɛmɔu kɛ̀ bɛ̀ ò sɑ̃ntí ɑ cĩ́ɛ̃̀tɛ̀. 15 Dɛ yiè dɔkɛ ǹ ketɛ́mɛ̀ m bo beémmɛ̀ Kuyie nho kpɛ́í. N yí dɔ́ kɛ dɑ bɔ. Okpɑ̀ɑ̀tì bɑ́ n tou ntìmɑtì, mí nyoo n cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kou mɔù, n do í yɛ̃́ kɛ dò ntìmɑtì bo di cuokɛ̀, bɑ́ sɑ́m̀pɔ́. 16 Kòo kpɑ̀ɑ̀tì dɔ̀: Fɔ̃́ nhAimmɛdɛki ɑ yóó kúmu, fɔ̃́ nnɛ̀ ɑ cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ tɛmɔu.

17 Kòo nɑ́kɛ́ bɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ ò bɑ̀ɑ kɛ dɔ̀: Kuɔnɛ̀ Kuyie nkuɔ́ nìùbɛ̀ bɛmɔu, bɛ̀ mɛ nwɛ̃nnɛ́mɛ̀ Dɑfiti nwe koò teennɛ̀. Bɛ̀ do yɛ̃́mu Dɑfiti cootimɛ̀mu, bɛ̀ mɛ nyí n nɑ̀kɛ́.

Bɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ miɛkɛ òmɔù í ndɑ̀ɑ́tí kɛ bo kɑ́ɑ́kɛ́ ikuɔ́ nìùbɛ̀ kɛ́ bɛ̀ kùɔ. 18 Kòo kpɑ̀ɑ̀tìi nɑ́kɛ́ Dowɛki Edomiibɛ botí kou kɛ dɔ̀: Kuɔ bɛ! A bɑ́ɑ́ bɛ̀ yóu.

Kɛ̀ Dowɛkii bɛ wetínnɛ́ kɛ́kuɔ ikuɔ́ nìùbɛ̀ sipísìni nɛ̀ bɛ̀nùmmù kɛ̀ bɛ̀ ɑ̃ ikuɔ́ yɑ̀ɑ̀tì. 19 Kɛ̀ Sɑurii kuɔ ikuɔ́ nìùbɛ̀ Nɔbu ɛì miɛkɛ, bɛnitidɑɑbɛ̀ nɛ̀ bɛnitipòbɛ̀ nɛ̀ ibí nɛ̀ ibíbɛ́nni, inɑ̀ɑ̀kɛ nɛ̀ sɑ̃mmɑrímúbɛ̀, ipe nɛ̀ sibɔɔ́ kɛ́ dɛ̀ fèútɛ́ dɛmɔu pɑ́íí. 20 Kɛ̀ Aimmɛdɛki Aitubu birɛ kó dɛbirɛ Abiɑtɑɑ weè mɑ́ɑ̀ yentɛ́ kɛ́cokɛ́ kɛ́sɔ̃́nkóo Dɑfiti, 21 kóò nɑ̀kɛ́ Sɑuri kùɔmɛ̀ ikuɔ́ nìùbɛ̀ bɛmɔu. 22 Kɛ̀ Dɑfitii nɑ́kɛ́ Abiɑtɑɑ kɛ dɔ̀: N sòò yɛ̃́mu Edomiibɛ botí kou Dowɛki dɛ̀ bomɛ̀ kɛ yóó nɑ́kɛ́ Sɑuri. Míì te kɛ̀ bɛ̀ kùɔ ɑ kɔbɛ bɛmɔu. 23 Mbo diɛ m borɛ̀ ɑ bɑ́ nyĩɛ̃̀kù, ti dootitɔù omɑ́ɑ̀ ndi Sɑuri weè dɔ́ kɛ́ ti kuɔ mí nnɛ̀ fɔ̃́. M borɛ̀ dɛ̀mɑrɛ̀ í yóó dɑ dɔɔ̀.

23

Dɑfiti dɛɛtɛ́mɛ̀ Keidɑɑ ɛì kɔbɛ

1 Diyiè mɑrì kòò mɔùu nɑ́kɛ́ Dɑfiti kɛ dɔ̀: Fidisitɛ̃ɛ̃bɛ do Keidɑɑ kɛ ɛí bɛ diitì. 2 Kɛ̀ Dɑfitii beé nti Yiɛ̀ nKuyie nkɛ dɔ̀: Kuyie, n dò nkɛ́kɔtɛ kɛ́ bɛ̀ dokɛ́nɑ́ɑ̀? Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie ndɔ̀: Kɔtɛ kɛ́dokɛ́nɛ̀ bɛ kɛ́fietɛ Keidɑɑ.

3 Bɛ̀ɛ̀ nɛínɛ̀ Dɑfiti kɛ̀ bɛ̀ɛ ò nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Ti bo diɛ nSudɑɑ ɛì kɛ̀ kufɔ̃wɑɑ́ nti bo, ti bo dɑ́ɑ́tí Fidisitɛ̃ɛ̃bɛ mbɑɑ̀?

4 Kòò yíɛ́ kɛ́beé nti Yiɛ̀ nKuyie nkɛ̀ kù dɔ̀: Kɔtɛ kɛ̀ n yóó bɛ̀ ndɑ duɔ́mmu kɑ̀ɑ bɛ̀ nɑ.

5 Dɑfiti nɛ̀ o kɔbɛ kɛ̀ bɛ̀ɛ kɔtɛ Keidɑɑ kɛ́tɑ Fidisitɛ̃ɛ̃bɛ mudoò kɛ́fietɛ bɛ wũɔ̃, kɛ́ bɛ̀ ɑutɛ mɛdiɛ̀ nkɛ́dɛɛtɛ́ Keidɑɑ ɛì kɔbɛ.

6 Aimmɛdɛki birɛ Abiɑtɑɑ do yóó cokɛ́ dìì mɔ̀nnì kɛ bo kɔtɛ Dɑfiti borɛ̀ kɛ́ntɔmu ikuɔ́ nɛntì bɛ̀ ɔ̃ɔ̃ beénnɛ̀ tì Kuyie.

7 Kɛ̀ Sɑurii keè Dɑfiti tɑmɛ̀ Keidɑɑ kɛ́bɛ́i nkɛ dɔ̀: Kuyie nwe nni nduɔ́mmu, ò pĩ nhomɑ́ɑ̀ ndi, ò mɛ̀ nyiémmɛ̀ kɛ tɑ dihɛì dìì kó yɛbòrɛ̀ kpetí kɛ pɑ́kɛ́.

8 Kɛ̀ Sɑurii bɑ́ɑ́tí nɛ̀ bɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ kɛ bo kɔtɛ kɛ́pi Dɑfiti nɛ̀ o kɔbɛ Keidɑɑ ɛì miɛkɛ. 9 Kɛ̀ Dɑfitii keè Sɑuri bɑ̀ɑ́tímɛ̀ kɛ bo ò pĩ kɛ́nɑ́kɛ́ ikuɔ́ nìùtì Abiɑtɑɑ kɛ dɔ̀: Tɔní ikuɔ́ nɛntì kɛ̀ m beénnɛ̀ Kuyie. 10 Kòo beé nKuyie nkɛ dɔ̀: N Yiɛ̀ nKuyie nyIsidɑyɛɛribɛ tũ nkù, n kèè kɛ̀ bɛ̀ tú Sɑuri bɑ̀ɑ́tí kɛ bo pi Keidɑɑ ɛì kɛ di pɔ̀ntɛ nɛ̀ n kpɛ́í. 11 Kòò kɔ̀tɛní, dihɛì yɛmbɛ̀ bo m pĩ́ nkóò duɔ́nnɑɑ̀? Ò bo kɔtɛní kɛ́ndònnɛ̀ n yo kɛ̀ bɛ̀ nɑ̀ɑ́mmɑ̀ɑ̀? N Yiɛ̀ nKuyie nyIsidɑyɛɛribɛ tũ nkù n dɑ bɑ́ɑmmu ɑ́ n nɑ́kɛ́. Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie ndɔ̀: Ɛ̃ɛ̃ ò kɔ̀rinímu. 12 Kɛ̀ Dɑfiti dɔ̀: Kòò kɔ̀tɛní, dihɛì yɛmbɛ̀ bo m pĩ́ nkóò duɔ́nɑ́ɑ̀? Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie ndɔ̀: Ɛ̃ɛ̃, bɛ̀ yóó dɑ pĩ́mmu kóò duɔ́.

13 Dɛ mɔ̀nnì kɛ̀ Dɑfitii ítɛ́ nɛ̀ o kɔbɛ, bɛ̀ bo ntùɔ̀kɛ sikɔusìkuɔ̀ (600) kɛ̀ bɛ̀ɛ ítɛ́ kɛ́tɑ dikpɑ́ɑ̀ kɛ̀ Sɑurii keè Dɑfiti ìtɛ́mɛ̀ kɛ́yóu ò tɛ̃́nkɛ í mpì dihɛì.

14 Kɛ̀ Dɑfiti mbo Sifi kpɑ́ɑ̀ yɛtɑ̃rɛ̀ ĩ́nkɛ̀, kɛ̀ Sɑuri nhò wɑnti yɛwe yɛmɔu duɔ́mɛ̀, Kuyie mmɛ nyí nwè nhò duɔ́. 15 Kɛ̀ Dɑfiti nyɛ̃́ Sɑuri ò wɑɑ̀mmɛ̀ kɛ bo ò kùɔ kɛ́mbo Odisɑɑ Sifi kpɑ́ɑ̀ miɛkɛ.

16 Diyiè mɑrì kɛ̀ Sonnɑtɑ̃ɑ̃, Sɑuri kóo dɑpɑ̀ɑ̀ nkɔtoo Dɑfiti borɛ̀ Odisɑɑ kɛ́yɑ́úkùnnɛ o kɔ̃̀ntì kɛ dɔ̀, ò ntɛ̃ĩ́ Kuyie mbíɛ́kɛ̀. 17 Kóò nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Bɑ́ nyĩɛ̃̀kù n cicɛ Sɑuri í yóó dɑ nintɛ, fɔ̃́ɔ̃̀ yóó nɑɑ́ nyIsidɑyɛɛribɛ kpɑ̀ɑ̀tì, kɛ̀ nni ntú wèè dɑ tũ, n cicɛ ti yɛ̃́mu o mɔ́mmuɔ.

18 Kɛ̀ bɛ̀ɛ yú ti Yiɛ̀ nKuyie nyètìrì kɛ́tɑu, kɛ̀ Sonnɑtɑ̃ɑ̃ kò nho cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kɛ̀ Dɑfiti nkpɑɑ́ Odisɑɑ.

Sɑuri bɛ̀timɛ̀ Dɑfiti

19 Mɛm̀mɛ kɛ̀ Sifi ɛì kɔbɛɛ kɔtɛ Sɑuri borɛ̀ Kibeɑ kóò nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Dɑfiti sɔ̀ri ti ciɛ nkɛ yɛtɑ̃rɛ̀ ĩ́nkɛ̀ Odisɑɑ borɛ̀ Akidɑɑ tɑ̃rɛ̀, kubiriku kubɑkù cɑ̃̀nku bíɛ́kɛ̀. 20 Okpɑ̀ɑ̀tì, kɑ̀ɑ dɔ́ kɛ bo ò pĩ nhɑ kɔtɛní, tíì yóó ò pĩ nkɛ dɑ duɔ́. 21 Kɛ̀ Sɑuri dɔ̀: Ti Yiɛ̀ nKuyie ndi dɔɔ̀ mɛsɑ̀ɑ̀ ndíndi bɛ̀ɛ̀ n kuɔ́ mmɛsémmɛ̀. 22 Kɔtɛnɛ̀ kɛ́yíɛ́ kɛ́wénní mɛsɑ̀ɑ̀, kɛ́yɑ̀ ò borɛ̀ weti weti nɛ̀ wèè ò yɑ̀, bɛ̀ n nɑ́ɑ́ nkɛ́tú ò ciìmu mɛdiɛ̀. 23 Di yɑ̀ o sɔ̀rɛ̀ yɛmɔu ò bo nɑ kɛ́sɔri yɛ̀, kɛ́wɛ̃tɛní kɛ́ n nɑ́kɛ́ weti weti kɛ̀ tí nnɛí kɛ́kɔtɛ, kòò bo dihɛì ndi tí fiɛ́ Sudɑɑ botí kumɔu miɛkɛ kóò yɑ̀.

24 Dɛ kó difɔ̃nkúò kɛ̀ Sifi ɛì kɔbɛɛ ítɛ́ Sɑuri borɛ̀ kɛ́niitɛ́ kɛ́kò mbɛ ciɛ. Dɛ mɔ̀nnì Dɑfiti nɛ̀ o kɔbɛ kɛ̀ bɛ̀ bo Mɑɔ̃ɔ̃ kó dikpɑ́ɑ̀ kubiriku kubɑkù cɑ̃̀nku diyiè yìɛ̀ní kɛ̀ɛ̀ bíɛ́kɛ̀. 25 Sɑuri nɛ̀ o ɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ɛ kɛ̀ kɔ̀tɛ o wɑmmù kɛ̀ bɛ̀ɛ nɑ́kɛ́ Dɑfiti kòo dekɛ Mɑɔ̃ɔ̃ kpɑ́ɑ̀ tɑ̃rì kɛ́nsɔri. Kɛ̀ Sɑurii keè kɛ́ kɛ̀ tũ̀nnɛ o wɑmmù. 26 Sɑuri nɛ̀ o kɔbɛ kɛ̀ bɛ̀ mbo ditɑ̃rì píkù kuu, Dɑfiti nɛ̀ o kɔbɛ kɛ̀ bɛ̀ bo kutɛkù, kɛ̀ Dɑfiti ndɔ́ mɛcɑ̃ɑ̃ nkɛ bo yentɛ́nɛ̀ Sɑuri. Sɑuri nɛ̀ o kɔbɛ kɛ̀ bɛ̀ ò duúnnɛ̀ kɛ dèè kɛ dɔ́ kóò cɛ̃̀ɛ̃̀tɛ kɛ́pĩ́. 27 Kòò mɔùu tuɔkɛní kɛ́nɑ́kɛ́ Sɑuri kɛ dɔ̀: Kɔtɛ mɛcɑ̃ɑ̃ nFidisitɛ̃ɛ̃bɛ bɛɛ̀ do dihɛì.

28 Kɛ̀ Sɑurii kṹnnɔ́ɔ Dɑfiti kó mubɛ̀tìmù kɛ́cuó nFidisitɛ̃ɛ̃bɛ. Dɛɛ̀ te kɛ̀ bɛ̀ yu dɛ kó dibòrì kɛ tú Dipɑtɛtɑ̃rì.

24

Dɑfiti yetɛmɛ̀ ò bo kuɔmɛ̀ Sɑuri

1 Kɛ̀ Dɑfitii ítɛ́ dɛborɛ̀ kɛ́kɔtɛ kɛ́mbo Ãnkedii yɛtɑ̃rɛ̀ ĩ́nkɛ̀. 2 Kɛ̀ Sɑurii bɛti Fidisitɛ̃ɛ̃bɛ kɛ́deè kɛ́konní kɛ̀ bɛ̀ɛ ò nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Dɑfiti bo Ãnkedii kó dikpɑ́ɑ̀. 3 Kòo tɑ̃ɑ̃tɛ́ Isidɑyɛɛribɛ miɛkɛ bɛnitidɑɑbɛ̀ mɔ́mmɔmbɛ kɛ̀ bɛ̀ mbo sikɔupísìtɑ̃ɑ̃ti (3000) kɛ̀ bɛ̀ɛ kɔtɛ Dɑfiti nɛ̀ o kɔbɛ bɛ wɑmmù kɛ sɔ̃́ mbɛ̀ bo ditɑ̃rì bɛ̀ tu dì Sitɑ̃bɔɔ́ kó ditɑ̃rì ììkɛ̀. 4 Kɛ̀ bɛ̀ɛ tuɔkɛ dibòrì mɑrì bɛ̀ tu dì Dipebɑɑkɛ̀rì kucɛ nùù kɛ̀ kutɑ̃dènkù mɑkù dɛ̀ bo, kɛ̀ Sɑurii tɑ ku miɛkɛ kɛ bo yɛ̃nkɛ kɛ sɔ̃́ nDɑfiti nɛ̀ o kɔbɛ kɛ̀ bɛ̀ bo kutɑ̃dènkù fũ̀ɔ̃̀. 5 Kɛ̀ Dɑfiti kɔbɛɛ ò nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Ti Yiɛ̀ nKuyie ndɑ nɑ̀kɛ́ dìì yiè kpɛ́í diì tùɔ̀kɛ, kù do yɛ̃ nkù yóó dɑ duɔ́ ndì ɑ dootitɔù kɑ̀ɑ ò dɔ̀ɔ̀nɛ̀ ɑ dɔ́mɛ̀.

Kɛ̀ Dɑfiti ítɛ́ mɛyɔɔ̀mmɛ̀ kɛ́kéétɛ́ Sɑuri yɑɑ̀bòrì fũ̀ɔ̃̀, 6 ò dì kèétɛ́ mɛmmɛ kɛ́deè kòo kɔ̃m̀bùɔ̀tìi do mɛdiɛ̀ nhò kèétɛ́ mɛ̀ɛ̀ kpɛ́í nSɑuri yɑɑ̀bòrì. 7 Kòo nɑ́kɛ́ o kɔbɛ kɛ dɔ̀: Ti Yiɛ̀ nKuyie mbɑ́ɑ́ yie kɛ̀ n dɑɑ́ n nɔ̀ùtɛ̀ n yiɛ̀ nyĩ́nkɛ̀! Ti Yiɛ̀ nKuyie nkuù ò tɑ̃ɑ̃tɛ́ kòò tu okpɑ̀ɑ̀tì.

8 Dɑfiti bɛ́i mɛmmɛ kɛ́pɛ́ítɛ́ o kɔbɛ bɑ́ bɛ̀ í ndɔ̀ɔ̀ mɛyɛi mmɑmɛ̀ Sɑuri.

Kɛ̀ Sɑurii yɛ̀ kutɑ̃dènkù kɛ́sɔɔtɛ́ o cɛ. 9 Dɛ kó difɔ̃nkúò kɛ̀ Dɑfitii yɛ̀nní kutɑ̃dènkù miɛkɛ kɛ́pĩɛ̃kɛ́ kɛ dɔ̀: N yiɛ̀ nhokpɑ̀ɑ̀tì!

Kɛ̀ Sɑurii wɛ̃ɛ̃tɛní kɛ̀ Dɑfitii nínkú kɛ́sĩ́nnɔ́ɔ, 10 kɛ́nɑ́kɛ́ Sɑuri kɛ dɔ̀: Dɛ̀ yĩ́mɛ kɑ̀ɑ yie mbɛ̀ɛ̀ tu n wɑnti ɑ kó mɛyɛi mbɛ kpɛti? 11 A yɑ̀mu yíe nnɛ̀ ɑ nuɔ ti Yiɛ̀ nKuyie ndɑ pĩ̀ḿmɛ̀ kɛ n duɔ́, bɛ̀ do n tiémmu kutɑ̃dènkù miɛkɛ kɛ tú n dɑ kuɔ kɛ̀ n dɑ coo nkɛ tú m bɑ́ɑ́ dɑɑ́ n nɔ̀ùtɛ̀ ɑ ĩ́nkɛ̀ kɛ yɛ̃́ ti Yiɛ̀ nKuyie nkuù dɑ tɑ̃ɑ̃tɛ́mɛ̀ kɑ̀ɑ tu okpɑ̀ɑ̀tì. 12 Okpɑ̀ɑ̀tì wéntɛ́ n kèétɛ́mɛ̀ ɑ yɑɑ̀bòrì kɛ pikú, m mɛ nkèétɛ́mɛ̀ ɑ yɑɑ̀bòrì mɑ́ɑ̀ kɛ í dɑ kùɔ, ɑ yɑ̀mu n yí dɔ́mɛ̀ kɛ́ dɑ kuɔ yoo n dɑ dɔɔ̀ mɛyɛi, n yí dɑ cɑ̀ɑ̀rɛ̀ dɛ̀mɑrɛ̀, fɔ̃́ɔ̃̀ n wɑnti kɛ bo n kuɔ. 13 Ti Yiɛ̀ nKuyie nkuù bo ti pútɛ́ mí nnɛ̀ fɔ̃́ nkuù bo kpɑ n kpɑ̀nnì, m bɑ́ɑ́ dɑɑ́ n nɔ̀ùtɛ̀ ɑ ĩ́nkɛ̀. 14 Dikotinùù mɑrì tu: Kuyonku bonní bɛnitiyonkubɛ borɛ̀ ndɛ. Mí mmɛ bɑ́ɑ́ dɑɑ́ n nɔ̀ùtɛ̀ ɑ ĩ́nkɛ̀. 15 Isidɑyɛɛribɛ kpɑ̀ɑ̀tì wɑnti we? Weninwe ɑ bɛtìmɛ̀ mí ndɛmɔcírɛ̀, mí nfɛnɑcɛ́kɔ̀fɑ̀ɑ̀? 16 Ti Yiɛ̀ nKuyie nkuù bo ti pútɛ́, kuù bo ti wéntɛ́, kù n kónnɛ́ kɛ́ m pɑtɛ nɛ̀ fɔ̃́!

17 Dɑfiti bɛ́i ndìì mɔ̀nnì kɛ́deè kɛ̀ Sɑuri dɔ̀: M birɛ Dɑfiti fɔ̃́ɔ̃̀ n nɑ̀ɑ́nɑ́ɑ̀? Kɛ́kuɔ́ mmɛdiɛ̀, 18 kɛ́nɑ́kɛ́ Dɑfiti kɛ dɔ̀: A tú onitisɑ̀ù nwe kɛ m pɛ̃ɛ̃tɛ́, ɑ n wɑntinɛ̀ mɛsɑ̀ɑ̀ mmɛ kɛ̀ n dɑ wɑntinɛ̀ mɛyɛi. 19 A m bɛnkɛmu yíe nhɑ n dɔ́nɛ̀mɛ̀ mɛsɑ̀ɑ̀, ti Yiɛ̀ nKuyie nni nhɑ̃nnɛ́mu ɑ nɔ̀ùtɛ̀ miɛkɛ yíe, ɑ mɛ nyí n kùɔ. 20 Òmɔù ɔ̃ɔ̃ í nyɑ̀ o dootitɔù kóò yóu kòo ítɛ́. Ti yiɛ̀ nKuyie ndɑ yietí mɛsɑ̀ɑ̀ nhɑ n dɔ̀ɔ̀ mɛ̀ yíe. 21 N yɛ̃́mu kɛ dò nfɔ̃́ɔ̃̀ yóó di Isidɑyɛɛribɛ kpɑ̀tì, fɔ̃́ɔ̃̀ yóó tì tiekɛ. 22 Di mmɔ̀nnì bɛ́i nkɛ́yú nti Yiɛ̀ nKuyie nyètìrì kɛ dɔ̀, ɑ í yóó kuɔ n cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kɔbɛ nɛ̀ n yɑɑ̀bí n kṹṹ nkó difɔ̃nkúò kɛ̀ n yètìrìi kpɑ́nnɛ́.

23 Kɛ̀ Dɑfitii pɑrìkɛ̀ nɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nyètìrì, kɛ́deè kɛ̀ Sɑurii kò. Dɑfiti nɛ̀ o kɔbɛ kɛ̀ bɛ̀ɛ wɛ̃tɛ bɛ̀ do sɔri dɛ̀ ditɑ̃rì ĩ́nkɛ̀.

25

Nɑbɑɑdi yetɛmɛ̀ o bo teennɛ̀mɛ̀ Dɑfiti

1 Kɛ̀ Sɑmmuyɛɛrii kú kɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ bɛmɔu tíí nkóò kɔmmú kɛ́deè kóò kũnnɛ́ o ciɛ Dɑmɑɑ. Kɛ̀ bɛ̀ɛ deè kɛ̀ Dɑfitii tɑ Pɑnɑɑ kó dikpɑ́ɑ̀.

2 Kɛ̀ Mɑɔ̃ɔ̃ ɛì miɛkɛ kóo nìtì mɔù dɛ̀ bo kɛ mɔkɛ o kpɛrɛ mɛdiɛ̀: Ipe sikɔupísìtɑ̃ɑ̃ti (3000) nɛ̀ sibɔɔ́ tɛkɔupíítɛ̀ (1000) kɛ sɔ̃́ nhò bo Kɑdimɛɛdi o pecìtì kɛ̃ĩ̀ kó dibɑnni. 3 Dɛ kóo nìtì yètìrì do tú Nɑbɑɑdi, kòo pokù kpɛri tú Abikɑyɛɛdi kòò ciì kɛ tú oposɑ́ɑ́tì, kòo dɔù yie yóù bɑ́ ò í yo ditoò kɛ tú Kɑdɛbu nɑɑ̀mùnkù kou.

4 Kɛ̀ Dɑfitii keè ò bomɛ̀ Kɑdimɛɛdi o pecìtì kɛ̃ĩ̀, 5 kɛ́tɔ̃ mbɛdɑpɑ̀mbɛ̀ tɛpíítɛ̀ kɛ́ bɛ̀ nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Kɔtɛnɛ̀ Kɑdimɛɛdi kɛ̀ di yɑ̀ Nɑbɑɑdi dí wè nni ndɔu. 6 Di ò dɔu nkɛ dɔ̀: Dibenni ntú disɑ̀ɑ̀rì o kpɛ́í. O kpɛrɛ dɛmɔu kɛ̀ dɛ̀ɛ yie nnɛ̀ o cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ tɛmɔu dɛ̀ɛ̀ kó dimɑ̀ɑ̀ tu o kpɛrɛ. 7 Di ò nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Dɑfiti tu ò kèè o pecìtì kɛ̃ibɛ̀ bomɛ̀ o cĩ́ɛ̃̀tɛ̀. O pecɛ̃mbɛ do ti bonɛ̀ dìì mɔ̀nnì Kɑdimɛɛdi, ti do í bɛ̀ dɔ̀ɔ̀ mɛyɛi mmɑmɛ̀, bɛ kpɛrɛ mɑrɛ̀ do í feti. 8 Bekɛ bɛ kɛ̀ bɛ̀ bo dɑ nɑ́kɛ́, ti dɑ bɑ́ɑmmu kɛ tú ɑ ti cɔutɛ́ tínti ɑ kó bɛtɔ̃mbɛ̀ kɛ́ ti pɑ̃ ɑ mɔkɛ dɛ̀ ti kpɛ́í nnɛ̀ o kpɛ́í. Ti kɔ̀tɛní dibɑnni ndi ɑ cĩ́ɛ̃̀tɛ̀.

9 Kɛ̀ Dɑfiti tɔ̃mbɛ̀ɛ kɔtɛ kɛ́nɑ́kɛ́ Nɑbɑɑdi Dɑfiti yɛ̃ mmù, kɛ́deè kɛ́ nhò kèḿmú. 10 Kɛ̀ Nɑbɑɑdii bɛ̀ tɛ̃̀ńnɛ́ kɛ dɔ̀: Dɑfiti Sɛsee birɑɑ̀? We mmɛ ntú? Tidɑɑtì í sénní yíe ntìì iiti ti yɛmbɛ̀ borɛ̀. 11 Kɛ̀ n nɛ́ bo túótɛ́ n kóo pɛ̃́ɛ̃̀ nɛ̀ n kó mɛniɛ nnɛ̀ n kó imɑɑ n wɑɑ́ ndɛ̀ n tɔ̃mbɛ̀ kpɛ́í nkɛ́duɔ́ mbɛ̀mɑbɛ̀ n yí yɛ̃́ bɛ̀ɛ̀ yɛ̀nní dɑ̀ɑ̀?

12 Kɛ̀ Dɑfiti tɔ̃mbɛ̀ɛ wɛ̃tɛní o borɛ̀ kóò nɑ̀kɛ́ Nɑbɑɑdi bɛ̀ nɑ̀kɛ́ tì timɔu. 13 Kɛ̀ Dɑfitii nɑ́kɛ́ o tɔ̃mbɛ̀ kɛ dɔ̀: Bɑ́ wè wèe bɑ́ɑ́tí o siè.

Kɛ̀ bɛ̀ɛ bɑ́ɑ́tí, kòò múnkɛ túótɛ́ o kpɛri, kɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ sikɔusìnɑ̀ɑ̀ (400) bɑ́ɑ́tí kóò nɛinɛ̀ kɛ̀ sikɔusìdɛ́ (200) nkpɑɑ́ kɛ bɑɑ tinɛntì.

Abikɑyɛɛdi teemmɛ̀ Dɑfiti

14 Kɛ̀ Nɑbɑɑdi kó bɛtɔ̃mbɛ̀ kóò mɔùu kɔtɛ kɛ́nɑ́kɛ́ Abikɑyɛɛdi Nɑbɑɑdi pokù kɛ dɔ̀: Dɑfiti bo dikpɑ́ɑ̀ ndi kɛ tɔ̃nní bɛnìtìbɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ dɔu nti cicɛ kòò bɛ̀ bɑ̀ɑo. 15 Dɛ kó bɛnìtìbɛ̀ mɛ ndo ti dɔ̀ɔ̀ mɛsɑ̀ɑ̀ mmɛ ti do bɛ̀ bonɛ̀ dìì mɔ̀nnì dikpɑ́ɑ̀, bɛ̀ í ti dɔ̀ɔ̀ mɛyɛi mmɑmɛ̀. Ti kpɛrɛ mɑrɛ̀ mɛ nyí feti. 16 Kɛyènkɛ̀ nɛ̀ kuyie mbɛ̀ do ɔ̃ ndò nti kó kuduotí nku kɛ́ nti kɑ̃nkɛ́ sɑ̃́ɑ̃̀, ti do bɛ̀ bonɛ̀ yɛ̀ɛ̀ mɔ̀rɛ̀ kɛ cɛ̃mmú ti pe. 17 Dɔɔ̀ ɑ yóó nɑmɛ̀, ti yɛ̃́mu kɛ dò mmɛyɛi nyóó tuɔkɛní ti cicɛ nɛ̀ o cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ tɛmɔu. Ò mɛ nyóùmu bɑ́ ò í yo ditoò, ti í yóó dɑ́ɑ́tí kóò nɑ̀kɛ́ tìmɑtì.

18 Kɛ̀ Abikɑyɛɛdii cokɛ́ mɛcɑ̃ɑ̃ nkɛ́túótɛ́ní pɛ̃́ɛ̃̀ sikɔusìdɛ́ (200), mɛnɑɑ̀ nkó tidɔutì tìdɛ́tì, ipe inùmmù ìì bèńnɛ́, tidiitì tìì cìe nkuyɔ̀rìkù, fínyĩ̀ kó yɛbɛ yɛkperɛ̀, siyuu tɛkɔ̀ùtɛ̀ (100), fìkíè kó yɛbɛ kó yɛkɑ̀tìndɑ̀ sikɔusìdɛ́ (200), kɛ́ dɛ̀ toú nsɑ̃mmɑrímú. 19 Kòo nɑ́kɛ́ o tɔ̃mbɛ̀ kɛ dɔ̀: Niitɛ́nɛ̀ kɛ̀ n yó ndi tũmmu.

Bɑ́ ò í n nɑ̀kɛ́ tìmɑtì o dɔù Nɑbɑɑdi. 20 Kòo dekɛ o sɑ̃mmɑrímú kɛ́nkérí ditɑ̃rì fũ̀ɔ̃̀, Dɑfiti nɛ̀ o kɔbɛ kɛ̀ bɛ̀ kérí koò wetíní, kòo bɛ̀ conɛ̀.

21 Kɛ sɔ̃́ nDɑfiti nɑ̀ɑ́ nhomɑ́ɑ̀ kɛ tú: Dɛtetìrɛ̀ ndɛ n sòò bɑ̀ɑmɛ̀ onìtì yie nkó iwũɔ̃ dikpɑ́ɑ̀ miɛkɛ bɑ́ fɛ̀mɑfɛ̀ í nfetɑɑ̀? Nh ò dɔ̀ɔ̀ mɛ̀ɛ̀ sɑ̀ɑ̀ nhò mɛ nni nyietí mɛyɛi. 22 Kɛ̀ dɛ̀ nɑɑ yóó wentɛ́ kòo nìtì kpɑɑ́ bɑ́ omɑ́ɑ̀ Nɑbɑɑdi cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ miɛkɛ kɛ fòù Kuyie nni mpotɛ́ mɛdiɛ̀.

23 Abikɑyɛɛdi yɑ̀ní dìì mɔ̀nnì Dɑfiti kɛ́cútɛ́ní mɛcɑ̃ɑ̃ nho sɑ̃mmɑrímú ĩ́nkɛ̀ kɛ́do Dɑfiti ììkɛ̀ kɛ́nínkú kɛ́sĩ́nnɔ́ɔ o ììkɛ̀, 24 kɛ bɛ́i nkɛ dɔ̀: N yiɛ̀ mmíì te mɛyɛi! N yiɛ̀, yóu mí nhɑ kóo tɔ̃ntì kɛ̀ n dɑ bɛ́innɛ̀, kéntɛ́ n nɑ́ɑǹtì. 25 A bɑ́ ndɑkɛ Nɑbɑɑdi kpɛti, kuyɛìnkù nku, kɛ́ndònnɛ̀ o yètìrì tumɛ̀ Nɑbɑɑdi, o yuu í bo. N yiɛ̀ mí nhɑ kóo tɔ̃ntì n do í yɛ̃́ ɑ tɔ̃nnímɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ ti borɛ̀. 26 Ti Yiɛ̀ nKuyie mbomu kɑ̀ɑ bo, ti Yiɛ̀ nKuyie nyí yóu kɑ̀ɑ kùɔ onìtì kɛ pɛ̀itɛ ɑ dootitɔbɛ̀ nɛ̀ bɛ̀ɛ̀ kó dimɑ̀ɑ̀ dɔ́ ɑ kó mɛyɛi nnɛ̀ Nɑbɑɑdi bɛ̀ nwɛ̃ nkunɑsɑ̃́ɑ̃ kùmɑ́ɑ̀. 27 N yiɛ̀ cɔutɛ́ yɛpɑ̃rɛ̀ n dɑ tɔní yɛ̀ kɛ̀ dí totí fɔ̃́ nnɛ̀ ɑ tɔ̃mbɛ̀. 28 N dɑ bɑ́ɑmmu ɑ n cĩ́ɛ̃́ n yɛi, n yɛ̃́mu kɛ dò nti Yiɛ̀ nKuyie nyóó dɑ duɔ́ ntikpɑ̀tì fɔ̃́ nnɛ̀ ɑ cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kɛ yɛ̃́ ɑ kpɑmmɛ̀ kuù kpɑ̀nnì nɛ̀ mɛwetímmɛ̀. Òmɔù í yóó yɑ̀ ɑ kó mɛyɛi nhɑ fòmmu mumɔu miɛkɛ. 29 Kòò mɔù ìtɛ́ kɛ dɑ bɛtì kɛ bo dɑ kuɔ, ɑ Yiɛ̀ nKuyie nyó nkɑ̃nkɛ́mu ɑ fòmmu sɑ̃́ɑ̃̀ kɛ́ mmù sɔ̀ri ku borɛ̀, kɛ́dootóo mɛdɛ́timɛ̀ ɑ dootitɔbɛ̀ fòmmu bɛ̀ ɔ̃ɔ̃ dootóo mɛ̀ɛ̀ botí ditɑ̃́rì nɛ̀ mutɑ̃́ntɛ̀ndìtìmù. 30 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie ndɑ dɔ̀ɔ̀ dìì mɔ̀nnì mɛsɑ̀ɑ̀ nkù yɛ̃ nkù yóó dɑ dɔɔ̀ mɛ̀, kɑ̀ɑ di Isidɑyɛɛribɛ kpɑ̀tì. 31 Kuyie mbɑ́ɑ́ yóu kɛ̀ tìmɑtì ndɑ kɔɔ́nnɛ̀ ɑ yɛ̀mmɛ̀ miɛkɛ, yoo dɛ̀ nsɔ̃́ nhɑ kùɔ òmɔù kɛ bo pɛitɛ. N yiɛ̀, kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie ndɑ dɔ̀ɔ̀ dìì yiè mɛsɑ̀ɑ̀ nhɑ yɛ̃́ n kpɛ́í.

32 Kɛ̀ Dɑfitii tɛ̃́nnɛ́ Abikɑyɛɛdi kɛ dɔ̀: Ti Yiɛ̀ nKuyie nyIsidɑyɛɛribɛ tũ nkù yètìrì ndɛu, kuù dɑ íinní kɑ̀ɑ n conɛ̀. 33 M múnkɛ dɑ dɔummu nɛ̀ mutɔ̃mmú fɔ̃́ nwèè pɛ̀tɛ́ mɛyɛ̀mmɛ̀ sɑ̀ɑ̀mɛ̀ kɛ m pɛ̀ítɛ́ n nɑ nkùɔmɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ kɛ pɛ̀ìtɛ! 34 Ti Yiɛ̀ nKuyie nyIsidɑyɛɛribɛ tũ nkù bomu, kuù m bɑ̀ɑ, kɛ̀ n yí dɑ dɔ̀ɔ̀ mɛyɛi. Kɑ̀ɑ do í kɔ̀tɛní mɛcɑ̃ɑ̃ nkɛ́ n co, diyiè nɑ nyóó yɛ̀nní kòo mɔù í kpɑɑ́ bɑ́ òmɑ́ɑ̀ Nɑbɑɑdi cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kɛ fòù.

35 Kòo cɔutɛ́ Abikɑyɛɛdì do pɑ̃ní yɛ̀ɛ̀ pɑ̃rɛ̀ kóò nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Kò nkɛ dɛ̀ nnɑɑti n kèèmu ɑ bɑ́ɑmmìi kɛ ì cɔutɛ́ nɛ̀ diwɛ̀ì.

Nɑbɑɑdi kumɛ̀ kɛ̀ Dɑfiti puokɛ Abikɑyɛɛdi

36 Abikɑyɛɛdi tùɔ̀kɛ dìì mɔ̀nnì o cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kɛ́nsɔ̃́ nNɑbɑɑdi dɔ̀ɔ̀ri dibɑnni diɛrì mɔ́mmɔnni dikpɑ̀ɑ̀tìbɑnni. Kɛ̀ diwɛ̀ì ò bo mɛdiɛ̀ nkòò yɑ̃̀ mɛnɑɑ̀ nkɛ muɔ́ nhò í nhò nɑ̀kɛ́ tìmɑtì. 37 Kòò mbɑɑ kòo nɑɑ̀ mmɔntɛ́ dikṹnweńnì kòò nɛ́ ò nɑ̀kɛ́. Nɑbɑɑdi kèè dìì mɔ̀nnì dɛ kó tinɑ́ɑǹtì kɛ̀ dɛ̀ɛ ò kpeí mɛdiɛ̀ mbɑ́ ò í nnɑ kɛ nɑmpɛ. 38 Kɛ̀ dɛ̀ mmɔkɛ yɛwe tɛpíítɛ̀ kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nhò potɛ́ kòo kú.

39 Dɑfiti kèè dìì mɔ̀nnì Nɑbɑɑdi kumɛ̀ kɛ́sɑ̃ntɛ Kuyie nkɛ dɔ̀: ti Yiɛ̀ nKuyie n dɑ sɑ̃ntí fɔ̃́ nwèè ti pɑ̀tɛ mí nnɛ̀ Nɑbɑɑdi wèè do n sɑ̃́ɑ̃́. Fɔ̃́ nwèè m pɛ̀ítɛ́ kɛ̀ n yí ò dɔ̀ɔ̀ mɛyɛi, fɔ̃́ɔ̃̀ duɔ́ nkòo yɛi ndo o yuu ĩ́nkɛ̀.

Kɛ̀ Dɑfitii deè kɛ́tɔ̃ mbɛnìtìbɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ bo nɑ́kɛ́ Abikɑyɛɛdi kɛ dɔ̀ ò dɔ́ kóò puokɛ. 40 Kɛ̀ bɛ̀ɛ tuɔkɛ o ciɛ Kɑdimɛɛdi kóò nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Dɑfiti weè ti tɔ̃nní kɛ tú ɑ́ kɔtoo kòò dɑ puokɛ.

41 Kɛ̀ Abikɑyɛɛdii nínkú kɛ́sĩ́nnɔ́ɔ bɛ ììkɛ̀ kɛ́ bɛ̀ nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Mí nho kóo tɔ̃ntì n yiemmu kɛ bo nɑɑ́ nho dɑɑkù kɛ́nhɔu o tɔ̃mbɛ̀ nɑɑ̀cɛ̀i.

42 Kòo ítɛ́ mɛcɑ̃ɑ̃ nkɛ́dekɛ o sɑ̃mmɑrímú kòo kó bɛnitipotɔ̃mbɛ̀ bɛ̀nùmmùu ò cíe. Mɛm̀mɛ kɛ̀ Dɑfitii ò puokɛ.

43 Kɛ sɔ̃́ nDɑfiti po Ainɔɑmmu Sisedɛɛdi kou, bɛdɛ́ kɛ̀ bɛ̀ɛ nɑɑ́ nho pobɛ̀. 44 Dɑfiti pokù ketiwè Mikɑɑdi Sɑuri kóo sɑpɑ̀ɑ̀, Sɑudi do ò duɔ́ mPɑditi nwe Dɑkɑisi birɛ Kɑdimmu kou.

26

Dɑfiti coommɛ̀ kucɛ mɛdɛ́rímɛ̀ Sɑuri

1 Mɛm̀mɛ kɛ̀ Sifi ɛì kɔbɛɛ kɔtɛ kɛ́yɑ̀ Sɑuri Kibeɑ kóò nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Dɑfiti bo Akidɑɑ tɑ̃rì ĩ́nkɛ̀ kubiriku tɑkɛ́.

2 Kɛ̀ Sɑurii bɑ́ɑ́tí kɛ́nɛinɛ̀ bɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ kperíbɛ̀ sikɔupísìtɑ̃ɑ̃ti (3000), kɛ̀ bɛ̀ɛ kɔtɛ Sifi kpɑ́ɑ̀ Dɑfiti wɑmmù. 3 Kɛ bii bɑ́tɛ́ Adidɑɑ tɑ̃rì ĩ́nkɛ̀ kucɛ tɑkɛ́. Kɛ̀ Dɑfiti mbo dikpɑ́ɑ̀ kɛ́keè Sɑuri kèróomɛ̀ kɛ bo ò bɛ̀ti, 4 kɛ̀ Dɑfitii tɔ̃ mbɛnìtìbɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ɛ pɑɑtɛ́ kɛ́bɑntɛ́ Sɑuri kèróomɛ̀ weti weti. 5 Kòo kɔtɛ bɛ̀ bɑ̀tɛ́ dɛ̀ kɛ́pɑɑtɛ́ Sɑuri nɛ̀ Abunɛɛ Nɛɛ birɛ bɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ kóo kótì bɛ̀ dɔu dɛ̀, kɛ̀ Sɑuri dɔu dɛ cuokɛ̀ kɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ ò cɛ̃̀ɛ̃̀tɛ.

6 Aimmɛdɛki Itiibɛ botí kou nɛ̀ Abikɑii Dɑfiti tɑ̃ũ̀ Seduyɑ birɛ Soɑbu nɑntɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ nɛínɛ̀ Dɑfiti kòo bɛ̀ bekɛ kɛ dɔ̀: Di miɛkɛ we mbo n nɛinɛ̀ kɛ̀ tí kɔtɛ Sɑuri kɑrì? Kɛ̀ Abikɑii dɔ̀: M bo dɑ nɛinɛ̀ kɛ̀ tí kɔtɛ.

7 Kɛ̀ bɛ̀ɛ nɛi kɛ́kɔtɛ Sɑuri kɑrì kɛyènkɛ̀ kɛ̀ Sɑuri duɔ́ dɛ cuokɛ̀, kòo kpɑ̃nnì cùɔ́kɛ́ o yuu tɑkɛ́ Abunɛɛ nɛ̀ ditĩ̀nnì kɛ̀ bɛ̀ duɔ́ koò fitɛ́.

8 Kɛ̀ Abikɑii nɑ́kɛ́ Dɑfiti kɛ dɔ̀: Kuyie nkuù dɑ duɔ́ nyíe nhɑ dootitɔù yóu kɛ̀ n kɔtɛ kɛ́túótɛ́ o kpɑ̃nnì kóò tɑ̃ kɛ́dɑnnɛnɛ̀ kɛtenkɛ̀ kucɛ mɛ̀mɑ́ɑ̀ sɑ̀nnɛ̀mu m bɑ́ɑ́ yíɛ́ mɛdɛ́rímɛ̀. 9 Kɛ̀ Dɑfiti dɔ̀: Yóu we, bɑ́ɑ́ ò kùɔ, ti Yiɛ̀ nKuyie nyí yóó yóu wèè kùɔ okpɑ̀ɑ̀tì kù tɑ̃ɑ̃tɛ́ wè. 10 N dɑ nɑ́ɑ́mmu ti Yiɛ̀ nKuyie mbomu, kuù yɛ̃ o mɔ̀nnì ò yóó kúmu, o kɔ̃mu yoo wèe kú dikpɑ̀nnì mɑrì miɛkɛ. 11 Ti Yiɛ̀ nKuyie mbɑ́ɑ́ yóu kɛ̀ n kuɔ okpɑ̀ɑ̀tì kù tɑ̃ɑ̃tɛ́ wè, yóu kɛ̀ tí túótɛ́ o kpɑ̃nnì dìì cùɔ́kɛ́ o yuu tɑkɛ́ nɛ̀ mɛniɛ nkó didénnì dìì duɔ́ o tɑkɛ́ dɛmɑ́ɑ̀ kɛ́ítɛ́.

12 Kɛ̀ Dɑfitii túótɛ́ Sɑuri kpɑ̃nnì o yuu tɑkɛ́ nɛ̀ mɛniɛ ǹdénnì kɛ́ítɛ́nɛ̀, òmɔù í nhèntɛ, òmɔù í mbɛ̀ yɑ̀, òmɔù í ndɑkɛ dɛ̀ɛ̀ dɔ̀ɔ̀ri. Ti Yiɛ̀ nKuyie nkuù do bɛ̀ bɔntɛ́ munɔndɔmmú cɛ̃́ɛ̃́mù. 13 Kɛ̀ Dɑfitii ítɛ́ kɛ́séntɛ́ kubiriku kɛ́dekɛ kɛ́ncómmú ditɑ̃rì ĩ́nkɛ̀ mɛdɛ́timɛ̀, 14 kɛ́pĩɛ̃kɛ́ Sɑuri tĩ̀nnì bíɛ́kɛ̀ kɛ́yú Abunɛɛ Nɛɛ birɛ. Kɛ̀ Abunɛɛ ò tɛ̃̀ńnɛ́ kɛ dɔ̀: Weninwe wèè wèkíí mɛmmɛ kɛ kɔɔ́nnɛ̀ okpɑ̀ɑ̀tì? 15 Kɛ̀ Dɑfitii o tɛ̃̀ńnɛ́ kɛ dɔ̀: Dɛ̀ í do nfɔ̃́ɔ̃̀ tu onitidɔ̀ùɑ̀? Isidɑyɛɛribɛ miɛkɛ we ndɑ dònnɛ̀? Dɛ̀ yĩ́mɛ kɑ̀ɑ í bɑɑ ɑ yiɛ̀ nhokpɑ̀ɑ̀tì mɛsɑ̀ɑ̀? Òmɔù weè kɔ̀tɛní kɛ bo ò kùɔ. 16 A dɔ̀ɔ̀ dɛ̀ í wenni, ti Yiɛ̀ nKuyie mbomu di dò nkɛ́kúmu dimɔu di í bɑɑ mɛ̀ɛ̀ kpɛ́í mmɛsɑ̀ɑ̀ ndi yiɛ̀ nhokpɑ̀ɑ̀tì ti Yiɛ̀ nKuyie ntɑ̃ɑ̃tɛ́ wè. Wéntɛ́ okpɑ̀ɑ̀tì yuu tɑkɛ́ o kpɑ̃nnì nɛ̀ o dénnì dɛ̀ borɛ?

17 Kɛ̀ Sɑurii bɑntɛ́ Dɑfiti tɑmmɛ̀ kɛ dɔ̀: Fɔ̃́ɔ̃̀ n nɑ̀ɑ́nɑ́ɑ̀? Kɛ̀ Dɑfiti dɔ̀: Mínwe okpɑ̀ɑ̀tì.

18 Kòo bɛ́i nkɛ dɔ̀: Okpɑ̀ɑ̀tì, dɛ̀ yĩ́mɛ kɑ̀ɑ m bɛ̀tì? N dɑ cɑ̀ɑ̀rɛ̀ bɑ? 19 Okpɑ̀ɑ̀tì n dɑ bɑ́ɑmmu kéntɛ́ n dɔ́ kɛ́ dɑ nɑ́kɛ́ tì. Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nkuù yɛ̃ nhɑ nni m bɛtì kuù cɔutɛ́ m pɑ̃nnì kɛ́bónkùnnɛ ku miɛkɛ, kɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ mɛ nni mbɛ ti Yiɛ̀ nKuyie mbɛ̀ cɔ̃ɔ̃. Bɛ̀ m bɛ̀timu yíe ndihɛì ti Yiɛ̀ nKuyie nduɔ́ ndì ku kɔbɛ, kɛ bo duɔ́ nkɛ̀ n fíé yɛbɔkɛ̀. 20  N yí dɔ́ kɛ́kú dikpɑ́ɑ̀ kɛ́ndɛ́tirìnɛ̀ n Yiɛ̀ nKuyie. Okpɑ̀ɑ̀tì dɛ̀ dòmmɛ kɑ̀ɑ m bɛ̀ti opɑɑwɑɑ̀ nhɔ̃ mbɛtìmɛ̀ tɛnɑhɛ̃́ĩ́tɛ̀ yɛtɑ̃rɛ̀ ĩ́nkɛ̀ mí nfɛnɑcɛ́kɔ̀fɛ̀.

21 Kɛ̀ Sɑuri dɔ̀: Wɛ̃tɛní m birɛ n tɛ̃́nkɛ í yóó dɑ dɔɔ̀ mɛyɛi, ɑ mɛ̀ nni ncoommɛ̀ kɛ nyènkɛ̀. N dɔ̀ɔ̀ kɛ dò nwèè yɛ̀mmɛ̀ í nɑɑti wènwe. N yetɛ́mu mɛdiɛ̀.

22 Kɛ̀ Dɑfiti dɔ̀: Okpɑ̀ɑ̀tì ntɛ ɑ kpɑ̃nnì diɛ, ɑ tɔ̃mbɛ̀ kóò mɔù bo nɑ kɛ́kɔtɛní kɛ́ dì tùótɛ́. 23 Ti Yiɛ̀ nKuyie nyietí bɑ́ wè o dɔɔ̀rìmɛ̀ nɛ̀ o sɑ̀ɑ̀. Ti Yiɛ̀ nKuyie ndɑ ɑ̃nnɛ́mu n nɔ̀ùtɛ̀ miɛkɛ yíe kɛ̀ n yetɛ m bo dɑ dɑɑ́mmɛ̀ tɛnɔ̀ùtɛ̀ kɛ yɛ̃́ ti Yiɛ̀ nKuyie nkuù dɑ tɑ̃ɑ̃tɛ́mɛ̀. 24 N wèńtɛ́ mɛ̀ɛ̀ botí ɑ fòmmu dɛ̀mɑrɛ̀ diɛrɛ̀, ti Yiɛ̀ nKuyie mmɛ nwéntɛ́ n kɔ̃mu kɛ́ nni ndɛɛrí nɛ̀ mɛyɛi mɛmɔu.

25 Kɛ̀ Sɑurii bɛ́i nkɛ dɔ̀: Kuyie ndɑ dɔɔ̀ mɛsɑ̀ɑ̀ m birɛ Dɑfiti kɑ̀ɑ dɔ̀ɔ̀ dɛ̀ dɛ̀ɛ yie. Ò bɛ́i mɛmmɛ kɛ́deè kɛ̀ Dɑfiti sɔɔtɛ́ o cɛ, kɛ̀ Sɑuri kò nho cĩ́ɛ̃̀tɛ̀.

27

Dɑfiti cokɛ́mɛ̀ kɛ kɔ̀tɛ Fidisitɛ̃ɛ̃bɛ ciɛ

1 Kɛ̀ Dɑfiti ntotí o yɛ̀mmɛ̀ kɛ tú bɑ́ nɛ̀ dìì yiè Sɑuri yó n nintɛmu, n yí mɔkɛ m bo yĩ́mɛ kɛ̀ n yí cokɛ́mu kɛ kɔtɛ Fidisitɛ̃ɛ̃bɛ ciɛ koò yentɛ́nɛ̀, kòò n yóu mubɛ̀tìmù Isidɑyɛɛribɛ tenkɛ̀. 2 Mɛm̀mɛ kɛ̀ Dɑfitii ítɛ́ nɛ̀ o kɔbɛ sikɔusìkuɔ̀ (600) kɛ́kɔtɛ Mɑɔki birɛ Akiisi Kɑti kpɑ̀ɑ̀tì borɛ̀. 3 Kɛ bií bɑ́tɛ́ kɛ́mbo Kɑti Akiisi borɛ̀ bɑ́ wè nɛ̀ o cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kɔbɛ, Dɑfiti nɛ̀ o pobɛ̀ bɛdɛ́ Ainnɔɑmmu Sisedɛɛdi ɛì kou nɛ̀ Abikɑyɛɛdi Nɑbɑɑdi Kɑdimɛɛdi kou wèè ku o pokù. 4 Kɛ̀ Sɑurii keè Dɑfiti bo mɛ̀ Kɑti kɛ́yóu, ò tɛ̃́nkɛ í nhò bɛ̀tì.

5 Diyiè mɑrì kɛ̀ Dɑfitii nɑ́kɛ́ Akiisi kɛ dɔ̀: Okpɑ̀ɑ̀tì kɑ̀ɑ yiemmu kɛ n cɔutɛ́ m pɑ̃ kɛtenkɛ̀ tɛhɛitɛ̀ mɑtɛ̀ kɛ̀ nní mbo, bɑ nte kɛ̀ ti bo nwɛ̃ nkɛ bo dikpɑ̀ɑ̀tìhɛì miɛkɛ.

6 Dɛ kó diyiè kɛ̀ Akiisii ò duɔ́ nSikidɑɑ ɛì. Dɛɛ̀ te kɛ̀ dɛ kó dihɛì nɑɑ́ nSudɑɑ kpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ kpɛri nɛ̀ yíenní.

7 Kɛ̀ Dɑfiti mbo Fidisitɛ̃ɛ̃bɛ tenkɛ̀ kɛ dɔ̀ dibenni dìmɑ́ɑ̀ nɛ̀ bɛtɑ̃̀ɑ̃̀bɛ̀ bɛ̀nɑ̀ɑ̀. 8 Kɛ bo Sikidɑɑ kɛ dokùnɛ̀ bɛ̀ɛ̀ do bo dɛ kó kɛtenkɛ̀, kɛ́pɔntɛ Kesuriibɛ nɛ̀ Kidisiibɛ yoo Amɑdesiibɛ bɛ̀ɛ̀ do dɛ̀ bo nɛ̀ dimɔ̀nnì Suudi bíɛ́kɛ̀ kɛ bií tuɔkɛnɛ̀ Esibiti ɛì. 9 Kɛ̀ Dɑfiti nkɔù bɛnìtìbɛ̀ bɛmɔu, bɛnitidɑɑbɛ̀ nɛ̀ bɛnitipòbɛ̀ bɑ́ ò í nsùɔ́ nhòmɔù kɛ́hɛí iwũɔ̃ sɑ́m̀pɔ́ì nɛ̀ idiɛyì, sɑ̃mmɑrímúbɛ̀ nɛ̀ yòyóbɛ̀ nɛ̀ tiyɑ̀ɑ̀tì. Kòo konní wèe kɔtɛ Akiisi borɛ̀. 10 Kɛ̀ Akiisi ò bekɛ kɛ yĩ ɑ pɔ̀ntɛ ɔ̃mbɛ yíe? Ò dɔ̀: Sudɑɑ ɛì kubɑkù yoú, kòo mɛ ndɔ́ ò dɔ̀: Yedɑmɛdiibɛ yoo ò dɔ̀: Keniibɛ ɛì kubɑkù yoú. 11 Dɑfiti do ɔ̃ɔ̃ í nkonnɛ̀nní Kɑti òmɔù ofòùwè, onitidɔ̀ù yoo onitipòkù bɛ̀ yɑ̀ɑ̀ bo nɑ́kɛ́ Akiisi tìmɑtì kɛ dɔ̀: Ntɛ Dɑfiti dɔ̀ɔ̀mɛ̀. Dɑfiti borimɛ do mɛ ndò nhò bo dìì mɔ̀nnì Fidisitɛ̃ɛ̃bɛ tenkɛ̀. 12 Kɛ̀ Akiisi nhò tɑ̃́ mɛdiɛ̀ nkɛ́ntú nɛ̀ o yɛ̀mmɛ̀ miɛkɛ Dɑfiti kɔbɛ Isidɑyɛɛribɛ tɛ̃́nkɛ bɑ́ nhò dɔ́, ò bo ntú o kóo tɔ̃ntì sɑ̃́ɑ̃̀.

28

1 Diyiè mɑrì kɛ̀ Fidisitɛ̃ɛ̃bɛɛ wɛ̃nnɛ́ dihɑ̃ɑ̃pɔ̀ntĩ̀nnì dìmɑ́ɑ̀ kɛ bo dokɛ́nɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ, kɛ̀ Akiisii nɑ́kɛ́ Dɑfiti kɛ dɔ̀: Fɔ̃́ nnɛ̀ ɑ kɔbɛ di bo n nɛinɛ̀ mudoò. 2 Kɛ̀ Dɑfiti dɔ̀: Okpɑ̀ɑ̀tì n yiemmu, ɑ mɔ́mmuɔ nhɑ bo yɑ̀ m bo dɔɔ̀ dɛ̀. Kɛ̀ Akiisi dɔ̀: Dɛ̀ wenni fɔ̃́ɔ̃̀ yó ntú n kóo bɑ̀rì sɑ̃́ɑ̃̀.

Sɑuri yumɛ̀ onitipòkù wèè bourí kunùbokù

3 Dɛ̀ do sɔ̃́ nSɑmmuyɛɛri kumu, kɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ bɛmɔu kɑ̀ri o kṹṹ nkɛ dèè koò kũnnɛ́ Dɑmɑɑ. Kɛ̀ Sɑurii kuɔ bɛ̀ɛ̀ bourí tinùbootì Isidɑyɛɛribɛ miɛkɛ.

4 Diyiè mɑrì kɛ̀ Fidisitɛ̃ɛ̃bɛɛ tíí mbɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀ntĩ̀nnì kɛ́bɑ́tɛ́ Sunɛmmu, kɛ̀ Sɑurii tíí nho kɔbɛ kɛ̀ bɛ̀ɛ kɑri Kidiboɑ. 5 Kɛ̀ Sɑurii yɑ̀ Fidisitɛ̃ɛ̃bɛ ɑ̃ɑ̃pɔ̀ntĩ̀nnì kɛ̀ kufɔ̃wɑɑ́ nhò ɑutɛ́ kòo kɔ̃m̀bùɔ̀tì nduò. 6 Kòo beé nti Yiɛ̀ nKuyie, kù mɛ nyí nhò tɛ̃̀ńnɛ́ bɑ́ nɛ̀ tidɔuǹtì miɛkɛ yoo bɑ́ nɛ̀ idíítí kó mubɔmmù yoo kùu duɔ́ nkɛ̀ ku pɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑǹtò mɔù ò bɛ́innɛ̀. 7 Kɛ̀ Sɑurii nɑ́kɛ́ o ɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ kɛ dɔ̀: Wɑɑ́nnɛ̀nní onitipòkù wèè bourí kunùbokù kɛ̀ n kɔtɛ kòò m pɑ̃ɑ̃́. Kɛ̀ bɛ̀ɛ ò nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Òmɔù bo Ã-Ndɔɔ.

8 Kɛ̀ Sɑurii ceetɛ tiyɑ̀ɑ̀tì kɛ́nɛinɛ̀ o tɔ̃mbɛ̀ bɛ̀dɛ́bɛ̀, kɛ̀ bɛ̀ɛ kɔtɛ Ã-Ndɔɔ, kɛ́tuɔkoo kɛyènkɛ̀ kòo nɑ́kɛ́ onitipòkù kɛ dɔ̀: N dɔ́ ɑ n yú ocíì mɔù nwe kɛ̀ nh ò bekɛ tìmɑtì, kɛ̀ n dɑ nɑ̀kɛ́ kɛ yĩ́ ɑ yú wè, ɑ we nyú. 9 Kòo nitipòkùu ò tɛ̃̀ńnɛ́ kɛ dɔ̀: A yɛ̃́mu ɑ mɔ́mmuɔ nSɑuri kùɔmɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ yu bɛcíríbɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ tenkɛ̀ miɛkɛ, yɑ́ɑ ɑ dɔ́ kɛ́ n díímmu kɛ́ n kuɔ? 10 Kɛ̀ Sɑurii ò tɛ̃̀ńnɛ́ kɛ dɔ́: Ti Yiɛ̀ nKuyie mbomu, míì bɛ́i nkɛ tú ɑ bɑ́ nyĩɛ̃̀kù tìmɑtì. 11 Kòo nitipòkù dɔ̀: N dò nkɛ́ dɑ yú we? Kòò dɔ̀: Á n yú Sɑmmuyɛɛri.

12 Onitipòkù yɑ̀ní dìì mɔ̀nnì Sɑmmuyɛɛri kɛ́kuɔ́nko kɛ dɔ̀: Dɛ̀ yĩ́mɛ kɑ̀ɑ n soutɛ́? Fɔ̃́ nSɑuri. 13 Kɛ̀ Sɑuri dɔ̀: Bɑ́ nyĩɛ̃̀kù, fɔ̃́ ncɛ̃́nkɛ n nɑ́kɛ́ ɑ yɑ̀ mù. Kòò dɔ̀: N yɑ̀ kukúkɛ́yɑ̃́ntíkù mɑkù nku kɛ̀ kù yɛ̀nní kɛtenkɛ̀ miɛkɛ. 14 Kɛ̀ Sɑuri dɔ̀: Ò dòmmɛ? Kòo nitipòkù dɔ̀: N yɑ̀ odɑkótì nwe kòò dɑ̀ɑ́tí kuyɑɑ̀bòrìkù.

Kɛ̀ Sɑurii bɑntɛ́ Sɑmmuyɛɛri nwe mɛ̀, kɛ́nínkú kɛ́sĩ́nnɔ́ɔ o ììkɛ̀. 15 Kɛ̀ Sɑmmuyɛɛri nɑ́kɛ́ Sɑuri kɛ dɔ̀: A n kɔɔ́nnɛ̀ bɑ nkpɛ́í, kɛ duɔ́ nkɛ̀ bɛ̀ n yuní? Kɛ̀ Sɑuri dɔ̀: Dɛ̀ n dimu mɛdiɛ̀, Fidisitɛ̃ɛ̃bɛ bɛɛ̀ ǹ do mudoò, kɛ̀ Kuyie nni ndɛ̀tɛ́nɛ̀, kù í duɔ́ nkɛ̀ ku pɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑm̀bɛ̀ kóo mɔù bo m bɛ́innɛ̀ yoo kù m bɛ́innɛ̀ tidɔuǹtì, kɛ̀ n nɛ́ dɑ yùní kɑ̀ɑ bo n nɑ́kɛ́ n dò nkɛ́dɔɔ̀mɛ̀. 16 Kɛ̀ Sɑmmuyɛɛri dɔ̀: A nɛ́ m bekù kɛ yɛ̃ mbɑ, kɛ̀ nsɑ̀ kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie ndɑ bùtínnɛ́ kɛ nɑɑ́ nhɑ dootitɔù. 17 Ti Yiɛ̀ nKuyie ndɔ̀ɔ̀ kù sòò n nɑ̀kɛ́ tì nti, kɛ̀ n dɑ nɑ́kɛ́ kɛ tú kù cɔutɛ́ tikpɑ̀tì ɑ borɛ̀ kɛ duɔ́ nDɑfiti. 18 A í yie nkù yɛ̃ mmù kɛ bo kuɔ Amɑdesiibɛ bɛmɔu, dɛɛ̀ te kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie ndɑ dɔ̀ɔ̀ mɛmmɛ yíe. 19 Fɔ̃́ nnɛ̀ ɑ nìtìbɛ̀ di bo Fidisitɛ̃ɛ̃bɛ nɔu miɛkɛ nkɛ, nɑnkɛ fɔ̃́ nnɛ̀ ɑ bí di bo konní m borɛ̀ kudɔnkù, kɛ̀ Fidisitɛ̃ɛ̃bɛɛ nɑ Isidɑyɛɛribɛ kó dihɑ̃ɑ̃pɔ̀ntĩ̀nnì.

20 Sɑuri kèè tiì nɑ́ɑǹtì kɛ̀ kufɔ̃wɑɑ́ nhò ɑutɛ́ kòò do. Ò tɛ̃́nkɛ do í mɔkɛ muwɛ̃rímú kɛ yɛ̃́ ò do tṹṹmmɛ̀ kɛ yɑ̀ɑ̀ yiénnɛ̀ ò í di mùmɑmù. 21 Kòo nitipòkùu kɔtɛní o borɛ̀ kɛ́yɑ̀ kufɔ̃wɑɑ́ nhò ɑutɛ́mɛ̀ kóò nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Mí nhɑ kóo tɔ̃ntì n yiemmu kɛ cĩ̀nnɛ m buu kɛ dɔ̀ɔ̀ ɑ m bekɛ tì. 22 Múnkɛɛ kéntɛ́ mí nhɑ kóo tɔ̃ntì n dɔ́ kɛ dɑ nɑ́kɛ́ tì, yóu kɛ̀ n dɑ wɑɑnní mudiì sɑ́m̀pɔ́ kɑ̀ɑ di kɛ́pɛ́tɛ́ muwɛ̃rímú kɛ́nɑ kɛ́kétɛ́ kucɛ.

23 Kɛ̀ Sɑurii yetɛ kɛ dɔ̀ ò bɑ́ɑ́ di, o tɔ̃mbɛ̀ nɛ̀ onitipòkù kɛ̀ bɛ̀ɛ yetoo, kòo mbo kɛ́yie nkɛ́ítɛ́ kɛtenkɛ̀ kɛ́kɑri dikɑ̀rì ĩ́nkɛ̀. 24 Kòo nitipòkùu cokɛ́ mɛcɑ̃ɑ̃ nkɛ́kuɔ dinɑɑdɑbii ò do dùnnɛ dì kɛ́wɑɑ́ mmuyuo nkɛ́ɑ̃ntɛ kɛ́kɑkɛ yɛkɑ̀tìndɑ̀, 25 kɛ́duɔ́ nSɑuri nɛ̀ o tɔ̃mbɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ɛ cɑ́ɑ́kɛ́ kɛ́deè, kɛ́kò ndɛ kó kɛyènkɛ̀.

29

Fidisitɛ̃ɛ̃bɛ bɛ̀timɛ̀ Dɑfiti

1 Kɛ̀ Fidisitɛ̃ɛ̃bɛɛ tíí mbɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ bɛmɔu kɛ́nkɑri Afɛki kɛ̀ Sɑuri kɑ̀ri Sisedɛɛdi kɛ tɔ́kɛ́nɛ̀ tɛbintɛ. 2 Kɛ̀ Fidisitɛ̃ɛ̃bɛ kpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ mɑbɛ̀ ni yɛtĩ̀rɛ̀ sikɔupí kpɛyɛ kɛ̀ bɛtɔbɛ̀ ni sikɔu kpɛyɛ. Dɑfiti nɛ̀ o kɔbɛ bɛ̀ɛ̀ cíenko okpɑ̀ɑ̀tì Akiisi kɛ̀ bɛ̀ tũ̀nní. 3 Kɛ̀ Fidisitɛ̃ɛ̃bɛ ɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ɛ bekɛ kɛ dɔ̀: Ebedeebɛ biɛ nkpɛti dòmmɛ? Kɛ̀ Akiisii bɛ̀ tɛ̃̀ńnɛ́ kɛ dɔ̀: Dɑfiti nwe Isidɑyɛɛribɛ kpɑ̀ɑ̀tì Sɑuri kóo tɔ̃ntì, nɛ̀ ti bomɛ̀ yɛbie mbo ntùɔ̀kɛ yɛ̀dɛ́ɛ̀, m mɛ nyí yɑ̀ mɛyɛi mmɑmɛ̀ ò dɔ̀ɔ̀ mɛ̀.

4 Kɛ̀ Fidisitɛ̃ɛ̃bɛ ɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ iwɛ̃ĩ yɛmbɛ̀ miɛkɛɛ pɛikɛ Akiisi kɛ̀ bɛ̀ dɔ̀: Bɛti dɛ kóo nìtì kòò kɔtɛ kɛ́mbo ɑ ò duɔ́ ndìì ɛì miɛkɛ, ò bɑ́ɑ́ ti nɛinɛ̀ dikpɑ̀nnì, ò yɑ̀ɑ̀ bo kóntɛ́ kɛ́nɑɑ́ nti dootitɔù. Ò yóó yĩ́mɛ nɛ̀ o yiɛ̀ nkɛ̀ bɛ̀ɛ wɛ̃tɛ kɛ́nɑrikɛ? Dɛ̀ í tú ò kùɔ dìì mɔ̀nnì ndi ti kó bɛnìtìbɑ̀ɑ̀? 5 Di bɑ́ɑ́ yɛ̃̀ nweè Dɑfiti nwemɛ̀ bɛnitipòbɛ̀ sòò cɛ̃̀ɛ̃̀tɛmɛ̀ kɛ́ndiè nkɛ ɑu kɛ tú:

Sɑuri kùɔ sikɔupí,

kɛ̀ Dɑfiti kùɔ sikɔupípí.

6 Kɛ̀ Akiisii yú Dɑfiti kɛ dɔ̀: Ti Yiɛ̀ nKuyie mbomu, ɑ dɔɔ̀rìmɛ̀ mɛɛ̀ sìɛ́ kɛ̀ n dɑ pɛ́nsìrì kɛ dɔ́ ɑ nɑ nni nnɛínɛ̀ dikpɑ̀nnì kɛ yɛ̃́ nɛ̀ ɑ tùɔ̀kɛní dìì yiè m borɛ̀ m mu nyí yɑ̀ ɑ kó mɛyɛi mmɑmɛ̀. Fidisitɛ̃ɛ̃bɛ kpɑ̀ɑ̀tìtũ̀mbɛ̀ mɛ nyí dɑ dɔ́. 7 Nɛ̀ dɛ kpɛ́í nkò nkɛ̀ dɛ̀ nnɑɑti, kɑ̀ɑ bɑ́ɑ́ íi mbɛ miɛkɛ.

8 Kɛ̀ Dɑfitii ò bekɛ kɛ dɔ̀: N cɑ̀kɛ bɑ okpɑ̀ɑ̀tì? Nɛ̀ n kɔ̀tɛnímɛ̀ ɑ borɛ̀ ndɑ dɔ̀ɔ̀ bɑ? Dɛɛ̀ te kɑ̀ɑ tu m bɑ́ɑ́ dɑ nɛinɛ̀ kɛ̀ tí kɔtɛ kɛ́kpɑnnɛ̀ ɑ dootitɔbɛ̀. 9 Kɛ̀ Akiisi dɔ̀: N yɛ̃́mu kɛ dò nhɑ í cɑ̀kɛ dɛ̀mɑrɛ̀, mí nkpɛ́í nhɑ dò nKuyie ntɔ̃nnì ndi kɛ̀ n dɑ dɔ́. Fidisitɛ̃ɛ̃bɛ kpɑ̀ɑ̀tìtũ̀mbɛ̀ bɛɛ̀ yetɛ kɛ tú ɑ bɑ́ɑ́ bɛ̀ nɛinɛ̀ dikpɑ̀nnì. 10 Nɑnkɛ dikṹnweńnì sɛ̀ì dí bɑ́ɑ́tí fɔ̃́ nnɛ̀ ɑ kɔbɛ bɛ̀ɛ̀ dɑ cíenní, kɛ̀ diyiè yɛ̀nní dí kétɛ́.

11 Kɛ̀ Dɑfitii bɑ́ɑ́tí dikṹnweńnì sɛ̀ì nɛ̀ o kɔbɛ kɛ́kétɛ́ kɛ́nkũnti Fidisitɛ̃ɛ̃bɛ ɛì, kɛ̀ Fidisitɛ̃ɛ̃bɛ biɛ kɔri Sisedɛɛdi.

30

Dɑfiti dokɛ́nɛ̀mɛ̀ Amɑdesiibɛ

1 Diyiè tɑ̃ɑ̃́nnì yiè Dɑfiti nɛ̀ o kɔbɛ kɛ̀ bɛ̀ɛ tuɔkoo Sikidɑɑ Sudɑɑ tempɛ̃ ndiyiè yìɛ̀ní kɛ̀ɛ̀ bíɛ́kɛ̀, kɛ́nsɔ̃́ nhAmɑdesiibɛ bɛ̀ do kɛ pɔ̀ntɛ dihɛì kɛ dɛ̀ítɛ́ kɛ cɔ́u, 2 kɛ pĩ̀ḿmú bɛnitipòbɛ̀ nɛ̀ ibí nɛ̀ bɛ̀ɛ̀ tú bɛ̀ɛ̀ mɔ̀kɛ bɛ kpɛrɛ nɛ̀ bɛ̀ɛ̀ tu bɛcĩ̀rìbɛ̀ bɛ̀ do í kuɔ́ nhòmɔù mɛsémmɛ̀ bɛ̀ do bɛ̀ pĩ̀ḿmú mɑ́ɑ̀ ndi kɛ́pɛ̃ɛ̃tɛ́nɛ̀. 3 Dɑfiti nɛ̀ o kɔbɛ kɛ̀ bɛ̀ ntùɔ̀koo kɛ sɔ̃́ mbɛ̀ pɔ̀ntɛ dihɛì kɛ pĩ̀ḿmú bɛ pobɛ̀ nɛ̀ bɛ bí initidɑɑì nɛ̀ initipòì. 4 Dɑfiti nɛ̀ o kɔbɛ kɛ̀ bɛ̀ɛ tiitɛ́ didɑbònnì kɛ́nkuɔ̀ nkɛ́cĩrimɛ. 5 Bɛ̀ múnkɛ do pĩ̀ńnɛ̀mu Dɑfiti pobɛ̀ bɛdɛ́ Ainɔɑmmu Sisedɛɛdi kou nɛ̀ Abikɑyɛɛdi Nɑbɑɑdi Kɑdimɛɛdi kou kóo kúpokù.

6 Kɛ̀ Dɑfiti kɔbɛ bɛ̀ pĩ̀ḿmú bɛ̀ɛ̀ kó ibí initidɑɑì nɛ̀ initipòì kɛ̀ bɛ miɛkɛɛ ò pɛikɛ, kɛ̀ bɛ̀ ndɔ́ kóò bùɔ́tí yɛtɑ̃́rɛ̀ kɛ́kuɔ, kòo kɔ̃m̀bùɔ̀tì nduò mɛdiɛ̀ nkɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nhò duɔ́ ndikɔ̃m̀bùɔ̀.

7 Kòo nɑ́kɛ́ ikuɔ́ nìùtì Abiɑtɑɑ Aimmɛdɛki birɛ kɛ dɔ̀: Tɔní ikuɔ́ nɛntì bɛ̀ ɔ̃ɔ̃ beénnɛ̀ tì Kuyie.

Kɛ̀ Abiɑtɑɑ ti nhò duɔ́. 8 Kɛ̀ Dɑfitii beé nti Yiɛ̀ nKuyie nkɛ dɔ̀: Kuyie nkɛ̀ n tũ̀nnɛ dɛ kó bɛnìtìbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ mɛ nti pɔ̀ntɛ m bɛ̀ nìntɑɑ̀? Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie ndɔ̀: Tũnnɛ bɛ kɑ̀ɑ yóó bɛ̀ nìntɛmu kɛ́dɛɛtɛ́ ɑ kɔbɛ.

9 Kɛ̀ Dɑfitii pĩ́ nkucɛ nɛ̀ o kɔbɛ sikɔusìkuɔ̀ (600) kɛ́tuɔkɛ kukó mBesɔɔ. 10 Kɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ sikɔusìdɛ́ (200) ɔ̀u kɛ í nɑ kɛ bo séntɛ́ kukó kɛ́ nkpɑɑ́ kɛ̀ Dɑfitii sɔɔtɛ́ nɛ̀ bɛsɔmbɛ sikɔusìnɑ̀ɑ̀ (400). 11 Kɛ̀ bɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ɛ yɑ̀ Esibiti kóo dɑpɑ̀ɑ̀ mmɔù dikpɑ́ɑ̀ miɛkɛ, kóò tɔní Dɑfiti borɛ̀, kɛ̀ bɛ̀ɛ ò duɔ́ mpɛ̃́ɛ̃̀ nɛ̀ fínyĩ̀ kó yɛbɛ nɛ̀ mɛniɛ 12 nɛ̀ fínyĩ̀ kó yɛbɛ kperɛ̀ siyɔɔ sìdɛ́sì, kòo cɑ́ɑ́kɛ́ kɛ́yɑ̃̀ kɛ́pɛ́tɛ́ muwɛ̃rímú. Ò do í di dɛ̀mɑrɛ̀ iyie nyìtɑ̃ɑ̃ti, dɛyènnɛ̀ dɛ̀tɑ̃ɑ̃ti. 13 Kɛ̀ Dɑfitii ò bekɛ kɛ dɔ̀: A tú ɔ̃̀nkubotí kou? A bonní dɛ? Kòò dɔ̀: N tú Esibiti kou nwe, Amɑdesiibɛ botí kou mɔù kó kudɑɑkù, kɛ muɔkɛ kòò n dootóo, dɛ̀ mɔ̀kɛ yíe nyɛwè yɛ̀tɑ̃ɑ̃ti. 14 Tíì sòò pɔ̀ntɛ Sudɑɑ tempɛ̃ ndiyiè yìɛ̀ní kɛ̀ɛ̀ bíɛ́kɛ̀ Kɛdɛtiibɛ nɛ̀ Kɑdɛbu botí kɔbɛ kɛ́cɔ́u nSikidɑɑ kó dihɛì. 15 Kɛ̀ Dɑfiti dɔ̀: A bo yie nkɛ́ n niitɛ́ dɛ kó bɛnìtìbɛ̀ borɑ̀ɑ̀?

Kɛ̀ dɛ kóo nìtìi ò tɛ̃̀ńnɛ́ kɛ dɔ̀: Kɑ̀ɑ bɛ́i nkɛ yu Kuyie nyètìrì kɛ yĩ ɑ í yó n kuɔ, ɑ mɛ mbɑ́ n duɔ́ n yiɛ̀, n dɑ niitɛ́ bɛ borɛ̀.

Dɑfiti kùɔmɛ̀ Amɑdesiibɛ

16 Mɛm̀mɛ kɛ̀ weè nìtìi niitɛ́ Dɑfiti Amɑdesiibɛ borɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ ntuɔkoo kɛ sɔ̃́ mbɛ̀ pitɛ́ dɛ kó kutempɛ̃ nkumɔu miɛkɛ kɛ ɑ̃nnɛ́ dibɑnni nɛ̀ bɛ̀ ɛíní dɛ̀ Fidisitɛ̃ɛ̃bɛ ciɛ nɛ̀ Sudɑɑ ciɛ kɛ yo nkɛ yɔ̃̀. 17 Kɛ̀ Dɑfitii bɛ̀ potɛ́ weti weti kɛ́ bɛ̀ ɑutɛ́ dɛ kó diyiè kɛ́ntɔ kɛ́tuɔkɛnɛ̀ diwentírì tɛrì kó kuyuoku, òmɔù í nnɑ kɛ cootɛ́ kɛ̀ dɛ̀ í tú bɛdɑpɑ̀mbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ do dèkɛ yòyóbɛ̀ kɛ́cokɛ́. 18 Kɛ̀ Dɑfitii fietɛ Amɑdesiibɛ do ɛí dɛ̀ kó dimɑ̀ɑ̀ kɛ́fietɛnɛ̀ o pobɛ̀ bɛdɛ́. 19 Bɛ̀ í mmɔ̀ńtɛ́ bɛ kóò mɔù, ibí nɛ̀ bɛkótíbɛ̀, initidɑbí nɛ̀ initipobí, bɛ̀ mu ndo í nɑmpɛ bɛ̀ ɛí dɛ̀ kó dɛ̀mɑrɛ̀. Kɛ̀ Dɑfitii dɛ̀ tɔní dɛmɔu. 20 Kɛ̀ Dɑfiti tɔ̃mbɛ̀ɛ kpɑɑkɛnɛ̀ Amɑdesiibɛ kó iwũɔ̃ iyɔɔnyì nɛ̀ idiɛyì kɛ́ nyì cɛ̃mmù kɛ tú: Ntɛ Dɑfiti ɛí dɛ̀.

21 Kɛ̀ Dɑfitii wɛ̃tɛ o kɔbɛ sikɔusìdɛ́ (400) bɛ̀ɛ̀ do ɔ̀u kɛ kpɑɑ́ kukó mBesɔɔ borɛ̀, kɛ̀ bɛ̀ɛ kɔtɛní kóò co nɛ̀ o kɔbɛ bɛ̀ɛ̀ do ò nɛínɛ̀, kɛ̀ Dɑfitii tɔ́ɔ́nko kɛ́ bɛ̀ dɔu. 22 Kɛ̀ bɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ do ò nɛínɛ̀ bɛ miɛkɛ kɛ̀ bɛnitiyonkubɛ nɛ̀ itookperí yɛmbɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ dɔ̀: Bɛ̀ do í mɛ̀ nti nɛinɛ̀mɛ̀ ti bɑ́ɑ́ bɛ̀ pɑ̃ ti ɛíní dɛ̀ kó dɛ̀mɑrɛ̀, tí bɛ̀ duɔ́ mbɛ pobɛ̀ nɛ̀ bɛ bí mɑ́ɑ̀ kɛ̀ bɛ̀ɛ ítɛ́.

23 Kɛ̀ Dɑfiti dɔ̀: N kɔbɛ bɑ́ɑ́ dɔɔ̀nɛ̀ mɛmmɛ ti Yiɛ̀ nKuyie nti duɔ́ ndɛ̀, kuù ti kɑ̃nkɛ́ kɛ ti dɛɛtɛ́nɛ̀ ti dootitɔbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ pɔ̀ntɛ Sikidɑɑ. 24 Òmɔù í yóó yie ndi kpɛti.

Wèè kɔ̀tɛ dikpɑ̀nnì nɛ̀ wèè bɑ̀ɑ tinɛntì

bɛ̀ yóó bɛ̀ totí kɛ̀ dɛ̀ mmɑ̀mu,

bɛ̀ yóó wɛ̃nnɛ́ kɛ́totímu.

25 Nɛ̀ dɛ yiè ndi Dɑfiti duɔ́mmɛ̀ dɛ kó ikuɔ́ Isidɑyɛɛribɛ kɛ̀ ì kpɑɑ́ bo nɛ̀ yíenní.

26 Kɛ̀ bɛ̀ɛ konní Sikidɑɑ kɛ̀ Dɑfitii dɛitɛ bɛ̀ ɛí dɛ̀ bɛ dootitɔbɛ̀ ciɛ kɛ́pɑ̃ o nɛ́pobɛ̀ Sudɑɑ botí kó bɛkótíbɛ̀ kɛ dɔ̀: Ntonɛ̀ ti dɛ̀itɛ ti ɛí dɛ̀ɛ̀ miɛkɛ nkɛ kɛ di pɑ̃. 27 Kòo pɑ̃nɛ̀ Betɛɛdi ɛì kó bɛkótíbɛ̀ nɛ̀ Dɑmɔti ɛì kɔbɛ bɛ̀ɛ̀ bo Nɛkɛfu tempɛ̃ nnɛ̀ Yɑtiidi ɛì kɔbɛ. 28 Nɛ̀ Adoɛɛ ɛì kɔbɛ nɛ̀ Sifɛmɔti ɛì kɔbɛ nɛ̀ Ɛsitimɔɔ ɛì kɔbɛ, 29 nɛ̀ Dɑkɑdii ɛì kɔbɛ nɛ̀ Yedɑmɛdiibɛ nɛ̀ Keniibɛ, 30 nɛ̀ Odimɑɑ ɛì kɔbɛ nɛ̀ Bɔɔ-Asɑ̃ɑ̃ ɛì kɔbɛ nɛ̀ Atɑki ɛì kɔbɛ, 31 kɛ́pɑ̃ Ebunɔɔ ɛì kɔbɛ kɛ́pɑ̃mmúnɛ̀ yɛhɛkɛ̀ yɛmɔu kɔbɛ bɛ̀ do kètɛ́ yɛ̀ɛ̀ miɛkɛ.

31

Bɛ̀ kùɔmɛ̀ Sɑuri

1 Kɛ̀ Fidisitɛ̃ɛ̃bɛɛ do Isidɑyɛɛribɛ mudoò Kidiboɑ tɑ̃rì kɛ̀ bɛ̀ɛ cokɛ́, kɛ̀ bɛ̀ɛ kuɔ bɛsṹkùbɛ̀. 2 Kɛ̀ Fidisitɛ̃ɛ̃bɛ fɛ̃nnɛ́ Sɑuri kɛ́nɑ, kɛ́kuɔ o bí Sonnɑtɑ̃ɑ̃ nɛ̀ Abinnɑdɑbu nɛ̀ Mɑdikisuɑ. 3 Mɛm̀mɛ kɛ̀ bɛtɑ̃ntɑ̃ũbɛ̀ɛ yɑ̀ Sɑuri kɛ̀ mudoò fuutɛ kɛ̀ bɛ̀ɛ ò kɔ̀ùtɛ. 4 Kòo nɑ́kɛ́ wèè tɔ o kpɑ̀rìnɛntì kɛ dɔ̀: Túótɛ́ ɑ kpɑ̃nnì kɛ́ n kuɔ, n yí dɔ́ Fidisitɛ̃ɛ̃bɛ itɑyéí yɛmbɛ̀ n kuɔ kɛ́ nni ndɑú.

Wèè tɔ o kpɑ̀rìnɛntì kòo yɔtɛ kɛ́yetɛ, kɛ̀ Sɑurii túótɛ́ o kpɑ̃nnì kɛ́fíí nkɛ́do di ĩ́nkɛ̀. 5 Wèè tɔ o kpɑ̀rìnɛntì ò yɑ̀ dìì mɔ̀nnì o yiɛ̀ nkúmɛ̀, kɛ fíí nho kó dikpɑ̃nnì kɛ́do di ĩ́nkɛ̀ kɛ múnkɛɛ kú.

6 Mɛm̀mɛ kɛ̀ Sɑuri nɛ̀ o bí itɑ̃ɑ̃ti nɛ̀ wèè tɔu o kpɑ̀rìnɛntì nɛ̀ o ɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ bɛ̀ kumɛ̀ bɛmɔu diyiè dìmɑ́ɑ̀.

7 Isidɑyɛɛribɛ bɛ̀ɛ̀ kó dimɑ̀ɑ̀ bo kubiriku kɛ̀ bɛ̀ɛ yɑ̀ Isidɑyɛɛribɛ ɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ cokɛ́mɛ̀ kɛ̀ mudoò kònnɛ̀ Sɑuri nɛ̀ o bí, kɛ́ítɛ́ kɛ́cokɛ́ kɛ́yóu bɛ ɛkɛ̀, kɛ̀ Fidisitɛ̃ɛ̃bɛɛ kɔtɛní kɛ́kɑri.

8 Kɛ̀ dɛ̀ɛ wentɛ́ kɛ̀ Fidisitɛ̃ɛ̃bɛɛ kɔtɛní kɛ bo fiɛ bɛcíríbɛ̀ kɛ́yɑ̀ Sɑuri nɛ̀ o bí itɑ̃ɑ̃ti kɛ̀ bɛ̀ ku kɛ duɔ́ Kidiboɑ tɑ̃rì ĩ́nkɛ̀. 9 Kɛ̀ bɛ̀ɛ kéétɛ́ Sɑuri yuu kɛ́túótɛ́ o kpɑ̀rìnɛntì kɛ́fitɛ́nɛ̀ bɛ ɛkɛ̀ yɛmɔu nɛ̀ bɛ bɔkɛ̀ kó yɛtuo miɛkɛ kɛ nɑ́ɑntɛ bɛ̀ bɛ̀ nɑmɛ̀. 10 Dɛ kò difɔ̃nkúò kɛ́dɔú nho kpɑ̀rìnɛntì bɛ bɔɔ̀ bɛ̀ tu dì Asitɑditee kó ditou miɛkɛ, kɛ́túótɛ́ Sɑuri kɛ́dɑnnɛ Bɛti-Seɑ̃ kó kuduotí kɛ́bɑɑkɛ́.

11 Kɛ̀ Yɑbɛsi nɛ̀ Kɑdɑɑdi ɛì kɔbɛɛ keè Fidisitɛ̃ɛ̃bɛ dɔ̀ɔ̀ dɛ̀ Sɑuri. 12 Kɛ̀ bɛnitidɑɑbɛ̀ yɛkɔ̃m̀bɔ̀ yɛmbɛ̀ɛ ítɛ́ kɛ́pĩ́ nkucɛ kɛ́nyié nkɛ kérí kɛyènkɛ̀ kɛmɔu kɛ́tuɔkɛ Bɛti-Seɑ̃ kɛ́bɑɑtɛ́ Sɑuri nɛ̀ o bí kɛ́kònnɛ̀ Yɑbɛsi kɛ́ bɛ̀ cɔ́u, 13 kɛ́koutɛ́ bɛ kṹɔ̃̀ kɛ́kũnnɛ́ mutie mɑmù yuu bɛ̀ tu mù Esɛdi Yɑbɛsi ɛì miɛkɛ, kɛ́boú dinùù yɛwe yɛ̀yiekɛ̀.

* 1:24 dinɑɑdɑɑ̀: Yɛpɑ́tɛ mɑyɛ̀ miɛkɛ bɛ̀ wɑ̃̀ri yɛnɑɑdɑkɛ̀ yɛ̀tɑ̃ɑ̃ti, yɛtɛyɛ̀ kɛ wɑ̃ri dinɑɑdɑɑ̀ dìmɑ́ɑ̀ dìì mɔkɛ yɛbie nyɛ̀tɑ̃ɑ̃ti.

* 13:1 yɛbie...: Bɛ̀ wɑ̃̀ri Sɑmmuyɛɛri kó dipɑ́tíri kɛ̀ wèè dì cɛ̃́ĩ, kòò nyóó di cɛ̃́ĩ nkɛ sɔ̃́ nSɑuri bie nkó fɛwɑ̃rìfɛ̀ ũtɛ́mu, ò yí nnɑ kɛ bɑntɛ́ mɛsɑ̀ɑ̀ nkɛ nɛ́ yóu kɛ́soó ndɛ kó mɛfíè.

2 Sammuyɛɛri

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

14

15

16

17

18

19

20

21

22

23

24

Sɑmmuyɛɛri pɑ́tíri didɛ́rì

Di mpɑ́tíri tɔ tìì nɑ́ɑǹtì

Bɛ̀ yu dɛ kó dipɑ́tíri kɛ tú Sɑmmuyɛɛri pɑ́tíri dɛ́rì ndi, kɛ yɛ̃́ yɛ nɑ́ɑǹtì tũ̀mmɛ̀ titɔbɛ̀ mbɛ nɛ̀ diketirì kpɛti, kɛ nɑ́ɑ́ nDɑfiti do tɔmɛ̀ tikpɑ̀tì. Ò do túmɛ̀ Sudɑɑ kɔbɛ kóo kpɑ̀ɑ̀tì. Dɛ kó difɔ̃nkúò kɛ́bɑɑtɛ́ Isidɑyɛɛribɛ bɛmɔu bɛ wuɔ ntɛpíítɛ̀ nɛ̀ ìdɛ́ì.

Sɑmmuyɛɛri pɑ́tíri dɛ́rì diì ti nɑ́ɑ́ nDɑfiti dokɛ́nɛ̀mɛ̀ o dootitɔbɛ̀ o cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kɔbɛ nɛ̀ ditowɑɑ̀ kɔbɛ, kɛ̀ dɛ̀ bo yie nkòo fíí nho kpɑ̀tì kɛ́dɛ́úkùnnɛ o kpɑ̀ɑ̀tìyuu. Dɛ kó dipɑ́tíri diì ti nɑ́ɑ́ nDɑfiti do túmɛ̀ onìtì wèè tɑ̃́ Kuyie, wèè do nɑ kɛ́yṹɔ̃́ mbɛnìtìbɛ̀ yɛ̀mmɛ̀ o ĩ́nkɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ nhò dɔ́. Diì pɑ́tíri ti nɑ́ɑ́ nDɑfiti do túmɛ̀ okpɑ̀ɑ̀tì diɛwè kɛ kpeńnì. Dì mɛ mmúnkɛ í yóu di bo nɑ́kɛ́mɛ̀ mɛyɛi nhò dɔ̀ɔ̀mɛ̀.

Kuyie ndo pɛ́nsìrì Dɑfiti dɛ̀ɛ̀ ĩ́nkɛ̀ dɛɛ̀ tu ò do bɑntɛ́mɛ̀ o cɑɑ̀rìmɛ̀ kɛ́mɔɔ Kuyie mmɛcĩ́ɛ̃́mmɛ̀. Kɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ bɛmɔu pɛ́nsìrì Dɑfiti dɔ̀ɔ̀ dɛ̀ nɛ̀ ò bɛ̀ dɛɛtɛ́nɛ̀mɛ̀ bɛ dootitɔbɛ̀ do bɛ̀ fɛ̃́ũnko dìì mɔ̀nnì.

Kuyie nnɛ́ do ò dɔúnnɛ̀mu dinùù kɛ dɔ̀ o kó kunɑɑ̀mùnkù miɛkɛ okpɑ̀ɑ̀tì í yóó pɑ̀ɑ̀ o kó difɔ̃nkúò.

Kuyie ntɔ̃nní Odɛɛtíwè Yesu o kó kunɑɑ̀mùnkù miɛkɛ nkɛ, dɛɛ̀ te mɛtɑummɛ̀ pɑ̀mmɛ̀ kó dipɑ́tíri miɛkɛ kupíkù mɑkù kɛ̀ bɛ̀ yu Yesu kɛ tú: Dɑfiti kó dɛbirɛ (Mɑtie mukɑ̀mmù 20:29-34, 21:9).

Di mpɑ́tíri nɑ́ɑǹtì duɔ́ kɛ dòmmɛ̀

1. Kɛ́túótɛ́ Sɑudi kṹṹ nkɛ́tuɔkɛnɛ̀ Dɑfiti kpɑ̀tì kó diketírì 1-4

2. Bɛ̀ pĩ̀ḿmɛ̀ Dɑfiti tikpɑ̀tì kòo bo mbɑkɛ́ Isidɑyɛɛri bɛmɔu, kɛ́ntɔ kɛ́tuɔkɛnɛ̀ Abusɑdɔmmu yetɛmɛ̀ o kpɛti 5-14

3. Abusɑdɔmmu yetɛmɛ̀ Dɑfiti kpɛti kɛ́ntɔ kɛ́tuɔkɛ bɛ̀ kɑɑ̀mmɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ 15-24

1

Dɑfiti kèèmɛ̀ Sɑuri kṹṹ

1 Dɑfiti do pɔ̀ntɛ Amɑdesiibɛ kɛ́konní Sikidɑɑ kɛ sɔ̃́ nSɑuri kumu, kòo bɑ́tɛ́ kɛ́mmɔkɛ yɛwe yɛ̀dɛ́ɛ̀. 2 Ditɑ̃ɑ̃́nnì yiè kòo dɑpɑ̀ɑ̀ mmɔùu tuɔkɛní kɛ bonní Sɑuri ɑ̃ɑ̃pɔ̀nkɑrì kòo yɑ̀ɑ̀tì kɛ̃rí kòò pũ nho yuu mutɑ̃́ɑ̃́, kɛ́tuɔkɛní Dɑfiti borɛ̀ kɛ́nínkú kɛ́sĩ́nnɔ́ɔ o ììkɛ̀. 3 Kɛ̀ Dɑfitii ò bekɛ kɛ dɔ̀: A bonní dɛ? Kòò dɔ̀: N cokɛ́ní Isidɑyɛɛribɛ ɑ̃ɑ̃pɔ̀nkɑrì ndi. 4 Kɛ̀ Dɑfiti dɔ̀: N nɑ́kɛ́ dɛ̀ dònnímɛ̀ dɛ bíɛ́kɛ̀. Kòò dɔ̀: Isidɑyɛɛribɛ kó bɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ cokɛ́mu kɛ̀ bɛ̀ kùɔ bɛsṹkùbɛ̀, kɛ kùɔnɛ̀ Sɑuri nɛ̀ o birɛ Sonnɑtɑ̃ɑ̃. 5 Kɛ̀ Dɑfiti dɔ̀: A yĩmɛ kɛ yɛ̃́ Sɑuri nɛ̀ o birɛ Sonnɑtɑ̃ɑ̃ bɛ̀ kumɛ̀? 6 Kɛ̀ dɛ kóo dɑpɑ̀ɑ̀ ndɔ̀: Dɛ̀ do sɔ̃́ m bo Kidiboɑ tɑ̃rì ndi, kɛ̀ Sɑurii ĩkú o kpɑ̃nnì ĩ́nkɛ̀ kòo dootitɔbɛ̀ ò cɛ̃̀ɛ̃tɛ kɛ dekɛ sikpɑ̀rìsɛ̃ĩ́ nɛ̀ sisɛ̃ĩ́. 7 Kòo wɛ̃ɛ̃tɛ kɛ́ n yɑ̀, kɛ́ n yú kɛ̀ n dɔ̀: Okpɑ̀ɑ̀tì, ntɛ mí! 8 Kòo m bekɛ n tú wè, kɛ̀ nh ò nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: N tú Amɑdesii nwe. 9 Kòò dɔ̀ n kɔtoo kóò kùɔ kɛ yɛ̃́ kuyonku do ò ɑutɛ́mɛ̀ kòo wemmu nɛ́ kpɑɑ́. 10 Kɛ̀ nní nwúó nhò yĩɛ̃kɛmɛ̀ kɛ í yóó foutɛ kɛ́kɔtoo kóò kùɔ kɛ́túótɛ́ dikpɑ̀ɑ̀tìpìì nɛ̀ o nɛitɛ kɛ dɛ̀ ndɑ tɔní fɔ̃́ n yiɛ̀.

11 Kɛ̀ Dɑfitii kɛ̃tɛ́ o yɑ̀ɑ̀tì kòo kɔbɛ múnkɛɛ kɛ̃rí bɛ kpɛti. 12 Kɛ̀ bɛ̀ nkuɔ̀ mmukṹṹ ndikṹnweńnì nɛ̀ kuyuokoo kɛ boú dinùù Sɑuri nɛ̀ o birɛ Sonnɑtɑ̃ɑ̃ kpɛ́í nnɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ bɛmɔu, ti Yiɛ̀ nKuyie nkó bɛnìtìbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ ku dikpɑ̀nnì miɛkɛ bɛ kpɛ́í. 13 Kɛ̀ Dɑfitii bekɛ dɛ kóo dɑpɑ̀ɑ̀ nkɛ dɔ̀: A tú we? Kòò dɔ̀: N cicɛ tú Amɑdesii nwe kɛ konní diɛ ndi nhɛì miɛkɛ kɛ m pɛitɛ́. 14 Kɛ̀ Dɑfiti dɔ̀: Bɑ́ ɑ nɛ́ í yɔ̀tɛ ɑ bo kuɔmɛ̀ okpɑ̀ɑ̀tì Kuyie ntɑ̃ɑ̃tɛ́ wèɑ̀?

15 Kɛ̀ Dɑfitii yú o tɔ̃mbɛ̀ kóò mɔù kɛ dɔ̀: A bɑ́ɑ́ ò yóu, kuɔ we!

Kòo tɔ̃ntìi potɛ́ Amɑdesiibɛ botí kou wenwe kɛ́kuɔ. 16 Kɛ̀ Dɑfitii bɛ́i nkɛ dɔ̀: A kùɔ ɑmɑ́ɑ̀ ndi kɛ yɛ̃́ fɔ̃́ɔ̃̀ bɛ́immɛ̀ nɛ̀ ɑ nùù kɛ tú fɔ̃́ɔ̃̀ kùɔ okpɑ̀ɑ̀tì ti Yiɛ̀ nKuyie ntɑ̃ɑ̃tɛ́ wè.

Dɑfiti kuɔ̀mmɛ̀ Sɑudi kṹṹ

17 Kɛ̀ Dɑfitii dentɛ̀ Sɑuri nɛ̀ o birɛ Sonnɑtɑ̃ɑ̃ bɛ kṹṹ nkó fɛyɛ̀nfɛ̀, 18 kɛ́duɔ́ nkɛ̀ bɛ̀ɛ fɛ̀ bɛnkɛ Sudɑɑ ɛì kɔbɛ. Bɛ̀ fɛ ntú Mutɑ̃mmù kó fɛyɛnfɛ̀ kɛ̀ fɛ̀ wɑ̃̀ri Owenniwe* pɑ́tíri miɛkɛ. Fɛɛ̀ tu:

19 Isidɑyɛɛribɛ yé dɛ̀ dòmmɛ̀ kɛ̀ di kó sinitidɑbíí ku ditɑ̃rì ĩ́nkɛ̀?

Bɑ nte kɛ̀ bɛkpɑ̀rìtiebɛ yɛyètɛ̀ diɛyɛ̀ yɛmbɛ̀ duɔ́ sitɑ̃ɑ̃́ ĩ́nkɛ̀?

20 Di bɑ́ɑ́ yie nkɛ̀ Kɑti ɛì kɔbɛɛ keè ti!

Di bɑ́ɑ́ yie nkɛ́ tì yèè Asikɑnɔɔ kó icɛ miɛkɛ

Fidisitɛ̃ɛ̃bɛ kó bɛsɑpɑ̀mbɛ̀ yɑ̀ɑ̀ bo tì bɑntɛ́ kɛ̀ diwɛ̀ìi bɛ̀ ɑutɛ́.

Itɑyéí yɛmbɛ̀ kó bɛsɑpɑ̀mbɛ̀ yɑ̀ɑ̀ bo ntì nyɑ̃̀nkunɛ̀.

21 Fɛtɑɑfɛ̀ tɛ̃́nkɛ bɑ́ɑ́ dúótɛ́ Kidiboɑ tɑ̃rì,

dì tɛ̃́nkɛ bɑ́ɑ́ mɑntɛ̀

dɛpɑɑ ndɛ̀ɛ̀ bo di pɛ̃ri dɛ̀ tɛ̃́nkɛ bɑ́ɑ́ pɛitɛ́.

Bɛ̀ dɛ nsɑ̃ṹ bɛkpɑ̀rìnuɔmbɛ diɛbɛ̀ dɔpììtì.

22 Sɑuri kó tidɔpììtì nɛ̀ o siè dɛ̀ do ɔ̃ɔ̃ í ndò nkɛ́wɑɑrɛ mɛkùɔ̀.

Dɛ̀ do ɔ̃ mpũɔ̃̀ nho dootitɔbɛ̀ yĩ̀ĩ̀ mmɛ nɛ̀ bɛ kùɔ̀ nhɔ̀rì ɔ̀rì.

Sonnɑtɑ̃ɑ̃ tɑ̃mmù múnkɛ do í mɔkɛ botirɛ bìtì bìtì.

Sɑuri kó disiè do ɔ̃ɔ̃ í nkonní dɛkperɛ̀ bìtì bìtì!

23 Sɑuri nɛ̀ Sonnɑtɑ̃ɑ̃ bɛ̀ do nɑɑtimu kɛ dɔ́ bɛtɔbɛ̀,

kɛ́ntɑu bɛ fòmmu miɛkɛ nɛ̀ bɛ kṹṹ mmiɛkoo,

kɛ toǹnì kɛ dò nyicĩrí,

kɛ̀ bɛ kɔ̃m̀bɔ̀ dɛu yɛcìrícìrɛ̀ kpɛyɛ dòmmɛ̀.

24 Isidɑyɛɛribɛ kó bɛnitipòbɛ̀ kɔmmúnɛ̀ Sɑuri kpɛ́í,

Wèè do di dɑɑti tiyɑɑ̀wũɔ̃tì mupɑ̀ɑ̀kònkperímù kpɛti

kɛ cɑɑti mɛsɔɔ nkó tisɑ̃tì timɔu botí di yɑ̀ɑ̀tì ĩ́nkɛ̀.

25 Dɛ̀ yĩ́mɛ kɛ̀ bɛkpɑ̀rìtiebɛ ku mudoò miɛkɛ?

Bɑ nte kɛ̀ Sonnɑtɑ̃ɑ̃ ku ditɑ̃rì ĩ́nkɛ̀?

26 N tebitɛ Sonnɑtɑ̃ɑ̃ n kèè ɑ kṹṹ nkɛ̀ n yɛ̀mmɛ̀ cɑ̀ɑ̀rɛ̀ mmɛdiɛ̀ mmɛ,

m mɛ̀nkɛ do dɑ dɔ́mu.

N do dɑ dɔ́ kɛ̀ dɛ̀ pɛ̃ɛ̃tɛ́mu m bo ndɔ́mɛ̀ onitipòkù.

27 Bɑ nte kɛ̀ bɛ kpɑ̀rìtiebɛ ku?

Bɑ nte kɛ̀ bɛkpɑ̀rìtiebɛ nɛntì mɛ nyɛinko dikpɑ́ɑ̀?

2

Sudɑɑ kɔbɛ pĩ̀ḿmɛ̀ Dɑfiti tikpɑ̀tì Ebunɔɔ

1 Mɛm̀mɛ kɛ̀ Dɑfitii beé nti Yiɛ̀ nKuyie nkɛ dɔ̀: N dò nkɛ́kɔtɛ Sudɑɑ kɔbɛ ɛkɛ̀ kó dìmɑrɑ̀ɑ̀? Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie ndɔ̀: Ɛ̃ɛ̃. Kòò dɔ̀: Ɔ̃̀ndi? Kɛ̀ kù dɔ̀: Ebunɔɔ.

2 Kɛ̀ Dɑfitii nɛinɛ̀ o pobɛ̀ bɛdɛ́ Ainɔɑmmu Sisedɛɛdi ɛì kou nɛ̀ Abikɑyɛɛdi Nɑbɑɑdi Kɑdimɛɛdi ɛì kou do po wè kɛ kú, kòo ò tùótɛ́. 3 Dɑfiti kɔbɛ nɛ̀ bɛ cɛ̃́ĩ kɔbɛ kɛ̀ bɛ̀ múnkɛɛ ò nɛinɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ɛ kɔtɛ kɛ́mbo Ebunɔɔ ɛì nɛ̀ yɛ̀ɛ̀ dì tɔ̀kɛ́nɛ̀. 4 Kɛ̀ Sudɑɑ kɔbɛɛ kɔtoo Ebunɔɔ kɛ́pĩ́ nDɑfiti tikpɑ̀tì kóò còú mmɛkùɔ̀ nkòò bo mbɛ̀ bɑkɛ́.

Kɛ̀ bɛ̀ɛ nɑ́kɛ́ Yɑbɛsi Kɑdɑsii tenkɛ̀ kɔbɛ sòò kũnnɛ́mɛ̀ Sɑuri. 5 Kòo tɔ̃ nkɛ̀ bɛ̀ɛ bɛ̀ nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Ti Yiɛ̀ nKuyie ndi dɔɔ̀ mɛsɑ̀ɑ̀ ndí kũnnɛ́ mɛ̀ɛ̀ kpɛ́í nhokpɑ̀ɑ̀tì Sɑuri kɛ bɛnkɛ di ò dɔ́mɛ̀. 6 Ti Yiɛ̀ nKuyie ndí yietí mɛsɑ̀ɑ̀ ndi dɔ̀ɔ̀ mɛ̀, m mɔ́mmuɔ m múnkɛ yóó mɛ̀ ndi dɔɔ̀mu, di mɛ̀ dɔ̀ɔ̀ mɛ̀ɛ̀ botí. 7 Di mmɔ̀nnì yɑ́úkùnnɛ di kɔ̃̀ntì, ntúnɛ̀ yɛkɔ̃m̀bɔ̀ yɛmbɛ̀, okpɑ̀ɑ̀tì Sɑuri kumu, mí nwe Sudɑɑ nɑɑ̀mùnkù kɔbɛ còúmmɛ̀ mɛkùɔ̀ kɛ m pĩ ntikpɑ̀tì kɛ̀ m bo mbɛ̀ bɑkɛ́.

Bɛ̀ pĩ̀ḿmɛ̀ Isibosɛti tikpɑ̀tì

8 Diyiè mɑrì kɛ̀ Nɛɛ birɛ Abunɛɛ Sɑuri ɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ kóo kótìi tɔ Sɑuri birɛ Isibosɛti kɛ́kɔtɛnɛ̀ Mɑɑnɑimmu, 9 kóò pĩ ntikpɑ̀tì kòò bo mbɑkɛ́ Kɑdɑɑdi nɛ̀ Asɛɛ nɛ̀ Sisedɛɛdi nɛ̀ Efɑdɑimmu nɛ̀ Bɛnsɑmɛɛ Isidɑyɛɛribɛ tenkɛ̀ kɛmɔu. 10 Isibosɛti do mɔkɛ yɛbie nsipísìnɑ̀ɑ̀ ndi kɛ di tikpɑ̀tì, kɛ́mbɑkɛ́ Isidɑyɛɛribɛ kɛ dɔ̀ yɛbie nyɛ̀dɛ́ɛ̀. Sudɑɑ kó kunɑɑ̀mùnkù kɔbɛ bɛɛ̀ mɑ́ɑ̀ do tũ nDɑfiti. 11 Dɑfiti do bɑkɛ́ Sudɑɑ kɔbɛ mɑ́ɑ̀ ndi kɛ bo Ebunɔɔ kɛ dɔ̀ yɛbie nyɛ̀yiekɛ̀ nɛ̀ bɛtɑ̃̀ɑ̃̀bɛ̀ bɛ̀kuɔ̀.

Sudɑɑ kɔbɛ nɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ bɛ̀ kpɑmmɛ̀ Kɑbɑɔ̃ɔ̃

12 Nɛɛ birɛ Abunɛɛ nɛ̀ Sɑuri birɛ Isibosɛti ɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ ò bɑ̀ɑ kɛ̀ bɛ̀ɛ ítɛ́ Mɑɑnɑimmu kɛ́nwetí Kɑbɑɔ̃ɔ̃. 13 Kɛ̀ Seduyɑ birɛ Soɑbu nɛ̀ Dɑfiti ɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ ò bɑ̀ɑ kɛ̀ bɛ̀ múnkɛɛ pĩ́ nkucɛ kɛ̀ dɛ kó yɛtĩ̀rɛ̀ɛ mɑ́ɑ́ Kɑbɑɔ̃ɔ̃ binku kɛ́bɑ́tɛ́ biɛ ku mpíkù bɛtɔbɛ̀ kutɛkù. 14 Kɛ̀ Abunɛɛ nɑ́kɛ́ Soɑbu kɛ dɔ̀: Yóu kɛ̀ bɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ɛ yɑ́ɑ́kɛ́ bɛtɔbɛ̀ bɛ̀dɛ́bɛ̀ dɛ́bɛ̀ ti ììkɛ̀. Kɛ̀ Soɑbu dɔ̀: Dɛ̀ wenni, bɛ̀ɛ kpɑ.

15 Kɛ̀ bɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ɛ ítɛ́ kɛ́cómmú kɛ̀ bɛ̀ɛ kɑɑ mBɛnsɑmɛɛ nɑɑ̀mùnkù kou Isibosɛti kɔbɛ kɛ̀ bɛ̀ mbo tɛpíítɛ̀ nɛ̀ bɛ̀dɛ́bɛ̀, kɛ̀ Dɑfiti kɔbɛ mbo tɛpíítɛ̀ nɛ̀ bɛ̀dɛ́bɛ̀. 16 Kɛ̀ bɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ɛ pĩ́ mbɛtɔbɛ̀, bɑ́ wè kòo kṹṹ o nɛ́po píkù disiè, kɛ̀ bɛ̀ɛ duó bɛmɔu dimɔ̀nnì dìmɑ́ɑ̀ miɛkɛ kɛ̀ bɛ̀ɛ yú dɛborɛ̀ kɛ dɔ̀ Kɑbɑɔ̃ɔ̃ (dɛ̀ɛ̀ tu Yɛse kó dikpɑ́ɑ̀).

17 Kɛ̀ mudoò bintɛ́ dɛ yiè kɛ̀ Dɑfiti kó bɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ɛ nɑ Abunɛɛ kɔbɛ. 18 Kɛ̀ Seduyɑ bí itɑ̃ɑ̃ti dɛ kɔkɛ́ Soɑbu nɛ̀ Abikɑii nɛ̀ Asɑyɛɛdi. Asɑyɛɛdi do cɑ̃ɑ̃ muceé mmu kɛ dò ntɛhontɛ̀. 19 Kòo bɛti Abunɛɛ kóò fɛ̃nnɛ́ fɛ̃nfɛ̃. 20 Kɛ̀ Abunɛɛ wɛ̃ɛ̃tɛ kóò bekɛ kɛ dɔ̀: Asɑyɛɛdi fɔ̃́ nweɑ̀? Kòò dɔ̀: Ɛ̃ɛ̃, mí nwe. 21 Kɛ̀ Abunɛɛ ò nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Wɛ̃ɛ̃tɛ ɑ bɑkù yoú yoo kucɑ̃̀nku kɛ́bɛti bɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ kóò mɔù kɛ́fietɛ o nɛntì.

Asɑyɛɛdi mɛ nyí nyie nkɛ yóu ò bo nhò bɛ̀timɛ̀. 22 Kɛ̀ Abunɛɛ yíɛ́ kɛ dɔ̀: Asɑyɛɛdi bɑ́ nni mbɛti, bɑ́ɑ́ duɔ́ nkɛ̀ n dɑ kuɔ bɑ́ nɛ̀ ɑ kóo kótì Soɑbu ti nuɔ mbɑ́ɑ́ mɑ́ɑ́.

23 Asɑyɛɛdi mɛ nyí nyie nkɛ bo ò yóu mubɛ̀tìmù. Mɛm̀mɛ kɛ̀ Abunɛɛ ò tɑ̃ dikpɑ̃nnì o pɔutì kɛ̀ dìi yɛ̀roo o fɔ̃nkúò kòo do kɛ́kú. Bɛ̀ɛ̀ kó dimɑ̀ɑ̀ keriní kɛ̀ bɛ̀ ncommu ò duɔ́ dɛ̀.

24 Soɑbu nɛ̀ Abikɑii kɛ̀ bɛ̀ mɛ ntó fɛ̃nnɛ́ Abunɛɛ fɛ̃nfɛ̃. Kɛ̀ diyiè nyóó tɑ kɛ̀ bɛ̀ berínɛ̀ Kibeɑ Ammɑ Kiyɑɑ donfũ̀ɔ̃̀ kucɛ kùù yìɛ̀nɛ̀ Kɑbɑɔ̃ɔ̃ kpɑ́ɑ̀ bíɛ́kɛ̀ ku borɛ̀. 25 Kɛ̀ Abunɛɛ Bɛnsɑmɛɛ botí kou ɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ nhò kɛ̀rí ditɑ̃rì ĩ́nkɛ̀. 26 Kɛ̀ Abunɛɛ yú Soɑbu kɛ dɔ̀: Ti yó nsɔkɛ́ kɛ kɔùmu titɔbɛ̀ nɛ̀ yɛseɑ̀? A í yɛ̃́ kɛ dò ndɛ̀ bo ti dentɛnɛ̀ mɛyɛinɑɑ̀? A bɑɑ bɑ? Nɑ́kɛ́ ɑ nìtìbɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ɛ yóu bɛ̀ bo nkɔùmɛ̀ bɛ tebìí. 27 Kɛ̀ Soɑbu dɔ̀: Kuyie mbomu, kɑ̀ɑ do í bɛ́i n kɔbɛ nɑ nsɔkɛ́ kɛ di bɛtìmu bɑ́ wè o tebitɛ nɛ̀ nɑnkoo dikṹnweńnì.

28 Kɛ̀ Soɑbuu eé ditɑ̃tɛheù kòo ɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ɛ kṹnnɛ́ bɛ̀ bo mbɛtìmɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ kɛ̀ dikpɑ̀nnìi deè. 29 Abunɛɛ nɛ̀ o kɔbɛ kɛ̀ bɛ̀ nyié nkɛ kérí kɛyènkɛ̀ kɛmɔu Suditɛ̃ɛ̃ kó kubiriku, kɛ́séntɛ́ kukó nkɛ́pɛ̃ɛ̃tɛ́ Bitinɔɔ kɛ́tuɔkɛ Mɑɑnɑimmu. 30 Soɑbu yóu dìì mɔ̀nnì ò bo mbɛtìmɛ̀ Abunɛɛ kɛ́tíí nho ɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ kɛ́mɔ́ntɛ́ Dɑfiti kó bɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ miɛkɛ tɛpíítɛ̀ nɛ̀ bɛ̀wɛi kɛ́yíɛ́nɛ̀ Asɑyɛɛdi. 31 Kɛ̀ Dɑfiti kó bɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ mɛ nkùɔ Bɛnsɑmɛɛ botí kó bɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ nɛ̀ Abunɛɛ kɔbɛ sikɔusìtɑ̃ɑ̃ti nɛ̀ sipísìkuɔ̀ (360). 32 Kɛ̀ bɛ̀ɛ túótɛ́ Asɑyɛɛdi kɛ́ntɔ kɛ bií kũnnɛ́ o cicɛ fɔ̃ti Bɛtideɛmmu. Soɑbu nɛ̀ o kɔbɛ kɛ̀ bɛ̀ɛ sɔɔtɛ́ kɛ́nyié nkɛ kérí kɛ́tuɔkoo Ebunɔɔ kukṹnwentóo kɛ̀ diyiè yɛ̀tìní.

3

1 Mɛm̀mɛ kɛ̀ dikpɑ̀nnì ḿbo Sɑuri kɔbɛ nɛ̀ Dɑfiti kɔbɛ cuokɛ̀ kɛ́mɔntɛ, kɛ̀ Dɑfiti nsɔkɛ́ kɛ kpénkú kɛ̀ Sɑuri kɔbɛ cĩtiri.

Dɑfiti pɛitɛ́ ìì bí Ebunɔɔ i yètɛ̀

(Wéntɛ́ 1 Bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ tɔ̃mmú 3:1-4)

2 Dɑfiti do piɛ́ ibí pɛ́u nwe Ebunɔɔ. O kóo po do tú Amunɔɔ o pokù Ainɔɑmmu Sisedɛɛdi ɛì kou pɛitɛ́ wè. 3 Kòo dɛ́rì ntú Kidiɑbu Abikɑyɛɛdi Nɑbɑɑdi Kɑdimɛɛdi kou ò pɛitɛ́ wè. Kòo tɑ̃ɑ̃́nwè ntú Abusɑdɔmmu Tɑmɑi Kesuu kpɑ̀ɑ̀tì kóo sɑpɑ̀ɑ̀ mMɑɑkɑ ò pɛitɛ́ wè. 4 Kòo nɑɑnwè ntú Adonniyɑ Akiti birɛ. Kòo nummuwè ntú Sefɑtiɑ Abitɑdi birɛ. 5 Kòo kuɔ́nwè ntú Itedeɑmmu Ekidɑɑ birɛ. Dɑfiti piɛ́ ìì bí nyi Ebunɔɔ.

Abunɛɛ nɛ̀ Ibosɛti bɛ̀ pètɛmɛ̀

6 Sɑuri kɔbɛ nɛ̀ Dɑfiti kɔbɛ bɛ kpɑ̀nnì miɛkɛ kɛ̀ Abunɛɛ yètìrì mmɔ́nkɛ́ feirí Sɑuri tĩ̀nnì miɛkɛ. 7 Sɑuri do mɔkɛ o pocɛ̃nnì mɑrì ndi kɛ̀ di yètìrì ntú Disipɑɑ Ayɑ kóo sɑpɑ̀ɑ̀. Diyiè mɑrì kɛ̀ Isibosɛtii bekɛ́ Abunɛɛ kɛ dɔ̀: Dɛ̀ yĩmɛ kɑ̀ɑ duɔ́nɛ̀ n cicɛ pocɛ̃nnì?

8 Kɛ̀ Abunɛɛ keè dɛ kó tinɑ́ɑǹtì kɛ̀ dɛ̀ɛ ò yonkɛ mɛdiɛ̀, kòo bɛ́i nkɛ dɔ̀: N tú Sudɑɑ kɔbɛ kó tɛmɔtɛ̀ ntɑɑ̀? M bɛnkɛmu n dɔ́mɛ̀ Sɑuri cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ nɛ̀ o tebìí nɛ̀ o nɛ́pobɛ̀ kpɛsi kɛ bɛ̀ tɑunɛ̀ nɛ̀ yíenní kɛ dɑ kɑ̃nkɛ́ bɑ́ ɑ í do Dɑfiti nɔu miɛkɛ, kɑ̀ɑ nɛ́ dɔ́ kɛ́ n kpɑnnɛ̀ yíe, we nnitipòkù kpɛ́ínɑ́ɑ̀? 9 Kuyie nní ndɔɔ̀ kù dɔ́mɛ̀ kɛ̀ nsɑ̀ kɛ̀ n yí dɔ̀ɔ̀ Dɑfiti Kuyie nyɛ̃ nkù yóó ò dɔ̀ɔ̀ dɛ̀. 10 Kù bɛ́immu kɛ tú kù bo fietɛ tikpɑ̀tì Sɑuri borɛ̀ kɛ́ tì duɔ́ nDɑfiti, kòo mbɑkɛ́ Isidɑyɛɛribɛ bɛmɔu nɛ̀ Sudɑɑ kɔbɛ bɛ tenkɛ̀ duɔ́ kɛ mɑmɛ̀. Dɑnni tenkɛ̀ kɛ́ntɔ kɛ́tuɔkɛ Bɛɛrisebɑɑ.

11 Isibosɛti í ndɑ̀ɑ́tí kɛ tɛ̃̀ńnɛ́ Abunɛɛ tìmɑtì ò wè dé mɛ̀ɛ̀ kpɛ́í.

Abunɛɛ tɑunnɛ̀mɛ̀ Dɑfiti

12 Mɛm̀mɛ kɛ̀ Abunɛɛ tɔ̃ nkɛ̀ bɛ̀ɛ nɑ́kɛ́ Dɑfiti kɛ dɔ̀: Ti yɛ̃́mu fɔ̃́ɔ̃̀ temɛ̀ dihɛì, yóu mí nnɛ̀ fɔ̃́ nkɛ̀ ti tɑu nkɛ̀ n dɑ teennɛ̀ kɛ́yũɔ̃nní Isidɑyɛɛribɛ bɛmɔu ɑ borɛ̀. 13 Kɛ̀ Dɑfiti dɔ̀: N yiemmu kɛ̀ ti bo tɑu, n nɛ́ dɑ békú tìmɑtì mɑ́ɑ̀ ndi, kɑ̀ɑ kɔ̀riní ɑ nnɛínní m pokù Mikɑɑdi Sɑuri kóo sɑpɑ̀ɑ̀. Kɑ̀ɑ í nɛínní wenwe ɑ bɑ́ɑ́ kɔtɛní. 14 Dɛ kó difɔ̃nkúò kɛ̀ Dɑfitii tɔ̃ nkɛ̀ bɛ̀ɛ nɑ́kɛ́ Isibosɛti kɛ dɔ̀: Dɑfiti tu ɑ tɛ̃́nnɔ́ɔ o pokù Mikɑɑdi ò do yietí Fidisitɛ̃ɛ̃bɛ kó itɑyéí tɛkɔ̀ùtɛ̀ (100) kɛ́puokɛ wè. 15 Kɛ̀ Isibosɛtii tɔ̃ nkɛ̀ bɛ̀ɛ túótɛ́ní Mikɑɑdi o dɔù Pɑditiyɛdi Dɑiisi birɛ borɛ̀. 16 Kɛ̀ Pɑditiyɛdi nhò tũ̀ nkɛ kɔnti kɛ́tuɔkɛnɛ̀ Bɑudimmu. Dɛndɛ Abunɛɛ ò nɑ̀kɛ́mɛ̀ kɛ dɔ̀ wèe wɛ̃tɛ. Kòo wɛ̃tɛ.

17 Kɛ̀ Abunɛɛ tíí nyIsidɑyɛɛribɛ kó bɛkótíbɛ̀ kɛ́ bɛ̀ bekɛ kɛ dɔ̀: Dɛ̀ mɔ̀ntɛ di dɔ́mɛ̀ Dɑfiti bo nɑɑ́mmɛ̀ di kóo kpɑ̀ɑ̀tì yɑ́ɑ bɑ? 18 Dɛ mɔ̀nnì diì tùɔ̀kɛ ti Yiɛ̀ nKuyie ndo bɛ́immu kɛ tú nɛ̀ Dɑfiti borɛ̀ ndɛ kù yóó dɛɛtɛ́mɛ̀ ku nìtìbɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ Fidisitɛ̃ɛ̃bɛ nɔu miɛkɛ, nɛ̀ bɛ bɛdootitɔbɛ̀ bɛmɔu.

19 Kɛ múnkɛɛ nɑ́kɛ́nɛ̀ Bɛnsɑmɛɛ botí kɔbɛ kɛ́deè kɛ́nkɔri Ebunɔɔ kɛ bo nɑ́kɛ́ Dɑfiti ò tũ̀ntɛmɛ̀ tinɑ́ɑǹtì Bɛnsɑmɛɛ botí kɔbɛ nɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ sɔmbɛ borɛ̀. 20 Kòo tuɔkoo Dɑfiti borɛ̀ kɛ nɛinɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ sipísìdɛ́ kɛ̀ Dɑfitii bɛ dɔ̀ɔ̀ kupɔ̀ɔ̀kù. 21 Kɛ̀ Abunɛɛ nɑ́kɛ́ Dɑfiti kɛ dɔ̀: Okpɑ̀ɑ̀tì n yóó kòmmu kɛ́tíí nyIsidɑyɛɛribɛ bɛmɔu ɑ borɛ̀, kɛ̀ dí tɑunnɛ̀ ditɔbɛ̀. Dɛ mɔ̀nnì kɑ̀ɑ mbɛ̀ bɑkɛ́ ɑ dɔ́ mɛ̀ɛ̀ botí.

Mɛm̀mɛ Dɑfiti cɑummɛ̀ Abunɛɛ kòo kò nnɛ̀ diwɛ̀ì.

Soɑbu kùɔmɛ̀ Abunɛɛ

22 O kò mɛm̀mɛ Dɑfiti ɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ nɛ̀ Soɑbu kɛ̀ bɛ̀ nkũntiní mudoò kɛ ɛí tinɛntì pɛ́u kɛ́nsɔ̃́ nhAbunɛɛ ìtɛ́, kɛ yɛ̃́ Dɑfiti do ò yóumu kòo ítɛ́ nɛ̀ diwɛ̀ì. 23 Soɑbu tùɔ̀kɛní dìì mɔ̀nnì nɛ̀ dihɑ̃ɑ̃pɔ̀ntĩ̀nnì kɛ̀ bɛ̀ɛ ò nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Nɛɛ birɛ Abunɛɛ kɔ̀tɛní diɛ nhokpɑ̀ɑ̀tì borɛ̀, kòo kpɑ̀ɑ̀tì ò yóu kòò kònnɛ̀ diwɛ̀ì. 24 Kɛ̀ Soɑbuu tɑ okpɑ̀ɑ̀tì borɛ̀ kóò bekɛ kɛ dɔ̀: A dɔ̀ɔ̀ bɑ mbotí nku! Abunɛɛ weè kɔ̀tɛní ɑ borɛ̀ kɑ̀ɑ ò yóu kòò kònnɑ̀ɑ̀? 25 A yɛ̃́mu Nɛɛ birɛ Abunɛɛ mɛsɑ̀ɑ̀, ò kɔ̀tɛní kɛ bo dɑ soutɛ́mu, ò dɔ́ kɛ́ dɑ pɑɑtɛ́mu.

26 Soɑbu yɛ̀nní dìì mɔ̀nnì okpɑ̀ɑ̀tì borɛ̀ kɛ́duɔ́ nkɛ̀ bɛ̀ɛ tũnnɛ Abunɛɛ, bɑ́ okpɑ̀ɑ̀tì í yɛ̃́. Kɛ̀ bɛ̀ɛ ò nìntɛ Siidɑ kó tɛbintɛ borɛ̀, kóò wɛ̃̀tɛnní. 27 Abunɛɛ tùɔ̀kɛní dìì mɔ̀nnì Ebunɔɔ kɛ̀ Soɑbuu ò yu kɛ́tɑnnɛ̀ dihɛì kó dibòrì bɛdɛ́ borɛ̀ kɛ́ndò nhò dɔ́ kóò nɑ̀kɛ́ tìmɑtì disɔ̀rì, ò dɛ nhò kũ̀ṹ disiè o pɔutì kɛ́kuɔ, kɛ́pɛitɛ ò do kùɔmɛ̀ o nɑntɛ̀ Asɑyɛɛdi.

28 Dɑfiti kèè dìì mɔ̀nnì Abunɛɛ kṹṹ nkɛ́kuɔ́nko kɛ dɔ̀: Ti Yiɛ̀ nKuyie nyɛ̃́mu kɛ dò mmí nnɛ̀ n nìtìbɛ̀ tíì í te kɛ̀ bɛ̀ kùɔ Nɛɛ birɛ Abunɛɛ. 29 Wèe kɑ̃nkiri Soɑbu nɛ̀ o cĩ́ɛ̃̀tɛ̀, o cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ miɛkɛ bɛ̀ bo mmuɔkú yɛfɔtɛ̀ nɛ̀ tikɔ̀ntì, kɛ̀ bɛcĩ̀rìbɛ̀ mbo kɛ̀ bɛtɔbɛ̀ nkɔ̃ ndikpɑ̀nnì miɛkɛ, kɛ̀ dikònnì mbo o cĩ́ɛ̃̀tɛ̀.

30 Mɛm̀mɛ Soɑbu nɛ̀ o nɑntɛ̀ Abikɑii bɛ̀ kùɔmɛ̀ Abunɛɛ ò do kùɔ mɛ̀ɛ̀ kpɛ́í mbɛ nɑntɛ̀ Asɑyɛɛdi dikpɑ̀nnì dìì do ɑ̃nnɛ́ Kɑbɑɔ̃ɔ̃ di miɛkɛ.

31 Kòo kpɑ̀ɑ̀tì Dɑfitii nɑ́kɛ́ Soɑbu nɛ̀ bɛ̀ɛ̀ ò nɛínɛ̀ kɛ dɔ̀: Kɛ̃rínɛ̀ di yɑ̀ɑ̀tì kɛ́dɑ́ɑ́tí tifɔ̀ɔ̀tɔ̃̀ntì kɛ̀ tí kɔutɛ́ Abunɛɛ.

Dɑfiti o mɔ́mmuɔ nkòo ntũ nho dɛɛnkù fɔ̃nkúò. 32 Kɛ̀ bɛ̀ɛ kũnnɛ́ Abunɛɛ Ebunɔɔ, kòo kpɑ̀ɑ̀tì Dɑfitii kuɔ́ nho fɔ̃ti ĩ́nkɛ̀ kɛ̀ ditĩ̀nnì dimɔu múnkɛɛ kuɔ́. 33 Dɛ kó difɔ̃nkúò kòo kpɑ̀ɑ̀tì kuɔ́ ndikúdɑbònnì dii nhAbunɛɛ kpɛ́í nkɛ dɔ̀:

Abunɛɛ ɑ do í dò nkɛ́kú onitisĩ́ntíwè kɔ̃mɛ.

34 Bɛ̀ do í boú ɑ nɔu,

ɑ nɑɑ̀cɛ̀i do í tɑ́ú mɛfĩmmɛ.

Kɛ̀ bɛ nɛ́ dɑ kùɔ bɛ̀ kɔ̀ù mɛ̀ɛ̀ botí bɛnitiyɛibɛ.

Bɛ̀ɛ̀ kó dimɑ̀ɑ̀ dɛ̀ bo kɛ̀ bɛ̀ɛ yíɛ́ kɛ́kuɔ́. 35 Kɛ̀ bɛ̀ɛ tɔ́ɔ́nní okpɑ̀ɑ̀tì Dɑfiti borɛ̀ kɛ bo o duɔ́ mmudiì kòo pɑrìkɛ̀ kɛ dɔ̀: Kɛ̀ n di bɑ́ sɑ́m̀pɔ́ kɛ̀ diyiè kpɑɑ́ feí Kuyie nni ndɔɔ̀ kù dɔ́mɛ̀.

36 Kɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ bɛmɔuu ti kèè kɛ́ tì pɛ́nsìrì. Bɛ̀ do ɔ̃ɔ̃ pɛ́nsìrìmu ò dɔ̀ɔ̀ri tìì kó dimɑ̀ɑ̀. 37 Kɛ̀ Sudɑɑ kɔbɛ bɛmɔu nɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ bɛmɔu kɛ̀ bɛ̀ɛ bɑntɛ́ dɛ yiè Dɑfiti weè ì duɔ́mmɛ̀ dinùù kɛ̀ bɛ̀ kùɔ Nɛɛ birɛ Abunɛɛ. 38 Kɛ̀ Dɑfitii nɑ́kɛ́ o tũ̀mbɛ̀ kɛ dɔ̀: Yíe ndi nyɛ̃́ kɛ dò nhonìtì diɛwè iwɛ̃ĩ yiɛ̀ nwèè ku yíe nyIsidɑyɛɛribɛ cuokɛ̀. 39 Bɑ́ mí nnɛ̀ n kó tikpɑ̀tì m mu nyí pɛ̀tɛ́ dɛ kó muwɛ̃rímú mùù bo dɔɔ̀nɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ biɛ mmɛ̀ ndɔ̀ɔ̀ dɛ̀ Seduyɑ kó ibí, ti Yiɛ̀ nKuyie nkuù bo ì yietí mɛyɛi nyì dɔ̀ɔ̀ mɛ̀.

4

Bɛ̀ kùɔmɛ̀ Isibosɛti

1 Kɛ̀ Isibosɛti Sɑuri birɛɛ keè Abunɛɛ kumɛ̀ kɛ̀ dɛ̀ɛ ò kpeí kɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ bɛmɔu kɔ̃m̀bùɔ̀tìi do.

2 Kɛ sɔ̃́ nwee Isibosɛti mɔ̀kɛ bɛnìtìbɛ̀ bɛ̀dɛ́bɛ̀ bɛ̀ɛ̀ bɑkɛ́ yɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀ntĩ̀rɛ̀. Kòò mɔù yètìrì tu Bɑɑnɑ kòo tɔù kpɛri tú Dekɑbu Dimɔɔ Bedɔti ɛì kou, Bɛnsɑmɛɛ botí kou bí dò nyi. 3 Bɛ yɛmbɛ̀ do dɛ ncokɛ́ kɛ́kò nKitɑimmu, kɛ̀ bɛ yɑɑ̀bí kpɑɑ́ kɛ dɛ̀ bo nɛ̀ yíenní. 4 Kɛ sɔ̃́ nSonnɑtɑ̃ɑ̃ Sɑuri birɛ tɛrɛ̀ ku kɛ yóu dɛbirɛ mɑrɛ̀ kɛ̀ dɛ yètìrì tu Mɛfibosɛti kɛ̀ dɛ̀ tu kuhɔ̀ùkù. Dɛ̀ do mɔkɛ yɛbie nyɛ̀nùmmù ndi bɛ̀ bɛ̀ nɑ̀kɛ́ dìì mɔ̀nnì Sɑuri nɛ̀ Sonnɑtɑ̃ɑ̃ kṹṹ nSisedɛdi kɛ̀ dɛ yuɔrì ncooti kɛ dɔ́ mɛcɑ̃ɑ̃ nkɛ̀ dɛ̀ɛ fitɛ́ kɛ́do kɛ́nɑɑ́ nkuhɔ̀ùkù.

5 Dimɔɔ Bedɔti ɛì kou kó ìbí Dekɑbu nɛ̀ Bɑɑnɑ kɛ̀ bɛ̀ɛ kɔtɛ Isibosɛti cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kɛ́ntuɔ̀koo kuyie ncuokɛ̀ kɛ sɔ̃́ nhò duɔ́ kɛ om̀pu. 6-7 Kɛ̀ bɛ̀ɛ tɑ o cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kɛ́ndò mbɛ̀ ò tɔo tidiitì kɛ sɔ̃́ Isibosɛti duɔ́ kɛ̀ bɛ̀ɛ ò potɛ́ o pɔutì kóò kùɔ kɛ́deè kɛ́féútɛ́ o yuu kɛ́cokɛ́ kɛ́yɛ̀nnɛ̀ kɛ́nyié nkɛ kérí Suditɛ̃ɛ̃ biriku kó kucɛ, 8 kɛ́tuɔkɛ Ebunɔɔ kɛ́duɔ́ nhokpɑ̀ɑ̀tì Dɑfiti Isibosɛti yuu kɛ dɔ̀: Okpɑ̀ɑ̀tì ntɛ ɑ dootitɔù Sɑuri wèè do dɔ́ ɑ kṹṹ nho birɛ Isibosɛti yuu. Ti Yiɛ̀ nKuyie mpɛ̀ìtɛmu yíe nhɑ pɛ̀ì Sɑuri ĩ́nkɛ̀ nɛ̀ o yɑɑ̀bío. 9 Kɛ̀ Dɑfitii bɛ̀ tɛ̃̀ńnɛ́ kɛ dɔ̀: Ti Yiɛ̀ nKuyie nkùù n dɛɛtɛ́ nɛ̀ mɛhɑ́ɑ́rìmɛ̀ mɛmɔu, kù bomu. 10 Wèè do n nɑ̀kɛ́ Sɑuri kṹṹ nho yɛ̀mmɛ̀ do dò nhò n nɑ̀ɑ́ ntinɑ́ɑǹsɑ̀ɑ̀tì nti, kɛ̀ n duɔ́ nkɛ̀ bɛ̀ɛ ò pĩ nkɛ́kuɔ Sikidɑɑ. O kṹṹ mmuù do tú tinɑ́ɑǹsɑ̀ɑ̀tì ò yɛ̃ nhò tɔní tì kó ticuuti. 11 Bɛ̀ɛ̀ nɛ́ kùɔ onitisɑ̀ù wèè í bɛ̀ dɔ̀ɔ̀ dɛ̀mɑrɛ̀ o dɔ́ù ĩ́nkɛ̀ tɑ́? M bo di kuɔ kɛ́fɔ́ɔ́ mmɛyɛi ndi dɔ̀ɔ̀ mɛ̀, di tɛ̃́nkɛ bɑ́ nkpɑɑ́ kɛtenkɛ̀ ĩ́nkɛ̀.

12 Ò bɛ́i mɛm̀mɛ kɛ́pɛ́i nho ɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ɛ bɛ̀ pĩ nkɛ́kuɔ kɛ kékɛ́ bɛ nɔu nɛ̀ bɛ nɑɑ̀cɛ̀i kɛ́núnnɛ́ Ebunɔɔ kó kubinku tɑkɛ́, kɛ́túótɛ́ Isibosɛti yuu kɛ́kũnnɛ́ Abunɛɛ fɔ̃ti Ebunɔɔ.

5

Bɛ̀ do pĩ̀ḿmɛ̀ Dɑfiti tikpɑ̀tì kòo mbɑkɛ́ Isidɑyɛɛribɛ bɛmɔu

(Wéntɛ́ 1 Bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ tɔ̃mmú 11:1-3)

1 Kɛ̀ Isidɑyɛɛri wuɔ nyimɔu kɔbɛɛ tíí nDɑfiti borɛ̀ Ebunɔɔ kóò nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Ti tú ɑ botí kɔbɛ mbɛ, mɛyĩ̀ĩ̀ mmɛmɑ́ɑ̀. 2 Sɑuri do tɔ dìì mɔ̀nnì tikpɑ̀tì kɛ̀ fɔ̃́ɔ̃̀ niù Isidɑyɛɛribɛ mudoò, ti Yiɛ̀ nKuyie ndɑ nɑ̀kɛ́mu nɛ̀ dimɔ̀nnì kɛ tu fɔ̃́ɔ̃̀ yó mbɑkɛ́ ku nìtìbɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ kɛ tú bɛ kóo kpɑ̀ɑ̀tì.

3 Kɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ kó bɛkótíbɛ̀ bɛmɔuu kɔtɛ Dɑfiti borɛ̀ Ebunɔɔ. Kɛ̀ Dɑfitii bɛ̀ dɔ̀ɔ̀nɛ̀ mɛtɑummɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nyììkɛ̀, kɛ̀ bɛ̀ɛ ò cóú mmɛkùɔ̀ kóò pĩ ntikpɑ̀tì. 4 Dɛ̀ do sɔ̃́ nhò mɔ̀kɛ yɛbie nsipísìtɑ̃ɑ̃ti ndi, kɛ́ di tikpɑ̀tì kɛ dɔ̀ yɛbie nsipísìnɑ̀ɑ̀. 5 Ò do mɔkɛ yɛbie nyɛ̀yiekɛ̀ ndi nɛ̀ bɛtɑ̃̀ɑ̃̀bɛ̀ bɛ̀kuɔ̀ kɛ bo Ebunɔɔ kɛ kpɑ̀ɑtirì Sudɑɑ kɔbɛ. Dɛ kó difɔ̃nkúò kɛ dɔ̀ Sedisɑdɛmmu yɛbie nsipísìtɑ̃ɑ̃ti nɛ̀ yɛ̀tɑ̃ɑ̃ti kɛ kpɑ̀ɑtirì Isidɑyɛɛribɛ bɛmɔu nɛ̀ Sudɑɑ kɔbɛ.

Dɑfiti tiekɛmɛ̀ Sedisɑdɛmmu

(Wéntɛ́ 1 Bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ tɔ̃mmú 11:4-9. 14:1-2)

6 Sebusiibɛ bɛɛ̀ do ɑ̃ Sedisɑdɛmmu kɛ̀ Dɑfiti nɛ̀ o kɔbɛ kɛ̀ bɛ̀ɛ bɑ́ɑ́tí kɛ bo bɛ̀ pɔ̀ntɛ kɛ̀ bɛ̀ɛ ò nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Tiyũ̀ɔ̃̀ntì nɛ̀ yɛkpĩɛ̃̀ ndɛɛ̀ yóó dɑ bɑɑo.

Nɛ̀ dɛ kó tinɑ́ɑǹtì miɛkɛ bɛ̀ do dɔ́ kɛ dɔ̀ Dɑfiti í tɑtimu bɛ ɛì. 7 Nɛ̀ mɛmmɛ kɛ̀ Dɑfiti ncĩ́ɛ̃́kɛ́ kɛ́fietɛ dihɛì kperì Siyɔ̃ɔ̃ kɛ̀ dɛ̀ mboní kɛ̀ bɛ̀ɛ dì yú kɛ dɔ̀ Dɑfiti ɛì.

8 Dɛ yiè ndi Dɑfiti bɛ́immɛ̀ kɛ dɔ̀: Kɛ̀ wèè dɔ́ kɛ́kpɑnnɛ̀ Sebusiibɛ wèe tɔ̃ɔ̃ ndikondɑɑ kɛ́ bɛ̀ tùɔ̀kɛ. Dɛ kó yɛkpĩɛ̃̀ nnɛ̀ tiyũ̀ɔ̃̀ntì n yí dɛ̀ dɔ́ fɛnɔ̀nfɛ̀. Dɛɛ̀ te kɛ̀ bɛ̀ do ɔ̃ nnɑ́ɑ́ nkɛ tú yɛkpĩɛ̃̀ nɛ̀ tiyũ̀ɔ̃̀ntì bɛ̀ í tɑɑ̀ Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀.

9 Kɛ̀ Dɑfitii kɑri dihɛì kperì kɛ́ dì yu kɛ dɔ̀: Dɑfiti ɛì kperì. Kɛ yíɛ́ kɛ́mɑɑ́ iduotí kɛ́ketɛ́ bɛ̀ do ĩ̀tínnɛ́ kùù tɑ̃dɛ̀ìkù borɛ̀ kɛ́tɑnnɛ̀nko dɛ miɛkɛ.

10 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie Mpɑkɛdɑɑ mbonɛ̀ Dɑfiti kòo yètìrì feirí.

11 Kɛ̀ Idɑmmu Tiiri kóo kpɑ̀ɑ̀tìi tɔ̃nnɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ tidɑbɛɛkpetì Dɑfiti borɛ̀ kóò duɔ́nnɛ̀ bɛdɑbɛɛsṹɔ̃̀bɛ̀ nɛ̀ bɛtɑ̃́cíɛ̀bɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ bo ò mɑɑ́ tɛkpɑ̀ɑ̀tìcĩ́ɛ̃̀tɛ̀. 12 Kɛ̀ Dɑfitii bɑntɛ́ kɛ dò nti Yiɛ̀ nKuyie kuù ò duɔ́ ntikpɑ̀tì, kɛ̀ kuù tì dɛ́úkùnnɛ ku nìtìbɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ kpɛ́í.

Dɑfiti pɛitɛ́ ìì bí Sedisɑdɛmmu i yètɛ̀

(Wéntɛ́ 1 Bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ tɔ̃mmú 3:5-9. 14:3-7)

13 Kɛ̀ Dɑfitii ítɛ́ Ebunɔɔ kɛ́kò nSedisɑdɛmmu kɛ́túókɛ́ bɛnitipòbɛ̀ tɔbɛ̀ nɛ̀ yɛpocĩɛ̃̀ nkɛ̀ bɛ̀ɛ ò piɛ́ initidɑbí nɛ̀ initipobí. 14 Ntɛ ibí ò piɛ́ ì Sedisɑdɛmmu i yètɛ̀: Sɑmmuɑ nɛ̀ Sobɑbu nɛ̀ Nɑtɑ̃ɑ̃ nɛ̀ Sɑdomɔɔ, 15 nɛ̀ Ibɑdi nɛ̀ Edisuɑ nɛ̀ Nɛfɛki nɛ̀ Yɑfiyɑ, 16 nɛ̀ Edisɑmɑɑ nɛ̀ Ediɑdɑ nɛ̀ Edifedee.

Dɑfiti nɑmɛ̀ Fidisitɛ̃ɛ̃bɛ

(Wéntɛ́ 1 Bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ tɔ̃mmú 14:8-16)

17 Kɛ̀ Fidisitɛ̃ɛ̃bɛ keè Isidɑyɛɛribɛ còúmmɛ̀ mɛkùɔ̀ nDɑfiti koò pĩ ntikpɑ̀tì kòo bo mbɛ̀ bɑkɛ́ kɛ̀ Fidisisitɛ̃ɛ̃bɛ bɛmɔu ítɛ́ kɛ bo o pì, kɛ̀ Dɑfitii tì kèè kɛ́tɑ kutɑ̃dènkù kɛ́sɔri. 18 Kɛ̀ Fidisitɛ̃ɛ̃bɛɛ tuɔkoo kɛ́pitɛ́ Defɑiibɛ biriku miɛkɛ. 19 Kɛ̀ Dɑfitii beé nti Yiɛ̀ nKuyie nkɛ dɔ̀: Kuyie n dò nkɛ́kɔtɛ kɛ́kpɑnnɛ̀ Fidisitɛ̃ɛ̃bɑɑ? A bo bɛ̀ ɑ̃nnɛ́ n nɔu miɛkɑɑ̀? Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie ndɔ̀: Kɔtɛ n yóó bɛ̀ ɑ̃nnɛ́mu ɑ nɔu miɛkɛ.

20 Kɛ̀ Dɑfitii kɔtɛ Bɑɑdi-Pedɑsimmu kɛ́nɑ Fidisitɛ̃ɛ̃bɛ kɛ́bɛ́i nkɛ dɔ̀: Ti Yiɛ̀ nKuyie nkpɛ̃̀tɛ́ n dootitɔbɛ̀ mɛniɛ nhɔ̃ɔ̃ kpɛ̃́tɛ́ mɛ̀ɛ̀ botí kukpɛ̃́roo.

Dɛɛ̀ te kɛ̀ bɛ̀ yu dɛ kó dibòrì kɛ tú Bɛkpɛ̃tíbɛ̀ yiɛ̀. 21 Kɛ̀ Fidisitɛ̃ɛ̃bɛɛ cokɛ́ kɛ́yóu bɛ bɔkɛ̀, Dɑfiti nɛ̀ o kɔbɛ kɛ̀ bɛ̀ɛ yɛ̀ tùótɛ́.

22 Kɛ̀ Fidisitɛ̃ɛ̃bɛɛ wɛ̃tɛ kɛ́bɑ́ɑ́tí kucɛ mɛdɛ́rímɛ̀ kɛ bo dokɛ́nɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ, kɛ tó bɑ́tɛ́ Defɑiibɛ biriku kɛ́pitɛ́. 23 Kɛ̀ Dɑfiti tó beé nti Yiɛ̀ nKuyie nkɛ̀ kù dɔ̀: A bɑ́ɑ́ bɛ̀ wetínnɛ́, tũnnɛ bɛ fɔ̃nkúò ɑ bo bɛ̀ nìntɛ dɛtediɛrɛ̀ túúkù borɛ̀. 24 Kɑ̀ɑ kèè dìì mɔ̀nnì kunɑmpoo dɛtie nyómmɛ̀ ɑ́ tonkùnnɛ ɑmɑ́ɑ̀ míì tùɔ̀koo kɛ bo potɛ́ Fidisitɛ̃ɛ̃bɛ ɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀.

25 Kɛ̀ Dɑfitii dɔɔ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nhò nɑ̀kɛ́ tì kɛ́potɛ́ Fidisitɛ̃ɛ̃bɛ kɛ́ bɛ̀ bɛ̀ti Kebɑɑ kɛ́tuɔkɛnɛ̀ Kesɛɛ borɛ̀.

6

Dɑfiti dɔ́mɛ̀ kɛ́kpɛ̃nnɛ́ Kuyie ntɑummɛ̀ tɔu Sedisɑdɛmmu

(Wéntɛ́ 1 Bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ tɔ̃mmú 13:4-14)

1 Kɛ̀ Dɑfiti tó tíí nyIsidɑyɛɛribɛ kó bɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀nkperíbɛ̀ bɛmɔu kɛ̀ bɛ̀ mbo sikɔupípísìtɑ̃ɑ̃ti (30000). 2 Kɛ̀ bɛ̀ɛ nɛinɛ̀ Dɑfiti kɛ̀ bɛ̀ɛ kɔtɛ Bɑɑdɑ-Sudɑɑ tempɛ̃ mmiɛkɛ kòò bo túótɛ́ní Kuyie ntɑummɛ̀ tɔu. Diì borɛ̀ ndɛ bɛ̀ do ɔ̃ɔ̃ yúmɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie Mpɑkɛdɑɑ yètìrì, Kuyie ntɔ̃rɛ̀ yɛ̀dɛ́ɛ̀ bɛ̀ tu yɛ̀ bɛĩ́nkɛ̀mbɑ̀rìbɛ̀ yɛ fèntì ĩ́nkɛ̀. 3-4 Dɛ kó ditɔu do bo Abinnɑdɑbu cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ ntɛ ditɑ̃rì ĩ́nkɛ̀. Kɛ̀ bɛ̀ɛ dì dɑɑ́ ntɛnɑɑsɑ̃ntɛ̀ pɑ̀ntɛ̀ ĩ́nkɛ̀, kɛ̀ Abinnɑdɑbu bí Usɑɑ nɛ̀ Aiyo kɛ̀ bɛ̀ ntɛ̀ nɛínɛ̀ kɛ̀ Usɑɑ bo tɛ píkù kɛ̀ Aiyo tɛ̀ dɛ̀ri kɛ̀ bɛ̀ kèrí. 5 Dɑfiti nɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ bɛmɔu kɛ̀ bɛ̀ yɑ̃̀nku ti Yiɛ̀ nKuyie ntɑummɛ̀ tɔu ììkɛ̀, kɛ bie ntikùtìdùùtì tibotí tibotí, nɛ̀ yɛbɑ̀rɛ̀ kɛ sɑ́ɑ́rì yɛcírɛ̀. 6 Bɛ̀ tùɔ̀kɛ dìì mɔ̀nnì Nɑkɔ̃ɔ̃ yiɛ́ borɛ̀, kɛ̀ inɑ̀ɑ̀kɛ ndɔ́ kɛ́bɔ nKuyie ntɑummɛ̀ tɔu, kɛ̀ Usɑɑ youtɛ o nɔ̀ùtɛ̀ kɛ bo dì cɔ̀útɛ́, 7 kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie mmiɛkɛɛ ò pɛikɛ kɛ̀ kùu ò potɛ́ dɛndɛ bɑ̀mbɑ̀ o yetímɛ̀ kpɛ́í, kòo kú Kuyie ntɑummɛ̀ tɔu borɛ̀.

8 Kɛ̀ dɛ̀ɛ yonkɛ Dɑfiti ti Yiɛ̀ nKuyie mpotɛ́ mɛ̀ɛ̀ kpɛ́í nhUsɑɑ. Kòò yú dɛborɛ̀ kɛ dɔ̀. Pedɛsi-Usɑɑ, kɛ̀ dɛ kó diyètìrì kpɑɑ́ bo nɛ̀ yíenní. 9 Kɛ̀ Dɑfitii yɔtɛ ti Yiɛ̀ nKuyie ndɛ yiè kɛ dɔ̀: M bɑ́ɑ́ dɑ́ɑ́tí kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie ntɑummɛ̀ tɔuu tɑ n cĩ́ɛ̃̀tɛ̀.

10 Mɛm̀mɛ kòo yetɛ bɛ̀ bo di tɑnnɛ́mɛ̀ o cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kɛ́duɔ́ nkɛ̀ bɛ̀ɛ di tɑnnɛ́ Obɛdi-Edɔmmu Kɑti kó dihɛì kou cĩ́ɛ̃̀tɛ̀. 11 Kɛ̀ dì mbo o cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kɛ dɔ̀ bɛtɑ̃̀ɑ̃̀bɛ̀ bɛ̀tɑ̃ɑ̃ti, kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nhò dɔ̀ɔ̀ mɛsɑ̀ɑ̀ nwenwe nɛ̀ o cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ tɛmɔu.

Kuyie ntɑummɛ̀ tɔu tùɔ̀kɛmɛ̀ Sedisɑdɛmmu

(Wéntɛ́ 1 Bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ tɔ̃mmú 15:25-16:3)

12 Kɛ̀ bɛ̀ɛ nɑ́kɛ́ Dɑfiti kɛ dɔ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie ndɔ̀ɔ̀ Obɛdi-Edɔmmu mɛsɑ̀ɑ̀ nkòo kpɛrɛ dɛmɔu kèrí sɛ́i, Kuyie ntɑummɛ̀ tɔu bo mɛ̀ɛ̀ kpɛ́í nho cĩ́ɛ̃̀tɛ̀, kɛ̀ Dɑfitii kɔtɛ Obɛdi-Edɔmmu ciɛ kɛ̀ bɛ̀ bo dì tùótɛ́ kɛ́konnɛ̀nní o ciɛ kɛ̀ bɛ̀ ndi tɔ kɛ̀ dɛ̀ dò ndibɑnni mɛdiɛ̀. 13 Bɛ̀ɛ̀ tɔ ti Yiɛ̀ nKuyie ntɑummɛ̀ tɔu kɛ̀ bɛ̀ dɔ̀ yɛnɑcɛ̀nɑ̀ yɛ̀kuɔ̀ kɛ̀ Dɑfitii féútɛ́ dinɑɑdɑpɑ̀nnì nɛ̀ dipedɑɑ̀ dɛ̀ɛ̀ ɑ̃ mɛkùɔ̀, 14 kɛ́deè kɛ́nhɑu nɛ̀ o wɛ̃rímú mumɔu kɛ dɛ́úkùnko ti Yiɛ̀ nKuyie nyètìrì kɛ dɑ́ɑ́tí ikuɔ́ yɑɑ̀bòrì. 15 Kɛ̀ bɛ̀ ntɔní ti Yiɛ̀ nKuyie ntɑummɛ̀ tɔu kɛ íútí nɛ̀ diwɛ̀ì kɛ eu siheú kɛ kũntiní Sedisɑdɛmmu.

16 Ti Yiɛ̀ nKuyie ntɑummɛ̀ tɔu tùɔ̀kɛní dìì mɔ̀nnì Dɑfiti cĩ́ɛ̃̀tɛ̀, kɛ̀ Sɑuri kóo sɑpɑ̀ɑ̀ mMikɑɑdi síékɛ́ní tɛbòtɛ̀ kɛ́yɑ̀ Dɑfiti ɑumɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie ntɑummɛ̀ tɔu ììkɛ̀, kóò sènkɛ̀rì. 17 Kɛ̀ bɛ̀ɛ tɑnnɛ́ ti Yiɛ̀ nKuyie ntɑummɛ̀ tɔu ditou Dɑfiti do dì mɑɑ́ dì, kɛ́ĩ́nnɛ́ dɛ cuokɛ̀ dì do dò nkɛ́nyĩ́ĩ́kú dɛ̀, kɛ́fíé iwũɔ̃ ti Yiɛ̀ nKuyie nkɛ́tuɔ kɛ́fíé itɛì mɛtɑummɛ̀ kpɛyi. 18 Ò fìé dìì mɔ̀nnì iwũɔ̃ kɛ́deè nkɛ́yú ti Yiɛ̀ nKuyie Mpɑkɛdɑɑ Isidɑyɛɛribɛ bɑ̀ɑ́ nkù yètìrì kɛ́ bɛ̀ pɑ̃ mɛsɑ̀ɑ̀, 19 kɛ́deè kɛ́totí Isidɑyɛɛribɛ bɛmɔu tidiitì bɛnitidɑɑbɛ̀ nɛ̀ bɛnitipòbɛ̀, kɛ́duɔ́ mbɑ́ wè pɛ̃́ɛ̃̀ nɛ̀ dikɑ̀tìndɑ̀ɑ̀ bɛ̀ dɔ̀ɔ̀nɛ̀ dì ditebii bɛ̀ tu dì dɑ́tì nɛ̀ ditɛrì bɛ̀ dɔ̀ɔ̀nɛ̀ dì fínyĩ̀ kó yɛbɛ kperɛ̀. Dɛ kó difɔ̃nkúò bɑ́ wè kòo kò nho cĩ́ɛ̃̀tɛ̀.

20 Mɛm̀mɛ Dɑfiti tɑmɛ̀ o cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kɛ bo dɔu nho kɔbɛ, kɛ̀ Mikɑɑdii yɛ̀nní kóò co kɛ dɔ̀: Isidɑyɛɛribɛ kpɑ̀ɑ̀tì wɑɑ́ nhomɑ́ɑ̀ disɑ̃nni yíe nkɛ feí nho kɔ̃̀ntì tidɑɑtì bɛnitidɑɑbɛ̀ nɛ̀ bɛnitipòbɛ̀ ììkɛ̀, dɛnitisĩ́ntɛ́kpɛrɛ tɛ̃mɛ̀.

21 Kɛ̀ Dɑfiti dɔ̀: N dɔ̀ɔ̀ mɛmmɛ kɛ dɛ́úkùnko ti Yiɛ̀ nKuyie nyètìrì ndi, kunku kùù yóu ɑ cicɛ nɛ̀ ɑ cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ tɛmɔu kɛ n tɑ̃ɑ̃tɛ́ kɛ̀ n tú Isidɑyɛɛribɛ kpɑ̀ɑ̀tì, n yóó dɔkɛ bɛnkɛmu n wɛ̀ì ku ììkɛ̀. 22 N yóó yíɛ́ kɛ dɔkɛ kɛ̃́kùnnɛmu m mɑ́ɑ̀ ku ììkɛ̀, kɛ́cɛ̃̀ m mɑ́ɑ̀, mɛmmɛ bɛtɔ̃mbɛ̀ ɑ nɑ́ɑ́ mbɛ̀ɛ kpɛ́í nɛ́ yó n dɛ́úkùnɛmɛ̀.

23 Sɑuri kóo sɑpɑ̀ɑ̀ mMikɑɑdi í mpɛitɛ́ kɛ yɑ̀ɑ kúnɛ̀.

7

Kuyie mpɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑǹtò Nɑtɑ̃ɑ̃ nɑ̀kɛ́ tì Dɑfiti

(Wéntɛ́ 1 Bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ tɔ̃mmú 17:1-15)

1 Kɛ̀ Dɑfiti mbo o cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nkɛi nho dootitɔbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ ò fitɛ́ kóò òmpùnnɛ. 2 Diyiè mɑrì kòo nɑ́kɛ́ Kuyie mpɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑǹtò Nɑtɑ̃ɑ̃ kɛ dɔ̀: Mí nh ɑ̃ tɛcĩ́ɛ̃̀tɛ̀ idɛí kperí kpɛtɛ kɛ̀ Kuyie ntɑummɛ̀ tɔu nɛ́ bo ditou dìì dɔ̀ɔ̀nɛ̀ tiyɑ̀ɑ̀tì di miɛkɛ. A yɛ̀mmɛ̀ dòmmɛ? 3 Kɛ̀ Nɑtɑ̃ɑ̃ ò nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Okpɑ̀ɑ̀tì kɑ̀ɑ yɛ̀mmɛ̀ dòmmɛ̀, dɔɔ̀ mɛ, ti Yiɛ̀ nKuyie ndɑ bonɛ̀mu.

4 Dɛ kó kɛyènkɛ̀ kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nnɑ́kɛ́ Nɑtɑ̃ɑ̃ kɛ dɔ̀: 5 Kɔtɛ kɛ́nɑ́kɛ́ n kóo tɔ̃ntì Dɑfiti kɛ dɔ̀ weè í yó m mɑɑ́ tɛcĩ́ɛ̃̀tɛ̀ n yó mbo tɛ̀ɛ̀ miɛkɛ. 6 M mu nyí buotɛ́ tɛcĩ́ɛ̃̀tɛ̀ mɑtɛ̀ miɛkɛ nɛ̀ n dènnɛ dìì yiè Isidɑyɛɛribɛ Esibiti miɛkɛ nɛ̀ yíenní, n do bɛ̀ nɛínɛ̀ kɛ bo kutouku miɛkɛ nkɛ. 7 Nɛ̀ m bonɛ̀ dìì dɑɑ̀ Isidɑyɛɛribɛ bɛ cèmmu miɛkɛ m bɑ́ mbekɛ onìtì mɔù kɛ tú wè m mɑɑ́ tɛcĩ́ɛ̃̀tɛ̀ nɛ̀ idɛí kperí.

8 Á nɑ́kɛ́ n kóo tɔ̃ntì Dɑfiti kɛ dɔ̀: Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie Mpɑkɛdɑɑ míì tu ò do cɛ̃mmù ipe nyi kɛ̀ nh ò tɑ̃ɑ̃tɛ́ kòò nɑɑ́ nyIsidɑyɛɛribɛ kóo kpɑ̀ɑ̀tì. 9 Kɛ̀ nni nhò bonɛ̀ ò kɔ̀rì yɛ̀ɛ̀ borɛ̀, kɛ́kuɔ o dootitɔbɛ̀ bɛmɔu, kɛ dɛ́úkùnnɛ o yètìrì kɛ̀ dì mɑ̀ɑ̀tɛnɛ̀ kutenkù kó bɛnitidiɛbɛ̀ kpɛyɛ. 10 N yóó duɔ́mmu n nìtìbɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ dikɑrì bɛ̀ yó mborɛ̀ kɛ í yĩɛ̃̀kù tìmɑtì. Kubotí yɛiku tɛkù mɑkù kɔbɛ tɛ̃́nkɛ bɑ́ɑ́ nɑ kɛ́ mbɛ̀ fɛ̃́ũnko bɛ̀ do bɛ̀ fɛ̃́ũnko mɛ̀ɛ̀ botí, 11 nh ɑ̃nnɛ́ dìì mɔ̀nnì bɛbɑɑtíbɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ nni n nìtìbɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ. Di mmɔ̀nnì n fũ̀ũ̀mmu ɑ dootitɔbɛ̀ kɛ dɑ om̀pùnnɛ, n nɛ́ dɑ nɑ́ɑ́mmu kɛ tú mí ndi Yiɛ̀ nKuyie m bo dɑ duɔ́ ntɛcĩ́ɛ̃̀tɛ̀. 12 Kɑ̀ɑ yiè tùɔ̀kɛ dìì mɔ̀nnì kɑ̀ɑ kò nhɑ yɛmbɛ̀ kũũ̀ nkɛ̀ m bo tɑ̃ɑ̃tɛ́ ɑ bí ɑ pɛitɛ́ ì miɛkɛ òmɔù kɛ́fíí nho kpɑ̀tì. 13 Weè yó m mɑɑ́ tɛcĩ́ɛ̃̀tɛ̀, mí mmɔ́mmuɔ nkɛ̀ n fíí nho kpɑ̀tì teii, kɛ̀ tì mbo yɛmɔ̀rɛ̀ yɛmɔu. 14 M bo ntú o cicɛ kòò tu m birɛ, kòò dɔ̀ɔ̀ dɛ̀ɛ̀ í wenni nh ò potɛ́ onìtì ɔ̃ɔ̃ potɛ́ mɛ̀ɛ̀ botí o birɛ. 15 N nɛ́ í yóó dɛitɛ n kó mɛsɑ̀ɑ̀ nho ĩ́nkɛ̀ kɛ́ndònnɛ̀ m mɛ̀ dɛ̀itɛmɛ̀ Sɑuri ĩ́nkɛ̀, nh ò yóu dìì mɔ̀nnì kɛ dɑ tùótɛ́. 16 Tikpɑ̀tì yó mbomu ɑ cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ sɑ̃́ɑ̃̀ kɑ̀ɑ yɑɑ̀bí ntì sɔkɛ́.

17 Kɛ̀ Nɑtɑ̃ɑ̃ kɔtɛ kɛ́nɑ́kɛ́ Dɑfiti Kuyie nhò nɑ̀kɛ́ tì nɛ̀ kù ò bɛnkɛ tì timɔu.

Dɑfiti bɑ̀ɑ́mmɛ̀ Kuyie

(Wéntɛ́ 1 Bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ tɔ̃mmú 17:16-27)

18 Kɛ̀ Dɑfitii kɔtɛ ti Yiɛ̀ nKuyie ntɑummɛ̀ tou kɛ́ kù bɑ́ntɛ̀ kɛ dɔ̀: N Yiɛ̀ nKuyie, n tú we! N cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ tu ɔ̃̀ntɛ kɑ̀ɑ n dɔ̀ɔ̀ mɛsɑ̀ɑ̀ nhɑ mɛ̀ nni dɔ̀ɔ̀ mɛ̀. 19 Bɑ́ dɛ̀ nɛ́ mu nyí dɑ sɑ̀nnɛ̀ kɑ̀ɑ sɔkɛ́ kɛ nɑ́ɑ́ ndɛ̀ yó mboní kɑ̀ɑ dɔɔ̀ dɛ̀ mí nhɑ kóo tɔ̃ntì n cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kɛ tì nni nnɑ́ɑ́ mmí nhonìtì. 20 Ti Yiɛ̀ nKuyie, m bo yíɛ́ kɛ dɔ̀ bɑ tɛ̃́nkɛ, ɑ n yɛ̃́mɛ̀mu mí nhɑ kóo tɔ̃ntì. 21 A n dɔ́mu dɛɛ̀ te kɑ̀ɑ n nɑ̀kɛ́ dɛ̀ yó mboní kɑ̀ɑ n dɔɔ̀ tì kɛ ti nni mbɛnkɛ mí nhɑ kóo tɔ̃ntì. 22 Ti Yiɛ̀ nKuyie nhɑ dɛumu òmɔù í dɑ mɑ̀nnɛ̀, ti kèèmu nɛ̀ ti to bɛ̀ nɑ̀ɑ́mmɛ̀ kɛ tú, kɛ̀ dɛ̀ í tú fɔ̃́ nhòmɔù í dɑ dònnɛ̀. 23 Kubotí mɑkù mɛ nyí bo kùù dònnɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ, ɑ kɔ̀tɛní kɛ dɛɛtɛ́ bɛ̀ Esibiti kɔbɛ nɔu miɛkɛ nɛ̀ bɛ kó yɛbɔkɛ̀, kɛ bɛ̀ dɔ̀ɔ̀ ɑ bí, kɛ fei mbɛ yètìrì, kɛ pĩ mmutɔ̃mmú diɛmù ɑ bɛ̀ duɔ́ ndìì ɛì miɛkɛ, kɛ mù duò tikɔ̃m̀bùɔ̀tì. 24 Kɑ̀ɑ tɑ̃ɑ̃tɛ́ Isidɑyɛɛribɛ kɛ̀ bɛ̀ bo ntú ɑ kɔbɛ sɑ̃́ɑ̃̀ kɑ̀ɑ bɛ̀ te. 25 Ti Yiɛ̀ nKuyie nhɑ bɛ́i ntìì kó dimɑ̀ɑ̀ mí nhɑ kóo tɔ̃ntì n kpɛ́í nnɛ̀ n cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kpɛ́í, m pĩ nti kɛ́dɔɔ̀ kɛ́ndònnɛ̀ ɑ bɛ́immɛ̀. 26 A sɑ̃nni ńdɛu sɑ̃́ɑ̃̀ kɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ ntú ti Yiɛ̀ nKuyie Mpɑkɛdɑɑ Isidɑyɛɛribɛ bɑ̀ɑ́ nkù kuù tu Kuyie. Mí nhɑ kóo tɔ̃ntì kɛ̀ n cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ mbo sɑ̃́ɑ̃̀. 27 Fɔ̃́ nKuyie Mpɑkɛdɑɑ Isidɑyɛɛribɛ bɑ̀ɑ́ nkù, fɔ̃́ɔ̃̀ bɛ́i nnɛ̀ ɑ nùù kɛ tú ɑ bo n duɔ́ nyibí kɛ̀ ìi sɔɔtɛ́ n kpɑ̀tì, dɛɛ̀ te kɛ̀ n dɑ̀ɑ́tí kɛ dɑ bɛ́innɛ̀ miɛ mbotí mí nhɑ kóo tɔ̃ntì. 28 Á tú Kuyie nku, kɑ̀ɑ bɛ́i ntì tìi dɔɔ̀, fɔ̃́ɔ̃̀ bɛ́i nkɛ tú ɑ bo n dɔɔ̀ mɛsɑ̀ɑ̀. 29 A dɔɔ̀ n cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ mɛsɑ̀ɑ̀, kɛ̀ n yɑɑ̀bí ii ntú bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ sɑ̃́ɑ̃̀, ti Yiɛ̀ nKuyie nkɛ́ndònnɛ̀ ɑ bɛ́immɛ̀ ɑ kó mɛsɑ̀ɑ̀ nni mbonɛ̀ n cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ sɑ̃́ɑ̃̀.

8

Dɑfiti nɑmɛ̀ ibotí tɛì

(Wéntɛ́ 1 Bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ tɔ̃mmú 18:1-13)

1 Kɛ̀ Dɑfitii nɑ Fidisitɛ̃ɛ̃bɛ kɛ̀ bɛ̀ɛ ò bɔ̀útɛ́, kɛ tɛ̃́nkɛ í mmɔkɛ muwɛ̃rímú mɑmù dɛ kó kutempɛ̃ mmiɛkɛ. 2 Kɛ múnkɛɛ nɑ Moɑbiibɛ, kɛ́ mbɛ̀ tɑ̃ũnko kɛtenkɛ̀, kɛ níí bennɛ́ kuhɔ̃ũ mɛ̀dɛ́mɛ̀ kɛ́kuɔ kɛ́bennɛ́ mɛ̀mɑ́ɑ̀ kɛ́fĩ́ĩ, nkɛ̀ Moɑbiibɛɛ nɑɑ́ nDɑfiti kó bɛtɔ̃mbɛ̀ kɛ́ nhò yietì dɑ̀mpóò. 3 Kòo yíɛ́ kɛ́nɑ Adɑdesɛɛ Deɔbu birɛ Tisobɑ kpɑ̀ɑ̀tì kɛ sɔ̃́ nhò dɔ́ kɛ́cɔutɛ́ Efɑdɑti kó kutempɛ̃. 4 Kɛ̀ Dɑfitii pĩ́ mbɛsɑ̃ndèèbɛ̀ tɛkɔupíítɛ̀ nɛ̀ sikɔusìyiekɛ̀ (1700) kɛ́pĩ́ mbɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ sikɔupípísìdɛ́ (20000) kɛ́kékɛ́ sikpɑ̀rìsɛ̃ĩ́ sìì dɛ̀rì sinɑɑsɛ̃ĩ́ si duɔti, kɛ́súɔ́ nhòmɑ́ɑ̀ sikpɑ̀rìsɛ̃ĩ́ nɛ̀ dɛ kó sinɑɑsɛ̃ĩ́ tɛkɔ̀ùtɛ̀ (100). 5 Kɛ̀ Sidii kɔbɛ bɛ̀ɛ̀ bo Dɑmɑɑsi kɛ̀ bɛ̀ɛ ítɛ́ní kɛ́tee nhAdɑdesɛɛ Tisobɑ kóo kpɑ̀ɑ̀tì kɔbɛ, kɛ̀ Dɑfitii kuɔ Sidii kɔbɛ sikɔupípísìdɛ́ nɛ̀ sikɔupísìdɛ́ (22000), 6 kɛ́tiekɛ Sidii kó kɛtenkɛ̀ kɛ́kɑnnɛ kùmɑ̀ndɑ́ɑ̀bɛ̀ Dɑmɑɑsi ɛì kɛ̀ Sidii kɔbɛ nhò yietì dɑ̀mpóò. Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nhò duɔ́ mmuwɛ̃rímú kòo nnɔ nho dootitɔbɛ̀ ò kɔ̀rì kɛ̀ɛ̀ bíɛ́kɛ̀ mudoò. 7 Kɛ̀ Dɑfitii fietɛ Adɑdesɛɛ ɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ sɔɔdɔpììtì kɛ́kònnɛ̀ Sedisɑdɛmmu, 8 kɛ́túótɛ́ disɔɔwũɔ̃̀ mɛdiɛ̀ ndìì do bo Betɑɑ nɛ̀ Bedotɑi Adɑdesɛɛ kó yɛhɛkɛ̀ miɛkɛ.

9 Kɛ̀ Amɑti ɛì kóo kpɑ̀ɑ̀tì Touu keè Dɑfiti nɑmɛ̀ Adɑdesɛɛ ɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ 10 kɛ́tɔ̃nní o birɛ Yodɑmmu kòò bo dɔu nDɑfiti kóò sɑ̃ntɛ ò kɔ̀tɛmɛ̀ mudoò kɛ nɑ Adɑdesɛɛ. Tou dootitɔù múnkɛ do tú weè Adɑdesɛɛ. Kɛ̀ Yodɑmmu nkérí kɛ tɔ disɔɔwũɔ̃̀ nɛ̀ mɛsɔɔ nnɛ̀ timɑ́tì pɛ́ítì bɛ̀ dɔ̀ɔ̀rinɛ̀ tì idíítí dɛ kó tinɛntì kɛ́duɔ́ nDɑfiti. 11-12 Kòo dɛ̀ duɔ́ nti Yiɛ̀ nKuyie nhò do duɔ́ mmɛ̀ɛ̀ botí dɛketirɛ̀ ò do nɑ Sidii kɔbɛ nɛ̀ Mɔɑbiibɛ nɛ̀ Amɔniibɛ nɛ̀ Fidisitɛ̃ɛ̃bɛ kɛ́hɛí dɛ̀, kɛ nɛ́ yíɛ́nɛ̀ ò do nɑ Adɑdesɛɛ kɛ́ɛí dɛ̀. 13 Mɛm̀mɛ Dɑfiti yètìrì dɛukɛmɛ̀.

Ò nɑ dìì mɔ̀nnì Sidii kɔbɛ kɛ́konní kɛ́nɑmu Edomiibɛ kubiriku bɛ̀ tu kù Kukɔ́kɛ́biriku ku miɛkɛ kɔbɛ kɛ́kuɔ bɛnìtìbɛ̀ tɛkɔupípíítɛ̀ nɛ̀ sikɔupísìni (18000), 14 kɛ́tiekɛ Edɔmmu kɛ́kɑnnɛ kùmɑ̀ndɑ́ɑ̀bɛ̀ kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nhò duɔ́ mmuwɛ̃rímú, kòò kɔ̀tɛ kùù píkù weè nɑ.

Dɑfiti kó bɛtɔ̃mbɛ̀

(Wéntɛ́ 1 Bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ tɔ̃mmú 18:14-17)

15 Kɛ̀ Dɑfiti mbɑkɛ́ Isidɑyɛɛribɛ bɛmɔu, kɛ́mbekùnɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ bɛmɔu kɛ̀ dɛ̀ wenni. 16 Kɛ̀ Soɑbu Seduyɑ birɛ mbɑkɛ́ bɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ kɛ̀ Aidudi birɛ Yosɑfɑti ntú wèè tɔ dihɛì kó yɛpɑ́tɛ. 17 Kɛ̀ Aitubu birɛ Sɑdɔki nɛ̀ Abiɑtɑɑ birɛ Aimmɛdɛki kɛ̀ bɛ̀ ntú ikuɔ́ nìùbɛ̀. Kɛ̀ Seduyɑɑ tu opɑ́tíwɑ̃ɑ̃̀tì. 18 Kɛ̀ Yoyɑdɑ birɛ Bennɑyɑ mbɑkɛ́ Kedetiibɛ nɛ̀ Pedesiibɛ bɛ̀ɛ̀ bɑ̀ɑ tɛkpɑ̀ɑ̀tìcĩ́ɛ̃̀tɛ̀. Kɛ̀ Dɑfiti bí nhò tũ̀nko.

9

Dɑfiti cɔutɛ́mɛ̀ Mɛfibosɛti o cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ miɛkɛ

1 Diyiè mɑrì kɛ̀ Dɑfitii bekɛ kɛ dɔ̀: Òmɔù í kpɑɑ́ fòù Sɑuri nɑɑ̀mùnkù miɛkɛ kɛ̀ nh ò dɔ̀ɔ̀ mɛsɑ̀ɑ̀ nnɛ̀ Sonnɑtɑ̃ɑ̃ kpɛ́ínɑ́ɑ̀?

2 Kɛ sɔ̃́ nSɑuri mɔ̀kɛ otɔ̃ntì mɔù kòo yètìrì tu Sibɑɑ kòo kɔtɛní Dɑfiti borɛ̀ kòo ò bekɛ kɛ dɔ̀: Fɔ̃́ nwe Sibɑɑ? Kòò dɔ̀: Ɛ̃ɛ̃, mínwe ɑ kóo tɔ̃ntì. 3 Kòo kpɑ̀ɑ̀tì Dɑfiti dɔ̀: Sɑuri nɑɑ̀mùnkù miɛkɛ òmɔù í kpɑɑ́ fòù kɛ̀ nh ò dɔ̀ɔ̀ mɛsɑ̀ɑ̀ nKuyie nkpɛ́ínɑ́ɑ̀? Kòo tɔ̃ntì dɔ̀: Sonnɑtɑ̃ɑ̃ birɛ kpɑɑ́mu kɛ tu kuhɔ̀ùkù. 4 Kòo kpɑ̀ɑ̀tì dɔ̀: Ò borɛ? Kòo tɔ̃ntì dɔ̀: Ò bo Doo-Dɑbɑɑ nwe Mɑkiiri Amiyɛɛdi birɛ cĩ́ɛ̃̀tɛ̀.

5 Kɛ̀ Dɑfitii tɔ̃ nhòmɔù kɛ̀ bɛ̀ɛ kɔtɛ Mɑkiiri cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kɛ́tɔní Mɛfibosɛti. 6 Sɑuri kóo dɑpɑ̀ɑ̀ Sonnɑtɑ̃ɑ̃ birɛ, ò tùɔ̀kɛní dìì mɔ̀nnì okpɑ̀ɑ̀tì Dɑfiti borɛ̀ kɛ́nínkú kɛ́sĩ́nnɔ́ɔ o ììkɛ̀ kòo ò bekɛ kɛ dɔ̀: Fɔ̃́ɔ̃̀ tu Mɛfibosɛtɑɑ? Kòò dɔ̀: Ɛ̃ɛ̃, mínwe ɑ kóo tɔ̃ntì. 7 Kòo kpɑ̀ɑ̀tì Dɑfiti dɔ̀: A bɑ́ nyĩɛ̃̀kù n yóó dɑ dɔɔ̀mu mɛsɑ̀ɑ̀ nhɑ cicɛ Sonnɑtɑ̃ɑ̃ kpɛ́í, n yóó dɑ tɛ̃́nnɛ́mu ɑ yɑ̀ɑ̀kù Sɑuri tenkɛ̀ kɛmɔu kɑ̀ɑ nyo m borɛ̀ yɛwe yɛmɔu.

8 Kɛ̀ Mɛfibosɛtii nínkú kɛ́sĩ́nnɔ́ɔ kɛ dɔ̀: Okpɑ̀ɑ̀tì, dɛ̀ dòmmɛ kɑ̀ɑ dɑ̀kɛ n kpɛ́í mmí ndɛmɔcírɛ̀?

9 Kòo kpɑ̀ɑ̀tìi duɔ́ nkɛ̀ bɛ̀ɛ yúní Sibɑɑ Sɑuri kóo tɔ̃ntì kòo ò nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Sɑuri kpɛrɛ dɛmɔu nɛ̀ o cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kɔbɛ kpɛrɛ, n dɛ̀ duɔ́ nho yɑɑ̀birɛ Mɛfibosɛti nwe. 10 Fɔ̃́ nnɛ̀ ɑ bí díì yó nhò kuuti, kɛ tɔuní ò bo nyo mmù. Mɛfibosɛti yó nyo m borɛ̀ ndɛ sɑ̃́ɑ̃̀.

Sibɑɑ do mɔkɛ initidɑbí tɛpíítɛ̀ nɛ̀ ìnùmmù ndi, bɛtɔ̃mbɛ̀ sipísìdɛ́. 11 Kòo nɑ̀kɛ́ okpɑ̀ɑ̀tì Dɑfiti kɛ dɔ̀: N yóó dɔɔ̀mu ɑ n nɑ̀kɛ́ tìì kó dimɑ̀ɑ̀. Mɛm̀mɛ kɛ̀ Mɛfibosɛti nyo nhokpɑ̀ɑ̀tì Dɑfiti borɛ̀ kɛ dònnɛ̀ o bí.

12 Mɛfibosɛti do mɔkɛ dɛdɑpùmbirɛ dɛ̀mɑ́ɑ̀ ndi kɛ̀ dɛ yètìrì tu Mikɑɑ, kɛ̀ Sibɑɑ cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kɔbɛ bɛmɔu tu Mɛfibosɛti kó bɛtɔ̃mbɛ̀. 13 Kɛ̀ Mɛfibosɛti mbo Sedisɑdɛmmu kɛ́nkɔrì kɛ yo nhokpɑ̀ɑ̀tì Dɑfiti borɛ̀. Ò do tú kuhɔ̀ùkù nku.

10

Amɔniibɛ fɛikùnnɛmɛ̀ Dɑfiti tũ̀mbɛ̀

(Wéntɛ́ 1 Bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ tɔ̃mmú 19:1-5)

1 Kɛ̀ dɛ̀ mmɔkɛ yɛwe mɑyɛ̀ kɛ̀ Amɔniibɛ kóo kpɑ̀ɑ̀tìi kú, kòo birɛ Anunnii cɔutɛ́ tikpɑ̀tì. 2 Kɛ̀ Dɑfiti dɔ̀: M bo dɔɔ̀ Nɑɑsi birɛ Anunni mɛsɑ̀ɑ̀ nho cicɛ do mɛ nni ndɔ̀ɔ̀ mɛ̀. Mɛm̀mɛ kɛ̀ Dɑfitii tɔ̃ nho tũ̀mbɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ bo dɔu nhAnunni nɛ̀ o cicɛ kó mukṹṹ. O tũ̀mbɛ̀ tùɔ̀koo dìì mɔ̀nnì Amɔniibɛ ciɛ, 3 kɛ̀ Amɔniibɛ kpɑ̀ɑ̀tì tũ̀mbɛ̀ɛ ò nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: A yɛ̀mmɛ̀ dò nDɑfiti tɔ̃nní o tũ̀mbɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ bo dɑ dɔu nhɑ cicɛ kṹṹ mɑ́ɑ̀ ndi yɑ́ɑ bɑ? Ò bɛ̀ tɔ̃nní kɛ̀ bɛ̀ bo pɑɑtɛ́ dihɛì ndi kɛ́wɛ̃tɛní kɛ́ dì pɔ̀ntɛ.

4 Dɛ mɔ̀nnì kɛ̀ Anunnii duɔ́ nkɛ̀ bɛ̀ɛ bɛ̀ pĩ, kɛ́kuó bɛ̀ dɛɛ̀mbìi dikéè, kɛ́kékɛ́ bɛ yɑɑ̀bòrɛ̀ kɛ́bennɛ́nɛ̀ bɛ fɔ̃̀, kɛ́deè kòo bɛ̀ bɛ̀ti. 5 Kɛ̀ bɛ̀ɛ nɑ́kɛ́ okpɑ̀ɑ̀tì Dɑfiti, kòo tɔ̃ mbɛnìtìbɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ɛ bɛ̀ co kɛ yɛ̃́ ifɛi do bɛ̀ kùɔmɛ̀. Kɛ̀ Dɑfitii bɛ̀ nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀, bɛ̀ nkpɑɑ́ Sedikoo kɛ̀ bɛ dɛɛ̀mbìi yɛ̀nní kɛ̀ bɛ̀ nɛ́ nɑ kɛ́konní.

Isidɑyɛɛribɛ kpɑnnɛ̀mɛ̀ Amɔniibɛ nɛ̀ Sidii kɔbɛ

(Wéntɛ́ 1 Bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ tɔ̃mmú 19:6-19)

6 Kɛ̀ Amɔniibɛɛ bɑntɛ́ bɛ̀ wɛ̃̀ńtɛ́mɛ̀ Dɑfiti kɛ́yietí Sidii kó bɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ Bɛti-Deɔbu nɛ̀ Tisobɑ kɔbɛ sikɔupípísìdɛ́ (20000), okpɑ̀ɑ̀tì Mɑɑkɑ kɔbɛ tɛkɔupíítɛ̀ (1000), Tobu kɔbɛ tɛkɔupípíítɛ̀ nɛ̀ sikɔupísìdɛ́ (12000). 7 Dɑfiti tì kèè dìì mɔ̀nnì kɛ́tɔ̃ nSoɑbu nɛ̀ bɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ yɛ̃ dikpɑ̀nnì weti weti. 8 Kɛ̀ Amɔniibɛɛ yíɛ́ kɛ́pénnɛ́ bɛ kó kudookɔti dihɛì kó dibòrì borɛ̀, kɛ̀ Sidii kɔbɛ nɛ̀ Tisobɑ kɔbɛ nɛ̀ Bɛti-Deɔbu kɔbɛ nɛ̀ Tobu kɔbɛ nɛ̀ Mɑɑkɑ kɔbɛ kɛ̀ bɛmbɛ ḿbo kupíkù tɛkù dikpɑ́ɑ̀ miɛkɛ. 9 Kɛ̀ Soɑbuu yɑ̀ ò dòmmɛ̀ kɛ́bootɛ o dootitɔbɛ̀ tipíìtì tidɛ́tì nti, biɛ nho fɔ̃nkúò bɛtɔbɛ̀ o ììkɛ̀. Kòo tɑ̃ɑ̃tɛ́ bɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ sɑ̀ɑ̀bɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ cuokɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ɛ wetínnɛ́ Sidii kɔbɛ. 10 Kòo túótɛ́ bɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ sɔmbɛ kɛ́duɔ́ nho nɑntɛ̀ Abikɑii, kɛ̀ bɛ̀ɛ wetínnɛ́ Amɔniibɛ. 11 Kòo ò nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Kɑ̀ɑ sɔ̃́ nkɛ̀ Sidii kɔbɛ dɔ́ kɛ́ n nɑ ɑ kɔtɛní kɛ́ n teennɛ̀, kɛ̀ Amɔniibɛ bɛɛ̀ mɛ ndɔ́ kɛ dɑ nɑ n kɔtoo kɛ́ dɑ teennɛ̀. 12 Yɑ́úkùnnɛ ɑ kɔ̃̀ntì, kɛ̀ tí kpɑnnɛ̀ dikɔ̃m̀bùɔ̀ kɛ́dɛɛtɛ́ ti nìtìbɛ̀ nɛ̀ Kuyie nti bɑ́ɑ́ nku ɛì. Kuyie ndɔɔ̀ kù dɔ́mɛ̀.

13 Soɑbu nɛ̀ o ɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ɛ kétɛ́ kɛ bo dokɛ́nɛ̀ Sidii kɔbɛ kɛ̀ bɛ̀ɛ cokɛ́. 14 Amɔniibɛ yɑ̀ dìì mɔ̀nnì Sidii kɔbɛ cokɛ́mɛ̀ kɛ múnkɛɛ cokɛ́ Abikɑii kɛ́kò mbɛ ɛì. Kɛ̀ Soɑbuu yóu Amɔniibɛ mubɛ̀tìmù kɛ́kò nSedisɑdɛmmu.

15 Kɛ̀ Sidii kɔbɛɛ yɑ̀ Isidɑyɛɛribɛ bɛ̀ nɑmɛ̀ kɛ tíí mbɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ bɛmɔu. 16 Kɛ̀ Adɑdesɛɛ tɔ̃ nkɛ̀ bɛ̀ɛ nɑ́kɛ́ Sidii kɔbɛ bɛ̀ɛ̀ bo kukó nhEfɑdɑti yɑ́ɑ̀, kɛ̀ bɛ̀ɛ tuɔkɛní Edɑmmu, kɛ̀ Sobɑki wèè bɑkɛ́ Adɑdesɛɛ ɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ kòò bɛ̀ ni. 17 Kɛ̀ Dɑfitii tì kèè kɛ́tíí nyIsidɑyɛɛribɛ ɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ kɛ́séntɛ́ Suditɛ̃ɛ̃ kɛ́tuɔkɛ Edɑmmu, kɛ̀ Sidii kɔbɛɛ ò pèńnɛ́ kudookɔti kɛ̀ bɛ̀ɛ tɑ mudoò. 18 Dɑfiti nɛ̀ o kɔbɛ kɛ̀ bɛ̀ɛ bɛ̀ nɑ kɛ́kuɔ sinɑɑsɛ̃ĩ́ sikɔusìyiekɛ̀ (700), sisɛ̃ĩ́ sikɔupípísìnɑ̀ɑ̀ (40000) nɛ̀ sì dèèbɛ̀ kɛ́kɔutɛ bɛ kóo kótì Sobɑki kòo kú dɛborɛ̀.

19 Adɑdesɛɛ kó bɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ bɛmɔu sɔ̃́ ndìì mɔ̀nnì Isidɑyɛɛribɛ bɛ̀ nɑ kɛ́yóu kɛ́ bɛ̀ nɑrikɛnɛ̀, kɛ́mpĩ́ mbɛ tɔ̃mmú. Sidii kɔbɛ tɛ̃́nkɛ í ndɑ̀ɑ́tí kɛ bo teennɛ̀ Amɔniibɛ mudoò.

11

Dɑfiti duɔ́nɛ̀mɛ̀ Bɑtisebɑɑ

1 Dibenni pɑ̀nnì bɛ̀ ɔ̃ɔ̃ ketɛ́ dìì mɔ̀nnì mudoò, kòo kpɑ̀ɑ̀tì Dɑfitii tɔ̃ nSoɑbu wèè bɑkɛ́ Isidɑyɛɛribɛ ɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀, nɛ̀ bɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ bo dokɛ́nɛ̀ Amɔniibɛ kɛ́ bɛ̀ pɔ̀ntɛ kɛ́pi bɛ ɛidiɛ̀ Dɑbɑɑ. Wenwe Dɑfiti kɛ̀ wenwe nkpɑɑ́ Sedisɑdɛmmu.

2 Kuyuoku mɑkù kɛ sɔ̃́ nhò òmpɛ̀ kɛ́ítɛ́ní kɛ́dekɛ kudɑ̀nkù kɛ́ncentì tɛkpɑ̀ɑ̀tìcĩ́ɛ̃̀tɛ̀ ĩ́nkɛ̀ kɛ́yɑ̀ onitipòkù mɔù kòò wùɔ̀ kɛ wenni mɛdiɛ̀. 3 Kɛ̀ Dɑfitii bíékɛ́ kɛ bo yɑ̀ wèè nitipòkù nwe, kɛ̀ bɛ̀ɛ ò nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Bɑtisebɑɑ Udii Itiibɛ botí kou pokù nwe Ediɑmmu kóo sɑpɑ̀ɑ̀. 4 Kòo tɔ̃ nkɛ̀ bɛ̀ɛ ò yuní, kòo kɔtɛní o cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kɛ sɔ̃́ nho yɔ́ntì dèè kòò wèńkùnnɛ òmɑ́ɑ̀ bɑ̀mbɑ̀, kòo ò duɔ́nɛ̀ kɛ́deè kòo kò.

5 Kɛ̀ dɛ kóo nitipòkù púó nkɛ́tɔ̃ nkɛ̀ bɛ̀ɛ nɑ́kɛ́ Dɑfiti ò pùómmɛ̀.

6 Kɛ̀ Dɑfiti pɑ̃̀nkɛɛ duɔ́ ntinɑ́ɑǹtì bɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ kóo kótì Soɑbu kɛ dɔ̀: Duɔ́ nkɛ̀ Itiibɛ botí kou Udii konní.

Kɛ̀ Soɑbu duɔ́ nkòo konní. 7 Kɛ̀ Udii tuɔkɛní okpɑ̀ɑ̀tì Dɑfiti borɛ̀, kòo ò bekɛ Soɑbu kɔ̃nnɑɑtí dòmmɛ̀ nɛ̀ bɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ kɔku nɛ̀ mudoò cèntì mɛ̀ɛ̀ botí. 8 Ò ò bekɛ mɛmmɛ kɛ́deè kóò nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Kò nhɑ cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kɛ́om̀pɛ̀ sɑ́m̀pɔ́.

Kɛ̀ Udii ítɛ́ okpɑ̀ɑ̀tì cĩ́ɛ̃̀tɛ̀, kòo ò pɑ̃ dipɑ̃nnì kɛ́duɔ́nko. 9 Udii mɛ nyí nkò nho cĩ́ɛ̃̀tɛ̀, kɛ́kɔtɛ kɛ́duɔ́ mbɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ bɑ̀ɑ okpɑ̀ɑ̀tì cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ bɛ borɛ̀ ditowɑɑ̀. 10 Dɑfiti tì kèè dìì mɔ̀nnì, kɛ́bekɛ Udii kɛ dɔ̀: A bonní kupɔ̀ɔ̀kù dɛ́tíkù nku dɛ̀ dòmmɛ kɑ̀ɑ í kò nhɑ cĩ́ɛ̃̀tɛ̀? 11 Kɛ̀ Udii ò tɛ̃̀ńnɛ́ kɛ dɔ̀: Okpɑ̀ɑ̀tì, Kuyie ntɑummɛ̀ tɔu nɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ nɛ̀ Sudɑɑ kɔbɛ kó bɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ bɑ́ mbo titouti miɛkɛ, ti kóo kótì Soɑbu nɛ̀ iwɛ̃ĩ yɛmbɛ̀ bɑ́ mbo dikpɑ́ɑ̀ miɛkɛ kɛ̀ mí nnɛ́ bo n cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kɛ yo nkɛ yɔ̃ nkɛ dɔunɛ̀ m pokù, okpɑ̀ɑ̀tì nɛ̀ ɑ yètìrì kpɛ́í n yetɛmu m bɑ́ɑ́ dɔɔ̀ dɛ kó kubotí, míì bɛ́i! 12 Kòo kpɑ̀ɑ̀tì Dɑfiti dɔ̀: Dɛ̀ wenni nkpɑɑ́ diɛ nyíe nkɛ̀ dɛ̀ wentɛ́ n nɛ́ duɔ́ nkɑ̀ɑ wɛ̃tɛ.

Kɛ̀ Udii nkpɑɑ́ Sedisɑdɛmmu kɛ̀ dɛ̀ yɑ̀ɑ wentɛ́nɛ̀. 13 Kɛ̀ Dɑfitii ò yu kɛ̀ bɛ̀ɛ wɛ̃nnɛ́ kɛ́di kɛ́yɑ̃̀ mɛnɑɑ̀ nkòo ò duɔ́ mmɛnɑɑ̀ nkòo yɑ̃̀ kɛ́muɔ́, nɛ̀ mɛmmɛ kuyuoku mɔ̀nnì kɛ̀ Udii kɔtɛ kɛ́wɛ̃nnɛ́nɛ̀ bɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ bɑ̀ɑ okpɑ̀ɑ̀tì cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kɛ́duɔ́ ò í nkò nho cĩ́ɛ̃̀tɛ̀.

14 Kɛ̀ dɛ̀ɛ wentɛ́ kɛ̀ Dɑfitii wɑ̃ri dipɑ́tíri Soɑbu kɛ́ dì duɔ́ nhUdii. 15 Kɛ̀ dì tú: Niínnɛ̀ Udii fɛkpɑ̀rìnɑfɛ ììkɛ̀ mudoò cɛ̃́ɛ̃̀ dɛ̀ kɛ́wɛ̃tɛ difɔ̃nkúò kóò yóu dɛ ììkɛ̀ òmɑ́ɑ̀ kɛ̀ dɛ̀ɛ yie nkɛ̀ di dootitɔbɛ̀ɛ ò kɔ̀ùtɛ kòo kú.

Udii Bɑtisebɑɑ dɔù kumɛ̀

16 Soɑbu wèè pɑkɛ́ dihɛì kɛ yɛ̃́ bɛ dootitɔbɛ̀ kperíbɛ̀ bo dìì bòrì, kòo túótɛ́ Udii kɛ́nií ndɛ ììkɛ̀. 17 Kɛ̀ dihɛì kɔbɛɛ yɛ̀nní kɛ́do Soɑbu, kɛ́kuɔ Isidɑyɛɛribɛ miɛkɛ bɛnìtìbɛ̀ kɛ́kuɔnɛ̀ Dɑfiti kó bɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ kɛ́kuɔ Udii Itiibɛ botí kou. 18 Kɛ̀ Soɑbuu tɔ̃ nkɛ̀ bɛ̀ bo nɑ́kɛ́ Dɑfiti dɛ̀ wũɔ̃kɛ́mɛ̀ mudoò miɛkɛ, 19 kɛ́nɑ́kɛ́ ò tɔ̃ nwè kɛ dɔ̀: Kɑ̀ɑ nɑ̀kɛ́ okpɑ̀ɑ̀tì dɛ̀ wũɔ̃kɛ́mɛ̀ mudoò miɛkɛ kɛ dèè, 20 kɛ sɔ̃́ nkòo miɛkɛ pɛikɛ kòò tu dɛ̀ yĩmɛ kɛ̀ di tɔ̀ɔ́nnɛ̀ dihɛì, di í yɛ̃́ kɛ dò mbɛ̀ bo nɑ kɛ́mbo kuduotí ĩ́nkɛ̀ kɛ́tɑ̃ũnɑ́ɑ̀? 21 We ndo kùɔ Abimɛdɛki Yedubɑɑdi birɛ Tebɛsi ɛì kou? Onitipòkù weè do bɔntɛ́ní kupèrìkù kuduotí ĩ́nkɛ̀ kɛ̀ kùu donní kóò yɑ̃̀kɛ kɛ́kuɔ, dɛ̀ dòmmɛ kɛ̀ di tɔ̀ɔ́nnɛ̀ kuduotí mɛdiɛ̀? Kɛ̀ nsɑ̀ kòo kpɑ̀ɑ̀tì dɑ bɛ́innɛ̀ mɛ kóo botí ɑ́ ò nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: A kóo tɔ̃ntì Udii Itiibɛ botí kou kumu múnkɛ mudoò miɛkɛ.

22 Kɛ̀ ditɔ̃nnìi kétɛ́ kɛ́kò nkɛ́nɑ́kɛ́ Dɑfiti Soɑbu ò nɑ̀kɛ́ tì timɔu. 23 Kɛ dɔ̀ bɛ̀ɛ̀ bɑ̀ɑ dihɛì bɛ̀ kpeńnìmu kɛ ti pɛ̃ɛ̃tɛ́. Bɛɛ̀ yɛ̀nní kɛ ti dintɛ́ dikpɑ́ɑ̀ kɛ̀ ti yetoo kɛ bɛ̀ bɛ̀ti kɛ tùɔ̀kɛnɛ̀ dihɛì kó dibòrì borɛ̀. 24 Dɛndɛ dɛtɑ̃nnɛ̀ yɛmbɛ̀ còḿmúmɛ̀ kuduotí ĩ́nkɛ̀ kɛ ti tɑ̃ũní kɛ kùɔ bɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ mɑbɛ̀ kɛ̀ ɑ kóo tɔ̃ntì Udii Itiibɛ botí kou kɔkɛ́ bɛ miɛkɛ.

25 Kòo kpɑ̀ɑ̀tìi tɛ̃́nnɛ́ ditɔ̃nnì kɛ dɔ̀: Wɛ̃tɛ kɛ́yɑ́úkùnnɛ Soɑbu kɔ̃̀ntì kɛ dɔ̀, o yɛ̀mmɛ̀ bɑ́ɑ́ cɑɑ̀rɛ̀ nɛ̀ dɛ̀ɛ̀ dɔ̀ɔ̀ dɛ kpɛ́í. Mudoò miɛkɛ bɛnìtìbɛ̀ í yóó pɑɑ̀ mukṹṹ, wèe yetoo kɛ́pɔntɛ dɛ kó dihɛì.

26 Bɑtisebɑɑ kèè dìì mɔ̀nnì o dɔù kumɛ̀ kɛ́kɔmmú o kṹṹ. 27 Mukṹṹ nkó yɛwe pɛ̃ɛ̃tɛ́ dìì mɔ̀nnì kɛ̀ Dɑfitii tɔ̃ nkɛ̀ bɛ̀ɛ ò yuní kòo ò puokɛ kòo pɛitɛ́ dɛnitidɑbirɛ. Dɛ̀ í nnɑrikɛ ti Yiɛ̀ nKuyie nnɛ̀ Dɑfiti dɔ̀ɔ̀ dɛ̀ kpɛ́í.

12

Dɑfiti duɔ́nɛ̀mɛ̀ Bɑtisebɑɑ kɛ̀ Kuyie nhò kpɑnnɛ̀

1 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie ntɔ̃ nku pɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑǹtò Nɑtɑ̃ɑ̃ Dɑfiti borɛ̀, kɛ̀ Nɑtɑ̃ɑ̃ tuɔkoo kóò nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Bɛnìtìbɛ̀ bɛɛ̀ do bo bɛ̀dɛ́bɛ̀ dihɛì mɑrì, kòo mɔù mɔ̀kɛ o kpɛrɛ kòò tɔù tu ocĩ̀rì. 2 Kɛ̀ tikpɑ̀tì yiɛ̀ mmɔ̀kɛ iwũɔ̃ pɛ́u. 3 Kòo cĩ̀rì mɔ̀kɛ fɛpìèfɛ̀ fɛ̀mɑ́ɑ̀ ò dontɛ́mɛ̀ kɛ fɛ̀ piú kɛ̀ fɛ̀ wɛ̃ńnɛ̀ o bí kɛ bo, kɛ kótírí kɛ yo nhò yo mmùù diì, kɛ yɔ̃̀ nhò yɔ̃̀ mmɛ̀ɛ̀ niɛ, kɛ dɔu o borɛ̀ kɛ dò nho birɛ. 4 Diyiè mɑrì kɛ̀ opɔ̀ɔ̀ nɛ́ tuɔkɛní okpɑ̀ɑ̀tì wenwe cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kòo yóu ò bo pĩ́mmɛ̀ o wũɔ̃ miɛkɛ fɛ̀mɑfɛ̀ kɛ nɛ́ kɔtɛ kɛ́túótɛ́ òcĩ̀rì wenwe kó fɛpìèfɛ̀ fɛmɑ́ɑ̀ kɛ́kuɔ kɛ́bénnɛ́ opɔ̀ɔ̀.

5 Kɛ̀ dɛ̀ɛ yonkɛ Dɑfiti mɛdiɛ̀ okpɑ̀ɑ̀tì wenwe dɔ̀ɔ̀ dɛ̀ kpɛ́í nkòo nɑ́kɛ́ Nɑtɑ̃ɑ̃ kɛ dɔ̀: Nɛ̀ Kuyie, wèè dɔ̀ɔ̀ mɛmmɛ dɛ yiɛ̀ ndò nkɛ́kúmu. 6 Nɛ̀ ò í kuɔ́ mmɛ̀ɛ̀ kpɛ́í nhocĩ̀rì wenwe mɛsémmɛ̀, ò bo yietí ocĩ̀rì fɛpìèfɛ̀ ò tùótɛ́ fɛ̀ ipe ìnɑ̀ɑ̀. 7 Kɛ̀ Nɑtɑ̃ɑ̃ nɛ́ ò nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Fɔ̃́ nwe dɛ kóo nìtì. Nɛ́ ntɛ ti Yiɛ̀ nKuyie nyIsidɑyɛɛribɛ tũ nkù tu mù: Kù tu kuù dɑ pĩ ntikpɑ̀tì kɑ̀ɑ bɑkɛ́ Isidɑyɛɛribɛ kɛ̀ kù dɑ dɛɛtɛ́nɛ̀ Sɑuri. 8 Kɛ duɔ́ nkɑ̀ɑ nɑ Sɑuri nɛ̀ o cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kɛ̀ kù tùótɛ́ o pobɛ̀ kɛ dɑ duɔ́, kɛ duɔ́ nkɑ̀ɑ bɑkɛ́ Isidɑyɛɛribɛ nɛ̀ Sudɑɑ kɔbɛ, kɛ̀ dɛ̀ í dɑ sɑ̀nnɛ̀ kù nɑ ndɑ yìɛ́mu. 9 Bɑ nkpɛ́í nnɛ́ te kɑ̀ɑ sènkɛ̀rì ku nùù, kɛ dɔ̀ɔ̀ kù í dɔ́ dɛ̀, kɛ dɔ̀ɔ̀ dɛ̀ bo yiennɛ̀mɛ̀ kɛ̀ Amɔniibɛɛ kuɔ Udii, kɛ̀ bɛ̀ ò kùɔ kɑ̀ɑ tùótɛ́ o pokù kɛ puokɛ? 10  Di mmɔ̀nnì mudoò í yóó fũtɛnɛ̀ ɑ cĩ́ɛ̃̀tɛ̀, ɑ mɛ nkù sènkɛ̀rìmɛ̀ kɛ tùótɛ́ Udii Itiibɛ botí kou pokù kɛ puokɛ. 11 Kéntɛ́ kɛ́keè ti Yiɛ̀ nKuyie ntu mù. Kù tu kù bo duɔ́ nkɛ̀ mɛyɛi ndɑ tuɔkɛní, mɛ̀ yóó yɛ̀nní ɑ cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ mɔ́mmɔntɛ ntɛ. Kù bo túótɛ́ ɑ pobɛ̀ ɑ nuɔ mmiɛkɛ kɛ́duɔ́ nhɑ tebìí kɛ̀ sìi bɛ̀ duɔ́nɛ̀ kuyie ncuokɛ̀. 12 A dɔ̀ɔ̀ dɛ̀ disɔ̀rì, kunku bo dɛ̀ dɔɔ̀ kuyie ncuokɛ̀ kupììti miɛkɛ Isidɑyɛɛribɛ bɛmɔu ììkɛ̀.

13 Kɛ̀ Dɑfiti dɔ̀: N cɑ̀ɑ̀rɛ̀mu. Kɛ̀ Nɑtɑ̃ɑ̃ dɔ̀: Ti Yiɛ̀ nKuyie mmúnkɛ dɑ cĩ̀ɛ̃́mmu ɑ í yóó kú. 14 Dɛ miɛkɛ nɑ́kɛ ɑ cɑ̀ɑ̀rɛ̀mu ti Yiɛ̀ nKuyie, nɛ̀ dɛ kpɛ́í nhɑ birɛ bɛ̀ pɛitɛ́nɛ̀ dɛ̀ bɑ̀mbɑ̀ ndɛ̀ yóó kúmu.

15 Nɑtɑ̃ɑ̃ ò nɑ̀kɛ́ mɛmmɛ kɛ́deè kɛ́kò nho cĩ́ɛ̃̀tɛ̀.

Bɑtisebɑɑ birɛ kumɛ̀

Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie mpotɛ́ Udii pokù Bɑtisebɑɑ pɛitɛ́ dɛ̀ɛ̀ birɛ Dɑfiti kɛ̀ dɛ̀ɛ muɔkɛ kɛ̀ dɛ̀ ncɛ̃́ɛ̃̀ mɛdiɛ̀. 16 Kɛ̀ Dɑfitii bɑ́ntɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie ndɛ kó dɛbirɛ kpɛ́í nkɛ́boú dinùù, kɛ ntṹṹnko kɛ́konní kuyuoku kɛ́nyié nkɛ duɔ́ kɛtenkɛ̀. 17 Kòo kó bɛtɔ̃mbɛ̀ kótíbɛ̀ɛ ò bɑ̀ńtɛ̀ kɛ dɔ̀ wèe ítɛ́. Kòo yetɛ, ò ketɛ́ kɛ í nyie nkɛ bo bɛ̀ wɛ̃nnɛ́nɛ̀ kɛ́di. 18 Kɛ̀ dɛbirɛ mmɔkɛ yɛwe yɛ̀yiekɛ̀ nɛ̀ dɛ muɔkɛmɛ̀ kɛ́kú. Kɛ̀ Dɑfiti tɔ̃mbɛ̀ ńyĩɛ̃̀kù bɛ̀ bo tì nhò nɑ̀kɛ́mɛ̀ kɛ́nnɑ́ɑ́ mbɛ mɑ́ɑ̀ kɛ wɛ́ú kɛ tú: Dɛbirɛ sòò kpɑɑ́ kɛ fòùmu kɛ̀ tí nhò nɑ̀ɑ́nnɛ̀ ò í nti kémmú, ti bo yĩ́mɛ kɛ dɑ́ɑ́tí kóò nɑ̀kɛ́ dɛbirɛ kumɛ̀ ò yɑ̀ɑ̀ bo dɔɔ̀ omɑ́ɑ̀ mɛyɛi. 19 Kɛ̀ Dɑfitii yɑ̀ bɛ̀ nɑ́ɑ́ nnɑ́ɑ́mmɛ̀ bɛmɑ́ɑ̀ kɛ wɛ́ú kɛ́bɑntɛ́ tìì tùɔ̀kɛní kɛ́ bɛ̀ bekɛ kɛ dɔ̀: M birɛ kumɑ́ɑ̀? Kɛ̀ bɛ̀ dɔ̀: Ɛ̃ɛ̃, dɛ̀ kumu.

20 Dɛ mɔ̀nnì kɛ̀ Dɑfitii ítɛ́ kɛtenkɛ̀ kɛ́wuɔ, kɛ́ɑ̃nnɛ́ tùdɑ̀ɑ̀rí, kɛ́ceetɛ tiyɑ̀ɑ̀tì, kɛ́tɑ ti Yiɛ̀ nKuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kɛ́bɑ́ntɛ̀ Kuyie. Ò konní dìì mɔ̀nnì o cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kɛ́duɔ́ nkɛ̀ bɛ̀ɛ ò wɑɑ́ mmudiì kòo di. 21 Kòo kó bɛtɔ̃mbɛ̀ɛ ò bekɛ kɛ dɔ̀: Okpɑ̀ɑ̀tì ɑ dɔɔri bɑ mbotí nku? A birɛ sòò kpɑɑ́ fòù kɑ̀ɑ boú dinùù kɛ́nkuɔ̀, kɛ̀ dɛ̀ nɛ́ ku kɑ̀ɑ ìtɛ́ kɛ yonnɑɑ̀? 22 Kòò dɔ̀: M birɛ sòò kpɑɑ́ fòù kɛ̀ m boú dinùù kɛ́nkuɔ̀nnɛ̀ Kuyie nku kɛ tú kɛ̀ dɛ̀ nɑɑti kù n kuɔ́ mmɛsémmɛ̀ kɛ̀ dɛ̀ bɑ́ɑ́ kú. 23 Dɛ̀ nɛ́ mɛ nkumɛ̀mu kɛ dèè n nɛ́ bo mboú dinùù bɑ nkpɛ́í? N yí kpɑɑ́ bo nɑ kɛ́ dɛ̀ fòùkùnnɛ, míì sɑ̀ɑ̀ bo dɛ̀ sɔ̃̀ńkóo dɛ̀ í wɛ̃tiní m borɛ̀.

Bɛ̀ pɛitɛ́mɛ̀ Sɑdomɔɔ

24 Kɛ̀ Dɑfitii kɔtɛ kɛ́bɑ́mmú o pokù Bɑtisebɑɑ o borɛ kṹṹ nkpɛ́í, kóò duɔ́nɛ̀ kòo pɛitɛ́ dɛnitidɑbirɛ kòo dɛ̀ yu kɛ dɔ̀ Sɑdomɔɔ, kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nní ndɛ̀ dɔ́, 25 kɛ́tɔ̃ nku pɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑǹtò Nɑtɑ̃ɑ̃ kòo nɑ́kɛ́ Dɑfiti Kuyie ndɔ́mɛ̀ dɛ kó dɛbirɛ, kɛ́ dɛ̀ yú kɛ dɔ̀ Yedidiɑ, dɛ̀ɛ̀ bɛnkú kɛ tú Kuyie ndɔ́ wè.

Dɑfiti pɔ̀ntɛmɛ̀ Adɑbɑ

(Wéntɛ́ 1 Bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ tɔ̃mmú 20:1-3)

26 Dɛ mɔ̀nnì kɛ̀ bɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ kóo kótì Soɑbu do Adɑbɑ Amɔniibɛ ɛì diɛrì kɛ́fietɛ okpɑ̀ɑ̀tì kó dicɛ̃kɑrì, 27 kɛ́tɔ̃ nkɛ̀ bɛ̀ɛ nɑ́kɛ́ Dɑfiti kɛ dɔ̀: Soɑbu tu ò pɔ̀ntɛmu Adɑbɑɑ kɛ fìètɛ mɛniɛ mbo dìì ɛikɑrì. 28 Kɑ̀ɑ túótɛ́ bɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ kɛ̀ di kɔtoo kɛ́pɔntɛ dihɛì kɑ̀ɑ dì fìètɛ ò í ndɔ́ wèe dì tùótɛ́ o mɔ́mmuɔ nkɛ̀ dì ntɔ weè kó diyètìrì. 29 Kɛ̀ Dɑfitii túótɛ́ bɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ sɔmbɛ kɛ̀ bɛ̀ɛ kɔtɛ kɛ́do dihɛì kɛ́ dì pɔ̀ntɛ kòo dì tiekɛ, 30 Kɛ̀ bɛ̀ɛ túótɛ́ bɛ kóo kpɑ̀ɑ̀tì òkɛ́ dìì sɔɔpìì, kɛ̀ di cɛ̃́ɛ̃́kù tùɔ̀kɛ cìdóòbɛ̀ bɛ̀kuɔ̀, kɛ̀ dì dɑ̀ri ditɑ̃sɑ̀ɑ̀rì dìì donku kpeńnì kɛ́ di òó nDɑfiti kɛ́ɛínɛ̀ tinɛntì tɛtì pɛ́u. 31 Kɛ̀ Dɑfitii pĩ́mmú bɛnìtìbɛ̀ kɛ́kònnɛ̀ kɛ́ bɛ̀ pĩ̀ńnɛ́ muhɛikɛ̀ntɔ̃mmú, kɛ̀ bɛ̀ nsɔ̃́ṹ tidɑbɛɛtì, kɛ cɛ́ú yɛtɑ̃́rɛ̀. Kɛ kɔ̃ũ idɛí, kɛ piiku yɛdombiɛ kɛ múnkɛ mɛ̀ dɔ̀ɔ̀ Amɔniibɛ ɛkɛ̀ tɛyɛ̀. Dɛ kó difɔ̃nkúò Dɑfiti nɛ̀ o ɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ɛ kò nSedisɑdɛmmu.

13

Amunɔɔ duɔ́nɛ̀mɛ̀ Tɑmɑɑ

1 Dɑfiti kóo dɑpɑ̀ɑ̀ nhAbusɑdɔmmu do mɔkɛ o tɑ̃ũ̀ mɔù nwe, oposɑ́ɑ́tì mɛsɑ̀ɑ̀, kòo yètìrì tu Tɑmɑɑ. Dɑfiti kóo dɑpɑ̀ɑ̀ ntɔù mɔù bɛ̀ tu wè Amunɔɔ. Kòo dɔkɛ dɛ kóo sɑpɑ̀ɑ̀ mmɛdiɛ̀. 2 Kɛ mɛ̀nkɛɛ ò dɔkɛ kɛ̀ dɛ̀ɛ tontɛ́ kóò dɔ̀ɔ̀ mumɔmmú. Ò í nyɑ̀ ò bo yĩ́mɛ̀ kóò nìntɛ kɛ yɛ̃́ ò mu ndo í yĩ̀ɛ̃́tɛ́mɛ̀ onitidɔ̀ù. 3 Kɛ̀ Amunɔɔ nɛ́ mɔkɛ o nɛ́po mɔù Dɑfiti kóo kótì Simɛɑ birɛ, kòo yètìrì tu Yonnɑdɑbu kòò ciì mɛdiɛ̀, 4 kɛ́bekɛ Amunɔɔ kɛ dɔ̀: Bɑ nkpɛ́í nte fɔ̃́ nhokpɑ̀ɑ̀tì birɛ kɑ̀ɑ ììkɛ̀ ɔ̃ nsɔ̀ù yɛkṹnwerɛ̀ yɛmɔu? A bɑ́ n nɑ́kɛ́ mùù teɑ̀? Kɛ̀ Amunɔɔ dɔ̀: N tebitɛ Abusɑdɔmmu tɑ̃ũ̀ Tɑmɑɑ nwe n dɔ́mɛ̀. 5 Kɛ̀ Yonnɑdɑbuu ò nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Dɔɔ̀ kɛ́ndò nhɑ mɔ nkɛ́nduɔ́ ɑ dɔ́ù ĩ́nkɛ̀ kɑ̀ɑ cicɛ kɔtɛní kɛ bo dɑ síékɛ́ ɑ́ ò nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Duɔ́ nkɛ̀ n tɑ̃ũ̀ Tɑmɑɑ kɔtɛní kɛ́ n yɛ̃ntɛ́. Wèe kɔtɛní kɛ́mbérí diɛ m borɛ̀, kòò dèè wèe tɔní o mɔ́mmuɔ nkɛ́ n duɔ́ nkɛ̀ n di.

6 Kɛ̀ Amunɔɔ dɔɔ̀ kɛ́ndò nhò mɔ, kòo cicɛɛ kɔtɛní kɛ bo ò sìékɛ́, kòo ò nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Duɔ́ nkɛ̀ n tɑ̃ũ̀ Tɑmɑɑ kɔtɛní kɛ́ n kɑkɛ yɛkɑ̀tìndɑ̀ yɛ̀dɛ́ɛ̀ kɛ́ n duɔ́ nkɛ̀ n cɑ́ɑ́kɛ́.

7 Kɛ̀ Dɑfitii tɔ̃ nkɛ̀ bɛ̀ɛ nɑ́kɛ́ Tɑmɑɑ kɛ dɔ̀: Kɔtɛ kɛ́bénnɛ́ ɑ tɑ̃ũ̀ Amunɔɔ kòo di.

8 Kɛ̀ Tɑmɑɑ kɔtɛ kɛ́nsɔ̃́ nhò duɔ́ o dɔ́ù ĩ́nkɛ̀, kòo ɑ̃ntɛ ticootì kɛ́nkɑɑti kɛ̀ Amunɔɔ wùó. 9 Kòo yɛ̀ tùótɛ́ kɛ́ĩ́nnɛ́ Amunɔɔ ììkɛ̀, kòo yetɛ kɛ dɔ̀ bɛ̀ɛ dennɛ bɛnìtìbɛ̀ bɛmɔu, kɛ̀ bɛ̀ɛ yie nkɛ́yɛ̀. 10 Dɛ mɔ̀nnì kòo nɑ́kɛ́ Tɑmɑɑ kɛ dɔ̀: Tɔní dɛ kó yɛkɑ̀tìndɑ̀ n dɔ́ù borɛ̀, fɔ̃́ɔ̃̀ yóó yɛ̀ nni nduɔ́ nhɑ mɔ́mmuɔ nkɛ̀ n cɑ́ɑ́kɛ́. Kɛ̀ Tɑmɑɑ yɛ̀ tùótɛ́ kɛ́kɔtɛnko ò duɔ́ dɛ̀. 11 Ò yɛ̀ nhò yòutoo dìì mɔ̀nnì kòò bo cɑ́ɑ́kɛ́, kòo ò pĩ nkɛ dɔ̀: Kɔtɛní n tɑ̃ũ̀ kɛ̀ tí duɔ́. 12 Kɛ̀ Tɑmɑɑ yetɛ kɛ́kuɔ́nko kɛ dɔ̀: Bɑ́ m pĩ́nnɛ̀ muwɛ̃rímú Isidɑyɛɛribɛ í dɔɔri mɛmmɛ, bɑ́ n dɔɔ̀nɛ̀ isɔkɛ inyi botí. 13 M bo cuónnɛ̀ kɛ dɛ kó ifɛi, fɔ̃́ nhɑ mɔ́mmuɔ mbɛ̀ yóó dɑ wéntɛ́ onitiyɛiwe nwe Isidɑyɛɛribɛ cuokɛ̀. Bɛ́innɛ̀ okpɑ̀ɑ̀tì ò í yóó yetɛ ɑ bo m puokɛmɛ̀.

14 Amunɔɔ í nyie nkɛ bo kéntɛ́, kóò pĩ̀ńnɛ̀ muwɛ̃rímú kɛ́duɔ́nɛ̀. 15 Dɛ kó difɔ̃nkúò ò tɛ̃́nkɛ í ndɔ́ kóò yɑ̀ fɛnɔ̀nfɛ̀ kóò sènkɛ̀rì kɛ̀ dɛ̀ɛ pɛ̃ɛ̃tɛ́ ò do ò dɔ́ mɛ̀ɛ̀ botí kòo ò bɛ̀ti kɛ dɔ̀: Yɛ̀! 16 Kòo yetɛ kɛ dɔ̀: Kɑ̀ɑ m bɛ̀ti dɛ kó mɛyɛi mbo ndɛu kɛ́pɛ̃ɛ̃tɛ́ mɛketimɛ̀ ɑ n dɔ̀ɔ̀ mɛ̀.

Amunɔɔ mɛ nyí nkèńtɛ́, 17 kɛ́pɛ́i nho kóo tɔ̃ntì kɛ dɔ̀: Dennɛ we nsɑpɑ̀ɑ̀ nkɛ́kpetínnɛ́ dicɑ̀ù kɛ́pɑ́ɑ́. 18 Kòo tɔ̃ntìi ò dènnɛ kɛ́kpetínnɛ́ kɛ́pɑ́ɑ́.

Tɑmɑɑ do dɑ́ɑ́tí disɑpùnyɑɑ̀bòrì sɑ̀ɑ̀rì ndi, dɛ mɔ̀nnì kó bɛkpɑ̀ɑ̀tìsɑpɑ̀mbɛ̀ mu ndo ɔ̃ɔ̃ í nyɛ̃́ onitidɔ̀ù kɛ́ndɑ́ɑ́tí yɛ̀. 19 Kòo pũ nhomɑ́ɑ̀ mutɑ́pɛí nkɛ́kɛ̃rí o yɑɑ̀bòrì kɛ́mpi o ììkɛ̀ kɛ kérí kɛ kɔnti. 20 Kòo tɑ̃ũ̀ Abusɑdɔmmuu ò bekɛ kɛ dɔ̀: Amunɔɔ dɑ duɔ́nɛ̀mɑɑ̀? Cĩ́ɛ̃́kɛ́ ɑ tɑ̃ũ̀ nwe ɑ bɑ́ ndɑkɛ dɛ kpɛti.

Kɛ túótɛ́ dɛ kó diyiè kɛ̀ Tɑmɑɑ ḿbo o tɑ̃ũ̀ Abusɑdɔmmu cĩ́ɛ̃̀tɛ̀, bɑ́ òmɔù í ndɑkɛ o kpɛti. 21 Kòo kpɑ̀ɑ̀tì Dɑfitii keè dɛ̀ɛ̀ dɔ̀ɔ̀ kɛ̀ dɛ̀ɛ ò yonkɛ mɛdiɛ̀ nhò mɛ nyí mbɛ́i ntìmɑtì, kɛ yɛ̃́ Amunɔɔ do túmɛ̀ Mpo nwe kòo ò dɔ́ mɛdiɛ̀. 22 Kɛ̀ Abusɑdɔmmu miɛkɛ ḿpɛ́ì Amunɔɔ ò cɑ̀kɛ mɛ̀ɛ̀ kpɛ́í nho tɑ̃ũ̀, bɑ́ ò tɛ̃́nkɛ í nhò nɑ́ɑ́nnɛ̀.

Abusɑdɔmmu duɔ́mmɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ɛ kuɔ Amunɔɔ

23 Kɛ̀ dɛ̀ mmɔkɛ yɛbie nyɛ̀dɛ́ɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ nkɛ̃ĩ Abusɑdɔmmu pe cìtì Bɑɑ-Aso Efɑdɑimmu tenkɛ̀ mɑ̀nku, kòo yú okpɑ̀ɑ̀tì dɑpɑ̀mbɛ̀ bɛmɔu mudiì, 24 kɛ́kɔtɛ okpɑ̀ɑ̀tì cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kóò nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: N cicɛ n dɑ bɑ́ɑ́mmu, n yikú m pecìtì kɛ̃ĩ̀ mmu, kɛ dɔ́ fɔ̃́ nnɛ̀ ɑ tũ̀mbɛ̀ di kɔtɛní dɛ kó dibɑnni. 25 Kòo kpɑ̀ɑ̀tì dɔ̀: M birɛ kɛ̀ ti kɔ̀tɛ timɔu ditɔu yɑ̀ɑ̀ bo dɑ cɛ̃ɛ̃kɛ, ti bɑ́ɑ́ nɑ kɛ́kɔtɛ timɔu.

Kɛ̀ Abusɑdɔmmu nyetíróo, kòo kpɑ̀ɑ̀tìi yetɛ kɛ́bekɛ Kuyie nkó mɛsɑ̀ɑ̀ mmɑ́ɑ̀ o ĩ́nkɛ̀ bɑ́ wenwe í nkɔ̀tɛ o mɔ́mmuɔ. 26 Kɛ̀ Abusɑdɔmmu dɔ̀: Kɑ̀ɑ í kɔri ɑ mɔ́mmuɔ nyóu kɛ̀ ń tebitɛ Amunɔɔ n nɛinɛ̀, kòo kpɑ̀ɑ̀tì dɔ̀: Ò dɑ nɛinɛ̀ bɑ nkpɛ́í?

27 Kɛ̀ Abusɑdɔmmu bɑɑ nyetíróo kòo kpɑ̀ɑ̀tì ḿbo kɛ́yóu kòo kó bɛdɑpɑ̀mbɛ̀ɛ ò nɛinɛ̀ kɛ́kɔtɛ.

28 Kɛ̀ Abusɑdɔmmu nɑ́kɛ́ o kò bɛtɔ̃mbɛ̀ kɛ dɔ̀: Dí ńwéí kɛ̀ Amunɔɔ muɔ́ ndìì mɔ̀nnì mɛnɑɑ̀ nkòo ììkɛ̀ kɔɔrɛ, kɛ̀ m pɛ́i nkɛ yĩ potɛ́nɛ̀ we, di ò kùɔ kɛ bɑ́ nyĩɛ̃̀kù, míì mɛ nyɛ̃. Di kɔ̃m̀bùɔ̀tì bɑ́ nduò, dɔɔ̀nɛ̀ dinitidɑɑ̀.

29 Kòo tɔ̃mbɛ̀ɛ dɔɔ̀ ò bɛ̀ nɑ̀kɛ́ tì kɛ́kuɔ Amunɔɔ, kòo kpɑ̀ɑ̀tì dɑpɑ̀mbɛ̀ sɔmbɛɛ cíɛ́tɛ́ bɑ́ wè kòo dekɛ o sɑ̃ntɛ̀ kɛ́cokɛ́.

30 Kɛ̀ bɛ̀ nkpɑɑ́ kɛ mu nyí tùɔ̀koo kɛ̀ Dɑfiti tì kèè kɛ̀ bɛ̀ tu: Abusɑdɔmmu kùɔ okpɑ̀ɑ̀tì dɑpɑ̀mbɛ̀ bɛmɔu bɑ́ òmɔù í kpɑɑ́ bɑ́ omɑ́ɑ̀. 31 Kòo kpɑ̀ɑ̀tì yɛ̀mmɛ̀ɛ cɑɑ̀rɛ̀ kòo kɛ̃tɛ́ o yɑɑ̀bòrì, kɛ́doroo kɛtenkɛ̀, kòo kó bɛtũ̀mbɛ̀ múnkɛ kɛ̃rí bɛ kpɛyɛ kɛ́ nhò murí. 32 Kɛ̀ Dɑfiti kóo kótì birɛ Yonnɑdɑbuu bɛ́i nkɛ dɔ̀: Okpɑ̀ɑ̀tì ɑ yɛ̀mmɛ̀ bɑ́ ndò nhɑ kó bɛdɑpɑ̀mbɛ̀ ku bɛmɔu, Amunɔɔ mɑ́ɑ̀ ndi bɛ̀ kùɔmɛ̀, nɛ̀ ò cɑ̀kɛ dìì yiè ndi Tɑmɑɑ dɛ kó mɛyɛ̀mmɛ̀ tɑmɛ̀ Abusɑdɔmmu. 33 Tũ mbɑ́ ntoti ɑ yɛ̀mmɛ̀ kɛ tú ɑ kó bɛdɑpɑ̀mbɛ̀ bɛmɔu ndi bɛ̀ kùɔmɛ̀, Amunɔɔ mɑ́ɑ̀ ndi bɛ̀ kùɔmɛ̀. 34 Kɛ̀ Abusɑdɔmmuu cokɛ́.

Odɑpɑ̀ɑ̀ nwèè pɑkɛ́ dihɛì kòo yɑ̀ ditĩ̀nnì mɑrì cootinímɛ̀ Odonnɑimmu tɑ̃rì pɛ̃ri, kɛ́kɔtɛ kɛ́nɑ́kɛ́ okpɑ̀ɑ̀tì kɛ dɔ̀: N yɑ̀ bɛnìtìbɛ̀ mɑbɛ̀ mbɛ kɛ̀ bɛ̀ cootiní Odonnɑimmu tɑ̃rì pɛ̃ri.

35 Kɛ̀ Yonnɑdɑbuu nɑ́kɛ́ okpɑ̀ɑ̀tì kɛ dɔ̀: A bí iì kèríní. N dɑ nɑ̀kɛ́ tìnti.

36 Yonnɑdɑbu kpɑɑ́ mɛ nnɑ́ɑ́ nkòo kpɑ̀ɑ̀tì dɑpɑ̀mbɛ̀ɛ tuɔkɛní, kɛ́tiitɛ́ yɛdɑbùò, okpɑ̀ɑ̀tì nɛ̀ o tũ̀mbɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ múnkɛɛ tiitɛ́ yɛdɑbùò.

37-38 Kɛ̀ Abusɑdɔmmu yie cokɛ́ kɛ́kɔtɛ Tɑmɑi Ammiudi Kesuu kpɑ̀ɑ̀tì ciɛ kɛ́ nkɛ mbo kɛ dɔ̀ yɛbie nyɛ̀tɑ̃ɑ̃ti, dɛ kó yɛmɔ̀rɛ̀ kɛ̀ Dɑfiti kuɔ̀ nho birɛ Amunɔɔ kṹṹ. 39 Kɛ̀ bɛ̀ɛ ò bɑ̀ńtɛ̀ Amunɔɔ kṹṹ nkpɛ́í mbɑ́ o miɛkɛ tɛ̃́nkɛ í mpɛ́í Abusɑdɔmmu.

14

Abusɑdɔmmu wɛ̃̀tɛnímɛ̀ Sedisɑdɛmmu

1 Kɛ̀ Seduyɑɑ birɛ Soɑbuu bɑntɛ́ Dɑfiti yɛ̀mmɛ̀ bomɛ̀ Abusɑdɔmmu bíɛ́kɛ̀, 2 kɛ́tɔ̃ nkɛ̀ bɛ̀ɛ yúní onitipòkù mɔù Tekoɑ ɛì, kòò ciì mɛdiɛ̀, kòo ò nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Dɔɔ̀ kɛ̀ dɛ̀ ńdò nhɑ tɔ tiyɔ̃́ɔ̃́tì, ɑ bɑ́ɑ́ yɔɔrɛ ɑmɑ́ɑ̀ tùdɑ̀ɑ̀rí, dɔɔ̀ kɛ́ndò nhɑ tɔ tiyɔ̃́ɔ̃́tì kɛ̀ dɛ̀ mɔ̀ntɛ, 3 kɛ́kɔtɛ kɛ́yɑ̀ okpɑ̀ɑ̀tì kóò nɑ̀kɛ́ n yóó mɛ ndɑ nɑ́kɛ́ tì.

Mɛm̀mɛ kɛ̀ Soɑbuu ò nɑ̀kɛ́ ò dò nkɛ bií nɑ́kɛ́ tì. 4 Kòo nitipòkùu kɔtɛ kɛ́yɑ̀ okpɑ̀ɑ̀tì kɛ́nínkú kɛ́sĩ́nnɛ́ o ììkɛ̀, kóò nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: N dɔ́ ɑ n teennɛ̀mu. 5 Kòo kpɑ̀ɑ̀tìi ò bekɛ kɛ dɔ̀: A dɔ́ bɑ? Kòò dɔ̀: Okpɑ̀ɑ̀tì n tú okúpokù nwe, n dɔù weè ku, 6 kɛ sɔ̃́ m mɔkɛ ibí ìdɛ́ì, kɛ̀ ì nɛ́ kpɑ nkupɑku bɑ́ òmɔù í dɛ̀ bo kɛ bo ì pɑ̀tɛ, kɛ̀ dɛ̀mɑ́ɑ̀ kùɔ dɛ̀tɛrɛ̀. 7 Kɛ̀ n dɔù nɑɑ̀mùnkù kɔbɛ nɛ́ ìtɛ́ kɛ bo ò kùɔ, kɛ tú m bɛ̀ duɔ́ nhonitikɔ̀ùtì, kɛ̀ bɛ̀ɛ ò kùɔ kɛ́pɛitɛ ò kùɔmɛ̀ o nɑntɛ̀. Bɛ̀ dɔ́ kɛ́kuɔmu osɔnwe n kpɑɑ́ wúó nwe kɛ̀ n dɔù kó kufukuu kpɑ́nnɛ́.

8 Kòo kpɑ̀ɑ̀tì dɔ̀: Kò nhɑ cĩ́ɛ̃̀tɛ̀, n yóó yɑ̀mu ɑ kpɛti. 9 Kòo nitipòkù dɔ̀: Okpɑ̀ɑ̀tì, kɛ̀ tìmɑtì tùɔ̀kɛní, dɛ kó tinɑ́ɑǹtì ĩ́nkɛ̀, mí nnɛ̀ n cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kɔbɛ ti bo ti tɔ, ti í yó ntú ɑ kpɛti yoo ɑ kpɑ̀ɑ̀tìyuu kpɛti. 10 Kòo kpɑ̀ɑ̀tì dɔ̀: Kòò mɔù dɑ kpɑnnɛ̀, ɑ wè nni ntɔní ò tɛ̃́nkɛ bɑ́ɑ́ dɛ̀ yìɛ́ nɛ̀ ò bo mbomɛ̀. 11 Kòo nitipòkùu yíɛ́ kɛ́bɛ́i nkɛ dɔ̀: Okpɑ̀ɑ̀tì, bɛ́i nkɛ́yú Kuyie nhɑ bɑ́ɑ́ nkù yètìrì, wèè dɔ́ kɛ́pɛitɛ kòò bɑ́ɑ́ kuɔ m birɛ sɔnnɛ. Kòo kpɑ̀ɑ̀tì dɔ̀: Kuyie mbomu kɛ̀ n yú ku yètìrì kɛ bɛ́i nkɛ tú ɑ birɛ kó kuyùrìkù mɑkù í doti kɛtenkɛ̀ bɑ́ kùmɑ́ɑ̀.

12 Kòo nitipòkù dɔ̀: Okpɑ̀ɑ̀tì yóu kɛ̀ n yíɛ́ kɛ dɑ bɛ́innɛ̀ tìmɑtì. Kòo dɔ̀: Bɛ́i. 13 Kòo nitipòkù dɔ̀: A dɔ̀ɔ̀ dɛ̀ í yóó dɔɔ̀ Kuyie nkɔbɛ mɛsɑ̀ɑ̀, kɛ́ndònnɛ̀ ɑ bo kɛ nɑ́ɑ́mmɛ̀, nɛ̀ ɑ nɑ́ɑǹtì miɛkɛ ɑ bɛnkɛ kɛ dò nhɑ cɑ̀ɑ̀rɛ̀mu, ɑ í yóumɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ bɛ̀ti wè bo wɛ̃tɛní. 14 Timɔu ti yóó kúmu. Ti dònnɛ̀ mɛkùɔ̀ mmɛ, kɛ̀ mɛkùɔ̀ ncòú nkoutɛ́ í bo, mɛɛ̀ botí nku Kuyie nyí yóó fòùkùnnɛ wèè ku. Okpɑ̀ɑ̀tì, Kuyie nnɛ́ í dɔ́ bɛ̀ bɛ̀ti we bo yɛinkoomɛ̀. 15 Bɛnìtìbɛ̀ bɛɛ̀ donnɛ́ n kɔ̃m̀bùɔ̀tì dɛɛ̀ te kɛ̀ n kɔ̀tɛní kɛ dɑ yɑ̀, kɛ tú kɛ̀ dɛ̀ bo yie n yiɛ̀ nhokpɑ̀ɑ̀tì ɑ́ dɔɔ̀ mí nhɑ kóo tɔ̃ntì sɑ́m̀pɔ́ù n dɑ bekɛ tì. 16 Okpɑ̀ɑ̀tì n yɛ̃́mu kɛ dò nhɑ yó n dɛɛtɛ́nɛ̀ wèè dɔ́ kɛ ti kuɔ mí nnɛ̀ m birɛ kɛ̀ ti kpɛrɛɛ deè dihɛì Kuyie nduɔ́ ndì ku kó bɛnìtìbɛ̀ di miɛkɛ. 17 Nɛ̀ n yɛ̀mmɛ̀ miɛkɛ n do yɛ̃́mu kɛ dò nfɔ̃́ nhokpɑ̀ɑ̀tì ɑ bo nɑ́ríkùnnɛ n yɛ̀mmɛ̀, kɛ yɛ̃́ ɑ í cɑ̃́ɑ̃́nnɛ̀mɛ̀ Kuyie ntɔ̃nnì! A yɛ̃́mu mɛsɑ̀ɑ̀ nnɛ̀ mɛyɛi. Ti Yiɛ̀ nKuyie nhɑ tũ nkù ńdɑ bonɛ̀.

18 Kòo kpɑ̀ɑ̀tìi nɑ́kɛ́ onitipòkù kɛ dɔ̀: N yóó dɑ bekɛ tìmɑtì nti, kɛ̀ m mɛ ntì ndɑ bekɛ ɑ bɑ́ n sɔnnɛ. Kòo nitipòkù dɔ̀: Okpɑ̀ɑ̀tì bɛ́i. 19 Kòo kpɑ̀ɑ̀tìi ò bekɛ kɛ dɔ̀: Soɑbu nɔ̀ùtɛ̀ í kɔkɛ́ dɛ miɛkɑɑ̀? Kòo nitipòkù dɔ̀: Okpɑ̀ɑ̀tì ɑ bomu! Weti weti nwe ɑ bɛ́immɛ̀, ɑ kóo tɔ̃ntì Soɑbu weè n nɑ̀kɛ́ n dò nkɛ́nɑ́kɛ́ tì timɔu. 20 Ò mɛ dɔ̀ɔ̀ kɛ bo pentɛ tinɑ́ɑǹtì nti mɛ̀tɛ̃mɛ̀, kɛ̀ n yiɛ̀ mmɛ nciì kɛ dònnɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie ntɔ̃nnì kɛ yɛ̃́ dɛmɔu dɛ̀ɛ̀ dɔ̀ɔ̀ri kɛtenkɛ̀ ĩ́nkɛ̀.

21 Kòo kpɑ̀ɑ̀tìi kɔtɛ kɛ́nɑ́kɛ́ Soɑbu kɛ dɔ̀: N yiemmu kɛ bo dɔɔ̀ ɑ m bekɛ tì, kɔtɛ kɛ́yúní odɑpɑ̀ɑ̀ nhAbusɑdɔmmu kɛ̀ di konní.

22 Kɛ̀ Soɑbuu nínkú okpɑ̀ɑ̀tì ììkɛ̀ kɛ́sĩ́nnɔ́ɔ kɛtenkɛ̀ kóò dɔunnɛ̀ mutɔ̃mmú kɛ dɔ̀: Okpɑ̀ɑ̀tì n yɛ̃́mu kɛ dò m pɛ̀tɛ́ ɑ kó mɛsɑ̀ɑ̀, ɑ mɛ̀ nyiemmɛ̀ kɛ dɔ̀ɔ̀ mí nhɑ kóo tɔ̃ntì n dɑ bekɛ tì.

23 Kɛ̀ Soɑbuu ítɛ́ kɛ́pĩ́ nkucɛ kɛ́kɔtɛ Kesuu kɛ́tɔní Abusɑdɔmmu, kɛ̀ bɛ̀ɛ konní Sedisɑdɛmmu. 24 Kòo kpɑ̀ɑ̀tìi bɛ́i nkɛ dɔ̀: Wèe kò nho cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ n yí dɔ́ kóò yɑ̀.

Mɛm̀mɛ kɛ̀ Abusɑdɔmmuu kò mbɑ́ ò í yɑ̀ okpɑ̀ɑ̀tì.

Dɑfiti nɛ̀ Abusɑdɔmmu bɛ̀ wɛ̃̀tɛ kɛ tɑummɛ̀

25 Isidɑyɛɛribɛ miɛkɛ òmɔù do í bo wèè wenni kɛ dònnɛ̀ Abusɑdɔmmu, kɛ́túótɛ́ o nɑɑ̀cɛ̀i kɛ́dekɛnɛ̀ o yuu dɛ̀mɑrɛ̀ do í bo ɑ bo yĩ́ dɛ̀ɛ̀ yetɛ́. Dɛɛ̀ do te kɛ̀ bɛ̀ nhò sɑ̃ntí. 26 Bɑ́ dìì benni kó mukṹṹ nkòò níí kɛ̃ĩ́ o yùtì, kɛ yɛ̃́ tì ɔ̃ɔ̃ cɛ̃ɛ̃kɛmɛ̀ mɛdiɛ̀ nkòò níí tì kɛ̃ĩ́ kɛ́cɔ̃nnɛ́ okpɑ̀ɑ̀tì kó tɛbiètɛ̀ kɛ̀ tì mbo cìdóò bɛ̀dɛ́bɛ̀. 27 Abusɑdɔmmu do mɔkɛ initidɑbí itɑ̃ɑ̃ti ndi dɛnitipobirɛ dɛ̀mɑ́ɑ̀, kɛ̀ dɛ yètìrì tú Tɑmɑɑ kɛ̀ dɛ̀ wenni mɛdiɛ̀.

28 Kɛ̀ Abusɑdɔmmu mbo Sedisɑdɛmmu kɛ dɔ̀ yɛbie nyɛ̀dɛ́ɛ̀ bɑ́ ò í kɔ̀tɛ okpɑ̀ɑ̀tì cĩ́ɛ̃̀tɛ̀. 29 Diyiè mɑrì kòo yú Soɑbu kɛ bo ò tɔ̃ nhokpɑ̀ɑ̀tì borɛ̀ kɛ̀ Soɑbuu yetɛ kɛ í nkɔ̀tɛní. Kòò yíɛ́ kɛ́tɔ̃nko otɔù kɛ̀ Soɑbu bɑɑ yetɛ, ò í nkɔ̀tɛní. 30 Dɛ mɔ̀nnì kɛ̀ Abusɑdɔmmuu nɑ́kɛ́ o kó bɛtɔ̃mbɛ̀ kɛ dɔ̀: Kupɑku kùù mɛ mbo n kɔku borɛ̀ dí kù cɔ́u. Kòo kó bɛtɔ̃mbɛ̀ɛ dɔɔ̀ ò bɛ̀ nɑ̀kɛ́ tì. 31 Kɛ̀ Soɑbuu kɔtɛ dɛndɛ bɑ̀mbɑ̀ nhAbusɑdɔmmu borɛ̀ kóò bekɛ kɛ dɔ̀: Dɛ̀ yĩ́mɛ kɑ̀ɑ kó bɛtɔ̃mbɛ̀ cɔ́u m pɑku? 32 Kɛ̀ Abusɑdɔmmu dɔ̀: N dɑ yumu kɑ̀ɑ yetɛ, n do dɔ́ kɛ dɑ tɔ̃ nhokpɑ̀ɑ̀tì borɛ̀ ndɛ kɑ̀ɑ ò bekɛ kɛ tú, n yɛ̃ mbɑ nte kɛ̀ n yìtɛ́ní Kesuu? Kɛ̀ n do nkpɑɑní dɛ̀ nɑ ntɔ̃ũ. Di mmɔ̀nnì n dɔ́ kɛ́kɔtɛmu okpɑ̀ɑ̀tì borɛ̀, kɛ̀ n cɑ̀ɑ̀rɛ̀mu kòò bo n kuɔ wè n kuɔ.

33 Kɛ̀ Soɑbuu kɔtɛ kɛ́nɑ́kɛ́ okpɑ̀ɑ̀tì Abusɑdɔmmu ò nɑ̀kɛ́ tì timɔu. Kòo kpɑ̀ɑ̀tìi duɔ́ nkɛ̀ bɛ̀ɛ ò yùní kòo cokɛ́ní kɛ́nínkóo o ììkɛ̀ kòo ò kɔúnnɛ̀.

15

Abusɑdɔmmu dɔ́mɛ̀ kɛ́cɔutɛ́ tikpɑ̀tì

1 Kɛ̀ Abusɑdɔmmuu wɑɑ́ ntɛkpɑ̀rìnɑɑsɑ̃ntɛ̀ nɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ sipísìnùmmù kɛ̀ bɛ̀ nni o ììkɛ̀ kɛ cokù. 2 Kɛ níí pikɛ cutɛ dikṹnweńnì sɛ̀ì kɛ́nkɑri kucɛ nùù kùù kɔ̀rìnɛ̀ dihɛì kó dibòrì, kòò mɔù mɔ̀kɛ tìmɑtì kɛ kɔri kɛ bo beé nhokpɑ̀ɑ̀tì, Abusɑdɔmmuu ò yu kɛ́bekɛ́ ò yɛ̀nní dɛ̀, kòò ĩ́: Okpɑ̀ɑ̀tì dɑpɑ̀ɑ̀ m bonní Isidɑyɛɛribɛ botí miɛkɛ nkɛ. 3 Abusɑdɔmmu dɔ̀: Dɛ̀ wenni, fɔ̃́ɔ̃̀ nɑɑti òmɔù mɛ nyí yóó dɑ keènɛ̀ ɑ tɛtì okpɑ̀ɑ̀tì borɛ̀.

4 Kòò dèè mɛmmɛ ò dɔ̀: Kɛ̀ míì nɛ́ do ntú obeéntì di nhɛì, bɛ̀ɛ̀ kɔ̀rìní tibeéntì n nɑ mbɛ̀ bekùnɛ̀ weti weti nwe.

5 Kɛ̀ dɛ yiɛ̀ nkɔ̀tɛní kɛ bo nínkú o ììkɛ̀ wèe ò íinní kóò kɔúnnɛ̀.

6 Mɛm̀mɛ Abusɑdɔmmu do dɔɔrimɛ̀ bɛ̀ɛ̀ kó dimɑ̀ɑ̀ kɔ̀rìní tibeéntì okpɑ̀ɑ̀tì borɛ̀, kɛ yũɔ̃ nyIsidɑyɛɛribɛ bɛmɔu yɛ̀mmɛ̀ o bíɛ́kɛ̀.

7 Yɛbie nyɛ̀nɑ̀ɑ̀ kó difɔ̃nkúò kɛ̀ Abusɑdɔmmuu nɑ́kɛ́ okpɑ̀ɑ̀tì kɛ dɔ̀ okpɑ̀ɑ̀tì m pɑ̃ kucɛ kɛ̀ n kɔtɛ Ebunɔɔ kɛ́dɔɔ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nkó ikuɔ́, n do kù dɔúnnɛ̀ dinùù ndi 8 n do bo dìì mɔ̀nnì Kesuu Sidii tempɛ̃ mmiɛkɛ kɛ́dɔúnnɛ̀ Kuyie nku dinùù kɛ dɔ̀ kɛ̀ kù yie nkɛ n kpɛ̃nnɛ́ní Sedisɑdɛmmu m bo kù fìé iwũɔ̃ Ebunɔɔ. 9 Kòo kpɑ̀ɑ̀tì dɔ̀: Kɔtɛ kɛ̀ dɛ̀ nnɑɑti.

Mɛm̀mɛ kɛ̀ Abusɑdɔmmuu kɔtɛ Ebunɔɔ. 10 Ò kɛ mbo kɛ́tɔ̃ nho kó bɛnìtìbɛ̀ disɔ̀rì Isidɑyɛɛribɛ bɛmɔu borɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ɛ bɛ̀ nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Kɛ̀ di kèè dìì mɔ̀nnì ditɑ̃tɛheù kuɔ́mmɛ̀, dimɔu di pĩɛ̃kɛ́ kɛ dɔ̀: Abusɑdɔmmu nɑɑ́ nhokpɑ̀ɑ̀tì Ebunɔɔ. 11 Bɛnìtìbɛ̀ sikɔupísìdɛ́ (2000) bɛ̀ɛ̀ do ò nɛínɛ̀ Sedisɑdɛmmu kɛ́kɔtɛ Ebunɔɔ bɛ̀ mɛ ndo í yɛ̃́ kɛ dò nhò dɔ́ kɛ́dɔɔ̀ tìmɑtì.

12 Bɛ̀ feu dìì mɔ̀nnì Kuyie nyiwũɔ̃, kɛ̀ Abusɑdɔmmuu tɔ̃ nkɛ̀ bɛ̀ɛ yúní Aitofɛɛdi wèè do ɔ̃ nduɔ̀ nyitié nDɑfiti, kòò bo Kido o ɛì miɛkɛ. Kɛ̀ Abusɑdɔmmu kó bɛnìtìbɛ̀ mmɔ́ nkɛ sṹũnko, kòo bo bɔmmɛ̀ okpɑ̀ɑ̀tì kó mɛyɛ̀mmɛ̀ mmɔ́ nkɛ dɛ́úkú o miɛkɛ.

Dɑfiti yɛ̀mɛ̀ Sedisɑdɛmmu

13 Dɛ mɔ̀nnì kɛ̀ bɛ̀ɛ nɑ́kɛ́ Dɑfiti kɛ dɔ̀: Isidɑyɛɛribɛ bɛmɔu tũ̀nnɛ Abusɑdɔmmu nwe. 14 Kɛ̀ Dɑfiti pɑ̃̀nkɛɛ nɑ́kɛ́ o kó bɛtũ̀mbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ ò bonɛ̀ Sedisɑdɛmmu kɛ dɔ̀: Tí cokɛ́nɛ̀, Abusɑdɔmmu yɑ̀ɑ̀ bo ti kuɔ, tí cɑ̃rikɛ kòò yɑ̀ɑ̀ bo ti sɔ̃́nkɛ́ kɛ̀ mɛyɛi mpɛitɛ́ dihɛì kòo kuɔ kubotí kumɔu. 15 Kòo tũ̀mbɛ̀ɛ ò tɛ̃̀ńnɛ́ kɛ dɔ̀: Kɑ̀ɑ tɑ̃ɑ̃tɛ́ tì ti bo ɑ fɔ̃nkúò ndi.

16 Dɛ mɔ̀nnì okpɑ̀ɑ̀tì nɛ̀ o kɔbɛ kɛ̀ bɛ̀ɛ ítɛ́ tɛkpɑ̀ɑ̀tìcĩ́ɛ̃̀tɛ̀ nɛ̀ sinɑɑ̀cɛ̀i, kòo yóu o pocĩɛ̃̀ ntɛpíítɛ̀ mɑ́ɑ̀ kɛ̀ yɛ̀ mbɑɑ o cĩ́ɛ̃̀tɛ̀.

17 Okpɑ̀ɑ̀tì nɛ̀ o kɔbɛ bɛ̀ yɛ̀nní dìì mɔ̀nnì dihɛì kɛ́cómmú tɛcĩ́ɛ̃̀tɛ̀ sɔntɛ tɑkɛ́, 18 kòo kó bɛtũ̀mbɛ̀ ḿpɛ̃nkù. Kɛdɛtiibɛ nɛ̀ Pedɛsiibɛ kɛ̀ bɛ̀ ḿpɛ̃nkù nɛ̀ Itɑii nɛ̀ Kɑti kó bɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ sikɔusìkuɔ̀ (600) bɛ̀ɛ̀ do tũ̀nnɛ Dɑfiti kɛ̀ bɛ̀ɛ dɔ́ɔ́tɛ́ kɛ́mpɛ̃nkù o ììkɛ̀. 19 Kòo nɑ́kɛ́ Itɑii Kɑti ɛì kó bɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ kóo kótì kɛ dɔ̀: Dɛ̀ yĩ́mɛ kɑ̀ɑ dɔ́ kɛ́ nti nɛínɛ̀? Wɛ̃tɛ dihɛì kɛ́mbonɛ̀ okpɑ̀ɑ̀tì pɑ̀nwè, ɑ tú opɔ̀ɔ̀ nwe kɛ kɔ̀tɛní kɛ ompu diɛ. 20 A tùɔ̀kɛní ti ciɛ dɛ̀ í mɔ̀ntɛ pɑ̃̀nkɛ bɑ́ɑ́ ti nɛinɛ̀, m mɛ nkètɛ́ kɛ í yɛ̃́ n kɔri kɛ̀. Nɛinɛ̀ ɑ kɔbɛ kɛ̀ dí wɛ̃tɛ dihɛì kɛ̀ Kuyie nní ndi bonɛ̀ kɛ́ di dɔɔ̀ mɛsɑ̀ɑ̀.

21 Kɛ̀ Itɑii ò tɛ̃̀ńnɛ́ kɛ dɔ̀: Okpɑ̀ɑ̀tì, ti Yiɛ̀ nKuyie mbomu kɑ̀ɑ bo, ɑ yó mborɛ̀ n yó ndɛ mbo, kɛ̀ mukṹṹ mmu tí kú, kɛ̀ mufòmmu mmu tí nfòù. 22 Kɛ̀ Dɑfiti dɔ̀: Dɛ̀ wenni niitɛ́, kòo niitɛ́ nɛ̀ bɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ nɛ̀ bɛ cɛ̃́ĩ kɔbɛ nɛ̀ bɛ bí. 23 Kɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ bɛmɔuu tiitɛ́ yɛdɑbùò nkɛ́mpɛ̃nkù Dɑfiti ììkɛ̀. O mɔ́mmuɔ nkòo séntɛ́ kukó nSetinɔɔ, kòo kɔbɛ nhò tũ̀ nkɛ̀ bɛ̀ kèrí kucɛ kùù dìrínɛ̀ dikpɑ́ɑ̀. 24 Kɛ̀ ikuɔ́ nìùtì Sɑdɔki dɛ̀ bo nɛ̀ Defiibɛ bɛ̀ɛ̀ tɔ Kuyie ntɑummɛ̀ tɔu, kɛ̀ bɛ̀ɛ dì dɔú nyikuɔ́ nìùtì Abiɑtɑɑ borɛ̀ kɛ́mbɑɑnɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ bo yɛ̀mɛ̀ dihɛì bɛmɔu. 25 Kɛ̀ bɛ̀ɛ pɛ̃ɛ̃tɛ́ kɛ́deè, kòo kpɑ̀ɑ̀tìi nɑ́kɛ́ Sɑdɔki kɛ dɔ̀: Kpɛ̃nnɛ́ Kuyie ntɑummɛ̀ tɔu dihɛì, kɛ̀ Kuyie nni ndɔ́nɛ̀ mɛsɑ̀ɑ̀ nkù yóó duɔ́mmu kɛ̀ n wɛ̃tɛní kɛ́yɑ̀ ku cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ nɛ̀ ku tɑummɛ̀ tɔu. 26 Kɛ̀ kù mɛ ndɔ́ kɛ́ m mɔntɛ ku kó mɛsɑ̀ɑ̀ nkùu dɔɔ̀ kù dɔ́mɛ̀.

27 Kòo yíɛ́ nɑ́kɛ́ ikuɔ́ nìùtì Sɑdɔki kɛ dɔ̀: Wɛ̃tɛ dihɛì nɛ̀ ɑ birɛ Ayimɑsi nɛ̀ Abiɑtɑɑ nɛ̀ o birɛ Yonnɑtɑ̃ɑ̃ kɛ̀ dɛ̀ nnɑɑti. 28 Mí n yó mbo kukó nSuditɛ̃ɛ̃ pɛɛ́mmɛ̀ mmɛ kɛ yɑ̀ɑ keènɛ̀ di kpɛti dòmmɛ̀.

29 Mɛm̀mɛ Sɑdɔki nɛ̀ Abiɑtɑɑ kɛ̀ bɛ̀ɛ kpɛ̃nnɛ́ Kuyie ntɑummɛ̀ tɔu Sedisɑdɛmmu kɛ́ nkɛ mbo.

Dɑfiti tɔ̃mmɛ̀ Usɑii kòò bo pɑɑtɛ́ Abusɑdɔmmu

30 Kɛ̀ Dɑfiti ńdeètì Odìfíè tɑ̃rì kɛ kɔnti, kɛ dɑ́ɑ́tí o yuu kuyɑ̀ɑ̀kù, kɛ kérí mɛnɑcɛ̀bii, bɛ̀ɛ̀ ò nɛínɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ múnkɛ dɑ́ɑ́tí bɛ yɔ tiyɑ̀ɑ̀tì kɛ kɔnti. 31 Kɛ̀ bɛ̀ɛ nɑ́kɛ́ Dɑfiti Aitofɛɛdi kɔkɛ́mɛ̀ bɛ̀ɛ̀ dɔ́ kóò bɔ mbɛ miɛkɛ, kɛ wɛ̃nnɛ́ Abusɑdɔmmu. Kɛ̀ Dɑfitii kuɔ́nko kɛ dɔ̀: Ti Yiɛ̀ nKuyie, n dɑ bɑ́ɑ́mmu! Yóu kɛ̀ Aitofɛɛdi kó itié nnɑɑ́ nyisĩ́ntɛ́kpɛyi. 32 Dɑfiti tùɔ̀kɛ dìì mɔ̀nnì ditɑ̃rì yómmɛ̀, bɛ̀ bɑ̀ɑ́ ndɛ̀ Kuyie, kɛ́yɑ̀ní Usɑii Adikɛ̃ɛ̃ ɛì kou wèè do ɔ̃ nhò duɔ̀ nyitié nkòò kèríní o ììkɛ̀, kòo yɑɑ̀bòrì kɛ̃rí kɛ̀ mutɑ̃́ɑ̃́ ndɑ́ɑ́tí o yuu. 33 Kɛ̀ Dɑfitii ò nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: A bɑ́ n tũnnɛ ɑ yó ntú ditɔu ndi n kpɛ́í. 34 Wɛ̃tɛ dihɛì kɛ́nɑ́kɛ́ Abusɑdɔmmu kɛ dɔ̀: Okpɑ̀ɑ̀tì n dɔ́ kɛ́mpĩ́ nhɑ tɔ̃mmú mmu, n do ɔ̃ mpĩ́ nhɑ cicɛ kɔ̃mu mmu. Dɛ mɔ̀nnì ɑ bo nɑ kɛ́ n teennɛ̀ kɛ́dítínnɛ́ Aitofɛɛdi tié. 35 Kɑ̀ɑ ntɔ́kɛ́nɛ̀ ikuɔ́ nìùbɛ̀ Sɑdɔki nɛ̀ Abiɑtɑɑ, bɛ̀ kɛ mbo, kɑ̀ɑ kèè tìì kó dimɑ̀ɑ̀ okpɑ̀ɑ̀tì cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ ɑ bɛ̀ nɑ̀kɛ́. 36 Sɑdɔki birɛ Ayimɑsi nɛ̀ Abiɑtɑɑ birɛ Yonɑtɑ̃ɑ̃ bɛ̀ kɛ mbo, ɑ yó mbɛ ntũɔ̃̀nní kɛ̀ bɛ̀ n nɑ̀ɑ́ nhɑ yo tìì kó dimɑ̀ɑ̀.

37 Usɑii wèè do ɔ̃ nduɔ̀ nDɑfiti itié nkòo ntùɔ̀koo Sedisɑdɛmmu kɛ mɑ̀nnɛ̀ Abusɑdɔmmu tùɔ̀koomɛ̀.

16

Dɑfiti dɔ̀ɔ̀mɛ̀ mɛsɑ̀ɑ̀ nSibɑɑ

1 Dɑfiti pɛ̃ɛ̃tɛ́ dìì mɔ̀nnì ditɑ̃rì yómmɛ̀ sɑ́m̀pɔ́ kɛ̀ Mɛfibosɛti kóo tɔ̃ntì Sibɑɑ tuɔkoo kɛ kpɑɑkɛ sɑ̃mmɑrímúbɛ̀ bɛ̀dɛ́bɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ tɔ pɛ̃́ɛ̃̀bɛ̀ sikɔusìdɛ́ (200), fínyĩ̀ kó yɛbɛ kperɛ̀ siyùu ntɛkɔ̀ùtɛ̀ (100) yɛsũ̀ũ̀yɛ̀ tɛkɔ̀ùtɛ̀ (100) nɛ̀ mɛnɑɑ̀ nkudɔukù kumɑ́ɑ̀. 2 Kòo kpɑ̀ɑ̀tì Dɑfitii ò bekɛ kɛ dɔ̀: A dɔ́ kɛ́ dɛ̀ dɔ̀ɔ̀nɛ̀ bɑ? Kɛ̀ Sibɑɑ ò tɛ̃̀ńnɛ́ kɛ dɔ̀: Okpɑ̀ɑ̀tì ɑ cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kɔbɛ bo ndekù sɑ̃mmɑrímúbɛ̀, kɑ̀ɑ ɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ɛ cɑ́ɑ́kɛ́ pɛ̃́ɛ̃̀bɛ̀ nɛ̀ yɛtebɛ, bɛ̀ɛ̀ ce ndikpɑ́ɑ̀ miɛkɛ kɛ ɔ̀u kɛ̀ bɛ̀ɛ yɑ̃ mɛnɑɑ̀.

3 Kòo kpɑ̀ɑ̀tì dɔ̀: Mɛfibosɛti ɑ yiɛ̀ nSɑuri yɑɑ̀birɛ borɛ? Kɛ̀ Sibɑɑ dɔ̀: Ò kpɑɑ́ Sedisɑdɛmmu nwe kòo yɛ̀mmɛ̀ dò ndi mmɔ̀nnì Isidɑyɛɛribɛ bo ò duɔ́ nho yɑ̀ɑ̀kù kpɑ̀tì. 4 Kòo kpɑ̀ɑ̀tì dɔ̀: M bo dɑ duɔ́ mMɛfibosɛti kpɛrɛ dɛmɔu kɛ̀ Sibɑɑ nínkóo okpɑ̀ɑ̀tì ììkɛ̀ kɛ dɔ̀: Okpɑ̀ɑ̀tì fɔ̃́ nnɛ̀ mutɔ̃mmú ɑ nsɔkɛ́ kɛ́ nni nkuɔ̀ mmɛsémmɛ̀.

Simɛii nɔɔsìrìmɛ̀ Dɑfiti

5 Dɑfiti tùɔ̀kɛ dìì mɔ̀nnì Bɑudimmu ɛì kɛ̀ Sɑuri nɑɑ̀mùnkù kou mɔù Kedɑ birɛ, kòo yètìrì tu Simɛii, kòo yɛ̀nní kɛ́mbuɔ̀ nDɑfiti kusĩ̀nkù. 6 Koò bɔmmu yɛtɑ̃́rɛ̀ koò uuti mutɑ̃́ɑ̃́, bɑ́ nɛ̀ Dɑfiti kò bɛtũ̀mbɛ̀ nɛ̀ bɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ do mɛ nhò murímɛ̀. 7 Kòo nhò sɑ̃̀ɑ̃́ nkɛ pĩɛ̃kù kɛ tú: Fũtɛ, fũtɛ dɛsĩ̀nnɛ̀ fɔ̃́ nhonitikɔ̀ùtì! 8 Ti Yiɛ̀ nKuyie ndɑ kpetínnɛ́ ɑ kùɔ mɛ̀ɛ̀ kpɛ́í nkɛ Sɑuri cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ ɑ yùúkúmu Sɑuri kpɑ̀tì dɛɛ̀ te kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nti duɔ́ nhɑ birɛ Abusɑdɔmmu, kɑ̀ɑ tɑ mɛhɑ́ɑ́rìmɛ̀ miɛkɛ ɑ tú onitikɔ̀ùtì nwe.

9 Kɛ̀ Seduyɑɑ birɛ Abikɑii nɑ́kɛ́ okpɑ̀ɑ̀tì kɛ dɔ̀: Dɛmɔcírɛ̀ diɛ mbɑ́ ntṹṹ nkɛ dɑ sɑ̃́ɑ̃́, yóu kɛ̀ n kɔtɛ kɛ́ dɛ̀ fèútɛ́. 10 Kòo kpɑ̀ɑ̀tì Dɑfiti dɔ̀: Di bɑ́ɑ́ ti tɑ fɔ̃́ nnɛ̀ ɑ kóo kótì Soɑbu kòò n sɑ̃̀ɑ̃́ ti Yiɛ̀ nKuyie nkuù yɛ̃ nhò nni nsɑ̃́ɑ̃́ nhòmɔù bɑ́ɑ́ nɑ kóò bɑ̀ɑ. 11 Kɛ̀ Dɑfitii nɑ́kɛ́ o tũ̀mbɛ̀ nɛ̀ Abikɑii kɛ dɔ̀: Mí m birɛ mɔ́mmɔnnɛ m pɛitɛ́ dɛ̀ dɔ́ kɛ́ n kuɔ, kɛ̀ Bɛnsɑmɛɛ botí kou weè nɛ́ bo n yóuɑ̀? Yóunɛ̀ we kòo nni nsɑ̃́ɑ̃́, ti Yiɛ̀ nKuyie nkuù yɛ̃ nhò nni nsɑ̃́ɑ̃́. 12 Kɛ̀ dɛ̀ yɛ̀mmɛ ti Yiɛ̀ nKuyie mbo wéntɛ́ n sémmɛ̀ kɛ́duɔ́ nkɛ̀ mɛyɛi nhò n dɔ́nɛ̀ mɛ̀ɛ nɑɑ́ mmɛsɑ̀ɑ̀.

13 Dɑfiti nɛ̀ o kɔbɛ kɛ̀ bɛ̀ nsɔkɛ́ bɛ cɛ kɛ̀ Simɛii bɛ̀ dirínɛ̀ ditɑ̃rì pɛ̃ri kɛ bɛ̀ bɔmmù kusĩ̀nkù kɛ tú bɛ̀ bo yɑ̀, kɛ bɛ̀ bɔmmù yɛtɑ̃́rɛ̀ kɛ bɛ̀ uuti mutɑ̃́ɑ̃́. 14 Dɑfiti nɛ̀ o kɔbɛ kɛ̀ bɛ̀ɛ ntuɔkoo kukó nSuditɛ̃ɛ̃ pɛɛ́mmɛ̀, kɛ ɔ̀u mmucèmmu kɛ́kɑroo kɛ́nhompu dɛborɛ̀.

Usɑii kɔ̀tɛmɛ̀ Abusɑdɔmmu borɛ̀

15 Dɛ mɔ̀nnì Abusɑdɔmmu nɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ kɛ̀ bɛ̀ɛ kò nSedisɑdɛmmu kɛ̀ Aitofɛɛdi mbɛ̀ nɛínɛ̀. 16 Usɑii Adikiti ɛì kou wèè do ɔ̃ nduɔ̀ nDɑfiti itié nhò tùɔ̀koo dìì mɔ̀nnì Abusɑdɔmmu borɛ̀ kɛ dɔ̀: Okpɑ̀ɑ̀tì ḿbo sɑ̃́ɑ̃̀!

17 Kɛ̀ Abusɑdɔmmuu ò bekɛ kɛ dɔ̀: Nɛ̀ ɑ nɛ́po Dɑfiti di nɛ́potì dèèmu dɛndɑɑ̀? Dɛ̀ dòmmɛ kɑ̀ɑ í nɛínɛ̀ ɑ nɛ́po. 18 Kɛ̀ Usɑii ò tɛ̃̀ńnɛ́ kɛ dɔ̀: Ti Yiɛ̀ nKuyie nnɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ bɛmɔu tɑ̃ɑ̃tɛ́ wè n we ndɔ́ n yó nwe mbonɛ̀. 19 Kɑ̀ɑ wɛ̃̀tɛ kɛ tú n nɛ́po birɛ, n yí sɔ̃̀ńtɛ́ kɛ tũ mbɑ́ wè, n do pĩ́ mmɛ̀ɛ̀ botí ɑ cicɛ tɔ̃mmú n yó mmɛ mpĩ́ nhɑ kɔ̃mu.

Abusɑdɔmmu duɔ́nɛ̀mɛ̀ Dɑfiti pocĩɛ̃̀

20 Kɛ̀ Abusɑdɔmmuu nɑ́kɛ́ Aitofɛɛdi kɛ dɔ̀: Nɑ́kɛ́nɛ̀ kɛ́yɑ̀ ti dò nkɛ́dɔɔ̀mɛ̀.

21 Kɛ̀ Aitofɛɛdi pɑ̃̀nkɛɛ ò tɛ̃̀ńnɛ́ kɛ dɔ̀: Kɔtɛ kɛ́duɔ́nɛ̀ ɑ cicɛ pocĩɛ̃̀ nhò yóu yɛ̀ kɛ̀ yɛ̀ bɑ̀ɑ tɛkpɑ̀ɑ̀tìcĩ́ɛ̃̀tɛ̀. Isidɑyɛɛribɛ yóó tì kèèmu kɛ́bɑntɛ́ ɑ cicɛ dɑ yĩɛ̃kɛmɛ̀ kɑ̀ɑ kɔbɛ kɔ̃̀ntìi yɑukɛ.

22 Kɛ̀ bɛ̀ɛ cónnɛ́ kutouku tiyɑ̀ɑ̀tì kɔku Abusɑdɔmmu kpɑ̀ɑ̀tìcĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kudɑ̀nkù, kòo tɑ kɛ́ndɔunɛ̀ o cicɛ pocĩɛ̃̀ nyIsidɑyɛɛribɛ bɛmɔu ììkɛ̀.

23 Dɛ kó dimɔ̀nnì Aitofɛɛdi do ɔ̃ nkòò bɛ́i ntì bɛ̀ɛ tì yienkomu kɛ́ndò nKuyie nkuù tì bɛ́i, Dɑfiti nɛ̀ Abusɑdɔmmu bɛ̀ do tì yìémmu bɛmɔu.

17

Abusɑdɔmmu yiemmɛ̀ itié nyɛiyi

1 Kɛ̀ Aitofɛɛdii nɑ́kɛ́ Abusɑdɔmmu kɛ dɔ̀: M pɑ̃ kucɛ kɛ̀ n tɑ̃ɑ̃tɛ́ bɛnìtìbɛ̀ tɛkɔ̀ùpípíítɛ̀ nɛ̀ sikɔupísìdɛ́ (12000), kɛ̀ tí kɔtɛ Dɑfiti wɑmmù kɛ nyènkɛ̀. 2 Ti yóó ò nìntɛmu ò bo ɔu dìì mɔ̀nnì kòo wɛ̃rímúu deè, kɛ̀ tí bɛ̀ cùtɛ bɛ̀ɛ̀ kó dimɑ̀ɑ̀ ò nɛínɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ɛ cokɛ́ kɛ̀ tí ò kùɔ omɑ́ɑ̀. 3 N yóó mɛ nyĩ́ kɛ́tɛ̃́nnɛ́ní Isidɑyɛɛribɛ bɛmɔu ɑ borɛ̀. Kɑ̀ɑ nìntɛ ɑ do wɑɑ̀ nwè kɛ dèè, bɛnìtìbɛ̀ bɛmɔu yóó wɛ̃tɛní ɑ borɛ̀ ndɛ kɛ́pɛ́tɛ́ mɛom̀pùmɛ̀.

4 Abusɑdɔmmu nɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ kó bɛkótíbɛ̀ bɛmɔu kɛ̀ bɛ̀ɛ pɛ́nsìrì dɛ kó tinɑ́ɑǹtì. 5 Nɛ̀ mɛmmɛ kɛ̀ Abusɑdɔmmuu duɔ́ nkɛ̀ bɛ̀ɛ yúní Usɑii Adikiti ɛì kou kòò múnkɛɛ ò bekɛ kɛ bo yɑ̀ wenwe kó mɛyɛ̀mmɛ̀ dòmmɛ̀.

6 Kòo tuɔkoo kɛ̀ Abusɑdɔmmuu ò nɑ̀kɛ́ Aitofɛɛdi ò nɑ̀kɛ́ tì timɔu kɛ́deè kóò bekɛ kɛ dɔ̀: Ti dò nkɛ́dɔɔ̀ ò bɛ́i ntɑ̀ɑ kɛ̀ tí yóu? Ti nɑ́kɛ́ fɔ̃́ nkó mɛyɛ̀mmɛ̀ dòmmɛ̀.

7 Kɛ̀ Usɑii nɑ́kɛ́ Abusɑdɔmmu kɛ dɔ̀: Aitofɛɛdi mɛ nduɔ́ nyìì tié nyíe nyì í tú isɑ̀ɑ̀yì. 8 A yɛ̃́mu ɑ cicɛ nɛ̀ o nìtìbɛ̀ bɛ̀ dòmmɛ̀, bɛ̀ tu bɛkpɑ̀rìnuɔmbɛ mbɛ bɛ kpɛti yóumu, kɛ dò ndicìrícìrì dìì birɛ feti dikpɑ́ɑ̀. Ketíkɛ ɑ cicɛ wèè yɛ̃ dikpɑ̀nnì dòmmɛ̀, ò í yóó yie nkɛ́wɛ̃nnɛ́nɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ kɛyènkɛ̀ kɛ́duɔ́. 9 Kɛ̀ dɛ̀ yɛ̀mmɛ̀ nɛ̀ miɛ nhò sɔ̀ri kutɑ̃dènkù mɑkù nku yoo kupíkù tɛkù, kɛ̀ bɛ̀ ketɛ́ ti kɔbɛ mukɔ̀ù bɛnìtìbɛ̀ yóó tì kèèmu kɛ dɔ̀: Abusɑdɔmmu kɔbɛ yĩɛ̃kɛ. 10 Dɛ mɔ̀nnì bɑ́ bɛ̀ɛ̀ mɔ̀kɛ yɛkɔ̃m̀bɔ̀ yɛcìrícìrɛ̀ kɔ̃mɛ bɛ kɔ̃̀ntì yóó yɑ̃rikɛmu, kɛ yɛ̃́ Isidɑyɛɛribɛ bɛmɔu yɛ̃́mɛ̀mu kɛ dò nhɑ cicɛ tú okpɑrìnuɔnti kòo kó bɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ tu yɛkɔ̃m̀bɔ̀ yɛmbɛ̀. 11 Ntɛ n yóó dɑ nɑ́kɛ́ tì: Túótɛ́ Isidɑyɛɛribɛ tenkɛ̀ kɛmɔu miɛkɛ bɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ nsũ kɛ mɑnnɛ̀ dɑ̀mɛ́ɛ̀rì nùù kó mubirímú, kɑ̀ɑ bɛ̀ nɛinɛ̀ ɑ mɔ́mmuɔ nkɛ̀ dí kɔtɛ kɛ bɛ̀ kpɑnnɛ̀. 12 Ti yóó nintɛmu Dɑfiti bɑ́ kòò dɔ́ wèe sɔri kɛ̀ tí ò do timɑɑ̀ntì ɔ̃ɔ̃ domɛ̀ kɛtenkɛ̀, wenwe nɛ̀ o kɔbɛ bɑ́ òmɔù bɑ́ɑ́ cootɛ́. 13 Kòò sɔ̀ri dihɛì mɑrì miɛkɛ bɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ bo wɑɑ́ nyiwɛ̃ĩ kɛ̀ ti dì dɛ̀tɛ kɛ́tɑnnɛ́ kukó mmiɛkɛ bɑ́ ti bɑ́ɑ́ súɔ́ nditɑ̃́rì mɑrì.

14 Abusɑdɔmmu nɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ kɛ̀ bɛ̀ɛ pɛ́nsìrì Usɑɑii kó itié nkɛ bɛ́i nkɛ dɔ̀: Usɑii kó itié nwenninɛ̀ Aitofɛɛdi kpɛyi.

Aitofɛɛdi kó itié nyii do tú isɑ̀ɑ̀yì kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nkuù ndɔ́ ì bɑ́ɑ́ di, kɛ̀ dɛ̀ bo yie nkɛ̀ kùu tɑnnɛ́ Abusɑdɔmmu mɛyɛi mmiɛkɛ.

Dɑfiti sèńtɛ́mɛ̀ Suditɛ̃ɛ̃

15 Kɛ̀ Usɑii yĩ́ mɛmmɛ kɛ́nɑ́kɛ́ ikuɔ́ nìùtì Sɑdɔki nɛ̀ Abiɑtɑɑ Aitofɛɛdi duɔ́ nyìì tié Abusɑdɔmmu nɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ kó bɛkótíbɛ̀, kɛ̀ wenwe nɛ́ yɛ̃ mmù. 16 Ò dèè mɛmmɛ kɛ́ bɛ̀ nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Kɔtɛnɛ̀ mɛcɑ̃ɑ̃ nkɛ́nɑ́kɛ́ Dɑfiti kòò bɑ́ɑ́ duɔ́ Suditɛ̃ɛ̃ kó kubiriku borɛ̀, wèe yetoo kɛ́ kù séntɛ́ bɛ̀ yɑ̀ɑ̀ bo bɛ̀ kùɔ wenwe nɛ̀ o kɔbɛ.

17 Abiɑtɑɑ birɛ Yonɑtɑ̃ɑ̃ nɛ̀ Sɑdɔki birɛ Ayimɑsi kɛ̀ bɛ̀ bo Ã-Dokɛdi kɛ̀ bɛ̀ɛ tɔ̃nko onitipòkù mɔù kòò bo bɛ̀ nɑ̀kɛ́, kɛ̀ bɛ̀ɛ kɔtɛ kɛ tì nɑ̀kɛ́ Dɑfiti. Bɛ̀ do í dò nkɛ́tɑ dihɛì bɛ̀ yɑ̀ɑ̀ bo bɛ̀ yɑ̀. 18 Nɛ̀ mɛmmɛ kòo dɑpɑ̀ɑ̀ mmɔùu bɛ̀ yɑ̀ kɛ́kɔtɛ kɛ́nɑ́kɛ́ Abusɑdɔmmu, kɛ̀ bɛ̀ɛ cokɛ́ mɛcɑ̃ɑ̃ nkɛ́tɑ onìtì mɔù cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ Bɑudimmu ɛì, kɛ̀ tɛbintɛ mɑtɛ̀ bo dɛ yiɛ̀ ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ɛ tɑ tɛ miɛkɛ kɛ́sɔri. 19 Kɛ̀ tɛcĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kóo nitipòkùu túótɛ́ diyɑɑ̀kɔ̃̀nnì kɛ́pitɛ́ dɛĩ́nkɛ̀ kɛ́yennɛ́ tidiitì bɑ́ bɛ̀ í mbɑntɛ́ kɛ dò mbɛnìtìbɛ̀ bo dɛ miɛkɛ. 20 Kɛ̀ Abusɑdɔmmu tɔ̃rɛ̀ɛ tuɔkoo dɛ kóo nitipòkù cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kóò bekɛ kɛ dɔ̀: Yé Ayimɑsi nɛ̀ Yonɑtɑ̃ɑ̃ bɛ̀ borɛ̀? Kòo nitipòkù dɔ̀: Bɛ̀ pɛ̃ɛ̃tɛ́ kɛ tɑ mɛniɛ.

Kɛ̀ bɛ̀ɛ bɛ̀ wɑmmú kɛ́mɔ́ntɛ́ kɛ́kò nSedisɑdɛmmu. 21 Bɛ̀ ìtɛ́ dìì mɔ̀nnì, Ayimɑsi nɛ̀ Yonɑtɑ̃ɑ̃ kɛ̀ bɛ̀ɛ yɛ̀nní tɛbintɛ miɛkɛ, kɛ́kɔtɛ kɛ́nɑ́kɛ́ okpɑ̀ɑ̀tì Dɑfiti Aitofɛɛdi nɑ̀kɛ́ tì bɛnìtìbɛ̀, kɛ́deè kóò nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀, bɛ̀ɛ cokɛ́ mɛcɑ̃ɑ̃ nkɛ́sentɛ́ Suditɛ̃ɛ̃.

22 Dɑfiti nɛ̀ o kɔbɛ bɛmɔu kɛ̀ bɛ̀ɛ ítɛ́ pɑ́íí kɛ́séntɛ́ kukó nSuditɛ̃ɛ̃, kɛ̀ dɛ̀ nyóó wentɛ́ bɑ́ òmɔù í kpɑɑ́ wèè í sèńtɛ́.

23 Kɛ̀ Aitofɛɛdii bɑntɛ́ bɛ̀ í dɔ̀ɔ̀mɛ̀ ò bɛ̀ nɑ̀kɛ́ tì, kɛ́boú o nɛntì o sɑ̃mmɑrímú kɛ́kò nho ɛì kɛ́nɑ́kɛ́ o kɔbɛ o kpɛti, kɛ́deè kɛ́núnnɛ́ omɑ́ɑ̀, kɛ̀ bɛ̀ɛ ò kũnnɛ́ o cicɛ kó kufɔ̃ti.

Dɑfiti kɔ̀tɛmɛ̀ Mɑɑnɑimmu

24 Abusɑdɔmmu nɛ̀ o kɔbɛ Isidɑyɛɛribɛ kɛ̀ bɛ̀ ḿpɛ̃nkɛ́ Suditɛ̃ɛ̃ kɛ sɔ̃́ nDɑfiti tùɔ̀kɛ Mɑɑnɑimmu. 25 Abusɑdɔmmu do tɑ̃ɑ̃tɛ́ Amɑsɑ nwe kòò mbɑkɛ́ o ɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀, weè do cɔutɛ́ Soɑbu fɔ̃̀tìrì. Amɑsɑ cicɛ do tú Itirɑ nwe, kɛ̀ bɛ̀ ò tu Isidɑyɛɛri, kòo puokɛ Abikɑyɛɛdi. Abikɑyɛɛdi cicɛ tu Nɑɑsi, kòo kóo kótì tu Seduyɑ tɑ̃ũ̀ Soɑbu yɔ̃.

26 Abusɑdɔmmu nɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ kɛ̀ bɛ̀ɛ bɑ́tɛ́ Kɑdɑɑdi ɛì.

27-29 Dɑfiti tùɔ̀kɛ dìì mɔ̀nnì Mɑɑnɑimmu kɛ̀ bɛ̀ɛ ò tɔo yɛdúɔ̀ nɛ̀ tipecìtì kó tiyɑ̀ɑ̀tì nɛ̀ yɛbɔ nɛ̀ tidiitì nɛ̀ muyuo nnɛ̀ tidiitì tìì cìe nnɛ̀ itũ nɛ̀ itũ bɛ̀ tu ì Soyɑɑ nɛ̀ mɛcekùɔ̀ nnɛ̀ yɛnɑɑkɑ̃ɑ̃̀. Nɛ̀ bɛ yɛ̀mmɛ̀ miɛkɛ kɛ tú dɛ kó bɛnìtìbɛ̀ bo nhɔ̀unɛ̀ dikònnì nɛ̀ sinɛ́yɛ̃ĩ. Bɛ̀ɛ̀ do dɛ̀ mbɛ̀ tɔo bɛɛ̀ yètɛ̀ tú: Sobii Nɑɑsi birɛ Adɑbɑ Amɔniibɛ ɛì diɛrì kou, nɛ̀ Mɑkiiri Amiyɛɛdi birɛ Dodɑbɑɑ ɛì kou nɛ̀ Bɑdisidɑii Dokɛdimu ɛì kou kòò bonní Kɑdɑɑdi tempɛ̃ mmiɛkɛ.

18

Bɛ̀ nɑmɛ̀ Abusɑdɔmmu nɛ̀ o kɔbɛ

1 Kɛ̀ Dɑfitii kɑɑ̀ mbɛnìtìbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ ò bonɛ̀, kɛ́tɑ̃ɑ̃tɛ́ bɛ̀ɛ̀ yó mbɛ̀ bɑkɛ́, yie nsikɔùpí otɔù sikɔu, 2 kɛ́totɛ́ bɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ yɛtĩ̀rɛ̀ yɛ̀tɑ̃ɑ̃ti kɛ́duɔ́ ndìmɑ́ɑ̀ Soɑbu kɛ́duɔ́ nditɛrì Seduyɑ birɛ Abikɑii Soɑbu nɑntɛ̀ kɛ́duɔ́ nditɛrì Itɑii Kɑdi kou, kɛ́deè kɛ́ bɛ̀ nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: N dɔ́ kɛ́ ndi nɛínɛ̀mu m mɔ́mmuɔ. 3 Kɛ̀ bɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ dɔ̀: A í dò nkɛ́ nti nɛínɛ̀, bɑ́ kɛ̀ tínti cokɛ́ ti dootitɔbɛ̀ í yó mbɔti ti kpɛti, bɑ́ kɛ̀ bɛ̀ ti kùɔ dikéè, bɛ kpɛti í ti bonɛ̀. Fɔ̃́ mmɛ mmɑ̀nnɛ̀ bɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ tɛkɔupípíítɛ̀ (10000) ntɛ ɑmɑ́ɑ̀. A dò nkɛ́nkpɑɑ́ dihɛì ndi, kɛ̀ dɛ̀ dòmmɛ̀ ɑ ti teennɛ̀. 4 Kòo kpɑ̀ɑ̀tì dɔ̀: Dɛ̀ wenni m bo dɔɔ̀ di dɔ́mɛ̀.

Mɛm̀mɛ kòò nkpɑɑ́ dihɛì kó dibòrì borɛ̀ kɛ̀ bɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ dɔku inɑú bɛ tɔ̃ntì bɛ tɔ̃ntì dòmmɛ̀, biɛ nsikɔupí bɛtɔbɛ̀ sikɔu. 5 Kòo kpɑ̀ɑ̀tìi nɑ́kɛ́ Soɑbu nɛ̀ Abikɑii nɛ̀ Itɑii kɛ dɔ̀: N di bɑ́ɑ́mmu, di bɑ́ɑ́ kɔutɛ m birɛ Abusɑdɔmmu dò! Kɛ̀ bɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ bɛmɔuu keè ò tì nɑ̀ɑ́mmɛ̀ bɛ̀ɛ̀ bɑkɛ́.

6 Kɛ̀ Dɑfiti kó bɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ɛ bɑ́ɑ́tí kɛ bo kɔtɛ kɛ́dokɛ́nɛ̀ Abusɑdɔmmu kɔbɛ, kɛ́pénnɛ́ kudookɔti Efɑdɑimmu kó kutúúkù. 7 Kɛ̀ Dɑfiti kó bɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ɛ nɑ Abusɑdɔmmu kɔbɛ kɛ́ bɛ̀ ɑutɛ́ mɛdiɛ̀ mmɔ́mmɔmmɛ dɛ yiè, kɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ɛ duó kɛtenkɛ̀ sikɔupípísìdɛ́ (20000). 8 Kɛ̀ mudoò pitɛ́ dɛ kó kutempɛ̃ mmiɛkɛ, bɛ̀ɛ̀ ku kutúúkù miɛkɛ kɛ̀ bɛ̀ ńsũnɛ̀ bɛ̀ kùɔ bɛ̀ mudoò miɛkɛ.

Soɑbu kùɔmɛ̀ Abusɑdɔmmu

9 Kɛ̀ Abusɑdɔmmu nyóó dɑɑtɛ kɛ̀ Dɑfiti kó bɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ ò dùtì kòo sɑ̃ntɛ̀ɛ dɑutɛ́ kutúúkù tidɑbiti miɛkɛ, kòò yuu sɑkɛ tidɑbiti kɛ̀ tɛsɑ̃ntɛ̀ɛ pɛ̃ɛ̃tɛ́ kòo nsɑkɛ dɛndɛ kɛ núú. 10 Kɛ̀ Dɑfiti kó bɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ kóò mɔùu ò yɑ̀ kɛ́kɔtɛ kɛ́nɑ́kɛ́ Soɑbu kɛ dɔ̀: N yɑ̀ Abusɑdɔmmu kòò sĩɛ̃kɛ́ mutie mɑmù. 11 Kɛ̀ Soɑbu dɔ̀: A mɛ nhò yɑ̀ kɛ̀ dɛ̀ yĩmɛ, ɑ pɑ̃̀nkɛ nɑ nhò potɛ́mɛ̀ kɛ kùɔ! N nɑ ndɑ cu mɛdítíbii ntɛpíítɛ̀ ntɛ nɛ̀ fɛnɑɑ̀kɔ̃̀nfɛ̀.

12 Kɛ̀ kuhɑ̃ɑ̃pɔ̀nkùu ò tɛ̃̀ńnɛ́ kɛ dɔ̀: Bɑ́ kɑ̀ɑ n duɔ́ mɛdítíbii ntɛkɔùpíítɛ̀ (1000) m bɑ́ɑ́ yie nkɛ́kɔutɛ okpɑ̀ɑ̀tì kóo dɑpɑ̀ɑ̀. Ti do yomu timɔu ò di nɑ́ɑ́mmɛ̀ fɔ̃́ nnɛ̀ Abikɑii nɛ̀ Itɑii kɛ tú: N di bɑ́ɑ́mmu di bɑ́ɑ́ kɑ́ɑ́kɛ́ m birɛ Abusɑdɔmmu. 13 Kɛ̀ n do nhò kùɔ bɑ́ kɛ soutɛ́ kɛ tú n yí kèè, okpɑ̀ɑ̀tì yó m bɑntɛ́mu, bɑ́ fɔ̃́ nhɑ mɔ́mmuɔ nhɑ tɛ̃́nkɛ bɑ́ n kónnɛ́.

14 Kɛ̀ Soɑbu dɔ̀: N díítí bɑ mmɑ́ɑ̀ ɑ borɛ̀!

Kɛ̀ Soɑbuu túótɛ́ ikpɑ̃mbɔkɛ́ ìtɑ̃ɑ̃ti kɛ́kɔtɛ kɛ́ ì kũ̀ṹ o píkù o dinni berí ndɛ̀, kɛ sɔ̃́ nhò kpɑɑ́ fòù kɛ sĩɛ̃kɛ́ titieti miɛkɛ. 15 Kɛ̀ Soɑbu ɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ tɛpíítɛ̀ bɛ̀ɛ̀ tɔu o kpɑ̀rìnɛntì kɛ̀ bɛ̀ɛ munnɛ́ní kóò dèè.

16 Kɛ̀ Soɑbuu eé ditɑ̃tɛheù, kɛ́duɔ́ nkɛ̀ bɛ̀ɛ yóu mudoò kɛ yóu bɛ̀ bo mbɛtìmɛ̀ Abusɑdɔmmu kó bɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀. 17 Kɛ̀ bɛ̀ɛ túótɛ́ Abusɑdɔmmu kɛ́dootóo difɔ̃̀tìrì mɑrì miɛkɛ kutúúkù cuokɛ̀, kóò yɑ̃̀ɑ̃̀ nyɛtɑ̃́rɛ̀ kɛ̀ dɛ̀ɛ nɑɑ́ nditɑ̃́ntɛ́nkou. Dɛ mɔ̀nnì kɛ̀ Abusɑdɔmmu ɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ cokù bɛmɑ́ɑ̀ bɛmɑ́ɑ̀ kɛ kũũ̀ mbɛ cɛ̃́ĩ.

18 Abusɑdɔmmu do kpɑɑ́ fòù kɛ cónnɛ́ ditɑ̃́rì mɑrì ndi dibòrì mɑrì bɛ̀ tu dì okpɑ̀ɑ̀tì kó kubiriku, kɛ́ ndì commu kɛ nɑ́ɑ́ nkɛ tú ò í mɔkɛ dɛbirɛ dɛ̀ɛ̀ bo sɔɔtɛ́ o yètìrì, kɛ yú dɛ kó ditɑ̃́rì ò yètìrì. Dɛɛ̀ te kòò còńnɛ́ dɛ kó ditɑ̃́rì dìì bo nte kɛ̀ bɛ̀ ndenniní o kpɛ́í nkɛ́ dì yu o yètìrì, kɛ̀ bɛ̀ kpɑɑ́ mɛ ndì yu nɛ̀ yíenní, kɛ tú Abusɑdɔmmu tɑ̃́rì.

Bɛ̀ nɑ̀kɛ́mɛ̀ Dɑfiti o birɛ kṹṹ

19 Kɛ̀ Sɑdɔki birɛ Ayimɑsi nɑ́kɛ́ Soɑbu kɛ dɔ̀: Yóu kɛ̀ n cokɛ́ kɛ́nɑ́kɛ́ okpɑ̀ɑ̀tì Kuyie nhò kòńnɛ́mɛ̀ koò pɑ̀tɛnɛ̀ o dootitɔbɛ̀. 20 Kɛ̀ Soɑbuu yetɛ kɛ dɔ̀: A yóó ò nɑ̀kɛ́ tì yíe ntì í yóó ò nɑrikɛ. Yóu ɑ bo ò nɑ̀kɛ́ titɛtì mɑtì diyiè mɑrì, o birɛ kṹṹ mmu yíe.

21 Kɛ̀ Soɑbuu nɑ́kɛ́ o kó kudɑɑkù Etiopii ɛì kou kɛ dɔ̀: Kɔtɛ kɛ́nɑ́kɛ́ okpɑ̀ɑ̀tì ɑ yɑ̀ dɛ̀!

Kɛ̀ kudɑɑkùu nínkóo o ììkɛ̀ kɛ́deè kɛ́kétɛ́. 22 Kɛ̀ Ayimɑsi bɑɑ nyetíróo kɛ tú: M bɑɑ dɔ́ kɛ́kɔtɛmu, yóu kɛ̀ n tũnnɛ Etiopii kou, bɑ́ kɛ̀ dɛ̀ bo ndòmmɛ̀, dɛ̀ mmɛ ndò. Kɛ̀ Soɑbu dɔ̀: Bɑ nte kɑ̀ɑ dɔ́ kɛ́kɔtɛ? M birɛ ò í yóó dɑ duɔ́ nticuuti mɑtì dɛ kpɛ́í. 23 Kɛ̀ Ayimɑsi dɔ̀: Kɛ̀ dɛ̀ bo ndòmmɛ̀ n dɔ́ kɛ́kɔtɛmu. Kɛ̀ Soɑbu dɔ̀: Kɔtɛ!

Kɛ̀ Ayimɑsi cokɛ́ kɛ́yɛ̀ Suditɛ̃ɛ̃ biriku kɛ́diɛ́nnɛ̀ Etiopii kou.

24 Kɛ sɔ̃́ nDɑfiti bo dihɛì kó dibòrì nɛ̀ ditowɑɑ̀ kpɛri dɛ cuokɛ̀ kòo bɑ̀rì kɑ̀ri kuduotí ĩ́nkɛ̀ kɛ pɑkɛ́ mɛdɛ́timɛ̀. Kɛ nyóó dɑɑtɛ kɛ́yɑ̀ onìtì mɔù omɑ́ɑ̀ kòò cootiní. 25 Kòo pĩɛ̃kɛ́ kɛ́nɑ́kɛ́ okpɑ̀ɑ̀tì, kòò dɔ̀: Kòò bo omɑ́ɑ̀ ò tɔ tinɑ́ɑǹsɑ̀ɑ̀tì nti.

Kɛ̀ dɛ yiɛ̀ mmɔ nkɛ tɔ́ɔ́ntɛní. 26 Kòo bɑ̀rìi yɑ̀ otɔù mɔù kòò kèríní kòò bɛ́i nkɛ dɔ̀: Ntɛ otɔù mɔù kɛ cootiní kɛ bo omɑ́ɑ̀. Kòo kpɑ̀ɑ̀tì dɔ̀: Ò múnkɛ tɔ tinɑ́ɑǹsɑ̀ɑ̀tì nti.

27 Kòo bɑ̀rìi yíɛ́ kɛ dɔ̀: M bɑntɛ́mu oketiwè kó muceé, Sɑdɔki birɛ Ayimɑsi nwe. Kòo kpɑ̀ɑ̀tì dɔ̀: Onitisɑ̀ɑ̀wè nwe, ò bo ntɔní tinɑ́ɑǹsɑ̀ɑ̀tì nti.

28 Kɛ̀ Ayimɑsi tuɔkɛní kɛ́nɑ́kɛ́ okpɑ̀ɑ̀tì kɛ dɔ̀: Dɛmɔu dɛ̀ wennimu kɛ́do kɛ́nínkú kɛ́sĩ́nnɔɔ okpɑ̀ɑ̀tì ììkɛ̀, kɛ dɔ̀: Ti Yiɛ̀ nKuyie nhɑ tũ nkù yètìrì ndɛu! Kuù duɔ́ nkɑ̀ɑ nɑ bɛ̀ɛ̀ do dɔ́ ɑ kɔ̀u. 29 Kòo kpɑ̀ɑ̀tì dɔ̀: Odɑpɑ̀ɑ̀ nhAbusɑdɔmmu kɔ̃̀ntì nɑɑtɑɑ̀?

Kɛ̀ Ayimɑsi dɔ̀: Soɑbu do yóó ti tɔ̃ ndìì mɔ̀nnì mí nnɛ̀ ɑ kóo tɔ̃ntì tɔù kɛ̀ n yomu kunɔɔ̀roo, m mɛ nnɛ́ í yɛ̃́ mùù dɔ̀ɔ̀ri. 30 Kòo kpɑ̀ɑ̀tì dɔ̀: Ítɛ́, ɑ nɛ́ bɑ́ɑ́ dɛ́tɛ́.

Kɛ̀ Ayimɑsi fũtɛ kɛ́nkémmú. 31 Kɛ̀ Etiopii kouu tuɔkɛní kɛ dɔ̀: Okpɑ̀ɑ̀tì n dɑ tɔní tinɑ́ɑǹsɑ̀ɑ̀tì nti. Ti Yiɛ̀ nKuyie n dɑ kòńnɛ́mu yíe nkɛ dɑ dɛɛtɛ́nɛ̀ ɑ dootitɔbɛ̀. 32 Kòo kpɑ̀ɑ̀tì dɔ̀: Kɛ̀ n kóo dɑpɑ̀ɑ̀ nhAbusɑdɔmmu kɔ̃̀ntì nɑɑtɑɑ̀? Kɛ̀ Etiopii kou dɔ̀: Bɛ̀ɛ̀ kó dimɑ̀ɑ̀ dɔ́nɛ̀ n yiɛ̀ nhokpɑ̀ɑ̀tì mɛyɛi ndɛ̀ɛ bɛ̀ dɔ̀ɔ̀ bɛ̀ dɔ̀ɔ̀mɛ̀ dɛ kóo dɑpɑ̀ɑ̀.

19

Dɑfiti kuɔ̀mmɛ̀ o birɛ Abusɑdɔmmu kpɛ́í

1 Dɛ mɔ̀nnì kòo kpɑ̀ɑ̀tì yɛ̀mmɛ̀ɛ cɑɑ̀rɛ̀ mɛdiɛ̀ nkòò tɑ kudieku kùù bo dihɛì kó kuduotí dibòrì ĩ́nkɛ̀ kɛ́nkérí kɛ kɔnti kɛ tú: Áú yoo! Áú yoo! M birɛ Abusɑdɔmmu. M birɛ Abusɑdɔmmu! Kɛ̀ míì do nku dɛ̀ ntɔ̃ũ. Áú yoo! M birɛ Abusɑdɔmmu. M birɛ!

2 Kɛ̀ bɛ̀ɛ nɑ́kɛ́ Soɑbu kɛ dɔ̀: Dɑfiti kuɔ̀mu Abusɑdɔmmu kpɛ́í nkɛ í dɔ́ kɛ́cĩ́ɛ̃́kɛ́. 3 Diwɛ̀ì dìì do bɛ̀ bo bɛ̀ nɑmɛ̀ bɛ dootitɔbɛ̀, kɛ̀ dì nɛ́ nɑɑ́ ndidɑbònnì Isidɑyɛɛribɛ bɛmɔu kpɛ́í ndɛ yiè, kɛ yɛ̃́ bɛnìtìbɛ̀ bɛmɔu do kèèmɛ̀ okpɑ̀ɑ̀tì yɛ̀mmɛ̀ cɑ̀ɑ̀rɛ̀mɛ̀ o birɛ Abusɑdɔmmu kpɛ́í. 4 Kɛ̀ Isidɑyɛɛribɛɛ konní dɛ yiè disɔ̀rì kɛ́ndònnɛ̀ bɛ dootitɔbɛ̀ bɛ̀ nɑ, kɛ̀ bɛ̀ kũntinní nɛ̀ ifɛi, 5 kòo kpɑ̀ɑ̀tì kɑ̃nkɛ́ o ììkɛ̀ kuyɑ̀ɑ̀kù, kɛ ti didɑbònnì kɛ tú: Áú yoo! M birɛ Abusɑdɔmmu. M birɛ!

6 Kɛ̀ Soɑbuu kɔtɛ kɛ́yɑ̀ okpɑ̀ɑ̀tì o dieku miɛkɛ kóò nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: A ɑ̃ɑ̃̀ ɑ ɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ mbɛ ifɛi, bɛmbɛ bɛ̀ɛ̀ dɛɛtɛ́ ɑ ɔ̃nnì, nɛ̀ ɑ bí nɛ̀ ɑ kó bɛsɑpɑ̀mbɛ̀ nɛ̀ ɑ pobɛ̀ nɛ̀ ɑ pocĩɛ̃̀ ndɛ kpɛyɛ. 7 A dɔ́ bɛ̀ɛ̀ dɑ níí mbɛm̀bɛ kɛ níí mbɛ̀ɛ̀ dɑ dɔ́, ɑ bɛnkɛmu yíe nkɛ dò nhɑ kpɛti í bonɛ̀ bɛ̀ɛ̀ bɑkɛ́ ɑ ɑ̃ɑ̃̀pɔ̀mbɛ̀ nɛ̀ ɑ kó bɛtɔ̃mbɛ̀. M bɑntɛ́mu yíe nkɛ dò mbɑ́ kɛ̀ ti do nku timɔu kɛ̀ Abusɑdɔmmu nkpɑɑ́ dɛɛ̀ nɑ ndɑ nɑɑti. 8 N dɑ nɑ́ɑ́mmu, cĩ́ɛ̃́kɛ́ kɛ́kɔtɛ kɛ́yɑ́úkùnnɛ bɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ kɔ̃̀ntì, kɑ̀ɑ í kɔ̀tɛ òmɔù tɛ̃́nkɛ í yóó ndɑ bonɛ̀, bɛmɔu bɛ̀ bo cíɛ́tɛ́ kɛ nyènkɛ̀. Kɛ̀ dɛ̀ nɛ́ dɔkɛ dɑ yonkɛnɛ̀ kɛ́pɛ̃ɛ̃tɛ́ dɛ̀ mɛ̀ ndòmmɛ̀ kɛ́pɛ̃ɛ̃tɛ́ ɑ yɑ̀ mɛ̀ɛ̀ yɛi nnɛ̀ bɛ̀ dɑ pɛitɛ́mɛ̀.

9 Kòo kpɑ̀ɑ̀tìi ítɛ́ kɛ́kɔtɛ dihɛì kó dibòrì kɛ́nkɑri kɛ̀ bɛ̀ɛ nɑ́kɛ́ bɛnìtìbɛ̀ kɛ dɔ̀: Okpɑ̀ɑ̀tì kɑ̀ri dihɛì kó dibòrì. Kɛ̀ bɛ̀ ńkɔròo o borɛ̀.

Bɛ̀ duɔ́mmɛ̀ kɛ̀ Dɑfitii wɛ̃tɛní

Dɛ mɔ̀nnì kɛ̀ sɔ̃́ Abusɑdɔmmu ɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ɛ cokɛ́ kɛ́kũṹ mbɛ cɛ̃́ĩ. 10 Isidɑyɛɛribɛ kó ibotí imɔu miɛkɛ kɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ɛ ketɛ́ kɛ́nsɛ́í mbɛtɔbɛ̀ kɛ tú: Okpɑ̀ɑ̀tì Dɑfiti wèè do ti dɛɛtɛ́nɛ̀ ti dootitɔbɛ̀ kɛ ti fìètɛ Fidisitɛ̃ɛ̃bɛ nɔu miɛkɛ, weè cokɛ́ Abusɑdɔmmu kɛ yɛ̀ dihɛì. 11 Ntɛ weè Abusɑdɔmmu ti do pĩ nwè tikpɑ̀tì kɛ ku mudoò miɛkɛ. Ti tɛ̃́nkɛ bɑɑ bɑ? Ti duɔ́nnɛ̀ kòo kpɑ̀ɑ̀tì Dɑfitii konní.

12 Kɛ̀ Dɑfitii keè Isidɑyɛɛribɛ nɑ̀ɑ́ ntì, kɛ́tɔ̃ nkɛ̀ bɛ̀ɛ nɑ́kɛ́ ikuɔ́ nìùbɛ̀ Sɑdɔki nɛ̀ Abiɑtɑɑ kɛ̀ bɛ̀ bo bekɛ́ Sudɑɑ nɑɑ̀mùnkù kó bɛkótíbɛ̀ kɛ dɔ̀: Dɛ̀ yĩmɛ̀, kɛ̀ díì yó ntú bɛsɔmbɛ bɛ̀ɛ̀ tu bɛ̀ɛ yuní okpɑ̀ɑ̀tì? 13 Di tú n tebìí nsi kɛ̀ ti wɛ̃ nti yɔ̃ miɛ̀. Dɛ̀ yĩmɛ kɛ̀ díì yó ntú bɛdentibɛ̀ bɛ̀ɛ̀ dɔ́ n wɛ̃timù? 14 Kòo yíɛ́ kɛ dɔ̀: Kɛ̀ di dèè di kɔtɛ kɛ́nɑ́kɛ́ Amɑsɑ kɛ dɔ̀ n yɛ̃ nhò tu n tebitɛ ntɛ, kɛ̀ ti wɛ̃ nti yɔ̃ miɛ, kòò í cɔutɛ́ Soɑbu fɔ̃̀tìrì kɛ bɑkɛ́ bɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀, Kuyie nní mpotɛ́.

15 Kɛ̀ Sudɑɑ kɔbɛɛ yie nDɑfiti bɛ̀ nɑ̀kɛ́ tì kɛ́wɛ̃nnɛ́ bɛmɔu dinùù dìmɑ́ɑ̀ kɛ dɔ̀: Okpɑ̀ɑ̀tì wɛ̃tɛní diɛ nnɛ̀ ɑ tɔ̃mbɛ̀ bɛmɔu.

Dɑfiti coommɛ̀ Simɛii

16 Mɛm̀mɛ kòo kpɑ̀ɑ̀tìi ítɛ́ kɛ́nkũnti, kɛ́ nyóó tuɔkoo Suditɛ̃ɛ̃, kɛ sɔ̃́ nSudɑɑ kɔbɛ kɔ̀tɛní Kidikɑɑdi kɛ bo ò co kóò teennɛ̀ kòo séntɛ́. 17 Kɛ̀ Simɛii Kedɑ birɛ Bɛnsɑmɛɛ botí kou, wèè bonní Bɑudimmu, kòo ítɛ́ mɛcɑ̃ɑ̃ nkɛ́ bɛ̀ nɛinɛ̀ kɛ́nkɔrì kɛ̀ bo co okpɑ̀ɑ̀tì. 18 Kɛ nɛínɛ̀ Bɛnsɑmɛɛ kɔbɛ tɛkɔupíítɛ̀ (1000) nɛ̀ Sibɑɑ wèè do pĩ nSɑuri cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ mutɔ̃mmú nɛ̀ o bí tɛpíítɛ̀ nɛ̀ ìnùmmù nɛ̀ o tɔ̃mbɛ̀ sipísìdɛ́ kɛ̀ bɛ̀ bo kɔtɛ mɛcɑ̃ɑ̃ nSuditɛ̃ɛ̃ kɛ́co okpɑ̀ɑ̀tì. 19 Bɛ̀ sée ndìì mɔ̀nnì o cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kɔbɛ nɛ̀ kudɑbɛkù kɛ́dɔɔ̀ ò dɔ́mɛ̀.

Okpɑ̀ɑ̀tì senti dìì mɔ̀nnì kɛ̀ Sebɑɑ birɛ Simɛii nínkóo o ììkɛ̀, 20 kóò nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: N yiɛ̀ nhokpɑ̀ɑ̀tì, ɑ bɑ́ n tɛ̃́nnɛ́ n yɛi. Bɑ́ɑ́ dentɛní ɑ kóo tɔ̃ntì do dɑ dɔ̀ɔ̀ mɛ̀ɛ̀ yɛi nhɑ iti dìì mɔ̀nnì Sedisɑdɛmmu, okpɑ̀ɑ̀tì bɑ́ ntì ɑ̃ ɑ miɛkɛ. 21 Okpɑ̀ɑ̀tì n yɛ̃́mu kɛ dò n do dɑ cɑ̀ɑ̀rɛ̀, kɛ mɛ n niitɛ́nní yíe nyIsidɑyɛɛribɛ sɔmbɛ kɛ bo dɑ co.

22 Kɛ̀ Abikɑii Seduyɑ birɛ nɑ́kɛ́ okpɑ̀ɑ̀tì kɛ dɔ̀: Dɛɛ̀ bɑ́ nte kɛ̀ ti yóu ti bo kuɔmɛ̀ Simɛii wèè do buɔ̀ nkusĩ̀nkù okpɑ̀ɑ̀tì ti Yiɛ̀ nKuyie ntɑ̃ɑ̃tɛ́ wè.

23 Kɛ̀ Dɑfitii nɑ́kɛ́ Abikɑii nɛ̀ o tebitɛ Soɑbu kɛ dɔ̀: Di kpɛti tú bɑ dɛ miɛkɛ Seduyɑ bí díndi? Dɛ̀ dòmmɛ kɛ̀ di dɔ́ tí nɛnni, n yí dɔ́ n cɔú dìì yiè tikpɑ̀tì bɛ̀ɛ kuɔ Isidɑyɛɛribɛ kóo mɔù, we nyí yɛ̃́ yíe nkɛ dò mmíì tu Isidɑyɛɛribɛ kóo kpɑ̀ɑ̀tì?

24 Kòo kpɑ̀ɑ̀tìi nɑ́kɛ́ Simɛii kɛ dɔ̀: Bɛ̀ í yóó dɑ kuɔ, míì bɛ́i.

Mɛfibosɛti wɛ̃̀tɛ kɛ tɑunnɛ̀mɛ̀ okpɑ̀ɑ̀tì

25 Dɛ kó dimɔ̀nnì kɛ̀ Sɑuri yɑɑ̀birɛ Mɛfibosɛti múnkɛɛ kɔtɛ kɛ bo co okpɑ̀ɑ̀tì, kɛ́túótɛ́ okpɑ̀ɑ̀tì ìtɛ́ dìì yiè Sedisɑdɛmmu kɛ́tuɔkɛnɛ̀ dɛ yiè, ò do í kuó o dɛɛ̀nfɛ̀, ò mɛ ndo í ɔ̀útɛ́ o nɑɑ̀cɛ̀i yoo o yɑ̀ɑ̀tì kòo kpɑ̀ɑ̀tì yɑ̀ɑ końnɛ̀nní kukɔ̃ǹnɑɑtí. 26 Ò tùɔ̀koo dìì mɔ̀nnì okpɑ̀ɑ̀tì borɛ̀ kòo ò bekɛ kɛ dɔ̀: Mɛfibosɛti dɛ sòò yĩ́mɛ kɑ̀ɑ í nni nɛinɛ̀? 27 Kòò dɔ̀: Okpɑ̀ɑ̀tì n kóo tɔ̃ntì weè sòò n soutɛ́, n sòò nɑ̀ɑ́mmu kɛ tú: N yí mɛ̀ nnɔmmɛ̀ mucèmmu yóu kɛ̀ m boú sɑ̃mmɑrímú kɛ́dekɛ kɛ́nɛinɛ̀ okpɑ̀ɑ̀tì. 28 Kòo kɔtoo kɛ́cɑkɛ n yètìrì ɑ borɛ̀, n yiɛ̀ nhokpɑ̀ɑ̀tì ɑ í cɑ̃́ɑ̃́nnɛ̀ Kuyie ntɔ̃nnì, dɔɔ̀ ɑ dɔ́mɛ̀. 29 N yɑ̀ɑ̀rì Sɑuri cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kɔbɛ bɛmɔu do dò nhɑ bɛ̀ kùɔ̀mu nɛ̀ mɛmmɛ kɑ̀ɑ n dɔ̀ɔ̀ mɛsɑ̀ɑ̀ nkɛ n wɛ̃nnɛ́nɛ̀ bɛ̀ɛ̀ dò nkɛ́nyo nhɑ borɛ̀. N tɛ̃́nkɛ bo dɑ bekɛ bɑ? 30 Kòo kpɑ̀ɑ̀tì dɔ̀: Dɛ̀ wenni ɑ nɑ̀kɛ́ kɛ̀ dɛ̀ sɑ̀nnɛ̀mu, n tɑ̃ɑ̃tɛ́mu kɛ tú fɔ̃́ nnɛ̀ Sibɑɑ díì yóó totɛ́ Sɑuri tenkɛ̀. 31 Kɛ̀ Mɛfibosɛti dɔ̀: Sibɑɑ bo nɑ kɛ́túótɛ́ dɛmɔu. N yiɛ̀ nhɑ cɛ̃́nkɛ mɛ̀ nkonnímɛ̀ nɛ̀ kukɔ̃ǹnɑɑtí.

Dɑfiti cumɛ̀ Bɑdisidɑii

32 Kɑdɑɑdi tempɛ̃ Edokedimmu ɛì kou Bɑdisidɑii múnkɛ do cíemmu okpɑ̀ɑ̀tì kɛ́sée nSuditɛ̃ɛ̃ kɛ nɛ́ nɑ kɛ́kpɛ́ntɛ́. 33 Odɑkótì do nwe mɛsɑ̀ɑ̀ nkɛ mɔkɛ yɛbie nsipísìni, kɛ mɔkɛ o kpɛrɛ mɛdiɛ̀. Okpɑ̀ɑ̀tì do bo dìì mɔ̀nnì Mɑɑnɑimmu kòo nhò pĩ nkɛ̀ dɛ̀ wennimu. 34 Kòo kpɑ̀ɑ̀tìi ò nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Á n nɛinɛ̀ kɛ̀ ti kò nSedisɑdɛmmu kɛ̀ nní ndɑkɛ ɑ kpɛ́í. 35 Kɛ̀ Bɑdisidɑii nɑ́kɛ́ okpɑ̀ɑ̀tì kɛ dɔ̀: M bie nkpɑɑ́ yɛ̀dɛ kɛ̀ m bo bennɛ́ kɛ dɑ nɛinɛ̀ Sedisɑdɛmmu? 36 Yɛbie nsipísìni kóo nìtì tɛ̃́nkɛ kpɑɑ́ yɛ̃́ dɛ̀ɛ̀ nɑɑti nɛ̀ dɛ̀ɛ̀ sɛɛɑ̀? M bo nɑ kɛ́nsɑ̃ntí tidiitì n yo ntì nɛ̀ mɛnɑɑ̀ n yɔ̃mmɑ̀ɑ̀? N tɛ̃́nkɛ í yo bɛdèmbɛ̀ bɛnitidɑɑbɛ̀ nɛ̀ bɛnitipòbɛ̀ kó mɛtɑmmɛ̀. Okpɑ̀ɑ̀tì m bɑ́ɑ́ bennɛ́ kɛ́yóu kɑ̀ɑ nni ntɔ. 37 A kóo tɔ̃ntì mí, n dɔ́ kɛ dɑ cíe nkɛ́sée nkukó nku, n yí mɑ̀nnɛ̀ ticuuti tii nketíkɛ. 38 Yóu mí nhɑ kóo tɔ̃ntì kɛ̀ n wɛ̃tɛ kɛ́kú n kɔbɛ borɛ̀, kɛ̀ bɛ̀ n kũnnɛ́ kɛ́pɛ́ɛ́nɛ̀ n cicɛ nɛ̀ n yɔ̃. Nɛ́ ntɛ ɑ kóo tɔ̃ntì Kimmɑmmu, yóu kɛ̀ weè dɑ nɛinɛ̀, kɑ̀ɑ we ndɔɔ̀ ɑ pɛ́nsìrìmɛ̀. 39 Kòo kpɑ̀ɑ̀tì dɔ̀: Kimmɑmmu tũ n kɔtɛní kɛ̀ ti kò nkɛ̀ nh ò dɔ̀ɔ̀ ɑ dɔ́mɛ̀. Kɑ̀ɑ dɔ́ tìì kó dimɑ̀ɑ̀ m bo tì ndɑ dɔɔ̀.

40 Kɛ̀ ditĩ̀nnì dimɔuu séntɛ́ kukó nkɛ́deè, kòo kpɑ̀ɑ̀tìi séntɛ́ kɛ́kɔúnnɛ̀ Bɑdisidɑii kóò pɑ̃ Kuyie nkó mɛsɑ̀ɑ̀, kòò wɛ̃tɛ kɛ́kò nho ciɛ.

Sudɑɑ kɔbɛ nɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ bɛ̀ pètɛmɛ̀

41 Kòo kpɑ̀ɑ̀tìi kɔtɛ Kidikɑɑdi kɛ nɛínɛ̀ Kimmɑmmu, kɛ̀ Sudɑɑ kɔbɛ bɛmɔu nɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ dikéè ò nɛínɛ̀. 42 Kɛ̀ bɛ̀ɛ ò bekɛ kɛ dɔ̀: Dɛ̀ yĩ́mɛ kɛ̀ Sudɑɑ kɔbɛ bɛɛ̀ mɑ́ɑ̀ dɑ sée nkukó, timɔu kɛ̀ ti nɛ́ do dɑ cíenko?

43 Kɛ̀ Sudɑɑ kɔbɛɛ bɛ̀ tɛ̃̀ńnɛ́ kɛ dɔ̀: Ti tú mɛ̀mmɛ kubotí kùmɑ́ɑ̀ kɔbɛ, dɛ̀ di yonkɛ bɑ nkpɛ́í? Okpɑ̀ɑ̀tì weè ti piúɑ̀? Yɑ́ɑ̀ ò ti cumu dɛ̀mɑrɛ̀?

44 Kɛ̀ Isidɑyɛɛribɛɛ pĩɛ̃kɛ́ kɛ dɔ̀: Ti temu okpɑ̀ɑ̀tì kɛ di pɛ̃ɛ̃tɛ́ kucɛ tɛpíítɛ̀. Bɑ́ kòò tu di botí kou tíì ò te. Di í dò nkɛ ti senkɛ̀rì mɛmmɛ. Kɛ̀ dɛ̀ tu mùmɑmù tíì sòò niitɛ́ kɛ́nnɑ́ɑ́ nkɛ tú: Tɛ̃́nnɛ́ní okpɑ̀ɑ̀tì.

Kɛ̀ Sudɑɑ kɔbɛ kó mɛtɑmmɛ̀ bɑɑ yetɛ kɛ́nkpeńnìnɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ kɔ̃mɛ.

20

Sebɑɑ yetɛmɛ̀ Dɑfiti kpɛti

1 Kɛ sɔ̃́ nhonitidɔnniwè mɔù bo Kidikɑɑdi, Bɛnsɑmɛɛ botí kou Bikidi birɛ kòo yètìrì tu Sebɑɑ, kòo eé ditɑ̃tɛheù kɛ́pĩɛ̃kɛ́ kɛ dɔ̀:

Ti kpɛti í bonɛ̀ Dɑfiti,

ti í kɔkɛ́ Sɛsee birɛ kpɛti!

Isidɑyɛɛribɛ bɑ́ wè wèe kò nho cĩ́ɛ̃̀tɛ̀.

2 Kɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ bɛmɔuu yóu Dɑfiti kɛ́tũnnɛ Bikidi birɛ Sebɑɑ, kɛ̀ Sudɑɑ kɔbɛ bɛɛ̀ mɑ́ɑ̀ nkpɑɑ́ nɛ̀ bɛ kóo kpɑ̀ɑ̀tì kóò nɛinɛ̀ Suditɛ̃ɛ̃ borɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ɛ kò nSedisɑdɛmmu.

3 Okpɑ̀ɑ̀tì Dɑfiti tùɔ̀kɛ dìì mɔ̀nnì o cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kɛ́duɔ́ nkɛ̀ bɛ̀ɛ yúní o pocĩɛ̃̀ ntɛpíítɛ̀ ò do yóu yɛ̀ kɛ́ítɛ́. Kòo yɛ̀ tɑnnɛ̀ tɛcĩ́ɛ̃̀tɛ̀ bɛ̀ bɑ̀ɑ tɛ̀, kɛ́ nyɛ̀ duɔ̀ ntidiitì, ò mɛ nyí nyɛ̀ duɔ́nɛ̀, kɛ̀ yɛ̀ ḿbo bɛkúpobɛ̀ kɔ̃mɛ kɛ̀ bɛ̀ nyɛ̀ kpetí kɛ̀ yɛ̀ yɑ̀ɑ kúnɛ̀.

Soɑbu kuɔmɛ̀ Amɑsɑ

4 Kòo kpɑ̀ɑ̀tì Dɑfitii nɑ́kɛ́ Amɑsɑ kɛ dɔ̀: Tíí nSudɑɑ kó bɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ yɛwe yɛ̀tɑ̃ɑ̃ti miɛkɛ kɛ̀ n di yɑ̀ diɛ.

5 Kɛ̀ Amɑsɑ kɔtɛ kɛ́dɔɔ̀ okpɑ̀ɑ̀tì ò nɑ̀kɛ́ tì, ò mɛ nyí nkonní, kòo kpɑ̀ɑ̀tì Dɑfiti ò dɔú nyɛ̀ɛ̀ we yɑ̀ɑ pɛ̃ɛ̃tɛ́. 6 Kòo kpɑ̀ɑ̀tì Dɑfitii nɑ́kɛ́ Abikɑii kɛ dɔ̀: Bikidi birɛ Sebɑɑ bo ti dɔɔ̀ mɛ̀ɛ̀ yɛi mbo pɛ̃ɛ̃tɛ́ Abusɑdɔmmu kɔ̃mɛ. Túótɛ́ nkó tihɑ̃ɑ̃pɔ̀ntì kɛ̀ di ò tũ̀nnɛ kòò mu nyí dɛ̀tɛ́, kòo yɑ̀ɑ bo tɑ dihɛì kperì mɑrì kɛ́sɔri kɛ̀ tí ò mɔ̀ńtɛ́.

7 Soɑbu kɔbɛ nɛ̀ Kedetiibɛ nɛ̀ Pediisibɛ yɛkɔ̃m̀bɔ̀ yɛmbɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ɛ yɛ̀nní kɛ́tũnnɛ Abikɑii kɛ̀ bɛ̀ɛ ítɛ́ Sedisɑdɛmmu kɛ́mbɛti Bikidi birɛ Sebɑɑ. 8 Kɛ̀ bɛ̀ɛ kétɛ́ kɛ́mberínɛ̀ Kɑbɑɔ̃ɔ̃ kó kupèrìkù borɛ̀, kɛ̀ Amɑsɑ kɔtɛní bɛ borɛ̀ kɛ sɔ̃́ nSoɑbu dɑ̀ɑ́tí tihɑ̃ɑ̃pɔ̀nyɑ̀ɑ̀tì kɛ yinɛ̀ o nɑɑkɔ̃̀nfɛ̀ o siè, kɛ́ketɛ́ní kɛ̀ dìi kpɑtɛ kɛ́do. 9 Kòo dɔu nhAmɑsɑ kɛ dɔ̀: A kpeńnɑ̀ɑ n nɛ́po? Kɛ́pĩ́ nho dɛɛ̀nfɛ̀ nɛ̀ o nɔ̀ùtɛ̀ youtɛ kɛ́ndò nhò yóó ò kɔúnnɛ̀. 10 Bɑ́ Amɑsɑ í ndɑkɛ Soɑbu tùótɛ́mɛ̀ o siè nɛ̀ o nɔ̀ùtɛ̀ cɑ̃̀nkutɛ̀ kɛ́ dì nhò kũ̀ṹ o pɔuniɛ mmiɛkɛ kɛ̀ tinɑutìi cóúnní kòo doroo kɛ́kú bɑ́ bɛ̀ í nhò yìɛ́ kuyɛ̃ĩku.

Bɛ̀ nɑmɛ̀ Sebɑɑ

Soɑbu nɛ̀ o nɑntɛ̀ Abikɑii kɛ̀ bɛ̀ɛ sɔɔtɛ́ kɛ́mbɛti Sebɑɑ. 11 Kɛ̀ Soɑbu kó kuhɑ̃ɑ̃pɔ̀nkù mɑkù ńkpɑɑ́ ocíì borɛ̀ kɛ nɑ́ɑ́ nkɛ tú bɛ̀ɛ̀ kó dimɑ̀ɑ̀ tu Soɑbu kɔbɛ nɛ̀ Dɑfiti kɔbɛ bɛ̀ ntũ nSoɑbu.

12 Kɛ sɔ̃́ nhocíì kpɑɑ́ duɔ́ kucɛ cuokɛ̀ kɛ mùɔ̀ti mɛyĩ̀ĩ̀. Kɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ keriní kɛ̀ bɛ̀ ncommu kɛ wéí, kɛ̀ kuhɑ̃ɑ̃pɔ̀nkùu dɛ̀ yɑ̀, kóò fũtɛ́ kɛ́tɑnnɛ́ dikpɑ́ɑ̀ kupɑku mɑkù miɛkɛ kóò dɑ̀tínnɛ́ diyɑɑ̀bòrì. 13 Dɛ mɔ̀nnì kɛ̀ tihɑ̃ɑ̃pɔ̀ntì nkeriní kɛ pɛ̃nkù kɛ tũũ̀ nSoɑbu kɛ̀ bɛ̀ bɛ̀ti Bikidi birɛ Sebɑɑ.

14 Kɛ̀ Soɑbuu pɛ̃ɛ̃tɛ́ Isidɑyɛɛribɛ kó yɛhɛkɛ̀ yɛmɔu kɛ́tuɔkɛ Abɛdi-Bɛti-Mɑɑkɑ kɛ̀ yɛhɛkɛ̀ yɛ̀ɛ̀ dɛ̀ tɔ̀kɛ́ yɛ kɔbɛ bɛmɔuu ítɛ́ní kóò tũ̀nnɛ. 15 Soɑbu nɛ̀ o kɔbɛ kɛ̀ bɛ̀ɛ cɛ̃tinnɛ Sebɑɑ tɑ dìì ɛì, kɛ́dɑmmú mutɑ̃́ɑ̃́ nkɛ́ɔnnɛ́ dihɛì kó kuduotí ketikù kɛ́tɑ kɛ́ndɑmmù kudɛ́ríkù kɛ bo bɔ.

16 Kɛ̀ dɛ kó dihɛì kóo nitipòkù mɔù dɛ̀ bo kɛ ciì mɛdiɛ̀ nkɛ pɛ́inní kɛ dɔ̀: Kémmúnɛ̀! Nɑ́kɛ́nɛ̀ Soɑbu kòo kɔtɛní, kɛ̀ m mɔ̀kɛ tìmɑtì nti kɛ dɔ́ kóò bɛ́innɛ̀.

17 Kɛ̀ Soɑbuu tɔ́ɔ́nní kòo nitipòkù dɔ̀: Fɔ̃́ Soɑbu nweɑ̀? Kòò dɔ̀: Ɛ̃ɛ̃, mínwe. Kòo nitipòkù dɔ̀: Okpɑ̀ɑ̀tì n dɔ́ kɛ dɑ nɑ́kɛ́ tìmɑtì nti, kéntɛ́! Kɛ̀ Soɑbu dɔ̀: Bɛ́i!

18 Kòo nitipòkù dɔ̀: Nɛ̀ ti bomɛ̀ kɛ̀ dɛ̀ dòmmɛ̀ ti ɔ̃ɔ̃ yĩ́ ti bo beé nhAbɛɛdi nwe kɛ̀ tinɑ́ɑǹtìi deè. 19 Ti kó dihɛì í wɑntinɛ̀ òmɔù tinɑ́ɑǹtì Isidɑyɛɛribɛ bɛ̀ɛ̀ dɛ̀ bo bɛ̀ í dɔ́ dɛsĩ́ntɛ́kpɛrɛ kɑ̀ɑ nɛ́ dɔ́ kɛ́pɔntɛ dɛ kó dihɛì dimɔuɑ̀? Dì tú Isidɑyɛɛribɛ ɛkɛ̀ diɛyɛ̀ kó dìmɑrì ndi. Bɑ nkpɛ́í nte kɑ̀ɑ dɔ́ kɛ́pɔntɛ ti Yiɛ̀ nKuyie nkɔbɛ ɛì? 20 Kɛ̀ Soɑbu dɔ̀: Nɛ̀ Kuyie, n yí dɔ́ kɛ́pɔntɛ dihɛì yoo n dì cɑ̀ɑ̀rɛ̀. 21 N wɑnti onìtì òmɑ́ɑ̀ ndi wèè yɛ̀nní yɛtɑ̃rɛ̀ ĩ́nkɛ̀ kó kutempɛ̃ mmiɛkɛ, Efɑdɑimmu botí kou Bikidi birɛ Sebɑɑ wèè dɔ́ kɛ́bɔ nhokpɑ̀ɑ̀tì. N duɔ́nnɛ̀ we omɑ́ɑ̀ kɛ̀ n yóu dihɛì. Kòo nitipòkù dɔ̀: Dɛ̀ wenni ti bo dootɛ́ní o yuu kuduotí.

22 Kòo nitipòkùu wɛ̃too kɛ́nɑ́kɛ́ o kɔbɛ itié nsɑ̀ɑ̀yì, kɛ̀ bɛ̀ɛ féútɛ́ Sebɑɑ kɛ́dootɛ́ní Soɑbu o yuu kuduotí. Kòo eé ditɑ̃tɛheù kɛ̀ bɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ɛ yóu dihɛì kɛ́ítɛ́ kɛ́kũṹ mbɛ cɛ̃́ĩ. Soɑbu mɔ́mmuɔ nkòo wɛ̃tɛ okpɑ̀ɑ̀tì borɛ̀ Sedisɑdɛmmu.

Dɑfiti kó bɛtũ̀mbɛ̀ yètɛ̀

23 Soɑbu weè do bɑkɛ́ Isidɑyɛɛribɛ kó bɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ bɛmɔu, kɛ̀ Yoyɑdɑɑ birɛ Bennɑyɑ bɑkɛ́ Kedetiibɛ nɛ̀ Pedɛsiibɛ. 24 Kɛ̀ Adodɑmmu bɑkɛ́ bɛnuntɔ̃mbɛ̀ bɛ̀ pĩ̀ńnɛ́ bɛ̀ mutɔ̃mmú. Kɛ̀ Aidudi birɛ Yosɑfɑti ntú wèè tɔ dihɛì kó yɛpɑ́tɛ. 25 Kɛ̀ Sewɑɑ tu opɑ́tíwɑ̃ɑ̃̀tì, Sɑdɔki nɛ̀ Abiɑtɑɑ kɛ̀ bɛ̀ tu ikuɔ́ nìùbɛ̀. 26 Kɛ̀ Yɑii yɑɑ̀birɛ Idɑɑ múnkɛ tú ikuɔ́ nìùtì kɛ bonɛ̀ Dɑfiti.

21

Kɑbɑoniibɛ nɛ̀ Sɑuri yɑɑ̀bí bɛ kó tinɑ́ɑǹtì

1 Dɑfiti kó tikpɑ̀tì miɛkɛ kɛ̀ dikònnì mɑrìi tɑnní kɛ dɔ̀ yɛbie nyɛ̀tɑ̃ɑ̃ti. Kɛ̀ Dɑfitii beé nti Yiɛ̀ nKuyie nkɛ̀ kùu ò tɛ̃̀ńnɛ́ kɛ dɔ̀: Dɛ̀ di tùɔ̀kɛní, Sɑuri nɛ̀ o cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ bɛ̀ tu mɛ̀ɛ̀ kpɛ́í nkɛ bɛnitikɔ̀ùbɛ̀ kɛ kùɔ Kɑbɑoniibɛ.

2 Kɛ̀ okpɑ̀ɑ̀tì Dɑfitii yú Kɑbɑoniibɛ kɛ bo bɛ̀ nɑ̀kɛ́. Bɛ̀ do í tú Isidɑyɛɛribɛ, Amɔriibɛ bɛ̀ɛ̀ do sùɔ́ bɛ̀mbɛ, kɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ dɔ̀ bɛ̀ í yóó bɛ̀ kùɔ. Nɛ̀ mɛmmɛ kɛ̀ Sɑuri ndɔ́ kɛ́ bɛ̀ kùɔ ò dɔ́ mɛ̀ɛ̀ kpɛ́í nkɛ́nkɑ̃nkɛ́ Isidɑyɛɛribɛ nɛ̀ Sudɑɑ kɔbɛ mɛyɛi. 3 Kɛ̀ Dɑfitii bekɛ Kɑbɑoniibɛ kɛ dɔ̀: N do nkɛ́dɔɔ̀ bɑ di kpɛ́í? M bo yĩ́mɛ mɛyɛi mmɛ̀ɛ̀ di do kɛ̀ mɛ̀ɛ nɔ́ɔ́tɛ́ di ĩ́nkɛ̀, kɛ̀ di pɑ̃ ti Yiɛ̀ nKuyie nkɔbɛ mɛsɑ̀ɑ̀?

4 Kɛ̀ Kɑbɑoniibɛɛ ò tɛ̃̀ńnɛ́ kɛ dɔ̀: Ti kó dipɛ̀ì tínti nɛ̀ Sɑuri cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ í yóó yietí nɛ̀ idíítí yoo nɛ̀ mɛsɔɔ nyoo ti kuɔ Isidɑyɛɛribɛ miɛkɛ òmɔù. Kɛ̀ Dɑfiti dɔ̀: N nɑ́kɛ́nɛ̀ di dɔ́ tì, kɛ̀ n yóó tì dɔ̀ɔ̀mu.

5 Kɛ̀ bɛ̀ dɔ̀: Sɑuri do dɔ́ kɛ tí deèmu bɑ́ ti kou mɔù bɑ́ nkpɑɑ́ Isidɑyɛɛribɛ tenkɛ̀ miɛkɛ. 6 Ti duɔ́nnɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ bɛyiekɛ̀ Sɑuri yɑɑ̀bí miɛkɛ kɛ̀ ti bɛ̀ nùńnɛ́ okpɑ̀ɑ̀tì ti Yiɛ̀ nKuyie ntɑ̃ɑ̃tɛ́ wè ɛì, Kibeɑ, kɛ̀ Kuyie nyɑ̀. Kòo kpɑ̀ɑ̀tì dɔ̀ n yóó bɛ̀ ndi duɔ́mmu.

7 Kɛ̀ Dɑfitii coo nSɑuri birɛ Sonnɑtɑ̃ɑ̃ birɛ Mɛfibosɛti ò do dɔúnnɛ̀ mɛ̀ɛ̀ kpɛ́í nho nɛ́po Sonnɑtɑ̃ɑ̃ dinùù kɛ yú ti Yiɛ̀ nKuyie nyètìrì. 8 Kɛ duɔ́ nkɛ̀ bɛ̀ɛ yúní Adimɔnni nɛ̀ Mɛfibosɛti Disipɑɑ Ayɑ kóo sɑpɑ̀ɑ̀ mbí idɛ́ ò do pɛitɛ́nɛ̀ ì Sɑuri, nɛ̀ Sɑuri kóo sɑpɑ̀ɑ̀ mmɔù kó initidɑbí ìnùmmù ò do pɛitɛ́nɛ̀ ì Bɑdisidɑii birɛ Adidiɛdi Abɛdi-Mɛodɑɑ ɛì kou. 9 Kòo bɛ̀ duɔ́ nKɑbɑoniibɛ kɛ̀ bɛ̀ɛ bɛ̀ nùńnɛ́ kɛ̀ bɛ̀ɛ kú bɛmɔu bɛyiekɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nyììkɛ̀. Bɛ̀ do yóó bɛ̀ kùɔ kɛ sɔ̃́ mbɛ̀ ketírí mudidɛ̀ì mmu.

10 Kɛ̀ Disipɑɑ Ayɑ kóo sɑpɑ̀ɑ̀ ntúótɛ́ kufɔ̀ɔ̀tɔ̃̀nkù kɛ́pitɛ́ dipèrì ĩ́nkɛ̀ kɛ ndɛ mbo, kɛ́túótɛ́ mudidɛ̀ì ketírí dìì mɔ̀nnì kɛ́tuɔkɛnɛ̀ fɛtɑɑfɛ̀ bo domɛ̀ kɛ bɛ̀ nì. Kòò níí ntṹṹ nkɛ bɛ̀ bɑ̀ɑ tinɔ̀tì kɛ́nyié nkɛ bɛ̀ bɑ̀ɑ tikpɑsĩ̀ntì.

11 Mɛm̀mɛ kɛ̀ bɛ̀ɛ nɑ́kɛ́ Dɑfiti Disipɑɑ Sɑuri pocɛ̃nnì Ayɑ birɛ dɔ̀ɔ̀ dɛ̀. 12 Kòo kɔtɛ Kɑdɑɑdi tempɛ̃ Yɑbɛsi ɛì kɔbɛ borɛ̀ kɛ́cɔutɛ́ Sɑuri nɛ̀ Sonnɑtɑ̃ɑ̃ bɛ kṹɔ̃̀. Kɛ yɛ̃́ Fidisitɛ̃ɛ̃bɛ do nɑ dìì mɔ̀nnì Sɑuri Kidiboɑ ɛì kɛ́ bɛ̀ kùɔmu wenwe nɛ̀ Sonnɑtɑ̃ɑ̃ Bɛti-Seɑ̃ tentɛ́mbii kɛ́sɑɑ nkɛ̀ Yɑbɛsi ɛì kɔbɛɛ sɔri kɛ́ bɛ̀ tùótɛ́. 13 Kɛ̀ Dɑfitii túótɛ́ Yɑbɛsi ɛì Sɑuri nɛ̀ Sonnɑtɑ̃ɑ̃ bɛ kṹɔ̃̀, kɛ́tíí mbɛtɔbɛ̀ bɛ̀ múnkɛ kùɔ bɛ̀ kɛ sɑ̀ɑ̀ mbɛ kpɛyɛ, 14 kòo bɛ̀ wɛ̃nnɛ́ kɛ́kũnnɛ́ Sɑuri cicɛ Kiisi fɔ̃ti Sedɑɑ ɛì Bɛnsɑmɛɛ tempɛ̃ miɛkɛ.

Bɛ̀ dɔ̀ɔ̀ dìì mɔ̀nnì okpɑ̀ɑ̀tì yɛ̃ mmù kɛ́deè kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie mmiɛkɛɛ do.

Isidɑyɛɛribɛ wɛ̃̀tɛ kɛ́dokɛ́nɛ̀mɛ̀ Fidisitɛ̃ɛ̃bɛ

(1 Bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ tɔ̃mmú 20:4-8)

15 Kɛ̀ mudoò wɛ̃tɛ kɛ́ɑ̃nnɛ́ Isidɑyɛɛribɛ nɛ̀ Fidisitɛ̃ɛ̃bɛ bɛ cuokɛ̀. Dɑfiti nɛ̀ o kɔbɛ kɛ̀ bɛ̀ ndokùnɛ̀ Fidisitɛ̃ɛ̃bɛ kòo ɔu. 16 Kɛ̀ Benɔdi Adɑfɑɑ yɑɑ̀birɛ nnɑ́ɑ́ nkɛ tú ò bo kuɔ Dɑfiti, kɛ bɑ́ɑ́tí disiè pɑ̀nnì kòo kpɑ̃mbii ntú disɔɔwũɔ̃̀ kɛ̀ mɛ cɛ̃́ɛ̃́kù bo cìdóò bɛ̀tɑ̃ɑ̃ti. 17 Kɛ̀ Abikɑii Seduyɑ birɛɛ teennɛ̀ Dɑfiti kɛ́potɛ́ Fidisitɛ̃ɛ̃ kɛ́kuɔ. Dɛ mɔ̀nnì kɛ̀ bɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ɛ yetɛ kɛ dɔ̀: Dɑfiti bɑ́ mbɛ̀ niɛ̀nɛ̀ mudoò, weè tu Isidɑyɛɛribɛ kó fɛmíìnfɛ̀ bɛ̀ mɛ nyí dɔ́ fɛ kó muhɑ̃ɑ̃́ nkú.

18 Kɛ̀ dɛ̀ɛ yíɛ́ kɛ̀ mudoò tɛ̃mùu wɛ̃tɛ kɛ́ɑ̃nnɛ́ Isidɑyɛɛribɛ nɛ̀ Fidisitɛ̃ɛ̃bɛ bɛ cuokɛ̀ Kɔbu tempɛ̃. Muù miɛkɛ nkɛ Sibekɑii Usɑɑ ɛì kou kùɔmɛ̀ Sɑfu Adɑɑ yɑɑ̀birɛ tɛrɛ̀. 19 Kɛ̀ mudoò tɛ̃mùu wɛ̃tɛ kɛ yíɛ́ ɑ̃nnɛ́ Kɔbu tempɛ̃ mmiɛkɛ bɑkɛ kɛ̀ Yɑdi Bɛtideɛmmu tempɛ̃ kou birɛ Edɑnɑnni kuɔ Kodiyɑti tɔù mɔù Kɑti ɛì kou, kòo kpɑ̃nnì kó kudɔú cɛ̃́ɛ̃́kù mɑ̀nnɛ̀ kuyɑɑ̀dùɔ̀dɔú. 20 Kɛ̀ mudoò tɛ̃mùu wɛ̃tɛ kɛ́ɑ̃nnɛ́ Kɑti, Isidɑyɛɛribɛ dootitɔbɛ̀ miɛkɛ kɛ̀ kuhɑ̃ɑ̃pɔ̀nkù mɑkù mbo kɛ nɔ ndikpɑ̀nnì mɛdiɛ̀. Kɛ mɔkɛ inɔ́mbí ikuɔ̀ o nɔu nɛ̀ o nɑɑ̀cɛ̀i, imɔu kɛ̀ ìì wɛ̃nnɛ́ sipísìdɛ́ nɛ̀ ìnɑ̀ɑ̀. Adɑfɑɑ kó dɛyɑɑ̀birɛ mɑrɛ̀ tó ndɛ. 21 Kòò nsɑ̃́ɑ̃́ nyIsidɑyɛɛribɛ, kɛ̀ Dɑfiti tɑ̃ũ̀ Sɑmmɑ birɛ Yonnɑtɑ̃ɑ̃ ò kùɔ.

22 Dɑfiti nɛ̀ o ɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ɛ kuɔ Fidisitɛ̃ɛ̃bɛ kó bɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ bɛ̀nɑ̀ɑ̀, bɛmɔu Adɑfɑɑ nɑɑ̀mùnkù kɔbɛ do mbɛ.

22

Dɑfiti dèntɛ̀mɛ̀ kɛ sɑ̃ntɛ Kuyie

(Wéntɛ́ Yɛsɑ̃ɑ̃ 18)

1 Dɑfiti do dèntɛ̀ fɛ nyɛ̀nfɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nhò dɛɛtɛ́nɛ̀ dìì mɔ̀nnì ndi o dootitɔbɛ̀, dɔ̀kɛ Sɑuri.

2 Kòò dɔ̀: Ti Yiɛ̀ nKuyie nkuù tu n kó dipèrì dìì n kɑ̃nkɛ́,

n kó tɛcɛ̃kpetɛ̀ n sɔri tɛ̀ɛ̀ miɛkɛ, n dɛɛtíwè.

3 Kuù n te, n sɔri kuù borɛ̀,

kuù tu n kó kupèrìkù kùù n kɑ̃nkɛ́,

kuù tu n kó kudɔpìkù, kuù tu okperì wèè n dɛɛrí,

kuù tu n kó tɛcɛ̃kpetɛ̀ n sɔri tɛ̀ɛ̀ miɛkɛ,

kuù tu n dɛɛtíwè wèè n dɛɛtɛ́nɛ̀ bɛyɛibɛ,

4 Nh ɔ̃ɔ̃ yĩ́ ti Yiɛ̀ nKuyie nyètìrì ńdɛu nwe,

kɛ̀ kù n dɛɛtɛ́nɛ̀ n dootitɔbɛ̀.

5 Mukṹṹ ndo n cɛ̃̀ɛ̃̀tɛmu mɛniɛ nkɔ̃mɛ,

kɛ́donnɛ́ n kɔ̃m̀bùɔ̀tì mɛnɛ́yɛimɛ kɔ̃mɛ.

6 Kudɔnkù kó iwɛ̃ĩ iì do n cɛ̃̀ɛ̃̀tɛ,

kɛ̀ mukṹṹ nkó ticùɔ̀tì nduɔ́ n yììkɛ̀.

7 Dɛ̀ do n di kɛ̀ n yú ti Yiɛ̀ nKuyie nku kɛ́ ku nkuɔ́nnɛ̀,

kɛ̀ kùu kèè n tɑmmɛ̀ ku cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ miɛkɛ kɛ̀ m bɑ́ɑmìi tuɔ̀koo ku borɛ̀.

8 Dɛ mɔ̀nnì kɛ̀ ku miɛkɛɛ pɛikɛ,

kɛ̀ kɛtenkɛ̀ɛ ɑɑ́, kɛ́sɑ̃ntɛ̀,

kɛ̀ kɛĩ́nkɛ̀ kó dipũũ ɑɑ́ kɛ́sɑ̃ntɛ̀.

9 Kɛ̀ kuyukú nyiɛ̀ní Kuyie nwũɔ̃̀,

kɛ̀ fɛhɑ̃ɑ̃dɛɛ̀nfɛ̀ yìɛ̀ní ku nùù nɛ̀ ihɑ̃ɑ̃pɛ́m̀pɛ́rí.

10 Kɛ̀ kùu kpɛ́ú ntiwɛtì kɛ́cútɛ́ní,

kɛ́ncutiní kɛ nɑ yɛwɛtìsùɔ̀.

11 Kɛ dekɛ oĩ́nkɛ̀mbɑ̀rì, kɛ puù,

kɛ́mputì kuyɑɑkù miɛkɛ.

12 Kɛ̀ dibiìnnì kù fitɛ́

kɛ̀ yɛwɛtɛ̀ diɛyɛ̀ kù cɛ̃̀ɛ̃̀tɛ

kɛ̀ dɛ̀ sɔ̀ù kɛ dò ndibinni cũmpuri.

13 Kɛ̀ kuwenniku diɛkù yìɛ̀ní ku ììkɛ̀

Kɛ̀ ihɑ̃ɑ̃pɛ́m̀pɛ́rí yiɛ̀.

14 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie mpɛ̀ú mɛtɑmmɛ̀,

Kuyie nkùù bɑkɛ́ kɛĩ́nkɛ̀ nɛ̀ kɛtenkɛ̀ kɛ̀ kù pɛ̀ú mɛtɑmmɛ̀

15 Kɛ̀ fɛtɑɑfɛ̀ nwéí tipíìtì timɔu kɛ̀ bɛ̀ sɔ̀rì

kɛ̀ Kuyie ntɑ̃ũ ku pie ntipíìtì timɔu kɛ́ bɛ̀ cíɛ.

16 Kɛ̀ kùu pɛɛ kɛ̀ dɑ̀mɛ́ɛ̀rì fũ̀ɔ̃̀ feitɛ́,

kɛ̀ kùu wei kɛ̀ kɛtenkɛ̀ miɛkɛɛ feitɛ́.

17 Kɛ̀ kùu youtɛní ku nɔ̀ùtɛ̀ kɛĩ́nkɛ̀,

kɛ́ n yṹɔ̃́ mmɛniɛ mmiɛkɛ kɛ́dennɛní.

18 Kuù n dɛɛrínɛ̀ n dootitɔbɛ̀,

nɛ̀ n sĩ̀mbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ wɛ̃rímú pɛ̃ɛ̃tɛ́ n kɔ̃mu.

19 N do bo mɛsémmɛ̀ miɛkɛ nkɛ kɛ̀ bɛ̀ n cɛ̃̀ɛ̃̀tɛ.

Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie mmɛ nní nni mbonɛ̀.

20 Kɛ n dènnɛní difɔ̃̀tìrì miɛkɛ,

kɛ nh òmpùnnɛ kù n dɔ́ mɛ̀ɛ̀ kpɛ́í.

21 Ti Yiɛ̀ nKuyie nni nyietí n dɔɔri mɛ̀mmɛ dɛ̀ɛ̀ sìɛ́

N wennimu kɛ̀ kù n yietí mɛsɑ̀ɑ̀.

22 N tũmmu ti Yiɛ̀ nKuyie nkó kucɛ,

n yí yetɛ ku kpɛti mɑtì.

23 N yí yetɛ ku kuɔ́ mɑì,

m mɛ n yí yetɛ ku tɑnnùù mɑrì.

24 N dɔɔrimu kù dɔ́mɛ̀.

N dɑkɛmu n yɑ̀ɑ̀ bo yetɛ́ mɛ̀ɛ̀ kpɛ́í.

25 Ti Yiɛ̀ nKuyie nni nyietí n wetí kɛ̀ dɛ̀ mɑmɛ̀ mmɛ,

n wennimu kɛ̀ kù n yietí mɛsɑ̀ɑ̀.

26 Ti Yiɛ̀ nKuyie nwèè dɑ dɔɔri dɛ̀ɛ̀ wenni, ɑ we ndɔɔri dɛ̀ɛ̀ wenni.

Wèè tu onìtì mɔ́mmuɔ ɑ we ndɔɔri timɔ́mmɔnti.

27 Kɛ̀ wèè dò mpɑ́íí, ɑ́ ɔ̃ɔ̃ ò bɛnkɛmu ɑmɑ́ɑ̀ pɑíí.

Kòò tu onìtì ciiǹti ɑ nyɛ̃́ ɑ bo ò yĩmɛ̀.

28 Fɔ̃́ɔ̃̀ dɛɛrí bɛsénnìbɛ̀

fɔ̃́ɔ̃̀ ɔ̃ɔ̃ wéntɛ́ sifeí yɛmbɛ̀ kɛ bɛ̀ɛ kɛ̃kɛ

29 N Yiɛ̀ nfɔ̃́ɔ̃̀ tu n fìtírɛ̀,

fɔ̃́ɔ̃̀ m mí dibiìnnì miɛkɛ.

30 Fɔ̃́ɔ̃̀ te kɛ̀ n do n dootitɔbɛ̀.

Fɔ̃́ɔ̃̀ te kɛ̀ n sèńtɛ́ kuduotí.

31 Kuyie nkó kucɛ dò mpɑ́íí nwe,

kɛ̀ ku nɑ́ɑǹtì tu timɔ́mmɔnti,

kɛ̀ kù dò nkudɔpìkù kɛ kɑ̃nkù bɛ̀ɛ̀ sɔ̀ri ku borɛ̀.

32 We ntu Kuyie nkɛ̀ dɛ̀ í tú fɔ̃́ nti Yiɛ̀.

We ntu ti kó dipèrì dìì ti kɑ̃nkɛ́ kɛ̀ dɛ̀ í tú fɔ̃́ nKuyie.

33 Kuyie nkuù tu n kó tɛcɛ̃kpetɛ̀,

kuù wèńkùnko n cɛ.

34 Kuù kpénkùnko n tɑ̀ɑ̀kɛ tɛhontɛ̀ kpɛyi kɔ̃mɛ.

Kuù te kɛ̀ n còḿmú ditennì ĩ́nkɛ̀.

35 Kuù m bɛnkú dikpɑ̀nnì,

kɛ n teénnɛ̀ kɛ̀ n nɔ nkɛ yũɔ̃ ndisɔɔwũɔ̃̀ kó mutɑ̃mmù.

36 N Yiɛ̀ nhɑ nɔ̀ùtɛ̀ youtɛ tɛɛ̀ n tɔ,

kɛ n kɑ̃nkɛ́ kudɔpìkù kɔ̃mɛ, kɛ n dɛɛrí,

nh ɔ̃ɔ̃ dɑ yú kɑ̀ɑ yiemmu kɛ n kpénkùnnɛ.

37 Fɔ̃́ɔ̃̀ te kɛ̀ n kèrí mɛcɑ̃ɑ̃,

bɑ́ n tɑ̀ɑ̀kɛ í seití.

38 M bɛ̀ti n dootitɔbɛ̀ mbɛ kɛ bɛ̀ nìntɛ,

kɛ̀ n yí bɛ̀ kùɔ bɛmɔu m bɑ́ɑ́ wɛ̃tɛ.

39 M bɛ̀ kèétɛ́ kéétɛ́mu kɛ̀ bɛ̀ còú,

kɛ̀ m bɛ̀ nɑ̀ù bɛ̀ bɑ́ɑ́ nɑ kɛ́ítɛ́, m bɛ̀ nɑmu.

40 Kuù n duɔ̀ mmukpɑ̀rìwɛ̃rímú,

kɛ te kɛ̀ n dootitɔbɛ̀ m bɔ̀útɛ́.

41 Fɔ̃́ɔ̃̀ te kɛ̀ n dootitɔbɛ̀ bùtínnɛ́ kɛ cokɛ́,

kɛ̀ nh ɑutɛ́ n sĩ̀mbɛ̀ kɛ bɛ̀ kɔ̀ù.

42 Kɛ̀ bɛ̀ kuɔ̀ mbɑ́ òmɔù í bɛ̀ teénnɛ̀,

kɛ̀ bɛ̀ kuɔ̀nnɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie mbɑ́ kù í bɛ̀ cɔ̀ú.

43 M bɛ̀ nɑ̀ntɛmu kɛ̀ bɛ̀ nɑɑ́ nkutɑ̃ɑ̃yukú,

kɛ̀ m bɛ̀ nɑ̀ù kucɛ kó tisɑ̃sɑ̃̀ɑ̃̀tì kɔ̃mɛ.

44 Kuù n dɛɛtɛ́nɛ̀ m botí kɔbɛ bɛ̀ɛ̀ yetɛ n kpɛti,

kɛ n nií nyibotí ììkɛ̀,

kɛ̀ kubotí n yí yɛ̃́ kù nɑɑ́ n kó tidɑɑtì.

45 Kɛ̀ bɛpɔ̀ɔ̀bɛ̀ n sɑ̃ntí,

kɛ̀ m bɛ́i mmɛ̀mɑ́ɑ̀ bɛ̀ɛ yie n kpɛti,

46 Bɛ̀ cĩ̀tɛmu kɛ kpeutí,

kɛ yiɛ̀ní bɛ sɔ̀rɛ̀ miɛkɛ.

47 N Yiɛ̀ nKuyie mbomu, kuù tu n kó dipèrì,

ndɛ́úkùnkonɛ̀ ku yètìrì, kuù tu n dɛɛtíwè.

48 Kuyie nkuù m pɛ̀iri,

kɛ te kɛ̀ ibotí m bɔ̀útɛ́.

49 Kuù n dɛɛrínɛ̀ n dootitɔbɛ̀,

kɛ te kɛ̀ n nɔ n dootitɔbɛ̀,

kɛ n dɛɛrínɛ̀ bɛnitiyonkubɛ.

50 Dɛɛ̀ kpɛ́í nte kɛ̀ n yó nkù sɑ̃ntí ibotí cuokɛ̀,

kɛ́ndiè nkɛ dɛ́úkùnko ku yètìrì.

51 Kuù dɛɛrí ku kóo kpɑ̀ɑ̀tì kù tɑ̃ɑ̃tɛ́ wè,

koò dɔ̀ɔ̀ri mɛsɑ̀ɑ̀,

kuù dɔ̀ɔ̀ri mɛsɑ̀ɑ̀ nDɑfiti nɛ̀ o yɑɑ̀bío sɑ̃́ɑ̃̀.

23

Dɑfiti kó tinɑ́ɑǹtì sɔnti

1 Kéntɛ́nɛ̀ Isɑii birɛ Dɑfiti kó tinɑ́ɑǹtì sɔnti,

keènɛ̀ dɛ kóo nitidiɛwè nɑ́ɑǹtì,

weè tu okpɑ̀ɑ̀tì Kuyie nSɑkɔbu do tũ nkù tɑ̃ɑ̃tɛ́ wè,

Isidɑyɛɛribɛ kóò dèntì bɛ̀ dɔ́ wè.

2 Ti Yiɛ̀ nKuyie nYɑɑ́ muù nɑ̀ɑ́ m miɛkɛ,

Kuyie nkuù ɑ̃ɑ̃̀ ku nɑ́ɑǹtì n nùù miɛkɛ.

3 Kuyie nyIsidɑyɛɛribɛ tũ nkù bɛ́immu,

Kuyie nkùù kɑ̃nkɛ́ Isidɑyɛɛribɛ kuù bɛ́i nkɛ tú

wèè bɑkɛ́ bɛnìtìbɛ̀ nɛ̀ Kuyie nkó kufɔ̃wɑɑ́.

Wèè kó tikpɑ̀tì wenni.

4 Ò dò ndiwennɛ́cɑ̀nnì kó kuwenniku nku,

dikṹnweńnì dìì cɑɑ́nnì di kó kuwenniku.

Fɛtɑɑfɛ̀ ɔ̃ɔ̃ ni kɛ́deè kɛ̀ kùù wennikuu míítɛ́,

kɛ̀ tifɑ̃ɑ̃̀tìi yɛ̀nní.

5 Mí nDɑfiti n cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kpɛrɛ mɛ ndò,

kɛ̀ kù n dɔ̀ɔ̀nɛ̀ mɛtɑummɛ̀ mɛ̀ɛ̀ yó mbo sɑ̃́ɑ̃̀

kɛ dɔú nyikuɔ́ ìì yó mmɛ nkɑ̃nkɛ́,

kuù te kɛ̀ n nɔ ndɛmɔu,

kuù yó n dɛɛtɛ́ kɛ́ndɔɔri n yɛ̀mmɛ̀ dɔ́ dɛ̀.

6 Bɛ̀ɛ̀ borimɛ í wenni bɛ̀ dònnɛ̀ tipotì nti,

kɛ̀ bɛ̀ bɛ̀ píenko,

bɛ̀ mɛ nyí bɛ̀ pĩĩnnɛ̀ sinɔu kperí.

7 Wèè dɔ́ kɛ́ tì pĩ́ nhò ɔ̃ ntɔ tɛmɑ́tìdùɔ̀tɛ̀ ntɛ,

yoo kukpɑ̃ndɔú.

Kòò dèè wèe ti cɔ́ú mpɑ̃̀nkɛ.

Dɑfiti kó bɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ yɛkɔ̃m̀bɔ̀ yɛmbɛ̀

(Wéntɛ́ 1 Bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ tɔ̃mmú 11:10-47)

8 Ntɛ Dɑfiti ɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ yɛkɔ̃m̀bɔ̀ yɛmbɛ̀ kó yɛyètɛ̀: Oketiwè kpɛri tú Isebɑɑdi Akimɔniibɛ kou, weè do bɑkɛ́ bɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ kó ditĩ̀nnì. Weè do kùɔ bɛnìtìbɛ̀ sikɔusìni (800) dimɔ̀nnì dìmɑ́ɑ̀.

9 O kó difɔ̃nkúò kɛ̀ Aoɑ birɛ Dodo kó dɛbirɛ Edeɑsɑɑ nhò pòkoo. Yɛkɔ̃m̀bɔ̀ yɛmbɛ̀ bɛ̀tɑ̃ɑ̃ti kóò mɔù nwe wèè do nɛínɛ̀ Dɑfiti Fidisitɛ̃ɛ̃bɛ bɛ̀ dintɛ́mɛ̀ kɛ̀ Isidɑyɛɛribɛɛ bótí. 10 Kɛ̀ Edɑsɑɑ ncómmú kɛ́bɑɑo Fidisitɛ̃ɛ̃bɛ kɛ pikú o siè kòo nɔ̀ùtɛ̀ yɑ̀ɑ tɑ̃tɛ́ kòo sonnɛ́ kɛ́ ndì pikú. Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nduɔ́ nkɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ nɑ bɛ dootitɔbɛ̀ mɛdiɛ̀ ndɛ̀ yiè. Kɛ̀ bɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ tɔbɛ̀ɛ wɛ̃tɛní kɛ́ m bɛ̀ tũ nkɛ ɛiti mɑ́ɑ̀.

11 O kó difɔ̃nkúò kɛ̀ Adɑɑ kou Akee birɛ Sɑmɑɑ mbɛ̀ pòkoo. Fidisitɛ̃ɛ̃bɛ do tìí ndìì mɔ̀nnì Deii itũ mɑì kó kupɑku borɛ̀ kɛ̀ Isidɑyɛɛribɛɛ cokɛ́. 12 Kɛ̀ Sɑmɑɑ cómmú kɛ́bɑɑo, kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nduɔ́ nkòo potɛ́ Fidisitɛ̃ɛ̃bɛ kɛ́kuɔ. Kɛ̀ Isidɑyɛɛribɛɛ bɛ̀ nɑ mɛdiɛ̀.

13 Diyiè mɑrì mudidɛ̀ì mɔ̀nnì kɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ bɛ̀tɑ̃ɑ̃tii yɛ̀nní bɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀nsɑ̃ndèèbɛ̀ tĩ̀nnì miɛkɛ, kɛ́kɔtɛ kɛ́yɑ̀ Dɑfiti Adudɑmmu tɑ̃dènkù miɛkɛ, kɛ yɛ̃́ Fidisitɛ̃ɛ̃bɛ do bɑ̀tɛ́mɛ̀ Defɑii biriku. 14 Kɛ̀ Dɑfiti ḿbo o sɔ̀rì, kɛ̀ Fidisitɛ̃ɛ̃bɛ bo Bɛtideɛmmu. 15 Kɛ̀ Dɑfitii dɔkɛ Bɛtideɛmmu kó mɛniɛ, kɛ dɔ̀: We mbo kɔtɛ Bɛtideɛmmu tɛbintɛ tɛ̀ɛ̀ bo dihɛì bòrì kɛ n dónní kɛ̀ n yɑ̃̀?

16 Kɛ̀ bɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ yɛkɔ̃m̀bɔ̀ yɛmbɛ̀ bɛ̀tɑ̃ɑ̃tii ítɛ́ kɛ́kɛ̃tɛ́ Fidisitɛ̃ɛ̃bɛ cuokɛ̀ bɛ̀ kɑ̀ri dɛ̀, kɛ́kɔtɛ Bɛtideɛmmu kó tɛbintɛ kɛ́dónní mɛniɛ nkɛ́kɔtɛnní kóò duɔ́, ò mɛ nyí nyie nkɛ́ mɛ̀ yɑ̃̀, kɛ́ mɛ̀ pɑ̃ Kuyie nkɛ́cóúnko kɛtenkɛ̀ 17 kɛ dɔ̀: N Yiɛ̀ nKuyie, m bɑ́ɑ́ yɑ̃̀ dɛ kó mɛniɛ, mɛ̀ dònnɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ duɔ́ mbɛ fòmmu kɛ kɔ̀tɛ kɛ donní dɛ kó mɛniɛ mbɛ kó mɛyĩ̀ĩ̀ mmɛ.

Ò í nyie nkɛ́ mɛ̀ yɑ̃̀.

Bɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ yɛkɔ̃m̀bɔ̀ yɛmbɛ̀ bɛ̀tɑ̃ɑ̃ti bɛɛ̀ do pĩ ndɛ kó mutɔ̃mmú.

18 Kɛ̀ Seduyɑɑ birɛ Abikɑii, Soɑbu nɑntɛ̀ mbɑkɛ́ bɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ sipísìtɑ̃ɑ̃ti tĩ̀nnì. Weè do kùɔnɛ̀ o kpɑ̃nnì o dootitɔbɛ̀ sikɔusìtɑ̃ɑ̃ti (300). Mɛm̀mɛ kòo yètìrìi feitɛ́ bɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ sipísìtɑ̃ɑ̃ti miɛkɛ. 19 Kòo nɑɑ́ nhodiɛwè bɛ cuokɛ̀, kɛ́ bɛ̀ bɑɑtɛ́, ò mɛ nnɛ́ í nnɑ kɛ́mɑɑtɛnɛ̀ bɛ̀tɑ̃ɑ̃ti tĩ̀nnì kɔbɛ bɛmbɛ.

20 Yoyɑdɑɑ birɛ Bennɑyɑ Kɑbusɛɛdi ɛì kou, ohɑ̃ɑ̃pɔ̀nkperì mɔù kó dɛbirɛ, kòò kpɑ nkɛ́nɑ o dootitɔbɛ̀ mɛdiɛ̀. Weè do kùɔ Adiyɛɛdi bí idɛ́ Mɔɑbu ɛì kɔbɛ. Weè do tɑ yɛcìrícìrɛ̀ fɔ̃̀tìrì nɛ̀ muséé nkɛ́kuɔ dicìrícìrì. 21 Weè múnkɛ do kùɔ Esibiti kɔbɛ kóo nitikperì mɔù, kɛ sɔ̃́ nkòò tɔ dikpɑ̃nnì kòo kɔtɛnko kupɑ̀ɑ̀ti kɛ́ dì fìètɛ kóò kùɔnɛ̀. 22 Bennɑyɑ do kpɑ ndiì kpɑ̀nnì kɛ́pɛ́tɛ́ diyètìrì sipísìtɑ̃ɑ̃ti kɔbɛ tĩ̀nnì miɛkɛ. 23 Kòo yètìrìi feitɛ́ mɛdiɛ̀ nsipísìtɑ̃ɑ̃ti kɔbɛ tĩ̀nnì miɛkɛ, ò mɛ nyí nnɑ kɛ tùɔ̀kɛ bɛ̀tɑ̃ɑ̃ti tĩ̀nnì kɔbɛ. Kɛ̀ Dɑfitii ò tɑ̃ɑ̃tɛ́ kòò mbɑkɛ́ tihɑ̃ɑ̃pɔ̀ntì tìì ò bɑ̀ɑ.

24 Sipísìtɑ̃ɑ̃ti tĩ̀nnì kɔbɛ do tú: Asɑyɛɛdi Soɑbu nɑntɛ̀ nɛ̀ Dodo Bɛtideɛmmu ɛì kou birɛ Edɑnɑnni. 25 Nɛ̀ Sɑmɑɑ nɛ̀ Edikɑɑ Adodi ɛì kɔbɛ. 26 Edɛsi Pedɛti ɛì kou Ikɛsi birɛ Idɑɑ Tekoɑ ɛì kou. 27 Abiesɛɛ Anɑtɔti ɛì kou nɛ̀ Mɛbunnɑii Usɑɑ ɛì kou. 28 Sɑdimɔɔ Aoɑ ɛì kou nɛ̀ Mɑdɑii Nɛtofɑɑ ɛì kou. 29 Bɑɑnɑ birɛ Edɛbu Nɛtofɑɑ ɛì kou tókɛ nɛ̀ Dibɑii birɛ Itɑii Kibeɑ ɛì kou, Bɛnsɑmɛɛ tempɛ̃ miɛkɛ. 30 Nɛ̀ Bennɑyɑ Pidɑtɔ̃ɔ̃ ɛì kou nɛ̀ Itɑii Kɑɑsi ɛì kou. 31 Nɛ̀ Abi-Adinɔɔ Bɛti-Adɑbɑ ɛì kou nɛ̀ Asimɑfɛti Bɑudimmu ɛì kou. 32 Ediɑbɑ Sɑdimɔɔ ɛì kou, Yɑsenni bí kó dɛ̀mɑrɛ̀, kɛ̀ dɛ yètìrì tu Yonnɑtɑ̃ɑ̃. 33 Sɑmɑɑ Adɑɑ ɛì kou nɛ̀ Sɑdɑdi birɛ Aiyɑmmu Adɑɑ ɛì kou. 34 Nɛ̀ Edifedee Akɑsibɑii birɛ Mɑɑkɑ ɛì kou nɛ̀ Aitofɛɛdi Kido ɛì kou birɛ Ediyɑmmu. 35 Esidɑii Kɑdimɛɛdi ɛì kou nɛ̀ Pɑdɑii Adɑbu ɛì kou, 36 nɛ̀ Nɑtɑ̃ɑ̃ birɛ Ikɑdi Tisobɑ ɛì kou nɛ̀ Bɑni Kɑdi nɑɑ̀mùnkù kou. 37 Sedɛki Amɔniibɛ botí kou nɛ̀ Nɑdɑii Bedɔti ɛì kou wèè do tɔu Seduyɑ birɛ Soɑbu kpɑ̀rìnɛntì, 38 nɛ̀ Idɑɑ Yetɛɛ nɑɑ̀mùnkù kou nɛ̀ Kɑɑrɛbu, tɛɛ̀ cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ tɛmɑ́ɑ̀ kou. 39 Nɛ̀ Udii Itiibɛ botí kou, kɛ̀ bɛ̀ɛ wɛ̃nnɛ́ bɛmɔu sipísìtɑ̃ɑ̃ti nɛ̀ bɛ̀yiekɛ̀.

24

Dɑfiti kɑ̀ɑmmɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie mmiɛkɛ bɛ̀ pɛikɛ

(Wéntɛ́ 1 Bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ tɔ̃mmú 21:1-6)

1 Diyiè mɑrì kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie mmiɛkɛɛ yɛ̀nní Isidɑyɛɛribɛ, kɛ̀ kùu nɑmpɛ Dɑfiti yɛ̀mmɛ̀ kòo dɔɔ̀ dɛ̀ɛ̀ yóó bɛ̀ tɔní mɛyɛi, kòò dɔ̀ bɛ̀ɛ kɑɑ nyIsidɑyɛɛribɛ nɛ̀ Sudɑɑ kɔbɛ. 2 Kòo nɑ́kɛ́ bɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ kóo kótì Soɑbu wèè ò bonɛ̀ kɛ dɔ̀: Ce nyIsidɑyɛɛribɛ tenkɛ̀ kɛmɔu kɛ́kɑɑ mbɛnitidɑɑbɛ̀ n dɔ́ kɛ́nyɛ̃́ bɛ̀ mɑ̀mɛ̀ mmɛ.

3 Kɛ̀ Soɑbuu ò tɛ̃̀ńnɛ́ kɛ dɔ̀: Okpɑ̀ɑ̀tì n dɔ́mu ti Yiɛ̀ nKuyie nduɔ́ nkɛ̀ Isidɑyɛɛribɛɛ sṹṹ nkɛ́pɛ̃ɛ̃tɛ́ miɛ nkucɛ tɛkɔ̀ùtɛ̀ (100), kɑ̀ɑ bɛ̀ yɑ̀ nɛ̀ ɑ nɔ̀nfɛ̀. Dɛ̀ nɛ́ dòmmɛ kɑ̀ɑ dɔ́ kɛ́pĩ́ ndɛ kó mutɔ̃mmú botí?

4 Kòo kpɑ̀ɑ̀tì bɑɑ mpĩ́ nho bɛ́i ntì Soɑbu nɛ̀ bɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ iwɛ̃ĩ yɛmbɛ̀ tɔbɛ̀. Kɛ̀ bɛ̀ɛ yóu kɛ́dɔɔ̀ okpɑ̀ɑ̀tì yɛ̃mmɛ̀, kɛ́ítɛ́ o cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kɛ́kɔtɛ bɛnìtìbɛ̀ kɑ̀mmù, 5 kɛ́séntɛ́ Suditɛ̃ɛ̃ kɛ́ketɛ́ Adowɛɛ ɛì dìì bo Kɑdi kó kubiriku cuokɛ̀, kɛ́deè kɛ́kɔtɛ Yɑsɛɛ. 6 Kɛ̀ bɛ̀ɛ tɑ Kɑdɑɑdi kɛ́pɛ̃ɛ̃tɛ́ kɛ́kɔtɛ Itiibɛ ɛì Kɑdɛɛsi nɛ̀ Tɑ̃ɑ̃-Yɑɑni nɛ̀ dɛ kó sihɛkɛsí nɛ̀ Sitɔ̃ɔ̃, 7 kɛ́pɛ̃ɛ̃tɛ́ kɛ́kɔtɛ Tiiri kó dihɛì kperì kuduotí fitɛ́ dì, Itiibɛ nɛ̀ Kɑnnɑhɑ̃ɑ̃ kɔbɛ do te yɛ̀, kɛ́pɛ̃ɛ̃tɛ́ kɛ́tuɔkɛ Bɛɛrisebɑɑ Sudɑɑ tempɛ̃ nkubɑkù cɑ̃̀nku bíɛ́kɛ̀. 8 Bɛ̀ dèè dìì mɔ̀nnì bɛ tenkɛ̀ kɛmɔu kɛ́wɛ̃tɛ Sedisɑdɛmmu kɛ sɔ̃́ ndɛ̀ mɔ̀kɛ bɛtɑ̃̀ɑ̃̀bɛ̀ bɛ̀wɛi nɛ̀ yɛwe sipísìdɛ́ nɛ̀ bɛ̀ ketɛ́mɛ̀ mukɑ̀mmù. 9 Kɛ̀ Soɑbuu nɑ́kɛ́ okpɑ̀ɑ̀tì bɛ̀ kɑ̀ɑ nyIsidɑyɛɛribɛ kó bɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ mɑ̀mɛ̀ sikɔupíkɔ̀ùsìni (800000), Sudɑɑ kɔbɛ sikɔupíkɔ̀ùsìnùmmù (500000).

Kuyie mpotɛ́mɛ̀ Dɑfiti ò kɑ̀ɑ mmɛ̀ɛ̀ kpɛ́í mbɛnìtìbɛ̀

(Wéntɛ́ 1 Bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ tɔ̃mmú 21:7-17)

10 Kɛ̀ Dɑfitii bɑntɛ́ ò cɑ̀ɑ̀rɛ̀mɛ̀ kòo kɔ̃m̀bùɔ̀tìi do, kòo nɑ́kɛ́ ti Yiɛ̀ nKuyie nkɛ dɔ̀: N Yiɛ̀ nKuyie n cɑ̀ɑ̀rɛ̀mu mɛdiɛ̀ n kɑ̀ɑmmɛ̀ bɛnìtìbɛ̀. M bɑntɛ́mu n cɑ̀ɑ̀rɛ̀mɛ̀, n dɔ̀ɔ̀ tiyɛìntì nti, ɑ́ n cĩ́ɛ̃́. 11 Ò yĩ mɛm̀mɛ kɛ́nhenniní dikṹnweńnì kɛ sɔ̃́ ti Yiɛ̀ nKuyie mbɛ́innɛ̀ ku pɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑǹtò Kɑdi wèè do ò bonɛ̀ kɛ tú: 12 Kɔtɛ kɛ́nɑ́kɛ́ Dɑfiti kɛ dɔ̀: N tú nh ò duɔ́ ntiyɛ̃ĩti tìtɑ̃ɑ̃ti ndi, kɛ tú wèe tɑ̃ɑ̃tɛ́ ò dɔ́ kù kɛ̀ n kù nhò potɛ́. 13 Kɛ̀ Kɑdii kɔtɛ kɛ́yɑ̀ Dɑfiti kóò nɑ̀kɛ́ Kuyie nhò nɑ̀kɛ́ tì kɛ dɔ̀: Kɑ̀ɑ dɔ́ dikònnì bo tɑnnímɛ̀ ɑ ɛì kɛ dɔ̀ yɛbie nyɛ̀yiekɛ̀ ɑ́ tɑ̃ɑ̃tɛ́. Kɑ̀ɑ mɛ ndɔ́ ɑ dootitɔbɛ̀ bo ndɑ bɛtìmɛ̀ bɛtɑ̃̀ɑ̃̀bɛ̀ bɛ̀tɑ̃ɑ̃ti miɛkɛ, ɑ́ tɑ̃ɑ̃tɛ́. Kɑ̀ɑ mɛ ndɔ́ mukṹṹ mbo tɑnnímɛ̀ mmɛ kɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ nkɔ̃ nkɛ dɔ̀ yɛwe yɛ̀tɑ̃ɑ̃ti, ɑ́ tɑ̃ɑ̃tɛ́. Totí ɑ yɛ̀mmɛ̀ kɛ́ n nɑ́kɛ́ n dò nkɛ́nɑ́kɛ́ tì wèè n tɔ̃nní.

14 Kɛ̀ Dɑfitii nɑ́kɛ́ Kɑdi kɛ dɔ̀: N yɛ̀mmɛ̀ mɛɛ̀ cɑ̀ɑ̀rɛ̀ mɛdiɛ̀. Kɛ̀ ti do ti Yiɛ̀ nKuyie nnɔ̀ùtɛ̀ miɛkɛ dɛ̀ tɔ̃ũmu, kɛ yɛ̃́ kù sémmɛ̀ dɛumɛ̀. M bɑ́ɑ́ do n nititɔù nɔu miɛkɛ.

15 Mɛm̀mɛ kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nduɔnní mumɔmmú mùù kɔ̀ù Isidɑyɛɛribɛ cuokɛ̀. Dɛ kó dikṹnweńnì kɛ́tuɔkɛnɛ̀ kù dɔú ndìì mɔ̀nnì Isidɑyɛɛribɛ tenkɛ̀ kɛmɔu miɛkɛ kɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ɛ kú sikɔupípísìyiekɛ̀ (70000) dɛ yiè. 16 Kuyie ntɔ̃nnì yòutɛ dìì mɔ̀nnì di nɔ̀ùtɛ̀ Sedisɑdɛmmu ĩ́nkɛ̀ kɛ bo bɛ̀ potɛ́ kuyɛ̃ĩku, kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie n nɑ́kɛ́ ku tɔ̃nnì kɛ dɔ̀: Dɛ̀ sɑ̀nnɛ̀mu mɛmmɛ, ɑ tɛ̃́nkɛ bɑ́ɑ́ potɛ́.

Kɛ sɔ̃́ ndì berínɛ̀ Sebusiibɛ kou mɔù bɛ̀ tu wè Adɑfunɑɑ o kó kuyiɛ́ borɛ̀. 17 Kɛ̀ Dɑfitii yɑ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie ntɔ̃nnì kɔ̀ùmɛ̀ kɛ́kuɔ́nnɛ̀ Kuyie nkɛ dɔ̀: N cɑ̀ɑ̀rɛ̀mu. Míì yetɛ́! Bɛnìtìbɛ̀ biɛ nyí cɑ̀ɑ̀rɛ̀ mùmɑmù, mí nnɛ̀ n cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ tíì dò nhɑ ti potɛ́.

Dɑfiti mɑɑ́mɛ̀ diwũɔ̃tɔ̀nnì Kuyie nkpɛ́í

(Wéntɛ́ 1 Bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ tɔ̃mmú 21:18-26)

18 Dɛ kó diyiè dimɑ́ɑ̀ miɛkɛ kɛ̀ Kɑdii kɔtɛ kɛ́yɑ̀ Dɑfiti kóò nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Dekɛ Adɑfunɑɑ yiɛ́ borɛ̀ kɛ́mɑɑ́ diwũɔ̃tɔ̀nnì ti Yiɛ̀ nKuyie.

19 Kɛ̀ Dɑfiti kɔtɛ kɛ́ndònnɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie ntì nɑ̀kɛ́mɛ̀ ku pɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑǹtò Kɑti kòò ò nɑ̀kɛ́. 20 Kɛ̀ Adɑfunɑɑ sĩ́nnɛ́ní kɛ́yɑ̀ okpɑ̀ɑ̀tì Dɑfiti kòo kèróo, kòo cokɛ́ní kɛ́nínkú kɛ́sĩ́nnɔ́ɔ o ììkɛ̀. 21 Kóò bekɛ kɛ dɔ̀: Okpɑ̀ɑ̀tì dɛ̀ dòmmɛ̀ kɑ̀ɑ kɔ̀riní m borɛ̀? Kɛ̀ Dɑfiti dɔ̀: N dɔ́ ɑ n fítɛ́nɛ̀ ɑ yiɛ́ nku kɛ̀ m mɑɑ́ ti Yiɛ̀ nKuyie ndiwũɔ̃tɔ̀nnì kɛ̀ dɛ̀ɛ yie nkɛ̀ kù potɛ́ kùù yɛ̃ĩku Isidɑyɛɛribɛ kɛ̀ kùu deè. 22 Kɛ̀ Adɑfunɑɑ dɔ̀: Okpɑ̀ɑ̀tì túótɛ́ ɑ dɔ́ dɛ̀ɛ̀ kó dimɑ̀ɑ̀ kɛ́pɑ̃ Kuyie. Ntɛ inɑ̀ɑ̀kɛ, túótɛ́ i kɛ́féútɛ́, túótɛ́ tɛnɑɑsɑ̃ntɛ̀ kó idɛí kɛ́tuɔnnɛ̀. 23 Okpɑ̀ɑ̀tì, n dɑ pɑ̃mu dɛmɔu, kɛ tú ɑ Yiɛ̀ nKuyie ncɔutɛ́ ɑ pɑ̃nnì, kɛ́ dɑ dɔɔ̀ mɛsɑ̀ɑ̀.

24 Kòo kpɑ̀ɑ̀tì Dɑfitii ò tɛ̃̀ńnɛ́ kɛ dɔ̀: Yóu kɛ̀ n dɛ̀ dontɛ́ kɛ dɑ yietí, n yí dɔ́ kɛ́pɑ̃ n Yiɛ̀ nKuyie ndɛ̀mɑrɛ̀ n yí fɛ̃̀ṹtɛ́ dɛ̀ɛ̀ kpɛ́í.

Mɛm̀mɛ kɛ̀ Dɑfitii dontɛ́ kuyiɛ́ nɛ̀ inɑ̀ɑ̀kɛ mɛdítíbii nsipísìnùmmù, 25 kɛ́mɑɑ́ diwũɔ̃tɔ̀nnì dɛborɛ̀ kɛ́fíé ti Yiɛ̀ nKuyie nyiwũɔ̃ kɛ́tuɔ kɛ́fíénɛ̀ mɛtɑummɛ̀ kpɛyi. Dɛ mɔ̀nnì kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie mbɛ̀ wèńtɛ́ fɛnɔnsɑ̀ɑ̀fɛ̀, kɛ̀ kuyɛ̃ĩku kù do bɛ̀ potɛ́ kùu deè.

* 1:18 Owenniwe pɑ́tíri: Wéntɛ́ Sosuwe 10:13 nɛ̀ bɛ̀ wénkùnnɛ tì dɛborɛ̀.

5:8 +Dɛ̀ bɛnkú kɛ dò ndɛ kó bɛnìtìbɛ̀ do tú Dɑfiti dootitɔbɛ̀ mbɛ, dɛɛ̀ te kɛ̀ Dɑfiti bɛ̀ dònnɛnɛ̀ ikuɔ́ nìùbɛ̀ pɑ́tíri nɑ́ɑ́ mbɛ̀ɛ̀ kɔ̃mɛ. (Ikuɔ́ nìùbɛ̀ pɑ́tíri 21:17-23).

1 Bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

14

15

16

17

18

19

20

21

22

Bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ pɑ́tíri ketirì

Di mpɑ́tíri tɔ tìì nɑ́ɑǹtì

Mɛketimɛ̀ mɔ̀nnì Bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ pɑ́tíri ketirì nɛ̀ di dɛ́rì dɛ kó yɛpɑ́tɛ yɛdɛ́ do wɛ̃ ndìmɑrì mɑ́ɑ̀ ndi. Bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ pɑ́tíri ketirì ti nɑ́ɑ́ nSɑdomɔɔ kó tikpɑ̀tì kpɛ́í nkɛ nɛ̀ bɛtɔbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ ò tũ̀nnɛní bɛ kpɛti, Sɑdomɔɔ kó tikpɑ̀tì kpɛti tiì nɛ́ dɔkɛ feí nɛ̀ ò mɑɑ́mɛ̀ Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ nɛ̀ tɛkpɑ̀ɑ̀tìcĩ́ɛ̃̀tɛ̀. O fòmmu kó kumɑ̀nku, kòo nɛ́ wɛ̃tɛ kɛ́tɑ mubɔɔféù, nɛ̀ mufòmmu yɛimu miɛkɛ, kɛ́túókɛ́ bɛnitipòbɛ̀ kɛ̀ dɛ̀ɛ tontɛ́.

Mɛm̀mɛ kɛ̀ Kuyie nyóu kɛ̀ bɛ kpɑ̀ɑ̀tìyuu totɛ́ iwuɔ nyìì do bo kubɑkù yoú bíɛ́kɛ̀ ì tɛ̃́nkɛ í nyie nkɛ bo mbúɔ́ Sɑdomɔɔ birɛ, kɛ́wɑɑ́ mbɛ kóo kpɑ̀ɑ̀tì. Mɛm̀mɛ kɛ̀ dɛ̀ɛ dɔɔ̀ yɛkpɑ̀ɑ̀tìyɔ yɑ̀tɛ yɛ̀dɛ́ɛ̀, Sudɑɑ kɔbɛ kó dikpɑ̀ɑ̀tìyuu nɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ kpɛri kɛ̀ yɛ̀ níí nnɑɑti di mmɔ̀nnì ditɛrì kɛ́sĩntɛ.

Diì pɑ́tíri ti nɑ́ɑ́ nhokpɑ̀ɑ̀tì dòmmɛ̀ kɛ́ndé Kuyie. Wèè kpɑ̀ɑ̀tì dé Kuyie nweè ɔ̃ ntɔ dihɛì kɛ̀ dɛ̀ nɑɑti. Kɑ̀ɑ bo yetɛmɛ̀ Kuyie nkɛ́fíé yɛbɔkɛ̀ kɛ̀ dɛ̀ tɔuní dihɛì kó mucɑɑ̀rìmù. Kuyie ndo duɔnnímu ku pɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑm̀bɛ̀ pɛ́u kɛ̀ bɛ̀ bo ndenni bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ ku nɑ́ɑǹtì, wèè nɛ́ do dɔkɛ ńfeí mbɛ miɛkɛ weè tu Edii 17-19:21

Di mpɑ́tíri nɑ́ɑǹtì duɔ́ kɛ dòmmɛ̀

1. Dɑfiti kó yɛwe sɔnyɛ kó tinɑ́ɑǹtì 1:1-2:12

2. Sɑdomɔɔ kó tikpɑ̀tì 2:13-11:43

3. Yɛkpɑ̀ɑ̀tìyɔ totɛ́mɛ̀ Odoboɑmmu nɛ̀ Sodoboɑmmu bɛ kó dimɔ̀nnì 12:1-14:31

4. Sudɑɑ kɔbɛ kó dikpɑ̀ɑ̀tìyuu nɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ kpɛri yɛ kó tinɑ́ɑǹtì kɛ́ntɔ kɛ́tuɔkɛnɛ̀ Akɑbu kó dimɔ̀nnì 15:1-16:28

5. Akɑbu kó tikpɑ̀tì 16:29-22:40

6. Sosɑfɑti nɛ̀ Sodɑmmu nɛ̀ Asɑdiɑ 22:41-54

1

Adonniyɑ dɔ́mɛ̀ kɛ́cɔutɛ́ tikpɑ̀tì

1 Dɛ mɔ̀nnì kɛ sɔ̃́ nhokpɑ̀ɑ̀tì Dɑfiti kòtɛ́ kɛ mɛ̀nkɛ kòtɛ́, bɑ́ kɛ̀ bɛ̀ ò dɑ̀tínnɛ́ tiyɑ̀ɑ̀tì ò bɑ́ɑ́ keè kuyiìnkù. 2 Kòo kó bɛtɔ̃mbɛ̀ɛ ò nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Okpɑ̀ɑ̀tì yóu kɛ̀ tí dɑ wɑɑ́ nhosɑpɑ̀ɑ̀ nkòo ndɑ pĩ́ mmutɔ̃mmú kɛ́ntú ɑ pokù kɛ̀ dí nwɛ̃ nkɛ dɔu kòò ndɑ dɛì muséé.

3-4 Mɛm̀mɛ kɛ̀ bɛ̀ɛ ítɛ́ Isidɑyɛɛribɛ tenkɛ̀ kɛmɔu miɛkɛ osɑpɑ̀ɑ̀ nsɑ̀ɑ̀wè wɑmmù, kɛ́pɛ́tɛ́ Sunɛmmu ɛitɛ̀ miɛkɛ osɑpɑ̀ɑ̀, kòò mɛ̀nkɛ wenni mɛdiɛ̀, nkòo yètìrì tu Abisɑki, kɛ̀ bɛ̀ɛ ò kɔ̀tɛnní kóò duɔ́ nhokpɑ̀ɑ̀tì kòò mpĩ́ nho tɔ̃mmú. Ò mɛ nyí nhò duɔ́nɛ̀.

5-6 Abusɑdɔmmu do ku kɛ̀ Adonniyɑɑ Akiti do pɛitɛ́nɛ̀ wè Dɑfiti. Kɛ̀ wèe nɑɑ́ Mpo, kɛ́ntú odɑsɑ́ɑ́tì, o cicɛ do í ò bɔnnɛ̀ tìmɑtì, kòò mpɔtì ò túmɛ̀ okpɑ̀ɑ̀tì kóo dɑpɑ̀ɑ̀ nkɛ́nnɑ́ɑ́ nkɛ tú: Míì yóó nɑɑ́ nhokpɑ̀ɑ̀tì. Kòo wɑɑ́ ntɛnɑɑsɑ̃ntɛ̀ nɛ̀ tɛ dèèbɛ̀ nɛ̀ bɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ sipísìnùmmù, 7 kɛ́dɑkɛnɛ̀ Seduyɑ birɛ Soɑbu nɛ̀ ikuɔ́ nìùtì Abiɑtɑɑ kɛ̀ bɛ̀ɛ ò tũ̀nnɛ. 8 Ikuɔ́ nìùtì Sɑdɔki nɛ̀ Yoyɑdɑ birɛ Bennɑyɑ nɛ̀ Nɑtɑ̃ɑ̃ ti Yiɛ̀ nKuyie mpɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑǹtò nɛ̀ Simmɛi kɛ́yíɛ́nɛ̀ Dei nɛ̀ Dɑfiti kó bɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ bɛmbɛ í nyie nkóò tũ̀nnɛ.

Nɑtɑ̃ɑ̃ nɛ̀ Bɑtisebɑɑ bɛ̀ kòńnɛ́mɛ̀ Sɑdomɔɔ

9 Diyiè mɑrì kɛ̀ Adonniyɑɑ ɑ̃nnɛ́ dibɑnni diyɑɑ̀hɔ́útɑ̃́rì borɛ̀, Ã-Dokɛdi bintɛ tɑkɛ́, kɛ́fíé ipe nɛ̀ inɑ̀ɑ̀kɛ nɛ̀ iwũɔ̃ ìì ɑ̃ mɛkùɔ̀, kɛ́yú o tebìí nɛ̀ Sudɑɑ tempɛ̃ nkó bɛkótíbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ do pĩ́ nhokpɑ̀ɑ̀tì Dɑfiti tɔ̃mmú. 10 Ò mɛ nyí nyu ti Yiɛ̀ nKuyie mpɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑǹtò Nɑtɑ̃ɑ̃ nɛ̀ Bɛnnɑyɑ nɛ̀ bɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ yɛkɔ̃m̀bɔ̀ yɛ̀mbɛ̀ nɛ̀ o tebitɛ Sɑdomɔɔ.

11 Dɛ mɔ̀nnì kɛ̀ Nɑtɑ̃ɑ̃ kɔtɛ kɛ́yɑ̀ Bɑtisebɑɑ Sɑdomɔɔ yɔ̃, kóò nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: A kèè Akiti birɛ Adonniyɑ dɔ̀ɔ̀rimɛ̀ kɛ dò nhò tu okpɑ̀ɑ̀tì, bɑ́ n yiɛ̀ nhokpɑ̀ɑ̀tì mɛ nyí tì yɛ̃́ɑ̀? 12 N yóó dɑ duɔ́ nyitié nyi, kɑ̀ɑ yie nkɛ ì tũ̀nnɛ ɑ dɛɛtɛ́ ɑmɑ́ɑ̀ nɛ̀ ɑ kóo dɑpɑ̀ɑ̀ nSɑdomɔɔ. 13 Kɔtɛ kɛ́yɑ̀ okpɑ̀ɑ̀tì Dɑfiti kóò nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Okpɑ̀ɑ̀tì ɑ do n nɑ̀kɛ́mu kɛ dɔ̀ n kóo dɑpɑ̀ɑ̀ nweè yóó nɑɑ́ nhokpɑ̀ɑ̀tì ɑ kó difɔ̃nkúò kɛ́kɑri ɑ kpɑ̀ɑ̀tìkɑ̀rì, dɛ̀ nɛ́ yĩmɛ kɛ̀ Adonniyɑ weè nɑɑ́ nhokpɑ̀ɑ̀tì?

14 A yó nkpɑɑ́ koò nɑ̀ɑ́nnɛ̀ kɛ̀ n kɔtoomu m mɔ́mmuɔ nkɛ́yíɛ́ kónnɛ́ ɑ nùù.

15 Mɛm̀mɛ kɛ̀ Bɑtisebɑɑ kɔtɛ okpɑ̀ɑ̀tì borɛ̀, ò do mɛ nkòtɛ́mɛ̀mu, kɛ́nsɔ̃́ nho bo kudieku kɛ̀ Abisɑki Sunɛmmu kou dɛ bo kɛ pĩ́ nho tɔ̃mmú. 16 Kɛ̀ Bɑtisebɑɑ nínkú kɛ́sĩ́nnɔ́ɔ okpɑ̀ɑ̀tì ììkɛ̀, kòo kpɑ̀ɑ̀tì ò bekɛ kɛ dɔ̀: A yɛ̃ mbɑ? 17 Kòò dɔ̀: Okpɑ̀ɑ̀tì ɑ do bɛ́immu kɛ́yú ti Yiɛ̀ nKuyie nyètìrì kɛ dɔ̀, n kóo dɑpɑ̀ɑ̀ nweè yóó nɑɑ́ nhokpɑ̀ɑ̀tì ɑ kó difɔ̃nkúò, kɛ́kɑri ɑ kpɑ̀ɑ̀tìkɑ̀rì. 18 N nɛ́ bo kɛ yo kɛ̀ bɛ̀ tu Adonniyɑ weè nɑɑ́ nhokpɑ̀ɑ̀tì bɑ́ ɑ í yɛ̃́. 19 Ò ɑ̃nnɛ́ dibɑnni ndi kɛ kùɔ inɑ̀ɑ̀kɛ pɛ́u nɛ̀ iwũɔ̃ ìì ɑ̃ mɛkùɔ̀ nnɛ̀ ipe, kɛ yu ɑ kó bɛdɑpɑ̀mbɛ̀ bɛmɔu nɛ̀ ikuɔ́ nìùtì Abiɑtɑɑ nɛ̀ bɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ kóo kótì Soɑbu, ò mɛ nyí yu ɑ kóo dɑpɑ̀ɑ̀ nSɑdomɔɔ. 20 Okpɑ̀ɑ̀tì, Isidɑyɛɛribɛ bɛmɔu dɑ kémmúmu ɑ bo bɛ̀ nɑ̀kɛ́mɛ̀ wèè yóó sɔɔtɛ́ ɑ kpɑ̀tì. 21 Kɛ̀ mɛɛ̀ dɔkɛ ɑ bo kú dìì mɔ̀nnì bɛ̀ bo ti wéntɛ́ bɛyɛibɛ mí nnɛ̀ m birɛ.

22 Kɛ̀ Bɑtisebɑɑ nkpɑɑ́ mɛ nnɑ́ɑ́nnɛ̀ okpɑ̀ɑ̀tì, kɛ̀ Nɑtɑ̃ɑ̃ tuɔkoo. 23 Kɛ̀ bɛ̀ɛ nɑ́kɛ́ okpɑ̀ɑ̀tì kɛ dɔ̀: Nɑtɑ̃ɑ̃ kɔ̀tɛní. Kɛ̀ Nɑtɑ̃ɑ̃ tɑroo kɛ́nínkú kɛ́sĩ́nnɔ́ɔ okpɑ̀ɑ̀tì ììkɛ̀, 24 kóò bekɛ kɛ dɔ̀: Okpɑ̀ɑ̀tì, fɔ̃́ɔ̃̀ yɛ̃ nhAdonniyɑɑ nɑɑ́ nhokpɑ̀ɑ̀tì kɛ́kɑri ɑ kpɑ̀ɑ̀tìkɑ̀rɑ̀ɑ̀? 25 Ò kɔ̀tɛmu yíe nDokɛɛdi bintɛ borɛ̀, kɛ ɑ̃nnɛ́ dibɑnni diɛrì, kɛ kùɔ inɑ̀ɑ̀kɛ pɛ́u nɛ̀ yɛnɑɑdɑbɛ yɛ̀ɛ̀ ɑ̃ mɛkùɔ̀ nnɛ̀ ipe, kɛ yu ɑ kó bɛdɑpɑ̀mbɛ̀ bɛmɔu nɛ̀ bɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ kó bɛkótíbɛ̀ nɛ̀ ikuɔ́ nìùtì Abiɑtɑɑ. Bɛmɔu kɛ̀ bɛ̀ wɛ̃ nkɛ yo nkɛ yɔ̃̀ mmɛnɑɑ̀ nkɛ pĩɛ̃kù kɛ tú: Okpɑ̀ɑ̀tì Adonniyɑ mbo sɑ̃́ɑ̃̀! 26 Ò mɛ nyí yu ikuɔ́ nìùtì Sɑdɔki nɛ̀ Yeoyɑdɑ birɛ Bɛnnɑyɑ, bɑ́ ɑ birɛ Sɑdomɔɔ nɛ̀ mí m mɔ́mmuɔ. 27 Okpɑ̀ɑ̀tì fɔ̃́ɔ̃̀ yie nkɛ tɑ̃ɑ̃tɛ́ wèè yóó sɔɔtɛ́ ɑ kpɑ̀tì, bɑ́ ɑ í ti nɑ̀kɛ́ tínti ɑ kó bɛtɔ̃mbɑ̀ɑ̀?

Dɑfiti tɑ̃ɑ̃tɛ́mɛ̀ wèè yóó sɔɔtɛ́ o kpɑ̀tì

28 Dɛ mɔ̀nnì kòo kpɑ̀ɑ̀tì Dɑfiti duɔ́ nkɛ̀ bɛ̀ɛ yúní Bɑtisebɑɑ kòo wɛ̃tɛní kɛ́cómmɔ́ɔ okpɑ̀ɑ̀tì ììkɛ̀. 29 Kòo kpɑ̀ɑ̀tìi bɛ́i nkɛ dɔ̀: Ti Yiɛ̀ nKuyie mbomu! M bɛ́immu kɛ yu ku yètìrì, kuù do n dɛɛtɛ́ m bo dìì mɔ̀nnì mɛhɑ́ɑ́rìmɛ̀ miɛkɛ. 30 M bɛ́immu kɛ tú n yóó dɔɔ̀mu yíe n dɑ dɔúnnɛ̀ dìì nùù, kɛ tú ɑ birɛ Sɑdomɔɔ bo sɔɔtɛ́ n kpɑ̀tì kɛ́kɑri n kpɑ̀ɑ̀tìkɑ̀rì.

31 Kɛ̀ Bɑtisebɑɑ nínkóo kɛ́sĩ́nnɔ́ɔ okpɑ̀ɑ̀tì ììkɛ̀ kɛ́bɛ́i nkɛ dɔ̀: Okpɑ̀ɑ̀tì, ḿbo sɑ̃́ɑ̃̀!

32 Dɛ kó difɔ̃nkúò kòo kpɑ̀ɑ̀tì Dɑfitii duɔ́ nkɛ̀ bɛ̀ɛ̀ yúní ikuɔ́ nìùtì Sɑdɔki nɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie mpɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑǹtò Nɑtɑ̃ɑ̃, nɛ̀ Yeoyɑdɑɑ birɛ Bɛnnɑyɑ kɛ̀ bɛ̀ɛ tuɔkɛní. 33 Kòo bɛ̀ nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Túótɛ́nɛ̀ nh ɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ n kpɑɑ́nɛ̀ kɛ̀ dí kɔtɛ kɛ́dee m birɛ Sɑdomɔɔ sɑ̃mmɑrímú kóò kɔtɛnnɛ̀ Kiyɔ̃ɔ̃. 34 Kɛ̀ ikuɔ́ nìùtì Sɑdɔki nɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie mpɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑǹtò Nɑtɑ̃ɑ̃, kɛ̀ bɛ̀ɛ ò cóú mmɛkùɔ̀ nkóò cɑ̃̀ńnɛ́, kòò ntú Isidɑyɛɛribɛ kóo kpɑ̀ɑ̀tì. Kɛ̀ bɛ̀ dèè dí eé ditɑ̃tɛheù kɛ́huu kɛ dɔ̀: Okpɑ̀ɑ̀tì Sɑdomɔɔ mbo sɑ̃́ɑ̃̀! 35 Dɛ kó difɔ̃nkúò kɛ̀ di ò tũ̀nnɛ kɛ́konní dihɛì, kòo kɑri n kpɑ̀ɑ̀tìkɑ̀rì, weè yóó sɔɔtɛ́ n kpɑ̀tì, n we ntɑ̃ɑ̃tɛ́ kòò bo mbɑkɛ́ Isidɑyɛɛribɛ bɛmɔu nɛ̀ Sudɑɑ kɔbɛ.

36 Kɛ̀ Bennɑyɑ tɛ̃́nnɛ́ okpɑ̀ɑ̀tì kɛ dɔ̀: Okpɑ̀ɑ̀tì, dɛ̀ wennimu mɛdiɛ̀, ti Yiɛ̀ nKuyie nhɑ tũ nkù kuù bɛ́i nnɛ̀ ɑ kó dinùù miɛkɛ. 37 Kù do dɑ bonɛ̀ mɛ̀ɛ̀ botí, kù mmɛ mbonɛ̀ okpɑ̀ɑ̀tì Sɑdomɔɔ, kɛ́dɛ́úkùnnɛ o kpɑ̀tì kɛ̀ tìì pɛ̃ɛ̃tɛ́ fɔ̃́ n yiɛ̀ nDɑfiti ɑ kpɛti.

Bɛ̀ pĩ̀ḿmɛ̀ Sɑdomɔɔ tikpɑ̀tì

(Wéntɛ́ 1 Bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ tɔ̃mmú 29:21-25)

38 Kɛ̀ ikuɔ́ nìùtì Sɑdɔki nɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie mpɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑǹtò Nɑtɑ̃ɑ̃ nɛ̀ Yeyoyɑdɑ birɛ Bennɑyɑ nɛ̀ Kɛdɛtiibɛ nɛ̀ Pedɛsiibɛ, kɛ̀ bɛ̀ɛ kɔtɛ Sɑdomɔɔ borɛ̀, kóò dèe nhokpɑ̀ɑ̀tì kóò sɑ̃mmɑrímú, kóò kɔ̀tɛnɛ̀ Kiyɔ̃ɔ̃. 39 Kɛ̀ ikuɔ́ nìùtì Sɑdɔkii tɑ ti Yiɛ̀ nKuyie ntou kɛ́túótɛ́ dinɑɑ̀yènnì kɛ di cũɔ̃́ mɛkùɔ̀, kɛ́ mɛ̀ còú nSɑdomɔɔ yuu ĩ́nkɛ̀, kóò cɑ̃̀ńnɛ́ kòò bo ntú okpɑ̀ɑ̀tì. Ò dèè mɛm̀mɛ kɛ̀ bɛ̀ɛ eé ditɑ̃tɛheù kɛ́huu kɛ dɔ̀: Okpɑ̀ɑ̀tì, Sɑdomɔɔ ḿbo sɑ̃́ɑ̃̀! 40 Dɛ kó difɔ̃nkúò kɛ̀ bɛ̀ɛ ò tũ̀nnɛ kɛ̀ bɛ̀ɛ wɛ̃tɛní dihɛì. Kɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ eu itɑ̃rí kɛ̀ diwɛ̀ì bɛ̀ bo mɛdiɛ̀ nkɛ̀ bɛ̀ ùú kɛ̀ kɛtenkɛ̀ sɑ̃̀nti.

Adonniyɑ yĩɛ̃kɛmɛ̀ ò do dɔ́ kɛ́dɔɔ̀ tì

41 Dɛ mɔ̀nnì kɛ sɔ̃́ nhAdonniyɑ nɛ̀ ò do yu bɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ di kɛ dèè, kɛ́keè kutoweku, kɛ̀ Soɑbuu bɑntɛ́ ditɑ̃tɛheù dɑbònnì kɛ dɔ̀: Bɑ nkó kutoweku dɑ́ɑ́tí dihɛì?

42 Ò kpɑɑ́ mɛ nnɑ́ɑ́ nkɛ̀ ikuɔ́ nìùtì Abiɑtɑɑ birɛ Yonnɑtɑ̃ɑ̃ tùɔ̀kɛní, kɛ̀ Adonniyɑ dɔ̀: A tú onìtì mɔ́mmuɔ nwe, tɑnní! N yɛ̃́mu kɛ dò nhɑ ti tɔní tinɑ́ɑǹsɑ̀ɑ̀tì nti. 43 Kòò dɔ̀: Áɑ̀, m pètìnkɛ dɔ́ kɛ dɑ nɑ́kɛ́ okpɑ̀ɑ̀tì Dɑfiti tɑ̃ɑ̃tɛ́mɛ̀ mmɛ Sɑdomɔɔ kòò bo sɔɔtɛ́ o kpɑ̀tì. 44 Ò duɔ́ nkɛ̀ ikuɔ́ nìùtì Sɑdɔki nɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie mpɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑǹtò Nɑtɑ̃ɑ̃ nɛ̀ Yeyoyɑdɑ birɛ Bennɑyɑ nɛ̀ Kedetiibɛ nɛ̀ Pedɛsiibɛ nɛ̀ okpɑ̀ɑ̀tì kó tihɑ̃ɑ̃pɔ̀ntì kɛ̀ bɛ̀ɛ dee nSɑdomɔɔ wenwe okpɑ̀ɑ̀tì o kóò sɑ̃mmɑrímú koò cíe Kiyɔ̃ɔ̃ bintɛ borɛ̀. 45 Kiyɔ̃ɔ̃ bintɛ borɛ̀ kɛ̀ ikuɔ́ nìùtì Sɑdɔki nɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie mpɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑǹtò Nɑtɑ̃ɑ̃ kɛ̀ bɛ̀ ò còú mmɛkùɔ̀ nkoò pĩ ntikpɑ̀tì. Kɛ dèè kɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ bɛmɔu ò cíenní nɛ̀ diwɛ̀ì, di do yo dɛɛ̀ kó kutoweku. 46 Kòo tùɔ̀kɛní, kɛ dɑ̀ɑ́tí kɛ kɑ̀ri dikpɑ̀ɑ̀tìkɑ̀rì. 47 Kòo kpɑ̀ɑ̀tì tũ̀mbɛ̀ kɔ̀tɛní kɛ sɑ̃ntí okpɑ̀ɑ̀tì Dɑfiti kɛ tú: Ti Yiɛ̀ nKuyie nhɑ tũ nkùu dɛ́úkùnnɛ Sɑdomɔɔ kpɑ̀tì kɛ̀ tìi pɛ̃ɛ̃tɛ́ ɑ kpɛti do dòmmɛ̀, kɛ́ ntì cɛ̃́ɛ̃̀nɛ̀. Bɛ̀ yĩ mɛm̀mɛ kòo kpɑ̀ɑ̀tìi sĩ́nnɔ́ɔ o dɔ́ù ĩ́nkɛ̀, 48 kɛ́bɛ́i nkɛ dɔ̀, ò sɑ̃ntí o Yiɛ̀ nKuyie nyIsidɑyɛɛribɛ tũ nkù kùù ò duɔ́ nwèè yóó sɔɔtɛ́ o kpɑ̀tì, kòò yɑ̀ nɛ̀ o nɔ̀nfɛ̀ dɛ̀ dɔ̀ɔ̀mɛ̀.

49 Kɛ̀ Adonniyɑ kɔbɛɛ tì kèè kɛ̀ bɛ kɔ̃̀ntìi ɑɑ́, kɛ̀ bɛ̀ɛ cíɛ́tɛ́ bɛmɑ́ɑ̀ bɛmɑ́ɑ̀ bɑ́ wè o kó kupíkù. 50 Kɛ̀ kufɔ̃wɑɑ́ nhɑutɛ́ Adonniyɑ kòo cokɛ́ Sɑdomɔɔ kɛ́kɔtɛ diwũɔ̃tɔ̀nnì borɛ̀, kɛ́ncómmú kɛ́pĩ́ ndi bɑ̀kɛ̀. 51 Kɛ̀ bɛ̀ɛ nɑ́kɛ́ Sɑdomɔɔ kɛ dɔ̀: Adonniyɑ cokɛ́ fɔ̃́ nwe kɛ kɔ̀tɛ kɛ cómmú kɛ pĩ́ ndiwũɔ̃tɔ̀nnì kó yɛbɑ̀kɛ̀, kɛ nɑ́ɑ́ nkɛ́tú ò í iti kɑ̀ɑ í pɑ̀rìkɛ̀ kɛ tú ɑ í yóó ò kùɔ.

52 Kɛ̀ Sɑdomɔɔ bɛ̀ tɛ̃̀ńnɛ́ kɛ dɔ̀: Kòò dɔɔri kɛ̀ dɛ̀ wenni m bɑ́ɑ́ ò kɑ̀ɑ́kɛ́, kòò mɛ nyí dɔɔri kɛ̀ dɛ̀ sìɛ́ ò dò nkɛ́kúmu.

53 Mɛm̀mɛ kɛ̀ Sɑdomɔɔ tɔ̃ nkɛ̀ bɛ̀ɛ yúní Adonniyɑ diwũɔ̃tɔ̀nnì borɛ̀, kòo kɔtɛní kɛ nínkóo okpɑ̀ɑ̀tì Sɑdomɔɔ ììkɛ̀. Kòo ò nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Kò nhɑ cĩ́ɛ̃̀tɛ̀.

2

Dɑfiti duɔ́mmɛ̀ o tié nsɔnyi Sɑdomɔɔ

1 Dɑfiti bɑntɛ́ dìì mɔ̀nnì ò duúnnɛ̀mɛ̀ mukṹṹ nkɛ́duɔ́ nyitié nsɔnyi o birɛ Sɑdomɔɔ, 2 kóò nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: N tɔ̀ɔ́nnɛ̀ m bo tũnnɛ mɛ̀mmɛ ti yɛmbɛ̀ kó kucɛ. Túótɛ́ tikɔ̃nyɑuti ɑ kòtɛ́mu. 3 Á ndɔɔri ti Yiɛ̀ nKuyie nhɑ tũ nkù dɔ́mɛ̀, ɑ́ ntũ nku kó kucɛ, kɛ́ntũ nku kuɔ́ nɛ̀ ku tɑnnɔ̀, kɛ́ntũ nku bɛ́i ntì nɛ̀ ku kuɔ́ ìì wɑ̃̀ri Mɔyiisi pɑ́tɛ miɛkɛ. Mɛm̀mɛ ɑ dɔɔri dɛ̀ dɛmɔu bo nyíémmɛ̀. 4 Mɛm̀mɛ ti Yiɛ̀ nKuyie mbo dɔɔ̀mɛ̀ kù do n nɑ̀kɛ́ tì kɛ dɔ̀: Kɑ̀ɑ yɑɑ̀bí dɔɔri n dɔ́mɛ̀ kɛ tũ n kó kucɛ nɛ̀ timɔ́mmɔnti kɛ n tũnnɛ̀ bɛ yɛ̀mmɛ̀ mɛmɔu, ɑ cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ bɑ́ɑ́ pɑɑ̀ okpɑ̀ɑ̀tì.

5 Dɛ kó difɔ̃nkúò ɑ bɑ́ɑ́ yɛ̃̀ nYeduyɑ birɛ Soɑbu n dɔ̀ɔ̀ dɛ̀, weè kùɔ Isidɑyɛɛribɛ kó bɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ iwɛ̃ĩ yɛmbɛ̀ bɛ̀dɛ́, Nɛɛ birɛ Abunɛɛ nɛ̀ Yetɛɛ birɛ Amɑsɑ. Bɛ̀ do kɑri bɑ̀mmùù nwe bɑ́ mudoò í bo, kòo bɛ̀ kùɔ. Dɛ kó mɛdɔɔ̀rìmɛ̀ dònnɛ̀ ò tɛí mɛyĩ̀ĩ̀ mmɛ n nɛùtì nɛ̀ n nɑɑ̀kɔ̃̀nfɛ̀. Dɛ kó mɛyɛi mbo o yuu ĩ́nkɛ̀ nkɛ. 6 Dɔɔ̀ mɛciì nhɑ bɑ́ɑ́ ò yóu kòo kótɛ́ kɛ́kú. 7 Á nyɛ̃́ Bɑdisidɑii bí nKɑdɑɑdi ɛì kɔbɛ kpɛ́í. N do cokù ɑ kóo kótì Abusɑdɔmmu kɛ̀ bɛɛ̀ kɔtɛní kɛ́ n teennɛ̀. Nɛ̀ dɛ kpɛ́í nhɑ́ bɛ̀ dɔ̀ɔ̀ mɛsɑ̀ɑ̀. 8 A múnkɛ bɑ́ɑ́ yɛ̃̀ mBɛnsɑmɛɛ botí kou Kedɑɑ birɛ Simɛii kpɛ́í mBɑudimmu ɛì kou. N do cooti dìì mɔ̀nnì kɛ kɔri Mɑɑnnɑimmu kɛ̀ weè ní nni mbɔmmù kusĩ̀nkù kɛ tú m bo yɑ̀! Kɛ n wɛ̃tɛ kɛ́nkũntiní kòo kɔtɛní Suditɛ̃ɛ̃ kɛ́ n co. N dɛ nhò dɔúnnɛ̀ dinùù ti Yiɛ̀ nKuyie nyììkɛ̀ kɛ dɔ̀: M bɑ́ɑ́ ò kùɔ. 9 A tú mɛciì nyiɛ̀ nwe ɑ bɑ́ nhò wùó nhosɑ̀ɑ̀wè bɑ́ ò mɛ nkòtɛ́mɛ̀, ɑ nyɛ̃́ ɑ bo yĩ́mɛ̀ kóò dɛ̀itɛ.

Dɑfiti kumɛ̀ kɛ̀ Sɑdomɔɔ nsɔkɛ́nɛ̀ o kpɑ̀tì

(Wéntɛ́ 1 Bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ tɔ̃mmú 29:26-28)

10 Kɛ̀ Dɑfitii kú kɛ̀ bɛ̀ɛ ò kũnnɛ́ o ɛì Sedisɑdɛmmu. 11 Ò do bɑkɛ́ Isidɑyɛɛribɛ kɛ dɔ̀ yɛbie nsipísìnɑ̀ɑ̀ ndi. Ò do bo Ebunɔɔ kɛ dɔ̀ yɛbie nyɛ̀yiekɛ̀ ndi kɛ́mbo Sedisɑdɛmmu kɛ dɔ̀ yɛbie nsipísìtɑ̃ɑ̃ti nɛ̀ yɛ̀tɑ̃ɑ̃ti. 12 Mɛm̀mɛ kɛ̀ Sɑdomɔɔ sɔɔtɛ́ o cicɛ Dɑfiti kó tikpɑ̀tì, kòo kpɑ̀tìì dɛukɛ mɛdiɛ̀.

Sɑdomɔɔ kùɔmɛ̀ Adonniyɑ

13 Dɛ mɔ̀nnì kɛ̀ Adonniyɑɑ, Dɑfiti pokù Akiti do ò pɛitɛ́nɛ̀ wèe kɔtɛ kɛ́yɑ̀ Bɑtisebɑɑ Sɑdomɔɔ yɔ̃, kòo ò bekɛ kɛ dɔ̀: A kɔ̀tɛnní kusɑ̀ɑ̀kù nku bɑkɑɑ̀? Kòo ò tɛ̃̀ńnɛ́ kɛ dɔ̀: Ɛ̃ɛ̃, 14 kɛ́deè kɛ dɔ̀: M mɔkɛ tìmɑtì nti kɛ bo dɑ nɑ́kɛ́. Kòò dɔ̀: Bɛ́i!

15 Kɛ̀ Adonniyɑ dɔ̀: A yɛ̃́mu ɑ mɔ́mmuɔ, mmíì do dòmmɛ̀ kɛ́di tikpɑ̀tì. Isidɑyɛɛribɛ bɛmɔu do bɑɑ míì bo nɑɑ́mmɛ̀ okpɑ̀ɑ̀tì. Dɛ̀ mɛ nyí yie nkɛ mɛ̀ dɔ̀ɔ̀. Kɛ̀ n tebitɛ Sɑdomɔɔ weè tì di, ti Yiɛ̀ nKuyie nkuù mɛ nyɛ̃. 16 N dɔ́ ɑ n dɔɔ̀ tìmɑtì nti, ɑ bɑ́ɑ́ yetɛ! Kɛ̀ Bɑtisebɑɑ dɔ̀: Bɛ́i! 17 Kɛ̀ Adonniyɑ dɔ̀: N dɑ bɑ́ɑ́mmu, mɔɔ okpɑ̀ɑ̀tì Sɑdomɔɔ kòo n duɔ́ nhAbisɑki Sunɛmmu ɛì kou kɛ̀ m puokɛ, n yɛ̀mmɛ̀ dò nhò bɑ́ɑ́ wè ndɑ yetɛnɛ̀. 18 Kɛ̀ Bɑtisebɑɑ dɔ̀: Dɛ̀ wenni, m bo kɔtɛ kɛ́yɑ̀ okpɑ̀ɑ̀tì, kóò bɛ́innɛ̀ ɑ kpɛ́í.

19 Mɛm̀mɛ kòo kɔtɛ kɛ́yɑ̀ Sɑdomɔɔ kɛ bo ò bɛ́innɛ̀ Adonniyɑ kpɛ́í. Kòo kpɑ̀ɑ̀tìi Sɑdomɔɔ ítɛ́ o kɑ̀rì ĩ́nkɛ̀ kɛ́kétɛ́ní o bíɛ́kɛ̀ kɛ́nínkú kɛ́sĩ́nnɔ́ɔ kɛ́wɛ̃tɛ kɛ́kɑri, kɛ́duɔ́ nkɛ̀ bɛ̀ɛ dɔú ndikpɑ̀ɑ̀tìkɑ̀rì tɛrì o bɑkù yoú, kòo yɔ̃ɔ̃ kɑri kóò pɛ̀ɛ́nnɛ̀, 20 kóò nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: N dɔ́ kɛ dɑ mɔɔ tìmɑtì nti sɑ́m̀pɔ́rɛ̀ ɑ bɑ́ɑ́ yetɛ dò! Kòo kpɑ̀ɑ̀tìi ò tɛ̃̀ńnɛ́ kɛ dɔ̀: N yɔ̃ mɔɔ ɑ dɔ́ dɛ̀ n yí yóó dɛ̀ ndɑ yetɛnɛ̀. 21 Kòo yɔ̃ dɔ̀: Ti bɑ́ɑ́ duɔ́ nhAbisɑki Sunɛmmu kou Adonniyɑ kòo puokɑɑ̀?

22 Kɛ̀ Sɑdomɔɔ ò tɛ̃̀ńnɛ́ kɛ dɔ̀: Dɛ̀ yĩ́mɛ kɑ̀ɑ tu n duɔ́ nhAbisɑki Sunɛmmu kou Adonniyɑ kòo puokɛ? A pɑ̃̀nkɛ nɑ nyĩ nh ò duɔ́ ntikpɑ̀tì, weè mɛ ntúmɛ̀ Mpo. Duɔ́ nkɛ̀ nh ò duɔ́ ntikpɑ̀tì wenwe nɛ̀ o kɔbɛ nɛ̀ ikuɔ́ nìùtì Abiɑtɑɑ nɛ̀ bɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ kóo kótì Soɑbu.

23 Kɛ̀ Sɑdomɔɔ pɑrìkɛ̀ nɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nyètìrì kɛ dɔ̀: Adonniyɑ mɛ ndɑ̀ɑ́tí kɛ bekɛ tì, kɛ̀ n yí ò kùɔ ti Yiɛ̀ nKuyie nni mpotɛ́! 24 Nɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nkùù n kɑ̀nnɛ n cicɛ Dɑfiti kó dikpɑ̀ɑ̀tìkɑ̀rì, kɛ fìí n kpɑ̀tì, kɛ bɛ́i nkɛ yĩ́: Tikpɑ̀tì bo mbo n cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ sɑ̃́ɑ̃̀. M pɑ̀rìkɛ̀mu nɛ̀ ku yètìrì kɛ tú Adonniyɑ bo kú yíe, 25 kɛ́tɔ̃ nYeoyɑdɑ birɛ Bennɑyɑ kòo ò kùɔ. Mɛm̀mɛ Adonniyɑ kumɛ̀.

Sɑdomɔɔ bɛ̀timɛ̀ Abiɑtɑɑ Sedisɑdɛmmu

26 Kòo kpɑ̀ɑ̀tì Sɑdomɔɔ nɑ́kɛ́ ikuɔ́ nìùtì Abiɑtɑɑ kɛ dɔ̀: Ítɛ́ diɛ nkɛ́kò nhAnɑtɔti ɑ ciɛ. A dò nkɛ́kuɔmu. M mɛ nyí dɔ́ kɛ dɑ kuɔ kɛ yɛ̃́ fɔ̃́ɔ̃̀ do tɔumɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie ntɑummɛ̀ tɔu n cicɛ Dɑfiti kó dimɔ̀nnì, kɛ̀ di wɛ̃nnɛ́ kɛ tɑ mɛhɑ́ɑ́rìmɛ̀ miɛkɛ.

27 Mɛm̀mɛ Sɑdomɔɔ ò bɛ̀timɛ̀ bɑ́ ò tɛ̃́nkɛ í ntú ikuɔ́ nìùtì. Dɛ mɔ̀nnì kɛ̀ dɛ̀ɛ dɔɔ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie ndo nɑ̀kɛ́ tì Sidoo ɛì kɛ dɔ̀ tì yóó tuɔkɛní Edii cĩ́ɛ̃̀tɛ̀.

Sɑdomɔɔ kùɔmɛ̀ Soɑbu

28 Kɛ̀ Soɑbuu keè tìì tùɔ̀kɛní Adonniyɑ nɛ̀ Abiɑtɑɑ kɛ́cokɛ́ kɛ́tɑ ti Yiɛ̀ nKuyie ntɑummɛ̀ tou kɛ́ncómmú kɛ́pĩ́ ndiwũɔ̃tɔ̀nnì bɑ̀kɛ̀. Soɑbu do kómmúmu Adonniyɑ nɛ̀ dimɔ̀nnì, ò mɛ ndo í kómmú Abusɑdɔmmu. 29 Kɛ̀ bɛ̀ɛ nɑ́kɛ́ okpɑ̀ɑ̀tì Sɑdomɔɔ kɛ dɔ̀: Soɑbu cokɛ́ kɛ kɔ̀tɛ ti Yiɛ̀ nKuyie ntɑummɛ̀ tou kɛ cómmú kɛ́pĩ́ ndiwũɔ̃tɔ̀nnì bɑ̀kɛ̀. Kɛ̀ Sɑdomɔɔ tɔ̃ nYeoyɑdɑ birɛ Bennɑyɑ kɛ dɔ̀: Kɔtɛ kóò kùɔ.

30 Kɛ̀ Bennɑyɑ kɔtɛ kɛ́nɑ́kɛ́ Soɑbu kɛ dɔ̀: Okpɑ̀ɑ̀tì tu ɑ yɛ̀nní dɛndɛ, kòo yetɛ kɛ dɔ̀: N yí yɛtì! N dɔ́ kɛ́kú diɛ ndɛ.

Kɛ̀ Bennɑyɑ wɛ̃tɛ kɛ́nɑ́kɛ́ okpɑ̀ɑ̀tì Soɑbu nɑ̀kɛ́ tì. 31 Kòo kpɑ̀ɑ̀tì dɔ̀: Dɛ̀ wenni, kuɔ we dɛborɛ̀ kɛ́ndònnɛ̀ ò bɛ́i ntì, kóò kũnnɛ́. Kòò kùɔ bɛ̀ɛ̀ nitisɑ̀ɑ̀bɛ̀ bɑ́ɑ́ ti bɔntɛ́ kukúsĩ̀nkù, mí nnɛ̀ n cicɛ cĩ́ɛ̃̀tɛ̀. 32 Nɛɛ birɛ Abunɛɛ Isidɑyɛɛribɛ ɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ kóo kótì nɛ̀ Amɑsɑ Sudɑɑ ɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ kóo kótì. Bɛ̀ do tú bɛnitisɑ̀ɑ̀bɛ̀ mbɛ koò pɛ̃ɛ̃tɛ́, kòo bɛ̀ kùɔ disɔ̀rì bɑ́ n cicɛ í yɛ̃́. Dɛ kó mɛyɛi mbo do o yuu ĩ́nkɛ̀. 33 Bɛ̀ɛ ò bɔntɛ́ kusĩ̀nkù wenwe nɛ̀ o cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kɔboo sɑ̃́ɑ̃̀. Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nkó mɛsɑ̀ɑ̀ nní mbonɛ̀ Dɑfiti nɛ̀ o yɑɑ̀bío ìì yó nsɔkɛ́ o kpɑ̀tì sɑ̃́ɑ̃̀.

34 Mɛm̀mɛ kɛ̀ Yeoyɑdɑ birɛ Bennɑyɑ kɔtɛ kóò kùɔ kɛ̀ bɛ̀ɛ o kũnnɛ́ o cĩ́ɛ̃̀tɛ̀. O cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ do bo dikpɑ́ɑ̀ ndi. 35 Dɛ mɔ̀nnì kòo kpɑ̀ɑ̀tìi túótɛ́ Bennɑyɑ kɛ́cónnɛ́ Soɑbu fɔ̃̀tìrì kòò mbɑkɛ́ bɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀, kɛ́túótɛ́ Sɑdɔki kɛ́cónnɛ́ Abiɑtɑɑ fɔ̃̀tìrì kòo ntú ikuɔ́ nìùtì.

Sɑdomɔɔ kùɔmɛ̀ Simɛii

36 Kɛ̀ Sɑdomɔɔ duɔ́ nkɛ̀ bɛ̀ɛ yúní Simɛii, kòo ò nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Mɑɑ́ ɑ cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ Sedisɑdɛmmu kɛ́mbo, ɑ bɑ́ɑ́ yɛ̀ kɛ́ntú ɑ bo kɔtɛ dɛ̀mɑrɛ̀. 37 Kɑ̀ɑ yɛ̀ diyiè mɑrì kɛ sèńtɛ́ kukó nSetinɔɔ ɑ nyɛ̃́ kɛ dò nhɑ kumu, dɛ̀ mɛ mbɑ́ ntú n kpɛti, nɛ̀ ɑ yuu ndi. 38 Kɛ̀ Simɛii dɔ̀: Dɛ̀ wenni okpɑ̀ɑ̀tì, n yóó dɔɔ̀mu ɑ bɛ́i ntì. Mɛm̀mɛ kɛ̀ Simɛii mbo Sedisɑdɛmmu kɛ́mɔntɛ. 39 Yɛbie nyɛ̀tɑ̃ɑ̃ti kó difɔ̃nkúò kòo kó tidɑɑtì mɑtì tidɛ́tìi cokɛ́, kɛ́kɔtɛ Mɑɑkɑ birɛ Akiisi Kɑti kóo kpɑ̀ɑ̀tì borɛ̀. Kɛ̀ bɛ̀ɛ nɑ́kɛ́ Simɛii kɛ dɔ̀: A dɑɑtì bo Kɑti nwe. 40 Kòo dekɛ o sɑ̃mmɑrímú kɛ́kɔtɛ Kɑti, kɛ́cɔutɛ́ o dɑɑtì Akiisi borɛ̀, kɛ́wɛ̃tɛ kɛ́kònnɛ̀ Sedisɑdɛmmu. 41 Kɛ̀ bɛ̀ɛ nɑ́kɛ́ okpɑ̀ɑ̀tì Sɑdomɔɔ kɛ dɔ̀: Simɛii kɔ̀tɛ Kɑti kɛ wɛ̃̀tɛ kɛ kò nSedisɑdɛmmu. 42 Kòo duɔ́ nkɛ̀ bɛ̀ɛ ò yùní kòo ò nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: N sòò duɔ́ nkɑ̀ɑ pɑrìkɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nyììkɛ̀ kɛ dɔ̀: A í yɛ̀tì dihɛì, kɛ̀ n dɑ nɑ́kɛ́ kɛ dɔ̀: Kɑ̀ɑ yɛ̀ bɑ́ kɛ kɔ̀tɛ kupíkù mɑkù, ɑ kumu. Kɑ̀ɑ dɔ̀: Ɛ̃ɛ̃, ɑ kèèmu. 43 Dɛ̀ yĩ́mɛ kɑ̀ɑ nɛ́ í pĩ́ nhɑ dɔúnnɛ̀ dìì nùù ti Yiɛ̀ nKuyie? Dɛ̀ dòmmɛ kɑ̀ɑ yetɛ n sòò dɑ nɑ̀kɛ́ dìì nùù? 44 Kòo yíɛ́ kɛ́nɑ́kɛ́ Simɛii kɛ dɔ̀: A mɔ́mmuɔ nhɑ yɛ̃́mu, ɑ yɛ̀mmɛ̀ dɑ nɑ́ɑ́mmu mɛyɛi nhɑ dɔ̀ɔ̀ mɛ̀ n cicɛ Dɑfiti, mɛɛ̀ do ɑ yuu ĩ́nkɛ̀, 45 ti Yiɛ̀ nKuyie mmɛ nyó nni ndɔɔrimu mɛsɑ̀ɑ̀ nkɛ̀ Dɑfiti kpɑ̀tì nfííkú sɑ̃́ɑ̃̀.

46 Mɛm̀mɛ okpɑ̀ɑ̀tì duɔ́mmɛ̀ kɛ̀ Yeoyɑdɑ birɛ Bennɑyɑ dennɛ Simɛii kóò kùɔ.

Dɛ mɔ̀nnì kɛ̀ Sɑdomɔɔ kpɑ̀tì nɛ́ dɔkɛ fííkú.

3

Sɑdomɔɔ puokɛmɛ̀ Esibiti kóo kpɑ̀ɑ̀tì kóo sɑpɑ̀ɑ̀

1 Kòo kpɑ̀ɑ̀tì Sɑdomɔɔ puokɛ Esibiti kóo kpɑ̀ɑ̀tì kóo sɑpɑ̀ɑ̀, nnɛ̀ okpɑ̀ɑ̀tì kɛ̀ bɛ̀ɛ mɔɔtɛ mɛtɑummɛ̀, kɛ̀ Sɑdomɔɔ konnɛ̀nní o pokù Dɑfiti ɛì Sedisɑdɛmmu, kɛ́mbɑɑnɛ̀ ò bo mɑɑ́mmɛ̀ o kó tɛkpɑ̀ɑ̀tìcĩ́ɛ̃̀tɛ̀ nɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nkpɛtɛ, kɛ́mɑɑ́nɛ̀ kuduotí kɛ́fitɛ́ Sedisɑdɛmmu.

2 Dɛ kó dimɔ̀nnì bɛ̀ do feu iwũɔ̃ ti Yiɛ̀ nKuyie nyɛtɑ̃rɛ̀ ĩ́nkɛ̀ nkɛ yɛtɔ̀rɛ̀ borɛ̀. Kɛ yɛ̃́ bɛ̀ mu ndo í mɑɑ́mɛ̀ tɛcĩ́ɛ̃̀tɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nkpɛtɛ. 3 Kɛ̀ Sɑdomɔɔ ndɔ́ ti Yiɛ̀ nKuyie nkɛ́ntũ nho cicɛ Dɑfiti do nɑ̀kɛ́ tì, kɛ nɛ́ nkpɑɑ́ feu iwũɔ̃ ti Yiɛ̀ nKuyie nyɛtɑ̃rɛ̀ ĩ́nkɛ̀ kó yɛtɔ̀rɛ̀ kɛ tuɔ̀nnɛ̀ tihúúntì.

Sɑdomɔɔ mɔɔmɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie mmɛciì

(Wéntɛ́ 2 Bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ tɔ̃mmú 1:2-13)

4 Diyiè mɑrì kòo kpɑ̀ɑ̀tì Sɑdomɔɔ kɔtɛ Kɑbɑɔ̃ɔ̃ kɛ bo fíé iwũɔ̃ ti Yiɛ̀ nKuyie. Diwũɔ̃tɔ̀nnì didiɛrì do kɛ mbo kòo fíé iwũɔ̃ ti Yiɛ̀ nKuyie ntɛkɔupíítɛ̀ (1000) kɛ́tuɔ ndɛ ĩ́nkɛ̀. 5 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nkɔtɛní Kɑbɑɔ̃ɔ̃ Sɑdomɔɔ borɛ̀ kɛyènkɛ̀. Kóò bɛ́innɛ̀ tidɔuǹtì miɛkɛ kɛ dɔ̀: M mɔɔ́ ɑ dɔ́ dɛ̀ kɛ̀ n dɛ̀ ndɑ pɑ̃.

6 Kɛ̀ Sɑdomɔɔ dɔ̀: N Yiɛ̀ nKuyie, ɑ dɔ̀ɔ̀mu ɑ kóo tɔ̃ntì n cicɛ Dɑfiti mɛsɑ̀ɑ̀ nkɛ yɛ̃́ ò do tũmmɛ̀ ɑ kó kucɛ nɛ̀ timɔ́mmɔnti, kɛ dɔɔri dɛ̀ɛ̀ wenni kòo borimɛ síɛ́. Kɑ̀ɑ ò dɔ̀ɔ̀ mɛsɑ̀ɑ̀ nkɛ duɔ́ nkòo bí kó dɛ̀mɑrɛ̀ kɑ̀ri yíe nho kpɑ̀ɑ̀tìkɑ̀rì ĩ́nkɛ̀. 7 Ti Yiɛ̀ nKuyie nfɔ̃́ɔ̃̀ n dɔ̀ɔ̀ okpɑ̀ɑ̀tì kɛ̀ ǹ sɔɔtɛ́ n cicɛ Dɑfiti kpɑ̀tì. M mɛ nkpɑɑ́ tú odɑpɑ̀ɑ̀ nwe, n yí yɛ̃́ m bo niitɛ́ mɛ̀ɛ̀ botí bɛnìtìbɛ̀. 8 Ntɛ mí nkɛ dò nkɛ́niitɛ́ ɑ nìtìbɛ̀ ɑ tɑ̃ɑ̃tɛ́ bɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ sũ, kɛ í dò nkɛ́kɑɑ nkɛ́deè. 9 N Yiɛ̀ nKuyie duɔ́ mí nhɑ kóo tɔ̃ntì mɛciì kɛ̀ n nɑ kɛ́niitɛ́ ɑ nìtìbɛ̀, kɛ́nɑ kɛ́mbɑɑ̀tì mɛyɛi nnɛ̀ mɛsɑ̀ɑ̀, kɛ̀ dɛ̀ í dò mmɛmmɛ we mbo nɑ kɛ́niitɛ́ ɑ nìtìbɛ̀, kunitisṹkù kuu.

10 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie mpɛ́nsìrì Sɑdomɔɔ kù mɔɔ́ tì, 11 kóò nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: A í mɛ mmɔɔmɛ̀ ɑ fòmmu bo mɔntɛmɛ̀, ɑ mɛ nyí mɔɔ́ tikpɑ̀tì yoo ɑ dootitɔbɛ̀ bo kúmɛ̀, kɛ m mɔɔ mɛciì, kɛ bo nɑ kɛ́mbekùnɛ̀ n nìtìbɛ̀, 12 n yóó dɑ duɔ́mmu ɑ m mɔɔ dɛ̀, mɛyɛ̀mmɛ̀ nɛ̀ mɛciì nhòmɔù mu nyí dɛ̀ mɔ̀ɔ̀tɛ, òmɔù mɛ nyí kpɑɑ́ kɛ bo dɛ̀ mɔ̀ɔ̀tɛ. 13  M bo dɑ pɑ̃nɛ̀ ɑ í m mɔɔ dɛ̀, n yóó dɑ duɔ́mmu tikpɑ̀tì mɛdiɛ̀ nkɑ̀ɑ yètìrì ncɛ̃́ɛ̃̀, kɛ́pɛ̃ɛ̃tɛ́ bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ bɛmɔu. 14 Kɑ̀ɑ tũ n kó kucɛ kɛ dɔɔri n kuɔ́ nɛ̀ n tɑnnɔ̀ dɛ̀ yɛ̃mmɛ̀, ɑ cicɛ Dɑfiti do dòmmɛ̀, m bo duɔ́ nkɑ̀ɑ fòmmuu okɛ̀.

15 Kɛ̀ Sɑdomɔɔ entɛní kɛ́nsɔ̃́ nti Yiɛ̀ nKuyie nhò bɛ́innɛ̀ tidɔuǹtì nti. Kòo konní Sedisɑdɛmmu, kɛ́kɔtɛ ti Yiɛ̀ nKuyie ntɑummɛ̀ tɔu borɛ̀, kɛ́fíé iwũɔ̃ Kuyie nkɛ́tuɔ nkɛ́ kù fìé mɛtɑummɛ̀ kpɛyi, kɛ́yú o tũ̀mbɛ̀ kɛ́ bɛ̀ ɑ̃nnɛ́ dibɑnni.

Sɑdomɔɔ bekɛ́mɛ̀ mɛciì nkó tibeéntì

16 Diyiè mɑrì kɛ̀ bɛnitipòbɛ̀ mɑbɛ̀ bɛ̀dɛ́bɛ̀ bɛ̀ɛ̀ dɔuti dɔutinɛ̀ bɛnitidɑɑbɛ̀ɛ kɔtɛní okpɑ̀ɑ̀tì Sɑdomɔɔ borɛ̀. 17 Kòo ketiwè dɔ̀: Okpɑ̀ɑ̀tì n dɑ bɑ́ɑ́mmu kéntɛ́ kɛ́keè n dɔ́ kɛ́ dɑ nɑ́kɛ́ tì. Mí nnɛ̀ onitipòkù yie ntíì bo tɛcĩ́ɛ̃̀tɛ̀ tidɛ́, kɛ̀ m pɛitɛ́ m birɛ. 18 Kɛ̀ dɛ̀ mɔ̀kɛ yɛwe yɛ̀tɑ̃ɑ̃ti kòo pɛitɛ́ o kpɛrɛ. Ti mɛ mbo tɛcĩ́ɛ̃̀tɛ̀ tidɛ́ ndi, otɔù mɔù í dɛ̀ bo. 19 Kɛyènkɛ̀ mɔ̀nnì kòò duɔ́ kɛ yɑ̃̀kɛ o birɛ kɛ̀ dɛ̀ ku. 20 Kòò ìtɛ́ kɛ̀ n kpɑɑ́ duɔ́, kòò tùótɛ́ m birɛ kɛ dɔú nho kó didɔ́ù kɛ tùótɛ́ní o kpɛrɛ dɛ̀ɛ̀ ku kɛ dɔu m borɛ̀. 21 Kɛ̀ nh èntɛní dikṹnweńnì kɛ bo yɑ̃ɑ̃́ m birɛ, kɛ sɔ̃́ ndɛ̀ ku. Kɛ̀ dɛ̀ wenkɛ kɛ̀ n dɛ̀ wèńtɛ́ mɛsɑ̀ɑ̀ nkɛ sɔ̃́ n kpɛrɛ dɔkɛ.

22 Kòo nitipòkù tɔù dɔ̀: Ò soúmmu míì kpɛrɛ fòù, o kpɛrɛ dɛɛ̀ ku.

Kòò tɔù dɔ̀: Bìtì! N kpɛrɛ dɛɛ̀ fòù, ɑ kpɛrɛ dɛɛ̀ ku.

Kɛ̀ bɛ̀ ńnɛì okpɑ̀ɑ̀tì Sɑdomɔɔ ììkɛ̀. 23 Dɛ mɔ̀nnì kòo kpɑ̀ɑ̀tì Sɑdomɔɔ dɔ̀: Yie nhɔ̃ɔ̃ mɛ̀ nyĩmɛ̀: Míì kpɛrɛ fòù kɑ̀ɑ kpɛrɛ dɛɛ̀ ku. Kòo tɔù dɔ̀: Míì kpɛrɛ fòù, kɑ̀ɑ kpɛrɛ dɛɛ̀ ku. Ti yóó yɑ̀mu. 24 Túótɛ́nní disiè! Kɛ̀ bɛ̀ɛ dì tùótɛ́ní. 25 Kòò dɔ̀: Yɑtɛ́nɛ̀ dɛbirɛ dɛ̀ɛ̀ fòù! Kɛ́duɔ́ nwe nnitipòkù diyɑrì otɔù ditɛrì.

26 Kɛ̀ mɛsémmɛ̀ɛ pĩ́ ndɛbirɛ dɛ̀ɛ̀ fòù dɛ yɔ̃ kòò dɔ̀: Okpɑ̀ɑ̀tì n dɑ bɑ́ɑ́mmu! Bɑ́ɑ́ kuɔnɛ̀ dɛbirɛ, duɔ́nnɛ̀ we dɛ kɛ̀ dɛ̀ nfòù. Kòo nitipòkù tɔù yie tú: Yɑtɛ́nɛ̀ dɛ kɛ̀ tí pɑɑ̀ tidɛ́.

27 Dɛ mɔ̀nnì kòo kpɑ̀ɑ̀tì dɔ̀: Bɑ́ɑ́ kuɔnɛ̀ dɛbirɛ, duɔ́nnɛ̀ dɛ onitipòkù ketiwè dɛ yɔ̃ we ntú.

28 Kɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ bɛmɔu keè Sɑdomɔɔ bekɛ́ mɛ̀ɛ̀ botí dɛ kó tibeéntì, kóò depɛ, kɛ́bɑntɛ́ ti Yiɛ̀ nKuyie nkuù ò duɔ́mmɛ̀ mɛciì nkòò bekɛ́ dɛ kó tibeéntì.

4

Bɛ̀ɛ̀ tu bɛkótíbɛ̀ Sɑdomɔɔ kpɑ̀tì miɛkɛ

1 Kòo kpɑ̀ɑ̀tì Sɑdomɔɔ mbɑkɛ́ Isidɑyɛɛribɛ bɛmɔu. 2 Ntɛ bɛ̀ɛ̀ do ni o kpɑ̀tì miɛkɛ bɛ yètɛ̀: Sɑdɔki birɛ Asɑdiɑ, weè do tú ikuɔ́ nìùtì. 3 Kɛ̀ Sisɑɑ bí Ediodɛfu nɛ̀ Aiyɑ, kɛ̀ bɛ̀ ntú bɛpɑ́tíwɑ̃ɑ̃̀bɛ̀. Kɛ̀ Aidudi birɛ Yoyɑfɑti ntú dikpɑ̀ɑ̀tìtɔ̃nnì. 4 Kɛ̀ Yeyoyɑdɑ birɛ Bennɑyɑ mbɑkɛ́ bɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀. Sɑdɔki nɛ̀ Abiɑtɑɑ kɛ̀ bɛ̀ ntú ikuɔ́ nìùbɛ̀. 5 Kɛ̀ Nɑtɑ̃ɑ̃ birɛ Asɑdiɑ mbɑkɛ́ kùmɑ̀ndɑ́ɑ̀bɛ̀. Kɛ̀ Nɑtɑ̃ɑ̃ birɛ tɛrɛ̀ Sɑbudi ntú ikuɔ́ nìùtì, okpɑ̀ɑ̀tì nɛ́po, wèè ò duɔ̀ nyitié. 6 Kɛ̀ Aisɑɑ mbɑkɛ́ okpɑ̀ɑ̀tì cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ miɛkɛ. Kɛ̀ Abudɑ birɛ Adonnidɑmmu bɑkɛ́ muhɛikɛ̀ntɔ̃mmú.

7 Sɑdomɔɔ do mɔkɛ kùmɑ̀ndɑ́ɑ̀bɛ̀ tɛpíítɛ̀ nɛ̀ bɛ̀dɛ́bɛ̀ ndi o kpɑ̀ɑ̀tìyuu miɛkɛ, kɛ̀ bɛɛ̀ nte bɛ̀ bo nduɔ̀mmɛ̀ tidiitì okpɑ̀ɑ̀tì nɛ̀ o cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ tɛmɔu, bɑ́ wèè kùmɑ̀ndɑ́ɑ̀ kòò níí nte otɑ̃̀nkù òmɑ́ɑ̀ dibenni miɛkɛ ò bo nduɔ̀mmɛ̀ okpɑ̀ɑ̀tì nɛ̀ o cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kɔbɛ tidiitì. 8 Ntɛ dɛ kóo kùmɑ̀ndɑ́ɑ̀bɛ̀ yètɛ̀: Uuri birɛ dɛɛ̀ do te Efɑdɑimmu tempɛ̃ nyɛtɑ̃rɛ̀ ĩ́nkɛ̀. 9 Kɛ̀ Dekɛri birɛ nte Mɑkɑɑ tempɛ̃ nɛ̀ Sɑdibimmu kɔku nɛ̀ Bɛti-Semɛsi kɔku nɛ̀ Edonni Bɛti-Anɑnni kɔku. 10 Kɛ̀ Esɛti birɛ nte Adibɔti Sokoo tempɛ̃ nnɛ̀ Efɛɛ kó kɛtenkɛ̀ kɛmɔu. 11 Kɛ̀ Abinnɑdɑbu birɛ nte Dɔɔ tempɛ̃ nyɛtɑ̃rɛ̀ kɔku, kɛ́puokɛ Sɑdomɔɔ birɛ Tɑfɑti. 12 Kɛ̀ Aidudi birɛ Bɑɑnɑ nte Tɑnɑki ɛì nɛ̀ Mɛkidoo kpɛri nɛ̀ Bɛti-Seɑnni kó kutempɛ̃ nkumɔu kùù tɔ̀kɛ́nɛ̀ Sɑditɑnni Sisedɛɛdi bɑkù cɑ̃̀nku kɛ́tuɔkɛnɛ̀ Abɛdi-Mɛodɑɑ nɛ̀ Yokindeɑmmu. 13 Kɛ̀ Kebɛɛ birɛ nte Dɑmɔti ɛì dìì bo Kɑdɑɑdi tempɛ̃ nnɛ̀ Yɑii Mɑnɑnsee birɛ kó sihɛkɛsí, kɛ̀ weè nte Adikɔbu Bɑsɑ̃ɑ̃ tempɛ̃, ndɛ kó kutempɛ̃ ndo mɔkɛ yɛhɛkɛ̀ sipísìkuɔ̀ ndi kɛ̀ iduotí yɛ̀ fitɛ́ kɛ̀ yɛcɑ̀kɛ̀ kpetí kɛ pɑ́kɛ́ nɛ̀ disɔɔwũɔ̃̀ kó imɑ́tìdɛí. 14 Kɛ̀ Ido birɛ Ainnɑdɑbu nte Mɑɑnnɑimmu tempɛ̃. 15 Kɛ̀ Ayimɑsi nte Nɛfutɑdii tempɛ̃. Ò múnkɛ do po Sɑdomɔɔ kóo sɑpɑ̀ɑ̀ nwe, kòo yètìrì tu Bɑsimɑti. 16 Kɛ̀ Usɑii birɛ Bɑɑnɑ nte Asɛɛ tempɛ̃ nnɛ̀ Beɑdoti ɛì. 17 Kɛ̀ Pɑduyɑɑ Yosɑfɑti birɛ nte Isɑkɑɑ tempɛ̃. 18 Kɛ̀ Edɑɑ birɛ Simɛii nte Bɛnsɑmɛɛ tempɛ̃. 19 Kɛ̀ Uudi birɛ Kebɛɛ nte Kɑdɑɑdi tempɛ̃ nnɛ̀ Amɔriibɛ kpɑ̀ɑ̀tì Sionni ɛì nɛ̀ Bɑsɑ̃ɑ̃ kɔbɛ kpɑ̀ɑ̀tì Ɔku kpɛri. Kɛ̀ kùmɑ̀ndɑ́ɑ̀ diɛwè mbo òmɑ́ɑ̀ wèè bɑkɛ́ dɛ kó yɛhɛkɛ̀ tɛpíítɛ̀ nɛ̀ yɛ̀dɛ́ɛ̀.

20 Sudɑɑ kɔbɛ nɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ bɛ̀ do sũ kɛ dònnɛ̀ dɑ̀mɛ́ɛ̀rì nùù kó mubirímú mmu kɛ mɔkɛ kɛ yo nkɛ yɔ̃ nkɛ̀ dɛ̀ bɛ̀ nɑɑti.

5

1 Sɑdomɔɔ weè do bɑkɛ́ kukó ndiɛkù Efɑdɑti kó yɛkpɑ̀ɑ̀tìyɔ yɛmɔu kɛ́ntɔ kɛ́tuɔkɛnɛ̀ Fidisitɛ̃ɛ̃bɛ tenkɛ̀ Esibiti kó kutempɛ̃ mmɑ̀nku. Kɛ̀ dɛ kó yɛkpɑ̀ɑ̀tìyɔ yɛmɔuu ò bɔ̀útɛ́, kɛ́ nhò yietì dɑ̀mpóò.

2 Kɛ̀ bɛ̀ ndò nkɛ́ nhò duɔ̀ mbɑ́ dìì yiè muyuo mmùù nɑ̀ɑ nkɛ í yɔ̀kɛ̀ mɛsɑ̀ɑ̀ ncìdóòbɛ̀ sikɔupísìwɛi (9000), mùù yɔ̀kɛ̀ mɛsɑ̀ɑ̀ ncìdóòbɛ̀ tɛkɔupípíítɛ̀ nɛ̀ sikɔùpísìni (18000), 3 yɛnɑɑdɑkɛ̀ bɛ̀ soó nyɛ̀ kɛ yɛ̀ duɔ̀ ntidisɑ̀ɑ̀tì tɛpíítɛ̀, cɛ̃́nkoo kpɛyɛ sipísìdɛ́, ipe tɛkɔ̀ùtɛ̀ (100). Bɛ̀ í kɑ̀ɑnnɛ̀ iwũɔ̃ tɛì, siweí iwɑurìi nɛ̀ ipɛrí nɛ̀ sikoó bɛ̀ soó nsì kɛ sì duɔ̀ ntidisɑ̀ɑ̀tì.

4 Sɑdomɔɔ weè do bɑkɛ́ diyiè yìɛ̀ní kɛ̀, kubɑkù cɑ̃̀nku bíɛ́kɛ̀ kó kutempɛ̃ nkumɔu kɛ́túótɛ́ Tifisɑɑ kɛ́tuɔkɛnɛ̀ Kɑsɑɑ, kɛ̀ dɛ kó bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ bɛmɔuu ò bɔ̀útɛ́. Mudoò í mbo bɛ cuokɛ̀ wenwe nɛ̀ yɛhɛkɛ̀ yɛ̀ɛ̀ ò tɔ̀kɛ́nɛ̀, kɛ̀ bɛ̀ mbo kɛ̀ dɛ̀ bɛ̀ nɑɑti. 5 Sɑdomɔɔ kpɑ̀tì bie mmiɛkɛ Sudɑɑ kɔbɛ nɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ kɛ̀ bɛ̀ mbo bɑ́ bɛ̀ í yĩɛ̃̀kù bɛ tenkɛ̀ kɛmɔu miɛkɛ. Bɑ́ wè kòo fiiku o tie mbɛ̀ tu dɛ̀ fínyĩ̀ nɛ̀ fìkíè.

6 Sɑdomɔɔ do mɔkɛ sisɛ̃ĩ́ nɛ̀ si dèèbɛ̀ tɛkɔupípíítɛ̀ nɛ̀ sikɔupísìdɛ́ ndi (12000) nɛ̀ yɛtuo sisɛ̃ĩ́ sikɔupísìnɑ̀ɑ̀ bo nɑ kɛ tɑ yɛ̀ (4000).

7 Kùmɑ̀ndɑ́ɑ̀bɛ̀ bɛ̀ tɑ̃ɑ̃tɛ́ bɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ bo nhò duɔ̀ ntidiitì bɑ́ wè otɑ̃̀nkù òmɑ́ɑ̀ òmɑ́ɑ̀ dibenni miɛkɛ, kɛ̀ bɛ̀ ndɑkɛ kɛ́ ntì nhò duɔ̀ mbɑ́ dɛ̀mɑrɛ̀ í nhò dónnì, wenwe nɛ̀ o nɛ́pobɛ̀, 8 kɛ́ nhò tɔuní sisɛ̃ĩ́ kó tidiitì nɛ̀ timútì o sɛ̃ĩ́ kpɛ́í nnɛ̀ inɑ̀ɑ̀kɛ ìì dùɔ̀, kɛ̀ bɛ̀ ndɛ̀ tɔuní bɑ́ wè o kó mɛfíè nnɛ̀ dɛ̀ dò nkɛ́mmɑ̀mɛ̀.

Ti Yiɛ̀ nKuyie ndo duɔ́mmɛ̀ Sɑdomɔɔ mɛciì

9 Ti Yiɛ̀ nKuyie ndo duɔ́ nSɑdomɔɔ mɛ̀ɛ̀ yɛ̀mmɛ̀ nɛ̀ mɛciì ndɛ do í sénní, kòo nyɛ̃́ kɛ̀ dɛ̀ sũ kɛ dònnɛ̀ dɑ̀mɛ́ɛ̀rì kó mubirímú. 10 Sɑdomɔɔ ciì ndo pɛ̃ɛ̃tɛ́mu diyiè yìɛ̀ní kɛ̀ɛ̀ bíɛ́kɛ̀ kɔbɛ kó mɛciì nyɛmbɛ̀ nɛ̀ Esibiti kɔbɛ bɛmɔu kɔ̃mɛ. 11 Ò do pɛ̃nkùmu bɛnìtìbɛ̀ bɛmɔu mɛciì, nkɛ́mpɛ̃nkùnɛ̀ Etɑ̃ɑ̃ mɔ́mmuɔ nhEdɑɑsi ɛì kou, kɛ́mpɛ̃nkù mɛciì mMɑodii kó ibí, Emɑɑ nɛ̀ Kɑdikɔɔdi nɛ̀ Dɑdidɑɑ. Nɛ̀ dɛ kpɛ́í nkòo yètìrìi feitɛ́ yɛhɛkɛ̀ yɛmɔu miɛkɛ yɛ̀ɛ̀ bɛ̀ fitɛ́. 12 Kòo ɑ̃nnɛ́ yɛkotinɔ̀ sikɔupísìtɑ̃ɑ̃ti (3000) iyiɛ tɛkɔupíítɛ̀ nɛ̀ ìnùmmù (1005). 13 Kòo nɑ́kɛ́ dɛtie nkpɛ́í, kɛ́túótɛ́ dɛtie ndiɛrɛ̀ Dimɑɑ kpɛrɛ, kɛ́tɑunnɛ̀ tifɑ̃pèùtì tìì yìɛ̀ imɑrí ĩ́nkɛ̀, kɛ́nɑ́kɛ́ tiwɑnwɑntì itɑ̀ɑ̀kɛ ìnɑ̀ɑ̀ kpɛti kpɛ́í nɛ̀ sinɔɔ nɛ̀ dɛbɑmbɑɑ̀nnɛ̀ nɛ̀ siyĩĩ. 14 Kɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ nyiitiní ibotí imɔu miɛkɛ kɛ kɔrìní kɛ bo keè mɛciì nkó tinɑ́ɑǹtì Sɑdomɔɔ nɑ̀ɑ́ ntì. Kɛ̀ bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ bɛmɔu keè o kpɛ́í kɛ́ntũɔ̃̀nní bɛnìtìbɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ kɔ̀rìní kɛ yo o nɑ́ɑǹtì.

Sɑdomɔɔ bɑ̀ɑ́tímɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ mɑrimù

(Wéntɛ́ 2 Bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ tɔ̃mmú 2:2-15)

15 Idɑmmu Tiiri kóo kpɑ̀ɑ̀tì do ɔ̃ ndɑ́púnɛ̀mu Dɑfiti. Ò kèè dìì mɔ̀nnì bɛ̀ pĩ̀ḿmɛ̀ Sɑdomɔɔ tikpɑ̀tì kòo bo sɔɔtɛ́ o cicɛ Dɑfiti kpɑ̀tì kɛ́dɛitɛ bɛnìtìbɛ̀ kɛ́tɔ̃ nkɛ̀ bɛ̀ bo ò dɔu nSɑdomɔɔ. 16 Kɛ̀ Sɑdomɔɔ múnkɛɛ tɔ̃ nkɛ̀ bɛ̀ bo ò nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀:

17 A yɛ̃́mu kɛ dò n cicɛ Dɑfiti do í nɑ nɛ̀ o dootitɔbɛ̀ kɛ́mɑɑ́ ti Yiɛ̀ nKuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀. Kɛ̀ kù mɛ nduɔ́ nkòò bɛ̀ nɑ. 18 Di mmɔ̀nnì ti Yiɛ̀ nKuyie mmɛ nni nhòmpùmmu, dɛ̀mɑrɛ̀ tɛ̃́nkɛ í n kɔɔ́nnɛ̀. 19 N yɛ̀mmɛ̀ dò ndi mmɔ̀nnì m mɑɑ́mu ti Yiɛ̀ nKuyie ntɛcĩ́ɛ̃̀tɛ̀ bɛ̀ yó nkù bɑ̀ɑ́ ntɛ̀ɛ̀ miɛkɛ kɛ́ndònnɛ̀ kù do ti nɑ̀kɛ́mɛ̀ n cicɛ Dɑfiti kɛ dɔ̀: A birɛ dɛ̀ɛ̀ bo sɔɔtɛ́ ɑ kpɑ̀tì dɛɛ̀ yó m mɑɑ́ tɛcĩ́ɛ̃̀tɛ̀. 20 N dɑ bɑ́ɑ́mmu duɔ́ nkɑ̀ɑ kó bɛtɔ̃mbɛ̀ n kɔ̃ṹ Dimɑɑ tɑ̃rì kó dɛtekperɛ̀. N yóó duɔ́nkomu n kó bɛtɔ̃mbɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ɛ teènnɛ̀ ɑ kɔbɛ, kɑ̀ɑ yĩ́ n yietí ìdɛ̀ ɑ tɔ̃mbɛ̀, m bɛ̀ yietí. A yɛ̃́mu kɛ dò mbɛ̀mɑbɛ̀ í bo n ciɛ bɛ̀ɛ̀ nɔ mmutekɔ̃ũ̀ kɛ dònnɛ̀ ɑ kɔbɛ Sidonniibɛ.

21 Kɛ̀ Idɑmmuu keè dɛ kó tinɑ́ɑǹtì kɛ̀ dɛ̀ɛ o nɑrikɛ, kòo sɑ̃ntɛ ti Yiɛ̀ nKuyie nkɛ dɔ̀: Ti Yiɛ̀ nKuyie nyètìrì ndɛu kunku kùù duɔ́ nDɑfiti dɛbirɛ dɛ̀ɛ̀ ciì, kɛ̀ dɛ̀ bɑkɛ́ kubotí kudiɛkù Isidɑyɛɛribɛ. 22 Dɛ kó difɔ̃nkúò kɛ́tɔ̃ nkɛ̀ bɛ̀ɛ nɑ́kɛ́ Sɑdomɔɔ kɛ dɔ̀: Okpɑ̀ɑ̀tì tu ò kèèmu ɑ yɛ̃ mmù, kɛ tú ò bo dɑ pɑ̃ dɛtekperɛ̀ nɛ̀ bɛ̀ tu dɛ̀ sɛ́tìrì ɑ dɔ́ dɛ̀ mmɑmɛ̀. 23 O tɔ̃mbɛ̀ yóó dɛ̀ cṹũnkomu ditɑ̃rì Dimɑɑ kɛ́kɔtɛnɛ̀ dɑ̀mɛ́ɛ̀rì, kɛ́ dɛ̀ boú kɛ́tɑnnɛ́ dɑ̀mɛ́ɛ̀rì, kɛ̀ dɛ̀ɛ tuɔkɛ ɑ dɔ́ dɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ɛ dɛ̀ cṹũ kɑ̀ɑ dɛ̀ tùótɛ́. Ò dɔ́ tìì yeti tú: A bo nhò duɔ̀mmɛ̀ tidiitì kòo piúnɛ̀ o cĩ́ɛ̃̀tɛ̀.

24 Mɛm̀mɛ kɛ̀ Idɑmmuu duɔ́ nSɑdomɔɔ dɛtekperɛ̀ nɛ̀ bɛ̀ tu dɛ̀ sìpɛ̀rɛ́sì, ò dɔ́ dɛ̀ mmɑ̀mɛ̀. 25 Kɛ̀ Sɑdomɔɔ mɛ nni nhò duɔ̀ ntidiitì bɑ́ dìì benni tɔ́nnì sikɔupísìkuɔ̀ (6000), dɛtie mbɛ̀ tu dɛ̀ odìfíè dɛ kó mɛkɔsɑ̀ɑ̀mɛ̀ dítìrìbɛ̀ sikɔupísìni (8000). Sɑdomɔɔ do dɛ nhò duɔ̀ mbɑ́ dìì benni.

26 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nduɔ́ nSɑdomɔɔ mɛciì nkɛ́ndònnɛ̀ kù do tì nhò nɑ̀kɛ́mɛ̀. Kɛ̀ bɛ̀ nnɑɑti wenwe nɛ̀ Idɑmmu kɛ́dɔɔ̀nɛ̀ bɛtɔbɛ̀ mɛtɑummɛ̀.

Sɑdomɔɔ do pĩ̀ńnɛ́ bɛ̀ɛ̀ nìtìbɛ̀ muhɛikɛ̀ntɔ̃mmú

(Wéntɛ́ 2 Bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ tɔ̃mmú 1:18. 2:1, 16-17)

27 Kɛ̀ Sɑdomɔɔ pĩ́nnɛ́ Isidɑyɛɛribɛ sikɔupípísìtɑ̃ɑ̃ti (30000) muhɛikɛ̀ntɔ̃mmú, 28 kɛ́ mbɛ̀ duɔ̀nko ditɑ̃rì Dimɑɑ bɑ́ wèè tɑ̃̀nkù bɛnìtìbɛ̀ tɛkɔupípíítɛ̀ (10000). Bɑ́ dìì tĩ̀nnì kɛ̀ dì níí dɔ̀ otɑ̃̀nkù òmɑ́ɑ̀ ditɑ̃rì Dimɑɑ, bɛ̀dɛ́bɛ̀ tɛcĩ́ɛ̃̀tɛ̀. Adonidɑmmu weè do bɛ̀ bɑkɛ́ bɛ̀ pĩ ndɛ̀ muhɛikɛ̀ntɔ̃mmú. 29 Bɛ̀ɛ̀ te mutɔù kɛ̀ bɛmbɛ mbo sikɔupípísìyiekɛ̀ (70000). Bɛ̀ɛ̀ pùɔ̀ nyɛtɑ̃́rɛ̀ ditɑ̃rì ĩ́nkɛ̀ kɛ̀ bɛmbɛ mbo sikɔupípísìni (80000). 30 Kɛ nɛ́ mbúútí bɛ̀ do tɑ̃ɑ̃tɛ́ bɛ̀, kɛ̀ bɛ̀ mpokoo bɛ̀ɛ̀ bɑkɛ́ bɛtɔ̃mbɛ̀, bɛmbɛ do bo sikɔupípísìtɑ̃ɑ̃ti nɛ̀ sikɔusìtɑ̃ɑ̃ti ndi (3300). 31 Kòo kpɑ̀ɑ̀tìi duɔ́ nkɛ̀ bɛ̀ ndɛì yɛtɑ̃́sɑ̀ɑ̀yɛ̀ yɛ̀ɛ̀ kpeńnì kɛ̀ yɛ̀ ncɑ̃́ɑ̃́ nkɛ dɛu, bɛ̀ bo pṹṹtɛ́nɛ̀ yɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀. 32 Mɛm̀mɛ Sɑdomɔɔ kó bɛtɔ̃mbɛ̀ nɛ̀ Idɑmmu kɔbɛ nɛ̀ Bibudo ɛì kɔbɛ, bɛ̀ɛ̀ yɛ̃ yɛtɑ̃́rɛ̀ tɔ̃mmú, kɛ̀ bɛ̀ ndɔɔri yɛtɑ̃́rɛ̀ nɛ̀ idɛí kɛ dɛ̀ tũ̀nni ti Yiɛ̀ nKuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ mɑrimù kpɛ́í.

6

Sɑdomɔɔ mɑɑ́mɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀

(Wéntɛ́ 2 Bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ tɔ̃mmú 3:1-14)

1 Okpɑ̀ɑ̀tì Sɑdomɔɔ do yóó ketɛ́ ti Yiɛ̀ nKuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ mumɑrimù, kɛ̀ dɛ̀ mɔ̀kɛ yɛbie nsikɔusìnɑ̀ɑ̀ nɛ̀ sipísìni ndi nɛ̀ bɛ̀ yɛ̀mɛ̀ Esibiti o kpɑ̀tì benni nɑɑnnì, otɑ̃̀nkù odɛ́rì bɛ̀ do tú wè Sifi*.

2 Sɑdomɔɔ do mɑɑ́ ti Yiɛ̀ nKuyie ntɛ̀ɛ̀ cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ okùmɛ̀ do bo mɛ́tìrì sipísìtɑ̃ɑ̃ti ndi, mɛpɛ̃kùmɛ̀ mɛ́tìrì tɛpíítɛ̀, mɛcómmɛ̀ mɛ́tìrì tɛpíítɛ̀ nɛ̀ mɛ̀nùmmù. 3 Kòo mɑɑ́ kukpɑ̃́nkpɑ̃́nkù bɛ̀ ɔ̃ɔ̃ tɑ kù kɛ nɛ́ tuɔkɛ kudieku diɛkù, Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kɔku. Kɛ̀ dɛ kó kukpɑ̃́nkpɑ̃́nkù okùmɛ̀ mbo mɛ́tìrì tɛpíítɛ̀, kudieku okùmɛ̀ bíɛ́kɛ̀ mɛ́tìrì mɛ̀nùmmù, kudieku pɛ̃kùmɛ̀ bíɛ́kɛ̀, mɛ́tìrì mɛ̀nùmmù. 4 Kòo keú sibòo kɛ́ɑ̃nnɛ́ simɑ́tìdìi, 5 kɛ́mɑɑ́ ditou mɑrì kɛ́kpeénnɛ̀ kudieku diɛkù nɛ̀ dɛ fũ̀ɔ̃̀ kɔku kɛ́ kù mùnnɛ mɛ̀tɑ̃ɑ̃ti. 6 Kɛ̀ kudieku dɛ fũ̀ɔ̃̀ kɔku mmɔkɛ mɛpɛ̃kùmɛ̀ mɛ́tìrì mɛ̀dɛ́mɛ̀ nɛ̀ dikéè, kɛ̀ dɛ cuokɛ̀ kɔku mɔkɛ mɛ́tìrì mɛ̀tɑ̃ɑ̃ti nɛ̀ dikéè, kutɑ̃ɑ̃́nkù mɛ́tìrì mɛ̀tɑ̃ɑ̃ti nɛ̀ dikéè. Kɛ yɛ̃́ ti Yiɛ̀ nKuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kó imɑrí cɛ̃́ɛ̃̀ ndo í mɑmɛ̀ imɔu dɛ fũ̀ɔ̃̀ nɛ̀ dɛ ĩ́nkɛ̀. Fɛmɑrifɛ mɑfɛ̀ do í mɑ̀nnɛ̀ fɛtɛfɛ̀ mɛcɛ̃́ɛ̃̀ nnɛ̀ dɛ kpɛ́í mbɛ̀ kpeé nkùù dieku ku kó tipĩ́mpĩ́ntì í nkɑ́ɑ́ nKuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kó imɑrí. 7 Bɛ̀ do dɔ̀ɔ̀ yɛtɑ̃́rɛ̀ pɑ́íí nwe, kɛ́deè kɛ nɛ́ nɑ kɛ́ketɛ́ mumɑrimù, bɛ̀ mɑɑ̀ dìì mɔ̀nnì dihenkɛ̀rì yoo tɛtũ̀ũ̀tɛ̀ kó kunɑmpoo í mbo, yoo timɑ́tì kó kutɔ̃nnɛnkù tɛkù mɑkù. 8 Ditou dìì kpekɛ́ dɛfũ̀ɔ̃̀ kó kudieku kó dibòrì do bo Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ bɑkù cɑ̃̀nku nku. Kɛ̀ yɛdɛtìsɑ̀kɛ̀ bo ku miɛkɛ yɛ̀ɛ̀ dèkùnɛ̀ kudɛ́ríkù, kɛ pɛ̃ɛ̃tɛ́ kɛ tùɔ̀kɛ kutɑ̃ɑ̃́nkù. 9 Bɛ̀ mɑɑ́ dìì mɔ̀nnì kɛ́deè, kɛ̀ Sɑdomɔɔ tɛ̀ mùnnɛ nɛ̀ dɛtekperɛ̀ kó imundɛí nɛ̀ dɛ kó tidɑbɛɛtì. 10 Bɛ̀ do mɑɑ́ dìì tou kɛ́kpeénnɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kɛ́ dì mùmmu kɛ́sɔɔ́ ntidieti, bɑ́ kùù dieku kɛ̀ ku cómmɛ̀ mbo mɛ́tìrì mɛ̀dɛ́mɛ̀ nɛ̀ dikéè, kɛ̀ bɛ̀ɛ tì mùnnɛ nɛ̀ dɛtekperɛ̀ kó imundɛí, kɛ́tɑunnɛ̀ ti Yiɛ́ nKuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀.

11 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie mbɛ́innɛ̀ Sɑdomɔɔ kɛ dɔ̀: 12 A mɛ̀ nni mmɑɑ́mɛ̀ tɛcĩ́ɛ̃̀tɛ̀, kɑ̀ɑ tũ̀ n kuɔ́ kɛ dɔɔri n dɑ nɑ̀kɛ́ tì kɛ dɑkɛ kɛ yíé n tɑnnɔ̀ yɛmɔu, m bo dɑ dɔɔ̀ n do nɑ̀kɛ́ tì ɑ cicɛ Dɑfiti ɑ kpɛ́í. 13 M bo mbo n kɔbɛ Isidɑyɛɛribɛ cuokɛ̀, m bɑ́ɑ́ bɛ̀ yóu.

Bɛ̀ sɑ̃̀rimɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ tɛ miɛkɛ

14 Sɑdomɔɔ mɑɑ́ dìì mɔ̀nnì ti Yiɛ̀ nKuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kɛ́deè, 15 kɛ́cónnɛ́ dɛtekperɛ̀ kó tidɑbɛɛtì kɛ̀ dɛɛ̀ ntú kumɑrí, dɛ miɛkɛ kɛtenkɛ̀ kɛ́tuɔkɛnɛ̀ timùmmùntì, kɛ́deè kɛ́nɛɛ́ ndɛtekperɛ̀ bɛ̀ tu dɛ̀ sìpɛ̀rɛ́sì dɛ kó tidɑbɛɛtì kɛtenkɛ̀, 16 kɛ́dínnɛ́ dɛtekperɛ̀ kó tidɑbɛɛtì dɛ miɛkɛ kó kufɑ̃́ɑ̃́ nkɛ̀ ku okùmɛ̀ ḿbo mɛ́tìrì tɛpíítɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ɛ kù dɑ̀ri tidɑɑbɛɛtì dɛ fũ̀ɔ̃̀ nɛ̀ dɛ ĩ́nkɛ̀. Dɛ kó kufɑ̃́ɑ̃́ nku bɛ̀ do túmɛ̀ ikuɔ́ nɛntì dieku. 17 Bɛ̀ do totɛ́ kutempìèti kɛ́deè, kɛ̀ kùù dieku nkpɑɑ́ ku okùmɛ̀ do bo mɛ́tìrì sipísìdɛ́ ndi. 18 Kɛ̀ bɛ̀ɛ kù dɑ̀ri tidɑbɛɛtì, kɛ́kerí tifèntì ti ĩ́nkɛ̀, kɛ̀ tì ndònnɛ̀ yɛyɑɑ̀ nnɛ̀ yɛ póó, tì do dɑ̀ri kufɑ̃́ɑ̃́ nkumɔu ndi bɑ́ kumɑrí í nfeí. 19 Kɛ̀ bɛ̀ɛ dɔɔ̀ kɛ́tũntɛ kufɑ̃́ɑ̃́ nkɛ́ kù wèńkùnnɛ kɛ́tɑnnɛ́ ti Yiɛ̀ nKuyie ntɑummɛ̀ tɔu. 20-21 Dɛ kó kufɑ̃́ɑ̃́ mpɛ̃kùmɛ̀ do bo mɛ́tìrì tɛpíítɛ̀ ntɛ, mɛokùmɛ̀ mɛɛ̀ mɑ́ɑ̀, mɛcómmɛ̀ mɛɛ̀ mɑ́ɑ̀, kɛ̀ bɛ̀ɛ kù dɑ̀ri mɛsɔɔ nsɑ̀ɑ̀mɛ̀, kɛ́dɔɔ̀ diwũɔ̃tɔ̀nnì nɛ̀ dɛtekperɛ̀ kó idɛí, kɛ́ dì dɑ̀ri mɛsɔɔ nsɑ̀ɑ̀mɛ̀, kɛ́dɔɔ̀ isɔɔwɛ̃ĩ kɛ núnnɛ́ ikuɔ́ nɛntì dieku kó dibòrì. 22 Mɛm̀mɛ bɛ̀ do dɑ̀rimɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ tɛmɔu mɛsɔɔ, tɛmɔu pɑ́í pɑ́í nɛ̀ diwũɔ̃tɔ̀nnì dìì bo kufɑ̃́ɑ̃́ mbòrì.

23 Dɛ kó difɔ̃nkúò kɛ́cíɛ́kɛ́ odìfíè, dikpɑ́ɑ̀ kou kó idɛí sitenkɑɑnìi, kɛ̀ sì ndò mbɛĩ́nkɛ̀mbɑ̀rìbɛ̀, kɛ̀ si okùmɛ̀ mbo mɛ́tìrì mɛ̀nùmmù. 24 Kɛ̀ tɛketitɛ̀ fìɛ̀ti okùmɛ̀ mbo bɑ́ kù mɛ́tìrì mɛ̀dɛ́mɛ̀ nɛ̀ dikéè, kɛ̀ ì wɛ̃nnɛ́ ì mbo mɛ́tìrì mɛ̀nùmmù. 25 Kɛ̀ tɛtɛtɛ̀ kó ifìɛ̀ti okùmɛ̀ múnkɛ mmɛ mmɑ̀, mɛokùmɛ̀ mɛ̀mɑ́ɑ̀ mɛpɛ̃kùmɛ̀ mɛ̀mɑ́ɑ̀. 26 Sidɛ́ kɛ̀ si okùmɛ̀ mmɑ kɛ bo mɛ́tìrì mɛ̀nùmmù. 27 Kòo sì tɑnnɛ́ kufɑ̃́ɑ̃́ nkɛ́cónnɛ́ dɛ cuokɛ̀ kɛ̀ tiɛ̀ nkó kufìɛ̀ti nkɑ́ɑ́ nkummɑrí, kɛ̀ tɛtɛtɛ̀ kɔku nkɑ́ɑ́ nkutɛkù kɛ̀ ì kɔ̀tɛní kɛ mɑ̀ɑ́ dɛ cuokɛ̀ 28 kòo sì dɑ̀ri mɛsɔɔ.

29 Ti Yiɛ̀ nKuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kó tidieti tidɛ́ miɛkɛ, kɛ́dɔɔ̀ tifèntì kɛ̀ dɛ kó tifèntì ndònnɛ̀ tipuonti nɛ̀ mutepóó mmùù tìtɛ. 30 Kòo dɑri mɛsɔɔ nfɛcɑ̀rìfɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ dieti tidɛ́, kuketikù nɛ̀ kufɑ̃́ɑ̃́.

31 Kɛ̀ bɛ̀ɛ dɔɔ̀ dicɑ̀ù dìì kpetírí mɛ̀dɛ́mɛ̀ kɛ bo kpetínnɛ́ ti Yiɛ̀ nKuyie ntɑummɛ̀ tɔu bo kùù dieku, kɛ́ dì dɔ̀ɔ̀nɛ̀ dɛtie mbɛ̀ tu dɛ̀ odìfíè dikpɑ́ɑ̀ kou kó tidɑbɛɛtì, kɛ́dɔɔ̀ tidɑbɛɛtì tìì pĩ̀ńnɛ̀ dicɑ̀ù kɛ̀ tì pɛ̃kùmɛ̀ mmɑ̀nnɛ̀ bɛ̀ bo yɑrímɛ̀ kudieku kó kumɑrí mɛ̀nùmmù diyɑrì dìmɑ́ɑ̀ kó mɛcɛ̃́ɛ̃̀. 32 Kɛ̀ bɛ̀ɛ cíɛ́kɛ́ tifèntì yɛcɑ̀kɛ̀ yɛ̀dɛ́ kó tidɑbɛɛtì ĩ́nkɛ̀, kɛ̀ ti ndònnɛ̀ bɛĩ́nkɛ̀mbɑ̀rìbɛ̀ nɛ̀ tipuonti nɛ̀ mutepóó mmùù tìtɛ, kɛ́deè kòò dɛ̀ dɑ̀ri mɛsɔɔ. 33 Kɛ múnkɛɛ dɑri kudieku kó dicɑ̀ù nɛ̀ iì dɛí mɑ́ɑ̀. Kɛ̀ di kó tidɑbɛɛtì tìì dì pĩ̀ńnɛ̀, kɛ̀ tinti kó mɛpɛ̃kùmɛ̀ mmɑ̀nnɛ̀ bɛ̀ bo yɑrímɛ̀ kudieku kó kumɑrí mɛ̀nɑ̀ɑ̀ diyɑrì dìmɑ́ɑ̀ kó mɛcɛ̃́ɛ̃̀. 34 Kɛ̀ dɛ kó yɛcɑ̀kɛ̀ ntú idɛí bɛ̀ tu ì sìpɛ̀rɛ́sì i kó tidɑbɛɛtì, kɛ̀ bɛ̀ɛ yɛ̀ dɔ̀ɔ̀ kɛ̀ yɛ̀ ntɑu nyɛ̀dɛ́ɛ̀ yɛ̀dɛ́ɛ̀ bɑ́ kùù píkù, kɛ́ yɛ̀ pĩ̀ńnɛ́nɛ̀ yɛcɑubɛ kɛ̀ yɛ̀ nyɛ̀ fiinko. 35 Kɛ̀ bɛ̀ɛ cíɛ́kɛ́ dɛ kó yɛcɑ̀kɛ̀ ĩ́nkɛ̀ tifèntì kɛ̀ tì ndònnɛ̀ bɛĩ́nkɛ̀mbɑ̀rìbɛ̀ nɛ̀ tipuonti nɛ̀ mutepóó mmùù tìtɛ. Kòo dɛ̀ dɑ̀ri mɛsɔɔ.

36 Dɛ kó difɔ̃nkúò kɛ́mɑɑ́ kuduotí kɛ́fii nKuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀, kɛ́ kù mɑɑ́nɛ̀ yɛtɑ̃́rɛ̀ diɛyɛ̀, kɛ̀ yɛ̀ ndɔ́kɛ́ inɑú ìtɑ̃ɑ̃ti kɛ sɔkɛ́ sɔkɛ́ yɛtɔbɛ̀ ĩ́nkɛ̀, kɛ́deè kɛ́cónnɛ́ dɛtekperɛ̀ kó tidɑbɛɛtì yɛ ĩ́nkɛ̀.

37 Sɑdomɔɔ kpɑ̀tì benni dinɑɑnnì miɛkɛ do nkɛ, otɑ̃̀nkù bɛ̀ tu wè Sifi† o miɛkɛ, bɛ̀ pũ̀ṹtɛ́mɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀. 38 O kpɑ̀tì benni tɛpíítɛ̀ nɛ̀ dìmɑ́ɑ̀ miɛkɛ, dɛ kó dibenni otɑ̃̀nkù oniínwè bɛ̀ tu wè Buudi, kɛ́ tɛ̀ dèè tɛmɔu pɑ́íí ti Yiɛ̀ nKuyie ndo bɛ̀ nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀ tɛ̀ ndòmmɛ̀.

Bɛ̀ do tɛ̀ mɑɑ́ kɛ dɔ̀ yɛbie nyɛ̀yiekɛ̀ ndi.

7

Sɑdomɔɔ mɑɑ́mɛ̀ okpɑ̀ɑ̀tì cĩ́ɛ̃̀tɛ̀

1 Kɛ̀ Sɑdomɔɔ mɑɑ́ tɛkpɑ̀ɑ̀tìcĩ́ɛ̃̀tɛ̀, kɛ́ ntɛ̀ mɑɑ̀ kɛ dɔ̀ yɛbie ntɛpíítɛ̀ nɛ̀ yɛ̀tɑ̃ɑ̃ti kɛ nɛ́ nɑ kɛ́ tɛ̀ dèè tɛmɔu pɑ́íí, 2-3 kɛ́mɑɑ́ kudieku kɛ̀ ku okùmɛ̀ mbo mɛ́tìrì sipísìnùmmù, mɛpɛ̃kùmɛ̀ mɛ́tìrì sipísìdɛ́ nɛ̀ mɛ̀nùmmù, mɛcómmɛ̀ mɛ́tìrì tɛpíítɛ̀ nɛ̀ mɛ̀nùmmù. Ò do còńnɛ́ Dimɑɑ kó dɛtekperɛ̀ kó yɛsɑ̃ǹkɛ̀ nyɛ kɛ́ yɛ̀ dɔ́ɔ́ nyinɑú ìnɑ̀ɑ̀, kɛ́pɑ̃́nnɛ́ dɛ kó yɛsɑ̃ǹkɛ̀ ĩ́nkɛ̀ dɛtekperɛ̀ kó imundɛí sipísìnɑ̀ɑ̀ nɛ̀ ìnùmmù, bɑ́ kùù cuɔ́ tɛpíítɛ̀ nɛ̀ ìnùmmù. Iì do pĩ̀ńnɛ̀ timùmmùntì. Dɛɛ̀ do te kɛ̀ bɛ̀ɛ kù yu kɛ dɔ̀: Dimɑɑ túúkù. 4 Kɛ̀ sibòo mbo tipíìtì timɔu icuɔ́ ìtɑ̃ɑ̃ti ìtɑ̃ɑ̃ti kɛ wetí sitɔbɛ̀. 5 Dɛ kó sibòo kó tidɑbɛɛtì tìì yɛ̀ pĩ̀ńnɛ̀ kɛ̀ ti okùmɛ̀ mmɑ tipíìtì tidɛ́, kɛ̀ tì tɔ̃nkɛ́ bɑ́ dìì cɑ̀ù kɛ̀ dì wetí ditɛrì yɛ̀dɛ́ɛ̀ yɛ̀dɛ́ɛ̀ kucɛ mɛ̀tɑ̃ɑ̃ti.

6 Dɛ kó difɔ̃nkúò kɛ́cónnɛ́ kudieku tɛkù yɛsɑ̃ǹkɛ̀ kɛ́munnɛ, kɛ̀ ku okùmɛ̀ mbo mɛ́tìrì sipísìdɛ́ nɛ̀ mɛ̀nùmmù, mɛpɛ̃kùmɛ̀ mɛ́tìrì tɛpíítɛ̀ nɛ̀ mɛ̀nùmmù, kòo keutɛ́ dibòrì diɛrì kɛ́ɑ̃nnɛ́ kuhɑ̃̀nhɑ̃̀nkù kɛ́ kù cɔ̀útɛ́nɛ̀ yɛsɑ̃ǹkɛ̀.

7 Kòo ɑ̃nnɛ́ dikpɑ̀ɑ̀tìkɑ̀rì kó kudieku ò yó nkɑri dɛ̀ kɛ bekù, kɛ́cónnɛ́ Dimɑɑ kó dɛtekperɛ̀ kó tidɑbɛɛtì kɛ́dínnɛ́ kumɑrí, kɛ́ketɛ́ kɛtenkɛ̀ kɛ́tuɔkɛnɛ̀ timùmmùntì.

8 Sɑdomɔɔ o mɔ́mmuɔ nhò yó nhɑ̃ tɛ̀ɛ̀ cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ tɛntɛ do cɑ̃́ɑ̃́ ntɛmɑ́ɑ̀ borɛ̀ ndɛ, tɛ̀ do í wɛ̃nnɛ́ kubeéndieku. Sì nɛ́ do mɑɑ́ kɛ́ndòmmu sidɛ́.

Dɛ kó difɔ̃nkúò kòo mɑɑ́ o pokù Esibiti kóo kpɑ̀ɑ̀tì kóo sɑpɑ̀ɑ̀ nho kpɛtɛ kɛ̀ tɛ̀ mmɛ ndò.

9 Dɛ kó sicɛ̃́ĩ simɔu bɛ̀ sì mɑɑ́nɛ̀ yɛtɑ̃́sɑ̀ɑ̀yɛ̀ nyɛ yɛdiɛyɛ̀, bɛ̀ cìɛ́kɛ́ yɛ̀, kɛ yɛ̀ kèkɛ́ kɛ ɛ̀nnɛ yɛ píìtì tidɛ́. Kɛ̀ bɛ̀ɛ yɛ mpṹṹtɛ́nɛ̀, kɛ yɛ ndeènɛ̀, kɛ́ yɛ mmɑɑ́nɛ̀ kuduotí kùù fitɛ́ tɛcĩ́ɛ̃̀tɛ̀. 10 Dipũũ mɔ́mmɔnni dii, bɛ̀ do di pũ̀ṹtɛ́nɛ̀ yɛtɑ̃́sɑ̀ɑ̀yɛ̀ nyɛ yɛdiɛyɛ̀, yɛ̀ɛ̀ okùmɛ̀ bo mɛ́tìrì mɛ̀nɑ̀ɑ̀ yoo mɛ̀nùmmù. 11 Kɛ̀ bɛ̀ɛ deè kɛ́sɔɔ́ nyɛtɑ̃́sɑ̀ɑ̀yɛ̀, bɛ̀ bennɛ́ yɛ̀ kɛ̀ yɛ̀ mɑ̀, kɛ́deè kɛ́cónnɛ́ yɛ ĩ́nkɛ̀ Dimɑɑ kó dɛtekperɛ̀ kó yɛsɑ̃ǹkɛ̀. 12 Kuduotí kùù fitɛ́ tɛcĩ́ɛ̃̀tɛ̀ ku kó yɛtɑ̃́rɛ̀ do bo icuɔ́ nyìtɑ̃ɑ̃ti ndi, kɛ sɔkɛ́ yɛtɔbɛ̀ ĩ́nkɛ̀. Nɛ̀ Dimɑɑ kó dɛtekperɛ̀ kó tidɑbɛɛtì, kucuɔ́ nkùmɑ́ɑ̀. Kɛ́ndònnɛ̀ kuduotí ti Yiɛ̀ nKuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kɔku nɛ̀ dɛ kó kuhɑ̃̀nhɑ̃̀nkù.

Bɛ̀ do duɔ́ mmùù tɔ̃mmú Idɑmmu

(Wéntɛ́ 2 Bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ tɔ̃mmú 2:12-13)

13-14 Onìtì mɔù weè do bo Tiiri, kòo yètìrì tu Idɑmmu, kòo cicɛ tú dɛ kó dihɛì kou, kòo yɔ̃ tú Nɛfutɑdii kó kuwuɔ nkou kɛ tú okúpokù. Kòò ciì kɛ nɔ nkɛ mɑ́ɑ́tí dɛmɔu nɛ̀ disɔɔwũɔ̃̀. Kòo kpɑ̀ɑ̀tì Sɑdomɔɔ duɔ́ nkɛ̀ bɛ̀ɛ ò yúní, kòo duɔ́ nkòò bo dɔɔ̀ disɔɔwũɔ̃̀ kó tinɛntì timɔu.

Bɛ̀ dɔ̀ɔ̀mɛ̀ disɔɔwũɔ̃̀ kó yɛsɑ̃ǹkɛ̀

(Wéntɛ́ 2 Bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ tɔ̃mmú 3:15-17)

15 Mɛm̀mɛ ò yìɛmmɛ̀ disɔɔwũɔ̃̀ kɛ́utɛ́ kɛ̀ dɛ̀ɛ nɑɑ́ nyɛsɑ̃ǹkɛ̀ yɛ̀dɛ́ɛ̀, kɛ̀ dìmɑrì kó mɛokùmɛ̀ mbo mɛ́tìrì mɛ̀wɛi kɛ̀ di cɛ̃́ɛ̃́kù bo mɛ́tìrì mɛ̀kuɔ̀. 16 Kòo dɔɔ̀ kɛ́utɛ́ kɛ̀ dɛ̀ɛ nɑɑ́ disɔɔwũɔ̃̀ kó yɛtɛitiyɛ̀ yɛ̀dɛ́yɛ̀ kɛ́ yɛ̀ òó nyɛsɑ̃ǹkɛ̀ yómmɛ̀, kɛ̀ dɛ kó yɛtɛitiyɛ̀ okùmɛ̀ mbo mɛ́tìrì mɛ̀dɛ́mɛ̀ nɛ̀ dikéè bɑ́ dì. 17 Dɛ kó difɔ̃nkúò kòo dɔɔ̀ disɔɔwũɔ̃̀ kó mɛfĩmmɛ kɛ́ mɛ̀ sɛ̀u mmɛtɛ̃mɛ̀, bɑ́ dìì tɛitirì ĩ́nkɛ̀ mɛ̀yiekɛ̀ mɛ̀yiekɛ̀. 18 Kòo sɛu ndɛ kó yɛtɛitiyɛ̀ disɔɔwũɔ̃̀ icuɔ́ ìdɛ́ì kɛ́fitɛ́ kɛ̀ dɛ̀ ndònnɛ̀ yɛtebɛ bɛ̀ tu yɛ̀ kèdènɑ́tì. 19 Kòo yíɛ́ sɔɔ́ ndɛ kó yɛtɛitiyɛ̀ yómmɛ̀ yɛtɛyɛ̀ kɛ̀ yɛ̀ ndònnɛ̀ mutepóó mbɛ̀ tu mù díísì kɛ̀ yɛ okùmɛ̀ mbo mɛ́tìrì mɛ̀dɛ́mɛ̀. 20 Dɛ kó yɛtɛitiyɛ̀ mɛfĩmmɛ sɛ̀u yɛ̀ɛ̀ ĩ́nkɛ̀, kɛ́dɔɔ̀ kɛ̀ dɛ̀ ndò nyɛbìɛ̀ nkɛ́fitɛ́. Kɛ̀ bɛ̀ɛ yɛ̀ kpɛ̃ ndisɔɔwũɔ̃̀ kɛ́fitɛ́ kɛ̀ dɛ̀ ndò nyɛtebɛ bɛ̀ tu yɛ̀ kèdènɑ́tì, kɛ́mbo sikɔusìdɛ́ bɑ́ kùù cuɔ́ ĩ́nkɛ̀. 21 Kòo deè kɛ́ yɛ̀ còńnɛ́ ti Yiɛ̀ nKuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kó kuhɑ̃̀nhɑ̃̀nkù ììkɛ̀, dii nkubɑkù yoú ditɛrì kucɑ̃̀nku, kɛ́yú kuyoú kpɛri kɛ dɔ̀: Ti Yiɛ̀ nKuyie nkpénkùnko, kɛ́yú kucɑ̃̀nku kpɛri kɛ dɔ̀: Ti Yiɛ̀ nKuyie ntu muwɛ̃rímú.

22 Kòo sɔɔ́ diì tɛitirì ĩ́nkɛ̀ yɛtɛitiyɛ̀ tɛyɛ̀ kɛ̀ yɛ̀ ndò mmutepóó. Mɛm̀mɛ bɛ̀ dèèmɛ̀ yɛsɑ̃ǹkɛ̀ kó mutɔ̃mmú.

Bɛ̀ dɔ̀ɔ̀mɛ̀ disɔɔwũɔ̃̀ kó kunɑnkú

(Wéntɛ́ 2 Bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ tɔ̃mmú 4:2-5)

23 Kɛ̀ Idɑmmuu dɔɔ̀nɛ̀ disɔɔwũɔ̃̀ kunɑnkú pɛ̃kùkù mɑkù, kɛ̀ ku pɛ̃kùmɛ̀ mbo mɛ́tìrì mɛ̀nùmmù, mɛcómmɛ̀ mɛ́tìrì mɛ̀dɛ́mɛ̀ nɛ̀ dikéè. Kɑ̀ɑ bo kù bennɛ́ kɛ́fitɛ́ dɛ̀ mbo mɛ́tìrì tɛpíítɛ̀ nɛ̀ mɛ̀nùmmù. 24 Kɛ̀ bɛ̀ɛ kpɛ̃ ndɛ kó kunɑnkú bìɛ̀ nkɛ́fitɛ́, kɛ̀ dɛ̀ ndò nyɛyɑɑ̀, kɛ́mbo bɑ́ wèè mɛ́tìrì miɛkɛ sipísìdɛ́, mɛ́tìrìbɛ̀ tɛpíítɛ̀ nɛ̀ bɛ̀nùmmù bɛmbɛ miɛkɛ, dɛ kó kunɑnkú nɛ̀ dɛ kó yɛyɑɑ̀ mbɛ̀ do dɛ̀ wɛ̃nnɛ́ kɛ́utɛ́nɛ̀ dii sɔɔwũɔ̃̀ mɑ́ɑ̀ ndi. 25 Kòo di ndɔɔ̀nɛ̀ inɑ̀ɑ̀kɛ tɛpíítɛ̀ nɛ̀ ìdɛ́ì, kɛ́ ì còńnɛ́ kɛ̀ ìtɑ̃ɑ̃ti nwetí kubɑkù yoú bíɛ́kɛ̀, kɛ̀ ìtɑ̃ɑ̃ti wetí diyiè yìɛ̀ní kɛ̀ɛ̀ bíɛ́kɛ̀ kɛ̀ ìtɑ̃ɑ̃ti wetí kubɑkù cɑ̃̀nku, kɛ̀ ìtɑ̃ɑ̃ti wetí diyiè tɑɑ̀ kɛ̀ɛ̀ bíɛ́kɛ̀, kɛ̀ i fɔ̃̀ bíɛ́kɛ̀ mɑ́ɑ́ dɛ cuokɛ̀. Kɛ̀ bɛ̀ɛ cɔ̃nnɛ́ dɛ kó kunɑnkú i ĩ́nkɛ̀. 26 Kɛ̀ ku bìɛ̀ ncɛ̃́ɛ̃́kù mɑ̀nnɛ̀ tɛnɔ̀ùtɛ̀ kó mɛpɛ̃kùmɛ̀, kɛ yɑɑ nkɛ dò mmutepóó. Kɛ̀ bɛ̀ ɑntɛ́ ku bìɛ̀ nfɛbòòfɛ̀ kpɛyɛ kɔ̃mɛ, kɑ̀ɑ kù píɛ mmɛniɛ, mɛ̀ mbo dítìrìbɛ̀ sikɔupípísìni (80000).

Bɛ̀ dɔ̀ɔ̀nɛ̀mɛ̀ disɔɔwũɔ̃̀ sikpɑ̀rìnɑɑsɛ̃ĩ́ nɛ̀ si bɔ

27 Kòo dɔɔ̀nɛ̀ disɔɔwũɔ̃̀ sinɑɑsɛ̃ĩ́ tɛpíítɛ̀, bɑ́ tɛ̀ kɛ̀ tɛ̀ mmɔkɛ mɛokùmɛ̀ mɛ́tìrì mɛ̀dɛ́mɛ̀. Kɛ̀ mɛpɛ̃kùmɛ̀ mmɛ mmɑ, mɛcómmɛ̀ mɛ́tìrì òmɑ́ɑ̀ nɛ̀ dikéè. 28 Bɛ̀ do sì dɔ̀ɔ̀ kɛ́munnɛnɛ̀ disɔɔwũɔ̃̀ ndi, kɛ́tɔ̃nnɛ́ ipɑ̀ɑ̀ti. 29 Kɛ̀ bɛ̀ɛ dɛ̀ kpɛ̃ ndisɔɔwũɔ̃̀ kɛ̀ dɛ̀ ndò nyɛcìrícìrɛ̀ nɛ̀ inɑ̀ɑ̀kɛ nɛ̀ bɛĩ́nkɛ̀mbɑ̀rìbɛ̀. Dɛ kó dɛnɛnnɛ̀ dɛtɑ̃ɑ̃ti dɛndɛ bɑ́ dɛ̀ kɛ̀ dɛ fũ̀ɔ̃̀ mmɔkɛ ditɑ̀rì, kɛ̀ bɛ̀ɛ sì cɑ́tínnɛ́ tisɑ̃tì dɛ ĩ́nkɛ̀ nɛ̀ dɛ fũ̀ɔ̃̀. 30 Bɑ́ tɛ̀ɛ̀ nɑɑsɑ̃ntɛ̀ kɛ̀ tɛ̀ mmɔkɛ yɛcɛ̃̀ɛ̃̀tiyɛ̀ yɛ̀nɑ̀ɑ̀ nɛ̀ yɛbɑ̀kɛ̀ yɛ̀ɛ̀ pĩ̀ńnɛ̀ imɑ̀nkɛ ìnɑ̀ɑ̀ bɛ̀ dɔ̀ɔ̀nɛ̀ yɛ̀ disɔɔwũɔ̃̀, kumɑ́tìdɔú pĩ́nnɛ̀ yɛ̀ɛ̀ cɛ̃̀ɛ̃tiyɛ̀ kɛ̀ dɛ̀ wɛ̃ nkɛ utɛ́ kɛ tú disɔɔwũɔ̃̀ mɑ́ɑ̀. 31 Kɛ cɔ̃nnɛ́ dɛ̀mɑrɛ̀ tɛ miɛkɛ kɛ̀ dɛ̀ ntɔ̃nkɛ kɛ tɛ̀ dònnɛ̀, kɛ tɛ̀ sèńtɛ́ mɛ́tìrì kó dikéè, kɛ̀ bɛ̀ɛ cirimɛ dɛ nùù bɛ̀ níí bo nɑ mɛ̀ɛ̀ kpɛ́í nkɛ́tɔ dɛ̀ɛ̀ dò ncírícírí kɛ̀ di pɛ̃kùmɛ̀ mbo sɑ̃ntimɛ́tìrì sipísìyiekɛ̀ nɛ̀ mɛ̀nùmmù kɛ̀ bɛ̀ɛ dɛ̀ kerí. 32 Kɛ̀ dɛ kó yɛcɛ̃̀ɛ̃̀tiyɛ̀ yɛnɑ̀ɑ̀ mbo tɛnɑɑsɑ̃ntɛ̀ fũ̀ɔ̃̀. Kumɑ́tìdɔú kùù yɛ̀ pĩ̀ńnɛ̀ kɛ̀ kù tɑ̀unɛ̀ tɛnɑɑsɑ̃ntɛ̀, kɛ̀ tɛ cɛ̃̀ɛ̃̀tiyɛ̀ cómmɛ̀ mbo bɑ́ dì sɑ̃ntimɛ́tìrì sipísìyiekɛ̀ nɛ̀ mɛ̀nùmmù. 33 Bɛ̀ do yɛ̀ dɔ̀ɔ̀ kɛ̀ yɛ̀ ndònnɛ̀ tɛkpɑ̀rìnɑɑsɑ̃ntɛ̀ kpɛyɛ ɔ̃ ndòmmɛ̀ mmɛ, kɛ̀ dɛ̀ nwɛ̃ ndɛ kó ticɛ̃̀ɛ̃̀titì nɛ̀ dɛ kó idɑbí nɛ̀ dɛ kó yɛdɔ́ idɑbí tũɔ̃́ yɛ̀ kɛ̀ dɛ̀ wɛ̃ nkɛ utɛ́ disɔɔwũɔ̃̀ mɑ́ɑ̀. 34 Yɛbɑ̀kɛ̀ yɛ̀nɑ̀ɑ̀ imɑ̀nkɛ kpɛyɛ kɛ dɛ̀ wɛ̃nnɛ́nɛ̀ tɛnɑɑsɑ̃ntɛ̀ kɛ utɛ́ disɔɔwũɔ̃̀ dimɑ́ɑ̀. 35 Kɛ̀ kukɑ̃kú mɑkù mbo bɑ́ tɛ̀ɛ̀ nɑɑsɑ̃ntɛ̀ bìɛ̀, kɛ̀ ku cómmɛ̀ bo sɑ̃ntimɛ́tìrì sipísìdɛ́ nɛ̀ mɛ̀nùmmù kɛ fitɛ́. Kɛ̀ tɛ̀ mɔ̀kɛ yɛbɑ̀kɛ̀ kɛ̀ yɛ̀ wɛ̃ nkɛ utɛ́ disɔɔwũɔ̃̀ mɑ́ɑ̀. 36 Kɛ̀ bɛ̀ɛ dɔɔ̀ tidɑbɛɛtì tipíìtì kpɛti, nɛ̀ yɛbɑ̀kɛ̀ ĩ́nkɛ̀ tifèntì kɛ̀ tì ndònnɛ̀ bɛĩ́nkɛ̀mbɑ̀rìbɛ̀, nɛ̀ yɛcìrícìrɛ̀, nɛ̀ tipuonti, kɛ mɛ nyĩ́ kɛ́cɑ́tíncɑ́tínnɛ́ tisɑ̃tì kɛ́fitɛ́. 37 Dɛ kó sinɑɑsɛ̃ĩ́ tɛpíítɛ̀ bɛ̀ do sì dɔ̀ɔ̀ kɛ̀ sì ndòmmu, bɑ́ tɛ̀ kɛ̀ tɛ̀ nwɛ̃ nkɛ utɛ́nɛ̀ disɔɔwũɔ̃̀ mɑ́ɑ̀, kɛ mɑ̀ simɔu kɛ dò nsimɔu.

38 Kɛ̀ bɛ̀ɛ deè kɛ́dɔɔ̀ disɔɔwũɔ̃̀ kó inɑnkɛ́ tɛpíítɛ̀, bɑ́ kù kɛ̀ ku cómmɛ̀ mbo mɛ́tìrì mɛ̀dɛ́mɛ̀ bɛ̀ bo nɑ kɛ́ɑ̃nnɛ́ bɑ́ kùù miɛkɛ dítìrìbɛ̀ tɛkɔupíítɛ̀ nɛ̀ sikɔusìkuɔ̀ (1600). Kòo cɔ̃nnɛ́ dɛ kó inɑnkɛ́ sinɑɑsɛ̃ĩ́ ĩ́nkɛ̀ bɑ́ tɛ̀ kùmɑ́ɑ̀. 39 Ò dèè mɛm̀mɛ kɛ́cónnɛ́ sikpɑ̀rìnɑɑsɛ̃ĩ́ sìnùmmù ti Yiɛ̀ nKuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ bɑkù yoú, sìnùmmù tɔù kucɑ̃̀nku, diyiè yìɛ̀ní kɛ̀ɛ̀ bíɛ́kɛ̀ kɛ́ĩ́nnɛ́ kunɑnkú diɛkù ti Yiɛ̀ nKuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ diyiè yìɛ̀ní kɛ̀ɛ̀ bíɛ́kɛ̀, kɛ́tɔ́ɔ́nnɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀.

Bɛ̀ bɑ̀tɛmɛ̀ tinɛntì bɛ̀ yó mpĩĩnnɛ̀ tì mutɔ̃mmú ti Yiɛ̀ nKuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀

(Wéntɛ́ 2 Bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ tɔ̃mmú 4:7-5:1)

40 Idɑmmu dɔ̀ɔ̀ dìì mɔ̀nnì yɛnɑɑbɔ, nɛ̀ tikɑ̃penti, nɛ̀ yɛbɔ bɛ̀ yó mmɛ́ínɛ̀ yɛ̀ mɛyĩ̀ĩ̀. Mɛm̀mɛ ò dèèmɛ̀ Sɑdomɔɔ do yɛ̃ nwèe dɔɔ̀ tìì nɛntì ti Yiɛ̀ nKuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kpɛ́í. Tìì tú:

41 Yɛmɑ́tìsɑ̃ǹkɛ̀ yɛ̀dɛ́ɛ̀

nɛ̀ yɛtɛitiyɛ̀ yɛ̀dɛ́ɛ̀ bɛ̀ yóó sɛu nyɛ̀ɛ̀ yómmɛ̀ mɛsɔɔfĩmmɛ yɛtɛitiyɛ̀ ĩ́nkɛ̀.

42 Nɛ̀ bɛ̀ do dɔ̀ɔ̀ dɛ̀ kɛ̀ dɛ̀ ndò nyɛtebɛ bɛ̀ tú yɛ̀ kèdènɑ́tìbɛ̀ kɛ́mbo sikɔusìnɑ̀ɑ̀, kɛ̀ bɛ̀ɛ dɛ̀ cɑ̀tínnɛ́ mɛsɔɔfĩmmɛ sɛu dɛ̀ icuɔ́ ìdɛ́ì kɛ́fitɛ́.

43 Sinɑɑsɛ̃ĩ́ tɛpíítɛ̀ nɛ̀ dɛ kó yɛbɔ yɛ̀ɛ̀ cɔ̃mmú si ĩ́nkɛ̀ tɛpíítɛ̀.

44 Kunɑnkú diɛkù nɛ̀ disɔɔwũɔ̃̀ kó inɑ̀ɑ̀kɛ tɛpíítɛ̀ nɛ̀ ìdɛ́ì, kù cɔ̃mmú ìì ĩ́nkɛ̀.

45 Bɛ̀ yó nkounɛ̀ tìì nɛntì mutɑ́pɛí nnɛ̀ tikɑ̃penti nɛ̀ yɛbɔ bɛ̀ yó mmɛ́ínɛ̀ yɛ̀ mɛyĩ̀ĩ̀.

Dɛ kó tinɛntì timɔu Sɑdomɔɔ do yɛ̃ nwèe dɔɔ̀ tì, ò do tì dɔ̀ɔ̀nɛ̀ disɔɔwũɔ̃̀ ndi kɛ́ tì ɑntɛ́ mɛsɑ̀ɑ̀. 46 Suditɛ̃ɛ̃ kó kubiriku miɛkɛ nkɛ bɛ̀ do yìɛmmɛ̀ disɔɔwũɔ̃̀, kɛ́ dɛ̀ mɑ́ Sukɔti ɛì nɛ̀ Sɑditɑnni kpɛri dɛ cuokɛ̀. 47 Kɛ̀ bɛ̀ɛ deè kɛ̀ Sɑdomɔɔ tì tɑnnɛ́ ti Yiɛ̀ nKuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀. Tì do sũ mɛdiɛ̀ mmɛ, bɑ́ bɛ̀ í nnɑ kɛ bo bɑtɛ disɔɔwũɔ̃̀ bɛ̀ tì dɔ̀ɔ̀nɛ̀ dì kó kucɛ̃́ɛ̃́kù.

48 Kɛ̀ Sɑdomɔɔ dɔɔ̀nɛ̀ mɛsɔɔ nsɑ̀ɑ̀mɛ̀ tinɛntì tɛtì bɛ̀ yó mpĩĩnnɛ̀ tì ti Yiɛ̀ nKuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ miɛkɛ mutɔ̃mmú. Tìì tú:

Dihúúntɔ̀nnì,

nɛ̀ tɑ́bùrì bɛ̀ yó ndɑkù wèè ĩ́nkɛ̀ pɛ̃́ɛ̃̀bɛ̀ bɛ̀ pɑ̃ɑ̃ mbɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie.

49 Sifitíkɛ̀kɛ̀ɛ tɛpíítɛ̀ sìì do ĩ́ĩ́kú kɛ wetí ikuɔ́ nɛntì kó kudieku,

sìnùmmù kubɑkù yoú,

sìnùmmù kubɑkù cɑ̃̀nku.

Bɛ̀ do sì dɔ̀ɔ̀nɛ̀ mɛsɔɔ nsɑ̀ɑ̀mɛ̀ mmɛ nɛ̀ si tòkɛ̀ yɛ̀ɛ̀ dò mmutepóó

nɛ̀ sibúkúsí bɛ̀ yóó ɑ̃nnɛ́ sìì miɛkɛ ifitíwɛ̃ĩ

nɛ̀ dɛ kó ihɑɑkɛ́,

dɛmɔu mɛsɔɔ nsɑ̀ɑ̀mɛ̀ mɑ́ɑ̀.

50 Nɛ̀ yɛnɑɑbɔ nɛ̀ siseú,

nɛ̀ yɛbɔ bɛ̀ yó mmɛ́ínɛ̀ yɛ̀ mɛyĩ̀ĩ̀,

nɛ̀ ibòòkɛ nɛ̀ tikɑ̀dɑ̀ɑ̀buuti bɛ̀ yó ntuɔ̀ ntìì miɛkɛ tihúúntì,

kɛ̀ dɛ̀ ntú mɛsɔɔ nsɑ̀ɑ̀mɛ̀.

Timɑ́tì tìì pĩ̀ńnɛ̀ yɛcɑ̀kɛ̀ yɛ̀ɛ̀ kpetí ikuɔ́ nɛntì kó kudieku nɛ̀ ikuɔ́ dieku kpɛyɛ.

Dɛmɔu kɛ̀ dɛ̀ ntú mɛsɔɔ.

51 Okpɑ̀ɑ̀tì Sɑdomɔɔ dèè dìì mɔ̀nnì ti Yiɛ̀ nKuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kó mutɔ̃mmú, kɛ́tɔní o cicɛ Dɑfiti do cɑ̃̀ńnɛ́ dɛ̀ Kuyie nkpɛ́í: Timɑ́tì pɛ́ítì nɛ̀ mɛsɔɔ nnɛ̀ tinɛntì tɛtì tibotí tibotí, kɛ́ dɛ̀ tɑnnɛ́ ti Yiɛ̀ nKuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kó tinɛntì do dò kɛ́mbo kùù dieku.

8

Bɛ̀ tɑnnɛ́mɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie ntɑummɛ̀ tɔu ku cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ miɛkɛ

(Wéntɛ́ 2 Bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ tɔ̃mmú 5:2-6:2)

1 Kɛ̀ Sɑdomɔɔ tíí nyIsidɑyɛɛribɛ kó bɛkótíbɛ̀ nɛ̀ bɛ̀ɛ̀ bɑkɛ́ iwuɔ nnɛ̀ tinɑɑ̀mùntì kɛ̀ bɛ̀ bo kɔtɛ Dɑfiti ɛì bɛ̀ tu dì Siyɔ̃ɔ̃ kɛ́túótɛ́ní ti Yiɛ̀ nKuyie ntɑummɛ̀ tɔu. 2 Kɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ bɛmɔuu tíínní okpɑ̀ɑ̀tì Sɑdomɔɔ borɛ̀. Dɛ kó dibenni tɑ̃̀nkù oyiénwè do nwe bɛ̀ tu wè Etɑnimmu*, kɛ̀ bɛ̀ mɔkɛ dibɑnni. 3-4 Isidɑyɛɛribɛ kó bɛkótíbɛ̀ bɛmɔu tíí ndìì mɔ̀nnì kɛ dèè, kɛ̀ ikuɔ́ nìùbɛ̀ɛ túótɛ́ ti Yiɛ̀ nKuyie ntɑummɛ̀ tɔu kɛ́tɔ, kɛ́túótɛ́nɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie ntɑummɛ̀ tou nɛ̀ tikɔutɛ́nɛntì tìì bo di miɛkɛ. 5 Okpɑ̀ɑ̀tì Sɑdomɔɔ nɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ kɛ̀ bɛ̀ɛ tíí nKuyie ntɑummɛ̀ tɔu borɛ̀ kɛ́fíé inɑ̀ɑ̀kɛ nɛ̀ ipe kɛ̀ dɛ̀ nsũ kɛ í dò nkɛ́nɑ kɛ́kɑɑ nkɛ́deè.

6 Kɛ̀ ikuɔ́ nìùbɛ̀ɛ di tɑnnɛ́ ti Yiɛ̀ nKuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ miɛkɛ kɛ́ĩ́nnɛ́ di kó kufɑ̃́ɑ̃́ mbɛ̀ tú kù ikuɔ́ nɛntì dieku, bɛ̀ dɔ̀ɔ̀ tìì fèntì kɛ donnɛnɛ̀ bɛĩ́nkɛ̀mbɑ̀rìbɛ̀ ti fìɛ̀ti dɛ́ɛ̀. 7 Bɛ̀ do ti dɔ̀ɔ̀ tìdɛ́ kɛ̀ ti fìɛ̀ti nyuo kɛ kɑ̃nkɛ́ ti Yiɛ̀ nKuyie ntɑummɛ̀ tɔu ndi nɛ̀ di pɑ̀ɑ̀ti. 8-9 Dɛ kó ipɑ̀ɑ̀ti do dɛumu, kɑ̀ɑ tɑ ti Yiɛ̀ nKuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kudieku diɛkù, ɑ nyì wùó, nkɑ̀ɑ mɛ mbo ditowɑɑ̀ ɑ bɑ́ nyì wùó. Titɑ̃́píɛ̀tì tìdɛ́tì mɑ́ɑ̀ tiì do bo ti Yiɛ̀ nKuyie ntɑummɛ̀ tɔu miɛkɛ, kù do bɛ̀ dènnɛ Esibiti kɛ́duɔ́ ntì Mɔyiisi, kù bɛ̀ tɑ̀unnɛ̀ dìì mɔ̀nnì kumɑ́ɑ̀ ditɑ̃rì Odɛbu kɛ̀ tì kpɑɑ́ bo nɛ̀ yíenní.

10 Ikuɔ́ nìùbɛ̀ yɛ̀nní dìì mɔ̀nnì ti Yiɛ̀ nKuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kɛ̀ diwɛtirìi tɛ̀ píɛ. 11 Bɑ́ bɛ̀ í nnɑ kɛ́sɔɔtɛ́ bɛ tɔ̃mmú. Ti Yiɛ̀ nKuyie nkó tikpetì tiì do píɛ nku cĩ́ɛ̃̀tɛ̀. 12 Dɛ mɔ̀nnì kɛ̀ Sɑdomɔɔ bɛ́i nkɛ dɔ̀: Ti Yiɛ̀ nKuyie nhɑ dɔ́ kɛ́mbo diwɛtisɔ̀ùrì miɛkɛ nkɛ. 13 Kɛ̀ n nɛ́ dɑ mɑɑ́ tɛkpɑ̀ɑ̀tìcĩ́ɛ̃̀tɛ̀ ɑ yó mbo tɛ̀ sɑ̃́ɑ̃̀!

Sɑdomɔɔ nɑ̀kɛ́ tì bɛnìtìbɛ̀

(Wéntɛ́ 2 Bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ tɔ̃mmú 6:3-11)

14 Kòo kpɑ̀ɑ̀tì Sɑdomɔɔ wɛ̃ɛ̃tɛ Isidɑyɛɛribɛ tĩ̀nnì còḿmú dɛ̀ kɛ́mɔɔ ti Yiɛ̀ nKuyie nkó mɛsɑ̀ɑ̀ mbɛ kpɛ́í, kɛ́deè kɛ dɔ̀: 15 Ti Yiɛ̀ nKuyie nyètìrì ndɛu tínti Isidɑyɛɛribɛ ti tũ nkù, kuù dɔ̀ɔ̀ nɛ̀ ku wɛ̃rímú kù do nɑ̀kɛ́ tì n cicɛ Dɑfiti kɛ dɔ̀: 16 Nɛ̀ ǹ dènnɛ dìì yiè n nìtìbɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ Esibiti, n yí tɑ̃ɑ̃tɛ́ diyiè mɑrì Isidɑyɛɛribɛ ɛkɛ̀ miɛkɛ dìmɑrì, kɛ tú bɛ̀ m mɑɑ́ tɛcĩ́ɛ̃̀tɛ̀ n yó mbo tɛ̀ɛ̀ miɛkɛ. N tɑ̃ɑ̃tɛ́ Dɑfiti nwe kòo bo mbɑkɛ́ n nìtìbɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ. 17 Kɛ̀ n cicɛ Dɑfiti yɛ̀mmɛ̀ɛ ò pɑ̃ kɛ́ndò nwèe mɑɑ́ tɛcĩ́ɛ̃̀tɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie ntínti Isidɑyɛɛribɛ tũ nkù. 18 Kɛ̀ kùu ò nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: A yɛ̀mmɛ̀ mɛ̀ ndɑ pɑ̃mɛ̀ kɛ dò nhɑ́ m mɑɑ́ tɛcĩ́ɛ̃̀tɛ̀ dɛ̀ wennimu. 19 Dɛ̀ nɛ́ í tú fɔ̃́ɔ̃̀ yóó tɛ̀ nni mmɑɑ́, ɑ yóó pɛitɛ́ dɛ̀ɛ̀ birɛ dɛɛ̀ yóó tɛ̀ nni mmɑɑ́. 20 Kù ti ndɔ̀ɔ̀ kɛ duɔ́ nkɛ̀ n sɔɔtɛ́ n cicɛ Dɑfiti kpɑ̀tì, kɛ kɑ̀ri o kpɑ̀ɑ̀tìkɑ̀rì, kɛ bɑkɛ́ Isidɑyɛɛribɛ, kɛ́ndònnɛ̀ kù do ti nhò nɑ̀kɛ́mɛ̀. M mɑɑ́ tɛ ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ nɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nyIsidɑyɛɛribɛ tũ nkù kó diyètìrì kpɛ́í nkɛ, 21 kɛ ɑ̃nnɛ́ kudieku ditɔu ti Yiɛ̀ nKuyie ndo tɑ̀unnɛ̀ kumɑ́ɑ̀ Isidɑyɛɛribɛ kù bɛ̀ dènnɛ dìì mɔ̀nnì Esibiti kɛ́ bɛ̀ duɔ́ nyìì kuɔ́ ɑ̃ dìì miɛkɛ.

Sɑdomɔɔ bɑ́ntɛ̀mɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nku cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kpetímù yiè

(Wéntɛ́ 2 Bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ tɔ̃mmú 6:12-40)

22 Kɛ̀ Sɑdomɔɔ cómmú diwũɔ̃tɔ̀nnì ììkɛ̀ nɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ bɛmɔu ììkɛ̀, kɛ́youtɛ o nɔu kɛĩ́nkɛ̀ bíɛ́kɛ̀ kɛ́bɑ́ntɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nkɛ dɔ̀: 23 Ti Yiɛ̀ nKuyie nyIsidɑyɛɛribɛ tũ nkù, otɔù mɔù í bo kɛ dɑ dònnɛ̀ bɑ́ kɛĩ́nkɛ̀ miɛkɛ bɑ́ kɛtenkɛ̀ ĩ́nkɛ̀. Fɔ̃́ nwèè pĩ mmɛtɑummɛ̀ ɑ dɔ̀ɔ̀nɛ̀mɛ̀ ɑ tɔ̃mbɛ̀ kɛ dɔɔri mɛsɑ̀ɑ̀ mbɛ̀ɛ̀ dɑ tũ nnɛ̀ bɛ yɛ̀mmɛ̀ mɛmɔu. 24 A dɔ̀ɔ̀mu ɑ kóo tɔ̃ntì n cicɛ Dɑfiti ɑ do ò nɑ̀kɛ́ tì. A ti ndɔ̀ɔ̀ yíe nnɛ̀ ɑ wɛ̃rímú. 25 Ti Yiɛ̀ nKuyie nyIsidɑyɛɛribɛ tũ nkù ɑ bɑ́ɑ́ yɛ̃̀ nhɑ do nɑ̀kɛ́ tì ɑ kóo tɔ̃ntì n cicɛ Dɑfiti kɛ dɔ̀: Kòo bí yie nkɛ tũ nhɑ kó kucɛ ò kù tũ̀ mmɛ̀ɛ̀ botí, iì yó nsɔkɛ́ o kpɑ̀tì kɛ́mbɑkɛ́ ɑ nìtìbɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ. 26 Ti Yiɛ̀ nKuyie nyIsidɑyɛɛribɛ tũ nkù, dɔɔ̀ di mmɔ̀nnì ɑ do nɑ̀kɛ́ tì ɑ kóo tɔ̃ntì n cicɛ Dɑfiti.

27 Kɛ̀ Sɑdomɔɔ sɔɔtɛ́ kɛ́bɛ́i nkɛ dɔ̀: Ti Yiɛ̀ nKuyie mmɛ̀nkɛ bo nɑ kɛ́mbonɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ kɛtenkɑ̀ɑ̀? Kɛĩ́nkɛ̀ kiɛ dɛu kɛ í nɑ kɛ tɔ ti Yiɛ̀ nKuyie nkɛ̀ m mɛ̀ mmɑɑ́ tɛ̀ɛ̀ cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ tɛɛ̀ bo nɑ kɛ́ kù tɔɑ̀? 28 Ti Yiɛ̀ nKuyie nkéntɛ́ kɛ́keè mí nhɑ kóo tɔ̃ntì n dɑ bɑ́ɑ́mmɛ̀ yíe! 29 A nɔ̀nfɛ̀ bɑ́ɑ́ ṹṹ nkɛyènkɛ̀ nɛ̀ kuyie ntɛ ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ ĩ́nkɛ̀, ɑ bɛ́i nkɛ tú ɑ yètìrì yó mbo tɛ̀ɛ̀ miɛkɛ. Kéntɛ́ ɑ kóo tɔ̃ntì yóó dɑ bɑ́ntɛ̀ ìì bɑ́ɑmmìi tɛ miɛkɛ. 30 Ti Yiɛ̀ nKuyie, n kéntɛ́ mí nnɛ̀ ɑ nìtìbɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ, kɛ̀ ti dɑ bɑ̀ńtɛ̀ tɛ ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ miɛkɛ, ɑ́ mboní kɛĩ́nkɛ̀ kɛ́keè kɛ́ ti cĩ́ɛ̃́.

31 Kòo nìtì cɑ̀ɑ̀rɛ̀ otɔù, kɛ̀ dɛ yiɛ̀ nyĩ wèe pɑrìkɛ̀, kòò kɔ̀tɛní ɑ cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kɛ pɑ̀rìkɛ̀ ɑ wũɔ̃tɔ̀nnì ììkɛ̀, 32 ti Yiɛ̀ nKuyie nhɑ́ mboní kɛĩ́nkɛ̀ kɛ́keè, kɛ́ bɛ̀ pùtɛ́, kɛ́kpetínnɛ́ osĩ̀nwè kɛ́dɛɛtɛ́ wèè nɑɑti.

33 Kɑ̀ɑ nìtìbɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ dɑ yetɛ́nɛ̀, kɛ̀ bɛ dootitɔbɛ̀ bɛ̀ nɑ, kɛ̀ bɛ̀ wɛ̃̀ɛ̃̀tɛní ɑ cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ bíɛ́kɛ̀ kɛ dɑ mɔɔ mɛcĩ́ɛ̃́mmɛ̀, kɛ dɑ sɑ̃ntɛ, kɛ dɑ bɑ̀ńtɛ̀. 34 Ti Yiɛ̀ nKuyie nhɑ́ mboní kɛĩ́nkɛ̀ kɛ́keè kɛ́cĩ́ɛ̃́ nhɑ nìtìbɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ, kɛ́wɛ̃tɛ kɛ́ bɛ̀ kpɛ̃nnɛ́ní dihɛì ɑ do duɔ́ ndì bɛ yɛmbɛ̀.

35 Kɛ̀ bɛ̀ mɛ mbo dɑ yetɛ́nɛ̀mu, kɑ̀ɑ kpetínnɛ́ iwɛtibori kɛ̀ fɛtɑɑfɛ̀ tɛ̃́nkɛ í nniu, kɛ̀ bɛ̀ bɑntɛ́ bɛ̀ yetɛ́mɛ̀ ɑ bɛ̀ potɛ́ mɛ̀ɛ̀ kpɛ́í, kɛ kɔ̀tɛní tɛ ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ miɛkɛ kɛ dɑ bɑ̀ńtɛ̀ kɛ dɑ sɑ̃ntɛ. 36 Ti Yiɛ̀ nKuyie nhɑ́ mboní kɛĩ́nkɛ̀, kɛ́cĩ́ɛ̃́ nhɑ kóo tɔ̃ntì nɛ̀ ɑ nìtìbɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ, kɛ́ bɛ̀ bɛnkɛ kucɛ sɑ̀ɑ̀kù bɛ̀ dò nkɛ́tũnnɛ kù, kɛ́yɔɔrɛ mɛniɛ nkɛtenkɛ̀ ɑ duɔ́ nkɛ̀ ɑ kɔbɛ kɛ̀ bɛ̀ kɛ̀ te.

37 Kɛ̀ dikònnì diì mɛ ntɑnní dihɛì yoo mutenkṹṹ, kɛ̀ tidiitì tiì mɛ nfɑ̃ũ ndɛpɑɑ nyoo kɛ̀ fɛtùɔ̀rìfɛ̀ fɛɛ̀ mɛ ntì pĩ. Kɛ̀ yɛcɑ́dúɔ̀ nyɛɛ̀ mɛ ntɑnní yoo fɛcofɛ. Kɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ dootitɔbɛ̀ bɛɛ̀ mɛ mbo bɛ̀ pi bɛ ɛì kɛ́ mbɛ̀ fɛ̃́ũnko. Kɛ̀ mɛyɛi mmɑmɛ̀ tɑnní yoo mumɔmmú bɑ́ mù. 38 Kɑ̀ɑ nìtìbɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ yɛ̀mmɛ̀ cɑ̀ɑ̀rɛ̀ bɛ yɛi nkpɛ́í, kɛ̀ bɛ̀ wèe wɛ̃̀ɛ̃̀tɛní ɑ cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ bíɛ́kɛ̀ kɛ dɑ bɑ̀ńtɛ̀, bɑ́ kòò dɑ mɔɔ mù, yoo ò dɑ bɑ̀ńtɛ̀ tìmɑtì kpɛ́í. 39 Ti Yiɛ̀ nKuyie nhɑ́ mboní kɛĩ́nkɛ̀ ɑ kɑrì, kɛ́keè, kɛ́cĩ́ɛ̃́, nkɛ́teennɛ̀, kɛ́dɔɔ̀ bɑ́ wè o borimɛ dòmmɛ̀, kɛ yɛ̃́ ɑ yɛ̃́mɛ̀mu o yɛ̀mmɛ̀. Fɔ̃́ɔ̃̀ mɑ́ɑ̀ yɛ̃́ bɛnìtìbɛ̀ bɛmɔu yɛ̀mmɛ̀. 40 Ǹdɔɔri mɛmmɛ kɛ̀ dɛ̀ɛ yie nkɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ ndɑ dé bɛ fòmmu mumɔu, bɛ̀ yó nfòù mù dihɛì ɑ duɔ́ ndì bɛ yɛmbɛ̀ di miɛkɛ.

41-42 Bɛnìtìbɛ̀ yóó keèmu ɑ yetidiɛrì nɛ̀ ɑ kpeńnìmɛ̀ kɛ pĩ́ mmutɔ̃mmú nɛ̀ muwɛ̃rímú. Bɑ́ opɔ̀ɔ̀ wèè í tú Isidɑyɛɛri, kòò ìtɛ́ní dɛdɛ́tirɛ̀ kɛ kɔ̀tɛní ɑ cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ nɛ̀ ɑ yètìrì kpɛ́í nkɛ dɑ bɑ́ɑ́. 43 Ti Yiɛ̀ nKuyie nhɑ mboní kɛĩ́nkɛ̀ kɛ́keè kɛ́dɔɔ̀ o yɛ̃ mmù. Mɛm̀mɛ kutenkù kumɔu kɔbɛ bo bɑntɛ́mɛ̀, kɛ dɑ depɛ ɑ nìtìbɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ dɑ dé mɛ̀ɛ̀ botí. Kɛ̀ bɛ̀ɛ bɑntɛ́ kɛ dò n dɑ mɑɑ́ tɛ̀ɛ̀ cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ mɛ̀nkɛ tú ɑ kpɛtɛ.

44 Kɑ̀ɑ duɔ́ nkɑ̀ɑ kɔbɛ dokɛ́nɛ̀ bɛ dootitɔbɛ̀, kɛ̀ bɛ̀ bo ɑ bɛ tɔ̃ nkɛ̀ kɛ wɛ̃̀ɛ̃̀tɛní ɑ ɛì ɑ tɑ̃ɑ̃tɛ́ dì, n dɑ mɑɑ́ dì tɛcĩ́ɛ̃̀tɛ̀ di bíɛ́kɛ̀ kɛ dɑ bɑ̀ńtɛ̀, 45 Ti Yiɛ̀ nKuyie nhɑ́ mboní kɛĩ́nkɛ̀ kɛ́keè bɛ bɑ́ɑmmìi kɛ́ bɛ̀ teennɛ̀.

46 Kɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ bɛɛ̀ mɛ ndɑ yetɛ́nɛ̀, kɛ yɛ̃́ òmɔù í bomɛ̀ wèè bo yĩ́ ò bɑ́ɑ́ yetɛ́. Kɛ̀ dɛ̀ dò mbɛ̀ dɑ yetɛ́nɛ̀, kɑ̀ɑ miɛkɛ bɛ̀ pɛikɛ, kɑ̀ɑ yóu kɛ̀ bɛ dootitɔbɛ̀ bɛ̀ pĩ̀ḿmú kɛ kònnɛ̀ dɛdɛ́tirɛ̀ yoo dɛ tɔ́ɔ́nnɛ̀, kɛ bɛ̀ dɔ̀ɔ̀ tidɑɑtì, 47 kɛ̀ bɛ̀ kɛ̀ bo kɛ totí bɛ yɛ̀mmɛ̀ kɛ dɑ bɑ́ntɛ̀ kɛ tú: Tíì do kpénkùnnɛ ti to, ti yetɛ́mu, ti cɑ̀ɑ̀rɛ̀mu. 48 Kɛ̀ bɛ̀ kɛ̀ bo kɛ dɑ mɔɔ mɛcĩ́ɛ̃́mmɛ̀ nɛ̀ bɛ yɛ̀mmɛ̀ mɛmɔu kɛ wɛ̃̀ɛ̃̀tɛní dihɛì ɑ duɔ́ ndì bɛ yɛmbɛ̀ di bíɛ́kɛ̀, ɑ tɑ̃ɑ̃tɛ́ dì, n dɑ mɑɑ́ dì tɛcĩ́ɛ̃̀tɛ̀, kɛ̀ bɛ̀ dɑ bɑ́ɑ́, 49 ti Yiɛ̀ nKuyie nhɑ mboní kɛĩ́nkɛ̀ kɛ́keè bɛ bɑ́ɑmmìi kɛ́ bɛ̀ teennɛ̀. 50 Á bɛ̀ cĩ̀ɛ̃́ mbɛ̀ dɑ yetɛ́nɛ̀mɛ̀, nɛ̀ bɛ yetɛmɛ̀ ɑ kpɛti, ɑ́ duɔ́ nkɛ̀ bɛ̀ dootitɔbɛ̀ɛ bɛ̀ kuɔ́ mmɛsémmɛ̀. 51 Bɛ̀ tú ɑ kɔbɛ mbɛ, kɑ̀ɑ bɛ̀ te, kɛ bɛ̀ dènnɛ Esibiti mɛhɑ́ɑ́rìmɛ̀ miɛkɛ.

52 A nɔ̀nfɛ̀ bɑ́ɑ́ ítɛ́ mí nhɑ kóo tɔ̃ntì nɛ̀ ɑ nìtìbɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ ti ĩ́nkɛ̀. Nyo ti bɑ́ɑmmìi, ti yóó nkuɔ̀ nkɛ dɑ bɑ́ɑ́ nyì. 53 Ti Yiɛ̀ nKuyie nfɔ̃́ɔ̃̀ ti tɑ̃ɑ̃tɛ́ ibotí tɛì miɛkɛ kɛ̀ ti bo ntú ɑ kɔbɛ, kɛ́ndònnɛ̀ ɑ do tì nɑ̀kɛ́mɛ̀ ɑ kóo tɔ̃ntì Mɔyiisi, ɑ dènnɛ dìì mɔ̀nnì ti yɛmbɛ̀ Esibiti.

Sɑdomɔɔ mɔɔmɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nkɛ tú kùu bɛ̀ dɔ̀ɔ̀ mɛsɑ̀ɑ̀

54 Sɑdomɔɔ kuɔ́nnɛ̀ dìì mɔ̀nnì ti Yiɛ̀ nKuyie nkɛ kù sɑutɛnɛ̀, kɛ́deè kɛ́ítɛ́ ò do nínkú dɛ̀ diwũɔ̃tɔ̀nnì ììkɛ̀ kɛ yuo o nɔu kɛĩ́nkɛ̀ bíɛ́kɛ̀, 55 kɛ́cómmú kɛ́mɔɔ ti Yiɛ̀ nKuyie nkó mɛsɑ̀ɑ̀ nyIsidɑyɛɛribɛ bɛmɔu ĩ́nkɛ̀ kɛ dɔ̀: 56 N sɑ̃ntímu ti Yiɛ̀ nKuyie nkùù òmpùnnɛ ku nìtìbɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ kɛ́ndònnɛ̀ kù do ti nɑ̀kɛ́mɛ̀ ku kóo tɔ̃ntì Mɔyiisi. Timɔu ti tì dɔ̀ɔ̀mu tìmɑtì í sùɔ́. 57 Ti Yiɛ̀ nKuyie nhɑ nti bonɛ̀ ɑ do bonɛ̀ mɛ̀ɛ̀ botí ti yɛmbɛ̀, ɑ bɑ́ɑ́ ti bɔntóo! A bɑ́ɑ́ ti yóu! 58 Yṹɔ̃́nní ti yɛ̀mmɛ̀ ɑ bíɛ́kɛ̀, kɛ̀ ti ndɔɔri ɑ dɔ́mɛ̀, kɛ́ntũ nhɑ kuɔ́ nɛ̀ ɑ tɑnnɔ̀ ɑ duɔ́ nyɛ̀ ti yɛmbɛ̀. 59 Ti Yiɛ̀ nKuyie nhɑ bɑ́ɑ́ yɛ̃̀ n dɑ bɑ́ɑ́ nyìì bɑ́ɑmmìi, yóu kɛ̀ ì mbo ɑ yɛ̀mmɛ̀ kɛyènkɛ̀ nɛ̀ kuyie, kɛ̀ dɛ̀ɛ yie nkɑ̀ɑ nteénnɛ̀ ɑ nìtìbɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ nɛ̀ mí nhɑ kóo tɔ̃ntì yɛwe yɛmɔu. 60 Mɛm̀mɛ ibotí imɔu bo bɑntɛ́mɛ̀ kɛ dò nfɔ̃́ nti Yiɛ̀ nKuyie nfɔ̃́ɔ̃̀ tu Kuyie, kòò mɔù í bo kɛ dɑ dònnɛ̀. 61 Díndi Isidɑyɛɛribɛ kɛ̀ di duɔ́ ndi yɛ̀mmɛ̀ mɛmɔu ti Yiɛ̀ nKuyie kɛ́nyíé nku kuɔ́ nɛ̀ ku tɑnnɔ̀, kɛ́ndònnɛ̀ dɛ̀ mɛ̀ ndòmmɛ̀ yíe.

Bɛ̀ do fìé ìì wũɔ̃ ti Yiɛ̀ nKuyie nku ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kpetímù yiè

(Wéntɛ́ 2 Bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ tɔ̃mmú 7:4-10)

62 Okpɑ̀ɑ̀tì Sɑdomɔɔ bɑ̀ńtɛ̀ mɛmmɛ ti Yiɛ̀ nKuyie nkɛ́deè, wenwe nɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ bɛmɔu kɛ̀ bɛ̀ɛ fíé ti Yiɛ̀ nKuyie nyiwũɔ̃. 63 Bɛ̀ kpetírí dìì yiè ti Yiɛ̀ nKuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kɛ̀ Sɑdomɔɔ fíé ti Yiɛ̀ nKuyie nyiwũɔ̃ mɛtɑummɛ̀ kpɛyi. Yɛnɑɑdɑkɛ̀ sikɔupípísìdɛ́ nɛ̀ sikɔupísìdɛ́ (22000) ipe tɛkɔupíkɔ̀ùtɛ̀ nɛ̀ sikɔupípísìdɛ́ (120000). 64 Disɔɔwũɔ̃̀ kó diwũɔ̃tɔ̀nnì í nsɑ̀nnɛ̀, kɛ̀ Sɑdomɔɔ duɔ́ nkɛ̀ bɛ̀ɛ túótɛ́ ti Yiɛ̀ nKuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kó kudɑ̀nkù, kɛ́ dɛ ntùɔ nyiwũɔ̃ ìì dò nkɛ́tuɔ nnɛ̀ yɛpɑ̃rɛ̀ yɛ̀ɛ̀ tú tidiitì nɛ̀ bɛ̀ fìé ìì wũɔ̃ mɛtɑummɛ̀ kpɛyi kó mɛkùɔ̀ mmɛkùɔ̀ nkpɛrɛ.

65 Sɑdomɔɔ nɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ bɛ̀ do tíkú ditĩ̀nnì diɛrì ndi, kɛ bɑɑ̀ ndɛ kó dibɑnni. Bɛnìtìbɛ̀ do ìtɛ́ní Debo-Amɑti nwe kɛ́ntɔ kɛ́tuɔkɛnɛ̀ Esibiti kó kukó nkɛ̀ bɛ̀ mbɑɑ̀ ndɛ kó dibɑnni kɛ dɔ̀ yɛwe yɛ̀yiekɛ̀. 66 Diyiè niínnì yiè kòo kpɑ̀ɑ̀tìi cɑu mbɛnìtìbɛ̀, kɛ̀ bɛ̀ɛ kɔtɛní kɛ́mɔɔ Kuyie nkó mɛsɑ̀ɑ̀ nho ĩ́nkɛ̀ bɑ́ wè kòo kò nho cĩ́ɛ̃̀tɛ̀. Kɛ̀ diwɛ̀ì mbɛ̀ bo ti Yiɛ̀ nKuyie ndɔ̀ɔ̀mɛ̀ mɛsɑ̀ɑ̀ nku kóo tɔ̃ntì Dɑfiti nɛ̀ ku nìtìbɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ.

9

Ti Yiɛ̀ nKuyie nyìɛ́ kɛ bɛnkɛmɛ̀ kumɑ́ɑ̀ Sɑdomɔɔ

(Wéntɛ́ 2 Bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ tɔ̃mmú 7:11-22)

1 Sɑdomɔɔ mɑɑ́ dìì mɔ̀nnì ti Yiɛ̀ nKuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ nɛ̀ tɛkpɑ̀ɑ̀tìcĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kɛ́deè nɛ̀ ò dɔ́ dɛ̀ɛ̀ kó dimɑ̀ɑ̀. 2 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nyíɛ́ kóò bɛnkɛ kumɑ́ɑ̀ kù do o bɛnkɛ mɛ̀ɛ̀ botí kumɑ́ɑ̀ Kɑbɑɔ̃ɔ̃, 3 kóò nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: N kèèmu ɑ m bɑ́ɑ́mmɛ̀ kɛ n kuɔ̀nnɛ̀. N cɑ̃̀ńnɛ́mu tɛcĩ́ɛ̃̀tɛ̀ ɑ m mɑɑ́ tɛ̀ n yó mbomu tɛ miɛkɛ, n yɛ̀mmɛ̀ nɛ̀ n nuɔ ndɛ̀ í yóó ítɛ́ tɛ ĩ́nkɛ̀ bìtì! 4 Fɔ̃́ nhɑ mɔ́mmuɔ nhɑ cɛ̃́nkɛ ntũ n kó kucɛ nɛ̀ ɑ yɛ̀mmɛ̀ mɛmɔu, kɑ̀ɑ dɔ̀ɔ̀ri dɛ̀ɛ̀ sìɛ́, kɛ dɔɔri n dɑ nɑ̀kɛ́ tì timɔu, kɛ tũ n kuɔ́ nɛ̀ n tɑnnɔ̀ ɑ cicɛ Dɑfiti do dòmmɛ̀. 5 A kpɑ̀tì yó mbomu sɑ̃́ɑ̃̀ kɛ́ndònnɛ̀ n do tì nɑ̀kɛ́mɛ̀ ɑ cicɛ Dɑfiti kɛ dɔ̀ o bí iì yó nsɔkɛ́ o kpɑ̀tì sɑ̃́ɑ̃̀ kɛ́mbɑkɛ́ Isidɑyɛɛribɛ. 6 Fɔ̃́ nnɛ̀ ɑ bí kɛ̀ di mɛ nni mbùtínnɛ́, kɛ̀ di í pĩ́ n tɑnnɔ̀ nɛ̀ n kuɔ́ n di duɔ́ ndɛ̀, kɛ̀ di kɔ̀tɛ kɛ nìńkú yɛbɔkɛ̀ ììkɛ̀ kɛ yɛ̀ fìé. 7 Dɛ mɔ̀nnì m bo di bɛti díndi Isidɑyɛɛribɛ kɛtenkɛ̀ n di duɔ́ nkɛ̀ miɛkɛ, kɛ́dootóo tɛcĩ́ɛ̃̀tɛ̀ ɑ m mɑɑ́ tɛ̀, kɛ́ di wɑ́mpùnnɛ, kɛ̀ ibotí tɛì di dɑɑ́, 8 dɛ mɔ̀nnì bɛ̀ɛ̀ bo mpɛ̃nkù tɛcɛ̃diɛtɛ̀ tiɛ mborɛ̀, dɛ̀ bo bɛ̀ di, kɛ̀ bɛ̀ mbékú mùù kpɛ́í nte kɛ̀ n dɔ̀ɔ̀ mɛbotí dɛ kó dihɛì nɛ̀ dɛ kó tɛcĩ́ɛ̃̀tɛ̀ tɛ̀ɛ̀ do dɛu kɛ wenni. 9 Kɛ̀ bɛ̀ɛ bɛ̀ tɛ̃̀ńnɛ́ kɛ dɔ̀: Bɛ̀ dootóo bɛ Yiɛ̀ nKuyie nku, kùù do dènnɛ bɛ yɛmbɛ̀ Esibiti kɛ ninku kɛ feu iwũɔ̃ yɛbɔkɛ̀ kɛ pĩ́ nyɛ tɔ̃mmú. Dɛɛ̀ te kɛ̀ kù yóu kɛ̀ dɛ kó mɛyɛi mmɛmɔu bɛ̀ tùɔ̀kɛní.

Sɑdomɔɔ pĩ mmùù tɔ̃mmú

(Wéntɛ́ 2 Bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ tɔ̃mmú 8:1-18)

10-11 Idɑmmu Tiiri kóo kpɑ̀ɑ̀tì weè do duɔ́ nSɑdomɔɔ dɛtekperɛ̀ nɛ̀ bɛ̀ tu dɛ̀ sìpɛ̀rɛ́sì nɛ̀ mɛsɔɔ nhò dɔ́ mɛ̀ɛ̀ botí, kòò yɑ̀ɑ mɑɑ́nɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ nɛ̀ tɛkpɑ̀ɑ̀tìcĩ́ɛ̃̀tɛ̀ yɛbie nsipísìdɛ́ miɛkɛ. Sɑdomɔɔ dèè dìì mɔ̀nnì mumɑrimù kɛ́pɑ̃ Idɑmmu yɛhɛkɛ̀ sipísìdɛ́, yɛ̀ɛ̀ bo Kɑdidee kó kutempɛ̃ mmiɛkɛ. 12 Kɛ̀ Idɑmmuu ítɛ́ Tiiri kɛ́kɔtɛ kɛ́yɑ̀ dɛ kó yɛhɛkɛ̀, ò mɛ nyí nyɛ̀ pɛ́nsìrì, 13 kɛ́bɛ́i nkɛ dɔ̀: N nɛ́po Sɑdomɔɔ, ɑ mɛ̀ nni mpɑ̃ yɛ̀ɛ̀ ɛkɛ̀ í tú yɛ̀mɑyɛ̀. Kɛ̀ bɛ̀ɛ yɛ̀ yu kɛ dɔ̀ Kɑbudi ɛkɛ̀. Nɛ̀ yíenní kɛ̀ bɛ̀ yɛ̀ yu kɛ tú Kɑbudi ɛkɛ̀. 14 Kɛ̀ Idɑmmuu pɑ̃ Sɑdomɔɔ mɛsɔɔ ntɔ́nnì bɛ̀tɑ̃ɑ̃ti nɛ̀ dikéè.

15 Ntɛ okpɑ̀ɑ̀tì Sɑdomɔɔ do pĩ̀ńnɛ́ mɛ̀ɛ̀ botí bɛnìtìbɛ̀ muhɛikɛ̀ntɔ̃mmú kɛ̀ bɛ̀ɛ mɑɑ́ ti Yiɛ̀ nKuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀, nɛ̀ tɛkpɑ̀ɑ̀tìcĩ́ɛ̃̀tɛ̀, nɛ̀ kudɑ̀nkù bɛ̀ do tú kù Midoo, nɛ̀ Sedisɑdɛmmu kó iduotí, nɛ̀ Asɔɔ nɛ̀ Mɛkidoo nɛ̀ Kesɛɛ kó yɛhɛkɛ̀. 16 Esibiti kóo kpɑ̀ɑ̀tì weè do bɛ̀ do kɛ́pɔntɛ Kesɛɛ, kɛ́cɔ́u ndihɛì kɛ́kuɔ Kɑnnɑhɑ̃ɑ̃ kɔbɛ bɛ̀ɛ̀ do dɛ̀ bo, kɛ́pɑ̃ dɛ kó dihɛì o kóo sɑpɑ̀ɑ̀ nhò yɛ̀tì dìì mɔ̀nnì o dɔù Sɑdomɔɔ. 17 Dɛɛ̀ te kɛ̀ Sɑdomɔɔ do wɛ̃̀tɛ kɛ́mɑɑ́ Kesɛɛ ɛì kɛ́wɛ̃tɛ kɛ́mɑɑ́nɛ̀ Bɛti-Onɔɔ ɛkɛ̀ dɛfũ̀ɔ̃̀ kpɛyɛ. 18 Nɛ̀ Bɑdɑti kpɛri, nɛ̀ Tɑmɑɑ kpɛri yɛ̀ɛ̀ bo bɛ tenkɛ̀ tempɛ̃ ntɛdɔntɛ̀ kɔku. 19 Nɛ̀ yɛhɛkɛ̀ o diitì do ɑ̃ yɛ̀ nɛ̀ o kpɑ̀rìnɑɑsɛ̃ĩ́ do bo yɛ̀ nɛ̀ o sɛ̃ĩ́. Kòo mɑɑ́nɛ̀ ò dɔ́ dɛ̀ɛ̀ kó dimɑ̀ɑ̀ Sedisɑdɛmmu, nɛ̀ ditɑ̃rì Dimɑɑ, o tenkɛ̀ kɛmɔu miɛkɛ cɛ̃́nkɛ. 20 Bɛnìtìbɛ̀ mɑbɛ̀ bɛɛ̀ do kpɑɑ́ bɛ tenkɛ̀ miɛkɛ bɛ̀ɛ̀ í tú Isidɑyɛɛribɛ: Amɔriibɛ nɛ̀ Itiibɛ nɛ̀ Pedisiibɛ nɛ̀ Efiibɛ nɛ̀ Sebusiibɛ. 21 Dɛ kó ibotí do kpɑɑ́ bɛ cuokɛ̀ kɛ yɛ̃́ Isidɑyɛɛribɛ do í nɑmɛ̀ kɛ́ bɛ̀ kùɔ bɛmɔu. Sɑdomɔɔ do bɛ mpĩ̀ńnɛ́ muhɛikɛ̀ntɔ̃mmú, kɛ̀ bɛ̀ kpɑɑ́ kɛ mù pĩ nnɛ̀ yíenní. 22 Kɛ̀ Sɑdomɔɔ soó nyIsidɑyɛɛribɛ kɛ́ bɛ ndɔɔ̀ bɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ nɛ̀ tihɑ̃ɑ̃pɔ̀ntì tìì ò bɑ̀ɑ, iwɛ̃ĩ yɛmbɛ̀ nɛ̀ bɛ̀ɛ̀ tɔu bɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ dèkù sikpɑ̀rìnɑɑsɛ̃ĩ́ bɛ kpɑ̀rìnɛntì nɛ̀ bɛ̀ɛ̀ bɛ̀ bɑkɛ́. 23 Kɛ̀ kùmɑ̀ndɑ́ɑ̀bɛ̀ɛ wɑɑ́ mbɛ̀ɛ̀ yó mbɑkɛ́ muhɛikɛ̀ntɔ̃mmú kɛ̀ bɛ̀ mbo sikɔusìnùmmù nɛ̀ sipísìnùmmù (550) kɛ̀ bɛɛ̀ nni ditĩ̀nnì dìì pĩ mmutɔ̃mmú.

24 Esibiti kóo kpɑ̀ɑ̀tì kóo sɑpɑ̀ɑ̀ nyìtɛ́ dìì yiè Dɑfiti ɛì kɛ́tɑ Sɑdomɔɔ mɑɑ́ tɛ̀ɛ̀ cĩ́ɛ̃̀tɛ̀, dɛ mɔ̀nnì ndi Sɑdomɔɔ mɑɑ́mɛ̀ kudɑ̀nkù bɛ̀ tu kù Midoo.

25 Kɛ̀ Sɑdomɔɔ níí fíé iwũɔ̃ ti Yiɛ̀ nKuyie kucɛ mɛ̀tɑ̃ɑ̃ti dibenni miɛkɛ. Kɛ níí fíé ii nkɛ́tuɔ nkɛ́fíé itɛì mɛtɑummɛ̀ kpɛyi kɛ́mpĩ́ nti Yiɛ̀ nKuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kɛ̀ dɛ̀ wenni.

26 Okpɑ̀ɑ̀tì Sɑdomɔɔ do dɔ̀ɔ̀mu bɑ̀tóòbɛ̀, kɛ̀ bɛ̀ mbo Esiyonni-Kebɛɛ Edɔti borɛ̀, tipèntì kóo dɑ̀mɛ́ɛ̀rì tɑkɛ́ Edɔmmu tenkɛ̀. 27 Kɛ̀ Idɑmmuu duɔ́ nSɑdomɔɔ bɛnìtìbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ nɔ mmɛniɛ mmɛsɑ̀ɑ̀ nkɛ pĩ́ ndɑ̀mɛ́ɛ̀rì miɛkɛ mutɔ̃mmú kɛ̀ bɛ̀ɛ nɛinɛ̀ Sɑdomɔɔ kó bɛtɔ̃mbɛ̀. 28 Kɛ̀ bɛ̀ɛ kɔtɛ Ofii ɛì kɛ́wɑɑ́ mmɛsɔɔ ntɔ́nnìbɛ̀ tɛpíítɛ̀ nɛ̀ bɛ̀dɛ́bɛ̀ kɛ́tɔ kɛ́duɔ́ nSɑdomɔɔ.

10

Sebɑɑ kóo nitipokpɑ̀ɑ̀tì kɔ̀tɛmɛ̀ kɛ dɔu nSɑdomɔɔ

(Wéntɛ́ 2 Bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ tɔ̃mmú 9:1-12)

1 Mɛm̀mɛ kɛ̀ Sebɑɑ tenkɛ̀ kóo nitipokpɑ̀ɑ̀tìi keè Sɑdomɔɔ ciì nkpɛ́í nkɛ́kɔtɛ kɛ bo ò yɑ̀ɑ́kɛ́ nɛ̀ yɛnɑ́ɑǹhɑ̃ntíyɛ̀, 2 kɛ́tuɔkoo Sedisɑdɛmmu kɛ nɛinɛ̀ bɛtɔ̃mbɛ̀ pɛ́u nɛ̀ yòyóbɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ ntɔ mɛsɔɔ mpɛ́u nɛ̀ yɛtɑ̃́sɑ̀ɑ̀yɛ̀ yɛ̀ɛ̀ donku dɛu, kɛ́tuɔkɛ Sɑdomɔɔ borɛ̀ kóò bìékɛ́ tinɑ́ɑǹtì o tɔní tì pɛ́u. 3 Kɛ̀ Sɑdomɔɔ ò tɛ̃̀ńnɛ́ ti timɔu ò tɔnní tì, kɛ í nyĩɛ̃kɛ tìmɑtì. 4 Kòo nitipokpɑ̀ɑ̀tìi keè Sɑdomɔɔ nɑ́ɑǹtì mɛciì nkpɛti, kɛ́yɑ̀nɛ̀ tɛkpɑ̀ɑ̀tìcĩ́ɛ̃̀tɛ̀ ò mɑɑ́ tɛ̀, 5 nɛ̀ tidiitì ò yo ntì, nɛ̀ o tũ̀mbɛ̀ ɑ̃ sìì cɛ̃́ĩ nɛ̀ o tɔ̃mbɛ̀ pĩ mmɛ̀ɛ̀ botí mutɔ̃mmú, nɛ̀ bɛ̀ ɑ̃ tìì yɑ̀ɑ̀tì, nɛ̀ bɛ̀ɛ̀ ò duɔ̀ mmɛnɑɑ̀, kɛ́yɑ̀nɛ̀ bɛ̀ feu ìì wũ̀ɔ̃ ti Yiɛ̀ nKuyie kɛ tuɔ̀ nkɛ̀ dɛ̀ɛ ò di mɛdiɛ̀ nkóò kpeí.

6 Kòo nɑ́kɛ́ okpɑ̀ɑ̀tì kɛ dɔ̀: N do kpɑɑní n ciɛ kɛ̀ bɛ̀ n nɑ̀kɛ́mu ɑ kpɛ́í nnɛ̀ ɑ ciìmɛ̀. Kɛ̀ ǹ tùɔ̀kɛní kɛ mɛ̀nkɛ sɔ̃́ ndɛ̀ mɛ ndo. 7 M mu ndo í yie, nkɛ̀ n do í mɛ̀ ntùɔ̀kɛní kɛ yɑ̀ nɛ̀ n nɔ̀nfɛ̀. N yɑ̀mu ɑ ciì ndɛumɛ̀ nɛ̀ ɑ mɔkɛ dɛ̀ nɛ̀ ɑ yetìdiɛrì, kɛ sɔ̃́ mbɛ̀ do n nɑ̀kɛ́ tì í tùɔ̀kɛ n yɑ̀ dɛ̀ kó dikéè. 8 A kɔbɛ nɛ̀ ɑ tɔ̃mbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ dɑ bonɛ̀ sɑ̃́ɑ̃̀ kɛ kémmú ɑ nɑ́ɑǹtì tì bɛ̀ duɔ́ diwɛ̀ì ndi. 9 A Yiɛ̀ nKuyie nyètìrì ndɛu, kùù dɑ dɔ̀ɔ̀ mɛsɑ̀ɑ̀ nkɛ dɑ dɔ̀ɔ̀ okpɑ̀ɑ̀tì kɑ̀ɑ bɑkɛ́ Isidɑyɛɛribɛ. Kù dɔ́mu Isidɑyɛɛribɛ sɑ̃́ɑ̃̀ dɛɛ̀ te kɛ̀ kù dɑ tɑ̃ɑ̃tɛ́ kɑ̀ɑ bo mbɛ̀ bekùnɛ̀ kɛ̀ dɛ̀ wenni.

10 Mɛm̀mɛ kɛ̀ Sebɑɑ kóo nitipokpɑ̀ɑ̀tìi pɑ̃ Sɑdomɔɔ mɛsɔɔ mmɛ̀ bo ntùɔ̀kɛ tɔ́nnìbɛ̀ bɛ̀tɑ̃ɑ̃ti nɛ̀ dikéè, nɛ̀ tùdɑ̀ɑ̀rí kɛ̀ dɛ̀ í mmɔkɛ dɛ̀ mɑ̀mɛ̀, nɛ̀ yɛtɑ̃́sɑ̀ɑ̀yɛ̀ yɛ̀ɛ̀ donku dɛu. Dɛ kó difɔ̃nkúò tùdɑ̀ɑ̀rí tɛ̃́nkɛ í tùɔ̀kɛní mɛbotí Isidɑyɛɛribɛ tenkɛ̀.

11 Okpɑ̀ɑ̀tì Idɑmmu kóò bɑ̀tóòbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ do kɔ̀tɛ Ofii ɛì kɛ́tɔní mɛsɔɔ, bɛ̀ múnkɛ do tɔnímu idɛí pɛ́u bɛ̀ tú ì sɑ̃̀ntɑ́dì nɛ̀ yɛtɑ̃́sɑ̀ɑ̀yɛ̀ yɛ̀ɛ̀ donku dɛu. 12 Kòo kpɑ̀ɑ̀tì Sɑdomɔɔ túótɛ́ iì dɛí kɛ́dɔɔ̀nɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kó yɛsɑ̃ǹkɛ̀ tɛkpɑ̀ɑ̀tìcĩ́ɛ̃̀tɛ̀, nɛ̀ tikùtìdùùtì nɛ̀ tibómbonti bɛyɛndèmbɛ̀ kpɛ́í. Nɛ̀ dɛ kó diyiè idɛí bɛ̀ tu ì sɑ̃̀ntɑ́dì ì tɛ̃́nkɛ í tùɔ̀kɛní Isidɑyɛɛribɛ tenkɛ̀ mɛ kó kubotí.

13 Dɛ kó difɔ̃nkúò kòo kpɑ̀ɑ̀tì Sɑdomɔɔ pɑ̃mmú Sebɑɑ kóo nitipokpɑ̀ɑ̀tì ò yɛ̃ nhò dɔ́ dɛ̀ɛ̀ kó dimɑ̀ɑ̀, kɛ́deè kóò pɑ̃mmú yɛpɑ̃rɛ̀ òmɔù tɔù í yóó nɑ kɛ́pɑ̃ yɛ̀, kɛ̀ dɛ̀ í tú wenwe Sɑdomɔɔ. Dɛ kó difɔ̃nkúò kòo kò nho ciɛ nɛ̀ o tɔ̃mbɛ̀.

Sɑdomɔɔ do mɔkɛ tìì kpɑ̀tì

(Wéntɛ́ 2 Bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ tɔ̃mmú 1:14-17. 9:13-28)

14 Mɛsɔɔ mmɛ̀ɛ̀ do ɔ̃ɔ̃ tuɔkɛní Sɑdomɔɔ borɛ̀ dibenni dìmɑ́ɑ̀ miɛkɛ mɛ cɛ̃́ɛ̃́kù do ɔ̃ mbo tɔ́nnì sipísìdɛ́ ndi. 15 Kɛ nɛ́ yíɛ́nɛ̀ bɛpotɑmbɛ̀ diɛbɛ̀ nɛ̀ bɛsɑ́m̀pɔ́bɛ̀ do ɔ̃ nyietì ìì dìítí bɛ potɑntì kpɛ́í nnɛ̀ Adɑbii kó bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ do ɔ̃ɔ̃ cuɔ́ wèè dɑ̀mpóò kóò duɔ́.

16 Kòo kpɑ̀ɑ̀tì Sɑdomɔɔ dɔɔ̀ tidɔpììtì diɛtì sikɔusìdɛ́ (200) kɛ̀ tì ntú mɛsɔɔ mmɑ́ɑ̀ bɛ̀ yìɛmmɛ̀ kɛ utɛ́, bɑ́ kùù dɔpìkù kó mɛsɔɔ ncɛ̃́ɛ̃́kù do bo cìdóò bɛ̀kuɔ̀ ndi. 17 Tidɔpììtì sɑ́m̀pɔ́tì sikɔusìtɑ̃ɑ̃ti (300) bɛ̀ dɔ̀ɔ̀nɛ̀ tì mɛsɔɔ mmɑ́ɑ̀, bɑ́ kùù dɔpìkù mɛsɔɔ ncìdóò òmɑ́ɑ̀ nɛ̀ dikéè. Kɛ̀ bɛ̀ɛ deè kɛ́ tì tɑnnɛ́ kudieku bɛ̀ tu kù Dimɑɑ kó kutúúkù.

18 Dɛ kó difɔ̃nkúò kɛ́dɔɔ̀nɛ̀ dikpɑ̀ɑ̀tìkɑ̀rì yɛpɑ́pɑ́nìì nkɛ́ dì dɑ̀ri mɛsɔɔ nsɑ̀ɑ̀mɛ̀. 19 Kɛ̀ dì mmɔkɛ yɛdɛtìsɑ̀kɛ̀ yɛ̀kuɔ̀ kòò níí yó nkɑri kɛ dírí dɛ̀ ndò ncírícírí, kɛ mɔkɛ o bɑɑ̀ nníí yó nyĩkú dɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ɛ cíɛ́kɛ́ yɛcìrícìrɛ̀ kó tifèntì tìdɛ́tì, kɛ́cónnɛ́ kuu nho bɑkù yoú kutɛkù kucɑ̃̀nku. 20 Kɛ̀ yɛtɛyɛ̀ ndɔ́kɛ́ diwũɔ̃tɔ̀nnì dɛtìsɑ̀kɛ̀ kɛ cútóo, ku mpíkù yɛ̀kuɔ̀ kutɛkù yɛ̀kuɔ̀, kɛ̀ tìi wɛ̃nnɛ́ tɛpíítɛ̀ nɛ̀ tìdɛ́tì. Bɛ̀ í dɔ̀ɔ̀ mɛ kó kubotí dikpɑ̀ɑ̀tìyuu tɛrì mɑrì miɛkɛ.

21 Okpɑ̀ɑ̀tì Sɑdomɔɔ kó ibòòkɛ do tú mɛsɔɔ mmɑ́ɑ̀ ndi kɛ̀ yɛbɔ yɛ̀ɛ̀ bo tɛcĩ́ɛ̃̀tɛ̀ bɛ̀ tu tɛ̀ Dimɑɑ kó kutúúkù, kɛ̀ yɛ̀ ntú mɛsɔɔ nsɑ̀ɑ̀mɛ̀. Dɛ̀mɑrɛ̀ do í tú timɑ́tì pɛ́ítì kpɛrɛ, kɛ yɛ̃́ Sɑdomɔɔ kó dimɔ̀nnì bɛ̀ dɔ̀kɛ do í wúó ntimɑ́tì pɛ́ítì dɛ̀mɑrɛ̀ sɑ̀ɑ̀rɛ̀. 22 Ò do mɔkɛmu bɑ̀tóòbɛ̀ pɛ́u kɛ̀ bɛ̀ niɛ̀nɛ̀ okpɑ̀ɑ̀tì Idɑmmu kɔbɛ kɛ̀ bɛ̀ kɔ̀ri dɛdɛ́tirɛ̀, kɛ níí dɔ̀ yɛbie nyɛ̀tɑ̃ɑ̃ti kɛ́nwɛ̃tiní kɛ tɔ mɛsɔɔ nsɑ̀ɑ̀mɛ̀ nɛ̀ timɑ́tì pɛ́ítì, nɛ̀ yɛpɑ́pɑ́nìì, nnɛ̀ iwɑɑ́ nnɛ̀ sinɔɔ sɑ̀ɑ̀sì.

23 Okpɑ̀ɑ̀tì Sɑdomɔɔ do pɛ̃nkùmu bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ sɔmbɛ mɛciì nnɛ̀ tikpɑ̀tì. 24 Ti Yiɛ̀ nKuyie nkuù mɛ̀nkɛ do ò duɔ́ mmɛciì mmɛdiɛ̀, nnɛ̀ dɛ kpɛ́í nkɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ nyiitiní tipíìtì timɔu kɛ kɔrìní o borɛ̀, kɛ kemmu mɛciì nKuyie nhò duɔ́mɛ̀. 25 Mɛm̀mɛ kɛ̀ bɛ̀ nhò tɔuní yɛbie yɛmɔu duɔ́mɛ̀ tinɛntì mɛsɔɔ nkpɛti, nɛ̀ timɑ́tì pɛ́ítì kpɛti, nɛ̀ tiyɑɑ̀sɑ̀ɑ̀tì nɛ̀ tikpɑ̀rìnɛntì, nɛ̀ tihúúntì nɛ̀ sisɛ̃ĩ́, nɛ̀ sisɛ̃ĩ́ tɛsì mɑsì, sisɛ̃ĩ́ dekɛ sɑ̃mmɑrímúbɛ̀ kɛ̀ dɛ̀ pɛitɛ́ sì.

26 Kɛ̀ Sɑdomɔɔ tíí nsikpɑ̀rìnɑɑsɛ̃ĩ́ nɛ̀ sisɛ̃ĩ́ kɛ̀ dɛ̀ mbo sikpɑ̀rìnɑɑsɛ̃ĩ́ tɛkɔupíítɛ̀ nɛ̀ sikɔusìnɑ̀ɑ̀ (1400) bɛsɑ̃ndèèbɛ̀ tɛkɔupípíítɛ̀ nɛ̀ sikɔupísìdɛ́ (12000) kòo dɛitɛ sìmɑsì kɛ̀ sì mbo o borɛ̀. Kòo totí sitɛsì yɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀nkɑrɛ̀ tɛyɛ̀. 27 Nɛ̀ Sɑdomɔɔ kpɛ́í nkɛ̀ timɑ́tì pɛ́ítì mbo Sedisɑdɛmmu kɛ sũ kɛ dònnɛ̀ yɛtɑ̃́rɛ̀, kɛ̀ dɛtekperɛ̀ nsũ kɛ mɑnnɛ̀ dɛtie mbɛ̀ tu dɛ̀ sikomɔɔ, dɛ̀ɛ̀ yìɛ̀ dɑ̀mɛ́ɛ̀rì Mɛditedɑndee pɛɛ́mmɛ̀. 28 Sɑdomɔɔ kó sisɛ̃ĩ́ do bonní Esibiti nɛ̀ Sidisii nwe, o kó bɛpotɑmbɛ̀ do kɛ nkɔrì kɛ sì nhò donní. 29 Bɛ̀ do fiiti dɛ kó sikpɑ̀rìnɑɑsɛ̃ĩ́ tɛ̀mɑ́ɑ̀ mɛdítíbii nsikɔusìkuɔ̀ ndi (600), tɛsɑ̃ntɛ̀ tɛ̀mɑ́ɑ̀ mɛdítíbii ntɛkɔ̀ùtɛ̀ nɛ̀ sipísìnùmmù (150). Bɛpotɑmbɛ̀ bɛɛ̀ do sì tɔu kɛ múnkɛ fiitinɛ̀ Itiibɛ kpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ nɛ̀ Sidii kɔbɛ.

11

Sɑdomɔɔ yetɛ́nɛ̀mɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie

(Wéntɛ́ 2 Bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ tɔ̃mmú 11:18-12:1)

1 Kòo kpɑ̀ɑ̀tì Sɑdomɔɔ yíɛ́ kɛ́túókɛ́ bɛnitipòbɛ̀ tɔbɛ̀ pɛ́u bɛ̀ɛ̀ í tú Isidɑyɛɛribɛ, kɛ́mbúútí Esibiti kóo kpɑ̀ɑ̀tì kóo sɑpɑ̀ɑ̀. Ntɛ ò do tùókɛ́ ìì botí kɔbɛ: Mɔɑbiibɛ nɛ̀ Amɔniibɛ nɛ̀ Edɔmiibɛ nɛ̀ Sidoniibɛ nɛ̀ Itiibɛ. 2 Ti Yiɛ̀ nKuyie mmɛ ndo nɑ̀kɛ́mu Isidɑyɛɛribɛ kɛ dɔ̀ bɛ̀ bɑ́ɑ́ túótɛ́ dɛ kó ibotí miɛkɛ bɛnitipòbɛ̀. Kù do bɛ̀ nɑ̀kɛ́mu weti weti kɛ dɔ̀: Di bɑ́ɑ́ tɑ bɛ miɛkɛ, bɛ̀ mɛ mbɑ́ɑ́ tɑ di miɛkɛ. Kɛ̀ mɛɛ̀ dɔkɛ bɛ̀ bo di yṹɔ̃́ nkɛ̀ di fíé bɛ bɔkɛ̀. Bɑ́ nɛ̀ mɛmmɛ kɛ̀ Sɑdomɔɔ bɛ dɔkɛ kɛ́ bɛ̀ tɑ̀unnɛ̀. 3 Kòo mmɔkɛ o pobɛ̀ sikɔusìyiekɛ̀ (700) bɛ̀ɛ̀ tu bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ kó bɛsɑpɑ̀mbɛ̀ o pocĩɛ̃̀ nsikɔusìtɑ̃ɑ̃ti (300), kɛ́tũnnɛ bɛ yɛ̀mmɛ̀. 4 Ò kòtɛ́ dìì mɔ̀nnì kɛ̀ bɛ̀ɛ yṹɔ̃́ nho yɛ̀mmɛ̀ kóò tɑnnɛ́ mubɔɔféù miɛkɛ. Ò tɛ̃́nkɛ í ntũ nti Yiɛ̀ nKuyie nhò cicɛ Dɑfiti do kù tũ mmɛ̀ɛ̀ botí. 5 Kòo fíé Sidoniibɛ bɔɔ̀ Asitɑditee nɛ̀ Amɔniibɛ kó dibɔɔ̀ yɛiri Midikɔmmu, 6 kɛ́dɔɔ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nyí dɔ́ dɛ̀, ò tɛ̃́nkɛ í nkù tũ nsɛi o cicɛ Dɑfiti do kù tũmmɛ̀. 7 Yɛɛ̀ mɔ̀rɛ̀ miɛkɛ nkɛ Sɑdomɔɔ mɑɑ́mɛ̀ ditɔ̀nnì Sedisɑdɛmmu ììkɛ̀ dɛ kó ditɑ̃rì ĩ́nkɛ̀ Mɔɑbiibɛ kó dibɔɔ̀ yɛiri Kemɔɔsi kpɛ́í, kɛ múnkɛɛ mɑɑ́nɛ̀ ditɔ̀nnì Amɔniibɛ kó dibɔɔ̀ yɛiri Midikɔmmu kpɛ́í. 8 Ò do mɛ ndɔ̀ɔ̀ kɛ mɑɑ́ o pobɛ̀ bɛ̀ɛ̀ í tú Isidɑyɛɛribɛ yɛtɔ̀rɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ ntuɔ̀ ntihúúntì kɛ feu iwũɔ̃. 9 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie mmiɛkɛɛ pɛikɛ Sɑdomɔɔ ò kù bùtínnɛ́mɛ̀ kunku ti Yiɛ̀ nKuyie nyIsidɑyɛɛribɛ tũ nkù, kunku kùù ò bɛnkɛ kumɑ́ɑ̀ kucɛ mɛ̀dɛ́mɛ̀, 10 kóò nɑ̀kɛ́ weti weti kɛ dɔ̀ ò bɑ́ɑ́ tũnnɛ yɛbɔkɛ̀. Sɑdomɔɔ mɛ nyí nyie nkɛ tũ̀nnɛ ti Yiɛ̀ nKuyie nhò nɑ̀kɛ́ tì. 11 Kɛ̀ kùu ò nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: A í mɛ̀ nyiemmɛ̀ kɛ pĩ́ mmɛtɑummɛ̀ n dɑ dɔ̀ɔ̀nɛ̀ mɛ̀, ɑ mɛ nyí yie nyitié n dɑ duɔ́ nyì, n yóó cɔutɛ́mu ɑ kpɑ̀tì kɛ́duɔ́ nhɑ tɔ̃mbɛ̀ kóò mɔù. 12 A cicɛ Dɑfiti kpɛ́í nte kɛ̀ n yí yóó mɛ̀ dɔ̀ɔ̀ kɑ̀ɑ kpɑɑ́ fòù, n yóó ti cɔutɛ́ ɑ birɛ nɔu miɛkɛ nkɛ. 13  N yí yóó cɔutɛ́ tikpɑ̀tì timɔu, n yóó súɔ́mmu kubotí kùmɑ́ɑ̀ ɑ cicɛ Dɑfiti kpɛ́í nnɛ̀ Sedisɑdɛmmu dihɛì n tɑ̃ɑ̃tɛ́ dì kpɛ́í.

Sɑdomɔɔ dootitɔbɛ̀

14 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nduɔ́ nkɛ̀ Sɑdomɔɔ mɔɔtɛ o dùɔ̀ntɔù Edɔmiibɛ kó tɛkpɑ̀ɑ̀tìcĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kou, kòo yètìrì tu Adɑdi.

15 Dɑfiti do pɔ̀ntɛ dìì mɔ̀nnì Edɔmmu, ohɑ̃ɑ̃pɔ̀nkótì Soɑbu nɛ̀ bɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ɛ kɔtɛ kɛ bo kũnnɛ́ bɛcíríbɛ̀, mɛmmɛ bɛ̀ kùɔmɛ̀ Edɔmmu ɛì kó bɛnitidɑɑbɛ̀ bɛmɔu. 16 Bɛ̀ do kɛ̀ bo kɛ dɔ̀ bɛtɑ̃̀ɑ̃̀bɛ̀ bɛ̀kuɔ̀ ndi kɛ bɛ̀ kɔ̀ù kɛ yɑ̀ɑ bɛ̀ dèènɛ̀ bɛmɔu pɑ́íí. 17 Dɛ mɔ̀nnì ndi Adɑdi do cokɛ́mɛ̀ kɛ́nɛinɛ̀ Edɔmiibɛ mɑbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ do tú o cicɛ kó bɛtɔ̃mbɛ̀, kɛ̀ bɛ̀ɛ kɔtɛ Esibiti, dɛ mɔ̀nnì kòo kpɑɑ́ tú dɛdɑpùmbirɛ. 18 Bɛ̀ do ìtɛ́ Mɑndiyɑ̃ɑ̃ nwe kɛ́tuɔkɛ Pɑdɑnni kɛ́túótɛ́ dɛ kó dihɛì kɔbɛ mɑbɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ɛ nɛi kɛ́tuɔkɛ Esibiti kóo kpɑ̀ɑ̀tì borɛ̀. Kòo duɔ́ nhAdɑdi tɛcĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kɛ́ nhò piú kóò pɑ̃ kɛtenkɛ̀. 19 Kɛ̀ dɛ kóo kpɑ̀ɑ̀tìi pɛ́nsìrì Adɑdi mɛdiɛ̀ nkóò duɔ́ nho pokù Tɑpenɛsi nɑntɛ̀ kòo puokɛ. 20 Kòo kpɑ̀ɑ̀tì pokù Tɑpenɛsi nɑntɛ̀ɛ pɛitɛ́ Adɑdi dɛnitidɑbirɛ kòo dɛ̀ yu kɛ dɔ̀ Kennubɑti. Kɛ̀ Tɑpenɛsi ndɛ̀ piú okpɑ̀ɑ̀tì cĩ́ɛ̃̀tɛ̀, kɛ̀ dɛ̀ ńwɛ̃ńnɛ̀ okpɑ̀ɑ̀tì bí kɛ bo.

21 Adɑdi kèè dìì mɔ̀nnì kɛ dò nDɑfiti ku kɛ̀ ohɑ̃ɑ̃pɔ̀nkótì Soɑbu múnkɛ ku, kòo nɑ́kɛ́ okpɑ̀ɑ̀tì kɛ dɔ̀: Yóu kɛ̀ n kò n tenkɛ̀.

22 Kòo kpɑ̀ɑ̀tì dɔ̀: Bɑ ndɑ dòńtɛ́ n cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kɑ̀ɑ dɔ́ kɛ́kò? Kòò dɔ̀: Dɛ̀mɑrɛ̀ í n dòńtɛ́, m bɑɑ dɔ́ kɛ́kòmmu.

23 Dɛ kó difɔ̃nkúò kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nyíɛ́ kɛ́duɔ́ nkɛ̀ Desɔ̃ Ediɑdɑ birɛɛ nɑɑ́ nSɑdomɔɔ dootitɔù. Desɔ̃ do tú Tisobɑ ɛì kóo kpɑ̀ɑ̀tì Adɑdesɛɛ kó kudɑɑkù nku kɛ́cokɛ́, 24 kɛ́wɑɑ́ nho kó dihɑ̃ɑ̃pɔ̀ntĩ̀nnì kɛ̀ Dɑfiti mbɛ̀ kɔù kòo kɔtɛ Dɑmɑɑsi kɛ́mbo kɛ yɑ̀ɑ kɛ̀ nɑɑ́nnɛ̀ okpɑ̀ɑ̀tì. 25 Ò do dokùnɛ̀mu Isidɑyɛɛribɛ Sɑdomɔɔ fòmmu mumɔu miɛkɛ.

Sedoboɑmmu yetɛmɛ̀ okpɑ̀ɑ̀tì Sɑdomɔɔ kpɛti

(Wéntɛ́ 2 Bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ tɔ̃mmú 9:29-31)

26 Sedoboɑmmu do tú Nɛbɑti birɛ ndɛ Efɑdɑimmu nɑɑ̀mùnkù kou, Sededɑ ɛì kou. Kòo yɔ̃ ntú okúpokù, kòo yètìrì tu Seduyɑ. Sedoboɑmmu do tú Sɑdomɔɔ kóo tɔ̃ntì nwe, kɛ́yetɛ o kpɛti. 27 Ntɛ dɛ̀ wũɔ̃kɛ́mɛ̀ kòo yɑ̀ɑ yetɛnɛ̀ Sɑdomɔɔ kpɛti: Okpɑ̀ɑ̀tì Sɑdomɔɔ do mɑɑ́ dìì mɔ̀nnì kudɑ̀nkù bɛ̀ tu kù Midoo kɛ́nfiɛti o cicɛ Dɑfiti ɛì kuduotí kó iyiɛ. 28 Kɛ̀ Sedoboɑmmu ntú wèè kpeńnì kòo kɔ̃̀ntì nɑɑti kòo nɔ mmutɔ̃mmú kɛ mù pĩ́ nkɛ̀ dɛ̀ wenni. Kɛ̀ Sɑdomɔɔ ò pɛ́nsìrì kóò tɑ̃ɑ̃tɛ́ kòo mbɑkɛ́ Efɑdɑimmu nɛ̀ Mɑnɑnsee bɛ nɑɑ̀mùntì kɔbɛ bɛ̀ɛ̀ pĩ mmutɔ̃mmú. 29 Diyiè mɑrì kɛ̀ Sedoboɑmmuu yɛ̀ Sedisɑdɛmmu mucèmmu, kɛ̀ Kuyie mpɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑǹtò Aiyɑ Sidoo ɛì kouu ò conɛ̀ dikpɑ́ɑ̀ bɛdɛ́ borɛ̀, kɛ sɔ̃́ nhAiyɑ dɑ̀ɑ́tí diyɑɑ̀bòrì pɑ̀nnì mɑrì. 30 Kòo dì dɑ̀tɛ́ kɛ́kɛ̃tɛ́ yɛkɛ̃tíyɛ̀ tɛpíítɛ̀ nɛ̀ yɛ̀dɛ́ɛ̀, 31 kɛ́nɑ́kɛ́ Sedoboɑmu kɛ dɔ̀: Túótɛ́ yɛyɑɑ̀bòkɛ̃tíyɛ̀ tɛpíítɛ̀, ti Yiɛ̀ nKuyie nyIsidɑyɛɛribɛ tũ nkù tu, kù yóó fietɛmu dikpɑ̀ɑ̀tìyuu Sɑdomɔɔ borɛ̀, kɛ́ dɑ bɑɑ́ nyibotí tɛpíítɛ̀. 32 Ti Yiɛ̀ nKuyie ntu ku yóó súɔ́ nkubotí kùmɑ́ɑ̀ ndi ku kóo tɔ̃ntì Dɑfiti kpɛ́í nnɛ̀ Sedisɑdɛmmu dihɛì kù tɑ̃ɑ̃tɛ́ dì ibotí imɔu miɛkɛ di kpɛ́í. 33 Bɛ̀ kù bùtínnɛ́ mɛ̀ɛ̀ kpɛ́í nkɛ fìé yɛbɔkɛ̀ Sidoniibɛ bɔɔ̀ Asitɑditee nɛ̀ Mɔɑbiibɛ kpɛri Kemɔɔsi nɛ̀ Amɔniibɛ kpɛri Midikɔmmu, bɑ́ bɛ̀ í tũ̀nnɛ ku kó kucɛ, bɛ̀ í dɔɔri dɛ̀ɛ̀ sìɛ́, bɛ̀ í tũ nku kuɔ́ nɛ̀ ku tɑnnɔ̀ bɛ cicɛ Dɑfiti do yɛ̀ tũ̀mmɛ̀. 34 Dɛ̀ nɛ́ í tú kù yóó fietɛnɛ̀ Sɑdomɔɔ nwe tikpɑ̀tì, ò yó nkpɑɑ́ kɛ tì tɔmu o fòmmu mumɔu miɛkɛ ku kóo tɔ̃ntì Dɑfiti kù tɑ̃ɑ̃tɛ́ wè, kòò yìé nku kuɔ́ nɛ̀ ku tɑnnɔ̀ o kpɛ́í. 35 O birɛ ndɛ kù yóó fietɛnɛ̀mɛ̀ tikpɑ̀tì kɛ́duɔ́ nfɔ̃́ nSedoboɑmmu ibotí tɛpíítɛ̀ kɑ̀ɑ mbɑkɛ́. 36 Kù yóó yóumu kubotí kùmɑ́ɑ̀ kòo nkù bɑkɛ́, kɛ̀ ku kóo tɔ̃ntì Dɑfiti fuku bɑ́ɑ́ pɑɑ̀ okpɑ̀ɑ̀tì wèè bo mbo Sedisɑdɛmmu ku ɛì kù tɑ̃ɑ̃tɛ́ dì kɛ bo mbo.

37 Fɔ̃́ nSedoboɑmmu kù yóó dɑ duɔ́mmu tikpɑ̀tì ɑ dɔ́ mɛ̀ɛ̀ botí kɑ̀ɑ mbɑkɛ́ Isidɑyɛɛribɛ. 38 Kɑ̀ɑ yie nkù dɑ nɑ́ɑ́ ntì timɔu, kɛ tũ̀ nku kó kucɛ kɛ dɔɔri dɛ̀ɛ̀ sìɛ́, kɛ dɔɔri ku kuɔ́ yɛ̃mmɛ̀, kɛ tũ nkù tɑnnɔ̀ ku kóo tɔ̃ntì Dɑfiti do dòmmɛ̀. Kù yó ndɑ bonɛ̀mu kɑ̀ɑ yɑɑ̀bí ntú bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ sɑ̃́ɑ̃̀ Dɑfiti kó iyɑɑ̀bí dòmmɛ̀, kɛ̀ kù dɑ duɔ́ nyIsidɑyɛɛribɛ, kɑ̀ɑ mbɛ̀ bɑkɛ́, 39 kɛ̀ kùu yɑ́úkùnnɛ Dɑfiti yɑɑ̀bí kpɑ̀tì, dɛ̀ nɛ́ í yó ntú sɑ̃́ɑ̃̀.

40 Mɛm̀mɛ kɛ̀ Sɑdomɔɔ nwɑnti kɛ bo kuɔ Sedoboɑmmu, kòo cokɛ́ kɛ́kɔtɛ Esibiti, kɛ́mbo bɛ kóo kpɑ̀ɑ̀tì Sisɑki borɛ̀ kɛ̀ Sɑdomɔɔ yɑ̀ɑ kúnɛ̀.

41 Sɑdomɔɔ tɔ̃mmú tɛ̃mù nɛ̀ o ciì ndɛ̀ wɑ̃̀rimu o tɔ̃mmú pɑ́tíri miɛkɛ. 42 Sɑdomɔɔ do bo Sedisɑdɛmmu nwe kɛ bɑkɛ́ Isidɑyɛɛribɛ bɛmɔu kɛ dɔ̀ yɛbie nsipísìnɑ̀ɑ̀, 43 kɛ́kú kɛ̀ bɛ̀ɛ ò kũnnɛ́ o cicɛ Dɑfiti ɛì, kòo birɛ Odoboɑmmuu sɔɔtɛ́ o kpɑ̀tì.

12

Bɛ̀ tìímmɛ̀ Sisɛmmu

(Wéntɛ́ 2 Bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ tɔ̃mmú 10:1-15)

1 Kɛ̀ Odoboɑmmuu kɔtɛ Sisɛmmu kɛ̀ Isidɑyɛɛribɛɛ tíí nkɛ bo ò pĩ ntikpɑ̀tì. 2 Dɛ̀ do sɔ̃́ nNɛbɑti birɛ Sedoboɑmmu kpɑɑní Esibiti nwe ò do cokɛ́nɛ̀ okpɑ̀ɑ̀tì Sɑdomɔɔ nwe kɛ́ kɛ̀ kɔtɛ. Ò do kɛ mbo kɛ́keè bɛ̀ tìímmɛ̀ kɛ́konní. 3 Kɛ̀ bɛ̀ɛ ò yu kòo kɔtɛní Isidɑyɛɛribɛ tìí ndɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ɛ wɛ̃nnɛ́ kɛ́nɑ́kɛ́ Odoboɑmmu kɛ dɔ̀: 4 A cicɛ do ti fɛ̃́ũ mudɑɑtɔ̃mmú mmu kɛ̀ mù ti kɛ̀itɛ ɑ mù nti yɑɑtɛ kɛ̀ ti mpĩ́ nhɑ tɔ̃mmú. 5 Kɛ̀ Odoboɑmmuu bɛ̀ tɛ̃̀ńnɛ́ kɛ dɔ̀: Cíɛ́tɛ́nɛ̀, yɛwe yɛ̀tɑ̃ɑ̃ti kó difɔ̃nkúò kɛ́wɛ̃tɛní.

Kɛ̀ bɛ̀ɛ cíɛ́tɛ́. 6 Kòo tíí mbɛkótíbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ do bonɛ̀ o cicɛ Sɑdomɔɔ kɛ́ bɛ̀ bekɛ kɛ dɔ̀: Di yɛ̀mmɛ̀ dò n tɛ̃̀ńnɛ́ ɔ̃̀nti bɛ nnìtìbɛ̀.

7 Kɛ̀ bɛkótíbɛ̀ɛ ò nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Kɑ̀ɑ yie nkɛ dɔ̀ɔ̀ ɑmɑ́ɑ̀ bɛ kóo tɔ̃ntì kɛ bɛ̀ nɑ̀ɑ́nnɛ̀ tinɑ́ɑǹsɑ̀ɑ̀tì, bɛ̀ yó mpĩ́mmu ɑ tɔ̃mmú sɑ̃́ɑ̃̀.

8 Okpɑ̀ɑ̀tì mɛ nyí nyie mbɛkótíbɛ̀ ò duɔ́ nyìì tié, kɛ́bekɛ bɛdɑpɑ̀mbɛ̀, o kó kutɔ̃nkù kɔbɛ bɛ̀ɛ̀ ò bonɛ̀ kɛ dɔ̀: 9 Bɛ nnìtìbɛ̀ tu m bɛ̀ yɑ̀ɑ̀tɛ ditɔu n cicɛ bɛ̀ toú ndì cɛ̃́ɛ̃́kù, di yɛ̀mmɛ̀ dò m bɛ̀ nɑ̀kɛ́ ɔ̃̀nti?

10 Kɛ̀ bɛdɑpɑ̀mbɛ̀ o kó kutɔ̃nkù kɔbɛɛ ò tɛ̃̀ńnɛ́ kɛ dɔ̀: Bɛnìtìbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ tu ɑ cicɛ bɛ̀ toú ndìì tɔu cɛ̃́ɛ̃̀, kɛ tú ɑ́ bɛ̀ yɑ̀ɑ̀tɛ di cɛ̃́ɛ̃́kù, nɑ́kɛ́ bɛ kɛ dɔ̀ ɑ nɔ́mbíyɑ̃ɑ̃rɛ cɛ̃́ɛ̃̀nɛ̀mu ɑ cicɛ kɑ. 11 Kɑ̀ɑ cicɛ do bɛ̀ toú ndìì tɔu cɛ̃́ɛ̃̀, ɑ kpɛri bo pɛ̃ɛ̃tɛ́ mɛmmɛ. A cicɛ do bɛ̀ tiènnɛ̀ idɑ́ nyi, kɛ̀ fɔ̃́ mbo mbɛ̀ tiènnɛ̀ yɛdɑ́ yɛ̀ɛ̀ ɑ̃ timɑ́tì yɛ yómmɛ̀.

12 Diyiè tɑ̃ɑ̃́nnì yiè, Sedoboɑmmu nɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ɛ wɛ̃tɛní Odoboɑmmu borɛ̀, ò sòò bɛ̀ nɑ̀kɛ́ kɛ yɛ̃mmɛ̀. 13 Kòo sènkɛ̀rì bɛkótíbɛ̀ do ò duɔ́ nyìì tié nkɛ́bɑɑo bɛnìtìbɛ̀ nɛ̀ mɛtɑnkperímɛ̀, 14 kɛ́tũnnɛ o kó kutɔ̃nkù kɔbɛ ò tié ntì nti, kɛ́bɛ́i nkɛ dɔ̀: N cicɛ do di toú nditɔu cɛ̃́ɛ̃́rì kɛ̀ n kpɛri bo pɛ̃ɛ̃tɛ́ mɛmmɛ, n cicɛ do di tiènnɛ̀ idɑ́ nyi, kɛ̀ mí m bo di tiénnɛ̀ yɛdɑ́ yɛ̀ɛ̀ ɑ̃ timɑ́tì yɛ yómmɛ̀.

15 Mɛm̀mɛ okpɑ̀ɑ̀tì yetɛmɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ ò bekɛ tì. Ti Yiɛ̀ nKuyie nkuù do dɔ̀ɔ̀ mɛmmɛ dɛ̀ bo yiemmɛ̀ kɛ̀ kù do nɑ̀kɛ́ tì Nɛbɑti birɛ Sedoboɑmmu nɛ̀ ku kóo tɔ̃ntì Aiyɑ Sidoo kou nùù miɛkɛ kɛ̀ tiì dɔɔ̀.

Dikpɑ̀ɑ̀tìyuu totɛ́mɛ̀

(Wéntɛ́ 2 Bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ tɔ̃mmú 10:16-11:4)

16 Isidɑyɛɛribɛ sɔ̃́ ndìì mɔ̀nnì okpɑ̀ɑ̀tì í yie mbɛ kpɛti kóò nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀:

Ti kpɛti tú nɛ̀ bɑ Dɑfiti Sɛsee birɛ?

Ti múú mbɑ tínti nɛ̀ we?

Tínti Isidɑyɛɛribɛ tí kònnɛ̀,

kɛ̀ Dɑfiti birɛ mbɑkɛ́ dɛ cĩ́ɛ̃̀tɛ̀.

Mɛm̀mɛ kɛ̀ bɛ̀ɛ cíɛ́tɛ́ kɛ́kũṹ. 17 Dɛ mɔ̀nnì kɛ̀ Odoboɑmmu nkpɑɑ́ bɑkɛ́ Sudɑɑ tempɛ̃ nkɔbɛ mɑ́ɑ̀, 18 kɛ́tɔ̃ nhAdodɑmmu wèè bɑkɛ́ muhɛikɛ̀ntɔ̃mmú Isidɑyɛɛribɛ borɛ̀, kɛ̀ bɛ̀ɛ ò bùɔ́tí bɛmɔu yɛtɑ̃́rɛ̀ kɛ́kuɔ. Kɛ̀ Odoboɑmmu nsɔ̃́ ndɛ̀ fuutɛ, kòo dekɛ o nɑɑsɑ̃ntɛ̀ mɛcɑ̃ɑ̃ nkɛ́cokɛ́ kɛ́kɔtɛ Sedisɑdɛmmu. 19 Mɛm̀mɛ Isidɑyɛɛribɛ yɑtɛnɛ̀mɛ̀ Dɑfiti cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ nɛ̀ yíenní.

20 Isidɑyɛɛribɛ kèè dìì mɔ̀nnì Sedoboɑmmu konnímɛ̀, kɛ́tíí nkɛ́tɔ̃ nkɛ̀ bɛ̀ɛ ò yùní. Kòo tuɔkɛní kɛ̀ bɛ̀ɛ ò pĩ ntikpɑ̀tì. Kɛ̀ Sudɑɑ nɑɑ̀mùnkù kɔbɛ mɑ́ɑ̀ bɛɛ̀ nkpɑɑ́ tũ nDɑfiti cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kóo kpɑ̀ɑ̀tì.

21 Mɛm̀mɛ Odoboɑmmu tùɔ̀kɛmɛ̀ Sedisɑdɛmmu kɛ́tíí nSudɑɑ wuɔ nkɔbɛ nɛ̀ Bɛnsɑmɛɛ wuɔ nkɔbɛ kó bɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ nɔ mmudoò, kɛ̀ bɛ̀ mbo tɛkɔupíkɔ̀ùtɛ̀ nɛ̀ sikɔupípísìni (180000) kɛ̀ bɛ̀ɛ kɔtɛ kɛ bo pɔntɛ Isidɑyɛɛribɛ kó dikpɑ̀ɑ̀tìyuu kòò mbɛ̀ bɑkɛ́ wenwe Sɑdomɔɔ kó dɛbirɛ. 22 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie mbɛ́innɛ̀ ku kóo nìtì Semmɑyɑ kɛ dɔ̀: 23 Nɑ́kɛ́ Sudɑɑ kɔbɛ kóo kpɑ̀ɑ̀tì Sɑdomɔɔ birɛ Odoboɑmmu nɛ̀ o kɔbɛ nɛ̀ Bɛnsɑmɛɛ wuɔ nkɔbɛ nɛ̀ bɛsɔmbɛ kɛ dɔ̀: 24 N tú di bɑ́ɑ́ kɔtɛ kɛ́kpɑnnɛ̀ di tebìí Isidɑyɛɛribɛ. Bɑ́ wè, wèe kò nho cĩ́ɛ̃̀tɛ̀, míì yɛ̃ ndɛ̀ɛ̀ dɔ̀ɔ̀ dɛ̀ɛ dɔɔ̀.

Kòo ti mbɛ̀ nɑ̀kɛ́ kɛ̀ bɛ̀ɛ tì kèè kɛ tì yie mbɑ́ wè kòo kò nho cĩ́ɛ̃̀tɛ̀.

25 Mɛm̀mɛ kɛ̀ Sedoboɑmmuu mɑɑ́ kuduotí kɛ́fii nSisɛmmu Efɑdɑimmu tɑ̃rì kó dihɛì kɛ́mbo. Ò dɛ nyìtɛ́ kɛ́kɔtɛ kɛ́mɑɑ́ kuduotí kɛ́fii mPenniyɛɛdi.

Sedoboɑmmu dɔ̀ɔ̀mɛ̀ mɛyɛi

26 Kɛ̀ Sedoboɑmmuu totí o yɛ̀mmɛ̀ kɛ dɔ̀: Kɛ̀ dɛ̀ sɔkɛ́ miɛ mbotí n kpɑ̀ɑ̀tìyuu wɛ̃ti kɛ bo tũnnɛ Dɑfiti cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kɔbɛ mbɛ. 27 Kɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ kpɑɑ́ kɔrì Sedisɑdɛmmu ti Yiɛ̀ nKuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ iwũɔ̃ féù, bɛ yɛ̀mmɛ̀ bo wɛ̃tɛ kɛ́tũnnɛ Odoboɑmmu Sudɑɑ kɔbɛ kóo kpɑ̀ɑ̀tì kɛ̀ bɛ̀ n kuɔ. 28 Ò totí dìì mɔ̀nnì o yɛ̀mmɛ̀ kɛ́dɔɔ̀ isɔɔnɑ̀ɑ̀kɛ ìdɛ́ì, kɛ́nɑ́kɛ́ Isidɑyɛɛribɛ kɛ dɔ̀: Di sũ̀ṹ nSedisɑdɛmmu nwe mukɔtimù. Di mmɔ̀nnì ntɛnɛ̀ kuyie nkùù ti dènnɛní Esibiti.

29 Ò mɛ nyĩ kɛ́cónnɛ́ fɛsɔɔnɑ̀ɑ̀fɛ̀ mɑfɛ̀ Betɛɛdi, fɛtɛfɛ̀ Dɑnni tenkɛ̀. 30 Mɛm̀mɛ ò tɑnnɛ́mɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ mɛyɛi mmiɛkɛ kɛ̀ bɛ̀ɛ tɔ fɛsɔɔnɑ̀ɑ̀fɛ̀ tɛfɛ̀ kɛ́ndentì kɛ́ fɛ̀ kɔ̀tɛnɛ̀ Dɑnni ɛì.

31 Kòo mɑɑ́ yɛwũɔ̃tɔ̀rɛ̀ yɛtɑ̃rɛ̀ ĩ́nkɛ̀ kɛ́dɛi bɛ cuokɛ̀ ikuɔ́ nìùbɛ̀, bɛ̀ tɛ̃́nkɛ í ntú Defii botí kɔbɛ. 32 Mɛm̀mɛ Sedoboɑmmu dɔ̀ɔ̀mɛ̀ dibɑnni otɑ̃̀nkù niínwè yiè tɛpíítɛ̀ nɛ̀ dinummurì Sudɑɑ kɔbɛ do bɑɑ̀ mmɛ̀ɛ̀ botí, kɛ́dekɛ o mɔ́mmuɔ ndiwũɔ̃tɔ̀nnì ĩ́nkɛ̀ kɛ́fíé iwũɔ̃ isɔɔnɑ̀ɑ̀kɛ ò do dɔ̀ɔ̀ ì, kɛ́wɑɑ́ nyikuɔ́ nìùbɛ̀ kɛ́kɑnnɛ Betɛɛdi ò mɑɑ́ yɛ̀ɛ̀ wũɔ̃tɔ̀rɛ̀ kpɛ́í. 33 Ò do dèkɛ ò mɑɑ́ dìì wũɔ̃tɔ̀nnì Betɛɛdi di ĩ́nkɛ̀ otɑ̃̀nkù niínwè ò do tɑ̃ɑ̃tɛ́ wè kó diyiè tɛpíítɛ̀ nɛ̀ dinummurì ndi. Dɛ yiè ndi ò duɔ́mmɛ̀ kɛ̀ Isidɑyɛɛribɛɛ ɑ̃nnɛ́ dibɑnni, kòo dekɛ kɛ bo tuɔ nyɛpɑ̃rɛ̀.

13

Ti Yiɛ̀ nKuyie nkpɑ̀nnɛ̀mɛ̀ Sedoboɑmmu Betɛɛdi

1 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ Kuyie ntɔ̃nní ku kóo nìtì mɔù, kòo ítɛ́ Sudɑɑ tenkɛ̀ kɛ́tuɔkɛ Betɛɛdi, kɛ sɔ̃́ nSedoboɑmmu bo kɛ tuɔ nyɛpɑ̃rɛ̀ diwũɔ̃tɔ̀nnì ĩ́nkɛ̀. 2 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nduɔ́ nkɛ̀ ku kóo tɔ̃ntìi bɛ́innɛ̀ diwũɔ̃tɔ̀nnì kɛ dɔ̀: Fɔ̃́ ndiwũɔ̃tɔ̀nnì, keè ti Yiɛ̀ nKuyie ntu mù. Ti Yiɛ̀ nKuyie ntu bɛ̀ yóó pɛitɛ́ dɛbirɛ mɑrɛ̀ ndɛ Dɑfiti nɑɑ̀mùnkù miɛkɛ kɛ́ dɛ̀ yu kɛ dɔ̀: Sosiɑsi, kɛ̀ dɛ kó dɛbirɛɛ dɑ fíé ikuɔ́ nìùbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ tùɔ̀ nyiwũɔ̃ ɑ ĩ́nkɛ̀, kɛ́tuɔ nyɛnitikṹɔ̃̀ ɑ ĩ́nkɛ̀.

3 Kòo deè kɛ dɔ̀: Ntɛ di bo bɑntɛ́ dɛ̀ kɛ dò nti Yiɛ̀ nKuyie nkuù bɛ́i. Diwũɔ̃tɔ̀nnì bo yɑtɛ́ kɛ̀ mɛkùɔ̀ nkó mutɑ́pɛí mmùù còú di ĩ́nkɛ̀ kɛ̀ mùu nuntɛ́.

4 Kòo kpɑ̀ɑ̀tìi keè ò kpɑ̀nnɛ̀mɛ̀ diwũɔ̃tɔ̀nnì kɛ pĩɛ̃kù kóò fietí fɛnɔ́mbifɛ kɛ dɔ̀: Pĩ́nnɛ̀ we!

Kɛ̀ dɛ kó tɛnɔ̀ùtɛ̀ɛ kpeío ò tɛ̃́nkɛ í nnɑ kɛ́ tɛ̀ tɛ̃̀ńnɛ́ní. 5 Kɛ̀ diwũɔ̃tɔ̀nnìi yɑtɛ́, kɛ̀ mutɑ́pɛí nnuntɛ́ kù tì nɑ̀kɛ́mɛ̀ ku kóo nìtì kòo tì bɛ́i. 6 Kòo kpɑ̀ɑ̀tìi nɑ́kɛ́ Kuyie nkóo nìtì kɛ dɔ̀: N dɑ bɑ́ɑ́mmu bɑ́ntɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nhɑ tũ nkù kɛ̀ n nɔ̀ùtɛ̀ɛ wɛ̃tɛ kɛ́tɛ̃́nnɛ́.

Kɛ̀ Kuyie nkóo nìtì bɑ́ntɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nkɛ̀ tɛ̀ɛ wɛ̃tɛ kɛ́nɑɑ́ ntɛ̀ do dòmmɛ̀. 7 Kòo kpɑ̀ɑ̀tìi nɑ́kɛ́ Kuyie nkóo nìtì kɛ dɔ̀: Kɔtɛní kɛ̀ ti kò n cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kɑ̀ɑ di kɛ̀ n dɑ cú.

8 Kɛ̀ Kuyie nkóo nìtìi nɑ́kɛ́ okpɑ̀ɑ̀tì kɛ dɔ̀: Bɑ́ kɑ̀ɑ bo n duɔ́ nhɑ kpɑ̀tì kó dikéè n yí kɔri ɑ cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kɛ bo di yoo n yɑ̃̀ dɛ̀mɑrɛ̀ diɛ. 9 Ti Yiɛ̀ nKuyie nni n nɑ̀kɛ́mu kɛ tú m bɑ́ɑ́ di dɛ̀mɑrɛ̀, m mɛ mbɑ́ɑ́ yɑ̃̀, m mɛ mbɑ́ɑ́ wɛ̃tɛ kɛ́tũnnɛ n kètɛ́ní kùù cɛ kɛ́kò.

10 Ò mɛ nyĩ kɛ́tũnnɛ kucɛ tɛkù, ò tɛ̃́nkɛ í ntũ̀nnɛ ò kɔ̀tɛnní kù Betɛɛdi.

Kuyie mpɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑǹtò yetɛmɛ̀ ku kpɛti

11 Dɛ do sɔ̃́ nti Yiɛ̀ nKuyie mpɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑǹtò mɔù weè bo Betɛɛdi kɛ tú odɑkótì, kòo bíi kɔtɛ kóò nɑ̀kɛ́ Kuyie nkóo nìtì dɔ̀ɔ̀ dɛ̀ Betɛɛdi nɛ̀ ò nɑ̀kɛ́ tìì nɑ́ɑǹtì okpɑ̀ɑ̀tì, kɛ tì nɑ̀kɛ́ timɔu bɛ cicɛ. 12 Kòo bekɛ kɛ dɔ̀: Ò kètɛ́ ɔ̃̀nkucɛ?

Kɛ̀ bɛ̀ɛ ò bɛnkɛ Kuyie nkóo nìtì wèè yɛ̀nní Sudɑɑ tenkɛ̀ ò tũ̀nnɛ kùù cɛ. 13 Kòo nɑ́kɛ́ o bí kɛ dɔ̀: Boúnɛ̀ n sɑ̃mmɑrímú kɑ̀rì.

Kɛ̀ bɛ̀ɛ dì boú kòo dekɛ, 14 kɛ́tũnnɛ Kuyie nkóo nìtì, kóò nìntɛ kɛ sɔ̃́ nhò dìɛ́kɛ́ mutie diɛmù mɑmù kó mɛdɛ́ɛ̀. Kòo ò bekɛ kɛ dɔ̀: Fɔ̃́ɔ̃̀ tu Kuyie nkóo nìtì wèè yɛ̀nní Sudɑɑ tenkɑ̀ɑ̀? Kòò dɔ̀: Ɛ̃ɛ̃, mí nwe.

15 Kɛ̀ Kuyie mpɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑǹtò dɔ̀: Kɔtɛní kɛ̀ ti kò nkɑ̀ɑ di. 16 Kɛ̀ Kuyie nkóo nìtì dɔ̀: N yí yóó dɑ nɛinɛ̀ kɛ̀ ti kò nkɛ̀ ǹ di dɛ̀mɑrɛ̀ yoo n yɑ̃̀ diɛ. 17 Ti Yiɛ̀ nKuyie nni nnɑ̀kɛ́mu kɛ tú m bɑ́ɑ́ di dɛ̀mɑrɛ̀ diɛ m mɛ mbɑ́ɑ́ yɑ̃̀, m mɛ mbɑ́ɑ́ wɛ̃tɛ kɛ́tũnnɛ ǹ kètɛ́ní kùù cɛ kɛ́kò.

18 Kòo nɛ́poo ò tɛ̃̀ńnɛ́ kɛ dɔ̀: M múnkɛ tú Kuyie mpɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑǹtò nwe kɛ dɑ dònnɛ̀. Ti Yiɛ̀ nKuyie nkuù tɔ̃nní ku tɔ̃nnì kɛ̀ dì ǹ nɑ̀kɛ́ kɛ tú n dɑ yúní kɛ̀ ti kò nkɑ̀ɑ di kɛ́yɑ̃̀.

Kɛ yɛ̃́ kòò soúmmu! 19 Mɛm̀mɛ kɛ̀ Kuyie nkóo nìtìi ò nɛinɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ɛ kò nkɛ bo di kɛ́yɑ̃̀.

Kuyie nkpɑ̀nnɛ̀mɛ̀ ku pɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑǹtò

20 Bɛ̀ kɑ̀ri dìì mɔ̀nnì kɛ yo nkɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie mbɛ́innɛ̀ ku pɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑǹtò, wèè mɛ ntũ̀nnɛ koò yùní, 21 kòo nɑ́kɛ́ Kuyie nkóo nìtì kɛ dɔ̀: ti Yiɛ̀ nKuyie ntu ɑ mɛ̀ nyetɛmɛ̀ ku nɑ́ɑǹtì, bɑ́ ɑ í tũ̀nnɛ kù do dɑ nɑ̀kɛ́ tì. 22 Kɛ wɛ̃tɛní kɛ di kɛ yɑ̃̀, kù do yɛ̃ nhɑ bɑ́ɑ́ di dɛ̀, ɑ mɛ mbɑ́ɑ́ yɑ̃̀. A yóó nɑɑ́ nhokpɑdɔutì nwe. Bɛ̀ í yóó dɑ kũnnɛ́ ɑ yɛmbɛ̀ fɔ̃ti.

23 Bɛ̀ di dìì mɔ̀nnì kɛ yɑ̃̀ kɛ dèè, kɛ̀ Kuyie mpɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑǹtò wèè do ò tɛ̃̀ńnɛ́ní kòo boú o nɛ́po sɑ̃mmɑrímú kɑ̀rì, 24 kòo dekɛ kɛ́nkũnti. Kɛ̀ dicìrícìrìi ò dintɛ́ kucɛ kɛ́kuɔ kɛ́dɔúnko, kòo nduɔ́ kɛ̀ sɑ̃mmɑrímú còḿmú kɛ̀ dicìrícìrì còḿmú. 25 Kɛ̀ bɛcɛpɛ̃̀mbɛ̀ mpɛ̃nkù koò yɑ̀u kòò duɔ́ kɛ̀ dicìrícìrì còḿmú, kɛ̀ bɛ̀ɛ kɔtɛ kɛ tì nɑ̀kɛ́ Kuyie mpɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑǹtò wenwe kó dihɛì. 26 Ti Yiɛ̀ nKuyie mpɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑǹtò wèè do ò tɛ̃̀ńnɛ́ní, ò tì kèè dìì mɔ̀nnì kɛ́bɛ́i nkɛ dɔ̀: Kuyie nkóo nìtì weè yetɛ kù do ò nɑ̀kɛ́ tì, kɛ̀ kù duɔ́nní dicìrícìrì kɛ̀ dì ò kùɔ, kɛ́ndònnɛ̀ kù do tì nhò nɑ̀kɛ́mɛ̀.

27 Ò bɛ́i mɛmmɛ kɛ́deè kɛ dɔ̀ o bíi boú o sɑ̃mmɑrímú kɑ̀rì.

Kɛ̀ ìi dì boú, 28 kòò kɔtɛ kɛ́nsɔ̃́ nti Yiɛ̀ nKuyie nkóo nìtì duɔ́ kɛ cɑ̃ɑ̃nko kucɛ miɛkɛ, dicìrícìrì nɛ̀ sɑ̃mmɑrímú kɛ̀ dɛ̀ còḿmú, bɑ́ dicìrícìrì í ò cɑ̀ɑ́kɛ́, dì mɛ nyí kùɔ sɑ̃mmɑrímú. 29 Kòo ò tùótɛ́ kɛ́dɑɑ́ nsɑ̃mmɑrímú ĩ́nkɛ̀ kɛ́kònnɛ̀ kɛ bo ò sié, kóò kũnnɛ́. 30 Wè ò sié dìì mɔ̀nnì kɛ́deè kóò kũnnɛ́ kufɔ̃ti ò do keú kù o mɔ́mmuɔ nho kpɛ́í, kɛ́ nhò kũrì kɛ sɑ́útí kɛ tú: Áú! Ti nɛ́po kumu.

31 Bɛ̀ ò kũnnɛ́ dìì mɔ̀nnì kɛ́deè kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie mpɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑǹtòo nɑ́kɛ́ o bí kɛ dɔ̀: Kɛ̀ ǹ ku dìì yiè dí n kũnnɛ́ di mɛ nkũnnɛ́ kùù fɔ̃ti Kuyie nkóo nìtì kɛ́ n dɔú nkɛ́pɛ́ɛ́nnɛ̀ o kṹɔ̃̀. 32 Ti Yiɛ̀ nKuyie nhò duɔ́ ntìì nɑ́ɑǹtì kòo tì bɛ́i ntì yóó dɔɔ̀mu, ò nɑ̀kɛ́ tì Betɛɛdi kó diwũɔ̃tɔ̀nnì kpɛ́í nnɛ̀ yɛ̀ɛ̀ bo Sɑmmɑrii tempɛ̃ nyɛ kpɛ́í.

33 Nɛ̀ mɛmmɛ Sedoboɑmmu í ncèètɛ, kòo bɑɑ nsɔkɛ́ kɛ wɑɑ̀ nyikuɔ́ nìùbɛ̀, kɛ̀ wèè dɔ́ wèe ò dɔ̀ɔ̀ ikuɔ́ nìùtì, kòò nfeu iwũɔ̃ yɛwũɔ̃tɔ̀rɛ̀ yɛ̀ɛ̀ bo yɛtɔ̀rɛ̀ ĩ́nkɛ̀. 34 Dɛ kó mɛborimɛ mɛɛ̀ do tɑnnɛ́ Sedoboɑmmu cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ tɛmɔu mɛyɛi mmiɛkɛ, kɛ́nte kɛ̀ bɛ̀ɛ tɛ̀ kùɔ pɑ́íí kɛ̀ tɛ yètìrìi kpɑ́nnɛ́.

14

Kuyie mpɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑǹtò Aiyɑ nɑ̀kɛ́mɛ̀ Sedoboɑmmu birɛ yóó kúmɛ̀

1 Kɛ̀ Sedoboɑmmu birɛ Abiyɑ muɔkɛ. 2 Kòo nɑ́kɛ́ o pokù kɛ dɔ̀: Ítɛ́ kɛ́kɔtɛ Sidoo ti Yiɛ̀ nKuyie mpɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑǹtò Aiyɑ borɛ̀. Weè do n nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀ n yóó di tikpɑ̀tì. Á ceetɛ ɑmɑ́ɑ̀ kòò bɑ́ɑ́ bɑntɛ́ ɑ túmɛ̀ m pokù. 3 Ntɔ pɛ̃́ɛ̃̀bɛ̀ tɛpíítɛ̀, nɛ̀ yɛkɑ̀tìndɑ̀, nɛ̀ mɛcekùɔ̀ ndidénnì, kɛ́kɔtɛ kóò yɑ̀ kòo dɑ nɑ́kɛ́ tìì yóó tuɔkɛní dɛbirɛ.

4 Kòo pokùu dɔɔ̀ ò ò nɑ̀kɛ́ tì, kɛ́ítɛ́ kɛ́nkɔri Sidoo Aiyɑ cĩ́ɛ̃̀tɛ̀. Aiyɑ do kòtɛ́mu kɛ tɛ̃́nkɛ í nkpɑɑ́ wúó. 5 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie mmɛ ndiɛ nkóò nɑ̀kɛ́ kɛ tú: Sedoboɑmmu birɛ dɛɛ̀ mɔ nkòo pokù kɔ̀riní ɑ borɛ̀ kɛ bo pɑ̃ɑ̃́, kòò tùɔ̀kɛní ɑ́ ò nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀ muu, ò í yó ndɔ́ ɑ́ ò bɑntɛ́.

6 Aiyɑ kèè dìì mɔ̀nnì o nɑcɛ̀nɑ̀ dibòrì kɛ́bɛ́i nkɛ dɔ̀: Tɑnní fɔ̃́ nSedoboɑmmu pokù. Dɛ̀ dòmmɛ kɑ̀ɑ í dɔ́ bɛ̀ dɑ bɑntɛ́? N yóó dɑ nɑ́kɛ́ tìì nɑ́ɑǹtì cɛ̃́ɛ̃̀mu. 7 Kɔtɛ kɛ́nɑ́kɛ́ Sedoboɑmmu kɛ dɔ̀: Ti Yiɛ̀ nKuyie nyIsidɑyɛɛribɛ tũ nkù tu kuù ò dɛ̀itɛ Isidɑyɛɛribɛ miɛkɛ koò dɔ̀ɔ̀ okpɑ̀ɑ̀tì. 8 Kuù fìètɛ Dɑfiti kó tikpɑ̀tì kɛ tì nhò duɔ́, ò mɛ nyí yie nkɛ tũ nku kóo tɔ̃ntì Dɑfiti yɛ̀mmɛ̀, ò do tũmmu ku tɑnnɔ̀ yɛmɔu, kɛ kù tũnnɛ̀ o yɛ̀mmɛ̀ mɛmɔu kɛ dɔɔri kù dɔ́mɛ̀ mɑ́ɑ̀. 9 Kɛ̀ wenwe mɛ ndɔ̀ɔ̀ri mɛyɛi nkɛ̀ dɛ̀ pɛ̃ɛ̃tɛ́ bɛ̀ɛ̀ ò niitɛ́nɛ̀ kɛ di tikpɑ̀tì, kɛ dɔɔ̀ yɛbɔkɛ̀, kɛ mɑɑ́ sitenkɑɑnìi, kɛ́yíi nti Yiɛ̀ nKuyie mmiɛkɛ kɛ kù bùtínnɛ́. 10 Dɛɛ̀ te kɛ̀ kù yóó yóu kɛ̀ mɛyɛi ndo o cĩ́ɛ̃̀tɛ̀. Kù tu kù yóó kuɔmu o fuku kó bɛnitidɑɑbɛ̀, bɛkótíbɛ̀ nɛ̀ ibí bɛmɔu, tidɑɑtì nɛ̀ bɛ̀ɛ̀ í tú tidɑɑtì kɛ́kɑ́útɛ́ o cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ bɛ̀ ɔ̃ɔ̃ kɑ́útɛ́ mɛ̀ɛ̀ botí tiyontì nɛ̀ kuhɑɑ. 11 Sedoboɑmmu cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kɔbɛ bɛ̀ɛ̀ bo kú dihɛì simɔɔ́ siì yóó bɛ̀ cɑ̀ɑ́kɛ́, kɛ̀ bɛ̀ɛ̀ ku dikpɑ́ɑ̀ tinɔ̀tìi bɛ̀ cɔ̀. Ti Yiɛ̀ nKuyie nkuù bɛ́i.

12 Onitipòkù fɔ̃́ nyítɛ́ kɛ́kò. A nɑɑ̀cɛ̀tɛ̀ bo nɑ dìì mɔ̀nnì dihɛì kó dibòrì dɛbirɛ yóó kú diì mɔ̀nnì. 13 Kɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ bɛmɔuu kɔmmú dɛ kṹṹ nkɛ́ dɛ̀ kũnnɛ́, dɛǹdɛ dɛmɑ́ɑ̀ Sedoboɑmmu cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ miɛkɛ bɛ̀ yóó kũnnɛ́mɛ̀. Dɛɛ̀ miɛkɛ nkɛ dɛmɑ́ɑ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nyIsidɑyɛɛribɛ tũ nkù yɑ̀mɛ̀ mɛborimɛ kù pɛ́nsìrì mɛ̀. 14 Ti Yiɛ̀ nKuyie nyóó wɑɑ́mmu okpɑ̀ɑ̀tì Isidɑyɛɛribɛ miɛkɛ, wèè yóó kuɔ Sedoboɑmmu cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ tɛmɔu. Dɛ̀ yóó dɔɔ̀mu bɑ̀mbɑ̀. 15 Ti Yiɛ̀ nKuyie nyóó potɛ́mu Isidɑyɛɛribɛ kɛ̀ bɛ̀ɛ sɑ̃ntɛ̀ tipèntì ɔ̃ɔ̃ sɑ̃ntɛ̀mɛ̀ mɛniɛ mmiɛkɛ, kuyɑɑkù nɑmpɛ dìì mɔ̀nnì. Kɛ̀ kùu bɛ̀ bɛ̀ti ku ɛì sɑ̀ɑ̀rì kù duɔ́ ndì bɛ yɛmbɛ̀, kɛ́ bɛ̀ ciɛ nkɛ̀ bɛ̀ɛ séntɛ́ kukó nyɑ́ɑ̀ bɛ̀ fìíkú mɛ̀ɛ̀ kpɛ́í ndibɔɔ̀ Asedɑɑ kó itedɛí kɛ íi nku miɛkɛ. 16 Ti Yiɛ̀ nKuyie mbo dootóo Isidɑyɛɛribɛ Sedoboɑmmu dɔ̀ɔ̀ mɛ̀ɛ̀ yɛi nkpɛ́í nkɛ te kɛ̀ bɛ múnkɛ dɔ̀ɔ̀ mɛyɛi.

17 Kɛ̀ Sedoboɑmmu pokùu ítɛ́ kɛ́nkũnti kɛ́tuɔkɛ Tidisɑɑ, ò nɑ̀ dìì mɔ̀nnì o cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kó dibòrì kɛ̀ dɛbirɛɛ kú. 18 Kɛ̀ bɛ̀ɛ dɛ̀ kũnnɛ́ kɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ bɛmɔu kɔmmú dɛ kṹṹ nkɛ́ndònnɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie ndo ti nɑ̀kɛ́mɛ̀ ku pɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑǹtò Aiyɑ kòo tì bɛ́i.

19 Sedoboɑmmu pĩ mmùù tɔ̃mmú tɛmù, ò dokɛ́ mɛ̀ɛ̀ botí nɛ̀ ò di mɛ̀ɛ̀ botí tikpɑ̀tì dɛ̀ wɑ̃̀rimu Isidɑyɛɛribɛ kpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ dɔɔrimɛ̀ pɑ́tíri miɛkɛ. 20 Sedoboɑmmu do tú okpɑ̀ɑ̀tì kɛ dɔ̀ yɛbie nsìpísìdɛ́ nɛ̀ yɛ̀dɛ́ɛ̀ ndi kɛ́kú kòo birɛ Nɑdɑbuu sɔɔtɛ́ o kpɑ̀tì.

Odoboɑmmu nɑɑ́mmɛ̀ Sudɑɑ kɔbɛ kóo kpɑ̀ɑ̀tì

(Wéntɛ́ 2 Bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ tɔ̃mmú 12:1-16)

21 Dɛ mɔ̀nnì kɛ sɔ̃́ nSɑdomɔɔ birɛ Odoboɑmmu tu Sudɑɑ kɔbɛ kóo kpɑ̀ɑ̀tì. Ò do yóó di tikpɑ̀tì kɛ mɔkɛ yɛbie nsìpísìnɑ̀ɑ̀ nɛ̀ dìmɑ́ɑ̀ ndi, kɛ́ntɔ tikpɑ̀tì kɛ dɔ̀ yɛbie ntɛpíítɛ̀ nɛ̀ yɛ̀yiekɛ̀, kɛ́mbo Sedisɑdɛmmu ti Yiɛ̀ nKuyie ntɑ̃ɑ̃tɛ́ dìì ɛì Isidɑyɛɛribɛ botí imɔu miɛkɛ kɛ̀ ku yètìrì bo ndì bo. O yɔ̃ yètìrì do tú Nɑɑmɑ kòò tu Amɔniibɛ botí kou. 22 Kɛ̀ Odoboɑmmuu dɔɔ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nyí dɔ́ dɛ̀, kɛ́yíi nku miɛkɛ kɛ̀ dɛ̀ɛ pɛ̃ɛ̃tɛ́ o yɛmbɛ̀ kpɛrɛ do dòmmɛ̀. 23 Bɛmbɛ bɛ̀ɛ̀ do mɑɑ́ yɛtɔ̀rɛ̀ kɛ fííkú yɛtɑ̃́rɛ̀ nɛ̀ dibɔɔ̀ Asedɑɑ kó itedɛí yɛtɑ̃rɛ̀ yɛmɔu ĩ́nkɛ̀ nɛ̀ dɛtie ndɛmɔu tɑkɛ́. 24 Kòo tontɛ́ kɛ́dɔɔ̀nɛ̀ titouti kɛ́tɑnnɛ́ bɛnitipòbɛ̀ bɛ̀ yó nkɔrì kɛ dɔunɛ̀ bɛ̀ bɛ kó ibɔɔkuɔ́ yɛ̃mmɛ̀. Bɛ̀ do tekíí ibotí ti Yiɛ̀ nKuyie ndo duɔ́ nkɛ̀ bɛ̀ɛ bɛti ì kó isɔkɛ nyi.

25 Mɛm̀mɛ Odoboɑmmu kpɑ̀tì benni nummurì miɛkɛ Sisɑki Esibiti kóo kpɑ̀ɑ̀tì domɛ̀ Sedisɑdɛmmu kɛ́ bɛ̀ pɔ̀ntɛ, 26 kɛ́túótɛ́ ti Yiɛ̀ nKuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kó tinɛntì, nɛ̀ tɛkpɑ̀ɑ̀tìcĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kpɛti timɔu pɑ́íí, kɛ́túótɛ́nɛ̀ tisɔɔdɔpììtì Sɑdomɔɔ do dɔ̀ɔ̀ tì. 27 Kòo kpɑ̀ɑ̀tì Odoboɑmmuu dɔɔ̀ disɔɔwũɔ̃̀ kó tidɔpììtì kɛ́fɔ́ɔ́ ndɛ kó difɔ̃̀tìrì, kɛ́ tì duɔ́ ntihɑ̃ɑ̃pɔ̀ntì tìì bɑ̀ɑ tɛkpɑ̀ɑ̀tìcĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kó dibòrì. 28 Kòo kpɑ̀ɑ̀tì níí nkɔri ti Yiɛ̀ nKuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ tì tɔ, kòo kò mbɛ̀ɛ tì kɔ̀tɛnɛ̀ tihɑ̃ɑ̃pɔ̀ntì tìì bɑ̀ɑ tɛkpɑ̀ɑ̀tìcĩ́ɛ̃̀tɛ̀ ti kó kudieku.

29 Odoboɑmmu dɔɔ̀rìmɛ̀ tɛ̃mɛ̀ ò dɔ̀ɔ̀ dɛ̀ɛ̀ kó dimɑ̀ɑ̀, dɛ̀ wɑ̃̀rimu Sudɑɑ kpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ dɔɔ̀rìmɛ̀ pɑ́tíri miɛkɛ. 30 Odoboɑmmu nɛ̀ Sedoboɑmmu bɛ̀ do dokùmu sɑ̃́ɑ̃̀. 31 Kɛ̀ Odoboɑmmuu kú kɛ̀ bɛ̀ɛ ò kũnnɛ́ o ciɛ Dɑfiti ɛì, o yɔ̃ yètìrì do tú Nɑɑmɑ Amɔniibɛ ɛì kou, kòo birɛ Abiyɑmmuu sɔɔtɛ́ o kpɑ̀tì.

15

Abiyɑmmu tumɛ̀ Sudɑɑ kɔbɛ kóo kpɑ̀ɑ̀tì

(Wéntɛ́ 2 Bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ tɔ̃mmú 13:1-3, 22-23)

1 Nɛbɑti birɛ Sedoboɑmmu kpɑ̀tì benni tɛpíítɛ̀ nɛ̀ diniínnì miɛkɛ nkɛ Abiyɑmmu nɑɑ́mmɛ̀ Sudɑɑ kɔbɛ kóo kpɑ̀ɑ̀tì, 2 kɛ́ntɔ tikpɑ̀tì kɛ dɔ̀ yɛbie nyɛ̀tɑ̃ɑ̃ti kɛ bo Sedisɑdɛmmu. Abusɑdɔmmu kóo sɑpɑ̀ɑ̀ mMɑɑkɑ weè do ò pɛitɛ́. 3 Kòo tũnnɛ o cicɛ do dɔ̀ɔ̀ mɛ̀ɛ̀ yɛi mbɑ́ ò í nduɔ́ nho yɛ̀mmɛ̀ mɛmɔu ti Yiɛ̀ nKuyie nho yɑ̀ɑ̀rì Dɑfiti kɔ̃mɛ. 4 Nɛ̀ Dɑfiti kpɛ́í nkɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nyóu kòo yɑɑ̀birɛ bɑɑ sɔɔtɛ́ tikpɑ̀tì kòo fuku bɑ́ɑ́ pɑɑ̀ tikpɑ̀tì, nɛ̀ Sedisɑdɛmmu bo ntúmɛ̀ bɛ kó dihɛidiɛ̀. 5 Dɑfiti do dɔɔri ti Yiɛ̀ nKuyie ndɔ́ mɛ̀mmɛ, ò do í yóu ti Yiɛ̀ nKuyie nhò nɑ̀kɛ́ yɛ̀ɛ̀ nɔ̀ kó dìmɑrì mudɔɔ̀rìmù, kɛ̀ dɛ̀ í tú Udii Itiibɛ botí kou kpɛti.

6 Odoboɑmmu fòmmu mumɔu miɛkɛ ò do dokùnɛ̀mu Sedoboɑmmu.

7 Abiyɑmmu dɔɔ̀rìmɛ̀ tɛ̃mɛ̀ ò dɔ̀ɔ̀ dɛ̀ɛ̀ kó dimɑ̀ɑ̀ dɛ̀ wɑ̃̀rimu Sudɑɑ kpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ dɔɔ̀rìmɛ̀ pɑ́tíri miɛkɛ. Abiyɑmmu nɛ̀ Sedoboɑmmu bɛ̀ do dokùmu o fòmmu mumɔu miɛkɛ. 8 Dɛ kó difɔ̃nkúò kɛ̀ Abiyɑmmuu kú kɛ̀ bɛ̀ɛ ò kũnnɛ́ Dɑfiti ɛì, kòo birɛ Asɑɑ sɔɔtɛ́ o kpɑ̀tì.

Asɑɑ tumɛ̀ Sudɑɑ kɔbɛ kóo kpɑ̀ɑ̀tì

(Wéntɛ́ 2 Bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ tɔ̃mmú 14:1-2. 15:16-19. 16:1-6,11-14)

9 Isidɑyɛɛribɛ kpɑ̀ɑ̀tì Sedoboɑmmu kpɑ̀tì benni sìpísìdɛ́ kpɛri miɛkɛ nkɛ Asɑɑ nɑɑ́mmɛ̀ Sudɑɑ kɔbɛ kóo kpɑ̀ɑ̀tì, 10 kɛ́ntɔ tikpɑ̀tì kɛ dɔ̀ yɛbie nsipísìnɑ̀ɑ̀ nɛ̀ dìmɑ́ɑ̀ kɛ bo Sedisɑdɛmmu. O yɔ̃ kóo yɔ̃ yètìrì do tú Mɑɑkɑ Abusɑdɔmmu kóo sɑpɑ̀ɑ̀. 11 Kɛ̀ Asɑɑ ndɔɔri ti Yiɛ̀ nKuyie ndɔ́mɛ̀ kɛ́ndònnɛ̀ ò yɑ̀ɑ̀rì Dɑfiti, 12 kɛ́dennɛ o ɛì bɛnitipòbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ dɔuti dɔutinɛ̀ bɛnitidɑɑbɛ̀ bɛ kó ibɔɔkuɔ́ yɛ̃mmɛ̀, kɛ́dɛitɛ sibɔɔtenkɑɑnìi o yɛmbɛ̀ do dɔ̀ɔ̀ sì, 13 kɛ́dennɛnɛ̀ ketíkɛ o yɔ̃ kótì tinitipokpɑ̀tì, kɛ yɛ̃́ ò do cìɛ́kɛ́mɛ̀ isɔkɛ kó tɛbɔɔtenkɑɑnìtɛ̀ bɛ̀ tu tɛ̀ Asitɑditee, kɛ̀ Asɑɑ tɛ kɔ̃ṹ kɛ́bɔ nkɛ́ tɛ̀ cɔ́u nSetinɔɔ biriku miɛkɛ. 14 Kɛ̀ yɛtɔ̀rɛ̀ bɑɑ nɛ̀ nkpɑɑ́, bɑ́ nɛ̀ mɛmmɛ kɛ̀ Asɑɑ duɔ́ nho yɛ̀mmɛ̀ mɛmɔu ti Yiɛ̀ nKuyie nho fòmmu mumɔu miɛkɛ. 15 Kòo tɑnnɛ́ ti Yiɛ̀ nKuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ miɛkɛ o cicɛ ku pɑ̃ yɛ̀ɛ̀ pɑ̃rɛ̀ nɛ̀ o mɔ́mmuɔ nhò kù pɑ̃ yɛ̀, yɛ̀ɛ̀ tu timɑ́tì pɛ́ítì nɛ̀ mɛsɔɔ nnɛ̀ tinɛntì.

16 Mudoò muù do bo Asɑɑ nɛ̀ Bɑsɑɑ bɛ cuokɛ̀ bɛ fòmmu mumɔu miɛkɛ. 17 Kɛ̀ Bɑsɑɑ Isidɑyɛɛribɛ kpɑ̀ɑ̀tìi do Sudɑɑ kɔbɛ mudoò, kɛ́mɑɑ́ kuduotí kɛ́fitɛ́ Dɑmɑɑ kɛ bo pénnɛ́ kucɛ Asɑɑ Sudɑɑ kɔbɛ kóo kpɑ̀ɑ̀tì. 18 Mɛm̀mɛ kɛ̀ Asɑɑ túótɛ́ timɑ́tì pɛ́ítì timɔu nɛ̀ mɛsɔɔ mmɛmɔu ndɛ̀ɛ̀ do kpɑɑ́ ti Yiɛ̀ nKuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ nɛ̀ tɛkpɑ̀ɑ̀tìcĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kɛ́ dɛ̀ toú nho kó bɛtɔ̃mbɛ̀, kɛ̀ bɛ̀ bo kɔtɛ Dɑmɑɑsi kɛ́ dɛ̀ duɔ́ nTɑbidimɔɔ birɛ Esiyɔ̃ɔ̃ birɛ Bɛnni-Adɑdi, Sidii kóo kpɑ̀ɑ̀tì, kóò nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀, 19 wèe yóu kɛ̀ bɛ̀ɛ mɔɔtɛ mɛtɑummɛ̀ bɛ nnɛ̀ we, bɛ yɛmbɛ̀ do mɛ̀ mɔ̀kɛ mɛ̀ɛ̀ botí, dɛɛ̀ te kòò ò pɑ̃ dɛ kó dipɑ̃nnì kɛ tú wèe tɔ̃tɛnɛ̀ Bɑsɑɑ Isidɑyɛɛribɛ kpɑ̀ɑ̀tì mɛtɑummɛ̀, kòo tɛ̃́nkɛ bɑ́ɑ́ ò do mudoò. 20 Kɛ̀ Bɛnni-Adɑdii yie nhokpɑ̀ɑ̀tì Asɑɑ ò nɑ̀kɛ́ tì, kɛ́dɛitɛ bɛ̀ɛ̀ ni okpɑ̀ɑ̀tì ɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ kɛ́tɔ̃ nkɛ̀ bɛ̀ɛ kɔtɛ kɛ́pɔntɛ Isidɑyɛɛribɛ ɛkɛ̀, Iyɔ̃ɔ̃ ɛì nɛ̀ Dɑnni kpɛri nɛ̀ Abɛdi-Bɛti-Mɑɑkɑ kpɛri nɛ̀ Kinnɛdoti kó kutempɛ̃ nkumɔu, kɛ́pɔntɛnɛ̀ Nɛfutɑdii ɛì dimɔu. 21 Bɑsɑɑ tì kèè dìì mɔ̀nnì kɛ́kṹnnɛ́ kuduotí mɑrimù Dɑmɑɑ kɛ́wɛ̃tɛ Tidisɑɑ. 22 Kòo kpɑ̀ɑ̀tì Asɑɑ tíí nSudɑɑ kɔbɛ bɛmɔu pɑ́íí, ò í nsùɔ́ nhòmɔù, kɛ̀ bɛ̀ɛ túótɛ́ yɛtɑ̃́rɛ̀ yɛmɔu nɛ̀ idɛí Bɑsɑɑ do mɑɑ́nɛ̀ dɛ̀ kuduotí kɛ́fii Dɑmɑɑ ɛì, kɛ́mɑɑ́nɛ̀ kuduotí Kebɑɑ ɛì Bɛnsɑmɛɛ tempɛ̃ mmiɛkɛ nɛ̀ Misipɑɑ kpɛri.

23 Asɑɑ dɔɔ̀rìmɛ̀ tɛ̃mɛ̀, o kɔ̃m̀bùɔ̀, nɛ̀ ò dɔ̀ɔ̀ dɛ̀ɛ̀ kó dimɑ̀ɑ̀, dɛ̀ wɑ̃̀rimu Sudɑɑ kpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ dɔɔ̀rìmɛ̀ pɑ́tíri miɛkɛ. Asɑɑ kòtɛ́ dìì mɔ̀nnì kɛ́muɔkɛ sinɑɑ̀cɛ̀i. 24 Ò do ku kɛ̀ bɛ̀ɛ ò kũnnɛ́ o yɑ̀ɑ̀rì Dɑfiti ɛì ndi, kòo birɛ Sosɑfɑtii weè sɔɔtɛ́ o kpɑ̀tì.

Nɑdɑbu nɑɑ́mmɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ kpɑ̀ɑ̀tì

25 Sedoboɑmmu birɛ Nɑdɑbu do nɑɑ́ nyIsidɑyɛɛribɛ kpɑ̀ɑ̀tì Asɑɑ Sudɑɑ kɔbɛ kóo kpɑ̀ɑ̀tì kpɑ̀tì benni dɛ̀rínnì ndi, kɛ́ntɔ tikpɑ̀tì kɛ dɔ̀ yɛbie nyɛ̀dɛ́ɛ̀, 26 kɛ́dɔɔ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nyí dɔ́ dɛ̀, kɛ́tũnnɛ o cicɛ do dɔ̀ɔ̀ mɛ̀ɛ̀ yɛi nkɛ́tɑnnɛ́ Isidɑyɛɛribɛ mɛyɛi mmiɛkɛ. 27 Kɛ̀ Isɑkɑɑ nɑɑ̀mùnkù kou Aiyɑ birɛ Bɑsɑɑ ndɔ́ kɛ́bɔ nNɑdɑbu kɛ sɔ̃́ nyIsidɑyɛɛribɛ pi Kibetɔ̃ɔ̃ Fidisitɛ̃ɛ̃bɛ ɛì, bɛ̀ dɛ nhò kùɔ. 28 Bɑsɑɑ do kùɔ Nɑdɑbu Asɑɑ Sudɑɑ kɔbɛ kóo kpɑ̀ɑ̀tì kpɑ̀tì benni tɑ̃ɑ̃́nnì ndi, kɛ́fietɛ tikpɑ̀tì. 29 Ò cɔutɛ́ dìì mɔ̀nnì tikpɑ̀tì kɛ́kuɔ Sedoboɑmmu cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ tɛmɔu pɑ́í, ò í nsùɔ́ nhòmɔù, kɛ́ndònnɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie ndo tì bɛ́immɛ̀ Sidoo ɛì miɛkɛ nɛ̀ ku pɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑǹtò Aiyɑ nùù miɛkɛ. 30 Sedoboɑmmu do dɔ̀ɔ̀ mɛ̀ɛ̀ yɛi nkɛ́tɑnnɛ́ Isidɑyɛɛribɛ bɛmɔu mɛyɛi mmiɛkɛ mɛɛ̀ do íi nti Yiɛ̀ nKuyie nyIsidɑyɛɛribɛ tũ nkù miɛkɛ, mɛɛ̀ do te kɛ̀ tìi bɛ̀ tùɔ̀kɛní.

31 Nɑdɑbu dɔɔ̀rimɛ̀ tɛ̃mɛ̀ ò dɔ̀ɔ̀ mɛ̀ɛ̀ kó dimɑ̀ɑ̀, dɛ̀ wɑ̃̀rimu Isidɑyɛɛribɛ kpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ dɔɔ̀rìmɛ̀ pɑ́tíri miɛkɛ.

32 Asɑɑ do dokùnɛ̀mu Isidɑyɛɛribɛ kpɑ̀ɑ̀tì Bɑsɑɑ sɑ̃́ɑ̃̀.

Bɑsɑɑ nɑɑ́mmɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ kpɑ̀ɑ̀tì

33 Sudɑɑ kɔbɛ kpɑ̀ɑ̀tì Asɑɑ kpɑ̀tì benni tɑ̃ɑ̃́nnì ndi Aiyɑ birɛ Bɑsɑɑ nɑɑ́mmɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ kóo kpɑ̀ɑ̀tì kɛ́mbo Tidisɑɑ kɛ dɔ̀ yɛbie nsipísìdɛ́ nɛ̀ yɛ̀nɑ̀ɑ̀, 34 kɛ́dɔɔ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nyí dɔ́ dɛ̀, ò do tũ̀nnɛ o cicɛ Sedoboɑmmu kó mɛyɛi mmɛ ò do dɔ̀ɔ̀ mɛ̀ kɛ́tɑnnɛ́ Isidɑyɛɛribɛ mɛyɛi mmiɛkɛ.

16

1 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie mbɛ́innɛ̀ Anɑnni birɛ Seuu kɛ dɔ̀ wèe nɑ́kɛ́ Bɑsɑɑ kɛ dɔ̀: 2 Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie mmíì ò kũtɛ́ní mutɑ̃́ɑ̃́ mmiɛkɛ koò dɔ̀ɔ̀ okpɑ̀ɑ̀tì, kòò bɑkɛ́ n nìtìbɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ, kɛ tũ̀nnɛ Sedoboɑmmu kó mɛborimɛ, kɛ tɑnnɛ́ n nìtìbɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ mɛyɛi mmiɛkɛ kɛ íi mmiɛkɛ. 3 N yóó kɑ́útɛ́mu o cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kɛ̀ tɛ̀ɛ dontɛnɛ̀ Nɛbɑti birɛ Sedoboɑmmu kpɛtɛ. 4 Á ò nɑ̀kɛ́ kɛ tú n yɛ̃ nho cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kou wèè bo kú dihɛì simɔɔ́ siì yóó ò cɑ̀ɑ́kɛ́, kɛ̀ wèè ku dikpɑ́ɑ̀ tinɔ̀tìi ò cɔ.

5 Bɑsɑɑ dɔɔ̀rìmɛ̀ tɛ̃mɛ̀ ò dɔ̀ɔ̀ dɛ̀ɛ̀ kó dimɑ̀ɑ̀ nɛ̀ ò dokɛ́ mùù doò. Dɛmɔu dɛ̀ wɑ̃̀rimu Isidɑyɛɛribɛ kpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ dɔɔ̀rìmɛ̀ pɑ́tíri miɛkɛ. 6 Kɛ̀ Bɑsɑɑ kú kɛ̀ bɛ̀ɛ ò kũnnɛ́ Tidisɑɑ. Kòo birɛ Edɑɑ sɔɔtɛ́ o kpɑ̀tì.

7 Ti Yiɛ̀ nKuyie ndo duɔ́ nkɛ̀ Anɑnni birɛ ku pɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑǹtò Seuu bɛ́innɛ̀ Bɑsɑɑ nɛ̀ o cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ ò dɔ̀ɔ̀ mɛ̀ɛ̀ kpɛ́í mmɛyɛi kɛ íi nti Yiɛ̀ nKuyie mmiɛkɛ nSedoboɑmmu do dɔ̀ɔ̀mɛ̀, nɛ̀ ò kùɔmɛ̀ Sedoboɑmmu cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ tɛmɔu.

Edɑɑ tumɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ kpɑ̀ɑ̀tì

8 Asɑɑ Sudɑɑ kɔbɛ kóo kpɑ̀ɑ̀tì kpɑ̀tì benni sipísìdɛ́ nɛ̀ dikuɔ́nnì miɛkɛ nkɛ Bɑsɑɑ birɛ Edɑɑ nɑɑ́mmɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ kpɑ̀ɑ̀tì kɛ́mbo Tidisɑɑ kɛ dɔ̀ yɛbie nyɛ̀dɛ́ɛ̀. 9-10 Kòo kóo ɑ̃ɑ̃pɔ̀nkótì Simmidi wèè do bɑkɛ́ okpɑ̀rìnɑɑsɛ̃ĩ́ dikéè kòo ndɔ́ kóo bɔ. Asɑɑ Sudɑɑ kóo kpɑ̀ɑ̀tì benni sipísìdɛ́ nɛ̀ diyiennì miɛkɛ do nkɛ. Diyiè mɑrì kɛ̀ Edɑɑ mbo Tidisɑɑ wèè bɑkɛ́ tɛkpɑ̀ɑ̀tìcĩ́ɛ̃̀tɛ̀ o cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ miɛkɛ kɛ́yɑ̃̀ mɛnɑɑ̀ nkɛ́muɔ́. Kɛ̀ Simmidii tɑroo kóò potɛ́ kɛ́kuɔ kɛ́cɔutɛ́ tikpɑ̀tì. 11 Ò nɑ dìì mɔ̀nnì kɛ́kɑri dikpɑ̀ɑ̀tìkɑ̀rì kɛ́kuɔ Bɑsɑɑ cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ tɛmɔu pɑ́íí ò í nsùɔ́ nhonitidɔ̀ù mɔù o cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ miɛkɛ yoo o cɛ̃dɛ́tɛ̀ kou, yoo òmɔù wèè tɑunɛ̀ Bɑsɑɑ. 12 Kɛ̀ Simmidii kuɔ Bɑsɑɑ cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ tɛmɔu kɛ́ndònnɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie ndo ti nɑ̀kɛ́mɛ̀ Bɑsɑɑ kpɛ́í nnɛ̀ ku pɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑǹtò Seuu nùù miɛkɛ. 13 Dɛndɛ kó dimɑ̀ɑ̀ dɛ̀ ò tùɔ̀kɛní o yɛi kpɛ́í nkɛ nɛ̀ o birɛ Edɑɑ kɔ̃mɛ ò do dɔ̀ɔ̀ mɛ̀ kɛ́tɑnnɛ́ Isidɑyɛɛribɛ mɛyɛi mmiɛkɛ kɛ́yíi nti Yiɛ̀ nKuyie mmiɛkɛ nɛ̀ bɛ kó mubɔɔféù.

14 Edɑɑ dɔɔ̀rìmɛ̀ tɛ̃mɛ̀ ò dɔ̀ɔ̀ dɛ̀ɛ̀ kó dimɑ̀ɑ̀ dɛ̀ wɑ̃̀rimu Isidɑyɛɛribɛ kpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ dɔɔ̀rìmɛ̀ pɑ́tíri miɛkɛ* ndɛ̀ í tú Bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ tɔ̃mmú pɑ́tíri ketirì yoo didɛ́rì, bɛ̀ nɑ̀ɑ́ nyɛ̀mɑyɛ̀ kpɛ́í nkɛ kɛ̀ dɛ kó yɛpɑ́tɛ í bo nkɔkɛ́ Kuyie nnɑ́ɑǹtì pɑ́tíri miɛkɛ.

Simmidi nɑɑ́mmɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ kóo kpɑ̀ɑ̀tì

15 Sudɑɑ kɔbɛ kóo kpɑ̀ɑ̀tì Asɑɑ kpɑ̀tì benni sipísìdɛ́ nɛ̀ diyiénnì miɛkɛ nkɛ̀ Simmidi nɑɑ́mmɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ kóo kpɑ̀ɑ̀tì, kɛ́ntɔ tikpɑ̀tì kɛ dɔ̀ yɛwe yɛ̀yiekɛ̀. Dɛ̀ do sɔ̃́ mbɛ̀ pi Kibetɔ̃ɔ̃ nwe Fidisitɛ̃ɛ̃bɛ ɛì. 16 Bɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ kèè dìì mɔ̀nnì bɛ kɑrì kɛ dò nSimmidi bɔ nhokpɑ̀ɑ̀tì koò kùɔ. Dɛ kó diyiè dìmɑ́ɑ̀ miɛkɛ kɛ̀ Isidɑyɛɛribɛɛ pĩ́ nhohɑ̃ɑ̃pɔ̀nkótì Omidi tikpɑ̀tì dɛndɛ dihɑ̃ɑ̃pɔ̀nkɑrì. 17 Dɛ mɔ̀nnì Omidi nɛ̀ o ɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ɛ ítɛ́ bɛ do kɑri dɛ̀ kɛ́pi Kibetɔ̃ɔ̃ kɛ́kɔtɛ kɛ́do Tidisɑɑ. 18 Simmidi sɔ̃́ ndìì mɔ̀nnì bɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ do dihɛì kòo kɔtɛ kɛ́tɑ tɛkpɑ̀ɑ̀tìcĩ́ɛ̃̀tɛ̀ o kó kudieku kɛ́cɔ́u nkɛ̀ tɛ̀ɛ ò wɛ̃nnɛ́nɛ̀ kɛ́cɔ́útɛ́ kòo kú. 19 Dɛndɛ ò tùɔ̀kɛní o yɛi nkpɛ́í nkɛ, ò dɔ̀ɔ̀ mɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nyí dɔ́ dɛ̀, kɛ tũ̀nnɛ o cicɛ Sedoboɑmmu kó mɛyɛi nhò do dɔ̀ɔ̀ mɛ̀ kɛ́tɑnnɛ́ Isidɑyɛɛribɛ mɛyɛi miɛkɛ.

20 Simmidi dɔɔ̀rìmɛ̀ tɛ̃mɛ̀, ò bɔmmɛ̀ okpɑ̀ɑ̀tì, dɛ̀ wɑ̃̀rimu Isidɑyɛɛribɛ kpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ dɔɔ̀rìmɛ̀ pɑ́tíri miɛkɛ.

21 Dɛ mɔ̀nnì kɛ̀ Isidɑyɛɛribɛɛ totɛ́ kɛ̀ diwɛ́tirìi tũnnɛ Kinɑti birɛ Tibinni kɛ́ we mpĩ́ ntikpɑ̀tì. Kɛ̀ diwɛ́tirì tɛrì nkpɑɑ́ tũ nhOmidi. 22 Omidi kó ditĩ̀nnì diì do nɑ Tibinni kpɛri kɛ̀ Tibinnii kú kɛ̀ Omidii nɑɑ́ nhokpɑ̀ɑ̀tì.

Omidi nɑɑ́mmɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ kóò kpɑ̀ɑ̀tì

23 Sudɑɑ kɔbɛ kóo kpɑ̀ɑ̀tì Asɑɑ kpɑ̀tì benni sipísìtɑ̃ɑ̃ti nɛ̀ dìmɑ́ɑ̀ miɛkɛ nkɛ Omidi nɑɑ́mmɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ kóo kpɑ̀ɑ̀tì kɛ́mbo Tidisɑɑ kɛ dɔ̀ yɛbie nyɛ̀kuɔ̀. Ò do tɔ tikpɑ̀tì kɛ dɔ̀ yɛbie ntɛpíítɛ̀ nɛ̀ yɛ̀dɛ́ɛ̀ ndi. 24 Dɛ kó difɔ̃nkúò kɛ́dontɛ́ Simmɛdi borɛ̀ Sɑmmɑrii tɑ̃rì mɛdítíbii nsikɔupísìkuɔ̀ (6000) kɛ́mɑɑ́ dihɛì dɛ kó ditɑ̃rì ĩ́nkɛ̀, kɛ́ dì yú ò dì dontɛ́nɛ̀ wè kó diyètìrì kɛ dɔ̀ Sɑmmɑrii. 25 Kɛ̀ Omidii dɔɔ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nyí dɔ́ dɛ̀ kɛ́pɛ̃ɛ̃tɛ́ bɛ̀ɛ̀ ò niitɛ́nɛ̀ kɛ di tikpɑ̀tì. 26 Ò do tũ̀nnɛ Nɛbɑti birɛ Sedoboɑmmu kó mɛborimɛ mmɛ, ò do dɔ̀ɔ̀ mɛ̀ɛ̀ yɛi nkɛ́tɑnnɛ́ Isidɑyɛɛribɛ mɛyɛi miɛkɛ kɛ́yíi nti Yiɛ̀ nKuyie mmiɛkɛ nɛ̀ bɛ kó mubɔɔféù.

27 Omidi dɔɔ̀rìmɛ̀ tɛ̃mɛ̀ nɛ̀ ò dokɛ́ mùù doò dɛ̀ wɑ̃̀rimu Isidɑyɛɛribɛ kpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ dɔɔ̀rìmɛ̀ pɑ́tíri miɛkɛ. 28 Kòo kú kɛ̀ bɛ̀ɛ ò kũnnɛ́ Sɑmmɑrii kòo birɛ Akɑbuu sɔɔtɛ́ o kpɑ̀tì.

Akɑbu nɑɑ́mmɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ kóo kpɑ̀ɑ̀tì

29 Sudɑɑ kɔbɛ kóo kpɑ̀ɑ̀tì Asɑɑ kpɑ̀tì benni sipísìtɑ̃ɑ̃ti nɛ̀ diniínnì ndi, Omidi birɛ Akɑbu nɑɑ́mmɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ kóo kpɑ̀ɑ̀tì, kɛ́ntɔ tikpɑ̀tì kɛ dɔ̀ yɛbie nsipísìdɛ́ nɛ̀ yɛ̀dɛ́ɛ̀, kɛ bo Sɑmmɑrii. 30 Kòo birɛ Akɑbuu dɔɔ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nyí dɔ́ dɛ̀ kɛ̀ dɛ̀ɛ pɛ̃ɛ̃tɛ́ bɛ̀ɛ̀ ò niitɛ́nɛ̀ kɛ di tikpɑ̀tì. 31 Ò tũ̀nnɛmɛ̀ Sedoboɑmmu borimɛ kɛ̀ dɛndɛ ntú mpútì, kòo kɔtɛ kɛ́túótɛ́ Sidoniibɛ kpɑ̀ɑ̀tì Itibɑɑdi kóo sɑpɑ̀ɑ̀ nSesɑbɛɛdi kɛ́puokɛ kɛ́nínkú dibɔɔ̀ Bɑɑdi ììkɛ̀ kɛ́ dì fìé iwũɔ̃, 32 kɛ́mɑɑ́ dibɔɔ̀ Bɑɑdi ditou Sɑmmɑrii kɛ́mɑɑ́ dɛ kó ditou miɛkɛ diwũɔ̃tɔ̀nnì, 33 kɛ́fíínnɛ̀ ndibɔɔ̀ Asedɑɑ kó kutedɔú kɛ́yíi ti Yiɛ̀ nKuyie mmiɛkɛ kɛ̀ dɛ̀ɛ pɛ̃ɛ̃tɛ́ Isidɑyɛɛribɛ kpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ sɔmbɛ bɛ̀ɛ̀ ò niitɛ́nɛ̀ kɛ di tikpɑ̀tì.

34 Dɛ kó yɛmɔ̀rɛ̀ miɛkɛ nkɛ Iyɛdi Betɛɛdi kou wɛ̃̀tɛ kɛ mɑɑ́mɛ̀ Sedikoo kó kuduotí kɛ́ nkù pũũku kɛ̀ o kóo po Abidɑmmuu kú, kòo nkpetì yɛcɑ̀kɛ̀ kòo bíyɑ̃ɑ̃tɛ̀ Sikubuu kú, ti Yiɛ̀ nKuyie ndo tì nɑ̀kɛ́mu Nunni birɛ Sosuwee.

17

NKuyie mpɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑǹtò Edii nɑ̀kɛ́mɛ̀ kutɑyiɛtí kpɛ́í

1 Kɛ̀ Edii, Tisibii ɛì kou, Kɑdɑɑdi tempɛ̃ nkouu nɑ́kɛ́ okpɑ̀ɑ̀tì Akɑbu kɛ dɔ̀: Ti Yiɛ̀ nKuyie nyIsidɑyɛɛribɛ tũ nkù bomu kɛ̀ n tu ku kóo tɔ̃ntì. Timɑɑ̀ntì í yóó mɑntɛ̀, fɛtɑɑfɛ̀ mɛ nyí yóó ni, kɛ̀ míì sɑ̀ɑ̀ í bɛ́i nkɛ tú fɛ̀ɛ ni.

Edii bomɛ̀ Kediti kó tɛkóntɛ̀

2 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie mbɛ́innɛ̀ Edii kɛ dɔ̀: 3 Ítɛ́ kɛ́kɔtɛ diyiè yìɛ̀ní kɛ̀ɛ̀ bíɛ́kɛ̀ kukó nSuditɛ̃ɛ̃ kɛ́nsɔri Keditii kó tɛkóntɛ̀ miɛkɛ tɛ̀ɛ̀ bo Suditɛ̃ɛ̃ yɑ́ɑ̀ diyiè yìɛ̀ní kɛ̀ɛ̀ bíɛ́kɛ̀. 4 A yó ntɛ nyɔ̃ nkɛ̀ n duɔ́ nkɛ̀ yɛkɑ̃kɑ̃ ndɑ duɔ̀ mmudiì.

5 Kòo dɔ̀ɔ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nhò nɑ̀kɛ́ tì kɛ́ítɛ́ kɛ́kɔtɛ kɛ́mbo Keditii kó tɛkóntɛ̀ miɛkɛ Suditɛ̃ɛ̃ diyiè yìɛ̀ní kɛ̀ɛ̀ bíɛ́kɛ̀. 6 Kɛ̀ yɛkɑ̃kɑ̃ níí ò duɔ́ mudiì nɛ̀ imɑɑ ndikṹnweńnì nɛ̀ kuyuoku.

Edii kɔ̀tɛmɛ̀ Sɑdɛputɑɑ okúpokù cĩ́ɛ̃̀tɛ̀

7 Kɛ̀ dɛ̀ mboní kɛ̀ tɛkóntɛ̀ kó mɛniɛ nkṹṹ kɛ yɛ̃́ fɛtɑɑfɛ̀ tɛ̃́nkɛ do í niùmɛ̀. 8 Dɛ mɔ̀nnì kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nhò bɛ́innɛ̀ kɛ dɔ̀: 9 Ítɛ́ kɛ́kɔtɛ Sitɔ̃ɔ̃ tempɛ̃ nSɑdɛputɑɑ ɛì kɛ́mbo, n nɑ̀kɛ́mu okúpokù mɔù dɛborɛ̀, kòò bo ndɑ duɔ̀ nkɑ̀ɑ yo.

10 Mɛm̀mɛ kòo ítɛ́ kɛ́pĩ́ nSɑdɛputɑɑ kó kucɛ, kɛ́tuɔkoo dihɛì kó dibòrì kɛ́yɑ̀ okúpokù mɔù kòò kɑu idɛí. Kòo o yu kɛ dɔ̀: M pɑ̃ mɛniɛ nkɛ̀ n yɑ̃.

11 Kòo nitipòkù nkɔri kɛ bo yɛ̃ntɛ́ní kòo wɛ̃tɛ kóò yu kɛ dɔ̀: Á m pɑ̃ní mudiì. 12 Kòo nitipòkùu ò tɛ̃̀ńnɛ́ kɛ dɔ̀: Ti Yiɛ̀ nKuyie nhɑ tũ nkù yɛ̃́mu n yí mɔkɛmɛ̀ mudiì mɑmù mùù bèńnɛ́, muyuo mmuù kpɑɑ́ tɛconkutɛ miɛkɛ kɛ mɑ̀nnɛ̀ ɑ bo pikúmɛ̀ dinɑcɛkutiri, mɛkùɔ̀ nsɑ́m̀pɔ́ dikɔdénnì miɛkɛ. M mɛ̀ nkɑu idɑbí kɛ yóó dɛ ndɔɔ̀, nɛ̀ m birɛ kɛ̀ ti di kɛ́deè kɛ́mbɑɑ mukṹṹ. 13 Kɛ̀ Edii ò tɛ̃̀ńnɛ́ kɛ dɔ̀: A bɑ́ nyĩɛ̃̀kù, kɔtɛ kɛ́dɔɔ̀ ɑ dɔ́ kɛ́dɔɔ̀mɛ̀, kɑ̀ɑ dɔ̀ɔ̀ ɑ́ ketɛ́ kɛ́kɑkɛ dikɑ̀tìndɑ̀ɑ̀ sɑ́m̀pɔ́ kɛ́kɔtɛnní kɛ́ n duɔ́ nkɛ nɛ́ nɑ kɛ́kɑkɛ fɔ̃́ nnɛ̀ ɑ birɛ di kpɛri. 14 Ti Yiɛ̀ nKuyie nyIsidɑyɛɛribɛ tũ nkù bɛ́immu kɛ tú: Muyuo nyí yóó deè tɛconkutɛ miɛkɛ, mɛkùɔ̀ mmɛ nyí yóó deè dikɔdénnì miɛkɛ, kɛ̀ kù yɑ̀ɑ duɔ́nnɛ̀nní fɛtɑɑfɛ̀.

15 Kòo kɔtɛ kɛ́dɔɔ̀ Edii ò nɑ̀kɛ́ tì, kɛ̀ bɛ̀ nyo mbɛmɔu wenwe nɛ̀ o birɛ nɛ̀ Edii. 16 Muyuo nyí ndèè tɛconkutɛ miɛkɛ, mɛkùɔ̀ mmɛ nyí ndèè dikɔdénnì miɛkɛ, ti Yiɛ̀ nKuyie ndo ti nɑ̀kɛ́mɛ̀ Edii kòo ti bɛ́i.

Edii fòùkùnnɛmɛ̀ okúpokù birɛ

17 Kɛ̀ okúpokù Edii bo wèè cĩ́ɛ̃̀tɛ̀, kòo birɛɛ muɔkɛ kɛ̀ dɛ ncɛ̃́ɛ̃̀ mɛdiɛ̀ nkɛ̀ dɛ̀ɛ kú. 18 Kòo nɑ́kɛ́ Edii kɛ dɔ̀: Ti kpɛti dòmmɛ mí nnɛ̀ fɔ̃́ nti Yiɛ̀ nKuyie nkóo nìtì? A kɔ̀tɛní n cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kɛ bo dentɛ n yɛi mmɛ ti Yiɛ̀ nKuyie nkɛ́kuɔ m birɑɑ̀?

19 Kɛ̀ Edii dɔ̀: N duɔnní ɑ birɛ.

Kòo dɛ̀ cɔutɛ́ onitipòkù nɔu miɛkɛ kɛ́dekɛnɛ̀ kudɑ̀nkù kudieku nhò ɑ̃ dɛ̀, kɛ́ dɛ̀ dɔú nho dɔ́ù ĩ́nkɛ̀, 20 kɛ́bɑ́ntɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nkɛ dɔ̀: Ti Yiɛ̀ nKuyie n tũ nkù, ɑ dɔ́ kɛ́dɔɔ̀mu mɛyɛi nhonitipòkù yie nkɛ kùɔ o birɛ, wenwe wèè n cɔutɛ́ o cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ miɛkɑɑ̀?

21 Kɛ̀ Edii nhokù dɛbirɛ ĩ́nkɛ̀ kɛ dɔ̀ kucɛ mɛ̀tɑ̃ɑ̃ti kɛ bɑ́ɑ́ nti Yiɛ̀ nKuyie nkɛ tú: Ti Yiɛ̀ nKuyie n tũ nkù, n dɑ bɑ́ɑ́mmu yóu kɛ̀ dɛbirɛ wɛ̃nnìi wɛ̃tɛní dɛ miɛkɛ.

22 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie ncɔutɛ́ Edii bɑ́ɑmmìi, kɛ̀ dɛbirɛ wɛ̃nnìi wɛ̃tɛní dɛ miɛkɛ kɛ̀ dɛ̀ɛ foutɛ. 23 Kòo dɛ̀ cùtɛ́nní kɛ́duɔ́ ndɛ yɔ̃ kɛ dɔ̀: A birɛ fòùmu!

24 Koò nitipòkùu ò nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Di mmɔ̀nnì m bɑntɛ́mu kɛ dò nhɑ tú Kuyie nkóo nìtì, kɛ nɑ́ɑ́ ntimɔ́mmɔnti ti Yiɛ̀ nKuyie ndɑ duɔ̀ ntì.

18

Edii nɑ̀kɛ́mɛ̀ fɛtɑɑfɛ̀ yóó wɛ̃tɛ kɛ́nimɛ̀

1 Kɛ̀ dɛ̀ɛ mɔntɛ kɛ́mmɔkɛ yɛbie nyɛ̀tɑ̃ɑ̃ti kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie mbɛ́innɛ̀ Edii kɛ dɔ̀: Kɔtɛ kɛ́bɛnkɛ ɑmɑ́ɑ̀ Akɑbu, n yóó duɔ́ nkɛ̀ fɛtɑɑfɛ̀ɛ nimu.

2 Kɛ̀ Edii nkɔri kɛ bo bɛnkɛ omɑ́ɑ̀ Akɑbu.

Dɛ do sɔ̃́ ndikònnì dɛukɛmu Sɑmmɑrii. 3 Nɛ̀ dɛ kpɛ́í nkɛ Akɑbuu yú Abudiɑsi wèè bɑkɛ́ tɛkpɑ̀ɑ̀tìcĩ́ɛ̃̀tɛ̀. Abudiɑsi do tú wèè dé wenwe ti Yiɛ̀ nKuyie. 4 Sesɑbɛɛdi do kɔù dìì mɔ̀nnì ti Yiɛ̀ Kuyie mpɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑm̀bɛ̀ kɛ̀ weè sɔnnɛ Kuyie mpɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑm̀bɛ̀ tɛkɔ̀ùtɛ̀ (100) kɛ́ bɛ̀ totɛ́ yɛtĩ̀rɛ̀ yɛ̀dɛ́ɛ̀, dii nsipísìnùmmù, ditɛrì mɛmmɛ kɛ́ bɛ̀ sɔnnɛ titɑ̃dèntì tìdɛ́tì miɛkɛ, kɛ́ mbɛ̀ duɔ̀ mmudiì nɛ̀ mɛniɛ. 5 Kɛ̀ Akɑbuu ò yu kóò nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Ti ce ndihɛì dimɔu sibií borɛ̀ nɛ̀ ikó mborɛ̀, kɛ́yɑ̀ ti bo pɛ́tɛ́ timútì kɛ́duɔ́ nsisɛ̃ĩ́ nɛ̀ sɑ̃mmɑrímúbɛ̀, kɛ̀ dɛ̀ɛ yie nkɛ̀ ti bɑ́ɑ́ kuɔ iwũɔ̃.

6 Kɛ̀ bɛ̀ɛ totɛ́ dihɛì yɛwɛ́tiyɛ̀ bɛ̀ yóó ce nyɛ̀. Kɛ̀ Akɑbuu kétɛ́ o kó kucɛ, kɛ̀ Abudiɑsi ketɛ́ o kó kupíkù. 7 Ò kètóo mɛmmɛ kɛ́conɛ̀ Edii kóò bɑntɛ́ kɛ́nínkú kɛ́sĩ́nnɔ́ɔ o ììkɛ̀ kɛ dɔ̀: Okótì Edii, fɔ̃́ nweɑ̀? 8 Kòo ò tɛ̃̀ńnɛ́ kɛ dɔ̀: Mí nwe! Kɔtɛ kɛ́nɑ́kɛ́ okpɑ̀ɑ̀tì kɛ tú n kéróomu. 9 Kɛ̀ Abudiɑsi kuɔ́nko kɛ dɔ̀: N dɑ cɑ̀kɛ bɑ okótì kɑ̀ɑ yó n fítɛ́ kɛ̀ Akɑbu m pĩ́ nkɛ́kuɔ? 10 Nɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nti tũ nkù, dihɛì mɑrì í bo okpɑ̀ɑ̀tì í tɔ̃ ndì bɛnìtìbɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ bo dɑ wɑmmú, kɛ̀ dihɛì mɑrì kɔbɛ yoo dikpɑ̀ɑ̀tìyuu mɑrì yĩ ɑ í dɛ̀ bo, bɛ̀ɛ duɔ́ nkɛ̀ bɛ̀ɛ pɑrìkɛ̀ kɛ dɔ̀ bɛ̀ í dɑ yɑ̀. 11 A nɛ́ mɛ̀ ntu n kɔtɛ kóò nɑ̀kɛ́ ɑ kéróomɛ̀. 12 Kɛ̀ n yìtɛ́ kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nYɑɑ́ ndɑ tùótɛ́ bɑ́ n yí yɛ̃́ mù dɑ kɔ̀tɛnɛ̀ kɛ̀, kòo kpɑ̀ɑ̀tì kɔ̀tɛní kɛ dɑ mɔ̀ńtɛ́ ò yóó n kuɔmu. M mɛ ndému ti Yiɛ̀ nKuyie nnɛ̀ m bíkɛ́mbɛ́ntì. 13 Okótì bɛ̀ í dɑ nɑ̀kɛ́ Sesɑbɛɛdi do kɔù Kuyie mpɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑm̀bɛ̀ kɛ̀ n dɔ̀ɔ̀rɑɑ̀? Míì do sɔ̀nnɛ Kuyie mpɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑm̀bɛ̀ tɛkɔ̀ùtɛ̀ (100) kɛ́ bɛ̀ totɛ́ yɛtĩ̀rɛ̀ yɛ̀dɛ́ɛ̀, kɛ́ bɛ̀ sɔ̀nnɛ titɑ̃dèntì tìdɛ́tì miɛkɛ, kuu nsipísìnùmmù kutɛkù sipísìnùmmù, kɛ́ mbɛ̀ duɔ̀ mmudiì nɛ̀ mɛniɛ. 14 A nɛ́ mɛ̀ ntu n kɔtɛ kóò nɑ̀kɛ́ ɑ kéróomɛ̀, n yóó kɔtɛ kòo n kuɔmu.

15 Kɛ̀ Edii bɛ́i nkɛ dɔ̀: Ti Yiɛ̀ nKuyie Mpɑkɛdɑɑ bomu kɛ̀ n tu ku kóo tɔ̃ntì. N kɔrimu yie nkɛ bo bɛnkɛ m mɑ́ɑ̀ Akɑbu.

Edii nɛ̀ Akɑbu bɛ̀ mɑ̀útɛ́mɛ̀

16 Mɛm̀mɛ kɛ̀ Abudiɑsi kɔtɛ kɛ́conɛ̀ Akɑbu kɛ tì nhò nɑ̀kɛ́, kɛ̀ Akɑbuu kɔtɛ Edii borɛ̀. 17 Ò yɑ̀ dìì mɔ̀nnì Edii kóò nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: N dɑ yɑ̀mu! Fɔ̃́ nwèè te kɛ̀ mɛyɛi ndo Isidɑyɛɛribɛ.

18 Kɛ̀ Edii ò tɛ̃̀ńnɛ́ kɛ dɔ̀: Míì í te kɛ̀ mɛyɛi ndo Isidɑyɛɛribɛ, fɔ̃́ nnɛ̀ ɑ cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kɔbɛ díì te, kɛ yɛ̃́ di yetɛmɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie, kɑ̀ɑ feu iwũɔ̃ yɛbɔkɛ̀ Bɑɑdibɛ. 19 A nɛ́ kɔtɛ kɛ́nɑ́kɛ́ Isidɑyɛɛribɛ bɛmɔu kɛ̀ di kɔtɛní m borɛ̀ Kɑdimɛɛdi tɑ̃rì ĩ́nkɛ̀, kɛ́nnɛínɛ̀ní Bɑɑdi kó bɛpɑ̃ɑ̃bɛ̀ sikɔusìnɑ̀ɑ̀ nɛ̀ sipísìnùmmù (450), nɛ̀ Asedɑɑ kɔbɛ sikɔusìnɑ̀ɑ̀ (400) bɛ̀ɛ̀ yo nSesɑbɛɛdi borɛ̀.

Bɛ̀ fìémɛ̀ iwũɔ̃ Kɑdimɛɛdi

20 Kɛ̀ Akɑbuu tíí nyIsidɑyɛɛribɛ bɛmɔu nɛ̀ Bɑɑdi kó bɛpɑ̃ɑ̃bɛ̀ Kɑdimɛɛdi tɑ̃rì ĩ́nkɛ̀. 21 Kɛ̀ Edii kɔtoo bɛ borɛ̀ kɛ bɛ́i nkɛ dɔ̀: Dɛ̀ yó nkɑ̃́ɑ̃́kɛ́ dɛ kɛ̀ di yóu di bo ncɑɑtimɛ̀ tipíìtì tìdɛ́tì? Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nkuù tu, tũnnɛnɛ̀ ku! Kɛ̀ Bɑɑdi weè mɛ ntu, tũnnɛnɛ̀ we!

Bɑ́ bɛ̀ í nhò tɛ̃̀ńnɛ́ tìmɑtì. 22 Kɛ̀ Edii bɑɑ nkpɑɑ́ sɔkɛ́ o nɑ́ɑǹtì kɛ́bɛ́i nkɛ dɔ̀: Mí nwèè nɑ̀ɑ́ nti Yiɛ̀ nKuyie mpɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì n kpɑɑ́ m mɑ́ɑ̀ ndi, díndi Bɑɑdi kó bɛpɑ̃ɑ̃bɛ̀ kɛ̀ di bo sikɔusìnɑ̀ɑ̀ nɛ̀ sipísìnùmmù (450). 23 Ti duɔ́nnɛ̀ yɛnɑɑdɑkɛ̀ yɛ̀dɛ́ɛ̀, kɛ̀ dí dɛitɛ di kpɛri dìmɑ́ɑ̀, kɛ̀ dí dì kùɔ kɛ́kékɛ́ kɛ́dɑɑ́ nyidɛí ĩ́nkɛ̀, di mɛ̀ mbɑ́ɑ́ ɑ̃nnɛ́ muhɑ̃ɑ̃́. Kɛ̀ n kùɔ n kpɛri kɛ́kékɛ́ kɛ́dɑɑ́ nyidɛí ĩ́nkɛ̀ m mɛ̀ mbɑ́ɑ́ ɑ̃nnɛ́ muhɑ̃ɑ̃́. 24 Kɛ̀ dí yú di kó dibɔɔ̀ Bɑɑdi kɛ̀ n yú ti Yiɛ̀ nKuyie. Kɛ̀ Bɑɑdi duɔnní muhɑ̃ɑ̃́ nweè tu. Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nkuù mɛ nduɔnní muhɑ̃ɑ̃́ nkuù tu.

Kɛ̀ bɛ̀ɛ yie mbɛmɔu kɛ dɔ̀: Dɛ̀ wenni. 25 Kɛ̀ Edii nɑ́kɛ́ Bɑɑdi kó bɛpɑ̃ɑ̃bɛ̀ kɛ dɔ̀: Ketɛ́nɛ̀ kɛ́tɑ̃ɑ̃tɛ́ di kó dinɑɑdɑɑ̀ kɛ yɛ̃́ díì sũmɛ̀, dí yú Bɑɑdi, di mɛ mbɑ́ɑ́ ɑ̃nnɛ́ muhɑ̃ɑ̃́.

26 Kɛ̀ bɛ̀ɛ túótɛ́ dinɑɑdɑɑ̀ kɛ́kuɔ kɛ́dɔɔ̀ kɛ́deè, kɛ́nyu bɛ bɔɔ̀ Bɑɑdi kɛ tú: Bɑɑdi keè ti dɑ yumɛ̀! Kɛ̀ bɛ̀ nyu dikṹnweńnì kɛ̀ diyiè yɑ̀ɑ cónnɛ́nɛ̀ yɛyɔ. Bɛ̀ í nkèè tìmɑtì yoo bɛ̀ɛ yɑ̀ mɛtɛ̃́nnímɛ̀ mɑmɛ̀, kɛ̀ bɛ̀ nhɑu kɛ ninku diwũɔ̃tɔ̀nnì ììkɛ̀. 27 Diyiè còḿmú dìì mɔ̀nnì yɛyɔ kɛ̀ Edii ndɔ́ kɛ́ bɛ̀ dɑɑ́ kɛ dɔ̀: Yúnɛ̀ mɛdiɛ̀! Bɑɑdi mɛ ntúmɛ̀ nKuyie nku, ò bo ntoti o yɛ̀mmɛ̀ mmɛ, yoo o nɔ̀ùtɛ̀ í feí, bɑ́ ò mbo kupɔ̀ɔ̀kù, yoo ò yɛ̃̀ nkɛ duɔ́, yúnɛ̀ we mɛdiɛ̀ nkòo entɛ!

28 Kɛ̀ bɛ̀ɛ wekii mɛdiɛ̀ nkɛ́nyɔ́únɛ̀ bɛmɑ́ɑ̀ yɛse nɛ̀ yɛkpɑ̃ɑ̃̀ nkɛ̀ mɛyĩ̀ĩ̀ nyìɛ̀, kɛ́ndònnɛ̀ bɛ̀ do mɔkɛmɛ̀ dɛ kó mɛmɑntímɛ̀. 29 Diyiè tũ̀ntɛ dìì mɔ̀nnì kɛ̀ bɛ̀ɛ ítɛ́ ihúu kɛ̀ kutoweku ndɑ́ɑ́tí kɛ yɑ̀ɑ tuɔkɛnɛ̀ kuyuoku bɛ̀ ɔ̃ɔ̃ fíé dìì mɔ̀nnì iwũɔ̃, bɛ̀ mɛ nyí nkèè tìmɑtì yoo mɛtɛ̃́nnímɛ̀ mɑmɛ̀ yoo bɛ̀ɛ yɑ̀ mɛcɑnnimɛ̀ mɑmɛ̀.

30 Dɛ mɔ̀nnì kɛ̀ Edii bɛ̀ nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Tɔ́ɔ́nnɛ̀nní m borɛ̀! Kɛ̀ bɛ̀ɛ tɔ́ɔ́nní bɛmɔu o borɛ̀, kòo wɛ̃tɛ kɛ́tũntɛ ti Yiɛ̀ nKuyie nkó diwũɔ̃tɔ̀nnì dìì do pɔ̀ntɛ, 31 kɛ́deè kɛ́tuótɛ́ yɛtɑ̃́rɛ̀ tɛpíítɛ̀ nɛ̀ yɛ̀dɛ́ɛ̀ kɛ̀ yɛ̀ mbo Sɑkɔbu bí do mɑmɛ̀. Ti Yiɛ̀ nKuyie ndo nɑ̀kɛ́ wè kɛ dɔ̀: Di mmɔ̀nnì bɛ̀ yó ndɑ yu kɛ tú Isidɑyɛɛri nwe. 32 Mɛm̀mɛ Edii mɑɑ́mɛ̀ diwũɔ̃tɔ̀nnì nɛ̀ yɛtɑ̃́rɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nkpɛ́í, kɛ́keú difɔ̃̀tìrì kɛ́fitɛ́, kɑ̀ɑ bo dɛ̀ cũɔ̃́ mɛniɛ mmɛ̀ mbo dítìrì sipísìtɑ̃ɑ̃ti. 33 Kòo dɑɑ́ nyidɛí kɛ́kuɔ o nɑ̀ɑ̀fɛ̀, kɛ́kékɛ́ kɛ́nɔ́ɔ́ nyi ĩ́nkɛ̀. 34 Kɛ dɔ̀: Píɛnnɛ̀ mɛniɛ nsicee sìnɑ̀ɑ̀ kɛ̀ bɛ̀ɛ sì píɛ. Kòo dɔ̀: Cóúnnɛ̀ idɛí nɛ̀ fɛnɑ̀ɑ̀fɛ̀ dɛ ĩ́nkɛ̀. Kɛ̀ bɛ̀ɛ cóú. Kòò dɔ̀: Yíɛ́nɛ̀ kucɛ mɛdɛ́rímɛ̀.

Kɛ̀ bɛ̀ɛ yíɛ́. Koò dɔ̀: Yíɛ́nɛ̀ kucɛ mɛtɑ̃ɑ̃́mmɛ̀.

Kɛ̀ bɛ̀ɛ yíɛ́. 35 Kɛ̀ mɛniɛ mpɔ̃ntɛ́ diwũɔ̃tɔ̀nnì, kɛ́píɛ́ ndifɔ̃̀tìrì bɛ̀ keú dì kɛ fitɛ́.

36 Dɛ̀ tùɔ̀kɛ dìì mɔ̀nnì bɛ̀ ɔ̃ɔ̃ fíé dɛ̀ kuyuoku iwũɔ̃ kɛ̀ Edii Kuyie mpɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑǹtò tɔ́ɔ́nko bɛ borɛ̀ kɛ́bɛ́i nkɛ dɔ̀: Ti Yiɛ̀ nKuyie nhAbɑrɑhɑmmu nɛ̀ Isɑki nɛ̀ Sɑkɔbu bɛ̀ do tũ nkù, dɔɔ̀ yíe nkɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ɛ bɑntɛ́ ɑ túmɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nyIsidɑyɛɛribɛ tũ nkù, kɛ̀ ǹ tu ɑ kóo tɔ̃ntì, kɛ̀ fɔ̃́ɔ̃̀ n nɑ̀kɛ́ kɛ̀ ǹ dɔ̀ɔ̀ m mɛ̀ ndɔ̀ɔ̀mɛ̀. 37 Ti Yiɛ̀ nKuyie ndɔɔ̀ n yɛ̃mmɛ̀, dɔɔ̀ n yɛ̃mmɛ̀! Kɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ɛ bɑntɛ́ fɔ̃́ɔ̃̀ tumɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nkɛ ceeri bɛnìtìbɛ̀ yɛ̀mmɛ̀, kɛ̀ mɛ̀ wĩɛ̃tiní ɑ bíɛ́kɛ̀.

38 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie ncṹũnní muhɑ̃ɑ̃́ nkɛ̀ mùu cɔ́útɛ́ fɛnɑ̀ɑ̀fɛ̀ nɛ̀ idɛí kɛ́sũɔ̃too mɛniɛ mmɛ̀ɛ̀ bo difɔ̃̀tìrì miɛkɛ. 39 Kɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ bɛmɔu yɑ̀ dɛ̀ɛ̀ dɔ̀ɔ̀ kɛ́do kɛ́sĩ́nnɔ́ɔ kɛtenkɛ̀ kɛ́bɛ́i nkɛ dɔ̀: Ti Yiɛ̀ nKuyie nkuù tu Kuyie! Ti Yiɛ̀ nKuyie nkuù tu Kuyie! 40 Kɛ̀ Edii bɛ́i nkɛ dɔ̀: Pĩ́nnɛ̀nní dibɔɔ̀ Bɑɑdi kó bɛpɑ̃ɑ̃bɛ̀, di bɑ́ɑ́ yie nkòò mɔù cokɛ́ bɑ́ òmɑ́ɑ̀.

Kɛ̀ bɛ̀ɛ bɛ̀ pĩ̀ńní kòo bɛ̀ kɔ̀tɛnɛ̀ Kisɔ̃ɔ̃ kó mborɛ̀ kɛ́ bɛ̀ fìé.

Fɛtɑɑfɛ̀ wɛ̃̀tɛ kɛ nimɛ̀

41 Mɛm̀mɛ kɛ̀ Edii nɑ́kɛ́ Akɑbu kɛ dɔ̀: Kɔtɛ kɛ́di kɛ́yɑ̃̀, n kèèmu fɛtɑɑfɛ̀ kuɔ̀mmɛ̀.

42 Kɛ̀ Akɑbu nkɔri kɛ bo di kɛ́yɑ̃̀. Kɛ̀ Edii ítɛ́ kɛ́dekɛ Kɑdimɛɛdi tɑ̃rì yómmɛ̀ kɛ́nsĩ́ĩ́ nkòo yuu sokɛ́ o núù nsɑ̀ku. 43 Kòo nɑ́kɛ́ o kóo tɔ̃ntì kɛ dɔ̀: Ítɛ́ kɛ́dekoo kɛ́wéntɛ́ dɑ̀mɛ́ɛ̀rì bíɛ́kɛ̀.

Kòo dekoo kɛ́wéntɛ́ kɛ dɔ̀: N yí yɑ̀ dɛ̀mɑrɛ̀ bɑ́ sɑ́m̀pɔ́.

Kɛ̀ Edii ò nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Nwĩɛ̃ti kɛ dɔ̀ kucɛ mɛ̀yiekɛ̀. 44 Kucɛ mɛyiémmɛ̀ mɔ̀nnì kòo tɔ̃ntìi wɛ̃tɛní kóò nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: N yɑ̀mu diwɛtirì dɑ̀mɛ́ɛ̀rì bíɛ́kɛ̀ kɛ̀ dì mɑ̀nnɛ̀ tɛnɔ̀ùtɛ̀ kó mɛpɛ̃kùmɛ̀. Kɛ̀ Edii dɔ̀: Dekoo kɛ́nɑ́kɛ́ Akɑbu kòo cɑ́tínnɛ́ o sɛ̃ĩ́ tɛnɑɑsɑ̃ntɛ̀ kɛ́cútɛ́ fɛtɑɑfɛ̀ yɑ̀ɑ̀ bo ò pĩ.

45 Kɛ̀ dɛ̀ nyóó yíɛ́ kɛ̀ yɛwɛtɛ̀ɛ ɑ̃nnɛ́, kɛ̀ kɛĩ́nkɛ̀ɛ sɔutɛ, kɛ̀ kuyɑɑkùu fuutɛ kɛ̀ fɛtɑɑfɛ̀ɛ ni mɛdiɛ̀. Kɛ̀ Akɑbuu dekɛ o nɑɑsɑ̃ntɛ̀ kɛ́nkũnti Sisedɛɛdi. 46 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nkó muwɛ̃rímúu cútɛ́ní Edii ĩ́nkɛ̀, kòo boú o nɑɑ̀kɔ̃̀nfɛ̀ kɛ́cokɛ́ kɛ́niitɛ́nɛ̀ Akɑbu kɛ́tuɔkɛ Sisedɛɛdi.

19

Edii cokɛ́mɛ̀ kɛ́kɔtɛ Odɛbu tɑ̃rì

1 Kɛ̀ Akɑbuu nɑ́kɛ́ Sesɑbɛɛdi Edii dɔ̀ɔ̀ dɛ̀ɛ̀ kó dimɑ̀ɑ̀, nɛ̀ ò fìémɛ̀ Bɑɑdi pɑ̃ɑ̃bɛ̀ bɛmɔu. 2 Mɛm̀mɛ kɛ̀ Sesɑbɛɛdii tɔ̃ nkɛ̀ bɛ̀ɛ nɑ́kɛ́ Edii kɛ dɔ̀: Sesɑbɛɛdi tu kɛ̀ dɛ̀ nɑɑ kɑ̃́ɑ̃́kɛ́ miɛ nkòò í dɑ kùɔ ɑ kùɔ mɛ̀ɛ̀ botí Bɑɑdi pɑ̃ɑ̃bɛ̀ o bɔkɛ̀ɛ ò dɔ̀ɔ̀ yɛ̀ dɔ́mɛ̀! 3 Kɛ̀ Edii tì kèè kɛ̀ kufɔ̃wɑɑ́ nhò pĩ nkòò cokɛ́. Ò tùɔ̀kɛ dìì mɔ̀nnì Bɛɛrisebɑɑ Sudɑɑ tempɛ̃ mmiɛkɛ kɛ dɛ nyóu o kóo tɔ̃ntì, 4 kɛ́ntṹṹ kɛ centì dikpɑ́ɑ̀ miɛkɛ kɛ́tuɔkoo mutie mɑmù tɑkɛ́ kɛ́kɑroo kɛ́bekɛ Kuyie mmukṹṹ nkɛ dɔ̀: Dɛ̀ ǹ tontɛ́mu! N Yiɛ̀ nKuyie túótɛ́ n wɛ̃ǹnì, n yí wenni kɛ pɛ̃ɛ̃tɛ́ n yɛmbɛ̀.

5 Mɛm̀mɛ kòo duɔ́, kɛ̀ munɔndɔmmúu ò pĩ kòo yɛ̃̀ nkɛ́duɔ́. Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie ntɔ̃nnì mɑrìi kɔtɛní kóò bɑ̀ùtɛ̀ kɛ dɔ̀: Ítɛ́ kɛ́di!

6 Kòo ítɛ́ kɛ́wéntɛ́ kɛ́nsɔ̃́ nkupɛ̃́mpɛ̃nkù duɔ́ o yuu do bo kùù píkù, kɛ̀ mɛniɛ nyĩ́ĩ́kú nɛ̀ didénnì, kòo kù tùótɛ́ kɛ́cɑ́ɑ́kɛ́, kɛ́yɑ̃̀ mɛniɛ nkɛ́wɛ̃tɛ kɛ́duɔ́. 7 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie ntɔ̃nnìi wɛ̃tɛní kucɛ mɛdɛ́rímɛ̀ kóò bɑ̀ùtɛ̀ kɛ dɔ̀: Ítɛ́ kɛ́di! A cɛ kpɑɑ́ dɛ́tirìmu mɛdiɛ̀.

8 Kòo ítɛ́ kɛ́di kɛ́yɑ̃̀, kɛ̀ dɛ kó tidiitìi ò duɔ́ mmuwɛ̃rímú kòo ncentì kɛ dɔ̀ iyie nsipísìnɑ̀ɑ̀, dɛyènnɛ̀ sipísìnɑ̀ɑ̀ kɛ yɑ̀ɑ tuɔkɛnɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie ntɑ̃rì Odɛbu.

Ti Yiɛ̀ nKuyie mbɛnkɛmɛ̀ kumɑ́ɑ̀ Edii

9 Kɛ̀ Edii tuɔkoo Odɛbu tɑ̃rì kɛ́tɑ kutɑ̃dènkù kɛ bo yié nkɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nhò bɛ́innɛ̀ kɛ dɔ̀: Edii ɑ dɔ́ bɑ diɛ?

10 Kòo kù tɛ̃̀ńnɛ́ kɛ dɔ̀: N kɔ̃̀ntì yɑumu fɔ̃́ nti Yiɛ̀ nKuyie Mpɑkɛdɑɑ ɑ kpɛ́í nkɛ̀ dɛ̀ ǹ yóù Isidɑyɛɛribɛ dootóomɛ̀ ɑ bɛ̀ dɔ̀ɔ̀nɛ̀ mɛ̀ɛ̀ tɑummɛ̀, kɛ pùɔ nhɑ wũɔ̃tɔ̀rɛ̀, kɛ kùɔ ɑ pɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑm̀bɛ̀ kɛ̀ n kpɑɑ́ m mɑ́ɑ̀ kɛ̀ bɛ̀ dɔ́ kɛ́ n kuɔ. 11 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie ndɔ̀: Yɛ̀nní kɛ́cómmú ditɑ̃rì ĩ́nkɛ̀ n yììkɛ̀, n yóó pɛ̃ɛ̃tɛ́mu.

Mɛm̀mɛ kuyɑɑkù diɛkù ìtɛ́nímɛ̀ kɛ́nfuutí ti Yiɛ̀ nKuyie nyììkɛ̀ kɛ̀ yɛtɑ̃rɛ̀ yɑú, kɛ̀ yɛpèrɛ̀ pùɔ̀. Ti Yiɛ̀ nKuyie mɛ nyí bo dɛ miɛkɛ. Dɛ kó difɔ̃nkúò kɛ̀ kɛtenkɛ̀ɛ ɑɑ́, Kuyie mmɛ nyí mbo dɛ miɛkɛ. 12 Dɛ kó difɔ̃nkúò kɛ̀ muhɑ̃ɑ̃́ ncɔ́útɛ́, ti Yiɛ̀ nKuyie mɛ nyí mbo mu miɛkɛ. Dɛ kó difɔ̃nkúò kɛ̀ muyɑɑ́ nyɔɔ̀mmù mɑmùu tuɔ̀kɛní. 13 Edii mù kèè dìì mɔ̀nnì kɛ́kɑ̃ɑ̃́ nho yɑɑ̀bòrì o ììkɛ̀, kɛ́yɛ̀nní kɛ́ncómmú kutɑ̃dènkù bòrì, kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nhò bɛ́innɛ̀ kɛ dɔ̀: Edii ɑ dɔ́ bɑ diɛ?

14 Kòo kù tɛ̃̀ńnɛ́ kɛ dɔ̀: N kɔ̃̀ntì yɑumu fɔ̃́ nti Yiɛ̀ nKuyie Mpɑkɛdɑɑ ɑ kpɛ́í nkɛ̀ dɛ̀ ǹ yóù Isidɑyɛɛribɛ dootóomɛ̀ ɑ bɛ̀ dɔ̀ɔ̀nɛ̀ mɛ̀ɛ̀ tɑummɛ̀, kɛ pùɔ nhɑ wũɔ̃tɔ̀rɛ̀, kɛ kùɔ ɑ pɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑm̀bɛ̀ kɛ̀ ǹ kpɑɑ́ m mɑ́ɑ̀, kɛ̀ bɛ̀ dɔ́ kɛ́ n kuɔ.

15 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nhò nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Wɛ̃tɛ kɛ́tũnnɛ kucɛ kùù yìɛ̀nɛ̀ dikpɑ́ɑ̀ kɛ kɔrì Dɑmɑɑsi. Kɑ̀ɑ tùɔ̀koo ɑ pĩ́ nhAsɑyɛɛdi tikpɑ̀tì kòò mbɑkɛ́ Sidii. 16 Kɑ̀ɑ cóú mmɛkùɔ̀ nNimmusi birɛ Seuu kóò pĩ ntikpɑ̀tì kòo mbɑkɛ́ Isidɑyɛɛribɛ. Kɑ̀ɑ pĩ́ nSɑfɑti Abɛdi-Mɛodɑɑ kou birɛ Edisee, kòo cɔutɛ́ ɑ fɔ̃̀tìrì kɛ́ntú m pɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑǹtò. 17 Kɛ̀ wèè yentɛ́nɛ̀ Asɑyɛɛdi siè Seuu ò kùɔ, kɛ̀ wèè yentɛ́nɛ̀ Seuu kpɛri Edisee ò kùɔ. 18 N soómmu Isidɑyɛɛribɛ miɛkɛ bɛnìtìbɛ̀ sikɔupísìyiekɛ̀ (7000) bɛ̀ɛ̀ í nìńkú dibɔɔ̀ Bɑɑdi tenkɑɑnìtɛ̀ ììkɛ̀ kɛ tɛ̀ dɔu nkɛ tɛ̀ wɑɑrɛ.

Edii tɑ̃ɑ̃tɛ́mɛ̀ Edisee kòo bo sɔɔtɛ́ o tɔ̃mmú

19 Kɛ̀ Edii kɔtɛ kɛ́yɑ̀ Sɑtɑti birɛ Edisee kɛ́sɔ̃́ nhò dùɔ̀nɛ̀ inɑ̀ɑ̀kɛ ìdɛ́ì dɛì titɔ̃ntì tɛpíítɛ̀ nɛ̀ tìdɛ́tì kòo tɔ kutɔ̃nkù tɛpíítɛ̀ nɛ̀ kudɛ́ríkù kpɛyi, kɛ̀ Edii dɑ́tɛ́ o yɑɑ̀bòrì kɛ́ dì dootóo o ĩ́nkɛ̀. 20 Kɛ̀ Edisee yóu o nɑ̀ɑ̀kɛ kɛ́cokɛ́ tũnnɛ Edii, kóò nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Yóu kɛ̀ n kɔtɛ kɛ́cɑu n cicɛ nɛ̀ n yɔ̃ kɛ́wɛ̃tɛní kɛ dɑ tũnnɛ. Kɛ̀ Edii ò tɛ̃̀ńnɛ́ kɛ dɔ̀: Kɔtɛ kɛ nɛ́ nyɛ̃́ n dɑ dɔ̀ɔ̀ dɛ̀.

21 Kɛ̀ Edisee kɔtɛ kɛ́túótɛ́ inɑ̀ɑ̀kɛ ò do duɔ̀nɛ̀ ì, kɛ́ i fèútɛ́ ti Yiɛ̀ nKuyie nkɛ́túótɛ́ kudɔú ì do bukú kù kɛ́tɔtìnnɛ kɛ́ ì bèńnɛ́, kɛ́duɔ́ nho kɔbɛ kɛ̀ bɛ̀ɛ cɑ́ɑ́kɛ́. Kòo ítɛ́ kɛ́tũnnɛ Edii kɛ́ntú o kóo tɔ̃ntì.

20

Sidii kóo kpɑ̀ɑ̀tì pimɛ̀ Sɑmmɑrii

1 Kɛ̀ Sidii kóo kpɑ̀ɑ̀tì Bɛnni-Adɑdii tíí mbɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ bɛmɔu, kɛ̀ bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ sipísìtɑ̃ɑ̃ti nɛ̀ bɛ̀dɛ́bɛ̀ nhò bonɛ̀ nɛ̀ sisɛ̃ĩ́ nɛ̀ sikpɑ̀rìnɑɑsɛ̃ĩ́ kɛ̀ bɛ̀ɛ kɔtɛ kɛ́pi Sɑmmɑrii kóo do. 2 Kòo tɔ̃ nkɛ̀ bɛ̀ɛ nɑ́kɛ́ Akɑbu Isidɑyɛɛribɛ kóo kpɑ̀ɑ̀tì dihɛì miɛkɛ kɛ dɔ̀: 3 Bɛnni-Adɑdi tu weè te ɑ mɑ́tì pɛ́ítì nɛ̀ ɑ sɔɔ, nɛ̀ ɑ pobɛ̀ nɛ̀ ɑ nitidɑbí sɑ̀ɑ̀yì. 4 Kɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ kóo kpɑ̀ɑ̀tìi ò tɛ̃̀ńnɛ́ kɛ dɔ̀: Okpɑ̀ɑ̀tì n yiemmu ɑ bɛ́i ntì, fɔ̃́ɔ̃̀ n te nɛ̀ n kpɛrɛ dɛmɔu. 5 Kɛ̀ bɛ̀ do tɔ̃nní bɛ̀ɛ yíɛ́ wɛ̃tɛní Isidɑyɛɛribɛ kóo kpɑ̀ɑ̀tì borɛ̀ kóò nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Bɛnni-Adɑdi tu, ò do yɛ̃ nhɑ́ ò duɔ́ nhɑ mɑ́tì pɛ́ítì nti nɛ̀ ɑ sɔɔ nnɛ̀ ɑ pobɛ̀ nɛ̀ ɑ bí. 6 Dɛ̀ nɑɑ bo nkɑ̃́ɑ̃́kɛ́ miɛ nkòò tɔ̃nní o tɔ̃mbɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ɛ tɑ ɑ cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ nɛ̀ ɑ tɔ̃mbɛ̀ kpɛsi, kɛ́kuti, kɛ́túótɛ́ ɑ yɛ̀mmɛ̀ nɑɑtinɛ̀ dɛ̀.

7 Kɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ kóo kpɑ̀ɑ̀tìi tíí nho ɛì kó bɛkótíbɛ̀, kɛ́ bɛ̀ nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Bɑntɛ́nɛ̀ kɛ dò nhonìtì yie nni ndɔ́nɛ̀ mɛyɛi mmɛ, ò m bekɛ m pobɛ̀ nɛ̀ m bí, timɑ́tì pɛ́ítì nɛ̀ mɛsɔɔ m mɛ nyí yetɛ.

8 Kòo ɛì kó bɛkótíbɛ̀ɛ ò nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Ntì bùútí! A bɑ́ɑ́ tì yie.

9 Kòo nɑ́kɛ́ Bɛnni-Adɑdi kó yɛtɔ̃rɛ̀ kɛ dɔ̀: Kɔtɛnɛ̀ kɛ́nɑ́kɛ́ okpɑ̀ɑ̀tì kɛ tú: N yɛ̃ nhò m bekɛ tì mɛketimɛ̀ m bo tì dɔ̀ɔ̀, tiì ntii m bɑ́ɑ́ nɑ kɛ́ tì dɔ̀ɔ̀.

Kɛ̀ bɛ̀ɛ kɔtɛ kɛ́ tì nhò nɑ̀kɛ́. 10 Mɛm̀mɛ kɛ̀ Bɛnni Adɑdii tɔ̃ nkɛ̀ bɛ̀ɛ ò nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Bɛnni-Adɑdi tu: Kòò pɔ̀ntɛ Sɑmmɑrii, kòo tɑ̃́ɑ̃́ nsɑ̀nnɛ̀ bɛ̀ɛ̀ ò nɛinɛ̀ bɛ̀ bo pikúmɛ̀ bɑ́ wè dinɑcɛkutiri o bɔkɛ̀ɛ ò dɔ̀ɔ̀ yɛ̀ dɔ́mɛ̀. 11 Kɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ kóo kpɑ̀ɑ̀tìi bɛ̀ nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Kɔtɛnɛ̀ kóò nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Bɛ̀ ɔ̃ɔ̃ í nkɔ̃ti kɛ euti.

12 Bɛnni-Adɑdi tì kèè dìì mɔ̀nnì kɛ sɔ̃́ mbɛ̀ kɑ̀ri bɛ touti kɛ yɔ̃ mmɛnɑɑ̀ nwenwe nɛ̀ bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ do ò bonɛ̀. Kòo pɛ́i nho ɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ kɛ dɔ̀: Bɑ́ wè wèe kɔtɛ o cónnì! Mɛm̀mɛ kɛ̀ bɛ̀ɛ cómmú kɛ́wetínnɛ́ dihɛì.

Isidɑyɛɛribɛ nɑmɛ̀ Bɛnni-Adɑdi

13 Mɛm̀mɛ kɛ̀ Kuyie mpɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑǹtò mɔùu kɔtɛní Isidɑyɛɛribɛ kóo kpɑ̀ɑ̀tì Akɑbu borɛ̀, kóò nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: A wúó nkunitisṹkù kuu nɑɑ̀? Ti Yiɛ̀ nKuyie ntu kù bɛ̀ ndɑ duɔ́mmu kɛ̀ dɛ̀ bo yie kɑ̀ɑ bɑntɛ́ kɛ do nkù tú ti Yiɛ̀ nKuyie.

14 Kɛ̀ Akɑbu dɔ̀: Nɛ̀ we mborɛ̀ ndɛ kù yóó bɛ̀ nti duɔ́mmɛ̀? Kɛ̀ Kuyie mpɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑǹtò dɔ̀: Ti Yiɛ̀ nKuyie ntu bɛ̀ɛ̀ bɑkɛ́ itempɛ̃ nnɛ̀ bɛ kó bɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ borɛ̀ ndɛ. Kɛ̀ Akɑbu dɔ̀: We nyóó ketɛ́ mudoò? Kɛ̀ Kuyie mpɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑǹtò dɔ̀: Fɔ̃́ nwe.

15 Kɛ̀ Akɑbuu kɑɑ mbɛ̀ɛ̀ bɑkɛ́ itempɛ̃ nnɛ̀ bɛ kó bɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ mbo sikɔusìdɛ́ nɛ̀ sipísìtɑ̃ɑ̃ti nɛ̀ bɛ̀dɛ́bɛ̀ (232). Dɛ kó difɔ̃nkúò kɛ́kɑɑ mbɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ nɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ bɛmɔu kɛ̀ bɛ̀ mbo sikɔupísìyiekɛ̀ (7000). 16 Kɛ̀ bɛ̀ɛ yɛ̀nní kɛ bo bɛ̀ do, kɛ sɔ̃́ ndiyiè còḿmú yɛyɔ, kòo kpɑ̀ɑ̀tì Bɛnni-Adɑdi nɛ̀ o kɔbɛ bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ sipísìtɑ̃ɑ̃ti nɛ̀ bɛ̀dɛ́bɛ̀ bɛ̀ɛ̀ do ò bonɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ kɑ̀ri bɛ touti miɛkɛ kɛ yɔ̃ mmɛnɑɑ̀ nkɛ muɔ̀. 17 Bɛ̀ɛ̀ ni itempɛ̃ nnɛ̀ bɛ kó bɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ bɛɛ̀ do niitɛ́ kɛ́yɛ̀nní. Kɛ̀ bɛ̀ɛ tɔ̃ nkɛ̀ bɛ̀ɛ nɑ́kɛ́ Bɛnni-Adɑdi kɛ dɔ̀: Bɛnìtìbɛ̀ yɛ̀nní Sɑmmɑrii. 18 Kòo dɔ̀: Kɛ̀ bɛ̀ yɛ̀nní kɛ dɔ́ ti nɑrikɛmu dí bɛ̀ pĩ ndi bɑ́ɑ́ bɛ̀ kùɔ, kɛ̀ bɛ̀ mɛ ndɔ́ mudoò mmu di bɛ̀ pĩ ndi bɑ́ɑ́ bɛ kùɔ.

19 Bɛ̀ɛ̀ bɑkɛ́ itempɛ̃ mbɛ kó bɛsɑ́m̀pɔ́bɛ̀, bɛɛ̀ do ketɛ́ kɛ́yɛ̀nní kɛ̀ bɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ sɔmbɛ mbɛ̀ tũ. 20 Bɑ́ wè kòo potɛ́ o dootitɔù kɛ̀ bɛ̀ɛ cokɛ́ kɛ̀ Isidɑyɛɛribɛɛ bɛ̀ bɛ̀ti, kɛ̀ bɛ kóo kpɑ̀ɑ̀tì Bɛnni-Adɑdii dekɛ o sɑ̃ntɛ̀ kɛ́cokɛ́. 21 Kɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ kóo kpɑ̀ɑ̀tìi yɛ̀nní kɛ́túótɛ́ sisɛ̃ĩ́ nɛ̀ sikpɑ̀rìnɑɑsɛ̃ĩ́ kɛ́ɑutɛ́ Sidii kóo kpɑ̀ɑ̀tì mɛdiɛ̀.

Akɑbu wɛ̃̀tɛ kɛ nɑmɛ̀ Sidii kóo kpɑ̀ɑ̀tì

22 Mɛm̀mɛ ti Yiɛ̀ nKuyie mpɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑǹtò kɔ̀tɛmɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ kóo kpɑ̀ɑ̀tì borɛ̀ kóò nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: A kɔ̃̀ntì bɑ́ɑ́ yɑ̃rikɛ, dɑɑtɛ kɛ́yɑ̀ ɑ yóó dɔɔ̀mɛ̀, dibenni yó nfitiní kɛ̀ Sidii kóo kpɑ̀ɑ̀tìi wɛ̃tɛ kɛ́ dɑ domu.

23 Kɛ̀ Sidii kɔbɛɛ nɑ́kɛ́ bɛ kóo kpɑ̀ɑ̀tì kɛ dɔ̀: Akɑbu nɛ̀ o kɔbɛ bɛ Yiɛ̀ nKuyie ntu yɛtɑ̃rɛ̀ kɔku nku, dɛɛ̀ te kɛ̀ bɛ̀ ti nɑ, ti bɛ̀ do kubiriku ti yóó bɛ̀ nɑmu. 24 Ntɛ ɑ dò nkɛ́dɔɔ̀mɛ̀: A dennɛ bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ kɛ́túótɛ́ bɛ̀ɛ̀ ni itempɛ̃ nkɛ́cónnɛ́ bɛ fɔ̃̀tɛ̀, 25 kɛ́pĩ́mmú bɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ nsũ kɛ mɑ̀nnɛ̀ ɑ do mɔkɛ bɛ̀, nɛ̀ sisɛ̃ĩ́ nɛ̀ sikpɑ̀rìnɑɑsɛ̃ĩ́ kɛ̀ tí bɛ̀ do kubiriku ti yóó bɛ̀ nɑmu.

Kòo yie mbɛ kpɛti. 26 Mɛm̀mɛ kɛ̀ dibenni nfitiní kɛ̀ Bɛnni-Adɑdii tíí nSidii kɔbɛ, kɛ̀ bɛ̀ɛ kɔtɛ Afɛki kɛ bo do Isidɑyɛɛribɛ mudoò. 27 Kɛ̀ Isidɑyɛɛribɛɛ tíí mbɛtɔbɛ̀ kɛ́wɑɑ́ ntidiitì kɛ́nkɔri kɛ bo dokɛ́nɛ̀ Sidii kɔbɛ, kɛ́tuɔkoo kɛ́bɑ́tɛ́ bɛ ììkɛ̀, kɛ́nkɑri kɛ mɑ̀nnɛ̀ tibɔcɛ̃nti sɑ́m̀pɔ́tì tìdɛ́tì. Kɛ̀ Sidii kɔbɛ pitɛ́ kɛtenkɛ̀ kɛmɔu. 28 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie mpɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑǹtòo nɑ́kɛ́ Isidɑyɛɛribɛ kóo kpɑ̀ɑ̀tì kɛ dɔ̀: ti Yiɛ̀ nKuyie ntu Sidii kɔbɛ mɛ̀ mbɛ́immɛ̀ kɛ yɛ̃ nkù tu yɛtɑ̃rɛ̀ kɔku nku kɛ̀ ku í bo kubiriku, kù ɑ̃nnɛ́ dɛ kó ditĩ̀nnì dimɔu ɑ nɔu miɛkɛ nkɛ. Kɛ̀ dɛ̀ bo yie nkɑ̀ɑ bɑntɛ́ kɛ do nkù tu ti Yiɛ̀ nKuyie. 29 Kɛ̀ bɛ̀ nkɑri kɛ wetí bɛtɔbɛ̀ kɛ dɔ̀ yɛwe yɛ̀yiekɛ̀. Dɛ kó difɔ̃nkúò kɛ̀ mudoò ketɛ́ kɛ̀ Isidɑyɛɛribɛɛ kuɔ Sidii kó bɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀, tɛkɔupíkɔ̀ùpíítɛ̀ (100000) diyiè dìmɑ́ɑ̀. 30 Kɛ̀ bɛsɔmbɛ bɛ̀ɛ̀ do kpɑɑ́ fòù kɛ̀ bɛ̀ɛ cokɛ́ kɛ́tɑ Afɛki ɛì kɛ̀ kuduotíi donní kɛ́ bɛ̀ yɑ̃̀kɛ.

Akɑbu coommɛ̀ Sidii kɔbɛ kóo kpɑ̀ɑ̀tì

Bɛ̀ do bo sikɔupípísìdɛ́ nɛ̀ sikɔupísìyiekɛ̀ (27000) ndi. Dɛ̀ do sɔ̃́ mBɛnni-Adɑdi cokɛ́mu kɛ tɑ dihɛì tɛcĩ́ɛ̃̀tɛ̀ mɑtɛ̀ kɛ sɔri kufɑ̃́ɑ̃́ mmiɛkɛ. 31 Kòo kɔbɛɛ ò nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Ti kèè kɛ̀ bɛ̀ tu Isidɑyɛɛribɛ kó bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ mɔ̀kɛ bɛnìtìbɛ̀ kó mɛsémmɛ̀ mmɛ. Ti yóó yi tifɔ̀ɔ̀tɔ̃̀ntì nti kɛ́mpĩ́ nti yɔ kɛ́kɔtɛ kóò yɑ̀, kɛ̀ dɛ̀ nɑɑti ò dɑ yóu kɑ̀ɑ nfòù.

32 Mɛm̀mɛ kɛ̀ bɛ̀ɛ yi tifɔ̀ɔ̀tɔ̃̀ntì, kɛ́mpĩ́ mbɛ yɔ, kɛ́kɔtɛ Isidɑyɛɛribɛ kóo kpɑ̀ɑ̀tì borɛ̀ kóò nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: A kóo tɔ̃ntì Bɛnni-Adɑdi weè tu ɑ́ yóu kòo nfòù. Kòo bɛ̀ tɛ̃̀ńnɛ́ kɛ dɔ̀: Ò kpɑɑ́ fòùmɑɑ̀? Ò tu n tebitɛ ntɛ.

33 Kɛ̀ bɛ̀ɛ bɑntɛ́ o yɛ̀mmɛ̀ kɛ́poo nhò yĩmù kɛ dɔ̀: Bɛnni-Adɑdi tu ɑ tebitɛ ntɛ. Kɛ̀ Akɑbu dɔ̀: Kɔtɛnɛ̀ kóò yuní! Kɛ̀ Bɛnni-Adɑdii tuɔkɛní kòo ò dèe nho kpɑ̀rìnɑɑsɑ̃ntɛ̀ ĩ́nkɛ̀. 34 Kɛ̀ Bɛnni-Adɑdii ò nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: M bo dɑ tɛ̃́nnɛ́ n cicɛ do fìètɛnɛ̀ yɛ̀ɛ̀ ɛkɛ̀ ɑ cicɛ, kɑ̀ɑ dɔɔ̀ yɛkɑ̃̀ɑ̃̀tɛ̀ Dɑmɑɑsi kɛ́ndònnɛ̀ n cicɛ dɔ̀ɔ̀mɛ̀ Sɑmmɑrii. Kɛ̀ Akɑbu dɔ̀: N yóó dɑ fĩ́ĩnkomu, ti nɛ́ dò nkɛ́dɔɔ̀ mɛtɑummɛ̀ mmɛ.

Mɛm̀mɛ Akɑbu ò dɔ̀ɔ̀nɛ̀mɛ̀ mɛtɑummɛ̀ kóò fĩ́ĩnko.

Kuyie mpɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑǹtò mɔù nɑ̀kɛ́mɛ̀ Akɑbu ò dɔ̀ɔ̀ dɛ̀ í wennimɛ̀

35 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nnɑ́kɛ́ ku pɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑm̀bɛ̀ miɛkɛ òmɔù kɛ dɔ̀ wèe nɑ́kɛ́ otɔù kòo ò potɛ́. Kòo ò nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Ti Yiɛ̀ nKuyie ntu ɑ́ m potɛ́! Kòo nɛ́poo yetɛ, ò í nhò potɛ́. 36 Kòo ò nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: A í mɛ̀ nyiemmɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie ndɑ nɑ̀kɛ́ tì, dicìrícìrì bo dɑ kuɔ.

Kòo ítóo kɛ́conɛ̀ dicìrícìrì kɛ̀ dìi ò pĩ nkɛ́kuɔ. 37 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie mpɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑǹtòo kɔtɛ kɛ́yɑ̀ otɔù kɛ dɔ̀: M potɛ́! Kòo ò potɛ́ kóò kɔ̀ùtɛ. 38 Kòo kɔtɛ kɛ́mbɑɑ okpɑ̀ɑ̀tì kucɛ. Ò do boú kuyɑ̀ɑ̀kù nku o ììkɛ̀, dɛ̀ í ndò nhokpɑ̀ɑ̀tì bo nɑ kóò bɑntɛ́. 39 Kòo kpɑ̀ɑ̀tì mpɛ̃nkɛ́, kòo kuɔ́nko kɛ dɔ̀: Okpɑ̀ɑ̀tì! Mí nhɑ kóo tɔ̃ntì n do bo mudoò miɛkɛ nkɛ, kòò mɔùu yɛ̀nní fɛkpɑ̀rìnɑfɛ miɛkɛ kɛ tɔ onìtì kɛ wè nni nduɔ́ nkɛ yɛ̃ nní nhò bɑ̀ɑ, kɛ̀ ǹ yóu kòò cokɛ́, mí nwe bɛ̀ yóó kuɔmɛ̀, kɛ̀ mɛɛ̀ dɔkɛ n yietí mɛdítíbii nsikɔupísìtɑ̃ɑ̃ti (3000). 40 Okpɑ̀ɑ̀tì mí nhɑ kóo tɔ̃ntì n nɔ̀ùtɛ̀ í nfeí, kòo cokɛ́. Kòo kpɑ̀ɑ̀tì dɔ̀: A bekɛ́nɛ̀ ɑmɑ́ɑ̀ ndi.

41 Kòo dɛitɛ kuyɑ̀ɑ̀kù kùù do boú o ììkɛ̀. Kɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ kóo kpɑ̀ɑ̀tìi bɑntɛ́ ti Yiɛ̀ nKuyie mpɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑm̀bɛ̀ kóò mɔù nwe mɛ̀. 42 Kòo nɑ́kɛ́ okpɑ̀ɑ̀tì kɛ dɔ̀: Ti Yiɛ̀ nKuyie ntu, ɑ mɛ̀ nyóumɛ̀ onìtì kù do yɛ̃ mbɛ̀ɛ kuɔ wè. Fɔ̃́ɔ̃̀ yóó cómmú o fɔ̃̀tìrì, kɑ̀ɑ nìtìbɛ̀ɛ cómmú o kɔbɛ fɔ̃̀tìrì.

43 Kɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ kóo kpɑ̀ɑ̀tì ììkɛ̀ɛ sɔutɛ, kòo kò nho ciɛ Sɑmmɑrii nɛ̀ kɛmiɛkɛ.

21

Nɑbɔti yetɛmɛ̀ ò bo duɔ́mmɛ̀ o pɑku Akɑbu

1 Ntɛ tìì do dɔ̀ɔ̀ dɛ kó difɔ̃nkúò: Sisedɛɛdi ɛì kou mɔù weè do bo kòo yètìrì tu Nɑbɔti, kòo pɑku tɔ́kɛ́nɛ̀ Sɑmmɑrii kóo kpɑ̀ɑ̀tì Akɑbu cĩ́ɛ̃̀tɛ̀. 2 Diyiè mɑrì kɛ̀ Akɑbuu ò nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: N duɔ́ nhɑ pɑku kɛ̀ n dɔɔ̀ mupérímù kù mɛ ntɔ́kɛ́nɛ̀mɛ̀ n cĩ́ɛ̃̀tɛ̀, m bo dɑ duɔ́ nkupɑku tɛkù kùù kù pɛ̃ɛ̃tɛ́, kɑ̀ɑ mɛ ndɔ́ n kù dontɛ́.

3 Kɛ̀ Nɑbɔtii nɑ́kɛ́ Akɑbu kɛ dɔ̀: Ti Yiɛ̀ nKuyie mbɑ́ɑ́ yie nkɛ̀ n dɑ duɔ́ n yɛmbɛ̀ tenkɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie mbɛ̀ duɔ́ nkɛ̀.

4 Mɛm̀mɛ kɛ̀ Akɑbu ììkɛ̀ sɔutɛ́ kòo ítɛ́ nɛ̀ kɛmiɛkɛ Nɑbɔti ò nɑ̀kɛ́ tìì nɑ́ɑǹtì kpɛ́í nkɛ tú ò í yóó ò duɔ́ nho yɛmbɛ̀ kó kɛtenkɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie mbɛ̀ duɔ́ nkɛ̀. Nɛ̀ dɛ kpɛ́í nkòò nduɔ́ kɛ cĩmmu o ììkɛ̀ o dɔ́ù ĩ́nkɛ̀ kɛ́yetɛ mudiì. 5 Kòo pokù Sesɑbɛɛdii o bekɛ kɛ dɔ̀: A yɛ̀mmɛ̀ cɑ̀ɑ̀rɛ̀nɛ̀ bɑ? Dɛ̀ dòmmɛ kɑ̀ɑ yetɛ mudiì? 6 Kòo ò tɛ̃̀ńnɛ́ kɛ dɔ̀: M bɛ́innɛ̀ Nɑbɔti nwe Sisedɛɛdi ɛì kou kɛ tú ò n fítɛ́nɛ̀ o pɑku, kòo mɛ ndɔ́ nhò cèètɛ kutɛkù. Kòo yetɛ kɛ tú ò í yó n duɔ́ nho pɑku.

7 Kòo pokù dɔ̀: Kɛ̀ fɔ̃́ɔ̃̀ bɑɑ tú Isidɑyɛɛribɛ kóo kpɑ̀ɑ̀tɑ̀ɑ̀? Ítɛ́ kɛ́di! Cɑ́tinnɛ ɑ yɛ̀mmɛ̀, mí n yóó kù ndɑ duɔ́mmu.

8 Mɛm̀mɛ kɛ̀ Sesɑbɛɛdii wɑ̃ri yɛpɑ́tɛ nɛ̀ okpɑ̀ɑ̀tì yètìrì kɛ́ĩkú okpɑ̀ɑ̀tì kó mɛcɑnnimɛ̀, kɛ́ yɛ̀ duɔ́ ndihɛì kó bɛkótíbɛ̀ nɛ̀ muwɛ̃rímú yɛmbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ bo Nɑbɔti bo dìì ɛì. 9 Ò do wɑ̃̀ri tì dɛ kó yɛpɑ́tɛ miɛkɛ tiì tu: Dɔúnnɛ̀ mɛnùboúmmɛ̀ kó diyiè, kɛ̀ dì tùɔ̀kɛ di kɑnnɛ Nɑbɔti dɛ ììkɛ̀, 10 kɛ́kɑnnɛ bɛnitiyonkubɛ o ììkɛ̀ bɛ̀ɛ̀ yóó yĩ́ ò sɑ̃̀ɑ̃́ nti Yiɛ̀ nKuyie nku nɛ̀ okpɑ̀ɑ̀tì, kɛ̀ dí ò dènnɛ ditowɑɑ̀ kóò bùɔ́tí yɛtɑ̃́rɛ̀ kɛ́kuɔ.

11 Kɛ̀ Nɑbɔti ɛì kó bɛkótíbɛ̀ nɛ̀ muwɛ̃rímú yɛmbɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ɛ dɔɔ̀ Sesɑbɛɛdi bɛ̀ wɑ̃̀ri yɛ̀ɛ̀ pɑ́tɛ yɛ̃ mmù. 12 Kɛ̀ bɛ̀ɛ dɔú mmɛnùboúmmɛ̀ kó diyiè kɛ̀ dìì tuɔkɛ kɛ̀ bɛ̀ɛ kɑnnɛ Nɑbɔti ditĩ̀nnì ììkɛ̀. 13 Kɛ̀ bɛnitiyonkubɛ bɛ̀dɛ́bɛ̀ɛ kɑri kóò wetínnɛ́ kɛ bɛ́i nkɛ dɔ̀: Nɑbɔti sɑ̃̀ɑ̃́ nti Yiɛ̀ nKuyie nku nɛ̀ okpɑ̀ɑ̀tì.

Mɛm̀mɛ kɛ̀ bɛ̀ɛ ò dènnɛ dihɛì kóò bùɔ́tí yɛtɑ̃́rɛ̀ kɛ́kuɔ. 14 Kɛ̀ bɛ̀ɛ deè kɛ́tɔ̃ nkɛ̀ bɛ̀ɛ nɑ́kɛ́ Sesɑbɛɛdi kɛ dɔ̀: Ti bùɔ́tímu Nɑbɔti yɛtɑ̃́rɛ̀ kɛ kùɔ. 15 Sesɑbɛɛdi kèè dìì mɔ̀nnì Nɑbɔti kumɛ̀ kɛ́nɑ́kɛ́ Akɑbu kɛ dɔ̀: Ítɛ́ kɛ́túótɛ́ Nɑbɔti Sisedɛɛdi kou pɑku ò do yɛ̃ nhò í yóó dɑ fítɛ́nɛ̀ kù. Ò kumu, ò tɛ̃́nkɛ í kpɑɑ́ fòù.

16 Kɛ̀ Akɑbuu tì kèè kɛ́ítɛ́ kɛ́kɔtɛ Nɑbɔti Sisedɛɛdi kou pɑku borɛ̀ kɛ bo kù tùótɛ́ kɛ́tiekɛ.

Kuyie nkpɑnnɛ̀mɛ̀ Akɑbu nɛ̀ Sesɑbɛɛdi

17 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie mbɛ́innɛ̀ Edii Tisibiti ɛì kou kɛ dɔ̀: 18 Ítɛ́ kɛ́kɔtɛ Sɑmmɑrii kɛ́yɑ̀ Isidɑyɛɛribɛ kóo kpɑ̀ɑ̀tì Akɑbu, kòo bo Nɑbɔti pɑku miɛkɛ, ò kɔ̀tɛ kɛ bo kù tùótɛ́mu kɛ́tiekɛ. 19 Kɔtɛ kóò nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: N tú ò kùɔ onìtì kɛ dèè kɛ tóú o pɑku yɑ́ɑ̀bɑ? Nɛ̀ dɛ kpɛ́í mmí ndi Yiɛ̀ nKuyie m bɛ́immu kɛ tú simɔɔ́ dìɛ́ dɛ̀ Nɑbɔti yĩ̀ĩ̀ nsì yóó dɛ ndíɛ́ o kɔ̃mɛ. Kɛ̀ Edii kɔtɛ kɛ́yɑ̀ Akɑbu.

20 Kɛ̀ Akɑbu dɔ̀: Edii n dootitɔù ɑ wɛ̃̀tɛ kɛ m pĩ̀ḿmɑɑ̀? Kɛ̀ Edii dɔ̀: Ɛ̃ɛ̃, n dɑ pĩ̀ḿmu kɛ́yɛ̃́ ɑ dɔ̀ɔ̀mɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nyí dɔ́ dɛ̀ kɛ sɔ̀nnɛ. 21 Kuyie ntu kù yóó duɔ́ nkɛ̀ mɛyɛi mmɛɛ̀ dɑ́ tuɔkɛní, kù yóó kɑ́útɛ́mu ɑ kó kubotí. A cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ miɛkɛ òmɔù í yó nkpɑɑ́, onitidɔ̀ù yoo kudɑɑkù yoo wèè te omɑ́ɑ̀. 22 Kù yóó dɔɔ̀ ɑ cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kù dɔ̀ɔ̀ mɛ̀mmɛ Nɛbɑti birɛ Sedoboɑmmu kpɛtɛ nɛ̀ Aiyɑ birɛ Bɑsɑɑ kɛ yɛ̃́ ɑ tɑnnɛ́mɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ mɛyɛi mmiɛkɛ kɛ íi ti Yiɛ̀ nKuyie mmiɛkɛ. 23 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie n nɑ̀kɛ́ tìì yóó tuɔkɛní Sesɑbɛɛdi kɛ dɔ̀: Simɔɔ́ siì yóó cɑ́ɑ́kɛ́ Sesɑbɛɛdi kupɑku bɛ̀ tú ku Sisedɛɛdi ku miɛkɛ. 24 Akɑbu cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kou wèè bo ku dihɛì miɛkɛ simɔɔ́ siì yóó ò cɑ̀ɑ́kɛ́, kɛ̀ wèè kú dikpɑ́ɑ̀ tinɔ̀tìi ò cɔ̀.

25 Òmɔù í bo wèè duɔ́ nhomɑ́ɑ̀ mɛyɛi ndɔɔ̀rìmù Akɑbu tɛ̃mɛ̀ kɛ dɔɔri ti Yiɛ̀ nKuyie nyí dɔ́ dɛ̀ kɛ sɔri. O pokù Sesɑbɛɛdi weè do ɔ̃ɔ̃ duɔ́ nkòò mɛ̀ dɔ̀ɔ̀. 26 Kòò dɔɔ̀ isɔkɛ dihɛì ò fìémɛ̀ yɛbɔkɛ̀ Amɔriibɛ do dɔɔ̀rìmɛ̀, kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie mbɛ̀ bɛ̀ti kɛ kɑ̀nnɛ Isidɑyɛɛribɛ.

Akɑbu bɑntɛ́mɛ̀ o yɛi nkɛ cèètɛ

27 Mɛm̀mɛ kɛ̀ Akɑbuu keè dɛ kó tinɑ́ɑǹtì kɛ́kɛ̃tɛ́ o yɑɑ̀bòrì kɛ́dɑ́ɑ́tí kufɔ̀ɔ̀tɔ̃̀nkù mɑ́ɑ̀, kɛ́boú dinùù, kɛ́ndɔunɛ̀ dɛ kó kufɔ̀ɔ̀tɔ̃̀nkù, kòò ìtɛ́ wèe bɑ́nnɛ́ kɛ́nkérí mɛyɔɔ̀mmɛ̀. 28 Mɛm̀mɛ kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie mbɛ́innɛ̀ Edii Tisibiti ɛì kou kɛ dɔ̀: 29 A yɑ̀ Akɑbu kɛ̃́kùnnɛmɛ̀ omɑ́ɑ̀ n yììkɑ̀ɑ̀? Ò mɛ n kɛ̃́kùnnɛmɛ̀ omɑ́ɑ̀ n yììkɛ̀, n tɛ̃́nkɛ bɑ́ɑ́ yóu kɛ̀ mɛyɛi ntuɔkɛní o kó dimɔ̀nnì, o birɛ kó dimɔ̀nnì ndi n yóó yóumɛ̀ kɛ̀ mɛyɛi ntuɔkɛní o cĩ́ɛ̃̀tɛ̀.

22

Mudoò wɛ̃̀tɛ kɛ ɑ̃nnɛ́mɛ̀ Sidii kɔbɛ nɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ bɛ cuokɛ̀

(Wéntɛ́ 2 Bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ tɔ̃mmú 18:1-3)

1 Kɛ̀ dɛ̀ dɔ̀ yɛbie nyɛ̀tɑ̃ɑ̃ti bɑ́ mudoò í bo Sidii kɔbɛ nɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ bɛ cuokɛ̀. 2 Dibenni tɑ̃ɑ̃́nnì miɛkɛ kɛ̀ Sudɑɑ kɔbɛ kóo kpɑ̀ɑ̀tì Sosɑfɑtii kɔtɛ kɛ́yɑ̀ Isidɑyɛɛribɛ kóo kpɑ̀ɑ̀tì. 3 Kɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ kóo kpɑ̀ɑ̀tìi nɑ́kɛ́ o kó bɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ kɛ dɔ̀: Di yɛ̃́mu kɛ dò ntíì te Dɑmɔti ɛì dìì bo Kɑdɑɑdi tempɛ̃. Ti pĩ́ mbɑ? Ti bo kɔtɛmɛ̀ kɛ́ dì fìètɛnɛ̀ Sidii kɔbɛ kóo kpɑ̀ɑ̀tì. 4 Kɛ̀ bɛ̀ɛ bekɛ Sosɑfɑti kɛ dɔ̀: A bo n nɛinɛ̀ kɛ̀ tí kɔtɛ Dɑmɔti ɛì Kɑdɑɑdi tempɛ̃ ndikpɑ̀nnɑ̀ɑ̀? Kɛ̀ Sosɑfɑtii ò tɛ̃̀ńnɛ́ kɛ dɔ̀: Ti yóó nɛimu, ti dò nhonìtì omɑ́ɑ̀ ndi n nìtìbɛ̀ nɛ̀ ɑ kɔbɛ, n kó sisɛ̃ĩ́ nɛ̀ ɑ kpɛsi.

Kuyie mpɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑm̀bɛ̀ soutɛ́mɛ̀ Akɑbu

(Wéntɛ́ 2 Bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ tɔ̃mmú 18:4-11)

5 Dɛ mɔ̀nnì kɛ̀ Sosɑfɑtii nɑ́kɛ́ Isidɑyɛɛribɛ kóo kpɑ̀ɑ̀tì kɛ dɔ̀: N dɑ bɑ́ɑ́mmu ketɛ́ kɛ́beé nti Yiɛ̀ nKuyie nkɛ́yɑ̀.

6 Kɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ kóo kpɑ̀ɑ̀tìi tíí nti Yiɛ̀ nKuyie mpɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑm̀bɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ mbo sikɔusìnɑ̀ɑ̀ (400), kòo bɛ̀ bekɛ kɛ dɔ̀: Ǹ kɔtɛ kɛ́do Dɑmɔti dihɛì dìì bo Kɑdɑɑdi tempɛ̃ mmudoòɑ̀, yɑ́ɑ̀ n yóu? Kɛ̀ bɛ̀ɛ ò tɛ̃̀ńnɛ́ kɛ dɔ̀: Kɔtɛ kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nyóó bɛ̀ ɑ̃nnɛ́mu ɑ nɔu miɛkɛ.

7 Kɛ̀ Sosɑfɑtii bekɛ kɛ dɔ̀: Ti Yiɛ̀ nKuyie mpɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑǹtò mɔù í kpɑɑ́ ti bo nɑ kɛ́kɔtɛ wèè borɛ̀ kɛ́beé nKuyie nti dɔ́ tɑ̀ɑ̀? 8 Kɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ kóo kpɑ̀ɑ̀tì tɛ̃̀ńnɛ́ Sosɑfɑti kɛ dɔ̀: Kuyie nkóo nìtì kpɑɑ́mu ti bo nɑ kɛ́kɔtɛ wèè borɛ̀ kɛ́beé nti Yiɛ̀ nKuyie nti dɔ́ tì, m mɛ nyí dɔ́ o kpɛti nh ɔ̃ɔ̃ í nhò beé ntìmɑtì kòò n nɑ̀kɛ́ tisɑ̀ɑ̀tì, ò ɔ̃ n nɑ́kɛ́ tiyɛiti nti. Imidɑ birɛ Misee nwe.

Kɛ̀ Sosɑfɑti dɔ̀: Okpɑ̀ɑ̀tì bɑ́ nnɑ́ɑ́ mmɛmmɛ.

9 Kòo kpɑ̀ɑ̀tìi yú bɛ̀ fɔ̃̀ntɛ wè kòò tu tɛkpɑ̀ɑ̀tìcĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kóo kótì kóò nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Kɔtɛ mɛcɑ̃ɑ̃ nkɛ́yúní Imidɑ birɛ Misee.

10 Isidɑyɛɛribɛ kóo kpɑ̀ɑ̀tì nɛ̀ Sudɑɑ kɔbɛ kou kɛ̀ bɛ nkɑri bɛ̀dɛ́ bɛ kpɑ̀ɑ̀tìkɑ̀rɛ̀ ĩ́nkɛ̀ kɛ́dɑ́ɑ́tí yɛkpɑ̀ɑ̀tìyɑɑ̀bòrɛ̀ diɛyɛ̀, kɛ kɑri Sɑmmɑrii ɛì kó dibòrì borɛ̀ ditíínkɑrì, kɛ̀ Kuyie mpɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑm̀bɛ̀ bɛmɔu nɑ́ɑ́ mbɛ pɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì bɛ ììkɛ̀. 11 Kɛ̀ Kenɑɑnɑ birɛ Sedesiɑ duɔ́ nkɛ̀ bɛ̀ ò mɑ́ timɑ́tì mɑtì kɛ̀ tì dò nyɛyìè, kòo bɛ́i nkɛ dɔ̀: Ti Yiɛ̀ nKuyie ntu nɛ̀ yɛ̀ nyìè nyɛ ɑ yó nkũmmùmɛ̀ Sidii kɔbɛ kɛ yɑ̀ɑ bɛ̀ dèènɛ̀.

12 Ti Yiɛ̀ nKuyie mpɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑm̀bɛ̀ bɛmɔu kɛ̀ bɛ̀ ti nnɑ́ɑ́ nkɛ tú: Kɔtɛ Dɑmɔti ɛì dìì bo Kɑdɑɑdi tempɛ̃, ɑ yóó di nɑmu, ti Yiɛ̀ nKuyie nyóó di ɑ̃nnɛ́mu ɑ nɔu miɛkɛ.

Kuyie mpɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑǹtò Misee nɑ̀kɛ́mɛ̀ Akɑbu ò yóó yĩɛ̃kɛmɛ̀

13 Mɛm̀mɛ bɛ̀ tɔ̃ nwè kòo bo yúní Misee kòo kɔtɛ kóò nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Ti Yiɛ̀ nKuyie mpɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑm̀bɛ̀ bɛmɔu bɛ̀ wɛ̃ ndinùù ndi kɛ nɑ́ɑ́ ntìmɑtì mɑ́ɑ̀ okpɑ̀ɑ̀tì, ɑ tũnnɛ bɛ kpɛti kóò nɑ̀kɛ́ weè yóó nɑmɛ̀.

14 Kɛ̀ Misee ò tɛ̃̀ńnɛ́ kɛ dɔ̀: Ti Yiɛ̀ nKuyie mbomu, kɛ̀ kù n nɑ̀kɛ́ tì n yóó ti mbɛ́i!

15 Ò tùɔ̀kɛ dìì mɔ̀nnì okpɑ̀ɑ̀tì borɛ̀ kòo ò bekɛ kɛ dɔ̀: Misee, ń kɔtɛ kɛ́do Dɑmɔti ɛì dìì bo Kɑdɑɑdi tempɛ̃ mmudoòɑ̀, yɑ́ɑ̀ n yóu? Kòo dɔ̀: Kɔtɛ ɑ yóó bɛ̀ nɑmu, ti Yiɛ̀ nKuyie nyóó bɛ̀ ɑ̃nnɛ́mu ɑ nɔu miɛkɛ.

16 Kòo kpɑ̀ɑ̀tìi ò nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Nɛ̀ yíe ndɔkɛ ndɑ bɑ́ɑ́mmɛ̀ kɛ tú ɑ́ n nɑ́kɛ́ timɔ́mmɔnti ti Yiɛ̀ nKuyie ndɑ nɑ̀kɛ́ tì.

17 Dɛ mɔ̀nnì ndi Misee bɛ́immɛ̀ kɛ dɔ̀: N yɑ̀mu Isidɑyɛɛribɛ bɛmɔu cìɛ́tɛ́mɛ̀ yɛtɑ̃rɛ̀ ĩ́nkɛ̀ kɛ dònnɛ̀ tipìètì tìì kpɑ ocɛ̃nti. Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie mbɛ́i nkɛ dɔ̀ bɛ̀ tɛ̃́nkɛ í mɔkɛ wèè bɛ̀ ni, bɑ́ wè wèe kò nho cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ nɛ̀ kunɑɑtí.

18 Kɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ kóo kpɑ̀ɑ̀tìi nɑ́kɛ́ Sosɑfɑti kɛ dɔ̀: N do í dɑ nɑ̀kɛ́ kɛ̀ n dɔ̀ ò ɔ̃ɔ̃ í nni mpɑ̃ɑ̃́ tìmɑtì kɛ̀ tì ntú tisɑ̀ɑ̀tì n kpɛ́ínɑ́ɑ̀? Ò ɔ̃ n nɑ́kɛ́ tì timɔu bɑɑ ɔ̃ ntú tiyɛiti nti.

19 Kɛ̀ Misee sɔɔtɛ́ o nɑ́ɑǹtì kɛ́bɛ́i nkɛ dɔ̀: Okpɑ̀ɑ̀tì kéntɛ́ kɛ́keè ti Yiɛ̀ nKuyie ntu mù: N yɑ̀mu ti Yiɛ̀ nKuyie nkɛ̀ kù kɑ̀ri ku kpɑ̀ɑ̀tìkɑ̀rì kɛ̀ kɛĩ́nkɛ̀ kó bɛkperíbɛ̀ còḿmú, biɛ nho bɑkù yoú bɛtɔbɛ̀ kucɑ̃̀nku. 20 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie ndɔ̀: We mbo kɔtɛ kɛ́soutɛ́ Akɑbu kòo kɔtɛ kɛ́do Dɑmɔti ɛì dìì bo Kɑdɑɑdi tempɛ̃ nkɛ̀ bɛ̀ɛ ò nɑ? Kɛ̀ yie ndɔ̀ muu nkòo tɔù dɔ̀ mutɛ̃mù. 21 Dɛ mɔ̀nnì kɛ̀ bɛ̀ɛ kperíbɛ̀ kóò mɔù còḿmú ti Yiɛ̀ nKuyie nyììkɛ̀ kɛ́bɛ́i nkɛ dɔ̀: Mí m bo kɔtɛ kóò soutɛ́. Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nhò bekɛ kɛ dɔ̀: A yóó yĩ́mɛ? 22 Kòò dɔ̀: M bo nɑɑ́ mmɛyɑ́ɑ̀bìsíyɛ̀mmɛ̀ kɛ́tɑ ɑ pɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑm̀bɛ̀ bɛmɔu nɔ miɛkɛ. Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie ndɔ̀: A yóó nɑmu, kɔtɛ kóò soutɛ́, kɔtɛ kɛ́dɔɔ̀ mɛmmɛ. 23 Ti Yiɛ̀ nKuyie nkuù ɑ̃nnɛ́ mɛyɑ́ɑ̀bìsíyɛ̀mmɛ̀ ku pɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑm̀bɛ̀ nɔ̀ miɛkɛ bɛ̀ɛ̀ bo ɑ borɛ̀, kù tũ ndɔ́ kɛ dɑ dɔɔ̀ mɛyɛi mmɛ̀.

24 Dɛ mɔ̀nnì kɛ̀ Kenɑɑnɑ birɛ Sedesiɑ tɔ́ɔ́nko Misee borɛ̀ kóò bèntɛ kɛ dɔ̀: Ɔ̃nkɛ bíɛ́kɛ̀ nkɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nkó muyɑɑ́ nyɛ̀mɛ̀ m borɛ̀ kɛ dɑ bɛ́innɛ̀?

25 Kɛ̀ Misee dɔ̀: A yóó dɛ̀ yɑ̀mu ɑ bo ntɑti dìì yiè sicɛ̃́ĩ kɛ sɔɔti kɛ wɑnti ɑ bo sɔri dɛ̀.

26 Kɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ kóo kpɑ̀ɑ̀tì dɔ̀: Pĩ́nnɛ̀ Misee, kɛ́duɔ́ nhAmɔɔ wèè do tú dɛ kó dihɛì kóò kùmɑ̀ndɑ́ɑ̀ nɛ̀ okpɑ̀ɑ̀tì kóo dɑpɑ̀ɑ̀ nSoɑsi, 27 kɛ́ bɛ̀ nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Okpɑ̀ɑ̀tì tu di kpetínnɛ́ dɛ kóo nìtì kɛ́ nhò duɔ̀ mpɛ̃́ɛ̃̀ sɑ́m̀pɔ́ nɛ̀ mɛniɛ nkɛ́mbɑɑnɛ̀ ò bo wɛ̃tɛnnímɛ̀ nɛ̀ kukɔ̃ǹnɑɑtí.

28 Kɛ̀ Misee dɔ̀: Kɑ̀ɑ wɛ̃̀tɛnní kukɔ̃ǹnɑɑtí nɛ̀ míì kó dinùù dɔkɛ, ti Yiɛ̀ nKuyie mbɛ́immɛ̀ kɛ́deè kɛ dɔ̀: Díndi bɛnìtìbɛ̀ dimɔu kéntɛ́nɛ̀ n tú mù.

Akɑbu kumɛ̀ Dɑmɔti ɛì Kɑdɑɑdi tempɛ̃ mmiɛkɛ

(Wéntɛ́ 2 Bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ tɔ̃mmú 18:28-34)

29 Mɛm̀mɛ Isidɑyɛɛribɛ kóo kpɑ̀ɑ̀tì nɛ̀ Sudɑɑ kɔbɛ kou kɛ̀ bɛ̀ɛ kɔtɛ kɛ́do Dɑmɔti ɛì Kɑdɑɑdi tempɛ̃ mmiɛkɛ mudoò. 30 Kɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ kóo kpɑ̀ɑ̀tìi nɑ́kɛ́ Sosɑfɑti kɛ dɔ̀: N yóó ceetɛ m mɑ́ɑ̀ ndi kɛ́tɑ mudoò miɛkɛ, kɛ̀ fɔ̃́ nní nhɑ̃ ɑ kpɑ̀ɑ̀tìyɑ̀ɑ̀tì.

Mɛm̀mɛ Isidɑyɛɛribɛ kóo kpɑ̀ɑ̀tì cèètɛmɛ̀ omɑ́ɑ̀ kɛ́tɑ mudoò miɛkɛ. 31 Dɛ̀ do sɔ̃́ nSidii kóo kpɑ̀ɑ̀tì nɑ̀kɛ́mu o kó bɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ ni bɛ̀ɛ̀ dekɛ o kpɑrìnɑɑsɛ̃ĩ́ kɛ yĩ bɛ̀ bɑ́ nwɑnti bɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ sɑ́m̀pɔ́bɛ̀ yoo iwɛ̃ĩ yɛmbɛ̀, bɛ̀ nwɑnti Isidɑyɛɛribɛ kóo kpɑ̀ɑ̀tì mɑ́ɑ̀ ndi. 32 Bɛ̀ɛ̀ ni sikpɑ̀rìnɑɑsɛ̃ĩ́ kó bɛdèèbɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ɛ yɑ̀ Sosɑfɑti kɛ́nyɛ̃́ kɛ tú Isidɑyɛɛribɛ kóo kpɑ̀ɑ̀tì nwe, kɛ́kétóo o bíɛ́kɛ̀, kòo kuɔ́nnɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie kɛ̀ kùu ò teennɛ̀. 33 Bɛ̀ɛ̀ ni sikpɑ̀rìnɑɑsɛ̃ĩ́ kó bɛdèèbɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ɛ bɑntɛ́ kɛ dò nyIsidɑyɛɛribɛ kóo kpɑ̀ɑ̀tì dɔkɛ kóò yóu kɛ́pɛ̃ɛ̃tɛ́.

34 Kòo nìtì mɔù ntɔ mutɑ̃mmù kɛ́tɑ̃ũ cɛ̃́nkoo kɛ́mɑ́ɑ́nɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ kóo kpɑ̀ɑ̀tì, kɛ̀ kupie ntɑ dicĩ̀ncĩ̀nkɔ̃̀nnì mɑ̀nku dì tuutɛ́nɛ̀ dɛ̀ ibɑɑtí. Kòo nɑ́kɛ́ wèè piú o kpɑ̀rìsɑ̃ntɛ̀ kɛ dɔ̀: Tũntɛ tɛsɑ̃ntɛ̀ kɛ̀ tí yɛ fɛkpɑ̀rìnɑfɛ miɛkɛ, bɛ̀ n kɔ̀ùtɛmu.

35 Kɛ̀ mudoò bintɛ́ dɛ yiè kòo kpɑ̀ɑ̀tì mbo o sɑ̃ntɛ̀ miɛkɛ kɛ̀ bɛ̀ ò pĩ nkɛ́cómmúnɛ̀ kɛ wetí Sidii kó bɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀. Kɛ̀ mɛyĩ̀ĩ̀ nyìɛ̀. Kɛ̀ dɛ̀ nyóó yĩ́ kuyuoku kòo kú. 36 Diyiè tɑti dìì mɔ̀nnì kɛ̀ bɛ̀ɛ pĩɛ̃kɛ́ dihɑ̃ɑ̃pɔ̀nkɑrì kɛ dɔ̀: Bɑ́ wè wèe kò nho ciɛ, o ɛì, 37 okpɑ̀ɑ̀tì kumu.

Mɛm̀mɛ kɛ̀ bɛ̀ɛ ò kɔ̀tɛnɛ̀ Sɑmmɑrii kɛ́kũnnɛ́, 38 kɛ́kɔtɛnɛ̀ o kpɑ̀rìsɑ̃ntɛ̀ kubinkɛnkɛnkù mɑkù Sɑmmɑrii ɛì mɛniɛ nsũ dɛ̀ kɛ tɛ̀ ɔ̀ú, kɛ̀ simɔɔ́ diɛ́ dɛ kó mɛyĩ̀ĩ̀ nkɛ̀ bɛnitipòbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ dɔuti dɔutinɛ̀ bɛnitidɑɑbɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ɛ wuɔ, kɛ́ndònnɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie ndo ti bɛ́immɛ̀.

39 Akɑbu borimɛ tɛ̃mɛ̀ ò dɔ̀ɔ̀ mɛ̀ɛ̀ kó dimɑ̀ɑ̀, ò do mɑɑ́ tɛ̀ɛ̀ cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kɛ́ tɛ̀ dɑ̀ri yɛpɑ́pɑ́nìì nnɛ̀ yɛhɛkɛ̀ ò mɑɑ́ yɛ̀ɛ̀ kó dimɑ̀ɑ̀, dɛ̀ wɑ̃̀rimu Isidɑyɛɛribɛ kpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ dɔɔ̀rìmɛ̀ pɑ́tíri miɛkɛ. 40 Akɑbu do ku kòo birɛ Aɑsiɑ weè sɔɔtɛ́ o kpɑ̀tì.

Sosɑfɑti tumɛ̀ Sudɑɑ kɔbɛ kóo kpɑ̀ɑ̀tì

(Wéntɛ́ 2 Bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ tɔ̃mmú 20:31-21:1)

41 Asɑɑ birɛ Sosɑfɑti do nɑɑ́ nSudɑɑ kɔbɛ kóo kpɑ̀ɑ̀tì Akɑbu Isidɑyɛɛribɛ kóo kpɑ̀ɑ̀tì kpɑ̀tì benni nɑɑnnì miɛkɛ nkɛ. 42 Sosɑfɑti do mɔkɛ yɛbie nsipísìtɑ̃ɑ̃ti nɛ̀ yɛ̀nùmmù ndi kɛ́di tikpɑ̀tì, kɛ́mbo Sedisɑdɛmmu kɛ dɔ̀ yɛbie nsipísìdɛ́ nɛ̀ yɛ̀nùmmù. Sidii kóo sɑpɑ̀ɑ̀ Asubɑ weè do ò pɛitɛ́. 43 Kòo tũnnɛ ò cicɛ Asɑɑ kó mɛborimɛ weti weti kɛ́ndɔɔri ti Yiɛ̀ nKuyie ndɔ́ dɛ̀. 44 Yɛtɔ̀rɛ̀ yɛɛ̀ mɑ́ɑ̀ do kpɑɑ́ kɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ feu iwũɔ̃ kɛ tuɔ̀nnɛ̀ tihúúntì. 45 Sosɑfɑti nɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ kóo kpɑ̀ɑ̀tì kɛ̀ bɛ̀ɛ nɑrikɛ.

46 Sosɑfɑti kó mɛborimɛ tɛ̃mɛ̀, ò do mɔkɛ dìì kɔ̃m̀bùɔ̀ nɛ̀ ò dokɛ́ mùù doò. Dɛ̀ wɑ̃̀rimu Sudɑɑ kpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ dɔɔ̀rìmɛ̀ pɑ́tíri miɛkɛ. 47 Bɛnitipòbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ dɔuti dɔutinɛ̀ bɛnitidɑɑbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ do sùɔ́ nho cicɛ Asɑɑ kó dimɔ̀nnì, kòo bɛ̀ dènnɛ o ɛì. 48 Okpɑ̀ɑ̀tì do í bo Edɔmmu. 49 Kɛ̀ Sosɑfɑtii dɔɔ̀ bɑ̀tóòbɛ̀ diɛbɛ̀ tɛpíítɛ̀ Esiyonni-Kebɛɛ kɛ̀ bɛ̀ bo nkɔrì Ofii kɛ wɑɑ̀nní mɛsɔɔ. Dɛ kóo bɑ̀tóòbɛ̀ mɛ nyí nnɑ kɛ bo kɔtɛ, kɛ̀ bɛ̀ɛ puɔ Esiyonni-Kebɛɛ. 50 Dɛ mɔ̀nnì kɛ̀ Akɑbu birɛ Aɑsiɑ nɑ́kɛ́ Sosɑfɑti kɛ dɔ̀: Yóu kɛ̀ n kó bɛtɔ̃mbɛ̀ɛ nɛinɛ̀ ɑ kɔbɛ kóo bɑ̀tóòbɛ̀, kɛ̀ Sosɑfɑtii yetɛ. 51 Mɛm̀mɛ kɛ̀ Sosɑfɑtii kú kɛ̀ bɛ̀ɛ ò kũnnɛ́ o yɑ̀ɑ̀rì Dɑfiti ɛì. Kɛ̀ Yodɑmmuu sɔɔtɛ́ o kpɑ̀tì.

Aɑsiɑ tumɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ kóo kpɑ̀ɑ̀tì

52 Kɛ̀ Akɑbu birɛ Aɑsiɑ nɑɑ́ nyIsidɑyɛɛribɛ kóo kpɑ̀ɑ̀tì kɛ́mbo Sɑmmɑrii. Sudɑɑ kɔbɛ kóo kpɑ̀ɑ̀tì Sosɑfɑti kpɑ̀tì benni tɛpíítɛ̀ nɛ̀ diyiénnì ndi ò do nɑɑ́mmɛ̀ okpɑ̀ɑ̀tì, kɛ́ntɔ tikpɑ̀tì kɛ dɔ̀ yɛbie nyɛ̀dɛ́ɛ̀, 53 kɛ́dɔɔ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nyí dɔ́ dɛ̀ kɛ́tũnnɛ o cicɛ nɛ̀ o yɔ̃ bɛ̀ do tũ nkùù cɛ nɛ̀ Nɛbɑti birɛ Sedeboɑmmu do tũ nkù kɛ́tɑnnɛ́ Isidɑyɛɛribɛ mɛyɛi mmiɛkɛ. 54 Ò do fìé iwũɔ̃ nyi dibɔɔ̀ Bɑɑdi kɛ́nninku di ììkɛ̀ kɛ́yíi nti Yiɛ̀ nKuyie nyIsidɑyɛɛribɛ tũ nkù miɛkɛ, o cicɛ do dɔ̀ɔ̀mɛ̀.

* 6:1 Sifi: Bɛ̀ do kɑɑ̀ mmɛ̀ɛ̀ botí bɛtɑ̃̀ɑ̃̀bɛ̀ nɛ̀ ti kɑɑ̀mmɛ̀ yíe ndɛ̀ í wɛ̃, bɛ kóo tɑ̃̀nkù sifi berínɛ̀ tínti kó bɛtɑ̃̀ɑ̃̀bɛ̀ onɑɑnwè nɛ̀ onummuwè dɛ cuokɛ̀ nkɛ (dinɔ́tɔ̃ɔ̃̀rì nɛ̀ tipɔɔ̀dùtì dɛ cuokɛ̀).

† 6:37 Sifi: Wentɛ́ 6:1 nɛ̀ tìì wèńkùnnɛ dɛfũ̀ɔ̃̀ dɛ kóo tɑ̃̀nkù kpɛ́í.

6:38 +Buudi: Bɛ̀ do kɑɑ̀ mmɛ̀ɛ̀ botí bɛ kó bɛtɑ̃̀ɑ̃̀bɛ̀ nɛ̀ ti kɑɑ̀mmɛ̀ dɛ̀ í wɛ̃, bɛ̀ kóo tɑ̃̀nkù Buudi berínɛ̀ ti kó bɛtɑ̃̀ɑ̃̀bɛ̀ opíínwè nɛ̀ tɛpíítɛ̀ nɛ̀ oketiwè dɛ cuokɛ̀ nkɛ (tipɛɛ̀ntì nɛ̀ diyosɛ́ɛ̀ dɛ cuokɛ̀).

* 8:2 Etɑnimmu: Bɛ̀ do kɑɑ̀ mmɛ̀ɛ̀ botí bɛ kó bɛtɑ̃̀ɑ̃̀bɛ̀ nɛ̀ ti kɑɑmmɛ̀ yíe ndɛ̀ í wɛ̃, bɛ kóo tɑ̃̀nkù Etɑnimmu berínɛ̀ ti kó bɛtɑ̃̀ɑ̃̀bɛ̀ owɛínwè nɛ̀ opíínwe dɛ cuokɛ̀ nkɛ (kupɔɔsɛ̃ĩkù nɛ̀ tipɛɛ̀ntì dɛ cuokɛ̀).

* 16:14 ...kpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ dɔɔ̀rìmɛ̀ pɑ́tíri: Bɛ̀ nɑ̀ɑ́ ndìì pɑ́tíri kpɛ́í diɛ

2 Bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

14

15

16

17

18

19

20

21

22

23

24

25

Bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ pɑ́tíri dɛ́rì

Di mpɑ́tíri tɔ tìì nɑ́ɑǹtì

Bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ pɑ́tíri dɛ́rì sɔɔtɛ́ diketirì kó tinɑ́ɑǹtì nti. Kɛ ti nɑ́ɑ́ nSudɑɑ kɔbɛ nɛ̀ Isidɑyɛɛri kɔbɛ dɛ kó bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ sɔmbɛ kó tinɑ́ɑǹtì.

Dɛ kó dipɑ́tíri kó diwɛ́tirì ketirì ti nɑ́ɑ́ nyIsidɑyɛɛribɛ kó bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ do bùtínnɛ́mɛ̀ mmɛ Kuyie nkɛ̀ kùu pɔntɛ bɛ kó dikpɑ̀ɑ̀tìyuu. Asidii kóo kpɑ̀ɑ̀tì weè do bɛ̀ do mudoò kɛ́ bɛ̀ nɑ kɛ́pĩ́mmú bɛnìtìbɛ̀ mɑbɛ̀ kɛ́kònnɛ̀ o ciɛ.

Dɛ kó dipɑ́tíri ketirì miɛkɛ nkɛ bɛ̀ nɑ̀kɛ́mɛ̀ Edisee pĩ mmùù tɔ̃mmú. Edisee do tú Kuyie mpɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑǹtò nwe wèè do sɔɔtɛ́ Edii fɔ̃̀tìrì.

Dɛ kó dipɑ́tíri kó diwɛ́tirì diketirì mukɑ̀mmù 18-25 ti nɑ́ɑ́ nSudɑɑ kó dikpɑ̀ɑ̀tìyuu do kpɑɑ́mɛ̀ dimɑ́ɑ̀ kɛ́mɔntɛ mɛdiɛ̀ nkɛ́tuɔkɛ yɛbie ntɛkɔ̀ùtɛ̀ nɛ̀ sipísìtɑ̃ɑ̃ti (130) kɛ̀ Bɑbidɔnni kóo kpɑ̀ɑ̀tì Nɛbukɑnnɛsɑɑ yɑ̀ɑ̀ bɛ̀ donɛ̀ mudoò kɛ́fietɛ Sedisɑdɛmmu ɛì, kɛ́pɔntɛ Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀, kɛ́pĩ́mmú bɛnìtìbɛ̀ mɑbɛ̀ kɛ́kònnɛ̀ Bɑbidɔnni.

Di mpɑ́tíri nɑ́ɑǹtì duɔ́ kɛ dòmmɛ̀

1. Edii tɔ̃mmú kó kumɑ̀nku 1-2

2. Edisee kó mutɔ̃mmú kɛ́ntɔ kɛ́tuɔkɛnɛ̀ Isidɑyɛɛri kó dikpɑ̀ɑ̀tìyuu pɔ̀ntɛmɛ̀ 3-17

4. Sudɑɑ kpɑ̀ɑ̀tìyuu kó tinɑ́ɑǹtì kɛ́túótɛ́ Esekiɑsi tɔmɛ̀ tikpɑ̀tì kɛ́ntɔ kɛ́tuɔkɛnɛ̀ bɛ dootitɔbɛ̀ bɛ̀ pĩ̀ḿmúmɛ̀ kɛ kònnɛ̀ 18-25

1

Okpɑ̀ɑ̀tì Aɑsiɑ beémmɛ̀ dibɔɔ̀ Bɑɑdi-Sebuudi

1 Okpɑ̀ɑ̀tì Akɑbu kṹṹ nkó difɔ̃nkúò kɛ̀ Mɔɑbu kɔbɛɛ yetɛmu Isidɑyɛɛribɛ kpɛti.

2 Diyiè mɑrì kòo kpɑ̀ɑ̀tì Aɑsiɑ ḿbo Sɑmmɑrii okpɑ̀ɑ̀tì cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kudɑ̀nkù ĩ́nkɛ̀ kɛ́donní kɛ́kɔutɛ mɛdiɛ̀ nkɛ́tɔ̃ nyɛtɔ̃rɛ̀ kɛ́ yɛ̀ nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Kɔtɛnɛ̀ Ekunɔɔ kɛ́beé ndibɔɔ̀ Bɑɑdi-Sebuudi kɛ́yɑ̀ kɛ̀ m bo miɛtɛ́. 3 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie ntɔ̃nní ku tɔ̃nnì mɑrì kɛ̀ dìi nɑ́kɛ́ Edii Tisibiti ɛì kou kɛ dɔ̀: Ítɛ́ kɛ́kɔtɛ kɛ́conɛ̀ Sɑmmɑrii kóo kpɑ̀ɑ̀tì kó yɛtɔ̃rɛ̀ kɛ́ yɛ̀ bekɛ kɛ dɔ̀: Kuyie nyí bomu Isidɑyɛɛribɛ tenkɛ̀ kòò duɔ́ nkɛ̀ di kɔ̀tɛ Ekunɔɔ kɛ bo beé mbɛ bɔɔ̀ Bɑɑdi-Sebuudɑɑ? 4 Nɛ̀ dɛ kpɛ́í nti Yiɛ̀ nKuyie ntu nh ò nɑ̀kɛ́ kɛ tú ò mɛ̀ nduɔ́ dìì dɔ́ù ò tɛ̃́nkɛ í iti, ò yóó kúmu.

Edii ti mbɛ̀ nɑ̀kɛ́ kɛ́pɛ̃ɛ̃tɛ́. 5 Kòo kpɑ̀ɑ̀tì Aɑsiɑ do tɔ̃ mbɛ̀ɛ wɛ̃too o borɛ̀ kòo bɛ̀ bekɛ kɛ dɔ̀: Dɛ̀ dòmmɛ kɛ̀ di wɛ̃̀tɛní? 6 Kɛ̀ bɛ̀ɛ ò tɛ̃̀ńnɛ́ kɛ dɔ̀: Onìtì mɔù weè ti conɛ̀ kɛ tú tí wɛ̃tɛní kɛ dɑ bekɛ kɛ tú, ti Yiɛ̀ nKuyie nyí bomu Isidɑyɛɛribɛ tenkɛ̀ kɑ̀ɑ duɔ́ nkɛ̀ ti kɔ̀tɛ Ekunɔɔ kɛ beé mbɛ bɔɔ̀ Bɑɑdi-Sebuudɑɑ? Ò tu nɛ̀ dɛ kpɛ́í nhɑ mɛ̀ nduɔ́ dìì dɔ́ù ɑ í yóó ítɛ́, ɑ yóó kúmu.

7 Kòo bɛ̀ bekɛ kɛ dɔ̀: Onìtì wèè di conɛ̀ kɛ di nɑ̀kɛ́ dɛ kó tinɑ́ɑǹtì ò dòmmɛ?

8 Kɛ̀ bɛ̀ɛ ò tɛ̃̀ńnɛ́ kɛ dɔ̀: Onìtì nwe kɛ dɑ́ɑ́tí diyɑɑ̀bòrì bɛ̀ dùɔ̀kɛ́nɛ̀ dì yòyó kó ticìtì kɛ boú fɛnɑɑ̀kɔ̃̀nfɛ̀ o kɑ.

Kòo kpɑ̀ɑ̀tì dɔ̀: Edii nwe Tisibiti ɛì kou.

Aɑsiɑ dɔ́mɛ̀ kɛ́pĩ́ nhEdii

9 Kòo kpɑ̀ɑ̀tìi dɛitɛ kuhɑ̃ɑ̃pɔ̀nkù nɛ̀ bɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ sipísìnùmmù kɛ̀ bɛ̀ɛ dekoo Edii kɑ̀ri dɛ̀ ditɑ̃rì ĩ́nkɛ̀ kóò nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Kuyie nkóo nìtì, okpɑ̀ɑ̀tì tu ɑ cútɛ́ní!

10 Kɛ̀ Edii bɛ̀ tɛ̃̀ńnɛ́ kɛ dɔ̀: Kɛ̀ mɛ̀nkɛ nwe n túmɛ̀ Kuyie nkóo nìtì, muhɑ̃ɑ̃́ ncútɛ́ní kɛĩ́nkɛ̀ kɛ dɑ cɔ́útɛ́ fɔ̃́ nnɛ̀ ɑ kɔbɛ.

Kɛ̀ muhɑ̃ɑ̃́ ncútɛ́ní kóò cɔ̀útɛ́ wenwe nɛ̀ o kɔbɛ. 11 Kòo kpɑ̀ɑ̀tìi yíɛ́ kɛ́tɔ̃nko kuhɑ̃ɑ̃pɔ̀nkù tɛkù nɛ̀ bɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ tɔbɛ̀ sipísìnùmmù kɛ̀ bɛ̀ɛ dekoo kóò nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Kuyie nkóo nìtì, okpɑ̀ɑ̀tì tu ɑ cútɛ́ní.

12 Kòo bɛ̀ tɛ̃̀ńnɛ́ kɛ dɔ̀: Kɛ̀ mɛ̀nkɛ nwe n túmɛ̀ Kuyie nkóo nìtì muhɑ̃ɑ̃́ ncútɛ́ní kɛĩ́nkɛ̀ kɛ́ dɑ cɔ́útɛ́ fɔ̃́ nnɛ̀ ɑ kɔbɛ!

Kɛ̀ muhɑ̃ɑ̃́ ncútɛ́ní kóò cɔ̀útɛ́ wenwe nɛ̀ o kɔbɛ. 13 Kòo kpɑ̀ɑ̀tìi Aɑsiɑ yíɛ́ kɛ́tɔ̃nko kuhɑ̃ɑ̃pɔ̀nkù tɑ̃ɑ̃́nkù nɛ̀ bɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ tɔbɛ̀ sipísìnùmmù. Kɛ̀ bɛ̀ɛ tuɔkoo Edii borɛ̀ kɛ́nínkóo o ììkɛ̀ kuhɑ̃ɑ̃pɔ̀nkù kùù bɛ̀ ni kɛ̀ kùu ò bɑ̀ńtɛ̀ kɛ dɔ̀: Kuyie nkóo nìtì, dontɛ́ ti wũɔ̃̀, mmí nnɛ̀ bɛ nnìtìbɛ̀ sipísìnùmmù ti tú ɑ kó bɛtɔ̃mbɛ̀ mbɛ, ɑ bɑ́ɑ́ ti kuɔ, 14 kɛ́ndònnɛ̀ muhɑ̃ɑ̃́ ncùtɛ́nímɛ̀ kɛ cɔ̀útɛ́ titɔ̃ntì ketitì tidɛ́tì nɛ̀ ti kó bɛnìùbɛ̀ bɛmɔu. Di mmɔ̀nnì dontɛ́ nh ɔ̃nnì kɛ bɑ́ n kuɔ!

15 Dɛ mɔ̀nnì kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie ntɔ̃nnìi nɑ́kɛ́ Edii kɛ dɔ̀: Nɛinɛ̀ we kɛ̀ dí cútɛ́, ɑ bɑ́ nhò yĩ̀ɛ̃̀kù.

Kɛ̀ Edii ítɛ́ kóò nɛinɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ɛ cútɛ́, kɛ́kɔtɛ okpɑ̀ɑ̀tì borɛ̀. 16 Kɛ̀ Edii ò nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Ti Yiɛ̀ nKuyie ntu ɑ mɛ̀ nkɔ̀tɛmɛ̀ Ekunɔɔ kɛ beé mbɛ bɔɔ̀ Bɑɑdi-Sebuudi, nɛ̀ dɛ kpɛ́í nhɑ tɛ̃́nkɛ í iti ɑ mɛ̀ nduɔ́ dìì dɔ́ù ĩ́nkɛ̀. A yóó kúmu.

17 Kɛ̀ Aɑsiɑ mɛ̀nkɛɛ kú ti Yiɛ̀ nKuyie nti nɑ̀kɛ́mɛ̀ Edii, kòò ti bɛ́i. Ò ku mɛmmɛ kòo tebitɛ Yodɑmmu sɔɔtɛ́ tikpɑ̀tì kɛ yɛ̃́ Aɑsiɑ do í mɔkɛmɛ̀ dɛbirɛ. Dɛ̀ do sɔ̃́ nSosɑfɑti birɛ Yodɑmmu tɔù Sudɑɑ kɔbɛ kóo kpɑ̀ɑ̀tì bo o kpɑ̀tì benni dɛ́rì ndi.

18 Aɑsiɑ dɔɔ̀rìmɛ̀ tɛ̃mɛ̀ nɛ̀ o tɔ̃mmú dɛ̀ wɑ̃̀rimu Isidɑyɛɛribɛ kpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ dɔɔ̀rìmɛ̀ pɑ́tíri miɛkɛ.

2

Kuyie ntùótɛ́mɛ̀ Edii

1 Ntɛ dɛ̀ do wũɔ̃kɛ́mɛ̀ ti Yiɛ̀ Kuyie ndɔ́ kɛ́túótɛ́ dìì mɔ̀nnì Edii nɛ̀ tɛfɔ̀dɔ́ntɛ̀ kɛ́dekɛnɛ̀ kɛĩ́nkɛ̀.

Edii nɛ̀ Edisee bɛ̀ do iti Kidikɑɑdi nwe, 2 kɛ̀ Edii nɑ́kɛ́ Edisee kɛ dɔ̀: Nkpɑɑ́ diɛ, ti Yiɛ̀ nKuyie nni ntɔ̃ mBetɛɛdi nwe.

Kɛ̀ Edisee pɑrìkɛ̀ kɛ dɔ̀: Ti Yiɛ̀ nKuyie mbomu kɑ̀ɑ bo, n yí yóó dɑ yóu!

Mɛm̀mɛ kɛ̀ bɛ̀ɛ nɛi kɛ́kɔtɛ Betɛɛdi. 3 Ti Yiɛ̀ nKuyie mpɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑm̀bɛ̀ tɔbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ tikú Betɛɛdi kɛ̀ bɛ̀ɛ yɛ̀nní kɛ́co Edisee kóò bekɛ kɛ dɔ̀: A yɛ̃́ kɛ dò nKuyie nyóó túótɛ́ yíe nhɑ cicɛ kɛ́dekɛnɛ̀ kɛĩ́nkɑ̀ɑ̀? Kòo bɛ̀ tɛ̃̀ńnɛ́ kɛ dɔ̀: N yɛ̃́mu, yĩ́nɛ̀ yúóó.

4 Kɛ̀ Edii yíɛ́ kɛ́nɑ́kɛ́ Edisee kɛ dɔ̀: Nkpɑɑ́ diɛ, ti Yiɛ̀ nKuyie nni ntɔ̃ nSedikoo nwe.

Kɛ̀ Edisee pɑrìkɛ̀ kɛ dɔ̀: Ti Yiɛ̀ nKuyie mbomu kɑ̀ɑ bo, n yí yóó dɑ yóu! Kɛ̀ bɛ̀ɛ nɛi kɛ́kɔtɛ Sedikoo. 5 Ti Yiɛ̀ nKuyie mpɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑm̀bɛ̀ tɔbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ bo Sedikoo kɛ̀ bɛ̀ɛ yɛ̀nní kɛ́co Edisee kóò bekɛ kɛ dɔ̀: A í yɛ̃́ kɛ dò nti Yiɛ̀ nKuyie mbo túótɛ́ yíe nhɑ cicɛ kɛ́dekɛnɛ̀ kɛĩ́nkɑ̀ɑ̀? Kòo bɛ̀ tɛ̃̀ńnɛ́ kɛ dɔ̀: N yɛ̃́mu, yĩ́nɛ̀ yúóó.

6 Kɛ̀ Edii ò nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Nkpɑɑ́ diɛ, ti Yiɛ̀ nKuyie nni ntɔ̃ nSuditɛ̃ɛ̃ nwe.

Kɛ̀ Edisee pɑrìkɛ̀ kɛ dɔ̀: Ti Yiɛ̀ nKuyie mbomu kɑ̀ɑ bo, n yí yóó dɑ yóu.

Kɛ̀ bɛ̀ɛ sɔɔtɛ́ kɛ́nnɛí bɛdɛ́. 7 Kɛ̀ Kuyie mpɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑm̀bɛ̀ tɔbɛ̀ sipísìnùmmùu kɔtɛní kɛ́ncómmú mɛdɛ́timɛ̀, Edii nɛ̀ Edisee kɛ̀ bɛ̀ bo kukó nSuditɛ̃ɛ̃ tɑkɛ́. 8 Kɛ̀ Edii dɑ́tɛ́ o yɑɑ̀bòrì kɛ́ dì kpɛ̀ú nkɛ́potɛ́ Suditɛ̃ɛ̃ kó mmɛniɛ nkɛ̀ mɛ̀ɛ kéétɛ́ kɛ́cómmú tipíìtì tìdɛ́ kɛ̀ bɛ̀ɛ nɑ dɛkperɛ̀ kɛ́séntɛ́.

9 Bɛ̀ sèńtóo dìì mɔ̀nnì kɛ̀ Edii bekɛ Edisee kɛ dɔ̀: A dɔ́ bɑ? Kɛ̀ n dɛ̀ ndɑ dɔɔ̀ kɛ̀ Kuyie nnɛ́ nɑ kɛ́ n túótɛ́ kɛ́dekɛnɛ̀ kɛĩ́nkɛ̀?

Kɛ̀ Edisee dɔ̀: N dɔ́ kɛ́pɛ́tɛ́ Kuyie nYɑɑ́ mmùù dɑ bonɛ̀ mùmmu kucɛ mɛ̀dɛ́mɛ̀. 10 Kɛ̀ Edii dɔ̀: A m békú dɛ̀ yóumu, kɑ̀ɑ ǹ wùó n yiti dìì mɔ̀nnì kɛ deètì kɛĩ́nkɛ̀ ɑ bo dɛ̀ pɛ̀tɛ́, kɛ̀ mɛɛ̀ dɔkɛ ɑ bɑ́ɑ́ dɛ̀ pɛ̀tɛ́.

11 Bɛ̀ nɛí mɛmmɛ kɛ nɑ́ɑntɛ kɛ́ nyóó dɑɑtɛní kɛ́yɑ̀ tɛkpɑ̀rìsɑ̃ntɛ̀ mɑtɛ̀ kɛ̀ tɛ̀ cɔ̀ú mmuhɑ̃ɑ̃́ nkɛ̀ sisɛ̃ĩ́ sìì tɛ̀ dɛ̀ri kɛ̀ sì cɔ̀ú mmuhɑ̃ɑ̃́. Kɛ̀ sìi tuɔkɛní bɛ borɛ̀ kɛ́cómmɔ́ɔ bɛ cuokɛ̀, kɛ̀ fɛfɔ̀dɔ́nfɛ̀ɛ túótɛ́ Edii nɛ̀ tɛkpɑ̀rìsɑ̃ntɛ̀ kɛ́dekɛnɛ̀ kɛĩ́nkɛ̀. 12 Kɛ̀ Edisee ndɛ̀ wùó nkɛ́kuɔ́nko kɛ dɔ̀: N cicɛ! N cicɛ! Isidɑyɛɛribɛ kpɑ̀rìsɛ̃ĩ́ nɛ̀ si dèèbɛ̀ tu fɔ̃́ nwe.

Ò mɛ nyĩ kóò mɔ̀ńtóo kɛ pĩ́ nho yɑɑ̀bòrì kɛ́kɛ̃tɛ́ yɛkɛ̃tíyɛ̀ yɛ̀dɛ́ɛ̀, 13 kɛ́túótɛ́ Edii yɑɑ̀bòrì ò bɔntɛ́ní dì kɛ́wɛ̃tɛ kɛ́ncómmú kukó nSuditɛ̃ɛ̃ bɛ̀nnì, 14 kɛ tɔ Edii yɑɑ̀bòrì ò tùótɛ́ dì, kɛ́ dì potɛ́ mɛniɛ nkɛ dɔ̀: Ti Yiɛ̀ nKuyie nhEdii tũ nkù borɛ? Kɛ́yíɛ́ kɛ́potɛ́ mɛniɛ kɛ̀ mɛ̀ɛ kéétɛ́, kòo séntɛ́. 15 Kɛ̀ Kuyie mpɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑm̀bɛ̀ tɔbɛ̀ bɛmbɛ bɛ̀ɛ̀ do tíkú mɛdɛ́timɛ̀, kɛ̀ bɛ̀ɛ ò yɑ̀ kɛ́bɛ́i nkɛ dɔ̀: Kuyie nYɑɑ́ mmùù do bonɛ̀ Edii, muù bonɛ̀ Edisee, kɛ́kétóo kóò conɛ̀ kɛ́nínkú kɛ́sĩ́nnɔ́ɔ o ììkɛ̀. 16 Kóò nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Tínti ɑ kó bɛtɔ̃mbɛ̀ ti miɛkɛ yɛkɔ̃m̀bɔ̀ yɛmbɛ̀ bomu sipísìnùmmù, duɔ́ nkɛ̀ bɛ̀ɛ kɔtɛ kɛ́wɑmmú ɑ cicɛ kɛ́yɑ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nYɑɑ́ mbɑ́ nhò tùótɛ́ kɛ kɔ̀tɛ kɛ dootóo ditɑ̃rì mɑrì ĩ́nkɛ̀ yoo kubiriku mɑkù miɛkɛ.

Kɛ̀ Edisee yetɛ kɛ dɔ̀: Bɑ́ɑ́ tɔ̃nnɛ̀ òmɔù. 17 Kɛ̀ bɛ̀ɛ yetoo kɛ bɑɑ nhò kɔɔ́nnɛ̀ kòo mbo kɛ dɔ̀: Tɔ̃nnɛ̀ bɛ! Kɛ̀ bɛ̀ɛ tɔ̃ mbɛnìtìbɛ̀ sipísìnùmmù, kɛ̀ bɛ̀ɛ kɔtɛ kɛ́nwɑɑ̀ nhEdii kɛ dɔ̀ yɛwe yɛ̀tɑ̃ɑ̃ti bɑ́ bɛ̀ í nhò yɑ̀, 18 kɛ́wɛ̃tɛní Edisee borɛ̀ Sedikoo, kòo bɛ̀ nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: N do di nɑ̀kɛ́mu kɛ̀ n dɔ̀ di bɑ́ɑ́ kɔtɛ!

Edisee wèńkùnnɛmɛ̀ Sedikoo kó mɛniɛ

19 Kɛ̀ Sedikoo ɛì kɔbɛɛ nɑ́kɛ́ Edisee kɛ dɔ̀: Okótì, ɑ wúómmu ɑ mɔ́mmuɔ nti ɛì wennimɛ̀, mɛniɛ nnɛ́ í wenni dɛ̀mɑrɛ̀ í pɛí ti tenkɛ̀ miɛkɛ. 20 Kòo bɛ̀ nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Wɑɑ́nnɛ̀nní dibúpɑ̀nnì, kɛ́ɑ̃nnɛ́ mukɔ́kúɔ́ nkɛ́ n duɔ́.

Kɛ̀ bɛ̀ɛ dɛ̀ nhò duɔ́. 21 Kòo kɔtɛ dinɛ́bòrì kɛ́ɑ̃nnɛ́ mukɔ́kúɔ́ ndi miɛkɛ kɛ́bɛ́i nkɛ dɔ̀: Ti Yiɛ̀ nKuyie ntu kù wèńkùnnɛmu mɛ nniɛ, mmɛ̀ tɛ̃́nkɛ í yó ntɔuní mukṹṹ nyoo dɛ̀mɑrɛ̀ í mpɛí di tenkɛ̀ miɛkɛ.

22 Mɛm̀mɛ kɛ̀ mɛniɛ nwenkɛ kɛ́ndònnɛ̀ Edisee bɛ́immɛ̀, kɛ kpɑɑ́ wenni nɛ̀ yíenní.

Ibí dɑɑ́mɛ̀ Edisee kòo ì bɔntɛ́ kusĩ̀nkù

23 Kɛ̀ Edisee ítɛ́ dɛ borɛ̀ kɛ́ndeètì Betɛɛdi, dɛ kó dihɛì do bo ditennì ndi. Ò kèrí dìì mɔ̀nnì kɛ deètì Betɛɛdi kɛ̀ idɑpùmbíi yɛ̀nní Betɛɛdi kɛ́ nhò sɑ̃̀ɑ̃́ nkɛ tú: Dekɛní ɑ yukũɔ̃tikù! Dekɛní ɑ yukũɔ̃tikù!

24 Kɛ̀ Edisee wɛ̃ɛ̃tɛ kɛ́ nyì wùó nkɛ́ ì bɔntɛ́ kusĩ̀nkù nɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nyètìrì kɛ̀ dɛpĩ́mpĩ́nnɛ̀ɛ yɛ̀nní dɛ̀dɛ́rɛ̀ kɛ́pĩ́mmú iì dɑpùmbí sipísìnɑ̀ɑ̀ nɛ̀ ìdɛ́ì kɛ́tɔ̃tɛ tɔ̃tɛ. 25 Ò dɛ nyìtɛ́ kɛ́dekɛ Kɑdimɛɛdi tɑ̃rì, kɛ́ítɛ́ dɛndɛ kɛ́wɛ̃tɛ Sɑmmɑrii.

3

Yodɑmmu nɑɑ́mmɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ kóo kpɑ̀ɑ̀tì

1 Sosɑfɑti Sudɑɑ kɔbɛ kóo kpɑ̀ɑ̀tì kpɑ̀tì benni tɛpíítɛ̀ nɛ̀ diniínnì miɛkɛ nkɛ Akɑbu birɛ Yodɑmmu nɑɑ́mmɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ kóo kpɑ̀ɑ̀tì, kɛ́mbo Sɑmmɑrii kɛ bɑkɛ́ Isidɑyɛɛribɛ kɛ dɔ̀ yɛbie ntɛpíítɛ̀ nɛ̀ yɛ̀dɛ́ɛ̀. 2 Kɛ̀ Yodɑmmuu dɔɔ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nyí dɔ́ dɛ̀, o yɛi nnɛ́ í ntùɔ̀kɛ o cicɛ nɛ̀ o yɔ̃ bɛ̀ do dɔ̀ɔ̀ mɛ̀. Weè do pùɔ ndibɔɔ̀ Bɑɑdi kó diwũɔ̃tɔ̀nnì o cicɛ do mɑɑ́ dì. 3 Kɛ nɛ́ nkpɑɑ́ tɑunɛ̀ mɛyɛi nNɑbɑti birɛ Sedoboɑmmu do tɑnnɛ́ Isidɑyɛɛribɛ mɛ̀ɛ̀ miɛkɛ. Ò do í mɛ̀ yóu.

Isidɑyɛɛribɛ do domɛ̀ Mɔɑbu kɔbɛ mudoò

4 Dɛ mɔ̀nnì kɛ̀ Mɔɑbu kóo kpɑ̀ɑ̀tì Mɛsɑ tu opecɛ̃nti, kɛ níí ndò nkɛ́duɔ́ mbɑ́ dìì benni Isidɑyɛɛribɛ kóo kpɑ̀ɑ̀tì ipeni tɛkɔupíkɔ̀ùtɛ̀ (100000), nɛ̀ yɛpedɑkɛ̀ yɛ̀ɛ̀ cìtì òkù tɛkɔupíkɔ̀ùtɛ̀ (100000). 5 Kɛ̀ Akɑbuu kú kòo yetɛ Isidɑyɛɛribɛ kpɛti. 6 Dɛ yiè kòo kpɑ̀ɑ̀tì Yodɑmmuu yɛ̀nní Sɑmmɑrii kɛ́kɑɑ nyIsidɑyɛɛribɛ bɛmɔu, 7 kɛ́tɔ̃ nkɛ̀ bɛ̀ɛ nɑ́kɛ́ Sudɑɑ kɔbɛ kóo kpɑ̀ɑ̀tì kɛ dɔ̀: Okpɑ̀ɑ̀tì Yodɑmmu tu Mɔɑbu kóo kpɑ̀ɑ̀tì weè yetɛ o kpɛti, kòò tu kɑ̀ɑ bo yie nhɑ́ kɔtoo kɛ̀ di ò dokɛ́nɛ̀. Kɛ̀ Sudɑɑ kɔbɛ kóo kpɑ̀ɑ̀tìi bɛ̀ tɛ̃̀ńnɛ́ kɛ dɔ̀: N kɔroomu, mí nnɛ̀ we ti tú onìtì òmɑ́ɑ̀ ndi. N nìtìbɛ̀ tu o kɔbɛ mbɛ kɛ̀ n sɛ̃ĩ́ tú o kpɛsi. 8 Kɛ̀ Yodɑmmuu yíɛ́ kóò bekɛ kɛ dɔ̀: Ɔ̃̀nkucɛ nku ti yóó kétɛ́mɛ̀? Kòò dɔ̀: Edɔmmu kó kucɛ kùù yìɛ̀ dikpɑ́ɑ̀.

9 Mɛm̀mɛ kɛ̀ bɛ̀ɛ wɛ̃nnɛ́ Isidɑyɛɛribɛ kóo kpɑ̀ɑ̀tì nɛ̀ Sudɑɑ kɔbɛ kou nɛ̀ Edɔmmu kou kɛ́kétɛ́, kɛ dɔ̀ kucɛ yɛwe yɛ̀yiekɛ̀ kɛ̀ mɛniɛ ndóntɛ́ bɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ nɛ̀ iwũɔ̃ ìì tɔ bɛ nɛntì. 10 Dɛ mɔ̀nnì kɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ kóo kpɑ̀ɑ̀tìi kuɔ́nko kɛ dɔ̀: Ti pɑ̀kɛ́mu! Ti Yiɛ̀ nKuyie nkuù ti tìí ntínti bɛ nkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ titɑ̃ɑ̃ti kɛ bo ti ɑ̃nnɛ́ Mɔɑbu kɔbɛ nɔu miɛkɛ.

11 Kɛ̀ Sudɑɑ kɔbɛ kóo kpɑ̀ɑ̀tì dɔ̀: Ti Yiɛ̀ nKuyie m pɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑǹtò mɔù í bo diɛ nkɛ dò ntí kɔtɛ o borɛ̀ kòo beé nKuyie nti kpɛ́ínɑ́ɑ̀? Kɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ kóo kpɑ̀ɑ̀tì kóo tɔ̃ntì mɔù dɔ̀: Sɑfɑti birɛ Edisee bomu diɛ nwèè do ɑ̃ɑ̃̀ Edii mɛniɛ nkòò nììtì. 12 Kɛ̀ Sudɑɑ kɔbɛ kóo kpɑ̀ɑ̀tì dɔ̀, ò yóó ti nɑ́kɛ́mu ti Yiɛ̀ nKuyie nti dɔ́nɛ̀ tì.

Mɛm̀mɛ kɛ̀ bɛ̀ɛ nɛi bɛtɑ̃ɑ̃ti, Isidɑyɛɛribɛ kóo kpɑ̀ɑ̀tì nɛ̀ Sudɑɑ kɔbɛ kou nɛ̀ Edɔmmu kou kɛ́kɔtɛ kɛ́yɑ̀ Edisee. 13 Kɛ̀ Edisee nɑ́kɛ́ Isidɑyɛɛribɛ kóo kpɑ̀ɑ̀tì kɛ dɔ̀: Kɛ̀ n kpɛti nɛ́ dɑ dònnɛ̀ mɛ? Kɔtɛ kɛ́yɑ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie mpɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑm̀bɛ̀ ɑ cicɛ nɛ̀ ɑ yɔ̃ bɛ kɔbɛ, kɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ kóo kpɑ̀ɑ̀tì dɔ̀: Dɛ̀ í tú ti Yiɛ̀ nKuyie nkuù ti tìí ndiɛ ntínti bɛ nkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ titɑ̃ɑ̃ti kɛ bo ti ɑ̃nnɛ́ mMɔɑbu kɔbɛ nɔu miɛkɑɑ̀?

14 Kɛ̀ Edisee ò tɛ̃̀ńnɛ́ kɛ dɔ̀: Ti Yiɛ̀ nKuyie Mpɑkɛdɑɑ, n tú kùù kóo tɔ̃ntì, kɛ̀ dɛ̀ í tú ku kpɛ́í nnɛ̀ Sudɑɑ kɔbɛ kóo kpɑ̀ɑ̀tì Sosɑfɑti kpɛ́í, n nɑ bɑ́ ndɑkɛ ɑ kpɛti, n ketɛ́ kɛ nɑ bɑ́ ndɑ wèńtɛ́ bɑ́ sɑ́m̀pɔ́. 15 Kòo deè kɛ dɔ̀: Wɑɑ́nnɛ̀nní wèè bie nkukùtìdùkù.

Kɛ̀ bɛ̀ɛ ò wɑɑnní, kòo bentɛ, kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nYɑɑ́ ncútɛ́ní Edisee ĩ́nkɛ̀. 16 Kòo bɛ́i nkɛ dɔ̀: Ti Yiɛ̀ nKuyie ntu dí dɑmmú yɛfɔ̃̀tɛ̀ yɛfɔ̃̀tɛ̀ dikondɑɑ dii mmiɛkɛ. 17 Ti Yiɛ̀ nKuyie mbɛ́immu kɛ tú: Di í yóó keè kuyɑɑkù, di mɛ nyí yóó yɑ̀ fɛtɑɑfɛ̀ nɛ̀ mɛmmɛ kɛ̀ mɛniɛ nnɛ́ píɛ ndikondɑɑ dimɔu, kɛ̀ di yɑ̃̀ díndi nɛ̀ di ɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ nɛ̀ di wũɔ̃ ìì tɔ di nɛntì. 18 Dɛndɛ ketɛ́ kɛ nɛ́ tú dɛsɑ́m̀pɔ́rɛ̀ ndɛ ti Yiɛ̀ nKuyie mborɛ̀, kù yóó ɑ̃nnɛ́mu Mɔɑbu kɔbɛ di nɔu miɛkɛ. 19 Kɛ̀ di puɔ mbɛ ɛkɛ̀ diɛyɛ̀ nɛ̀ iduotí fitɛ́ yɛ̀, kɛ́kɔ̃ṹ dɛtie ndɛmɔu bɛ̀ yo ndɛ̀ɛ̀ bɛ, kɛ́ĩ́tínnɛ́ bɛ nɛ́bòrɛ̀ yɛmɔu, kɛ́píɛ mbɛ pɑɑ ndɛmɔu yɛtɑ̃́rɛ̀ kɛ̀ dɛ̀ɛ cɑkɛ.

20 Kɛ̀ dɛ̀ɛ wentɛ́ dikṹnweńnì bɛ̀ ɔ̃ɔ̃ fíé dìì mɔ̀nnì iwũɔ̃ Kuyie. Kɛ̀ mɛniɛ nyɛ̀nní Edɔmmu bíɛ́kɛ̀, kɛ́píɛ mbɛ tenkɛ̀ kɛmɔu.

21 Kɛ sɔ̃́ mMɔɑbu ɛì kɔbɛ kèè bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ bɛ̀tɑ̃ɑ̃ti bɑ̀ɑ́tímɛ̀ kɛ yóó bɛ̀ do mudoò, kɛ̀ bɛ̀ɛ tíí mbɛ̀ɛ̀ kó dimɑ̀ɑ̀ dò nkɛ́nɑ kɛ́kɔtɛ mudoò kɛ̀ bɛ̀ɛ kɔtɛ kɛ́okɛ bɛ temmɑ̀nku. 22 Dɛ̀ wentɛ́ dìì mɔ̀nnì kɛ̀ diyiè yɛ̀nní, kɛ̀ diwennɛ́cɑ̀nnìi tiitɛ́ mɛniɛ nyĩ́nkɛ̀ kɛ̀ Mɔɑbu kɔbɛɛ yɑ̀ mɛniɛ nkó kuwũɔ̃kù, kɛ̀ kù ndò mmɛyĩ̀ĩ̀. 23 Kɛ̀ bɛ̀ dɔ̀: Mɛyĩ̀ĩ̀ mmɛ, bɛɛ̀ kpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ bɛɛ̀ kòńtɛ́ kɛ kùɔ bɛmɑ́ɑ̀, tí kɔtɛnɛ̀ kɛ́hɛí bɛ kpɛrɛ.

24 Bɛ̀ tùɔ̀kɛní dìì mɔ̀nnì Isidɑyɛɛribɛ kɑrì, kɛ̀ bɛ̀ɛ ootɛní kɛ́ bɛ̀ do tiyɛ̃ĩti, kɛ̀ bɛ̀ɛ cokɛ́ kɛ́tɑ bɛ tenkɛ̀, kɛ̀ bɛ̀ɛ bɛ̀ dintɛ́ kɛ́ bɛ̀ bɛ̀ítɛ́ bɛ́ítɛ́, 25 kɛ́puɔ mbɛ ɛkɛ̀ kɛ́dootɛ́ dootɛ́ bɑ́ wè ditɑ̃́rì bɛ pɑɑ nsɑ̀ɑ̀rɛ̀ miɛkɛ kɛ́ dɛ̀ píɛ nyɛtɑ̃́rɛ̀, kɛ́ĩ́tínnɛ́ sibií simɔu kɛ́kɔ̃ṹ dɛtie mbɛ̀ yo ndɛ̀ɛ̀ kó yɛbɛ.

Kɛ̀ dɛ̀ nkpɑɑ́ Kiidi-Adesɛti ɛì mɑ́ɑ̀ ndi, kɛ̀ dɛtɑ̃́ntɛ̀ndìtìrɛ̀ yɛmbɛ̀ɛ di cɛ̃̀ɛ̃̀tɛ kɛ́ dì bùɔ́tí yɛtɑ̃́rɛ̀ kɛ́puɔ. 26 Dɛ mɔ̀nnì kɛ̀ Mɔɑbu kóo kpɑ̀ɑ̀tìi yɑ̀ dɛ̀ ò fuutɛnɛ̀mɛ̀ kɛ́túótɛ́ bɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ yɛsebɑ́bɑ́tɛ̀ yɛmbɛ̀ sikɔusìyiekɛ̀ (700) kɛ bo kɛ̃tɛ́ bɛnìtìbɛ̀ kɛ́kɔtɛ Edɔmmu kóo kpɑ̀ɑ̀tì borɛ̀ kɛ́yĩɛ̃kɛ. 27 Ò yĩɛ̃kɛ mɛmmɛ kɛ́yóu kɛ́túótɛ́ o kóo po wèè nɑ nsɔɔtɛ́ o kpɑ̀tì, kóò fèútɛ́ dihɛì kó kuduotí ĩ́nkɛ̀ kɛ́tuɔ, kɛ̀ dɛ̀ɛ yonkɛ Isidɑyɛɛribɛ, kɛ̀ bɛ̀ɛ ò yóu kɛ́kò.

4

Edisee dɔ̀ɔ̀ tìì diɛtì okúpokù kpɛ́í

1 Diyiè mɑrì kɛ̀ Kuyie mpɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑm̀bɛ̀ miɛkɛ kóò mɔù kóo pokùu kɔtɛ kɛ́yɑ̀ Edisee kóò bɑ̀ńtɛ̀ kɛ dɔ̀: A yɛ̃́mu ɑ kóo tɔ̃ntì n dɔù wèè ku, ò do túmɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nkóo nìtì nwe. Ò ku kɛ̀ ti bɑnteu weè kɔ̀tɛní kɛ dɔ́ kɛ́túótɛ́ m bí idɛ́ kɛ́dɔɔ̀ o dɑɑtì.

2 Kɛ̀ Edisee dɔ̀: M bo nɑ kɛ́dɔɔ̀ bɑ ɑ kpɛ́í? Kɛ́deè kɛ dɔ̀: Kɑ̀ɑ mɔ̀kɛ mù tɛcĩ́ɛ̃̀tɛ̀ ɑ n nɑ́kɛ́. Kòo nitipòkùu ò tɛ̃̀ńnɛ́ kɛ dɔ̀: A kóo tɔ̃ntì mí, n yí mɔkɛ dɛ̀mɑrɛ̀, kɛ̀ dɛ̀ í tú mɛkùɔ̀, mɛɛ̀ kpɑɑ́ sɑ́m̀pɔ́rɛ̀ tɛdéntɛ̀ miɛkɛ. 3 Kɛ̀ Edisee ò nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Kɔtɛ ɑ cɛ̃pɛɛtitɔbɛ̀ borɛ̀ kɛ́pentɛ yɛmɑ́tìdíè mpɛ́u ɑ bo nɑ kɛ́pɛ́tɛ́ kɛ̀ yɛ̀ mmɑmɛ̀. 4 Kɑ̀ɑ dèè dí tɑ kudieku fɔ̃́ nnɛ̀ ɑ bí, kɑ̀ɑ kpetínnɛ́ dibòrì, kɛ́nhuti mɛkùɔ̀ mmɛmmɛ yɛdíè nkɛ̀ dìì níí píɛ nhɑ́ dì kɛi nkɛ́ĩ́nnɛ́.

5 Kòo nitipòkùu ítóo kɛ́kò nkɛ́tɑ o dieku wenwe nɛ̀ o nitidɑbí kɛ́kpetínnɛ́ dicɑ̀ù, kòo bí nhò duɔ̀ nyɛdíè nkòò uti mɛkùɔ̀. 6 Yɛdíè mpíɛ ndìì mɔ̀nnì kɛ́deè kòo nɑ́kɛ́ o birɛ mɑrɛ̀ kɛ dɔ̀: N duɔnní didénnì!

Kòo birɛ dɔ̀: Didénnì í kpɑɑ́. Dɛ mɔ̀nnì ndi mɛkùɔ̀ ncòḿmúmɛ̀. 7 Kòo kɔtɛ kɛ́ tì nɑ̀kɛ́ Kuyie nkóo nìtì Edisee. Kòo dɔ̀: Kɔtɛ kɛ́fítɛ́ dɛ kó mɛkùɔ̀ nkɛ́yietí ɑ bɑ̀nnì! Kɛ̀ ìì sùɔ́ ndí nyo nfɔ̃́ nnɛ̀ ɑ bí.

Edisee nɑ̀kɛ́mɛ̀ Sunɛmmu kóo nitipòkù ò yóó pɛitɛ́mɛ̀

8 Kɛ̀ Edisee mpɛ̃nkɛ́ diyiè mɑrì Sunɛmmu ɛì, kòo nitipòkù mɔù dɛ̀ bo kɛ mɔkɛ o kpɛrɛ mɛsɑ̀ɑ̀ nkɛ́yú Edisee kɛ dɔ̀ wèe di, kɛ́túótɛ́ dɛ kó diyiè nɛ̀ yɛwe tɛyɛ̀ yɛ̀ɛ̀ kpɑɑní kɛ̀ Edisee níí dɛ mbɑ́tɛ́ kɛ́di.

9 Diyiè mɑrì kòo nitipòkùu nɑ́kɛ́ o dɔù kɛ dɔ̀: N yɛ̃́mu kɛ dò nKuyie nkóo nitisɑ̀ù weè bɑ̀tírí ti cĩ́ɛ̃̀tɛ̀, 10 yóu kɛ̀ tí ò ɑ̃nnɛ́ kudieku kóò dɔú mmutɛ̃ĩ̀ nɛ̀ dikɑ̀rì nɛ̀ tɑ́bùrì nɛ̀ fìtírɛ̀, kòò níí pɛ̃nkɛ́ wèe dɛ mbɑ́tɛ́.

11 Mɛm̀mɛ diyiè mɑrì kɛ̀ Edisee mpɛ̃nkɛ́ dɛ borɛ̀ kɛ́bɑ́tɛ́ kɛ́tɑ kudieku kɛ́nduɔ́, 12 kɛ́nɑ́kɛ́ o kóo tɔ̃ntì Keɑsii kɛ dɔ̀: N yúní tɛ ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kóo nitipòkù. Kòo o yúní, kòo kɔtɛní kɛ́cómmɔ́ɔ o ììkɛ̀. 13 Kɛ̀ Edisee duɔ́ nkòo kóo tɔ̃ntìi nɑ́kɛ́ onitipòkù kɛ dɔ̀: A dɔ̀ɔ̀ dɛ̀ ti kpɛ́í ndɛ̀ dɛumu, ɑ dɔ́ ti dɔɔ̀ bɑ ɑ kpɛ́í? A dɔ́ tí nɑ́kɛ́ okpɑ̀ɑ̀tì yoo ohɑ̃ɑ̃pɔ̀nkótì ɑ kpɛ́ínɑ́ɑ̀? Kòo nitipòkùu tɛ̃̀ńnɛ́ kɛ dɔ̀: M bo n kɔbɛ cuokɛ̀ kɛ̀ dɛ̀ n nɑɑtimu.

14 Kɛ̀ Edisee nɑ́kɛ́ Keɑsii kɛ dɔ̀: Ti nɛ́ bo dɔɔ̀ bɑ o kpɛ́í? Kɛ̀ Keɑsii dɔ̀: Ò í mɔkɛ dɛbirɛ, kòo dɔù mɛ nkòtɛ́. 15 Kɛ̀ Edisee dɔ̀: Yúní we! Kòo ò yúní. Kòo cómmɔ́ɔ o dieku bòrì, 16 kɛ̀ Edisee dɔ̀: Dɛ̀ yɑ̀ɑ bo nkɑ̃́ɑ̃́kɛ́ miɛ nkɑ̀ɑ ùúkú dɛnitidɑbirɛ ndɛ.

Kòo nitipòkù dɔ̀: Áɑ̀ okótì, Kuyie nkóo nìtì ɑ bɑ́ n soutɛ́, mí nhɑ kóo tɔ̃ntì dò!

17 Mɛm̀mɛ kòo nitipòkùu púó nkɛ́pɛitɛ́ dɛnitidɑbirɛ Edisee bɑɑ do ò bennɛ́nɛ̀ dìì mɔ̀nnì.

Edisee fòùkùnnɛmɛ̀ dɛbirɛ

18 Kɛ̀ dɛbirɛɛ kótɛ́. Diyiè mɑrì kɛ́kɔ̃tɛ́ dɛ cicɛ nɛ̀ bɛtɔ̃mbɛ̀ bɛ̀ dɛ̀ì dɛ̀ tidiitì. 19 Bɛ̀ dɛ mbo kɛ̀ dɛbirɛ kuɔ́nko kɛ dɔ̀: N yuu diì yóù! N yuu diì yóù!

Kɛ̀ dɛ cicɛɛ nɑ́kɛ́ otɔ̃ntì kɛ dɔ̀: Túótɛ́ dɛbirɛ kɛ́kɔtɛnɛ̀ dɛ yɔ̃ borɛ̀.

20 Kòo dɛ̀ tùótɛ́ kɛ́kɔtɛ kɛ́duɔ́ ndɛ yɔ̃, kòo ndɛ̀ ùúkú kɛ̀ diyiè nyóó cónnɛ́ yɛyɔ kɛ̀ dɛ̀ɛ kú. 21 Kòo dɛ̀ dèe nkudɑ̀nkù kɛ́tɑnnɛ́ Kuyie nkóo nìtì dieku kɛ́dɔú nho dɔ́ù ĩ́nkɛ̀ kɛ́yɛ̀nní kɛ́kpetínnɛ́, 22 kɛ́yú o dɔù kɛ dɔ̀: N duɔ́ nhotɔ̃ntì mɔù nɛ̀ sɑ̃mmɑrímú n dɔ́ kɛ́cokóo Kuyie nkóo nìtì borɛ̀ ndɛ kɛ́wɛ̃tɛní.

23 Kòo ò bekɛ kɛ dɔ̀ dɛ̀ dòmmɛ? Kɑ̀ɑ kɔ̀ri o borɛ̀ yíe? Otɑ̃̀nkù pɑ̀nwè dɔkɛ yíe, dɛ̀ mɛ nyí tú tɛom̀pùtɛ̀. Kòo dɔ̀: Dɛ̀mɑrɛ̀ í dò.

24 Kòo duɔ́ nkɛ̀ bɛ̀ɛ boú o sɑ̃mmɑrímú dikɑ̀rì, kòo nɑ́kɛ́ otɔ̃ntì kɛ dɔ̀: Kétɛ́! A bɑ́ɑ́ cómmú kucɛ! Kɛ̀ míì sɑ̀ɑ̀ í yĩ ɑ́ cómmú.

25 Mɛm̀mɛ ò kètɛ́mɛ̀ kɛ́kɔtɛ Kuyie nkóo nìtì borɛ̀ Kɑdimɛɛdi tɑ̃rì ĩ́nkɛ̀. Kɛ́nkpɑɑ́ díɛtirì kɛ̀ Kuyie nkóo nìtìi ò yɑ̀ní kɛ́nɑ́kɛ́ o kóo tɔ̃ntì Keɑsi kɛ dɔ̀: Sunɛmmu kóo nitipòkù wenwe kéríní. 26 Cokóo kóò co, kóò bekɛ kɛ dɔ̀: Kunɑɑtí nku bɑkɑɑ̀? A dɔù kpeńnɑ̀ɑ̀? A birɛ kpeńnɑ̀ɑ̀?

Kòo nitipòkùu ò tɛ̃̀ńnɛ́ kɛ dɔ̀: Dɛ̀mɑrɛ̀ í dò. 27 Kòo nitipòkùu tuɔkoo Kuyie nkóo nìtì borɛ̀ kɛ́nínkóo kɛ́pĩ́ nho nɑɑ̀cɛ̀i, kɛ̀ Keɑsi ndɔ́ kóò bɛ̀ti. Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nkóo nìtìi ò nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Yóu we! Ò bo mɛyɛǹcɑɑ̀rìmɛ̀ miɛkɛ nkɛ. Ti Yiɛ̀ nKuyie mmɛ nyí n nɑ̀kɛ́ o yɛ̀mmɛ̀ cɑ̀ɑ̀rɛ̀nɛ̀ tì.

28 Kòo nitipòkù dɔ̀: Okótì n sòò dɑ mɔɔmu dɛbirɑɑ̀? N sòò ti n dɑ nɑ̀kɛ́ kɛ̀ n tú ɑ bɑ́ n soutɛ́ mí nhɑ kóo tɔ̃ntì.

29 Mɛm̀mɛ kɛ̀ Edisee nɑ́kɛ́ Keɑsii kɛ dɔ̀: Bɑ́ɑ́tí kɛ́túótɛ́ m pɑ̀ɑ̀ti kɛ́kétɛ́, kɑ̀ɑ kèrí kɛ conɛ̀ òmɔù ɑ bɑ́ɑ́ ò dɔu. Kòò mɔù mɛ ndɑ dɔu nhɑ bɑ́ɑ́ yie. Kɑ̀ɑ tùɔ̀koo ɑ nɔ́ɔ́ m pɑ̀ɑ̀ti dɛbirɛ ììkɛ̀.

30 Kɛ̀ dɛbirɛ yɔ̃ dɔ̀: Kuyie mbomu kɑ̀ɑ bo, n yí yóó wɛ̃tɛ kɛ í dɑ nɛínɛ̀.

Mɛm̀mɛ kɛ̀ Edisee ò nɛinɛ̀. 31 Kɛ sɔ̃́ nKeɑsii ò niitɛ́nɛ̀ kɛ nɔ̀ɔ́ nkupɑ̀ɑ̀ti dɛbirɛ ĩ́nkɛ̀ bɑ́ tìmɑtì í dɔ̀ɔ̀. Dɛbirɛ í bɛ́i ndɛ̀ mmɛ nyí nɑmpɛ. Kòo wɛ̃tɛní kɛ́co Edisee kóò nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Dɛbirɛ í èntɛ.

32 Kɛ̀ Edisee tuɔkoo, kɛ́tɑ o dieku kɛ sɔ̃́ ndɛbirɛ duɔ́ o dɔ́ù ĩ́nkɛ̀ kɛ ku. 33 Kòo tɑroo kɛ́kpetínnɛ́ kɛ̀ bɛ̀ mbo bɛdɛ́ dɛ miɛkɛ, wenwe nɛ̀ dɛbirɛ, kòo bɑ́ntɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie. 34 Kɛ níí okɛ dɛbirɛ ĩ́nkɛ̀ kɛ́tuú nho nùù dɛ kpɛri, o nuɔ ndɛ kpɛyi, kɛ nɔ́ɔ́ nho nɔu dɛ kpɛsi ĩ́nkɛ̀, kɛ́nhokɛ dɛbirɛ ĩ́nkɛ̀ kɛ̀ dɛ̀ɛ wɛ̃tɛ kɛ́tonkɛ̀. 35 Kɛ̀ Edisee cútɛ́ní kudieku kɛ́centɛ, centɛ, kɛ́wɛ̃tɛ kɛ́dekɛ kɛ́okɛ dɛbirɛ ĩ́nkɛ̀ kɛ dɔ̀ kucɛ mɛ̀yiekɛ̀ kɛ̀ dɛ̀ɛ cĩɛ̃ nkɛ́wéntɛ́ní. 36 Kɛ̀ Edisee yú Keɑsii kɛ dɔ̀: Yúní weè nitipòkù!

Kɛ̀ Keɑsi ò yùní. Koò kɔtoo Edisee borɛ̀. Kɛ̀ Edisee dɔ̀: Túótɛ́ ɑ birɛ.

37 Kòo tɑroo kɛ́nínkóo Edisee ììkɛ̀ kɛ́sĩ́nnɔ́ɔ, kɛ́deè kɛ́túótɛ́ o birɛ kɛ́yɛ̀.

Edisee do nɑ̀ríkùnnɛmɛ̀ tikṹntì tìì tii

38 Kɛ̀ Edisee wɛ̃tɛ Kidikɑɑdi, dɛ̀ do sɔ̃́ ndikònnì diì bo dihɛì. Kɛ̀ Kuyie mpɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑm̀bɛ̀ tɔbɛ̀ kɔ̀tɛní kɛ bo o borɛ̀, kòo nɑ́kɛ́ o kóo tɔ̃ntì kɛ dɔ̀: Sɑɑ ntɛkṹmbotɛ̀ diɛtɛ̀ kɛ̀ ti bénnɛ́ tikṹntì kɛ́sori.

39 Kɛ̀ bɛ kou mɔùu yɛ̀ kɛ́tɑ dikpɑ́ɑ̀ mukũnwɑmmù kɛ́yɑ̀ dikpɑ́ɑ̀ kó yɛyɑɑ̀ mmɑyɛ̀ bɑ́ ò í nyɛ̀ bɑntɛ́ kɛ́ yɛ̀ tɔ̃̀ũ kɛ́cũɔ̃́ o yɑɑ̀yɔ̀rì kɛ́konnɛ̀nní kɛ́cɔ kɛ́utɛ́ tɛkṹmbotɛ̀. 40 Bɛ̀ ɑ̃nnɛ́ dìì mɔ̀nnì kɛ̀ bɛ̀ bo di kɛ̀ bɛ̀ɛ sotɛ kɛ́kuɔ́nko kɛ dɔ̀: Kuyie nkóo nìtì mukṹṹ mmuù ɑ̃ dɛ miɛkɛ bɑ́ dɛ̀ í dò nkɛ́di. 41 Kɛ̀ Edisee dɔ̀: Wɑɑ́nnɛ̀nní muyuo. Kɛ̀ bɛ̀ɛ mù wɑɑnní. Kòo ɑ̃nnɛ́ tɛkṹmbotɛ̀ kɛ dɔ̀: Ãnnɛ́nɛ̀ kɛ́ bɛ̀ duɔ́.

Kɛ̀ bɛ̀ɛ ɑ̃nnɛ́ kɛ́ bɛ̀ duɔ́ mbɑ́ tì tɛ̃́nkɛ í dò mmɛ̀mɑmɛ̀.

Edisee piímɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ tɛkɔ̀ùtɛ̀

42 Diyiè mɑrì kòo nìtì mɔùu yɛ̀nní Bɑɑdi-Sɑdisɑ ɛì kɛ tɔní pɛ̃́ɛ̃̀bɛ̀ bɛ̀ dɔ̀ɔ̀nɛ̀ bɛ̀ tidipɑ̀ntì kɛ̀ bɛ̀ bo sipísìdɛ́, kɛ tɔnɛ̀ tidipɑ̀ntì tɛyɑ̀ɑ̀tɛ̀ kɛ́kɔtɛní kɛ́ dɛ̀ duɔ́ nKuyie nkóo nìtì Edisee kòò dɔ̀: Totínɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ɛ di. 43 Kòo kóo tɔ̃ntì dɔ̀: M bo dɛ̀ totí ɔ̃̀mmɛ botí bɛnìtìbɛ̀ tɛkɔ̀ùtɛ̀ (100)? Kɛ̀ Edisee dɔ̀: Totí bɛ kɛ̀ bɛ̀ɛ di, ti Yiɛ̀ nKuyie nni nnɑ̀kɛ́mu kɛ tú bɛ̀ yóó di kɛ̀ dɛ̀ɛ súɔ́.

44 Mɛm̀mɛ kòo bɛ̀ totí kɛ̀ bɛ̀ɛ di kɛ dɛ̀ɛ súɔ́ nkɛ́ndònnɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie ntì nhò nɑ̀kɛ́mɛ̀.

5

Nɑɑmɑɑ miɛtɛ́mɛ̀

1 Nɑɑmɑɑ do tú Sidii kɔbɛ kóo ɑ̃ɑ̃pɔ̀nkótì nwe kɛ̀ bɛ kóo kpɑ̀ɑ̀tì ò tɑ̃́ mɛdiɛ̀, kɛ yɛ̃́ nɛ̀ weè borɛ̀ ndɛ ti Yiɛ̀ nKuyie ndo duɔ́mmɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ɛ nɑ bɛ dootitɔbɛ̀ kɛ̀ weè nni fɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀nnɑfɛ, kɛ nɛ́ mɔ ntikɔ̀ntì. 2 Dɛ̀ do sɔ̃́ nSidii kɔbɛ bɛɛ̀ kɔ̀tɛ kɛ pɔ̀ntɛ Isidɑyɛɛribɛ kɛ pĩ̀ńní dɛsɑpùmbirɛ mɑrɛ̀ kɛ konní kɛ dɛ̀ duɔ́ nNɑɑmɑɑ pokù, kɛ̀ dɛ̀ ò pĩ mmutɔ̃mmú. 3 Diyiè mɑrì kɛ̀ dɛsɑpùmbirɛɛ nɑ́kɛ́ Nɑɑmɑɑ pokù kɛ dɔ̀: Kɛ̀ n yiɛ̀ ndo bo nɑ kɛ́tuɔkɛ Sɑmmɑrii Kuyie mpɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑǹtò borɛ̀ ò nɑ nhò miɛkùnnɛmu.

4 Kɛ̀ Nɑɑmɑɑ kɔtɛ kɛ́ tì nɑ̀kɛ́ okpɑ̀ɑ̀tì kɛ dɔ̀: Ntɛ Isidɑyɛɛribɛ kó dɛsɑpùmbirɛ yɛ̃ mmù. 5 Kɛ̀ Sidii kóo kpɑ̀ɑ̀tì dɔ̀: Bɑ́ɑ́tí! N yóó wɑ̃rimu dipɑ́tíri Isidɑyɛɛribɛ kóo kpɑ̀ɑ̀tì kɛ́ dɑ duɔ́ nkɑ̀ɑ bií ò duɔ́.

Kɛ̀ Nɑɑmɑɑ túótɛ́ timɑ́tì pɛ́ítì cìdóòbɛ̀ sikɔusìtɑ̃ɑ̃ti (300) mɛsɔɔ ncìdóòbɛ̀ sipísìkuɔ̀, tiyɑ̀ɑ̀tì mɛɑ̃nnímɛ̀ tɛpíítɛ̀, 6 kɛ́tuɔkoo kɛ́duɔ́ nyIsidɑyɛɛribɛ kóo kpɑ̀ɑ̀tì dipɑ́tíri kɛ̀ dì tu: Míì duɔ́nko n kóo tɔ̃ntì Nɑɑmɑɑ dipɑ́tíri kɛ tú ɑ́ ò miɛkùnnɛ o kɔ̀ntì. 7 Isidɑyɛɛribɛ kóo kpɑ̀ɑ̀tì kɑ̀ɑ ndìì mɔ̀nnì dipɑ́tíri kɛ́kɛ̃tɛ́ o yɑ̀ɑ̀tì kɛ́kuɔ́nko kɛ dɔ̀: N tú Kuyie nku, kɛ nɔ nkɛ kɔù kɛ nɔ nkɛ fòùkùnkoɑ̀? Dɛ̀ dòmmɛ kòò n duɔnní onìtì kɛ tú nh ò miɛkùnnɛ? Bɑntɛ́nɛ̀ kɛ dò nhò n wɑntinɛ̀ dikpɑ̀nnì ndi.

8 Kuyie mpɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑǹtò Edisee kèè dìì mɔ̀nnì okpɑ̀ɑ̀tì kɛ̃tɛ́mɛ̀ o yɑ̀ɑ̀tì kɛ́tɔ̃ nkɛ̀ bɛ̀ɛ ò nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Bɑ nkpɛ́í nte kɑ̀ɑ kɛ̃rí ɑ yɑ̀ɑ̀tì? Yóu kòo kɔtɛní m borɛ̀ kɛ́bɑntɛ́ Kuyie mpɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑǹtò bomɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ tenkɛ̀.

9 Kɛ̀ Nɑɑmɑɑ tuɔkoo nɛ̀ o sɛ̃ĩ́ nɛ̀ o nɑɑsɑ̃ntɛ̀ kɛ́cómmɔ́ɔ Kuyie mpɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑǹtò Edisee cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ bòrì nùù. 10 Kɛ̀ Edisee tɔ̃nní kɛ̀ bɛ̀ɛ ò nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Ò yɛ̃ nhɑ tɑ kukó nSuditɛ̃ɛ̃ kɛ́nduò kɛ kurì kɛ dɔ̀ kucɛ mɛ̀yiekɛ̀, ɑ yóó miɛtɛ́mu kɑ̀ɑ kɔ̃̀ntìi wenkɛ!

11 Kɛ̀ Nɑɑmɑɑ miɛkɛɛ pɛikɛ kòò nkérí kɛ kpɑntì kɛ tú: N yɛ̀mmɛ̀ do dò nhò yóó yɛ̀nnímu o mɔ́mmuɔ nkɛ́cómmú kɛ́bɑ́ntɛ̀ o Yiɛ̀ nKuyie nkɛ n kɑ́ɑ́kɛ́ o nɔ̀ùtɛ̀ kɛ́ m miɛkùnnɛ. 12 Dɑmɑɑsi kó ikó nhAbɑnɑ nɛ̀ Pɑdipɑɑ ì í pɛ̃ɛ̃tɛ́ Isidɑyɛɛribɛ kondɑkɛ́síɑ̀? Kɛ̀ n do nyì tɑ kɛ́wuɔ mbɑ́ɑ́ wenkɑɑ̀?

Ò mɛ nyĩ́ kɛ́kóntɛ́nɛ̀ o nɑɑsɑ̃ntɛ̀ nɛ̀ kɛmiɛkɛ kɛ bo kò. 13 Kòo kó bɛtɔ̃mbɛ̀ɛ cokóo kóò nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Okótì! Kɛ̀ Kuyie mpɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑǹtò do ndɑ bekɛ dɛ̀mɑrɛ̀ dɛ̀ɛ̀ yóù ɑ nɑ bɑ́ ndɛ̀ dɔ̀ɔ̀ɑ̀? Bɑ nnɛ́ te kɑ̀ɑ bɑ́ɑ́ dɔɔ̀ ò dɑ nɑ̀kɛ́ tì kɛ tú ɑ wuɔ kɛ́miɛtɛ́?

14 Mɛm̀mɛ kòo tɑ kukó nSuditɛ̃ɛ̃, Edisee ò nɑ̀kɛ́mɛ̀ kɛ́nduò kɛ kurì, kɛ dɔ̀ kucɛ mɛ̀yiekɛ̀, kòo kɔ̃̀ntìi wɛ̃tɛ kɛ́wenkɛ kɛ́nɑɑ́nnɛ̀ dɛbíbɛ́nnɛ̀ kpɛti, kòo wenkɛ. 15 Dɛ mɔ̀nnì kɛ̀ Nɑɑmɑɑ wɛ̃tɛní Kuyie mpɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑǹtò borɛ̀ wenwe nɛ̀ o tũ̀mbɛ̀, kɛ́tɑroo kɛ́cómmɔ́ɔ Edisee ììkɛ̀ kóò nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: M bɑntɛ́mu di mmɔ̀nnì kɛ dò nkɛtenkɛ̀ kɛmɔu miɛkɛ Kuyie nyí bo dɛ̀mɑrɛ̀ kɛ̀ dɛ̀ í tú Isidɑyɛɛribɛ tenkɛ̀. Mí nhɑ kóo tɔ̃ntì n dɑ bɑ́ɑ́mmu, cɔutɛ́ dipɑ̃nnì diì.

16 Kɛ̀ Edisee dɔ̀: M pɑ̀rìkɛ̀mu kɛ tú: Ti Yiɛ̀ nKuyie mbomu kɛ̀ n tú ku kóo tɔ̃ntì, n yí yóó cɔutɛ́ dɛ̀mɑrɛ̀.

Kɛ̀ Nɑɑmɑɑ yetoo, kòo yetɛ. 17 Kɛ̀ Nɑɑmɑɑ dɔ̀: Kɑ̀ɑ yetɛmu m pɑ̃rɛ̀ ɑ́ yóu kɛ̀ bɛ̀ m pɑ̃ ɑ tenkɛ̀ kó mutɑ̃́ɑ̃́ mmùù bo nsɑ̀nnɛ̀ sinɑɑsɛ̃ĩ́ sìdɛ́sì kɛ yɛ̃́ mí nhɑ kóo tɔ̃ntì n tɛ̃́nkɛ í yóó féútɛ́mɛ̀ fɛɔ̃̀fɛ̀ kɛ́tuɔ nyoo mɛtɑummɛ̀ kpɛyi dibɔɔ̀ mɑrì kɛ̀ dɛ̀ í tú ti Yiɛ̀ nKuyie nyIsidɑyɛɛribɛ tũ nkù. 18 N nɛ́ kù bèkú tì tiì tu: Kɛ̀ n kònko, kɛ̀ nh ɛì kóo kpɑ̀ɑ̀tì kɔ̀ri kɛ bo fíé iwũɔ̃ dibɔɔ̀ Dimɔɔ, kòò ǹ nɛinɛ̀ kɛ̀ n nìńkú dibɔɔ̀ Dimɔɔ ììkɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nhɑ́ n cĩ́ɛ̃́.

19 Kɛ̀ Edisee dɔ̀: Kɔtɛ kɛ̀ dɛ̀ nnɑɑti. Kòo ítóo kɛ́dɛ́tɛ́ sɑ́m̀pɔ́.

Nɑɑmɑɑ kó mumɔmmú cɑ̃̀ńtɛ́mɛ̀ Keɑsi

20 Kɛ̀ Edisee kóo tɔ̃ntì Keɑsii totí o yɛ̀mmɛ̀ kɛ dɔ̀: N cicɛ Edisee mɛ̀ nyetɛmɛ̀ Nɑɑmɑɑ Sidii tenkɛ̀ kou kó yɛpɑ̃rɛ̀, ti Yiɛ̀ nKuyie mbomu, m bo cokɛ́ kóò nìntɛ kɛ́yɑ̀ ò bo m pɑ̃ dɛ̀mɑrɛ̀. 21 Ò mɛ nyĩ kɛ́cokɛ́ kɛ́mbɛti Nɑɑmɑɑ, kɛ̀ Nɑɑmɑɑ ò yɑ̀ní kɛ́cútɛ́ mɛcɑ̃ɑ̃ nho nɑɑsɑ̃ntɛ̀ ĩ́nkɛ̀ kɛ́kétóo kóò co kɛ dɔ̀: Kusɑ̀ɑ̀kù bɑkɑɑ̀? 22 Kɛ̀ Keɑsii dɔ̀: Dɛ̀mɑrɛ̀ í dòmmɛ̀. N cicɛ weè n tɔ̃nní kɛ tú n dɑ nɑ́kɛ́ kɛ tú Kuyie mpɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑm̀bɛ̀ tɔbɛ̀ bɛɛ̀ bo kɛ tuɔ̀kùní bɛ̀dɛ́bɛ̀ kɛ bonní Efɑdɑimmu tɑ̃rì, kòò tu kɑ̀ɑ bo yie nhɑ́ ò duɔ́nko timɑ́tì pɛ́ítì cìdóòbɛ̀ sipísìtɑ̃ɑ̃ti nɛ̀ tiyɑ̀ɑ̀tì mɛɑ̃nnímɛ̀ mɛ̀dɛ́mɛ̀, kòo bɛ̀ duɔ́. 23 Kɛ̀ Nɑɑmɑɑ dɔ̀: Nto timɑ́tì pɛ́ítì cìdóòbɛ̀ sipísìkuɔ̀, kɛ́nyetíróo kɛ́ tì cũɔ̃́ siyɑ̀kɛ̀si sìdɛ́sì kɛ́boú kóò duɔ́nnɛ̀ tiyɑ̀ɑ̀tì mɛɑ̃nnímɛ̀ mɛ̀dɛ́mɛ̀ kɛ́duɔ́ nkɛ̀ bɛdɑpɑ̀mbɛ̀ bɛ̀dɛ́bɛ̀ɛ dɛ̀ tɔ kóò cíennɛ̀. 24 Bɛ̀ tùɔ̀kɛ dìì mɔ̀nnì Ofɛdi ɛì kɛ̀ Keɑsii dɛ̀ cɔutɛ́ dɛmɔu kɛ́tɑnnɛ́ tɛcĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kɛ́deè kɛ́ bɛ̀ cɑu nkɛ̀ bɛ̀ɛ ítɛ́.

25 O mɔ́mmuɔ nkòo kɔtɛ o yiɛ̀ nhEdisee borɛ̀, kòo ò bekɛ kɛ dɔ̀: Keɑsii ɑ bonní dɛ? Kòò dɔ̀: Mí nhɑ kóo tɔ̃ntì n yí kɔ̀tɛmɛ̀ dɛ̀mɑrɛ̀.

26 Kɛ̀ Edisee nɛ́ ò nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: N wɛ̃nnì do dɛ̀ bomu onìtì mɔù cùtɛ́ní dɛ̀ tɛnɑɑsɑ̃ntɛ̀ kɛ dɑ co. A í dò nkɛ́cɔutɛ́ di mmɔ̀nnì ndi tiyɑ̀ɑ̀tì, kɛ̀ n nɛ́ bɑ́ɑ́ buɔ́nɛ̀ ɑ bo cɔutɛ́mɛ̀ idíítí kɛ́donnɛ̀ odìfíè kó dɛpɑɑ nnɛ̀ fínyĩ̀ kpɛrɛ nɛ̀ iwũɔ̃ nɛ̀ bɛtɔ̃mbɛ̀ bɛnitidɑɑbɛ̀ nɛ̀ bɛnitipòbɛ̀. 27 Nɑɑmɑɑ kó mumɔmmú yóó cɑ̃́ntɛ́ fɔ̃́ nwe nɛ̀ ɑ yɑɑ̀bío sɑ̃́ɑ̃̀.

Kɛ̀ Keɑsii ńyɛ̀tì Edisee borɛ̀ kɛ̀ tikɔ̀ntì ò pĩ nkoò kɔ̃̀ntìi pɛikɛ kɛ́nɑɑ́nnɛ̀ tikóntì.

6

Tɛpĩɛ̃tɛ̀ domɛ̀ dibinni

1 Kuyie mpɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑm̀bɛ̀ tɔbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ bonɛ̀ Edisee, kɛ̀ bɛ̀ɛ ò nɑ̀kɛ́ diyiè mɑrì kɛ dɔ̀: Mɛfíè ntɛ̃́nkɛ í ti sɑ̀nnɛ̀ ɑ borɛ̀. 2 Yóu kɛ̀ tí kɔtɛ Suditɛ̃ɛ̃ kɛ́kɔ̃ṹ bɑ́ wè kudɔú kɛ́dɔɔ̀ titouti kɛ́mbo. Kòo dɔ̀: Kɔtɛnɛ̀!

3 Kɛ̀ bɛ kóò mɔù dɔ̀: A bɑ́ nti nɛínɛ̀ tínti ɑ kó bɛtɔ̃mbɑ̀ɑ̀? Kòo dɔ̀: Ɛ̃ɛ̃, n kɔrimu.

4 Kɛ̀ bɛ̀ɛ nɛi kɛ́tuɔkɛ Suditɛ̃ɛ̃ kɛ́nkɔ̃ṹ idɛí. 5 Kɛ̀ bɛ kóò mɔù ńkɔ̃ũ, kòo pĩɛ̃tɛ̀ɛ feutɛ́ kɛ́doroo dibinni miɛkɛ, kòo kuɔ́nko kɛ dɔ̀: Áú yoo n yiɛ̀! Dɛ̀ n dimu. M mɛ ntɛ̀ yɑ̃ũtɛ́nímu.

6 Kɛ̀ Kuyie mpɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑǹtòo ò bekɛ kɛ dɔ̀: Yé tɛ̀ do dɛ̀?

Kòo ò bɛnkɛ tɛ̀ do dɛ̀, kòo kéétɛ́ kudɔú kɛ́dootóo dɛ borɛ̀, kɛ̀ tɛ̀ɛ nɔ́ɔ́nní. 7 Kòo nɑ́kɛ́ dɛ yiɛ̀ nkɛ dɔ̀: Dɛitɛní tɛ!

Kòo youtoo o nɔ̀ùtɛ̀ kɛ́ tɛ̀ dɛ̀itɛní.

Edisee dɔummɛ̀ Kuyie nkɛ̀ kùu bɔntɛ́ Sidii kɔbɛ tiyũ̀ɔ̃̀ntì

8 Sidii kɔbɛ kóo kpɑ̀ɑ̀tì nɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ kou kɛ̀ bɛ̀ mmɔkɛ mudoò, kɛ̀ Sidii kɔbɛ kóo kpɑ̀ɑ̀tìi tíí mbɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ iwɛ̃ĩ yɛmbɛ̀ kɛ́ bɛ̀ nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Kɛ̀ di kètɛ́ dí bɑ́tɛ́ diɛ nnɛ̀ diɛ. 9 Kɛ̀ Kuyie mpɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑǹtò Edii nɑ́kɛ́ Isidɑyɛɛribɛ kóo kpɑ̀ɑ̀tì kɛ dɔ̀: Á ndɑkɛ, kɛ bɑ́ɑ́ kétɛ́ ku mpíkù Sidii kɔbɛ bɛɛ̀ kɛ̀ bo.

10 Kòò níí ò nɑ̀kɛ́ kòo dɛitɛ bɛnìtìbɛ̀ kɛ́tɔ̃ nhEdisee ò bennɛ́ dìì bòrì.

Weè do ɔ̃ɔ̃ ò nɑ̀kɛ́ kòo yentɛ́, dɛ̀ í tú kucɛ mɛ̀mɑ́ɑ̀ yoo mɛ̀dɛ́mɛ̀. 11 Kɛ̀ dɛ̀ɛ di Sidii kɔbɛ kóo kpɑ̀ɑ̀tì, kòo yú o ɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ iwɛ̃ĩ yɛmbɛ̀, kɛ́ bɛ̀ bekɛ kɛ dɔ̀: N nɑ́kɛ́nɛ̀ di miɛkɛ wèè kòḿmú Isidɑyɛɛribɛ kóo kpɑ̀ɑ̀tì! Koò nɑ̀ɑ́ nti kpɛti.

12 Kòo tɔ̃mbɛ̀ kóò mɔù dɔ̀: Okpɑ̀ɑ̀tì, tínti ɑ kó bɛtɔ̃mbɛ̀ ti kóò mɔù dɔkɛ, Isidɑyɛɛribɛ kou, Kuyie mpɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑǹtò Edisee weè dɑ́ɑnko Isidɑyɛɛribɛ kóo kpɑ̀ɑ̀tì ɑ nɑ́ɑ́ ntì ɑ dieku kufɑ̃́ɑ̃́ mmiɛkɛ.

13 Kɛ̀ Sidii kɔbɛ kóo kpɑ̀ɑ̀tì dɔ̀: Kɔtɛnɛ̀ kɛ́yɑ̀ ò borɛ̀, kɛ̀ n tɔ̃ nkɛ̀ bɛ̀ɛ ò pĩ̀ńní.

Kɛ̀ bɛ̀ɛ ò nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Ò bo Dotɑ̃ɑ̃ nwe. 14 Kòo tɔ̃ mbɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ pɛ́u nɛ̀ sisɛ̃ĩ́ nɛ̀ sikpɑ̀rìnɑɑsɛ̃ĩ́ kɛ̀ bɛ̀ɛ tuɔkoo kɛyènkɛ̀ kɛ́cɛ̃tinnɛ dihɛì.

15 Kɛ̀ dɛ̀ɛ wentɛ́ kɛ̀ Kuyie mpɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑǹtò kóo tɔ̃ntìi yɛ̀nní sɛ̀ì kɛ́nsɔ̃́ mbɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ cɛ̃̀ɛ̃̀tɛ dihɛì nɛ̀ sisɛ̃ĩ́ nɛ̀ sikpɑ̀rìnɑɑsɛ̃ĩ́, kòo nɑ́kɛ́ Edisee kɛ dɔ̀: Áú n yiɛ̀! Yé ti yóó yĩ́mɛ̀? 16 Kòo ò tɛ̃̀ńnɛ́ kɛ dɔ̀: A bɑ́ nyĩɛ̃̀kù, bɛ̀ɛ̀ ti bonɛ̀ bɛ̀ sũmu kɛ pɛ̃ɛ̃tɛ́ bɛ̀ɛ̀ bɛ̀ bonɛ̀.

17 Edisee mɛ nyĩ kɛ́bɑ́ntɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nkɛ dɔ̀: Kuyie nkpetɛ́ o nuɔ nkòo yɑ̀.

Kɛ̀ Kuyie nyì kpetɛ́, kòo yɑ̀ sisɛ̃ĩ́ nɛ̀ sikpɑ̀rìnɑɑsɛ̃ĩ́ kɛ̀ dɛ̀ pìɛ́kɛ́ ditɑ̃rì kɛ bɛ̀ fitɛ́ kɛ́cɔ́u mmuhɑ̃ɑ̃́.

18 Sidii kɔbɛ tɔ̀ɔ́nní dìì mɔ̀nnì Edisee borɛ̀ kòo bɑ́ntɛ̀ Kuyie nkɛ dɔ̀: Ti Yiɛ̀ nKuyie nfentɛ bɛ.

Kɛ̀ Kuyie mbɛ̀ fèntɛ kɛ́ndònnɛ̀ ò bɛ́immɛ̀. 19 Dɛ mɔ̀nnì kɛ̀ Edisee bɛ̀ nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Di yetɛ́ kucɛ nku, dɛ̀ í tú dihɛì di dɔ́ dì, n tũnnɛnɛ̀ kɛ̀ n dí bɛnkɛ onìtì di wɑɑ̀ nwè.

Mɛm̀mɛ ò bɛ̀ kɔ̀tɛnɛ̀mɛ̀ Sɑmmɑrii. 20 Bɛ̀ tɑ dìì mɔ̀nnì Sɑmmɑrii kɛ̀ Edisee bɑ́ntɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nkɛ dɔ̀: Ti Yiɛ̀ nKuyie ntɛ̃́nnɛ́ bɛ bɛ yɛ̀mmɛ̀.

Kɛ̀ Kuyie mmɛ mbɛ̀ tɛ̃̀ńnɛ́, kɛ bɛ̀ nsɔ̃́ mbɛ̀ bo Sɑmmɑrii ɛì.

21 Kɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ kóo kpɑ̀ɑ̀tìi bɛ̀ yɑ̀ kɛ́bekɛ Edisee kɛ dɔ̀: n cicɛ, m bɛ̀ kùɔɑ̀? 22 Kɛ̀ Edisee dɔ̀: Bɑ́ɑ́ bɛ̀ kùɔ, bɛ̀ ɔ̃ɔ̃ í nkùɔ bɛ̀ pĩ̀ḿmú bɛ̀ mudoò miɛkɛ, duɔ́ mbɛ kɛ̀ bɛ̀ɛ di, kɑ̀ɑ bɛ̀ duɔ́ mmɛniɛ nkɛ̀ bɛ̀ɛ yɑ̃̀ kɛ́kò mbɛ yiɛ̀ mborɛ̀.

23 Kòo kpɑ̀ɑ̀tìi duɔ́ nkɛ̀ bɛ̀ɛ bénnɛ́ tidiitì kɛ̀ bɛ̀ɛ di kɛ́yɑ̃̀ kɛ́deè kòo bɛ̀ yóu kɛ̀ bɛ̀ɛ kò nSidii bɛ kóo kpɑ̀ɑ̀tì borɛ̀. Bɛ̀ tɛ̃́nkɛ í nwɛ̃tɛní Isidɑyɛɛribɛ tenkɛ̀.

Dikònnì tɑnnímɛ̀ Sɑmmɑrii

24 Kɛ̀ Sidii kóo kpɑ̀ɑ̀tì Bɛnni-Adɑdii tíí nho ɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ bɛmɔu kɛ̀ bɛ̀ɛ kɔtɛ kɛ́pi Sɑmmɑrii ɛì, 25 kɛ́ ndì pi weti weti kɛ̀ dikònnì diɛrìi tɑnní kɛ̀ bɛ̀ nfiiti disɑ̃mmɑrínyuu mɛdítíbii nsipísìdɛ́. Kɛ níí bennɛ́ dibuu sɑ́m̀pɔ́rì yɛ̀dìmɑ́sɛ̀ koò mbo mɛdítíbii mmɛ̀nùmmù.

26 Diyiè mɑrì kɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ kóo kpɑ̀ɑ̀tì mpɛ̃nkɛ́ kuduotí ĩ́nkɛ̀ kòo nitipòkù mɔùu ò yɑ̀ kɛ́kuɔ́nko kɛ dɔ̀: Áú! Okpɑ̀ɑ̀tì n dɛɛtɛ́!

27 Kòo kpɑ̀ɑ̀tìi ò tɛ̃̀ńnɛ́ kɛ dɔ̀: Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nyí dɑ dɛɛtɛ́, míì bɑ́ɑ́ nɑ kɛ́ dɑ dɛɛtɛ́! Tidiitì í kpɑɑ́, yɛtebɛ mɛ nyí kpɑɑ́.

28 Kòo ò bekɛ kɛ dɔ̀: Bɑ ndɑ kɔɔ́nnɛ̀?

Kòo dɔ̀: Onitipòkù yie nweè sòò yɛ̃ ntí cɑ́ɑ́kɛ́ m birɛ kɛ nɑɑ cɑ́ɑ́kɛ́ o kpɛrɛ. 29 Kɛ̀ ti bèńnɛ́ n kpɛrɛ kɛ cɑ̀ɑ́kɛ́, kɛ̀ dɛ̀ wentɛ́ kɛ̀ n yɛ̃ nwèe duɔnní o kpɛrɛ kɛ̀ tí cɑ́ɑ́kɛ́, kòò dɛ̀ sɔ̀nnɛ.

30 Okpɑ̀ɑ̀tì tì kèè dìì mɔ̀nnì kɛ́kɛ̃tɛ́ o yɑ̀ɑ̀tì kɛ́ndɑ́ɑ́tí kufɔ̀ɔ̀tɔ̃̀nkù, kɛ centì kuduotí ĩ́nkɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ɛ ò yɑ̀, kòò dɑ̀ɑ́tí kufɔɔ̀tɔ̃̀nkù. 31 Mɛm̀mɛ ò bɛ́immɛ̀ kɛ dɔ̀: Kɛ̀ diyiè yóó tɑ yíe nkɛ̀ Sɑfɑti birɛ Edisee kpɑɑ́nɛ̀ o yuu Kuyie nni ndɔɔ̀ kù dɔ́mɛ̀.

Edisee do nɑ̀kɛ́mɛ̀ dikònnì yóó deèmɛ̀

32 Dɛ̀ do sɔ̃́ nhEdisee kɑ̀ri o cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ ntɛ nɛ̀ dihɛì kó bɛkótíbɛ̀. Kòo kpɑ̀ɑ̀tìi tɔ̃nko o kóo tɔ̃ntì mɔù Edisee borɛ̀ kòò nkpɑɑ́ kɛ í tùɔ̀koo kɛ̀ Edisee nɑ̀kɛ́ dihɛì kó bɛkótíbɛ̀ kɛ dɔ̀: Di yɛ̃́nɑ̀ɑ̀? Weè nitikɔ̀ùtì weè tɔ̃nní kɛ tú bɛ̀ n féútɛ́. N wɑ̃kɛ́nɛ̀! Kòò tùɔ̀kɛní di kpetínnɛ́ dibòrì, di bɑ́ɑ́ yie nkòò tɑnní. N yo kɛ̀ dɛ̀ dò nhokpɑ̀ɑ̀tì kó kunɑmpoo kérínímu dɛ yiɛ̀ nfɔ̃nkúò.

33 Ò kpɑɑ́ kɛ mɛ nnɑ́ɑ́ nkòo kpɑ̀ɑ̀tìi tuɔkɛní o borɛ̀ kɛ́bɛ́i nkɛ dɔ̀: Ti Yiɛ̀ nKuyie nkuù te kɛ̀ mɛyɛi mmiɛ nkó dimɑ̀ɑ̀ ti tùɔ̀kɛní. N tɛ̃́nkɛ nɛ́ kù dɔ́ bɑ nkpɛ́í?

7

1 Kɛ̀ Edisee dɔ̀: Kéntɛ́nɛ̀ kɛ́keè ti Yiɛ̀ nKuyie nni nnɑ̀kɛ́ tì: Ti Yiɛ̀ nKuyie ntu dɛ̀ nɑɑ bo mmɛ̀ nkɑ̃̀ɑ̃́kɛ́ kɛ̀ bɛ̀ do mmuyuo ncìdóòbɛ̀ tɛpíítɛ̀ nɛ̀ bɛ̀dɛ́bɛ̀ mɛdítíbii mmɛ̀mɑ́ɑ̀ ndi dihɛì kó dibòrì. Kɛ̀ mɛdibii ncìdóòbɛ̀ sipísìdɛ́ nɛ̀ bɛ̀dɛ́bɛ̀ do mmɛdítíbii mmɛ̀mɑ́ɑ̀ múnkɛ.

2 Kòo kpɑ̀ɑ̀tì kóo tɔ̃ntì wèè tɔu o kpɑ̀rìnɛntì, kòo bekɛ Kuyie mpɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑǹtò kɛ dɔ̀: Bɑ́ kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nkpetɛ́ yɛwɛtibòrɛ̀ ɑ mɛ̀ nnɑ̀kɛ́ tì bo nɑ kɛ́dɔɔ̀ɑ̀? Kɛ̀ Edisee dɔ̀: A yóó dɛ̀ yɑ̀mu nɛ̀ ɑ nuɔ nhɑ mɛ mbɑ́ɑ́ dɛ̀ di.

Sidii kɔbɛ cokɛ́mɛ̀ kɛ yóu bɛ ɑ̃ɑ̃pɔ̀nkɑrì

3 Dɛ̀ do sɔ̃́ mbɛnìtìbɛ̀ mɑbɛ̀ bɛɛ̀ mɔ ntikɔ̀ntì bɛ̀nɑ̀ɑ̀, kɛ bo dihɛì kó dibòrì, kɛ̀ bɛ̀ɛ nɑ́kɛ́ bɛmɑ́ɑ̀ kɛ dɔ̀: Bɑ nte kɛ̀ ti yó mbo diɛ nkɛ yɑ̀ɑ̀ kúnɛ̀? 4 Kɛ̀ ti tú ti bo tɑ dihɛì dikònnì diì kɛ̀ bo, kɛ̀ ti mɛ nkɑ̀ri diɛ nti bɑɑ yóó kúmu. Yóunɛ̀ kɛ̀ ti kɔtɛ Sidii kɔbɛ kó dihɑ̃ɑ̃pɔ̀nkɑrì kɛ̀ bɛ̀ ti yóu tí nfòù, kɛ̀ bɛ̀ mɛ nti kùɔ dɛ̀ nsɑ̀nnɛ̀.

5 Mɛm̀mɛ kɛ̀ bɛ̀ɛ ítɛ́ dihuri kɛ́ntuɔ̀koo Sidii kɔbɛ ɑ̃ɑ̃pɔ̀nkɑrì mɑ̀nku kɛ sɔ̃́ nhòmɔù í dɛ̀ bo.

6 Ti Yiɛ̀ nKuyie nkuù do duɔ́ nkɛ̀ bɛ̀ɛ keè kunɑmpoo mɑkù, kɛ̀ dɛ̀ ndò nsisɛ̃ĩ́ nɛ̀ sikpɑ̀rìnɑɑsɛ̃ĩ́ nɛ̀ bɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ pɛ́u dɛ kɔku. Kɛ̀ bɛ̀ɛ nɑ́kɛ́ bɛmɑ́ɑ̀ kɛ dɔ̀: Isidɑyɛɛribɛ kóo kpɑ̀ɑ̀tì weè yietí Itiibɛ kpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ nɛ̀ Esibiti kɔbɛ kɛ̀ bɛ̀ bo ti dokɛ́nɛ̀. 7 Kɛ̀ bɛ̀ɛ ítɛ́ dihuri kɛ́cokɛ́ kɛ́yóu bɛ touti nɛ̀ bɛ sɛ̃ĩ́ nɛ̀ bɛ sɑ̃mmɑrímúbɛ̀ kɛ̀ dɛ̀ mpíítí. Bɛ̀ cɛ̃́nkɛ do ìtɛ́ kɛ́cokɛ́ mɑ́ɑ̀ ndi kɛ bo dɛɛtɛ́ bɛ fòmmu. Bɛ̀ do yóu bɛ ɑ̃ɑ̃pɔ̀nkɑrì kɛ̀ dì mmɛ ndò.

8 Mɛm̀mɛ kɛ̀ bɛɛ̀ nìtìbɛ̀ɛ tuɔkoo bɛ ɑ̃ɑ̃pɔ̀nkɑrì mɑ̀nku kɛ́tɑ kutouku mɑkù kɛ́di kɛ́yɑ̃̀, kɛ́tɔ mɛsɔɔ nnɛ̀ timɑ́tì pɛ́ítì nɛ̀ mɛsɔɔ nnɛ̀ tiyɑ̀ɑ̀tì kɛ́kɔtɛ kɛ́sɔnnɛ. Bɛ̀ sɔ̀nnɛ mɛmmɛ kɛ́wɛ̃tɛní kɛ́tɑ kutouku tɛkù kɛ́tɔ bɛ̀ yɑ̀ dɛ̀ɛ̀ kó dimɑ̀ɑ̀ kɛ́kɔtɛ kɛ́sɔnnɛ.

Sidii kɔbɛ ìtɛ́mɛ̀ kɛ yóu Sɑmmɑrii kɛ̀ dikònnìi yɛ̀

9 Bɛnìtìbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ mɛ mmɔ ntikɔ̀ntì kɛ̀ bɛ̀ɛ nɑ́kɛ́ bɛmɑ́ɑ̀ kɛ dɔ̀: Ti dɔɔri dɛ̀ í wenni, yíe ntu tinɑ́ɑǹsɑ̀ɑ̀tì kó diyiè ndi, kɛ̀ ti cĩ́ɛ̃́kɛ́nɛ̀ dɛ kó tinɑ́ɑǹtì kɛ̀ dɛ̀ yɑ̀ɑ wentɛ́nɛ̀ Kuyie mbo ti potɛ́. Yóunɛ̀ kɛ̀ ti kɔtɛ kɛ́ tì nɑ̀kɛ́ okpɑ̀ɑ̀tì.

10 Mɛm̀mɛ bɛ̀ kɔ̀tɛmɛ̀ dihɛì kɛ́yú wèè bɑ̀ɑ dibòrì kóò nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Ti kɔ̀tɛ Sidii kɔbɛ kó dihɑ̃ɑ̃pɔ̀nkɑrì ti í yɑ̀ òmɔù, onìtì kó kunɑmpoo ketɛ́ kɛ í bo, sisɛ̃ĩ́ nɛ̀ sɑ̃mmɑrímú dɛɛ̀ bo kɛ píítí kɛ̀ titouti duɔ́o dɛtetìrɛ̀.

11 Bɛ̀ɛ̀ bɑ̀ɑ dibòrì kɛ̀ bɛ̀ɛ pĩɛ̃kɛ́, kɛ̀ bɛ̀ɛ tì nɑ̀kɛ́ okpɑ̀ɑ̀tì o cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ miɛkɛ.

12 Kòo kpɑ̀ɑ̀tìi ítɛ́ kɛyènkɛ̀ kɛ́nɑ́kɛ́ bɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ iwɛ̃ĩ yɛmbɛ̀ kɛ dɔ̀: N di nɑ́ɑ́mmu Sidii kɔbɛ yɛ̃́mu kɛ dò ndikònnì ti bo, kɛ dɔ̀ɔ̀ kɛ dò mbɛ̀ ìtɛ́ kɛ kɔ̀tɛ kɛ sɔri, kɛ̀ ti bo yɛroo kɛ̀ bɛ̀ ti pĩ́mmú kɛ́tɑ ti ɛì.

13 Kòo kpɑ̀ɑ̀tì tɔ̃mbɛ̀ kóo mɔù dɔ̀: Sisɛ̃ĩ́ sìì kpɑɑ́ dihɛì si miɛkɛ ti dɛitɛ sìnùmmù kɛ́tɔ̃nnɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ɛ kɔtɛ kɛ́yɑ̀. Bɑ́ kɛ̀ sì kpɑɑ́ tìì tùɔ̀kɛní bɛnìtìbɛ̀ tiì yóó sì tùɔ̀kɛní.

14 Kɛ̀ bɛ̀ɛ túótɛ́ sikpɑ̀rìnɑɑsɛ̃ĩ́ sìdɛ́sì nɛ̀ si dèèbɛ̀ bɛ̀dɛ́bɛ̀ kɛ́ bɛ̀ tɔ̃ nkɛ dɔ̀: Tũnnɛnɛ̀ Sidii kó bɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ kɛ́yɑ̀. 15 Kɛ̀ bɛ̀ ntũ mbɛ nɑcɛ̀nɑ̀ kɛ́tuɔkɛnɛ̀ Suditɛ̃ɛ̃ tiyɑ̀ɑ̀tì nɛ̀ tinɛntì Sidii kɔbɛ cooti kɛ buɔ̀nko dɛ̀, kɛ̀ dɛ̀ nɛnkoo kucɛ. Kɛ̀ bɛ̀ do tɔ̃ mbɛ̀ɛ wɛ̃tɛní kɛ́ tì nɑ̀kɛ́ okpɑ̀ɑ̀tì.

16 Kɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ɛ yɛ̀ kɛ́kɔtɛ kɛ́hɛí dɛ̀ɛ̀ bo Sidii kɔbɛ kó dihɑ̃ɑ̃pɔ̀nkɑrì kɛ́nfiiti muyuo ncìdóòbɛ̀ tɛpíítɛ̀ nɛ̀ bɛ̀dɛ́bɛ̀ mɛdítíbii mmɛ̀mɑ́ɑ̀. Mɛdibii ncìdóòbɛ̀ sipísìdɛ́ nɛ̀ bɛ̀nɑ̀ɑ̀ mɛdítíbii mmɛmɑ́ɑ̀ múnkɛ, kɛ́ndònnɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie ndo tì mbɛ̀ nɑ̀kɛ́mɛ̀. 17 Dɛ̀ do sɔ̃́ nhokpɑ̀ɑ̀tì duɔ́ nkòo kó ditɔ̃nnì dìì tɔu o kpɑ̀rìnɛntì kɛ̀ dì kɔ̀tɛ kɛ bɑɑ dibòrì ndi. Bɛ̀ dɛ ndì nɑ̀u kɛ́kuɔ kɛ́ndònnɛ̀ Kuyie mpɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑǹtò do nɑ̀kɛ́ tì okpɑ̀ɑ̀tì ò do kɔ̀tɛní dìì mɔ̀nnì o borɛ̀.

18 Kòo ò nɑ̀kɛ́ tì kɛ dɔ̀: Dɛ̀ nɑɑ bo mmɛ̀ nkɑ̃̀ɑ̃́kɛ́, kɛ̀ bɛ̀ do mmuyuo ncìdóòbɛ̀ tɛpíítɛ̀ nɛ̀ bɛ̀dɛ́bɛ̀ mɛdítíbii mmɛ̀mɑ́ɑ̀ ndi dihɛì kó dibòrì, kɛ̀ mɛdibii ncìdóòbɛ̀ sipísìdɛ́ nɛ̀ bɛ̀nɑ̀ɑ̀ do mmɛdítíbii mmɛ̀mɑ́ɑ̀ múnkɛ. 19 Wèè do bekɛ Kuyie mpɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑǹtò kɛ dɔ̀: Bɑ́ kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nkpetɛ́ yɛwɛtibòrɛ̀ ɑ mɛ̀ nnɑ̀kɛ́ tì bo nɑ kɛ́dɔɔ̀ɑ̀? Kòo ò nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: A yóó dɛ̀ yɑ̀mu nɛ̀ ɑ nuɔ nhɑ mɛ mbɑ́ɑ́ dɛ̀ di. 20 Tiì do tùɔ̀kɛní kɛ̀ bɛ̀ɛ ò nɑ̀u dihɛì kó dibòrì borɛ̀ kòo kú.

8

Okpɑ̀ɑ̀tì duɔ́mmɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ɛ tɛ̃́nnɛ́ Sunɛmmu kóo nitipòkù o kpɛrɛ

1 Dimɔ̀nnì mɑrì miɛkɛ kɛ̀ Edisee nɑ́kɛ́ Sunɛmmu kóo nitipòkù ò do fòùkùnnɛ wèè birɛ kɛ dɔ̀: Ítɛ́ fɔ̃́ nnɛ̀ ɑ cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kɔbɛ kɛ́kɔtɛ dihɛì tɛrì mɑrì ɑ dɔ́ dì kɛ́mbo, ti Yiɛ̀ nKuyie nkuù yùní dikònnì kɛ̀ di kɔ̀riní dihɛì kɛ bo mbo kɛ dɔ̀ yɛbie nyɛ̀yiekɛ̀.

2 Kòo nitipòkùu dɔɔ̀ Kuyie mpɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑǹtò ò nɑ̀kɛ́ tì, kɛ́ítɛ́ wenwe nɛ̀ o cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kɔbɛ, kɛ́kɔtɛ kɛ́mbo Fidisitɛ̃ɛ̃bɛ tenkɛ̀ kɛ dɔ̀ yɛbie nyɛ̀yiekɛ̀. 3 Yɛbie nyɛ̀yiekɛ̀ kó difɔ̃nkúò kɛ̀ dɛ kóò nitipòkùu konní kɛ́kɔtɛ kɛ bo yɑ̀ okpɑ̀ɑ̀tì, kóò beé nho cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ nɛ̀ o pɑku kpɛti.

4 Kɛ sɔ̃́ nhokpɑ̀ɑ̀tì nɑ̀ɑ́nnɛ̀ Kuyie mpɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑǹtò Edisee kóo tɔ̃ntì Keɑsii kóò bekɛ kɛ tú: N nɑ́kɛ́ Edisee dɔ̀ɔ̀ tìì diɛtì timɔu. 5 Kɛ̀ Keɑsii nhò nɑ̀ɑ́ nhEdisee do fòùkùnnɛmɛ̀ dɛbirɛ. Dɛ mɔ̀nnì ndi onitipòkù ò do fòùkùnnɛ wèè birɛ ò tùɔ̀koomɛ̀ kɛ bo beé nhokpɑ̀ɑ̀tì o cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ nɛ̀ o pɑku kpɛti. Kɛ̀ Keɑsii dɔ̀: Okpɑ̀ɑ̀tì ntɛ dɛ kóo nitipòkù nɛ̀ o birɛ Edisee do fòùkùnnɛ dɛ̀.

6 Kòo kpɑ̀ɑ̀tìi bekɛ onitipòkù, kòo ò nɑ̀kɛ́ dɛ̀ wũɔ̃kɛ́mɛ̀. Kòo kpɑ̀ɑ̀tìi ò nɛínnɛ̀ tɛkpɑ̀ɑ̀tìcĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kóo kótì kɛ dɔ̀: Kɔtɛ kɛ́duɔ́ nkɛ̀ bɛ̀ɛ ò tɛ̃̀ńnɛ́ o kpɛrɛ nɛ̀ bɛ̀ dɛ̀itɛ dɛ̀ɛ̀ kó dimɑ̀ɑ̀ o pɑku miɛkɛ nɛ̀ ò ìtɛ́mɛ̀ nɛ̀ yíenní.

Edisee nɑ̀kɛ́mɛ̀ Asɑyɛɛdi yóó nɑɑ́mmɛ̀ okpɑ̀ɑ̀tì

7 Kɛ̀ Edisee kɔtɛ Dɑmɑɑsi kɛ sɔ̃́ nSidii kóo kpɑ̀ɑ̀tì Bɛnni-Adɑdi mɔ nkɛ̀ bɛ̀ɛ ò nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Kuyie mpɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑǹtò kɔ̀tɛní ti ciɛ. 8 Kòo kpɑ̀ɑ̀tìi nɑ́kɛ́ Asɑyɛɛdi kɛ dɔ̀: Túótɛ́ yɛpɑ̃rɛ̀ kɛ́kɔtɛ kɛ́yɑ̀ Kuyie mpɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑǹtò kòo beé nti Yiɛ̀ nKuyie nkɛ́yɑ̀ kɛ̀ nsɑ̀ kɛ̀ m bo miɛtɛ́.

9 Kòo kɔtɛ kɛ́kpéé nDɑmɑɑsi kpɛrɛ dɛmɔu dɛ̀ɛ̀ kó dimɑ̀ɑ̀ tu dɛsɑ̀ɑ̀rɛ̀ kɛ́toú nyòyóbɛ̀ sipísìnɑ̀ɑ̀ kɛ́kɔtɛnɛ̀ Kuyie mpɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑǹtò borɛ̀ kɛ́cómmɔ́ɔ o ììkɛ̀ kɛ dɔ̀: A kóo dɑpɑ̀ɑ̀ mBɛnni-Adɑdi Sidii kɔbɛ kóo kpɑ̀ɑ̀tì weè n tɔ̃nní kɛ tú: N dɑ bekɛ kɛ̀ nsɑ̀ kòò bo miɛtɛ́ mumɔmmú ò mɛ̀ mmɔ mmù.

10 Kɛ̀ Edisee dɔ̀: Kɔtɛ kóò nɑ̀kɛ́ kɛ tú ò yóó miɛtɛ́, ti Yiɛ̀ nKuyie nnɛ́ n nɑ̀kɛ́mu kɛ tú ò yóó kú.

11 Ò mɛ nyĩ́ kɛ dɔ̀ só kɛ́nwúó nfù! Kɛ̀ tinɔnniɛtii yɛ̀nní. 12 Kɛ̀ Asɑyɛɛdi dɔ̀: Bɑ nte okótì kɑ̀ɑ kuɔ̀?

Kɛ̀ Edisee dɔ̀: N yɑ̀ mɛyɛi nhɑ yóó dɔɔ̀ mɛ̀mmɛ Isidɑyɛɛribɛ. A yóó cɔ́ummɛ̀ bɛ ɛkɛ̀ iduotí fitɛ́ yɛ̀, kɛ́fíé bɛ kó bɛkpɑ̀rìtiebɛ kɛ nɑu ibíbɛ́nní, kɛ́puoti bɛpɔupómpómbɛ̀. 13 Kɛ̀ Asɑyɛɛdi dɔ̀: Yé n tú wè mí nhɑ kóo tɔ̃ntì? Mí ndɛmɔcírɛ̀ kɛ bo pĩ́ mmutɔ̃mmú diɛmù mummu? Kɛ̀ Edisee dɔ̀: Ti Yiɛ̀ nKuyie ntì nni nnɑ̀kɛ́mu kɛ tú: A yóó nɑɑ́ nSidii kɔbɛ kóo kpɑ̀ɑ̀tì.

14 Mɛm̀mɛ kɛ̀ Asɑyɛɛdii ítɛ́ Edisee borɛ̀ kɛ́kò nho kóo kpɑ̀ɑ̀tì Bɛnni-Adɑdi borɛ̀. Kòo ò bekɛ kɛ dɔ̀: Edisee dɑ nɑ̀kɛ́ ɔ̃̀nti? Kòo ò tɛ̃̀ńnɛ́ kɛ dɔ̀: Ò tu ɑ yóó miɛtɛ́mu.

15 Kɛ̀ dɛ̀ɛ wentɛ́ kɛ̀ Asɑyɛɛdii túótɛ́ kuyɑ̀ɑ̀kù kɛ́pɔɔ̀tɛ̀ mɛniɛ nkɛ́nɔ́ɔ́ nhomuɔnti ììkɛ̀ kòo kú. Kòo cɔutɛ́ tikpɑ̀tì.

Yodɑmmu nɑɑ́mmɛ̀ Sudɑɑ kɔbɛ kóo kpɑ̀ɑ̀tì

(Wéntɛ́ 2 Bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ tɔ̃mmú 21:2-20)

16 Akɑbu birɛ Yodɑmmu Isidɑyɛɛribɛ kóo kpɑ̀ɑ̀tì kpɑ̀tì benni nummurì ndi Sosɑfɑti birɛ Yodɑmmu nɑɑ́mmɛ̀ Sudɑɑ kɔbɛ kóo kpɑ̀ɑ̀tì. 17 Ò do yóó di tikpɑ̀tì kɛ mɔkɛ yɛbie nsipísìtɑ̃ɑ̃ti nɛ̀ yɛ̀dɛ́ɛ̀ ndi, kɛ́ntɔ tikpɑ̀tì kɛ́mbo Sedisɑdɛmmu kɛ dɔ̀ yɛbie nyɛ̀ni, 18 kɛ́tũnnɛ Isidɑyɛɛribɛ kpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ kó icɛ, Akɑbu cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kɔbɛ do dɔ̀ɔ̀mɛ̀. Kɛ yɛ̃́ ò do puokɛmɛ̀ Akɑbu kóo sɑpɑ̀ɑ̀ nwe kɛ́dɔɔ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nyí dɔ́ dɛ̀. 19 Bɑ́ nɛ̀ mɛmmɛ ti Yiɛ̀ nKuyie nyí ndɔ́ kɛ́kuɔ Sudɑɑ kó kubotí ku kóo tɔ̃ntì Dɑfiti kpɛ́í. Kù do bɛ́immu kɛ dɔ̀: O cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ bɑ́ɑ́ pɑɑ̀ okpɑ̀ɑ̀tì dimɔ̀nnì mɑrì.

20 Yodɑmmu kpɑ̀tì miɛkɛ nkɛ Edɔmmu kɔbɛ yetɛmɛ̀ Sudɑɑ kɔbɛ bo mbɛ̀ bɑkɛ́mɛ̀, kɛ́wɑɑ́ mbɛ kóo kpɑ̀ɑ̀tì. 21 Kɛ̀ Yodɑmmuu ítɛ́ nɛ̀ sikpɑ̀rìnɑɑsɛ̃ĩ́ simɔu nɛ̀ si dèèbɛ̀ kɛ́kɔtɛ Sɑii. Kɛ̀ bɛ̀ɛ ítɛ́ kɛyènkɛ̀ wenwe nɛ̀ bɛ̀ɛ̀ bɑkɛ́ sikpɑ̀rìnɑɑsɛ̃ĩ́ kɛ́potɛ́ Edɔmmu kɔbɛ bɛ̀ɛ̀ do bɛ̀ cɛ̃̀ti. Kɛ̀ Sudɑɑ kɔbɛ kó bɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ sɔmbɛ biɛ cokɛ́ kɛ́kũṹ mbɛ cɛ̃́ĩ. 22 Mɛm̀mɛ Edɔmmu kɔbɛ fìètɛmɛ̀ bɛmɑ́ɑ̀ Sudɑɑ kɔbɛ nɔu miɛkɛ nɛ̀ yíenní.

Diì mɔ̀nnì dimɑ́ɑ̀ miɛkɛ nkɛ, Dibunɑɑ ɛì kɔbɛ múnkɛ yetɛmɛ̀ Sudɑɑ kɔbɛ kóo kpɑ̀ɑ̀tì kpɛti.

23 Yodɑmmu tɔ̃mmú sɔmmu ò dɔ̀ɔ̀ dɛ̀ɛ̀ kó dimɑ̀ɑ̀ dɛ̀ wɑ̃̀rimu Sudɑɑ kpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ dɔɔ̀rìmɛ̀ pɑ́tíri miɛkɛ. 24 Kòo kú kɛ̀ bɛ̀ɛ ò kũnnɛ́ Dɑfiti ɛì o yɛmbɛ̀ fɔ̃ti. Kòo birɛ Aɑsiɑ sɔɔtɛ́ o kpɑ̀tì.

Aɑsiɑ nɑɑ́mmɛ̀ Sudɑɑ kɔbɛ kóo kpɑ̀ɑ̀tì

(Wéntɛ́ 2 Bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ tɔ̃mmú 22:1-6)

25 Akɑbu birɛ Yodɑmmu Isidɑyɛɛribɛ kóo kpɑ̀ɑ̀tì kpɑ̀tì benni tɛpíítɛ̀ nɛ̀ didɛ́rì ndi Sudɑɑ kɔbɛ kóo kpɑ̀ɑ̀tì Yodɑmmu birɛ Aɑsiɑ nɑɑ́mmɛ̀ okpɑ̀ɑ̀tì. 26 Ò do yóó di tikpɑ̀tì kɛ mɔkɛ yɛbie nsipísìdɛ́ nɛ̀ yɛ̀dɛ́ɛ̀ ndi, kɛ́ntɔ tikpɑ̀tì kɛ dɔ̀ dibenni kɛ bo Sedisɑdɛmmu. O yɔ̃ yètìrì do tú Atɑdii Omidi Isidɑyɛɛribɛ kóo kpɑ̀ɑ̀tì kóo sɑpɑ̀ɑ̀. 27 Kɛ̀ Aɑsiɑ tũnnɛ Akɑbu cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kɔbɛ kó mɛborimɛ kɛ́dɔɔ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nyí dɔ́ dɛ̀, Akɑbu cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kɔbɛ bɑɑ do dɔ̀ɔ̀ dɛ̀, kɛ yɛ̃́ ò do tùótɛ́mɛ̀ bɛ kóo sɑpɑ̀ɑ̀ nwe kɛ́puokɛ.

28 Mɛm̀mɛ Aɑsiɑ nɛinɛ̀mɛ̀ Akɑbu birɛ Yodɑmmu kɛ̀ bɛ̀ɛ kɔtɛ Dɑmɔti Kɑdɑɑdi tempɛ̃ nkɛ bo dokɛ́nɛ̀ Sidii kɔbɛ kóo kpɑ̀ɑ̀tì Asɑyɛɛdi, kɛ̀ Sidii kɔbɛɛ kɔutɛ Yodɑmmu. 29 Kòo wɛ̃tɛní Sisedɛɛdi kɛ bo tɑɑ̀ nhomɑ́ɑ̀ Sidii kɔbɛ ò kɔ̀ùtɛ yɛ̀ɛ̀ muɔ mbɛ̀ kpɑ̀ ndìì mɔ̀nnì wenwe nɛ̀ Sidii kɔbɛ kóo kpɑ̀ɑ̀tì Asɑyɛɛdi. Ò dɛ mbo kɛ̀ Yodɑmmu birɛ Aɑsiɑ Sudɑɑ kɔbɛ kóo kpɑ̀ɑ̀tìi kɔtɛ Sisedɛɛdi kɛ bo ò dɔu nwenwe nɛ̀ kuyonku.

9

Bɛ̀ pĩ̀ḿmɛ̀ Yeu tikpɑ̀tì

1 Diyiè mɑrì kɛ̀ Kuyie mpɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑǹtò Edisee yú Kuyie mpɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑm̀bɛ̀ tɔbɛ̀ miɛkɛ odɑpɑ̀ɑ̀ mmɔù kóò nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Bɑ́ɑ́tí kɛ́túótɛ́ tɛdéntɛ̀ nɛ̀ mɛkùɔ̀ nkɛ́kɔtɛ Dɑmɔti Kɑdɑɑdi tempɛ̃. 2 Kɑ̀ɑ tùɔ̀koo ɑ́ yɑ̀ Nimmusi birɛ Sosɑfɑti birɛ Yeu, kóò yu kɛ́kɛntɛ́nɛ̀ o kɔbɛ, kɛ̀ dí tɑ kudieku dimɑ́ɑ̀ borɛ̀. 3 Kɑ̀ɑ cóú nho yuu mɛkùɔ̀ nkóò nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Ti Yiɛ̀ nKuyie ntu ku dɑ tɑ̃ɑ̃tɛ́mu kɑ̀ɑ yó ntú Isidɑyɛɛribɛ kóo kpɑ̀ɑ̀tì, kɑ̀ɑ dèè ɑ́ yɛ̀ kɛ́cokɛ́, ɑ bɑ́ɑ́ dɛ̀ ɔɔtɛ.

4 Kɛ̀ weè dɑpɑ̀ɑ̀ nkɔtɛ Dɑmɔti Kɑdɑɑdi tempɛ̃, 5 kɛ́tuɔkoo kɛ sɔ̃́ mbɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀nkótíbɛ̀ wɛ̃ nkɛ kɑri dibòrì dìmɑ́ɑ̀. Kòo dɔ̀: Okótì m mɔkɛ tìmɑtì nti kɛ bo dɑ nɑ́kɛ́, kɛ̀ Yeuu o bekɛ kɛ dɔ̀: A dɔ́ kɛ́yɑ̀ we ti miɛkɛ? Kòò dɔ̀: Okótì fɔ̃́ nwe n dɔ́ kɛ́yɑ̀mɛ̀.

6 Kɛ̀ Yeuu ítɛ́ kɛ́tɑ kudieku, kòo dɑpɑ̀ɑ̀ nhò còú mmɛkùɔ̀ nho yuu kóò nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Ti Yiɛ̀ nKuyie nyIsidɑyɛɛribɛ tũ nkù tu kuù dɑ tɑ̃ɑ̃tɛ́ kɑ̀ɑ bo ntú ku nìtìbɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ kóo kpɑ̀ɑ̀tì. 7 Fɔ̃́ɔ̃̀ yóó potɛ́ Akɑbu ɑ kóo kpɑ̀ɑ̀tì cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kɛ́pɛitɛ ku kó bɛtɔ̃mbɛ̀ nɛ̀ ku pɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑm̀bɛ̀ Sesɑbɛɛdi kùɔ bɛ̀. 8 Kù tu kù yóó kuɔmu Akɑbu cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ bɛnitidɑɑbɛ̀ bɛmɔu, tidɑɑtì nɛ̀ bɛ̀ɛ̀ í tú tidɑɑtì, 9 kɛ́dɔɔ̀ Akɑbu cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kù do dɔ̀ɔ̀mɛ̀ Nɛbɑti birɛ Sedoboɑmmu kpɛtɛ nɛ̀ Aiyɑ birɛ Bɑsɑɑ kpɛtɛ. 10 Kɛ̀ Sesɑbɛɛdi yie, simɔɔ́ siì yóó ò cɑ̀ɑ́kɛ́ kupɑku bɛ̀ tu kù Sisedɛɛdi ku miɛkɛ, òmɔù í yóó ò kũnnɛ́.

Ò ti nhò nɑ̀kɛ́ kɛ́kpetɛ́ dicɑ̀ù kɛ́yɛ̀ kɛ́cokɛ́.

11 Kɛ̀ Yeuu yɛ̀nní bɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ tɔbɛ̀ borɛ̀, kɛ̀ bɛ̀ɛ ò bekɛ kɛ dɔ̀: Kusɑ̀ɑ̀kù bɑkɑɑ̀? Dɛ kó kuwɑ́ɑ́tíkù dɑ yɛ̃ mbɑ? Kòo bɛ̀ tɛ̃̀ńnɛ́ kɛ dɔ̀: Di yɛ̃́mu dɛ kóo nìtì botí bo nɑ kɛ́nɑ́kɛ́ tì. 12 Kɛ̀ bɛ̀ɛ yetɛ kɛ dɔ̀: A soúmmu, tí nɑ́kɛ́ ò yɛ̃ mmù! Kɛ̀ Yeu dɔ̀: Ò n nɑ̀kɛ́ kɛ yɛ̃ mmuu mmu nɛ̀ muu nkɛ n còú mmɛkùɔ̀ nkɛ tú ti Yiɛ̀ nKuyie nni ntɑ̃ɑ̃tɛ́ kɛ̀ m bo ntú Isidɑyɛɛribɛ kóo kpɑ̀ɑ̀tì.

13 Bɑ́ wè kòo pɑ̃̀nkɛɛ túótɛ́ o yɑɑ̀bòrì kɛ́dɔú ndikpɑ̀ɑ̀tìkɑ̀rì ĩ́nkɛ̀ kɛ̀ Yeuu kɑri, kɛ̀ bɛ̀ɛ eé ditɑ̃tɛheù kɛ́pĩɛ̃kɛ́ kɛ dɔ̀: Yeu weè tu okpɑ̀ɑ̀tì!

Yeu fìètɛmɛ̀ tikpɑ̀tì Yodɑmmu borɛ̀

14 Mɛm̀mɛ Nimmusi birɛ Sosɑfɑti birɛ Yeu còḿmúmɛ̀ kɛ bo bɔ nhokpɑ̀ɑ̀tì Yodɑmmu. Dɛ̀ do sɔ̃́ nYodɑmmu nɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ bɛmɔu bɛ̀ bo Dɑmɔti nwe Kɑdɑɑdi tempɛ̃ nkɛ bɑɑ dihɛì, Sidii kɔbɛ kóo kpɑ̀ɑ̀tì Asɑyɛɛdi kpɛ́í, 15 kɛ̀ Yodɑmmu yie kɔtɛ Sisedɛɛdi kɛ bo tɑɑ̀ nho muɔ mbɛ̀ ò kɔ̀ùtɛ yɛ̀ bɛ̀ kpɑ̀ ndìì mɔ̀nnì wenwe nɛ̀ Sidii kɔbɛ kóo kpɑ̀ɑ̀tì Asɑyɛɛdi.

Dɛ mɔ̀nnì ndi Yeu bɛ̀ nɑ̀kɛ́mɛ̀ kɛ dɔ̀: Kɛ̀ di yiemmu kɛ n kómmú, òmɔù bɑ́ɑ́ yɛ̀ dihɛì kɛ́kɔtɛnɛ̀ dɛ kó tinɑ́ɑǹtì Sisedɛɛdi ɛì.

16 Ò mɛ nyĩ kɛ́deè kɛ́dekɛ o kpɑrìnɑɑsɑ̃ntɛ̀ kɛ́kɔtɛ Sisedɛɛdi Yodɑmmu mɔ nkɛ duɔ́ dɛ̀, kɛ̀ Aɑsiɑ kɔ̀tɛ kɛ bo ò dɔu. 17 Wèè bɑ̀ɑ Sisedɛɛdi ɛì kòo ḿbo didènnì ĩ́nkɛ̀, Yeu nɛ̀ o tĩ̀nnì kɛ̀ bɛ̀ nkéróo, kòo pĩɛ̃kɛ́ kɛ dɔ̀: N wúó nditĩ̀nnì mɑrì ndi kɛ̀ dì kèríní, kɛ̀ Yodɑmmu dɔ̀: Tɔ̃ nhonìtì nɛ̀ tɛsɑ̃ntɛ̀ kòo bɛ̀ co, kɛ́ bɛ̀ bekɛ kɛ́yɑ̀ kɛ̀ bɛ̀ kèríní kusɑ̀ɑ̀kù.

18 Kòo tuɔkoo Yeu borɛ̀ kɛ dɔ̀: Okpɑ̀ɑ̀tì tu n dɑ bekɛ kɛ́yɑ̀ kɑ̀ɑ kèrínínɛ̀ kusɑ̀ɑ̀kù? Kɛ̀ Yeu dɔ̀: Kɑ̀ɑ kpɛti nɛ́ tú bɑ dɛ miɛkɛ? Wɛ̃tɛ n fɔ̃nkúò!

Wèè bɑ̀ɑ dihɛì kòo pĩɛ̃kɛ́ kɛ dɔ̀: Ditɔ̃nnì tùɔ̀koomu bɛ borɛ̀, dì mɛ nyí wɛ̃̀tɛní.

19 Kòo kpɑ̀ɑ̀tìi yíɛ́ kɛ́tɔ̃ nditɔ̃nnì tɛrì kɛ̀ dìì tuɔkoo kɛ dɔ̀: Okpɑ̀ɑ̀tì weè n tɔ̃nní kɛ tú n dɑ bekɛ kɛ́yɑ̀ kɑ̀ɑ kèróo nɛ̀ kusɑ̀ɑ̀kù. Kòo dɔ̀: A kpɛti nɛ̀ tú bɑ dɛ miɛkɛ? Wɛ̃tɛ n fɔ̃nkúò!

20 Wèè bɑ̀ɑ dibòrì, kòo pĩɛ̃kɛ́ kɛ dɔ̀: Ditɔ̃nnì tùɔ̀kɛmu, di mɛ nyí wɛ̃̀tɛní. Dɛ yiɛ̀ nceé ndonnɛ̀ Nimmusi yɑɑ̀birɛ Yeu kɔ̃mu mmu. Ò fĩmmúnímu!

21 Kɛ̀ Yodɑmmu dɔ̀: Pítínnɛ́ sisɛ̃ĩ́ n nɑɑsɑ̃ntɛ̀! Kɛ̀ bɛ̀ɛ pítínnɛ́, wenwe Yodɑmmu Isidɑyɛɛribɛ kóo kpɑ̀ɑ̀tì nɛ̀ Aɑsiɑ Sudɑɑ kɔbɛ kou, kɛ̀ bɛ̀ɛ kɔtɛ kɛ́co Yeu Nɑbɔti Sisedɛɛdi kou pɑku miɛkɛ.

Bɛ̀ kùɔmɛ̀ Yodɑmmu

22 Yodɑmmu yɑ̀ dìì mɔ̀nnì Yeu, kóò bekɛ kɛ dɔ̀: Kunɑɑtí bɑkɑɑ̀? Kòo ò tɛ̃̀ńnɛ́ kɛ dɔ̀: Kunɑɑtí bo yĩ́mɛ kɛ́mbo kɑ̀ɑ yɔ̃ Sesɑbɛɛdi bùtínnɛ́ Kuyie nkɛ feu yɛbɔkɛ̀ kɛ dɔɔri munitinɔ̀ntɔ̃mmù.

23 Yodɑmmu ti nkèè kɛ́nɑ́kɛ́ Aɑsiɑ kɛ dɔ̀: Bɛ̀ ti fìtɛ́mu! Kɛ́kóntɛ́nɛ̀ o kpɑ̀rìnɑɑsɑ̃ntɛ̀ kɛ bo cokɛ́.

24 Kɛ sɔ̃́ nYeu sɛ̀u nkupie nkɛ́tɑ̃ũ kɛ́tɑ̃ Yodɑmmu cĩ̀ncĩ̀nnì, kɛ̀ kupie ntɑ kɛ́pĩ́ nho dinni, kòo do ò kpɑrìnɑɑsɑ̃ntɛ̀ miɛkɛ. 25 Kɛ̀ Yeuu nɑ́kɛ́ Bidikɑɑ wèè tɔ o kpɑ̀rìnɛntì kɛ dɔ̀: Dɛitɛnɛ̀ we, kɛ́dootóo Nɑbɔti Sisedɛɛdi kou pɑku miɛkɛ! Dentɛní ti do tũ ndìì mɔ̀nnì o cicɛ Akɑbu kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nnɑ̀kɛ́ tì o kpɛ́í. 26 Kù do ò nɑ̀kɛ́ tì kɛ dɔ̀: Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie n yɑ̀mu ɑ kùɔmɛ̀ Nɑbɔti nɛ̀ o bí, n yóó dɛ ndɑ fɔ́ɔ́ ndɛ mɔ́mmɔnnɛ dɛ kó kupɑku miɛkɛ. Mí nKuyie mmíì bɛ́i! Dɛitɛ we tũ̀nkɛ́, kɛ́dootóo dɛ kó kupɑku miɛkɛ kɛ́ndònnɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie ndo tì bɛ́immɛ̀.

Bɛ̀ kùɔmɛ̀ Okosiɑ Sudɑɑ kɔbɛ kóo kpɑ̀ɑ̀tì

(Wéntɛ́ 2 Bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ tɔ̃mmú 22:7-9)

27 Sudɑɑ kɔbɛ kóo kpɑ̀ɑ̀tì Aɑsiɑ dɛ̀ yɑ̀ dìì mɔ̀nnì kɛ́cokɛ́ kɛ́tũnnɛ Bɛti-Akɑ̃ɑ̃ kó kucɛ kɛ̀ Yeuu ò bɛ̀ti kɛ dɔ̀: Potɛ́nɛ̀ we! Kɛ̀ bɛ̀ɛ ò potɛ́ kóò kɔ̀ùtɛ o kpɑ̀rìnɑɑsɑ̃ntɛ̀ miɛkɛ, Kuudi tennì ĩ́nkɛ̀ dìì tɔ̀kɛ́nɛ̀ Ibedeɑmmu ɛì, kòo cokɛ́ kɛ́kɔtɛ Mɛkidoo ɛì, ò dɛ nku, 28 kòo kó bɛtɔ̃mbɛ̀ɛ ò tùótɛ́ kɛ́kɔtɛnɛ̀ Sedisɑdɛmmu kóò kũnnɛ́ o yɛmbɛ̀ fɔ̃ti Dɑfiti ɛì miɛkɛ.

29 Akɑbu birɛ Yodɑmmu kpɑ̀tì benni tɛpíítɛ̀ nɛ̀ dìmɑ́ɑ̀ miɛkɛ do nkɛ Aɑsiɑ nɑɑ́mɛ̀ Sudɑɑ kɔbɛ kóo kpɑ̀ɑ̀tì.

Bɛ̀ kùɔmɛ̀ Sesɑbɛɛdi

30 Dɛ kó difɔ̃nkúò kɛ̀ Yeuu kɔtɛ Sisedɛɛdi kɛ̀ Sesɑbɛɛdii tì kèè kɛ́ɑ̃nnɛ́ còdóò kɛ́sɑ̃ri o yùtì kɛ́nsíékɛ́ní o dieku kó tɛbòtɛ̀. 31 Yeu nɑ dìì mɔ̀nnì dihɛì kó dibòrì kòò dɔ̀: Kusɑ̀ɑ̀kù bɑkɑɑ̀? Fɔ̃́ nnɛ̀ Simmidi wèè kùɔ o kóo kpɑ̀ɑ̀tì di pókù nku.

32 Kɛ̀ Yeuu bɔ́útɛ́ tɛbòtɛ̀ bíɛ́kɛ̀ kɛ́pɛ́i nkɛ dɔ̀: We ntú n kou? We nni nkómmú!

Kɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ bɛ̀dɛ́bɛ̀ yoo bɛtɑ̃ɑ̃tii síékɛ́ní, kɛ tú bɛ̀ fɔ̃̀mmu bɛ̀ kɛ̀ tu tɛkpɑ̀ɑ̀tìcĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kó bɛkótíbɛ̀. 33 Kɛ̀ Yeu dɔ̀: Tentɛnɛ̀ní we!

Kɛ̀ bɛ̀ɛ ò tèntɛní, kòo donní kòo yĩ̀ĩ̀ nsɛri kuduotí kɛ̀ bɛ̀ɛ̀ nɑ o ĩ́nkɛ̀ nɛ̀ tɛnɑɑsɑ̃ntɛ̀.

34 Kɛ̀ bɛ̀ɛ pɛ̃ɛ̃tɛ́ kɛ́tɑ tɛkpɑ̀ɑ̀tìcĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kɛ́di kɛ́yɑ̃̀, kòo nɑ́kɛ́ o kɔbɛ kɛ dɔ̀: Túótɛ́nɛ̀ dɛ kóo nitipòkù isɔkɛ yiɛ̀ nkɛ́kũnnɛ́ bɑ́ nɛ̀ mɛmmɛ ò tu okpɑ̀ɑ̀tì kóo sɑpɑ̀ɑ̀ nwe.

35 Kɛ̀ bɛ̀ɛ kɔtɛ kɛ bo ò tùótɛ́ kɛ́kũnnɛ́, kɛ́sɔ̃́ntɛ́ kuyukɔ̃́ṹ nɛ̀ sinɑɑ̀cɛ̀i nɛ̀ sinɔu mɑ́ɑ̀. 36 Kɛ̀ bɛ̀ɛ wɛ̃tɛní kɛ́ tì nɑ̀kɛ́ Yeu. Kòò dɔ̀: Ti Yiɛ̀ nKuyie ndo nɑ̀kɛ́ tì nɛ̀ ku pɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑǹtò Edii Tisibiti ɛì kou nùù miɛkɛ, tiì dɔ̀ɔ̀. Ò do bɛ́immu kɛ dɔ̀ simɔɔ́ siì yóó cɑ́ɑ́kɛ́ Sesɑbɛɛdi kupɑku bɛ̀ tu kù Sisedɛɛdi pɑku ku miɛkɛ. 37 Kòò nɑɑ́ ntikùtì Sisedɛɛdi pɑku miɛkɛ, òmɔù tɛ̃́nkɛ ketɛ́ kɛ bɑ́ɑ́ yie nkɛ dɔ̀ Sesɑbɛɛdi nwe.

10

Bɛ̀ kùɔmɛ̀ Akɑbu cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kɔbɛ bɛmɔu

1 Dɛ̀ do sɔ̃́ nhAkɑbu bí iì bo Sɑmmɑrii sipísìyiekɛ̀, kɛ̀ Yeuu wɑ̃ri dipɑ́tíri kɛ́duɔ́nko Sɑmmɑrii kóo kùmɑ̀ndɑ́ɑ̀ nɛ̀ dihɛì kó bɛkótíbɛ̀ nɛ̀ Akɑbu bí inyi bo bɛ̀ɛ̀ cɛ̃́ĩ, kɛ́ bɛ̀ nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: 2 Díì mɛ̀ mbonɛ̀mɛ̀ di kóo kpɑ̀ɑ̀tì bí, kɛ̀ di yɑ̀ dìì mɔ̀nnì di mpɑ́tíri di mɔkɛmu sisɛ̃ĩ́ nɛ̀ sikpɑ̀rìnɑɑsɛ̃ĩ́ nɛ̀ dihɛì kuduotí fitɛ́ dì nɛ̀ tikpɑ̀rìnɛntì. 3 Dí yɑ̀ di kóo kpɑ̀ɑ̀tì bí miɛkɛ dɛ̀ɛ̀ mɑ̀nnɛ̀ tikpɑ̀tì kɛ̀ tì ndɛ̀ pĩ nkɛ̀ dí kpɑ ndi cicɛ kpɑ̀ɑ̀tìyuu kpɛ́í.

4 Kɛ̀ bɛ̀ɛ yɑ̀ dipɑ́tíri kɛ̀ kufɔ̃wɑɑ́ mbɛ̀ ɑutɛ́ kɛ̀ bɛ̀ dɔ̀: Bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ bɛ̀dɛ́bɛ̀ í nɑ kɛ còḿmú o ììkɛ̀ kɛ̀ tíì bo nɑɑ̀? 5 Wèè bɑkɛ́ tɛkpɑ̀ɑ̀tìcĩ́ɛ̃̀tɛ̀ nɛ̀ dihɛì kó bɛkótíbɛ̀ nɛ̀ kùmɑ̀ndɑ́ɑ̀ nɛ̀ Akɑbu bí bonɛ̀ bɛ̀, kɛ̀ bɛ̀ɛ tɛ̃́nnɛ́ Yeu dipɑ́tíri kɛ dɔ̀: Ti tú ɑ kó bɛtɔ̃mbɛ̀ mbɛ, ɑ́ ti nɑ̀kɛ́ tì ti yóó ti ndɔɔ̀, ti í yóó wɑɑ́ nhokpɑ̀ɑ̀tì mɔù, dɔɔ̀ ɑ dɔ́mɛ̀.

6 Kɛ̀ Yeuu wɛ̃tɛ kɛ́wɑ̃ri dipɑ́tíri tɛrì kɛ́ bɛ̀ nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Kɛ̀ di tũ nni nwɛ̃nnɛ̀mu kɛ bo nyíé n kpɛti, dɛ̀ nɑɑ nkɑ̃́ɑ̃́kɛ́ miɛ nkɛ̀ di tùɔ̀kɛní Sisedɛɛdi nɛ̀ di kóo kpɑ̀ɑ̀tì bí yɔ.

Bɛ kóo kpɑ̀ɑ̀tì bí do bo sipísìyiekɛ̀ ndi kɛ̀ dihɛì kó bɛkótíbɛ̀ ì tɔ.

7 Bɛ̀ kɑ̀ɑ ndìì mɔ̀nnì dipɑ́tíri kɛ́pĩ́mmú bɛ kóo kpɑ̀ɑ̀tì bí sipísìyiekɛ̀ kɛ́fíé kɛ́ɑ̃nnɛ́ i yɔ yɛmɔ́mmùyɑ́kɛ̀ kɛ́ yɛ̀ nhò duɔ́nko Sisedɛɛdi ɛì.

8 Kɛ̀ ditɔ̃nnìi tuɔkoo kɛ́nɑ́kɛ́ Yeu kɛ dɔ̀: N tɔnímu okpɑ̀ɑ̀tì bí yɔ. Kòo dɔ̀: Cóúnɛ̀ yɛ yɛcúò yɛ̀dɛ́ɛ̀ dihɛì bòrì kɛ̀ dɛ̀ɛ wentɛ́. 9 Kɛ̀ dɛ̀ɛ wentɛ́ kòo yɛ̀nní kɛ́cómmɔ́ɔ bɛnìtìbɛ̀ bɛmɔu ììkɛ̀ kɛ́bɛ́i nkɛ dɔ̀: Díndi mɛ nwennimɛ̀mu kɛ̀ míì dɔ̀ri kɛ bɔ n kóo kpɑ̀ɑ̀tì Yodɑmmu koò kùɔ! We nnɛ́ kùɔ bɛnìtìbɛ̀ biɛ? 10 Bɑntɛ́nɛ̀ tũ̀nkɛ́ kɛ dò nti Yiɛ̀ nKuyie nhɔ̃ í mbɛ́i nkɛ̀ ku nùù do kɛtenkɛ̀. Kù do nɑ̀kɛ́ tì nɛ̀ ku pɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑǹtò Edii nùù miɛkɛ, tiì dɔ̀ɔ̀.

11 Mɛm̀mɛ ò kùɔmɛ̀ Akɑbu cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kɔbɛ bɛ̀ɛ̀ do kpɑɑ́ Sisedɛɛdi ɛì miɛkɛ kɛ tú bɛnitidiɛbɛ̀, o cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kɔbɛ kó dimɑ̀ɑ̀ nɛ̀ bɛ̀ɛ̀ tú ikuɔ́ nìùbɛ̀, òmɔù í nsùɔ́ nwèè tu Akɑbu cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kou.

Bɛ̀ kùɔmɛ̀ Sudɑɑ tenkɛ̀ kó sikpɑ̀ɑ̀tìbìí

(Wéntɛ́ 2 Bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ tɔ̃mmú 22:8)

12 Kɛ̀ Yeuu ítɛ́ dɛborɛ̀ kɛ́kò nkɛ́nkɔri Sɑmmɑrii kɛ́kétɛ́ kɛ́mberínɛ̀ Bɛti-Ekɛdi dinɑɑcɛ̃nhòò. 13 Ò dɛ nyɑ̀ Aɑsiɑ Sudɑɑ kɔbɛ kóo kpɑ̀ɑ̀tì tebìí kɛ́ bɛ̀ bekɛ kɛ dɔ̀: Di tú ɔ̃mbɛ? Kɛ̀ bɛ̀ dɔ̀: Ti tú Aɑsiɑ tebìí nsi ti kɔri kɛ bo dɔu nhokpɑ̀ɑ̀tì Akɑbu bí nyi nɛ̀ onitipokpɑ̀ɑ̀tì Sesɑbɛɛdi kpɛyi. 14 Kòo pɛ́i nkɛ̀ bɛ̀ɛ bɛ̀ pĩ̀ḿmú kòo bɛ̀ fìé Bɛti-Ekɛdi tɛbintɛ borɛ̀ bɛmɔu.

Bɛ̀ do bo bɛnìtìbɛ̀ sipísìnɑ̀ɑ̀ nɛ̀ bɛ̀dɛ́bɛ̀ ndi. Ò í nsùɔ́ nhòmɔù.

Yeu nɛ̀ Yonnɑdɑbu bɛ̀ mɑ̀útɛ́mɛ̀

15 Kɛ̀ Yeuu ítɛ́ dɛborɛ̀ kɛ́conɛ̀ Dekɑbu birɛ Yonnɑdɑbu kóò bekɛ kɛ dɔ̀: A yɛ̀mmɛ̀ n nɑɑtinɛ̀ n kɔ̃mɛ dɑ nɑɑtinɛ̀mɑ̀ɑ̀? Kɛ̀ Yonnɑdɑbu dɔ̀: N yɛ̀mmɛ̀ dɑ nɑɑtinɛ̀mu. Kòo dɔ̀: Kɑ̀ɑ yɛ̀mmɛ̀ n nɑɑtinɛ̀mu, youtɛní ɑ nɔ̀ùtɛ̀!

Kɛ̀ Yonnɑdɑbuu youtoo kòo ò dèenko o kpɑrìnɑɑsɑ̃ntɛ̀ miɛkɛ, 16 kóò nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Yóu kɛ̀ tí nɛi kɑ̀ɑ yɑ̀ m mɔkɛ tìì kɔ̃nyɑuti ti Yiɛ̀ nKuyie nkpɛ́í.

Mɛm̀mɛ kɛ̀ bɛ̀ɛ nɛi. 17 Bɛ̀ tùɔ̀kɛ dìì mɔ̀nnì Sɑmmɑrii kɛ́potɛ́ Akɑbu cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kɔbɛ kɛ́ bɛ̀ dèè, kɛ́ndonnɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie ndo tì nɑ̀kɛ́mɛ̀ ku pɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑǹtò Edii kòo tì bɛ́i.

Bɛ̀ kùɔmɛ̀ dibɔɔ̀ Bɑɑdi yɛmbɛ̀ kɛ pùɔ mbɛ kó dibɔɔ̀ tou

18 Kɛ̀ Yeuu tíí nyIsidɑyɛɛribɛ bɛmɔu kɛ́ bɛ̀ nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Akɑbu do fìé dibɔɔ̀ Bɑɑdi sɑ́m̀pɔ́ nwe, kɛ̀ m bo dì fìé kɛ̀ dɛ̀ɛ pɛ̃ɛ̃tɛ́ mɛmmɛ. 19 N yúǹní dibɔɔ̀ Bɑɑdi kó bɛpɑ̃ɑ̃bɛ̀ bɛmɔu nɛ̀ bɛ̀ɛ̀ kó dimɑ̀ɑ̀ dì tũ̀. N yóó ɑ̃nnɛ́ dibɑnni diɛrì ndi, òmɔù bɑ́ nkpɑ, kɛ̀ wèè kpɑ bɛ̀ɛ ò kùɔ.

Ò do dɔɔrinɛ̀ mɛciì mmɛ kɛ bo kuɔ Bɑɑdi kɔbɛ bɛmɔu. 20 Kòo bɛ́i nkɛ dɔ̀: Ikúnɛ̀ dibɔɔ̀ Bɑɑdi kó muféù kó diyiè. Kɛ̀ bɛ̀ɛ ikú. 21 Kòo tɔ̃ nkɛ̀ bɛ̀ɛ nɑ́kɛ́ dihɛì dimɔu bɛ̀ɛ̀ kó dimɑ̀ɑ̀ tũ ndibɔɔ̀ Bɑɑdi, kɛ̀ bɛ̀ɛ kɔtɛní, bɑ́ òmɔù í nkpɑ. Kɛ̀ bɛ̀ɛ tɑ Bɑɑdi kó kudieku kɛ́píɛ nfɛ́i fɛ́i. 22 Kɛ̀ Yeuu nɑ́kɛ́ wèè ni dibɑnni kó ikuɔ́ kɛ dɔ̀: Dennɛní dibɔɔ̀ Bɑɑdi kó tiyɑ̀ɑ̀tì kɛ́duɔ́ mbɛnìtìbɛ̀. Kòo tì dènnɛní kɛ́ bɛ̀ duɔ́. 23 Yeu nɛ̀ Nɑkɑbu birɛ Yonnɑdɑbu kɛ̀ bɛ̀ɛ tɑ Bɑɑdi kó kudieku kɛ́nɑ́kɛ́ Bɑɑdi kɔbɛ kɛ dɔ̀: Wéntɛ́nɛ̀ kɛ́yɑ̀ kɛ̀ Bɑɑdi kɔbɛ bɛɛ̀ mɑ́ɑ̀ bo diɛ nkɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nkou mɔù bɑ́ ndɛ̀ kɔkɛ́.

24 Mɛm̀mɛ bɛ̀ tɑmɛ̀ kɛ bo fíé dibɔɔ̀ Bɑɑdi iwũɔ̃ kɛ́tuɔ.

Dɛ̀ do sɔ̃́ nYeu òo mbɛnìtìbɛ̀ mbɛ sipísìni kɛ bɛ̀ nɑ̀kɛ́ kɛ tú: Kɛ̀ wèè yóu kòo mɔù yentɛ́ nɛ̀ omɑ́ɑ̀ ndi! Bɛ̀ yóó we nkuɔ dɛ yiɛ̀ nkó difɔ̃̀tìrì. 25 Bɛ̀ fìé dìì mɔ̀nnì iwũɔ̃ kɛ́tuɔ nkɛ̀ Yeuu nɑ́kɛ́ bɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ nɛ̀ bɛ̀ɛ̀ bɛ̀ bɑ̀ɑ kɛ dɔ̀: Tɑnnɛ̀nní kɛ́ bɛ̀ potɛ́ kɛ́kuɔ, di bɑ́ɑ́ yóu koò mɔùu yɛ̀.

Kɛ̀ bɛ̀ɛ tɑ kɛ́ bɛ̀ kùɔ kɛ́dokóo ditowɑɑ̀ kɛ́tɑ dibɔɔ̀ Bɑɑdi kó kudieku dì borɛ̀, 26 kɛ́uutɛ́ kutedɔú kùù dɛ̀ bo kɛ́cɔ́u, 27 kɛ́pɔntɛ dibɔɔ̀ Bɑɑdi tenkɑɑnìtɛ̀ kɛ́pɔntɛ dɛ kó dibɔɔ̀ tou, kɛ́dɔɔ̀ dɛ borɛ̀ ditɑ́pùò kɛ̀ dì kpɑɑ́ bo nɛ̀ yíenní.

Yeuu do bɑkɛ́mɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ

28 Mɛm̀mɛ Yeu dènnɛmɛ̀ dibɔɔ̀ Bɑɑdi Isidɑyɛɛribɛ tenkɛ̀ miɛkɛ. 29 Kɛ nɛ́ tɑunnɛ̀ Nɛbɑti birɛ Sedoboɑmmuu do tɑnnɛ́ Isidɑyɛɛribɛ mɛ̀ɛ̀ yɛi miɛkɛ. Isɔɔmɑ́tìnɑ̀ɑ̀kɛ ìì do bo Bɛtɛɛdi ɛì nɛ̀ Dɑnni kpɛri.

30 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nnɑ́kɛ́ Yeu kɛ dɔ̀: A dɔ̀ɔ̀ mɛ̀ɛ̀ kpɛ́í nkɛ̀ m̀ pɛ́nsìrì, kɑ̀ɑ dɔ̀ɔ̀ Akɑbu cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ n do dɔ́ kɛ́ tɛ̀ dɔɔ̀mɛ̀, ɑ yɑɑ̀bí nɛ̀ ɑ yɑɑ̀bíyúóó bo ntú bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀.

31 Yeu mɛ nyí ndɑ̀ɑ̀tɛ kɛ bo tũnnɛ ti Yiɛ̀ nKuyie nyIsidɑyɛɛribɛ tũ nkù nɛ̀ o yɛ̀mmɛ̀ mɛmɔu. Ò í nyóu mmɛyɛi nSedoboɑmmu do tɑnnɛ́ Isidɑyɛɛribɛ mɛ̀ɛ̀ miɛkɛ.

32 Dɛ mɔ̀nnì kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nketɛ́ kù bo yɑɑtɛmɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ tenkɛ̀, kɛ́duɔ́ nkɛ̀ Asɑyɛɛdii bɛ̀ potɛ́ kɛ́dennɛ bɛ tenkɛ̀ kɛmɔu miɛkɛ. 33 Mɛm̀mɛ bɛ̀ pɑ̀ɑ̀mɛ̀ Suditɛ̃ɛ̃ diyiè yìɛ̀ní kɛ̀ɛ̀ bíɛ́kɛ̀ kó kutempɛ̃ nnɛ̀ Adinɔɔ-Adowɛɛ bɑkù cɑ̃̀nku Kɑdɑɑdi kó yɛhɛkɛ̀ nɛ̀ Bɑsɑ̃ɑ̃ kpɛyɛ nɛ̀ Dubɛnni nɛ̀ Kɑti nɛ̀ Mɑnɑnsee botí kɔbɛ bo yɛ̀.

34 Yeu kó mɛdɔɔ̀rìmɛ̀ tɛ̃mɛ̀ ò dɔ̀ɔ̀ dɛ̀ɛ̀ kó dimɑ̀ɑ̀ nɛ̀ dikɔ̃m̀bùɔ̀ ò do mɔkɛ dì, dɛ̀ wɑ̃̀rimu Isidɑyɛɛribɛ kpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ dɔɔ̀rìmɛ̀ pɑ́tíri miɛkɛ. 35 Kòo kú kɛ̀ bɛ̀ɛ ò kũnnɛ́ Sɑmmɑrii kòo birɛ Yoɑkɑsi sɔɔtɛ́ o kpɑ̀tì. 36 Ò do tɔ tikpɑ̀tì kɛ dɔ̀ yɛbie nsipísìdɛ́ nɛ̀ yɛ̀ni ndi kɛ bo Sɑmmɑrii.

11

Atɑdii dimɛ̀ tikpɑ̀tì

(Wéntɛ́ 2 Bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ tɔ̃mmú 22:10-12)

1 Aɑsiɑ yɔ̃ Atɑdii kèè dìì mɔ̀nnì ò kumɛ̀ kɛ́ítɛ́ kɛ́cómmú kɛ bo kuɔ Sudɑɑ kpɑ̀ɑ̀tìcĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kɔbɛ bɛmɔu. 2 Mɛm̀mɛ Yodɑmmu kóo sɑpɑ̀ɑ̀ nYeosebɑ Aɑsiɑ tɑ̃ũ̀ tùótɛ́mɛ̀ o tɑ̃ũ̀ Aɑsiɑ birɛ Soɑsi ikpɑ̀ɑ̀tìbí tɛì bɛ̀ do dɔ́ kɛ́kuɔ ì miɛkɛ kɛ́kɔtɛ kóò sɔ̀nnɛ Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kó kufɑ̃́ɑ̃́ mmɑkù yɛdúɔ̀ borɛ̀ wenwe nɛ̀ o yuɔ̀rì. Bɑ́ Atɑdii í nhò nìntɛ kɛ́kuɔ. 3 Kɛ̀ Soɑsi nsɔri ti Yiɛ̀ nKuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ miɛkɛ kɛ dɔ̀ yɛbie nyɛ̀kuɔ̀, dɛ mɔ̀nnì kɛ̀ Atɑdii weè ntú okpɑ̀ɑ̀tì Isidɑyɛɛribɛ tenkɛ̀ miɛkɛ.

Bɛ̀ pĩ̀ḿmɛ̀ Soɑsi tikpɑ̀tì

(Wéntɛ́ 2 Bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ tɔ̃mmú 23:1-21)

4 Soɑsi kpɑ̀tì benni yiénnì miɛkɛ nkɛ ikuɔ́ nìùtì Yeoyɑdɑɑ tɔ̃mmɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ɛ yúní Asii kó bɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ iwɛ̃ĩ yɛmbɛ̀ nɛ̀ tihɑ̃ɑ̃pɔ̀ntì tìì bɑ̀ɑ tɛkpɑ̀ɑ̀tìcĩ́ɛ̃̀tɛ̀. Kɛ̀ bɛ̀ɛ kɔtɛní o borɛ̀ ti Yiɛ nKuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀. Kòo bɛ̀ dɔ̀ɔ̀nɛ̀ mɛtɑummɛ̀ kɛ́ bɛ̀ bɛnkɛ okpɑ̀ɑ̀tì birɛ, 5 kɛ́ bɛ̀ nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Ntɛnɛ̀ di yóó yĩ́mɛ̀: Díndi bɛ̀ɛ̀ bɑ̀ɑ tɛom̀pùtɛ̀ yiè. Dí totɛ́ bɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ yɛtĩ̀rɛ̀ yɛ̀tɑ̃ɑ̃ti, ditĩ̀nnì dìì te mubɑ̀rìmù tɛom̀pùtɛ̀ yiè, bɛ̀ mbɑɑ okpɑ̀ɑ̀tì cĩ́ɛ̃̀tɛ̀. 6 Kɛ̀ ditĩ̀nnì dɛ́rì mbɑɑ dibòrì bɛ̀ tu di dipũũ kó dibòrì, kɛ̀ ditĩ̀nnì tɑ̃ɑ̃́nnì mbo kuhɑ̃ɑ̃pɔ̀nkù kùù bɑ̀ɑ okpɑ̀ɑ̀tìcĩ́ɛ̃̀tɛ̀ ku cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ fɔ̃nkúò, kɛ̀ di ncɔú ditɔbɛ̀. 7 Yɛtĩ̀rɛ̀ ketiyɛ̀ yɛ̀dɛ́ɛ̀ yɛ̀ɛ̀ cuti mutɔ̃mmú tɛom̀pùtɛ̀ yiè kɛ̀ yɛ̀ mbɑɑ ti Yiɛ̀ nKuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ okpɑ̀ɑ̀tì kpɛ́í. 8 Kɛ̀ dí cɛ̃ɛ̃tɛ okpɑ̀ɑ̀tì, bɑ́ wè kòò mpikú o kpɑ̀rìnɛntì, kɛ̀ wèè tɑ kukɔriku miɛkɛ di ò kùɔ, kɛ̀ di mmurí okpɑ̀ɑ̀tì bɑ́ kòo kɔ̀ri kùù píkù, dí nhò nɛínɛ̀.

9 Kɛ̀ bɛ̀ɛ̀ bɑkɛ́ bɛnìtìbɛ̀ tɛkɔ̀ùtɛ̀ (100) kɔ̀ùtɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ɛ dɔɔ̀ ikuɔ́ nìùtì Yeoyɑdɑ bɛ̀ nɑ̀kɛ́ tì, bɑ́ wè kòo tíí nho kó bɛnìtìbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ dèètì mubɑ̀rìmù tɛom̀pùtɛ̀ yiè, nɛ̀ bɛ̀ɛ̀ cuti, kɛ̀ bɛ̀ɛ kɔtɛní ikuɔ́ nìùtì Yeoyɑdɑ borɛ̀. 10 Kɛ̀ ikuɔ́ nìùtìi duɔ́ mbɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ bɑkɛ́ bɛnìtìbɛ̀ tɛkɔ̀ùtɛ̀ kɔ̀ùtɛ̀ Dɑfiti kó tikpɑ̀rìnɛntì, yɛkpɑ̃ɑ̃̀ nnɛ̀ tidɔpììtì dɛ̀ɛ̀ do bo ti Yiɛ̀ nKuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ miɛkɛ. 11 Kɛ̀ bɛ̀ mpikú tikpɑ̀rìnɛntì kɛ cómmú Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ bɑkù yoú nɛ̀ kucɑ̃̀nku, kɛ fitɛ́ Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ nɛ̀ diwũɔ̃tɔ̀nnì. 12 Dɛ mɔ̀nnì kɛ̀ Yeoyɑdɑɑ dennɛní okpɑ̀ɑ̀tì birɛ kɛ́ dɛ̀ ìńnɛ́ fɛsɔɔyítòòdɑ́fɛ̀, kɛ́ dɛ̀ duɔ́ nKuyie ntɑnnɔ̀ pɑ́tíri, kɛ́ dɛ̀ còú mmɛkùɔ̀ nkɛ̀ bɛ̀ mpĩɛ̃kù kɛ tú: Soɑɑsi weè tu okpɑ̀ɑ̀tì!

13 Kɛ̀ Atɑdii keè ditĩ̀nnì ùúmɛ̀ kɛ́cokóo ti Yiɛ̀ nKuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ tìkú dɛ̀. 14 Ò tùɔ̀koo kɛ́nsɔ̃́ nhokpɑ̀ɑ̀tì còḿmú diwũɔ̃tɔ̀nnì ĩ́nkɛ̀, kɛ́ndònnɛ̀ bɛ̀ ɔ̃ mmɔkɛmɛ̀ dɛ kó mɛmɑntímɛ̀. Kɛ̀ dihɛì kó bɛkótíbɛ̀ nɛ̀ bɛ̀ɛ̀ eu siheú kɛ̀ bɛ̀ ò murí kɛ eu siheú, kɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ bɛmɔu yɛ̀mmɛ̀ nɑɑti. Kɛ̀ Atɑdii kɛ̃tɛ́ o yɑ̀ɑ̀tì kɛ́kuɔ́nko kɛ dɔ̀: Bɛ̀ m bɔmmu! Bɛ̀ m bɔmmu!

15 Kɛ̀ ikuɔ́ nìùtì Yeoyɑdɑɑ nɑ́kɛ́ bɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ iwɛ̃ĩ yɛmbɛ̀ kɛ dɔ̀: Dennɛnɛ̀ we ditĩ̀nnì miɛkɛ, kòo mɔù ò tũ̀ ndí ò kùɔ. Ikuɔ́ nìùtì do í dɔ́ bɛ̀ɛ ò kùɔ ti Yiɛ̀ nKuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ miɛkɛ.

16 Bɛ̀ɛ̀ ò pĩ mbɛ̀ ò tùɔ̀kɛnɛ̀ dìì mɔ̀nnì tɛkpɑ̀ɑ̀tìcĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kó dibòrì bɛ̀ tu dì sisɛ̃ĩ́ kó dibòrì kɛ́ dɛ̀ nhò kùɔ.

17 Mɛm̀mɛ Yeoyɑdɑ duɔ́mmɛ̀ kɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ɛ dɔúnnɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie ndinùù kɛ bo ntú ku kɔbɛ. Dɛ kó difɔ̃nkúò kɛ múnkɛɛ dɔúnnɛ̀ okpɑ̀ɑ̀tì dinùù. 18 Kɛ̀ bɛ̀ɛ wɛ̃nnɛ́ bɛmɔu kɛ́kɔtɛ dibɔɔ̀ Bɑɑdi cĩ́ɛ̃̀tɛ̀, kɛ́ tɛ̀ pɔ̀ntɛ, kɛ́puɔnnɛ̀ yɛwũɔ̃tɔ̀rɛ̀ nɛ̀ sitenkɑɑnìi pɑ́íí, kɛ́kuɔnɛ̀ o bɔɔyiɛ̀ mMɑtɑ̃ɑ̃ Bɑɑdi wũɔ̃tɔ̀rɛ̀ tɑkɛ́. Kɛ̀ ikuɔ́ nìùtì Yeoyɑdɑ wɑɑ́ mbɛ̀ɛ̀ yó mbɑɑ ti Yiɛ̀ nKuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀.

19 Kɛ̀ Yeoyɑdɑ tíí mbɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ bɑkɛ́ bɛnìtìbɛ̀ tɛkɔ̀ùtɛ̀ kɔ̀ùtɛ̀ nɛ̀ dihɛì tɛrì Asii kó tihɑ̃ɑ̃pɔ̀ntì tìì bɑ̀ɑ okpɑ̀ɑ̀tì ti Yiɛ̀ nKuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀, kóò yɛ̀nnɛ̀ dibòrì bɛ̀ɛ̀ bɑ̀ɑ tɛkpɑ̀ɑ̀tìcĩ́ɛ̃̀tɛ̀ bɛ̀ bɑ̀ɑ dì, kóò tɑnnɛ̀ tɛkpɑ̀ɑ̀tìcĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kòo nkɑri dikpɑ̀ɑ̀tìkɑ̀rì. 20 Kɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ bɛmɔu bo diwɛ̀ì miɛkɛ.

Bɛ̀ do kùɔ dìì mɔ̀nnì Atɑdii bɑ́ kunɑmpoo tɛ̃́nkɛ í mbo dihɛì miɛkɛ.

12

Soɑsi do túmɛ̀ Sudɑɑ kɔbɛ kóo kpɑ̀ɑ̀tì

(Wéntɛ́ 2 Bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ tɔ̃mmú 24:1-3)

1 Soɑsi do yóó di tikpɑ̀tì kɛ mɔkɛ yɛbie nyɛ̀yiekɛ̀ ndi. 2 Yeu kpɑ̀tì benni diyiénnì miɛkɛ nkɛ ò do nɑɑ́mmɛ̀ okpɑ̀ɑ̀tì kɛ́ntɔ tikpɑ̀tì kɛ dɔ̀ yɛbie nsipísìnɑ̀ɑ̀ kɛ bo Sedisɑdɛmmu. O yɔ̃ yètìrì do tú Sibiɑ nwe Bɛɛrisebɑɑ ɛì kou. 3 Kɛ̀ Soɑsi ndɔɔri Kuyie ndɔ́ dɛ̀ o fòmmu mumɔu miɛkɛ, kɛ yɛ̃́ ikuɔ́ nìùtì Yeoyɑdɑ do ò tièmmɛ̀ mɛsɑ̀ɑ̀. 4 Nɛ̀ mɛmmɛ bɛ̀ í nyóu yɛwũɔ̃tɔ̀rɛ̀ muféù, kɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ nkpɑɑ́ feu iwũɔ̃ yɛtɔ̀rɛ̀ kó yɛwũɔ̃tɔ̀rɛ̀ ĩ́nkɛ̀, kɛ tuɔ̀ ntihúúntì.

Soɑsi tũ̀ntɛmɛ̀ Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀

(Wéntɛ́ 2 Bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ tɔ̃mmú 24:4-14)

5 Diyiè mɑrì kɛ̀ Soɑsii nɑ́kɛ́ ikuɔ́ nìùtì Yeoyɑdɑ kɛ dɔ̀: Idíítí ìì tu Kuyie nkpɛyi, kɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ ì tɔuní Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ nɛ̀ bɛ̀ bèkú ì bɑ́ wè yuu ĩ́nkɛ̀ nɛ̀ yɛpɑ̃rɛ̀. 6 Di níí ì cɔutɛ́ ikuɔ́ nìùtì bɑ́ wè ò yɛ̃́ bɛ̀ɛ̀ nìtìbɛ̀, kɛ̀ dí túótɛ́ dɛ kó idíítí kɛ́tũntɛnɛ̀ Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ dɛ̀ɛ̀ cɑ̀kɛ.

7 Soɑsi do bo o kpɑ̀tì benni sipísìdɛ́ nɛ̀ ditɑ̃ɑ̃́nnì ndi, bɑ́ ikuɔ́ nìùbɛ̀ mu nyí tũ̀ntɛ Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀. 8 Mɛm̀mɛ kɛ̀ Soɑsii yú ikuɔ́ nìùtì Yeoyɑdɑ nɛ̀ ikuɔ́ nìùbɛ̀ tɔbɛ̀ kɛ́ bɛ̀ bekɛ kɛ dɔ̀: Bɑ nkpɛ́í nte kɛ̀ di í tũ̀ntɛ Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀? Di tũ mbɑ́ nsɔkɛ́ kɛ cɔú idíítí bɛnìtìbɛ̀ borɛ̀. Di níí ì duɔ́ nKuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ tũntimù kpɛ́í.

9 Kɛ̀ ikuɔ́ nìùbɛ̀ɛ yie nhò bɛ́i ntì bɑ́ bɛ̀ tɛ̃́nkɛ í ncɔú idíítí bɛnìtìbɛ̀ borɛ̀. Bɛɛ̀ tɛ̃́nkɛ í nte ti Yiɛ̀ nKuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kó mutũntimù.

10 Kɛ̀ ikuɔ́ nìùtì Yeoyɑdɑ wɑɑ́ ntɛtɔutɛ kɛ́ tɛ̀ dùùtɛ tɛ pòkù kɛ́ tɛ̀ ĩ̀ńnɛ́ ɑ bo ntɑtoomɛ̀ Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kubɑkù yoú diwũɔ̃tɔ̀nnì tɑkɛ́. Bɛ̀ɛ̀ bɑ̀ɑ ti Yiɛ̀ nKuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ ncɔú Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kó idíítí kɛ ɑ̃ɑ̃̀ tɛ miɛkɛ. 11 Kɛ̀ bɛ̀ sɔ̃́ nyì sũ̀ṹ nhokpɑ̀ɑ̀tì kóo pɑ́tíwɑ̃ɑ̃̀tì nɛ̀ ikuɔ́ nìùtì diɛwè bɛ̀ɛ kɔtɛ kɛ́ ì kɑ̀ɑ, 12 kɛ̀ bɛ̀ kɑ̀ɑ nkɛ dèè bɛ̀ɛ ì duɔ́ mbɛ̀ɛ̀ ni mumɑrimù nɛ̀ bɛ̀ɛ̀ yóó pĩ́ ndɛ kó mutɔ̃mmú, kɛ̀ bɛ̀ɛ yietí bɛdɑbɛɛsṹɔ̃̀bɛ̀ nɛ̀ bɛtɔ̃mbɛ̀, 13 nɛ̀ bɛmɑribɛ̀ nɛ̀ bɛtɑ̃́cíɛ̀bɛ̀, kɛ̀ bɛ̀ɛ dońnɛ̀ idɛí nɛ̀ yɛtɑ̃́okùyɛ̀ bɛ̀ yóó dɔɔ̀nɛ̀ yɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀. Dɛ̀ɛ̀ kó dimɑ̀ɑ̀ dò nkɛ́tũntɛ ti Yiɛ̀ nKuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ miɛkɛ.

14 Bɛ̀ mɛ nyí ndɔ̀ɔ̀nɛ̀ tì Yiɛ̀ nKuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kó tinɛntì timɑ́tì pɛ́ítì yoo mɛsɔɔ. Yɛbɔ nɛ̀ yɛse, nɛ̀ yɛbɔ bɛ̀ yó mmɛ́ínɛ̀ yɛ̀ mɛyĩ̀ĩ̀ nnɛ̀ siheú. Kunɛnkù tɛkù mɑkù do í dɔ̀ɔ̀nɛ̀ timɑ́tì pɛ́ítì yoo mɛsɔɔ mbɛ̀ cuɔ́ dɛ̀ Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kpɛ́í. 15 Bɛ̀ do ɔ̃ɔ̃ duɔ́ ndɛ kó idíítí bɛ̀ɛ̀ ni bɛ̀mbɛ mumɑrimù, kɛ̀ bɛ̀ɛ ì tùótɛ́ kɛ́tũntɛnɛ̀ Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀. 16 Bɛ̀ duɔ́ mbɛ̀ dɛ kó idíítí kɛ̀ bɛ̀ bo nyietì bɛtɔ̃mbɛ̀. Bɛ̀ do ɔ̃ɔ̃ í mbekɛ bɛ kóò mɔù kɛ dɔ̀ wèe nɑ́kɛ́ ò pĩ̀ńnɛ̀ mɛ̀ɛ̀ botí idíítí mutɔ̃mmú. Kɛ yɛ̃́ bɛ̀ do ì pĩ̀ńnɛ̀mɛ̀ kɛ̀ dɛ̀ wennimu mɛsɑ̀ɑ̀.

17 Bɛ̀ duɔ̀ nyì mɛyɛi ncĩ́ɛ̃́mmɛ̀ kpɛ́í nnɛ̀ mɛyɛi nhũtímù kpɛ́í, bɛ̀ do í ì duɔ̀ nKuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ tũntimù kpɛ́í, ì do tú ikuɔ́ nìùbɛ̀ kpɛyi nyi.

Soɑsi kó tikpɑ̀tì kó kumɑ̀nku

(Wéntɛ́ 2 Bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ tɔ̃mmú 24:23-27)

18 Dɛ kó dimɔ̀nnì ndi Asɑyɛɛdi Sidii kóo kpɑ̀ɑ̀tì domɛ̀ Kɑti kɔbɛ mudoò kɛ́ bɛ̀ nɑ, kɛ́mbɑɑti kɛ bo do Sedisɑdɛmmu. 19 Kɛ̀ Soɑsi Sudɑɑ kɔbɛ kóo kpɑ̀ɑ̀tìi túótɛ́ dɛ̀ɛ̀ tu Kuyie nkpɛrɛ. O yɛmbɛ̀ Sosɑfɑti nɛ̀ Yodɑmmu nɛ̀ Aɑsiɑ Sudɑɑ kpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ do cɑ̃̀ńnɛ́ dɛ̀ Kuyie nkpɛ́í nnɛ̀ o mɔ́mmuɔ nhò do cɑ̃̀ńnɛ́ dɛ̀, nɛ̀ mɛsɔɔ mmɛ̀ɛ̀ kó dimɑ̀ɑ̀ do bo Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kó ditɔu miɛkɛ, kɛ́ dɛ̀ duɔ́nko Sidii kóo kpɑ̀ɑ̀tì Asɑyɛɛdii, kòo yóu Sedisɑdɛmmu kɛ́ítɛ́ ò tɛ̃́nkɛ í mbɛ̀ do mudoò.

20 Soɑsi dɔɔ̀rìmɛ̀ sɔmmɛ ò dɔ̀ɔ̀ dɛ̀ɛ̀ kó dimɑ̀ɑ̀ dɛ̀ wɑ̃̀rimu Sudɑɑ kpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ dɔɔ̀rìmɛ̀ pɑ́tíri miɛkɛ. 21 Kòo kó bɛtũ̀mbɛ̀ɛ yetɛ o kpɛti kɛ́dɑkɛ kɛ bo ò bɔ. Mɛm̀mɛ kòo nkɔri Sidɑ ɛì kɛ̀ bɛ̀ɛ ò potɛ́ Bɛti-Midoo borɛ̀. 22 Simmɛɑ birɛ Sosɑkɑɑ nɛ̀ Somɛɛ birɛ Sosɑbɑti bɛɛ̀ do ò pòtɛ́ kɛ́kuɔ, kɛ̀ bɛ̀ɛ ò kũnnɛ́ o yɛmbɛ̀ fɔ̃ti Dɑfiti ɛì. Kòo birɛ Amɑsiɑ sɔɔtɛ́ o kpɑ̀tì.

13

Yoɑkɑsi nɑɑ́mmɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ kóo kpɑ̀ɑ̀tì

1 Aɑsiɑ birɛ Soɑsi Sudɑɑ kɔbɛ kóo kpɑ̀ɑ̀tì kpɑ̀tì benni sipísìdɛ́ nɛ̀ ditɑ̃ɑ̃́nnì ndi Yeu birɛ Yoɑkɑsi nɑɑ́mmɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ kóo kpɑ̀ɑ̀tì, kɛ́ntɔ tikpɑ̀tì kɛ dɔ̀ yɛbie ntɛpíítɛ̀ nɛ̀ yɛ̀yiekɛ̀ kɛ bo Sɑmmɑrii. 2 Kòo ndɔɔri ti Yiɛ̀ nKuyie nyí dɔ́ dɛ̀ kɛ́tũnnɛ Nɛbɑti birɛ Sedoboɑmmu borimɛ, ò do tɑnnɛ́ Isidɑyɛɛribɛ mɛ̀ɛ̀ miɛkɛ, ò í mmɛ̀ yóu. 3 Mɛm̀mɛ ti Yiɛ̀ nKuyie mmiɛkɛ bɛ̀ yɛ̀mɛ̀ kɛ̀ kùu bɛ̀ tɑnnɛ́ Asɑyɛɛdi Sidii kɔbɛ kóo kpɑ̀ɑ̀tì nɛ̀ o birɛ Bɛnni-Adɑdi bɛ nɔu miɛkɛ bɛ fòmmu mumɔu.

4 Dɛ kó difɔ̃nkúò kɛ̀ Yoɑkɑsii bɑ́ntɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nkɛ̀ kùu yie nkɛ́bónkùnnɛ ku miɛkɛ kɛ yɛ̃́ kù do yɑ̀mɛ̀ Sidii kɔbɛ kóo kpɑ̀ɑ̀tì bɛ̀ fɛ̃́ũnkomɛ̀. 5 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie mbɛ̀ duɔ́ nwèè bo bɛ̀ fìètɛ Sidii kóo kpɑ̀ɑ̀tì nɔu miɛkɛ kɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ sɔɔtɛ́ kɛ́nhɑ̃ bɛ touti miɛkɛ bɛ̀ bɑɑ ɔ̃ ndòmmɛ̀. 6 Bɛ̀ mɛ nyi nyóu mɛyɛi nSedoboɑmmu do tɑnnɛ́ Isidɑyɛɛribɛ mɛ̀ɛ̀ miɛkɛ. Kɛ̀ kutedɔú Akɑbu do fìí nkù nkpɑɑ́ fííkú Sɑmmɑrii ɛì miɛkɛ.

7 Yoɑkɑsi do kpɑɑ́nɛ̀ bɛsɑ̃ndèèbɛ̀ sipísìnùmmù ndi, sikpɑ̀rìnɑɑsɛ̃ĩ́ tɛpíítɛ̀, bɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ tɛkɔupípíítɛ̀ (10000) Sidii kóo kpɑ̀ɑ̀tì weè do bɛ̀ nɑ kɛ́ bɛ̀ ɑutɛ́ kɛ́ mbɛ̀ nɑ̀u mutɑ̃́ɑ̃́ nkɔ̃mɛ.

8 Yoɑkɑsi dɔɔ̀rìmɛ̀ sɔmmɛ ò dɔ̀ɔ̀ dɛ̀ɛ̀ kó dimɑ̀ɑ̀, nɛ̀ dikɔ̃m̀bùɔ̀ ò do mɔkɛ dì dɛ̀ wɑ̃̀rimu Isidɑyɛɛribɛ kpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ dɔɔ̀rìmɛ̀ pɑ́tíri miɛkɛ. 9 Kòo kú kɛ̀ bɛ̀ɛ ò kũnnɛ́ Sɑmmɑrii o yɛmbɛ̀ fɔ̃ti, kòo birɛ Soɑsi sɔɔtɛ́ o kpɑ̀tì.

Soɑsi nɑɑ́mmɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ kóo kpɑ̀ɑ̀tì

10 Sudɑɑ kɔbɛ kóo kpɑ̀ɑ̀tì Soɑsi kpɑ̀tì benni sipísìtɑ̃ɑ̃ti nɛ̀ diyiénnì ndi Yoɑkɑsi birɛ Soɑsi nɑɑ́mmɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ kóo kpɑ̀ɑ̀tì kɛ́ntɔ tikpɑ̀tì kɛ dɔ̀ yɛbie ntɛpíítɛ̀ nɛ̀ yɛ̀kuɔ̀ kɛ bo Sɑmmɑrii, 11 kɛ́dɔɔ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nyí dɔ́ dɛ̀, ò í nyóu mɛyɛi nNɛbɑti birɛ Sedoboɑmmu do tɑnnɛ́ Isidɑyɛɛribɛ mɛ̀ɛ̀ miɛkɛ, kɛ́ mmɛ̀ sɔkɛ́.

12 Soɑsi dɔɔ̀rìmɛ̀ sɔmmɛ ò dɔ̀ɔ̀ dɛ̀ɛ̀ kó dimɑ̀ɑ̀, nɛ̀ dikɔ̃m̀bùɔ̀ ò do mɔkɛ dì nɛ̀ ò do dokɛ́nɛ̀ mɛ̀ɛ̀ botí Sudɑɑ kɔbɛ kóo kpɑ̀ɑ̀tì Amɑsiɑ dɛ̀ wɑ̃̀rimu Isidɑyɛɛribɛ kpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ dɔɔ̀rìmɛ̀ pɑ́tíri miɛkɛ. 13 Kòo kú kɛ̀ bɛ̀ɛ ò kũnnɛ́ Sɑmmɑrii Isidɑyɛɛribɛ kpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ fɔ̃ti. Kɛ̀ Sedoboɑmmuu cɔutɛ́ tikpɑ̀tì.

Edisee kumɛ̀

14 Kɛ̀ Edisee muɔkɛ kɛ́duúnnɛ̀ mukṹṹ nkɛ̀ Soɑsi Isidɑyɛɛribɛ kóo kpɑ̀ɑ̀tì kɔtoo o borɛ̀ kɛ́nkuɔ̀ nkɛ tú: Áú n cicɛ! Áú n cicɛ! Isidɑyɛɛribɛ kpɑrìsɛ̃ĩ́ nɛ̀ si dèèbɛ̀ tu fɔ̃́ nwe.

15 Kɛ̀ Edisee ò nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Kɔtɛ kɛ́wɑɑnní mutɑ̃mmù nɛ̀ ipie.

Kòo kɔtɛ kɛ́ dɛ̀ wɑɑnní. 16 Kɛ̀ Edisee dɔ̀: Sɛu nkupie nkòo kù sɛ̀u. Kɛ̀ Edisee nɔ́ɔ́ nho nɔu o kpɛsi ĩ́nkɛ̀, 17 kóò nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Kpetɛ́ tɛbòtɛ̀ diyiè yìɛ̀ní kɛ̀ɛ̀ bíɛ́kɛ̀.

Kòo tɛ̀ kpetɛ́. Kɛ̀ Edisee dɔ̀: Tɑ̃ũ!

Kòo tɑ̃ũ. Kɛ̀ Edisee dɔ̀: Kupie nkuu nkuù bɛnkú ti Yiɛ̀ nKuyie nyóó duɔ́mmɛ̀ kɑ̀ɑ nɑ Sidii kɔbɛ kɛ́ bɛ̀ potɛ́ Afɛki kɛ́kuɔ bɛmɔu pɑ́íí.

18 Kɛ̀ Edisee deè kɛ dɔ̀: Tùótɛ́ ɑ pie!

Kòo ì tùótɛ́. Kòò dɔ̀: Potɛ́ kɛtenkɛ̀!

Kòo kɛ̀ potɛ́ kɛ dɔ̀ kucɛ mɛ̀tɑ̃ɑ̃ti kɛ́yóu. 19 Kɛ̀ Kuyie mpɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑǹtò Edisee miɛkɛɛ ò pɛikɛ. Kòò dɔ̀: A nɑ nkɛ̀ potɛ́ kucɛ mɛ̀nùmmù ndi yoo mɛ̀kuɔ̀. A nɑ nnɑmu Sidii kɔbɛ kɛ́ bɛ̀ kùɔ kɛ́deè pɑ́íí. Di mmɔ̀nnì ɑ nɛ́ yóó bɛ̀ nɑ kucɛ mɛ̀tɑ̃ɑ̃ti mɑ́ɑ̀ ndi.

20 Kɛ̀ Edisee kú kɛ̀ bɛ̀ɛ ò kũnnɛ́. Dɛ do sɔ̃́ mMɔɑbu kɔbɛ bɛɛ̀ do ɔ̃ɔ̃ dɔ́ɔ́tɛ́ bɑ́ dìì benni kɛ́ bɛ̀ do mudoò kɛ́fekɛ bɛ kpɛrɛ. 21 Kɛ̀ bɛ̀mɑbɛ̀ɛ tɔ ocíì kɛ́kɔtɛ kɛ bo kũnnɛ́, kɛ̀ bɛ̀ɛ bɛ̀ yɑ̀ní kɛ́dootóo ocíì Edisee fɔ̃ti miɛkɛ. Kòo cíì kɑ̀ɑ́kɛ́ Edisee kṹɔ̃̀ kɛ́yɑ̃́ntɛ́ kɛ́ítɛ́ kɛ́cómmú.

Isidɑyɛɛribɛ nɑmɛ̀ Asɑyɛɛdi

22 Isidɑyɛɛribɛ kóo kpɑ̀ɑ̀tì Yoɑkɑsi kpɑ̀tì timɔu miɛkɛ kɛ̀ Asɑyɛɛdi Sidii kóo kpɑ̀ɑ̀tì mbɛ̀ fɛ̃́ũnko mɛdiɛ̀. 23 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie mmɛ mbɛ̀ kuɔ́ mmɛsémmɛ̀ kɛ́ bɛ̀ dɔ̀ɔ̀ mɛsɑ̀ɑ̀ nkɛ́wɛ̃ɛ̃tɛní bɛ bíɛ́kɛ̀ mɛtɑummɛ̀ kù do dɔ̀ɔ̀nɛ̀mɛ̀ bɛ yɛmbɛ̀ Abɑrɑhɑmmu nɛ̀ Isɑki nɛ̀ Sɑkɔbu mɛ kpɛ́í. Kù í ndɔ́ kɛ́ bɛ̀ dèè, kù mu ndo í bɛ̀ dootóo.

24 Kɛ̀ Sidii kɔbɛ kóo kpɑ̀ɑ̀tì Asɑyɛɛdii kú kòo kóo dɑpɑ̀ɑ̀ mBɛnni-Adɑdi sɔɔtɛ́ o kpɑ̀tì. 25 Mɛm̀mɛ Yoɑkɑsi birɛ Soɑsii wɛ̃̀tɛ kɛ́cɔ́útɛ́mɛ̀ Asɑyɛɛdi birɛ Bɛnni-Adɑdi borɛ̀ yɛhɛkɛ̀ Asɑyɛɛdi do bɛ̀ pɔ̀ntɛ kɛ́fekɛ yɛ̀ o cicɛ Yoɑkɑsi borɛ̀, kɛ̀ Soɑsii wɛ̃tɛ kɛ́ bɛ̀ nɑ kucɛ mɛ̀tɑ̃ɑ̃ti kɛ́cɔutɛ́ Isidɑyɛɛribɛ ɛkɛ̀.

14

Amɑsiɑ nɑɑ́mmɛ̀ Sudɑɑ kɔbɛ kóo kpɑ̀ɑ̀tì

(Wéntɛ́ 2 Bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ tɔ̃mmú 25:1-4, 11-12, 17-28. 26:1-2)

1 Isidɑyɛɛribɛ kóo kpɑ̀ɑ̀tì Yoɑkɑsi birɛ Soɑsi kpɑ̀tì benni dɛ́rì miɛkɛ nkɛ Soɑsi birɛ Amɑsiɑ nɑɑ́mmɛ̀ Sudɑɑ kɔbɛ kóo kpɑ̀ɑ̀tì. 2 Ò do yóó di tikpɑ̀tì kɛ mɔkɛ yɛbie nsipísìdɛ́ nɛ̀ yɛ̀nùmmù ndi, kɛ́ntɔ tikpɑ̀tì kɛ dɔ̀ yɛbie nsipísìdɛ́ nɛ̀ yɛ̀wɛi kɛ bo Sedisɑdɛmmu. Kòo yɔ̃ yètìrì tu Yeoyɑdɑnni Sedisɑdɛmmu ɛì kou. 3 Kòo ndɔɔri ti Yiɛ̀ nKuyie ndɔ́ dɛ̀, ò nɛ́ í ntùɔ̀kɛ o yɑ̀ɑ̀rì Dɑfiti, ò do tũ nho cicɛ Soɑsi borimɛ mmɛ weti weti. 4 Kɛ̀ yɛbɔɔwũɔ̃tɔ̀rɛ̀ nɛ́ nkpɑɑ́ bo kɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ nfeu iwũɔ̃ kɛ tuɔ̀ ntihúúntì yɛ ĩ́nkɛ̀.

5 O kpɑ̀tì fìíkú dìì mɔ̀nnì kɛ́deè kòo kuɔ bɛkperíbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ do kùɔ o cicɛ wèè do tú bɛ kóo kpɑ̀ɑ̀tì. 6 Ò mɛ nyí nkùɔ bɛ̀ɛ̀ do kùɔ o cicɛ bɛ bí, kɛ́ndònnɛ̀ tì wɑ̃̀rimɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nkuɔ́ pɑ́tíri Mɔyiisi wɑ̃̀ri dì miɛkɛ. Kuyie ndo bɛ́immu di miɛkɛ kɛ dɔ̀: Bɛ̀ bɑ́ɑ́ kuɔ dɛbirɛ cicɛ dɛbirɛ yɛi nkpɛ́í, bɛ̀ mɛ mbɑ́ɑ́ kuɔ dɛbirɛ dɛ cicɛ yɛi nkpɛ́í. Bɑ́ wè ò dò nkɛ́kú o yɛi nkpɛ́í nkɛ. 7 Weè Amɑsiɑ do potɛ́ Edɔmmu kɔbɛ kubiriku bɛ̀ tu kù kukɔ́kɛ́biriku ku miɛkɛ, kɛ́kuɔ bɛnìtìbɛ̀ tɛkɔupípíítɛ̀ (10000). Mudoò tɛ̃mù mɑmù miɛkɛ kòo fietɛ Sedɑɑ ɛì kɛ́ dì yu kɛ dɔ̀: Yokɛtɛɛdi, kɛ̀ dɛ kó diyètìrì kpɑɑ́ bo nɛ̀ yíenní.

8 Mɛm̀mɛ Amɑsiɑ tɔ̃mmɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ɛ nɑ́kɛ́ Isidɑyɛɛribɛ kóo kpɑ̀ɑ̀tì Yoɑkɑsi birɛ Soɑsi Yeu yɑɑ̀birɛ kɛ dɔ̀: Amɑsiɑ tu ɑ kɔtoo kɛ̀ dí yɑ́ɑ́kɛ́ ditɔbɛ̀. 9 Kɛ̀ Sudɑɑ kɔbɛ kóo kpɑ̀ɑ̀tì Soɑsii bɛ̀ tɛ̃̀ńnɛ́ kɛ dɔ̀: Ditɑ̃rì Dimɑɑ kó tipotì tiì do nɑ̀kɛ́ diyiè mɑrì Dimɑɑ kó dɛtediɛrɛ̀ kɛ dɔ̀ dɛ̀ɛ tì duɔ́ ndɛ kóo sɑpɑ̀ɑ̀ nkɛ̀ tìi puó nti kóo dɑpɑ̀ɑ̀. Kɛ̀ mupĩ́mpĩ́mmùu yɛ̀nní Dimɑɑ kɛ́ tì nɑ kɛ́ũtiroo. 10 Ò bɛ́i mmɛmmɛ kɛ́deè kɛ dɔ̀: N yɛ̃́mu ɑ nɑmɛ̀ Edɔmmu kɔbɛ mbɛ kɛ̀ dɛɛ̀ kó tɛfentɛ̀ dɑ bo. Nɛ́ mbo ɑ cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kɛ sɑ̃ntí ɑmɑ́ɑ̀, bɑ́ɑ́ dɑ́ntɛ́ mudoò mùù yóó dɑ dɔɔ̀ mɛyɛi nkɛ́nte kɛ̀ bɛ̀ dɑ nɑ fɔ̃́ nnɛ̀ Sudɑɑ kɔbɛ bɛmɔu.

11 Amɑsiɑ mɛ nyí nyie. Dɛ mɔ̀nnì kɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ kóo kpɑ̀ɑ̀tì Soɑsi bɑ́ɑ́tí kɛ̀ bɛ̀ɛ yɑ́ɑ́kɛ́ bɛtɔbɛ̀ Bɛti-Semɛsi Sudɑɑ kɔbɛ tenkɛ̀ miɛkɛ. 12 Kɛ̀ Isidɑyɛɛribɛɛ nɑ Sudɑɑ kɔbɛ, kɛ bɛ̀ɛ cíɛ́tɛ́ kɛ́kũṹ mbɛ cɛ̃́ĩ. 13 Kɛ̀ Isidɑyɛɛribɛɛ pĩ́ nSoɑsi birɛ Amɑsiɑ Aɑsiɑ yɑɑ̀birɛ Sudɑɑ kɔbɛ kóo kpɑ̀ɑ̀tì. Bɛ̀ do ò pĩ mBɛti-Semɛsi nwe kóò kònnɛ̀ o ciɛ Sedisɑdɛmmu, kɛ́pɔntɛ Sedisɑdɛmmu ɛì kó kuduotí, ku okùmɛ̀ bo ntùɔ̀kɛ mɛ́tìrì sikɔusìdɛ́ (200), kɛ́túótɛ́ Efɑdɑimmu kó dibòrì kɛ́ntɔ kɛ́tuɔ̀kɛnɛ̀ kuduotí kéntímɛ̀ kó dibòrì. 14 Kɛ̀ bɛ̀ɛ túótɛ́ ti Yiɛ̀ nKuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kó mɛsɔɔ mmɛmɔu nɛ̀ timɑ́tì pɛ́ítì nɛ̀ tinɛntì tìì kó dimɑ̀ɑ̀ bo tɛ miɛkɛ nɛ̀ dɛ̀ɛ̀ bo tɛkpɑ̀ɑ̀tìcĩ́ɛ̃̀tɛ̀, kɛ́túótɛ́nɛ̀ bɛ̀ pĩ̀ḿmú bɛ̀ mudoò miɛkɛ kɛ́wɛ̃tɛ kɛ́kònnɛ̀ Sɑmmɑrii.

15 Soɑsi kó mɛdɔɔ̀rìmɛ̀ sɔmmɛ ò dɔ̀ɔ̀ dɛ̀ɛ̀ kó dimɑ̀ɑ̀, nɛ̀ dikɔ̃m̀bùɔ̀ ò do mɔkɛ dì nɛ̀ ò dokɛ́nɛ̀ mɛ̀ɛ̀ botí Amɑsiɑ Sudɑɑ kɔbɛ kóo kpɑ̀ɑ̀tì, dɛ̀ wɑ̃̀rimu Isidɑyɛɛribɛ kpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ dɔɔ̀rìmɛ̀ pɑ́tíri miɛkɛ. 16 Kòo kú kɛ̀ bɛ̀ɛ ò kũnnɛ́ Sɑmmɑrii Isidɑyɛɛribɛ kpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ fɔ̃ti. Kòo birɛ Sedoboɑmmuu sɔɔtɛ́ o kpɑ̀tì.

17 Isidɑyɛɛribɛ kóo kpɑ̀ɑ̀tì Yoɑkɑsi birɛ Soɑsi ku dìì mɔ̀nnì kɛ́deè kɛ̀ Sudɑɑ kɔbɛ kóo kpɑ̀ɑ̀tì Soɑsi birɛ Amɑsiɑ nkpɑɑ́ fòùmu kɛ dɔ̀ yɛbie ntɛpíítɛ̀ nɛ̀ yɛ̀nùmmù. 18 Amɑsiɑ dɔɔ̀rìmɛ̀ sɔmmɛ wɑ̃̀rimu Sudɑɑ kpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ dɔɔ̀rìmɛ̀ pɑ́tíri miɛkɛ.

19 Kɛ̀ bɛ̀ɛ dɑkɛ kɛ bo ò bɔ nkóò pi Sedisɑdɛmmu, kòo cokɛ́ kɛ́kɔtɛ Dɑkiisi kɛ̀ bɛ̀ɛ tɔ̃nko bɛnìtìbɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ɛ kɛ̀ nhò kùɔ. 20 Kɛ̀ bɛ̀ɛ ò tùótɛ́nnɛ̀ sisɛ̃ĩ́ kɛ́konnɛ̀nní Sedisɑdɛmmu, kóò kũnnɛ́ o yɛmbɛ̀ fɔ̃ti Dɑfiti ɛì miɛkɛ. 21 Kɛ̀ Sudɑɑ kɔbɛɛ túótɛ́ Asɑdiɑ kɛ́duɔ́ nkòo sɔɔtɛ́ o cicɛ kpɑ̀tì, dɛ̀ do sɔ̃́ nhò mɔ̀kɛ yɛbie ntɛpíítɛ̀ nɛ̀ yɛ̀kuɔ̀ ndi. 22 Weè do wɛ̃̀tɛ kɛ́mɑɑ́ Edɑti ɛì kɛ́ dì tɛ̃̀ńnɛ́ Sudɑɑ kɔbɛ o cicɛ kṹṹ nkó difɔ̃nkúò.

Sedoboɑmmu nɑɑ́mmɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ kóo kpɑ̀ɑ̀tì

23 Sudɑɑ kɔbɛ kóo kpɑ̀ɑ̀tì Soɑsi birɛ Amɑsiɑ kpɑ̀tì benni tɛpíítɛ̀ nɛ̀ dinummurì ndi Soɑsi birɛ Sedoboɑmmu nɑɑ́mmɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ kóo kpɑ̀ɑ̀tì kɛ́ntɔ tikpɑ̀tì kɛ dɔ̀ yɛbie nsipísìnɑ̀ɑ̀ nɛ̀ dìmɑ́ɑ̀ kɛ bo Sɑmmɑrii, 24 kɛ́dɔɔ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nyí dɔ́ dɛ̀, ò í nyóu mɛyɛi nNɛbɑti birɛ Sedoboɑmmu do tɑnnɛ́ Isidɑyɛɛribɛ mɛ̀ɛ̀ miɛkɛ. 25 Weè do wɛ̃̀tɛ kɛ́cɔutɛ́ Isidɑyɛɛribɛ tenkɛ̀ kɛ́túótɛ́ Amɑti kɛ́ntɔ kɛ́tuɔkɛnɛ̀ Adɑbɑ. Kɛ́ndònnɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nyIsidɑyɛɛribɛ tũ nkù do tì nɑ̀kɛ́mɛ̀ nɛ̀ ku pɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑǹtò Amitɑii birɛ Sonɑɑsi Kɑti-Efɛɛ ɛì kou nùù miɛkɛ. 26 Ti Yiɛ̀ nKuyie ndo yɑ̀ Isidɑyɛɛribɛ yo mmɛ̀ɛ̀ sémmɛ̀ dɛummɛ̀ mmɛ. Onìtì tɛ̃́nkɛ do í kpɑɑ́ bɑ́ omɑ́ɑ̀ Isidɑyɛɛribɛ tenkɛ̀ wèè bo bɛ̀ teennɛ̀. 27 Ti Yiɛ̀ nKuyie ndo í dɔ́ Isidɑyɛɛribɛ bo kúmɛ̀ kɛ́deè kɛ̀ bɛ yètìrìi kpɑ́nnɛ́ kɛtenkɛ̀ ĩ́nkɛ̀, dɛɛ̀ do te kɛ̀ kùu duɔ́ nkɛ̀ Soɑsi birɛ Sedoboɑmmuu bɛ̀ dɛɛtɛ́.

28 Sedoboɑmmu dɔɔ̀rìmɛ̀ sɔmmɛ ò dɔ̀ɔ̀ dɛ̀ɛ̀ kó dimɑ̀ɑ̀, nɛ̀ dikɔ̃m̀bùɔ̀ ò do mɔkɛ dì nɛ̀ ò dokɛ́ mɛ̀ɛ̀ botí kɛ wɛ̃̀tɛ kɛ fìètɛ Dɑmɑɑsi nɛ̀ Amɑti ɛkɛ̀ kɛ yɛ̀ tɛ̃̀ńnɛ́ Isidɑyɛɛribɛ, dɛ̀ wɑ̃̀rimu Isidɑyɛɛribɛ kpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ dɔɔ̀rìmɛ̀ pɑ́tíri miɛkɛ. 29 Kòo kú kɛ̀ bɛ̀ɛ ò kũnnɛ́ Sɑmmɑrii Isidɑyɛɛribɛ kpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ fɔ̃ti, kòo birɛ Sɑkɑrii sɔɔtɛ́ o kpɑ̀tì.

15

Asɑdiɑ nɑɑ́mmɛ̀ Sudɑɑ kɔbɛ kóo kpɑ̀ɑ̀tì

(Wéntɛ́ 2 Bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ tɔ̃mmú 26:3-4, 21-23)

1 Isidɑyɛɛribɛ kóo kpɑ̀ɑ̀tì Sedoboɑmmu kpɑ̀tì benni sipísìdɛ́ nɛ̀ diyiénnì miɛkɛ nkɛ Amɑsiɑ birɛ Asɑdiɑ nɑɑ́mmɛ̀ Sudɑɑ kɔbɛ kóo kpɑ̀ɑ̀tì. 2 Ò do yóó di tikpɑ̀tì kɛ mɔkɛ yɛbie ntɛpíítɛ̀ nɛ̀ yɛ̀kuɔ̀ ndi kɛ́ntɔ tikpɑ̀tì kɛ dɔ̀ yɛbie nsipísìnùmmù nɛ̀ yɛ̀dɛ́ɛ̀ kɛ bo Sedisɑdɛmmu. O yɔ̃ yètìrì do tú: Yekodiyɑuu nwe Sedisɑdɛmmu ɛì kou. 3 Kòo ndɔɔri ti Yiɛ̀ nKuyie ndɔ́ dɛ̀ o cicɛ Amɑsiɑ do dɔɔ̀rìmɛ̀. 4 Kɛ̀ yɛtɔ̀rɛ̀ nɛ́ nkpɑɑ́ bo kɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ feu iwũɔ̃ kɛ tuɔ̀ ntihúúntì yɛ ĩ́nkɛ̀.

5 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nhò potɛ́ kòo muɔkɛ tikɔ̀ntì kɛ̀ bɛ̀ɛ ò cɑ̃̀ńnɛ́ kòo mbo omɑ́ɑ̀ borɛ̀ kòo birɛ Yotɑmmu weè mbɑkɛ́ tɛkpɑ̀ɑ̀tìcĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kɛ ni bɛnìtìbɛ̀, kòo mmɛ ndò nkɛ yɑ̀ɑ kúnɛ̀.

6 Asɑdiɑ dɔɔ̀rìmɛ̀ sɔmmɛ ò dɔ̀ɔ̀ dɛ̀ɛ̀ kó dimɑ̀ɑ̀ dɛ̀ wɑ̃̀rimu Sudɑɑ kpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ dɔɔ̀rìmɛ̀ pɑ́tíri miɛkɛ. 7 Kòo kú kɛ̀ bɛ̀ɛ ò kũnnɛ́ o yɛmbɛ̀ fɔ̃ti Dɑfiti ɛì miɛkɛ. Kòo birɛ Yotɑmmuu sɔɔtɛ́ tikpɑ̀tì.

Sɑkɑrii nɑɑ́mmɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ kóo kpɑ̀ɑ̀tì

8 Sudɑɑ kɔbɛ kóo kpɑ̀ɑ̀tì Asɑdiɑ kpɑ̀tì benni sipísìtɑ̃ɑ̃ti nɛ̀ diniínnì miɛkɛ nkɛ Sedoboɑmmu birɛ Sɑkɑrii nɑɑ́mmɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ kóo kpɑ̀ɑ̀tì kɛ́ntɔ tikpɑ̀tì kɛ dɔ̀ bɛtɑ̃̀ɑ̃̀bɛ̀ bɛ̀kuɔ̀ kɛ bo Sɑmmɑrii. 9 Kòo ndɔɔri ti Yiɛ̀ nKuyie nyí dɔ́ dɛ̀ o yɛmbɛ̀ do dɔɔ̀rìmɛ̀, ò í nyóu mɛyɛi nNɛbɑti birɛ Sedoboɑmmu do tɑnnɛ́ Isidɑyɛɛribɛ mɛ̀ɛ̀ miɛkɛ. 10 Kɛ̀ Yɑbɛsi birɛ Sɑdummuu cómmú kɛ bo ò bɔ. Mɛm̀mɛ kóo ò potɛ́ Ibedeɑmmu ɛì kɛ́kuɔ, kɛ́fietɛ tikpɑ̀tì.

11 Sɑkɑrii kó tinɑ́ɑǹtì sɔnti wɑ̃̀rimu Isidɑyɛɛribɛ kpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ dɔɔ̀rìmɛ̀ pɑ́tíri miɛkɛ.

12 Ti Yiɛ̀ nKuyie ndo nɑ̀kɛ́ tì nti Yeu kɛ dɔ̀: A yɑɑ̀bí nɛ̀ ɑ yɑɑ̀bíyúó bo nkɑ̀rì Isidɑyɛɛribɛ kpɑ̀ɑ̀tìkɑ̀rì ĩ́nkɛ̀.

Sɑdummu nɑɑ́mmɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ kóo kpɑ̀ɑ̀tì

13 Sudɑɑ kɔbɛ kóo kpɑ̀ɑ̀tì Osiɑsi kpɑ̀tì benni sipísìtɑ̃ɑ̃ti nɛ̀ diwɛínnì miɛkɛ nkɛ Yɑbɛsi birɛ Sɑdummu nɑɑ́mmɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ kóo kpɑ̀ɑ̀tì kɛ́tɔ tikpɑ̀tì kɛ dɔ̀ otɑ̃̀nkù òmɑ́ɑ̀ kɛ bo Sɑmmɑrii. 14 Mɛm̀mɛ Kɑdi birɛ Mɛnnɑɛmmu ìtɛ́mɛ̀ Tidisɑɑ kɛ́kɔtɛ kɛ́tɑ Sɑmmɑrii kɛ́potɛ́ okpɑ̀ɑ̀tì kɛ́kuɔ kɛ́fietɛ tikpɑ̀tì.

15 Sɑdummu kó tinɑ́ɑǹtì sɔnti ò bɔ mmɛ̀ɛ̀ botí okpɑ̀ɑ̀tì dɛ̀ wɑ̃̀rimu Isidɑyɛɛribɛ kpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ dɔɔ̀rìmɛ̀ pɑ́tíri miɛkɛ.

16 Mɛm̀mɛ Mɛnnɑɛmmu domɛ̀ Tɑpuɑ ɛì kɛ́potɛ́ bɛ̀ɛ̀ kó dimɑ̀ɑ̀ bo di miɛkɛ nɛ̀ di tempɛ̃ nyimɔu kɔbɛ kɛ́tɑunnɛ̀ Tifisɑ kɛ́puotí bɛpɔupómpómbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ kó dimɑ̀ɑ̀ dɛ̀ bo. Dɛ kó dihɛì kɔbɛ í yiemmɛ̀ koò kpetɛ́ yɛbòrɛ̀.

Mɛnnɑɛmmu nɑɑ́mmɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ kóo kpɑ̀ɑ̀tì

17 Sudɑɑ kɔbɛ kóo kpɑ̀ɑ̀tì Asɑdiɑ kpɑ̀tì benni sipísìtɑ̃ɑ̃ti nɛ̀ diwɛínnì miɛkɛ nkɛ Kɑdi birɛ Mɛnnɑɛmmu nɑɑ́mmɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ kóo kpɑ̀ɑ̀tì kɛ́ntɔ tikpɑ̀tì kɛ dɔ̀ yɛbie ntɛpíítɛ̀ kɛ bo Sɑmmɑrii. 18 Kòo dɔɔ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nyí dɔ́ dɛ̀, ò í nyóu mɛyɛi Nɛbɑti birɛ nSedoboɑmmu do tɑnnɛ́ Isidɑyɛɛribɛ mɛ̀ɛ̀ miɛkɛ.

19 Weè kó dimɔ̀nnì ndi Asidii kóo kpɑ̀ɑ̀tì Pudi bɛ̀ domɛ̀ kɛ̀ Mɛnnɑɛmmuu ò duɔ́ ntimɑ́tì pɛ́ítì tɔ́nnì sipísìtɑ̃ɑ̃ti kòò bo ò teennɛ̀ kɛ́kpénkùnnɛ o kpɑ̀tì. 20 Mɛnnɑɛmmu do cuɔ́ dɛ kó timɑ́tì pɛ́ítì Isidɑyɛɛribɛ kó bɛkotibɑɑbɛ̀ borɛ̀ ndɛ bɑ́ wè yuu ĩ́nkɛ̀ mɛdítíbii nsipísìnùmmù kɛ́ dɛ̀ wɛ̃nnɛ́ kɛ́duɔ́ nhAsidii kóo kpɑ̀ɑ̀tì kòo bɛ̀ yóu kɛ́wɛ̃tɛ.

21 Mɛnnɑɛmmu dɔɔ̀rìmɛ̀ sɔmmɛ ò dɔ̀ɔ̀ dɛ̀ɛ̀ kó dimɑ̀ɑ̀ dɛ̀ wɑ̃̀rimu Isidɑyɛɛribɛ kpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ dɔɔ̀rìmɛ̀ pɑ́tíri miɛkɛ. 22 Kɛ̀ Mɛnnɑɛmmuu ku, kòo birɛ Pekɑyɑɑ sɔɔtɛ́ o kpɑ̀tì.

Pekɑyɑɑ nɑɑ́mmɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ kóo kpɑ̀ɑ̀tì

23 Sudɑɑ kóo kpɑ̀ɑ̀tì Asɑdiɑ kpɑ̀tì benni sipísìnùmmù kpɛri miɛkɛ nkɛ Mɛnnɑɛmmu birɛ Pekɑyɑɑ nɑɑ́mmɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ kóo kpɑ̀ɑ̀tì kɛ́ntɔ tikpɑ̀tì kɛ dɔ̀ yɛbie nyɛ̀dɛ́ɛ̀ kɛ bo Sɑmmɑrii. 24 Kòo dɔɔ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nyí dɔ́ dɛ̀ ò í nyóu mɛyɛi nNɛbɑti birɛ Sedoboɑmmu do tɑnnɛ́ Isidɑyɛɛribɛ mɛ̀ɛ̀ miɛkɛ. 25 Mɛm̀mɛ Demɑdiɑ birɛ Pekɑɑ wèè tɔu o kpɑ̀rìnɛntì, kòo cómmú kɛ bo ò bɔ, kòo mbo Sɑmmɑrii tɛkpɑ̀ɑ̀tìcĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kó kudieku mɑkù, kòo ò potɛ́ kɛ́kuɔ, kɛ́kuɔnɛ̀ Adikɔbu nɛ̀ Adiyee, kɛ́nɛinɛ̀ Kɑdɑɑdi ɛì kɔbɛ sipísìnùmmù, ò mɛ nhò kùɔ kɛ́fietɛ tikpɑ̀tì.

26 Pekɑyɑɑ borimɛ sɔmmɛ wɑ̃̀rimu Isidɑyɛɛribɛ kpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ dɔɔ̀rìmɛ̀ pɑ́tíri miɛkɛ.

Pekɑɑ nɑɑ́mmɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ kóo kpɑ̀ɑ̀tì

27 Sudɑɑ kɔbɛ kóo kpɑ̀ɑ̀tì Asɑdiɑ kpɑ̀tì benni sipísìnùmmù nɛ̀ didɛ́rínnì miɛkɛ nkɛ Demɑdiɑ birɛ, Pekɑɑ nɑɑ́mmɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ kóo kpɑ̀ɑ̀tì kɛ́ntɔ tikpɑ̀tì kɛ dɔ̀ yɛbie nsipísìdɛ́ kɛ bo Sɑmmɑrii. 28 Kòo dɔɔ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nyí dɔ́ dɛ̀, ò í nyóu mɛyɛi Nɛbɑti birɛ Sedoboɑmmu do tɑnnɛ́ Isidɑyɛɛribɛ mɛ̀ɛ̀ miɛkɛ.

29 Isidɑyɛɛribɛ kóo kpɑ̀ɑ̀tì Pekɑɑ kpɑ̀tì miɛkɛ nkɛ Tekɑdɑti-Fɑdɑsɑɑ Asidii kóo kpɑ̀ɑ̀tì bɛ̀ domɛ̀ kɛ́fietɛ Nɛfutɑdii tenkɛ̀ kɛmɔu: Iyɔ̃ɔ̃ nɛ̀ Abɛdi-Bɛti-Mɑɑkɑ nɛ̀ Yɑnnɔɑ nɛ̀ Kedɛsi nɛ̀ Asɔɔ nɛ̀ yɛhɛkɛ̀ diɛyɛ̀ Kɑdɑɑdi nɛ̀ Kɑdidee, kɛ́pĩ́mmú bɛnìtìbɛ̀ kɛ́kònnɛ̀ Asidii. 30 Kɛ̀ Edɑɑ birɛ Osee cómmú kɛ bo bɔ nDemɑdiɑ birɛ Pekɑɑ kóò potɛ́ kɛ́kuɔ, kɛ́fietɛ tikpɑ̀tì.

31 Pekɑɑ dɔɔ̀rìmɛ̀ sɔmmɛ ò dɔ̀ɔ̀ dɛ̀ɛ̀ kó dimɑ̀ɑ̀ dɛ̀ wɑ̃̀rimu Isidɑyɛɛribɛ kpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ dɔɔ̀rìmɛ̀ pɑ́tíri miɛkɛ.

Yotɑmmu nɑɑ́mmɛ̀ Sudɑɑ kɔbɛ kóo kpɑ̀ɑ̀tì

(Wéntɛ́ 2 Bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ tɔ̃mmú 27:1-3,7-9)

32 Isidɑyɛɛribɛ kpɑ̀ɑ̀tì Demɑdiɑ kpɑ̀tì benni dɛ́rì miɛkɛ nkɛ Osiɑsi birɛ Yotɑmmu nɑɑ́mmɛ̀ Sudɑɑ kɔbɛ kóo kpɑ̀ɑ̀tì. 33 Ò do yóó di tikpɑ̀tì kɛ mɔkɛ yɛbie nsipísìdɛ́ nɛ̀ yɛ̀nùmmù ndi, kɛ́ntɔ tikpɑ̀tì kɛ dɔ̀ yɛbie ntɛpíítɛ̀ nɛ̀ yɛ̀kuɔ̀ kɛ bo Sedisɑdɛmmu. O yɔ̃ do tú Sɑdɔki kóo sɑpɑ̀ɑ̀ nwe kòo yètìrì tu Yedusɑɑ. 34 Kòo dɔɔ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie ndɔ́ dɛ̀, ò do tũ̀nnɛ o cicɛ Osiɑsi borimɛ mmɛ weti weti. 35 Kɛ̀ yɛtɔ̀rɛ̀ nɛ́ nkpɑɑ́ bo, kɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ feu iwũɔ̃ kɛ tuɔ̀ ntihúúntì yɛ borɛ̀.

Weè do keutɛ́ ti Yiɛ̀ nKuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kó dibòrì bɛ̀ tu dì Dibòrì diɛrì.

36 Yotɑmmu dɔɔ̀rìmɛ̀ sɔmmɛ, ò dɔ̀ɔ̀ dɛ̀ɛ̀ kó dimɑ̀ɑ̀, dɛ̀ wɑ̃̀rimu Isidɑyɛɛribɛ kpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ dɔɔ̀rìmɛ̀ pɑ́tíri miɛkɛ. 37 Dɛ kó yɛmɔ̀rɛ̀ miɛkɛ nkɛ ti Yiɛ̀ nKuyie nduɔ́mmɛ̀ kɛ̀ Sidii kóo kpɑ̀ɑ̀tì Desinni nɛ̀ Demɑdiɑ birɛ Pekɑɑ Isidɑyɛɛribɛ kóo kpɑ̀ɑ̀tì kɛ̀ bɛ̀ bo dokɛ́nɛ̀ Sudɑɑ kɔbɛ. 38 Kɛ̀ Yotɑmmuu kú kɛ̀ bɛ̀ɛ ò kũnnɛ́ o yɛmbɛ̀ fɔ̃ti Dɑfiti ɛì miɛkɛ. Kòo birɛ Aɑsii sɔɔtɛ́ o kpɑ̀tì.

16

Aɑsi nɑɑ́mmɛ̀ Sudɑɑ kɔbɛ kóo kpɑ̀ɑ̀tì

(Wéntɛ́ 2 Bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ tɔ̃mmú 28:1-27)

1 Demɑdiɑ birɛ Pekɑɑ kpɑ̀tì benni tɛpíítɛ̀ nɛ̀ diyiénnì miɛkɛ nkɛ Yotɑmmu birɛ Aɑsi nɑɑ́mmɛ̀ Sudɑɑ kɔbɛ kóo kpɑ̀ɑ̀tì. 2 Aɑsi do yóó di tikpɑ̀tì kɛ mɔkɛ yɛbie nsipísìdɛ́ ndi kɛ́ntɔ tikpɑ̀tì kɛ dɔ̀ yɛbie ntɛpíítɛ̀ nɛ̀ yɛ̀kuɔ̀ kɛ bo Sedisɑdɛmmu, bɑ́ ò í ndɔɔri ti Yiɛ̀ nKuyie ndɔ́ dɛ̀, ò í ntũ̀nnɛ o yɑ̀ɑ̀rì Dɑfiti kó mɛborimɛ. 3 Ò do tũ̀nnɛ Isidɑyɛɛribɛ kpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ borimɛ mmɛ kɛ́féútɛ́nɛ̀ ketíkɛ o birɛ kɛ́tuɔ, ibotí ti Yiɛ̀ nKuyie ndo bɛ̀ti ì kɛ́ bɛ̀ kɑ̀nnɛ, ì do dɔɔri ìì sɔkɛ botí. 4 Kòo nkɔù iwũɔ̃ kɛ tuɔ̀ ntihúúntì yɛtɑ̃rɛ̀ ĩ́nkɛ̀ nɛ̀ dɛtie nyɔ.

5 Mɛm̀mɛ Sidii kóo kpɑ̀ɑ̀tì Desinni nɛ̀ Demɑdiɑ birɛ Pekɑɑ Isidɑyɛɛribɛ kóo kpɑ̀ɑ̀tì bɛ̀ domɛ̀ Sedisɑdɛmmu ɛì kɛ́ dì pì, bɛ̀ mɛ nyí ndì nɑ. 6 Diì mɔ̀nnì dimɑ́ɑ̀ miɛkɛ nkɛ Sidii kóo kpɑ̀ɑ̀tì tɛ̃̀ńnɛ́mɛ̀ Edɔmmu kɔbɛ bɛ ɛì Edɑɑ, kɛ́bɛti Sudɑɑ kɔbɛ di miɛkɛ, kɛ̀ Edɔmmu kɔbɛɛ dì tɑ kɛ bo nɛ̀ yíenní.

7 Dɛ mɔ̀nnì kɛ̀ Aɑsii tɔ̃ nkɛ̀ bɛ̀ɛ nɑ́kɛ́ Asidii kóo kpɑ̀ɑ̀tì Tekɑdɑti-Fɑdɑsɑɑ kɛ dɔ̀ Sidii kóo kpɑ̀ɑ̀tì nɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ kou bɛɛ̀ do mí nhɑ birɛ, ɑ kóo tɔ̃ntì, kɛ̀ n tu ɑ́ kɔtɛní kɛ́ n dɛɛtɛ́. 8 Ò mɛ nyĩ kɛ́túótɛ́ timɑ́tì pɛ́ítì nɛ̀ mɛsɔɔ nnɛ̀ dɛ̀ɛ̀ bo ti Yiɛ̀ nKuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kó ditɔu miɛkɛ nɛ̀ dɛ̀ɛ̀ bo tɛkpɑ̀ɑ̀tìcĩ́ɛ̃̀tɛ̀ miɛkɛ kɛ́duɔ́nko Asidii kóo kpɑ̀ɑ̀tì kɛ dɔ̀ wè ò pɑ̃mu. 9 Kɛ̀ Asidii kóo kpɑ̀ɑ̀tìi yie nkɛ́kɔtɛ kɛ́do Dɑmɑɑsi ɛì kɛ́ dì pɔ̀ntɛ kɛ́pĩ́mmú di nìtìbɛ̀ kɛ́kònnɛ̀ Kiidi, kɛ́kuɔ okpɑ̀ɑ̀tì Desinni.

10 Dɛ kó difɔ̃nkúò kòo kpɑ̀ɑ̀tì Aɑsii kɔtɛ Dɑmɑɑsi kɛ bo yɑ̀ Asidii kóo kpɑ̀ɑ̀tì Tekɑdɑti-Fɑdɑsɑɑ. Mɛm̀mɛ ò yɑ̀mɛ̀ diwũɔ̃tɔ̀nnì dìì bo Dɑmɑɑsi kɛ́wɑ̃ri dì dòmmɛ̀ weti weti, kɛ́duɔ́nko ikuɔ́ nìùtì Udii wèè bo Sedisɑdɛmmu. 11 Kòo mɑɑ́ diwũɔ̃tɔ̀nnì kɛ̀ dì ndò nhokpɑ̀ɑ̀tì Aɑsi ò duɔnní itié nDɑmɑɑsi kɛ yɛ̃ nwè dì mɑɑ́ kɛ̀ dì ndòmmɛ̀, kɛ́ dì mɑɑ́ kɛ́deè bɑ́ okpɑ̀ɑ̀tì Aɑsi mu nyí kònko. 12 Kòo ítɛ́ Dɑmɑɑsi kɛ́kònko kɛ́yɑ̀ diwũɔ̃tɔ̀nnì kɛ́dekɛ di ĩ́nkɛ̀, 13 kɛ́féútɛ́ o ɔ̃̀fɛ̀ kɛ́tuɔ nkɛ́tuɔnnɛ̀ tihúúntì nɛ̀ muyuo nkɛ cóú mmɛnɑɑ̀ mbɛ̀ tu mɛ̀ dìfɛ̃́ɛ̃̀ mu ĩ́nkɛ̀ kɛ́míɛ́tɛ́ diwũɔ̃tɔ̀nnì iwũɔ̃ ò fìé ì mɛtɑummɛ̀ kpɛyi i kó mɛyĩ̀ĩ̀, 14 kɛ́túótɛ́ disɔɔwũɔ̃̀ kó diwũɔ̃tɔ̀nnì dìì bo ti Yiɛ̀ nKuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ ììkɛ̀ kɛ́kɔtɛ kɛ́ dì còńnɛ́ diwũɔ̃tɔ̀nnì pɑ̀nnì bɑkù yoú bíɛ́kɛ̀, 15 kɛ́deè kɛ́nɑ́kɛ́ ikuɔ́ nìùtì Udii kɛ dɔ̀: Diwũɔ̃tɔ̀nnì diɛrì ĩ́nkɛ̀ nkɛ ɑ yó ntuɔ̀mmɛ̀ di feu ìì wũɔ̃ dikṹnweńnì nɛ̀ kuyuoku, okpɑ̀ɑ̀tì kó iwũɔ̃ nɛ̀ o kó yɛpɑ̃rɛ̀ nɛ̀ kubotí kó iwũɔ̃ nɛ̀ ku kó yɛpɑ̃rɛ̀, muyuo nkpɛyɛ nɛ̀ dìfɛ̃́ɛ̃̀ bɛ̀ ɔ̃ɔ̃ yɔɔrɛ wè yɛpɑ̃rɛ̀ ĩ́nkɛ̀. A níí yóó di mmíɛ́tɛ́ iwũɔ̃ di kù feu ì kó mɛyĩ̀ĩ̀, kɛ̀ disɔɔwũɔ̃̀ kó diwũɔ̃tɔ̀nnì dii, míì yó nyɛ̃́ di kpɛti.

16 Kɛ̀ ikuɔ́ nìùtì Udii dɔ̀ɔ̀ okpɑ̀ɑ̀tì Aɑsi ò nɑ̀kɛ́ tì timɔu. 17 Dɛ kó difɔ̃nkúò kòo kpɑ̀ɑ̀tì Aɑsii kékɛ́ sinɑɑsɛ̃ĩ́ bɛ̀ do dɔ̀ɔ̀ sìì kó tifèntì Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kpɛ́í si kó yɛtɑ̀rɛ̀ kɛ́dɛi yɛbɔ yɛ̀ɛ̀ còḿmú sì ĩ́nkɛ̀, kɛ́cɔ̃ntɛ́ disɔɔwũɔ̃̀ kó kunɑnkú diɛkù isɔɔmɑ́tìnɑ̀ɑ̀kɛ kɔku, kɛ́ kù ĩ̀ńnɛ́ kɛtenkɛ̀ bɛ̀ cè kɛ̀ nɛ̀ yɛtɑ̃́rɛ̀, 18 kɛ́pɔntɛ diwũɔ̃tɔ̀nnì Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ okpɑ̀ɑ̀tì do dɔunko dɛ̀ o kpɑ̀ɑ̀tìkɑ̀rì kɛ́kpetínnɛ́ okpɑ̀ɑ̀tì kó dibòrì.

19 Aɑsi dɔɔ̀rìmɛ̀ sɔmmɛ ò dɔ̀ɔ̀ mɛ̀ɛ̀ kó dimɑ̀ɑ̀ dɛ̀ wɑ̃̀rimu Sudɑɑ kpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ dɔɔ̀rìmɛ̀ pɑ́tíri miɛkɛ. 20 Kòo kú kɛ̀ bɛ̀ɛ ò kũnnɛ́ o yɛmbɛ̀ fɔ̃ti Dɑfiti ɛì miɛkɛ, kòo birɛ Esekiɑsii sɔɔtɛ́ o kpɑ̀tì.

17

Osee nɑɑ́mmɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ kóo kpɑ̀ɑ̀tì

1 Sudɑɑ kóo kpɑ̀ɑ̀tì Aɑsi kpɑ̀tì benni tɛpíítɛ̀ nɛ̀ didɛ́rì miɛkɛ nkɛ Edɑɑ birɛ Osee nɑɑ́mmɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ kóo kpɑ̀ɑ̀tì, kɛ́ntɔ tikpɑ̀tì kɛ dɔ̀ yɛbie nyɛ̀wɛi kɛ bo Sɑmmɑrii, 2 kɛ́dɔ̀ɔ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nyí dɔ́ dɛ̀ ò nɛ́ í ntùɔ̀kɛ Isidɑyɛɛribɛ kpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ ò niitɛ́nɛ̀ kɛ di tikpɑ̀tì. 3 Dɛ mɔ̀nnì kɛ̀ Asidii kóo kpɑ̀ɑ̀tì Sɑdimɑnɑsɑɑ kɔtɛní kɛ́do Osee kóò nɑ, kòo ò bɔ̀útɛ́ kɛ́ nhò yietì dɑ̀mpóò. 4 Kɛ̀ Asidii kóo kpɑ̀ɑ̀tìi bɑntɛ́ Osee dɑmmùmɛ̀ o cĩɛ̃ nyi, ò sɔ̃́ ndìì mɔ̀nnì Osee tɔ̃ mbɛnìtìbɛ̀ Sɑii ɛì Esibiti kóo kpɑ̀ɑ̀tì borɛ̀. Ò mɛ nyí yietí dɛ benni Asidii kóo kpɑ̀ɑ̀tì dɑ̀mpóò ò ɔ̃ nhò yietì mɛ̀ɛ̀ botí yɛbie ntɛyɛ̀. Mɛm̀mɛ Asidii kóo kpɑ̀ɑ̀tì duɔ́mmɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ɛ pĩ́ nhOsee kɛ́boú mɛfĩmmɛ kɛ́kpetínnɛ́. 5 Kɛ̀ Asidii kɔbɛɛ ítɛ́ kɛ́pitɛ́ kɛtenkɛ̀ kɛmɔu, kɛ́kɔtɛ kɛ́pi Sɑmmɑrii ɛì kɛ́ ndì pi kɛ dɔ̀ yɛbie nyɛ̀tɑ̃ɑ̃ti. 6 Osee kpɑ̀tì benni wɛínnì miɛkɛ nkɛ Asidii kóo kpɑ̀ɑ̀tì nɑmɛ̀ Sɑmmɑrii kɛ́pĩ́mmú bɛnìtìbɛ̀ kɛ́kònnɛ̀ Asidii kɛ́ bɛ̀ kɑ̀nnɛ Adɑɑ ɛì nɛ̀ Abɔɔ kó mpɛɛ́mmɛ̀ Kosɑ̃ɑ̃ tempɛ̃ nnɛ̀ Mɛdii ɛkɛ̀.

Dɛ̀ɛ̀ te kɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ kpɑ̀ɑ̀tìyuu pɔ̀ntɛ

7 Isidɑyɛɛribɛ yetɛ mɛ̀ɛ̀ kpɛ́í mbɛ Yiɛ̀ nKuyie nkùù bɛ̀ dènnɛní Esibiti miɛkɛ kɛ dɔ̀ɔ̀ mɛyɛi ndɛɛ̀ te kɛ̀ tiì mbɛ̀ tùɔ̀kɛní. Kuyie ndo bɛ̀ fìètɛnɛ̀ Esibiti kóo kpɑ̀ɑ̀tì nwe kɛ́ bɛ̀ dènnɛ kɛ̀ bɛ̀ɛ kù yóu kɛ́fíé yɛbɔkɛ̀. 8 Bɛ̀ do tũ̀nnɛ ibotí ti Yiɛ̀ nKuyie ndo bɛ̀ti ì kɛ́ bɛ̀ kɑ̀nnɛ i borimɛ mmɛ, 9 kɛ́ndɔɔri ti Yiɛ̀ nKuyie nyɛ̃ mbɛ̀ bɑ́ɑ́ dɔɔ̀ dɛ̀ kɛ́mɑɑ́ yɛtɔ̀rɛ̀ yɛhɛkɛ̀ yɛmɔu miɛkɛ kɛ́túótɛ́ bɛ̀ɛ̀ bɑ̀ɑ dihɛì bɛ kó yɛtuo kɛ́ntɔ kɛ́tuɔkɛnɛ̀ yɛhɛkɛ̀ diɛyɛ̀ iduotí fitɛ́ yɛ̀, 10 kɛ́fííkú yɛtɑ̃́rɛ̀, kɛ́fííkú itedɛí sitɑ̃ɑ̃́ simɔu ĩ́nkɛ̀ nɛ̀ yɛteyɔ yɛmɔu. 11 Kɛ̀ bɛ̀ nfeu iwũɔ̃ yɛtɔ̀rɛ̀ ibotí ti Yiɛ̀ nKuyie ndo bɛ̀ti ì kɛ́ bɛ̀ kɑ̀nnɛ, ì do dɔɔ̀rìmɛ̀, kɛ́dɔɔ̀ dɛ̀ɛ̀ í wenni kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie miɛkɛɛ bɛ̀ yɛ̀. 12 Bɛ̀ do feu yɛbɔkɛ̀ nyɛ ti Yiɛ̀ nKuyie mmɛ ndo bɛ̀ nɑ̀kɛ́mu kɛ dɔ̀ bɛ̀ bɑ́ɑ́ dɔɔ̀ dɛ kó kubotí.

13 Ti Yiɛ̀ nKuyie ndo duɔ́ nkɛ̀ ku pɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑm̀bɛ̀ bɛ̀ cɑummu weti weti bɛmbɛ Isidɑyɛɛribɛ nɛ̀ Sudɑɑ kɔbɛ kɛ́ bɛ̀ nɑ́kɛ́ kɛ dɔ̀: Ceetɛnɛ̀ kɛ́yóu di yɛi nkɛ́tũnnɛ n tɑnnɔ̀ nɛ̀ n tié nnɛ̀ n kuɔ́ n duɔ́ nkɛ̀ m pɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑm̀bɛ̀ bɛmɔu duɔ́ ndɛ̀ di yɛmbɛ̀.

14 Bɛ̀ mɛ nyí nyie, kɛ̀ bɛ̀ɛ kpénkùnnɛ bɛ to kɛ̀ dɛ̀ɛ pɛ̃ɛ̃tɛ́ bɛ yɛmbɛ̀ do kpénkùnnɛ mɛ̀ɛ̀ botí bɛ kpɛyɛ, kɛ̀ bɛ̀ɛ yetɛ ti Yiɛ̀ nKuyie nkpɛti. 15 Bɛ̀ dootóo ti Yiɛ̀ nKuyie nkuɔ́ nyi nɛ̀ mɛtɑummɛ̀ kù do dɔ̀ɔ̀nɛ̀ mɛ̀ bɛ yɛmbɛ̀ nɛ̀ kù do bɛ̀ nɑ̀kɛ́ yɛ̀ɛ̀ tɑnnɔ̀, kɛ tũ̀nnɛ dɛtetìrɛ̀ kpɛrɛ, kɛ nɑɑ́ mbɛ mɔ́mmɔmbɛ dɛtetìrɛ̀. Bɛ̀ tũ̀nnɛ ibotí tɛì kó mɛborimɛ mmɛ Kuyie ndo yɛ̃ mbɛ̀ bɑ́ɑ́ tũnnɛ mɛ̀. 16 Bɛ̀ do dootóomu ti Yiɛ̀ nKuyie ntɑnnɔ̀ pɑ́íí, kɛ́dɔɔ̀ isɔɔmɑ́tìnɑ̀ɑ̀kɛ ìdɛ́ì kɛ́fíí nkutedɔú kɛ́nninku kɛ dɔu ndiyiè nɛ̀ otɑ̃̀nkù nɛ̀ siwɑ̃̀ɑ̃ kɛ feu iwũɔ̃ dibɔɔ̀ Bɑɑdi. 17 Kɛ tuɔ̀ mbɛ bí initidɑɑì nɛ̀ initipòì kɛ pɑ̃ũ̀ kɛ dɔɔri munitinɔ̀ntɔ̃mmú, kɛ́duɔ́ mbɛmɑ́ɑ̀ mɛyɛi ndɔɔ̀rìmù miɛkɛ, kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie mmiɛkɛɛ bɛ̀ yɛ̀. 18 Kɛ mɛ̀nkɛɛ bɛ̀ yɛ̀ mɛdiɛ̀ nkɛ̀ kùu bɛ̀ kɛi nku borɛ̀ kɛ̀ dɛ̀ nkpɑɑ́ Sudɑɑ botí kɔbɛ mɑ́ɑ̀ ndi.

19 Weè Sudɑɑ kɔbɛ múnkɛ í ntũ̀nnɛ ti Yiɛ̀ nKuyie ntɑnnɔ̀, kɛ́tũnnɛ Isidɑyɛɛribɛ do mɔkɛ mɛ̀ɛ̀ mɑntímɛ̀ bɛ kó dikpɑ̀ɑ̀tìyuu miɛkɛ. 20 Nɛ̀ dɛ kpɛ́í nkɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie ndootóo Isidɑyɛɛribɛ bɛmɔu kɛ́ bɛ̀ ɑ̃nnɛ́ ifɛi, kɛ́duɔ́ nkɛ̀ ibotí tɛìi bɛ̀ nɑ kɛ́nfekù bɛ kpɛrɛ, kɛ̀ kùu bɛ̀ kɛi nku ììkɛ̀.

21 Ti Yiɛ̀ nKuyie nkuù do bɛ̀ totɛ́ kɛ́dɛitɛ Isidɑyɛɛribɛ kɛ́cɑ̃́nnɛ́nɛ̀ Dɑfiti kó tɛcĩ́ɛ̃̀tɛ̀, kɛ̀ Isidɑyɛɛribɛɛ pĩ́ nNɑbɑti birɛ Sedoboɑmmu tikpɑ̀tì, kòo fétìnnɛ Isidɑyɛɛribɛ kɛ́ bɛ̀ tɑnnɛ́ mɛyɛi ndiɛmɛ̀ miɛkɛ. 22 Kɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ ntũ nSedoboɑmmu do dɔ̀ɔ̀ mɛ̀ɛ̀ yɛi, bɛ̀ í mmɛ̀ yóu. 23 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nYɑɑ́ mbɛ̀ kɛinnɛ̀ ku borɛ̀ kɛ́ndònnɛ̀ kù do tì nɑ̀kɛ́mɛ̀ nɛ̀ ku pɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑm̀bɛ̀ nɔ̀ miɛkɛ. Mɛm̀mɛ kù bɛ̀ cíɛmmɛ̀ ku tenkɛ̀ ĩ́nkɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ɛ kɔtɛ Asidii kɛ kɛ mbo nɛ̀ yíenní.

Kuyie ndènnɛmɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ kɛ̀ ibotí tɛì kɑri bɛ tenkɛ̀

24 Kɛ̀ Asidii kóo kpɑ̀ɑ̀tìi duɔ́ nkɛ̀ Bɑbidɔnni kɔbɛ nɛ̀ Kutɑɑ kɔbɛ nɛ̀ Awɑ kɔbɛ nɛ̀ Amɑti kɔbɛ nɛ̀ Sefɑwɑyimmu kɔbɛ kɛ̀ bɛ̀ɛ kɔtɛní kɛ́mbo Sɑmmɑrii kó yɛhɛkɛ̀ miɛkɛ kɛ́fietɛ Isidɑyɛɛribɛ ɛkɛ̀ bɛ̀ do bo yɛ̀ Sɑmmɑrii kɛ́mbo. 25 Bɛ̀ kɑ̀ri dìì mɔ̀nnì dɛ kó yɛhɛkɛ̀ miɛkɛ kɛ í ntũ nti Yiɛ̀ nKuyie nkɛ̀ kùu duɔ́ nkɛ̀ yɛcìrícìrɛ̀ mbɛ̀ pĩĩ. 26 Kɛ̀ bɛ̀ɛ tɔ̃ nkɛ̀ bɛ̀ɛ nɑ́kɛ́ Asidii kóo kpɑ̀ɑ̀tì kɛ dɔ̀: A tɔ bɛ̀ɛ̀ nìtìbɛ̀ kɛ kɑ̀nnɛ Sɑmmɑrii bɛ̀ í yɛ̃́ bɛ̀ bɑ̀ɑ́mmɛ̀ Kuyie dɛɛ̀ te kɛ̀ kù duɔnní yɛcìrícìrɛ̀ kɛ̀ yɛ̀ bɛ̀ pĩĩ. 27 Dɛ mɔ̀nnì kɛ̀ Asidii kóo kpɑ̀ɑ̀tìi duɔ́ ndinùù kɛ dɔ̀: Túótɛ́nɛ̀ m pĩ̀ḿmúní bɛ̀ɛ̀ nìtìbɛ̀ Sɑmmɑrii bɛ miɛkɛ Kuyie nkuɔ́ nìùtì mɔù kóò tɛ̃̀ńnɔ́ɔ kóo nkɛ̀ bo kɛ́ bɛ̀ bɛnkɛ bɛ̀ bɑ̀ɑ́mmɛ̀ Kuyie. 28 Mɛm̀mɛ kɛ̀ bɛ̀ɛ dɛitɛ ti Yiɛ̀ nKuyie nkuɔ́ nìùbɛ̀ miɛkɛ òmɔù kɛ́duɔ́nko kòo mbo Betɛɛdi kɛ bɛ̀ bɛnkú bɛ̀ bɑ̀ɑ́mmɛ̀ Kuyie.

29 Bɑ́ kùù botí kù do dɔ̀ɔ̀ tɛbɔɔtenkɑɑnìtɛ̀ ntɛ kɛ́fíí nyɛtuo bɛ̀ do mɑɑ́ yɛ̀ Sɑmmɑrii kó yɛtɔ̀rɛ̀ yɛ miɛkɛ. Bɑ́ kùù botí kù do mɛ ndɔ̀ɔ̀ ku ɛì kù bo dìì miɛkɛ. 30 Kɛ̀ Bɑbidɔnni kɔbɛ mmɔkɛ bɛ kpɛtɛ kɛ̀ tɛ̀ tú Sukɔti-Bɛnnɔti, kɛ̀ Kutɑ ɛì kɔbɛ kpɛtɛ ntú Nɛdikɑdi, kɛ̀ Amɑti ɛì kɔbɛ kpɛtɛ tú Asimɑti. 31 Kɛ̀ Awɑ ɛì kɔbɛ kpɛsi tú Nibɑsi nɛ̀ Tɑditɑki, kɛ̀ Sefɑwɑyimmu ɛì kɔbɛ kpɛsi ntú Adɑdɑmɑdɛki nɛ̀ Annɑmmɛdɛki, kɛ̀ bɛ̀ sì kɔ̀ù ibí kɛ tuɔ̀. 32 Kɛ̀ bɛ̀ ntũ mbɑkɛ ti Yiɛ̀ nKuyie nkɛ nɛ́ wɑɑ́ mbɛ botí miɛkɛ ikuɔ́ nìùbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ yó mbo bɛ̀ mɑɑ́ yɛ̀ɛ̀ tuo kɛ pĩ́ mmubɔɔtɔ̃mmú nɛ̀ bɛ kpɛ́í. 33 Kɛ̀ bɛ̀ ntũ nti Yiɛ̀ nKuyie nkɛ feunɛ̀ bɛ bɔkɛ̀ bɛ̀ do yɛ̀ feu mɛ̀ɛ̀ botí bɛ ciɛ bɛ̀ do boní kɛ̀, kɛ̀ bɛ̀ bɛ̀ tɔní.

34 Nɛ̀ yíenní bɛ̀ kpɑɑ́ tũ mmɛɛ̀ mɑntímɛ̀, bɛ̀ í tũ nti Yiɛ̀ nKuyie nsɛ́i bɛ̀ mɛ nyí tũ mbɛ kó ikuɔ́, bɛ̀ mɛ nyí tũ nti Yiɛ̀ nKuyie nkuɔ́ kù do duɔ́ nyì Sɑkɔbu bí, kù do yu ì kɛ dɔ̀ Isidɑyɛɛribɛ. 35 Ti Yiɛ̀ nKuyie ndo bɛ̀ dɔ̀ɔ̀nɛ̀ mɛtɑummɛ̀ mmɛ kɛ́ bɛ̀ nɑ̀kɛ́ ku nùù kɛ dɔ̀: Di bɑ́ mmɔkɛ yɛbɔkɛ̀, di bɑ́ nninku yɛ ììkɛ̀, di bɑ́ nyɛ̀ dɔú ndi mɛ mbɑ́ nyɛ̀ feu iwũɔ̃. 36 Di dò nkɛ́mbɑ́ɑ́ mmí ndi Yiɛ̀ nKuyie nku, mí nwèè di dènnɛní Esibiti nɛ̀ muwɛ̃rímú. Di dò nkɛ́ndé míì mɑ́ɑ̀ ndi, kɛ nni ntũ nkɛ n feu iwũɔ̃. 37 Dí mpĩ́ n di nɑ̀kɛ́ tì nɛ̀ n tié, nnɛ̀ n tɑnnɔ̀ nɛ̀ n kuɔ́ kɛ́ ndɛ̀ tũ nsɑ̃́ɑ̃̀, di bɑ́ɑ́ fíé yɛbɔkɛ̀. 38 Di bɑ́ɑ́ yɛ̃̀ mmɛtɑummɛ̀ n di dɔ̀ɔ̀nɛ̀ mɛ̀, kɛ́fíé yɛbɔkɛ̀. 39 Di ntũ mmí ndi Yiɛ̀ nKuyie m mɑ́ɑ̀ ndi kɛ̀ nní ndi dɛɛrí nɛ̀ di dootitɔbɛ̀.

40 Bɛ̀ mɛ nyí nyie nkɛ̀ bɛ̀ bɑɑ nkpɑɑ́ kɛ tũ mbɛ̀ do mɔkɛ mɛ̀ɛ̀ mɑntímɛ̀ nɛ̀ dimɔ̀nnì. 41 Mɛm̀mɛ kɛ̀ bɛ̀ ntũ nti Yiɛ̀ nKuyie nkɛ feunɛ̀ yɛbɔkɛ̀, kɛ̀ bɛ bíi mɛ nsɔɔtɛ́ nɛ̀ bɛ yɑɑ̀bío. Kɛ mɛ ndɔɔri nɛ̀ yíenní.

18

Esekiɑsi nɑɑ́mmɛ̀ Sudɑɑ kɔbɛ kóo kpɑ̀ɑ̀tì

(Wéntɛ́ 2 Bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ tɔ̃mmú 29:1-2. 31:1)

1 Isidɑyɛɛribɛ kpɑ̀ɑ̀tì Edɑɑ birɛ Osee kpɑ̀tì benni tɑ̃ɑ̃́nnì miɛkɛ nkɛ Aɑsi birɛ Esekiɑsi nɑɑ́mmɛ̀ Sudɑɑ kɔbɛ kóo kpɑ̀ɑ̀tì. 2 Ò do yóó di tikpɑ̀tì kɛ mɔkɛ yɛbie nsipísìdɛ́ nɛ̀ yɛ̀nùmmù ndi, kɛ́ntɔ tikpɑ̀tì kɛ dɔ̀ yɛbie nsipísìdɛ́ nɛ̀ yɛ̀wɛi kɛ bo Sedisɑdɛmmu. Sɑkɑrii birɛ Abi weè do tú o yɔ̃. 3 Kòo ndɔɔri ti Yiɛ̀ nKuyie ndɔ́ dɛ̀ o yɑ̀ɑ̀rì Dɑfiti do dɔɔ̀rìmɛ̀ sósó. 4 Weè do pùɔ nyɛtɔ̀rɛ̀ kɛ́puɔ nsitenkɑɑnìi kɛ́kɔ̃ṹ Asedɑɑ kutedɔú kɛ́bɔ́kɛ́ fɛsɔɔmɑ́tìwɑ̀ɑ̀fɛ̀ Mɔyiisi do dɔ̀ɔ̀ fɛ̀, Isidɑyɛɛribɛ do kpɑɑ́ kɛ fɛ̀ tùɔ̀mmu ntihúúntì kɛ́tuɔkɛnní dɛ mɔ̀nnì, kɛ̀ bɛ̀ fɛ̀ yu kɛ tú fɛsɔɔmɑ́tìwɑ̀ɑ̀fɛ̀. 5 Esekiɑsi do dɔ́mu mɛdiɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nyIsidɑyɛɛribɛ tũ nkù kɛ́pɛ̃ɛ̃tɛ́ Sudɑɑ kpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ sɔmbɛ, bɛ̀ɛ̀ ò niitɛ́nɛ̀ nɛ̀ bɛ̀ɛ̀ ò tũ̀nní. 6 Kòo ntɑunɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nweti weti, ò í nkù yɑtɛnɛ̀ kɛ́ntũ nKuyie ntɑnnɔ̀ kù do duɔ́ nyɛ̀ Mɔyiisi. 7 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nni nhò bonɛ̀ kòò dɔɔri dɛ̀ dɛmɔu yie. Kòo yetɛ Asidii kóo kpɑ̀ɑ̀tì kpɛti kɛ tɛ̃́nkɛ í nhò bùɔ́. 8 Weè do potɛ́ Fidisitɛ̃ɛ̃bɛ kɛ́fietɛ bɛ tenkɛ̀ kɛ́túótɛ́ bɛ̀ɛ̀ bɑɑ dihɛì bɛ kó yɛtuo kɛ́ntɔ kɛ́tuɔkɛnɛ̀ yɛhɛkɛ̀ iduotí fitɛ́ yɛ̀.

Sidii kóo kpɑ̀ɑ̀tì Sɑdimɑnɑsɑɑ pimɛ̀ Sɑmmɑrii

9 Sudɑɑ kɔbɛ kóo kpɑ̀ɑ̀tì Esekiɑsi kpɑ̀tì benni nɑɑnnì miɛkɛ nkɛ Isidɑyɛɛribɛ kóo kpɑ̀ɑ̀tì Edɑɑ birɛ Osee kó tikpɑ̀tì benni yiénnì miɛkɛ dò nkɛ, Asidii kóo kpɑ̀ɑ̀tì Sɑdimɑnɑsɑɑ domɛ̀ Sɑmmɑrii ɛì kɛ́ dì pi. 10 Kɛ̀ dɛ̀ mmɔkɛ yɛbie nyɛ̀tɑ̃ɑ̃ti kòo di nɑ kɛ sɔ̃́ nhEsekiɑsi bo o kpɑ̀tì benni kuɔ́nnì, kɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ kóo kpɑ̀ɑ̀tì Osee bo o kpɑ̀tì benni wɛínnì. Dɛ benni ndi bɛ̀ pɔ̀ntɛmɛ̀ Sɑmmɑrii. 11 Mɛm̀mɛ Asidii kóo kpɑ̀ɑ̀tì pĩ̀ḿmúmɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ kɛ́kònnɛ̀ Asidii kɛ́ bɛ̀ kɑ̀nnɛ Adɑɑ, Abɔɔ kó mpɛɛ́mmɛ̀ Kosɑ̃ɑ̃ tempɛ̃ nnɛ̀ Mɛdii ɛkɛ̀. 12 Bɛ̀ do í yie mmɛ̀ɛ̀ kpɛ́í nkɛ ti Yiɛ̀ nKuyie nnɑ́ɑǹtì, kɛ́tɔ̃tɛ mɛtɑummɛ̀ kù do nɑ̀kɛ́ tìì kó dimɑ̀ɑ̀ ku kóo tɔ̃ntì Mɔyiisi bɛ̀ do í kèńtɛ́ tìmɑtì, bɛ̀ mɛ nyí nyie nkɛ dɔ̀ɔ̀ tìmɑtì.

Asidii kóo kpɑ̀ɑ̀tì Sɑ̃nsedibu domɛ̀ Sudɑɑ kɔbɛ tenkɛ̀

(Wéntɛ́ Esɑii 36:1 nɛ̀ 2 Bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ tɔ̃mmú 32:1)

13 Sudɑɑ kɔbɛ kóo kpɑ̀ɑ̀tì Esekiɑsi kpɑ̀tì benni tɛpíítɛ̀ nɛ̀ dinɑɑnnì miɛkɛ nkɛ Asidii kóo kpɑ̀ɑ̀tì Sɑ̃nsedibu domɛ̀ Sudɑɑ ɛkɛ̀ iduotí fitɛ́ yɛ̀ kɛ́ yɛ̀ fìètɛ.

14 Dɛ mɔ̀nnì kɛ̀ Sudɑɑ kɔbɛ kóo kpɑ̀ɑ̀tìi tɔ̃ mbɛnìtìbɛ̀ Dɑkiisi ɛì kɛ̀ bɛ̀ɛ nɑ́kɛ́ Asidii kóo kpɑ̀ɑ̀tì kɛ dɔ̀: Okpɑ̀ɑ̀tì tu ò cɑ̀ɑ̀rɛ̀mu ɑ ò yóu kɛ tɛ̃́nkɛ bɑ́ɑ́ ò dokɛ́nɛ̀, kɑ̀ɑ ò bekɛ tì, ò yóó tì dɔ̀ɔ̀mu.

Kɛ̀ Asidi kóo kpɑ̀ɑ̀tì dɔ̀, wèe ò duɔ́ ntimɑ́tì pɛ́ítì cìdóòbɛ̀ sikɔupísìwɛi (9000), mɛsɔɔ ncìdóòbɛ̀ sikɔusìwɛi (900). 15 Kɛ̀ Esekiɑsii túótɛ́ timɑ́tì pɛ́ítì tìì do bo ti Yiɛ̀ nKuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kó ditɔu miɛkɛ nɛ̀ tɛkpɑ̀ɑ̀tìcĩ́ɛ̃̀tɛ̀ miɛkɛ timɔu. 16 Kòo pɔntɛ ti Yiɛ̀ nKuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kó yɛcɑ̀kɛ̀ kɛ́dɑtɛ mɛsɔɔ nwenwe Esekiɑsi o mɔ́mmuɔ nhò do dɑ̀nnɛmɛ̀ tidɑbɛɛtì tìì pĩ̀ńnɛ̀ yɛcɑ̀kɛ̀. Kòo dɛ̀ duɔ́ ndɛmɔu Asidii kóo kpɑ̀ɑ̀tì.

Wèè ni Senɑkedibɛ ɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ nɑ̀kɛ́ tì

(Wéntɛ́ Esɑii 36:2-22 nɛ̀ 2 Bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ tɔ̃mmú 32:9-16)

17 Kɛ̀ Asidii kóo kpɑ̀ɑ̀tì mbo Dɑkiisi kɛ́dɛitɛ wèè bɑkɛ́ o kó fɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀nnɑfɛ nɛ̀ wèè bɑkɛ́ tɛkpɑ̀ɑ̀tìcĩ́ɛ̃̀tɛ̀, nɛ̀ wèè bɑ̀ɑ wenwe okpɑ̀ɑ̀tì o mɔ́mmuɔ, nɛ̀ bɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ pɛ́u, kɛ́ bɛ̀ tɔ̃nko Sedisɑdɛmmu okpɑ̀ɑ̀tì Esekiɑsi borɛ̀. Kɛ̀ bɛ̀ɛ tuɔkoo kɛ́bɑ́tɛ́ kɛ́ntɔ́kɛ́nɛ̀ diyɑɑ̀hɔ́útɑ̃́rì kó kucɛ, mɛniɛ mpũɔ̃̀ nkùù nɛ́cɛ kɛ tɑɑ̀ dihɛì kubiriku. 18 Bɛ̀ dɛ mbo kɛ dɔ̀ bɛ̀ dɔ́ kɛ́yɑ̀ okpɑ̀ɑ̀tì kɛ̀ Idikiyɑ birɛ Ediɑkimmu wèè kòtí tɛkpɑ̀ɑ̀tìcĩ́ɛ̃̀tɛ̀ miɛkɛ kɛ̀ weè nɛ́ yɛ̀nní nɛ̀ Sebunɑ opɑ́tíwɑ̃ɑ̃̀tì nɛ̀ Asɑfu birɛ Soɑɑ wèè tɔu dihɛì kó yɛpɑ́tɛ. 19 Wèè bɑkɛ́ fɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀nnɑfɛ kòo bɛ̀ nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Nɑ́kɛ́nɛ̀ okpɑ̀ɑ̀tì Esekiɑsi kɛ dɔ̀ okpɑ̀ɑ̀tì diɛwè Asidii kóo kpɑ̀ɑ̀tì tu ti dɑ bekɛ kɛ dɔ̀: A tɑ̃́ bɑ kɛ kɑri? 20 Yɑ́ɑ̀ ɑ yɛ̀mmɛ̀ dò ntinɑ́ɑǹtì dɛtetìrɛ̀ kpɛti tú itié nyi nɛ̀ dikɔ̃m̀bùɔ̀ ɑ kpɛ́í nkɑ̀ɑ bo ò dòkɛ́nɛ̀? Yɑ́ɑ̀ ɑ yɛ̀mmɛ̀ nɑɑtinɛ̀ we, kɑ̀ɑ dɑ̀ɑ́tí kɛ yetɛ wenwe Asidii kóo kpɑ̀ɑ̀tì kpɛti? 21 Ò tu ò yɛ̃́mu kɛ dò nhɑ yɛ̀mmɛ̀ nɑɑtinɛ̀ Esibiti nwe ɑ nɛ́ í yɛ̃́ kɛ dò nhEsibiti dò ndipènnì dìì pɔ̀ntɛ dìndi, kɛ̀ wèè di pĩ ndìì ò kɔ̀utɛ. Esibiti kóo kpɑ̀ɑ̀tì mɛ ndɔɔri bɛ̀ɛ̀ ò duɔ́ mbɛ yɛ̀mmɛ̀.

22 Kɛ̀ dɛ̀ yɛ̀mmɛ̀ di bo yĩ́ di yɛ̀mmɛ̀ nɑɑtinɛ̀ di Yiɛ̀ nKuyie ndi tũ nkù dɛ̀ nɛ́ í tú kuù kó yɛtɔ̀rɛ̀ nyɛ nɛ̀ yɛwũɔ̃tɔ̀rɛ̀ Esekiɑsi pùɔmmɛ̀ o mɔ́mmuɔ nkɛ nɑ̀kɛ́ Sudɑɑ kɔbɛ nɛ̀ Sedisɑdɛmmu kɔbɛ kɛ tú bɛ̀ nfeu bɛ wũɔ̃ diwũɔ̃tɔ̀nnì dìì bo Sedisɑdɛmmu mɑ́ɑ̀? 23 Kɑ̀ɑ yɛ̀mmɛ̀ dò nnɛ̀ n cicɛ Asidii kóo kpɑ̀ɑ̀tì di mɑ̀, ɑ dɔ̀ fĩ́ɛ̃́ũ̀! Kòo dɑ duɔ́ nsisɛ̃ĩ́ sikɔupísìdɛ́ (2000) kɛ̀ nsɑ̀ kɑ̀ɑ bo pɛ́tɛ́ bɛ̀ɛ̀ bo sì dèkɛ! 24 A í yóó nɑ kɛ́bɑɑo n kóo kpɑ̀ɑ̀tì kó bɛtɔ̃mbɛ̀ miɛkɛ bɑ́ omɑ́ɑ̀ bɑ́ ketíkɛ wèè tu osɑ́m̀pɔ́ù bɛ miɛkɛ. Kɑ̀ɑ yɛ̀mmɛ̀ nɛ́ nɑɑtinɛ̀ Esibiti yóó dɑ duɔ́mmɛ̀ sisɛ̃ĩ́ nɛ̀ si dèèbɛ̀! 25 Di yɛ̀mmɛ̀ dò nhò kɔ̀tɛní nɛ̀ omɑ́ɑ̀ ndi kɛ bo pɔntɛ di nhɛì bɑ́ di Yiɛ̀ nKuyie nyí dɔ́ɑ̀ɑ̀? Kuù ò nɑ̀kɛ́ kɛ tú ò dò nkɛ́ dì pɔ̀ntɛ.

26 Dɛ mɔ̀nnì Idikiyɑ birɛ Ediɑkimmu nɛ̀ Sebunɑɑ nɛ̀ Soɑɑ, kɛ̀ bɛ̀ɛ nɑ́kɛ́ wèè ni Asidii kó fɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀nnɑfɛ kɛ dɔ̀: Ti dɑ bɑ́ɑ́mmu nti nɑ́ɑ́nnɛ̀ Arɑmu ɛì kɔbɛ kó tinɑ́ɑǹtì, bɛ̀ɛ̀ bo kuduotí ĩ́nkɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ bɑ́ nyo.

27 Wèè bɑkɛ́ Asidii kó bɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ kòo dɔ̀: N kóo kpɑ̀ɑ̀tì í n tɔ̃nní kɛ̀ m bo tì nɑ̀kɛ́ fɔ̃́ nnɛ̀ ɑ kóo kpɑ̀ɑ̀tì díì mɑ́ɑ̀. Ò pètinkɛ n tɔ̃nní kɛ̀ m̀ bo tì nɑ̀kɛ́ bɛnìtìbɛ̀ mbɛ bɛ̀ɛ̀ bo kuduotí ĩ́nkɛ̀, díndi nɛ̀ bɛ̀, di yóó di di míntì kɛ́yɑ̃̀ di yɛ̃́nkúmɛ̀.

28 Mɛm̀mɛ wèè ni Asidii kó fɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀nnɑfɛ ò còḿmúmɛ̀ kɛ́pĩɛ̃kɛ́ nɛ̀ Sudɑɑ kɔbɛ kó tinɑ́ɑǹtì kɛ dɔ̀: Kéntɛ́nɛ̀ Asidii kóo kpɑ̀ɑ̀tì diɛwè tu mù: 29 Ò tu Esekiɑsi bɑ́ɑ́ bennɛ́ kɛ́ ndi soú nhò í yóó nɑ kɛ́ di fietɛ o nɔu miɛkɛ. 30 Esekiɑsi bɑ́ ndi soú nkɛ tú di duɔ́ ndi yɛ̀mmɛ̀ di Yiɛ̀ nKuyie nkɛ̀ kù yóó di dɛɛtɛ́. Bɑ́ Asidii kɔbɛ bɑ́ɑ́ pɔntɛ dihɛì. 31 Asidii kóo kpɑ̀ɑ̀tì tu dí bɑ́ɑ́ yie nhEsekiɑsi kpɛti, di tɑunnɛ̀ wenwe Asidii kóo kpɑ̀ɑ̀tì, kɛ̀ dɛ̀ɛ yie nkɛ̀ di nyo mbɑ́ wè o pɑku kó tidiitì kɛ cɑ́ɑ́ fínyĩ̀ nɛ̀ fìkíè dɛ bɛ kɛ yɔ̃ mbɑ́ wè o bintɛ niɛ, 32 kɛ kémmúnɛ̀ ò bo tuɔkɛnímɛ̀ kɛ́ di túótɛ́ kɛ́kònnɛ̀ kɛ́kɑnnɛ dihɛì dìì dònnɛ̀ di kpɛri, kɛ̀ tidiitì nɛ̀ dɛtie mbɛ̀ tu dɛ̀ fínyĩ̀ nɛ̀ bɛ̀ tu dɛ̀ odìfíè bɛ̀ dii dɛ̀ɛ̀ bɛ mɛkɔsɑ̀ɑ̀mɛ̀ kɛ̀ dɛ̀ bo, kɛ̀ mɛcekùɔ̀ mmúnkɛ bo di miɛkɛ, kɛ̀ dí mbo dɛborɛ̀ kɛ bɑ́ɑ́ kú diɛ ndɛtetìrɛ̀. Di bɑ́ɑ́ kéntɛ́ Esekiɑsi di nɑ́ɑ́ ntì kɛ tú Kuyie nyóó di dɛɛtɛ́. Ò di fétìnkomu. 33 Yɛhɛkɛ̀ tɛyɛ̀ kó yɛbɔkɛ̀ nɑ kɛ bɛ̀ dɛɛtɛ́ kɛ̀ Asidii kóo kpɑ̀ɑ̀tì í bɛ̀ pĩ̀ńnɑ́ɑ̀? 34 Amɑti nɛ̀ Adipɑdi kó yɛbɔkɛ̀ borɛ? Sefɑdifɑimmu nɛ̀ Enɑɑ nɛ̀ Iwɑ dɛ kpɛyɛ borɛ? Yɛ̀ dɛɛtɛ́ Sɑmmɑrii kɔbɛ kòò í bɛ̀ nɑɑ̀? 35 Ɔ̃̀ndi ɛì kó dibɔɔ̀ nɑ kɛ dɛɛtɛ́ di kó kɛtenkɛ̀ kòò kɛ̀ yóu kɛ̀ di Yiɛ̀ nKuyie nnɛ́ bo nɑ kɛ́dɛɛtɛ́ Sedisɑdɛmmu?

36 Kɛ̀ bɛ̀ ndò nkɑ́rɛ́ bɑ́ òmɔù í mbɛ̀ tɛ̃̀ńnɛ́ tìmɑtì. Kɛ yɛ̃́ okpɑ̀ɑ̀tì Esekiɑsi do bɛ̀ nɑ̀kɛ́mɛ̀ kɛ tú bɛ̀ bɑ́ɑ́ ò tɛ̃̀ńnɛ́ tìmɑtì. 37 Kɛ̀ Ikidiyɑ birɛ Ediɑkimmu wèè kòtí tɛkpɑ̀ɑ̀tìcĩ́ɛ̃̀tɛ̀ nɛ̀ opɑ́tíwɑ̃ɑ̃̀tì Sebunɑ nɛ̀ Asɑfu birɛ Soɑɑ wèè tɔu dihɛì kó yɛpɑ́tɛ kɛ̀ bɛ̀ɛ kɛ̃rí bɛ yɑ̀ɑ̀tì kɛ́wɛ̃too Esekiɑsi borɛ̀, kóò nɑ̀kɛ́ wèè bɑkɛ́ Asidii kó fɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀nnɑfɛ ò bɛ̀ nɑ̀kɛ́ tì.

19

Esekiɑsi beémmɛ̀ Kuyie mpɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑǹtò Esɑii o kpɛti

(Wéntɛ́ Esɑii 37:1-7)

1 Okpɑ̀ɑ̀tì Esekiɑsi ti kèè dìì mɔ̀nnì kòo yɛ̀mmɛ̀ɛ cɑɑ̀rɛ̀ kòo kɛ̃rí o yɑ̀ɑ̀tì kɛ dɑ́ɑ́tí kufɔ̀ɔ̀tɔ̃̀nkù kɛ́ntɑti ti Yiɛ̀ nKuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀, 2 kɛ́tɔ̃ nhEdiɑkimmu wèè kòtí tɛkpɑ̀ɑ̀tìcĩ́ɛ̃̀tɛ̀ nɛ̀ o pɑ́tíwɑ̃ɑ̃̀tì Sebunɑ nɛ̀ ikuɔ́ nìùbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ tu bɛkótíbɛ̀ kɛ dɔ̀ bɛ̀ ndɑ́ɑ́tí tifɔ̀ɔ̀tɔ̃̀ntì kɛ́kɔtɛ Amɔti birɛ Esɑii Kuyie mpɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑǹtò borɛ̀. 3 Kóò nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Okpɑ̀ɑ̀tì Esekiɑsi tu tí dɑ nɑ́kɛ́ kɛ dɔ̀: Yíe nkó diyiè tu mɛyɛǹcɑɑ̀rìmɛ̀ kpɛri ndi, ti pɑ̀kɛ́mu, Kuyie nkuù ti potɛ́ kɛ ti di ifɛi. Ti kpɛrɛ dònnɛ̀ kupɛitɛ́yonku ɔ̃ɔ̃ ítɛ́ mɛ̀mmɛ onitipòkù kɛ̀ muwɛ̃rímú nɛ́ ò dòńtɛ́ ò bo nɔrímɛ̀ kɛ̀ dɛbirɛɛ yɛ̀nní. 4 Kɛ̀ dɛ̀ nɑɑti ti Yiɛ̀ nKuyie nhɑ tũ nkù bo nkeè Asidii kóo kpɑ̀ɑ̀tì tɔ̃nní wèè ni o ɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀, kòo kù sɑ̃̀ḿmú mɛ̀ɛ̀ botí kɛ bo ò potɛ́ yɛsɑ̃́ɑ̃̀mbɛ̀ ò kù sɑ̃̀ḿmú yɛ̀ɛ̀ kpɛ́í. A nɛ́ kù bɑ̀ńtɛ̀ ku kɔbɛ bɛ̀ɛ kpɑɑ́ bɛ kpɛ́í.

5 Kòo kpɑ̀ɑ̀tì Esekiɑsi kó yɛtɔ̃rɛ̀ɛ tuɔkoo Esɑii borɛ̀. 6 Kòo yɛ̀ nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Ti Yiɛ̀ nKuyie ntu dí nɑ́kɛ́ okpɑ̀ɑ̀tì Esekiɑsi kɛ dɔ̀ o kɔ̃m̀bùɔ̀tì bɑ́ nduò ò kèè tìì nɑ́ɑǹtì nɛ̀ yɛsɑ̃́ɑ̃̀mbɛ̀ Asidii kóo kpɑ̀ɑ̀tì tɔ̃nní kɛ̀ bɛ̀ kù sɑ̃̀ḿmú yɛ̀ kpɛ́í. 7 Ti Yiɛ̀ nKuyie ntu kuù mɔ́mmɔnku yóó ò ɑ̃nnɛ́ mɛyɛ̀mmɛ̀ mɛ̀ɛ̀ bo nte kòo keè tinɑ́ɑǹtì mɑtì kɛ́kò nho ciɛ kɛ̀ kùu duɔ́ nkɛ̀ bɛ̀ɛ kɛ̀ nhò kùɔ.

Asidii kóo kpɑ̀ɑ̀tì wɑ̃̀ri dìì pɑ́tíri kɛ bo donnɛ́ Sedisɑdɛmmu kɔbɛ kɔ̃m̀bùɔ̀tì

(Wéntɛ́ Esɑii 37:8-13 nɛ̀ 2 Bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ tɔ̃mmú 32:17)

8 Mɛm̀mɛ wèè ni Asidii kó bɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ ò kèèmɛ̀ Asidii kóo kpɑ̀ɑ̀tì ìtɛ́mɛ̀ Dɑkiisi kɛ kɔ̀tɛ kɛ do Dibunɑ mudoò, kòo kɛ nhò sɔ̃̀ńtóo. 9 Asidii kóo kpɑ̀ɑ̀tì do kèè Etiopii kóo kpɑ̀ɑ̀tì Tiidɑkɑɑ kɔ̀riní mɛ̀mmɛ kɛ bo ò do mudoò. Kòo yíɛ́ tɔ̃ nkɛ dɔ̀ bɛ̀ɛ nɑ́kɛ́ Esekiɑsi kɛ dɔ̀: 10 Asidii kóo kpɑ̀ɑ̀tì tu ti dɑ nɑ́kɛ́ kɛ dɔ̀: Kuyie nhɑ duɔ́ nkù ɑ yɛ̀mmɛ̀ kù bɑ́ɑ́ dɑ soutɛ́ kɑ̀ɑ yɛ̀mmɛ̀ ndò nhò í yóó pɔntɛ Sedisɑdɛmmu. 11 A mɔ́mmuɔ nhɑ kèèmu wenwe Asidii kóo kpɑ̀ɑ̀tì ò dɔ̀ɔ̀ dɛ̀ yɛhɛkɛ̀ tɛyɛ̀, ò yɛ̀ kùɔmɛ̀ yɛmɔu pɑ́íí, kɛ̀ fɔ̃́ nyɛ̀mmɛ̀ nɛ́ dò nkù bo dɑ coonnɑɑ̀? 12 Kosɑ̃ɑ̃ nɛ̀ Anɑɑ kpɛri nɛ̀ Desɛfu kpɛri nɛ̀ Edennibɛ bɛ̀ɛ̀ do bo Tedɑsɑɑ dɛ kó ibotí yɛmbɛ̀ ò kùɔ ì i bɔkɛ̀ nɑ kɛ ì dɛɛtɑ́ɑ̀? 13 Amɑti nɛ̀ Adipɑdi nɛ̀ Dɑyii nɛ̀ Sefɑdifɑimmu nɛ̀ Enɑɑ nɛ̀ Ifɑ yɛ kpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ bo dɛ?

Esekiɑsi bɑ́ntɛ̀mɛ̀ Kuyie

(Wéntɛ́ Esɑii 37:14-20)

14 Kɛ̀ Esekiɑsii cɔutɛ́ dipɑ́tíri yɛtɔ̃rɛ̀ nɔu miɛkɛ kɛ́kɑɑ nkɛ́deè kɛ́tɑ ti Yiɛ̀ nKuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kɛ́ dì pĩ̀ntɛ ti Yiɛ̀ nKuyie nyììkɛ̀, 15 kɛ́ kù bɑ́ntɛ̀ kɛ dɔ̀: Ti Yiɛ̀ nKuyie nyIsidɑyɛɛribɛ tũ nkù, fɔ̃́ nwèè kɑ̀ri ɑ tɑummɛ̀ tɔu bɛĩ́nkɛ̀mbɑ̀rìbɛ̀ fèntì ĩ́nkɛ̀, fɔ̃́ɔ̃̀ bɑkɛ́ yɛkpɑ̀ɑ̀tìyɔ yɛmɔu yɛ̀ɛ̀ bo kɛtenkɛ̀. Fɔ̃́ nwèè dɔ̀ɔ̀ kɛtenkɛ̀ nɛ̀ kɛĩ́nkɛ̀. 16 Ti Yiɛ̀ nKuyie n dɑ bɑ́ɑ́mmu kéntɛ́ kɛ́keè! Sĩ́nnɛ́ní kɛ́yɑ̀! A bomu fɔ̃́ nti Yiɛ̀ nKuyie, keè Sennɑkedibu dɑ sɑ̃́ɑ̃́mmɛ̀. 17 Ti Yiɛ̀ nKuyie! Mɔ́mmuɔ nwe nhAsidii kó bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ dèèmɛ̀ ibotí tɛì kó yɛhɛkɛ̀ yɛmɔu. 18 Kɛ cɔ́u mbɛ bɔɔtenkɑɑnìi, bɛnìtìbɛ̀ bɛɛ̀ sì dɔ̀ɔ̀, sì í dɑ dònnɛ̀ fɔ̃́ nKuyie. Sì tu idɛí nyi nɛ̀ yɛtɑ̃́rɛ̀. 19 Ti Yiɛ̀ nKuyie nhɑ ti dɛɛtɛ́nɛ̀ Sennɑkedibu kɛ̀ dɛ̀ɛ yie nkɛ̀ kɛtenkɛ̀ kó yɛkpɑ̀ɑ̀tìyɔ yɛmɔuu bɑntɛ́ fɔ̃́ɔ̃̀ tumɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nhɑmɑ́ɑ̀.

Esɑii nɑ̀kɛ́mɛ̀ Esekiɑsi ò bɑ̀ńtɛ̀ Kuyie nkɛ̀ kù ò tɛ̃̀ńnɛ́ tì

(Wéntɛ́ Esɑii 37:21-35)

20 Mɛm̀mɛ Amɔti birɛ Esɑii tɔ̃mmɛ̀ kɛ bɛ̀ɛ nɑ́kɛ́ Esekiɑsi kɛ dɔ̀: Ti Yiɛ̀ nKuyie nyIsidɑyɛɛribɛ tũ nkù tu kù kèèmu ɑ kù kuɔ́nnɛ̀mɛ̀ Asidii kóo kpɑ̀ɑ̀tì Sennɑkedibu kpɛ́í. 21 Ntɛ kù n nɑ̀kɛ́ tì o kpɛ́í:

Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie mmíì tu:

Siyɔ̃ɔ̃ kó dɛsɑpùmbirɛ dɑ sènkɛ̀rìmu,

kɛ dɑ dɑú kɛ dɑ cokù,

kɛ̀ Sedisɑdɛmmu kó dɛsɑpùmbirɛ dɑ cɔ̃́ṹ.

22 Wenninwe ɑ sɑ̃̀ḿmúmɛ̀?

Wenninwe ɑ ommúmɛ̀?

Wenninwe ɑ sèémmɛ̀ fɛnɔ̀nfɛ̀?

Kuyie nyIsidɑyɛɛribɛ tũ nkùɑ̀?

23 A bɑɑ tɔ̃nní ɑ tɔ̃rɛ̀ kɛ̀ yɛ̀ sɑ̃̀ḿmú mí ndi Yiɛ̀ nKuyie nkuɑ̀?

Kɛ nɑ̀kɛ́ kɛ́ tú ɑ nɑɑsɛ̃ĩ́ kpeńnì mɛ̀ɛ̀ kpɛ́í nte kɑ̀ɑ dèkɛ Dimɑɑ tɑ̃rì yómmɛ̀,

kɛ tɑ Dimɑɑ túúkù cuokɛ̀ kɛ kɔ̃ũ dɛtekperɛ̀ nɛ̀ bɛ̀ tu dɛ̀ sìpɛ̀rɛ́sì.

Kɛ tùɔ̀kɛnɛ̀ ditɑ̃rì yóntɛ́nyómmɛ̀ dɛtie nsũdɑɑ̀?

24 Kɛ bɛ́i nkɛ tú ɑ keúmu sibií bɛtɔbɛ̀ ciɛ,

kɛ yɑ̃̀ bɛtɔbɛ̀ tenkɛ̀ kó mɛniɛ,

kɛ nɑ ɑ nɑɑ̀cɛ̀tɛ̀ mɛmɑ́ɑ̀ kɛ ĩ̀tínnɛ́ Esibiti kó ikó nyìì tukúnɛ̀ kukó ndiɛkù Niiriɑ̀?

25 A nɛ́ í yɛ̃́ kɛ dò mmí nKuyie mmíì pĩ́ ndɛ kó mutɔ̃mmú.

Nɛ̀ dimɔ̀nnì kótírì miɛkɛ nkɛ

n tɑ̃ɑ̃tɛ́mɛ̀ kɛ yɛ̃́ n dò nkɛ́dɔɔ̀mɛ̀,

kɛ yóó mɛ̀ dɔɔ̀ di mmɔ̀nnì.

Míì do dɑ tɑ̃ɑ̃tɛ́,

kɑ̀ɑ bo puɔ nyɛhɛkɛ̀ iduotí fitɛ́ yɛ̀ kɛ́ yɛ̀ dɛ̀ítɛ̀.

26 Kɛ̀ dɛ kó yɛhɛkɛ̀ kɔbɛɛ dóntɛ́ muwɛ̃rímú,

kɛ̀ dɛ̀ɛ bɛ̀ kpeí kɛ̀ bɛ̀ɛ di ifɛi,

kɛ́sɑ̃́ɑ̃́tɛ́nɛ̀ timútì,

bɛ̀ í yó ncɑ̃̀ɑ̃́nnɛ̀ mɛmúyɔɔ̀mmɛ̀,

bɛ̀ yóó dòntɛnɛ̀ tiyoyiɛnti nti,

nɛ̀ timútì tìì ɔ̃ɔ̃ yɛ̀ tɛcɑ́dopòtɛ̀ ĩ́nkɛ̀ kɛ kpeío bɑ́ ti mɔ̀nnì í tùɔ̀kɛ.

27 A kpɛti mɑtì í bo tìì m biininɛ̀, mí nKuyie.

Kɑ̀ɑ kɑ̀ri n yɛ̃́mu,

kɑ̀ɑ yɛ̀tì n yɛ̃́mu,

kɑ̀ɑ mɛ ntɑti n yɛ̃́mu,

kɑ̀ɑ miɛkɛ m pɛikɛ n yɛ̃́mu.

28 A n yɛ̀ mɛ̀ɛ̀ kpɛ́í nkɛmiɛkɛ,

kɛ̀ tɛpɔ̀tɛ̀ dɑ dɛutɛ́,

dɛɛ̀ te kɛ̀ n yóó tɔ̃nnɛ́ ɑ ɔ̃nnì mumɑ́mɑ́ɑ́

kɛ́ɑ̃nnɛ́ ɑ nùù tisɑ̃ndɑ́ntì,

kɛ́ dɑ dɛtɛ kɛ́poonnɛ̀ ɑ nɑcɛfɔ̃̀tɛ̀ kɛ́kpɛ̃nnɛ́ ɑ ciɛ.

29 Fɔ̃́ nhEsekiɑsi, ntɛ dɛ̀ɛ̀ yó ntú mɛbɛnkùmɛ̀: Di mbenni di yóó di tidiitì tìì ɛ̃nkɛ́ tìnti, dibenni tɛrì kɛ́di tididenti, dibenni tɑ̃ɑ̃́nnì kɛ́buɔtí kɛ́kɔ̃ṹ, kɛ́fííkú dɛtie mbɛ̀ tu dɛ̀ fínyĩ̀ kɛ́tɔ̃ũ dɛ bɛ. 30 Dɛ mɔ̀nnì Sudɑɑ kɔbɛ bɛ̀ɛ̀ bo nkpɑɑ́, bɛ cĩ̀ɛ̃ mbo tɑ kɛtenkɛ̀ kɛ̀ bɛ bɑkɛɛ pɛitɛ́ yɛbɛ. 31 Sedisɑdɛmmu nwe bɛ̀ɛ̀ bo yentɛ́ bɛ̀ yɛ̀tìnímɛ̀ Siyɔ̃ɔ̃ tɑ̃rì ndi bɛ̀ yɛ̀tìnímɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie Mpɑkɛdɑɑ ti dɔ́ mɛ̀ɛ̀ kpɛ́í nkɛ̀ dɛ̀ dɛu te, kòò yóó mɛ̀ dɔ̀ɔ̀. 32 Kɛ̀ tìì tukúnɛ̀ Asidii kóo kpɑ̀ɑ̀tì, ntɛ ti Yiɛ̀ nKuyie nnɑ̀kɛ́ tì o kpɛ́í. Kù tu ò í tɑti di nhɛì, ò bɑ́ɑ́ dì tɑ̃ũ ipie, ò mɛ mbɑ́ɑ́ di do nɛ̀ tidɔpììtì, yoo wèe ɔnnɛ́ di duotí mutɑ̃́ɑ̃́ nkɛ́nɑ kɛ́tɑ. 33 Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie mbɛ́immu kɛ tú ò í tɑti di nhɛì. Ò wɛ̃ti kɛ bo poo nhò kètɛ́ní kùù cɛ nku kɛ́kònnɛ̀. 34 N yó nkɑ̃nkɛ́mu di nhɛì kɛ́ dì dɛɛtɛ́ n yètìrì kpɛ́í nnɛ̀ n kóo tɔ̃ntì Dɑfiti kpɛ́í.

Sennɑkedibu yĩɛ̃kɛmɛ̀ dikpɑ̀nnì kɛ kò

(Wéntɛ́ Esɑii 37:36-38 nɛ̀ 2 Bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ tɔ̃mmú 32:21-22)

35 Dɛ kó kɛyènkɛ̀ kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nkó ditɔ̃nnìi kɔtɛní Asidii kɔbɛ kó dihɑ̃ɑ̃pɔ̀nkɑrì, kɛ́kuɔ bɛnìtìbɛ̀ tɛkɔupípíítɛ̀ nɛ̀ sikɔupísìni (18000). Kɛ̀ dɛ̀ɛ wentɛ́ kɛ̀ bɛ̀ nsɔ̃́ mbɛcíríbɛ̀ bɛɛ̀ mɑ́ɑ̀ duɔ́ duɔ́. 36 Dɛ mɔ̀nnì kɛ̀ Asidii kóo kpɑ̀ɑ̀tì Sennɑkedibuu uutɛ́ o ɑ̃ɑ̃pɔ̀nkɑrì kɛ́ítɛ́ kɛ́kò nkɛ́mbo Ninifu. 37 Mɛm̀mɛ ò tɑmɛ̀ diyiè mɑrì o bɔɔ̀ Nisidɔki tou kɛ́nnínkú di ììkɛ̀, kòo bí Adɑdɑmɑdɛki nɛ̀ Sɑdetisɛɛ, kɛ̀ bɛ̀ɛ ò kɔ̃ṹ disiè kɛ́kuɔ kɛ́cokɛ́ kɛ́kɔtɛ Adɑdɑti ɛì, kòo birɛ Ɛdɑ-Adonnii sɔɔtɛ́ o kpɑ̀tì.

20

Esekiɑsi muɔkɛmɛ̀ kɛ̀ Kuyie nhò miɛkùnnɛ

(Wéntɛ́ Esɑii 38:1-8 nɛ̀ 2 Bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ tɔ̃mmú 32:24)

1 Dɛ kó dimɔ̀nnì ndi Esekiɑsii muɔkɛmɛ̀ kɛ́duúnnɛ̀ mukṹṹ nkɛ̀ Kuyie mpɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑǹtò Amɔti birɛ Esɑii kɔtɛ o borɛ̀, kóò nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Ti Yiɛ̀ nKuyie ntú ɑ tũntɛ ɑ cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kpɛti, ɑ í yóó foutɛ ɑ yóó kúmu.

2 Kɛ̀ Esekiɑsii tũntɛ o ììkɛ̀ kɛ́cuó nkumɑrí, kɛ́kuɔ́nnɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nkɛ dɔ̀: 3 Áú! Ti Yiɛ̀ nKuyie. N dɑ bɑ́ɑ́mmu, n kuɔ́ mmɛsémmɛ̀. A yɛ̃́mu n dɑ tũmmɛ̀ nɛ̀ n yɛ̀mmɛ̀ mɛmɔu kɛ dɔɔri ɑ dɔ́mɛ̀.

Ò mɛ nyĩ́ kɛ́kuɔ́.

4 Kɛ̀ Esɑii nkpɑɑ́ kɛ mu nyí yɛ̀ tɛkpɑ̀ɑ̀tìcĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kó kudɑ̀nkù, kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nhò bɛ́innɛ̀ kɛ dɔ̀: 5 Wɛ̃tɛ kɛ́nɑ́kɛ́ n nìtìbɛ̀ kóo kpɑ̀ɑ̀tì Esekiɑsi kɛ tú: N yɛ̃ mmí ndi Yiɛ̀ nKuyie nho yɑ̀ɑ̀rì Dɑfiti do tũ nkù, n kèèmu ò n kuɔ́nnɛ̀mɛ̀ kɛ yɑ̀ o nɔnniɛti, kɛ yóó ò miɛkùnnɛ diyiè tɑ̃ɑ̃́nnì yiè, kòo tɑ n cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ miɛkɛ. 6 M bo ò yìɛ́ yɛbie ntɛpíítɛ̀ nɛ̀ yɛ̀nùmmù, kóò dɛɛtɛ́ wenwe nɛ̀ di nhɛì, kɛ̀ Asidii kóo kpɑ̀ɑ̀tì bɑ́ɑ́ dì nɑ. N yó nkɑ̃nkɛ́mu di nhɛì n yètìrì kpɛ́í nnɛ̀ n kóo tɔ̃ntì Dɑfiti kpɛ́í.

7 Kɛ̀ Esɑii dɔ̀, bɛ̀ɛ nɑntɛ fìkíè kó yɛbɛ kɛ́wɑɑrɛ okpɑ̀ɑ̀tì mɔ ndɛ̀, kòo miɛtɛ́.

8 Dɛ̀ do sɔ̃́ nhEsekiɑsi bekɛmu Esɑii ò yóó yɑ̀ mù kɛ́bɑntɛ́ kɛ dɔ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nyóó ò miɛkùnnɛ diyiè tɑ̃ɑ̃́nnì yiè kòo wɛ̃tɛ kɛ́tɑ ku cĩ́ɛ̃̀tɛ̀.

9 Kɛ̀ Esɑii dɔ̀: Ntɛ ɑ yóó yɑ̀ dɛ̀ kɛ́bɑntɛ́ kɛ dò nti Yiɛ̀ nKuyie nyóó dɔɔ̀ kù bɛ́i ntì, mɛdɛ́ɛ̀ mbo totɛ yɛdɛtìsɑ̀kɛ̀ tɛpíítɛ̀ tɛ̃mɛ̀. A dɔ́ mɛ̀ɛ̀ ketɛ́ dɛ ììkɑ̀ɑ kɛ̀ dɛ fɔ̃nkúò? 10 Kɛ̀ Esekiɑsi dɔ̀: Dɛ̀ í yóùnɛ̀ mɛdɛ́ɛ̀ mmɛ̀ bo kétɛ́mɛ̀ dɛ ììkɛ̀, n dɔ́ mɛ̀ɛ̀ botí difɔ̃nkúò ndi.

11 Mɛm̀mɛ Esɑii bɑ̀ńtɛ̀mɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nkɛ̀ mɛdɛ́ɛ̀ mbotirɛ kɛ́tuɔkɛ yɛdɛtìsɑ̀kɛ̀ tɛpíítɛ̀.

Esekiɑsi cɔutɛ́mɛ̀ Bɑbidɔnni kó yɛhɛikɛ̀ntɔ̃rɛ̀

(Wéntɛ́ Esɑii 39)

12 Dɛ kó yɛmɔ̀rɛ̀ miɛkɛ nkɛ Bɑbidɔnni kóo kpɑ̀ɑ̀tì Bɑdɑdɑnni birɛ Mɛdodɑki-Bɑdɑnni tɔ̃nnɛ̀nnímɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ yɛpɑ̃rɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ bo dɔu nhEsekiɑsi o muɔkɛ mɛ̀ɛ̀ kpɛ́í. 13 Kɛ̀ Esekiɑsi bɛ̀ cɔutɛ́ kɛ́ bɛ̀ bɛnkɛ o kpɑ̀tì sɔ̀ri kùù dieku nɛ̀ timɑ́tì pɛ́ítì nɛ̀ mɛsɔɔ nnɛ̀ tihúúntì tibotí tibotí nɛ̀ mɛkɔsɑ̀ɑ̀mɛ̀, kɛ́ bɛ̀ bɛnkɛnɛ̀ o kpɑ̀rìnɛntì sɔ̀ri dɛ̀. Ò kó yɛsɔ̀rɛ̀ yɛmɔu cɛ̃́nkɛ, dɛ̀mɑrɛ̀ í nsùɔ́ nhò í bɛ̀ bɛnkɛ dɛ̀ tɛkpɑ̀ɑ̀tìcĩ́ɛ̃̀tɛ̀ miɛkɛ, yoo o mɔ́mmuɔ nho cĩ́ɛ̃̀tɛ̀.

14 Dɛ̀ yĩ mɛmmɛ kɛ̀ Kuyie mpɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑǹtò Esɑii kɔtoo o cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kóò bekɛ kɛ dɔ̀: Bɛnìtìbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ kɔ̀tɛní ɑ cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ bɛ̀ yɛ̃ mbɑ? Bɛ̀ yɛ̀nní dɛ? Kɛ̀ Esekiɑsi dɔ̀: Bɛ̀ bonní dihɛì dɛ́tirì ndi Bɑbidɔnni. 15 Kɛ̀ Esɑii dɔ̀: Bɛ̀ yɑ̀ bɑ ɑ kpɑ̀ɑ̀tìcĩ́ɛ̃̀tɛ̀ miɛkɛ? Kɛ̀ Esekiɑsi dɔ̀: Dɛ̀mɑrɛ̀ í sùɔ́ n yí bɛ̀ bɛnkɛ dɛ̀ n sɔ̀rɛ̀ yɛmɔu miɛkɛ.

16 Dɛ mɔ̀nnì kɛ̀ Esɑii dɔ̀: Kéntɛ́ ti Yiɛ̀ nKuyie ntu n dɑ nɑ́kɛ́ tì. 17 Ti Yiɛ̀ nKuyie ntu: Dɛ̀ kpɑɑnímu kɛ̀ bɛ̀ bo túótɛ́ dɛ̀ɛ̀ kó dimɑ̀ɑ̀ bo ɑ kpɑ̀ɑ̀tìcĩ́ɛ̃̀tɛ̀ miɛkɛ kɛ́kònnɛ̀ Bɑbidɔnni, kɛ́túótɛ́ ɑ yɛmbɛ̀ do koú dɛ̀, kɛ́ntɔ kɛ́tuɔkɛnɛ̀ní yíe ndɛ̀mɑrɛ̀ í yó nkpɑɑ́. 18 A mɔ́mmuɔ nhɑ bí ɑ pɛitɛ́ ì bɛ̀ bo ì pĩ̀ḿmú kɛ́kònnɛ̀ Bɑbidɔnni, kɛ́ bɛ̀ fɔ̃̀mmu kɛ́ bɛ̀ pĩ̀ńnɛ̀ tɛkpɑ̀ɑ̀tìcĩ́ɛ̃̀tɛ̀ miɛkɛ mutɔ̃mmú.

19 Kɛ̀ Esekiɑsi dɔ̀: Ti Yiɛ̀ nKuyie nduɔ́ nkɑ̀ɑ n nɑ̀ɑ́ ntì wennimu. Nɛ̀ o yɛ̀mmɛ̀ miɛkɛ kɛ nɛ́ tú: Kɛ̀ kunɑɑtí cɛ̃́nkɛ bo n kó dimɔ̀nnì kɛ̀ tìmɑtì í n kɔɔ́nnɛ̀.

20 Esekiɑsi dɔɔ̀rìmɛ̀ sɔmmɛ, ò dɔ̀ɔ̀ dɛ̀ɛ̀ kó dimɑ̀ɑ̀, ò do mɔkɛ dìì kɔ̃m̀bùɔ̀ nɛ̀ ò mɑɑ́ mɛ̀ɛ̀ botí kubinku dihɛì kɛ́keú kukondɔú kɛ́kpɛ̃nnɛ́ní mɛniɛ ndihɛì, dɛndɛ kó dimɑ̀ɑ̀ dɛ̀ wɑ̃̀rimu Sudɑɑ kpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ dɔɔ̀rìmɛ̀ pɑ́tíri miɛkɛ. 21 Kòo kú kòo birɛ Mɑnɑnsee sɔɔtɛ́ o kpɑ̀tì.

21

Mɑnɑnsee nɑɑ́mmɛ̀ Sudɑɑ kɔbɛ kóo kpɑ̀ɑ̀tì

(Wéntɛ́ 2 Bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ tɔ̃mmú 33:1-10,18-20)

1 Mɑnɑnsee do yóó di tikpɑ̀tì kɛ mɔkɛ yɛbie ntɛpíítɛ̀ nɛ̀ yɛ̀dɛ́ɛ̀ ndi kɛ́ntɔ tikpɑ̀tì kɛ dɔ̀ yɛbie nsipísìnùmmù nɛ̀ yɛ̀nùmmù kɛ bo Sedisɑdɛmmu, o yɔ̃ yètìrì do tú Efisibɑ nwe. 2 Kòo dɔɔ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nyí dɔ́ dɛ̀. Ò do tũ̀nnɛ ibotí kù do bɛ̀ti ì kɛ́ bɛ̀ kɑ̀nnɛ ì do dɔɔri ìì sɔkɛ nyi, 3 kɛ́wɛ̃tɛ kɛ́mɑɑ́ o cicɛ Esekiɑsi do pùɔ nyɛ̀ɛ̀ wũɔ̃tɔ̀rɛ̀, yɛtɔ̀rɛ̀ borɛ̀ kɛ́mɑɑ́ dibɔɔ̀ Bɑɑdi yɛtɔ̀rɛ̀ kɛ́cíɛ́kɛ́ Asedɑɑ tedɔú kɛ́fíí, kɛ́nninku kɛ dɔu ndiyiè nɛ̀ otɑ̃̀nkù nɛ̀ siwɑ̃̀ɑ̃ Isidɑyɛɛribɛ kóo kpɑ̀ɑ̀tì Akɑbu do dɔ̀ɔ̀mɛ̀. 4 Kòo mɑɑ́ yɛbɔɔwũɔ̃tɔ̀rɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ miɛkɛ Sedisɑdɛmmu, kù do bɛ̀ nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀ kù dɔ́ ku yètìrì mborɛ̀. 5 Kòo mɑɑ́ ti Yiɛ̀ nKuyie nkó tidɑ̀ntì tidɛ́ miɛkɛ yɛwũɔ̃tɔ̀rɛ̀, diyiè nɛ̀ otɑ̃̀nkù nɛ̀ siwɑ̃̀ɑ̃ dɛ kpɛ́í, 6 kɛ́kuɔ o birɛ kɛ́tuɔ, kɛ́nkɔrì tipɑ̃ɑ̃tì kɛ nɑ́ɑ́nnɛ̀ yɛbɔkɛ̀, kɛ wɑɑ̀ mbɛnitinɔ̀mbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ yu bɛcíríbɛ̀, nɛ̀ bɛ̀ɛ̀ bourí tinùbootì kɛ́ndɔɔri mɛdɔɔ̀rìmɛ̀ pɛ́u ti Yiɛ̀ nKuyie nyí dɔ́ dɛ̀ kɛ̀ ku miɛkɛɛ ò yɛ̀. 7 Kòo tɑnnɛ́ tɛbɔɔtenkɑɑnìtɛ̀ Asedɑɑ Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ miɛkɛ. Ti Yiɛ̀ nKuyie ndo nɑ̀kɛ́mu ku kóo tɔ̃ntì Dɑfiti nɛ̀ o birɛ Sɑdomɔɔ kɛ dɔ̀ Isidɑyɛɛribɛ tenkɛ̀ miɛkɛ kù tɑ̃ɑ̃tɛ́ kɛ dɔ́ ku yètìrì mbo Sedisɑdɛmmu nwe nɛ̀ ku cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ miɛkɛ. 8 Kɛ̀ dɛ̀ bo yie nkɛ̀ ku nìtìbɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ tɛ̃́nkɛ bɑ́ nhɑ̃́ɑ̃́ ntipíìtì timɔu kɛ́dɛ́tɛ́nɛ̀ kɛtenkɛ̀ kù duɔ́ nkɛ̀ bɛ yɛmbɛ̀, kɛ̀ bɛ̀ cɛ̃́nkɛ dɔɔri kù bɛ̀ nɑ̀kɛ́ tì timɔu ku kuɔ́ imɔu ku kóo tɔ̃ntì Mɔyiisi bɛ̀ wɑ̃̀ri ì. 9 Sudɑɑ kɔbɛ mɛ nyí nyie ti Yiɛ̀ nKuyie nkpɛti kɛ̀ Mɑnɑnsee bɛ̀ fétìnnɛ kɛ̀ bɛ̀ɛ dɔɔ̀ mɛyɛi nkɛ́pɛ̃ɛ̃tɛ́ ibotí Kuyie ndo kùɔ ì kɛ́ bɛ̀ kɑ̀nnɛ ì do dɔɔ̀rìmɛ̀.

10 Mɛm̀mɛ kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nní mbɛ̀ nnɑ̀ɑ́nnɛ̀ kɛ̀ ku pɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑm̀bɛ̀ tùònko. 11 Sudɑɑ kɔbɛ kóo kpɑ̀ɑ̀tì Mɑnɑnsee mɛ ndɔɔ̀rìmɛ̀ isɔkɛ kpɛrɛ, kɛ́dɔɔ̀ mɛyɛi nkɛ dɛ̀ pɛ̃ɛ̃tɛ́ Amɔriibɛ bɛ̀ɛ̀ do dɛ̀ bo nɛ̀ dimɔ̀nnì bɛ̀ do dɔɔrimɛ̀, weè tɑnnɛ́ Sudɑɑ kɔbɛ bɛmɔu mubɔɔféù miɛkɛ. 12 Ntɛ ti Yiɛ̀ nKuyie nyIsidɑyɛɛribɛ tũ nkù tu mù: Kù tu kù yóó duɔnní mɛ̀ɛ̀ yɛi nSedisɑdɛmmu nɛ̀ Sudɑɑ kɔbɛ tenkɛ̀, bɛ̀ɛ̀ kó dimɑ̀ɑ̀ bo tì kèè tì bo kpɛ́ɛ́tɛ́ bɛ to. 13 Kù tu kù bennɛ́nɛ̀ Sɑmmɑrii kùù ɔ̃ũ kù yóó ku mbennɛ́nɛ̀ Sedisɑdɛmmu. Kù ɑntɛ́nɛ̀ fɛ̀ɛ̀ nuɔfɛ̀ Akɑbu cĩ́ɛ̃̀tɛ̀, kù yóó fɛ nhɑntɛ́nɛ̀ Sedisɑdɛmmu, kóò ɛitɛ́ bɛ̀ ɔ̃ɔ̃ ɛitɛ́ mɛ̀ɛ̀ botí dibuu kɛ́kóntɛ́nɛ̀ di ĩ́nkɛ̀. 14 Ku nìtìbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ bo nkpɑɑ́, kù bo bɛ̀ ùtóo. Kù bo duɔ́ nkɛ̀ bɛ dootitɔbɛ̀ mbɛ̀ pĩĩ nkɛ fekù bɛ kpɛrɛ. 15 Kɛ yɛ̃́ nɛ̀ bɛ yɛmbɛ̀ yɛ̀mɛ̀ Esibiti bɛ̀ bɑɑ dɔɔri kù í dɔ́ dɛ̀ ndɛ kɛ́yíinko ku miɛkɛ nɛ̀ yíenní.

16 Sudɑɑ kɔbɛ kóo kpɑ̀ɑ̀tì Mɑnɑnsee do kùɔnɛ̀mu bɛnìtìbɛ̀ pɛ́u bɛ̀ɛ̀ í cɑ̀kɛ mùmɑmù, kɛ̀ bɛ yĩ̀ĩ̀ mpíɛ nSedisɑdɛmmu ɛì. Kɛ nɛ́ yíɛ́nɛ̀ mɛyɛi nhò tɑnnɛ́ Sudɑɑ kɔbɛ mɛ̀ɛ̀ miɛkɛ, kɛ̀ bɛ̀ ndɔɔri ti Yiɛ̀ nKuyie nyí dɔ́ dɛ̀.

17 Mɑnɑnsee kó mɛdɔɔ̀rìmɛ̀ sɔmmɛ ò dɔ̀ɔ̀ dɛ̀ɛ̀ kó dimɑ̀ɑ̀ nɛ̀ ò dɔ̀ɔ̀ mɛ̀ɛ̀ yɛi ndɛmɔu dɛ̀ wɑ̃̀rimu Sudɑɑ kpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ dɔɔ̀rìmɛ̀ pɑ́tíri miɛkɛ. 18 Kòo kú kɛ̀ bɛ̀ɛ ò kũnnɛ́ okpɑ̀ɑ̀tì cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kó mupérímù bɛ̀ tú mù Usɑɑ mu miɛkɛ. Kòo birɛ Amɔɔ sɔɔtɛ́ o kpɑ̀tì.

Amɔɔ nɑɑ́mmɛ̀ Sudɑɑ kɔbɛ kóo kpɑ̀ɑ̀tì

(Wéntɛ́ 2 Bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ tɔ̃mmú 33:21-25)

19 Amɔɔ do yóó di tikpɑ̀tì kɛ mɔkɛ yɛbie nsipísìdɛ́ nɛ̀ yɛ̀dɛ́ɛ̀ ndi, kɛ́ntɔ tikpɑ̀tì kɛ dɔ̀ yɛbie nyɛ̀dɛ́ɛ̀ kɛ bo Sedisɑdɛmmu. Kòo yɔ̃ yètìrì tu: Mɛsudemɛti Adusi birɛ, Yotibɑ ɛì kou. 20 Kòò dɔɔ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nyí dɔ́ dɛ̀ o cicɛ Mɑnɑnsee bɑɑ do dɔ̀ɔ̀mɛ̀ mɛmɔ́mmɔmmɛ, 21 kɛ́tũnnɛ o cicɛ borimɛ weti weti kɛ́nfeu yɛbɔkɛ̀ o cicɛ do feu yɛ̀ kɛ ninku yɛ ììkɛ̀, 22 kɛ́dootóo ti Yiɛ̀ nKuyie nho yɛmbɛ̀ do tũ nkù, ò í ntũ̀nnɛ ku kó kucɛ.

23 Mɛm̀mɛ kòo tũ̀mbɛ̀ɛ cómmú kɛ bo ò bɔ nkóò kùɔ o cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ miɛkɛ. 24 Kɛ̀ dihɛì kó bɛnìtìbɛ̀ɛ bɛ̀ potɛ́ kɛ́kuɔ, kɛ́duɔ́ nkòo birɛ Sosiɑsii sɔɔtɛ́ o kpɑ̀tì.

25 Amɔɔ dɔɔ̀rìmɛ̀ sɔmmɛ ò dɔ̀ɔ̀ dɛ̀ɛ̀ kó dimɑ̀ɑ̀ dɛ̀ wɑ̃̀rimu Sudɑɑ kpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ dɔɔ̀rìmɛ̀ pɑ́tíri miɛkɛ. 26 Kòo kú kɛ̀ bɛ̀ɛ ò kũnnɛ́ o cicɛ fɔ̃ti miɛkɛ Usɑɑ pérímù. Kòo birɛ Sosiɑsii sɔɔtɛ́ tikpɑ̀tì.

22

Sosiɑsi nɑɑ́mmɛ̀ Sudɑɑ kɔbɛ kóo kpɑ̀ɑ̀tì

(Wéntɛ́ 2 Bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ tɔ̃mmú 34:1-2)

1 Sosiɑsi do yóó di tikpɑ̀tì kɛ mɔkɛ yɛbie nyɛ̀ni ndi kɛ́ntɔ tikpɑ̀tì kɛ dɔ̀ yɛbie nsipísìtɑ̃ɑ̃ti nɛ̀ dìmɑ́ɑ̀, kɛ bo Sedisɑdɛmmu kòo yɔ̃ yètìrì tu Sedidɑ Adɑyɑ birɛ Bosikɑti ɛì kou. 2 Kòo ndɔɔri ti Yiɛ̀ nKuyie ndɔ́ dɛ̀, ò do tũ̀nnɛ o yɑ̀ɑ̀rì Dɑfiti borimɛ mmɛ weti weti, ò í nyóu mɛ̀mɑmɛ̀.

Sosiɑsi pɛ̀tɛ́mɛ̀ Kuyie nkuɔ́ pɑ́tíri ku cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ miɛkɛ

(Wéntɛ́ 2 Bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ tɔ̃mmú 34:8-18)

3 Sosiɑsi do bo o kpɑ̀tì benni tɛpíítɛ̀ nɛ̀ diniínnì miɛkɛ nkɛ kɛ́tɔ̃ nho kóo pɑ́tíwɑ̃ɑ̃̀tì Sɑfɑ̃ɑ̃ Asɑdiɑ birɛ, Mɛsudɑmmu yɑɑ̀birɛ, kɛ dɔ̀ bɛ̀ɛ kɔtɛ ti Yiɛ̀ nKuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀, 4 kɛ́nɑ́kɛ́ ikuɔ́ nìùtì diɛwè Idikiyɑ kòo yɑ timɑ́tì pɛ́ítì bɛ̀ tɔní tì ti Yiɛ̀ nKuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kpɛ́í, mbɛ̀ɛ̀ tɛ̀ bɑ̀ɑ kɛ̀ bɛ̀ tì cuɔ́ tì mɑ̀mɛ̀, 5 kɛ́ tì tùótɛ́ kɛ́duɔ́ mbɛ̀ɛ̀ bɑkɛ́ ti Yiɛ̀ nKuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ tũntimù kó mutɔ̃mmú, kɛ̀ bɛ̀ɛ yietí bɛ̀ɛ̀ pĩ mmutɔ̃mmú ku cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ miɛkɛ kɛ tũnni dɛ̀ɛ̀ cɑ̀kɛ. 6 Bɛdɑbɛɛsṹɔ̃̀bɛ̀, nɛ̀ bɛ̀ɛ̀ ni mumɑrimù, nɛ̀ bɛmɑribɛ̀, kɛ donnɛ̀ idɛí nɛ̀ yɛtɑ̃́diɛyɛ̀ kɛ́tũntɛnɛ̀ Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀. 7 Kɛ̀ bɛ̀ bɛ̀ duɔ́ mbɛ̀ bɑ́ mbékú kɛ tú bɛ̀ɛ nɑ́kɛ́ bɛ̀ tì pĩ̀ńnɛ̀ mɛ̀ɛ̀ botí mutɔ̃mmú, kɛ yɛ̃́ bɛ̀ pĩ̀ḿmɛ̀ kɛ̀ dɛ̀ wennnimu.

8 Kɛ̀ ikuɔ́ nìùtì diɛwè Idikiyɑ nɑ́kɛ́ opɑ́tíwɑ̃ɑ̃̀tì Sɑfɑ̃ɑ̃ ò pɛ̀tɛ́mɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nkuɔ́ pɑ́tíri ku cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ miɛkɛ, kɛ́ dì nhò duɔ́ nkòo kɑɑ̀. 9 Ò kɑ̀ɑ̀ mmɛmmɛ kɛ́deè kɛ́kɔtɛ kɛ́nɑ́kɛ́ okpɑ̀ɑ̀tì kɛ dɔ̀: Tínti ɑ kó bɛtɔ̃mbɛ̀ ti tùótɛ́mu timɑ́tì pɛ́ítì kɛ duɔ́ mbɛ̀ɛ̀ ni ti Yiɛ̀ nKuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kó mutɔ̃mmú.

10 Kòo nɑ́kɛ́ okpɑ̀ɑ̀tì kɛ dɔ̀: Ikuɔ́ nìùtì Idikiyɑ weè n duɔ́ ndipɑ́tíri mɑrì, kɛ́ dì nhò kɑ̀ɑ.

Osiɑsi beémmɛ̀ onitipòkù wèè nɑ́ɑ́ nKuyie mpɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì

(Wéntɛ́ 2 Bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ tɔ̃mmú 34:19-28)

11 Okpɑ̀ɑ̀tì kèè mɛmmɛ Kuyie nkuɔ́ bɛ̀ ò kɑ̀ɑ nyì kɛ́kɛ̃tɛ́ o yɑ̀ɑ̀tì, 12 kɛ́nɑ́kɛ́ ikuɔ́ nìùtì Idikiyɑ nɛ̀ Sɑfɑ̃ɑ̃ birɛ Ayikɑmmu nɛ̀ Misee birɛ Akibɔɔ nɛ̀ opɑ́tíwɑ̃ɑ̃̀tì Sɑfɑ̃ɑ̃ nɛ̀ okpɑ̀ɑ̀tì kóo tũ̀ntì Asɑyɑ kɛ dɔ̀: 13 Kɔtɛnɛ̀ kɛ́beé nti Yiɛ̀ nKuyie n kpɛ́í nnɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ kpɛ́í, Sudɑɑ botí kumɔu kpɛ́í nkɛ́yɑ̀ dipɑ́tíri bɛ̀ mɛ̀ mpɛ̀tɛ́ dì tɔ tì! Ti Yiɛ̀ nKuyie mmiɛkɛ ti yɛ̀ mɛdiɛ̀ mmɛ̀ ti yɛmbɛ̀ í yie mmɛ̀ɛ̀ kpɛ́í nkɛ tũ̀nnɛ dipɑ́tíri dii ntɔ tì, bɛ̀ í yie nkɛ dɔ̀ɔ̀ dì yɛ̃ mmù.

14 Mɛm̀mɛ ikuɔ́ nìùtì Idikiyɑ nɛ̀ Ayikɑmmu nɛ̀ Akibɔɔ nɛ̀ Sɑfɑ̃ɑ̃ nɛ̀ Asɑyɑ bɛ̀ kɔ̀tɛmɛ̀ onitipòkù Udidɑ borɛ̀ wèè nɑ̀ɑ́ nKuyie mpɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì. Kòo dɔù yètìrì tu Sɑdummu Tikifɑ birɛ, Adɑsi yɑɑ̀birɛ kòò bɑ̀ɑ ikuɔ́ yɑ̀ɑ̀tì. Dɛ kóo nitipòkù do bo Sedisɑdɛmmu nwe, dicɛ̃kɑrì bɛ̀ tu dì: Dihɛì pɑ̀nnì kɛ̀ bɛ̀ɛ ò nɑ̀kɛ́ bɛ̀ tɔ tì. 15 Kòo bɛ̀ tɛ̃̀ńnɛ́ kɛ dɔ̀: Kɔtɛnɛ̀ kɛ́nɑ́kɛ́ onìtì wèè di tɔ̃nní m borɛ̀ kɛ dɔ̀: Ti Yiɛ̀ nKuyie ntu 16 Sudɑɑ kɔbɛ kóo kpɑ̀ɑ̀tì kɑ̀ɑ ndìì pɑ́tíri nɑ́ɑ́ mmɛ̀ɛ̀ yɛi nkpɛ́í mɛ̀ yóó bɔ́tɛ́ Sedisɑdɛmmu nwe nɛ̀ o nìtìbɛ̀. 17 Bɛ̀ kù bɔntóo mɛ̀ɛ̀ kpɛ́í nkɛ tuɔ̀ ntihúúntì yɛbɔkɛ̀ kɛ̀ bɛ dɔɔ̀rìmɛ̀ íinko ku miɛkɛ. Dɛɛ̀ te kɛ̀ ku miɛkɛ yɛ̀ di nhɛì, kɛ í yóó bonkɛ. 18 Dí nɑ́kɛ́ Sudɑɑ kɔbɛ kóo kpɑ̀ɑ̀tì wèè di tɔ̃nní kɛ̀ di bo beé nti Yiɛ̀ nKuyie nyIsidɑyɛɛribɛ tũ nkù kɛ tú ò kèè tìì nɑ́ɑǹtì yóó dɔɔ̀mu. 19 Ò nɛ́ mɛ̀ ntì kèèmɛ̀ kòo yɛ̀mmɛ̀ cɑ̀ɑ̀rɛ̀, kòo kɛ̃́kùnnɛ omɑ́ɑ̀. Kù nɑ̀kɛ́ tì di nhɛì kpɛ́í nnɛ̀ di yɛmbɛ̀ kpɛ́í. Mɛyɛi ndiɛmɛ̀ mɛɛ̀ yóó bɛ̀ tùɔ̀kɛní kɛ̀ bɛ tenkɛ̀ɛ nɑɑ́ Kuyie ncɔ̃ɔ̃ kɛ̀. Ò mɛ̀ nkɛ̃rímɛ̀ o yɑ̀ɑ̀tì kɛ kɔmmú ku ììkɛ̀ kù tu kù kèèmu. 20 Nɛ̀ dɛ kpɛ́í nkù tu kù bo ò òmpùnnɛ o yɛmbɛ̀ borɛ̀ bɑ̀mmùù, o nɔ̀nfɛ̀ bɑ́ɑ́ yɑ̀ mɛyɛi nkù yóó bɔntɛ́nímɛ̀ Sedisɑdɛmmu. Mɛm̀mɛ kɛ̀ bɛ̀ɛ kɔtɛ kɛ tì nhò nɑ̀kɛ́.

23

Okpɑ̀ɑ̀tì Sosiɑsi kɑɑ̀mmɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ Kuyie nkuɔ́ pɑ́tíri

(Wéntɛ́ 2 Bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ tɔ̃mmú 34:29-32)

1 Kòo kpɑ̀ɑ̀tìi tíí nSudɑɑ nɑɑ̀mùnkù kó bɛkótíbɛ̀, nɛ̀ Sedisɑdɛmmu ɛì kɔbɛ, 2 kɛ́kɔtɛ ti Yiɛ̀ nKuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kɛ nɛínɛ̀ Sudɑɑ ɛì kɔbɛ nɛ̀ Sedisɑdɛmmu ɛì kɔbɛ bɛmɔu, ikuɔ́ nìùbɛ̀ nɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie mpɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑm̀bɛ̀ nɛ̀ bɛnitidiɛbɛ̀ nɛ̀ cɛ̃́nkoo kɔbɛ, bɛnìtìbɛ̀ bɛmɔu. Kòo bɛ̀ kɑ̀ɑ nyikuɔ́ pɑ́tíri bɛ̀ pɛ̀tɛ́ dì ti Yiɛ̀ nKuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ miɛkɛ dimɔu. 3 Kòò nkpɑɑ́ cómmú diwũɔ̃tɔ̀nnì ĩ́nkɛ̀, kɛ́dɔúnnɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie ndinùù dìì tu bɛ̀ ntũ bɛ Yiɛ̀ nKuyie kɛ́nyie nku tɑnnɔ̀ nɛ̀ ku kuɔ́ nɛ̀ ku tié nɛ̀ bɛ yɛ̀mmɛ̀ mɛmɔu, kɛ́ndɔɔri tìì kó dimɑ̀ɑ̀ wɑ̃̀ri ikuɔ́ pɑ́tíri miɛkɛ ti yɛ̃ mmù. Kɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ bɛmɔu dɔ̀: Ti yiemmu kɛ bo ntɑunnɛ̀ Kuyie.

Bɛ̀ wɛ̃̀tɛ kɛ tũ̀ntɛmɛ̀ Kuyie mbɑ́ɑ́mmù Sudɑɑ tenkɛ̀

(Wéntɛ́ 2 Bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ tɔ̃mmú 34:3-5)

4 Kòo kpɑ̀ɑ̀tìi nɑ́kɛ́ ikuɔ́ nìùtì diɛwè Idikiyɑ nɛ̀ bɛ̀ɛ̀ ò tũ̀nko nɛ̀ bɛ̀ɛ̀ bɑ̀ɑ ti Yiɛ̀ nKuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kɛ dɔ̀ bɛ̀ɛ dennɛ tinɛntì bɛ̀ do pĩ̀ńnɛ̀ tì dibɔɔ̀ Bɑɑdi nɛ̀ Asedɑɑ nɛ̀ diyiè nɛ̀ otɑ̃̀nkù nɛ̀ siwɑ̃̀ɑ̃ dɛ tɔ̃mmú ti Yiɛ̀ nKuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ miɛkɛ. Kɛ̀ bɛ̀ɛ dɛ̀ dènnɛ Sedisɑdɛmmu kɛ́ dɛ̀ tùɔ nSetinɔɔ biriku, kɛ́tɔ dɛ tɑ́pɛí nkɛ́kɔtɛnɛ̀ Betɛɛdi. 5 Kɛ̀ bɛ̀ɛ bɛti bɛ̀ɛ̀ do ni ibɔɔkuɔ́ Sudɑɑ kpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ do ɑ̃nnɛ́ bɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ ntùɔ̀ ntihúúntì yɛtɔ̀rɛ̀ yɛ̀ɛ̀ bo Sudɑɑ tempɛ̃ mmiɛkɛ nɛ̀ yɛhɛkɛ̀ yɛ̀ɛ̀ tɔ̀kɛ́nɛ̀ Sedisɑdɛmmu nɛ̀ bɛ̀ɛ̀ do tuɔ̀ ndibɔɔ̀ Bɑɑdi nɛ̀ otɑ̃̀nkù nɛ̀ siwɑ̃̀ɑ̃ simɔu botí tihúúntì. 6 Kɛ̀ bɛ̀ɛ uutɛ́ Asedɑɑ tedɔú ti Yiɛ̀ nKuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ miɛkɛ, kɛ́dennɛ Sedisɑdɛmmu, kɛ́kɔtɛnɛ̀ Setinɔɔ kubiriku kɛ́ kù tuɔ nkɛ̀ kùu nɑɑ́ mmutɑ́pɛí nkɛ̀ bɛ̀ɛ mù útóo ifɔ̃ti miɛkɛ. 7 Kɛ̀ bɛ̀ɛ puɔ nyɛtuo bɛ̀ do mɑɑ́ yɛ̀ kɛ́tɑnnɛ́ bɛnitipòbɛ̀ bɛ̀ do soó mbɛ̀ kɛ́nkɔrì kɛ bɛ̀ dɔunɛ̀ bɛ kó ikuɔ́ yɛ̃mmɛ̀. Nɛ̀ bɛnitipòbɛ̀ do ɔ̃ɔ̃ nkɑ̀ri dɛ̀ kɛ duɔ̀kù tiyɑ̀ɑ̀tì bɛ̀ ɔ̃ nhɑ̃ tì kɛ dɔúnnɛ̀ tɛbɔɔtenkɑɑnìtɛ̀ Asedɑɑ.

8 Kɛ̀ Soɑsii duɔ́ nkɛ̀ bɛ̀ɛ yúní ikuɔ́ nìùbɛ̀ Sudɑɑ tenkɛ̀ kɛmɔu miɛkɛ kɛ̀ bɛ̀ɛ sĩnkùnnɛ yɛtɔ̀rɛ̀ bɛ̀ do tuɔ̀ nyɛ̀ɛ̀ ĩ́nkɛ̀ tihúúntì kɛ́ketɛ́ Kebɑɑ kɛ́ntɔ kɛ́tuɔkɛnɛ̀ Bɛrisebɑɑ yɛ̀ɛ̀ bo dibòrì bɛ̀ do tú dì dihɛì yiɛ̀ nSosuwee kó dibòrì borɛ̀. Kɛ̀ bɛ̀ɛ puɔ nyɛtɛyɛ̀ yɛ̀ɛ̀ bo ɑ bo ntɑtoomɛ̀ dihɛì kó dibòrì kubɑkù cɑ̃̀nku. 9 Ikuɔ́ nìùbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ do tuɔ̀ ntihúúntì yɛbɔɔwũɔ̃tɔ̀rɛ̀ ĩ́nkɛ̀ bɛ̀ í ndò mbɛ̀ bo nɑ kɛ́kɔtɛ ti Yiɛ̀ nKuyie nkó diwũɔ̃tɔ̀nnì borɛ̀ Sedisɑdɛmmu. Bɛ̀ nɛ́ bo nɑ kɛ́wɛ̃nnɛ́nɛ̀ bɛ kɔbɛ tɔbɛ̀ kɛ́cɑ́ɑ́kɛ́ pɛ̃́ɛ̃̀ wèè í kɔɔrɛnɛ̀ mutie mùù muuti.

10 Kɛ̀ bɛ̀ɛ sĩnkùnnɛ ditɔ̀nnì dìì bo Bɛnni-Inɔmmu Biriku bɛ̀ tu dì Tofɛti, bɛ̀ do ɔ̃ ntuɔ̀ ndìì ĩ́nkɛ̀ ibí, kòo mɔù tɛ̃́nkɛ bɑ́ɑ́ tuɔ ndɛnitidɑbirɛ yoo dɛnitipobirɛ dibɔɔ̀ Mɔdɔki. 11 Kɛ̀ bɛ̀ɛ kuɔ sisɛ̃ĩ́ Sudɑɑ kpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ do duɔ́ nsì kɛ̀ bɛ̀ bo ndɔúnnɛ̀ diyiè kɛ̀ sì mbo ti Yiɛ̀ nKuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kó dibòrì tɑkɛ́, kɛ tɔ́kɛ́nɛ̀ tɛkpɑ̀ɑ̀tìcĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kóo kótì Mɛdɑnni-Mɛdɛki cĩ́ɛ̃̀tɛ̀. O cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ do tɔ́kɛ́nɛ̀ bɛ̀ do mɑɑ́ kùù dieku nku kɛ́kpeénnɛ̀ Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀, kɛ́tuɔ nnɛ̀ sinɑɑsɛ̃ĩ́ bɛ̀ do pɑ̃ sì kɛ̀ bɛ̀ bo ndɔúnnɛ̀ diyiè. 12 Kòo puɔ nyɛbɔɔwũɔ̃tɔ̀rɛ̀ Sudɑɑ kpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ do mɑɑ́ yɛ̀ Aɑsi kó kudɑ̀nkù ĩ́nkɛ̀ nɛ̀ Mɑnɑnsee do mɑɑ́ yɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kó dɛdɑ̀nnɛ̀ dɛdɛ́ miɛkɛ, kòo yɛ̀ pɔ̀ntɛ kɛ́dɛ́ítɛ́ kɛ́útóo yɛ tɑ̃́ɑ̃́ nSetinɔɔ biriku miɛkɛ. 13 Kòo cɑkɛ yɛbɔɔwũɔ̃tɔ̀rɛ̀ Sɑdomɔɔ do mɑɑ́ yɛ̀ Sedisɑdɛmmu kó yɛtɔ̀rɛ̀ odìfíè tɑ̃rì bɑkù cɑ̃̀nku Sidoniibɛ bɔɔyɛiri Asitɑditee kpɛ́í nnɛ̀ Mɔɑbiibɛ bɔɔyɛiri Kemɔɔsi kpɛ́í nnɛ̀ Amɔniibɛ bɔɔyɛiri Midikɔmmu kpɛ́í nkòo yɛ̀ sĩ̀nkùnnɛ yɛmɔu, 14 kɛ́puɔ nyɛbɔɔtɑ̃́rɛ̀ bɛ̀ do fìíkú yɛ̀ kɛ́u itedɛí kɛ́tɔní bɛcíríbɛ̀ kṹɔ̃̀ kɛ́píɛ ndɛ̀ do bo yɛ̀ɛ̀ borɛ̀.

Isidɑyɛɛribɛ wɛ̃̀tɛ kɛ tũ̀ntɛmɛ̀ mubɑ́ɑmmu

(Wéntɛ́ 2 Bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ tɔ̃mmú 34:6-7)

15 Kɛ̀ Sosiɑsii puɔ nNɛbɑti birɛ Sedoboɑmmu do mɑɑ́ dìì wũɔ̃tɔ̀nnì Betɛɛdi kó ditɔ̀nnì borɛ̀ kɛ́tɑnnɛ́ Isidɑyɛɛribɛ mɛyɛi mmiɛkɛ. Kòo dì pùɔ kɛ́cɔ́u nditɔ̀nnì nɛ̀ kutedɔú, dɛmɔu kɛ̀ dɛ̀ɛ nɑɑ́ mmutɑ̃́ɑ̃́.

16 Mɛm̀mɛ ò wèńtɛ́mɛ̀ kɛ́yɑ̀ ifɔ̃ti ìì do bo dɛborɛ̀ ditɑ̃rì ĩ́nkɛ̀ kɛ́tɔ̃ nkɛ̀ bɛ̀ɛ̀ kũtɛ́ní bɛ kṹɔ̃̀ kòò yɛ cɔ́u ndiwũɔ̃tɔ̀nnì ĩ́nkɛ̀, kɛ́ dì sĩ̀nkùnnɛ kɛ́ndònnɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie ndo tì nɑ̀kɛ́mɛ̀ ku pɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑǹtò kòo tì bɛ́i, Sedoboɑmmu dèkɛ dìì mɔ̀nnì diwũɔ̃tɔ̀nnì ĩ́nkɛ̀ dibɑnni yiè. Ò dɛ mbo kɛ́wéntɛ́ kɛ́yɑ̀ Kuyie mpɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑǹtò wèè do nɑ̀kɛ́ dɛ kó tipɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì o fɔ̃ti. 17 Kɛ̀ Sosiɑsii bekɛ kɛ dɔ̀: Difɔ̃titɑ̃́rì dii we nkó kufɔ̃ti kpɛri ndi?

Kɛ̀ dihɛì yɛmbɛ̀ɛ ò tɛ̃̀ńnɛ́ kɛ dɔ̀: Kuyie mpɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑǹtò wèè do ìtɛ́ní Sudɑɑ tenkɛ̀ kɛ́kɔtɛní kɛ́nɑ́kɛ́ ɑ mɛ mbo kɛ dɔɔri tì yíe, nho fɔ̃titɑ̃́rì ndi.

18 Kɛ̀ Sosiɑsi dɔ̀: Yóunɛ̀ dɛ kó kufɔ̃ti, di bɑ́ɑ́ kù kɑ̀ɑ́kɛ́! Mɛm̀mɛ kɛ̀ bɛ̀ɛ yóu o kṹɔ̃̀ òmɔù í nyɛ̀ kũtɛ́, kɛ́yóunɛ̀ múnkɛ Kuyie mpɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑǹtò wèè do yɛ̀nní Sɑmmɑrii tenkɛ̀ o kpɛyɛ.

19 Kɛ̀ Sosiɑsi múnkɛɛ puɔ nyɛbɔɔtuo bɛ̀ do mɑɑ́ yɛ̀ Sɑmmɑrii ɛkɛ̀ miɛkɛ Isidɑyɛɛribɛ kpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ do mɑɑ́ yɛ̀ kɛ́íi ti Yiɛ̀ nKuyie mmiɛkɛ. Kòo yɛ̀ pùɔ mpɑ́íí ò pùɔ mmɛ̀ɛ̀ botí Betɛɛdi kpɛyɛ. 20 Kòo pĩ́mmú bɛbɔɔyɛmbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ dɛ̀ bo kɛ́ bɛ̀ fìé bɛ bɔɔwũɔ̃tɔ̀rɛ̀ ĩ́nkɛ̀, kɛ́cɔ́unnɛ̀ yɛnitikṹɔ̃̀ dɛ kó yɛwũɔ̃tɔ̀rɛ̀ ĩ́nkɛ̀.

Ò mɛ nyĩ kɛ́deè kɛ́wɛ̃tɛ Sedisɑdɛmmu.

Sosiɑsi duɔ́mmɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ɛ bɑɑ ndiyentɛ́bɑnni

(Wéntɛ́ 2 Bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ tɔ̃mmú 35:1, 18-19)

21 Dɛ kó difɔ̃nkúò kòo kpɑ̀ɑ̀tì Sosiɑsii nɑ́kɛ́ bɛnìtìbɛ̀ kɛ dɔ̀: Bɑɑ́nnɛ̀ diyentɛ́bɑnni kɛ́dɛ́úkùnnɛ ti Yiɛ̀ nKuyie nyètìrì, kɛ́ntũ ntìì wɑ̃̀ri ku kuɔ́ pɑ́tíri miɛkɛ. 22 Nɛ̀ bɛbɑɑtíbɛ̀ kó dimɔ̀nnì, kɛ́ntɔ kɛ́tuɔkɛnní bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ kó dimɔ̀nnì Isidɑyɛɛribɛ nɛ̀ Sudɑɑ kɔbɛ, bɛ̀ do í bɑɑ̀ ndiyentɛ́bɑnni mɛbotí. 23 Okpɑ̀ɑ̀tì Sosiɑsi kpɑ̀tì benni tɛpíítɛ̀ nɛ̀ diniínnì ndi bɛ̀ wɛ̃̀tɛ kɛ́bɑɑ́mmɛ̀ diyentɛ́bɑnni mɛbotí Sedisɑdɛmmu kɛ bo dɛ́úkùnnɛ ti Yiɛ̀ nKuyie nyètìrì.

Sosiɑsi kpɑ̀tì mɑ̀nku

(Wéntɛ́ 2 Bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ tɔ̃mmú 35:20-27. 36:1)

24 Kɛ̀ Sosiɑsii pɑɑ mpɑ́íí Sudɑɑ tenkɛ̀ kɛmɔu miɛkɛ nɛ̀ Sedisɑdɛmmu òmɔù miɛkɛ bɛ̀ɛ̀ yu bɛcíríbɛ̀ nɛ̀ bɛ̀ɛ̀ bourí tinùbootì, nɛ̀ bɛ̀ɛ̀ fìíkú bɛcíríbɛ̀, nɛ̀ sibɔɔtenkɑɑnìi, nɛ̀ isɔkɛ ìì kó dimɑ̀ɑ̀ do dɔɔri Sudɑɑ tenkɛ̀, nɛ̀ Sedisɑdɛmmu omɔu miɛkɛ. Sosiɑsi do tũ̀nnɛ ikuɔ́ nìùtì Idikiyɑ do pɛ̀tɛ́ ti Yiɛ̀ nKuyie nkuɔ́ pɑ́tíri dì ku cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ miɛkɛ di yɛ̃ mmù mmu, kɛ́kɑ́útɛ́ dɛndɛ kó dimɑ̀ɑ̀ pɑ́íí.

25 Bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ do ò niitɛ́nɛ̀ kɛ́di tikpɑ̀tì nɛ̀ bɛ̀ɛ̀ ò tũ̀nnɛní òmɔù do í bo wèè ò dònnɛ̀, weè duɔ́ nhomɑ́ɑ̀ Kuyie nnɛ̀ o yɛ̀mmɛ̀ mɛmɔu nɛ̀ o wɛ̃rímú mumɔu, kɛ́ndɔɔri ti Yiɛ̀ nKuyie ndo duɔ́ nyìì kuɔ́ Mɔyiisi kòò ì wɑ̃̀ri ì yɛ̃ mmù.

26 Bɑ́ nɛ̀ mɛmmɛ kɛ̀ Kuyie mmiɛkɛ nkpɑɑ́ pɛ́ì Sudɑɑ kɔbɛ bɛ kóo kpɑ̀ɑ̀tì Mɑnɑnsee, weè do cɑ̀ɑ̀rɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nkɛ̀ ku miɛkɛɛ bɛ̀ yɛ̀ bɑ́ kɛ̀ í nyie nkɛ bo do. 27 Mɛm̀mɛ kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie mbɛ̀ nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: M bo kɛi nSudɑɑ kɔbɛ m borɛ̀, n kɛi mmɛ̀ɛ̀ botí Isidɑyɛɛribɛ. N yóó dootóomu Sedisɑdɛmmu dihɛì n tɑ̃ɑ̃tɛ́ dì, nɛ̀ n cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ n do bɛ́i nkɛ dɔ̀ n yètìrì yó mbo tɛ̀ɛ̀ miɛkɛ.

28 Sosiɑsi dɔɔ̀rìmɛ̀ sɔmmɛ ò dɔ̀ɔ̀ dɛ̀ɛ̀ kó dimɑ̀ɑ̀ dɛ wɑ̃̀rimu Sudɑɑ kpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ dɔɔ̀rìmɛ̀ pɑ́tíri miɛkɛ. 29 O kó tikpɑ̀tì miɛkɛ nkɛ Esibiti kóo kpɑ̀ɑ̀tì Nɛkoo kɔ̀rimɛ̀ kɛ bo tee nhAsidii kóo kpɑ̀ɑ̀tì mudoò kukó nhEfɑdɑti borɛ̀. Kɛ̀ Sosiɑsii ò dintɛ́, kɛ̀ Nɛkoo ò kùɔ Mɛkidoo kó mudoò ketimù miɛkɛ. 30 Kòo kó bɛtɔ̃mbɛ̀ɛ ò tùótɛ́ nɛ̀ tɛkpɑ̀rìnɑɑsɑ̃ntɛ̀ Mɛkidoo kɛ́kònnɛ̀ Sedisɑdɛmmu, kóò kũnnɛ́ Sudɑɑ kpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ fɔ̃ti miɛkɛ. Kɛ̀ dihɛì yɛmbɛ̀ɛ pĩ́ nYoɑkɑsi tikpɑ̀tì, kóò còú mmɛkùɔ̀ nkòo sɔɔtɛ́ o cicɛ Sosiɑsi kpɑ̀tì.

Yoɑkɑsi nɑɑ́mmɛ̀ Sudɑɑ kɔbɛ kóo kpɑ̀ɑ̀tì

(Wéntɛ́ 2 Bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ tɔ̃mmú 36:2-4)

31 Yoɑkɑsi do yóó di tikpɑ̀tì kɛ mɔkɛ yɛbie nsipísìdɛ́ nɛ̀ yɛ̀tɑ̃ɑ̃ti ndi kɛ́ntɔ tikpɑ̀tì kɛ dɔ̀ bɛtɑ̃̀ɑ̃̀bɛ̀ bɛ̀tɑ̃ɑ̃ti kɛ bo Sedisɑdɛmmu. O yɔ̃ yètìrì do tú Amitɑdi Yedimɛyɑu birɛ, Dibunɑ ɛì kou. 32 Kòo dɔɔ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nyí dɔ́ dɛ̀ o yɛmbɛ̀ do dɔ̀ɔ̀ mɛ̀ɛ̀ botí weti weti. 33 Mɛm̀mɛ Esibiti kóo kpɑ̀ɑ̀tì Nɛkoo ò pĩ̀ḿmɛ̀ kɛ́kpetínnɛ́ Dibudɑ Amɑti tenkɛ̀ miɛkɛ bɑ́ ò tɛ̃́nkɛ í ntú Sedisɑdɛmmu kóo kpɑ̀ɑ̀tì. Kòo duɔ́ nkɛ̀ bɛ̀ nhò yietì dɑ̀mpóò bɑ́ dìì benni timɑ́tì pɛ́ítì cìdóòbɛ̀ sikɔupísìtɑ̃ɑ̃ti (3000), mɛsɔɔ ncìdóòbɛ̀ sikɔusìtɑ̃ɑ̃ti (300).

34 Kɛ̀ weè kpɑ̀ɑ̀tì Esibiti kouu túótɛ́ Sosiɑsi birɛ Ediɑkimmu kɛduɔ́ nkòo sɔɔtɛ́ o cicɛ kpɑ̀tì, kòo ò cèètɛ diyètìrì kóò yú kɛ dɔ̀: Sosɑkimmu, kɛ́túótɛ́ Yoɑkɑsi kɛ́kònnɛ̀ Esibiti kòo kɛ nkú. 35 Kɛ̀ Sosɑkimmuu kéétɛ́ o nìtìbɛ̀ bɑ́ wè o wɛ̃rímú mɑmɛ̀ ò bo duɔ́mmɛ̀ timɑ́tì pɛ́ítì, nɛ̀ mɛsɔɔ nkɛ̀ dɛ̀ nsɑ̀nnɛ̀ Esibiti kóo kpɑ̀ɑ̀tì bekɛ dɛ̀. Kɛ̀ bɛ̀ níí dɛ̀ nhò duɔ́ nkòò dɛ̀ duɔ́ nhokpɑ̀ɑ̀tì Nɛkoo.

Sosɑkimmu nɑɑ́mmɛ̀ Sudɑɑ kɔbɛ kóo kpɑ̀ɑ̀tì

(Wéntɛ́ 2 Bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ tɔ̃mmú 36:5-8)

36 Sosɑkimmu do yóó di tikpɑ̀tì kɛ mɔkɛ yɛbie nsipísìdɛ́ nɛ̀ yɛ̀nùmmù ndi, kɛ́ntɔ tikpɑ̀tì kɛ dɔ̀ yɛbie tɛpíítɛ̀ nɛ̀ dìmɑ́ɑ̀ kɛ bo Sedisɑdɛmmu, kòo yɔ̃ yètìrì tu: Sebidɑ Pedɑyɑ birɛ Dumɑɑ ɛì kou. 37 Kòo dɔɔ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nyí dɔ́ dɛ̀ o yɛmbɛ̀ do dɔ̀ɔ̀ mɛ̀ɛ̀ botí weti weti.

24

1 Sosɑkimmu kpɑ̀tì miɛkɛ nkɛ Bɑbidɔnni kóo kpɑ̀ɑ̀tì Nɛbukɑnnɛsɑɑ ò domɛ̀ kóò nɑ, kòo ò bɔ̀útɛ́ kɛ́ nhò bùɔ́ kɛ dɔ̀ yɛbie nyɛ̀tɑ̃ɑ̃ti kɛ́wɛ̃tɛ kɛ́yetɛ o kpɛti. 2 Mɛm̀mɛ kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nduɔ́ nkɛ̀ bɛfèèbɛ̀ Bɑbidɔnni kɔbɛ nɛ̀ Asidii kɔbɛ nɛ̀ Mɔɑbu kɔbɛ nɛ̀ Amɔniibɛ, kɛ̀ bɛ̀ɛ do Sudɑɑ kó dikpɑ̀ɑ̀tìyuu kɛ bo di dèè pɑ́íí kɛ́ndònnɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie ndo ti nɑ̀kɛ́mɛ̀ ku kó bɛtɔ̃mbɛ̀ ku pɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑm̀bɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ɛ tì bɛ́i. 3 Ti Yiɛ̀ nKuyie ndo duɔ́ nkɛ̀ dɛndɛ kó dimɑ̀ɑ̀ bɛ̀ tùɔ̀kɛní kɛ bo bɛ̀ kɛi nku borɛ̀ ndɛ, Mɑnɑnsee kó mɛyɛi nkpɛ́í nnɛ̀ ò dɔ̀ɔ̀ dɛ̀ɛ̀ kó dimɑ̀ɑ̀, 4 nɛ̀ ò do kùɔ bɛ̀ɛ̀ nìtìbɛ̀ kɛ̀ bɛ yĩ̀ĩ̀ ncóú nkɛ́píɛ nSedisɑdɛmmu bɑ́ bɛ̀ í cɑ̀ɑ̀rɛ̀ mùmɑmù, mɛɛ̀ do te kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nyetɛ kù bo bɛ̀ cĩ̀ɛ̃́mmɛ̀.

5 Sosɑkimmu dɔɔ̀rìmɛ̀ sɔmmɛ ò do dɔ̀ɔ̀ dɛ̀ɛ̀ kó dimɑ̀ɑ̀ dɛ̀ wɑ̃̀rimu Sudɑɑ kpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ dɔɔ̀rìmɛ̀ pɑ́tíri miɛkɛ. 6 Kòo kú kɛ̀ bɛ̀ɛ ò kũnnɛ́ o yɛmbɛ̀ fɔ̃ti. Kòo birɛ Sosɑkinni sɔɔtɛ́ o kpɑ̀tì.

7 Esibiti kóo kpɑ̀ɑ̀tì tɛ̃́nkɛ í nyɛ̀ o ɛì kɛ yɛ̃́ Bɑbidɔnni kóo kpɑ̀ɑ̀tì do fìètɛmɛ̀ o tenkɛ̀ ò do te kɛ̀ kɛ́túótɛ́ Esibiti kó kukó nkɛ́tuɔkɛnɛ̀ kukó nhEfɑdɑti.

Bɛ̀ pĩ̀ḿmúmɛ̀ Sudɑɑ kɔbɛ kɛ kònnɛ̀ Bɑbidɔnni

(Wéntɛ́ 2 Bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ tɔ̃mmú 36:9-10)

8 Sosɑkinni do yóó di tikpɑ̀tì kɛ mɔkɛ yɛbie ntɛpíítɛ̀ nɛ̀ yɛ̀ni ndi, kɛ́ntɔ tikpɑ̀tì kɛ dɔ̀ bɛtɑ̃̀ɑ̃̀bɛ̀ bɛ̀tɑ̃ɑ̃ti kɛ bo Sedisɑdɛmmu. Kòò yɔ̃ yètìrì tu Nɛusitɑɑ Edinɑtɑ̃ɑ̃ birɛ Sedisɑdɛmmu ɛì kou. 9 Kòo dɔɔ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nyí dɔ́ dɛ̀. Ò do tũ̀nnɛ o yɛmbɛ̀ borimɛ mmɛ weti weti.

10 Dɛ mɔ̀nnì ndi Bɑbidɔnni kóo kpɑ̀ɑ̀tì Nɛbukɑnnɛsɑɑ domɛ̀ Sedisɑdɛmmu kóò pi. 11 Kɛ̀ Nɛbukɑnnɛsɑɑ o mɔ́mmuɔ nkɔtɛní kɛ́do dihɛì o ɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ pi dì. 12 Mɛm̀mɛ Sosɑkinni Sudɑɑ kɔbɛ kóo kpɑ̀ɑ̀tì yɛ̀nnímɛ̀ kɛ́kɔtɛ kóò duɔ́ nhomɑ́ɑ̀ kɛ́nɛinɛ̀ o yɔ̃ nɛ̀ o kó bɛtũ̀mbɛ̀ nɛ̀ bɛ̀ fɔ̃̀mmu bɛ̀ kɛ̀ tu tɛkpɑ̀ɑ̀tìcĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kó bɛkótíbɛ̀. Kɛ̀ Bɑbidɔnni kóo kpɑ̀ɑ̀tìi bɛ̀ pĩ̀ḿmú kɛ́dɔɔ̀ tidɑɑtì. O kpɑ̀tì benni diniínnì miɛkɛ do nkɛ ò bɛ̀ pĩ̀ḿmúmɛ̀.

13 Mɛm̀mɛ ò tɔmɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kó tinɛntì timɔu tìì do bo tɛ miɛkɛ nɛ̀ tɛkpɑ̀ɑ̀tìcĩ́ɛ̃̀tɛ̀ miɛkɛ kpɛti. Kɛ̀ bɛ̀ɛ puɔ mmɛsɔɔ nkó tinɛntì timɔu Isidɑyɛɛribɛ kóo kpɑ̀ɑ̀tì Sɑdomɔɔ do dɔ̀ɔ̀ tì ti Yiɛ̀ nKuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kpɛ́í, nkù do tì nɑ̀kɛ́ kɛ yɛ̃mmɛ̀. 14 Kòo pĩ́mmú okpɑ̀ɑ̀tì kó bɛ̀tũ̀mbɛ̀ nɛ̀ bɛ̀ɛ̀ tu bɛnitidiɛbɛ̀, kɛ̀ bɛ̀ mbo tɛkɔupípíítɛ̀ (10000), kɛ́pĩ́mmúnɛ̀ bɛmɑ́ɑ́bɛ̀ nɛ̀ bɛ̀ɛ̀ dɔ̀ɔ̀ri yɛcɑukpetínyɛ̀, kɛ̀ cɛ̃́nkoo kɔbɛ bɛɛ̀ nkpɑɑ́ dihɛì. 15 Kòo tɔ Sosɑkinni nɛ̀ o yɔ̃ nɛ̀ o pobɛ̀ nɛ̀ iwɛ̃ĩ yɛmbɛ̀ nɛ̀ bɛ̀ fɔ̃̀mmu bɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ tu tɛkpɑ̀ɑ̀tìcĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kó bɛkótíbɛ̀, kɛ́ bɛ̀ kònnɛ̀ Bɑbidɔnni. 16 Bɛ̀ɛ̀ kó dimɑ̀ɑ̀ nɔ mmudoò kɛ̀ bɛ̀ mbo sikɔupísìyiekɛ̀ (7000) bɛmɑ́ɑ́bɛ̀ nɛ̀ bɛ̀ɛ̀ dɔ̀ɔ̀ri yɛcɑukpetínyɛ̀ kɛ̀ bɛmbɛ mbo tɛkɔupíítɛ̀ (1000), kɛ́pĩ́mmú bɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ yɛkɔ̃m̀bɔ̀ yɛmbɛ̀ kɛ́kònnɛ̀ Bɑbidɔnni.

17 Kɛ̀ Bɑbidɔnni kóo kpɑ̀ɑ̀tìi túótɛ́ Sosɑkinni yɔ̃ tɑ̃ũ̀ Mɑtɑnniyɑ kɛ́dɔɔ̀ okpɑ̀ɑ̀tì kòo sɔɔtɛ́ Sosɑkinni kpɑ̀tì. Kòo ò cèètɛ diyètìrì kóò yu kɛ dɔ̀: Sedesiɑ.

Sedesiɑ nɑɑ́mmɛ̀ Sudɑɑ kɔbɛ kóo kpɑ̀ɑ̀tì

(Wéntɛ́ Sedemii 52:1-3 nɛ̀ 2 Bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ tɔ̃mmú 36:11-12)

18 Sedesiɑ do yóó di tikpɑ̀tì kɛ mɔkɛ yɛbie nsipísìdɛ́ nɛ̀ dìmɑ́ɑ̀ ndi kɛ́ntɔ tikpɑ̀tì kɛ dɔ̀ yɛbie ntɛpíítɛ̀ nɛ̀ dìmɑ́ɑ̀ kɛ bo Sedisɑdɛmmu. Kòo yɔ̃ yètìrì tu Amitɑdi Sedemii birɛ Dibunɑ ɛì kou. 19 Kòo dɔɔ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nyí dɔ́ dɛ̀, ò do tũ̀nnɛ Sosɑkimmu borimɛ mmɛ weti weti.

20 Ti Yiɛ̀ nKuyie nkuù miɛkɛ do yɛ̀ Sedisɑdɛmmu nɛ̀ Sudɑɑ kɔbɛ kɛ̀ dɛndɛ kó dimɑ̀ɑ̀ bɛ̀ tùɔ̀kɛní, kɛ̀ Kuyie mbɛ̀ kɛi nku borɛ̀.

Kɛ̀ dɛ̀ mboní kɛ̀ Sedesiɑ yetɛ Bɑbidɔnni kóo kpɑ̀ɑ̀tì kpɛti.

25

Bɑbidɔnni kóo kpɑ̀ɑ̀tì pimɛ̀ Sedisɑdɛmmu

(Wéntɛ́ Sedemii 39:1-7. 52:3-11)

1 Sedesiɑ kpɑ̀tì benni diwɛínnì miɛkɛ do nkɛ otɑ̃̀nkù píínwè miɛkɛ diyiè píínnì Nɛbukɑnnɛsɑɑ Bɑbidɔnni kóo kpɑ̀ɑ̀tì domɛ̀ Sedisɑdɛmmu mudoò nɛ̀ o ɑ̃ɑ̃pɔ̀ntĩ̀nnì dimɔu kɛ́cɛ̃ɛ̃tɛ Sedisɑdɛmmu ɛì kɛ́pénnɛ́ kudookɔti kɛ́ ndì pi. 2 Kɛ̀ dɛ̀ɛ tuɔkɛ Sedesiɑ kpɑ̀tì benni tɛpíítɛ̀ nɛ̀ dìmɑ́ɑ̀.

3 Dibenni tɑ̃̀nkù nɑɑnwè diyiè wɛínnì kɛ sɔ̃́ ndikònnì dɛukɛ bɑ́ bɛnìtìbɛ̀ tɛ̃́nkɛ í pɛ́ú mudiì. 4 Kɛ̀ bɛ̀ɛ duutɛ kuduotí kɛyènkɛ̀, kòo kpɑ̀ɑ̀tìi yɛ̀ nɛ̀ o ɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ kɛ́tũnnɛ Adɑbɑ kó kucɛ, dibòrì kɔku iduotí idɛ́ sɑku, kùù tɔ̀kɛ́nɛ̀ okpɑ̀ɑ̀tì pérímù. Kɛ̀ Bɑbidɔnni kɔbɛɛ fitɛ́ dihɛì. 5 Kɛ̀ Bɑbidɔnni kɔbɛɛ bɛti okpɑ̀ɑ̀tì kóò nìntɛ Sedikoo biriku kòo ɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ɛ cíɛ́tɛ́ kóò yóu. 6 Kɛ̀ bɛ̀ɛ ò pĩ nkɛ́kɔtɛnɛ̀ Dibunɑ Bɑbidɔnni kóo kpɑ̀ɑ̀tì borɛ̀ kóò nɑ̀kɛ́ bɛ dɔ́ kóò dɔ̀ɔ̀mɛ̀. 7 Kɛ̀ Bɑbidɔnni kóo kpɑ̀ɑ̀tìi fíé okpɑ̀ɑ̀tì Sedesiɑ bí o nuɔ mmiɛkɛ, kɛ́dokɛ́ Sedesiɑ nuɔ nkóò boú timɑ́tì kɛ́kònnɛ̀ Bɑbidɔnni.

Bɛ̀ wɛ̃̀tɛ kɛ pĩ̀ḿmúmɛ̀ Sedisɑdɛmmu kɔbɛ kɛ kònnɛ̀ Bɑbidɔnni

(Wéntɛ́ Sedemii 39:8-10. 52:12-30 nɛ̀ 2 Bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ tɔ̃mmú 36:17-21)

8 Bɑbidɔnni kóo kpɑ̀ɑ̀tì Nɛbukɑnnɛsɑɑ kpɑ̀tì benni tɛpíítɛ̀ nɛ̀ diwɛínnì miɛkɛ nkɛ Nɛbusɑdɑdɑnni tihɑ̃ɑ̃pɔ̀ntì tìì bɑ̀ɑ okpɑ̀ɑ̀tì ti kóo kótì wèè tũ nhokpɑ̀ɑ̀tì, ò tùɔ̀kɛnímɛ̀ Sedisɑdɛmmu, 9 kɛ́duɔ́ nkɛ̀ bɛ̀ɛ cɔ́u nti Yiɛ̀ nKuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ nɛ̀ tɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ nɛ̀ Sedisɑdɛmmu kó sicɛ̃́ĩ simɔu, kɛ cɔ́unnɛ̀ bɛnitidiɛbɛ̀ kó sicɛ̃́ĩ simɔu. 10 Kɛ̀ Bɑbidɔnni kó bɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ cíenní tihɑ̃ɑ̃pɔ̀ntì tìì bɑ̀ɑ okpɑ̀ɑ̀tì ti kóo kótì kɛ̀ tìi puɔ nkuduotí kùù fitɛ́ Sedisɑdɛmmu.

11 Kɛ̀ Nɛbusɑdɑdɑnni wèè bɑkɛ́ tihɑ̃ɑ̃pɔ̀ntì tìì bɑ̀ɑ okpɑ̀ɑ̀tì, kòo pĩ́mmú bɛ̀ɛ̀ nìtìbɛ̀ do kpɑɑ́ dihɛì nɛ̀ bɛ̀ɛ̀ do yɛ̀ kóò tũ̀nnɛ nɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ tɔbɛ̀ pɛ́u kɛ́kònnɛ̀ o ciɛ. 12 Kɛ súɔ́ mbɛtenkútíbɛ̀ mɑ́ɑ̀ bɛ̀ɛ̀ bo nkuuti nɛ̀ bɛ̀ɛ̀ bo nhò fiiku dɛtie mbɛ̀ tu dɛ̀ fínyĩ̀.

13 Kɛ̀ Bɑbidɔnni kó bɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ɛ bɔ́kɛ́ disɔɔwũɔ̃̀ kó yɛsɑ̃ǹkɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kpɛyɛ nɛ̀ yɛ kó yɛtɛitiyɛ̀ nɛ̀ disɔɔwũɔ̃̀ kó kunɑnkú diɛkù kùù bo ti Yiɛ̀ nKuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kɛ́tɔ disɔɔwũɔ̃̀ kɛ́kònnɛ̀ Bɑbidɔnni. 14 Kòo túótɛ́nɛ̀ yɛsɔɔbɔ bɛ̀ do ɔ̃ nkounɛ̀ yɛ̀ mutɑ́pɛí nnɛ̀ dɛ kó tikɑ̃penti nɛ̀ dɛ kó yɛse nɛ̀ dɛ kó ihɑɑkɛ́ nɛ̀ sibúkúsí. Dɛ̀ɛ̀ kó dimɑ̀ɑ̀ cɛ̃́nkɛ tú disɔɔwũɔ̃̀ kó tinɛntì bɛ̀ do pĩ́nnɛ̀ tì ti Yiɛ̀ nKuyie cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ miɛkɛ mutɔ̃mmú. 15 Kuhɑ̃ɑ̃pɔ̀nkù kùù bɑkɛ́ tìì bɑ̀ɑ̀ okpɑ̀ɑ̀tì kɛ̀ kùu túótɛ́ sisɔɔbúkúsí nɛ̀ yɛbɔ bɛ̀ do mɛ́únɛ̀ yɛ̀ mɛyĩ̀ĩ̀ ndɛ̀ɛ̀ kó dimɑ̀ɑ̀ cɛ̃́nkɛ tú mɛsɔɔ nkpɛrɛ nɛ̀ timɑ́tì pɛ́ítì kpɛrɛ.

16 Sɑdomɔɔ do dɔ̀ɔ̀nɛ̀ dìì sɔɔwũɔ̃̀ ti Yiɛ̀ nKuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kó tinɛntì ti cɛ̃́ɛ̃́kù do í mɔkɛ kù mɑ̀mɛ̀. Yɛsɑ̃ǹkɛ̀ diɛyɛ̀ yɛ̀dɛ́ nɛ̀ kunɑnkú diɛkù nɛ̀ tɛnɑɑsɑ̃ntɛ̀ tɛ̀ɛ̀ kù tɔ nɛ̀ yɛcɛ̃̀ɛ̃̀tiyɛ̀. 17 Dɛ kó yɛsɑ̃ǹkɛ̀ yɛdɛ́, dìmɑ́ɑ̀ kó mɛokùmɛ̀ do bo mɛ́tìrì bɛ̀wɛi ndi, bɑ́ dì kɛ̀ dì mɔ̀kɛ ditɛitirì di yómmɛ̀ kɛ̀ di okùmɛ̀ bo mɛ́tìrì mɛ̀dɛ́mɛ̀ nɛ̀ dikéè. Bɑ́ dìì tɛitirì ĩ́nkɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ kpɛ̃ mmɛsɔɔ nkɛ fitɛ́ kɛ̀ dɛ̀ dò nyɛtebɛ bɛ̀ tu yɛ̀ kèdènɑ́tì. Dɛmɔu kɛ̀ dɛ̀ wɛ̃ nkɛ tú disɔɔwũɔ̃̀ mɑ́ɑ̀, kɛ mɛ ndò nyɛdɛ́.

18 Kɛ̀ dɛ kó kuhɑ̃ɑ̃pɔ̀nkùu pĩ́ nyikuɔ́ nìùtì diɛwè Sedɑyɑ nɛ̀ Sofonii wèè ò pòkoo, nɛ̀ bɛtɔbɛ̀ bɛ̀tɑ̃ɑ̃ti bɛ̀ɛ̀ bɑ̀ɑ ti Yiɛ̀ nKuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀, kɛ́ bɛ̀ kpetínnɛ́. 19 Kɛ̀ kùu pĩ́nnɛ̀ bɛ̀ fɔ̃̀ntɛ wè kòò tu tɛkpɑ̀ɑ̀tìcíɛ̃̀tɛ̀ kóo kótì nɛ̀ bɛtɔbɛ̀ mɑbɛ̀ bɛ̀nùmmù bɛ̀ɛ̀ wɛ̃ńnɛ̀ okpɑ̀ɑ̀tì kɛ bo dihɛì miɛkɛ. Nɛ̀ wèè bɑkɛ́ bɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ o kóo pɑ́tíwɑ̃ɑ̃̀tì, wèè pĩĩ mbɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ nɛ̀ dihɛì kó bɛnìtìbɛ̀ tɔbɛ̀ mɑbɛ̀ sipísìkuɔ̀. 20 Nɛbusɑdɑdɑnni wèè bɑkɛ́ Bɑbidɔnni kó tihɑ̃ɑ̃pɔ̀ntì weè do bɛ̀ pĩ̀ḿmú kɛ́kònnɛ̀ Dibudɑ ɛì Bɑbidɔnni kóo kpɑ̀ɑ̀tì borɛ̀. 21 Kòò kɛ̀ mbɛ̀ kùɔ Dibudɑ ɛì Amɑti tenkɛ̀.

Mɛm̀mɛ Sudɑɑ kɔbɛ yɛ̀mɛ̀ bɛ tenkɛ̀.

Kedɑyɑ nɑɑ́mmɛ̀ kùmɑ̀ndɑ́ɑ̀ Sudɑɑ tenkɛ̀

(Wéntɛ́ Sedemii 40:7-41:18)

22 Kɛ̀ Nɛbukɑnnɛsɑɑ túótɛ́ Ayikɑmmu yɑɑ̀birɛ Kedɑdiɑ Sɑfɑnni birɛ kɛ́dɔɔ̀ kùmɑ̀ndɑ́ɑ̀ kòò bo mbɑkɛ́ bɛnìtìbɛ̀ ò pĩ̀ḿmú kɛ sùɔ́ mbɛ̀ Sudɑɑ tenkɛ̀ miɛkɛ. 23 Kɛ̀ bɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ iwɛ̃ĩ yɛmbɛ̀ mɑbɛ̀ nɛ̀ bɛ kó tihɑ̃ɑ̃pɔ̀ntì kɛ̀ bɛ̀ɛ keè Bɑbidɔnni kóo kpɑ̀ɑ̀tì dɔ̀ɔ̀mɛ̀ Kedɑdiɑ kùmɑ̀ndɑ́ɑ̀ kɛ́kɔtɛ o borɛ̀ Misipɑɑ. Ntɛ dɛ yɛmbɛ̀ yètɛ̀: Isimɑyɛɛri nɛ̀ Nɛtɑnniyɑ birɛ nɛ̀ Soɑnɑnni Kɑdeyɑ birɛ nɛ̀ Kedɑdiɑ Tɑnnɛumɛti birɛ Nɛtofɑɑ ɛì kou nɛ̀ Yɑsɑnniyɑu Mɑɑkɑ birɛ, bɛɛ̀ do mbɛ nɛ̀ bɛ kó bɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀. 24 Kɛ̀ Kedɑdiɑ bɛ dɔúnnɛ̀ dinùù kɛ dɔ̀: Di bɑ́ nyĩɛ̃̀kù Bɑbidɔnni kɔbɛ kɛ̀ di kɔ̃m̀bùɔ̀tì bɛ̀ duò, mbonɛ̀ dihɛì miɛkɛ kɛ pĩ́ mBɑbidɔnni kóo kpɑ̀ɑ̀tì tɔ̃mmú, di yó mbomu kɛ̀ dɛ̀ di nɑɑti tìmɑtì í yóó di kɔkɛ́nɛ̀.

25 Mɛm̀mɛ otɑ̃̀nkù oyiénwè miɛkɛ Isimɑyɛɛri Nɛtɑnniyɑ birɛ nɛ̀ Edisɑmɑɑ wèè do tú tɛkpɑ̀ɑ̀tìcĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kou, kɛ́yíɛ́nɛ̀ bɛtɔbɛ̀ mɑbɛ̀ tɛpíítɛ̀, kɛ̀ bɛ̀ɛ kɔtɛ kɛ́potɛ́ Kedɑdiɑ kɛ́kuɔ, kɛ́wɛ̃nnɛ́nɛ̀ Sudɑɑ kɔbɛ nɛ̀ Bɑbidɔnni kɔbɛ bɛ̀ɛ̀ do o bonɛ̀ Misipɑɑ. 26 Mɛm̀mɛ bɛnìtìbɛ̀ bɛmɔu yɔ̀tɛmɛ̀ Bɑbidɔnni kɔbɛ, kɛ́túótɛ́ bɛsɑ́m̀pɔ́bɛ̀ nɛ̀ bɛdiɛbɛ̀ nɛ̀ bɛ̀ɛ̀ bɑkɛ́ bɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ɛ cokɛ́ bɛmɔu kɛ́kɔtɛ Esibiti.

Bɑbidɔnni kóo kpɑ̀ɑ̀tì dɔ̀ɔ̀mɛ̀ Sosɑkinni mɛsɑ̀ɑ̀

(Wéntɛ́ Sedemii 52:31-34)

27 Bɛ̀ mɛ mpĩ nSudɑɑ kóo kpɑ̀ɑ̀tì Sosɑkinni kɛ́kònnɛ̀ Bɑbidɔnni, kɛ̀ dɛ̀ mmɔkɛ yɛbie nsipísìtɑ̃ɑ̃ti nɛ̀ yɛ̀yiekɛ̀, otɑ̃̀nkù tɛpíítɛ̀ nɛ̀ odɛ́ríwè, diyiè sipísìdɛ́ nɛ̀ diyiénnì yiè kɛ̀ Bɑbidɔnni kóo kpɑ̀ɑ̀tì Efidi-Mɛdodɑkii di tikpɑ̀tì, kóò kuɔ́ mmɛsémmɛ̀ kóò kpetɛ́ kóò dènnɛ dikpetíntou, 28 kóò nɑ̀kɛ́ tinɑ́ɑǹsɑ̀ɑ̀tì, kóò nií nkoò mbɑkɛ́ bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ tɔbɛ̀ nɛ̀ bɛ̀ bɛ̀ do wɛ̃ nkɛ bo Bɑbidɔnni. 29 Kòo duɔ́ nkɛ̀ Sosɑkinnii dɑ́tɛ́ tikpetínyɑ̀ɑ̀tì, kɛ́nyo nwenwe Bɑbidɔnni kóo kpɑ̀ɑ̀tì borɛ̀ o fòmmu mumɔu miɛkɛ. 30 Kòo kpɑ̀ɑ̀tì weè nyɛ̃́ o kpɛ́í nsɑ̃́ɑ̃̀, yɛwe yɛmɔu duɔ́mɛ̀, o fòmmu mumɔu miɛkɛ.

1 Bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ Tɔ̃mmú

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

14

15

16

17

18

19

20

21

22

23

24

25

26

27

28

29

Bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ tɔ̃mmú pɑ́tíri ketirì

Di mpɑ́tíri tɔ tìì nɑ́ɑǹtì

Bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ tɔ̃mmú pɑ́tíri ketirì nɛ̀ didɛ́rì yɛ̀ wɛ̃̀tɛ kɛ kòńtɛ́ tìì nɑ̀kɛ́ tìnti Sɑmmuyɛɛri pɑ́tíri ketirì nɛ̀ didɛ́rì yɛ miɛkɛ nɛ̀ bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ pɑ́tíri diketirì nɛ̀ didɛ́rì yɛ miɛkɛ. Bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ tɔ̃mmú pɑ́tɛ yɛdɛ́ miɛkɛ kɛ nɛ́ nɑ̀kɛ́ kɛ̀ dɛ̀ ntukúnɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ nɛ̀ Kuyie mbɛ kó mɛtɑummɛ̀.

Dɛ kó yɛpɑ́tɛ yɛɛ̀ ti bɛnkú kɛ dò mbɑ́ nɛ̀ mɛyɛi mmɛ̀ɛ̀ do Isidɑyɛɛri kó dikpɑ̀ɑ̀tìyuu nɛ̀ Sudɑɑ kpɛri, Kuyie nyí yɛ̃̀ ndinùù kù do bɛ̀ dɔúnnɛ̀ dì, kɛ dɔɔri kù bo yĩ́mɛ̀ kɛ́ bɛ̀ dɛɛtɛ́ bɛmbɛ ku nìtìbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ bo Sudɑɑ tenkɛ̀. Dɛ kó kucɛ kuù tu Dɑfiti nɛ̀ Sɑdomɔɔ nɛ̀ Sosɑfɑti nɛ̀ Esekiɑsi nɛ̀ Sosiɑsi nɛ̀ bɛtɔbɛ̀ bɛtɔbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ do dɔɔri Kuyie ndɔ́mɛ̀. Bɛ kó mɛdɔɔ̀rìmɛ̀ mɛɛ̀ bɛnkú Kuyie nkuù dɔ́mɛ̀ kɛ́dɔ̀ɔ̀ kù do dɔúnnɛ̀ dìì nùù ku nìtìbɛ̀

Diì pɑ́tíri ti bɛnkú Kuyie nkuɔ́ tɔ̃mmú ketɛ́mɛ̀ ku cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ nɛ̀ bɛ̀ kɑ̀nnɛmɛ̀ ikuɔ́ nìùbɛ̀ nɛ̀ Defiibɛ. Dɛ kó dipɑ́tíri diì ti nɑ́ɑ́ nDɑfiti weè do yɑ̀mɛ̀ bɛ̀ dòmmɛ̀ kɛ́mɑɑ́ Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀, weè dɔú nyikuɔ́ tɔ̃mmú. Kɛ̀ Sɑdomɔɔ weè nɛ́ mɑɑ́ Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀.

Di mpɑ́tíri nɑ́ɑǹtì duɔ́ kɛ dòmmɛ̀

1. Isidɑyɛɛribɛ kó iwuɔ 1-9

2. Sɑuri kó mukṹṹ 10

3. Dɑfiti kó tikpɑ̀tì 11-29

ISIDAYƐƐRIBƐ KÓ IWUƆ NDUƆ́ KƐ DÒMMƐ̀

1

Adɑmmu kɛ́ntɔ kɛ́tuɔkɛnɛ̀ Esɑyuu kó iyɑɑ̀bí

1 Adɑmmu weè do pɛitɛ́ Sɛti kɛ̀ Sɛtii pɛitɛ́ Enɔsi. 2 Kɛ̀ Enɔsii pɛitɛ́ Kenɑɑ, kɛ̀ Kenɑɑ pɛitɛ́ Mɑtɑdeyɛɛdi, kɛ̀ Mɑtɑdeyɛɛdii pɛitɛ́ Yederi. 3 Kɛ̀ Yederii pɛitɛ́ Enɔki, kɛ̀ Enɔkii pɛitɛ́ Mɑtusɑdɛmmu, kɛ̀ Mɑtusɑdɛmmuu pɛitɛ́ Demɛki, 4 kɛ̀ Demɛkii pɛitɛ́ Nɔwee kɛ̀ Nɔwee pɛitɛ́ ibí ìtɑ̃ɑ̃ti: Sɛmmu nɛ̀ Kɑmmu nɛ̀ Sɑfɛti.

5 Kɛ̀ Sɑfɛtii pɛitɛ́ Komɛɛ nɛ̀ Mɑkɔku nɛ̀ Mɑdɑii nɛ̀ Sɑfɑ̃ɑ̃ nɛ̀ Tubɑɑdi nɛ̀ Mɛsɛki nɛ̀ Tidɑɑsi. 6 Kɛ̀ Komɛɛ pɛitɛ́ Asekenɑɑsi nɛ̀ Difɑti nɛ̀ Tokɑdimɑ. 7 Kɛ̀ Sɑfɑ̃ɑ̃ pɛitɛ́ Edisɑɑ nɛ̀ Tɑdisɑ nɛ̀ Kitimmu nɛ̀ Dodɑnimmu.

8 Kɛ̀ Kɑmmu pɛitɛ́ Kuusi nɛ̀ Misidɑimmu nɛ̀ Puti nɛ̀ Kɑnnɑhɑ̃ɑ̃. 9 Kɛ̀ Kuusi pɛitɛ́ Sebɑɑ nɛ̀ Afidɑɑ nɛ̀ Sɑbutɑ nɛ̀ Dɑkimɑ nɛ̀ Sɑbutekɑɑ. Kɛ̀ Dɑkimɑ kó ìbí ntú: Sɑbɑ nɛ̀ Dedɑnni. 10 Kɛ̀ Kuusi yíɛ́ kɛ́pɛitɛ́ Nɛmudodi, weè do tú okpɑ̀rìteu ketiwè kɛtenkɛ̀ ĩ́nkɛ̀. 11 Misidɑimmu, weè do tú Dudimmu kɔbɛ nɛ̀ Anɑmimmu kɔbɛ nɛ̀ Deɑbu kɔbɛ nɛ̀ Nɑfutuyimmu kɔbɛ, bɛ yɑ̀ɑ̀rì. 12 Pɑtidoosi nɛ̀ Kɑsiduimmu nɛ̀ Kɑfutɔɔ, bɛɛ̀ do tú Fidisitɛ̃ɛ̃bɛ yɑ̀ɑ̀rìbɛ̀. 13 Kɛ̀ Kɑnnɑhɑ̃ɑ̃ pɛitɛ́ o kóo po Posidonni nɛ̀ Ɛti. 14 Kɑnnɑhɑ̃ɑ̃ weè do tú Sebusiibɛ nɛ̀ Amɔriibɛ nɛ̀ Kidikɑsiibɛ 15 nɛ̀ Efiibɛ nɛ̀ Adikiibɛ nɛ̀ Sidoniibɛ, 16 nɛ̀ Adifɑdiibɛ nɛ̀ Semɑdiibɛ nɛ̀ Amɑtiibɛ bɛ yɑ̀ɑ̀rì.

17 Kɛ̀ Sɛmmu kó ibí ntú Edɑmmu nɛ̀ Asuu nɛ̀ Adipɑkisɑdi nɛ̀ Dudi nɛ̀ Arɑmu nɛ̀ Uusi nɛ̀ Udi nɛ̀ Ketɛɛ nɛ̀ Mɛsɛki. 18 Kɛ̀ Adipɑkisɑdii pɛitɛ́ Sedɑɑ, kɛ̀ Sedɑɑ pɛitɛ́ Ebɛɛ. 19 Kɛ̀ Ebɛɛ pɛitɛ́ ibí ìdɛ́ì. O kóo po yètìrì do tú Mɛyɑtimɛ̀. Nɛ̀ bɛ kó tinɑ́ɑǹtì Pedɛki, kɛ yɛ̃́ dɛ kó dimɔ̀nnì ndi bɛnìtìbɛ̀ yɑ̀tɛmɛ̀. Kòo nɑntɛ̀ yètìrì ntú Yokitɑnni. 20 Kɛ̀ Yokitɑnnii pɛitɛ́ Adimɔdɑdi nɛ̀ Sedɛfu nɛ̀ Asɑdimɑfɛti nɛ̀ Yedɑki, 21 nɛ̀ Adodɑmmu nɛ̀ Usɑdi nɛ̀ Diidɑ, 22 nɛ̀ Ebɑɑdi nɛ̀ Abimmɑyɛɛdi nɛ̀ Sebɑɑ, 23 nɛ̀ Ofidi nɛ̀ Afidɑɑ nɛ̀ Yobɑbu. Yokitɑnni bí nyi mɛmmɛ.

24 Kɛ̀ Sɛmmuu pɛitɛ́ Adipɑkisɑdi, kɛ̀ Adipɑkisɑdii pɛitɛ́ Sedɑ. 25 Kɛ̀ Sedɑɑ pɛitɛ́ Ebɛɛdi, kɛ̀ Ebɛɛdii pɛitɛ́ Pedɛki, kɛ̀ Pedɛkii pɛitɛ́ Deu. 26 Kɛ̀ Deuu pɛitɛ́ Seduku, kɛ̀ Sedukuu pɛitɛ́ Nɑɔɔ, kɛ̀ Nɑɔɔ pɛitɛ́ Tedɑ, 27 kɛ̀ Tedɑɑ pɛitɛ́ Abɑrɑmmu. Kɛ̀ dɛ̀ mboní kɛ̀ Kuyie nhò yu kɛ dɔ̀ Abɑrɑhɑmmu.

28 Kɛ̀ Abɑrɑhɑmmuu pɛitɛ́ Isɑki nɛ̀ Isimɑyɛɛri. 29 Ntɛ Abɑrɑhɑmmu yɑɑ̀bí yètɛ̀. Kɛ̀ Isimɑyɛɛri pɛitɛ́ Nɛbɑyɔti o kóo po, nɛ̀ Kedɑɑ nɛ̀ Adeberi nɛ̀ Mibisɑmmu, 30 nɛ̀ Misemɑɑ nɛ̀ Dumɑ nɛ̀ Mɑsɑ nɛ̀ Adɑdi nɛ̀ Temɑɑ, 31 nɛ̀ Yetudi nɛ̀ Nɑfisi nɛ̀ Kedimɑɑ. Isimɑyɛɛri bí nyi mɛmmɛ.

32 Kɛ̀ Ketudɑɑ, Abɑrɑhɑmmu do yìɛ́ kɛ́túótɛ́ wèè nitipòkù kòo ò pɛitɛ́ Simidɑnni nɛ̀ Yokisɑnni nɛ̀ Mɛdɑnni nɛ̀ Mɑndiyɑ̃ɑ̃ nɛ̀ Isebɑki nɛ̀ Suɑɑ. Kɛ̀ Yokisɑnnii pɛitɛ́ Sebɑɑ nɛ̀ Dedɑnni. 33 Kɛ̀ Mɑndiyɑ̃ɑ̃ pɛitɛ́ Efɑɑ nɛ̀ Efɛɛ nɛ̀ Enɔki nɛ̀ Abidɑɑ nɛ̀ Edidɑɑ, Ketudɑɑ bí nyi nɛ̀ o yɑɑ̀bí.

34 Kɛ̀ Abɑrɑhɑmmu birɛ Isɑkii pɛitɛ́ Esɑyuu nɛ̀ Isidɑyɛɛri. 35 Kɛ̀ Esɑyuu pɛitɛ́ Edifɑsi nɛ̀ Deuyɛɛdi nɛ̀ Yeusi nɛ̀ Yɑedɑmmu nɛ̀ Kodɑɑ, 36 kɛ̀ Edifɑsii pɛitɛ́ Temɑɑ nɛ̀ Omɑɑdi nɛ̀ Sefi nɛ̀ Kɑtɑmmu nɛ̀ Kenɑsi nɛ̀ Timunɑ nɛ̀ Amɑdeki. 37 Kɛ̀ Deuyɛɛdii pɛitɛ́ Nɑɑti nɛ̀ Sedɑ nɛ̀ Sɑmɑɑ nɛ̀ Misɑɑ. 38 Kɛ̀ Seii kó ibí ntú: Dotɑnni nɛ̀ Sobɑdi nɛ̀ Sibeɔ̃ɔ̃ nɛ̀ Anɑ nɛ̀ Disɔ̃ɔ̃ nɛ̀ Esɛɛ nɛ̀ Disɑ̃ɑ̃. 39 Kɛ̀ Dotɑ̃ɑ̃ pɛitɛ́ Ɔdi nɛ̀ Omɑmmu. Kɛ̀ Dotɑ̃ɑ̃ tɑ̃ũ̀ yètìrì ntú Timunɑ, 40 kɛ̀ Sobɑdi pɛitɛ́ Adiyɑnni Mɑnɑti nɛ̀ Ebɑɑdi Sefi nɛ̀ Onɑmmu kɛ̀ Sibeɔ̃ɔ̃ pɛitɛ́ Ayɑ nɛ̀ Anɑ. 41 Kɛ̀ Anɑ pɛitɛ́ Disɔ̃ɔ̃. Kɛ̀ Disɔ̃ɔ̃ pɛitɛ́ Amidɑnni nɛ̀ Esibɑnni nɛ̀ Itidɑnni nɛ̀ Kedɑnni. 42 Kɛ̀ Esɛɛ pɛitɛ́ Bideɑnni nɛ̀ Sɑfɑ̃ɑ̃ nɛ̀ Yɑkɑ̃ɑ̃, kɛ̀ Disɑ̃ɑ̃ pɛitɛ́ Usi nɛ̀ Adɑnni.

Edɔmmu ɛì kó bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀

(Wéntɛ́ Tenketɛ́ 36:31-43)

43-50 Ntɛ bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ do di tikpɑ̀tì Edɔmmu ɛì kɛ́feí mbɛtɔbɛ̀ kɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ mu nyí mɔkɛ okpɑ̀ɑ̀tì. Dinɑbɑɑ ɛì kou Beɔɔ birɛ Bedɑɑ weè do bɑkɛ́ Edɔmmu kɛ́kú kɛ̀ Bosedɑɑ ɛì kou Sedɑɑ birɛ Yobɑbuu cɔutɛ́ tikpɑ̀tì, kɛ́kú, kɛ̀ Temɑnni ɛì kou Usɑmmu túótɛ́ tikpɑ̀tì, kɛ́kú kɛ̀ Afiti ɛì kou Bedɑdi birɛ Adɑdii di tikpɑ̀tì, weè do dokɛ́nɛ̀ Mɑndiyɑ̃ɑ̃ ɛì kɔbɛ Mɔɑbu ɛì, kɛ́ bɛ̀ nɑ. Ò ku dìì mɔ̀nnì kɛ̀ Mɑsedekɑɑ ɛì kou Sɑmmudɑɑ di tikpɑ̀tì kɛ́kú. Kɛ̀ Sɑuri wèè do bo Deobɔti ɛì kó kukó mborɛ̀ kòo di tikpɑ̀tì. Ò ku dìì mɔ̀nnì kɛ̀ Akibɔɔ birɛ Bɑɑdi-Anɑnni sɔɔtɛ́ tikpɑ̀tì. Ò ku dìì mɔ̀nni kɛ̀ Pɑuu ɛì kou Adɑdi cɔutɛ́ tikpɑ̀tì kɛ́mpo Mɑsɑbu birɛ Mɑtedɛdi kó dɛbirɛ Mɛtebeyɛɛdi.

51 Okpɑ̀ɑ̀tì Adɑdii ku dìì mɔ̀nnì kɛ̀ Edɔmmu nɑɑ̀mùnkù kó bɛkótíbɛ̀ bɛɛ̀ mbɑkɛ́. Ntɛ bɛ yètɛ̀: Timunɑ nɛ̀ Adifɑ nɛ̀ Yetɛti 52 nɛ̀ Odibɑmɑɑ nɛ̀ Edɑɑ nɛ̀ Pinɔɔ 53 nɛ̀ Kenɑsi nɛ̀ Temɑɑ nɛ̀ Mibisɑɑ 54 nɛ̀ Mɑkidiyɛɛdi nɛ̀ Idɑmmu bɛɛ̀ do tú Edɔmmu nɑɑ̀mùntì kó bɛkótíbɛ̀ kɛ bɑkɛ́.

2

Sɑkɔbu birɛ Sudɑɑ yɑɑ̀bí

1 Ntɛ Sɑkɔbu bɛ̀ do yu wè kɛ tú Isidɑyɛɛri o bí yètɛ̀: Dubɛnni nɛ̀ Simmɛɔ̃ɔ̃ nɛ̀ Defi nɛ̀ Sudɑɑ nɛ̀ Isɑkɑɑ nɛ̀ Sɑbunɔɔ, 2 nɛ̀ Dɑnni nɛ̀ Sosɛfu nɛ̀ Bɛnsɑmɛɛ nɛ̀ Nɛfutɑdii nɛ̀ Kɑti nɛ̀ Asɛɛ.

3 Kɛ̀ Sudɑɑ puokɛ Kɑnnɑhɑ̃ɑ̃ ɛì kóo sɑpɑ̀ɑ̀ Suɑɑ, kòo ò pɛitɛ́ initidɑbí ìtɑ̃ɑ̃ti: Ɛɛ nɛ̀ Onɑnni nɛ̀ Sedɑ. Ɛdi weè do tú Mpo, kɛ́dɔɔ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nyí dɔ́ dɛ̀ kɛ̀ kùu ò kùɔ. 4 Kɛ̀ dɛ̀ mboní kɛ̀ Sudɑɑ kóo dɑpɑ̀ɑ̀ mpokù Tɑmɑɑ ò pɛitɛ́ initidɑbí tɛì ìdɛ́ì, kɛ̀ bɛ̀ mbɛ̀ yu kɛ tú Pedɛsi nɛ̀ Sedɑ. O bí imɔu kɛ̀ ìi wɛ̃nnɛ́ kɛ́mbo initidɑbí ìnùmmù. 5 Kɛ̀ Pedɛsi kó ibí ntú Ɛtisidonni nɛ̀ Amudi. 6 Kɛ̀ Sedɑɑ pɛitɛ́ Simudi nɛ̀ Etɑnni nɛ̀ Emɑnni nɛ̀ Kɑdikɔɔdi nɛ̀ Dɑdɑ kɛ̀ bɛ̀ mbo initidɑbí ìnùmmù. 7 Kɛ̀ Kɑdimii pɛitɛ́ Akɑɑ* weè do te kɛ̀ Kuyie mmiɛkɛɛ do Isidɑyɛɛribɛ, kɛ yɛ̃́ ò do sɔnnɛmɛ̀ Kuyie nyɛ̃ mbɛ̀ bɑ́ɑ́ túótɛ́ dɛ̀ kɛ́tiekɛ. 8 Kɛ̀ Etɑnnii pɛitɛ́ Asɑdiɑ, 9 kɛ̀ Ɛtisidonnii pɛitɛ́ Yedɑmɛyɛɛdi nɛ̀ Dɑmmu nɛ̀ Kɑdɛbu, kòo yètìrì tɛrì ntú Kedubɑii.

10 Kɛ̀ Dɑmmuu pɛitɛ́ Amminnɑdɑbu kɛ̀ Amminnɑdɑbuu pɛitɛ́ Nɑsɔ̃ɔ̃ weè do tú Sudɑɑ nɑɑ̀mùnkù kóo kótì. 11 Kɛ̀ Nɑsɔ̃ɔ̃ pɛitɛ́ Sɑdimɑ kɛ̀ Sɑdimɑɑ pɛitɛ́ Boɑsi, 12 kɛ̀ Boɑsii pɛitɛ́ Obɛdi, kɛ̀ Obɛdii pɛitɛ́ Sɛsee, 13 kɛ̀ Sɛsee pɛitɛ́ ibí ìyiekɛ̀. Kòo kóo po ntú Ediɑbu kòo nɑntɛ Abinnɑdɑbu kɛ̀ Aminnɑdɑbuu nɑntɛ Simmeɑ, 14 kɛ̀ Sɑmɑɑ nɑntɛ Nɛtɑnnɛyɛɛdi, kɛ̀ Nɛtɑnnɛyɛɛdii nɑntɛ Dɑdɑii. 15 Kòò mɛ ntó nɑntɛ Osɛmmu, kòo nɑntɛ Dɑfiti, 16 kɛ̀ bɛ tɑ̃bɛ̀ ntú Seduyɑ nɛ̀ Abikɑyɛɛdi, kɛ̀ Seduyɑɑ pɛitɛ́ Abikɑii nɛ̀ Soɑbu nɛ̀ Asɑyɛɛdi kɛ̀ bɛ̀ɛ wɛ̃nnɛ́ bɛ̀tɑ̃ɑ̃ti. 17 Kɛ̀ Abikɑyɛɛdii pɛitɛ́ dɛnitidɑbirɛ kɛ̀ bɛ̀ɛ dɛ̀ yu kɛ dɔ̀ Amɑsɑ o cicɛ do tú Yetɛɛ Isimɑyɛɛri wuɔ kou.

18 Kɛ̀ Ɛsidonni birɛ Kɑdɛbu pokù Asubɑ pɛitɛ́ ibí ìnɑ̀ɑ̀ kɛ̀ dɛnitipobirɛ yètìrì ntú Yediyoti nɛ̀ initidɑbí ìtɑ̃ɑ̃ti Yesɛɛ nɛ̀ Sobɑbu nɛ̀ Adidonni. 19 Asubɑ ku dìì mɔ̀nnì kɛ̀ Kɑdɛbuu puokɛ Efɑdɑti kɛ̀ Efɑdɑtii pɛitɛ́ Uuri. 20 Kɛ̀ Uuri pɛitɛ́ Udi kɛ̀ Udii pɛitɛ́ Besɑdɛdi.

21 Ɛtisidonni mɔ̀kɛ dìì mɔ̀nnì yɛbie nsipísìkuɔ̀, kɛ́puokɛ Kɑdɑɑdi cicɛ Mɑkidi kóo sɑpɑ̀ɑ̀ nkòo ò pɛitɛ́ Sekubu. 22 Kɛ̀ Sekubuu pɛitɛ́ Yɑii weè do tiekɛ yɛhɛkɛ̀ sipísìdɛ́ nɛ̀ yɛ̀tɑ̃ɑ̃ti Kɑdɑɑdi tempɛ̃ mmiɛkɛ. 23 Kesuu ɛì nɛ̀ Adɑmu ɛì kɛ̀ yɛ kpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ɛ fietɛ Yɑii kɛ́tiekɛ yɛhɛkɛ̀ nɛ̀ Kenɑti ɛidiɛ̀, nɛ̀ yɛhɛkɛ̀ yɛ̀ɛ̀ yɛ̀ tɔ̀kɛ́nɛ̀ yɛmɔu kɛ̀ yɛ̀ɛ wɛ̃nnɛ́ yɛhɛkɛ̀ sipísìkuɔ̀. Bɛ̀ɛ̀ do bo yɛ miɛkɛ bɛmɔu bɛ̀ do tú Kɑdɑɑdi cicɛ Mɑkiidì yɑɑ̀bí nyi. 24 Ɛtisidonni weè do po Abiyɑ kɛ́kú kɛ̀ Kɑdɛbuu duɔ́nɛ̀ o pokù tɔù Efɑdɑtɑ kòo ò pɛitɛ́ dɛnitidɑbirɛ, kɛ̀ bɛ̀ɛ dɛ̀ yu kɛ dɔ̀ Asuu, weè do ketɛ́ Tekoɑ ɛì.

25 Kɛ̀ Ɛtisidonni kóo po Yedɑmɛyɛɛdi piɛ́ ibí pɛ́u kɛ̀ Dɑmmu ntú o kóo po kɛ́nɑntɛ Bunɑ, kɛ̀ Bunɑ nɑntɛ Odɛni, kɛ̀ Odɛnii nɑntɛ Osemmu, kɛ̀ Osemmuu nɑntɛ Aiyɑ. 26 Kɛ̀ Yedɑmɛyɛɛdi puokɛ onitipòkù tɔù Atɑdɑ kòo ò pɛitɛ́ Onɑmmu. 27 Kɛ̀ Yedɑmɛyɛɛdi kóo po pɛitɛ́ Mɑsɑsi nɛ̀ Yɑminni nɛ̀ Ekɛɛ. 28 Kɛ̀ Onɑmmuu pɛitɛ́ Sɑmmɑii nɛ̀ Yɑdɑ. Kɛ̀ Sɑmmɑii pɛitɛ́ Nɑdɑbu nɛ̀ Abisuu. 29 Kɛ̀ Abisuu puokɛ Abiyɑii kòo ò pɛitɛ́ Abɑnni nɛ̀ Mɔdidi. 30 Kɛ̀ Nɑdɑbuu pɛitɛ́ Sedɛdi nɛ̀ Apɑyimmu, kɛ̀ Sedɛdii kú bɑ́ ò í mɔ̀ɔ̀tɛ dɛbirɛ. 31 Kɛ̀ Apɑyimmuu pɛitɛ́ Iseii, kɛ̀ Iseii pɛitɛ́ Sesɑ̃ɑ̃, kɛ̀ Sesɑ̃ɑ̃ pɛitɛ́ Adɑii. 32 Kɛ̀ Sɑmmɑii nɑntɛ̀ Yɑdɑ pɛitɛ́ Yetɛɛ nɛ̀ Sonnɑtɑ̃ɑ̃, kɛ̀ Yetɛɛ kú bɑ́ ò í mɔ̀ɔ̀tɛ dɛbirɛ. 33 Kɛ̀ Sonnɑtɑ̃ɑ̃ pɛitɛ́ Pedɛti nɛ̀ Sɑsɑ. Yedɑmɛyɛɛdi yɑɑ̀bí nyi mɛmmɛ.

34 Sesɑ̃ɑ̃ í mpɛitɛ́ initidɑbí, kɛ́pɛitɛ́ initipobí mɑ́ɑ̀, kɛ́mmɔkɛ o tɔ̃ntì Esibiti ɛì kou mɔù kɛ̀ bɛ̀ ò yu kɛ tú Yɑdɑ, 35 kòo ò duɔ́ nho kóo sɑpɑ̀ɑ̀ mmɔù kòo ò puokɛ kòo pɛitɛ́ dɛnitidɑbirɛ, kɛ̀ bɛ̀ɛ dɛ̀ yu kɛ dɔ̀ Atɑii. 36 Kɛ̀ Atɑii pɛitɛ́ Nɑtɑ̃ɑ̃, kɛ̀ Nɑtɑ̃ɑ̃ pɛitɛ́ Sɑbɑdi. 37 Kɛ̀ Sɑbɑdi pɛitɛ́ Efudɑdi, kɛ̀ Efudɑdii pɛitɛ́ Obɛdi. 38 Kɛ̀ Obɛdii pɛitɛ́ Yeu, kɛ̀ Yeuu pɛitɛ́ Asɑdiɑ. 39 Kɛ̀ Asɑdiɑ pɛitɛ́ Edɛsi, kɛ̀ Edɛsii pɛitɛ́ Edɑsɑɑ. 40 Kɛ̀ Edɑsɑɑ pɛitɛ́ Sisimɑii, kɛ̀ Sisimɑii pɛitɛ́ Sɑdummu. 41 Kɛ̀ Sɑdummuu pɛitɛ́ Yekɑmmiɑ, kɛ̀ Yekɑmmiɑ pɛitɛ́ Edisɑmɑɑ.

42 Kɛ̀ Kɑdɛbuu pɛitɛ́ o kóo po Mɛsɑ kòo nɑntɛ Yedɑmɛyɛɛdi, kɛ̀ Mɛsɑɑ pɛitɛ́ Sifi nɛ̀ Mɑdesɑ, kɛ̀ Mɑdesɑɑ pɛitɛ́ Ebunɔɔ. 43 Kɛ̀ Ebunɔɔ pɛitɛ́ Kodɑɑ nɛ̀ Tɑpuɑ nɛ̀ Dekɛmmu nɛ̀ Semɑ. 44 Kɛ̀ Semɑɑ pɛitɛ́ Dɑɑmmu, kɛ̀ Dɑɑmmuu pɛitɛ́ Yodikoɑmmu, kɛ̀ Dekɛmmuu pɛitɛ́ Sɑmmɑii. 45 Kɛ̀ Sɑmmɑii pɛitɛ́ Mɑɔ̃ɔ̃, kɛ̀ Mɑɔ̃ɔ̃ pɛitɛ́ Bɛti-Sudi. 46 Kɛ̀ Kɑdɛbuu puokɛ onitipòkù tɔù kɛ̀ bɛ̀ ò yu kɛ tú Efɑɑ, kòo ò pɛitɛ́ Anɑɑ nɛ̀ Mɔsɑ nɛ̀ Kɑsɛsi. Kɛ̀ Adɑɑ pɛitɛ́ dɛnitidɑbirɛ kɛ́ dɛ̀ yu kɛ dɔ̀ Kɑsɛsi. 47 Kɛ̀ Yɑdɑii pɛitɛ́ Dekɛmmu nɛ̀ Yotɑmmu nɛ̀ Kesɑ̃ɑ̃ nɛ̀ Pedɛti nɛ̀ Efɑɑ nɛ̀ Sɑɑfu. 48 Kɛ̀ Kɑdɛbuu yíɛ́ kɛ́puokɛ onitipòkù tɔù, kòo yètìrì tu Mɑɑkɑ, kòo pɛitɛ́ Sebɛɛ nɛ̀ Tidɑnɑ. 49 Kɛ̀ dɛ̀ m boní kòo yíɛ́ kɛ́pɛitɛ́ Sɑɑfu, kɛ̀ Sɑfuu pɛitɛ́ Mɑdimɑnɑ nɛ̀ Sefɑɑ, kɛ̀ Sefɑɑ pɛitɛ́ Mɑkibenɑ, kɛ̀ Mɑkibenɑɑ pɛitɛ́ Kibeɑ. Bɛ kó di fɔ̃̀nkúò kɛ̀ Kɑdɛbuu yíɛ́ kɛ́pɛitɛ́ dɛnitipobirɛ kɛ́ dɛ̀ yu kɛ dɔ̀ Akisɑɑ.

50 Ntɛ Kɑdɛbu yɑɑ̀bí kó yɛyètɛ̀: O pokù Efɑdɑtɑ kóo po do tú Uuri, kòo nɑntɛ Sobɑdi, weè do ketɛ́ Kidiyɑ-Yeɑdimmu kó dihɛì, bɛ yɔ̃fũ̀ɔ̃̀ bɛ̀ do bo bɛ̀tɑ̃ɑ̃ti ndi. 51 Sɑdimɑ weè do ketɛ́ Bɛtideɛmmu ɛì. Kɛ̀ Adɛfuu ketɛ́ Bɛti Kedɛɛ ɛì. 52 Kɛ̀ Sobɑdii ketɛ́ Kidiyɑ-Yeɑdimmu ɛì. Kɛ̀ Sobɑdi yɑɑ̀bí mbo Adowɛɛ nɛ̀ Mɛnuɔti kɔbɛ ɛì kó dikéè. 53 Bɛɛ̀ kó tinɑɑ̀mùntì do tú Iditiibɛ nɛ̀ Putibɛ nɛ̀ Sumɑtiibɛ nɛ̀ Misedɑiibɛ bɛ̀ɛ̀ do bo Sodɑɑ ɛì nɛ̀ Esitɑɔdi kpɛri yɛ miɛkɛ.

54 Sɑdimɑ yɑɑ̀bí do tú Bɛtideɛmmu ɛì kɔbɛ nɛ̀ Nɛtofɑɑ ɛì kɔbɛ nɛ̀ Adidoti-Bɛti-Yoɑbu ɛì kɔbɛ nɛ̀ Mɑnɑɑti ɛì kɔbɛ kó dikéè nɛ̀ Sodɑɑ ɛì kɔbɛ, 55 kɛ́yíɛ́nɛ̀ bɛ̀ɛ̀ yɛ̃́ yɛpɑ́tɛ bɛ kó tinɑɑ̀mùntì. Bɛ̀ɛ̀ do tú Yɑbɛsi ɛì kɔbɛ bɛɛ̀ do tú Tidɑtiibɛ nɛ̀ Simɑtiibɛ nɛ̀ Sukɑtiibɛ nɛ̀ bɛ̀ tu bɛ̀ Keniibɛ Amɑti kó kuwuɔ nkɔbɛ, bɛɛ̀ piɛ́ Dekɑbiibɛ.

3

Dɑfiti bí kó yɛyètɛ̀

1 Ntɛ Dɑfiti kó initidɑbí ò pɛitɛ́ ì Ebunɔɔ i kó yɛyètɛ̀: Amunɔɔ weè do tú Mpo, kòo yɔ̃ tú Ainɔɑmmu Sisedɛɛdi ɛì kou. Kòo dɛ́rì ntú Dɑnniyɛɛdi, kòo yɔ̃ tú Abikɑyɛɛdi, Kɑdimɛɛdi ɛì kou. 2 Kòo tɑ̃ɑ̃́nwè ntú Abusɑdɔmmu Kesuu ɛì kóo kpɑ̀ɑ̀tì Tɑdimɑii kóo sɑpɑ̀ɑ̀ Mɑɑkɑ ò pɛitɛ́ wè. Kɛ̀ onɑɑnwè ntú Adonniyɑ, kòo yɔ̃ yètìrì tu Akiti. 3 Kòo nummuwè ntú Sefɑtiɑ, kòo yɔ̃ yètìrì tu Abitɑdi. Kòo kuɔ́nwè ntú Itediɑmmu, kòo yɔ̃ tú Ekidɑɑ. 4 Dɑfiti tɔ dìì mɔ̀nnì tikpɑ̀tì kɛ́mbo Ebunɔɔ yɛbie nyɛ̀yiekɛ̀ nɛ̀ dikéè. Diì mɔǹnì ndi ò piɛ́mɛ̀ dɛ kó initidɑbí ikuɔ̀. Dɛ kó difɔ̃nkúò kɛ̀ Dɑfiti ntɔ tikpɑ̀tì kɛ́kɔtɛ Sedisɑdɛmmu kɛ dɔ̀ yɛbie sipísìtɑ̃ɑ̃ti nɛ̀ yɛ̀tɑ̃ɑ̃ti. 5 Ò dɛ mbo, kòo pokù Bɑtisebɑɑ Amiyɛɛdi kóo sɑpɑ̀ɑ̀ nhò pɛitɛ́ initidɑbí ìnɑ̀ɑ̀: Simɑɑ nɛ̀ Sobɑbu nɛ̀ Nɑtɑ̃ɑ̃ nɛ̀ Sɑdomɔɔ. 6-8 Kɛ̀ Dɑfitii yíɛ́ kɛ́pɛitɛ́ ibí tɛì ìwɛi: Ibɑɑ nɛ̀ Edisuɑ nɛ̀ Edifedee nɛ̀ Nɔkɑ nɛ̀ Nɛfɛki nɛ̀ Yɑfiɑ nɛ̀ Edisɑmɑɑ nɛ̀ Ediɑdɑ nɛ̀ Edifedee. Kɛ̀ bɛ tɑ̃ũ̀ ntú Tɑmɑɑ, 9 kɛ́ nɛ́ mbúútí initidɑbí o pobɛ̀ tɔbɛ̀ ò piɛ́ ì.

10 Ntɛ Sɑdomɔɔ bí nɛ̀ o yɑɑ̀bí: Weè do pɛitɛ́ Odoboɑmmu kɛ̀ Odoboɑmmuu pɛitɛ́ Abiyɑ, kɛ̀ Abiyɑɑ pɛitɛ́ Asɑɑ, kɛ̀ Asɑɑ pɛitɛ́ Sosɑfɑti. 11 Kɛ̀ Sosɑfɑtii pɛitɛ́ Yodɑmmu kɛ̀ Yodɑmmuu pɛitɛ́ Aɑsiɑ, kɛ̀ Aɑsiɑɑ pɛitɛ́ Soɑsi, 12 kɛ̀ Soɑsii pɛitɛ́ Amɑsiɑ, kɛ̀ Amɑsiɑɑ pɛitɛ́ Asɑdiɑ, kɛ̀ Asɑdiɑɑ pɛitɛ́ Yotɑmmu. 13 Kɛ̀ Yotɑmmuu pɛitɛ́ Aɑsi, kɛ̀ Aɑsii pɛitɛ́ Esekiɑsi, kɛ̀ Esekiɑsii pɛitɛ́ Mɑnɑnsee, kɛ̀ Mɑnɑnsee pɛitɛ́ Amɔɔ, 14 kɛ̀ Amɔɔ pɛitɛ́ Sosiɑsi. 15 Kɛ̀ Sosiɑsi kóo po ntú Yoɑnɑnni, kòo nɑntɛ Sosɑkimmu, kɛ̀ Sosɑkimmuu nɑntɛ Sedesiɑsi, kɛ̀ Sedesiɑsii nɑntɛ Sɑdummu, 16 kɛ̀ Sosɑkimmuu pɛitɛ́ Yekonniɑsi nɛ̀ Sedesiɑsi.

17 Yekonniɑsi bɛ̀ do pĩ n wè kɛ́kònnɛ̀ Bɑbidɔnni o kó ibí do tú Seditiɛri 18 nɛ̀ Mɑdikidɑmmu nɛ̀ Pedɑyɑ nɛ̀ Sennɑsɑɑ nɛ̀ Yekɑmmiɑ nɛ̀ Osɑmɑ nɛ̀ Nɛdɑbiɑ. 19 Kɛ̀ Pedɑyɑ kó ibí ntú Sodobɑbɛɛdi nɛ̀ Simmɛii, kɛ̀ Sodobɑbɛɛdi pɛitɛ́ ibí ìdɛ́ì: Mɛsudɑmmu nɛ̀ Anɑnniyɑ nɛ̀ dɛnitipobirɛ Sedomiti, 20 kɛ́yíɛ́nɛ̀ initidɑbí ìnùmmù Asubɑ nɛ̀ Oɛdi nɛ̀ Bedekiɑ nɛ̀ Asɑdiɑ nɛ̀ Yusubɑ Esɛdi.

21 Kɛ̀ Anɑnniyɑ pɛitɛ́ ibí ìdɛ́ì: Pedɑtiɑ nɛ̀ Yesɑyɑ, kɛ̀ Yesɑyɑɑ pɛitɛ́ Defɑyɑ, kɛ̀ Defɑyɑɑ pɛitɛ́ Adinɑnni, kɛ̀ Adinɑnnii pɛitɛ́ Abudiɑsi, kɛ̀ Abudiɑsii pɛitɛ́ Sekɑnniyɑ. 22 Kɛ̀ Sekɑnniyɑ pɛitɛ́ ibí ìkuɔ̀: Semmɑyɑ nɛ̀ Atuusi nɛ̀ Ikɑdi nɛ̀ Bɑdiɑ nɛ̀ Nɛɑdiɑ nɛ̀ Sɑfɑti. 23 Kɛ̀ Nɛɑdiɑ pɛitɛ́ ibí ìtɑ̃ɑ̃ti Edioyennɑii nɛ̀ Isikiɑ nɛ̀ Asidikɑmmu. 24 Edioyennɑii do pɛitɛ́ initidɑbí ìyiekɛ̀ ndi. Odɑfiɑ nɛ̀ Ediɑsibu nɛ̀ Pedɑyɑ nɛ̀ Akubu nɛ̀ Yoɑnɑnni nɛ̀ Dedɑyɑ nɛ̀ Anɑnni.

4

Sudɑɑ bí nɛ̀ o yɑɑ̀bí

1 Sudɑɑ pɛitɛ́ ìì bí do tú: Pedɛsi nɛ̀ Ɛtisibonni nɛ̀ Kɑdimii nɛ̀ Uuri nɛ̀ Sobɑdi. 2 Kɛ̀ Sobɑdii pɛitɛ́ Deɑyɑɑ kɛ̀ Deɑyɑɑ pɛitɛ́ Yɑɑti kɛ̀ Yɑɑtii pɛitɛ́ Aummɑii nɛ̀ Dɑɑdu bɛɛ̀ do tú Sodɑɑ nɑɑ̀mùnkù kɔbɛ kó bɛyɑ̀ɑ̀rìbɛ̀.

3-4 Efɑdɑtɑ kóo po do tú Uuri, weè ketɛ́ Betideɛmmu ɛì kɛ́piɛ́ initidɑbí: Etɑmmu nɛ̀ Sisedɛɛdi nɛ̀ Isemɑ nɛ̀ Idibɑsi nɛ̀ dɛnitipobirɛ Asɛdɛponni, kɛ́yíɛ́ kɛ́pɛitɛ́ Pennuyɛɛdi wèè ketɛ́ Kedɔɔri ɛì, kɛ́yíɛ́ kɛ́pɛitɛ́ Esɛɛ wèè ketɛ́ Usɑɑ ɛì.

5 Asuu weè ketɛ́ Tekoɑ ɛì kɛ́mpo bɛnitipòbɛ̀ bɛ̀dɛ́bɛ̀ Edɑɑ nɛ̀ Nɑɑdɑ. 6 Kɛ̀ Nɑɑdɑ pɛitɛ́ initidɑbí ìnɑ̀ɑ̀ Ausɑmmu nɛ̀ Efɛɛ kɛ̀ Efɛɛ nɑntɛ Teminni kɛ̀ Teminnii nɑntɛ Aɑsitɑdi. Nɑɑdɑɑ kó ibí nyi mɛmmɛ. 7 Kɛ̀ Edɑɑ pɛitɛ́ ibí ìtɑ̃ɑ̃ti Sedɛti nɛ̀ Soɑɑ nɛ̀ Etinɑ.

8 Kɛ̀ Kɔtii pɛitɛ́ Anubi nɛ̀ Sobebɑ weè do tú Adummu Adɑdeyɛɛdi birɛ nɑɑ̀mùnkù kɔbɛ yɑ̀ɑ̀rì.

9 Yɑbɛsi do tú onìtì nwe bɛ̀ bùɔ́ wè kɛ̀ dɛ̀ pɛ̃ɛ̃tɛ́ o tebìí. O yɔ̃ do ò pɛí kɛ́fɛ̃́ṹtɛ́ mɛdiɛ̀ mmɛ kɛ̀ dɛɛ̀ nte kòo ò yu kɛ dɔ̀ Yɑbɛsi.

10 Weè do bɑ̀ńtɛ̀ Kuyie nkɛ dɔ̀: Kuyie nyIsidɑyɛɛribɛ tũ nkù ɑ́ m pɑ̃ mɛsɑ̀ɑ̀, n yíɛ́ m mɔkɛ dɛ̀, nni nkɑ̃nkɛ́ mɛyɛi nnɛ̀ mɛfɛ̃́ṹtímɛ̀ mɛmɔu. Kɛ̀ Kuyie nhò duɔ́ nhò kù mɔɔ dɛ̀. 11 Suɑɑ kóo kótì Kedubu weè pɛitɛ́ Mɛii, kɛ̀ Mɛii pɛitɛ́ Ɛsitɔ̃ɔ̃. 12 Kɛ̀ Ɛsitɔ̃ɔ̃ mbo Bɛti-Dɑfɑɑ kɛ́pɛitɛ́ Pɑseɑ̃ɑ̃ nɛ̀ Teinɑ kòo ketɛ́ Nɑɑsi ɛì kɛ̀ bɛ yɑɑ̀bí mbo Dekɑɑ ɛì.

13 Kɛ̀ Kenɑɑi pɛitɛ́ Otinniyɛɛdi nɛ̀ Sedɑyɑ. Kɛ̀ Otinniyɛɛdi pɛitɛ́ Atɑti nɛ̀ Mɛonɔtɑii. 14 Kɛ̀ Mɛonɔtɑii pɛitɛ́ Ofidɑɑ, kɛ̀ Sedɑyɑɑ pɛitɛ́ Yoɑbu weè do tú bɛyɑ́ntìbɛ̀ yɑ̀ɑ̀rì, bɛ̀ɛ̀ do bo kubiriku bɛ̀ tu kù bɛyɑ́ntìbɛ̀ biriku.

15 Kɛ̀ Yefundee birɛ Kɑdɛbuu pɛitɛ́ initidɑbí ìtɑ̃ɑ̃ti: Idu nɛ̀ Edɑɑ nɛ̀ Nɑɑmmu. Kɛ̀ Edɑɑ pɛitɛ́ Kenɑsi.

16 Kɛ̀ Yɑdeyɛɛdii pɛitɛ́ Sifi nɛ̀ Sifɑɑ nɛ̀ Idiyɑɑ nɛ̀ Asɑdeyɛɛdi.

17-18 Kɛ̀ Esidɑ pɛitɛ́ Yetɛɛ nɛ̀ Mɛdɛdi nɛ̀ Efɛɛ nɛ̀ Yɑnɔɔ, kɛ̀ Mɛdɛdii puokɛ Esibiti kóo kpɑ̀ɑ̀tì kóo sɑpɑ̀ɑ̀ Bitiyɑ, kòo pɛitɛ́ Midiyɑmmu nɛ̀ Sɑmmɑii nɛ̀ Isebɑ wèè ketɛ́ Esitemɔɑ ɛì. Kɛ̀ Mɛdɛdii yíɛ́ kɛ́puokɛ Sudɑɑ kó kuwuɔ kou, kòo ò pɛitɛ́ Yedɛdi nɛ̀ Ebɛɛ nɛ̀ Yekutiyɛɛdi. Kɛ̀ Yedɛdii ketɛ́ Kedɔɔ ɛì, kɛ̀ Ebɛɛ ketɛ́ Sokoo ɛì, kɛ̀ Yekutiyɛɛdii ketɛ́ Sɑndoyɑɑ ɛì.

19 Kɛ̀ Odiyɑ puokɛ Nɑɑmmu tɑ̃ũ̀. Weè kó iyɑɑ̀bí do tú Kɑdimiibɛ nɛ̀ Mɑkɑtiibɛ, kɛ̀ Kɑdimiibɛ mbo Keidɑɑ ɛì kɛ̀ Mɑkɑtiibɛ bo Esitemɔɑ ɛì.

20 Kɛ̀ Simɔɔ pɛitɛ́ Amunɔɔ nɛ̀ Dinnɑ nɛ̀ Bɛnni-Anɑɑ nɛ̀ Tinɔɔ. Kɛ̀ Iseii nɑɑ̀mùnkù kɔbɛ ntú Soɛti nɛ̀ o birɛ.

21-22 Kɛ̀ Sudɑɑ birɛ Sedɑɑ pɛitɛ́ Ɛɛ nɛ̀ Dɑdɑ nɛ̀ Yokimmu nɛ̀ Soɑsi nɛ̀ Sɑdɑfi, kɛ̀ Ɛdii ketɛ́ Dekɑ ɛì, kɛ̀ Dɑdɑ ketɛ́ Mɑdesɑ ɛì kɛ́yíɛ́nɛ̀ bɛyɑɑ̀dùɔ̀bɛ̀ bɛ̀ɛ̀ do duɔ̀kù tiyɑɑ̀kpetì bɛ kó tinɑɑ̀mùntì bɛɛ̀ do bo Isɛti Asebeɑɑ ɛì. Kɛ̀ Yokimmuu kɔbɛ ḿbo Kosebɑ. Soɑsi nɛ̀ Sɑdɑfi kɛ̀ bɛ̀ɛ puokɛ Mɔɑbiibɛ kɛ̀ mu nyí konní Deɛmmu. Dɛ kó tinɑ́ɑǹtì tu tìì dɔ̀ɔ̀ tìnti nɛ̀ dimɔ̀nnì. 23 Bɛ̀ do tú bɛyɑɑmɑribɛ̀ mbɛ kɛ́mbo Nɛtɑimmu ɛì nɛ̀ Kededɑɑ ɛì okpɑ̀ɑ̀tì borɛ̀ koò mɑɑ̀ tiyɑɑtì.

Simmɛɔ̃ɔ̃ kó ibí

24 Kɛ̀ Simmɛɔ̃ɔ̃ pɛitɛ́ Nɛmmuyɛɛdi nɛ̀ Yɑminni nɛ̀ Yɑdibu nɛ̀ Sedɑ nɛ̀ Sɑuri. 25 Kɛ̀ Sɑurii pɛitɛ́ Sɑdummu, kɛ̀ Sɑdummuu pɛitɛ́ Mibisɑmmu, kɛ̀ Mibisɑmmuu pɛitɛ́ Misemɑɑ. 26 Kɛ̀ Misemɑɑ pɛitɛ́ Amuyɛɛdi kɛ̀ Amuyɛɛdii pɛitɛ́ Sɑkuu kɛ̀ Sɑkuu pɛitɛ́ Simmɛii. 27 Kɛ̀ Simmɛii pɛitɛ́ initidɑbí tɛpíítɛ̀ nɛ̀ ìkuɔ̀ initipobí ìkuɔ̀. O tebìí í mpɛitɛ́ kɛ̀ dɛ̀ nsũ dɛɛ̀ te kɛ̀ Simmɛɔ̃ɔ̃ kó kuwuɔ nyí nsũ kɛ mɑ̀nnɛ̀ Sudɑɑ kɔku mɑmɛ̀.

28-32 Dɑfiti mu nyí cɔutɛ́ dìì mɔ̀nnì tikpɑ̀tì kɛ̀ Simmɛɔ̃ɔ̃ kó kuwuɔ nkɔbɛ bo yɛ̀ɛ̀ ɛkɛ̀ tu yiɛ nɛ̀ siì ɛkɛsí kɛ́ntɔ kɛ́tuɔkɛnɛ̀ Dɑfiti cɔutɛ́ dìì mɔ̀nnì tikpɑ̀tì: Bɛɛrisebɑɑ nɛ̀ Mɔdɑdɑ nɛ̀ Asɑɑ-Suɑdi nɛ̀ Bidɑɑ nɛ̀ Esɛmmu nɛ̀ Todɑdi nɛ̀ Betuyɛɛdi nɛ̀ Ɔdimɑɑ nɛ̀ Sikidɑki nɛ̀ Bɛti-Mɑdikɑboti nɛ̀ Atisɑɑ-Susimmu nɛ̀ Bɛtibidii nɛ̀ Sɑdɑimmu nɛ̀ Etɑmmu nɛ̀ Ainni nɛ̀ Dimɔɔ nɛ̀ Tokɛnni nɛ̀ Asɑ̃ɑ̃. 33 Nɛ̀ sihɛkɛsí sìì yɛ̀ tɔ̀kɛ́nɛ̀, kɛ́tuɔkɛnɛ̀ Bɑdɑti yɛhɛkɛ̀ bɛ̀ do bo yɛ̀nyɛ. Bɛ̀ cɛ̃́ĩ kó yɛyètɛ̀ bomu dihɛikɛ̀mpɑ́tíri miɛkɛ.

34-38 Ntɛ Simmɛɔ̃ɔ̃ kó kuwuɔ nkó tinɑɑ̀mùntì kó bɛkótíbɛ̀: Amɑsiɑ bí do tú Mɛsobɑbu nɛ̀ Yɑmmidɛki nɛ̀ Yosɑɑ. Asiɑdi weè do pɛitɛ́ Sedɑyɑ, kɛ̀ Sedɑyɑɑ pɛitɛ́ Yosibiɑ, kòo nɛ́ pɛitɛ́ Yeu nɛ̀ Sowɛɛri. Semmɑyɑ weè do pɛitɛ́ Simidi kɛ̀ Simidii pɛitɛ́ Yedɑyɑɑ kɛ̀ Yedɑyɑɑ pɛitɛ́ Anɔɔ, kɛ̀ Anɔɔ pɛitɛ́ Sifei, kɛ̀ Sifei kó ibí ntú Sisɑ nɛ̀ Bennɑyɑ nɛ̀ Yesimiyɛɛdi nɛ̀ Adiyɛdi nɛ̀ Asɑyɑɑ nɛ̀ Yekoɑyɑ nɛ̀ Yɑkobɑ nɛ̀ Edioyennɑii. Bɛ kó kuwuɔ ndo sũ̀ṹ mmɛdiɛ̀ mmɛ. 39 Kɛ̀ bɛ̀ɛ cíɛ́tɛ́ kɛ́tuɔkɛ Kedɔɔ tenkɛ̀ mɑ̀nku diyiè yìɛ̀ní kɛ̀ɛ̀ bíɛ́kɛ̀ kó kubiriku kɛ wɑnti bɛ̀ bo ncɛ̃mmù dɛ̀ bɛ wũɔ̃, 40 kɛ́pɛ́tɛ́ dinɑɑcɛ̃nni sɑ̀ɑ̀rì kɛ̀ dì ndɛu mɛsɑ̀ɑ̀ mbɑ́ òmɔù í mbɛ̀ kɔɔ́nnɛ̀. Kɑmmu yɑɑ̀bí do dɛ mbo nɛ̀ dimɔ̀nnì. 41 Sudɑɑ kóo kpɑ̀ɑ̀tì Esekiɑsi tɔ dìì mɔ̀nnì tikpɑ̀tì, dɛ mɔ̀nnì ndi bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ ti bo kɛ yu bɛ̀ɛ̀ yètɛ̀ bɛ̀ domɛ̀ dɛ kó kutempɛ̃, kɛ́puɔ ntitouti nɛ̀ yɛfɛ Kɑmmu yɑɑ̀bí do borɛ̀, kɛ́kuɔ bɛnìtìbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ do dɛ̀ bo bɛmɔu kɛ́deè kɛ́kɑri dɛborɛ̀ kɛ kpɑɑ́ kɛ dɛ̀ bo nɛ̀ yíenní. Kɛ yɛ̃́ dinɑɑcɛ̃nni sɑ̀ɑ̀rì dɛ̀ bomɛ̀ bɛ̀ bo ncɛ̃mmù dɛ̀ bɛ pe.

42 Kɛ̀ Simmɛɔ̃ɔ̃ kó kunɑɑ̀mùnkù kɔbɛ mɑbɛ̀ sikɔusìnùmmùu (500) kɔtɛ Edɔmmu tempɛ̃ nyɛtɑ̃rɛ̀ kɔku, kɛ̀ Iseii bí ìnɑ̀ɑ̀ mbɛ̀ ni bɛɛ̀ tu: Pedɑtiɑ nɛ̀ Adiɑ nɛ̀ Defɑyɑ nɛ̀ Usiyɛɛdi. 43 Kɛ̀ bɛ̀ɛ kuɔ Amɑdesiibɛ, bɛ̀ɛ̀ do yentɛ́ kɛ́nkpɑɑ́ kɛ dɛ̀ bo kɛ́deè kɛ́kɑri. Kɛ̀ bɛ yɑɑ̀bí kpɑɑ́ dɛ̀ bo nɛ̀ yíenní.

5

Dubɛnni kó kuwuɔ

1 Dubɛnni weè do tú Sɑkɔbu kóo po kɛ nɛ́ duɔ́nɛ̀ o cicɛ pokù mɔù, kɛ̀ dɛɛ̀ nte kòo pɑɑ̀ Mpo dò nkɛ́tiekɛ dɛ̀. Kɛ̀ bɛ̀ɛ dɛ̀ duɔ́ nSosɛfu kó ibí, bɑ́ ò tɛ̃́nkɛ í ncómmú o fɔ̃̀tìrì. 2 Kɛ̀ Sudɑɑ kó kuwuɔ nkpenkɛ kɛ́pɛ̃ɛ̃tɛ́ o tebìí kpɛyi. Weè kó kuwuɔ mmiɛkɛ nkɛ okpɑ̀ɑ̀tì do yɛ̀nnímɛ̀ kɛ́mbɑkɛ́ Isidɑyɛɛribɛ. Kɛ̀ Sosɛfu bí iì bɑɑ nɛ́ nte Mpo ɔ̃ nte dɛ̀. 3 Kɛ̀ Sɑkɔbu kóo po Dubɛnnii pɛitɛ́ initidɑbí ìnɑ̀ɑ̀. Enɔki nɛ̀ Pɑduu nɛ̀ Ɛtisibonni nɛ̀ Kɑdimii.

4 Kɛ̀ Sowɛɛrii pɛitɛ́ Semmɑyɑ kɛ̀ Semmɑyɑɑ pɛitɛ́ Kɔku kɛ̀ Kɔkuu pɛitɛ́ Simɛii, 5 kɛ̀ Simɛii pɛitɛ́ Misee kɛ̀ Misee Deɑyɑ kɛ̀ Deɑyɑ pɛitɛ́ Bɑɑdi, 6 kɛ̀ Bɑɑdii pɛitɛ́ Beedɑɑ. Beedɑɑ do tú Dubɛnni kó kuwuɔ nkóo kpɑ̀ɑ̀tì nwe. Kɛ̀ Asidii ɛì kóo kpɑ̀ɑ̀tì Tikidɑɑ Fɑdɑsɑɑ ò pĩ nkɛ́kònnɛ̀ Asidii tenkɛ̀.

7 Ntɛ Beedɑɑ tebìí nɑɑ̀mùntì miɛkɛ bɛ̀ɛ̀ do tú bɛnìùbɛ̀ bɛ̀ do bɛ̀ kɑ̀ɑ̀ nkɛ̀ bɛ̀ ntũmmɛ̀ bɛtɔbɛ̀. Yeiyɛɛdi weè do tú oketiwè. Kɛ̀ Sɑkɑrii ntú odɛ́rì. 8 Bɛ kó difɔ̃nkúò kɛ̀ Bedɑɑ ntũnní. Ò do tú Sowɛɛri nɑɑ̀mùnkù kou nwe, Semɑ yɑɑ̀birɛ. Kòo cicɛ tú Asɑɑi.

Bɛɛ̀ kó tinɑɑ̀mùntì kɔbɛ do bo kɛtenkɛ̀ kɛ̀ɛ̀ bo Adowɛɛ tempɛ̃ nkubɑkù cɑ̃̀nku bíɛ́kɛ̀ kɛ́ntɔ kɛ́tuɔkɛnɛ̀ Nɛbo tɑ̃rì nɛ̀ Bɑɑdi-Nɛɔɔ ɛì kubɑkù yoú bíɛ́kɛ̀. 9 Bɛ kó kɛtenkɛ̀ do ketɛ́ diyiè yìɛ̀ní kɛ̀ɛ̀ bíɛ́kɛ̀ kó dikpɑ́ɑ̀ ndi kɛ́ntɔ kɛ́dítɛ́nɛ̀ kukó nhEfɑdɑti kɛ yɛ̃́ bɛ̀ do mɔkɛmɛ̀ iwũɔ̃ pɛ́u Kɑdɑɑdi ɛì. 10 Sɑuri do tú dìì mɔ̀nnì okpɑ̀ɑ̀tì kɛ̀ bɛ̀ɛ dokɛ́nɛ̀ Akidiibɛ kɛ́ bɛ̀ nɑ kɛ́fietɛ bɛ ɛì Kɑdɑɑdi tempɛ̃ diyiè yìɛ̀ní kɛ̀ɛ̀ bíɛ́kɛ̀.

Kɑdi kó kufuku do duɔ́ kɛ́ dò mmɛ̀ɛ̀ botí

11 Kɛ̀ Kɑdi yɑɑ̀bí mbo Bɑsɑ̃ɑ̃ kó kubiriku kɛ́ntɔ kɛ́tuɔkɛnɛ̀ Sɑdikɑɑ diyiè yìɛ̀ní kɛ̀ɛ̀ bíɛ́kɛ̀ kɛ bɛ̀ ɛ̀rínɛ̀. 12 Kɛ̀ Sowɛɛri kó kunɑɑ̀mùnkù kuù mbɑkɛ́ tisɔnti kɛ̀ bɛ̀ mbo Bɑsɑ̃ɑ̃, kɛ̀ Sɑfɑ̃ɑ̃ kɔku mbɛ̀ pòkoo kɛ́yíɛ́nɛ̀ Yɑnɑii kɔku nɛ̀ Sɑfɑti kɔku. 13 Bɛ kó difɔ̃nkúò kɛ̀ tinɑɑ̀mùntì tɛtì ḿbo tìyiekɛ̀ Mikɑyɛɛri kɔku nɛ̀ Mɛsudɑmmu kɔku nɛ̀ Sebɑɑ kɔku nɛ̀ Yodɑii kɔku nɛ̀ Mɛyɑkɑ̃ɑ̃ kɔku nɛ̀ Sebɑɑ kɔku nɛ̀ Siyɑɑ kɔku nɛ̀ Ebɛɛ kɔku. 14 Bɛ kó kunɑɑ̀mùnkù kó bɛyɑ̀ɑ̀rìbɛ̀ do tú Abiyɑi nɛ̀ Uuri nɛ̀ Yɑdoɑɑ nɛ̀ Kɑdɑɑdi nɛ̀ Mikɑyɛɛri nɛ̀ Yesisɑii nɛ̀ Yɑdo nɛ̀ Buusi. 15 Kunni yɑɑbirɛ Abidɑyɛɛdi birɛ Aii weè do bɛ̀ bɑkɛ́, 16 kɛ́mbo Kɑdɑɑdi tempɛ̃ Bɑsɑ̃ɑ̃ tenkɛ̀ kɛ nɛ́ yíɛ́nɛ̀ yɛhɛkɛ̀ yɛ̀ɛ̀ dɛ̀ tɔ̀kɛ́nɛ̀, kɛ̀ bɛ nɑɑcɛ̃nni ntú Sɑdonni kó kubiriku kɛ́ntɔ kɛ́tuɔkɛnɛ̀ bɛ tenkɛ̀ mɑ̀nku.

17 Kɛ̀ bɛ̀ɛ wɑ̃ri bɛ̀ yètɛ̀ dihɛì kó yɛpɑ́tɛ miɛkɛ Yotɑmmu tu dìì mɔ̀nnì Sudɑɑ kɔbɛ kóo kpɑ̀ɑ̀tì nɛ̀ Sedoboɑmmu tu dìì mɔ̀nnì Isidɑyɛɛribɛ kóo kpɑ̀ɑ̀tì.

18 Dubɛnni nɛ̀ Kɑdi nɛ̀ Mɑnɑnsee nɑɑ̀mùnkù kɔbɛ kó dikéè tɛrì bɛ̀ do mɔkɛ bɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ sikɔupípísìnɑ̀ɑ̀ nɛ̀ sikɔupísìnɑ̀ɑ̀ nɛ̀ sikɔusìyiekɛ̀ nɛ̀ sipísìkuɔ̀ (44760) bɛ̀ do tú bɛ̀ɛ̀ nɔ mbɛ̀mbɛ mudoò mɛsɑ̀ɑ̀ kɛ tɔu tidɔpììtì nɛ̀ yɛkpɑ̀rìse nɛ̀ dɛtɑ̃nnɛ̀. 19 Kɛ̀ bɛ̀ɛ dokɛ́nɛ̀ Akidiibɛ nɛ̀ Ayetuu botí kɔbɛ nɛ̀ Nɑfisi botí kɔbɛ nɛ̀ Nɑdɑbu botí. 20 Dɛ kó mudoò miɛkɛ kɛ̀ bɛ̀ɛ bɑntɛ́ kɛ dò nKuyie mbo tee, kɛ́ kù bɑ̀ńtɛ̀ kɛ́ kù mɔɔ mɛteèmmɛ̀. Kɛ̀ kùu bɛ̀ teennɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ɛ nɑ Akidiibɛ nɛ̀ bɛ̀ɛ̀ bɛ̀ kòḿmú, 21 kɛ́pĩ́mmú bɛ wũɔ̃ ìì tu: Yòyóbɛ̀ sikɔupípísìnùmmù (50000) ipe nɛ̀ sibɔɔ́ sikɔupíkɔ̀ùpísìdɛ́ nɛ̀ sikɔupípísìnùmmù (250000) nɛ̀ sɑ̃mmɑrímú sikɔupísìdɛ́ (2000) kɛ́pĩ́mmúnɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ tɛkɔupíkɔ̀ùtɛ̀ kɛ́kònnɛ̀ (100000). 22 Kɛ̀ bɛ̀ɛ kuɔ bɛ dootitɔbɛ̀ pɛ́u kɛ yɛ̃́ dɛ kó mudoò do túmɛ̀ Kuyie nkɔ̃mu mmu, kɛ́deè kɛ́kɑri bɛ tenkɛ̀ kɛ́mbo kɛ̀ Asidii kóo kpɑ̀ɑ̀tì yɑ̀ɑ bɛ̀ pĩ̀ḿmúnɛ̀ kɛ́kònnɛ̀ o ɛì.

Mɑnɑnsee kó kuwuɔ ndikéè tɛrì kɔbɛ

23 Kɛ̀ Mɑnɑnsee kó kuwuɔ ndikéè sɔnnii kɔtɛ kɛ́kɑri Bɑsɑ̃ɑ̃ tenkɛ̀, kɛ́ntɔ kɛ́tuɔkɛnɛ̀ Bɑɑdi-Ɛdimɔɔ nɛ̀ Senii nɛ̀ Ɛdimɔɔ tɑ̃rɛ̀. Kɛ̀ bɛ wuɔ nsṹṹ. 24 Ntɛ bɛ̀ɛ̀ do ni bɛ cɛ̃́ĩ bɛ yètɛ̀: Efɛɛ nɛ̀ Iseii nɛ̀ Ediyɛɛdi nɛ̀ Asidiyɛɛdi nɛ̀ Idimmɛyɑ nɛ̀ Odɑfiɑ nɛ̀ Yɑdiyɛɛdi. Bɛmɔu bɛ̀ do tú bɛ̀ɛ̀ yètɛ̀ feí bɛ̀mbɛ, yɛkɔ̃m̀bɔ̀ yɛmbɛ̀.

25 Dubɛnni kó kuwuɔ nnɛ̀ Kɑdi kɔku nɛ̀ Mɑnɑnsee kɔku dikéè, kɛ̀ bɛ̀ɛ yetɛ Kuyie mbɛ yɛmbɛ̀ do tũ nkù, kɛ́ kù bùtínnɛ́ kɛ́fíé iwũɔ̃ yɛbɔkɛ̀ ibotí tɛì do feu yɛ̀, kɛ̀ Kuyie nyì kùɔ kɛ́ bɛ̀ kɑ̀nnɛ. 26 Mɛm̀mɛ kɛ̀ Kuyie nyIsidɑyɛɛribɛ tũ nkùu íi nhAsidii kpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ Pudi nɛ̀ Tekidɑti-Fɑdɑsɑɑ bɛ miɛkɛ, kɛ̀ bɛ̀ɛ bɛ̀ do mudoò kɛ́ bɛ̀ nɑ kɛ́ bɛ̀ pĩ̀ḿmú kɛ́kònnɛ̀ Adɑɑ ɛì nɛ̀ Abɔɔ kpɛri nɛ̀ Adɑ yɛ tenkɛ̀. Kɛ̀ bɛ̀ mpɛkɛ́nɛ̀ Kosɑ̃ɑ̃ kó kukó nkɛ kpɑɑ́ dɛ̀ bo nɛ̀ yíenní.

Defii kó kufuku duɔ́ kɛ dòmmɛ̀

27 Defii kó ibí iì tu: Kɛrisonni nɛ̀ Keɑti nɛ̀ Mɛdɑdi. 28 Kɛ̀ Keɑtii pɛitɛ́ Amidɑmmu nɛ̀ Yeseɑ nɛ̀ Ebunɔɔ nɛ̀ Usiyɛɛdi. 29 Kɛ̀ Amidɑmmu pɛitɛ́ Anɔɔ nɛ̀ Mɔyiisi nɛ̀ bɛ tɑ̃ũ̀ Midiyɑmmu. Kɛ̀ Anɔɔ pɛitɛ́ Nɑdɑbu nɛ̀ Abiu nɛ̀ Edɑsɑɑ nɛ̀ Itɑmɑɑ. 30 Kɛ̀ Edɑsɑɑ pɛitɛ́ Pinɑsi kɛ̀ Pinɑsii pɛitɛ́ Abisuɑ. 31 Kɛ̀ Abisuɑ pɛitɛ́ Buki kɛ̀ Bukii pɛitɛ́ Usi, 32 kɛ̀ Usii pɛitɛ́ Sedɑyɑ kɛ̀ Sedɑyɑɑ pɛitɛ́ Mɛdɑyɔti. 33 Kɛ̀ Mɛdɑyɔtii pɛitɛ́ Amɑdiɑ kɛ̀ Amɑdiɑ pɛitɛ́ Aitubu. 34 Kɛ̀ Aitubuu pɛitɛ́ Sɑdɔki kɛ̀ Sɑdɔkii pɛitɛ́ Aimɑsi 35 kɛ̀ Aimɑsii pɛitɛ́ Asɑdiɑ kɛ̀ Asɑdiɑɑ pɛitɛ́ Yoɑnɑnni 36 kɛ̀ Yoɑnɑnnii pɛitɛ́ Asɑdiɑ weè do tú ikuɔ́ nìùtì Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ miɛkɛ Sɑdomɔɔ do mɑɑ́ tɛ̀ Sedisɑdɛmmu. 37 Kɛ̀ Asɑdiɑ pɛitɛ́ Amɑdiɑ kɛ̀ Amɑdiɑɑ pɛitɛ́ Aitubu 38 kɛ̀ Aitubuu pɛitɛ́ Sɑdɔki kɛ̀ Sɑdɔkii pɛitɛ́ Sɑdummu 39 kɛ̀ Sɑdummuu pɛitɛ́ Idikiyɑ kɛ̀ Idikiyɑɑ pɛitɛ́ Asɑdiɑ 40 kɛ̀ Asɑdiɑɑ pɛitɛ́ Sedɑyɑ kɛ̀ Sedɑyɑɑ pɛitɛ́ Yosɑdɑki. 41 Kuyie ndo duɔ́ ndìì mɔ̀nnì kɛ̀ okpɑ̀ɑ̀tì Nɛbukɑnnɛsɑɑ pĩ́ nSudɑɑ kɔbɛ nɛ̀ Sedisɑdɛmmu kɔbɛ kɛ́ we nwɛ̃nnɛ́nɛ̀ Yosɑdɑki kɛ́kònnɛ̀ Bɑbidɔnni.

6

Defii kó kuwuɔ nkɔbɛ tɔbɛ̀

1 Defii kó ibí do tú: Kɛrisonni nɛ̀ Keɑti nɛ̀ Mɛdɑdi. 2 Kɛ̀ Kɛrisonni kó ibí ntú Dibini nɛ̀ Simmɛii. 3 Kɛ̀ Keɑti kpɛyi tú: Amudɑmu nɛ̀ Isɑɑdi nɛ̀ Abunɔɔ nɛ̀ Usiyɛɛdi. 4 Kɛ̀ Mɛdɑdi kpɛyi ntú Mɑdi nɛ̀ Musii. Bɛɛ̀ do tú Defii kó kuwuɔ nkó tinɑɑ̀mùntì kó bɛyɑ̀ɑ̀rìbɛ̀.

5 Ntɛ Kɛrisonni kó kunɑɑ̀mùnkù do duɔ́ kɛ dòmmɛ̀: Kɛrisonni weè do pɛitɛ́ Dibini, kɛ̀ Dibinii pɛitɛ́ Yɑɑti, kɛ̀ Yɑɑtii pɛitɛ́ Simmɑ, 6 kɛ̀ Simmɑ pɛitɛ́ Yoɑ kɛ̀ Yoɑ pɛitɛ́ Ido kɛ̀ Idoo pɛitɛ́ Sedɑ, nɛ̀ Yeɑtidɑii.

7 Ntɛ Keɑti kó kunɑɑ̀mùnkù duɔ́ kɛ dòmmɛ̀: Keɑti weè do pɛitɛ́ Aminnɑdɑbu kɛ̀ Aminnɑdɑbuu pɛitɛ́ Kodee kɛ̀ Kodee pɛitɛ́ Aitubu. 8 Kɛ̀ Aitubuu pɛitɛ́ Ɛdikɑnɑɑ kɛ̀ Ɛdikɑnɑɑ pɛitɛ́ Abiyɑsɑfu, kɛ̀ Abiyɑsɑfuu pɛitɛ́ Aimɑsi, 9 kɛ̀ Aimɑsii pɛitɛ́ Tɑɑti kɛ̀ Tɑɑtii pɛitɛ́ Udiyɛɛdi kɛ̀ Udiyɛɛdii pɛitɛ́ Osiɑsi, kɛ̀ Osiɑsii pɛitɛ́ Sɑuri.

10 Ɛdikɑnɑɑ do pɛitɛ́ initidɑbí ìdɛ́ì ndi, Amɑsɑii nɛ̀ Aimɔti. 11 Kɛ̀ Aimɔtii pɛitɛ́ Ɛdikɑnɑɑ, kɛ̀ Ɛdikɑnɑɑ pɛitɛ́ Sɑfɑii, kɛ̀ Sɑfɑii pɛitɛ́ Nɑɑti 12 kɛ̀ Nɑɑtii pɛitɛ́ Sɑmmuyɛɛri, 13 kɛ̀ Sɑmmuyɛɛrii pɛitɛ́ o kóo po Sowɛɛri nɛ̀ o nɑntɛ̀ Abiɑ.

14 Ntɛ Mɛdɑdi kó kunɑɑ̀mùnkù duɔ́ kɛ dòmmɛ̀: Mɛdɑdi weè do pɛitɛ́ Mɑdi, kɛ̀ Mɑdii pɛitɛ́ Dibini, kɛ̀ Dibinii pɛitɛ́ Simmɛii, kɛ̀ Simmɛii pɛitɛ́ Usɑɑ, 15 kɛ̀ Usɑɑ pɛitɛ́ Simɑ kɛ̀ Simɑɑ pɛitɛ́ Akiyɑ, kɛ̀ Akiyɑɑ pɛitɛ́ Asɑyɑ.

16 Bɛ̀ tɑnnɛ́ dìì mɔ̀nnì Kuyie ntɑummɛ̀ tɔu ku cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ miɛkɛ, kɛ̀ Dɑfiti duɔ́ nkɛ̀ Defii yɑɑ̀bí iì nte mudèmmù. 17 Sɑdomɔɔ mu ndo í mɑɑ́ Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ Sedisɑdɛmmu kɛ̀ bɛɛ̀ te mudèmmù Kuyie ntɑummɛ̀ tɔu ììkɛ̀ ikuɔ́ yɛ̃ ndɛ̀ ndòmmɛ̀.

18 Ntɛ bɛ̀ɛ̀ do te mudèmmù nɛ̀ bɛ bío: Keɑti nɑɑ̀mùnkù miɛkɛ Sɑmmuyɛɛri yɑɑ̀birɛ Emɑnni Sowɛɛri birɛ. 19-23 Ntɛ o kó kuwuɔ ndo duɔ́ kɛ dòmmɛ̀: Sɑkɔbu weè pɛitɛ́ Defii kɛ̀ Defii pɛitɛ́ Keɑti kɛ̀ Keɑtii pɛitɛ́ Isɑɑdi, kɛ̀ Isɑɑdi pɛitɛ́ Kodee kɛ̀ Kodee pɛitɛ́ Ebiyɑsɑfu kɛ̀ Ebiyɑsɑfuu pɛitɛ́ Asii kɛ̀ Asii pɛitɛ́ Tɑɑti kɛ̀ Tɑɑtii pɛitɛ́ Sefɑnniyɑ kɛ̀ Sefɑnniyɑɑ pɛitɛ́ Asɑdiɑ kɛ̀ Asɑdiɑɑ pɛitɛ́ Sowɛɛri kɛ̀ Sowɛɛrii pɛitɛ́ Ɛdikɑnɑɑ kɛ̀ Ɛdikɑnɑɑ pɛitɛ́ Amɑsɑii kɛ̀ Amɑsɑii pɛitɛ́ Mɑɑti kɛ̀ Mɑɑtii pɛitɛ́ Ɛdikɑnɑɑ kɛ̀ Ɛdikɑnɑɑ pɛitɛ́ Sufu kɛ̀ Sufuu pɛitɛ́ Toɑɑ kɛ̀ Toɑɑ pɛitɛ́ Pediyɛɛdi kɛ̀ Pediyɛɛdi pɛitɛ́ Yeodɑmmu kɛ̀ Yeodɑmmuu pɛitɛ́ Ɛdikɑnɑɑ kɛ̀ Ɛdikɑnɑɑ pɛitɛ́ Sɑmmuyɛɛri.

24 Kɛ̀ Emɑnni tebitɛ Asɑfu ncómmú o bɑkù yoú kɛ ni didentĩ̀nnì tɛrì, ò do tú Simmɛɑɑ yɑɑ̀birɛ Bedikiɑ birɛ ndɛ. 25-28 Ntɛ o kó kuwuɔ ndo duɔ́ kɛ̀ dòmmɛ̀: Defii weè do pɛitɛ́ Kɛrisonni, kɛ̀ Kerisonni pɛitɛ́ Yɑɑti kɛ̀ Yɑɑtii pɛitɛ́ Simmɛii kɛ̀ Simmɛii pɛitɛ́ Simɑ kɛ̀ Simɑɑ pɛitɛ́ Etɑ̃ɑ̃ kɛ̀ Etɑ̃ɑ̃ pɛitɛ́ Adɑyɑ kɛ̀ Adɑyɑɑ pɛitɛ́ Sedɑ kɛ̀ Sedɑɑ pɛitɛ́ Etinii kɛ̀ Etinii pɛitɛ́ Mɑdikiɑ kɛ̀ Mɑdikiɑɑ pɛitɛ́ Bɑsiyɑ kɛ̀ Bɑsiyɑɑ pɛitɛ́ Mikɑyɛɛri kɛ̀ Mikɑyɛɛrii pɛitɛ́ Simɑ kɛ̀ Simɑɑ pɛitɛ́ Bedikiɑɑ kɛ̀ Bedikiɑɑ pɛitɛ́ Asɑfu. Kɛ̀ Defii weè ntú bɛ yɑ̀ɑ̀rì.

29-32 Kɛ̀ Emɑnni nɛ̀ Asɑfu bɛ tebitɛ Etɑ̃ɑ̃ còḿmú o bɑkù cɑ̃̀nku kɛ ni didentĩ̀nnì tɛrì. Ò do tú Abudi yɑɑ̀birɛ Kisi birɛ ndɛ. Ntɛ o kó kuwuɔ ndo duɔ́ kɛ dòmmɛ̀: Defii weè do pɛitɛ́ Mɛdɑdii kɛ̀ Mɛdɑdii pɛitɛ́ Muusi kɛ̀ Muusii pɛitɛ́ Mɑdi kɛ̀ Mɑdii pɛitɛ́ Semmɛɛdi kɛ̀ Semmɛɛdii pɛitɛ́ Bɑni kɛ̀ Bɑnii pɛitɛ́ Amisi kɛ̀ Amisii pɛitɛ́ Idikiyɑ kɛ̀ Idikiyɑ pɛitɛ́ Amɑsiɑ kɛ̀ Amɑsiɑɑ pɛitɛ́ Asɑbiɑ kɛ̀ Asɑbiɑɑ pɛitɛ́ Mɑduki kɛ̀ Mɑdukii pɛitɛ́ Abudi kɛ̀ Abudii pɛitɛ́ Kiisi, kɛ̀ Kiisi pɛitɛ́ Etɑnni.

33 Kɛ̀ Defii kó kuwuɔ nkɔbɛ mpĩ́ mmutɔ̃mmú tɛ̃mù mumɔu Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ miɛkɛ.

34 Anɔɔ nɛ̀ o bí bɛɛ̀ do te bɛ̀ bo mbɛnkúmɛ̀ Kuyie nyiwũɔ̃ bɛnìtìbɛ̀ kù pɑ̃ɑ̃ nyì, kɛ ì tùɔ̀ ndiwũɔ̃tɔ̀nnì ĩ́nkɛ̀, kɛ tuɔ̀ ntihúúntì dihúúntɔ̀nnì ĩ́nkɛ̀. Bɛɛ̀ do te bɛ̀ bo mpĩ́mmɛ̀ mutɔ̃mmú mumɔu mùù tu Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kɔ̃mu. Bɛɛ̀ do te bɛ̀ bo ndɔɔrimɛ̀ mɛyɛi ncĩ́ɛ̃́mmɛ̀ kó ikuɔ́ Isidɑyɛɛribɛ Kuyie ndo tì nɑ̀kɛ́ ku kóo tɔ̃ntì Mɔyiisi kɛ yɛ̃ ndɛmɔu dɛ̀ dò nkɛ́ndòmmɛ̀. 35 Ntɛ Anɔɔ yɑɑ̀bí: Anɔɔ weè do pɛitɛ́ Edɑsɑɑ kɛ̀ Edɑsɑɑ pɛitɛ́ Pinɑsi kɛ̀ Pinɑsii pɛitɛ́ Abisuɑ. 36 Kɛ̀ Abisuɑɑ pɛitɛ́ Buki kɛ̀ Bukii pɛitɛ́ Usi kɛ̀ Usii pɛitɛ́ Sedɑyɑ, 37 kɛ̀ Sedɑyɑɑ pɛitɛ́ Mɛdɑyɔti. Kɛ̀ Mɛdɑyɔtii pɛitɛ́ Amɑdiɑ kɛ̀ Amɑdiɑ pɛitɛ́ Aitubu, 38 Kɛ̀ Aitubuu pɛitɛ́ Sɑdɔki kɛ̀ Sɑdɔkii pɛitɛ́ Aimɑsi.

Bɛ̀ do duɔ́ nyɛ̀ɛ̀ ɛkɛ̀ Defii yɑɑ̀bí

39 Ntɛ bɛ̀ do totí mɛ̀ɛ̀ botí yɛhɛkɛ̀ Anɔɔ yɑɑ̀bí: Bɛ̀ do tɑ̃ũ tɛ́tɛ́ kɛ̀ Keɑti kó kunɑɑ̀mùnkù kɔbɛ bɛɛ̀ ntú bɛketibɛ̀ kɛ́cɔutɛ́ bɛ kó kɛtenkɛ̀. 40 Yɛɛ̀ ɛkɛ̀ do tú Ebunɔɔ ɛì Sudɑɑ tempɛ̃ mmiɛkɛ nɛ̀ bɛ wũɔ̃ yó ncentì dɛ̀, 41 kɛ́duɔ́ ndɛpɑɑ nnɛ̀ dɛ kó sihɛkɛsí Yefundee birɛ Kɑdɛbu. 42-45 Kɛ̀ bɛ̀ɛ duɔ́ nyikuɔ́ nìùtì Anɔɔ yɑɑ̀bí Ebunɔɔ disɔ̀rì kó yɛhɛkɛ̀. Ebunɔɔ nɛ̀ Dibunɑɑ nɛ̀ Yɑtiidi nɛ̀ Ɛsitemmɔɑ nɛ̀ Idenni nɛ̀ Debii nɛ̀ Asɑ̃ɑ̃ nɛ̀ Bɛti-Semɛsi. Kɛ̀ Bɛnsɑmɛɛ kó kutempɛ̃ nkpɛyɛ ntú Kebɑɑ nɛ̀ Adimɛti nɛ̀ Anɑtɔti, kɛ̀ dɛ kó yɛhɛkɛ̀ɛ wɛ̃nnɛ́ tɛpíítɛ̀ nɛ̀ yɛ̀tɑ̃ɑ̃ti nɛ̀ bɛ̀ wũɔ̃ yó ncentì dɛ̀.

46 Kɛ̀ bɛ̀ɛ tɑ̃ũ tɛ́tɛ́ kɛ́duɔ́ nKeɑti kó kunɑɑ̀mùnkù kɔbɛ tɔbɛ̀ bɛ kó yɛhɛkɛ̀ Efɑdɑimmu tempɛ̃ mmiɛkɛ, nɛ̀ Dɑnni kó kutempɛ̃ mmiɛkɛ, nɛ̀ Mɑnɑnsee kó kuwuɔ ndikéè kùù bo diyiè yìɛ̀ní kɛ̀ ku miɛkɛ. 47 Kɛ̀ bɛ̀ɛ duɔ́ nKedisɔ̃ɔ̃ kó kunɑɑ̀mùnkù kɔbɛ bɛ kó yɛhɛkɛ̀ tɛpíítɛ̀ nɛ̀ yɛ̀tɑ̃ɑ̃ti Isɑkɑɑ nɛ̀ Asɛɛ nɛ̀ Nɛfutɑdii nɛ̀ Mɑnɑnsee kó kuwuɔ itempɛ̃ mmiɛkɛ ìì bo Bɑsɑ̃ɑ̃ tenkɛ̀ miɛkɛ. 48 Kɛ̀ bɛ̀ɛ tɑ̃ũ tɛ́tɛ́ kɛ́duɔ́ Mɛdɑdi kó kunɑɑ̀mùnkù kɔbɛ bɛ kó yɛhɛkɛ̀ tɛpíítɛ̀ nɛ̀ yɛ̀dɛ́ɛ̀, Dubɛnni nɛ̀ Kɑdi nɛ̀ Sɑbunɔɔ bɛ tenkɛ̀ miɛkɛ. 49 Isidɑyɛɛribɛ do duɔ́ ndɛ kó yɛhɛkɛ̀ Defiibɛ, kɛ́ bɛ̀ duɔ́nnɛ̀mu bɛ wũɔ̃ yó ncentì dɛ̀. 50 Yɛhɛkɛ̀ ti nɑ̀kɛ́ yɛ̀ɛ̀ kpɛ́í yɛ̀ do bo Sudɑɑ nɛ̀ Simmɛɔ̃ɔ̃ nɛ̀ Bɛnsɑmɛɛ bɛ kó itempɛ̃ mmiɛkɛ nkɛ, bɛ̀ do tɑ̃ũ tɛ́tɛ́ nwe kɛ́ yɛ̀ mbɛ̀ duɔ́.

51-55 Ntɛ disɔ̀rì kó yɛhɛkɛ̀ bɛ̀ do duɔ́ nyɛ̀ Keɑti kó kunɑɑ̀mùnkù kɔbɛ Efɑdɑimmu tempɛ̃ mmiɛkɛ nɛ̀ Sisɛmmu tɑ̃rɛ̀ kɔku miɛkɛ, yɛ̀ɛ̀ tu: Kesɛɛ nɛ̀ Yokimɛɑmmu nɛ̀ Bɛti-Onɔɔ nɛ̀ Ayɑnɔɔ nɛ̀ Kɑti-Dimɔɔ kɛ́ bɛ̀ duɔ́nnɛ̀ Mɑnɑnsee kó kuwuɔ ndikéè tɛrì, dìì bo diyiè tɑɑ̀ kɛ̀ɛ̀ bíɛ́kɛ̀ dɛ kó yɛhɛkɛ̀ yɛ̀ɛ̀ tu: Anɛɛ nɛ̀ Bideɑmmu, bɛ̀ do yɛ̀ mbɛ̀ duɔ́, kɛ́ bɛ̀ duɔ́nnɛ̀mu bɛ wũɔ̃ yó ncentì dɛ̀.

56-61 Ntɛ bɛ̀ do duɔ́ nyɛ̀ɛ̀ ɛkɛ̀ Kɛrisonni kó kunɑɑ̀mùnkù kɔbɛ, Mɑnɑnsee kó kuwuɔ ndikéè dìì bo diyiè yìɛ̀ní kɛ̀ɛ̀ bíɛ́kɛ̀ kó kutempɛ̃ mmiɛkɛ Konɑɑ ɛì nɛ̀ Asitɑdoti yɛ̀ɛ̀ bo Bɑsɑ̃ɑ̃ tenkɛ̀ miɛkɛ. Isɑkɑɑ kó kutempɛ̃ mmiɛkɛ kɛ́ bɛ̀ duɔ́nnɛ̀ Kedɛsi nɛ̀ Dɑbedɑti nɛ̀ Dɑmɔti nɛ̀ Anɛmmɛii. Asɛɛ tempɛ̃ mmiɛkɛ kɛ́ bɛ̀ duɔ́ Mɑsɑdi nɛ̀ Abudonni nɛ̀ Ukoki nɛ̀ Deɔbu. Nɛfutɑdii tempɛ̃ mmiɛkɛ kɛ́ bɛ̀ duɔ́ Kedɛsi ɛì dìì bo Kɑdidee nɛ̀ Amɔɔ nɛ̀ Kidiyɑtɑimmu. Bɛ̀ do yɛ̀ mbɛ̀ duɔ́ nkɛ́ bɛ̀ duɔ́nnɛ̀mu bɛ wũɔ̃ yó ncentì dɛ̀.

62-66 Ntɛ bɛ̀ do duɔ́ nyɛ̀ɛ̀ ɛkɛ̀ Mɛdɑdi kó kunɑɑ̀mùnkù kɔbɛ, Sɑbunɔɔ kó kutempɛ̃ mmiɛkɛ, dɛ kó yɛhɛkɛ̀ tu yiɛ: Dimmɔnɔɔ nɛ̀ Tɑbɔɔ, kɛ́ bɛ̀ duɔ́ nDubɛnni kó kutempɛ̃ nkùù bo kukó nSuditɛ̃ɛ̃ diyiè yìɛ̀ní kɛ̀ɛ̀ bíɛ́kɛ̀ kɛ tɔ́kɛ́nɛ̀ Sedikoo dɛ kó yɛhɛkɛ̀ yɛ̀ɛ̀ tu: Dikpɑ́ɑ̀ kó dihɛì Besɛɛ Yɑɑsi nɛ̀ Kedemɔti nɛ̀ Mɛtɑɑti. Kɑdi tempɛ̃ mmiɛkɛ kɛ́ bɛ̀ duɔ́ Dɑmɔti ɛì dìì bo Kɑdɑɑdi tenkɛ̀ miɛkɛ nɛ̀ Mɑdɑimmu nɛ̀ Ɛsibonni nɛ̀ Yɑsɛɛ, kɛ́ɑ̃nnɛ́ bɑ́ dìì ɛì nɛ̀ bɛ wũɔ̃ yó ncentì dɛ̀.

7

Isɑkɑɑ kó kuwuɔ ndo duɔ́ kɛ dòmmɛ̀

1 Kɛ̀ Isɑkɑɑ kó ibí mbo ìnɑ̀ɑ̀: Todɑ nɛ̀ Puɑ nɛ̀ Yɑsubu nɛ̀ Simmudonni. 2 Kɛ̀ Todɑ kpɛyi ntú: Usi nɛ̀ Defɑyɑ nɛ̀ Yediyɛɛdi nɛ̀ Yɑmmɑii nɛ̀ Ibusɑmmu nɛ̀ Sɑmmuyɛɛri, bɛɛ̀ do tú bɛkótíbɛ̀ Todɑ nɑɑ̀mùnkù miɛkɛ, kɛ tú yɛkɔ̃m̀bɔ̀ yɛmbɛ̀. Okpɑ̀ɑ̀tì Dɑfiti bɑkɛ́ dìì mɔ̀nnì bɛ̀ do bo sikɔupípísìdɛ́ nɛ̀ sikɔupísìdɛ́ nɛ̀ sikɔusìkuɔ̀ ndi (22600). 3 Kɛ̀ Usii kpɛyi ntú Isidɑyɑ kɛ̀ Isidɑyɑɑ pɛitɛ́ Mikɑyɛɛri nɛ̀ Abudiɑsi nɛ̀ Sowɛɛdi nɛ̀ Isiyɑ bɛmɔu mɛmmɛ bɛ̀ do tú bɛ̀ɛ̀ kòtí bɛ̀mbɛ bɛ cɛ̃́ĩ miɛkɛ. 4 Bɛ kó tinɑɑ̀mùntì miɛkɛ kɛ̀ bɛnitidɑɑbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ dò nkɛ́nɑ kɛ́kɔtɛ mudoò kɛ̀ bɛ̀ mbo sikɔupípísìtɑ̃ɑ̃ti nɛ̀ sikɔupísìkuɔ̀ (36000), kɛ yɛ̃́ bɛ̀ do mɔkɛmɛ̀ bɛnitipòbɛ̀ pɛ́u kɛ̀ bɛ̀ɛ bɛ̀ piɛ́ ibí.

5 Kɛ̀ bɛ̀ɛ kɑɑ nyIsɑkɑɑ kó kunɑɑ̀mùnkù miɛkɛ bɛ̀ɛ̀ nɔ mmudoò kɛ tú yɛkɔ̃m̀bɔ̀ yɛmbɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ mbo sikɔupípísìni nɛ̀ sikɔupísìyiekɛ̀ (87000).

Bɛnsɑmɛɛ kó kuwuɔ ndo duɔ́ kɛ dòmmɛ̀

6 Kɛ̀ Bɛnsɑmɛɛ kó ibí mbo ìtɑ̃ɑ̃ti Bedɑɑ nɛ̀ Bekɛɛ nɛ̀ Yediyɑyɛɛdi. 7 Kɛ̀ Bedɑɑ pɛitɛ́ inùmmù Etisibonni nɛ̀ Uusi nɛ̀ Usiyɛɛdi nɛ̀ Yedimɔti nɛ̀ Idi, bɛ̀ do tú yɛkɔ̃m̀bɔ̀ yɛmbɛ̀ mbɛ kɛ bɑkɛ́ bɛ nɑɑ̀mùntì, bɛmɔu kɛ̀ bɛ̀ mbo sikɔupípísìdɛ́ nɛ̀ sikɔupísìdɛ́ nɛ̀ sipísìtɑ̃ɑ̃ti nɛ̀ bɛ̀nɑ̀ɑ̀ (22034). 8 Kɛ̀ Bekɛɛ pɛitɛ́ Semidɑɑ nɛ̀ Yoɑsi nɛ̀ Ediesɛɛ nɛ̀ Edioyennɑii nɛ̀ Omudi nɛ̀ Yedemɔti nɛ̀ Abiyɑ nɛ̀ Anɑtɔti nɛ̀ Ademɛti. Bekɛɛ kó ibí nyì mɛmmɛ. 9 Kɛ̀ bɛ̀ɛ kɑɑ mbɛ kó tinɑɑ̀mùntì kɔbɛ kɛ̀ bɛ̀ mbo bɛnìtìbɛ̀ sikɔupípísìdɛ́ nɛ̀ sikɔusìdɛ́ (20200) bɛ̀ɛ̀ nɔ mmudoò kɛ tú yɛkɔ̃m̀bɔ̀ yɛmbɛ̀. 10 Yediyɑyɛɛdi weè do pɛitɛ́ Bideɑnni kɛ̀ Bideɑnni bí ntú Seusi nɛ̀ Bɛnsɑmɛɛ nɛ̀ Eudi nɛ̀ Kennɑnɑɑ nɛ̀ Setɑ̃ɑ̃ nɛ̀ Tɑdisisi nɛ̀ Aisɑyɑɑ. 11 Yediyɑyɛɛdi yɑɑ̀bí nyi mɛmmɛ. Bɑ́ wè koò nkótí o nɑɑ̀mùnkù miɛkɛ, kɛ̀ bɛ̀ɛ bɛ̀ kɑɑ nkɛ̀ bɛ̀ mbo tɛkɔupípíítɛ̀ nɛ̀ sikɔupísìyiekɛ̀ nɛ̀ sikɔusìdɛ́ (17200). Bɛɛ̀ nɔ mmudoò kɛ tú yɛkɔ̃m̀bɔ̀ yɛmbɛ̀.

12 Idi weè do pɛitɛ́ Supimmu nɛ̀ Upimmu, Kɛ̀ Aɛɛ pɛitɛ́ Usimmu.

13 Kɛ̀ Nɛfutɑdii bí ntú Yɑsiyɛɛdi nɛ̀ Kunni nɛ̀ Yesɛɛ nɛ̀ Sɑdummu. Bɛ̀ do tú Bidɑɑ yɑɑ̀bí nyi.

Mɑnɑnsee kó kuwuɔ nduɔ́ kɛ dòmmɛ̀

14 Mɑnɑnsee pocɛ̃nnì ò do tùótɛ́ dì Asidii kɔbɛ miɛkɛ weè do ò pɛitɛ́ Asidiyɛɛdi nɛ̀ Mɑkiidi, kɛ̀ Mɑkiidii pɛitɛ́ Kɑdɑɑdi, 15 kɛ̀ Mɑkiidi wɑɑ́ nhonitipòkù kɛ́puó Supimmu kɛ́wɑɑ́ nhotɔù kɛ́puó Upimmu, kɛ́mmɔkɛ o tɑ̃ũ̀ mɔù kòo yètìrì tu Mɑɑkɑ. Mɑkiidi birɛ tɛrɛ̀ do tú Sedofɑdi, kɛ̀ Sedofɑdii piɛ́ initipobí mɑ́ɑ̀. 16 Kɛ̀ Mɑkiidii puokɛ Mɑɑkɑ kòo ò pɛitɛ́ dɛnitidɑbirɛ kɛ́ dɛ̀ yu kɛ dɔ̀ Pɛdɛsi, kɛ́yíɛ́ kɛ́pɛitɛ́ dɛtɛrɛ̀ kɛ́ dɛ̀ yu kɛ dɔ̀ Sedɛsi kɛ̀ Sedɛsii pɛitɛ́ Udɑmmu nɛ̀ Dekɛmmu, 17 kɛ̀ Udɑmmuu pɛitɛ́ Bedɑnni.

Kɑdɑɑdi nɑɑ̀mùnkù kɔbɛ mbɛ mɛmmɛ. Kɑdɑɑdi do tú Mɑkiidi birɛ ndɛ Mɑnɑnsee yɑɑ̀birɛ.

18 Kɛ̀ Kɑdɑɑdi tɑ̃ũ̀ Amɔdekɛtii pɛitɛ́ Isehɔɔdi nɛ̀ Abiesɛɛ nɛ̀ Mɑdɑ. 19 Kɛ̀ Semidɑɑ bí ntú: Ayɑnni nɛ̀ Sisɛmmu nɛ̀ Dikii nɛ̀ Anniyɑmmu.

Efɑdɑimmu kó kuwuɔ nduɔ́ kɛ dòmmɛ̀

20 Kɛ̀ Efɑdɑimmuu pɛitɛ́ Sutedɑɑ kɛ̀ Sutedɑɑ pɛitɛ́ Bedɛdi kɛ̀ Bedɛdii pɛitɛ́ Tɑɑti kɛ̀ Tɑɑtii pɛitɛ́ Edeyɑdɑ kɛ̀ Edeyɑdɑɑ pɛitɛ́ Tɑɑti. 21 Kɛ̀ Tɑɑtii pɛitɛ́ Sɑbɑdi nɛ̀ Sutedɑɑ. Kɛ̀ Efɑdɑimmu bí tɛì ìdɛ́ì Esɛɛ nɛ̀ Edeyɑɑdi kɛ̀ bɛ̀ ndɔ́ kɛ́fietɛ Kɑdi ɛì kɔbɛ kó iwũɔ̃ kɛ̀ bɛ̀ɛ bɛ̀ kùɔ. 22 Kɛ̀ bɛ̀ cicɛ Efɑdɑimmu nkuɔ̀ mbɛ kṹṹ nkɛ dɔ̀ yɛwe pɛ́u, kòo tebìí ò bɑ̀ńtɛ̀. 23 Dɛ kó difɔ̃nkúò kòo duɔ́nɛ̀ o pokù kòo púó nkɛ́pɛitɛ́ dɛnitidɑbirɛ kɛ́ dɛ̀ yu kɛ dɔ̀: Bediyɑ, kɛ yɛ̃́ mɛyɛǹcɑɑ̀rìmɛ̀ do bomɛ̀ o cĩ́ɛ̃̀tɛ̀. 24 Kòo yíɛ́ kɛ́pɛitɛ́ dɛnitipobirɛ kɛ́ dɛ̀ yu kɛ dɔ̀: Seedɑ, dɛɛ̀ do mɑɑ́ Bɛti-Onɔɔ tennì ĩ́nkɛ̀ nɛ̀ Bɛti-Onɔɔ biriku nɛ̀ dihɛì bɛ̀ tu dì Usenni Seedɑ. 25 Kɛ̀ Bedɑ pɛitɛ́ Defɑɑ kòò pɛitɛ́ Desɛfu kɛ̀ Desɛfuu pɛitɛ́ Tedɑɑ kɛ̀ Tedɑɑ pɛitɛ́ Tɑɑmmu, 26 kɛ̀ Teɑnnii pɛitɛ́ Dɑedɑnni kɛ̀ Dɑedɑnnii pɛitɛ́ Ammiudi kɛ̀ Ammiudii pɛitɛ́ Edisɑmɑɑ, 27 kɛ̀ Edisɑmɑɑ pɛitɛ́ Nunni kɛ̀ Nunnii pɛitɛ́ Sosuwee.

28 Bɛɛ̀ do te Betɛɛdi ɛì nɛ̀ bɛ wũɔ̃ yó ncentì dɛ̀, Nɑdɑɑ diyiè yìɛ̀ní kɛ̀ɛ̀ bíɛ́kɛ̀, kɛ́nte Kesɛɛ ɛì nɛ̀ Sisɛmmu ɛì nɛ̀ bɛ wũɔ̃ yó ncentì dɛ̀ diyiè tɑɑ̀ kɛ̀ɛ̀ bíɛ́kɛ̀ kɛ́ntɔ kɛ́tuɔkɛnɛ̀ Ayɑ ɛì nɛ̀ bɛ̀ wũɔ̃ yó ncentì dɛ̀.

29 Mɑnɑnsee kó ibí iì do te Bɛti-Seɑnni ɛì nɛ̀ Tɑɑnɑki kpɛri nɛ̀ Mɛkidoo ɛì nɛ̀ Dɔdiɑ nɛ̀ bɛ wũɔ̃ yó ncentì dɛ̀.

Dɛ kó yɛhɛkɛ̀ Isidɑyɛɛri birɛ Sosɛfu yɑɑ̀bí iì do yɛ̀ ɑ̃.

Asɛɛ kó kufuku duɔ́ kɛ dòmmɛ̀

30 Kɛ̀ Asɛɛ pɛitɛ́ Imunɑ nɛ̀ Isifɑ nɛ̀ Isifi nɛ̀ Bediyɑ nɛ̀ bɛ tɑ̃ũ̀ Sedɑɑ. 31 Kɛ̀ Bediyɑ pɛitɛ́ Ebɛɛ nɛ̀ Mɑdikiyɛɛdi, weè do pɛitɛ́ Bidisɑiti, 32 kɛ̀ Ebɛɛ pɛitɛ́ Yɑfidɛti nɛ̀ Somɛɛ nɛ̀ Otɑmmu nɛ̀ bɛ tɑ̃ũ̀ Suɑɑ. 33 Kɛ̀ Yɑfidɛtii pɛitɛ́ Pɑsɑki nɛ̀ Bimɑdi nɛ̀ Asefɑti. Yɑfiti pɛitɛ́ bɛ̀mbɛ. 34 Semɛɛ weè do pɛitɛ́ Dokɑ nɛ̀ Ububɑ nɛ̀ Arɑmu, 35 Edɛmmu weè do pɛitɛ́ Sofɑɑ nɛ̀ Imunɑ nɛ̀ Sedɛsi nɛ̀ Amɑdi. 36 Kɛ̀ Sofɑɑ pɛitɛ́ Suɑɑ nɛ̀ Adinɛfɛɛ nɛ̀ Suɑdi nɛ̀ Bedi nɛ̀ Imidɑ, 37 nɛ̀ Besɛɛ nɛ̀ Udi nɛ̀ Sɑmɑɑ nɛ̀ Sidisɑ nɛ̀ Itidɑnni nɛ̀ Beedɑ. 38 Kɛ̀ Itidɑnnii pɛitɛ́ Yefundee nɛ̀ Pisipɑ nɛ̀ Adɑ.

39 Kɛ̀ Udɑɑ pɛitɛ́ Adɑ nɛ̀ Anniyɛɛdi nɛ̀ Disiɑ.

40 Bɛmɔu mɛmmɛ bɛ̀ do tú Asɛɛ yɑɑ̀bí nyi mɛmmɛ. Bɛɛ̀ do tú bɛ cɛ̃́ĩ kó bɛkótíbɛ̀, kɛ tú bɛkpɑ̀rìnuɔmbɛ nɛ̀ yɛkɔ̃m̀bɔ̀ yɛmbɛ̀. Kɛ̀ bɛ̀ɛ kɑɑ Asɛɛ nɑɑ̀mùnkù kɔbɛ bɛ̀ɛ̀ nɔ mmudoò kɛ̀ bɛ̀ mbo sikɔupípísìdɛ́ nɛ̀ sikɔupísìkuɔ̀ (26000).

8

Bɛnsɑmɛɛ kó kuwuɔ nkɔbɛ bɛ̀ɛ̀ do bo Sedisɑdɛmmu

1 Ntɛ Bɛnsɑmɛɛ pɛitɛ́ ibí ìnùmmù kɛ̀ ì ntũmmɛ̀ itɔbɛ̀: 2 Bedɑɑ nɛ̀ Asebɛɛdi nɛ̀ Aɑdɑ nɛ̀ Nɔo nɛ̀ Dɑfɑ. 3 Kɛ̀ Bedɑɑ pɛitɛ́ Adɑri nɛ̀ Kedɑ nɛ̀ Ayiudi 4 nɛ̀ Abisuɑɑ nɛ̀ Nɑɑmɑ nɛ̀ Aoɑ, 5 nɛ̀ Kedɑ nɛ̀ Sefɑmmu nɛ̀ Udɑmmu.

6-7 Kɛ̀ Eudii pɛitɛ́ Nɑɑmɑɑ nɛ̀ Aiyɑ nɛ̀ Kedɑ. Bɛ̀ɛ̀ do tú bɛ cɛ̃́ĩ kó bɛkótíbɛ̀ kɛ́mbo Kebɑɑ kɛ̀ bɛ̀ɛ bɛ̀ bɛ̀ti kɛ̀ bɛ̀ɛ kɔtɛ kɛ́mbo Mɑnnɑɑti ɛì. Usɑɑ cicɛ Kedɑ nɛ̀ Ahiudi bɛɛ̀ do bɛ̀ niitɛ́ dɛ kó dihɛì.

8-9 Kɛ̀ Sɑdɑimmuu bɛti o pobɛ̀ bɛdɛ́ Usimmu nɛ̀ Bɑɑdɑ. Bɛ kó difɔ̃nkúò kòo ḿbo Mɔɑbu tempɛ̃ nkɛ́yíɛ́ kɛ́túótɛ́ Odɛsi, kòo pɛitɛ́ initidɑbí ìyiekɛ̀: Yobɑbu nɛ̀ Sibiɑ nɛ̀ Mɛsɑ nɛ̀ Mɑdikɑmmu 10 nɛ̀ Yesusi nɛ̀ Sɑkiɑ nɛ̀ Midimɑ, bɛɛ̀ do kótí bɛ cɛ̃́ĩ miɛkɛ. 11 O pokù Usimmu weè do pɛitɛ́ Abitubu nɛ̀ Edipɑdi. 12 Kɛ̀ Edipɑdii pɛitɛ́ Ebɛɛ nɛ̀ Miseɑmmu nɛ̀ Semmɛɛdi. Weè do mɑɑ́ Onɔɔ nɛ̀ Dɔdi ɛkɛ̀ nɛ̀ sihɛkɛsí sìì dɛ̀ tɔ̀kɛ́.

13 Bediyɑ nɛ̀ Semmɑ bɛɛ̀ do tú Ayɑnɔɔ ɛì kɔbɛ cɛ̃́ĩ kó bɛkótíbɛ̀. Bɛɛ̀ do bɛ̀ti Kɑdi ɛì kɔbɛ. 14-16 Kɛ̀ Bediyɑ kó ibí ntú: Aiyo nɛ̀ Sɑɑsɑki nɛ̀ Yedemɔti nɛ̀ Adɑdi nɛ̀ Edɛɛ nɛ̀ Mɑkɑyɛɛdi nɛ̀ Isepɑ nɛ̀ Yoɑ.

17-18 Kɛ̀ Edipɑdi kó ibí ntú: Sebɑdiɑ nɛ̀ Mɛsudɑmmu nɛ̀ Isikiɑ nɛ̀ Ebɛɛ nɛ̀ Isimɛdiɑ nɛ̀ Isidiɑ nɛ̀ Yobɑbu.

19-21 Kɛ̀ Simmɛii kó ibí ntú: Yɑkimmu nɛ̀ Sikidi nɛ̀ Sɑbudi nɛ̀ Edienɑii nɛ̀ Sidetɑii nɛ̀ Ediyɛɛri nɛ̀ Adɑyɑ nɛ̀ Bedɑyɑ nɛ̀ Simmudɑ.

22-25 Kɛ̀ Sɑsɑki kó ibí ntú: Isepɑ̃ɑ̃ nɛ̀ Ebɛɛ nɛ̀ Ediyɛɛri nɛ̀ Abudonni nɛ̀ Sikidi nɛ̀ Anɑnni nɛ̀ Anɑnniyɑ nɛ̀ Edɑmmu nɛ̀ Anɛtotiɑ nɛ̀ Ifideɑ nɛ̀ Pennuyɛɛdi.

26-27 Kɛ̀ Yedoɑmmu kó ibí ntú: Sɑmmɛsedɑii nɛ̀ Seɑdiɑ nɛ̀ Atɑdii nɛ̀ Yɑdesiɑ nɛ̀ Ediɑ nɛ̀ Sikidi.

28 Bɛɛ̀ do tú bɛ̀ɛ̀ kòtí bɛ nɑɑ̀mùntì duɔ́ kɛ dòmmɛ̀ kɛ́mbo Sedisɑdɛmmu.

29 Kɑbɑɔ̃ɔ̃ weè do ketɛ́ Kɑbɑɔ̃ɔ̃ ɛì kɛ́mbo di miɛkɛ kòo pokù yètìrì tu Mɑɑkɑ. 30 Kòo bísɑpo tu Abudonni kòo nɛi ntú Tisuu nɛ̀ Kiisi nɛ̀ Bɑɑdi nɛ̀ Nɑdɑbu, 31 nɛ̀ Kedɔɔri nɛ̀ Aiyo nɛ̀ Kesɛɛ, 32 kɛ̀ Mitidotii pɛitɛ́ Simmɑ kɛ̀ bɛ̀ mbo Sedisɑdɛmmu nɛ̀ bɛ tebìí.

Sɑuri yɑɑ̀bí

(Wéntɛ́ 9:39-44)

33 Nɛɛ weè do pɛitɛ́ Kiisi kɛ̀ Kiisii pɛitɛ́ Sɑuri kɛ̀ Sɑurii pɛitɛ́ Sonnɑtɑ̃ɑ̃ nɛ̀ Mɑdikisuɑ nɛ̀ Abinnɑdɑbu nɛ̀ Esibɑdi. 34 Kɛ̀ Sonnɑtɑ̃ɑ̃ pɛitɛ́ Mɛdibɑɑdi, kɛ̀ Mɛdibɑɑdi pɛitɛ́ Misee. 35 Kɛ̀ Misee pɛitɛ́ Pitɔ̃ɔ̃ nɛ̀ Mɛdɛki nɛ̀ Tɑdeɑ. 36 Kɛ̀ Aɑsii pɛitɛ́ Yoɑdɑ kɛ̀ Yoɑdɑɑ pɛitɛ́ Ademɛti nɛ̀ Asimɑfɛti nɛ̀ Simidi, kɛ̀ Simidii pɛitɛ́ Mɔsɑ. 37 Kɛ̀ Mɔsɑɑ pɛitɛ́ Binnɛɑ, kɛ̀ Binnɛɑɑ pɛitɛ́ Defɑyɑɑ kɛ̀ Defɑyɑɑ pɛitɛ́ Edɑsɑɑ kɛ̀ Edɑsɑɑ pɛitɛ́ Asɛɛdi. 38 Kɛ̀ Asɛɛdii pɛitɛ́ initidɑbí ìkuɔ̀: Asidikɑmmu nɛ̀ Bokedu nɛ̀ Isimɑyɛɛri nɛ̀ Seɑdiɑ nɛ̀ Abudiɑsi nɛ̀ Annɑni. Bɛmɔu Asɛɛdi bí nyi mɛmmɛ. 39 Kɛ̀ Asɛɛdi mmɔkɛ o tebitɛ kɛ̀ tɛ yètìrì tu Esɛki, kòo pɛitɛ́ o kóo po Udɑmmu nɛ̀ o nɛi Yeusi nɛ̀ Edifedee. 40 Kɛ̀ Udɑmmu kó ibí ntú yɛkɔ̃m̀bɔ̀ yɛmbɛ̀ bɛtɑ̃ntɑ̃ũbɛ̀, kɛ̀ bɛ̀ mmɔkɛ initidɑbí pɛ́u nɛ̀ bɛ yɑɑ̀bí bɛmɔu kɛ̀ bɛ̀ mbo tɛkɔ̀ùtɛ̀ nɛ̀ sipísìnùmmù (150).

Bɛmɔu Bɛnsɑmɛɛ kó kuwuɔ nkɔbɛ mbɛ mɛmmɛ.

9

Isidɑyɛɛribɛ bɛ̀ɛ̀ do niitɛ́ kɛ́konní Sedisɑdɛmmu

1 Kɛ̀ bɛ̀ɛ kɑɑ nyIsidɑyɛɛribɛ bɛ wuɔ ntũ̀ nyitɔbɛ̀ kɛ dòmmɛ̀ kɛ́wɑ̃ri bɛ yètɛ̀, Isidɑyɛɛribɛ kpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ nɛ̀ Sudɑɑ kɔbɛ bɛ pɑ́tɛ miɛkɛ. Dɛ mɔ̀nnì ndi bɛ̀ pĩ̀ḿmúmɛ̀ Sudɑɑ kɔbɛ kɛ́kònnɛ̀ Bɑbidɔnni, bɛ̀ yetɛ mɛ̀ɛ̀ kpɛ́í nKuyie nkpɛti. 2 Isidɑyɛɛribɛ nɛ̀ ikuɔ́ nìùbɛ̀ nɛ̀ Defiibɛ nɛ̀ bɛ̀ɛ̀ do teénnɛ̀ Defiibɛ Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kó mutɔ̃mmú, bɛɛ̀ do tú bɛketibɛ̀ kɛ́niitɛ́ kɛ́konní kɛ́kɑri bɛ ɛkɛ̀.

3 Sudɑɑ kɔbɛ mɑbɛ̀ nɛ̀ Bɛnsɑmɛɛ kɔbɛ mɑbɛ̀ nɛ̀ Efɑdɑimmu kɔbɛ mɑbɛ̀ nɛ̀ Mɑnɑnsee kɔbɛ mɑbɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ɛ kɔtɛní kɛ́kɑri Sedisɑdɛmmu.

4 Sudɑɑ kó kuwuɔ mmiɛkɛ Utɑii weè do ni Pɛdɛsi kó kunɑɑ̀mùnkù. Ntɛ o yɑ̀ɑ̀rìbɛ̀ kó kufuku do duɔ́ kɛ dòmmɛ̀: Sudɑɑ weè pɛitɛ́ Pɛdɛsi kɛ̀ Pɛdɛsii pɛitɛ́ Bɑni kɛ̀ Bɑnii pɛitɛ́ Immuri kɛ̀ Immurii pɛitɛ́ Omudi kɛ̀ Omudi pɛítɛ́ Ammiudi kɛ̀ Ammiudii nɛ́ pɛitɛ́ Utɑii. 5 Sedoniibɛ kó kunɑɑ̀mùnkù miɛkɛ bɛ kóo po Asɑyɑɑ weè do bɛ̀ ni nɛ̀ o bí. 6 Sedɑɑ kó kunɑɑ̀mùnkù miɛkɛ kɛ̀ Yeuyɛɛdi mbɛ̀ ni. Sudɑɑ kó kuwuɔ nkumɔu kɛ̀ bɛ̀ɛ wɛ̃nnɛ́ kɛ́mbo sikɔusìkuɔ̀ nɛ̀ sipísìwɛi (690).

7 Sɑduu weè do ni Bɛnsɑmɛɛ kó kuwuɔ. Ntɛ o yɑ̀ɑ̀rìbɛ̀ kó kufuku do duɔ́ kɛ dòmmɛ̀: Asennuyɑɑ weè do pɛitɛ́ Odɑfiɑ kɛ̀ Odɑfiɑɑ pɛitɛ́ Mɛsudɑmmu kɛ̀ Mɛsudɑmmu nɛ́ pɛitɛ́ Sɑduu. 8 Yedoɑmmu birɛ Ibinniyɑɑ weè do ni o kó tɛcĩ́ɛ̃̀tɛ̀, kɛ̀ Uusi birɛ Edɑnni nni o kpɛtɛ. Mikidi weè pɛitɛ́ Uusi kòo pɛitɛ́ Edɑɑ kòo nni bɛ̀ cĩ́ɛ̀tɛ̀. Ibinnɛyɑɑ weè do pɛitɛ́ Deuyɛɛdi, kòo pɛitɛ́ Sefɑtiɑ, kɛ̀ Sefɑtiɑɑ pɛitɛ́ Mɛsudɑmmu kòo nni bɛ kó tɛcĩ́ɛ̃̀tɛ̀. 9 Dɛ kó bɛnìtìbɛ̀ do tú bɛ̀ɛ̀ kòtí bɛ̀mbɛ bɛ cɛ̃́ĩ. Bɛmbɛ nɛ̀ bɛ tebìí bɛmɔu kɛ̀ bɛ̀ɛ wɛ̃nnɛ́ kɛ́mbo sikɔusìwɛi nɛ̀ sipísìnùmmù nɛ̀ bɛ̀kuɔ̀ (956).

10 Ntɛ ikuɔ́ nìùbɛ̀ miɛkɛ bɛ̀ɛ̀ do konní bɛ yètɛ̀: Yedɑyɑ nɛ̀ Yoyɑdibu nɛ̀ Yɑkinni. 11 Asɑdiɑɑ weè do kótí Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kó mutɔ̃mmú. Ntɛ o yɑ̀ɑ̀rìbɛ̀ do tũ̀nnɛmɛ̀ bɛtɔbɛ̀: Aitubu weè do pɛitɛ́ Mɛdɑyɔti kɛ̀ Mɛdɑyɔtii pɛitɛ́ Sɑdɔki kɛ̀ Sɑdɔkii pɛitɛ́ Mɛsudɑmmu kɛ̀ Mɛsudɑmmuu pɛitɛ́ Idikiyɑ kɛ̀ Idikiyɑɑ nɛ́ pɛitɛ́ weè Asɑdiɑ. 12 Kòo tɔù ntú Adɑyɑ ntɛ o yɑ̀ɑ̀rìbɛ̀ do tũ̀nnɛ̀mɛ̀ bɛtɔbɛ̀: Mɑdikiyɑɑ weè pɛitɛ́ Pɑsuu kɛ̀ Pɑsuu pɛitɛ́ Yedoɑmmu kòò nɛ́ pɛitɛ́ weè Adɑyɑ. Kòo tɔù ntú Mɑsɑii, ntɛ o yɑ̀ɑ̀rìbɛ̀ do tũ̀nnɛmɛ̀ bɛtɔbɛ̀: Imɛɛ weè do pɛitɛ́ Mɛsidomiti kɛ̀ Mɛsidomitii pɛitɛ́ Mɛsudɑmmu kɛ̀ Mɛsudɑmmuu pɛitɛ́ Yɑsedɑ kɛ̀ Yɑsedɑɑ pɛitɛ́ Adiyɛɛri kɛ̀ Adiyɛɛri nɛ́ pɛitɛ́ weè Mɑsɑii. 13 Nɛ̀ ikuɔ́ nìùbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ kòtí bɛ kó sicɛ̃́ĩ kɛ̀ bɛ̀ mbo bɛnìtìbɛ̀ tɛkɔupíítɛ̀ nɛ̀ sikɔusìyiekɛ̀ nɛ̀ sipísìkuɔ̀ (1760) bɛmɔu bɛ̀ do tú bɛdiɛbɛ̀ mbɛ Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ tɔ̃mmú miɛkɛ.

14 Defiibɛ kó kuwuɔ mmiɛkɛ Semmɑyɑ weè do ni Mɛdɑdi kó kunɑɑ̀mùnkù. Ntɛ o yɑ̀ɑ̀rìbɛ̀ do tũ̀nnɛmɛ̀ bɛtɔbɛ̀: Mɛdɑdi weè do pɛitɛ́ Asɑbiɑ, kòo pɛitɛ́ Asidikɑmmu, kòo pɛitɛ́ Asubu, kɛ̀ Asubuu nɛ́ pɛitɛ́ weè Semmɑyɑ, 15 Asɑfu kó kunɑɑ̀mùnkù miɛkɛ Bɑkibɑkɑɑ weè do ni. Asɑfu weè do pɛitɛ́ Sikidi kɛ̀ Sikidii pɛitɛ́ Misee kɛ̀ Misee pɛitɛ́ Mɑtɑnniyɑ kɛ̀ Mɑtɑnniyɑɑ pɛitɛ́ Kɑdɑɑdi kɛ̀ Kɑdɑɑdii pɛitɛ́ Edɛsi kòò nɛ́ pɛitɛ́ weè Bɑkibɑkɑɑ. 16 Yedutunni kó kunɑɑ̀mùnkù Abudiɑsi weè do kù ni. Kɛ̀ Yedutunnii pɛitɛ́ Kɑdɑɑdi kɛ̀ Kɑdɑɑdii pɛitɛ́ Semmɑyɑ kɛ̀ Semmɑyɑɑ nɛ́ pɛitɛ́ weè Obudiɑsi. Ɛdikɑnɑɑ weè do pɛitɛ́ Asɑɑ kɛ̀ Asɑɑ nɛ́ pɛitɛ́ weè Bedekiɑ. Kɛ̀ bɛ̀ mbo Nɛtofɑɑ ɛì kó kutempɛ̃ mmiɛkɛ.

17 Ntɛ yɛbòrɛ̀ kó bɛbɑ̀rìbɛ̀ kó yɛyètɛ̀: Sɑdummu nɛ̀ Akubu nɛ̀ Tɑdimɔɔ nɛ̀ Aimɑnni kɛ nɛ́ yíɛ́nɛ̀ bɛ tebìí, kɛ̀ Sɑdummu ntú bɛ kóo kótì. 18 Nɛ̀ yíenní bɛɛ̀ bɑ̀ɑ̀ okpɑ̀ɑ̀tì kó yɛbòrɛ̀ diyiè yìɛ̀ní kɛ̀ɛ̀ bíɛ́kɛ̀ kpɛyɛ. Bɛɛ̀ do tú bɛ̀ɛ̀ bɑ̀ɑ̀ Defiibɛ kɑrì kó yɛbòrɛ̀. 19 Abiyɑsɑfu yɑɑ̀birɛ Sɑdummu Kodee birɛ nɛ̀ o tebìí bɛɛ̀ do bɑɑ̀ Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kó dibòrì nɛ̀ dimɔ̀nnì bɛ cicɛbɛ̀ bɛɛ̀ do tú bɛ̀ɛ̀ bɑ̀ɑ Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kó dibòrì. 20 Edɑsɑɑ birɛ Pinɑsi nɛ̀ dimɔ̀nnì weè do tú bɛ kóo nìùtì kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nni nhò bonɛ̀. 21 Kɛ̀ Mɛsedemiɑ birɛ Sɑkɑrii mbɑɑ̀ mɛtɑummɛ̀ tou kó dibòrì.

22 Bɛ̀ do bɛ̀ tɑ̃ɑ̃tɛ́ bɛ ɛkɛ̀ miɛkɛ nkɛ kɛ̀ bɛ̀ bo mbɑɑ̀ yɛbòrɛ̀ bɛ̀ do bɛ̀ kɑ̀ɑ mbɛmɔu kɛ̀ bɛ̀ mbo sikɔusìdɛ́ nɛ̀ tɛpíítɛ̀ nɛ̀ bɛ̀dɛ́bɛ̀ (212). Dɑfiti nɛ̀ Kuyie mpɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑǹtò Sɑmmuyɛɛri bɛɛ̀ do bɛ̀ duɔ́ ndɛ kó mutɔ̃mmú. 23 Bɛmbɛ nɛ̀ bɛ bí bɛɛ̀ do te bɛ̀ bo mbɑɑ̀mɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kó yɛbòrɛ̀ bɛɛ̀ do bɑɑ̀nɛ̀ mɛtɑummɛ̀ tou nɛ̀ dimɔ̀nnì.

24 Bɛbɑ̀rìbɛ̀ do ɔ̃ mbo tipíìtì tìnɑ̀ɑ̀ ndi. Diyiè yiɛ̀ní kɛ̀ɛ̀ bíɛ́kɛ̀ nɛ̀ di tɑɑ̀ kɛ̀ɛ̀ bíɛ́kɛ̀ nɛ̀ kubɑkù yoú nɛ̀ kucɑ̃̀nku. 25 Kɛ̀ bɛ tebìí sìì kpɑɑ́ bɛ ɛkɛ̀ kɛ̀ sì níí kɔtɛní bɛ borɛ̀ kɛ dɔ̀ yɛwe yɛ̀yiekɛ̀. 26 Bɛ̀ɛ̀ do kótí yɛbòrɛ̀ bɑ̀rìmù bɛ̀ do bo bɛ̀nɑ̀ɑ̀ ndi kɛ níí ndɛ̀ bo sɑ̃́ɑ̃̀. Defiibɛ bɛɛ̀ do te bɛ̀ bo mbɑɑ̀mɛ̀ Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀, nɛ̀ tidieti ku cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kpɑ̀tì borɛ̀. 27 Bɛ̀ do wentí Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ píìtì nti, bɛɛ̀ do te bɛ̀ bo ntɛ̀ bɑ̀ɑmɛ̀ kɛ tɛ̀ kpetírí bɑ́ dìì kṹnweńnì.

28 Bɛ̀mɑbɛ̀ bɛ miɛkɛ bɛɛ̀ do te bɛ̀ bo ndɑkɛmɛ̀ Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ nɛntì kpɛ́í. Kɛ níí nyóó tì dènnɛní kɛ́ tì kɑ̀ɑ, kɛ nyóó tì tɑnnɛ́ kɛ́ tì kɑ̀ɑ. 29 Kɛ̀ bɛ̀ɛ tɑ̃ɑ̃tɛ́ bɛtɔbɛ̀ mɑbɛ̀ bɛ miɛkɛ kɛ̀ bɛ̀ ndɑkɛ ikuɔ́ nɛntì kpɛ́í nnɛ̀ muyuo nsɑ̀ɑ̀mù nɛ̀ mɛnɑɑ̀ nnɛ̀ mɛkùɔ̀ nnɛ̀ tihúúntì nɛ̀ mɛteniɛ nfɔ̃ɔ̃mɛ. 30 Ikuɔ́ nìùbɛ̀ bí iì do te ì bo ndɔɔrimɛ̀ mɛteniɛ nfɔ̃ɔ̃mɛ.

31 Defiibɛ miɛkɛ Kodee nɑɑ̀mùnkù kou Sɑdummu bísɑpo Mɑtitɑɑ weè do te ò bo nkɑɑtimɛ̀ yɛkɑ̀tìndɑ̀ bɛ̀ pɑ̃ɑ̃ nyɛ̀ Kuyie. 32 Keɑti nɑɑ̀mùnkù kɔbɛ mɑbɛ̀ bɛɛ̀ do te bɛ̀ bo mpũũmɛ̀ pɛ̃́ɛ̃̀bɛ̀ bɛ̀ pɑ̃ɑ̃ mbɛ̀ Kuyie mbɑ́ tɛ̀ɛ̀ om̀pùtɛ̀.

33 Defiibɛ bɛ̀ɛ̀ do tú bɛdèmbɛ̀ kɛ kótí bɛ cɛ̃́ĩ kɛ̀ bɛ̀ nhɑ̃ Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kó tidieti, bɛ̀ do í pĩ́ mmutɔ̃mmú tɛ̃mù mɑmù, bɛ kó mutɔ̃mmú do tú mudèmmù mɑ́ɑ̀ ndi kuyie nnɛ̀ kɛyènkɛ̀.

34 Bɛɛ̀ do tú bɛ̀ɛ̀ kòtí bɛ cɛ̃́ĩ miɛkɛ bɛ yɑ̀ɑ̀rìbɛ̀ wuɔ ntũmmɛ̀ itɔbɛ̀, kɛ̀ bɛ̀ mbo Sedisɑdɛmmu.

Bɛ̀ bɑ̀tɛmɛ̀ Sɑuri yɑ̀ɑ̀rìbɛ̀

(Wéntɛ́ Mukɑ̀mmù 8:29-38)

35 Yeiyɛɛdi weè do ketɛ́ Kɑbɑɔ̃ɔ̃ ɛì kɛ́mbo di miɛkɛ kòo pokù yètìrì ntú Mɑɑkɑ. 36 Kɛ̀ bɛ bísɑpo yètìrì ntú Abudonni nɛ̀ Tisuu nɛ̀ Kiisi nɛ̀ Bɑɑdi nɛ̀ Nɛɛ nɛ̀ Nɑdɑbu, 37 nɛ̀ Kedɔɔ nɛ̀ Aiyo nɛ̀ Sɑkɑrii nɛ̀ Mikidoti. 38 Kɛ̀ Mikidoti pɛitɛ́ Simmɑmmu kɛ̀ bɛ̀ mbo Sedisɑdɛmmu nɛ̀ bɛ tebìí.

39 Nɛɛ weè do pɛitɛ́ Kiisi, kɛ̀ Kiisi pɛitɛ́ Sɑuri. Kɛ̀ Sɑurii pɛitɛ́ Sonnɑtɑ̃ɑ̃ nɛ̀ Mɑdikisuɑɑ nɛ̀ Abinnɑdɑbu nɛ̀ Esibɑdi. 40 Kɛ̀ Sonnɑtɑ̃ɑ̃ pɛitɛ́ Mɛdibɑɑdi, kɛ̀ Mɛdibɑɑdi pɛitɛ́ Misee. 41 Kɛ̀ Misee pɛitɛ́ Pitɔ̃ɔ̃ nɛ̀ Mɛdɛki nɛ̀ Tɑdeɑ. 42 Kɛ̀ Aɑsii pɛitɛ́ Yɑdɑ, kɛ̀ Yɑdɑɑ pɛitɛ́ Ademɛti nɛ̀ Asimɑfɛti nɛ̀ Simidi kɛ̀ Simidii pɛitɛ́ Mɔsɑ. 43 Kɛ̀ Mɔsɑɑ pɛitɛ́ Binnɛɑ kɛ̀ Binnɛɑɑ pɛitɛ́ Defɑyɑɑ kɛ̀ Defɑyɑɑ pɛitɛ́ Edeyɑsɑɑ kɛ̀ Edeyɑsɑɑ pɛitɛ́ Asɛɛdi. 44 Kɛ̀ Asɛɛdii pɛitɛ́ initidɑbí ìkuɔ̀: Asidikɑmmu nɛ̀ Bokedu nɛ̀ Isimɑyɛɛri nɛ̀ Seɑdiɑ nɛ̀ Abudiɑsi nɛ̀ Annɑni.

DAFITI, ISIDAYƐƐRIBƐ KPÀÀTÌ KÓ TINÁAŃTÌ

10

Sɑuri kó mukṹṹ

(Wéntɛ́ 1 Sɑmmuyɛɛri 31:1-13)

1 Fidisitɛ̃ɛ̃bɛ bɛɛ̀ do do Isidɑyɛɛribɛ mudoò, kɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ kó bɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ ncokù kɛ̀ bɛ̀ bɛ̀ puotì ditɑ̃rì Kidiboɑ kɛ kɔù. 2 Bɛ̀ mɛ nyĩ kɛ́cɛ̃tinnɛ Sɑuri nɛ̀ o bí kɛ́kuɔ o bí: Sonnɑtɑ̃ɑ̃ nɛ̀ Abinnɑdɑbu nɛ̀ Mɑdikisuɑɑ. 3 Kɛ̀ mudoò fuutɛ kɛ̀ bɛtɑ̃ntɑ̃ũbɛ̀ɛ kɔutɛ Sɑuri. 4 Kɛ̀ Sɑurii nɑ́kɛ́ wèè tɔ o kpɑ̀rìnɛntì kɛ dɔ̀: Kpɑtɛ ɑ kpɑ̀rìsiè kɛ́ n kuɔ n yí dɔ́ itɑyéí yɛmbɛ̀ n kuɔ kɛ́ nni ndɑú.

Wèè tɔ o kpɑ̀rìnɛntì kòo yɔtɛ kɛ í nyie. Kɛ̀ Sɑuri cɔ́ɔ́ nho kpɑ̀rìsiè kɛ́do di ĩ́nkɛ̀. 5 Wèè tɔ o kpɑ̀rìnɛntì kòo yɑ̀ ò kumɛ̀ kɛ múnkɛɛ cɔ́ɔ́ nho kpɛri kɛ́do di ĩ́nkɛ̀ kɛ́kú.

6 Mɛm̀mɛ Sɑuri nɛ̀ o bí ìtɑ̃ɑ̃ti bɛ̀ kumɛ̀, bɛ cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ bɛ mɔu. 7 Kɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ bɛ̀ɛ̀ kó dimɑ̀ɑ̀ do bo kubiriku kɛ̀ bɛ̀ɛ yɑ̀ Isidɑyɛɛribɛ cokùmɛ̀, kɛ̀ mudoò kònnɛ̀ Sɑuri nɛ̀ o bí, kɛ yóu bɛ ɛkɛ̀ kɛ́cokɛ́, kɛ̀ Fidisitɛ̃ɛ̃bɛɛ kɔtɛní kɛ yɛ̀ kɑ̀ri.

8 Mɛm̀mɛ kɛ̀ dɛ̀ɛ wentɛ́ kɛ̀ Fidisitɛ̃ɛ̃bɛɛ kɔtɛ kɛ́nkutiri bɛcíríbɛ̀ kɛ́yɑ̀ Sɑuri nɛ̀ o bí kɛ̀ bɛ̀ ku kɛ duɔ́ Kidiboɑ tɑ̃rì ĩ́nkɛ̀. 9 Kɛ̀ bɛ̀ɛ kuti Sɑuri kɛ́kéétɛ́ o yuu kɛ́wɛ̃nnɛ́nɛ̀ o kpɑ̀rìnɛntì kɛ́túótɛ́ kɛ́kònnɛ̀, kɛ́ tì pĩɛ̃kɛ́ Fidisitɛ̃ɛ̃bɛ ɛì dimɔu kɛ́nɑ́kɛ́ bɛnìtìbɛ̀ nɛ̀ yɛbɔ̀kɛ̀ bɛ̀ nɑmɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ. 10 Kɛ̀ bɛ̀ɛ túótɛ́ Sɑuri kpɑ̀rìnɛntì kɛ́tɑnnɛ́ bɛ kó tɛbɔɔcĩ́ɛ̃̀tɛ̀, kɛ́túótɛ́ o yukɔ̃́ṹ kɛ́núnnɛ́ bɛ kó dibɔɔ̀ bɛ̀ tu dì Dɑkɔ̃ɔ̃ di kó ditou miɛkɛ.

11 Yɑbɛsi ɛì kɔbɛ bɛmɔu bɛ̀ɛ̀ bo Kɑdɑɑdi tempɛ̃ mmiɛkɛ bɛ̀ kèè dìì mɔ̀nnì Fidisitɛ̃ɛ̃bɛ dɔ̀ɔ̀ dɛ̀ Sɑuri dɛmɔu, 12 kɛ̀ bɛnitidɑɑbɛ̀ yɛkɔ̃m̀bɔ̀ yɛmbɛ̀ bɛmɔu ítɛ́ kɛ́kɔtɛ kɛ́túótɛ́ Sɑuri nɛ̀ o bí kɛ́ bɛ̀ kònnɛ̀ Yɑbɛsi ɛì kɛ́kũnnɛ́ bɛ kṹɔ̃̀ Yɑbɛsi ɛì kó mutie bɛ̀ yu mù kɛ tú tedemɛ́ntì mu tɑkɛ́.

13 Sɑuri do yetɛ ti Yiɛ̀ nKuyie nkpɛti nti kɛ̀ dɛɛ̀ nte kòo kú. Ò do í yie nkɛ́tũnnɛ ti Yiɛ̀ nKuyie nkpɛti, ò do bùtínnɛ́ ku kuɔ́ nyi kɛ́mbourí tinùbootì, 14 kɛ́yetɛ ò bo mbekùmɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie. Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nyóu kòo kú kɛ̀ kùu duɔ́ ntikpɑ̀tì Sɛsee birɛ Dɑfiti.

11

Bɛ̀ pĩ̀ḿmɛ̀ Dɑfiti tikpɑ̀tì

(Wéntɛ́ 2 Sɑmmuyɛɛri 5:1-3)

1 Kɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ bɛmɔu tíí nDɑfiti borɛ̀ Ebunɔɔ kóò nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Ntɛ tínti ti tú ɑ botí kɔbɛ mbɛ kɛ̀ ti wɛ̃ mmɛyĩ̀ĩ̀ mmɛmɑ́ɑ̀. 2 Nɛ̀ dimɔ̀nnìní Sɑuri do tú dìì mɔ̀nnì okpɑ̀ɑ̀tì kɛ̀ fɔ̃́ɔ̃̀ niù Isidɑyɛɛribɛ mudoò. Ti Yiɛ̀ nKuyie ndɑ nɑ̀kɛ́mu fɔ̃́ɔ̃̀ yó mbɑkɛ́mɛ̀ ku nìtìbɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ, fɔ̃́ɔ̃̀ yó ntúmɛ̀ bɛ̀ kóo kpɑ̀ɑ̀tì.

3 Mɛm̀mɛ kɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ kó bɛkótíbɛ̀ bɛmɔu kɔtɛ kɛ́sɔ̃́nkɛ́ Dɑfiti Ebunɔɔ. Kòo bɛ̀ dɔ̀ɔ̀nɛ̀ mɛtɑummɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nyììkɛ̀ Ebunɔɔ. Kɛ̀ bɛ̀ɛ ò còú mmɛkùɔ̀ nkóò pĩ ntikpɑ̀tì kòò bo mbɑkɛ́ Isidɑyɛɛribɛ ti Yiɛ̀ nKuyie ndo tì nɑ̀kɛ́ Sɑmmuyɛɛri kɛ́nyɛ̃ ndɛ̀ ndòmmɛ̀.

Dɑfiti tiekɛmɛ̀ Sedisɑdɛmmu

(Wéntɛ́ 2 Sɑmmuyɛɛri 5:6-10)

4 Dɑfiti nɛ̀ o kɔbɛ Isidɑyɛɛribɛ bɛmɔu, kɛ̀ bɛ̀ɛ bɑ́ɑ́tí kɛ bo do Sebusiibɛ bɛ̀ɛ̀ do bo Sedisɑdɛmmu. 5 Kɛ̀ Sebusiibɛ bɛ̀ɛ̀ bo dɛ kó dihɛì miɛkɛ kɛ̀ bɛ̀ɛ nɑ́kɛ́ Dɑfiti kɛ dɔ̀: A í tɑtiní di nhɛì!

Nɛ̀ mɛmmɛ kɛ̀ Dɑfitii fietɛ dihɛì kperì iduotí fitɛ́ dì Siyɔ̃ɔ̃. Kɛ̀ bɛ̀ɛ dɛ̀ yu kɛ dɔ̀ Dɑfiti ɛì Siyɔ̃ɔ̃. 6 Dɑfiti do bɛ́immu kɛ dɔ̀: wèè bo niitɛ́ kɛ́potɛ́ Sebusiibɛ weè yóó niitɛ́ bɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ kɛ̀ Seduyɑɑ birɛ Soɑbuu niitɛ́ kɛ́potɛ́ Sebusiibɛ kɛ́niitɛ́ bɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀.

7 Kɛ̀ Dɑfiti ḿbo dɛ kó dihɛì kperì iduotí fitɛ́ dì. Dɛɛ̀ te kɛ̀ bɛ̀ dì yu kɛ tú Dɑfiti ɛì. 8 Kòo mɑɑ́ iduotí kɛ́fitɛ́ kutɑ̃dɛ̀ìkù bɛ̀ ĩ̀tínnɛ́ kù, kɛ́ kù yu kɛ dɔ̀ Midoo kɛ̀ Soɑbuu tũntɛ dihɛì sɔnni.

9 Mɛm̀mɛ kɛ̀ Dɑfiti yètìrì nfeirí, kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie Mpɑkɛdɑɑ ní nhò bonɛ̀.

Dɑfiti kó bɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ yɛkɔ̃m̀bɔ̀ yɛmbɛ̀

(Wéntɛ́ 2 Sɑmmuyɛɛri 23:8-39)

10 Ntɛ bɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ yɛkɔ̃m̀bɔ̀ yɛmbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ do bonɛ̀ Dɑfiti o kpɑ̀tì timɔu miɛkɛ, bɛɛ̀ do wɛ̃nnɛ́nɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ sɔmbɛ kɛ̀ bɛ̀ɛ pĩ́ nDɑfiti tikpɑ̀tì kɛ́ntũ mbɛ Yiɛ̀ nKuyie mbɛ̀ nɑ̀kɛ́ tì. 11 Ntɛ dɛ kó bɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ yètɛ̀: Yɑsobeɑmmu, Akimɔniibɛ botí kou mɔù kó dɛbirɛ weè do kótí yɛkɔ̃m̀bɔ̀ yɛmbɛ̀ bɛ̀tɑ̃ɑ̃ti tĩ̀nnì, weè do ɛ̀ì nho kpɑ̃nnì kɛ́kuɔ bɛnìtìbɛ̀ sikɔusìtɑ̃ɑ̃ti (300) dimɔ̀nnì dìmɑ́ɑ̀.

12 O kó difɔ̃nkúò kɛ̀ Edeɑsɑɑ Dodo Ahoɑ ɛì kou kó dɛbirɛ nhò tũ̀nko, ò do kɔkɛ́ yɛkɔ̃m̀bɔ̀ yɛmbɛ̀ bɛ̀tɑ̃ɑ̃ti tĩ̀nnì miɛkɛ nkɛ. 13 Ò do bonɛ̀mu Dɑfiti Pɑsi-Dɑmimmu Fidisitɛ̃ɛ̃bɛ do tìí ndìì mɔ̀nnì kɛ bo dokɛ́nɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ, kɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ kó bɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ɛ cokɛ́, kɛ sɔ̃́ ntidiitì bɛ̀ tú tì ɔ́dìsì ti kó kupɑku dɛ̀ bo. 14 Edɑsɑɑ nɛ̀ o kɔbɛ kɛ̀ bɛ̀ɛ cómmú kɛ́ kù fìètɛ kɛ́potɛ́ Fidisitɛ̃ɛ̃bɛ, kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nduɔ́ nkɛ̀ Isidɑyɛɛribɛɛ bɛ̀ nɑ kɛ́ bɛ̀ ɑutɛ́ mɛdiɛ̀.

15 Mɛm̀mɛ kɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ bɛ̀tɑ̃ɑ̃ti bɛmbɛ bɛ̀ɛ̀ ni bɛnìtìbɛ̀ sipísìtɑ̃ɑ̃ti, kɛ̀ bɛ̀ɛ kɔtɛní kɛ bo yɑ̀ Dɑfiti dipèrì dìì bo Adudɑmmu tɑ̃dènkù borɛ̀. Dɛ kó dimɔ̀nnì kɛ̀ Fidisitɛ̃ɛ̃bɛ bɑ̀tɛ́ Defɑimmu biriku kɛ kɑri. 16 Kɛ̀ Dɑfiti mbo tɛcɛ̃kpetɛ̀ miɛkɛ kɛ sɔri, kɛ̀ Fidisitɛ̃ɛ̃bɛ kó dikɑrì mɑrì bo Bɛtideɛmmu. 17 Kɛ̀ Bɛtideɛmmu ɛì bòrì kó tɛbintɛ niɛ nkó kudɔ́kùu pĩ́ nDɑfiti, kòo sɑutɛ kɛ dɔ̀: We mbo ndónní Bɛtideɛmmu ɛì bòrì kó tɛbintɛ niɛ kɛ̀ n yɑ̃̀?

18 Ò yĩ mɛmmɛ kɛ̀ bɛkpɑ̀rìnuɔmbɛ bɛ̀tɑ̃ɑ̃ti bɛmbɛ kɛ̃tɛ́ Fidisitɛ̃ɛ̃bɛ kó dihɑ̃ɑ̃pɔ̀nkɑrì kɛ́kɔtɛ kɛ́dóní mɛniɛ Bɛtideɛmmu kɛ́ mɛ̀ tɔní kóò duɔ́ nkòo yetɛ ò bo yɑ̃mɛ̀, kɛ́ mɛ pɑ̃ ti Yiɛ̀ nKuyie kɛ́ mɛ̀ còúnko ku ììkɛ̀. 19 Kɛ bɛ́i nkɛ dɔ̀: Ti Yiɛ̀ nKuyie mbɑ́ɑ́ yie nkɛ̀ n yɑ̃̀ dɛ kó mɛniɛ, mɛ̀ n dò mmɛyĩ̀ĩ̀ mmɛ kɛ yɛ̃́ dɛ kó bɛnìtìbɛ̀ cĩ̀nnɛmɛ̀ bɛ bɔ nyɛ, kɛ kɑ̀ɑ́tɛ́ mukṹṹ nkɛ kɔ̀tɛ kɛ mɛ̀ dòńní. Kòo yetɛ ò bo mɛ̀ yɑ̃̀mɛ̀. Dɛ kó bɛkpɑ̀rìnuɔmbɛ bɛtɑ̃ɑ̃ti bɛɛ̀ do pĩ ndɛ kó mutɔ̃mmú.

20 Soɑbu tebitɛ Abikɑii weè do ni bɛnìtìbɛ̀ sipísìtɑ̃ɑ̃ti, kɛ́kuɔnɛ̀ o kpɑ̃nnì bɛ dootitɔbɛ̀ sikɔusìtɑ̃ɑ̃ti (300), kòo yètìrìi feitɛ́ bɛnìtìbɛ̀ sipísìtɑ̃ɑ̃ti sinsi miɛkɛ. 21 Kɛ̀ bɛ̀ɛ ò dɛ̀úkùnnɛ kɛ̀ dɛ̀ɛ pɛ̃ɛ̃tɛ́ sipísìtɑ̃ɑ̃ti sinsi, o yètìrì mɛ nyí nfeitɛ́ kɛ tùɔ̀kɛ bɛketibɛ̀ bɛ̀tɑ̃ɑ̃ti kpɛyɛ, kòo bɛ̀ bɑɑtɛ́.

22 Yoyɑdɑ dikɔ̃m̀bùɔ̀ yiɛ̀ nweè do pɛitɛ́ Bennɑyɑ, o yɑ̀ɑ̀rì do tú Kɑbuseyɛɛdi ɛì kou nwe, kòò mbɑkɛ́ bɛnìtìbɛ̀ pɛ́u, weè Bennɑyɑ do kùɔ Mɔɑbu ɛì kó bɛkpɑ̀rìnuɔmbɛ bɛ̀dɛ́, weè do kùɔ Mɔɑbu ɛì kó kubinku kó dicìrícìrì muséé diɛmù kó diyiè. 23 Weè do wɛ̃̀tɛ kɛ́kuɔ Esibiti kou mɔù kòo okùmɛ̀ bo mɛ́tìrì bɛ̀dɛ́ nɛ̀ dikéè, kòo tɔ dikpɑ̃nnì kɛ̀ dikpɑ̃ndɔú mɑnnɛ̀ kupɑ̀ɑ̀kondùɔ̀dɔú, kɛ̀ Bennɑyɑ fietɛ o kpɑ̃nnì kóò kùɔnɛ̀. 24 Ntɛ Yodɑyɑdɑ birɛ Bennɑyɑ dɔ̀ɔ̀ dɛ̀, kòo yètìrìi feitɛ́ bɛkpɑ̀rìnuɔmbɛ sipísìtɑ̃ɑ̃ti bɛmbɛ miɛkɛ. 25 Ò do tú wèè yètìrì feí wènwe bɛnìtìbɛ̀ sipísìtɑ̃ɑ̃ti bɛmbɛ miɛkɛ, ò mɛ nnɛ́ í ntùɔ̀kɛ bɛ̀tɑ̃ɑ̃ti bɛmbɛ, kòo kpɑ̀ɑ̀tì Dɑfitii duɔ́ nkɛ̀ wè mbɑkɛ́ bɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ bɑ̀ɑ̀ wenwe okpɑ̀ɑ̀tì.

26 Bɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ yɛkɔ̃m̀bɔ̀ yɛmbɛ̀ tɔbɛ̀ do tú: Asɑɛdi Soɑbu nɑntɛ̀ nɛ̀ Edɑnɑnni Dodo Bɛtideɛmmu ɛì kou kó dɛbirɛ. 27 Nɛ̀ Sɑmɔti Adodi ɛì kou nɛ̀ Edɛsi Pɑdonni ɛì kou. 28 Nɛ̀ Idɑɑ Ekɛsi Tekoɑ ɛì kou kó dɛbirɛ, nɛ̀ Abiesɛɛ Anɑtɔti ɛì kou. 29 Nɛ̀ Sibekɑii Usɑɑ ɛì kou, nɛ̀ Idɑii Ahoɑ ɛì kou. 30 Nɛ̀ Mɑdɑii Nɛtofɑɑ ɛì kou, nɛ̀ Edɛdi Nɛtofɑɑ ɛì kou Bɑɑnɑ kó dɛbirɛ. 31 Nɛ̀ Itɑii Dibɑii Kibeɑ ɛì kou kó dɛbirɛ Bɛnsɑmɛɛ kó kutempɛ̃ nkou, nɛ̀ Bennɑyɑ Pidɑtonni ɛì kou, 32 nɛ̀ Kɑsi ɛì kó ikó mpɛɛ́mmɛ̀ kou Udɑii nɛ̀ Abiyɛɛdi nɛ̀ Bɛtii Adɑbɑ ɛì kou, 33 nɛ̀ Bɑodimmu ɛì kou Asimɑfɛti nɛ̀ Sɑdibonni ɛì kou Ediɑbɑ. 34 Kisɔ̃ɔ̃ ɛì kou Asɛmmu kó ibí tú: Sɑkee birɛ Sonnɑtɑ̃ɑ̃ Adɑdii ɛì kou 35 nɛ̀ Adɑdii ɛì kou Sɑkɑɑ birɛ Aiyɑmmu nɛ̀ Udii birɛ Edifɑdi, 36 nɛ̀ Mɛkedɑ ɛì kou Efɛɛ nɛ̀ Pɑdonni ɛì kou Aiyɑ 37 nɛ̀ Kɑdimɛɛdi ɛì kou Esido nɛ̀ Esebɑii birɛ Nɑɑdɑii. 38 Nɑtɑ̃ɑ̃ tebitɛ Sowɛɛri nɛ̀ Akiditi botí kou Mikɑɑdi. 39 Nɛ̀ Amɔniibɛ botí kou Sedɛki, nɛ̀ Bedɔti ɛì kou Nɑdɑii wèè do tɔu Seduyɑ birɛ Soɑbu kpɑ̀rìnɛntì. 40 Nɛ̀ Yetɛɛ cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kou Idɑɑ nɛ̀ Kɑɑrɛbu bɛ cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ tɛmɑ́ɑ̀ ndi, 41 Itiibɛ kó kunɑɑ̀mùnkù Udii Adɑii birɛ Sɑbɑdi, 42 nɛ̀ Dubɛnni kó kuwuɔ nkou Sisɑ birɛ Adinnɑ weè do nɛinɛ̀ bɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ sipísìtɑ̃ɑ̃ti. 43 Nɛ̀ Mɑɑkɑ birɛ Annɑni nɛ̀ Mɛtenni ɛì kou Sosɑfɑti. 44 Nɛ̀ Asetɑdo ɛì kou Usiɑ nɛ̀ Adowɛɛ ɛì kou Otɑmmu bí Sɑmmɑ nɛ̀ Yeyɛɛdi, 45 nɛ̀ Semudii birɛ Yediɑyɛɛdi nɛ̀ o tebitɛ Tisi ɛì kou Yoɑ. 46 Nɛ̀ Mɑtɑɑ ɛì kou Ediɛdi nɛ̀ Edinɑmmu bí Yedibɑii nɛ̀ Sosɑfiɑ nɛ̀ Mɔɑbu ɛì kou Itimɑ, 47 kɛ́yíɛ́nɛ̀ Tisobɑ ɛì kɔbɛ Ediyɛɛri, nɛ̀ Obɛdi nɛ̀ Yɑsiɛdi.

12

Bɛnìtìbɛ̀ ketibɛ̀ bɛ̀ɛ̀ do wɛ̃nnɛ́nɛ̀ Dɑfiti

1 Ntɛ bɛ̀ɛ̀ do kɔ̀tɛ kɛ́wɛ̃nnɛ́nɛ̀ Dɑfiti kɛ sɔ̃́ nhò bo Sikidɑ kɛ sɔri Kiisi birɛ Sɑuri kpɛ́í, dɛ yɛmbɛ̀ do tú yɛkɔ̃m̀bɔ̀ yɛmbɛ̀ mbɛ, bɛkpɑ̀rìnuɔmbɛ, bɛɛ̀ do ɔ̃ɔ̃ ò teennɛ̀ mudoò. 2 Kɛ nɔ nkɛ tɑ̃ũ kucɑ̃̀nku nɛ̀ kuyoú, kɛ si dokùnɛ̀ dɛtɑ̃́ntɛ́ndìtìrɛ̀.

Bɛnsɑmɛɛ nɑɑ̀mùnkù kou Sɑuri tebìí nsi, sìì yètɛ̀ tu yiɛ: 3 Kibeɑ ɛì kou Simɑɑ bí, Soɑsi nɛ̀ o tebitɛ Ayesɛɛ wèè do ni bɛ kó kunɑɑ̀mùnkù nɛ̀ Asimɑfɛti bí Yesiɛdi nɛ̀ Pedɛti nɛ̀ Anɑtɔti ɛì kɔbɛ Bedɑkɑɑ nɛ̀ Yeuu. 4 Isimɑyɑɑ Kɑbɑɔ̃ɔ̃ ɛì kou, ohɑ̃ɑ̃pɔ̀nkperì weè do ni bɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ sipísìtɑ̃ɑ̃ti, 5 nɛ̀ Kededɑɑ ɛì kɔbɛ Sedemii nɛ̀ Yɑyɛɛdi nɛ̀ Yoɑnnɑ nɛ̀ Yosɑbɑdi, 6 nɛ̀ Adufu ɛì kɔbɛ Edusɑii nɛ̀ Yedimɔti nɛ̀ Beɑdiɑ nɛ̀ Semmɑdiɑ nɛ̀ Sefɑtiɑ, 7 nɛ̀ Kodɑ nɑɑ̀mùnkù kɔbɛ Ɛdikɑnɑɑ nɛ̀ Isiɑ nɛ̀ Asɑdɛɛdi nɛ̀ Yoesɛɛ nɛ̀ Yɑsobeɑmmu 8 nɛ̀ Kedɔɔ ɛì kɔbɛ Sedoɑmmu bí Yoedɑ nɛ̀ Sebɑdiɑ.

9 Bɛ kó difɔ̃nkúò kɛ̀ Kɑdi kó kuwuɔ nkɔbɛɛ tũnnɔɔ kɛ́wɛ̃nnɛ́nɛ̀ Dɑfiti ò sɔ̀ri dɛ̀ dikpɑ́ɑ̀ miɛkɛ. Yɛkɔ̃m̀bɔ̀ yɛmbɛ̀ do mbɛ bɛkpɑ̀rìnuɔmbɛ bɑ́ wè kòò nɔ nkɛ kɛ́í kudɔpìkù, kɛ nɔ nkɛ tɑ̃ũ yɛkpɑ̃ɑ̃̀ nkɛ mɔkɛ yɛcìrícìrɛ̀ kó yɛkɔ̃m̀bɔ̀ kɛ cɑ̃ɑ̃́ nsiweí cɑ̃ɑ̃mɛ̀ yɛtɑ̃rɛ̀ ĩ́nkɛ̀. 10 Bɛ̀ do bo tɛpíítɛ̀ nɛ̀ òmɑ́ɑ̀ ndi, Esɛɛ weè do tú oketiwè kɛ̀ Abudiɑsi ntú odɛ́ríwè, kɛ̀ Ediɑbu ntú otɑ̃ɑ̃́nwè, 11 kɛ̀ Mɑsemmɑnɑ ntú onɑɑnwè kɛ̀ Sedemii ntú onummuwè, 12 kɛ̀ Atɑii ntú okuɔ́nwè kɛ̀ Ediyɛɛri ntú oyiénwè, 13 kɛ̀ Yoɑnɑ ntú oniínwè, kɛ̀ Edisɑbɑdi ntú owɛínwè, 14 kɛ̀ Immɛyɑu ntú opíínwè, kɛ̀ Mɑkemɑnɑii ntú tɛpíítɛ̀ nɛ̀ oketiwè. 15 Kɑdi kó kuwuɔ nkɔbɛ mɑbɛ̀ do mbɛ, bɛ̀ɛ̀ bɑkɛ́ yɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀ntĩ̀rɛ̀ bɛ miɛkɛ, wèè tu osɑ́m̀pɔ́ù kòo wɛ̃rímú mmɑ̀nnɛ̀ bɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ tɛkɔ̀ùtɛ̀ (100) kɔ̃mu, kòo diɛwè kɔ̃mu mɑ̀nnɛ̀ tɛkɔupíítɛ̀ (1000) kɔ̃mu. 16 Bɛɛ̀ do sèńtɛ́ kukó nSuditɛ̃ɛ̃ dibenni kóo tɑ̃̀nkù ketiwè miɛkɛ, kɛ sɔ̃́ mɛniɛ mpíɛ kɛ yɛ̀nnɛ̀ yɛkonnɛ́bìɛ̀ kɛ́bɛti bɛ̀ɛ̀ mɑɑ́ ku tɑkɛ́ diyiè yìɛ̀ní kɛ̀ɛ̀ bíɛ́kɛ̀ nɛ̀ di tɑɑ̀ kɛ̀ɛ̀ bíɛ́kɛ̀.

17 Bɛnsɑmɛɛ kó kuwuɔ nkɔbɛ mɑbɛ̀ nɛ̀ Sudɑɑ kó kuwuɔ nkɔbɛ mɑbɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ɛ wɛ̃nnɛ́ kɛ́kɔtɛ kɛ́sɔ̃́nkɛ́ Dɑfiti ò sɔ̀ri dɛ̀. 18 Kɛ̀ Dɑfitii ítɛ́ní kɛ́ bɛ̀ co kɛ́bɛ́i nkɛ dɔ̀: Kɛ̀ di kɔ̀tɛní m borɛ̀ nɛ̀ kunɑɑtí nku kɛ bo n teennɛ̀ n yóó yiémmu kɛ̀ ti yɛ̀mmɛ̀ɛ wɛ̃nnɛ́, kɛ̀ di mɛ nkɔ̀tɛní kɛ bo n soutɛ́mu kɛ́ n fítɛ́nɛ̀ n dootitɔbɛ̀, m mɛ nyí cɑ̀ɑ̀rɛ̀ mùmɑmù, ti Yiɛ̀ nKuyie nti yɛmbɛ̀ do tũ nkù ti wúómmu kɛ bo ti pútɛ́. 19 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nYɑɑ́ ntɑ Amɑsɑii wèè do ni bɛnìtìbɛ̀ sipísìtɑ̃ɑ̃ti kòò bɛ́i nkɛ dɔ̀:

Ti dɑ wɛ̃nnɛ̀mu.

Fɔ̃́ nDɑfiti Sɛsee birɛ ti dɑ kómmúmu

kunɑɑtí ndɑ bonɛ̀ kɛ́mbonɛ̀ bɛ̀ɛ̀ dɑ teénnɛ̀.

A kóo teèntì tu ti Yiɛ̀ nKuyie nku.

Kɛ̀ Dɑfitii yie nkɛ́ bɛ̀ cɔutɛ́, kɛ̀ bɛ̀ nwɛ̃ńnɛ̀ bɛ̀ɛ̀ bɑkɛ́ yɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀ntĩ̀rɛ̀.

20 Mɛm̀mɛ kɛ̀ Mɑnɑnsee kó kuwuɔ nkɔbɛɛ kɔtɛ Dɑfiti borɛ̀ kɛ sɔ̃́ nhò kɔ̀tɛ Fidisitɛ̃ɛ̃bɛ dokù ndɛ̀ Sɑuri kɛ bo bɛ̀ wɛ̃nnɛ́nɛ̀. Ò mɛ nyí mbɛ̀ wɛ̃nnɛ́nɛ̀ kɛ yɛ̃́ Fidisitɛ̃ɛ̃bɛ kó bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ do nɑ̀kɛ́mɛ̀ bɛ mɑ́ɑ̀ kóò bɛ̀ti kɛ dɔ̀ ò yɑ̀ɑ̀ bo kóntɛ́ kɛ́wɛ̃nnɛ́nɛ̀ o yiɛ̀ nSɑuri kɛ́ bɛ̀ kùɔ. 21 Mɛm̀mɛ Dɑfiti ìtɛ́mɛ̀ kɛ́nwɛ̃ti Sikidɑɑ kɛ̀ Mɑnɑnsee kó kuwuɔ nkɔbɛ bɛmbɛ nhò nɛínɛ̀. Bɛɛ̀ yètɛ̀ tu: Adinɑɑ nɛ̀ Yosɑbɑdi nɛ̀ Yediyɑyɛɛri nɛ̀ Mikɑyɛɛdi, nɛ̀ Yosɑbɑdi, nɛ̀ Ediu nɛ̀ Sidetɑii. Bɛ̀ do tú bɛ̀ɛ̀ ni bɛ̀mbɛ Mɑnɑnsee kó kuwuɔ nkɔbɛ bɑ́ wè tɛkɔupíítɛ̀ (1000). 22 Kɛ̀ bɛ̀ nteénnɛ̀ Dɑfiti kɛ bɑkɛ́ dihɑ̃ɑ̃pɔ̀ntĩ̀nnì, kɛ yɛ̃́ bɛ̀ do túmɛ̀ bɛmɔu bɛkpɑ̀rìnuɔmbɛ mbɛ, kòo bɛ̀ bɑɑ́ mbɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀. 23 Bɑ́ dìì yiè kɛ̀ Dɑfitii mpiɛti bɛteèmbɛ̀ kòo kó dihɑ̃ɑ̃pɔ̀ntĩ̀nnì dɛ̀úkú kɛ kpeńnì.

Bɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ do pĩ nDɑfiti tikpɑ̀tì

24 Ntɛ bɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ do bɑ̀ɑ́tí kɛ́sɔ̃́nkɛ́ Dɑfiti Ebunɔɔ kɛ bo ò cɛ̃́ĩ nSɑuri kpɑ̀tì ti Yiɛ̀ nKuyie ndo yɛ̃ ndɛ̀ ndòmmɛ̀.

25 Sudɑɑ kó kuwuɔ mmiɛkɛ bɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ do tɔ tidɔpììtì nɛ̀ yɛkpɑ̃ɑ̃̀ bɛ̀ do bo sikɔupísìkuɔ̀ nɛ̀ sikɔusìni ndi (6800). 26 Simmɛɔ̃ɔ̃ kó kuwuɔ mmiɛkɛ kɛ̀ bɛkpɑ̀rìnuɔmbɛ ḿbo sikɔupísìyiekɛ̀ nɛ̀ tɛkɔ̀ùtɛ̀ (7100). 27 Defii kó kuwuɔ mmiɛkɛ kɛ̀ sinitidɑbíí ḿbo sikɔupísìnɑ̀ɑ̀ nɛ̀ sikɔusìkuɔ̀ (4600), 28 kɛ́yíɛ́nɛ̀ Yoyɑdɑ wèè do bɑkɛ́ Anɔɔ yɑɑ̀bí nɛ̀ o kɔbɛ kɛ̀ bɛ̀ mbo sikɔupísìtɑ̃ɑ̃ti nɛ̀ sikɔusìyiekɛ̀ (3700), 29 nɛ̀ odɑpɑ̀ɑ̀ nSɑdɔki okpɑ̀rìnuɔnti nɛ̀ o cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kó bɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀nkótíbɛ̀ sipísìdɛ́ nɛ̀ bɛ̀dɛ́bɛ̀. 30 Bɛnsɑmɛɛ kó kuwuɔ nkɔbɛ Sɑuri tebìí sikɔupísìtɑ̃ɑ̃ti (3000) siì do wɛ̃nnɛ́ kɛ yɛ̃́ bɛsṹkùbɛ̀ bɛ miɛkɛ do kpɑɑ́ tũmmɛ̀ Sɑuri fɔ̃nkúò ndi. 31 Efɑdɑimmu kó kuwuɔ mmiɛkɛ bɛkpɑ̀rìnuɔmbɛ bɛ̀ɛ̀ yètɛ̀ do feí bɛ nɑɑ̀mùntì miɛkɛ kɛ̀ bɛ̀ ḿbo sikɔupípísìdɛ́ nɛ̀ sikɔusìni (20800). 32 Kɛ̀ Mɑnɑnsee wuɔ nkó dikéè miɛkɛ kɛ̀ bɛ̀ɛ tɑ̃ɑ̃tɛ́ tɛkɔupípíítɛ̀ nɛ̀ sikɔùpísìni (18000) kɛ̀ bɛ̀ bo kɔtɛ kɛ́pĩɛ̃kɛ́ Dɑfiti tumɛ̀ okpɑ̀ɑ̀tì. 33 Isɑkɑɑ kó kuwuɔ mmiɛkɛ kɛ̀ bɛkpɑ̀rìnuɔmbɛ ḿbo sikɔusìdɛ́ (200) kɛ́mbɑkɛ́ bɛ tebìí bɛ̀ do tú bɛ̀ɛ̀ yɛ̃ bɛ̀mbɛ Isidɑyɛɛribɛ dò nkɛ́dɔɔ̀ tì nɛ̀ bɛ̀ dò nkɛ́ tì dɔ̀ɔ̀ dìì mɔ̀nnì. 34 Sɑbunɔɔ kó kuwuɔ mmiɛkɛ kɛ̀ bɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ ḿbo sikɔupípísìnùmmù (50000) kɛ yɛ̃́ mudoò, kɛ wɑ̃kɛ́ mudoò kpɛ́í nkɛ mɔkɛ tikpɑ̀rìnɛntì timɔu kɛ dokùnɛ̀ bɛ yɛ̀mmɛ̀ mɛmɔu. 35 Nɛfutɑdii kó kunɑɑ̀mùnkù miɛkɛ kɛ̀ bɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀nkótíbɛ̀ ḿbo tɛkɔupíítɛ̀ (1000) nɛ̀ bɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ sikɔupípísìtɑ̃ɑ̃ti nɛ̀ sikɔupísìyiekɛ̀ (37000) kɛ bɑ́ɑ́tí tidɔpììtì nɛ̀ yɛkpɑ̃ɑ̃̀. 36 Dɑnni kó kuwuɔ mmiɛkɛ kɛ̀ bɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ wɑ̃kɛ́ mudoò kpɛ́í, kɛ̀ bɛ̀ ḿbo sikɔupípísìdɛ́ nɛ̀ sikɔupísìni nɛ̀ sikɔùsìkuɔ̀ (28600). 37 Asɛɛ kó kuwuɔ mmiɛkɛ kɛ̀ bɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ ḿbo sikɔupípísìnɑ̀ɑ̀ (40000) bɛ̀ɛ̀ nɔ mmudoò kɛ wɑ̃kɛ́ mudoò kpɛ́í 38 nɛ̀ iwuɔ ntɛì ìì bo kukó nSuditɛ̃ɛ̃ yɑ́ɑ̀ diyiè yìɛ̀ní kɛ̀ɛ̀ bíɛ́kɛ̀ Dubɛnni kɔbɛ nɛ̀ Kɑdi kɔku nɛ̀ Mɑnɑnsee kɔku dikéè tɛrì, kɛ̀ bɛ̀ ḿbo tɛkɔupíkɔ̀ùtɛ̀ nɛ̀ sikɔupípísìdɛ́ (120000) kɛ mɔkɛ tikpɑ̀rìnɛntì timɔu.

39 Bɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ ti mɛ̀ nnɑ̀kɛ́ bɛ̀ɛ̀ kpɛ́í bɛmɔu bɛ̀ɛ̀ do wɑ̃kɛ́ bɛ̀mbɛ mudoò kpɛ́í nkɛ́dɔ́ɔ́tɛ́ nɛ̀ mɛyɛ̀mmɛ̀ mɛmɑ́ɑ̀ kɛ́kɔtɛ Ebunɔɔ kɛ́pĩ́ nDɑfiti tikpɑ̀tì. Bɛsɔmbɛ bɛmɔu kɛ̀ bɛ̀ɛ bɛ̀ wɛ̃nnɛ́nɛ̀ mɛyɛ̀mmɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ɛ pĩ́ ntikpɑ̀tì Dɑfiti. 40 Kɛ̀ bɛ̀ nkɛ́ bo kɛ dɔ̀ yɛwe yɛ̀tɑ̃ɑ̃ti kɛ wɛ̃nnɛ̀ Dɑfiti kɛ yo nkɛ yɔ̃̀. Bɛ̀ tebìí siì do bɛ̀ bèńnɛ́ mudiì. 41 Kɛ̀ bɛ̀ pɛɛtitɔbɛ̀ɛ bɛ̀ yìɛ́ tidiitì, kɛ́túótɛ́ Isɑkɑɑ kó kutempɛ̃ nɛ̀ Sɑbunɔɔ kɛ́ntɔ kɛ́tuɔkɛnɛ̀ Nɛfutɑdii kɔku. Kɛ̀ bɛ̀ ntoummu sɑ̃mmɑrímú nɛ̀ yòyóbɛ̀ nɛ̀ yɛsɑ̃mmɑrínnɑrɛ̀ nɛ̀ inɑ̀ɑ̀kɛ, tidiitì tibotí tibotí, muyuo nnɛ̀ yɛkɑ̀tìndɑ̀ bɛ̀ dɔ̀ɔ̀nɛ̀ yɛ̀ fìkíè kó yɛbɛ nɛ̀ fínyĩ̀ kó yɛbɛ kperɛ̀ nɛ̀ mɛnɑɑ̀ nnɛ̀ mɛkùɔ̀ nnɛ̀ inɑ̀ɑ̀kɛ nɛ̀ ipe pɛ́u. Dɛ̀ do tú dibɑnni diɛrì ndi Isidɑyɛɛribɛ bɛmɔu kpɛ́í.

13

Dɑfiti dɔ́mɛ̀ kɛ́konnɛ̀nní Kuyie ntɑummɛ̀ tɔu

(Wéntɛ́ 2 Sɑmmuyɛɛri 6:1-11)

1 Kɛ̀ Dɑfitii tíí nyIsidɑyɛɛribɛ kó bɛnìùbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ ni bɛnìtìbɛ̀ biɛ nsikɔùpí, bɛtɔbɛ̀ sikɔu nɛ̀ bɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ iwɛ̃ĩ yɛmbɛ̀. 2 Kòo bɛ̀ nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Kɛ̀ di wèńtɛ́ kɛ̀ dɛ̀ wenni, kɛ̀ dɛ̀ bonní tí Yiɛ̀ nKuyie mborɛ̀, tí tɔ̃ nkɛ̀ ti tebìí sìì kpɑɑ́ Isidɑyɛɛribɛ tempɛ̃ nyimɔu nɛ̀ ikuɔ́ nìùbɛ̀ nɛ̀ Defiibɛ bɛ̀ɛ̀ bo Isidɑyɛɛribɛ ɛkɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ɛ kɔtɛní ti borɛ̀. 3 Kɛ̀ tí kɔtɛ kɛ́tɔní ti Yiɛ̀ nKuyie nti tũ nkù tɑummɛ̀ tɔu, kɛ yɛ̃́ ti do í dɑkɛmɛ̀ di kpɛ́í Sɑuri kó dimɔ̀nnì.

4 Kɛ̀ ditĩ̀nnì dimɔuu tì yie nkɛ yɛ̃́ dì wùómmɛ̀ kɛ̀ dɛ̀ wennimu kɛ dò nkɛ́dɔɔ̀. 5 Kɛ̀ Dɑfitii tíí nyIsidɑyɛɛribɛ bɛmɔu, kɛ́túótɛ́ bɛmbɛ nɛ̀ Esibiti kɔbɛ bɛ temmɑ̀nku kɛ́ntɔ kɛ́tuɔkɛnɛ̀ Debo-Amɑti kɛ̀ bɛ̀ bo kɔtɛ Kidiyɑ-Yeɑdimmu kɛ́tɔní ti Yiɛ̀ nKuyie ntɑummɛ̀ tɔu. 6 Dɑfiti nɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ bɛmɔu kɛ̀ bɛ̀ɛ tíí Bɑdɑɑ ɛì Kidiyɑ-Yeɑdimmu dìì bo Sudɑɑ tempɛ̃ kɛ̀ bɛ̀ bo túótɛ́ní ti Yiɛ̀ nKuyie ntɑummɛ̀ tɔu. Kuyie ntɔ̃rɛ̀ yɛ̀dɛ́ɛ̀ bɛ̀ tu yɛ̀ bɛĩ́nkɛ̀mbɑ̀rìbɛ̀ yɛ fèntì còḿmú dìì ĩ́nkɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie mborɛ̀. 7 Mɛm̀mɛ bɛ̀ tùótɛ́mɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie ntɑummɛ̀ tɔu Abinnɑdɑbu cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kɛ́ dì ɑ̃nnɛ́ tɛnɑɑsɑ̃ntɛ̀ pɑ̀ntɛ̀ miɛkɛ Usɑɑ nɛ̀ Aiyo kɛ̀ bɛ̀ ndɛri inɑ̀ɑ̀kɛ ìì dì tɔ. 8 Dɑfiti nɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ bɛmɔu kɛ̀ bɛ̀ nyɑ̃nku ti Yiɛ̀ nKuyie nyììkɛ̀ nɛ̀ bɛ wɛ̃rímú mumɔu kɛ diè nkɛ bie ntibómbonti nɛ̀ tikùtìdùùtì nɛ̀ yɛbɑ̀rɛ̀ nɛ̀ tikɑ̃penti nɛ̀ yɛtɑ̃tɛhe. 9 Bɛ̀ tùɔ̀kɛ dìì mɔ̀nnì Kidonni yiɛ́ borɛ̀ kɛ̀ inɑ̀ɑ̀kɛ ndɔ́ kɛ́bɔ ti Yiɛ̀ nKuyie ntɑummɛ̀ tɔu kɛ̀ Usɑɑ youtɛ o nɔ̀ùtɛ̀ kɛ bo dì cɔ̀útɛ́, 10 kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie mmiɛkɛ ò cɔ̀útɛ́, kɛ̀ kùu ò potɛ́ ò yòutɛ mɛ̀ɛ̀ kpɛ́í nho nɔ̀ùtɛ̀ kɛ kɑ̀ɑ́kɛ́ mɛtɑummɛ̀ tɔu. Kɛ̀ Usɑɑ kú dɛndɛ ti Yiɛ̀ nKuyie nyììkɛ̀.

11 Kɛ̀ dɛ̀ɛ yonkɛ Dɑfiti ti Yiɛ̀ nKuyie mpotɛ́mɛ̀ Usɑɑ kòo yú dɛborɛ̀ kɛ dɔ̀: Pedɛsi-Usɑɑ kɛ̀ bɛ̀ kpɑɑ́ mɛ ndɛ̀ yu nɛ̀ yíenní. 12 Dɛ yiè kɛ̀ Dɑfitii yɔtɛ ti Yiɛ̀ nKuyie nkɛ bɛ́i nkɛ dɔ̀: M bo dɑ́ɑ́tí kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie ntɑummɛ̀ tɔuu tɑ n cĩ́ɛ̃̀tɑ̀ɑ̀?

13 Mɛm̀mɛ kɛ̀ Dɑfiti í nyie nkɛ bo kònnɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie ntɑummɛ̀ tɔu o ciɛ, kɛ́duɔ́ nkɛ̀ bɛ̀ɛ dì kɔ̀tɛnɛ̀ Kɑti ɛì kou Obɛdi-Edɔmmu cĩ́ɛ̃̀tɛ̀. 14 Kɛ̀ dì ḿbo o cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kɛ dɔ̀ bɛtɑ̃̀ɑ̃̀bɛ̀ bɛ̀tɑ̃ɑ̃ti, kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nhò dɔ̀ɔ̀ mɛsɑ̀ɑ̀ nnɛ̀ o cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ tɛmɔu nɛ̀ ò mɔ̀kɛ dɛ̀ dɛmɔu.

14

Dɑfiti kɑ̀rimɛ̀ Sedisɑdɛmmu

(Wéntɛ́ 3:5-9 nɛ̀ 2 Sɑmmuyɛɛri 5:11-16)

1 Kɛ̀ Tiiri kóo kpɑ̀ɑ̀tì Idɑmmuu tɔ̃nnɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ dɛtekperɛ̀ kó idɛí nɛ̀ bɛdɑbɛɛsṹɔ̃̀bɛ̀ nɛ̀ bɛtɑ̃́cíɛ̀bɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ bo mɑɑ́ Dɑfiti tɛkpɑ̀ɑ̀tìcĩ́ɛ̃̀tɛ̀. 2 Mɛm̀mɛ kɛ̀ Dɑfitii bɑntɛ́ ti Yiɛ̀ nKuyie nkuù ò duɔ́mmɛ̀ tikpɑ̀tì kòò bɑkɛ́ Isidɑyɛɛribɛ kɛ̀ kù dɛ̀úkùnko o kpɑ̀tì kù dɔ́ mɛ̀ɛ̀ kpɛ́í nyIsidɑyɛɛribɛ.

3 Kɛ̀ Dɑfiti ḿbo Sedisɑdɛmmu kɛ́wɛ̃tɛ kɛ́puokɛ bɛnitipòbɛ̀ tɔbɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ɛ ò piɛ́ initidɑbí nɛ̀ initipobí. 4 Ntɛ bɛ̀ do piɛ́ ìì bí Sedisɑdɛmmu i yètɛ̀: Sɑmmuɑ nɛ̀ Sobɑbu nɛ̀ Nɑtɑ̃ɑ̃ nɛ̀ Sɑdomɔɔ, 5 nɛ̀ Ibɑɑ nɛ̀ Ediisuɑ nɛ̀ Edipedɛti 6 nɛ̀ Nɔkɑɑ nɛ̀ Nɛfɛki nɛ̀ Sɑfiɑ, 7 nɛ̀ Edisɑmɑɑ nɛ̀ Beediyɑdɑ nɛ̀ Edifedee.

Dɑfiti nɑmɛ̀ Fidisitɛ̃ɛ̃bɛ

(Wéntɛ́ 2 Sɑmmuyɛɛri 5:17-25)

8 Kɛ̀ Fidisitɛ̃ɛ̃bɛɛ keè Isidɑyɛɛribɛ còúmmɛ̀ mɛkùɔ̀ Dɑfiti, koò pĩ ntikpɑ̀tì kòò bo mbɛ̀ bɑkɛ́ bɛmɔu. Kɛ̀ Fidisitɛ̃ɛ̃bɛɛ ítɛ́ bɛmɔu kɛ́nwɑnti Dɑfiti kɛ bo ò pĩ nkɛ̀ Dɑfitii tì kèè kɛ́bɑ́ɑ́tí kɛ́yɛ̀roo kɛ́ bɛ̀ co. 9 Kɛ̀ Fidisitɛ̃ɛ̃bɛɛ tuɔkoo kɛ́pitɛ́ Defɑimmu biriku miɛkɛ. 10 Kɛ̀ Dɑfiti beé nti Yiɛ̀ nKuyie nkɛ dɔ̀: Kɛ̀ ń kɔ̀tɛ kɛ dokɛ́nɛ̀ Fidisitɛ̃ɛ̃bɛ ɑ́ bɛ̀ ɑ̃nnɛ́ n nɔu miɛkɑɑ̀? Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nhò tɛ̃̀ńnɛ́ kɛ dɔ̀: Kɔtɛ! N yóó bɛ̀ ɑ̃nnɛ́mu ɑ nɔu miɛkɛ.

11 Kɛ̀ Dɑfitii kɔtɛ kɛ́ bɛ̀ do Bɑɑdi-Pedɑsimmu kɛ́nɑ Fidisitɛ̃ɛ̃bɛ kɛ́bɛ́i nkɛ dɔ̀: Nɛ̀ n nɔ̀ùtɛ̀ ntɛ Kuyie mpètɛ́mɛ̀ n dootitɔbɛ̀ mɛniɛ nhɔ̃ɔ̃ kpɛ̃́tɛ́ mɛ̀ɛ̀ botí kukpɛ̃́roo.

Dɛɛ̀ te kɛ̀ bɛ̀ yu dɛ kó dibòrì kɛ tú Bɑɑdi-Pedɑsimmu. 12 Kɛ̀ Fidisitɛ̃ɛ̃bɛɛ cokɛ́ kɛ́buɔ́nko bɛ̀ bɔkɛ̀, kɛ̀ Dɑfitii duɔ́ nkɛ̀ bɛ̀ɛ yɛ̀ cɔ́u.

13 Kɛ̀ dɛ̀ɛ yíɛ́ kɛ̀ Fidisitɛ̃ɛ̃bɛ ítɛ́ní kɛ́pitɛ́ Defɑiibɛ biriku. 14 Kɛ̀ Dɑfiti wɛ̃tɛ kɛ́beé ti Yiɛ̀ nKuyie nkɛ̀ kùu ò nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: A bɑ́ɑ́ bɛ̀ do bɛ fɔ̃nkúò bíɛ́kɛ̀, ɑ́ kɔ́ntɛ́ mɛdɛ́timɛ̀ kɛ́ bɛ̀ dintɛ́, dɛtie mbɛ̀ tu dɛ̀ mukokudiè dɛ kó kubiriku pɛɛ́mmɛ̀. 15 Kɑ̀ɑ kèè dìì mɔ̀nnì kunɑmpoo mɑkù dɛtie nyómmɛ̀ ɑ́ kétóo kɛ́ bɛ̀ do, kɛ yɛ̃́ dɛ mɔ̀nnì ndi n kèróomɛ̀ kɛ bo do Fidisitɛ̃ɛ̃bɛ ɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ kɛ́ bɛ̀ potɛ́.

16 Kɛ̀ Dɑfitii dɔɔ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nhò nɑ̀kɛ́ tì, kɛ̀ bɛ̀ɛ potɛ́ Fidisitɛ̃ɛ̃bɛ kó bɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀, kɛ́ bɛ̀ bɛ̀ti Kɑbɑɔ̃ɔ̃ kɛ́ntɔ kɛ́tuɔkɛnɛ̀ Kesɛɛ. 17 Dɛ mɔ̀nnì kɛ̀ Dɑfiti yètìrìi feitɛ́ dihɛì dimɔu miɛkɛ, kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nduɔ́ nkɛ̀ ibotí tɛìi ò yɔ̀tɛ.

15

Dɑfiti bɑ̀ɑ́tímɛ̀ kɛ bo kɔtɛ kɛ́túótɛ́ Kuyie ntɑummɛ̀ tɔu

1 Kɛ̀ Dɑfitii mɑɑ́ sicɛ̃́ĩ dihɛì bɛ̀ tu dì Dɑfiti ɛì, kɛ́deè kɛ́tũntɛ ti Yiɛ̀ nKuyie ntɑummɛ̀ tɔu yó nyĩ́ĩ́kú dɛ̀ kɛ́dɔɔ̀ ditou. 2 Kɛ̀ Dɑfitii bɛ́i nkɛ̀ dɔ̀: Kɛ̀ dɛ̀ í tú Defiibɛ ti í do nkɛ́nɑ kɛ́túótɛ́ ti Yiɛ̀ nKuyie ntɑummɛ̀ tɔu, kɛ yɛ̃́ ti Yiɛ̀ nKuyie mbɛ ntɑ̃ɑ̃tɛ́mɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ bo ndì tɔu, kɛ pĩ́ ndì kó mutɔ̃mmú sɑ̃́ɑ̃̀.

3 Kɛ̀ Dɑfitii tíí nyIsidɑyɛɛribɛ bɛmɔu Sedisɑdɛmmu miɛkɛ, kɛ̀ bɛ̀ bo kɔtɛ kɛ́konnɛ̀nní ti Yiɛ̀ nKuyie ntɑummɛ̀ tɔu kɛ́ dì tɑnnɛ́ kɛ́ĩ́nnɛ́ kudieku ò tũ̀ntɛ kù di kpɛ́í. 4 Kòo tíí nhAnɔɔ yɑɑ̀bí ikuɔ́ nìùbɛ̀ nɛ̀ Defiibɛ bɛmɔu, 5 kɛ̀ Udiyɛɛdi mbɑkɛ́ Keɑti kó kunɑɑ̀mùnkù nɛ̀ o tebìí kɛ̀ bɛ̀ɛ wɛ̃nnɛ́ kɛ́mbo tɛkɔ̀ùtɛ̀ nɛ̀ sipísìdɛ́ (120). 6 Kɛ̀ Asɑyɑ mbɑkɛ́ Mɛdɑdi kɔku nɛ̀ o tebìí kɛ̀ bɛ̀ mbo sikɔusìdɛ́ nɛ̀ sipísìdɛ́ (220). 7 Kɛ̀ Sowɛɛri mbɑkɛ́ Kɛrisonni kó kunɑɑ̀mùnkù nɛ̀ o tebìí kɛ̀ bɛ̀ mbo tɛkɔ̀ùtɛ̀ nɛ̀ sipísìtɑ̃ɑ̃ti (130). 8 Kɛ̀ Semmɑyɑ mbɑkɛ́ Edisɑfɑ̃ɑ̃ kó kunɑɑ̀mùnkù nɛ̀ o tebìí kɛ̀ bɛ̀ ḿbo sikɔusìdɛ́ (200). 9 Kɛ̀ Ediyɛɛri mbɑkɛ́ Ebunɔɔ kó kunɑɑ̀mùnkù nɛ̀ o tebìí kɛ̀ bɛ̀ ḿbo sipísìni. 10 Kɛ̀ Amminɑdɑbu mbɑkɛ́ Usɑyɛɛdi kó kunɑɑ̀mùnkù miɛkɛ nɛ̀ o tebìí kɛ̀ bɛ̀ ḿbo tɛkɔ̀ùtɛ̀ nɛ̀ tɛpíítɛ̀ nɛ̀ bɛ̀dɛ́bɛ̀ (112). 11 Kɛ̀ Dɑfitii yú ikuɔ́ nìùbɛ̀ Sɑdɔki nɛ̀ Abiɑtɑɑ kɛ́yúnɛ̀ Defiibɛ bɛ̀kuɔ̀, Udiɛdi nɛ̀ Asɑyɑ nɛ̀ Sowɛɛri Semmɑyɑ Ediyɛɛri Amminɑdɑbu. 12 Kòò dɔ̀: Díì tu bɛ̀ɛ̀ bɑkɛ́ Defiibɛ nɑɑ̀mùntì, dɔɔ̀nɛ̀ dimɑ́ɑ̀ mɛwénkùmɛ̀ kó ikuɔ́, díndi nɛ̀ di tebìí kɛ́kɔtɛ kɛ́túótɛ́ní ti Yiɛ̀ nKuyie tinti nyIsidɑyɛɛribɛ tũ nkù tɑummɛ̀ tɔu kɛ́ dì tɑnnɛ́ n tũ̀ntɛ dìì bòrì di kpɛ́í. 13 Ti do yóó dì tɔní mɛketimɛ̀ mɔ̀nnì kɛ̀ dì í bo, kɛ̀ dɛɛ̀ nte kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nti potɛ́, ti í tũ̀nnɛ mɛ̀ɛ̀ kpɛ́í nku kuɔ́ yɛ̃ ndɛ ndòmmɛ̀.

14 Dɛ mɔ̀nnì kɛ̀ ikuɔ́ nìùbɛ̀ nɛ̀ Defiibɛ kɛ̀ bɛ̀ɛ dɔɔ̀ bɛmɑ́ɑ̀ mɛwénkùmɛ̀ kó ikuɔ́ kɛ bo túótɛ́ní ti Yiɛ̀ nKuyie nyIsidɑyɛɛribɛ tũ nkù tɑummɛ̀ tɔu. 15 Defiibɛ bɛɛ̀ do dì tɔunɛ̀ ipɑ̀ɑ̀ti kɛ níí ndì bukú ti Yiɛ̀ nKuyie ndo nɑ̀kɛ́ Mɔyiisi kɛ yɛ̃ ndɛ̀ ndòmmɛ̀. 16 Kɛ̀ Dɑfitii nɑ́kɛ́ Defiibɛ kó bɛnìùbɛ̀ kɛ̀ dɔ̀ bɛ̀ɛ tɑ̃ɑ̃tɛ́ bɛ tebìí miɛkɛ bɛdèmbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ nɔ nkɛ bie ntikùtìdùùtì nɛ̀ tibómbonti nɛ̀ tikɑ̃penti. Kɛ̀ bɛ̀ ndiè nkɛ dɛ́úkùnko ti Yiɛ̀ nKuyie nyètìrì nɛ̀ diwɛ̀ì. 17 Kɛ̀ Defiibɛɛ tɑ̃ɑ̃tɛ́ Sowɛɛri birɛ Emɑnni nɛ̀ Bedekiɑ birɛ Asɑfu, kɛ́tɑ̃ɑ̃tɛ́ Mɛdɑdi kó kunɑɑ̀mùnkù miɛkɛ Kusɑyɑ birɛ Edɑnni. 18 Kɛ nɛ́ yíɛ́nɛ̀ bɛ tebìí sìì do bɛ̀ teénnɛ́ mutɔ̃mmú kɛ bɑɑ̀nɛ̀ yɛbòrɛ̀ Sɑkɑrii nɛ̀ Bɛnnii nɛ̀ Yɑɑsiɛdi nɛ̀ Semidɑmɔti nɛ̀ Yeiyɛɛdi nɛ̀ Unni nɛ̀ Ediɑbu nɛ̀ Bennɑyɑ nɛ̀ Mɑseyɑ nɛ̀ Mɑtitiɑ nɛ̀ Edifedeu nɛ̀ Mikinɛyɑ nɛ̀ Obɛdi Edɔmmu nɛ̀ Yeiyɛɛdi. 19 Bɛ miɛkɛ Emɑnni nɛ̀ Asɑfu nɛ̀ Etɑnni bɛɛ̀ do nɔ nkɛ bie ntikɑ̃penti disɔɔwũɔ̃̀ kpɛti tìì kuɔ̀ mmɛdiɛ̀. 20 Sɑkɑrii nɛ̀ Asiyɛɛdi nɛ̀ Semidɑmɔti nɛ̀ Yeyɛɛdi nɛ̀ Unni nɛ̀ Ediɑbu nɛ̀ Mɑseyɑ nɛ̀ Bennɑyɑ kɛ̀ bɛ̀ mbie ntikùtìdùùtì mɛtɑmmɛ̀ dɑɑmɛ̀ kpɛti. 21 Kɛ̀ Mɑtitiɑ nɛ̀ Edifedeu nɛ̀ Mikinɛyɑ nɛ̀ Obɛdi Edɔmmu nɛ̀ Yeiyɛɛdi nɛ̀ Asɑsiɑɑ bɛɛ̀ do bie ntikùtìdùùtì iwɛ̃ĩ ìni kpɛti, bɛɛ̀ do niù iyiɛ. 22 Defiibɛ kó bɛkótíbɛ̀ miɛkɛ Kenɑnniɑ weè do ni bɛ̀ɛ̀ tɔu mɛtɑummɛ̀ tɔu, ò yɛ̃ mɛ̀ɛ̀ kpɛ́í dɛ kó mutɔ̃mmú. 23-24 Bedekiɑ nɛ̀ Ɛdikɑnɑɑ nɛ̀ Obɛdi-Edɔmmu nɛ̀ Sesiɑ bɛɛ̀ do te yɛbòrɛ̀ kó mubɑ̀rìmù kɛ̀ bɛɛ̀ mbɑɑ̀ mɛtɑummɛ̀ tɔu. Ikuɔ́ nìùbɛ̀ Sebɑnniyɑ nɛ̀ Sosɑfɑti nɛ̀ Nɛtɑnnɛyɛɛdi nɛ̀ Amɑsɑii nɛ̀ Sɑkɑrii nɛ̀ Bennɑyɑ nɛ̀ Ediesɛɛ bɛɛ̀ do eu siheú ti Yiɛ̀ nKuyie ntɑummɛ̀ tɔu ììkɛ̀.

Kuyie ntɑummɛ̀ tɔu konnímɛ̀ Sedisɑdɛmmu

(Wéntɛ́ 2 Sɑmmuyɛɛri 6:12-19)

25 Dɑfiti nɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ kó bɛkótíbɛ̀ nɛ̀ bɛ̀ɛ̀ ni bɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ tɛkɔupíítɛ̀ (1000) kɛ̀ bɛ̀ɛ ítɛ́ kɛ́kɔtɛ kɛ bo túótɛ́ní ti Yiɛ̀ nKuyie ntɑummɛ̀ tɔu Obɛdi Edɔmmu cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kɛ́ ndì kũntinní kɛ̀ dɛ̀ dò ndibɑnni mɛdiɛ̀. 26 Kɛ̀ bɛ̀ɛ fíé yɛnɑɑdɑkɛ̀ yɛ̀yiekɛ̀ nɛ̀ yɛpedɑkɛ̀ yɛ̀yiekɛ̀ kɛ̀ dɛ̀ bo yie nkɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nteennɛ̀ Defiibɛ bɛ̀ɛ̀ tɔu ti Yiɛ̀ nKuyie ntɑummɛ̀ tɔu. 27 Dɑfiti do nií mmupɑ̀ɑ̀konkperímù kó diyɑɑ̀bòrì ndi kɛ́nɔ́ɔ́ ntɛkɔutɛ́yɑɑ̀bòtɛ̀ pɛ́ítɛ̀, bɛ̀ dùɔ̀kɛnɛ̀ tɛ̀ mupɑ̀ɑ̀kommú sɑ̀ɑ̀mù. Kɛ̀ Defiibɛ bɛ̀ɛ̀ do tɔu ti Yiɛ̀ nKuyie ntɑummɛ̀ tɔu nɛ̀ Kɑnniɑ wèè do bɛ̀ ni dɛ kó mutɔ̃mmú miɛkɛ kɛ̀ bɛ̀ dɑ̀ɑ́tí yɛ̀ɛ̀ yɑɑ̀bòrɛ̀ botí. 28 Kɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ bɛmɔu ntɔní ti Yiɛ̀ nKuyie ntɑummɛ̀ tɔu kɛ íútí nɛ̀ diwɛ̀ì kɛ eu ditɑ̃tɛheù nɛ̀ sihɑ̃ɑ̃pɔ̀nheú kɛ bie nyɛbɑ̀rɛ̀ nɛ̀ tikɑ̃penti nɛ̀ tikùtìdùùtì nɛ̀ tibómbonti.

29 Ti Yiɛ̀ nKuyie ntɑummɛ̀ tɔu tùɔ̀kɛní dìì mɔ̀nnì Dɑfiti ɛì kɛ̀ Sɑuri kóo sɑpɑ̀ɑ̀ Mikɑɑdi nsíékɛ́ní tɛbòtɛ̀ kɛ́yɑ̀ okpɑ̀ɑ̀tì Dɑfiti ɑumɛ̀ kɛ puù. Kòo sènkɛ̀rì Dɑfiti.

16

1 Kɛ̀ bɛ̀ɛ tuɔkɛnɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie ntɑummɛ̀ tɔu kɛ́ dì tɑnnɛ́ ditou Dɑfiti do dɔ̀ɔ̀ dì, kɛ́ dì ĩ̀ńnɛ́ dɛ cuokɛ̀ kɛ̀ Dɑfitii fíé ti Yiɛ̀ nKuyie nyiwũɔ̃ kɛ́tuɔ kɛ́fíé itɛì mɛtɑummɛ̀ kpɛyi. 2 Ò dèè dìì mɔ̀nnì kɛ́mɔɔ ti Yiɛ̀ nKuyie nkó mɛsɑ̀ɑ̀ Isidɑyɛɛribɛ ĩ́nkɛ̀, 3 kɛ́deè kɛ́ bɛ̀ totí tidiitì, bɛnitidɑɑbɛ̀ nɛ̀ bɛnitipòbɛ̀, kɛ́duɔ́ mbɑ́ wè pɛ̃́ɛ̃̀ nɛ̀ dikɑ̀tìndɑ̀ɑ̀ bɛ̀ dɔ̀ɔ̀nɛ̀ dì yɛtebɛ bɛ̀ tu yɛ̀ dɑ́tì, nɛ̀ dikɑ̀tìndɑ̀ɑ̀ bɛ̀ dɔ̀ɔ̀ nɛ̀ dì fínyĩ̀ kó yɛtebɛ̀ kperɛ̀.

Defiibɛ dìèmmɛ̀ kɛ sɑ̃ntí ti Yiɛ̀ nKuyie

(Wéntɛ́ Yɛsɑ̃ɑ̃ 105:1-15 nɛ̀ 76 nɛ̀ 106:1, 47-48)

4 Bɛ̀ dèè mɛmmɛ kɛ̀ Dɑfitii cónnɛ́ ti Yiɛ̀ nKuyie ntɑummɛ̀ tɔu ììkɛ̀ Defiibɛ, kɛ̀ bɛ̀ bo nkù dònti kɛ kù sɑ̃ntí, kɛ dɛ́úkùnko ku yètìrì, kunku ti Yiɛ̀ nKuyie nyIsidɑyɛɛribɛ tũ nkù. 5 Asɑfu weè do bɛ̀ bɑkɛ́ kɛ̀ Sɑkɑrii ò pòkoo, kɛ́yíɛ́nɛ̀ Yɑsiɛdi nɛ̀ Semidɑmɔti nɛ̀ Yeiyɛɛdi nɛ̀ Mɑtitiɑ nɛ̀ Ediɑbu nɛ̀ Bennɑyɑ nɛ̀ Obɛdi Edɔmmu nɛ̀ Yeiyɛɛdi, kɛ̀ bɛ̀ mbie ntibómbonti nɛ̀ tikùtìdùùtì, kɛ̀ Asɑfu bie ntikɑ̃penti. 6 Kɛ̀ ikuɔ́ nìùbɛ̀ Bennɑyɑ nɛ̀ Yɑyɛɛdi kɛ̀ bɛ̀ eu sihɑ̃ɑ̃pɔ̀nheú ti Yiɛ̀ nKuyie ntɑummɛ̀ tɔu ììkɛ̀ bɑ́ bɛ̀ í ompu. 7 Dɛ kó diyiè do tú diketìrì ndi Dɑfiti duɔ́mmɛ̀ kɛ̀ Asɑfu nɛ̀ o kɔbɛ kɛ̀ bɛ̀ bo sɑ̃ntɛ ti Yiɛ̀ nKuyie.

Bɛ̀ dèntɛ̀mɛ̀ fɛyɛ̀nfɛ̀

8 Dɛ́úkùnnɛnɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nyètìrì,

ndontinɛ̀ ku.

Nɑ́kɛ́nɛ̀ ibotí miɛkɛ tidiɛtì kù dɔ̀ɔ̀ tì.

9 Ndiènnɛ̀ kɛ kù sɑ̃ntí

mbiennɛ̀ dɛbémbénnɛ̀ ku kpɛ́í.

Totínɛ̀ di yɛ̀mmɛ̀ tidiɛtì kù dɔ̀ɔ̀ tì kpɛ́í.

10 Mpɔtìnɛ̀ ku, kunku kùù kpɑ mɛyɛi,

kɛ̀ diwɛ̀ì ndi bo díndi bɛ̀ɛ̀ wɑnti ti Yiɛ̀ nKuyie.

11 Wɛ̃tɛ kɛ́wɑmmúnɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nɛ̀ ku wɛ̃rímú

nɛ̀ ku kpetì,

nwɑntinɛ̀ di bo nkù tɔ̀kɛ́nɛ̀mɛ̀ sɑ̃́ɑ̃̀.

12 Dentɛnɛ̀ní tidiɛtì kù dɔ̀ɔ̀ tì

nɛ̀ ku tɔ̃mmú cɑ̀ncɑ̀mmù,

Dentɛnɛ̀ní tibeéntì kù nɑ̀kɛ́ tìì kpɛ́í.

13 Díndi ku kóo tɔ̃ntì Isidɑyɛɛri kó fɛyɑnfɛ̀

díndi Sɑkɔbu yɑɑ̀bí kù tɑ̃ɑ̃tɛ́ ì.

14 Kuù tu ti Yiɛ̀ nKuyie,

kuù bekùnɛ̀ kɛtenkɛ̀ kɛmɔu.

15 Di bɑ́ɑ́ yɛ̃̀ nku tɑummɛ̀ kpɛ́í.

Di bɑ́ɑ́ yɛ̃̀ ku tɑnnɔ̀ kù dɔú nyɛ̀ yó mbomu sɑ̃́ɑ̃̀

nɛ̀ ti bo mbomɛ̀.

16 Bɑ́ɑ́ yɛ̃̀nnɛ̀ mɛtɑummɛ̀

kù do dɔ̀ɔ̀nɛ̀mɛ̀ Abɑrɑhɑmmu

nyɛ̃́nɛ̀ kù dɔúnnɛ̀ dìì nùù Isɑki.

17 Kù tɑ̃ɑ̃tɛ́ kɛ yóó dɔɔ̀ tì Sɑkɔbu,

kù dɔ̀ɔ̀ mɛ̀ɛ̀ tɑummɛ̀ nɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ

mɛ̀ í yóó deè.

18 Kù bɛ́immu kɛ tú:

n yóó dɑ duɔ́mmu Kɑnnɑhɑ̃ɑ̃ kó kɛtenkɛ̀.

N duɔ́mmu dɛ kó kɛtenkɛ̀ fɔ̃́ nnɛ̀ ɑ yɑɑ̀bío.

19 Bɑ́ nɛ̀ di í mɛ nsũmɛ̀, kɛ í tú bɛ̀mɑbɛ̀,

kɛ tú bɛpɔ̀ɔ̀bɛ̀.

20 Di do ɔ̃ɔ̃ tɑ ku mbotí kɛ́yɛ̀ kɛ́tɑ kutɛkù nku,

kɛ́tɑ di nkpɑ̀ɑ̀tìyuu kɛ́cɑ̃́ntɛ́ ditɛrì.

21 Kuyie mmɛ nyí yóu kɛ̀ bɛ̀ di fɛ̃́ũ

kù do puotìmu bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ di kpɛ́í.

22 Kɛ tú bɛ̀ bɑ́ɑ́ kɑ́ɑ́kɛ́ ku nìtìbɛ̀ kù tɑ̃ɑ̃tɛ́ bɛ̀

ku pɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑm̀bɛ̀ mbɛ bɛ̀ bɑ́ɑ́ bɛ̀ cɑ̀ɑ̀rɛ̀.

23 Kɛtenkɛ̀ kɛmɔu kɔbɛ,

ndiènnɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nkpɛ́í.

Mpĩɛ̃kùnɛ̀ yɛwe duɔ́mɛ̀ tinɑ́ɑǹsɑ̀ɑ̀tì

ku dɛɛtímɛ̀ kpɛti.

24 Nɑ́kɛ́nɛ̀ yɛbotɛ̀ ku kó tikpetì kpɛ́í,

nɑ́kɛ́nɛ̀ ibotí tidiɛtì kù dɔ̀ɔ̀ tì.

25 Kɛ yɛ̃́ ti Yiɛ̀ nKuyie ndɛumɛ̀,

kɛ dò nti nkù sɑ̃ntí,

kuù pɛ̃ɛ̃tɛ́ yɛbɔkɛ̀ yɛmɔu kɛ dò nti nkù dé.

26 Yɛbotɛ̀ tũ nyɛbɔkɛ̀ nyɛ,

ti Yiɛ̀ nKuyie nkuù dɔ̀ɔ̀ kɛĩ́nkɛ̀.

27 Tikpetì nɛ̀ kuwenniku diɛkù dɛ̀ bo ku borɛ̀ ndɛ.

Muwɛ̃rímú nɛ̀ diwɛ̀ì dɛ̀ bo kuù borɛ̀.

28 Kutenkù kumɔu kɔbɛ,

ńsɑ̃ntínɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie,

ndontinɛ̀ ku,

ku kpetì nɛ̀ ku wɛ̃rímú dɛ kpɛ́í.

29 Ndɛ́úkùnkonɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nyètìrì.

Tɔnɛ̀ní yɛpɑ̃rɛ̀ kɛ́kɔtɛnɛ̀ní ku borɛ̀.

Kɔ̃nkɛnɛ̀ ku ììkɛ̀,

kɛ́ nkù sɑ̃ntí kù dò mpɑ́í pɑ́í nwe.

30 Kutenkù kumɔu kɔbɛ, ńkpeutínɛ̀!

Kɛtenkɛ̀ fìíkúmu kɛ í nɑmpú.

31 Kɛĩ́nkɛ̀ kɔbɛ diwɛ̀ì ndi bo,

kɛtenkɛ̀ kɔbɛ, ńyɑ̃nkunɛ̀!

Nɑ́kɛ́nɛ̀ yɛbotɛ̀ miɛkɛ ti Yiɛ̀ nKuyie nkuù bɑkɛ́mɛ̀.

32 Dɑ̀mɛ́ɛ̀rì nɛ̀ dɛ̀ɛ̀ bo o miɛkɛ, nyɔ̃ɔ̃tinɛ̀!

Dikpɑ́ɑ̀ nɛ̀ dɛ̀ɛ̀ kó dimɑ̀ɑ̀ bo di miɛkɛ, nyɑ̃nkunɛ̀!

33 Titúútì kó dɛtie nyíútínɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nkpɛ́í.

Kù kèrínímu kɛ yóó bekɛ́nɛ̀ kɛtenkɛ̀ kɛmɔu.

34 Nsɑ̃ntínɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie,

kù wennimu, kɛ̀ ku sémmɛ̀ bo sɑ̃́ɑ̃̀.

Di kù kuɔ́nnɛ̀ kɛ dɔ̀:

35 Ti dɛɛtɛ́!

Fɔ̃́ɔ̃̀ tú ti Yiɛ̀ nKuyie nkùù ti dɛɛrí,

ti fietɛ yɛbotɛ̀ nɔu miɛkɛ,

ti tíí nkɛ̀ tí ndɛ́úkùnko ɑ yetìsɑ̀ɑ̀rì,

kɛ̀ tí ndɑ pɔtìnɛ̀ kɛ dɑ sɑ̃ntí.

36 Ti Yiɛ̀ nKuyie nyIsidɑyɛɛribɛ tũ nkù

ku yètìrì dɛumu nsɑ̃́ɑ̃̀.

Kɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ bɛmɔuu cɔ́útɛ́ kɛ dɔ̀: Dɛ̀ mmɛ ndò ti Yiɛ̀ Kuyie nyètìrì ndɛu!

37 Kɛ̀ Dɑfiti yóu Asɑfu nɛ̀ o tebìí kɛ̀ bɛ̀ nkpɑɑ́ ti Yiɛ̀ nKuyie ntɑummɛ̀ tɔu borɛ̀ kɛ bo mpĩ́ mmutɔ̃mmú bɛ̀ dò nkɛ́ mmù pĩ̀ḿmɛ̀ bɑ́ dìì yiè. 38 Kɛ̀ Yedutunni birɛ Obɛdi Edɔmmu nɛ̀ Osɑɑ nɛ̀ bɛ tebìí sipísìkuɔ̀ nɛ̀ bɛ̀ni kɛ̀ bɛ̀ mbɑɑ̀ yɛbòrɛ̀.

39 Kɛ̀ Dɑfitii duɔ́ nyikuɔ́ nìùtì Sɑdɔki nɛ̀ o tebìí ikuɔ́ nìùbɛ̀ tɔbɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ bo mpĩ́ Kuyie ntɑummɛ̀ tou dìì bo Kɑbɑɔ̃ɔ̃ kó ditɔ̀nnì di kó mutɔ̃mmú. 40 Kɛ̀ bɛ̀ nfeu iwũɔ̃ ti Yiɛ̀ nKuyie nkɛ tuɔ̀ ndiwũɔ̃tɔ̀nnì ĩ́nkɛ̀, bɑ́ dìì kṹnweńnì nɛ̀ kuyuoku, kɛ́ntũ nyikuɔ́ ti Yiɛ̀ nKuyie nduɔ́ nyì Isidɑyɛɛribɛ, 41 kɛ́yíɛ́nɛ̀ Emɑnni nɛ̀ Yedutunni nɛ̀ bɛsɔmbɛ bɛ̀ do yu bɛ̀ɛ̀ yètɛ̀ kɛ́ bɛ̀ tɑ̃ɑ̃tɛ́ kɛ̀ bɛ̀ bo nsɑ̃ntí ti Yiɛ̀ nKuyie kɛ yɛ̃́ kù sémmɛ̀ dɛumɛ̀ sɑ̃́ɑ̃̀. 42 Emɑnni nɛ̀ Yedutunni bɛɛ̀ do eu sihɑ̃ɑ̃pɔ̀nheú kɛ biennɛ̀ tikɑ̃penti kɛ biennɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nkó iyiɛ nkó dɛbémbénnɛ̀ kɛ̀ Yedutunni bí bɑɑ dibòrì.

43 Dɛndɛ kó difɔ̃nkúò kɛ̀ bɛ̀ɛ kũṹ mbɛ cɛ̃́ĩ. Kɛ̀ Dɑfitii kò nho cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kɛ bo pɑ̃ o kɔbɛ mɛsɑ̀ɑ̀.

17

Kuyie ndɔúnnɛ̀mɛ̀ dinùù Dɑfiti nɛ̀ o yɑɑ̀bí

(Wéntɛ́ 2 Sɑmmuyɛɛri 7:1-17)

1 Kɛ̀ Dɑfiti ḿbo o cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kɛ́nɑ́kɛ́ Kuyie mpɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑǹtò Nɑtɑ̃ɑ̃ kɛ dɔ̀: Ntɛ mí nkɛ ɑ̃ dɛtekperɛ̀ kó tɛcĩ́ɛ̃̀tɛ̀, kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie ntɑummɛ̀ tɔu ĩ́ĩ́kú ditou bɛ̀ dɔ̀ɔ̀nɛ̀ dì tiyɑ̀ɑ̀tì. 2 Kɛ̀ Nɑtɑ̃ɑ̃ ò tɛ̃̀ńnɛ́ kɛ dɔ̀: A yɛ̀mmɛ̀ dò nhɑ́ dɔɔ̀ tìì kó dimɑ̀ɑ̀, dɔɔ̀ tì, Kuyie ndɑ bonɛ̀mu.

3 Dɛ kó kɛyènkɛ̀ kɛ̀ Kuyie nnɑ́kɛ́ Nɑtɑ̃ɑ̃ kɛ dɔ̀: 4 Kɔtɛ kɛ́nɑ́kɛ́ n kóo tɔ̃ntì Dɑfiti kɛ dɔ̀: Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie n tú, weè í yó m mɑɑ́ tɛcĩ́ɛ̃̀tɛ̀ n yó nhɑ̃ tɛ̀. 5 Nɛ̀ n dènnɛní dìì yiè Isidɑyɛɛribɛ Esibiti ɛì miɛkɛ n yí tɑ tɛcĩ́ɛ̃̀tɛ̀ mɑtɛ̀ miɛkɛ nɛ̀ yíenní. N do bɛ̀ nɛínɛ̀, kɛ ɑ̃ mɛtɑummɛ̀ tou ndi. 6 Nɛ̀ m bonɛ̀ dìì dɑɑ̀ Isidɑyɛɛribɛ bɛ cèmmu miɛkɛ kɛ bɛ̀ duɔ̀ mbɛbɑɑtíbɛ̀, m bɑ́ mbekɛ Isidɑyɛɛribɛ kóo nìùtì mɔù, kɛ tú ò m mɑɑ́ tɛcĩ́ɛ̃̀tɛ̀ nɛ̀ dɛtekperɛ̀ kó idɛí?

7 Á kɔtɛ kɛ́nɑ́kɛ́ n kóo tɔ̃ntì Dɑfiti kɛ dɔ̀: Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie Mpɑkɛdɑɑ míì tu ò do cɛ̃mmù ipe nyi kɛ̀ nh ò tɑ̃ɑ̃tɛ́ kòò nɑɑ́ nyIsidɑyɛɛribɛ kóo kpɑ̀ɑ̀tì. 8 Kɛ̀ nní nhò niɛ̀nɛ̀ ò kɔ̀rì yɛ̀ɛ̀ bòrɛ̀ yɛmɔu, kɛ̀ míì kùɔ o dootitɔbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ do ò wetí bɛmɔu. Kɛ dɛ̀úkùnnɛ o yètìrì kɛ̀ dì mɑ̀ɑtɛnɛ̀ kɛtenkɛ̀ kó bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ kpɛyɛ. 9 N yóó duɔ́mmu n nìtìbɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ dikɑrì kɛ́ bɛ̀ kɑ̀nnɛ kɛ̀ bɛ̀ ndɛ̀ bo kɛ í yĩɛ̃̀kù, kɛ̀ ibotí yɛiyi kó bɛnìtìbɛ̀ tɛ̃́nkɛ bɑ́ɑ́ bɛ̀ fɛ̃́ũ, bɛ̀ do bɛ̀ fɛ̃́ũnko mɛ̀ɛ̀ botí. 10 N kɑ̀nnɛ dìì mɔ̀nnì bɛbɑɑtíbɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ mbɛ bɑkɛ́. N yóó duɔ́mmu kòo dootitɔbɛ̀ɛ ò bɔ̀útɛ́. M bɛ́immu kɛ tú n yóó ò duɔ́mmu tɛcĩ́ɛ̃̀tɛ̀. 11 Ò we bo tuɔkɛ dìì mɔ̀nnì, kòo kò nho yɛmbɛ̀ kũũ̀ nkɛ̀, o kó difɔ̃nkúò m bo tɑ̃ɑ̃tɛ́ o bí o pɛitɛ́ ì miɛkɛ o birɛ mɑrɛ̀ kɛ̀ dɛ̀ɛ sɔɔtɛ́ o kpɑ̀tì kɛ̀ n tì fìí. 12 Dɛɛ̀ yó m mɑɑ́ tɛcĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kɛ̀ n fíí ndɛ kpɑ̀ɑ̀tìkɑ̀rì, kɛ̀ dì mbo sɑ̃́ɑ̃̀. 13 Kɛ̀ nni ntú dɛ cicɛ kɛ̀ dɛ̀ tu m birɛ, n yí yóó nɔ́ɔ́tɛ́ n kó mɛsɑ̀ɑ̀ ndɛ ĩ́nkɛ̀ n do mɛ̀ nɔ̀ɔ́tɛ́ mɛ̀ɛ̀ botí okpɑ̀ɑ̀tì wèè ò niitɛ́nɛ̀ kɛ di tikpɑ̀tì. 14 Dɛɛ̀ yó mbɑkɛ́ n nìtìbɛ̀ sɑ̃́ɑ̃̀ nɛ̀ n kpɑ̀ɑ̀tìyuu kɛ̀ dɛ kpɑ̀tì mbo sɑ̃́ɑ̃̀.

15 Mɛm̀mɛ Nɑtɑ̃ɑ̃ nɑ̀kɛ́mɛ̀ Dɑfiti Kuyie nhò bɛnkɛ tì timɔu.

Dɑfiti bɑ̀ńtɛ̀mɛ̀ Kuyie

(Wéntɛ́ 2 Sɑmmuyɛɛri 7:18-29)

16 Kɛ̀ Dɑfitii kɔtɛ Kuyie ntɑummɛ̀ tou borɛ̀ kɛ́tɑ kɛ́ kù bɑ́ntɛ̀ kɛ dɔ̀: Áú n Yiɛ̀ nKuyie, n tú we? N cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ tu ɔ̃̀ntɛ, kɑ̀ɑ n dɔ̀ɔ̀ mɛsɑ̀ɑ̀ ɑ mɛ̀ nni ndɔ̀ɔ̀ mɛ̀, 17 kɛ wúó nkɛ̀ dɛ̀ í sɑ̀nnɛ̀ kɑ̀ɑ nɑ̀ɑ́ ndɛ̀ yó mboní kɑ̀ɑ dɔɔ̀ dɛ̀ mí nhɑ kóo tɔ̃ntì n cĩ́ɛ̃̀tɛ̀. N Yiɛ̀ nKuyie ɑ n wèńtɛ́ kɛ̀ dɛ̀ dò n tú onitidiɛwè mɔù nwe. 18 Mí nDɑfiti n tɛ̃́nkɛ nɛ́ bo dɑ bɛ́innɛ̀ ɔ̃̀nti? A n yɛ̃́mɛ̀mu mí nhɑ kóo tɔ̃ntì kɛ bɑɑ nɛ́ dɔ́ kɛ́ n dɛ́úkùnnɛ. 19 Ti Yiɛ̀ nKuyie! A n dɔ́ mɛ̀ɛ̀ kpɛ́í nte kɑ̀ɑ pĩ ndɛ kó mutɔ̃ndiɛmù kɛ bo bɛnkɛ ɑ dɛumɛ̀ kɛ í mɔkɛ kumɑ̀nku. 20 Ti Yiɛ̀ nKuyie! Òmɔù í bo wèè dɑ dònnɛ̀. Bɛ̀ ti nɑ̀kɛ́mu ɑ dɔ̀ɔ̀ dɛ̀ɛ̀ kó dimɑ̀ɑ̀, òmɔù í bo wèè dɑ dònnɛ̀. 21 Kubotí mɑkù í bo kɛtenkɛ̀ kiɛ nyĩ́nkɛ̀ kùù dònnɛ̀ ɑ nìtìbɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ ɑ kɔ̀tɛní kɛ dɛɛtɛ́ bɛ̀ Esibiti kɛ bɛ̀ dɔ̀ɔ̀ ɑ nìtìbɛ̀ kɛ ni kɛ̀ bɛtì ibotí tɛì. A yètìrì bo dɛukɛ mɛ̀ɛ̀ kpɛ́í nkɛ̀ bɛ̀ dɑ yɔtɛ dɛɛ̀ te kɑ̀ɑ pĩ ndɛ kó mutɔ̃ndiɛmù. 22 A tɑ̃ɑ̃tɛ́ ɑ nìtìbɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ kɛ̀ bɛ̀ bo ntú ɑ nìtìbɛ̀ mbɛ sɑ̃́ɑ̃̀. Fɔ̃́ nti Yiɛ̀ nKuyie nkɑ̀ɑ bɛ̀ te. 23 Ti Yiɛ̀ nKuyie, ɑ bɛ́i ntì mí nhɑ kóo tɔ̃ntì n kpɛ́í nnɛ̀ ɑ dɔúnnɛ̀ dìì nùù n cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kpɛ́í ndì pĩ nsɑ̃́ɑ̃̀ kɛ́ dì dɔ̀ɔ̀, ɑ bɛ́i nkɛ yɛ̃ ndɛ̀ ndòmmɛ̀. 24 Á ntì pĩ nkɛ̀ dɛ̀ɛ yie nkɑ̀ɑ yètìrì ndɛu, kɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ bɛ́i nkɛ dɔ̀: Ti Yiɛ̀ nKuyie Mpɑkɛdɑɑ weè te Isidɑyɛɛribɛ, kɑ̀ɑ fíí mmí nhɑ kóo tɔ̃ntì Dɑfiti n cĩ́ɛ̃̀tɛ̀. 25 Kɛ yɛ̃́ fɔ̃́ nhɑ mɔ́mmuɔ fɔ̃́ɔ̃̀ bɛ́i nkɛ tú ɑ bo n duɔ́ ntɛcĩ́ɛ̃̀tɛ̀ bɛ̀ɛ̀ yóó sɔɔtɛ́ n kpɑ̀tì, kɛ̀ dɛɛ̀ te kɛ̀ n dɑ̀ɑ́tí kɛ dɑ bɑ́ɑ́. 26 Áú! Ti Yiɛ̀ nKuyie fɔ̃́ɔ̃̀ tu Kuyie, kɛ bɛ́i mmɛsɑ̀ɑ̀ ɑ yó n dɔɔ̀ mɛ̀ mí nhɑ kóo tɔ̃ntì. 27 A dɔ́mu kɛ́dɔɔ̀ ɑ kóo tɔ̃ntì cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ mɛsɑ̀ɑ̀ kɛ̀ dɛ̀ɛ yie nkòo cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ nsɔkɛ́ tikpɑ̀tì sɑ̃́ɑ̃̀. Kɛ yɛ̃́ ti Yiɛ̀ nKuyie nhɑ ɔ̃ nkɑ̀ɑ pɑ̃ dɛ̀ mɛsɑ̀ɑ̀ mɛ̀ ɔ̃ mbomu sɑ̃́ɑ̃̀.

18

Dɑfiti nɑmɛ̀ bɛ pɛɛtitɔbɛ̀

(Wéntɛ́ 2 Sɑmmuyɛɛri 8:1-14)

1 Kɛ̀ Dɑfitii nɑ Fidisitɛ̃ɛ̃bɛ kɛ́fietɛ Kɑdi kó dihɛì nɛ̀ yɛhɛkɛ̀ yɛ̀ɛ̀ bɛ̀ tɔ̀kɛ́nɛ̀. Kɛ̀ Fidisitɛ̃ɛ̃bɛɛ ò bɔ̀útɛ́. 2 Kòo nɑnɛ̀ Mɔɑbu ɛì kɔbɛ kɛ̀ bɛ̀ɛ ò bɔ̀útɛ́ kɛ́ nhò yietì dɑ̀mpóò. 3 Kòo yíɛ́ kɛ́nɑ Tisobɑ ɛì dìì bo Amɑti tempɛ̃ mbíɛ́kɛ̀ di kóo kpɑ̀ɑ̀tì Adɑdesɛɛ kɛ sɔ̃́ nhò dɔ́ kɛ́bɑɑtɛ́ kukó nhEfɑdɑti pɛɛ́mmɛ̀ kɔbɛ. 4 Kɛ̀ Dɑfitii fietɛ sikpɑ̀rìnɑɑsɛ̃ĩ́ tɛkɔupíítɛ̀ (1000) nɛ̀ bɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀nsɑ̃ndèèbɛ̀ sikɔupísìyiekɛ̀ (7000) nɛ̀ bɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ cèntì nɛ̀ bɛ nɑɑ̀cɛ̀i sikɔupípísìdɛ́ (20000) kɛ́kékɛ́ sikpɑ̀rìsɛ̃ĩ́ duɔti kɛ́súɔ́ nhomɑ́ɑ̀ tɛkɔ̀ùtɛ̀ (100). 5 Kɛ̀ Sidii kɔbɛ bɛ̀ɛ̀ bo Dɑmɑɑsi kɛ̀ bɛ̀ɛ kɔtɛní kɛ́tee Tisobɑ kóo kpɑ̀ɑ̀tì Adɑdesɛɛ kɛ̀ Dɑfitii kuɔ bɛnìtìbɛ̀ sikɔupípísìdɛ́ nɛ̀ sikɔupísìdɛ́ (22000), 6 kɛ́kɑnnɛ kùmɑ̀ndɑ́ɑ̀bɛ̀ dɛ kó kutempɛ̃ mmiɛkɛ kɛ̀ bɛ̀ɛ ò bɔ̀útɛ́ kɛ́ nhò yietì dɑ̀mpóò. Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nduɔ́ nDɑfiti muwɛ̃rímú, bɑ́ kòò kɔ̀tɛ kɛ̀ɛ̀ bíɛ́kɛ̀ wèe nɑ. 7 Kòo fietɛ Adɑdesɛɛ ɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ dɔpììtì mɛsɔɔ nkpɛti kɛ́kònnɛ̀ Sedisɑdɛmmu, 8 kɛ́hɛí disɔɔwũɔ̃̀ mɛdiɛ̀ Adɑdesɛɛ kó yɛhɛkɛ̀ yɛ̀dɛ́yɛ̀ Tibɑti nɛ̀ Kũnni yɛ miɛkɛ. Kɛ̀ dɛ̀ mboní kɛ̀ Sɑdomɔɔ túótɛ́ dɛ kó disɔɔwũɔ̃̀ kɛ́dɔɔ̀nɛ̀ kunɑnkú nɛ̀ yɛsɑ̃ǹkɛ̀ nɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kó tinɛntì.

9 Kɛ̀ Amɑti kóo kpɑ̀ɑ̀tì Touu keè Dɑfiti nɑmɛ̀ Tisobɑ ɛì kóo kpɑ̀ɑ̀tì Adɑdesɛɛ ɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ bɛmɔu, 10 kɛ́tɔ̃ nho birɛ Adodɑmmu okpɑ̀ɑ̀tì Dɑfiti borɛ̀ kòò bo ò dɔu nkóò sɑ̃ntɛnɛ̀ ò nɑmɛ̀ Adɑdesɛɛ, kóò pɑ̃ nɛ̀ mɛsɔɔ nkó tinɛntì nɛ̀ timɑ́tì pɛ́ítì kpɛti nɛ̀ disɔɔwũɔ̃̀ kpɛti. Kɛ yɛ̃́ Tou dootitɔù do túmɛ̀ Adɑdesɛɛ. 11 Kòo kpɑ̀ɑ̀tì Dɑfiti dɛ pɑ̃ ti Yiɛ̀ nKuyie nnɛ̀ timɑ́tì pɛ́ítì nɛ̀ mɛsɔɔ nhò do ɛí dɛ̀ ibotí tɛì miɛkɛ, Edɔmmu ɛì nɛ̀ Mɔɑbu ɛì nɛ̀ Amɔniibɛ ɛì nɛ̀ Fidisitɛ̃ɛ̃bɛ ɛì nɛ̀ Amɑdeki kpɛri.

12 Kɛ̀ Seduiɑ birɛ Abikɑii do Edomiibɛ kɛ́kuɔ bɛnìtìbɛ̀ tɛkɔupípíítɛ̀ nɛ̀ sikɔupísìni (18000) kubiriku bɛ̀ tu kù mukɔ́kúɔ́ nkó kubiriku miɛkɛ, 13 kɛ́kɑnnɛ kùmɑ̀ndɑ́ɑ̀bɛ̀ Edɔmmu kó kutempɛ̃ nkumɔu miɛkɛ, kɛ̀ Edɔmmu kɔbɛ bɛmɔuu nɑɑ́ nDɑfiti kó bɛtɔ̃mbɛ̀, kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nhò duɔ́ muwɛ̃rímú bɑ́ kòò kɔtɛ́ kɛ̀ mudoò wèe nɑ.

Okpɑ̀ɑ̀tì Dɑfiti tɔ̃mbɛ̀ kó yɛyètɛ̀

(Wéntɛ́ 2 Sɑmmuyɛɛri 8:15-18)

14 Kɛ̀ Dɑfiti mbɑkɛ́ Isidɑyɛɛribɛ bɛmɔu, kɛ bɛ̀ dɔ̀ɔ̀ri dɛ̀ɛ̀ wenni kɛ bɛ̀ bekùnɛ̀ kɛ̀ dɛ̀ wenni. 15 Seduyɑ birɛ Soɑbu weè do bɑkɛ́ bɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀, kɛ̀ Aidudi birɛ Yosɑfɑti tu wèè tɔ dihɛì kó yɛpɑ́tɛ. 16 Kɛ̀ Aitubu birɛ Sɑdɔki nɛ̀ Abiɑtɑɑ birɛ Abimɛdɛki kɛ̀ bɛ̀ tu ikuɔ́ nìùbɛ̀, kɛ̀ Sɑfesɑɑ tu opɑ́tíwɑ̃ɑ̃̀tì. 17 Kɛ̀ Yoyɑdɑ birɛ Bennɑyɑ bɑkɛ́ Kedetiibɛ nɛ̀ Pedesiibɛ bɛ̀ɛ̀ bɑ̀ɑ tɛkpɑ̀ɑ̀tìcĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kɛ̀ Dɑfiti bí o tũ̀nko.

19

Bɛ̀ diímmɛ̀ Dɑfiti kó bɛtũ̀mbɛ̀ ifɛi

(Wéntɛ́ 2 Sɑmmuyɛɛri 10:1-5)

1 Dɛndɛ kó difɔ̃nkúò kɛ̀ Amɔniibɛ kóo kpɑ̀ɑ̀tì Nɑɑsii kú kòo birɛɛ sɔɔtɛ́ o kpɑ̀tì. 2 Kɛ̀ Dɑfiti dɔ̀: M bo dɔɔ̀ Nɑɑsi birɛ Anunni mɛsɑ̀ɑ̀, kɛ yɛ̃́ o cicɛ do n dɔ̀ɔ̀mɛ̀ mɛsɑ̀ɑ̀. Mɛm̀mɛ ò tɔ̃mmɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ bo ò dɔu nho cicɛ kṹṹ kóò bɑ̀ńtɛ̀. Kɛ̀ bɛtɔ̃mbɛ̀ɛ tuɔkoo Amɔniibɛ ɛì Anunni borɛ̀ kɛ bo ò bɑ̀ńtɛ̀. 3 Kɛ̀ Amɔniibɛ kóo kpɑ̀ɑ̀tì tũ̀mbɛ̀ɛ nɑ́kɛ́ Anunni kɛ dɔ̀: A yɛ̀mmɛ̀ dò nDɑfiti dɔ́ kɛ́dɛ́úkùnnɛ ɑ cicɛ yètìrì ndi kɛ tɔ̃nní kɛ̀ bɛ̀ bo dɑ bɑ́ntɑ̀ɑ̀? Ò í bɛ̀ tɔ̃nní kɛ̀ bɛ̀ bo pɑɑtɛ́ dihɛì ndi kɛ́wɛ̃tɛní kɛ́ dì pɔ̀ntɑɑ̀?

4 Kɛ̀ Anunni duɔ́ nkɛ̀ bɛ̀ɛ pĩ́ nDɑfiti tɔ̃mbɛ̀ kɛ́kuó bɛ dɛɛ̀mbìi kɛ́kékɛ́ bɛ yɑɑ̀bòrɛ̀ kɛ́bennɛ́nɛ̀ bɛ fɔ̃̀ kɛ nɛ́ bɛ̀ bɛ̀ti. 5 Kɛ̀ ifɛii bɛ̀ ɑutɛ́ mɛdiɛ̀ nkɛ̀ Dɑfitii keè tìì tùɔ̀kɛní o tɔ̃mbɛ̀ kɛ́tɔ̃ mbɛnìtìbɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ɛ bɛ̀ co, kɛ́ bɛ̀ nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Dɑfiti yɛ̃ ndi nkpɑɑ́o Sedikoo kɛ kémmúnɛ̀ di dɛɛ̀mbìi bo yɛ̀nnímɛ̀ kɛ̀ dì nɛ́ nɑ kɛ́konní.

Dɑfiti kpɑnnɛ̀mɛ̀ Amɔniibɛ nɛ̀ Asidii ɛì kɔbɛ

(Wéntɛ́ 2 Sɑmmuyɛɛri 10:6-19)

6 Kɛ̀ Amɔniibɛɛ bɑntɛ́ bɛ̀ wɛ̃̀ńtɛ́mɛ̀ Dɑfiti, kɛ̀ Anunni nɛ̀ o kɔbɛ Amɔniibɛ kɛ̀ bɛ̀ɛ yietí mɛdítíbii tɛkɔupípíítɛ̀ (10000) Sidii ɛì kɔbɛ bɛ̀ɛ̀ bo Mɛsopotɑmii, nɛ̀ Mɑɑkɑ kɔbɛ nɛ̀ Tisobɑ kɔbɛ kɛ̀ bɛ̀ bo bɛ̀ duɔnní bɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ nɛ̀ bɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀nsɑ̃ndèèbɛ̀ nɛ̀ sikpɑ̀rìnɑɑsɛ̃ĩ́. 7 Kɛ̀ bɛ̀ɛ túótɛ́ sikpɑ̀rìnɑɑsɛ̃ĩ́ sikɔupípísìtɑ̃ɑ̃ti nɛ̀ sikɔupísìdɛ́ (32000) nɛ̀ okpɑ̀ɑ̀tì Mɑɑkɑ nɛ̀ o kɔbɛ kɛ̀ bɛ̀ɛ kɔtɛní kɛ́bɑ́tɛ́ Mɛdebɑɑ ììkɛ̀. Kɛ̀ Amɔniibɛ yɛ̀nní bɛ ɛkɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ɛ wɛ̃nnɛ́ kɛ bo do Dɑfiti nɛ̀ o kɔbɛ mudoò.

8 Kɛ̀ Dɑfiti tì kèè kɛ́duɔ́nko o ɑ̃ɑ̃pɔ̀nkótì Soɑbu nɛ̀ bɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ bɛmɔu bɛ̀ɛ̀ nɔ mmudoò. 9 Kɛ̀ Amɔniibɛ yɛ̀nní kɛ́pénnɛ́ kudookɔti dihɛì kó dibòrìnùù kɛ̀ bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ do kɔ̀tɛní kɛ bo bɛ̀ tee kɛ̀ bɛmbɛ nhokɛ dikpɑ́ɑ̀ miɛkɛ. 10 Kɛ̀ Soɑbu yɑ̀ ò yóó bootɛmɛ̀ o dootitɔbɛ̀ tipíìtì tìdɛ́tì biɛ nho ììkɛ̀, bɛtɔbɛ̀ o fɔ̃̀nkúò, kɛ́tɑ̃ɑ̃tɛ́ Isidɑyɛɛribɛ ɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ miɛkɛ bɛ̀ɛ̀ nɔ mmudoò kɛ̀ bɛ̀ɛ wetínnɛ́ Sidii kɔbɛ. 11 Kɛ̀ Soɑbuu túótɛ́ bɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ sɔmbɛ kɛ́duɔ́ nho tebitɛ Abikɑii kɛ̀ wenwe nɛ̀ bɛtɔbɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ɛ wetínnɛ́ Amɔniibɛ. 12 Kòo nɑ́kɛ́ Abikɑii kɛ dɔ̀: Kɑ̀ɑ yɑ̀ kɛ̀ Sidii kɔbɛ bo n nɑ, ɑ́ kɔtɛní kɛ́ n teennɛ̀. Kɛ̀ Amɔniibɛ bɛɛ̀ mɛ ndɔ́ kɛ́ dɑ nɑ, n kɔtoo kɛ́ dɑ teennɛ̀. 13 Yɑ́úkùnnɛ ɑ kɔ̃̀ntì kɛ̀ tí dokɛ́nɛ̀ dikɔ̃m̀bùɔ̀ kɛ́dɛɛtɛ́ ti nìtìbɛ̀ nɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nti tũ nkù kó yɛhɛkɛ̀. Kùu dɔɔ̀ kù dɔ́mɛ̀.

14 Soɑbu nɛ̀ o kó dihɑ̃ɑ̃pɔ̀ntĩ̀nnì kɛ̀ bɛ̀ɛ kétɛ́ kɛ bo dokɛ́nɛ̀ Sidii kó bɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ɛ cokɛ́. 15 Amɔniibɛ yɑ̀ dìì mɔ̀nnì Sidii kɔbɛ cokɛ́mɛ̀, kɛ́cokɛ́ Soɑbu tebitɛ Abikɑii kɛ́kò mbɛ ɛì. Kɛ̀ Soɑbuu kò nSedisɑdɛmmu.

16 Kɛ̀ Sidii kɔbɛɛ yɑ̀ Isidɑyɛɛribɛ bɛ̀ nɑmɛ̀, kɛ́tɔ̃ nkɛ̀ bɛ̀ɛ íinní bɛ kɔbɛ bɛ̀ɛ̀ bo kukó nhEfɑdɑti kó diyɑ́ɑ̀. Kɛ̀ Adɑdesɛɛ kóo ɑ̃ɑ̃pɔ̀nkótì Sofɑki mbɛ̀ ni. 17 Kɛ̀ bɛ̀ɛ ti nɑ̀kɛ́ Dɑfiti kòò tìí nyIsidɑyɛɛribɛ bɛmɔu kɛ́séntɛ́ Suditɛ̃ɛ̃ kɛ́tuɔkɛ kɛ́cómmú kɛ́ bɛ̀ wetínnɛ́ kɛ́ bɛ̀ do mudoò. 18 Dɑfiti nɛ̀ o kó bɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ɛ bɛ̀ nɑ kɛ̀ bɛ̀ɛ cokɛ́ kɛ̀ Dɑfiti nɛ̀ o kɔbɛ kɛ̀ bɛ̀ɛ kuɔ bɛ̀ɛ̀ dèkɛ sikpɑ̀rìnɑɑsɛ̃ĩ́ sikɔupísìyiekɛ̀ (7000) nɛ̀ bɛ̀ɛ̀ cèntì sinɑɑ̀cɛ̀i sikɔupípísìnɑ̀ɑ̀ (40000) kɛ́kuɔnɛ̀ ohɑ̃ɑ̃pɔ̀nkótì Sofɑki wèè do bɛ̀ ni.

19 Kɛ̀ bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ do teénnɛ̀ Adɑdesɛɛ kɛ̀ bɛ̀ɛ yɑ̀ Isidɑyɛɛribɛ bɛ̀ nɑmɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ɛ yie Dɑfiti kpɛti kɛ́mpĩ́ nho tɔ̃mmú bɑ́ Sidii kɔbɛ tɛ̃́nkɛ í nyie nkɛ teennɛ̀ mudoò Amɔniibɛ.

20

Dɑfiti cɔutɛ́mɛ̀ Dɑbɑɑ ɛì

(Wéntɛ́ 2 Sɑmmuyɛɛri 11:1. 12:26-31)

1 Kɛ̀ dibenni tɛrìi yɛ̀nní, bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ ɔ̃ɔ̃ ketɛ́ dìì mɔ̀nnì mudoò, kɛ̀ Soɑbuu niitɛ́ dihɑ̃ɑ̃pɔ̀ntĩ̀nnì diɛrì, kɛ̀ bɛ̀ɛ do Amɔniibɛ tempɛ̃ nkɛ́ bɛ̀ pɔ̀ntɛ, kɛ́pi Dɑbɑɑ ɛì.

Dɛ mɔ̀nnì kɛ̀ Dɑfiti wenwe bo Sedisɑdɛmmu, kɛ̀ Soɑbuu potɛ́ Dɑbɑɑ ɛì kɔbɛ kɛ́ bɛ̀ pɔ̀ntɛ. 2 Kɛ̀ Dɑfitii túótɛ́ bɛ kóo kpɑ̀ɑ̀tì òkɛ́ dìì sɔɔpìì, kɛ̀ di cɛ̃́ɛ̃́kù tùɔ̀kɛ cìdóòbɛ̀ sipísìtɑ̃ɑ̃ti kɛ̀ dì dɑ̀ri ditɑ̃́sɑ̀ɑ̀rì dìì donku kpeńnì kɛ dì òkù, kɛ́hɛínɛ̀ tinɛntì tɛtì pɛ́u kɛ́konnɛ̀nní. 3 Kòo pĩ́mmúnɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ do bo dihɛì kɛ́kònnɛ̀ kɛ́ bɛ̀ pĩ̀ńnɛ́ tidɑɑtì kó mutɔ̃mmú, kɛ̀ bɛ̀ nsɔ̃́ṹ tidɑbɛɛtì, kɛ duɔ̀, kɛ kɔ̃ũ idɛí, kɛ mɛ nyĩ́ Amɔniibɛ ɛkɛ̀ kɔbɛ tɔbɛ̀. Mɛm̀mɛ Dɑfiti kòmmɛ̀ Sedisɑdɛmmu nɛ̀ o ɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ bɛmɔu.

Dɑfiti dokɛ́nɛ̀mɛ̀ Fidisitɛ̃ɛ̃bɛ

(Wéntɛ́ 2 Sɑmmuyɛɛri 21:18-22)

4 Dɛ kó mudoò kó difɔ̃nkúò kɛ̀ mudoò tɛ̃mùu ɑ̃nnɛ́ Kesɛɛdi ɛì Isidɑyɛɛribɛ nɛ̀ Fidisitɛ̃ɛ̃bɛ bɛ cuokɛ̀, muù miɛkɛ nkɛ Sibekɑii Usɑɑ ɛì kou kùɔmɛ̀ Defɑii botí kou mɔù Sipɑii. Kɛ̀ Fidisitɛ̃ɛ̃bɛɛ bɔ́útɛ́ Isidɑyɛɛribɛ. 5 Kɛ̀ mudoò tɛ̃mùu wɛ̃tɛ kɛ́ɑ̃nnɛ́nɛ̀ Fidisitɛ̃ɛ̃bɛ bɑkɛ. Kɛ̀ Yɑii birɛ Edɑnɑnni kuɔ Dɑmi Kɑdi ɛì kou, Kodiyɑti nɑntɛ̀, kòo kpɑ̃nnì kó kudɔú cɛ̃́ɛ̃́kù mɑ̀nnɛ̀ kuyɑɑ̀dùɔ̀dɔú. 6 Kɛ̀ mudoò tɛ̃mùu yíɛ́ kɛ́ɑ̃nnɛ́ Kɑdi, kòo nìtì mɔù dɛ̀ bo kɛ okù mɛdiɛ̀, kɛ mɔkɛ inɔ́mbí ìkuɔ̀ ìkuɔ̀ o nɑɑ̀cɛ̀i nɛ̀ o nɔu kɛ̀ ì wɛ̃nnɛ́ sipísìdɛ́ nɛ̀ ìnɑ̀ɑ̀. Ò do tú Adɑfɑɑ nɑɑ̀mùnkù kou nwe. 7 Kòo sɑ̃́ɑ̃́ nyIsidɑyɛɛribɛ kɛ̀ Dɑfiti tebitɛ Simmɑ birɛ Yonnɑtɑ̃ɑ̃ ò kùɔ.

8 Dɛ kó bɛnìtìbɛ̀ do tú Kɑdi ɛì kou Adɑfɑɑ nɑɑ̀mùnkù kɔbɛ mbɛ, Dɑfiti nɛ̀ o ɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ɛ bɛ̀ kùɔ.

21

Dɑfiti do kɑ̀ɑ̀mmɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ

(Wéntɛ́ 2 Sɑmmuyɛɛri 24:1-9)

1 Kɛ̀ dibɔɔ̀ ndɔ́ kɛ́dɔɔ̀ Isidɑyɛɛribɛ mɛyɛi, kɛ́nɑmpɛ Dɑfiti yɛ̀mmɛ̀ kòo bo kɑɑ nyIsidɑyɛɛribɛ. 2 Kɛ̀ Dɑfitii nɑ́kɛ́ Soɑbu nɛ̀ o tũ̀mbɛ̀ kɛ dɔ̀: Kɔtɛnɛ̀ kɛ́kɑɑ nyIsidɑyɛɛribɛ kɛ́túótɛ́ Bɛɛrisebɑɑ ɛì kɛ́ntɔ kɛ́tuɔkɛnɛ̀ Dɑnni kpɛri. Kɛ̀ di dèè di n nɑ́kɛ́ kɛ̀ nní nyɛ̃́ bɛ̀ mɑ̀mɛ̀.

3 Kòo ò tɛ̃̀ńnɛ́ kɛ dɔ̀: N dɔ́mu ti Yiɛ̀ nKuyie nduɔ́ nkɛ̀ ku nìtìbɛ̀ɛ sṹṹ nkɛ́pɛ̃ɛ̃tɛ́ miɛ nkucɛ tɛkɔ̀ùtɛ̀ (100). N yiɛ̀ nhokpɑ̀ɑ̀tì, bɛmɔu bɛ̀ í tú ɑ kó bɛtɔ̃mbɑ̀ɑ̀? Dɛ̀ dòmmɛ kɑ̀ɑ dɔ́ kɛ́ bɛ̀ kɑ̀ɑ? Bɑ nte kɑ̀ɑ dɔ́ kɛ́tɑnnɛ́ Isidɑyɛɛribɛ mɛyɛi mmiɛkɛ?

4 Kòo kpɑ̀ɑ̀tì bɑɑ mpĩ́ nho bɛ́i ntì, kɛ̀ Soɑbuu ítɛ́ kɛ́ce nyIsidɑyɛɛribɛ tenkɛ̀ kɛmɔu, kɛ́wɛ̃tɛní Sedisɑdɛmmu, 5 kɛ́nɑ́kɛ́ Dɑfiti ò kɑ̀ɑ mbɛnìtìbɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ mɑ̀mɛ̀. Kɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ kó bɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ bɛmɔu mbo tɛkɔupíkɔ̀ùpíítɛ̀ nɛ̀ tɛkɔupíkɔ̀ùtɛ̀ (1100000). Kɛ̀ Sudɑɑ kɔbɛ mbo sikɔupíkɔ̀ùsìnɑ̀ɑ̀ nɛ̀ sikɔupípísìyiekɛ̀ (470000).

6 Soɑbu í nkɑ̀ɑnnɛ̀ Defii kó kuwuɔ nkɔbɛ, nɛ̀ Bɛnsɑmɛɛ kɔku kɔbɛ kɛ yɛ̃́ ò do wúómmɛ̀ okpɑ̀ɑ̀tì bɛ́i ndìì nùù isɔkɛ nyi.

Kuyie mpotɛ́mɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ Dɑfiti cɑɑ̀rìmɛ̀ kpɛ́í

(Wéntɛ́ 2 Sɑmmuyɛɛri 24.10-17)

7 Mɛm̀mɛ kɛ̀ dɛ̀ɛ yonkɛ Kuyie nkɛ̀ kùu potɛ́ Isidɑyɛɛribɛ. 8 Kɛ̀ Dɑfitii kù kuɔ́nnɛ̀ kɛ dɔ̀: N cɑ̀ɑ̀rɛ̀ mɛdiɛ̀ mmɛ m bɑntɛ́mu n dɔ̀ɔ̀mɛ̀ tiyɛìntì nti, n cĩ́ɛ̃́ ndɛ kó mɛcɑɑ̀rìmɛ̀.

9 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie mbɛ́innɛ̀ ku pɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑǹtò wèè do bonɛ̀ Dɑfiti kɛ dɔ̀: 10 Kɔtɛ kɛ́nɑ́kɛ́ Dɑfiti kɛ dɔ̀: Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie n tú nh ò duɔ́ ntiyɛ̃ĩti nti tìtɑ̃ɑ̃ti kɛ́ tú wèe tɑ̃ɑ̃tɛ́ ò dɔ́ kù, kɛ̀ n kù nhò potɛ́.

11 Kɛ̀ Kɑdii kɔtɛ kɛ́nɑ́kɛ́ Dɑfiti kɛ dɔ̀: Ti Yiɛ̀ nKuyie ntu: 12 Kɑ̀ɑ dɔ́ dikònnì diì bo tɑnnímɛ̀ yɛbie nyɛ̀tɑ̃ɑ̃ti, ɑ́ tɑ̃ɑ̃tɛ́, kɑ̀ɑ mɛ ndɔ́ di dootitɔbɛ̀ bɛɛ̀ bo di nɑmɛ̀ kɛ́ ndi kɔù kɛ dɔ̀ bɛtɑ̃̀ɑ̃̀bɛ̀ bɛ̀tɑ̃ɑ̃ti ɑ́ tɑ̃ɑ̃tɛ́, kɑ̀ɑ mɛ ndɔ́ ti Yiɛ̀ nKuyie mbo di potɛ́mɛ̀ mmɛ yɛwe yɛ̀tɑ̃ɑ̃ti kɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ nkɔ̃ dihɛì, kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie ntɔ̃nnìi duɔ́nní mutenkṹṹ nyIsidɑyɛɛribɛ tempɛ̃ nkumɔu miɛkɛ, ɑ́ tɑ̃ɑ̃tɛ́. Totí ɑ yɛ̀mmɛ̀ kɛ́ n nɑ́kɛ́ n yóó nɑ́kɛ́ tì wèè n tɔ̃nní.

13 Kɛ̀ Dɑfitii tɛ̃́nnɛ́ Kɑdi kɛ dɔ̀: N yɛ̀mmɛ̀ cɑ̀ɑ̀rɛ̀ mɛdiɛ̀ mmɛ, kɛ̀ ti do ti Yiɛ̀ nKuyie nnɔ̀ùtɛ̀ miɛkɛ dɛ̀ ntɔ̃ũmu, kɛ yɛ̃́ kù sémmɛ̀ dɛumɛ̀. N yí dɔ́ kɛ́do n nititɔù nɔu miɛkɛ.

14 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nduɔnní mutenkṹṹ nyIsidɑyɛɛribɛ. Kɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ɛ kú sikɔupípísìyiekɛ̀ (70000). 15 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie ntɔ̃ nku tɔ̃nnì mɑrì kɛ̀ dì bo pɔntɛ Sedisɑdɛmmu. Ti Yiɛ̀ nKuyie nyɑ̀ dìì mɔ̀nnì ku tɔ̃nnì kɔ̀ùmɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ kɛ̀ mɛsémmɛ̀ɛ kù pĩ, nkɛ̀ kù dɔ̀: Dɛ̀ sɑ̀nnɛ̀mu mɛmmɛ tɛ̃́nkɛ bɑ́ɑ́ potɛ́.

Kɛ sɔ̃́ ndì berínɛ̀ Sebusiibɛ botí kou mɔù bɛ̀ tu wè Odinɑnni o kó kuyiɛ́ borɛ̀. 16 Kɛ̀ Dɑfitii wéntɛ́ kɛ́yɑ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie ntɔ̃nnì ɛ̀intɛmɛ̀ kɛ pikú mɛsebii nkɛ wetí Sedisɑdɛmmu. Kɛ sɔ̃́ Dɑfiti nɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ kó bɛkótíbɛ̀ bɛ̀ dɑ̀ɑ́tí tifɔ̀ɔ̀tɔ̃̀ntì kɛ bo bɛnkɛ bɛ yɛǹcɑɑ̀rìmɛ̀ kɛ́do kɛ́nínkóo kɛtenkɛ̀. 17 Kɛ̀ Dɑfitii kuɔ́nnɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nkɛ dɔ̀: Míì duɔ́ nkɛ̀ bɛ̀ kɑ̀ɑ mbɛnìtìbɛ̀, míì cɑ̀ɑ̀rɛ̀, míì dɔ̀ɔ̀ dɛ̀ɛ̀ í wenni, bɛnìtìbɛ̀ í cɑ̀ɑ̀rɛ̀ mùmɑmù! N Yiɛ̀ nKuyie nkùù n te potɛ́ mí nwe nɛ̀ n cĩ́ɛ̃̀tɛ̀, bɑ́ɑ́ potɛ́ kuyɛ̃ĩku mɑkù ɑ nìtìbɛ̀.

Dɑfiti mɑɑ́mɛ̀ diwũɔ̃tɔ̀nnì Kuyie nkpɛ́í

(Wéntɛ́ 2 Sɑmmuyɛɛri 24:18-25)

18 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie ntɔ̃nnìi nɑ́kɛ́ Kɑdi kɛ dɔ̀: Nɑ́kɛ́ Dɑfiti kòo dekɛ Yebusiibɛ botí kou Odinɑnni yiɛ́ borɛ̀ kɛ́ m mɑɑ́ diwũɔ̃tɔ̀nnì.

19 Kɛ̀ Dɑfitii tũnnɛ ti Yiɛ̀ nKuyie nnɑ̀kɛ́ tì Kɑdi kòò tì nhò nɑ̀kɛ́. 20 Kɛ̀ Odinɑnni mpuotì o diitì bɛ̀ tu tì bèdéè kɛ́wɛ̃ɛ̃tɛ kɛ́yɑ̀ní Kuyie ntɔ̃nnì, kòo dɑpùmbí ìnɑ̀ɑ̀ ìì do ò bonɛ̀, kɛ̀ ìì sɔri. 21 Dɑfiti duunní dìì mɔ̀nnì Odinɑnni borɛ̀, kɛ̀ Odinɑnnii wéntɛ́ kóò yɑ̀ kɛ́yɛ̀nní o yiɛ́ miɛkɛ kɛ́nínkú Dɑfiti ììkɛ̀ kɛ́sĩ́nnɔ́ɔ kɛtenkɛ̀. 22 Kɛ̀ Dɑfitii nɑ́kɛ́ Odinɑnni kɛ dɔ̀: N dɔ́ ɑ́ n duɔ́ ɑ yiɛ́ nku kɛ̀ m mɑɑ́ diwũɔ̃tɔ̀nnì ti Yiɛ̀ nKuyie nkpɛ́í, ɑ́ kù nni nfítɛ́nɛ̀ kudonku dò nkɛ́mmɑ̀mɛ̀, kɛ̀ dɛ̀ɛ yie nkɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie mpotɛ́ kùù yɛ̃ĩku Isidɑyɛɛribɛ kɛ̀ kùu deè. 23 Kɛ̀ Odinɑnnii ò tɛ̃̀ńnɛ́ kɛ dɔ̀: N yiɛ̀ nhokpɑ̀ɑ̀tì túótɛ́ ku kɛ́dɔɔ̀nɛ̀ ɑ dɔ́mɛ̀. Ntɛ inɑ̀ɑ̀kɛ n yì ndɑ duɔ́mmu nɛ̀ tɛnɑɑsɑ̃ntɛ̀ kó idɛí kɑ̀ɑ bo féútɛ́ inɑ̀ɑ̀kɛ kɛ́tuɔnnɛ̀, kɛ dɑ duɔ́nnɛ̀ bèdéè kɑ̀ɑ bo kù pɑ̃, n dɛ̀ ndɑ duɔ́mmu dɛmɔu.

24 Kòo kpɑ̀ɑ̀tìi nɑ́kɛ́ Odinɑnni kɛ dɔ̀: Bìtì n dɔ́ kɛ́ kù dontɛ́mu kudonku dò nkɛ́mmɑ̀mɛ̀, n yí dɔ́ kɛ́pɑ̃ n Yiɛ̀ nKuyie dɛ̀ɛ̀ tu ɑ kpɛrɛ, dɛ̀mɑrɛ̀ n yí fɛ̃̀ṹtɛ́ dɛ̀ɛ̀ kpɛ́í.

25 Mɛm̀mɛ kɛ̀ Dɑfitii dontɛ́ kuyiɛ́ nɛ̀ inɑ̀ɑ̀kɛ, mɛsɔɔ mmɛdítíbii nsikɔusìkuɔ̀ (600), 26 kɛ́mɑɑ́ dɛborɛ̀ diwũɔ̃tɔ̀nnì, kɛ́kuɔ iwũɔ̃ nkɛ́tuɔ nkɛ́fíénɛ̀ mɛtɑummɛ̀ kpɛyi, kɛ́yú ti Yiɛ̀ nKuyie nkɛ̀ kùu yie nkɛ́cṹũnní muhɑ̃ɑ̃́ ndiwũɔ̃tɔ̀nnì ĩ́nkɛ̀ kɛ́ mùu cɔ́útɛ́ ò fèútɛ́ ìì wũɔ̃. 27 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie mbɛ́innɛ̀ ku tɔ̃nnì kɛ̀ dìì nɔnnɛ disiè.

28 Dɑfiti yɑ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nhò tɛ̃̀ńnɛ́mɛ̀ ò kù mɔɔ tì Sebusiibɛ botí kou Odinɑnni yiɛ́ miɛkɛ, kɛ́ ndɛ̀ nkù feu iwũɔ̃. 29 Mɔyiisi do dɔ̀ɔ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie ntou dì dikpɑ́ɑ̀ miɛkɛ nɛ̀ diwũɔ̃tɔ̀nnì, kɛ̀ dɛ̀ bomu Kɑbɑɔ̃ɔ̃ ɛì kó ditɔ̀nnì borɛ̀. 30 Dɑfiti mɛ nyí ndɑ̀ɑ́tí kɛ bo kɛ̀ kɔ̀tɛ kɛ́bɑ́ntɛ̀ Kuyie, ò do depɛ ti Yiɛ̀ nKuyie ntɔ̃nnì tɔ dìì siè ndi.

22

1 Kɛ̀ Dɑfitii bɛ́i nkɛ dɔ̀: Ti Yiɛ̀ nKuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ yó mbo diɛ ndɛ, diɛ ndɛ Isidɑyɛɛribɛ kó diwũɔ̃tɔ̀nnì yó mbomɛ̀.

Dɑfiti bɑ̀ɑ́tímɛ̀ kɛ̀ bo mɑɑ́ ti Yiɛ̀ nKuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀

2 Kɛ̀ Dɑfitii duɔ́ nkɛ̀ bɛ̀ɛ tíí mbɛpɔ̀ɔ̀bɛ̀ bɛ̀ɛ̀ bo Isidɑyɛɛribɛ tenkɛ̀ miɛkɛ, kòo tɑ̃nkɛ́ bɛ̀ɛ̀ bo cíɛ́kɛ́ yɛtɑ̃́rɛ̀ kòo mɑɑ́ Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀. 3 Kɛ̀ Dɑfiti wɑɑ́ ntimɑ́tì mɛdiɛ̀, bɛ̀ yóó dɔɔ̀nɛ̀ tì sikɑ̃ũ kɛ́bɑɑkɛ́ yɛcɑ̀kɛ̀, nɛ̀ sinɛí, bɑ́ disɔɔwũɔ̃̀ í ndò nkɛ́kɑɑ nkɛ́deè, 4 nɛ̀ dɛtekperɛ̀ kó idɛí bɑ́ ì í ndò nkɛ́nɑ kɛ́kɑɑ nkɛ́deè, kɛ yɛ̃́ Sidoniibɛ nɛ̀ Tiiri ɛì kɔbɛ bɛ̀ ò tɔnímɛ̀ dɛtekperɛ̀ kó idɛí mɛdiɛ̀. 5 Mɛm̀mɛ kɛ̀ Dɑfitii bɛ́i nkɛ dɔ̀: M birɛ Sɑdomɔɔ kpɑɑ́ bɛnnɛ̀mu dɛ kó mutɔ̃mmú weè mɛ ndò nkɛ́mɑɑ́ ti Yiɛ̀ nKuyie ntɛcĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kɛ̀ tɛ̀ ndɛu kɛ wenni kɛ̀ bɛ̀ɛ fei ntɛ yètìrì kɛ̀ dìì feítɛ́ dihɛì dimɔu. M bo ò wɑɑ́ ntinɛntì. Mɛm̀mɛ kɛ̀ Dɑfitii wɑɑ́ ntinɛntì mɛdiɛ̀ nkɛ́ nɛ́ nɑ kɛ́kú.

Dɑfiti duɔ́mmɛ̀ Sɑdomɔɔ Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ mɑrimù

6 Kɛ̀ Dɑfitii yú o birɛ Sɑdomɔɔ kóò nɑ̀kɛ́ kòò bo mɑɑ́ ti Yiɛ̀ nKuyie nyIsidɑyɛɛribɛ tũ nkù tɛcĩ́ɛ̃̀tɛ̀. 7 Kɛ̀ Dɑfiti dɔ̀: M birɛ n do dɔ́mu m mɔ́mmuɔ nkɛ́mɑɑ́ ti Yiɛ̀ nKuyie nkùù n te tɛcĩ́ɛ̃̀tɛ̀. 8 Kɛ̀ kù nɛ́ n nɑ̀kɛ́ kɛ tú n dokɛ́ mɛdiɛ̀, kɛ còú mmɛnitiyĩ̀ĩ̀ nkɛ̀ mɛ̀ sũ, m bɑ́ɑ́ kù mɑɑ́ tɛcĩ́ɛ̃̀tɛ̀ bɛ̀ yó nkɔrì dɛ̀ kɛ kù bɑ̀ɑ́, n còú mmɛ̀ɛ̀ kpɛ́í mmɛnitiyĩ̀ĩ̀ mmɛdiɛ̀. 9 Kù nɛ́ n nɑ̀kɛ́mu kɛ tú m pɛitɛ́ dɛ̀ɛ̀ birɛ yó mbɑkɛ́ dìì mɔ̀nnì mudoò í yó mbo, nɛ̀ dɛ dootitɔbɛ̀ dɛ̀ yóó nɑrikɛmu. Bɛ̀ bo ndɛ̀ yu kɛ tú Sɑdomɔɔ. Diyètìrì dìì tu mɛom̀pùmɛ̀. Kɛ̀ kùu duɔ́ nyIsidɑyɛɛribɛ mɛom̀pùmɛ̀ dɛ kpɑ̀tì timɔu miɛkɛ, 10 dɛɛ̀ yóó kù mɑɑ́ tɛcĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kɛ́ntú ku birɛ kɛ̀ kù tu dɛ cicɛ. Kɛ̀ kùu fíí ndɛ kpɑ̀ɑ̀tìkɑ̀rì, kɛ̀ dɛ̀ mbɑkɛ́ Isidɑyɛɛribɛ sɑ̃́ɑ̃̀. 11 Mɛm̀mɛ kɛ̀ Dɑfitii bɛ́i nkɛ dɔ̀: M birɛ ti Yiɛ̀ nKuyie nní ndɑ bonɛ̀, kɑ̀ɑ nɑ kɛ́ kù mɑɑ́ tɛcĩ́ɛ̃̀tɛ̀. Kù dɔú ndinùù ɑ kpɛ́í kɛ yɛ̃ mmɛ̀. 12 Kù dɑ duɔ́ mmɛciì nkɑ̀ɑ nnɔ nkɛ bɑɑ̀tì mɛsɑ̀ɑ̀ nnɛ̀ mɛyɛi, kù bo dɑ duɔ́ ndìì mɔ̀nnì kɑ̀ɑ mbɑkɛ́ Isidɑyɛɛribɛ kɛ́ntũ nku kuɔ́ kunku kùù dɑ te. 13 Kɑ̀ɑ tũ nku kuɔ́ nɛ̀ ku tié nkù duɔ́ ndɛ̀ Mɔyiisi Isidɑyɛɛribɛ kpɛ́í, ɑ tɔ̃mmú mumɔu bo nyíé! Cómmú kɛ́tɛ̃ĩ́ nkɛ́mɔɔtɛ dikɔ̃m̀bùɔ̀. Bɑ́ nyĩɛ̃̀kù, kufɔ̃wɑɑ́ mbɑ́ ndɑ bo. 14 N yetoomu kɛ wɑɑ́ mmɛsɔɔ ntɔ́nnì sikɔupísìtɑ̃ɑ̃ti (3000) ntimɑ́tì pɛ́ítì, tɔnnì sikɔupípísìtɑ̃ɑ̃ti (30000), kɛ yìɛ́nɛ̀ disɔɔwũɔ̃̀ nɛ̀ timɑ́tì, bɑ́ dɛ̀ í dò nkɛ́kɑɑ nkɛ́deè, kɛ wɑɑ́nnɛ̀ idɛí nɛ̀ yɛtɑ̃́rɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ mɑrimù kpɛ́í, kɑ̀ɑ nɛ́ yóó wɛ̃tɛ kɛ́yíɛ́. 15 A mɔkɛmu bɛtɔ̃mbɛ̀ pɛ́u: Bɛtɑ̃́cíɛ̀bɛ̀ nɛ̀ bɛmɑribɛ̀ nɛ̀ bɛdɑbɛɛsṹɔ̃̀bɛ̀ nɛ̀ bɛyɑ́ntìbɛ̀, bɛmɔu kɛ̀ bɛ̀ yɛ̃́ mutɔ̃mmú mumɔu. 16 Mɛsɔɔ nnɛ̀ timɑ́tì pɛ́ítì nɛ̀ timɑ́tì, dɛ̀ í dò nkɛ́kɑɑ nkɛ́deè. Ítɛ́ kɛ́ketɛ́ mutɔ̃mmú. Ti Yiɛ̀ nKuyie nní ndɑ bonɛ̀!

17 Mɛm̀mɛ kɛ̀ Dɑfitii duɔ́ ndinùù Isidɑyɛɛribɛ kó bɛkótíbɛ̀ bɛmɔu kɛ dɔ̀: Dí teennɛ̀ m birɛ Sɑdomɔɔ. 18 Ti Yiɛ̀ nKuyie nkùù di te kù di bonɛ̀mu. Kuù di duɔ́ mmɛom̀pùmɛ̀ tipíìtì timɔu, kuù ɑ̃nnɛ́ bɛ̀ɛ̀ bo dihɛì diì mmiɛkɛ n nɔ̀ùtɛ̀ miɛkɛ, kɛ̀ bɛ̀ bɔ̀útɛ́ ti Yiɛ̀ nKuyie nnɛ̀ ku nìtìbɛ̀. 19 Duɔ́nnɛ̀ dimɑ́ɑ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nnɛ̀ di yɛ̀mmɛ̀ mɛmɔu kunku kùù di te. Ítɛ́nɛ̀ kɛ́ kù mɑɑ́ tɛcĩ́ɛ̃̀tɛ̀, kɛ́tɔní ti Yiɛ̀ nKuyie ntɑummɛ̀ tɔu nɛ̀ ku kuɔ́ nɛntì kɛ́ĩ́nnɛ́ tɛcĩ́ɛ̃̀tɛ̀ di mɑɑ́ tɛ̀ ku kpɛ́í ntɛ miɛkɛ.

23

Bɛ̀ kɑ̀ɑmmɛ̀ Defiibɛ kɛ bɛ̀ duɔ́ mbɛ tɔ̃mmú

1 Dɑfiti kòtɛ́ dìì mɔ̀nnì mɛsɑ̀ɑ̀, kɛ́ nyóó kú kɛ́duɔ́ nho birɛ Sɑdomɔɔ tikpɑ̀tì kòò bo sɔɔtɛ́ kɛ́mbɑkɛ́ Isidɑyɛɛribɛ. 2 Kòo tíí nyIsidɑyɛɛribɛ kó bɛkótíbɛ̀ nɛ̀ ikuɔ́ nìùbɛ̀ Defiibɛ.

3 Kɛ̀ bɛ̀ɛ kɑɑ nDefiibɛ bɛ̀ɛ̀ mɔ̀kɛ yɛbie nsipísìtɑ̃ɑ̃ti kɛ́ndeètìnko, kɛ̀ bɛ̀ mbo bɛnìtìbɛ̀ sikɔupípísìtɑ̃ɑ̃ti nɛ̀ sikɔupísìni (38000). 4 Kɛ̀ Dɑfiti dɔ̀ bɛ̀ɛ tɑ̃ɑ̃tɛ́ bɛnìtìbɛ̀ sikɔupípísìdɛ́ nɛ̀ sikɔupísìnɑ̀ɑ̀ (24000) bɛ̀ɛ̀ bo nni mutɔ̃mmú mùù bo ndo nkɛ́dɔɔ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ miɛkɛ, kɛ́tɑ̃ɑ̃tɛ́ bɛnìtìbɛ̀ sikɔupísìkuɔ̀ (6000) bɛ̀ɛ̀ tu bɛhɛikɛ̀mpɑ́tíwɑ̃ɑ̃̀bɛ̀ nɛ̀ bɛbeémbɛ̀, kɛ́tɑ̃ɑ̃tɛ́ bɛ̀ɛ̀ bo mbɑɑ̀ yɛbòrɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ mbo sikɔupísìnɑ̀ɑ̀ (4000), 5 kɛ́tɑ̃ɑ̃tɛ́ bɛ̀ɛ̀ yó ndiè nkɛ bie ntikùtìdùùtì nɛ̀ dɛbémbénnɛ̀ Dɑfiti do dɔ̀ɔ̀ dɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ bo nsɑ̃ntínɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie, kɛ̀ bɛ̀ mbo sikɔupísìnɑ̀ɑ̀ (4000). 6 Kɛ̀ Dɑfitii totí Defii bí i nɑɑ̀mùntì duɔ́ kɛ dòmmɛ̀. Kɛrisonni kɔbɛ bɛ kɔku. Keɑdi kɔbɛ bɛ kɔku. Mɛdɑdi kɔbɛ bɛ kɔku.

7 Kɛ̀ Kɛrisonni pɛitɛ́ ibí ìdɛ́ì, Dɑedɑnni nɛ̀ Simmɛii. 8 Kɛ̀ Dɑedɑnnii pɛitɛ́ ibí ìtɑ̃ɑ̃ti, Yeyɛɛdi nɛ̀ Setɑmmu nɛ̀ Sowɛɛri. Kɛ̀ Yeyɛɛdii mbɛ̀ kòtí. 9 Kɛ̀ Simmɛii pɛitɛ́ ibí ìtɑ̃ɑ̃ti Sedomɔti nɛ̀ Asiyɛɛdi nɛ̀ Adɑɑ bɛɛ̀ do bɑkɛ́ Dɑedɑnni kó sicɛ̃́ĩ. 10 Kòo bí tɛì mbo ìnɑ̀ɑ̀, Yɑɑti nɛ̀ Sisɑ nɛ̀ Yeusi nɛ̀ Bediyɑ. 11 Yɑɑti weè do bɛ̀ kòtí, kɛ̀ Sisɑɑ nhò pòkoo, Yeusi nɛ̀ Bediyɑ bɛ̀ í mmɔkɛ ibí pɛ́u, kɛ̀ bɛ̀ɛ bɛ̀ kɑ̀ɑ nkɛ́wɛ̃nnɛ́ tɛcĩ́ɛ̃̀tɛ̀ tɛ̀mɑ́ɑ̀.

12 Kɛ̀ Keɑti kó ibí mbo ìnɑ̀ɑ̀, Amudɑmu nɛ̀ Isɑɑdi nɛ̀ Ebunɔɔ nɛ̀ Usiyɛɛdi. 13 Kɛ̀ Amudɑmuu pɛitɛ́ Anɔɔ nɛ̀ Mɔyiisi. Kɛ̀ bɛ̀ɛ cɑ̃́nnɛ́ Anɔɔ nɛ̀ o bí ti Yiɛ̀ nKuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kó mutɔ̃mmú kpɛ́í n sɑ̃́ɑ̃̀. Bɛɛ̀ do dò kɛ́ntuɔ̀ ntihúúntì ti Yiɛ̀ nKuyie, kɛ pĩ́ nku tɔ̃mmú, kɛ níí yú Kuyie nyètìrì kɛ́pɑ̃ bɛnìtìbɛ̀ mɛsɑ̀ɑ̀. 14 Mɔyiisi do tú Kuyie nkóo nìtì nwe, kòo bí nwɛ̃nnɛ́ Defii kó kuwuɔ. 15 Kɛ̀ Mɔyiisi bí ntú Kɛrisonni nɛ̀ Ediesɛɛ. 16 Kɛ̀ Kɛrisonni pɛitɛ́ Sebuyɛɛdi kòo ńkótí o nɑɑ̀mùnkù. 17 Kɛ̀ Ediesɛɛ pɛitɛ́ Deɑbiɑ omɑ́ɑ̀, kòo nkótí o nɑɑ̀mùnkù Ediesɛɛ do í pɛitɛ́ kɛ̀ dɛ̀ nsũ. Kòo birɛ Deɑbiɑ nɛ́ pɛitɛ́ kɛ̀ dɛ̀ nsũ mɛdiɛ̀. 18 Kɛ̀ Isɑɑdi pɛitɛ́ Sedomiti kòò ntú okótì o nɑɑ̀mùnkù miɛkɛ. 19 Kɛ̀ Ebunɔɔ pɛitɛ́ Yediyɑu kòò nkótí o nɑɑ̀mùnkù. Kòo nɛi ntú: Amɑdiɑ nɛ̀ Yɑsiɑɛdi nɛ̀ Yekɑmɑmmu. 20 Kɛ̀ Usiyɛɛdii pɛitɛ́ Misee kòo nkótí o nɑɑ̀mùnkù miɛkɛ, kɛ̀ Isiɑ nhò pòkoo.

21 Kɛ̀ Mɛdɑdii pɛitɛ́ ibí idɛ́ì: Mɑdi nɛ̀ Muusi. Kɛ̀ Mɑdii pɛitɛ́ Edeɑsɑɑ nɛ̀ Kiisi. 22 Kɛ̀ Edeɑsɑɑ kú bɑ́ ò í mmɔkɛ initidɑbí. Ò do pɛitɛ́ initipobí mɑ́ɑ̀ ndi, kòo nɑntɛ̀ Kiisi kó ibí ì puokɛ. 23 Kɛ̀ Muusii pɛitɛ́ Mɑdi nɛ̀ Edɛɛ nɛ̀ Yedemɔti bɛ̀tɑ̃ɑ̃ti.

24 Bɛɛ̀ do tú Defii yɑɑ̀bí kɛ́nkótí bɛ nɑɑ̀mùntì miɛkɛ. Kɛ̀ bɛ̀ɛ bɛ̀ kɑɑ mbɛ̀ mɔ̀kɛ dìì mɔ̀nnì yɛbie nsipísìdɛ́ kɛ́ndeètìnko kɛ́ bɛ̀ duɔ́ ti Yiɛ̀ nKuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kó mutɔ̃mmú. 25 Dɑfiti do bɛ́immu kɛ dɔ̀: Ti Yiɛ̀ nKuyie nduɔ́mmu mɛom̀pùmɛ̀ ku nìtìbɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ, ku mɔ́mmɔnku kɛ yó mbo Sedisɑdɛmmu sɑ̃́ɑ̃̀. 26 Defiibɛ tɛ̃́nkɛ í yó ntɔu mɛtɑummɛ̀ tou nɛ̀ ikuɔ́ nɛntì. 27 Dɑfiti weè do yɛ̃ mbɛ̀ níí wɑ̃ri Defiibɛ bɛ̀ mɔ̀kɛ dìì mɔ̀nnì yɛbie nsipísìdɛ́ kɛ́ndeètìnko kɛ́ bɛ̀ duɔ́ mmutɔ̃mmú Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ miɛkɛ. 28 Bɛɛ̀ do te bɛ̀ bo nteénnɛ̀mɛ̀ ikuɔ́ nìùbɛ̀, Anɔɔ bí ti Yiɛ̀ nKuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kó mutɔ̃mmú, kɛ́ndɑkɛ tɛ dɑ̀ntì nɛ̀ tɛ dieti dɛ kpɛ́í. Bɛɛ̀ do te bɛ̀ bo ndɔɔrimɛ̀ ikuɔ́ nɛntì, mɛwénkùmɛ̀ kó ikuɔ́. Bɛɛ̀ do te Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kó mutɔ̃mmú. 29 Bɛɛ̀ dò nkɛ́ndɑkɛ bɛ̀ pɑ̃ɑ̃ ndɛ̀ Kuyie ndɛ kpɛ́í, pɛ̃́ɛ̃̀ bɛ̀ pɑ̃ɑ̃ nwè Kuyie nnɛ̀ muyuo nsɑ̀ɑ̀mù bɛ̀ pɑ̃ɑ̃ mmù Kuyie nnɛ̀ yɛkɑ̀tìndɑ̀ yɛ̀ɛ̀ í kɔɔrɛnɛ̀ mutie mùù muuti, nɛ̀ yɛkɑ̀tìndɑ̀ nɛ̀ tipɛ̃́mpɛ̃ńtì, kɛ́mbeú bɛ̀ pɑ̃ɑ̃ ndɛ̀ Kuyie, dɛ cɛ̃́ɛ̃́kù nɛ̀ dɛ okùmɛ̀. 30 Bɛ̀ do dò nkɛ́nsɑ̃ntímu ti Yiɛ̀ nKuyie mbɑ́ dìì kṹnweńnì nɛ̀ kuyuoku, 31 kɛ́ntuɔ̀ nyiwũɔ̃ bɛ̀ feu ì ti Yiɛ̀ nKuyie, siom̀pùsi kó yɛwe nɛ̀ bɛtɑ̃̀ɑ̃̀bɛ̀ kó yɛwe ketiyɛ̀ nɛ̀ Kuyie nkó yɛbɑɑ, kɛ́ntũ mbɛ̀ dɔú nyikuɔ́ kɛ kèétɛ́ mɛ̀ɛ̀ fíè mmɛ̀ duɔ́ kɛ mɑmɛ̀. 32 Bɛɛ̀ do te bɛ̀ bo ndɑkɛmɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie ntɑummɛ̀ tou kpɛ́í, nɛ̀ ikuɔ́ nɛntì bo kùù fɑ̃́ɑ̃́. Kɛ̀ bɛ̀ ntũ mbɛ tebìí Anɔɔ bí bɛ̀ nɑ̀ɑ́ ntì kɛ pĩ́ ti Yiɛ̀ nKuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ tɔ̃mmú.

24

Ikuɔ́ nìùbɛ̀ kó yɛtĩ̀rɛ̀

1 Ntɛ Anɔɔ bí kó yɛtĩ̀rɛ̀: Anɔɔ weè pɛitɛ́ Nɑdɑbu nɛ̀ Abiu nɛ̀ Edeɑsɑɑ nɛ̀ Itɑmɑɑ. 2 Nɑdɑbu nɛ̀ Abiu kɛ̀ bɛ̀ɛ niitɛ́nɛ̀ bɛ cicɛ kɛ́kú, bɑ́ bɛ̀ í mɔ̀ɔ̀tɛ initidɑbí. Edeɑsɑɑ nɛ̀ Itɑmɑɑ kɛ̀ bɛ̀ɛ sɔɔtɛ́ bɛ tɔ̃mmú bɛ̀ do pĩ́ mmù ti Yiɛ̀ nKuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ miɛkɛ. 3 Edeɑsɑɑ yɑɑ̀birɛ Sɑdɔki nɛ̀ Itɑmɑɑ yɑɑ̀birɛ Aimmɛdɛki bɛɛ̀ do teennɛ̀ Dɑfiti kɛ̀ bɛ̀ɛ bɛ̀ totí yɛtĩ̀rɛ̀ kɛ́ bɛ̀ duɔ́ mbɛ tɔ̃mmú. 4 Kɛ̀ Edeɑsɑɑ kó iyɑɑ̀bí nsũ kɛ́pɛ̃ɛ̃tɛ́ Itɑmɑɑ kpɛyi kɛ̀ dɛɛ̀ nte kɛ̀ bɛ̀ɛ totɛ́ Edeɑsɑɑ kó iyɑɑ̀bí kó yɛtĩ̀rɛ̀ tɛpíítɛ̀ nɛ̀ yɛ̀kuɔ̀, bɑ́ dìì tĩ̀nnì kɛ̀ dì mmɔkɛ wèè dì bɑkɛ́, kɛ́totɛ́ Itɑmɑɑ kó iyɑɑ̀bí kó yɛtĩ̀rɛ̀ yɛ̀ni bɑ́ dìì tĩ̀nnì kɛ̀ dì mmɔkɛ wèè dì bɑkɛ́. 5 Kɛ̀ bɛ̀ɛ tɑ̃ɑ̃́ tɛ́tɛ́ kɛ́ bɛ̀ totí kɛ yɛ̃́ Edeɑsɑɑ kó iyɑɑ̀bí kó yɛtĩ̀rɛ̀ do mɔkɛmɛ̀mu bɛ̀ɛ̀ kòtí ikuɔ́ tɔ̃mmú nɛ̀ bɛ̀ɛ̀ kòtí Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kɔ̃mu. Kɛ̀ Itɑmɑɑ kó iyɑɑ̀bí kó yɛtĩ̀rɛ̀ m mɔkɛ yɛ kɔbɛ.

6 Defii kó kuwuɔ nkou Nɛtɑnnɛyɛɛdi birɛ Semmɑyɑ opɑ́tíwɑ̃ɑ̃̀tì weè do wɑ̃̀ũ bɛ yètɛ̀, kɛ́ nyɛ̀ wɑ̃̀ũ kòo kpɑ̀ɑ̀tì Dɑfiti nɛ̀ o tũ̀mbɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ bo nɛ̀ ikuɔ́ nìùbɛ̀ Sɑdɔki nɛ̀ Abiɑtɑɑ birɛ Aimmɛdɛki nɛ̀ ikuɔ́ nìùbɛ̀ Defiibɛ kó sicɛ̃́ĩ kó bɛkótíbɛ̀. Kɛ̀ bɛ̀ níí tɑ̃ũ tɛ́tɛ́ Edeɑsɑɑ kó yɛtĩ̀rɛ̀ kucɛ mɛ̀dɛ́mɛ̀ Itɑmɑɑ kó yɛtĩ̀rɛ̀ kucɛ mɛ̀mɑ́ɑ̀. 7 Kɛ̀ bɛ̀ɛ tɑ̃ũ mɛketimɛ̀, kɛ̀ tɛ́tɛ́ɛ do Yoyɑdibu ĩ́nkɛ̀, kɛ̀ bɛ̀ɛ tɑ̃ũ mɛdɛ́rímmɛ̀, kɛ̀ dɛ̀ɛ do Yedɑyɑ ĩ́nkɛ̀. 8 Kɛ̀ bɛ̀ɛ tɑ̃ũ mɛtɑ̃ɑ̃́mmɛ̀, kɛ̀ tɛ́tɛ́ do Adimmu ĩ́nkɛ̀, kɛ̀ bɛ̀ɛ tɑ̃ũ mɛnɑɑmmɛ̀, kɛ̀ dɛ̀ɛ do Seodimmu ĩ́nkɛ̀. 9 Kɛ̀ bɛ̀ɛ tɑ̃ũ mɛnummumɛ̀, kɛ̀ dɛ̀ɛ do Mɑdikiyɑɑ ĩ́nkɛ̀, kɛ̀ mɛkuɔ́mmɛ̀ɛ do Minyɑminni ĩ́nkɛ̀. 10 Kɛ̀ bɛ̀ɛ tɑ̃ũ mɛyiémmɛ̀, kɛ̀ dɛ̀ɛ do Akikoti ĩ́nkɛ̀, kɛ̀ bɛ̀ɛ tɑ̃ũ mɛniímmɛ̀, kɛ̀ dɛ̀ɛ do Abiyɑ ĩ́nkɛ̀. 11 Kɛ̀ bɛ̀ɛ tɑ̃ũ mɛwɛímmɛ̀, kɛ̀ dɛ̀ɛ do Yesuwɑ ĩ́nkɛ̀, kɛ̀ bɛ̀ɛ tɑ̃ũ mɛpíímmɛ̀, kɛ̀ dɛ̀ɛ do Sekɑnniyɑ ĩ́nkɛ̀. 12 Kɛ̀ bɛ̀ɛ tɑ̃ũ tɛpíítɛ̀ nɛ̀ mɛ̀mɑ́ɑ̀, kɛ̀ dɛ̀ɛ do Ediɑsibu ĩ́nkɛ̀, kɛ̀ bɛ̀ɛ tɑ̃ũ tɛpíítɛ̀ nɛ̀ mɛdɛ́rímmɛ̀, kɛ̀ dɛ̀ɛ do Yɑkimmu ĩ́nkɛ̀. 13 Kɛ̀ bɛ̀ɛ tɑ̃ũ tɛpíítɛ̀ nɛ̀ mɛtɑ̃ɑ̃́mmɛ̀, kɛ̀ dɛ̀ɛ do Upɑ ĩ́nkɛ̀, kɛ̀ bɛ̀ɛ tɑ̃ũ tɛpíítɛ̀ nɛ̀ mɛnɑɑmmɛ̀, kɛ̀ dɛ̀ɛ do Yesebɑbu ĩ́nkɛ̀, 14 kɛ̀ bɛ̀ɛ tɑ̃ũ tɛpíítɛ̀ nɛ̀ mɛnummumɛ̀, kɛ̀ tɛ́tɛ́ɛ do Bidikɑɑ ĩ́nkɛ̀, kɛ̀ bɛ̀ɛ tɑ̃ũ tɛpíítɛ̀ nɛ̀ mɛkuɔ́mmɛ̀, kɛ̀ dɛ̀ɛ do Imɛɛ ĩ́nkɛ̀. 15 Kɛ̀ bɛ̀ɛ tɑ̃ũ tɛpíítɛ̀ nɛ̀ mɛyiémmɛ̀, kɛ̀ dɛ̀ɛ do Esii ĩ́nkɛ̀, kɛ̀ bɛ̀ɛ tɑ̃ũ tɛpíítɛ̀ nɛ̀ mɛniímmɛ̀, kɛ̀ dɛ̀ɛ do Apitisɛti ĩ́nkɛ̀. 16 Kɛ̀ bɛ̀ɛ tɑ̃ũ tɛpíítɛ̀ nɛ̀ mɛwɛímmɛ̀, kɛ̀ dɛ̀ɛ do Petɑyɑɑ ĩ́nkɛ̀, kɛ̀ bɛ̀ɛ tɑ̃ũ sipísìdɛ́ kɔ̃mɛ, kɛ̀ dɛ̀ɛ do Esekiɛri ĩ́nkɛ̀. 17 Kɛ̀ bɛ̀ɛ tɑ̃ũ sipísìdɛ́ nɛ̀ mɛ̀mɑ́ɑ̀, kɛ̀ dɛ̀ɛ do Yɑkinni ĩ́nkɛ̀, kɛ̀ bɛ̀ɛ tɑ̃ũ sipísìdɛ́ nɛ̀ mɛdɛ́rímmɛ̀, kɛ̀ dɛ̀ɛ do Kɑmudi ĩ́nkɛ̀. 18 Kɛ̀ bɛ̀ɛ tɑ̃ũ sipísìdɛ́ nɛ̀ mɛtɑ̃ɑ̃́mmɛ̀, kɛ̀ dɛ̀ɛ do Dedɑyɑ ĩ́nkɛ̀, kɛ̀ bɛ̀ɛ tɑ̃ũ sipísìdɛ́ nɛ̀ mɛnɑɑmmɛ̀, kɛ̀ dɛ̀ɛ do Mɑɑsiɑ ĩ́nkɛ̀.

19 Mɛm̀mɛ kɛ̀ bɛ̀ɛ tũnnɛ ti Yiɛ̀ nKuyie nyIsidɑyɛɛribɛ tũ nkù do duɔ́ nyìì tié mbɛ yɑ̀ɑ̀rì Anɔɔ, kɛ́ bɛ̀ totí yɛtĩ̀rɛ̀ kɛ́ bɛ̀ duɔ́ mbɛ tɔ̃mmú ti Yiɛ̀ nKuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ miɛkɛ.

Defiibɛ tɔbɛ̀ kó yɛyètɛ̀

20 Defiibɛ sɔmbɛ bɛ̀ɛ̀ do kpɑɑ́ bɛ miɛkɛ bɛ̀ɛ̀ do ni bɛɛ̀ yètɛ̀ tu: Amudɑmu kó kunɑɑ̀mùnkù kɛ̀ Subɑyɛɛdi nkótí.

Kɛ̀ Yediɑ kòtí Subɑyɛɛdi kɔku miɛkɛ. 21 Kɛ̀ Isiɑ kòtí Deɑbiɑ kó kunɑɑ̀mùnkù miɛkɛ. 22 Kɛ̀ Sedomɔti kòtí Isiɑ kó kunɑɑ̀mùnkù kɛ̀ Yɑɑti kòtí Sedomɔti kó kunɑɑ̀mùnkù. 23 Ebunɔɔ nɑɑ̀mùnkù miɛkɛ kɛ̀ Yediyo nkótí kɛ̀ Amɑdiɑ ò pòkoo kɛ̀ Yɑsɛɛdi ntú otɑ̃ɑ̃́nwè kɛ̀ Yekɑmɑmmu tu onɑɑnwè. 24 Usiyɛɛdi kó kunɑɑ̀mùnkù miɛkɛ kɛ̀ Misee mbɑkɛ́. O kó ibí miɛkɛ kɛ̀ Sɑmiidi mbɑkɛ́. 25 Kɛ̀ Sɑkɑrii bɑkɛ́ Misee tebitɛ Yesiyɑ kó kunɑɑ̀mùnkù. 26 Kɛ̀ Mɛdɑdi bí ntú: Mɑdi nɛ̀ Musi nɛ̀ Yɑɑsiyɑu, kɛ̀ bɛ̀ nkótí o kó kunɑɑ̀mùnkù miɛkɛ. 27 Kɛ̀ Mɛdɑdi birɛ Yɑɑsiyɑu bí ntú: Soɑmmu nɛ̀ Yɑkudi nɛ̀ Ibidi kɛ̀ bɛ̀ nkótí o kó kunɑɑ̀mùnkù. 28 Mɑdi kó kunɑɑ̀mùnkù miɛkɛ kɛ̀ Edeɑsɑɑ kòtí. Ò í mpɛitɛ́ initidɑbí. 29 Kiisi nɑɑ̀mùnkù miɛkɛ kɛ̀ Yedɑmɛyɛɛdi mbɑkɛ́. 30 Kɛ̀ Muusi bí ntú: Mɑdi nɛ̀ Edɛɛ nɛ̀ Yedemɔti kɛ̀ bɛ̀ mbɑkɛ́ bɛ kó kunɑɑ̀mùnkù.

Defiibɛ bí nɑɑ̀mùntì kó bɛkótíbɛ̀ mbɛ. 31 Kɛ̀ bɛ̀ɛ bɛ̀ tɑ̃ũ tɛ́tɛ́ bɛ̀ dɔ̀ɔ̀mɛ̀ bɛ tebìí Anɔɔ yɑɑ̀bí, kɛ́ mbɛ̀ tɑ̃ũ kòo kpɑ̀ɑ̀tì Dɑfiti dɛ̀ bo, nɛ̀ ikuɔ́ nìùbɛ̀ Sɑdɔki nɛ̀ Aimmɛdɛki nɛ̀ ikuɔ́ nìùbɛ̀ cɛ̃́ĩ kó bɛkótíbɛ̀ nɛ̀ bɛ̀ɛ̀ bɑkɛ́ ti Yiɛ̀ nKuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ tɔ̃mmú. Bɛ̀ dɔ̀ɔ̀mɛ̀ Mpo kó tɛcĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kɛ́ bɛ̀ɛ mɛ ndɔɔ̀ tɛyɑ̃ɑ̃tɛ̀ kpɛtɛ.

25

Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kó bɛdèmbɛ̀ kó yɛtĩ̀rɛ̀

1 Dɑfiti nɛ̀ bɛ̀ɛ̀ bɑkɛ́ Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ tɔ̃mmú kɛ̀ bɛ̀ɛ cɑ̃́nnɛ́ Asɑfu nɛ̀ Emɑnni nɛ̀ Yedutunni bɛ nɑɑ̀mùntì kɔbɛ, kɛ̀ bɛ̀ bo ndonti Kuyie nkɛ nɑ́ɑ́ kù bɛ̀ bɛnkɛ tì, kɛ́mbie ntikùtìdùùtì nɛ̀ tibómbonti nɛ̀ tikɑ̃penti.

2 Ntɛ bɛnìtìbɛ̀ bɛ̀ do tɑ̃ɑ̃tɛ́ bɛ̀ dɛ kó mutɔ̃mmú kpɛ́í mbɛ yètɛ̀, bɛɛ̀ tu Asɑfu kó ibí: Sɑkuu nɛ̀ Sosɛfu nɛ̀ Nɛtɑnniyɑ nɛ̀ Asɑdedɑ. Bɛɛ̀ do tú bɛdèmbɛ̀, kɛ̀ bɛ cicɛ bɛ̀ ni kɛ donti Kuyie nkɛ nɑ́ɑ́ nkù ò bɛnkɛ tì kɛ tũ Dɑfiti kó itié.

3 Kɛ̀ Yedutunni kó ibí ntú: Kedɑdiɑ nɛ̀ Sedi nɛ̀ Yesɑyɑɑ nɛ̀ Semɛii nɛ̀ Asɑbiɑ nɛ̀ Mɑtitiɑ bɛkuɔ̀. Bɛɛ̀ do tú bɛdèmbɛ̀ kɛ̀ bɛ cicɛ Yedutunni bɛ̀ ni kɛ dɛ́úkùnko ti Yiɛ̀ nKuyie nyètìrì kɛ kù dònti kɛ nɑ́ɑ́ nkù ò bɛnkɛ tì, kɛ bie nkukùtìdùkù.

4 Emɑnni kó initidɑbí do tú: Bukiyɑu nɛ̀ Mɑtɑnniyɑ nɛ̀ Usɛɛdi nɛ̀ Sebuyɛɛdi nɛ̀ Yedimɔti nɛ̀ Amɑnniyɑ nɛ̀ Anɑnni nɛ̀ Ediɑtɑɑ nɛ̀ Kidɑditi nɛ̀ Dommɑmɛti nɛ̀ Esɛɛ nɛ̀ Yosebekɑsɑ nɛ̀ Mɑdoti nɛ̀ Otii nɛ̀ Mɑɑsioti. 5 Emɑnni bí nyi mɛmmɛ weè do nɑ́ɑ́ nhokpɑ̀ɑ̀tì Kuyie nhò bɛnkɛ tì, kɛ bo dɛ́úkùnnɛ ku yètìrì kunku kùù ò duɔ́ nyinitidɑbí tɛpíítɛ̀ nɛ̀ ìnɑ̀ɑ̀ nɛ̀ initipobí ìtɑ̃ɑ̃ti.

6 Bɛmɔu bɛɛ̀ do tú bɛdèmbɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ miɛkɛ, kɛ bie ntikùtìdùùtì nɛ̀ tibómbonti nɛ̀ tikɑ̃penti, kɛ̀ bɛ cicɛ bɛ̀ ni. Kɛ̀ bɛ̀ mpĩ́ nhokpɑ̀ɑ̀tì tɔ̃mmú, Asɑfu nɛ̀ Yedutunni nɛ̀ Emɑnni kɛ̀ bɛ̀ bɑkɛ́. 7 Bɛmɔu bɛ̀ do tú bɛ̀ɛ̀ nɔ mbɛ̀mbɛ mudèmmù mɛsɑ̀ɑ̀ kɛ dɛ́úkùnko ti Yiɛ̀ nKuyie nyètìrì, bɛmbɛ nɛ̀ bɛ tebìí kɛ̀ bɛ̀ mbo sikɔusìdɛ́ nɛ̀ sipísìni nɛ̀ bɛ̀ni (288).

8 Kɛ̀ bɛ̀ɛ tɑ̃ũ tɛ́tɛ́ kɛ bo yɑ̀ bɛ̀ dò nkɛ́mpĩ́ mmɛ̀ɛ̀ botí mutɔ̃mmú, bɑ́ bɛ̀ í mbɑɑ̀tì bɛdènkótíbɛ̀ nɛ̀ bɛpɑ̀mbɛ̀.

9 Ntɛ bɛ̀ do tɑ̃ũ tɛ́tɛ́ kɛ́dɛi bɛ̀ɛ̀ kótíbɛ̀, kɛ̀ bɛ̀ bo nni bɛ yètɛ̀: Kɛ̀ bɛ̀ɛ tɑ̃ũ tɛ́tɛ́ Asɑfu kó kunɑɑ̀mùnkù kɛ̀ dɛ̀ɛ do Sosɛfu ĩ́nkɛ̀, kɛ̀ bɛ̀ɛ yíɛ́ kɛ́tɑ̃ũ kɛ̀ tɛ́tɛ́ɛ do Kedɑdiɑ ĩ́nkɛ̀, wenwe nɛ̀ o tebìí nɛ̀ bɛ bí kɛ̀ bɛ̀ɛ wɛ̃nnɛ́ tɛpíítɛ̀ nɛ̀ bɛ̀dɛ́bɛ̀.

10 Kɛ̀ bɛ̀ɛ tɑ̃ũ mɛtɑ̃ɑ̃́mmɛ̀ kɛ̀ dɛ̀ɛ do Sɑkuu ĩ́nkɛ̀, wenwe nɛ̀ o bí nɛ̀ o tebìí kɛ̀ bɛ̀ mbo tɛ̀píítɛ̀ nɛ̀ bɛ̀dɛ́bɛ̀.

11 Kɛ̀ bɛ̀ɛ tɑ̃ũ mɛnɑɑmmɛ̀ kɛ̀ tɛ́tɛ́ɛ do Isidi ĩ́nkɛ̀ wenwe nɛ̀ o bí nɛ̀ o tebìí kɛ̀ bɛ̀ mbo tɛpíítɛ̀ nɛ̀ bɛ̀dɛ́bɛ̀.

12 Kɛ̀ bɛ̀ɛ tɑ̃ũ mɛnummumɛ̀ kɛ̀ tɛ́tɛ́ɛ do Nɛtɑnniyɑ ĩ́nkɛ̀ wenwe nɛ̀ o bí nɛ̀ o tebìí kɛ̀ bɛ̀ mbo tɛpíítɛ̀ nɛ̀ bɛ̀dɛ́bɛ̀.

13 Kɛ̀ bɛ̀ɛ tɑ̃ũ mɛkuɔ́mmɛ̀ kɛ̀ dɛ̀ɛ do Bukiyɑu ĩ́nkɛ̀, wenwe nɛ̀ o bí nɛ̀ o tebìí, kɛ̀ bɛ̀ mbo tɛpíítɛ̀ nɛ̀ bɛ̀dɛ́bɛ̀.

14 Kɛ̀ bɛ̀ɛ tɑ̃ũ mɛyiémmɛ̀ kɛ̀ tɛ́tɛ́ɛ do Yesɑdedɑ ĩ́nkɛ̀ wenwe nɛ̀ o bí nɛ̀ o tebìí, kɛ̀ bɛ̀ mbo tɛpíítɛ̀ nɛ̀ bɛ̀dɛ́bɛ̀.

15 Kɛ̀ bɛ̀ɛ tɑ̃ũ mɛniímmɛ̀ kɛ̀ tɛ́tɛ́ɛ do Yesɑyɑ ĩ́nkɛ̀ wenwe nɛ̀ o bí nɛ̀ o tebìí, kɛ̀ bɛ̀ mbo tɛpíítɛ̀ nɛ̀ bɛ̀dɛ́bɛ̀.

16 Kɛ̀ bɛ̀ɛ tɑ̃ũ mɛwɛímmɛ̀ kɛ̀ tɛ́tɛ́ɛ do Mɑtɑnniyɑ ĩ́nkɛ̀ wenwe nɛ̀ o bí nɛ̀ o tebìí, kɛ̀ bɛ̀ mbo tɛpíítɛ̀ nɛ̀ bɛ̀dɛ́bɛ̀.

17 Kɛ̀ bɛ̀ɛ tɑ̃ũ mɛpíímmɛ̀ kɛ̀ tɛ́tɛ́ɛ do Simmɛii ĩ́nkɛ̀ wenwe nɛ̀ o bí nɛ̀ o tebìí kɛ̀ bɛ̀ mbo tɛpíítɛ̀ nɛ̀ bɛ̀dɛ́bɛ̀.

18 Kɛ̀ bɛ̀ɛ tɑ̃ũ tɛpíítɛ̀ nɛ̀ mɛ̀mɑ́ɑ̀ kɛ̀ tɛ́tɛ́ɛ do Asɑdɛɛdi ĩ́nkɛ̀ wenwe nɛ̀ o bí nɛ̀ o tebìí kɛ̀ bɛ̀ mbo tɛpíítɛ̀ nɛ̀ bɛ̀dɛ́bɛ̀.

19 Kɛ̀ bɛ̀ɛ tɑ̃ũ tɛpíítɛ̀ nɛ̀ mɛdɛ́rímmɛ̀ kɛ̀ tɛ́tɛ́ɛ do Asɑbiɑ ĩ́nkɛ̀ wenwe nɛ̀ o bí nɛ̀ o tebìí, kɛ̀ bɛ̀ mbo tɛpíítɛ̀ nɛ̀ bɛ̀dɛ́bɛ̀.

20 Kɛ̀ bɛ̀ɛ tɑ̃ũ tɛpíítɛ̀ nɛ̀ mɛtɑ̃ɑ̃́mmɛ̀ kɛ̀ tɛ́tɛ́ɛ do Subɑyɛɛdi ĩ́nkɛ̀ wenwe nɛ̀ o bí nɛ̀ o tebìí, kɛ̀ bɛ̀ mbo tɛpíítɛ̀ nɛ̀ bɛ̀dɛ́bɛ̀.

21 Kɛ̀ bɛ̀ɛ tɑ̃ũ tɛpíítɛ̀ nɛ̀ mɛnɑɑmmɛ̀ kɛ̀ tɛ́tɛ́ɛ do Mɑtitiɑ ĩ́nkɛ̀ wenwe nɛ̀ o bí nɛ̀ o tebìí kɛ̀ bɛ̀ mbo tɛpíítɛ̀ nɛ̀ bɛ̀dɛ́bɛ̀.

22 Kɛ̀ bɛ̀ɛ tɑ̃ũ tɛpíítɛ̀ nɛ̀ mɛnummumɛ̀ kɛ̀ tɛ́tɛ́ɛ do Yedemɔti ĩ́nkɛ̀ wenwe nɛ̀ o bí nɛ̀ o tebìí kɛ̀ bɛ̀ mbo tɛpíítɛ̀ nɛ̀ bɛ̀dɛ́bɛ̀.

23 Kɛ̀ bɛ̀ɛ tɑ̃ũ tɛpíítɛ̀ nɛ̀ mɛkuɔ́mmɛ̀ kɛ̀ tɛ́tɛ́ɛ do Anɑnniyɑ ĩ́nkɛ̀ wenwe nɛ̀ o bí nɛ̀ o tebìí kɛ̀ bɛ̀ mbo tɛpíítɛ̀ nɛ̀ bɛ̀dɛ́bɛ̀.

24 Kɛ̀ bɛ̀ɛ tɑ̃ũ tɛpíítɛ̀ nɛ̀ mɛyiémmɛ̀ kɛ̀ tɛ́tɛ́ɛ do Yosebekɑsɑɑ ĩ́nkɛ̀ wenwe nɛ̀ o bí nɛ̀ o tebìí, kɛ̀ bɛ̀ mbo tɛpíítɛ̀ nɛ̀ bɛ̀dɛ́bɛ̀.

25 Kɛ̀ bɛ̀ɛ tɑ̃ũ tɛpíítɛ̀ nɛ̀ mɛniímmɛ̀ kɛ̀ tɛ́tɛ́ɛ do Anɑnni ĩ́nkɛ̀ wenwe nɛ̀ o bí nɛ̀ o tebìí kɛ̀ bɛ̀ mbo tɛpíítɛ̀ nɛ̀ bɛ̀dɛ́bɛ̀.

26 Kɛ̀ bɛ̀ɛ tɑ̃ũ tɛpíítɛ̀ nɛ̀ mɛwɛímmɛ̀ kɛ̀ tɛ́tɛ́ɛ do Mɑdoti ĩ́nkɛ̀ wenwe nɛ̀ o bí nɛ̀ o tebìí, kɛ̀ bɛ̀ mbo tɛpíítɛ̀ nɛ̀ bɛ̀dɛ́bɛ̀.

27 Kɛ̀ bɛ̀ɛ tɑ̃ũ sipísìdɛ́ kɔ̃mɛ kɛ̀ tɛ́tɛ́ɛ do Ediɑtɑɑ ĩ́nkɛ̀ wenwe nɛ̀ o bí nɛ̀ o tebìí kɛ̀ bɛ̀ mbo tɛpíítɛ̀ nɛ̀ bɛ̀dɛ́bɛ̀.

28 Kɛ̀ bɛ̀ɛ̀ tɑ̃ũ sipísìdɛ́ nɛ̀ mɛ̀mɑ́ɑ̀ kɛ̀ tɛ́tɛ́ɛ do Otii ĩ́nkɛ̀ wenwe nɛ̀ o bí nɛ̀ o tebìí kɛ̀ bɛ̀ mbo tɛpíítɛ̀ nɛ̀ bɛ̀dɛ́bɛ̀.

29 Kɛ̀ bɛ̀ɛ tɑ̃ũ sipísìdɛ́ nɛ̀ mɛdɛ́rímmɛ̀ kɛ̀ tɛ́tɛ́ɛ do Kidɑditi ĩ́nkɛ̀ wenwe nɛ̀ o bí nɛ̀ o tebìí kɛ̀ bɛ̀ mbo tɛpíítɛ̀ nɛ̀ bɛ̀dɛ́bɛ̀.

30 Kɛ̀ bɛ̀ɛ tɑ̃ũ sipísìdɛ́ nɛ̀ mɛtɑ̃ɑ̃́mmɛ̀ kɛ̀ tɛ́tɛ́ɛ do Mɑɑsioti ĩ́nkɛ̀ wenwe nɛ̀ o bí nɛ̀ o tebìí kɛ̀ bɛ̀ mbo tɛpíítɛ̀ nɛ̀ bɛ̀dɛ́bɛ̀.

31 Kɛ̀ bɛ̀ɛ tɑ̃ũ sipísìdɛ́ nɛ̀ mɛnɑɑmmɛ̀ kɛ̀ tɛ́tɛ́ɛ do Dommɑmɛti Esɛɛ ĩ́nkɛ̀ wenwe nɛ̀ o bí nɛ̀ o tebìí kɛ̀ bɛ̀ mbo tɛpíítɛ̀ nɛ̀ bɛ̀dɛ́bɛ̀.

26

Bɛ̀ɛ̀ do bɑɑ̀ Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kó yɛbòrɛ̀

1 Bɛ̀ɛ̀ do bɑɑ̀ Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kó yɛbòrɛ̀ bɛ̀ do bɛ̀ totɛ́mu yɛtĩ̀rɛ̀, Asɑfu birɛ Kodee kó dɛbirɛ Mɛsedemiɑ kó ibí iì do bɑkɛ́ Kodee kó kunɑɑ̀mùnkù. 2 Kɛ̀ Sɑkɑrii ntú oketiwè kɛ̀ Yesɑyɛɛdi ntú odɛ́ríwè kɛ̀ Sebɑdi tu otɑ̃ɑ̃́nwè kɛ̀ Yɑtinniyɛɛdi tu onɑɑnwè. 3 Kɛ̀ Edɑmmu tu onummuwè kɛ̀ Yeoɑnɑnni tu okuɔ́nwè kɛ̀ Ediyoyennɑii tu oyiénwè.

4-5 Kɛ̀ Kuyie ndɔɔ̀ mɛsɑ̀ɑ̀ Obɛdi-Edɔmmu kòò pɛitɛ́ initidɑbí ìni. Semmɑyɑ nɛ̀ o nɛí, Yoɑ nɛ̀ Sɑkɑɑ nɛ̀ Nɛtɑnnɛyɛɛdi nɛ̀ Amiyɛɛdi nɛ̀ Isɑkɑɑ nɛ̀ Peudetɑii. 6 Kɛ̀ Obɛdi-Edɔmmu kóo po Semmɑyɑ kó ibí mbɑkɛ́ bɛ nɑɑ̀mùntì kɛ yɛ̃́ bɛ̀ tumɛ̀ yɛkɔ̃m̀bɔ̀ yɛmbɛ̀ mbɛ. 7 Bɛɛ̀ yètɛ̀ tu Otinni nɛ̀ Defɑyɛɛdi nɛ̀ Obɛti nɛ̀ Edisɑbɑdi nɛ̀ o nɛí, sìì yètɛ̀ do feí mɛsɑ̀ɑ̀ Ediu nɛ̀ Semmɑsiɑ. 8 Obɛdi Edommu kó ibí nyi mɛmmɛ. Bɛ̀ do tú yɛkɔ̃m̀bɔ̀ yɛmbɛ̀ mbɛ kɛ̀ bɛ kɔ̃̀ntì yɑunɛ̀ bɛ tɔ̃mmú. Bɛmɔu kɛ̀ bɛ̀ mbo sipísìkuɔ̀ nɛ̀ bɛ̀dɛ́bɛ̀.

9 Kɛ̀ Mɛsedemiɑ bí nɛ̀ o tebìí kɛ̀ bɛ̀ mbo bɛnìtìbɛ̀ tɛpíítɛ̀ nɛ̀ bɛ̀ni, kɛ tú yɛkɔ̃m̀bɔ̀ yɛmbɛ̀.

10 Kɛ̀ Mɛdɑdi kó kunɑɑ̀mùnkù kou Osɑɑ mmɔkɛ ibí inɑ̀ɑ̀ Simidi weè do tú Mpo. O cicɛ weè do ò duɔ́ ndɛ kó difɔ̃̀tìrì, weè do í tú Mpo. 11 Kɛ̀ Idikiyɑ nhò pòkoo kɛ̀ Tebɑdiyɑ tu otɑ̃ɑ̃́nwè kɛ̀ Sɑkɑrii tu onɑɑnwè. Osɑɑ kó kunɑɑ̀mùnkù kɔbɛ do tú o bí nyi, nɛ̀ o tebìí kɛ̀ bɛ̀ɛ wɛ̃nnɛ́ kɛ́mbo tɛpíítɛ̀ nɛ̀ bɛ̀tɑ̃ɑ̃ti.

12 Bɛɛ̀ do ni bɛ̀ɛ̀ bɑ̀ɑ̀ yɛbòrɛ̀ bɛ kó yɛtĩ̀rɛ̀ kɔbɛ, bɛmɔu bɛ̀ do wɛ̃mmu kɛ pĩ́ mbɛ tɔ̃mmú ti Yiɛ̀ nKuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ miɛkɛ, bɛ tebìí kɔ̃mɛ. 13 Bɛ̀ do tɑ̃ũ tɛ́tɛ́ nwe kɛ bo yɑ̀ bɑ́ tɛ̀ɛ̀ cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ tɛ̀ dò nkɛ́mbɑɑ̀ dìì bòrì, bɛ̀ tɑ̃ũ tɛcɛ̃diɛtɛ̀ kɛ̀ dɛ̀ dòmmɛ̀ bɛ̀ɛ tɑ̃ũ tɛsɑ́m̀pɔ́tɛ̀ kɛ̀ dɛ̀ mmɛ ndò.

14 Kɛ̀ bɛ̀ɛ tɑ̃ũ tɛ́tɛ́ kɛ bo yɑ̀ tɛ̀ɛ̀ cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kɔbɛ yó mbɑɑ̀ diyiè yìɛ̀ní kɛ̀ɛ̀ bíɛ́kɛ̀ kó dibòrì, kɛ̀ tɛ́tɛ́ɛ do Sedemmiyɑ ĩ́nkɛ̀, kɛ̀ bɛ̀ɛ yíɛ́ kɛ́tɑ̃ũ tɛ́tɛ́ kɛ bo yɑ̀ bɛ̀ɛ̀ yó mbɑɑ̀ kubɑkù yoú bíɛ́kɛ̀ kó dibòrì, kɛ̀ tɛ́tɛ́ɛ do o birɛ Sɑkɑrii ĩ́nkɛ̀, Sɑkɑrii do tú wèè ciì wènwe kɛ nɔ nkɛ tiè. 15 Kɛ̀ bɛ̀ɛ tɑ̃ũ tɛ́tɛ́ kɛ bo yɑ̀ bɛ̀ɛ̀ yó mbɑɑ̀ kubɑkù cɑ̃̀nku bíɛ́kɛ̀ kó dibòrì, kɛ̀ tɛ́tɛ́ɛ do Obɛdi-Edɔmmu ĩ́nkɛ̀, kòo bí nte ì bo mbɑɑ̀mɛ̀ tidiitì kó tidieti. 16 Kɛ̀ bɛ̀ɛ tɑ̃ũ tɛ́tɛ́ kɛ bo yɑ̀ bɛ̀ɛ̀ yó mbɑɑ̀ diyiè tɑɑ̀ kɛ̀ɛ̀ bíɛ́kɛ̀ kó dibòrì nɛ̀ dibòrì bɛ̀ tu dì Sɑdikɛti, kɛ̀ dì pɛ̀kɛ́nɛ̀ ditennì kó kucɛ. Kɛ̀ tɛ́tɛ́ɛ do Supimmu nɛ̀ Osɑɑ bɛ ĩ́nkɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ɛ yɛ̀ mbɛ̀ totɛ́.

Bɑ́ dìì tĩ̀nnì kɛ̀ di mbɑɑ̀ kɛ wetí ditɛrì. 17 Kɛ̀ Defiibɛ níí mbɑɑ̀ diyiè tɑɑ̀ kɛ̀ɛ̀ bíɛ́kɛ̀ kó dibòrì bɛ̀kuɔ̀ bɛ̀kuɔ̀ kɛ feimmu bɛtɔbɛ̀, bɑ́ dìì yiè kɛ̀ bɛ̀nɑ̀ɑ̀ níí mbɑɑ̀ kubɑkù yoú bíɛ́kɛ̀ kó dibòrì kɛ feimmu bɛtɔbɛ̀. Kɛ̀ bɛ̀nɑ̀ɑ̀ níí mbɑɑ̀ kubɑkù cɑ̃̀nku bíɛ́kɛ̀ kó dibòrì bɛ̀nɑ̀ɑ̀ bɛ̀nɑ̀ɑ̀ kɛ feimmu bɛtɔbɛ̀ bɑ́ dìì yiè. Kɛ̀ bɛ̀dɛ́bɛ̀ bɛ̀dɛ́bɛ̀ mbɑɑ̀ tidiitì ɑ̃ tìì dieti kó yɛbòrɛ̀ kɛ feimmu bɛtɔbɛ̀. 18 Bɛ̀ mɑɑ́ kùù dieku kɛ kpeénnɛ̀ Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ tɛ ììkɛ̀, Defiibɛ bɛɛ̀ do tɛ̀ bɑ̀ɑ̀, bɛ̀nɑ̀ɑ̀ kucɛ bíɛ́kɛ̀, bɛ̀dɛ́bɛ̀ tɛ miɛkɛ.

19 Kodee nɛ̀ Mɛdɑdi bɛ kó tinɑɑ̀mùntì kɔbɛ kó yɛtĩ̀rɛ̀ nyɛ yɛ̀ɛ̀ do bɑɑ̀ yɛbòrɛ̀.

Defiibɛ tɔbɛ̀ do pĩ́ mmùù tɔ̃mmú

20 Kɛ̀ bɛ tebìí Defiibɛ tɔbɛ̀ kó mutɔ̃mmú ntú bɛ̀ bo mbɑɑ̀mɛ̀ Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kó tikpɑ̀tì nɛ̀ ikuɔ́ nɛntì.

21 Kɛ̀ Kɛrisonni kó kunɑɑ̀mùnkù kou Dɑedɑnni birɛ Yeyɛɛdi weè mbɑkɛ́ bɛ kó sicɛ̃́ĩ. 22 Yeyɛɛdi nɛ̀ Setɑmmu nɛ̀ bɛ tebitɛ Sowɛɛri bɛɛ̀ kó ibí do te ì bo mbɑɑ̀mɛ̀ Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kó tikpɑ̀tì. 23 Amudɑmu nɛ̀ Isɑɑ nɛ̀ Ebunɔɔ nɛ̀ Usiyɛɛdi bɛ yɑɑ̀bí múnkɛ do pĩ́ mmuù tɔ̃mmú. 24 Mɔyiisi birɛ Kɛrisonni kó dɛbirɛ Sebɑyɛɛdi weè do bɑkɛ́ bɛ̀ɛ̀ bɑ̀ɑ̀ Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kpɑ̀tì. 25 Kɛ̀ Mɔyiisi birɛ tɛrɛ̀ Ediesɛɛ pɛitɛ́ Deɑbiɑ kɛ̀ Deɑbiɑɑ pɛitɛ́ Yesɑyɑ kɛ̀ Yesɑyɑɑ pɛitɛ́ Yodɑmmu kɛ̀ Yodɑmmuu pɛitɛ́ Sikidi, kɛ̀ Sikidii pɛitɛ́ Sedomɔti. 26 Sedomɔti nɛ̀ o tebìí bɛɛ̀ do te bɛ̀ bo ndɑkɛmɛ̀ okpɑ̀ɑ̀tì Dɑfiti nɛ̀ sicɛ̃́ĩ kó bɛkótíbɛ̀ nɛ̀ kùmɑ̀ndɑ́ɑ̀bɛ̀ bɛ̀ɛ̀ bɑkɛ́ bɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ sikɔupí nɛ̀ sikɔu nɛ̀ bɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀nkótíbɛ̀ tɔbɛ̀ bɛ̀ do cɑ̃̀ńnɛ́ dɛ̀ Kuyie nkpɛ́í. 27 Bɛ̀ do dokɛ́mu kɛ́ dɛ̀ ɛí kɛ́ dɛ̀ duɔ́ ti Yiɛ̀ nKuyie kɛ̀ bɛ̀ bo ntũnninɛ̀ ku cĩ́ɛ̃̀tɛ̀. 28 Kuyie mpɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑǹtò Sɑmmuyɛɛri nɛ̀ Kiisi birɛ Sɑuri nɛ̀ Nɛɛ birɛ Abunɛɛ nɛ̀ Seduyɑ birɛ Soɑbu bɛ̀ do cɑ̃̀ńnɛ́ dɛ̀ Kuyie nkpɛ́í. Sedomii nɛ̀ o tebìí bɛɛ̀ do dɛ̀ bɑ̀ɑ̀ dɛmɔu mɛmmɛ.

29 Iseyɑri yɑɑ̀birɛ Kenɑniɑ nɛ̀ o bí, kɛ̀ bɛ̀ tɔ̃mmú ntú bɛ̀ bo nwɑ̃ũmɛ̀ dihɛì kó yɛpɑ́tɛ kɛ bekù bɛnìtìbɛ̀ bɛ̀ tɔuní tì.

30 Ebunɔɔ birɛ Asɑbiɑ nɛ̀ o tebìí tɛkɔupíítɛ̀ nɛ̀ sikɔusìyiekɛ̀ (1700) bɛmɔu bɛ̀ do tú yɛkɔ̃m̀bɔ̀ yɛmbɛ̀ mbɛ, kɛ̀ bɛ tɔ̃mmú ntú bɛ̀ bo ndɑkɛmɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie ntɔ̃mmú kpɛ́í nnɛ̀ okpɑ̀ɑ̀tì kɔ̃mu kpɛ́í, nyIsidɑyɛɛribɛ tempɛ̃ Suditɛ̃ɛ̃ diyiè tɑɑ̀ kɛ̀ɛ̀ bíɛ́kɛ̀. 31 Kɛ̀ Yedeyɑ weè mbɑkɛ́ Ebunɔɔ kó kunɑɑ̀mùnkù, Dɑfiti kpɑ̀tì benni sipísìnɑ̀ɑ̀ kpɛri miɛkɛ kɛ̀ bɛ̀ɛ fiɛ́ bɛ nɑɑ̀mùnkù miɛkɛ kɛ́nsɔ̃́ nyɛkɔ̃m̀bɔ̀ yɛmbɛ̀ bɛɛ̀ bo Yɑsɛɛ ɛì dìì bo Kɑdɑɑdi tempɛ̃. 32 Yediyɑɑ tebìí do nsi kɛ̀ bɛ̀ ntú yɛkɔ̃m̀bɔ̀ yɛmbɛ̀ kɛ kótí bɛ cɛ̃́ĩ, kɛ̀ bɛ̀ mbo sikɔupísìdɛ́ nɛ̀ sikɔusìyiekɛ̀ (2700) kɛ̀ okpɑ̀ɑ̀tì Dɑfitii bɛ̀ bɑɑ́ nkɛ̀ bɛ̀ mbɑkɛ́ Dubɛnni kɔbɛ nɛ̀ Kɑdi kɔbɛ nɛ̀ Mɑnɑnsee kó kuwuɔ ndikéè kɔbɛ, kɛ dɑkɛ ti Yiɛ̀ nKuyie ntɔ̃mmú kpɛ́í nɛ̀ okpɑ̀ɑ̀tì kɔ̃mu kpɛ́í.

27

Bɛ̀ bɑ̀ɑtimɛ̀ bɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀ntĩ̀rɛ̀ bɛ̀ɛ̀ yó mpĩ́ nhokpɑ̀ɑ̀tì tɔ̃mmú

1 Kɛ̀ bɛ̀ɛ bɑtɛ Isidɑyɛɛribɛ bɛ̀ mɑ̀mɛ̀. Bɛ̀ cɛ̃́ĩ kó bɛkótíbɛ̀ nɛ̀ bɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀nkótíbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ bɑkɛ́ bɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ sikɔupí nɛ̀ sikɔu nɛ̀ bɛpɑ́tíwɑ̃ɑ̃̀bɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ bo mpĩ́ nhokpɑ̀ɑ̀tì tɔ̃mmú kɛ̀ bɛ kó mutɔ̃mmú ntú bɛ̀ bo nnimɛ̀ yɛtĩ̀rɛ̀ yɛ̀ɛ̀ bo mpĩ́ mmutɔ̃mmú. Bɑ́ dìì tĩ̀nnì otɑ̃̀nkù kɛ́ mɛ nhɔ̃ ndibenni dimɔu kɛ feimmu bɛtɔbɛ̀. Bɑ́ dìì tĩ̀nnì kɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ mbo sikɔupípísìdɛ́ nɛ̀ sikɔupísìnɑ̀ɑ̀ (24000).

2 Kɛ̀ Sɑbudiyɛɛdi birɛ Yɑsobeɑmmu nni ditĩ̀nnì ketirì dìì do te otɑ̃̀nkù ketiwè, kɛ̀ bɛ̀ mbo bɛnìtìbɛ̀ sikɔupípísìdɛ́ nɛ̀ sikɔupísìnɑ̀ɑ̀ (24000).

3 Ò do tú Pɛdɛsi nɑɑ̀mùnkù kou nwe kɛ́mbɑkɛ́ bɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀nkótíbɛ̀ otɑ̃̀nkù ketiwè kɔbɛ.

4 Kɛ̀ Ahoɑ ɛì kou Dodɑii kó ditĩ̀nnì ntú otɑ̃̀nkù dɛ́rínwè kɔbɛ kɛ̀ bɛ̀ mbo bɛnìtìbɛ̀ sikɔupípísìdɛ́ nɛ̀ sikɔupísìnɑ̀ɑ̀ (24000) kɛ̀ Mikudoti nhò pòkoo.

5 Kɛ̀ dihɑ̃ɑ̃pɔ̀ntĩ̀nnì tɑ̃ɑ̃́nnì ntú otɑ̃̀nkù tɑ̃ɑ̃́nwè kɔbɛ, kɛ̀ ikuɔ́ nìùtì diɛwè Yoyɑdɑ birɛ Bennɑyɑ mbɑkɛ́ dɛ kó bɛnìtìbɛ̀ sikɔupípísìdɛ́ nɛ̀ sikɔupísìnɑ̀ɑ̀ (24000).

6 Dɛ kóo Bennɑyɑ do tú okpɑ̀rìnuɔnti nwe bɛkpɑ̀rìnuɔmbɛ sipísìtɑ̃ɑ̃ti tĩ̀nnì miɛkɛ. Kòo birɛ Amisɑbɑdi bo o kó ditĩ̀nnì miɛkɛ.

7 Kɛ̀ dihɑ̃ɑ̃pɔ̀ntĩ̀nnì nɑɑnnì ntú otɑ̃̀nkù nɑɑnwè kɔbɛ kɛ̀ Soɑbu nɑntɛ̀ Asɑyɛɛdi nɛ̀ o birɛ Sebɑdiɑ mbɛ̀ bɑkɛ́, kɛ̀ bɛ̀ mbo bɛnìtìbɛ̀ sikɔupípísìdɛ́ nɛ̀ sikɔupísìnɑ̀ɑ̀ (24000).

8 Kɛ̀ dihɑ̃ɑ̃pɔ̀ntĩ̀nnì nummurì ntú otɑ̃̀nkù nummuwè kpɛri kɛ̀ bɛ̀ mbo bɛnìtìbɛ̀ sikɔupípísìdɛ́ nɛ̀ sikɔupísìnɑ̀ɑ̀ (24000) kɛ̀ Isidɑɑ nɑɑ̀mùnkù kou Sɑmuti mbɛ̀ bɑkɛ́.

9 Kɛ̀ dihɑ̃ɑ̃pɔ̀ntĩ̀nnì kuɔ́nnì ntú otɑ̃ɑ̃kuɔ́nwè kpɛri kɛ̀ bɛ̀ mbo bɛnìtìbɛ̀ sikɔupípísìdɛ́ nɛ̀ sikɔupísìnɑ̀ɑ̀ (24000) kɛ̀ Tekoɑ ɛì kou Ikɛsi birɛ Idɑɑ mbɛ̀ bɑkɛ́.

10 Kɛ̀ dihɑ̃ɑ̃pɔ̀ntĩ̀nnì yiénnì ntú otɑ̃ɑ̃yiénwè kpɛri, kɛ̀ bɛ̀ mbo bɛnìtìbɛ̀ sikɔupípísìdɛ́ nɛ̀ sikɔupísìnɑ̀ɑ̀ (24000), kɛ̀ Efɑdɑimmu kó kuwuɔ nkou Edɛsi wèè bo Pɑdonni ɛì kòò mbɛ̀ bɑkɛ́.

11 Kɛ̀ dihɑ̃ɑ̃pɔ̀ntĩ̀nnì niínnì ntú otɑ̃ɑ̃niínwè kpɛri kɛ̀ bɛ̀ mbo bɛnìtìbɛ̀ sikɔupípísìdɛ́ nɛ̀ sikɔupísìnɑ̀ɑ̀ (24000). Kɛ̀ Sedɑɑ nɑɑ̀mùnkù kou Sebekɑii wèè bo Usɑɑ ɛì kòò mbɛ̀ bɑkɛ́.

12 Kɛ̀ dihɑ̃ɑ̃pɔ̀ntĩ̀nnì wɛínnì ntú otɑ̃ɑ̃wɛínwè kpɛri kɛ̀ bɛ̀ mbo bɛnìtìbɛ̀ sikɔupípísìdɛ́ nɛ̀ sikɔupísìnɑ̀ɑ̀ (24000). Kɛ̀ Bɛnsɑmɛɛ kó kuwuɔ nkou Abiesɛɛ wèè bo Annɑtɔti ɛì kòò mbɛ̀ bɑkɛ́.

13 Kɛ̀ dihɑ̃ɑ̃pɔ̀ntĩ̀nnì píínnì ntú otɑ̃ɑ̃píínwè kpɛri kɛ̀ bɛ̀ mbo bɛnìtìbɛ̀ sikɔupípísìdɛ́ nɛ̀ sikɔupísìnɑ̀ɑ̀ (24000). Kɛ̀ Sedɑɑ nɑɑ̀mùnkù kou Mɑdɑii Nɛtofɑɑ ɛì kou mbɛ̀ bɑkɛ́.

14 Kɛ̀ dihɑ̃ɑ̃pɔ̀ntĩ̀nnì tɛpíítɛ̀ nɛ̀ dìmɑ́ɑ̀ ntú otɑ̃̀nkù tɛpíítɛ̀ nɛ̀ omɑ́ɑ̀ kpɛri kɛ̀ bɛ̀ mbo bɛnìtìbɛ̀ sikɔupípísìdɛ́ nɛ̀ sikɔupísìnɑ̀ɑ̀ (24000). Kɛ̀ Efɑdɑimmu kó kuwuɔ nkou Bennɑyɑ Pidɑtonni ɛì kou mbɛ̀ bɑkɛ́.

15 Kɛ̀ dihɑ̃ɑ̃pɔ̀ntĩ̀nnì tɛpíítɛ̀ nɛ̀ didɛ́rì ntú otɑ̃̀nkù tɛpíítɛ̀ nɛ̀ odɛ́ríwè kpɛri, kɛ̀ bɛ̀ mbo bɛnìtìbɛ̀ sikɔupípísìdɛ́ nɛ̀ sikɔupísìnɑ̀ɑ̀ (24000). Kɛ̀ Otinniyɛɛdi nɑɑ̀mùnkù kou Nɛtofɑɑ ɛì kou Edidɑii mbɛ̀ bɑkɛ́.

Bɛ̀ bɑ̀tɛmɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ wuɔ nkó bɛkótíbɛ̀

16 Ntɛ bɛ̀ɛ̀ do bɑkɛ́ Isidɑyɛɛribɛ wuɔ:

Sikidi birɛ Ediesɛɛ weè do bɑkɛ́ Dubɛnni kó kuwuɔ,

kɛ̀ Mɑɑkɑ birɛ Sefɑtiɑ bɑkɛ́ Simmɛɔ̃ɔ̃ kɔku.

17 Kɛ̀ Kemmuyɛɛdi birɛ Asɑbiɑ bɑkɛ́ Defiibɛ kó kuwuɔ,

kɛ̀ Sɑdɔki bɑkɛ́ Anɔɔ kɔku.

18 Kɛ̀ Dɑfiti tebitɛ Ediuu mbɑkɛ́ Sudɑɑ kó kuwuɔ,

kɛ̀ Mikɑyɛɛri birɛ Omidi bɑkɛ́ Isɑkɑɑ kó kuwuɔ.

19 Sɑbunɔɔ kó kunɑɑ̀mùnkù kɔbɛ,

kɛ̀ Abudiɑsi birɛ Semmɑyɑ mbɑkɛ́, Nɛfutɑdii kó kunɑɑ̀mùnkù,

kɛ̀ Asidiyɛɛdi birɛ Yedemɔti mbɛ̀ bɑkɛ́.

20 Efɑdɑimmu kó kunɑɑ̀mùnkù,

kɛ̀ Asɑdiɑ birɛ Oseɑ mbɛ̀ bɑkɛ́,

kɛ̀ Pedɑyɑ birɛ Sowɛɛri mbɑkɛ́ Mɑnɑnsee kó kuwuɔ ndikéè kɔbɛ bɛ̀ɛ̀ bo diyiè tɑɑ̀ kɛ̀ɛ̀ bíɛ́kɛ̀.

21 Kɛ̀ Mɑnɑnsee kó kuwuɔ ndikéè kɔbɛ bɛ̀ɛ̀ bo Kɑdɑɑdi diyiè yiɛ̀ní kɛ̀ɛ̀ bíɛ́kɛ̀,

kɛ̀ Sɑkɑrii birɛ Ido mbɛ̀ bɑkɛ́ Bɛnsɑmɛɛ kó kuwuɔ nkɔbɛ,

kɛ̀ Abunɛɛ birɛ Yɑsiɛdi mbɛ̀ bɑkɛ́.

22 Dɑnni kó kuwuɔ nkɔbɛ, kɛ̀ Yedoɑmmu birɛ Asɑdɛɛdi mbɛ̀ bɑkɛ́. Bɛɛ̀ do tú bɛ̀ɛ̀ bɑkɛ́ Isidɑyɛɛribɛ kó iwuɔ.

23 Dɑfiti do í kɑ̀ɑ mbɛdɑpɑ̀mbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ mɔ̀kɛ yɛbie nsipísìdɛ́ kɛ́ntɔ kɛ́cutinko, kɛ yɛ̃́ ti Yiɛ̀ nKuyie ndo nɑ̀kɛ́mɛ̀ kɛ dɔ̀, kù yóó duɔ́ nkɛ̀ Isidɑyɛɛribɛɛ sṹṹ nsiwɑ̃̀ɑ̃ dòmmɛ̀ kɛĩ́nkɛ̀. 24 Seduɑ birɛ Soɑbu do ketɛ́mu bɛ kɑ̀mmù, ò mɛ nyí mpṹɔ̃, kɛ yɛ̃́ ti Yiɛ̀ nKuyie mmiɛkɛ do yɛ̀mɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ dɛ kó mukɑ̀mmù kpɛ́í, dɛɛ̀ te kɛ̀ bɛ̀ í wɑ̃̀ri bɛ̀ mɑ̀mɛ̀ okpɑ̀ɑ̀tì Dɑfiti dɔɔ̀rìmɛ̀ pɑ́tíri miɛkɛ.

Bɛ̀ɛ̀ do dɑkɛ tɛkpɑ̀ɑ̀tìcĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kó tinɛntì kpɛ́í

25 Adiyɛɛdi birɛ Asimɑfɛti weè do te ò bo ndɑkɛmɛ̀ tikpɑ̀tì tìì bo tɛkpɑ̀ɑ̀tìcĩ́ɛ̃̀tɛ̀ miɛkɛ tì kpɛ́í.

Kɛ̀ Osiɑsi birɛ te dɛ̀ bo ndɑkɛmɛ̀ dihɛì dimɔu, yɛhɛkɛ̀ diɛyɛ̀ nɛ̀ yɛsɑ́m̀pɔ́yɛ̀, nɛ̀ yɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀nkɑrɛ̀ kó yɛbuɔ kpɛ́í.

26 Kɛ̀ Kedubu birɛ Esidi te ò bo ndɑkɛmɛ̀ bɛ̀ɛ̀ tu bɛtenkútíbɛ̀ bɛ ɛì miɛkɛ bɛ kpɛ́í.

27 Kɛ̀ Simɛii Dɑmɑɑ ɛì kou nte ò bo ndɑkɛmɛ̀ fínyĩ̀ kó dɛpɑɑ nkpɛ́í.

Kɛ̀ Sɑbudi nte ò bo ndɑkɛmɛ̀ mɛnɑɑ̀ mbɛ̀ kùɔ̀tìmɛ̀ nɛ̀ fínyĩ̀ kó yɛbɛ mɛ kó tidieti kpɛ́í.

28 Kɛ̀ Bɑɑdi-Anɑnni Bɛti-Kedɛɛdi ɛì kou te ò bo ndɑkɛmɛ̀ odìfíè kó dɛtie nnɛ̀ dɛtie mbɛ̀ tu dɛ̀ sikomɔ́ɔ̀ kɛ̀ dɛ̀ yìɛ̀ Mɛditedɑndee kó kubiriku dɛ kpɛ́í.

Kɛ̀ Yoɑsi te ò bo ndɑkɛmɛ̀ mɛkùɔ̀ nkó tidieti kpɛ́í. 29 Kɛ̀ Sitɑdɑyii Sɑdonni ɛì kou ndɑkɛ bɛ̀ɛ̀ cɛ̃mmù inɑ̀ɑ̀kɛ Sɑdonni bɛ kpɛ́í.

Kɛ̀ Adidɑyii birɛ Sɑfɑti nte ò bo ndɑkɛmɛ̀ iwũɔ̃ cɛ̃mbɛ bɛ̀ɛ̀ bo kubiriku bíɛ́kɛ̀ bɛ kpɛ́í.

30 Kɛ̀ Isimɑyɛɛribɛ botí kou Obidi nte ò bo ndɑkɛmɛ̀ yòyóbɛ̀ kpɛ́í.

Kɛ̀ Yediɑ Mɛdonɔti ɛì kou nte ò bo ndɑkɛmɛ̀ sɑ̃mɑrímúbɛ̀ kpɛ́í.

31 Kɛ̀ Yɑsisi Akiditi ɛì kou nte ò bo ndɑkɛmɛ̀ ipe nɛ̀ sibɔɔ́ dɛ kpɛ́í.

Bɛmbɛ kó dimɑ̀ɑ̀ do tú bɛ̀ɛ̀ dɑ̀kɛ bɛ̀mbɛ okpɑ̀ɑ̀tì Dɑfiti kpɛrɛ kpɛ́í.

Bɛ̀ɛ̀ do ɔrí okpɑ̀ɑ̀tì Dɑfiti

32 Kɛ̀ Sonnɑtɑ̃ɑ̃ Dɑfiti yɔ̃ tɑ̃ũ̀, onìtì mɛciì mpìɛ́kɛ́ wè mɛsɑ̀ɑ̀ nkòò yɛ̃́ mɛciì, kòò ntú wèè duɔ̀ nhokpɑ̀ɑ̀tì itié. Kɛ̀ Yeyɛɛdi Akimɔnniibɛ botí kou mɔù kó dɛbirɛ te ò bo nduɔ́mmɛ̀ okpɑ̀ɑ̀tì bí itié. 33 Kɛ̀ Aitofɛɛdi ntú wèè múnkɛ duɔ́ nhokpɑ̀ɑ̀tì itié, nkɛ Usɑii Adikiti ɛì kou ntú okpɑ̀ɑ̀tì nɛ́po. 34 Aitofɛɛdi kó difɔ̃nkúò, kɛ̀ Bennɑyɑ birɛ Yoyɑdɑɑ bɛ̀ cɔutɛ́ wenwe nɛ̀ Abiɑtɑɑ. Kɛ̀ Soɑbu weè ntú wèè bɑkɛ́ bɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ okpɑ̀ɑ̀tì kɔbɛ.

28

Dɑfiti duɔ́mmɛ̀ itié nSɑdomɔɔ kòo bo mɑɑ́ Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀

1 Kɛ̀ Dɑfitii tíí nyIsidɑyɛɛribɛ kó bɛkótíbɛ̀ bɛmɔu Sedisɑdɛmmu. Bɛ̀ɛ̀ bɑkɛ́ bɛ wuɔ nnɛ̀ bɛ̀ɛ̀ bɑkɛ́ bɛ̀ɛ̀ bɑ̀ɑ̀ okpɑ̀ɑ̀tì bɛ kó yɛtĩ̀rɛ̀ nɛ̀ bɛ̀ɛ̀ bɑkɛ́ bɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ sikɔupípí nɛ̀ sikɔu nɛ̀ bɛ̀ɛ̀ bɑ̀ɑ̀ o kpɑ̀tì ò mɔ̀kɛ tì. Nɛ̀ bɛ̀ɛ̀ dɑ̀kɛ wenwe okpɑ̀ɑ̀tì nɛ̀ o bí bɛ wũɔ̃ kpɛ́í nɛ̀ bɛ̀ fɔ̃̀mmu bɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ tu tɛkpɑ̀ɑ̀tìcĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kó bɛkótíbɛ̀ nɛ̀ bɛkpɑ̀rìnuɔmbɛ nɛ̀ bɛnitimɔ́mmɔmbɛ. 2 Kòo kpɑ̀ɑ̀tìi ítɛ́ kɛ́cómmú kɛ́bɛ́i nkɛ dɔ̀: n tebìí nɛ̀ n nìtìbɛ̀ kémmúnɛ̀ n tú mù: N yɛ̀mmɛ̀ mɛɛ̀ n duɔ́ nkɛ dò m mɑɑ́ ti Yiɛ̀ nKuyie ntɛcĩ́ɛ̃̀tɛ̀ ku tɑummɛ̀ tɔu yó mborɛ̀, nɛ̀ kunku ti Yiɛ̀ nKuyie nti tũ nkù nɑɑ̀cɛ̀tɛ̀ yó nnɑ dɛ̀, kɛ̀ nní mbɑɑti kɛ bo tɛ̀ mɑɑ́. 3 Kɛ̀ Kuyie nnɛ́ n nɑ̀kɛ́ kɛ tú m bɑ́ɑ́ kù mɑɑ́ tɛcĩ́ɛ̃̀tɛ̀ ku yètìrì yó nyu dɛ̀, kɛ yɛ̃́ n dokɛ́mɛ̀ kɛ còú mmɛnitiyĩ̀ĩ̀. 4 Ti Yiɛ̀ nKuyie nyIsidɑyɛɛribɛ tũ nkù kuù n tɑ̃ɑ̃tɛ́ n cicɛ cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ miɛkɛ kɛ̀ m bo ntú Isidɑyɛɛribɛ kóo kpɑ̀ɑ̀tì sɑ̃́ɑ̃̀. Kuù do tɑ̃ɑ̃tɛ́ Sudɑɑ kó kuwuɔ kɛ̀ kù bo mbɛ̀ ni, Sudɑɑ kó kuwuɔ mmiɛkɛ kɛ tɑ̃ɑ̃tɛ́ n cicɛ cĩ́ɛ̃̀tɛ̀, n cicɛ cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ miɛkɛ kɛ n tɑ̃ɑ̃tɛ́ kɛ̀ m bo mbɑkɛ́ Isidɑyɛɛribɛ. 5 Ti Yiɛ̀ nKuyie nni nduɔ́ nyibí pɛ́u nwe, dɛ kó ibí miɛkɛ kɛ tɑ̃ɑ̃tɛ́ m birɛ Sɑdomɔɔ kòò bo kɑri dikpɑ̀ɑ̀tìkɑ̀rì kɛ́mbɑkɛ́ Isidɑyɛɛribɛ bɛ̀ɛ̀ tu Kuyie nkó dikpɑ̀ɑ̀tìyuu. 6 Kù n nɑ̀kɛ́mu kɛ tú m birɛ Sɑdomɔɔ weè yóó kù mɑɑ́ tɛcĩ́ɛ̃̀tɛ̀ nɛ̀ tɛ dɑ̀ntì, kɛ yɛ̃́ kù we ntɑ̃ɑ̃tɛ́mɛ̀ kòò tu ku birɛ, kɛ̀ kù tu o cicɛ. 7 Kù bo fíí nho kpɑ̀tì kɛ̀ tì mbo sɑ̃́ɑ̃̀, kɛ̀ nsɑ̀ kòò tũ̀ nku tié nnɛ̀ ku tɑnnɔ̀ ò dɛ̀ tũ̀mmɛ̀ yíe. 8 Ti cómmú Isidɑyɛɛribɛ ti Yiɛ̀ nKuyie nkó bɛnìtìbɛ̀ ììkɛ̀ nkɛ kɛ̀ Kuyie nti tũ nkù bo kɛ ti kémmú. Tũnnɛnɛ̀ weti weti ti Yiɛ̀ nKuyie nti tũ nkù kuɔ́ imɔu, kɛ̀ dɛ̀ɛ yie nkɛ̀ di tiekɛ dihɛì sɑ̀ɑ̀rì kɛ̀ di bí ndi sɔkɛ́ sɑ̃́ɑ̃̀.

9 Fɔ̃́ m birɛ Sɑdomɔɔ nyɛ̃́ Kuyie nhɑ cicɛ tũ nkù, kɛ́mpĩ́ nku tɔ̃mmú nɛ̀ mɛyɛ̀mmɛ̀ mɛ̀mɑ́ɑ̀, kɛ́ kù duɔ́ nhɑ yɛ̀mmɛ̀ mɛmɔu. Kɛ yɛ̃́ ti Yiɛ̀ nKuyie kuù wèímɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ miɛkɛ dòmmɛ̀ nɛ̀ bɛ dɔ́ kɛ́dɔɔ̀ tì nɛ̀ bɛ yɛntotí imɔu. Kɑ̀ɑ kù wɑnti kù bo dɑ bɛnkɛ kumɑ́ɑ̀, kɑ̀ɑ mɛ nkù bùtínnɛ́ kù dɑ dootóo sɑ̃́ɑ̃̀. 10 A nyɛ̃́ kɛ dò nti Yiɛ̀ nKuyie nkuù dɑ tɑ̃ɑ̃tɛ́ kɑ̀ɑ bo kù mɑɑ́ tɛcĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kù yó nte tɛ̀. Yɑ́úkùnnɛ ɑ kɔ̃̀ntì kɛ́pĩ́ mmutɔ̃mmú.

Dɑfiti bɛnkɛmɛ̀ Sɑdomɔɔ ò yóó mɑɑ́ Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kɛ̀ tɛ̀ ndòmmɛ̀

11 Kɛ̀ Dɑfitii bɛnkɛ o birɛ Sɑdomɔɔ ò yóó mɑɑ́ Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kɛ̀ tɛ̀ ndòmmɛ̀. Dɛ fũ̀ɔ̃̀ kó kukpɑ̃́nkpɑ̃́nkù nɛ̀ tidieti, nɛ̀ ku cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kó tikpɑ̀tì yó mborɛ̀, nɛ̀ tidieti tìì mùmmu nɛ̀ dɛ miɛkɛ kpɛti, nɛ̀ mɛtɑummɛ̀ tɔu yó mborɛ̀. 12 Kòo ò nɑ̀kɛ́nɛ̀ o yɛ̀mmɛ̀ do dò nwèè mɑɑ́ ti Yiɛ̀ nKuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kɛ̀ tɛ̀ ndòmmɛ̀, ti Yiɛ̀ nKuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kó kucuudɑ̀nkù nɛ̀ tidieti tìì tɛ̀ fitɛ́, nɛ̀ ku cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kpɑ̀tì yó mborɛ̀, nɛ̀ tinɛntì bɛ̀ kù pɑ̃ɑ̃ ntì yó mborɛ̀. 13 Kòo ò bɛnkɛ ikuɔ́ nìùbɛ̀ nɛ̀ Defiibɛ bɛ tĩ̀rɛ̀ yó ndòmmɛ̀ nɛ̀ bɛ̀ yó mpĩ́ mmùù tɔ̃mmú ti Yiɛ̀ nKuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ miɛkɛ. Nɛ̀ tinɛntì timɔu tìì dò nkɛ́mpĩ́nnɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ tɔ̃mmú. 14 Kòo ò nɑ̀kɛ́ bɑ́ kùù nɛnkù ò dò nkɛ́bennɛ́ mɛsɔɔ nkɛ̀ mɛ̀ mmɑmɛ̀ kòo kù dɔ̀ɔ̀nɛ̀, kóò nɑ̀kɛ́ ò dò nkɛ́bennɛ́ timɑ́tì pɛ́ítì kɛ̀ tì mmɑmɛ̀ kòo kù dɔ̀ɔ̀nɛ̀ tinɛntì, kóò nɑ̀kɛ́ bɑ́ kùù nɛnkù ku tɔ̃mmú yó ntú mù. 15 Kɛ mɛ ndɔɔ̀nɛ̀ sisɔɔfitíkɛ̀kɛ̀ɛ nɛ̀ sì kó isɔɔfìtíì, kɛ mɛ ndɔɔ̀ timɑ́tì pɛ́ítì kó sifitíkɛ̀kɛ̀ɛ nɛ̀ si kó ifìtíì, kɛ́ntũ mbɑ́ kùù nɛnkù dò nkɛ́mpĩ́nnɛ̀ mùù tɔ̃mmú. 16 Kòò ò nɑ̀kɛ́nɛ̀ mɛsɔɔ nkóo tɑ́bùrì bɛ̀ yó ndɑkù wè pɛ̃́ɛ̃̀ bɛ̀ pɑ̃ɑ̃ nwè Kuyie nkó mɛsɔɔ nkó kucɛ̃́ɛ̃́kù yó mmɑmɛ̀, nɛ̀ timɑ́tì pɛ́ítì kó tɑ́bùrì kó timɑ́tì kó kucɛ̃́ɛ̃́kù yó mmɑmɛ̀. 17 Kòo ò nɑ̀kɛ́nɛ̀ simɑ́tìpeé yɛnìì nkpɛsi nɛ̀ yɛbɔ nɛ̀ ibòòkɛ, dɛmɔu kɛ̀ dɛ̀ ntú mɛsɔɔ nsɑ̀ɑ̀mɛ̀ mɑ́ɑ̀, nɛ̀ mɛsɔɔ nkó ibòòkɛ nɛ̀ timɑ́tì pɛ́ítì kpɛyi, bɑ́ dɛ̀ nɛ̀ dɛ cɛ̃́ɛ̃́kù yó mmɑmɛ̀. 18 Kòo ò nɑ̀kɛ́nɛ̀ bɛ̀ yó mɑɑ́ dihúúntɔ̀nnì kɛ̀ dì ńdòmmɛ̀, nɛ̀ mɛsɔɔ nsɑ̀ɑ̀mɛ̀ mɛ̀ɛ̀ yóó dɛ̀ dɔ̀ɔ̀nɛ̀ mɛ cɛ̃́ɛ̃́kù dò nkɛ́mmɑ̀mɛ̀. Nɛ̀ tɛnɑɑsɑ̃ntɛ̀ dò nkɛ́ndòmmɛ̀, nɛ̀ mɛsɔɔ mmɛ̀ɛ̀ yóó dɔɔ̀nɛ̀ bɛĩ́nkɛ̀mbɑ̀rìbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ fìɛ̀ti díɛ́kɛ́ ti Yiɛ̀ nKuyie ntɑummɛ̀ tɔu mɛ cɛ̃́ɛ̃́kù dò nkɛ́mmɑ̀mɛ̀. 19 Kɛ̀ Dɑfiti bɛ́i nkɛ dɔ̀: Ti Yiɛ̀ nKuyie nkuù wɑ̃̀ri n do nkɛ́mɑɑ́ ku cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kɛ̀ tɛ̀ ndòmmɛ̀ nɛ̀ n dò nkɛ́pĩ́ mmùù tɔ̃mmú, kɛ m bɛnkɛ kɛ̀ n dɛ̀ yĩ̀ɛ̃́tɛ́.

20 Kɛ̀ Dɑfitii nɑ́kɛ́ o birɛ Sɑdomɔɔ kɛ dɔ̀: Tɛ̃ĩ́ nkɛ́yɑ́úkùnnɛ ɑ kɔ̃̀ntì, kɛ pĩ́ mmutɔ̃mmú. A bɑ́ ndé, kufɔ̃wɑɑ́ bɑ́ ndɑ bo kɛ yɛ̃́ n Yiɛ̀ nKuyie n tũ nkù yó ndɑ bonɛ̀mɛ̀. Kù í yóó dɑ yóu, kù bɑ́ɑ́ dɑ bútínnɛ́ nɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kó mutɔ̃mmú bo deèmɛ̀. 21 Sɑdomɔɔ ɑ bɑ́ ndé ikuɔ́ nìùbɛ̀ nɛ̀ Defiibɛ bɛ̀ bomu bɛ kó mutɔ̃mmú kpɛ́í, bɛnìtìbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ duɔ́ mbɛ mɑ́ɑ̀ dɛ kó mutɔ̃mmú kpɛ́í, kɛ yɛ̃́ bɛ tɔ̃mmú, bɛ̀ dɑ bonɛ̀mu. Isidɑyɛɛribɛ kó bɛkótíbɛ̀ nɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ bɛmɔu bɛ̀ yó ntũmmu ɑ bɛ̀ nɑ̀ɑ́ ntì.

29

Isidɑyɛɛribɛ pɑ̃mmúmɛ̀ bɛ yɛ̀mmɛ̀ kó yɛpɑ̃rɛ̀ Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kó mumɑrimù kpɛ́í

1 Kòo kpɑ̀ɑ̀tì Dɑfitii nɑ́kɛ́ ditĩ̀nnì dimɔu kɛ dɔ̀: M birɛ Sɑdomɔɔ nwe ti Yiɛ̀ nKuyie ntɑ̃ɑ̃tɛ́mɛ̀ kòò nɛ́ kpɑɑ́ bɛnnɛ̀ dɛ kó mutɔ̃mmú. Dɛ kó mutɔ̃mmú mɛ ndɛumu kɛ yɛ̃́ dɛ kó tɛcĩ́ɛ̃̀tɛ̀ í túmɛ̀ onìtì kpɛtɛ, ti Yiɛ̀ nKuyie nkpɛtɛ ntɛ. 2 Nɛ̀ n wɛ̃rímú mumɔu ndi m bɑ̀ɑ́tímɛ̀ Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kó mumɑrimù kpɛ́í, kɛ wɑɑ́ mmɛsɔɔ ndɛ̀ɛ̀ dò nkɛ́dɔɔ̀nɛ̀ mɛsɔɔ ndɛ kpɛ́í timɑ́tì pɛ́ítì dɛ̀ɛ̀ dò nkɛ́dɔɔ̀nɛ̀ timɑ́tì pɛ́ítì dɛ kpɛ́í, disɔɔwũɔ̃̀ dɛ̀ɛ̀ dò nkɛ́dɔɔ̀nɛ̀ disɔɔwũɔ̃̀ dɛ kpɛ́í, timɑ́tì dɛ̀ɛ̀ dò nkɛ́dɔɔ̀nɛ̀ timɑ́tì dɛ kpɛ́í, idɛí dɛ̀ɛ̀ dò nkɛ́dɔɔ̀nɛ̀ idɛí dɛ kpɛ́í, yɛtɑ̃́sɑ̀ɑ̀yɛ̀ dɛ̀ɛ̀ dò nkɛ́dɔɔ̀nɛ̀ yɛtɑ̃́sɑ̀ɑ̀yɛ̀ dɛ kpɛ́í nɛ̀ yɛtɛyɛ̀ yɛ̀ɛ̀ yóó dɑri imɑrí nɛ̀ yɛtɑ̃́sɔ̀ùyɛ̀ nɛ̀ mɛɔ̃̀rìmɛ̀ mɛbotí mɛbotí kpɛyɛ yɛ̀ɛ̀ donku kpeńnì nɛ̀ yɛtɑ̃́rɛ̀ yɛ̀ɛ̀ dò ndoii pɛ́u. 3 N dɔ́ mɛ̀ɛ̀ kpɛ́í nti Yiɛ̀ nKuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ɛ mɑɑ́, m bo duɔ́ mmɛsɔɔ nnɛ̀ timɑ́tì pɛ́ítì, m mɔ́mmuɔ m mɔkɛ dɛ̀ Kuyie n tũ nkù cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kpɛ́í, kɛ́ nɛ́ yíɛ́nɛ̀ n wɑɑ́ dɛ̀ ku cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ mɑrimù kpɛ́í. 4 M bo duɔ́ mmɛsɔɔ mmɛ̀ɛ̀ yɛ̀nní Ofii tempɛ̃ nkɛ̀ mɛ cɛ̃́ɛ̃́kù mbo tɔ́nnì tɛkɔ̀ùtɛ̀ (100), timɑ́tì pɛ́ítì bɛ̀ pũ̀ńnɛ́ tì kɛ̀ ti wénkùnnɛ tɔ́nnì sikɔusìdɛ́ (200) kɛ̀ bɛ̀ bo dɑri Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀. 5 N duɔ́mmu mɛsɔɔ nnɛ̀ timɑ́tì pɛ́ítì kɛ̀ bɛyɑ́ntìbɛ̀ bo dɔɔ̀nɛ̀ mɛsɔɔ ndɛ̀ɛ̀ dò nkɛ́dɔɔ̀nɛ̀ mɛsɔɔ, timɑ́tì pɛ́ítì dɛ̀ɛ̀ dò nkɛ́dɔɔ̀nɛ̀ timɑ́tì pɛ́ítì. Díndi, di miɛkɛ we nyɛ̀mmɛ̀ ò pɑ̃ kɛ dò nwèe pɑ̃ o yɛ̀mmɛ̀ dɔ́mɛ̀ yíe.

6 Kɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ botí kó bɛkótíbɛ̀ nɛ̀ bɛ cɛ̃́ĩ kó bɛkótíbɛ̀ nɛ̀ bɛ̀ɛ̀ pĩ nhokpɑ̀ɑ̀tì tɔ̃mmú nɛ̀ bɛ̀ɛ̀ bɑkɛ́ bɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ sikɔupí nɛ̀ sikɔu kɛ̀ bɛ̀ɛ pɑ̃ bɛ yɛ̀mmɛ̀ kó yɛpɑ̃rɛ̀. 7 Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kó mutɔ̃mmú kpɛ́í mɛsɔɔ ntɔ́nnì tɛkɔ̀ùtɛ̀ nɛ̀ sipísìyiekɛ̀ (170) nɛ̀ mɛsɔɔ nkó mɛdítíbii ntɛkɔupípíítɛ̀ (1000), timɑ́tì pɛ́ítì tɔ́nnì sikɔusìtɑ̃ɑ̃ti (300) nɛ̀ disɔɔwũɔ̃̀ tɔ́nnì sikɔusìkuɔ̀ (600), timɑ́tì tɔ́nnì sikɔupísìtɑ̃ɑ̃ti (3000). 8 Kɛ̀ di túótɛ́ dɛ̀ɛ̀ kó dimɑ̀ɑ̀ tu yɛtɑ̃́sɑ̀ɑ̀yɛ̀ kɛ́ dɛ̀ duɔ́ nKerisɔ̃ɔ̃ kunɑɑ̀mùnkù kou Yeyɛɛdi, kòò yɛ̀ ɑ̃nnɛ́ ti Yiɛ̀ nKuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kó tikpɑ̀tì borɛ̀. 9 Kɛ̀ diwɛ̀ì mbo Isidɑyɛɛribɛ bɛmɔu bɛ yɛ̀mmɛ̀ kó yɛpɑ̃rɛ̀ bɛ̀ pɑ̃ yɛ̀ kpɛ́í, kɛ yɛ̃́ bɛ̀ do yɛ̀ pɑ̃mɛ̀ nɛ̀ bɛ yɛ̀mmɛ̀ mɛmɔu ndi bɛ Yiɛ̀ nKuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kpɛ́í. Kɛ̀ diwɛ̀ì diɛrì pĩ́ nhokpɑ̀ɑ̀tì Dɑfiti.

Dɑfiti sɑ̃ntɛmɛ̀ Kuyie

10 Kɛ̀ Dɑfitii sɑ̃ntɛ ti Yiɛ̀ nKuyie nyIsidɑyɛɛribɛ bɛmɔu ììkɛ̀, kɛ dɔ̀: A yètìrì dɛumu sɑ̃́ɑ̃̀, fɔ̃́ nti Yiɛ̀ nKuyie nSɑkɔbu do tũ nkù. 11 Fɔ̃́ nti Yiɛ̀ nKuyie nhɑ dɛumu kɛ kpeńnì kɛ wenni mɛdiɛ̀ nkɛ bo sɑ̃́ɑ̃̀ nkɛ tú tikpetì timɔu yiɛ̀, kɛ yɛ̃́ dɛ̀ɛ̀ kó dimɑ̀ɑ̀ bo kɛĩ́nkɛ̀ nɛ̀ kɛtenkɛ̀ fɔ̃́ɔ̃̀ dɛ̀ temɛ̀. 12 Tikpɑ̀tì nɛ̀ tikpetì bonní ɑ borɛ̀ ndɛ, fɔ̃́ɔ̃̀ bɑkɛ́ dɛmɔu, fɔ̃́ɔ̃̀ kpeńnì, kɛ mɔkɛ muwɛ̃rímú, fɔ̃́ɔ̃̀ ɔ̃ɔ̃ dɛ́úkùnnɛ ɑ dɔ́ wè kɛ́nte koò kpenkɛ. 13 Dɛɛ̀ kpɛ́í nte fɔ̃́ nKuyie nti tũ nkù kɛ̀ ti dɑ sɑ̃ntí, kɛ dɛ́úkùnko ɑ yetidiɛrì. 14 N yí tú òmɔù, n kɔbɛ mɛ nyí tú bɛ̀mɑbɛ̀, dɛ̀ í tú nɛ̀ ti mɔ́mmɔmbɛ kó muwɛ̃rímú mmu ti dɑ pɑ̃ɑ̃mmɛ̀ ti yɛ̀mmɛ̀ kó yɛpɑ̃rɛ̀, dɛmɔu dɛ̀ bonní ɑ borɛ̀ ndɛ ti dɑ pɑ̃ɑ̃ ndɛ̀ tu ɑ nɔu kpɛrɛ ndɛ. 15 Kɛ yɛ̃́ ti tú mɛ̀ bɛpɔ̀ɔ̀bɛ̀ mbɛ ɑ ììkɛ̀, ti yóó pɛ̃ɛ̃tɛ́mu ti yɛmbɛ̀ yĩmɛ̀, ti we diɛ nkɛtenkɛ̀ ĩ́nkɛ̀ yɛ̀ pɛ̃nkù mɛdɛ́ɛ̀ ndòmmɛ̀ mmɛ. Ti bɑ́ɑ́ nɑ kɛ́yíɛ́ ti fòmmu kó yɛwe. 16 Ti Yiɛ̀ nKuyie nti tũ nkù ti tíímmu dɛ̀ɛ̀ kó dimɑ̀ɑ̀ dò nkɛ́mɑɑ́nɛ̀ ɑ cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ ti yó ndɛ́úkùnko tɛ̀ɛ̀ miɛkɛ ɑ yetìsɑ̀ɑ̀rì dɛmɔu dɛ̀ tu ɑ nɔ̀ùtɛ̀ kpɛrɛ ndɛ, fɔ̃́ɔ̃̀ dɛ̀ te. 17 Áú! Ti Yiɛ̀ nKuyie n tũ nkù n yɛ̃́mu kɛ dò nhɑ wúó nhonìtì yɛ̀mmɛ̀, ɑ dɔ́ wèè yɛ̀mmɛ̀ wenni wènwe, m mɛ ndɑ pɑ̃nɛ̀ mɛyɛnwennimɛ mmɛ yɛpɑ̃rɛ̀ yiɛ nkó dimɑ̀ɑ̀, kɑ̀ɑ wùó nhɑ nìtìbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ bo diɛ mbɛ̀ dɑ pɑ̃mɛ̀ bɛ yɛ̀mmɛ̀ kó yɛpɑ̃rɛ̀ nɛ̀ diwɛ̀ì. 18 Ti Yiɛ̀ nKuyie ti yɛmbɛ̀ Abɑrɑhɑmmu nɛ̀ Isɑki nɛ̀ Sɑkɔbu bɛ̀ do tũ nkù, yóu kɑ̀ɑ nìtìbɛ̀ mmɔkɛ dɛ kó iyɛntotí botí kɛ́mbo ɑ bíɛ́kɛ̀ sɑ̃́ɑ̃̀. 19 Duɔ́ m birɛ Sɑdomɔɔ mɛyɛ̀mmɛ̀ mɛ̀mɑ́ɑ̀ kòo tũnnɛ ɑ tɑnnɔ̀, nɛ̀ ɑ tié nnɛ̀ ɑ kuɔ́. Kɛ̀ dɛ̀ɛ yie nkòo mɑɑ́ ɑ cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ n wɑɑ́ ntinɛntì tɛ̀ɛ̀ kpɛ́í.

20 Kɛ̀ Dɑfitii bɛ́innɛ̀ ditĩ̀nnì kɛ dɔ̀: Dɛ́úkùnnɛ ti Yiɛ̀ nKuyie nyètìrì.

Kɛ̀ ditĩ̀nnì dimɔu dɛ́úkùnnɛ ti Yiɛ̀ nKuyie mbɛ yɛmbɛ̀ do tũ nkù, kɛ sĩ́nnɔ́ɔ kɛ́kɔ̃nkɛ ti Yiɛ̀ nKuyie nyììkɛ̀ nɛ̀ okpɑ̀ɑ̀tì ììkɛ̀.

Sɑdomɔɔ dimɛ̀ tikpɑ̀tì

21 Kɛ̀ dɛ̀ɛ wentɛ́ kɛ̀ bɛ̀ɛ fíé ti Yiɛ̀ nKuyie nyiwũɔ̃ ìì yóó tuɔ: Nyɛnɑɑdɑkɛ̀ tɛkɔupíítɛ̀ (1000), yɛpedɑkɛ̀ tɛkɔupíítɛ̀ (1000), nɛ̀ mɛtɑummɛ̀ kpɛyi tɛkɔupíítɛ̀ (1000) nɛ̀ mɛnɑɑ̀ mbɛ̀ yóó yɔɔrɛ mɛ̀ kɛ́tuɔ, kɛ́fíénɛ̀ iwũɔ̃ tɛì pɛ́u, Isidɑyɛɛribɛ bɛmɔu yóó di ì. 22 Dɛ yiè kɛ̀ bɛ̀ɛ di kɛ́yɑ̃̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nyììkɛ̀, kɛ̀ diwɛ̀ì diɛrì mbɛ̀ bo. Kɛ̀ bɛ̀ɛ wɛ̃tɛ kɛ́pĩɛ̃kɛ́ Dɑfiti birɛ Sɑdomɔɔ weè tumɛ̀ okpɑ̀ɑ̀tì, kóò còú mmɛkùɔ̀, nkòò bo mbɑkɛ́. Kɛ mɛ ndɔɔ̀ Sɑdɔki kòò bo ntú ikuɔ́ nìùtì. 23 Kɛ̀ Sɑdomɔɔ sɔɔtɛ́ o cicɛ Dɑfiti kpɑ̀ɑ̀tìkɑ̀rì ti Yiɛ̀ nKuyie nhò duɔ́ ndì, kɛ̀ tikpɑ̀tìi ò yie nkɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ bɛmɔu nyíe nhò yɛ̃ mmù. 24 Kɛ̀ bɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ iwɛ̃ĩ yɛmbɛ̀ nɛ̀ yɛkɔ̃m̀bɔ̀ yɛmbɛ̀, nɛ̀ okpɑ̀ɑ̀tì Dɑfiti bí tɛì imɔu kɛ̀ bɛ̀ mbuɔ́ Sɑdomɔɔ. 25 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie ndɛ́úkùnnɛ Sɑdomɔɔ Isidɑyɛɛribɛ bɛmɔu ììkɛ̀. Kòo kpɑ̀tìi dɛukɛ kɛ́pɛ̃ɛ̃tɛ́ bɛ̀ɛ̀ ò niitɛ́nɛ̀ kɛ di tikpɑ̀tì.

26 Sɛsee birɛ Dɑfiti do bɑkɛ́ Isidɑyɛɛribɛ bɛmɔu ndi. 27 Ò do bɛ̀ bɑkɛ́ yɛbie nsipísìnɑ̀ɑ̀ ndi, kɛ́mbo Ebunɔɔ kɛ dɔ̀ yɛbie nyɛ̀yiekɛ̀, Sedisɑdɛmmu yɛbie nsipísìtɑ̃ɑ̃ti nɛ̀ yɛ̀tɑ̃ɑ̃ti. 28 Dɑfiti do mɔkɛmu tikpɑ̀tì kòo yètìrì feí, kòo kótɛ́ mɛsɑ̀ɑ̀ nkɛ́tuɔkɛ o mɔ̀nnì kɛ́kúnɛ̀ kunɑɑtí, kòo birɛ Sɑdomɔɔ sɔɔtɛ́ o kpɑ̀tì.

29 Okpɑ̀ɑ̀tì Dɑfiti tɔ̃mmú ò mù ketɛ́mɛ̀ nɛ̀ ò mù dèèmɛ̀ dɛ̀ wɑ̃̀rimu Kuyie mpɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑǹtò Sɑmmuyɛɛri pɑ́tíri miɛkɛ nɛ̀ Kuyie mpɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑm̀bɛ̀ Nɑtɑ̃ɑ̃ nɛ̀ Kɑdi bɛ kpɛyɛ* miɛkɛ. 30 Dɛ kó yɛpɑ́tɛ yɛɛ̀ nɑ̀ɑ́ nhò do tɔ mɛ̀ɛ̀ botí tikpɑ̀tì nɛ̀ o wɛ̃rímú do dɛu mɛ̀ɛ̀ botí nɛ̀ tìì do ò tùɔ̀kɛní, nɛ̀ tìì do tùɔ̀kɛní Isidɑyɛɛribɛ, nɛ̀ yɛhɛkɛ̀ tɛyɛ̀ kó yɛkpɑ̀ɑ̀tìyɔ yɛmɔu miɛkɛ.

1:38 +Wéntɛ́ Tenketɛ́ 36:19-21.

2:4 +Tɑmɑɑ: Wéntɛ́ Tenketɛ́ 38.

* 2:7 Akɑɑ: Sosuwee pɑ́tíri miɛkɛ bɛ̀ we nyu kɛ tú Akɑ̃ɑ̃.

12:41 +yɛsɑ̃mmɑrínnɑrɛ̀: Dɛ̀ɛ̀ nɑɑ́ ndɛ̀ndɛ sɑ̃mmɑrímú dɛ̀ mɛ nyí tú sɑ̃mmɑrímú, sisɛ̃ĩ́ nɛ̀ sɑ̃mmɑrímú dɛ̀ wɛ̃nnɛ́ kɛ pɛitɛ́ dɛ̀ndɛ, kɛ̀ dɛ̀ cɛ̃́nkɛ bo dɛ cuokɛ̀ dɛ̀ mɛ nyí tú sɑ̃mmɑrímú yoo tɛsɑ̃ntɛ̀.

* 29:29 Nɑtɑ̃ɑ̃ nɛ̀ Kɑdi bɛ kó yɛpɑ́tɛ: Bɛ̀ nɑ̀ɑ́ mbɛ kó yɛpɑ́tɛ yɛ̀ɛ̀ kpɛ́í diɛ nyɛ̀ fetimu. Bɛ̀ nɑ̀ɑ́ mbɛ̀ɛ̀ kpɛ́í 1, 2 Sɑmmuyɛɛri kó yɛpɑ́tɛ miɛkɛ.

2 Bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ Tɔ̃mmú

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

14

15

16

17

18

19

20

21

22

23

24

25

26

27

28

29

30

31

32

33

34

35

36

Bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ tɔ̃mmú pɑ́tíri dɛ́rì

Di mpɑ́tíri tɔ tìì nɑ́ɑǹtì

Bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ tɔ̃mmú pɑ́tíri dɛ́rì totɛ́ yɛwɛ́tiyɛ̀ yɛ̀dɛ́ɛ̀ ndi. Sɑdomɔɔ kó tikpɑ̀tì, nɛ̀ o kó kuwuɔ nkɔbɛ bɛ̀ɛ̀ sɔɔtɛ́ kɛ di tikpɑ̀tì, kɛ́mbɑkɛ́ Sudɑɑ kó dikpɑ̀ɑ̀tìyuu kɛ yɑ̀ɑ tuɔ̀kɛnɛ̀ Nɛbukɑnnɛsɑɑ bɛ̀ domɛ̀ kɛ́pɔntɛ Sedisɑdɛmmu kɛ́ bɛ̀ pĩ̀ḿmú kɛ́kònnɛ̀ Bɑbidɔnni. Dɛ kó dipɑ́tíri diì múnkɛ ti nɑ́ɑ́ nyIsidɑyɛɛribɛ kó yɛkpɑ̀ɑ̀tìyɔ totɛ́mɛ̀ yɛdɛ́ɛ̀: Isidɑyɛɛri kpɛri nɛ̀ Sudɑɑ kpɛri.

Di mpɑ́tíri nɑ́ɑǹtì duɔ́ kɛ dòmmɛ̀

1. Sɑdomɔɔ kó tikpɑ̀tì nɛ̀ bɛ̀ nɑ̀kɛ́mɛ̀ kɛ wèńkùnnɛ bɛ̀ mɑɑ́mɛ̀ Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ nɛ̀ bɛ̀ tɛ̀ kpetɛ́mɛ̀ 1-9

2. Sudɑɑ kó dipɑ̀ɑ̀tìyuu kó tinɑ́ɑǹtì Odoboɑmmu do túmɛ̀ okpɑ̀ɑ̀tì kɛ́ntɔ kɛ́tuɔkɛnɛ̀ Nɛbukɑnnɛsɑɑ pɔ̀ntɛmɛ̀ Sedisɑdɛmmu kɛ bɛ̀ pĩ̀ḿmú kɛ́kònnɛ̀ 10-36

ISIDAYƐƐRIBƐ KPÀÀTÌ SADOMƆƆ KÓ TINÁAŃTÌ

1

1 Kɛ̀ Dɑfiti birɛ Sɑdomɔɔ kpɑ̀tì nfííkú kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nní nhò bonɛ̀ kɛ́fei nhò yètìrìi.

Sɑdomɔɔ mɔɔmɛ̀ Kuyie mmɛciì

(Wéntɛ́ 1 Bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ pɑ́tíri 3:4-15)

2 Kɛ̀ Sɑdomɔɔ tíí nyIsidɑyɛɛribɛ bɛmɔu bɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀nkótíbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ bɑkɛ́ bɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ sikɔupí nɛ̀ sikɔu nɛ̀ bɛbeémbɛ̀ nɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ kó bɛkótíbɛ̀, bɛ̀ɛ̀ bɑkɛ́ bɛ cɛ̃́ĩ. 3 Kɛ̀ Sɑdomɔɔ bɛ̀ nɛinɛ̀ bɛmɔu kɛ̀ bɛ̀ɛ kɔtɛ ditɔ̀nnì dìì bo Kɑbɑɔ̃ɔ̃ di borɛ̀, kɛ yɛ̃́ Kuyie ntɑummɛ̀ tou ti Yiɛ̀ nKuyie nkóo tɔ̃ntì Mɔyiisi do dɔ̀ɔ̀ dì dikpɑ́ɑ̀ miɛkɛ dì do kɛ mbomɛ̀.

4 Kuyie ntɑummɛ̀ tɔu mɛ ndo í dɛ̀ bo, Dɑfiti do dì tùótɛ́mu Kidiyɑ-Yeɑdimmu kɛ́kònnɛ̀ Sedisɑdɛmmu kɛ́ dì tɑnnɛ́ ò do dɔ̀ɔ̀ kùù dieku mɛtɑummɛ̀ tɔu kpɛ́í. 5 Disɔɔwũɔ̃̀ kó diwũɔ̃tɔ̀nnì Udi birɛ Besɑdɛdi Uuri yɑɑ̀birɛ do dɔ̀ɔ̀ dì do kɛ mbo ti Yiɛ̀ nKuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ ììkɛ̀.

Sɑdomɔɔ nɛ̀ Isididɑyɛɛribɛ bɛ̀ do kɔrì diì borɛ̀ kɛ bekù ti Yiɛ̀ nKuyie mbɛ kpɛti. 6 Sɑdomɔɔ do kɛ nkɔ̀tɛ kɛ́fíé iwũɔ̃ ti Yiɛ̀ nKuyie ntɛkɔupíítɛ̀ (1000) disɔɔwũɔ̃̀ kó diwũɔ̃tɔ̀nnì ĩ́nkɛ̀ kɛ́tuɔ Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ ììkɛ̀ ku tɑummɛ̀ tou borɛ̀. 7 Dɛ kó kɛyènkɛ̀ nkɛ Kuyie nkɔ̀tɛnímɛ̀ kɛ́nɑ́kɛ́ Sɑdomɔɔ kɛ dɔ̀: Mɔɔ ɑ dɔ́ kɛ̀ n dɑ pɑ̃ dɛ̀.

8 Kɛ̀ Sɑdomɔɔ tɛ̃́nnɛ́ Kuyie nkɛ dɔ̀: Fɔ̃́ɔ̃̀ dɔ̀ɔ̀ n cicɛ Dɑfiti mɛsɑ̀ɑ̀, kɛ duɔ́ nkɛ̀ n sɔɔtɛ́ o kpɑ̀tì, 9 ti Yiɛ̀ nKuyie nhɑ nɑ̀kɛ́ tì n cicɛ Dɑfiti tiì dɔ̀ɔ̀ kɛ yɛ̃́ ɑ m bɑɑ́mmɛ̀ kubotí diɛkù kùu sũ kɛ mɑ̀nnɛ̀ mubirímú. 10 Á n duɔ́ mmɛyɛ̀mmɛ̀ nɛ̀ mɛciì, kɛ̀ dɛ̀ɛ yie nkɛ̀ n niitɛ́ dɛ kó kubotí diɛkù. We mbo nɑ kɛ́mbɑkɛ́ ɑ nìtìbɛ̀ kubotí diɛkù kuu.

11 Kɛ̀ Kuyie ntɛ̃́nnɛ́ Sɑdomɔɔ kɛ dɔ̀: A í mɛ nni mmɔɔmɛ̀ tikpɑ̀tì yoo ɑ bo mmɔkɛmɛ̀ ɑ kpɛrɛ, yoo kuyètìfeitóo, yoo ɑ níim̀bɛ̀ bo kúmɛ̀, ɑ mɛ nyí m mɔɔ ɑ bo nfòùmɛ̀ kɛ́mɔntɛ, kɛ nɛ́ mɔɔ mɛyɛ̀mmɛ̀ mmɛ nɛ̀ mɛciì kɛ bo nɑ kɛ́mbɑkɛ́ kubotí n dɑ bɑɑ́ nkù. Tiì mɛ̀ mbomɛ̀ ɑ yɛ̀mmɛ̀ miɛkɛ, 12 n dɑ duɔ́mmu mɛyɛ̀mmɛ̀ nɛ̀ mɛciì nkɛ yóó dɑ yíɛ́ tikpɑ̀tì nɛ̀ ɑ bo mmɔkɛmɛ̀ ɑ kpɛrɛ, nɛ̀ kuyètìfeitóo. Bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ dɑ niitɛ́nɛ̀ kɛ di tikpɑ̀tì òmɔù í pɛ̀tɛ́ dɛ botí. Bɛ̀ɛ̀ mɛ nkpɑɑní kɛ bo di tikpɑ̀tì òmɔù í yóó dɛ̀ mɔ̀ɔ̀tɛ kɛ́ dɑ tuɔkɛ.

13 Kɛ̀ Sɑdomɔɔ ítɛ́ Kɑbɑɔ̃ɔ̃ mɛtɑummɛ̀ tou borɛ̀ nɛ̀ ditɔ̀nnì borɛ̀ kɛ́konní Sedisɑdɛmmu kɛ́mbɑkɛ́ Isidɑyɛɛribɛ.

Sɑdomɔɔ wɛ̃rímú nɛ̀ o kpɑ̀tì

(Wéntɛ́ 1 Bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ 10:26-29 nɛ̀ 2 Bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ tɔ̃mmú 9:25-28)

14 Mɛm̀mɛ ò tìímmɛ̀ okpɑ̀rìnɑɑsɛ̃ĩ́ nɛ̀ sikpɑ̀rìsɛ̃ĩ́. Ò do mɔkɛ sikpɑ̀rìnɑɑsɛ̃ĩ́ tɛkɔupíítɛ̀ nɛ̀ sikɔusìnɑ̀ɑ̀ ndi (1400) sikpɑ̀rìsɛ̃ĩ́ nɛ̀ si dèèbɛ̀ tɛkɔupípíítɛ̀ nɛ̀ sikɔupísìdɛ́ (12000) kɛ́ dɛ̀ duɔ́ nyɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀nkɑrɛ̀ kó yɛhɛkɛ̀ kɛ̀ sitɛsì nkpɑɑ́ o borɛ̀ Sedisɑdɛmmu. 15 Weè do te kɛ̀ timɑ́tì pɛ́ítì nɛ̀ mɛsɔɔ nkɛ̀ dɛ̀ɛ buotɛ́ Sedisɑdɛmmu kɛ́mmɑ̀nnɛ̀ yɛtɑ̃́rɛ̀, kɛ̀ dɛtekperɛ̀ nsũ kɛ mɑ̀nnɛ̀ dɛtie mbɛ̀ tu dɛ̀ sìkòmɔ́ɔ̀, kɛ̀ dɛ̀ yìɛ̀ dɑ̀mɛ́ɛ̀rì Mɛditedɑndee pɛɛ́mmɛ̀. 16 Sɑdomɔɔ kó bɛpotɑmbɛ̀ do kɔrì Esibiti nwe nɛ̀ Sidisii kɛ donní o kó sisɛ̃ĩ́. 17 Bɛ̀ do fiiti dɛ kó sikpɑ̀rìnɑɑsɛ̃ĩ́ tɛ̀mɑ́ɑ̀ mɛdítíbii nsikɔusìkuɔ̀ ndi (600), tɛsɑ̃ntɛ̀ tɛ̀mɑ́ɑ̀ mɛdítíbii ntɛkɔ̀ùtɛ̀ nɛ̀ sipísìnùmmù (150). Bɛpotɑmbɛ̀ bɛɛ̀ do sì tɔu kɛ múnkɛ fiitinɛ̀ Itiibɛ kpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ nɛ̀ Sidii kɔbɛ.

Sɑdomɔɔ bɑ̀ɑ́tímɛ̀ kɛ bo mɑɑ́ Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀

(Wéntɛ́ 1 Bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ 5:15-32 nɛ̀ 7:13-14)

18 Kɛ̀ Sɑdomɔɔ duɔ́ nkɛ̀ bɛ̀ bo mɑɑ́ ti Yiɛ̀ nKuyie ntɛcĩ́ɛ̃̀tɛ̀ nɛ̀ tɛkpɑ̀ɑ̀tìcĩ́ɛ̃̀tɛ̀ ò yóó nhɑ̃ tɛ̀.

2

1 Kɛ̀ Sɑdomɔɔ kɑɑ mbɛnìtìbɛ̀ sikɔupípísìyiekɛ̀ (70000), kɛ̀ bɛ̀ bo ntɔu tinɛntì, kɛ́kɑɑ mbɛ̀ɛ̀ yó ncɛ́ú yɛtɑ̃́rɛ̀ yɛtɑ̃rɛ̀ ĩ́nkɛ̀, kɛ̀ bɛ̀ mbo bɛnìtìbɛ̀ sikɔupípísìni (80000), kɛ́kɑɑ mbɛ̀ɛ̀ yó mbɛ̀ bɑ̀ɑ kɛ̀ bɛ̀ mbo sikɔupísìtɑ̃ɑ̃ti nɛ̀ sikɔusìkuɔ̀ (3600).

2 Kɛ̀ Sɑdomɔɔ tɔ̃ nkɛ̀ bɛ̀ɛ nɑ́kɛ́ Tiiri kóo kpɑ̀ɑ̀tì Udɑmmu kɛ̀ dɔ̀: A do nɑɑtinɛ̀mu n cicɛ Dɑfiti kɛ́ nhò duɔ̀nní dɛtekperɛ̀ kó idɛí kòò bo mɑɑ́ tɛcĩ́ɛ̃̀tɛ̀ ò yó nhɑ̃ tɛ̀. 3 Ntɛ mí nkɛ mɑɑ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie ntɛcĩ́ɛ̃̀tɛ̀, Kuyie n tũ nkù. Tɛcĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kù te tɛ̀. Bɛ̀ yó nkù tùɔ̀ ndɛ̀ tihúúntì nɛ̀ bɛ̀ níí yóó nɛɛ́ ndɛ̀ pɛ̃́ɛ̃̀bɛ̀ bɛ̀ kù pɑ̃ɑ̃ mbɛ̀ sɑ̃́ɑ̃̀, kɛ́ntuɔ̀ nyiwũɔ̃ bɛ̀ kù feu ì, dikṹnweńnì nɛ̀ kuyuoku nɛ̀ siom̀pùsi simɔu nɛ̀ bɛtɑ̃ɑ̃̀pɑ̀mbɛ̀ nɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nkó yɛbɑɑ, Isidɑyɛɛribɛ do dò nkɛ́ndɔɔrimɛ̀ sɑ̃́ɑ̃̀. 4 N yóó mɑɑ́ tɛcɛ̃diɛtɛ̀ ntɛ, kɛ yɛ̃́ Kuyie nti tũ nkù kuù dɛumɛ̀ kɛ pɛ̃ɛ̃tɛ́ yɛbɔkɛ̀. 5 We mbo nɑ kɛ́mɑɑ́ Kuyie ntɛcĩ́ɛ̃̀tɛ̀? Kɛĩ́nkɛ̀ kɛnkɛ dɛu, kɛ̀ í nɑ kɛ kù tɔ. Yé n tú wè kɛ bo nɑ kɛ́ kù mɑɑ́ tɛcĩ́ɛ̃̀tɛ̀? N cɛ̃́nkɛ dɔ́ kɛ́ɑ̃nnɛ́ bɛ̀ yó nkù tùɔ̀ ndɛ̀ ndɛ tihúúntì fɔ̃ɔ̃ti. 6 Á n duɔ́ nhonìtì wèè yɛ̃ mɛsɔɔ nnɛ̀ timɑ́tì pɛ́ítì nɛ̀ disɔɔwũɔ̃̀ nɛ̀ timɑ́tì dɛ kó mutɔ̃mmú, kɛ yɛ̃́nɛ̀ mupɑ̀ɑ̀konwũɔ̃mù nɛ̀ mùù dò mmɛyĩ̀ĩ̀ nnɛ̀ mùù dò mmɛbèrìmɛ̀ dɛ kó mutɔ̃mmú, kɛ nɔ mmuyɑ́ntìmù kòo pĩ́nnɛ̀ mutɔ̃mmú n cicɛ Dɑfiti n duɔ́ mbɛ̀ɛ̀ yɑ́ntìbɛ̀, kɛ̀ bɛ̀ bo nni mbonɛ̀ Sudɑɑ tenkɛ̀ nɛ̀ Sedisɑdɛmmu. 7 Á n duɔ́ nditɑ̃rì Dimɑɑ kó dɛtekperɛ̀ nɛ̀ dɛtɛrɛ̀ bɛ̀ tu dɛ̀ sìpɛ̀rɛ́sì nɛ̀ bɛ̀ tu dɛ̀ sɑ̃̀ntɑ́dì, n yɛ̃́mu ɑ kó bɛtɔ̃mbɛ̀ nɔmmɛ̀ kɛ kɔ̃ũ Dimɑɑ kó dɛtie, m bo bɛ̀ nɛínnɛ̀ n kó bɛtɔ̃mbɛ̀. 8 Kɛ̀ bɛ̀ n kɔ̃ũní idɛí mɛdiɛ̀ kɛ yɛ̃́ n yóó mɑɑ́mɛ̀ tɛcɛ̃diɛtɛ̀ ntɛ tɛcɛ̃sɑ̀ɑ̀tɛ̀. 9 N yóó duɔ́mmu mudiì bɛ̀ɛ̀ yó nkɔ̃ũ idɛí, m bo bɛ̀ duɔ́ ntidiitì bɛ̀ tu tì bèdéè tɔ́nnì sikɔupísìkuɔ̀ (6000), nɛ̀ tidiitì tɛtì bɛ̀ tu tì ɔ́dìsì tɔ́nnì sikɔupísìkuɔ̀ (6000), nɛ̀ mɛnɑɑ̀ ndítìrìbɛ̀ sikɔupíkɔusìni (800000), nɛ̀ mɛkùɔ̀ ndítìrì nsikɔupíkɔusìni (800000).

10 Kɛ̀ Tiiri kóo kpɑ̀ɑ̀tì Udɑmmuu wɑ̃ri dipɑ́tíri kóò tɛ̃̀ńnɛ́ kɛ dɔ̀: Ti Yiɛ̀ nKuyie ndɔ́ mɛ̀ɛ̀ kpɛ́í nku nìtìbɛ̀ dɛɛ̀ te kɛ̀ kù dɑ dɔ̀ɔ̀ bɛ kóo kpɑ̀ɑ̀tì. 11 Kòo yíɛ́ kɛ́bɛ́i nkɛ dɔ̀: Ti Yiɛ̀ nKuyie nyètìrì ndɛu kunku Isidɑyɛɛribɛ tũ nkù kuù dɔ̀ɔ̀ kɛĩ́nkɛ̀ nɛ̀ kɛtenkɛ̀ kunku kùù duɔ́ nhokpɑ̀ɑ̀tì Dɑfiti dɛbirɛ Sɑdomɔɔ, dɛ̀ɛ̀ mɔ̀kɛ mɛyɛ̀mmɛ̀, kɛ yɛ̃́ dɛ yɛ̀mmɛ̀ kɛ ciì kɛ yóó mɑɑ́ ti Yiɛ̀ nKuyie ntɛcĩ́ɛ̃̀tɛ̀ nɛ̀ tɛkpɑ̀ɑ̀tìcĩ́ɛ̃̀tɛ̀ dɛ̀ yó nhɑ̃ tɛ̀. 12 N yóó dɑ duɔ́nkomu onìtì wèè yɛ̃́ o tɔ̃mmú kɛ ciì kòo yètìrì tu Udɑmmu-Abi. 13 Kòo yɔ̃ tú Dɑnni botí kou, kòo cicɛ tú Tiiri ɛì kou. Kòò nɔ mmɛsɔɔ nnɛ̀ timɑ́tì pɛ́ítì nɛ̀ disɔɔwũɔ̃̀ nɛ̀ timɑ́tì nɛ̀ yɛtɑ̃́rɛ̀ nɛ̀ idɛí dɛ kó mutɔ̃mmú, kɛ nɔ nkɛ duɔ̀kù mupɑ̀ɑ̀konwũɔ̃mù nɛ̀ mùù dò mmɛbèrìmɛ̀ nɛ̀ tiyɑ̀ɑ̀tì kpetì kó mupɑ̀ɑ̀kómmú nɛ̀ mùù dò mmɛyĩ̀ĩ̀ nkɛ nɔ mmuyɑ́ntìmù bɑ́ kɛ̀ bɛ̀ yɛ̃ nwèe dɔɔ̀ kùù nɛnkù wèe kù dɔ̀ɔ̀. Ò bo pĩ́nnɛ̀ ɑ kó bɛtɔ̃mbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ nɔ mbɛ tɔ̃mmú nɛ̀ ɑ cicɛ okpɑ̀ɑ̀tì Dɑfiti kɔbɛ. 14 Fɔ̃́ n yiɛ̀ nkɑ̀ɑ bo duɔnní ɑ tɔ̃mbɛ̀ tidiitì bɛ̀ tu tì bèdéè nɛ̀ ɔ́dìsì nɛ̀ mɛkùɔ̀ nnɛ̀ mɛnɑɑ̀ ɑ bɛ́i ndɛ̀ɛ̀ kpɛ́í, 15 ti yóó dekɛmu ditɑ̃rì Dimɑɑ kɛ́ dɑ kɔ̃ũní dɛtie nhɑ dɔ́ dɛ̀ɛ̀ kó dimɑ̀ɑ̀ kɛ́ dɛ̀ boú kɛ́ dɛ̀ tɑnnɛ́ dɑ̀mɛ́ɛ̀rì kɛ̀ dɛ̀ɛ tuɔkɛ Sɑfɑɑ ɛì, kɑ̀ɑ dɛ̀ tùótɛ́ kɛ́kònnɛ̀ Sedisɑdɛmmu.

16 Kɛ̀ Sɑdomɔɔ kɑɑ mbɛpɔ̀ɔ̀bɛ̀ bɛ̀ɛ̀ bo Isidɑyɛɛribɛ ɛì o cicɛ Dɑfiti do kɑ̀ɑ mbɛ̀, kɛ̀ bɛ̀ mbo bɛnìtìbɛ̀ tɛkɔupíkɔ̀ùtɛ̀ nɛ̀ sikɔupípísìnùmmù nɛ̀ sikɔupísìtɑ̃ɑ̃ti nɛ̀ sikɔusìkuɔ̀ (153600). 17 Kòo dɛitɛ bɛnìtìbɛ̀ sikɔupípísìyiekɛ̀ (70000) kɛ̀ bɛ̀ bo ntɔu tinɛntì, sikɔupípísìni (80000) bɛ̀ɛ̀ bo ncɛ́ú yɛtɑ̃́rɛ̀ yɛtɑ̃rɛ̀ ĩ́nkɛ̀, bɛtɔbɛ̀ sikɔupísìtɑ̃ɑ̃ti nɛ̀ sikɔusìkuɔ̀ (3600) bɛ̀ɛ̀ bo mbɑɑ bɛtɔ̃mbɛ̀.

3

Sɑdomɔɔ mɑɑ́mɛ̀ Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀

(Wéntɛ́ 1 Bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ 6:1-38)

1 Kɛ̀ Sɑdomɔɔ ketɛ́ ti Yiɛ̀ nKuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kó mumɑrimù Sedisɑdɛmmu Mɔdiyɑɑ tɑ̃rì ĩ́nkɛ̀. Ti Yiɛ̀ nKuyie ndo bɛnkɛ dɛ̀ kumɑ́ɑ̀ o cicɛ Dɑfiti Sebusiibɛ botí kou Odinɑnni yiɛ́ miɛkɛ kòo dɛ̀ tũ̀ntɛ. 2 O kpɑ̀tì benni nɑɑnnì miɛkɛ kóo tɑ̃ɑ̃̀dɛ́rì miɛkɛ do nkɛ ò ketɛ́mɛ̀ Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ mumɑrimù.

3 Ntɛ Sɑdomɔɔ do mɑɑ́ Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kɛ̀ tɛ̀ ndòmmɛ̀: Ò do bennɛ́ tɛ bɛ̀ do beúmɛ̀ mmɛ dɛ mɔnnì kɛ̀ mɛokùmɛ̀ ḿbo mɛ́tìrì sipísìtɑ̃ɑ̃ti kɛ̀ mɛpɛ̃kùmɛ̀ ḿbo mɛ́tìrì tɛpíítɛ̀. 4 Kòo mɑɑ́ kukpɑ̃́nkpɑ̃́nkù kɛ̀ ku okùmɛ̀ mmɑ̀nnɛ̀ tɛcĩ́ɛ̃̀tɛ̀ diɛtɛ̀ kɔ̃mɛ mɛ́tìrì tɛpíítɛ̀, mɛcómmɛ̀ mɛ́tìrì sipísìkuɔ̀ kɛ́dɑri ku miɛkɛ mɛsɔɔ nsɑ̀ɑ̀mɛ̀. 5 Kòo dɑri kudieku diɛkù dɛtekperɛ̀ kó tidɑbɛɛtì, kòo tì dɑ̀ri mɛsɔɔ nsɑ̀ɑ̀mɛ̀, kɛ́ tì kerí kɛ̀ dɛ̀ ndò ntipuonti nɛ̀ mɛfĩmmɛ. 6 Kòo kù dɑ̀ri yɛtɑ̃́sɑ̀ɑ̀yɛ̀, kɛ̀ tɛ sɔɔ nní ntú Pɑdifɑimmu kó kɛtenkɛ̀ kó mɛsɔɔ. 7 Kòo dɑri mɛsɔɔ nyɛsɑ̃ǹkɛ̀ nɛ̀ yɛbòrɛ̀ nɛ̀ yɛcɑ̀kɛ̀, kɛ́kerí bɛĩ́nkɛ̀mbɑ̀rìbɛ̀ kó tifèntì dɛ kó imɑrí ĩ́nkɛ̀.

8 Kòo mɑɑ́ ikuɔ́ nɛntì dieku kɛ̀ ku okùmɛ̀ mmɑ̀nnɛ̀ tɛcĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kó mɛpɛ̃kùmɛ̀ mɛ́tìrì tɛpíítɛ̀, kɛ̀ ku pɛ̃kùmɛ̀ mbo mɛ́tìrì tɛpíítɛ̀. Kòo kù dɑ̀ri mɛsɔɔ nsɑ̀ɑ̀mɛ̀ kɛ̀ mɛ cɛ̃́ɛ̃́kù ḿbo tɔ́nnì sipísìdɛ́. 9 Kɛ̀ sikɑ̃ũ kó mɛsɔɔ ncɛ̃́ɛ̃́kù mbo cìdóò dikéè. Kòo dɑri mɛsɔɔ nkudɑ̀nkù kó tidieti.

10 Kòo dɔɔ̀ bɛĩ́nkɛ̀mbɑ̀rìbɛ̀ kó tifèntì tìdɛ́tì kɛ́ tì dɑ̀ri mɛsɔɔ nkɛ́ tì còńnɛ́ ikuɔ́ dieku, ikuɔ́ nɛntì kó kufɑ̃́ɑ̃́. 11 Kɛ̀ dɛ kó bɛĩ́nkɛ̀mbɑ̀rìbɛ̀ bɛdɛ́ kó ifìɛ̀ti kó mɛokùmɛ̀ mbo mɛ́tìrì tɛpíítɛ̀, kɛ̀ oketiwè kó kufìɛ̀ti kùmɑ́ɑ̀ kó mɛokùmɛ̀ ḿbo mɛ́tìrì mɛ̀dɛ́mɛ̀ nɛ̀ dikéè kɛ kɑ́ɑ́ kumɑrí, kɛ̀ kutɛkù kó mɛokùmɛ̀ ḿbo mɛ́tìrì mɛ̀dɛ́mɛ̀ nɛ̀ dikéè kɛ kɑ́ɑ́ nhodɛ́rì kɔku. 12 Kɛ̀ odɛ́rì kɔku ketikù kó mɛokùmɛ̀ mɛ mmɑ kɛ kɑ́ɑ́ nhoketiwè kɔku, kɛ̀ kudɛ́ríkù mɛ mmɑ kɛ kɑ́ɑ́ kumɑrí. 13 Kɛ̀ dɛ kó bɛĩ́nkɛ̀mbɑ̀rìbɛ̀ bɛdɛ́ ncómmú kɛ pĩ̀ntɛ bɛ fɛ̀tì kɛ̀ ti okùmɛ̀ bo mɛ́tìrì tɛpíítɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ wetí Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ miɛkɛ. 14 Kòo dɔɔ̀ kuyɑ̀ɑ̀kù kùù bo kpetínnɛ́ dibòrì nɛ̀ mupɑ̀ɑ̀konkperímù mùù dò mmɛbèrìmɛ̀ nɛ̀ muwũɔ̃mmù nɛ̀ mùù dò mmɛyĩ̀ĩ̀, kɛ kpɛ̃ nkɛ̀ dɛ̀ dò mbɛĩ́nkɛ̀mbɑ̀rìbɛ̀.

Sɑdomɔɔ dɔ̀ɔ̀mɛ̀ disɔɔwũɔ̃̀ kó yɛsɑ̃ǹkɛ̀ nɛ̀ diwũɔ̃tɔ̀nnì

(Wéntɛ́ 1 Bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ 7:15-22)

15 Kɛ̀ disɔɔwũɔ̃̀ kó yɛsɑ̃ǹkɛ̀ ncómmú Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ ììkɛ̀ kɛ̀ yɛ okùmɛ̀ ḿbo mɛ́tìrì tɛpíítɛ̀ nɛ̀ mɛ̀nùmmù kɛ́dɔɔ̀ yɛtɛitiyɛ̀ dɛ kó yɛsɑ̃ǹkɛ̀ ĩ́nkɛ̀, kɛ̀ yɛ okùmɛ̀ ḿbo mɛ́tìrì mɛ̀dɛ́mɛ̀ nɛ̀ dikéè. 16 Kòo dɔɔ̀ kɛ̀ dɛ̀ ndò mmɛfĩmmɛ kɛ́fii ndɛ kó yɛtɛitiyɛ̀ yómmɛ̀, kɛ́dɔɔ̀ kɛ̀ dɛ̀ ndò nyɛtebɛ bɛ̀ tu yɛ̀ kèdènɑ́tì, kɛ̀ yɛ̀ mbo tɛkɔ̀ùtɛ̀ (100) kɛ̀ bɛ̀ɛ yɛ̀ cɑ̀tínnɛ́ mɛfĩmmɛ yɛtɛitiyɛ̀ yómmɛ̀. 17 Kòo deè kɛ́cónnɛ́ Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ ììkɛ̀ yɛsɑ̃ǹkɛ̀, diì nkubɑkù yoú, ditɛrì kucɑ̃̀nku, kɛ́yú kuyoú kpɛri kɛ dɔ̀: Yɑkinni (dɛ̀ɛ̀ tu Kuyie nfìí) kɛ yú kucɑ̃̀nku kpɛri kɛ dɔ̀: Boɑsi (dɛ̀ɛ̀ tu Kuyie ntú muwɛ̃rímú yiɛ̀).

4

1 Kòo mɑɑ́ disɔɔwũɔ̃̀ kó diwũɔ̃tɔ̀nnì kɛ̀ di okùmɛ̀ ḿbo mɛ́tìrì tɛpíítɛ̀, mɛpɛ̃kùmɛ̀ mɛ́tìrì tɛpíítɛ̀ mɛcómmɛ̀ mɛ́tìrì mɛ̀nùmmù.

Sɑdomɔɔ dɔ̀ɔ̀mɛ̀ disɔɔwũɔ̃̀ kó kunɑnkú nɛ̀ yɛnɑɑbɔ

(Wéntɛ́ 1 Bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ 7:23-26)

2 Kòo deè kɛ́dɔɔ̀ disɔɔwũɔ̃̀ kó kunɑnkú kɛ̀ ku pɛ̃kùmɛ̀ ḿbo mɛ́tìrì mɛ̀nùmmù, kɛ̀ ku cómmɛ̀ ḿbo mɛ́tìrì mɛ̀dɛ́mɛ̀ nɛ̀ dikéè, kɑ̀ɑ kù bennɛ́ kɛ fitɛ́ dɛ̀ ḿbo mɛ́tìrì tɛpíítɛ̀ nɛ̀ mɛ̀nùmmù. 3 Kòo dɔɔ̀ disɔɔwũɔ̃̀ kɛ̀ dɛ̀ ndò nyinɑ̀ɑ̀kɛ kɛ́wɛ̃nnɛ́nɛ̀ kunɑnkú bìɛ̀ nkɛ́utɛ́, kɛ̀ dɛ̀ nwɛ̃ nyicuɔ́ nyìdɛ́ì, kɛ̀ ì mbo kucuɔ́ nkumɑ́ɑ̀ miɛkɛ inɑ̀ɑ̀kɛ sipísìnɑ̀ɑ̀, kɛ̀ dɛ̀ ntú disɔɔwũɔ̃̀ mɑ́ɑ̀. 4 Kɛ̀ di ndɔ̀ɔ̀nɛ̀ inɑ̀ɑ̀kɛ tɛpíítɛ̀ nɛ̀ ìdɛ́ì kɛ̀ ì ncómmú kɛ̀ ìtɑ̃ɑ̃ti wetí kubɑkù yoú bíɛ́kɛ̀, kɛ̀ ìtɑ̃ɑ̃ti wetí diyiè tɑɑ̀ kɛ̀ɛ̀ bíɛ́kɛ̀, kɛ̀ ìtɑ̃ɑ̃ti wetí kubɑkù cɑ̃̀nku bíɛ́kɛ̀, kɛ̀ ìtɑ̃ɑ̃ti wetí diyiè yìɛ̀ní kɛ̀ɛ̀ bíɛ́kɛ̀ kɛ̀ ì fɔ̃̀ mɑ̀ɑ́ dɛ cuokɛ̀, kɛ̀ kunɑnkú cɔ̃mmú i ĩ́nkɛ̀. 5 Kɛ̀ ku kɔ̃̀ntì kó mɛcɛ̃́ɛ̃̀ mmɑ̀nnɛ̀ tɛnɔ̀ùtɛ̀ kó mɛpɛ̃kùmɛ̀, kɛ yɑɑ nkɛ dò mmutepóó nkɛ̀ bɛ̀ɛ ɑntɛ́ ku bìɛ̀ nfɛsɔɔbòòfɛ̀ kpɛyɛ kɔ̃mɛ, kɑ̀ɑ kù bennɛ́ mɛniɛ mmɛ̀ mbo dítìrìbɛ̀ tɛkɔupíkɔ̀ùtɛ̀ nɛ̀ sikɔúpípísìdɛ́ (120000).

6 Kòo dɔɔ̀ disɔɔwũɔ̃̀ kó yɛnɑɑbɔ tɛpíítɛ̀, kɛ́ĩ́nnɛ́ yɛ̀nùmmù Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ bɑkù yoú, kɛ́ĩ́nnɛ́ yɛ̀nùmmù tɛ bɑkù cɑ̃̀nku, kɛ̀ bɛ̀ bo nwuɔ̀ kɛ ɔunɛ̀ iwũɔ̃ bɛ̀ feu ì Kuyie nkɛ tuɔ̀, kɛ̀ ikuɔ́ nìùbɛ̀ bɛmbɛ nwuɔ̀ disɔɔwũɔ̃̀ kó kunɑnkú miɛkɛ.

Bɛ̀ bɑ̀tɛmɛ̀ tinɛntì tìì kó dimɑ̀ɑ̀ tu timɑ́tì

(Wéntɛ́ 1 Bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ 7:40-51)

7 Kòo dɔ̀ɔ̀ mɛsɔɔ nkó sifitíkɛ̀kɛ̀ɛ tɛpíítɛ̀, tì wɑ̃̀ri kɛ yɛ̃ nsì ndòmmɛ̀, kɛ́ sì ĩ̀ńnɛ́ Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ miɛkɛ kubɑkù yoú sìnùmmù, kucɑ̃̀nku sìnùmmù.

8 Kòo dɔɔ̀ tɑ́bùdìbɛ̀ tɛpíítɛ̀ kɛ́cónnɛ́ Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ miɛkɛ bɛ̀nùmmù kubɑkù yoú, bɛ̀nùmmù kubɑkù cɑ̃̀nku.

Kòo dɔ̀ɔ̀ yɛsɔɔbɔ tɛkɔ̀ùtɛ̀ (100) bɛ̀ yóó mmɛ́ínɛ̀ yɛ̀ mɛyĩ̀ĩ̀, 9 kɛ́dɔ̀ɔ̀ ikuɔ́ nìùbɛ̀ kó kucuudɑ̀nkù nɛ̀ kucuudɑ̀nkù diɛkù kɛ́ɑ̃nnɛ́ yɛcɑ̀kɛ̀ kɛ́ yɛ̀ dɑ̀ri disɔɔwũɔ̃̀.

10 Bɛ̀ do ĩ̀ńnɛ́ kunɑnkú diɛkù Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kubɑkù cɑ̃̀nku diyiè yìɛ̀ní kɛ̀ɛ̀ bíɛ́kɛ̀ nkɛ.

11 Kɛ̀ Udɑmmuu yíɛ́ kɛ́dɔɔ̀ yɛnɑɑbɔ bɛ̀ yó nhuti dɛ̀ mutɑ́pɛí nnɛ̀ tikɑ̃penti nɛ̀ yɛbɔ yɛ̀ɛ̀ yó mmɛ́ínɛ̀ mɛyĩ̀ĩ̀. Mɛmmɛ̀ ò dèèmɛ̀ mutɔ̃mmú okpɑ̀ɑ̀tì Sɑdomɔɔ do yɛ̃ nwèe dɔ̀ɔ̀ mù Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kpɛ́í. 12 Kòo dɔɔ̀ disɔɔwũɔ̃̀ kó yɛsɑ̃ǹkɛ̀ yɛ̀dɛ́ɛ̀, kɛ́dɔɔ̀ yɛtɛitiyɛ̀ yɛ ĩ́nkɛ̀, bɛ̀ yóó sɛunnɛ̀ yɛ̀ mɛsɔɔfĩmmɛ. 13 Nɛ̀ bɛ̀ do dɔ̀ɔ̀ dɛ̀ kɛ̀ dɛ̀ ndònnɛ̀ yɛtebɛ bɛ̀ tu yɛ̀ kèdènɑ́tì kɛ̀ yɛ̀ mbo sikɔusìnɑ̀ɑ̀ (400). Kɛ̀ bɛ̀ɛ dɛ̀ cɑ̀tínnɛ́ mɛsɔɔfĩmmɛ bɑ́ dìì tɛitirì ĩ́nkɛ̀ icuɔ́ ìdɛ́ì kɛ́fitɛ́. 14 Kòo dɔɔ̀ yɛnɑɑbɔ kɛ́ĩ́nnɛ́ tɛnɑɑsɑ̃ntɛ̀ miɛkɛ, 15 kɛ́dɔɔ̀ disɔɔwũɔ̃̀ kó kunɑnkú diɛkù kɛ́ kù cɔ̃nnɛ́ disɔɔwũɔ̃̀ kó inɑ̀ɑ̀kɛ tɛpíítɛ̀ nɛ̀ ìdɛ́ì ĩ́nkɛ̀. 16 Kòo dɔɔ̀ yɛnɑɑbɔ nɛ̀ tikɑ̃penti nɛ̀ simɑ́tìpeé yɛnìì nkpɛsi nɛ̀ tinɛntì sɔnti okpɑ̀ɑ̀tì Sɑdomɔɔ do duɔ́ nkɛ̀ Udɑmmu-Abi ti dɔ̀ɔ̀nɛ̀ disɔɔwũɔ̃̀ ndi ti Yiɛ̀ nKuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kpɛ́í nkɛ́ tì ɑntɛ́ mɛsɑ̀ɑ̀. 17 Suditɛ̃ɛ̃ kó kubiriku miɛkɛ nkɛ bɛ̀ do yìɛmmɛ̀ disɔɔwũɔ̃̀ kɛ́ dɛ̀ utɛ́ Sukɔti ɛì nɛ̀ Sededɑtɑɑ kpɛri yɛ cuokɛ̀. 18 Sɑdomɔɔ do dɔ̀ɔ̀ dɛ kó tinɛntì kɛ̀ tì nsũ mɛdiɛ̀ mmɛ bɑ́ bɛ̀ í ndò nkɛ́nɑ kɛ́bɑtɛ disɔɔwũɔ̃̀ bɛ̀ tì dɔ̀ɔ̀nɛ̀ dì di cɛ̃́ɛ̃́kù mɑ̀mɛ̀.

19 Kɛ̀ Sɑdomɔɔ yíɛ́ kɛ́dɔɔ̀ Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kó tinɛntì timɔu nɛ̀ mɛsɔɔ nkó diwũɔ̃tɔ̀nnì nɛ̀ tɑ́bùdìbɛ̀ bɛ̀ yó nnɛnkù bɛ̀ɛ̀ ĩ́nkɛ̀ pɛ̃́ɛ̃̀ bɛ̀ pɑ̃ɑ̃ nwè Kuyie. 20 Ò do dɔ̀ɔ̀mu sifìtíkɛ̀kɛ̀ɛ nɛ̀ si kó ifìtíì bɛ̀ yó ntuɔ̀nnɛ̀ sì ikuɔ́ nɛntì bo kùù dieku ììkɛ̀, ikuɔ́ yɛ̃ ndɛ̀ ndòmmɛ̀ nɛ̀ mɛsɔɔ nsɑ̀ɑ̀mɛ̀. 21 Nɛ̀ sì tòkɛ̀ yɛ̀ɛ̀ dò mmutepóó nɛ̀ sifìtíbúúsí nɛ̀ ihɑɑkɛ́, dɛmɔu ò do dɛ̀ dɔ̀ɔ̀nɛ̀ mɛsɔɔ nsɑ̀ɑ̀mɛ̀ mmɛ. 22 Kɛ́dɔɔ̀ yɛse kɛ́dɔɔ̀ yɛbɔ bɛ̀ yó mmɛ́ínɛ̀ yɛ̀ mɛyĩ̀ĩ̀ nɛ̀ sibúúsí, bɛ̀ yóó nwɑɑ̀nnɛ̀ sì muhɑ̃ɑ̃́, dɛmɔu ò do dɛ̀ dɔ̀ɔ̀nɛ̀ mɛsɔɔ nsɑ̀ɑ̀mɛ̀ mmɛ Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kó yɛcɑ̀kɛ̀ nɛ̀ tɛ miɛkɛ kpɛyɛ ikuɔ́ nɛntì ɑ̃ kùù fɑ̃́ɑ̃́ nɛ̀ Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kó kudieku diɛkù kpɛri, dɛmɔu ò do dɛ̀ dɔ̀ɔ̀nɛ̀ mɛsɔɔ mmɛ.

5

1 Sɑdomɔɔ dèè dìì mɔ̀nnì tì Yiɛ̀ nKuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kó mumɑrimù, kɛ́tɔní o cicɛ Dɑfiti do cɑ̃̀ńnɛ́ dɛ̀ Kuyie nkpɛ́í: Timɑ́tì nɛ̀ mɛsɔɔ nnɛ̀ tinɛntì tɛtì tibotí tibotí, kɛ́tɑnnɛ́ Kuyie cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kó tikpɑ̀tì dò nkɛ́mbo kùù dieku.

Bɛ̀ kɔutɛ́mɛ̀ Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kɛ tɑnnɛ́ Kuyie ntɑummɛ̀ tɔu

(Wéntɛ́ 1 Bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ 8:1-13)

2 Kɛ̀ Sɑdomɔɔ tíí nSedisɑdɛmmu Isidɑyɛɛribɛ kó bɛkótíbɛ̀ nɛ̀ bɛ wuɔ nkó bɛkótíbɛ̀ nɛ̀ bɛ nɑɑ̀mùntì kó bɛkótíbɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ bo kɔtɛ Dɑfiti ɛì Siyɔ̃ɔ̃ kɛ́túótɛ́ní Kuyie ntɑummɛ̀ tɔu. 3 Kɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ kó bɛnitidɑɑbɛ̀ bɛmɔu tíí nhokpɑ̀ɑ̀tì Sɑdomɔɔ borɛ̀, dibenni tɑ̃̀nkù yiénwè dò nwe kɛ̀ bɛ̀ mɔ̀kɛ dibɑnni. 4 Isidɑyɛɛribɛ kó bɛkótíbɛ̀ tìí ndìì mɔ̀nnì kɛ́deè, kɛ̀ Defiibɛɛ túótɛ́ Kuyie ntɑummɛ̀ tɔu, 5 kɛ́kpéétɛ́ mɛtɑummɛ̀ tou kó tinɛntì kɛ́túótɛ́nɛ̀ ikuɔ́ nɛntì tìì kó dimɑ̀ɑ̀ do ɑ̃ di miɛkɛ. Ikuɔ́ nìùbɛ̀ nɛ̀ Defiibɛ bɛɛ̀ do dɛ̀ tɔu. 6 Kòo kpɑ̀ɑ̀tì Sɑdomɔɔ nɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ bɛmɔu kɛ̀ bɛ̀ɛ tíí mmɛtɑummɛ̀ tou ììkɛ̀ kɛ́fíé ipe nɛ̀ inɑ̀ɑ̀kɛ kɛ̀ dɛ̀ nsũ bɑ́ dɛ̀ í ndò nkɛ́kɑɑ nkɛ́deè.

7 Kɛ̀ ikuɔ́ nìùbɛ̀ɛ tɔní ti Yiɛ̀ nKuyie ntɑummɛ̀ tɔu kɛ́ dì tɑnnɛ́ Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ miɛkɛ kɛ́ dì ĩ̀ńnɛ́ ikuɔ́ nɛntì kó kufɑ̃́ɑ̃́ m bɛ̀ dɔ̀ɔ̀ tìì fèntì kɛ dònnɛnɛ̀ bɛĩ́nkɛ̀mbɑ̀rìbɛ̀ ti fìɛ̀ti dɛ́ɛ̀. 8 Kɛ̀ dɛ kó bɛĩ́nkɛ̀mbɑ̀rìbɛ̀ fèntì ncómmú kɛ yuo bɛ fìɛ̀ti kɛ kɑ̃nkɛ́ Kuyie ntɑummɛ̀ tɔu nɛ̀ di kó ipɑ̀ɑ̀ti. 9 Dɛ kó ipɑ̀ɑ̀ti do dɛumu kɑ̀ɑ tɑtoo Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kudieku diɛkù ɑ nyì wùó, kɑ̀ɑ mɛ mbo ditowɑɑ̀ ɑ bɑ́ nyì wùó. Mɛtɑummɛ̀ tɔu kpɑɑ́ dɛ̀ bomu nɛ̀ yíenní. 10 Titɑ̃́píɛ̀tì tìdɛ́ tiì do ɑ̃ ti Yiɛ̀ nKuyie ntɑummɛ̀ tɔu miɛkɛ kù do bɛ̀ dènnɛ dìì mɔ̀nnì Esibiti kɛ́ bɛ̀ dɔ̀ɔ̀nɛ̀ mɛtɑummɛ̀ Odɛbu tɑ̃rì kɛ́duɔ́ ntì Mɔyiisi.

11 Kɛ̀ ikuɔ́ nìùbɛ̀ɛ yɛ̀nní Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ ikuɔ́ nɛntì ɑ̃ kùù fɑ̃̀ɑ̃́ kɛ́dɔɔ̀ mɛwénkùmɛ̀ kó ikuɔ́ bɑ́ bɛ̀ í mbɑɑ̀tì bɛ̀ tũmmɛ̀ bɛtɔbɛ̀, 12 ikuɔ́ nìùbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ kó dimɑ̀ɑ̀ tu bɛdèmbɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ ndɛ̀ bo bɛmɔu. Asɑfu nɛ̀ Emɑnni nɛ̀ Yedutunni nɛ̀ bɛ bí nɛ̀ bɛ kɔbɛ, bɛ̀ do ɑ̃ tiyɑɑ̀kpetì nti kɛ tɔ tikɑ̃penti nɛ̀ tibómbonti nɛ̀ tikùtìdùùtì kɛ cómmú diwũɔ̃tɔ̀nnì diyiè yìɛ̀ní kɛ̀ɛ̀ bíɛ́kɛ̀ kɛ́ nɛ́ yíɛ́nɛ̀ ikuɔ́ nìùbɛ̀ tɔbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ nɔ nkɛ eu siheú kɛ̀ bɛ̀ mbo tɛkɔ̀ùtɛ̀ nɛ̀ sipísìdɛ́ (120). 13 Bɛ̀ɛ̀ do eu siheú nɛ̀ bɛ̀ɛ̀ dìè nkɛ̀ bɛ̀ nsɑ̃ntí ti Yiɛ̀ nKuyie nkɛ dɛ́úkùnko ku yètìrì nɛ̀ mɛtɑmmɛ̀ mɛ̀mɑ́ɑ̀. Kɛ̀ siheú tɑmmɛ̀ yìɛ̀ nɛ̀ tikɑ̃penti nɛ̀ dɛbémbénnɛ̀ tɛrɛ̀. Kɛ̀ bɛ̀ sɑ̃ntí ti Yiɛ̀ nKuyie kɛ tú: Dɛ́úkùnnɛnɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie, kù nitimu, kɛ̀ ku sɑ̀ɑ̀ mbo sɑ̃́ɑ̃̀. Kɛ̀ diwɛtirìi píɛ nti Yiɛ̀ nKuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀. 14 Bɑ́ ikuɔ́ nìùbɛ̀ í nnɑ kɛ sɔɔtɛ́ bɛ tɔ̃mmú kɛ yɛ̃́ diwɛtirì nɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nkó tikpetì dɛ̀ píɛmmɛ̀ ku cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ miɛkɛ.

6

1 Kɛ̀ Sɑdomɔɔ bɛ́i nkɛ dɔ̀:

Ti Yiɛ̀ nKuyie nhɑ tɑ̃ɑ̃tɛ́mu kɛ dɔ́ kɛ́mbo diwɛtirì miɛkɛ,

2 kɛ̀ mí nnɛ́ dɑ mɑɑ́ tɛkpɑ̀ɑ̀tìcĩ́ɛ̃̀tɛ̀,

tɛcĩ́ɛ̃̀tɛ̀ ɑ yó mbo tɛ̀ɛ̀ miɛkɛ sɑ̃́ɑ̃̀!

Sɑdomɔɔ nɑ̀kɛ́ tì bɛ̀ kɔurí dìì yiè Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀

(1 Bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ 8:14-21)

3 Okpɑ̀ɑ̀tì yĩ mɛmmɛ kɛ́wɛ̃ɛ̃tɛ Isidɑyɛɛribɛ tĩ̀nnì còḿmú dɛ̀ kɛ́mɔɔ Kuyie nkó mɛsɑ̀ɑ̀ nyIsidɑyɛɛribɛ bɛmɔu kpɛ́í, 4 kɛ́bɛ́i nkɛ dɔ̀: Ti Yiɛ̀ nKuyie nyètìrì ndɛu kunku tínti Isidɑyɛɛribɛ ti tũ nkù. Kuù dɔ̀ɔ̀ nɛ̀ ku wɛ̃rímú kù do nɑ̀kɛ́ tì n cicɛ Dɑfiti kɛ dɔ̀: 5 Nɛ̀ n dènnɛní dìì yiè n nìtìbɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ Esibiti n yí tɑ̃ɑ̃tɛ́ Isidɑyɛɛribɛ wuɔ mmiɛkɛ dihɛì mɑrì kɛ yɛ̃ mbɛ̀ m mɑɑ́ tɛcĩ́ɛ̃̀tɛ̀, m mɛ nyí tɑ̃ɑ̃tɛ́ onìtì mɔù kɛ yɛ̃ nwè mbɑkɛ́ n nìtìbɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ. 6 N nɛ́ tɑ̃ɑ̃tɛ́ Sedisɑdɛmmu nwe kɛ yɛ̃ mbɛ̀ m mɑɑ́ tɛcĩ́ɛ̃̀tɛ̀. Kɛ dɑ tɑ̃ɑ̃tɛ́ fɔ̃́ nDɑfiti kɑ̀ɑ bo mbɑkɛ́ n nìtìbɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ. 7 Kɛ̀ Sɑdomɔɔ sɔɔtɛ́ o nɑ́ɑǹtì kɛ bɛ́i nkɛ dɔ̀: Kɛ̀ n cicɛ Dɑfiti yɛ̀mmɛ̀ɛ o pɑ̃, kòo ndɔ́ kɛ́mɑɑ́ ti Yiɛ̀ nKuyie ntɛcĩ́ɛ̃̀tɛ̀, kunku tínti Isidɑyɛɛribɛ ti tũ nkù. 8 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nhò nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: A totí iyɛntotí sɑ̀ɑ̀yì nyi ɑ bo m mɑɑ́mɛ̀ tɛcĩ́ɛ̃̀tɛ̀, m pɛ́nsìrìmu. 9 Dɛ̀ nɛ́ í tú fɔ̃́ɔ̃̀ yóó tɛ̀ nni mmɑɑ́. A birɛ ɑ pɛitɛ́ dɛ̀ dɛɛ̀ yóó m mɑɑ́ tɛcĩ́ɛ̃̀tɛ̀. 10 Ti Yiɛ̀ nKuyie ndɔ̀ɔ̀mu kù do bɛ́i ntì kɛ̀ n sɔɔtɛ́ n cicɛ Dɑfiti kpɑ̀tì, kɛ kɑ̀ri o kpɑ̀ɑ̀tìkɑ̀rì kɛ bɑkɛ́ Isidɑyɛɛribɛ, ti Yiɛ̀ nKuyie ndo tì nɑ̀kɛ́ kɛ yɛ̃ ndɛ̀ ndòmmɛ̀, kɛ̀ n kù mɑɑ́ tɛcĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kunku ti Yiɛ̀ nKuyie tínti Isidɑyɛɛribɛ ti tũ nkù kɛ̀ ti bo nkù bɑ̀ɑ́. 11 N tɑnnɛ́mu ku cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ mɛtɑummɛ̀ tɔu titɑ̃́píɛ̀tì kù do dɔ̀ɔ̀nɛ̀ mɛtɑummɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ, kɛ́wɑ̃ri tìì ĩ́nkɛ̀ ku kuɔ́.

Sɑdomɔɔ bɑ̀ńtɛ̀mɛ̀ Kuyie nku cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kpetímù kpɛ́í

(Wéntɛ́ 1 Bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ 8:22-53)

12 Kòo kpɑ̀ɑ̀tì Sɑdomɔɔ cómmú ti Yiɛ̀ nKuyie nwũɔ̃tɔ̀nnì ììkɛ̀ nɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ bɛmɔu ììkɛ̀ kɛ́youtɛ o nɔu kɛ bo bɑ́ntɛ̀ Kuyie. 13 Sɑdomɔɔ do mɑɑ́ disɔɔwũɔ̃̀ kó diwũɔ̃tɔ̀nnì mɑrì ndi Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ dɑ̀nkù cuokɛ̀, kɛ̀ di okùmɛ̀ mbo mɛ́tìrì mɛ̀dɛ́mɛ̀ nɛ̀ dikéè mɛpɛ̃kùmɛ̀ mɛ̀nùmmù mɛcómmɛ̀ mɛ̀tɑ̃ɑ̃ti. Ò do dèkɛ diì ĩ́nkɛ̀ kɛ́nínkú Isidɑyɛɛribɛ bɛmɔu ììkɛ̀ kɛ́youtɛ o nɔu kɛĩ́nkɛ̀ bíɛ́kɛ̀. 14 Kɛ dɔ̀: Ti Yiɛ̀ nKuyie tínti Isidɑyɛɛribɛ ti tũ nkù kɛ̀ dɛ̀ í tú fɔ̃́, òmɔù í bo, kɛĩ́nkɛ̀ miɛkɛ yoo kɛtenkɛ̀ ĩ́nkɛ̀ kɛ dɑ dònnɛ̀ fɔ̃́ nwèè pĩ mmɛtɑummɛ̀ ɑ dɔ̀ɔ̀nɛ̀ mɛ̀ ɑ tɔ̃mbɛ̀, kɛ bɛ̀ dɔ̀ɔ̀ri mɛsɑ̀ɑ̀, bɛmbɛ ɑ kó bɛtɔ̃mbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ dɑ tũ nnɛ̀ bɛ yɛ̀mmɛ̀ mɛmɔu. 15 A do nɑ̀kɛ́ tì ɑ kóo tɔ̃ntì n cicɛ Dɑfiti ɑ ti ndɔ̀ɔ̀ yíe. 16 Ti Yiɛ̀ nKuyie tínti Isidɑyɛɛribɛ ti tũ nkù ɑ bɑ́ɑ́ yɛ̃̀ nhɑ do nɑ̀kɛ́ dìì nùù ɑ kóo tɔ̃ntì n cicɛ Dɑfiti kɛ́yĩ́, kòo bí yie nkɛ dɑ tũ̀nnɛ ò dɑ tũ mmɛ̀ɛ̀ botí kɛ yíé nhɑ kuɔ́, bɛɛ̀ yó nsɔkɛ́ o kpɑ̀tì kɛ́mbɑkɛ́ ɑ nìtìbɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ kɛ pĩ́ nhɑ tɔ̃mmú, o cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ bɑ́ɑ́ pɑɑ̀ okpɑ̀ɑ̀tì. 17 Ti Yiɛ̀ nKuyie tínti Isidɑyɛɛribɛ ti tũ nkù dɔɔ̀ ɑ nɑ̀kɛ́ dìì nùù ɑ kóo tɔ̃ntì Dɑfiti.

18 Kuyie mmɛ̀nkɛ bo nɑ kɛ́mbonɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ kɛtenkɛ̀ ĩ́nkɑ̀ɑ̀? Kɛĩ́nkɛ̀ dɛu kɛ í mɔkɛ kɛ̀ mɑ̀mɛ̀ kɛ í nɑ kɛ bo tɔ Kuyie, kɛ̀ dɛcɛ̃birɛ m mɑɑ́ dɛ̀ dɛɛ̀ bo nɑ kɛ́ kù tɔɑ̀ɑ̀? 19 N Yiɛ̀ nKuyie nkémmú mí nhɑ kóo tɔ̃ntì n dɑ bɑ́ɑ́mmɛ̀, keè mí nhɑ kóo tɔ̃ntì n dɑ kuɔ̀nnɛ̀ tì, kéntɛ́ n dɑbònnì nɛ̀ m bɑ́ɑmmìi n dɑ bɑ́ɑ́ nyì. 20 A nɔ̀nfɛ̀ bɑ́ɑ́ ṹnnɛ́ kuyie nnɛ̀ kɛyènkɛ̀ dɛ kó tɛcĩ́ɛ̃̀tɛ̀ ĩ́nkɛ̀, ɑ bɛ́i nkɛ yɛ̃ nhɑ yètìrì yó mborɛ̀, kéntɛ́ mí nhɑ kóo tɔ̃ntì dɑ bɑ́ɑ́ nyìì bɑ́ɑmmìi tɛ miɛkɛ. 21 Kéntɛ́ mɛyɔɔ̀mmɛ̀ yɛdɑbùò n dɑ kuɔ̀nnɛ̀ yɛ̀ nɛ̀ ɑ nìtìbɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ ti dɑ bɑ́ɑ́mmɛ̀ dɛ kó tɛcĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kpɛ́í. Á mboní kɛĩ́nkɛ̀ kɛ́keè kɛ́ ti cĩ́ɛ̃́.

22 Kuyie, kɛ̀ dɛ̀ dò nhòmɔù cɑ̀ɑ̀rɛ̀ o kou tɔù, kɛ̀ bɛ̀ yĩ wèe pɑrìkɛ̀ kòò kɔ̀tɛní ɑ kó tɛcĩ́ɛ̃̀tɛ̀ ɑ wũɔ̃tɔ̀nnì borɛ̀, 23 fɔ̃́ nKuyie, ɑ́ mboní kɛĩ́nkɛ̀ kɛ́keè kɛ́ bɛ̀ pùtɛ́, bɛmbɛ ɑ kó bɛtɔ̃mbɛ̀, kɛ́duɔ́ nkɛ̀ ocɑɑ̀rìwè cɑɑ̀rìmɛ̀ɛ do o yuu ĩ́nkɛ̀, kɑ̀ɑ dɛɛtɛ́ wèè nɑɑti o nɑɑtí kpɛ́í.

24 Kɛ̀ dɛ̀ mɛ ndò nhɑ nìtìbɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ dɑ yetɛ́nɛ̀ kɛ̀ bɛ dootitɔbɛ̀ bɛ̀ nɑ, kɛ̀ bɛ̀ bɑntɛ́ bɛ̀ yetɛ́mɛ̀ kɛ wɛ̃̀ɛ̃̀tɛní ɑ bíɛ́kɛ̀ kɛ dɑ sɑ̃ntɛ, kɛ dɑ bɑ̀ńtɛ̀, kɛ dɑ kuɔ́nnɛ̀ ɑ cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ miɛkɛ, 25 fɔ̃́ nKuyie nhɑ mboní kɛĩ́nkɛ̀ kɛ́keè, kɛ́ bɛ̀ cĩ̀ɛ̃́ mbɛ cɑɑ̀rìmɛ̀ bɛmbɛ ɑ nìtìbɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ, kɛ́wɛ̃tɛ kɛ́ bɛ̀ tɛ̃̀ńnɛ́ní kɛtenkɛ̀ ɑ do duɔ́ nkɛ̀ bɛ yɛmbɛ̀ nɛ̀ bɛmbɛ.

26 Kɛ̀ dɛ̀ dò mbɛ̀ dɑ yetɛ́nɛ̀ kɑ̀ɑ kpetínnɛ́ iwɛtibori, kɛ̀ fɛtɑɑfɛ̀ tɛ̃́nkɛ í niu, kɛ̀ bɛ̀ bɑntɛ́ bɛ yetímɛ̀ kpɛ́í ntemɛ̀ kɑ̀ɑ bɛ̀ potɛ́, kɛ̀ bɛ̀ wɛ̃̀ɛ̃̀tɛní ɑ cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ bíɛ́kɛ̀ kɛ dɑ bɑ̀ńtɛ̀ kɛ dɛ́úkùnnɛ ɑ yètìrì, 27 fɔ̃́ nKuyie nhɑ́ mboní kɛĩ́nkɛ̀ kɛ́keè kɛ́ bɛ̀ cĩ̀ɛ̃́ bɛmbɛ ɑ nìtìbɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ, kɛ́ bɛ̀ bɛnkɛ kucɛ bɛ̀ dò nkɛ́tũnnɛ kù, kɛ́duɔnní fɛtɑɑfɛ̀ ɑ ɛì, dihɛì ɑ duɔ́ ndì ɑ kó bɛnìtìbɛ̀, kɛ̀ bɛ̀ dì te.

28 Kɛ̀ dikònnì tɑnní dìì mɔ̀nnì dihɛì yoo mutenkṹṹ, yoo tidiitì tiì mɛ nfɑ̃ũ ndɛpɑɑ, yoo fɛtùɔ̀rìfɛ̀ fɛɛ̀ mɛ ntì pĩ yoo yɛcɑ́dúɔ̀ nyɛɛ̀ mɛ ntɑnní yoo fɛcofɛ, kɛ̀ bɛ dootitɔbɛ̀ bɛɛ̀ mɛ mbo bɛ̀ pì bɛ ɛì, kɛ̀ mɛyɛi mmɑmɛ̀ mɛɛ̀ mɛ ntɑnní yoo mumɔmmú mɑmù, 29 kɛ̀ bɛ̀ dɑ bɑ̀ńtɛ̀ mùù bɑ́ɑmmu, kɛ̀ bɛ̀ dɑ kuɔ́nnɛ̀ dìì dɑbònnì, kòo nìtì omɑ́ɑ̀ ndi yoo ɑ nìtìbɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ bɛmɔu, kɛ̀ mɛyɛǹcɑɑ̀rìmɛ̀ mɑmɛ̀ mɛɛ̀ bɛ̀ sɔ̃̀ńkɛ́, yoo kuyonku mɑkù kɛ̀ bɛ̀ yòùtɛní bɛ nɔu tɛ ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ bíɛ́kɛ̀ kɛ dɑ kuɔ́nnɛ̀, 30 fɔ̃́ nKuyie nhɑ́ mboní kɛĩ́nkɛ̀ ɑ cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ miɛkɛ kɛ́keè kɛ́ bɛ̀ cĩ̀ɛ̃́, kɛ́dɔɔ̀ bɑ́ wè ò dɔɔ̀rìmɛ̀ dòmmɛ̀, kɛ yɛ̃́ fɔ̃́ nyɛ̃́mɛ̀mu bɛ yɛ̀mmɛ̀ dòmmɛ̀. Fɔ̃́ɔ̃̀ mɑ́ɑ̀ yɛ̃́ bɛnìtìbɛ̀ yɛ̀mmɛ̀ dòmmɛ̀. 31 Kɛ̀ dɛ̀ɛ yie nkɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ ndɑ dé kɛ́ntũ nhɑ kó kucɛ bɛ fòmmu mumɔu bɛ̀ yó mbomɛ̀ kɛtenkɛ̀ ɑ duɔ́ nkɛ̀ ti yɛmbɛ̀.

32 Kɛ̀ dɛ̀ dò nhopɔ̀ɔ̀ mɔù wèè í tú Isidɑyɛɛri kòò kèè ɑ yètìrì dɛumɛ̀, kɑ̀ɑ kpeńnì kɛ pĩ́ mmutɔ̃mmú nɛ̀ muwɛ̃rímú, kɛ ìtɛ́ní dɛdɛ́tirɛ̀ kɛ kɔ̀tɛní ɑ cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kɛ dɑ bɑ̀ńtɛ̀, 33 fɔ̃́ nKuyie nhɑ́ boní kɛĩ́nkɛ̀ kɛ́keè kɛ́dɔɔ̀ dɛ kóo pɔ̀ɔ̀ yɛ̃ mmù. Mɛm̀mɛ kutenkù kɔbɛ bo dɑ bɑntɛ́mɛ̀ kɛ́ ndɑ dé ɑ nìtìbɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ dɑ dé mɛ̀ɛ̀ botí, bɛ̀ bo bɑntɛ́ kɛ dò ntɛcĩ́ɛ̃̀tɛ̀ n dɑ mɑɑ́ tɛ̀ tu ɑ kpɛtɛ ntɛ.

34 Kɑ̀ɑ nìtìbɛ̀ kɔ̀ri mudoò kɛ bo dokɛ́nɛ̀ bɛ dootitɔbɛ̀, ɑ bɛ̀ tɔ̃ nkɛ̀ɛ̀ bíɛ́kɛ̀, kɛ̀ bɛ̀ wɛ̃̀ɛ̃̀tɛní ɑ bíɛ́kɛ̀ ɑ tɑ̃ɑ̃tɛ́ dìì ɛì kɛ̀ n di n dɑ mɑɑ́ tɛcĩ́ɛ̃̀tɛ̀, kɛ dɑ bɑ̀ńtɛ̀, 35 Kuyie, ɑ́ m boní kɛĩ́nkɛ̀ kɛ́keè bɛ bɑ́ɑmmìi nɛ̀ bɛ̀ dɑ kuɔ̀nnɛ̀ yɛ̀ɛ̀ dɑbùò nkɛ́dɔɔ̀ bɛ̀ yɛ̃ mmù.

36 Kɑ̀ɑ nìtìbɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ bɛɛ̀ mɛ ndɑ cɑ̀ɑ̀rɛ̀ kɛ yɛ̃́ òmɔù í bomɛ̀ wèè bo yĩ́ ò bɑ́ɑ́ cɑɑ̀rɛ̀. Kɑ̀ɑ miɛkɛ bɛ̀ pɛikɛ kɑ̀ɑ duɔ́ nkɛ̀ bɛ̀ dootitɔbɛ̀ bɛ̀ nɑ kɛ bɛ̀ pĩ̀ḿmú kɛ kònnɛ̀ dihɛì dɛ́tirì yoo di tɔ́ɔ́nnì. 37 Kɛ̀ bɛ̀ kɛ̀ bo dɛ kó dihɛì bɛ̀ tu dì tidɑɑtì kɛ totí bɛ yɛ̀mmɛ̀ kɛ bɑntɛ́ bɛ cɑɑ̀rìmɛ̀, kɛ dɑ kuɔ́nnɛ̀ kɛ yĩ: Ti tú bɛyɛibɛ mbɛ, ti í tũ ntimɔ́mmɔnti, ti cɑ̀kɛmu. 38 Kɛ̀ bɛ̀ wɛ̃̀tɛní ɑ borɛ̀ nɛ̀ bɛ yɛ̀mmɛ̀ mɛmɔu, kɛ dɑ duɔ́ mbɛmɑ́ɑ̀ dɛ kó dihɛì bɛ̀ bɛ̀ pĩ̀ḿmu kɛ kònnɛ̀ dìì miɛkɛ kɛ dɔ̀ɔ̀ tidɑɑtì. Kɛ̀ bɛ̀ wɛ̃̀ɛ̃̀tɛní bɛ kó dihɛì bíɛ́kɛ̀ kɛ dɑ bɑ̀ńtɛ̀, dihɛì ɑ duɔ́ ndì bɛ yɛmbɛ̀, dihɛì ɑ tɑ̃ɑ̃tɛ́ dì kɛ̀ n dɑ mɑɑ́ tɛcĩ́ɛ̃̀tɛ̀ dì miɛkɛ. 39 Kuyie, ɑ́ mboní kɛĩ́nkɛ̀ kɛ́keè bɛ bɑ́ɑmmìi nɛ̀ bɛ dɑbùò nkɛ́ bɛ̀ dɛɛtɛ́ kɛ́ bɛ̀ cĩ̀ɛ̃́ mbɛ cɑɑ̀rìmɛ̀ bɛmbɛ ɑ nìtìbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ dɑ cɑ̀ɑ̀rɛ̀.

40 Kuyie n tũ nkù ɑ nɔ̀nfɛ̀ bɑ́ɑ́ ṹnnɛ́ ti ĩ́nkɛ̀, kéntɛ́, kɛ́keè n dɑ kuɔ̀nnɛ̀ tì diɛ.

41 Ti Yiɛ̀ nKuyie nkɔtɛní ɑ cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ nɛ̀ ɑ tɑummɛ̀ tɔu ɑ kpetì borɛ̀,

kɛ́duɔ́ nyikuɔ́ nìùbɛ̀ muwɛ̃rímú bɛ̀ bo nti nɑ́ɑ́nnɛ̀ mù ɑ kó mɛdɛɛtímɛ̀ kpɛti, kɛ̀ diwɛ̀ì mbo bɛ̀ɛ̀ tu ɑ kɔbɛ kɛ̀ bɛ̀ nyɑ̃nku.

42 Ti Yiɛ̀ nKuyie mbɑ́ɑ́ bɔntóo okpɑ̀ɑ̀tì ɑ cɑ̃̀ńnɛ́ wè,

dentɛní mɛsɑ̀ɑ̀ nhɑ dɔ̀ɔ̀ mɛ̀ ɑ kóo tɔ̃ntì mɛ kpɛ́í.

7

Bɛ̀ do fìé ìì wũɔ̃ Kuyie nku cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kpetímù yiè

(Wéntɛ́ 1 Bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ 8:62-66)

1 Sɑdomɔɔ bɑ̀ńtɛ̀ dìì mɔ̀nnì Kuyie nkɛ́deè, kɛ̀ muhɑ̃ɑ̃́ ncútɛ́ní kɛĩ́nkɛ̀ kɛ́cɔ́útɛ́ iwũɔ̃ bɛ̀ kù fìé ì, kɛ bo tuɔ nnɛ̀ mɛtɑummɛ̀ kpɛyi. Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nkó tikpetìi píɛ nku cĩ́ɛ̃̀tɛ̀. 2 Bɑ́ ikuɔ́ nìùbɛ̀ í nnɑ kɛ bo tɑ ti Yiɛ̀ nKuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀, kɛ yɛ̃́ ti Yiɛ̀ nKuyie nkó tikpetì do píɛmmɛ̀ tɛ miɛkɛ. 3 Mɛm̀mɛ Isidɑyɛɛribɛ bɛmɔu yɑ̀mɛ̀ muhɑ̃ɑ̃́ ncùtɛ́nímɛ̀ kɛ̀ ti Yiɛ̀ nkó tikpetì pĩ̀nti ti Yiɛ̀ nKuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ ĩ́nkɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ɛ kɔ̃nkɛ bɛ̀ ce dɛ̀ kɛ dɑ̀ri titɑ̃́píɛ̀tì, kɛ́sĩ́nnɔ́ɔ kɛ̀ bɛ ììkɛ̀ɛ kɑ́ɑ́kɛ́ kɛtenkɛ̀, kɛ̀ bɛ̀ɛ sɑ̃ntɛ ti Yiɛ̀ nKuyie nku sɑ̀ɑ̀ nkpɛ́í, kɛ yɛ̃́ kù bɛ̀ dɔ́mɛ̀mu nsɑ̃́ɑ̃̀.

4 Okpɑ̀ɑ̀tì Sɑdomɔɔ nɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ bɛmɔu kɛ̀ bɛ̀ɛ fíé iwũɔ̃ ti Yiɛ̀ nKuyie, 5 kɛ́fíé inɑ̀ɑ̀kɛ sikɔupípísìdɛ́ nɛ̀ sikɔupísìdɛ́ (22000) nɛ̀ ipe tɛkɔupíkɔ̀ùtɛ̀ nɛ̀ sikɔupípísìdɛ́ (120000). Mɛm̀mɛ okpɑ̀ɑ̀tì Sɑdomɔɔ nɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ bɛmɔu bɛ̀ kpetɛ́mɛ̀ Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀. 6 Kɛ̀ ikuɔ́ nìùbɛ̀ɛ kɑri bɛ tɔ̃mmú bɛ tɔ̃mmú, kɛ̀ Defiibɛ mbie ndɛbémbénnɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie kpɛ́í okpɑ̀ɑ̀tì Dɑfiti do dɔ̀ɔ̀ dɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ bo ndɛ́úkùnkonɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nkɛ yɛ̃́ ku sɑ̀ɑ̀ nyí mɔkɛmɛ̀ kumɑ̀nku. Kɛ̀ bɛ̀ ndiè nDɑfiti do bɛ̀ keutɛ́ fɛ̀ɛ̀ yɛ̀nfɛ̀, kɛ̀ ikuɔ́ nìùbɛ̀ còḿmú bɛ ììkɛ̀ kɛ eu siheú. Kɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ bɛmɔu ítɛ́ kɛ́cómmú. 7 Kɛ̀ Sɑdomɔɔ duɔ́ nkɛ̀ bɛ̀ɛ cɑ̃́nnɛ́ ti Yiɛ̀ nKuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kó kucuùdɑ̀nkù kɛ́fíé iwũɔ̃ kɛ́tuɔ, kɛ́tuɔnnɛ̀ iwũɔ̃ bɛ̀ fìé ì mɛtɑummɛ̀ kpɛ́í nyi kó mɛkùɔ̀. Kɛ yɛ̃́ disɔɔwũɔ̃̀ kó diwũɔ̃tɔ̀nnì okpɑ̀ɑ̀tì Sɑdomɔɔ do dɔ̀ɔ̀ dì do í sɑ̀nnɛ̀mɛ̀ bɛ̀ bo tuɔmmɛ̀ iwũɔ̃ bɛ̀ fìé ì Kuyie nnɛ̀ bɛ̀ bo tuɔmmɛ̀ tidiitì kó yɛpɑ̃rɛ̀ nɛ̀ iwũɔ̃ kó mɛkùɔ̀.

8 Sɑdomɔɔ nɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ bɛmɔu kɛ̀ bɛ̀ɛ bɑɑ́ nKuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kpetímù kó dibɑnni kɛ dɔ̀ yɛwe yɛ̀yiekɛ̀, kɛ́túótɛ́ Debo-Amɑti kɛ́ntɔ kɛ́tuɔkɛnɛ̀ Esibiti kó kukó mpɛɛ́mmɛ̀ kɔbɛ kɛ̀ bɛ̀ɛ kɔtɛní bɛmɔu kɛ̀ bɛ̀ ntíkú ditĩ̀nnì diɛrì. 9 Diyiè niínnì yiè, kɛ̀ bɛ̀ɛ tíí nkɛ́kɔutɛ́ diwũɔ̃tɔ̀nnì, kɛ yɛ̃́ bɛ̀ do bɑɑ́mmɛ̀ diwũɔ̃tɔ̀nnì kó dibɑnni kɛ́mmɔkɛ yɛwe yɛ̀yiekɛ̀ ndi. Kɛ̀ bɛ̀ɛ sɔɔtɛ́ kɛ́mbɑɑ̀ nkɛ dɔ̀ yɛwe yɛ̀yiekɛ̀. 10 Otɑ̃̀nkù yiénwè kó diyiè sipísìdɛ́ nɛ̀ ditɑ̃ɑ̃́nnì yiè, kɛ̀ Sɑdomɔɔ duɔ́ nkɛ̀ Isidɑyɛɛribɛɛ kò mbɛ ciɛ nɛ̀ diwɛ̀ì kɛ̀ bɛ̀ yɛ̀mmɛ̀ nnɑɑtinɛ̀ mɛsɑ̀ɑ̀ nti Yiɛ̀ nKuyie ndɔ̀ɔ̀ mɛ̀ Dɑfiti nɛ̀ Sɑdomɔɔ nɛ̀ bɛmbɛ ku nìtìbɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ.

Ti Yiɛ̀ nKuyie mbɛnkɛ dɛ̀ Sɑdomɔɔ

(Wéntɛ́ 1 Bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ 9:1-9 nɛ̀ 2 Bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ tɔ̃mmú 1:7-12)

11 Sɑdomɔɔ dèèmɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ nɛ̀ tɛkpɑ̀ɑ̀tìcĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kɛ́ sì dɔ̀ɔ̀ o yɛ̀mmɛ̀ do dɔ́ wèe sì dɔ̀ɔ̀mɛ̀. 12 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nkɔtɛní o borɛ̀ kɛyènkɛ̀ kóò nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: N kèèmu ɑ bɑ́ɑmmìi. Kɛ tɑ̃ɑ̃tɛ́ dɛ kó tɛcĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kɛ̀ di bo ndɛ̀ nni nfeu iwũɔ̃. 13 Kɛ̀ dɛ̀ dò ndiyiè mɑrì bo kɛ̀ n kpetínnɛ́ iwɛtibori kɛ̀ fɛtɑɑfɛ̀ tɛ̃́nkɛ í niu, yoo n duɔ́ nkɛ̀ fɛcofɛ fɛɛ̀ tɑnní dihɛì kɛ dì cɑ̀kɛ, yoo m bɔntɛ́ n nìtìbɛ̀ mutenkṹṹ, 14 kɛ̀ bɛmbɛ kubotí n dɔ̀ɔ̀ kù, bɛmbɛ n nìtìbɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ m bɔ̀útɛ́, kɛ n wɑmmú kɛ m bɑ̀ńtɛ̀, kɛ bùtínnɛ́ icɛ yɛiyi bɛ̀ tũ nyì. Nní mboní kɛĩ́nkɛ̀ kɛ́keè bɛ bɑ́ɑmmìi, kɛ́ bɛ̀ cĩ̀ɛ̃́ mbɛ yɛi, kɛ́tũntɛ dɛ̀ɛ̀ cɑ̀kɛ bɛ ɛì miɛkɛ, 15 kɛ́túótɛ́ yíe nnɛ̀ yɛwe yɛ̀ɛ̀ kpɑɑní n wúómmu kɛ kémmú bɛ̀ yó m bɑ́ntɛ̀ ìì bɑ́ɑmmìi dɛ kó tɛcĩ́ɛ̃̀tɛ̀ miɛkɛ. 16 N tɑ̃ɑ̃tɛ́mu dɛ kó tɛcĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kɛ tɛ̀ cɑ̃̀ńnɛ́ kɛ̀ n yètìrì bo nyu tɛ miɛkɛ sɑ̃́ɑ̃̀. N nɔ̀nfɛ̀ nɛ̀ n yɛ̀mmɛ̀ dɛ̀ yóó mbomu tɛ ĩ́nkɛ̀ yɛwe yɛmɔu. 17 Fɔ̃́ nSɑdomɔɔ nkɑ̀ɑ n tũ, ɑ cicɛ Dɑfiti do n tũ mmɛ̀ɛ̀ botí kɛ dɔɔri n yɛ̃ nhɑ ndɔɔri dɛ̀ɛ̀ kó dimɑ̀ɑ̀ kɛ pĩ́ n kuɔ́ nɛ̀ n tié. 18 N yóó fíímmu ɑ kpɑ̀ɑ̀tìkɑ̀rì n do dɔúnnɛ̀ ɑ cicɛ Dɑfiti dinùù kɛ́ nyɛ̃ ndɛ̀ yóó ndòmmɛ̀, kɛ bɛ́i kɛ dɔ̀: O cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ í yóó pɑɑ̀ okpɑ̀ɑ̀tì wèè bo mbɑkɛ́ Isidɑyɛɛribɛ. 19 Kɛ̀ di mɛ nni nyetɛ kɛ bùtínnɛ́ n kuɔ́ nɛ̀ n tié n di duɔ́ ndɛ̀ kɛ tũ̀nnɛ yɛbɔkɛ̀ kɛ kɔ̃nkù yɛ ììkɛ̀. 20 Dɛ mɔ̀nnì m bo di dɛitɛ díndi Isidɑyɛɛribɛ kɛtenkɛ̀ n di duɔ́ nkɛ̀ ĩ́nkɛ̀, kɛ́dootóo tɛcĩ́ɛ̃̀tɛ̀ n tɑ̃ɑ̃tɛ́ tɛ̀ kɛ̀ di bo ndɛ̀ yu n yètìrì. M bo di wɑ́mpùnnɛ kɛ̀ bɛ̀ n di dɑú ibotí imɔu miɛkɛ. 21 Dɛ mɔ̀nnì bɛ̀ɛ̀ bo m pɛ̃nkù dɛ kó tɛcĩ́ɛ̃̀tɛ̀ borɛ̀ dɛ̀ bo bɛ̀ di. Kɛ̀ bɛ̀ mbékú mùù te kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie ndɔ̀ɔ̀ miɛ ndɛ kó dihɛì nɛ̀ dɛ kó tɛcĩ́ɛ̃̀tɛ̀ tɛ̀ɛ̀ kó diyètìrì do feí. 22 Kɛ̀ bɛ̀ɛ bɛ̀ tɛ̃̀ńnɛ́ kɛ dɔ̀, bɛ̀ bùtínnɛ́ bɛ Yiɛ̀ nKuyie nku bɛ̀ yɛmbɛ̀ do tũ nkù kuù bɛ̀ dènnɛní Esibiti. Bɛ̀ tɑunnɛ̀ mɛ̀ɛ̀ kpɛ́í nkɛ yɛbɔkɛ̀, kɛ kɔ̃nkù yɛ ììkɛ̀ kɛ pĩ́ n yɛ tɔ̃mmú, dɛɛ̀ te kɛ̀ Kuyie mbɛ̀ bɔntɛ́ dɛ kó mɛyɛi mmɛmɔu.

8

Sɑdomɔɔ tũ̀ntɛmɛ̀ o kpɑ̀ɑ̀tìyuu

(1 Bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ 9:10-28)

1 Yɛbie nsipísìdɛ́ miɛkɛ nkɛ Sɑdomɔɔ mɑɑ́mɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ nɛ̀ o mɔ́mmuɔ nho kpɛtɛ. 2 Kòo wɛ̃tɛ kɛ́mɑɑ́nɛ̀ Udɑmmu do ò pɑ̃ yɛ̀ɛ̀ ɛkɛ̀ kɛ́duɔ́ nkɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ nyɛ̀ bo.

3 Kɛ̀ Sɑdomɔɔ kɔtɛ kɛ́do Amɑti ɛì dìì bo Tisobɑ ɛì bíɛ́kɛ̀ di kɔbɛ kɛ́ dì fìètɛ, 4 kɛ́mɑɑ́ Tɑdimɔɔ ɛì kó dikpɑ́ɑ̀ miɛkɛ nɛ̀ Amɑti tenkɛ̀ kó yɛhɛkɛ̀ yɛmɔu. Ò do yɛ̀ mɑɑ́ yɛ̀ kɛ bo ɑ̃nnɛ́ tidiitì nti. 5 Kòo mɑɑ́ Bɛti-Onɔɔ ɛì ditennì ĩ́nkɛ̀ nɛ̀ Bɛti-Onɔɔ dɛ fũ̀ɔ̃̀ bíɛ́kɛ̀ kɛ́ yɛ̀ fii nyiduotí, kɛ́kpetínnɛ́ yɛcɑ̀kɛ̀ kɛ́pɑ́ɑ́ nyimɑ́tìdɛí. 6 Kòo mɑɑ́nɛ̀ Bɑdɑti ɛì nɛ̀ yɛhɛkɛ̀ yɛmɔu kɛ́ɑ̃nnɛ́ tidiitì yɛ miɛkɛ nɛ̀ sikpɑ̀rìnɑɑsɛ̃ĩ́ nɛ̀ sisɛ̃ĩ́ dɛ̀ do bo yɛ̀ɛ̀ miɛkɛ kɛ́mɑɑ́ nɛ̀ ò dɔ́ dɛ̀ɛ̀ kó dimɑ̀ɑ̀ Sedisɑdɛmmu nɛ̀ ditɑ̃rì Dimɑɑ nɛ̀ o tenkɛ̀ kɛmɔu ò cɛ̃́nkɛ bɑkɛ́ kɛ̀ɛ̀ kó dimɑ̀ɑ̀.

7 Bɛnìtìbɛ̀ mɑbɛ̀ bɛɛ̀ do kpɑɑ́ bɛ tenkɛ̀ miɛkɛ bɛ̀ɛ̀ í tú Isidɑyɛɛribɛ: Itiibɛ nɛ̀ Amɔriibɛ nɛ̀ Pedisiibɛ nɛ̀ Efiibɛ nɛ̀ Sebusiibɛ. 8 Dɛ kó ibotí kó ibí iì do kpɑɑ́ bɛ cuokɛ̀, kɛ yɛ̃́ Isidɑyɛɛribɛ do í bɛ̀ kùɔmɛ̀. Sɑdomɔɔ do bɛ̀ pĩ̀ńnɛ́ muhɛikɛ̀ntɔ̃mmú mmu. Kɛ̀ bɛ̀ kpɑɑ́ mù pĩ nnɛ̀ yíenní. 9 Kɛ̀ Sɑdomɔɔ soó nyIsidɑyɛɛribɛ kɛ í mbɛ̀ pĩ̀ńnɛ́ mudɑɑtɔ̃mmú, kɛ́ bɛ̀ ndɔ̀ɔ̀ bɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀, kɛ̀ bɛ̀ɛ ntú bɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ iwɛ̃ĩ yɛmbɛ̀, kɛ́mbɑkɛ́ bɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ tɔu tikpɑ̀rìnɛntì, kɛ́mbɑkɛ́ bɛ̀ɛ̀ ɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ dèkù sikpɑ̀rìnɑɑsɛ̃ĩ́. 10 Okpɑ̀ɑ̀tì Sɑdomɔɔ do bɛ ntɑ̃ɑ̃tɛ́ kɛ̀ bɛ̀ mbɑkɛ́ o nìtìbɛ̀, bɛ̀ do bo sikɔusìdɛ́ nɛ̀ sipísìnùmmù ndi (250).

11 Kɛ̀ Sɑdomɔɔ duɔ́ nkòo pokù Esibiti kóo kpɑ̀ɑ̀tì kóo sɑpɑ̀ɑ̀ nyítɛ́ní Dɑfiti ɛì kɛ́kɔtɛ kɛ́tɑ tɛkpɑ̀ɑ̀tìcĩ́ɛ̃̀tɛ̀ okpɑ̀ɑ̀tì mɑɑ́ tɛ̀ o kpɛ́í. Okpɑ̀ɑ̀tì do bɛ́immu kɛ dɔ̀ o pokù í dò nkɛ́mbo Isidɑyɛɛribɛ kóo kpɑ̀ɑ̀tì Dɑfiti kpɑ̀ɑ̀tìcĩ́ɛ̃̀tɛ̀. Kɛ yɛ̃́ bɛ̀ do dɛ ntɑnnɛ́mɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie ntɑummɛ̀ tɔu. Nɛ̀ dɛ kpɛ́í nkɛ̀ tɛ̀ cɑ̃̀ɑ̃́.

12 Kɛ̀ Sɑdomɔɔ fíé iwũɔ̃ ti Yiɛ̀ nKuyie nkɛ́tuɔ ndiwũɔ̃tɔ̀nnì ò do kù dɔ̀ɔ̀ dì, kunku Kuyie ku cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kpɑ̃́nkpɑ̃́nkù ììkɛ̀. 13 Ò do tũ̀nnɛ Mɔyiisi do yɛ̃ mbɛ̀ nfeu mɛ̀ɛ̀ botí nku ti Yiɛ̀ nKuyie nyiwũɔ̃ kɛ tuɔ̀ mbɑ́ dìì yiè, nɛ̀ siom̀pùsi kpɛyi nnɛ̀ bɛtɑ̃ɑ̃̀pɑ̀mbɛ̀ kó yɛbɑɑ nkpɛyi nnɛ̀ Kuyie kó yɛbɑɑ ndiɛyɛ̀ bɛ̀ do bɑɑ̀ nyɛ̀ bɑ́ dìì benni, kucɛ mɛ̀tɑ̃ɑ̃ti pɛ̃́ɛ̃̀bɛ̀ bɛ̀ɛ̀ í kɔɔrɛnɛ̀ mutie mùù muuti dɛ kó dibɑnni nɛ̀ diyentɛ́bɑnni nɛ̀ titouti kpɛri. 14 Kɛ̀ Sɑdomɔɔ tũnnɛ o cicɛ Dɑfiti do yɛ̃ nwèe dɔɔ̀mɛ̀, kɛ́kɑnnɛ ikuɔ́ nìùbɛ̀ bɛ kó mutɔ̃mmú, kɛ́duɔ́ nDefiibɛ bɛ kɔ̃mu, kɛ̀ bɛ̀ bo ndiè kɛ sɑ̃ntí ti Yiɛ̀ nKuyie kɛ teénnɛ̀ ikuɔ́ nìùbɛ̀ bɛ tɔ̃mmú bɛ̀ dò nkɛ́mpĩ́ mmù bɑ́ dìì yiè. Kòo totí yɛbòrɛ̀ kó bɛbɑ̀rìbɛ̀ bɛ bòrɛ̀ bɛ bòrɛ̀, bɛ tĩ̀rɛ̀ dò ndòmmɛ̀, Kuyie nkóo nìtì Dɑfiti do ò nɑ̀kɛ́ kɛ́nyɛ̃ ndɛ̀ ndòmmɛ̀. 15 Kòo ntũ nhokpɑ̀ɑ̀tì Dɑfiti duɔ́ ndìì nùù ikuɔ́ nìùbɛ̀ nɛ̀ Defiibɛ kpɛ́í mbɛ̀ dò nkɛ́mpĩ́ mmùù tɔ̃mmú Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kpɑ̀tì bo tìì dieti miɛkɛ.

16 Mɛm̀mɛ Sɑdomɔɔ tɔ̃mmú mumɔu dɔ̀ɔ̀mɛ̀ sɛ́i, kɛ́túótɛ́ ò pũ̀ṹtɛ́ dìì yiè ti Yiɛ̀ nKuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀, kɛ́ntɔ kɛ́tuɔkɛnɛ̀ ò tɛ̀ dèèmɛ̀. Mɛm̀mɛ kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ dèèmɛ̀ pɑ́íí.

17 Kɛ̀ Sɑdomɔɔ kɔtɛ Esiyonni Kebɛɛ nɛ̀ Edɑti bíɛ́kɛ̀ dɑ̀mɛ́ɛ̀rì pɛɛ́mmɛ̀ Edɔmmu tenkɛ̀ miɛkɛ. 18 Kɛ̀ Udɑmmuu duɔ́nko bɑ̀tóòbɛ̀ nɛ̀ o kó bɛtɔ̃mbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ yɛ̃ dɑ̀mɛ́ɛ̀rì mɛsɑ̀ɑ̀, kɛ̀ bɛ̀ɛ nɛinɛ̀ Sɑdomɔɔ kó bɛtɔ̃mbɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ɛ kɔtɛ Ofii ɛì kɛ́tɔ mɛsɔɔ ntɔ́nnìbɛ̀ tɛpíítɛ̀ nɛ̀ bɛ̀tɑ̃ɑ̃ti, kɛ́kɔtɛ kɛ́ dɛ̀ duɔ́ nhokpɑ̀ɑ̀tì Sɑdomɔɔ.

9

Onitipokpɑ̀ɑ̀tì Sebɑɑ ɛì kou kɔ̀tɛmɛ̀ kɛ dɔu nSɑdomɔɔ

(Wéntɛ́ 1 Bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ 10:1-13)

1 Kɛ̀ Sɑbɑɑ ɛì kóo nitipokpɑ̀ɑ̀tìi keè Sɑdomɔɔ yètìrì dɛumɛ̀ kɛ́ndɔ́ kóò yɑ̀ɑ́kɛ́ nɛ̀ yɛnɑ́ɑǹhɑ̃ntíyɛ̀, kɛ́kɔtɛ Sedisɑdɛmmu kɛ́nnɛínɛ̀ o kó bɛtɔ̃mbɛ̀ pɛ́u nɛ̀ yòyóbɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ ntɔ mɛteniɛ nfɔ̃ɔ̃mɛ nɛ̀ mɛsɔɔ mpɛ́u nɛ̀ yɛtɑ̃́sɑ̀ɑ̀yɛ̀ yɛ̀ɛ̀ donku kpeńnì. Kɛ̀ bɛ̀ɛ tuɔkoo Sɑdomɔɔ borɛ̀, kòo ò nɑ̀kɛ́ o yɛ̀mmɛ̀ tɔ tìì kó dimɑ̀ɑ̀. 2 Kɛ̀ Sɑdomɔɔ ò tɛ̃̀ńnɛ́ ò ò bìékɛ́ tìì kó dimɑ̀ɑ̀ timɔu, ò í n yĩɛ̃kɛ tìmɑtì ò bo ò tɛ̃̀ńnɛ́mɛ̀. 3 Kɛ̀ Sebɑɑ ɛì kóo nitipokpɑ̀ɑ̀tìi yɑ̀ Sɑdomɔɔ ciìmɛ̀ nɛ̀ ò mɑɑ́ tɛ̀ɛ̀ kpɑ̀ɑ̀tìcĩ́ɛ̃̀tɛ̀, 4 kɛ́yɑ̀nɛ̀ tidiitì ò yo ntì nɛ̀ o kó bɛtũ̀mbɛ̀ tɑɑ̀ sìì cɛ̃́ĩ nɛ̀ bɛ̀ɛ̀ ò duɔ̀ mmɛnɑɑ̀ mbɛ̀ pĩ́ mmɛ̀ɛ̀ botí mutɔ̃mmú nɛ̀ bɛ̀ ɑ̃ tìì yɑ̀ɑ̀tì, kɛ́yɑ̀nɛ̀ bɛ̀ feu ìì wũɔ̃ ti Yiɛ̀ nKuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ miɛkɛ kɛ̀ dɛ̀ɛ ò di mmɛdiɛ̀ nkɛ́ ò kpeí. 5 Kòo nɑ́kɛ́ Sɑdomɔɔ kɛ dɔ̀: N do bo nh ɛì kɛ yo bɛ̀ nɑ̀ɑ́mmɛ̀ ɑ kpɛ́í nnɛ̀ ɑ ciìmɛ̀, kɛ̀ n tùɔ̀kɛní kɛ mɛ̀nkɛ sɔ̃́ ndɛ̀ mɛ ndò. 6 M mu ndo í yie, m mɛ n tùɔ̀kɛnímɛ̀ kɛ yɑ̀ dɛ̀ nɛ̀ n nɔ̀nfɛ̀. N yɑ̀mu kɛ sɔ̃́ mbɛ̀ do n nɑ̀kɛ́ tì í tùɔ̀kɛ n yɑ̀ dɛ̀ kó dikéè, n yɑ̀ kɑ̀ɑ ciì mpɛ̃ɛ̃tɛ́mu bɛ̀ n nɑ̀kɛ́ tì. 7 Dɛ̀ ńnɑɑti ɑ kó bɛnìtìbɛ̀! Dɛ̀ ńnɑɑti ɑ tɔ̃mbɛ̀, bɛmbɛ bɛ̀ɛ̀ dɑ bonɛ̀ sɑ̃́ɑ̃̀ kɛ kémmú ɑ ciì nkó tinɑ́ɑǹtì. 8 Ti Yiɛ̀ nKuyie nhɑ tũ nkù yètìrì ndɛu, kunku kùù dɑ dɔ́ kɛ dɑ kɑ̀nnɛ dikpɑ̀ɑ̀tìkɑ̀rì kɑ̀ɑ bo ntú okpɑ̀ɑ̀tì, kunku ti Yiɛ̀ nKuyie, kù dɔ́ mɛ̀ɛ̀ kpɛ́í nkɛ Isidɑyɛɛribɛ, kɛ dɔ́ bɛ̀ mbo sɑ̃́ɑ̃̀, dɛɛ̀ te kɛ̀ kù duɔ́ n kɑ̀ɑ bo mbɛ̀ bɑkɛ́ kɛ bɛ̀ bekùnɛ̀ kɛ̀ dɛ̀ wenni.

9 Mɛm̀mɛ kɛ̀ Sɑbɑɑ ɛì kóo nitipokpɑ̀ɑ̀tìi pɑ̃ Sɑdomɔɔ mɛsɔɔ ntɔ́nnìbɛ̀ bɛ̀tɑ̃ɑ̃ti nɛ̀ dikéè, nɛ̀ mɛteniɛ nfɔ̃ɔ̃mɛ pɛ́u nɛ̀ yɛtɑ̃́sɑ̀ɑ̀yɛ̀ yɛ̀ɛ̀ donku kpeńnì. Bɑ́ mɛteniɛ nfɔ̃ɔ̃mɛ mɑmɛ̀ tɛ̃́nkɛ í buotɛ́ kɛ mɑ̀nnɛ̀ onitipòkù Sebɑɑ ɛì kóo kpɑ̀ɑ̀tì do pɑ̃mɛ̀ okpɑ̀ɑ̀tì Sɑdomɔɔ.

10 Okpɑ̀ɑ̀tì Udɑmmu kó bɛtɔ̃mbɛ̀ nɛ̀ Sɑdomɔɔ kɔbɛ bɛɛ̀ do kɔ̀tɛ Ofii ɛì kɛ́tɔní mɛsɔɔ nɛ̀ dɛtekperɛ̀ kó idɛí nɛ̀ yɛtɑ̃́sɑ̀ɑ̀yɛ̀ yɛ̀ɛ̀ donku kpeńnì. 11 Kòo kpɑ̀ɑ̀tì Sɑdomɔɔ túótɛ́ dɛ kó idɛí kɛ́dɔɔ̀ yɛdɛtìsɑ̀kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ nɛ̀ o kpɛtɛ, kɛ́ i ndɔ̀ɔ̀nɛ̀ tibómbonti nɛ̀ tikùtìdùùtì bɛdèmbɛ̀ kpɛ́í. Bɛ̀ í yɑ̀ dɛ kó kubotí nɛ̀ bɛ̀ bomɛ̀ Sudɑɑ tenkɛ̀.

12 Kòo kpɑ̀ɑ̀tì Sɑdomɔɔ pɑ̃ Sebɑɑ ɛì kóo nitipokpɑ̀ɑ̀tì ò ò mɔɔ dɛ̀ɛ̀ kó dimɑ̀ɑ̀, kóò pɑ̃ kɛ̀ dɛ̀ɛ pɛ̃ɛ̃tɛ́ ò ò tɔní dɛ̀. Kòo wɛ̃tɛ o ɛì wenwe nɛ̀ o kó bɛtɔ̃mbɛ̀.

Bɛ̀ bɑ̀tɛmɛ̀ Sɑdomɔɔ kpɑ̀tì

(Wéntɛ́ 1 Bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ 10:14-29)

13 Mɛsɔɔ mmɛ̀ɛ̀ do ɔ̃ ntuɔ̀kùní Sɑdomɔɔ borɛ̀ dibenni dìmɑ́ɑ̀ miɛkɛ, mɛ cɛ̃́ɛ̃́kù do ɔ̃ mbo tɔ́nnì sipísìdɛ́ ndi, 14 kɛ́ nɛ́ mbúútí bɛpotɑndiɛbɛ̀ nɛ̀ bɛsɑ́m̀pɔ́bɛ̀ bɛ̀ ò yietì mɛ̀ɛ̀ sɔɔ mbɛ potɑntì kpɛ́í nɛ̀ Adɑbii ɛì kó bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ do ò yietì wèè dɑ̀mpóò nɛ̀ dihɛì kó kùmɑ̀ndɑ́ɑ̀bɛ̀ do ò tɔuní mɛ̀ɛ̀ sɔɔ nnɛ̀ timɑ́tì pɛ́ítì.

15 Kòo kpɑ̀ɑ̀tì Sɑdomɔɔ dɔɔ̀ mɛsɔɔ nkó tidɔpììtì diɛtì sikɔusìdɛ́ (200) kɛ̀ tì ntú mɛsɔɔ mmɑ́ɑ̀ bɛ̀ yìɛmmɛ̀ kɛ utɛ́ bɑ́ kùù sɔɔdɔpìkù kɛ̀ ku kó kucɛ̃́ɛ̃́kù mbo cìdóòbɛ̀ bɛ̀kuɔ̀. 16 Kòo dɔɔ̀nɛ̀ tisɔɔdɔpììtì tisɑ́m̀pɔ́tì sikɔusìtɑ̃ɑ̃ti (300) mɛsɔɔ mmɑ́ɑ̀, bɑ́ kùù sɔɔdɔpìkù kɛ̀ ku kó kucɛ̃́ɛ̃́kù mbo cìdóò bɛ̀tɑ̃ɑ̃ti, kɛ́deè kɛ́ tì tɑnnɛ́ tɛcĩ́ɛ̃̀tɛ̀ * bɛ̀ tu tɛ̀ Dimɑɑ túúkù.

17 Kòo kpɑ̀ɑ̀tìi dɔɔ̀ dikpɑ̀ɑ̀tìkɑ̀rì diɛrì nɛ̀ yɛpɑ́pɑ́nìì nkɛ́ dì dɑ̀ri mɛsɔɔ nsɑ̀ɑ̀mɛ̀. 18 Kɛ̀ dɛ kó dikpɑ̀ɑ̀tìkɑ̀rì mmɔkɛ yɛdɛtìsɑ̀kɛ̀ yɛ̀kuɔ̀ nɛ̀ o nɑɑ̀cɛ̀i yó nnɑ dɛ̀ kɛ̀ dɛ̀ ntú mɛsɔɔ, kɛ mɔkɛ ò níí yó nkɑri kòo bɑɑ̀ nyĩkú dɛ̀. Kòo dɔ̀ɔ̀ yɛcìrícìrɛ̀ yɛ̀dɛ́ɛ̀ kɛ́ yɛ̀ còńnɛ́ dikɑ̀rì píìtì tìdɛ́ dii nkubɑkù yoú dìtɛrì kùcɑ̃̀nku. 19 Kòo dɔ̀ɔ̀ dɛtɛrɛ̀ kɛ̀ dɛ̀ ndò nyɛcìrícìrɛ̀ kɛ́mbo tɛpíítɛ̀ nɛ̀ dɛ̀dɛ́rɛ̀ kòo dɛ̀ còńnɛ́ dikpɑ̀ɑ̀tìkɑ̀rì kó yɛdɛtìsɑ̀kɛ̀ ĩ́nkɛ̀, dɛ̀kuɔ̀ kubɑkù yoú, dɛ̀kuɔ̀ kucɑ̃̀nku. Bɛ̀ í dɔ̀ɔ̀ mɛ botí dikpɑ̀ɑ̀tìyuu mɑrì miɛkɛ.

20 Kòo kpɑ̀ɑ̀tì Sɑdomɔɔ kó ibòòkɛ imɔu ntú mɛsɔɔ mmɑ́ɑ̀, kɛ̀ tinɛntì tìì kó dimɑ̀ɑ̀ bo tɛcĩ́ɛ̃̀tɛ̀ bɛ̀ tu tɛ̀ Dimɑɑ túúkù kɛ̀ tì ntú mɛsɔɔ nsɑ̀ɑ̀mɛ̀ kpɛti, dɛ̀mɑrɛ̀ do í dɔ̀ɔ̀nɛ̀ timɑ́tì pɛ́ítì kɛ yɛ̃́ okpɑ̀ɑ̀tì Sɑdomɔɔ kó dimɔ̀nnì bɛ̀ do í wúómmɛ̀ ntimɑ́tì pɛ́ítì dɛ̀mɑrɛ̀ diɛrɛ̀. 21 Kɛ yɛ̃́ okpɑ̀ɑ̀tì do mɔkɛmɛ̀ bɑ̀tóòbɛ̀ kɛ̀ Udɑmmu kó bɛtɔ̃mbɛ̀ mbɛ̀ kɔ̀rìnɛ̀ Tɑdisisi. Yɛbie nyɛ̀tɑ̃ɑ̃ti miɛkɛ kɛ níí nkũntiní koò tɔní mɛsɔɔ nnɛ̀ timɑ́tì pɛ́ítì nɛ̀ yɛpɑ́pɑ́nìì nnɛ̀ iwɑɑ́ kpɛyɛ nɛ̀ tinɔ̀tì yɛfùrɛ̀ yɛdiɛyɛ̀ kpɛti.

22 Kòo kpɑ̀ɑ̀tì Sɑdomɔɔ kpenkɛ kɛ́pɛ̃ɛ̃tɛ́ kutenkù kó bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ bɛmɔu kɛ́ mbɛ̀ ciìnɛ̀. 23 Kɛ̀ kutenkù kumɔu kó bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ nwɑnti kɛ bo yɑ̀ Sɑdomɔɔ kɛ́kémmú tinɑ́ɑǹtì Kuyie nhò duɔ́ mmɛciì nkòo nɑ̀ɑ́ ntì. 24 Bɑ́ dìì benni kɛ̀ bɛ̀ ò tɔuní yɛpɑ̃rɛ̀: Timɑ́tì pɛ́ítì kó tinɛntì nɛ̀ mɛsɔɔ nkpɛti, nɛ̀ tiyɑ̀ɑ̀tì nɛ̀ tikpɑ̀rìnɛntì, nɛ̀ tùdɑ̀ɑ̀ríbɛ̀ nɛ̀ sisɛ̃ĩ́ nɛ̀ yɛsɑ̃mmɑrínnɑrɛ̀.

25 Sɑdomɔɔ do mɔkɛ sisɛ̃ĩ́ kó yɛtuo sikɔupísìnɑ̀ɑ̀ (4000) ndi sì bo ntɑɑ̀ dɛ̀ nɛ̀ sikpɑ̀rìnɑɑsɛ̃ĩ́. Bɛsɑ̃ndèèbɛ̀ tɛkɔupípíítɛ̀ nɛ̀ sikɔusìdɛ́ (12000), kɛ́ bɛ̀ kɑ̀nnɛ nɛ̀ bɛ sɛ̃ĩ́ yɛhɛkɛ̀ yɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀nkɑrɛ̀, nɛ̀ o borɛ̀ Sedisɑdɛmmu. 26 Kɛ̀ Sɑdomɔɔ mbɑkɛ́ bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ bɛmɔu, kɛ́dítɛ́ kukó ndiɛkù Efɑdɑti kɛ́ntɔ kɛ́tuɔkɛnɛ̀ Fidisitɛ̃ɛ̃bɛ kó dihɛì, kɛ́túótɛ́nɛ̀ Esibiti kó kumɑ̀nku. 27 Sɑdomɔɔ weè do te kɛ̀ timɑ́tì pɛ́ítì nsũ Sedisɑdɛmmu kɛ dònnɛ̀ yɛtɑ̃́rɛ̀ dòmmɛ̀ o miɛkɛ nɛ̀ dɛtekperɛ̀, kɛ pɛ̃ɛ̃tɛ́ dɛpùò ndòmmɛ̀ Mɛditedɑndee kóo dɑ̀mɛ́ɛ̀rì pɛɛ́mmɛ̀. 28 Sɑdomɔɔ kó sisɛ̃ĩ́ bɛ̀ do sì tɔní Esibiti nwe nɛ̀ yɛhɛkɛ̀ tɛyɛ̀ yɛmɔu.

Sɑdomɔɔ kumɛ̀

(Wentɛ́ 1 Bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ 11:41-43)

29 Sɑdomɔɔ tɔ̃mmú sɔmmu nɛ̀ ò mù ketɛ́mɛ̀ kɛ́ntɔ kɛ́tuɔkɛnɛ̀ kumɑ̀nku dɛ̀ wɑ̃̀rimu Kuyie mpɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑǹtò Nɑtɑ̃ɑ̃ tɔ̃mmú pɑ́tíri miɛkɛ. Kɛ wɑ̃̀ri Kuyie mpɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑǹtò Aiyɑ Sidoo ɛì kou kpɛri miɛkɛ. Kɛ wɑ̃̀ri Kuyie mpɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑǹtò Yedo yɑ̀ mɛ̀ɛ̀ bɛnkùmɛ̀ Nɛbɑti birɛ Sedoboɑmmu ĩ́nkɛ̀ mɛ̀ wɑ̃̀ri dìì pɑ́tíri miɛkɛ. 30 Sɑdomɔɔ do bo Sedisɑdɛmmu nwe kɛ́mbɑkɛ́ Isidɑyɛɛribɛ bɛmɔu kɛ dɔ̀ yɛbie nsipísìnɑ̀ɑ̀, 31 kɛ́kò nho yɛmbɛ̀ kũũ̀ nkɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ɛ ò kũnnɛ́ o cicɛ Dɑfiti ɛì, kòo birɛ Odoboɑmmu sɔɔtɛ́ o kpɑ̀tì.

SUDAA KPÀÀTÌBƐ̀ KÓ TINÁAŃTÌ

10

Sisɛmmu ɛì kɔbɛ tìímmɛ̀ kɛ totí dikpɑ̀ɑ̀tìyuu

(Wéntɛ́ 1 Bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ 12:1-15)

1 Kɛ̀ Odoboɑmmuu kɔtɛ Sisɛmmu ɛì Isidɑyɛɛribɛ do tíkú dɛ̀ bɛmɔu kɛ bo ò pĩ ntikpɑ̀tì. 2 Dɛ̀ do sɔ̃́ Nɛbɑti birɛ Sedoboɑmmu bo Esibiti nwe, ò do cokɛ́nɛ̀ okpɑ̀ɑ̀tì Sɑdomɔɔ nwe kɛ́ kɛ̀ kɔ̀tɛ, ò kɛ m bo kɛ́keè bɛ̀ tìímmɛ̀ kɛ́konní. 3 Kɛ̀ bɛɛ̀ tɔ̃ nkɛ̀ bɛ̀ɛ ò yùní kòo nɛinɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ bɛmɔu kɛ̀ bɛ̀ɛ kɔtɛ kɛ́yɑ̀ Odoboɑmmu kóò nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: 4 A cicɛ do ti pĩ̀ńnɛ́ mudɑɑtɔ̃mmú mmu kɛ̀ mù ti kɛ̀ìtɛ, ɑ mù nti yɑɑtɛ kɛ̀ ti mpĩ́ nhɑ tɔ̃mmú, 5 kòo bɛ̀ nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Yɛwe yɛ̀tɑ̃ɑ̃ti kó difɔ̃nkúò di wɛ̃tɛní kɛ́ n yɑ̀.

Kɛ̀ bɛ̀ɛ cíɛ́tɛ́. 6 Dɛ̀ mɛ nyĩ kòo kpɑ̀ɑ̀tì Odoboɑmmuu tíí mbɛkótíbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ do pĩ̀ńnɛ́ mutɔ̃mmú o cicɛ Sɑdomɔɔ ò kpɑɑ́ fòù dìì mɔ̀nni kɛ́ bɛ̀ bekɛ kɛ dɔ̀: Di yɛ̀mmɛ̀ dò n tɛ̃́nnɛ́ ɔ̃̀nti bɛ nnìtìbɛ̀?

7 Kɛ̀ bɛkótíbɛ̀ dɔ̀: Kɑ̀ɑ bɛ̀ pĩ mmɛsɑ̀ɑ̀, kɛ dɔɔri bɛ̀ dɔ́ dɛ̀ kɛ bɛ̀ nɑ̀ɑ́nnɛ̀ kɛ̀ dɛ̀ wenni bɛ̀ yó mpĩ́mmu ɑ tɔ̃mmú sɑ̃́ɑ̃̀.

8 Okpɑ̀ɑ̀tì Odoboɑmmu mɛ nyí nyie mbɛkótíbɛ̀ ò duɔ́ nyìì tié, kɛ́bekɛ bɛdɑpɑ̀mbɛ̀ o kó kutɔ̃nkù kɔbɛ bɛ̀ɛ̀ ò bonɛ̀ kɛ dɔ̀: 9 Bɛnìtìbɛ̀ tu m bɛ̀ yɑ̀ɑ̀tɛ mudɑɑtɔ̃mmú n cicɛ bɛ̀ pĩ̀ńnɛ́ mù, kɛ̀ mù bɛ̀ kɛ̀ìtɛ, di yɛ̀mmɛ̀ dò m bɛ̀ nɑ̀kɛ́ ɔ̃̀nti?

10 Kɛ̀ bɛ̀ɛ ò tɛ̃̀ńnɛ́ kɛ dɔ̀: Bɛnìtìbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ tu ɑ cicɛ bɛ̀ tou ndìì tɔu cɛ̃́ɛ̃̀, kɛ tú ɑ bɛ̀ yɑ̀ɑ̀tɛ̀ di cɛ̃́ɛ̃́kù, nɑ́kɛ́ bɛ kɛ dɔ̀: A nɔ́mbí yɑ̃ɑ̃rɛ̀ cɛ̃́ɛ̃́nɛ̀mu ɑ cicɛ kɑ. 11 Kɑ̀ɑ cicɛ do bɛ̀ tou dìì tɔu cɛ̃́ɛ̃̀ ɑ kpɛri bo pɛ̃ɛ̃tɛ́ mɛmmɛ, ɑ cicɛ do bɛ̀ tiènnɛ̀ idɑ́ nyi, kɛ̀ fɔ̃́ mbo mbɛ̀ tiènnɛ̀ yɛdɑ́ yɛ̀ɛ̀ ɑ̃ timɑ́tì yɛ yómmɛ̀.

12 Diyiè tɑ̃ɑ̃́nnì yiè Sedoboɑmmu nɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ɛ wɛ̃tɛní Odoboɑmmu borɛ̀, ò sòò bɛ̀ nɑ̀kɛ́ kɛ́nyɛ̃ mmù. 13 Kɛ̀ wèe sènkɛ̀rì bɛkótíbɛ̀ ò duɔ́ nyìì tié nkɛ́bɑɑo bɛnìtìbɛ̀ nɛ̀ mɛtɑnkperímɛ̀, 14 kɛ́tũnnɛ o kó kutɔ̃nkù kɔbɛ ò tié nyìì tié nkɛ́bɛ́i nkɛ dɔ̀: N cicɛ do di tou nditɔu cɛ̃́ɛ̃́rì, kɛ̀ n kpɛri bo pɛ̃ɛ̃tɛ́ mɛmmɛ, n cicɛ do di tiènnɛ̀ idɑ́ nyi, kɛ̀ mí m bo ndi tiènnɛ̀ yɛdɑ́ yɛ̀ɛ̀ ɑ̃ timɑ́tì yɛ yómmɛ̀.

Isidɑyɛɛribɛ kpɑ̀ɑ̀tìyuu totɛ́mɛ̀ kɛ̀ Odoboɑmmu mbɑkɛ́ Sudɑɑ kɔbɛ

(Wéntɛ́ 1 Bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ 12:16-25)

15 Mɛm̀mɛ kòo kpɑ̀ɑ̀tìi yetɛ bɛnìtìbɛ̀ ò bekɛ tì. Ti Yiɛ̀ nKuyie nkuù do dɔ̀ɔ̀ mɛmmɛ, kɛ̀ dɛ̀ bo yie nkɛ̀ kù do nɑ̀kɛ́ tìi dɔɔ̀. Kù do tì nɑ̀kɛ́ ku pɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑǹtò Aiyɑ nwe Nɛbɑti birɛ Sedoboɑmmu kpɛ́í.

16 Isidɑyɛɛribɛ sɔ̃́ ndìì mɔ̀nnì okpɑ̀ɑ̀tì í yie mbɛ kpɛti kóò nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀:

Ti kpɛti túnɛ̀ bɑ Dɑfiti Sɛsee birɛ kó tɛcĩ́ɛ̃̀tɛ̀,

ti wɛ̃ mbɑ tínti nɛ̀ we?

Tínti Isidɑyɛɛribɛ,

tí kònnɛ̀ kɛ̀ Dɑfiti birɛ mbɑkɛ́ dɛ cĩ́ɛ̃̀tɛ̀.

Mɛm̀mɛ kɛ̀ bɛ̀ɛ cíɛ́tɛ́ kɛ́kũṹ. 17 Dɛ mɔ̀nnì kɛ̀ Odoboɑmmu mbɑkɛ́ Sudɑɑ tempɛ̃ nkɔbɛ mɑ́ɑ̀, 18 kɛ́tɔ̃ nhAdodɑmmu wèè bɑkɛ́ bɛ̀ɛ̀ pĩ mmuhɛìkɛ̀ntɔ̃mmú Isidɑyɛɛribɛ borɛ̀, kɛ̀ bɛ̀ɛ ò bùɔ́tí yɛtɑ̃́rɛ̀ kɛ́kuɔ. Kɛ̀ Odoboɑmmuu yɑ̀ dɛ̀ fuutɛmɛ̀ kɛ́dekɛ o kpɑ̀rìnɑɑsɑ̃ntɛ̀ mɛcɑ̃ɑ̃ nkɛ́cokɛ́ kɛ́kɔtɛ Sedisɑdɑmmu. 19 Mɛm̀mɛ Isidɑyɛɛribɛ yɑ̀tɛnɛ̀mɛ̀ Dɑfiti cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ nɛ̀ yíenní.

11

Kuyie ndo nɑ̀kɛ́ tì ku pɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑǹtò Semmɑyɑɑ kòo tì bɛ́i

1 Kɛ̀ Odoboɑmmuu tuɔkɛ Sedisɑdɛmmu kɛ́tíí nSudɑɑ nɛ̀ Bɛnsɑmɛɛ dɛ kó bɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ nɔ mmudoò, kɛ̀ bɛ̀ mbo tɛkɔupíkɔ̀ùtɛ̀ nɛ̀ sikɔupípísìni (180000) kɛ̀ bɛ̀ bo kɔtɛ kɛ́pɔntɛ Isidɑyɛɛribɛ kó dikpɑ̀ɑ̀tìyuu, kɛ̀ dɛ kó yɛkpɑ̀ɑ̀tìyɔɔ wɛ̃tɛ kɛ́wɛ̃nnɛ́. 2 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie mbɛ́innɛ̀ ku kóo nìtì Semmɑyɑ kɛ dɔ̀: 3 Nɑ́kɛ́ Sɑdomɔɔ birɛ Odoboɑmmu Sudɑɑ kɔbɛ kóo kpɑ̀ɑ̀tì nɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ bɛmɔu bɛ̀ɛ̀ bo Sudɑɑ nɛ̀ Bɛnsɑmɛɛ dɛ tempɛ̃ mmiɛkɛ kɛ tú: 4 N yɛ̃ mbɛ̀ bɑ́ɑ́ kɔtɛ kɛ́dokɛ́nɛ̀ bɛ kɔbɛ. Bɑ́ wè wèe kò nho cĩ́ɛ̃̀tɛ̀. Míì yɛ̃ ndɛ̀ɛ̀ dɔ̀ɔ̀ dɛ̀ɛ dɔ̀ɔ̀.

Kɛ̀ bɛ̀ɛ tì kèè kɛ́ tì yie nkɛ́yóu bɛ̀ bo dokɛ́nɛ̀mɛ̀ Sedoboɑmmu.

Odoboɑmmu fiimmɛ̀ yɛhɛkɛ̀ mɑyɛ̀ iduotí

5 Kɛ̀ Odoboɑmmuu mbo Sedisɑdɛmmu kɛ́mɑɑ́ yɛhɛkɛ̀ Sudɑɑ tempɛ̃ mmiɛkɛ kɛ́ yɛ̀ fii nyiduotí. 6 Kòo mɑɑ́ Bɛtideɛmmu ɛì nɛ̀ Etɑmmu ɛì nɛ̀ Tekoɑɑ ɛì 7 nɛ̀ Bɛti-Sudi ɛì nɛ̀ Sokoo ɛì nɛ̀ Adudɑmmu ɛì 8 nɛ̀ Kɑti ɛì nɛ̀ Mɑdesɑɑ ɛì nɛ̀ Sifi ɛì 9 nɛ̀ Adodɑimmu ɛì nɛ̀ Dɑkiisi ɛì nɛ̀ Asekɑɑ ɛì 10 nɛ̀ Sodɑɑ ɛì nɛ̀ Ayɑnɔɔ ɛì nɛ̀ Ebunɔɔ ɛì. Dɛ kó yɛhɛkɛ̀ yɛɛ̀ tu Odoboɑmmu do mɑɑ́ yɛ̀, kɛ́mɑɑ́ iduotí kɛ́ yɛ̀ fii Sudɑɑ nɛ̀ Bɛnsɑmɛɛ bɛ tempɛ̃ mmiɛkɛ. 11 Kòo dɔɔ̀ kɛ́ yɛ̀ tũ̀ntɛ kɛ̀ yɛ̀ɛ kpenkɛ, kòo kɑnnɛ kùmɑ̀ndɑ́ɑ̀bɛ̀ yɛ miɛkɛ kɛ́ɑ̃nnɛ́ tidiitì nɛ̀ mɛkùɔ̀ nnɛ̀ mɛnɑɑ̀ nyɛ miɛkɛ, 12 kɛ́ɑ̃nnɛ́ tidɔpììtì nɛ̀ yɛkpɑ̃ɑ̃̀ bɑ́ dìì ɛì, mɛmmɛ kɛ̀ dɛ kó yɛhɛkɛ̀ɛ kpenkɛ mɛsɑ̀ɑ̀, Sudɑɑ kɔbɛ nɛ̀ Bɛnsɑmɛɛ kɔbɛ kɛ̀ bɛ̀ mbo o fɔ̃nkúò.

Ikuɔ́ nìùbɛ̀ nɛ̀ Defiibɛ bɛ wɛ̃nnɛ́nɛ̀mɛ̀ okpɑ̀ɑ̀tì

13 Ikuɔ́ nìùbɛ̀ nɛ̀ Defiibɛ bɛ̀ɛ̀ do cìɛ́tɛ́ Isidɑyɛɛri ɛì dimɔu miɛkɛ kɛ̀ bɛ̀ɛ konní kóò wɛ̃nnɛ́nɛ̀. 14  Kɛ yɛ̃́ Sedoboɑmmu nɛ̀ o bí bɛ̀ do yetɛmɛ̀ ikuɔ́ nìùbɛ̀ bo mpĩ́mmɛ̀ bɛ̀ Yiɛ̀ nKuyie nkuɔ́ tɔ̃mmú. Kɛ̀ bɛ̀ɛ yóu bɛ cɛ̃́ĩ nɛ̀ bɛ kpɛrɛ kɛ́kɔtɛ Sudɑɑ tempɛ̃ nSedisɑdɛmmu ɛì. 15 Sedoboɑmmu do wɑɑ́ nho mɔ́mmuɔ nho kó ikuɔ́ nìùbɛ̀ mbɛ kɛ̀ bɛ̀ bo nfeu iwũɔ̃ yɛtɔ̀rɛ̀ ĩ́nkɛ̀ nɛ̀ sitenkɑɑnìi ò dɔ̀ɔ̀ sì kɛ sì dònnɛ̀nɛ̀ yɛbɔdɑkɛ̀ nɛ̀ tinɑɑbiiti. 16 Isidɑyɛɛribɛ kó iwuɔ nyimɔu miɛkɛ bɛ̀ɛ̀ do dɔ́ kɛ́tũnnɛ ti Yiɛ̀ nKuyie nnɛ̀ bɛ yɛ̀mmɛ̀ mɛmɔu kɛ̀ bɛ̀ɛ tũnnɛ Defiibɛ kɛ́tuɔkɛ Sedisɑdɛmmu kɛ́fíé iwũɔ̃ ti Yiɛ̀ nKuyie mbɛ yɑ̀ɑ̀rìbɛ̀ do tũ nkù. 17 Kɛ̀ bɛ̀ɛ yíɛ́ Sudɑɑ kpɑ̀ɑ̀tìyuu muwɛ̃rímú, kɛ̀ Sɑdomɔɔ birɛ Odoboɑmmu kpɑ̀tìi kpenkɛ yɛbie nyɛ̀tɑ̃ɑ̃ti miɛkɛ, kɛ yɛ̃́ bɛ̀ do tũmmɛ̀ Dɑfiti nɛ̀ o birɛ Sɑdomɔɔ bɛ kó kucɛ yɛbie nyɛ̀tɑ̃ɑ̃ti ndi.

Odoboɑmmu kó kunɑɑ̀mùnkù

18 Odoboɑmmuu do puokɛ Mɑɑdɑti nwe, Yedimɔti kóo sɑpɑ̀ɑ̀. Yedimɔti cicɛ do tú Dɑfiti kòo yɔ̃ tú Abiyɑidi. Abiyɑiidi cicɛ do tú Ediɑbu, kɛ̀ Ediɑbu cicɛ tú Sɛsee. 19 Kɛ̀ Mɑdɑti bí ntú Yesusi nɛ̀ Semmɑdiɑ nɛ̀ Sɑɑmmu. 20 Mɑɑdɑti kó difɔ̃nkúò kɛ̀ Odoboɑmmuu puokɛ Abusɑdɔmmu kóo sɑpɑ̀ɑ̀ mMɑɑkɑ kɛ̀ wèe pɛitɛ́ Abiyɑ nɛ̀ Atɑii nɛ̀ Sisɑɑ nɛ̀ Sedomiti. 21 Kɛ̀ Odoboɑmmuu ndɔ́ Abusɑdɔmmu kóo sɑpɑ̀ɑ̀ mMɑɑkɑ kɛ̀ dɛ̀ɛ pɛ̃ɛ̃tɛ́ o pobɛ̀ tɔbɛ̀ nɛ̀ o pocĩɛ̃̀ nyɛmɔu. Ò do puokɛ bɛnitipòbɛ̀ tɛpíítɛ̀ nɛ̀ bɛ̀ni ndi kɛ́mmɔkɛ yɛpocĩɛ̃̀ nsipísìkuɔ̀, kɛ́pɛitɛ́ initidɑbí sipísìdɛ́ nɛ̀ ìni nɛ̀ initipobí sipísìkuɔ̀. 22 Kɛ̀ Odoboɑmmuu tɑ̃ɑ̃tɛ́ Mɑɑkɑ birɛ Abiyɑ kòò bo mbɑkɛ́ o kɔbɛ kɛ yɛ̃́ ò do dɔ́mɛ̀ wèe nɑɑ́ nhokpɑ̀ɑ̀tì. 23 Kɛ̀ Odoboɑmmuu pɛ́tɛ́ mɛciì nkɛ́ciɛ nho bí imɔu Sudɑɑ nɛ̀ Bɛnsɑmɛɛ bɛ tempɛ̃ nkó yɛhɛkɛ̀ yɛmɔu bɛ̀ fii nyɛ̀ iduotí, kɛ́ mbɛ̀ duɔ̀ ntidiitì mɛsɑ̀ɑ̀, kɛ́wɑɑ́ mbɛnitipòbɛ̀ pɛ́u kɛ́ bɛ̀ puó.

12

Okpɑ̀ɑ̀tì Sisɑki domɛ̀ Sudɑɑ kɔbɛ mudoò

(Wéntɛ́ 1 Bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ 14:25-28)

1 Odoboɑmmu kpɑ̀tì fìíkú dìì mɔ̀nnì kòo kpenkɛ, kɛ́yóu ò bo ntũmmɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nkó ikuɔ́, kɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ bɛmɔu ò tũ̀nnɛ kɛ́ ì yóu. 2 Okpɑ̀tì benni nummurì miɛkɛ kɛ̀ Esibiti kóo kpɑ̀ɑ̀tì Sisɑkii do Sedisɑdɛmmu mudoò kɛ yɛ̃́ bɛ̀ do yetɛmɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie. 3 Sisɑki do tɔ sikpɑ̀rìnɑɑsɛ̃ĩ́ tɛkɔùpíítɛ̀ nɛ̀ sikɔusìdɛ́ (1200) ndi nɛ̀ sisɛ̃ĩ́ nɛ̀ si dèèbɛ̀ sikɔupípísìkuɔ̀ (60000) nɛ̀ bɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ pɛ́u bɛ̀ɛ̀ bonní Esibiti nɛ̀ Dibii kɔbɛ nɛ̀ Suki kɔbɛ nɛ̀ Etiopii kɔbɛ 4 koò fietɛ Sudɑɑ ɛkɛ̀ iduotí fitɛ́ yɛ̀ kɛ́ntɔ kɛ́tuɔkɛnɛ̀ Sedisɑdɛmmu. 5 Sisɑki tɔ̀ɔ́nní dìì mɔ̀nnì Odoboɑmmu nɛ̀ Sudɑɑ ɛì kó bɛkótíbɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ɛ cokɛ́ kɛ́kɔtɛ Sedisɑdɛmmu kɛ̀ Kuyie mpɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑǹtò Semmɑyɑɑ kɔtoo okpɑ̀ɑ̀tì Odoboɑmmu nɛ̀ o kó bɛtũ̀mbɛ̀ borɛ̀ kɛ́ bɛ̀ nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Ti Yiɛ̀ nKuyie ntú di kù bɔntóomu dɛɛ̀ te kɛ̀ kù yóu kɛ̀ di tɑ okpɑ̀ɑ̀tì Sisɑki kó sinɔu miɛkɛ.

6 Isidɑyɛɛribɛ kó bɛkótíbɛ̀ nɛ̀ okpɑ̀ɑ̀tì kɛ̀ bɛ̀ɛ yie mbɛ cɑɑ̀rìmɛ̀ kɛ́bɛ́i nkɛ dɔ̀: Ti Yiɛ̀ nKuyie nhɑ nɑɑtimu.

7 Ti Yiɛ̀ nKuyie yɑ̀ dìì mɔ̀nnì bɛ̀ bɑntɛ́mɛ̀ bɛ cɑɑ̀rìmɛ̀ kɛ́nɑ́kɛ́ Semmɑyɑ kɛ dɔ̀: Bɛ̀ mɛ̀ mbɑntɛ́mɛ̀ bɛ cɑɑ̀rìmɛ̀ n yí yóó bɛ̀ kùɔ, dɛ̀ bo nyóó yĩ́ sɑ́m̀pɔ́ kɛ̀ m bɛ̀ dɛɛtɛ́mu, m miɛkɛ í yóó bɛ̀ yɛ̀ Sedisɑdɛmmu ɛì kɛ̀ n duɔ́ nkɛ̀ Sisɑkii bɛ̀ kùɔ. 8 Sisɑki nɛ́ yóó bɛ̀ nɑmu, kɛ̀ bɛ̀ɛ ò bɔ̀útɛ́ kɛ́bɑntɛ́ bɛ̀ bo mpĩ́mmɛ̀ n kó mutɔ̃mmú nɛ̀ bɛ̀ bo mpĩ́mmɛ̀ yɛkpɑ̀ɑ̀tìyɔ tɛyɛ̀ kɔ̃mu dɛ cɑ̃̀ɑ̃́ ndɛ̀.

9 Mɛm̀mɛ Esibiti kóo kpɑ̀ɑ̀tì Sisɑki domɛ̀ Sedisɑdɛmmu mudoò kóò pɔ̀ntɛ, kɛ́túótɛ́ ti Yiɛ̀ nKuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kó tikpɑ̀tì nɛ̀ tɛkpɑ̀ɑ̀tìcĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kpɛti timɔu, kɛ́túótɛ́nɛ̀ tisɔɔdɔpììtì Sɑdomɔɔ do dɔ̀ɔ̀ tì. 10 Kòo kpɑ̀ɑ̀tì Odoboɑmmuu dɔɔ̀ disɔɔwũɔ̃̀ kó tidɔpììtì kɛ́fɔ́ɔ́ ntisɔɔdɔpììtì kó difɔ̃̀tìrì kɛ́ tì bɑ̀nnɛ tihɑ̃ɑ̃pɔ̀ntì tìì bɑ̀ɑ̀ tɛkpɑ̀ɑ̀tìcĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kó dibòrì. 11 Kòo kpɑ̀ɑ̀tì níí nkɔri ti Yiɛ̀ nKuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ tì tɔ, kòò kò mbɛ̀ɛ tì kɔ̀tɛnɛ̀ tihɑ̃ɑ̃pɔ̀ntì tìì bɑ̀ɑ̀ tɛkpɑ̀ɑ̀tìcĩ́ɛ̃̀tɛ̀ ti kó kudieku.

12 Okpɑ̀ɑ̀tì Odoboɑmmu do kɛ̃́kùnnɛ mɛ̀ɛ̀ kpɛ́í nhomɑ́ɑ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nyììkɛ̀ dɛɛ̀ do te kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nyóu bɑ́ kù miɛkɛ í nhò do. Dɛmɔu dɛɛ̀ do í cɑ̀kɛ Sudɑɑ tenkɛ̀ miɛkɛ.

Odoboɑmmu kpɑ̀tì tùɔ̀kɛmɛ̀ ti mɑ̀nku

(Wéntɛ́ 1 Bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ 14:21-24,29-31)

13 Kòo kpɑ̀ɑ̀tì Odoboɑmmu ntɔ tikpɑ̀tì kɛ bo Sedisɑdɛmmu kòo kpɑ̀ɑ̀tìyuu fííkú mɛsɑ̀ɑ̀. Odoboɑmmu do yóó di tikpɑ̀tì kɛ mɔkɛ yɛbie nsipísìnɑ̀ɑ̀ nɛ̀ dìmɑ́ɑ̀ ndi, kɛ́ntɔ tikpɑ̀tì kɛ dɔ̀ yɛbie ntɛpíítɛ̀ nɛ̀ yɛ̀yiekɛ̀ kɛ bo Sedisɑdɛmmu, ti Yiɛ̀ nKuyie ntɑ̃ɑ̃tɛ́ dìì ɛì Isidɑyɛɛribɛ wuɔ nyimɔu miɛkɛ kɛ̀ bɛ̀ bo ndì yu ku yètìrì. O yɔ̃ do tú Amɔniibɛ botí kou nwe kòo yètìrì tu Nɑmɑ. 14 Odoboɑmmu í n duɔ́ nhomɑ́ɑ̀ kɛ bo bɑntɛ́ ti Yiɛ̀ nKuyie ndɔ́ dɛ̀. Kɛ̀ dɛɛ̀ nte kɛ̀ wèe dɔɔ̀ dɛ̀ɛ̀ í wenni.

15 Odoboɑmmu dɔɔ̀rìmɛ̀ mɛmɔu ò ketɛ́mɛ̀ nɛ̀ o dèntɛmɛ̀ dɛ̀ wɑ̃̀rimu Kuyie mpɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑǹtò Semmɑyɑ tɔ̃mmú pɑ́tíri miɛkɛ nɛ̀ Kuyie mpɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑǹtò Yedo tɔ̃mmú pɑ́tíri miɛkɛ. Odoboɑmmu nɛ̀ Sedoboɑmmu bɛ̀ do dokùmu sɑ̃́ɑ̃̀. 16 Kɛ̀ Odoboɑmmuu kò nho yɛmbɛ̀ kũũ̀ nkɛ̀, kɛ̀ bɛ̀ɛ o kũnnɛ́ Dɑfiti ɛì kòo birɛ Abiyɑ sɔɔtɛ́ o kpɑ̀tì.

13

Abiyɑ do tɔmɛ̀ tikpɑ̀tì

(Wéntɛ́ 1 Bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ 15:1-8)

1 Sedoboɑmmu kpɑ̀tì benni tɛpíítɛ̀ nɛ̀ diniínnì miɛkɛ nkɛ Abiyɑ nɑɑ́mmɛ̀ Sudɑɑ kɔbɛ kóo kpɑ̀ɑ̀tì, 2 kɛ́ntɔ tikpɑ̀tì kɛ̀ dɔ̀ yɛbie nyɛ̀tɑ̃ɑ̃ti kɛ bo Sedisɑdɛmmu. Ò yɔ̃ yètìrì do tú Mikɑyɑ nwe, Kibeɑ ɛì kou Udiyɛɛdi weè do ò pɛitɛ́.

Abiyɑ nɛ̀ Sedoboɑmmu bɛ̀ do dokùmu sɑ̃́ɑ̃̀. 3 Kɛ̀ Abiyɑ ítɛ́ kɛ bo dokɛ́nɛ̀ Sedoboɑmmu kɛ́nnɛínɛ̀ bɛkpɑ̀rìnuɔmbɛ yɛkɔ̃m̀bɔ̀ yɛmbɛ̀ sikɔupíkɔ̀ùsìnɑ̀ɑ̀ (400000) kɛ̀ Sedoboɑmmuu bɑ́ɑ́tí nɛ̀ o kɔbɛ yɛkɔ̃m̀bɔ̀ yɛmbɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ mbo sikɔupíkɔ̀ùsìni (800000) kɛ bo ò dokɛ́nɛ̀. 4 Kɛ̀ Abiyɑ dekɛ kɛ́ncómmú Efɑdɑimmu tɑ̃rì yómmɛ̀ bɛ̀ tu dɛ̀ Semɑdɑimmu, kɛ́pĩɛ̃kɛ́ kɛ dɔ̀: Sedoboɑmmu nɛ̀ díndi Isidɑyɛɛribɛ dimɔu kémmúnɛ̀! 5 Di nyɛ̃́ kɛ dò nti Yiɛ̀ nKuyie nyIsidɑyɛɛribɛ tũ nkù kuù duɔ́ ntikpɑ̀tì Dɑfiti nɛ̀ o bí, kù ò dɔ̀ɔ̀nɛ̀ mɛ̀ɛ̀ tɑummɛ̀ í yóó tɔ̃tɛ. Kù do ò nɑ̀kɛ́mu kɛ tú wenwe nɛ̀ o bí bɛɛ̀ yó mbɑkɛ́ Isidɑyɛɛribɛ sɑ̃́ɑ̃̀. 6 Bɑ́ nɛ̀ mɛmmɛ kɛ̀ Dɑfiti birɛ Sɑdomɔɔ kóo tɔ̃ntì Sedoboɑmmu Nɛbɑti birɛɛ yetɛ o yiɛ̀ nkpɛti kɛ́ nhò dokùnɛ̀. 7 Odoboɑmmu do kpɑɑ́ kɛ bɛmmu kɛ̀ mɛyɛ̀mmɛ̀ nhò dónnì kɛ̀ bɛnitiyonkubɛ nɛ̀ bɛsĩ́ntɛ́nìtìbɛ̀, kɛ̀ bɛ̀ɛ tíí nho borɛ̀ kóò nɑ. 8 Di mmɔ̀nnì di dɔ́ kɛ́dokɛ́nɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nkó dikpɑ̀ɑ̀tìyuu ndi kù tɑ̃ɑ̃tɛ́ dì kɛ di duɔ́ mmí nDɑfiti birɛ. Di sũmu mɛdiɛ̀ kɛ tɔ sibɔɔtenkɑɑnìi mɛsɔɔ nkpɛsi sìì dònnɛ̀ tinɑɑbiiti Sedoboɑmmu do dɔ̀ɔ̀ sì kɛ̀ sì tu di kó kuyie. 9 Díì bɛ̀ti ti Yiɛ̀ nKuyie nkuɔ́ nìùbɛ̀ Anɔɔ yɑɑ̀bí nɛ̀ Defiibɛ kɛ ɑ̃nnɛ́ di kó ikuɔ́ nìùbɛ̀ ibotí tɛì kɔ̃mɛ. Kɛ̀ wèè cɛ̃́nkɛ kɔ̀tɛnní dinɑɑdɑɑ̀ nɛ̀ yɛpedɑkɛ̀ yɛ̀yiekɛ̀ kɛ tú ò dɔ́ kɛ́ntú ikuɔ́ nìùtì dí ò dɔ̀ɔ̀ ikuɔ́ nìùtì nɛ̀ dimɑ́ɑ̀ bɑ́ Kuyie nyí ò yĩ ikuɔ́ nìùtì. 10 Tínti biɛ tũ nti Yiɛ̀ nKuyie nku, ti í kù bùtínnɛ́ Anɔɔ yɑɑ̀bí iì tu ikuɔ́ nìùbɛ̀, kɛ̀ Defiibɛ pĩ mbɛ tɔ̃mmú, 11 kɛ feu ti Yiɛ̀ nKuyie nyiwũɔ̃ ti kpɛ́í dikṹnweńnì nɛ̀ kuyuoku kɛ tuɔ̀, kɛ tuɔ̀nnɛ̀ tihúúntì fɔ̃ɔ̃ti kɛ dɑkù pɛ̃́ɛ̃̀ tɑ́bùrì sɑ̀ɑ̀wè ĩ́nkɛ̀. Kɛ tuɔ̀mmu tɛsɔɔfitíkɛ̀kɛ̀tɛ̀ bɑ́ kùù yuoku. Tínti tũmmu ti Yiɛ̀ nKuyie kùù ti te ku kuɔ́, kɛ̀ díndi kù bùtínnɛ́. 12 Kuyie nti bonɛ̀mu kɛ ti ni kɛ̀ ikuɔ́ nìùbɛ̀ bo kɛ tɔ sikpɑ̀rìheú kɛ bo eé mɛdiɛ̀ nkɛ̀ tí di dokɛ́nɛ̀. Isidɑyɛɛribɛ di bɑ́ɑ́ dokɛ́nɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie ndi yɛmbɛ̀ do tũ nkù. Di í yóó nɑ.

13 Kɛ̀ Sedoboɑmmuu duɔ́ nkɛ̀ bɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ɛ kɔ́ntɛ́ kɛ́ bɛ̀ dintɛ́ bɛ fɔ̃nkúò bíɛ́kɛ̀. Mɛm̀mɛ kɛ̀ bɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ mɑbɛ̀ mbo bɛ ììkɛ̀, bɛtɔbɛ̀ bɛ fɔ̃nkúò. 14 Sudɑɑ kɔbɛ wɛ̃̀ɛ̃̀tɛ dìì mɔ̀nnì kɛ́yɑ̀ bɛ̀ bɛ̀ cɛ̃̀tinnɛ̀mɛ̀ kɛ́kuɔ́nnɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie, kɛ̀ ikuɔ́ nìùbɛ̀ɛ eé sikpɑ̀rìheú. 15 Kɛ̀ Sudɑɑ kɔbɛɛ uu kɛ́nhúú kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie ndokɛ́nɛ̀ Sedoboɑmmu nɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ bɛmɔu, Abiyɑ nɛ̀ Sudɑɑ kɔbɛ bɛ ììkɛ̀. 16 Kɛ̀ Isidɑyɛɛribɛɛ cokɛ́, kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie mbɛ̀ ɑ̃nnɛ́ Sudɑɑ kɔbɛ nɔu miɛkɛ. 17 Kɛ̀ bɛ̀ɛ bɛ̀ nɑ mɛdiɛ̀ nkɛ́kuɔ bɛkpɑ̀rìnuɔmbɛ sikɔupíkɔ̀ùsìnùmmù (500000). 18 Kɛ̀ Isidɑyɛɛribɛɛ di ifɛi dɛ yiè mɛdiɛ̀ nkɛ̀ Sudɑɑ kɔbɛɛ bɛ̀ ɑutɛ́ kɛ yɛ̃́ bɛ̀ do ĩkúmɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nyĩ́nkɛ̀ nkɛ bɛ yɛmbɛ̀ do tũ nkù. 19 Kɛ̀ Abiyɑ bɛti Sedoboɑmmu kɛ́fietɛ Betɛɛdi ɛì nɛ̀ Yesɑnnɑ ɛì nɛ̀ Efunɔɔ ɛì, nɛ̀ yɛhɛkɛ̀ yɛ̀ɛ̀ yɛ̀ tɔ̀kɛ́nɛ̀.

20 Abiyɑ kó tikpɑ̀tì miɛkɛ Sedoboɑmmu í mmɔkɛ muwɛ̃rímú, dɛ kó difɔ̃nkúò kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nhò potɛ́ kòo kú. 21 Kɛ̀ Abiyɑ kpɑ̀tìi fííkú kɛ̀ wèe puokɛ bɛnitipòbɛ̀ tɛpíítɛ̀ nɛ̀ bɛ̀nɑ̀ɑ̀ kɛ́pɛitɛ́ initidɑbí sipísìdɛ́ nɛ̀ ìdɛ́ì initipobí tɛpíítɛ̀ nɛ̀ ìkuɔ̀.

22 Abiyɑ dɔ̀ɔ̀ dɛ̀ɛ̀ kó dimɑ̀ɑ̀ dɛ̀ wɑ̃̀rimu Kuyie mpɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑǹtò Yedo pɑ́tíri miɛkɛ. 23 Dɛ kó difɔ̃nkúò kɛ̀ Abiyɑ kò nho yɛmbɛ̀ kũũ̀ nkɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ɛ ò kũnnɛ́ Dɑfiti ɛì, kòo birɛ Asɑɑ sɔɔtɛ́ o kpɑ̀tì.

Asɑɑ do tɔmɛ̀ tikpɑ̀tì

(Wéntɛ́ 1 Bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ 15:9-11)

Asɑɑ tɔ dìì mɔ̀nnì tikpɑ̀tì kɛ̀ dihɛì bo mɛom̀pùmɛ̀ miɛkɛ nkɛ kɛ dɔ̀ yɛbie ntɛpíítɛ̀.

14

1 Kɛ̀ Asɑɑ ndɔɔri dɛ̀ɛ̀ wenni kɛ síɛ́ o Yiɛ̀ nKuyie nyììkɛ̀, 2 kɛ́puɔ nyibotí tɛì kó yɛbɔɔwũɔ̃tɔ̀rɛ̀ kɛ́díɛ́ yɛtɔ̀rɛ̀, kɛ́puɔ nyɛbɔɔtɑ̃́rɛ̀ bɛ̀ do fìíkú yɛ̀, kɛ́u itedɛí. 3 Kòo nɑ́kɛ́ Sudɑɑ kɔbɛ kɛ dɔ̀ bɛ̀ɛ wɛ̃tɛ kɛ́wɑmmú ti Yiɛ̀ nKuyie mbɛ yɛmbɛ̀ do tũ nkù, kɛ́ndɔɔri ku kuɔ́ nɛ̀ ku tɑnnɔ̀ yɛ̃ mmù. 4 Kɛ̀ wèe dɛitɛ yɛtɔ̀rɛ̀ yɛmɔu yɛ̀ɛ̀ do bo Sudɑɑ ɛkɛ̀ miɛkɛ kɛ́puɔ ndibɔɔtɑ̃́rì* bɛ̀ do tuɔ̀ ndì tihúúntì. Dɛ mɔ̀nnì kɛ̀ mɛom̀pùmɛ̀ mbo dihɛì dimɔu miɛkɛ. 5 Dɛ kó difɔ̃nkúò kòo mɑɑ́ yɛhɛkɛ̀ Sudɑɑ tenkɛ̀ kɛmɔu miɛkɛ, kɛ́ yɛ̀ fii nyiduotí. Kɛ̀ bɛ̀ mbo diwɛ̀ì miɛkɛ bɑ́ òmɔù í bɛ̀ dokùnɛ̀ dɛ kó yɛbie mmiɛkɛ, ti Yiɛ̀ nKuyie nkuù do bɛ̀ duɔ́ mmɛom̀pùmɛ̀, 6 kɛ̀ Asɑɑ nɑ́kɛ́ Sudɑɑ kɔbɛ kɛ̀ dɔ̀: Ti mɑɑ́nɛ̀ yɛhɛkɛ̀ kɛ́ yɛ̀ fii nyiduotí, kɛ́ɑ̃nnɛ́ yɛdèrɛ̀ kɛ́kpetínnɛ́ yɛcɑ̀kɛ̀ kɛ́pɑ́ɑ́ nyimɑ́tìdɛí. Dihɛì kpɑɑ́ bomu ti nɔu miɛkɛ, kɛ yɛ̃́ ti wɛ̃̀tɛ kɛ wɑmmúmɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nku, kɛ̀ kù ti duɔ́ mmɛom̀pùmɛ̀ dihɛì dimɔu.

Mɛm̀mɛ kɛ̀ bɛ̀ɛ mɑɑ́ dihɛì bɛ̀ dɔ́mɛ̀.

7 Asɑɑ kó bɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ Sudɑɑ kó kuwuɔ nkɔbɛ do bo sikɔupíkɔ̀ùsìtɑ̃ɑ̃ti ndi (300000) kɛ tɔ tidɔpììtì diɛtì nɛ̀ yɛkpɑ̃ɑ̃̀, kɛ̀ Bɛnsɑmɛɛ kɔbɛ mbo sikɔupíkɔ̀ùsìdɛ́ nɛ̀ sikɔupípísìni (280000) kɛ tɔ tidɔpììtì tisɑ́m̀pɔ́tì nɛ̀ dɛtɑ̃nnɛ̀. Bɛmɔu kɛ̀ bɛ̀ tu bɛkpɑ̀rìnuɔmbɛ yɛkɔ̃m̀bɔ̀ yɛmbɛ̀. 8 Dɛ kó difɔ̃nkúò kɛ̀ Etiopii ɛì kou Sedɑɑ ítɛ́ nɛ̀ bɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ sikɔupíkɔ̀ùpí kɛ bo bɛ̀ dokɛ́nɛ̀ kɛ́ntɔ sikpɑ̀rìnɑɑsɛ̃ĩ́ sikɔusìtɑ̃ɑ̃ti (300) kɛ̀ bɛ̀ɛ tuɔkoo bɛ̀ tu dɛ̀ Mɑdesɑɑ. 9 Kɛ̀ Asɑɑ ítɛ́ kɛ bo bɛ̀ dokɛ́nɛ̀ kɛ́ bɛ̀ wetínnɛ́ Sefɑtɑɑ biriku miɛkɛ Mɑdesɑɑ. 10 Kɛ̀ Asɑɑ kuɔ́nnɛ̀ o Yiɛ̀ nKuyie nkɛ dɔ̀ n Yiɛ̀ fɔ̃́ɔ̃̀ mɑ́ɑ̀ ɔ̃ɔ̃ nɑ kɛ́dɛɛtɛ́ ocĩ̀rì kɛ̀ fɔ̃́ɔ̃̀ dɛɛrí okperì, ti teennɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie ti ĩkú fɔ̃́ɔ̃̀ ĩ́nkɛ̀. Nɛ̀ ɑ kó diyètìrì ndi ti kɔ̀tɛnímɛ̀ kɛ bo dokɛ́nɛ̀ dɛ kó ditĩ̀nnì diɛrì. Ti Yiɛ̀ nKuyie nfɔ̃́ɔ̃̀ ti te ɑ bɑ́ɑ́ yóu kòo nìtì weè dɑ nɑ.

11 Dɛ mɔ̀nnì kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nteennɛ̀ Asɑɑ nɛ̀ o kɔbɛ kɛ̀ bɛ̀ɛ nɑ Etiopii ɛì kɔbɛ kɛ̀ bɛ̀ɛ cokɛ́. 12 Kɛ̀ bɛ̀ɛ bɛ̀ bɛ̀ti kɛ́tuɔkɛnɛ̀ Kedɑɑri kɛ́ bɛ̀ kùɔ bɛmɔu bɑ́ òmɔù í nyentɛ́ ti Yiɛ̀ nKuyie nkɔbɛ bɛɛ̀ do bɛ̀ ɑutɛ́ kɛ́ɛí bɛ kpɛrɛ mɛdiɛ̀, 13 kɛ́potɛ́ yɛhɛkɛ̀ yɛ̀ɛ̀ tɔ̀kɛ́nɛ̀ Kedɑɑri ɛì yɛ kɔbɛ. Bɛ kpɛrɛ bɛ̀ do mɔkɛ dɛ̀ do sũmu mɛdiɛ̀ nkɛ̀ bɛ̀ɛ dɛ̀ ɛí. Ti Yiɛ̀ nKuyie nkuù do bɛ̀ ɑ̃nnɛ́ kufɔ̃wɑɑ́ nkɛ̀ bɛ̀ɛ bɛ̀ ɑutɛ́, 14 kɛ́tɑ bɛɔ̃cɛ̃mbɛ kó yɛkɑrɛ̀ kɛ́kpɑɑkɛ ipe pɛ́u nɛ̀ yòyóbɛ̀ kɛ́kònnɛ̀ Sedisɑdɛmmu.

15

Asɑɑ pùɔmmɛ̀ sibɔɔtenkɑɑnìi

(Wéntɛ́ 1 Bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ 15:12-15)

1 Kɛ̀ Kuyie nYɑɑ́ ncútɛ́ní Odɛdi birɛ Asɑdiɑ ĩ́nkɛ̀. 2 Kòo ítɛ́ kɛ́kɔtɛ kɛ́conɛ̀ Asɑɑ kóò nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Fɔ̃́ nhAsɑɑ nɛ̀ Sudɑɑ kɔbɛ nɛ̀ Bɛnsɑmɛɛ kɔbɛ, kémmúnɛ̀! Ti Yiɛ̀ nKuyie ndi bonɛ̀ di kù bonɛ̀ dìì mɔ̀nnì ndi, kɛ̀ di kù wɑmmú, di yóó kù yɑ̀mu, kɛ̀ di mɛ nkù bùtínnɛ́, kù di bútínnɛ́. 3 Isidɑyɛɛribɛ dɛ̀ mɔ̀ntɛ di í tũmmɛ̀ Kuyie, di mɛ nyí mɔkɛ ikuɔ́ nìùtì wèè di tiè, bɑ́ di í mɔkɛ Kuyie nkuɔ́. 4 Kɛ tɑ mɛsémmɛ̀ miɛkɛ, kɛ wɛ̃̀tɛ kɛ wɑmmú di Yiɛ̀ nKuyie nyIsidɑyɛɛribɛ do tũ nkù, kɛ̀ kùu yóu kɛ̀ di kù yɑ̀. 5 Dɛ kó yɛmɔ̀rɛ̀ miɛkɛ òmɔù do ɔ̃ɔ̃ í nyɛ̀ kɛ́konní nɛ̀ kusɑ̀ɑ̀kù, kɛ yɛ̃́ yɛkpɑ̀rɛ̀ yɛɛ̀ do bomɛ̀ dihɛì dimɔu miɛkɛ. 6 Kɛ̀ ibotí ndokùnɛ̀ itɛì kɛ̀ yɛhɛkɛ̀ dokùnɛ̀ yɛtɛyɛ̀ Kuyie nkuù do di bɔntɛ́ mɛsémmɛ̀ mɛbotí mɛbotí. 7 Díndi nfííkúnɛ̀, di kɔ̃̀ntì bɑ́ɑ́ yɑ̃rikɛ kɛ yɛ̃́ di tɔ̃mmú yeti yó mbomɛ̀mu.

8 Asɑɑ kèè dìì mɔ̀nnì dɛ kó tinɑ́ɑǹtì nɛ̀ Kuyie mpɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑǹtò Odɛdi do ò nɑ̀kɛ́ tì, kɛ̀ dɛ̀ɛ yɑ́úkùnnɛ o kɔ̃̀ntì, kòo dɛitɛ sibɔɔtenkɑɑnìi simɔu Sudɑɑ tempɛ̃ mmiɛkɛ, nɛ̀ Bɛnsɑmɛɛ kɔku miɛkɛ nɛ̀ ò do fìètɛ yɛ̀ɛ̀ ɛkɛ̀ Efɑdɑimmu tɑ̃rì yɛ miɛkɛ kɛ́tũntɛ ti Yiɛ̀ nKuyie nwũɔ̃tɔ̀nnì dìì bo ti Yiɛ̀ nKuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ bòrì ììkɛ̀. 9 Isidɑyɛɛribɛ kó iwuɔ nkɔbɛ kusṹkù Efɑdɑimmu kɔku kɔbɛ nɛ̀ Mɑnɑnsee kɔku kɔbɛ nɛ̀ Simmɛɔ̃ɔ̃ kɔku kɔbɛ bɛ̀ do yɑ̀mɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nhò bonɛ̀mɛ̀ kɛ́konní o kpɑ̀ɑ̀tìyuu. Mɛm̀mɛ kòo kpɑ̀ɑ̀tìi bɛ̀ yu bɛmbɛ nɛ̀ Sudɑɑ kó kuwuɔ nkɔbɛ nɛ̀ Bɛnsɑmɛɛ kɔku kɔbɛ. 10 Kɛ̀ bɛ̀ɛ tíí nSedisɑdɛmmu o kpɑ̀tì benni tɛpíítɛ̀ nɛ̀ dinummurì otɑ̃ɑ̃̀tɑ̃ɑ̃́nwe miɛkɛ. 11 Dɛ kó diyiè kɛ̀ bɛ̀ɛ fíé ti Yiɛ̀ nKuyie nyiwũɔ̃ bɛ̀ do ɛí ì bɛ dootitɔbɛ̀ ciɛ kɛ́konnɛ̀nní inɑ̀ɑ̀kɛ sikɔusìyiekɛ̀ (700) ipe sikɔupísìyiekɛ̀ (7000). 12 Kɛ̀ bɛ̀ɛ dɔúnnɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie ndinùù bɛ yɛmbɛ̀ do tũ nkù kɛ dɔ̀ bɛ̀ yó nkù tũ nnɛ̀ bɛ yɛ̀mmɛ̀ mɛmɔu ndi, nɛ̀ bɛ wɛ̃rímú mumɔu. 13 Kɛ̀ wèè í tũ nti Yiɛ̀ nKuyie nyIsidɑyɛɛribɛ tũ nkù, kɛ̀ dɛbirɛ ndɛ yoo okótì, kòo nitipòkù nwe yoo onitidɔ̀ù bɛ̀ɛ ò kùɔ. 14 Kɛ̀ bɛ̀ɛ dɔúnnɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie ndinùù kɛ́nyíú kɛ eu siheú nɛ̀ yɛtɑ̃tɛhe nɛ̀ sipɔ̃́mpɔ̃ɔ̃́. 15 Kɛ̀ diwɛ̀ìi pĩ́ Sudɑɑ kɔbɛ bɛmɔu kɛ̀ bɛ̀ nyɑ̃nkunɛ̀ bɛ̀ dɔúnnɛ̀ dìì nùù ti Yiɛ̀ nKuyie ndi kpɛ́í, kɛ yɛ̃́ bɛ̀ do kù dɔúnnɛ̀mɛ̀ dinùù nɛ̀ bɛ yɛ̀mmɛ̀ mɛmɔu ndi, kɛ́ kù wɑmmú kɛ̀ kùu yóu kɛ̀ bɛ̀ɛ kù yɑ̀, kɛ̀ kùu bɛ̀ duɔ́ mmɛom̀pùmɛ̀ dihɛì dimɔu miɛkɛ.

16 Kòo kpɑ̀ɑ̀tì Asɑɑ dennɛ o yɔ̃ kótì tinitipokpɑ̀tì miɛkɛ kɛ yɛ̃́ ò do cìɛ́kɛ́mɛ̀ isɔkɛ kó tɛbɔɔtenkɑɑnìtɛ̀ bɛ̀ tu tɛ̀ Asedɑɑ, kɛ̀ Asɑɑ tɛ̀ bɔ nkɛ́pɔntɛ kɛ́cɔ́u Setinɔɔ biriku miɛkɛ. 17 Kɛ̀ yɛtɔ̀rɛ̀ bɑɑ nɛ́ nkpɑɑ́ bo, nɛ̀ mɛmmɛ kɛ̀ Asɑɑ duɔ́ nho yɛ̀mmɛ̀ mɛmɔu ti Yiɛ̀ nKuyie nho fòmmu mumɔu miɛkɛ. 18 Kòo tɑnnɛ́ ti Yiɛ̀ nKuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ miɛkɛ o cicɛ ku pɑ̃ yɛ̀ɛ̀ pɑ̃rɛ̀, nɛ̀ o mɔ́mmuɔ ò kù pɑ̃ yɛ̀, yɛ̀ɛ̀ tu timɑ́tì pɛ́ítì nɛ̀ mɛsɔɔ nnɛ̀ tinɛntì.

19 Bɑ́ mudoò tɛ̃́nkɛ í nhɑ̃nnɛ́ kɛ́ntɔ kɛ́tuɔkɛnɛ̀ Asɑɑ kpɑ̀tì benni sipísìtɑ̃ɑ̃ti nɛ̀ dinummurì.

16

Asɑɑ do dokùnɛ̀mɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ kóo kpɑ̀ɑ̀tì

(Wéntɛ́ 1 Bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ 15:16-22)

1 Okpɑ̀ɑ̀tì Asɑɑ kpɑ̀tì benni sipísìtɑ̃ɑ̃ti nɛ̀ dikuɔ́nnì miɛkɛ kɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ kóo kpɑ̀ɑ̀tì Bɑsɑɑ domɛ̀ Sudɑɑ kɔbɛ mudoò, kɛ́mɑɑ́ kuduotí kɛ́fitɛ́ Dɑmɑɑ ɛì kɛ bo pénnɛ́ kucɛ Asɑɑ Sudɑɑ kɔbɛ kóo kpɑ̀ɑ̀tì. 2 Mɛm̀mɛ kɛ̀ Asɑɑ túótɛ́ timɑ́tì pɛ́ítì nɛ̀ mɛsɔɔ ndɛ̀ɛ̀ do bo ti Yiɛ̀ nKuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ nɛ̀ tɛkpɑ̀ɑ̀tìcĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kɛ́ dɛ̀ duɔ́ Sidii kóo kpɑ̀ɑ̀tì Bɛnni-Adɑdi wèè do bo Dɑmɑɑsi ɛì kóò nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀, 3 wèe yóu kɛ̀ bɛ̀ɛ mɔɔtɛ mɛtɑummɛ̀ bɛmbɛ nɛ̀ we, bɛ yɛmbɛ̀ do mɛ̀ mɔ̀kɛ mɛ̀ɛ̀ botí. Kɛ̀ dɛɛ̀ te kòo ò pɑ̃ dɛ kó dipɑ̃nnì kɛ tú wèe tɔ̃tɛ wenwe nɛ̀ Bɑsɑɑ Isidɑyɛɛribɛ kpɑ̀ɑ̀tì mɛtɑummɛ̀, kòò tɛ̃́nkɛ bɑ́ɑ́ ò do mudoò. 4 Kɛ̀ Bɛnni Adɑdii yie nhokpɑ̀ɑ̀tì Asɑɑ ò nɑ̀kɛ́ tì, kɛ́dɛitɛ bɛ̀ɛ̀ ni o ɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ kɛ́ bɛ̀ tɔ̃ nkɛ̀ bɛ̀ɛ kɔtɛ kɛ́pɔntɛ Isidɑyɛɛribɛ ɛkɛ̀: Iyɔ̃ɔ̃ ɛì nɛ̀ Dɑnni kpɛri, nɛ̀ Abɛdi-Mɑimmu ɛì nɛ̀ Nɛfutɑdii ɛkɛ̀ bɛ̀ do sɔrì dɛ̀ tidiitì. 5 Bɑsɑɑ tì kèè dìì mɔ̀nnì kɛ́kṹnnɛ́ kuduotí mɑrimù Dɑmɑɑ ɛì nɛ̀ mutɔ̃mmú tɛ̃mù ò do pĩ́ mmù. 6 Kòo kpɑ̀ɑ̀tì Asɑɑ íi nSudɑɑ kɔbɛ bɛmɔu, kɛ̀ bɛ̀ɛ kɔtɛ kɛ́túótɛ́ Bɑsɑɑ do mɑɑ̀nɛ̀ yɛ̀ɛ̀ tɑ̃́rɛ̀ Dɑmɑɑ ɛì kó kuduotí nɛ̀ dɛ kó idɛí, kòo kɔtɛ kɛ́mɑɑ́nɛ̀ Kebɑɑ ɛì nɛ̀ Misipɑɑ ɛì.

Asɑ kpetínnɛ́mɛ̀ Anɑnni

7 Dɛ kó dimɔ̀nnì kɛ̀ Kuyie mpɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑǹtò Anɑnni kɔtɛ Sudɑɑ kóo kpɑ̀ɑ̀tì Asɑɑ borɛ̀ kóò nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: A mɛ̀ nyóumɛ̀ ɑ bo wɑmmúmɛ̀ mɛteèmmɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie mborɛ̀, kɛ kɔ̀tɛ kɛ mɛ̀ wɑnti Sidii kóo kpɑ̀ɑ̀tì borɛ̀, nɛ̀ dɛ kpɛ́í Sidii kó bɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ yɛ̀mu ɑ nɔu miɛkɛ. 8 Etiopii nɛ̀ Dibii dɛ kó bɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ do sũmu kɛ pɛ̃ɛ̃tɛ́ mɛmmɛ nɛ̀ sikpɑ̀rìnɑɑsɛ̃ĩ́ nɛ̀ si dèèbɛ̀ pɛ́u, nɛ̀ mɛmmɛ kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie mbɛ̀ ɑ̃nnɛ́ ɑ nɔ̀ùtɛ̀ miɛkɛ, ɑ wɑmmú mɛ̀ɛ̀ kpɛ́í mɛteèmmɛ̀ ku borɛ̀. 9 Ti Yiɛ̀ nKuyie nwùómmu kutenkù kumɔu kɔbɛ kɛ teénnɛ̀ bɛ̀ɛ̀ kù duɔ̀ mbɛmɑ́ɑ̀ nɛ̀ bɛ yɛ̀mmɛ̀ mɛmɔu. A dɔ̀ɔ̀ dɛyɛinkpɛrɛ ndɛ dɛɛ̀ te, kɛ́túótɛ́ yíe nnɛ̀ yɛwe yɛ̀ɛ̀ kpɑɑní yɛ miɛkɛ kɛ̀ di yó mbo mudoò miɛkɛ sɑ̃́ɑ̃̀.

10 Kɛ̀ Asɑɑ miɛkɛɛ pɛikɛ Kuyie mpɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑǹtò, kòo ò kpetínnɛ́. O miɛkɛ do pɛikɛ mɛdiɛ̀ mmɔ́mmɔmmɛ mmɛ ò nɑ̀kɛ́ tìì kpɛ́í. Dɛ mɔ̀nnì ndi Asɑɑ ketɛ́mɛ̀ kɛ́nfɛ̃́ũnko bɛnìtìbɛ̀.

Asɑ kpɑ̀tì mɑ̀nku

(Wéntɛ́ 1 Bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ 15:23-24)

11 Asɑɑ dɔɔ̀rìmɛ̀, ò ketɛ́mɛ̀ nɛ̀ ò dèntɛmɛ̀ dɛ̀ wɑ̃̀rimu Sudɑɑ kɔbɛ nɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ kó bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ pɑ́tɛ* miɛkɛ. 12 Asɑɑ do muɔkɛmu o nɑɑ̀cɛ̀i kɛ̀ dɛ̀ ncɛ̃́ɛ̃̀ o kpɑ̀tì benni sipísìtɑ̃ɑ̃ti nɛ̀ diwɛínnì miɛkɛ, bɑ́ nɛ̀ o mɔmmú miɛkɛ ò í nwɑmmú mɛteèmmɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie mborɛ̀, kɛ́kɔtɛ bɛdòòtórìbɛ̀ borɛ̀. 13 Kɛ̀ Asɑɑ kò nho yɛmbɛ̀ kũũ̀ nkɛ̀ o kpɑ̀tì benni sipísìnɑ̀ɑ̀ nɛ̀ dìmɑ́ɑ̀ benni. 14 Kɛ̀ bɛ̀ɛ ò kũnnɛ́ kufɔ̃ti ò do keú kù Dɑfiti ɛì ku miɛkɛ, kóò dɔú ntihúúntì tibotí tibotí kó didɔ́ù kóò pe mmɛkùɔ̀ mmɛ̀ɛ̀ bo nte kòò bɑ́ɑ́ pɑ̃ɑ̃kɛ mɛcɑ̃ɑ̃, kɛ́deè kɛ́tuɔ ntihúúntì tɛtì pɛ́u o kpɛ́í.

17

Sosɑfɑti tɔmɛ̀ tikpɑ̀tì

1 Kɛ̀ Asɑɑ birɛ Sosɑfɑtii sɔɔtɛ́ o kpɑ̀tì, kɛ́tɛ̃ĩ́ nkɛ́bɑɑo Isidɑyɛɛribɛ. 2 Kòo kɑnnɛ bɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ Sudɑɑ ɛkɛ̀ iduotí fitɛ́ yɛ̀ yɛmɔu miɛkɛ nɛ̀ kùmɑ̀ndɑ́ɑ̀bɛ̀, Sudɑɑ tenkɛ̀ miɛkɛ nɛ̀ Efɑdɑimmu ɛkɛ̀ o cicɛ Asɑɑ do fìètɛ yɛ̀. 3 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nni mbonɛ̀ Sosɑfɑti kɛ yɛ̃́ ò do kù tũ̀nnɛmɛ̀ o cicɛ do cɔutɛ́ tikpɑ̀tì bɑ̀mbɑ̀ nkɛ́ nkù tũ mɛ̀ɛ̀ botí nku, bɑ́ ò í ntũ nyɛbɔkɛ̀ Bɑɑdibɛ. 4 Sosɑfɑti do wɑnti kɛ bo ntũ ti Yiɛ̀ nKuyie nku, o cicɛ do tũ nkù nɛ̀ ku kuɔ́, ò do í yie nkɛ bo tũnnɛ Isidɑyɛɛribɛ kó mɛdɔɔ̀rìmɛ̀. 5 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nfíí nho kpɑ̀tì, kɛ̀ Sudɑɑ kɔbɛ bɛmɔu nhò pɑ̃ɑ̃ nyɛpɑ̃rɛ̀, mɛmmɛ kòo mɔɔtɛ tikpɑ̀tì mɛdiɛ̀ kòo yètìrìi feitɛ́. 6 Ò do duɔ́ nti Yiɛ̀ nKuyie nku o yɛ̀mmɛ̀ kɛ́ nkù tũ nkɛ́díɛ́ Sudɑɑ tenkɛ̀ kó yɛtɔ̀rɛ̀ nɛ̀ dɛ kó itedɛí.

7 O kpɑ̀tì benni tɑ̃ɑ̃́nnì kòo tɔ̃ nho kó bɛtũ̀mbɛ̀ mɑbɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ bo duɔ́ nSudɑɑ ɛkɛ̀ kɔbɛ itié bɛ̀ɛ yètɛ̀ tu: Bɛnni-Adɑdi nɛ̀ Obɑdiɑ nɛ̀ Sɑkɑrii nɛ̀ Nɛtɑnnɛɛdi nɛ̀ Misee. 8 Kɛ̀ bɛ̀ɛ nɛinnɛ̀ Defiibɛ bɛ̀wɛi: Semmɑyɑ nɛ̀ Nɛtɑnniyɑ nɛ̀ Sebɑdiɑ nɛ̀ Asɑyɛɛdi nɛ̀ Semidɑmɔti nɛ̀ Sonnɑtɑ̃ɑ̃ nɛ̀ Adonniyɑ nɛ̀ Tobiyɑ nɛ̀ Tobu-Adonniyɑ kɛ nɛ́ yíɛ́nɛ̀ ikuɔ́ nìùbɛ̀ bɛdɛ́ Edisɑmɑ nɛ̀ Yodɑmmu. 9 Kɛ̀ bɛ̀ ntɔ ti Yiɛ̀ nKuyie nkuɔ́ pɑ́tíri kɛ́ce nSudɑɑ tenkɛ̀ kó yɛhɛkɛ̀ yɛmɔu kɛ́ dì tié mbɛnìtìbɛ̀.

Sosɑfɑti kpenkɛmɛ̀

10 Kɛ̀ yɛkpɑ̀ɑ̀tìyɔ yɛ̀ɛ̀ kó dimɑ̀ɑ̀ fitɛ́ Sudɑɑ tenkɛ̀ kɛ̀ yɛ̀ɛ yɔtɛ ti Yiɛ̀ nKuyie, bɑ́ yɛ̀ tɛ̃́nkɛ í ndokùnɛ̀ Sosɑfɑti. 11 Kɛ̀ Fidisitɛ̃bɛɛ pɑ̃mmú yɛpɑ̃rɛ̀ Sosɑfɑti kóò yietínɛ̀ dɑ̀mpóò, kɛ̀ Adɑbubɛ bɛ̀ɛ̀ bɛ̀ bonɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ɛ bɛ̀ pɑ̃mmú yɛpedɑkɛ̀ sikɔupísìyiekɛ̀ nɛ̀ sikɔusìyiekɛ̀ (7700) yɛbɔdɑkɛ̀ mɛɛ̀ mɑ́ɑ̀.

12 Mɛm̀mɛ kɛ̀ Sosɑfɑtii nsɔkɛ́ kɛ kpénkú kɛ́mɑɑ́ Sudɑɑ tenkɛ̀ miɛkɛ yɛhɛkɛ̀ kɛ́ yɛ̀ fii nyiduotí, kɛ́mɑɑ́nɛ̀ yɛhɛkɛ̀ tidiitì yó mbo yɛ̀. 13 Kòo mmɔkɛ dɛtɔ̃ndiɛrɛ̀ Sudɑɑ tenkɛ̀ nɛ̀ bɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀nkperíbɛ̀ yɛkɔ̃m̀bɔ̀ yɛmbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ nɔ mmudoò, kɛ̀ bɛ̀ mbo Sedisɑdɛmmu. 14 Dɛ kó bɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ bɛ̀ do bɛ̀ kɑ̀ɑ mbɛ cɛ̃́ĩ tũ mmɛ̀ mmɛ sitɔbɛ̀, Sudɑɑ kó bɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ iwɛ̃ĩ yɛmbɛ̀ sikɔupíkɔ̀ùsìtɑ̃ɑ̃ti (300000) kòo ɑ̃ɑ̃pɔ̀nkótì Adinɑɑ mbɛ̀ bɑkɛ́. 15 Kɛ̀ ohɑ̃ɑ̃pɔ̀nkótì Yoɑnɑnni nhò pòkoo, kɛ bɑkɛ́ bɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ sikɔupíkɔ̀ùsìdɛ́ nɛ̀ sikɔupípísìni (280000) 16 Sikidi birɛ Amɑsiɑ ohɑ̃ɑ̃pɔ̀nkótì wèè do duɔ́ nhomɑ́ɑ̀ nɛ̀ o mɔ́mmuɔ nkɛ bo pĩ́ nti Yiɛ̀ nKuyie nkó mutɔ̃mmú kòo nhò pòkoo kɛ bɑkɛ́ bɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ yɛkɔ̃m̀bɔ̀ yɛmbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ nɔ mmudoò. Kɛ̀ bɛ̀ mbo sikɔupíkɔ̀ùsìdɛ́ (200000) 17 Bɛnsɑmɛɛ kó kuwuɔ mmiɛkɛ kɛ̀ dikɔ̃m̀bùɔ̀ yiɛ̀ Ediɑdɑ wèè nɔ mmudoò kòo mbɑkɛ́ bɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ sikɔupíkɔ̀ùsìdɛ́ (200000) bɛ̀ɛ̀ nɔ nkɛ tɑ̃ũ dɛtɑnnɛ̀ kɛ nɔ nkɛ kɛ́í ntidɔpììtì. 18 Kɛ̀ Yosɑbɑdi nhò tũ̀nko nɛ̀ bɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ tɛkɔupíkɔ̀ùtɛ̀ nɛ̀ sikɔupípísìni (18000) bɛ̀ɛ̀ bɑ̀ɑ́tí mudoò kpɛ́í. 19 Bɛɛ̀ do pĩ́ nhokpɑ̀ɑ̀tì tɔ̃mmú, kɛ nɛ́ mbúútí ò kɑ̀nnɛ bɛ̀ Sudɑɑ tenkɛ̀ kɛmɔu kó yɛhɛkɛ̀ iduotí fitɛ́ yɛ̀.

18

Sosɑfɑti tɑunnɛ̀mɛ̀ Akɑbu

(Wéntɛ́ 1 Bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ 22:1-4)

1 Kɛ̀ Sosɑfɑtii mɔɔtɛ tikpɑ̀tì mɛdiɛ̀ kòo yètìrìi feitɛ́ kòo kóò dɑpɑ̀ɑ̀ mpuokɛ Akɑbu kóo sɑpɑ̀ɑ̀, kɛ̀ bɛ̀ɛ tɑu. 2 Kɛ̀ dɛ̀ɛ̀ yĩ́ yɛbie mmɑyɛ̀ kòo kpɑ̀ɑ̀tì Sosɑfɑti nɛ̀ o kɔbɛ kɛ̀ bɛ̀ɛ kɔtɛ Sɑmmɑrii kɛ bo dɔu nyIsidɑyɛɛribɛ kóo kpɑ̀ɑ̀tì Akɑbu, kɛ̀ Akɑbuu ò dɔ̀ɔ̀ kupɔ̀ɔ̀kù wenwe nɛ̀ o kɔbɛ bɛ̀ɛ̀ ò nɛínɛ̀, kɛ́ bɛ̀ kùɔ ipe nɛ̀ inɑ̀ɑ̀kɛ mɛdiɛ̀, kɛ́deè kɛ́nɑ́kɛ́ Sosɑfɑti kɛ dɔ̀: Tí kɔtɛ kɛ́do Dɑmɔti ɛì dìì bo Kɑdɑɑdi tempɛ̃ mmiɛkɛ di kɔbɛ kɛ́ dì fìètɛ. 3 Wenwe Akɑbu Isidɑyɛɛribɛ kóo kpɑ̀ɑ̀tì kɛ̀ wèe bekɛ́ Sudɑɑ kɔbɛ kóo kpɑ̀ɑ̀tì Sosɑfɑti kɛ dɔ̀: A dɔ́ kɛ́ n nɛinɛ̀ kɛ̀ tí kɔtɛ kɛ́do Dɑmɔti ɛì dìì bo Kɑdɑɑdi tempɛ̃ mmiɛkɛ mudoòɑ̀?

Kɛ̀ Sosɑfɑtii ò tɛ̃̀ńnɛ́ kɛ dɔ̀: Mí nnɛ̀ fɔ̃́ nti wɛ̃ḿmu, n kó bɛnìtìbɛ̀ nɛ̀ ɑ kɔbɛ ti kɔrimu kɛ bo bɛ̀ dokɛ́nɛ̀.

Bɛ̀ɛ̀ soú nkɛ tú bɛ̀ nɑ̀ɑ́ nKuyie mpɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì

(Wéntɛ́ 1 Bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ 22:5-12)

4 Kɛ̀ Sosɑfɑtii nɑ́kɛ́ Isidɑyɛɛribɛ kóo kpɑ̀ɑ̀tì kɛ dɔ̀: Beé nti Yiɛ̀ nKuyie nkɛ̀ tí yɑ̀ kù yóó ti nɑ́kɛ́ tì.

5 Kɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ kóo kpɑ̀ɑ̀tìi tíí Kuyie mpɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑm̀bɛ̀ sikɔusìnɑ̀ɑ̀ (400) kɛ́ bɛ̀ bekɛ kɛ dɔ̀: Ti kɔtɛ kɛ́ do Dɑmɔti ɛì dìì bo Kɑdɑɑdi tempɛ̃ mmiɛkɛ mudoòɑ̀ yɑ́ɑ̀ tí yóu? Kɛ̀ bɛ̀ɛ ò tɛ̃̀ńnɛ́ kɛ dɔ̀: Kɔtɛ, Kuyie nyóó bɛ̀ ɑ̃nnɛ́mu ɑ nɔu miɛkɛ.

6 Kɛ̀ Sosɑfɑti dɔ̀: Ti Yiɛ̀ nKuyie mpɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑǹtò mɔù í kpɑɑ́ kɛ bo diɛ nti bo nɑ kɛ́kɔtɛ wèè borɛ̀ kɛ́beé nti Yiɛ̀ nKuyie nti dɔ́ tɑ̀ɑ̀? 7 Kɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ kóo kpɑ̀ɑ̀tìi tɛ̃́nnɛ́ Sosɑfɑti kɛ dɔ̀: Kuyie mpɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑǹtò mɔù kpɑɑ́mu, ti bo kɔtɛ wèè borɛ̀ kɛ́beé nti Yiɛ̀ nKuyie nti mɔkɛ tì. Nɛ̀ we ti mɛ nyí nɑɑti, nh ɔ̃ɔ̃ ò beé kòò í nni nnɑ̀kɛ́ tisɑ̀ɑ̀tì mɑtì. Ò ɔ̃ n nɑ́kɛ́ tiyɛiti nti, Imidɑ birɛ Misee nwe.

Kɛ̀ Sosɑfɑti dɔ̀: Okpɑ̀ɑ̀tì bɑ́ nnɑ́ɑ́ mmɛmmɛ botí.

8 Kɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ kóo ɑ̃ɑ̃pɔ̀ntì yú bɛ̀ fɔ̃̀ntɛ wè kòò pĩ ntɛkpɑ̀ɑ̀tìcĩ́ɛ̃̀tɛ̀ miɛkɛ mutɔ̃mmú kóò nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Kɔtɛ mɛcɑ̃ɑ̃ nkɛ́yúní Imidɑ birɛ Misee.

9 Kɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ kóo kpɑ̀ɑ̀tì nɛ̀ Sudɑɑ kɔbɛ kou kɛ̀ bɛ̀ɛ dɑ́ɑ́tí bɛ kpɑ̀ɑ̀tìyɑ̀ɑ̀tì kɛ́nkɑri bɑ́ wè o kpɑ̀ɑ̀tìkɑ̀rì ĩ́nkɛ̀. Sɑmmɑrii ɛì kó dibòrì nùù ditíínkɑrì, kɛ̀ Kuyie mpɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑm̀bɛ̀ nɑ̀ɑ́ mbɛ pɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì. 10 Kɛ̀ Kennɑnɑɑ birɛ Sidekiɑ duɔ́ nkɛ bɛ̀ ò mɑ́ timɑ́tì kɛ̀ dɛ̀ dò nyɛyìè, kòo bɛ́i nkɛ dɔ̀: Kuyie ntu nɛ̀ dɛ kó yɛyìè nyɛ ɑ yóó nkũmmùmɛ̀ Sidii kɔbɛ kɛ́ bɛ̀ dèè.

11 Kɛ̀ Kuyie mpɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑm̀bɛ̀ tɔbɛ̀ bɑɑ nnɑ́ɑ́ ntiì mɑ́ɑ̀, kɛ tú kɔtɛ kɛ́do Dɑmɔti ɛì dìì bo Kɑdɑɑdi tempɛ̃, ti Yiɛ̀ nKuyie nyóó bɛ̀ ɑ̃nnɛ́mu ɑ nɔu miɛkɛ kɑ̀ɑ bɛ̀ nɑ.

Kuyie mpɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑǹtò Misee nɑ̀kɛ́mɛ̀ Akɑbu yóó yĩɛ̃kɛmɛ̀

(Wéntɛ́ 1 Bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ 22:13-28)

12 Mɛm̀mɛ kɛ̀ bɛ̀ tɔ̃ nwè koò bo yúní Misee, kòo nɑ́kɛ́ Misee kɛ dɔ̀: Kuyie mpɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑm̀bɛ̀ bɛmɔu wɛ̃ ndinùù dìmɑ́ɑ̀ ndi kɛ nɑ́ɑ́ nhokpɑ̀ɑ̀tì tìmɑtì mɑ́ɑ̀, ɑ́ tũnnɛ bɛ kpɛti kóò nɑ̀kɛ́ weè yóó nɑmɛ̀.

13 Kɛ̀ Misee ò nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Ti Yiɛ̀ nKuyie mbomu, Kuyie n tũ nkù n nɑ̀kɛ́ tì, n yóó ti mbɛ́i.

14 Kòo tuɔkɛní dìì mɔ̀nnì okpɑ̀ɑ̀tì borɛ̀, kòo kpɑ̀ɑ̀tìi ò bekɛ kɛ dɔ̀: Misee, tí kɔtɛ kɛ́do Dɑmɔti ɛì dìì bo Kɑdɑɑdi tempɛ̃ mmiɛkɛ mudoòɑ̀? Kòò dɔ̀: Kɔtɛnɛ̀ di yóó bɛ̀ nɑmu ti Yiɛ̀ nKuyie nyóó di duɔ́mmu dɛ kó dihɛì.

15 Kòo kpɑ̀ɑ̀tìi ò nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Nɛ̀ yíe ndɔkɛ n dɑ bɑ́ɑ́mmɛ̀, kɛ̀ n tú ɑ́ n nɑ́kɛ́ timɔ́mmɔnti ti Yiɛ̀ nKuyie ndɑ nɑ̀kɛ́ tì.

16 Dɛ mɔ̀nnì ndi Misee ò nɑ̀kɛ́mɛ̀ kɛ dɔ̀:

N yɑ̀mu Isidɑyɛɛribɛ cìɛ́tɛ́mɛ̀ yɛtɑ̃rɛ̀ ĩ́nkɛ̀,

kɛ dònnɛ̀ tipìètì tìì í mɔkɛ wèè tì cɛ̃mmú.

Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie mbɛ́i nkɛ tú,

bɛ̀ tɛ̃́nkɛ í mɔkɛ wèè bɛ̀ ni,

bɑ́ wè wèe kò nho cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ nɛ̀ kunɑɑtí.

17 Kɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ kóo kpɑ̀ɑ̀tìi nɑ́kɛ́ Sosɑfɑti kɛ dɔ̀: N do dɑ nɑ̀kɛ́mu kɛ̀ n dɔ̀, ò ɔ̃ɔ̃ í nni nnɑ̀kɛ́ tìmɑtì kɛ̀ tì ntú tisɑ̀ɑ̀tì, ò ɔ̃ nnɑ́kɛ́ tì timɔu tì ɔ̃ ntú tiyɛiti nti.

18 Kɛ̀ Misee yíɛ́ kóò nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Okpɑ̀ɑ̀tì kéntɛ́ ti Yiɛ̀ nKuyie ntú mù, n yɑ̀mu ti Yiɛ̀ nKuyie nkɛ̀ kù kɑ̀ri ku kpɑ̀ɑ̀tìkɑ̀rì ĩ́nkɛ̀, kɛ̀ kɛĩ́nkɛ̀ kó bɛkperíbɛ̀ còḿmú, biɛ nkubɑkù yoú bɛtɔbɛ̀ kucɑ̃̀nku, 19 kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie ndɔ̀: We mbo kɔtɛ kɛ́soutɛ́ Akɑbu kòo kɔtɛ kɛ́do Dɑmɔti ɛì dìì bo Kɑdɑɑdi tempɛ̃ nkɛ̀ bɛ̀ɛ ò nɑ? Kɛ̀ yie ndɔ̀ muu nkòo tɔù dɔ̀ mutɛ̃mù. 20 Dɛ mɔ̀nnì kɛ̀ bɛɛ̀ kperíbɛ̀ kóo mɔùu cómmú ti Yiɛ̀ nKuyie nyììkɛ̀ kɛ bɛ́i nkɛ dɔ̀: Mí m bo kɔtɛ kóò soutɛ́. Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nhò bekɛ kɛ dɔ̀: A yóó yĩ́mɛ? 21 Kòo dɔ̀: m bo nɑɑ́ mɛyɑ́ɑ̀bìsíyɛ̀mmɛ̀ kɛ́tɑ ɑ pɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑm̀bɛ̀ bɛmɔu nɔ̀ miɛkɛ. Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nhò tɛ̃̀ńnɛ́ kɛ dɔ̀: Kɔtɛ kɛ́ bɛ̀ soutɛ́, ɑ yóó nɑmu, kɔtɛ kɛ́ mɛ dɔɔ̀. 22 Ti Yiɛ̀ nKuyie nkuù ɑ̃nnɛ́ mɛyɑ́ɑ̀bìsíyɛ̀mmɛ̀ ku pɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑm̀bɛ̀ nɔ̀ miɛkɛ. Kù tũ ndɔ́ kɛ́ dɑ dɔɔ̀ mɛyɛi mmɛ.

23 Dɛ mɔ̀nnì kɛ̀ Kennɑnɑɑ birɛ Sidekiɑ tɔ́ɔ́nko Misee borɛ̀ kóò bèntɛ kɛ dɔ̀: Ɔ̃̀nkɛ bíɛ́kɛ̀ nkɛ ti Yiɛ̀ nKuyie nkó Muyɑɑ́ nyɛ̀mɛ̀ m borɛ̀ kɛ dɑ bɛ́innɛ̀.

24 Kɛ̀ Misee dɔ̀: A bo dɛ̀ yɑ̀ ɑ bo ntɑti dìì yiè sicɛ̃́ĩ kɛ yɛtì kɛ wɑnti ɑ bo sɔri dɛ̀.

25 Kɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ kóo kpɑ̀ɑ̀tì dɔ̀: Pĩ́nnɛ̀ Misee kɛ́kɔtɛ kóò duɔ́ nwèè bɑkɛ́ dihɛì, Amɔɔ nɛ̀ okpɑ̀ɑ̀tì birɛ Soɑsi, 26 kɛ́ bɛ̀ nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Okpɑ̀ɑ̀tì tu ɑ kpetínnɛ́ dɛ kóo nìtì kɛ́ nhò duɔ̀ mpɛ̃́ɛ̃̀ sɑ́m̀pɔ́ nɛ̀ mɛniɛ nsɑ́m̀pɔ́ kɛ́mbɑɑnɛ̀ m bo wɛ̃tɛnɛ̀nímɛ̀ kukɔ̃ǹnɑɑtí.

27 Kɛ̀ Misee dɔ̀: Kɑ̀ɑ wɛ̃̀tɛnɛ̀ní kukɔ̃ǹnɑɑtí nɛ̀ míì kó dinùù dɔkɛ Kuyie mbɛ́immɛ̀. Kòo deè kɛ́bɛ́i nkɛ dɔ̀: Díndi bɛnìtìbɛ̀ dimɔu keènɛ̀ n yĩmù!

Bɛ̀ kùɔmɛ̀ Akɑbu mudoò miɛkɛ

(Wéntɛ́ 1 Bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ 22:29-40)

28 Mɛm̀mɛ Isidɑyɛɛribɛ kóo kpɑ̀ɑ̀tì nɛ̀ Sudɑɑ kɔbɛ kou kɛ̀ bɛ̀ɛ kɔtɛ kɛ́do Dɑmɔti ɛì dìì bo Kɑdɑɑdi tempɛ̃ mmiɛkɛ mudoò. 29 Kɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ kóo kpɑ̀ɑ̀tìi nɑ́kɛ́ Sudɑɑ kɔbɛ kóo kpɑ̀ɑ̀tì Sosɑfɑti kɛ dɔ̀: N yóó ceetɛ m mɑ́ɑ̀ ndi kɛ́tɑ mudoò miɛkɛ kɛ̀ fɔ̃́ nni nhɑ̃ ɑ kpɑ̀ɑ̀tìyɑ̀ɑ̀tì.

Mɛm̀mɛ Isidɑyɛɛribɛ kóo kpɑ̀ɑ̀tì cèètɛmɛ̀ omɑ́ɑ̀ kɛ́tɑ mudoò miɛkɛ. 30 Dɛ mɔ̀nnì kɛ sɔ̃́ nSidii kɔbɛ kóo kpɑ̀ɑ̀tì nɑ̀kɛ́mu o kó bɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ ni bɛ̀ɛ̀ dekɛ o kpɑ̀rìnɑɑsɛ̃ĩ́ kɛ yĩ́, bɛ̀ bɑ́ nwɑnti bɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ sɑ́m̀pɔ́bɛ̀ yoo iwɛ̃ĩ yɛmbɛ̀. Bɛ̀ nwɑnti Isidɑyɛɛribɛ kóo kpɑ̀ɑ̀tì mɑ́ɑ̀ ndi.

31 Dɛ mɔ̀nnì kɛ̀ bɛ̀ɛ̀ ni sikpɑ̀rìnɑɑsɛ̃ĩ́ kó bɛdèèbɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ɛ yɑ̀ Sosɑfɑti kɛ́nyɛ̃́ kɛ́tú Akɑbu nwe kɛ́cokɛ́ kɛ́cɛ̃tinnɛ kɛ bo ò kùɔ, kɛ̀ Sosɑfɑtii kuɔ́nnɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie kɛ̀ kùu ò teennɛ̀ kɛ́duɔ́ nkɛ̀ bɛ̀ɛ wɛ̃tɛ. 32 Mɛm̀mɛ bɛ̀ɛ̀ ni sikpɑ̀rìnɑɑsɛ̃ĩ́ kó bɛdèèbɛ̀ bɛ̀ bɑntɛ́mɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ kóo kpɑ̀ɑ̀tì dɔkɛmɛ̀ kóò yóu kɛ́pɛ̃ɛ̃tɛ́.

33 Kɛ sɔ̃́ nhonìtì mɔù dɛ̀ bo kɛ tɔ mutɑ̃mmù kɛ́tɑ̃ũ cɛ̃́nkoo kɛ́mɑ́ɑ́nɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ kóo kpɑ̀ɑ̀tì kɛ̀ kupie ntɑ dicĩ̀ncĩ̀nkɔ̃̀nnì mɑ̀nku di tuutɛ́nɛ̀ dɛ̀ ibɑɑtí, kòo nɑ́kɛ́ wèè tũ̀nni tɛkpɑ̀rìnɑɑsɑ̃ntɛ̀ kɛ dɔ̀: Tũntɛ tɛnɑɑsɑ̃ntɛ̀ kɛ̀ ti yɛ mudoò miɛkɛ, bɛ̀ n kɔ̀utɛmu.

34 Kɛ̀ mudoò bintɛ́ dɛ kó diyiè mɛdiɛ̀, kɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ kóo kpɑ̀ɑ̀tìi ncómmú o nɑɑsɑ̃ntɛ̀ miɛkɛ kɛ̀ bɛ̀ ò pĩ kɛ̀ bɛ̀ wetí Sidii kó bɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ kɛ̀ dɛ̀ nyóó tuɔkɛ kuyuoku kòò ku.

19

Sosɑfɑti kɑ̀nnɛmɛ̀ bɛkótíbɛ̀ Sudɑɑ tenkɛ̀

1 Kɛ̀ Sudɑɑ kɔbɛ kóo kpɑ̀ɑ̀tìi kò nho ciɛ Sedisɑdɛmmu nɛ̀ kukɔ̃nnɑɑtí. 2 Kɛ̀ Anɑnni birɛ Yeu Kuyie mpɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑǹtò ò co kóò bekɛ kɛ dɔ̀: Dɛ̀ dòmmɛ kɑ̀ɑ teennɛ̀ onitiyɛiwe? A dɔ́ ti Yiɛ̀ nKuyie ndootitɔbɛ̀ mbɛɑ̀? A dɔ̀ɔ̀ dɛ̀ dɛɛ̀ te kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie mmiɛkɛ yóó dɑ do. 3 Dɛsɑ̀ɑ̀rɛ̀ nɛ́ bomu ɑ dɔ̀ɔ̀ dɛ̀ kɛ yɛ̃́ ɑ cɔ́ummɛ̀ itedɛí ìì do bo dihɛì, kɛ duɔ́ nhɑ yɛ̀mmɛ̀ kɛ tũ̀nnɛ Kuyie.

4 Kɛ̀ Sosɑfɑti mbo Sedisɑdɛmmu kɛ́wɛ̃tɛ kɛ́ítɛ́ kɛ́ce ndihɛì kɛ́túótɛ́ Bɛɛrisebɑɑ kɛ́ntɔ kɛ́tuɔkɛnɛ̀ Efɑdɑimmu tɑ̃rì, kɛ bo tɛ̃́nnɛ́ní bɛnìtìbɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie mborɛ̀, kunku bɛ yɛmbɛ̀ do tũ nkù. 5 Kòo kɑnnɛ bɛkótíbɛ̀ Sudɑɑ tempɛ̃ nkó yɛhɛkɛ̀ iduotí fitɛ́ yɛ̀ yɛmɔu, bɑ́ dìì ɛì nɛ̀ di kó bɛkótíbɛ̀, 6 kɛ́ bɛ̀ nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Dí n dɑkɛ kɛ́mpĩ́ ndi tɔ̃mmú mɛsɑ̀ɑ̀ nkɛ bɑ́ mbekù bɛnìtìbɛ̀ dɔ́mɛ̀, dí mbekù ti Yiɛ̀ nKuyie ndɔ́mɛ̀, kù yó ndi bonɛ̀mu dɛ kó mutɔ̃mmú miɛkɛ. 7 Dí ndé ti Yiɛ̀ nKuyie nkɛ́ndɑkɛ di pĩ́ mmùù tɔ̃mmú kpɛ́í, kɛ yɛ̃́ ti Yiɛ̀ nKuyie nkunku ti tũ nkù borɛ̀ siyɑ́ɑ̀bìsí í bomɛ̀, ku borɛ̀ mɛbɑtimɛ̀ í bo, kù í cɔú ticuuti.

8 Bɑ́ nɛ́ Sedisɑdɛmmu miɛkoo, kɛ̀ Sosɑfɑtii kɑnnɛ ikuɔ́ nìùbɛ̀ nɛ̀ Defiibɛ, nɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ cɛ̃́ĩ kó bɛkótíbɛ̀, kɛ̀ bɛ̀ bo mbekùnɛ̀ Sedisɑdɛmmu ɛì kɔbɛ kɛ tũ ti Yiɛ̀ nKuyie nyɛ̃ mmù, kɛ tũnni bɛ kpɛti. 9 Kòo bɛ̀ duɔ́ ndinùù kɛ dɔ̀: Mɛm̀mɛ di yóó ndɔɔrimɛ̀ kɛ́ndé ti Yiɛ̀ nKuyie, kɛ tũ nku yɛ̃ mmù nɛ̀ mɛyɛ̀mmɛ̀ mɛ̀mɑ́ɑ̀. 10 Bɑ́ dìì mɔ̀nnì kɛ̀ di kɔbɛ bɛ̀ɛ̀ bo yɛhɛkɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ níí tɔní tìmɑtì, kòò mɔù weè kùɔ onìtì yoo ò yetɛ́nɛ̀ ikuɔ́, yoo Kuyie ntɑnnùù mɑrì, yoo ikuɔ́ tɛì mɑì, dí tì wèńtɛ́, kɛ́ mbɛ̀ tiè nkɛ̀ dɛ̀ nwenni, kɛ̀ dɛ̀ɛ yie nkɛ̀ bɛ̀ bɑ́ɑ́ yetɛ́nɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nkɛ̀ ku miɛkɛ bɑ́ɑ́ di do díndi nɛ̀ di kɔbɛ. Kɛ̀ di mɛ ndɔɔri di bɑ́ɑ́ yetɛ́nɛ̀ Kuyie. 11 Ntɛ ikuɔ́ nìùtì diɛwè Amɑdiɑ wèè yó ndi bɑkɛ́ ti Yiɛ̀ nKuyie nkó mutɔ̃mmú mumɔu miɛkɛ, kɛ̀ Isimɑyɛɛri birɛ Sebɑdiɑ mbɑkɛ́ Sudɑɑ kɛ teénnɛ̀ mí nhokpɑ̀ɑ̀tì. Kɛ̀ Defiibɛ biɛ yó ndi bonɛ̀mu kɛ pĩ́ nyɛpɑ́tɛ kó mutɔ̃mmú. Ítɛ́nɛ̀ kɛ pĩ́ mmutɔ̃mmú nɛ̀ dikɔ̃m̀bùɔ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nyó mbonɛ̀mu wèè dɔ̀ɔ̀ri dɛ̀ɛ̀ wenni.

20

Sosɑfɑti nɑmɛ̀ Mɔɑbiibɛ nɛ̀ Amɔniibɛ

1 Kɛ̀ Mɔɑbu kɔbɛ nɛ̀ Amɔniibɛ kɛ̀ bɛ̀ nkɔri kɛ bo do Sosɑfɑti mudoò kɛ̀ Mɛuniibɛɛ bɛ̀ cíe. 2 Kɛ̀ bɛ̀ɛ kɔtɛ kɛ́ tì nɑ̀kɛ́ okpɑ̀ɑ̀tì Sosɑfɑti kɛ dɔ̀: Bɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ mɑbɛ̀ bɛɛ̀ ìtɛ́ní kɛ sũ mɛsɑ̀ɑ̀ nkɛ yóó dɑ do mudoò, bɛ̀ ìtɛ́ní Edɔmmu ɛì ndi dɑ̀mɛ́ɛ̀rì mukɔ́kúɔ́ nkou kó diyɑ́ɑ̀ kɛ bo Asɑsɔ̃nni Tɑmɑɑ dihɛì bɛ̀ tu dì Ãnkedi.

3 Mɛm̀mɛ kɛ̀ Sosɑfɑtii depɛ kɛ́tɑ̃ɑ̃tɛ́ kɛ bo beé nti Yiɛ̀ nKuyie, kɛ́duɔ́ nkɛ̀ Sudɑɑ tempɛ̃ nkumɔu kɔbɛɛ boú dinùù. 4 Kɛ̀ Sudɑɑ kó kuwuɔ nkɔbɛɛ ítɛ́ní Sudɑɑ ɛkɛ̀ yɛmɔu kɛ́tíí nkɛ bo kuɔ́nnɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie. 5 Kɛ̀ Sosɑfɑtii cómmú Sudɑɑ ɛì kɔbɛ nɛ̀ Sedisɑdɛmmu ɛì kɔbɛ bɛ ììkɛ̀, ti Yiɛ̀ nKuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ ììkɛ̀ kɛ́nwetí tɛ dɑ̀nkù pɑ̀nkù, 6 kɛ́bɑ́ntɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nkɛ dɔ̀: Kuyie nti yɛmbɛ̀ do tũ nkù dɛ̀ í tú fɔ̃́ɔ̃̀ bɑkɛ́ kɛĩ́nkɛ̀, kɛ bɑkɛ́ yɛbotɛ̀ yɛmɔu kó yɛkpɑ̀ɑ̀tìyɔɑ̀? Fɔ̃́ɔ̃̀ mɔ̀kɛ muwɛ̃rímú kɛ kpeńnì, òmɔù bɑ́ɑ́ nɑ kɛ́ dɑ dokɛ́nɛ̀. 7 Fɔ̃́ɔ̃̀ tu Kuyie nti tũ nkù, fɔ̃́ɔ̃̀ bɛ̀ti bɛ̀ɛ̀ do mɑɑ́ di nhɛì kɛ kɑ̀nnɛ ɑ nìtìbɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ bɛ̀ yɛ̀nnímɛ̀ Esibiti. Bɛmbɛ Abɑrɑhɑmmu ɑ dɔ́ wè yɑɑ̀bí sɑ̃́ɑ̃̀. 8 Kɛ̀ bɛ̀ dì kɑ̀ri kɛ dɑ mɑɑ́ tɛcĩ́ɛ̃̀tɛ̀ ɑ yètìrì yó nyu dɛ̀, kɛ bɛ́i nkɛ yĩ: 9 Kɛ̀ dɛ̀ dò mmɛyɛi mmɑmɛ̀ ti tùɔ̀kɛní, kɛ̀ dɛ̀ dò mbɛ̀ ti do mudoò mmu, yoo ɑ yũ̀ɔ̃́ ti to nyɛ, yoo mutenkṹṹ mmuù tɑnní, yoo dikònnì, ti yóó kɔtɛ kɛ́cómmú tɛɛ̀ cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ borɛ̀, kɛ yɛ̃́ ɑ yètìrì dɛ nyumɛ̀, kɛ́ dɑ kuɔ́nnɛ̀ mɛyɛǹcɑɑ̀rìmɛ̀ mɛ̀ɛ̀ ti tùɔ̀kɛní mɛ kpɛ́í, kɑ̀ɑ keè ti dɑbùò nkɛ́ tí dɛɛtɛ́. 10 Wéntɛ́ Amɔɔ ɛì kɔbɛ nɛ̀ Mɔɑbu ɛì kɔbɛ nɛ̀ Edɔmmu ɛì kɔbɛ, kɛ ti do mudoò, ti yɛmbɛ̀ do yɛ̀nní dìì mɔ̀nnì Esibiti kó dihɛì kɑ̀ɑ duɔ́ nkɛ̀ bɛ̀ɛ bɛ̀ pɛɛ́ nkɛ í mbɛ̀ pɔ̀ntɛ. 11 Nɛ́ ntɛ dɛ kó bɛnìtìbɛ̀ bɛ̀ ti duɔ́ ntìì cuuti tú bɛ̀ bo ti bɛtimɛ̀ kɛtenkɛ̀ ɑ ti duɔ́ nkɛ̀ kɛ̀ ti kɛ̀ te. 12 Fɔ̃́ nKuyie nti tũ nkù potɛ́ bɛ, ti í mɔkɛ muwɛ̃rímú mɑmù dɛ kó kunììti ììkɛ̀, kù kèrínímu kɛ bo ti do mudoò ti í yɛ̃́ ti bo dɔɔ̀ tì, ti búɔ́ fɔ̃́ nwe.

13 Mɛm̀mɛ kɛ̀ Sudɑɑ kɔbɛ bɛmɔu ncómmú ti Yiɛ̀ nKuyie nyììkɛ̀, bɛmɔu nɛ̀ bɛnitipòbɛ̀ nɛ̀ ibí.

Ti Yiɛ̀ nKuyie nduɔ́mmɛ̀ kɛ̀ Sudɑɑ kɔbɛ bɛ nɑ

14 Kɛ̀ bɛ̀ ntíkú, kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nYɑɑ́ cútɛ́ní Defiibɛ botí kou mɔù Asɑfu yɑɑ̀birɛ Yɑyɛɛdi ĩ́nkɛ̀. Asɑfu weè do pɛitɛ́ Mɑtɑnniyɑ, kɛ̀ wèe pɛitɛ́ Yeiyɛɛdi, kɛ̀ Yeiyɛɛdi pɛitɛ́ Bennɑyɑ, kòo pɛitɛ́ Sɑkɑrii, kɛ̀ Sɑkɑrii nɛ́ pɛitɛ́ Yɑsiɛdi. 15 Kɛ̀ Yɑsiɛdi pĩɛ̃kɛ́ mɛdiɛ̀ nkɛ dɔ̀: Kéntɛ́nɛ̀ mɛsɑ̀ɑ̀ dimɔu, díndi Sudɑɑ kɔbɛ nɛ̀ Sedisɑdɛmmu kɔbɛ, nɛ̀ fɔ̃́ ndɔkɛ okpɑ̀ɑ̀tì Sosɑfɑti! Ntɛ ti Yiɛ̀ nKuyie ndi nɑ́ɑ́ ntì: Di bɑ́ɑ́ depɛ, kɛ̀ kufɔ̃wɑɑ́ nni ndi bo dɛ kó kuhɑ̃ɑ̃pɔ̀nnììti ììkɛ̀. Kɛ yɛ̃́ dɛ kó mudoò í tú di kɔ̃mu, mù tu Kuyie nkɔ̃mu mmu. 16 Nɑnkɛ dí ítɛ́ kɛ́ bɛ̀ do, ntɛ bɛ kɛ deètìní Atisiti kó ditennì, di nɑɑ yóó bɛ̀ bùɔ́tɛ́nɛ̀ kukó nwetí ndɛ̀ ndɛ Yeduyɛɛdi kó dikpɑ́ɑ̀. 17 Di í yóó bɛ̀ dokɛ́nɛ̀, kɛ̀ di tùɔkoo, di cómmú kɛ́nwúó nti Yiɛ̀ nKuyie nyóó di dɛɛtɛ́ mɛ̀ɛ̀ botí. Sudɑɑ kɔbɛ nɛ̀ Sedisɑdɛmmu kɔbɛ bɑ́ ndénɛ̀ kɛ̀ di kɔ̃̀ntì nhɑu. Nɑnkɛ dí yɛ̀roo kɛ́ bɛ̀ bùɔ́tɛ́nɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nyó ndi bonɛ̀mu.

18 Kɛ̀ Sosɑfɑtii kɔ̃nkɛ kɛ́sĩ́nnɔ́ɔ kɛtenkɛ̀, kɛ̀ Sedisɑdɛmmu kɔbɛ nɛ̀ Sudɑɑ kɔbɛ bɛmɔu kɛ̀ bɛ̀ɛ kɔ̃nkɛ kɛ́sĩ́nnɔ́ɔ kɛtenkɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nyììkɛ̀ kɛ́ kù sɑ̃ntɛ. 19 Kɛ̀ Defiibɛ, Keɑti nɛ̀ Kodee wuɔ kɔbɛɛ ítɛ́ kɛ́sɑ̃ntɛ ti Yiɛ̀ nKuyie nnɛ̀ mɛtɑmmɛ̀ kperímɛ̀ kunku Isidɑyɛɛribɛ tũ nkù.

20 Kɛ̀ dɛ̀ɛ wentɛ́ kɛ̀ bɛ̀ nyɛtì Tekoɑ dikpɑ́ɑ̀ bíɛ́kɛ̀, kɛ̀ Sosɑfɑtii ítɛ́ kɛ́cómmú kɛ́bɛ́i nkɛ dɔ̀: Kéntɛ́nɛ̀ n tú mù díndi Sudɑɑ kɔbɛ nɛ̀ Sedisɑdɛmmu kɔbɛ, nyĩkúnɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nyĩ́nkɛ̀ kunku di tũ nkù, mɛmmɛ di bo nɑmɛ̀ kɛ́ bɛ̀ bɑ̀ɑo, ńtɛ̃ĩ́nɛ̀ kɛ́ntɑ̃́ Kuyie pɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑm̀bɛ̀ di nɑ́ɑ́ ntì. Mɛm̀mɛ di bo bɛ̀ nɑmɛ̀.

21 Sosɑfɑti nɛ̀ o ɛì kɔbɛ kɛ̀ bɛ̀ɛ wɛ̃nnɛ́ kɛ́tíí nkɛ́tɑ̃nkɛ́ bɛdèmbɛ̀, kɛ̀ bɛ̀ɛ dɑ́ɑ́tí tiyɑ̀ɑ̀tì bɛ̀ cɑ̃̀ńnɛ́ tì mudèmmù kpɛ́í, kòo bɛ̀ nií mbɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ ììkɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ ndiè nkɛ sɑ̃ntí ti Yiɛ̀ nKuyie nkɛ tú: Ndiènnɛ̀ kɛ sɑ̃ntí ti Yiɛ̀ nkɛ yɛ̃́ ku sɑ̀ɑ̀ ndɛumɛ̀ sɑ̃́ɑ̃̀.

22 Bɛ̀ ketɛ́ dìì mɔ̀nnì kɛ diè nkɛ dɛ́úkùnko ti Yiɛ̀ nKuyie nnɛ̀ yɛsɑ̃ɑ̃ nkɛ̀ kùu duɔ́ nkɛ̀ Amɔniibɛ nɛ̀ Mɔɑbiibɛ nɛ̀ Edɔmiibɛ bɛ̀ɛ̀ do ìtɛ́ní kɛ́ndɔ́ kɛ́do Sudɑɑ ɛì kɔbɛ mudoò, kɛ̀ bɛ̀ í nkèè bɛtɔbɛ̀ tu mù, kɛ́tɑ bɛtɔbɛ̀ mukɔ̀ù. 23 Kɛ̀ Amɔniibɛ nɛ̀ Mɔɑbiibɛ kɛ̀ bɛ̀ɛ do Edɔmiibɛ kɛ́ bɛ̀ dèè, bɛ̀ dèè dìì mɔ̀nnì Edɔmiibɛ kɛ́tɑ bɛmɑ́ɑ̀ mukɔ̀ù. 24 Sudɑɑ kɔbɛ tùɔ̀kɛ dìì mɔ̀nnì ditennì dìì sĩ̀ĩ́ ndikpɑ́ɑ̀ kɛ wéntɛ́ kɛ́yɑ̀ bɛcíríbɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ còú cóú kɛtenkɛ̀ bɑ́ òmɔù í kpɑɑ́. 25 Sosɑfɑti nɛ̀ o kɔbɛ kɛ̀ bɛ̀ɛ kɔtɛ kɛ́kuti bɛcíríbɛ̀ kɛ́yɑ̀ tinɛnsɑ̀ɑ̀tì nɛ̀ bɛ kpɛrɛ dɛsɑ̀ɑ̀rɛ̀ kɛ̀ dɛ̀ nsũ mɛsɑ̀ɑ̀, kɛ̀ bɛ̀ɛ dɛ̀ koú mɛdiɛ̀ bɑ́ bɛ̀ í nnɑ kɛ́ dɛ̀ kònnɛ̀ dɛmɔu kɛ́ ndɛ̀ ɛi kɛ dɔ̀ yɛwe yɛ̀tɑ̃ɑ̃ti kɛ yɛ̃́ dɛ̀ do sũmɛ̀mu mɛdiɛ̀.

26 Diyiè nɑɑnnì yiè kɛ̀ bɛ̀ɛ tíí kubiriku mɑkù kɛ́ndɛ́úkùnko ti Yiɛ̀ nKuyie, kɛ̀ dɛɛ̀ nte kɛ̀ bɛ̀ɛ kù yu kɛ dɔ̀ Mɛsɑ̀ɑ̀ nkó kubiriku, kɛ kpɑɑ́ kɛ mɛ nkù yu nɛ̀ yíenní. 27 Kɛ̀ bɛ̀ɛ deè kɛ̀ Sosɑfɑtii niitɛ́ Sudɑɑ kɔbɛ nɛ̀ Sedisɑdɛmmu kɔbɛ bɛmɔu kɛ̀ bɛ̀ɛ kò nSedisɑdɛmmu nɛ̀ diwɛ̀ì, kɛ yɛ̃́ ti Yiɛ̀ nKuyie nkuù do bɛ̀ dɔ̀ɔ̀mɛ̀ diwɛ̀ì kɛ̀ bɛ̀ɛ nɑ bɛ dootitɔbɛ̀. 28 Kɛ̀ bɛ̀ mbie ntibómbonti nɛ̀ tikùtìdùùtì kɛ eutinɛ̀ sipɔ̃́mpɔ̃ɔ̃́ kɛ kũnti Sedisɑdɛmmu kɛ́tuɔkɛnɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀.

29 Kɛ̀ yɛhɛkɛ̀ yɛmɔu kó yɛkpɑ̀ɑ̀tìyɔɔ keè ti Yiɛ̀ nKuyie nkuù dokɛ́nɛ̀mɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ dootitɔbɛ̀ kɛ́ kù depɛ. 30 Kɛ̀ Sosɑfɑti ntɔ tikpɑ̀tì kɛ̀ dɛ̀ dò mbɑ̀mmùù, kɛ̀ Kuyie nhò tũ nkùu ò duɔ́ mmɛom̀pùmɛ̀ dihɛì dimɔu.

Sosɑfɑti kpɑ̀tì tùɔ̀kɛmɛ̀ ti mɑ̀nku

(Wéntɛ́ 1 Bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ 22:41-51)

31 Sosɑfɑti do yóó di tikpɑ̀tì kɛ mɔkɛ yɛbie nsipísìtɑ̃ɑ̃ti nɛ̀ yɛ̀nùmmù ndi, kɛ́mbɑkɛ́ Sudɑɑ kɔbɛ kɛ dɔ̀ yɛbie nsipísìdɛ́ nɛ̀ yɛ̀nùmmù. O yɔ̃ do tú Sidii kóo sɑpɑ̀ɑ̀ nhAsubɑ. 32 Kòò ntũ nho cicɛ Asɑɑ kó kucɛ, kɛ́ndɔɔri ti Yiɛ̀ nKuyie ndɔ́ dɛ̀. 33 Bɑ́ nɛ̀ mɛmmɛ kɛ̀ yɛtɔ̀rɛ̀ nkpɑɑ́ bo, bɛnìtìbɛ̀ mu ndo í duɔ́ mbɛmɑ́ɑ̀ Kuyie mbɛ yɛmbɛ̀ do tũ nkù. 34 Sosɑfɑti tɔ̃mmú sɔmmu ò mù ketɛ́mɛ̀ nɛ̀ ò mù pɔ̃̀ńtɛ́mɛ̀ dɛ̀ wɑ̃̀rimu Anɑnni birɛ Yeu tɔ̃mmú pɑ́tíri miɛkɛ, kɛ bo Isidɑyɛɛribɛ kpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ pɑ́tíri miɛkɛ.

35 Dɛndɛ kó difɔ̃nkúò kɛ̀ Sudɑɑ kóo kpɑ̀ɑ̀tì Sosɑfɑtii tɑunnɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ kóo kpɑ̀ɑ̀tì Aɑsiɑ wèè dɔɔ̀rìmɛ̀ do í wenni. 36 Ò do ò tɑunnɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ bo dɔɔ̀ bɑ̀tóòbɛ̀ mbɛ kɛ̀ bɛ̀ nkɔrì Tɑdisisi. Bɛ̀ do bɛ̀ dɔ̀ɔ̀ Esiyonni Kebɛɛ ɛì ndi. 37 Mɛm̀mɛ kɛ̀ Mɑdesɑɑ Kebɛɛ ɛì kou Dodɑfɑu birɛ Ediesɛɛ nɑ́kɛ́ Sosɑfɑti Kuyie mpɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì kɛ dɔ̀: A tɑunnɛ̀mɛ̀ Aɑsiɑ kpɛ́í nte kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nyóó cɑkɛ ɑ tɔ̃mmú.

Mɛm̀mɛ kɛ̀ bɑ̀tóòbɛ̀ɛ pɛ́ítɛ́ pɛ́ítɛ́ kɛ tɛ̃́nkɛ í nnɑ kɛ kɔ̀tɛ Tɑdisisi.

21

1 Kɛ̀ Sosɑfɑtii kò nho yɛmbɛ̀ kũũ̀ ndɛ̀, kɛ̀ bɛ̀ɛ ò kũnnɛ́ o yɛmbɛ̀ fɔ̃ti Dɑfiti ɛì. Kòo birɛ Yodɑmmuu sɔɔtɛ́ tikpɑ̀tì.

Yodɑmmu tumɛ̀ Sudɑɑ kɔbɛ kóo kpɑ̀ɑ̀tì

(Wéntɛ́ 2 Bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ 8:16-24)

2 Yodɑmmu do mɔkɛ o nɛí nsi, bɛ cicɛ òmɑ́ɑ̀ bɛɛ̀ yètɛ̀ tu: Asɑdiɑ nɛ̀ Yeyɛɛdi nɛ̀ Sɑkɑrii nɛ̀ Asɑdiyɑu nɛ̀ Mikɑyɛɛri nɛ̀ Sefɑtiɑ bɛmɔu bɛ̀ do tú Isidɑyɛɛribɛ kóo kpɑ̀ɑ̀tì Sosɑfɑti bí nyi. 3 Bɛ cicɛ do bɛ̀ pɑ̃mmú yɛpɑ̃rɛ̀ diɛyɛ̀ nyɛ, timɑ́tì pɛ́ítì nɛ̀ mɛsɔɔ nɛ̀ tinɛnkpetì kɛ́ bɛ̀ duɔ́nnɛ̀ yɛhɛkɛ̀ iduotí fitɛ́ yɛ̀ Sudɑɑ tempɛ̃ mmiɛkɛ kɛ́duɔ́ nYodɑmmu tikpɑ̀tì ò tu mɛ̀ɛ̀ kpɛ́í Mpo.

4 Yodɑmmu kɑ̀ri dìì mɔ̀nnì o cicɛ kpɑ̀ɑ̀tìkɑ̀rì kòo kpɑ̀tìi fííkú, dɛ mɔ̀nnì ndi ò kùɔmɛ̀ o yɔ̃fũ̀ɔ̃̀ kɔbɛ bɛmɔu bɑ́ nɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ kó bɛkótíbɛ̀ mɑbɛ̀. 5 Yodɑmmu do yóó di tikpɑ̀tì kɛ mɔkɛ yɛbie nsipísìtɑ̃ɑ̃ti nɛ̀ yɛ̀dɛ́ɛ̀ ndi kɛ́ntɔ tikpɑ̀tì kɛ́mbo Sedisɑdɛmmu kɛ dɔ̀ yɛbie nyɛ̀ni, 6 kɛ́tũnnɛ Isidɑyɛɛribɛ kó bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ kó icɛ Akɑbu cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kɔbɛ do dɔ̀ɔ̀mɛ̀. Kɛ yɛ̃́ ò do puokɛmɛ̀ Akɑbu kóo sɑpɑ̀ɑ̀ nwe, kɛ́dɔɔ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nyí dɔ́ dɛ̀. 7 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie mmɛ nyí ndɔ́ kɛ́kuɔ Dɑfiti cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kù do ò dɔ̀ɔ̀nɛ̀ mɛɛ̀ tɑummɛ̀ kpɛ́í, kɛ yɛ̃́ kù do ò nɑ̀kɛ́mɛ̀ kɛ dɔ̀ wenwe nɛ̀ o bí okpɑ̀ɑ̀tì bɑ́ɑ́ pɑ̀ɑ̀ bɛ cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ dimɔ̀nnì mɑrì.

8 Yodɑmmu kpɑ̀tì miɛkɛ nkɛ Edɔmmu ɛì kɔbɛ yetɛmɛ̀ Sudɑɑ kɔbɛ bo mbɛ̀ bɑkɛ́mɛ̀, kɛ́wɑɑ́ mbɛ kóo kpɑ̀ɑ̀tì. 9 Kɛ̀ Yodɑmmuu ítɛ́ nɛ̀ o kó bɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀nkótíbɛ̀ nɛ̀ sikpɑ̀rìnɑɑsɛ̃ĩ́ kɛ̀ bɛ̀ɛ kɔtɛ kɛyènkɛ̀ kɛ́do mudoò Edomiibɛ, bɛ̀ɛ̀ do bɛ̀ cɛ̃̀ti nɛ̀ bɛ̀ɛ̀ bɑkɛ́ bɛ̀ɛ̀ dèkɛ sikpɑ̀rìnɑɑsɛ̃ĩ́. 10 Dɛ kó dimɔ̀nnì ndi Edɔmmu ɛì kɔbɛ fìètɛmɛ̀ bɛmɑ́ɑ̀ Sudɑɑ kɔbɛ nɔu miɛkɛ nɛ̀ yíenní.

Dɛ kó dimɔ̀nnì dìmɑ́ɑ̀ miɛkɛ do nkɛ Dibunɑ ɛì kɔbɛ yetɛmɛ̀ Sudɑɑ ɛì kɔbɛ kóo kpɑ̀ɑ̀tì Yodɑmmu kpɛti ò do bùtínnɛ́ mɛ̀ɛ̀ kpɛ́í nkɛ ti Yiɛ̀ nKuyie o yɛmbɛ̀ do tũ nkù. 11 Kɛ̀ Yodɑmmu dɔɔ̀ yɛtɔ̀rɛ̀ Sudɑɑ tɑ̃rɛ̀ ĩ́nkɛ̀ kɛ yṹɔ̃́ nSedisɑdɛmmu kɔbɛ nɛ̀ Sudɑɑ kɔbɛ kɛ̀ bɛ̀ɛ bútínnɛ́ Kuyie nkɛ nfeu yɛbɔkɛ̀* kɛ cɑ̃́nnì.

12 Kɛ̀ Kuyie mpɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑǹtò Edii wɑ̃ri dipɑ́tíri kɛ́bɛ́i nkɛ dɔ̀: Ti Yiɛ̀ nKuyie nhɑ cicɛ Dɑfiti do tũ nkù tu: A í tũ̀nnɛ mɛ̀ɛ̀ kpɛ́í nkɛ ɑ cicɛ Sosɑfɑti kó kucɛ, o cicɛ Asɑɑ Sudɑɑ kóo kpɑ̀ɑ̀tì kɔku, 13 kɛ tũ̀nnɛ Isidɑyɛɛribɛ kpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ kó kucɛ kɛ tɑnnɛ́ Sudɑɑ kɔbɛ nɛ̀ Sedisɑdɛmmu kɔbɛ mubɔɔtɔ̃mmú miɛkɛ, Akɑbu cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kɔbɛ do dɔ̀ɔ̀mɛ̀. Fɔ̃́ nYodɑmmu kɑ̀ɑ kùɔ ɑ yɔ̃fũ̀ɔ̃̀ kɔbɛ, bɛ̀ɛ̀ tu bɛnìtìbɛ̀ kɛ dɑ pɛ̃ɛ̃tɛ́. 14 Ntɛ ti Yiɛ̀ nKuyie nyóó potɛ́mu kuyɛ̃ĩku diɛkù ɑ kɔbɛ, ɑ bí nɛ̀ ɑ pobɛ̀ nɛ̀ ɑ kpɛrɛ dɛmɔu. 15 Fɔ̃́ nkɛ yóó dɑ bɔntɛ́ kɛmiɛkɛ kó mumɔncɛ̃́ɛ̃́mù, kɛ̀ mù nyɛ́útí yɛwe yɛmɔu, kɛ́nte kɑ̀ɑ nɑutìi yɛ̀nní.

16 Mɛm̀mɛ kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nduɔ́ nkɛ̀ Fidisitɛ̃ɛ̃bɛ nɛ̀ Adɑbubɛ nɛ̀ Etiopii ɛì kɔbɛ kɛ̀ bɛ̀ɛ do Yodɑmmu mudoò, 17 kɛ́do Sudɑɑ ɛì kɛ́hɛí bɛ kpɛrɛ nɛ̀ dɛ̀ɛ̀ kó dimɑ̀ɑ̀ bo tɛkpɑ̀ɑ̀tìcĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kɛ́pĩ́mmú o bí nɛ̀ o pobɛ̀, kòo bíyɑ̃ɑ̃tɛ̀ Yoɑkɑsi weè mɑ́ɑ̀ nkpɑɑ́.

18 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nhò potɛ́ kɛmiɛkɛ kó mumɔmmú kɛ̀ mù í ndò nkɛ́miɛtɛ́. 19 Kɛ̀ dɛ kó mumɔmmú nyɛ́útí yɛwe yɛmɔu. Dibenni dɛ́rì kó mukṹṹ nkɛ̀ dɛ kó mumɔmmú nte kòo nɑutìi yɛ̀nní kòo fɛ̃́ṹtɛ́ mɛdiɛ̀ nkɛ́kú, bɑ́ o kɔbɛ í nhò tùɔ ntihúúntì bɛ̀ do dɔ̀ɔ̀mɛ̀ o cicɛbɛ̀.

20 Ò do yóó di tikpɑ̀tì kɛ mɔkɛ yɛbie nsipísìtɑ̃ɑ̃ti nɛ̀ yɛ̀dɛ́ɛ̀ ndi, kɛ́di tikpɑ̀tì kɛ́mbo Sedisɑdɛmmu kɛ́kú bɑ́ bɛ yɛ̀mmɛ̀ í ncɑ̀ɑ̀rɛ̀, kɛ̀ bɛ̀ɛ ò kũnnɛ́ Dɑfiti ɛì, bɛ̀ mɛ nyí nhò kũnnɛ́ bɛ̀ kũrì dɛ̀ bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ tɔbɛ̀.

22

Aɑsiɑ tɔmɛ̀ tikpɑ̀tì

(Wéntɛ́ 1 Bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ 8:25-29. 9:27-29)

1 Kɛ̀ Sedisɑdɛmmu kɔbɛɛ duɔ́ nkɛ̀ o bíyɑ̃ɑ̃tɛ̀ Aɑsiɑ sɔɔtɛ́ tikpɑ̀tì kɛ yɛ̃́ Adɑbubɛ do bɛ̀ domɛ̀ kɛ́kuɔ o bí ikótí imɔu. Mɛm̀mɛ kɛ̀ Sudɑɑ kóo kpɑ̀ɑ̀tì Yodɑmmu bíyɑ̃ɑ̃tɛ̀ Aɑsiɑ ntɔ tikpɑ̀tì. 2 Yoɑkɑsi do yóó di tikpɑ̀tì kɛ mɔkɛ yɛbie nsipísìnɑ̀ɑ̀ nɛ̀ yɛ̀dɛ́ɛ̀ ndi, kɛ́di tikpɑ̀tì kɛ́mbo Sedisɑdɛmmu kɛ dɔ̀ dibenni dìmɑ́ɑ̀. Omidi kóo sɑpɑ̀ɑ̀ nhAtɑdii weè do tú o yɔ̃. 3 Kòo yɔ̃ nhò tiè nyitié nyɛiyì, kòo tũnnɛ Akɑbu cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kɔbɛ kó icɛ, 4 kɛ́dɔɔ̀ dɛ̀ɛ̀ í wenni ti Yiɛ̀ nKuyie nyììkɛ̀ Akɑbu cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kɔbɛ do dɔ̀ɔ̀mɛ̀, kɛ yɛ̃́ o cicɛ kṹṹ nkó difɔ̃nkúò bɛ̀ do ò tiémmɛ̀ itié nyɛiyi kɛ̀ ìì ò fétìnnɛ. 5 Ò do tũ̀nnɛ bɛɛ̀ kó itié nkɛ́nɛinɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ kóo kpɑ̀ɑ̀tì Akɑbu birɛ Yodɑmmu, kɛ̀ bɛ̀ bo dokɛ́nɛ̀ Sidii kóo kpɑ̀ɑ̀tì Asɑyɛɛdi Dɑmɔti ɛì dìì bo Kɑdɑɑdi tempɛ̃ mmiɛkɛ. Kɛ̀ Sidii kɔbɛɛ kɔutɛ Yodɑmmu. 6 Kòo wɛ̃tɛ Sisedɛɛdi kɛ bo tɑɑ nyɛkɔutiyɛ̀ Sidii kɔbɛ ò kɔ̀utɛ yɛ̀ Dɑmɑɑ ò do dokùnɛ̀ dìì mɔ̀nnì Sidii kóo kpɑ̀ɑ̀tì Asɑyɛɛdi, ò kɛ mbo kɛ̀ Sudɑɑ kóo kpɑ̀ɑ̀tì Yodɑmmu birɛ Aɑsiɑ kɔtɛ Sisedɛɛdi kɛ bo dɔu nhAkɑbu birɛ Yodɑmmu nɛ̀ kuyonku.

7 Kuyie nkuù do dɔ́ kɛ́kuɔ Aɑsiɑ kɛ́duɔ́ nkɛ̀ wèe kɔtɛ kɛ bo dɔu nYodɑmmu. Ò tùɔ̀kɛ dìì mɔ̀nnì Yodɑmmu borɛ̀ kòo ò nɛinɛ̀ kɛ́kɔtɛ kɛ bo co Nimmusi birɛ Yeu. Ti Yiɛ̀ nKuyie nkuù do tɑ̃ɑ̃tɛ́ Yeu kòo bo ntú okpɑ̀ɑ̀tì kɛ́kuɔ Akɑbu cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kɛ́ tɛ̀ dèè. 8 Kɛ̀ Yeuu dɔɔ̀ Kuyie nyɛ̃ nwèe dɔɔ̀ tì Akɑbu cĩ́ɛ̃̀tɛ̀, kɛ́pĩ́ nSudɑɑ ɛì kɔbɛ kó bɛkótíbɛ̀ nɛ̀ Aɑsiɑ kó ibí ìì do pĩ́ nhokpɑ̀ɑ̀tì tɔ̃mmú kɛ́ bɛ̀ kùɔ. 9 Kɛ̀ bɛ̀ɛ wɑmmú Aɑsiɑ kóò pĩ́ nhò do sɔri dɛ̀ Sɑmmɑrii kóò tɔní Yeu borɛ̀, kóò kùɔ. Bɛ̀ ò kùɔ mɛmmɛ kóò kũnnɛ́mu bɑkɛ, kɛ yɛ̃́ bɛ̀ do nɑ́ɑ́mmɛ̀ kɛ tú Sosɑfɑti wèè do tũ ti Yiɛ̀ nKuyie nnɛ̀ o yɛ̀mmɛ̀ mɛmɔu, o birɛ ndɛ.

Aɑsiɑ cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ tɛmɔu òmɔù tɛ̃́nkɛ í nkpɑɑ́ wèè bo nɑ kɛ́di tikpɑ̀tì.

Atɑdii fìètɛmɛ̀ tikpɑ̀tì

(Wéntɛ́ 2 Bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ 11:1-3)

10 Aɑsiɑ yɔ̃ Atɑdii kèè dìì mɔ̀nnì Aɑsiɑ kumɛ̀ kɛ́ítɛ́ kɛ́cómmú kɛ bo kuɔ Sudɑɑ kpɑ̀ɑ̀tìcĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kɔbɛ bɛmɔu. 11 Kɛ̀ Sudɑɑ kɔbɛ kóo kpɑ̀ɑ̀tì Yodɑmmu kóo sɑpɑ̀ɑ̀ nYeosebɑ túótɛ́ o tɑ̃ũ̀ Aɑsiɑ birɛ Soɑsi ikpɑ̀ɑ̀tìbí tɛì bɛ̀ do dɔ́ kɛ́kuɔ ì miɛkɛ, kɛ́ dɛ̀ sɔ̀nnɛ Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kó kudieku mɑkù yɛdúɔ̀ borɛ̀ wenwe nɛ̀ o yuɔ̀rì bɑ́ Atɑdii í ndɛ̀ nìntɛ kɛ kùɔ. Yeosebɑ do tú ikuɔ́ nìùtì Yoyɑdɑɑ pokù nwe. 12 Kɛ̀ Soɑsii nsɔri bɛ borɛ̀ Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ miɛkɛ yɛbie nyɛ̀kuɔ̀ kɛ̀ Atɑdii tu dihɛì kóo kpɑ̀ɑ̀tì.

23

Bɛ̀ còúmmɛ̀ mɛkùɔ̀ nSoɑsi kóò pĩ́ ntikpɑ̀tì

(Wéntɛ́ 2 Bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ 11:4-20)

1 Dibenni yiénnì miɛkɛ, kɛ̀ ikuɔ́ nìùtì Yoyɑdɑ túótɛ́ mɛtɑ̃ɑ̃tímɛ̀ nɛ̀ dikɔ̃m̀bùɔ̀ kɛ́dɔɔ̀nɛ̀ mɛtɑummɛ̀ bɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀nkótíbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ bɑkɛ́ bɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ sikɔu bɛɛ̀ tu: Yeodɑmmu birɛ Asɑdiɑ nɛ̀ Yoɑnɑnni birɛ Isimɑyɛɛri nɛ̀ Obɛdi birɛ Asɑdiɑ nɛ̀ Adɑyɑ birɛ Mɑseyɑ nɛ̀ Sikidi birɛ Edisɑfɑti. 2 Kɛ̀ bɛ̀ɛ ce nSudɑɑ tenkɛ̀ kɛmɔu kɛ́tíí nDefiibɛ bɛ̀ɛ̀ bo Sudɑɑ tenkɛ̀ kó yɛhɛkɛ̀ yɛmɔu, nɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ cɛ̃́ĩ kó bɛkótíbɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ɛ kɔtɛ Sedisɑdɛmmu. 3 Kɛ̀ ditĩ̀nnì dimɔu tíí nkɛ́dɔɔ̀nɛ̀ okpɑ̀ɑ̀tì mɛtɑummɛ̀ Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ miɛkɛ, kɛ̀ ikuɔ́ nìùtìi Yoyɑdɑ bɛ̀ nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Ntɛ okpɑ̀ɑ̀tì birɛ dɛ̀ɛ̀ yóó nɑɑ́ nhokpɑ̀ɑ̀tì ti Yiɛ̀ nKuyie ndo tì nɑ̀kɛ́ Dɑfiti kɛ yɛ̃ ndɛ̀ ndòmmɛ̀. 4 Ntɛ di yóó yĩ́mɛ̀ ikuɔ́ nìùbɛ̀ nɛ̀ Defiibɛ bɛ̀ɛ̀ te mutɔ̃mmú tɛom̀pùtɛ̀ yiè, dí bɛ̀ totɛ́ yɛtĩ̀rɛ̀ yɛ̀tɑ̃ɑ̃ti, kɛ̀ ditĩ̀nnì ketirì mbɑɑ nyɛbòrɛ̀. 5 Kɛ̀ ditĩ̀nnì didɛ́rì mbɑɑ tɛkpɑ̀ɑ̀tìcĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kɛ̀ ditɑ̃ɑ̃́nnì mbɑɑ dibòrì bɛ̀ tu dì dipũũ kó dibòrì, kɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ bɛmɔu mbo ti Yiɛ̀ nKuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ dɑ̀nkù miɛkɛ. 6 Òmɔù bɑ́ɑ́ tɑ ti Yiɛ̀ nKuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ miɛkɛ kɛ̀ dɛ̀ í tú ikuɔ́ nìùbɛ̀ nɛ̀ Defiibɛ bɛ̀ɛ̀ ni Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ miɛkɛ mutɔ̃mmú, kɛ yɛ̃́ bɛ̀ bɛ̀ cɑ̃̀ńnɛ́mɛ̀mu dɛ kó mutɔ̃mmú kpɛ́í. Kɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ mbo ti Yiɛ̀ nKuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ dɑ̀nkù. 7 Kɛ̀ Defiibɛɛ cɛ̃ɛ̃tɛ okpɑ̀ɑ̀tì bɑ́ wè kòo mpikú o kpɑ̀rìnɛnkù, kòo mɔù tɑnní tɛcĩ́ɛ̃̀tɛ̀ miɛkɛ bɛ̀ɛ ò kùɔ. Kòo kpɑ̀ɑ̀tì yɛ̀tì dí nhò nɛínɛ̀ kòò kũntiní di nhò nɛínɛ̀.

8 Kɛ̀ Defiibɛ bɛmɔu nɛ̀ Sudɑɑ kɔbɛ bɛmɔu kɛ̀ bɛ̀ ndɔɔri ikuɔ́ nìùtì Yoyɑdɑ bɛ̀ nɑ̀kɛ́ kɛ yɛ̃ mmù. Bɑ́ wè kòo tíí nho kó bɛnìtìbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ te mutɔ̃mmú dɛ kó tɛom̀pùtɛ̀ yiè nɛ̀ bɛ̀ɛ̀ dò nkɛ́om̀pɛ̀ dɛ kó tɛom̀pùtɛ̀ yiè. Kɛ yɛ̃́ ikuɔ́ nìùtì Yoyɑdɑ do dɔ́mɛ̀ bɛ̀ mpĩ́ mmutɔ̃mmú dɛ kó diyiè. 9 Kɛ̀ ikuɔ́ nìùtì Yoyɑdɑ duɔ́ mbɛ̀ɛ̀ bɑkɛ́ bɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ sikɔu yɛkpɑ̃ɑ̃̀ nnɛ̀ tidɔpììtì diɛtì nɛ̀ tisɑ́m̀pɔ́tì okpɑ̀ɑ̀tì Dɑfiti do te dɛ̀ kɛ́ dɛ̀ duɔ́ nKuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀. 10 Kɛ̀ bɛ̀ɛ bɛ̀ cónnɛ́ kɛ́túótɛ́ Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ bɑkù yoú kɛ́ntɔ kɛ́tuɔkɛnɛ̀ tɛ bɑkù cɑ̃̀nku, kɛ́dítɛ́nɛ̀ diwũɔ̃tɔ̀nnì nɛ̀ Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ dɛ sɑku, bɑ́ wè kɛ̀ wè mpikú o kpɑ̀rìnɛntì, kɛ̀ bɛ̀ cɛ̃̀ti okpɑ̀ɑ̀tì. 11 Kɛ̀ bɛ̀ɛ kɔtɛnní okpɑ̀ɑ̀tì birɛ kɛ́ dɛ̀ òó ndikpɑ̀ɑ̀tìpìì kɛ́ dɛ̀ duɔ́ nKuyie ntɑnnɔ̀ pɑ́tíri, kɛ̀ bɛ̀ɛ dɛ̀ kɑ̀nnɛ tikpɑ̀tì kɛ̀ ikuɔ́ nìùtì Yoyɑdɑ nɛ̀ o bí kɛ̀ bɛ̀ɛ dɛ̀ còú mmɛkùɔ̀ nkɛ̀ bɛ̀ mpĩɛ̃kù kɛ tú Yoɑsi weè tu okpɑ̀ɑ̀tì.

12 Mɛm̀mɛ kɛ̀ Atɑdii keè ditĩ̀nnì ùúmɛ̀ kɛ cokù kɛ sɑ̃ntí okpɑ̀ɑ̀tì. 13 Koò kɔtoo bɛ borɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ miɛkɛ kɛ́nwúó, kɛ́yɑ̀ okpɑ̀ɑ̀tì kòò còḿmú dibòrì borɛ̀ diwũɔ̃tɔ̀nnì ĩ́nkɛ̀. Kɛ̀ bɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀nkótíbɛ̀ nɛ̀ bɛ̀ɛ̀ tɔ sipɔ̃́mpɔ̃ɔ̃́ kɛ̀ bɛ̀ ò murí, kɛ̀ diwɛ̀ì bo dihɛì yɛmbɛ̀ bɛmɔu, kɛ̀ bɛ̀ eu sipɔ̃́mpɔ̃ɔ̃́, kɛ̀ bɛdèmbɛ̀ dìè nyɛsɑ̃ɑ̃ nkó iyiɛ kɛ bie ndɛbémbénnɛ̀. Kɛ̀ Atɑdii kɛ̃tɛ́ o yɑ̀ɑ̀tì kɛ́bɛ́i nkɛ dɔ̀: Bɛ̀ m bɔmmu! Bɛ̀ m bɔmmu!

14 Mɛm̀mɛ kɛ̀ ikuɔ́ nìùtì Yoyɑdɑ dɛitɛ bɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀nkótíbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ bɑkɛ́ bɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ sikɔu, kɛ́ bɛ̀ nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Dennɛnɛ̀ we ditĩ̀nnì miɛkɛ! Kòò mɔù ò tũ ndí ò kùɔ. Kɛ yɛ̃́ ikuɔ́ nìùtì do bɛ́immɛ̀ kɛ dɔ̀ bɛ̀ bɑ́ɑ́ ò kùɔ ti Yiɛ̀ nKuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ miɛkɛ.

15 Kɛ̀ bɛ̀ɛ ò pĩ nkɛ́ nhò dɛ̀ri kɛ́tuɔkɛ tɛkpɑ̀ɑ̀tìcĩ́ɛ̃̀tɛ̀ borɛ̀, dibòrì bɛ̀ tu dì sisɛ̃ĩ́ kó dibòrì, kɛ́ dɛ̀ nhò kùɔ.

16 Mɛm̀mɛ Yoyɑdɑ dɔ̀ɔ̀nɛ̀mɛ̀ mɛtɑummɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ bɛmɔu nɛ̀ okpɑ̀ɑ̀tì kɛ̀ dɛ̀ bo yie nkɛ̀ bɛ̀ ntú ti Yiɛ̀ nKuyie nkɔbɛ. 17 Kɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ bɛmɔuu kɔtɛ dibɔɔ̀ Bɑɑdi cĩ́ɛ̃̀tɛ̀, kɛ́ tɛ̀ pùɔ, kɛ́puɔnnɛ̀ yɛwũɔ̃tɔ̀rɛ̀ nɛ̀ sitenkɑɑnìi kɛ́kuɔnɛ̀ obɔɔyiɛ̀ mMɑtɑ̃ɑ̃ yɛwũɔ̃tɔ̀rɛ̀ tɑkɛ́. 18 Kɛ̀ ikuɔ́ nìùtì Yoyɑdɑ duɔ́ nkɛ̀ ikuɔ́ nìùbɛ̀ nɛ̀ Defiibɛ kɛ̀ bɛ̀ mbɑɑ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀. Dɑfiti do bɛ̀ totímɛ̀ yɛtĩ̀rɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ miɛkɛ kɛ̀ bɛ̀ bo nfeu ti Yiɛ̀ nKuyie nyiwũɔ̃ kɛ tuɔ̀. Mɔyiisi do wɑ̃̀ri dɛ kó ikuɔ́ kɛ yɛ̃ ndɛ̀ ndòmmɛ̀. Kɛ̀ bɛ̀ ndɛ̀ dɔ̀ɔ̀ri nɛ̀ diwɛ̀ì kɛ diè nDɑfiti do keú ìì yiɛ. 19 Kɛ duɔ́ nkɛ̀ bɛ̀ mbɑɑ nti Yiɛ̀ nKuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kó yɛbòrɛ̀. Bɛ̀ɛ̀ sɑ̃ṹ mbɛmɑ́ɑ̀ nɛ̀ mɛborimɛ mɑmɛ̀ kɛ̀ bɛ kóò mɔù bɑ́ɑ́ tɑ.

20 Kɛ̀ Yoyɑdɑ tíí bɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀nkótíbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ bɑkɛ́ bɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ sikɔu nɛ̀ dihɛì kó bɛkótíbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ bɑkɛ́ nɛ̀ dihɛì yɛmbɛ̀ bɛmɔu. Kòo túótɛ́ okpɑ̀ɑ̀tì ti Yiɛ̀ nKuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ miɛkɛ, kóò tɑnnɛ́ tɛkpɑ̀ɑ̀tìcĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kó dibòrì diɛrì kóò kɑ̀nnɛ dikpɑ̀ɑ̀tìkɑ̀rì. 21 Dihɛì yɛmbɛ̀ bɛmɔu kɛ̀ diwɛ̀ì mbɛ̀ bo, kɛ̀ dihɛì nkɑri bɑ̀mmùù.

Bɛ̀ do kùɔ Atɑdii nɛ̀ disiè ndi.

24

Soɑsi dimɛ̀ tikpɑ̀tì kɛ tũ̀ntɛ Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀

(Wéntɛ́ 2 Bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ 12:1-17)

1 Soɑsi do yóó di tikpɑ̀tì kɛ mɔkɛ yɛbie nyɛ̀yiekɛ̀ ndi, kɛ́ntɔ tikpɑ̀tì kɛ dɔ̀ yɛbie nsipísìnɑ̀ɑ̀ kɛ bo Sedisɑdɛmmu o yɔ̃ do tú Bɛɛrisebɑɑ ɛì kou nwe, kòo yètìrì tu Sibiɑ. 2 Kɛ̀ Soɑsii ndɔɔri ti Yiɛ̀ nKuyie ndɔ́ dɛ̀ ikuɔ́ nìùtì Yoyɑdɑ fòmmu mumɔu miɛkɛ. 3 Kɛ̀ Yoyɑdɑ ò puó mbɛnitipòbɛ̀ bɛ̀dɛ́bɛ̀ kòo piɛ́ initidɑbí nɛ̀ initipobí.

4 Dɛ kó difɔ̃nkúò kɛ̀ Soɑsii duɔ́ nho yɛ̀mmɛ̀ kɛ bo tũntɛ ti Yiɛ̀ nKuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀. 5 Kòo tíí nyikuɔ́ nìùbɛ̀ nɛ̀ Defiibɛ kɛ́ bɛ̀ nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Kɔtɛnɛ̀ Sudɑɑ ɛkɛ̀ kɛ́cuɔ́ní idíítí Isidɑyɛɛribɛ bɛmɔu borɛ̀. Bɑ́ dìì benni Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ tũntimù kpɛ́í. Dɔɔ̀nɛ̀ ti mɛcɑ̃ɑ̃.

Bɑ́ Defiibɛ í ntì dɔ̀ɔ̀ mɛcɑ̃ɑ̃. 6 Kòo kpɑ̀ɑ̀tìi yú ikuɔ́ nìùtì diɛwè Yoyɑdɑ kóò bekɛ kɛ dɔ̀: Ti Yiɛ̀ nKuyie nkóo tɔ̃ntì Mɔyiisi do yɛ̃ nDefiibɛ níí cuɔ́ wèè dɑ̀mpóò Sudɑɑ kɔbɛ kó yɛhɛkɛ̀ nɛ̀ Sedisɑdɛmmu Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kpɛ́í. Dɛ̀ dòmmɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ í ò cuɔ́? 7 Onitipoyɛiwe Atɑdii nɛ̀ o bí bɛɛ̀ cɑ̀kɛ Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kɛ tùótɛ́ ti Yiɛ̀ nKuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kó tinɛntì bɛ̀ cɑ̃̀ńnɛ́ tì kɛ tì pĩ̀ńnɛ̀ dibɔɔ̀ Bɑɑdi kó mutɔ̃mmú.

8 Mɛm̀mɛ kòo kpɑ̀ɑ̀tì dɔ̀ bɛ̀ɛ dɔɔ̀ tɛtɔutɛ kɛ́ tɛ̀ ĩ̀ńnɛ́ ti Yiɛ̀ nKuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ bòrì ditowɑɑ̀ bíɛ́kɛ̀, 9 kɛ́pĩɛ̃kɛ́ Sudɑɑ ɛkɛ̀ nɛ̀ Sedisɑdɛmmu bɛ̀ dòmmɛ̀ kɛ́ntɔuní ti Yiɛ̀ nKuyie nkóo tɔ̃ntì Mɔyiisi do bɛ́i ndikpɑ́ɑ̀ miɛkɛ kɛ́nyɛ̃ nyIsidɑyɛɛribɛ dò nkɛ́nyietì ìì díítí. 10 Kɛ̀ diwɛ̀ìi pĩ́ mbɛkótíbɛ̀ bɛmɔu nɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ bɛmɔu kɛ̀ bɛ̀ ntɔuní idíítí kɛ ɑ̃ɑ̃̀ dɛ kó tɛtɔutɛ miɛkɛ kɛ̀ tɛ̀ yɑ̀ɑ píɛnnɛ̀. 11 Defiibɛ yɑ̀ dìì mɔ̀nnì tɛtɔutɛ cɛ̃ɛ̃kɛmɛ̀ kɛ́ tɛ̀ tùótɛ́ kɛ́kɔtɛ kɛ́ tɛ̀ duɔ́ mbɛ̀ɛ̀ pĩ̀ńnɛ̀ okpɑ̀ɑ̀tì mutɔ̃mmú, kɛ̀ okpɑ̀ɑ̀tì kó opɑ́tíwɑ̃ɑ̃̀tì nɛ̀ ikuɔ́ nìùtì diɛwè kou kɛ̀ bɛ̀ɛ tɛ̀ tùótɛ́ kɛ́utɛ́ idíítí kɛ́wɛ̃tɛní kɛ́ tɛ̀ ĩ̀ńnɛ́ tɛ do ĩ́ĩ́kú dɛ̀. Bɛ̀ do mɛ dɔɔri yɛwe yɛmɔu kɛ́cuɔ́ idíítí mɛdiɛ̀. 12 Kòo kpɑ̀ɑ̀tì nɛ̀ ikuɔ́ nìùtì Yoyɑdɑ kɛ̀ bɛ̀ɛ ì tùótɛ́ kɛ́duɔ́ mbɛ̀ɛ̀ ni ti Yiɛ̀ nKuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kó mutɔ̃mmú kɛ̀ bɛ̀ nyietì bɛtɑ̃́cíɛ̀bɛ̀ nɛ̀ bɛdɑbɛɛsṹɔ̃̀bɛ̀ nɛ̀ bɛ̀ɛ̀ pĩ ntimɑ́tì kó mutɔ̃mmú nɛ̀ disɔɔwũɔ̃̀ kɔ̃mu, kɛ̀ bɛ̀ bo tũntɛnɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀. 13 Kɛ̀ bɛtɔ̃mbɛ̀ mpĩ́ mmutɔ̃mmú kɛ tũnni Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kɛ̀ dɛ̀ kèrí sɛ́i. Mɛm̀mɛ bɛ̀ tũ̀ntɛmɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kɛ̀ tɛ̀ɛ kpenkɛ mɛsɑ̀ɑ̀.

14 Bɛ̀ dèè dìì mɔ̀nnì kɛ́tɔo okpɑ̀ɑ̀tì Yoyɑdɑ timɑ́tì pɛ́ítì sɔnti kɛ̀ bɛ̀ɛ tì dɔ̀ɔ̀nɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kó tinɛntì bɛ̀ yó mpĩ́nnɛ̀ tì mutɔ̃mmú, kɛ feu iwũɔ̃ kɛ tuɔ̀, ibòòkɛ nɛ̀ mɛsɔɔ nkó tinɛntì tɛtì nɛ̀ timɑ́tì pɛ́ítì kpɛti kɛ̀ bɛ̀ nfeu ti Yiɛ̀ nKuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ miɛkɛ iwũɔ̃ sɑ̃́ɑ̃̀ kɛ tuɔ̀, Yoyɑdɑ fòmmu mumɔu miɛkɛ.

Soɑsi yetɛmɛ̀ Kuyie

15 Kɛ̀ Yoyɑdɑ kótɛ́ kɛ́tuɔkɛ o we kɛ́kú, kɛ́ nyóó kú kɛ mɔkɛ yɛbie ntɛkɔ̀ùtɛ̀ nɛ̀ sipísìtɑ̃ɑ̃ti (130). 16 Kɛ̀ bɛ̀ɛ ò kũnnɛ́ bɛ̀ kũrì dɛ̀ bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ Dɑfiti ɛì kó ifɔ̃ti. Kɛ yɛ̃́ ò dɔ̀ɔ̀rimɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ mɛsɑ̀ɑ̀, kɛ dɔɔri Kuyie ndɔ́ dɛ̀ kɛ dɑkɛ ku cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kpɛ́í.

17 Yoyɑdɑ kṹṹ nkó difɔ̃nkúò, kɛ̀ Sudɑɑ tempɛ̃ nkó bɛkótíbɛ̀ɛ kɔtɛ kɛ́dɔu nhokpɑ̀ɑ̀tì kɛ́kɔ̃nkɛ o ììkɛ̀ kóò dɛ́úkùnnɛ kɛ̀ wèe yie mbɛ kpɛti. 18 Mɛm̀mɛ bɛ̀ bùtínnɛ́mɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ bɛ yɛmbɛ̀ do tũ nkù kɛ́dɔɔ̀ sibɔɔtenkɑɑnìi kɛ́fííkú itedɛí. Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie mmiɛkɛɛ do Sudɑɑ tempɛ̃ nnɛ̀ Sedisɑdɛmmu dɛ kó mɛcɑɑ̀rìmɛ̀ kpɛ́í. 19 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie ntɔ̃ nku pɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑm̀bɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ɛ bɛ̀ nɑ̀kɛ́ kɛ̀ bɛ̀ bo wɛ̃tɛní ku borɛ̀ bɑ́ bɛ̀ í mbɛ̀ kèńtɛ́. 20 Mɛm̀mɛ kɛ̀ Kuyie nYɑɑ́ ncútɛ́ní ikuɔ́ nìùtì Yoyɑdɑ birɛ Sɑkɑrii ĩ́nkɛ̀, kòo cómmú bɛnìtìbɛ̀ ììkɛ̀ kɛ́bɛ́i nkɛ dɔ̀: Kuyie ntú dɛ̀ dòmmɛ kɛ̀ di yetɛ ku tɑnnɔ̀ di í yóó yɑ̀ mɛsɑ̀ɑ̀ mmɑmɛ̀ di mɛ nkù yetɛmɛ̀ kù di yetɛmu.

21 Mɛm̀mɛ kɛ̀ bɛ̀ɛ dɑkɛ o kpɛ́í nkòo kpɑ̀ɑ̀tìi duɔ́ nkɛ̀ bɛ̀ɛ ò bùɔ́tí yɛtɑ̃́rɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ towɑɑ̀ kɛ́kuɔ. 22 Okpɑ̀ɑ̀tì Soɑsi do í kpɑɑ́ yɛ̃́ Yoyɑdɑ do ò dɔ̀ɔ̀ mɛ̀ɛ̀ sɑ̀ɑ̀ kɛ́kuɔ o birɛ Sɑkɑrii kòo nyóó kú, kɛ́bɛ́i nkɛ dɔ̀: Ti Yiɛ̀ nKuyie nni nwúó nkɛ́ ti pútɛ́.

Soɑsi kpɑ̀tì kó kumɑ̀nku

(Wéntɛ́ 2 Bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ 12:18-22)

23 Kɛ̀ dibenni tɛrì nyɛtìní kɛ̀ Sidii kó bɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ɛ kɔtɛní kɛ́do Soɑsi Sudɑɑ kpɑ̀ɑ̀tìyuu nɛ̀ Sedisɑdɛmmu ɛì kɛ́kuɔ yɛhɛkɛ̀ kó bɛhɛikɛ̀nkótíbɛ̀ bɛmɔu kɛ́hɛí bɛ kpɛrɛ, kɛ́ dɛ̀ duɔ́ nDɑmɑɑsi ɛì kóo kpɑ̀ɑ̀tì dɛmɔu. 24 Sidii kó bɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ mɛ nyí nkɔ̀too kɛ sũ, kɛ̀ Sudɑɑ kɔbɛ bɛɛ̀ nsũ kɛ í sénní kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie mbɛ̀ ɑ̃nnɛ́ Sidii kó bɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ nɔu miɛkɛ, kɛ yɛ̃́ bɛ̀ do kù bùtínnɛ́mɛ̀ kunku bɛ yɛmbɛ̀ do tũ nkù. Ti Yiɛ̀ nKuyie nkuù do duɔ́ nkɛ̀ Sidii kó bɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ɛ bɛ̀ potɛ́ kɛ bo yṹɔ̃́ mbɛ to, 25 kɛ́kɔutɛ okpɑ̀ɑ̀tì mɛsɑ̀ɑ̀ nkɛ̀ wè nduɔ́ kɛ mɔ nkɛ̀ bɛ̀ɛ pɛ̃ɛ̃tɛ́ kóò yóu, kòo kó bɛtɔ̃mbɛ̀ɛ dɑkɛ o kpɛ́í ò kùɔ mɛ̀ɛ̀ kpɛ́í ikuɔ́ nìùtì Yoyɑdɑ birɛ, kɛ̀ bɛ̀ɛ ò kùɔ o dɔ́ù ĩ́nkɛ̀, kɛ̀ bɛ̀ɛ ò kũnnɛ́ Dɑfiti ɛì bɛ̀ nɛ́ do í ò kũnnɛ́ bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ kó ifɔ̃ti. 26 Ntɛ bɛ̀ɛ̀ do dɑ̀kɛ o kpɛ́í: Amɔniibɛ botí kóo nitipòkù Simmɛɑti birɛ Sɑbɑdi nɛ̀ Mɔɑbiibɛ botí kóo nitipòkù Simudi birɛ Yoyɑbɑdi.

27 O bí yètɛ̀ nɛ̀ o tɔ̃mmú diɛmù ò pĩ mmù nɛ̀ ò tũ̀ntɛmɛ̀ Kuyie ncĩ́ɛ̀tɛ̀ dɛ̀ wɑ̃̀rimu bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ dɔɔ̀rìmɛ̀ pɑ́tíri miɛkɛ.

25

Amɑsiɑ tɔmɛ̀ tikpɑ̀tì

(Wéntɛ́ 2 Bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ 14:1-7)

1 Amɑsiɑ do yóó di tikpɑ̀tì kɛ mɔkɛ yɛbie nsipísìdɛ́ nɛ̀ yɛ̀nùmmù ndi kɛ́ntɔ tikpɑ̀tì kɛ dɔ̀ yɛbie nsipísìdɛ́ nɛ̀ yɛ̀wɛi, kɛ bo Sedisɑdɛmmu. Kɛ̀ o yɔ̃ ntú Sedisɑdɛmmu kou kòo yètìrì tu Yoɑdɑnni. 2 Kòo ndɔ̀ɔ̀ri ti Yiɛ̀ nKuyie ndɔ́ dɛ̀, kɛ nɛ́ í nkù duɔ́ nho yɛ̀mmɛ̀ mɛmɔu.

3 O kpɑ̀tì fìíkú dìì mɔ̀nnì kɛ dèè, kòo kuɔ o tɔ̃mbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ do kùɔ o cicɛ. 4 Ò mɛ nyí nkùɔ bɛ bí, ò do tũ̀nnɛ ti Yiɛ̀ nKuyie nduɔ́ nyìì kuɔ́ nyi Mɔyiisi kòò ì wɑ̃̀ri kɛ tú: Dɛbirɛ cicɛ bɑ́ɑ́ kú o birɛ cɑɑ̀rìmɛ̀ kpɛ́í, dɛbirɛ mɛ mbɑ́ɑ́ kú dɛ cicɛ cɑɑ̀rìmɛ̀ kpɛ́í. Bɑ́ wè ò dò nkɛ́kú o cɑɑ̀rìmɛ̀ kpɛ́í nkɛ.

5 Mɛm̀mɛ kɛ̀ Amɑsiɑ tíí nSudɑɑ kɔbɛ nɛ̀ Bɛnsɑmɛɛ kɔbɛ bɛ nɑɑ̀mùntì duɔ́ kɛ dòmmɛ̀, kɛ́tɑ̃nkɛ́ bɛ̀ɛ̀ bo mbɑkɛ́ bɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ sikɔupí nɛ̀ sikɔu. Kɛ̀ bɛ̀ɛ kɑɑ mbɛnitidɑɑbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ mɔ̀kɛ yɛbie nsipísìdɛ́ kɛ́ndeètìnko, kɛ nɔ nkɛ tɑ̃ũ yɛkpɑ̃ɑ̃̀, kɛ nɔ nkɛ kɛ́í ntidɔpììtì, kɛ̀ bɛ̀ mbo bɛnìtìbɛ̀ sikɔupíkɔusìtɑ̃ɑ̃ti (300000). 6 Kòo duɔ́ timɑ́tì pɛ́ítì tɔ́nnì bɛ̀tɑ̃ɑ̃ti kó kudonku Isidɑyɛɛribɛ kpɑ̀ɑ̀tìyuu kɛ̀ bɛ̀ɛ ò duɔ́ mbɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ yɛkɔ̃m̀bɔ̀ yɛmbɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ mbo tɛkɔupíkɔ̀ùtɛ̀ (100000). 7 Kɛ̀ Kuyie nkóo nìtì mɔù nɛ́ kɔtɛní kóò nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Okpɑ̀ɑ̀tì! A bɑ́ɑ́ nɛinɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ kó bɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ mɑbɛ̀ bɛmbɛ Efɑdɑimmu kɔbɛ, ti Yiɛ̀ nKuyie nyí bɛ̀ bonɛ̀. 8 Kɑ̀ɑ bɛ̀ nɛinɛ̀ bɑ́ kɑ̀ɑ nù ndokɛ́nɛ̀ dikɔ̃m̀bùɔ̀ ɑ dootitɔbɛ̀ yóó dɑ nɑmu, kɛ yɛ̃́ Kuyie nkuù mɔ̀kɛmɛ̀ muwɛ̃rímú, kɛ̀ kuù ɔ̃ nte kɑ̀ɑ nɑ, kuù mɛ nhɔ̃ nte kɑ̀ɑ do.

9 Kɛ̀ Amɑsiɑ bekɛ Kuyie nkóo nìtì kɛ dɔ̀: Kɛ̀ n nɛ́ yietí tìì mɑ́tì pɛ́ítì tɔ́nnì bɛ̀tɑ̃ɑ̃ti Isidɑyɛɛribɛ kó dihɑ̃ɑ̃pɔ̀ntĩ̀nnì tɑ́? Kɛ̀ Kuyie nkóo nìtìi ò tɛ̃̀ńnɛ́ kɛ dɔ̀: Ti Yiɛ̀ nKuyie mbo nɑ kɛ́ dɑ duɔ́ nkɛ̀ dɛ̀ɛ pɛ̃ɛ̃tɛ́ mɛmmɛ.

10 Mɛm̀mɛ kɛ̀ Amɑsiɑ yɑtɛ Efɑdɑimmu kó kuwuɔ nkɔbɛ kɛ dɔ̀, bɛ̀ɛ kò, kɛ̀ bɛ miɛkɛɛ cɔ́útɛ́ Sudɑɑ kɔbɛ mɛdiɛ̀, nkɛ̀ bɛ̀ɛ kònnɛ̀ kɛmiɛkɛ.

11 Kɛ̀ Amɑsiɑ túótɛ́ dikɔ̃m̀bùɔ̀, kɛ́túótɛ́ o ɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ɛ kɔtɛ kubiriku bɛ̀ tu kù mukɔ́kúɔ́ nkó kubiriku. Dɛndɛ ò kùɔmɛ̀ Edɔmmu ɛì kó bɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ tɛkɔupípíítɛ̀ (10000). 12 Kɛ̀ Sudɑɑ kɔbɛ kó bɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ɛ pĩ́mmú bɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ tɔbɛ̀ kɛ́ bɛ̀ dèkɛnɛ̀ ditɑ̃rì yómmɛ̀ kɛ́ bɛ̀ tèntɛní kɛ̀ bɛ̀ɛ duoní kɛ́kú bɛmɔu.

13 Bɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ tɔbɛ̀ Amɑsiɑ do yetɛ kɛ dɔ̀ bɛ̀ɛ̀ bɑ́ nnɛí mudoò kɛ́ bɛ̀ kpɛ̃nnɛ́, kɛ̀ bɛ̀ɛ kɔtɛ kɛ́do Sudɑɑ kɔbɛ kó yɛhɛkɛ̀, kɛ́túótɛ́ Sɑmmɑrii, kɛ́ntɔ kɛ́tuɔkɛnɛ̀ Bɛti-Onɔɔ. Kɛ̀ bɛ̀ɛ bɛ̀ kùɔ kɛ́tuɔkɛ bɛnìtìbɛ̀ sikɔupísìtɑ̃ɑ̃ti (3000), kɛ́hɛí bɛ kpɛrɛ pɛ́u, bɑ́ dɛ̀ í mmɔkɛ dɛ̀ mɑ̀mɛ̀.

Isidɑyɛɛribɛ kpɑ̀ɑ̀tì Soɑsi nɑmɛ̀ Amɑsiɑ

(Wéntɛ́ 2 Bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ 14:8-14)

14 Mɛm̀mɛ kɛ̀ Amɑsiɑɑ nɑ Edomiibɛ kɛ́nkũntiní kɛ tɔ bɛ bɔɔtenkɑɑnìi kɛ́ sì fìí nkɛ́nkɔ̃nkù kɛ sì bɑ̀ɑ́, kɛ sì tùɔ̀ tihúúntì. 15 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie mmiɛkɛɛ yɛ̀ Amɑsiɑ kɛ̀ kùu tɔ̃nko ku pɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑǹtò kòo ò nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Dɛ̀ yĩ́mɛ kɑ̀ɑ tũ̀nnɛ yɛbɔkɛ̀ yɛ̀ɛ̀ í nɑ kɛ dɛɛtɛ́ yɛ kɔbɛ n nɔ̀ùtɛ̀ miɛkɛ?

16 Ò kpɑɑ́ kɛ mɛ nnɑ́ɑ́ nkòo kpɑ̀ɑ̀tìi ò bɑ̀ɑo, kóò bekɛ kɛ dɔ̀: A túmu wèè duɔ̀ mmí nhokpɑ̀ɑ̀tì itiénnɑ́ɑ̀! Yĩ́ kɑ́rɛ́, kɛ̀ mɛɛ̀ dɔkɛ ɑ bo cɔutɛ́ tiyɛ̃ĩti.

Mɛm̀mɛ kɛ̀ Kuyie mpɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑǹtò cĩ́ɛ̃́kɛ́ kɛ nɛ́ bɛ́i n kɛ dɔ̀: N yɛ̃́mu Kuyie n kuù tɑ̃ɑ̃tɛ́mɛ̀ kɛ bo dɑ kuɔ dɛɛ̀ te ɑ dɛ̀ dɔ̀ɔ̀mɛ̀ kɛ í kèńtɛ́ n tié.

17 Kɛ̀ bɛ̀ɛ tié nSudɑɑ kóo kpɑ̀ɑ̀tì Amɑsiɑ kòo tɔ̃ nkɛ̀ bɛ̀ɛ nɑ́kɛ́ Yeu birɛ Yoɑkɑsi birɛ Soɑsi Isidɑyɛɛribɛ kóo kpɑ̀ɑ̀tì kɛ dɔ̀: Amɑsiɑ tú ɑ́ kɔtoo kɛ̀ di búɔ́tɛ́. 18 Kɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ kóo kpɑ̀ɑ̀tì Soɑsii tɛ̃́nnɛ́ Sudɑɑ kóo kpɑ̀ɑ̀tì Amɑsiɑ kɛ dɔ̀: Dimɑɑ kó tipotì tiì do nɑ̀kɛ́ diyiè mɑrì Dimɑɑ kó dɛtediɛrɛ̀ kɛ dɔ̀ dɛ̀ɛ tì duɔ́ ndɛ kóo sɑpɑ́ɑ̀ nkɛ̀ tìi puó nti kóo dɑpɑ̀ɑ̀, kɛ̀ Dimɑɑ kó mupĩ́mpĩ́mmù nɛ́ yɛ̀nní kɛ́ tì nɑ kɛ́ ũtiroo. 19 A nɑ Edɔmmu kɔbɛ mbɛ, kɛ̀ dɛɛ̀ kó tɛfentɛ̀ dɑ bo. Nɛ́ mbo ɑ cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kɛ sɑ̃ntí ɑmɑ́ɑ̀, dɛ̀ dòmmɛ kɑ̀ɑ yóó dɑ́ntɛ́ mudoò mùù yó nte kɛ̀ bɛ̀ dɑ kuɔ fɔ̃́ nnɛ̀ Sudɑɑ kɔbɛ.

20 Amɑsiɑ mɛ nyí nkèńtɛ́ kɛ yɛ̃́ ò do bùtínnɛ́mɛ̀ Kuyie nku kɛ́tũnnɛ Edɔmmu kɔbɛ kó yɛbɔkɛ̀, kɛ̀ kù ndɔ́ kòo dootitɔbɛ̀ɛ ò kùɔ wenwe nɛ̀ o ɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀. 21 Dɛ mɔ̀nnì kɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ kóo kpɑ̀ɑ̀tì Soɑsii bɑ́ɑ́tí kɛ̀ bɛ̀ɛ búɔ́tɛ́ Bɛti-Semɛsi Sudɑɑ kɔbɛ kó kutempɛ̃ mmiɛkɛ. 22 Kɛ̀ Isidɑyɛɛribɛɛ potɛ́ Sudɑɑ kɔbɛ kɛ́ bɛ̀ nɑ bɑ́ wè kɛ̀ wèe cokɛ́ kɛ́kò nho cĩ́ɛ̃̀tɛ̀. 23 Kɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ kóo kpɑ̀ɑ̀tì Soɑsii pĩ́ Yoɑkɑsi yɑɑ̀birɛ Soɑsi birɛ Amɑsiɑ Sudɑɑ kɔbɛ kóo kpɑ̀ɑ̀tì Bɛti-Semɛsì ɛì kɛ́kònnɛ̀ Sedisɑdɛmmu kɛ́pɔntɛ kuduotí kɛ̀ ku okùmɛ̀ bo mɛ́tìrì sikɔusìdɛ́ (200), kɛ́túótɛ́ Efɑdɑimmu kó dibòrì kɛ́ntɔ kɛ́tuɔkɛnɛ̀ kuduotí kentímɛ̀ kó dibòrì. 24 Kòo túótɛ́ mɛsɔɔ nnɛ̀ timɑ́tì pɛ́ítì nɛ̀ tinɛntì tìì kó dimɑ̀ɑ̀ bo Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ miɛkɛ nɛ̀ Obɛdi-Edɔmmu kpɛti nɛ̀ tɛkpɑ̀ɑ̀tìcĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kpɛti, kɛ́túótɛ́nɛ̀ bɛ̀ pĩ̀ḿmú bɛ̀ mudoò miɛkɛ kɛ́kònnɛ̀ Sɑmmɑrii.

Amɑsiɑ kpɑ̀tì kó kumɑ̀nku

(Wéntɛ́ 2 Bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ 14:15-20)

25 Kɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ kóo kpɑ̀ɑ̀tì Yoɑkɑsi birɛ Soɑsi kú kɛ̀ Sudɑɑ kɔbɛ kóo kpɑ̀ɑ̀tì Amɑsiɑ nkpɑɑ́ fòù kɛ dɔ̀ yɛbie ntɛpíítɛ̀ nɛ̀ yɛ̀nùmmù. 26 Amɑsiɑ dɔɔ̀rìmɛ̀ sɔmmɛ ò ketɛ́mɛ̀ nɛ̀ ò pɔ̃̀ńtɛ́mɛ̀ dɛ̀ wɑ̃̀rimu Sudɑɑ kpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ nɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ kpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ bɛ dɔɔ̀rìmɛ̀ pɑ́tɛ miɛkɛ. 27 Amɑsi do yetɛ dìì mɔ̀nnì ndi ti Yiɛ̀ nKuyie mbɛ̀ dɑ̀kɛmɛ̀ o kpɛ́í Sedisɑdɛmmu, kòo cokɛ́ kɛ́kɔtɛ Dɑkiisi kɛ̀ bɛ̀ɛ kɛ̀ nhò tũ̀nnɛ kóò kùɔ. 28 Kɛ̀ bɛ̀ɛ ò tùótɛ́nɛ̀ sisɛ̃ĩ́ kɛ́kònnɛ̀ Sedisɑdɛmmu kóò kũnnɛ́ o yɛmbɛ̀ fɔ̃ti Sudɑɑ tempɛ̃ mmiɛkɛ Dɑfiti ɛì.

26

Osiɑsi sɔɔtɛ́mɛ̀ o cicɛ kpɑ̀tì

(Wéntɛ́ 2 Bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ 14:21-22. 15:1-3)

1 Kɛ̀ Sudɑɑ kɔbɛ bɛmɔuu túótɛ́ Osiɑsi kɛ́duɔ́ nkɛ̀ wèe sɔɔtɛ́ o cicɛ kpɑ̀tì, ò do yóó sɔɔtɛ́ o cicɛ Amɑsiɑ kpɑ̀tì kɛ mɔkɛ yɛbie ntɛpíítɛ̀ nɛ̀ yɛkuɔ̀ ndi. 2 Weè do wɛ̃̀tɛ kɛ́mɑɑ́ Edɑti ɛì kɛ́ dì tɛ̃̀ńnɛ́ Sudɑɑ kɔbɛ o cicɛ kṹṹ nkó difɔ̃nkúò.

3 Osiɑsi do yóó di tikpɑ̀tì kɛ mɔkɛ yɛbie ntɛpíítɛ̀ nɛ̀ yɛ̀kuɔ̀ ndi kɛ́ntɔ tikpɑ̀tì kɛ dɔ̀ yɛbie nsipísìnùmmù nɛ̀ yɛ̀dɛ́ɛ̀, kɛ bo Sedisɑdɛmmu. O yɔ̃ do tú Sedisɑdɛmmu ɛì kou nwe kòo yètìrì tu Yekodiɑ. 4 Kòo ndɔɔri ti Yiɛ̀ nKuyie ndɔ́ dɛ̀ o cicɛ Amɑsiɑ do dɔɔrimɛ̀ só.

Osiɑsi dɔ̀ɔ̀rimɛ̀ Kuyie ndɔ́mɛ̀ nɛ̀ o kù yetɛ́nɛ̀mɛ̀

5 Kòo duɔ́ nhomɑ́ɑ̀ kɛ́tũnnɛ Kuyie, ku pɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑǹtò Sɑkɑrii fòmmu kó yɛwe yɛmɔu miɛkɛ. Kuyie mpɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑǹto Sɑkɑrii weè do ò tiè nkòo mmɔkɛ ti Yiɛ̀ nKuyie nkó kufɔ̃wɑɑ́. Ò dɔ̀ɔ̀ri dìì mɔ̀nnì Kuyie ndɔ́ dɛ̀, kɛ̀ kùu duɔ́ nkòo dɔ̀ɔ̀ri dɛ̀ nyíé.

6 Kòo kɔtɛ kɛ́dokɛ́nɛ̀ Fidisitɛ̃ɛ̃bɛ kɛ́pɔntɛ Kɑdi ɛì kó kuduotí nɛ̀ Yɑbunɛɛ kɔku nɛ̀ Asidɔti kɔku, kɛ́mɑɑ́ yɛhɛkɛ̀ Asidɔti tempɛ̃ mmiɛkɛ nɛ̀ Fidisitɛ̃ɛ̃bɛ cuokɛ̀. 7 Kɛ̀ Kuyie nhò teennɛ̀ kòo dokɛ́nɛ̀ Fidisitɛ̃ɛ̃bɛ nɛ̀ Adɑbubɛ bɛ̀ɛ̀ do bo Kudibɑɑdi ɛì nɛ̀ Mɛuniibɛ. 8 Kɛ̀ Amɔniibɛ nhò yietì bɛ kóò dɑ̀mpóò, kòo yètìrìi feitɛ́ kɛ̀ Esibiti ɛì kɔbɛɛ kèè o kpɛ́í.

Kɛ yɛ̃́ ò do kpenkɛmɛ̀ mɛdiɛ̀ mmɛ. 9 Kòo mɑɑ́ yɛdèrɛ̀ Sedisɑdɛmmu ɛì kó dibòrì bɛ̀ tu dì mɛkentímɛ̀ nɛ̀ bɛ̀ tu dì kubiriku kpɛri nɛ̀ dibòrì kuduotí kentímɛ̀ kpɛri, kɛ̀ yɛ̀ɛ kpenkɛ. 10 Kòo mɑɑ́ yɛdèrɛ̀ dikpɑ́ɑ̀ miɛkɛ kɛ́dɑmmúnɛ̀ sibií pɛ́u. Kɛ yɛ̃́ ò do mɔkɛmɛ̀ iwũɔ̃ nyi mɛdiɛ̀ nkubiriku miɛkɛ nɛ̀ kutɑ̃fuɔ mmiɛkɛ, kɛ́mmɔkɛ bɛtenkútíbɛ̀ Kɑdimɛɛri kó yɛtɑ̃rɛ̀ ĩ́nkɛ̀ nɛ̀ bɛ̀ɛ̀ fiiku fínyĩ̀ kó dɛtie nkɛ yɛ̃́ ò dɔ́mɛ̀ mutenkútímù.

11 Osiɑsi do mɔkɛ bɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ mbɛ kɛ̀ bɛ̀ nɔ mmudoò, kòo kpɑ̀ɑ̀tì kóo pɑ́tíwɑ̃ɑ̃̀tì Yeiyɛɛdi nɛ̀ Mɑseyɑ wèè dɑ̀kɛ dihɛì kó tinɑ́ɑǹtì kpɛ́í nkɛ̀ bɛ̀ɛ bɛ̀ kɑ̀ɑ̀ nkɛ́totɛ́ yɛtĩ̀rɛ̀. Kòo kpɑ̀ɑ̀tì kóo tũ̀ntì Anɑnniyɑ mbɛ̀ ni. 12 Sicɛ̃́ĩ kó bɛkótíbɛ̀ bɛɛ̀ do ni dɛ kó bɛkpɑ̀rìnuɔmbɛ yɛkɔ̃m̀bɔ̀ yɛmbɛ̀ kɛ bo bɛnìtìbɛ̀ sikɔupísìdɛ́ nɛ̀ sikɔusìkuɔ̀ (2600). 13 Kɛ̀ bɛ̀ mbɑkɛ́ bɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ yɛkɔ̃m̀bɔ̀ yɛmbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ kpeńnì kɛ bo nɑ kɛ́teennɛ̀ okpɑ̀ɑ̀tì kòo dokɛ́nɛ̀ o dootitɔbɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ mbo sikɔupíkɔ̀ùsìtɑ̃ɑ̃ti nɛ̀ sikɔ̀ùpísìyiekɛ̀ nɛ̀ sikɔusìnùmmù (307500). 14 Kòo kpɑ̀ɑ̀tì Osiɑsii bɛ̀ duɔ́ tikpɑ̀rìnɛntì, tidɔpììtì nɛ̀ yɛkpɑ̃ɑ̃̀ nnɛ̀ mudoò kó yɛpìkɛ̀ nɛ̀ yɛcĩ̀ncĩ̀nkɔ̃̀rɛ̀ nɛ̀ dɛtɑ̃nnɛ̀ nɛ̀ yɛtɑ̃́ntɛ̀ndìtìtɑ̃́rɛ̀. 15 Kɛ̀ Osiɑsii duɔ́ nkɛ̀ mɛciì nyɛmbɛ̀ɛ ò mɑ́ Sedisɑdɛmmu dɛ̀ɛ̀ bo ntɑ̃ũnɛ̀ ipie nkɛ bɔmmùnɛ̀ yɛtɑ̃́rɛ̀ diɛyɛ̀. Kòo dɛ̀ còńnɛ́ yɛdèrɛ̀ nɛ̀ iduotí kentímɛ̀. Ò mɛ nyĩ kòo yètìrìi feitɛ́. Kuyie nkuù do ò teennɛ̀ kòo kpenkɛ.

16 Ò nɛ́ kpenkɛ dìì mɔ̀nnì kɛ̀ tɛfentɛ̀ɛ ò tɑ tɛ̀ɛ̀ yóó ò bɔ. Kòo dɔ̀ɔ̀ dɛ̀ɛ̀ í wenni ti Yiɛ̀ nKuyie nhò tũ nkù, kɛ́tɑ ku cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ miɛkɛ kɛ́tuɔ ntihúúntì dihúúntɔ̀nnì ĩ́nkɛ̀. 17 Kɛ̀ ikuɔ́ nìùtì Asɑdiɑ ò tũ̀nnɔɔ kɛ nɛinɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nkuɔ́ nìùbɛ̀, yɛkɔ̃m̀bɔ̀ yɛmbɛ̀ sipísìni. 18 Kɛ̀ bɛ̀ɛ kpɑnnɛ̀ okpɑ̀ɑ̀tì Osiɑsi kɛ dɔ̀: Osiɑsi! Fɔ̃́ɔ̃̀ í te ɑ bo ntuɔ̀mmɛ̀ tihúúntì ti Yiɛ̀ nKuyie, ikuɔ́ nìùtì Anɔɔ bí nyi bɛ̀ cɑ̃̀ńnɛ́mɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ bo ntuɔ̀ tihúúntì ti Yiɛ̀ nKuyie, ku cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ miɛkɛ. Yɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀! A cɑɑ̀ri ti Yiɛ̀ nKuyie nku. Dɛ̀ í yóó dɑ dɔɔ̀ mɛsɑ̀ɑ̀.

19 Osiɑsi kpɑɑ́ dɛ̀ ncómmú diwũɔ̃tɔ̀nnì borɛ̀ kɛ tɔ tɛbuutɛ bɛ̀ tùɔ̀nnɛ̀ tɛ̀ tihúúntì, kòo miɛkɛɛ pɛikɛ ikuɔ́ nìùbɛ̀, kɛ̀ bɛ̀ɛ yɑ̀ tikɔ̀ntì yɛ̀nnímɛ̀ o tĩ́nnì. 20 Kɛ̀ ikuɔ́ nìùtì diɛwè Asɑdiɑ nɛ̀ ikuɔ́ nìùbɛ̀ bɛmɔu kɛ̀ bɛ̀ nhò dò nfù! Bɛ̀ yɑ̀ dìì mɔ̀nnì tikɔ̀ntì tiì ò pĩ̀ḿmɛ̀ o tĩ́nnì, kóò dènnɛ mɛcɑ̃ɑ̃ nditowɑɑ̀, o mɔ́mmuɔ kòo ndɔ́ mɛcɑ̃ɑ̃ kɛ bo yɛ̀, kɛ yɛ̃́ ti Yiɛ̀ nKuyie nkuù do ò potɛ́mɛ̀.

Osiɑsi kpɑ̀tì kó kumɑ̀nku

(Wéntɛ́ 2 Bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ 15:5-7)

21 Kòo kpɑ̀ɑ̀tì Osiɑsii nɑɑ́ ndikɔ̀nnì, kɛ̀ bɛ̀ɛ ò cɑ̃̀ńnɛ́ tɛcĩ́ɛ̃̀tɛ̀, bɛ̀ ɔ̃ɔ̃ yĩ́mɛ̀ dikɔ̀nnì, kòo mmɛ ndò nkɛ yɑ̀ɑ kúnɛ̀, kɛ yɛ̃́ bɛ̀ do ò bɛ̀timɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀. O birɛ Yotɑmmu weè do bɑkɛ́ tɛkpɑ̀ɑ̀tìcĩ́ɛ̃̀tɛ̀, kɛ bɑkɛ́ dihɛì. 22 Amɔti birɛ Esɑii wɑ̃̀rimu Osiɑsi dɔɔ̀rìmɛ̀ sɔmmɛ, ò ketɛ́mɛ̀ nɛ̀ ò pɔ̃̀ńtɛ́mɛ̀. 23 Kòo kò nho yɛmbɛ̀ kũũ̀ nkɛ̀, kɛ̀ bɛ̀ɛ ò kũnnɛ́ bɛ kũrì dɛ̀ bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀, bɛ̀ nɛ́ í nhò kũnnɛ́ o yɛmbɛ̀ kó ifɔ̃ti kɛ yɛ̃́ ò do túmɛ̀ dikɔ̀nnì. Kòo birɛ Yotɑmmu sɔɔtɛ́ tikpɑ̀tì.

27

Yotɑmmu tɔmɛ̀ tikpɑ̀tì

(2 Bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ 15:32-38)

1  Yotɑmmu do yóó di tikpɑ̀tì kɛ mɔkɛ yɛbie nsipísìdɛ́ nɛ̀ yɛ̀nùmmù ndi, kɛ́ntɔ tikpɑ̀tì kɛ dɔ̀ yɛbie ntɛpíítɛ̀ nɛ̀ yɛ̀kuɔ̀, kɛ bo Sedisɑdɛmmu. O yɔ̃ do tú Sɑdɔki kóo sɑpɑ̀ɑ̀ nwe kòo yètìrì tu Yedusɑ. 2 Kɛ̀ Yotɑmmuu ndɔɔri ti Yiɛ̀ nKuyie ndɔ́ dɛ̀, ò do tũ̀nnɛ o cicɛ Osiɑsi borimɛ mmɛ weti weti. Ò nɛ́ do í tɑ ti Yiɛ̀ nKuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kɛ bo tuɔ ntihúúntì. Nɛ̀ mɛmmɛ kɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ nɛ́ nkpɑɑ́ bo mɛdɔɔ̀rìmɛ̀ yɛimɛ miɛkɛ.

3 Weè do mɑɑ́ ti Yiɛ̀ nKuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kó dibòrì diɛrì, kɛ́tũntɛ kuduotí kó yɛbòrɛ̀ pɛ́u Sedisɑdɛmmu ɛì kó dicɛ̃kɑrì bɛ̀ tu dì Ofɛdi. 4 Kòo mɑɑ́ yɛhɛkɛ̀ Sudɑɑ tɑ̃rɛ̀ ĩ́nkɛ̀, kɛ́mɑɑ́ sicɛ̃kperí nɛ̀ yɛdèrɛ̀ titúútì miɛkɛ.

5 Weè do dokɛ́nɛ̀ Amɔniibɛ kɛ́ bɛ̀ nɑ. Dɛ kó dibenni kɛ̀ Amɔniibɛɛ nhò yietì dɑ̀mpóò timɑ́tì pɛ́ítì tɔ́nnì bɛ̀tɑ̃ɑ̃ti nɛ̀ tidiitì bɛ̀ tu tì bèdéè tɔ́nnì sikɔupísìtɑ̃ɑ̃ti (3000) nɛ̀ tidiitì bɛ̀ tu tì ɔdisì tɔ́nnì sikɔupísìtɑ̃ɑ̃ti (3000), kɛ́ mmɛ nhò yietì kɛ dɔ̀ yɛbie nyɛ̀tɑ̃ɑ̃ti. 6 Mɛm̀mɛ kɛ̀ Yotɑmmuu kpenkɛ, kɛ yɛ̃́ ò do tũ̀nnɛmɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nkó kucɛ nku.

7 Yotɑmmu dɔɔ̀rìmɛ̀ sɔmmɛ ò dokɛ́mɛ̀ nɛ̀ ò dɔ̀ɔ̀ dɛ̀ dɛmɔu dɛ̀ wɑ̃̀rimu Isidɑyɛɛribɛ nɛ̀ Sudɑɑ kpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ pɑ́tɛ miɛkɛ. 8 Ò do yóó di tikpɑ̀tì kɛ mɔkɛ yɛbie nsipísìdɛ́ nɛ̀ yɛ̀nùmmù ndi, kɛ́ntɔ tikpɑ̀tì kɛ dɔ̀ yɛbie ntɛpíítɛ̀ nɛ̀ yɛ̀kuɔ̀ kɛ bo Sedisɑdɛmmu. 9 Kɛ̀ Yotɑmmuu kò nho yɛmbɛ̀ kũũ̀ nkɛ̀, kɛ̀ bɛ̀ɛ ò kũnnɛ́ Dɑfiti ɛì o yɛmbɛ̀ fɔ̃ti. Kòo birɛ Aɑsii sɔɔtɛ́ tikpɑ̀tì.

28

Aɑsi nɑɑ́mmɛ̀ Sudɑɑ kɔbɛ kóo kpɑ̀ɑ̀tì

(Wéntɛ́ 2 Bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ 16:1-6)

1 Aɑsi do yóó di tikpɑ̀tì kɛ mɔkɛ yɛbie nsipísìdɛ́ ndi, kɛ́ntɔ tikpɑ̀tì kɛ dɔ̀ yɛbie ntɛpíítɛ̀ nɛ̀ yɛ̀kuɔ̀ kɛ bo Sedisɑdɛmmu, ò í ndɔɔri ti Yiɛ̀ nKuyie ndɔ́mɛ̀ kɛ dònnɛ̀ o yɑ̀ɑ̀rì Dɑfiti do dòmmɛ̀. 2 Ò do tũ̀nnɛ Isidɑyɛɛribɛ kpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ kó mɛdɔɔ̀rìmɛ̀ mmɛ kɛ́tontɛ́ kɛ́dɔɔ̀ timɑ́tì kó sibɔɔtenkɑɑnìi Bɑɑdibɛ, 3 kɛ́ntuɔ̀ ntihúúntì Bɛnni-Inɔmmu biriku miɛkɛ, kɛ́fíénɛ̀ o bí kɛ́tuɔ, ibotí ti Yiɛ̀ nKuyie ndo bɛ̀ti ì kɛ́kɑnnɛ Isidɑyɛɛribɛ, ì do dɔɔri ìì sɔkɛ. 4 Kòo nkɔù iwũɔ̃ kɛ tuɔ̀ ntihúúntì yɛtɔ̀rɛ̀ nɛ̀ yɛtɑ̃rɛ̀ ĩ́nkɛ̀ nɛ̀ dɛtie nyɔ.

5 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nduɔ́ nkɛ̀ Sidii kóo kpɑ̀ɑ̀tì ò do mudoò kóò nɑ, kɛ́pĩ́mmú bɛnìtìbɛ̀ pɛ́u kɛ́kònnɛ̀ Dɑmɑɑsi ɛì kɛ́duɔ́ nkɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ kó bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ɛ bɛ do mudoò kɛ́ bɛ̀ nɑ mɛdiɛ̀. 6 Kɛ̀ Demɑdiɑ birɛ Pekɑɑ kuɔ Sudɑɑ kó bɛnìtìbɛ̀ yɛkɔ̃m̀bɔ̀ yɛmbɛ̀ tɛkɔupíkɔ̀ùtɛ̀ nɛ̀ sikɔupípísìdɛ́ (120000) diyiè dìmɑ́ɑ̀ kɛ yɛ̃́ bɛ do bùtínnɛ́mɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie bɛ yɛmbɛ̀ do tũ nkù. 7 Kɛ̀ Efɑdɑimmu kó kuwuɔ nkou okpɑ̀rìnuɔnti Sikidi kuɔ okpɑ̀ɑ̀tì Asidikɑmmu birɛ Mɑseyɑ wèè kòtí tɛkpɑ̀ɑ̀tìcĩ́ɛ̃̀tɛ̀ nɛ̀ okpɑ̀ɑ̀tì kóo tũ̀ntì Ɛdikɑnɑɑ. 8 Kɛ̀ Isidɑyɛɛribɛɛ pĩ́mmú bɛ tebìí miɛkɛ bɛnitipòbɛ̀ nɛ̀ bɛnitidɑɑbɛ̀ nɛ̀ isɑpùmbí bɛmɔu kɛ̀ bɛ̀ mbo sikɔupíkɔ̀ùsìdɛ́ (200000) kɛ́hɛínɛ̀ bɛ kpɛrɛ pɛ́u kɛ́kònnɛ̀ Sɑmmɑrii.

9 Kòo mbɛ̀ kũntinko kɛ sɔ̃́ nti Yiɛ̀ nKuyie mpɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑǹtò mɔù dɛ̀ bo kòo yètìrì tu Odɛdi kòo yɛ̀roo kɛ́co bɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ kũntiní Sɑmmɑrii kɛ́ bɛ̀ nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Ntɛnɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie di yɛmbɛ̀ do tũ nkù miɛkɛ kɛ cɔ̀útɛ́ Sudɑɑ kɔbɛ kɛ̀ kù bɛ̀ ɑ̃nnɛ́ di nɔu miɛkɛ kɛ̀ di bɛ̀ kɔ̀ù mukɔ̀ù yɛimu kɛ̀ dɛ̀ kpekii kɛ tùɔ̀kɛ kɛĩ́nkɛ̀. 10 Di mɛ ndɔ́mɛ̀ kɛ́dɔɔ̀ Sudɑɑ kɔbɛ nɛ̀ Sedisɑdɛmmu kɔbɛ tidɑɑtì bɛnitidɑɑbɛ̀ nɛ̀ bɛnitipòbɛ̀, di í dɔ̀ɔ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nku mɛyɛi nnɑɑ̀? 11 N kéntɛ́nɛ̀ kɛ́fĩ́ĩ ndi pĩ̀ḿmú bɛ̀ɛ̀ nìtìbɛ̀ di tebìí cuokɛ̀ kɛ dɔ̀ɔ̀ tidɑɑtì, kɛ yɛ̃́ ti Yiɛ̀ nKuyie mmiɛkɛ yóó di cɔ́útɛ́mɛ̀.

12 Mɛm̀mɛ kɛ̀ Efɑdɑimmu nɑɑ̀mùnkù kó bɛkótíbɛ̀ Yoɑnɑnni birɛ Asɑdiɑ nɛ̀ Mɛsidemɔti birɛ Bedekiɑ nɛ̀ Sɑdummu birɛ Yeikiɑ nɛ̀ Adidɑii birɛ Amɑsɑ. Kɛ̀ bɛ̀ɛ ítɛ́ kɛ́kpɑnnɛ̀ bɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ kũntiní, 13 kɛ́ bɛ̀ nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Di bɑ́ɑ́ tɑnní diɛ nnɛ̀ dɛ kó tidɑɑtì kɛ yɛ̃́ di yóó duɔ́mmɛ̀ kɛ̀ tí cɑkɛ ti Yiɛ̀ nKuyie nku. Di dɔ́ kɛ́yíɛ́ mɛyɛi mmɛ ti yetɛ́nɛ̀mɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie mmɛ ĩ́nkɛ̀. Ti diɛ nkɛ cɑ̀kɛmu ti Yiɛ̀ nKuyie mmɛdiɛ̀. Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie mmiɛkɛ do tínti Isidɑyɛɛribɛ ti ĩ́nkɛ̀.

14 Kɛ̀ dɛ kó bɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ɛ fĩ́ĩnko dɛ kó tidɑɑtì kɛ́yóunɛ̀ bɛ ɛí dɛ̀ bɛkótíbɛ̀ nɛ̀ ditĩ̀nnì dimɔu ììkɛ̀. 15 Kɛ̀ bɛ̀ tɑ̃ɑ̃tɛ́ bɛ̀ɛ̀ nìtìbɛ̀ɛ cɔutɛ́ dɛ kó tidɑɑtì kɛ́ tì bɑ̀ńtɛ̀ kɛ́túótɛ́ bɛ kpɛrɛ bɛ̀ ɛíní dɛ̀, kɛ́dɛitɛ tiyɑ̀ɑ̀tì kɛ́yii mbɛ̀ɛ̀ feío, kɛ́ bɛ̀ ɑ̃nnɛ́ tinɛùtì, kɛ́ bɛ̀ duɔ́ mmudiì nɛ̀ mɛniɛ nkɛ̀ bɛ̀ɛ di kɛ́yɑ̃̀. Kɛ̀ bɛ̀ɛ bɛ̀ tɑ̀ɑ nyɛkɔutiyɛ̀, kɛ́túótɛ́ bɛ̀ɛ̀ kó dimɑ̀ɑ̀ cĩ̀tɛ kɛ́dee nsɑ̃mmɑrímúbɛ̀ kɛ́ bɛ̀ tɔ Sedikoo tipuonti kó dihɛì, bɛ tebìí borɛ̀ kɛ nɛ́ nɑ kɛ́wɛ̃tɛ Sɑmmɑrii.

Aɑsi mɔɔmɛ̀ Asidii kóo kpɑ̀ɑ̀tì mɛteèmmɛ̀

(Wéntɛ́ 2 Bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ 16:7-20)

16 Dɛ kó dimɔ̀nnì ndi okpɑ̀ɑ̀tì Aɑsi tɔ̃mmɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ bo mɔɔ mɛteèmmɛ̀ Asidii kóo kpɑ̀ɑ̀tì. 17 Edomiibɛ bɛɛ̀ do wɛ̃̀tɛní kɛ́do Sudɑɑ kɔbɛ kɛ́ bɛ̀ nɑ kɛ́ bɛ̀ pĩ̀ḿmú kɛ́kònnɛ̀. 18 Kɛ̀ Fidisitɛ̃ɛ̃bɛɛ pi Sudɑɑ tempɛ̃ nkó yɛhɛkɛ̀ yɛ̀ɛ̀ bo kubiriku miɛkɛ nɛ̀ kubɑkù cɑ̃̀nku bíɛ́kɛ̀ kpɛyɛ, kɛ́fietɛ Bɛti-Semɛsi nɛ̀ Ayɑnɔɔ nɛ̀ Kededoti kɛ́yíɛ́nɛ̀ Soko nɛ̀ Timunɑ nɛ̀ Kimmuso nɛ̀ yɛhɛkɛ̀ yɛ̀ɛ̀ dɛ̀ tɔ̀kɛ́ kɛ́kɑri. 19 Kɛ yɛ̃́ ti Yiɛ̀ nKuyie nkuù do kɛ̃́kùnnɛmɛ̀ Sudɑɑ kɔbɛ. Isidɑyɛɛribɛ kóo kpɑ̀ɑ̀tì Aɑsi kpɛ́í, weè do te kɛ̀ Sudɑɑ kɔbɛɛ tɑ dikɔnkɔɔ̀nnì miɛkɛ kɛ́dɔɔ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nyí dɔ́ dɛ̀. O mɔ́mmuɔ nhò do í yie nti Yiɛ̀ nKuyie nkpɛti bìtì bìtì.

20 Kɛ̀ Asidii kóo kpɑ̀ɑ̀tì Tekidɑti Fɑdɑsɑɑ kɔtɛní, ò nɑ nhò teennɛ̀mɛ̀ kòo nɛ́ ò do mudoò kɛ́pi dihɛì ò mɛ nyí nhò nɑ. 21 Aɑsi do tùótɛ́ Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kpɛrɛ nɛ̀ dihɛì kó bɛkótíbɛ̀ kpɛrɛ kɛ́ dɛ̀ pɑ̃ Asidii kóo kpɑ̀ɑ̀tì bɑ́ dɛ̀ mɛ nyí nhò teennɛ̀. 22 Kòo kpɑ̀ɑ̀tì Aɑsi bɑɑ mbo mɛyɛǹcɑɑ̀rìmɛ̀ miɛkɛ kɛ sɔkɛ́ kɛ yetírí ti Yiɛ̀ nKuyie nkpɛti. 23  Kòo túótɛ́ Dɑmɑɑsi ɛì kó yɛbɔkɛ̀ yɛ̀ɛ̀ do ò potɛ́, kɛ́nnɑ́ɑ́ nkɛ tú: Yɛ̀ mɛ̀ nteennɛ̀mɛ̀ Asidii kóo kpɑ̀ɑ̀tì n yó nyɛ nfeu kɛ̀ yɛ̀ n teénnɛ̀. Kɛ yɛ̃́ kòò wɑɑ́ nhomɑ́ɑ̀ ndi mudorimù nɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ bɛmɔu kɔ̃mu. 24 Kɛ̀ Aɑsii tíí nKuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kó tinɛntì kɛ́ tì pùɔ nkɛ́kpetínnɛ́ Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kó yɛbòrɛ̀, kɛ́mɑɑ́ yɛwũɔ̃tɔ̀rɛ̀ Sedisɑdɛmmu ɛì dimɔu miɛkɛ, 25 kɛ́hɑ̃ɑ̃́ yɛtɔ̀rɛ̀ Sudɑɑ tempɛ̃ nkó yɛhɛkɛ̀ yɛmɔu miɛkɛ kɛ̀ bɛ̀ ntuɔ̀ nyɛbɔkɛ̀ tihúúntì. Mɛm̀mɛ ò íimmɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie mmiɛkɛ.

26 Aɑsi dɔɔ̀rìmɛ̀ sɔmmɛ nɛ̀ ò pĩ mmùù tɔ̃mmú, ò ketɛ́mɛ̀ nɛ̀ ò pɔ̃̀ńtɛ́mɛ̀ dɛ̀ wɑ̃̀rimu Sudɑɑ nɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ kpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ pɑ́tɛ miɛkɛ. 27 Kɛ̀ Aɑsi kò nho yɛmbɛ̀ kũũ̀ nkɛ̀, kɛ̀ bɛ̀ɛ ò kũnnɛ́ Sedisɑdɛmmu ɛì. Bɛ̀ í nhò kũnnɛ́ Isidɑyɛɛribɛ kpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ kó ìfɔ̃ti. Kòo birɛ Esekiɑsii sɔɔtɛ́ tikpɑ̀tì.

29

Esekiɑsi sɔɔtɛ́mɛ̀ tikpɑ̀tì kɛ wèńkùnnɛ Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀

(Wéntɛ́ 2 Bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ 18:1-4)

1 Esekiɑsi do yóó di tikpɑ̀tì kɛ mɔkɛ yɛbie nsipísìdɛ́ nɛ̀ yɛ̀nùmmù ndi, kɛ́ntɔ tikpɑ̀tì kɛ dɔ̀ yɛbie nsipísìdɛ́ nɛ̀ yɛ̀wɛi kɛ bo Sedisɑdɛmmu. Sɑkɑrii birɛ Abi weè do tú o yɔ̃. 2 Kòo ndɔɔri ti Yiɛ̀ nKuyie ndɔ́ dɛ̀ o yɑ̀ɑ̀rì Dɑfiti do dɔɔrimɛ̀ só.

3 O kpɑ̀tì benni ketirì otɑ̃ɑ̃̀kètiwè kɛ̀ wèe kpetɛ́ ti Yiɛ̀ nKuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kó yɛbòrɛ̀, kɛ́ yɛ̀ dɔ̀ɔ̀, 4 kɛ́duɔ́ nkɛ̀ ikuɔ́ nìùbɛ̀ nɛ̀ Defiibɛ kɛ̀ bɛ̀ɛ kɔtɛní kɛ tíí nKuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kó kupíkù diyiè yìɛ̀ní kɛ̀ɛ̀ bíɛ́kɛ̀. 5 Kòo bɛ̀ nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Kéntɛ́nɛ̀ n tú mù díndi Defiibɛ! Dɔɔ̀nɛ̀ dimɑ́ɑ̀ mɛwénkùmɛ̀ kó ikuɔ́ nɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀, di yɛmbɛ̀ do tũ nkù, kɛ́dɛitɛ mɛyɔ̃́ɔ̃̀. 6 Kɛ yɛ̃́ ti yɛmbɛ̀ do dɔ̀ɔ̀mɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nyí dɔ́ dɛ̀, kɛ́ kù cɑ̀kɛ kunku Kuyie nti tũ nkù, kɛ́ kù bùtínnɛ́ kɛ í ndɑkɛ ku tɑummɛ̀ tou kpɛ́í, kɛ́ kù yóu. 7 Kɛ̀ bɛ̀ɛ tontɛ́ kɛ́kpetínnɛ́ kukpɑ̃́nkpɑ̃́nkù kó yɛbòrɛ̀ kɛ́kuɔ ifitíi, bɑ́ bɛ̀ tɛ̃́nkɛ í ntuɔ̀ ntihúúntì Kuyie mbɛmbɛ Isidɑyɛɛribɛ tũ nkù, bɛ̀ mɛ nyí ntuɔ̀ nyiwũɔ̃ ti Yiɛ̀ nKuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ miɛkɛ. 8 Kɛ̀ dɛɛ̀ nte kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie mmiɛkɛ cɔ́útɛ́ Sudɑɑ tempɛ̃ nɛ̀ Sedisɑdɛmmu dɛ kɔbɛ, kɛ̀ bɛ kpɛrɛ nduò tikɔ̃m̀bùɔ̀tì, kɛ̀ kùu bɛ̀ yóu kɛ̀ bɛ̀ɛ tɑ mɛsémmɛ̀ miɛkɛ, kɛ̀ bɛ̀ mbɛ̀ dɑú, di mɛ̀ nwúó nkɛ̀ dɛ̀ dòmmɛ̀. 9 Nɛ̀ dɛ kpɛ́í nkɛ bɛ̀ kùɔmɛ̀ ti yɛmbɛ̀ kɛ pĩ̀ḿmú ti bí, initidɑɑì nɛ̀ initipòì nɛ̀ ti pobɛ̀ kɛ dɔ̀ɔ̀ tidɑɑtì. 10 Bɑ̀mbɑ̀ n dɔ́ kɛ́tɑunnɛ̀ m mɑ́ɑ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nku, tínti Isidɑyɛɛribɛ ti tũ nkù, kɛ̀ ku miɛkɛ tí bonkɛ. 11 N kɔbɛ bɑ́ɑ́ ɔɔnnɛ̀ dimɑ́ɑ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie, kù tɑ̃ɑ̃tɛ́ dímbɛ, kɛ̀ di bo nkù tũ nkɛ pĩ́ nku tɔ̃mmú kɛ tú ku tɔ̃mbɛ̀ kɛ kù tùɔ̀ ntihúúntì.

12 Mɛm̀mɛ kɛ̀ Defiibɛ Keɑti kó kunɑɑ̀mùnkù kɔbɛɛ kɔtɛní bɛɛ̀ tu: Mɑɑti birɛ Amɑsii nɛ̀ Asɑdiɑ Yoɛdi birɛ. Kɛ̀ Mɛdɑdi kó kunɑɑ̀mùnkù kɔbɛ ntú: Kiisi Afidi birɛ nɛ̀ Asɑdiyɑu Yeɑdɛɛdi birɛ. Kɛ̀ Kɛrisonni kó kunɑɑ̀mùnkù kɔbɛ ntú: Yoɑ Simmɑ birɛ nɛ̀ Edɛnni Yoɑ birɛ. 13 Kɛ̀ Edisɑfɑ̃ɑ̃ kó kunɑɑ̀mùnkù kɔbɛ ntú Simmidi nɛ̀ Yeyɛɛdi, kɛ̀ Asɑfu kɔku kɔbɛ ntú Sɑkɑrii nɛ̀ Mɑtɑnniyɑ. 14 Kɛ̀ Emɑnni kɔku kɔbɛ ntú Yeiyɛɛdi nɛ̀ Semmɛii. Kɛ̀ Yedutunni kɔku kɔbɛ ntú Semmɑyɑ nɛ̀ Usiyɛɛdi. 15 Kɛ̀ bɛ̀ɛ tíí mbɛ nɑɑ̀mùntì kɔbɛ, kɛ̀ bɛ̀ɛ dɔ̀ɔ̀ bɛmɑ́ɑ̀ mɛwénkùmɛ̀ kó ikuɔ́, kɛ́deè, kɛ́tũnnɛ okpɑ̀ɑ̀tì kó dinùù nɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nnɑ̀kɛ́ tì, kɛ́kɔtɛ kɛ́dɔɔ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ mɛwénkùmɛ̀ kó ikuɔ́. 16 Kɛ̀ ikuɔ́ nìùbɛ̀ɛ tɑ ti Yiɛ̀ nKuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ miɛkɛ kɛ bo tɛ̀ wèńkùnnɛ kɛ́túótɛ́ tinɛntì tìì kó dimɑ̀ɑ̀ bo tɛ miɛkɛ kɛ sĩ nkɛ́dennɛ ti Yiɛ̀ nKuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ dɑ̀nkù, kɛ̀ Defiibɛɛ tì tɔ kɛ́dennɛ dihɛì mɑ̀nku kɛ́útóo Setinɔɔ kó kubontɛ́mbònkù miɛkɛ. 17 Bɛ̀ do ketɛ́ bɛ̀ bo dɔɔ̀mɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ mɛwénkùmɛ̀ kó ikuɔ́ dibenni tɑ̃̀nkù ketiwè kó diyiè ketirì ndi. Diyiè niínnì yiè kɛ́tɑ kukpɑ̃́kpɑ̃́nkù kɛ dɔ̀ yɛwe yɛ̀ni. Bɛ̀ do dɔ̀ɔ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ tɛmɔu mɛwénkùmɛ̀ kó ikuɔ́ kɛ dɔ̀ yɛwe tɛpíítɛ̀ nɛ̀ yɛ̀kuɔ̀ ndi kɛ́deè.

18 Dɛ kó difɔ̃nkúò kɛ́kɔtɛ okpɑ̀ɑ̀tì Esekiɑsi borɛ̀ kóò nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Ti dɔ̀ɔ̀mu mɛwénkùmɛ̀ kó ikuɔ́ ti Yiɛ̀ nKuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ tɛmɔu, diwũɔ̃tɔ̀nnì nɛ̀ di kó tinɛntì timɔu, tɑ́bùrì bɛ̀ pɑ̃ɑ̃ nwèè pɛ̃́ɛ̃̀ Kuyie ndɑkù wèè ĩ́nkɛ̀ nɛ̀ dɛ kó tinɛntì timɔu. 19 Ti tũ̀ntɛmu Aɑsi do tú dìì mɔ̀nnì okpɑ̀ɑ̀tì kɛ́yetɛ Kuyie nkɛ́cɑkɛ tìì nɛntì kó dimɑ̀ɑ̀, kɛ tì dɔ̀ɔ̀ mɛwénkùmɛ̀ kó ikuɔ́ kɛ tì tɔní ti Yiɛ̀ nKuyie nwũɔ̃tɔ̀nnì ììkɛ̀.

Bɛ̀ wɛ̃̀tɛ kɛ ketɛ́mɛ̀ mubɑ́ɑmmu Kuyie n cĩ́ɛ̃̀tɛ̀

20 Kòo kpɑ̀ɑ̀tì Esekiɑsii ítɛ́ dikṹnweńnì sɛ̀ì kɛ́tíí ndihɛì kó bɛkótíbɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ɛ kɔtɛ ti Yiɛ̀ nKuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀. 21 Kɛ̀ bɛ̀ɛ tɔní yɛnɑɑdɑkɛ̀ yɛ̀yiekɛ̀, yɛpedɑkɛ̀ yɛ̀yiekɛ̀, yɛpedɑbɛ yɛ̀yiekɛ̀, yɛbɔdɑkɛ̀ yɛ̀yiekɛ̀, kɛ̀ bɛ̀ bo ì fèútɛ́ Kuyie nkɛ́mɔɔ mɛyɛi ncĩ́ɛ̃́mmɛ̀, okpɑ̀ɑ̀tì cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ nɛ̀ Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ nɛ̀ Sudɑɑ tempɛ̃ nkɔbɛ kpɛ́í. Kɛ̀ wèe nɑ́kɛ́ ikuɔ́ nìùbɛ̀ Anɔɔ bí kɛ dɔ̀, bɛ̀ɛ dɛ̀ fèútɛ́ ti Yiɛ̀ nKuyie nkó diwũɔ̃tɔ̀nnì ĩ́nkɛ̀. 22 Kɛ̀ ikuɔ́ nìùbɛ̀ɛ féútɛ́ inɑ̀ɑ̀kɛ kɛ́ceé mmɛyĩ̀ĩ̀ nkɛ́cóú ndiwũɔ̃tɔ̀nnì, kɛ́féútɛ́ yɛpedɑkɛ̀ nɛ̀ yɛpedɑbɛ kɛ́cóú mmɛyĩ̀ĩ̀ ndiwũɔ̃tɔ̀nnì ĩ́nkɛ̀. 23 Dɛ kó difɔ̃nkúò kɛ́tɔní yɛbɔdɑkɛ̀ bɛ̀ yóó féútɛ́ yɛ̀ Kuyie nkɛ́mɔɔ mɛyɛi ncĩ́ɛ̃́mmɛ̀ okpɑ̀ɑ̀tì nɛ̀ ditĩ̀nnì bɛ ììkɛ̀, kɛ̀ bɛ̀ɛ nɔ́ɔ́ mbɛ nɔu yɛ ĩ́nkɛ̀. 24 Kɛ̀ ikuɔ́ nìùbɛ̀ɛ yɛ̀ fèútɛ́ kɛ́cóú mmɛyĩ̀ĩ̀ ndiwũɔ̃tɔ̀nnì ĩ́nkɛ̀ kɛ́mɔɔ Kuyie mbɛmɔu bɛ kó mɛyɛi ncĩ́ɛ̃́mmɛ̀, kɛ yɛ̃́ okpɑ̀ɑ̀tì weè do duɔ́mmɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ bo dɔɔ̀ mɛyɛi ncĩ́ɛ̃́mmɛ̀ kó ikuɔ́, kɛ́fíé iwũɔ̃ kɛ́tuɔ nyIsidɑyɛɛribɛ bɛmɔu kpɛ́í.

25 Kòo cónnɛ́ Defiibɛ ti Yiɛ̀ nKuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ miɛkɛ kɛ̀ bɛ̀ ntɔ tikùtìdùùtì nɛ̀ tibómbonti nɛ̀ tikɑ̃penti, kɛ́ntũ nKuyie mpɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑǹtò Kɑdi okpɑ̀ɑ̀tì kou nɛ̀ Kuyie mpɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑǹtò Nɑtɑ̃ɑ̃ bɛ̀ do tì nɑ̀kɛ́ Dɑfiti kɛ́nyɛ̃ mmù, kɛ yɛ̃́ ti Yiɛ̀ nKuyie nkuù do duɔ́mmɛ̀ dɛ kó dinùù ku pɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑm̀bɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ɛ tì nɑ̀kɛ́. 26 Kɛ̀ Defiibɛ mbo bɛ kó mɛfíè nkɛ bie ndɛbémbénnɛ̀ Dɑfiti do duɔ́ nkɛ̀ bɛ̀ɛ dɔ̀ɔ̀ dɛ̀, kɛ̀ ikuɔ́ nìùbɛ̀ ntɔ siheú. 27 Kɛ̀ Esekiɑsi dɔ̀ bɛ̀ɛ fíé iwũɔ̃ kɛ́tuɔ ndiwũɔ̃tɔ̀nnì ĩ́nkɛ̀. Bɛ̀ ketɛ́ dìì mɔ̀nnì dɛ kó mutɔ̃mmú kɛ̀ bɛdèmbɛ̀ ndiè nkɛ sɑ̃ntí ti Yiɛ̀ nKuyie, kɛ̀ bɛ̀ eu siheú kɛ bie nnɛ̀ dɛbémbénnɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ kóo kpɑ̀ɑ̀tì Dɑfiti do duɔ́ nkɛ̀ bɛ̀ɛ dɔɔ̀ dɛ̀. 28 Kɛ̀ ditĩ̀nnì dimɔu nkɔ̃nkɛ kɛ diè nkɛ eu siheú kɛ̀ iwũɔ̃ yɑ̀ɑ cɔ́útɛ́nɛ̀ kɛ́deè. 29 Bɛ̀ tùɔ ndìì mɔ̀nnì iwũɔ̃ kɛ́deè kɛ̀ bɛ̀ɛ̀ kó dimɑ̀ɑ̀ nɛínɛ̀ okpɑ̀ɑ̀tì kɛ̀ bɛ̀ɛ sĩ́nnɛ́ kɛ́kɔ̃nkɛ. 30 Okpɑ̀ɑ̀tì nɛ̀ o kó bɛtũ̀mbɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ɛ nɑ́kɛ́ Defiibɛ kɛ dɔ̀, bɛ̀ nsɑ̃ntí ti Yiɛ̀ nKuyie nkɛ tũ nDɑfiti nɛ̀ Kuyie mpɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑm̀bɛ̀ bɛ̀ do bɛ̀ nɑ̀kɛ́ tì kɛ́sĩ́nnɔ́ɔ kɛ́kɔ̃nkɛ kɛ́nsɑ̃ntí Kuyie nnɛ̀ diwɛ̀ì.

31 Kɛ̀ Esekiɑsii bɛ̀ nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Di cɑ̃́ɑ̃́mmu ti Yiɛ̀ nKuyie nkpɛ́í, tɔnní iwũɔ̃ kɛ́ ì fìé ti Yiɛ̀ nKuyie kɛ́ kù fìénɛ̀ yɛsɑ̃ɑ̃ nkpɛyi.

Kɛ̀ ditĩ̀nnì dimɔu ntɔuní iwũɔ̃ nɛ̀ disɑ̃nni kpɛyi. Bɛ̀ɛ̀ nìti kɛ̀ bɛ̀ɛ fíé bɛ kpɛyi kɛ́tuɔ. 32 Ditĩ̀nnì dimɔu tɔní ìì wũɔ̃ kó dimɑ̀ɑ̀ kɛ̀ bɛ̀ɛ ì kùɔ kɛ́tuɔ, kɛ̀ inɑ̀ɑ̀kɛ mbo sipísìyiekɛ̀, yɛpedɑkɛ̀ tɛkɔ̀ùtɛ̀ (100) yɛpedɑbɛ sikɔusìdɛ́ (200), dɛmɔu kɛ̀ bɛ̀ɛ dɛ̀ tùɔ nti Yiɛ̀ nKuyie. 33 Kɛ̀ bɛ̀ɛ fíé inɑ̀ɑ̀kɛ sikɔusìkuɔ̀ (600), ipe nɛ̀ sibɔɔ́ sikɔupísìtɑ̃ɑ̃ti (3000). 34 Ikuɔ́ nìùbɛ̀ mɛ nyí nsũ kɛ bo nɑ kɛ fɛ̃́rí iwũɔ̃ imɔu kɛ̀ bɛ tebìí Defiibɛɛ bɛ̀ teennɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ɛ deè dɛ kó mutɔ̃mmú kɛ́nkémmúnɛ̀ ikuɔ́ nìùbɛ̀ tɔbɛ̀ bo dɔɔ̀mɛ̀ bɛmɑ́ɑ̀ mɛwénkùmɛ̀ kó ikuɔ́. Kɛ yɛ̃́ Defiibɛ do duɔ́mmɛ̀ bɛmɑ́ɑ̀ kɛ̀ dɛ̀ɛ pɛ̃ɛ̃tɛ́ ikuɔ́ nìùbɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ɛ bɛ̀ dɔ̀ɔ̀ mɛwénkùmɛ̀ kó ikuɔ́, kɛ̀ bɛ̀ nsũnɛ̀ ikuɔ́ nìùbɛ̀. 35 Kɛ yɛ̃́ iwũɔ̃ bɛ̀ do yóó tuɔ nyì do sũmɛ̀ nɛ̀ mɛkùɔ̀ mbɛ̀ do yóó tuɔmmɛ̀ kpɛ́í nɛ̀ mɛnɑɑ̀ mbɛ̀ ɔ̃ɔ̃ yɔɔrɛmɛ̀ yɛpɑ̃rɛ̀ ĩ́nkɛ̀ kɛ́tuɔ.

Mɛm̀mɛ bɛ̀ do wɛ̃̀tɛ kɛ́ketɛ́mɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kó mutɔ̃mmú. 36 Esekiɑsi nɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ bɛmɔu kɛ̀ bɛ̀ yɛ̀mmɛ̀ nnɑɑti nɛ̀ Kuyie ndɔ̀ɔ̀ dɛ̀ bɛ kpɛ́í. Kɛ yɛ̃́ bɛ̀ do dɛ̀ dɔ̀ɔ̀mɛ̀ kɛ̀ dɛ̀ ndò mmɛcɑ̃ɑ̃ mmɛ.

30

Esekiɑsi yumɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ bɛmɔu kɛ̀ bɛ̀ bɑɑ́ ndiyentɛ́bɑnni

1 Kɛ̀ Esekiɑsii tɔ̃ mbɛnìtìbɛ̀ Isidɑyɛɛri wuɔ nkumɔu miɛkɛ nɛ̀ Sudɑɑ kɔku kumɔu miɛkɛ, kɛ́wɑ̃rinɛ̀ yɛpɑ́tɛ Efɑdɑimmu kó kuwuɔ nnɛ̀ Mɑnɑnsee kɔku kɛ̀ bɛ̀ bo kɔtɛní Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ Sedisɑdɛmmu kɛ̀ bɛ̀ɛ bɑɑ́ ndiyentɛ́bɑnni ti Yiɛ̀ nKuyie nkpɛ́í kunku Kuyie nyIsidɑyɛɛribɛ tũ nkù. 2 Okpɑ̀ɑ̀tì nɛ̀ o kó bɛtũ̀mbɛ̀ nɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ bɛmɔu, bɛ̀ do tìí nSedisɑdɛmmu nwe, kɛ́nɑ́kɛ́ bɛ̀ bo bɑɑ́mmɛ̀ ndiyentɛ́bɑnni dibenni kóo tɑ̃ɑ̃̀dɛ́rì. 3 Bɛ̀ do í nɑ kɛ bo dì bɑɑ́ ndi kó dimɔ̀nnì, kɛ yɛ̃́ ikuɔ́ nìùbɛ̀ do í dɔ̀ɔ̀mɛ̀ bɛmɑ́ɑ̀ mɛwénkùmɛ̀ kó ikuɔ́ kɛ́nsũ. Bɛnìtìbɛ̀ mɛ ndo í tìí nSedisɑdɛmmu. 4 Okpɑ̀ɑ̀tì nɛ̀ ditĩ̀nnì dimɔu kɛ̀ bɛ̀ɛ pɛ́nsìrì dɛ kó tinɑ́ɑǹtì, 5 kɛ́tɑ̃ɑ̃tɛ́ kɛ́ tì nɑ̀kɛ́ Isidɑyɛɛri wuɔ nkumɔu kɛ́túótɛ́ Bɛɛrisebɑɑ kɛ́ntɔ kɛ́tuɔkɛnɛ̀ Dɑnni kɛ̀ bɛ̀ bo kɔtɛní Sedisɑdɛmmu kɛ̀ bɛ̀ɛ bɑɑ́ ndiyentɛ́bɑnni ti Yiɛ̀ nKuyie nkpɛ́í kunku Isidɑyɛɛribɛ tũ nkù kɛ yɛ̃́ bɛ̀ tɛ̃́nkɛ do í dì bɑɑ̀mmɛ̀ kɛ sũ tì wɑ̃̀ri kɛ yɛ̃ ndɛ̀ ndòmmɛ̀. 6 Kɛ̀ yɛtɔ̃rɛ̀ɛ kɔtɛnɛ̀ okpɑ̀ɑ̀tì nɛ̀ o tũ̀mbɛ̀ bɛ̀ bɛ̀ duɔ́ nyɛ̀ɛ̀ pɑ́tɛ Isidɑyɛɛri tenkɛ̀ kumɔu miɛkɛ nɛ̀ Sudɑɑ kɔkɛ kɛmɔu miɛkɛ kɛ́ntũ nhokpɑ̀ɑ̀tì bɛ̀ nɑ̀kɛ́ dìì nùù, kɛ́ bɛ̀ nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀, díndi Isidɑyɛɛribɛ bɛ̀ɛ̀ yentɛ́ Asidii kóo kpɑ̀ɑ̀tì nɔu miɛkɛ wɛ̃tɛnní ti Yiɛ̀ nKuyie ndi yɛmbɛ̀ Abɑrɑhɑmmu nɛ̀ Isɑki nɛ̀ Sɑkɔbu bɛ̀ do tũ nkù borɛ̀ kɛ̀ kù di cɔutɛ́. 7 Di bɑ́ ndònnɛ̀ di yɛmbɛ̀ nɛ̀ di kɔbɛ bɛ̀ɛ̀ do yetɛ ti Yiɛ̀ nKuyie nkpɛti, kunku Kuyie mbɛ yɛmbɛ̀ do tũ nkù. Kɛ̀ kùu duɔ́ nkɛ̀ bɛ̀ɛ bɛ̀ kùɔ kɛ́deè kɛ́ndò ndi mɛ ndɛ̀ wùómmɛ̀. 8 Di bɑ́ɑ́ kpénkùnnɛ di to di yɛmbɛ̀ do dɔ̀ɔ̀mɛ̀. Duɔ́nnɛ̀ dimɑ́ɑ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie kɛ́kɔtɛní ku cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ miɛkɛ, kù cɑ̃̀ńnɛ́ tɛ̀ sɑ̃́ɑ̃̀ kɛ́pĩ́ nku tɔ̃mmú, kunku Kuyie ndi tũ nkù, kɛ̀ dɛ̀ɛ yie nkɛ̀ ku miɛkɛ kɛ̀ɛ̀ di cɔ́ú nkɛ̀ kɛ̀ɛ do. 9 Kɛ̀ nsɑ̀ kɛ̀ di wɛ̃̀tɛní ti Yiɛ̀ nKuyie mborɛ̀, bɛ̀ɛ̀ do pĩ̀ḿmú di tebìí nɛ̀ di bí, bɛ̀ bo bɛ̀ kuɔ́ mmɛsémmɛ̀ kɛ́ bɛ̀ yóu kɛ̀ bɛ̀ɛ konní di nhɛì, kɛ yɛ̃́ ti Yiɛ̀ nKuyie kunku di yɛmbɛ̀ do tũ nkù, kuù ɔ̃ɔ̃ kuɔ́ mɛsémmɛ̀ kɛ́dɔɔ̀ mɛsɑ̀ɑ̀, kɛ̀ di wɛ̃̀tɛní ku borɛ̀ kù í yóó di yetɛ.

10 Mɛm̀mɛ kɛ̀ yɛtɔ̃rɛ̀ níí tɑ di nhɛì kɛ́cɑ̃́ntɛ́ ditɛrì, kɛ mɛ nyĩ́ Efɑdɑimmu tempɛ̃ nkumɔu nɛ̀ Mɑnɑnsee kɔku kumɔu. Kɛ̀ bɛ̀ mmɛ ndò kɛ́tuɔkɛnɛ̀ Sɑbunɔɔ kɔku, kɛ̀ bɛ̀ mbɛ̀ dɑú kɛ bɛ̀ sɑ̃̀ɑ̃́. 11 Nɛ̀ mɛmmɛ kɛ̀ Asɛɛ kɔbɛ mɑbɛ̀ nɛ̀ Mɑnɑnsee kó kuwuɔ nkɔbɛ mɑbɛ̀ nɛ̀ Sɑbunɔɔ kó kuwuɔ nkɔbɛ mɑbɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ɛ bɑntɛ́ bɛ cɑɑ̀rìmɛ̀ kɛ́kɔtɛní Sedisɑdɛmmu. 12 Kɛ̀ Kuyie nnɑmpɛ Sudɑɑ kɔbɛ yɛ̀mmɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ɛ wɛ̃nnɛ́ mɛyɛ̀mmɛ̀ mɛ̀mɑ́ɑ̀ kɛ́yíé nhokpɑ̀ɑ̀tì nɛ̀ o tũ̀mbɛ̀ bɛ̀ yɛ̃ mmù, ti Yiɛ̀ nKuyie nyɛ̃ ndɛ̀ ndòmmɛ̀.

Esekiɑsi bɑɑ́mmɛ̀ diyentɛ́bɑnni

13 Mɛm̀mɛ kɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ pɛ́u tíí nSedisɑdɛmmu dibenni kóo tɑ̃̀nkù dɛ́rì kɛ́bɑɑ́ mpɛ̃́ɛ̃̀ wèè í kɔɔrɛnɛ̀ mutie mùù muuti dɛ̀ kó dibɑnni. Kunììti kuù do tìí mmɛdiɛ̀. 14 Kɛ̀ bɛ̀ɛ puɔ nyɛwũɔ̃tɔ̀rɛ̀ nɛ̀ yɛhúúntɔ̀rɛ̀ yɛ̀ɛ̀ bo Sedisɑdɛmmu kɛ́ yɛ̀ útóo Setinɔɔ kó kubontɛ́mbònkù. 15 Kɛ̀ bɛ̀ɛ fíé diyentɛ́bɑnni kó iwũɔ̃ dibenni kóo tɑ̃̀nkù dɛ́rì miɛkɛ diyiè tɛpíítɛ̀ nɛ̀ dinɑɑnnì. Ikuɔ́ nìùbɛ̀ nɛ̀ Defiibɛ sòò mɛ ndimɛ̀ ifɛi, kɛ̀ bɛ̀ɛ dɔɔ̀ bɛmɑ́ɑ̀ mɛwénkùmɛ̀ kó ikuɔ́, kɛ́tɔní iwũɔ̃ ti Yiɛ̀ nKuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ miɛkɛ kɛ́tuɔ. 16 Kɛ̀ bɛ̀ɛ kɑri bɛ̀ dò nkɛ́kɑri yɛ̀ɛ̀ kɑ̀rɛ̀ kɛ́ntũ nyikuɔ́ Kuyie nkóo nìtì Mɔyiisi do dɔú nyì, kɛ́ncɔu Defiibɛ borɛ̀ mɛyĩ̀ĩ̀ nkɛ mɛ́í diwũɔ̃tɔ̀nnì. 17 Dɛ kó kunììti miɛkɛ bɛnìtìbɛ̀ pɛ́u do bomu bɛ̀ɛ̀ í dɔ̀ɔ̀ bɛmɑ́ɑ̀ mɛwénkùmɛ̀ kó ikuɔ́, kɛ bo fíé iwũɔ̃ ti Yiɛ̀ nKuyie, kɛ̀ Defiibɛ bɛɛ̀ cɔutɛ́ bɛ kó yɛfɔ̃̀tɛ̀ kɛ́fíé iwũɔ̃ ti Yiɛ̀ nKuyie. 18 Kɛ yɛ̃́ bɛnìtìbɛ̀ dikéè diɛrì do í dɔ̀ɔ̀mɛ̀ bɛmɑ́ɑ̀ mɛwénkùmɛ̀ kó ikuɔ́: Efɑdɑimmu kɔbɛ nɛ̀ Mɑnɑnsee kɔbɛ nɛ̀ Isɑkɑɑ kɔbɛ nɛ̀ Sɑbunɔɔ kɔbɛ bɛ̀ɛ̀ do í dɔ̀ɔ̀ bɛmɑ́ɑ̀ mɛwénkùmɛ̀ kó ikuɔ́, kɛ́di diyentɛ́bɑnni kó mudiì, kɛ í tũ̀nnɛ ikuɔ́ yɛ̃mmɛ̀. Dɛɛ̀ do te kɛ̀ Esekiɑsii bɑ́ntɛ̀ Kuyie mbɛ kpɛ́í nkɛ dɔ̀: Ti Yiɛ̀ nKuyie nfɔ̃́ nwèè sɑ̀, cĩ́ɛ̃́ mbɛ. 19 Bɛmbɛ bɛ̀ɛ̀ kó dimɑ̀ɑ̀ duɔ́ mbɛ yɛ̀mmɛ̀ kɛ wɑnti fɔ̃́ nti Yiɛ̀ nKuyie, Kuyie nti yɛmbɛ̀ do tũ nkù, kɛ nɛ́ í dɔ̀ɔ̀ bɛmɑ́ɑ̀ mɛwénkùmɛ̀ kó ikuɔ́. 20 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie ncɔutɛ́ Esekiɑsi kù bɑ̀ńtɛ̀ kɛ yɛ̃ mmù, kɛ́ bɛ̀ cĩ̀ɛ̃́ nkɛ í mbɛ̀ potɛ́.

21 Mɛm̀mɛ kɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ bɛ̀ɛ̀ bo Sedisɑdɛmmu kɛ̀ bɛ̀ mbɑɑ̀ mpɛ̃́ɛ̃̀ wèè í kɔɔrɛnɛ̀ mutie mùù muuti dɛ kó dibɑnni nɛ̀ diwɛ̀ì diɛrì kɛ dɔ̀ yɛwe yɛ̀yiekɛ̀. Bɑ́ dìì yiè kɛ̀ Defiibɛ nɛ̀ ikuɔ́ nìùbɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ nsɑ̃ntí ti Yiɛ̀ nKuyie nnɛ̀ bɛ wɛ̃rímú mumɔu kɛ̀ biennɛ̀ dɛbémbénnɛ̀ kɛ dɛ́úkùnko ti Yiɛ̀ nKuyie. 22 Kɛ̀ Esekiɑsii sɑ̃ntɛ Defiibɛ bɛmɔu bɛ̀ pĩ̀ḿmɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie ntɔ̃mmú nɛ̀ mɛyɛ̀mmɛ̀ mɛmɑ́ɑ̀. Kɛ̀ bɛ̀ nyo ndibɑnni kó iwũɔ̃ kɛ dɔ̀ yɛwe yɛ̀yiekɛ̀ kɛ́fíénɛ̀ mɛtɑummɛ̀ kpɛyi, kɛ́ndɛ́úkùnko ti Yiɛ̀ nKuyie nkunku bɛ yɛmbɛ̀ do tũ nkù. 23 Kɛ̀ ditĩ̀nnì dimɔuu wɛ̃nnɛ́ dinùù kɛ̀ bɛ̀ɛ yíɛ́ kɛ́bɑɑ́ ndibɑnni kɛ dɔ̀ yɛwe yɛ̀yiekɛ̀ nɛ̀ diwɛ̀ì. 24 Kɛ̀ okpɑ̀ɑ̀tì Esekiɑsi duɔ́ nyɛnɑɑdɑkɛ̀ tɛkɔupíítɛ̀ (1000) ditĩ̀nnì kpɛ́í, yɛpedɑkɛ̀ sikɔupísìyiekɛ̀ (7000) kòo kó bɛtũ̀mbɛ̀ɛ duɔ́ nyɛnɑɑdɑkɛ̀ tɛkɔupípíítɛ̀ (1000) ipe tɛkɔùpípíítɛ̀ (10000), kɛ̀ ikuɔ́ nìùbɛ̀ pɛ́uu dɔɔ̀ bɛmɑ́ɑ̀ mɛwénkùmɛ̀ kó ikuɔ́. 25 Kɛ̀ diwɛ̀ìi pĩ́ nSudɑɑ kɔbɛ bɛmɔu nɛ̀ ikuɔ́ nìùbɛ̀ bɛmɔu nɛ̀ Defiibɛ nɛ̀ bɛ̀ɛ̀ kó dimɑ̀ɑ̀ ìítíní Isidɑyɛɛribɛ tenkɛ̀ kɛ kɔ̀tɛní nɛ̀ bɛpɔ̀ɔ̀bɛ̀ bɛ̀ɛ̀ kɔ̀tɛní kɛ bo Sudɑɑ tenkɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ nyɑ̃nkunɛ̀ diwɛ̀ì. 26 Kɛ̀ diwɛ̀ì diɛrì mbo Sedisɑdɛmmu, dɛ kó diwɛ̀ì botí í buotɛ́ diyiè mɑrì kɛ́túótɛ́ Isidɑyɛɛribɛ kóo kpɑ̀ɑ̀tì Dɑfiti birɛ Sɑdomɔɔ kó dimɔ̀nnì kɛ́ntɔ kɛ́tuɔkɛnní dɛ yiè. 27 Ikuɔ́ nìùbɛ̀ nɛ̀ Defiibɛ kɛ̀ bɛ̀ɛ pɑ̃ bɛnìtìbɛ̀ Kuyie nkó mɛsɑ̀ɑ̀, kɛ̀ Kuyie nkeè bɛ tɑmmɛ̀ nɛ̀ bɛ bɑ́ɑmmu kɛĩ́nkɛ̀.

31

Esekiɑsi tũ̀ntɛmɛ̀ Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kó mutɔ̃mmú

1 Dibɑnni dèè dìì mɔ̀nnì, kɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ bɛ̀ɛ̀ kó dimɑ̀ɑ̀ dɛ̀ bo kɛ̀ bɛ̀ɛ kɔtɛ Sudɑɑ ɛkɛ̀, kɛ́puɔ nyɛbɔɔtɑ̃́rɛ̀, kɛ́kékɛ́ itedɛí kɛ́díɛ́ yɛtɔ̀rɛ̀, kɛ́puɔ nyɛwũɔ̃tɔ̀rɛ̀ Sudɑɑ tempɛ̃ nkumɔu miɛkɛ nɛ̀ Bɛnsɑmɛɛ kɔku nɛ̀ Efɑdɑimmu kɔku nɛ̀ Mɑnɑnsee kɔku, kɛ́deè kɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ bɛmɔuu kũṹ mbɛ ɛkɛ̀ bɑ́ wè o cĩ́ɛ̃̀tɛ̀.

2 Kɛ̀ Esekiɑsii kɑnnɛ ikuɔ́ nìùbɛ̀ nɛ̀ Defiibɛ bɛ tĩ̀rɛ̀ bɛ tĩ̀rɛ̀ bɑ́ wè o tɔ̃mmú tú mù. Ikuɔ́ nìùbɛ̀ nɛ̀ Defiibɛ bɛɛ̀ do te bɛ̀ bo nfeumɛ̀ iwũɔ̃ kɛ tuɔ̀ nɛ̀ bɛ̀ bo nfeumɛ̀ mɛtɑummɛ̀ kpɛyi. Nɛ̀ bɛ̀ bo ndièmmɛ̀ kɛ sɑ̃ntí ti Yiɛ̀ nKuyie nnɛ̀ bɛ̀ bo mbɑɑmɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀. 3 Kɛ̀ okpɑ̀ɑ̀tìi dɛitɛ o kpɛrɛ kɛ́duɔ́ nkɛ̀ bɛ̀ bo wɑɑ́nnɛ̀ iwũɔ̃ bɛ̀ yó nfeu ì kɛ tuɔ̀ dikṹnweńnì kpɛyi nɛ̀ kuyuoku kpɛyi nɛ̀ siom̀pùsi kó yɛwe kpɛyi, nɛ̀ bɛtɑ̃ɑ̃̀pɑ̀mbɛ̀ nɛ̀ yɛbɑɑ ndɛ kpɛyi. Ti Yiɛ̀ nKuyie nkuɔ́ wɑ̃̀ri kɛ yɛ̃ ndɛ̀ ndòmmɛ̀.

4 Kòo nɑ́kɛ́ Sedisɑdɛmmu ɛì kɔbɛ kɛ dɔ̀, bɛ̀ɛ duɔ́ nyikuɔ́ nìùbɛ̀ nɛ̀ Defiibɛ bɛ kpɛrɛ kɛ̀ dɛ̀ɛ yie nkɛ̀ bɛ̀ ntũ nti Yiɛ̀ nKuyie nkuɔ́ yɛ̃mmɛ̀ weti weti. 5 Bɛ̀ kèè dìì mɔ̀nnì dɛ kó tinɑ́ɑǹtì kɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ pɑ̃ mɛdiɛ̀ mbɛ pɑɑ nkó tidiitì: Tidiitì bɛ̀ tu tì bèdéè nɛ̀ mɛnɑɑ̀ nnɛ̀ mɛkùɔ̀ nɛ̀ mɛcekùɔ̀ kɛ yíɛ́nɛ̀ dɛsɔnnɛ dɛsɔnnɛ nɛ̀ bɛ̀ ɔ̃ɔ̃ berí bɛ diitì timɔu kɛ̀ dɛ̀ɛ̀ ntú dɛpííndɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ɛ dɛ̀ dɛ̀itɛ dɛmɔu kɛ̀ dɛ̀ nsũ mɛsɑ̀ɑ̀. 6 Nɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ bɛ̀ɛ̀ bo Sudɑɑ tempɛ̃ nkó yɛhɛkɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ɛ kɑɑ mbɛ wũɔ̃ kɛ́dɛi ìì tu ipíínyì kɛ́tɔní, inɑ̀ɑ̀kɛ nɛ̀ ipe. Nɛ̀ yɛpɑ̃rɛ̀ bɛ̀ cɑ̃̀ńnɛ́ yɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nkpɛ́í, kɛ́ dɛ̀ còú nyɛcúò nyɛcúò. 7 Bɛ̀ do ketɛ́ bɛ̀ bo ncoumɛ̀ yɛcúò otɑ̃ɑ̃̀tɑ̃ɑ̃́nwè nwe kɛ́deè oyiénwè. 8 Okpɑ̀ɑ̀tì nɛ̀ o tũ̀mbɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ɛ kɔtɛní kɛ́yɑ̀ dɛ kó yɛcúò kɛ́nsɑ̃ntí ti Yiɛ̀ nKuyie nnɛ̀ ku nìtìbɛ̀.

9 Kɛ̀ Esekiɑsii bekɛ́ ikuɔ́ nìùbɛ̀ nɛ̀ Defiibɛ dɛ kó yɛcúò kpɛti. 10 Kɛ̀ ikuɔ́ nìùtì diɛwè Sɑdɔki cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kou Asɑdiɑ ò tɛ̃̀ńnɛ́ kɛ dɔ̀: Nɛ̀ bɛ̀ ketɛ́ dìì mɔ̀nnì kɛ tɔuní yɛpɑ̃rɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ miɛkɛ ti yommu kɛ sɑ̀nnɛ̀ kɛ̀ dɛ̀ sùɔ́ nkɛ sũ, dɛɛ̀ kó yɛcúò mɛ̀ ntu yiɛ. Kɛ yɛ̃́ ti Yiɛ̀ nKuyie mpɑ̃mɛ̀ mɛsɑ̀ɑ̀ nku nìtìbɛ̀.

11 Kɛ̀ Esekiɑsi dɔ̀, bɛ̀ɛ tũntɛ ti Yiɛ̀ nKuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ miɛkɛ tidieti, kɛ̀ bɛ̀ɛ tì tũ̀ntɛ. 12 Kɛ̀ bɛ̀ɛ túótɛ́ bɛ̀ pɑ̃ dɛ̀ Kuyie nnɛ̀ bɛ̀ berí bɛ diitì kɛ̀ dɛ̀ɛ̀ kó dimɑ̀ɑ̀ tu dɛpííndɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ dɛ̀ dɛ̀itɛ nɛ̀ yɛpɑ̃rɛ̀ bɛ̀ cɑ̃̀ńnɛ́ yɛ̀ Kuyie nkpɛ́í. Kɛ̀ Defii botí kou Konɑnniyɑ nni dɛ kó mutɔ̃mmú kòo yɔ̃fũ̀ɔ̃̀ kou Simmɛii nhò tũ̀nko. 13 Kɛ̀ Defiibɛ tɛpíítɛ̀ mbɛ̀ tũ̀nko kɛ tú bɛ̀ɛ̀ dɑ̀kɛ tidiitì kpɛ́í. Bɛɛ̀ yètɛ̀ tu: Yeyɛɛdi nɛ̀ Asɑsiɑu nɛ̀ Nɑɑti nɛ̀ Asɑyɛɛdi nɛ̀ Yedemɔti nɛ̀ Yosɑbɑdi nɛ̀ Ediyɛɛdi nɛ̀ Isimɑyɑɑ nɛ̀ Mɑɑti nɛ̀ Bennɑyɑ bɛmɔu kɛ̀ bɛ̀ ntũ Konɑnniyɑ nɛ̀ o tebitɛ bɛ kó dinùù nɛ̀ okpɑ̀ɑ̀tì Esekiɑsi nɛ̀ ikuɔ́ nìùtì diɛwè Asɑsiɑu wèè bɑkɛ́ Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ bɛ kó dinùù. 14 Kɛ̀ Defii wuɔ nkou Immunɑ birɛ Kodee wèè bɑ̀ɑ diyiè yìɛ̀ní kɛ̀ɛ̀ bíɛ́kɛ̀ kó dibòrì, kòo nte ò bo ndɑkɛmɛ̀ yɛpɑ̃rɛ̀ bɛ̀ pɑ̃ɑ̃ nyɛ̀ Kuyie nnɛ̀ bɛ yɛ̀mmɛ̀, kɛ toti nɛ̀ bɛ̀ dɛ̀ì dɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nkpɛ́í nɛ̀ dɛ̀ɛ̀ cɑ̃̀ɑ̃́ nkɛ tú ikuɔ́ nìùbɛ̀ mɑ́ɑ̀ kpɛrɛ. 15 Edɛnni nɛ̀ Minyɑminni nɛ̀ Yesuɑ nɛ̀ Semmɑyɑ nɛ̀ Amɑdiɑ nɛ̀ Sekɑnniyɑ kɛ̀ bɛ̀ nhò tũ̀nko. Dɛ kó bɛnìtìbɛ̀ bɛɛ̀ do te bɛ̀ bo ntotimɛ̀ tidiitì bɛ kɔbɛ ikuɔ́ nìùbɛ̀ kó yɛhɛkɛ̀ miɛkɛ. Bɛkótíbɛ̀ nɛ̀ ibí bɛ tɔ̃ntì bɛ tɔ̃ntì. 16 Dɛ̀ í tú bɛ̀ɛ̀ yètɛ̀ wɑ̃̀ri kɛ́túótɛ́ bɛ̀ɛ̀ mɔ̀kɛ yɛbie nyɛ̀tɑ̃ɑ̃ti kɛ́ndeètìnko mɑ́ɑ̀ ndi bɛ̀ do totímɛ̀ tidiitì, bɛ̀ do totínɛ̀mu bɛtɔbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ kɔ̀rìní bɑ́ dìì yiè ti Yiɛ̀ nKuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kɛ pĩĩ mbɛ tɔ̃mmú bɛ tɔ̃ntì bɛ tɔ̃ntì. 17 Bɛ̀ do kɑ̀ɑ nyikuɔ́ nìùbɛ̀ bɛ cɛ̃́ĩ bɛ cɛ̃́ĩ nsi kɛ́wɑ̃ri bɛ yètɛ̀ kɛ́kɑɑ nDefiibɛ bɛ̀ mɔ̀kɛ dìì mɔ̀nnì yɛbie nsipísìdɛ́ kɛ́ndeètìnko bɛ̀ pĩ̀mpĩ́mmɛ̀ bɛ tɔ̃mmú nɛ̀ bɛ tĩ̀rɛ̀. 18 Bɛ̀ do bɛ̀ kɑ̀ɑ̀ nnɛ̀ bɛ cɛ̃́ĩ kɔbɛ mbɛ bɛnitipòbɛ̀ nɛ̀ ibí initidɑɑì nɛ̀ initipòì nɛ̀ bɛ̀ɛ̀ bɛ̀ bonɛ̀ kɛ yɛ̃́ bɛ̀ do túmɛ̀ ikuɔ́ nìùbɛ̀ cɛ̃́ĩ kɔbɛ mbɛ. 19 Bɛ̀ do tɑ̃ɑ̃tɛ́mu bɛnìtìbɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ bo ntoti tidiitì ikuɔ́ nìùbɛ̀ Anɔɔ bí bɛ̀ɛ̀ bo dikpɑ́ɑ̀ kó yɛhɛkɛ̀ nɛ̀ Defiibɛ bɛ̀ɛ̀ yètɛ̀ wɑ̃̀ri.

20 Ntɛ Esekiɑsi dɔ̀ɔ̀ dɛ̀ Sudɑɑ tenkɛ̀ kɛmɔu miɛkɛ, ò do dɔ̀ɔ̀ dɛ̀ɛ̀ wenni dɛ̀ndɛ kɛ síɛ́ kɛ tú timɔ́mmɔnti ti Yiɛ̀ nKuyie nyììkɛ̀. 21 Ò do pĩ mmùù tɔ̃mmú kó dimɑ̀ɑ̀ Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ miɛkɛ, ò do mù pĩ nkɛ bo wɛ̃tɛ kɛ́entɛ Kuyie nkuɔ́ nyi nɛ̀ ku tɑnnɔ̀, kɛ́ ndɛ̀ dɔ̀ɔ̀ri kɛ tũ nKuyie nnɛ̀ o yɛ̀mmɛ̀ mɛmɔu, kòò dɔ̀ɔ̀ri dɛ̀ɛ̀ kó dimɑ̀ɑ̀ dɛmɔu kɛ̀ dɛ̀ nyíé.

32

Sennɑkedibu domɛ̀ Sudɑɑ kó dikpɑ̀ɑ̀tìyuu kɔbɛ mudoò

(Wéntɛ́ 2 Bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ 18:13. Esɑii 36:1)

1 Esekiɑsi dɔ̀ɔ̀ mùù tɔ̃mmú sɑ̀ɑ̀mù kɛ bɛnkɛ ò dɔ́mɛ̀ Kuyie mmu kó difɔ̃nkúò kɛ̀ Asidii kóo kpɑ̀ɑ̀tì Sennɑkedibuu kɔtɛní kɛ́do Sudɑɑ tempɛ̃, nkɛ́pi yɛhɛkɛ̀ iduotí fitɛ́ yɛ̀, kɛ́ndɔ́ kɛ́ yɛ̀ fìètɛ. 2 Esekiɑsi yɑ̀ dìì mɔ̀nnì Sennɑkedibu kèrínímɛ̀ kɛ dɔ́ kɛ́do Sedisɑdɛmmu mudoò. 3 Kòo tíí nho ɑ̃ɑ̃pɔ̀nkótíbɛ̀ nɛ̀ yɛkɔ̃m̀bɔ̀ yɛmbɛ̀ kɛ́ndɔ́ bɛ̀ɛ ĩ́ĩ́tí sibií sìì bo dihɛì mɑ̀nku. Kɛ̀ bɛ̀ɛ yie nho kpɛti. 4 Kɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ɛ tíí nditĩ̀nnì kɛ́yĩ́ĩ́tí sibií simɔu nɛ̀ dinɛ́bòrì* dìì pũɔ̃̀ mbɛ kó kutempɛ̃, kɛ́ ndì ĩĩti kɛ nɑ́ɑ́ nkɛ tú Asidii kɔbɛ bɑ́ɑ́ kɔtɛní kɛ́yɑ̀ mɛnnɛ́sṹkùmɛ̀.

5 Mɛm̀mɛ kɛ̀ Esekiɑsii ítɛ́nɛ̀ dikɔ̃m̀bùɔ̀ kɛ̀ bɛ̀ɛ wɛ̃tɛ kɛ́mɑɑ́ kuduotí bɛ̀ pɔ̀ntɛ kù kɛ́íinko, kɛ̀ kùu mɑɑtɛnɛ̀ yɛdèrɛ̀, kɛ̀ bɛ̀ɛ mɑɑ́ kutɛkù ditowɑɑ̀ kɛ́fii, kɛ́tũntɛ kudɑ̀nkù bɛ̀ tu kù Midoo Dɑfiti ɛì, kɛ́mɑ́ yɛkpɑ̃ɑ̃̀ nnɛ̀ tidɔpììtì diɛtì. 6 Kɛ̀ okpɑ̀ɑ̀tìi tɑ̃ɑ̃tɛ́ bɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀nkótíbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ yóó niitɛ́ bɛnìtìbɛ̀.

Kɛ̀ bɛ̀ɛ tíí nho borɛ̀ dihɛì kó dibòrì borɛ̀, bɛ̀ ɔ̃ɔ̃ tíí ndɛ̀ kòo mbɛ̀ tiè nkɛ tú: 7 Tɛ̃ĩ́nnɛ̀ di bɑ́ ndé Asidii kóo kpɑ̀ɑ̀tì nɛ̀ ditĩ̀nnì dìì ò nɛínɛ̀ kɛ̀ kufɔ̃wɑɑ́ ndi bo, wèè ti bonɛ̀ weè kpeńnì kɛ bɛ̀ pɛ̃ɛ̃tɛ́. 8 Wenwe bɛnìtìbɛ̀ bɛɛ̀ ò nɛínɛ̀ nɛ̀ bɛ kó muwɛ̃rímú. Tínti ti Yiɛ̀ nKuyie nkuù ti nɛínɛ̀ kunku Kuyie nti tũ nkù, kuù yóó ti dɛɛtɛ́ kɛ́dokɛ́ ti kó mudoò.

Mɛm̀mɛ kɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ nyĩkú Sudɑɑ kóo kpɑ̀ɑ̀tì Esekiɑsì bɛ́i ntì ĩ́nkɛ̀.

Sennɑkedibu tɔ̃ nkɛ̀ bɛ̀ nɑ̀kɛ́ tì Sudɑɑ kɔbɛ

(Wéntɛ́ 2 Bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ 18:17-37. Esɑii 36:2-22)

9 Dɛ kó di fɔ̃nkúò kɛ̀ Asidii kóo kpɑ̀ɑ̀tì Sennɑkedibuu pi Dɑkiisi nɛ̀ o ɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ bɛmɔu kɛ́tɔ̃ nho kó bɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ Sedisɑdɛmmu Sudɑɑ kóo kpɑ̀ɑ̀tì Esekiɑsi borɛ̀ nɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ do ò bonɛ̀, kɛ̀ bɛ̀ bo bɛ̀ nɑ̀kɛ́ kɛ́ ĩ́: 10 Asidii kóo kpɑ̀ɑ̀tì Sennɑkedibu tú: Di tɑ̃́ ɔ̃̀nwe kɛ kɑri Sedisɑdɛmmu, dihɛì dìì ɑ̃ o nɔ̀ùtɛ̀ miɛkɛ? 11 Esekiɑsi di soúmmu kɛ nɑ́ɑ́ nkɛ tú di Yiɛ̀ nKuyie ndi tũ nkù bo di dɛɛtɛ́ Asidii kóo kpɑ̀ɑ̀tì nɔu miɛkɛ, kɛ duɔ́ nkɛ̀ sinɛ́yɛ̃ĩ nɛ̀ dikònnì kɛ̀ dɛ̀ yóó di kuɔ. 12 Dɛ̀ í tú dɛ kó Esekiɑsi weè dìɛ́ yɛtɔ̀rɛ̀ kɛ pùɔ nyɛwũɔ̃tɔ̀rɛ̀ Sudɑɑ tempɛ̃ nkɛ nɑ̀kɛ́ Sudɑɑ kɔbɛ nɛ̀ Sedisɑdɛmmu kɔbɛ kɛ tú diwũɔ̃tɔ̀nnì dìmɑ́ɑ̀ ndi bɛ̀ dò nkɛ́nkɔ̃nkù diì ììkɛ̀ kɛ di ntùɔ̀ ntihúúntɑ̀ɑ̀? 13 Di í yɛ̃́ wenwe o mɔ́mmuɔ nnɛ̀ o yɛmbɛ̀ bɛ̀ dɔ̀ɔ̀ dɛ̀ yɛhɛkɛ̀ tɛyɛ̀ kɔbɑɑ̀? Dɛ kó yɛhɛkɛ̀ kó yɛbɔkɛ̀ nɑ kɛ bɛ̀ dɛɛtɛ́ bɛ nɔu miɛkɑɑ̀? 14 O yɛmbɛ̀ kùɔ yɛ̀ɛ̀ ɛkɛ̀ kɛ dèè pɑ́íí, ɔ̃̀ndi kó yɛbɔkɛ̀ nɑ kɛ dɛɛtɛ́ yɛ kɔbɛ bɛ nɔu miɛkɛ, kɛ̀ di nɛ́ yɛ̃ ndi kó Kuyie ndi tũ nkù bo nɑ kɛ́ di dɛɛtɛ́ o nɔ̀ùtɛ̀ miɛkɛ? 15 Esekiɑsi bɑ́ɑ́ di ciitɛ́ kɛ́ di soutɛ́ di bɑ́ nhò tũ, kubotí mɑkù yoo dikpɑ̀ɑ̀tìyuu mɑrì kó dibɔɔ̀ í nɑ kɛ dɛɛtɛ́ di kɔbɛ o nɔu miɛkɛ nɛ̀ ò yɛmbɛ̀ kpɛsi miɛkɛ. Kuyie ndi tũ nkù bɑ́ɑ́ nɑ kɛ́ dì dɛɛtɛ́ o nɔu miɛkɛ múnkɛ.

16 Kɛ̀ Sennɑkedibu kó bɛtɔ̃mbɛ̀ nnɑ́ɑ́ nkɛ sɑ̃́ɑ̃́ nti Yiɛ̀ nKuyie nɛ̀ ku kóo tɔ̃ntì Esekiɑsi.

Bɛ̀ wɑ̃̀rimɛ̀ dipɑ́tíri kɛ sɑ̃̀ḿmú ti Yiɛ̀ nKuyie

(Wéntɛ́ 2 Bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ 19:14-19. Esɑii 37:14-20)

17 Kɛ̀ Sennɑkedibuu wɑ̃ri dipɑ́tíri kɛ́sɑ̃́mmú ti Yiɛ̀ nKuyie kunku Isidɑyɛɛribɛ tũ nkù, kòo bɛ́i nkɛ dɔ̀: Yɛhɛkɛ̀ tɛyɛ̀ kó yɛbɔkɛ̀ í nɑ kɛ dɛɛtɛ́ yɛ kɔbɛ n nɔu miɛkɛ, kɛ̀ Esekiɑsi kó Kuyie nkuù bo nɑ kɛ́dɛɛtɛ́ ku nìtìbɛ̀ n nɔu miɛkɑɑ̀?

18 Mɛm̀mɛ kɛ̀ Sennɑkedibu kó bɛtɔ̃mbɛ̀ɛ tì pĩɛ̃kɛ́ nɛ̀ Ebedeebɛ kó tinɑ́ɑǹtì kɛ bo donnɛ́ Sedisɑdɛmmu kɔbɛ bɛ̀ɛ̀ bo kuduotí ĩ́nkɛ̀ bɛ kɔ̃m̀bùɔ̀tì kɛ́ bɛ̀ ɑ̃nnɛ́ kufɔ̃wɑɑ́ nkɛ̀ dɛ̀ɛ yie nkɛ̀ bɛ̀ɛ nɑ kɛ́fietɛ dihɛì. 19 Sennɑkedibu kó bɛtɔ̃mbɛ̀ do nɑ́ɑ́ nKuyie nyIsidɑyɛɛribɛ tũ nkù kpɛ́í, kɛ kù dònnìnkonɛ̀ sibɔɔtenkɑɑnìi ibotí tɛì dɔ̀ɔ̀ sì nsi.

Bɛ̀ kùɔmɛ̀ Sennɑkedibu ɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ɛ kòò cokɛ́

(Wéntɛ́ 2 Bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ 19:15, 35-37 nɛ̀ Esɑii 37:15,36-38)

20 Mɛm̀mɛ okpɑ̀ɑ̀tì Esekiɑsi nɛ̀ Amɔti birɛ Kuyie mpɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑǹtò Esɑii bɛ̀ bɑ̀ńtɛ̀mɛ̀ Kuyie ndɛ kpɛ́í kɛ́ kù kuɔ́nnɛ̀. 21 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie ntɔ̃nní ku tɔ̃nnì Sennɑkedibu kó dihɑ̃ɑ̃pɔ̀nkɑrì miɛkɛ kɛ̀ dìi kuɔ bɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ yɛkɔ̃m̀bɔ̀ yɛmbɛ̀ nɛ̀ iwɛ̃ĩ yɛmbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ bɑkɛ́, kòo kpɑ̀ɑ̀tìi ítɛ́ nɛ̀ ifɛi kɛ́ kò nho ɛì, kɛ́ntɑti o bɔɔ̀ cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ miɛkɛ kòo bíi ò kùɔ.

22 Mɛm̀mɛ ti Yiɛ̀ nKuyie ndɛɛtɛ́mɛ̀ Esekiɑsi nɛ̀ Sedisɑdɛmmu ɛì kɔbɛ Asidii kóo kpɑ̀ɑ̀tì nɔu miɛkɛ nɛ̀ bɛ dootitɔbɛ̀ sɔmbɛ, kɛ̀ bɛ̀ɛ om̀pɛ̀nɛ̀ dɛ kó ibotí ìì bɛ̀ fitɛ́. 23 Kɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ pɛ́uu pɑ̃mmú yɛpɑ̃rɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nSedisɑdɛmmu, kɛ́pɑ̃mmúnɛ̀ yɛpɑ̃rɛ̀ Esekiɑsi wenwe Sudɑɑ tenkɛ̀ kɔbɛ kóo kpɑ̀ɑ̀tì, kɛ̀ ibotí tɛìi ò dɛ̀úkùnnɛ.

Esekiɑsi kó tikpɑ̀tì mɑ̀nku

(Wéntɛ́ 2 Bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ 20:1-21 nɛ̀ Esɑii 38:1-8,39)

24 Dɛ kó yɛwe miɛkɛ kɛ̀ Esekiɑsii muɔkɛ kɛ́duúnnɛ̀ mukṹṹ kɛ́bɑ́ntɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie kɛ̀ kùu dɔ̀ɔ̀ tidiɛtì. 25 Kɛ̀ Esekiɑsi í mbɑntɛ́ mɛsɑ̀ɑ̀ nKuyie nhò dɔ̀ɔ̀mɛ̀ kɛ́ɑ̃nnɛ́ tɛfentɛ̀, kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie mmiɛkɛɛ ò do nɛ̀ Sudɑɑ tenkɛ̀ nɛ̀ Sedisɑdɛmmu. 26 Bɑ́ nɛ̀ Esekiɑsi mɛ nhɑ̃mɛ̀ tɛfentɛ̀ kòo kɛ̃́kùnnɛ omɑ́ɑ̀ wenwe nɛ̀ Sedisɑdɛmmu ɛì kɔbɛ, kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie mmiɛkɛ í mbɛ̀ do o fòmmu mumɔu miɛkɛ.

27 Kɛ̀ Esekiɑsii mɔɔtɛ tikpɑ̀tì mɛdiɛ̀, kòo yètìrìi feitɛ́, kɛ̀ wè mmɔkɛ tikpɑ̀tì kɛ́mɑɑ́ sicɛ̃́ĩ kɛ́ɑ̃nnɛ́ timɑ́tì pɛ́ítì nɛ̀ mɛsɔɔ nnɛ̀ yɛtɑ̃́sɑ̀ɑ̀yɛ̀ yɛ̀ɛ̀ donku kpeńnì nɛ̀ tùdɑ̀ɑ̀ríbɛ̀ nɛ̀ tidɔpììtì nɛ̀ tinɛnsɑ̀ɑ̀tì tibotí tibotí. 28 Kòo mɑɑ́ ò yóó nhɑ̃ɑ̃̀ dɛ̀ tidiitì bɛ̀ tu tì bèdéè nɛ̀ mɛkùɔ̀, nnɛ̀ bɛ̀ yóó ntɑnnìnko dɛ̀ o wũɔ̃ ibotí ibotí. 29 Kòo mɑɑ́ yɛhɛkɛ̀ kɛ́mɔɔtɛ iwũɔ̃ mɛdiɛ̀ nyisɑ́m̀pɔ́ì nɛ̀ idiɛyì. Kuyie nkuù do ò duɔ́ ntikpɑ̀tì mɛdiɛ̀.

30 Wenwe Esekiɑsi weè do kũnnɛ́ Kiyɔ̃ɔ̃ kó kukó nkó mɛniɛ nkɛ́ mɛ̀ tɑnnɛ́ dɛfũ̀ɔ̃̀ kɛ̀ mɛ̀ɛ yɛ̀roo Dɑfiti ɛì diyiè tɑɑ̀ kɛ̀ɛ̀ bíɛ́kɛ̀.

Esekiɑsi tɔ̃mmú mumɔu do yíémmu. 31 Dɛɛ̀ kpɛ́í ndo te kɛ̀ Bɑbidɔnni ɛì kó bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ɛ tɔ̃nní bɛ kó yɛhɛikɛ̀ntɔ̃rɛ̀ bɛ borɛ̀, kɛ̀ bɛ̀ bo dɔkɛ yĩ́ɛ̃́tɛ́ tidiɛtì tìì dɔ̀ɔ̀ ò ɛì, kɛ̀ Kuyie nhò yóu kɛ bo yɑ̀ tìì bo o yɛ̀mmɛ̀ miɛkɛ.

32 Esekiɑsi dɔɔ̀rìmɛ̀ sɔmmɛ nɛ̀ ò pĩ mmùù tɔ̃mmú Kuyie nkpɛ́í ndɛ̀ wɑ̃̀rimu Kuyie bɛnkɛ tì ku pɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑǹtò Amɔti birɛ Esɑii kòò tì wɑ̃̀ri dɛ kó dipɑ́tíri miɛkɛ nɛ̀ Sudɑɑ kpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ nɛ̀ Isidɑyɛɛri kɔbɛ bɛ pɑ́tɛ miɛkɛ. 33 Kòo kò nho yɛmbɛ̀ kũũ̀ nkɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ɛ̀ ò kũnnɛ́ Dɑfiti bí fɔ̃ti kó ditennì. Kɛ̀ Sudɑɑ kɔbɛɛ ò kɔutɛ́ kòò birɛ Mɑnɑnsee sɔɔtɛ́ tikpɑ̀tì.

33

Mɑnɑnsee sɔɔtɛ́mɛ̀ tikpɑ̀tì

(Wéntɛ́ 2 Bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ 21:1-18)

1 Mɑnɑnsee do yóó di tikpɑ̀tì kɛ mɔkɛ yɛbie ntɛpíítɛ̀ nɛ̀ yɛ̀dɛ́ɛ̀ ndi, kɛ́mbo Sedisɑdɛmmu kɛ tɔ tikpɑ̀tì yɛbie nsipísìnùmmù nɛ̀ yɛnùmmù, 2 kɛ́dɔɔ̀ Kuyie nyí dɔ́ dɛ̀, kɛ́tũnnɛ ibotí tɛì do dɔɔri ìì sɔ̀kɛ kpɛrɛ kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nyì bɛ̀ti kɛ bɛ̀ kɑ̀nnɛ bɛmbɛ Isidɑyɛɛribɛ. 3 Kòo wɛ̃tɛ kɛ́mɑɑ́ o cicɛ Esekiɑsi do pùɔ nyɛ̀ɛ̀ bɔɔwũɔ̃tɔ̀rɛ̀ kɛ́mɑɑ́ dibɔɔ̀ Bɑɑdi kó diwũɔ̃tɔ̀nnì kɛ́cíɛ́kɛ́ itedɛí kɛ́fíí nkɛ́nkɔ̃nkù kɛ bɑ́ɑ́ ndiyiè nɛ̀ otɑ̃̀nkù nɛ̀ siwɑ̃̀ɑ̃. 4 Kòo mɑɑ́ yɛwũɔ̃tɔ̀rɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ miɛkɛ Sedisɑdɛmmu. Ti Yiɛ̀ nKuyie ndo bɛ̀ nɑ̀kɛ́mu kɛ dɔ̀, kù dɔ́ bɛ̀ nkù bɑ̀ɑ́ nSedisɑdɛmmu nwe sɑ̃́ɑ̃̀. 5 Kòo mɑɑ́ yɛɛ̀ wũɔ̃tɔ̀rɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ dɑ̀ntì tìdɛ́ miɛkɛ diyiè nɛ̀ otɑ̃̀nkù nɛ̀ siwɑ̃̀ɑ̃ dɛ kpɛ́í, 6 kɛ́kuɔ o birɛ kɛ́tuɔ Inɔmmu biriku miɛkɛ kɛ́nnɑ́ɑ́nnɛ̀ yɛbɔkɛ̀, kɛ kɔrì tipɑ̃ɑ̃tì, kɛ pĩ́nnɛ̀ muhɔ̃ũtɔ̃mmú, kɛ́wɑɑ́ mbɛnitinɔ̀mbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ yu bɛcíríbɛ̀ nɛ̀ bɛ̀ɛ̀ boorí tinùbootì, kɛ́ndɔɔrinɛ̀ mɛdɔɔ̀rìmɛ̀ yɛimɛ kɛ íinko ti Yiɛ̀ nKuyie mmiɛkɛ. 7 Kòo tɑnnɛ́ tɛbɔɔtenkɑɑnìtɛ̀ ò do dɔ̀ɔ̀ tɛ̀ Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ miɛkɛ. Kuyie ndo nɑ̀kɛ́mu ku kóo tɔ̃ntì Dɑfitì nɛ̀ o birɛ Sɑdomɔɔ kɛ dɔ̀, Isidɑyɛɛribɛ tenkɛ̀ miɛkɛ kù tɑ̃ɑ̃tɛ́ kɛ dɔ́ ku yètìrì nyu Sedisɑdɛmmu nwe ku cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ miɛkɛ sɑ̃́ɑ̃̀. 8 Kù do bɛ́immu kɛ dɔ̀, kɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ tũ nku tɑnnɔ̀ nɛ̀ ku kuɔ́ nɛ̀ ku tié nkù duɔ́ ndɛ̀ bɛ yɛmbɛ̀ kɛ nɑ̀kɛ́ Mɔyiisi kòo dɛ̀ wɑ̃̀ri, kù bɑ́ɑ́ bɛ̀ dènnɛ dihɛì kù duɔ́ ndì bɛ yɛmbɛ̀. 9 Kɛ̀ Mɑnɑnsee nte kɛ̀ Isidɑyɛɛribɛɛ feti, kɛ́cɑkɛ ti Yiɛ̀ nKuyie nkɛ̀ dɛ̀ɛ pɛ̃ɛ̃tɛ́ ibotí tɛì kù do kùɔ ì kɛ́ bɛ̀ kɑ̀nnɛ ì do dɔ̀ɔ̀rimɛ̀.

10 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nni nhò nɑ̀ɑ́nnɛ̀ wenwe Mɑnɑnsee, nɛ̀ o kɔbɛ kɛ̀ bɛ̀ í nkù kèḿmú. 11 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nduɔ́ nkɛ̀ bɛ̀ɛ̀ bɑkɛ́ Asidii kóo kpɑ̀ɑ̀tì kó bɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ɛ kɔtɛ kɛ́pĩ́ mMɑnɑnsee kɛ́tɔ̃nnɛ́ o yɛ̀ì kuyĩmpie nkóò boú disɔɔwũɔ̃̀ kó mɛfĩmmɛ kɛ́tɔ, kɛ́kònnɛ̀ Bɑbidɔnni. 12 Ò tɑ dìì mɔ̀nnì mɛsémmɛ̀ miɛkɛ kɛ́kuɔ́nnɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nkɛ́mɔɔ mɛcĩ́ɛ̃́mmɛ̀, kɛ́kɛ̃́kùnnɛ omɑ́ɑ̀ kunku Kuyie nhò yɛmbɛ̀ do tũ nkù ììkɛ̀. 13 Kòo bɑ́ntɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nkɛ̀ mɛsémmɛ̀ɛ kù pĩ, kɛ̀ kùù kémmú o dɑbònnì kóo tɛ̃̀ńnɛ́ní Sedisɑdɛmmu o kpɑ̀ɑ̀tìyuu miɛkɛ, kɛ̀ Mɑnɑnsee bɑntɛ́ ti Yiɛ̀ nKuyie mmɛ̀nkɛ túmɛ̀ Kuyie nku.

14 Dɛ kó difɔ̃nkúò kòo mɑɑ́ kuduotí Dɑfiti ɛì miɛkɛ diyiè tɑɑ̀ kɛ̀, Kiyɔ̃ɔ̃ kó kubiriku bíɛ́kɛ̀, kɛ́ntɔ kɛ́tuɔkɛnɛ̀ bɛ̀ tú dɛ̀ siyĩĩ kó dibòrì, kɛ́mɑɑ́ kɛ́fii nhOfɛdi tɑ̃rì kɛ̀ dɛ̀ɛ okɛ̀ mɛdiɛ̀, kòo kɑnnɛ bɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀nkótíbɛ̀ Sudɑɑ tenkɛ̀ kó yɛhɛkɛ̀ iduotí fitɛ́ yɛ̀ miɛkɛ. 15 Kòo dennɛ ibotí tɛì kó yɛbɔkɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ miɛkɛ nɛ̀ tɛtenkɑɑnìtɛ̀, kɛ́ dɛ̀ dènnɛ dihɛì mɑ̀nku kɛ́útóo, kɛ́puɔ nyɛbɔɔwũɔ̃tɔ̀rɛ̀ yɛ̀ɛ̀ bo ti Yiɛ̀ nKuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ tɛ̀ɛ̀ bo Sedisɑdɛmmu ditɑ̃rì ĩ́nkɛ̀. 16 Kòo mɑɑ́ ti Yiɛ̀ nKuyie nkó diwũɔ̃tɔ̀nnì kɛ́fíé iwũɔ̃ mɛtɑummɛ̀ kpɛyi nnɛ̀ yɛsɑ̃ɑ̃ nkpɛyi, kɛ́duɔ́ nkɛ̀ Sudɑɑ kɔbɛ ntũ nti Yiɛ̀ nKuyie nkunku Isidɑyɛɛribɛ tũ nkù. 17 Bɑ́ nɛ̀ mɛmmɛ kɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ nkpɑɑ́ feu yɛtɔ̀rɛ̀, kɛ bɑɑ nɛ́ bɑ́ɑ́ nti Yiɛ̀ nKuyie.

18 Mɑnɑnsee dɔɔ̀rìmɛ̀ sɔmmɛ nɛ̀ ò bɑ̀ńtɛ̀mɛ̀ Kuyie, nnɛ̀ ku pɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑǹtò ò nɑ̀kɛ́ tì ti Yiɛ̀ nKuyie nkpɛ́í, bɛmbɛ Isidɑyɛɛribɛ bɛ̀ tũ nkù dɛ̀ wɑ̃̀rimu Isidɑyɛɛribɛ kpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ dɔɔ̀rìmɛ̀ pɑ́tíri miɛkɛ. 19 Ò bɑ̀ńtɛ̀mɛ̀ Kuyie nnɛ̀ kù cɔutɛ́mɛ̀ o bɑ́ɑmmu nɛ̀ ò cɑ̀kɛmɛ̀ Kuyie nnɛ̀ ò kù yetɛmɛ̀ nɛ̀ ò ɑ̃ɑ̃́mɛ̀ yɛtɔ̀rɛ̀ kɛ fìíkú itedɛí nɛ̀ ò dɔ̀ɔ̀mɛ̀ sibɔɔtenkɑɑnìi, ò dɔ̀ɔ̀ dɛ̀ kɛ nɛ́ bo nɑ kɛ́bɑntɛ́ ò cɑ̀kɛmɛ̀ Kuyie ndɛ̀ wɑ̃̀rimu Esɑii tɔ̃mmú pɑ́tíri miɛkɛ. 20 Mɑnɑnsee kò ndìì mɔ̀nnì o yɛmbɛ̀ kũũ̀ nkɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ɛ ò kũnnɛ́ o cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ pérímù miɛkɛ kòo birɛ Amɔɔ sɔɔtɛ́ tikpɑ̀tì.

Amɔɔ tɔmɛ̀ tikpɑ̀tì

(Wéntɛ́ 2 Bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ 21:19-26)

21 Amɔɔ do yóó di tikpɑ̀tì kɛ mɔkɛ yɛbie nsipísìdɛ́ nɛ̀ yɛ̀dɛ́ɛ̀ ndi, kɛ́ntɔ tikpɑ̀tì kɛ bo Sedisɑdɛmmu kɛ dɔ̀ yɛbie nyɛ̀dɛ́ɛ̀, 22 kɛ́dɔɔ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nyí dɔ́ dɛ̀ o cicɛ Mɑnɑnsee do dɔ̀ɔ̀mɛ̀, kɛ́fíé yɛbɔkɛ̀ o cicɛ do dɔ̀ɔ̀ yɛ̀ kɛ́ nyɛ̀ bɑ̀ɑ́. 23 Ò mɛ nyí mbɑntɛ́ o cɑɑ̀rìmɛ̀ o cicɛ do bɑntɛ́mɛ̀ o kɔ̃mɛ, ò do cɑ̀kɛmu kɛ́pɛ̃ɛ̃tɛ́ o cicɛ.

24 Kòo kó bɛtɔ̃mbɛ̀ɛ dɑkɛ o kpɛ́í kóò kùɔ tɛkpɑ̀ɑ̀tìcĩ́ɛ̃̀tɛ̀ miɛkɛ. 25 Kɛ̀ dihɛì yɛmbɛ̀ɛ kuɔ bɛ̀ɛ̀ kó dimɑ̀ɑ̀ do dɑ̀kɛ kɛ́kuɔ okpɑ̀ɑ̀tì Amɔɔ kɛ́duɔ́ nkòo birɛ Sosiɑsii sɔɔtɛ́ tikpɑ̀tì.

34

Sosiɑsi tɔmɛ̀ tikpɑ̀tì

(Wéntɛ́ 2 Bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ 22:1-2. 23:4-20)

1 Sosiɑsi do yóó di tikpɑ̀tì kɛ mɔkɛ yɛbie nyɛ̀ni ndi kɛ́mbo Sedisɑdɛmmu kɛ tɔ tikpɑ̀tì kɛ dɔ̀ yɛbie nsipísìtɑ̃ɑ̃ti nɛ̀ dìmɑ́ɑ̀, 2 kɛ́tũnnɛ o yɑ̀ɑ̀rì Dɑfiti kó mɛborimɛ weti weti.

3 O kpɑ̀tì benni niínnì o do kpɑɑ́ tú odɑpɑ̀ɑ̀ nwe kɛ́wɑmmú Kuyie nho yɑ̀ɑ̀rì Dɑfiti do tũ nkù. O kpɑ̀tì benni tɛpíítɛ̀ nɛ̀ didɛ́rì miɛkɛ, kɛ́ketɛ́ ò bo puɔmmɛ̀ yɛbɔɔwũɔ̃tɔ̀rɛ̀ Sudɑɑ tenkɛ̀ nɛ̀ Sedisɑdɛmmu, kɛ́díɛ́ yɛtɔ̀rɛ̀, kɛ́buɔ́ nyitedɛí, kɛ́bɔ́kɛ́ sibɔɔtenkɑɑnìi nɛ̀ bɛ̀ yìɛ̀ ntimɑ́tì kɛ utɛ́ sì. 4 Kòo duɔ́ nkɛ̀ bɛ̀ mpuɔ ndibɔɔ̀ Bɑɑdi kó yɛwũɔ̃tɔ̀rɛ̀ kòo wùó, kɛ̀ bɛ̀ɛ puɔ ntihúúntì kó yɛtɔ̀rɛ̀ yɛ̀ɛ̀ do bo dɛ kó yɛwũɔ̃tɔ̀rɛ̀ ĩ́nkɛ̀, kɛ́píɛ́ itedɛí nɛ̀ sibɔɔtenkɑɑnìi bɛ̀ yìɛ̀ ntimɑ́tì kɛ utɛ́ sì, kɛ́ dɛ̀ pùɔ nkɛ̀ dɛ̀ɛ nɑɑ́ mmutɑ̃́ɑ̃́, kɛ̀ bɛ̀ɛ dɛ̀ ùtóo bɛ̀ɛ̀ do sì feu bɛ̀ kũrì ìì fɔ̃ti ĩ́nkɛ̀. 5 Kòo tuɔ mbɛ bɔɔyɛmbɛ̀ kó yɛkṹɔ̃̀, bɛ bɔɔwũɔ̃tɔ̀rɛ̀ ĩ́nkɛ̀. Mɛm̀mɛ Sosiɑsi wèńkùnnɛmɛ̀ Sudɑɑ tenkɛ̀ nɛ̀ Sedisɑdɛmmu.

6 Mɑnɑnsee kó yɛhɛkɛ̀ nɛ̀ Efɑdɑimmu kpɛyɛ nɛ̀ Simmɛɔ̃ɔ̃ kpɛyɛ kɛ́ntɔ kɛ́tuɔkɛnɛ̀ Nɛfutɑdii kpɛyɛ nɛ̀ bɛ pɛɛtitɔbɛ̀ kpɛyoo. 7 Kòo puɔ nyɛbɔɔwũɔ̃tɔ̀rɛ̀ kɛ́píɛ́ itedɛí kɛ́puɔ nnɛ̀ sibɔɔtenkɑɑnìi kɛ̀ dɛ̀ɛ nɑɑ́ mmuyuo, kòo puɔ nyɛbɔɔwũɔ̃tɔ̀rɛ̀ bɛ̀ tùɔ̀ nyɛ̀ɛ̀ ĩ́nkɛ̀ tihúúntì Isidɑyɛɛribɛ ɛkɛ̀ yɛmɔu miɛkɛ kɛ́wɛ̃tɛ kɛ́kò nSedisɑdɛmmu.

Ikuɔ́ nìùtì diɛwè yɑ̀mɛ̀ Kuyie nkuɔ́ pɑ́tíri

(Wéntɛ́ 2 Bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ 22:3-10)

8 Kɛ̀ Sosiɑsi mbo o kpɑ̀tì benni tɛpíítɛ̀ nɛ̀ diniínnì miɛkɛ. Ò wèńkùnnɛ dìì mɔ̀nnì dihɛì nɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kɛ dèè kɛ́tɔ̃ Asɑdiɑ birɛ Sɑfɑ̃ɑ̃ Mɑseyɑ ɛì kóo kpɑ̀ɑ̀tì nɛ̀ okpɑ̀ɑ̀tì kóo pɑ́tíwɑ̃ɑ̃̀tì Yoɑkɑsi birɛ Yoɑ kɛ̀ bɛ̀ bo kɔtɛ kɛ́tũntɛ ti Yiɛ̀ nKuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀. 9 Kɛ̀ bɛ̀ɛ kɔtɛ kɛ́yɑ̀ ikuɔ́ nìùtì diɛwè Idikiyɑ, kɛ́ nhò tɔo Mɑnɑnsee kó kuwuɔ nkɔbɛ, nɛ̀ Efɑdɑimmu kɔku kɔbɛ nɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ sɔmbɛ Sudɑɑ tenkɛ̀ kɛmɔu kɔbɛ nɛ̀ Bɛnsɑmɛɛ kó kuwuɔ nkɔbɛ nɛ̀ Sedisɑdɛmmu ɛì kɔbɛ bɛ̀ do tɔní ìì díítí Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀. Defiibɛ bɛ̀ɛ̀ bɑ̀ɑ Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kó yɛbòrɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ɛ ì cuɔ́. 10 Kɛ̀ bɛ̀ɛ ì duɔ́ mbɛ̀ɛ̀ ni bɛ̀ɛ̀ pĩ nKuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ tɔ̃mmú, kɛ̀ bɛ̀ bo dɔ̀ɔ̀nɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kɛ́ tɛ̀ tũ̀ntɛ. 11 Kɛ̀ bɛ̀ɛ ì duɔ́ mbɛ̀ɛ̀ yɛ̃́ idɛí kó mutɔ̃mmú nɛ̀ bɛmɑribɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ bo dontɛ́nɛ̀ yɛtɑ̃́rɛ̀ bɛ̀ cìɛ́kɛ́ yɛ̀ nɛ̀ imundɛí kɛ́íinnɛ̀ tidieti Sudɑɑ kpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ do cɑ̀kɛ tì. 12 Kɛ̀ dɛ kó bɛnìtìbɛ̀ mɛ̀nkɛ mpĩ́ mmutɔ̃mmú kɛ̀ dɛ̀ wenni mɛsɑ̀ɑ̀, kɛ̀ Defiibɛ bí Yɑɑti nɛ̀ Abudiɑsi nɛ̀ Sɑkɑrii nɛ̀ Mɛsudɑmmu iì do bɛ̀ ni. Kɛ̀ Defiibɛ tɔbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ nɔ nkɛ bie ndɛbémbénnɛ̀ kɛ nɔnnɛ̀ mudèmmù. 13 Kɛ̀ bɛ̀ mbɑkɛ́ bɛ̀ɛ̀ tɔu tinɛntì, kɛ bɑkɛ́nɛ̀ bɛtɔ̃mbɛ̀ bɛmɔu bɑ́ wè nɛ̀ o tɔ̃mmú. Kɛ̀ Defiibɛ tɔbɛ̀ tu bɛpɑ́tíwɑ̃ɑ̃̀bɛ̀ kɛ bɑɑnɛ̀ Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ tɔ̃mbɛ̀ nɛ̀ yɛbòrɛ̀.

14 Bɛ̀ dɛ̀ì dìì mɔ̀nnì idíítí bɛ̀ do dɔú nyì ti Yiɛ̀ nKuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ miɛkɛ, kɛ̀ ikuɔ́ nìùtì Idikiyɑ yɑ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nkuɔ́ pɑ́tíri, kù do duɔ́ nyì Mɔyiisi kòo ì wɑ̃̀ri. 15 Kɛ̀ Idikiyɑ nɑ́kɛ́ opɑ́tíwɑ̃ɑ̃̀tì Sɑfɑ̃ɑ̃ kɛ dɔ̀: M pɛ̀tɛ́ ikuɔ́ pɑ́tíri ti Yiɛ̀ nKuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀, kɛ́ dì nhò duɔ́. 16 Kɛ̀ Sɑfɑ̃ɑ̃ dì tɔo okpɑ̀ɑ̀tì, kóò nɑ̀kɛ́ nɛ̀ mutɔ̃mmú kpɛti kɛ dɔ̀: Tínti ɑ kó bɛtɔ̃mbɛ̀ ti pĩ̀ḿmu mutɔ̃mmú ɑ do yɛ̃ ntí dɔɔ̀ mù. 17 Ti tùótɛ́mu ti Yiɛ̀ nKuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kó idíítí imɔu kɛ duɔ́ mbɛ̀ɛ̀ bɑkɛ́ mutɔ̃mmú nɛ̀ bɛtɔ̃mbɛ̀.

18 Kɛ̀ opɑ́tíwɑ̃ɑ̃̀tì Sɑfɑ̃ɑ̃ yíɛ́ kɛ́nɑ́kɛ́ okpɑ̀ɑ̀tì kɛ dɔ̀: Ikuɔ́ nìùtì diɛwè Idikiyɑ weè n duɔ́ ndipɑ́tíri, kɛ́ dì kɑ̀ɑ̀ nhokpɑ̀ɑ̀tì ììkɛ̀.

Sosiɑsi beémmɛ̀ Udidɑ

(Wéntɛ́ 2 Bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ 22:11-20ɑ)

19 Okpɑ̀ɑ̀tì kèè mɛm̀mɛ Kuyie nkuɔ́ bɛ̀ ò kɑ̀ɑ nyì kɛ́kɛ̃tɛ́ o yɑ̀ɑ̀tì, 20 kɛ́yú Idikiyɑ nɛ̀ Sɑfɑ̃ɑ̃ Ayikɑmmu nɛ̀ Mikee birɛ Abudonni nɛ̀ opɑ́tíwɑ̃ɑ̃̀tì Sɑfɑ̃ɑ̃ nɛ̀ okpɑ̀ɑ̀tì kóo tũ̀ntì Asɑyɑɑ, kɛ́ bɛ̀ nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: 21 Kɔtɛnɛ̀ kɛ́beé nti Yiɛ̀ nKuyie n kpɛ́í nɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ sɔmbɛ kpɛ́í nnɛ̀ Sudɑɑ kɔbɛ kpɛ́í ndipɑ́tíri bɛ̀ pɛ̀tɛ́ dì tɔ tìì nɑ́ɑǹtì ĩ́nkɛ̀. Kɛ yɛ̃́ ti Yiɛ̀ nKuyie mmiɛkɛ ti domɛ̀ mɛdiɛ̀ mmɛ, ti yɛmbɛ̀ í yiemmɛ̀ kɛ tũ̀nnɛ ti Yiɛ̀ nKuyie yɛ̃ mmù, tìì wɑ̃̀ri dipɑ́tíri miɛkɛ timɔu.

22 Idikiyɑ nɛ̀ okpɑ̀ɑ̀tì tɑ̃ɑ̃tɛ́ bɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ɛ kɔtɛ onitipòkù Udidɑ borɛ̀ wèè nɑ̀ɑ́ nKuyie mpɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì. Ò do tú Asidɑɑ birɛ Tokiyɑti birɛ Sɑdummu pokù nwe, weè do bɑɑ ikuɔ́ yɑ̀ɑ̀tì. Dɛ kó Kuyie mpɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑǹtò do bo Sedisɑdɛmmu nwe, dicɛ̃kɑrì bɛ̀ tu di dihɛì pɑ̀nnì, kɛ̀ bɛ̀ɛ ò nɑ̀kɛ́ bɛ̀ tɔ tì. 23 Kòo bɛ̀ tɛ̃̀ńnɛ́ kɛ dɔ̀: Kɔtɛnɛ̀ kɛ́nɑ́kɛ́ onìtì wèè di tɔ̃nní m borɛ̀ kɛ dɔ̀: Ti Yiɛ̀ nKuyie nyIsidɑyɛɛribɛ tũ nku tu: 24 Bɛ̀ kɑ̀ɑ̀ ndìì pɑ́tíri Sudɑɑ kɔbɛ kóo kpɑ̀ɑ̀tì di nɑ̀ɑ́ mmɛ̀ɛ̀ yɛi nkpɛ́í kù yóó mɛ̀ bɔntɛ́ Sedisɑdɛmmu ɛì ndi nɛ̀ di kɔbɛ. 25 Bɛ̀ mɛ̀ nkù mbɔntóomɛ̀ kɛ tuɔ̀ tihúúntì yɛbɔkɛ̀ bɛ̀ dɔ̀ɔ̀ yɛ̀ kɛ íinko ku miɛkɛ, nɛ̀ mɛdɔɔ̀rìmɛ̀ yɛimɛ ku miɛkɛ bɛ̀ yɛ̀mu kɛ í yóó bɛ̀ bonkɛ. 26  Sudɑɑ kɔbɛ kóo kpɑ̀ɑ̀tì wèè di tɔ̃nní kɛ̀ di bo beé nti Yiɛ̀ nKuyie, dí ò nɑ̀kɛ́ kɛ tú, ti Yiɛ̀ nKuyie nyIsidɑyɛɛribɛ tũ nkù tu ò kèèmu kù ò nɑ̀kɛ́ tì. 27 Ò mɛ̀ nkèèmɛ̀ kù nɑ̀kɛ́ tì Sedisɑdɛmmu kpɛ́í kɛ̀ dɛ̀ kɑ̀ɑ́kɛ́ o yɛ̀mmɛ̀, kòò kɛ̃́kùnnɛ omɑ́ɑ̀ kunku ti Yiɛ̀ nKuyie nku ììkɛ̀, kɛ kɛ̃rí o yɑ̀ɑ̀tì kɛ kɔmmú tinɔnniɛti. Kunku ku mɔ́mmɔnku kù kèèmu o dɑbònnì kunku ti Yiɛ̀ nKuyie nkuù bɛ́i. 28 Ò yóó kòmmu bɑ̀mmùù o yɛmbɛ̀ kũũ̀ nkɛ̀, kɛ̀ bɛ̀ɛ ò kũnnɛ́ o yɛmbɛ̀ fɔ̃ti o nɔ̀nfɛ̀ í yóó yɑ̀ mɛyɛi nkù yóó bɔntɛ́mɛ̀ Sedisɑdɛmmu ɛì nɛ̀ di nìtìbɛ̀.

Sosiɑsi wɛ̃̀tɛ kɛ tũ̀ntɛmɛ̀ nɛ̀ Kuyie mbɛ kó mɛtɑummɛ̀

(Wéntɛ́ 2 Bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ 22:20b-23:3)

Ikuɔ́ nìùtì diɛwè Idikiyɑ nɛ̀ okpɑ̀ɑ̀tì do ò nɛínɛ̀ bɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ɛ wɛ̃tɛ kɛ́nɑ́kɛ́ okpɑ̀ɑ̀tì Kuyie mpɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑǹtò bɛ̀ nɑ̀kɛ́ tì, 29 kòo kpɑ̀ɑ̀tìi tɔ̃ nkɛ̀ bɛ̀ɛ nɑ́kɛ́ Sudɑɑ tenkɛ̀ kɔbɛ nɛ̀ Sedisɑdɛmmu ɛì kɔbɛ kɛ dɔ̀ bɛ̀ɛ tíí. 30 Bɛ̀ tìí ndìì mɔ̀nnì kòo kɔtɛ ti Yiɛ̀ nKuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kɛ nɛinɛ̀ Sudɑɑ ɛì kɔbɛ nɛ̀ Sedisɑdɛmmu ɛì kɔbɛ nɛ̀ ikuɔ́ nìùbɛ̀ nɛ̀ Defiibɛ nɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ bɛmɔu bɛkótíbɛ̀ nɛ̀ ibí kòo bɛ̀ kɑ̀ɑ nti Yiɛ̀ Kuyie nkuɔ́ nɛ̀ ku tɑummɛ̀ pɑ́tíri bɛ̀ pɛ̀tɛ́ dì ti Yiɛ̀ nKuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ miɛkɛ. 31 Okpɑ̀ɑ̀tì dɛ ncómmú o cónnì kɛ́bɛ́i ndinùù dìì tu bɛ̀ ntũ mbɛ Yiɛ̀ nKuyie, kɛ yíe nku tɑnnɔ̀, nɛ̀ ku kuɔ́, nɛ̀ ku tié nɛ̀ bɛ yɛ̀mmɛ̀ mɛmɔu, nɛ̀ bɛ wɛ̃rímú mumɔu. Kɛ̀ dɛ̀ɛ yie nkɛ̀ bɛ̀ɛ nɑ kɛ́ndɔɔri ku kuɔ́ nɛ̀ ku tɑummɛ̀ pɑ́tíri diì ntɔ tì yɛ̃ mmù. 32 Kòo kpɑ̀ɑ̀tìi duɔ́ nkɛ̀ bɛ̀ɛ̀ kó dimɑ̀ɑ̀ bo Sedisɑdɛmmu ɛì nɛ̀ Bɛnsɑmɛɛ tempɛ̃ nkɔbɛ kɛ̀ bɛ̀ɛ tũnnɛ Kuyie mbɛ̀ dɔ̀ɔ̀nɛ̀ mɛ̀ɛ̀ tɑummɛ̀ kunku bɛ yɛmbɛ̀ do tũ nkù. 33 Kɛ̀ Sosiɑsii pɑɑ mmubɔɔtɔ̃mmú Isidɑyɛɛribɛ ɛkɛ̀ yɛmɔu miɛkɛ, kɛ́duɔ́ nkɛ̀ bɛ̀ɛ̀ kó dimɑ̀ɑ̀ bo Isidɑyɛɛribɛ tenkɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ mpĩ́ nti Yiɛ̀ nKuyie ntɔ̃mmú kunku Kuyie mbɛ̀ tũ nkù, o fòmmu mumɔu miɛkɛ, bɑ́ bɛ̀ í nyetɛ bɛ Yiɛ̀ nKuyie bɛ yɛmbɛ̀ do tũ nkù.

35

Sosiɑsi bɑɑ́mmɛ̀ ndiyentɛ́bɑnni

(Wéntɛ́ 2 Bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ 23:21-23)

1 Kɛ̀ Sosiɑsii bɑɑ́ ndiyentɛ́bɑnni Sedisɑdɛmmu ti Yiɛ̀ nKuyie nkpɛ́í nkɛ́fíé dibɑnni kó iwũɔ̃ dibenni kóo tɑ̃̀nkù ketiwè kó diyiè tɛpíítɛ̀ nɛ̀ dinɑɑnnì. 2 Kòo wɛ̃tɛ kɛ́kɑnnɛ ikuɔ́ nìùbɛ̀ bɛ tɔ̃mmú, kɛ́yɑ́úkùnnɛ bɛ kɔ̃̀ntì kɛ̀ bɛ̀ mpĩ́ nti Yiɛ̀ nKuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kó mutɔ̃mmú, 3 kɛ́nɑ́kɛ́nɛ̀ Defiibɛ bɛmbɛ bɛ̀ɛ̀ cɑ̃̀ɑ̃́ nti Yiɛ̀ nKuyie ntɔ̃mmú kpɛ́í, kɛ te bɛ̀ bo tiémmɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ kɛ dɔ̀: Tɑnnɛ́nɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie ntɑummɛ̀ tɔu ku cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ kóo kpɑ̀ɑ̀tì Dɑfiti birɛ Sɑdomɔɔ do mɑɑ́ tɛ̀, di tɛ̃́nkɛ í yóó ndi tɔu. Pĩ́nnɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie ntɔ̃mmú kunku di tũ nkù nɛ̀ ku nìtìbɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ. 4 Bɑ́ɑ́tínɛ̀ kɛ́ntũ ndi nɑɑ̀mùntì duɔ́ kɛ dòmmɛ̀ nɛ̀ di tĩ̀rɛ̀ di pĩ́ mpĩ́mmɛ̀ mutɔ̃mmú kɛ́ntũ nyIsidɑyɛɛribɛ kóo kpɑ̀ɑ̀tì Dɑfiti wɑ̃̀ri ìì tié nyɛ̃ mmù, kòo birɛ Sɑdomɔɔ ì ĩkú. 5 Mbonɛ̀ Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ miɛkɛ di cɛ̃́ĩ tũmmɛ̀ sitɔbɛ̀, kɛ́nteénnɛ̀ di kɔbɛ Isidɑyɛɛribɛ bɛ nɑɑ̀mùntì tũmmɛ̀ titɔbɛ̀. 6 Díì yóó fíé diyentɛ́bɑnni kó iwũɔ̃, dɔɔ̀nɛ̀ dimɑ́ɑ̀ mɛwénkùmɛ̀ kó ikuɔ́ kɛ́teennɛ̀ di kɔbɛ kɛ̀ bɛ̀ɛ tũnnɛ ti Yiɛ̀ nKuyie nnɑ̀kɛ́ tì Mɔyiisi kòò tì wɑ̃̀ri.

7 Kɛ̀ Sosiɑsii duɔ́ nyiwũɔ̃ nyIsidɑyɛɛribɛ bɛ̀ɛ̀ kó dimɑ̀ɑ̀ dɛ̀ bo bɛ kpɛ́í yɛpebɛ nɛ̀ yɛbɔbɛ sikɔupísìtɑ̃ɑ̃ti (3000) nɛ̀ inɑ̀ɑ̀kɛ sikɔupísìtɑ̃ɑ̃ti (3000), kɛ̀ bɛ̀ bo fíé diyentɛ́bɑnni. Dɛ kó iwũɔ̃ do tú o kpɛyi nyi wenwe okpɑ̀ɑ̀tì. 8 Kòo kpɑ̀ɑ̀tì kó bɛtũ̀mbɛ̀ɛ duɔ́nnɛ̀ bɛ yɛ̀mmɛ̀ iwũɔ̃, kɛ̀ bɛ̀ bo fíé dibɑnni bɛnìtìbɛ̀ kpɛ́í, nɛ̀ Defiibɛ nɛ̀ ikuɔ́ nìùbɛ̀ Idikiyɑ nɛ̀ Sɑkɑrii nɛ̀ Yeyɛɛdi bɛ̀ɛ̀ kòtí Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ɛ duɔ́ nyiwũɔ̃ ikuɔ́ nìùbɛ̀ kpɛ́í, yɛpedɑbɛ nɛ̀ yɛbɔbɛ sikɔupípísìdɛ́ nɛ̀ sikɔusìkuɔ̀ (2600) nɛ̀ inɑ̀ɑ̀kɛ sikɔusìtɑ̃ɑ̃ti (300) kɛ̀ bɛ̀ bo fíé diyentɛ́bɑnni. 9 Kɛ̀ Defiibɛ kó bɛkótíbɛ̀ Konɑnniyɑ nɛ̀ o kɔbɛ Semmɑyɑ nɛ̀ Nɛtɑnnɛyɛɛdi nɛ̀ Asɑbiɑ nɛ̀ Yeiyɛɛdi nɛ̀ Yosɑbɑdi kɛ̀ bɛ̀ɛ duɔ́ nDefiibɛ yɛpedɑbɛ nɛ̀ yɛbɔdɑbɛ sikɔupísìnùmmù (5000) nɛ̀ yɛnɑɑdɑkɛ̀ sikɔusìnùmmù (500). 10 Ntɛ bɛ̀ do tũ̀ntɛ mɛ̀ɛ̀ botí dibɑnni ikuɔ́ nìùbɛ̀ do pĩ̀ḿmu bɛ tɔ̃mmú kɛ̀ Defiibɛ pĩ mbɛ kɔ̃mu, kɛ̀ bɛ̀ ntũ nhokpɑ̀ɑ̀tì dɔú ndìì nùù. 11 Kɛ̀ bɛ̀ nfeu diyentɛ́bɑnni kó iwũɔ̃ kɛ̀ ikuɔ́ nìùbɛ̀ cɔú mɛyĩ̀ĩ̀ nDefiibɛ borɛ̀ kɛ cou diwũɔ̃tɔ̀nnì ĩ́nkɛ̀. Kɛ̀ Defiibɛ biɛ fɛ̃́ṹ iwũɔ̃ bɛ̀ fìé ì. 12 Kɛ cɑ̃́nnìnko dɛ̀ɛ̀ dò nkɛ́tuɔ nKuyie, kɛ́duɔ́ nDefiibɛ bɛ̀ dò nkɛ́nte dɛ̀, kɛ́ mɛ nyĩ́ nɛ̀ inɑ̀ɑ̀kɛ, kɛ́ntũ mMɔyiisi kó ikuɔ́ duɔ́ kɛ dòmmɛ̀. 13 Kɛ̀ bɛ̀ɛ tũnnɛ bɛ kó ikuɔ́ kɛ́pṹnnɛ́ diyentɛ́bɑnni kó ipe, kɛ́bénnɛ́ iwũɔ̃ tɛì bɛ̀ cɑ̃̀ńnɛ́ ì Kuyie nkpɛ́í nɛ̀ sikṹmboó nɛ̀ tikɑ̀dɑ̀ɑ̀buuti nɛ̀ sidɔ́ù, kɛ́deè kɛ́ dɛ̀ totí bɛnìtìbɛ̀ mɛcɑ̃ɑ̃ nkɛ̀ bɛ̀ɛ di, 14 kɛ́deè kɛ́bénnɛ́ bɛ kpɛyi nɛ̀ ikuɔ́ nìùbɛ̀ kpɛyi, kɛ yɛ̃́ ikuɔ́ nìùtì Anɔɔ bí do pĩ́mmɛ̀ mutɔ̃mmú nɛ̀ kɛyènkòo kɛ feu iwũɔ̃ kɛ tuɔ̀, kɛ tuɔ̀nnɛ̀ mɛkùɔ̀. Dɛɛ̀ kpɛ́í ndo te kɛ̀ ikuɔ́ nìùbɛ̀ɛ bénnɛ́ dɛ̀ɛ̀ tu bɛ kpɛrɛ nɛ̀ bɛmbɛ ikuɔ́ nìùbɛ̀ kpɛrɛ. 15 Asɑfu yɑɑ̀bí bɛ̀ɛ̀ tu bɛdèmbɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ mpĩ́ mbɛ tɔ̃mmú kɛ tũ nDɑfiti nɛ̀ Asɑfu nɛ̀ Emɑnni nɛ̀ Yedutunni Kuyie mpɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑǹtò okpɑ̀ɑ̀tì kou bɛ̀ do dɔú ndìì nùù. Kɛ̀ yɛbòrɛ̀ kó bɛbɑ̀rìbɛ̀ mbɑɑ bɑ́ dìì bòrì. Bɑ́ bɛ̀ í nyóu bɛ tɔ̃mmú, kɛ yɛ̃́ bɛ kɔbɛ Defiibɛ do bérímɛ̀ dɛ̀ɛ̀ tu bɛ kpɛrɛ. 16 Mɛɛ̀ botí nku bɛ̀ tũ̀ntɛmɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nkó mutɔ̃mmú mumɔu dɛ yiè kɛ́bɑɑ́ ndiyentɛ́bɑnni, kɛ́ntũ nhokpɑ̀ɑ̀tì Sosiɑsi kó dinùù, kɛ́fíé iwũɔ̃ kɛ́tuɔ nti Yiɛ̀ nKuyie nwũɔ̃tɔ̀nnì ĩ́nkɛ̀.

17 Isidɑyɛɛribɛ bɛ̀ɛ̀ kó dimɑ̀ɑ̀ do bo ndiyentɛ́bɑnni, kɛ̀ bɛ̀ɛ yíɛ́ kɛ́bɑɑ́ mpɛ̃́ɛ̃̀bɛ̀ bɛ̀ɛ̀ í kɔɔrɛnɛ̀ mutie mùù muuti bɛ kó dibɑnni kɛ dɔ̀ yɛwe yɛ̀yiekɛ̀. 18 Bɛ̀ í bɑɑ́ ndiyentɛ́bɑnni mɑrì mɛ kó kubotí kɛ́túótɛ́ Kuyie mpɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑǹtò Sɑmmuyɛɛri kó dimɔ̀nnì kɛ́ntɔ kɛ́tuɔkɛnní Sosiɑsi kó dimɔ̀nnì. Isidɑyɛɛribɛ kpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ òmɔù í bɑɑ́ ndiyentɛ́bɑnni kɛ̀ di dònnɛ̀ Sosiɑsi bɑɑ́ ndi. Ikuɔ́ nìùbɛ̀ nɛ̀ Defiibɛ nɛ̀ Sedisɑdɛmmu ɛì kɔbɛ bɛ̀ do bomu dɛ kó dibɑnni. 19 Dɛ kó diyentɛ́bɑnni bɛ̀ do dì bɑɑ́ nhokpɑ̀ɑ̀tì Sosiɑsi kpɑ̀tì benni tɛpíítɛ̀ nɛ̀ diniínnì miɛkɛ nkɛ.

Sosiɑsi kpɑ̀tì tùɔ̀kɛmɛ̀ ti mɑ̀nku

(Wéntɛ́ 2 Bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ 23:28-30)

20 Sosiɑsi tũ̀ntɛ dìì mɔ̀nnì ti Yiɛ̀ nKuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kɛ́deè, kɛ̀ Esibiti kóo kpɑ̀ɑ̀tì Nɛko ítɛ́ní nɛ̀ o ɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ kɛ bo do mudoò Kɑdikemiisi ɛì kɔbɛ kukó nhEfɑdɑti borɛ̀, kɛ̀ Sosiɑsii yɛ̀roo kɛ́ndɔ́ kóò bùɔ́tɛ́nɛ̀. 21 Kɛ̀ Nɛkoo tɔ̃ nkɛ̀ bɛ̀ɛ ò nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀ n kpɛti dɑ dònnɛ̀mɛ, fɔ̃́ nSudɑɑ kɔbɛ kóo kpɑ̀ɑ̀tì? Dɛ̀ í tú ǹ kɔ̀tɛní yíe nkɛ bo dokɛ́nɛ̀ fɔ̃́ nwe, ǹ kɔtɛní kɛ bo dokɛ́nɛ̀ tɛcĩ́ɛ̃̀tɛ̀ n dokùnɛ̀ tɛ̀ ntɛ, kɛ̀ Kuyie nnɛ́ tú n dɔɔ̀ mɛcɑ̃ɑ̃, bɑ́ɑ́ dintɛ́ Kuyie nkuù m bonɛ̀ kɛ̀ mɛɛ̀ dɔkɛ kù yɑ̀ɑ̀ bo dɑ kuɔ. 22 Bɑ́ nɛ̀ mɛmmɛ Sosiɑsi mɛ nyí nyie nkɛ bo yóu, kɛ́ceetɛ omɑ́ɑ̀ kɛ́kɔtɛ kɛ bo ò dokɛ́nɛ̀. Bɑ́ ò í nkèńtɛ́ Nɛko nɑ́ɑǹtì Kuyie nhò nɑ̀kɛ́ tì kòo tì nɑ̀ɑ́, kɛ́kɔtɛ kɛ́do mudoò Nɛko Mɛkidoo biriku miɛkɛ. 23 Kɛ̀ dɛtɑ̃nnɛ̀ yɛmbɛ̀ɛ ò tɑ̃ kòo nɑ́kɛ́ o kó bɛtɔ̃mbɛ̀ kɛ dɔ̀, bɛ̀ɛ ò tùótɛ́ kɛ̀ bɛ̀ ò kɔ̀ùtɛmu.

24  Kòo tɔ̃mbɛ̀ɛ ò dɛ̀itɛ o kpɑrìnɑɑsɑ̃ntɛ̀ miɛkɛ kɛ́ɑ̃nnɛ́ o kpɑ̀rìnɑɑsɑ̃ntɛ̀ tɛtɛ̀ miɛkɛ, kóò tɔ Sedisɑdɛmmu kòo kú kɛ̀ bɛ̀ɛ ò kũnnɛ́ o yɛmbɛ̀ fɔ̃ti. Kɛ̀ Sudɑɑ tenkɛ̀ kɔbɛ bɛmɔu nɛ̀ Sedisɑdɛmmu ɛì kɔbɛ bɛmɔu kɛ̀ bɛ̀ɛ kɑri o kṹṹ.

25 Bɛ̀ yĩ mɛmmɛ kɛ̀ Sedemii kuɔ́ ndikúdɑbònnì Sosiɑsi kpɛ́í, kɛ̀ bɛnitidɑdèmbɛ̀ nɛ̀ bɛnitipodèmbɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ɛ bɛ́i nSosiɑsi kpɛ́í, kɛ̀ dɛ̀ sonnɛ́ nkɛ yĩ́ Isidɑyɛɛribɛ kó ikuɔ́. Dɛ kó dikúdɑbònnì wɑ̃̀rimu Sedemii kúdɑbùò mpɑ́tíri miɛkɛ.

26-27 Sosiɑsi dɔɔ̀rìmɛ̀ sɔmmɛ ò ketɛ́mɛ̀ nɛ̀ ò pɔ̃̀ńtɛ́mɛ̀ nɛ̀ ò pĩ̀ḿmɛ̀ mutɔ̃mmú Kuyie nkpɛ́í, kɛ tũ nKuyie nkuɔ́ duɔ́ kɛ dòmmɛ̀, dɛ̀ wɑ̃̀rimu Isidɑyɛɛribɛ kpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ nɛ̀ Sudɑɑ kɔbɛ bɛ* pɑ́tɛ miɛkɛ.

36

Yoɑkɑsi tɔmɛ̀ tikpɑ̀tì Sudɑɑ tenkɛ̀

(Wéntɛ́ 2 Bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ 23:30-24:17)

1 Dɛ̀ dɔ̀ɔ̀ mɛmmɛ kɛ̀ dihɛì yɛmbɛ̀ɛ túótɛ́ Sosiɑsi birɛ Yoɑkɑsi, kɛ́duɔ́ nkòo túótɛ́ o cicɛ fɔ̃̀tìrì kɛ́ntú okpɑ̀ɑ̀tì Sedisɑdɛmmu. 2 Yoɑkɑsi do yóó di tikpɑ̀tì kɛ mɔkɛ yɛbie nsipísìdɛ́ nɛ̀ yɛ̀tɑ̃ɑ̃ti ndi, kɛ́ntɔ tikpɑ̀tì kɛ dɔ̀ bɛtɑ̃̀ɑ̃̀bɛ̀ bɛ̀tɑ̃ɑ̃ti kɛ bo Sedisɑdɛmmu. 3 Kɛ̀ Esibiti kóo kpɑ̀ɑ̀tì Nɛko ò pĩ nkɛ́duɔ́ nkɛ̀ Sedisɑdɛmmu ɛì kɔbɛ nɛ̀ Sudɑɑ tenkɛ̀ kɔbɛ nhò yietì dɑ̀mpóò, nɛ̀ timɑ́tì pɛ́ítì cìdóò sikɔupísìtɑ̃ɑ̃ti (3000), nɛ̀ mɛsɔɔ ncìdóò sipísìtɑ̃ɑ̃ti. 4 Kɛ̀ Esibiti kóo kpɑ̀ɑ̀tìi túótɛ́ Yoɑkɑsi nɑntɛ̀ Ediɑkimmu kɛ́duɔ́ nkòo bo ntú Sudɑɑ tenkɛ̀ nɛ̀ Sedisɑdɛmmu ɛì dɛ kóo kpɑ̀ɑ̀tì. Kɛ̀ bɛ̀ɛ ceetɛ o yètìrì kɛ́ nhò yu kɛ tú Sosɑkimmu. Kɛ̀ Nɛko kònnɛ̀ o kóo kótì Yoɑkɑsi Esibiti.

5 Sosɑkimmu do yóó di tikpɑ̀tì kɛ mɔkɛ yɛbie nsipísìdɛ́ nɛ̀ yɛ̀nùmmù ndi kɛ́ntɔ tikpɑ̀tì kɛ dɔ̀ yɛbie ntɛpíítɛ̀ nɛ̀ dìmɑ́ɑ̀ kɛ́dɔɔ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nho tũ nkù í dɔ́ dɛ̀. 6 Kɛ̀ Bɑbidɔnni kóo kpɑ̀ɑ̀tì Nɛbukɑnnɛsɑɑ ò do mudoò kóò pĩ nkɛ́pítínnɛ́ disɔɔwũɔ̃̀ kó mɛfĩmmɛ kɛ́kònnɛ̀ Bɑbidɔnni, 7 kɛ́ntɔnɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kó tinɛntì, kɛ́ kò nkɛ́ tì tɑnnɛ́ o kó tɛbɔɔcĩ́ɛ̃̀tɛ̀ miɛkɛ.

8 Sosɑkimmu dɔɔ̀rìmɛ̀ sɔmmɛ, isɔkɛ kpɛrɛ ò dɔ̀ɔ̀ dɛ̀, nɛ̀ tìì ò tùɔ̀kɛní dɛ̀ wɑ̃̀rimu Isidɑyɛɛribɛ kpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ nɛ̀ Sudɑɑ kɔbɛ bɛ pɑ́tɛ* miɛkɛ. O birɛ Sosɑkinni weè do sɔɔtɛ́ tikpɑ̀tì.

9 Sosɑkinni do yóó di tikpɑ̀tì kɛ mɔkɛ yɛbie ntɛpíítɛ̀ nɛ̀ yɛ̀ni ndi, kɛ́ntɔ tikpɑ̀tì bɛtɑ̃̀ɑ̃̀bɛ̀ bɛ̀tɑ̃ɑ̃ti nɛ̀ yɛwe tɛpíítɛ̀ kɛ bo Sedisɑdɛmmu, kɛ́dɔɔ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nyí dɔ́ dɛ̀. 10 Dibenni pɑ̀nnì yɛ̀tìní dìì mɔ̀nnì kòo kpɑ̀ɑ̀tì Nɛbukɑnnɛsɑɑ ò pĩ́ nkɛ́kònnɛ̀, kɛ́ntɔnɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kó tinɛnkpetì. Kòo túótɛ́ o cicɛ nɑntɛ̀ Sedesiɑsi kɛ̀ weè ntú okpɑ̀ɑ̀tì Sudɑɑ tenkɛ̀ nɛ̀ Sedisɑdɛmmu.

Sedesiɑsi tumɛ̀ okpɑ̀ɑ̀tì Sedisɑdɛmmu

(Wéntɛ́ 2 Bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ 24:18-25:21 nɛ̀ Sedemii 39:1-10. 52:1-27)

11 Sedesiɑsi do yóó di tikpɑ̀tì kɛ mɔkɛ yɛbie nsipísìdɛ́ nɛ̀ dìmɑ́ɑ̀ ndi kɛ́ntɔ tikpɑ̀tì kɛ dɔ̀ yɛbie ntɛpíítɛ̀ nɛ̀ dìmɑ́ɑ̀ kɛ bo Sedisɑdɛmmu. 12 Kòo dɔɔ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nyí dɔ́ dɛ̀, kunku ò tũ nkù, ò í nkɛ̃́kùnnɛ omɑ́ɑ̀ Kuyie mpɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑǹtò Sedemii ììkɛ̀, wenwe ti Yiɛ̀ nKuyie ndo nɑ́ɑ́nnɛ̀ wè kòò ò nɑ̀ɑ́. 13 Kòo yetɛ okpɑ̀ɑ̀tì Nɛbukɑnnɛsɑɑ kpɛti. Nɛbukɑnnɛsɑɑ do duɔ́ nkòo ò dɔúnnɛ̀mu dinùù kɛ́ yú Kuyie nyètìrì, kɛ bo nyíé nho kpɛti. Bɑ́ nɛ̀ mɛmmɛ kòo kpénkùnnɛ o to kɛ́yetɛ ti Yiɛ̀ nKuyie kunku Isidɑyɛɛribɛ tũ nkù. 14 Ikuɔ́ nìùbɛ̀ kó bɛkótíbɛ̀ nɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ɛ sṹṹ mbɛ̀ bo nyetírímɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nkpɛti, kɛ́tũnnɛ ibotí tɛì dɔ̀ɔ̀ri ìì sɔ̀kɛ kpɛrɛ, kɛ́cɑkɛ ti Yiɛ̀ nKuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ bɛ̀ do cɑ̃̀ńnɛ́ tɛ̀ Sedisɑdɛmmu. 15 Ti Yiɛ̀ nKuyie mbɛ yɛmbɛ̀ do tũ nkù do dɔ́mu kɛ́dɛɛtɛ́ ku nìtìbɛ̀ nɛ̀ ku cĩ́ɛ̃̀tɛ̀, kɛ́ntũɔ̃̀nní ku tɔ̃rɛ̀ sɑ̃́ɑ̃̀ kɛ̀ yɛ̀ bɛ̀ cɑú. 16 Kɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ ndɑú ku pɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑm̀bɛ̀, kɛ bɛ̀ sènku kɛ bɛ̀ sɑ̃̀ɑ̃́, nkɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie mmiɛkɛ yɑ̀ɑ bɛ̀ cɔ̀útɛ́nɛ̀, bɑ́ bɛ̀ í mmɔkɛ bɛ̀ bo yĩ́mɛ̀ kɛ́ kɛ̀ còńnɛ́. 17 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nduɔ́ nkɛ̀ Bɑbidɔnni kóo kpɑ̀ɑ̀tìi bɛ̀ do mudoò kɛ́kuɔ bɛkpɑ̀rìnuɔmbɛ nɛ̀ bɛbɛ́mbɛ̀ nɛ̀ isɑpùmbí nɛ̀ bɛkótíbɛ̀ nɛ̀ sidɑkóó, kɛ́ mbɛ̀ kɔ̀ùtìnɛ̀ Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ miɛkoo, bɑ́ ò í nsùɔ́ nhòmɔù. Kuyie nkuù do bɛ̀ nhò duɔ́ mbɛmɔu. 18 Kòo kpɑ̀ɑ̀tì Nɛbukɑnnɛsɑɑ ɛí Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kó tinɛntì tidiɛtì nɛ̀ tisɑ́m̀pɔ́tì nɛ̀ ku cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kó tikpɑ̀tì, nɛ̀ okpɑ̀ɑ̀tì kpɛti nɛ̀ o tũ̀mbɛ̀ kpɛti, dɛmɔu kɛ́ dɛ̀ kònnɛ̀ Bɑbidɔnni. 19 Kòo cɔ́u nKuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kɛ́puɔ Sedisɑdɛmmu kó kuduotí kɛ́cɔ́u ntɛkpɑ̀ɑ̀tìcĩ́ɛ̃̀tɛ̀ nɛ̀ bɛkperíbɛ̀ kpɛsi, kɛ́cɑkɛ dihɛì kó tinɛnsɑ̀ɑ̀tì timɔu, 20 kɛ́pĩ́mmú bɛ̀ɛ̀ do yentɛ́ yentɛ́ kɛ́kònnɛ̀ Bɑbidɔnni kɛ́ mɛ nyĩ́nɛ̀ okpɑ̀ɑ̀tì nɛ̀ o bí, kɛ̀ bɛ̀ ntú tidɑɑtì kɛ̀ Pɛrɛsi kó dikpɑ̀ɑ̀tìyuu yɑ̀ɑ cɔutɛ́nɛ̀ tikpɑ̀tì. 21 Mɛm̀mɛ ti Yiɛ̀ nKuyie ndo nɑ̀kɛ́ tì ku pɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑǹtò Sedemii tì dɔ̀ɔ̀mɛ̀. Kù do ò nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Bɛ ɛì diì yóó dɔúnko yɛbie nsipísìyiekɛ̀ miɛkɛ, kɛ́fɔ́ɔ́ nsiom̀pùsì kó yɛbie mbɛ̀ nɑ mbɑɑ̀ nyɛ̀.

Okpɑ̀ɑ̀tì Siduusi duɔ́mmɛ̀ dinùù kɛ̀ Sifubɛ bo kò nkɛ́mɑɑ́ Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀

22 Pɛrɛsi kóo kpɑ̀ɑ̀tì Siduusi kpɑ̀tì benni ketirì miɛkɛ nkɛ kɛ̀ Kuyie nni ndɔ́ kɛ́dɔɔ̀ kù do nɑ̀kɛ́ tì ku pɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑǹtò Sedemii, kòo tì wɑ̃̀ri. Mɛm̀mɛ Kuyie mbɛnkɛmɛ̀ okpɑ̀ɑ̀tì Siduusi ò dò nkɛ́dɔɔ̀ tì, kòo tì wɑ̃̀ri kɛ̀ bɛ̀ɛ dɑri yɛpɑ́tɛ o ɛì dimɔu kɛ́pĩɛ̃kɛ́ kɛ dɔ̀: 23 Ti Yiɛ̀ nKuyie nkùù bo kɛĩ́nkɛ̀ kùù n duɔ́ nyɛkpɑ̀ɑ̀tìyɔ yɛmɔu kutenkù kɛ̀ n yɛ̀ bɑkɛ́, kuù n nɑ̀kɛ́ kɛ tú n kù mɑɑ́ tɛcĩ́ɛ̃̀tɛ̀ Sedisɑdɛmmu Sudɑɑ tenkɛ̀ miɛkɛ. Díndi bɛ̀ɛ̀ kó dimɑ̀ɑ̀ tu Kuyie nkɔbɛ kù ndi bonɛ̀ kɛ̀ di kò Sedisɑdɛmmu Sudɑɑ tenkɛ̀ kɛ́ kù mɑɑ́ tɛcĩ́ɛ̃̀tɛ̀.

* 9:16 tɛcĩ́ɛ̃̀tɛ̀ bɛ̀ tu tɛ̀ Dimɑɑ túúkù: Bɛ̀ do tɛ̀ yu Dimɑɑ túúkù kɛ yɛ̃́ bɛ̀ do tɛ̀ dɔ̀ɔ̀nɛ̀mɛ̀ ditɑ̃rì Dimɑɑ kó dɛtekperɛ̀ kó idɛí nyi pɛ́ù. (1 Bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ 7:2).

* 14:4 dibɔɔtɑ̃́rì: Dibɔɔtɑ̃́rì ndi bɛ̀ do fìímmɛ̀ kɛ́ ndì tùɔ̀ ntihúúntì kɛ bɑ́ɑ́ ndiyiè.

* 16:11 bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ pɑ́tɛ: Bɛ̀ nɑ̀ɑ́ mbɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ pɑ́tɛ yɛ̀ɛ̀ kpɛ́í ndiɛ nyɛ̀ cɑ̃̀ɑ̃́nnɛ̀mu 1 Bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ nɛ̀ 2 Bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ yɛ̀ɛ̀ bo Kuyie mpɑ́tíri miɛkɛ.

* 21:11 feu yɛbɔkɛ̀: Bɛ̀ do dekù sitɑ̃ɑ̃́ ĩ́nkɛ̀ nkɛ kɛ dɔɔri yɛtɔ̀rɛ̀ kɛ feu iwũɔ̃.

* 32:4 dinɛ́bòrì: Bɛ̀ nɑ̀ɑ́ ndìì nɛ́bòrì kpɛ́í, Kiyɔ̃ɔ̃ kó kukó nku, kùù pũɔ̃̀ nkɛ kɔrì Setinɔɔ biriku, kɛ̀ Esekiɑsii kù dintɛ́ kɛ́ kù tɑnnɛ́ kɛtenkɛ̀ kɛ̀ kùu pòutoo dihɛì miɛkɛ.

* 35:26-27 Wéntɛ́ 16:11 nɛ̀ tìì wèńkùnnɛ.

* 36:8 Wéntɛ́ 16:11 nɛ̀ tìì wèńkùnnɛ.

Ɛsitadasi

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

Ɛsitɑdɑsi

Di mpɑ́tíri tɔ tìì nɑ́ɑǹtì

Ɛsitɑdɑsi nɛ̀ Nɛemii dɛ kó yɛpɑ́tɛ yɛdɛ́ ti nɑ́ɑ́ nSifubɛ bɛ̀ do pĩ̀ḿmú bɛ̀ kɛ́kònnɛ̀ Bɑbidɔnni kɛ̀ bɛ̀ɛ konní bɛ ɛì Sedisɑdɛmmu, bɛ kó tinɑ́ɑǹtì nti.

Tìì wɑ̃̀ri dɛ kó yɛpɑ́tɛ yɛdɛ́ yɛ miɛkɛ tìì dɔ̀ɔ̀ tìnti yɛbie ntɛkɔ̀ùtɛ̀ miɛkɛ. Ɛsitɑdɑsi kó dipɑ́tíri ti nɑ́ɑ́ mPɛrɛsi tenkɛ̀ kóo kpɑ̀ɑ̀tì Siduusi pɑ̃mɛ̀ mmɛ kucɛ mɛketimɛ̀ Sifubɛ kɛ̀ bɛ̀ konní Sedisɑdɛmmu. Bɛ̀ do konní kɛ́ketɛ́ kɛ́mɑɑ́ diwũɔ̃tɔ̀nnì ndi bɛ̀ do feu dɛ̀ iwũɔ̃ Kuyie, dɛ kó difɔ̃nkúò yɛbie mmɑyɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ɛ mɑɑ́ Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ Dɑdiyuusi tu dìì mɔ̀nnì okpɑ̀ɑ̀tì (5:1-2). Asee nɛ̀ Sɑkɑrii bɛ̀ tu dìì mɔ̀nnì ndi Kuyie mpɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑm̀bɛ̀. Kɛ̀ dɛndɛɛ pɛ̃ɛ̃tɛ́ kɛ̀ Pɛrɛsi tenkɛ̀ kóo kpɑ̀ɑ̀tì Aditɑkisɛsii tɔ̃ Ɛsitɑdɑsi wèè do tú ikuɔ́ nìùtì nɛ̀ i wɑ̃ɑ̃̀tì Sedisɑdɛmmu, kòo yɑ́úkùnnɛ bɛnìtìbɛ̀ kɔ̃̀ntì Kuyie mbɑ́ɑ́mmù bíɛ́kɛ̀.

Di mpɑ́tíri nɑ́ɑǹtì duɔ́ kɛ dòmmɛ̀

1. Okpɑ̀ɑ̀tì duɔ́mmɛ̀ dinùù Sifubɛ kɛ̀ bɛ̀ bo kò nkɛ́mɑɑ́ Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ 1

2. Sifubɛ bɛ̀ɛ̀ kò nKuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kó mumɑrimù 2

3. Bɛ̀ íimmɛ̀ Kuyie mbɑ́ɑ́mmù 3

4. Bɛ dootitɔbɛ̀ kó tinɑ́ɑǹtì kɛ́ntɔ kɛ́tuɔkɛnɛ̀ bɛ̀ bɑɑ́mmɛ̀ diyentɛ́bɑnni 4-6

5. Ɛsitɑdɑsi pĩ mmùù tɔ̃mmú 7-10

1

Okpɑ̀ɑ̀tì Siduusi duɔ́mmɛ̀ dinùù kɛ̀ Sifubɛ bo kò nkɛ́mɑɑ́ Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀

1 Pɛrɛsi tenkɛ̀ kóo kpɑ̀ɑ̀tì Siduusi kpɑ̀tì benni ketirì miɛkɛ kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nní ndɔ́ kɛ́dɔɔ̀ kù do nɑ̀kɛ́ tì ku pɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑǹtò Sedemii kòò tì wɑ̃̀ri. Mɛm̀mɛ ti Yiɛ̀ nKuyie mbɛnkɛmɛ̀ okpɑ̀ɑ̀tì Siduusi ò dò nkɛ́dɔɔ̀ tì kòo tì wɑ̃̀ri, kɛ́pĩɛ̃kɛ́ kɛ dɔ̀: 2 Ti Yiɛ̀ nKuyie nkùù bo kɛĩ́nkɛ̀ kuù n duɔ́ nyɛkpɑ̀ɑ̀tìyɔ yɛmɔu kutenkù kɛ̀ n yɛ̀ bɑkɛ́. Kuù n nɑ̀kɛ́ kɛ tú n kù mɑɑ́ tɛcĩ́ɛ̃̀tɛ̀ Sedisɑdɛmmu Sudɑɑ tenkɛ̀ miɛkɛ. 3 Díndi bɛ̀ɛ̀ kó dimɑ̀ɑ̀ tu ku kɔbɛ kù ndi bonɛ̀ kɛ̀ di kɔtɛ Sedisɑdɛmmu Sudɑɑ tenkɛ̀ kɛ́ kù mɑɑ́ tɛcĩ́ɛ̃̀tɛ̀. Kuyie nyIsidɑyɛɛribɛ tũ nkù bo Sedisɑdɛmmu nwe. 4 Isidɑyɛɛribɛ bo yɛ̀ɛ̀ kɑ̀rɛ̀ kɔbɛɛ yíɛ́ timɑ́tì pɛ́ítì nɛ̀ mɛsɔɔ nɛ̀ tinɛntì nɛ̀ iwũɔ̃ kɛ́ bɛ̀ pɑ̃nɛ̀ yɛpɑ̃rɛ̀ bɛ yɛ̀mmɛ̀ kpɛyɛ ti Yiɛ̀ nKuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ mɑrimù kpɛ́í nSedisɑdɛmmu.

5 Mɛm̀mɛ Sudɑɑ wuɔ nkɔbɛ kó bɛkótíbɛ̀ nɛ̀ Bɛnsɑmɛɛ kɔbɛ nɛ̀ ikuɔ́ nìùbɛ̀ nɛ̀ Defiibɛ Kuyie nnɑmpɛ bɛ̀ɛ kó mɛyɛ̀mmɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ɛ ítɛ́ kɛ́bɑ́ɑ́tí kɛ bo kò nSedisɑdɛmmu kɛ́mɑɑ́ ti Yiɛ̀ nKuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀. 6 Kɛ̀ bɛ pɛɛtitɔbɛ̀ɛ bɛ̀ teennɛ̀ mɛsɑ̀ɑ̀ nkɛ́ bɛ̀ pɑ̃mmú timɑ́tì pɛ́ítì nɛ̀ mɛsɔɔ nnɛ̀ tinɛntì nɛ̀ iwũɔ̃ nɛ̀ tinɛntì tɛtì tìì donku yóù, bɛ̀ í nkɑ̀ɑnnɛ̀ ketíkɛ bɛ̀ɛ̀ dɔ́ kɛ́pɑ̃ nɛ̀ bɛ yɛ̀mmɛ̀ bɛ kó yɛpɑ̃rɛ̀.

7 Dɛ kó difɔ̃nkúò kòo kpɑ̀ɑ̀tì Siduusii duɔ́ nkɛ̀ bɛ̀ɛ dennɛní ti Yiɛ̀ nKuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kó tinɛntì okpɑ̀ɑ̀tì Nɛbukɑnnɛsɑɑ do tùótɛ́ tì kɛ́tɑnnɛ́ o bɔɔ̀cĩ́ɛ̃̀tɛ̀. 8 Kòo duɔ́ nkɛ̀ odítísɔnniwè Mitidedɑti tì dènnɛní kɛ́kɑɑ nkɛ́ tì duɔ́ nSudɑɑ kɔbɛ kóo kpɑ̀ɑ̀tì Sebɑsɑɑ. 9 Ntɛ bɛ̀ do kɑ̀ɑ ndɛ kó tinɛntì kɛ̀ tì mmɑ̀mɛ̀: Mɛsɔɔ nyɛbɔ sipísìtɑ̃ɑ̃ti, timɑ́tì pɛ́ítì yɛbɔ tɛkɔupíítɛ̀ (1000), yɛse sipísìdɛ́ nɛ̀ yɛ̀wɛi. 10 Isɔɔbòòkɛ sipísìtɑ̃ɑ̃ti, timɑ́tì pɛ́ítì ibòòkɛ isɑ̀ɑ̀yì tɛkɔupíítɛ̀ (1000), itɛì ìì kó kuwenniku í ì mɑ̀nnɛ̀ sikɔusìnɑ̀ɑ̀ nɛ̀ tɛpíítɛ̀ (410) nɛ̀ titɛtì tɛkɔupíítɛ̀ (1000). 11 Kɛ̀ bɛ̀ɛ tì bɑ̀tɛ tisɔɔnɛntì nɛ̀ timɑ́tì pɛ́ítì kpɛti kɛ̀ tì ḿbo sikɔupísìnùmmù nɛ̀ sikɔusìnɑ̀ɑ̀ (5400), kɛ̀ Sebɑsɑɑ ndɛ̀ tɔ dɛmɔu bɛ̀ iti dìì mɔ̀nnì kɛ kũnti Sedisɑdɛmmu.

2

Sifubɛ bɛ̀ɛ̀ do kò nSedisɑdɛmmu bɛ̀ do mɑmɛ̀

1 Ntɛ Isidɑyɛɛribɛ do ìtɛ́ Bɑbidɔnni okpɑ̀ɑ̀tì Nɛbukɑnnɛsɑɑ do pĩ̀ḿmú bɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ ntú tidɑɑtì o ciɛ, kɛ́ítɛ́ kɛ́konní Sedisɑdɛmmu Sudɑɑ tenkɛ̀ bɑ́ wè kòo kɑri o ɛì. 2 Ntɛ bɛ̀ɛ̀ do bɛ̀ ni bɛ yètɛ̀: Sodobɑbɛɛdi nɛ̀ Sosuwee nɛ̀ Nɛemii nɛ̀ Sedɑyɑɑ nɛ̀ Ededɑyɑɑ nɛ̀ Mɑɑdosee nɛ̀ Bidisɑnni nɛ̀ Misipɑɑdi nɛ̀ Bikibɑii nɛ̀ Deummu nɛ̀ Bɑɑnɑ.

Bɛɛ̀ nɑɑ̀mùntì tu tii:

3 Pɑdosi kó kunɑɑ̀mùnkù kɔbɛ do bo sikɔupísìdɛ́ nɛ̀ tɛkɔ̀ùtɛ̀ nɛ̀ sipísìyiekɛ̀ nɛ̀ bɛ̀dɛ́bɛ̀ mbɛ (2172).

4 Kɛ̀ Sefɑtiɑ nɑɑ̀mùnkù ḿbo sikɔusìtɑ̃ɑ̃ti nɛ̀ sipísìyiekɛ̀ nɛ̀ bɛ̀dɛ́bɛ̀ (372).

5 Kɛ̀ Adɑɑ nɑɑ̀mùnkù kɔbɛ ḿbo sikɔusìyiekɛ̀ nɛ̀ sipísìyiekɛ̀ nɛ̀ bɛ̀nùmmù (775).

6 Kɛ̀ Pɑsɑti-Mɔɑbu nɑɑ̀mùnkù kɔbɛ ḿbo sikɔupísìdɛ́ nɛ̀ sikɔusìni nɛ̀ tɛpíítɛ̀ nɛ̀ bɛ̀dɛ́bɛ̀ (2812), Sosuwee nɛ̀ Soɑbu bɛ yɑɑ̀bí nyi.

7 Kɛ̀ Edɑmmu nɑɑ̀mùnkù kɔbɛ ḿbo tɛkɔupíítɛ̀ nɛ̀ sikɔusìdɛ́ nɛ̀ bɛ̀nɑ̀ɑ̀ (1254).

8 Kɛ̀ Sɑtuu nɑɑ̀mùnkù kɔbɛ ḿbo sikɔusìwɛi nɛ̀ sipísìnɑ̀ɑ̀ nɛ̀ bɛ̀nùmmù (945).

9 Kɛ̀ Sɑkɑii nɑɑ̀mùnkù kɔbɛ ḿbo sikɔusìyiekɛ̀ nɛ̀ sipísìkuɔ̀ (760).

10 Kɛ̀ Bɑni nɑɑ̀mùnkù kɔbɛ ḿbo sikɔusìkuɔ̀ nɛ̀ sipísìnɑ̀ɑ̀ nɛ̀ bɛ̀dɛ́bɛ̀ (642).

11 Kɛ̀ Bɛbɑii nɑɑ̀mùnkù kɔbɛ ḿbo sikɔusìkuɔ̀ nɛ̀ sipísìdɛ́ nɛ̀ bɛ̀tɑ̃ɑ̃ti (623).

12 Kɛ̀ Asikɑdi nɑɑ̀mùnkù kɔbɛ ḿbo tɛkɔupíítɛ̀ nɛ̀ sikɔusìdɛ́ nɛ̀ sipísìdɛ́ nɛ̀ bɛ̀dɛ́bɛ̀ (1222).

13 Kɛ̀ Adonnikɑmmu nɑɑ̀mùnkù kɔbɛ ḿbo sikɔusìkuɔ̀ nɛ̀ sipísìkuɔ̀ nɛ̀ bɛ̀kuɔ̀ (666).

14 Kɛ̀ Bikibɑii nɑɑ̀mùnkù kɔbɛ ḿbo sikɔupísìdɛ́ nɛ̀ sipísìnùmmù nɛ̀ bɛ̀kuɔ̀ (256).

15 Kɛ̀ Adinni nɑɑ̀mùnkù kɔbɛ ḿbo sikɔusìnɑ̀ɑ̀ nɛ̀ sipísìnùmmù nɛ̀ bɛ̀nɑ̀ɑ̀ (454).

16 Kɛ̀ Atɛɛ nɑɑ̀mùnkù kɔbɛ Esekiɑsi yɑɑ̀bí ḿbo sipísìwɛi nɛ̀ bɛ̀ni.

17 Kɛ̀ Besɑii nɑɑ̀mùnkù kɔbɛ ḿbo sikɔusìtɑ̃ɑ̃ti nɛ̀ sipísìdɛ́ nɛ̀ bɛ̀tɑ̃ɑ̃ti (323).

18 Kɛ̀ Yodɑ nɑɑ̀mùnkù kɔbɛ ḿbo tɛkɔ̀ùtɛ̀ nɛ̀ tɛpíítɛ̀ nɛ̀ bɛ̀dɛ́bɛ̀ (112).

19 Kɛ̀ Asummu nɑɑ̀mùnkù kɔbɛ ḿbo sikɔusìdɛ́ nɛ̀ sipísìdɛ́ nɛ̀ bɛ̀tɑ̃ɑ̃ti (223).

20 Kɛ̀ Kibɑɑ nɑɑ̀mùnkù kɔbɛ ḿbo sipísìwɛi nɛ̀ bɛ̀nùmmù.

21 Kɛ̀ Bɛtideɛmmu kó tɛhɛitɛ̀ kɔbɛ ḿbo tɛkɔ̀ùtɛ̀ nɛ̀ sipísìdɛ́ nɛ̀ bɛ̀tɑ̃ɑ̃ti (123).

22 Kɛ̀ Nɛtofɑɑ kó tɛhɛitɛ̀ kɔbɛ ḿbo sipísìnùmmù nɛ̀ bɛ̀kuɔ̀.

23 Kɛ̀ Anɑtɔti kó tɛhɛitɛ̀ kɔbɛ ḿbo tɛkɔ̀ùtɛ̀ nɛ̀ sipísìdɛ́ nɛ̀ bɛ̀ni (128).

24 Kɛ̀ Asimɑfɛti kó tɛhɛitɛ̀ kɔbɛ ḿbo sipísìnɑ̀ɑ̀ nɛ̀ bɛ̀dɛ́bɛ̀.

25 Kɛ̀ Kidiɑti-Yeɑdimmu nɛ̀ Kefidɑɑ nɛ̀ Bedɔti dɛ kó yɛhɛkɛ̀ kɔbɛ ḿbo sikɔusìyiekɛ̀ nɛ̀ sipísìnɑ̀ɑ̀ nɛ̀ bɛ̀tɑ̃ɑ̃ti (743).

26 Dɑmɑɑ nɛ̀ Kebɑɑ kɛ̀ dɛ kó yɛhɛkɛ̀ kɔbɛ ḿbo sikɔusìkuɔ̀ nɛ̀ sipísìdɛ́ nɛ̀ òmɑ́ɑ̀ (621).

27 Kɛ̀ Mikimɑsi ɛì kɔbɛ ḿbo tɛkɔ̀ùtɛ̀ nɛ̀ sipísìdɛ́ nɛ̀ bɛ̀dɛ́bɛ̀ (122).

28 Betɛɛdi nɛ̀ Aii kɛ̀ dɛ kó yɛhɛkɛ̀ kɔbɛ ḿbo sikɔusìdɛ́ nɛ̀ sipísìdɛ́ nɛ̀ bɛ̀tɑ̃ɑ̃ti (223).

29 Kɛ̀ Nɛbo kó tɛhɛitɛ̀ kɔbɛ ḿbo sipísìnùmmù nɛ̀ bɛ̀dɛ́bɛ̀.

30 Kɛ̀ Mɑkibisi ɛì kɔbɛ ḿbo tɛkɔ̀ùtɛ̀ nɛ̀ sipísìnùmmù nɛ̀ bɛ̀kuɔ̀ (156).

31 Kɛ̀ Edɑmmu tɔù kó kunɑɑ̀mùnkù kɔbɛ ḿbo tɛkɔupíítɛ̀ nɛ̀ sikɔusìdɛ́ nɛ̀ sipísìnùmmù nɛ̀ bɛ̀nɑ̀ɑ̀ (1254).

32 Kɛ̀ Adimmu nɑɑ̀mùnkù kɔbɛ ḿbo sikɔusìtɑ̃ɑ̃ti nɛ̀ sipísìdɛ́ (320).

33 Dɔdi ɛì nɛ̀ Adidi nɛ̀ Onɔɔ kɛ̀ dɛ kɔbɛ ḿbo sikɔusìyiekɛ̀ nɛ̀ sipísìdɛ́ nɛ̀ bɛ̀nùmmù (725).

34 Kɛ̀ Sedikoo ɛì kɔbɛ ḿbo sikɔusìtɑ̃ɑ̃ti nɛ̀ sipísìnɑ̀ɑ̀ nɛ̀ bɛ̀nùmmù (345).

35 Kɛ̀ Sennɑɑ ɛì kɔbɛ ḿbo sikɔupísìtɑ̃ɑ̃ti nɛ̀ sikɔusìkuɔ̀ nɛ̀ sipísìtɑ̃ɑ̃ti (3630).

36 Kɛ̀ ikuɔ́ nìùbɛ̀ Yedɑyɑ nɑɑ̀mùnkù kɔbɛ Sosuwee yɑɑ̀bí ḿbo sikɔusìwɛi nɛ̀ sipísìyiekɛ̀ nɛ̀ bɛ̀tɑ̃ɑ̃ti (973).

37 Kɛ̀ Imɛɛ nɑɑ̀mùnkù kɔbɛ ḿbo tɛkɔupíítɛ̀ nɛ̀ sipísìnùmmù nɛ̀ bɛ̀dɛ́bɛ̀ (1052).

38 Kɛ̀ Pɑsuu nɑɑ̀mùnkù kɔbɛ ḿbo tɛkɔupíítɛ̀ nɛ̀ sikɔusìdɛ́ nɛ̀ sipísìnɑ̀ɑ̀ nɛ̀ bɛ̀yiekɛ̀ (1247).

39 Kɛ̀ Adimmu nɑɑ̀mùnkù kɔbɛ ḿbo tɛkɔupíítɛ̀ nɛ̀ tɛpíítɛ̀ nɛ̀ bɛ̀yiekɛ̀ (1017).

40 Defiibɛ nɛ̀ Sosuwee nɛ̀ Kɑdimiɛdi Odɑfiɑ kɛ̀ bɛ yɑɑ̀bí ḿbo sipísìyiekɛ̀ nɛ̀ bɛ̀nɑ̀ɑ̀.

41 Kɛ̀ Asɑfu nɑɑ̀mùnkù kɔbɛ ḿbo tɛkɔ̀ùtɛ̀ nɛ̀ sipísìdɛ́ nɛ̀ bɛ̀ni (128) bɛɛ̀ do tú bɛdèmbɛ̀ Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ miɛkɛ.

42 Sɑdummu nɛ̀ Atɛɛ nɛ̀ Tɑdimɔɔ nɛ̀ Akubu nɛ̀ Atitɑ nɛ̀ Sobɑii bɛɛ̀ kó ibí do tú bɛ̀ɛ̀ bɑ̀ɑ Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kó yɛbòrɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ ḿbo tɛkɔ̀ùtɛ̀ nɛ̀ sipísìtɑ̃ɑ̃ti nɛ̀ bɛ̀wɛi (139).

43 Tisisɑ nɛ̀ Asufɑ nɛ̀ Tɑbɑɔti bɛɛ̀ kó tinɑɑ̀mùntì kɔbɛ do pĩ́ mmutɔ̃nyɔɔ̀mmù Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ miɛkɛ, 44 nɛ̀ Kedosi nɛ̀ Siyɑɑ nɛ̀ Pɑdonni bɛ nɑɑ̀mùntì kɔbɛ, 45 Debɑnnɑɑ nɛ̀ Akɑbɑ nɛ̀ Akubu bɛ nɑɑ̀mùntì kɔbɛ, 46 Akɑɑbu nɛ̀ Sɑmmudɑii nɛ̀ Annɑni bɛ nɑɑ̀mùntì kɔbɛ, 47 Kidɛdi nɛ̀ Kɑsɑɑ nɛ̀ Edɑyɑ bɛ nɑɑ̀mùntì kɔbɛ, 48 Edetisinni nɛ̀ Nɛkodɑ nɛ̀ Kɑsɑmmu bɛ nɑɑ̀mùntì kɔbɛ, 49 Usɑɑ nɛ̀ Pɑsiyɑɑ nɛ̀ Besɑii bɛ nɑɑ̀mùntì kɔbɛ, 50 Asinɑ nɛ̀ Mɛunimmu nɛ̀ Nɛfusimmu bɛ nɑɑ̀mùntì kɔbɛ, 51 Bɑkibuku nɛ̀ Akufɑ nɛ̀ Aduuri bɛ nɑɑ̀mùntì kɔbɛ, 52 Bɑsiduti nɛ̀ Mɛyidɑ nɛ̀ Adisɑ, 53 Bɑdikosi nɛ̀ Sisedɑɑ nɛ̀ Tɑmɑsi bɛ nɑɑ̀mùntì kɔbɛ, 54 Nɛsiɑsi nɛ̀ Atifɑ bɛ nɑɑ̀mùntì kɔbɛ.

55 Sɑdomɔɔ kó bɛtɔ̃mbɛ̀ kó tinɑɑ̀mùntì kɔbɛ do tú: Sotɑii nɛ̀ Sofedɛti nɛ̀ Pedudɑ bɛ nɑɑ̀mùntì kɔbɛ, 56 Yɑɑdɑ nɛ̀ Dɑdikonni nɛ̀ Kidɛdi bɛ nɑɑ̀mùntì kɔbɛ, 57 Sefɑtiɑ nɛ̀ Atidi nɛ̀ Pokedɛti-Asebɑimmu nɛ̀ Ami bɛ nɑɑ̀mùntì kɔbɛ.

58 Bɛmɔu kɛ̀ bɛ̀ɛ wɛ̃nnɛ́ kɛ́mbo sikɔusìtɑ̃ɑ̃ti nɛ̀ sipísìwɛi nɛ̀ bɛ̀dɛ́bɛ̀ (392).

59 Bɛ̀ɛ̀ do ìtɛ́ Bɑbidɔnni kɛ́kò nSedisɑdɛmmu kɛ í nnɑ kɛ́nɑ́kɛ́ weti weti kɛ́bɛnkɛ bɛ̀ tumɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ. Bɛ̀ɛ̀ do bonní bɛ̀ mbɛ Tɛdi-Mɛdɑɑ nɛ̀ Tɛdi-Adisɑɑ nɛ̀ Kedubu nɛ̀ Adɑnni nɛ̀ Imɛɛ. 60 Dedɑyɑ nɛ̀ Tobiyɑ nɛ̀ Nɛkodɑ bɛ nɑɑ̀mùntì kɔbɛ mbɛ kɛ̀ bɛ̀ ḿbo sikɔusìkuɔ̀ nɛ̀ sipísìnùmmù nɛ̀ bɛ̀dɛ́bɛ̀ (652).

61 Ikuɔ́ nìùbɛ̀ miɛkɛ kɛ̀ bɛ̀mɑbɛ̀ ḿbo: Obɑyɑɑ nɛ̀ Akikoti nɛ̀ Bɑdisidɑii bɛ nɑɑ̀mùntì kɔbɛ. Bɑdisidɑii do tùótɛ́ onitipòkù mɔù nwe kòò tu Kɑdɑɑdi ɛì kou, kòo túótɛ́ dɛ kó diyètìrì. 62 Kɛ̀ bɛ̀ɛ wɑmmú o botí kó diyètìrì kɛ́mɔ́ntɛ́, kɛ́ bɛ̀ bɑ̀ɑ ikuɔ́ tɔ̃mmú. 63 Kɛ̀ kùmɑ̀ndɑ́ɑ̀ bɛ̀ bɑ̀ɑ kɛ dɔ̀ bɛ̀ bɑ́ɑ́ di bɛ̀ pɑ̃ mùù diì Kuyie kɛ́nkémmúnɛ̀ ikuɔ́ nìùtì bo beémmɛ̀ Kuyie nnɛ̀ ikuɔ́ nɛntì bɛ̀ tu tì udimmu nɛ̀ tumimmu.

64 Bɛmɔu kɛ̀ bɛ̀ɛ wɛ̃nnɛ́ kɛ́mbo sikɔupípísìnɑ̀ɑ̀ nɛ̀ sikɔupísìdɛ́ nɛ̀ sikɔusìtɑ̃ɑ̃ti nɛ̀ sipísìkuɔ̀ (42360), 65 kɛ nɛ́ mbúútí tidɑɑtì nɛ̀ bɛnitipotɔ̃mbɛ̀ kɛ̀ bɛmbɛ ḿbo sikɔupísìyiekɛ̀ nɛ̀ sikɔusìtɑ̃ɑ̃ti nɛ̀ sipísìtɑ̃ɑ̃ti nɛ̀ bɛ̀yiekɛ̀, (7337) kɛ̀ bɛnitidɑdèmbɛ̀ nɛ̀ bɛnitipodèmbɛ̀, kɛ̀ bɛmbɛ ḿbo sikɔusìdɛ́ (200). 66 Kɛ̀ sisɛ̃ĩ́ ḿbo sikɔusìyiekɛ̀ nɛ̀ sipísìtɑ̃ɑ̃ti nɛ̀ sikuɔ̀ (736), sɑ̃mmɑrímú nɛ̀ sisɛ̃ĩ́ dɛ̀ wɛ̃nnɛ́ kɛ pɛitɛ́ sì kɛ̀ sì ḿbo sikɔusìdɛ́ nɛ̀ sipísìnɑ̀ɑ̀ nɛ̀ sìnùmmù (245). 67 Kɛ̀ yòyóbɛ̀ ḿbo sikɔusìnɑ̀ɑ̀ nɛ̀ sipísìtɑ̃ɑ̃ti nɛ̀ bɛ̀nùmmù (435) kɛ̀ sɑ̃mmɑrímúbɛ̀ ḿbo sikɔupísìkuɔ̀ nɛ̀ sikɔusìyiekɛ̀ nɛ̀ sipísìdɛ́ (6720).

68 Bɛ̀ tùɔ̀kɛ dìì mɔ̀nnì Sedisɑdɛmmu ti Yiɛ̀ nKuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kó dihɛì kɛ̀ bɛ cɛ̃́ĩ kó bɛkótíbɛ̀ mɑbɛ̀ɛ pɑ̃mmú bɛ yɛ̀mmɛ̀ kó yɛpɑ̃rɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ bo wɛ̃tɛ kɛ́mɑɑ́nɛ̀ Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ tɛ fɔ̃̀tìrì. 69 Kɛ̀ bɛ̀ɛ pɑ̃ bɛ wɛ̃rímú mɑ̀mɛ̀ kɛ̀ dɛ kó yɛpɑ̃rɛ̀ ḿbo yɛsɔɔwèrɛ̀ sikɔupípísìkuɔ̀ nɛ̀ tɛkɔupíítɛ̀ (61000), mɛdítíbii sikɔupísìnùmmù (5000), yɛkɔutɛ́yɑɑ̀bòrɛ̀ tɛkɔ̀ùtɛ̀ (100).

70 Ikuɔ́ nìùbɛ̀ nɛ̀ Defiibɛ nɛ̀ bɛtɔbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ tu bɛdèmbɛ̀ nɛ̀ bɛ̀ɛ̀ bɑ̀ɑ Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kó yɛbòrɛ̀ nɛ̀ bɛ̀ɛ̀ tu bɛtɔ̃mbɛ̀ tɛ miɛkɛ, kɛ̀ bɛ̀ɛ kɑri yɛhɛkɛ̀ bɛ̀ bɛ̀ duɔ́ nyɛ̀ kɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ sɔmbɛɛ kɑri bɛ ɛkɛ̀ bɛ̀ do te yɛ̀ nɛ̀ dimɔ̀nnì.

3

Sosuwee nɛ̀ Sodobɑbɛɛdi bɛ̀ wɛ̃̀tɛ kɛ íimmɛ̀ Kuyie mbɑ́ɑ́mmù

1 Dibenni tɑ̃̀nkù yiénwè miɛkɛ kɛ sɔ̃́ nyIsidɑyɛɛribɛ kɑ̀ri bɛ ɛkɛ̀ kɛ dèè. Kɛ̀ bɛ̀ɛ wɛ̃nnɛ́ dinùù dìmɑ́ɑ̀ kɛ́tíí nSedisɑdɛmmu. 2 Kɛ̀ Yotisɑdɑki birɛ Sosuwee nɛ̀ o tebìí ikuɔ́ nìùbɛ̀ tɔbɛ̀ nɛ̀ Sodobɑbɛɛdi Seditiɛri birɛ nɛ̀ o tebìí kɛ̀ bɛ̀ɛ ítɛ́ kɛ́mɑɑ́ diwũɔ̃tɔ̀nnì Kuyie nyIsidɑyɛɛribɛ tũ nkù kpɛ́í nkɛ bo kù fìé iwũɔ̃ kù do duɔ́ nyìì kuɔ́ ku kóo tɔ̃ntì Mɔyiisi kòo ì wɑ̃̀ri ì yɛ̃ ndɛ̀ ndòmmɛ̀. 3 Bɑ́ nɛ̀ bɛ̀ do mɛ ndémɛ̀ dihɛì yɛmbɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ɛ wɛ̃tɛ kɛ́mɑɑ́ ti Yiɛ̀ nKuyie ndiwũɔ̃tɔ̀nnì dì do bo dìì fɔ̃̀tìrì kɛ́fíé iwũɔ̃, dikṹnweńnì kpɛyi nɛ̀ kuyuoku kpɛyi. 4 Dɛ kó difɔ̃nkúò kɛ́bɑɑ́ ntitouti kó dibɑnni tì wɑ̃̀ri kɛ yɛ̃mmɛ̀ kɛ́fíé Kuyie nyiwũɔ̃ bɛ̀ do dò nkɛ́ ì fìémɛ̀, dibɑnni kó yɛwe miɛkɛ bɑ́ dìì yiè nɛ̀ di kó iwũɔ̃ ì dò nkɛ́mmɑ̀mɛ̀, 5 kɛ́fíé bɛ̀ ɔ̃ɔ̃ fíé ì bɑ́ dìì yiè kɛ́tuɔ, kɛ́fíénɛ̀ otɑ̃̀nkù pɑ̀nwè kó dibɑnni kpɛyi nɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nkó yɛbɑɑ ntɛyɛ̀ kpɛyi. Kɛ nɛ́ mbúútí bɛ yɛ̀mmɛ̀ kó yɛpɑ̃rɛ̀ bɛ̀ do kù pɑ̃mmú yɛ̀. 6 Otɑ̃̀nkù yiénwè kó diyiè ketirì kɛ̀ bɛ̀ɛ ketɛ́ bɛ̀ bo nfeumɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nyiwũɔ̃ kɛ tuɔ̀ mbɑ́ bɛ̀ mu nyí dɔú ti Yiɛ̀ nKuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kó dipũũ.

7 Kɛ̀ bɛ̀ɛ yietí idíítí bɛtɑ̃́cíɛ̀bɛ̀ nɛ̀ bɛdɑyɑɑ̀bɛ̀, kɛ́duɔ́ ntidiitì nɛ̀ mɛnɑɑ̀ nnɛ̀ mɛkùɔ̀ nSitɔ̃ɔ̃ nɛ̀ Tiiri ɛì kɔbɛ kɛ̀ bɛ̀ bo kɔtɛ Dimɑɑ kɛ́wɑɑ́ ndɛtekperɛ̀ kó idɛí kɛ́ dɛ̀ tɑnnɛ́ní dɑ̀mɛ́ɛ̀rì, kɛ̀ dɛ̀ɛ cútɛ́ Sɑfɑɑ ɛì. Pɛrɛsi kóo kpɑ̀ɑ̀tì Siduusi weè do bɛ̀ duɔ́ ndinùù kɛ̀ bɛ̀ɛ mɛ̀ dɔ̀ɔ̀. 8 Dibenni dɛ́rínnì do ndi nɛ̀ bɛ̀ tùɔ̀kɛmɛ̀ Sedisɑdɛmmu Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ borɛ̀ otɑ̃̀nkù odɛ́rì miɛkɛ. Kɛ̀ Sedobɑbɛɛdi Seditiɛri birɛ nɛ̀ Sosuwee Yotisɑdɑki birɛ nɛ̀ bɛ tebìí nɛ̀ ikuɔ́ nìùbɛ̀ nɛ̀ Defiibɛ nɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ sɔmbɛ bɛ̀ɛ̀ do konní Sedisɑdɛmmu, kɛ̀ bɛ̀ɛ ketɛ́ mutɔ̃mmú. Bɛ̀ do tɑ̃ɑ̃tɛ́ Defiibɛ miɛkɛ nkɛ bɛdɑpɑ̀mbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ mɔ̀kɛ yɛbie nsipísìdɛ́ sìdɛ́ kɛ́ntɔ kɛ deètìnko, kɛ̀ bɛ̀ nni ti Yiɛ̀ nKuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kó mutɔ̃mmú. 9 Mɛm̀mɛ Sosuwee nɛ̀ o bí nɛ̀ o tebìí Kɑdimiɛdi nɛ̀ o bí nɛ̀ Odɑyɑ kó ibí, kɛ̀ bɛ̀ɛ wɛ̃nnɛ́ dinùù dìmɑ́ɑ̀ kɛ́nni Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kó bɛtɔ̃mbɛ̀ kɛ̀ Enɑdɑdi nɑɑ̀mùnkù kɔbɛ Defiibɛ mbɛ̀ teénnɛ̀.

10 Bɛmɑribɛ̀ dɔú ndìì mɔ̀nnì ti Yiɛ̀ nKuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kó dipũũ kɛ̀ ikuɔ́ nìùbɛ̀ɛ dɑ́ɑ́tí ikuɔ́ yɑ̀ɑ̀tì kɛ́nheu siheú, kɛ̀ Defiibɛ Asɑfu nɑɑ̀mùnkù kɔbɛɛ túótɛ́ tikɑ̃penti kɛ bo sɑ̃ntɛnɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie, Dɑfiti Isidɑyɛɛribɛ kóo kpɑ̀ɑ̀tì do tì wɑ̃̀ri kɛ yɛ̃ ndɛ̀ ndòmmɛ̀. 11 Kɛ̀ bɛ̀ ndiè kɛ sɑ̃ntí ti Yiɛ̀ nKuyie nkɛ kù dɔúnnɛ̀ mutɔ̃mmú kɛ̀ bɛtɔbɛ̀ cɔ̀ú nkɛ tú kù wennimu kɛ dɔ́ Isidɑyɛɛribɛ sɑ̃́ɑ̃̀. Kɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ bɛmɔu yìútí kɛ sɑ̃ntí ti Yiɛ̀ nKuyie mbɛ̀ dɔú mmɛ̀ɛ̀ kpɛ́í ku cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kó dipũũ.

12 Kɛ̀ ikuɔ́ nìùbɛ̀ kusṹkù nɛ̀ Defiibɛ kusṹkù bɛ̀ɛ̀ kòtɛ́ kɛ do yɑ̀ Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ ketitɛ̀, kɛ̀ bɛmbɛ nti yɛdɑbùò mbɛ̀ dɔunko dìì mɔ̀nnì ti Yiɛ̀ nKuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kó dipũũ, kɛ̀ bɛtɔbɛ̀ biɛ yíútí. 13 Bɛ̀ í nnɑ kɛ bɑ̀tɛ iyíutii nɛ̀ yɛdɑbùò, dɛ̀ do yiɛ̀ kɛ dɛ́tírí mɛdiɛ̀ mmɛ.

4

Sifubɛ dootitɔbɛ̀ do dɔ́mɛ̀ kɛ́cónnɛ́ mutɔ̃mmú

1 Kɛ̀ Sudɑɑ kɔbɛ nɛ̀ Bɛnsɑmɛɛ kɔbɛ kɛ̀ bɛ dootitɔbɛ̀ɛ keè bɛ̀ɛ̀ konní Bɑbidɔnni bɛ̀ mɑɑ́mɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nyIsidɑyɛɛribɛ tũ nkù cĩ́ɛ̃̀tɛ̀, 2 kɛ́ítɛ́ kɛ́kɔtɛ kɛ́yɑ̀ Sodobɑbɛɛdi nɛ̀ Sosuwee nɛ̀ bɛhɛikɛ̀nkótíbɛ̀ mɑbɛ̀ kɛ́ bɛ̀ nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Ti dɔ́ kɛ di wɛ̃nnɛ́nɛ̀mu kɛ̀ ti mɑɑ́ Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀, ti tũmmu di kó Kuyie. Nɛ̀ Asidii kóo kpɑ̀ɑ̀tì Ɛdi-Adonni ti tɔnímɛ̀ diɛ nti kù feumu iwũɔ̃.

3 Sodobɑbɛɛdi nɛ̀ Sosuwee nɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ kó bɛkótíbɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ɛ bɛ̀ nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Dɛ̀ bɑ́ɑ́ yie nkɛ̀ tí wɛ̃nnɛ́ tínti nɛ̀ díndi kɛ́mɑɑ́ ti Yiɛ̀ nKuyie nti tũ nkù tɛcĩ́ɛ̃̀tɛ̀. Tíì dò nkɛ́ tɛ̀ mɑɑ́ timɑ́ɑ̀. Pɛrɛsi kóo kpɑ̀ɑ̀tì Siduusi weè ti duɔ́ ndinùù.

4 Kɛ̀ dihɛì kɔbɛ ítɛ́ kɛ́cómmú kɛ bo yɑ̃́ríkùnnɛ Sudɑɑ kɔbɛ kɔ̃̀ntì kɛ́ bɛ̀ ɑ̃nnɛ́ kufɔ̃wɑɑ́ nkɛ̀ bɛ̀ɛ yóu mumɑrimù. 5 Kɛ̀ bɛ̀ɛ yietí Pɛrɛsi kóo kpɑ̀ɑ̀tì tɔ̃mbɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ bo cónnɛ́ nKuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ mɑrimù kó mutɔ̃mmú. Kɛ̀ bɛ̀ mmɛ nhɔ̃ Siduusi kpɑ̀tì timɔu miɛkɛ kɛ́tɑnnɛ̀nko Dɑriyuusi kpɛti miɛkɛ.

Bɛ̀ nɑ̀kɛ́mɛ̀ okpɑ̀ɑ̀tì Aditɑkisɛsi Sifubɛ kpɛ́í

6 Okpɑ̀ɑ̀tì Siduusi kpɑ̀tì ketírí dìì mɔ̀nnì ndi Sifubɛ dootitɔbɛ̀ wɑ̃̀rimɛ̀ dipɑ́tíri kɛ́wɑ́tí Sudɑɑ tenkɛ̀ kɔbɛ nɛ̀ bɛ̀ɛ̀ bo Sedisɑdɛmmu.

7 Aditɑkisɛsi tu dìì mɔ̀nnì Pɛrɛsi kóo kpɑ̀ɑ̀tì, kɛ̀ Bisidɑmmu nɛ̀ Mitidedɑti nɛ̀ Tɑbɛɛdi nɛ̀ bɛ tɔ̃ntitɔbɛ̀ mɑbɛ̀, kɛ̀ bɛ̀ɛ ò wɑ̃̀ri dipɑ́tíri nɛ̀ Arɑmu ɛì kɔbɛ kó tinɑ́ɑǹtì.

8 Kɛ̀ Deummu kùmɑ̀ndɑ́ɑ̀ nɛ̀ opɑ́tíwɑ̃ɑ̃̀tì Simisɑii kɛ̀ bɛ̀ múnkɛ wɑ̃ri dipɑ́tíri okpɑ̀ɑ̀tì Aditɑkisɛsi bɛ̀ɛ̀ bo Sedisɑdɛmmu bɛ kpɛ́í nkɛ dɔ̀:

9 Mí nkùmɑ̀ndɑ́ɑ̀ Deummu nɛ̀ opɑ́tíwɑ̃ɑ̃̀tì nɛ̀ titɔ̃ntitɔbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ bo Dinni ɛì nɛ̀ Afɑdisɑtɑki nɛ̀ Tɑdipedi nɛ̀ Afɑdɑsi nɛ̀ Ɛdɛsi nɛ̀ Bɑbidɔnni nɛ̀ Susi nɛ̀ Denɑ nɛ̀ Edɑmmu dɛ kó yɛhɛkɛ̀ kɔbɛ, 10 nɛ̀ ibotí tɛì okpɑ̀ɑ̀tì diɛwè Asinnɑpɑɑ do pĩ̀ḿmúní bɛ̀ kɛ́ bɛ̀ kɑ̀nnɛ Sɑmmɑrii nɛ̀ kukó nhEfɑdɑti yɑ́ɑ̀ kó yɛhɛkɛ̀ tɛyɛ̀.

11 Ntɛ bɛ̀ do wɑ̃̀ri dìì pɑ́tíri kɛ́duɔ́ nhokpɑ̀ɑ̀tì Aditɑkisɛsi kɛ tú: Tínti ɑ kó bɛtɔ̃mbɛ̀ nɛ̀ bɛ̀ɛ̀ bo kukó nyɑ́ɑ̀ nɛ̀ bɛtɔbɛ̀, tíì dɑ wɑ̃̀ri di mpɑ́tíri, 12 kɛ dɔ́ kɛ́ dɑ nɑ́kɛ́ kɛ́tú Sifubɛ bɛ̀ɛ̀ ìtɛ́ní ɑ ciɛ kɛ konní Sedisɑdɛmmu bɛ̀ wɛ̃̀tɛ kɛ mɑɑ́mu dihɛì dìì do yetɛ ɑ kpɛti, dihɛì yonkurì, bɛ̀ íinkomu iduotí kɛ dɑmmù kɛ bo dɔú ndipũũ. 13 Okpɑ̀ɑ̀tì, ɑ́ nyɛ̃́ kɛ dò nkɛ̀ bɛ̀ wɛ̃̀tɛ kɛ dì mɑɑ́ kɛ íi ndi duotí di nìtìbɛ̀ tɛ̃́nkɛ í yóó nyietì dɑ̀mpóò yoo dihɛì kó idíítí yoo tipotɑntì kpɛyi dɛ mɔ̀nnì ɑ nyɛ̃́ kɛ dò nhɑ ɛì cĩ̀tɛmu. 14 Dɛɛ̀ te tínti bɛ̀ɛ̀ tu ɑ kpɑ̀ɑ̀tìyuu kɔbɛ kɛ dɑ mɔkɛnɛ̀ mɛtɑummɛ̀ dɛ̀ í ti nɑɑti bɛ̀ bo dɑ sènkɛ̀rìmɛ̀, dɛɛ̀ te kɛ̀ ti dɔ́ kɛ́ tì ndɑ nɑ́kɛ́. 15 Kɑ̀ɑ fiɛ́ dihɛì kó yɛpɑ́tɛ dɛ kó bɛnìtìbɛ̀ kó tinɑ́ɑǹtì kɛ́yɑ̀ dɛ kó dihɛì do yetɛmu bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ kpɛti kɛ́ndɔɔri bɛ̀ í dɔ́ dɛ̀, bɛ̀ bɑɑ yetírímu bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ nɛ̀ bɛ̀ bomɛ̀, dɛɛ̀ do te kɛ̀ bɛ̀ɛ pɔntɛ bɛ ɛì. 16 Ti dɑ nɑ́ɑ́mmu kɛ tú kɑ̀ɑ yóu kɛ̀ bɛ̀ wɛ̃̀tɛ kɛ mɑɑ́ dihɛì kɛ íi nyiduotí ɑ tɛ̃́nkɛ í yó mmɔkɛ kɛtenkɛ̀ kukó nyɑ́ɑ̀.

Okpɑ̀ɑ̀tì Aditɑkisɛsi bɛ̀ tɛ̃̀ńnɛ́mɛ̀ dipɑ́tíri

17 Mɛm̀mɛ kòo kpɑ̀ɑ̀tìi wɑ̃ri kɛ́ bɛ̀ tɛ̃̀ńnɛ́ kɛ dɔ̀: Mí nhokpɑ̀ɑ̀tì míì wɑ̃̀ri di mpɑ́tíri kùmɑ̀ndɑ́ɑ̀ Deummu nɛ̀ opɑ́tíwɑ̃ɑ̃̀tì Simɛsɑii, nɛ̀ bɛtɔ̃ntitɔbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ bo Sɑmmɑrii nɛ̀ bɛtɔbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ bo kukó nyɑ́ɑ̀ míì di dɔunko.

18 Dipɑ́tíri di n duɔnní dì, bɛ̀ dì nni nkɑ̀ɑmmu kɛ n cɛ̃́ĩ. 19 Kɛ̀ n duɔ́ nkɛ̀ bɛ̀ fiɛ́ yɛpɑ́tɛ kɛ sɔ̃́ ndɛ kó dihɛì nɛ̀ dì bomɛ̀ di í yíé mbɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ kpɛti, kɛ ɑ̃ɑ̃̀ yɛkpɑ̀rɛ̀ bɑ́ dìì mɔ̀nnì kɛ yetírí bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀. 20 Bɛkpɑ̀ɑ̀tìdiɛbɛ̀ do buotɛ́mu Sedisɑdɛmmu kɛ́mbɑkɛ́ kukó nyɑ́ɑ̀ kó yɛhɛkɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ mbɛ̀ yietì dɑ̀mpóò nɛ̀ ihɛikɛ̀ndíítí nɛ̀ tipotɑntì kpɛyi. 21 Nɛ̀ dɛ kpɛ́í duɔ́nnɛ̀ kɛ́ bɛ̀ɛ cónnɛ́ mutɔ̃mmú kɛ bɑ́ɑ́ sɔɔtɛ́ mumɑrimù kɛ́nkémmúnɛ̀ m bo wɛ̃tɛ kɛ́duɔ́mmɛ̀ dinùù. 22 Dí ndɑkɛ kɛ bɑ́ɑ́ wɑ́nnɛ̀ dɛ kó tinɑ́ɑǹtì kɛ̀ mɛɛ̀ dɔkɛ dɛ kó mɛcɑɑ̀rìmɛ̀ bo nsɔkɛ́ kɛ dɛ́úkú kɛ̀ dɛ̀ ti yonkɛnɛ̀ tínti bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀.

23 Bɛ̀ kɑ̀ɑ ndìì mɔ̀nnì okpɑ̀ɑ̀tì Aditɑkisɛsi wɑ̃̀ri dìì pɑ́tíri kùmɑ̀ndɑ́ɑ̀ Deummu ììkɛ̀ nɛ̀ opɑ́tíwɑ̃ɑ̃̀tì Simɛsɑii nɛ̀ bɛtɔ̃ntitɔbɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ɛ ítɛ́ mɛcɑ̃ɑ̃ kɛ́kɔtɛ Sedisɑdɛmmu Sifubɛ borɛ̀ kɛ nɛinɛ̀ bɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ kɛ́cónnɛ́ mutɔ̃mmú nɛ̀ muwɛ̃rímú. 24 Mɛm̀mɛ Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ mɑrimù kó mutɔ̃mmú còḿmúmɛ̀ Sedisɑdɛmmu, kɛ́ncómmú kɛ̀ dɛ̀ yɑ̀ɑ̀ tuɔkɛnɛ̀ Pɛrɛsi kóo kpɑ̀ɑ̀tì Dɑdiyuusi kpɑ̀tì benni dɛ́rì.

5

Bɛ̀ wɛ̃̀tɛ kɛ́sɔɔtɛ́mɛ̀ Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kó mumɑrimù

1 Kɛ̀ Kuyie mpɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑm̀bɛ̀ Ido birɛ Sɑkɑrii nɛ̀ Asee, kɛ̀ bɛ̀ mbɛ̀ nɑ̀ɑ́ nKuyie mpɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì Sifubɛ bɛ̀ɛ̀ bo Sudɑɑ tenkɛ̀ nɛ̀ Sedisɑdɛmmu. Kɛ̀ bɛ̀ bɛ̀ nɑ̀ɑ́ nKuyie nyIsidɑyɛɛribɛ tũ nkù kùù bɛ̀ bɑkɛ́ kù bɛ̀ nɑ̀kɛ́ tì. 2 Mɛm̀mɛ Sodobɑbɛɛdi Seditiɛri birɛ nɛ̀ Sosuwee Yotisɑdɑki birɛ kɛ̀ bɛ̀ɛ ítɛ́ kɛ́pĩ́ nKuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ mumɑrimù Sedisɑdɛmmu miɛkɛ, kɛ̀ Kuyie mpɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑm̀bɛ̀ bɛ̀ bonɛ̀ kɛ bɛ̀ teénnɛ̀.

3 Dɛ mɔ̀nnì kɛ̀ kukó nyɑ́ɑ̀ kóo kùmɑ̀ndɑ́ɑ̀ Tɑtennɑii nɛ̀ Sedɑɑ-Bosinɑii nɛ̀ bɛtɔ̃ntitɔbɛ̀, kɛ̀ bɛ̀ɛ kɔtɛ kɛ́bekɛ Sifubɛ kɛ dɔ̀: We ndi duɔ́ ndinùù kɛ̀ di mɑɑ̀ Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kɛ íinko iduotí? 4 Di yètɛ̀ tu bɑ díndi bɛ̀ɛ̀ mɑɑ̀ dihɛì kɛ íinko iduotí?

5 Kɛ̀ Kuyie mmɛ nní ḿbonɛ̀ Sifubɛ kó bɛkótíbɛ̀ bɑ́ bɛ̀ í còńnɛ́ bɛ tɔ̃mmú, kɛ̀ bɛ̀ nsɔkɛ́ mutɔ̃mmú kɛ́kémmúnɛ̀ bɛ̀ bo duɔ́mmɛ̀ okpɑ̀ɑ̀tì Dɑriyuusi yɛpɑ́tɛ kòo bɛ̀ tɛ̃̀ńnɛ́ o kpɛri dɛ kó tinɑ́ɑǹtì ĩ́nkɛ̀.

Sifubɛ dootitɔbɛ̀ wɑ̃̀ri dìì pɑ́tíri kɛ duɔ́ nDɑriyuusi

6 Ntɛ dipɑ́tíri kukó nyɑ́ɑ̀ kóo kùmɑ̀ndɑ́ɑ̀ Tɑtennɑii nɛ̀ Sedɑɑ-Bosinɑii nɛ̀ bɛtɔ̃ntitɔbɛ̀ bɛ̀ do duɔ́ ndìì pɑ́tíri Dɑriyuusi. 7 Ntɛ bɛ̀ do dì wɑ̃̀ri mɛ̀ɛ̀ botí: Okpɑ̀ɑ̀tì diɛwè Dɑriyuusi ti dɑ dɔunkomu, ḿbo kɛ̀ dɛ̀ nɑɑti.

8 Okpɑ̀ɑ̀tì ti dɔ́ kɛ́ dɑ nɑ́kɛ́ kɛ tú: Ti kɔ̀tɛmu Sudɑɑ kɔbɛ kó dikɑrì Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ borɛ̀ kɛ sɔ̃́ mbɛ̀ mɑɑ̀ Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ nɛ̀ yɛtɑ̃́rɛ̀ kɛ commu yɛsɑ̃ǹkɛ̀ imɑrí cuokɛ̀ kɛ pĩ́ mmutɔ̃mmú mɛsɑ̀ɑ̀ nkɛ̀ mù kèrí. 9 Kɛ̀ ti bekɛ bɛ̀ɛ̀ ni mutɔ̃mmú, wèè bɛ̀ duɔ́ ndinùù kɛ̀ bɛ̀ mɑɑ̀ Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kɛ íinko dihɛì kó iduotí? 10 Kɛ̀ ti bɛ̀ bìékɛ́ bɛ yètɛ̀ kɛ yɛ̀ wɑ̃̀ri kɛ bo yɛ̀ ndɑ duɔ́. 11 Kɛ̀ bɛ̀ ti tɛ̃̀ńnɛ́ kɛ tú, bɛ̀ tu Kuyie nkùù bɑkɛ́ kɛĩ́nkɛ̀ nɛ̀ kɛtenkɛ̀ ku kɔbɛ mbɛ, kɛ̀ bɛ kóo kpɑ̀ɑ̀tì diɛwè mɔù weè do mɑɑ́ Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ nɛ̀ dimɔ̀nnì. 12 Kɛ̀ bɛ yɛmbɛ̀ɛ cɑ̀ɑ̀rɛ̀ Kuyie nkùù bo kɛĩ́nkɛ̀ kɛ̀ ku miɛkɛɛ bɛ̀ yɛ̀, kɛ̀ kùu duɔ́ nkɛ̀ Kɑndee kɔbɛ kóo kpɑ̀ɑ̀tì Nɛbukɑnnɛsɑɑ wèè bo Bɑbidɔnni kòo bɛ̀ pɔ̀ntɛ kɛ tɑunnɛ̀ Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kɛ́ bɛ̀ kònnɛ̀ Bɑbidɔnni kɛ̀ bɛ̀ ntú tidɑɑtì. 13 Mɛm̀mɛ okpɑ̀ɑ̀tì Siduusi kpɑ̀tì benni ketirì miɛkɛ kòo duɔ́ ndinùù kɛ dɔ̀ bɛ̀ɛ wɛ̃tɛ kɛ́ tɛ̀ mɑɑ́. 14 Kòò tùótɛ́ Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ nɛntì mɛsɔɔ nnɛ̀ timɑ́tì pɛ́ítì okpɑ̀ɑ̀tì Nɛbukɑnnɛsɑɑ do tùótɛ́ tì Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ miɛkɛ Sedisɑdɛmmu kɛ́kònnɛ̀ Bɑbidɔnni kɛ́tɑnnɛ tɛbɔɔcĩ́ɛ̃̀tɛ̀, kòo tì duɔ́ Sesibɑsɑɑ wèè tu bɛ kóo kùmɑ̀ndɑ́ɑ̀. 15 Kòo ò nɑ̀kɛ́ kɛ tú wèe túótɛ́ dɛ kó tinɛntì kɛ́kɔtɛnɛ̀ Sedisɑdɛmmu Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ borɛ̀ kɛ́wɛ̃tɛ kɛ́ tɛ̀ mɑɑ́ tɛ fɔ̃̀tìrì. 16 Mɛm̀mɛ kɛ̀ Sesibɑsɑɑ kɔtɛ kɛ pṹṹtɛ́ Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ Sedisɑdɛmmu kɛ̀ bɛ̀ kpɑɑ́ kɛ tɛ̀ mɑɑ̀, bɑ́ tɛ̀ í dèè. 17 Okpɑ̀ɑ̀tì kɑ̀ɑ bo yie mbɛ̀ɛ fiɛ́ Bɑbidɔnni kóo kpɑ̀ɑ̀tì kó yɛpɑ́tɛ kɛ́yɑ̀ kɛ̀ nsɑ̀ kòo kpɑ̀ɑ̀tì Siduusi mɛ̀nkɛ do duɔ́ ndinùù kɛ dɔ̀ bɛ̀ɛ wɛ̃tɛ kɛ́mɑɑ́ Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ Sedisɑdɛmmu. Kɛ̀ bɛ̀ dèè okpɑ̀ɑ̀tì, ɑ́ ti nɑ́kɛ́ ɑ yɛ̀mmɛ̀ dòmmɛ̀ dɛ kó tinɑ́ɑǹtì ĩ́nkɛ̀.

6

Okpɑ̀ɑ̀tì Dɑriyuusi bɛ̀ tɛ̃̀ńnɛ́ tì

1 Mɛm̀mɛ kòo kpɑ̀ɑ̀tì Dɑriyuusii duɔ́ nkɛ̀ bɛ̀ɛ fiɛ́ Bɑbidɔnni ɛì kó tinɛntì nɛ̀ yɛpɑ́tɛ yɛ̀ɛ̀ tɔ dihɛì kó tinɑ́ɑǹtì duɔ́ duɔ́ sìì cɛ̃́ĩ miɛkɛ, 2 kɛ́yɑ̀ kupɑ́tíkɔ̃̀nkù mɑkù Mɛdii kó kutempɛ̃ Ekibɑtɑnni ɛì kó tɛcɛ̃kpetɛ̀ mɑtɛ̀ miɛkɛ, kɛ̀ kù cití kɛ wɑ̃̀ri kɛ tú: Ntɛ tìì dɔ̀ɔ̀.

3 Okpɑ̀ɑ̀tì Siduusi kpɑ̀tì benni ketirì miɛkɛ kòo duɔ́ ndinùù kɛ dɔ̀: Bɛ̀ɛ wɛ̃tɛ kɛ́mɑɑ́ Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ Sedisɑdɛmmu tɛ fɔ̃̀tìrì tɛ pũũ borɛ̀, kɛ̀ bɛ̀ nfeu Kuyie nyiwũɔ̃ tɛ miɛkɛ, bɛ̀ɛ tɛ̀ mɑɑ́ kɛ̀ tɛ cómmɛ̀ ḿbo mɛ́tìrìbɛ̀ sipísìtɑ̃ɑ̃ti, mɛpɛ̃kùmɛ̀ mɛɛ̀ mɑ́ɑ̀. 4 Bɛ̀ɛ cónnɛ́ titɑ̃́píɛ̀tì icuɔ́ ìtɑ̃ɑ̃ti tidɑbɛɛtì kucuɔ́ kùmɑ́ɑ̀, okpɑ̀ɑ̀tì kó ditɔu kó idíítí iì yó nyietì tɛ mɑrimù kó idíítí. 5 Kɛ̀ dɛ̀ɛ̀ tukúnɛ̀ Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kó tinɛntì, mɛsɔɔ nkpɛti nɛ̀ timɑ́tì pɛ́ítì kpɛti okpɑ̀ɑ̀tì Nɛbukɑnnɛsɑɑ do tɔní tì Sedisɑdɛmmu kɛ́konnɛ̀nní Bɑbidɔnni bɛ̀ɛ tì tɛ̃̀ńnɛ́ Sedisɑdɛmmu Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ bɑ́ kùù nɛnkù ku fɔ̃̀tìrì.

6 Dɛ kó difɔ̃nkúò kɛ̀ okpɑ̀ɑ̀tì Dɑriyuusii wɑ̃ri dipɑ́tíri kukó nyɑ́ɑ̀ kóo kùmɑ̀ndɑ́ɑ̀ Tɑtennɑii nɛ̀ Setɑɑ-Bosinnɑii nɛ̀ bɛtɔ̃ntitɔbɛ̀ kɛ́ bɛ̀ nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Di bɑ́ mbɛ̀ kɔɔ́nnɛ̀. 7 Yóunɛ̀ Sifubɛ kóo kùmɑ̀ndɑ́ɑ̀bɛ̀ nɛ̀ Sifubɛ kó bɛkótíbɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ mpĩ́ mbɛ tɔ̃mmú kɛ́mɑɑ́ Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ tɛ fɔ̃̀tìrì. 8 Ntɛ di yó mpĩ́ mmɛ̀ɛ̀ botí mumɑrimù kó mutɔ̃mmú: Díndi kukó nyɑ́ɑ̀ kɔbɛ di kó dihɛì kó ditɔu di yietì dɑ̀mpóò kɛ̀ ìì tɑɑ̀, di yó nyi nyietì bɛtɔ̃mbɛ̀ kɛ bɑ́ɑ́ kṹntɛ́. 9 Kɛ̀ di ndɑkɛ kɛ́nduɔ̀ nyikuɔ́ nìùbɛ̀ dɛ̀ bɛ̀ bèkú dɛ̀ bɑ́ dìì yiè. Yɛnɑɑdɑpɑ̀ɑ̀ nnɛ̀ yɛpedɑkɛ̀ nɛ̀ yɛpedɑbɛ bɛ̀ yó nfeu dɛ̀ Kuyie nkùù bɑkɛ́ kɛĩ́nkɛ̀ nɛ̀ kɛtenkɛ̀ kɛ tuɔ̀, kɛ́ nkù pɑ̃ɑ̃nnɛ̀ tidiitì nɛ̀ mukɔ́kúɔ́ nnɛ̀ mɛnɑɑ̀ nnɛ̀ mɛkùɔ̀. 10 Kɛ̀ di nfeu Kuyie nkùù bɑkɛ́ kɛĩ́nkɛ̀ nɛ̀ kɛtenkɛ̀ iwũɔ̃ kɛ tuɔ̀, ku dɔkɛ dɔ́ yɛ̀ɛ̀ pɑ̃rɛ̀ kufɔ̃ɔ̃ku kpɛyɛ kɛ́ nkù bɑ̀ɑ́nnɛ̀ okpɑ̀ɑ̀tì kpɛ́í, wenwe nɛ̀ o bí kɛ̀ bɛ̀ nfòù. 11 Kɛ̀ wèè yetɛ dɛ kó dinùù bɛ̀ɛ dɛitɛ o cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kó kudɔú kóò tɔ̃nnɛ́ kòo cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ɛ nɑɑ́ nditɑ́pùò. 12 Kòo kpɑ̀ɑ̀tì mɔù yoo kubotí mɑkù yetɛ n dɔú ndìì nùù, kɛ dì pɛɛ́nnɛ̀ kɛ pɔ̀ntɛ Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ Sedisɑdɛmmu bɛ̀ yu dɛ̀ ku yètìrì, Kuyie nku mɔ́mmɔnku kuù yóó ò potɛ́. Mí nhokpɑ̀ɑ̀tì Dɑriyuusi míì dɔú ndɛ kó dinùù kɛ di dò nkɛ́dɔɔ̀ weti weti.

13 Mɛm̀mɛ kɛ̀ kukó nyɑ́ɑ̀ kóo kùmɑ̀ndɑ́ɑ̀ Tɑtennɑii nɛ̀ Setɑɑ-Bosinnɑii nɛ̀ bɛtɔ̃ntitɔbɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ɛ tũnnɛ okpɑ̀ɑ̀tì Dɑriyuusi dɔú ndìì nùù weti weti.

Bɛ̀ do kpetɛ́mɛ̀ Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ pɑ̀ntɛ̀

14 Kɛ̀ Sifubɛ kó bɛkótíbɛ̀ biɛ nsɔkɛ́ bɛ tɔ̃mmú kɛ́ntũ Kuyie mpɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑm̀bɛ̀ Ido birɛ Sɑkɑrii nɛ̀ Asee bɛ̀ do bɛ̀ nɑ̀kɛ́ tì, kɛ́deè Kuyie nyIsidɑyɛɛribɛ tũ nkù cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ mumɑrimù kù do bɛ̀ nɑ̀kɛ́ kɛ yɛ̃ ndɛ̀ ndòmmɛ̀. Nɛ̀ Pɛrɛsi tenkɛ̀ kó bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ Siduusi nɛ̀ Dɑriyuusi nɛ̀ Aditɑkisɛsi bɛ̀ do bɛ̀ duɔ́ ndìì nùù. 15 Kɛ̀ bɛ̀ɛ deè Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ mumɑrimù okpɑ̀ɑ̀tì Dɑriyuusi kpɑ̀tì benni dikuɔ́nnì, otɑ̃̀nkù bɛ̀ tu wè Adɑri * o yiè tɑ̃ɑ̃́nnì. 16 Isidɑyɛɛribɛ nɛ̀ ikuɔ́ nìùbɛ̀ nɛ̀ Defiibɛ sɔmbɛ nɛ̀ bɛtɔbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ do ìtɛ́ Bɑbidɔnni kɛ́konní Sedisɑdɛmmu, kɛ̀ bɛ̀ɛ ɑ̃nnɛ́ dibɑnni, kɛ́nyɑ̃nkunɛ̀ diwɛ̀ì bɛ̀ mɑɑ́mɛ̀ Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kɛ dèè. 17 Kɛ̀ bɛ̀ɛ fíé ku cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kpetímù kpɛ́í yɛnɑɑdɑkɛ̀ tɛkɔ̀ùtɛ̀ (100) yɛpedɑkɛ̀ sikɔusìdɛ́, (200) yɛpedɑbɛ sikɔusìnɑ̀ɑ̀ (400), kɛ́yíɛ́nɛ̀ yɛbɔdɑkɛ̀ tɛpíítɛ̀ nɛ̀ yɛ̀dɛ́ɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ bɑ́ kùù wuɔ kó mɛyɛi ncĩ́ɛ̃́mmɛ̀ kpɛ́í. 18 Kòo kɑnnɛ ikuɔ́ nìùbɛ̀ bɛ tɔ̃ntì bɛ tɔ̃ntì nɛ̀ Defiibɛ sɔmbɛ bɛ̀ dò nkɛ́mpĩ́ mmɛ̀ɛ̀ botí Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ miɛkɛ mutɔ̃mmú Sedisɑdɛmmu. Kɛ̀ bɛ̀ ntũ nti wɑ̃̀ri Mɔyiisi pɑ́tɛ miɛkɛ kɛ yɛ̃ ndɛ̀ ndòmmɛ̀.

Bɛ̀ bɑɑ́mmɛ̀ diyentɛ́bɑnni

19 Dibenni pɑ̀nnì kóo tɑ̃̀nkù ketiwè kó diyiè tɛpíítɛ̀ nɛ̀ dinɑɑnnì bɛ̀ɛ̀ kó dimɑ̀ɑ̀ do konní Sedisɑdɛmmu kɛ̀ bɛ̀ɛ bɑɑ́ ndiyentɛ́bɑnni. 20 Ikuɔ́ nìùbɛ̀ nɛ̀ bɛ tebìí Defiibɛ kɛ̀ bɛ̀ɛ wɛ̃nnɛ́ kɛ́dɔɔ̀ mɛwénkùmɛ̀ kó ikuɔ́ kɛ́wénkùnnɛ bɛmɑ́ɑ̀ kɛ́fíé diyentɛ́bɑnni kó iwũɔ̃ bɛ̀ɛ̀ konní Bɑbidɔnni bɛ kpɛ́í nnɛ̀ bɛmɔ́mmɔmbɛ bɛ kpɛ́í, 21 kɛ̀ bɛ̀ɛ wɛ̃nnɛ́ kɛ́di diyentɛ́bɑnni kó mudiì nɛ̀ bɛ̀ɛ̀ do tú tidɑɑtì Bɑbidɔnni kɛ konní, nɛ̀ bɛ̀ɛ̀ do kpɑɑ́ dihɛì kɛ́yɑtɛnɛ̀ bɛmɑ́ɑ̀ yɛhɛkɛ̀ tɛyɛ̀ kɔbɛ dɔɔri mɛ̀ɛ̀ yɛi, kɛ́wɑmmú ti Yiɛ̀ nKuyie nyIsidɑyɛɛribɛ tũ nkù. 22 Kɛ̀ bɛ̀ɛ sɔɔtɛ́ kɛ́mbɑɑ̀ mpɛ̃́ɛ̃̀bɛ̀ bɛ̀ɛ̀ í kɔɔrɛnɛ̀ mutie mùù muuti bɛ kó dibɑnni kɛ nyɑ̃nkunɛ̀ diwɛ̀ì kɛ dɔ̀ yɛwe yɛ̀yiekɛ̀. Kɛ yɛ̃́ ti Yiɛ̀ nKuyie ndo bɛ̀ dɔ̀ɔ̀mɛ̀ mɛsɑ̀ɑ̀ nkɛ́kɑ́ɑ́kɛ́ Asidii kóo kpɑ̀ɑ̀tì yɛ̀mmɛ̀ kòo bo bɛ̀ teennɛ̀ Kuyie bɛmbɛ Isidɑyɛɛribɛ bɛ̀ tũ nkù cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ mɑrimù.

7

Ikuɔ́ nìùtì Ɛsitɑdɑsi kó tinɑ́ɑǹtì

1-6 Pɛrɛsi kóo kpɑ̀ɑ̀tì Aditɑkisɛsi kó tikpɑ̀tì miɛkɛ nkɛ onìtì bɛ̀ tu wè Ɛsitɑdɑsi ò konnímɛ̀ Bɑbidɔnni. Ò do tú ikuɔ́ nìùtì diɛwè Anɔɔ kó kufuku kou mɔù nwe. Weè pɛitɛ́ Pinɑsi kɛ̀ Pinɑsii pɛitɛ́ Abisuɑɑ kòo pɛitɛ́ Bukii kɛ̀ Bukii pɛitɛ́ Uusii kòò mɛ ntó pɛitɛ́ Sedɑyɑ kɛ̀ Sedɑyɑɑ pɛitɛ́ Mɛdɑyɔti kɛ̀ Mɛdɑyɔtii pɛitɛ́ Aitubu kɛ̀ Aitubuu pɛitɛ́ Sɑdɔki, kòo pɛitɛ́ Sɑdummu, kɛ̀ Sɑdummuu pɛitɛ́ Idikiyɑ, kɛ̀ Idikiyɑ pɛitɛ́ Asɑdiɑ, kɛ̀ Asɑdiɑɑ pɛitɛ́ Sedɑyɑ, kòo pɛitɛ́ Ɛsitɑdɑsi. Bɛ̀ do bɛ̀ pĩ̀ḿmú kɛ́kònnɛ̀ Bɑbidɔnni, kɛ̀ wèe wɛ̃tɛ kɛ́konní Sedisɑdɛmmu. Ɛsitɑdɑsi do tú wèè yɛ̃́ wènwe Kuyie nyIsidɑyɛɛribɛ tũ nkù kuɔ́, kù do duɔ́ nyì Mɔyiisi. Kɛ̀ Kuyie nní nhò bonɛ̀ kɛ́duɔ́ nkɛ̀ Pɛrɛsi kóo kpɑ̀ɑ̀tìi ò duɔ́ nwè ò bekɛ́ dɛ̀ɛ̀ kó dimɑ̀ɑ̀. 7 Dɛ̀ do tú okpɑ̀ɑ̀tì Aditɑkisɛsi kpɑ̀tì benni yiénnì ndi Isidɑyɛɛribɛ miɛkɛ, kɛ̀ ikuɔ́ nìùbɛ̀ mɑbɛ̀ nɛ̀ Defiibɛ nɛ̀ bɛdèmbɛ̀ nɛ̀ bɛ̀ɛ̀ bɑ̀ɑ yɛbòrɛ̀ nɛ̀ bɛ̀ɛ̀ tu bɛtɔ̃mbɛ̀ Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ miɛkɛ bɛ̀ tùɔ̀kɛnímɛ̀ Sedisɑdɛmmu. 8 Dii benni yiénnì kóo tɑ̃̀nkù nummuwè miɛkɛ nkɛ Ɛsitɑdɑsi konnímɛ̀ Sedisɑdɛmmu. 9 Ò do ìtɛ́ Bɑbidɔnni dibenni tɑ̃̀nkù ketiwè kó diyiè ketirì ndi, kɛ̀ Kuyie nní nhò bonɛ̀ kòo tuɔkɛ Sedisɑdɛmmu nɛ̀ kusɑ̀ɑ̀kù otɑ̃̀nkù nummuwè kó diyiè ketirì. 10 Ɛsitɑdɑsi do duɔ́ nho yɛ̀mmɛ̀ mmɛ kɛ́nkɑɑ ti Yiɛ̀ nKuyie nkuɔ́ pɑ́tíri kɛ dɔɔri ì yɛ̃mmɛ̀, kɛ́tié nyIsidɑyɛɛribɛ Kuyie nkuɔ́ nɛ̀ ku tɑnnɔ̀.

Okpɑ̀ɑ̀tì Aditɑkisɛsi do duɔ́mmɛ̀ mutɔ̃mmú Ɛsitɑdɑsi

11 Ntɛ okpɑ̀ɑ̀tì Aditɑkisɛsi do duɔ́ ndìì pɑ́tíri Ɛsitɑdɑsi wèè do tú ikuɔ́ nìùtì, kɛ wɑ̃ũ Kuyie nkuɔ́ nɛ̀ ku tɑnnɔ̀ kɛ dɛ̀ tiè nyIsidɑyɛɛribɛ. 12 Kɛ̀ dɛ kó dipɑ́tíri wɑ̃̀ri kɛ tú: Mí nhokpɑ̀ɑ̀tì diɛwè Aditɑkisɛsi míì wɑ̃̀ri dipɑ́tíri kɛ dɑ dɔu nfɔ̃́ nhƐsitɑdɑsi Kuyie nkùù bɑkɛ́ kɛĩ́nkɛ̀ nɛ̀ kɛtenkɛ̀ ku kuɔ́ nìùtì wèè ì wɑ̃̀ũ.

13 N duɔ́mmu dinùù kɛ tú bɛ̀ɛ̀ kó dimɑ̀ɑ̀ bo n kó dikpɑ̀ɑ̀tìyuu miɛkɛ kɛ tú Isidɑyɛɛribɛ, ikuɔ́ nìùbɛ̀ yoo Defiibɛ kɛ dɔ́ kɛ́kò nSedisɑdɛmmu bɛ̀ bo nɑ kɛ́ dɑ nɛinɛ̀. 14 Mí nhokpɑ̀ɑ̀tì nɛ̀ nh ɛì kó bɛtũ̀mbɛ̀ bɛ̀yiekɛ̀ tíì wɛ̃nnɛ́ kɛ dɑ duɔ́nko Sudɑɑ kɔbɛ tenkɛ̀ Sedisɑdɛmmu, kɑ̀ɑ bo yɑ̀ kɛ̀ nsɑ̀ kɛ̀ bɛ̀ tũ nKuyie nhɑ tũ nkù kuɔ́ pɑ́tíri ɑ tɔ dì yɛ̃mmɛ̀. 15 Kɑ̀ɑ bo ntɔ mí nhokpɑ̀ɑ̀tì nɛ̀ n kó bɛtũ̀mbɛ̀ ti yɛ̀mmɛ̀ kó yɛpɑ̃rɛ̀ mɛsɔɔ nnɛ̀ timɑ́tì pɛ́ítì ti pɑ̃ dɛ̀ Kuyie, kùù cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ bo Sedisɑdɛmmu, Isidɑyɛɛribɛ tũ nkù. 16 A múnkɛɛ cuɔ́nɛ̀ Bɑbidɔnni kó kutempɛ̃ nkɔbɛ ikuɔ́ nìùbɛ̀ nɛ̀ cɛ̃́nkoo kɔbɛ duɔ́ nyɛ̀ɛ̀ pɑ̃rɛ̀ kɛ̀ yɛ̀ bo kò nSedisɑdɛmmu nKuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kpɛ́í, yɛ̀ɛ̀ tu timɑ́tì pɛ́ítì nɛ̀ mɛsɔɔ. 17 Nɛ̀ dɛ kó timɑ́tì pɛ́ítì nti, ɑ bii yóó dońnɛ̀mɛ̀ yɛnɑɑdɑkɛ̀ nɛ̀ yɛpedɑkɛ̀ nɛ̀ yɛpedɑpɑ̀ɑ̀ nnɛ̀ tidiitì nɛ̀ mɛnɑɑ̀ dɛ̀ɛ̀ ɔ̃ɔ̃ kɔɔrɛnɛ̀, kɑ̀ɑ dɛ̀ tùɔ ndiwũɔ̃tɔ̀nnì ĩ́nkɛ̀ Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ miɛkɛ Sedisɑdɛmmu. 18 Timɑ́tì pɛ́ítì nɛ̀ mɛsɔɔ ndɛ̀ɛ̀ bo nkpɑɑ́ dí dɛ̀ dɔ̀ɔ̀nɛ̀ di dɔ́mɛ̀ fɔ̃́ nnɛ̀ ɑ tebìí kɛ́ntũ nKuyie di tũ nkù dɔ́mɛ̀. 19 Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ nɛntì bɛ̀ dɑ duɔ́ ntì ku cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ tɔ̃mmú kpɛ́í, ntɔ ti kɛ́ kù duɔ́ nku cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ Sedisɑdɛmmu. 20 Kɛ̀ dɛ̀mɑrɛ̀ kpɑɑ́ kɛ dò nkɛ́dɔɔ̀ Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kpɛ́í ɑ bɑɑ́ okpɑ̀ɑ̀tì kó didítítɔu miɛkɛ kɛ́ dɛ̀ dɔ̀ɔ̀. 21 Mí nhokpɑ̀ɑ̀tì Aditɑkisɛsi m mɔ́mmuɔ, mmíì duɔ́ ndinùù kukó nyɑ́ɑ̀ kó sidítícɛ̃́ĩ simɔu kɛ tú kɛ̀ ikuɔ́ nìùtì Ɛsitɑdɑsi Kuyie nkùù bɑkɛ́ kɛĩ́nkɛ̀ ku kuɔ́ wɑ̃ɑ̃̀tì di bekɛ dɛ̀ɛ̀ kó dimɑ̀ɑ̀ dí dɛ̀ nhò duɔ́ nkɛ bɑ́ɑ́ ɔɔtɛ. 22 Dí ò duɔ́ ntimɑ́tì pɛ́ítì cìdóòbɛ̀ sikɔupísìtɑ̃ɑ̃ti (3000) tidiitì cìdóòbɛ̀ sikɔupípísìtɑ̃ɑ̃ti (30000), mɛnɑɑ̀ nyɛdíè nsikɔupísìnɑ̀ɑ̀ (4000), mmɛkùɔ̀ nyɛdíè nsikɔupísìtɑ̃ɑ̃ti (3000), di pɑ̃ mukɔ́kúɔ́ ndi dɔ́ dɛ̀ mmɑmɛ̀. 23 Kuyie nkùù bɑkɛ́ kɛĩ́nkɛ̀ nɛ̀ kɛtenkɛ̀ kù bɛ́i ndìì nùù ku kó bɛnìtìbɛ̀ dò nkɛ́ dì dɔ̀ɔ̀mu nɛ̀ tikɔ̃nyɑuti, kɛ̀ dɛ̀ɛ yie nkɛ̀ ku miɛkɛ bɑ́ɑ́ ti do, mí nnɛ̀ m bí nɛ̀ n kpɑ̀ɑ̀tìyuu. 24 Ntɛ dinùù tɛrì n di duɔ́ ndì: Ikuɔ́ nìùbɛ̀ nɛ̀ Defiibɛ nɛ̀ bɛdèmbɛ̀ nɛ̀ bɛ̀ɛ̀ bɑ̀ɑ yɛbòrɛ̀ di bɑ́ mbɛ̀ cɔú dɑ̀mpóò nɛ̀ ihɛikɛ̀ndíítí nɛ̀ tipotɑntì kpɛyi, bɛ̀ɛ̀ kó dimɑ̀ɑ̀ pĩ́ mmutɔ̃mmú Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀.

25 Fɔ̃́ nhɑ mɔ́mmuɔ Ɛsitɑdɑsi, nɛ̀ Kuyie ndɑ duɔ́ mmɛ̀ɛ̀ ciì mmiɛkɛ ɑ́ ɑ̃nnɛ́ Kuyie nkuɔ́ wɑ̃ɑ̃̀bɛ̀ nɛ̀ bɛbeémbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ yó mbekùnɛ̀ kukó nyɑ́ɑ̀ kó bɛnìtìbɛ̀ bɛmɔu. Bɛ̀ɛ̀ kó dimɑ̀ɑ̀ yɛ̃́ Kuyie nkuɔ́ kɛ̀ bɛ̀mɑbɛ̀ í ì yɛ̃́ dí ì mbɛ̀ tié. 26 Kɛ̀ wèè yetɛ kɛ í tũ̀nnɛ Kuyie nhɑ tũ nkù kó ikuɔ́ yoo mí nhokpɑ̀ɑ̀tì kpɛyi, bɛ̀ɛ yṹɔ̃́ nho to, kòò dò nkɛ́kuɔmu, bɛ̀ɛ ò kùɔ. Kɛ̀ bɛ̀ bo ò dènnɛ o kɔbɛ cuokɛ̀ bɛ̀ɛ ò dènnɛ, kòò bo yietímu wèe yietí, kɛ̀ bɛ̀ mɛ mbo ò kpetínnɛ́mu bɛ̀ɛ ò kpetínnɛ́.

Ɛsitɑdɑsi sɑ̃ntɛmɛ̀ Kuyie

27 Kɛ̀ Ɛsitɑdɑsii sɑ̃ntɛ ti Yiɛ̀ nKuyie nkɛ dɔ̀: Ti Yiɛ̀ nKuyie n yɛmbɛ̀ do tũ nkù yètìrì ńdɛu. Kuù ɑ̃nnɛ́ okpɑ̀ɑ̀tì mɛyɛ̀mmɛ̀ ò bo dɛ́úkùnnɛmɛ̀ ku cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ tɛ̀ɛ̀ bo Sedisɑdɛmmuu. 28 Kuù duɔ́ nkòo kpɑ̀ɑ̀tì nɛ̀ bɛ̀ɛ̀ tu o kó bɛtũ̀mbɛ̀ nɛ̀ bɛ̀ɛ̀ tu bɛkperíbɛ̀ o kpɑ̀ɑ̀tìyuu miɛkɛ kɛ̀ bɛ̀ n dɔ̀ɔ̀ mɛsɑ̀ɑ̀. Mí m mɔ́mmuɔ nkɛ̀ m múnkɛɛ túótɛ́ tikɔ̃nyɑuti, kɛ yɛ̃́ ti Yiɛ̀ nKuyie nni mbonɛ̀mɛ̀. Mɛm̀mɛ kɛ̀ n tíí nyIsidɑyɛɛribɛ kó bɛkótíbɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ n nɛinɛ̀ kɛ́konní.

8

Bɛ̀ɛ̀ do nɛinɛ̀ Ɛsitɑdɑsi kɛ́kò nSedisɑdɛmmu

1 Kɛ̀ Ɛsitɑdɑsii bɛ́i nkɛ dɔ̀: Ntɛ tìì nɑɑ̀mùntì kɔbɛ do n nɛinɛ̀ n yìtɛ́ dìì mɔ̀nnì kɛ nkũnti Sedisɑdɛmmu okpɑ̀ɑ̀tì Aditɑkisɛsi kó dimɔ̀nnì. 2 Bɛɛ̀ tu:

Kɛdisɔmmu Findee nɑɑ̀mùnkou

nɛ̀ Etɑmɑɑ nɑɑ̀mùnkou,

Dɑnniyɛɛri nɛ̀ Atuusi Dɑfiti nɑɑ̀mùnkù kou,

3 nɛ̀ Sekɑnniyɑ nɛ̀ Pɑdosi nɑɑ̀mùnkù kɔbɛ nɛ̀ Sɑkɑrii kɔku kɛ̀ bɛ̀ ḿbo bɛmɔu bɛnitidɑɑbɛ̀ tɛkɔ̀ùtɛ̀ nɛ̀ sipísìnùmmù (150), 4 nɛ̀ Pɑsɑti-Mɔɑbu nɑɑ̀mùnkù kɔbɛ nɛ̀ Ediyoyennɑii nɑɑ̀mùnkù kɔbɛ nɛ̀ Sɑkɑrii nɑɑ̀mùnkù kɔbɛ kɛ̀ bɛ̀ ḿbo bɛnitidɑɑbɛ̀ sikɔusìdɛ́ (200).

5 Sekɑnniyɑ Yɑsiyɛɛdi nɑɑ̀mùnkù kou Sɑtuu yɑɑ̀bí kɛ̀ bɛ̀ ḿbo bɛmɔu sikɔusìtɑ̃ɑ̃ti (300).

6 Adinni nɑɑ̀mùnkù kɔbɛ, Ebɛɛdi Sonnɑtɑ̃ɑ̃ yɑɑ̀bí, kɛ̀ bɛ̀ ḿbo bɛnitidɑɑbɛ̀ sipísìnùmmù.

7 Edɑmmu nɑɑ̀mùnkù kɔbɛ Yesɑyɑɑ Atɑdii yɑɑ̀bí kɛ̀ bɛ̀ ḿbo bɛnitidɑɑbɛ̀ sipísìyiekɛ̀.

8 Sefɑtiɑ nɑɑ̀mùnkù kɔbɛ Sebɑdiɑ Mikɑyɛɛdi yɑɑ̀bí kɛ̀ bɛ̀ ḿbo bɛnitidɑɑbɛ̀ sipísìdɛ́.

9 Soɑbu nɑɑ̀mùnkù kɔbɛ Abudiɑsi Yeyɛɛdi yɑɑ̀bí kɛ̀ bɛ̀ ḿbo bɛnitidɑɑbɛ̀ sikɔusìdɛ́ nɛ̀ tɛpíítɛ̀ nɛ̀ bɛ̀ni (218).

10 Yedomiti nɑɑ̀mùnkù kɔbɛ Yosifiɑ yɑɑ̀bí kɛ̀ bɛ̀ ḿbo bɛnitidɑɑbɛ̀ tɛkɔ̀ùtɛ̀ nɛ̀ sipísìkuɔ̀ (160).

11 Bebɑii nɑɑ̀mùnkù kɔbɛ Bebɑii yɑɑ̀bí kɛ̀ bɛ̀ ḿbo bɛmɔu bɛnitidɑɑbɛ̀ sipísìdɛ́ nɛ̀ bɛ̀ni.

12 Asikɑdi nɑɑ̀mùnkù kou Akɑtɑnni yɑɑ̀bí kɛ̀ bɛ̀ ḿbo bɛnitidɑɑbɛ̀ tɛkɔ̀ùtɛ̀ nɛ̀ tɛpíítɛ̀ (110).

13 Adonnikɑmmu nɑɑ̀mùnkù kɔbɛ bɛ̀tɑ̃ɑ̃ti bɛ̀ɛ̀ do tú bɛsɑ́m̀pɔ́bɛ̀ Edifedee nɛ̀ Yeiyɛɛdi nɛ̀ Semmɑyɑ kɛ̀ bɛ̀ ḿbo bɛnitidɑɑbɛ̀ sipísìkuɔ̀.

14 Bikibɑii nɑɑ̀mùnkù kou Utɑii nɛ̀ Sɑbudi yɑɑ̀bí kɛ̀ bɛ̀ ḿbo bɛmɔu bɛnitidɑɑbɛ̀ sipísìyiekɛ̀.

Ɛsitɑdɑsi nɛ̀ o kɔbɛ bɛ̀ bɑ̀ɑ́tímɛ̀ kɛ bo wɛ̃tɛní Sedisɑdɛmmu

15 Mɛm̀mɛ kɛ̀ n tíí mbɛnìtìbɛ̀ kukó nkùù pũɔ̃̀ nkɛ kɔrì Aɑfɑ ɛì ku borɛ̀ kɛ̀ ti ndɛ̀ bo kɛ dɔ̀ yɛwe yɛ̀tɑ̃ɑ̃ti, kɛ̀ n wèí bɛnìtìbɛ̀ nɛ̀ ikuɔ́ nìùbɛ̀ bɑ́ n yí nyɑ̀ Defii wuɔ nkɔbɛ. 16 Mɛm̀mɛ kɛ̀ n tɔ̃ nkɛ̀ bɛ̀ɛ yúní bɛkótíbɛ̀ Ediesɛɛ nɛ̀ Adiyɛɛri nɛ̀ Semmɑyɑ nɛ̀ Edunɑtɑnni nɛ̀ Nɑtɑ̃ɑ̃ nɛ̀ Sɑkɑrii nɛ̀ Mɛsudɑmmu kɛ́yíɛ́nɛ̀ Yoyɑdibu nɛ̀ Edinɑtɑ̃ɑ̃ tɔù, bɛdɛ́ bɛɛ̀ do tiè nKuyie nkuɔ́. 17 Kɛ̀ m bɛ̀ tɔ̃ Kɑsifiɑ kóo kpɑ̀ɑ̀tì Ido borɛ̀ nɛ̀ o tebìí kɛ dɔ̀ bɛ̀ɛ bɛ̀ nɑ̀kɛ́ kɛ̀ bɛ̀ɛ duɔnní bɛtɔ̃mbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ bo ti teennɛ̀ mutɔ̃mmú Kuyie nti tũ nkù cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ miɛkɛ. 18 Kɛ̀ Kuyie nní nti bonɛ̀, kòo ti duɔnní Sedebiɑ, onìtì wèè mɔ̀kɛ mɛyɛ̀mmɛ̀. Ò do tú Mɑdi bí kó dɛ̀mɑrɛ̀ ndɛ Defii birɛ, Sɑkɔbu yɑɑ̀birɛ nɛ̀ o bí nɛ̀ o tebìí kɛ̀ bɛ̀ ḿbo bɛnitidɑɑbɛ̀ tɛpíítɛ̀ nɛ̀ bɛ̀ni. 19 Kɛ̀ bɛ̀ɛ yíɛ́nɛ̀ Asɑbiɑ nɛ̀ o nɑntɛ̀ Yesɑyɑ Mɛdidɑɑ birɛ nɛ̀ o yɑɑ̀bí, kɛ̀ bɛ̀ ḿbo bɛnitidɑɑbɛ̀ sipísìdɛ́. 20 Dɑfiti nɛ̀ bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ tɔbɛ̀ bɛ̀ do tɑ̃ɑ̃tɛ́ bɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ ḿbo bɛnìtìbɛ̀ sikɔusìdɛ́ nɛ̀ sipísìdɛ́ (220) kɛ̀ bɛ̀ɛ bɛ̀ duɔ́ nDefiibɛ, kɛ̀ bɛ̀ bo mbɛ̀ teénnɛ̀ mutɔ̃mmú Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ miɛkɛ kɛ̀ bɛ̀ɛ wɑ̃ri bɛ yètɛ̀.

21 Dɛǹdɛ Aɑfɑ kó kukó mborɛ̀ n dɔúmmɛ̀ mɛnùboúmmɛ̀ kó dikɑ̃̀tìrì kɛ̀ ti bo boú ndinùù kɛ́kɛ̃́kùnnɛ timɑ́ɑ̀ Kuyie nyììkɛ̀, kɛ̀ ti cèmmu nnɑɑti kɛ̀ tí tuɔkɛnɛ̀ diwɛ̀ì, tínti nɛ̀ ti cɛ̃́ĩ kɔbɛ nɛ̀ ti kpɛrɛ. 22 Ifɛi iì do m bonɛ̀ m bo bekɛmɛ̀ okpɑ̀ɑ̀tì bɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀nsɑ̃ndèèbɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ ti cíe, kɛ́ nti kɑ̃nkɛ́ ti dootitɔbɛ̀. Ti do diɛ nkɛ́nɑ́kɛ́mu okpɑ̀ɑ̀tì kɛ dɔ̀: Kuyie nhɔ̃ mbonɛ̀mu bɛ̀ɛ̀ kù wɑɑ̀, kɛ̀ bɛ̀ɛ̀ kù yetɛ ku miɛkɛ diɛkɛ̀ɛ do bɛ ĩ́nkɛ̀. 23 Mɛm̀mɛ kɛ̀ tí boú dinùù kɛ́kuɔ́nnɛ̀ Kuyie, kɛ̀ kùu cɔutɛ́ ti bɑ́ɑmmìi kɛ́ ti teennɛ̀.

24 Dɛ kó difɔ̃nkúò kɛ̀ n tɑ̃ɑ̃tɛ́ ikuɔ́ nìùbɛ̀ miɛkɛ bɛkótíbɛ̀ tɛpíítɛ̀ nɛ̀ bɛ̀dɛ́bɛ̀ kɛ́yíɛ́nɛ̀ Sedebiɑ nɛ̀ Asɑbiɑ nɛ̀ bɛ tebìí miɛkɛ bɛnìtìbɛ̀ tɛpíítɛ̀. 25 Dɛ̀ndɛ bɛ ììkɛ̀ m bennɛ́mɛ̀ timɑ́tì pɛ́ítì nɛ̀ mɛsɔɔ nnɛ̀ tinɛntì okpɑ̀ɑ̀tì nɛ̀ o tũ̀mbɛ̀ nɛ̀ o ɛì kó bɛkótíbɛ̀ nɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ bɛ̀ɛ̀ dɛ̀ bo bɛ̀ do pɑ̃mmú yɛ̀ɛ̀ pɑ̃rɛ̀ Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kpɛ́í. 26 Kɛ̀ dɛ̀ ḿbo timɑ́tì pɛ́ítì tɔ́nnì sipísìdɛ́, timɑ́tì pɛ́ítì kó tinɛntì sɑ̀ɑ̀tì tɔ́nnìbɛ̀ bɛ̀tɑ̃ɑ̃ti mɛsɔɔ ntɔ́nnì bɛ̀tɑ̃ɑ̃ti. 27 Yɛsɔɔbɔ sipísìdɛ́ kɛ̀ yɛ̀ donku mɑ̀nnɛ̀ mɛdítíbii ntɛkɔupíítɛ̀ (1000) nɛ̀ disɔɔwũɔ̃̀ kó ibòòkɛ ìdɛ́ì kɛ̀ ì wenni kɛ miɛti kɛ dònnɛ̀ mɛsɔɔ nsɑ̀ɑ̀mɛ̀ kɛ̀ i donku kpeńnì. 28 Kɛ̀ m bɛ̀ nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Bɛ̀ di cɑ̃̀ńnɛ́ mɛ̀ɛ̀ botí kɛ̀ di tú ti Yiɛ̀ nKuyie nkɔbɛ kɛ pĩ́ nku tɔ̃mmú, tinɛntì bɛ̀ múnkɛ ti cɑ̃̀ńnɛ́mu kɛ̀ tì tu ti Yiɛ̀ nKuyie nkpɛti, kɛ̀ bɛ̀ tì pĩ̀ńnɛ̀ Kuyie ndi yɛmbɛ̀ do tũ nkù tɔ̃mmú. 29 Dí ntì tɔ mɛsɑ̀ɑ̀ nkɛ́ tì tùɔ̀kɛnɛ̀ Sedisɑdɛmmu kɛ́ tì bennɛ́ ikuɔ́ nìùbɛ̀ diɛbɛ̀ nɛ̀ Defiibɛ nɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ kó bɛkótíbɛ̀ ììkɛ̀, kɛ́ tì dɔú nSedisɑdɛmmu ti Yiɛ̀ nKuyie nti tũ nkù cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ miɛkɛ.

30 Mɛm̀mɛ ikuɔ́ nìùbɛ̀ nɛ̀ Defiibɛ kɛ̀ bɛ̀ɛ túótɛ́ dɛ kó timɑ́tì pɛ́ítì nɛ̀ mɛsɔɔ nnɛ̀ tinɛntì bɛ̀ bennɛ́ tì kɛ́ ntì tɔ kɛ́tuɔkɛnɛ̀ Sedisɑdɛmmu Kuyie nti tũ nkù cĩ́ɛ̃̀tɛ̀.

Bɛ̀ kètɛ́mɛ̀ nɛ̀ bɛ̀ tùɔ̀kɛmɛ̀ Sedisɑdɛmmu

31 Dibenni tɑ̃̀nkù ketiwè kó diyiè tɛpíítɛ̀ nɛ̀ didɛ́rì yiè ndi ti do ìtɛ́mɛ̀ Aɑfɑ kó kukó mborɛ̀ kɛ́nkɔri Sedisɑdɛmmu. Kɛ̀ Kuyie nní nti bonɛ̀ kucɛ kɛ́ nti kɑ̃nkɛ́ ti dootitɔbɛ̀ nɛ̀ bɛyóóbɛ̀ bo ti dintɛ́mɛ̀ kucɛ, 32 kɛ̀ tí tuɔkɛní Sedisɑdɛmmu kɛ dɔ̀ yɛwe yɛ̀tɑ̃ɑ̃ti kɛ ompu. 33 Diyiè nɑɑnnì yiè kɛ̀ tí bennɛ́ timɑ́tì pɛ́ítì nɛ̀ mɛsɔɔ nnɛ̀ tinɛntì Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ miɛkɛ, kɛ̀ tí dɛ̀ duɔ́ nyikuɔ́ nìùtì Odiɑ birɛ Mɛdimɔti, kɛ̀ Pinɑsi birɛ Edeɑsɑɑ ò bonɛ̀, Defiibɛ wuɔ nkɔbɛ Sosuwee birɛ Yosɑbɑti nɛ̀ Binnuii birɛ Nɔɑdiɑ kɛ̀ bɛ̀ bɛ̀ bonɛ̀. 34 Kɛ̀ ti dɛ̀ kɑ̀ɑ ndɛmɔu, kɛ́ dɛ̀ bennɛ́ kɛ̀ dɛ̀ cɛ̃́ɛ̃́kù mmɑ kù do mɑmɛ̀.

35 Bɛ̀ɛ̀ kó dimɑ̀ɑ̀ ìtɛ́ Bɑbidɔnni kɛ konní Sedisɑdɛmmu kɛ̀ bɛ̀ɛ fíé iwũɔ̃ ti Yiɛ̀ nKuyie nyIsidɑyɛɛribɛ tũ nkù kɛ́tuɔ, yɛnɑɑdɑkɛ̀ sipísìdɛ́ nɛ̀ yɛ̀dɛ́ɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ wuɔ nyimɔu kpɛ́í, yɛpedɑkɛ̀ sipísìwɛi nɛ̀ yɛ̀kuɔ̀ (96), yɛpedɑpɑ̀ɑ̀ nsipísìyiekɛ̀ nɛ̀ yɛ̀yiekɛ̀ (77), yɛbɔdɑkɛ̀ tɛpíítɛ̀ nɛ̀ yɛ̀dɛ́ɛ̀ mɛyɛi ncĩ́ɛ̃́mmɛ̀ kpɛ́í, dɛmɔu kɛ̀ bɛ̀ɛ dɛ̀ tùɔ. 36 Kɛ̀ bɛ̀ɛ deè kɛ̀ n nɑ́kɛ́ bɛhɛìkɛ̀nkótíbɛ̀ nɛ̀ kukó nyɑ́ɑ̀ kóò kùmɑ̀ndɑ́ɑ̀bɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ bo ndɑkɛ kɛ́ n teénnɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ bɛ̀ɛ̀ pĩ nKuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kó mutɔ̃mmú.

9

Isidɑyɛɛribɛ do tùókɛ́mɛ̀ bɛnitipòbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ í tũ nKuyie

1 Kɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ kó bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ɛ kɔtɛní m borɛ̀ kɛ́ n nɑ́kɛ́ kɛ dɔ̀: Isidɑyɛɛribɛ bɛmɔu ikuɔ́ nìùbɛ̀ nɛ̀ Defiibɛ bɛ̀ɛ̀ í yɑ̀tɛnɛ̀ bɛmɑ́ɑ̀ ibotí tɛì, bɛ̀ teetɛ́ Kɑnnɑhɑ̃ɑ̃ kɔbɛ mbɛ nɛ̀ Itiibɛ nɛ̀ Pedisiibɛ nɛ̀ Sebusiibɛ nɛ̀ Amɔniibɛ nɛ̀ Mɔɑbiibɛ nɛ̀ Esibiti kɔbɛ nɛ̀ Amɔriibɛ bɛ̀ dɔ̀ɔ̀ri mɛ̀ɛ̀ yɛi mmɛ. 2 Bɛmbɛ nɛ̀ bɛ bí bɛ̀ tùókɛ́ ibotí tɛì kó bɛsɑpɑ̀mbɛ̀ mbɛ kɛ puokɛ, bɛmbɛ bɛ̀ɛ̀ tu Kuyie nkɔbɛ kɛ kɔkɛ́nɛ̀ bɛ̀ɛ̀ í tú Kuyie nkɔbɛ. Bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ nɛ̀ sikpɑ̀ɑ̀tìbìí bɛɛ̀ tu bɛketibɛ̀ kɛ tɑ dɛ kó mɛdɔɔ̀rìmɛ̀ yɛimɛ miɛkɛ.

3 N kèè dìì mɔ̀nnì dɛ kó tinɑ́ɑǹtì kɛ́kɛ̃rí n yɑ̀ɑ̀tì kɛ́fɔ̃ri n yùtì nɛ̀ n dɛɛ̀nfɛ̀, kɛ́nkɑri kɛ̀ n yɛ̀mmɛ̀ cɑ̀ɑ̀rɛ̀. 4 Kɛ̀ kufɔ̃wɑɑ́ nhɑutɛ́ bɛnìtìbɛ̀ mɑbɛ̀ Kuyie nyIsidɑyɛɛribɛ tũ nkù yɑ̀ɑ̀ bo bɛ̀ potɛ́mɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ ntíkú m borɛ̀, kɛ̀ nní nkɑri dikṹnweńnì kɛ̀ dɛ̀ɛ tuɔkɛnɛ̀ bɛ̀ ɔ̃ɔ̃ fíé dìì mɔ̀nnì kuyuoku kó iwũɔ̃.

Ɛsitɑdɑsi bɑ̀ɑ́mmɛ̀ Kuyie nyIsidɑyɛɛribɛ bɛmɔu kpɛ́í

5 Dɛ̀ tùɔ̀kɛ dìì mɔ̀nnì bɛ̀ bo fíé dɛ̀ kuyuoku kó iwũɔ̃ kɛ̀ n yítɛ́ní n do kɑri dɛ̀ nɛ̀ mɛyɛǹcɑɑ̀rìmɛ̀ kɛ bɑɑ dɑ́ɑ́tí tiyɑɑ̀kɛ̃títì kɛ́doroo kɛ́nínkú kɛ́youtɛ n nɔu n Yiɛ̀ Kuyie mbíɛ́kɛ̀ kɛ́ kù bɑ́ntɛ̀ kɛ dɔ̀: 6 N Yiɛ̀ nKuyie, ifɛi iì m bo n yí dɑ̀ɑ́tí kɛ bo mbúɔ́ ɑ bíɛ́kɛ̀ ti cɑ̀ɑ̀rìmɛ̀ mɛɛ̀ dɛukɛ kɛ sèńtɛ́ ti yɔ, kɛ̀ ti yɛi nyotí kɛ kɑ́ɑ́ ntiwɛtì. 7 Nɛ̀ ti yɛmbɛ̀ kó dimɔ̀nnì nɛ̀ yíenní ti cɑɑ̀rìmɛ̀ í sénní dɛɛ̀ te kɛ̀ ti dootitɔbɛ̀ ti nɑ tínti nɛ̀ ti kó bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ nɛ̀ ti kó ikuɔ́ nìùbɛ̀, kɛ ti kɔù kɛ̀ ti nɑɑ́ ntidɑɑtì kɛ̀ bɛ̀ fèkù ti kpɛrɛ kɛ̀ ti tɑ ifɛi miɛkɛ, dɛ̀ mɛ̀ mbo kɛ ti dòmmɛ̀ yíe. 8 Kɛ̀ dɛ̀ í tú di mmɔ̀nnì ti Yiɛ̀ nKuyie ɑ mɛ nti kuɔ́mmɛ̀ mɛsémmɛ̀ kɛ duɔ́ nkɛ̀ bɛ̀mɑbɛ̀ yentɛ́, kɑ̀ɑ ti kɑ̀nnɛ ɑ cɑ̃̀ńnɛ́ dìì bòrì ti kpɛ́í ndimɔ̀nnì sɑ́m̀pɔ́rì miɛkɛ kɛ̀ ti yɛ̀mmɛ̀ cɑ̀tɛ́ kɑ̀ɑ ti om̀pùnnɛ. 9 Bɑ́ nɛ̀ ti mɛ ntúmɛ̀ tidɑɑtì, ti Yiɛ̀ nKuyie nhɑ í ti dootóo, fɔ̃́ɔ̃̀ duɔ́ nkɛ̀ ti mɔkɛ mɛtɑummɛ̀ sɑ̀ɑ̀mɛ̀ nɛ̀ Pɛrɛsi kóo kpɑ̀ɑ̀tì, kòò ti pɑ̃ kucɛ kɛ̀ ti bo íi nhɑ cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ tɛ̀ɛ̀ do, kɛ́mɔɔtɛ ti bo mborɛ̀ Sedisɑdɛmmu Sudɑɑ tenkɛ̀ miɛkɛ.

10 Ti Yiɛ̀ nKuyie nkɛ̀ tiì nti tùɔ̀kɛní ti bo yĩ́ bɑ? Ti yetɛ mɛ̀ɛ̀ kpɛ́í nkɛ ɑ nùù 11 ɑ do nɑ̀kɛ́ dì ɑ pɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑm̀bɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ɛ dì wɑ̃̀ri, dìì tu: Dihɛì di tɑti dì kɛ bo dì tiekɛ, dì tu dihɛì mɛyɛi mbo dì ndi, bɛnìtìbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ dì bo bɛɛ̀ dɔ̀ɔri isɔkɛ dihɛì dimɔu miɛkɛ. 12 Nɛ̀ dɛ kpɛ́í di bɑ́ɑ́ bɛ̀ duɔ́ ndi kó bɛsɑmpɑ̀mbɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ɛ puokɛ, di mɛ mbɑ́ɑ́ túókɛ́ bɛ kó bɛsɑpɑ̀mbɛ̀ kɛ́puó ndi bí. Di bɑ́ nwɑnti dɛ kó ibotí kó kuyɛǹnɑɑtí mɑkù bìtì, yoo bɛ kó mmɛsɑ̀ɑ̀ mmɑmɛ̀! Mɛm̀mɛ di bo kpenkɛmɛ̀ kɛ́nyo ndɛ̀ɛ̀ tu dɛsɑ̀ɑ̀rɛ̀ dɛ kó dihɛì miɛkɛ, kɛ̀ di bíi sɔɔtɛ́ kɛ́nyo dɛ kó dihɛì kó dɛsɑ̀ɑ̀rɛ̀ sɑ̃́ɑ̃̀. 13 Ti yɛi nnɛ̀ ti yetímɛ̀ dɛɛ̀ sũ̀ṹ ndɛɛ̀ te kɛ̀ tiì nti tùɔ̀kɛní, nɛ̀ mɛmmɛ ti Yiɛ̀ nKuyie mbɑ́ ɑ í yũ̀ɔ̃́ nti to ɑ do dò nkɛ́ yɛ̀ yũ̀ɔ̃́mmɛ̀, kɛ ti sùɔ́ mbɛ nnìtìbɛ̀. 14 Ti tɛ̃́nkɛ bɑ́ɑ́ yie nkɛ́cɑɑ̀rɛ̀ ɑ tɑnnɔ̀ kɛ́tɑunnɛ̀ timɑ́ɑ̀ bɛbɔɔféúbɛ̀ kɛ́ntóú bɛ kó bɛsɑpɑ̀mbɛ̀ kɛ puokú ɑ miɛkɛ yɑ̀ɑ̀ bo ti yɛ̀ kɑ̀ɑ ti kuɔ pɑ́íí bɑ́ ɑ bɑ́ɑ́ súɔ́ nhòmɔù. 15 A wetímu fɔ̃́ nti Yiɛ̀ nKuyie tínti Isidɑyɛɛribɛ ti tũ nkù, dɛɛ̀ te kɛ̀ ti kpɑɑ́ yíe nkɛ bo ɑ ììkɛ̀. Ti bɑntɛ́mu ti cɑɑ̀rìmɛ̀, ti kóo mɔù do í mɑ̀nnɛ̀ kɛ́nkpɑɑ́ kɛ fòù.

10

Sifubɛ bɛ̀timɛ̀ bɛ̀ do tùókɛ́ bɛ̀ɛ̀ nitipòbɛ̀ ibotí tɛì miɛkɛ

1 Kɛ̀ Ɛsitɑdɑsi nnínkú Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ ììkɛ̀ kɛ kuɔ̀ nkɛ kù bɑ̀ɑ́ nkɛ dɑ́ɑnko bɛ yɛi, kɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ còḿmú o borɛ̀ ditĩ̀nnì pɛ́u bɛnitidɑɑbɛ̀ nɛ̀ bɛnitipòbɛ̀ nɛ̀ ibí, kɛ kuɔ̀ ntinɔǹniɛti. 2 Mɛm̀mɛ Edɑmmu birɛ Yeyɛɛdi kó dɛbirɛ Sekɑnniyɑ nɑ̀kɛ́mɛ̀ Ɛsitɑdɑsi kɛ dɔ̀: Kuyie, ti cɑ̀ɑ̀rɛ̀mu ti tùókɛ́mɛ̀ bɛnitipòbɛ̀ ibotí tɛì ìì bo di nhɛì miɛkɛ i cuokɛ̀ kɛ puokɛ, nɛ̀ mɛmmɛ kucɛ kpɑɑ́ bomu tínti Isidɑyɛɛribɛ ti kpɛ́í. 3 Ti dò nkɛ́túótɛ́ mɛtɑ̃ɑ̃tímɛ̀ mmɛ Kuyie nyììkɛ̀ kɛ́bɛti ti cuokɛ̀ ibotí tɛì kó bɛnitipòbɛ̀ ti tùókɛ́ bɛ̀ nɛ̀ bɛ bí kɛ́ntũ nhokótì Ɛsitɑdɑsi nɛ̀ bɛ̀ɛ̀ mɔ̀kɛ Kuyie nti tũ nkù kó kufɔ̃wɑɑ́ mbɛ̀ bo ti duɔ́ ndìì nùù. Ti yó ntũ Kuyie nkuɔ́ yɛ̃mmɛ̀ mmɛ. 4 Á ítɛ́ kɛ́cómmú! Fɔ̃́ɔ̃̀ te dɛ kó mutɔ̃mmú ɑ bɑ́ nyĩɛ̃̀kù ti bo ɑ fɔ̃nkúò ndi, pĩ́ mmutɔ̃mmú.

5 Kɛ̀ Ɛsitɑdɑsii ítɛ́ kɛ́cómmú kɛ́duɔ́ nkɛ̀ ikuɔ́ nìùbɛ̀ɛ pɑrìkɛ̀. Kɛ̀ Defiibɛɛ pɑrìkɛ̀ kɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ bɛmɔuu pɑrìkɛ̀ kɛ dɔ̀, bɛ̀ yóó dɔɔ̀mu Sekɑnniyɑ do bɛ́i ntì. 6 Kɛ̀ Ɛsitɑdɑsi ítɛ́ Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ borɛ̀, kɛ́kɔtɛ kɛ́tɑ Ediɑsibu birɛ Yoɑnɑnni dieku kɛ́yié mbɑ́ ò í ndi, ò mɛ nyí nyɑ̃̀ mɛniɛ, kòo yɛ̀mmɛ̀ cɑ̀ɑ̀rɛ̀ mɛyɛi nho kɔbɛ bɛ̀ɛ̀ yentɛ́ kɛ konní bɛ̀ dɔ̀ɔ̀ mɛ̀ kpɛ́í.

7 Kɛ̀ bɛ̀ɛ pĩɛ̃kɛ́ Sudɑɑ tenkɛ̀ miɛkɛ nɛ̀ Sedisɑdɛmmu Sifubɛ bɛ̀ɛ̀ kó dimɑ̀ɑ̀ konní bɛ kpɛ́í nkɛ dɔ̀, bɛ̀ɛ tíí nSedisɑdɛmmu. 8 Bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ nɛ̀ bɛhɛikɛ̀nkótíbɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ɛ tɑ̃ɑ̃tɛ́ kɛ tú: Kɛ̀ yɛwe yɛ̀tɑ̃ɑ̃ti pɛ̃ɛ̃tɛ́ kɛ̀ wèè í kɔ̀tɛní mɛtíímmɛ̀ bɛ̀ɛ ò dènnɛ Isidɑyɛɛribɛ miɛkɛ kɛ́túótɛ́ o kpɛrɛ.

9 Dɛ mɔ̀nnì kɛ̀ Sudɑɑ kɔbɛ bɛmɔu nɛ̀ Bɛnsɑmɛɛ kɔbɛ kɛ̀ bɛ̀ɛ tíí nSedisɑdɛmmu yɛwe yɛ̀tɑ̃ɑ̃ti yɛnyɛ miɛkɛ otɑ̃̀nkù owɛínwè kó diyiè sipísìdɛ́, kɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ bɛmɔu ntíkú Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kɛ kpeutí nɛ̀ dɛ kó tinɑ́ɑǹtì kpɛ́í nɛ̀ fɛtɑɑfɛ̀ nìumɛ̀. 10 Kɛ̀ ikuɔ́ nìùtì Ɛsitɑdɑsii ítɛ́ kɛ́ bɛ̀ nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Di cɑ̀ɑ̀rɛ̀mu di tùótɛ́ dɛ̀ ibotí tɛì kó bɛnitipòbɛ̀ kɛ̀ dɛ kó mɛyɛi nyìɛ́ mɛtɛ̃mɛ̀ ĩ́nkɛ̀. 11 Di mmɔ̀nnì bɑntɛ́nɛ̀ di cɑɑ̀rìmɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie ndi yɛmbɛ̀ do tũ nkù ììkɛ̀, kɛ́dɔɔ̀ kù dɔ́mɛ̀ kɛ́yɑtɛnɛ̀ dimɑ́ɑ̀ ibotí tɛì kɔbɛ bɛ̀ɛ̀ bo di nhɛì miɛkɛ kɛ́bɛti i kó bɛnitipòbɛ̀ di tùókɛ́ bɛ̀.

12 Bɛnìtìbɛ̀ bɛmɔu bɛ̀ɛ̀ do tíkú kɛ̀ bɛ̀ɛ pĩɛ̃kɛ́ kɛ dɔ̀: Ti dò nkɛ́dɔɔ̀mu ɑ bɛ́i ntì. 13 Ti nɛ́ sũmu kɛ̀ dɛ̀ wɛ̃̀tɛ kɛ tú diyɔ̃ɔ̃̀, ti bɑ́ɑ́ nɑ kɛ́mbo ditowɑɑ̀, dɛ̀ mɛ nyí tú diyiè dìmɑ́ɑ̀ kó mutɔ̃mmú yoo yɛ̀dɛ́ɛ̀, ti í sénní tínti bɛ̀ɛ̀ bo dɛ kó mɛyɛi mmiɛkɛ. 14 Ti kó bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ ḿbo diɛ nnɛ̀ ti kó yɛyètɛ̀, bɛ̀ɛ̀ kó dimɑ̀ɑ̀ tùókɛ́ bɛnitipòbɛ̀ ibotí tɛì miɛkɛ kɛ̀ bɛ̀ nkɔrìní di bɛ̀ kèétɛ́ yɛ̀ɛ̀ we, kɛ́nnɛínɛ̀ bɛ ɛkɛ̀ kó bɛkótíbɛ̀ nɛ̀ bɛbeémbɛ̀, kɛ̀ ti nkémmúnɛ̀ Kuyie ndo ti yɛ̀ kɛ̀ɛ̀ miɛkɛ dɛ kó mɛyɛi nkpɛ́í nkɛ̀ bo bonkɛmɛ̀.

15 Kɛ̀ Asɑyɛɛdi birɛ Yonnɑtɑnni nɛ̀ Tikifɑ birɛ Yɑsiɑ kɛ̀ bɛɛ̀ mɑ́ɑ̀ yetɛ dɛ kó tinɑ́ɑǹtì, kɛ̀ Mɛsudɑmmu nɛ̀ Sɑbetɑii Defii wuɔ nkou kɛ̀ bɛ̀ɛ bɛ̀ kòńnɛ́. 16 Bɑ́ nɛ̀ mɛmmɛ kɛ̀ Isidɑyɛɛribɛɛ dɔɔ̀ bɛ̀ do tɑ̃ɑ̃tɛ́ tì kɛ̀ ikuɔ́ nìùtì Ɛsitɑdɑsii tɑ̃ɑ̃tɛ́ sicɛ̃́ĩ kó bɛkótíbɛ̀ bɑ́ tɛ̀ɛ̀ cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kɛ́wɑ̃ri bɛ yètɛ̀, kɛ̀ bɛ̀ɛ kɑri otɑ̃̀nkù píínwè kó diyiè ketirì kɛ bo yɑ̀ dɛ kó tinɑ́ɑǹtì. 17 Dibenni tɛrì kóo tɑ̃̀nkù ketiwè kó diyiè ketirì do ndi bɛ̀ dèèmɛ̀ bɛ̀ɛ̀ do tùókɛ́ ibotí tɛì kó bɛnitipòbɛ̀ dɛ kó tinɑ́ɑǹtì.

Bɛ̀ bɑ̀tɛmɛ̀ bɛ̀ɛ̀ do tùókɛ́ ibotí tɛì kó bɛnitipòbɛ̀

18 Ikuɔ́ nìùbɛ̀ miɛkɛ ntɛ bɛ̀ɛ̀ do tùókɛ́ ibotí tɛì kó bɛnitipòbɛ̀ bɛ yètɛ̀: Sosuwee nɑɑ̀mùnkù miɛkɛ Yotisɑdɑki yɑɑ̀bí nɛ̀ bɛ tebìí, Mɑseyɑ nɛ̀ Ediesɛɛ nɛ̀ Yɑdibu nɛ̀ Kedɑdiɑ. 19 Kɛ̀ bɛ̀ɛ bɛ́i bɛnìtìbɛ̀ bɛmɔu ììkɛ̀ kɛ dɔ̀, bɛ̀ bo bɛti bɛ pobɛ̀, kɛ́féútɛ́ dipedɑɑ̀ mɛyɛi nhũtímù kpɛ́í. 20 Imɛɛ nɑɑ̀mùnkù kɔbɛ Anɑnni nɛ̀ Sebɑdiɑ 21 Adimmu nɑɑ̀mùnkù kɔbɛ Mɑseyɑ nɛ̀ Ediyɑ nɛ̀ Semmɑyɑ nɛ̀ Yeyɛɛdi nɛ̀ Usiyɑ 22 Pɑsuu nɑɑ̀mùnkù kɔbɛ Ediyoyennɑii nɛ̀ Mɑseyɑ nɛ̀ Isimɑyɛɛri nɛ̀ Nɑtɑnnɛyɛɛdi nɛ̀ Yosɑbɑdi nɛ̀ Edɑsɑɑ.

23 Defii nɑɑ̀mùnkù kɔbɛ: Yosɑbɑdi nɛ̀ Simmɛii nɛ̀ Kedɑyɑ kɛ̀ bɛtɔbɛ̀ ò yu kɛ tú Keditɑ yoo Petɑyɑɑ nɛ̀ Yeudɑ nɛ̀ Ediesɛɛ.

24 Kɛ̀ bɛdèmbɛ̀ kó kutɔ̃nkù kou ḿbo weè tu Ediɑsibu, bɛ̀ɛ̀ bɑ̀ɑ Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀, kɛ̀ bɛ kó kutɔ̃nkù kɔbɛ ḿbo bɛɛ̀ yètɛ̀ tu: Sɑdummu nɛ̀ Tedɛmmu nɛ̀ Uudi.

25 Isidɑyɛɛribɛ sɔmbɛ miɛkɛ ntɛ bɛ̀ɛ̀ do tùókɛ́ ibotí tɛì kó bɛnitipòbɛ̀ Pɑdosi nɑɑ̀mùnkù kɔbɛ Adɑmmiɑ nɛ̀ Isiyɑ Mɑdikiɑ Minyɑminni nɛ̀ Edeɑsɑɑ Mɑdikiɑ tɔu nɛ̀ Bennɑyɑ.

26 Edɑmmu nɑɑ̀mùnkù kɔbɛ: Mɑtɑnniyɑ nɛ̀ Sekɑnniyɑ nɛ̀ Yeyɛɛdi nɛ̀ Abudi nɛ̀ Yedemɔti nɛ̀ Edii.

27 Sɑtuu nɑɑ̀mùnkù kɔbɛ: Ediyoyennɑii nɛ̀ Ediɑsibu nɛ̀ Mɑtɑnniyɑ nɛ̀ Yedemɔti nɛ̀ Sɑbɑdi nɛ̀ Asisɑ.

28 Bebɑii nɑɑ̀mùnkù kɔbɛ Yeoɑnɑnni nɛ̀ Anɑnniyɑ nɛ̀ Bɑbɑii nɛ̀ Atidɑii.

29 Bɑni nɑɑ̀mùnkù kɔbɛ Mɛsudɑmmu nɛ̀ Mɑduki nɛ̀ Adɑyɑ nɛ̀ Yɑsubu nɛ̀ Seɑdi nɛ̀ Yedɑmɔti.

30 Pɑsɑti-Mɔɑbu nɑɑ̀mùnkù kɔbɛ Adinɑ nɛ̀ Kedɑdi nɛ̀ Bennɑyɑ nɛ̀ Mɑseyɑ nɛ̀ Mɑtɑnniyɑ nɛ̀ Besɑdɛdi Binnuii Mɑnɑnsee.

31 Adimmu nɑɑ̀mùnkù kou Ediesɛɛ nɛ̀ Isiɑ nɛ̀ Mɑdiɑ nɛ̀ Semmɑyɑ nɛ̀ Simmɛɔ̃ɔ̃,

32 nɛ̀ Bɛnsɑmɛɛ nɛ̀ Mɑduki tɔù nɛ̀ Semmɑdiɑ.

33 Asummu nɑɑ̀mùnkù kɔbɛ, Mɑtennɑii nɛ̀ Mɑtɑtɑ nɛ̀ Sɑbɑti. Edifedee nɛ̀ Yedemmɑii nɛ̀ Mɑnɑnsee nɛ̀ Simmɛii.

34 Bɑni nɑɑ̀mùnkù kɔbɛ, Mɑdɑii Amudɑmu nɛ̀ Uyɛɛdi,

35 nɛ̀ Bennɑyɑ Bedeiyɑ nɛ̀ Keduii.

36 Wɑnniyɑ nɛ̀ Mɛdimɔti nɛ̀ Ediɑsibu,

37 nɛ̀ Mɑtɑnniyɑ nɛ̀ Mɑtennɑii nɛ̀ Yɑsɑii,

38 nɛ̀ Bɑnni nɛ̀ Binnuii nɛ̀ Simmɛii,

39 nɛ̀ Sedemiɑ nɛ̀ Nɑtɑnni nɛ̀ Adɑyɑ.

40 Mɑkinɑdebɑii nɛ̀ Sɑsɑii nɛ̀ Sɑdɑii.

41 Asɑdɛɛdi nɛ̀ Sedemiɑ nɛ̀ Semmɑdiɑ.

42 Sɑdummu nɛ̀ Amɑdiɑ nɛ̀ Sosɛfu.

43 Nɛbo nɑɑ̀mùnkù kɔbɛ, Yeiyɛɛdi nɛ̀ Mɑtitiɑ nɛ̀ Sɑbɑdi nɛ̀ Sebinɑ nɛ̀ Yɑdɑii nɛ̀ Yoyɛɛdi nɛ̀ Bennɑyɑ.

44 Bɛmbɛ kó dimɑ̀ɑ̀ tu bɛ̀ɛ̀ do tùókɛ́ bɛmbɛ ibotí tɛì kó bɛnitipòbɛ̀. Kɛ̀ bɛ̀mɑbɛ̀ kɔbɛɛ bɛ̀ piɛ́nɛ̀ ibí.

* 6:15 Adɑri: Bɛ̀ do kɑɑ mmɛ̀ɛ̀ botí bɛ kó bɛtɑ̃̀ɑ̃̀bɛ̀ nɛ̀ ti kɑɑmmɛ̀ yíe ndɛ̀ í wɛ̃. Bɛ kóo tɑ̃̀nkù Adɑdi berínɛ̀ ti kó bɛtɑ̃̀ɑ̃̀bɛ̀ odɛ́rì nɛ̀ tɑ̃ɑ̃́nwè dɛ cuokɛ̀ nkɛ (dɛwɑnnɛ̀ nɛ̀ tibéntì dɛ cuokɛ̀).

Nɛemii

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

Nɛemii

Di mpɑ́tíri tɔ tìì nɑ́ɑǹtì

Nɛemii kó dipɑ́tíri ti nɑ́ɑ́ nNɛemii kpɛ́í nkɛ, wèè do tú okpɑ̀ɑ̀tì Aditɑkisɛsi kóo tɔ̃ntì diɛwè. Kòo kɔbɛ mɑbɛ̀ɛ kò nSedisɑdɛmmu kɛ́wɛ̃tɛní kóò nɑ̀kɛ́ Sedisɑdɛmmu ɛì domɛ̀ kɛ̀ dɛ̀ dò mmɛsémmɛ̀ kòo tì kèè kòo yɛ̀mmɛ̀ɛ cɑɑ̀rɛ̀ mɛdiɛ̀. Mɛm̀mɛ kòo mɔɔ kucɛ okpɑ̀ɑ̀tì kɛ bo kò nkɛ́yɑ̀ Sedisɑdɛmmu do mɛ̀ɛ̀ botí, kɛ bo wɛ̃tɛ kɛ́mɑɑ́ iduotí kɛ́mɑɑ́nɛ̀ dihɛì.

Nɛemii kɔ̃nyɑuti kpɛ́í ndo te kɛ̀ kuduotíi mɑɑ́ kɛ́deè, dɛ̀ do ò yóùnɛ̀mu mɛdiɛ̀, kɛ yɛ̃́ bɛ dootitɔbɛ̀ do bomɛ̀mu kɛ dɔ́ kɛ́pɑɑ mmutɔ̃mmú, kòo ndɑkɛ bɛ kpɛ́í nkɛ yɑ́úkùnko bɛtɔ̃mbɛ̀ kɔ̃̀ntì, kɛ̀ kuduotí kó mumɑrimùu deè yɛwè sipísìnùmmù nɛ̀ yɛ̀dɛ́ɛ̀ miɛkɛ.

Nɛemii do dɔ́ kɛ́tũntɛmu kuduotí kupɑ̀nkù ò mɑɑ́ kù kó dibɑnni, kɛ́bɛnkɛ bɛ̀ dò nkɛ́mpĩ́ mmɛ̀ɛ̀ botí Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ nɛ̀ bɛ̀ɛ̀ pĩ ntɛ miɛkɛ mutɔ̃mmú, nɛ̀ bɛ̀ bo ndɑkɛmɛ̀ tɛom̀pùtɛ̀ yiè kpɛ́í.

Di mpɑ́tíri nɑ́ɑǹtì duɔ́ kɛ dòmmɛ̀

1. Okpɑ̀ɑ̀tì Aditɑkisɛsi pɑ̃mɛ̀ Nɛemii kucɛ kòo bo kò nkɛ́pɑ̀ɑ̀rɛ̀ Sedisɑdɛmmu 1:1-2:10

2. Bɛ̀ wɛ̃̀tɛ kɛ mɑɑ́mɛ̀ Sedisɑdɛmmu kó iduotí 2:11-7:72

3. Ɛsitɑdɑsi kɑ̀ɑmmɛ̀ Kuyie nkuɔ́ pɑ́tíri kɛ̀ Sifubɛ bɑntɛ́ bɛ̀ yetɛ́nɛ̀mɛ̀ Kuyie 8-10

4. Nɛemii do pĩ mmùù tɔ̃mmú tɛmù 11-13

1

Bɛ̀ nɑ̀kɛ́mɛ̀ Nɛemii Sedisɑdɛmmu kpɛti dòmmɛ̀

1 Okpɑ̀ɑ̀tì Aditɑkisɛsi kpɑ̀tì benni sipísìdɛ́ kpɛri miɛkɛ nkɛ, otɑ̃̀nkù bɛ̀ tu wè Kiside* o miɛkɛ, kɛ sɔ̃́ mmí Akɑdiɑ birɛ Nɛemii kɛ̀ m bo dihɛidiɛ̀ Susi miɛkɛ. 2 Kɛ̀ n tebitɛ Anɑnni ítɛ́ní Sedisɑdɛmmu Sudɑɑ tenkɛ̀ kɛ́kɔtɛní kɛ nɛínɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ mɑbɛ̀, kɛ̀ m bɛ̀ bekɛ sifubɛ bɛ̀ɛ̀ do tú tidɑɑtì kɛ kònko bɛ kpɛti dòmmɛ̀, nɛ̀ Sedisɑdɛmmu kpɛti dòmmɛ̀. 3 Kɛ̀ bɛ̀ n tɛ̃̀ńnɛ́ kɛ dɔ̀: Tidɑɑtì tìì kònko kɛ bo Sudɑɑ tempɛ̃ mmiɛkɛ bɛ̀ bo mɛsémmɛ̀ diɛmɛ̀ miɛkɛ nkɛ nɛ̀ ifɛi diɛyì. Sedisɑdɛmmu kó iduotí pɔ̀ntɛ pɔntɛmu, kɛ̀ yɛcɑ̀kɛ̀ yɛ̀ɛ̀ do kpetí dihɛì kó yɛbòrɛ̀ kɛ̀ yɛ̀ cɔ̀útɛ́.

Nɛemii kuɔ́nnɛ̀mɛ̀ Kuyie nSifubɛ kpɛ́í

4 N kèè dìì mɔ̀nnì dɛ kó tinɑ́ɑǹtì kɛ́nkɑri kɛ kuɔ̀, kɛ dɔ̀ yɛwe pɛ́u kɛ̀ n yɛ̀mmɛ̀ cɑ̀ɑ̀rɛ̀ mɛdiɛ̀ nkɛ̀ m boú dinùù kɛ́nkuɔ̀nnɛ̀ Kuyie nkunku kùù bo kɛĩ́nkɛ̀ kɛ tú: 5 Áú! N Yiɛ̀ nKuyie nfɔ̃́ nwèè bo kɛĩ́nkɛ̀, fɔ̃́ nwèè dɛu kɛ̀ ti dɑ dé, fɔ̃́ nwèè pĩ mmɛtɑummɛ̀ ɑ dɔ̀ɔ̀nɛ̀mɛ̀ ɑ kɔbɛ, kɛ kuɔ̀ mmɛsémmɛ̀ bɛ̀ɛ̀ dɑ dɔ́ kɛ pĩ́ nhɑ tɑnnɔ̀, 6 wɛ̃ɛ̃tɛní m bíɛ́kɛ̀, kéntɛ́ kɛ́keè n dɑ kuɔ̀nnɛ̀ dìì dɑbònnì, n dɑ bɑ́ɑ́mmu kɛyènkɛ̀ nɛ̀ kuyie ɑ kó bɛtɔ̃mbɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ kpɛ́í, ti bɑntɛ́mu mɛyɛi ntínti Isidɑyɛɛribɛ ti dɔ̀ɔ̀ mɛ̀. Mí nnɛ̀ n yɛmbɛ̀ ti cɑ̀ɑ̀rɛ̀mu. 7 Ti dɑ cɑ̀ɑ̀rɛ̀mu mɛdiɛ̀, ti í tũ̀nnɛmɛ̀ ɑ tɑnnɔ̀ nɛ̀ ɑ tié nnɛ̀ ɑ kuɔ́ ɑ duɔ́ ndɛ̀ ɑ kóo tɔ̃ntì Mɔyiisi. 8 Kuyie ndentɛní ɑ do nɑ̀kɛ́ dìì nùù ɑ kóo tɔ̃ntì Mɔyiisi dìì tu: Kɛ̀ ti yetɛ ɑ kpɛti ɑ bo ti cíɛ nkɛ̀ tí tɑ ibotí tɛì miɛkɛ. 9 Kɛ̀ ti mɛ nwɛ̃̀tɛní ɑ borɛ̀ kɛ tũ̀nnɛ ɑ tɑnnɔ̀ kɛ dɔɔri yɛ̀ yɛ̃mmɛ̀, bɑ́ kɛ̀ dɛ̀ sɔ̃́ nti cìɛ́tɛ́ kɛ bo itemmɑ̀nkɛ, ɑ bo wɛ̃tɛ kɛ́ ti tíí ndibòrì ɑ tɑ̃ɑ̃tɛ́ dì kɛ dɔ́ ɑ yètìrì ndɛ̀ yu. 10 Ti Yiɛ̀ nKuyie nti tú ɑ tɔ̃mbɛ̀ mbɛ, ɑ nìtìbɛ̀, fɔ̃́ɔ̃̀ ti dɛɛtɛ́ nɛ̀ ɑ kó tikpetì nɛ̀ ɑ wɛ̃rímú diɛmù. 11 Áú! N Yiɛ̀ nKuyie, kéntɛ́ mí nhɑ kóo tɔ̃ntí, n dɑ bɑ́ɑ́mmɛ̀, ɑ kó bɛtɔ̃mbɛ̀ tɔbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ dɑ dé, bɛ̀ dɑ bɑ́ɑ́mmɛ̀, dɔɔ̀ n dɑ mɔ́ú tì, yóu kòo kpɑ̀ɑ̀tì n kéntɛ́.

Dɛ mɔ̀nnì míì do tú wèè yɑurí okpɑ̀ɑ̀tì mɛnɑɑ̀ nkòò yɔ̃̀.

2

Bɛ̀ pɑ̃mɛ̀ Nɛemii kucɛ kòò bo kò nSedisɑdɛmmu

1 Okpɑ̀ɑ̀tì Aditɑkisɛsi kpɑ̀tì benni sipísìdɛ́ kpɛri miɛkɛ bɑkɛ, otɑ̃̀nkù bɛ̀ tu wè Nisɑ̃ɑ̃* o miɛkɛ, kɛ sɔ̃́ ndɛ̀ tu n kó mɛfíè mmɛ m bo duɔ́mmɛ̀ okpɑ̀ɑ̀tì mɛnɑɑ̀. Kɛ̀ n túótɛ́ mɛnɑɑ̀ kɛ́ mmɛ̀ yɑurí okpɑ̀ɑ̀tì, kɛ̀ n yɛ̀mmɛ̀ cɑ̀ɑ̀rɛ̀, mɛ̀ mu nyí cɑ̀ɑ̀rɛ̀ diyiè mɑrì o ììkɛ̀. 2 Kòo kpɑ̀ɑ̀tì m bekɛ́ kɛ dɔ̀: A yɛ̀mmɛ̀ cɑ̀ɑ̀rɛ̀ nɛ̀ bɑ? A kɔ̃̀ntì bɑɑ nɑɑtimɑɑ̀? Yɑ́ɑ̀ tìmɑtì tiì dɑ kɔɔ́nnɛ̀?

Kɛ̀ n kɔ̃m̀bùɔ̀tìi do mɛdiɛ̀. 3 Kɛ̀ nhò nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Okpɑ̀ɑ̀tì ḿbo sɑ̃́ɑ̃̀! N yɛ̀mmɛ̀ bo yĩ́mɛ kɛ bɑ́ɑ́ cɑɑ̀rɛ̀ dihɛì n yɛmbɛ̀ kũrí dì pɔ̀ntɛ dìì mɔ̀nnì kɛ̀ yɛcɑ̀kɛ̀ yɛ̀ɛ̀ kpetí dihɛì kó iduotí kɛ̀ yɛ̀ cɔ̀útɛ́? 4 Kòo kpɑ̀ɑ̀tì m bekɛ́ kɛ dɔ̀: A yɛ̀mmɛ̀ dòmmɛ̀?

Nɛ̀ n yɛ̀mmɛ̀ miɛkɛ kɛ̀ m bɑ́ntɛ̀ Kuyie nkunku kùù bo kɛĩ́nkɛ̀, 5 kɛ́bɛ́innɛ̀ okpɑ̀ɑ̀tì kɛ dɔ̀: Okpɑ̀ɑ̀tì kɑ̀ɑ bo yie nkɛ́ n dɔɔ̀ diwɛ̀ì, mí nhɑ kóo tɔ̃ntì, m pɑ̃ kucɛ kɛ̀ n kɔtɛ Sudɑɑ tenkɛ̀ n yɛmbɛ̀ kũrí dìì ɛì kɛ́wɛ̃tɛ kɛ́ dì mɑɑ́.

6 Kòo kpɑ̀ɑ̀tì m bekɛ́ kɛ dɔ̀: A dɔ́ kɛ́mɔntɛ kɛ̀ dɛ̀ mmɑmɛ̀? A bo wɛ̃tɛní ɔ̃̀mmɔ̀nnì?

Kɛ sɔ̃́ nhonitipokpɑ̀ɑ̀tì kɑ̀ri koò pɛ̀kɛ́nɛ̀, kɛ̀ nh ò nɑ̀kɛ́ m bo wɛ̃tɛní dìì mɔ̀nnì, kɛ̀ dɛ̀ nhò sɑ̀nnɛ̀, kòò yie nkɛ dɔ̀: Kɔtɛ. 7 Kɛ̀ n yíɛ́ kɛ dɔ̀: Okpɑ̀ɑ̀tì kɑ̀ɑ bo yie nhɑ́ n duɔ́ nyɛpɑ́tɛ yɛ̀ɛ̀ bo nte kɛ̀ kukó nyɑ́ɑ̀ kóo kùmɑ̀ndɑ́ɑ̀bɛ̀ n yóu kɛ̀ m pɛ̃ɛ̃tɛ́ kɛ́tuɔkɛ Sudɑɑ tenkɛ̀, 8 kɛ́ n duɔ́nnɛ̀ dipɑ́tíri tɛrì m bo duɔ́ ndì Asɑfu wèè bɑ̀ɑ fɔ̃́ nhokpɑ̀ɑ̀tì ɑ tie nkòo n duɔ́ nyidɛí kɛ̀ n dɔɔ̀nɛ̀ yɛcɑ̀kɛ̀, yɛ̀ɛ̀ bo kpetínnɛ́ tɛcɛ̃kpetɛ̀ tɛ̀ɛ̀ tɔ̀kɛ́nɛ̀ Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ nɛ̀ dihɛì kó kuduotí nɛ̀ n cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ n yó mbo tɛ̀.

Kòo kpɑ̀ɑ̀tìi yie nkɛ yɛ̀ nni nduɔ́ nkɛ yɛ̃́ Kuyie ndo m bonɛ̀mɛ̀ kɛ̀ n dɔɔri mɛsɑ̀ɑ̀. 9 Mɛm̀mɛ kɛ̀ n tuɔkɛ kukó nyɑ́ɑ̀ kóo kùmɑ̀ndɑ́ɑ̀bɛ̀ borɛ̀ kɛ́ bɛ̀ duɔ́ nyɛpɑ́tɛ. Okpɑ̀ɑ̀tì do duɔ́ nkɛ̀ bɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ iwɛ̃ĩ yɛmbɛ̀ nɛ̀ bɛsɑ̃ndèèbɛ̀ kɛ̀ bɛɛ̀ n cíe. 10 Odoniibɛ botí kou Sɑ̃mbɑdɑɑ nɛ̀ Tobiyɑ wèè do ò pòkoo kɛ bɑkɛ́ Amɔɔ ɛì, kɛ̀ bɛ̀ɛ keè òmɔù kɔ̀tɛnímɛ̀ kɛ bo tũntɛ Isidɑyɛɛribɛ kpɛti, kɛ̀ dɛ̀ɛ bɛ̀ yonkɛ mɛdiɛ̀.

Nɛemii cemmɛ̀ Sedisɑdɛmmu kɛ pɑ̀ɑ̀rɛ̀ iduotí

11 Kɛ̀ n tuɔkɛ Sedisɑdɛmmu kɛ́mmɔkɛ yɛwe yɛ̀tɑ̃ɑ̃ti, 12 bɑ́ m mu nyí nɑ̀kɛ́ òmɔù Kuyie nyɛ̃ n dɔɔ̀ tì Sedisɑdɛmmu, kɛ́ítɛ́ kɛyènkɛ̀ kɛ́dekɛ nsɑ̃mmɑrímú kɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ mɑbɛ̀ n cíe, fɛɔ̃̀fɛ̀ mɑfɛ̀ do í ti nɛínɛ̀ kɛ̀ dɛ̀ í tú n do dekɛ wèè sɑ̃mmɑrímú. 13 Mɛm̀mɛ n yìtɛ́mɛ̀ kɛyènkɛ̀ kɛ́yɛ kubiriku bíɛ́kɛ̀ kó dibòrì kɛ kétɛ́ kɛ́nwetí musĩ̀mmù bintɛ nɛ̀ dibòrì bɛ̀ tu dì tikùtì kó dibòrì, kɛ́nwéitɛ mɛsɑ̀ɑ̀ Sedisɑdɛmmu kó iduotí kɛ́nsɔ̃́ nyì dùùtɛ duutɛ kɛ̀ yɛcɑ̀kɛ̀ cùɔ́. 14 Kɛ̀ n kétɛ́ kɛ́pɛ̃ɛ̃tɛ́ tɛbintɛ kó dibòrì kɛ́nwetí okpɑ̀ɑ̀tì kó kubinku, kɛ̀ n dèkɛ wèè sɑ̃mmɑrímú tɛ̃́nkɛ í mpɛ̀tɛ́ mɛfíè nkɛ bo pɛ̃ɛ̃tɛ́. 15 Kɛ̀ n yóu kɛ́tũnnɛ dikondɑɑ kɛ́bɔ́u, kɛyènkɛ̀ kɛ̀mɑ́ɑ̀ bɑkɛ, kɛ wéitɛ kuduotí mɛsɑ̀ɑ̀ kɛ́kɔtɛ kɛ́tũnnɛ kubiriku kó dibòrì kɛ́konní.

16 Bɛ̀ɛ̀ bɑkɛ́ dihɛì bɛ kóò mɔù do í yɛ̃́ n kɔ̀tɛ kɛ̀ nɛ̀ m pĩ mmù. M mɛ mmu n do í nɑ̀kɛ́ tìmɑtì Sifubɛ nɛ̀ ikuɔ́ nìùbɛ̀ nɛ̀ bɛhɛikɛ̀nkótíbɛ̀ nɛ̀ bɛkótíbɛ̀ sɔmbɛ, òmɔù do í yɛ̃́ n kɔ̀tɛ kɛ̀. 17 Dɛ mɔ̀nnì ndi m bɛ̀ nɑ̀kɛ́mɛ̀ kɛ dɔ̀: Wéntɛ́nɛ̀ ti bo mɛ̀ɛ̀ sémmɛ̀ miɛkɛ, Sedisɑdɛmmu domu kɛ nɑɑ́ ntidobontì, kòo bòrɛ̀ kó yɛcɑ̀kɛ̀ cùɔ́. Kɔtɛnɛ̀ní kɛ̀ ti mɑɑ́ Sedisɑdɛmmu kó iduotí kɛ tɛ̃́nkɛ bɑ́ mbo ifɛi miɛkɛ.

18 Mɛm̀mɛ m bɛ̀ nɑ̀kɛ́mɛ̀ Kuyie ndo m bonɛ̀mɛ̀ kɛ n dɔ̀ɔ̀ mɛsɑ̀ɑ̀, nɛ̀ okpɑ̀ɑ̀tì do m bɛ́innɛ̀ mɛ̀ɛ̀ botí. Kɛ̀ bɛ̀ dɔ̀: Ítɛ́nɛ̀ kɛ̀ tí mɑɑ́ dihɛì!

Kɛ̀ tí ítɛ́nɛ̀ tikɔ̃nyɑuti kɛ bo pĩ́ mmutɔ̃mmú. 19 Mɛm̀mɛ Sɑ̃mbɑdɑɑ Odoniibɛ botí kou nɛ̀ Tobiyɑ wèè do ò pòkoo kɛ bɑkɛ́ Amɔɔ ɛì, nɛ̀ Adɑbubɛ botí kou Kesɛmmu, bɛ̀ ti sènkɛ̀rìmɛ̀ kɛ́ nti dɑú kɛ nɑ́ɑ́ nkɛ tú: Di dɔɔri bɑ dɛndɛ, di dɔ́ kɛ́yetɛ okpɑ̀ɑ̀tì kpɛti ntɑɑ̀?

20 Kɛ̀ m bɛ̀ tɛ̃̀ńnɛ́ kɛ dɔ̀: Kuyie nkunku kùù bo kɛĩ́nkɛ̀ kù yóó ti teennɛ̀mu, tínti ku kó bɛtɔ̃mbɛ̀, ti itimu kɛ bo mɑɑ́ dihɛì. Di í mɔkɛ kɛtenkɛ̀ Sedisɑdɛmmu miɛkɛ, di í mɔkɛ kucɛ, òmɔù í yɛ̃́ di kpɛ́í Sedisɑdɛmmu miɛkɛ.

3

Sifubɛ wɛ̃̀tɛ kɛ mɑɑ́mɛ̀ Sedisɑdɛmmu kó kuduotí

1 Kɛ̀ ikuɔ́ nìùtì diɛwè Ediɑsibu nɛ̀ o tebìí ikuɔ́ nìùbɛ̀ tɔbɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ɛ mɑɑ́ bɛ̀ tu dɛ̀ ipe kó dibòrì, kɛ́ dì kɔutɛ́, kɛ́cónnɛ́ dicɑ̀ù kó idɛí, kɛ́deè kɛ́tũntɛ kuduotí kɛ́ntɔ kɛ́tuɔkɛnɛ̀ ditou bɛ̀ tu dì tɛkɔ̀ùtɛ̀. Kɛ̀ bɛ̀ɛ sɔɔtɛ́ kɛ́tuɔkɛnɛ̀ ditou tɛrì bɛ̀ tu di Anɑnɛɛdi, kɛ́deè kɛ́ kù kɔutɛ́. 2 Bɛ kó difɔ̃nkúò kɛ̀ Sedikoo kɔbɛɛ sɔɔtɛ́, bɛ kó difɔ̃nkúò kɛ̀ Immuri birɛ Sɑkuu sɔɔtɛ́. 3 Bɛ kó difɔ̃nkúò kɛ̀ Asennɑɑ bíi mɑɑ́ bɛ̀ tu dɛ̀ siyĩĩ kó dibòrì kɛ́cónnɛ́ ticɑ́dɔɔti kɛ́ɑ̃nnɛ́ yɛcɑ̀kɛ̀ kó idɛí nɛ̀ dɛ kó yɛkpetínyɛ̀. 4 Bɛ kó difɔ̃nkúò kɛ̀ Akikoti birɛ Udiyɑ birɛ Mɛdemɔtii sɔɔtɛ́. O kó difɔ̃nkúò kɛ̀ Mɛsesɑbɛɛri birɛ Bedekiɑ birɛ Mɛsudɑmmuu sɔɔtɛ́. O kó difɔ̃nkúò kɛ̀ Bɑɑnɑ birɛ Sɑkɔbuu sɔɔtɛ́. 5 Bɛmbɛ kó difɔ̃nkúò kɛ̀ Tekoɑɑ ɛì kɔbɛɛ sɔɔtɛ́. Kɛ̀ bɛ kó bɛkótíbɛ̀ í ntũ̀nnɛ bɛ̀ɛ̀ bɛ̀ ni mutɔ̃mmú bɛ̀ bɛ̀ nɑ̀ɑ́ ntì, kɛ́yetɛ mutɔ̃mmú.

6 Bɛ kó difɔ̃nkúò kɛ̀ Pɑseyɑɑ birɛ Yoyɑdɑ nɛ̀ Besodiɑ birɛ Mɛsudɑmmu kɛ̀ bɛ̀ɛ sɔɔtɛ́ kɛ́dɔɔ̀ dicɑ̀ù ketirì, kɛ́deè kɛ́cónnɛ́ dicɑ̀ù kó idɛí nɛ̀ dɛ kó ipɑ̀ɑ̀ti nɛ̀ yɛkpetínyɛ̀. 7 Bɛ kó difɔ̃nkúò kɛ̀ Kɑbɑɔ̃ɔ̃ ɛì kou Mɛdɑtiɑ nɛ̀ Mɛdonniibɛ botí kou Yɑdonni kɛ̀ bɛ̀ɛ sɔɔtɛ́ nɛ̀ Kɑbɑɔ̃ɔ̃ ɛì kɔbɛ nɛ̀ Misepɑɑ ɛì kɔbɛ. Kukó nyɑ́ɑ̀ diyiè tɑɑ̀ kɛ̀ɛ̀ bíɛ́kɛ̀ kóo kùmɑ̀ndɑ́ɑ̀ kɔbɛ do mbɛ. 8 Bɛ kó difɔ̃nkúò kɛ̀ Adɑyɑ birɛ Osiyɛɛri wèè do tú mɛsɔɔ nkóo mɑ́ɑ́tì kòò sɔɔtɛ́. O kó difɔ̃kúò kɛ́feí Anɑnniyɑ wèè do tú tihúúntì kóo dɔɔ̀rìwè. Bɛ̀ do dèè bɛ tɔ̃mmú Sedisɑdɛmmu duotí pɛ̃kɛ̀ dìì bòrì ndi. 9 Bɛ kó difɔ̃nkúò kɛ̀ Uuri birɛ Edefɑyɑɑ sɔɔtɛ́, weè do bɑkɛ́ Sedisɑdɛmmu ɛì kó dikéè. 10 Kɛ̀ wenwee feí Adumɑfu birɛ Yedɑyɑɑ, kòo sɔɔtɛ́ kɛ́nwetí o cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ ììkɛ̀, kɛ́feí Asɑbunniyɑ birɛ Atuusi. 11 Bɛmbɛ kó difɔ̃nkúò Adimmu birɛ Mɑdikiɑ nɛ̀ Pɑsɑti-Mɔɑbu birɛ Asubu kɛ̀ bɛ̀ɛ sɔɔtɛ́ kɛ́tuɔkɛnɛ̀ yɛpɛ̃́ɛ̃̀pũnnɛ́tuo kó mɛkentímɛ̀. 12 Kɛ̀ bɛ̀ɛ deè kɛ́feí Adoɛsi birɛ Sɑdummu wèè do bɑkɛ́ Sedisɑdɛmmu kó dihɛì kó dikéè tɛrì wenwe nɛ̀ o nitipobí. 13 Anunni nɛ̀ Sɑndoɑɑ ɛì kɔbɛ kɛ̀ bɛmbɛ mɛ ntó sɔɔtɛ́ kubiriku kó dibòrì bíɛ́kɛ̀ bɛɛ̀ do kù mɑɑ́ kɛ́cónnɛ́ yɛcɑ̀kɛ̀ kó idɛí nɛ̀ dɛ kó ipɑ̀ɑ̀ti nɛ̀ yɛkpetínyɛ̀, kɛ́nsɔkɛ́ kɛ́tuɔkɛnɛ̀ bɛ̀ tu dɛ̀ tikùtì kó dibòrì. 14 Bɛ̀ dɛ nkɑ̃̀ɑ̃́ nkɛ̀ Edekɑbu birɛ Mɑdikiɑ sɔɔtɛ́, weè do bɑkɛ́ Bɛti-Kedɛmmu kó dihɛì, weè do kù mɑɑ́ kɛ́cónnɛ́ yɛcɑ̀kɛ̀ kó idɛí ipɑ̀ɑ̀ti nɛ̀ yɛkpetínyɛ̀.

15 Bɛ kó difɔ̃nkúò kɛ̀ Kɔdi-Osee birɛ Sɑdummu wèè do bɑkɛ́ Misipɑɑ kó dihɛì, kòo sɔɔtɛ́ kɛ́mɑɑ́ dibòrì bɛ̀ tu dì tɛbintɛ kó dibòrì kɛ̀ dì pĩ̀ĩ́ nkɛ́cónnɛ́ yɛcɑ̀kɛ̀ kó idɛí nɛ̀ ipɑ̀ɑ̀ti nɛ̀ yɛkpetínyɛ̀, kɛ́mɑɑ́nɛ̀ Sidoee kó kubiriku okpɑ̀ɑ̀tì kó mupérímù tɑkɛ́ kɛ́ntɔ kɛ́túɔkɛnɛ̀ yɛdɛtìsɑ̀kɛ̀ yɛ̀ɛ̀ kɔ̀rìnɛ̀ Dɑfiti ɛì. 16 Ò dɛ ndɔú nkɛ̀ Asibuku birɛ Nɛemiɑɑ túótɛ́, weè do bɑkɛ́ Bɛti-Tisuu ɛì dikéè kɛ́ntɔ kɛ́tuɔkɛnɛ̀ Dɑfiti kó kufɔ̃ti borɛ̀, kɛ́ntɔ kɛ́tuɔkɛnɛ̀ kubinku bɛ̀ do keú kù kɛ́pɛ̃ɛ̃tɛ́ kɛ́tuɔkɛnɛ̀ bɛ̀ɛ̀ bɑ̀ɑ okpɑ̀ɑ̀tì bɛ kó tɛcĩ́ɛ̃̀tɛ̀. 17 Bɛ kó difɔ̃nkúò kɛ̀ Defiibɛ wuɔ nkou Bɑni birɛ Deummu nɛ̀ o kɔbɛ kɛ̀ bɛ̀ɛ sɔɔtɛ́ kɛ́dɔú, kɛ̀ Asɑbiɑ wèè do bɑkɛ́ Keidɑɑ kó dihɛì dikéè kòo sɔɔtɛ́ o ɛì kó mɛfíè. 18 Kɛ̀ wenwee dɔú, nkɛ̀ Enɑdɑdi birɛ Binnuii tebitɛɛ sɔɔtɛ́. Weè do bɑkɛ́ Keidɑɑ kó dihɛì tɛrì dikéè. 19 Kɛ̀ wenwee feí Yesuɑɑ birɛ Asɛɛ wèè do bɑkɛ́ Misipɑɑ, kòo sɔɔtɛ́ kɛ́nwetí ditennì bɛ̀ dɔ̀ɔ̀ri dɛ̀ tikpɑ̀rìnɛntì, kɛ́ntɔ kɛ́tuɔkɛnɛ̀ iduotí mɑɑ́ dɛ̀. 20 O kó difɔ̃nkúò kɛ̀ Sɑbuyii Bɑduki birɛɛ sɔɔtɛ́ nɛ̀ tikɔ̃nyɑuti kɛ́túótɛ́ iduotí mɑ̀ɑ́ dɛ̀ kɛ́ntɔ kɛ́tuɔkɛnɛ̀ ikuɔ́ nìùtì diɛwè Ediɑsibu cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ bòrìnùù. 21 Bɛ kó difɔ̃nkúò kɛ́feí Akikoti birɛ Udiyɑ kó dɛbirɛ Mɛdemɔti, kòo túótɛ́ Ediɑsibu cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ bòrìnùù kɛ́ntɔ kɛ́tuɔkɛnɛ̀ tɛ mɑ̀nku.

22 O kó difɔ̃nkúò kɛ̀ ikuɔ́ nìùbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ yɛ̀nní yɛhɛkɛ̀ yɛ̀ɛ̀ tɔ̀kɛ́nɛ̀ Sedisɑdɛmmu kɛ̀ bɛ̀ɛ sɔɔtɛ́. 23 Kɛ̀ bɛmbɛɛ dɔú nkɛ̀ Bɛnsɑmɛɛ nɛ̀ Asubu kɛ̀ bɛ̀ɛ sɔɔtɛ́ bɛ cɛ̃́ĩ ììkɛ̀. Bɛ kó difɔ̃nkúò kɛ̀ Anɑnniyɑ birɛ Mɑseyɑ kó dɛbirɛ Asɑdiɑ sɔɔtɛ́ o cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ ììkɛ̀. 24 Kɛ̀ bɛmbɛɛ feí Enɑdɑdi birɛ Binnuii, kòo túótɛ́ Asɑdiɑ cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ píkù tɛkù kɛ́ntɔ kɛ́tuɔkɛnɛ̀ iduotí mɑ̀ɑ́ dɛ̀ nɛ̀ i kentímɛ̀. 25 Kɛ̀ bɛmbɛɛ feí Usɑii birɛ Pɑdɑdi, kòo túótɛ́ kuduotí kentímɛ̀ kɛ́tuɔkɛ okpɑ̀ɑ̀tì cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kó ditou diɛrì dìì benkɛ́ kɛ tɔ́kɛ́nɛ̀ dikpetíntou kó ditowɑɑ̀. Kɛ̀ wenwee feí mPɑdosi birɛ Pedɑyɑɑ 26 nɛ̀ bɛ̀ɛ̀ teénnɛ̀ Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ tɔ̃mbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ ɑ̃ Ofɛri ɛì, kɛ̀ bɛ̀ɛ túótɛ́ dibòrì bɛ̀ tu dì mɛniɛ nkó dibòrì dìì bo diyiè yìɛ̀ní kɛ̀ɛ̀ bíɛ́kɛ̀ kɛ́ntɔ kɛ́tuɔkɛnɛ̀ ditou dìì benkɛ́. 27 Kɛ̀ Tekoɑɑ ɛì kɔbɛɛ sɔɔtɛ́ ditou diɛrì dìì benkɛ́ di ììkɛ̀, kɛ́ntɔ kɛ́tuɔkɛnɛ̀ Ofɛri duotí.

28 Kɛ̀ ikuɔ́ nìùbɛ̀ɛ sɔɔtɛ́ sisɛ̃ĩ́ kó dibòrì kó mɛfíè, bɑ́ wè kòo nwetí o cĩ́ɛ̃̀tɛ̀. 29 Bɛ kó difɔ̃nkúò kɛ̀ Imɛɛ birɛ Sɑdɔki mɛ ntó sɔɔtɛ́ kɛ́nwetí o cĩ́ɛ̃̀tɛ̀, kɛ́feí nSekɑnniyɑ birɛ Semmɑyɑ wèè do tú diyiè yìɛ̀ní kɛ̀ɛ̀ bíɛ́kɛ̀ kó dibòrì kóo bɑ̀rì, kòò tó sɔɔtɛ́. 30 Kɛ̀ wenwee deè kɛ́feí Sedemiɑ birɛ Anɑnniyɑ nɛ̀ Tisɑdɑfu birɛ dɛ̀ɛ̀ do tú dɛkuɔ́nnɛ̀ nɛ̀ Anunni, kɛ̀ Bedekiɑ birɛ Mɛsudɑmmuu sɔɔtɛ́ kɛ́nwetí o cĩ́ɛ̃̀tɛ̀. 31 Kɛ̀ wenwee deè kɛ́feí Mɑdikiɑ, wèè do mɑ́ɑ́tí mɛsɔɔ nkó tinɛntì, kòo túótɛ́ bɛ̀ɛ̀ teé mbɛ̀ɛ̀ pĩ nKuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ miɛkɛ mutɔ̃mmú nɛ̀ bɛpotɑmbɛ̀ bɛ cɛ̃́ĩ kó mɛfíè mmɛ̀ɛ̀ wetí dibòrì bɛ̀ tu dì Mifikɑdi, kɛ́ntɔ kɛ́tuɔkɛnɛ̀ ditou diɛrì dìì bo mɛkentímɛ̀. 32 Bɛ̀ɛ̀ tu tisɔɔnɛntì kó bɛmɑ́ɑ́bɛ̀ nɛ̀ bɛpotɑmbɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ɛ túótɛ́ dikéè sɔnni kɛ́ntɔ kɛ́tuɔkɛnɛ̀ bɛ̀ tu dɛ̀ ipe kó dibòrì.

Sɑ̃mbɑdɑɑ nɛ̀ Tobiyɑ bɛ̀ dɔ́mɛ̀ kɛ́pɑɑ nkuduotí kó mumɑrimù

33 Mɛm̀mɛ Sɑ̃mbɑdɑɑ kèèmɛ̀ ti mɑɑ̀mɛ̀ kuduotí kòo miɛkɛɛ pɛikɛ kɛ́cɔ́útɛ́ mɛdiɛ̀ kòò ti senkɛ̀rì tínti Sifubɛ, 34 kɛ́nnɑ́ɑ́ nho kɔbɛ nɛ̀ Sɑmmɑrii kó bɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ kɛ tú: Dɛ kó bɛsĩ́ntɛ́nìtìbɛ̀ dɔ̀ɔ̀ri bɑ? Ti yóu kɛ̀ bɛ̀ nsɔkɛ́ kɛ pĩ́ ndɛ kó mutɔ̃mmú kɛ́ mù dèèɑ̀? Diyiè dìmɑ́ɑ̀ kó mutɔ̃mmú dɔkɛ. Yɛtɑ̃́rɛ̀ yɛ̀ɛ̀ diɛ nkɛ cɔ̀útɛ́, bɛ̀ bo nɑ kɛ́wɛ̃tɛ kɛ́yíi ndɛ kó tidobontì kɛ́fíé nKuyie nyiwũɔ̃ɑ̀?

35 Dɛ̀ do sɔ̃́ nTobiyɑ Amɔniibɛ botí kou weè bo Sɑ̃mbɑdɑɑ borɛ̀, kɛ́bɛ́i nkɛ dɔ̀: Yóunɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ɛ mɑɑ́! Kɛ̀ tɛkpɑmɔtɛ̀ dèkɛ dɛ kó kuduotí kùù mɑɑ́nɛ̀ yɛtɑ̃́rɛ̀ kù dotimu.

36 Dɛ mɔ̀nnì kɛ̀ m bɑ́ntɛ̀ Kuyie nkɛ dɔ̀: Ti Yiɛ̀ nKuyie nwéntɛ́ bɛ̀ ti sènkɛ̀rìmɛ̀, yóu kɛ̀ yɛsɑ̃́ɑ̃̀mbɛ̀ bɛ̀ ti sɑ̃́ɑ̃́ nyɛ̀ɛ do bɛ yɔ ĩ́nkɛ̀, yóu kɛ̀ bɛ̀ɛ bɛ̀ pĩ̀ḿmú kɛ́kònnɛ̀ dihɛì tɛrì kɛ̀ bɛ̀ɛ nɑɑ́ ntidɑɑtì kɛ́di ifɛi. 37 Bɑ́ɑ́ bɛ̀ cĩ̀ɛ̃́, bɑ́ɑ́ ũtɛ́ bɛ yɛi, bɛ̀ ti cɑ̀ɑ̀rɛ̀mu tínti bɛ̀ɛ̀ mɑɑ̀ kuduotí.

38 Mɛm̀mɛ kɛ̀ ti mɑɑ́ kuduotí kɛ́ kù tũ̀ntɛ kɛ́fitɛ́ kɛ̀ mɛokùmɛ̀ mɛɛ̀ mɑ́ɑ̀ nkpɑɑ́ kṹmmú. Bɛnìtìbɛ̀ do pĩ́ mmutɔ̃mmú nɛ̀ bɛ yɛ̀mmɛ̀ mɛmɔu ndi.

4

1 Sɑ̃mbɑdɑɑ nɛ̀ Tobiyɑ nɛ̀ Adɑbubɛ nɛ̀ Amɔniibɛ nɛ̀ Asidodiibɛ bɛ̀ kèè dìì mɔ̀nnì ti mɑɑ́mɛ̀ kuduotí kɛ ĩ̀ĩ́tí yɛfɔ̃̀tɛ̀ kɛ fitɛ́, kɛ̀ bɛ miɛkɛɛ pɛikɛ mɛdiɛ̀. 2 Kɛ̀ bɛ̀ɛ wɛ̃nnɛ́ bɛmɔu kɛ bo kɔtɛní kɛ́do Sedisɑdɛmmu kóò cɑ̀kɛ. 3 Kɛ̀ tí kuɔ́nnɛ̀ Kuyie nkɛ́wɑɑ́ mbɛ̀ɛ̀ bo mbɑɑ dihɛì kuyie nnɛ̀ kɛyènkɛ̀, kɛ̀ bɛ̀ bɑ́ɑ́ tɑnní. 4 Kɛ̀ Sudɑɑ kɔbɛ nɑ́ɑ́ nkɛ tú:

Bɛtɔ̃mbɛ̀ ɔ̀umu!

Dɛ̀ɛ̀ pùɔ nkɛ̀ dɛ̀ dɛu,

ti bɑ́ɑ́ nɑ kɛ́mɑɑ́ kuduotí kɛ́deè.

5 Kɛ̀ ti dootitɔbɛ̀ biɛ nɑ́ɑ́ nkɛ tú: Bɛ̀ í yó ndɑkɛ ti kpɛ́í nkɛ̀, tí bɛ̀ do kɛ́ bɛ̀ kùɔ kɛ̀ mutɔ̃mmúu pɑɑ̀.

Nɛemii duɔ́mmɛ̀ bɛtɔ̃mbɛ̀ tikpɑ̀rìnɛntì

6 Sifubɛ bɛ̀ɛ̀ bo ti dootitɔbɛ̀ ɛkɛ̀ fitímɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ nkɔrìní kucɛ mɛ̀pɛ́u kɛ ti nɑ́ɑ́ nkɛ tú: Bɛ̀ kèrínímu tipíìtì timɔu kɛ bo ti do. 7 Mɛm̀mɛ kɛ̀ nh oo nhoo mbɛnìtìbɛ̀ kuduotí fɔ̃nkúò yɛfɔ̃̀tɛ̀ miɛkɛ kɛ́ bɛ̀ tũ̀nnɛ bɛ nɑɑ̀mùntì dò ndòmmɛ̀, kɛ̀ bɛ̀ ntɔ bɛ se nɛ̀ bɛ kpɑ̃ɑ̃̀ nnɛ̀ bɛ tɑ̃nnɛ̀. 8 Kɛ̀ n yɑ̀ kufɔ̃wɑɑ́ mbɛ̀ bomɛ̀ kɛ́ítɛ́ kɛ́pĩɛ̃kɛ́ kɛ́nɑ́kɛ́ dihɛì kó bɛkótíbɛ̀ nɛ̀ bɛbeémbɛ̀ nɛ̀ bɛsɔmbɛ kɛ dɔ̀: Di bɑ́ mbɛ̀ yĩ̀ɛ̃̀kù, dentɛnɛ̀ní Kuyie ndi tũ nkù kpeńnìmɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ kù dé, kpɑnnɛ̀ di tebìí kpɛ́í nnɛ̀ di bí kpɛ́í, initidɑɑì nɛ̀ initipòì nɛ̀ di pobɛ̀ nɛ̀ di cɛ̃́ĩ.

9 Mɛm̀mɛ kɛ̀ ti dootitɔbɛ̀ɛ keè ti kèèmɛ̀ bɛ kpɛ́í, kɛ́bɑntɛ́ Kuyie ncɑ̀kɛmɛ̀ bɛ dɔ́ kɛ́dɔɔ̀ tì. Dɛ mɔ̀nnì kɛ̀ tí wɛ̃tɛ kuduotí borɛ̀ bɑ́ wè kòo sɔɔtɛ́ o tɔ̃mmú. 10 Kɛ̀ tí túótɛ́ dɛ kó diyiè nɛ̀ yɛwe yɛ̀ɛ̀ kpɑɑní, kɛ̀ bɛtɔ̃mbɛ̀ dikéè diì nní mpĩ́ mmutɔ̃mmú, kɛ̀ dikéè tɛrì tɔ yɛkpɑ̃ɑ̃̀ nnɛ̀ tidɔpììtì nɛ̀ dɛtɑ̃nnɛ̀ kɛ dɑ́ɑ́tí yɛmɑ́tìyɑɑ̀bòrɛ̀, kɛ̀ bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ còḿmú Sudɑɑ kɔbɛ fɔ̃nkúò. 11 Kɛ̀ bɛmɑribɛ̀ mmɑɑ̀, bɛ̀ɛ̀ bɛ̀ duɔ̀ ntitɑ̃́tì kɛ̀ bɛ̀ mpĩ́nnɛ̀ mutɔ̃mmú sinɔu sìmɑsì mɑsì kɛ̀ sitɛsì tɔ tikpɑ̀rìnɛntì. 12 Kɛ̀ bɛmɑribɛ̀ mmɑɑ̀ kɛ yi yɛse, kɛ̀ ditɑ̃tɛheù yiɛ̀ ncòḿmú m píkù. 13 Kɛ̀ n nɑ́kɛ́ bɛkótíbɛ̀ nɛ̀ bɛbeémbɛ̀ nɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ sɔmbɛ kɛ dɔ̀: Mutɔ̃mmú dɛumu kuduotí í sénní kɛ̀ ti dò nti bíɛ́kɛ̀ ti bíɛ́kɛ̀ òmɔù í tɔ̀kɛ́nɛ̀ otɔù. 14 Kɛ̀ di bo kùù píkù kɛ kèè ditɑ̃tɛheù kuɔ́mmɛ̀, dí tíí nkɛ́kɔtɛní ti borɛ̀, Kuyie nti tũ nkù yóó kpɑ̀mmu ti kpɛ́í.

15 Mɛm̀mɛ kɛ̀ ti níí mpĩ́ mmutɔ̃mmú kukṹnwentóo nɛ̀ kɛyènkɛ̀, ti miɛkɛ kɛ̀ dikéè níí ntɔ yɛkpɑ̃ɑ̃̀. 16 Kɛ̀ n nɑ́kɛ́ bɛ̀ɛ̀ ni mutɔ̃mmú kɛ dɔ̀: Bɑ́ wè nɛ̀ o kó ditĩ̀nnì bɛ̀ níí nyié nSedisɑdɛmmu miɛkɛ kɛ níí nti bɑɑ kɛyènkɛ̀, kɛ̀ dɛ̀ wentɛ́ bɛ̀ mpĩ́ mmutɔ̃mmú. 17 Mí nnɛ̀ n tebìí nɛ̀ n kó bɛtɔ̃mbɛ̀ nɛ̀ ti bɑ̀rìbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ ti nɛínɛ̀, òmɔù í ndɛì o yɑ̀ɑ̀tì, bɑ́ wè kòò mpikú kukpɑ̀rìnɛnkù o nɔ̀ùtɛ̀ youtɛ.

5

Nɛemii yetɛmɛ̀ Sifubɛ bo wɛ̃tɛ kɛ́nfɛ̃́ũnkomɛ̀ bɛ tebìí

1 Diyiè mɑrì kɛ̀ Sifubɛ mɑbɛ̀, bɛnitidɑɑbɛ̀ nɛ̀ bɛnitipòbɛ̀ɛ ítɛ́ kɛ́nsɛ́í mbɛ tebìí mɛdiɛ̀. 2 Kɛ bɛ̀ nɑ̀ɑ́ nkɛ tú: Tínti nɛ̀ ti bí ti sũmu initidɑɑì nɛ̀ initipòì dí ti duɔ́ ntidiitì kɛ̀ tí nyo nkɛ fòùnɛ̀. 3 Kɛ̀ bɛtɔbɛ̀ tu: Dikònnì ɔ̃ɔ̃ tɑnní kɛ̀ ti duɔ́ ndɛpɑɑ ndɛ nɛ̀ ti kó titebiiti nɛ̀ ti cɛ̃́ĩ kɛ̀ bɛ̀ bo ti duɔ́ ntidiitì. 4 Kɛ̀ bɛtɔbɛ̀ tu ti ɔ̃ ndò nkɛ́yietí okpɑ̀ɑ̀tì dɑ̀mpóò kɛ́pentɛmu kɛ́ bɛ̀ yietí ti pɑɑ nnɛ̀ fínyĩ̀ kó dɛtie. 5 Ti mɛ ntu mɛyĩ̀ĩ̀ mmɛ̀mɑ́ɑ̀ kɔbɛ mbɛ, bɛ bí í pɛ̃ɛ̃tɛ́ ti kpɛyi, nɛ̀ mɛmmɛ kɛ̀ ti dò nkɛ́duɔ́ nti bí initidɑɑì nɛ̀ initipòì kɛ̀ ìi nɑɑ́ mbɛ kó tidɑɑtì. Ti bí initipòì mɑì nɑɑ́mmu bɛ kó tidɑɑtì kɛ́pĩ́ mbɛ tɔ̃mmú. Ti í mɔkɛ ti bo yĩ́mɛ̀, ti pɑɑ nnɛ̀ fínyĩ̀ kó dɛtie, bɛtɔbɛ̀ bɛɛ̀ dɛ̀ tiekɛ.

6 N kèè dìì mɔ̀nnì dɛ kó tinɑ́ɑǹtì kɛ̀ dɛ̀ n yonkɛ mɛdiɛ̀. 7 Kɛ̀ mɛyɛ̀mmɛ̀ mɑmɛ̀ n tɑnní kɛ́ndò n kpɑnnɛ̀ dihɛì kó bɛkótíbɛ̀ nɛ̀ bɛbeémbɛ̀, kɛ́ bɛ̀ nɑ̀kɛ́ kɛ tú dɛ̀ dòmmɛ kɛ̀ di diinko di tebìí mɛsémmɛ̀. Mɛm̀mɛ n yumɛ̀ mɛtíímmɛ̀ diɛmɛ̀, 8 kɛ́ bɛ̀ bekɛ kɛ dɔ̀: Ti wɛ̃tɛ kɛ do nti tebìí bɛ̀ do fìítí sì bɛtɔbɛ̀ ciɛ, kɛ̀ sì tu tidɑɑtì, kɛ̀ di nɛ́ wɛ̃tɛ kɛ́ sì fiiti di miɛkɑɑ̀?

Kɛ̀ bɛ̀ ndò nkɑ́rɛ́, òmɔù í mpɛ̀tɛ́ kɛ́bɛ́i. 9 Kɛ̀ m bɛ̀ nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Di dɔɔri dɛ̀ í wenni, di dò nkɛ́ndému Kuyie nkɛ̀ dɛ̀ɛ yie nkɛ̀ ti bɑ́ɑ́ ɑ̃nnɛ́ timɑ́ɑ̀ ifɛi ibotí tɛì ììkɛ̀, ìì tu ti dootitɔbɛ̀. 10 Mí m mɔ́mmuɔ nnɛ̀ n tebìí nɛ̀ n kó bɛtũ̀mbɛ̀ ti múnkɛ do pèntɛmu bɛnìtìbɛ̀ idíítí nɛ̀ tidiitì, ti dɛ̀ mbɛ̀ pɑ̃, ti bɑ́ɑ́ bɛ̀ bekɛ dɛ kó yɛbɑ̀ɑ̀. 11 Di do cuɔ́ bɛ̀ɛ̀ kó dɛpɑɑ mbɛ̀ di bɑnnɛ̀ mɛ̀ɛ̀ kpɛ́í, dí dɛ̀ mbɛ̀ tɛ̃̀ńnɛ́ yíe nyíe. Bɛ pɑɑ nnɛ̀ bɛ fínyĩ̀ kó dɛtie nnɛ̀ odìfíè kpɛrɛ nɛ̀ bɛ cɛ̃́ĩ nɛ̀ bɛ diitì nɛ̀ mɛnɑɑ̀bɛ́mmɛ̀ nɛ̀ mɛkùɔ̀ di do bɛ̀ pèntɛ dɛ̀ nɛ̀ di do dɔ́ kɛ́ cɔ̃ntɛ dɛ̀. 12 Kɛ̀ bɛ̀ɛ yie mbɛmɔu kɛ dɔ̀: Ti yóó dɔɔ̀mu ɑ ti nɑ̀kɛ́ tì, ti bo bɛ̀ tɛ̃̀ńnɛ́ ti do cuɔ́ dɛ̀ bɑ́ ti tɛ̃́nkɛ bɑ́ɑ́ bɛ̀ bekɛ dɛ̀mɑrɛ̀.

Mɛm̀mɛ kɛ̀ n tíí nyikuɔ́ nìùbɛ̀ kɛ́duɔ́ nkɛ̀ bɛ̀ɛ pɑrìkɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ ììkɛ̀ kɛ dɔ̀ bɛ̀ bo dɔɔ̀ bɛ̀ bɛ́i ntì. 13 Dɛ kó difɔ̃nkúò kɛ̀ n kpɑ̃́ɑ̃́tɛ́ n yɑɑ̀yɔ̀rì kɛ́bɛ́i nkɛ dɔ̀: Kɛ̀ wèè í dɔ̀ɔ̀ ò bɛ́i ntì Kuyie nyóó ò kpɑ̃̀ɑ̃́tɛ́ mɛɛ̀ botí kóò dènnɛ o cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kòo pɑɑ̀ o kpɛrɛ dɛmɔu kɛ tɛ̃́nkɛ bɑ́ mmɔkɛ dɛ̀mɑrɛ̀. Ditĩ̀nnì dimɔu kɛ̀ di dɔ̀: Dɛ̀ mmɛ ndò.

Kɛ̀ bɛ̀ɛ sɑ̃ntɛ Kuyie nkɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ɛ dɔɔ̀ bɛ̀ bɛ́i ntì.

14 Nɛ̀ n nɑɑ́mmɛ̀ Sifubɛ kóo kùmɑ̀ndɑ́ɑ̀ Sudɑɑ tenkɛ̀ okpɑ̀ɑ̀tì Aditɑkisɛsi kpɑ̀tì benni sipísìdɛ́ kpɛri miɛkɛ kɛ́ntɔ kɛ́tuɔkɛnní yɛbie nsipísìtɑ̃ɑ̃ti dɛ̀ mɔ̀kɛ yíe nyɛbie ntɛpíítɛ̀ nɛ̀ yɛ̀dɛ́ɛ̀ mí nnɛ̀ n kɔbɛ ti í bekɛ bɛ̀ dò nkɛ́yietí dɛ̀ kùmɑ̀ndɑ́ɑ̀. 15 Bɛ̀ɛ̀ n niitɛ́nɛ̀ kɛ nɑɑ́ nkùmɑ̀ndɑ́ɑ̀bɛ̀ bɛ do fɛ̃́ũnkomu bɛnìtìbɛ̀ kɛ békú idíítí nɛ̀ mɛnɑɑ̀ nkɛ cɔú dɑ̀mpóò mɛdítíbii nsipísìnɑ̀ɑ̀ sìnɑ̀ɑ̀ bɑ́ dìì yiè, kɛ̀ kùmɑ̀ndɑ́ɑ̀ kó bɛtũ̀mbɛ̀ múnkɛ nfɛ̃́ũnko bɛnìtìbɛ̀. Mí mmɛ nyí dɔ̀ɔ̀ dɛndɛ kó dimɑ̀ɑ̀ n dé mɛ̀ɛ̀ kpɛ́í nKuyie. 16 M pètìnkɛ do pĩ́mmu m mɔ́mmuɔ mmutɔ̃mmú kɛ mɑɑ̀ kuduotí, n kɔbɛ bɛmɔu bɛ̀ɛ̀ m bonɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ múnkɛ pĩ́ mmutɔ̃mmú. N yí dontɛ́ òmɔù kó kupɑku kudonku sɑ́m̀pɔ́kù n tú mɛ̀ɛ̀ kpɛ́í kùmɑ̀ndɑ́ɑ̀. 17 Sifubɛ kó bɛkótíbɛ̀ nɛ̀ bɛbeémbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ do yo n kó mudiì bɛ̀ do bo tɛkɔ̀ùtɛ̀ nɛ̀ sipísìnùmmù (150) ndi kɛ nɛ́ mbúútí bɛ̀ɛ̀ do iitiní ibotí tɛì ìì ti tɔ́kɛ́nɛ̀ i miɛkɛ kɛ kɔrìní. 18 Bɑ́ dìì yiè n do ɔ̃ɔ̃ dontɛ́nɛ̀ n kó idíítí nyi fɛnɑ̀ɑ̀fɛ̀ nɛ̀ yɛpedɑkɛ̀ mɛkùɔ̀ nkpɛyɛ yɛkuɔ̀ kɛ nɛ́ yíɛ́nɛ̀ sikoó. Yɛwe tɛpíítɛ̀ mɛnɑɑ̀ nyɛnɑɑdɔ́ yɛnɑɑdɔ́. Bɑ́ nɛ̀ mɛmmɛ n yí bɛ̀ bekɛ kɛ tú bɛ̀ nni nyietì bɛ dò nkɛ́ n yietì dɛ̀ kùmɑ̀ndɑ́ɑ̀ kɛ yɛ̃́ kuduotí kó mumɑrimù do túmɛ̀ mutɔ̃mmú cɛ̃́ɛ̃́mù mmu dihɛì yɛmbɛ̀ kpɛ́í.

19 Áú Kuyie! M pĩ mmùù tɔ̃mmú bɛnìtìbɛ̀ biɛ nkpɛ́í mmù dɛumu, ɑ bɑ́ɑ́ yɛ̃̀ n kpɛ́í.

6

Bɛ̀ mɑɑ́mɛ̀ kuduotí kɛ́deè

1 Bɛ̀ nɑ̀kɛ́ dìì mɔ̀nnì Sɑ̃mbɑdɑɑ nɛ̀ Tobiyɑ nɛ̀ Kesɛmmu Adɑbubɛ botí kou nɛ̀ ti dootitɔbɛ̀ ti mɑɑ́mɛ̀ kuduotí kɛ dèè kɛ̀ mɛfíè mmɑmɛ̀ í kpɑɑ́. Dɛ̀ do sɔ̃́ m mu nyí còńnɛ́ yɛcɑ̀kɛ̀ kó idɛí. 2 Sɑ̃mbɑdɑɑ nɛ̀ Kesɛmmu kɛ̀ bɛ̀ɛ tɔ̃nní kɛ̀ bɛ̀ n nɑ́kɛ́ kɛ dɔ̀ n kɔtoo kɛ̀ tí mɑ́ɑ́ Kefɛdimmu Onɔɔ biriku kɛ́nɑ́kɛ́. Nɛ̀ bɛ yɛ̀mmɛ̀ miɛkɛ kɛ nɛ́ dɔ́ kɛ́ n dɔɔ̀ mɛyɛi. 3 Kɛ̀ n tɔ̃nkoo kɛ̀ bɛ̀ɛ bɛ̀ nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: M pĩ́ mmùù tɔ̃mmú í tú musɑ́m̀pɔ́mù, m bɑ́ɑ́ nɑ kɛ́ mù kũ̀ńnɛ́ kɛ́kɔtoo kɛ́ bɛ̀ yɑ̀, kɛ̀ n yìtɛ́, mutɔ̃mmú yóó cómmúmu. 4 Kucɛ mɛ̀nɑ̀ɑ̀ bɛ̀ n duɔnnímɛ̀ dipɑ́tíri kɛ̀ dì tɔ tinɑ́ɑǹtì tìmɑ́ɑ̀. Kɛ̀ m múnkɛ mbɛ̀ tɛ̃̀ńnìnko mɛtɛ̃́nnímɛ̀ mɛ̀mɑ́ɑ̀. 5 Kucɛ mɛ̀nùmmù Sɑ̃mbɑdɑɑ tɔ̃nnɛ̀nnímɛ̀ o kóo tɔ̃ntì dipɑ́tíri kɛ̀ dì feí, 6 kɛ wɑ̃̀ri kɛ tú yɛhɛkɛ̀ yɛmɔu kɔbɛ nɑ́ɑ́mmu kɛ̀ Kesɛmmu nɑ̀ɑ́ nkɛ tú: Fɔ̃́ nnɛ̀ Sifubɛ sɔmbɛ di dɔ́ kɛ́bɔ nhokpɑ̀ɑ̀tì nwe, kɛ̀ dɛɛ̀ te kɑ̀ɑ mɑɑ́ kuduotí kɛ bo nɑɑ́ nSedisɑdɛmmu kóo kpɑ̀ɑ̀tì, 7 kɛ̀ kɑnnɛ ikuɔ́ nìùbɛ̀ bɛ̀ɛ yóó pĩɛ̃kɛ́ Sedisɑdɛmmu miɛkɛ ɑ túmɛ̀ Sudɑɑ kɔbɛ kóo kpɑ̀ɑ̀tì. Okpɑ̀ɑ̀tì yóó tì kèèmu. Dɛɛ̀ te kɛ̀ n tu ɑ́ kɔtɛní kɛ̀ ti nɑ́kɛ́. 8 Kɛ̀ nh ò tɛ̃̀ńnɛ́ kɛ dɔ̀: A mɛ nnɑ̀kɛ́ tì òmɔù weè í tì bɛ́i, fɔ̃́ɔ̃̀ yɛ̀mmɛ̀ mɛ̀ dò nkɛ̀ fɔ̃́ɔ̃̀ tì keutɛ́ kɛ nɑ́ɑ́. 9 Bɛ̀ dɔ́ kɛ́donnɛ́ ti kɔ̃m̀bùɔ̀tì nti kɛ nɑ́ɑ́ nkɛ tú: Bɛ kɔ̃̀ntì bo yɑ̃rikɛ kɛ̀ mutɔ̃mmúu cómmú.

N Yiɛ̀ nKuyie nhɑ́ n kpénkùnnɛ n tɔ̃mmú miɛkɛ.

10 Diyiè mɑrì kɛ̀ n kɔtɛ Dedɑyɑ birɛ Semmɑyɑ borɛ̀ Mɛetɑbɛɛdi yɑɑ̀birɛ, kɛ yɛ̃́ ò do í nɑmɛ̀ kɛ́kɔtɛní m borɛ̀. Kòo n nɑ́kɛ́ kɛ dɔ̀: Tí tɑ Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ miɛkɛ, kɛ́kpetínnɛ́ yɛbòrɛ̀, ɑ dootitɔbɛ̀ bɛɛ̀ kɔ̀riní kɛ nyènkɛ̀ kɛ bo dɑ pĩ́ nkɛ́kuɔ. 11 Kɛ̀ nh ò tɛ̃̀ńnɛ́ kɛ dɔ̀: Míì kó kubotí í cokù, n ketɛ́ kɛ í dò nkɛ́tɑ Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kɛ́nkpɑɑ́ kɛ fòù. N yí tɑti.

12 N do bɑntɛ́mu kɛ dò nhò nnɑ̀ɑ́ ntìì nɑ́ɑǹtì í bonní Kuyie mborɛ̀, ò tì nɑ̀ɑ́ nTobiyɑ nɛ̀ Sɑ̃mbɑdɑɑ bɛ̀ ò yietí mɛ̀ɛ̀ kpɛ́í nkɛ. 13 Ò bɛ́i mmɛmmɛ kɛ̀ kufɔ̃wɑɑ́ nkuù bo m pĩ́ nkɛ̀ n dɔɔ̀ ò yɛ̃mmɛ̀ kɛ́yetɛ́nɛ̀ Kuyie, kòo nɑ kɛ́sĩ̀nkùnnɛ n yètìrì kɛ́ nh ɑ̃nnɛ́ ifɛi. 14 Kuyie nhɑ bɑ́ɑ́ yɛ̃̀ Tobiyɑ nɛ̀ Sɑ̃mbɑdɑɑ bɛ̀ n dɔ̀ɔ̀ dɛ̀, ɑ múnkɛ í yɛ̃̀ Nɔdɑdiɑ onitipòkù wèè nɑ̀ɑ́ nhɑ pɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɛ̀ bɛtɔbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ nɑ̀ɑ́ nhɑ pɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì bɛ̀ do dɔ́mɛ̀ kɛ́donnɛ́ n kɔ̃m̀bùɔ̀tì.

15 Kuduotí kó mumɑrimù do dèè dibenni tɑ̃̀nkù bɛ̀ tu wè Edudi* kó diyiè sipísìdɛ́ nɛ̀ dinummurì ndi. Ti do mɑɑ̀ kɛ́mmɔkɛ yɛwe sipísìnùmmù nɛ̀ yɛ̀dɛ́ɛ̀ ndi. 16 Ti dootitɔbɛ̀ nɛ̀ yɛhɛkɛ̀ yɛ̀ɛ̀ ti fitɛ́ yɛ kɔbɛ kèè dìì mɔ̀nnì ti mɑɑ́mɛ̀ kuduotí kɛ dèè kɛ̀ dɛ̀ɛ bɛ̀ di kɛ̀ bɛ̀ ti yɔtɛ, kɛ́bɑntɛ́ Kuyie nkuù ti niitɛ́mɛ̀ dɛ kó mutɔ̃mmú.

17 Dɛ kó mɛfíè mmiɛkɛ Sudɑɑ ɛì kó bɛkótíbɛ̀ nɛ̀ Tobiyɑ kɛ̀ bɛ̀ wɑ̃̀ũ bɛtɔbɛ̀ yɛpɑ́tɛ mɛcɑ̃ɑ̃ mmɛcɑ̃ɑ̃. 18 Kɛ̀ Sudɑɑ kɔbɛ pɛ́u nhò mɔ̀kɛnɛ̀ mɛtɑummɛ̀ kɛ yɛ̃́ ò do túmɛ̀ Sifubɛ botí kou Adɑɑ birɛ Sikɑnniyɑ cɔ̀kù nwe. Kòo birɛ Yoɑnɑnni po Bɛdekiɑ birɛ Mɛsudɑmmu kóo sɑpɑ̀ɑ̀. 19 Kɛ̀ bɛ̀ nhò sɑ̃ntí n yììkɛ̀ kɛ tɔu n nɑ́ɑǹtì koò nɑ̀ɑ́. Mɛm̀mɛ kɛ̀ Tobiyɑ wɑ̃riní yɛpɑ́tɛ kɛ bo yɑ̃́ríkùnnɛ n kɔ̃̀ntì.

7

Bɛ̀ kɑ̀nnɛmɛ̀ bɛbɑ̀rìbɛ̀ dihɛì kpɛ́í

1 Kuduotí mɑɑ́ dìì mɔ̀nnì kɛ́deè kɛ̀ n cónnɛ́ yɛbòrɛ̀ kó idɛí nɛ̀ yɛcɑ̀kɛ̀ kɛ́deè, bɛ̀ɛ yó mbɑɑ yɛbòrɛ̀ nɛ̀ bɛyɛndèmbɛ̀ nɛ̀ Defiibɛ kɛ̀ bɛ̀ɛ ketɛ́ bɛ tɔ̃mmú. 2 Kɛ̀ n túótɛ́ n tebitɛ Anɑnni kɛ́bɑɑ́ nSedisɑdɛmmu kɛ́túótɛ́ Anɑnniyɑ bɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ kóo kótí kòo mbɑkɛ́ tɛcɛ̃kpetɛ̀. Ò do tú onìtì wèè dɔ̀ɔ̀ri wènwe ò bɛ́i ntì kɛ dé Kuyie nkɛ̀ dɛ̀ pɛ̃ɛ̃tɛ́ bɛsɔmbɛ pɛ́u. 3 Kɛ̀ m bɛ̀ nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Sedisɑdɛmmu kó yɛbòrɛ̀ níí bɑ́ɑ́ kpetɛ́ kɛ̀ diyiè í tònkɛ̀, kuyuoku kɛ́ nyɛ̀ kpetí. Bɛ̀ɛ̀ bɑ̀ɑ yɛbòrɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ bo kɛ cómmú bɛ kɑrɛ̀ bɛ̀ kɑrɛ̀. Kɛ̀ m bɛ̀ nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀ bɛ̀ɛ mɑɑ́ didènnì bɛ̀ɛ̀ yó mbɑɑ dihɛì bɛ kpɛ́í, bɑ́ wè o kó dikɑrì mbo o cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ ììkɛ̀. 4 Sedisɑdɛmmu ɛì do pɛ̃kɛ̀mu kɛ dɛu, bɛnìtìbɛ̀ nɛ́ í nsũ di miɛkɛ, sicɛ̃́ĩ mu ndo í mɑɑ́ kɛ́deè.

Bɛ̀ kɑ̀ɑmmɛ̀ Sifubɛ bɛ̀ɛ̀ bo Sedisɑdɛmmu

5 Kɛ̀ Kuyie nni mbɛ́innɛ̀ kɛ̀ n tíí ndihɛì kó bɛkótíbɛ̀ nɛ̀ bɛbeémbɛ̀ nɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ sɔmbɛ. Kɛ̀ n duɔ́ nkɛ̀ bɛ̀ɛ kɑɑ mbɛnìtìbɛ̀ kɛ̀ n wéntɛ́ bɛ̀ɛ do niitɛ́ kɛ́konní Sedisɑdɛmmu bɛ yètɛ̀ wɑ̃̀ri dìì pɑ́tíri miɛkɛ kɛ́yɑ̀ yɛyètɛ̀ yɛ̀ɛ̀ mɛ̀ ntũ̀nní.

6 Ntɛ okpɑ̀ɑ̀tì Nɛbukɑnnɛsɑɑ kó dimɔ̀nnì bɛ̀ do pĩ̀ḿmú bɛ̀ kɛ́kònnɛ̀ Bɑbidɔnni, kɛ̀ kusṹkùu wɛ̃tɛ kɛ́kò nSedisɑdɛmmu Sudɑɑ tenkɛ̀, bɑ́ wè kòo kɑri o ɛì. 7 Bɛ̀ɛ̀ do nɛínɛ̀ Sodobɑbɛɛdi kɛ́konní bɛɛ̀ yètɛ̀ tu yiɛ: Sosuwee nɛ̀ Nɛemii nɛ̀ Asɑdiɑ nɛ̀ Adɑmmiɑ nɛ̀ Nɑɑmɑnni nɛ̀ Mɔdokɑii nɛ̀ Bidisɑnni nɛ̀ Misipedɛti nɛ̀ Bikibɑii nɛ̀ Nɛummu nɛ̀ Bɑɑnɑ. Ntɛ bɛ nɑɑ̀mùntì dò ndòmmɛ̀.

8 Kɛ̀ Pɑdeosi nɑɑ̀mùnkù kɔbɛ ḿbo sikɔupísìdɛ́ nɛ̀ tɛkɔ̀ùtɛ̀ nɛ̀ sipísìyiekɛ̀ nɛ̀ bɛ̀dɛ́bɛ̀ (2172).

9 Kɛ̀ Sefɑtiɑ nɑɑ̀mùnkù kɔbɛ ḿbo sikɔusìtɑ̃ɑ̃ti nɛ̀ sipísìyiekɛ̀ nɛ̀ bɛ̀dɛ́bɛ̀ (372).

10 Kɛ̀ Adɑɑ nɑɑ̀mùnkù kɔbɛ ḿbo sikɔusìkuɔ̀ nɛ̀ sipísìnùmmù nɛ̀ bɛ̀dɛ́bɛ̀ (652).

11 Kɛ̀ Sosuwee nɛ̀ Yoɑbu bɛ yɑɑ̀birɛ Pɑsɑti-Mɔɑbu kó kunɑɑ̀mùnkù kɔbɛ ḿbo sikɔupísìdɛ́ nɛ̀ sikɔusìni nɛ̀ tɛpíítɛ̀ nɛ̀ bɛ̀ni (2818).

12 Kɛ̀ Edɑmmu nɑɑ̀mùnkù kɔbɛ ḿbo tɛkɔùpíítɛ̀ nɛ̀ sikɔusìdɛ́ nɛ̀ sipísìnùmmù nɛ̀ bɛ̀nɑ̀ɑ̀ (10254).

13 Kɛ̀ Sɑtuu nɑɑ̀mùnkù kɔbɛ ḿbo sikɔusìni nɛ̀ sipísìnɑ̀ɑ̀ nɛ̀ bɛ̀nùmmù (845).

14 Kɛ̀ Sɑkɑii nɑɑ̀mùnkù kɔbɛ ḿbo sikɔusìyiekɛ̀ nɛ̀ sipísìkuɔ̀ (760).

15 Kɛ̀ Binnuii nɑɑ̀mùnkù kɔbɛ ḿbo sikɔusìkuɔ̀ nɛ̀ sipísìnɑ̀ɑ̀ nɛ̀ bɛ̀ni (648).

16 Kɛ Bebɑii nɑɑ̀mùnkù kɔbɛ ḿbo sikɔusìkuɔ̀ nɛ̀ sipísìdɛ́ nɛ̀ bɛ̀ni (628).

17 Kɛ Asikɑdi nɑɑ̀mùnkù kɔbɛ ḿbo sikɔupísìdɛ́ nɛ̀ sipísìtɑ̃ɑ̃ti nɛ̀ sipísìdɛ́ nɛ̀ bɛ̀dɛ́bɛ̀ (2322).

18 Kɛ̀ Adonnikɑmmu nɑɑ̀mùnkù kɔbɛ ḿbo sikɔusìkuɔ̀ nɛ̀ sipísìkuɔ̀ nɛ̀ bɛ̀yiekɛ̀ (667).

19 Bikibɑii nɑɑ̀mùnkù kɔbɛ ḿbo sikɔupísìdɛ́ nɛ̀ sipísìkuɔ̀ nɛ̀ bɛ̀yiekɛ̀ (267).

20 Kɛ̀ Adinni nɑɑ̀mùnkù kɔbɛ ḿbo sikɔusìkuɔ̀ nɛ̀ sipísìnùmmù nɛ̀ bɛ̀nùmmù (655).

21 Kɛ̀ Esekiɑsi yɑɑ̀birɛ Atɛɛ nɑɑ̀mùnkù kɔbɛ ḿbo sipísìwɛi nɛ̀ bɛ̀ni.

22 Kɛ̀ Asummu nɑɑ̀mùnkù kɔbɛ ḿbo sikɔusìtɑ̃ɑ̃ti nɛ̀ sipísìdɛ́ nɛ̀ bɛ̀ni (328).

23 Kɛ̀ Besɑii nɑɑ̀mùnkù kɔbɛ ḿbo sikɔusìtɑ̃ɑ̃ti nɛ̀ sipísìdɛ́ nɛ̀ bɛ̀nɑ̀ɑ̀ (324).

24 Kɛ̀ Adifi nɑɑ̀mùnkù kɔbɛ ḿbo tɛkɔ̀ùtɛ̀ nɛ̀ tɛpíítɛ̀ nɛ̀ bɛ̀dɛ́bɛ̀ (112).

25 Kɛ̀ Kɑbɑɔ̃ɔ̃ ɛì kɔbɛ ḿbo sipísìwɛi nɛ̀ bɛ̀nùmmù (95).

26 Kɛ̀ Bɛtideɛmmu nɛ̀ Nɛtofɑɑ kɛ̀ dɛ kó yɛhɛkɛ̀ kɔbɛ ḿbo tɛkɔ̀ùtɛ̀ nɛ̀ sipísìni nɛ̀ bɛ̀ni (188).

27 Anɑtɔti ɛì kɔbɛ ḿbo tɛkɔ̀ùtɛ̀ nɛ̀ sipísìdɛ́ nɛ̀ bɛ̀ni (128).

28 Kɛ̀ Bɛti-Asimmɑfɛti ɛì kɔbɛ ḿbo sipísìnɑ̀ɑ̀ nɛ̀ bɛ̀dɛ́bɛ̀.

29 Kɛ̀ Kidiyɑ-Yeɑdimmu nɛ̀ Kefidɑɑ nɛ̀ Bedɔti kɛ̀ dɛ ɛkɛ̀ kɔbɛ ḿbo sikɔusìyiekɛ̀ nɛ̀ sipísìnɑ̀ɑ̀ nɛ̀ bɛ̀tɑ̃ɑ̃ti (743).

30 Kɛ̀ Dɑmɑɑ nɛ̀ Kebɑɑ kɛ dɛ ɛkɛ̀ kɔbɛ ḿbo sikɔusìkuɔ̀ nɛ̀ sipísìdɛ́ nɛ̀ òmɑ́ɑ̀ (621).

31 Kɛ̀ Mikimɑsi ɛì kɔbɛ ḿbo tɛkɔ̀ùtɛ̀ nɛ̀ sipísìdɛ́ nɛ̀ bɛ̀dɛ́bɛ̀ (122).

32 Kɛ̀ Betɛɛdi nɛ̀ Aii kɛ̀ dɛ ɛkɛ̀ kɔbɛ ḿbo tɛkɔ̀ùtɛ̀ nɛ̀ sipísìdɛ́ nɛ̀ bɛ̀tɑ̃ɑ̃ti (123).

33 Kɛ̀ Nɛbo kó dihɛì tɛrì kɔbɛ ḿbo sipísìnùmmù nɛ̀ bɛ̀dɛ́bɛ̀.

34 Kɛ̀ Edɑmmu tɔù kó kunɑɑ̀mùnkù kɔbɛ ḿbo tɛkɔ̀ùpíítɛ̀ nɛ̀ sikɔusìdɛ́ nɛ̀ sipísìnùmmù nɛ̀ bɛ̀nɑ̀ɑ̀ (1254).

35 Kɛ̀ Adimmu nɑɑ̀mùnkù kɔbɛ ḿbo sikɔusìtɑ̃ɑ̃ti nɛ̀ sipísìdɛ́ (320).

36 Kɛ̀ Sedikoo ɛì kɔbɛ ḿbo sikɔusìtɑ̃ɑ̃ti nɛ̀ sipísìnɑ̀ɑ̀ nɛ̀ bɛ̀nùmmù (345).

37 Dɔdi nɛ̀ Adidi nɛ̀ Onɔɔ ɛkɛ̀ kɔbɛ ḿbo sikɔusìyiekɛ̀ nɛ̀ sipísìdɛ́ nɛ̀ òmɑ́ɑ̀ (721).

38 Kɛ̀ Senɑɑ ɛì kɔbɛ ḿbo sikɔupísìtɑ̃ɑ̃ti nɛ̀ sikɔusìwɛi nɛ̀ sipísìtɑ̃ɑ̃ti (3930).

39 Kɛ̀ ikuɔ́ nìùtì Sosuwee yɑɑ̀birɛ Yedɑyɑ nɑɑ̀mùnkù kɔbɛ ḿbo sikɔusìwɛi nɛ̀ sipísìyiekɛ̀ nɛ̀ bɛ̀tɑ̃ɑ̃ti (973).

40 Imɛɛ nɑɑ̀mùnkù kɔbɛ ḿbo tɛkɔupíítɛ̀ nɛ̀ sikɔusìnùmmù nɛ̀ bɛ̀dɛ́bɛ̀ (1052).

41 Kɛ̀ Pɑsuu nɑɑ̀mùnkù kɔbɛ ḿbo tɛkɔupíítɛ̀ nɛ̀ sikɔusìdɛ́ nɛ̀ sipísìnɑ̀ɑ̀ nɛ̀ bɛ̀yiekɛ̀ (1247).

42 Kɛ̀ Abimmu nɑɑ̀mùnkù kɔbɛ ḿbo tɛkɔupíítɛ̀ nɛ̀ tɛpíítɛ̀ nɛ̀ bɛ̀yiekɛ̀ (1017).

43 Kɛ̀ Defiibɛ kó kunɑɑ̀mùnkù kɔbɛ ntú biɛ: Odefɑɑ yɑɑ̀bí Sosuwee nɛ̀ Kɑdimiɛdi bɛ nɑɑ̀mùnkù sipísìyiekɛ̀ nɛ̀ bɛ̀nɑ̀ɑ̀.

44 Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kó bɛdèmbɛ̀ miɛkɛ Asɑfu nɑɑ̀mùnkù kɔbɛ tɛkɔ̀ùtɛ̀ nɛ̀ sipísìnɑ̀ɑ̀ nɛ̀ bɛ̀ni (148).

45 Bɛ̀ɛ̀ bɑ̀ɑ yɛbòrɛ̀ bɛ miɛkɛ Sɑdummu nɛ̀ Atɛɛ nɛ̀ Tɑdimɔɔ nɛ̀ Akubu nɛ̀ Atitɑ nɛ̀ Sobɑii bɛ nɑɑ̀mùntì kɔbɛ tɛkɔ̀ùtɛ̀ nɛ̀ sipísìtɑ̃ɑ̃ti nɛ̀ bɛ̀ni (138).

46 Kɛ̀ Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ tɔ̃mbɛ̀ kó ditĩ̀nnì kɔbɛ ntú biɛ: Tisisɑ nɛ̀ Asufɑ nɛ̀ Tɑbɑɔti 47 nɛ̀ Kedosi nɛ̀ Siyɑ nɛ̀ Pɑdonni 48 nɛ̀ Debɑnɑɑ nɛ̀ Akɑbɑ nɛ̀ Sɑdimɑii 49 Annɑni nɛ̀ Kidɛdi nɛ̀ Kɑsɑɑ 50 nɛ̀ Edeɑyɑɑ nɛ̀ Edesinni nɛ̀ Nɛkodɑɑ 51 nɛ̀ Kɑsɑmmu nɛ̀ Usɑɑ nɛ̀ Pɑseyɑɑ 52 nɛ̀ Besɑii nɛ̀ Mɛunimmu nɛ̀ Nɛfusesimmu 53 Bɑkibuku nɛ̀ Akufɑ nɛ̀ Aduuri 54 nɛ̀ Bɑtisidouti nɛ̀ Mɛidɑɑ nɛ̀ Adisɑ 55 nɛ̀ Bɑdikosi nɛ̀ Sisedɑɑ nɛ̀ Temɑɑ, 56 nɛ̀ Nɛtisiɑ nɛ̀ Atifɑ.

57 Sɑdomɔɔ kó bɛtɔ̃mbɛ̀ nɑɑ̀mùntì kɔbɛ do tú biɛ: Sotɑii nɛ̀ Sofedɛti nɛ̀ Pedidɑ, 58 Yɑɑdɑ nɛ̀ Dɑdikonni nɛ̀ Kidɛdi, 59 Sefɑtiɑ nɛ̀ Atidi nɛ̀ Pokedɛti-Asebɑimmu nɛ̀ Amɔɔ.

60 Bɛ̀ɛ do tú Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kó bɛtɔ̃mbɛ̀ nɛ̀ Sɑdomɔɔ kó bɛtɔ̃mbɛ̀ yɑɑ̀bí kɛ̀ bɛ̀ɛ wɛ̃nnɛ́ kɛ́mbo sikɔusìtɑ̃ɑ̃ti nɛ̀ sipísìwɛi nɛ̀ bɛ̀dɛ́bɛ̀ (392).

61 Bɛ̀ɛ̀ do ìtɛ́ Bɑbidɔnni kɛ́konní Sedisɑdɛmmu kɛ í nnɑ kɛ́nɑ́kɛ́ bɛ yɑɑ̀rìbɛ̀ yètɛ̀ kɛ́bɛnkɛ bɛ̀ tumɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ bɛ̀ɛ do tú: Tɛdi-Mɛdɑɑ nɛ̀ Tɛdi-Adisɑɑ nɛ̀ Kedubu-Adonni nɛ̀ Imɛɛ ɛkɛ̀ kɔbɛ. 62 Bɛmɔu kɛ̀ bɛ̀ɛ wɛ̃nnɛ́ kɛ́mbo sikɔusìkuɔ̀ nɛ̀ sipísìnɑ̀ɑ̀ nɛ̀ bɛ̀dɛ́bɛ̀ (642). Dedɑyɑ nɛ̀ Tobiyɑ nɛ̀ Nɛkodɑ bɛ yɑɑ̀bí nyi mɛmmɛ.

63 Ikuɔ́ nìùbɛ̀ miɛkɛ kɛ̀ bɛ̀mɑbɛ̀ ḿbo kɛ tú: Obɑyɑɑ nɛ̀ Akikoti nɛ̀ Bɑdisidɑii bɛ nɑɑ̀mùntì kɔbɛ. Bɑdisidɑii do tùótɛ́ Bɑdisidɑii Kɑdɑɑdi ɛì kou kóo sɑpɑ̀ɑ̀ nwe kɛ̀ bɛ̀ɛ ò yu o yètìrì. 64 Kòo wɑmmú o botí kɔbɛ pɑ́tíri miɛkɛ o yètìrì kɛ́mɔ́ntɛ́ kɛ̀ bɛ̀ɛ bɛ̀ dènnɛ ikuɔ́ tɔ̃mmú miɛkɛ. 65 Kɛ̀ kùmɑ̀ndɑ́ɑ̀ bɛ̀ nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Bɛ̀ bɑ́ɑ́ di bɛ̀ pɑ̃ mùù diì Kuyie kɛ́nkémmúnɛ̀ ikuɔ́ nìùtì bo beémmɛ̀ Kuyie nnɛ̀ ikuɔ́ nɛntì bɛ̀ tu tì udimmu nɛ̀ tumimmu.

66 Isidɑyɛɛribɛ bɛ̀ɛ̀ ìtɛ́ Bɑbidɔnni kɛ konní Sedisɑdɛmmu bɛ̀ do bo sikɔupípísìnɑ̀ɑ̀ nɛ̀ sikɔupísìdɛ́ nɛ̀ sikɔusìtɑ̃ɑ̃ti nɛ̀ sipísìkuɔ̀ ndi (42360). 67 Kɛ̀ bɛ̀ɛ nɛínɛ̀ bɛtɔ̃mbɛ̀ bɛnitidɑɑbɛ̀ nɛ̀ bɛnitipòbɛ̀ sikɔupísìyiekɛ̀ nɛ̀ sikɔusìtɑ̃ɑ̃ti nɛ̀ sipísìtɑ̃ɑ̃ti nɛ̀ bɛ̀yiekɛ̀ (7337). Bɛdèmbɛ̀ bɛnitidɑɑbɛ̀ nɛ̀ bɛnitipòbɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ ḿbo sikɔusìdɛ́ nɛ̀ sipísìnɑ̀ɑ̀ nɛ̀ bɛ̀nùmmù (245), 68 kɛ mɔkɛnɛ̀ yòyóbɛ̀ sikɔusìnɑ̀ɑ̀ nɛ̀ sipísìtɑ̃ɑ̃ti nɛ̀ bɛ̀nùmmù (435). Sɑ̃mmɑrímú sikɔupísìkuɔ̀ nɛ̀ sikɔusìyiekɛ̀ nɛ̀ sipísìdɛ́ (6720). 69 Kɛ̀ dihɛì kó bɛkótíbɛ̀ mɑbɛ̀ɛ pɑ̃mmú yɛpɑ̃rɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ bo mɑɑ́nɛ̀ Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀. Kɛ̀ kùmɑ̀ndɑ́ɑ̀ pɑ̃ yɛsɔɔwèrɛ̀ tɛkɔupíítɛ̀ (1000). Yɛbɔ bɛ̀ bo mmɛ́ínɛ̀ yɛ̀ mɛyĩ̀ĩ̀ nsipísìnùmmù yɛkɔutɛ́yɑɑ̀bòrɛ̀ sikɔusìnùmmù nɛ̀ sipísìtɑ̃ɑ̃ti (530) kɛ̀ bɛ̀ bo mpĩ́nnɛ̀ Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ miɛkɛ ikuɔ́ tɔ̃mmú. 70 Bɛhɛikɛ̀nkótíbɛ̀ do pɑ̃mmú yɛ̀ɛ̀ pɑ̃rɛ̀ miɛkɛ kɛ̀ mɛsɔɔ nní ḿbo yɛsɔɔwèrɛ̀ sikɔupípísìdɛ́ (20000) nɛ̀ timɑ́tì pɛ́ítì cìdóòbɛ̀ tɛkɔupíítɛ̀ nɛ̀ tɛkɔ̀ùtɛ̀ (1100). 71 Kɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ sɔmbɛɛ pɑ̃ yɛsɔɔwèrɛ̀ sikɔupípísìdɛ́ (20000), timɑ́tì pɛ́ítì cìdóòbɛ̀ tɛkɔupíítɛ̀ (1000) nɛ̀ yɛkɔutɛ́yɑɑ̀bòrɛ̀ sipísìkuɔ̀ nɛ̀ yɛ̀yiekɛ̀ ikuɔ́ nìùbɛ̀ kpɛ́í.

72 Ikuɔ́ nìùbɛ̀ nɛ̀ Defiibɛ nɛ̀ bɛ̀ɛ̀ bɑ̀ɑ yɛbòrɛ̀ nɛ̀ bɛdèmbɛ̀ nɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ miɛkɛ bɛ̀mɑbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ pĩ mmutɔ̃mmú Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ miɛkɛ nɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ sɔmbɛ kɛ̀ bɛ̀ɛ kɑri bɛ ɛkɛ̀ bɛ ɛkɛ̀.

8

Ɛsitɑdɑsi do kɑ̀ɑmmɛ̀ Kuyie nkuɔ́ bɛnìtìbɛ̀ ììkɛ̀

Dibenni tɑ̃̀nkù yiénwè miɛkɛ kɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ ítɛ́ní bɛ ɛkɛ̀ bɛ̀ do bo yɛ̀ɛ̀ miɛkɛ. 1 Kɛ̀ Isidɑyɛɛribɛɛ wɛ̃nnɛ́ dinùù kɛ́tíí mbɛ̀ tu dìì bòrì mɛniɛ nkó dibòrì, kɛ́nɑ́kɛ́ ikuɔ́ wɑ̃ɑ̃̀tì Ɛsitɑdɑsi kɛ dɔ̀ wèe túótɛ́ní Kuyie nkuɔ́ pɑ́tíri kù do duɔ́ nkɛ̀ Mɔyiisii wɑ̃ri dì. 2 Mɛm̀mɛ kɛ̀ ikuɔ́ nìùtì Ɛsitɑdɑsii túótɛ́ní Kuyie nkuɔ́ pɑ́tíri kɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ɛ tíí, mbɛnitidɑɑbɛ̀ nɛ̀ bɛnitipòbɛ̀ nɛ̀ bɛ̀ɛ̀ kó dimɑ̀ɑ̀ mɔ̀kɛ mɛyɛ̀mmɛ̀ kɛ bo nɑ kɛ́keè, otɑ̃̀nkù yiénwè kó diyiè ketirì do ndi. 3 Dɛndɛ dibòrì bɛ̀ tu dì mɛniɛ nkó dibòrì ò kɑ̀ɑmmɛ̀ Kuyie nkuɔ́ pɑ́tíri kɛ́ ndì kɑ̀ɑ̀ ndikṹnweńnì kɛ̀ diyiè yɑ̀ɑ cónnɛ́nɛ̀ yɛyɔ, kòo dì kɑ̀ɑ̀ mbɛnitidɑɑbɛ̀ nɛ̀ bɛnitipòbɛ̀ nɛ̀ bɛ̀ɛ̀ kó dimɑ̀ɑ̀ dò nkɛ́nɑ kɛ́keè. Bɛmɔu kɛ̀ bɛ̀ kémmú.

4 Bɛ̀ do dɔ̀ɔ̀ diwũɔ̃tɔ̀nnì ndi nɛ̀ idɛí kɛ̀ Ɛsitɑdɑsi ndekɛ di ĩ́nkɛ̀. Mɑtitiɑ nɛ̀ Sɛmmɑ nɛ̀ Annɑyɑ nɛ̀ Udii nɛ̀ Idikiyɑ nɛ̀ Mɑseyɑ kɛ̀ bɛ̀ còḿmú o bɑkù yoú. Pedɑyɑ nɛ̀ Mikɑyɛɛdi nɛ̀ Mɑdikiɑ nɛ̀ Asummu nɛ̀ Asibɑdɑnɑ nɛ̀ Sekɑdii nɛ̀ Mɛsudɑmmu kɛ̀ bɛ̀ bo kucɑ̃̀nku. 5 Kɛ̀ Ɛsitɑdɑsii pĩntɛ dipɑ́tíri bɛnìtìbɛ̀ bɛmɔu ììkɛ, kɛ̀ bɛ̀ɛ di yɑ̀ kɛ yɛ̃́ ò do cómmúmɛ̀ dɛ iitírɛ̀ ndɛ. Ò dì pĩ̀ntɛ dìì mɔ̀nnì kɛ̀ bɛ̀ɛ ítɛ́ kɛ́cómmú. 6 Kɛ̀ Ɛsitɑdɑsii sɑ̃ntɛ Kuyie nkperíkù kɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ bɛmɔu cɔ́útɛ́ kɛ dɔ̀: Dɛ̀ mmɛ ndò. Kɛ́do kɛ́nínkú kɛ́sĩ́nnɔ́ɔ kɛtenkɛ̀, 7 kɛ́ítɛ́ní kɛ́cómmɔ́ɔ Defiibɛ bɛ̀ɛ̀ do tú ikuɔ́ nìùbɛ̀, kɛ̀ bɛ̀ mbɛ̀ tiè Kuyie nkuɔ́ bɛ̀ kɑ̀ɑ nyì ĩ́nkɛ̀, bɛɛ̀ Defiibɛ yètɛ̀ do tú: Sosuwee nɛ̀ Bɑni nɛ̀ Sedebiɑ nɛ̀ Yɑminni nɛ̀ Akubu nɛ̀ Sɑbetɑii nɛ̀ Odiɑ nɛ̀ Mɑseyɑ nɛ̀ Keitɑɑ nɛ̀ Asɑdiɑ nɛ̀ Yosɑbɑdi nɛ̀ Annɑni nɛ̀ Pedɑyɑɑ. 8 Kɛ̀ Ɛsitɑdɑsi nkɑɑ nKuyie nkuɔ́ pɑ́tíri kɛ̀ dɛ̀ feí kɛ tì wèńkùnko, kɛ nɑ́ɑ́ mbɛnìtìbɛ̀ tì tu mù, kɛ̀ bɛ̀ kèḿmú.

9 Kɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ bɛmɔuu tì kèè nkɛ́tiitɛ́ yɛdɑbùò. Mɛm̀mɛ kùmɑ̀ndɑ́ɑ̀ Nɛemii nɛ̀ ikuɔ́ nìùtì Ɛsitɑdɑsi nɛ̀ Defiibɛ bɛ̀ɛ̀ do duɔ̀ nyitié mbɛnìtìbɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ɛ nɑ́kɛ́ bɛnìtìbɛ̀ kɛ dɔ̀: Bɑ́ nkuɔ̀nnɛ̀, yíe nkó diyiè tu Kuyie nkpɛri ndi.

10 Kɔtɛnɛ̀ kɛ́di tidiitì sɑ̀ɑ̀tì kɛ́yɑ̃̀ mɛnɑɑ̀ nsɑ̀ɑ̀mɛ̀, kòò mɔù bo di cuokɛ̀ kɛ í mɔkɛ, dí ò totɛ́nɛ̀. Yíe nkó diyiè tu Kuyie nkpɛri ndi, di yɛ̀mmɛ̀ bɑ́ɑ́ cɑ̀ɑ̀rɛ̀, yóunɛ̀ kɛ̀ Kuyie ndi duɔ́ ndìì wɛ̀ì ntú di kó muwɛ̃rímú.

11 Kɛ̀ Defiibɛ mbɑ́ɑ́ mbɛnìtìbɛ̀ kɛ tú: Cĩ́ɛ̃́kɛ́nɛ̀, yíe nkó diyiè tu Kuyie nkpɛri ndi, bɑ́ɑ́ yóunɛ̀ kɛ̀ di yɛ̀mmɛ̀ɛ cɑɑ̀rɛ̀.

12 Mɛm̀mɛ kɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ɛ kɔtɛ kɛ́di kɛ́yɑ̃̀ mɛnɑɑ̀ kɛ́pɑ̃mmú bɛ kɔbɛ tidiitì kɛ̀ diwɛ̀ì mbɛ̀ bo mɛdiɛ̀ nkɛ yɛ̃́ bɛ̀ do kèèmɛ̀mu bɛ̀ bɛ̀ nɑ̀kɛ́ tì.

Bɛ̀ do bɑɑ́mmɛ̀ titouti kó dibɑnni

13 Otɑ̃̀nkù yiè dɛ́rì yiè, bɛhɛikɛ̀nkótíbɛ̀ nɛ̀ ikuɔ́ nìùbɛ̀ nɛ̀ Defiibɛ kɛ̀ bɛ̀ɛ tíí nyikuɔ́ wɑ̃ɑ̃̀tì Ɛsitɑdɑsi borɛ̀ kɛ́nwéí Kuyie nkuɔ́ pɑ́tíri ò bɛ̀ kɑ̀ɑ ndì kó tinɑ́ɑǹtì. 14 Kɛ̀ bɛ̀ɛ yɑ̀ ikuɔ́ pɑ́tíri Kuyie ndo duɔ́ nkɛ̀ Mɔyiisii wɑ̃ri dì miɛkɛ tì wɑ̃̀rimɛ̀ kɛ tú Isidɑyɛɛribɛ dò nkɛ́mbo titouti miɛkɛ nkɛ otɑ̃̀nkù yiénwè kó dibɑnni miɛkɛ. 15 Mɛm̀mɛ bɛ̀ yɑ̀mɛ̀ kɛ dɔ̀ bɛ̀ dò nkɛ́pĩɛ̃kɛ́ yɛhɛkɛ̀ yɛmɔu miɛkɛ nɛ̀ Sedisɑdɛmmu. Mɛm̀mɛ kɛ̀ bɛ̀ɛ pĩɛ̃kɛ́ kɛ dɔ̀: Dekɛnɛ̀ ditɑ̃rì kɛ́kɔ̃ũní odìfíè dikpɑ́ɑ̀ kou kó tifɑ̃ɑ̃̀tì nɛ̀ dɛtie mbɛ̀ tu dɛ̀ míírì dɛ kó tifɑ̃ɑ̃̀tì nɛ̀ tipuonti nɛ̀ tifɑ̃pèùtì, kɛ́dɔɔ̀nɛ̀ tì wɑ̃̀rimɛ̀.

16 Bɛ̀ pĩɛ̃kɛ́ mɛmmɛ kɛ̀ Isidɑyɛɛribɛɛ yɛ̀ kɛ́wɑɑnní tifɑ̃ɑ̃̀tì, bɑ́ wè kòo dɔɔ̀ kutouku o cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ dɑ̀nkù nɛ̀ o pérímù miɛkɛ nɛ̀ Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ pérímù miɛkɛ, nɛ̀ bɛ̀ tu dìì bòrì mɛniɛ nkó dibòrì borɛ̀, nɛ̀ dibòrì bɛ̀ tu dì Efɑdɑimmu kpɛri dì borɛ̀. 17 Isidɑyɛɛribɛ bɛ̀ɛ̀ do tú tidɑɑtì Bɑbidɔnni kɛ konní Sedisɑdɛmmu kɛ̀ bɛ̀ɛ dɔɔ̀ titouti bɛmɔu kɛ́mbo, kɛ yɑ̃nkùnnɛ diwɛ̀ì mɛsɑ̀ɑ̀, kɛ yɛ̃́ nɛ̀ Nunni birɛ Sosuwee kó dimɔ̀nnì kɛ́ntɔ kɛ́tuɔkɛnní dɛ yiè bɛ̀ do í dɔ̀ɔ̀mɛ̀ mɛbotí. 18 Kɛ̀ bɛ̀ nkɑɑ nKuyie nkuɔ́ pɑ́tíri yɛwe yɛmɔu, kɛ́túótɛ́ dibɑnni yiè ketirì kɛ́ntɔ kɛ́tuɔkɛnɛ̀ disɔnni. Kɛ̀ dibɑnni mmɔkɛ yɛwe yɛ̀yiekɛ̀ kɛ̀ diniínnì ntú dibɑnni denni dìì yiè, kɛ̀ bɛ̀ɛ ɑ̃nnɛ́ mɛtíímmɛ̀ diɛmɛ̀ ikuɔ́ yɛ̃mmɛ̀.

9

Bɛ̀ kuɔ́nnɛ̀mɛ̀ Kuyie nkɛ́ kù nɑ̀kɛ́ bɛ̀ cɑɑ̀rìmɛ̀

1 Mɛm̀mɛ dɛ kóo tɑ̃̀nkù omɑ́ɑ̀ miɛkɛ bɑkɛ diyiè sipísìdɛ́ nɛ̀ dinɑɑnnì yiè kɛ̀ Isidɑyɛɛribɛɛ tíí mbɛmɔu kɛ bo boú dinùù kɛ́dɑ́ɑ́tí tifɔ̀ɔ̀tɔ̃̀ntì kɛ́pũ mbɛ yɔ mutɑ̃́ɑ̃́. 2 Kɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ kó kubotí kɔbɛɛ bɑntɛ́ bɛ cɑɑ̀rìmɛ̀ kɛ́cɑ̃́nnɛ́nɛ̀ ibotí tɛì kɔbɛ kɛ́nnɑ́ɑ́ nKuyie mbɛ cɑɑ̀rìmɛ̀ nɛ̀ bɛ yɛmbɛ̀ kɔ̃mɛ. 3 Kɛ̀ bɛ̀ɛ ítɛ́ kɛ́cómmú, kɛ̀ bɛ̀ɛ kɑɑ nKuyie nkuɔ́ pɑ́tíri kɛ́mmɔkɛ tɛwebiètɛ̀ mɛfitímɛ̀ mɛ̀tɑ̃ɑ̃ti, kɛ́deè kɛ̀ bɛ̀ɛ sɔɔtɛ́ kɛ́nnɑ́ɑ́ nKuyie mbɛ cɑɑ̀rìmɛ̀, kɛ dɔ̀ tɛwebiètɛ̀ mɛfitímɛ̀ mɛ̀tɑ̃ɑ̃ti kɛ ninku kɛ kù bɑ̀ɑ́.

4 Kɛ̀ Sosuwee nɛ̀ Bɑni nɛ̀ Kɑdimiɛdi nɛ̀ Sebɑnniyɑ nɛ̀ Bunni nɛ̀ Sedebiɑ nɛ̀ Bɑnni nɛ̀ Kenɑnni kɛ̀ bɛ̀ɛ dekɛ diwũɔ̃tɔ̀nnì ĩ́nkɛ̀ kɛ bɔ́útɛ́ kɛĩ́nkɛ̀, kɛ bɑ́ntɛ̀ Kuyie nnɛ̀ mɛtɑmmɛ̀ kperímɛ̀. 5 Kɛ̀ Defiibɛ Sosuwee nɛ̀ Kɑdimiɛdi nɛ̀ Bɑni nɛ̀ Asɑbunniyɑ nɛ̀ Sedebiɑ nɛ̀ Odiɑ nɛ̀ Sebɑnniyɑ nɛ̀ Petɑyɑɑ kɛ̀ bɛ̀ɛ bɛ́i nkɛ dɔ̀: Ítɛ́nɛ̀ kɛ́cómmú kɛ́sɑ̃ntɛ ti Yiɛ̀ nKuyie nkuù te disɑ̃nni sɑ̃́ɑ̃̀.

Ɛsitɑdɑsi bɑ́ntɛ̀mɛ̀ Kuyie

Kɛ̀ Ɛsitɑdɑsii bɑ́ntɛ̀ Kuyie nkɛ dɔ̀:

Kuyie nfɔ̃́ɔ̃̀ yètìrì dɛu kɛ dò ntí ndɑ sɑ̃ntí,

fɔ̃́ɔ̃̀ yètìrì pɛ̃ɛ̃tɛ́ yɛsɑ̃ɑ̃ nyɛmɔu,

fɔ̃́ɔ̃̀ te disɑ̃nni.

6 Fɔ̃́ nhɑmɑ́ɑ̀ fɔ̃́ɔ̃̀ tu ti Yiɛ̀,

fɔ̃́ɔ̃̀ dɔ̀ɔ̀ kɛĩ́nkɛ̀ nɛ̀ dɛ̀ɛ̀ kó dimɑ̀ɑ̀ bo kɛĩ́nkɛ̀ miɛkɛ,

fɔ̃́ɔ̃̀ dɔ̀ɔ̀ kɛtenkɛ̀ nɛ̀ dɛ̀ɛ̀ kó dimɑ̀ɑ̀ bo kɛtenkɛ̀ miɛkɛ,

dɑ̀mɛ́ɛ̀rì nɛ̀ dɛ̀ɛ̀ kó dimɑ̀ɑ̀ bo o miɛkɛ.

Fɔ̃́ɔ̃̀ te dɛmɔu kɛ dɛ̀ fòù,

kɛĩ́nkɛ̀ kó bɛkperíbɛ̀* ninku fɔ̃́ɔ̃̀ ììkɛ̀ kɛ dɑ bɑ́ɑ́.

7 Ti Yiɛ̀ nKuyie, fɔ̃́ɔ̃̀ tɑ̃ɑ̃tɛ́ Abɑrɑɑmmu

koò dènnɛ Uudi Kɑndee kó kɛtenkɛ̀ koò yu kɛ yĩ Abɑrɑhɑmmu.

8 Kɛ pɛ́nsìrì o yɛ̀mmɛ̀,

koò dɔ̀ɔ̀nɛ̀ mɛtɑummɛ̀ kɛ bɛ́i nkɛ yĩ,

ɑ bo ò duɔ́ nKɑnnɑhɑ̃ɑ̃ kó kɛtenkɛ̀,

Itiibɛ nɛ̀ Amɔriibɛ nɛ̀ Pedisiibɛ nɛ̀

Sebusiibɛ nɛ̀ Kidikɑsiibɛ bɛ̀ bo kɛ̀,

kòo tiekɛ wenwe nɛ̀ o yɑɑ̀bío.

Kɛ dɔ̀ɔ̀ ɑ bɛ́i ntì kɛ yɛ̃́ ɑ wetímɛ̀mu.

9 Kɛ yɑ̀ ti yɛmbɛ̀ fɛ̃́ṹrìmɛ̀ Esibiti

kɛ́keè bɛ dɑbùò ntipèntì kóo dɑ̀mɛ́ɛ̀rì pɛɛ́mmɛ̀.

10 Kɛ dɔ̀ɔ̀ mmɛbɛnkùmɛ̀ pɛ́u nɛ̀ tidiɛtì,

kɛ bɛnkɛ Esibiti kóo kpɑ̀ɑ̀tì

nɛ̀ o kó bɛtɔ̃mbɛ̀ nɛ̀ o ɛì kɔbɛ bɛmɔu,

kɛ yɛ̃́ ɑ do yɑ̀mɛ̀ bɛ̀ fɛ̃́ũnkomɛ̀ ti yɛmbɛ̀ nɛ̀ kɛmiɛkɛ,

kɛ bɛ̀ dɛɛtɛ́ kɛ dɛ̀úkùnnɛ ɑ yètìrì

kɛ̀ di kpɑɑ́ kɛ dɛu nɛ̀ yíenní.

11 Kɛ kèétɛ́ dɑ̀mɛ́ɛ̀rì niɛ mbɛ nùɔ mmiɛkɛ

kɛ̀ bɛ̀ nɑ̀ dɛkperɛ̀ kɛ́séntɛ́,

kɑ̀ɑ dìu mbɛ̀ɛ̀ do bɛ̀ bɛ̀tiní mɛniɛ mmiɛkɛ

ditɑ̃́rì ɔ̃ɔ̃ do mɛ̀ɛ̀ botí dibinni.

12 Kɛ níí mbɛ̀ ni kuyie nnɛ̀ diwɛtirì

kɛ́ mbɛ̀ ni kɛyènkɛ̀ nɛ̀ muhɑ̃ɑ̃́ nkó diwɛtirì

kɛ́ mbɛ̀ mí kɛ̀ bɛ̀ wùó mbɛ̀ kèrí dɛ̀.

13 Kɑ̀ɑ cùtɛ́ní Sinɑii tɑ̃rì ĩ́nkɛ̀ kɛ́ bɛ̀ bɛ́innɛ̀,

kɛ́ bɛ̀ duɔ́ nhɑ tié nnɛ̀ ɑ kuɔ́

ìì tu timɔ́mmɔnti kpɛyi,

nɛ̀ ɑ cìrìmù nɛ̀ ɑ tɑnnɔ̀ sɑ̀ɑ̀yɛ̀.

14 Kɑ̀ɑ bɛ̀ nɑ̀kɛ́ ɑ kó diyiè kpɛ́í

dìì tu tɛom̀pùtɛ̀ yiè

kɛ́ bɛ̀ duɔ́ nhɑ tɑnnɔ̀ nɛ̀ ɑ kuɔ́ nɛ̀ ɑ tié

kɑ̀ɑ kóo tɔ̃ntì Mɔyiisi tì mbɛ̀ tùo.

15 Kɛ̀ dikònnìi bɛ̀ pĩ

kɑ̀ɑ cṹũnní mudiì kɛĩ́nkɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ɛ di.

Kɛ̀ sinɛ́yɛ̃ĩĩ bɛ̀ pĩ

kɑ̀ɑ duɔ́ nkɛ̀ mɛniɛ nyɛ̀nní dipèrì kɛ̀ bɛ̀ɛ yɑ̃̀

kɑ̀ɑ bɛ̀ nɑ̀kɛ́ kɛ tú,

bɛ̀ɛ kɔtɛ kɛ́túótɛ́ dihɛì ɑ do bɛ́i nkɛ́ pɑrìkɛ̀

kɛ dɔ̀ ɑ yóó duɔ́ ndì bɛ yɛmbɛ̀

kɛ̀ bɛ̀ɛ tiekɛ.

16 Kɛ̀ tɛfentɛ̀ nɛ́ dɛutɛ́ ti yɛmbɛ̀,

kɛ̀ bɛ̀ɛ kpénkùnnɛ bɛ to kɛ́yetɛ ɑ kpɛti

bɑ́ bɛ̀ í ntũ̀nnɛ ɑ tɑnnɔ̀.

17 Kɛ̀ bɛ̀ɛ yɛ̃̀ ntidiɛtì ɑ do dɔ̀ɔ̀ tì bɛ cuokɛ̀

kɛ́kpénkùnnɛ bɛ to kɛ́yetɛ ɑ kpɛti,

kɛ́tɑ̃ɑ̃tɛ́ kɛ bo wɛ̃tɛ Esibiti

bɛ̀ do borɛ̀ kɛ pĩ́ mmudɑɑtɔ̃mmú.

Fɔ̃́ nKuyie nhɑ mɛ ntú wèè cĩ́ɛ̃nko wè nwe,

kɛ dɔɔri mɛsɑ̀ɑ̀ nkɛ kuɔ̀ mmɛsémmɛ̀,

kɑ̀ɑ miɛkɛ boo,

nɛ̀ dɛ̀ kpɛ́í nhɑ í mbɛ̀ bɔntóo.

18 Bɑ́ nɛ̀ bɛ̀ mɛ ndɔ̀ɔ̀mɛ̀ fɛsɔɔmɑ́tínɑ̀ɑ̀fɛ̀ kɛ́nnɑ́ɑ́ nkɛ tú:

Ntɛnɛ̀ Kuyie nkùù ti dènnɛní Esibiti.

Bɛ̀ do dɑ yetɛ́nɛ̀mu kɛ́nnɑ́ɑ́ nkɛ tú:

Ntɛnɛ̀ Kuyie nkùù ti dènnɛní Esibiti.

Bɛ̀ do dɑ yetɛ́nɛ̀mu mɛdiɛ̀.

19 Nɛ̀ ɑ kó mɛsémmɛ̀ diɛmɛ̀ kpɛ́í,

nhɑ í mbɛ̀ yóu kɛ̀ bɛ̀ nhɑ̃́ɑ̃́ ndikpɑ́ɑ̀ miɛkɛ,

kɛ̀ diwɛtirì bɑɑ níí mbɛ̀ ni kuyie nnɛ̀ kɛyènkɛ̀

kɛ́ mbɛ̀ mí kɛ̀ bɛ̀ kèrí.

20 Kɑ̀ɑ bɛ̀ duɔ́ nhɑ kó muyɑɑ́

kɛ̀ bɛ̀ bo nɑ kɛ́mbɑɑ̀tìnɛ̀ dɛ̀ɛ̀ wenni,

kɑ̀ɑ cṹũnní mudiì kɛĩ́nkɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ɛ di.

Kɑ̀ɑ bɛ̀ duɔ́ mmɛniɛ nkɛ̀ bɛ̀ɛ yɑ̃̀.

21 Kɑ̀ɑ mbɛ̀ tɔ dikpɑ́ɑ̀ miɛkɛ

kɛ dɔ̀ yɛbie nsipísìnɑ̀ɑ̀

bɑ́ bɛ̀ í mmɔ̀ńtɛ́ mùmɑmù bɛ yɑ̀ɑ̀tì í nkɛ̃rí,

bɛ nɑɑ̀cɛ̀i mɛ nyí mmùútí.

22 Kɑ̀ɑ duɔ́ nkɛ bɛ̀ɛ nɑ ibotí nɛ̀ yɛkpɑ̀ɑ̀tìyɔ

nɛ̀ yɛhɛkɛ̀ yɛ̀ɛ̀ bɛ̀ fitɛ́

nɛ̀ Ɛsimɔɔ kóo kpɑ̀ɑ̀tì Sionni tenkɛ̀

nɛ̀ Bɑsɑ̃ɑ̃ kóo kpɑ̀ɑ̀tì Ɔku kɔkɛ.

23 Kɑ̀ɑ duɔ́ nkɛ̀ bɛ yɑɑ̀bíi sṹṹ

kɛ́mɑɑtɛnɛ̀ siwɑ̃̀ɑ̃ dòmmɛ̀ kɛĩ́nkɛ̀,

kɑ̀ɑ bɛ̀ tɑnnɛ́ dihɛì ɑ do bɛ́i nkɛ́pɑrìkɛ̀

kɛ dɔ̀ ɑ yóó duɔ́ ndì bɛ yɛmbɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ɛ dì tiekɛ.

24 Kɛ̀ bɛ̀ bíi dì tɑ kɛ́ di tiekɛ,

kɑ̀ɑ duɔ́ nkɛ̀ bɛ̀ɛ̀ do bo dɛ kó kɛtenkɛ̀

kɛ̀ bɛ̀ɛ bɛ̀ bɔ̀útɛ́,

kɛ́duɔ́ nkɛ̀ bɛ̀ɛ nɑ Kɑnnɑhɑ̃ɑ̃ kɔbɛ

nɛ̀ bɛ kó bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ nɛ̀ bɛ̀ɛ̀ bo bɛ tenkɛ̀ miɛkɛ.

Kɛ̀ bɛ̀ mbɛ̀ dɔ̀ɔ̀ri bɛ̀ bɛ̀ dɔ́ mmɛ̀,

25 kɛ́fietɛ yɛhɛkɛ̀ iduotí fitɛ́ yɛ̀

kɛ̀ yɛ tenkɛ̀ nɑɑti,

kɛ́tiekɛ sicɛ̃́ĩ kɛ̀ sì pìɛ́kɛ́ tinɛntì

nɛ̀ sibií bɛ̀ keú sì,

kɛ̀ fínyĩ̀ kó dɛtie nnɛ̀ fìkíè kpɛrɛ

nɛ̀ titebiiti timɔu botí kó dɛtie,

kɛ̀ bɛ̀ nyo nkɛ sɑ̀nnɛ̀ kɛ́dunnɛ

kɛ́tuɔ nhɑ bɛ̀ dɔ̀ɔ̀ mɛ̀ɛ̀ sɑ̀ɑ̀ nkpɛ́í.

26 Nɛ̀ mɛmmɛ kɛ̀ bɛ too kpenkɛ

kɛ̀ bɛ̀ɛ yetɛ ɑ kpɛti kɛ́dootóo ɑ tié

kɛ ì bùtínnɛ́,

kɛ́kuɔ bɛ̀ɛ̀ nɑ̀ɑ́ nhɑ pɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì

bɛ̀ɛ̀ do bɛ̀ tiè nkɛ tú bɛ̀ɛ wɛ̃tɛní ɑ borɛ̀.

Bɛ̀ do dɑ yetɛ́nɛ̀mu mɛdiɛ̀.

27 Mɛm̀mɛ kɑ̀ɑ dɛitɛ ɑ nɔ̀ùtɛ̀ bɛ ĩ́nkɛ̀

kɛ̀ bɛ dootitɔbɛ̀ɛ bɛ̀ do mudoò,

kɛ̀ bɛ̀ɛ tɑ mɛyɛǹcɑɑ̀rìmɛ̀ miɛkɛ kɛ dɑ kuɔ́nnɛ̀,

kɑ̀ɑ ḿbo kɛĩ́nkɛ̀ kɛ́keè bɛ dɑbùò.

Nɛ̀ ɑ kó mɛsémmɛ̀ miɛkɛ kɛ́ bɛ̀ duɔ́ mbɛ̀ɛ̀ bo bɛ̀ dɛɛtɛ́nɛ̀ bɛ dootitɔbɛ̀.

28 Bɛ̀ tɑ dìì mɔ̀nnì mɛom̀pùmɛ̀ miɛkɛ

kɛ́wɛ̃tɛ kɛ́tɑ mɛyɛi mmudɔɔ̀rìmù,

kɑ̀ɑ nɔ́ɔ́tɛ́ ɑ nɔ̀ùtɛ̀ bɛ ĩ́nkɛ̀

kɛ̀ bɛ dootitɔbɛ̀ɛ bɛ̀ nɑ kɛ́ mbɛ̀ fɛ̃́ũnko.

Kɛ̀ bɛ̀ dɑ kuɔ́nnɛ̀ kɑ̀ɑ ḿboní kɛĩ́nkɛ̀ kɛ́keè,

kɛ́ bɛ̀ dɛɛtɛ́ kucɛ mɛ̀pɛ́u nɛ̀ ɑ kó mɛsémmɛ̀ kpɛ́í.

29 Kɑ̀ɑ bɛ̀ tié nkɛ dɔ̀ bɛ̀ɛ wɛ̃tɛní ɑ borɛ̀,

kɛ̀ tɛfentɛ̀ɛ bɛ̀ dɛutɛ́ kɛ̀ bɛ̀ í nyie nkɛ kèńtɛ́ ɑ tié

kɛ́yetɛ́nɛ̀ ɑ tɑnnɔ̀,

bɛ̀ bo ntũ nyɛ̀ kɛ́nfòù,

kɛ̀ bɛ̀ɛ kpénkùnnɛ bɛ to,

bɛ̀ í nyie nkɛ kèńtɛ́ ɑ kpɛti.

30 Kɑ̀ɑ mbɛ̀ mɔ̀kɛnɛ̀ mɛminnímɛ̀ yɛbie mpɛ́u miɛkɛ,

kɛ́duɔ́ nhɑ kó muyɑɑ́ mbɛ̀ɛ̀ nɑ̀ɑ́ nhɑ pɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì

kɛ̀ bɛ̀ mbɛ̀ tiè, bɛ̀ mɛ̀ nyí nkèńtɛ́,

mɛmmɛ kɑ̀ɑ duɔ́ nkɛ̀ yɛhɛkɛ̀ tɛyɛ̀ kɔbɛɛ bɛ̀ nɑ.

31 Nɛ̀ ɑ kó mɛsémmɛ̀ kpɛ́í nhɑ í mbɛ̀ kùɔ bɛmɔu,

ɑ í mbɛ̀ dootóo,

kɛ yɛ̃́ ɑ túmɛ̀ Kuyie nku kɛ dɔɔri mɛsɑ̀ɑ̀,

kɛ mɔkɛ onìtì kó mɛsémmɛ̀.

32 Áú! Ti Yiɛ̀ nKuyie nhɑ dɛumu kɛ kpeńnì,

kɛ duò tikɔ̃m̀bùɔ̀tì.

Fɔ̃́ nwèè pĩ mmɛtɑummɛ̀ ɑ ti dɔ̀ɔ̀nɛ̀ mɛ̀,

ɑ bɑ́ɑ́ cɛ̃̀ mmɛhɑ́ɑ́rìmɛ̀ ti tɑ mɛ̀,

tínti nɛ̀ ti kó bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀

nɛ̀ bɛ̀ɛ̀ bɑkɛ́ ti kó yɛhɛkɛ̀,

nɛ̀ ikuɔ́ nìùbɛ̀ nɛ̀ ti yɛmbɛ̀,

ti kó kubotí kumɔu,

kɛ́túótɛ́ Asidii kó bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ ti do dìì yiè kɛ́ntɔ kɛ́tuɔkɛnní yíe.

33 Tìì ti tùɔ̀kɛní timɔu ti miɛkɛ ɑ nɑɑtimu,

ɑ dɔ̀ɔ̀ dɛ̀ wennimu,

tíì cɑ̀ɑ̀rɛ̀.

34 Ti kó bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ nɛ̀ bɛ̀ɛ̀ ti bɑkɛ́

nɛ̀ ikuɔ́ nìùbɛ̀ nɛ̀ ti yɛmbɛ̀ bɛ̀ í yie nhɑ tié,

bɛ̀ í tũ̀nnɛ ɑ kuɔ́ nɛ̀ ɑ tɑnnɔ̀.

35 Bɑ́ nɛ̀ ɑ mɛ mbɛ̀ duɔ́mmɛ̀ dihɛì

kɛ̀ bɛ̀ di te kɛ dì bɑkɛ́,

kɑ̀ɑ bɛ̀ dɔ̀ɔ̀ mɛsɑ̀ɑ̀ mmɛ botí mmɛ botí dɛ kó kɛtendiɛkɛ̀,

kɛtennɑtikɛ̀, bɛ̀ í nyie nkɛ dɑ tũ̀nnɛ,

bɛ̀ í nyóu mɛdɔɔ̀rìmɛ̀ yɛimɛ.

36 Ntɛ tínti yíe nkɛ tú tidɑɑtì

dihɛì ɑ do duɔ́ ndì ti yɛmbɛ̀,

kɛ dɔ̀ bɛ̀ ḿbo kɛ yo ntidiitì kɛ̀ dɛ̀ bɛ nɑɑti.

Tíì nɛ́ nɑɑ́ ntidɑɑtì yíe ndɛ kó dihɛì miɛkɛ.

37 Bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ ɑ duɔ́ nkɛ̀ bɛ̀ɛ ti nɑ

ti yɛi ǹkpɛ́í bɛɛ̀ nɛ́ yo ndɛ kó tidiitì,

kɛ ti dɔɔrinɛ̀ bɛ̀ dɔ́mɛ̀ tínti nɛ̀ ti wũɔ̃,

kɛ̀ ti bo mɛyɛǹcɑɑ̀rìmɛ̀ diɛmɛ̀ miɛkɛ.

10

Isidɑyɛɛribɛ do tɑ̃ɑ̃tɛ́mɛ̀ kɛ bo ntũ nKuyie nkuɔ́

1 Nɛ̀ dɛ̀ɛ̀ kó dimɑ̀ɑ̀ ti tùɔ̀kɛní dɛ kpɛ́í, kɛ̀ ti wɛ̃nnɛ́ kɛ́dɔúnnɛ̀ Kuyie ndinùù kɛ́wɑ̃ri dipɑ́tíri kɛ̀ ti kó bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ nɛ̀ Defiibɛ nɛ̀ ikuɔ́ nìùbɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ɛ ĩkú bɛ nɔu.

2 Ntɛ bɛ̀ɛ̀ do ĩkú bɛ nɔu bɛ yètɛ̀: Akɑdiɑ birɛ Nɛemii wèè do tú kùmɑ̀ndɑ́ɑ̀ nɛ̀ Sidikiɑ. 3 Sedɑyɑ nɛ̀ Aɑsɑdiɑ Idimmɛyɑ. 4 Pɑsuu nɛ̀ Amɑdiɑ nɛ̀ Mɑdikiɑ 5 Atuusi nɛ̀ Sebɑnniyɑ nɛ̀ Mɑduki 6 Adimmu nɛ̀ Mɛdemɔti nɛ̀ Abudiɑsi 7 Dɑnniyɛɛri nɛ̀ Kinnɛtonni nɛ̀ Bɑduki 8 Mɛsudɑmmu nɛ̀ Abiyɑ nɛ̀ Minyɑminni 9 Mɑsiɑ nɛ̀ Bidikɑii Semmɑyɑ.

Ikuɔ́ nìùbɛ̀ kó kutɔ̃nkù kɔbɛ mbɛ, 10 kɛ́feí nDefiibɛ kó kutɔ̃nkù kɔbɛ Asɑnniyɑ birɛ Sosuwee, Enɑdɑdi bí miɛkɛ kɛ̀ Binnuii yɛ̀nní nɛ̀ Kɑmiɛdi, 11 nɛ̀ bɛ tebitɛ Sebɑnniyɑ nɛ̀ Odiyɑ nɛ̀ Keditɑ nɛ̀ Pedɑyɑ nɛ̀ Annɑni, 12 nɛ̀ Misee nɛ̀ Deɔbu nɛ̀ Asɑbiɑ 13 nɛ̀ Sɑkudi nɛ̀ Sedebiɑ nɛ̀ Sebɑnniyɑ 14 nɛ̀ Odiyɑ nɛ̀ Bɑni nɛ̀ Beninu.

15 Bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ kó kutɔ̃nkù miɛkɛ Pɑdeosi nɛ̀ Pɑsɑti-Mɔɑbu, nɛ̀ Edɑmmu nɛ̀ Sɑtuu nɛ̀ Bɑnni, 16 nɛ̀ Bunni nɛ̀ Asikɑdi nɛ̀ Bebɑii, 17 nɛ̀ Adonniyɑ nɛ̀ Bikibɑii nɛ̀ Adinni, 18 nɛ̀ Atɛɛ nɛ̀ Esekiɑsi nɛ̀ Asuu, 19 nɛ̀ Odiyɑ nɛ̀ Asummu nɛ̀ Bɛsɑii, 20 nɛ̀ Adifi nɛ̀ Anɑtɔti nɛ̀ Nɛbɑii, 21 nɛ̀ Mɑkipiɑsi nɛ̀ Mɛsudɑmmu nɛ̀ Esii, 22 nɛ̀ Mɛsesɑbɛɛri nɛ̀ Sɑdɔki nɛ̀ Yɑduɔ, 23 nɛ̀ Pedɑtiɑ nɛ̀ Annɑni nɛ̀ Anɑnniyɑ, 24 nɛ̀ Oseɑ nɛ̀ Anɑnniyɑ nɛ̀ Asubu, 25 nɛ̀ Adosɛsi nɛ̀ Pidisɑ nɛ̀ Sobɛki, 26 nɛ̀ Deummu nɛ̀ Asɑbunɑ nɛ̀ Mɑseyɑ, 27 nɛ̀ Aiyɑ nɛ̀ Annɑni nɛ̀ Anɑɑ, 28 nɛ̀ Mɑduki nɛ̀ Adimmu nɛ̀ Bɑɑnɑ.

29 Tínti Isidɑyɛɛribɛ kɛ nɛ́ yíɛ́nɛ̀ ikuɔ́ nìùbɛ̀ sɔmbɛ nɛ̀ Defiibɛ nɛ̀ bɛ̀ɛ̀ bɑ̀ɑ yɛbòrɛ̀ nɛ̀ bɛdèmbɛ̀ nɛ̀ bɛ̀ɛ̀ pĩ nKuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ miɛkɛ mutɔ̃mmú nɛ̀ bɛ̀ɛ̀ kó dimɑ̀ɑ̀ do yɑtɛnɛ̀ ibotí tɛì kɛ́ntũ nKuyie nkuɔ́ nɛ̀ bɛ pobɛ̀ nɛ̀ bɛ bí initidɑɑì nɛ̀ initipòì bɛ̀ɛ̀ kó dimɑ̀ɑ̀ dò nkɛ́ nɑ kɛ́keè. 30 Mɛm̀mɛ ti kɔbɛ bɛ̀ɛ̀ tu bɛkótíbɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ɛ bɛ̀ wɛ̃nnɛ́nɛ̀ kɛ́dɔúnnɛ̀ Kuyie ndinùù kɛ́bɛ́i nkɛ́pɑrìkɛ̀ kɛ dɔ̀: Ti bo ntũ nku kuɔ́ nɛ̀ kù do duɔ́ nyì ku kóo tɔ̃ntì Mɔyiisi kòo ì wɑ̃̀ri kɛ́ndɔɔri ku tié nnɛ̀ ku kuɔ́ nɛ̀ ku tɑnnɔ̀ dɛ̀ yɛ̃mmɛ̀.

31 Kɛ̀ bɛ̀ɛ yíɛ́ kɛ́bɛ́i nkɛ dɔ̀: Ti í yóó duɔ́ nti bí di nhɛì kɔbɛ kɛ̀ bɛ̀ɛ puokɛ yoo tí túókɛ́ bɛ kó bɛsɑpɑ̀mbɛ̀ kɛ́puó nti bí. 32 Kɛ̀ dihɛì yɛmbɛ̀ mɛ ntɔní bɛ potɑntì tɛom̀pùtɛ̀ yiè kɛ fiiti yoo dibɑnni mɑrì yiè ti bɑ́ɑ́ tì dontɛ́. Dibenni yiénnì kɛ́soó mmukútímù, kɛ̀ bɛ̀ɛ̀ ti mɔkɛnɛ̀ yɛbɑ̀ɑ̀ nti yɛ̀ mbɛ̀ pɑ̃. 33 Kɛ̀ ti túótɛ́ mɛtɑ̃ɑ̃tímɛ̀ timɔ́mmɔmbɛ kɛ bo nduɔ̀ mmɛdítíbii mmɛ̀mɑ́ɑ̀ bɑ́ dìì benni Kuyie ntɔ̃mmú kpɛ́í. 34 Kɛ̀ bɛ̀ bo ndonnɛ̀ pɛ̃́ɛ̃̀bɛ̀ bɛ̀ pɑ̃ɑ̃ mbɛ̀ Kuyie mbɑ́ dìì yiè nɛ̀ dɛ kó tidiitì nɛ̀ bɛ̀ kù feu ìì wũɔ̃ yɛwe yɛmɔu kɛ cɔ́unko nɛ̀ bɛ̀ kù feu ì siom̀pùsi kó yɛwe nɛ̀ yɛbɑɑ nkó yɛwe nɛ̀ otɑ̃ɑ̃̀pɑ̀nwè kó dibɑnni nɛ̀ yɛbɑɑ ntɛyɛ̀ nɛ̀ dɛ̀ɛ̀ kó dimɑ̀ɑ̀ tu Kuyie nkpɛrɛ nɛ̀ bɛ̀ bo nkɔù ìì wũɔ̃ mɛyɛi ncĩ́ɛ̃́mmɛ̀ kpɛ́í Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ miɛkɛ kó mutɔ̃mmú mumɔu. 35 Tínti ikuɔ́ nìùbɛ̀ nɛ̀ Defiibɛ nɛ̀ kubotí kumɔu kɛ̀ tí tɑ̃ɑ̃́ tɛ́tɛ́ kɛ bo yɑ̀ ti yó nwɑɑ̀nní mɛ̀ɛ̀ botí idɛí bɛ̀ yó ntuɔ̀nnɛ̀ ì iwũɔ̃ diwũɔ̃tɔ̀nnì ĩ́nkɛ̀ bɑ́ dìì benni, bɑ́ tɛ̀ɛ̀ cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ nɛ̀ tɛ kó mɛfíè tì wɑ̃̀ri Kuyie nkuɔ́ pɑ́tíri miɛkɛ kɛ yɛ̃ ndɛ̀ ndòmmɛ̀. 36 Kɛ̀ ti nɑ́kɛ́ kɛ dɔ̀: Ti dò nkɛ́ntɔuní Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ miɛkɛ ti pɑɑ nkó tidiitì ketitì, dɛtie ndɛmɔu kó yɛtebɛ ketiyɛ̀ bɑ́ dìì benni, 37 nɛ̀ ti bí ìì tu Mpo nɛ̀ ti wũɔ̃ ketiyì. Tì wɑ̃̀rimu Kuyie nkuɔ́ pɑ́tíri miɛkɛ kɛ tú ti ntɔuní iwũɔ̃ diɛyì nɛ̀ isɑ́m̀pɔ́ì dɛ kó ibí ketiyì Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ miɛkɛ, ikuɔ́ nìùbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ pĩ mmutɔ̃mmú Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ miɛkɛ bɛ kpɛ́í. 38 Kɛ̀ bɛ̀ dò nkɛ́nduɔ́ mmuyuo nsɑ̀ɑ̀mù nɛ̀ yɛtebɛ sɑ̀ɑ̀yɛ̀ nɛ̀ mɛnɑɑ̀ mpɑ̀mmɛ̀ nɛ̀ mɛkùɔ̀ kɛ dɛ̀ duɔ̀ nyikuɔ́ nìùbɛ̀ Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ miɛkɛ. Kɛ̀ ti níí kùútí kɛ dɛ̀itɛ tidiitì ti túótɛ́ dɛ̀ɛ̀ tu dɛpíínnɛ̀ kɛ́duɔ́ nDefiibɛ, ti ɛkɛ̀ yɛmɔu ti yó mmɛ ndɔɔri. 39 Kɛ̀ ikuɔ́ nìùbɛ̀ Anɔɔ bí miɛkɛ kòò mɔù níí nnɛínɛ̀ Defiibɛ bɛ̀ yóó cuɔ́ dìì mɔ̀nnì bɛ̀ kùútí kɛ dɛ̀itɛ tìì diitì kó dɛpíínnɛ̀, kɛ̀ Defiibɛɛ dɛi dɛ kó dɛpíínnɛ̀ kó dɛpíínnɛ̀ kɛ́ dɛ̀ tɑnnɛ́ Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kó tidiitì kó kudieku. 40 Tɛɛ̀ cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ miɛkɛ nkɛ Isidɑyɛɛribɛ nɛ̀ Defiibɛ nɔ́ɔ̀rì dɛ̀ bɛ diitì kó dɛpíínnɛ̀ ĩ́nkɛ̀ dɛ bomɛ̀ dɛ̀ɛ̀ tu: Tidiitì nɛ̀ mɛnɑɑ̀ nɛ̀ mɛkùɔ̀ nɛ̀ tinɛntì tìì pĩ̀ńnɛ̀ Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ mutɔ̃mmú ikuɔ́ nìùbɛ̀ nɛ̀ bɛ̀ɛ̀ bɑ̀ɑ yɛbòrɛ̀ nɛ̀ bɛdèmbɛ̀ bɛ̀ pĩ̀ńnɛ̀ tì mutɔ̃mmú.

Mɛm̀mɛ ti do dɔ̀ɔ̀mɛ̀ kɛ̀ dɛ̀ bo yie nkɛ̀ ti bɑ́ɑ́ dootóo Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀.

11

Bɛ̀ do kɑ̀ɑmmɛ̀ Sifubɛ bɛ̀ɛ̀ wɛ̃̀tɛ kɛ́konní Sedisɑdɛmmu

1 Sifubɛ kó bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ do bo Sedisɑdɛmmu. Sifubɛ sɔmbɛ bɛ̀ɛ̀ do bo yɛhɛkɛ̀ tɛyɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ɛ̀ tɑ̃ɑ̃́ tɛ́tɛ́ bɛnìtìbɛ̀ tɛpíítɛ̀ ĩ́nkɛ̀ kɛ́dɛitɛ onìtì omɑ́ɑ̀ omɑ́ɑ̀ kòo kɔtɛ kɛ́mbo Sedisɑdɛmmu Kuyie nhɛì kɛ̀ bɛsɔmbɛ nkpɑɑ́ bɛ ɛkɛ̀. 2 Mɛm̀mɛ kɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ɛ mɔɔ Kuyie nkó mɛsɑ̀ɑ̀ mbɛnìtìbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ duɔ́ mbɛmɑ́ɑ̀ kɛ bo kɔtɛ kɛ́mbo Sedisɑdɛmmu bɛ kpɛ́í.

3 Isidɑyɛɛribɛ sɔmbɛ nɛ̀ ikuɔ́ nìùbɛ̀ nɛ̀ Defiibɛ nɛ̀ Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ tɔ̃mbɛ̀ nɛ̀ Sɑdomɔɔ tɔ̃mbɛ̀ yɑɑ̀bí, kɛ̀ bɛ̀ ḿbo bɛ ɛkɛ̀ bɑ́ wè o tenkɛ̀. Ntɛ bɛ̀ɛ̀ do bɑkɛ́ bɑkɛ́ yɛhɛikɑrɛ̀ kɛ bo Sedisɑdɛmmu bɛ yètɛ̀: 4 Sudɑɑ wuɔ nkɔbɛ mɑbɛ̀ nɛ̀ Bɛnsɑmɛɛ kɔbɛ mɑbɛ̀ bɛ̀ do bomu Sedisɑdɛmmu.

Sudɑɑ wuɔ nkɔbɛ do tú: Mɑdɑdeyɛɛdi kòo pɛitɛ́ Sefɑtiɑ, kɛ̀ Sefɑtiɑ pɛitɛ́ Amɑdiɑ kɛ̀ Amɑdiɑɑ pɛitɛ́ Sɑkɑrii kòo pɛitɛ́ Osiɑ kɛ̀ Osiɑɑ pɛitɛ́ Atɑyɑ bɛɛ̀ do tú Pedɛsi nɑɑ̀mùnkù kɔbɛ. 5 Sidonni weè pɛitɛ́ Sɑkɑrii, kɛ̀ Sɑkɑrii pɛitɛ́ Yoyɑdibu kɛ̀ Yoyɑdibuu pɛitɛ́ Adɑyɑ kɛ̀ Adɑyɑɑ pɛitɛ́ Asɑyɑɑ kɛ̀ Asɑyɑɑ mɛ ntó pɛitɛ́ Kɔdi-Osee kɛ̀ Kɔdi-Osee pɛitɛ́ Bɑduki kòo pɛitɛ́ Mɑseyɑ. 6 Pedɛsi yɑɑ̀bí miɛkɛ bɛɛ̀ do bo Sedisɑdɛmmu kɛ bo bɛnitidɑɑbɛ̀ sikɔusìnɑ̀ɑ̀ nɛ̀ sipísìkuɔ̀ nɛ̀ bɛ̀ni (468) bɛ̀ɛ̀ tu yɛkɔ̃m̀bɔ̀ yɛmbɛ̀.

7 Esɑii weè do pɛitɛ́ Itiyɛɛdi kɛ̀ Itiyɛɛdii pɛitɛ́ Mɑseyɑ kɛ̀ Mɑseyɑɑ pɛitɛ́ Kodɑyɑ kɛ̀ Kodɑyɑɑ pɛitɛ́ Pedɑyɑ kɛ̀ Pedɑyɑɑ mɛ ntó pɛitɛ́ Yoɛri kòo pɛitɛ́ Mɛsudɑmmu. Bɛnsɑmɛɛ wuɔ nkɔbɛ mbɛ bɛɛ̀ do bo Sedisɑdɛmmu, 8 kɛ́yíɛ́nɛ̀ Kɑbibɑii nɛ̀ Sɑdɑii kɛ̀ bɛ̀ɛ wɛ̃nnɛ́ bɛmɔu kɛ́mbo sikɔusìwɛi nɛ̀ sipísìdɛ́ nɛ̀ bɛ̀ni (928). 9 Sikidi birɛ Sowɛɛri weè do bɑkɛ́ dɛ kó ditĩ̀nnì kɛ̀ Sennuyɑɑ birɛ Sudɑɑ ò pòkoo.

10 Ikuɔ́ nìùbɛ̀ miɛkɛ kɛ̀ Yoyɑdibu birɛ Yedɑyɑ ḿbo nɛ̀ Yɑkinni. 11 Ikuɔ́ nìùtì diɛwè Asitubu weè do pɛitɛ́ Mɛdɑyɔti, kòo pɛitɛ́ Sɑdɔki, kòo pɛitɛ́ Mɛsudɑmmu kòo pɛitɛ́ Idikiyɑ kòo pɛitɛ́ Sedɑyɑɑ. 12 Kɛ̀ bɛ̀ɛ yíɛ́nɛ̀ bɛ nɑɑ̀mùntì kɔbɛ bɛ̀ɛ̀ do pĩ́ nKuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ mutɔ̃mmú, kɛ̀ bɛ̀ɛ wɛ̃nnɛ́ sikɔusìni nɛ̀ sipísìdɛ́ nɛ̀ bɛ̀dɛ́bɛ̀ (822). Mɑdikiɑ weè do pɛitɛ́ Pesuu kɛ̀ Peseuu pɛitɛ́ Sɑkɑrii kɛ̀ Sɑkɑrii pɛitɛ́ Amutisi kɛ̀ Amutisii pɛitɛ́ Pedɑyɑɑ kɛ̀ Pedɑyɑɑ pɛitɛ́ Yedokɑmmu, kòo pɛitɛ́ Adɑyɑ. 13 Kɛ̀ bɛ̀ɛ yíɛ́nɛ̀ sicɛ̃́ĩ kó bɛkótíbɛ̀ sikɔusìdɛ́ nɛ̀ sipísìnɑ̀ɑ̀ nɛ̀ bɛ̀dɛ́bɛ̀ (242) nɛ̀ Amɑsɑii bɛɛ̀ do tú o botí kɔbɛ: Imɛɛ weè do pɛitɛ́ Misidemɔti kòo pɛitɛ́ Asɑii kɛ̀ Asɑii pɛitɛ́ Asɑdɛɛdi. 14 Nɛ̀ bɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ yɛkɔ̃m̀bùɔ̀ yɛmbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ do tú o botí kɔbɛ Sɑbidiɛri weè do bɑkɛ́ dɛ kó ditĩ̀nnì, ò do tú Akedodimmu birɛ ndɛ.

15 Bunni weè do pɛitɛ́ Asɑbiɑ kɛ̀ Asɑbiɑɑ pɛitɛ́ Asidikɑmmu, kòo pɛitɛ́ Asubu, kɛ̀ Asubuu pɛitɛ́ Semmɑyɑ Defiibɛ botí kɔbɛ mbɛ. 16 Nɛ̀ Defiibɛ kó bɛkótíbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ do bɑkɛ́ Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ towɑɑ̀ kó mutɔ̃mmú Sɑbetɑii nɛ̀ Yosɑbɑdi 17 Asɑfu weè do pɛitɛ́ Sɑbudi, kɛ̀ Sɑbudii pɛitɛ́ Misee, kɛ̀ Misee pɛitɛ́ Mɑtɑnniyɑ bɛɛ̀ do ɔ̃ɔ̃ niitɛ́ Kuyie nsɑ̃ɑ̃ nkó iyiɛ kɛ̀ bɛtɔbɛ̀ɛ nɛ́ cɔ́útɛ́. Kɛ̀ Bɑkibukiɑ ntú odɛ́rì Mɑtɑnniyɑ tebìí miɛkɛ tɛɛ̀ ò pòkoo, kɛ́yíɛ́nɛ̀ Abudɑ. Yedutunni weè do pɛitɛ́ Kɑdɑri, kɛ̀ Kɑdɑri pɛitɛ́ Sɑmmuɑ kɛ̀ Sɑmmuɑ nɛ́ pɛitɛ́ Abudɑ. 18 Defiibɛ bɛ̀ɛ̀ do bo Sedisɑdɛmmu bɛ̀ do bo sikɔusìdɛ́ nɛ̀ sipísìni nɛ̀ bɛ̀nɑ̀ɑ̀ ndi (284).

19 Dɛ kó difɔ̃nkúò bɛ̀ɛ̀ bɑ̀ɑ yɛbòrɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ ntú Akubu nɛ̀ o nɑɑ̀mùnkù kɔbɛ bɛ̀ɛ̀ do ɔ̃ ḿbo yɛbòrɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ ḿbo tɛkɔ̀ùtɛ̀ nɛ̀ sipísìyiekɛ̀ nɛ̀ bɛ̀dɛ́bɛ̀ (172).

20 Defiibɛ sɔmbɛ nɛ̀ ikuɔ́ nìùbɛ̀ nɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ sɔmbɛ kɛ̀ bɛ̀ ḿbo Sudɑɑ kɔbɛ kó yɛhɛkɛ̀ tɛyɛ̀ miɛkɛ bɑ́ wè o ɛì. 21 Bɛ̀ɛ̀ do tú Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kó bɛtɔ̃mbɛ̀ bɛɛ̀ do bo Sedisɑdɛmmu kó dicɛ̃kɑrì bɛ̀ tu dì Ofɛri, Tisiɑ nɛ̀ Kisipɑ kɛ̀ bɛɛ̀ mbɛ̀ ni.

22 Asɑfu weè do pɛitɛ́ Misee, kòo pɛitɛ́ Mɑtɑnniyɑ kɛ̀ Mɑtɑnniyɑ pɛitɛ́ Asɑbiɑ, kɛ̀ Asɑbiɑɑ pɛitɛ́ Bɑni kòo pɛitɛ́ Usii, kòò nni Defiibɛ Sedisɑdɛmmu miɛkɛ, Asɑfu kó kunɑɑ̀mùnkù kɔbɛ mbɛ, bɛ̀ɛ̀ do ni bɛ̀ɛ̀ tu bɛdèmbɛ̀ kó ditĩ̀nnì Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ miɛkɛ. 23 Bɛ̀ɛ̀ yó mbie ndɛbémbénnɛ̀, okpɑ̀ɑ̀tì do wɑ̃̀rimu bɛ yètɛ̀ kɛ́nyɛ̃́ ò yó mbɛ̀ toti mɛ̀ɛ̀ botí mutɔ̃mmú bɑ́ dìì yiè.

24 Sedɑɑ nɑɑ̀mùnkù kou Mɛsesɑbɛɛri birɛ Petɑyɑɑ Sudɑɑ wuɔ nkou weè do nɑ́ɑ́nnɛ̀ bɛ kó diyètìrì Pɛdɛsi kóo kpɑ̀ɑ̀tì borɛ̀.

Sifubɛ tɔbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ do í bo Sedisɑdɛmmu

25 Sudɑɑ wuɔ nkɔbɛ mɑbɛ̀ bɛɛ̀ do bo Kidiyɑ-Adibɑ nɛ̀ o kó sihɛkɛsí kɛ̀ bɛtɔbɛ̀ ḿbo Dibonni nɛ̀ o kó sihɛkɛsí kɛ̀ bɛtɔbɛ̀ bo Yekɑbusɛdi nɛ̀ o kó sihɛkɛsí. 26 Kɛ̀ bɛtɔbɛ̀ bo Yesuwɑ nɛ̀ Mɔdɑdɑ nɛ̀ Bɛti-Pɑdɛti 27 nɛ̀ Asɑɑ-Suɑdi nɛ̀ Bɛɛrisebɑɑ nɛ̀ yɛ kó sihɛkɛsí. 28 Nɛ̀ Sikidɑki nɛ̀ Mɛkonnɑ nɛ̀ dɛ kó sihɛkɛsí 29 nɛ̀ Ã-Dimɔɔ nɛ̀ Tisodeɑ nɛ̀ Yɑdimuti 30 Sɑndoɑɑ nɛ̀ Adudɑmmu dɛ kó sihɛkɛsí nɛ̀ Dɑkiisi nɛ̀ o kó sihɛkɛsí nɛ̀ Asekɑɑ nɛ̀ o kó sihɛkɛsí bɛ̀ do bo Bɛɛrisebɑɑ bɑkù cɑ̃̀nku nku kɛ́ntɔ kɛ́tuɔkɛnɛ̀ Inɔmmu kó kubiriku kubɑkù yoú bíɛ́kɛ̀.

31 Bɛnsɑmɛɛ wuɔ nkɔbɛ do bo Kebɑɑ nɛ̀ Mikimɑsi nɛ̀ Ayɑ nɛ̀ Bɛtɛɛri dɛ kó sihɛkɛsí nsi, 32 Annɑtɔti nɛ̀ Nɔbu nɛ̀ Anɑnniyɑ 33 Asɔɔ nɛ̀ Dɑmɑɑ Kitɑimmu 34 Adidi nɛ̀ Siboyimmu nɛ̀ Nɛbɑdɑdi 35 Dɔdi nɛ̀ Anɔɔ nɛ̀ bɛ̀ do tú dɛ̀ bɛyɑ́ntìbɛ̀ kó kubiriku.

36 Kɛ̀ Defiibɛ mɑbɛ̀ ḿbo Sudɑɑ kɔbɛ nɛ̀ Bɛnsɑmɛɛ kɔbɛ cuokɛ̀.

12

Bɛ̀ bɑ̀tɛmɛ̀ ikuɔ́ nìùbɛ̀ nɛ̀ Defiibɛ

1 Ntɛ ikuɔ́ nìùbɛ̀ nɛ̀ Defiibɛ bɛ̀ɛ̀ do nɛínɛ̀ Sodobɑbɛɛri Seditiɛri birɛ nɛ̀ Sosuwee kɛ́kò Sedisɑdɛmmu Sedɑyɑɑ nɛ̀ Sedemii nɛ̀ Esidɑdɑsi 2 nɛ̀ Amɑdiɑ nɛ̀ Mɑduki nɛ̀ Atuusi, 3 nɛ̀ Sekɑnniyɑ nɛ̀ Edeummu nɛ̀ Mɛdemɔti. 4 Ido nɛ̀ Kinnɛtoii nɛ̀ Abiyɑ. 5 Minyɑminni nɛ̀ Mɑɑdiɑ nɛ̀ Bidikɑɑ, 6 nɛ̀ Semmɑyɑ nɛ̀ Yoyɑdibu nɛ̀ Yedɑyɑ. 7 Sɑduu nɛ̀ Amɔki nɛ̀ Idikiyɑ Yedɑyɑ bɛɛ̀ do tú bɛ̀ɛ̀ ní ikuɔ́ nìùbɛ̀ bɛmbɛ nɛ̀ bɛ tebìí Sosuwee kó dimɔ̀nnì. 8 Defiibɛ miɛkɛ Sosuwee nɛ̀ Binnuii nɛ̀ Kɑdimiɛdi nɛ̀ Sedebiɑ nɛ̀ Sudɑɑ nɛ̀ Mɑtɑnniyɑ nɛ̀ o tebìí bɛɛ̀ do niù iyiɛ nKuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ miɛkɛ. 9 Kɛ̀ bɛ tebìí Bɑkibukiɑ nɛ̀ Unni kɛ̀ bɛ̀ ḿbo bɛ ììkɛ̀ kɛ pĩ́ mbɛ kó mutɔ̃mmú.

Ikuɔ́ nìùbɛ̀ diɛbɛ̀ kó yɛyètɛ̀

10 Sosuwee weè do pɛitɛ́ Yoyɑkimmu kɛ̀ Yoyɑkimmuu pɛitɛ́ Ediɑsibu kɛ̀ Ediɑsibuu pɛitɛ́ Yoyɑdɑ. 11 Kɛ̀ Yoyɑdɑɑ pɛitɛ́ Yonnɑtɑnni kɛ̀ Yonnɑtɑnnii pɛitɛ́ Yɑduɑ.

12 Yoyɑkimmu kó dimɔ̀nnì kɛ̀ ikuɔ́ nìùbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ bɑkɛ́ tinɑɑ̀mùntì bɛɛ̀ tu biɛ: Sedɑyɑ wèè do bɑkɛ́ Mɛdɑyɑ kó kunɑɑ̀mùnkù kɛ̀ Anɑnniyɑ mbɑkɛ́ Sedemii kɔku. 13 Kɛ̀ Mɛsudɑmmu mbɑkɛ́ Esitɑdɑsi kɔku, kɛ̀ Yoɑnɑnni Amɑdiɑ kɔku. 14 Kɛ̀ Sonnɑtɑ̃ɑ̃ mbɑkɛ́ Mɛduii kɔku, kɛ̀ Sosɛfu mbɑkɛ́ Sebɑnniyɑ kɔku. 15 Kɛ̀ Adinɑ mbɑkɛ́ Adimmu kɔku, kɛ̀ Edikɑii mbɑkɛ́ Mɛdɑyɔti kɔku. 16 Kɛ̀ Sɑkɑrii mbɑkɛ́ Ido kɔku, kɛ̀ Mɛsudɑmmu mbɑkɛ́ Kinnɛtonni kɔku. 17 Kɛ̀ Sikidi mbɑkɛ́ Abiyɑ kɔku, kòò tɔù mɔù mbɑkɛ́ Minyɑminni kɔku, kɛ̀ Piditɑyii mbɑkɛ́ Mɔɑdiɑ kɔku. 18 Kɛ̀ Sɑmmuyɑɑ mbɑkɛ́ Bidikɑɑ kɔku, kɛ̀ Sonnɑtɑ̃ɑ̃ mbɑkɛ́ Semmɑyɑ kɔku. 19 Kɛ̀ Mɑtennɑii mbɑkɛ́ Yoyɑdibu kɔku, kɛ̀ Usii mbɑkɛ́ Yedɑyɑ kɔku. 20 Kɛ̀ Kɑdɑii mbɑkɛ́ Sɑdɑii kɔku, kɛ̀ Ebɛɛ mbɑkɛ́ Amɔki kɔku. 21 Kɛ̀ Asɑbiɑ mbɑkɛ́ Idikiyɑ kɔku kɛ̀ Nɛtɑnnɛyɛɛdi mbɑkɛ́ Yedɑyɑ kɔku.

22 Ikuɔ́ nìùbɛ̀ diɛbɛ̀ Ediɑsibu nɛ̀ Yoyɑdɑ nɛ̀ Yosɑnɑnni nɛ̀ Yɑduɑ bɛ kó dimɔ̀nnì kɛ̀ bɛ̀ wɑ̃̀ũmu Defiibɛ kó bɛkótíbɛ̀ yètɛ̀ kɛ́ntɔ kɛ́tuɔkɛnní Dɑriyuusi Pɛrɛsi tenkɛ̀ kóo kpɑ̀ɑ̀tì diɛwè kó dimɔ̀nnì.

23 Defii wuɔ nkɔbɛ bɛ̀ɛ̀ bɑkɛ́ bɛ̀ do wɑ̃ũmu bɛ yètɛ̀ okpɑ̀ɑ̀tì dɔɔ̀rìmɛ̀ pɑ́tíri miɛkɛ kɛ́ntɔ Ediɑsibu birɛ Yosɑnɑnni kó dimɔ̀nnì.

24 Bɛ̀ɛ̀ do bɑkɛ́ Defii wuɔ nkɔbɛ bɛɛ̀ do tú Asɑbiɑ nɛ̀ Sedebiɑ nɛ̀ Sosuwee nɛ̀ Kɑdimiɛdi birɛ nɛ̀ bɛ tebìí sìì do ɔ̃ ḿbo bɛ ììkɛ̀ kɛ diè Kuyie nkóo nìtì Dɑfiti kó iyiɛ, bɑ́ wè o kó mɛfíè ndòmmɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ ndiè nkɛ sɑ̃ntí Kuyie.

25 Mɑtɑnniyɑ nɛ̀ Bɑkibukiɑ nɛ̀ Abudiɑsi nɛ̀ Mɛsudɑmmu nɛ̀ Tɑdimɔɔ nɛ̀ Akubu bɛɛ̀ do tú bɛ̀ɛ̀ bɑ̀ɑ yɛbòrɛ̀ kó yɛtuo tinɛntì do ɔ̃ nhɑ̃ yɛ̀ɛ̀ miɛkɛ. 26 Bɛ̀ do pĩ́ mbɛ tɔ̃mmú Sosuwee birɛ Yoyɑkimmu, Yotisɑdɑki yɑɑ̀birɛ kó dimɔ̀nnì ndi. Nɛemii weè do tú kùmɑ̀ndɑ́ɑ̀ kɛ̀ Ɛsitɑdɑsi tu ikuɔ́ nìùtì nɛ̀ ikuɔ́ wɑ̃ɑ̃̀tì dɛ kó dimɔ̀nnì.

Bɛ̀ bɑɑ́mmɛ̀ kuduotí kó dibɑnni

27 Ti mɑɑ́ dìì mɔ̀nnì Sedisɑdɛmmu kó kuduotí kɛ́deè, kɛ́ce nDefiibɛ ɛkɛsí simɔu miɛkɛ, kɛ́ bɛ̀ nɑ̀kɛ́ kɛ̀ bɛ̀ɛ tíí nSedisɑdɛmmu kɛ̀ tí ɑ̃nnɛ́ dibɑnni kɛ́ndiè nyiyiɛ̀ nkɛ bie nyɛbɑ̀rɛ̀ nɛ̀ tikùtìdùùtì nɛ̀ tibómbonti, kɛ dɛ́úkùnko Kuyie nyètìrì. 28-29 Bɛyɛndèmbɛ̀ bɛ̀ɛ do mɑɑ́ kɛ́fitɛ́ Sedisɑdɛmmu nɛ̀ ditennì Nɛfotɑɑ kɛ́túótɛ́ Bɛti-Kidikɑɑdi kɛ́ntɔ kɛ́tuɔkɛnɛ̀ Kebɑɑ nɛ̀ Asimɑfɛti, kɛ̀ bɛ̀ɛ tíínní Sedisɑdɛmmu. 30 Kɛ̀ ikuɔ́ nìùbɛ̀ nɛ̀ Defiibɛ kɛ̀ bɛ̀ɛ wénkùnnɛ bɛmɑ́ɑ̀ kɛ́wénkùnnɛ Isidɑyɛɛribɛ bɛmɔu, kɛ́wénkùnnɛ kuduotí nɛ̀ yɛbòrɛ̀.

31 Kɛ̀ n tɑ̃ɑ̃tɛ́ Sudɑɑ wuɔ mmiɛkɛ bɛkótíbɛ̀ kɛ́duɔ́ nkɛ̀ bɛ̀ɛ dekɛ kuduotí ĩ́nkɛ̀ kɛ̀ n totɛ́ yɛdentĩ̀rɛ̀ diɛyɛ̀ yɛ̀dɛ́ɛ̀, kɛ̀ diketirìi kétɛ́ kubɑkù yoú kɛ́nwetí bɛ̀ tu dɛ̀ Tikùtì kó dibòrì. 32 Kɛ̀ Oseɑ mbɛ̀ tũ̀nko nɛ̀ Sudɑɑ wuɔ nkó bɛkótíbɛ̀ dikéè, 33 Asɑdiɑ nɛ̀ Ɛsitɑdɑsi nɛ̀ Mɛsudɑmmu, 34 nɛ̀ Sudɑɑ nɛ̀ Bɛnsɑmɛɛ nɛ̀ Sedemii nɛ̀ Semmɑyɑ. 35 Ikuɔ́ nìùbɛ̀ miɛkɛ, kɛ̀ Sonnɑtɑ̃ɑ̃ birɛ Sɑkɑrii ntɔ tɛheutɛ̀, weè yɑ̀ɑ̀rìbɛ̀ tu: Semmɑyɑ nɛ̀ Mɑtɑnniyɑ nɛ̀ Misee nɛ̀ Sɑkuu nɛ̀ Asɑfu. 36 Kɛ̀ bɛ̀ɛ yíɛ́nɛ̀ bɛ tebìí Semmɑyɑ nɛ̀ Asɑdɛɛdi nɛ̀ Midɑdɑii nɛ̀ Kidɑdɑii nɛ̀ Mɑhɑii nɛ̀ Nɑtɑnnɛyɛɛdi nɛ̀ Sudɑɑ nɛ̀ Anɑnni. Kɛ̀ bɛ̀ ntɔ dɛbémbénnɛ̀ nɛ̀ siheú Kuyie nkóo tɔ̃ntì Dɑfiti do dɔ̀ɔ̀ dɛ̀. Ikuɔ́ wɑ̃ɑ̃̀tì Ɛsitɑdɑsi weè do ni dɛ kó ditĩ̀nnì. 37 Bɛ̀ tùɔ̀kɛ dìì mɔ̀nnì dibòrì bɛ̀ tu dì tɛbintɛ kó dibòrì, kɛ́yóu kuduotí kɛ́tũnnɛ yɛdɛtìsɑ̀kɛ̀ yɛ̀ɛ̀ kɔ̀rìnɛ̀ Dɑfiti kó dicɛ̃kɑrì dìì sĩ̀ĩ́ ntɛkpɑ̀ɑ̀tìcĩ́ɛ̃̀tɛ̀, kɛ́pɛ̃ɛ̃tɛ́ kɛ́tuɔkɛ dibòrì mɛniɛ nkpɛri diyiè yìɛ̀ní kɛ̀ɛ̀ bíɛ́kɛ̀.

38 Kɛ̀ didentĩ̀nnì dɛ́rìi kétɛ́ kubɑkù cɑ̃̀nku bíɛ́kɛ̀, m mɔ́mmuɔ nkɛ̀ nní mbɛ̀ tũ. Kɛ̀ Sudɑɑ wuɔ nkó bɛkótíbɛ̀ dikéè sɔnni n nɛinɛ̀, kɛ̀ tí tuɔkɛ fɛpɛ̃́ɛ̃̀pṹnnɛ́tofɛ kó dibòrì kuduotí pɛ̃kɛ̀ dɛ̀, 39 kɛ́sɔɔtɛ́ kɛ́tuɔkɛ Efɑdɑimmu kó dibòrì nɛ̀ Yesɑnnɑ kpɛri, nɛ̀ bɛ̀ tu dì siyĩĩ kpɛri, kɛ́sɔɔtɛ́ kɛ́tuɔkɛnɛ̀ Anɑnɛɛdi kó didènnì nɛ̀ bɛ̀ tu dì tɛkɔ̀ùtɛ̀ kó didènnì, kɛ́pɛ̃ɛ̃tɛ́ kɛ́tuɔkɛ ipe kó dibòrì kɛ kɑ̃́ɑ̃́ mbɛbɑ̀rìbɛ̀ kó dibòrì. 40 Kɛ̀ yɛdentĩ̀rɛ̀ yɛ̀dɛ́ɛ̀ tuɔkɛ Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kɛ́tɑ, kɛ̀ m múnkɛ bɛ̀ nɛinɛ̀ nɛ̀ bɛbeémbɛ̀ kó ditĩ̀nnì kɔbɛ mɑbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ do n nɛínɛ̀. 41 Kɛ̀ ikuɔ́ nìùbɛ̀ Ediɑkimmu nɛ̀ Mɑɑseyɑ nɛ̀ Minyɑminni nɛ̀ Misee nɛ̀ Ediyoyennɑii nɛ̀ Sɑkɑrii nɛ̀ Anɑnniyɑ kɛ̀ bɛ̀ eu siheú. 42 Kɛ̀ Mɑseyɑ nɛ̀ Semmɑyɑ nɛ̀ Edeɑsɑɑ nɛ̀ Usii nɛ̀ Yoɑnɑnni nɛ̀ Mɑdikiɑ nɛ̀ Edɑmmu nɛ̀ Esɛɛ kɛ̀ bɛ̀ dìè, kɛ̀ Sisidɑsiɑ bɛ̀ ni.

43 Dɛ yiè kɛ̀ tí fíé iwũɔ̃ pɛ́u Kuyie nkɛ́mbo diwɛ̀ì miɛkɛ. Kuyie nkuù do tì duɔ́ diwɛ̀ì dɛ yiè, bɛnitipòbɛ̀ nɛ̀ ibí kɛ̀ bɛ̀ nyɑ̃nku Sedisɑdɛmmu, bɛ̀ɛ̀ bo mɛdɛ́timɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ nyo bɛ̀ ìítímɛ̀.

Ikuɔ́ nìùbɛ̀ nɛ̀ Defiibɛ bɛ̀ dò nkɛ́nte dɛ̀

44 Dɛ yiè kɛ̀ bɛ̀ɛ tɑ̃ɑ̃tɛ́ bɛnìtìbɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ bo mbɑɑ tidieti kɛ́cɔ́u tidiitì bɛ̀ pɑ̃ɑ̃ ntì Kuyie nnɛ̀ tidiketitì nɛ̀ dɛpíínnɛ̀ bɛ̀ɛ̀ bo dɛpɑɑ kɛ kuuti bɛ̀ dò nkɛ níí duɔ́ ndɛ̀ ikuɔ́ nìùbɛ̀ nɛ̀ Defiibɛ kpɛ́í. Bɛnìtìbɛ̀ do pɛ́nsìrìmu Defiibɛ nɛ̀ ikuɔ́ nìùbɛ̀ bɛ̀ pĩ mmùù tɔ̃mmú. 45 Kɛ̀ bɛ̀ mpĩ́ nKuyie ntɔ̃mmú kɛ dɔɔri mɛwénkùmɛ̀ kó ikuɔ́ bɛnìtìbɛ̀, bɛmbɛ nɛ̀ bɛyɛndèmbɛ̀ nɛ̀ bɛ̀ɛ̀ bɑ̀ɑ yɛbòrɛ̀ bɛ̀ do tũ nKuyie nkóo tɔ̃ntì Dɑfiti nɛ̀ o birɛ Sɑdomɔɔ bɛ̀ do dɔú ndìì nùù ndi, 46 kɛ́túótɛ́ Dɑfiti nɛ̀ Asɑfu bɛ kó dimɔ̀nnì bɛ̀ɛ̀ niù iyiɛ mbɛ̀ do bomu kɛ níí nni bɛyɛndèmbɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ dɛ̀úkùnko Kuyie nyètìrì kɛ kù sɑ̃ntí. 47 Sodobɑbɛɛri kó dimɔ̀nnì nɛ̀ Nɛemii kpɛri Isidɑyɛɛribɛ bɛmɔu do duɔ́mmu bɛ̀ dò nkɛ́duɔ́ ndɛ̀ bɛdèmbɛ̀ nɛ̀ bɛ̀ɛ̀ bɑ̀ɑ yɛbòrɛ̀ bɑ́ dìì yiè, kɛ́dɛì dɛ̀ɛ̀ tu Kuyie nkpɛrɛ kɛ́duɔ̀ nDefiibɛ kɛ̀ bɛ̀ɛ dɛì ikuɔ́ nìùbɛ̀ Anɔɔ yɑɑ̀bí kpɛrɛ kɛ́ bɛ̀ duɔ́.

13

Nɛemii do wɛ̃̀tɛ kɛ́tũntɛmɛ̀ Kuyie ntɔ̃mmú

1 Mɛm̀mɛ bɛ̀ kɑ̀ɑmmɛ̀ Mɔyiisi wɑ̃̀ri ìì kuɔ́ kɛ́yɑ̀ tì wɑ̃̀rimɛ̀ kɛ tú Amɔniibɛ nɛ̀ Mɔɑbiibɛ bɛ̀ bɑ́ nkɔkɛ́ Kuyie nkɔbɛ kó ditĩ̀nnì bìtì nɛ̀ bɛ̀ bo mbomɛ̀. 2 Kɛ yɛ̃́ bɛ̀ do í comɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ kɛ́ bɛ̀ pɑ̃ mudiì nɛ̀ mɛniɛ, bɛɛ̀ Mɔɑbiibɛ bɛɛ̀ do yietí Bɑdɑmmu, kòo bɔntɛ́ kusĩ̀nkù Isidɑyɛɛribɛ kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nceetɛ dɛ kó kusĩ̀nkù kɛ̀ kùu nɑɑ́ mmɛsɑ̀ɑ̀. 3 Bɛ̀ kɑ̀ɑ ndìì mɔ̀nnì Kuyie nkuɔ́ pɑ́tíri kɛ̀ Isidɑyɛɛribɛɛ dènnɛ bɛ cuokɛ̀ bɛ̀ɛ̀ kó dimɑ̀ɑ̀ í tú Sifubɛ weti weti.

4 Dɛ̀ do sɔ̃́ nyikuɔ́ nìùtì nhEdiɑsibu weè bɑkɛ́ Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kó tidieti. Ò nɛ́ do mɛ ntɑunnɛ̀mɛ̀ Tobiyɑ 5 kòo ò duɔ́ nkudieku mɑkù bɛ̀ do ɑ̃ɑ̃̀ kù yɛpɑ̃rɛ̀ bɛ̀ pɑ̃ɑ̃ nyɛ̀ Kuyie nnɛ̀ ku cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kó tinɛntì nɛ̀ dɛpíínnɛ̀ bɛ̀ do ɔ̃ɔ̃ nɔ́ɔ́tɛ́ dɛ̀ kɛ́duɔ́ nKuyie, tidiitì nɛ̀ mɛnɑɑ̀ mpɑ̀mmɛ̀ nɛ̀ mɛkùɔ̀ bɛ̀ do dò nkɛ níí duɔ́ ndɛ̀ Defiibɛ nɛ̀ bɛyɛndèmbɛ̀ nɛ̀ bɛ̀ɛ̀ bɑ̀ɑ yɛbòrɛ̀ nɛ̀ dɛ̀ɛ̀ do tú ikuɔ́ nìùbɛ̀ kpɛrɛ.

6 Dɛ kó dimɔ̀nnì dɛ̀ do sɔ̃́ mmí nNɛemii n yí bo Sedisɑdɛmmu kɛ yɛ̃́ okpɑ̀ɑ̀tì Aditɑkisɛsi kpɑ̀tì benni sipísìtɑ̃ɑ̃ti nɛ̀ yɛ̀dɛ́ɛ̀ miɛkɛ n do kɔ̀tɛmɛ̀ o borɛ̀ Bɑbidɔnni kɛ̀ ti dɔ̀ yɛwe sɑ́m̀pɔ́ kòo m pɑ̃ kucɛ kɛ̀ n wɛ̃tɛní Sedisɑdɛmmu. 7 Mɛm̀mɛ n yɑ̀mɛ̀ mɛyɛi Ediɑsibu do dɔ̀ɔ̀mɛ̀ kɛ́duɔ́ nTobiyɑ Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kó kudieku mɑkù. 8 Kɛ̀ dɛ̀ n yonkɛ mɛdiɛ̀, kɛ̀ n dennɛ Tobiyɑ kó tinɛntì timɔu dɛ kó kudieku miɛkɛ, 9 kɛ́duɔ́ nkɛ̀ bɛ̀ɛ kù dɔ̀ɔ̀ mɛwénkùmɛ̀ kó ikuɔ́. Kɛ̀ n tɔní Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ nɛntì nɛ̀ yɛpɑ̃rɛ̀ bɛ̀ kù pɑ̃ɑ̃ nyɛ̀ nɛ̀ tihúúntì kɛ́wɛ̃tɛ kɛ́tɑnnɛ́ ku miɛkɛ.

10 Kɛ̀ n keè bɛ̀ tɛ̃́nkɛ í duɔ̀mmɛ̀ Defiibɛ bɛ̀ do dò nkɛ́ mbɛ̀ duɔ̀ ndɛ̀, bɛmbɛ nɛ̀ bɛdèmbɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ cìɛ́tɛ́ kɛ kũɔ̃tí bɛ pɑɑ nkɛ yóu Kuyie ntɔ̃mmú. 11 Kɛ̀ n kpɑnnɛ̀ bɛbeémbɛ̀ mùù kpɛ́í nte kɛ̀ bɛ̀ yóu kɛ̀ Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kó mutɔ̃mmú do, kɛ́deè kɛ́tíí nDefiibɛ kɛ́duɔ́ nkɛ̀ bɛ̀ɛ sɔɔtɛ́ bɛ tɔ̃mmú. 12 Mɛm̀mɛ kɛ̀ Sudɑɑ kɔbɛ bɛmɔuu ndɛì bɛ kpɛrɛ bɛ̀ mɔ̀kɛ dɛ kó dɛpííndɛ̀ kɛ ɑ̃ɑ̃̀ Kuyie nkó yɛbuɔ. 13 Kɛ̀ n tɑ̃ɑ̃tɛ́ ikuɔ́ nìùtì Sedemiɑ nɛ̀ ikuɔ́ wɑ̃ɑ̃̀tì Tisɑdɔki nɛ̀ Pedɑyɑ Defii wuɔ nkou, kɛ̀ Mɑtɑnniyɑ birɛ Sɑkuu kó dɛbirɛ Annɑni nhò teénnɛ̀, bɛ̀ do bɛ̀ yɛ̃́mu kɛ̀ bɛ dɔɔ̀rìmɛ̀ sìɛ́, kɛ̀ m bɛ̀ duɔ́ mmutɔ̃mmú kɛ̀ bɛɛ̀ nte bɛ̀ bo ntotimɛ̀ tidiitì bɛ tebìí.

14 Áú! N Yiɛ̀ nKuyie nhɑ bɑ́ɑ́ yɛ̃̀ n kpɛ́í nɛ̀ m pĩ́ mmùù tɔ̃mmú sɑ̀ɑ̀mù ɑ cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ mu kpɛ́í nnɛ̀ n tũnnɛ̀mɛ̀ ɑ kuɔ́.

15 Dɛ kó yɛwe miɛkɛ bɑkɛ kɛ̀ n yɑ̀ bɛnìtìbɛ̀ Sudɑɑ ɛì miɛkɛ kɛ̀ bɛ̀ nɑ̀ù fínyĩ̀ kó yɛbɛ diyɛtituò miɛkɛ tɛom̀pùtɛ̀ yiè kɛ̀ bɛtɔbɛ̀ tɔu tidiitì kɛ deenko bɛ sɑ̃mmɑrímúbɛ̀ nɛ̀ mɛnɑɑ̀ mpɑ̀mmɛ̀ nɛ̀ fínyĩ̀ kó yɛbɛ nɛ̀ fìkíè kpɛyɛ nɛ̀ tinɛntì tɛtì pɛ́u kɛ kũũ̀nnɛ̀ Sedisɑdɛmmu, kɛ̀ m bɛ̀ cɑu nkɛ dɔ̀ bɛ̀ bɑ́ nfiiti bɛ potɑntì tɛom̀pùtɛ̀ yiè. 16 Kɛ̀ Tiiri ɛì kɔbɛ bɛ̀ɛ̀ bo Sedisɑdɛmmu kɛ̀ bɛ̀ tɔuní siyĩĩ nɛ̀ tipotɑntì tibotí tibotí kɛ fiitinɛ̀ Sudɑɑ kɔbɛ Sedisɑdɛmmu miɛkɛ tɛom̀pùtɛ̀ yiè. 17 Kɛ̀ n kpɑnnɛ̀ Sudɑɑ kó bɛkótíbɛ̀ kɛ́ bɛ̀ nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Di dɔɔri bɑ mbotí nku kɛ sĩnkùnko tɛom̀pùtɛ̀ kó diyiè? 18 Dɛ̀ í dò ndi yɛmbɛ̀ do mɛ ndɔ̀ɔ̀, kɛ̀ Kuyie nduɔ́ nkɛ̀ mɛyɛi nti do, tínti nɛ̀ ti ɛìɑ̀? Di sĩnkùnko dìì mɔ̀nnì tɛom̀pùtɛ̀ kó diyiè di dɔkɛ íinko Kuyie mmiɛkɛ nkɛ Isidɑyɛɛribɛ ĩ́nkɛ̀. 19 Dɛ mɔ̀nnì ndi n duɔ́mmɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ níí kpetínnɛ́ Sedisɑdɛmmu kó yɛbòrɛ̀ kuyuoku kɛ̀ dɛ̀ɛ wentɛ́ tɛom̀pùtɛ̀, kɛ́mbɑɑnɛ̀ tɛom̀pùtɛ̀ bo pɛ̃ɛ̃tɛ́mɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ nɛ́ yɛ̀ kpetɛ́, kɛ̀ n dɛitɛ n kɔbɛ mɑbɛ̀ kɛ́bɑnnɛ kɛ́ bɛ̀ nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀ bɛ̀ bɑ́ɑ́ yie nkɛ̀ tipotɑntì mɑtìi tɑnní dihɛì tɛom̀pùtɛ̀ yiè. 20 Kucɛ mɛ̀mɑ́ɑ̀ ndi yoo mɛ̀dɛ́mɛ̀ n yɑ̀mɛ̀ bɛpotɑmbɛ̀ dènnɛmɛ̀ bɛ potɑntì kɛ́kɛ́nnɛ́ kuduotí fɔ̃nkúò. 21 Kɛ̀ m bɛ̀ kpɑnnɛ̀ kɛ dɔ̀: Dɛ̀ dòmmɛ̀ kɛ̀ di kɛ̀ńnɛ́ kuduotí? Kɛ̀ di dɛ̀ yìɛ́ n yóó di pĩ́mmu. Dɛ kó diyiè nɛ̀ yɛwe yɛ̀ɛ̀ kpɑɑní òmɔù tɛ̃́nkɛ í nyɛ̀nnɛ̀ tipotɑntì tɛom̀pùtɛ̀ yiè. 22 Mɛm̀mɛ n nɑ̀kɛ́mɛ̀ Defiibɛ kɛ dɔ̀ bɛ̀ɛ dɔɔ̀ bɛmɑ́ɑ̀ mɛwénkùmɛ̀ kó ikuɔ́ kɛ́kɔtɛ kɛ́mbɑɑ yɛbòrɛ̀ kɛ̀ dɛ̀ɛ yie nkɛ̀ bɛ̀ bɑ́ɑ́ sĩnkùnnɛ tɛom̀pùtɛ̀ kó diyiè.

Nɛ̀ dɛ kpɛ́í, ɑ́ú! Kuyie nhɑ nyɛ̃́ n kpɛ́í, fɔ̃́ nwèè tu osɑ̀ù, ɑ́ n kuɔ́ mmɛsémmɛ̀.

23 Mɛm̀mɛ n yɑ̀mɛ̀ Sifubɛ mɑbɛ̀ tùókɛ́mɛ̀ Asidodiibɛ nɛ̀ Amɔniibɛ nɛ̀ Mɔɑbiibɛ miɛkɛ bɛnitipòbɛ̀. 24 Kɛ̀ bɛ̀mɑbɛ̀ nɑ̀ɑ́ nhAsidotiibɛ kó tinɑ́ɑǹtì kɛ̀ bɛtɔbɛ̀ nɑ̀ɑ́ ntitɛtì, bɑ́ bɛ̀ tɛ̃́nkɛ í nɑ́ɑ́ nSifubɛ kó tinɑ́ɑǹtì. 25 Kɛ̀ m bɛ̀ kpɑnnɛ̀ mɛdiɛ̀ kɛ́ bɛ̀ bɔntɛ́ kusĩ̀nkù, kɛ́puotí bɛsṹkùbɛ̀ kɛ́fɔ̃ri bɛ yùtì, kɛ́duɔ́ nkɛ̀ bɛ̀ɛ pɑrìkɛ̀ kɛ́yú Kuyie nyètìrì kɛ dɔ̀: Ti í yóó bɛ̀ duɔ́ nti kó bɛsɑpɑ̀mbɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ɛ puó mbɛ bí, ti mɛ nyí yóó túókɛ́ bɛ kó bɛsɑpɑ̀mbɛ̀ kɛ́puó nti bí yoo tí bɛ̀ puokɛ ti mɔ́mmɔmbɛ. 26 Kɛ̀ m bɛ̀ nɑ̀kɛ́ dɛ kó mɛborimɛ mɛɛ̀ bɔmmɛ̀ Sɑdomɔɔ wèè do tú Isidɑyɛɛribɛ kóo kpɑ̀ɑ̀tì, ibotí tɛì imɔu miɛkɛ okpɑ̀ɑ̀tì mɔù do í bo wèè ò mɑ̀nnɛ̀ tikpɑ̀tì Kuyie ndo ò dɔ́mu kóò dɔ̀ɔ̀ okpɑ̀ɑ̀tì kòo mbɑkɛ́ Isidɑyɛɛribɛ bɛmɔu. Nɛ̀ mɛmmɛ kɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ ibotí tɛì kɔbɛɛ ò tèntɛ kòo yetɛ́nɛ̀ Kuyie. 27 Kɛ̀ m bɛ̀ kpɑnnɛ̀ kɛ dɔ̀: Ti tɛ̃́nkɛ í dɔ́ kɛ́keè kɛ̀ di dɔɔri mɛyɛi ndiɛmɛ̀ miɛ mbotí kɛ tóú ibotí tɛì kó bɛnitipòbɛ̀ kɛ cɑɑ̀ri Kuyie nyètìrì.

28 Dɛ̀ do sɔ̃́ ikuɔ́ nìùtì diɛwè Ediɑsibu birɛ Yoyɑdɑ po Sɑ̃mbɑdɑɑ Odoniibɛ botí kou kóo sɑpɑ̀ɑ̀ nwe, kɛ̀ nh ò bɛ̀ti m borɛ̀.

29 Kuyie nhɑ nyɛ̃́ dɛ kó bɛnìtìbɛ̀ kpɛ́í bɛ̀ɛ̀ do cɑ̀kɛ ɑ yètìrì nɛ̀ ɑ tɔ̃mmú, kɛ́tɔ̃tɛ mɛtɑummɛ̀ ɑ do dɔ̀ɔ̀nɛ̀mɛ̀ ikuɔ́ nìùbɛ̀ nɛ̀ Defiibɛ.

30 Mɛm̀mɛ m bɛ̀ dɔ̀ɔ̀mɛ̀ mɛwénkùmɛ̀ kó ikuɔ́ kɛ́wɛ̃tɛ kɛ́kɑnnɛ ikuɔ́ nìùbɛ̀ nɛ̀ Defiibɛ bɑ́ wè o tɔ̃mmú. 31 Kɛ̀ n wɛ̃tɛ kɛ́dɔu mmɛfíè ti yóó ntɔuní mɛ̀ɛ̀ botí idɛí Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ nɛ̀ tidipɑ̀ntì.

Kuyie ɑ nyɛ̃́ n kpɛ́í kɛ́ n dɔɔ̀ mɛsɑ̀ɑ̀.

* 1:1 Kiside: Bɛ̀ do kɑɑmmɛ̀ bɛtɑ̃̀ɑ̃̀bɛ̀ nɛ̀ ti bɛ̀ kɑɑmmɛ̀ dɛ̀ í wɛ̃. Bɛ kóo tɑ̃̀nkù Kiside berínɛ̀ ti kó bɛtɑ̃̀ɑ̃̀bɛ̀ tɛpíítɛ̀ nɛ̀ oketiwè nɛ̀ tɛpíítɛ̀ nɛ̀ odɛ́rì dɛ cuokɛ̀ nkɛ̀ (diyosɛ́ɛ̀ nɛ̀ mɛwɑɑnɑɑ̀ ndɛ cuokɛ̀).

* 2:1 Nisɑ̃ɑ̃: Bɛ̀ do kɑɑmmɛ̀ bɛtɑ̃̀ɑ̃̀bɛ̀ nɛ̀ ti bɛ̀ kɑɑmmɛ̀ dɛ̀ í wɛ̃. Bɛ kóo tɑ̃̀nkù Nisɑ̃ɑ̃ berínɛ̀ ti kó bɛtɑ̃̀ɑ̃̀bɛ̀ otɑ̃ɑ̃́nwè nɛ̀ onɑɑnwè dɛ cuokɛ̀ nkɛ (tibéntì nɛ̀ dinɔ́tɔ̃ɔ̃̀rì dɛ cuokɛ̀).

* 6:15 Edudi: Bɛ̀ do kɑɑmmɛ̀ bɛtɑ̃̀ɑ̃̀bɛ̀ nɛ̀ ti bɛ̀ kɑɑmmɛ̀ dɛ̀ í wɛ̃. Bɛ kóo tɑ̃̀nkù Edudi berínɛ̀ ti kó bɛtɑ̃̀ɑ̃̀bɛ̀ oniínwè nɛ̀ owɛínwè dɛ cuokɛ̀ nkɛ (diyofíì nɛ̀ kupɔɔsɛ̃ĩkù dɛ cuokɛ̀).

* 9:6 kɛĩ́nkɛ̀ kó bɛkperíbɛ̀: Bɛ̀ nɑ̀ɑ́ mbɛ̀ɛ̀ kpɛ́í diɛ, ti í yɛ̃́ bɛ̀ɛ̀ kperíbɛ̀ botí nku. Mɔ̀nnì mɑrì dɛ̀ bo nɑ kɛ́ntú Kuyie ntɔ̃rɛ̀ yoo diyiè yoo otɑ̃̀nkù nɛ̀ siwɑ̃̀ɑ̃.

Ɛsitɛɛ

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

Ɛsitɛɛ

Di mpɑ́tíri tɔ tìì nɑ́ɑǹtì

Dɛ kó dipɑ́tíri ti nɑ́ɑ́ ntìì do dɔ̀ɔ̀ tì nti Pɛrisi kó kɛtenkɛ̀ bɛ kó dihɛì bɛ̀ tu dì Susi di miɛkɛ Sifubɛ do kɛ̀ tu dìì mɔ̀nnì tidɑɑtì. Onìtì mɔù bɛ̀ tu wè Amɑɑ kòò í ndɔ́ Sifubɛ kɛ́nwɑnti ò bo yĩ́mɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ɛ kuɔ Sifubɛ bɛ̀ɛ̀ kɛ̀ bo.

Sifubɛ kóò sɑpɑ̀ɑ̀ mmɔù bɛ̀ tu wè Ɛsitɛɛ kòo kɛ nɑɑ́ nhokpɑ̀ɑ̀tì pokù, weè do tì nɑ̀kɛ́ okpɑ̀ɑ̀tì kɛ́nte kɛ̀ bɛ̀ í nkùɔ Sifubɛ bɛ̀ɛ̀ do bo bɛ ɛì miɛkɛ. Nɛ̀ Kuyie nkó mɛteèmmɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ɛ kuɔ Amɑɑ kɛ̀ Sifubɛɛ cootɛ́.

Di mpɑ́tíri nɑ́ɑǹtì duɔ́ kɛ dòmmɛ̀

1. Bɛ̀ tɑ̃ɑ̃tɛ́mɛ̀ Ɛsitɛɛ kòo bo nɑɑ́ nhokpɑ̀ɑ̀tì pokù 1:1-2:20

2. Ɛsitɛɛ coommɛ̀ Sifubɛ 2:21-7:10

3. Sifubɛ pɛ̀itɛmɛ̀ bɛ dootitɔbɛ̀ 8-10

1

Okpɑ̀ɑ̀tì Asuyeduusi ɑ̃nnɛ́mɛ̀ dibɑnni

1 Asuyeduusi tu dìì mɔ̀nnì okpɑ̀ɑ̀tì kɛ bɑkɛ́ Ɛ̃ndi nɛ̀ Etiopii itempɛ̃ ntɛkɔ̀ùtɛ̀ nɛ̀ sipísìdɛ́ nɛ̀ iyìekɛ̀ (127), 2 kɛ kɑri dihɛidiɛ̀ Susi miɛkɛ nkɛ. 3 O kpɑ̀tì benni tɑ̃ɑ̃́nnì kòo ɑ̃nnɛ́ dibɑnni, kɛ́yú bɛnitidiɛbɛ̀ nɛ̀ mìníísìbɛ̀ nɛ̀ iwɛ̃ĩ yɛmbɛ̀ Pɛrisi nɛ̀ Mɛdii kɔbɛ nɛ̀ kùmɑ̀ndɑ́ɑ̀bɛ̀, 4 kɛ́dennɛní tikpɑ̀ɑ̀tìnɛntì nɛ̀ tinɛntì tɛtì tìì mìɛ̀ti, kɛ̀ dɛ kó dibɑnnii mɔntɛ kɛ́mmɔkɛ bɛtɑ̃̀ɑ̃̀bɛ̀ bɛ̀kuɔ̀. 5 Dɛ kó difɔ̃nkúò kòo yú dihɛidiɛ̀ Susi kɔbɛ bɛmɔu, bɛkperíbɛ̀ nɛ̀ bɛcĩ̀rìbɛ̀, kɛ́ɑ̃nnɛ́ dibɑnni o cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ towɑɑ̀ kɛ̀ dì mmɔkɛ yɛwe yɛ̀yiekɛ̀. 6 Kòo núnnɛ́ tiyɑɑ̀pɛ́ítì nɛ̀ tìì dò nnúúsí nɛ̀ tiwũɔ̃tì, kɛ́cɑ́tínnɛ́ dɛmɑ́mɑ́nnɛ̀ mɛsɔɔ nkpɛrɛ, kɛ́duɔ́ nkɛ̀ bɛ̀ɛ pítínnɛ́ yɛtɑ̃́kperɛ̀ kó yɛsɑ̃ǹkɛ̀, kɛ́dennɛní mɛsɔɔ nnɛ̀ timɑ́tì pɛ́ítì kó yɛdúɔ̀ kɛ́dɔú mbɛ ce dɛ̀ kɛ dɑ̀ri yɛtɑ̃́píɛ̀ nɛ̀ yɛwũɔ̃yɛ̀ nɛ̀ yɛsɔ̀ùyɛ̀. 7 Bɛ̀ do yɔ̃ǹnɛ̀ ìì bòòkɛ mɛnɑɑ̀ nyì do tú mɛsɔɔ nkpɛyi nyi kɛ cɑ̃́ɑ̃́ nyibotí ibotí, kɛ̀ mɛnɑɑ̀ nsũ kɛ̀ bɛ̀ toti bɛnìtìbɛ̀ bɛmɔu. 8 Bɑ́ wè kòo nyɔ̃̀ nhò dɔ́mɛ̀, kɛ yɛ̃́ okpɑ̀ɑ̀tì do nɑ̀kɛ́mɛ̀ o tɔ̃mbɛ̀ kɛ dɔ̀ bɛ̀ nduɔ̀ mbɑ́ wè ò dɔ́mɛ̀. 9 Kòo nitipokpɑ̀ɑ̀tì Fɑsitii mɛ ntó ɑ̃ɑ̃̀ bɛnitipòbɛ̀ dibɑnni okpɑ̀ɑ̀tì Asuyeduusi cĩ́ɛ̃̀tɛ̀.

Okpɑ̀ɑ̀tì pokù Fɑsitii yetɛmɛ̀ o dɔù kpɛti

10 Diyiè yiénnì yiè kòo kpɑ̀ɑ̀tìi yɑ̃̀ mɛnɑɑ̀ nkòo yɛ̀mmɛ̀ɛ cɑ́tɛ́, kòo yú bɛ̀ fɔ̃̀mmu bɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ pĩ ntɛkpɑ̀ɑ̀tìcĩ́ɛ̃̀tɛ̀ miɛkɛ mutɔ̃mmú, bɛ̀ɛ̀ tu: Mɛumɑɑ nɛ̀ Bisitɑɑ nɛ̀ Adibonɑ nɛ̀ Bikitɑɑ nɛ̀ Akɑkitɑɑ nɛ̀ Setɑɑ nɛ̀ Kɑdikɑsi. 11 Kɛ dɔ̀ bɛ̀ɛ kɔtɛ kɛ́yúní onitipokpɑ̀ɑ̀tì Fɑsitii kòo nhókɛ́ dikpɑ̀ɑ̀tìpìì kɛ́kɔtɛní kɛ́bɛnkɛ o wenniku bɛnìtìbɛ̀ nɛ̀ bɛnitidiɛbɛ̀ kɛ yɛ̃́ ò wennimɛ̀ mɛdiɛ̀. 12 Kòo kpɑ̀ɑ̀tì tɔ̃mbɛ̀ɛ kɔtɛ kɛ́nɑ́kɛ́ Fɑsitii kòo yetɛ kɛ í nkɔ̀tɛ, kòo kpɑ̀ɑ̀tì miɛkɛɛ pɛikɛ mɛdiɛ̀. 13 Kòo yú mɛciì nyɛmbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ yɛ̃́ ikuɔ́ nɛ̀ tibeéntì kɛ̀ bɛ̀ɛ tíí nho borɛ̀. 14 Bɛ̀ɛ̀ tu Kɑsenɑ nɛ̀ Setɑɑ nɛ̀ Adimɑtɑ nɛ̀ Tɑsisi nɛ̀ Mɛdɛsi nɛ̀ Mɑɑseonɑɑ nɛ̀ Mɛmukɑ̃ɑ̃ bɛyiekɛ̀ bɛ̀ do tú Pɛrisi nɛ̀ Mɛdii kɔbɛ mbɛ, bɛɛ̀ do bɑkɛ́ dihɛì ììkɛ̀ kɛ tũ nhokpɑ̀ɑ̀tì. 15 Kòo kpɑ̀ɑ̀tìi bɛ̀ bekɛ kɛ dɔ̀: Ti dò nkɛ́dɔɔ̀ bɑ onitipokpɑ̀ɑ̀tì Fɑsitii wèè yetɛ n tɔ̃ nkɛ̀ bɛ̀ ò nɑ̀kɛ́ tì?

16 Kɛ̀ Mɛmukɑ̃ɑ̃ nɑ́kɛ́ okpɑ̀ɑ̀tì nɛ̀ mìníísìbɛ̀ kɛ dɔ̀: Onitipokpɑ̀ɑ̀tì í ɑ̃nnɛ́ okpɑ̀ɑ̀tì mɑ́ɑ̀ ndi ifɛi, wè ì ɑ̃nnɛ́mu mìníísìbɛ̀ nɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ bɛmɔu, itempɛ̃ nyimɔu. 17 Bɛnitipòbɛ̀ bɛmɔu yóó keèmu okpɑ̀ɑ̀tì yumɛ̀ onitipokpɑ̀ɑ̀tì Fɑsitii kòò yetɛ kɛ múnkɛ nyetírí bɛ dɑɑbɛ̀ kpɛti, kɛ tú okpɑ̀ɑ̀tì do yu o pokù kòo yetɛmu. 18 Pɛrisi nɛ̀ Mɛdii kóò mìníísìbɛ̀ pobɛ̀ yóó tì kèèmu kɛ́túótɛ́ dɛ kó mɛborimɛ kɛ́nyetírí bɛ dɑɑbɛ̀ kpɛti, kɛ íinko bɛ miɛkɛ. 19 Okpɑ̀ɑ̀tì, kɑ̀ɑ bo yie nhɑ wɑ̃ri yɛpɑ́tɛ kɛ́dennɛ Fɑsitii kɛ́wɑɑ́ nhotɔù wèè ò pɛ̃ɛ̃tɛ́, kòo cɔutɛ́ o fɔ̃̀tìrì kɛ̀ dɛ kó tinɑ́ɑǹtìi wɑ̃ri Pɛrisi nɛ̀ Mɛdii kuɔ́ pɑ́tíri miɛkɛ bɑ́ òmɔù bɑ́ɑ́ nɑ kɛ́ tì cèètɛ. 20 A tenkɛ̀ diɛkɛ̀ kɛmɔu kɔbɛ bo keè dìì mɔ̀nnì ɑ dɔ̀ɔ̀ tì bɑ́ wèè nitipòkù bo nyíé nho dɔù kpɛti, bɑ́ kòò dɛu yoo ò kɛ̃ńnì.

21 Kɛ̀ dɛ kó tinɑ́ɑǹtìi nɑrikɛ okpɑ̀ɑ̀tì nɛ̀ mìníísìbɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ɛ yie Mɛmukɑ̃ɑ̃ kpɛti. 22 Kòo wɑ̃ri yɛpɑ́tɛ itempɛ̃ nyimɔu bɑ́ kùù botí, ku wɑ̃rii dòmmɛ̀ nɛ̀ ku nɑ́ɑǹtì kɛ dɔ̀, bɑ́ wèè nitidɔ̀ù mbɑkɛ́ o cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kɛ tɛ̀ nɑ̀ɑ́ nho botí nɑ́ɑǹtì.

2

Ɛsitɛɛ nɑɑ́mmɛ̀ onitipokpɑ̀ɑ̀tì

1 Kɛ̀ dɛ̀ɛ mɔntɛ kòo kpɑ̀ɑ̀tì miɛkɛɛ do, kòo dentɛní Fɑsitii do dɔ̀ɔ̀ dɛ̀ nɛ̀ bɛ̀ do ò nɑ̀kɛ́ tì. 2 Kòo kpɑ̀ɑ̀tì tɔ̃mbɛ̀ dɔ̀: Tí wɑɑ́nnɛ̀ okpɑ̀ɑ̀tì bɛsɑpɑ̀mbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ wenni kɛ mu nyí yɛ̃́ bɛnitidɑɑbɛ̀. 3 Okpɑ̀ɑ̀tì ɑ́ dɛi bɛnìtìbɛ̀ ɑ tempɛ̃ nyimɔu, kɛ̀ bɛ̀ɛ tɑ̃ɑ̃tɛ́ bɛsɑpɑ̀mbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ wenni kɛ́ bɛ̀ tɑnnɛ́ tɛnitipocĩ́ɛ̃̀tɛ̀ dihɛidiɛ̀ Susi, kɛ̀ Ekee ndɑkɛ bɛ kpɛ́í nkɛ bɛ̀ duɔ̀ ndɛ̀ɛ̀ bo wénkùnnɛ bɛ kɔ̃̀ntì. Ekee do tú bɛ̀ fɔ̃̀ntɛ wènwe kòò pĩ ntɛkpɑ̀ɑ̀tìcĩ́ɛ̃̀tɛ̀ miɛkɛ mutɔ̃mmú kɛ bɑɑ bɛnitipòbɛ̀. 4 Kɛ̀ bɛ̀ dɔ̀: Okpɑ̀ɑ̀tì, ɑ bo pɛ́nsìrì wèè sɑpɑ̀ɑ̀ mbɛ miɛkɛ kòo cɔutɛ́ onitipokpɑ̀ɑ̀tì Fɑsitii fɔ̃̀tìrì.

Kòo kpɑ̀ɑ̀tìi yie ndɛ kó tinɑ́ɑǹtì.

5 Kɛ sɔ̃́ nSifu mɔù bo Susi dihɛidiɛ̀ kòo yètìrì tu Mɑɑdosee Yɑii birɛ, Simmɛii nɛ̀ Kiisi bɛ yɑɑ̀birɛ Bɛnsɑmɛɛ wuɔ nkou. 6 Nɛbukɑnnɛsɑɑ do nɑ Sedisɑdɛmmu kɛ́pĩ́mmú bɛ̀mbɛ kɛ́kònnɛ̀. Bɛ̀ do pĩ mɛ̀mmɛ Yekonniyɑ Sudɑɑ kóo kpɑ̀ɑ̀tì. 7 Kɛ sɔ̃́ nhƐsitɛɛ yɛmbɛ̀ ku kɛ̀ bɛ tebitɛ Mɑɑdosee ò tùótɛ́ kɛ bonɛ̀. Ɛsitɛɛ do wenni mɛdiɛ̀ mmɛ.

8 Bɛ̀ duɔ́ ndìì mɔ̀nni tinɑ́ɑǹtì kɛ̀ bɛ̀ ntɔuní bɛsɑpɑ̀mbɛ̀ Susi dihɛidiɛ̀, kɛ̀ Ɛsitɛɛ nkɔkɛ́ dɛ miɛkɛ kɛ̀ bɛ̀ɛ bɛ̀ duɔ́ nhEkee wèè bɑ̀ɑ bɛnitipòbɛ̀, kòo ndɑkɛ bɛ kpɛ́í. 9 Kòo pɛ́nsìrì Ɛsitɛɛ mɛsɑ̀ɑ̀ nkóò duɔ́ ndɛ̀ɛ̀ bo wénkùnnɛ o kɔ̃̀ntì, kɛ́ nhò duɔ̀ mmudiì, kɛ́tɑ̃ɑ̃tɛ́ bɛnitipotɔ̃mbɛ̀ bɛ̀yiekɛ̀ tɛkpɑ̀ɑ̀tìcĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kóò duɔ́, kóò tɑnnɛ́ tɛnitipocĩ́ɛ̃̀tɛ̀ sɑ̀ɑ̀tɛ̀. 10 Ɛsitɛɛ do í nɑ̀kɛ́ ò tumɛ̀ Sifu kɛ yɛ̃́ Mɑɑdosee do ò tiémmɛ̀ kɛ dɔ̀ ò bɑ́ɑ́ nɑ́kɛ́. 11 Yɛwe yɛmɔu kɛ̀ Mɑɑdosee níí nfirì tɛnitipocĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kɛ bo yɑ̀ Ɛsitɛɛ kɔ̃nnɑɑtí nɛ̀ bɛ̀ ò dɔ̀ɔ̀rimɛ̀.

12 Dɛ kó bɛsɑpɑ̀mbɛ̀ do mɔkɛ dibenni ndi kɛ wuɔ̀ kɛ pɑnti. Bɛ̀ do ketɛ́ kɛ́ bɛ̀ duɔ́ mmíírì kó mɛkùɔ̀ mmɛ bɛtɑ̃̀ɑ̃̀bɛ̀ bɛ̀kuɔ̀ kpɛ́í, kɛ́ bɛ̀ yìɛ́ tùdɑ̀ɑ̀rí nɛ̀ dɛtɛrɛ̀ dɛ̀ɛ̀ wèńkùnko tikɔ̃̀ntì, bɑ́ wèè sɑpɑ̀ɑ̀ nkòo ndò nkɛ́kɔtɛ okpɑ̀ɑ̀tì Asuyeduusi borɛ̀, 13 kɛ̀ wèè sɑpɑ̀ɑ̀ nkɔ̀ri bɛ̀ɛ ò duɔ́ nhò dɔ́ kɛ́ntɔ dɛ̀ɛ̀ kó dimɑ̀ɑ̀. 14 Bɛ̀ do ɔ̃ɔ̃ kɔtɛ kuyuoku nku okpɑ̀ɑ̀tì borɛ̀, kɛ̀ dɛ̀ɛ wentɛ́ kɛ̀ bɛ̀ɛ bɛ̀ kɔ̀tɛnɛ̀ tɛnitipocĩ́ɛ̃̀tɛ̀ tɛtɛ̀ Sɑsikɑɑsi bɑ̀ɑ dɛ̀ okpɑ̀ɑ̀tì pocĩɛ̃̀. Sɑsikɑɑsi do tú bɛ̀ fɔ̃̀ntɛ wè nwe kòò pĩ ntɛkpɑ̀ɑ̀tìcĩ́ɛ̃̀tɛ̀ miɛkɛ mutɔ̃mmú kɛ bɑɑ okpɑ̀ɑ̀tì pocĩɛ̃̀. Òmɔù ɔ̃ɔ̃ í nwɛ̃̀tɛ okpɑ̀ɑ̀tì borɛ̀ kɛ̀ dɛ̀ í tú okpɑ̀ɑ̀tì weè ò dɔ́ koò yu.

15 Dɛ̀ tùɔ̀kɛ dìì yiè Mɑɑdosee tebitɛ Abikɑii do ku kòo túótɛ́ dɛ̀ɛ̀ birɛ Ɛsitɛɛ bo kɔtɛmɛ̀ okpɑ̀ɑ̀tì borɛ̀, bɑ́ wenwe í mbekɛ dɛ̀mɑrɛ̀ kɛ̀ dɛ̀ í tú Ekee do yɛ̃ nhò ntɔ dɛ̀. Kɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ bɛmɔuu pɛ́nsìrì Ɛsitɛɛ. 16 Kɛ̀ bɛ̀ɛ ò tùótɛ́ kɛ́kɔtɛnɛ̀ okpɑ̀ɑ̀tì Asuyeduusi borɛ̀ tɛkpɑ̀ɑ̀tìcĩ́ɛ̃̀tɛ̀ o kpɑ̀tì benni yiénnì, dibenni kóo tɑ̃̀nkù píínwè, bɛ̀ tu wèè tɑ̃̀nkù Kisideu* bɛtɑ̃̀ɑ̃̀bɛ̀ tɛpíítɛ̀ nɛ̀ odɛ́rì nɛ̀ otɑ̃ɑ̃̀kètiwè dɛ cuokɛ̀ nkɛ (mɛwɑɑnɑɑ̀ nnɛ̀ tɑ̃ɑ̃̀pò dɛ cuokɛ̀). 17 Kòo kpɑ̀ɑ̀tìi pɛ́nsìrì Ɛsitɛɛ, kɛ́ nhò dɔ́ kɛ̀ dɛ̀ pɛ̃ɛ̃tɛ́ bɛnitipòbɛ̀ tɔbɛ̀ nɛ̀ bɛsɑpɑ̀mbɛ̀, kòo ò òó ndikpɑ̀ɑ̀tìpìì kòo cɔutɛ́ Fɑsitii fɔ̃̀tìrì. 18 Kòo kpɑ̀ɑ̀tìi ɑ̃nnɛ́ dibɑnni Ɛsitɛɛ kpɛ́í nkɛ́yú bɛnitidiɛbɛ̀ nɛ̀ mìníísìbɛ̀ kɛ́pɑɑ ndɑ̀mpóò o tempɛ̃ nyimɔu, kɛ́pɑ̃mmú yɛpɑ̃rɛ̀ nɛ̀ diwɛ̀ì.

19 Kɛ̀ bɛ̀ɛ wɛ̃tɛ kɛ́tíí mbɛsɑpɑ̀mbɛ̀ kucɛ mɛdɛ́rímɛ̀ kɛ̀ Mɑɑdosee mpĩ́ mmutɔ̃mmú tɛkpɑ̀ɑ̀tìcĩ́ɛ̃̀tɛ̀. 20 Ɛsitɛɛ do í nɑ̀kɛ́ ò bonní dɛ̀ nɛ̀ o botí kɛ́ndònnɛ̀ Mɑɑdosee do ò nɑ̀kɛ́mɛ̀, kòo tì yie nkɛ́ndò nhò kpɑɑ́ kɛ bo o cĩ́ɛ̃̀tɛ̀.

Bɛ̀ do dɔ́mɛ̀ kɛ́kuɔ okpɑ̀ɑ̀tì kɛ̀ Mɑɑdosee bɛ̀ dɑ́ɑ

21 Diyiè mɑrì kɛ̀ Mɑɑdosee mpĩ́ nho tɔ̃mmú tɛkpɑ̀ɑ̀tìcĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kɛ̀ Bikitɑ̃ɑ̃ nɛ̀ Tɛdɛki bɛdɛ́ kɛ̀ bɛ̀ tu bɛ̀ fɔ̃̀mmu bɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ pĩ ntɛkpɑ̀ɑ̀tìcĩ́ɛ̃̀tɛ̀ miɛkɛ mutɔ̃mmú kɛ bɑɑ tɛkpɑ̀ɑ̀tìcĩ́ɛ̃̀tɛ̀ bòrɛ̀, kɛ̀ bɛ miɛkɛɛ pɛikɛ okpɑ̀ɑ̀tì kɛ̀ bɛ̀ ndɔ́ kóò kùɔ. 22 Kɛ̀ Mɑɑdosee tì kèè kɛ́nɑ́kɛ́ Ɛsitɛɛ, kɛ̀ Ɛsitɛɛ tì nɑ̀kɛ́ okpɑ̀ɑ̀tì nɛ̀ Mɑɑdosee kó diyètìrì. 23 Kɛ̀ bɛ̀ɛ fiɛ́ tinɑ́ɑǹtì kɛ nsɔ̃́ ntì tu timɔ́mmɔnti, kɛ̀ bɛ̀ɛ bɛ̀ pĩ mbɛdɛ́, kɛ́cɔ́ɔ́ nyidɛí, kɛ́wɑ̃ri dɛ kó tinɑ́ɑǹtì dihɛikɛ̀mpɑ́tíri miɛkɛ okpɑ̀ɑ̀tì ììkɛ̀.

3

Amɑnni dɔ́mɛ̀ kɛ́kuɔ Sifubɛ

1 Kòo kpɑ̀ɑ̀tì Asuyeduusi dɛ́úkùnnɛ Amɑnni Amɛdɑtɑ birɛ, Akɑki yɑɑ̀birɛ, kóò nií ndɛyììkɛ̀ kòo mbɑkɛ́ mìníísìbɛ̀ bɛmɔu. 2 Kɛ̀ tɛkpɑ̀ɑ̀tìcĩ́ɛ̃̀tɛ̀ tɔ̃mbɛ̀ bɛmɔu nninku kɛ dɔuo Amɑnni ììkɛ̀, kɛ̀ Mɑɑdosee weè mɑ́ɑ̀ yetɛ. 3 Kɛ̀ bɛtɔ̃mbɛ̀ tɔbɛ̀ɛ ò bekɛ kɛ dɔ̀: Dɛ̀ dòmmɛ kɑ̀ɑ yetɛ okpɑ̀ɑ̀tì duɔ́ ndìì nùù? 4 Kɛ̀ bɛ̀ mbékú Mɑɑdosee yɛwe yɛmɔu. Kòò dɔ̀: N tú Sifu nwe, kɛ̀ bɛ̀ɛ tì nɑ̀kɛ́ Amɑnni kɛ bo yɑ̀ Mɑɑdosee bo nkpɑɑ́ sɔkɛ́. 5 Kɛ̀ Amɑnni yɑ̀ Mɑɑdosee yetɛmɛ̀ kɛ í ninku kɛ dɔuo o ììkɛ̀, kòo miɛkɛɛ pɛikɛ. 6 Kɛ̀ bɛ̀ɛ ò nɑ̀kɛ́ Mɑɑdosee túmɛ̀ Sifu, kòo nsɔ̃́ ndɛ̀ í sɑ̀nnɛ̀ ò bo wè nkuɔmɛ̀ omɑ́ɑ̀, kɛ́ndɔ́ kɛ́kuɔ Sifubɛ bɛmɔu bɛ̀ɛ̀ bo okpɑ̀ɑ̀tì Asuyeduusi tenkɛ̀. 7 Okpɑ̀ɑ̀tì Asuyeduusi kpɑ̀tì benni tɛpíítɛ̀ nɛ̀ didɛ́rì, otɑ̃̀nkù ketiwè, bɛ̀ tu wèè tɑ̃̀nkù Nisɑ̃ɑ̃*. Kɛ̀ Amɑnni bɔ nyipɑ̃ɑ̃díítí kɛ bo yɑ̀ wèè tɑ̃̀nkù nwe nɛ̀ dìì yiè ndi ò yóó pĩ́mmɛ̀ o tɔ̃mmú, kɛ̀ idíítí do dibenni tɑ̃̀nkù tɛpíítɛ̀ nɛ̀ odɛ́ríwè, bɛ̀ tu wèè tɑ̃̀nkù Adɑri†

Amɑnni dɔ́mɛ̀ bɛ̀ɛ kuɔ Sifubɛ bɛmɔu

8 Kɛ̀ Amɑnni nɑ́kɛ́ Asuyeduusi kɛ dɔ̀: Kubotí mɑkù kuù bo ɑ ɛì kó itempɛ̃ nyimɔu kɛ̀ ku borimɛ cɑ̃́ɑ̃́, mɛ̀ í dònnɛ̀ ibotí tɛì kɔ̃mɛ, kù í yie nyikpɑ̀ɑ̀tìkuɔ́. Okpɑ̀ɑ̀tì bɑ́ɑ́ sɔ̃́ntɛ̃́ kɛ́yóu kɛ̀ dɛ̀ mbɛ̀ dò mbɑ̀mmùù. 9 Okpɑ̀ɑ̀tì kɑ̀ɑ tì pɛ́nsìrì wɑ̃ri dipɑ́tíri kɛ̀ bɛ̀ɛ bɛ̀ kùɔ. N yóó duɔ́mmu idíítí cìdóòbɛ̀ sikɔupíkɔusìtɑ̃ɑ̃ti (300000) kɛ̀ mìníísìbɛ̀ɛ ì tɑnnɛ́ dikpɑ̀ɑ̀tìtɔu.

10 Kòo kpɑ̀ɑ̀tìi ṹtɛ́ o mɑ́mɑ́ɑ́ nkɛ́duɔ́ nhAmɑnni Amɛdɑtɑ birɛ Akɑki yɑɑ̀birɛ Sifubɛ dootitɔù. 11 Kòo kpɑ̀ɑ̀tì dɔ̀: Bɑ́ n duɔ́ nyìdíítí, n dɑ duɔ́mmu dɛ kó bɛnìtìbɛ̀, dɔɔ̀ bɛ̀ ɑ dɔ́mɛ̀.

12 Kɛ̀ Amɑnni nɑ́kɛ́ kɛ̀ bɛ̀ɛ wɑ̃ri yɛpɑ́tɛ kɛ́duɔ́ nhokpɑ̀ɑ̀tì tũ̀mbɛ̀ nɛ̀ kùmɑ̀ndɑ́ɑ̀bɛ̀ bɛ̀ɛ̀ bɑkɛ́ itempɛ̃, nnɛ̀ ibotí kó bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀, kɛ́wɑ̃ri bɑ́ kùù botí nɛ̀ ku nɑ́ɑǹtì nɛ̀ ku wɑ̃rii, bɛ̀ nɑ́ɑ́ ntì bɛ̀ ɛì miɛkɛ, kɛ́deè kɛ ĩkú bɛ nɔu nɛ̀ okpɑ̀ɑ̀tì yètìrì kɛ ĩkú o cɑnnimɛ̀, kɛ́duɔ́ mbɛ̀ɛ̀ bɑkɛ́ itempɛ̃ nyimɔu nɛ̀ ibotí kó bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀. 13 Kɛ̀ bɛ̀ɛ tɔ̃ nyɛtɔ̃rɛ̀ kɛ̀ yɛ̀ɛ kɔtɛnɛ̀ yɛpɑ́tɛ itempɛ̃ nyimɔu kɛ̀ bɛ̀ bo kuɔ Sifubɛ bɛmɔu pɑ́íí, ibí nɛ̀ bɛkótíbɛ̀ nɛ̀ bɛnitipòbɛ̀ diyiè dìmɑ́ɑ̀, dibenni tɑ̃̀nkù tɛpíítɛ̀ nɛ̀ odɛ́ríwè diyiè tɛpíítɛ̀ nɛ̀ ditɑ̃ɑ̃́nnì ndi bɛ̀ yóó bɛ̀ kuɔmɛ̀ kɛ́hɛí bɛ kpɛrɛ. 14 Kɛ̀ bɛ̀ɛ cɔutɛ́ dipɑ́tíri bɑ́ kùù tempɛ̃ nkɛ́pĩɛ̃kɛ́ kɛ̀ bɛ̀ bo nyɛ̃́ dɛ kó diyiè kɛ́bɑ́ɑ́tí. 15 Kɛ̀ yɛtɔ̃rɛ̀ɛ ítɛ́ mɛcɑ̃ɑ̃ nkɛ́pitɛ́ tinɑ́ɑǹtì dihɛidiɛ̀ Susi miɛkɛ, kòo kpɑ̀ɑ̀tì nɛ̀ Amɑnni kɛ̀ bɛmbɛ kɑri kɛ yɔ̃̀, nkɛ̀ dihɛì dimɔu yɛ̀mmɛ̀ cɑ̀ɑ̀rɛ̀.

4

Sifubɛ yɛ̀mmɛ̀ cɑ̀ɑ̀rɛ̀mɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ɛ boú dinùù

1 Mɑɑdosee tì kèè dìì mɔ̀nnì kɛ́kɛ̃tɛ́ o yɑɑ̀bòrì kɛ́dɑ́ɑ́tí kufɔ̀ɔ̀tɔ̃̀nkù kɛ́pũ mmutɑ́pɛí nkɛ́nkuɔ̀ mmɛdiɛ̀ nkɛ firì dihɛì, 2 kɛ bii tuɔkɛ tɛkpɑ̀ɑ̀tìcĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kɛ́ncómmú ditowɑɑ̀ kɛ yɛ̃́ bɛ̀ ɔ̃ɔ̃ í ndɑ́ɑ́tímɛ̀ mɛyɛǹcɑɑ̀rìmɛ̀ kó tiyɑ̀ɑ̀tì kɛ́tɑ tɛkpɑ̀ɑ̀tìcĩ́ɛ̃̀tɛ̀. 3 Dɛ kó tinɑ́ɑǹtì do tùɔ̀kɛ ìì tempɛ̃, nkɛ̀ Sifubɛɛ tì kèè bɛ yɛ̀mmɛ̀ do cɑ̀ɑ̀rɛ̀mu kɛ̀ bɛ̀ mboú yɛnɔ̀ kɛ dɑ́ɑ́tí tifɔ̀ɔ̀tɔ̃̀ntì kɛ́pũ mmutɑ́pɛí.

4 Kòo nitipokpɑ̀ɑ̀tì Ɛsitɛɛ nitipotɔ̃mbɛ̀ nɛ̀ bɛ̀ fɔ̃̀mmu bɛ̀ kɛ̀ pĩ nho tɔ̃mmú tɛkpɑ̀ɑ̀tìcĩ́ɛ̃̀tɛ̀ miɛkɛ kɛ̀ bɛ̀ɛ tì nhò nɑ̀kɛ́ kɛ̀ dɛ̀ɛ cɑɑ̀rɛ̀ o yɛ̀mmɛ̀ mɛdiɛ̀. Kòo wɑɑ́ ntiyɑ̀ɑ̀tì kɛ́duɔ́nko kɛ̀ Mɑɑdosee bo dɑ́ɑ́tí kɛ́yóu kufɔɔ̀tɔ̃̀nkù, kòo yetɛ. 5 Kɛ̀ Ɛsitɛɛ yu Atɑki bɛ̀ fɔ̃̀ntɛ wè kòò pĩ ntɛkpɑ̀ɑ̀tìcĩ́ɛ̃̀tɛ̀ miɛkɛ mutɔ̃mmú, kòo kpɑ̀ɑ̀tì wè nhò duɔ́ nkòo bo mpĩ́ nho tɔ̃mmú, kóò tɔ̃ nkɛ dɔ̀ wèe bekɛ Mɑɑdosee kɛ́yɑ̀ dɛ̀ dòmmɛ̀ nɛ̀ mùù te. 6 Kɛ̀ Atɑkii yɛroo kɛ́yɑ̀ Mɑɑdosee tɛkpɑ̀ɑ̀tìcĩ́ɛ̃̀tɛ̀ towɑɑ̀. 7 Kɛ̀ Mɑɑdosee ò nɑ̀kɛ́ dɛmɔu nɛ̀ Amɑnni yɛ̃ nhò bo tɑnnɛ́ ìì díítí dikpɑ̀ɑ̀tìtɔu kɛ́nsɑ̀ kɛ̀ bɛ̀ kùɔ Sifubɛ bɛmɔu. 8 Kɛ̀ Mɑɑdosee duɔ́ nhAtɑki dipɑ́tíri bɛ̀ wɑ̃ri dì Susi kɛ bo kuɔ Sifubɛ kó dimɑ̀ɑ̀, kɛ dɔ̀ wèe dì duɔ́ nhƐsitɛɛ kóò nɑ̀kɛ́ dɛ̀ dòmmɛ̀. Kòo kɔtɛ kɛ́bɑ́ntɛ̀ okpɑ̀ɑ̀tì o botí kɔbɛ kpɛ́í. 9 Kɛ̀ Atɑkii wɛ̃tɛ kɛ́nɑ́kɛ́ Ɛsitɛɛ Mɑɑdosee ò nɑ̀kɛ́ tì. 10 Kɛ̀ Ɛsitɛɛ dɔ̀: Wɛ̃too kɛ́nɑ́kɛ́ Mɑɑdosee kɛ dɔ̀: 11 Bɛnìtìbɛ̀ bɛmɔu nɛ̀ okpɑ̀ɑ̀tì tɔ̃mbɛ̀ nɛ̀ bɛ̀ɛ̀ kó dimɑ̀ɑ̀ bo o tempɛ̃ nyimɔu bɛ̀ yɛ̃́mu ikuɔ́ túmɛ̀ òmɔù bɑ́ɑ́ tɑ okpɑ̀ɑ̀tì cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kòò í ò yu, kɛ̀ wèè tɑ bɛ̀ɛ ò kùɔ, okpɑ̀ɑ̀tì bo youtɛ wè kupɑ̀ɑ̀ti mɛsɔɔ nkɔku weè mɑ́ɑ̀ bo nfòù. Dɛ̀ mɔ̀kɛ yíe nhotɑ̃̀nkù nwe okpɑ̀ɑ̀tì n yumɛ̀. 12 Kɛ̀ bɛ̀ɛ nɑ́kɛ́ Mɑɑdosee Ɛsitɛɛ yɛ̃ mmù. 13 Kɛ̀ Mɑɑdosee tɛ̃́nnɔ́ɔ tinɑ́ɑǹtì kɛ dɔ̀: A yɛ̀mmɛ̀ bɑ́ ndò nhɑ bo cootɛ́ ɑmɑ́ɑ̀ ɑ bo mɛ̀ɛ̀ kpɛ́í nhokpɑ̀ɑ̀tì cĩ́ɛ̃̀tɛ̀. 14 Kɑ̀ɑ cĩ̀ɛ̃́kɛ́ kɛ í bɛ́i, nSifubɛ yóó pɛ́tɛ́mu mɛteèmmɛ̀ kupíkù tɛkù kɛ́cootɛ́, kɑ̀ɑ kú fɔ̃́ nnɛ̀ ɑ cĩ́ɛ̃̀tɛ̀. Kɛ̀ dɛ̀ yɛ̀mmɛ̀ mɛhɑ́ɑ́rìmɛ̀ miɛ nkpɛ́í nkɛ ɑ nɑɑ́mmɛ̀ okpɑ̀ɑ̀tìpokù. 15 Kɛ̀ Ɛsitɛɛ tɛ̃́nnɔ́ɔ Mɑɑdosee kɛ dɔ̀: 16 Kɔtɛ kɛ́tíí nSifubɛ bɛmɔu bɛ̀ɛ̀ bo Susi kɛ̀ dí boú dinùù n kpɛ́í nyɛwe yɛ̀tɑ̃ɑ̃ti, kɛyènkɛ̀ nɛ̀ kuyie, di bɑ́ɑ́ di muciɛ̀, di bɑ́ɑ́ yɑ̃̀ mɛniɛ. M múnkɛ yóó boúmu nɛ̀ n nitipotɔ̃mbɛ̀. Bɑ́ nɛ̀ ikuɔ́ mɛ mbomɛ̀ n yóó kɔtɛmu okpɑ̀ɑ̀tì borɛ̀, kɛ̀ m bo kú, n kú. 17 Kɛ̀ Mɑɑdosee kɔtɛ kɛ́dɔɔ̀ Ɛsitɛɛ ò nɑ̀kɛ́ tì.

5

Ɛsitɛɛ kɔ̀tɛmɛ̀ okpɑ̀ɑ̀tì borɛ̀

1 Bɛ̀ boú mɛmmɛ dinùù kɛ́deè, diyiè tɑ̃ɑ̃́nnì yiè kɛ̀ Ɛsitɛɛ dɑ́ɑ́tí tikpɑ̀ɑ̀tìpoyɑ̀ɑ̀tì kɛ́tɑroo tɛkpɑ̀ɑ̀tìcĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kudɑ̀nkù, kɛ́cómmú kɛ́wetínnɛ́ okpɑ̀ɑ̀tì kɑ̀rì kùù dieku bòrì kɛ sɔ̃́ nhokpɑ̀ɑ̀tì kɑ̀ri o kpɑ̀ɑ̀tìkɑ̀rì kɛ wetí dibòrì. 2 Kòo kpɑ̀ɑ̀tìi yɑ̀ onitipokpɑ̀ɑ̀tì Ɛsitɛɛ kòò còḿmú kudɑ̀nkù, kòo yie nkóò youtɛ kukpɑ̀ɑ̀tìpɑ̀ɑ̀ti mɛsɔɔ nkɔku, kɛ̀ Ɛsitɛɛ tɑroo kɛ́kɑ́ɑ́kɛ́ ku yómmɛ̀. 3 Kòo kpɑ̀ɑ̀tìi ò bekɛ kɛ dɔ̀: Ɛsitɛɛ, ɑ dɔ́ bɑ kɛ̀ n dɛ̀ ndɑ duɔ́, mbɑ́ n kpɑ̀tì kó dikéè! 4 Kɛ̀ Ɛsitɛɛ dɔ̀: Okpɑ̀ɑ̀tì n dɑ ɑ̃nnɛ́ dibɑnni ndi. Kɑ̀ɑ bo yie nɛ̀ Amɑnni dí kɔtɛní yíe n cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kɛ́di.

5 Kòo kpɑ̀ɑ̀tìi tɔ̃ nkɛ dɔ̀: Bɛ̀ɛ nɑ́kɛ́ Amɑnni kòo kɔtɛní mɛcɑ̃ɑ̃ nkɛ̀ bɛ̀ɛ kɔtɛ bɛdɛ́ Ɛsitɛɛ bɛ̀ yu dìì bɑnni. 6 Bɛ̀ di dìì mɔ̀nnì kɛ́deè kòo kpɑ̀ɑ̀tìi bekɛ Ɛsitɛɛ kɛ dɔ̀: A dɔ́ bɑ kɛ̀ n dɛ̀ ndɑ duɔ́? Bɑ́ n kpɑ̀tì kó dikéè m bo dɑ duɔ́. 7 Kɛ̀ Ɛsitɛɛ dɔ̀: Okpɑ̀ɑ̀tì n dɔ́ tì tu: 8 Kɑ̀ɑ yie nkɛ bo n dɔɔ̀ mɛsɑ̀ɑ̀ nhɑ nɑɑ wɛ̃tɛní nɛ̀ Amɑnni kɛ̀ dí di n cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kɛ̀ n dɑ nɑ́kɛ́ n dɔ́ tì.

Amɑnni cìɛ́kɛ́mɛ̀ kudɔú kɛ bo cɔ́ɔ́ mMɑɑdosee

9 Mɛm̀mɛ kɛ Amɑnni nyɛtìní Ɛsitɛɛ cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kɛ̀ diwɛ̀ì ò bo kòo yɛ̀mmɛ̀ nɑɑti mɛdiɛ̀ nkòo yɑ̀ Mɑɑdosee kòo kɑ̀ri tɛkpɑ̀ɑ̀tìcĩ́ɛ̃̀tɛ̀ towɑɑ̀, wè í nyìtɛ́ kɛ còḿmú, ò mɛ̀ nyí bɛnkɛ fɛdedíéfɛ̀ mɑfɛ̀, kɛ̀ Amɑnni miɛkɛɛ ò cɔ̀útɛ́ mɛsɑ̀ɑ̀. 10 Kòo minnɛ́ kɛ́kò nkɛ́tíí nho nɛ́posɑ̀ɑ̀bɛ̀ nɛ̀ o pokù Sedɛsi. 11 Kòo bɛ̀ kɑ̀mmu o kpɑ̀tì mɑ̀mɛ̀ nɛ̀ o bí nɛ̀ okpɑ̀ɑ̀tì ò tɑ̃ɑ̃tɛ́mɛ̀ kɛ nií mbɛtɔ̃mbɛ̀ nɛ̀ mìníísìbɛ̀ bɛmɔu ììkɛ̀ tikpɑ̀tì miɛkɛ. 12 Kɛ dɔ̀: Mí nwe onitipokpɑ̀ɑ̀tì Ɛsitɛɛ yumɛ̀ nɛ̀ okpɑ̀ɑ̀tì kɛ̀ ti wɛ̃nnɛ́ kɛ di o cĩ́ɛ̃̀tɛ̀, kòò wɛ̃̀tɛ kɛ n yu nɑnkɛ nɛ̀ okpɑ̀ɑ̀tì kɛ̀ ti kɔri. 13 Dɛndɛ kó dimɑ̀ɑ̀ í n nɑɑti kɛ̀ nsɑ̀ kɛ̀ Mɑɑdosee Sifu kpɑɑ́ kɛ pĩ́ ntɛkpɑ̀ɑ̀tìcĩ́ɛ̃̀tɛ̀ mutɔ̃mmú.

14 Kòo pokù Sedɛsi nɛ̀ o nɛ́pobɛ̀ bɛmɔuu ò nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Cíɛ́kɛ́ kudɔú kɛ̀ ku okùmɛ̀ mbo mɛ́tìrìbɛ̀ sipísìdɛ́ nɛ̀ bɛ̀nùmmù, kɑ̀ɑ yɛ̀ dikṹnweńnì kɛ nɑ́kɛ́ okpɑ̀ɑ̀tì kɛ̀ dí cɔ́ɔ́ mMɑɑdosee ku ĩ́nkɛ̀, kɑ̀ɑ nɑ kɛ́kɔtɛ dibɑnni nɛ̀ diwɛ̀ì.

Kɛ̀ dɛ kó tinɑ́ɑǹtìi nɑrikɛ Amɑnni.

6

Bɛ̀ dɛ̀úkùmmɛ̀ Mɑɑdosee kɛ kɛ̃́kùnnɛ Amɑnni

1 Dɛ̀ yiè kɛ̀ inuɔ nyetɛ okpɑ̀ɑ̀tì Asuyeduusi dɛ kó kɛyènkɛ̀, kòo duɔ́ nkɛ̀ bɛ̀ɛ túótɛ́ní dihɛikɛ̀mpɑ́tíri bɛ̀ wɑ̃̀ũ dìì miɛkɛ tìì kó dimɑ̀ɑ̀ dɔ̀ɔ̀ri. Kòo duɔ́ nkɛ̀ bɛ̀ɛ dì kɑ̀ɑ nho ììkɛ̀. 2 Kɛ̀ bɛ̀ɛ kɑɑ Bikitɑnɑ nɛ̀ Tedɛki bɛ̀ɛ̀ do tú bɛ̀ fɔ̃̀mmu bɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ pĩ ntɛkpɑ̀ɑ̀tìcĩ́ɛ̃̀tɛ̀ miɛkɛ mutɔ̃mmú, kɛ bɑɑ tɛkpɑ̀ɑ̀tìcĩ́ɛ̃̀tɛ̀ bòrɛ̀ kɛ́ndɔ́ kɛ́kuɔ okpɑ̀ɑ̀tì kɛ̀ Mɑɑdosee bɛ̀ dɑ́ɑ nkɛ̀ bɛ̀ɛ wɑ̃ri tì. 3 Kòo kpɑ̀ɑ̀tì dɔ̀: Kɛ̀ bɛ̀ nɛ́ ò dɔ̀ɔ̀ ɔ̃̀mmɛ sɑ̀ɑ̀ nkɛ dɛ̀úkùnnɛ o yètìrì dɛ kpɛ́í? Kɛ̀ bɛ̀ dɔ̀: Bɛ̀ í ò dɔ̀ɔ̀ mùmɑmù.

4 Kòo kpɑ̀ɑ̀tì dɔ̀: We mbo kudɑ̀nkù? Dɛ̀ do sɔ̃́ nhAmɑnni weè tɑroo kɛ bo nɑ́kɛ́ okpɑ̀ɑ̀tì kɛ̀ bɛ̀ɛ cɔ́ɔ́ mMɑɑdosee ò cìɛ́kɛ́ kùù dɔú. 5 Kòo kpɑ̀ɑ̀tì tɔ̃mbɛ̀ dɔ̀: Amɑnni nwe. Kòo kpɑ̀ɑ̀tì dɔ̀ wèe tɑnní.

6 Kɛ̀ Amɑnni tɑroo kòo kpɑ̀ɑ̀tìi ò bekɛ kɛ dɔ̀: Bɛ̀ ɔ̃ɔ̃ dɔɔ̀ bɑ onìtì okpɑ̀ɑ̀tì dɔ́ kɛ́dɛ́úkùnnɛ wè nɛ̀ o yɛ̀mmɛ̀ mɛmɔu? Kɛ̀ Amɑnni dɔ̀ nɛ̀ o yɛ̀mmɛ̀ miɛkɛ okpɑ̀ɑ̀tì yóó dɛ́úkùnnɛ wè kɛ̀ dɛ̀ í tú mí! 7 Kɛ dɔ̀: Kòo kpɑ̀ɑ̀tì dɔ́ kɛ́dɛ́úkùnnɛ onìtì 8 wèe ò dɑ̀tínnɛ́ dikpɑ̀ɑ̀tìyɑɑ̀bòrì ò dɑɑti dì, kóò dèe ntɛsɑ̃ntɛ̀ ò dèkù tɛ̀, kóò òó ndikpɑ̀ɑ̀tìpìì, 9 kɛ́duɔ́ nkɛ̀ mìníísì mɔùu dɑ́tínnɛ́ dɛ yiɛ̀ tikpɑ̀ɑ̀tìyɑ̀ɑ̀tì, kóò dèe ntɛsɑ̃ntɛ̀ kóò fitɛ́nɛ̀ dihɛì, kɛ́mpĩɛ̃kù kɛ tú: Kòo kpɑ̀ɑ̀tì dɔ́ kɛ́dɛ́úkùnnɛ onìtì ò ɔ̃ɔ̃ ò dɔ̀ɔ̀ miɛ mmɛ.

10 Kòo kpɑ̀ɑ̀tìi nɑ́kɛ́ Amɑnni kɛ dɔ̀: Mɛcɑ̃ɑ̃ nkɛ́túótɛ́ diyɑɑ̀bòrì nɛ̀ tɛsɑ̃ntɛ̀ kɛ́ mɛ̀ dɔ̀ɔ̀ Sifu Mɑɑdosee wèè bo tɛkpɑ̀ɑ̀tìcĩ́ɛ̃̀tɛ̀ towɑɑ̀, ɑ bɑ́ɑ́ súɔ́ ntìmɑtì ɑ bɛ́i ntì.

11 Kɛ̀ Amɑnni túótɛ́ diyɑɑ̀bòrì kɛ́dɑ́tínnɛ́ Mɑɑdosee kóò dèe ntɛsɑ̃ntɛ̀ kɛ́nfirínɛ̀ dihɛì kɛ tú: Kòo kpɑ̀ɑ̀tì dɔ́ kɛ́dɛ́úkùnnɛ onìtì ò ɔ̃ɔ̃ ò dɔ̀ɔ̀ miɛ mmɛ. 12 Dɛ kó difɔ̃nkúò kɛ̀ Mɑɑdosee kò ntɛkpɑ̀ɑ̀tìcĩ́ɛ̃̀tɛ̀, kɛ̀ Amɑnni nkũnti mɛcɑ̃ɑ̃ kɛ kɑ̃nkɛ́ kuyɑ̀ɑ̀kù o ììkɛ̀ nɛ̀ ifɛi, 13 kɛ́nɑ́kɛ́ o pokù Sedɛsi nɛ̀ o nɛ́pobɛ̀ dɛ̀ɛ̀ dɔ̀ɔ̀. Kɛ̀ bɛ̀ dɔ̀: Dɛ kóò Mɑɑdosee ɑ di wèè ììkɛ̀ ifɛi ò tu Sifu nwe, ɑ í yóó nɑ kɛ́dɔɔ̀ tìmɑtì, ɑ dɔkɛ yóó yíɛ́ kɛ́dimu ifɛi.

14 Bɛ̀ kpɑɑ́ kɛ mɛ nnɑ́ɑ́ nkɛ̀ bɛ̀ fɔ̃̀mmu bɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ pĩ ntɛkpɑ̀ɑ̀tìcĩ́ɛ̃̀tɛ̀ miɛkɛ mutɔ̃mmú kɛ̀ bɛ̀ɛ tuɔkoo kóò tùótɛ́ mɛcɑ̃ɑ̃ nkɛ́kɔtɛnɛ̀ Ɛsitɛɛ ciɛ, wenwe nɛ̀ okpɑ̀ɑ̀tì kɛ̀ bɛ̀ bo di Ɛsitɛɛ bɛ̀ bèńnɛ́ mùù diì.

7

Bɛ̀ cɔ̀ɔ́mmɛ̀ Amɑnni kudɔú

1 Okpɑ̀ɑ̀tì nɛ̀ Amɑnni kɛ̀ bɛ̀ɛ kɔtɛ Ɛsitɛɛ ciɛ mudiì. 2 Diyiè dɛ́rì kɛ̀ bɛ̀ɛ di kɛ́deè kòo kpɑ̀ɑ̀tì dɔ̀: Onitipokpɑ̀ɑ̀tì Ɛsitɛɛ ɑ dɔ́ bɑ? Bɑ́ n kpɑ̀tì kó dikéè m bo tì ndɑ duɔ́.

3 Kɛ̀ Ɛsitɛɛ dɔ̀: Okpɑ̀ɑ̀tì kɑ̀ɑ bo yie nhɑ yóu kɛ̀ nní nfòù mí nnɛ̀ n kɔbɛ. 4 Bɛ̀ ti fìtɛ́mu mí nnɛ̀ n kɔbɛ kɛ yóó ti fíé. Kɛ̀ bɛ̀ do nti fìtɛ́ kɛ ti bo ntú ntidɑɑtì n nɑ bɑ́ mbɛ́i nkɛ́bennɛ́ kɛ́ ndɑ kɔɔ́nnɛ̀ fɔ̃́ nhokpɑ̀ɑ̀tì.

5 Kòo kpɑ̀ɑ̀tì Asuyeduusi dɔ̀: Wenninwe wèè totí mɛyɛ̀mmɛ̀ mɛmmɛ, dɛ yiɛ̀ mborɛ?

6 Kɛ̀ Ɛsitɛɛ dɔ̀: Ti kpɑntídɛ̀ntɔù, ti dootitɔù tu Amɑnni nwe onitiyonkuwe.

Kɛ̀ kufɔ̃wɑɑ́ nhɑutɛ́ Amɑnni okpɑ̀ɑ̀tì nɛ̀ o pokù bɛ ììkɛ̀. 7 Kòo kpɑ̀ɑ̀tì miɛkɛ pɛikɛ, kòo ítɛ́ dɛndɛ bɑ̀mbɑ̀ nkɛ́yɛ̀ tɛkpɑ̀ɑ̀tìcĩ́ɛ̃̀tɛ̀ towɑɑ̀, kɛ̀ Amɑnni nkpɑɑ́ kɛ bɑ́ɑ́ nhƐsitɛɛ kòo bo yóu kòo nfòù. 8 Kòo kpɑ̀ɑ̀tì nwɛ̃tiní bɛ̀ do yo ndɛ̀, kɛ́nsɔ̃́ nhAmɑnni do Ɛsitɛɛ duɔ́ dìì dɔ́ù ĩ́nkɛ̀. Kòo kpɑ̀ɑ̀tì kuɔ́nko kɛ dɔ̀: Dɛ kóo nìtì dɔ́ kɛ́pĩ́ m pokù nwe kɛ́duɔ́nɛ̀ n nɔ̀nfɛ̀ miɛkɛ n cĩ́ɛ̃̀tɛ̀!

Ò kpɑɑ́ kɛ mɛ nnɑ́ɑ́ nkòo tɔ̃mbɛ̀ɛ boú Amɑnni ììkɛ̀ kuyɑ̀ɑ̀kù. 9 Bɛ miɛkɛ kɛ̀ Adibonɑ dɔ̀: Okpɑ̀ɑ̀tì Amɑnni cìɛ́kɛ́ kudɔú nku kɛ bo cɔ́ɔ́ mMɑɑdosee wèè do dɑ dɛɛtɛ́, kɛ̀ ku okùmɛ̀ bo mɛ́tìrìbɛ̀ sipísìdɛ́ nɛ̀ mɛ̀nùmmù. Kòo kpɑ̀ɑ̀tì dɔ̀: Cɔ́ɔ́nnɛ̀ Amɑnni ku ĩ́nkɛ̀.

10 Kɛ̀ bɛ̀ɛ cɔ́ɔ́ nhAmɑnni kudɔú ò do cìɛ́kɛ́ kù, kòo kpɑ̀ɑ̀tì miɛkɛɛ do.

8

Okpɑ̀ɑ̀tì duɔ́mmɛ̀ dinùù Sifubɛ

1 Dɛ kó diyiè ndi okpɑ̀ɑ̀tì Asuyeduusi duɔ́mmɛ̀ Ɛsitɛɛ Amɑnni Sifubɛ dootitɔù kpɛrɛ dɛmɔu, kɛ̀ Ɛsitɛɛ nɑ́kɛ́ okpɑ̀ɑ̀tì Mɑɑdosee tumɛ̀ o cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kou, kòo duɔ́ nkɛ̀ bɛ̀ɛ ò yùní. 2 Kòo kpɑ̀ɑ̀tìi túótɛ́ mumɑ́mɑ́ɑ́ nhò do duɔ́ mmù Amɑnni kɛ́duɔ́ mMɑɑdosee kɛ̀ Ɛsitɛɛ ò duɔ́ nhAmɑnni cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kòò mbɑkɛ́. 3 Kɛ̀ Ɛsitɛɛ wɛ̃tɛ okpɑ̀ɑ̀tì borɛ̀ kɛ́do kɛ́nínkú o ììkɛ̀ kɛ́ nhò bɑ̀ɑ́ nkɛ tú, wèe yetɛ Amɑnni Akɑki yɑɑ̀birɛ yɛ̃ mbɛ̀ɛ dɔɔ̀ mɛ̀ɛ̀ yɛi nSifubɛ. 4 Kòo kpɑ̀ɑ̀tìi youtɛ o pɑ̀ɑ̀tii mɛsɔɔ nkɔku, kɛ̀ Ɛsitɛɛ ítɛ́ kɛ́cómmú 5 kɛ dɔ̀: Okpɑ̀ɑ̀tì kɑ̀ɑ pɛ́nsìrì kɛ bo n dɔɔ̀ mɛsɑ̀ɑ̀ nkɛ n dɔ́, ɑ wɑ̃ri yɛpɑ́tɛ kɛ́pɑɑ nhAmɑnni Mɛmɛdɑtɑ birɛ Akɑki yɑɑ̀birɛ do wɑ̃̀ri tì kɛ bo kuɔ Sifubɛ ɑ tempɛ̃ nyimɔu miɛkɛ. 6 M bo yĩ́mɛ kɛ nwúónko kɛ̀ bɛ̀ɛ kuɔ n kɔbɛ? M bo yĩ́mɛ kɛ́nwúó mbɛ̀ kɔ̀ù dɛ̀ n kɔbɛ?

7 Kòo kpɑ̀ɑ̀tì Asuyeduusii nɑ́kɛ́ Ɛsitɛɛ nɛ̀ Sifu Mɑɑdosee kɛ dɔ̀: N duɔ́mmu Ɛsitɛɛ Amɑnni cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ ò cɔ̀ɔ́ nkudɔú ò do dɔ́ mɛ̀ɛ̀ kpɛ́í nkɛ́kuɔ Sifubɛ. 8 Di bo nɑ kɛ́wɑ̃ri nɛ̀ n kó diyètìrì di dɔ́ tì, tìì yóó teennɛ̀ Sifubɛ, kɛ́ĩkú n cɑnnimɛ̀. Kɛ yɛ̃́ tìì wɑ̃̀ri kɛ ĩkú n cɑnnimɛ̀ nɛ̀ n kó diyètìrì tì ɔ̃ɔ̃ í ncèètɛmɛ̀.

9 Dɛ kó diyiè otɑ̃ɑ̃̀tɑ̃ɑ̃́nwè, otɑ̃̀nkù bɛ̀ tu we Sifɑ̃ɑ̃*, diyiè sipísìdɛ́ nɛ̀ ditɑ̃ɑ̃́nnì kɛ̀ bɛ̀ɛ tíí nhokpɑ̀ɑ̀tì pɑ́tíwɑ̃ɑ̃̀bɛ̀ kɛ̀ Mɑɑdosee nɑ́kɛ́ kɛ̀ bɛ̀ɛ wɑ̃ri yɛpɑ́tɛ kɛ́duɔ́ nSifubɛ nɛ̀ okpɑ̀ɑ̀tì tũ̀mbɛ̀, nɛ̀ mìníísìbɛ̀ nɛ̀ kùmɑ̀ndɑ́ɑ̀bɛ̀ bɛ̀ɛ̀ bo itempɛ̃ ntɛkɔ̀ùtɛ̀ nɛ̀ sipísìdɛ́ nɛ̀ ìyiekɛ̀ (127) miɛkɛ, kɛ́túótɛ́ Ɛ̃ndi kɛ́tuɔkɛnɛ̀ Etiopii, kɛ́wɑ̃ri bɑ́ kùù botí nɛ̀ ku nɑ́ɑǹtì nɛ̀ ku wɑ̃rii, kɛ́wɑ̃ri Sifubɛ nɛ̀ bɛ nɑ́ɑǹtì. 10 Bɛ̀ do yɛ̀ wɑ̃̀ri nɛ̀ okpɑ̀ɑ̀tì yètìrì ndi kɛ́ĩkú o cɑnnimɛ̀, kɛ́ yɛ̀ duɔ́ mbɛsɑ̃ndèèbɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ɛ dekɛ sisɛ̃ĩ́ sìì cɑ̃ɑ̃́ kɛ́kɔtɛ kɛ́ yɛ̀ totí, 11 kɛ wɑ̃̀ri yɛpɑ́tɛ miɛkɛ kɛ tú: Okpɑ̀ɑ̀tì duɔ́mmu dinùù Sifubɛ bɛ̀ɛ̀ bo o ɛkɛ̀ yɛmɔu kɛ tú bɛ̀ɛ tíí nkɛ́dɛɛtɛ́ bɛ fòmmu, ò bɛ̀ pɑ̃mu dinùù kɛ tú bɛ̀ɛ fíé itempɛ̃ nyimɔu kɔbɛ bɛ̀ɛ bo ndɔ́ kɛ́ bɛ̀ dokɛ́nɛ̀, bɛ̀ bo nɑ kɛ́kuɔ bɛnitipòbɛ̀ nɛ̀ ibí kɛ́hɛí bɛ kpɛrɛ. 12 Okpɑ̀ɑ̀tì Asuyeduusi do bɛ̀ duɔ́ ndìì nùù do dò nkɛ́dɔɔ̀ diyiè dìmɑ́ɑ̀ ndi, dibenni tɑ̃̀nkù tɛpíítɛ̀ nɛ̀ odɛ́rì diyiè tɛpíítɛ̀ nɛ̀ ditɑ̃ɑ̃́nnì. 13 Dɛ kó yɛpɑ́tɛ do mɔkɛ muwɛ̃rímú mmu bɛ̀ yɛ̀ duɔ́ nyìì tempɛ̃ mmiɛkɛ, kɛ nɑ́ɑ́ mbɛnìtìbɛ̀ bɛmɔu kɛ tú kɛ̀ dɛ̀ yiè tùɔ̀kɛní Sifubɛɛ bɑ́ɑ́tí kɛ́dokɛ́nɛ̀ bɛ̀ɛ̀ dɔ́ kɛ́ bɛ̀ kùɔ. 14 Okpɑ̀ɑ̀tì bɛ̀ duɔ́ ndìì mɔ̀nnì dinùù, kɛ̀ bɛsɑ̃ndèèbɛ̀ɛ dekɛ sisɛ̃ĩ́ cɑ̃ɑ̃si kɛ́cokɛ́ mɛcɑ̃ɑ̃ nkɛ́pitɛ́ tinɑ́ɑǹtì dihɛidiɛ̀ Susi.

15 Kɛ̀ Mɑɑdosee yɛnní tɛkpɑ̀ɑ̀tìcĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kɛ dɑ́ɑ́tí dikpɑ̀ɑ̀tìyɑɑ̀bòrì dìì ɑ̃ mɛwũɔ̃̀ nnɛ̀ mɛpɛ́ì, kɛ́nɔ́ɔ́ ndiyɑ̀ɑ̀bòkperì dìì wũɔ̃ kɛ pɛ́ì. Kɛ̀ dɛ̀ɛ nɑrikɛ Susi kɔbɛ kɛ̀ bɛ̀ mpĩɛ̃kù kɛ pɛ́ú. 16 Kɛ̀ dɛ̀ɛ nɑrikɛ Sifubɛ, kɛ̀ diwɛ̀ì mbɛ̀ bo bɛ̀ bɛ̀ dɛ̀úkùnnɛmɛ̀. 17 Okpɑ̀ɑ̀tì duɔ́ ndìì nùù tùɔ̀kɛ dìì mɔ̀nnì yɛhɛkɛ̀ kɛ̀ dɛ̀ɛ nɑrikɛ Sifubɛ kɛ̀ diwɛ̀ì mbɛ̀ bo kɛ̀ bɛ̀ ɑ̃ɑ̃̀ yɛbɑɑ nkɛ yo ntidiitì, kɛ̀ kufɔ̃wɑɑ́ nhɑutɛ́ bɛnìtìbɛ̀, kɛ̀ bɛsṹkùbɛ̀ɛ nɑɑ́ nSifubɛ.

9

Sifubɛ nɑmɛ̀ bɛ dootitɔbɛ̀

1 Dibenni tɑ̃̀nkù tɛpíítɛ̀ nɛ̀ odɛ́rì diyiè tɛpíítɛ̀ nɛ̀ ditɑ̃ɑ̃́nnì, okpɑ̀ɑ̀tì dɔú ndìì nùù do dò nkɛ́dɔɔ̀ dìì yiè, Sifubɛ dootitɔbɛ̀ yɛ̀mmɛ̀ do dò mbɛɛ̀ yóó bɛ̀ nɑ, kɛ̀ Sifubɛ bɛɛ̀ nɛ́ wɛ̃tɛ kɛ́ bɛ̀ nɑ. 2 Okpɑ̀ɑ̀tì Asuyeduusi tempɛ̃ nyimɔu miɛkɛ kɛ̀ Sifubɛɛ tíí nkɛ́bɑɑo bɛ̀ɛ̀ bɛ̀ dɔ́nɛ̀ mɛyɛi, nhòmɔù í ndɑ̀ɑ́tí kɛ́cómmú bɛ ììkɛ̀, kɛ yɛ̃́ kufɔ̃wɑɑ́ ndo bɛ̀ ɑutɛ́mɛ̀. 3 Kòo kpɑ̀ɑ̀tì tũ̀mbɛ̀ nɛ̀ kùmɑ̀ndɑ́ɑ̀bɛ̀ bɛ̀ɛ̀ bɑkɛ́ itempɛ̃, mìníísìbɛ̀ nɛ̀ okpɑ̀ɑ̀tì tɔ̃mbɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ɛ kónnɛ́ Sifubɛ bɛ̀ dé mɛ̀ɛ̀ kpɛ́í mMɑɑdosee. 4 Mɛnkɛ Mɑɑdosee do dɛukɛmu tɛkpɑ̀ɑ̀tìcĩ́ɛ̃̀tɛ̀ miɛkɛ, kòo yètìrìi feitɛ́ itempɛ̃ nyimɔu kòò ndɛ́úkú.

5 Kɛ̀ Sifubɛɛ dɔɔ̀ bɛ dootitɔbɛ̀ bɛ̀ dɔ́mɛ̀, kɛ́ bɛ̀ kùɔnɛ̀ yɛse kɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ɛ kú kɛ́nsũ mɛdiɛ̀. 6 Sifubɛ do kùɔ Susi dihɛidiɛ̀ miɛkɛ bɛnìtìbɛ̀ sikɔusìnùmmù (500) ndi. 7-10 Kɛ̀ bɛ̀ɛ kuɔ Amɑnni Amɛdɑtɑ birɛ Sifubɛ dootitɔù bí tɛpíítɛ̀: Pɑdisɑnnɛdɑtɑ nɛ̀ Dɑdifɔ̃ɔ̃ nɛ̀ Asipɑtɑ nɛ̀ Podɑtɑ nɛ̀ Adɑyɑ nɛ̀ Adidɑtɑ nɛ̀ Pɑdimɑsetɑ nɛ̀ Adisɑii nɛ̀ Adidɑdiɑ nɛ̀ Fɑyesɑtɑ. Bɛ̀ mɛ nyí nhɛí dɛ̀mɑrɛ̀.

11 Dɛ yiè mɔ́mmɔnni kɛ̀ bɛ̀ɛ nɑ́kɛ́ okpɑ̀ɑ̀tì bɛ̀ kùɔ bɛnìtìbɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ mɑ̀mɛ̀ Susi dihɛidiɛ̀ miɛkɛ. 12 Kòo kpɑ̀ɑ̀tìi nɑ́kɛ́ Ɛsitɛɛ kɛ dɔ̀: Sifubɛ kùɔ Susi dihɛidiɛ̀ miɛkɛ bɛnìtìbɛ̀ sikɔusìnùmmù (500) ndi nɛ̀ Amɑnni bí tɛpíítɛ̀, bɛ̀ nɛ́ bo nkùɔ bɛ̀dɛ itempɛ̃ ntɛì miɛkɛ? Kɑ̀ɑ kpɑɑ́ dɔ́ tìmɑtì n nɑ́kɛ́ kɛ̀ n tì dɔɔ̀, ɑ dɔ́ ɔ̃̀nti? N yóó tì dɔ̀ɔ̀mu.

13 Kɛ̀ Ɛsitɛɛ dɔ̀: Okpɑ̀ɑ̀tì kɑ̀ɑ bo yie nhɑ duɔ́ ndinùù Sifubɛ kɛ̀ bɛ̀ nɑɑ yíɛ́ dɔɔ̀ bɛ̀ dɔ̀ɔ̀mɛ̀ yíe nSusi kó dihɛì kɛ́cɔ́ɔ́ nhAmɑnni bí tɛpíítɛ̀ idɛí ĩ́nkɛ̀.

14 Kòo kpɑ̀ɑ̀tìi yie nkɛ̀ bɛ̀ɛ pitɛ́ dɛ kó tinɑ́ɑǹtì dihɛì kɛ́cɔ́ɔ́ nhAmɑnni bí tɛpíítɛ̀ idɛí ĩ́nkɛ̀. 15 Kɛ̀ Sifubɛ bɛ̀ɛ̀ bo Susi kɛ̀ bɛ̀ɛ tíí ndibenni tɑ̃̀nkù tɛpíítɛ̀ nɛ̀ odɛ́rì diyiè tɛpíítɛ̀ nɛ̀ dinɑɑnnì, kɛ́kuɔ bɛnìtìbɛ̀ sikɔusìtɑ̃ɑ̃ti (300), bɛ̀ mɛ̀ nyí nhɛí dɛ̀mɑrɛ̀.

16 Sifubɛ bɛ̀ɛ̀ bo itempɛ̃ ntɛì kɛ̀ bɛ̀ɛ tíí nkɛ́bɑɑo bɛ dootitɔbɛ̀ kɛ́dɛɛtɛ́ bɛ fòmmu, kɛ́kuɔ bɛnìtìbɛ̀ sikɔupípísìyiekɛ̀ nɛ̀ sikɔupísìnùmmù (75000), bɛ̀ mɛ nyí nhɛí dɛ̀mɑrɛ̀. 17 Dɛ do dɔ̀ɔ̀ dibenni tɑ̃̀nkù tɛpíítɛ̀ nɛ̀ odɛ́rì diyiè tɛpíítɛ̀ nɛ̀ ditɑ̃ɑ̃́nnì yiè ndi. Diyiè tɛpíítɛ̀ nɛ̀ dinɑɑnnì yiè kɛ̀ bɛ̀ɛ yóu kɛ́ɑ̃nnɛ́ dibɑnni kɛ́nyɑ̃nku nɛ̀ diwɛ̀ì. 18 Sifubɛ bɛ̀ɛ̀ bo Susi bɛmbɛ do kpɑ ntɛpíítɛ̀ nɛ̀ ditɑ̃ɑ̃́nnì nɛ̀ dinɑɑnnì ndi, kɛ́om̀pɛ̀ nɛ̀ dinummurì, kɛ́ɑ̃nnɛ́ dibɑnni kɛ́nyɑ̃nku nɛ̀ diwɛ̀ì. 19 Kɛ̀ Sifubɛ bɛ̀ɛ̀ bo yɛhɛkɛ̀ sɑ́m̀pɔ́yɛ̀ kɛ̀ bɛmbɛɛ bɑɑ́ ndibenni tɑ̃̀nkù tɛpíítɛ̀ nɛ̀ odɛ́rì diyiè tɛpíítɛ̀ nɛ̀ dinɑɑnnì kɛ́pɑ̃mmú bɛtɔbɛ̀ yɛpɑ̃rɛ̀.

Sifubɛ ɑ̃ɑ̃̀mɛ̀ dibɑnni kɛ denniní bɛ̀ nɑmɛ̀ bɛ dootitɔbɛ̀

20 Kɛ̀ Mɑɑdosee wɑ̃ri dɛ kó tinɑ́ɑǹtì yɛpɑ́tɛ kɛ́duɔ́ nSifubɛ bɛ̀ɛ̀ bo Asuyeduusi tempɛ̃ nyimɔu, ìì tɔ̀kɛ́ nɛ̀ ìì dɛ́tirì. 21 Kɛ dɔ̀ bɛ̀ níí ɑ̃nnɛ́ dibɑnni bɑ́ dìì benni otɑ̃̀nkù tɛpíítɛ̀ nɛ̀ odɛ́rì diyiè tɛpíítɛ̀ nɛ̀ dinɑɑnnì nɛ̀ dinummurì. 22 Dɛ kó yɛwe nyɛ Sifubɛ nɑmɛ̀ bɛ dootitɔbɛ̀, kɛ̀ mɛyɛǹcɑɑ̀rìmɛ̀ɛ nɑɑ́ ndiwɛ̀ì, kɛ̀ mɛyɛi nnɑɑ́ mmɛsɑ̀ɑ̀ mbɛ̀ do dò nkɛ́mbɑɑ̀mmu kɛ́ndenniní dɛ kó yɛwe kpɛ́í nkɛ pɑ̃ɑ̃ mbɛtɔbɛ̀ yɛpɑ̃rɛ̀, kɛ pɑ̃ɑ̃ nnɛ̀ bɛcĩ̀rìbɛ̀ yɛpɑ̃rɛ̀. 23 Kɛ̀ Sifubɛɛ yie mMɑɑdosee bɛ́i ntì, kɛ̀ dɛ kó dibɑnnii nɑɑ́ mbɛ kó ikuɔ́.

24 Kɛ yɛ̃́ Amɑnni Amɛdɑtɑ birɛ Akɑki yɑɑ̀birɛ do dɔ́mɛ̀ kɛ́kuɔ Sifubɛ kɛ́bɔ nyipɑ̃ɑ̃díítí kɛ bo yɑ̀ dìì yiè ndi ò yóó bɛ̀ kùɔmɛ̀. 25 Kɛ̀ Ɛsitɛɛ kɔtɛ kɛ́yɑ̀ okpɑ̀ɑ̀tì, kòo yie nkɛ́wɑ̃ri kɛ dɔ̀: Bɛ̀ɛ kuɔ Amɑnni wèè dɔ́ kɛ́kuɔ Sifubɛ. Mɛm̀mɛ bɛ̀ cɔ̀ɔ́mmɛ̀ Amɑnni nɛ̀ o bí idɛí. 26 Dɛɛ̀ te kɛ̀ bɛ̀ yu dɛ kó dibɑnni kɛ tú mudítíbɔmmù.

Kɛ̀ Sifubɛɛ yie mMɑɑdosee bɛ́i ntì kɛ yɛ̃́ bɛ̀ yɑ̀mɛ̀ bɛmɔ́mmɔmbɛ dɛ̀ɛ̀ dɔ̀ɔ̀. 27 Kɛ̀ bɛ̀ɛ dɔú ndɛ kó ikuɔ́ bɛ kpɛ́í nnɛ̀ bɛ yɑɑ̀bí kpɛ́í nnɛ̀ bɛ̀ɛ̀ yóó nɑɑ́ nSifubɛ bɛ kpɛ́í nkɛ̀ bɛ̀ bo mbɑɑ̀ ndɛ kó yɛwe yɛdɛ́ bɑ́ dìì benni kɛ́ndònnɛ̀ Mɑɑdosee bɛ́immɛ̀. 28 Dɛ kó dibɑnni dò nkɛ́mbomu sɑ̃́ɑ̃̀, bɑ́ tɛ̀ɛ̀ cĩ́ɛ̃̀tɛ̀, bɑ́ kùù tempɛ̃ mbɑ́ dìì ɛì, bɛ̀ mbɑɑ̀ mmudítíbɔmmù bɑnni kɛ denniní dɛ kó yɛwe, bɛ̀ bɑ́ɑ́ yɛ̀ yɛ̃̀ mbɛ̀ bɑ́ɑ́ yɛ̀ yóu.

29 Kòo nitipokpɑ̀ɑ̀tì Ɛsitɛɛ nɛ̀ Sifu Mɑɑdosee, kɛ̀ bɛ̀ɛ yíɛ́ kɛ́wɑ̃ri yɛpɑ́tɛ kɛ yíɛ́ kɛ́cɛ̃́ɛ̃́kùnnɛ mudítíbɔmmù bɑnni. 30 Kɛ̀ bɛ̀ɛ wɑ̃ri yɛpɑ́tɛ Sifubɛ bɛ̀ɛ̀ bo Asuyeduusi tempɛ̃ nyimɔu miɛkɛ kɛ dɔ̀ diwɛ̀ì mbɛ̀ bo nɛ̀ kunɑɑtí. 31 Kɛ̀ bɛ̀ɛ bɛ̀ nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀ bɛ̀ mbɑɑ̀ mmudítíbɔmmù bɑnni dɛ kó yɛwe. Onitipokpɑ̀ɑ̀tì Ɛsitɛɛ nɛ̀ Mɑɑdosee bɛɛ̀ do dɔú ndɛ kó ikuɔ́ kɛ́ ì mbo bɛ kpɛ́í nnɛ̀ bɛ yɑɑ̀bío, kɛ dònnɛ̀ mɛnùboúmmɛ̀ nɛ̀ yɛdɑbùò nkpɛyi. 32 Kɛ̀ Ɛsitɛɛ yíɛ́ kɛ́cɛ̃́ɛ̃́kùnnɛ mudítíbɔmmù bɑnni, kɛ̀ bɛ̀ɛ wɑ̃ri dɛ kó tinɑ́ɑǹtì dipɑ́tíri miɛkɛ.

10

Mɑɑdosee dɛukɛmɛ̀

1 Kòo kpɑ̀ɑ̀tì Asuyeduusii duɔ́ nkòò tenkɛ̀ kɛmɔu kɔbɛ mpĩ́ mmutɔ̃mmú nɛ̀ muwɛ̃rímú nɛ̀ dɑ̀mɛ́ɛ̀rì tɑkɛ́ kɔboo. 2 Okpɑ̀ɑ̀tì wɛ̃rímú diɛmù nɛ̀ o kɔ̃m̀bɔ̀tɔ̃mmú nɛ̀ ò dèe mmɛ̀ɛ̀ botí Mɑɑdosee, tì wɑ̃̀rimu Mɛdiibɛ nɛ̀ Pɛrisiibɛ kpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ dɔɔ̀rìmɛ̀ pɑ́tɛ miɛkɛ. 3 Mɑɑdosee weè do tũ nhokpɑ̀ɑ̀tì Asuyeduusi o tenkɛ̀ miɛkɛ, kɛ tú onitidiɛwè, kòò kɔbɛ ò dé koò dɔ́, kòò wɑnti bɛ kó mɛsɑ̀ɑ̀ nkɛ dɔ́ bɛ̀ bo mbomɛ̀ kɛ̀ dɛ̀ nɑɑti.

* 2:16 Kisideu: Bɛ̀ do kɑɑ mmɛ̀ɛ̀ botí bɛ kó bɛtɑ̃̀ɑ̃̀bɛ̀ nɛ̀ ti kɑɑmmɛ̀ yíe ndɛ̀ í wɛ̃. Bɛ kóo tɑ̃̀nkù Kisideu berínɛ̀ ti kó

* 3:7 Nisɑ̃ɑ̃: Bɛ̀ do kɑɑ mmɛ̀ɛ̀ botí bɛ kó bɛtɑ̃̀ɑ̃̀bɛ̀ nɛ̀ ti kɑɑmmɛ̀ yíe ndɛ̀ í wɛ̃, bɛ kóo tɑ̃̀nkù Nisɑ̃ɑ̃ berínɛ̀ ti kó bɛtɑ̃̀ɑ̃̀bɛ̀ otɑ̃ɑ̃́nwè nɛ̀ onɑɑnwè dɛ cuokɛ̀ nkɛ (tibéntì nɛ̀ dinɔ́tɔ̃ɔ̃̀rì dɛ cuokɛ̀).

† 3:7 Adɑri: Bɛ kóo tɑ̃̀nkù Adɑri berínɛ̀ ti kó bɛtɑ̃̀ɑ̃̀bɛ̀ odɛ́rì nɛ̀ otɑ̃ɑ̃́nwe dɛ cuokɛ̀ nkɛ (dɛwɑnnɛ̀ nɛ̀ tibéntì dɛ cuokɛ̀).

* 8:9 Sifɑ̃ɑ̃: Bɛ̀ do kɑɑ mmɛ̀ɛ̀ botí bɛtɑ̃̀ɑ̃̀bɛ̀ ti í mɛ nkɑɑ nyíe. Wéntɛ́ 3:7. Bɛ kóo tɑ̃̀nkù Sifɑ̃ɑ̃ berínɛ̀ ti kó bɛtɑ̃̀ɑ̃̀bɛ̀ onummuwè nɛ̀ okuɔ́nwe dɛ cuokɛ̀ nkɛ (tipɔɔ̀dùtì nɛ̀ diyodɔ̀rì dɛ cuokɛ̀).

Isɔbu

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

14

15

16

17

18

19

20

21

22

23

24

25

26

27

28

29

30

31

32

33

34

35

36

37

38

39

40

41

42

Isɔbu

Di mpɑ́tíri tɔ tìì nɑ́ɑǹtì

Isɔbu do tú onitisɑ̀ɑ̀wè nwe kɛ dé Kuyie nkɛ yennínɛ̀ omɑ́ɑ̀ mɛyɛi, mbɑ́ ò í mmɔkɛ ɑ bo ò sɛi ntìì ĩ́nkɛ̀. Kɛ̀ Kuyie nhò dɔ̀ɔ̀ mmɛsɑ̀ɑ̀ nkòò mɔ̀kɛ dɛ̀ɛ̀ kó dimɑ̀ɑ̀ dò nho nìtì ndɛ̀ dɔ́, kòò nɛ́ dɛ̀ mɔ̀ńtóo dɛmɔu dimɔ̀nnì dimɑ́ɑ̀, o kpɑ̀tì timɔu nɛ̀ o bí nɛ̀ o kɔ̃nnɑɑtóo. Dɛ kó mɛfɛ̃́ṹtímɛ̀ diɛmɛ̀ miɛkɛ Isɔbu bo nkpɑɑ́ kɛ tũ̀ nKuyie nɑɑ̀? Weti, Isɔbu í wɛ̃̀tɛ o fɔ̃nkúò.

Nɛ̀ mɛmmɛ kòo nɛ́pobɛ̀ mɑbɛ̀ɛ kɔtɛní kɛ bo ò dɔu nkɛ nɛ́ dɔkɛ yíɛ́ kɛ́cɑɑ̀rɛ̀ o yɛ̀mmɛ̀. Bɛmbɛ yɛ̀mmɛ̀ do dò nyIsɔbu yetɛ́mu dɛɛ̀ te kòò fɛ̃́ṹrì. Kɛ̀ Isɔbuu bɛ̀ bɑ̀ɑo nɛ̀ muwɛ̃rímú kucɛ mɛ̀pɛ́u miɛkɛ, kɛ dɔ̀ ò í cɑ̀kɛ mùmɑmù.

Kɛ̀ Ediu ntú onɑɑnwè bɛ miɛkɛ kɛ́bɛ́i nkɛ dɔ̀: Kuyie nhɔ̃ɔ̃ duɔnní onìtì mɛfɛ̃́ṹtímɛ̀ kɛ́ndɔ́ kóò tiémmu.

Kɛ̀ dɛ̀ nyóó dentɛ kɛ̀ Kuyie nnɛ́ bɛ́i nkɛ dɔ̀: Isɔbu mɑ́ɑ̀ weè nɑ̀ɑ́ nku kpɛ́í nkɛ̀ dɛ̀ wenni, kóò tɛ̃̀ńnɛ́ o kpɛrɛ dɛ̀ɛ̀ kó dimɑ̀ɑ̀ cɑ̀kɛ dɛmɔu kɛ́nɔ́ɔ́ nkɛ̀ dɛ̀ mmɑ̀nnɛ̀ dɛ̀ɛ̀ do feti.

Di mpɑ́tíri nɑ́ɑǹtì duɔ́ kɛ dòmmɛ̀

1. Dibɔɔ̀ bɔntɛ́mɛ̀ mɛfɛ̃́ṹtímɛ̀ Isɔbu 1-2

2. Isɔbu nɛ́pobɛ̀ nɑ́ɑǹtì 3-31

3. Ediu nɑ̀kɛ́ tì Isɔbu 32-37

4. Kuyie mbɛ́i ntì 38-41

5. Isɔbu dɑ́ɑmmɛ̀ o yetímɛ̀ 42:1-6

6. Kuyie ntɛ̃̀ńnɛ́mɛ̀ Isɔbu ò do fetìnnɛ dɛ̀ 42:7-17

1

Dibɔɔ̀ bennɛ́mɛ̀ Isɔbu mɛketimɛ̀

1 Uusi ɛì miɛkɛ nkɛ onìtì mɔù do bomɛ̀ kòo yètìrì tu Isɔbu kɛ̀ dɛ kóo nìtì ntú wèè dɔ̀ɔ̀ri Kuyie ndɔ́mɛ̀, kɛ wetí, kɛ dé Kuyie, kɛ yennínɛ̀ omɑ́ɑ̀ mɛyɛi. 2 Kòo pɛitɛ́ initidɑbí ìyiekɛ̀ initipobí ìtɑ̃ɑ̃ti, 3 kɛ́mmɔkɛ ipe sikɔupísìyiekɛ̀ (7000), yòyóbɛ̀ sikɔupísìtɑ̃ɑ̃ti (3000), inɑɑ̀dɔ̀dɔ̀rìyì ìdɛ́ì ìdɛ́ì sikɔusìnùmmù (500), sɑ̃mmɑrímúbɛ̀ sikɔusìnùmmù (500) bɑ́ o tɔ̃mbɛ̀ í ndò nkɑɑ̀ nkɛ́deè. O yètìrì do feímu kɛ pɛ̃nkù bɛnìtìbɛ̀ bɛmɔu, diyiè yìɛ̀ní kɛ̀ɛ̀ bíɛ́kɛ̀ kɔbɛ kpɛyɛ.

4 Kòo kó bɛdɑpɑ̀mbɛ̀ nhɑ̃ɑ̃̀ yɛbɑɑ nkɛ firì bɛtɔbɛ̀ cɛ̃́ĩ, kɛ níí yúní bɛ tɑ̃bɛ̀ bɛtɑ̃ɑ̃ti kɛ̀ bɛ̀ɛ wɛ̃nnɛ́ kɛ́di dibɑnni. 5 Kɛ̀ bɛ̀ bɑɑ́ nhòmɔù cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kɛ̀ dibɑnni dèè, Isɔbuu duɔ́ nkɛ̀ bɛ̀ɛ tíínní kòo bɛ̀ dɔ̀ɔ̀ mɛwénkùmɛ̀ kó ikuɔ́, kɛ̀ bɛ̀ nyié nkɛ̀ dɛ̀ɛ wentɛ́ kòo pikɛ yɛ̀ dikṹnweńnì sɛ̀ì kɛ́féútɛ́ bɑ́ wèè yuu ĩ́nkɛ̀ fɛɔ̃̀fɛ̀ kɛ́tuɔ, kɛ nɑ́ɑ́ nkɛ tú kɛ̀ dɛ̀ yɛ̀mmɛ̀ m bí bo ndɔ̀ɔ̀ mɛyɛi nyoo bɛ̀ sɑ̃̀ɑ̃́ nKuyie nnɛ̀ bɛ yɛ̀mmɛ̀ miɛkɛ. Isɔbu do mɛ ndɔɔri sɑ̃́ɑ̃̀.

6 Kɛ̀ diyiè mɑrì nɛ́ mbo kɛ̀ Kuyie ntɔ̃rɛ̀ ntíkú ti Yiɛ̀ nKuyie mborɛ̀, kɛ̀ dibɔɔ̀ múnkɛɛ kɔtoo bɛ cuokɛ̀. 7 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie ndì bekɛ kɛ dɔ̀: A boní dɛ? Kɛ̀ dìi ò tɛ̃̀ńnɛ́ kɛ dɔ̀: N firíní kɛtenkɛ̀ nkɛ kɛ ceǹtì ceǹtì. 8 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie ndì nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: A yɛ̃́ n kóo tɔ̃ntì Isɔbu kpɛ́ínɑ́ɑ̀? Òmɔù í bo kɛtenkɛ̀ ĩ́nkɛ̀ koò dònnɛ̀, kɛ dɔɔri n dɔ́mɛ̀, kɛ wetí, kɛ dé mí nKuyie, kɛ yennínɛ̀ omɑ́ɑ̀ mɛyɛi. 9 Kɛ̀ dibɔɔ̀ tɛ̃́nnɛ́ ti Yiɛ̀ nKuyie nkɛ dɔ̀: Isɔbu sɔ̃̀ńtɛ́ kɛ dɑ démɑɑ̀? 10 Dɛ̀ í tú ɑ ò kɑ̃nkɛ́mu, we nɛ̀ o cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ nɛ̀ o kpɛrɛ dɛmɔuɑ̀? Kɑ̀ɑ kó mɛsɑ̀ɑ̀ nhò bonɛ̀ kòò dɔ̀ɔ̀ri dɛ̀ɛ̀ kó dimɑ̀ɑ̀ yié nkòo pìètì pɛí kɛ́píɛnko kɛtenkɛ̀ kɛmɔuɑ̀? 11 Mu nyoutɛ ɑ nɔ̀ùtɛ̀ kɛ́nɑmpɛ o kpɛrɛ, n yɛ̃́mu kɛ dò nhò bo dɑ cɔ̃ɔ̃ kɛ̀ dɛ̀ nfeío.

12 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nnɑ́kɛ́ dibɔɔ̀ kɛ dɔ̀: O kpɛrɛ kó dimɑ̀ɑ̀ n dɛ̀ ndɑ duɔ́mmu, ɑ nɛ́ bɑ́ɑ́ ò kɑ̀ɑ́kɛ́ o mɔ́mmuɔ.

Mɛm̀mɛ kɛ̀ dibɔɔ̀ ítɛ́ ti Yiɛ̀ nKuyie mborɛ̀.

13 Diyiè mɑrì kɛ sɔ̃́ nyIsɔbu kó bɛdɑpɑ̀mbɛ̀ nɛ̀ o kó bɛsɑpɑ̀mbɛ̀ bɛ̀ bo o kóo po cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kɛ yo ndibɑnni. 14 Kɛ̀ ditɔ̃nnì mɑrìi tuɔkɛní Isɔbu borɛ̀ kɛ dɔ̀: Inɑ̀ɑ̀kɛ do duɔ̀mu kɛ̀ sɑ̃mmɑrímúbɛ̀ cèntì i borɛ̀ kɛ diiti, 15 kɛ̀ Sɑbɑɑ ɛì kɔbɛ kɔ̀tɛní kɛ ti do kɛ fìé ɑ tɔ̃mbɛ̀ kɛ fìètɛ inɑ̀ɑ̀kɛ, kɛ̀ míì mɑ́ɑ̀ yentɛ́ kɛ kɔ̀tɛní kɛ bo dɑ nɑ́kɛ́.

16 Ò kpɑɑ́ kɛ mɛ nnɑ́ɑ́ nkòo tɔù tùɔ̀kɛní kɛ dɔ̀: Fɛtɑɑfɛ̀ fɛɛ̀ pɛɛ, kɛ̀ fɛ kó muhɑ̃ɑ̃́ ncùtɛ́ní kɛĩ́nkɛ̀ kɛ cɔ̀útɛ́ ipe nɛ̀ i cɛ̃mbɛ kɛ bɛ̀ kùɔ, kɛ̀ míì mɑ́ɑ̀ yentɛ́ kɛ kɔ̀tɛní kɛ bo tì ndɑ nɑ́kɛ́.

17 O nùù í do kɛtenkɛ̀ kòo tɔ̀ù tùɔ̀kɛní kɛ dɔ̀: Kɑndee ɛì kɔbɛ bɛɛ̀ kɔ̀tɛní titɔ̃ntì tìtɑ̃ɑ̃ti kɛ ti do kɛ fèkɛ ti yòyóbɛ̀, kɛ fìé bɛtɔ̃mbɛ̀ kɛ̀ míì mɑ́ɑ̀ yentɛ́ kɛ kɔ̀tɛní kɛ bo dɑ nɑ́kɛ́.

18 Ò kpɑɑ́ kɛ mɛ nnɑ́ɑ́ nkòo tɔù tùɔ̀kɛní kɛ dɔ̀: A kó bɛdɑpɑ̀mbɛ̀ nɛ̀ ɑ kó bɛsɑpɑ̀mbɛ̀ bɛɛ̀ tìkú bɛ kóo po cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kɛ yo ndibɑnni, 19 kɛ̀ kuyɑɑkù mɑkù ìtɛ́ní dikpɑ́ɑ̀ tɛdɔntɛ̀ bíɛ́kɛ̀, kɛ sɑ̃̀ntɛ̀ tɛcĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kentímɛ̀ mɛnɑ̀ɑ̀, kɛ̀ tɛ̀ do kɛ bɛ̀ yɑ̃̀kɛ kɛ̀ bɛ̀ kú, kɛ̀ míì yentɛ́ m mɑ́ɑ̀ kɛ kɔ̀tɛní kɛ bo dɑ nɑ́kɛ́.

20 Dɛ mɔ̀nnì kɛ̀ Isɔbuu ítɛ́ní, kɛ́kɛ̃tɛ́ o yɑɑ̀bòrì kɛ́kuó o yùtì kɛ́doroo kɛtenkɛ̀ kɛ́nínkú kɛ́sĩ́nnɔɔ, 21 kɛ́bɛ́i nkɛ dɔ̀:

N yɛ̀nní n yɔ̃ pɔutì ntetìrì ndi,

kɛ yó nkũnti n tetìrì,

n Yiɛ̀ nKuyie nkuù ǹ duɔ́ nkɛ̀ kuù wɛ̃̀tɛ kɛ cɔutɛ́,

ku yètìrì ndɛu.

22 Dɛmɔu dɛ miɛkɛ Isɔbu í nyetɛ́, ò í nnɑ̀kɛ́ ti Yiɛ̀ nKuyie tiyɛiti mɑtì.

2

Dibɔɔ̀ bennɛ́mɛ̀ Isɔbu kucɛ mɛdɛ́rímɛ̀

1 Diyiè mɑrì kɛ̀ Kuyie ntɔ̃rɛ̀ tó tíí nti Yiɛ̀ nKuyie mborɛ̀, kɛ̀ dibɔɔ̀ múnkɛɛ kɔtoo bɛ cuokɛ̀ kɛ cómmú ti Yiɛ̀ nKuyie nyììkɛ̀. 2 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie ndì bekɛ kɛ dɔ̀: A boní dɛ? Kɛ̀ dibɔɔ̀ kù tɛ̃̀ńnɛ́ kɛ dɔ̀: N firíní kɛtenkɛ̀ nkɛ kɛ ceǹtì ceǹtì. 3 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie mbekɛ dibɔɔ̀ kɛ dɔ̀: A yɛ̃́ n kóo tɔ̃ntì Isɔbu kpɛ́ínɑ́ɑ̀? Òmɔù í bo kɛtenkɛ̀ ĩ́nkɛ̀ wèè ò dònnɛ̀, ò dɔ̀ɔ̀rimu n dɔ́mɛ̀ kɛ n dé mí nKuyie, kɛ yennínɛ̀ omɑ́ɑ̀ mɛyɛi. Ò fìíkúmu kɛ wetí kɑ̀ɑ ǹ tèmmù kɛ dɔ́ nh ò dɔ̀ɔ̀ mɛyɛi ndɛtetìrɛ̀. 4 Kɛ̀ dibɔɔ̀ dɔ̀: Onìtì kɔ̃̀ntì tu o kɔ̃̀ntì nti, onìtì mɔ̀kɛ dɛ̀ dɛmɔu ò bo dɛ̀ duɔ́mmu o fòmmu kpɛ́í. 5 Youtɛ ɑ nɔ̀ùtɛ̀ kɛ́nɑmpɛ o kɔ̃̀ntì, n yɛ̃́mu kɛ dò nhò bo dɑ cɔ̃ɔ̃ kɛ̀ dɛ̀ nfeío.

6 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nnɑ́kɛ́ dibɔɔ̀ kɛ dɔ̀: N wè ndɑ duɔ́mmu, ɑ nɛ́ bɑ́ɑ́ kɑ́ɑ́kɛ́ o fòmmu.

7 Kɛ̀ dibɔɔ̀ ítɛ́ ti Yiɛ̀ nKuyie mborɛ̀, kɛ́kɔtɛ kɛ́útɛ́ Isɔbu yɛmuɔ nyonkuyɛ, kɛ́túótɛ́ o nɑɑ̀cɛ̀i kɛ́ntɔ kɛ́tuɔkɛnɛ̀ o yuu ĩ́nkòo. 8 Kɛ̀ Isɔbuu wɑɑ́ nditɑ̃́ntɛ̀nyɑ̃ɑ̃̀, kɛ́nkpɛ̃ṹnɛ̀ omɑ́ɑ̀ kɛ kɑri mutɑ́pɛí mmiɛkɛ.

9 Kòo pokùu ò nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: A kpɑɑ́ wetímɑɑ̀? Cɔ̃ɔ̃ Kuyie nkɛ́kú. 10 Kɛ̀ Isɔbuu ò tɛ̃̀ńnɛ́ kɛ dɔ̀: Dɛ̀ dòmmɛ kɑ̀ɑ nɑ̀ɑ́ nkɛ dò nwèè yɛ̀mmɛ̀ í bo? Ti cɔú Kuyie mborɛ̀ mɛsɑ̀ɑ̀ nkɛ bɑ́ɑ́ cɔutɛ́ mɛyɛinɑɑ̀?

Dɛmɔu dɛ miɛkɛ Isɔbu nùù í nhò yetɛ́nɛ̀.

Isɔbu nɛ́pobɛ̀ bɛ̀tɑ̃ɑ̃ti kɔ̀tɛmɛ̀ o dɔumu

11 Kɛ̀ Isɔbu nɛ́pobɛ̀ bɛ̀tɑ̃ɑ̃tii keè mɛyɛi mmɛ̀ɛ̀ ò tùɔ̀kɛní kɛ́ítɛ́ bɑ́ wè o ɛì kɛ bo ò dɔu. Edifɑsi Temmɑɑ ɛì kou do nwe nɛ̀ Bididɑɑ Suɑɑ ɛì kou, nɛ̀ Sofɑɑ Nɑɑmɑ ɛì kou kɛ̀ bɛ̀ɛ wɛ̃nnɛ́ kɛ́kɔtɛ kɛ bo ò totɛ́nɛ̀ mɛyɛǹcɑɑ̀rìmɛ̀ kóò bɑ̀ńtɛ̀nɛ̀ o sémmɛ̀ miɛkɛ. 12 Kɛ̀ bɛ̀ nkpɑɑ́ díɛtirì kɛ́wéntɛ́ kóò yɑ̀, bɛ̀ í nnɑ kóò bɑntɛ́ kɛ́tiitɛ́ yɛdɑbùò kɛ́kɛ̃rí bɛ yɑɑ̀bòrɛ̀ kɛ́puo mbɛ mɑ́ɑ̀ mutɑ̃́ɑ̃́, 13 kɛ́kɑroo kɛtenkɛ̀ o borɛ̀ kɛ́nkɑri kɛ dɔ̀ yɛwe yɛ̀yiekɛ̀ dɛyènnɛ̀ dɛ̀yiekɛ̀ bɑ́ bɛ kóò mɔù í nnɑ kɛ́ɑɑtɛ o nùù kɛ́bɛ́i ntìmɑtì, kɛ yɛ̃́ bɛ̀ yɑ̀mɛ̀ kuyonku ò dɛutɛ́ mɛ̀ɛ̀ botí.

ISƆBU NƐ̀ O NƐ́POBƐ̀ BƐ̀ NÀÁMMƐ̀

3

Isɔbu dɛmmɛ̀ mufòmmu

(3-31)

1 Kɛ̀ Isɔbuu cɔ̃ɔ̃ o pɛitɛ́yiè, 2 kɛ́bɛ́i nkɛ dɔ̀:

3 Bɛ̀ m pɛitɛ́ dìì yiè, dɛ kó diyiè dìi feti,

nɛ̀ kɛyènkɛ̀ kɛ̀ɛ̀ yĩ bɛ̀ cɔ̀útɛ́ dɛnitidɑbirɛ pɔutì kɛ̀ɛ feti!

4 Dɛ kó diyiè ntú dibiìnnì kpɛri,

Kuyie nhɑ borɛ̀ kɛĩ́nkɛ̀,

ɑ bɑ́ ndɑkɛ dɛ kó diyiè kpɛti,

ɑ bɑ́ɑ́ míítɛ́ di ĩ́nkɛ̀ ɑ wenniku!

5 Kudɔnkùu dì dɑ̀tínnɛ́ ku kó dibiìnnì,

yɛwɛtisùɔ̀ mbo di ĩ́nkɛ̀

kɛ̀ kupɑ̃̀kù ndì dɑ̀ɑ́tí kɛ̀ kufɔ̃wɑɑ́ ndì bo!

6 Dɛ kó kɛyènkɛ̀ kupɑ̃̀kù diɛkùu kɛ̀ dɑ̀tínnɛ́,

bɛ̀ bɑ́ɑ́ kɑɑ ndɛ kó kɛyènkɛ̀ dibenni kó yɛwe miɛkɛ,

dɛ kó kɛyènkɛ̀ bɑ́ nkɔkɛ́ bɛtɑ̃̀ɑ̃̀bɛ̀ kó yɛwe miɛkɛ!

7 Dɛ kó kɛyènkɛ̀ɛ nɑɑ́ ntɛhɑ̃ũntɛ,

bɛ̀ bɑ́ɑ́ keè diwɛ̀ì kó tɛyíìtɛ̀ dɛ kó kɛyènkɛ̀!

8 Dɛ kó kɛyènkɛ̀ bɛ̀ɛ kɛ̀ fietí bɛnitinɔ̀mbɛ̀

kɛ̀ bɛ̀ɛ kɛ̀ bɔntɛ́ kusĩ̀nkù!

Bɛ̀ɛ kɛ̀ fietí bɛwɑɑ̀dɑ̀ɑ̀bɛ̀, kɛ̀ bɛ̀ɛ kɛ̀ mɑɑ́nko!

9 Siwɑ̃̀ɑ̃ sìì ɔ̃ɔ̃ yɛ̀nní diúríkɛ̀pɑ̀nnì sìi sɔutɛ,

kɛ̀ kɛ̀ mbɑɑ kuwenniku kɛ́mɔ́ntɛ́,

kɛ̀ bɑ́ɑ́ yɑ̀ diyiè yɛ̀tìní dɛ̀!

10 Kɛ yɛ̃́ dɛ kó kɛyènkɛ̀ í kpetínnɛ́mɛ̀ n yɔ̃ pɔutì,

kɛ̀ í ǹ fũ̀ũnnɛ̀ mɛsémmɛ̀ diɛmɛ̀!

11 Bɑ nte kɛ̀ n yí ku n yɔ̃ pɔutì miɛkɛ?

Bɑ nte kɛ̀ nyí ku n yɛ̀nní dìì mɔ̀nnì?

12 Bɑ nte kɛ̀ bɛ̀ n ceé n yɛtìní dìì mɔ̀nnì?

Dɛ̀ dòmmɛ kɛ̀ bɛ̀ n yɑ̃ɑ̃́ ndi miɛ̀?

13 Nɛ̀ yíe n nɑ nduɔ́mu bɛ́u,

nɛ̀ miɛ n do duɔ́mu kɛ ompu.

14 Kɛ nɑ nwɛ̃ńnɛ̀ bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ nɛ̀ bɛ̀ɛ̀ bɑkɛ́ kutenkù,

bɛ̀ɛ̀ mɑɑ̀ sikpɑ̀ɑ̀tìcɛ̃́ĩ kɛ̀ sì nɑɑ́ nyɛdobuò.

15 N nɑ mbonɛ̀ sikpɑ̀ɑ̀tìbìí nsi,

sìì do mɔkɛ mɛsɔɔ,

sìì do piɛku timɑ́tì pɛ́ítì si cɛ̃́ĩ.

16 Yoo bɛ̀ pɑ̃̀nkɛ nɑ nni ncùù kɛ̀ m bɑ́ mbo,

n nɑ nkɛ nsɔroo ibí ìì í yɑ̀ diyiè ì kɔ̃mɛ.

17 Dɛ bíɛ́kɛ̀ bɛyɛibɛ í kɛ̀ dɔ̀ɔ̀ri bɛ tɔ̃mmú,

bɛ̀ɛ̀ wɛ̃rímú dèè bɛ̀ ɔ̃ɔ̃ kɛ́ nhom̀pɛ̀.

18 Tikpetíntì kɛ nhompu,

bɛ̀ tɛ̃́nkɛ í kɛ̀ yo wèè bɛ̀ bɑ̀ɑ o kó fɛpíɛ̀fɛ̀.

19 Dɛ bíɛ́kɛ̀ bɛ̀ í bɑɑ̀tì bɛ̀ɛ̀ tu bɛdiɛbɛ̀ nɛ̀ bɛ̀ɛ̀ tu bɛsɑ́m̀pɔ́bɛ̀,

tidɑɑtì yɛmbɛ̀ tɛ̃́nkɛ í tì bɑkɛ́.

20 Bɑ nte kɛ̀ Kuyie nhɔ̃ɔ̃ dennɛní wèè yó nfɛ̃́ũ̀rì?

Bɑ nte kɛ̀ Kuyie nhɔ̃ɔ̃ duɔ́ mmufòmmu wèè yo nyo mmɛsémmɛ̀?

21 Wèè ɔ̃ mbɑɑ mukṹṹ mbɑ́ mù í tuɔ̀kùní,

wèè ɔ̃ nyɑ́ɑ́ mmukṹṹ mbɛ̀ yɑ̀ɑ́mmɛ̀ tikpɑ̀tì.

22 Kòò bo nsɔ̃́ nhò kɛ̀ bo diwɛ̀ì bo ò kùɔ,

kòò do mpɛ̀tɛ́ kufɔ̃ti dɛ̀ nɑ nhò nɑɑti,

23 wèè í wúó nhò kèrí dɛ̀

kɛ̀ Kuyie nhò peri tipíìtì timɔu

24 Mí nkó mudiì nɛ́ tú fɛkṹũ̀fɛ̀,

kɛ̀ n nɔnniɛti pũɔ̃̀ mmɛniɛ ntɛ̃mɛ̀.

25 N cokù tì tiì n tùɔ̀kùní,

n dé tì tiì nɛ́ m bonɛ̀.

26 Kɑri só í bo, mɛom̀pùmɛ̀ í bo,

diwɛ̀ì í bo,

mɛhɑ́ɑ́rìmɛ̀ mɑ́ɑ̀ mɛɛ̀ nɛ́ m bonɛ̀.

4

Edifɑsi nɑ̀kɛ́ tì Isɔbu

1 Kɛ̀ Edifɑsi Temɑɑ ɛì kou nyóó bɛ́innɛ̀ Isɔbu kòo nùù dɔ̀:

2 Kɛ̀ ti sɑ̀ɑ̀ yɛ̃ nti bo dɑ bɛ́innɛ̀ dɛ̀ mɛ̀ ndɑ bimɛ̀ dɛ̀ bɑ́ɑ́ dɑ yonkɑɑ̀?

Ti mɛ nyí yóó nɑ kɛ́ncĩ́ɛ̃́kɛ́

3 Fɔ̃́ nwèè do duɔ̀ mbɛnìtìbɛ̀ itié,

fɔ̃́ nwèè do teénnɛ̀ bɛ̀ɛ̀ bɑɑ̀ mbɛ̀ìtɛ̀ kɛ bɛ̀ kpénkùnko,

4 fɔ̃́ nwèè nɑ́ɑǹtì do íinko bɛ̀ɛ̀ do,

fɔ̃́ nwèè do kpénkùnko bɛ̀ɛ̀ kɔ̃̀ntì bɛ̀ìtɛ̀.

5 Di mmɔ̀nnì kɑ̀ɑ kó dimɔ̀nnì tùɔ̀kɛ kɑ̀ɑ yɛ̀mmɛ̀ cɑ̀ɑ̀rɛ̀.

Kuyɛ̃ĩku kuù dɑ do kɛ dɑ ɑutɛ́.

6 A bɑɑ yɛ̃ nhɑ dé Kuyie nku kɛ fṹṹkú kuù ĩ́nkɑ̀ɑ̀?

A mɛ̀ nwetímɛ̀mu kɛ ĩkú kuù ĩ́nkɛ̀ ɑ bɑ́ nkù bùɔ́ɑ̀?

7 Totí ɑ yɛ̀mmɛ̀, ɑ yɑ̀ diyiè mɑrì wèè í mɔkɛ mɛyɛi nkòò fɛ̃́ũ̀rɑ̀ɑ̀?

Yɑ́ɑ̀ ɑ yɑ̀ bɛnitisɑ̀ɑ̀bɛ̀ kɔ̃ ndɛ̀?

8 Mí nyɛ̃́ kɛ do mbɛ̀ɛ̀ kuuti mɛyɛi

kɛ buɔtì mɛsémmɛ̀ bɛtɔbɛ̀ kpɛ́í bɛɛ̀ mɛ̀ kɔ̃ũ.

9 Kuyie nhɔ̃ɔ̃ fuutɛ muyɑɑ́ kɛ̀ bɛɛ̀ kú

ku ɔ̃nnì kó muyɑɑ́ nhɔ̃ɔ̃ bɛ nnɛinɛ̀.

10 Dicìrícìrì kó fɛkontìfɛ̀ nɛ̀ dimɑnnì kó fɛũntìfɛ̀

Kuyie nkuù ɔ̃ nte kɛ̀ dɛ̀ɛ cĩ́ɛ̃́kɛ́.

Kuù bɔ̀kíí yɛcìrícìrìpɑ̀ɑ̀ nkó yɛnìì.

11 Dicìrícìrì ɔ̃ɔ̃ mɔ́ntɛ́mu dì bo pĩ́ ndɛ̀ kɛ́cɑ́ɑ́kɛ́ kɛ́kú,

kɛ̀ yɛcìrícìrìbɛɛ cíɛ́tɛ́.

12 Tinɑ́ɑǹtì mɑtì tiì bɑ̀ńnɛ́ kɛ yɛ̃ nkɑ̃ɑ̃roo

kɛ̀ n kèè ti kó kunɑmpoo.

13 Kɛyènkɛ̀ mɔ̀nnì ndi iyɛǹtotí ɔ̃ɔ̃ tuɔkɛnímɛ̀ onìtì kɛ̀ tidɔùntìi ò sɔ̃̀ńkɛ́.

Bɛnìtìbɛ̀ nuɔ ncɛ̃ɛ̃kɛ dìì mɔ̀nnì,

14 dɛ mɔ̀nnì ndi kufɔ̃wɑɑ́ nni mpĩ̀ḿmɛ̀ kɛ̀ n kpeutɛ,

kɛ̀ n kṹɔ̃̀ bɔ̀ɔ́tɛ́ bɔ́ɔ́tɛ́.

15 Kɛ̀ muyɑɑ́ mmɑmùu pɛ̃ɛ̃tóo n yììkɛ̀

kɛ̀ n kɔ̃̀ntì yɛ̃ nyúdùdù.

16 Kòò mɔù dɛ̀ bo m mɛ nyí nɑ koò bɑntɛ́.

Kɛ̀ n nɛ́ nwúó nho fènkù n yììkɛ̀ kɛ́keè fɛyíɛ̀fɛ̀ kɛ̀ fɛ̀ tu:

17 Onìtì bo nɑ kɛ dɔ̀ ò wenni Kuyie n yììkɑ̀ɑ̀?

Onìtì bo nɑ kɛ́nɑ́kɛ́ wèè ò dɔ̀ɔ̀ kɛ dɔ̀ ò do nsɛ́iɑ̀?

18 Kuyie nkunku í tɑ̃ ku kó bɛtɔ̃mbɛ̀

ku tɔ̃rɛ̀ yiɛ tú ku tɔ̃rɛ̀ kɛ í kpɑ mɛyɛi!

Kɛ̀ nii bɛnìtìbɛ̀ bɛɛ̀ nɛ́ bo nwennɑɑ̀?

19 Bɛmbɛ bɛ̀ɛ̀ tɑɑ̀ titɑ̃́tì miɛkɛ, kɛ ɑ̃ mutɑ̃́ɑ̃́ mmiɛkɛ

bɛ̀ ɔ̃ɔ̃ yɛ̃tɛ bɛ̀ tɛmíɛ́tɛ̀ kɔ̃mɛ.

20 Bɛ̀ɛ̀ ɔ̃ɔ̃ yɛ̀nní dikṹnweńnì kɛ̀ dɛ nyóó yĩ́ kuyuoku kɛ̀ bɛ̀ í kpɑɑ́

bɛ̀ɛ̀ ɔ̃ɔ̃ kú kɛ̀ bɛ̀ ketɛ́ kɛ bɑ́ ndɑkɛ.

21 Bɛ̀ɛ̀ ɔ̃ũ ɔ̃ɔ̃ tɔ̃tɛ kɛ̀ bɛ̀ɛ do,

kɛ kú bɑ́ mɛciì nyí bɛ̀ sɑ̀nnɛ̀.

5

1 Tũ n kuɔ́ kɛ̀ nsɑ̀ kòò mɔù bo dɑ teennɛ̀!

Kuyie ntɔ̃nnì ɔ̃̀ndi ndi ɑ yóó kuɔ́nnɛ̀mɛ̀?

2 Kunɑupíɛ́ kuù kɔ̀ù kuyɛìnkù,

kɛ̀ tiyɑntitì kɔ̀ù kudìɛ̀nkù.

3 N yɑ̀mu kuyɛìnkù kpɛrɛ yíé ndɛ̀,

kɛ̀ dɛ̀ nyóó yíɛ́ kɛ̀ ku cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ nɑɑ́ ntidobontì.

4 Kɛ̀ ku bí dɛ̀tɛ́nɛ̀ mɛdɛɛtímɛ̀

kɛ̀ bɛ̀ nyì bekùnɛ̀ bɑ́ òmɔù í ì kòḿmú.

5 Kɛ̀ bɛkòmbɛ̀ bɛɛ̀ di ku diitì,

bɛ̀ bo kɛ̃tɛ́ tipotì kó kuperí kɛ́tɑ kɛ́ tì tùótɛ́.

Bɛ̀ɛ̀ yɑ̀ɑ́ ntikpɑ̀tì bɛɛ̀ tùótɛ́ kù mɔ̀kɛ dɛ̀.

6 Mɛyɛi nyí yiɛ̀ní mutɑ̃́ɑ̃́ mmiɛkɛ,

mɛfɛ̃́ṹtímɛ̀ mɛ nyí boní kɛtenkɛ̀.

7 Onìtì bo kɛ bo fɛ̃́ṹtɛ́mu,

ihɑ̃ɑ̃pɛ́m̀pɛ́rí ɔ̃ɔ̃ tĩ́ɛ̃́tɛ́mɛ̀ kɛ́puu.

8 Kɛ̀ n do ndɑ tú, n nɑ nkuɔ́nnɛ̀ Kuyie nku,

n nɑ nku nɑ̀kɛ́ m mɔkɛ tì.

9 Kù dɔ̀ɔ̀ri dɛ̀ dɛumu dɛ̀ í dò nnɑ kɛ́bɑntɛ́,

ku diɛtì í dò nkɑɑ nkɛ́deè.

10 Kuù ɔ̃ɔ̃ cṹũnní fɛtɑɑfɛ̀ kɛtenkɛ̀ ĩ́nkɛ̀,

kuù duɔ̀nní mɛniɛ ndɛpɑɑ mmiɛkɛ,

11 kuù ɔ̃ɔ̃ dee mbɛ̀ɛ̀ do bo dɛ fũ̀ɔ̃̀

kuù ɔ̃ɔ̃ dɛɛtɛ́ bɛ̀ɛ̀ kuɔ̀.

12 Kuù ɔ̃ɔ̃ cɑkɛ mɛciì nyɛmbɛ̀ do dɔ́ kɛ́dɔɔ̀ tì

kɛ́duɔ́ nkɛ̀ bɛ̀ɛ yĩɛ̃kɛ bɛ̀ dɔ́ kɛ́dɔɔ̀ tì.

13 Kuù duɔ̀ nkɛ̀ mɛciì nyɛmbɛ̀ ciì mbɛ̀ pĩĩ,

kɛ̀ bɛ tié mmɛciì nkpɛyi yiɛ̀ dɛtetìrɛ̀.

14 Kɛ̀ dɛ̀ bɛ̀ dò ndibiìnnì kuyie ncuokɛ̀,

kɛ̀ bɛ̀ ɑ̃ɑ̃́ nkuyie ncuokɛ̀ kɛ dò ndɛ̀ tu kɛyènkɛ̀.

15 Kuyie nkuu mɛ nhɔ̃ɔ̃ dɛɛtɛ́mu osénnìwè,

kɛ́ nhò kɑ̃nkɛ́ disiè dìì yìɛ̀ní bɛ nɔ̀ miɛkɛ.

Kóò fìètɛ bɛkperíbɛ̀ nɔu miɛkɛ.

16 Ocĩ̀rì yie mɔkɛmu ò ĩkú tìì ĩ́nkɛ̀.

Oyɛiwe yie nùù bɑ́ɑ́ tɑ́útɛ́.

17 Dɛ̀ nnɑɑti tũnkɛ́ Kuyie nyũ̀ɔ̃́ nwèè to,

Isɔbu ɑ bɑ́ɑ́ senkɛ̀rì muwɛ̃rímú mumɔu yiɛ̀ ndɑ tié ntì.

18 Kɛ yɛ̃́ kuù ɔ̃ɔ̃ kɔutɛmɛ̀ kɛ̀ kuù tɑɑ,

kuù ɔ̃ɔ̃ potɛ́ kɛ̀ kuù miɛkùnnɛ.

19 Kù yó ndɑ dɛɛrímu nɛ̀ mɛyɛi,

mɛyɛi mmɑmɛ̀ bɑ́ɑ́ dɑ nintɛ.

20 Kɛ̀ dikònnì tɑnní kù dɑ dɛɛtɛ́ bɑ́ ɑ bɑ́ɑ́ kú,

kɛ̀ mudoò mɛ ntɑnní kù dɑ dɛɛtɛ́nɛ̀ kukpɑ̀rìseú,

21 Kù yóó ndɑ kɑ̃nkɛ́mu tinɑ́ɑǹyɛiti tìì puotì didɑ́ù kɔ̃mɛ,

kɛ̀ bɛyɛibɛ di do, ɑ bɑ́ nyĩɛ̃̀kù.

22 Kɛ̀ mudoò tɑnní yoo dikònnì fɔ̃́ nní ndɑú,

kɛ̀ dɛpĩ́mpĩ́nnɛ̀ tɑnní kufɔ̃wɑɑ́ mbɑ́ ndɑ bo.

23 Bɛ̀ bɔmmù yɛ̀ɛ̀ tɑ̃́rɛ̀ ɑ pɑku miɛkɛ yɛ̀ bɑ́ ncɑɑ̀ri ɑ diitì,

dɛpĩ́mpĩ́nnɛ̀ mɛ mbɑ́ ndɑ kɔɔ́nnɛ̀.

24 Kunɑɑtí yó mbomu ɑ cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ miɛkɛ,

kɑ̀ɑ sìékɛ́ ɑ nɑɑbɑɑkɛ̀rì ɑ ɔ̃̀fɛ̀ mɑfɛ̀ bɑ́ nkpɑ.

25 A yɑɑ̀bí yóó sṹṹmmu,

ɑ yoo yɛ̀mu yɛpɑ̀ɑ̀ kɛ̀ yɛ̀ɛ siku kɛ́nsũ kɛ dò ntimútì dòmmɛ̀.

26 A yóó ntɑti ɑ fɔ̃ti kɛ sɑ̀nnɛ̀mu ɑ we.

Tidiitì ɔ̃ɔ̃ tuɔkɛmɛ̀ ti mɔ̀nnì kɛ́bi kɛ̀ bɛ̀ɛ tì dɛ̀itɛ.

27 Ti yɑ̀ tìnti mɛmmɛ, tì tu timɔ́mmɔnti nti,

ntì pĩ mmɛsɑ̀ɑ̀ kɛ̀ tì dɑ duɔ́ nyitié.

6

Isɔbu tɛ̃̀ńnɛ́ tì Edifɑsi

1 Kɛ̀ Isɔbuu bɛ́i nkɛ dɔ̀:

2 Kɛ dò nkɛ̀ bɛ̀ do bɑ̀tɛ n kó mɛhɑ́ɑ́rìmɛ̀,

kɛ̀ bɛ̀ bo bennɛ́ n sémmɛ̀ tɛbiètɛ̀

3 Mɛ cɛ̃́ɛ̃́kù bo pɛ̃ɛ̃tɛ́ dɑ̀mɛ́ɛ̀rì nùù kó mubirímú kó kucɛ̃́ɛ̃́kù,

dɛɛ̀ te kɛ̀ n nɑ̀ɑ́ nkɛ í yɛ̃́ n yɛ̃ mmù.

4 Kuyie mmuwɛ̃rímú mumɔu yiɛ̀ nkó ipie nyiì ǹ tùɔ̀ti

kɛ̀ ì dɔ̀mmɛ̀ tɑ m miɛkɛ.

Dɛkɔ̃m̀bɔ̀dorikpɛrɛ Kuyie nduɔ̀nní dɛ̀ dɛmɔu duò n yĩ́nkɛ̀ nkɛ bɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ kɔ̃mɛ.

5 Sɑ̃mmɑrímú bo nwúó ntimúsùùtì o ììkɛ̀ kɛ́ncómmú kɛ kuɔ̀nnɑ̀ɑ̀?

Yɑ́ɑ̀ fɛnɑ̀ɑ̀fɛ̀ bo nwúó ntimútì kɛ́ncómmú kɛ kuɔ̀ nnɛ̀ dikònnɑ̀ɑ̀?

6 We mbo nɑ kɛ́di dɛsɛɛrɛ dɛ̀ɛ̀ í ɑ̃ mukɔ́kúɔ́?

Kunɑɑtí bomu mɛkoyennɔtimɛ mɛpɛ́ímɛ̀ miɛkɑɑ̀?

7 N do ɔ̃ɔ̃ í ndɔ́ kɛ́dɛ́útɛ́ dɛ̀,

dɛɛ̀ nɛ́ tú n kó mudiì kɛ̀ n dɛ̀ pɛ̃̀ mmɛdiɛ̀.

8 Kɛ̀ Kuyie ndo bo yie nkɛ́dɔɔ̀ n kù bekɛ tì,

kɛ̀ kù do yie nkɛ́dɔɔ̀ mbɑɑ tì.

9 Kɛ̀ Kuyie ndo bo yie nkɛ́ n yɛ̃tɛ,

kù nɑ nyòutɛ ku nɔ̀ùtɛ̀ kɛ́ n deè.

10 Dɛ̀ nɑ nni mbɑ̀ńtɛ̀,

diwɛ̀ì nɑ nni nkùɔ bɑ́ nɛ̀ n fɛ̃́ṹtímɛ̀ í mɛ ndeumɛ̀,

kɛ̀ m mu n yí yetɛ Kuyie nkùù dò mpɑ́íí ku nɑ́ɑǹtì.

11 N wɛ̃rímú tú ɔ̃mmu kɛ̀ m bo nsɔkɛ́ kɛ bɑɑ?

N yó nsɔkɛ́ kɛ bɑɑ bɑ m mɛ nkumɛ̀mu kɛ dèè?

12 N kpeńnì ditɑ̃́rì kɔ̃mɛ mmɑɑ̀?

Yɑ́ɑ̀ n kɔ̃̀ntì kpeńnìmu disɔɔwũɔ̃̀ kɔ̃mɛ?

13 N kó mɛteèmmɛ̀ kpɛrɛ nɑɑ́ mpútì nweɑ̀?

N tɛ̃́nkɛ í mɔkɛ dipĩ́nkɛ̀rì mɑrɑ̀ɑ̀?

14 Wèè fɛ̃́ũ̀rì ò dò nho nɛ́pobɛ̀ nhò dɔ́mu,

bɑ́ kòò tɛ̃́nkɛ í dé muwɛ̃rímú mumɔu yiɛ̀ nwe.

15 N nɛ́pobɛ̀ n yóumu dikondɑɑ kó mɛniɛ nhɔ̃ɔ̃ yĩ́mɛ̀,

kukó nkùù kó mɛniɛ nyí kɑrì mɛ kɔ̃mɛ.

16 Fɛtɑɑfɛ̀ ɔ̃ɔ̃ ni diyɔ̃ɔ̃̀ kɛ̀ mɛnɛ́sĩ̀mmɛ̀ mɛɛ̀ kù tɑ

kɛ̀ mupɑ̃̀ɑ̃ mboomu ndɑ́ɑ́tí.

17 Kɛ̀ kuyiìnkù yɛ̀nní kùu kṹṹ,

kɛ̀ diyiè nɑ̀ɑ́tɛ́ kùu kpeío dɛndɛ bɑ̀mbɑ̀.

18 Kɛ̀ bɛkɑ̃tìpotɑmbɛ̀ɛ yóu bɛ cɛ kɛ́ ndɛ̀ dɑurí kɛ kù tũ̀,

kɛ deètì dikpɑ́ɑ̀ tɛdɔntɛ̀ kɛ yɑ̀ɑ fetinɛ̀.

19 Temɑɑ ɛì kó bɛpotɑmbɛ̀ do i mbúɔ́

Sebɑɑ ɛì kó bɛpotɑmbɛ̀ do ĩkú iì ĩ́nkɛ̀.

20 Kɛ̀ bɛ yɛ̀mmɛ̀ cɑ̀ɑ̀rɛ̀ nɛ̀ ikó mbɛ̀ do tɑ̃́ ì,

bɛ̀ tùɔ̀koo dìì mɔ̀nnì bɛ̀ í yɑ̀ bɛ̀ do dɔ́ dɛ̀, kɛ̀ dɛ̀ɛ bɛ̀ di.

21 Di kpɛrɛ mɛ ndo nnɛ̀ mí,

di yɑ̀ tìì n tùɔ̀kɛní kɛ̀ di kɔ̃m̀bùɔ̀tì tiì do,

kɛ̀ kufɔ̃wɑɑ́ ndi pĩ.

22 N di mɔɔmu kɛ̀ n tu di m pɑ̃ dɛ̀mɑrɑ̀ɑ̀?

N yɛ̃ mmu di nɔ́ɔ́tɛ́ dɛ̀mɑrɛ̀ di kpɑ̀tì miɛkɛ kɛ́ m pɑ̃ɑ̃̀?

23 N yɛ̃ mmu di n dɛɛtɛ́nɛ̀ n dootitɔbɑ̀ɑ̀?

N yĩmu dí n fietɛ bɛyɛibɛ nɔu miɛkɑɑ̀?

24 N wénkùnnɛ ti, n yóó yĩ́mu nyúóó,

n nɑ́kɛ́nɛ̀ m bɛ́i ntì kɛ yetɛ́.

25 Tinɑ́ɑǹtì tìì tu timɔ́mmɔnti tì í kɔùrì

di n wɑ́tìrì ìì wɑ́tii tukúnɛ̀ bɑ?

26 Di n wɑ́tírì ɔ̃̀nti ĩ́nkɛ̀?

Di wúó n nɑ́ɑǹtì kɛ̀ tì dò nkuyɑɑkù nku mí nhosénnìwèɑ̀?

27 Di í yóó yetɛ di bo tɑ̃ɑ̃́mɛ̀ tɛ́tɛ́ dɛciribirɛ kpɛ́í,

di í yĩɛ̃kɛ di bo fítɛ́mɛ̀ di nɛ́po.

28 Wɛ̃ɛ̃tɛnɛ̀ní m bíɛ́kɛ̀ di mmɔ̀nnì

m bo nɑ kɛ́nɑ́kɛ́ siyɑ́ɑ̀bìsí di ììkɑ̀ɑ̀?

29 Yóunɛ̀ di bo nni mbekùnɛ̀mɛ̀,

dɔɔ̀nɛ̀ dɛ̀ɛ̀ wetí,

míì kpɑɑ́ kɛ tú onɑtì.

30 Siyɑ́ɑ̀bìsí bomu n nùù miɛkɑɑ̀?

Yɑ́ɑ̀ n nɔ́ndɛnfɛ̀ í bɑɑ̀tì tiyɛiti?

7

Isɔbu sɛimmɛ̀ Kuyie

1 Onìtì kó mufòmmu dònnɛ̀ kuhɑ̃ɑ̃pɔ̀nkù kɔ̃mu mmu kɛtenkɛ̀ ĩ́nkɛ̀,

kɛ dònnɛ̀ wèè pĩ mmutɔ̃nyonkumu.

2 Kɛ do nkudɑɑkù ɔ̃ nyeḿmɛ̀ Kuyie kɛ yɑ́ɑ́ mmɛdɛ́ɛ̀,

otɔ̃ntì ɔ̃ mbɑɑ mɛ̀ɛ̀ botí tiyeti.

3 Mí nkpɛrɛ n yɑu dɛ̀ bɛtɑ̃̀ɑ̃̀bɛ̀ bɛmɔu dɛɛ̀ tu mɛyɛǹcɑɑ̀rìmɛ̀,

m bɑɑ nɛ́ wentí kɛ wuommu nɛ̀ kuyonku dɛyènnɛ̀ dɛmɔu.

4 Nh ɔ̃ nyóó duɔ́ kɛ tú dɛ̀ɛ cɑ̃rikɛ kɛ́wentɛ́mu

kɛ̀ ǹ duɔ́ dɛ̀ nni nkɔɔ́nnɛ̀ kɛ̀ dɛ̀ yɑ̀ɑ wentɛ́nko.

5 Yɛbiɛ̀ yɛɛ̀ tɑ n kɔ̃̀ntì kɛ̀ ǹ dɑ̀ɑ́tí yɛmɔnkpɛ̃rɛ̀,

kɛ puòtì kɛ̀ mɛmɔ́tímɛ̀ yìɛ̀.

6 N we firì kɛ pɛ̃ɛ̃tɛ́mu tɛyɑɑ̀dùɔ̀dɑbɛɛtɛ̀,

yɛ̀ pɛ̃nkɛ́mu n tɛ̃́nkɛ í bɑɑ mùmɑmù.

7 Kuyie nhɑ yɛ̃́mu kɛ dò n fòmmu tú kuyɑɑkù nku,

n yí kpɑɑ́ kɛ bo yɑ̀ mɛtuɔ̀ mmɑmɛ̀.

8 Fɔ̃́ nwèè nɔ̀nfɛ̀ bo n yĩ́nkɛ̀ ɑ tɛ̃́nkɛ í yó n yɑ̀,

ɑ bo nyóó wéntɛ́ kɛtenkɛ̀ kɛ bɑ́ n yɑ̀.

9 Diwɛtirì ɔ̃ɔ̃ yɛntɛ́mɛ̀ kɛ́deè,

wèè tɑ kudɔnkù o kpɛrɛ mɛ ndò, ò í wɛ̃tiní.

10 Ò tɛ̃́nkɛ í wɛ̃tiní o cĩ́ɛ̃̀tɛ̀,

o cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ tɛ̃́nkɛ bɑ́ɑ́ ò yɑ̀ bìtì.

11 Dɛɛ̀ te kɛ̀ n yí yóó yóu m bo nnɑ́ɑ́mmɛ̀

m bo mɛyɛǹcɑɑ̀rìmɛ̀ miɛkɛ nkɛ, kɛ yó nnɑ́ɑ́,

n yó nsɑ́útínɛ̀mu n kó mɛsémmɛ̀ n yo mmɛ̀.

12 N túmu dɑ̀mɛ́ɛ̀rɑ̀ɑ̀?

Yɑ́ɑ̀ n túmu dɑ̀mɛ́ɛ̀rì kó musĩ̀mmù?

kɑ̀ɑ wɑɑ́ mbɛbɑ̀rìbɛ̀ kɛ m bɑnnɛ̀?

13 Nh ɔ̃ nyóó duɔ́ kɛ́tú m bo om̀pɛ̀mu,

kɛ̀ n dɔ́ùu yɑɑtɛ n sɑ́útìi.

14 Dɛ mɔ̀nnì kɑ̀ɑ nɛ́ n duɔnní tidɔùntì tìì nh ɑ̃ɑ̃̀ kufɔ̃wɑɑ́,

Mɛbɛnkùmɛ̀ mɛɛ̀ donnìnko n kɔ̃m̀bùɔ̀tì.

15 Kuyie nkɑ̀ɑ pɑ̃̀nkɛ do n yĩɛ̃o dɛ̀ nni ntɔ̃ũ,

kɛ̀ n do ku dɛ̀ ntɔ̃ũnɛ̀ tikɔ̃́ṹtì tikɔ̃́ṹtì tii.

16 N cĩtirimu n yí yó nfòù kɛ́mɔntɛ

n yóu, kɛ yɛ̃́ n fòmmu dònnɛ̀mɛ̀ kuyɑɑkù nku.

17 Onìtì tu we kɛ dò nhɑ́ ndɑkɛ o kpɛ́í?

Kɑ̀ɑ yɛ̀mmɛ̀ mbo o ĩ́nkɛ̀?

18 Kɑ̀ɑ ò sèú yɛkṹnwerɛ̀ yɛmɔu,

koò yɑ̀ú yɛmɔ̀rɛ̀ yɛmɔu.

19 Dɛ̀ yó nkɑ̃́ɑ̃́kɛ́ dɛ kɑ̀ɑ yóu ɑ bo nni ntɑ̃mɛ̀ fɛnɔ̀nfɛ̀?

A bɑ́ n yóu kɛ̀ m mɑɑ́ n nɔ́ntɔ̃ũtɑ̀ɑ̀?

20 Bɑ́ kɛ̀ n cɑ̀ɑ̀rɛ̀mu dɛ̀ bo dɑ dɔɔ̀ bɑ fɔ̃́ nwèè pɑkɛ́ bɛnìtìbɛ̀?

Dɛ̀ dòmmɛ kɑ̀ɑ yɛ̃ĩti timɔu duò n yĩ́nkɛ̀?

Bɑ nte kɑ̀ɑ nh ɔ̀unɛ̀?

21 Bɑ nte kɑ̀ɑ bɑ́ɑ́ minnɛ́ kɛ́ n cĩ́ɛ̃́ n yɛi?

N yóó tɑ kɛtenkɛ̀ nkɛ kɑ̀ɑ n wɑmmú kɛ́mɔ́ntɛ́.

8

Suɑɑ ɛì kou Bididɑɑ bɛ́i ntì

1 Kɛ̀ Bididɑɑ Suɑɑ ɛì kou bɛ́i nkɛ dɔ̀:

2 Dɛ̀ yó nkɑ̃́ɑ̃́kɛ́ dɛ kɑ̀ɑ yóu ɑ bo nnɑ́ɑ́mmɛ̀ tiì mbotí?

Ɔ̃̀mmɔ̀nnì ndi ɑ nɑ́ɑǹtì yóó yóumɛ̀ ti bo nyiɛ̀nímɛ̀ kuyɑɑkperíkù kɔ̃mɛ?

3 Kuyie mbo nɑ kɛ́di onìtì muwɛ̃rímɑ́ɑ̀?

Muwɛ̃rímú mumɔu yiɛ̀ mbo dɔɔ̀ dɛ̀ɛ̀ í síɛ́ɑ̀?

4 A nyɛ̃́ kɛ dò nhɑ bí dɔ̀ɔ̀ mɛyɛi mmɛ,

dɛɛ̀ te kɛ̀ kù bɛ̀ yietí bɛ yɛi mmɑ̀nnɛ̀ tìì yeti.

5 Kɛ̀ fɔ̃́ nkó fɛnɔ̀nfɛ̀ bo ku bíɛ́kɛ̀,

kɑ̀ɑ kù bɑ̀ɑ́ kunku muwɛ̃rímú mumɔu yiɛ̀,

6 Kɑ̀ɑ tu onitisɑ̀ù kɛ wetí,

dɛ mɔ̀nnì kù yóó ndɑkɛmu ɑ kpɛ́í,

kɛ́ dɑ cónnɛ́ ɑ fɔ̃̀tìrì só.

7 A borimɛ mɛketimɛ̀ yó ntú mɛsɑ́m̀pɔ́mɛ̀ mmɛ.

Mɛdɛ́rímɛ̀ yóó mɛ̀ dɛutɛ́nɛ̀mu mɛdiɛ̀.

8 Bekɛ bɛ̀ɛ̀ do bo nɛ̀ dimɔ̀nnì kɛ̀ bɛ̀ dɑ nɑ́kɛ́,

kéntɛ́ mɛsɑ̀ɑ̀ nkɛ̀ bɛ̀ dɑ nɑ́kɛ́ bɛ yɛmbɛ̀ do yɛ̃́ dɛ̀.

9 Kɛ yɛ̃́ ti túmɛ̀ wenkɛ kɔbɛ mbɛ ti í yɛ̃́ dɛ̀mɑrɛ̀.

Onìtì fòmmu dònnɛ̀ mɛdɛ́ɛ̀ mmɛ kɛ pɛ̃nkɛ́ kɛtenkɛ̀ ĩ́nkɛ̀.

10 Bɛmbɛ bo nɑ kɛ dɑ nɑ́kɛ́,

bɛ̀ yóó dɑ tiémmu tìì bo bɛ yɛ̀mmɛ̀ miɛkɛ, bɛ̀ yɛ̃ tì.

11 Tipèntì yìɛ̀mu mɛniɛ nyí borɑ̀ɑ̀?

Yɑ́ɑ̀ titɑ̀ùtì yìɛ̀mu kubooku kpɑ dɛ̀?

12 Tì ɔ̃ ndò nsùòò nwe nɛ̀ mupóó mbɛ̀ tì kɔ̃ũ dìì mɔ̀nnì,

kɛ̀ mɛniɛ mmɛ ndèè tì kpeíomu kɛ̀ titieti tɛtì nkpɑɑ́ kɛ sũ.

13 Onìtì wèè í yɛ̃́ Kuyie nhò kpɛrɛ ɔ̃ mmɛ ndò,

oyɛiwe ĩkú dɛ̀ɛ̀ ĩ́nkɛ̀ ɔ̃ɔ̃ mɛ ndentɛnɛ̀.

14 Ò do bɑɑ dɛ̀ dèumu,

kòo do ĩkú tìì ĩ́nkɛ̀ɛ cĩtɛ tinɑ́tì dòmmɛ̀.

15 Kòò níí pĩ́ nho cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kɛ̀ tɛ̀ɛ sɑ̃ntɛ̀,

kòò pĩ nkumɑrí kùu do.

16 Ò dònnɛ̀ mutie mmu mùù sɛ̀mmɛ̀ sũ,

kɛ̀ mù kòtírí bɑ́ kɛ̀ kuyie ncɔ̀ú,

mu pɑ̀ɑ̀ nní nsɛnti kɛ́pitɛ́ mù còḿmú dɛ̀.

17 Kɛ̀ mucĩɛ̃ ntɑ kɛ́sɛu nyɛtɑ̃́rɛ̀,

kɛ́tɑ kɛ́fṹṹkú yɛtɑ̃́rɛ̀ miɛkɛ.

18 Kɛ̀ bɛ̀ mù uutɛ́ dɛndɛ bɑ̀mbɑ̀

mu fɔ̃̀tìrìi mù nɛ̀nni kɛ dɔ̀: N yí dɑ yɛ̃́ bìtì.

19 Mù do fòù kɛ yo ndìì wɛ̀ì dɛ nkɑ̃́ɑ̃́kɛ́,

kɛ̀ mutɛ̃mùu yɛ mù do cómmú kɛ̀ɛ̀ tenkɛ̀ ĩ́nkɛ̀.

20 Kuyie nhɔ̃ɔ̃ í ndootóo wèè wetí bìtì,

kù mɛ nhɔ̃ɔ̃ í nyóu kɛ̀ wèè dɔ̀ɔ̀ri mɛyɛi nkòo kpɛrɛ nyíé.

21 A wɛ̃ti kɛ bo dɑɑ́mu bɑ̀mbɑ̀,

fɛentìfɛ̀ yɛ̀tìnímu ɑ nùù miɛkɛ.

22 Bɛ̀ɛ̀ dɑ níí nyifɛi yóó bɛ̀ pĩ̀ḿmu

bɛyɛibɛ kó sicɛ̃́ĩ í yó nkpɑɑ́ bo.

9

Isɔbu tɛ̃̀ńnɛ́ tì Bididɑɑ

1 Kɛ̀ Isɔbuu bɛ́i nkɛ dɔ̀:

2 Mɔ́mmuɔ, n yɛ̃́mu kɛ dò ndɛ̀ mɛ ndò.

Onìtì bo yĩ́mɛ kɛ dɔ̀ ò wenni Kuyie nyììkɛ̀?

3 Kòò dɔ́ kɛ́sɛnninɛ̀ Kuyie

kɛ̀ kù ò bekɛ yɛtɑnnɔ̀ tɛkɔupíítɛ̀ (1000),

ò bɑ́ɑ́ nɑ kɛ́ kù tɛ̃̀ńnɛ́ bɑ́ ditɑnnùù dimɑ́ɑ̀.

4 Kuyie nciìmu kɛ wɛ̃̀tɛ kɛ kpeńnì,

we mbo nɑ kɛ́cómmú kɛ́ kù bɑ̀ɑo kɛ́yɛ̀ dɛtetìrɛ̀?

5 Kuù ɔ̃ɔ̃ tuo nyɛtɑ̃rɛ̀,

bɑ́ yɛ̀ bɑ́ nyɛ̃́ kuù miɛkɛ yɛ̀nnímɛ̀ kɛ̀ kù nɑmpɛ.

6 Kuù ɔ̃ɔ̃ sɑ̃ntɛ̀ kɛtenkɛ̀ tɑ̀rì,

kɛ̀ kɛ sɑ̃ǹkɛ̀ɛ mɛɛ̀rɛ̀.

7 Kuù ɔ̃ɔ̃ pɛ́i ndiyiè kɛ̀ dì bɑ́ɑ́ yɛ̀nní,

kuù cɑ̀nnɛ siwɑ̃̀ɑ̃.

8 Kuù pitɛ́ tiwɛtì ku mɑ́ɑ̀,

kuù cèntì dɑ̀mɛ́ɛ̀rì kó mɛniɛ nyĩ́nkɛ̀.

9 Kuù dɔ̀ɔ̀ mukorimu nɛ̀ mu dɑ̀kɛ̀

kuù ɑ̃nnɛ́ siwɑ̃̀ɑ̃ sibotí sibotí.

10 Kù dɔ̀ɔ̀ri dɛ̀ dɛumu dɛ̀ í dò nkɛ́nɑ kɛ́bɑntɛ́,

ku diɛtì í dò nkɑɑ̀ nkɛ́deè.

11 Kɛ̀ kù pɛ̃nkɛ́ n yììkɛ̀ nyí yóó kù yɑ̀,

kɛ̀ kù n dìńnɛ́nɛ̀ mbɑ́ɑ́ kù yɑ̀.

12 Kɛ̀ kù pĩ nkɛ kérínɛ̀ we mbo fietɛ?

Yɑ́ɑ̀ we mbo kù bekɛ kɛ́tú: A dɔɔri bɑ?

13 Kɛ̀ ku miɛkɛ pɛikɛ wèè bo kɛ̀ còńnɛ́ ò í bo,

bɑ́ dɑ̀mɛ́ɛ̀rì kó musĩ̀mmù mù bɑ́ɑ́ nɑ kɛ́ kù bɑ̀ɑ̀o.

14 Mí nnɛ́ bo kù tɛ̃̀ńnɛ́ ɔ̃̀nti?

M bo kù sɛi nhɔ̃̀nti ĩ́nkɛ̀?

15 Bɑ́ kɛ̀ n nɑɑti n yí mɔkɛ m bo kù tɛ̃̀ńnɛ́ tì,

m petìnkɛ bo kù mɔɔ mɛcĩ́ɛ̃́mmɛ̀ mmɛ kunku n kóo beéntì.

16 Bɑ́ kɛ̀ n kù yu kɛ̀ kù yie n yí yóó n tɑ̃́,

kɛ dò nkù kèè n tɑmmɛ̀.

17 Kuù m puotì kuyɑɑkperíkù kɔ̃mɛ,

kɛ n sɑ̃rì tiyɛ̃ĩti sɑ̃́ɑ̃̀ dɛtetìrɛ̀ kpɛ́í.

18 Kù ɔ̃ɔ̃ í nni nyóu kɛ̀ n wei,

kù n dií nkɛ n dií mmɛsémmɛ̀ mmɛ.

19 Kɛ̀ dɛ̀ tu muwɛ̃rímú mmu kuù kpeńnì,

kɛ̀ dɛ̀ tu tibeéntì nti we mbo dɑ́ɑ́tí kɛ́ kù yu tibeéntì?

20 Bɑ́ kɛ̀ n kpɛti ketɛ́ kɛ nù nnɑɑti kù bo tì sĩ̀nkùnnɛ,

kɛ̀ n dɔ̀ɔ̀ri kù dɔ́ mɛ̀ kù bo yĩ́ n tú oyɛiwe.

21 N dɔɔri kù dɔ́mɑ̀ɑ̀? M bɑ́ɑ́ nɑ kɛ́nyɛ̃́.

N dɛmmu mufòmmu.

22 Dɛmɔu dɛmɑ́ɑ̀ ndi mí n kpɛ́í dɛɛ̀ te kɛ̀ n tu,

kù kɔ̀ùmɛ̀ osɑ̀ɑ̀wè kù mɛ nkɔù oyɛiwe.

23 Kɛ̀ kuyɛ̃ĩku mɑkù donní kɛ kɔù bɛnitisɑ̀ɑ̀bɛ̀,

Kuyie nhɔ̃ ndɑúmu.

24 Kuù duɔ́ nhoyɛiwe kɛtenkɛ̀ kòò kɛ̀ bɑkɛ́,

kuù kɑ̃ɑ̃́ mbɛbeémbɛ̀ ììkɛ̀,

kɛ̀ dɛ̀ í tú kunku we nni we nɑ́kɛ́?

25 N kó yɛwe cɑ̃rikɛ kɛ pɛ̃ɛ̃tóomu wèè nɔ mmuceé nho kɔ̃mɛ,

yɛ̀ cɑ̃rikɛ kɛ pɛ̃ɛ̃tɛ́mu bɑ́ n yí di diwɛ̀ì mɑrì.

26 Yɛ̀ nùɔ́tɛ́ kudɑbɛkù yɑuku ɔ̃ɔ̃ yĩ́mɛ̀ mmɛ mɛniɛ nyĩ́nkɛ̀,

fɛcĩrifɛ ɔ̃ɔ̃ domɛ̀ dɛkoribirɛ.

27 Nh ɔ̃ɔ̃ yĩ́ m bo yɛ̃̀mmu n kó isɑ́útìi,

kɛ cɑ́tinnɛ n yɛ̀mmɛ̀, kɛ́mɔɔtɛ diwɛ̀ì,

28 Kɛ nɛ́ nkpɑɑ́ kɛ yĩɛ̃̀kù n kó mɛfɛ̃́ṹtímɛ̀,

kɛ yɛ̃́ n yɛ̃́mɛ̀mu kɛ dò nkù í yó nni nwúó nhosɑ̀ɑ̀wè.

29 Míì bɑɑ yó ntú oyɛiwe,

m bo bennɛ́ kɛ́nhɔù bɑ nkpɛ́í nɑ́kɛ dɛtetìrɛ̀?

30 Bɑ́ kɛ̀ n dɔ́ n wuɔnɛ̀ sɑfṹnnɛ̀,

kɛ́nitɛnɛ̀ mɛdii nkóo ciɛkúrɛ̀.

31 Kùu wɛ̃tɛ kɛ́ n tɑnnɛ́ tisɑ̃sɑ̃̀ɑ̃̀tì miɛkɛ,

kɛ̀ n yɑ̀ɑ̀tì m pɛ̃̀.

32 Kù í tú onìtì kɛ̀ m bo kù tɛ̃̀ńnɛ́ tinɑ́ɑǹtì,

yoo ti kɔtɛ tibeéntì mí nnɛ̀ ku.

33 Kòo pɑ̀ɑ̀tì mɔù do mbo ti cuokɛ̀,

ò nɑ nti pùtɛ́ mí nnɛ̀ Kuyie.

34 Kuyie nfũũ nku dùɔ̀ n yĩ́nkɛ̀,

Kù bɑ́ nsɔkɛ́ kɛ donnìnko n kɔ̃m̀bùɔ̀tì.

35 N nɑ nkù nɑ̀ɑ́nnɛ̀ kɛ í yĩɛ̃̀kù,

òmɔù mɛ nyí bo m bo mmɑ́ɑ̀ ndi.

10

Isɔbu sɑ́útìi sɔkɛ́mɛ̀

1 N dɛmmu mufòmmu,

dɛɛ̀ te kɛ̀ n yóó nkù sɛ̀í,

n nɑ́ɑ́nnɛ̀ mɛyɛǹcɑɑ̀rìmɛ̀ mmɛ.

2 N yóó nɑ́kɛ́mu Kuyie nkɛ dɔ̀:

kù bɑ́ nni ntounko tinɑ́ɑǹtì,

kù n nɑ́kɛ́ kù n sɛ́í ntìì ĩ́nkɛ̀.

3 Kuyie nhɑ n fɛ̃́ũnko kɛ̀ dɛ̀ dɑ nɑɑtimɑɑ̀?

A sènkɛ̀rì mí nhɑ dɔ̀ɔ̀ wè nɛ̀ ɑ nɔu kɛ̀ dɛ̀ wennimɑɑ̀,

dɛ̀ wenni kɛ dò nhɑ́ dɔɔ̀ bɛyɛibɛ dɔ́ kɛ́dɔɔ̀ tɑ̀ɑ̀?

4 A mɔkɛ onìtì kó inuɔ nyɑɑ̀?

A wúó nhonìtì ti wúómmɛ̀ mmɑɑ̀?

5 A we kũpúrì onìtì kpɛyɛ kɔ̃mɛ mmɑɑ̀?

A bie ndònnɛ̀ onìtì kpɛyɛ dòmmɛ̀ mmɑɑ̀?

6 Kɑ̀ɑ wɑnti n kó mɛyetímɛ̀,

kɛ fɛintɛ n kó mɛyɛinɑɑ̀?

7 A yɛ̃́mu kɛ tú n yí cɑ̀ɑ̀rɛ̀ mùmɑmù.

Òmɔù nɛ́ mɛ nyí bomɛ̀ wèè bo n fietɛ ɑ nɔu miɛkɛ.

8 Fɔ̃́ɔ̃̀ m pìítɛ́ kɛ n dɔ̀ɔ̀ n kɔ̃̀ntì timɔu,

kɛ nɛ́ bo n kuɔ pɑ́í pɑ́íɑ̀?

9 Dentɛní kɛ dò nhɑ m pìítɛ́ tiyɑɑtì tɛ̃mɛ̀ mmɛ,

ɑ dɔ́ kɛ́wɛ̃tɛ kɛ́ n tɑnnɛ́ mutɑ̃́ɑ̃́ mmɑɑ̀?

10 A nh utɛ́ kɛ̀ nni ndò mmɛnɑɑmiɛ̀ mmɛ,

kɑ̀ɑ n kɑ̃ntɛ́ dinɑɑkɑ̃nnì kɔ̃mɛ.

11 Kɛ n dɑ̀tínnɛ́ tikɔ̃̀ntì nɛ̀ mɛmɑmbii,

kɛ nh ɑ̃nnɛ́ yɛkṹɔ̃̀ kɛ n detí icĩɛ̃.

12 Kɛ n dɔ̀ɔ̀ diwɛ̀ì kɛ m pɑ̃ mufòmmu,

ɑ dɑkɛmu n kpɛ́í ndɛɛ̀ te kɛ̀ n fòù.

13 Nɛ́ ntɛ tìì sɔ̀ri ɑ yɛ̀mmɛ̀ miɛkɛ.

N yɛ̃́mu tìì bo ɑ yɛ̀mmɛ̀ tiì tú:

14 A bo nni mpɑkɛ́mɛ̀ kɛ̀ n cɑ̀ɑ̀rɛ̀ ɑ m pĩ́,

kɛ̀ n yetɛ́ ɑ bɑ́ nni nwúónko.

15 Kɛ̀ n cɑ̀ɑ̀rɛ̀, n tùɔ̀ti icɛ nyi,

bɑ́ kɛ̀ n yí cɑ̀ɑ̀rɛ̀ m bɑ́ɑ́ nɑ kɛ́éu n yuu,

n nɛ́ di ifɛi nyi kɛ sɑ̀nnɛ̀ n diu n sémmɛ̀ miɛkɛ nkɛ.

16 Kɛ̀ n yɛ̃ m bo íi n yuu ɑ́ n fɛ̃nnɛ́ dicìrícìrì kɔ̃mɛ,

n yĩ́nkɛ̀ nkɛ ɑ bɛnkúmɛ̀ ɑ kpetì kɛ m puotì.

17 Tii nníí nyitóo kɛ̀ titɛtì tùɔ̀kɛní,

kɑ̀ɑ miɛkɛ dɔkɛ n yiɛ̀ kɛ yɛ́útí,

yɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀ntĩ̀rɛ̀ yɛɛ̀ nɛ́ n duò kɛ sɛ́i.

18 Bɑ nnɛ́ te kɑ̀ɑ n dènnɛní n yɔ̃ pɔutì miɛkɛ?

N nɑ nku bɑ́ òmɔù mu n yí n yɑ̀.

19 Kɛ̀ dɛ̀ nɑ ndò n ketɛ́ kɛ í buotɛ́ kutenkù,

kɛ̀ n nɑ nyɛtìní n yɔ̃ pɔutì kɛ̀ bɛ̀ m pɛ̃nkɛ́nɛ̀ kufɔ̃ti.

20 N we tɛ̃́nkɛ í kpɑɑ́ kɛ sũ,

n yóu kɛ̀ m múnkɛɛ wei sɑ́m̀pɔ́.

21 Kɛ nɛ́ nɑ kɛ́kò mbɛ̀ kũũ̀ nkɛ̀ kɛ í wĩɛ̃tiní,

dibiìnnì kó dihɛì dɛ̀ dò nkɛ̀ bì,

22 dɛ kó dihɛì dɛ̀ ɔ̃ɔ̃ wentɛ́ kɛ́mbìmu,

dɛ bíɛ́kɛ̀ dibiìnnì diì kɛ̀ bo,

dɛ̀mɑrɛ̀ í kɛ̀ dò nsɛ́i,

kuyie ncuokɛ̀ dɛ̀ ɔ̃ ndò nkɛyènkɛ̀ nkɛ.

11

Sofɑɑ nɑ̀kɛ́ tì Isɔbu

1 Kɛ̀ Sofɑɑ Nɑɑmɑɑ ɛì kou bɛ́i nkɛ dɔ̀:

2 A nɑ́ɑǹtì sũ̀ṹmmu kɛ dò ntí dɑ tɛ̃́nnɛ́.

Onìtì wèè nɔ ntinɑ́ɑǹtì weè ɔ̃ nnɑɑtɑɑ̀?

3 A kó kutoweku kuù bo pɑɑ mbɛnìtìbɛ̀ tinɑ́ɑǹtɑ̀ɑ̀?

A bo ndɑú bɛnìtìbɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ cĩ̀ɛ̃́kɑ́ɑ̀?

4 A yĩmɛ kɛ tú ɑ nɑ́ɑǹtì tu timɔ́mmɔnti,

kɑ̀ɑ dò mpɑ́í pɑ́í Kuyie nyììkɛ̀?

5 Kɛ̀ nsɑ̀ kɛ̀ Kuyie ndo bo bɛ́i,

kɛ̀ kù do ɑ̀ɑ̀tɛ ku nùù kɛ dɑ bɛ́innɛ̀,

6 kɛ̀ kù dò nkù dɑ bɛnkɛ ku ciì nkó disɔ̀rì,

mɛ̀ pɛ̃ɛ̃tɛ́mu onìtì kó mɛciì.

A nɑ mbɑntɛ́ kù ɔ̃ɔ̃ bútínnɛ́mɛ̀ ɑ yɛi nkusṹkù.

7 A bo nɑ kɛ́yɑ̀ Kuyie nkó mɛcũmpumɛ mɑmɑ̀ɑ̀?

A bo nɑ kɛ́bɑntɛ́ muwɛ̃rímú mumɔu yiɛ̀ ndòmmɛ̀ weti wetɑɑ̀?

8 Kuyie nciì ndɛumu kɛ pɛ̃ɛ̃tɛ́ tiwɛtì,

kɛ cũmpúrì kɛ pɛ̃ɛ̃tɛ́ kudɔnkù,

ɑ bo nɑ kɛ́bɑntɛ́ ɔ̃̀nti dɛ miɛkɛ?

9 Ku okùmɛ̀ pɛ̃ɛ̃tɛ́mu kɛtenkɛ̀,

kɛ̀ ku pɛ̃kùmɛ̀ pɛ̃ɛ̃tɛ́ dɑ̀mɛ́ɛ̀rì.

10 Kɛ̀ Kuyie mpĩ nhòmɔù koò kɔ̀rinɛ̀ tibeéntì,

kɛ̀ kù ò kpetínnɛ́,

we mbo ò fìètɛ?

11 Kù yɛ̃́mu bɛnìtìbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ tu bɛsoùmbɛ̀,

kù ɔ̃ɔ̃ í nwɑmmú kɛ̀ dɛ̀ɛ ku bi kɛ̀ kù nɛ́ nɑ kɛ́yɑ̀ mɛyɛi.

12 Onìtì tibɔti dòńtɛ́ wè í kpɑɑ́ kɛ bo ciitɛ́,

disɑ̃mmɑrínnɑnnì dikpɑ́ɑ̀ kpɛri kó dɛbirɛ í kpɑɑ́ kɛ bo nɑɑ́nnɛ̀ fɛcɛ̃ɔ̃̀fɛ̀.

13 Kɛ̀ fɔ̃́ nyie kɑ̀ɑ do ncuó nKuyie mbíɛ́kɛ̀ nkɛ,

kɑ̀ɑ do nyòutɛ ɑ nɔu ku bíɛ́kɛ̀ kɛ́ kù kuɔ́nnɛ̀,

14 kɛ́kɛi mmɛyɛi mmɛ̀ɛ̀ bo ɑ nɔu miɛkɛ,

kɛ̀ mɛyetímɛ̀ bɑ́ mbo ɑ cĩ́ɛ̃̀tɛ̀.

15 Dɛ mɔ̀nnì ɑ bo nkérí kɛ́yíéo kɛ wenni pɑ́íí,

kɛ́nfííkú tei tei kɛ í yĩɛ̃̀kù.

16 A ketɛ́ kɛ tɛ̃́nkɛ bɑ́ɑ́ dentɛní mɛyɛi nhɑ yɑ̀ mɛ̀ kpɛ́í,

A níí bo dentɛní kɛ̀ dɛ̀ ndò mmɛniɛ nhɔ̃ɔ̃ pɔ̃ntɛ́mɛ̀ dɛ̀ɛ̀ yúú.

17 Kɛ̀ mufòmmu dɑ wenkoo diyiè ɔ̃ɔ̃ ncómmú yɛyɔ kɛ dòmmɛ̀,

kɛ̀ dibiìnnì nɑɑ́nko diwennɛ́cɑ̀nnì.

18 Dɛ mɔ̀nnì ɑ bo mbo kɛ í yĩɛ̃̀kù,

kɛ yɛ̃́ ɑ mɔkɛmɛ̀ ɑ bɑɑ dɛ̀,

dɛ̀mɑrɛ̀ bɑ́ ndɑ kɔɔ́nnɛ̀,

kɑ̀ɑ níí nduɔ́ kɛ í yĩɛ̃̀kù.

19 Kɑ̀ɑ níí nduɔ́ kɛ cɑ̃ɑ̃nko bɑ́ òmɔù bɑ́ ndɑ kɔɔ́nnɛ̀,

bɛnìtìbɛ̀ bɛmɔu bo ndɔ́ kɑ̀ɑ bɛ̀ dɔ̀ɔ̀ mɛsɑ̀ɑ̀.

20 Kɛ̀ bɛyɛibɛ biɛ nuɔ nkpeí kɛ̀ bɛ̀ wɑnti disɔ̀rì,

bɛ̀ bɑ́ɑ́ pɛ́tɛ́ bɛ̀ bo sɔri dɛ̀,

tìì bɛ̀ bɑ̀ɑ tiì tu mukṹṹ.

12

Isɔbu tɛ̃̀ńnɛ́ tì Sofɑɑ

1 Kɛ̀ Isɔbuu bɛ́i nkɛ dɔ̀:

2 Di yɛ̀mmɛ̀ nɛ́ dò ndíì tɔ mɛciì mmɛmɔu,

kɛ̀ di ku dìì mɔ̀nnì mɛciì ndèèmu.

3 M mɔ́mmuɔ m múnkɛ mɔkɛmu mɛciì,

kɛ di dònnɛ̀ n yí di dòńtɛ́,

di nɑ́ɑ́ ntì bɛnìtìbɛ̀ bɛmɔu tì yɛ̃́mu.

4 Bɛ̀ tu onìtì nɛ́pobɛ̀ ò dɑú kɛ yɛ̃ mí nwe,

mí nwèè do ɔ̃ɔ̃ yú Kuyie kɛ̀ kù n cɔ́útɛ́,

mí nwèè do tú onitisɑ̀ɑ̀wè kɛ wetí,

bɛnìtìbɛ̀ nɛ́ dɑú mí nwe.

5 Bɛ̀ɛ̀ bo kɛ̀ dɛ̀ bɛ̀ nɑɑti bɛɛ̀ ɔ̃ ndɑú mɛyɛi nsɔ̃̀ńkɛ́ wè,

wèè bètɛ́ kɛ doti bɛ̀ we ntemmù.

6 Bɛyɛibɛ bomu kɛ̀ dɛ̀ bɛ̀ nɑɑti,

bɛmbɛ bɛ̀ɛ̀ wɛ̃̀ńnì Kuyie nkɛ íinko ku miɛkɛ,

kɛ̀ bɛ wɛ̃rímú tú bɛ kó kuyie.

7 Bekɛ tiwɑnwɑntì kɛ̀ tì dɑ nɑ́kɛ́,

kɛ̀ tinɔ̀tì dɑ́ yíɛ́ mɛciì.

8 Kɑ̀ɑ bekɛ kɛtenkɛ̀ kɛ̀ yóó dɑ duɔ́mmu itié,

kɛ̀ dɑ̀mɛ́ɛ̀rì kó siyĩĩ tì ndɑ nɑ́kɛ́.

9 Dɛmɔu mɛmmɛ,

ɔ̃̀ndɛ í yɛ̃́ Kuyie nkuù dɛ̀ dɔ̀ɔ̀mɛ̀ dɛmɔu.

10 Kuù te tiwɑnwɑntì timɔu fòùmɛ̀,

nɛ̀ fɛnitiyɑnfɛ̀ fɛmɔu kó yɛwɛ̃rɛ̀.

11 Ditoò bɑ̀ɑ̀tìmɛ̀ tinɑ́ɑǹtì,

dinùù mɛ mbɑɑ̀tì mudiì.

12 Bɛkótíbɛ̀ bɛɛ̀ mɔ̀kɛ mɛyɛ̀mmɛ̀,

wèè fòù kɛ mɔ̀ntɛ weè ciì.

13 Kuyie nkuù nɛ́ tú kùù mɔ̀kɛ mɛyɛ̀mmɛ̀ kɛ̀ kuù kpeńnì,

kuù duɔ̀ nyitié nkɛ̀ kuù ciì.

14 Kù ɔ̃ nkɛ̀ kù pɔ̀ntɛ bɛ̀ bɑ́ɑ́ nɑ kɛ́mɑɑ́,

kɛ̀ kù kpetínnɛ́ òmɔù wèè bo ò kpetɛ́ ò í bo.

15 Kuù ɔ̃ɔ̃ cónnɛ́ mɛniɛ nkɛ̀ dɛ̀ɛ kpeío,

kɛ̀ kuù mɛ̀ fĩ́ĩ nkɛ̀ kɛtenkɛ̀ɛ pɛio.

16 Kuù mɔ̀kɛ muwɛ̃rímú kɛ nɔ ndɛmɔu dɔɔ̀rìmù,

wèè feti nɛ̀ wèè fétìnnɛ otɔù bɛ̀ bo bɛmɔu kuù nɔ̀ùtɛ̀ miɛkɛ.

17 Kuù ɔ̃ɔ̃ beǹnɛ̀ okpɑ̀ɑ̀tì kó bɛtũ̀mbɛ̀ yɛ̀mmɛ̀,

kɛ̀ kuù fènni bɛbeémbɛ̀.

18 Kuù ɔ̃ɔ̃ cṹũ mbɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀,

Kɛ̀ kuù bɛ̀ dùú ntidɑɑtì kó iwɛ̃ĩ.

19 Kuù duɔ̀ nkɛ̀ ikuɔ́ nìùbɛ̀ nɑɑ̀ ntidɑɑtì,

kuù buɔ̀ mbɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ kpɑ̀tì fìíkú.

20 Kuù ɔ̃ nte kɛ̀ bɛ̀ɛ̀ do nɔ ntinɑ́ɑǹtì kɛ̀ bɛ̀ɛ tì yĩɛ̃kɛ,

bɛkótíbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ do mɔkɛ mɛyɛ̀mmɛ̀ kuù ɔ̃ɔ̃ mɛ dɛ̀itɛ.

21 Kuù ɔ̃ nte kɛ̀ bɛ̀ɛ senkɛ̀rì sikpɑ̀ɑ̀tìbìí,

kuù pùɔ̀ mbɛkperíbɛ̀ wɛ̃rímú.

22 Kuù ɔ̃ɔ̃ dennɛní dibiìnnì kpɛrɛ kuwenniku,

dɛ̀ɛ̀ do bo dɛ̀ɛ̀ dò mbì kɛ̀ dɛ̀ɛ yɛnní mɛnɑ́ɑ̀.

23 Kuù ɔ̃ɔ̃ dɛ́úkùnnɛ dikpɑ̀ɑ̀tìyuu kɛ́deè kɛ́ dì pɔ̀ntɛ,

kuù ɔ̃ɔ̃ duɔ́ nkɛ̀ yɛbotɛ̀ɛ sṹṹ nkɛ́pitɛ́

kɛ̀ kùu duɔ́ nkɛ̀ bɛ̀ɛ yɛ̀ pĩ̀ḿmú.

24 Kuù ɔ̃ɔ̃ fentɛ bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀,

kɛ́duɔ́ nkɛ̀ bɛ nhɑ̃́ɑ̃́ ndikpɑ́ɑ̀ tɛdɔntɛ̀ kucɛ í borɛ̀.

25 Kɛ̀ bɛ̀ nhɑ̃́ɑ̃́ ndibiìnnì miɛkɛ kɛ bɑ́ɑ́ yɑ̀ kucɛ,

kɛ sɔ̃́ntɛ́ kɛ́nhɑ̃́ɑ̃́ ntinɑɑ̀yɑ̃̀kɛ́muɔ́ntì kɔ̃mɛ.

13

Isɔbu tɛ̃̀ńnɛ́ tì Sofɑɑ tiì sɔkɛ́

1 Tinti timɔu n tì yɑ̀mu nɛ̀ n nɔ̀nfɛ̀,

n tì kèèmu timɔu nɛ̀ n toò kɛ tì bɑntɛ́.

2 Di yɛ̃́ tì n tì yɛ̃́mu múnkɛ,

di í m pɛ̃ɛ̃tɛ́.

3 Muwɛ̃rímú mumɔu yiɛ̀ nwe mí n nɑ́ɑ́nnɛ̀mɛ̀,

n yóó beé nKuyie nku n kpɛti.

4 Díndi biɛ di sũ̀ṹ nsiyɑ́ɑ̀bìsí nsi,

di tú bɛtɑ̀mbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ ciintɛ bɛ̀mbɛ bɛnìtìbɛ̀.

5 Kɛ̀ di pètinkɛ do dò nkɑ́rɛ kɛ í bɛ́i ntìmɑtì,

bɛnìtìbɛ̀ nɑ ndi wúó mmɛciì nyɛmbɛ̀ mbɛ.

6 N tɑti tinɑ́ɑ́mbeéntì nti, kéntɛ́nɛ̀ ti,

kéntɛ́nɛ̀ mɛsɑ̀ɑ̀ ntìì yɛ̀tìní n nùù miɛkɛ.

7 Di yɛ̀mmɛ̀ dò ndi bo cómmú Kuyie nfɔ̃nkúò nɛ̀ siyɑ́ɑ̀bìsɑ́ɑ̀?

Di bo nkù kòḿmú kɛ nɑ́ɑ́ nkɛ soúnnɑ́ɑ̀?

8 Di ku nkòḿmúmu mɛmmɑɑ̀?

Di nɑ́ɑ́ nkuù kpɛ́ínnɑ́ɑ̀?

9 Kɛ̀ kù di wèńtɛ́ kù bo nsɔ̃́ ndi wennɑɑ̀?

Di bo nɑ kɛ́ kù soutɛ́ kɛ́ndò ndinititɔùɑ̀?

10 Kɛ̀ di kù kòḿmú disɔ̀rì,

kù í yóó yóu kù bo di potɛ́mɛ̀.

11 Kuyie nkpetì í duò di kɔ̃m̀bùɔ̀tɑ̀ɑ̀?

Kufɔ̃wɑɑ́ nyí kù ndi bonɑ̀ɑ̀?

12 Di tṹṹ nkɛ nɑ́ɑ́ ntì dò mutɑ́pɛí mmu n yììkɛ̀,

di n tɛ̃́nnìnko tì dò ntiyɑɑmɑtì nti.

13 Cĩ́ɛ̃́kɛ́nɛ̀ bɑ̀mbɑ̀! Yóunɛ̀ kɛ̀ m bɛ́i!

Kɛ̀ tìì bo n tuɔ̀kɛní tì n tuɔ̀kɛní!

14 N cĩnnɛ̀ m buu ndi,

kɛ̀ n fòmmu bo n nɔutɛ́ntɛnnì ĩ́nkɛ̀.

15 Bɑ́ kɛ̀ kù bo n kuɔ, n yó nku mbekɛ́,

n yóó kù bɛnkɛmu n yí cɑ̀ɑ̀rɛ̀mɛ̀ dɛ̀mɑrɛ̀.

16 Dɛɛ̀ pètìnkɛ yó ntú n kó mɛcootímɛ̀,

kɛ yɛ̃́ onitiyɛiwe í yóó dɑ́ɑ́tímɛ̀ kɛ́cómmú Kuyie ndiɛkù ììkɛ̀.

17 Kéntɛ́nɛ̀ n nɑ́ɑǹtì mɛsɑ̀ɑ̀,

kɛ̀ n tì ndi wénkùnnɛ kɛ̀ tìi tɑ di to.

18 M bɑɑti tibeéntì nti,

m mɛ nyɛ̃́mu kɛ dò mmíì yó nnɑɑti.

19 Kɛ̀ kù dɔ́ kɛ́ n sɛnninɛ̀,

n yóó yĩ́o yúóó nwe di mmɔ̀nnì kɛ́kú.

20 Kuyie, n dɔ́ ɑ́ n dɔɔ̀ dɛ̀, dɛ̀ bo dɛ̀dɛ́rɛ̀ ndɛ,

kɛ̀ n nɑ kɛ́cómmú ɑ ììkɛ̀.

21 Bɑ́ nsɔkɛ́ kɛ m puotì,

bɑ́ nsɔkɛ́ kɛ donnìnko n kɔ̃m̀bùɔ̀tì.

22 Dɛ kó difɔ̃nkúò ɑ nɛ́ bo nɑ kɛ́bɛ́i kɛ̀ n dɑ tɛ̃́nnɛ́,

yoo m bɛ́i nkɑ̀ɑ n cɔ́útɛ́.

23 N cɑɑ̀rìmɛ̀ bo mɛdɛ nɛ̀ n yetímɛ̀?

N nɑ́kɛ́ n cɑ̀kɛ mù nɛ̀ n yetɛ́ dɛ̀?

24 Bɑ nte kɑ̀ɑ m bùtínnɛ́

kɛ n wúó nhɑ dootitɔù?

25 A yó nni mbɛtimu mí nkufɔ̃kpɛ̃rikɑ̀ɑ̀?

A bo nni nfɛ̃mmú mí nkumukperíkɑ̀ɑ̀?

26 Dɛ̀ yĩ́mɛ kɑ̀ɑ wɑ̃̀ri tì n kpɛ́í nkɛ̀ tì tu titiiti mɑ́ɑ̀,

kɛ n tounko m bíkɛ́mbɛ́ntì kó mɛyɛi?

27 Dɛ̀ dòmmɛ kɑ̀ɑ tɑ́ú n nɑɑ̀cɛ̀i

kɛ pɑkíí n cemmu

kɛ kɑɑ n nɑcɛ̀fɔ̃̀tɛ̀?

28 N kɔ̃̀ntì pɑ̃̀ɑ̃̀kɛmu,

iyɑɑbiɛ ɔ̃ɔ̃ cɑ́ɑ́kɛ́mɛ̀ kuyɑ̀ɑ̀kù.

14

Onìtì í tú òmɔù

1 Onìtì yie nhonìtì pɛitɛ́ wè,

o we í sũ kɛ nɛ́ tú pèmpè nkpɛyɛ.

2 Onìtì dònnɛ̀ mutepóó nhɔ̃ɔ̃ titɛ mɛ̀mmɛ kɛ mɔ́tóo bɑ̀mbɑ̀,

mɛdɛ́ɛ̀ nhɔ̃ɔ̃ yɛnnímɛ̀ bɑ́ mɛ̀ bɑ́ɑ́ ɔɔtɛ.

3 Dɛ kóo nìtì botí nku ɑ bo mpɑkíímɑ̀ɑ̀?

A bo nwe nyu tibeéntì kɛ̀ di bekù wenwe nɛ̀ fɔ̃́nnɑ́ɑ̀?

4 We mbo nɑ kɛ́dennɛní dɛ̀ɛ̀ tu dɛsɑ̀ɑ̀rɛ̀ dɛsĩ̀nnɛ̀ miɛkɛ?

Dɛ yiɛ̀ nyí bo bɑ́ omɑ́ɑ̀.

5 A mɛ nkɑ̀ɑ̀mɛ̀mu o we kɛ yɛ̃́ o tɑ̃̀ɑ̃̀bɛ̀ bo bɛ̀dɛ̀,

ɑ ò kèétɛ́mu kumɑ̀nku ò í yóó nɑ kɛ́séntɛ́ kù.

6 Yĩ́ ɑ nɔ̀nfɛ̀ kɑ̃́mii kóò yóu kòo wei,

kɛ̀ dɛ̀ɛ yie nkòo yɑ̀ diwɛ̀ì otɔ̃ntì ɔ̃ɔ̃ yɑ̀ dì ò cɔutɛ́ dìì yiè o yeti.

7 Mutie kpɛrɛ wɛ̃̀tɛ kɛ wenninɛ̀mu onìtì,

kɑ̀ɑ mù kɔ̃ṹ mùu puku,

mù bɑ́ɑ́ pɑɑ̀ yɛpɑ̀ɑ̀ mbo yɛ̀nnímɛ̀.

8 Bɑ́ kɛ̀ mu cĩ̀ɛ̃ nkòtɛ́ kɛtenkɛ̀ miɛkɛ,

bɑ́ kɛ̀ mu kũ̀nnì dò ndì ku mutɑ̃́ɑ̃́ mmiɛkɛ,

9 kɛ̀ mù kèè mɛniɛ nkó kubooku mùu wɛ̃tɛ kɛ́sɛntɛ̀,

kɛ̀ mu bɑkɛɛ siku ditepɑ̀nnì kɔ̃mɛ.

10 Kɛ̀ onìtì yie mɛ nku ò bɑ́ɑ́ nɑmpɛ,

kòo wemmu kũ̀ńtɛ́ ɑ bɑ́ɑ́ yɑ̀ ò cuó nkɛ̀.

11 Dɑ̀mɛ́ɛ̀rì ɔ̃ɔ̃ kṹṹmɛ̀,

ikó nhɔ̃ɔ̃ kpeímɛ̀ kɛ́pɑ́ɑ́.

12 Onìtì kpɛrɛ mɛ ndò nkòò ku ò kumu, ítɛ́ í bo,

nɛ̀ kɛtenkɛ̀ bo deèmɛ̀ ò bɑ́ɑ́ entɛ o nɔndɔmmú miɛkɛ.

13 Kuyie nkɑ̀ɑ do bo yie nhɑ́ n sɔnnɛ kudɔnkù,

kɛ̀ nní nsɔri kɑ̀ɑ miɛkɛ yɑ̀ɑ deènɛ̀,

kɑ̀ɑ n kéétɛ́ dimɔ̀nnì, ɑ yóó dentɛní dì n kpɛ́í.

14 Kòo nìtì níí do nku kɛ́foutɛ,

n nɑ mmimmu nh ɑ́ɑ̀rìmɛ̀ miɛkɛ

kɛ kémmú n kó mɛfíè mbo deèmɛ̀ kɑ̀ɑ nh om̀pùnnɛ.

15 Dɛ mɔ̀nnì kɑ̀ɑ yú kɛ̀ n yie,

ɑ bo nyɑ́ɑ́ ndìì mɔ̀nnì ɑ bo n yɑ̀mɛ̀ mí nhɑ dɔ́ wè.

16 Di mmɔ̀nnì ɑ mɛ̀ nkɑ̀ɑmmɛ̀ n nɑcɛ̀fɔ̃̀tɛ̀,

dɛ mɔ̀nnì kpɑɑnímu kɑ̀ɑ tɛ̃́nkɛ í yó mpɑkíí n yɛi.

17 Dɛ mɔ̀nnì kɑ̀ɑ cũɔ̃́ n yɛi nkuyɔ̀rìkù kɛ́dootóo,

mɛmmɛ ɑ yóó ũtɛ́mɛ̀ n cɑɑ̀rìmɛ̀.

18 Yɛtɑ̃rɛ̀ mɔ́mmɔnyɛ yóó duómu kɛ́puɔ,

kɛ̀ dipèrìi totɛ dicónnì.

19 Mɛniɛ nhɔ̃ɔ̃ pɔ̃ntɛ́mɛ̀ kɛ́kokɛ́ dipèrì,

mɛniɛ nhɔ̃ mpũɔ̃̀ nkɛ tɔumɛ̀ mutɑ̃́ɑ̃́,

mɛɛ̀ botí nku onìtì nɑ mbɑɑ dɛ̀ dèumɛ̀.

20 Fɔ̃́ɔ̃̀ ɔ̃ɔ̃ ò kòtɛ kòo do sɑ̃́ɑ̃̀ kɛ bɑ́ɑ́ ítɛ́,

kɑ̀ɑ cɑɑ̀rɛ̀ o ììkɛ̀ kóò pɛ̃ɛ̃.

21 Bɑ́ kɛ̀ bɛ̀ sɑ̃ntí o bí ò bɑ́ nyɛ̃́,

kɛ̀ bɛ̀ mɛ nyì sènkɛ̀rì ò bɑ́ɑ́ yɑ̀.

22 Ò fɛ̃́ũ̀rì omɑ́ɑ̀ kó mɛfɛ̃́ṹtímɛ̀ mmɛ,

ò kuɔ̀ nhomɑ́ɑ̀ kó didɑbònnì ndi.

15

Edifɑsi nɑ̀kɛ́mɛ̀ Isɔbu kucɛ mɛdɛ́rímɛ̀

1 Kɛ̀ Edifɑsi Temɑɑ ɛì kouu yíɛ́ kɛ́bɛ́innɛ̀ Isɔbu kɛ dɔ̀:

2 Mɛciì nyiɛ̀ nhɔ̃ɔ̃ sɔ̃́ntɛ́mu kɛ́pĩɛ̃too tinɑ́ɑǹtɑ̀ɑ̀?

Ò ɔ̃ɔ̃ sɔ̃́ntɛ́ kɛ́bɛ́inkomu dɛtetìrɑ̀ɑ̀?

3 Kɛ sɔ̃́ntɛ́ kɛ́nnɑ́ɑ́ ndɛtetìrɛ̀ kó tinɑ́ɑǹtì kɛ wɑnti bɛ̀ɛ ò duɔ́ nkunɑɑtɑ́ɑ̀?

Yɛtɑnnɔ̀ yɛ̀ɛ̀ í yóó ò teennɛ̀ tìmɑtɑ̀ɑ̀?

4 A í dé Kuyie,

A pɑɑ̀nko bɛnìtìbɛ̀ mbɛ bɛ yɛ̀mmɛ̀ bo mbomɛ̀ Kuyie mbíɛ́kɛ̀.

5 A nɑ́ɑǹtì bɛnkúmu ɑ túmɛ̀ oyɛiwe,

kɑ̀ɑ nɛ́ ti cií,

6 ɑ nùù diì nɑ̀ɑ́ nhɑ cɑ̀ɑ̀rɛ̀mɛ̀, dɛ̀ í tú míì mɛ nyɛ̃,

ɑ nɑ́ɑǹtì tiì dɑ bekùnɛ̀.

7 Ti yɑ̀ɑ̀rì ketiwè bɑ́ ntú fɔ̃́ nwe?

A do yó mbo kɛ̀ yɛtɑ̃rɛ̀ mu nyí bo yɑ́ɑ́bɑ?

8 A bɑ́ nkɔkɛ́mu Kuyie nkó dikotitĩ̀nnì miɛkɛ?

A bɑ́ ndɛ mpɛ̀tɛ́ní mɛciì?

9 A yɛ̃́ ɔ̃̀nti kɛ̀ ti í tì yɛ̃́?

A bɑntɛ́ ɔ̃̀nti kɛ̀ ti bɑ́ɑ́ nɑ kɛ́ tì bɑntɛ́?

10 Ti miɛkɛ tiyùpɛ́ítì yɛmbɛ̀ bomu nɛ̀ bɛdɑkótíbɛ̀,

bɛ̀ɛ̀ bie nsũnɛ̀ ɑ cicɛ kpɛyɛ.

11 Yɑ́ɑ̀ ɑ yɛ̀mmɛ̀ dò nhɑ pɛ̃ɛ̃tɛ́mu Kuyie mmɛ̀ ndɑ duɔ́ nyìì tié nyíe,

Ti mɛ ndɑ nɑ́ɑ́ nyì nɛ̀ yɛtɑnnɔ̀ yɔɔ̀nyɛ̀?

12 A miɛkɛ pɛikɛ nɛ̀ bɑ?

Dɛ̀ dòmmɛ kɑ̀ɑ ti wetiri inuɔ?

13 Kɛ tùùtɛnɛ̀ Kuyie,

kɛ nɑ́ɑ́ mmiɛ mbotí?

14 Onìtì tu we kɛ bo nwenni pɑ́íí,

Onìtì pɛitɛ́ wè bo yĩ́mɛ kɛ́nwetí?

15 Kuyie nkunku í tɑ̃́ ku tɔ̃rɛ̀,

kɛĩ́nkɛ̀ í ku wenni kɛ sɑ̀nnɛ̀,

16 kòo nìtì nɑ̀kɛ́ wèè cɑ̀kɛ kɛ í dò nkɛ́tɔ́ɔ́nnɛ̀,

wèè dɔ̀ɔ̀ri mɛyɛi mbɛ̀ yɔ̃̀mmɛ̀ mɛniɛ weè nɛ́ bo nwennɑɑ̀?

17 N yó ndɑ duɔ̀ nyitié nyì, ɑ́ ì kèńtɛ́,

n yóó dɑ nɑ́kɛ́ n yɑ̀ dɛ̀ ndɛ.

18 Mɛciì nyɛmbɛ̀ bɛɛ̀ tì nɑ̀kɛ́,

bɛ̀ tì cɔutɛ́ bɛ yɛmbɛ̀ borɛ̀ kɛ̀ tì dòmmɛ̀ bɛ̀ mɛ ntì nɑ̀kɛ́.

19 Bɛɛ̀ do te dihɛì bɛmɑ́ɑ̀,

opɔ̀ɔ̀ mɔù mu ndo í kɔɔrɛ bɛ miɛkɛ.

20 Dɛ kó itié nyiì tu:

Oyɛiwe ɔ̃ɔ̃ í mmɔkɛ mɛom̀pùmɛ̀ o fòmmu mumɔu miɛkɛ,

o kó yɛwe ò yóó dɔɔ̀ yɛ̀ ɔ̃ ntú yɛyɛiyɛ nyɛ.

21 Ò ɔ̃ nyo tì ɔ̃ ntú kufɔ̃wɑɑ́ nkpɛti nti sɑ̃́ɑ̃̀,

ò ɔ̃ nkɑri kɛ í yĩɛ̃̀kù kɛ́ nyóó dɑɑtɛní kòo kɔ̀ùtì ò dɛ̀ɛ́tɛ́,

22 Ò tɛ̃́nkɛ ɔ̃ɔ̃ í ntɑ̃́ kɛ dò nhò bo nɑ kɛ́yentɛ́nɛ̀ dibiìnnì,

mudoò muù ɔ̃ nhò kɛ́tìrì sɑ̃́ɑ̃̀.

23 Ò ɔ̃ nhɑ̃́ɑ̃́ nkɛ wɑnti mudiì mmu,

ò yɛ̃́mu kɛ dò mmu kṹṹ mmuù ò bɑ̀ɑ.

24 Mɛyɛǹcɑɑ̀rìmɛ̀ nɛ̀ mɛhɑ́ɑ́rìmɛ̀ kɛ̀ dɛ̀ duò o kɔ̃m̀bùɔ̀tì,

kɛ buríní o kpɛ́í okpɑ̀ɑ̀tì ɔ̃ɔ̃ bɑ́ɑ́tímɛ̀ kɛ́ndoti dihɛì.

25 Kɛ yɛ̃́ ò dɑ́nnìmɛ̀ Kuyie nku,

ò dɑ̀ɑ́tí kɛ wɛ̃̀ńtɛ́ muwɛ̃rímú mumɔu yiɛ̀ nwe.

26 Ò bunnɔ́ɔ kɛ bo kũntɛ Kuyie nku,

kɛ kɑ̃ɑ̃́ nhomɑ́ɑ̀ tidɔpììtì ticɛ̃́ɛ̃́tì.

27 Kòo ììkɛ̀ pìɛ́kɛ́,

kòo kɑ ɛ̃rí mɛkùɔ̀.

28 Kòo yó nkɑtì yɛhɛkɛ̀ bɛ̀ pɔ̀ntì yɛ̀,

sicɛ̃́ĩ sìì í dò nkɛ́nhɑ̃, sìì kɔ̀ri kɛ bo nɑɑ́ ntidobontì.

29 Dɛ yiɛ̀ mbotí tɛ̃́nkɛ bɑ́ɑ́ kpɑrìkɛ̀,

o kpɑ̀tì bɑ́ɑ́ mɔntɛ,

o mɔ̀ɔ̀tì bɑ́ɑ́ sṹṹ nkɛ́pitɛ́ kutenkù.

30 Dɛ yiɛ̀ nhò bɑ́ɑ́ nɑ kɛ́yentɛ́nɛ̀ mukṹṹ nkó dibiìnnì,

muhɑ̃ɑ̃́ mbo cɔ́útɛ́ o bí,

kɛ̀ Kuyie nnùù kó kuyɑɑkùu ò nɛinɛ̀.

31 Ò tɑ̃́ tì tu dɛtetìrɛ̀ ndɛ,

ò soú nhomɑ́ɑ̀ ndi,

dɛ̀ í yóó ò teennɛ̀ tìmɑtì,

o cɔ̃́ntimu tu dɛtetìrɛ̀ ndɛ.

32 Dɛ̀ yóó dɔɔ̀mu kòo we mú nyí dèè,

bɑ́ o bɑkɛ bɑ́ɑ́ puku.

33 Kòo yotɛ fínyĩ̀ kó yɛbɛ bɛ́nyɛ̀ kɔ̃mɛ,

odìfíè kó mupórímù kɔ̃mɛ.

34 Dɛ kó fɛyɑnfɛ̀ ɔ̃ɔ̃ nɑɑ́ ntɛhɑ̃ũntɛ ntɛ,

bɛnìtìbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ cɔú ticuuti muhɑ̃ɑ̃́ mmuù ɔ̃ɔ̃ cɔ́útɛ́ bɛ cɛ̃́ĩ.

35 Ò pùó ndɛyɛirɛ ndɛ, kɛ pɛitɛ́ mɛyɛi,

ò pùó mmɛsoùmmɛ̀ kó dibii ndi.

16

Isɔbu tɛ̃̀ńnɛ́ tì Edifɑsi

1 Kɛ̀ Isɔbuu bɛ́i nkɛ dɔ̀:

2 N kèè kɛ kèèmu di nɑ́ɑ́ ntì kucɛ mɛ̀pɛ́u,

di tú bɛbɑ́ɑ̀mbɛ̀ yɛibɛ mbɛ dimɔu mɛmmɛ.

3 Dɛ kó tinɑ́ɑǹtì dɛtetìrɛ̀ kpɛti bo mɔɔtɛ kumɑ̀nkɑɑ̀?

Yɑ́ɑ̀ ɔ̃̀nti dɑ yonkɛ kɑ̀ɑ n tɛ̃́nnìnko miɛ?

4 M múnkɛ nɑ nnɑmu kɛ́nnɑ́ɑ́ ndi nɑ́ɑ́mmɛ̀,

kɛ̀ di do mbo n kó difɔ̃̀tìrì,

n nɑ nnɑ́ɑ́ m mɛ̀ ndɔ́mɛ̀ kɛ éùròo.

5 N nɑ nyɑ́úkùnnɛ di kɔ̃̀ǹtì nɛ̀ n nɑ́ɑǹtì.

N sɑ́útìi nɑ n di teennɛ̀mu.

6 Kɛ̀ n nɑ̀ɑ́ kuyonku kùù m bo kù í yóó yɑɑtɛ,

kɛ̀ m mɛ ncĩ̀ɛ̃́kɛ́ kù bɑɑ í iti.

7 Ntɛ Kuyie nkɛ deu n wɛ̃rímú,

bɛ̀ɛ̀ kó dimɑ̀ɑ̀ do nh ɔrí òmɔù tɛ̃́nkɛ í kpɑɑ́ kɛ fòù.

8 N kũɔ̃ntì tiì nɑ̀kɛ́ n kpɛ́í,

n cĩ̀toomu kɛ̀ dɛ̀ bɛnkú n túmɛ̀ oyɛiwe.

9 Kuyie mmiɛkɛ kɛɛ̀ ǹ tɑ̃ kɛ tũ,

kù m bɛ̀tìmu kɛ cɑ́ɑ́ nku bɛ̀nnì.

Kù tu n dootitɔù nwe kɛ n tɑ̃ fɛnɔ̀nfɛ̀.

10 Bɛ̀ ɑ̀ɑ̀tɛ tinùùtì nti kɛ n wetí,

kɛ m bemmù, kɛ n sɑ̃́ɑ̃́,

kɛ mbɛti kɛ nfɛ̃mmú.

11 Kuyie nkuù m pĩ nkɛ duɔ́ mbɛdɑpùnyɛibɛ,

kuù nhɑ̃nnɛ́ bɛyonkubɛ nɔu miɛkɛ.

12 N do bo diwɛ̀ì miɛkɛ nkɛ kɛ̀ kù m pɔ̀ntɛ,

kɛ̀ kù pĩ n fɔ̃̀níí kɛ bɔ nkɛ m pɛ̀ítɛ́ pɛ́ítɛ́,

ku pie nwetí mí nwe.

13 Ku pie nyiì tu níɛ́ɛ́ kɛ́ n kɔ́nnì,

kɛ n tɑ̃ kɛ tùɔ̀ti n ceumbɛ̀ bɑ́ mɛsémmɛ̀ í kù bo.

Kɛ̀ n nɑutì yɛ̀nní kɛ cóú kɛtenkɛ̀.

14 Kɛ n kɔùrì kɛ n kɔùrì yɛmuɔ,

kɛ n fɛ̃mmú okpɑ̀rìnuɔnti kɔ̃mɛ.

15 N dɑ́ɑ́tí kufɔ̀ɔ̀tɔ̃̀nkù nku sɑ̃́ɑ̃̀,

kɛ̀ Kuyie nni nnɑ kɛ̀ n sɑ̃nni dèè kɛ̀ n duɔ́ mutɑ̃́ɑ̃́ mmiɛkɛ.

16 N kɔmmú kɛ kɔmmúmu kɛ̀ n nuɔ nwũɔ̃tɛ́,

kɛ̀ n nɔmpòòtì cɛ̃ɛ̃kɛ kɛ̀ n yììkɛ̀ kɔɔrɛnɛ̀ mukṹṹ.

17 N nɔu í tɛí mɛnitiyĩ̀ĩ̀,

m bɑ́ɑ́mmu dò mpɑ́íí nwe.

18 Fɔ̃́ nkɛtenkɛ̀ ɑ bɑ́ɑ́ dɑ́tínnɛ́ n yĩ̀ĩ̀,

dɛ̀mɑrɛ̀ bɑ́ɑ́ pénnɛ́ n dɑbònnì.

19 Wèè nɑ́ɑ́ n kpɛ́í nhò bo kɛĩ́nkɛ̀ nkɛ,

wèè kpɑ n kpɛ́í nhò bo tiwɛtì nti.

20 N nɛ́pobɛ̀ n dɑúmu,

n kuɔ̀ nkɛ búɔ́ Kuyie nku.

21 Wèe nɑ̀ɑ́ n kpɛ́í, wèe ti pútɛ́ mí nnɛ̀ ku,

bɛ̀ ɔ̃ɔ̃ pútɛ́mɛ̀ onìtì nɛ̀ o nɛ́po.

22 Kɛ yɛ̃́ n we tɔ̀ɔ́mmɛ̀ kɛ bo deèmu,

kɛ̀ n tũ nkucɛ bɛ̀ keri kù kɛ í wĩɛ̃tiní.

17

Bɛ̀ yetɛmɛ̀ Isɔbu koò bɔntóo

1 Kɛ̀ Isɔbuu sɔɔtɛ́ kɛ́bɛ́i nkɛ dɔ̀:

N wemmu tɛ̃́nkɛ í yiɛ̀ sɛ́i,

n we yɛɛ̀ kũpɛ,

kufɔ̃ti kuù m bɑ̀ɑ.

2 Mudɑɑ́ nyɛmbɛ̀ bɛɛ̀ n fitɛ́,

n yí nɔ nkɛdɔunɛ̀ bɛ kó yɛsɑ̃́ɑ̃̀mbɛ̀.

3 Kuyie, nyietí ɑ yɛ̃ n cɑ̀kɛ mù kɛ́ n fĩ́ĩnko,

kɛ̀ dɛ̀ í tú fɔ̃́ nhòmɔù í bo wèè bo m pɑtɛ.

4 Fɔ̃́ɔ̃̀ bɛ̀ mɔ̀ntɛ mɛyɛ̀mmɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ í bɑntɛ́,

ɑ bɑ́ɑ́ yóu kɛ̀ bɛ̀ n nɑ.

5 Bɛ̀ yɑ̀ɑ̀ bo dɔɔ̀ dinɑ́ɑǹhɑ̃ntírì mɑrì tu dɛ̀:

A yu ɑ nɛ́pobɛ̀ kɛ̀ di yo ndi ɛí dɛ̀,

kɑ̀ɑ bí ɑunɛ̀ dikònnì.

6 N kpɛrɛ nɑɑ́ nfɛoǹnìfɛ̀ nfɛ,

kɛ̀ bɛ̀ nɑ́ɑǹtɛ n kpɛ́í nkutenkù,

bɛ̀ sùu n yììkɛ̀ nkɛ tinɔ́ntɔ̃ũtì.

7 N nuɔ ntɛ̃́nkɛ í wúónnɛ̀ mɛsémmɛ̀,

n tùoti iì cĩ̀tiroo mɛdɛ́ɛ̀ ndèumɛ̀.

8 Bɛnìtìbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ wetí bɛ̀ n yɑ̀ kɛ̀ dɛ̀ bɛ̀ dimu,

onitisɑ̀ù ɔ̃ n yɑ̀ kòo miɛkɛ kɛɛ̀ yɛ̀nní bɛ̀ɛ̀ í dé Kuyie.

9 Wèè wetí ò fìíkú teii nwe ò kèrí kùù cɛ miɛkɛ,

wèè wenni kòò yɛ̀útí omɑ́ɑ̀ muwɛ̃rímú.

10 Díndi biɛ kɛ̀ di dɔ́ di nwĩɛ̃tiní,

n yí kpɑɑ́ kɛ bo yɑ̀ di miɛkɛ wèè mɔ̀kɛ mɛyɛ̀mmɛ̀.

11 N we pɛ̃nkɛ́mu,

kɛ̀ n do dɔ́ kɛ́dɔɔ̀ tì kũ̀ńtɛ́ dɛndɛ,

n yɛ̀mmɛ̀ do nɑɑtinɛ̀ dɛ̀ mɛdiɛ̀ nkɛ̀ dɛ̀ pɑ̀ɑ̀.

12 Kɛ̀ dɛ̀ bììtɛ n nɛ́pobɛ̀ ɔ̃ɔ̃ dɔ̀ dɛ̀ wentɛ́mu,

kɛ̀ dɛ̀ urikɛ bɛ̀ dɔ̀ dikṹnweńnì.

13 N tɛ̃́nkɛ bɑɑ bɑ?

Kudɔnkù kuù tu n cĩ́ɛ̃̀tɛ̀,

m pitɛ́ n dɔ́ù dibiìnnì miɛkɛ nkɛ.

14 N nɑ̀kɛ́mu n fɔ̃ti kɛ yĩ kuù tu n cicɛ,

kɛ nɑ̀kɛ́ yɛbiɛ̀ kɛ yĩ yɛɛ̀ tu n yɔ̃ nɛ̀ n tɑ̃ũ̀.

15 N do bɑɑ dɛ̀ kɔ̀tɛ kɛ?

We ndɛ̀ wùó ntɛ̃́nkɛ?

16 N do bɑɑ dɛ̀ dɛmɔu nɛ̀ mí ti tɑti kufɔ̃ti nku,

Mí nnɛ̀ dɛndɛ ti cuti kɛtenkɛ̀ nkɛ.

18

Bididɑɑ nɑ̀kɛ́mɛ̀ Isɔbu kucɛ mɛdɛ́rímɛ̀

1 Kɛ̀ Suɑɑ ɛì kou Bididɑɑ nyóó bɛ́i nkòo nùù dɔ̀:

2 Dɛ̀ yóó nkɑ̃́ɑ̃́kɛ́ dɛ,

kɛ̀ di kṹntɛ́ tinɑ́ɑǹtì sɔ̃́ntíkɛ kpɛti?

N nɑ́ɑ́nnɛ̀ kɛ yɛ̃́ di yɛ̃ mmù,

kɛ ti nnɑ́ɑ́.

3 Bɑ nte kɛ̀ bɛ̀ ti wúó ntiyɛìntì?

Dɛ̀ dòmmɛ kɛ̀ di ti wúó ntidìɛ̀ntì?

4 Fɔ̃́ nwèè kɔ̃nnɛ̀ kɛmiɛkɛ,

fɔ̃́ɔ̃̀ kpɛ́í bo nte kɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ɛ deè kutenkɑ̀ɑ̀?

A kpɛ́í bo nte kɛ̀ yɛtɑ̃rɛ̀ɛ fũtɑɑ̀?

5 Oyɛiwe kó fɛmíìnfɛ̀ yóó kúmu,

o dɛkɛ̀ kó muhɑ̃ɑ̃́ nyóó kúmu.

6 Kuhɑ̃ɑ̃wenniku í yóó nkpɑɑ́ o fii miɛkɛ,

o míìnfɛ̀ yóó kúmu.

7 Kòo nkérí kɛ tú sĩ́mmú sĩ́mmú,

ò toti kɛ bo dɔ̀ɔ̀ tì tiì yóó ò bɔ.

8 O nɑɑ̀cɛ̀i siì tɑ ticùɔ̀tì miɛkɛ,

o nɑɑ̀cɛ̀i siì tɑ kuhɔ̃ũ kó dideè miɛkɛ.

9 Timɑ́tì tiì pĩ nho nɑcɛ̀nkénnì,

ticùɔ̀tì kó yɛdekɛ̀ yɛɛ̀ ò pĩ.

10 Bɛ̀ ò bɔ nkuhɔ̃ũ nku,

ticùɔ̀tì tiì dìí o cɛ.

11 Kukɔ̃m̀bɔ̀dorí kpɛti tiì nɛ́ kéríní tipíìtì timɔu,

koò fɛ̃mmú fɛ̃nfɛ̃.

12 Wenwe wèè do kpeńnì kɛ̀ dikònnì ò cĩ̀rìkùnnɛ,

mɛsémmɛ̀ mɛɛ̀ kɑ̀ri o tɑkɛ́.

13 Mumɔmmú muù cɑ̀ɑ́kɛ́ cɑ́ɑ́kɛ́ o kɔ̃̀ntì,

mukṹṹ nkóo po weè di o tùòtì.

14 Koò dènnɛ o cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ ò do tɑ̃́ tɛ̀ miɛkɛ,

koò fũrí koò kɔ̀rinɛ̀ kukɔ̃m̀bɔ̀doróo kóo kpɑ̀ɑ̀tì borɛ̀.

15 O fii, bɛtɔbɛ̀ bɛɛ̀ yóó dì tɑ,

bɛ̀ yóó dì cɔ́u mmuhɑ̃ɑ̃́* mmu.

16 O cĩ̀ɛ̃ nkpeímu dɛ miɛkɛ,

kòo fɑ̃ɑ̃̀tì mɔ̀tírí o ĩ́nkɛ̀.

17 Òmɔù tɛ̃́nkɛ í denniní o kpɛ́í nkutenkù,

o yètìrì tɛ̃́nkɛ í yu dihɛì.

18 Bɛ̀ ò tèntoo dibiìnnì miɛkɛ nkɛ,

koò dènnɛ kutenkù.

19 O kó kuwuɔ mmiɛkɛ dɛbirɛ í bo,

dɛyɑɑ̀birɛ í bo,

o cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ òmɔù í kpɑɑ́ fòù.

20 Tìì ò tùɔ̀kɛní tiì donnɛ́ diyiè yìɛ̀ní kɛ̀ɛ̀ bíɛ́kɛ̀ kɔbɛ kɔ̃m̀bùɔ̀tì,

kɛ ɑ̃nnɛ́ kufɔ̃wɑɑ́ ndiyiè tɑɑ̀ kɛ̀ɛ̀ bíɛ́kɛ̀ kɔbɛ.

21 Oyɛiwe kpɛrɛ ɔ̃ mmɛ ndò,

wèè í yɛ̃́ Kuyie nhò ɔ̃ɔ̃ tí ndentɛnɛ̀.

19

Isɔbu tɛ̃̀ńnɛ́ tì Bididɑɑ

1 Kɛ̀ Isɔbuu bɛ́i nkɛ dɔ̀:

2 Dɛ̀ yó nkɑ̃́ɑ̃́kɛ́ dɛ kɛ̀ di yóu di bo ncɑɑ̀rìmɛ̀ n yɛ̀mmɛ̀?

Kɛ̀ di nɑ́ɑǹtì ǹ kɔ̀ùrì?

3 Kucɛ mɛ̀pɛ́u ndi miɛ ndi n sɑ̃́ɑ̃́mmɛ̀,

di mɛ̀ nni nfɛ̃́ũnko kɛ̀ ifɛi í di boɑ̀?

4 Bɑ́ kɛ̀ ǹ yetɛ́mu,

dɛ kó mɛyetímɛ̀ tu n kɔ̃mɛ mmɛ.

5 Kɛ̀ di mɛ̀nkɛ dɔ́ kɛ́ n nɑmu

kɛ́ n toú ntinɑ́ɑǹtì kɛ́ n dií nyifɛi.

6 Bɑntɛ́nɛ̀ kɛ dò Kuyie nkuù n toú ntinɑ́ɑǹtì

kuù ǹ tɑnnɛ́ ku kó ticùɔ̀tì miɛkɛ.

7 Ntɛ mí nkɛ kuɔ̀ nkɛ tú bɛ̀ m puotì òmɔù mɛ nyí n cɔ́ú,

kɛ̀ ǹ kuɔ̀ mbɑ́ òmɔù í m pɑɑ̀tì.

8 Kuù m̀ pìi nkucɛ bɑ́ n yí yɑ̀ m bo kétɛ́ dɛ̀,

kuù yɛ̃ ndɛ̀ m biitoo kɛ̀ m bɑ́ nwúó nkucɛ.

9 Kuù dɛ̀itɛ n sɑ̃nni,

kuù òótɛ́ n kpɑ̀ɑ̀tìpìì.

10 Kù m bɔmmù tipíìtì timɔu kɛ̀ n kpɛrɛ dèè,

kù dɛ̀itɛ n tɑ̃́kùmɛ̀ do ĩkú dɛ̀ɛ̀ ĩ́nkɛ̀ dɛ̀ndɛ bɛ̀ ɔ̃ɔ̃ uutɛ́mɛ̀ mutie.

11 Ku miɛkɛ kɛɛ̀ m̀ pɛikɛ,

kɛ̀ kù n wèńtɛ́ ku dootitɔù.

12 Ku ɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ bɛɛ̀ kèríní ditĩ̀nnì kɛ n wetí,

kɛ keutɛ́ kucɛ kɛ tùɔ̀kɛní m borɛ̀,

kɛ bɑ̀tɛ́ kɛ n fitɛ́.

13 Kɛ n fũ̀ũnnɛ̀ n kɔbɛ,

kɛ̀ n nɛ́pobɛ̀ bɛmɔu cìɛ́tɛ́ kɛ n yóu.

14 N tebìí n dootóomu,

kɛ̀ n nɑtitɔbɛ̀ n yɛ̃̀.

15 Bɛ̀ɛ̀ ǹ tɑɑ̀nɛ̀, nɛ̀ n kó bɛtɔ̃mbɛ̀ bɛnitidɑɑbɛ̀ nɛ̀ bɛnitipòbɛ̀ bɛ̀ n wúó nhopɔ̀ɔ̀ nwe,

kɛ n wúó nhokpɑ́kpɑ̀rì.

16 Kɛ̀ n yu n kóo tɔ̃ntì ò ncĩ́ɛ̃́kɛ́,

kɛ̀ dɛ̀ mbékú nhò bɑ̀ḿmú m mɔ́mmuɔ.

17 M pokù tɛ̃́nkɛ í dɔ́ n kpɛti,

kɛ̀ n kɔbɛ mɔ́mmɔmbɛ m pɛ̃̀.

18 Kɛ̀ ibí bɛ́nnì n senku,

kɛ̀ n yìtɛ́ kɛ còḿmú ì nni ndɑú.

19 Kɛ̀ ǹ nɑɑ́ nyisíɛ́ bɛ̀ɛ̀ do n tɑ̃́ bɛ ììkɛ̀,

nɛ̀ bɛ̀ ti do nɑɑti bɛɛ̀ kòńtɛ́ kɛ n dokùnɛ̀.

20 N kɔ̃̀mmɛ̀ nɛ̀ m mɑɑ nkɛ̀ dɛ̀ dɑ̀roo n kṹɔ̃̀,

tininkɔ̃́ũ̀tì tiì mɑ́ɑ̀ kpɑɑ́.

21 N kuɔ́nnɛ̀ mɛsémmɛ̀ bé!

Díndi n nɛ́pobɛ̀ n kuɔ́nnɛ̀ mɛsémmɛ̀!

Kuyie nkuù nɔ̀ùtɛ̀ m̀ potɛ́.

22 Yé dɛ̀ yĩmɛ̀ kɛ̀ di m bɛtì Kuyie nni mbɛtìmɛ̀?

Di mɛ nni nfɛ̃́ũ nkɛ̀ dɛ̀ í di sɑ̀nnɑ̀ɑ̀?

23 Kɛ̀ n do bo nɑ kɛ́wɑ̃ri n nɑ́ɑǹtì,

n nɑ ntì wɑ̃̀ri dipɑ́tíri miɛkɛ.

24 N nɑ ntùótɛ́ dicíè kɛ kèrí dipèrì ĩ́nkɛ̀,

kɛ tì wɑ̃̀rinɛ̀ mmɛbiɛrimɛ kɛ̀ tì mbo sɑ̃́ɑ̃̀ dipèrì ĩ́nkɛ̀.

25 N nɛ́ yɛ̃́mu kɛ dò n kóo donti fòù,

weè te dinùù sɔnni kɛtenkɛ̀ ĩ́nkɛ̀.

26 N kɔ̃̀ntì tiì m̀bo pɑ̃ɑ̃kɛ dìì mɔ̀nnì,

n yóó yɑ̀mu Kuyie mmɔ́mmɔnku nɛ̀ n nɔ̀nfɛ̀.

27 N yóó kù yɑ̀mu kumɔ́mmɔnku nɛ̀ n nɔ̀nfɛ̀,

n yóó kù yɑ̀mu fɛ̃̀, dɛ̀ í tú otɔù mɔù,

nɛ̀ n yɛ̀mmɛ̀ mɛmɔu ndi m bɑɑmɛ̀ dɛ kó dimɔ̀nnì kɛ̀ dɛ̀ nh ɔɔtí.

28 Dɛ mɔ̀nnì di bo yĩ́:

Bɑ nte kɛ̀ ti do ò bɛ̀ti?

Dɛ mɔ̀nnì di yóó yɑ̀mu n do nɑɑtimɛ̀.

29 N yɛ̃́mu kɛ dò nKuyie nyóó di bekɛ́nɛ̀,

nɛ̀ dɛ kpɛ́í, ndénɛ̀ kukpɑ̀rìseú,

kɛ yɛ̃́ Kuyie nyɛ̃ĩti dɛumɛ̀mu.

20

Sofɑɑ nɑ̀kɛ́mɛ̀ Isɔbu kɛ yɛ̃ nhoyɛiwe ɔ̃ɔ̃ yɑ̀ tìì cɔ̃nti

1 Kɛ̀ Sofɑɑ Nɑɑmɑ ɛì kouu bɛ́i nkɛ dɔ̀:

2 N yɛntotí iì te kɛ̀ n dɔ́ kɛ́bɛ́i,

n yĩɛ̃kɛ mɛminnímɛ̀ mmɛ dɛɛ̀ te kɛ̀ n dɔ́ kɛ́bɛ́i.

3 A nɑ̀kɛ́ tì n yonkɛmu,

kɛ̀ n yóó dɑ tɛ̃́nnɛ́ nɛ̀ mɛciì.

4 A yɛ̃́mu kɛ dò nnɛ̀ ti bomɛ̀,

nɛ̀ Kuyie nkɑ̀nnɛmɛ̀ onìtì kɛtenkɛ̀ ĩ́nkɛ̀,

5 oyɛiwe kó kuyɛǹnɑɑtí ɔ̃ɔ̃ í mmɔ̀ntɛ,

osĩ̀nwè kó diwɛ̀ì ɔ̃ mmɑ sɑ́m̀pɔ́ nwe.

6 Bɑ́ kòo òkɛ̀ kɛ tùɔ̀kɛ kɛĩ́nkɛ̀,

bɑ́ kòo yuu kɑ́ɑ́ nyɛwɛtɛ̀.

7 Ò yóó pɛ̃ɛ̃tɛ́mu timútì kɔ̃mɛ kɛ̀ dɛ̀ɛ deè,

bɛ̀ɛ̀ do ò yɛ̃́ kɛ̀ bɛ̀ mbékú kɛ tú yé ò kɔ̀tɛ kɛ̀.

8 Ò yóó pɛ̃ɛ̃tɛ́mu tidɔùntì ɔ̃ɔ̃ yĩ́mɛ̀ bɑ́ ɑ bɑ́ nyɛ̃́ tì kɔ̀tɛ kɛ̀,

Ò yóó yɛntɛ́mu bɛ̀ ɔ̃ɔ̃ yɑ̀ dɛ̀ nɛ̀ tidɔùntì kɛyènkɛ̀ dɛ kɔ̃mɛ.

9 Fɛnɔ̀nfɛ̀ fɛ̀ɛ̀ do ò wùó nfɛ̀ tɛ̃́nkɛ bɑ́ɑ́ yɑ̀,

o kɑ̀rì tɛ̃́nkɛ bɑ́ɑ́ ò kɔ̃ṹ fɛnɔ̀nfɛ̀.

10 Bɛcĩ̀rìbɛ̀ bo pi o bí,

kɛ̀ ìì bɛ̀ tɛ̃̀ńnɛ́ ò do fèkɛ bɛ̀ɛ̀ kpɛrɛ.

11 O kɔ̃̀ntì do píɛ́kɛ́ muwɛ̃rímú mmu odɑcĩɛ̃̀ nkɔ̃mɛ,

kɛ nɛ́ yóó ò wɛ̃nnɛ́nɛ̀ kɛ́tɑ kudɔnkù.

12 Kɛ̀ mɛyɛi mmɛɛ̀ mɛ nnɑɑti o nùù,

kòò mɛ̀ sɔ̀nnɛ o nɔ́ndɛnfɛ̀ fũ̀ɔ̃̀.

13 Kòo mɛ̀ u kɛ í dɔ́ kɛ́ mɛ̀ tìútɛ́,

kɛ mɛ̀ dɑ̀nnɛ̀ o dɑndɑɑkù sɑ̃́ɑ̃̀, kɛ̀ mɛ̀ dɑ̀ri.

14 Mɛ̀ yóó tɑroo o pɔutì miɛkɛ kɛ́ceetɛmu,

mɛ̀ yóó nɑɑ́ mmɛdɑutidɔ̀mmɛ̀ mmɛ o miɛkɛ.

15 Ò mɑmmú tìì kpɑ̀tì ò bo tì tɔ̃́,

Kuyie mbo duɔ́ nkòo wɛ̃tɛ kɛ́ tì tĩ̀ṹtɛ́ní.

16 Ò yɔ̃̀ ndɛ̀ dò mmɛdɑutidɔ̀mmɛ mmɛ,

mɛɛ̀ yóó ò kùɔ.

17 Ò tɛ̃́nkɛ bɑ́ɑ́ yɑ̀ mɛcekùɔ̀ pũɔ̃̀ ndɛ̀ kukó nkɔ̃mɛ,

nɛ̀ mɛnɑɑmiɛ̀ mpũɔ̃̀ ndɛ̀ kɛ dò nkukó.

18 Ò ɔ̀u kɛ cɔ̃ntɛ dɛ̀ ò bɑ́ɑ́ dɛ̀ di,

ò dɔ̀ɔ̀ kupotɑɑ́ nkɛcɔ̃ntɛ dɛ̀ í yó ntú o kpɛrɛ,

ò bɑ́ɑ́ di dɛ kó diwɛ̀ì mɑrì.

19 Kɛ yɛ̃́ ò sènkɛ̀rìmɛ̀ bɛcĩ̀rìbɛ̀,

kɛ bɛ̀ sénnìnko, kɛ yùúkú tɛcĩ́ɛ̃̀tɛ̀ ò í mɑɑ́ tɛ̀.

20 Ò do mɑɑ́nko dɛmɔu ndi kɛ í diɛ̀,

kòò yɑɑ ndɛ̀ ò bɑ́ɑ́ dɛ̀ yóu.

21 Ò do ɔ̃ nkòo yɑ̀ dɛ̀, wèe mɑɑ́nkomu,

dɛɛ̀ te kòo wɛ̀ì í yóó mɔntɛ.

22 Ò yó mbo mɛtuɔ̀ mmiɛkɛ nkɛ, kɛ̀ mɛsémmɛ̀ɛ ò do,

mɛyɛi nkó tiyɛ̃ĩti timɔu doti weè ĩ́nkɛ̀.

23 Ò yóó ndɑkɛnɛ̀ o pitiri ndi,

kɛ̀ Kuyie nkó kɛmiɛkɛɛ do o ĩ́nkɛ̀,

kɛ̀ cutiní o ĩ́nkɛ̀ fɛtɑɑfɛ̀ kɔ̃mɛ mmɛ,

kɛ yóó nɑɑ́ nho kó mudiì.

24 Kòò nɑ kɛ́yentɛ́nɛ̀ timɑ́tì kó tikpɑ̀rìseuti,

disɔɔwũɔ̃̀ kó ipie nho tùɔ̀ti.

25 Bɑ́ kòò fũ̀ṹtɛ́ kupie nkùù tɑ o ĩ́nkɛ̀,

kɛ̀ bɛ̀ dɛ̀itɛ mɛpembii mmɛ̀ɛ̀ tɑ o dinni,

kɛ̀ kukɔ̃m̀bɔ̀doróo ò kùɔ.

26 Dibiìnnì diɛrì diì duɔ́ o kpɛ́í kɛ bo ò do,

muhɑ̃ɑ̃́ nhòmɔù í tɔ̀tinnɛ mù muù yóó ò cɔ̀útɛ́,

kɛ́cɔ́útɛ́nɛ̀ dɛ̀ɛ̀ kpɑɑ́ kɛ bo o cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ miɛkɛ.

27 Kɛĩ́nkɛ̀ dɑ́ɑmmu o cɑɑ̀rìmɛ̀,

kɛ̀ kɛtenkɛ̀ nɑ̀kɛ́ o kpɛ́í,

28 Kuyie mmiɛkɛ bo ò yɛ̀ dìì yiè o kpɑ̀tì bo yɛntɛ́ yɛntɛ́,

tì bo pɔ̃ntɛ́ mɛniɛ ntɛ̃mɛ̀.

29 Kuyie mbɑ̀ɑnɛ̀ tì oyɛiwe tintì mɛmmɛ.

Ò yóó tiekɛ dɛ̀ndɛ,

Kuyie ndɛ nhò bɑ̀ɑnɛ̀.

21

Isɔbu tɛ̃̀ńnɛ́mɛ̀ Sofɑɑ koò nɑ̀kɛ́ bɛyɛibɛ kpɛrɛ yíémmɛ̀

1 Kɛ̀ Isɔbuu bɛ́i nkɛ dɔ̀:

2 Kéntɛ́nɛ̀ kɛ́keè,

kɛ̀ di kèè n tú mù dɛɛ̀ yó m bɑ́ntɛ̀.

3 Mmɔkɛnɛ̀ mɛminnímɛ̀ kɛ́ m pɑ̃ mɛfíè kɛ̀ m bɛ́i,

kɛ̀ m bɛ́i nkɛ dèè di bo nɑ kɛ́ndɑú.

4 Bɛnìtìbɛ̀ mbɛ n nɑ́ɑ́mmɛ̀ n kpɛtɑɑ̀?

Mɛminnímɛ̀ mɛ̀ nni ndòńtɛ́mɛ̀ n nɑɑtimu.

5 Wɛ̃ɛ̃tɛnɛ̀ní m bíɛ́kɛ̀ kɛ̀ dɛ̀ di di,

kɛ̀ di mpĩ́ ndi nɔ̀.

6 Nh ɔ̃ɔ̃ wéntɛ́ tìì n tùɔ̀kɛní kɛ̀ dɛ̀ n kɔkɛ́nɛ̀mu,

bɑ́ m bɑ́ɑ́ nɑ kɛ́pĩ́ m mɑ́ɑ̀.

7 Bɑ nte kɛ̀ bɛyɛibɛ kpɑɑ́ kɛ fòù,

bɑ nte kɛ̀ bɛ̀ kòtírí kɛ wĩɛ̃ti kɛ bɛ́nkú?

8 Kɛ̀ bɛ yɑɑ̀bí ɔ̃ɔ̃ kótɛ́ní kɛ̀ bɛ̀ nwɛ̃ nkɛ bo,

kɛ̀ bɛ kó yɛpɑ̀ɑ̀ mbitírí bɛ nuɔ mmiɛkɛ?

9 Kɛ̀ bɛ kpɛrɛ kérí sɛ́i bɑ́ idebìi í bɛ̀ bo,

bɑ́ Kuyie nkó didùɔ̀ í bɛ̀ puotì?

10 Bɑ́ dinɑɑdɑtɑnnì í bo bɛ nɑɑdɑkɛ̀ miɛkɛ,

kɛ̀ ini puo nkɛ pɛí bɑ́ ì í cuunko?

11 Kɛ̀ bɛ bí putì yɛnɑɑ̀pɑ̀ɑ̀ nkɔ̃mɛ,

kɛ yɑ̃nku siweí kɔ̃mɛ?

12 Kɛ̀ bɛ̀ dìè nkɛ bie ntikùtìdùùtì,

nɛ̀ tikɑ̃penti kɛ eu itɑ̃rí kɛ yɑ̃nku?

13 Kɛ̀ bɛ̀ ɔ̃ mbo mɛtuɔ̀ mmiɛkɛ kɛ̀ bɛ we yɑ̀ɑ deènɛ̀,

kɛ̀ bɛ̀ɛ tɑroo kudɔnkù dɛndɛ bɑ̀mbɑ̀,

bɑ́ dɛ̀ í tùɔ̀kɛ fɛnɔ̀nfɛ̀ kóo kɑ̃́míí.

14 Bɛmbɛ bɛ̀ɛ̀ nɑ̀ɑ́ nKuyie nkɛ tú:

fũtɛ ti borɛ̀, ti í wɑnti kɛ́yĩ́ɛ̃́tɛ́ ɑ kó icɛ.

15 We ntu muwɛ̃rímú mumɔu yiɛ̀ nkɛ̀ ti bo nhò tũ̀?

Ti yóó nhò bɑ̀ɑ́ kɛ́cɔ̃ntɛ bɑ?

16 Dɛ kó bɛnìtìbɛ̀ yɛ̀mmɛ̀ dò mbɛ̀ bo nɑ kɛ́tuɔ́ nnɛ̀ bɛmɑ́ɑ̀ ndi,

Mí nyie n yí yóó yie mbɛyɛibɛ kó itié.

17 Kuyie mmiɛkɛ duò bɛyɛibɛ mbɛ sɑ̃́ɑ̃̀?

Kù í bɛ̀ nyietì bɛ yɛi sɑ̃́ɑ̃̀?

Bɛɛ̀ míìnfɛ̀ kɔ̃ nsɑ̃́ɑ̃̀?

18 Bɛɛ̀ nɑɑ̀ ntimútì sɑ̃́ɑ̃̀ kɛ̀ kuyɑɑkùu bɛ̀ tóúɑ̀?

Bɛɛ̀ ɔ̃ɔ̃ yĩ́ timútì sɑ̃́ɑ̃̀ kɛ̀ tɛfɔ̀dɔ́ntɛ̀ɛ bɛ̀ tùótɑ́ɑ̀?

19 Díndi mɛ ntúmɛ̀ Kuyie nhɔ̃ɔ̃ potɛ́ bɛɛ̀ kó ibí,

kù do dò nkɛ bɛ mpotɛ́ bɛ mɔ́mmɔmbɛ kɛ̀ bɛ̀ɛ bɑntɛ́.

20 Oyɛiwe o mɔ́mmuɔ nweè do dò nkɛ́di mɛsémmɛ̀,

weè dò nkɛ́keè Kuyie mmuwɛ̃rímú mumɔu yiɛ̀ nkó kɛmiɛkɛ o kɔ̃̀ntì.

21 Oyɛiwe kpɛti í bonɛ̀ dɛ̀ nɑɑ yó ndòmmɛ̀ o cĩ́ɛ̃̀tɛ̀,

o tɑ̃̀ɑ̃̀bɛ̀ bo tuɔkɛ dìì mɔ̀nnì bɛ mɑ̀nku.

22 Yɑ́ɑ̀ dɛ̀ nɛ́ dò ntí tì tiémmu Kuyie nkɛ̀ kùu tì yĩ̀ɛ̃́tɛ́?

Kunku kùù bɑkɛ́ ku tɔ̃rɛ̀ kɛĩ́nkɛ̀.

23 Bɛ̀mɑbɛ̀ ɔ̃ ntúmu bɛnitisɑ̀ɑ̀bɛ̀ kɛkú,

kɛ kɑri bɑ̀mmùù kɛ̀ dɛ̀ bɛ̀ nɑɑti kɛ̀ bɛ̀ yɑ̀ɑ kúnɛ̀.

24 Kɛ̀ bɛ kpeyɔ píɛ́kɛ́ mɛkùɔ̀,

kɛ̀ bɛ kṹɔ̃̀ pìɛ́kɛ́ mɛfemmɛ.

25 Kɛ̀ bɛtɔbɛ̀ ḿbo mɛyɛǹcɑɑ̀rìmɛ̀ miɛkɛ kɛ yɑ̀ɑ kúnɛ̀,

bɑ́ bɛ̀ í yĩ̀ɛ̃́tɛ́ diwɛ̀ì diyiè mɑrì.

26 Bɛmɔu nɑ́kɛ mɛmmɛ bɛ̀ ɔ̃ɔ̃ duɔ́o mutɑ̃́ɑ̃́ mmiɛkɛ nkɛ,

kɛ̀ yɛbiɛ̀ɛ bɛ̀ cɑ̀ɑ́kɛ́ bɛmɔu.

27 N yɛ̃́mu di yɛ̀mmɛ̀ pɑ́íí,

n yɛ̃́mu di n wúónnɛ̀ tì.

28 Di tú dìì mɔ̀nnì:

Yé weè kpɑ̀ɑ̀tì cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kɔ̀tɛ kɛ̀?

Yé bɛnitiyɛibɛ do bo dìì fii cuó nkɛ̀?

29 Di í békú bɛcɛpɛ̃̀mbɑ̀ɑ̀?

Yɑ́ɑ̀ bɛ̀ di nɑ́ɑ́ nkɛ̀ di í bɑntɛ́ bɛ̀ tu mù?

30 Kɛ̀ mɛyɛi ntùɔ̀kɛní oyɛiwe ɔ̃ɔ̃ yentɛ́mu,

Kuyie mmiɛkɛ kó tiyɛ̃ĩti ɔ̃ɔ̃ í nhò potɛ́.

31 We nnɛ́ yóó ò sɛi nkɛ dɔ̀ ò dɔɔ̀rìmɛ̀ í wenni?

We nyóó ò yietí o yɛi?

32 Kòo ku bɛ̀ ɔ̃ɔ̃ ò tɑnnɛ́ dɛdɔ̀nnɛ̀ ndɛ,

kɛ̀ bɛ̀ ò kũnnɛ́ bɛ̀ mbɑɑ o fɔ̃ti.

33 Bɛ̀ do ò murímu kɛ kɔrinɛ̀ mukũnnímù,

kɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ pɛ́u ni o ììkɛ̀.

Kɛ̀ kudɔnkù tɑ̃́ɑ̃́ nní nyɑu o ĩ́nkɛ̀,

34 Tũnkɛ́ di m bɑ́ɑ́ nyìì bɑ́ɑmmìi tú dɛtetìrɛ̀ ndɛ,

di n tɛ̃́nnìnko tìì kó dimɑ̀ɑ̀ siyɑ́ɑ̀bìsí nsi.

22

Edifɑsi bɛ́immɛ̀ kɛ tú Isɔbu mɛ̀nkɛ tú oyɛiwe

1 Kɛ̀ Edifɑsi Temɑɑ ɛì kou bɛ́i nkɛ dɔ̀:

2 Kòo nìtì wenni dɛ̀ bo dɔɔ̀ bɑ Kuyie?

Wèè ciì ò ciì omɑ́ɑ̀ kpɛ́í nkɛ.

3 Kɑ̀ɑ wenni dɛ̀ bo dɔɔ̀ bɑ Kuyie nkunku muwɛ̃rímú mumɔu yiɛ̀?

Kɑ̀ɑ dɔ̀ɔ̀ri Kuyie ndɔ́mɛ̀ kù bo cɔ̃ntɛ bɑ dɛ miɛkɛ?

4 A wenni kɛ̀ Kuyie nnɛ́ dɑ potɑ́ɑ̀?

A wetí kɛ̀ kù nɛ́ ndɑ bekùnɑ̀ɑ̀?

5 A yɛi mmɛɛ̀ dɛutɛ́ dɛɛ̀ te,

ɑ cɑɑ̀rìmɛ̀ mɛɛ̀ tontɛ́.

6 A do ɔ̃ɔ̃ sɔ̃́ntɛ́ kɛ́hɛímu ɑ kou kpɛrɛ bɑ́ ò í dɑ mɔkɛnɛ̀ tìmɑtì,

ɑ do ɔ̃ɔ̃ fietɛ onìtì yɑ̀ɑ̀tì kóò còńnɔ́ɔ mɛbii mmɛ.

7 A do í pɑ̃ɑ̃ mmɛniɛ nsinɛ́yɛ̃ĩ bo wè,

ɑ do í pɑ̃ɑ̃ mmudiì dikònnì bo wè.

8 A nɔ̀ùtɛ̀ tɛɛ̀ do pikú muyuo nkɑ̀ɑ bɑkɛ́ dihɛì,

ɑ dɛu mɛ̀ɛ̀ kpɛ́í ndo te kɑ̀ɑ tiekɛ kɛtenkɛ̀.

9 A do bɛtòo bɛkúpobɛ̀ bɛ nɔu sìnùmmù ndi,

kɛ fɛ̃́ũnko iciribí.

10 Dɛɛ̀ te kɛ̀ bɛ̀ dɑ díí tipíìtì timɔu timɑ́tì,

kɛ̀ kufɔ̃wɑɑ́ ndɑ do kɛ dɑ dɛ̀ɛ́tɛ́.

11 Kɛ̀ dɛ̀ dɑ udikoo bɑ́ ɑ tɛ̃́nkɛ í wúó,

kɛ̀ dibiìnnì dɑ dɑ̀tínnɛ́ mɛniɛ nkɔ̃mɛ.

12 Dɛ̀ í tú Kuyie mbo kɛĩ́nkɛ̀ nkɛ yɛwɛtɛ̀ miɛkɑɑ̀?

Wéntɛ́ ɑ bo yɑ̀ siwɑ̃̀ɑ̃ dɛ́tirì kɛ dòmmɛ̀.

13 Kɑ̀ɑ nɛ́ tú Kuyie mbɑ́ɑ́ nɑ kɛ́yɑ̀ dɛ̀ɛ̀ dɔ̀ɔ̀ri,

kɛ tú kù bo nɑ kɛ́mboní dibiìnnì yɛwɛtɛ̀ miɛkɛ kɛ ti bekɛ́nɑ̀ɑ̀?

14 Kɛ tú yɛwɛtɛ̀ kù kɑ̃nkɛ́ kù bɑ́ɑ́ nɑ kɛ́ ti yɑ̀,

kɛ̀ kù nɔ̀ńkɛ́ tiwɛtì ĩ́nkɛ̀ nkɛ kɛ firì.

15 A tũ ndɔ́ kɛ́nkpɑɑ́ tũ nkucɛ kótí nku,

mɛyɛi nyɛmbɛ̀ do tũ nkɑ̀ɑ̀?

16 Bɛ̀ pɛ̃ɛ̃tɛ́mu bɑ́ bɛ̀ mɔ̀nnì mu nyí tùɔ̀kɛ,

mɛniɛ nhɔ̃ɔ̃ pɔ̃ntɛ́nɛ̀ mɛ̀ɛ̀ botí tɛcĩ́ɛ̃̀tɛ̀ pũũ.

17 Bɛmbɛ bɛ̀ɛ̀ do nɑ́ɑ́ nKuyie nkɛ tú: Fũtɛ ti borɛ̀,

fɔ̃́ mmuwɛ̃rímú mumɔu yiɛ̀ nhɑ bo nɑ kɛ́ ti dɔɔ̀ bɑ?

18 Kuù mɔ́mmɔnku mɛ ndo bɛ̀ dɔ̀ɔ̀ mɛsɑ̀ɑ̀ nkɛ̀ mɛ̀ mpíɛ́kɛ́ bɛ cɛ̃́ĩ miɛkɛ,

Mí nyí yóó yie mbɛyɛibɛ kó itié.

19 Bɛ̀ɛ̀ wetí bɛ̀ yɑ̀ bɛyɛibɛ cɔú tìì yɛ̃ĩti kɛ̀ dɛ̀ bɛ̀ nɑrikɛmu,

kɛ̀ dɛ̀ pĩ mmudɑɑ́ nwèè tu onitisɑ̀ù.

20 Ti dootitɔbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ do ti kpɑnnɛ̀ bɛ̀ kpɑɑ́ boɑ̀?

Muhɑ̃ɑ̃́ mmuù cɔ̀útɛ́ bɛ kpɑ̀tì.

21 Wɛ̃tɛ kɛ́tɑunnɛ̀ ɑmɑ́ɑ̀ Kuyie nkɛ̀ dí nɑrikɛ,

ɑ bo yɑ̀ ɑ wɛ̃̀tɛ kɛ pɛ̀tɛ́mɛ̀ mɛtuɔ̀.

22 Yie nkɛ́cɔutɛ́ itié nkù dɑ duɔ́ nyì,

kɛ́ɑ̃nnɛ́ ku nɑ́ɑǹtì ɑ yɛ̀mmɛ̀ miɛkɛ.

23 Kɑ̀ɑ wɛ̃̀tɛní muwɛ̃rímú mumɔu yiɛ̀ mborɛ̀,

ò yóó wɛ̃tɛ kɛ́ dɑ íimmu,

kɛ̀ nsɑ̀ kɑ̀ɑ dɛ́tinnɛ̀ ɑ cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ mɛyɛi.

24 Útóo ɑ sɔɔ mmutɑ̃́ɑ̃́ mmiɛkɛ Ofii kó mɛsɔɔ nsɑ̀ɑ̀mɛ̀,

dootóo mɛ kukó nkó yɛtɑ̃́rɛ̀ miɛkɛ,

25 kɛ̀ muwɛ̃rímú mumɔu yiɛ̀ nní ntú ɑ kó mɛsɔɔ,

kɛ́ntú timɑ́tì pɛ́ítì kó yɛcúò ɑ kpɛ́í.

26 Kɑ̀ɑ mpiɛti ɑ kó diwɛ̀ì Kuyie mmuwɛ̃rímú mumɔu yiɛ̀ mbo dɛ̀,

kɑ̀ɑ tũntɛ ɑ ììkɛ̀ kɛ́ nkù bùɔ́.

27 Kɑ̀ɑ níí kù bɑ̀ńtɛ̀ kɛ̀ kùu keè,

kɑ̀ɑ dɔ̀ɔ̀ ɑ kù cɑ̀nnɛnɛ̀ yɛ̀ɛ̀ nɔ̀ yɛmɔu.

28 Dɛ mmɔ̀nnì kɑ̀ɑ tɑ̃ɑ̃tɛ́ tì ɑ bo yɑ̀ ti yiemmɛ̀,

kɑ̀ɑ cɛ ntú kuwenniku kɔku.

29 Dɛ mɔ̀nnì kɛ̀ wèè sĩ̀ńnɛ́ ɑ́ nte kòo íi nho yuu,

kɛ yɛ̃́ Kuyie ndɛɛrímɛ̀ wèè nùɔ nsĩ̀ĩ́ nwè nwe.

30 Kù yóó dɛɛtɛ́mu ocɑɑ̀rìwè,

A nɔu í sĩ̀ mmɛ̀ɛ̀ kpɛ́í.

23

Isɔbu yɛ̀mmɛ̀ dòmmɛ̀ Kuyie nyí ò dɔ́nɛ̀ tinɑ́ɑǹtì

1 Kɛ̀ Isɔbuu bɛ́i nkɛ dɔ̀:

2 N wɛ̃̀tɛ kɛ tùùtɛnɛ̀ Kuyie nku kɛ dɔ́ kɛ́yíɛ́ kɛ́bɛ́i,

n yĩkú n nùù kɛ̀ n dɑbònnì bɑ́ɑ́ yɛ̀nní kɛ yĩɛ̃kɛmu.

3 Kɛ̀ ǹ do nyɛ̃́ m bo kù yɑ̀ dɛ̀,

kɛ̀ n do bo nɑ kɛ́kɔtɛ ku cĩ́ɛ̃̀tɛ̀,

4 N nɑ nkù beé n kpɛti,

N nɑ nkù tìútɛ́ nh u tì.

5 N nɑ nkèè kù bo n tɛ̃́nnɛ́ tì,

kɛ́bɑntɛ́ kù m̀ mɔ̀kɛnɛ̀ tì.

6 Ku sɑ̀ɑ̀ nɑ nni mbɑ̀ɑ̀omɑɑ̀?

Ɔ́ɔ̀, kù yó n kéntɛ́mu mɛyɔɔ̀mmɛ̀.

7 Kɛ̀ nní nkù nɑ̀ɑ́nnɛ̀ kɛ tú onìtì wèè wetí,

dɛ mɔ̀nnì kunku n kóo beéntì yó n fĩ́ĩnkomu sɑ̃́ɑ̃̀.

8 Kɛ̀ n kɔ̀tɛ diyiè yìɛ̀ní kɛ̀ɛ̀ bíɛ́kɛ̀ kù í kɛ̀ bo,

kɛ̀ ǹ kɔ̀tɛ diyiè tɑɑ̀ kɛ̀ m bɑ́ kù yɑ̀.

9 Kù sɑ̀ɑ̀ nɛ́ bo mpĩ́ mmùmɑmù mmu kubɑkù yoú bíɛ́kɛ̀ nkɑɑ̀? Ɔ́ɔ̀,

yɑ́ɑ̀ kù sɔ̀ri kucɑ̃̀nku bíɛ́kɑ̀ɑ̀? N yí nɑ kɛ kù yɑ̀.

10 Kù mɛ nyɛ̃́mu n tũ nkùù cɛ,

kɛ̀ kù ǹ yɑ̀ɑ́kɛ́ n yɛtìmu pɑ́íí mɛsɔɔ nsɑ̀ɑ̀mɛ̀ kɔ̃mɛ.

11 N nɑɑ̀cɛ̀tɛ̀ tũ nku nɑcɛ̀fɔ̃̀tɛ̀ nyɛ,

n tũ nku kó kucɛ nku weti weti n yí dɑutɛ́.

12 Ku tɑnnɔ̀ nyɛ n tũmmɛ̀,

n dɔɔrimu ku nɑ́ɑǹtì yɛ̃mmɛ̀ kɛ̀ dɛ̀ pɛ̃ɛ̃tɛ́ n yɛ̀mmɛ̀ dɔ́ tì.

13 Kɛ̀ kuù tɑ̃ɑ̃tɛ́ tìmɑtì òmɔù í bo wèè bo kù pɑ̀ɑ?

Kù dɔ́ tì, kù ɔ̃ɔ̃ ti ndɔɔ̀.

14 Kù yóó dɔɔ̀mu kù tɑ̃ɑ̃tɛ́ kɛ bo dɔɔ̀ tì n kpɛ́í

kù wùó nkɛ bo dɔɔ̀ tì n kpɛ́í tì sũmu.

15 Dɛɛ̀ te kɛ̀ n kɔ̃m̀bùɔ̀tì duò ku ììkɛ̀,

kɛ̀ ǹ totí n yɛ̀mmɛ̀ kufɔ̃wɑɑ́ nhɔ̃ɔ̃ kù nni mpĩ́nnɛ̀mu.

16 Kuyie nkuù dɛ̀itɛ n kɔ̃m̀bùɔ̀,

muwɛ̃rímú mumɔu yiɛ̀ nweè donnɛ́ n kɔ̃m̀bùɔ̀tì.

17 Bɑ́ nɛ̀ Kuyie mmɛ nni ndɑ̀tínnɛ́mɛ̀ dibiìnnì n yí cĩ́ɛ̃́kɛ́.

Kɛyensɔ̀ùkɛ̀ kù n dɑ̀tínnɛ́ kɛ̀ kɛɛ̀ í te.

24

Isɔbu nɑ́ɑǹtì sɔkɛ́mɛ̀: Kuyie nhɔ̃ɔ̃ yóumɛ̀ kɛ̀ bɛyɛibɛ ndɔɔri bɛ̀ dɔ́ tì

1 Bɑ nte kɛ̀ muwɛ̃rímú mumɔu yiɛ̀ nyí tɑ̃ɑ̃tɛ́ obeéntì kó yɛwe?

Bɑ nte bɛ̀ɛ̀ kù yɛ̃́ kɛ̀ bɛ̀ í yɑu kù yóó bɛ̀ pùtɛ́ yɛ̀ɛ̀ we?

2 Ntɛ bɛnìtìbɛ̀ kɛ tuònko bɛtɔbɛ̀ pénnɛ̀ kó yɛtɑ̃́rɛ̀,

kɛ yuuku iwũɔ̃ kɛ duɔ̀ mmucɛ̃mmu.

3 Kɛ ɔ̃ɔ̃ fietɛ iciribí kó musɑ̃mmɑrímú,

kɛ ɔ̃ɔ̃ ɛí dibɑ̀nnì okúpokù nɑ̀ɑ̀fɛ̀.

4 Nɛ̀ bɛ kpɛ́í nkòo cĩ̀rì ɔ̃ɔ̃ yóu kucɛ kɛ́dɑutɛ́ dikpɑ́ɑ̀

kɛ̀ dihɛì kó bɛcĩ̀rìbɛ̀ tu sɛ̃́ṹ sɛ̃́ṹ.

5 Kɛ̀ bɛ̀ sɑ̃̀ɑ̃́tɛ́nɛ̀ yɛsɑ̃mmɑrínnɑrɛ̀ yɛ̀ɛ̀ bo tɛdɔntɛ̀,

kɛ ɔ̃ɔ̃ pikɛ yɛ̀ kɛ́cíɛ́tɛ́ dikpɑ́ɑ̀ tɛdɔntɛ̀ kɛ́nwɑnti mudiì kɛ bo duɔ́ mbɛ bí.

6 Bɛɛ̀ tɑɑ̀ dikpɑ́ɑ̀ kɛ dɛ́ɛ́ntɛ tidiitì,

kɛ̀ bɛɛ̀ tɔ̃̀ũ bɛnitiyonkubɛ kó yɛtebɛ bɛ̀ tu yɛ̀ fínyĩ̀ bɛ yɑ̀kɛ́ yɛ̀.

7 Bɛɛ̀ ɔ̃ nduɔ́ kɛyènkɛ̀ dɛtetìrɛ̀ bɑ́ bɛ̀ í dɑ́ɑ́tí tiyɑ̀ɑ̀tì,

bɛ̀ í mɔkɛ tiyɑ̀ɑ̀tì kɛ bo kɑ̃ɑ̃́ mmuséé.

8 Kɛ̀ yɛtɑ̃rɛ̀ ĩ́nkɛ̀ kó fɛtɑɑfɛ̀ bɛ̀ nìu,

kɛ̀ bɛ̀ bùútɛ́ kɛ mɔ̀ńtɛ́ bɛ̀ bo díɛ́kɛ́ dɛ̀ kɛ kpɛ̃nkɛ́ yɛpèrɛ̀ borɛ̀.

9 Bɛ̀ fèkù bɛkúpobɛ̀ bí nyi,

kòo cĩ̀rì í nɑ kɛ yietí o bɑ̀nnì bɛ̀ɛ fietɛ o yɑɑ̀bòrì dimɑ́ɑ̀ ò do mɔkɛ dì.

10 Kɛ̀ bɛcĩ̀rìbɛ̀ cèntì bɛ tetìrì bɛ̀ fèkɛ mɛ̀ɛ̀ kpɛ́í mbɛ yɑɑ̀bòrɛ̀,

kɛ tɔu tidiitì kó yɛbuo nɛ̀ dikònnì.

11 Kɛ̀ bɛɛ̀ dii odìfíè kó yɛbɛ mɛkùɔ̀,

kɛ bɛ̀ duɔ̀ nkɛ̀ bɛ̀ niu fínyĩ̀ kó yɛbɛ kɛ̀ sinɛ́yɛ̃ĩ nɛ́ bɛ̀ kɔ̀ù.

12 Bɛ̀ɛ̀ duúnnɛ̀ mukṹṹ mbɛɛ̀ kó yɛdɑbùò ǹdɑ̀ɑ́tí dihɛì miɛkɛ,

bɛ̀ bɛ̀ kɔ̀ùtɛmu kɛ̀ bɛ̀ kuɔ̀ nkɛ békú mɛteèmmɛ̀,

Kuyie mmɛ nyí yo bɛ dɑbùò.

13 Bɛnitiyɛibɛ í nɔnnɛ kuwenniku,

dɛɛ̀ te kɛ̀ bɛ̀ í bɛí Kuyie nkó kucɛ

bɛ̀ ɔ̃ɔ̃ í ǹkètɛ́ kucɛ kuwenniku kɔku.

14 Dɛ̀ ɔ̃ nkpɑɑ́ kɛ uumu kòo nitiyɛiwe èntɛ,

kɛ́kuɔ ocĩ̀rì nɛ̀ osénnìwè.

Kɛ̀ dɛ̀ bììtɛ wèe nɑɑ́ nhoyúókù.

15 Wèè dɔuti dɔutinɛ̀ bɛnitipobɛ̀ ò ɔ̃ mbɑɑ dihuri mɔ̀nnì ndi,

kɛ́nnɑ́ɑ́ nkɛ́tú òmɔù í yóó n yɑ̀mɛ̀ dòo!

Kòo yɛ̀tì wèe kɑ̃ɑ̃́ nho ììkɛ̀.

16 Kɛ̀ dɛ̀ bììtɛ bɛ̀ ḿpuɔ̀ yɛcɑ̀kɛ̀,

kɛ̀ dɛ̀ wentɛ́ bɛ̀ɛ tɑɑ́ ticùùtì,

bɛmbɛ ɔ̃ɔ̃ í nyɑ̀ kuwenniku.

17 Kɛ̀ dɛ̀ bììtɛ dɛ̀ nɛ́ wentɛ́mu bɛ borɛ̀,

bɛ̀ mɑntɛ́nɛ̀mu kɛyènkɛ̀,

bɛ̀ tɛ̃́nkɛ í kɛ̀ mɔ̀kɛnɛ̀ kufɔ̃wɑɑ́.

18 Oyɛiwe ɔ̃ɔ̃ pɔ̃ntɛ́ mɛcɑ̃ɑ̃ mmɛ kufɑ̃ɑ̃̀kperíkù kɔ̃mɛ,

kòo tenkɛ̀ɛ nɑɑ́ nKuyie ncɔ̃ɔ̃ kɛ̀,

ò tɛ̃́nkɛ bɑ́ɑ́ kɔ̃tɛ́ kɛ́pɑɑ̀rɛ̀ fínyĩ̀ kó dɛtie.

19 Kutɑyiɛtí nɛ̀ kuyiìnkù dɛ̀ ɔ̃ɔ̃ sũɔ̃toomɛ̀ timɑɑ̀ntì,

kudɔnkù yóó mɛ ndi bɛyɛibɛ.

20 Kɛ̀ bɛ yɔ̃bɛ̀ɛ bɛ̀ yɛ̃̀,

kɛ̀ bɛ̀ɛ nɑɑ́ nyɛbiɛ̀ kó mudiì sɑ̀ɑ̀mù,

kɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ bɑ́ ndenniní bɛ kpɛ́í.

Oyɛiwe ɔ̃ɔ̃ do mutie kɔ̃mɛ mmɛ,

o dɔɔ̀rìmɛ̀ yɛimɛ kó tiyeti nti mɛmmɛ.

21 Bɛ̀ do fekù sihɑ̃ũnsi kpɛrɛ ndɛ,

bɑ́ bɛ̀ í dɔɔri mɛsɑ̀ɑ̀ mbɛkúpobɛ̀.

22 Kuyie nnɛ̀ ku kó muwɛ̃rímú kuù ɔ̃ɔ̃ yóu kòo yɛiwe kó yɛwee sṹṹ.

Kuù ɔ̃ɔ̃ bɛ̀ íi mbɛ̀ tɛ̃́nkɛ do í yɛ̃́ dìì mɔ̀nnì kɛ dò mbɛ̀ bo nfòù.

23 Kuù ɔ̃ɔ̃ duɔ́ nkɛ̀ bɛ̀ mbo bɑ́ kɛ í yĩɛ̃̀kù,

ku nɔ̀nfɛ̀ ɔ̃ɔ̃ í nyìtɛ́ bɛ̀ kèrí kùù cɛ ĩ́nkɛ̀.

24 Bɛ̀ níí dɛukoo dɛndɛ bɑ̀mbɑ̀ nkɑ̀ɑ bɛ̀ mɔ̀ńtóo,

kɛ̀ bɛ̀ɛ donní dɛndɛ bɑ̀mbɑ̀ kɛ́kú bɛtɔbɛ̀ kɔ̃mɛ,

kɛ mɔ́tóo bɛ̀ ɔ̃ɔ̃ sɛntɛ́ tidiitì kɛ̀ tìi yĩ́mɛ̀.

25 N nɑ̀kɛ́ timɔ́mmɔnti nti,

we mbo yĩ́ n nɑ̀kɛ́ siyɑ́ɑ̀bìsí,

we mbo yĩ́ n nɑ̀kɛ́ tì tu dɛtetìrɛ̀ kpɛti?

25

Bididɑɑ nɑ̀kɛ́ tì Isɔbu kucɛ mɛtɑ̃ɑ̃́mmɛ̀

1 Kɛ̀ Bididɑɑ Suɑɑ ɛì kouu bɛ́i nkɛ dɔ̀:

2 Kuyie nkpeńnìmu kɛ duò tikɔ̃m̀bùɔ̀tì,

kuù bɑkɛ́ kɛĩ́nkɛ̀ kɔbɛ,

kɛ bɛ̀ duɔ́ nkɛ̀ bɛ̀ bo kɛ̀ dɛ̀ bɛ̀ nɑɑti.

3 Ku kó bɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ we mbo nɑ kɛ́ bɛ̀ kɑ̀ɑ,

ku kó kuwenniku nɛ́ í mí bɛ we ĩ́nkɛ̀?

4 Onìtì bo yĩ́mɛ kɛ dɔ̀ ò wetí Kuyie nyììkɛ̀,

Onìtì pɛitɛ́ wè bo yĩ́mɛ kɛ dɔ̀ ò kpɑ mɛyɛi?

5 Otɑ̃̀nkù yie mɛ ntú otɑ̃̀nkù kɛ í mí ku ììkɛ̀,

kɛ̀ siwɑ̃̀ɑ̃ tu siwɑ̃̀ɑ̃ kɛ̀ kù í sì wùó nsisɑ̀ɑ̀sì.

6 Kòo nìtì pɛitɛ́ wè wèè nɛ́ tú dibɛù,

onìtì nwèè tu tɛbɛutɛ̀ weè nɛ́ bo nwennɑɑ̀?

26

Isɔbu tɛ̃̀ńnɛ́ tì Bididɑɑ

1 Kɛ̀ Isɔbuu ò tɛ̃̀ńnɛ́ kòo nùù dɔ̀:

2 Ɔ̃̀mmɛ teèmmɛ̀ tɛ̃́nkɛ nɛ́ mmɛ ɑ teémmɛ̀ ocĩ̀rì?

A teénnɛ̀ ɔ̃̀mmɛ wèè bɑɑ̀ nhɔ̀u?

3 A mɛ̀ nnɔmmɛ̀mu kɛ tiè nwèè í mɔkɛ mɛyɛ̀mmɛ̀,

bɛnkɛ we ɑ ciìmɛ̀ nɛ̀ ɑ nɑ́ɑǹtì miɛkɛ.

4 We nni nwe ɑ nɑ́ɑ́nnɛ̀mɛ̀ dɛ kó tinɑ́ɑǹtì?

Ɔ̃̀mmɛ yɛ̀mmɛ̀ mmɛ mɛ̀ɛ̀ nɑ̀ɑ́nní ɑ miɛkɛ?

Kuyie mbɑkɛ́mɛ̀ kutenkù

5 Bɛdɔmbɛ̀ kɔ̃̀ntì ɑumu bɛ ɛì bɛ̀ borɛ̀ mɛniɛ nfũ̀ɔ̃̀.

6 Kuyie mborɛ̀ kudɔnkù feímu,

mukṹṹ nkó dihɛì í kù sɔ̀rinɛ̀.

7 Kuyie nkuù pitɛ́ tiwɛtì kɛ̀ tì nùú mmɛmmɛ kubɑkù yoú bíɛ́kɛ̀,

kɛ̀ kuù nùńnɔ́ɔ kɛtenkɛ̀ dɛtetìrɛ̀.

8 Kuù pɔ̃ṹ nfɛtɑɑfɛ̀ yɛwɛtɛ̀ miɛkɛ,

mɛniɛ mmɛ nyí yɔ̃̀ntɛ yɛwɛtɛ̀ kɛ̀ yɛ̀ kɛ̃tɛ́.

9 Kuù ɔ̃ɔ̃ pitɛ́ tiwɛtì kɛ́kɑ̃ɑ̃́ nku kpɑ̀ɑ̀tìkɑ̀rì, kɛ̀ yɛwɛtɛ̀ɛ di dɑ̀tínnɛ́.

10 Kuù kèétɛ́ dɑ̀mɛ́ɛ̀rì ò yó nfirì dɛ̀,

kuù kèétɛ́ dibiìnnì nɛ̀ kuwenniku dɛ̀ mɑ̀nkɛ dɛ̀.

11 Kɛ̀ Kuyie mpɛ́i nkɛĩ́nkɛ̀,

dɛ̀ kɛ̀ dimu kɛ̀ kɛ sɑ̃ǹkɛ̀ɛ sɑ̃ntɛ̀.

12 Ku wɛ̃rímú muù te kɛ̀ dɑ̀mɛ́ɛ̀rì sɑ̃̀nti,

nɛ̀ ku ciìmmɛ̀ kù nɑmɛ̀ dɑ̀mɛ́ɛ̀rì kó musĩ̀mmù.

13 Ku nùù kó muyɑɑ́ mmuù kɑ̀útóo tiwɛtì kɛ̀ tì wenkɛ.

Nɛ̀ ku nɔ̀ùtɛ̀ ntɛ kù yɛ̀ìtɛ yɛitɛmɛ̀ fɛwɑɑ̀yɛifɛ.

14 Ku tɔ̃mmú kù pĩĩ mmù kó tɛkéètɛ̀ ntɛ mɛmmɛ,

ti yo ku tɔ̃mmú kù pĩ mmù kó tinɑ́ɑǹtì sɑ́m̀pɔ́ nwe,

kɛ̀ mù nɛ́ bo pɛɛ́ mɛtɑmmɛ̀ mɛdiɛ̀

we mbo dɑ́ɑ́tí kɛ́keè dɛ kó mɛtɑmmɛ̀?

27

Isɔbu sɔɔtɛ́mɛ̀ o nɑ́ɑǹtì

1 Kɛ̀ Isɔbuu sɔɔtɛ́ kɛ́mbekù o kpɛti kɛ bɛ́i nkɛ dɔ̀:

2 Kuyie mbomu kuù yetɛ kù bo n kónnɛ́mɛ̀,

kunku muwɛ̃rímú mumɔu yiɛ̀ kuù m píɛ mmɛyɛǹcɑɑ̀rìmɛ̀.

3 Kɛ̀ n kpɑɑ́ weí,

kɛ̀ ku kó muyɑɑ́ nkpɑɑ́ kɛ yiɛ̀ nh ɔ̃nnì.

4 N yí kpɑɑ́ kɛ bo nɑ́kɛ́ tiyɛiti mɑtì,

tìmɑtì bɑ́ɑ́ yɛ̀nní n nùù tìì tu siyɑ́ɑ̀bìsí kpɛti.

5 N yí kpɑɑ́ kɛ bo di duɔ́ nkunɑɑtí,

nɛ̀ m bo kúmɛ̀ n yí yóó nɛnni n wetímɛ̀.

6 N yóó nnɑ́ɑ́mmu n wetímɛ̀,

n yí wɛ̃ti n fɔ̃nkúò.

N yɛ̀mmɛ̀ í m bekùnɛ̀ tìmɑtì ĩ́nkɛ̀.

7 N dootitɔù dɛ̀ɛ ò dɔ̀ɔ̀ dɛ̀ ɔ̃ɔ̃ dɔɔ̀mɛ̀ bɛyɛibɛ,

tìì ɔ̃ɔ̃ tuɔ̀kɛní wèè cɑ̀ɑ̀rɛ̀ tiì tuɔkɛní n dootitɔù.

8 Ɔ̃̀nti bo nkpɑɑ́ onitiyɛiwe bɑɑ tì?

Kuyie nkèétɛ́ dìì mɔ̀nnì o fòmmu kó fɛyĩɛ̃̀fɛ̀?

9 Kɛ̀ mɛyɛǹcɑɑ̀rìmɛ̀ ò tùɔ̀kɛní dìì mɔ̀nnì,

kòo kuɔ̀ nkɛ yu Kuyie nkù bo ò kèńtɑ́ɑ̀?

10 Dɛ̀ bo nhò nɑɑtinɛ̀ Kuyie mmuwɛ̃rímú mumɔu yiɛ̀nɑ̀ɑ̀?

Ò bo nkù yu yɛmɔ̀rɛ̀ yɛmɔuɑ̀?

11 N yóó di bɛnkɛmu Kuyie nkó tikpetì mɑ̀mɛ̀,

n yí yóó di sɔnnɛ muwɛ̃rímú mumɔu yiɛ̀ ndɔ́ kɛ́dɔɔ̀ tì.

12 Di mɔ́mmɔmbɛ di dɛ̀ yɑ̀mu,

n nɛ́ í yɛ̃́ mùù te kɛ̀ di kpɑɑ́ kɛ nɑ́ɑ́ ndɛtetìrɛ̀ kpɛti.

Bɛyɛibɛ̀ kpɛrɛ yíémmu kɛ mɛ nyí yóó mɔntɛ

13 Ntɛ Kuyie mbɑ̀ɑnɛ̀ tì oyɛiwe,

muwɛ̃rímú mumɔu yiɛ̀ mbɑ̀ɑnɛ̀ tì oyɛiwe tiì tú:

14 Kòò piɛ́ ibí kɛ̀ ì sũ̀ṹ mudoò muù ɔ̃ɔ̃ ì kònnɛ̀,

o yɑɑ̀bí ɔ̃ɔ̃ í ndi kɛ́nsɑ̀nnɛ̀.

15 Bɛ̀ɛ̀ yentɛ́ yentɛ́ kɛ̀ mutenkṹṹ mbɛ̀ kùɔ,

bɛ pobɛ̀ ketɛ́ kɛ bɑ́ɑ́ kɑri bɛ kṹṹ.

16 Kòò mɔ̀ɔ̀tɛ idíítí kɛ̀ ì sũ̀ṹ mmutɑ̃́ɑ̃́ ndòmmɛ̀ kɛtenkɛ̀,

kɛ̀ tiyɑ̀ɑ̀tì còú cóú titɑ̃́tì kɔ̃mɛ.

17 Wèe dɛ̀ tìkú kɛ́cóú nhosɑ̀ù weè yóó tì dɑ̀ɑ́tí,

onìtì wèè wetí weè yóó tiekɛ dɛ kó idíítí.

18 Ò mɑɑ́ tɛ̀ɛ̀ cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ í tú tɛkpetɛ̀,

tɛ̀ dònnɛ̀ difii ndi bɛ̀ ɔ̃ɔ̃ dɔɔ̀ dì kɛ́mbɑɑnɛ̀ kupɑku.

19 Ò yóó kú kɛ tú okpɑ̀ɑ̀tì nwe,

bɛ̀ mɛ nyí yóó tì nhò wɛ̃nnɛ́nɛ̀ kɛ́kũnnɛ́

bɑ́ kòò èntɛ ò bɑ́ɑ́ yɑ̀ dɛ̀mɑrɛ̀.

20 Kufɔ̃wɑɑ́ nkuù ò do koò dɑ̀tínnɛ́ mɛniɛ nhɔ̃ɔ̃ dɑ́tínnɛ́mɛ̀ kukó,

kufɔ̃wɑɑ́ nkuù ò tùótɛ́ tɛfɔ̀dɔ́ntɛ̀ kɔ̃mɛ kɛyènkɛ̀.

21 Kɛ̀ diyiè yìɛ̀ní kɛ̀ɛ̀ bíɛ́kɛ̀ kó kuyɑɑkù ò tɔ kɛ́dɛ́tɛ́nɛ̀,

kóò uutɛ́ o cónnì

22 Kɛ̀ Kuyie nho tɑ̃ũ ipie mbɑ́ mɛsémmɛ̀ í kù bo,

kòo cokù kɛ bo yentɛ́nɛ̀ Kuyie nkó tɛnɔ̀ùtɛ̀.

23 Kɛ̀ bɛ̀ ò wũ̀ɔ̃ti mudɑɑ́,

kɛ wúó nho cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kɛ ti ifontii.

28

Mɛciì nkó disɔ̀rì

1 Timɑ́tì pɛ́ítì kó yɛbòrɛ̀ bomu bɛ̀ tì wɑɑ̀ ndɛ̀,

kɛ̀ mɛsɔɔ nkó yɛkɑ̀rɛ̀ bo kɛ̀ bɛ̀ mɛ̀ dɛ̀ì kɛ ɔu,

2 kɛ dɑmmù timɑ́tì kɛtenkɛ̀,

kɛ ɔ̃ɔ̃ pṹnnɛ́ yɛtɑ̃́rɛ̀ kɛ́dɛitɛ disɔɔwũɔ̃̀.

3 Bɛmɑ́tìwɑmbɛ̀ ɔ̃ɔ̃ míítɛ́ muhɑ̃ɑ̃́ mmu kɛ́tɑ kɛtenkɛ̀ sɔ̀ùkɛ̀,

kɛ́wɑmmú kɛ́fiɛ́ kɛtenkɛ̀ fũ̀ɔ̃̀,

yɛtɑ̃́rɛ̀ yɛ̀ɛ̀ bo kɛ miɛkoo dɛsɔ̀ùrɛ̀.

4 Bɛ̀ ɔ̃ɔ̃ dɑmmú yɛfɔ̃̀tɛ̀ kɛ cútóomu dɛdɛ́tirɛ̀ òmɔù í yóó nɑ kɛ́tuɔkɛ dɛ̀,

kɛ́ nkɛ̀ nùú nkɛ dɛ́tirìnɛ̀ bɛnìtìbɛ̀.

5 Kɛtenkɛ̀ tidiitì yìɛ̀ní kɛ̀ɛ̀ ĩ́nkɛ̀,

kɛ miɛkɛ nɛ́ kùti kɛ kùtimu kɛ dò mmuhɑ̃ɑ̃́ nkɛ cɔ̀útɛ́.

6 Kɛɛ̀ tenkɛ̀ miɛkɛ kó yɛtɑ̃́rɛ̀ miɛkɛ yɛtɑ̃́sɑ̀ɑ̀yɛ̀ bɛ̀ tu yɛ̀ sɑfíì yɛ̀ bomu.

Kɛtenkɛ̀ miɛkɛ kó mutɑ̃́ɑ̃́ mmu bɛ̀ dɛ̀ìmɛ̀ mɛsɔɔ.

7 Dɛ kó kucɛ fɛtúúfɛ̀ í kù yɛ̃́,

ditúsɔ̀ù í yɑ̀ dɛ kó kucɛ.

8 Mukpɑsĩ̀mmù mùù tɑ̃́ mumɑ́ɑ̀ mù í tũ̀nnɛ dɛ kó kucɛ.

Dicìrícìrì mɑrì mu nyí kètɛ́ dɛ kó kucɛ.

9 Onìtì yie mɛ nhɔ̃ɔ̃ nɑmpɛmu dipèrì,

kɛ́kpɛ́i nditɑ̃rì kɛ́tuɔkɛ dì fìíkú dɛ̀,

10 kɛ́keú yɛpèrɛ̀ yɛfɔ̃̀tɛ̀ kɛ́cútóo,

dɛ̀ɛ̀ kó dimɑ̀ɑ̀ tu dɛsɑ̀ɑ̀rɛ̀ onìtì nɔ̀nfɛ̀ dɛ̀ yɑ̀mu.

11 Weè ɔ̃ɔ̃ kpɛ̃́nnɛ́ mɛniɛ kɛ́dennɛní dɛ̀ɛ̀ do sɔri.

12 Yé onìtì bo pɛ́tɛ́ dɛ̀ mɛyɛ̀mmɛ̀?

Mɛciì nkó dikɑ̀rì borɛ?

13 Onìtì í yɛ̃́ mɛ donku mɑ̀mɛ̀,

mɛ̀ ketɛ́ kɛ í bo kutenkù kuù mmiɛkɛ.

14 Difɔ̃̀tìrì cũmpuri tú: Mɛ̀ í bo m borɛ̀,

Kɛ̀ dɑ̀mɛ́ɛ̀rì tu: Mɛ̀ í bo m borɛ̀.

15 Bɛ̀ í mɛ̀ cèkii nɛ̀ mɛsɔɔ nsɑ̀ɑ̀mɛ̀,

yoo ɑ cɔ̃nnɛ́ timɑ́tì pɛ́ítì cìdóò kɛ́ mɛ̀ cèètɛnɛ̀.

16 Bɑ́ mɛsɔɔ nsɑ̀ɑ̀mɛ̀ Ofii ɛì kɔ̃mɛ bɑ́ɑ́ nɑ kɛ́ mɛ̀ ɛ̀nnɛnɛ̀

ditɑ̃́sɑ̀ɑ̀rì bɛ̀ tu dì onikísì yoo bɛ̀ tu dì sɑfíì dì bɑ́ɑ́ yɛ̀ bennɛ́nɛ̀.

17 Mɛsɔɔ nyoo timɑ́tì pɛ́ítì í mɛ̀ tùɔ̀kɛ,

bɑ́ mɛsɔɔ nsɑ̀ɑ̀mɛ̀ kó fɛbòòfɛ̀ bɑ́ nsɑ̀nnɛ̀ kɛ́ mɛ̀ cèètɛnɛ̀.

18 Kɛ̀ n tɛ̃́nkɛ nɛ́ bɑ́ɑ́ buɔ́nɛ̀ bɛ̀ dɔ̀ɔ̀rinɛ̀ dɛ̀ mɛdɛ̀ì mbɛ̀ tu dɛ̀ kòdɑ́ì,

nɛ̀ ditɑ̃́sɑ̀ɑ̀rì bɛ̀ tu dì kidisìtɑ́rì,

kɑ̀ɑ mɔ̀kɛ mɛciì dɛ̀ pɛ̃ɛ̃tɛ́mu mɛdɛ̀ì.

19 Etiopii kó yɛtɑ̃́sɑ̀ɑ̀yɛ̀ bɛ̀ tu yɛ̀ tòpɑ́sì yɛ̀ bɑ́ɑ́ nɑ kɛ́ mɛ̀ tùɔ̀kɛ,

mɛsɔɔ nsɑ̀ɑ̀mɛ̀ mɔ́mmɔmmɛ í mɛ̀ tùɔ̀kɛ.

20 Bɛ̀ piɛti ɔ̃nkɛ bíɛ́kɛ̀ mɛyɛ̀mmɛ̀ nɑ́kɛ?

Mɛciì ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ borɛ?

21 Dɛ̀ borɛ̀ onìtì yie mbɑ́ɑ́ nɑ kɛ́ dɛ̀ yɑ̀,

bɑ́ tɛnɔ̀tɛ̀ tɛ̀ɛ̀ pùtì dɛĩ́nkɛ̀ tɛ̀ bɑ́ɑ́ mɛ̀ mɑ̀ɑ́nɛ̀.

22 Difɔ̃̀tìrì cũmpuri nɛ̀ kudɔnkù dɛ̀ nɑ̀ɑ́ nkɛ tú:

Ti kèèmu nɛ̀ ti to bɛ̀ nɑ̀ɑ́mmɛ̀ mɛ kpɛ́í.

23 Kuyie nkuù mɑ́ɑ̀ yɛ̃́ mɛ cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kó kucɛ,

kuù mɑ́ɑ̀ yɑ̀ mɛ̀ ɑ̃ dɛ̀.

24 Kɛ yɛ̃́ kuù wùómmɛ̀ nɛ̀ kɛtenkɛ̀ mɑ̀nkoo,

kɛ̀ kuù pɑkɛ́ dɛ̀ɛ̀ kó dimɑ̀ɑ̀ bo kɛtenkɛ̀ ĩ́nkɛ̀.

25 Kunku kùù bennɛ́ kuyɑɑkù kɛ yɛ̃́ ku kó kucɛ̃́ɛ̃́kù mɑ̀mɛ̀,

kɛ yɛ̃́ dɑ̀mɛ́ɛ̀rì kó mɛcũmpumɛ mɑmɛ̀.

26 Kuù kèétɛ́ fɛtɑɑfɛ̀ ikuɔ́ fɛ̀ yó ntũ nyì,

kɛ keutɛ́ kucɛ fɛtɑɑfɛ̀ yó mmíí nkɛ yiɛ̀ dɛ̀.

27 Mɛm̀mɛ kù yɑ̀mɛ̀ mɛciì kɛ̀ mɛ̀ wenni,

kɛ yɑ̀ mɛ wenniku mɑmɛ̀ kɛ mɛ̀ pɑɑtɛ́.

28 Dɛ mɔ̀nnì kɛ́nɑ́kɛ́ onìtì kɛ dɔ̀:

A bo ndémɛ̀ Kuyie ndɛɛ̀ tu mɛyɛ̀mmɛ̀,

ɑ bo nyennínɛ̀mɛ̀ ɑmɑ́ɑ̀ mɛyɛi ndɛɛ̀ tu mɛciì.

29

Isɔbu dèmmumɛ̀ yɛwe yɛ̀ɛ̀ pɛ̃ɛ̃tɛ́ yɛ kpɛ́í

1 Kɛ̀ Isɔbuu sɔɔtɛ́ kɛ́mbekù o kpɛti kɛ tú:

2 We mbo wɛ̃tɛ kɛ́tɛ̃́nnɛ́ní bɛtɑ̃̀ɑ̃̀bɛ̀ bɛ̀ɛ̀ pɛ̃ɛ̃tɛ́?

Kuyie ndo m bɑɑ yɛ̀ɛ̀ mɔ̀rɛ̀ bo yĩmɛ kɛ́wɛ̃tɛní?

3 Kuyie nfìtírɛ̀ dɛɛ̀ do ɔ̃ɔ̃ nyuo n yuu ĩ́nkɛ̀,

kuù do ɔ̃ nni mmí kɛyènkɛ̀ kɛ̀ n kèrí.

4 N do bo dìì mɔ̀nnì n yiè kɛ̀ dɛ̀ dòmmɛ̀,

Kuyie ndo kɑ̃nkɛ́ dìì mɔ̀nnì n cĩ́ɛ̃̀tɛ̀.

5 Muwɛ̃rímú mumɔu yiɛ̀ ndo m bonɛ̀ dìì mɔ̀nnì,

kɛ̀ n kó bɛdɑpɑ̀mbɛ̀ m murímu.

6 N do bonti mɛtuɔ̀ mmiɛkɛ nkɛ,

kɛ̀ odìfíè kó mɛkùɔ̀ mpìɛ́kɛ́ n tuò.

7 N do ɔ̃ nkɛ̀ n yɛ̀ kɛ kɔ̀tɛ bɛhɛikɛ̀nkótíbɛ̀ kɑ̀ri dɛ̀,

kɛ wɑɑ́ ndikɑ̀rì kɛ kɑ̀ri.

8 Kɛ̀ bɛdɑpɑ̀mbɛ̀ n yɑ̀ bɛ̀ ɔ̃ɔ̃ nfũũ̀tìmu,

kɛ̀ bɛdɑkótíbɛ̀ɛ ítɛ́ bɛ kɑ̀rɛ̀ kɛ́cómmú.

9 Kɛ̀ bɛhɛikɛ̀nkótíbɛ̀ kṹnnɛ́ bɛ̀ do nɑ́ɑ́ ntì kɛ́pi bɛ nɔ̀.

10 Kɛ̀ bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ kó mɛtɑmmɛ̀ dɔ̀o yúóó,

kɛ̀ bɛ nɔ́ndiɛ́ ndɑri.

11 Bɛ̀ɛ̀ kèḿmú n nɑ́ɑǹtì bɛ̀ do ɔ̃ nni nsɑ̃ntímu,

bɛ̀ɛ̀ n yɑ̀u kɛ̀ bɛ̀ nɑ̀ɑ́ n yetìsɑ̀ɑ̀rì.

12 Osénnìwè do ɔ̃ nkòo kuɔ́nkoo nhò dɛɛtɛ́mu,

dɛciribirɛ dɛ̀ɛ̀ í mɔkɛ oteèntì kɛ̀ n dɛ̀ teennɛ̀.

13 Bɛ̀ɛ̀ do ɔ̃ nyóó kú bɛ̀ do ɔ̃ m pɑ̃mu mɛsɑ̀ɑ̀,

n do nɑ́ríkùnkomu bɛkúpobɛ̀ yɛ̀mmɛ̀.

14 N do dɑ́ɑ́tí mɛwetímmɛ̀ mmɛ diyɑɑ̀bòrì kɔ̃mɛ,

kɛ dɑ́ɑ́tí mɛdɔɔ̀rìmɛ̀ sɑ̀ɑ̀mɛ̀ tiyɑ̀ɑ̀tì kɔ̃mɛ,

kɛ̀ mɛɛ̀ tu kuyɑɑ̀bomboúnkù m bou kù n yuu.

15 Míì do ɔ̃ ntú tiyũ̀ɔ̃̀ntì kó inuɔ,

kɛ tú tihɔ̀ùtì kó itɑ̀ɑ̀kɛ.

16 Kɛ tú bɛsénnìbɛ̀ kóo cicɛ.

Kòo pɔ̀ɔ̀ mɔ̀kɛ tìmɑtì n ti wèńní tì dò nkɛ́ndòmmɛ̀.

17 Míì do ɔ̃ɔ̃ kéétɛ́ bɛyɛibɛ kó muyɛ̀ì,

kɛ́fietɛ ò pĩ ndɛ̀ kɛ ɑɑkɛ́.

18 N do tú n yóó kú n cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ ntɛ,

kɛ́ nyóó kú kɛ̀ n we sũ̀ṹ mmubirímú dòmmɛ̀.

19 N cĩ̀ɛ̃ n do tɑ kɛ́tuɔkɛ mɛniɛ mmɛ,

kɛ̀ n fɑ̃ɑ̃̀tì níí mɑntɛ̀ kɛyènkɛ̀.

20 Bɛ̀ do ɔ̃ nni nsɑ̃ntímu sɑ̃́ɑ̃̀,

N wɛ̃rímú do í deu.

21 N do ɔ̃ nkɛ̀ n nɑ̀ɑ́ mbɛ̀ nkémmúmu n tú mù,

kɛ̀ n yóó bɛ́i, bɛ̀ dɔ̀o yúóó nwe,

kɛ́nkémmú n tú mù.

22 N do ɔ̃ nkɛ̀ m bɛ́i nhòmɔù bɑ́ n tɛ̃́nnɛ́,

Kɛ̀ n nɑ́ɑǹtì mbɛ̀ tɑɑ̀.

23 Bɛ̀ do ɔ̃ɔ̃ nni mbɑɑ ti bɑɑmɛ̀ mmɛ fɛtɑɑfɛ̀,

bɛ̀ ɔ̃ mbɑɑ mɛ̀ɛ̀ botí fɛtɑketifɛ̀.

24 Bɛ̀ do ɔ̃ɔ̃ yɑ̀ n wɛ̀ì kɛ̀ dɛ̀ɛ bɛ̀ dimu,

bɛ̀ mɛ nyí nnɑ kɛ bo sɔukùnnɛ n yììkɛ̀.

25 Míì do ɔ̃ɔ̃ tɑ̃ɑ̃tɛ́ kɛ́ bɛ̀ nɛinɛ̀,

kɛ́ míì mbɑkɛ́,

kɛ́ mbo bɛ tĩ̀nnì miɛkɛ kɛ tú bɛ kóo kpɑ̀ɑ̀tì,

kɛ bɑ́ɑ́ mbɛ̀ɛ̀ yɛ̀mmɛ̀ cɑ̀ɑ̀rɛ̀.

30

Isɔbu wèńtɛ́mɛ̀ ò do dòmmɛ̀, kɛ nɛ́ dòmmɛ̀ di mmɔ̀nnì

1 Di mmɔ̀nnì ibí iì nɛ́ n dɑú,

inyi ìì cicɛbɛ̀ do í sɑ̀nnɛ̀ m bo bɛ̀ nɛínnɛ̀mɛ̀ simɔɔ́ sìì cɛ̃mmù n wũɔ̃.

2 Bɛ̀ ketɛ́ kɛ do yóó n dɔɔ̀ bɑ?

Bɛ wɛ̃rímú í yó mbo kɛ́mɔntɛ.

3 Mɛsémmɛ̀ nɛ̀ dikònnì dɛɛ̀ bɛ̀ potɛ́ kɛ̀ bɛ̀ mɔ̀tɛ́,

kɛ ɑ̃́ɑ̃́ ntɛdɔntɛ̀ kɛ wɑnti bɛ̀ bo mɑnkoo mù

tɛdɔnkpetɛ̀ ĩ́nkɛ̀ dɛ̀mɑrɛ̀ í dɛ̀ bo.

4 Kɛ kɛ̃ĩti sifɑ̃kɛsi sitekɛsí yɔ, kɛ cɑ́ɑntɛ,

kɛ̀ itecĩɛ̃ ntú bɛ kó mudiì.

5 Bɛ̀ do bɛ̀ bɛ̀timu,

kɛ níí mbɛ̀ bɛ̀ti kɛ úú kɛ dò mbɛ̀ tu bɛyóóbɛ̀.

6 Bɛ̀ do fòù yɛkondɑkɛ miɛkɛ nkɛ,

titɑ̃dèntì miɛkɛ nɛ̀ yɛpèrɛ̀ fíè.

7 Bɛ̀ do ɔ̃ nhokɛ tifɑ̃pèùtì miɛkɛ nkɛ kɛ kuɔ̀,

kɛ kũrí kũrí tifɑ̃ɑ̃̀tì miɛkɛ.

8 Bɛmbɛ bɛ̀ɛ̀ do tú isĩntɛ́bí kɛ̀ bɛ yètɛ̀ í bo,

bɛ̀ do puotì bɛ̀ kɛ bɛ̀ bɛ̀tì dihɛì.

9 Bɑ̀mbɑ̀ mbɛ̀ɛ nɛ́ n diè,

míì nɛ́ nɑɑ́ mbɛ kó fɛonnìfɛ̀.

10 Bɛ̀ m pɛ̃̀mmu kɛ m bùtínnɛ́,

kɛ̀ í yĩɛ̃kɛ bɛ̀ bo n suumɛ̀ n yììkɛ̀ tinɔ́ntɔ̃ũtì.

11 Kuyie nkuù tɔ̃̀tɛ n tɑ̃mmù kɛ n dií nyifɛi,

kɛ̀ bɛ̀ dèkù n yĩ́nkɛ̀ kɛ í yĩɛ̃̀kù.

12 Bɛ̀ ìtɛ́ ditĩ̀nnì ndi kɛ còḿmú kɛ m buɔ̀ nyiwɛ̃ĩ kɛ bo m bɔ,

bɛ̀ keù icɛ nyi kɛ kɔriní m borɛ̀ kɛ bo n dɔɔ̀ mɛyɛi.

13 Bɛ̀ peri n cɛ nku,

bɛ̀ wɑnti kɛ bo n kuɔmu,

bɛ̀ ketɛ́ kɛ í dɔ́ òmɔùu bɛ̀ teennɛ̀.

14 Bɛ̀ tèntɛ kuduotí nku, kɛ uríní yɛdombirɛ ĩ́nkɛ̀ mɛcɑ̃ɑ̃,

kɛ kɔrinɛ̀ m borɛ̀.

15 Kufɔ̃wɑɑ́ nkuù nh ɑutɛ́ kɛ kɑ̀útóo n sɑ̃nni kuyɑɑkù ɔ̃ɔ̃ yĩ́mɛ̀,

kɛ̀ n wɛ̀ì pɛ̃ɛ̃tóo diwɛtirì kɔ̃mɛ.

16 Di mmɔ̀nnì n fòmmu muù pɑɑrɛ,

mɛhɑ́ɑ́rìmɛ̀ kó yɛwe yɛɛ̀ n sɔ̃̀ńkɛ́.

17 Kɛyènkɛ̀ mɔ̀nnì kuyonku kuù ɔ̃ɔ̃ nni ncɑ́ɑ́ nkɛ tɑɑ̀ n kṹɔ̃̀,

kɛ n dɔmmù bɑ́ nyí mɔkɛ mɛom̀pùmɛ̀.

18 Kuyie mpĩ n yɑɑ̀bòrì ndi nɛ̀ muwɛ̃rímú kɛ tùtɛ,

kɛ̀ dɛ̀ cɛ̃̀tínnɛ́ n fɔ̃̀níí.

19 Kuù m bɔ ntisɑ̃sɑ̃ɑ̃̀tì miɛkɛ,

kɛ̀ n sɑ̃̀ɑ̃́tɛ́nɛ̀ mutɑ̃́ɑ̃́ nnɛ̀ mutɑ́pɛí.

20 Kuyie, n kuɔ̀nnɛ̀ fɔ̃́ nwe, ɑ mɛ nyí kémmú,

n cómmú ɑ ììkɛ̀ nkɛ, kɑ̀ɑ bùútóo n kpɛ́í.

21 A tiikɛní n kpɛ́í nkɛ,

ɑ m puotìnɛ̀ ɑ wɛ̃rímú mumɔu ndi.

22 A n tùótɛ́nɛ̀ kuyɑɑkù nku kɛ tɔ kɛ kɔrinɛ̀,

kɛ̀ kuyɑɑkù m puotì kɛ n kóommu.

23 N yɛ̃́mu kɛ dò nhɑ n kũntinɛ̀ mukṹṹ mborɛ̀ ndɛ,

timɔu kó dimúnnɛ́mɑ́ù.

24 N do í fɛ̃́ũnko bɛcĩ̀rìbɛ̀,

bɛcĩ̀rìbɛ̀ do ɔ̃ɔ̃ í nkuɔ̀ nkɛ̀ m bùútóo.

25 Bɛ̀ɛ̀ do bo mɛhɑ́ɑ́rìmɛ̀ miɛkɛ n do bɛ kuɔ̀mmu mɛsémmɛ̀,

mɛsémmɛ̀ do m bonɛ̀mu bɛsénnìbɛ̀.

26 N do yɛ̃́ kɛ tú n yóó yɑ̀ mɛsɑ̀ɑ̀ mmɛ,

kɛ nɛ́ yɑ̀ mɛyɛi,

n do yɛ̃́ kɛ tú kuwenniku kuù kèríní,

kɛ nɛ́ yɑ̀ dɛ̀ m bììtoomɛ̀.

27 N nɑutì tiì kòńnì kɛ kónnì,

mɛfɛ̃́ṹtímɛ̀ kó yɛwe yɛɛ̀ n sɔ̃̀ńkɛ́.

28 M bonɛ̀ mɛyɛǹcɑɑ̀rìmɛ̀ mmɛ, diwɛ̀ì í bo,

kɛ̀ n kó tinɑ́ɑǹtì tu didɑbònnì bɛnìtìbɛ̀ cuokɛ̀.

29 Kɛ̀ n dɑbònnì te kɛ̀ n nɑɑ́nnɛ̀ yɛkpɑmɑɑ̀,

kɛ nɛitinɛ̀ icuo.

30 Kɛ̀ n kɔ̃̀mmɛ̀ sɔ̀ùtɛ kɛ pekíi,

kɛ̀ n kṹɔ̃̀ binɛ̀ kukɔ̃ntonnìkù.

31 N kùtìdùkù nɑɑ́ mmukṹṹ nkɔku nku,

kɛ̀ n tɑ̃rifɛ nɑɑ́ ndidɑbònnì kɔfɛ.

31

Isɔbu nɑ̀kɛ́mɛ̀ ò í cɑ̀ɑ̀rɛ̀mɛ̀ mùmɑmù

1 N do dɔúnnɛ̀ dinùù ndi n nuɔ nkɛ dɔ̀:

M bɑ́ɑ́ wéntɛ́ osɑpɑ̀ɑ̀ nkóò yɑɑ́.

2 Kuyie nnɑ nni nduɔ́ mbɑ kɛĩ́nkɛ̀?

Muwɛ̃rímú mumɔu yiɛ̀ nnɑ nni mbɑɑnɛ̀ bɑ dɛ̀ɛ̀ tu n kó tiyeti?

3 Bɛyɛibɛ bɛɛ̀ ɔ̃ɔ̃ yɑ̀ mɛyɛi,

kɛ̀ bɛcɑɑ̀rìbɛ̀ kó ticɔ̃nti tú mɛfɛ̃́ṹtímɛ̀.

4 Kuyie nsɑ̀ɑ̀ í wúó n kérí kùù cɛɑ̀?

Kù í kɑɑ n nɑcɛ̀fɔ̃̀tɑ̀ɑ̀?

5 Kɛ̀ n do nfòù siyɑ́ɑ̀bìsí miɛkɛ nkɛ,

kɛ̀ n do kérí mɛsoùmmɛ̀ kó kucɛ nku,

6 Kuyie nhɑ́ m bennɛ́ ɑ kó tɛbiètɛ̀,

ɑ yóó yɑ̀mu n yí mɔkɛmɛ̀ mɛyɛi mmɑmɛ̀.

7 Kɛ̀ n nɑɑ̀cɛ̀tɛ̀ do nyóu kucɛ sɑ̀ɑ̀kù,

kɛ̀ n yɛ̀mmɛ̀ do ntũ̀nnɛ n nuɔ ndɔ́mɛ̀,

kɛ̀ mutɔ̃nyɛimu mɑmù do nsɑ̃ũ n nɔu,

8 Kɛ̀ dɛ̀ do dò mmɛmmɛ otɔù mɔùu kɔ̃ṹ m buɔtí dɛ̀,

bɛ̀ɛ u n fìíkú dɛ̀.

9 Kòo nitipòkù mɔù do yũ̀ɔ̃́ n yɛ̀mmɛ̀,

kɛ̀ n do nhòkɛ n nɛ́potɔ̀ù bòrì kɛ bɑɑ o pokù,

10 Kɛ̀ n do ndɔ̀ɔ̀ mɛmmɛ, m pokù mɔ́mmuɔ nnɑɑ́ mbɛtɔbɛ̀ kó kudɑɑkù,

bɑ́ wè kòò nhò dɔ̀ɔrinɛ̀ ò dɔ́mɛ̀.

11 Kɛ yɛ̃́ dɛ̀ túmɛ̀ mɛyɛi ndiɛmɛ̀ mmɛ,

bɑ́ wèè beéntì kòo yɛ̃́ kɛ dò mmɛ̀ mɑ̀nnɛ̀ dikpetíntou.

12 Dɛ kó mɛyɛi nnɑ ndò mmuhɑ̃ɑ̃́ nkɛ́ n cɔ́útɛ́ kɛ́kuɔ,

kɛ́cɔ́útɛ́nɛ̀ n kpɛrɛ m mɔkɛ dɛ̀ dɛmɔu pɑ́íí.

13 Kɛ̀ n kóo tɔ̃ntì mɔù níí do nyĩ nh ò dɔ̀ɔ̀

n dò nkóò dɔ̀ɔ̀ tì kɛ̀ n tì nhò yetɛnɛ̀,

14 Kɛ̀ n do ndɔ̀ɔ̀ mɛbotí kɛ̀ Kuyie nni nsɛi n yĩ́mɛ?

Kɛ̀ kù ti nni mbekɛ n kù tɛ̃̀ńnɛ́ ɔ̃̀nti?

15 Kɛ yɛ̃́ Kuyie nkuù mɑ́ɑ̀ ti dɔ̀ɔ̀mɛ̀ mí nnɛ̀ bɛ,

bɑ́ wè ti yɔ̃bɛ̀ pɔutì miɛkɛ,

kuù ti pìítɛ́ ti yɔ̃bɛ̀ pɔutì miɛkɛ.

16 Kòo cĩ̀rì níí do ndɔ́ dɛ̀mɑrɛ̀ kɛ̀ nh ò mɔ̀ntɛ,

kòo kúpokù níí do nkuɔ̀ nkɛ̀ m bùútóo,

17 Kɛ̀ n do ɔ̃ɔ̃ nyo n diitì m mɑ́ɑ̀ kɛ bɑ́ɑ́ pɑ̃ dɛciribirɛ!

18 Nɛ̀ m bíkɛ́mbɛ́ntì miɛkɛ m pètìnkɛ tú iciribí cicɛ nwee,

nɛ̀ n yɛ̀nnímɛ̀ n yɔ̃ pɔutì nti kɛ pɑ̃̀nkɛ ntú bɛkúpobɛ̀ kóo teèntì.

19 Kɛ̀ n do ɔ̃ɔ̃ yɑ̀ osénnìwè weè kpɑ tiyɑ̀ɑ̀tì,

ocĩ̀rì wèè í mɔkɛ kuyɑ̀ɑ̀kù kɛ dɑɑti,

20 kòò í nni ndɔunnɛ̀ mutɔ̃mmú,

kɛ̀ n yí nhò dɑ̀tínnɛ́ kuyɑ̀ɑ̀kù kɛ tònkùnnɛ o kɔ̃̀ntì.

21 Kɛ̀ n nɔ̀ùtɛ̀ do yɑu iciribí ĩ́nkɛ̀,

n yɛ̃́ mɛ̀ɛ̀ kpɛ́í nkɛ dò bɛbeémbɛ̀ yó n kónnɛ́,

22 Kɛ̀ n do dɔ̀ɔ̀ mɛbotí m bɑkùu tɔ̃tɛ kù tuutɛ́nɛ̀ dɛ̀ m bɑɑyuu,

kɛ́kéétɛ́ n kpɑ̃ncɛntuku borɛ̀.

23 N dému Kuyie nkó tibeéntì,

M bɑ́ɑ́ dɑ́ɑ́tí kɛ́cómmú Kuyie nkperíkù ììkɛ̀.

24 Kɛ̀ n do tùótɛ́ n yɛ̀mmɛ̀ kɛ́duɔ́ mmɛsɔɔ,

Kɛ̀ n yɛ̀mmɛ̀ do mbo mɛsɔɔ nsɑ̀ɑ̀mɛ̀ ĩ́nkɛ̀,

25 Kɛ̀ n do mpɔtì m mɔkɛmɛ̀ tikpɑ̀tì mɛdiɛ̀,

Kɛ̀ n do nfũ̀ṹ n yɛ̀mmɛ̀ n nɔ̀ùtɛ̀ wɑɑ́ ndɛ̀ ĩ́nkɛ̀.

26 Kɛ̀ n do nyɑ̀ diyiè kó mɛnɑ́ɑ̀,

kɛ̀ n do nyɑ̀ otɑ̃̀nkù pɛ́imɛ̀ kɛ kérí kɛ̀ dɛ̀ wenni.

27 Kɛ̀ dɛ̀ do nyũ̀ɔ̃́ n yɛ̀mmɛ̀

kɛ̀ nní ndò m bo nínkú kɛ́ dɛ̀ dɔu.

28 Kɛ̀ n do dɔ̀ɔ̀ mɛbotí,

mɛyɛi ntó mmɛ mɛ̀ɛ̀ mɑ̀nnɛ̀ dikpetíntou.

Kɛ yɛ̃́ m bùtínnɛ́mɛ̀ Kuyie nku kunku kùù bo kɛĩ́nkɛ̀.

29 Kɛ̀ mɛyɛi ndo sɔ̃̀ńkɛ́ n dootitɔù kɛ̀ n yɛ̀mmɛ̀ nnɑɑti,

kɛ̀ diwɛ̀ì níí do n kuɔ̀ mɛyɛi mmɛ̀ɛ̀ ò tùɔ̀kɛní mɛ kpɛ́í.

30 M mɛ nhɔ̃ɔ̃ í nyie nkɛ pɑ̃ n nùù mɛfíè nkɛ̀ dì bo ò bɔntɛ́ kusĩ̀nkù,

kɛ dɔ̀ wèe kú.

31 Bɛ̀ɛ̀ do tɑɑ̀ n cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ bɛ miɛkɛ we ndo ɔ̃ɔ̃ yĩ́ ò í diɛ̀ nyimɑɑ?

32 Opɔ̀ɔ̀ do ɔ̃ɔ̃ í nyié nditowɑɑ̀,

m bòrì do kpetɛ́ kɛ́nfeímu bɛpɔ̀ɔ̀bɛ̀ kpɛ́í.

33 Kɛ̀ n do nsɔrì n yɛi bɛnìtìbɛ̀ tɔbɛ̀ dɔ̀ɔ̀rimɛ̀,

kɛ̀ m mɛ̀ wɛ̃̀nnìnko m miɛkɛ.

34 N yɔ̀tɛ mɛ̀ɛ̀ kpɛ́í mbɛnìtìbɛ̀,

kɛ yĩɛ̃̀kù n kɔbɛ bo n senkɛ̀rìmɛ̀,

nɛ̀ dɛ kpɛ́í kɛ̀ nni mmuti tɑ́ú tɑ́ú kɛ cĩ́ɛ̃́kɛ́,

35 We nsɑ̀ɑ̀ bo yie nkɛ́ n kéntɛ́,

n yĩkúmu n nɔ̀ùtɛ̀ kɛ dèè,

muwɛ̃rímú mumɔu yiɛ̀ nweè yó n tɛ̃́nnɛ́ dipɑ́tíri n dootitɔù wɑ̃̀ri dì kɛ n wɑ́tìrì.

36 N yó ndì bukúmu,

N yóó dì dɔ̀ɔ̀ dikpɑ̀ɑ̀tìpìì ndi kɛ́ókɛ́.

37 N yóó ò bɛnkɛmu n nɑcɛ̀fɔ̃̀tɛ̀ yɛmɔu,

N yó nkérí o borɛ̀ kɛ yíéo tɛkpɑ̀ɑ̀tìbitɛ kɔ̃mɛ mmɛ.

38 Kɛ̀ n do nfìètɛ kɛtenkɛ̀ n kuuti kɛ̀,

kɛ̀ n do nkɛ̀ cɔutɛ́nɛ̀ kɛ yɛmbɛ̀,

39 kɛ̀ n níí do ndi dɛ kó kɛtenkɛ̀ pɛitɛ́ tìì diitì kɛ í ti dontɛ́,

kɛ yóu kɛ̀ kɛ yɛmbɛ̀ɛ kúnɛ̀ dikònnì.

40 Kɛ̀ n dɔ̀ɔ̀ mɛbotí, kɛ̀ɛ pɛitɛ́ tisɑ̃mpotì,

kɛ̀ɛ yɛ tipotì kɛ́yóu kɛ̀ bo pɛitɛ́mɛ̀ tidiitì.

Isɔbu nɑ́ɑǹtì mɑ̀nku nku mɛmmɛ.

32

Ediu kó tinɑ́ɑǹtì

1 Edifɑsi nɛ̀ Bididɑɑ nɛ̀ Sofɑɑ kɛ̀ bɛ̀ɛ yóu kɛ tɛ̃́nkɛ í nnɑ́ɑ́nnɛ̀ Isɔbu, kɛ yɛ̃ ò do wúómmɛ̀ omɑ́ɑ̀ wèè wetí wènwe. 2 Dɑmmu nɑɑ̀mùnkù kou Buusi weè do pɛitɛ́ Bɑdɑkɛɛdi kòo pɛitɛ́ Ediu. Weè Ediu miɛkɛ do pɛikɛ Isɔbu mɛdiɛ̀ ò yɛ̃mmɛ̀ ò tú wèè wetí kɛ̀ Kuyie nnɛ́ ò nìńtɛ́. 3 Kòo miɛkɛɛ yɛ̀nnɛ̀ o nɛ́pobɛ̀ bɛtɑ̃ɑ̃ti bɛ̀ í yɑ̀ mɛ̀ɛ̀ kpɛ́í mbɛ̀ yóó tɛ̃́nnɛ́ tì Isɔbu. Dɛ̀ɛ̀ bɛnkú Isɔbu nɑɑtimɛ̀ kɛ̀ Kuyie nyí nɑɑti. 4 Ediu do kpɑɑ́ cĩ́ɛ̃́kɛ́mu kɛ mu nyí bɛ́innɛ̀ Isɔbu kɛ yɛ̃́ o nɛ́pobɛ̀ bɛtɑ̃ɑ̃ti do ò kòtínɛ̀mɛ̀. 5 Ò yɑ̀ dìì mɔ̀nnì kɛ tú o nɛ́pobɛ̀ bɛtɑ̃ɑ̃ti nɔ̀ tɛ̃́nkɛ í tɑ́ùrì kòo miɛkɛɛ pɛikɛ mɛdiɛ̀.

Ediu nɑ̀kɛ́mɛ̀ dɛ̀ɛ̀ te kòo dɔ́ kɛ́bɛ́i

6 Kɛ̀ Buusi nɑɑ̀mùnkù kou Bɑdɑkɛɛdi birɛ Ediu bɛ́i nkɛ dɔ̀:

N tú dɛbirɛ ndɛ kɛ̀ díndi tú bɛdɑkótíbɛ̀,

dɛɛ̀ te kɛ̀ n yɔ̀tɛ bɑ́ n yí dɑ̀ɑ́tí kɛ bo di bɛnkɛ n kó mɛyĩ́ɛ̃́tímɛ̀.

7 N yɛ̀mmɛ̀ do dò ndi mɛ ntúmɛ̀ bɛkótíbɛ̀, díì yɛ̃́ di bo bɛ́i ntì

kɛ yɛ̃ ndi bie mmɛ nsũ̀ṹmmɛ̀ díì mɔ̀kɛ mɛciì.

8 Kɛ yɛ̃́ bɑ kɛ̀ muyɑɑ́ mmùù bonɛ̀ onìtì muù ò ciinko,

muwɛ̃rímú mumɔu yiɛ̀ nweè mù nhò duɔ́.

9 N kòtɛ́ weè í tú n yɛ̃́ dɛ̀ɛ̀ wenni,

ɑ bo nyɛ̃́mɛ̀ dɛ̀ɛ̀ sìɛ́ í boní tikótì borɛ̀.

10 Dɛɛ̀ te kɛ̀ n tu dí kéntɛ́ kɛ̀ m bɛ́i,

kɛ́bɛnkɛ n kó mɛyĩ́ɛ̃́tímɛ̀.

11 N yɛ̀mmɛ̀ do dò ndi yóó nɑ́kɛ́ tìmɑtì nti,

n do di kémmúmu kɛ bo keè di yóó yĩ́ mù,

kɛ̀ n yɑ̀ di bo nɑ́kɛ́ tì o nɑ́ɑǹtì ĩ́nkɛ̀.

12 N do di kémmúmú mɛsɑ̀ɑ̀ nkɛ sɔ̃́ ndi kóò mɔù í nɑ kɛ sɛi nyIsɔbu,

kɛ sɔ̃́ nhò nɑ̀ɑ́ nkɛ̀ di í tɛ̃́nnìnko.

13 Di yɛ̀mmɛ̀ bɑ́ ndò ndi tú mɛciì nyɛmbɛ̀,

Kuyie nkuù yóó ò nɑ tinɑ́ɑǹtì dɛ̀ í tú onìtì.

14 Isɔbu do í nɑ́ɑ́nnɛ̀ mí nwe,

n yóó ò tɛ̃̀ńnɛ́ tì yó ncɑ̃́ɑ̃́nnɛ̀mu di kpɛti.

15 Dɛ̀ di dimu di í yɑ̀ di bo ò tɛ̃̀ńnɛ́ tì,

yɛtɑnnɔ̀ yɛɛ̀ di dòńtɛ́.

16 N do di kémmúmu di mɛ nyí nɑ́ɑ́,

di mɛ nyí n tɛ̃́nnìnko tìmɑtì.

17 Dɛ̀ tùɔ̀kɛ n kó dimɔ̀nnì ndi kɛ̀ m bo bɛ́i,

n dɔ́ kɛ́bɛnkɛ n kó mɛyĩ́ɛ̃́tímɛ̀ mmɛ.

18 M mɔkɛ tinɑ́ɑǹtì pɛ́u ndi,

dɛ̀ nh ɔɔtímu kɛ n cɔ́kíí m bo bɛ́immɛ̀

19 Dɛ̀ fɑ̃̀nnimu mmiɛkɛ mɛnɑɑ̀ mmɛ̀ɛ̀ bi mɛ kɔ̃mɛ,

bɛ̀ cũɔ̃́mɛ̀ kudɔukù kɛ̀ kù dɔ́ kɛ́potɛ.

20 N dò nkɛ́bɛ́i mmu kɛ́pɛ́tɛ́ muyɑɑ́ nkɛ́wei,

n yóó bɛ́immu kɛ́tɛ̃́nnɛ́ Isɔbu tinɑ́ɑǹtì.

21 N yí yóó yɔtɛ òmɔù,

m mɛ nyí yóó duɔ́ nhòmɔù kunɑɑtí.

22 N ketɛ́ kɛ í nɔ nkɛ duɔ̀ nkunɑɑtí,

kɛ̀ m mɛ̀ dɔ̀ɔ̀ wèè n te ò yóó n túótɛ́mu bɑ̀mbɑ̀.

33

Ediu bɛ́immɛ̀ kɛ tú Kuyie nhɔ̃ɔ̃ cɑummu onìtì

1 Fɔ̃́ nyIsɔbu kéntɛ́ kɛ́keè n dɔ́ kɛ́ bɛ́i ntì:

Keè n dɔ́ kɛ dɑ́ nɑ́kɛ́ tì timɔu.

2 Nh ɑ̀ɑ̀tɛmu n nùù kɛ dèè,

kɛ̀ n nɔ́ndɛnfɛ̀ nɑmpú n nùù miɛkɛ.

3 Nɛ̀ mɛyɛ̀mmɛ̀ mɛmɑ́ɑ̀ ndi n yó nnɑ́ɑ́mmɛ̀,

N dɔ́ kɛ́nɑ́kɛ́ n yɛ̃́ dɛ̀ ndɛ weti weti.

4 Kuyie nkó muyɑɑ́ mmuù n dɔ̀ɔ̀,

muwɛ̃rímú mumɔu yiɛ̀ nkó muyɑɑ́ mmuù te kɛ̀ n fòù.

5 Kɑ̀ɑ bo nɑ kɛ́ n kpɛ̃́nnɛ́ tinɑ́ɑǹtì,

ɑ bɑ́ɑ́tí kɛ́nwɑ̃kɛ́ kɛ̀ ti mɑ́útɛ́.

6 Mí nnɛ̀ fɔ̃́ nKuyie mborɛ̀ ti mɑmu òmɔù í pɛ̃ɛ̃tɛ́ otɔù,

bɛ̀ ti dɔ̀ɔ̀nɛ̀ mutɑ̃́ɑ̃́ mmu tidɛ́.

7 A tũ mbɑ́ nni nyĩɛ̃̀kù kɑ̀ɑ bùɔ̀tì duò,

N yí yóó dɑ bɛnkɛ tikpetì.

8 A bɛ́i ntì n tì kèèmu,

ɑ tɑnnɔ̀ yɛ̀nní kɛ tɑmu n to.

9 Kɑ̀ɑ tu ɑ wennimu Kuyie nyììkɛ̀ kɛ í mɔkɛ mɛyetímɛ̀,

kɛ dò mpɑ́í pɑ́í kɛ í mɔkɛ mɛyɛi mmɑmɛ̀.

10 Kuyie nkuu mɛ nyɑ̀mu kù dɑ sɛi ntìì ĩ́nkɛ̀,

kɛ dɑ wúó nku dootitɔù.

11 Kɛ tɑ̀ú nhɑ nɑɑ̀cɛ̀i timɑ́tì,

kɛ pɑkɛ́ ɑ nɑcɛ̀fɔ̃̀tɛ̀ yɛmɔu ɑ kérí yɛ̀.

12 Isɔbu mí m bo dɑ nɑ́kɛ́ kɛ̀ ǹ dɔ̀ ɑ cɑ̀ɑ̀rɛ̀mu dɛborɛ̀,

ɑ í nɑɑti Kuyie ndɛumu, onìtì í dò nkɛ́ kù nɛ̀nninɛ̀.

13 Dɛ̀ dòmmɛ kɑ̀ɑ kù sɛ́í?

We mbo nɑ kɛ́tɛ̃́nnɛ́ kù bèkú tì timɔu?

14 Kuyie nhɔ̃ɔ̃ bɛ́imu mɛ mborimɛ miɛkɛ yoo nɛ̀ mɛtɛ̃mɛ̀ miɛkɛ kɛ̀ ti mɛ mbɑ́ ndɑkɛ.

15 Kù ɔ̃ɔ̃ bɛ́imu nɛ̀ tidɔùntì kɛyènkɛ̀,

bɛnìtìbɛ̀ duɔ́ dìì mɔ̀nnì kɛ̀ bɛ nuɔ ncĩɛ̃kɛ, kɛ̀ bɛ̀ yɛ̃̀ nkɛ duɔ́.

16 Dɛ mɔ̀nnì ndi kù ɔ̃ɔ̃ bɛnkɛmɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ kù dɔ́ kɛ́ bɛ̀ bɛnkɛ tì,

kɛ́ bɛ̀ cɑu mmɛsɔmmɛ.

17 Kù ɔ̃ ndɔ́ kɛ́pɑɑnnɛ̀ onìtì nwe mutɔ̃mmú yɛimu,

kɛ́pɑtɛnɛ̀ onitikperì tɛfentɛ̀ tɛ̀ɛ̀ nɑ nhò pĩ.

18 Kù ɔ̃ ndɔ́ kóò dɛɛtɛ́nɛ̀ kufɔ̃ti nku,

kɛ́nte kɛ̀ wèe yentɛ́nɛ̀ mukṹṹ nkó fɛcìɛ̀fɛ̀.

19 Kuyie nhɔ̃ɔ̃ bɔntɛ́ mɔ̀nnì mɑrì onìtì mɛfɛ̃́ṹtímɛ̀,

kóò dɔú ndidɔ́ù kɛ bo yṹɔ̃́ nho to nyɛ.

Kɛ̀ kuyonku ncɑ́ɑ́ nho kɔ̃̀ntì timɔu,

20 kɛ́nte kɛ̀ wèè pɛ̃ mmudiì mumɔu,

ò do nɔnnɛ̀ tìì diitì tɛ̃́nkɛ bɑ́ nhò nɑɑti.

21 Kòo kɔ̃̀ntìi mɔ́tɛ́ kɑ̀ɑ wèńtɛ́ ɑ bɑ́ɑ́ yɑ̀ tì kɔ̀tɛ kɛ̀.

Kòo kṹɔ̃̀ yɛ̀ɛ̀ do sɔri kɛ̀ yɛ̀ɛ feitɛ́.

22 O nɑɑ̀cɛ̀tɛ̀ tɛɛ̀ nɑ̀ kufɔ̃ti bɛ̀nnì,

kòò duúnnɛ̀ kudɔnkù.

23 Kɛ̀ dɛ̀ nɑɑti Kuyie ntɔ̃nnì mɑrì dìì nɑ̀ɑ́ nti kpɛ́í

Kuyie mborɛ̀ dì bo yɛ̀nní Kuyie ntɔ̃rɛ̀ tɛkɔupíítɛ̀ (1000) miɛkɛ

dìì nɑ̀ɑ́ mbɛnìtìbɛ̀ bɛ̀ dò nkɛ́ndɔɔri mɛ̀.

24 Kɛ̀ mɛsémmɛ̀ɛ pĩ́ nKuyie nkɛ̀ kù dɔ̀:

Dɛɛtɛ́nɛ̀ we kòò bɑ́ɑ́ tɑ kufɔ̃ti.

Kɛ̀ ku tɔ̃nnì dɔ̀ m pɛ̀tɛ́mu tidonti o kpɛ́í.

25 Dɛ mɔ̀nnì kòo wɛ̃tɛ kɛ́hɛ̃nkɛ́ kɛ́sũũ̀kɛ̀ kɛ́nɑɑ́ nhobíɛ̀,

kɛ́nɑɑ́ nhò do cɛ̃ntí kɛ dòmmɛ̀.

26 Dɛ mɔ̀nnì kòò kuɔ́nnɛ̀ Kuyie nkùu ò kèńtɛ́,

kòò nkɔri ku cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ nɛ̀ diwɛ̀ì kɛ yɛ̃́ kù yóó tũntɛmɛ̀ o kpɛti.

27 Kòo ndiè nkɛ nɑ́ɑ́ mbɛnìtìbɛ̀ bɛmɔu kɛ tú:

N cɑ̀ɑ̀rɛ̀mu kɛ yetɛ́nɛ̀ ikuɔ́ kù mɛ nyí n yietí n yɛi.

28 Kù n dontɛ́mu bɑ́ n wɛ̃nnì í tɑti kudɔnkù, kɛ̀ n kpɑɑ́ fòù kɛ wúó nkuwenniku.

29 Kuyie mpĩ mmuù tɔ̃mmú onìtì kpɛ́í,

kɛ kónnì kucɛ mɛ̀dɛ́mɛ̀ mɛ̀tɑ̃ɑ̃ti dɛ̀ bèkú mɛ̀.

30 Kɛ̀ dɛ̀ bo yie nkɛ̀ kùu ò dènnɛní kufɔ̃ti,

kòo wɛ̃tɛ kɛ́yɑ̀ bɛfòùbɛ̀ wùó nkùù wenniku.

31 Isɔbu kéntɛ́ kɛ́keè n tú mù,

yĩ́ só kɛ̀ m̀ bɛ́i.

32 Kɑ̀ɑ mɔ̀kɛ tìmɑtì kɛ bo bɛ́i nhɑ́ bɛ́i,

n dɔ́mu kɛ dɑ duɔ́ nkunɑɑtí.

33 Kɑ̀ɑ mɛ nyí mɔkɛ tìmɑtì ɑ́ nni nkémmú,

ɑ yĩ́ só kɛ̀ n dɑ́ bɛnkɛ mɛciì.

34

Ediu sɔkɛ́mɛ̀ kɛ sɛi nyIsɔbu

1 Kɛ̀ Ediu bɑɑ nsɔkɛ́ o nɑ́ɑǹtì kɛ bɛ́i nkɛ dɔ̀:

2 Díndi mɛciì nyɛmbɛ̀ keènɛ̀ n túmu,

díndi bɛ̀ɛ̀ mɔ̀kɛ mɛyɛ̀mmɛ̀ kéntɛ́nɛ̀ n nɑ́ɑǹtì.

3 Ditoò bɑ̀ɑ̀tìmɛ̀ tinɑ́ɑǹtì,

dinùù mɛ mbɑɑ̀tì mudiì kó kunɑɑtí.

4 Yóunɛ̀ kɛ̀ ti bɑtɛ dɛ̀ɛ̀ sìɛ́,

yóunɛ̀ kɛ̀ ti wɑmmú dɛ̀ɛ̀ wenni.

5 Isɔbu mɛ ntu wenwe wennimu,

kɛ̀ Kuyie nkuù dɔ́ kóò nìńtɛ́.

6 Ò tu bɑ́ nɛ̀ ò mɛ ndɔɔ̀rìmɛ̀ dɛ̀ɛ̀ sìɛ́, Kuyie nhò wùó nsiyɑ́ɑ̀bìsí yiɛ̀ nwe.

Koò potɛ́ koò kɔ̀utɛ ò mɛ nyí cɑ̀ɑ̀rɛ̀ mùmɑmù.

7 We mbo dɛ̀mɑrɛ̀ kɛ dònnɛ̀ Isɔbu?

Wèè nɑ̀ɑ́ nhò dɔ́mɛ̀ kɛ í yĩɛ̃̀kù?

8 Wenwe wèè dɑ̀púnɛ̀ mɛyɛi ndɔɔ̀rìbɛ̀?

Kɛ nɛitinɛ̀ bɛnitiyonkubɛ?

9 Kɛ nɑ́ɑ́ nkɛ tú ò bo ntɑunnɛ̀mɛ̀ Kuyie ndɛ̀ tu dɛtetìrɛ̀ ndɛ,

dɛ̀ í mɔkɛ mucɔ̃́ntimu mɑmù.

10 Díndi bɛ̀ɛ̀ mɔ̀kɛ mɛyɛ̀mmɛ̀ kéntɛ́nɛ̀ n tú mù:

Kuyie nyí tú kùù dɔ̀ri,

muwɛ̃rímú mumɔu yiɛ̀ nyí tú wèè dɔɔ̀rìmɛ̀ í síɛ́.

11 Kù yietì bɛnìtìbɛ̀ bɛ dɔɔ̀rìmɛ̀ dòmmɛ mmɛ,

kù bɛ̀ fɔku bɛ dɔɔ̀rìmɛ̀ dòmmɛ̀ mmɛ.

12 Kuyie nyí tú kùù dɔ̀ri bìtì,

muwɛ̃rímú mumɔu yiɛ̀ ntũ̀ ntimɔ́mmɔnti nti.

13 Òmɔù weè í yɛ̃ nKuyie nni mbɑkɛ́ kutenkù,

òmɔù weè í kù bɑ̀nnɛ kutenkù.

14 Kɛ̀ dɛ̀ dò nKuyie ndo dɑkɛ ku mɑ́ɑ̀ kpɛ́í nkɛ,

kɛ̀ kù dɛ̀itɛ ku yɑɑ́ nnɛ̀ ku wemmu.

15 Dɛ̀ɛ̀ kó dimɑ̀ɑ̀ wei dɛ̀ nɑ nkumu dimɔ̀nnì dimɑ́ɑ̀,

onìtì nɑ nwɛ̃̀tɛmu mutɑ̃́ɑ̃́ mmiɛkɛ.

16 Isɔbu kɑ̀ɑ mɔ̀kɛ mɛyɛ̀mmɛ̀ kéntɛ́ n tú mù,

keè n nɑ́ɑǹtì.

17 Wèè í tũ ntimɔ́mmɔnti ò bo nɑ kɛ́bɑɑtɑ́ɑ̀?

A bo nɑ kɛ́sɛi nwèè wetí kɛ tú o kperɑ̀ɑ̀?

18 Kuù mɑ́ɑ̀ ɔ̃ɔ̃ nɑ́kɛ́ okpɑ̀ɑ̀tì kɛ dɔ̀ ò tu oyɛiwe,

kɛ́nɑ́kɛ́ sikpɑ̀ɑ̀tìbìí kɛ dɔ̀ sì tu bɛnitikɔ̀ùbɛ̀.

19 Kuyie nkunku í kommu sikpɑ̀ɑ̀tìbìí,

kù ɔ̃ɔ̃ í nwúó nhokpɑ̀ɑ̀tì kɛ̀ dɛ̀ pɛ̃ɛ̃tɛ́ fɛdɑwɑnfɛ̀,

kɛ yɛ̃́ kuù bɛ̀ dɔ̀ɔ̀mɛ̀ bɛmɔu.

20 Bɛ̀ ɔ̃ɔ̃ kúmu dimɔ̀nnì dimɑ́ɑ̀ kɛyènkɛ̀ cuokɛ̀,

Kuyie nkuù ɔ̃ɔ̃ bɛ̀ potɛ́ kɛ́ bɛ̀ mɛ̀ɛ̀rɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ɛ kú.

Kù ɔ̃ɔ̃ í mpotɛ́ okperì nɛ̀ muwɛ̃rímú kɛ nɛ́ ò kùɔ.

21 Kuyie nwùómmu bɛnìtìbɛ̀ bɛmɔu dɔɔ̀rìmɛ̀,

kù yɛ̃́mu bɛ̀ kèrí ìì cɛ imɔu.

22 Dibiìnnì diɛrì mɑrì í bo yoo kɛyensɔ̀ùkɛ̀

mɛyɛi ndɔɔ̀rìbɛ̀ bo sɔri dɛ̀.

23 Dɛ̀ í békú Kuyie nkù bo wénnímɛ̀ onìtì kɛ̀ dɛ̀ɛ mɔntɛ,

kɛ̀ kù nɛ́ nɑ kóò bekɛ́nɛ̀.

24 Kuyie nhɔ̃ɔ̃ í mpɑɑtɛ́ bɛkperíbɛ̀ kɛ nɛ́ nɑ kɛ́ bɛ̀ pɔ̀ntɛ,

kɛ́kɑnnɛ bɛtɔbɛ̀ bɛ fɔ̃̀tɛ̀.

25 Kù yɛ̃́mu bɛ tɔ̃mmú mumɔu kɛ yóó bɛ̀ kpɛ́i,

kɛ́ bɛ̀ pɔ̀ntɛ kɛyènkɛ̀ kɛmɑ́ɑ̀.

26 Kù bɛ̀ puotì bɛnitiyɛibɛ kɔ̃mɛ mmɛ,

kupììti ììkɛ̀.

27 Bɛ̀ kù bùtínnɛ́ mɛ̀ɛ̀ kpɛ́í nkɛ kɛ tɛ̃́nkɛ í dɔ́ kɛ́ nkù tũ,

bɛ̀ í yie nkɛ bo bɑntɛ́ ku kó itié mmɑì.

28 Bɛɛ̀ duɔ́ nkɛ̀ bɛcĩ̀rìbɛ̀ dɑbùò ndèkù ku borɛ̀,

kù kèèmu bɛsénnìbɛ̀ kuɔ̀mmɛ̀.

29 Kɛ̀ kù dò nkɑ́rɛ́ we mbo kù sɛi?

Kɛ̀ kù sɔ̀nnɛ kumɑ́ɑ̀ we mbo kù yɑ̀?

Kù mɛ ndɑ̀kɛmu yɛbotɛ̀ nɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ dɛ kpɛ́í.

30 Kuyie nyí dɔ́ bɛniticiìmbɛ̀ bo mbɑkɛ́mɛ̀

bɛ̀ yɑ̀ɑ̀ bo nɑɑ́ ndidíìntɑ̃́rì kɛ́bɔ nkubotí.

31 Kɛ̀ dɛ̀ dò ndɛ yiɛ̀ mbo nɑ́kɛ́ Kuyie nkɛ dɔ̀:

n yiemmu n yetímɛ̀ n tɛ̃́nkɛ bɑ́ɑ́ dɔɔ̀ mɛyɛi.

32 N cɑ̀ɑ̀rɛ̀ dɛ̀ kɛ̀ mu nyí yɛ̃́,

ɑ dɛ̀ nni mbɛnkɛ n tɛ̃́nkɛ bɑ́ɑ́ dɛ̀ yìɛ́.

33 A yɛ̀mmɛ̀ dò nkuù ò potɑ́ɑ̀?

A í mɛ̀ nyiemmɛ̀ kù tɑ̃ɑ̃tɛ́ tì,

fɔ̃́ɔ̃̀ mɛ̀ nyɛ̃́mɛ̀ kù dò nkɛ́dɔɔ̀ tì,

ɑ tũ nnɑ́kɛ́ ti.

34 Bɛ̀ɛ̀ mɔ̀kɛ mɛyɛ̀mmɛ̀ bɛ̀ yóó bɛ́immu,

mɛciì nyɛmbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ n kèḿmú bɛ̀ bo yĩ́:

35 Isɔbu í yɛ̃́ ò tu mù,

o nɑ́ɑǹtì í mɔkɛ tì co kɛ̀ɛ̀ bíɛ́kɛ̀.

36 Isɔbu nɑ́ɑǹtì mɛ ndònnɛ̀ bɛyɛibɛ kpɛti nti.

Mɛbennímɛ̀ nsɔkɛ́ koò tùɔ̀kùní.

37 Ò sɔkɛ́mu kɛ dɔkɛ cɑɑ̀ri kɛ kérí,

ò í yie nkɛ bo bɑntɛ́ o cɑɑ̀rìmɛ̀,

kɛ sṹũnko tinɑ́ɑǹtì kɛ sɑ̃́ɑ̃́ nKuyie.

35

Isɔbu í mɔkɛ tinɑ́ɑǹsɑ̀ɑ̀tì mɑtì ò bo bɛ́i ntì

1 Kɛ̀ Ediu bɑɑ nsɔkɛ́ o nɑ́ɑǹtì kɛ bɛ́i nkɛ dɔ̀:

2 A yɛ̀mmɛ̀ dò nhɑ nɑɑtimu nyɑ́ɑ̀ bɑ

ɑ tú dìì mɔ̀nnì ɑ wenni Kuyie nyììkɛ̀?

3 A nɑ́ɑ́ ndìì mɔ̀nnì kɛ tú kɑ̀ɑ dɔ̀ɔ̀ri mɛyɛi nKuyie nkpɛti í bo?

Kɑ̀ɑ yóu mɛyɛi nkù bɑ́ɑ́ cɔ̃ntɛ mùmɑmù?

4 Mí m bo tì ndɑ tɛ̃́nnɛ́,

n yóó tì ndi wɛ̃nnɛ́mu fɔ̃́ nnɛ̀ ɑ nɛ́pobɛ̀.

5 Bɔ́útɛ́ kɛĩ́nkɛ̀ kɛ́yɑ̀,

wéntɛ́ tiwɛtì kɛ́yɑ̀ tì dɑ díɛtirìnɛ̀mɛ̀.

6 Kɑ̀ɑ dɔ̀ɔ̀ri mɛyɛi ndɛ̀ kɑ̀ɑ́ mbɑ Kuyie?

Kɑ̀ɑ cɑɑ̀rìmɛ̀ dɔ́ mɛ̀ɛ sṹṹ ndɛ̀ bo kù dɔ̀ɔ̀ bɑ?

7 Kɑ̀ɑ wetí dɛ̀ duɔ̀ mbɑ Kuyie?

Kù bo cɔutɛ́ bɑ ɑ nɔ̀ùtɛ̀ miɛkɛ?

8 Kɑ̀ɑ dɔ̀ri ɑ cɑɑ̀ri ɑ nititɔù nwe wèè dɑ dònnɛ̀,

kɑ̀ɑ wetí dɛ̀ teénnɛ̀ ɑ nititɔù nwe.

9 Kɛ̀ bɛnitiyɛibɛ sũ̀ṹ mbɛ̀ ɔ̃ mbɛ̀ kuɔ̀nnɛ̀mu,

kɛ̀ bɛdiɛbɛ̀ dɔ̀ri bɛ̀ ɔ̃ mbɛ̀ kuɔ̀nnɛ̀mu kɛ békú mɛteèmmɛ̀.

10 Òmɔù mɛ mbɑ́ɑ́ yĩ́: Yé Kuyie nkùù n dɔ̀ɔ̀ kù borɛ̀?

Kunku kùù ti duɔ̀ nyiyiɛ nkɛyènkɛ̀.

11 Kunku kùù ti duɔ́ mmɛciì nkɛ̀ mɛ̀ pɛ̃ɛ̃tɛ́ tiwɑnwɑntì kɔ̃mɛ,

kunku kùù ti ɑ̃nnɛ́ mɛyɛ̀mmɛ̀ kɛ̀ mɛ̀ pɛ̃ɛ̃tɛ́ sinɔɔ mɔ̀kɛ mɛ̀.

12 Bɛ̀ nɛ́ kuɔ̀mmu, kù mɛ nyí bɛ̀ cɔ̀ú,

bɛnitiyɛibɛ kó sifeí kpɛ́í.

13 Bɛ̀ kuɔ̀ ndɛtetìrɛ̀ ndɛ Kuyie mbɑ́ɑ́ bɛ̀ kèńtɛ́,

muwɛ̃rímú mumɔu yiɛ̀ nyí dɑkɛ bɛ kpɛti.

14 A mɛ̀ nyɛ̃mmɛ̀ ɑ í kù wùómmu,

kù yɛ̃́mu ɑ kpɛti ɑ́ nkù kèḿmú.

15 A mɛ nyɛ̃mmɛ̀ ku miɛkɛ ɔ̃ɔ̃ í mpɛikɛ onìtì,

kù ketɛ́ kɛ í dɑkɛ onìtì kó mɛcɑɑ̀rìmɛ̀ kpɛ́í.

16 Isɔbu ɑ sɔ̃̀ńtɛ́ kɛ nɑ́ɑ́nkomu,

ɑ yɛimmu dɛɛ̀ te kɑ̀ɑ sṹũnko tinɑ́ɑǹtì.

36

Ediu nɑ̀kɛ́mɛ̀ Kuyie ntièmmɛ̀ bɛnìtìbɛ̀

1 Kɛ̀ Ediu bɑɑ nsɔkɛ́ o nɑ́ɑǹtì kɛ bɛ́i nkɛ dɔ̀:

2 Isɔbu nkpɑɑ́ kémmú kɛ̀ n tì ndɑ wénkùnnɛ,

tinɑ́ɑǹtì kpɑɑ́ bomu Kuyie ndɔ́ n dɑ nɑ́kɛ́ tì.

3 N yĩ́ɛ̃́tímɛ̀ yóó tuɔkɛ dɛ̀ í tɔ̀kɛ́,

n dɔ́ kɛ́duɔ́ nwèè n dɔ̀ɔ̀ wènwe kunɑɑtí.

4 N nɑ́ɑ́ ntimɔ́mmɔnti nti n yí soú,

mɛyĩ́ɛ̃́tímɛ̀ mɔ́mmɔmmɛ yiɛ̀ nweè tùɔ̀kɛní.

5 Kuyie nkpeńnìmu kù í yetírí òmɔù,

kɛ̀ kù bɛ́i ntì tinti.

6 Kù ɔ̃ɔ̃ í nyóu oyɛiwe kòo nfòù,

kuù ɔ̃ nkómmú osénnìwè.

7 Kù ɔ̃ɔ̃ í ndɛ́tìnnɛ ku nɔ̀nfɛ̀ bɛ̀ɛ̀ wetí bɛ ĩ́nkɛ̀,

kuù bɛ̀ kɑ̀nnìnko yɛkpɑ̀ɑ̀tìkɑ̀rɛ̀, kɛ̀ bɛ̀ yɛ̀ kɑ̀rì sɑ̃́ɑ̃̀,

kɛ̀ tɛfentɛ̀ nɛ́ bɛ̀ pĩ.

8 Kɛ̀ bɛ̀ bɛ̀ tɑ̀ú mmɛfĩmmɛ,

kɛ̀ bɛ̀ ɑ́ɑ̀rì mɛdiɛ̀.

9 Kù bɛ̀ bɛnkú bɛ cɑɑ̀rìmɛ̀ mmɛ,

nɛ̀ bɛ̀ yetírímɛ̀ ku kpɛti kɛ ɑ̃ɑ̃̀ sifeí.

10 Kù bɛ̀ cɑúmmu kɛ tú bɛ̀ɛ kéntɛ́ ku tié,

kɛ bɛ̀ nɑ̀ɑ́ nkɛ tú bɛ̀ɛ yóu mɛyɛi mmudɔɔ̀rìmù.

11 Kɛ̀ bɛ̀ kèńtɛ́ kɛ yie nku kpɛti,

bɛ̀ɛ deè bɛ we nɛ̀ diwɛ̀ì,

kɛ́ntuɔ́ nkɛ́deènɛ̀ bɛ bie.

12 Kɛ̀ bɛ̀ mɛ nyí yie nkɛ kèńtɛ́ mudoò mùù bɛ̀ doti,

kɛ̀ bɛ̀ bo kú bɛ̀ í bɑntɛ́ mɛ̀ɛ̀ kpɛ́í.

13 Bɛnitiyɛibɛ biɛ miɛkɛ ɔ̃ mpɛ́imu Kuyie,

bɛ̀ mɛ nhɔ̃ í nkù kuɔ́nnɛ̀ kù bɛ̀ potɛ́ dìì mɔ̀nnì.

14 Dɛ yɛmbɛ̀ ɔ̃ɔ̃ kú bɛ bɛ́ntì nti,

bɛ̀ ɔ̃ ndɔuti dɔutinɛ̀ bɛtɔbɛ̀ mbɛ kɛ́kṹntɛ́ bɛ fòmmu.

15 Kuyie nhɔ̃ɔ̃ yóu kɛ̀ mɛfɛ̃́ṹtímɛ̀ɛ tùɔkɛní ku kɔbɛ

kɛ̀ kù bo bɛ̀ duɔ́ nyitié nyi,

kù ɔ̃ɔ̃ yóu kɛ̀ bɛ̀ɛ fɛ̃́ṹtɛ́ kɛ bo kù kèńtɛ́mu.

16 Kù dɔ́ kɛ dɑ dennɛ mɛsémmɛ̀ miɛkɛ nkɛ,

kɛ dɑ tɑnnɛ́ mɛtuɔ̀ mmiɛkɛ,

kɑ̀ɑ nyo ndɛsɑ̀ɑ̀rɛ̀.

17 Kɑ̀ɑ yɛ̀mmɛ̀ mɛ ndònnɛ̀ bɛyɛibɛ kɔ̃mɛ,

tibeéntì doti ɑ ĩ́nkɛ̀ nkɛ.

18 Kɛmiɛkɛ bɑ́ɑ́ dɑ soutɛ́ kɑ̀ɑ sɑ̃́ɑ̃́ nKuyie,

ticuuti bɑ́ nte kɑ̀ɑ dɑutɛ́.

19 A dɑbònnì diì í yó nte kɑ̀ɑ yɛ̀ mɛsémmɛ̀ miɛkɛ,

bɑ́ kɑ̀ɑ dɔ́ ɑ kuɔ́nnɛ̀ ɑ wɛ̃rímú mumɔu.

20 A bɑ́ mbɑɑ kɛyènkɛ̀ bo tuɔkɛnímɛ̀ kɛ́cíɛ mbɛnìtìbɛ̀.

21 A ndɑkɛ kɛ bɑ́ɑ́ yie nkɛ́tũnnɛ mɛyɛi nkó kucɛ,

kɛ yɛ̃́ dɛɛ̀ temɛ̀ kɑ̀ɑ tɑ mɛsémmɛ̀ miɛkɛ.

Kuyie mbɑkɛ́mɛ̀ dɛmɔu

22 Kuyie ndɛumu kɛ kpeńnì,

we mbo nɑ kɛ́duɔ́ nyitié nkù duɔ̀ nyì?

23 We nkù bɛnkú kù dò nkɛ́dɔɔ̀mɛ̀?

Kɛ bo nɑ kɛ kù nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: A yetɛ́mu?

24 Bɛnìtìbɛ̀ bɛmɔu ku nsɑ̃ntí ku tɔ̃mmú kpɛ́í,

fɔ̃́ mmúnkɛ, ɑ nyɛ̃́ kɛ́ nkù sɑ̃ntí.

25 Bɛnìtìbɛ̀ bɛmɔu mù yɑ̀mu,

mɛdɛ́timɛ̀ mmɛ bɛ̀ mù wùónnímɛ̀.

26 Kuyie ndɛumu kɛ mɛ̀nkɛ dɛu,

ku bie nyí dò nkɑɑ nkɛ́deè.

27 Kuù ɔ̃ɔ̃ yṹɔ̃́ mmɛniɛ nkɛ́dee nkɛĩ́nkɛ̀,

kɛ̀ dɛ̀ɛ dɔɔ̀ yɛwɛtɛ̀ kɛ̀ fɛtɑɑfɛ̀ɛ ni.

28 Kɛ̀ yɛwɛtɛ̀ɛ fɛ̀ cṹũnní,

kɛ̀ fɛ̀ nniu bɛnìtìbɛ̀ bɛmɔu ĩ́nkɛ̀.

29 We mbo nɑ kɛ́bɑntɛ́ yɛwɛtɛ̀ cèntìmɛ̀?

We nyɛ̃́ fɛtɑɑfɛ̀ dɑbònnì dòmmɛ̀ tiwɛtì miɛkɛ?

30 Kuyie kuù ɔ̃ɔ̃ míítɛ́ kuwenniku tiwɛtì miɛkɛ,

kɛ̀ dɑ̀mɛ́ɛ̀rì ndo nsɑ̃̀ṹ.

31 Kù piú yɛbotɛ̀ nɛ̀ fɛtɑɑfɛ̀ nfɛ,

kɛ yɛ̀ duɔ̀ ntidiitì mɛdiɛ̀.

32 Kù pikù fɛtɑpíɛ̀fɛ̀ nfɛ ku nɔ̀ùtɛ̀ miɛkɛ,

kɛ fɛ̀ bɔmmù kù fɛ̀ dɔ́nɛ̀ wè.

33 Fɛtɑɑfɛ̀ dɑbònnì diì ɔ̃ɔ̃ bɛnkɛ Kuyie ntɔ̀ɔ́nnímɛ̀,

kɛ iwũɔ̃ mɔ́mmɔnyi nyɛ̃́ kù duunnímɛ̀.

37

1 Dɛ kó fɛtɑdiɛfɛ̀ donnɛ́ n kɔ̃m̀bùɔ̀tì nti,

kɛ̀ n dinni ɑu kɛ dɔ́ kɛ́tɔ̃tɛ.

2 Kéntɛ́nɛ̀, di bo keè Kuyie mpɛ́úmɛ̀ mɛtɑmmɛ̀,

di bo keè fɛpíɛ̀fɛ̀ fɛ̀ɛ̀ yìɛ̀ní Kuyie nnùù.

3 Dɛ kó fɛpíɛ̀fɛ̀ cèntɛmu kɛ fitɛ́ tiwɛtì timɔu,

kɛ tùɔ̀kɛ itemmɑ̀nkɛ imɔu miɛkɛ.

4 Kɛ̀ ti kèè Kuyie ntɑmmɛ̀ ùùtimɛ̀,

kɛ pɛ́u mɛtɑnkperímɛ̀,

kɛ̀ itɑpíɛ dɑ̀ɑ́tí tipíìtì timɔu.

5 Kuyie nhɔ̃ɔ̃ pɛɛ mmɛtɑnkperímɛ̀ mmɛ,

kɛ̀ mutɔ̃ndiɛmùu dɔɔ̀,

ku tɔ̃mmú ti bɑ́ɑ́ nɑ kɛ́ mù bɑntɛ́.

6 Kuù ɔ̃ɔ̃ pɛ́i nfɛtɑɑfɛ̀ mɑ́tɑ̃́rɛ̀ kɛ dɔ̀: Donɛ̀ kɛtenkɛ̀,

kɛ́nɑ́kɛ́ fɛtɑɑfɛ̀ kɛ dɔ̀: Ni mɛkperímɛ̀.

7 Kɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ tɔ̃mmúu cómmú,

kɛ̀ dɛ̀ɛ yie nkɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ɛ bɑntɛ́ ku tɔ̃mmú.

8 Kɛ̀ tiwɑnwɑntìi tɑɑ́ ti sɔ̀rɛ̀ kɛduɔ́

titɑ̃dèntì miɛkɛ.

9 Kuù ɔ̃ɔ̃ íinní kuyɑɑkperíkù kubɑkù cɑ̃̀nku bíɛ́kɛ̀,

kɛ́duɔ́ nkɛ̀ muséé nyɛ̀nní kubɑkù yoú bíɛ́kɛ̀.

10 Kuyie nkuù ɔ̃ɔ̃ fuutɛ kɛ̀ mɛniɛ mpíítɛ́ ditɑ̃́rì kɔ̃mɛ,

kɛ́kpenkɛ kɛ́nɑɑ́nnɛ̀ timɑ́tì.

11 Kuù ɔ̃ɔ̃ píɛ mmɛniɛ nyɛwɛtɛ̀ kɛ́duɔ́ nkɛ̀ yɛ̀ɛ cíɛ́tɛ́ kɛ́mmíí ntipíìtì timɔu.

12 Kɛ keroo kɛ wĩɛ̃tiní kɛ dɔɔri kù dɔ́mɛ̀

kù yɛ̃ nyɛ̀ nhɔ̃mmɛ̀ kutenkù kumɔu miɛkɛ.

13 Kù ɔ̃ɔ̃ yɛ̀ tɔ̃nní mɔ̀nnì mɑrì kɛ bo yṹɔ̃́ mbɛnìtìbɛ̀ to nyɛ,

yoo kùu bɛ̀ dɔ̀ɔ̀ mɛsɑ̀ɑ̀.

14 Isɔbu kéntɛ́ kɛ́keè!

Yĩ́ só kɛ́wéntɛ́ Kuyie ndɔ̀ɔ̀ri tìì diɛtì.

15 A yɛ̃́ Kuyie nni yɛwɛtɛ̀ mɛ̀ɛ̀ botɑ́ɑ̀?

A yɛ̃́ kù ɔ̃ɔ̃ yĩ́mɛ kɛ̀ yɛwɛtɛ̀ɛ míítɑ́ɑ̀?

16 A yɛ̃́ yɛwɛtɛ̀ nùú mɛ̀ɛ̀ botí kɛĩ́nkɑ̀ɑ̀?

Mɛciì ndiɛmɛ̀ yiɛ̀ nweè mɛ̀ dɔ̀ɔ̀.

17 Kubɑkù cɑ̃̀nku kó kuyɑɑkù ɔ̃ɔ̃ cómmú, kɛ̀ kɛtenkɛ̀ɛ tonkɛ̀,

kɛ̀ fɔ̃́ nwèè kó tiyɑ̀ɑ̀tìi tònkɛ̀ kɛ̀ kuyiìnkù dɑ pĩ́.

18 A bo nɑ kɛ́pitɛ́ tiwɛtì kù dɔ̀ɔ̀mɛ̀ kɛ̀ tì kpeńnì kɛ dò ntɛwéìtɛ̀,

kɛ dò ntimɑ́tì bɛ̀ yìɛ ntì kɛ utɑ́ɑ̀?

19 A nɛ́ n nɑ́kɛ́ ti dò nkɛ́ kù nɑ̀kɛ́ tì,

ti í dò nkɛ́nɑ kɛ́nɑ́kɛ́ tìmɑtì,

dɛ̀ ti dò mbì nwe.

20 M bo nɑ kɛ́cɑu nKuyie n dɔ́mɛ̀ kɛ́bɛ́inɑɑ̀?

N dòmmu kɛ́ kù nɑ̀kɛ́ kɛ̀ ku nyɛ̃́ɑ̀?

21 Ómɔù ɔ̃ɔ̃ í nyɑ̀ diyiè yɛwɛtɛ̀ dì dɑ̀ɑ́tí dìì mɔ̀nnì,

kɛ̀ dɛ̀ nyóó yíɛ́ kɛ̀ kuyɑɑkùu yɛ̀ kɑ̀útóó kɛ̀ bɛ̀ɛ di yɑ̀.

22 Kuwenniku yiɛ̀ní kubɑkù yoú bíɛ́kɛ̀ nkɛ,

kɛ̀ ku kó kumiɛtoo fitɛ́ Kuyie nkɛ duò tikɔ̃m̀bùɔ̀tì.

23 Muwɛ̃rímú mumɔu yiɛ̀ ntu Kuyie nti bɑ́ɑ́ nɑ kɛ́ kù nìntɛ,

kù dɛumu kɛ kpeńnì kɛ̀ ku beéntì sìɛ́,

kù mɛ nhɔ̃ɔ̃ í nfɛ̃́ũ nwèè wetí,

kù bekù sɛi nwe.

24 Dɛɛ̀ te kòo nìtì dò nkɛ́ nkù dé,

ku kpɛti í bonɛ̀ bɛ̀ɛ̀ yɛ̀mmɛ̀ dò mbɛ̀ wetí.

38

Kuyie mbɔntɛ́ dìì tɑncĩnni Isɔbu

1 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nyúní Isɔbu kuyɑɑkperíkù miɛkɛ kóò bekɛ kɛ dɔ̀:

2 Wenninwe dɛ yiɛ̀ nwèè dɔ́ kɛ́dinnɛ n yɛ̀mmɛ̀,

nɛ̀ tinɑ́ɑǹtì dɛtetìrɛ̀ kpɛti?

3 Pĩ́ nhɑmɑ́ɑ̀ onitidɔ̀ù fɔ̃́,

n yóó dɑ bekɛ tinɑ́ɑǹtì nti kɑ̀ɑ tì nni ntɛ̃́nnɛ́.

Kuyie nkuù bɑkɛ́ kɛĩ́nkɛ̀ nɛ̀ kɛtenkɛ̀

4 Mí nKuyie n do yóó píítɛ́ kɛtenkɛ̀ kɑ̀ɑ borɛ?

Kɑ̀ɑ ciì nkɛ̀ tùɔ̀kɛ kɑ̀ɑ yɛ̃́ ɑ bɛ́i.

5 We ndò kɛ bennɛ́, ɑ ò yɛ̃́ɑ̀?

We ndo dɔú nkuhɔ̃ũ kɛ́ kɛ̀ bennɛ́?

6 Yɛsɑ̃ǹkɛ̀ yɛ̀ɛ̀ kɛ̀ cùɔ́ yɛ̀ còḿmú bɑ nyĩ́nkɛ̀?

We ndɔú nkɛ pũũ kó ditɑ̃́rì ketirì?

7 Sikṹnwentɛ́wɑ̃̀ɑ̃ do diè ndìì mɔ̀nnì ditĩ̀nnì,

diwɛ̀ì do bo dìì mɔ̀nnì Kuyie ntɔ̃rɛ̀ kɛ̀ yɛ̀ ìú.

8 We nkpetínnɛ́ dɑ̀mɛ́ɛ̀rì kó yɛcɑ̀kɛ̀?

O niɛ ndo puùní dìì mɔ̀nnì dɛ miɛkɛní nɛ̀ muwɛ̃rímú?

9 N yóó dɑ́tínnɛ́ dìì mɔ̀nnì dɑ̀mɛ́ɛ̀rì tiwɛtì tiyɑ̀ɑ̀tì kɔ̃mɛ,

kɛ̀ yɛwɛtɛ̀ ntú o kó tɛyɑɑ̀bòtɛ̀.

10 N yóó cónnɛ́ dìì mɔ̀nnì dɑ̀mɛ́ɛ̀rì kɛ bo ò kèétɛ́ kumɑ̀nku,

kɛ́kpetínnɛ́ dicɑ̀ù kɛ́pɑ́ɑ́.

11 Kóò nɑ̀kɛ́ kɛ̀ ǹ dɔ̀: A n keriní kɛ kɑ̃ɑ̃ku diɛ nhɑ bɑ́ɑ́ séntɛ́.

A níí yó nkɑ̃́ɑ̃́kɛ́ diɛ ǹdɛ kɑ̀ɑ nɛ́fĩ̀nfĩ̀rɛ̀ wɛ̃rímúu deè.

12 Nɛ̀ ɑ bomɛ̀ ɑ mu nnɑ̀kɛ́ dikṹnweńnì kɛ tú: Wentɑ́ɑ̀?

Yɑ́ɑ̀ ɑ bennɛ́ diyiè dì bo yɛ̀nní dìì bòrì?

13 Fɔ̃́ɔ̃̀ ɔ̃ɔ̃ duɔ́ nkɛ̀ dɛ̀ɛ wenkɛní kutemmɑ̀nku

kɛ kpɛ́ɛ́tɛ́ bɛyɛibɛ bɛ sɔ̀rɑ̀ɑ̀?

14 Fɔ̃́ɔ̃̀ ɔ̃ nte kɛ̀ kɛtenkɛ̀ wũɔ̃kùu feitɛ́

kɛ́ceetɛ mɛɔ̃̀rìmɛ̀ tibɑnyɑ̀ɑ̀tì kɔ̃mɑɑ̀?

15 Kɛ̀ bɛyɛibɛɛ pɑɑ̀ bɛ kó kuwenniku

kubɑkù kùù do yuo kɛ̀ kùu kèétɑ́ɑ̀?

16 A tɑ dɑ̀mɛ́ɛ̀rì kɛ tùɔ̀kɛ o fũ̀ɔ̃̀ dɛ miɛkɛ

kɛ cè nkɛ tɑ dɑ̀mɛ́ɛ̀rì bintuotɑ̀ɑ̀?

17 Bɛ̀ mu ndɑ bɛnkɛ mukṹṹ nhɛì kó yɛbòrɑ̀ɑ̀?

A mu nyɑ̀ kudɔnkù kó yɛcɑ̀kɑ̀ɑ̀?

18 A nɑ kɛ yɛ̃́ kutenkù duɔ́ kɛ mɑmɑ̀ɑ̀?

Kɑ̀ɑ dɛ yɛ̃́ ɑ n nɑ́kɛ́ kɛ̀ n yɑ̀.

19 Ɔ̃nkucɛ kɔrìnɛ̀ kuwenniku ɛì?

Dibiìnnì ciɛ kó kucɛ borɛ?

20 Kɛ̀ bɛ̀ tu ɑ dɛ̀ yùní ɑ bo yɑ̀ dɛ cĩ́ɛ̃̀tɑ̀ɑ̀?

A bo bɑntɛ́ dɛ ɛì kó kucɛɑ̀?

21 A dò nkɛ́ ndɛ̀ yɛ̃́mu,

kɛ yɛ̃́ ɑ do bomɛ̀mu dɛ mɔ̀nnì,

kɑ̀ɑ we sũ̀ṹ nkɛ í dò nkɛ́kɑɑ nkɛ́deè.

22 A tùɔ̀kɛ mupɑ̃̀ɑ̃ mboomu kó dihɛìɑ̀?

A yɑ̀ fɛtɑɑfɛ̀ mɑ́tɑ̃́rɛ̀ kó dikɑ̀rì yɛ̀ borɑ̀ɑ̀?

23 A yɛ̃́ n dɛ̀ dɔ̀ɔ̀ kɛ dɔu ndɛ̀ mɛyɛi nkó diyiè kpɛ́ínɑ́ɑ̀?

N dɛ̀ dɔú ndɛ̀ mudoò nɛ̀ yɛkpɑ̀rɛ̀ dɛ kpɛ́ínɑ́ɑ̀?

24 A yɛ̃́ kuwenniku ɔ̃ɔ̃ yɛ̀nní dɛ̀ kɛ́pitɛ́ kutenkɑ̀ɑ̀?

Diyiè yìɛ̀ní kɛ̀ɛ̀ bíɛ́kɛ̀, kuyɑɑkù iitiní dɛ̀ kɛ fuu kutenkɑ̀ɑ̀?

25 We nkpetɛ́ fɛtɑɑfɛ̀ yɛnɛ́bòrɛ̀?

Kɛ̀ we nhɑ̃nnɛ́ kucɛ fɛtɑpíɛ̀fɛ̀ tũ nkù?

26 We nhɔ̃ɔ̃ duɔ́ nkɛ̀ fɛ̀ɛ̀ ni kɛtenkɛ̀ òmɔù í bo kɛ̀?

We nhɔ̃ nte kɛ̀ fɛ̀ɛ̀ ni fɛkpɑ́fɛ̀ òmɔù í ɑ̃ dɛ̀?

27 We nhɔ̃ɔ̃ yĩ́ fɛ̀ɛ cṹũnní mɛniɛ dikpɑ́ɑ̀,

tɛdɔntɛ̀ dɑ̀mɛ́ɛ̀rì í borɛ̀

kɛ́nte kɛ̀ timusũ̀ũ̀tì yɛ̀nní?

28 Fɛtɑɑfɛ̀ mɔ̀kɛ fɛ cìcɑɑ̀?

We nnɛ́ pɛí timɑɑ̀ntì?

29 We mpùó nkɛ pɛitɛ́ fɛtɑɑfɛ̀ mɑ́tɑ̃́rɛ̀?

Mupɑ̃ɑ̃ nkóò yɔ̃ tú we?

30 Muséé nhɔ̃ɔ̃ pĩ́ mmɛniɛ nkɛ̀ mɛ̀ɛ̀ kpenkɛmu kɛ nɑɑ́ nditɑ̃́rì,

kɛ̀ mɛniɛ nyĩ́nkɛ̀ɛ nɑɑ́ nkupèrìkù.

31 Siwɑ̃̀ɑ̃ kó tɛnúntɛ̀ sì nùú ntɛ̀ tu ɔ̃̀ntɛ?

A bo nɑ kɛ́pítɛ́ kuhɔ̃ũ kùù sì pìítɑ́ɑ̀?

32 Fɔ̃́ɔ̃̀ ɔ̃ɔ̃ dennɛní kutennɑkú tiwɛtɑ̀ɑ̀?

Fɔ̃́ɔ̃̀ dènnɛní mukorimu nɛ̀ mudɑ̀kɑ̀ɑ̀?

33 A yɛ̃́ ikuɔ́ ìì bo kɛĩ́nkɑ̀ɑ̀?

Fɔ̃́ɔ̃̀ te kɛ̀ ì pĩ nyi tɔ̃mmú kɛtenkɑ̀ɑ̀?

34 Kɑ̀ɑ bɛ́i ɑ tɑmmɛ̀ɛ tuɔkɛ tiwɛtì,

kɛ̀ mɛniɛ ncútɛ́ní kɛ dɑ dɑ́tínnɑ́ɑ̀?

35 Kɑ̀ɑ pɛ́i fɛtɑpíɛ̀fɛ̀ fɛ̀ɛ keɑ̀?

Kɑ̀ɑ fɛ̀ yu fɛ̀ɛ yie nkɛ dɔ̀ ntɛ mínɑ́ɑ̀?

36 We nhɔ̃ɔ̃ nɑ́kɛ́ kucɑ́duonku kukó ntɑmɛ̀ mɛniɛ?

We nhɔ̃ɔ̃ nɑ́kɛ́ kukodɑɑkù dɛ̀ wentɛ́mɛ̀?

37 We mbo nɑ nɛ̀ o kó mɛciì nkɛ́kɑɑ nyɛwɛtɛ̀?

We mbo nɑ kɛ́bíinní kɛĩ́nkɛ̀ kó sicèe?

38 Kutɑ̃ɑ̃yukú ɔ̃ɔ̃ yĩ́mɛ kɛ́wɛ̃tɛ kɛ́nɑɑ́ nkɛtenkɛ̀?

Yɛdombiɛ nhɔ̃ɔ̃ yĩ́mɛ kɛ́wɛ̃tɛ kɛ́tɑu?

Kuyie nkuù bɑkɛ́ dɛ̀ɛ̀ weí dɛmɔu

39 Fɔ̃́ɔ̃̀ ɔ̃ɔ̃ duɔ́ nkucìrícìrìyɔ̃kù kù bo dimɑ̀ɑ̀?

Fɔ̃́ɔ̃̀ piú icìrícìrìbíɑ̀?

40 Ì ɔ̃ nkpɑɑ́ okɛ dìì mɔ̀nnì titɑ̃dèntì,

ì kpɑɑ́ sɔri dìì mɔ̀nnì yɛfɑ̃piè miɛkɛ.

41 We nhɔ̃ɔ̃ wɑɑ́ ndikɑ̃kɑ̃bii mudiì?

Di bí ɔ̃ n kuɔ̀nnɛ̀ dìì mɔ̀nnì mí nKuyie

kɛ ɑ̃́ɑ̃́ nkɛ mɔ̀ńtɛ́ mudiì?

39

1 A yɛ̃́ sitɑ̃bɔɔ́ pɛí dìì mɔ̀nnɑ̀ɑ̀?

Siyɔ́ɔ́ ɔ̃ nkuɔ̀nnɛ̀ kupɛitɛ́yonku kɑ̀ɑ yɛ̃́ɑ̀?

2 Sì ɔ̃ɔ̃ púó kɛ́mmɔkɛ bɛtɑ̃̀ɑ̃̀bɛ̀ bɛ̀dɛ?

A yɛ̃́ si pɛitɛ́ mɔ̀nnɑ̀ɑ̀?

3 Sì ɔ̃ nkṹṹ dìì mɔ̀nnì kɛ bo pɛitɛ́ si bí,

kɛ́om̀pɛ̀nɛ̀ kupɛitɛ́yonku.

4 Siì bí ɔ̃ɔ̃ kótɛ́ kɛ́kpenkɛ kɛ́ítɛ́ mucèmmu,

kɛ dɛ́tɛ́ kɛ tɛ̃́nkɛ bɑ́ɑ́ wɛ̃tɛní diyiè mɑrì bìtì si yɔbɛ̀ borɛ̀.

5 We mpìtɛ́ dikpɑ́ɑ̀ kó musɑ̃mmɑrímú kɛ fĩ́ĩnko?

We ǹtɔ̃̀tɛ disɑ̃mmɑrínnɑnni kó kuhɔ̃ũ?

6 Míì dì duɔ́ ndikpɑ́ɑ̀ tɛdɔntɛ̀ kɛ̀ dì bo mbo,

di kó diɑ̃rì tu mɛtĩ̀ɛ̃̀ nkó kɛtenkɛ̀.

7 Di kpɛti í bonɛ̀ dihɛì kó kutoweku,

ocɛ̃nti í kpɑɑ́ kɛ bo di pɛ́i.

8 Dì firì yɛtɑ̃rɛ̀ ĩ́nkɛ̀ nkɛ kɛ wɑɑ̀ mmudiì,

dì dɔ́ dɛ̀ tu timusũ̀ũ̀tì.

9 Fɛhɑ̃ɑ̃tìnɑ̀ɑ̀fɛ̀ bo yie nkɑ̀ɑ fɛ̀ pĩ̀ńnɛ̀ mutɔ̃mmɑ́ɑ̀?

Fɛ̀ bo yie nkɛ́wentɛ́ dinɑɑdieɑ̀?

10 A bo pítínnɛ́ fɛhɑ̃ɑ̃tìnɑ̀ɑ̀fɛ̀ kuhɔ̃ũ kɛ̀ dɔ̀ fɛ̀ɛ duɑɑ̀?

Fɛ̀ bo ndɛri dikɑ̃ɑ̃̀ kɛ dɑ tũ nkɛ duɔ̀ ipɛ̃nɑɑ̀?

11 A bo yĩ́ fɛ wɛ̃rímú dɛu kɛ́ n fɛ̀ tɑ̃́ɑ̃̀?

A bo yie nkɛ́ fɛ̀ duɔ́ nhɑ tɔ̃mmɑ́ɑ̀?

12 A bo ntɑ̃́ kɛ dò nfɛ̀ bo kɔtɛ kɛ́wɛ̃tɛnɑ́ɑ̀?

A bo fɛ̀ toú ntidiitì kɛ dɔ̀ fɛ̀ɛ ti kpɛ̃nnɑ́ɑ̀?

13 Fɛcònfɛ̀ fɛ̀tì pĩntimù í yóù,

kɛ̀ fɛ fɛ̀tì mɔ̀kɛ ticìtì yɔɔ̀ntì mɛsɑ̀ɑ̀.

14 Fɛ̀ nɛ́ ɔ̃ nkɛ̀ fɛ̀ dɔú nfɛ yiè mmubirímú miɛkɛ fɛ̀ pɛ̃ɛ̃tɛ́mu,

kɛ̀ yɛ̀ nduɔ́ dɛndɛ mubirímú tonnìmù miɛkɛ.

15 Fɛ̀ ketɛ́ kɛ bɑ́ nyɛ̃́ kɛ dò nhonìtì bo nɑ kɛ́ yɛ̀ nɑ̀,

yoo kuwɑnwɑnkù mɑkùu yɛ̀ pɔ̀mmu.

16 Fɛ̀ ɔ̃ɔ̃ í ndɑkɛ fɛ bí kpɛ́í,

dɛ̀ ketɛ́ kɛ bɑ́ ndò nfɛɛ̀ ì te.

Fɛ̀ ɔ̃ɔ̃ í nyĩɛ̃̀kù fɛ̀ bo ɔumɛ̀ dɛtetìrɛ̀.

17 Mí nKuyie n yí fɛ̀ pɑ̃ mɛciì,

n yí fɛ̀ duɔ́ mɛyɛ̀mmɛ̀.

18 Kɛ̀ fɛ̀ mɛ nyìtɛ́ kɛ cokɛ́,

fɛ̀ bɑ́ mbɔti o sɑ̃ndèètì nɛ̀ o sɑ̃ntɛ̀ bɛ kpɛti.

19 Fɔ̃́ɔ̃̀ duɔ́ ntɛsɑ̃ntɛ̀ muwɛ̃rímú

kɛ dɑ̀tínnɛ́ tɛ fɔ̃̀níí dibùɑ̀?

20 Fɔ̃́ɔ̃̀ te kɛ̀ tɛ̀ ɔ̃ɔ̃ puu dicɑ́dɔ́nnì kɔ̃mɑɑ̀?

Fɔ̃́ɔ̃̀ te kɛ̀ tɛ dɑbònnì yìɛ̀ kɛ duò tikɔ̃m̀bùɔ̀tɑ̀ɑ̀?

21 Tɛ̀ ɔ̃ɔ̃ potɛ́ yɛtɑ̀rɛ̀ kubiriku kɛ̀ diwɛ̀ì ntɛ̀ bomu tɛ wɛ̃rímú kpɛ́í,

kɛ̀ tɛ̀ nwetóo tɛ dootitɔbɛ̀ kó ditĩ̀nnì.

22 Tɛ̀ í yɛ̃́ bɛ̀ tu dɛ̀ kufɔ̃wɑɑ́, tɛ bùɔ̀tì í duò,

tɛ̀ ɔ̃ɔ̃ í nyɑ̀ kukpɑ̀rìseú kɛ́botirɛ.

23 Kɛ̀ didoò kuɔ̀ ntɛ ĩ́nkɛ̀,

kɛ̀ mɛkpɑ̃mbii nkó kupíɛ́ tu níɛ́ɛ́.

24 Kɛ̀ tɛ̀ pùtìnɛ̀ muwɛ̃rímú kɛ fĩmmú mɛcɑ̃ɑ̃,

kɛ̀ ditɑ̃tɛheù kuɔ́ ntɛ̀ bɑ́ɑ́ nɑ kɛ́cómmú.

25 Kɛ̀ ditɑ̃tɛheù kuɔ́ ntɛ̀ dɔ̀: Toò!

Kɛ́nkpɑɑ́ kɛ díɛtirì kɛ́keè mudoò kó kunɔ́ú,

nɛ̀ bɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀nkperíbɛ̀ pɛ́ikomɛ̀ nɛ̀ mudoò kó kutoweku.

26 Fɔ̃́ɔ̃̀ kó mɛciì nhɔ̃ nte kɛ̀ fɛtúúfɛ̀ɛ pĩntɛ fɛ fɛ̀tì

kɛ́cuó nkubɑkù cɑ̃̀nku bíɛ́kɛ̀ kɛ bo yɛ̀ tifɛ̀tì pɑ̀ntɑ̀ɑ̀?

27 Fɔ̃́ɔ̃̀ ɔ̃ɔ̃ duɔ́ ndinùù kɛ̀ fɛ̀ɛ ɛitɑ̀ɑ̀?

Fɔ̃́ɔ̃̀ ɔ̃ nte kɛ̀ fɛ̀ɛ dekɛ yɛtɑ̃rɛ̀ yómmɛ̀ kɛ ceé nfɛ yĩ́ɛ̃́ntɑ̀ɑ̀?

28 Fɛ̀ ɑ̃ yɛpèrɛ̀ ĩ́nkɛ̀ nkɛ, fɛ̀ wentí yɛpèrɛ̀ yómmɛ̀ mmɛ,

yɛpèrɛ̀ yómmɛ̀ mɛɛ̀ tu fɛ kó tɛcɛ̃kpetɛ̀.

29 Fɛ̀ ɔ̃ nkɛ mboní kɛ́pɑɑtɛ́ fɛ diì,

fɛ̀ ɔ̃ mboní dɛdɛ́tirɛ̀ ndɛ kɛ́yɑ̀ fɛ̀ bo di mù.

30 Fɛtúúfɛ̀ bí yɔ̃̀ mmɛyĩ̀ĩ̀ mmɛ,

dɛcírɛ̀ borɛ̀ fɛ̀ ɔ̃ ndɛ́ mbo.

40

1 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nyíɛ́ kɛ́bɛ́innɛ̀ Isɔbu kɛ dɔ̀:

2 Fɔ̃́ nwèè dɔ́ mí muwɛ̃rímú mumɔu yiɛ̀ nnɛ̀ fɔ̃́ ntí nɛnni ɑ mɔkɛ ɔ̃̀nti kɛ bo bɛ́i?

Fɔ̃́ nwèè sɛ́i m mí nKuyie nhɔ̃̀nti bo ɑ bo n tɛ̃́nnɛ́ tì?

3 Kɛ̀ Isɔbu tɛ̃́nnɛ́ ti Yiɛ̀ nKuyie nkɛ dɔ̀:

4 Mí nwèè í tùɔ̀kɛ dɛ̀mɑrɛ̀, m bo tɛ̃́nnɛ́ ɔ̃̀nti?

N yóu kɛ pĩ́ n nùù ndi.

5  M bɛ́imu kucɛ mɛ̀mɑ́ɑ̀ n tɛ̃́nkɛ bɑ́ɑ́ kóntɛ́,

m bɑ́ɑ́ yíɛ́ kɛ́bɛ́i kucɛ mɛdɛ́rímɛ̀.

Kuyie nyíɛ́ kɛ bɔntɛ́ dìì tɑncĩnni Isɔbu

6 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nyíɛ́ kɛ́yúní Isɔbu kuyɑɑkù miɛkɛ kóò nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀:

7 Pĩ́ nhɑmɑ́ɑ̀ onìtì fɔ̃́,

n yóó dɑ bekɛ tinɑ́ɑǹtì nti kɑ̀ɑ n tɛ̃́nnɛ́.

8 A dɔ́ n kó tibeéntìi cɑkɛ pɑ́íí nweɑ̀?

A dɔ́ míì ntú osĩ̀nwè kɑ̀ɑ tu onɑtɑ̀ɑ̀?

9 A nɔyɔ̃nnì mɑ̀nnɛ̀mu mí nKuyie nkpɛrɑɑ̀?

A bo nɑ kɛ́pɛɛ mɛtɑmmɛ̀ n kɔ̃mɑɑ̀?

10 Tikpetì nɛ̀ disɑ̃nni dɛɛ̀ múnkɛ tú ɑ kó tisɑ̃tɑ̀ɑ̀?

Diyetìdiɛrì nɛ̀ kuwenniku dɛɛ̀ múnkɛ tú ɑ kó diyɑɑ̀bòrɑ̀ɑ̀?

11 A miɛkɛ tũ mpɛikɛ bɛnìtìbɛ̀ mɛdiɛ̀,

wéntɛ́ bɛ fɛnɔnsĩ̀nfɛ̀ mɛ̀mɑ́ɑ̀ kɛ̀ bɛ̀ɛ kɛ̃kɛ.

12 Wéntɛ́ sifeí yɛmbɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ɛ sĩ́nnɛ́,

pɔntɛ bɛnitiyonkubɛ dimɔ̀nnì dimɑ́ɑ̀.

13 Wɛ̃nnɛ́ bɛ bɛmɔu kɛ́ bɛ̀ dɑ̀tínnɛ́ mutɑ̃́ɑ̃́,

tɑnnɛ́ bɛ difɔ̃̀tìrì miɛkɛ dibiìnnì.

14 Dɛ mɔ̀nnì kɛ̀ n nɛ́ dɑ sɑ̃ntɛ,

ɑ nɑmɛ̀ kɛ dɔ̀ɔ̀ dɛ kó mutɔ̃mmú.

Dikondènnì kó mɛdonnimɛ̀

15 Wéntɛ́ dikondènnì, míì dì dɔ̀ɔ̀ n dɑ dɔ̀ɔ̀ mɛ̀,

kɛ̀ dì yo ntimútì fɛnɑ̀ɑ̀fɛ̀ kɔ̃mɛ.

16 A nɛ́ wéntɛ́ muwɛ̃rímú dì mɔ̀kɛ mù,

kɛ́yɑ̀ di pɔukɔ̃̀rɛ̀ tɛ̃̀ĩ̀ mɛ̀ɛ̀ botí.

17 Kɛ̀ di yóú kpeńnì sɛ́tìrì kó kudɔú dòmmɛ̀,

kɛ̀ di kpèrɛ̀ mɑmbii mpirí kɛ pirí.

18 Kɛ̀ di kṹɔ̃̀ dònnɛ̀ disɔɔwũɔ̃̀ kó imɑ́tidɛí,

kɛ̀ di cĩntíi dò nyimɑ́tìkpɑ̃ntíí.

19 Mí nKuyie n dɔ̀ɔ̀ dɛ̀ dɛmɔu miɛkɛ, m mɛ̀nkɛ nɛ́ di ndɔ̀ɔ̀,

mí nwèè dì dɔ̀ɔ̀ míì dì duɔ́ ndisiè.

20 Yɛtɑ̃rɛ̀ ĩ́nkɛ̀ nkɛ di wɑɑ̀mmɛ̀ di diitì

tiwɑnwɑntì sɔnti timɔu kpɛ̀iti dɛ̀.

21 Dì dɔu tifɑ̃pèùtì miɛkɛ nkɛ, kukó nkó tipèntì miɛkɛ,

dɛ̀ɛ̀ dò nkupúú mɛniɛ mborɛ̀.

22 Dì ɔ̃ ndíɛ́kɛ́ tifɑ̃pèùtì dɛ́ɛ̀ mmɛ,

kɛ̀ kukó nkó tipùòntì dì fìtɛ́.

23 Bɑ́ kɛ̀ kukó ndɔ́ kùu tɑ kɛ́píɛ, dì í yĩɛ̃̀kù,

kɛ̀ mɛniɛ mpũɔ̃̀ nkɛ puotì di nùù dì mbúútóo.

24 We mbo dɑ́ɑ́tí kɛ́ dì wetínko kɛ́ dì pĩ,

kɛ́keutɛ́ di yɛ̀ì?

Fɛmùɔ̀fɛ̀ kó mɛdonnimɛ̀

25 Bɛ̀ pĩĩmmu fɛmùɔ̀fɛ̀ kuyĩmpiennɑ̀ɑ̀?

Dɛkɔ̀kɔ̀rɛ̀ bo kṹṹ fɛ nɔ́ndɛnkɑ̀ɑ̀?

26 A bo tɔ̃nnɛ́ fɛkɔ̃̀tìfɛ̀ fɛmùɔ̀fɛ̀ yɛ̀ìɑ̀?

Dɛkɔ̀kɔ̀rɛ̀ bo duutɛ fɛ bɑɑɑ̀?

27 Fɛɛ̀ bo dɑ bɑ́mmɑ́ɑ̀?

Fɛɛ̀ bo ndɑ nɑ́ɑ́nnɛ̀ diyɔɔ̀nnɑ̀ɑ̀?

28 Fɛ̀ bo dɑ dɔúnnɛ̀ dinùù mɑrì kɛ̀ dɔ̀:

M bo ntú ɑ kóo tɔ̃ntì n fòmmu mumɔu miɛkɑɑ̀?

29 A bo nfɛ̀ kpɛ̀itinɛ̀ bɛ̀ kpɛ̀itinɛ̀mɛ̀ tɛnɔ̀tɑ̀ɑ̀?

A bo fɛ̀ pìtínnɛ́ kɑ̀ɑ bí initipòì nfɛ̀ kpɛ̀itinɑ̀ɑ̀?

30 Bɛyĩm̀pĩ́mbɛ̀ bo fɛ̀ dɔu nkɛ́nfiitɑɑ̀?

Bɛpotɑmbɛ̀ bo fɛ̀ posìrì kɛ́fítɑ́ɑ̀?

31 Mɛpembii mbo fṹṹkú fɛ kɔ̃̀nkɑ̀ɑ̀?

Mɛkpɑ̃mbii mbo tɑ fɛ yuuɑ̀?

32 Nɔ́ɔ́ nhɑ nɔ̀ùtɛ̀ fɛ ĩ́nkɛ̀ kɛ́ndò nhɑ fɛ̀ dɔ́nɛ̀ dikpɑ̀nnì,

kɑ̀ɑ borɛ̀ yìɛ́ nɛ̀ ɑ bo mbomɛ̀!

41

1 We nyɛ̀mmɛ̀ bo ò pɑ̃ kòò dɔ̀ ò bo fɛ̀ nɑ?

A bo fɛ̀ yɑ̀mɛ̀ mɑ́ɑ̀ sɑ̀nnɛ̀mu kɛ̀ kufɔ̃wɑɑ́ n dɑ ɑutɛ́ kɑ̀ɑ do.

2 We mbo yĩ́ o kɔ̃m̀bùɔ̀ dɛu kɛ́ fɛ̀ wɛ̃̀ńtɛ́?

We nnɛ́ bo dɑ́ɑ́tí kɛ́ m bɑɑo mí nKuyie?

3 We nni mpèntɛ o kpɛrɛ kɛ̀ ǹ dò nkóò yietí?

Dɛ̀ɛ̀ kó dimɑ̀ɑ̀ bo kɛtenkɛ̀ ĩ́nkɛ̀ míì dɛ̀ te.

4 N yóó wɛ̃tɛ kɛ́bɛ́i nfɛmùɔ̀fɛ̀ fɛnfɛ kpɛ́í nkɛ,

M mu nnɛ́ í nɑ̀kɛ́ fɛ tùòti kó muwɛ̃rímú kpɛ́í,

fɛ̀ kɔ̃̀ntì pìítɛ́ kɛ wennimu.

5 We mbo dɑ́tɛ́ fɛ yɑɑ̀bòrì dɛ ììkɛ̀ bíɛ́kɛ̀?

We mbo tɑ fɛ yɛ̀ì sɑku?

6 We mbo kpetɛ́ fɛ nùù kó dicɑ̀ù?

Fɛnimbɔbɔrɛ fííkú dɛ̀ dɛ̀ duò tikɔ̃m̀bùɔ̀tì nti.

7 Kɛ̀ tidɔpììtì kó inɑú dɔ́kɛ́ fɛ ĩ́nkɛ̀,

kɛ tɑu kɛ dò mbɛ̀ ti wɛ̃nnɛ́ kɛ utɛ́.

8 Bɑ́ kù kɛ̀ kù kɑ̀ɑ́ nkutɛkù,

muyɑɑ́ nyí pɛ̃nkù ti cuokɛ̀.

9 Kɛ̀ ti wɛ̃ nkɛ tɑunɛ̀ titɔbɛ̀,

kɛ pĩ́ ntitɔbɛ̀ teii bɑ́ kɛ í dò nkɛ́nɑ kɛ́yɑtɛ.

10 Kɛ̀ fɛ̀ cĩɛ̃ mmuhɑ̃ɑ̃́ ntĩ́ɛ̃́tɛ́,

kɛ̀ fɛ̀ wèńtɛ́ní dɛ̀ ndò ndiyiè bo kɛ yɛtìní,

11 Kɛ̀ muhɑ̃ɑ̃́ mmíínní fɛ nùù miɛkɛ,

kɛ̀ ihɑ̃ɑ̃pɛ́m̀pɛ́rí yiɛ̀ní.

12 Kɛ̀ kuyukú yiɛ̀ní fɛ wũɔ̃̀,

kɛ dò ntɛkṹmbotɛ̀ ɔ̃ɔ̃ fɑ̃ntɛ kɛ̀ kùù yukú ńyiɛ̀.

13 Kɛ̀ fɛ̀ wei yɛkũɔ̃ ncɔ́útɛ́,

kɛ̀ muhɑ̃ɑ̃́ nyɛ̀nní fɛ nùù miɛkɛ.

14 Kɛ̀ muwɛ̃rímú bo fɛ fɔ̃̀níí miɛkɛ,

kɛ̀ wèè fɛ̀ yɑ̀ kufɔ̃wɑɑ́ nhò ɑutɛ́.

15 Kɛ̀ fɛ kɔ̃̀ntì wɛ̃ńnɛ̀ titɔbɛ̀ teii,

kɛ kpeńnì bɑ́ kɛ í dò nkɛ́nɑmpɛ.

16 Fɛ̀ í dé dɛ̀mɑrɛ̀,

dɛ̀mɑrɛ̀ bɑ́ɑ́ nɑ kɛ́ fɛ̀ yɔ̀kùnnɛ.

17 Kɛ̀ fɛ̀ ìtɛ́ní kufɔ̃wɑɑ́ mpĩ́ nyɛdɑkperɛ̀,

kɛ́ yɛ̀ ɑutɛ́ kɛ̀ yɛ̀ ncokù kɛ sɔrì.

18 Kukpɑ̀rìseú í fɛ̀ fũũku,

dikpɑ̃nnì nɛ̀ disiè mɛɛ̀ mɑ́ɑ̀ ndi.

19 Fɛ borɛ̀ timɑ́tì dònnɛ̀ timútì nti,

fɛ borɛ̀ disɔɔwũɔ̃̀ nɛ̀ kudɔú kùù dùrí dɛ̀ í cɑ̃́ɑ̃́.

20 Fɛ̀ í cokù kupie,

yɛditìfɑ̃̀ntɑ̃́rɛ̀ dò ntimútì nti fɛ borɛ̀.

21 Didùrì í duò fɛ kɔ̃m̀bùɔ̀tì,

kɛ̀ dikpɑ̃nnì fũntɛ fɛ̀ ɔ̃ ndi dɑúmu.

22 Fɛ pɔutì cùɔ́kɛ́ sikɑ̃ũ nsi mɛyómmɛ̀ kpɛsi,

kɛ̀ fɛ̀ kètɛ́ dɛ̀ ndò mbɛ̀ dɔ̀tɛnɛ̀ dinɑɑkɑ̃ɑ̃̀.

23 Kɛ̀ fɛ̀ do dibinni dì fɑ̃̀ntɛmu tɛkṹmbotɛ̀ kɔ̃mɛ,

kɛ̀ kubinku nku kùu kutìrɛ̀ kɛ́ndò mbɛ̀ tùɔ ntihúúntì.

24 Kɛ̀ fɛ̀ pɛ̃ɛ̃tɛ́ dɛ̀ dɛ̀ɛ̀ dɔúnko kuhɑ̃ɑ̃wenniku,

kɛ̀ difɔ̃̀tìrì cũmpuri dontɛnɛ̀ tiyùpɛ́ítì.

25 Kɛtenkɛ̀ ĩ́nkɛ̀ òmɔù í fɛ̀ bɑkɛ́,

bɛ̀ fɛ̀ dɔ̀ɔ̀ nɛ̀ fɛ kɔ̃m̀bùɔ̀ ndi.

26 Bɑ́ dɛ̀ɛ̀ dɛu fɛ̀ ɔ̃ nwetóomu,

fɛɛ̀ bɑkɛ́ tiwɑnwɑntì timɔu dikpɑ́ɑ̀ miɛkɛ.

42

Isɔbu bɑntɛ́mɛ̀ ò í túmɛ̀ òmɔù

1 Kɛ̀ Isɔbuu tɛ̃́nnɛ́ ti Yiɛ̀ nKuyie nkɛ dɔ̀:

2 M bɑntɛ́mu kɛ dò nhɑ nɔ ndɛmɔu,

n yɛ̃́mu tìmɑtì í bomɛ̀ ɑ yĩɛ̃kú tì.

3 A nɑɑtimu ɑ bɛ́immɛ̀ kɛ tú:

Wenninwe dɛ yiɛ̀ nwèè dɑ sɛi?

Dɛ yiɛ̀ nyí bɑntɛ́mu,

n do nɑ́ɑ́ ntìì pɛ̃ɛ̃tɛ́ tìnti n wɛ̃rímú, bɑ́ n yí yɛ̃́.

4 A do n nɑ́ɑ́mmu kɛ tú n dɑ kéntɛ́,

kɑ̀ɑ mɔ̀kɛ tìmɑtì kɛ bo m bekɛ, kɛ̀ n tì ndɑ tɛ̃́nnɛ́.

5 Bɛ̀ do n nɑ̀kɛ́mu ɑ kpɛ́í,

di mmɔ̀nnì ndi n nɛ́ dɑ yɑ̀mɛ̀ nɛ̀ n nɔ̀nfɛ̀.

6 Dɛɛ̀ te kɛ̀ n yie n cɑɑ̀rìmɛ̀ kɛ dèmmu,

kɛ̀ n yɛ̀mmɛ̀ cɑ̀ɑ̀rɛ̀ kɛ̀ n kɑ̀ri mutɑ̃́ɑ̃́ nnɛ̀ mutɑ́pɛí ndɛ ĩ́nkɛ̀.

TI YIƐ̀ NKUYIE NWƐ̃̀TƐ KƐ ÍIMMƐ̀ ISƆBU

7 Ti Yiɛ̀ nKuyie nnɑ̀kɛ́nɛ̀ Isɔbu dìì mɔ̀nnì kɛ́deè, kɛ́bɛ́innɛ̀ Edifɑsi Temɑɑ ɛì kou kɛ dɔ̀: M miɛkɛ di yɛ̀mu fɔ̃́ nnɛ̀ ɑ nɛ́pobɛ̀ bɛdɛ́, di í nɑ̀kɛ́ n kpɛ́í kɛ̀ dɛ̀ sìɛ́ n kóo tɔ̃ntì Isɔbu dɔ̀ɔ̀mɛ̀. 8 Di mmɔ̀nnì, di wɑɑ́ nyɛnɑɑdɑkɛ̀ yɛ̀yiekɛ̀ nɛ̀ yɛpedɑkɛ̀ yɛ̀yiekɛ̀, kɛ sɔ̃́nkɛ́nɛ̀ n kóo tɔ̃ntì Isɔbu kɛ́ yɛ̀ nni nféútɛ́ kɛ́tuɔ. N kóo tɔ̃ntì Isɔbu n dɔ́ wè bo m bɑ́ntɛ̀ di kpɛ́í, bɑ́ m bɑ́ɑ́ di dɔɔ̀ n do dò nkɛ́ di dɔɔ̀mɛ̀. Di í nɑ̀kɛ́ n kpɛti kɛ̀ dɛ̀ sìɛ́ n kóo tɔ̃ntì Isɔbu dɔ̀ɔ̀mɛ̀.

9 Mɛm̀mɛ kɛ̀ Edifɑsi Temɑɑ ɛì kou nɛ̀ Bididɑɑ Suɑɑ ɛì kou nɛ̀ Sofɑɑ Nɑɑmɑɑ ɛì kou bɛ̀ kɔ̀tɛmɛ̀ kɛ́dɔɔ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie mbɛ̀ nɑ̀kɛ́ tì. Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie ncɔutɛ́ Isɔbu bɑ́ɑmmu.

10 Isɔbu bɑ̀ńtɛ̀ mɛmmɛ Kuyie nkɛ̀ kùu wɛ̃tɛ kóò còńnɛ́ o fɔ̃̀tìrì, kóò tɛ̃̀ńnɛ́ o kpɑ̀tì kɛ̀ dɛ̀ɛ nɔ́ɔ́ nkucɛ mɛ̀dɛ́mɛ̀ dɛ́mɛ̀. 11 Isɔbu tebìí simɔu nɛ̀ o tɑ̃bɛ̀ nɛ̀ o nɛ́pobɛ̀ bɛ̀ɛ̀ do ò yɛ̃́ nɛ̀ dimɔ̀nnì kɛ̀ bɛ̀ nkɔrìní koò dɔú. Kɛ̀ bɛ̀ nwɛ̃ nkɛ yo nho cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ ò totírínɛ̀ o sémmɛ̀ koò bɑ̀ɑ́ mɛyɛi Kuyie nhò bɔntɛ́ mɛ̀ kpɛ́í. Kɛ̀ bɛ̀ nhò pɑ̃ɑ̃ mbɑ́ wè mɛdítíbii mɛ̀mɑ́ɑ̀ nɛ̀ mɛsɔɔ nkó mumɑ́mɑ́ɑ́.

12 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie ndɔɔ̀ Isɔbu mɛsɑ̀ɑ̀ nho we yɛsɔnyɛ miɛkɛ, kɛ̀ dɛ̀ɛ pɛ̃ɛ̃tɛ́ ò dèèní yɛ̀. Kòo mɔɔtɛ ipe tɛkɔupípíítɛ̀ nɛ̀ sikɔupísìnɑ̀ɑ̀ (14000), yòyóbɛ̀ sikɔupísìkuɔ̀ (6000), inɑ̀ɑ̀kɛ ìdɛ́i ìdɛ́i tɛkɔupíítɛ̀ (1000), sɑ̃mmɑrímúbɛ̀ tɛkɔupípíítɛ̀ (10000). 13 Kɛ múnkɛɛ mɔɔtɛ ibí bɛnitidɑɑbɛ̀ bɛ̀yiekɛ̀, bɛnitipòbɛ̀ bɛ̀tɑ̃ɑ̃ti, 14 kòo yú dɛnitipobirɛ dɛketirɛ̀ kɛ dɔ̀: Yemimɑ (dɛ̀ɛ̀ tu tɛnɔ́nkpetɛ), kɛ yú dɛdɛ́rɛ̀ kɛ dɔ̀: Kesiɑ (dɛ̀ɛ̀ tu kɑ̀nnɛ́dì kó mupóó), kɛ yú dɛtɑ̃ɑ̃́nnɛ̀ kɛ dɔ̀: Kedɛnni-Apuki (dɛ̀ɛ̀ tu tɛnɔnfɑ̃ntɛ). 15 Bɛ kó kɛtenkɛ̀ kɛmɔu miɛkɛ onitipòkù mɔù do í wenni kɛ tùɔ̀kɛ Isɔbu kó bɛsɑpɑ̀mbɛ̀ kɛ̀ bɛ cicɛɛ bɛ̀ wɛ̃nnɛ́ bɛmbɛ nɛ̀ bɛ tɑ̃bɛ̀ kɛ́ bɛ̀ totɛ́ bɛ̀ dò nkɛ́tiekɛ dɛ̀.

16 Dɛ kó difɔ̃nkúò kɛ̀ Isɔbuu sɔɔtɛ́ kɛ́nfòù kɛ dɔ̀ yɛbie ntɛkɔ̀ùtɛ̀ nɛ̀ sipísìnɑ̀ɑ̀ (140), kɛyɑ̀ o bí nɛ̀ o yɑɑ̀bí, nɛ̀ o yɑɑ̀bí kó ibí, 17 kɛ́ nyóó kú kɛ kòtɛ́ mɛsɑ̀ɑ̀ nkɛ tùɔ̀kɛ o yiè.

* 18:15 muhɑ̃ɑ̃́: Muhɑ̃ɑ̃́ mbɛ̀ nɑ̀ɑ́ mmùù kpɛ́í mmù bɛnkú bɛ̀ ɔ̃ɔ̃ cɔ́u mmù mmu kɛ́wénkùnnɛ tɛcĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kɛ́dɛitɛ kusĩ̀nkù wèè do ketɛ́ kɛ́ tɛ̀ tɑ ò do tɔní kù kòo tɔù mɔùu tɛ̀ tɑ.

Yɛsɑ̃ɑ̃

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

14

15

16

17

18

19

20

21

22

23

24

25

26

27

28

29

30

31

32

33

34

35

36

37

38

39

40

41

42

43

44

45

46

47

48

49

50

51

52

53

54

55

56

57

58

59

60

61

62

63

64

65

66

67

68

69

70

71

72

73

74

75

76

77

78

79

80

81

82

83

84

85

86

87

88

89

90

91

92

93

94

95

96

97

98

99

100

101

102

103

104

105

106

107

108

109

110

111

112

113

114

115

116

117

118

119

120

121

122

123

124

125

126

127

128

129

130

131

132

133

134

135

136

137

138

139

140

141

142

143

144

145

146

147

148

149

150

Yɛsɑ̃ɑ̃

Di mpɑ́tíri tɔ tìì nɑ́ɑǹtì

Bɛ̀ yu dɛ kó dipɑ́tíri kɛ tú Yɛsɑ̃ɑ̃ nkɛ yɛ̃́ iyiɛ nyi bɛ̀ do ɔ̃ ndìèmmɛ̀ mubɑ́ɑmmu miɛkɛ kɛ sɑ̃ntí Kuyie nyoo bɛ̀ɛ kù mɔɔ mɛteèmmɛ̀. Bɑ́ fɛ̀ɛ̀ yɛ̀nfɛ̀ kó diketirì kɛ̀ bɛ̀ ɔ̃ɔ̃ ketɛ́ kɛ́wɑ̃ri fɛ kũ̀nnì kɛ́nɑ́kɛ́ fɛ̀ dìè mmɛ̀ɛ̀ botí.

Dɛ kó dipɑ́tíri tú dipɑ́tíri ndi bɛnìtìbɛ̀ dɔ́ dì mɛdiɛ̀ Bibidi kó yɛpɑ́tɛ yɛmɔu miɛkɛ. Kɛ yɛ̃́ dɛ kó iyiɛ ntumɛ̀ ìì kɑ̀ɑ́ nyìnyi bɛnìtìbɛ̀ yɛ̀mmɛ̀, kɛ̀ dɛ̀ ntukúnɛ̀ mubɑ́ɑmmu yoo Kuyie nkó disɑ̃nni yoo isɑ́útìi, yoo mɛyɛi nkó mudɑ́ɑmmù nɛ̀ ɑ bo ndémɛ̀ Kuyie nyoo ɑ bo mbomɛ̀ mɛhɑ́ɑ́rìmɛ̀ miɛkɛ kɛ̀ dɛ̀ mɛ ndò nhɑ kémmú Kuyie nkó mɛteèmmɛ̀ mmɛ yoo ɑ yɛ̀mmɛ̀ cɑ̀ɑ̀rɛ̀, kɛ̀ Kuyie ndɑ bɑ̀ńtɛ̀ yoo kù dɑ cĩ̀ɛ̃́ nkɛ̀ dɛ̀ dɑ nɑɑti, yoo nɛ̀ ku di kó mɛtɑummɛ̀ bíɛ́kɛ̀. Nɛ̀ dɛ kó yɛsɑ̃ɑ̃ mmiɛkɛ nkɛ ti ɔ̃ɔ̃ bɑntɛ́mɛ̀ Kuyie nti tɔ́kɛ́nɛ̀mɛ̀ kɛ fòù, kɛ tú kùù do mpɑ́íí, kɛ̀ kù dɔ́kùmɛ̀ dɛu ti ĩ́nkɛ̀, kɛ̀ kù dɔ̀ɔ̀ri kù bɛ́i ntì.

Di mpɑ́tíri nɑ́ɑǹtì duɔ́ kɛ dòmmɛ̀

1. Yɛsɑ̃ɑ̃ nyɛ̀ɛ̀ dɛ̀úkùnko Kuyie nyètìrì: 8 nɛ̀ 19 nɛ̀ 33 nɛ̀ 100 nɛ̀ 103-105 nɛ̀ 111 nɛ̀ 113 nɛ̀ 114 nɛ̀ 117 nɛ̀ 135 nɛ̀ 136 nɛ̀ 145-149

2. Yɛsɑ̃ɑ̃ nyɛ̀ɛ̀ bɛnkú Kuyie nkuù tumɛ̀ okpɑ̀ɑ̀tì: 47 nɛ̀ 93 nɛ̀ 96-99

3. Yɛ̀ɛ̀ tu bɛ̀ bɑ̀ɑ́mmɛ̀ Kuyie nhokpɑ̀ɑ̀tì kpɛ́í 2 nɛ̀ 18 nɛ̀ 20 nɛ̀ 21 nɛ̀ 45 nɛ̀ 72 nɛ̀ 89 nɛ̀ 101 nɛ̀ 110 nɛ̀ 144

4. Yɛsɑ̃ɑ̃ nyɛ̀ɛ̀ tu Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ tɑrimù kpɛyɛ: 15 nɛ̀ 24

5. Yɛ̀ɛ̀ tu bɛ̀ bo nkɔri Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ dibɑnni kɛ dentì yɛ̀: 84 nɛ̀ 91 nɛ̀ 121 nɛ̀ 122

6. Yɛ̀ɛ̀ tu bɛ̀ do ɔ̃ ndìè nyɛ̀ Siyɔ̃ɔ̃ kɛ sɑ̃ntí dicɛ̃kɑrì Kuyie ntɑ̃ɑ̃tɛ́ dì Sedisɑdɛmmu kɛ bo mɑɑ́ ku cĩ́ɛ̃̀tɛ̀: 46 nɛ̀ 48 nɛ̀ 76 nɛ̀ 87 nɛ̀ 132

7. Yɛ̀ɛ̀ tu Kuyie ndo ɔ̃ɔ̃ nɑ́kɛ́ tì ikuɔ́ nìùtì mɔù yoo Kuyie mpɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑǹtò mɔù yoo kù bɛ̀ cɑu ntìmɑtì ĩ́nkɛ̀ yoo kù yɛ̃ mbɛ̀ɛ dɔɔ̀ tìmɑtì: 14 nɛ̀ 50 nɛ̀ 53 nɛ̀ 75 nɛ̀ 81 nɛ̀ 95

8. Yɛ̀ɛ̀ tu itié nKuyie nkɔbɛ kpɛ́í: 37 nɛ̀ 49 nɛ̀ 73 nɛ̀ 78 nɛ̀ 112 nɛ̀ 127 nɛ̀ 133 nɛ̀ kɛ nɛ́ yíɛ́nɛ̀ Yɛsɑ̃ɑ̃ 1 nɛ̀ 119

9. Kuyie nkɔbɛ bɛ̀ɛ̀ bo mɛyɛǹcɑɑ̀rìmɛ̀ miɛkɛ kɛ bɑ́ɑ́ nKuyie nkɛ kù mɔ̀ú mɛteèmmɛ̀. Bɛ̀ do ɔ̃ ndiè nyɛ̀: 12 nɛ̀ 44 nɛ̀ 58 nɛ̀ 60 nɛ̀ 74 nɛ̀ 79 nɛ̀ 80 nɛ̀ 83 nɛ̀ 85 nɛ̀ 90 nɛ̀ 94 nɛ̀ 106 nɛ̀ 108 nɛ̀ 123 nɛ̀ 126 nɛ̀ 137

10. Yɛ̀ɛ̀ tu mɛfɛ̃́ṹtímɛ̀ mɛbotí mɛbotí bo sɔ̃́ntɛ́mɛ̀ onìtì kòò kuɔ́nnɛ̀ Kuyie nkɛ́ kù mɔɔ mɛteèmmɛ̀. Dɛ kó yɛsɑ̃ɑ̃ mbotí yɛɛ̀ sũ: 5-7 nɛ̀ 13 nɛ̀ 17 nɛ̀ 22 nɛ̀ 25 nɛ̀ 26 nɛ̀ 28 nɛ̀ 31 nɛ̀ 35 nɛ̀ 38 nɛ̀ 39 nɛ̀ 41-43 nɛ̀ 51 nɛ̀ 54 nɛ̀ 57 nɛ̀ 59 nɛ̀ 61 nɛ̀ 63 nɛ̀ 64 nɛ̀ 69-71 nɛ̀ 86 nɛ̀ 88 nɛ̀ 102 nɛ̀ 109 nɛ̀ 120 nɛ̀ 130 nɛ̀ 140-143

11. Yɛsɑ̃ɑ̃ mmɔ́mmɔnyɛ, kɛ̀ dɛ̀ yɛ̀mmɛ Kuyie ndɑ dɛɛtɛ́ mɛ̀ɛ̀ kpɛ́í ntìmɑtì miɛkɛ, yoo kù dɑ cĩ̀ɛ̃́mmɛ̀ ɑ yɛi: 9-10 nɛ̀ 30 nɛ̀ 32 nɛ̀ 34 nɛ̀ 40:1-12 nɛ̀ 92 nɛ̀ 107 nɛ̀ 116 nɛ̀ 118

12. Yɛ̀ɛ̀ bɛnkú Kuyie nkou bo mmɔkɛmɛ̀ diwɛ̀ì o yɛ̀mmɛ̀ miɛkɛ nɛ̀ kù ò òmpùnnɛmɛ̀: 3 nɛ̀ 4 nɛ̀ 11 nɛ̀ 16 nɛ̀ 23 nɛ̀ 62 nɛ̀ 131 nɛ̀ 139

Kɛ̀ dɛ̀ dò mmɛmmɛ ti bo nɑmu yié nkɛ́túótɛ́ dɛ kó iyiɛ nkó tinɑ́ɑǹtì kɛ́ndɛ́úkùnkonɛ̀ Kuyie nyètìrì kɛ́ɑ̃ɑ̃́ nɛ̀ ti kó mɛtɑmmɛ̀ kɛ́ntũ mbɛ ì nti nɑ̀kɛ́ kɛ̀ ì dòmmɛ̀.

YƐSÃÃ MPÁTÍRI DIKETIRÌ

1

Diwɛ̀ì mɔ́mmɔnni kó tinɑ́ɑǹtì

(Yɛsɑ̃ɑ̃ 1-41)

1 Dɛ̀ nnɑɑti wèè í tũ mbɛnitiyonkubɛ tié,

wèè í tũũ̀ mbɛnitiyɛibɛ kó kucɛ,

wèè í kɑtìnɛ̀ bɛ̀ɛ̀ dɑú Kuyie.

2 Wenwe dɔ́ Kuyie ntié nyi,

kɛ ì ɑ̃ɑ̃̀ o yɛ̀mmɛ̀ miɛkɛ kuyie nnɛ̀ kɛyènkɛ̀.

3 Dɛ yiɛ̀ ndònnɛ̀ mutie mmu bɛ̀ buɔtí mù kukó ntɑkɛ́,

kɛ̀ mù pɛí yɛbɛ yɛ mɔ̀nnì,

bɑ́ mu fɑ̃ɑ̃̀tì í kpeì,

dɛ yiɛ̀ ndɔ̀ɔ̀ri dɛ̀ dɛmɔu ɔ̃ nyíémmu

4 Bɛnitiyonkubɛ kpɛrɛ í mɛ ndò,

bɛ̀ dònnɛ̀ tiyontì nti kuyɑɑkù tɔ tì.

5 Dɛɛ̀ te kɛ̀ bɛ̀ í yóó nɑ kɛ́cómmú Kuyie mbeéntì yiè,

bɛ̀ mɛ nyí yó nkɔkɛ́ Kuyie nkɔbɛ tĩ̀nnì.

6 Kuyie nyɛ̃́mu bɛ̀ɛ̀ wetí bɛ kó kucɛ,

kɛ̀ bɛyɛibɛ biɛ tũ mmɛfétimɛ̀ kɔku.

2

Kuyie ntɑ̃ɑ̃tɛ́ wèè kpɑ̀ɑ̀tì kó tinɑ́ɑǹtì

1 Bɑ nte kɛ̀ ibotí miɛkɛ cɔ́ú?

Bɑ nte kɛ̀ yɛbotɛ̀ dɑ̀kii mɛyɛi nkpɛ́í ndɛtetìrɛ̀?

2 Kɛ̀ kutenkù yɛmbɛ̀ bɑɑti dikpɑ̀nnì,

kɛ̀ sikpɑ̀ɑ̀tìbìí wɛ̃nnɛ́ kɛ bo kpɑnnɛ̀ Kuyie nnɛ̀ kù tɑ̃ɑ̃tɛ́ wè,

kɛ nɑ́ɑ́ nkɛ tú:

3 Tí tɔ̃tɛ bɛ̀ ti pìtínnɛ́ ìì wɛ̃ĩ,

kɛ́pítɛ́ bɛ̀ ti dùú mɛ̀ɛ̀ fĩmmɛ kɛ́dootóo.

4 Wèè kɑ̀ri kɛĩ́nkɛ̀ kòò bɛ̀ dɑú,

ti Yiɛ̀ nKuyie mbɛ̀ ti mudɑɑ́ mmu.

5 Kɛ bɛ̀ nɑ̀ɑ́nnɛ̀ kɛmiɛkɛ.

Nɛ̀ kɛmiɛyonkukɛ kɛ bɛ̀ ɑ̃ɑ̃̀ kufɔ̃wɑɑ́ nkɛ tú:

6 Míì pĩ n kóo kpɑ̀ɑ̀tì,

ditɑ̃sɑ̀ɑ̀rì Siyɔ̃ɔ̃ ĩ́nkɛ̀.

7 N yó nnɑ́ɑ́mmu Kuyie nyɛ̃ nkù yóó dɔɔ̀ dɛ̀ kpɛ́í.

Kù ǹ nɑ̀kɛ́mu kɛ yĩ:

A tú m birɛ ndɛ yíe,

kɛ̀ n tú ɑ cicɛ,

8 kɛ tú n kù mɔɔ yɛbotɛ̀ yɛmɔu kɛ̀ kùu yɛ̀ nni nduɔ́ nkɛ̀ n yɛ̀ tiekɛ,

kɛ́ntenɛ̀ itemmɑ̀nkoo,

9 kɛ́ncɛ̃mmú yɛbotɛ̀ nɛ̀ kumɑ́tìpɑ̀ɑ̀ti,

kɛ́ nyɛ̀ pùɔ̀ ntiyɑɑmɑtì kɔ̃mɛ.

10 Díndi bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀, ńciìnɛ̀,

kɛtenkɛ̀ kó bɛbeémbɛ̀, ńyiénnɛ̀ itié.

11 Mpĩ́nnɛ̀ Kuyie ntɔ̃mmú kɛ kù dé,

nyɛ̃́nɛ̀ kù kpeńnìmɛ̀ kɛ̀ di kɔ̃m̀bùɔ̀tì nkù duò.

12 Kɛ̀ di nkù dɛ́úkùnko

ku miɛkɛ yɑ̀ɑ̀ bo di pɛikɛ mɛ̀ɛ̀ kpɛ́í

kɛ̀ di feti di tũ nkùù cɛ miɛkɛ,

ku miɛkɛ í yóó ɔɔtɛ kɛ̀ bo pɛikɛmɛ̀.

Dɛ̀ nnɑɑti bɛ̀ɛ̀ sɔ̀ri ku borɛ̀.

3

Mɛdɛɛtímɛ̀ boní Kuyie mborɛ̀ ndɛ

1 Dɑfiti do cokùnɛ̀ o birɛ Abusɑdɔmmu, kɛ́ndiè nfɛ̀ɛ̀ yɛ̀nfɛ̀.

2 N Yiɛ̀ nKuyie n dùɔ̀ntɔbɛ̀ sũmu,

bɛ̀ɛ̀ n wɑnti bɛ̀ í sénní.

3 Bɛ̀ í sénní bɛ̀ɛ̀ nɑ́ɑntɛ n kpɛ́í,

bɛ̀ɛ̀ tu fɔ̃́ nKuyie nhɑ í yó n dɛɛtɛ́

4 N Yiɛ̀ nKuyie nfɔ̃́ɔ̃̀ tu n kó kudɔpìkù,

ɑ dɛumɛ̀ kpɛ́í nte kɛ̀ dɛ̀ n nɑɑti.

5 Kɛ̀ n kuɔ́nko kɛ yu n Yiɛ̀ nKuyie,

kù ɔ̃ɔ̃ yiemmu ku tɑ̃sɑ̀ɑ̀rì ĩ́nkɛ̀.

6 N duɔ́mu kɛ yɛ̃̀ nkɛ duɔ́, kɛ èntɛ,

kɛ yɛ̃́ n Yiɛ̀ nKuyie nni ncúɔ́mɛ̀.

7 N yí yĩɛ̃̀kù bɛnìtìbɛ̀ sikɔu sikɔu,

bɛ̀ɛ̀ n cɛ̃̀tinɛ̀ tipíìtì timɔu.

8 N Yiɛ̀ nKuyie,

ítɛ́ kɛ́cómmú kɛ́ n dɛɛtɛ́,

fɔ̃́ɔ̃̀ bèmmù n dootitɔbɛ̀,

kɛ bɔ́kíí bɛnitiyonkubɛ nìì.

9 N Yiɛ̀ nfɔ̃́ɔ̃̀ dɛɛrí,

ɑ sɑ̀ɑ̀ nni mbonɛ̀ ɑ nìtìbɛ̀.

4

Kuyie ndɛɛrímɛ̀ bɛ̀ sɔ̃̀ńtɛ́ kɛ wɑ́tìrì wè

1 Dɑfiti yɛ̀nfɛ̀ bɛ̀ dìè nfɛ̀ nkɛ biennɛ̀ tibómbonti.

2 Fɔ̃́ nKuyie nfɔ̃́ɔ̃̀ n kòḿmú,

n kuɔ̀nnɛ̀ fɔ̃́ nwe, n teennɛ̀!

N yɛ̀mmɛ̀ do cɑ̀ɑ̀rɛ̀ kɛ̀ fɔ̃́ɔ̃̀ n dɛɛtɛ́,

n kuɔ́ mmɛsémmɛ̀ kɛ́kéntɛ́ m bɑ́ɑmmìi.

3 Díndi bɛnìtìbɛ̀,

dɛ̀ yó nkɑ̃́ɑ̃́kɛ́ dɛ kɛ̀ di yóu di bo ncɑɑ̀rimɛ̀ n yètìrì?

Dɛ̀ yó nkɑ̃́ɑ̃́kɛ́ dɛ kɛ̀ di yóu di bo ndɔ́mɛ̀ dɛtetìrɛ̀ kpɛrɛ

kɛ wɑnti siyɑ́ɑ̀bìsí?

4 Bɑntɛ́nɛ̀ Kuyie nkuù n dɔ̀ɔ̀mɛ̀ mɛsɑ̀ɑ̀,

kɛ̀ n kù yu kù n tee.

5 Kɛ̀ di miɛkɛ pɛikɛ di bɑ́ɑ́ dɔɔ̀ mɛyɛi,

totínɛ̀ kɛyènkɛ̀ di yɛ̀mmɛ̀ di duɔ́ dɛ̀,

kɛ́bónkùnnɛ di miɛkɛ.

6 Fíénɛ̀ Kuyie nyiwũɔ̃ kù dɔ́ ì,

kɛ́ kù duɔ́ ndimɑ́ɑ̀.

7 Bɛsṹkùbɛ̀ nɑ̀ɑ́mmu kɛ tú:

We mbo ti duɔ́ ndiwɛ̀ì?

Ti Yiɛ̀ nKuyie ntí míítɛ́ ɑ wenniku.

8 A nɛ́ n duɔ́ ndìì wɛ̀ì pɛ̃ɛ̃tɛ́mu tidiitì nɛ̀ mɛnɑɑ̀

ndɛ̀ ɔ̃ mpíɛ́kɛ́ kɛ̀ bɛ̀ mɔ̀kɛ dì.

9 Nh ɔ̃ɔ̃ duɔ́ kɛ́yɛ̃̀ nkɛ́duɔ́ nɛ̀ diwɛ̀ì ndi,

kɛ yɛ̃́ n Yiɛ̀ Kuyie nfɔ̃́ɔ̃̀ n kɑ̃nkɛ́mɛ̀.

5

Kuyie ncɔutɛ́ wèè kó ibɑ́ɑmmìi

1 Bɛdèmbɛ̀ kóo kótì dìèmmɛ̀ Dɑfiti yɛ̀nfɛ̀ kɛ eunɛ̀ itɑ̃rí.

2 N Yiɛ̀ nKuyie nkéntɛ́ n nɑ́ɑǹtì,

keè n dɑbònnì.

3 N kóo kpɑ̀ɑ̀tì, fɔ̃́ nKuyie fɔ̃́ɔ̃̀ n te,

keè n dɑ yumɛ̀, fɔ̃́ nwe m bɑ́ɑ́mmɛ̀.

4 N Yiɛ̀ nKuyie ndikṹnweńnì ɑ ɔ̃ɔ̃ keèmu n tɑmmɛ̀,

nh ɔ̃ɔ̃ pikɛ mbúɔ́ fɔ̃́ nwe kɛ dɑ kémmú.

5 Kuyie nhɑ í dɔ́ mɛyɛi,

ɑ ɔ̃ɔ̃ í ncɔutɛ́ oyɛiwe.

6 Bɛ̀ɛ̀ yetɛ yɛto bɛ̀ í yóó dɑ tɔ́ɔ́nnɛ̀,

ɑ í dɔ́ bɛ̀ɛ̀ dɔ̀ɔ̀ri bɛtɔbɛ̀ mɛyɛi.

7 A kɔùmu siyɑ́ɑ̀bìsí yɛmbɛ̀,

nɛ̀ bɛ̀ɛ̀ cou mɛnitiyĩ̀ĩ̀ nɛ̀ bɛciìmbɛ̀,

ti Yiɛ̀ nKuyie mbɛ̀ dò nhɑ borɛ̀ isɔkɛ nyi.

8 Mí nyie ɑ n dɔ̀ɔ̀ mɛ̀ɛ̀ sɑ̀ɑ̀ ndɛumu,

kɛ̀ n tɑti ɑ cĩ́ɛ̃̀tɛ̀.

N dɑ dému,

kɛ yó nnínkú ɑ cɛ̃sɑ̀ɑ̀tɛ̀ miɛkɛ.

9 N Yiɛ̀ nKuyie nhɑ tú timɔ́mmɔnti yiɛ̀ nwe,

nni ncɛ̃mmú bɛ̀ɛ̀ n dííntɛ bɛ kpɛ́í,

tũntɛ kucɛ ɑ dɔ́ n tũnnɛ kù.

10 Bɛ̀ í mɔkɛ timɔ́mmɔnti,

bɛ̀ dɔ́ mɛyɛi mmɛ,

kɛ̀ bɛ nɑ́ɑǹtì dò nkufɔ̃ti kùù feí,

bɛ̀ tu bɛsoùmbɛ̀ mbɛ,

kɛ ɔ̃ nnɑ́ɑ́ nkɛ kpɛnti kɛ nɛ́ dɔ́ mɛyɛi.

11 Kuyie nwéntɛ́ bɛ bɛyɛibɛ,

kɛ̀ bɛ̀ dɔ́ kɛ́dɔɔ̀ tìi bɛ̀ buɔ́,

bɛ yɛi nsũ̀ṹmmu,

bɛti bɛ,

bɛ̀ yetɛ ɑ kpɛti nti.

12 Kɛ̀ bɛ̀ɛ̀ biɛ sɔri ɑ borɛ̀,

kɛ̀ diwɛ̀ì mbɛ̀ bo,

kɛ̀ bɛ̀ nyɑ̃nku sɑ̃́ɑ̃̀ nɛ̀ diwɛ̀ì,

kɑ̀ɑ mbɛ̀ kɑ̃nkɛ́,

bɛ̀ dɑ dɔ́mu, yóu kɛ̀ bɛ̀ nyɑ̃nkunɛ̀ diwɛ̀ì.

13 Fɔ̃́ nKuyie nfɔ̃́ɔ̃̀ dɔ̀ɔ̀ri mɛsɑ̀ɑ̀ mbɛsɑ̀ɑ̀bɛ̀,

kɑ̀ɑ sɑ̀ɑ̀ mbɛ̀ kɑ̃nkɛ́ kudɔpìkù kɔ̃mɛ.

6

Bɛ̀ bɑ̀ɑ́mmɛ̀ Kuyie nkɛ dɔ́ mɛteèmmɛ̀

1 Bɛdèmbɛ̀ kóo kótì dìèmmɛ̀ Dɑfiti yɛ̀nfɛ̀ kɛ biennɛ̀ kubómbonku iwɛ̃ĩ ini kɔku.

2 Kuyie nhɑ bɑ́ m potɛ́ nɛ̀ kɛmiɛkɛ,

ɑ bɑ́ n tiénnɛ̀ kumiɛpíɛ́.

3 N Yiɛ̀ nKuyie, n kuɔ́ mmɛsémmɛ̀, n cĩ̀tɛmu,

n Yiɛ̀ nKuyie, m miɛkùnnɛ n kṹɔ̃̀ í pĩ́ nyɛtɔbɛ̀.

4  N yí yɛ̃́ m bo tìì miɛkɛ.

N Yiɛ̀ nKuyie dɛ̀ yó nkɑ̃́ɑ̃́kɛ́ dɛ kɑ̀ɑ n teennɛ̀?

5 Áú n Yiɛ̀ nKuyie, bónkùnnɛ ɑ miɛkɛ kɛ́ n dɛɛtɛ́!

N coo nhɑ sɑ̀ɑ̀ nkpɛ́í.

6 Bɛcíríbɛ̀ dɑ yɛ̃̀mmu,

we mbo dɑ sɑ̃ntɛ kudɔnkù?

7 N kuɔ̀mmu kɛ cĩtiroo,

bɑ́ kɛ̀ɛ̀ yènkɛ̀ nh ɔ̃ nkuɔ̀mmu kɛ̀ n dɔ́ùu búútɛ́,

n dɔ́ù diì sɑ̃̀ɑ̃̀kɛnɛ̀ tinɔnniɛti.

8 Mɛsémmɛ̀ mɛɛ̀ te kɛ̀ n nuɔ ncĩ̀tɛ,

n dùɔ̀ntɔbɛ̀ bɛɛ̀ sũ kɛ̀ n nuɔ nhɔ̀u.

9 Fũtɛnɛ̀ m borɛ̀, díndi bɛ̀ɛ̀ dɔ̀ɔ̀ri mɛyɛi,

ti Yiɛ̀ nKuyie nkèèmu n dɑbònnì.

10 Ti Yiɛ̀ nKuyie nkèèmu n sɑ́útìi,

kɛ cɔutɛ́ m bɑ́ɑmmìi.

11 N dootitɔbɛ̀ kufɔ̃wɑɑ́ nkuù bɛ̀ pĩ nkɛ̀ bɛ̀ di ifɛi,

kɛ̀ bɛ kɔ̃̀ntì ɑu,

kɛ̀ bɛ̀ cokù mɛcɑ̃ɑ̃ nnɛ̀ ifɛi kɛ wɛ̃ti.

7

Dɑfiti dɔ́mɛ̀ Kuyie nhò kòńnɛ́

1 Fɛyɛ̀nfɛ̀ Dɑfiti dèntɛ̀ fɛ̀ Kuyie. Kuusi, Bɛnsɑmɛɛ wuɔ nkou kpɛ́í.

2 N Yiɛ̀ nKuyie n sɔri fɔ̃́ɔ̃̀ borɛ̀,

n dɛɛtɛ́nɛ̀ bɛ̀ɛ̀ n fɛ̃́ũnko,

m pɑtɛ.

3 Bɛ̀ yɑ̀ɑ̀ bo n nɛ́tɛ́ dicìrícìrì kɔ̃mɛ,

dicìrícìrì ɔ̃ɔ̃ pĩ́mmɛ̀ kɛ́nɛ́tɛ́ bɑ́ òmɔù bɑ́ɑ́ fietɛ.

4 N Yiɛ̀ nKuyie, kɛ̀ m mɛ̀nkɛ dɔ̀ɔ̀ bɛ̀ n wɑ́tìrì tì

kɛ̀ m mɛ̀nkɛ cɑ̀ɑ̀rɛ̀,

5 Kɛ̀ n fɔ̀ɔ́ mmɛyɛi n wèè n dɔ̀ɔ̀ mɛyɛi,

kɛ̀ nh ɛí n dùɔ̀ntɔbɛ̀ kpɛrɛ dɛtetìrɛ̀,

6 n dùɔ̀ntɔbɛ̀ɛ nni mbɛtì kɛ́ n nintɛ,

kɛ́ n yɛ̃ɛ̃rɛ, kɛ́ n kuɔ,

kɛ́kũnnɛ́ n yètìrì mutɑ̃́ɑ̃́ mmiɛkɛ.

7 N Yiɛ̀ nKuyie nyítɛ́ kɛ́cómmú,

kɑ̀ɑ miɛkɛɛ bɛ̀ yɛ̀,

bɑɑo n dùɔ̀ntɔbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ miɛkɛ n cɔ́ú,

n kónnɛ́ fɔ̃́ nwèè te tibeéntì.

8 Ibotí imɔuu tíí nhɑ borɛ̀,

kɑ̀ɑ mbo kɛĩ́nkɛ̀ kɛ ì bɑkɛ́.

9 Kuyie nfɔ̃́ nwèè bekùnɛ̀ ibotí,

n kónnɛ́ n nɑɑtí kpɛ́í,

n yí cɑ̀ɑ̀rɛ̀ dɛ̀mɑrɛ̀.

10 Cónnɛ́ bɛnitiyɛibɛ cɑɑ̀rìmɛ̀,

kɛ́kpénkùnnɛ bɛsɑ̀ɑ̀bɛ̀,

fɔ̃́ nwèè yɛ̃́ bɛnìtìbɛ̀ yɛ̀mmɛ̀,

nɛ̀ bɛ yɛntotí,

ɑ tú Kuyie nku kɛ wenni.

11 Kuyie nkuù tu n kó kudɔpìkù,

kuù dɛɛrí bɛsɑ̀ɑ̀bɛ̀.

12 Kuyie nkuù bekùnɛ̀ timɔ́mmɔnti,

kɛ nɛ́ yóù sɑ̃́ɑ̃̀.

13 Kòo nitiyɛiwe í cèètɛ ò sɔ̃̀ṹ o siè ndi,

kɛ deenko o tɑ̃mmù.

14 Ò mɑ̀ɑ́tí tìì kpɑ̀rìnɛntì yóó we nkuɔ,

ò sɔ̃̀ṹ ìì pie nyóó we ntɑ̃.

15 Ò kuɔ̀ mmɛyɛi nkó tipɔutì nti,

ò pùó mmɛsoùmmɛ̀ mmɛ,

kɛ yóó pɛitɛ́ siyɑ́ɑ̀bìsí.

16 Ò keù difɔ̃̀tìrì ndi kɛ dì cũmpùnko,

ò doti ò keú dìì fɔ̃̀tìrì miɛkɛ nkɛ.

17 Ò dɔ̀ɔ̀ mɛ̀ɛ̀ yɛi ndoti o yuu ĩ́nkɛ̀ nkɛ,

ò yóù kùù yonku doti o tĩ́nnì ĩ́nkɛ̀ nkɛ.

18 N yó nsɑ̃ntímu n Yiɛ̀ nKuyie,

kù tumɛ̀ timɔ́mmɔnti yiɛ̀,

n yó ndièmmu kɛ bie ntibómbonti,

kɛ dɛ́úkùnko Kuyie nkùù bɑkɛ́ kɛĩ́nkɛ̀ nɛ̀ kɛtenkɛ̀ ku yètìrì.

8

Kuyie nkpeńnìmɛ̀ kɛ dɔ̀ɔ̀ onìtì kòò dɛu

1 Bɛdèmbɛ̀ kóo kótì dìèmmɛ̀ Dɑfiti yɛ̀nfɛ̀ kɛ biennɛ̀ kubómbonku.

2 Ti Yiɛ̀ nKuyie nhɑ yètìrì feímu

kɛtenkɛ̀ kɛmɔu miɛkɛ.

A yètìrì dɛumu kɛ sèńtɛ́ tiwɛtì,

n yó ndɑ sɑ̃ntímu.

3 Ibí nɛ̀ ibíbɛ́nní bo ndiè nkɛ dɑ sɑntí,

iì kó yɛnɔ̀ peri ɑ dùɔ̀ntɔbɛ̀ diɛbɛ̀,

ɑ dootitɔbɛ̀ diɛbɛ̀ í piɛti tinɑ́ɑǹtì.

4 Kɛ̀ n wùó nkɛĩ́nkɛ̀ ɑ nɔu kó mutɔ̃mmú,

otɑ̃̀nkù nɛ̀ siwɑ̃̀ɑ̃ ɑ dɔ̀ɔ̀ dɛ̀,

5 m bɑ́ɑ́ yɑ̀ onìtì tu wè kɑ̀ɑ yɛ̃́ o kpɛ́í,

n yí yɑ̀ onìtì yie ntu wè kɑ̀ɑ dɑ̀kɛ o kpɛ́í.

6 Kuyie nhɑ ò dɔ̀ɔ̀ kòò sɑ̃kɛ dònnɛ̀ fɔ̃́ nwe,

kɑ̀ɑ ò duɔ́ ntikpetì nɛ̀ diyetìdiɛrì.

7 Koò duɔ́ nhɑ dɔ̀ɔ̀ dɛ̀ɛ̀ kó dimɑ̀ɑ̀ kòò dɛ̀ bɑkɛ́,

kɑ̀ɑ ò bɑɑ́ ndɛmɔu.

8 Tipìètì nɛ̀ inɑ̀ɑ̀kɛ nɛ̀ tikpɑsĩ̀ntòo,

9 nɛ̀ sinɔɔ nɛ̀ siyĩĩ

nɛ̀ dɛ̀ɛ̀ kó dimɑ̀ɑ̀ bo mɛniɛ mmiɛkɛ.

10 Ti Yiɛ̀ nKuyie nhɑ yètìrì feímu

kɛtenkɛ̀ kɛmɔu miɛkɛ.

9

Kuyie ndɛɛrímɛ̀ bɛcĩ̀rìbɛ̀ nɛ̀ bɛ̀ fɛ̃́ũnko bɛ̀

1 Bɛdèmbɛ̀ kóo kótì dìèmmɛ̀ Dɑfiti yɛ̀nfɛ̀ kɛ biennɛ̀ dɛbémbénnɛ̀ mɛtɑmmɛ̀ dɑɑmɛ̀ kpɛrɛ.

2 N Yiɛ̀ nKuyie n yó ndɑ sɑ̃ntí nɛ̀ n yɛ̀mmɛ̀ mɛmɔu ndi,

kɛ́nnɑ́ɑ́ nhɑ kó tidiɛtì.

3 Fɔ̃́ɔ̃̀ te kɛ̀ nh ɑunɛ̀ diwɛ̀ì,

kɛ diènnɛ̀ dɛbémbénnɛ̀ kɛ dɑ sɑ̃ntí,

fɔ̃́ nKuyie nhɑ bɑkɛ́mu kɛtenkɛ̀ nɛ̀ kɛĩ́nkɛ̀.

4 N dootitɔbɛ̀ bótìrì bɛ fɔ̃nkó nyɛ,

kɛ duò kɛ kɔ̃ nhɑ ììkɛ̀.

5 Fɔ̃́ɔ̃̀ n kòḿmú kɛ kpɑ n kpɛ́í,

kɛ kɑri ɑ kpɑ̀ɑ̀tìkɑ̀rì kɛ bekùnɛ̀ timɔ́mmɔnti.

6 A puotìmu bɛ̀ɛ̀ í dɑ bɑ́ɑ́,

kɛ kɔù bɛnitiyɛibɛ,

kɛ ũũtì bɛ yètɛ̀ pɑíí sɑ̃́ɑ̃̀.

7 Fɔ̃́ɔ̃̀ kùɔ ti dootitɔbɛ̀ kɛ bɛ̀ dèè,

kɛ pùɔ mbɛ ɛkɛ̀ pɑ́í pɑ́í,

kɛ̀ ti yɛ̃̀ mbɛ kpɛ́í.

8 Kuyie nkpɑ̀ɑ̀tirìmu sɑ̃́ɑ̃̀,

kɛ fìí nku kpɑ̀ɑ̀tìkɑ̀rì tibeéntì kpɛ́í.

9 Kuù bɑkɛ́ kutenkù nɛ̀ timɔ́mmɔnti,

kɛ bekùnɛ̀ ibotí kɛ̀ dɛ̀ sìɛ́.

10 N Yiɛ̀ nKuyie nfɔ̃́ɔ̃̀ tu bɛ̀ fɛ̃́ũnko wè kó disɔ̀rì,

Bɛ̀ sɔ̀rì fɔ̃́ɔ̃̀ borɛ̀ mɛyɛǹcɑɑ̀rìmɛ̀ mɔ̀nnì.

11 Bɛ̀ɛ̀ dɑ yɛ̃́ bɛ̀ dɑ duɔ́mmu bɛmɑ́ɑ̀,

kɛ yɛ̃́ fɔ̃́ nKuyie nhɑ í yóumɛ̀ bɛ̀ɛ̀ dɑ wɑɑ̀.

12 Ndiènnɛ̀ kɛ́dɛ́úkùnko ti Yiɛ̀ nKuyie,

kuù kɑ̀ri ku kpɑ̀ɑ̀tìkɑ̀rì ĩ́nkɛ̀ Siyɔ̃ɔ̃,

mpĩɛ̃kùnɛ̀ Kuyie ndɔ̀ɔ̀ mɛ̀ɛ̀ dɔɔ̀rìmɛ̀ diɛmɛ̀ ibotí miɛkɛ.

13 Kuù bekùnɛ̀ bɛnitikɔ̀ùbɛ̀,

kɛ yɛ̃́ bɛcĩ̀rìbɛ̀ kpɛ́í,

kù í yɛ̃̀ mbɛ̀ɛ̀ kuɔ̀ mbɛ kpɛ́í.

14 N Yiɛ̀ nKuyie, n kuɔ́ mmɛsémmɛ̀,

wéntɛ́ n níim̀bɛ̀ n diinko mɛ̀ɛ̀ sémmɛ̀,

fɔ̃́ɔ̃̀ n dɛɛrínɛ̀ mukṹṹ.

15 Kɛ̀ nní ndiènnɛ̀ diwɛ̀ì

kɛ dɑ sɑ̃ntí Siyɔ̃ɔ̃ kɔbɛ tĩ̀nnì miɛkɛ,

ɑ n dɛɛtɛ́mɛ̀.

16 Yɛbotɛ̀ duò yɛ̀ keú yɛ̀ɛ̀ fɔ̃̀tɛ̀ miɛkɛ nkɛ,

kɛ̀ yɛ̀ dii tìì cùɔ̀tì yɛ̀ pĩĩ.

17 Kuyie mbɛnkúmu kù tu kù,

kɛ dɔɔri timɔ́mmɔnti,

kòo yɛiwe dii tìì mɑ́tì ò pĩĩ.

18 Bɛnitiyɛibɛ tɑti kudɔnkù nku,

nɛ̀ yɛbotɛ̀ yɛmɔu yɛ̀ɛ̀ yɛ̃̀ nKuyie.

19 Kuyie nyí yóó yɛ̃̀ mbɛcĩ̀rìbɛ̀ kpɛ́í,

ocĩ̀rì í yó nkémmú dɛ̀mɑrɛ̀ kɛ́mɔ́ntɛ́ kɛ̀ dɛ̀ɛ deè.

20 Kuyie nyítɛ́ kɛ́cómmú,

bɑ́ɑ́ yóu kòo nìtì weè nɑ,

bekɛ́nɛ̀ yɛbotɛ̀.

21 N Yiɛ̀ nKuyie nhɑ̃nnɛ́ yɛ̀ kufɔ̃wɑɑ́,

kɛ̀ yɛ̀ɛ bɑntɛ́ yɛ̀ tumɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ mbɛ.

10

1 Dɛ̀ yĩ́mɛ n Yiɛ̀ nKuyie nkɑ̀ɑ dɛ́tɛ́?

Dɛ̀ dòmmɛ kɑ̀ɑ sɔ̀ri mɛyɛǹcɑɑ̀rìmɛ̀ mɔ̀nnì?

2 Bɛnitidɔnnibɛ̀ mɔ̀kɛ sipɔɔ nsi,

kɛ fɛ̃́ũnko bɛcĩ̀rìbɛ̀,

kɛ̀ bɛ dɔɔ̀rìmɛ̀ bɛ̀ pĩĩ.

3 Dɛ̀ ɔ̃ nnɑɑtimu onitiyɛiwe ò dɔ́ kɛ́dɔɔ̀ tì kpɛ́í,

kòò fìètɛ otɔù kpɛrɛ dɛ̀ nhò nɑɑti,

kòò sɑ̃̀ɑ̃́ nKuyie.

4 Onitiyɛiwe ɔ̃ nnɑ́ɑ́nnɛ̀ tɛpɔ̀tɛ̀ ntɛ kɛ tú:

Kuyie nyí kpetì òmɔù,

kù ketɛ́ kɛ́ í bo.

Tiì bo o yɛ̀mmɛ̀ sɑ̃́ɑ̃̀.

5 Ò dɔ̀ɔ̀ri dɛ̀ yíémmu sɑ̃́ɑ̃̀,

ò í bɑnní Kuyie mbeéntì,

ò ɑúmmu o dootitɔbɛ̀ bɛmɔu.

6 Kòò nɑ̀ɑ́ nho yɛ̀mmɛ̀ miɛkɛ kɛ tú:

N yí doti bìtì,

mɛyɛi nyí yó n yɑ̀ bìtì bìtì!

7 Kòo nùù mɔ̀kɛ tinɑ́ɑǹsĩ̀ntì,

siyɑ́ɑ̀bìsí nɛ̀ mɛciìmmɛ̀,

kòo nɑ́ɑǹtì tu tiyɛiti ò í nɑ́ɑ́ ntimɔ́mmɔnti.

8 Ò ɔ̃ɔ̃ okɛ dihɛì tɑkɛ́ nkɛ,

kɛ́kuɔ wèè í cɑ̀ɑ̀rɛ̀ mùmɑmù disɔ̀rì

kɛ ɔ̃ ntṹṹ nkɛ pɑkɛ́ ocĩ̀rì.

9 Ò ɔ̃ nhokɛ kutúúkù nku,

mɛdɛ́timɛ̀ dicìrícìrì kɔ̃mɛ,

kɛ pɑkɛ́ ocĩ̀rì,

kóò kpɑ̀ɑ̀kɛ kɛ́tɑnnɛ́ ticùɔ̀tì miɛkɛ.

10 Ò ɔ̃ɔ̃ kúkúmu, kɛ́bɑkɛ,

kɛ́yɑ̃kɛ ocĩ̀rì.

11 Kòo yɛ̀mmɛ̀ dò nKuyie nyɛ̃̀ nho kpɛti,

kɛ dò nkù í dɑkɛ o kpɛti ĩ́nkɛ̀,

kɛ dò nkù í wúó nhò dɔ̀ɔ̀ri dɛ̀.

12 Kuyie, nyítɛ́ kɛ́cómmú,

Kuyie, nyoutɛ ɑ nɔ̀ùtɛ̀!

Bɑ́ɑ́ yɛ̃̀ mbɛcĩ̀rìbɛ̀ kpɛ́í.

13 Dɛ̀ yĩ́mɛ kòo yɛiwe dɑ dɑú,

kɛ tú ɑ í yóó ò kpetínnɛ́?

14 A wúómmu ocĩ̀rì ɑ́ɑ̀rìmɛ̀ kɛ fɛ̃́ṹrì,

fɔ̃́ɔ̃̀ ò kómmú.

Ocĩ̀rì duɔ́ nfɔ̃́ nwe omɑ́ɑ̀,

fɔ̃́ɔ̃̀ dɑ̀kɛ dɛciribirɛ kpɛ́í.

15 Pɔntɛ oyɛiwe wɛ̃rímú,

yietí we o yɛi,

dɛitɛ we ɑ ììkɛ̀.

16 Ti Yiɛ̀ nKuyie nfɔ̃́ɔ̃̀ tu okpɑ̀ɑ̀tì sɑ̃́ɑ̃̀,

bɛ̀ɛ̀ í dɑ yɛ̃́ bɛ̀ í yó nkpɑɑ́ ɑ ɛì.

17 A kemmumu bɛcĩ̀rìbɛ̀ dɔ́ tì,

kɛ nɑ́ríkùnko bɛ yɛ̀mmɛ̀,

kɛ yo bɛ̀ tu mù.

18 Kɛ kommu iciribí nɛ̀ bɛ̀ fɛ̃́ũnko wè,

kɛ̀ dɛ̀ bo yie nkòo nìtì bɑ́ ndɔɔrinɛ̀ otɔù muwɛ̃rímú.

11

Kuyie nwùómmɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ bɛmɔu

1 Bɛdèmbɛ̀ kóo kótì dìèmmɛ̀ Dɑfiti yɛ̀nfɛ̀.

Kuyie mborɛ̀ n dɛ nsɔri,

di bo yĩ́mɛ kɛ dɔ̀ nní ncokù yɛtɑ̃rɛ̀ miɛkɛ tɛnɔ̀tɛ̀ kɔ̃mɛ?

2 Bɛyɛibɛ fĩ mbɛ tɑ̃nnɛ̀ ndɛ,

bɛ̀ sɛ̀unko bɛ pie nyi,

kɛ sɔri dibiìnnì miɛkɛ kɛ bo tɑ̃ wèè yɛ̀mmɛ̀ wenni.

3 Kɛ̀ dihɛì cɑ̀ɑ̀rɛ̀,

onitisɑ̀ù bo dɔɔ̀ bɑ?

4 Kuyie mbo ku cɛ̃sɑ̀ɑ̀tɛ̀ miɛkɛ nkɛ,

ku kpɑ̀ɑ̀tìkɑ̀rì bo kɛĩ́nkɛ̀ nkɛ,

kù wùómmu bɛnìtìbɛ̀ bɛmɔu,

kɛ yɛ̃́ bɛ yɛ̀mmɛ̀ miɛkɛ dòmmɛ̀.

5 Kuyie nyɛ̃́mu osɑ̀ɑ̀wè nɛ̀ oyɛiwe bɛ yɛ̀mmɛ̀,

kù í dɔ́ oyonkuwe.

6 Kuyie nyóó cṹũnní yɛhɑ̃ɑ̃kũɔ̃ nyɛ nɛ̀ mɛhɑ̃ɑ̃kpɛ̀rìmɛ̀ bɛnitiyɛibɛ ĩ́nkɛ̀,

bɛ kó tiyeti dɛ ntú.

7 Ti Yiɛ̀ nKuyie ntu timɔ́mmɔnti yiɛ̀ nwe,

kɛ dɔ́ wèè dɔ̀ɔ̀ri timɔ́mmɔnti,

bɛ̀ɛ̀ pĩ ntimɔ́mmɔnti bɛɛ̀ yóó kù yɑ̀.

12

Bɛyɛibɛ sũ̀ṹmmɛ̀

1 Bɛdèmbɛ̀ kóo kótì dìèmmɛ̀ Dɑfiti yɛ̀nfɛ̀ kɛ biennɛ̀ kukùtìdùkù iwɛ̃ĩ ini kɔku.

2 Ti Yiɛ̀ nKuyie nti dɛɛtɛ́,

bɛnitisɑ̀ɑ̀bɛ̀ dèèmu,

timɔ́mmɔnti yɛmbɛ̀ í kpɑɑ́.

3 Bɑ́ wè ò wɑ́tìrì otɔù nwe,

koò kpɛ̀nti kòo yɛ̀mmɛ̀ nɛ́ bo mɛ̀dɛ́mɛ̀.

4 Kuyie nkuɔ bɛnitikpɛntìbɛ̀,

nɛ̀ bɛ̀ɛ̀ nɑ̀ɑ́nnɛ̀ sifeí.

5 Bɛ̀ɛ̀ tu:

Ti nɔ̀ yɛɛ̀ tu ti kó muwɛ̃rímú,

ti nɔ nkɛ nɑ́ɑ́mmu,

we mbo nɑ kɛ́ ti bɑɑtɛ́.

6 Kɛ̀ Kuyie ndɔ̀:

Mí nKuyie m bo ítɛ́ kɛ́cómmú,

bɛ̀ fɛ̃́ũnko bɛ̀ɛ̀ sénnìbɛ̀ kpɛ́í

nɛ̀ bɛcĩ̀rìbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ kuɔ̀,

m bo dɛɛtɛ́ bɛ̀ sènkɛ̀rì bɛ̀.

7 Kuyie nnɑ́ɑǹtì dò mpɑ́íí nwe

kɛ dò mmɛsɔɔ mbɛ̀ pũ̀ńnɛ́ mɛ̀ fɛhɑ̃ɑ̃tofɛ,

kɛ̀ mɛ̀ wenkɛ mɛsɑ̀ɑ̀.

8 Fɔ̃́ nti Yiɛ̀ Kuyie,

fɔ̃́ɔ̃̀ yó nti kɑ̃nkɛ́ bɛnìtìbɛ̀ biɛ̀ mbotí.

9 Bɑ́ kɛ̀ dɛ kó bɛnìtìbɛ̀ bo tipíìtì timɔu,

bɑ́ kɛ̀ bɛyɛibɛ sũ̀ṹ nkutenkù.

13

Onìtì dɔ́mɛ̀ Kuyie nhò dɛɛtɛ́ kɛ̀ dɛ̀ ò ɔɔtí

1 Bɛdèmbɛ̀ kóo kótì dìèmmɛ̀ Dɑfiti yɛ̀nfɛ̀.

2 Kuyie ndɛ yó nkɑ̃́ɑ̃́kɛ́ dɛ kɑ̀ɑ dentɛní n kpɛ́í?

Dɛ̀ yó nkɑ̃́ɑ̃́kɛ́ dɛ kɑ̀ɑ yóu kɛ̀ n dɑ yɑ̀?

3 Dɛ̀ yó nkɑ̃́ɑ̃́kɛ́ dɛ kɛ̀ iyĩ̀ɛ̃̀kɛ nɛ̀ mɛyɛǹcɑɑ̀rìmɛ̀ yɛwe yɛmɔu kɔ̃mɛ kɛ̀ dɛ̀ɛ deè m miɛkɛ?

Dɛ̀ yó nkɑ̃́ɑ̃́kɛ́ dɛ kɛ̀ n nɑ n dootitɔbɛ̀?

4 N yiɛ̀ nKuyie nwéntɛ́ní kɛ́keè n tú mù,

kɛ́ n yíɛ́ muwɛ̃rímú,

n yɑ̀ɑ̀ bo kú.

5 Kɛ̀ n dootitɔbɛ̀ bɑ́ɑ́ yĩ́ bɛ̀ n nɑ,

dɛ̀ yɑ̀ɑ̀ bo nɑrikɛ n dootitɔbɛ̀ n yĩɛ̃kɛmɛ̀.

6 N yɛ̃́mu ɑ túmɛ̀ mɛsɑ̀ɑ̀ nyiɛ̀,

kɛ̀ n yɛ̀mmɛ̀ nɑɑti ɑ n dɛɛtɛ́mɛ̀.

N Yiɛ̀ nKuyie, n yó ndiè nkɛ dɑ sɑ̃ntímu,

ɑ n dɔ̀ɔ̀ mɛ̀ɛ̀ sɑ̀ɑ̀ nkpɛ́í.

14

Onitiyɛiwe kó mɛborimɛ

1 Bɛdèmbɛ̀ kóo kótì dìèmmɛ̀ Dɑfiti yɛ̀nfɛ̀.

Tiyɛìntì tiì ɔ̃ɔ̃ yĩ́ Kuyie nyí bo!

Bɛ̀ cɑ̀kɛmu, bɛ̀ dɔ̀ɔ̀ri isɔkɛ kpɛrɛ ndɛ,

òmɔù í bo bɛ miɛkɛ wèè dɔ̀ɔ̀ri mɛsɑ̀ɑ̀.

2 Ti Yiɛ̀ nKuyie mboní kɛĩ́nkɛ̀ nkɛ kɛ wúó mbɛnìtìbɛ̀,

kɛ bo yɑ̀ wèè mɔ̀kɛ mɛyɛ̀mmɛ̀ kɛ kù wɑɑ̀.

3 Bɛmɔu bɛ̀ fetimu kɛ cɑ̀kɛ,

òmɔù í bo wèè dɔ̀ɔ̀ri mɛsɑ̀ɑ̀ mbɑ́ omɑ́ɑ̀.

4 Kuyie mbɛ́imu kɛ tú: Dɛ kó bɛnìtìbɛ̀ sɑ̀ɑ̀ í yɛ̃́ dɛ̀mɑrɑ̀ɑ̀?

Kɛ soú n nìtìbɛ̀ kɛ bɛ̀ yo mbɑ́ bɛ̀ í dɑkɛ n kpɛtɑɑ̀?

5 Kufɔ̃wɑɑ́ n yóó bɛ̀ ɑutɛ́mu kɛ̀ bɛ̀ nkpeutí,

kɛ yɛ̃́ Kuyie nkommumɛ̀ bɛsɑ̀ɑ̀bɛ̀.

6 Di pɑɑnkonɛ̀ bɛcĩ̀rìbɛ̀ mbɛ bɛ kpɛrɛ kɛ̀ ifɛi yóó di pĩ́,

kɛ yɛ̃́ ti Yiɛ̀ nKuyie nkuù tumɛ̀ bɛ kó disɔ̀rì.

7 Mɛdɛɛtímɛ̀ɛ yɛ̀nní Siyɔ̃ɔ̃ kɛ́dɛɛtɛ́ Isidɑyɛɛribɛ!

Kuyie mbo wɛ̃tɛ kɛ́tɛ̃́nnɛ́ní dìì mɔ̀nnì ku nìtìbɛ̀,

dɛ̀ bo nɑrikɛ Sɑkɔbu kɔbɛ,

Isidɑyɛɛribɛ bo nyɑ̃nku.

15

Kuyie ndɔ́ ku kɔbɛ ndommɛ̀

1 Dɑfiti yɛ̀nfɛ̀.

N Yiɛ̀ nKuyie nhɑ yóó cɔutɛ́ we ɑ cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ miɛkɛ?

We n yó mbo ɑ tɑ̃sɑ̀ɑ̀rì ĩ́nkɛ̀?

2 Wèè borimɛ wenni wènwe kòò tũ̀ ntimɔ́mmɔnti,

kɛ nɑ́ɑ́ mmɔ́mmuɔ ntìì boní o yɛ̀mmɛ̀.

3 Wèè í wɑ́tìrì bɛtɔbɛ̀, wèè í cɑɑ̀ri o kou,

wèè í sɑ̃́ɑ̃́ nho cɛ̃pɛɛtitɔù.

4 Wèè yetírí Kuyie nyetɛ bɛ̀, kɛ cɔú bɛ̀ɛ̀ kù dé,

kòò bɛ́i ndìì nùù bɑ́ kɛ̀ dì ò yóù wèe dì dɔ̀ɔ̀.

5 Wèè í penni o díítí kɛ dɔ́ mucɔ̃́ntimu,

wèè ɔ̃ɔ̃ í ncɔutɛ́ ticuuti kɛ́cɑɑ̀rɛ̀ wèè nɑɑti.

Wèè dɔ̀ɔ̀ri mɛmmɛ dɛ̀mɑrɛ̀ bɑ́ɑ́ ò nɑmpɛ.

16

Kuyie ndɛɛtɛ́ wè kó diwɛ̀ì

1 Dɑfiti yɛ̀nfɛ̀.

Áú Kuyie! Nni nkɑ̃nkɛ́,

fɔ̃́ɔ̃̀ tu n kó disɔ̀rì.

2 N Yiɛ̀ nKuyie nfɔ̃́ɔ̃̀ m bɑkɛ́,

m pɛ́ú fɔ̃́ɔ̃̀ mɑ́ɑ̀ borɛ̀ diwɛ̀ì.

3 Bɛsɑ̀ɑ̀bɛ̀ bɛ̀ɛ̀ bo dihɛì miɛkɛ

bɛɛ̀ tu bɛnitimɔ́mmɔmbɛ n dé bɛ̀.

4 Bɛ̀ɛ̀ kɔ̀rì yɛbɔkɛ̀ borɛ̀,

m bɑ́ɑ́ kɔtɛ bɛ̀ feu dɛ̀ bɛ kó iwũɔ̃,

m bɑ́ɑ́ fíé bɛ kó iwũɔ̃,

n ketɛ́ kɛ bɑ́ɑ́ ɑɑtɛ kɛ́yú bɛ bɔkɛ̀ kó yɛyètɛ̀.

5 N Yiɛ̀ nKuyie nfɔ̃́ɔ̃̀ tu n kpɛrɛ dɛmɔu,

fɔ̃́ɔ̃̀ n duɔ̀ n dɔ́ dɛ̀,

n kpɛti timɔu bo ɑ nɔu miɛkɛ nkɛ.

6 A n duɔ́ ndɛ̀ n nɑɑtimu,

dɛ̀ tu dɛsɑ̀ɑ̀rɛ̀ ndɛ n kpɛ́í

kɛ n duɔ̀ ndiwɛ̀ì.

7 N sɑ̃ntímu Kuyie nkùù n tiè,

bɑ́ kɛyènkɛ̀ n yɛ̀mmɛ̀ ɔ̃ n dentɛmmu dɛ kó itié.

8 M buɔ́ n Yiɛ̀ nKuyie nku sɑ̃́ɑ̃̀,

kù m bonɛ̀mu, m bɑ́ɑ́ kpeutɛ.

9 Dɛɛ̀ te kɛ̀ n yɛ̀mmɛ̀ nɑɑti,

kɛ̀ n dìènnɛ̀ diwɛ̀ì.

10 Kɛ yɛ̃́ kɛ dò mbɑ́ kɛ̀ n ku,

m bɑ́ nkpɑɑ́ kufɔ̃ti miɛkɛ,

kɛ yɛ̃́ ɑ í yóó yóumɛ̀ ɑ kou kòo pɑ̃ɑ̃kɛ.

11 A m bɛnkɛmu mufòmmu kó kucɛ,

kɛ yo nni mbonɛ̀ kɛ n duɔ̀ ndiwɛ̀ì.

17

Wèè í cɑ̀ɑ̀rɛ̀ mùmɑmù ò mɔɔmɛ̀ Kuyie mmɛteèmmɛ̀

1 Dɑfiti kó ibɑ́ɑmmìi.

N Yiɛ̀ nKuyie, keè n dɑ mɔ́ú tì, kɛ́ n kónnɛ́,

keè n dɑbònnì kɛ́keè m bɑ́ɑmmìi,

siyɑ́ɑ̀bìsí í bo m miɛkɛ.

2 Fɔ̃́ɔ̃̀ yó m bekɛ́nɛ̀,

fɔ̃́ɔ̃̀ yó m pútɛ́ n nɑɑtimu.

3 A yɛ̃́mu n yɛ̀mmɛ̀, ɑ n séúmu kɛyènkɛ̀,

kɑ̀ɑ n fiɛ ɑ í yóó yɑ̀ tìmɑtì,

tìì bo n yɛ̀mmɛ̀ tiì yìɛ̀ní n nùù.

4 A nɑ́ɑǹtì tiì n ni,

kɛ n yennínɛ̀ mmɑ́ɑ̀ bɛyɛibɛ kó icɛ.

5 N tũmmu weti weti ɑ cɛ,

n tɑ̀ɑ̀kɛ í kpeutí.

6 Kuyie n dɑ yumu kɛ́ yɛ̃́ ɑ yó n tɛ̃́nnɛ́mɛ̀,

kéntɛ́ m bíɛ́kɛ̀ kɛ́keè n dɑ nɑ́ɑ́ ntì.

7 Bɛnkɛ ɑ sɑ̀ɑ̀ n diɛmɛ̀ fɔ̃́ nwèè dɛɛrí bɛ̀ɛ̀ wɑnti disɔ̀rì ɑ borɛ̀,

kɛ bɛ̀ fèkù bɛ dootitɔbɛ̀ nɔu miɛkɛ.

8-9 N ni nkɑ̃nkɛ́ kunɔmpòkù ɔ̃ nkɑ̃nkɛ́mɛ̀ tɛnɔnnìtɛ̀,

bɛnitiyɛibɛ bɛ̀ɛ̀ n fɛ̃́ũnko bɛ kpɛ́í,

ɑ nni ndíɛ́kɛ́ ɑ kó mɛdɛ́ɛ̀.

N dootitɔbɛ̀ yonkubɛ bɛ̀ɛ̀ n fitɛ́ bɛ kpɛ́í.

10 Bɛ̀ í mɔkɛ mɛsémmɛ̀,

bɛ̀ nɑ̀ɑ́nnɛ̀ sipɔɔ nsi.

11 Bɛ̀ tũ n nɑɑ̀cɛ̀i nsi,

kɛ n fitɛ́ kɛ wɑnti kɛ́ m bɔ nkɛtenkɛ̀.

12 Bɛ̀ dònnɛ̀ dicìrícìrì ndi dìì dɔ́ kɛ́pĩ́ nkɛ̀ dɛ̀ dì ɔɔtí,

musĩ̀mmù mùù òkɛ difɑ̃pèù kɛ díí.

13 Kuyie mbɑ́ɑ́tí kɛ́ bɛ̀ kpɑnnɛ̀,

kɛ́ bɛ̀ bɔ nkɛtenkɛ̀,

youtɛ ɑ siè kɛ́ n dɛɛtɛ́nɛ̀ bɛnitiyonkubɛ.

14 A bɛ̀ kùɔnɛ̀ ɑ kpɑ̀rìsiè, kɛ́ bɛ̀ dèè pɑ́íí,

bɛ̀ bɑ́ nkpɑɑ́ bɛfòùbɛ̀ miɛkɛ,

nii mbɛ mɛnɛ́tiimɛ ɑ sùɔ́ mmɛ̀ bɛ kpɛ́í,

kɛ̀ bɛ bíí yɑ̃̀ kɛ́nsɑ̀nnɛ̀ kɛ́súɔ́ mbɛ yɑɑ̀bí.

15 Mí n wetímu kɛ yóó dɑ yɑ̀,

m bo entɛ dìì mɔ̀nnì n yóó dɑ yɑ̀mu kɛ́nsɑ̀nnɛ̀.

18

Dɑfiti dèntɛ̀mɛ̀ kɛ sɑ̃ntɛ Kuyie

(Wéntɛ́ 2 Sɑmmuyɛɛri 22.1-51)

1 Bɛdèmbɛ̀ dìèmmɛ̀ Dɑfiti Kuyie ntɔ̃ntì yɛ̀nfɛ̀. Ò do dèntɛ̀ dɛ kó fɛyɛ̀nfɛ̀ Kuyie nhò dɛɛtɛ́ dìì mɔ̀nnì ndi nɛ̀ o dootitɔbɛ̀ bɛmɔu nɛ̀ Sɑuri.

2 Kòò bɛ́i nkɛ́ dɔ̀:

N Yiɛ̀ nKuyie n dɑ dɔ́mu,

fɔ̃́ɔ̃̀ tu n kó muwɛ̃rímú.

3 N Yiɛ̀ nKuyie fɔ̃́ɔ̃̀ n te n sɔri fɔ̃́ɔ̃̀ borɛ̀,

fɔ̃́ɔ̃̀ tu n kó kupèrìkù kùù n kɑ̃nkɛ́,

fɔ̃́ɔ̃̀ tu n kó kudɔpìkù,

fɔ̃́ɔ̃̀ tu okperì wèè n dɛɛrí,

fɔ̃́ɔ̃̀ tu n kó tɛcɛ̃kpetɛ̀ n sɔri tɛ̀ɛ̀ miɛkɛ,

fɔ̃́ɔ̃̀ tu n dɛɛtíwè wèè n dɛɛtɛ́nɛ̀ bɛyɛibɛ,

4 Kuyie nyètìrì ndɛu,

n ku n yu kɛ̀ kù n dɛɛtɛ́nɛ̀ n dootitɔbɛ̀.

5 Mukṹṹ ndo m boúmu kɛ́ n fitɛ́,

mɛniɛ mmɛ̀ɛ̀ pũɔ̃̀ nkɛ kɔù kɛ̀ mɛ̀ɛ donnɛ́ n kɔ̃m̀bùɔ̀tì.

6 Kudɔnkù kó iwɛ̃ĩ iì do n cɛ̃̀ɛ̃̀tɛ,

kɛ̀ mukṹṹ nkó ticùɔ̀tì nduɔ́ n yììkɛ̀.

7 Dɛ̀ do n di kɛ̀ n yú Kuyie nku,

kɛ́ ku nkuɔ́nnɛ̀,

kɛ̀ kùu keè n tɑmmɛ̀ ku cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ miɛkɛ,

kɛ̀ m bɑ́ɑmmìi tuɔkoo ku borɛ̀.

8 Kɛ̀ kɛtenkɛ̀ɛ ɑɑ́,

kɛ̀ yɛtɑ̃rɛ̀ɛ sɑ̃ntɛ̀ kɛ́ɑɑ́,

ku miɛkɛ pɛikɛ mɛ̀ɛ̀ kpɛ́í.

9 Kɛ̀ kuyukú nyiɛ̀ní Kuyie nwũɔ̃̀,

nkɛ̀ fɛhɑ̃ɑ̃dɛɛ̀nfɛ̀ yìɛ̀ní ku nùù nɛ̀ ihɑ̃ɑ̃pɛ́m̀pɛ́rí.

10 Kɛ̀ kùu bíi ntiwɛtì kɛ́cútɛ́ní,

kɛ́ncutiní kɛ nɑ yɛwɛtisùɔ̀.

11 Kɛ dekɛ oĩ́nkɛ̀mbɑ̀rì, kɛ puù,

kɛ́mpùtì kuyɑɑkù miɛkɛ.

12 Kɛ̀ yɛwɛtisùɔ̀ kù fitɛ́,

kɛ̀ yɛwɛtɛ̀ diɛyɛ̀ kù cɛ̃̀ɛ̃̀tɛ,

kɛ̀ dɛ̀ sɔ̀ù kɛ dò ndibinni cũmpuri.

13 Kɛ̀ kuwenniku diɛkù yìɛ̀ní ku ììkɛ̀

Kɛ̀ yɛwɛtɛ̀ pɛ̃nkù nɛ̀ yɛmɑ́tɑ̃́rɛ̀ nɛ̀ ihɑ̃ɑ̃pɛ́m̀pɛ́rí.

14 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie mpɛ́ú kɛĩ́nkɛ̀ fɛtɑɑfɛ̀ kɔ̃mɛ,

kɛ̀ bɛ̀ yo Kuyie nkùu bɑkɛ́ kɛĩ́nkɛ̀ nɛ̀ kɛtenkɛ̀ ku tɑmmɛ̀.

Kɛ̀ fɛtɑɑfɛ̀ mɑ́tɑ̃́rɛ̀ duòní,

kɛ̀ muhɑ̃ɑ̃́ ncɔ́ú.

15 Kɛ̀ fɛtɑɑfɛ̀ nwéí tipíìtì timɔu,

kɛ̀ Kuyie ntɑ̃ũ ku pie ntipíìtì timɔu.

16 Kɛ̀ kùu pɛɛ kɛ̀ dɑ̀mɛ́ɛ̀rì fũ̀ɔ̃̀ feitɛ́,

kɛ̀ kùu wei kɛ̀ kɛtenkɛ̀ miɛkɛɛ feitɛ́.

17 Kɛ̀ kùu youtɛní ku nɔ̀ùtɛ̀ kɛĩ́nkɛ̀,

kɛ n yṹɔ̃́ mmɛniɛ mmiɛkɛ kɛ́dennɛní.

18 Kuù n dɛɛrínɛ̀ n dootitɔbɛ̀,

nɛ̀ n sĩ̀mbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ wɛ̃rímú pɛ̃ɛ̃tɛ́ n kɔ̃mu.

19 N do bo mɛsémmɛ̀ miɛkɛ nkɛ kɛ̀ bɛ̀ n cɛ̃̀ɛ̃̀tɛ,

kɛ̀ Kuyie mmɛ nní nni mbonɛ̀.

20 Kɛ n dènnɛní difɔ̃̀tìrì miɛkɛ,

kɛ nh òmpùnnɛ kù n dɔ́ mɛ̀ɛ̀ kpɛ́í.

21 Kuyie nni nyietí n dɔɔri mɛ̀mmɛ dɛ̀ɛ̀ sìɛ́.

N wennimu kɛ̀ kù n yietí mɛsɑ̀ɑ̀.

22 N tũmmu Kuyie nkó kucɛ,

n yí yetɛ ku kpɛti mɑtì.

23 N yí yetɛ́ ku kuɔ́ mɑì,

m mɛ n yí yetɛ́ ku tɑnnùù mɑrì.

24 N dɔɔrimu kù dɔ́mɛ̀.

N dɑkɛmu nyɑ̀ɑ̀ bo yetɛ́ mɛ̀ɛ̀ kpɛ́í.

25 Kuyie nni nyietí n wetí kɛ̀ dɛ̀ mɑ̀mɛ̀ mmɛ,

n wennimu kɛ̀ kù n yietí mɛsɑ̀ɑ̀.

26 Kuyie, nwèè dɔ̀ɔ̀ri dɛ̀ɛ̀ wenni,

ɑ we ndɔɔri dɛ̀ɛ̀ wenni.

Wèè tu onìtì mɔ́mmuɔ ɑ we ndɔɔri timɔ́mmɔnti.

27 Wèè dò mpɑ́íí, ɑ ɔ̃ɔ̃ ò bɛnkɛmu ɑmɑ́ɑ̀ pɑ́íí.

Kòò tu oyɛiwe ɑ nyɛ̃́ ɑ bo ò yĩ́mɛ̀.

28 Fɔ̃́ɔ̃̀ dɛɛrí bɛsénnìbɛ̀

kɛ kɛ̃́kùnko sifeí yɛmbɛ̀.

29 N Yiɛ̀ nKuyie nfɔ̃́ɔ̃̀ cɔ́unko n fìtírɛ̀,

fɔ̃́ɔ̃̀ m mí dibiìnnì miɛkɛ.

30 Kuyie nfɔ̃́ɔ̃̀ te kɛ̀ n do n dootitɔbɛ̀.

Fɔ̃́ɔ̃̀ te kɛ̀ n sèńtɛ́ bɛ duotí.

31 Kuyie nkó kucɛ do mpɑ́íí nwe,

kɛ̀ ku nɑ́ɑǹtì tu timɔ́mmɔnti,

kɛ̀ kù dò nkudɔpìkù kɛ kɑ̃nkù bɛ̀ɛ̀ sɔ̀ri ku borɛ̀.

32 Kuyie nkuù tu ti yiɛ̀,

Kuyie mbo kumɑ́ɑ̀ ndi,

kuù mɑ́ɑ̀ tu dipèrì dìì ti kɑ̃nkɛ́.

33 Kuyie nkuù n duɔ̀ mmuwɛ̃rímú,

kuù wèńkùnko n cɛ.

34 Kuù te kɛ̀ n tɑ̀ɑ̀kɛ cɑ̃ɑ̃ tɛhontɛ̀ kpɛyi kɔ̃mɛ.

Kuù te kɛ̀ n còḿmú ditennì ĩ́nkɛ̀.

35 Kuù m bɛnkú dikpɑ̀nnì,

kɛ n teénnɛ̀ kɛ̀ n nɔ nkɛ yũɔ̃ mmutɑ̃mmù.

36 N Yiɛ̀ nKuyie nhɑ nɔ̀ùtɛ̀ youtɛ tɛɛ̀ n tɔ,

kɛ n kɑ̃nkɛ́ kudɔpìkù kɔ̃mɛ, kɛ n dɛɛrí,

nh ɔ̃ɔ̃ dɑ yú kɑ̀ɑ yiemmu kɛ́ n kpénkùnnɛ.

37 Fɔ̃́ɔ̃̀ te kɛ̀ n kèrí mɛcɑ̃ɑ̃,

bɑ́ n tɑ̀ɑ̀kɛ í seití.

38 M bɛ̀ti n dootitɔbɛ̀ mbɛ kɛ bɛ̀ nìntɛ,

kɛ̀ n yí bɛ̀ kùɔ bɛmɔu m bɑ́ɑ́ wɛ̃tɛ.

39 M bɛ̀ kèétɛ́ kéétɛ́mu kɛ̀ bɛ̀ còú kɛ̀ m bɛ̀ nɑ̀ù,

bɛ̀ bɑ́ɑ́ nɑ kɛ́ítɛ́, m bɛ̀ nɑmu.

40 Kuù n duɔ́ mmukpɑ̀rìwɛ̃rímú,

kɛ te kɛ̀ n dootitɔbɛ̀ m bɔ̀útɛ́.

41 Fɔ̃́ɔ̃̀ te kɛ̀ n dootitɔbɛ̀ bùtínnɛ́ kɛ cokɛ́,

kɛ̀ nh ɑutɛ́ n sĩ̀mbɛ̀ kɛ bɛ̀ kɔ̀ù.

42 Kɛ̀ bɛ̀ kuɔ̀ mbɑ́ òmɔù í bɛ̀ teénnɛ̀,

kɛ̀ bɛ̀ dɑ kuɔ̀nnɛ̀ fɔ̃́ nKuyie mbɑ́ ɑ í bɛ̀ cɔ̀ú.

43 M bɛ̀ nɑ̀ntɛmu kɛ̀ bɛ̀ nɑɑ́ nkutɑ̃ɑ̃yukú, kuyɑɑkù tɔ kù

kɛ̀ m bɛ̀ nɑ̀ù kucɛ kó tisɑ̃sɑ̃̀ɑ̃̀tì kɔ̃mɛ.

44 Kuù n dɛɛtɛ́nɛ̀ m botí kɔbɛ bɛ̀ɛ̀ yetɛ n kpɛti,

kɛ n nií nyibotí ììkɛ̀,

kɛ̀ kubotí n yí yɛ̃́ kù nɑɑ́ n kó tidɑɑtì.

45 Kɛ̀ bɛpɔ̀ɔ̀bɛ̀ n sɑ̃ntí,

kɛ̀ m bɛ́i mmɛ̀mɑ́ɑ̀ bɛ̀ɛ yie n kpɛti.

46 Kɛ̀ bɛ̀ cĩ̀tɛ kɛ kpeutí,

kɛ yiɛ̀ní bɛ sɔ̀rɛ̀ miɛkɛ.

47 N Yiɛ̀ nKuyie mbomu kuù tu n kó dipèrì.

Ndɛ́úkùnkonnɛ̀ ku yètìrì, kuù tu n dɛɛtíwè.

48 Kuyie nkuù m pɛ̀ìri,

kɛ te kɛ̀ ibotí m bɔ̀útɛ́.

49 Kuù n dɛɛrínɛ̀ n dootitɔbɛ̀,

kɛ te kɛ̀ n nɔ n kpɑntídɛ̀ntɔbɛ̀,

kuù n dɛɛrínɛ̀ bɛnitiyonkubɛ.

50 Dɛɛ̀ kpɛ́í nte kɛ̀ n yó nkù sɑ̃ntí ibotí cuokɛ̀,

kɛ diè nkɛ dɛ́úkùnko ku yètìrì.

51 Kuù dɛɛrí ku kóo kpɑ̀ɑ̀tì,

koò dɔ̀ɔ̀ri mɛsɑ̀ɑ̀ wenwe kù tɑ̃ɑ̃tɛ́ wè,

wenwe Dɑfiti nɛ̀ o yɑɑ̀bío sɑ̃́ɑ̃̀.

19

Kuyie ndɔ̀ɔ̀ dɛ̀ dɛɛ̀ bɛnkú kù dɛumɛ̀

1 Bɛdèmbɛ̀ kóo kótì dìèmmɛ̀ Dɑfiti yɛ̀nfɛ̀.

2 Kɛĩ́nkɛ̀ bɛnkúmu Kuyie ndɛumɛ̀,

kɛ̀ tiwɛtì bɛnkú kù pĩ mmùù tɔ̃mmú.

3 Bɑ́ dìì yiè kɛ̀ dì nɑ̀ɑ́ nditɛrì kù dɛumɛ̀,

bɑ́ kɛ̀ɛ̀ yènkɛ̀ kɛ̀ kɛ̀ nɑ̀ɑ́ nkɛtɛkɛ̀ kù dɛumɛ̀.

4 Dɛ̀ í tú nɛ̀ tinɑ́ɑǹtì, dɛ̀ í tú nɛ̀ yɛtɑnnɔ̀,

òmɔù í yo dɛ tɑmmɛ̀.

5 Kɛ̀ dɛ nɑ́ɑǹtì nɛ́ pitɛ́ kutenkù kumɔu,

kɛ̀ bɛ̀ tì kèè itemmɑ̀nkɛ imɔu.

Kuyie ndɔ̀ɔ̀ diyiè cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kɛĩ́nkɛ̀ nkɛ.

6 Kɛ̀ dì ɔ̃ nyɛtìní kɛ do nwèè tùótɛ́ o pokù bɑ̀mbɑ̀,

kɛ dò ndikɔ̃m̀bùɔ̀ yiɛ̀ nwèè kèrí o cɛ kɛ̀ dɛ̀ ò nɑɑti.

7 Kɛ̀ dì ɔ̃ɔ̃ yɛ̀nní ku ntemmɑ̀nku kɛ́nkérí kɛ́tɑ kutɛkù,

dɛ̀mɑrɛ̀ í yennínɛ̀ di iìnkù.

8 Kuyie nkuɔ́ dò mpɑ́íí nwe kɛ duɔ̀ mmufòmmu,

ku tɑnnɔ̀ tu yɛmɔ́mmɔnyɛ nyɛ, kɛ ciìnko bɛsĩ́ntíbɛ̀.

9 Kuyie ndɔ́ dɛ̀ wennimu kɛ nɑ́ríkùnko mɛyɛ̀mmɛ̀,

ku tɑnnɔ̀ dò mpɑ́íí nwe kɛ nɑ́ríkùnko inuɔ.

10 A bo ndémɛ̀ Kuyie ndɛ̀ wennimu,

dɛ kó fɛdédíéfɛ̀ ɔ̃ mbo sɑ̃́ɑ̃̀ nwe.

Kù tɑ̃ɑ̃tɛ́ tì wennimu kɛ tú timɔ́mmɔnti.

11 Tì wenninɛ̀mu mɛsɔɔ,

kɛ pɛ̃nkù mɛsɔɔ nsɑ̀ɑ̀mɛ̀ kuwenniku.

Tì wɛ̀ɛ̀tinɛ̀mu mɛcekùɔ̀,

kɛ pɛ̃nkù mɛcekɔ̀bɛ́mmɛ̀ kunɑɑtí.

12 A dɛ̀ tiènnɛ̀ mí nwe ɑ kóo tɔ̃ntì.

Wèè yié nhɑ kpɛti ò pɛ́úmu mucɔ̃́ntimu diɛmù.

13 We nyɛ̃́ o yetímɛ̀? N cĩ́ɛ̃́ n yí yɛ̃́ mɛ̀ɛ̀ yɛi,

14 Nkɑ̃nkɛ́ mí nhɑ kóo tɔ̃ntì kɛ̀ tɛfentɛ̀ bɑ́ m pĩ́,

kɛ̀ nní nwenni kɛ bɑ́ɑ́ dɔɔ̀ mɛyɛi ndiɛmɛ̀.

15 Áú Kuyie! Cɔutɛ́ n nɑ́ɑǹtì nɛ̀ diwɛ̀ì,

kɛ́cɔutɛ́ tìì bo n yɛ̀mmɛ̀.

N Yiɛ̀ nKuyie nfɔ̃́ɔ̃̀ tu n kó dipèrì, n kóo donti.

20

1 Bɛdèmbɛ̀ kóo kótì dìèmmɛ̀ Dɑfiti yɛ̀nfɛ̀.

2 Kɑ̀ɑ bo mɛyɛǹcɑɑ̀rìmɛ̀ miɛkɛ ti Yiɛ̀ nKuyie ndɑ teennɛ̀,

kunku Kuyie nSɑkɔbu do tũ nkù ndɑ kɑ̃nkɛ́.

3 Kù mbo ku cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ Sedisɑdɛmmu kɛ dɑ teennɛ̀,

kù mboní Siyɔ̃ɔ̃ tɑ̃rì kɛ dɑ cúɔ́.

4 Kù bɑ́ɑ́ yɛ̃̀ nhɑ pɑ̃rɛ̀ kpɛ́í,

kùu cɔutɛ́ iwũɔ̃ ɑ kù feu ì kɛ tuɔ̀.

5 Kù dɑ duɔ́ nhɑ yɛ̀mmɛ̀ dɔ́ dɛ̀ dɛmɔu,

kɛ́tũnnɛ ɑ dɔ́ kɛ́dɔɔ̀ tì timɔu.

6 Kɛ̀ ti nyíúnɛ̀ diwɛ̀ì kù dɑ teennɛ̀mɛ̀ kɑ̀ɑ nɑ,

kɛ̀ ti còńnnɛ́ mɛnɑkùmɛ̀ kó mɛcɑnnimɛ̀ nɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nkó diyètìrì.

Ti Yiɛ̀ nKuyie ndɔɔ̀ ɑ kù mɔɔ dɛ̀ dɛmɔu.

7 N yɛ̃́mu kɛ dò nti Yiɛ̀ nKuyie ndɛɛrí okpɑ̀ɑ̀tì kù tɑ̃ɑ̃tɛ́ wè,

kɛ boní ku cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kɛĩ́nkɛ̀ koò teenní,

koò dɛɛrínɛ̀ ku wɛ̃rímú diɛmù.

8 Bɛ̀mɑbɛ̀ tɑ̃́ bɛ kpɑ̀rìsɛ̃ĩ́ nsi,

kɛ̀ bɛtɔbɛ̀ tɑ̃́ bɛ sɛ̃ĩ́.

Tínti mɛ nyu ti Yiɛ̀ nKuyie nyètìrì ndi.

9 Kɛ̀ bɛ̀ bótìrì kɛ duò,

kɛ̀ tínti biɛ cómmú teii,

ti í nɑmpú.

10 Kuyie nteennɛ̀ okpɑ̀ɑ̀tì,

kɛ̀ tì dɑ yu ɑ́ keè.

21

1 Bɛ̀ dìèmmɛ̀ Dɑfiti yɛ̀nfɛ̀.

2 Ti Yiɛ̀ nKuyie ndɛ̀ nɑɑtimu okpɑ̀ɑ̀tì ɑ mɔkɛ mɛ̀ɛ̀ kpɛ́í mmuwɛ̃rímú,

ɑ ò teennɛ̀mu kɛ̀ dɛ kó diwɛ̀ì diɛrì ò bo.

3 A ò duɔ́mmu o yɛ̀mmɛ̀ dɔ́ dɛ̀,

ɑ í ò yetɛnɛ̀ ò dɑ mɔɔ dɛ̀.

4 A ɔ̃ɔ̃ ò conɛ̀ mɛsɑ̀ɑ̀ mmɛ,

kóò òó mmɛsɔɔ nsɑ̀ɑ̀mɛ̀ kó dipìì

5 Ò dɑ mɔɔ mufòmmu mmu kɑ̀ɑ mù nhò duɔ́,

koò yìɛ́ yɛwe kòo fòmmu òkɛ̀ mɛdiɛ̀.

6 Fɔ̃́ɔ̃̀ ò dɛɛtɛ́ kòo yètìrì dɛukɛ,

fɔ̃́ɔ̃̀ ò dɛ̀úkùnnɛ koò duɔ́ ndisɑ̃nni.

7 Koò dɔ̀ɔ̀ri mɛsɑ̀ɑ̀ ndiɛmɛ̀ sɑ̃́ɑ̃̀,

kòo duɔ̀ ndiwɛ̀ì ɑ borɛ̀.

8 Okpɑ̀ɑ̀tì duɔ́ nhomɑ́ɑ̀ ndi Kuyie,

nɛ̀ Kuyie nkùù bɑkɛ́ kɛĩ́nkɛ̀ nɛ̀ kɛtenkɛ̀

ku kó mɛsɑ̀ɑ̀ nkpɛ́í nkɛ ò fìíkúmɛ̀ teii.

9 Okpɑ̀ɑ̀tì, ɑ yóó nintɛmu ɑ dootitɔbɛ̀,

ɑ yóó pĩ́mmú bɛ̀ɛ̀ dɑ níí.

10 A yóó feitɛ́ní dìì yiè kɛ́ bɛ̀ tɑnnɛ́ fɛhɑ̃ɑ̃tofɛ miɛkɛ nkɛ,

ti Yiɛ̀ nKuyie mbo bɛ̀ mɑɑnko nɛ̀ kɛmiɛkɛ kɛ̀ bɛ̀ɛ cɔ́útɛ́.

11 A yóó kuɔmu bɛ kó fɛyɑnfɛ̀,

bɛ yɑɑ̀bí nɛ̀ bɛ botóo kɛtenkɛ̀ ĩ́nkɛ̀.

12 Bɛ̀ dɔ́ kɛ dɑ́ dɔɔ̀ mɛyɛi mmɛ,

bɛ̀ wɛ̃nnɛ́ kɛ bo dɑ cɑkɛmu,

bɛ̀ mɛ nyí yóó nɑ.

13 A yóó duɔ́ nkɛ̀ bɛ̀ɛ bútínnɛ́ kɛ́cokɛ́mu,

kɑ̀ɑ mbɛ̀ tɑ̃ũ ipie.

14 Ti Yiɛ̀ nKuyie mbɛnkɛ ɑ wɛ̃rímú diɛmù,

ti diè nkɛ dɛ́úkùnko fɔ̃́ɔ̃̀ yètìrì ɑ wɛ̃rímú kpɛ́í.

22

Kuyie ndɛ̀ yĩ́mɛ kɑ̀ɑ n yóu?

1 Bɛdèmbɛ̀ kóo kótì dìèmmɛ̀ Dɑfiti yɛ̀nfɛ̀ bɛ̀ dìè nfɛ̀ nɛ̀ mɛtɑndɑɑmɛ̀.

2 Áú Kuyie! Áú Kuyie!

Dɛ̀ yĩ́mɛ kɑ̀ɑ n yóu?

Kɛ̀ n kuɔ̀ nkɛ kuɔ̀ mbɑ́ ɑ í n dɛɛrí?

3 Kuyie, nh ɔ̃ ntṹṹ nkɛ kuɔ̀mmu kɑ̀ɑ dò nyúó,

kɛ̀ nní nyié nkɛ kuɔ̀ mbɑ́ n yí ompu.

4 Kɛ̀ fɔ̃́ɔ̃̀ nɛ́ tú wèè dò mpɑ́íí,

kɛ kɑri ɑ kpɑ̀ɑ̀tìkɑ̀rì kɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ dɑ sɑ̃ntí.

5 Ti yɛmbɛ̀ do duɔ́ nfɔ̃́ nwe bɛmɑ́ɑ̀,

bɛ̀ do búɔ́ fɔ̃́ nwe kɑ̀ɑ bɛ̀ dɛɛrí.

6 Bɛ̀ do ɔ̃ɔ̃ kuɔ́nnɛ̀ fɔ̃́ nwe kɑ̀ɑ bɛ̀ dɛɛtɛ́.

Bɛ̀ do ĩkú fɔ̃́ɔ̃̀ ĩ́nkɛ̀ kɑ̀ɑ bɛ̀ dènnìnko ifɛi.

7 Mí n nɑɑ́ ndibɛù ndi!

N tɛ̃́nkɛ í tú onìtì,

bɛnìtìbɛ̀ bɛmɔu sɑ̃̀ɑ̃́ mmí nwe,

kubotí kumɔu sènkɛ̀rì mí nwe.

8 Bɛnìtìbɛ̀ bɛmɔu n yɑ̀u kɛ dɑúmu,

kɛ cɔ̃́ṹ kɛ́héunko bɛ yɔ.

9 Kɛ nɑ́ɑ́ n kpɛ́í nkɛ tú:

Ò yɛ̃ nhò duɔ́ nhomɑ́ɑ̀ ndi Kuyie,

kuù tũntɛ o kpɛti,

ò yɛ̃ nkù ò dɔ́mu,

kù tũ nhò dɛɛtɛ́.

10 N Yiɛ̀ nKuyie nfɔ̃́ɔ̃̀ n dènnɛní n yɔ̃ pɔutì miɛkɛ,

fɔ̃́ɔ̃̀ n duɔ́ nho miɛ̀.

11 Bɛ̀ m pɛitɛ́ kɛ n duɔ́ fɔ̃́ nwe,

nɛ̀ m pɛitɛ́nímɛ̀, Kuyie nfɔ̃́ɔ̃̀ ǹ te.

12 Mɛyɛǹcɑɑ̀rìmɛ̀ mɛɛ̀ ǹ tɔ́kɛ́nɛ̀, ɑ bɑ́ n dɛ́tɛ́nɛ̀,

òmɔù í bo wèè bo n tee.

13 Yɛnɑɑdɑkɛ̀ pɛ́u yɛɛ̀ ǹ fitɛ́,

Bɑsɑ̃ɑ̃ nɑɑdɑkɛ̀ yɛɛ̀ n cɛ̃̀tinɛ̀.

14 Yɛ̀ ɑ̀ɑ̀tɛ tinùùtì nti kɛ bo m pĩ́,

kɛ dò ndicìrícìrì dìì pĩ nkɛ kontí.

15 N wɛ̃rímú muù sũ̀ɔ̃̀too mɛniɛ mbɛ̀ còúmmɛ̀ kɛtenkɛ̀ mɛ kɔ̃mɛ,

kɛ̀ n kṹɔ̃̀ bɔ̀kíí,

kɛ̀ n kɔ̃m̀bùɔ̀tì yìɛ̀tɛ mɛkùɔ̀ nkɔ̃mɛ.

16 N níí kuù kpeí tiyɑɑ̀kpetì kɔ̃mɛ,

kɛ̀ n nɔ́ndɛnfɛ̀ dɑ̀ri n dɑ́ɑndɑɑkù.

A n dɔú nkufɔ̃ti bɛ̀nnì ndi.

17 Simɔɔ́ siì n cɛ̃̀ɛ̃̀tɛ kɛ bo n cɑ́ɑ́kɛ́,

bɛnitiyɛibɛ bɛɛ̀ n dií kɛ bo m pĩ́,

kɛ dùùtɛ n nɑɑ̀cɛ̀i nɛ̀ n nɔu.

18 N yɔ̀kɛ̀ mɛdiɛ̀ mmɛ kɛ̀ n kṹɔ̃̀ feitɛ́.

N dootitɔbɛ̀ n wùómmu kɛ m pɑkɛ́,

19 kɛ totí n yɑ̀ɑ̀tì,

kɛ tɑ̃ũ tɛ́tɛ́ n yɑɑ̀bòrì.

20 Fɔ̃́ nKuyie, nhɑ bɑ́ n dɛ́tɛ́nɛ̀,

fɔ̃́ɔ̃̀ tu n wɛ̃rímú,

cokɛ́ní mɛcɑ̃ɑ̃ kɛ́ n teennɛ̀.

21 N dɛɛtɛ́nɛ̀ dikpɑ̀rìsiè,

kɛ́ n dɛɛtɛ́nɛ̀ yɛmɔnìì.

22 N dɛɛtɛ́nɛ̀ dicìrícìrì nùù,

kɛ́ n dɛɛtɛ́nɛ̀ yɛpɑɑnɑɑdɑyìè.

A n teemmu,

23 m bo nnɑ́ɑ́ nhɑ kpɛ́í n kɔbɛ cuokɛ̀,

m bo ndɑ sɑ̃ntí ditĩ̀nnì cuokɛ̀.

24 Díndi bɛ̀ɛ̀ dé Kuyie, nsɑ̃ntínɛ̀ kù,

díndi Sɑkɔbu yɑɑ̀bí dimɔu, ndɛ́úkùnkonɛ̀ ku yètìrì.

Díndi Isidɑyɛɛri yɑɑ̀bí dimɔu, nkpeutínɛ̀ ku ììkɛ̀.

25 Kù ɔ̃ɔ̃ í n wúónko mɛsémmɛ̀ yiɛ̀ nho sémmɛ̀ miɛkɛ,

kù í ò yetírí,

kù ɔ̃ɔ̃ í nhò bùtínnɛ́,

kòò kù kuɔ́nnɛ̀ kù ɔ̃ɔ̃ kéntɛ́mu.

26 M bo ndɑ sɑ̃ntí ditĩ̀nnì diɛrì cuokɛ̀,

kɛ́dɔɔ̀ bɛ̀ɛ̀ dɑ dé bɛ cuokɛ̀ m bɛ́i ntì.

27 Bɛcĩ̀rìbɛ̀ yóó dimu kɛ́nsɑ̀nnɛ̀,

bɛ̀ɛ̀ wɑɑ̀ nKuyie nkɛ̀ bɛ̀ nkù sɑ̃ntí,

kɛ́nfòù kɛ́mɔntɛ.

28 Itemmɑ̀nkɛ imɔu kɔbɛ yóó dentɛnɛ̀mu Kuyie nkpɛ́í,

bɛ̀ wɛ̃tinímu ku borɛ̀,

ibotí imɔu kɔbɛ yóó nínkúmu ku ììkɛ̀.

29 Kɛ yɛ̃́ ti Yiɛ̀ nKuyie nkuù tumɛ̀ okpɑ̀ɑ̀tì,

kuù bɑkɛ́ ibotí imɔu.

30 Bɛ̀ɛ̀ duɔ́ kɛtenkɛ̀ miɛkɛ bɛmɔu bɛ̀ yóó kɔ̃nkɛmu ku ììkɛ̀,

bɛ̀ɛ̀ kó dimɑ̀ɑ̀ tɑti kudɔnkù bɛ̀ bo nínkú ku ììkɛ̀.

Mí n fòù Kuyie nkpɛ́í nkɛ,

31 kɛ̀ n yɑɑ̀bí yó nkù ntũ̀,

kɛ́nɑ́kɛ́ ku kpɛ́í mbɛ bí,

32 kɛ̀ ìi nɑ́kɛ́ bɛ yɑɑ̀bí kù dɔ̀ɔ̀ dɛ̀

kɛ dɛɛtɛ́ ku kɔbɛ.

23

Kuyie nkuù tu n cɛ̃nti

1 Dɑfiti yɛ̀nfɛ̀.

Kuyie nkuù tu n cɛ̃nti kɛ̀ n tú ku kó fɛpìèfɛ̀

n yí yóó mɔ́ntɛ́ dɛ̀mɑrɛ̀.

2 Kuù nh om̀pùnko timusũ̀ũ̀tì borɛ̀,

kɛ n kɔrìnɛ̀ mɛniɛ nyííkú dɛ̀ só.

3 Kuù n kpénkùnko,

kɛ m bɛnkú kucɛ sɑ̀ɑ̀kù,

ku yètìrì dɛu mɛ̀ɛ̀ kpɛ́í.

4 Kɛ̀ n kèrí dibiìnnì diɛrì miɛkɛ

m bɑ́ nyĩɛ̃̀kù dɛ̀mɑrɛ̀ kɛ yɛ̃́ kù m bonɛ̀mɛ̀,

kɛ tɔ kunɑɑcɛ̃ndùɔ̀kù kɛ m bɑɑ̀nɛ̀,

kɛ tɔ kunɑɑcɛ̃mpɑ̀ɑ̀ti

dɛɛ̀ n duɔ̀ ndikɔ̃m̀bùɔ̀.

5 Kù n duɔ̀ mmudiì mmu,

n dootitɔbɛ̀ ììkɛ̀,

ɑ nconɛ̀ diwɛ̀ì ndi kɛ wɑ́ɑ̀rì mɛkɔ̀fɔ̃ɔ̃mɛ n yuu,

kɛ píɛnko m bòòfɛ̀ kɛ̀ dɛ̀ cou.

6 Diwɛ̀ì nɛ̀ mɛsɑ̀ɑ̀ dɛ̀ yó nni mbonɛ̀mu yɛwe yɛmɔu,

kɛ̀ nní mbo ɑ cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ n fòmmu mumɔu.

24

Kuyie ntɑtimɛ̀ ku cĩ́ɛ̃̀tɛ̀

1 Dɑfiti yɛ̀nfɛ̀.

Kuyie nkuù te kɛtenkɛ̀ nɛ̀ dɛ̀ɛ̀ bo kɛ miɛkɛ,

kuù te kutenkù nɛ̀ bɛ̀ɛ̀ bo ku miɛkɛ.

2 Kuyie nkuù fìí nkɛtenkɛ̀ dɑ̀mɛ́ɛ̀rì ĩ́nkɛ̀,

kuù kɛ̀ fìí nyikó nyĩ́nkɛ̀.

3 We mbo nɑ kɛ́dekɛ Kuyie ntɑ̃rì?

We mbo nɑ kɛ́tɑ ku cɛ̃sɑ̀ɑ̀tɛ̀ miɛkɛ?

4 Wèè nɔu wenni kòo yɛ̀mmɛ̀ dò mpɑ́íí,

wèè í duɔ́ nho yɛ̀mmɛ̀ yɛbɔkɛ̀,

wèè ɔ̃ɔ̃ í mpɑriku kɛ nɛ́ soú.

5 Weè yóó pɛ́tɛ́ Kuyie nkó mɛsɑ̀ɑ̀,

Kuyie nho dɛɛtíwè yóó wè kòńnɛ́mu.

6 Bɛ̀ɛ̀ wɑnti Kuyie mbɛ kpɛrɛ yó mmɛ ndò,

bɛ̀ɛ̀ wɑnti Kuyie nSɑkɔbu do tũ nkù.

7 Di yíɛ́ kɛ́okùnnɛ yɛbòrɛ̀,

okùnnɛnɛ̀ yɛbòrɛ̀ yɛ̀ɛ̀ bo nɛ̀ dimɔ̀nnì,

kòo kpɑ̀ɑ̀tì diɛwèe tɑ.

8 We ntu dɛ kóo kpɑ̀ɑ̀tì diɛwè?

Kuyie nku, kù kpeńnìmu,

kuù tu okɔ̃m̀bɔ̀teu.

9 Yíɛ́ kɛ́okùnnɛ yɛbòrɛ̀,

okùnnɛ yɛbòrɛ̀ yɛ̀ɛ̀ do bonɛ̀ dimɔ̀nnì,

kòo kpɑ̀ɑ̀tì diɛwèe tɑ.

10 We ntu dɛ kóo kpɑ̀ɑ̀tì diɛwè?

Kuyie Mpɑkɛdɑɑ nwe,

kuù tu okpɑ̀ɑ̀tì diɛwè.

25

N Yiɛ̀ nKuyie m bɛnkɛ ɑ cɛ kɛ́ n cĩ́ɛ̃́ n yɛi

1 Dɑfiti yɛ̀nfɛ̀.

N Yiɛ̀ nKuyie m búɔ́ fɔ̃́ nwe.

2 N Yiɛ̀ nKuyie n duɔ́ nfɔ̃́ nwe m mɑ́ɑ̀,

A bɑ́ɑ́ yóu kɛ̀ n di ifɛi,

n dootitɔbɛ̀ bɑ́ n nɑ kɛ́nyɑ̃nku.

3 Bɛ̀ɛ̀ dɑ duɔ́ mbɛmɑ́ɑ̀ ifɛi í bɛ̀ pĩĩ,

ì yóó pĩ́ mbɛ̀ɛ̀ dɑ yetɛ bɛ̀mbɛ.

4 N Yiɛ̀ nKuyie, m bɛnkɛ ɑ cɛ,

n niitɛ́ icɛ ɑ dɔ́ nní ntũ nyì.

5 M bɛnkɛ timɔ́mmɔnti kó kucɛ kɛ́ n tié,

fɔ̃́ɔ̃̀ tu Kuyie nkɛ n dɛɛrí.

N yĩkú fɔ̃́ɔ̃̀ ĩ́nkɛ̀ yɛwe yɛmɔu.

6 Ti Yiɛ̀ nKuyie nhɑ bɑ́ɑ́ yɛ̃̀, nhɑ ti kuɔ̀mmɛ̀ mɛsémmɛ̀

kɛ ti dɔɔri mɛsɑ̀ɑ̀ nsɑ̃́ɑ̃̀.

A sémmɛ̀ nɛ̀ ɑ sɑ̀ɑ̀ ndɛ̀ bomu nsɑ̃́ɑ̃̀.

7 Bɑ́ ndenniní n do dɔɔri mɛ̀ɛ̀ yɛi,

nɛ̀ n yetɛ́mɛ̀ n kpɑɑ́ bɛ ndìì mɔ̀nnì,

ɑ sɑ̀ mɛ̀ɛ̀ kpɛ́í bɑ́ n yɛ̃̀.

A niti mɛ̀ɛ̀ kpɛ́í nyɛ̃́ n kpɛ́í.

8 Kuyie nwennimɛ̀ kɛ dɔɔri dɛ̀ɛ̀ wenni,

dɛɛ̀ te kɛ̀ kù bɛnkú onitiyɛiwe ò dò nkɛ́tũnnɛ kùù cɛ.

9 Kɛ kerinɛ̀ bɛ̀ɛ̀ kɛ̃́kùnko bɛmɑ́ɑ̀ timɔ́mmɔnti miɛkɛ,

kɛ bɛ̀ bɛnkú ku kó kucɛ.

10 Kuyie nkó itié nwennimu, kɛ tú imɔ́mmɔnyi,

bɛ̀ɛ̀ kù tɑunnɛ̀ kɛ tũ nku kuɔ́ bɛ kpɛ́í.

11 Ti Yiɛ̀ nKuyie nnɛ̀ ɑ kó diyètìrì kpɛ́í,

n cĩ́ɛ̃́ n yɛi, mɛ̀ dɛumu.

12 Kòo nìtì dé ti Yiɛ̀ nKuyie,

kù ɔ̃ɔ̃ ò bɛnkɛmu kucɛ ò dò nkɛ́tɑ̃ɑ̃tɛ́ kù.

13 Dɛ yiɛ̀ nhɔ̃ɔ̃ di diwɛ̀ì ndi,

kòo bíi tiekɛ dihɛì.

14 Kuyie mbɛnkúmu ku kó disɔ̀rì kpɛti bɛ̀ɛ̀ kù dé,

kɛ bɛ̀ bɛnkú ku tɑummɛ̀ tié.

15 M buɔ́ Kuyie nku sɑ̃́ɑ̃̀,

kuù yó m pítɛ́ ticùɔ̀tì tìì m pĩ.

16 Wéntɛ́ní m bíɛ́kɛ̀ kɛ́ n kuɔ́ mmɛsémmɛ̀,

n kpɑ n kou nwe kɛ sénní.

17 Kukɔ̃m̀bɔ̀dorí kuù m bo,

n dennɛ kukɔ̃m̀bɔ̀dorí miɛkɛ.

18 Wéntɛ́ n sémmɛ̀ nɛ̀ n fɛ̃́ṹtímɛ̀,

kɛ́ n cĩ́ɛ̃́ n yɛi mmɛmɔu.

19 Wéntɛ́ n dootitɔbɛ̀ sũmɛ̀,

bɛ miɛkɛ kɛɛ̀ ǹ cɔ̀ú.

20 Nni nkɑ̃nkɛ́ kɛ́ n dɛɛtɛ́,

kɛ̀ m bɑ́ nsɔri ɑ borɛ̀ kɛ́di ifɛi.

21 M búɔ́ fɔ̃́ nwe, fɔ̃́ɔ̃̀ yó n teennɛ̀,

kɛ̀ nní ndò mpɑ́íí kɛ wenni.

22 Áú, Kuyie! Dɛɛtɛ́ Isidɑyɛɛribɛ

nɛ̀ bɛ ɑ́ɑ̀rìmɛ̀ mɛmɔu.

26

Dɑfiti tumɛ̀ Kuyie nhò kòńnɛ́

1 Dɑfiti yɛ̀nfɛ̀.

Ti Yiɛ̀ nKuyie n kónnɛ́,

n tũmmu ɑ kuɔ́,

n yĩkú fɔ̃́ɔ̃̀ ĩ́nkɛ̀ nɛ̀ n yɛ̀mmɛ̀ mɛmɔu,

n yí yóó nɑmpɛ.

2 Ti Yiɛ̀ nKuyie, n wéntɛ́,

n yɑ́ɑ́kɛ́, fɛitɛ́ n yɛ̀mmɛ̀.

3 M búɔ́ fɔ̃́ nwe kɛ bɑ̀ɑ ɑ kó mɛsɑ̀ɑ̀,

n kérí ɑ kó timɔ́mmɔnti miɛkɛ nkɛ.

4 N yí kɑtìnɛ̀ siyɑ́ɑ̀bìsí yɛmbɛ̀,

n yí nɛitinɛ̀ mɛyɛ̀mmɛ̀ mɛ̀dɛ́mɛ̀ yɛmbɛ̀.

5 N yí dɔ́ bɛ̀ɛ̀ dɔ̀ɔ̀ri mɛyɛi mbɛ kó ditĩ̀nnì,

n yí kɑtìnɛ̀ bɛnitiyonkubɛ.

6 N Yiɛ̀ nKuyie n yóó nitɛ n nɔu nsi kɛ́bɛnkɛ n wennimɛ̀,

n firì ɑ wũɔ̃tɔ̀nnì ndi,

7 kɛ dɑ sɑ̃ntí,

kɛ nɑ́ɑ́ nhɑ kó mɛsɑ̀ɑ̀ mmɛmɔu.

8 N Yiɛ̀ nKuyie, n dɔ́mu kɛ́ mbo ɑ cĩ́ɛ̃̀tɛ̀,

ɑ wɛ̃rímú bo tɛ̀ɛ̀ miɛkɛ.

9 Bɑ́ n wɛ̃nnɛ́nɛ̀ bɛyɛibɛ kɛ́kuɔ,

bɑ́ n wɛ̃nnɛ́nɛ̀ bɛnitikɔ̀ùbɛ̀.

10 Bɛ nɔu tú sisĩ̀nsì nsi,

bɛ̀ bɛ̀ duɔ̀ nticuuti nti kɛ dɔ́ bɛ̀ɛ bɛ̀ kòńnɛ́.

11 N tũ̀mmu ɑ kuɔ́,

n kuɔ́ mmɛsémmɛ̀ kɛ́ n dɛɛtɛ́.

12 N kérí kucɛ sɑ̀ɑ̀kù nku.

M bo nsɑ̃ntí n Yiɛ̀ nKuyie nku nìtìbɛ̀ tìkú dɛ̀.

27

Ti Yiɛ̀ nKuyie nkɑ̃nkɛ́mɛ̀ wèè sɔ̀ri ku borɛ̀

1 Dɑfiti yɛ̀nfɛ̀.

N Yiɛ̀ nKuyie nkuù m mí kɛ n dɛɛrí, n yí yĩɛ̃̀kù òmɔù.

N Yiɛ̀ nKuyie nkuù kɑ̃nkɛ́ n fòmmu, n yí dé òmɔù.

2 Kɛ̀ bɛnitiyɛibɛ n tɔ̀ɔ́nnɛ̀,

kɛ dɔ́ kɛ́ n cɑ́ɑ́kɛ́ tikpɑsĩ̀ntì kɔ̃mɛ.

N dootitɔbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ n wɑnti,

bɛɛ̀ yóó bétɛ́ kɛ́duó kɛtenkɛ̀.

3 Bɑ́ kɛ̀ fɛkpɑ̀rìnɑfɛ n dintɛ́, kufɔ̃wɑɑ́ mbɑ́ m pĩ́,

kɛ̀ n dootitɔbɛ̀ dɔ́ kɛ́ n dokɛ́nɛ̀,

m bɑɑ nyĩkú ɑ ĩ́nkɛ̀ nkɛ.

4 N dɔ́ dɛ̀mɑrɛ̀ mɑ́ɑ̀ ndi mɛdiɛ̀ nkɛ dɛ̀ mɔ̀ú ti Yiɛ̀ nKuyie:

M bo mbomɛ̀ ku cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ miɛkɛ sɑ̃́ɑ̃̀,

kɛ wúó nku sɑ̀ɑ̀,

kɛ dɑkɛ ku cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kpɛ́í.

5 Dɛǹdɛ kù yóó nni nkɑ̃nkɛ́mɛ̀ mɛyɛi ndiyiè yɛiri yiè,

kɛ̀ nní nsɔri ku cĩ́ɛ̃̀tɛ̀,

kɛ̀ kù n dee nku pèrì ĩ́nkɛ̀,

mɛyɛi nyí yó n nintɛ dɛ̀.

6 N sĩ́ĩ́mmu n dootitɔbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ n fitɛ́,

n yóó fíému yɛsɑ̃ɑ̃ nkó iwũɔ̃ ku cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kɛ́ndiè,

kɛ́dɛ́úkùnko ku yètìrì.

7 Áú n Yiɛ̀ nKuyie! N kuɔ́ mmɛsémmɛ̀ kɛ́ n teennɛ̀,

n kuɔ̀nnɛ̀ fɔ̃́ nwe, n kéntɛ́.

8 N dèntɛní ɑ bɛ́i ntì nti kɛ tú: N wɑmmúnɛ̀!

N Yiɛ̀ nKuyie, n dɑ wɑɑ̀mmu.

9 Bɑ́ m bútínnɛ́, ɑ miɛkɛ bɑ́ m pɛikɛ,

fɔ̃́ nwèè n dɛɛrí bɑ́ m bɔntóo.

Bɑ́ n yóu fɔ̃́ n Yiɛ̀ nKuyie,

fɔ̃́ɔ̃̀ n dɛɛrí.

10 N cicɛ nɛ̀ n yɔ̃ kɛ̀ bɛ̀ n dootóo,

fɔ̃́ nyó n cɔutɛ́mu.

11 N Yiɛ̀ nKuyie, m bɛnkɛ ɑ cɛ,

n dootitɔbɛ̀ bɛɛ̀ bo,

n niitɛ́ kucɛ sɑ̀ɑ̀kù.

12 Bɑ́ɑ́ yóu kɛ̀ n dootitɔbɛ̀ n dɔ̀ɔ̀ bɛ̀ dɔ́mɛ̀,

bɛ̀ sɔ̃̀ńtɛ́ kɛ n wɑ́tìrìmu,

bɛ̀ dɔ́ mɛyɛi ndɔɔ̀rìmù mmu sɑ̃́ɑ̃̀.

13 Dɛ̀ nɑ nni ndòmmɛ

kɛ̀ n do í yɛ̃́ kɛ dò m bo yɑ̀ ɑ kó mɛsɑ̀ɑ̀ kɛtenkɛ̀ kiɛ ĩ́nkɛ̀?

14 A mbúɔ́ Kuyie, kpénkùnnɛ ɑmɑ́ɑ̀,

yɑ́úkùnnɛ ɑ kɔ̃̀ntì, mbúɔ́ Kuyie.

28

Wèè tɔ̀ɔ́nnɛ̀ mukṹṹ nhò bɑ̀ɑ́mmɛ̀ Kuyie

1 Dɑfiti yɛ̀nfɛ̀.

N Yiɛ̀ nKuyie n kuɔ̀nnɛ̀ fɔ̃́ nwe,

fɔ̃́ɔ̃̀ tu dipèrì dìì n kɑ̃nkɛ́,

bɑ́ ncĩ́ɛ̃́kɛ́ kɛ̀ n kuɔ̀ nkɑ̀ɑ cĩ̀ɛ̃́kɛ́,

n tɑti kudɔnkù nku.

2 Kéntɛ́ m bɑ́ɑmmìi n dɑ bɑ́ɑ́ nyì.

Keè n dɑ yumɛ̀ kɛ tú ɑ n tee.

N yuo n nɔu nsi ɑ cɛ̃sɑ̀ɑ̀tɛ̀ bíɛ́kɛ̀ kɛ dɑ bɑ́ɑ́.

3 Bɑ́ n wɛ̃nnɛ́nɛ̀ bɛyonkubɛ nɛ̀ bɛ̀ɛ̀ dɔ̀ɔ̀ri mɛyɛi,

bɛ̀ɛ̀ ɔ̃ nnɑ́ɑ́ mbɛ kɔbɛ diwɛ̀ì kó tinɑ́ɑǹtì,

kɛ̀ mɛyɛi nnɛ́ píɛ́kɛ́ bɛ miɛkɛ.

4 Dɔɔ̀ bɛ bɛ tɔ̃mmú dòmmɛ̀, bɛ yɛi ndòmmɛ̀,

yietí bɛ bɛ yɛi mbɛ̀ dɔ̀ɔ̀ mɛ̀ bɛtɔbɛ̀.

Duɔ́ nkɛ̀ bɛ̀ dɔ̀ɔ̀ mɛ̀ɛ̀ yɛi ndo bɛ yɔ ĩ́nkɛ̀.

5 Ti Yiɛ̀ nKuyie mbɛ̀ í dɑkɛ ɑ teèmmɛ̀ kpɛ́í

nɛ̀ ɑ pĩ́ mmùù tɔ̃mmú,

ti Yiɛ̀ nKuyie nhɑ bɛ̀ bɔ nkɛ bɑ́ɑ́ bɛ̀ íi.

6 Ti Yiɛ̀ nKuyie nyètìrì ndɛu,

kù kèèmɛ̀ m bɑ́ɑmmìi.

7 Ti Yiɛ̀ nKuyie nkuù n kɑ̃nkɛ́,

kuù tu n kó kudɔpìkù,

n ku n duɔ́ mmɑ́ɑ̀,

kuù ǹ teénnɛ̀ kɛ̀ n yɛ̀mmɛ̀ nɑɑti,

n yó ndiè kɛ ku nsɑ̃ntí.

8 Ti Yiɛ̀ nKuyie nkuù kɑ̃nkɛ́ ku kɔbɛ,

kuù tu tɛcɛ̃kpetɛ̀ kɛ dɛɛrí kù tɑ̃ɑ̃tɛ́ wè.

9 Ti Yiɛ̀ nKuyie ndɛɛtɛ́ ɑ kɔbɛ, fɔ̃́ɔ̃̀ bɛ̀ te,

dɔɔ̀ bɛ mɛsɑ̀ɑ̀, ɑ ntú bɛ kóo cɛ̃nti, ntɔ bɛ sɑ̃́ɑ̃̀.

29

Kuyie mpɛ̀úmɛ̀ ku tɑmmɛ̀

1 Dɑfiti yɛ̀nfɛ̀.

Díndi kɛĩ́nkɛ̀ kɔbɛ dɛ́úkùnkonɛ̀ Kuyie nyètìrì,

sɑ̃ntɛnɛ̀ ku, kù dɛu mɛ̀ɛ̀ kpɛ́í nkɛ mɔkɛ muwɛ̃rímú.

2 Dɛ́úkùnnɛ ti Yiɛ̀ nKuyie nyètìrì,

nínkúnɛ̀ ku ììkɛ̀ ku cɛ̃sɑ̀ɑ̀tɛ̀ miɛkɛ.

3 Ti Yiɛ̀ nKuyie nkpeńnìmu, kuù te kɛ̀ fɛtɑɑfɛ̀ pɛ̀ú,

kɛ̀ kù pɛ̀ú mɛtɑmmɛ̀ mɛniɛ n yĩ́nkɛ̀,

kuù bɑkɛ́ mɛnɛ́diɛmɛ̀.

4 Ti Yiɛ̀ nKuyie nkuù pĩɛ̃kù nɛ̀ muwɛ̃rímú,

ti Yiɛ̀ nKuyie nkuù pɛ̀ú mɛtɑmmɛ̀ kperímɛ̀.

5 Ti Yiɛ̀ nKuyie nkuù pɛ̀ú kɛ̀ dɛtekperɛ̀ duò.

Ti Yiɛ̀ nKuyie nkuù kèkíí Dimɑɑ kó dɛtekperɛ̀.

6 Kuù duɔ́ nkɛ̀ Dimɑɑ kó yɛtɑ̃rɛ̀ yɑ̃̀nku kunɑɑbiiku kɔ̃mɛ,

kɛ̀ Edimɔɔ tɑ̃rì yɑ̃̀nku dipɑɑnɑɑbii kɔ̃mɛ.

7 Ti Yiɛ̀ nKuyie nkuù pɛ̀ú kɛ̀ fɛhɑ̃ɑ̃dɛɛ̀nfɛ̀ yiɛ̀.

8 Kuyie nkuù pɛ̀ú mɛtɑmmɛ̀ kɛ̀ dikpɑ́ɑ̀ sɑ̃̀nti,

kuù duɔ́ nkɛ̀ Kɑdɛɛsi kpɑ́ɑ̀ sɑ̃̀nti.

9 Kuyie nkuù pɛ̀ú mɛtɑmmɛ̀ kɛ̀ dɛtie nsɑ̃nti,

kuù pɛ̀ú kɛ̀ tifɑ̃ɑ̃̀tì yòrì dikpɑ́ɑ̀.

Ku cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ miɛkɛ bɛmɔu kɛ̀ bɛ̀ tu ku yètìrì ńdɛu.

10 Ti Yiɛ̀ nKuyie nkuù do bɑkɛ́ fɛtɑdiɛfɛ̀ mɔ̀nnì,

kuù tu okpɑ̀ɑ̀tì sɑ̃́ɑ̃̀.

11 Ti Yiɛ̀ nKuyie nduɔ́ nhɑ kɔbɛ muwɛ̃rímú,

pɑ̃ bɛ mɛsɑ̀ɑ̀, kɛ́ bɛ̀ duɔ́ ndiwɛ̀ì.

30

Kuyie nfòùkùnnɛmɛ̀ Dɑfiti kòò kù sɑ̃ntí

1 Dɑfiti yɛ̀nfɛ̀ bɛ̀ do kpetírí Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kɛ diè nfɛ̀.

2 N dɑ sɑ̃ntí n Yiɛ̀ nKuyie nhɑ n dènnɛ mɛ̀ɛ̀ kpɛ́í ndifɔ̃̀tìrì miɛkɛ,

ɑ í yóu kɛ̀ n dootitɔbɛ̀ n nɑ kɛ yɑ̃nku.

3 N Yiɛ̀ nKuyie n kuɔ́nnɛ̀ fɔ̃́ nwe,

kɑ̀ɑ m miɛkùnnɛ.

4 Kuyie nfɔ̃́ɔ̃̀ n dènnɛní kudɔnkù

n do dommú kufɔ̃ti nku kɑ̀ɑ n fòùnkùnnɛ.

5 Díndi bɛ̀ɛ̀ tũ̀ nKuyie,

ńdiènnɛ̀ kɛ dɛ́úkùnko ku yètìrì,

nsɑ̃ntínɛ̀ ku, kù sɑ̀ mɛ̀ɛ̀ kpɛ́í.

6 Ku miɛkɛ í ɔɔtí kɛ̀ bo bonkɛmɛ̀,

ku sɑ̀ɑ̀ mbo sɑ̃́ɑ̃̀ ndi,

yɛdɑbùò nhɔ̃ mbo kuyuoku nku,

kɛ̀ dikṹnweńnì ntú diwɛ̀ì.

7 N yɛ̀mmɛ̀ do dò n fííkúmu,

kɛ̀ dɛ̀mɑrɛ̀ í yó n nɑmpɛ.

8 N Yiɛ̀ nKuyie nɛ̀ ɑ kó mɛsɑ̀ɑ̀ nkpɛ́í,

fɔ̃́ɔ̃̀ do n kpénkùnnɛ ditɑ̃́rì kɔ̃mɛ,

di mmɔ̀nnì kɛ m bùtínnɛ́ kɛ̀ n yɛ̀mmɛ̀ cɑ̀ɑ̀rɛ̀.

9 Kuyie n kuɔ̀nnɛ̀ fɔ̃́ nwe,

m bɑ́ɑ́ nfɔ̃́ nwe

10 Kɑ̀ɑ n kùɔ ɑ́ cɔ̃ntɛ bɑ?

Kɑ̀ɑ n tɑnnɛ́ kufɔ̃ti ɑ bo cɔ̃ntɛ bɑ?

Bɛcíríbɛ̀ bo nɑ kɛ́nkpɑɑ́ kɛ dɑ sɑ̃ntɑ́ɑ̀?

Bɛ̀ bo nɑ kɛ́nkpɑɑ́ kɛ́nɑ́ɑ́ nhɑ kó timɔ́mmɔntɑɑ̀?

11 Kuyie nhɑ n kéntɛ́ kɛ́ n kuɔ́ mmɛsémmɛ̀,

Kuyie nhɑ́ n teennɛ̀.

12 Fɔ̃́ɔ̃̀ dɛ̀ìtɛ n yɛǹcɑɑ̀rìmɛ̀ kɛ n duɔ́ ndiwɛ̀ì,

Fɔ̃́ɔ̃̀ n dɑ̀tɛ́ kufɔ̀ɔ̀tɔ̃̀nkù kɛ n dɑ̀tínnɛ́ tibɑnyɑ̀ɑ̀tì.

13 N yóó ndɛ́úkùnkomu ɑ yètìrì nɛ̀ n yɛ̀mmɛ̀ mɛmɔu,

n yí yóó yóu m bo ndɑ sɑ̃ntímɛ̀.

N yó ndɑ sɑ̃ntímu sɑ̃́ɑ̃̀.

31

Kuyie nkɑ̃nkɛ́mɛ̀ Dɑfiti

1 Bɛdèmbɛ̀ kóo kótì dìèmmɛ̀ Dɑfiti yɛ̀nfɛ̀.

2 N Yiɛ̀ nKuyie n sɔrì fɔ̃́ɔ̃̀ borɛ̀,

bɑ́ɑ́ yóu kɛ̀ n di ifɛi bìtì,

ɑ sɑ̀mu n dɛɛtɛ́!

3 Kéntɛ́ m bíɛ́kɛ̀, n dɛɛtɛ́ mɛcɑ̃ɑ̃,

Fɔ̃́ɔ̃̀ yó ntú n kó dipèrì kperì, tɛcɛ̃kpetɛ̀ tɛ̀ɛ̀ n dɛɛrí.

4 Fɔ̃́ɔ̃̀ tu n kó dipèrì, n kó tɛcɛ̃kpetɛ̀.

A nni nni kɛ n cɛ̃mmú,

ɑ yètìrì bo dɛukɛ mɛ̀ɛ̀ kpɛ́í

5 Fɔ̃́ɔ̃̀ yó n dennɛ bɛ̀ n dìí ntìì cùɔ̀tì,

kɛ yɛ̃́ fɔ̃́ɔ̃̀ n kɑ̃nkɛ́mɛ̀.

6 N Yiɛ̀ nKuyie nh ɑ̃nnɛ́ m mɑ́ɑ̀ ɑ nɔu miɛkɛ nkɛ,

ɑ tú Kuyie nku timɔ́mmɔnti yiɛ̀, fɔ̃́ɔ̃̀ n dɛɛtɛ́.

7 A í dɔ́ bɛbɔɔféúbɛ̀,

n duɔ́ nfɔ̃́ nwe m mɑ́ɑ̀.

8 N yóó nyɑ̃nku nɛ̀ diwɛ̀ì ndi ɑ sɑ̀ɑ̀ nkpɛ́í,

ɑ yɑ̀mɛ̀ n sémmɛ̀ kɛ bɑntɛ́ n yɛǹcɑɑ̀rìmɛ̀.

9 A í yóu kɛ̀ n do n dootitɔbɛ̀ nɔu miɛkɛ,

ɑ n dɛɛtɛ́mu kɛ̀ n kèrí kɛ í yĩɛ̃̀kù.

10 N kuɔ́ mmɛsémmɛ̀ mɛyɛǹcɑɑ̀rìmɛ̀ mɛɛ̀ n dɛutɛ́

n kɔ̃̀ntì tiì bɛ̀ìtɛ̀ kɛ̀ n yɛ̀mmɛ̀ yɛ̀,

kɛ̀ n nuɔ nhòńtɛ́.

11 N yóó kú mɛyɛǹcɑɑ̀rìmɛ̀ miɛkɛ nkɛ,

n yóó deè m bie iyɛntotí miɛkɛ nkɛ.

Mɛyɛi n dɔ̀ɔ̀ mɛ̀ mɛɛ̀ dɛ̀ìtɛ n wɛ̃rímú,

n wɛ̃rímú sɔmmu muù dèè.

12 N kpɑntídɛ̀ntɔbɛ̀ bɛɛ̀ te kɛ̀ m pɛɛtitɔbɛ̀ n sɑ̃̀ɑ̃́

n dootitɔbɛ̀ bɛɛ̀ te bɛ̀ɛ̀ n yɛ̃́ kɛ̀ bɛ̀ n yɔ̀tɛ,

bɛ̀ɛ̀ n yɑ̀u kɛ̀ bɛ̀ n yɔ̀tɛ kɛ cokù

n nɑɑ́ kukṹmbocíríkù nku.

13 Bɛ̀ n yɛ̃̀ nhocíì kɔ̃mɛ mmɛ,

n nɑɑ́ nkukṹntɑɑcíríkù nku.

14 N yo bɛ̀ nɑ́ɑ́ntɛmɛ̀ mmɛ n kpɛ́í kɛ̀ kufɔ̃wɑɑ́ nni nhɑutɛ́,

bɛ̀ wɛ̃nnɛ́ bɛmɔu ndi kɛ n dɔ́nɛ̀ mɛyɛi,

bɛ̀ dɑ̀kɛmu kɛ bo n kuɔ.

15 N Yiɛ̀ nKuyie, n duɔ́ nfɔ̃́ nwe m mɑ́ɑ̀,

fɔ̃́ɔ̃̀ tu Kuyie kɛ n te.

16 N kpɛti timɔu ɑ̃ fɔ̃́ɔ̃̀ nɔu miɛkɛ,

n dɛɛtɛ́nɛ̀ n kpɑntídɛ̀ntɔbɛ̀ nɛ̀ bɛ̀ɛ̀ ǹ fɛ̃́ũnko.

17 N cɔutɛ́nɛ̀ diwɛ̀ì mí nhɑ kóo tɔ̃ntì,

nɛ̀ ɑ sɑ̀ɑ̀ nkpɛ́í n dɛɛtɛ́.

18 N Yiɛ̀ nKuyie m bɑ́ɑ́ dɑ yú kɛ́di ifɛi,

bɛnitiyɛibɛ bɛɛ̀ dò nkɛ́ ì di kɛ dɔ̀ yúó kɛ́kú.

19 Duɔ́ nkɛ̀ bɛ̀ɛ̀ nɑ̀ɑ́ nsiyɑ́ɑ̀bìsí osɑ̀ɑ̀wè kpɛ́í kɛ̀ bɛ̀ dɔ̀ yúóó,

sipɔɔ yɛmbɛ̀ nɛ̀ mɛsenkùmɛ̀ yɛmbɛ̀ nɛ̀ sifeí yɛmbɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ɛ cĩ́ɛ̃́kɛ́.

20 A sɑ̀ɑ̀ ndɛu mɛdiɛ̀ mmɛ,

bɛnìtìbɛ̀ bɛmɔu wùómmu ɑ dɔɔrimɛ̀ bɛ̀ɛ̀ dɑ dé,

bɛ̀ yɛ̃́mu ɑ ɑ̃ɑ̃̀ dɛ̀ bɛ̀ɛ̀ sɔ̀ri ɑ borɛ̀.

21 A bɛ̀ sɔ̀ri ɑ borɛ̀ ndɛ kɛ bɛ̀ kɑ̃nkɛ́ bɛyɛibɛ kó mɛdíímmɛ̀,

kɛ̀ bɛ̀ bo ɑ cĩ́ɛ̃̀tɛ̀, kɛ dɛ́tirinɛ̀ iwɑ́tìi.

22 N Yiɛ̀ nKuyie nnɛ̀ mutɔ̃mmú ɑ n dɔ̀ɔ̀mɛ̀ mɛsɑ̀ɑ̀,

mí n dootitɔbɛ̀ do cɛ̃̀ɛ̃̀tɛ wè bɛ̀ ɔ̃ɔ̃ pi mɛ̀ɛ̀ botí dihɛì.

23 Dɛ̀ do n dimu kɛ̀ n yɛ̀mmɛ̀ ndo n dɑ dɛ́tɛ́nɛ̀,

kɑ̀ɑ mɛ nkèè n kuɔ̀mmɛ̀ kɛ dɑ yu.

24 Ndɔ́nɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie, díndi ku kó bɛsɑ̀ɑ̀bɛ̀,

ti Yiɛ̀ nKuyie nkɑ̃nkɛ́mu bɛ̀ɛ̀ kù tũ,

kɛ fɛ̃́ũnko mɛdiɛ̀ nsifeí yɛmbɛ̀.

25 Kpénkùnnɛ dimɑ́ɑ̀ kɛ yɑ́úkùnnɛ di kɔ̃̀ntì,

díndi bɛ̀ɛ̀ bùɔ́ ti Yiɛ̀ nKuyie.

32

Kuyie ncĩ̀ɛ̃́ nwè mɔ̀kɛmɛ̀ diwɛ̀ì

1 Dɑfiti yɛ̀nfɛ̀.

Dɛ̀ nnɑɑti Kuyie ncĩ̀ɛ̃́ nwè o yetímɛ̀,

kù ũtɛ́ wè o yɛi.

2 Dɛ̀ nnɑɑti ti yiɛ̀ nKuyie ntɛ̃́nkɛ í kɑɑ̀nnɛ̀ wèè kó mɛyɛi,

dɛ̀ nnɑɑti wèè yɛ̀mmɛ̀ wenni.

3 N do í dɑ́ɑ dìì mɔ̀nnì n yɛi nkɛ̀ n wɛ̃rímú mùù dèè,

kɛ̀ n níí ntṹṹ nkɛ mítìrì.

4 Kɛ yɛ̃́ ɑ do m puotìmɛ̀ kuyie nnɛ̀ kɛyènkɛ̀,

kɛ̀ n wɛ̃rímú dèè kɛ̀ m mɔ̀tɛ́ mupɑɑkɛ̀ntie kɔ̃mɛ.

5 M mɛ ndɑ dɑ́ɑmmu n yɛi,

n yí sɔ̀nnɛ n yetímɛ̀,

m bɛ́immu kɛ tú n cɑ̀ɑ̀rɛ̀, kɛ dɑ dɑ́ɑ n yɛi,

nkɑ̀ɑ mɛ̀ nni nhũtɛ́.

6 Dɛɛ̀ te kɛ̀ bɛsɑ̀ɑ̀bɛ̀ dò nkɛ́ ndɑ bɑ́ɑ́ ndimɔ̀nnì sɑ̀ɑ̀rì.

Bɑ́ kɛ̀ mɛyɛi tùɔ̀kɛní fɛtɑɑfɛ̀ diɛfɛ̀ kɔ̃mɛ mɛ̀ bɑ́ɑ́ bɛ̀ nìntɛ.

7 Fɔ̃́ɔ̃̀ tu n kó disɔ̀rì kɛ ɔ̃ nni nkɑ̃nkɛ́ mɛhɑ́ɑ́rìmɛ̀ mɔ̀nnì,

M bo ndiè nkɛ dɑ sɑ̃ntí ɑ n kɑ̃nkɛ́ mɛ̀ɛ̀ kpɛ́í.

8 Kɛ̀ Kuyie ndɔ̀:

N yóó dɑ tiémmu kɛ dɑ bɛnkɛ kucɛ ɑ dò nkɛ́tũnnɛ kù,

m bo ndɑ duɔ̀ nyitié kɛ́ ndɑ wúó nsɑ̃́ɑ̃̀.

9 Bɑ́ɑ́ yɛi ntɛsɑ̃ntɛ̀ nɛ̀ sɑ̃mmɑrímú dɛ kɔ̃mɛ,

bɛ̀ ɑ̃ɑ̃̀ dɛ̀ tisɑ̃nkɛ́ndɑ́ntì nɛ̀ iwɛ̃ĩ kɛ̀ dɛ̀ bo yie mbɛ kpɛti.

10 Oyɛiwe ɔ̃ nfɛ̃́ũrìmu mɛdiɛ̀,

kɛ̀ Kuyie nyɑ́rí wèè kù duɔ́ nhomɑ́ɑ̀.

11 Díndi bɛsɑ̀ɑ̀bɛ̀ nyɑ̃nkunɛ̀ Kuyie nkó kucɛ miɛkɛ, diwɛ̀ì ndi bo.

Díndi bɛ̀ɛ̀ yɛ̀mmɛ̀ wenni mpĩɛ̃kùnɛ̀ diwɛ̀ì.

33

Ti bo ndièmmɛ̀ kɛ sɑ̃ntí Kuyie

1 Díndi bɛsɑ̀ɑ̀bɛ̀ dí mpĩɛ̃kùnɛ̀ diwɛ̀ì,

ndɛ́úkùnkonɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nyètìrì.

Díndi bɛ̀ɛ̀ yɛ̀mmɛ̀ wenni di kó diwɛ̀ì ndi di bo nkù sɑ̃ntímɛ̀.

2 Sɑ̃ntɛnɛ̀ Kuyie nɛ̀ dɛbémbénnɛ̀ iwɛ̃ĩ kpɛrɛ,

sɑ̃ntɛnɛ̀ ku nɛ̀ kubómbonku iwɛ̃ĩ tɛpíítɛ̀ kɔku.

3 Dentɛ̀nɛ̀ fɛyɛmpɑ̀nfɛ̀, mbíennɛ̀ dɛbémbénnɛ̀, piɛtɛnɛ̀ ku.

4 Kuyie nnɑ́ɑǹtì tu timɔ́mmɔnti nti,

kɛ̀ kù dɔ̀ɔ̀ri dɛ̀ tu dɛmɔ́mmɔnnɛ.

5 Kù dɔ́ timɔ́mmɔnti nti nɛ̀ dɛ̀ɛ̀ wenni,

kɛ̀ ku sɑ̀ɑ̀ mpìɛ́kɛ́ kɛtenkɛ̀.

6 Ti Yiɛ̀ nKuyie nkuù bɛ́i nkɛ̀ kɛĩ́nkɛ̀ dɔ̀ɔ̀,

kuù duɔ́ nkɛ̀ siwɑ̃̀ɑ̃ ɑ̃nnɛ́.

7 Kuyie nkuù tìí ndɑ̀mɛ́ɛ̀rì kó mɛniɛ,

kɛ mɛ̀ ɑ̃nnɛ́ dɛ̀mɑrɛ̀ mɑ́ɑ̀.

8 Kutenkù kumɔu kɔbɛ, ndénɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie,

nkɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ bɛmɔuu kù yɔ̀tɛ.

9 Kù ɔ̃ɔ̃ bɛ́immu kɛ̀ dɛ̀ɛ dɔ̀ɔ̀,

kɛ̀ kù bɛ́i ntì tì dɔ̀ɔ̀mu bɑ̀mbɑ̀.

10 Kuyie nkuù ɔ̃ɔ̃ pɑɑ nyibotí dɔ́ kɛ́dɔɔ̀ tì,

kuù ɔ̃ɔ̃ cɑɑ̀rɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ dɔ́ tì.

11 Kuyie nkuu dɔ́ tì ɔ̃ mbomu sɑ̃́ɑ̃̀,

kɛ̀ ku yɛ̀mmɛ̀ dɔ́ tì mbo sɑ̃́ɑ̃̀.

12 Dɛ̀ nnɑɑti kubotí ti Yiɛ̀ nKuyie mbɑkɛ́ kù.

Dɛ̀ nnɑɑti ti Yiɛ̀ nKuyie ntɑ̃ɑ̃tɛ́ bɛ̀ kɛ bɛ̀ te.

13 Ti Yiɛ̀ nKuyie mbo kɛĩ́nkɛ̀ nkɛ kɛ wúónní bɛnìtìbɛ̀ bɛmɔu.

14 Kù kɑ̀ri ku kɑ̀rì ndi kɛ wúó nkutenkù kɔbɛ bɛmɔu.

15 Kuù bɛ̀ dɔ̀ɔ̀ mɛyɛ̀mmɛ̀ bɛmɔu,

kù yɛ̃́mu bɛ̀ dɔ̀ɔ̀ri dɛ̀ dɛmɔu.

16 Fɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀nnɑfɛ diɛfɛ̀ fɛɛ̀ í dɛɛrí okpɑ̀ɑ̀tì,

muwɛ̃rímú mudiɛmù muù í dɛɛrí dikɔ̃m̀bùɔ̀ yiɛ̀.

17 Kɑ̀ɑ yɛ̀mmɛ̀ dò ntɛsɑ̃ntɛ̀ bo dɑ dɛɛtɛ́ ɑ soú nhɑ mɑ́ɑ̀ ndi,

tɛ wɛ̃rímú diɛmù í dennìnko onìtì mɛyɛi.

18 Ti Yiɛ̀ nKuyie nkuù mɛ ndɑ̀kɛ bɛ̀ɛ̀ kù dé bɛ kpɛ́í,

bɛ̀ɛ̀ bɑ̀ɑ ku kó mɛsɑ̀ɑ̀.

19 Kɛ bo bɛ̀ dɛɛtɛ́nɛ̀ mukṹṹ,

kɛ̀ dikònnì tɑnní bɛ̀ nfòù.

20 Tínti buɔ́ Kuyie nku kuù ti teénnɛ̀,

kuù tu ti kó kudɔpìkù.

21 Ti yɛ̀mmɛ̀ nɑɑtinɛ̀ kuǹku,

Kuyie nsɑ̀mu, ti ku nduɔ́ ntimɑ́ɑ̀.

22 Ti Yiɛ̀ nKuyie nhɑ sɑ̀ɑ̀ nní nti bonɛ̀, ti búɔ́ fɔ̃́ nwe.

34

Kuyie ndènnɛmɛ̀ Dɑfiti iyĩ̀ɛ̃̀kɛ

1 Dɑfiti do dɔ̀ɔ̀ omɑ́ɑ̀ kuyɛìnkù okpɑ̀ɑ̀tì Abimɛdɛki ììkɛ̀,

kòo ò bɛ̀ti kɛ́deè kòo dèntɛ̀ fɛ̀ɛ̀ yɛ̀nfɛ̀ nfɛ.

2 N yó nsɑ̃ntímu n Yiɛ̀ nKuyie nsɑ̃́ɑ̃̀,

ku sɑ̃nni bɑ́ɑ́ dèè n nùù miɛkɛ.

3 N yɛ̀mmɛ̀ nɑɑtinɛ̀mu n Yiɛ̀ nKuyie,

díndi bɛsĩ́ntíbɛ̀ nkémmúnɛ̀ n kù sɑ̃ntímɛ̀ kɛ́nyɑ̃nku.

4 Di n wɛ̃nnɛ́nɛ̀ kɛ̀ tí nsɑ̃ntí ti Yiɛ̀ nKuyie,

tí nwɛ̃ nkɛ́dɛ́úkùnko ku yètìrì.

5 N yu Kuyie nku kɛ̀ kù yie,

kɛ n dɛɛtɛ́nɛ̀ n kó kukɔ̃m̀bɔ̀doróo.

6 Kɑ̀ɑ bɔ̀útɛ́ Kuyie, nhɑ yɛ̀mmɛ̀ mɛɛ̀ ɔ̃ɔ̃ cɑ́tɛ́,

bɑ́ ifɛi tɛ̃́nkɛ bɑ́ ndɑ bo.

7 Kòo sénnìwè kuɔ́ nti Yiɛ̀ nKuyie nhɔ̃ɔ̃ keèmu,

kóò dɛɛtɛ́nɛ̀ mɛhɑ́ɑ́rìmɛ̀ mɛmɔu

8 Kuyie ntɔ̃nnì diì bɑ̀ɑ bɛ̀ɛ̀ dé ti Yiɛ̀ nKuyie

kɛ bɛ̀ dɛɛrí.

9 Yɑ́ɑ́kɛ́nɛ̀ kɛ́yɑ̀ Kuyie nwennimɛ̀,

dɛ̀ nnɑɑti wèè kù duɔ́ nhomɑ́ɑ̀.

10 Díndi Kuyie nkó bɛsɑ̀ɑ̀bɛ̀, nkù dénɛ̀,

bɛ̀ɛ̀ kù dé dɛ̀mɑrɛ̀ í bɛ̀ dónnì.

11 Yɛcìrícìrɛ̀ mɔ́nnìmu yɛ̀ dɔ́ dɛ̀ kɛ̀ dikònnì yɛ̀ pĩĩ,

dɛ̀mɑrɛ̀ í dónnì wèè bùɔ́ Kuyie.

12 M bí, kɔtɛnɛ̀ní kɛ́ n kéntɛ́,

kɛ̀ n di bɛnkɛ di bo ndé mɛ̀ɛ̀ botí Kuyie.

13 Kòò mɔù dɔ́ mufòmmu,

kɛ bo nfòù kɛ̀ dɛ̀ nɑɑti,

14 o nɔ́ndɛnfɛ̀ bɑ́ nnɑ́ɑ́ ntinɑ́ɑnyɛiti,

ò bɑ́ nsountɛ.

15 Wèe dɛ́tɛ́nɛ̀ mɛyɛi,

kɛ́ndɔɔri mɛsɑ̀ɑ̀,

kɛ́nwɑɑ̀ nkunɑɑtí kɛ kù bɛ̀tì.

16 Ti Yiɛ̀ nKuyie nwùómmu bɛsɑ̀ɑ̀bɛ̀,

kɛ yo bɛ dɑbùò.

17 Ti Yiɛ̀ nKuyie nkpɑ̀nnɛ̀mu bɛyɛibɛ,

kɛ bo bɛ̀ dèè kɛtenkɛ̀ ĩ́nkɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ɛ yɛ̃̀ mbɛ kpɛ́í.

18 Kɛ̀ bɛsɑ̀ɑ̀bɛ̀ kuɔ́nnɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie,

kù ɔ̃ɔ̃ keèmu kɛ́ bɛ̀ dɛɛtɛ́nɛ̀ mɛhɑ́ɑ́rìmɛ̀ mɛmɔu.

19 Ti Yiɛ̀ nKuyie mbonɛ̀mu bɛ̀ɛ̀ yɛ̀mmɛ̀ cɑ̀ɑ̀rɛ̀,

kɛ dɛɛrí dɛ̀ di bɛ̀.

20 Mɛhɑ́ɑ́rìmɛ̀ pɛ́u tuɔ̀kùnímu osɑ̀ɑ̀wè,

kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie mmɛ nhò dɛɛrínɛ̀ mɛ mɛmɔu.

21 Kɛ dɑkɛ o tùòti imɔu kpɛ́í,

kɛ̀ bɛ̀ bɑ́ɑ́ kéétɛ́ o kɔ̃́ũ̀ mɑrì.

22 Mɛyɛi mmɛɛ̀ kɔ̀ù oyɛiwe,

Kuyie nyóó kpetínnɛ́mu bɛ̀ɛ̀ nìí mbɛ̀ɛ̀ dɔ̀ɔ̀ri dɛ̀ɛ̀ wenni.

23 Kuyie nkuù dɛɛrí ku tɔ̃mbɛ̀,

kù í yóó kpetínnɛ́ bɛ̀ɛ̀ sɔ̀ri ku borɛ̀.

35

Kuyie nkòḿmúmɛ̀ ocĩ̀rì

1 Dɑfiti yɛ̀nfɛ̀.

Kuyie nhɑ́ kpɑnnɛ̀ bɛ̀ɛ̀ ǹ kpɑ̀nnɛ̀,

kɛ́dokɛ́nɛ̀ bɛ̀ɛ̀ n dokùnɛ̀.

2 Ítɛ́ kɛ́túótɛ́ kudɔpìkù kusɑ́m̀pɔ́kù nɛ̀ kudiɛkù.

Cómmú kɛ́ n dɛɛtɛ́.

3 Youtɛ ɑ kpɑ̃nnì nɛ̀ ɑ cɑ́úkù,

kɛ́bɑɑo bɛ̀ɛ̀ n fɛ̃́ũnko.

N nɑ́kɛ́ fɔ̃́ɔ̃̀ tumɛ̀ n dɛɛtíwè.

4 Bɛ̀ɛ̀ dɔ́ kɛ́ n kuɔ ifɛii bɛ̀ pĩ nkɛ̀ bɛ̀ɛ kɛ̃kɛ,

bɛ̀ɛ̀ n dɔ́nɛ̀ mɛyɛi, ifɛii bɛ̀ pĩ kɛ̀ bɛ̀ɛ bótí bɛ fɔ̃nkúò,

5 kɛ́nɑɑ́ ntiyontì kuyɑɑkù tɔ tì.

Kuyie ntɔ̃nnìi bɛ̀ bɛ̀ti.

6 Bɛ cɛɛ nɑɑ́ ndibiìnnì kɛ́ɑnkɛ,

kɛ̀ Kuyie ntɔ̃nnì mbɛ̀ bɛ̀tì.

7 Bɛ̀ sɔ̃̀ńtɛ́ kɛ n dii ticùɔ̀tì nti,

kɛ n keù difɔ̃̀tìrì kɛ̀ m bo do kɛ́kú.

8 Mɛhɑ́ɑ́rìmɛ̀ɛ bɛ̀ dɛ̀ɛ́tɛ́,

bɛ̀ɛ tɑ bɛ̀ dìí ntìì cùɔ̀tì miɛkɛ,

kɛ́do bɛ̀ keú dìì fɔ̃̀tìrì.

9 Kɛ̀ diwɛ̀ì ní nni mbo,

kɛ̀ nní nyɑ̃nku,

Kuyie nni nteenɛ̀mɛ̀ kpɛ́í.

10 N nɑ́ɑ́nnɛ̀ n yɛ̀mmɛ̀ mɛmɔu ndi,

kɛ tú òmɔù í dɑ dònnɛ̀ fɔ̃́ nKuyie,

fɔ̃́ɔ̃̀ ɔ̃ dɛɛtɛ́nɛ̀ ocĩ̀rì wèè ò kpeńnìnɛ̀,

kɛ dɛɛrí osénnìwè nɛ̀ bɛ̀ɛ̀ fèkù o kpɛrɛ.

11 Bɛ̀ nɑ̀ɑ́ mbɛ̀ í yɑ̀ tì nti,

Bɛ̀ m̀ bèkú nyí yɛ̃́ tì nti.

12 Kɛ̀ n dɔ̀ɔ̀ri mɛsɑ̀ɑ̀ nkɛ̀ bɛ̀ n dɔ̀ɔ̀ri mɛyɛi,

kɛ̀ m bo m mɑ́ɑ̀.

13 N dootitɔbɛ̀ ɔ̃ mmɔ nkɛ̀ n dɑ́ɑ́tí kufɔ̀ɔ̀tɔ̃̀nkù nku,

kɛ́bɛnkɛ n yɛǹcɑɑ̀rìmɛ̀

kɛ́boú dinùù kɛ́kɛ̃́kùnnɛ m mɑ́ɑ̀ kɛ́nsĩ́ĩ́,

kɛ́mmbɑ́ɑ́ nKuyie nsɑ̃́ɑ̃̀,

14 kɛ́ndò n nɛ́po yoo n tebitɛ, kɛ̀ n yììkɛ̀ ńsɔ̀ù,

kɛ̀ n yɛ̀mmɛ̀ɛ cɑɑ̀rɛ̀ kɛ́ndò n yɔ̃ ku.

15 Kɛ̀ n do dìì mɔ̀nnì bɛ̀ nɛ́ tíí kɛ́ nni ndɑú,

kɛ́wɛ̃nnɛ́ kɛ́ nni ndɔɔri mɛyɛi,

kɛ̀ bɛpɔ̀ɔ̀bɛ̀ n yí yɛ̃́ bɛ̀ nni nnɑ́ɑ́ ntiyɛiti.

16 Bɛ̀ɛ̀ í dé Kuyie nnɛ̀ bɛ̀ɛ̀ dɑú bɛnìtìbɛ̀

kɛ̀ bɛ̀ wɛ̃nnɛ́ kɛ n dɑú mɛdiɛ̀,

kɛ mɑɑ̀ nyɛbìɛ̀ n kpɛ́í.

17 N Yiɛ̀ nKuyie nhɑ yó nni nwúónkomɑɑ̀?

N dɛɛtɛ́nɛ̀ bɛ kó kuyonku,

bɛ̀ tu yɛcìrícìrɛ̀ nyɛ.

18 M bo ndɑ sɑ̃ntí ditĩ̀nnì cuokɛ̀,

kɛ́ ndɑ sɑ̃ntí kubotí diɛkù cuokɛ̀.

19 N dootitɔbɛ̀ bɑ́ nyɑ̃nku n kpɛ́í,

bɛ̀ɛ̀ sɔ̃́ntɛ́ kɛ n níí bɛ̀ bɑ́ nni nhũũnnɛ̀ inuɔ.

20 Bɛ̀ í nɑ́ɑ́ ndiwɛ̀ì kó tinɑ́ɑǹtì bìtì!

Bɛ̀ dɑ̀kii kɛ bo dɔ̀ɔ̀ mɛyɛi mmɛ dihɛì kó bɛnitisɑ̀ɑ̀bɛ̀.

21 Kɛ ɑɑri tinùùtì kɛ tú: Àɑ̀ ti dɑ yɑ̀mu!

22 N Yiɛ̀ nKuyie nhɑ wúómmu dɛ̀ɛ̀ dɔ̀ɔ̀ri,

bɑ́ ncĩ́ɛ̃́kɛ́, bɑ́ n dɛ́tɛ́nɛ̀.

23 Kuyie nyítɛ́ kɛ́ n kónnɛ́!

N Yiɛ̀ nKuyie nhentɛ kɛ́kpɑ n kpɑ̀nnì.

24 N Yiɛ̀ nKuyie nhɑ wennimu,

n kónnɛ́ kɛ̀ bɛ̀ bɑ́ nni ndɑú.

25 Bɑ́ yóu kɛ̀ n dootitɔbɛ̀ dɔ̀:

Tóò! Ti do mɛ ndɔ́,

ti ò mɑɑnkomu.

26 Bɛ̀ɛ̀ do n dɔ́nɛ̀ mɛyɛi nkɛ yɑ̃nku,

ifɛii bɛ̀ pĩ nkɛ̀ dɛ̀ɛ bɛ̀ di,

ìi pĩ mbɛ̀ɛ̀ yɛ̀mmɛ̀ do dò mbɛ̀ m pɛ̃ɛ̃tɛ́,

kɛ̀ bɛ̀ɛ kɛ̃kɛ kɛ̀ ifɛii bɛ̀ pĩ.

27 Bɛ̀ɛ̀ yɛ̃́ nyí dɔ̀ɔ̀mɛ̀ mɛyɛi,

bɛ yɛ̀mmɛ̀ ńnɑɑti,

kɛ̀ bɛ̀ ḿbonɛ̀ kunɑɑtí

kɛ́nnɑ́ɑ́ nsɑ̃́ɑ̃̀ kɛ tú:

Dɛ́úkùnnɛ Kuyie nyètìrì kùù dɔ́ ku tɔ̃ntì kó mɛsɑ̀ɑ̀.

28 Mí mmɔ́mmuɔ m bo nnɑ́ɑ́ nhɑ wennimɛ̀,

m bo ndɑ sɑ̃ntí sɑ̃́ɑ̃̀.

36

Ti Yiɛ̀ nKuyie mborɛ̀ ndɛ mufòmmu bomɛ̀

1 Bɛdèmbɛ̀ kóo kótì dìèmmɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nkóo tɔ̃ntì Dɑfiti yɛ̀nfɛ̀.

2 Oyɛiwe nɑ́ɑ́ ntì tiì n yóù,

ò tu dɛ̀ ò bo ndé bɑ nkpɛ́í Kuyie?

3 Ò tɑ̃́ omɑ́ɑ̀ ndi,

ò í dɔ́ kɛ́bɑntɛ́ o yɛi nkɛ́ mɛ̀ yetɛ.

4 Ò mɔ̀kɛ siyɑ́ɑ̀bìsí nsi kɛ soú,

ò í dɔ́ kɛ́bɑntɛ́ mɛsɑ̀ɑ̀ ntúmɛ̀.

5 Kòò duɔ́ wè ntotí o yɛ̀mmɛ̀ mɛyɛi nkpɛti mɑ́ɑ̀,

kɛ tũ nkucɛ yɛiku,

ò í yóu mɛyɛi.

6 Ti Yiɛ̀ nKuyie nhɑ sɑ̀ɑ̀ mmɑ̀nnɛ̀ tiwɛtì nti,

ɑ dɔɔrimu ɑ bɛ́i ntì kɛ̀ dɛ̀ feí tiwɛtì kɔ̃mɛ.

7 A wetí kɛ̀ dɛ̀ dɛumu kɛ mɑ̀nnɛ̀ ɑ tɑ̃rɛ̀,

kɑ̀ɑ beéntì cũmpúrì difɔ̃̀tìrì kɔ̃mɛ.

Kuyie nkuù teénnɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ nɛ̀ tikpɑsĩ̀ntì.

8 Kuyie nhɑ sɑ̀ɑ̀ nwenni mɛdiɛ̀ mmɛ.

Bɛnìtìbɛ̀ dìɛ́kɛ́ ɑ fiɛti dɛ́ɛ̀ mmɛ.

9 Bɛ̀ yo nhɑ cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ sɑ̀ɑ̀ mmɛ̀ kɛ sɑ̀nnɛ̀,

kɑ̀ɑ bɛ̀ nììnko ɑ sɑ̀ɑ̀ nkó kukó.

10 Fɔ̃́ɔ̃̀ tu mufòmmu kũ̀nnì,

fɔ̃́ɔ̃̀ ti duɔ̀ nkuwenniku.

11 A sɑ̀ɑ̀ nní mbonɛ̀ bɛ̀ɛ̀ dɑ yɛ̃́,

kɑ̀ɑ nkómmú bɛ̀ɛ̀ yɛ̀mmɛ̀ wenni.

12 Bɑ́ɑ́ yie nkɛ̀ tɛpɔ̀tɛ̀ yiɛ̀ nni nnintɛ,

bɑ́ɑ́ yóu kòo yɛiwe nni mbɛti.

13 Bɛ̀ɛ̀ dɔ̀ɔ̀ri dɛ̀ɛ̀ í wenni bɛ̀ duòmu,

bɛ̀ domu bɛ̀ í yóó nɑ kɛ́ítɛ́.

37

Ti bo mbúɔ́mɛ̀ Kuyie

1 Dɑfiti yɛ̀nfɛ̀.

A miɛkɛ bɑ́ mpɛ́i bɛyɛibɛ,

ɑ bɑ́ nyɑ́ɑ́ mbɛ̀ɛ̀ dɔ̀ɔ̀ri mɛyɛi.

2 Bɛ̀ yóó kpeímu mɛcɑ̃ɑ̃ ntimútì kɔ̃mɛ,

kɛ́mɔ́tɛ́ tifɑ̃ɑ̃̀tì kɔ̃mɛ.

3 Duɔ́ nhɑmɑ́ɑ̀ Kuyie nkɛ́ndɔɔri dɛ̀ɛ̀ wenni,

mbonɛ̀ kunɑɑtí dihɛì kù dɑ duɔ́ ndì.

4 A yɛ̀mmɛ̀ nnɑɑtinɛ̀ ɑ Yiɛ̀ nKuyie,

kù bo dɑ duɔ́ nhɑ yɛ̀mmɛ̀ dɔ́ dɛ̀.

5 Duɔ́ nhɑmɑ́ɑ̀ ɑ Yiɛ̀ nKuyie,

kɛ́ nkù bùɔ́,

kɛ̀ kùu pĩ́ mmutɔ̃mmú,

6 kɛ́fei nhɑ borimɛ sɑ̀ɑ̀mɛ̀ kuwenniku kɔ̃mɛ,

kɛ́fei nhɑ kó timɔ́mmɔnti diyiè ɔ̃ ncómmú yɛyɔ kɛ dòmmɛ̀.

7 Ndò nyúóó Kuyie nyììkɛ̀ kɛ kù kèḿmú,

ɑ miɛkɛ bɑ́ mpɛ́ì wèè kpɛrɛ yíé,

ɑ miɛkɛ bɑ́ mpɛ́ì wèè dɔ̀ɔ̀ mɛyɛi nhò tɑ̃ɑ̃tɛ́ kɛ bo dɔɔ̀ mɛ̀.

8 Yóu kunɑupíɛ́,

yóu kɛmiɛtonnìkɛ̀,

ɑ miɛkɛ bɑ́ ncɔ́ú,

dɛ̀ ce mmɛyɛi mmɛ.

9 Kuyie nyóó dɛitɛmu bɛ̀ɛ̀ dɔ̀ɔ̀ri mɛyɛi,

kɛ̀ bɛ̀ɛ̀ kù duɔ́ mbɛmɑ́ɑ̀ kɛ̀ bɛ̀ɛ tiekɛ dihɛì.

10 Dɛ̀ kpɑɑ́ sɑ́m̀pɔ́ nwe kɛ̀ bɛyɛibɛɛ deè,

kɑ̀ɑ wɑmmú bɛ̀ do borɛ̀ ɑ bɑ́ɑ́ yɑ̀ òmɔù.

11 Bɛ̀ɛ̀ yɛ̀mmɛ̀ boo kɛ̀ bɛ̀ɛ tiekɛ dihɛì,

kɛ́mbonɛ̀ kunɑɑtí nɛ̀ diwɛ̀ì mɔ́mmɔnni.

12 Onitiyɛiwe weè wɑntinɛ̀ osɑ̀ù mɛyɛi,

kɛ mɛ́ìrì o nɔ̀ùtɛ̀.

13 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nnɛ́ ò wùó nkɛ dɑú,

kɛ yɛ̃́ o yiè duunnímɛ̀.

14 Bɛnitiyɛibɛ bɛɛ̀ kpɑ̀tɛ bɛ kpɑ̀rìse,

kɛ deenko bɛ tɑ̃nnɛ̀,

kɛ bo dokɛ́nɛ̀ ocĩ̀rì nɛ̀ osénnìwè,

kɛ́kuɔ bɛ̀ɛ̀ borimɛ wenni.

15 Bɛ se yóó kóntɛ́ kɛ́kṹṹ bɛ dirɛ nyɛ,

kɛ̀ bɛ tɑ̃nnɛ̀ɛ kékɛ́.

16 Dɛsɑ́m̀pɔ́rɛ̀ wèè wetí ò mɔ̀kɛ dɛ̀ wenni kɛ pɛ̃ɛ̃tɛ́mu bɛyɛibɛ pɛ́u kó tikpɑ̀tì,

17 Kɛ yɛ̃́ Kuyie nyóó pɔntɛmɛ̀ bɛyɛibɛ wɛ̃rímú,

kɛ́ntɔ bɛsɑ̀ɑ̀bɛ̀.

18 Kuyie nyɛ̃́mu bɛ̀ɛ̀ yié nku kuɔ́ bɛ we mɑ̀mɛ̀,

kù yóó bɛ̀ duɔ́ ndɛ̀ yó ntú bɛ kpɛrɛ ndɛ sɑ̃́ɑ̃̀.

19 Kɛ̀ dimɔ̀nnì yɛiri tùɔ̀kɛní ifɛi bɑ́ɑ́ bɛ̀ pĩ,

bɑ́ kɛ̀ dikònnì bo bɛ̀ nyo nkɛ sɑ̀nnɛ̀.

20 Bɛyɛibɛ yóó kúmu,

kɛ̀ Kuyie ndootitɔbɛ̀ɛ pɛ̃ɛ̃tɛ́ mutepóó nkɔ̃mɛ kɛ́nɑɑ́ nkuyukú.

21 Oyɛiwe ɔ̃ɔ̃ pentɛ kɛ bɑ́ɑ́ tɛ̃́nnɛ́,

kòo sɑ̀ɑ̀wè yie mɔkɛ mɛsémmɛ̀ kɛ pɑ̃ɑ̃.

22 Kuyie ndɔ̀ɔ̀ bɛ̀ mɛsɑ̀ɑ̀ mbɛɛ̀ yóó tiekɛ dihɛì,

kɛ̀ kùu bɛti kù cɔ̃ɔ̃ bɛ̀.

23 Kɛ̀ Kuyie mpɛ́nsìrì onìtì borimɛ,

kuù ɔ̃ɔ̃ duɔ́ nkòò nkérí kɛ í yĩɛ̃̀kù.

24 Kòò do ò bɑ́ nduɔ́,

Kuyie nkuù ɔ̃ɔ̃ pĩ́ nho nɔ̀ùtɛ̀ kɛ́yíi.

25 Nɛ̀ m bɛmmɛ̀ kɛ yɑ̀ɑ kótɛ́nɛ̀,

n yí yɑ̀ Kuyie mbɔntóo dɛ̀ osɑ̀ù,

yoo ò yɑɑ̀bí mmúɔ́tɛ dɛ̀ mudiì.

26 Osɑ̀ù mɔ̀kɛ mɛsémmɛ̀ mmɛ sɑ̃́ɑ̃̀,

kɛ penni o kpɛrɛ bɛtɔbɛ̀,

kòo yɑɑ̀bí pɛ́ú dɛ kó mɛsɑ̀ɑ̀.

27 Yóu mɛyɛi nkɛ́ndɔɔri mɛsɑ̀ɑ̀,

ɑ yɑɑ̀bí bo ḿbo sɑ̃́ɑ̃̀ dihɛì.

28 Kuyie ndɔ́ timɔ́mmɔnti nti,

kù í buɔnko bɛ̀ɛ̀ kù tũ.

Kù bɛ̀ bɑ̀ɑ̀mu sɑ̃́ɑ̃̀,

kù yóó dɛitɛ bɛnitiyɛibɛ yɑɑ̀bí nyi.

29 Kɛ̀ bɛsɑ̀ɑ̀bɛ̀ɛ tiekɛ dihɛì,

kɛ́ ndì bo sɑ̃́ɑ̃̀.

30 Osɑ̀ù nɑ̀ɑ́ mmɛciì nkó tinɑ́ɑǹtì nti,

tìì yìɛ̀ní o nùù kɛ̀ tì wenni.

31 Ò dɔ́ Kuyie nkuɔ́ nyi,

kɛ yennínɛ̀ omɑ́ɑ̀ mɛyɛi.

32 Oyɛiwe ɔ̃ ndíímu osɑ̀ù,

kɛ dɔ́ kóò kùɔ.

33 Ti Yiɛ̀ nKuyie nhɔ̃ɔ̃ í nyóu kòo sɑ̀ù tɑ oyɛiwe nɔu miɛkɛ,

kɛ̀ bɛ̀ ò bekùnɛ̀ kù bɑ́ɑ́ yóu kɛ̀ bɛ̀ɛ ò kpetínnɛ́.

34 Mbúɔ́ Kuyie nkɛ tũ nku kó kucɛ,

kù bo dɑ dɛ́úkùnnɛ kɑ̀ɑ tiekɛ dihɛì,

kɛ́yɑ̀ kù dɛ̀itɛmɛ̀ bɛnitiyɛibɛ.

35 N yɑ̀mu onitiyɛiwe mɔ̀ɔ̀tɛ dɛ̀ muwɛ̃rímú,

kɛ sɛ̀ntɛ̀ mutie sũ̀ũ̀mù kɔ̃mɛ,

36 kɛ́pɛ̃ɛ̃tóo ò tɛ̃́nkɛ í ndɛ̀ kpɑɑ́,

kɛ̀ nh ò wɑmmú n yí ò yɑ̀.

37 Nwúó nwèè tũ̀ Kuyie nkuɔ́ nɛ̀ osɑ̀ù,

dɛ kóo nìtì botí ɔ̃ɔ̃ dentɛnɛ̀ mɛsɑ̀ɑ̀ mmɛ.

38 Ti Yiɛ̀ nKuyie nyóó kuɔ̀mu bɛnitiyɛibɛ,

bɛ wuɔ nyí yó nkpɑɑ́.

39 Ti Yiɛ̀ nKuyie nkuù dɛɛrí bɛsɑ̀ɑ̀bɛ̀,

kɛ bɛ̀ kɑ̃nkɛ́ mɛhɑ́ɑ́rìmɛ̀ mɔ̀nnì.

40 Kuyie nkuù bɛ̀ teénnɛ̀, kɛ bɛ̀ dɛɛrí,

kɛ bɛ̀ kɑ̃nkɛ́ bɛnitiyɛibɛ kɛ bɛ̀ dɛɛrí,

kɛ yɛ̃́ bɛ̀ sɔ̀rimɛ̀ kuù borɛ̀.

38

Omuɔnti wèè bɑntɛ́ o yɛi nhò bɑ̀ɑ́mmɛ̀ Kuyie

1 Dɑfiti yɛ̀nfɛ̀ bɛ̀ dìè nfɛ̀ kɛ denniní Kuyie nkpɛ́í.

2 Ti Yiɛ̀ nKuyie nhɑ bɑ́ n fɛ̃́ũnnɛ̀ kɛmiɛkɛ,

bɑ́ m puotínɛ̀ kunɑupíɛ́.

3 A pie nduò n yĩ́nkɛ̀ nkɛ,

kɑ̀ɑ nɑcɛ̀kuutɛ duò n yĩ́nkɛ̀.

4 N kɔ̃̀ntì miɛkɛ tɛ̃́nkɛ í pĩ́,

ɑ miɛkɛ n cɔ́ú mmɛ̀ɛ̀ kpɛ́í.

N kṹɔ̃̀ yɛɛ̀ bɔ̀kɛ́ n yɛi nkpɛ́í.

5 N yɛi mmɛɛ̀ dɛukɛ kɛ m pɛ̃ɛ̃tɛ́,

mɛ̀ n yɔ̃̀ntɛmu ditɔu cɛ̃́ɛ̃́rì kɔ̃mɛ.

6 M muɔ nyɛɛ̀ ɑ̃nnɛ́ imɑǹcírí,

yɛ̀ pɑ̃̀ɑ̃̀kɛmu n yɛìntì kpɛ́í.

7 Kuyonku kuù ǹ nɑ kɛ m̀ pũ̀tínnɛ́ mɛdiɛ̀,

kɛ̀ n yɛ̀mmɛ̀ cɑ̀ɑ̀ri yɛwe yɛmɔu.

8 N kɔ̃̀ntì tiì cɔ̀ú,

dɛ̀mɑrɛ̀ tɛ̃́nkɛ í pĩ́ n kɔ̃̀ntì miɛkɛ.

9 N yí mɔkɛ muwɛ̃rímú,

n kɔ̃̀ntì kèétɛ́ kéétɛ́mu,

n yɛ̀mmɛ̀ mɛɛ̀ cɑ̀ɑ̀rɛ̀ kɛ̀ n kuɔ̀ nkɛ mítìrì.

10 Kuyie nhɑ yɛ̃́mu n dɔ́ dɛ̀,

ɑ wúómmu n dɑbònnì.

11 N kɔ̃m̀bùɔ̀tì tiì duò,

kɛ̀ n wɛ̃rímú dèè,

n nuɔ ntɛ̃́nkɛ í wúó.

12 N nɛ́pobɛ̀ nɛ̀ n nɛitinɛ̀ bɛ̀ n kɛntɛ́mu,

n kɔbɛ n yentɛ́mu nh ɑ́ɑ̀rìmɛ̀ kpɛ́í.

13 Bɛ̀ɛ̀ n dɔ́nɛ̀ mukṹṹ mbɛ̀ n dii timɑ́tì nti,

bɛ̀ɛ̀ n dɔ́nɛ̀ mɛyɛi nkɛ̀ bɛ̀ n sɑ̃́ɑ̃́,

bɛ̀ ɔ̃ ntṹṹ nkɛ nɑ́ɑntɛ n kpɛ́í nkɛ.

14 Mí n nɑɑ́ ndiɔ̃̀nnì ndi, n tɛ̃́nkɛ í yo,

n nɑɑ́ nwèè nɔ́ndɛnfɛ̀ dɑ̀ri wènwe n yí nɑ́ɑ́ ntìmɑtì.

15 N dò ndiɔ̃̀nnì ndi,

n yí tɛ̃́nninko tìmɑtì.

16 N Yiɛ̀ nKuyie m búɔ́ fɔ̃́ nwe,

Kuyie nfɔ̃́ɔ̃̀ n te,

fɔ̃́ɔ̃̀ yóó n teennɛ̀.

17 Bɑ́ɑ́ yóu kɛ̀ bɛ̀ nni nyɑ̃nkunɛ̀,

n dɔ́ kɛ́do dìì mɔ̀nnì, bɑ́ɑ́ yóu kɛ̀ bɛ̀ n nɑ.

18 N tɔ̀ɔ́nnɛ̀ m bo domɛ̀ mmɛ,

mɛfɛ̃́ṹtímɛ̀ í iiti m borɛ̀.

19 N yiemmu n cɑɑ̀rìmɛ̀,

kɛ̀ n yɛi nni nkɔɔ́nnɛ̀.

20 N dootitɔbɛ̀ kɔ̃̀ntì nɑɑtimu kɛ̀ bɛ̀ kpeńnì,

bɛ̀ɛ̀ n nìí ndɛtetìrɛ̀ bɛ̀ sũmu.

21 M bɛ̀ dɔ̀ɔ̀ri mɛsɑ̀ɑ̀ mmɛ kɛ̀ bɛ̀ n tɛ̃̀ńnìnko mɛyɛi,

kɛ n kpɑnnɛ̀ n dɔɔri mɛ̀ɛ̀ kpɛ́í mmɛsɑ̀ɑ̀.

22 N Yiɛ̀ nKuyie mbɑ́ n dootóo,

bɑ́ n dɛ́tɛ́nɛ̀, Kuyie nfɔ̃́ɔ̃̀ ǹ te.

23 Kɔtɛní mɛcɑ̃ɑ̃ nkɛ́ n teennɛ̀,

fɔ̃́ n Yiɛ̀ nKuyie n kóò dɛɛtíwè.

39

Wèè fɛ̃́ũ̀rì ò bɑ̀ɑ́mmɛ̀ Kuyie

1 Bɛdèmbɛ̀ kóo kótì dìèmmɛ̀ Dɑfiti yɛ̀nfɛ̀ Yedutunni kpɛ́í.

2 N yɛ̀mmɛ̀ do dò n yó ndɑkɛmu n dɔɔ̀rìmɛ̀ kpɛ́í,

kɛ bɑ́ɑ́ bɛ́i ntìmɑtì kɛ́yetɛ́,

kɛ́mmuti tɑ́u oyɛiwe ììkɛ̀.

3 Mɛm̀mɛ kɛ̀ nni ndò nyúóó kɛ dò nkɑ́rɛ́ kɛ í mmɔkɛ diwɛ̀ì,

kɛ̀ n fɛ̃́ṹtímɛ̀ nɛ́ dɔkɛ dɛukɛ.

4 Kɛ̀ dɛ̀ n cɔ́ú m miɛkɛ,

kɛ̀ iyɛntotíi n tùɔ̀ nkɛ dò mmuhɑ̃ɑ̃́,

kɛ̀ n dentɛnɛ̀ m bo bɛ́immɛ̀.

5 N Yiɛ̀ nKuyie n nɑ́kɛ́ n fòmmu mɑmɛ̀,

n nɑ́kɛ́ n we kpɑɑ́ yɛ̀dɛ̀,

kɛ̀ m bɑntɛ́ n yí kpeńnìmɛ̀.

6 A n duɔ́ mmùù fòmmu mɑ̀nnɛ̀ tɛnɔ̀ùtɛ̀ pɛ̃kùmɛ̀ mmɛ,

n we í tùɔ̀kɛ dɛ̀mɑrɛ̀ ɑ ììkɛ̀,

ɑ borɛ̀ onìtì dò mmuyɑɑ́ mmu.

7 Onìtì dònnɛ̀ mɛdɛ́ɛ̀ mmɛ kɛ firì,

ò ɑ̀rìmu kɛ dò mmuyɑɑ́

kɛ wɑɑ̀ ntikpɑ̀tì ò mɛ nyí yɛ̃́ wèè yóó tì tiekɛ.

8 N Yiɛ̀ nKuyie, n kémmú we?

Fɔ̃́ nwe m búɔ́mɛ̀.

9 N dɛɛtɛ́nɛ̀ n yɛi,

bɑ́ɑ́ yóu kɛ̀ tiyɛìntì nni ndɑú.

10 M muti tɑ́u nwe,

n yí nɑ́ɑ́ nkɛ́yɛ̃́ dɛ̀ bonímɛ̀ fɔ̃́ɔ̃̀ borɛ̀.

11 N yóu tiyɛ̃ĩti,

ɑ m puotì kɛ̀ n duòmu.

12 A ɔ̃ mpuotì onìtì koò tiè nho yɛi nkpɛ́í nkɛ,

kɛ dò nyibiɛ́ kɛ cɑɑ̀ri ò dɔ́ dɛ̀ mɛdiɛ̀.

Onìtì dò mmuyɑɑ́ mmu.

13 N Yiɛ̀ nKuyie nkéntɛ́ m bɑ́ɑmmìi nɛ̀ n sɑ́útìi,

m bɑ́ nkuɔ̀ nkɑ̀ɑ cĩ̀ɛ̃́kɛ́,

n tú opɔ̀ɔ̀ nwe ɑ borɛ̀ kɛ yóó pɛ̃ɛ̃tɛ́ n yɛmbɛ̀ kɔ̃mɛ.

14 N yóu kɛ̀ nh om̀pɛ̀ kɛ̀ n yɛ̀mmɛ̀ɛ nɑrikɛ

kɛ̀ n nɛ́ nɑ kɛ́kpɑɑkɛ.

40

Dɑfiti dɔ́mɛ̀ bɛ̀ɛ bɑntɛ́ Kuyie nhò dɔ̀ɔ̀ dɛ̀

1 Bɛ̀ dìèmmɛ̀ Dɑfiti yɛ̀nfɛ̀.

2 M bɔ̀útɛ́ Kuyie nku kɛ̀ kù cuonní m bíɛ́kɛ̀

kɛ kèè n dɑbònnì,

3 kɛ n dènnɛní difɔ̃̀tìrì n nɑ nku dìì miɛkɛ,

kɛ n fũ̀ṹtɛ́ disɑ̃̀ũ̀ miɛkɛ,

kɛ n còńnɛ́ dipèrì ĩ́nkɛ̀,

kɛ kpénkùnnɛ n tɑ̀ɑ̀kɛ,

4 kɛ ɑ̃nnɛ́ n nùù fɛyɛmpɑ̀nfɛ̀,

ku sɑ̃nni kɔfɛ,

bɛsṹkùbɛ̀ bo kù yɑ̀ kɛ́ kù depɛ,

kɛ́ kù duɔ́ mbɛmɑ́ɑ̀.

5 Dɛ̀ nnɑɑti wèè duɔ́ nhomɑ́ɑ̀ Kuyie,

wèè í tũ nsipɔɔ yɛmbɛ̀,

nɛ̀ siyɑ́ɑ̀bìsí yɛmbɛ̀.

6 N Yiɛ̀ nKuyie nhɑ pĩ́ mmùù tɔ̃nsɑ̀ɑ̀mù ti kpɛ́í mmù sũmu,

ɑ dɔ́ kɛ́dɔɔ̀ tì ti kpɛ́í ntì sũmu,

òmɔù í dɑ mɑ̀nnɛ̀ ɑ tɔ̃mmú sũmu,

m bɑ́ɑ́ nɑ kɛ́nɑ́kɛ́ mù mɑ̀mɛ̀.

7 A dɔ́ dɛ̀ í tú bɛ̀ bo ndɑ feumɛ̀ iwũɔ̃ yoo yɛpɑ̃rɛ̀,

n tì bɑntɛ́mu,

ɑ í dɔ́ bɛ̀ ndɑ feu iwũɔ̃ kɛ tuɔ̀ nyɛwũɔ̃tɔ̀rɛ̀ ĩ́nkɛ̀,

yoo bɛ̀ dɑ feu ì mɛyɛi ncĩ́ɛ̃́mmɛ̀ kpɛ́í.

8 Dɛ mɔ̀nnì ndi n yĩ́mɛ̀: Ntɛ mí,

tì wɑ̃̀ri n kpɛ́í nyikuɔ́ pɑ́tíri miɛkɛ kɛ yɛ̃mmɛ̀.

9 Kuyie n dɔ́ kɛ́yie nhɑ kpɛti nti,

ɑ kuɔ́ bomu n yɛ̀mmɛ̀ miɛkɛ.

10 N nɑ̀kɛ́mu ditĩ̀nnì cuokɛ̀ ɑ sɑ̀ɑ̀,

n yí muti n nùù, n Yiɛ̀ nKuyie nhɑ ti yɛ̃́mu.

11 N yí sɔrì mɛsɑ̀ɑ̀ nhɑ n dɔ̀ɔ̀ mɛ̀,

n nɑ́ɑ́mmu ditĩ̀nnì diɛrì miɛkɛ ɑ tú mɛ̀ n dɛɛtíwè kɛ wenni,

n yí sɔrì ɑ sɑ̀ɑ̀ nnɛ̀ ɑ kó timɔ́mmɔnti

12 Kuyie nhɑ yó n kuɔ́mmu mɛsémmɛ̀,

ɑ sɑ̀ɑ̀ nnɛ̀ ɑ kó timɔ́mmɔnti dɛɛ̀ m bɑ̀ɑ̀ sɑ̃́ɑ̃̀.

13 Mɛyɛi mmɛ̀ɛ̀ n tùɔ̀kùní tipíìtì timɔu mɛ̀ í mɔkɛ mɛ̀ mɑ̀mɛ̀,

n yɛi mmɛ̀ɛ̀ n tũ̀ m mɛ̀ ɔ̀unɛ̀mu,

mɛ̀ sũnɛ̀mu n yùtì,

n kɔ̃m̀bùɔ̀ yɛ̀mu.

14 Kuyie nyɑ̀ɑ̀ n dɛɛtɛ́!

N teennɛ̀ mɛcɑ̃ɑ̃.

15 Bɛ̀ɛ̀ n dɔ́nɛ̀ mukṹṹ bɛmɔu ifɛii bɛ̀ pĩ nkɛ bɛ̀ɛ sĩ́nnɛ́,

bɛ̀ɛ̀ n dɔ́nɛ̀ mɛyɛi mbɛ̀ɛ bótí nɛ̀ ifɛi.

16 Dɛ̀ɛ di bɛ̀ɛ̀ n ti mudɑɑ́,

ifɛii bɛ̀ pĩ.

17 Dɛ̀ nnɑɑti bɛ̀ɛ̀ wɑɑ̀ nKuyie,

kɛ̀ diwɛ̀ì mbɛ̀ bo.

Bɛ̀ɛ̀ dɔ́ mɛdɛɛtímɛ̀,

bɛ̀ ntú sɑ̃́ɑ̃̀: Kuyie nkuù dɛu.

18 N tú ocĩ̀rì nwe, osénnìwè,

N Yiɛ̀ nKuyie nnɛ́ yɛ̃́mu n kpɛ́í,

Kuyie nfɔ̃́ɔ̃̀ tu n kóo teentì,

n dɛɛtíwè, bɑ́ɑ́ ɔɔtɛní!

41

Bɛ̀ fɛ̃́ũnko wè bɑ̀ɑ́mmɛ̀ Kuyie

1 Bɛdèmbɛ̀ kóo kótì dìèmmɛ̀ Dɑfiti yɛ̀nfɛ̀.

2 Dɛ̀ nnɑɑti wèè dɑ̀kɛ bɛcĩ̀rìbɛ̀ kpɛ́í,

kɛ̀ mɛhɑ́ɑ́rìmɛ̀ ò tùɔ̀kɛní Kuyie nhɔ̃ɔ̃ ò dènnɛmu.

3 Ti Yiɛ̀ nKuyie nhɔ̃ nhò kɑ̃nkɛ́mu kòo ńfòù,

kɛ́di kunɑɑtí kɛtenkɛ̀ miɛkɛ,

kù ɔ̃ɔ̃ í nyóu kòo dootitɔbɛ̀ɛ ò nɑ.

4 Kòò mɔ nkɛ duɔ́ Kuyie nhɔ̃ nhò bɑ̀ɑ̀mu,

kɛ yɑ́úkùnko o kɔ̃̀ntì o muɔndɔ́ù ĩ́nkɛ̀.

5 Mí nhɔ̃ɔ̃ yĩ́: N Yiɛ̀ nKuyie n kuɔ́ mmɛsémmɛ̀

kɛ́ m miɛkùnnɛ n dɑ yetɛ́nɛ̀mu.

6 N dootitɔbɛ̀ nɑ̀ɑ́mmu n kpɛ́í nkɛ tú:

Ò yóó kú ɔ̃̀mmɔ̀nnì?

O yètìrì yóó kpɑ́nnɛ́ ɔ̃mmɔ̀nnì?

7 Bɛ miɛkɛ kòò mɔù kɔ̀tɛní kɛ n yɑ̀,

ò nni nwɑ́tìrì,

kɛ́tɔ siyɑ́ɑ̀bìsí kɛ́yɛ̀nnɛ̀ kɛ́pitɛ́.

8 N dootitɔbɛ̀ ɔ̃ɔ̃ tíímmu kɛ́nwɛ́ú n kpɛ́í,

bɛ̀ nɑ́ɑntɛ n kó mɛyɛi mmɛ.

9 Bɛ̀ tu dɛ̀ɛ ǹ tùɔ̀kɛní dɛ̀ í tú dɛsɑ̀ɑ̀rɛ̀,

bɛ̀ tu n domu kɛ tɛ̃́nkɛ í yóó ítɛ́.

10 Kɛ̀ n nɛ́po mɔ́mmuɔ n tɑ̃́ wè,

nɛ̀ wè ti wɛ̃ nkɛ yo, weè kòńtɛ́ kɛ n cuùtì.

11 N Yiɛ̀ nKuyie n kuɔ́ mmɛsémmɛ̀,

n yíi nkɛ̀ m bɛ̀ fɔ̀ɔ́ mbɛ̀ n dɔ̀ɔ̀ dɛ̀.

12 N yóó bɑntɛ́ ɑ n kómmúmɛ̀,

n dootitɔbɛ̀ n yĩɛ̃kɛ dìì mɔ̀nnì ndi.

13 A yó nni ntɔ n yíé mmɛ̀ɛ̀ kpɛ́í nkɛ ɑ kuɔ́,

kɛ̀ nni mbo ɑ borɛ̀ sɑ̃́ɑ̃̀.

14 N Yiɛ̀ nKuyie nyIsidɑyɛɛribɛ dɔú nkù,

ɑ yètìrì ńdɛu kɛ̀ tí ndɑ sɑ̃ntí sɑ̃́ɑ̃̀ fɔ̃́ nnɛ̀ mutɔ̃mmú ɑ pĩ́ mmù,

kɛ yó mmù pĩ nsɑ̃́ɑ̃̀,

kɛ̀ dɛ̀ mmɛ ndò. Ami.

YƐSÃÃ MPÁTÍRI DIDƐ́RÌ

42

Bɛ̀ pĩ nwè kɛ kònnɛ̀ ò yɑ̀ɑ́mmɛ̀ Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀

(Yɛsɑ̃ɑ̃ 42-72)

1 Bɛdèmbɛ̀ kóo kótì dìèmmɛ̀ Kodee bí yɛ̀nfɛ̀.

2 Áú Kuyie!

Tɛyúɔ́tɛ̀ yɑ̀ɑ́ mmɛ̀ɛ̀ botí mɛniɛ,

mɛmmɛ n wɛ̃nnì dɑ yɑ́ɑ́mmɛ̀.

3 Kuyie nhɑ bomu kɛ̀ n dɑ yɑ́ɑ́

sinɛ́yɛ̃ĩ bo wè yɑ̀ɑ́ mmɛ̀ mɛniɛ.

N tɑti ɔ̃̀mmɔ̀nnì ɑ cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ miɛkɛ, ɑ borɛ̀?

4 Kɛyènkɛ̀ nɛ̀ Kuyie n nɔnniɛti tiì tu n kó mudiì,

kɛ̀ bɛ̀ m bekú sɑ̃́ɑ̃̀ kɛ tú:

Kuyie nhɑ tũ nkù borɛ?

5 Nh ɔ̃ɔ̃ dentɛní n do ɔ̃ nnɛínɛ̀ dìì mɔ̀nnì kunitisṹkù,

kɛ bo fɛnɑfɛ ììkɛ̀,

kɛ̀ ti kɔri Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ dibɑnni,

kɛ diènnɛ̀ diwɛ̀ì Kuyie nkó yɛsɑ̃ɑ̃ kɛ n yɛ̀mmɛ̀ mɛɛ̀ cɑ̀ɑ̀rɛ̀.

6 N yɛ̀mmɛ̀ bo cɑɑ̀rɛ̀ bɑ n kpɛ́í

nkɛ̀ nní nsɑ́útí?

N yó mbúɔ́ Kuyie nku kɛ ku nsɑ̃ntí,

kunku kùù tu Kuyie n dɛɛtíwè.

7 N yɛ̀mmɛ̀ mɛɛ̀ cɑ̀ɑ̀rɛ̀ nɛ̀ tìì n tùɔ̀kùní,

kɛ̀ n dèntɛní ɑ kpɛ́í

m bo kɛ̀ Suditɛ̃ɛ̃ nɛ̀ Ɛdimɔɔ tɑ̃rì,

nɛ̀ Mitiseɑ kpɛri yɛ borɛ̀.

8 Fɔ̃́ɔ̃̀ duɔ́ nkɛ̀ ikó nhuuti,

kɛ̀ mɛ nniɛ nní nyɛtì kɛ̀ mɛtɛ̃mɛ̀ tùɔ̀kùní,

kɛ̀ yɛnɛ́fĩ̀nfĩ̀rɛ̀ n dɑ̀tínnɛ́ kɛ́ n dìu pɑ́íí.

9 Ti Yiɛ̀ nKuyie nhɑ́ n dɔɔ̀ mɛsɑ̀ɑ̀ nkuyie mmɔ̀nnì,

kɛ̀ nní ndiè nkɛyènkɛ̀ ɑ kó yɛsɑ̃ɑ̃,

kɛ dɑ bɑ́ɑ́, fɔ̃́ nKuyie nkùù te kɛ̀ n fòù.

10 N nɑ́ɑ́ nKuyie nku, kunku kùù tu dipèrì dìì n kɑ̃nkɛ́.

Dɛ̀ yĩ́mɛ kɑ̀ɑ n yɛ̃̀?

Bɑ nte kɛ̀ n fòùnɛ̀ mɛyɛǹcɑɑ̀rìmɛ̀?

Dɛ̀ dòmmɛ kɛ̀ n dootitɔbɛ̀ n nɑ?

11 N dootitɔbɛ̀ bɛɛ̀ ɑ̃ kɛ n sɑ̃́ɑ̃́,

kɛ̀ n kṹɔ̃̀ kèétɛ́ kéétɛ́,

bɛ̀ m békúmu sɑ̃́ɑ̃̀ kɛ tú:

Kuyie nhɑ tũ nkù borɛ?

12 N yɛ̀mmɛ̀ bo cɑɑ̀rɛ̀ bɑ nkpɛ́í nkɛ̀ nní nsɑ́útí?

N yó mbúɔ́ Kuyie nku kɛ ku nsɑ̃ntí,

kunku kùù tu Kuyie n dɛɛtíwè.

43

1 Áú! Kuyie nhɑ n kónnɛ́,

cómmú n fɔ̃̀tìrì kɛ́kpɑnnɛ̀ bɛ̀ɛ̀ kpɑ onìtì kó mɛsémmɛ̀,

siyɑ́ɑ̀bìsí yɛmbɛ̀ nɛ̀ bɛsoùmbɛ̀.

2 Kuyie nfɔ̃́ɔ̃̀ tu wèè n kɑ̃nkɛ́,

dɛ̀ yĩ́mɛ kɑ̀ɑ n yóu?

Bɑ nte kɛ̀ n fòùnɛ̀ mɛyɛǹcɑɑ̀rìmɛ̀?

Dɛ̀ dòmmɛ kɛ̀ n dootitɔbɛ̀ n nɑ?

3 Duɔ́ nkɛ̀ kuwenniku nɛ̀ timɔ́mmɔnti kɛ̀ dɛ̀ n niitɛ́,

kɛ́ n kɔtɛnɛ̀ ɑ tɑ̃sɑ̀ɑ̀rì,

ɑ cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ borɛ̀.

4 Kɛ̀ n tɔ́ɔ́nnɛ̀ ɑ wũɔ̃tɔ̀nnì,

kɛ̀ n dɑ tɔ́ɔ́nnɛ̀ fɔ̃́ nhɑ mɔ́mmuɔ nwèè tu n wɛ̀ì,

kɛ́tuótɛ́ n kùtìdùkù kɛ́nyɑ̃nku,

kɛ dɑ sɑ̃ntí fɔ̃́ nKuyie.

5 N yɛ̀mmɛ̀ bo cɑɑ̀rɛ̀ bɑ nkpɛ́í kɛ̀ nní nsɑ́útí?

N yó mbúɔ́ Kuyie nku kɛ ku nsɑ̃ntí,

kunku kùù tu n dɛɛtíwè.

44

Kuyie ndootóomɛ̀ ku kɔbɛ

1 Bɛdèmbɛ̀ kóo kótì dìèmmɛ̀ Kodee bí yɛ̀nfɛ̀.

2 Ti kèèmu nɛ̀ ti to,

ti yɛmbɛ̀ ti nɑ̀kɛ́mu ɑ do dɔ̀ɔ̀ dɛ̀

dimɔ̀nnì kótírì miɛkɛ.

3 Fɔ̃́ɔ̃̀ bɛ̀ti ibotí kɛ kɑ̀nnɛ ti kɔku,

kɛ potɛ́ ibotí kɛ̀ bɛ̀ kɑ̀ri kɛ pitɛ́.

4 Dɛ̀ í tú nɛ̀ bɛ kpɑ̀rìse nyɛ bɛ tiekɛmɛ̀ dihɛì,

dɛ̀ í tú nɛ̀ bɛ wɛ̃rímú mmu bɛ̀ nɑmɛ̀,

nɛ̀ ɑ nɔyɔ̃nkperì ndi bɛ nɑmɛ̀

kɛ yɛ̃́ ɑ do bɛ̀ kòḿmúmɛ̀

ɑ bɛ̀ dɔ́ mɛ̀ɛ̀ kpɛ́í.

5 N Yiɛ̀ nKuyie, nfɔ̃́ɔ̃̀ tu nkóo kpɑ̀ɑ̀tì,

fɔ̃́ɔ̃̀ ɔ̃ɔ̃ duɔ́ nkɑ̀ɑ kɔbɛɛ nɑ.

6 Fɔ̃́ɔ̃̀ te kɛ̀ ti bɛ̀ti ti dootitɔbɛ̀

nɛ̀ ɑ kó diyètìrì ndi ti nɑumɛ̀ bɛ̀ɛ̀ ti dokùnɛ̀

7 n yí tɑ̃́ n tɑ̃mmù mmu,

n siè diì í dɛɛrí.

8 Fɔ̃́ɔ̃̀ ti dɛɛrínɛ̀ ti dootitɔbɛ̀,

kɛ fɛikùnko bɛ̀ɛ̀ í ti dɔ́.

9 Ti Yiɛ̀ nKuyie nti pɔtìnɛ̀ ɑ yètìrì ndi yɛwe yɛmɔu,

kɛ dɑ sɑ̃ntí sɑ̃́ɑ̃̀.

10 Nɛ̀ mɛmmɛ kɑ̀ɑ ti yetɛ

kɛ ti ɑ̃nnɛ́ ifɛi,

ɑ tɛ̃́nkɛ í niɛ̀nɛ̀ ti kó bɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ dikpɑ̀nnì.

11 Fɔ̃́ɔ̃̀ duɔ́ nkɛ̀ ti cokù ti dootitɔbɛ̀,

kɛ̀ bɛ̀ɛ̀ ti níí nkɛ̀ bɛ̀ ɛí ti kpɛrɛ bɛ̀ dɔ́mɛ̀.

12 Fɔ̃́ɔ̃̀ bɛ̀ nti duɔ́ nyiwũɔ̃ bɛ̀ kɔ̀ù ì kɔ̃mɛ,

kɛ ti cíɛnko kɛ̀ ti tɑɑ̀ yɛhɛkɛ̀ tɛyɛ̀.

13 A fiiti ɑ nìtìbɛ̀ mbɛ dɛtetìrɛ̀

ɑ bɛ̀ fiiti fɑ̀ɑ̀rɛ̀ fɑ̀ɑ̀rɛ̀ nwe.

14 Kɛ yóu kɛ̀ ti cɛ̃pɛɛtitɔbɛ̀ ti senku,

kɛ̀ bɛ̀ɛ̀ ti tɔ́kɛ́nɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ ti dɑú.

15 Fɔ̃́ɔ̃̀ duɔ́ nkɛ̀ ibotí ti diè,

bɛ̀ ti dɑúmu kɛ éùròo.

16-17 Nh ɔ̃ nkɛ̀ n kèè n kpɑntídɛ̀ntɔbɛ̀ tɑmmɛ̀ ifɛi iì ɔ̃ mpĩ́

kɛ̀ m pi n yììkɛ̀,

nh ɔ̃ nkɛ̀ n yɑ̀ n dootitɔbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ ti sɑ̃́ɑ̃́ nkɛ ti wɛ̃́nnì

kɛ dɔ́ kɛ́pɛitɛ nh ɔ̃ senkɛ̀rì mmɑ́ɑ̀ ndi.

18 Dɛndɛ kó dimɑ̀ɑ̀ ti tùɔ̀kùmmu ti mɛ nyí dɑ yɛ̃̀,

ti í yetɛ ɑ tɑummɛ̀.

19 Ti í wɛ̃̀tɛ ti fɔ̃nkó,

ti í yóu kucɛ ɑ ti bɛnkú kù.

20 Kɑ̀ɑ nɛ́ ti kùɔ sikpɑmɔɔ́ miɛkɛ,

kɛ̀ mukṹṹ nkó dibiìnnì ti dɑ̀tínnɛ́.

21 Kɛ̀ ti do ndɑ yɛ̃̀, fɔ̃́ nKuyie,

kɛ̀ ti do ntũ̀nnɛ yɛbɔkɛ̀,

22 ɑ nɑ nyɛ̃́mu,

kɛ yɛ̃́ ɑ yɛ̃́mɛ̀ onìtì yɛ̀mmɛ̀ dòmmɛ̀.

23 Fɔ̃́ɔ̃̀ kpɛ́í nkɛ kɛ̀ bɛ̀ ti dɔ́ mukɔ̀ù yɛwe yɛmɔu,

ti do ntipìètì tìì bo tìnti mukɔ̀ù kpɛ́í.

24 N Yiɛ̀ nKuyie, entɛ! Bɑ nte kɑ̀ɑ duɔ́? Entɛ!

Bɑ́ɑ́ ti bɔntóo sɑ̃́ɑ̃̀.

25 Dɛ̀ yĩ́mɛ kɑ̀ɑ ti sɔrìnɛ̀?

Kɛ yɛ̃̀ mbɛ̀ ti yommɛ̀ nɛ̀ muwɛ̃rímú mmu kɛ ti fɛ̃́ũnko,

26 kɛ̀ ti yɛ̀mmɛ̀ cɑ̀ɑ̀rɛ̀ kɛ̀ ti duɔ́ mutɑ̃́ɑ̃́ mmiɛkɛ,

kɛ cɑ̃ɑ̃̀nko kɛtenkɛ̀.

27 Ítɛ́ kɛ ti dɛɛtɛ́! Nɛ̀ ɑ sɑ̀ɑ̀ nkpɛ́í nti coo.

45

Okpɑ̀ɑ̀tì potúòmù yɛ̀nfɛ̀

1 Bɛdèmbɛ̀ kóo kótì dìèmmɛ̀ Kodee bí yɛ̀nfɛ̀ nɛ̀ tibómbonti. Fɛcɑnyɛ̀nfɛ̀.

2 Tinɑ́ɑǹsɑ̀ɑ̀tì tiì doorí n nùù.

N dɔ́ kɛ́keutɛ́ fɛyɛ̀nfɛ̀ nfɛ okpɑ̀ɑ̀tì kpɛ́í,

n yóó dèntɛ̀ fɛyɛnsɑ̀ɑ̀fɛ̀ nfɛ

opɑ́tíwɑ̃ɑ̃̀tì sɑ̀ɑ̀wè ɔ̃ɔ̃ duɔ́kɛ́mɛ̀ o pɑ́tíri.

3 A wenni kɛ pɛ̃ɛ̃tɛ́ bɛnìtìbɛ̀ bɛmɔu ndi,

kɑ̀ɑ nɑ́ɑǹtì nɑɑti.

Dɛɛ̀ te kɛ̀ Kuyie ndɑ dɔ̀ɔ̀ mɛsɑ̀ɑ̀ nsɑ̃́ɑ̃̀.

4 Okpɑ̀rìteu túótɛ́ ɑ siè

dɛɛ̀ tu ɑ sɑ̃nni nɛ̀ ɑ yetìdiɛrì.

5 Túótɛ́ ɑ tɑ̃mmù kɛ́kétɛ́

dekɛ ɑ sɑ̃ntɛ̀,

kpɑ ntimɔ́mmɔnti kpɛ́í,

kónnɛ́ bɛcĩ̀rìbɛ̀.

Kónnɛ́ bɛ̀ɛ̀ nɑɑti.

A wɛ̃rímú muù yó nte kɑ̀ɑ nɑ dikpɑ̀nnì diɛrì.

6 Nɛ̀ ɑ penyómmɛ̀ mmɛ ɑ yóó buɔ́mmɛ̀ ibotí,

okpɑ̀ɑ̀tì, ɑ yóó mɛ nkuɔnɛ̀ ɑ dootitɔbɛ̀.

7 Dikpɑ̀ɑ̀tìkɑ̀rì Kuyie ndɑ duɔ́ ndì yó mbomu sɑ̃́ɑ̃̀,

ɑ bɑkɛ́ nɛ̀ timɔ́mmɔnti nti.

8 A dɔ́ timɔ́mmɔnti nti, ɑ í dɔ́ mɛyɛi,

dɛɛ̀ te kɛ̀ Kuyie nhɑ Yiɛ̀ ndɑ tɑ̃ɑ̃tɛ́ ɑ kɔbɛ miɛkɛ

kɛ wɑɑrɛ ɑ yuu mɛkùɔ̀,

kɛ dɑ dɔ̀ɔ̀ diwɛ̀ì.

9 A yɑ̀ɑ̀tì ɑ̃ tudɑ̀ɑ̀ríbɛ̀ bɛ̀ tu bɛ̀ míírì nɛ̀ ɑdòwɛ́ɛ̀ nɛ̀ kɑ́sì

bɛ kó kufɔ̃ɔ̃ku nku,

kɑ̀ɑ cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ sɑ̃̀ri yɛpɑ́pɑ́nìì nkó tisɑ̃tì kɛ̀ bɛ̀ bie

dɛbémbénnɛ̀ ɑ cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kɛ̀ dɛ̀ dɑ nɑɑti.

10 Bɛkpɑ̀ɑ̀tìsɑpɑ̀mbɛ̀ bɛɛ̀ ɔ̃ɔ̃ dɑ́ co,

onitipokpɑ̀ɑ̀tì ɔ̃ ncómmú ɑ píkù nku kɛ sɑ̃̀ri

mɛsɔɔ nsɑ̀ɑ̀mɛ̀ kó tisɑ̃tì.

11 N kóo sɑpɑ̀ɑ̀, nkéntɛ́ mɛsɑ̀ɑ̀ nkɛ́keè!

A tɛ̃́nkɛ bɑ́ ntoti ɑ yɛ̀mmɛ̀ ɑ botí kɔbɛ nɛ̀ ɑ cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kɔbɛ kpɛ́í.

12 Okpɑ̀ɑ̀tì dɑ dɔ́ mɛdiɛ̀ mmɛ ɑ wenniku kpɛ́í,

ò tu ɑ yiɛ̀ nwe, nnínkú o ììkɛ̀.

13 Tiiri ɛì kɔbɛ bɛdítíkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ yóó dɑ wɑmmú nɛ̀

yɛpɑ̃rɛ̀ nyɛ.

14 Okpɑ̀ɑ̀tìsɑpɑ̀ɑ̀ mbo tɛkpɑ̀ɑ̀tìcĩ́ɛ̃̀tɛ̀ ntɛ kɛ wenni

kɛ dɑ́ɑ́tí tiyɑɑ̀sɑ̀ɑ̀tì tìì dùɔ̀kɛnɛ̀ musɔɔpɑ̀ɑ̀kómmú.

15 Kɛ̀ tì kpɛ̃̀ nkɛ kpɛ̃̀ mmɛɔ̃̀rìmɛ̀ mɛbotí mɛbotí,

kɛ̀ bɛ̀ ò tɑtinɛ̀ okpɑ̀ɑ̀tì borɛ̀ kòo dúɔ̀bɛ̀ ò urí.

16 Kɛ̀ bɛ̀ mbɛ̀ urí kɛ yɑ̃nku nɛ̀ diwɛ̀ì kɛ́tɑnnɛ̀nko

okpɑ̀ɑ̀tì cĩ́ɛ̃̀tɛ̀.

17 A bí iì yóó sɔɔtɛ́ ɑ yɛmbɛ̀ kpɑ̀tì,

kɑ̀ɑ ì bɑɑ́ nkɛ̀ ì mbɑkɛ́ kutenkù kumɔu.

18 N yó nnɑ́ɑ́mmu ɑ kpɛ́í nyidɑpùntɛí imɔu,

kɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ bɛmɔu ndɑ sɑ̃ntí sɑ̃́ɑ̃̀.

46

Kuyie nti bonɛ̀mɛ̀

1 Bɛdèmbɛ̀ kóo kótì dìèmmɛ̀ Kodee bí yɛ̀nfɛ̀ kɛ biennɛ̀ dɛbémbénnɛ̀ mɛtɑmmɛ̀ mɛdɑɑmɛ̀ kpɛrɛ.

2 Kuyie nkuù tu ti kó disɔ̀rì mɔ́mmɔnni,

kuù ti duɔ̀ mmuwɛ̃rímú,

kuù ti teénnɛ̀ mɛyɛǹcɑɑ̀rìmɛ̀ mɔ̀nnì.

3 Dɛɛ̀ te kɛ̀ ti í yĩɛ̃̀kù, bɑ́ kɛ̀ kɛtenkɛ̀ ɑu,

kɛ̀ yɛtɑ̃rɛ̀ duò dɑ̀mɛ́ɛ̀rì miɛkɛ.

4 Bɑ́ kɛ̀ mɛniɛ nkpɑ nkɛ kóonko kɛ puotì yɛtɑ̃rɛ̀

kɛ̀ yɛ̀ sɑ̃̀nti.

5 Kukó nkuù pũɔ̃̀ nKuyie nhɛì,

kɛ duɔ̀ ndiwɛ̀ì Kuyie kùù bɑkɛ́ kɛĩ́nkɛ̀ nɛ̀ kɛtenkɛ̀ ku ɛì sɑ̀ɑ̀rì miɛkɛ.

6 Kuyie mbomu dɛ kó dihɛì miɛkɛ,

kɛ̀ dì yó nfííkú teii, kuù di teénnɛ̀ dikṹnweńnì sɛ̀ì.

7 Ibotí iì kuɔ̀ nkɛ̀ yɛkpɑ̀ɑ̀tìyɔ sɑ̃nti,

kɛ̀ Kuyie mpɛ́ú mɛtɑmmɛ̀ kɛ̀ kɛtenkɛ̀ pùɔ̀.

8 Ti Yiɛ̀ nKuyie Mpɑkɛdɑɑ wèè bɑkɛ́ dɛmɔu,

wè ti bonɛ̀mu,

Kuyie nSɑkɔbu do tũ nkù tu ti kó tɛcɛ̃kpetɛ̀ ntɛ.

9 Kɔtɛnɛ̀ní kɛ́yɑ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie ndɔ̀ɔ̀ dɛ̀,

kù cɑ̀kɛmɛ̀ kutenkù.

10 Kuyie nkuù còḿmú dikpɑ̀nnì kutenkù kumɔu duɔ́mɛ̀,

kɛ kékíí dɛtɑ̃nnɛ̀ nɛ̀ yɛkpɑ̃ɑ̃̀, kɛ cɔ́unko sikpɑ̀rìsɛ̃ĩ́.

11 Kɛ nɑ́ɑ́ nkɛ tú: Yĩ́nɛ̀ só kɛ́bɑntɛ́ míì

túmɛ̀ Kuyie nkɛ bɑkɛ́ ibotí nɛ̀ kutenkù.

12 Kuyie nkùù bɑkɛ́ dɛmɔu kù ti bonɛ̀mu,

Kuyie nSɑkɔbu do tũ nkù tu ti kó tɛcɛ̃kpetɛ̀ ntɛ.

47

Ti bo dɛ́úkùnkomɛ̀ Kuyie nhokpɑ̀ɑ̀tì diɛwè

1 Bɛdèmbɛ̀ kóo kótì dìèmmɛ̀ Kodee bí kó didèntĩ̀nnì kó fɛyɛ̀nfɛ̀.

2 Ibotí imɔu, mpɛ́únɛ̀ di nɔu,

ńdiènnɛ̀ diwɛ̀ì kɛ sɑ̃ntí Kuyie.

3 Ti Yiɛ̀ nKuyie nkùù bɑkɛ́ kɛĩ́nkɛ̀ nɛ̀ kɛtenkɛ̀ kù duò tikɔ̃m̀bùɔ̀tì nti,

kuù tu kɛtenkɛ̀ kɛmɔu kóo kpɑ̀ɑ̀tì diɛwè.

4 Kuyie nkuù duɔ́ nkɛ̀ ti nɑ ti dootitɔbɛ̀

kuù te kɛ̀ ti nɔ nyɛbotɛ̀.

5 Kuù ti tɑ̃ɑ̃tɛ́ ti yóó tiekɛ dɛ̀ tínti ku kɔbɛ,

ti yɛ̀mmɛ̀ nɑɑtinɛ̀mu ti yóó tiekɛ dɛ̀,

tínti Sɑkɔbu yɑɑ̀bí kù dɔ́ bɛ̀.

6 Kuyie ndèètì Siyɔ̃ɔ̃ nwe kɛ̀ bɛ̀ kù sɑ̃ntí,

kɛ eu ditɑ̃tɛheù kɛ̀ kù kèrí.

7 Nsɑ̃ntínɛ̀ Kuyie! Nsɑ̃ntínɛ̀ ku!

Nsɑ̃ntínɛ̀ ti kóo kpɑ̀ɑ̀tì! Nsɑ̃ntínɛ̀ we!

8 Kuyie nkuù tu kɛtenkɛ̀ kɛmɔu kóo kpɑ̀ɑ̀tì,

ńdiènnɛ̀ kɛ kù sɑ̃ntí.

9 Kuyie nkuù bɑkɛ́ yɛbotɛ̀,

kɛ kɑri ku kpɑ̀ɑ̀tìkɑ̀rì sɑ̀ɑ̀rì.

10 Kutenkù kó ikpɑ̀ɑ̀tìbí,

wɛ̃nnɛ́nɛ̀mu Kuyie Abɑrɑhɑmmu do tũ nkù kɔbɛ,

Kuyie nkuù te bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ bɑkɛ́ kutenkù,

kuù te kutenkù kó bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀,

kuù bɑkɛ́ dɛmɔu.

48

Okpɑ̀ɑ̀tì diɛwè ɛì kó tinɑ́ɑǹtì

1 Fɛyɛ̀nfɛ̀ Kodee bí kó didèntĩ̀nnì dìè nfɛ̀.

2 Ti Yiɛ̀ nKuyie ndɛumu, Kuyie nkuù dò mbɛ̀ nkù sɑ̃ntí

ku ɛì, ku tɑ̃sɑ̀ɑ̀rì ĩ́nkɛ̀.

3 Siyɔ̃ɔ̃ tɑ̃rì kubɑkù yoú bíɛ́kɛ̀ okpɑ̀ɑ̀tì diɛwè ɛì.

Di wennimu kɛ̀ dɛ̀ nɑɑti kutenkù kumɔu di kpɛ́í

4 Kuyie mbomu ku kpɑ̀ɑ̀tìcĩ́ɛ̃̀tɛ̀ miɛkɛ Siyɔ̃ɔ̃,

Kuyie nkuù tu ti kó tɛcɛ̃kpetɛ̀.

5 Bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ bɛɛ̀ wɛ̃nnɛ́ kɛ dɑ̀kɛ,

bɛ̀ bɑ̀ɑ́tímu kɛ bo kpɑnnɛ̀ Siyɔ̃ɔ̃.

6 Kɛ yɑ̀ Siyɔ̃ɔ̃ kɛ̀ dɛ̀ bɛ̀ pĩ nkufɔ̃wɑɑ́,

kɛ̀ bɛ̀ yɔ̀tɛ kɛ cokɛ́.

7 Kɛ̀ bɛ kɔ̃̀ntì ɑɑ́ dɛndɛ bɑ̀mbɑ̀,

nkupɛitɛ́yonku ɔ̃ɔ̃ pĩ́ nhonitipòkù kòò nkpeutímɛ̀.

8 Kɛ dò ndiyiè yìɛ̀ní kɛ̀ɛ̀ bíɛ́kɛ̀ kó kuyɑɑkù kùù pùɔ̀ Tɑdisisi kóo bɑ̀tóòbɛ̀ diɛbɛ̀.

9 Ti kèè dɛ̀ ti dɛ nyɑ̀. Kuyie Mpɑkɛdɑɑ ɛì,

Kuyie nhɛì, kuù dì kpénkùnnɛ sɑ̃́ɑ̃̀.

10 Kuyie nti wɛ̃̀tɛ kɛ yɑumu ɑ sɑ̀ɑ̀ nhɑ cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ miɛkɛ.

11 Kuyie nhɑ yètìrì pitɛ́mɛ̀ kutenkù,

ɑ sɑ̃nni tùɔ̀kɛmu itemmɑ̀nkɛ,

kɑ̀ɑ bekù kɛ dɛ̀ sìɛ́.

12 Siyɔ̃ɔ̃ tɑ̃rì kɔbɛ, nyɑ̃nkunɛ̀!

Kɛ̀ dɛ̀ nnɑɑti Sudɑɑ ɛkɛ̀ kɔbɛ

Kuyie mbeéntì kpɛ́í.

13 Fitɛ́nɛ̀ Siyɔ̃ɔ̃ ɛì

kɑɑnnɛ̀ o dèrɛ̀ mɑ̀mɛ̀.

14 Kɛ wéntɛ́ o duotí kɛ́yɑ̀ o cɛ̃kperí,

kɛ́nɑ kɛ́nɑ́kɛ́ di yɑɑ̀bí,

15 kɛ dɔ̀: Kuyie nkuù ti te kɛ yó nti ni nɛ̀ ti kṹṹnko.

49

Onìtì bɑ́ɑ́ nɑ kɛ́dontɛ́ mufòmmu

1 Bɛdèmbɛ̀ kóo kótì dìèmmɛ̀ Kodee bí kó ditĩ̀nnì dìè nfɛ̀ɛ̀ yɛ̀nfɛ̀.

2 Díndi bɛnìtìbɛ̀, kéntɛ́nɛ̀,

kutenkù kumɔu kɔbɛ keènɛ̀:

3 Bɛsɑ́m̀pɔ́bɛ̀ nɛ̀ bɛnitidiɛbɛ̀, bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ nɛ̀ idɑwɑɑ́ kèènɛ̀.

4 N yóó bɛ́i mmɛciì nkó tinɑ́ɑǹtì nti,

n totí tì n yɛ̀mmɛ̀ miɛkɛ tisɑ̀ɑ̀tì nti.

5 N yóó totí n yɛ̀mmɛ̀ mmɛ yɛkotinɔ̀ ĩ́nkɛ̀

kɛ́ndiè nkɛ nɑ́ɑ́ nyɛ̀ tu mù kɛ biennɛ̀ n kùtìdùkù.

6 Bɑ nte kɛ̀ m bo nyĩɛ̃̀kù mɛyɛi nni ntùɔ̀kɛní dìì mɔ̀nnì?

Bɛnitiyɛibɛ n cɛ̃̀ɛ̃̀tɛ dìì mɔ̀nnì kɛ bo n cɑɑ̀rɛ̀?

7 Bɛ̀ tɑ̃́ bɛ kpɛrɛ ndɛ,

bɛ̀ pɔ̀tìnɛ̀ bɛ kpɑ̀tì nti.

8 Onìtì bɑ́ɑ́ nɑ kɛ́dontɛ́ otɔù fòmmu,

yoo wèe yietí Kuyie nho mɔ́mmuɔ nho donti.

9 Onìtì fòmmu donku yóumu,

ɑ ketɛ́ kɛ bɑ́ɑ́ nɑ.

10 Òmɔù bɑ́ɑ́ nɑ kɛ́nfòù sɑ̃́ɑ̃̀,

òmɔù í yóó yentɛ́nɛ̀ kufɔ̃ti.

11 Ti yɑumu mɛciì nyɛmbɛ̀ kɔ̃mmɛ̀,

tiyɛìntì nɛ̀ tidìɛ̀ntì kɛ̀ bɛ̀ múnkɛ kɔ̃,

kɛ̀ bɛtɔbɛ̀ tòú bɛ kpɛrɛ.

12 Kɛ̀ bɛ fɔ̃ti nɑɑ́ mbɛ cɛ̃́ĩ sɑ̃́ɑ̃̀ kpɛsi.

Bɛ yɛ̀mmɛ̀ do dò mbɛ cɛ̃́ĩ yó mbomu sɑ̃́ɑ̃̀

bɛ̀ yó mbo siì miɛkɛ sɑ̃́ɑ̃̀,

bɛmbɛ bɛ̀ɛ̀ do duɔ̀ mbɛ tenkɛ̀ bɛ yètɛ̀.

13 Bɑ́ kòo nìtì yètìrì feí ò bɑ́ɑ́ nɑ kɛ́nfòù sɑ̃́ɑ̃̀,

ò dònnɛ̀ fɛɔ̃̀fɛ̀ nfɛ kɛ í mɔnni.

14 Ntɛ bɛ̀ɛ̀ tɑ̃́ bɛmɑ́ɑ̀ bɛ̀ yóó dentɛnɛ̀ tì,

bɛ̀ɛ̀ dɔ́ kɛ́nkémmú bɛ̀ nɑ̀ɑ́ ntì bɛ kpɛrɛ yó mmɛ ndò.

15 Bɛ̀ bɛ̀ kpɑ̀ɑ̀kɛ tipìètì kɔ̃mɛ mmɛ kɛ kɔrinɛ̀ dibiìnnì,

kɛ̀ mukṹṹ mbɛ̀ cɛ̃mmú kɛ̀ bɛ̀ tɑti kufɔ̃ti,

bɛ wenniku yóó deèmu kɛ̀ bɛ̀ mbo kudɔnkù.

16 Kuyie nnɛ́ yóó n dɛɛtɛ́nɛ̀mu mukṹṹ

nkɛ yɛ̃́ kù yó n túótɛ́mɛ̀.

17 Kòò mɔù kpɑ̀tì dɛ̀úkú ɑ bɑ́ ndɑkɛ.

Kòo kpɛrɛ sṹũnko ɑ bɑ́ ndɑkɛ.

18 Ò í yóó kú kɛ́nnɛínɛ̀ o kpɛrɛ,

o kpɑ̀tì í yó nhò tũ̀ nkufɔ̃ti miɛkɛ.

19 Ò do fòù kɛ̀ dɛ̀ ò nɑɑtimu,

kòò sɑ̃ntí omɑ́ɑ̀ o kpɛrɛ yíémɛ̀.

20 Ò yóó sɔ̃́nkóo o yɛmbɛ̀ mbɛ kudɔnkù,

bɛ̀ tɛ̃́nkɛ í yóó yɑ̀ kuwenniku bìtì.

21 Wèè mɔ̀kɛ tikpɑ̀tì kɛ í ciì,

ò yóó kú fɛɔ̃̀fɛ̀ kɔ̃mɛ mmɛ.

50

Kuyie nyóó bekɛ́nɛ̀mɛ̀ ku kɔbɛ

1 Asɑfu kó fɛyɛ̀nfɛ̀ bɛ̀ dìè nfɛ̀.

Ti Yiɛ̀ nKuyie nnɑ́ɑ́mmu,

kunku Kuyie nkù yumu kutenkù kumɔu kɔbɛ,

diyiè yìɛ̀ní kɛ̀ nɛ̀ dì tɑɑ̀ kɛ̀.

2 Siyɔ̃ɔ̃ ɛì sɑ̀ɑ̀rì mɔ́mmɔnni,

Kuyie ndɛ mbo nɛ̀ ku kpetì.

3 Kuyie nkɔ̀rinímu,

kù í yó ndò nyúó.

Kù yó nkéríní kɛ̀ muhɑ̃ɑ̃́ mmuù ni kɛ tuɔ̀,

kù yó nkéríní kɛ nɛínɛ̀ kuyɑɑkperíkù nku.

4 Kuyie nyumu kɛĩ́nkɛ̀ kɛ yu tiwɛtì nɛ̀ kɛtenkɛ̀,

kɛ̀ dɛ̀ bo mbo kù bekù ndɛ̀ ku kɔbɛ.

5 Kuù tu: Tíínnɛ̀nní díndi n kɔbɛ bɛ̀ɛ̀ yìé n kpɛti,

díndi bɛ̀ɛ̀ fèútɛ́ fɛɔ̃̀fɛ̀ kɛ n tɑunnɛ̀.

6 Kɛĩ́nkɛ̀ nɑ̀ɑ́mmu Kuyie nwennimɛ̀,

kuù tu obeéntì.

7 Isidɑyɛɛribɛ kéntɛ́nɛ̀, n dɔ́ kɛ di bɛ́innɛ̀mu,

N kó bɛnìtìbɛ̀ n nɑ́ɑ́nnɛ̀ dí mbɛ kɛ di sɛí,

mí nKuyie ndi tũ nkù.

8 N yí di sɛí nyiwũɔ̃ di n feu ì kpɛ́í,

di ì nni nfeumu sɑ̃́ɑ̃̀.

9 N yí yóó pĩ́ nyɛnɑɑdɑkɛ̀ di cɛ̃́ĩ miɛkɛ,

yoo yɛbɔdɑkɛ̀ di bɔtuo miɛkɛ.

10 Míì te ikpɑwũɔ̃ imɔu,

yɛtɑ̃rɛ̀ ĩ́nkɛ̀ kó siweí ticɛ̃nti ticɛ̃nti,

míì sì te.

11 N yɛ̃́mu tinɔ̀tì timɔu,

tikpɑsĩ̀ntì timɔu tu n kpɛti nti.

12 Kɛ̀ dikònnì do m bo m bɑ́ɑ́ di nɑ́kɛ́,

míì te kutenkù kumɔu nɛ̀ dɛ̀ɛ̀ bo ku miɛkɛ.

13 N cɑ́ɑ́mmu yɛnɑɑdɑkɛ̀ kó imɑɑ nnɑɑ̀?

N yɔ̃̀mmu yɛbɔdɑkɛ̀ kó mɛyĩ̀ĩ̀ nnɑ̀ɑ̀?

14 Di bo nni mpɑ̃ɑ̃mmɛ̀ yɛpɑ̃rɛ̀,

pètìnkɛ nni nsɑ̃ntínɛ̀mu mí nKuyie ndi tũ nkù,

ndɔɔrinɛ̀ mí nKuyie nkùù bɑkɛ́ kɛĩ́nkɛ̀ nɛ̀ kɛtenkɛ̀ di yɛ̃ ndi yó n dɔɔ̀ tì.

15 Kɛ̀ dɛ̀ di di dìì yiè dí n yú kɛ̀ n di dɛɛtɛ́,

kɛ̀ di nni nsɑ̃ntí.

16 Kuyie mmɛ nnɑ̀ɑ́mmu oyɛiwe kɛ tú:

Bɑ́ nnɑ́ɑ́nnɛ̀ ɑ nùù n kuɔ́,

bɑ́ nnɑ́ɑ́nnɛ̀ ɑ nùù n tɑnnɔ̀.

17 Fɔ̃́ nwèè sènku n tié,

kɛ dokoo n kpɛti.

18 Kɑ̀ɑ yɑ̀ oyúókù dɛ̀ ndɑ nɑɑtinɛ̀ we,

kòo nitipowɑntì mɛ nni nwe dí nnɛí.

19 Kɑ̀ɑ nùù tɔ tinɑ́ɑǹyɛiti,

kɑ̀ɑ nɔ́ndɛnfɛ̀ nɔnnɛ̀ fɛ̀ bo ciitɛ́mɛ̀ otɔù.

20 Kɑ̀ɑ nɑ́ɑntɛ ɑ kou kpɛ́í,

kɛ sĩnkùnko ɑ yɔ̃fũ̀ɔ̃̀ kou yètìrì.

21 Ntɛ ɑ dɔ̀ɔ̀ tì kɑ̀ɑ yɛ̀mmɛ̀ dò nni ncĩ́ɛ̃́kɛ́,

kɛ yɛ̃́ kɛ tú n dònnɛ̀ fɔ̃́ nwe,

n nɛ́ yóó dɑ bɛnkɛmu ɑ dɔ̀ɔ̀ mɛ̀ɛ̀ yɛi mɛmɔu.

22 Díndi bɛ̀ɛ̀ m bùtínnɛ́ keènɛ̀ tii,

kɛ̀ mɛɛ̀ dɔkɛ m bo kɛ̃tɛ́ kɛ̃tɛ́ onìtì bɑ́ òmɔù bɑ́ɑ́ ò pɑ̀tɛ.

23 Wèè n sɑ̃ntí ò nɑ nni nfeumɛ̀ iwũɔ̃ weè n dɛ̀úkùnko,

wèè dɑ̀kɛ o borimɛ kpɛ́í n we mbɛnkú n túmɛ̀ Kuyie nkɛ dɛɛrí.

51

Dɑfiti bɑ̀ɑ́mmɛ̀ Kuyie nho yɛi ncĩ́ɛ̃́mmɛ̀ kpɛ́í

1 Bɛdèmbɛ̀ kóo kótì dìèmmɛ̀ Dɑfiti yɛ̀nfɛ̀. 2 Dɑfiti duɔ́nɛ̀ Bɑtisebɑɑ kɛ̀ Nɑtɑ̃ɑ̃ wèè nɑ̀ɑ́ nKuyie mpɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtìi kɔtɛ kóò yɑ̀ koò dentɛ̀ fɛ̀.

3 Áú Kuyie! N kuɔ́ mmɛsémmɛ̀ ɑ sɑ̀ɑ̀ nkpɛ́í,

ɑ sémmɛ̀ dɛumu, ũtɛ́ n yɛi.

4 Nh ɔ́útɛ́ pɑ́íí kɛ́ n wénkùnnɛ n yɛi.

5 M bɑntɛ́mu n cɑ̀ɑ̀rɛ̀mɛ̀,

n wúómmu n yɛi n sɑ̃́ɑ̃̀.

6 N yetɛ́nɛ̀ fɔ̃́ nwe ɑmɑ́ɑ̀,

kɛ dɔ̀ɔ̀ ɑ í dɔ́ dɛ̀,

dɛɛ̀ te kɑ̀ɑ yó nni nkpɑnnɛ̀ kɛ nɑɑti,

òmɔù bɑ́ɑ́ sɛi nhɑ beéntì.

7 N tú mɛyɛi nyiɛ̀ nwe nɛ̀ bɛ̀ m pɛinímɛ̀,

nɛ̀ mɛyɛi mmɛ n yɔ̃ m pùónnímmɛ̀.

8 A dɔ́ dɛ̀ onìtì yɛ̀mmɛ̀ miɛkɛ dɛɛ̀ tu:

Ò bo ntũmmɛ̀ timɔ́mmɔnti.

N duɔ́ mmɛciì n yɛ̀mmɛ̀ miɛkɛ.

9 N wénkùnnɛ nɛ̀ ìsɔ́pù kó tifɑ̃ɑ̃̀tì kɛ n wenkɛ pɑ́íí,

nh ɔ́útɛ́ kɛ n wenkɛ kɛ́nɑɑ́nnɛ̀ kupɑ̀ɑ̀kónkù.

10 Nɑ́ríkùnnɛ n yɛ̀mmɛ̀, n duɔ́ ndiwɛ̀ì,

kɛ̀ n yɛ̀mmɛ̀ɛ cɑ́tɛ́, mí nhɑ potɛ́ wè kɛ n nɑ̀ntoo.

11 Ũtɛ́ n yɛi mmɛmɔu,

bútínnɛ́ n cɑɑ̀rìmɛ̀.

12 Áú Kuyie! Nh ɑ̃nnɛ́ mɛyɛnwennimɛ,

tũntɛ n yɛ̀mmɛ̀ kɛ̀ mɛ̀ mbo ɑ bíɛ́kɛ̀.

13 Kuyie mbɑ́ m bɔntóo,

bɑ́ɑ́ dɛitɛ ɑ kó Muyɑɑ́nsɑ̀ɑ̀mù m miɛkɛ.

14 Wɛ̃tɛ kɛ́ n duɔ́ mmɛdɛɛtímɛ̀ kó diwɛ̀ì kɛ̀ nní ndɑ dɔ́,

n duɔ́ mmɛyɛ̀mmɛ̀ m bo nyíénnɛ̀mɛ̀ ɑ kpɛti.

15 N yóó bɛnkɛmu ɑ cɛ bɛ̀ɛ̀ yetɛ ɑ kpɛti,

kɛ̀ bɛyɛibɛɛ wɛ̃tɛní ɑ borɛ̀.

16 Áú Kuyie! Kuyie n dɛɛtíwè,

n nɔ̀ùtɛ̀ tɛɛ̀ yetɛ́.

N dɛɛtɛ́ kɛ̀ nní mpĩɛ̃kù ɑ n dɛɛtɛ́mɛ̀.

17 N Yiɛ̀ nKuyie nhɑɑ n nùù,

kɛ̀ n nɑ kɛ́ dɑ sɑ̃ntɛ.

18 A í dɔ́ iwũɔ̃ bɛ̀ dɑ feu ì,

ɑ í yíé mbɛ̀ dɑ feu ì kɛ tuɔ̀,

n nɑ nyì ndɑ fìému,

19 Kuyie nhɑ dɔ́ yɛ̀ɛ̀ pɑ̃rɛ̀ tu idebìi nyi,

onìtì wèè bɑntɛ́ o cɑɑ̀rìmɛ̀.

Áú Kuyie nhɑ í yetírí idebìi mɔ́mmɔnyi.

20 Bɛnkɛ ɑ sɑ̀mɛ̀ kɛ́dɔɔ̀ Siyɔ̃ɔ̃ mɛsɑ̀ɑ̀,

kɛ́wɛ̃tɛ kɛ́mɑɑ́ Sedisɑdɛmmu duotí.

21 Dɛ mɔ̀nnì ndi ɑ yóó dɔkɛmɛ̀ iwũɔ̃ ɑ yɛ̃ mbɛ̀ ndɑ feu ì

nɛ̀ bɛ̀ yó ndɑ tuɔ̀ nyì.

Dɛ mɔ̀nnì ndi ti yóó nɑmɛ̀ kɛ́fíé yɛnɑɑdɑkɛ̀ ɑ wũɔ̃tɔ̀nnì ĩ́nkɛ̀.

52

Tikpɑ̀tì yɛiti yiɛ̀ nyóó dentɛnɛ̀ tì

1 Bɛdèmbɛ̀ kóo kótì dìèmmɛ̀ Dɑfiti yɛ̀nfɛ̀. 2 Dowɛki Edomiibɛ kou do nɑ̀kɛ́ Sɑuri Dɑfiti tɑmɛ̀ Aimmɛdɛki cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kòò dentɛ̀ fɛ̀.

3 Dɛ̀ dòmmɛ fɔ̃́ nwèè kpeńnì mɛyɛi ndɔɔ̀rìmù miɛkɛ kɑ̀ɑ pɔ̀tìnɛ̀ mɛyɛi?

Kɛ ɔ̃ ntṹṹ nkɛ toti mukɔ̀ù mɑ́ɑ̀ kpɛ́í?

4 A mɔkɛ mɛsoùmmɛ̀ mmɛ,

kɑ̀ɑ nùù nɑɑti kuponkù kɔ̃mɛ,

kɑ̀ɑ tú oniticiìntì.

5 A dɔ́ mɛyɛi mmɛ kɛ yóu mɛsɑ̀ɑ̀,

kɛ dɔ́ siyɑ́ɑ̀bìsí kɛ yóu timɔ́mmɔnti.

6 A nɔnnɛ̀ tinɑ́ɑǹtì tìì kó dimɑ̀ɑ̀ kɔ̀ùrì tìnti,

kɛ mɔkɛ mɛciìmmɛ̀.

7 Kuyie mbo dɑ bɔ nsɑ̃́ɑ̃̀,

kù bo dɑ uutɛ́ ɑ cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ miɛkɛ kɛ́ dɑ dennɛ,

kɛ́ dɑ dɛitɛ bɛfòùbɛ̀ miɛkɛ kɛtenkɛ̀ kiɛ nyĩ́nkɛ̀.

8 Bɛ̀ɛ̀ borimɛ wenni kɛ̀ bɛ̀ dɑ yɑ̀ kɛ kufɔ̃wɑɑ́ mbɛ̀ pĩ,

kɛ̀ bɛ̀ ndɑ dɑú kɛ tú:

9 Ntɛnɛ̀ onìtì wèè do í yíé nKuyie mbo nhò kɑ̃nkɛ́mɛ̀,

kòo yɛ̀mmɛ̀ ńnɑɑtinɛ̀ o kpɑ̀tì,

ò do soutɛ́mu kɛ́kpenkɛ.

10 Mí m bo Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ ntɛ kɛ dò mmutie mùù sɛ̀nti,

kɛ búɔ́ Kuyie nkó mɛsɑ̀ɑ̀ nsɑ̃́ɑ̃̀.

11 N yó nsɑ̃ntí fɔ̃́ nwe sɑ̃́ɑ̃̀ ɑ dɔ̀ɔ̀ dɛ̀ kpɛ́í,

n yó mbúɔ́ fɔ̃́ nwe kɛ yɛ̃́ ɑ sɑ̀ɑ̀ mbonɛ̀mɛ̀ bɛ̀ɛ̀ dɑ dɔ́.

53

Kuyie nyí boɑ̀?

(Wéntɛ́ 14)

1 Bɛdèmbɛ̀ kóo kótì dìèmmɛ̀ Dɑfiti yɛ̀nfɛ̀ kɛ eu fɛtɑ̃rifɛ.

2 Kuyɛìnkù kuù ɔ̃ɔ̃ yĩ́ nɛ̀ ku yɛ̀mmɛ̀ miɛkɛ Kuyie nyí bo.

Bɛ̀ cɑ̀kɛmu kɛ dɔɔri isɔkɛ kpɛrɛ,

bɛ miɛkɛ òmɔù í dɔɔri dɛ̀ɛ̀ wenni.

3 Kuyie mbo kɛĩ́nkɛ̀ nkɛ kɛ wúónní bɛnìtìbɛ̀,

kɛ bo yɑ̀ kòò mɔù bo wèè mɔ̀kɛ mɛyɛ̀mmɛ̀ kɛ kù wɑnti.

4 Bɛmɔu bɛ̀ dɛ̀tɛ́nɛ̀ Kuyie nku,

bɛmɔu bɛ̀ cɑ̀kɛmu,

òmɔù í dɔɔri mɛsɑ̀ɑ̀ mbɑ́ omɑ́ɑ̀.

5 Bɛ̀ɛ̀ dɔ̀ɔ̀ri mɛyɛi mbɛtɔbɛ̀ bɛ̀ í yɛ̃́ dɛ̀mɑrɛ̀,

bɛ̀ soú n kɔbɛ mbɛ kɛ yo,

bɛ̀ í n yu mí nKuyie.

6 Ntɛ bɛ kɛ̀ kufɔ̃wɑɑ́ mbɛ̀ ɑutɛ́ dɛtetìrɛ̀,

Kuyie nyóó díɛ́mu ɑ dootitɔbɛ̀ kṹɔ̃̀,

kɑ̀ɑ bɛ̀ ɑ̃nnɛ́ ifɛi,

kɛ yɛ̃́ Kuyie mbɛ̀ bɔntóomɛ̀mu.

7 We nyóó yɛ̀nní Siyɔ̃ɔ̃ kɛ́dɛɛtɛ́ Isidɑyɛɛribɛ?

Kuyie mbo fietɛní dìì mɔ̀nnì ku kɔbɛ bɛ̀ɛ̀ tu tidɑɑtì,

dɛ̀ bo nɑrikɛ Sɑkɔbu kɔbɛ,

Isidɑyɛɛribɛ bo nyɑ̃nku.

54

Wèè fɛ̃́ũ̀rì ò bɑ̀ɑ́mmɛ̀ Kuyie

1 Bɛdèmbɛ̀ kóo kótì dìèmmɛ̀ Dɑfiti yɛ̀nfɛ̀ bɛ̀ dìè nfɛ̀ kɛ bie ntibómbonti iwɛ̃ĩ kpɛti. 2 Sifĩɛ̃bɛ do nɑ̀kɛ́ Sɑuri kɛ dɔ̀ Dɑfiti sɔ̀ri bɛ ciɛ kɛ̀ Dɑfitii dentɛ̀ fɛ̀.

3 Áú Kuyie! N dɛɛtɛ́ ɑ yètìrì kpɛ́í,

n kónnɛ́ kɛ́bɛnkɛ ɑ wɛ̃rímú.

4 Kuyie nkéntɛ́ m bɑ́ɑmmìi,

keè n yɛ̃ mmù.

5 Bɛpɔ̀ɔ̀bɛ̀ bɛɛ̀ ìtɛ́ kɛ n dokùnɛ̀,

kɛ̀ bɛnitiyonkubɛ dɔ́ kɛ́ n kuɔ,

bɛ̀ í bɔti Kuyie nkpɛti.

6 Kuyie nyó n teennɛ̀mu,

n Yiɛ̀ nKuyie nyó nni nkpénkùnkoomu.

7 Mɛyɛi ndo n dootitɔbɛ̀ ĩ́nkɛ̀,

fɔ̃́ ntimɔ́mmɔnti yiɛ̀, kuɔ bɛ pɑ́íí.

8 M bo dɑ pɑ̃ dipɑ̃nnì nɛ̀ n yɛ̀mmɛ̀ mɛmɔu,

n Yiɛ̀ nKuyie m bo ndɛ́úkùnko ɑ yètìrì, ɑ wennimu.

9 A n dɛɛtɛ́nɛ̀ mɛyɛǹcɑɑ̀rìmɛ̀ mɛmɔu ndi,

kɛ̀ n yɑ̀ n dootitɔbɛ̀ domɛ̀.

55

Wèè nɛ́po ò fìtɛ́ ò sɑ̀útímɛ̀

1 Bɛdèmbɛ̀ kóo kótì dìèmmɛ̀ Dɑfiti yɛ̀nfɛ̀ bɛ̀ dìè nfɛ̀ kɛ bie ntibómbonti iwɛ̃ĩ kpɛti.

2 Áú Kuyie! Kéntɛ́ m bɑ́ɑmmìi,

bɑ́ɑ́ yetɛ n sɑ́útìi.

3 Dɔúnní ɑ toò m bíɛ́kɛ̀ kɛ́ n tɛ̃́nnɛ́,

nh ɑrìmu tipíìtì timɔu nɛ̀ mɛyɛǹcɑɑ̀rìmɛ̀ kɛ mítìrì

4 n dootitɔù tɑmmɛ̀ kpɛ́í nɛ̀ oyɛiwe wèè ǹ fɛ̃̀ṹnko,

bɛ̀ n dɔ́nɛ̀ mɛyɛi mmɛ,

kɛ n wɑ́tìrì nɛ̀ kɛmiɛkɛ.

5 Kufɔ̃wɑɑ́ nkuù m bo kɛ n kɔ̃̀ntì ɑu,

Mukṹṹ nkó kufɔ̃wɑɑ́ nkuù n do.

6 Iyĩ̀ɛ̃̀kɛ nɛ̀ kukɔ̃m̀bɔ̀doróo dɛɛ̀ m̀ pĩ,

kufɔ̃wɑɑ́ nkuù nh ɑutɛ́, kɛ̀ n kɔ̃̀ntì ɑu.

7 Kɛ̀ n yĩ, we mbo m pɑ̃ ifìɛ̀ti,

kɛ̀ m puu tɛnɔ́nkpetɛ kɔ̃mɛ kɛ́sɔri.

8 N nɑ mpùu kɛ dɛ̀tɛ́,

n nɑ nkɔ̀tɛ kɛ́mbo dikpɑ́ɑ̀.

9 N nɑ ndɔ̀ɔ̀ mɛcɑ̃ɑ̃ nkɛ pɛ̀tɛ́ disɔ̀rì,

kɛ yentɛ́nɛ̀ kuyɑɑkù kperíkù.

10 N Yiɛ̀ nKuyie, cɑkɛ n dootitɔbɛ̀ dɔ́ kɛ́dɔɔ̀ tì,

duɔ́ nkɛ̀ bɛ nɑ́ɑǹtì bɑ́ɑ́ mɑ́ɑ́.

Kɛ yɛ̃́ n wúómmɛ̀ dihɛì miɛkɛ bɛ̀ kpɑ̀mmɛ̀ kɛ puotì bɛtɔbɛ̀.

11 Bɛ̀ firì dihɛì duotí ĩ́nkɛ̀ nkɛ kɛyènkɛ̀ nɛ̀ kuyie.

Mɛyɛi nnɛ̀ mɛsémmɛ̀ dɛɛ̀ mɑ́ɑ̀ pìɛ́kɛ́ dihɛì.

12 Munitikɔ̀ù muù píɛ ndihɛì,

siyɑ́ɑ̀bìsí nɛ̀ mɛsoùmmɛ̀ dɛ̀ í deu yɛcɛ̃kɑrɛ̀ miɛkɛ.

13 Kɛ̀ n kpɑntídɛ̀ntɔù weè do n sɑ̃́ɑ̃́ ndɛ̀ bɑ́ nni nyóù,

kɛ̀ n dootitɔù weè do n kpɑnnɛ̀ nnɑ nhò sɔ̀rinɛ̀mu.

14 Fɔ̃́ n kó kutɔ̃nkù kou fɔ̃́ɔ̃̀ mɛ nni nwe,

nɛ̀ wè ti yɛ̃́ titɔbɛ̀ kpɛti kɛ nɛiti.

15 Tíì do nɑɑti mɛsɑ̀ɑ̀,

kɛ niɛ̀ nɛ̀ ditĩ̀nnì kɛ kɔrì Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀.

16 Mukṹṹ mbɛ̀ dɛ̀ɛ́tɛ́ kɛ̀ bɛ̀ɛ tɑ kudɔnkù bɛfòùbɛ̀,

kɛ yɛ̃́ kuyonku bɛ̀ nɛínɛ̀mɛ̀ tipíìtì timɔu.

17 Mí nyóó yú Kuyie nku,

kɛ̀ kù n dɛɛtɛ́.

18 N kuɔ̀mmu kɛ sɑ́útí dikṹnweńnì nɛ̀ kuyie nnɛ̀ kuyuoku,

kɛ̀ kù kèè n dɑbònnì.

19 Kuù yó n dɛɛtɛ́ kɛ̀ n yɛ̀ sṹɔ̃́ɔ̃́,

bɑ́ bɛ̀ɛ̀ n kpɑ̀nnɛ̀ bɛ̀ mɛ nsũmɛ̀.

20 Kuyie nyóó keèmu n dɑbònnì kɛ́ bɛ̀ kɛ̃́kùnnɛ,

kuù tu okpɑ̀ɑ̀tì sɑ̃́ɑ̃̀.

Dɛ kó bɛnìtìbɛ̀ í yóó ceetɛ,

bɛ̀ í dé Kuyie.

21 Dɛ kóo niticiìntò cɑ̀ɑ̀ri o nɛ́pobɛ̀ mbɛ,

kɛ tɔ̃ũ mɛtɑummɛ̀.

22 O nɑ́ɑǹtì wɛ̀ɛ̀ti mɛcekùɔ̀ nkɔ̃mɛ mmɛ,

kòo yɛ̀mmɛ̀ nɛ́ dɔ́ dikpɑ̀nnì.

O nɑ́ɑǹtì yɔ̀ɔ̀ nkɛ pɛ̃ɛ̃tɛ́mu mɛkùɔ̀,

kɛ nɛ́ dò mmɛsekontibii.

23 Duɔ́ nti Yiɛ̀ nKuyie nhɑ yɛntotí kɛ̀ kù ndɑ tɔ,

kù í yóó yóu kɛ̀ dɛ̀ɛ di osɑ̀ù bìtì!

24 Fɔ̃́ nKuyie nhɑ yóó tɑnnɛ́ dɛ kó bɛnìtìbɛ̀ kufɔ̃ti miɛkɛ nkɛ,

bɛmbɛ bɛnitikɔ̀ùbɛ̀, bɛsoùmbɛ̀,

bɛ̀ í yóó tuɔkɛ bɛ we kó dikéè,

mí mmɛ ndɑ duɔ́ mmu mmɑ́ɑ̀.

56

Bɛ̀ fɛ̃́ũnko wè ò duɔ́mmɛ̀ omɑ́ɑ̀ Kuyie

1 Bɛ̀dèmbɛ̀ kóo kótì dìèmmɛ̀ fɛyɛ̀nfɛ̀ Fidisitɛ̃ɛ̃bɛ do pĩ nDɑfiti Kɑti kó dihɛì kòo dentɛ̀ fɛ̀. Bɛ̀ fɛ̀ dìènnɛ̀ mɛ̀ɛ̀ tɑmmɛ̀ dònnɛ̀ dikpɛtinɔ́nkperi kó didɑbònnì ndi, dìì yìɛ̀ní dɛdɛ́tirɛ̀.

2 Áú! Kuyie n kuɔ́ mmɛsémmɛ̀,

bɛ̀ m bɛ̀tìmu,

kɛ n dimmù kɛ n dokùnɛ̀ yɛwe yɛmɔu.

3 N kpɑntídɛ̀ntɔbɛ̀ m bɛ̀tì yɛwe yɛmɔu ndi,

bɛ̀ sũmu bɛ̀ɛ̀ n dimmù kɛ n dokùnɛ̀ tɛfentɛ̀.

4 Kufɔ̃wɑɑ́ nhɔ̃ɔ̃ m pĩ́,

kɛ̀ n duɔ́ fɔ̃́ nwe mmɑ́ɑ̀.

5 N sɑ̃ntímu Kuyie nku nɑ́ɑǹtì kpɛ́í,

n ku nduɔ́ mmɑ́ɑ̀

n yí yĩɛ̃̀kù dɛ̀mɑrɛ̀,

bɛnìtìbɛ̀ bo nɑ kɛ́ n dɔɔ̀ bɑ?

6 Yɛwe yɛmɔu bɛ nɑ́ɑǹtì ǹ kɔɔ́nnɛ̀mu,

bɛ̀ n wɑntinɛ̀ mɛyɛi mmɛ.

7 Bɛ̀ dɑ̀kiimu kɛ m pɑkíí,

bɛ̀ tũ n nɑɑ̀cɛ̀i nsi kɛ dɔ́ kɛ́ n kuɔ.

8 Bɛ̀ bo dɔ̀ɔ̀ mɛyɛi mmiɛ nkɛ́nɑ kɛ dɑ yentɛ́nɑ̀ɑ̀?

Kuyie, mbɔ mbɛ nɛ̀ kɛmiɛkɛ.

9 A yɛ̃́mu nh ɑrì mɛ̀ɛ̀ botí,

ceé n nɔnniɛti ɑ dɔukù miɛkɛ,

ɑ ti wɑ̃̀rimu ɑ pɑ́tíri miɛkɛ.

10 Kɛ̀ n dɑ yu n dootitɔbɛ̀ ɔ̃ɔ̃ cokɛ́mu,

Kuyie, n yɛ̃́mu ɑ n kómmúmɛ̀.

11 Kuyie n dɑ sɑ̃ntímu ɑ bɛ́i ntì kpɛ́í,

n Yiɛ̀ nKuyie n dɑ sɑ̃ntímu ɑ nɑ́ɑǹtì kpɛ́í.

12 N dɑ duɔ́ mmɑ́ɑ̀ ndi n yí yĩɛ̃̀kù tìmɑtì,

bɛnìtìbɛ̀ bo nɑ kɛ́ n dɔɔ̀ bɑ?

13 Kuyie ndò nkɛ́dɔɔ̀mu n yɛ̃ n yóó dɑ dɔ̀ɔ̀ tì,

n yóó dɑ fíé disɑ̃nni kó iwũɔ̃ nyi.

14 Fɔ̃́ɔ̃̀ n dɛɛtɛ́ nɛ̀ mukṹṹ,

fɔ̃́ɔ̃̀ n teennɛ̀ kɛ̀ n nɑɑ̀cɛ̀i í bètɛ́,

kɛ̀ dɛ̀ bo yie nkɛ̀ nni nkérí ɑ ììkɛ̀,

kɛ wúó mmɛnɑ́ɑ̀.

57

Dɑfiti yumɛ̀ Kuyie nhoĩ́nkɛ̀nkpɑ̀ɑ̀tì

(Yɛnɑ́ɑǹkékɛ̀ 8-12, wéntɛ́ Yɛsɑ̃ɑ̃ 108:2-6)

1 Bɛdèmbɛ̀ kóo kótì dìèmmɛ̀ Dɑfiti yɛ̀nfɛ̀ ò do cokùnɛ̀ Sɑuri titɑ̃dèntì miɛkɛ kɛ́dentɛ̀ fɛ̀. Bɛ̀ do fɛ̀ dìènnɛ̀ mɛtɑmmɛ̀ mɛ̀ɛ̀ tu mɛ̀ mmɛ bɑ́ɑ́ kuɔ.

2 Áú Kuyie, n dɛɛtɛ́, yɑ̀ɑ n dɛɛtɛ́!

N sɔri ɑ fìɛ̀ti dɛ́ɛ̀ mmɛ,

kɛ kémmú mɛfɛ̃́ṹtímɛ̀ bo deèmɛ̀.

3 Kuyie n dɑ yumu fɔ̃́ wèè bɑkɛ́ kɛĩ́nkɛ̀ nɛ̀ kɛtenkɛ̀,

fɔ̃́ɔ̃̀ te kɛ̀ n kpɛti timɔu yíé.

4 A yó mboní kɛĩ́nkɛ̀ nkɛ kɛ́ n dɛɛtɛ́,

kɛ́fɛìkùnnɛ wèè m bɛ̀tì,

kɛ́ m bɛnkɛ ɑ sɑ̀ɑ̀ nnɛ̀ ɑ kó timɔ́mmɔnti.

5 N sokɛ́ yɛcìrícìrɛ̀ cuokɛ̀ nkɛ,

n duɔ́ bɛnìtìcɑ́ɑ̀mbɛ̀ cuokɛ̀ nkɛ,

Bɛ nìì ndò nyɛkpɑ̃ɑ̃̀ nyɛ nɛ̀ ipie,

kɛ̀ bɛ nɔ́ndiɛ́ ndò tikpɑ̀rìseuti.

6 Kuyie nhɑ yètìrì ńdɛu kɛĩ́nkɛ̀,

bɛnkɛ ɑ kpetì kɛtenkɛ̀ kɛmɔu miɛkɛ.

7 Bɛ̀ n dii ticùɔ̀tì nti,

bɛ̀ ɑ̀ɑ nkuhɔ̃ũ deè ndi kɛ bo n dúú,

bɛ̀ keù difɔ̃̀tìrì ndi n yììkɛ̀.

Bɛ̀ɛ do bɛmɔ́mmɔmbɛ di miɛkɛ.

8 Kuyie, m bùɔ̀tì tɛ̃́nkɛ í duò, n tɛ̃́nkɛ í yĩɛ̃̀kù,

m bo ndiè nkɛ dɑ sɑ̃ntí.

9 N wɛ̃nnì, entɛ,

n kùtìdùkù nɛ̀ m bómbonku, entɛnɛ̀,

n yóó entɛmu dikṹnweńnì sɛ̀ì kɛ́dentɛ̀.

10 N Yiɛ̀ nKuyie n yó ndɑ sɑ̃ntímu bɛnìtìbɛ̀ cuokɛ̀,

kɛ́ndiè nkɛ dɛ́úkùnko ɑ yètìrì ibotí cuokɛ̀.

11 Kɛ yɛ̃́ ɑ sɑ̀ɑ̀ ndɛumɛ̀ kɛ tuɔ̀kù tiwɛtì,

kɑ̀ɑ mɔ́mmɔnti tuɔ̀kù yɛwɛtɛ̀.

12 Áú Kuyie! A yètìrì ndɛu kɛĩ́nkɛ̀,

bɛnkɛ ɑ kpetì kɛtenkɛ̀ kɛmɔu miɛkɛ.

58

Kuyie mbomɛ̀ kutenkù kɛ bekù

1 Bɛdèmbɛ̀ kóo kótì dìèmmɛ̀ Dɑfiti yɛ̀nfɛ̀ nɛ̀ mɛtɑmmɛ̀ mɛ̀ɛ̀ tu: Á bɑ́ɑ́ kuɔ.

2 Bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ di bekù bɑkɛ weti weti nweɑ̀?

Bɛ̀ bekùnɛ̀ miɛ̀ mmɛ bɛnìtìbɑ̀ɑ̀?

3 Di dɔɔri dɛ̀ɛ̀ í wenni kɛ yɛ̃́mu,

díì píɛ mmɛyɛi ndihɛì.

4 Oyɛiwe tú oyɛiwe nwe nɛ̀ o yɔ̃ pɔutì miɛkɛ,

kɛ̀ siyɑ́ɑ̀bìsí yiɛ̀ nfeti nɛ̀ bɛ̀ ò pɛinímɛ̀.

5 Bɛ̀ mɔ̀kɛ mɛdɑutidɔ̀mmɛ̀ mmɛ,

kɛ dɔɔri kɛ dò ndiwɑɑ̀hɔ̃̀nnì,

6 dìì í yo owɑɑ̀pĩ́ntì tɑmmɛ̀,

kɛ í yo oteteu diɛwè nɑ́ɑǹtì.

7 Kuyie, mbɔ́kɛ́ bɛ nìì,

bɔ́kɛ́ yɛcìrícìrìnìì mbɛ̀ mɔ̀kɛ yɛ̀.

8 Kɛ̀ bɛ̀ɛ pɛ̃ɛ̃tóo mɛniɛ nhɔ̃ɔ̃ pɔ̃ntɛ́ mmɛ̀ɛ̀ botí,

kɛ̀ bɛ̀ ntɑ̃ũ bɛ pie mbɑ́ ì bɑ́ɑ́ dɔ̀ɔ̀ dɛ̀mɑrɛ̀.

9 Bɛ̀ɛ nɑɑ́nnɛ̀ tidɑ̀tìkonkontì,

tìì fũrì kɛ̀ ti ɑmmɛ̀ dèu,

bɛ̀ ndò mbɛ̀ pɛitɛ́ wè ocírì kòò í yɑ̀ diyiè.

10 Bɛ po yó nkpɑɑ́ kɛ mu nyí yɛ̀ tifɑ̃ɑ̃̀tì,

kɛ̀ tɛfɔ̀dɔ́ntɛ̀ɛ ì tùótɛ́mu,

kɛ̀ dɛ̀ sɔ̃́ nyì sũ̀ tɛ̀ɛ ì tùótɛ́.

11 Osɑ̀ù bo yɑ̀ Kuyie mpɛ̀itɛmɛ̀ kɛ̀ dɛ̀ɛ ò nɑrikɛ mɛdiɛ̀,

kòo ɔ́ú o nɑɑ̀cɛ̀i bɛ yĩ̀ĩ̀ mmiɛkɛ.

12 Kɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ɛ dɛ̀ yɑ̀ kɛ dɔ̀:

Kuyie mmɛ̀nkɛ yietìmu osɑ̀ù,

bɛ̀ bo yĩ́ Kuyie mmɛ̀nkɛ bomu kɛtenkɛ̀ kɛ bekù.

59

Dɑfiti bɑ̀ɑ́mmɛ̀ Kuyie nkɛ tú kù nhò kɑ̃nkɛ́

1 Bɛdèmbɛ̀ kóo kótì dìèmmɛ̀ Dɑfiti yɛ̀nfɛ̀. Sɑuri do tɔ̃ nkɛ̀ bɛ̀ mbɑɑ Dɑfiti cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kɛ bo ò kùɔ kòo dentɛ̀ fɛ̀. Bɛ̀ do fɛ̀ dìènnɛ̀ mɛtɑmmɛ̀ mɛ̀ɛ̀ tu mɛ̀ mmɛ bɑ́ɑ́ kuɔ.

2 Kuyie n dɛɛtɛ́nɛ̀ n kpɑntídɛ̀ntɔbɛ̀,

bɑ́ɑ́ yie nkɛ̀ n dootitɔbɛ̀ n nintɛ.

3 N dɛɛtɛ́nɛ̀ bɛ̀ɛ̀ n dɔ́nɛ̀ mɛyɛi,

n dɛɛtɛ́nɛ̀ bɛnitikɔ̀ùbɛ̀.

4 Bɛnitidɔnnibɛ̀ bɛɛ̀ dɑ̀kɛ kɛ n wɑnti,

bɛ̀ dɔ́ kɛ́ n kuɔmu.

N Yiɛ̀ nKuyie m mɛ nyí cɑ̀ɑ̀rɛ̀,

n yí dɔ̀ɔ̀ mɛyɛi mmɑmɛ̀.

5 N yí cɑ̀ɑ̀rɛ̀ mùmɑmù kɛ̀ bɛ̀ cokùní kɛ bɑɑtiní kɛ bo n kuɔ.

Ítɛ́ kɛ́ n teennɛ̀,

wéntɛ́ kɛ́yɑ̀.

6 Ti Yiɛ̀ nKuyie Mpɑkɛdɑɑ Isidɑyɛɛribɛ tũ nkù,

cómmú kɛ́kpɑnnɛ̀ yɛbotɛ̀,

ɑ bɑ́ɑ́ cĩ́ɛ̃́ ndɛ kó bɛnitiyonkubɛ bɛ̀ɛ̀ í dɔɔri bɛ̀ nɑ̀ɑ́ ntì.

7 Bɛ̀ ɔ̃ɔ̃ wɛ̃tɛní kuyuoku nku,

kɛ́nhóú simɔɔ́ kɔ̃mɛ kɛ firì dihɛì.

8 Tinɑ́ɑnyɛiti tiì pìɛ́kɛ́ bɛ nɔ̀ miɛkɛ,

kɛ̀ bɛ nɔ́ndiɛ́ ndò mmɛsekontibii,

bɛ yɛ̀mmɛ̀ dò nhòmɔù í yóó keèmu bɛ̀ nɑ̀ɑ́ ntì.

9 Fɔ̃́ n Yiɛ̀ nKuyie nkɑ̀ɑ nɛ́ bɛ̀ dɑú,

ɑ dɑúmu yɛbotɛ̀ yɛmɔu.

10 M búɔ́ fɔ̃́ nwe, fɔ̃́ nwèè n kɑ̃nkɛ́,

fɔ̃́ nKuyie nfɔ̃́ɔ̃̀ tu n wɛ̃rímú.

11 Fɔ̃́ nKuyie n tũ nkù ɑ sɑ̀mu kɛ̀ fɔ̃́ɔ̃̀ yó n niitɛ́,

fɔ̃́ɔ̃̀ yó nte kɛ̀ n nɑ n dootitɔbɛ̀.

12 Bɑ́ɑ́ kuɔ yɛbotɛ̀ mɛcɑ̃ɑ̃,

bɛnìtìbɛ̀ yɑ̀ɑ̀ bo yɛ̃̀ nhɑ nɑmɛ̀,

nɛ̀ ɑ kó muwɛ̃rímú duɔ́ nkɛ̀ bɛ̀ ncooti kɛ doti.

Kuyie nfɔ̃́ɔ̃̀ tu ti kó kudɔpìkù

13 Bɛ̀ ɔ̃ɔ̃ bɛ́i nkɛ dɑ́ yetɛ́nɛ̀mu,

bɛ pɔ̀ɔ bɛ̀ tùɔ̀ti,

bɛ̀ buɔ̀ nkusĩ̀nkù nku kɛ soú.

14 Kuɔ bɛ nɛ̀ kɛmiɛkɛ,

kuɔ bɛ kɛ̀ bɛ̀ tɛ̃́nkɛ bɑ́ mbo,

dɔɔ̀ kɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ɛ bɑntɛ́ fɔ̃́ nKuyie nfɔ̃́ɔ̃̀ bɑkɛ́mɛ̀ Sɑkɔbu yɑɑ̀bí,

kɛ bɑkɛ́ kutenkù kumɔu.

15 Bɛ̀ ɔ̃ɔ̃ wɛ̃tɛní kuyuoku nku,

kɛ́nhóú simɔɔ́ kɔ̃mɛ kɛ firì dihɛì.

16 Kɛ firì kɛ wɑnti bɛ̀ bo di mù,

kɛ̀ bɛ̀ di kɛ ɑutɛ́ bɛ̀ nkpɑ.

17 Mí m bo ndiè nkɛ dɑ sɑ̃ntí ɑ kpeńnìmɛ̀,

kɛ́mpĩɛ̃kù ɑ sɑ̀ɑ̀ ndikṹnweńnì,

Fɔ̃́ɔ̃̀ tu n kó tɛcɛ̃kpetɛ̀

nh ɔ̃ɔ̃ sɔri fɔ̃́ɔ̃̀ borɛ̀ mɛyɛǹcɑɑ̀rìmɛ̀ yiè.

18 Fɔ̃́ɔ̃̀ n kɑ̃nkɛ́,

m bo ndiè nkɛ dɛ́úkùnko ɑ yètìrì,

fɔ̃́ɔ̃̀ tu n wɛ̃rímú fɔ̃́ nKuyie nkùù n dɔ̀ɔ̀ri mɛsɑ̀ɑ̀.

60

Bɛ̀ nɑmɛ̀ Kuyie nkɔbɛ kɛ̀ bɛ̀ kù yu

(Dinɑ́ɑǹkéè 7-14 dɛ kó tinɑ́ɑǹtì bomu 108:14)

1 Bɛdèmbɛ̀ kóo kótì dìèmmɛ̀ Dɑfiti yɛ̀nfɛ̀ itié nkɔfɛ nɛ̀ kukùtìdùkù, 2 kɛ denniní ò do kpɑ̀nnɛ̀mɛ̀ Sidii ɛì kɔbɛ Mɛsopotɑmii ɛì kɔbɛ nɛ̀ Sobɑɑ ɛì kɔbɛ. Kɛ̀ bɛ̀ nkũntiní kɛ̀ Soɑbuu kpɑnnɛ̀ Edomiibɛ kubiriku bɛ̀ tu kù mukɔ́kúɔ́ nkó kubiriku, kɛ́nɑ bɛnìtìbɛ̀ tɛkɔupípíítɛ̀ nɛ̀ sikɔupísìdɛ́ (12000).

3 Kuyie nhɑ ti bɔntóomu kɛ pɔ̀ntɛ ti ɑ̃ɑ̃pɔ̀ntĩ̀nnì.

Bɑ́ nɛ̀ ɑ miɛkɛ mɛ nyɛ̀nnímɛ̀ wɛ̃tɛ kɛ ti cónnɛ́ ti fɔ̃̀tìrì.

4 Fɔ̃́ɔ̃̀ sɑ̃̀ntɛ̀ kɛtenkɛ̀ kɛ̀ kɛ̀ pɑ̀ɑ́,

wɛ̃tɛ kɛ́mɑ́ú ndɛ kó iyiɛ,

kɛ̀ sɑ̃̀ntimu.

5 Fɔ̃́ɔ̃̀ duɔ́ nkɑ̀ɑ nìtìbɛ̀ yɑ̀ mɛhɑ́ɑ́rìmɛ̀ diɛmɛ̀,

fɔ̃́ɔ̃̀ ti nìi mmɛnɑɑ̀ mmɛ̀ɛ̀ firì kɛyììkɛ̀.

6 Fɔ̃́ɔ̃̀ duɔ́ nhɑ sɑ̀ɑ̀bɛ̀ mɛcɑnnimɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ yentɛ́nɛ̀ bɛ̀ɛ̀ tɑ̃ũ ipie.

7 Kɛ̀ dɛ̀ bo yie nkɑ̀ɑ dɛɛtɛ́ tínti ɑ dɔ́ bɛ̀,

yɑ̀ɑ ti dɛɛtɛ́ nɛ̀ ɑ wɛ̃rímú cɔutɛ́ ti bɑ́ɑmmu.

8 Kuyie mbɛ́immu ku cɛ̃sɑ̀ɑ̀tɛ̀ miɛkɛ kɛ tú

kuù yóó bɛ̀ nɑ!

Kɛ totí Sisɛmmu ɛì,

kɛ́berí Sukɔti biriku.

9 Kuù te Kɑdɑɑdi nɛ̀ Mɑnɑnsee bɛ kó itempɛ̃,

kɛ̀ Efɑdɑimmu kɔku tú ku pìì,

kɛ̀ Sudɑɑ kɔku tú ku kpɑ̀ɑ̀tìpɑ̀ɑ̀ti.

10 Mɔɑbu tú tɛnɑɑtɛ ntɛ kù wuɔ̀nɛ̀ tɛ̀,

kɛ̀ kù bɔmmù ku nɛùkù Edɔmmu kɛ bo bɛnkɛ kù ò temɛ̀,

Fidisitɛ̃ɛ̃bɛ yɛ̀mmɛ̀ dò mbɛ̀ bo kù nɑmɑɑ̀?

11 We nyó n kɔtɛnɛ̀ dihɛikperì?

We mbo n kɔtɛnɛ̀ Edɔmmu?

12 Kɛ̀ dɛ̀ í tú fɔ̃́ nKuyie nkùù ti dootóo,

fɔ̃́ nwèè tɛ̃́nkɛ do í niɛ̀nɛ̀ ti kó yɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀ntĩ̀rɛ̀ mudoò.

13 Kɔtɛní kɛ ti teennɛ̀ ti dootitɔbɛ̀,

onìtì kó mɛteèmmɛ̀ í tú dɛ̀mɑrɛ̀.

14 Kuyie nkuù yó nte kɛ̀ ti pĩ́ mmutɔ̃ndiɛmù,

kuù yó nte kɛ̀ ti nɑ ti dootitɔbɛ̀ kɛ́ mbɛ̀ cùùtì.

61

Dɑfiti dɔ́mɛ̀ Kuyie nni nhò kɑ̃nkɛ́

1 Bɛdèmbɛ̀ kóo kótì dìèmmɛ̀ Dɑfiti yɛ̀nfɛ̀ kɛ biennɛ̀ tibómbonti iwɛ̃ĩ kpɛti.

2 Kuyie nkéntɛ́ n dɑbònnì,

keè m bɑ́ɑmmìi.

3  M bo kutemmɑ̀nku nku,

kɛ̀ n yɛ̀mmɛ̀ cɑ̀ɑ̀rɛ̀ kɛ̀ n dɑ kuɔ̀nnɛ̀,

n dee kupèrìkù n yĩɛ̃kɛ kù.

4 Fɔ̃́ɔ̃̀ tu n kó disɔ̀rì,

didènnì kperì ti dootitɔbɛ̀ í yóó nintɛ dì.

5 N dɔ́ kɛ́mbo ɑ cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ miɛkɛ nkɛ,

kɛ́nsɔri ɑ fìɛ̀ti miɛkɛ sɑ̃́ɑ̃̀.

6 Kuyie nfɔ̃́ɔ̃̀ kèè n dɑ nɑ́ɑ́ ntì,

kɛ duɔ́ nhɑ kɔbɛ bɛ̀ɛ̀ dɑ dé bɛ kó kɛtenkɛ̀ sɑ̀ɑ̀kɛ̀.

7 Yíɛ́ okpɑ̀ɑ̀tì mufòmmu,

kòò nfòù yɛbie nyɛbie.

8 Kòò ndɑ tɑunnɛ̀, ɑ́ nhò bonɛ̀ kòo mbɑkɛ́ sɑ̃́ɑ̃̀,

kɑ̀ɑ sɑ̀ɑ̀ nnɛ̀ timɔ́mmɔnti nhò bɑ̀ɑ.

9  M bo ndiè nkɛ dɛ́úkùnko ɑ yètìrì sɑ̃́ɑ̃̀,

bɑ́ dìì yiè kɛ́ndɔɔri n yɛ̃ n yóó dɑ dɔɔ̀ tì.

62

Kuyie mborɛ̀ n dɛ mmɔkɛ diwɛ̀ì

1 Bɛdèmbɛ̀ kóo kótì dìèmmɛ̀ Dɑfiti yɛ̀nfɛ̀ Yedutunni dìè nfɛ̀.

2 Kuyie mborɛ̀ mɑ́ɑ̀ ndi m mɔkɛmɛ̀ diwɛ̀ì,

kuù n dɛɛrí.

3 Kuù tu dipèrì dìì n kɑ̃nkɛ́,

tɛcɛ̃kpetɛ̀ tɛ̀ɛ̀ n dɛɛrí,

kɛ̀ kù m bonɛ̀ m bɑ́ɑ́ cĩtɛ.

4 Ɔ̃mmɔ̀nnì ndi di yóó yóumɛ̀ di bo ntíkúmɛ̀,

di bo domɛ̀ onìtì kóò pɔ̀ntɛ kumɑrí kùù ku ku kɔ̃mɛ?

Kóò yèètɛ kuduotí kùù bíi nku kɔ̃mɛ?

5 Di mɛ̀nkɛ dɑkiimu kɛ bo bɔ nhokpɑ̀ɑ̀tì,

kɛ nɔnnɛ̀ siyɑ́ɑ̀bìsí,

kɛ ɔ̃ nsɑ̃ntínɛ̀ di nɔ̀ di yɛ̀mmɛ̀ miɛkɛ kɛ nɛ́ buɔ̀ nkusĩ̀nkù.

6 Kuyie mborɛ̀ mɑ́ɑ̀ ndi n yóó nɑ kɛ́pɛ́tɛ́mɛ̀ diwɛ̀ì,

kɛ yɛ̃́ n ku mbúɔ́mɛ̀.

7 Kuù tu dipèrì dìì n kɑ̃nkɛ́,

tɛcɛ̃kpetɛ̀ tɛ̀ɛ̀ n dɛɛrí,

kɛ̀ n kù bonɛ̀ m bɑ́ cĩtɛ.

8 Kuyie nkuù n dɛɛrí,

kuù tu n kó disɑ̃nni,

kuù tu dipèrì dìì n kɑ̃nkɛ́,

kuù tu n sɔ̀rì.

9 Díndi Isidɑyɛɛribɛ mbúɔ́nɛ̀ ku sɑ̃́ɑ̃̀,

kɛ kù nɑ̀ɑ́ ndi yɛ̀mmɛ̀ kpɛti,

kuù tu ti kó disɔ̀rì.

10 Onìtì dò nkuyɑɑkù nku,

bɛnìtìbɛ̀ mɛ̀nkɛ tú siyɑ́ɑ̀bìsí yɛmbɛ̀ mbɛ,

kɑ̀ɑ bɛ̀ wɛ̃nnɛ́ kɛ́cɔ̃nnɛ́ cìdóò bɛ̀ bo nyɑu kɛ pɛ̃ɛ̃tɛ́ muyɑɑ́.

11 Di bɑ́ ndɔ́ kɛ́nyo mbɛtɔbɛ̀ nɛ̀ muwɛ̃rímú,

bɑ́ ndɔ́nɛ̀ mufèè kpɛrɛ,

kɑ̀ɑ kpɑ̀tì dɛ̀úkú ɑ bɑ́ɑ́ tì duɔ́ nhɑ yɛ̀mmɛ̀.

12 Dɛ̀ í tú kucɛ mɛ̀mɑ́ɑ̀ ndi Kuyie mbɛ́immɛ̀.

N kèèmu kù tumɛ̀ kuù te muwɛ̃rímú.

13 N Yiɛ̀ nKuyie nhɑ sɑ̀mu,

kɛ yɛ̃́ fɔ̃́ɔ̃̀ yietìmɛ̀ bɑ́ wè o tɔ̃mmú mɑnnɛ̀ tìì yeti.

63

Kuyie m bo ndɑ dɔ́mɛ̀ pɛ̃ɛ̃tɛ́mu mufòmmu

1 Dɑfiti yɛ̀nfɛ̀ ò dèntɛ̀ fɛ̀ o cooti dìì mɔ̀nnì kɛ bo Sudɑɑ kpɑ́ɑ̀ miɛkɛ.

2 Kuyie, nfɔ̃́ɔ̃̀ tu Kuyie n dɑ wɑɑ̀mmu,

n dɑ yɑ́ɑ́mmu kɛ dò ntɛdɔntɛ̀ tɛ̀ɛ̀ kpeí tɛ̀ ɔ̃ ndɔ́mɛ̀ mɛniɛ.

3 N dɔ́ kɛ́ ndɑ wúómmu ɑ cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ miɛkɛ,

kɛ́yɑ̀ ɑ wɛ̃rímú nɛ̀ ɑ dɛumɛ̀.

4 A n dɔ́mɛ̀ pɛ̃ɛ̃tɛ́mu m bo n fòùmɛ̀,

n yó ndɑ sɑ̃ntímu sɑ̃́ɑ̃̀.

5 N yó ndɑ sɑ̃ntímu n fòmmu mumɔu miɛkɛ,

kɛ dɑ bɑ́ɑ́ nkɛ yu ɑ yètìrì.

6 Fɔ̃́ɔ̃̀ te kɛ̀ n sɑ̀nnɛ̀ kɛ dò n di mɛkùɔ̀ nkpɛrɛ,

kɛ̀ dɛ̀ n nɑɑti kɛ̀ n dìè nkɛ dɑ sɑ̃ntí.

7 Kɛ̀ n duɔ́ nh ɔ̃ nyɛ̃́ fɔ̃́ɔ̃̀ kpɛ́í,

kɛ totí n yɛ̀mmɛ̀ ɑ bíɛ́kɛ̀ kɛyènkɛ̀ kɛmɔu.

8 Fɔ̃́ɔ̃̀ n teénnɛ̀,

kɛ n kɑ̃nkɛ́ ɑ fìɛ̀ti,

kɛ̀ dɛ̀ n nɑɑti kɛ̀ n dìè nkɛ dɑ sɑ̃ntí.

9 N dɑ pĩ́ n nɔu sidɛ́ ndi,

kɑ̀ɑ nɔ̀ùtɛ̀ youtɛ n cúɔ́.

10 Bɛ̀ɛ̀ dɔ́ kɛ́ n kuɔ,

bɛ̀ɛ tɑɑ́ kudɔnkù.

11 Duɔ́ nkɛ̀ mudoò bɛ̀ kùɔ,

kɛ̀ sikpɑmɔɔ́ bɛ̀ cɑ̀ɑ́kɛ́.

12 Kɛ̀ Kuyie nnɑ́rìkùnnɛ okpɑ̀ɑ̀tì yɛ̀mmɛ̀.

Bɛ̀ɛ̀ cɑ̀nnɛnɛ̀ bɛtɔbɛ̀ yɛnɔ̀ nɛ̀ Kuyie nkó diyètìrì,

bɛ̀ yó nsɑ̃ntímu bɛmɑ́ɑ̀.

Siyɑ́ɑ̀bìsí yɛmbɛ̀ biɛ kó yɛnɔ̀ mɛ mbɑ́ɑ́ tɑ́útɛ́.

64

Dɑfiti bɑ̀ɑ́mmɛ̀ Kuyie nkɛ tú kùu ò dɛɛtɛ́nɛ̀ bɛyɛibɛ

1 Bɛdèmbɛ̀ kóo kótì dìèmmɛ̀ Dɑfiti yɛ̀nfɛ̀.

2 Áú Kuyie! N kuɔ̀nnɛ̀ fɔ̃́ nwe,

kéntɛ́ n dɑbònnì,

ɑ nni nkɑ̃nkɛ́ n dootitɔbɛ̀,

n kɔ̃m̀bùɔ̀tì duò bɛ̀.

3 N dɛɛtɛ́ nɛ̀ bɛnitiyɛibɛ dɑkii kɛ bo n dɔɔ̀ tì,

ɑ n dɛ́tinnɛ yɛdɔnnɛtĩ̀rɛ̀ yɛ̀ɛ̀ dɑ̀kii n kpɛ́í.

4 Bɛ nɔ́ndiɛ́ nyiì dò nyɛsekontɛ bɛ̀ sũ̀ɔ̃́tɛ́ yɛ̀,

kɛ̀ bɛ nɑ́ɑǹtì kɔ̀ùrì ipendɔ̀nni kɔ̃mɛ.

5 Bɛɛ̀ ɔ̃ɔ̃ dɛ́kɛ́ bɛnitisɑ̀ɑ̀bɛ̀ kɛ́ mbɛ̀ tɑ̃ũ,

bɛ̀ ɔ̃ mbɛ̀ tɑ̃ũ disɔ̀rì ndi kɛ í yĩɛ̃̀kù.

6 Bɛ̀ yɑ̀úkùnko bɛtɔbɛ̀ kɔ̃̀ntì nti kɛ bo ndɔɔri mɛyɛi,

kɛ dɑkii kɛ bo sɔri kɛ díí ntimɑ́tì,

kɛ nɑ́ɑ́ nkɛ tú: Òmɔù í yóó ti yɑ̀.

7 Bɛ̀ dɑ̀kii kɛ dɔ́ mɛyɛi mmɑ́ɑ̀ ndi,

kɛ nɑ́ɑ́ nkɛ tú bɛ̀ bɑ̀ɑ́tí kɛ̀ dɛ̀ wennimu.

Onìtì yɛ̀mmɛ̀ cũmpúrìmu,

ɑ bɑ́ɑ́ nɑ kɛ́nyɛ̃́ dɛ̀ɛ̀ bo o miɛkɛ.

8 Kuyie mmɛ mbɛ̀ tɑ̃ũ ku pie nyi dɛndɛ bɑ̀mbɑ̀,

kɛ̀ ì bɛ̀ tùɔ̀tì kɛ̀ bɛ̀ duò.

9 Bɛ nɔ̀ yɛɛ̀ bɛ̀ tùɔ̀tì,

bɛ̀ɛ̀ bɛ̀ yɑ̀u bɛ̀ bo ndɑú kɛ́héùròo.

10 Kɛ̀ kufɔ̃wɑɑ́ mpĩ́ mbɛnìtìbɛ̀,

kɛ̀ bɛ̀ nnɑ́ɑ́ nKuyie ndɔɔ̀ dɛ̀,

kɛ́bɑntɛ́ kù pĩ mmɛ̀ɛ̀ botí mutɔ̃mmú.

11 Wèè wetí we nyɑ̃nku o Yiɛ̀ nKuyie nkpɛ́í,

kɛ́nsɔ̀rì ku borɛ̀.

Bɛ̀ɛ̀ yɛ̀mmɛ̀ wenni kɛ̀ bɛ̀ nyɑ̃nku ku kpɛ́í.

65

Kuyie nkuù mɑ̀nnɛ̀ ti nkù sɑ̃ntí

1 Bɛdèmbɛ̀ kóo kótì dìèmmɛ̀ Dɑfiti yɛ̀nfɛ̀.

2 Kuyie nhɑ ɛì Siyɔ̃ɔ̃ miɛkɛ fɔ̃́ɔ̃̀ dò mbɛnìtìbɛ̀ bɛmɔu ndɑ sɑ̃ntí,

bɑ́ wè kòo ndɔɔri ò dɑ dɔúnnɛ̀ dìì nùù.

3 Fɔ̃́ nwèè yo bɛnìtìbɛ̀ bɑ́ɑmmìi,

bɛnìtìbɛ̀ bɛmɔu kɔ̀rìní ɑ borɛ̀ ndɛ.

4 Ti yɛi mmɛɛ̀ ti dɛutɛ́,

fɔ̃́ɔ̃̀ ti cĩ́ɛ̃nko ti cɑɑ̀rìmɛ̀.

5 Dɛ̀ nnɑɑti ɑ tɑ̃ɑ̃tɛ́ bɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ bo mbo ɑ cĩ́ɛ̃̀tɛ̀,

tíì yó nte dɛsɑ̀ɑ̀rɛ̀ dɛ̀ɛ̀ bo ɑ cɛ̃sɑ̀ɑ̀tɛ̀ miɛkɛ,

kɛ̀ dɛ̀ nti sɑ̀nnɛ̀.

6 Fɔ̃́ nKuyie nti dɛɛtíwè,

fɔ̃́ ntimɔ́mmɔnti yiɛ̀,

fɔ̃́ɔ̃̀ cɔú ti bɑ́ɑmmu kɛ dɔɔri tidiɛtì kɛ̀ titentì timɔu kɔbɛ dɑ búɔ́

nɛ̀ kɛtenkɛ̀ kɛ̀ɛ̀ sokɛ́ dɑ̀mɛ́ɛ̀rì cuokòo.

7 Fɔ̃́ɔ̃̀ kó muwɛ̃rímú te kɛ̀ yɛtɑ̃rɛ̀ fìíkú.

A wɛ̃rímú muù tu ɑ kpɑ̀rìnɛnkù.

8 Fɔ̃́ɔ̃̀ commu dɑ̀mɛ́ɛ̀rì nɛ̀ o nɛ́fĩ̀nfĩ̀rɛ̀,

kɛ commu kutenkù kó kunɑmpoo.

9 Kutenkù kumɔu yɑ̀ ɑ dɔɔri tìì diɛtì nti kɛ dɑ yɔ̀tɛ,

kɛ̀ diyiè yìɛ̀ kɛ̀ɛ̀ bíɛ́kɛ̀ nɛ̀ dì tɑɑ̀ kɛ̀ɛ̀ bíɛ́kɛ̀ kɔbɛ íú mɛdiɛ̀.

10 Fɔ̃́ɔ̃̀ dɔ̀ɔ̀ri kɛtenkɛ̀ mɛsɑ̀ɑ̀ kɛ kɛ̀ duɔ̀ nfɛtɑɑfɛ̀,

kɛ̀ dɛ̀ boo kɛ̀ tidiitì pɛí,

Kuyie nhɑ bintɛ í kũũ,

fɔ̃́ɔ̃̀ duɔ̀ mbɛnìtìbɛ̀ tidiitì,

kɛ tũnni kɛtenkɛ̀.

11 Kɛ yɔ́ɔ̀rì ipɛ̃,

kɛ puɔ̀ nyɛdombiɛ,

kɛ duɔ̀ nkɛ̀ fɛtɑɑfɛ̀ nìù,

kɛ duɔ̀ nkɛ̀ tidiitì yìɛ̀.

12 Kɛ dɔ̀ɔ̀ mɛsɑ̀ɑ̀ ndibenni dimɔu,

kɑ̀ɑ pɛ̃ɛ̃tɛ́ kɛ̀ɛ̀ bíɛ́kɛ̀ tidiitì mpíɛ́kɛ́.

13 Kɛ̀ timútì yɛ̀ tɛdɔntɛ̀,

nɛ̀ yɛtɑ̃rɛ̀ ĩ́nkòo kɛ̀ dɛ̀ yɛ̀ nɑɑti.

14 Kɛ̀ iwũɔ̃ pìɛ́kɛ́ dinɑɑcɛ̃nhòò,

kɛ̀ tidiitì dɑ̀ɑ́tí kubiriku,

dɛmɔu kɛ̀ dɛ̀ yɑ̃̀nku kɛ íú.

66

Kuyie nkùù dɛɛrí ku yètìrì ndɛu

1 Bɛdèmbɛ̀ kóo kótì dìè nfɛ̀ɛ̀ yɛ̀nfɛ̀.

Kutenkù kumɔu kɔbɛ nsɑ̃ntínɛ̀ Kuyie nkɛ pĩɛ̃kù.

2 Ndiènnɛ̀ diwɛ̀ì kɛ dɛ́úkùnko ku yètìrì,

Nsɑ̃ntínɛ̀ ku iyiɛ mmiɛkɛ ku kpetì kpɛ́í.

3 Nɑ́kɛ́nɛ̀ Kuyie nkɛ dɔ̀:

A tɔ̃mmú dɛumu kɛ mɛ̀nkɛ dɛu,

nɛ̀ ɑ wɛ̃rímú diɛmù kpɛ́í nkɛ

ɑ dootitɔbɛ̀ kɛ̃́kùnkoomɛ̀ bɛmɑ́ɑ̀.

4 Kutenkù kumɔu kɔbɛɛ nínkú ɑ ììkɛ̀,

kɛ́ndiè nkɛ dɛ́úkùnko ɑ yètìrì.

5 Kɔtɛnɛ̀ní kɛ́yɑ̀ Kuyie mpĩ mmùù tɔ̃ndiɛmù,

kù kpeńnìmu kù pĩ mmùù tɔ̃mmú bɛnìtìbɛ̀ cuokɛ̀.

6 Kuù do kèétɛ́ dɑ̀mɛ́ɛ̀rì kó mɛniɛ,

kɛ̀ ti yɛmbɛ̀ɛ nɑ dɛkperɛ̀ kɛ́séntɛ́

kuù duɔ́ nkɛ̀ mɛniɛ nkũ̀ṹ kukó nkɛ̀ ti sèńtɛ́,

kɛ̀ dɛ̀ ti nɑɑti ku kpɛ́í.

7 Kuù bɑkɛ́ nɛ̀ muwɛ̃rímú kutenkù kumɔu sɑ̃́ɑ̃̀,

kɛ pɑkɛ́ ibotí imɔu,

kù í yóó yóu bɛ̀ɛ̀ yetɛ ku kpɛti kɛ̀ bɛ̀ nkérí kɛ yíéo.

8 Ibotí, dɔunɛ̀ Kuyie mmutɔ̃mmú,

mpĩɛ̃kùnɛ̀ kɛ kù sɑ̃ntí.

9 Kuù ti duɔ̀ mmufòmmu,

kɛ í yóu kɛ̀ ti duò.

10 Kuyie nhɑ ti wèńtɛ́mu kɛ ti yɑ̀ɑ́kɛ́,

bɛ̀ ɔ̃ɔ̃ pṹnnɛ́ mɛ̀ɛ̀ botí timɑ́tì pɛ́ítì,

11 kɛ́ tì tɑnnɛ́ ticùɔ̀tì miɛkɛ,

kɛ́ tì toú nyɛtuɔ cɛ̃́ɛ̃́yɛ̀,

12 kɛ duɔ́ nkɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ nnɑ̀ù ti ĩ́nkɛ̀ nɛ̀ sisɛ̃ĩ́,

kɛ̀ ti tɑ muhɑ̃ɑ̃́ nkɛ tɑ mɛniɛ,

kɑ̀ɑ mɛ nti dènnɛní kɛ̀ ti di diwɛ̀ì.

13 N tɑti ɑ cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ miɛkɛ nkɛ kɛ bo dɑ fíé iwũɔ̃,

kɛ dɑ́ dɔ̀ɔ̀ n yɛ̃ n yóó dɑ dɔɔ̀ tì,

14 n do bɛ́i ntì n yɛǹcɑɑ̀rìmɛ̀ mɔ̀nnì.

15 N yóó dɑ kuɔ iwũɔ̃ mɛkùɔ̀ nkpɛyi nyi,

yɛpedɑkɛ̀ nɛ̀ yɛnɑɑdɑkɛ̀ nɛ̀ yɛbɔdɑkɛ̀,

kɛ́cɔ́u nkɛ̀ kuyukúu dekoo ɑ bo kɛ̀.

16 Díndi bɛ̀ɛ̀ dé Kuyie kɔtɛnɛ̀ní dimɔu,

kɛ́kéntɛ́ kɛ̀ n di nɑ́kɛ́ kù n dɔ̀ɔ̀ dɛ̀.

17 N ku kuɔ́nnɛ̀mu kɛ pɑ̃̀nkɛ ku sɑ̃ntɛ.

18 Kɛ̀ n do nyɑ́ɑ́ mɛyɛi mmɑmɛ̀ n yɛ̀mmɛ̀ miɛkɛ,

n Yiɛ̀ nKuyie nnɑ bɑ́ nni nkèńtɛ́.

19 Kù mɛ nni nkèńtɛ́mu

kù kèèmu m bɑ́ɑmmìi.

20 Kuyie nnɛ̀ mutɔ̃mmú,

kù í yetɛ m bɑ́ɑmmu,

kù í m mɔ̀ntɛ ku kó mɛsɑ̀ɑ̀.

67

Bɛnìtìbɛ̀ bɛmɔu dommɛ̀ kɛ́nsɑ̃ntí Kuyie

1 Bɛdèmbɛ̀ kóo kótì dìè nfɛ̀ɛ̀ yɛ̀nfɛ̀ kɛ bie ntibómbonti iwɛ̃ĩ kpɛti.

2 Kuyie ntí kuɔ́ mmɛsémmɛ̀,

ti dɔɔ̀ mɛsɑ̀ɑ̀,

ɑ ti wéntɛ́ fɛnɔnsɑ̀ɑ̀fɛ̀.

3 Kɛ̀ dɛ̀ɛ yie nkɛ̀ kutenkù kumɔu kɔbɛɛ bɑntɛ́ ɑ cɛ,

kɛ̀ yɛbotɛ̀ɛ yĩ́ɛ̃́tɛ́ ɑ dɛɛrímɛ̀.

4 Kɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ bɛmɔu ndɑ sɑ̃ntí fɔ̃́ nKuyie,

kɛ̀ yɛbotɛ̀ yɛmɔu ndɛ́úkùnkoo ɑ yètìrì.

5 Dɛ̀ nnɑɑti ibotí kɛ̀ ì dɑ sɑ̃ntí,

fɔ̃́ɔ̃̀ bekùnɛ̀ yɛbotɛ̀ kɛ̀ dɛ̀ sìɛ́,

kɛ ni ibotí kɛtenkɛ̀ ĩ́nkɛ̀.

6 Bɛnìtìbɛ̀ bɛmɔu ndɑ sɑ̃ntí fɔ̃́ nKuyie,

kɛ̀ yɛbotɛ̀ yɛmɔu ndɛ́únkùnkoo ɑ yètìrì.

7 Ti Yiɛ̀ nKuyie nhɑ ti dɔ̀ɔ̀mu mɛsɑ̀ɑ̀,

kɛ̀ kɛtenkɛ̀ pɛí tidiitì.

8 Kuyie nkuù ti dɔɔri mɛsɑ̀ɑ̀,

itemmɑ̀nkɛ imɔu kɔbɛ dí kù depɛ.

68

Kuyie nnɑmɛ̀

1 Bɛdèmbɛ̀ kóo kótì dìèmmɛ̀ Dɑfiti yɛ̀nfɛ̀.

2 Kuyie nyìtɛ́ kɛ còḿmúmu,

kɛ̀ ku dootitɔbɛ̀ cìɛ́rì,

kɛ̀ ku sĩ̀mbɛ̀ cokù ku ììkɛ̀.

3 Kuyukú yɛ̀nní mɛ̀ɛ̀ botí ɑ mɛ mbɛ̀ cíɛnko,

titɑnkṹǹtì yìɛ̀ri mɛ̀ɛ̀ botí muhɑ̃ɑ̃́ mmiɛkɛ,

bɛnitiyɛibɛ kpɛrɛ mɛ ndò nKuyie nyììkɛ̀.

4 Bɛ̀ɛ̀ dɔ̀ɔ̀ri dɛ̀ɛ̀ sìɛ́, bɛmbɛ diwɛ̀ì diì bɛ̀ bo

kɛ̀ bɛ̀ yɑ̃̀nku Kuyie nyììkɛ̀!

Diwɛ̀ì diì bɛ̀ kɛ̀itɛ kɛ̀ bɛ̀ ti ientii.

5 Ndiènnɛ̀ kɛ dɛ́úkùnkoo Kuyie nyètìrì,

tũntɛnɛ̀ kucɛ wèè kèríní yɛwɛtɛ̀ miɛkɛ nɛ̀ o sɑ̃ntɛ̀ o kpɛ́í,

weè yètìrì tu: Ti Yiɛ̀.

Nyɑ̃nkunɛ̀ o ììkɛ̀.

6 Weè tu isénnìmbí cicɛ,

weè kpɑ̀ mbɛkúpobɛ̀ kpɑ̀nnì,

weè tu Kuyie nkɛ bo o cɛ̃sɑ̀ɑ̀tɛ̀ miɛkɛ.

7 Kuyie nkuù duɔ̀ nsicɛ̃́ĩ bɛ̀ɛ̀ kpɑ bɛ kɔbɛ,

kuù dènnìnko tikpetíntì kɛ ti duɔ̀ ndiwɛ̀ì,

bɛ̀ɛ̀ yetɛ Kuyie nkpɛti bɛɛ̀ mɑ́ɑ̀ ɔ̃ mbo tɛdɔnkpetɛ̀.

8 Kuyie nhɑ do ni dìì mɔ̀nnì ɑ kɔbɛ,

ɑ do kérí dìì mɔ̀nnì dikpɑ́ɑ̀ cuokɛ̀,

9 kɛtenkɛ̀ do sɑ̃ntimu,

kɛ̀ mɛniɛ ncuutiní fɔ̃́ nKuyie nhɑ ììkɛ̀,

fɔ̃́ nKuyie nkùù do kɔ̀tɛní Sinɑii tɑ̃rì kɛ́bɛnkɛ ɑmɑ́ɑ̀ ɑ kɔbɛ,

Kuyie nyIsidɑyɛɛribɛ tũ nkù.

10 Kuyie nfɔ̃́ɔ̃̀ cṹũnní fɛtɑsɑ̀ɑ̀fɛ̀,

fɔ̃́ɔ̃̀ bónkùnnɛ ɑ tenkɛ̀ kɛ̀ɛ̀ do cĩ̀tɛ.

11 Dɛndɛ ɑ nìtìbɛ̀ bomɛ̀,

Ti Yiɛ̀ nKuyie nfɔ̃́ɔ̃̀ dɛ̀ mbɛ̀ kɑ̀nnɛ ɑ sɑ̀ɑ̀ nkpɛ́í,

fɔ̃́ɔ̃̀ tũ̀ntɛ dɛ kó dikɑ̀rì bɛsénnìbɛ̀ kpɛ́í.

12 Ti Yiɛ̀ nKuyie nkuù duɔ́ ndinùù ku nɑ́ɑǹtì kpɛ́í,

bɛ̀ɛ̀ tì pitírí kɛ̀ bɛ tĩ̀nnì sũ.

13 Ti dootitɔbɛ̀ bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ nɛ̀ bɛ kó bɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ bɛ̀ u yɛtɑ̀rɛ̀ nyɛ,

kɛ̀ bɛnitipòbɛ̀ ɛí dɛ̀ɛ̀ bo bɛ cɛ̃́ĩ kɛ totí.

14 Di yó mbo di kɑrɛ̀ nyɛɑ̀?

Dikpɛtìnɔ́nkperi fìɛ̀ti dɑ̀ri mɛsɔɔ mpɛímɛ̀ mmɛ,

kɛ̀ di cìtì dɑ̀ri mɛsɔɔ nwũɔ̃mɛ̀.

15 Ti Yiɛ̀ nKuyie Mpɑkɛdɑɑ yóó cíɛ ndìì mɔ̀nnì bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀,

kɛ̀ mupɑ̃̀ɑ̃ mboomu muù dɑ̀ɑ́tí ditɑ̃rì Sɑdimɔɔ.

16 Fɔ̃́ nKuyie nkó ditɑ̃rì,

fɔ̃́ mBɑsɑ̃ɑ̃ tɑ̃rì,

fɔ̃́ nditɑ̃rì dìì yómmɛ̀ sũ,

fɔ̃́ mBɑsɑ̃ɑ̃ tɑ̃rì.

17 Yɛtɑ̃rɛ̀ yɛ̀ɛ̀ yómmɛ̀ sũ,

bɑ nte kɛ̀ dɛ̀ di yóu Kuyie ntɑ̃ɑ̃tɛ́ dìì tɑ̃rì kpɛ́í,

kù bomu di ĩ́nkɛ̀ kɛ yó mbo sɑ̃́ɑ̃̀,

kù yó ndɛ̀ bomu sɑ̃́ɑ̃̀.

18 Kuyie nkpɑ̀rìsɛ̃ĩ́ bo sikɔupí sikɔupí nsi,

kù do si nkɔ̀tɛnɛ̀ní Sinɑii ditɑ̃sɑ̀ɑ̀rì.

19 A dèkɛ kɛĩ́nkɛ̀ nkɛ,

kɛ nɛínɛ̀ní tidɑɑtì,

kɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ dɑ pɑ̃mmú yɛpɑ̃rɛ̀,

bɑ́ bɛ̀ɛ̀ do yetírí ɑ kpɛti kɛ̀ bɛ̀ dɑ bɔ̀útɛ́,

kɛ dò nkɛ́ mbo ɑ borɛ̀ fɔ̃́ nti Yiɛ̀ nKuyie.

20 Ti nsɑ̃ntí Kuyie nyɛwe yɛmɔu,

kuù dɑ̀kɛ ti kpɛ́í,

kuù tu ti dɛɛtíwè.

21 Kuyie nkuù tu ti dɛɛtíwè,

kuù yɛ̃́ kù bo yĩmɛ̀ kɛ́ tí dɛɛtɛ́nɛ̀ mukṹṹ.

22 Kuyie mmɛ̀nkɛ yóó pɔntɛmu ku dootitɔbɛ̀ yɔ,

kɛ́pɔntɛ onitikɔ̀ùtì yuu nɛ̀ tiyùtì.

23 Kuyie mbɛ́immu kɛ tú kù bo cṹũnní ɑ dootitɔbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ bo Bɑsɑ̃ɑ̃ tɑ̃rì,

kɛ́dennɛní bɛ̀ɛ̀ bo dɑ̀mɛ́ɛ̀rì fũ̀ɔ̃̀.

24 Kɛ̀ dɛ̀ bo yie nkɑ̀ɑ nɑɑ̀cɛ̀i mbonti bɛ yĩ̀ĩ̀,

kɑ̀ɑ kó simɔɔ́ bɛ̀ pɛ̀tɛ́ kɛ́cɑ́ɑ́kɛ́.

25 Kuyie nhɑ ɔ̃ɔ̃ kpɑ nkɛ́nɑ kɛ́nkũntiní,

kɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ wùómmu ɑ kpɑ̀rìnɑfɛ ɑ cɛ̃sɑ̀ɑ̀tɛ̀ miɛkɛ,

fɔ̃́ nKuyie nkùù n te,

fɔ̃́ n kóo kpɑ̀ɑ̀tì.

26 Kɛ̀ bɛdèmbɛ̀ ni dɛyììkɛ̀ kɛ̀ bɛsɑpɑ̀mbɛ̀ sokɛ́ dɛcuokɛ̀ kɛ bie nsibéí,

bɛ̀ɛ̀ bie ntikùtìdùùtì kɛ̀ bɛ̀ tũ.

27 Nsɑ̃ntínɛ̀ Kuyie nditĩ̀nnì cuokɛ̀,

nsɑ̃ntínɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie ndíndi Isidɑyɛɛri yɑɑ̀bí.

28 Bɛnsɑmɛɛ tɛbíyɑ̃ɑ̃tɛ̀ tɛɛ̀ di ni,

kɛ̀ Sudɑɑ kó bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ nɛ̀ bɛ kó yɛtĩ̀rɛ̀

nɛ̀ Sɑbunɔɔ kɔbɛ nɛ̀ Nɛfutɑdii kɔbɛ kɛ̀ bɛ̀ tũ̀nní.

29 Kuyie nkùù di te díndi Isidɑyɛɛribɛ kuù yɛ̃ ndí nkpeńnì.

Kuyie ndɔɔ̀ kɛ́fíí nhɑ dɔ̀ɔ̀ dɛ̀ ti kpɛ́í.

30 A bo ɑ cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ ntɛ,

kɛ bɑkɛ́ Sedisɑdɛmmu,

kɛ̀ bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ dɑ pɑ̃ɑ̃ nyɛpɑ̃rɛ̀.

31 Kpɑnnɛ̀ musĩ̀mmù tipèntì kɔ̃mu,

kɛ́kpɑnnɛ̀ yɛbotɛ̀ yɛ̀ɛ̀ dònnɛ̀ yɛnɑɑdɑkɛ̀ nɛ̀ tinɑɑbiiti,

kɛ̀ dɛ̀ɛ nínkú ɑ ììkɛ̀ kɛ́ ndɑ pɑ̃ɑ̃ ntimɑ́tì pɛ́ítì.

Cíɛ nyɛbotɛ̀ yɛ̀ɛ̀ nɔnnɛ̀ yɛkpɑ̀rɛ̀.

32 Bɛnitidiɛbɛ̀ yìɛ̀ní Esibiti nwe,

kɛ̀ Etiopii kɔbɛ cokòo Kuyie mborɛ̀ kɛ yuo bɛ nɔu.

33 Kɛtenkɛ̀ kó bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀, ndiènnɛ̀ kɛ sɑ̃ntí Kuyie,

ndɛ́úkùnkonɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nyètìrì.

34 Wèè cutiní kɛĩ́nkɛ̀ kɛ̀ɛ̀ bo nɛ̀ dimɔ̀nnì nɛ̀ o sɑ̃ntɛ̀,

weè pɛ́u mɛtɑnkperímɛ̀.

35 Bɑntɛ́nɛ̀ Kuyie nkpeńnìmɛ̀,

kuù kpɑ̀ɑtirì Isidɑyɛɛribɛ,

ku wɛ̃rímú bo yɛwɛtɛ̀ miɛkɛ nkɛ.

36 Kuyie mbɛnkúmu kù kpeńnìmɛ̀ ku cɛ̃sɑ̀ɑ̀tɛ̀ miɛkɛ,

Kuyie nyIsidɑyɛɛribɛ tũ nkù kuù duɔ̀ nku kɔbɛ muwɛ̃rímú,

kuù te kɛ̀ bɛ̀ nɔ.

Ku yètìrì ndɛu.

69

Dɑfiti yumɛ̀ Kuyie nkɛ̀ kù bo ò teennɛ̀

1 Bɛdèmbɛ̀ kóo kótì dìèmmɛ̀ Dɑfiti yɛ̀nfɛ̀ kɛ bie ntibómbonti.

2 Áú Kuyie n dɛɛtɛ́!

N tɑ mɛniɛ mmɛ kɛ tùɔ̀kɛ n fɔ̃̀níí.

3 N fìíkú disɑ̃̀ũ̀ ndi,

n yí pɛ̀tɛ́ dɛkperɛ̀ kɛ nɑ,

n tɑ dɛcũmpurɛ ndɛ,

fɛnɛ́wuonfɛ fɛɛ̀ n tɔ.

4 N kɔmmú kɛ ɔ̀umu kɛ̀ n níí kpeí,

m bɔ̀útɛ́ kɛ bɔ̀útɛ́ Kuyie nkùù n te kùnku kɛ̀ n nuɔ nyetɛ.

5 Bɛ̀ɛ̀ n nìí nkɛ dɔ́ kɛ́ n kuɔ bɛ̀ sũmu kɛ pɛ̃ɛ̃tɛ́ n yùtì,

bɛ̀ n dɔ̀ɔ̀ bɛ dootitɔù nwe dɛtetìrɛ̀,

bɛ̀ kpeńnì kɛ m pɛ̃ɛ̃tɛ́mu kɛ yó n kuɔ,

kɛ duɔ́ nkɛ̀ n yietí n yí yùúkú dɛ̀.

6 Kuyie nhɑ yɛ̃́mu n yɛìntì,

n cɑɑ̀rìmɛ̀ í sɔri ɑ ììkɛ̀.

7 Kuyie Mpɑkɛdɑɑ, ɑ bɑ́ɑ́ yóu kɛ̀ míì nte,

kɛ̀ bɛ̀ɛ̀ dɑ búɔ́ kɛ̀ bɛ̀ɛ di ifɛi.

Fɔ̃́ nKuyie ntínti Isidɑyɛɛribɛ ti tũ nkù,

ɑ bɑ́ɑ́ yóu kɛ̀ míì nte kɛ̀ bɛ̀ɛ̀ dɑ wɑɑ̀ nkɛ̀ bɛ̀ɛ di ifɛi.

8 Fɔ̃́ɔ̃̀ kpɛ́í nkɛ bɛ̀ n sɑ̃̀ɑ̃́mmɛ̀,

n yo nyifɛi fɔ̃́ɔ̃̀ kpɛ́í.

9 N nɑɑ́ nhopɔ̀ɔ̀ nwe n kɔbɛ cuokɛ̀,

n yɔ̃ fũ̀ɔ̃̀ kɔbɛ tɛ̃́nkɛ í n yɛ̃́.

10 Kɛ yɛ̃́ n dɔ́mɛ̀ ɑ cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ mɛdiɛ̀ nkɛ̀ dɛ̀ n tùɔ̀,

bɛ̀ dɑ sɑ̃́ɑ̃́ nyɛ̀ɛ̀ sɑ̃́ɑ̃̀mbɛ̀ duò n yuu ĩ́nkɛ̀ nkɛ.

11 M boú dinùù ndi kɛ kuɔ̀,

nɛ̀ dɛ kpɛ́í nkɛ̀ bɛ̀ n dɑú.

12 N dɑ̀ɑ́tí kufɔ̀ɔ̀tɔ̃̀nkù nku,

kɛ̀ bɛ̀ nɑ́ɑntɛ n kpɛ́í kɛ n dɑú,

13 Bɛ̀ kɑ̀tìnɛ̀ mí nwe yɛteyɔ,

míì nɑɑ́ nfɛnɑɑyɑ̃̀ɑ̃̀yɛ̀nfɛ̀.

14 Mí nyie n kuɔ̀nnɛ̀ fɔ̃́ nwe n Yiɛ̀ nKuyie,

dɛ̀ tùɔ̀kɛmu ɑ bo n tee ndɛ̀.

Áú Kuyie! A sɑ̀ɑ̀ ndɛumu, n kéntɛ́,

n yɛ̃́mu nweti weti kɛ dò nhɑ yó n dɛɛtɛ́.

15 Nh uutɛ́ disɑ̃̀ũ̀, kɛ̀ n tɛ̃́nkɛ bɑ́ nfṹṹkú

n dennɛní dibinni,

n dɛɛtɛ́nɛ̀ bɛ̀ɛ̀ ǹ nìí.

16 Bɑ́ɑ́ yóu kɛ̀ mɛniɛ nni mpɔ̃ntɛ́nɛ̀,

bɑ́ɑ́ yóu kɛ̀ n do kudúókù,

bɑ́ɑ́ yóu kɛ̀ tɛbintɛ n yɑ̃kɛ!

17 Kuyie nhɑ n kéntɛ́ kɛ yɛ̃́ ɑ sɑ̀mɛ̀mu kɛ dɔɔri mɛsɑ̀ɑ̀,

wɛ̃ɛ̃tɛní m bíɛ́kɛ̀ ɑ sémmɛ̀ dɛu mɛ̀ɛ̀ kpɛ́í.

18 Bɑ́ m bútínnɛ́ mí nhɑ kóo tɔ̃ntì,

nh ɑ́ɑ̀rìmu, cɑ̃rikɛní.

19 Kɔtɛní kɛ́dontɛ́ nh ɔ̃nnì,

n dɛɛtɛ́nɛ̀ n dootitɔbɛ̀.

20 A wúómmu bɛ̀ n sɑ̃̀ɑ̃́mmɛ̀,

kɛ yɛ̃́ n yo nyìì fɛi kɛ kɛ̃kɛ,

n dootitɔbɛ̀ í dɑ sɔrìnɛ̀.

21 Yɛsɑ̃́ɑ̃̀mbɛ̀ yɛɛ̀ kɔ̀ùrì n yɛ̀mmɛ̀ kɛ̀ m mɔ,

n wɑnti wèè bo n kuɔ́ nwè nwe mɛsémmɛ̀ bɑ́ sɑ́m̀pɔ́ kɛ mɔ̀ńtɛ́,

wèè bo m bɑ́ntɛ̀ ò í bo.

22 Bɛ̀ ɑ̃ɑ̃̀ mutie mùù kɔ̀ù mùmmu n diì miɛkɛ,

kɛ̀ sinɛ́yɛ̃ĩ m pĩ́ nkɛ̀ bɛ̀ n duɔ́ mmɛnɛ́yɑ̃ɑ̃ mmɛ̀ɛ̀ kɔkɛ́nɛ̀ dɛtiirɛ.

23 Bɛ bɑndiitìi nɑɑ́ ntimɑ́tì kɛ́ bɛ̀ tùɔ̀ti,

kɛ̀ bɛ kpɑ̀tìi nɑɑ́ nkuyɑú.

24 Bɛ nuɔ nhṹṹ nkɛ̀ bɛ̀ tɛ̃́nkɛ bɑ́ nwúó,

pṹtínnɛ́ bɛ sɑ̃́ɑ̃̀ kɛ̀ bɛ̀ɛ nɑɑ́ nsihùù yɛmbɛ̀.

25 A miɛkɛɛ bɛ̀ pɛikɛ kɑ̀ɑ bɛ̀ potɛ́,

ɑ miɛkɛ diɛkɛ̀ɛ do bɛ ĩ́nkɛ̀ kɛ́ bɛ̀ cɔ̀útɛ́.

26 Kɛ̀ bɛ cɛ̃kɑ̀rɛ̀ nɑɑ́ ntidobontì,

òmɔù bɑ́ nkpɑɑ́ bɛ cɛ̃́ĩ miɛkɛ.

27 Bɛ̀ bɛ̀tì ɑ potɛ́ bɛ̀mbɛ,

kɛ nɑ́ɑntɛ ɑ kɔ̀utɛ bɛ̀ kó mɛfɛ̃́ṹtímɛ̀.

28 Yietí bɛ bɛ yɛi mmɛmɔu,

bɑ́ bɛ̀ bɑ́ɑ́ yɑ̀ ɑ kó mɛsɑ̀ɑ̀ mbìtì.

29 Ũtɛ́ bɛ yètɛ̀ mufòmmu pɑ́tíri miɛkɛ,

Bɑ́ mbɛ̀ wùónko kɛ dò mbɛ̀ í cɑ̀ɑ̀rɛ̀ mùmɑmù.

30 Áú Kuyie, n tú osénnìwè nwe kɛ fɛ̃́ũ̀rì,

n dɛɛtɛ́ kɛ́ nni nkɑ̃nkɛ́.

31 M bo ndiè nkɛ sɑ̃ntí Kuyie,

m bo ndɛ́úkùnko ku yètìrì nɛ̀ yɛsɑ̃ɑ̃.

32 Ti Yiɛ̀ nKuyie ndɛ ndɔ́ kɛ pɛ̃ɛ̃tɛ́ dinɑɑdɑɑ̀,

kɛ pɛ̃ɛ̃tɛ́ fɛnɑ̀ɑ̀fɛ̀ nɛ̀ yɛyìè nnɛ̀ yɛkpɛ̀ɛ̀tɛ̀.

33 Kuyie nhɑ n dɛɛtɛ́mɛ̀ dɛɛ̀ nɑrikɛ bɛsĩ́ntíbɛ̀.

Díndi bɛ̀ɛ̀ wɑnti Kuyie di fòmmuu okɛ̀.

34 Kuyie nyomu bɛsénnìbɛ̀ dɑbùò,

kù í buɔ̀nko ku kɔbɛ bɛ̀ bɛ̀ kpetí dìì mɔ̀nnì.

35 Kɛtenkɛ̀ nɛ̀ kɛĩ́nkɛ̀, ńsɑ̃ntínɛ̀ Kuyie,

dɑ̀mɛ́ɛ̀rì nɛ̀ dɛ̀ɛ̀ kó dimɑ̀ɑ̀ nɑmpú o miɛkɛ, ńsɑ̃ntínɛ̀ ku.

36 Kuyie nyóó dɛɛtɛ́mu Siyɔ̃ɔ̃ kɛ́mɑɑ́ Sudɑɑ ɛkɛ̀,

kɛ̀ ku kɔbɛɛ wɛ̃tɛ kɛ́ yɛ̀ tiekɛ kɛ́nhɑ̃.

37 Kɛ̀ ku kɔbɛ yɑɑ̀bí dì sɔɔtɛ́,

bɛ̀ɛ̀ dɔ́ Kuyie nkɛ̀ bɛ̀ɛ pɛ́tɛ́ kɛ́mbo.

70

Dɑfiti dɔ́mɛ̀ Kuyie nhò tee mmɛcɑ̃ɑ̃

(Wéntɛ́ Yɛsɑ̃ɑ̃ 40:14-18)

1 Bɛdèmbɛ̀ kóo kótì dìèmmɛ̀ Dɑfiti yɛ̀nfɛ̀ kɛ denniní Kuyie nkpɛ́í.

2 Kuyie, nyɑ̀ n dɛɛtɛ́!

Cɑ̃rikɛní kɛ́ n tee.

3 Bɛ̀ɛ̀ n dɔ́nɛ̀ mukṹṹ ifɛii bɛ̀ pĩ́ nkɛ̀ bɛ̀ɛ sĩ́nnɛ́,

bɛ̀ɛ̀ n dɔ́nɛ̀ mɛyɛi bɛ̀ɛ di ifɛi kɛ́wɛ̃tɛ bɛ fɔ̃nkó.

4 Bɛ̀ɛ̀ n dɑú kɛ tú wũ̀ɔ̃̀ɔ̃̀,

ifɛii bɛ̀ pĩ́ nkɛ̀ bɛ̀ɛ bótí.

5 Bɛ̀ɛ̀ dɑ wɑɑ̀ ndɛ̀ mbɛ̀ nɑɑti kɛ̀ bɛ̀ nyɑ̃nku,

diwɛ̀ì mbo bɛ̀ɛ̀ dɔ́ fɔ̃́ nhOdɛɛtíwè,

bɛ̀ nnɑ́ɑ́ nsɑ̃́ɑ̃̀ kɛ tú ɑ yètìrì ndɛu.

6 N tú osénnìwè nwe, ocĩ̀rì,

Kuyie mmɔ́nnɛ́ní kɛ́ n tee.

Fɔ̃́ɔ̃̀ tu n teentì n dɛɛtíwè.

N Yiɛ̀ nKuyie mbɑ́ɑ́ ɔɔtɛ!

71

Okótì bɑ̀ɑ́mmɛ̀ Kuyie

1 N Yiɛ̀ nKuyie n wɑɑ̀ nfɔ̃́ɔ̃̀ borɛ̀ disɔ̀rì,

bɑ́ɑ́ yóu kɛ̀ n di ifɛi bìtì!

2 A wetí mɛ̀ɛ̀ kpɛ́í, n dɛɛtɛ́ kɛ́ n coo,

n kéntɛ́ kɛ́ n dɛɛtɛ́.

3 A ntú n kó dipèrì n sɔri dìì borɛ̀.

A yĩmu ɑ yó nni ndɛɛrí,

fɔ̃́ɔ̃̀ tu dipèrì dìì n kɑ̃nkɛ́,

fɔ̃́ɔ̃̀ tu n cɛ̃kpetɛ̀.

4 Kuyie nkùù n te n dɛɛtɛ́nɛ̀ bɛyɛibɛ,

kɛ́ n fietɛnɛ̀ bɛkɔ̀ùbɛ̀ nɛ̀ bɛyonkubɛ nɔu miɛkɛ.

5 N Yiɛ̀ nKuyie m búɔ́ fɔ̃́ nwe,

n yɛ̃́ fɔ̃́ɔ̃̀ kpɛ́í nɛ̀ m bɛmmɛ̀.

6 Nɛ̀ bɛ̀ m pɛitɛ́nímɛ̀ m buɔ́ fɔ̃́ nwe,

fɔ̃́ɔ̃̀ n dènnɛní n yɔ̃ pɔutì miɛkɛ,

kɛ̀ n dɑ sɑ̃ntí sɑ̃́ɑ̃̀.

7 Bɛsṹkùbɛ̀ ɔ̃ɔ̃ n yɑ̀ kɛ̀ dɛ̀ɛ̀ bɛ̀ dimu,

kɑ̀ɑ nɛ́ tú n kó disɔ̀rì kperì.

8 A sɑ̃nni mbo n nùù miɛkɛ,

kɛ̀ nni ndɛ́úkùnko ɑ yètìrì sɑ̃́ɑ̃̀.

9 Kɛ̀ n kòtɛ́, ɑ bɑ́ m bɔntóo,

kɛ̀ n wɛ̃rímú dèè ɑ bɑ́ n yóu.

10 N dootitɔbɛ̀ nɑ́ɑntɛ n kpɛ́í nkɛ,

bɛ̀ɛ̀ m pɑkíí bɛ̀ dɑ̀kiimu n kpɛ́í.

11 Kɛ tú: Kuyie nhò dootóomu,

bɛtinɛ̀ we, pĩ́nnɛ̀ we,

òmɔù í yóó ò dɛɛtɛ́.

12 Kuyie mbɑ́ n dɛ́tɛ́nɛ̀,

mɔ́nnɛ́ní mɛcɑ̃ɑ̃ kɛ́ n teennɛ̀.

13 Ifɛi nɛ̀ mɛyɛi ndɛ̀ɛ do bɛ̀ɛ̀ n wɑ́tìrì,

bɛ̀ɛ̀ n dɔ́nɛ̀ mɛyɛi mbɛ̀ɛ bɛ̀ sènkɛ̀rì kɛ̀ bɛ̀ɛ di ifɛi.

14 Mí m búɔ́ fɔ̃́ nwe sɑ̃́ɑ̃̀,

kɛ yó ndɑ sɑ̃ntí sɑ̃́ɑ̃̀,

kɛ bɑɑ dɑ sɑ̃ntí kɛ dɑ sɑ̃ntí.

15 N níí bo ntṹṹ nkɛ nɑ́ɑ́ nhɑ túmɛ̀ timɔ́mmɔnti yiɛ̀,

kɛ nɑ́ɑ́ nhɑ dɛɛrímɛ̀,

kɑ̀ɑ sɑ̀ɑ̀ nsũ kɛ í dò nkɑɑ̀ nkɛ́deè.

16 N Yiɛ̀ nKuyie m bo pĩ́ mmutɔ̃ndiɛmù nɛ̀ ɑ kó muwɛ̃rímú,

kɛ́nnɑ́ɑ́ nhɑ kó timɔ́mmɔnti kpɛ́í mmɑ́ɑ̀.

17 Kuyie nhɑ n tièmmu nɛ̀ m bíbɛ́ǹtì,

nɛ̀ yíenní kɛ n nɑ́ɑ́ nhɑ diɛtì.

18 Nɛ̀ m bo kotɛ́mɛ̀ kɛ̀ n yùtì pɛikɛ,

ɑ́ú Kuyie nhɑ bɑ́ m bɔntóo

n dɔ́ kɛ́nɑ́kɛ́mu di mmɔ̀nnì kɔbɛ ɑ wɛ̃rímú,

kɛ́nɑ́kɛ́ bɛ̀ɛ̀ kpɑɑní ɑ kpeńnìmɛ̀.

19 Kuyie nhɑ mɔ́mmɔnti dɛumu kɛ tuɔkù kɛĩ́nkɛ̀,

fɔ̃́ɔ̃̀ dɔ̀ɔ̀ dɛdiɛrɛ̀ dɛmɔu,

we ndɑ mɑ̀nnɛ̀?

20 Fɔ̃́ɔ̃̀ duɔ́ nkɛ̀ n yɑ̀ mɛhɑ́ɑ́rìmɛ̀ nɛ̀ mɛsémmɛ̀,

kɑ̀ɑ yó n fòùkùnnɛ, kɛ́ n dennɛní kudɔnkù.

21 A yóó wɛ̃tɛ kɛ́ m bɑ́ntɛ̀mu,

kɛ́ndɛ́úkùnnɛ.

22 N yó ndɑ sɑ̃ntínɛ̀ kubómbonku nku,

ɑ tú mɛ̀ɛ̀ kpɛ́í ntimɔ́mmɔnti yiɛ̀ nfɔ̃́ nKuyie.

M bo ndɛ́úkùnko ɑ yètìrì nɛ̀ kukùtìdùkù,

fɔ̃́ nKuyie nyIsidɑyɛɛribɛ tũ nkù ɑ sɑ̀mu.

23 M bo ndiè nkɛ dɑ sɑ̃ntí

kɛ́ndɛ́úkùnkoo ɑ yètìrì ɑ n dɛɛtɛ́ mɛ̀ɛ̀ kpɛ́í.

24 N níí yó ntṹṹ nkɛ nɑ́ɑ́mmu ɑ kó timɔ́mmɔnti kpɛ́í,

ifɛi pĩ́mmu bɛ̀ɛ̀ n dɔ́nɛ̀ mɛyɛi nkɛ̀ bɛ̀ sĩ̀ńnɛ́.

72

Bɛ̀ bɑ̀ɑ́mmɛ̀ Kuyie nkɛ̀ kù bo dɔɔ̀ okpɑ̀ɑ̀tì mɛsɑ̀ɑ̀

1 Bɛ̀ dìèmmɛ̀ Sɑdomɔɔ yɛ̀nfɛ̀.

Kuyie nyóu kòo kpɑ̀ɑ̀tì mbekù ɑ bekù mɛ̀ɛ̀ botí,

duɔ́ nkòo kpɑ̀ɑ̀tì birɛ nni nɛ̀ timɔ́mmɔnti ɑ kɔ̃mɛ.

2 Kòo mbekùnɛ̀ ɑ nìtìbɛ̀ kɛ̀ dɛ̀ wenni,

kɛ́ntũnni bɛsénnìbɛ̀ kpɛti.

3 O kó tikpɑ̀tì miɛkɛ kɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ɛ pɛ́tɛ́ yɛtɑ̃rɛ̀ kó mɛsɑ̀ɑ̀,

kɛ̀ sitɑ̃ɑ̃́ bɛ̀ dɔ̀ɔ̀ timɔ́mmɔnti.

4 Kòo kpɑ̀ɑ̀tì mbekùnɛ̀ bɛcĩ̀rìbɛ̀ kɛ̀ dɛ̀ wenni,

kɛ dɛɛrí bɛsénnìbɛ̀, kɛ kɔù bɛ̀ɛ̀ bɛ̀ fɛ̃́ũnko.

5 Kɛ̀ bɛ̀ nhò dé sɑ̃́ɑ̃̀ diyiè bo mɛ̀ɛ̀ botí,

kɛ́ nhò cokù sɑ̃́ɑ̃̀ otɑ̃̀nkù bo mɛ̀ɛ̀ botí.

6 Kòò ndò nfɛtɑɑfɛ̀ ɔ̃ nniùmɛ̀ kunɛ́pɛ̃kù,

diwɛtirì ɔ̃ɔ̃ cútɛ́ní mɛ̀ɛ̀ botí kɛtenkɛ̀.

7 Kɛ̀ timɔ́mmɔnti ndɛ́úkú o kpɑ̀tì mɔ̀nnì,

kɛ̀ mɛsɑ̀ɑ̀ nni mbo otɑ̃̀nkù bo mɛ̀ɛ̀ botí sɑ̃́ɑ̃̀.

8 Kòo mbɑkɛ́ we ndɑ̀mɛ́ɛ̀rì nɛ̀ otɔù,

kukó ndiɛkù nɛ̀ itemmɑ̀nkɛ imɔu.

9 Dikpɑ́ɑ̀ kɔbɛ yóó nínkúmu o ììkɛ̀,

kòo dootitɔbɛ̀ɛ múúkú mutɑ̃́ɑ̃́.

10 Tɑdisisi kó bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀,

nɛ̀ dɑ̀mɛ́ɛ̀rì cuokɛ̀ tenkɛ̀ kɔbɛ bo ò pɑ̃mmú yɛpɑ̃rɛ̀,

Sɑbɑɑ nɛ̀ Sebɑɑ kpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ɛ ò pɑ̃mmú yɛpɑ̃rɛ̀.

11 Bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ bɛmɔu yóó nínkúmu o ììkɛ̀,

kɛ̀ yɛbotɛ̀ yɛmɔu mpĩ́ nho tɔ̃mmú.

12 Weè yóó dɛɛtɛ́ ocĩ̀rì,

kɛ́kuɔ́ nhosénnìwè mɛsémmɛ̀, wèè í mɔkɛ wèè bo ò teennɛ̀.

13 Weè yóó kuɔ́ nhocĩ̀rì nɛ̀ wèè kpɑ o kpɛrɛ mɛsémmɛ̀,

kɛ́ bɛ̀ dɛɛtɛ́.

14 Weè yóó bɛ̀ dɛɛtɛ́ nɛ̀ mɛfɛ̃́ṹtímɛ̀ nɛ̀ bɛnitiyonkubɛ,

kɛ yɛ̃́ ò wùómmɛ̀ bɛ fòmmu dɛ̀mɑrɛ̀ diɛrɛ̀.

15 Kòo kpɑ̀ɑ̀tì mbo kɛ̀ bɛ̀ nhò pɑ̃ɑ̃ mmɛsɔɔ nSebɑɑ kɔ̃mɛ,

kɛ níí ntṹṹ nkɛ bɑ́ɑ́ nKuyie nho kpɛ́í kɛ̀ kùu ò dɔ̀ɔ̀ mɛsɑ̀ɑ̀.

16 Kɛ̀ tidiitì mbo dihɛì kɛ sũ,

kɛ̀ yɛtɑ̃rɛ̀ ĩ́nkɛ̀ nyuu ntidiitì Dimɑɑ tie nkó yɛbɛ kɔ̃mɛ,

kɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ɛ pitɛ́ dihɛì timútì kɔ̃mɛ.

17 Dɛ kóo kpɑ̀ɑ̀tì yètìrì mbo sɑ̃́ɑ̃̀,

kɛ́mbo sɑ̃́ɑ̃̀ diyiè bo mɛ̀ɛ̀ botí,

kɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ nyu o yètìrì kɛ pɑ̃ɑ̃ mbɛtɔbɛ̀ mɛsɑ̀ɑ̀,

kɛ̀ yɛbotɛ̀ ntú: Dɛ̀ nnɑɑti okpɑ̀ɑ̀tì.

18 Ti Yiɛ̀ nKuyie nyIsidɑyɛɛribɛ tũ nkù,

kuù dɔɔri tidiɛtì kumɑ́ɑ̀,

ku yètìrì ndɛu.

19 Ku yètìrì ndɛu sɑ̃́ɑ̃̀,

kɛ̀ ku kpetìi píɛ nkɛtenkɛ̀ kɛmɔu,

kɛ̀ dɛ̀ mmɛ ndò. Ami!

20 Isɑii birɛ Dɑfiti bɑ́ɑmmìi mɑ̀nku nku.

YƐSÃÃ MPÁTÍRI DITÃÃ́NNÌ

73

Bɛyɛibɛ kpɛrɛ ɔ̃ ndò ndɛ̀ yìémmu

(Yɛsɑ̃ɑ̃ 73-89)

1 Asɑfu yɛ̀nfɛ̀.

Kuyie mmɛ̀nkɛ wennimu Isidɑyɛɛribɛ borɛ̀,

kɛ wenni bɛ̀ɛ̀ yɛ̀mmɛ̀ wenni bɛ borɛ̀.

2 Bɑ́ nɛ̀ mɛmmɛ kɛ̀ nní ndɔ́ kɛ́yetɛ́,

dɛ̀ do kpɑɑ́ sɑ́m̀pɔ́ nwe kɛ̀ n do.

3 Kɛ yɛ̃́ n do yɑ̀ dìì mɔ̀nnì sipɔɔ yɛmbɛ̀ kpɛrɛ yíémmɛ̀ kɛ́ m bɛ̀ yɑ̀ɑ́mmu.

4 Dɛ̀mɑrɛ̀ í bɛ̀ kɔɔ́nnɛ̀, nɛ̀ bɛ kṹṹnko,

bɛ̀ kpèńkúmu, kɛ ɑ̃ɑ̃̀ mɛkùɔ̀.

5 Bɛ̀ í yɛ̃́ mɛfɛ̃́ṹtímɛ̀ mɑmɛ̀,

bɛtɔbɛ̀ bɛɛ̀ ɑ́ɑ̀rì, bɛmbɛ í ɑ́ɑ̀rì.

6 Kɛ̀ bɛ feí tú bɛ dɛ̀ì mbɛ̀ dùúkú mɛ̀,

kɛ̀ kuyonku tú bɛ yɑɑ̀bòrɛ̀ bɛ̀ dɑ̀ɑ́tí yɛ̀.

7 Kɛ̀ bɛ ììkɛ̀ píɛ nticɑ́kpɛ́útì nɛ̀ mɛkùɔ̀,

bɛ̀ totí bɛ yɛ̀mmɛ̀ bɛ̀ í mɑ̀nnɛ̀ tì nti.

8 Kɛ mɔkɛ mudɑɑ́ nnɛ̀ tinɑ́ɑ́nyɛiti,

kɛ ɑ̃ɑ̃̀ kufɔ̃wɑɑ́, kɛ mɔkɛ sifeí.

9 Kɛ sɑ̃́ɑ̃́ nkɛĩ́nkɛ̀,

bɛ̀ í sokù òmɔù kɛtenkɛ̀ ĩ́nkɛ̀.

10 Dɛɛ̀ te kɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ bɛ̀ tũ mbɑ́ nɛ̀ Kuyie nkɔboo,

kɛ yɔ̃ mbɛ nɑ́ɑǹtì mɛniɛ nkɔ̃mɛ.

11 Kɛ nɑ́ɑ́ nkɛ tú:

Kuyie mbo yĩ́mɛ kɛ́ ntì yɛ̃́?

Kɛ tú: Kuyie nkùù bɑkɛ́ kɛĩ́nkɛ̀ nɛ̀ kɛtenkɛ̀ kù í yɛ̃́ dɛ̀mɑrɛ̀.

12 Dɛ kó bɛnitiyɛibɛ dɛ̀mɑrɛ̀ í bɛ̀ kɔɔ́nnɛ̀,

bɛɛ̀ kpɑ̀tì dɛ̀úkú.

13 N tũ nnɛ́ wèńkùnnɛ n yɛ̀mmɛ̀ dɛtetìrɛ̀ ndɛɑ̀?

N nìtɛ n nɔu kɛ bɛnkɛ n yí cɑ̀ɑ̀rɛ̀mɛ̀ dɛ̀mɑrɛ̀ fɑ̀ɑ̀rɛ̀ nweɑ̀?

14 Kɛ̀ bɛ̀ ɔ̃ ntṹṹ nkɛ m puotì,

kɛ n kɔ̃mmù bɑ́ dìì kṹnweńnì.

15 Kɛ̀ n do tú m bo nnɑ́ɑ́ mbɛ̀ nɑ̀ɑ́ mmɛ̀ɛ̀ botí,

n nɑ nsoutɛ́ ɑ kɔbɛ yɑɑ̀bí nyi.

16 N totí n yɛ̀mmɛ̀ kɛ bo bɑntɛ́ dɛ kó tinɑ́ɑǹtì,

kɛ̀ ti bɑntímù n yonkɛnɛ̀mu.

17 N tɑ dìì yiè ndi Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀,

m bɑntɛ́mɛ̀ tìì bɛ̀ bɑ̀ɑ.

18 A mɛ̀nkɛ bɛ̀ còńnɛ́ dɛ̀ɛ̀ ɑnni dɛ̀ndɛ,

kɛ bo bɛ̀ tèntɛ kɛ̀ bɛ̀ɛ do difɔ̃̀tìrì miɛkɛ.

19 Dɛndɛ bɑ̀mbɑ̀ nkɛ̀ bɛ kpɛrɛɛ deè,

kɛ̀ bɛ kpɛrɛɛ mɔɔtɛ kukɔ̃m̀bɔ̀doróo.

20 Ti Yiɛ̀ nKuyie nkɑ̀ɑ ìtɛ́ ɑ tɔ̃mmú bɛ kpɛrɛ yóó dèèmu,

tidɔùntì ɔ̃ɔ̃ pɛ̃ɛ̃tɛ́ mɛ̀ɛ̀ botí ɑ èntɛ dìì mɔ̀nnì.

21 Mɛyɛǹcɑɑ̀rìmɛ̀ do nh ɑutɛ́ dìì mɔ̀nnì,

kɛ̀ dɛ̀ n yonkɛ kɛ́ n tɑ mɛdiɛ̀ mmɛ.

22 N yí nciì, n yí bɑnní dɛ̀mɑrɛ̀,

n do dò nfɛɔ̃̀fɛ̀ nfɛ ɑ ììkɛ̀.

23 Nɛ̀ mɛmmɛ kɛ́ ndɑ bonɛ̀ sɑ̃́ɑ̃̀,

kɑ̀ɑ m pĩ́ nhɑ nɔ̀ùtɛ̀ youtɛ.

24 Fɔ̃́ɔ̃̀ yó n niitɛ́ ɑ tɑ̃ɑ̃tɛ́ tì n kpɛ́í nti miɛkɛ,

kɛ́ n tɑnnɛ́ ɑ kpetì miɛkɛ.

25 M mɔkɛ we kɛĩ́nkɛ̀, kɛ̀ dɛ̀ í tú fɔ̃́?

N yí dɔ́ dɛtɛrɛ̀ mɑrɛ̀ kɛtenkɛ̀ ĩ́nkɛ̀, kɛ̀ dɛ̀ í tú fɔ̃́!

26 N kɔ̃̀ntì nɛ̀ n yɛ̀mmɛ̀ dɛ̀ bo nɑ kɛ́deè,

Kuyie nfɔ̃́ɔ̃̀ nɛ́ yó ntú n yĩkú wèè ĩ́nkɛ̀ sɑ̃́ɑ̃̀.

27 Bɛ̀ɛ̀ dɑ yóu bɛ̀ yóó duómu kɛ́kú,

kɑ̀ɑ kuɔ bɛ̀ɛ̀ dootóo ɑ bɛ̀ dɔ̀ɔ̀nɛ̀ mɛ̀ɛ̀ tɑummɛ̀.

28 N kó mɛsɑ̀ɑ̀ tu m bo ndɑ tɔ́kɛ́nɛ̀mɛ̀,

n kó disɔ̀rì tu fɔ̃́ n Yiɛ̀ nKuyie,

kɛ̀ dɛ̀ bo yie nkɛ̀ nní nnɑ́ɑ́ nhɑ tɔ̃mmú mumɔu ɑ dɔ̀ɔ̀mu.

74

Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ cɔ̀útɛ́mɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ kuɔ̀nnɛ̀ Kuyie

1 Asɑfu yɛ̀nfɛ̀.

Áú Kuyie! Dɛ̀ yĩ́mɛ kɑ̀ɑ ti dootóo sɑ̃́ɑ̃̀?

Dɛ̀ dòmmɛ kɑ̀ɑ miɛkɛ ti cɔ́ú ntínti ɑ pe?

2 Dentɛní ɑ kɔbɛ kpɛ́í, ɑ dontɛ́ bɛ̀ nɛ̀ dimɔ̀nnì,

bɛ̀ tu ɑ kɔbɛ mbɛ kɑ̀ɑ bɛ̀ tɔ,

dentɛní Siyɔ̃ɔ̃ tɑ̃rì kpɛ́í ɑ do ɑ̃ dɛ̀.

3 Kɔtɛ kɛ́yɑ̀ bɛ̀ cɑ̀ɑ̀ri dɛ̀ sɑ̃́ɑ̃̀ dɛ̀ dɛumɛ̀

ti dootitɔbɛ̀ cɑ̀kɛmu dɛmɔu ɑ cɛ̃sɑ̀ɑ̀tɛ̀.

4 A dootitɔbɛ̀ tɑmu ɑ cɛ̃sɑ̀ɑ̀tɛ̀ kɛ íútí,

kɛ còńnɛ́ bɛ kó mɛcɑnnimɛ̀ ɑ kɔ̃mɛ do borɛ̀.

5 Bɛ̀ pùɔ nhɑ cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ otekɔ̃ũtì ɔ̃ɔ̃ kɔ̃ṹmɛ̀ mmɛ dɛtie ndikpɑ́ɑ̀,

kɛ́yɔ̃kii o pĩɛ̃tɛ̀.

6 Bɛ̀ tɔ sipɛ̃ɛ̃́ nsi nɛ̀ mɑ̀ɑ̀tóòbɛ̀

kɛ puɔ̀ nhɑ cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kó tisɑ̃tì.

7 Kɛ cɔ́u nhɑ cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kɛ tɛ̀ pùɔ,

kɛ sĩ̀nkùnnɛ ɑ cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ bɛ̀ yu dɛ̀ ɑ yètìrì.

8 Bɛ̀ do nɑ́ɑ́ mbɛmɑ́ɑ̀ ndi kɛ tú:

Ti yóó bɛ̀ puotímu,

kɛ́cɔ́u nyɛ bòrɛ̀ yɛmɔu dihɛì miɛkɛ bɛ̀ bɑ̀ɑ́ ndɛ̀ Kuyie.

9 Yɛbɛnkùyɛ̀ mɑyɛ̀ tɛ̃́nkɛ í bo,

ti tɛ̃́nkɛ í mɔkɛ bɛ̀ɛ̀ nɑ̀ɑ́ nKuyie mpɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì,

òmɔù í yɛ̃́ dɛ̀ yó nkɑ̃́ɑ̃́kɛ́ dɛ̀.

10 Áú Kuyie! Dɛ̀ yó nkɑ̃́ɑ̃́kɛ́ dɛ kɑ̀ɑ níím̀bɛ̀ɛ yóu bɛ̀ bo nyíinkomɛ̀ ɑ miɛkɛ?

Dɛ̀ yó nkɑ̃́ɑ̃́kɛ́ dɛ kɑ̀ɑ dootitɔbɛ̀ dɑ yóu mudɑɑ́?

11 Dɛ̀ dòmmɛ kɑ̀ɑ wɛ̃̀nkɛ ɑ bɑɑ̀?

Dɛ̀ yĩ́mɛ kɑ̀ɑ mɛí ɑ nɔu?

Youtɛní ɑ nɔ̀ùtɛ̀ kɛ́ bɛ̀ kùɔ pɑíí.

12 Kuyie nkuù tu n kóo kpɑ̀ɑ̀tì nɛ̀ ti bomɛ̀,

kuù dɛɛrí bɛnìtìbɛ̀ kɛtenkɛ̀ ĩ́nkɛ̀.

13 Kuyie, nfɔ̃́ɔ̃̀ yɑtɛ́ dɑ̀mɛ́ɛ̀rì nɛ̀ ɑ wɛ̃rímú,

fɔ̃́ɔ̃̀ pɔ̀ntɛ musĩ̀mmù yɔ mɛniɛ mmiɛkɛ.

14 Fɔ̃́ɔ̃̀ pɔ̀ntɛ musĩ̀mmù bɛ̀ tu mù Defiɑtɑ̃ɑ̃ mu yɔ,

kɛ mù duɔ́ ndɑ̀mɛ́ɛ̀rì kó yɛkũrɛ.

15 Fɔ̃́ɔ̃̀ ɑ̃nnɛ́ sibií nɛ̀ ikó,

kɛ duɔ́ nkɛ̀ ikó nyìì í kũũ kɛ̀ ì kpeì.

16 Fɔ̃́ɔ̃̀ te kuyie nnɛ̀ kɛyènkɛ̀,

fɔ̃́ɔ̃̀ dɔ̀ɔ̀ otɑ̃̀nkù nɛ̀ diyiè.

17 Fɔ̃́ɔ̃̀ ɑ̃nnɛ́ itemmɑ̀nkɛ imɔu,

fɔ̃́ɔ̃̀ dɔ̀ɔ̀ dipɑɑ̀ nɛ̀ diyɔ̃ɔ̃̀.

18 N Yiɛ̀ nKuyie nhɑ nyɛ̃́ ɑ dootitɔbɛ̀ dɑ sɑ̃́ɑ̃́mmɛ̀,

kɛ̀ kubotí kùù yɛi nkɛ̀ kù cɑ̀ɑ̀ri ɑ yètìrì.

19 Bɑ́ɑ́ yóu kɛ̀ dɛsĩ̀nnɛ̀ɛ pĩ́ nhɑ kɔbɛ bɛ̀ɛ̀ dò nsinɔ́nkpeé,

bɑ́ɑ́ yɛ̃̀ nhɑ kó bɛcĩ̀rìbɛ̀ kpɛ́í mbìtì bìtì.

20 A bɑ́ɑ́ yɛ̃̀ nhɑ tɑummɛ̀ kpɛ́í,

ti píɛmmu dihɛì kó yɛsɔ̀rɛ̀ miɛkɛ,

kɛ̀ bɛ̀ ti fɛ̃́ũnkoo dɛborɛ̀.

21 Bɑ́ɑ́ yóu kɛ̀ bɛ̀ fɛ̃́ũnko wèe di ifɛi,

ocĩ̀rì nɛ̀ osénnìwè bɛ̀ ndɛ́úkùnko ɑ yètìrì.

22 Kuyie nyítɛ́ kɛ́cómmú kɛ́bɛnkɛ ɑ tú wè,

dentɛní yɛsɑ̃́ɑ̃̀mbɛ̀ kubotí yɛiku dɑ sɑ̃́ɑ̃́ nyɛ̀ sɑ̃́ɑ̃̀.

23 A bɑ́ɑ́ yɛ̃̀ nhɑ dootitɔbɛ̀ kó fɛhúùfɛ̀ kpɛ́í,

kutoweku ɑ kpɑntídɛ̀ntɔbɛ̀ wèkíí kù kɛ̀ kù dɛ̀úkú sɑ̃́ɑ̃̀.

75

Kuyie nkuù tu obeéntì diɛwè

1 Bɛdèmbɛ̀ kóo kótì dìèmmɛ̀ Asɑfu yɛ̀nfɛ̀ nɛ̀ mɛtɑmmɛ̀ mɛ̀ɛ̀ tu: Bɑ́ɑ́ kuɔ.

2 Kuyie nti dɛ́úkùnko fɔ̃́ nwe,

ɑ yètìrì í yiɛ̀ ti nɔ̀ miɛkɛ,

ti nɑ́ɑ́mmu ɑ dɔ̀ɔ̀ mùù tɔ̃ndiɛmù.

3 Kɛ̀ Kuyie mbɛ́i nkɛ dɔ̀:

Mí nKuyie, kɛ̀ m mɔ̀nnì tùɔ̀kɛ,

n yó mbekù kɛ̀ dɛ̀ sìɛ́mu.

4 Kɛtenkɛ̀ sɑ̃̀ntimu nɛ̀ kɛ nìtìbɛ̀,

mí nKuyie míì fìí nkɛtenkɛ̀ sɑ̃ǹkɛ̀.

5 N nɑ̀kɛ́mu sipɔɔ yɛmbɛ̀ kɛ tú bɛ̀ bɑ́ mmɔkɛ sipɔɔ,

kɛ nɑ̀kɛ́ bɛyɛibɛ kɛ tú bɛ̀ɛ yóu sifeí.

6 Kɛ bɑ́ nhéunko bɛ yɔ,

bɛ̀ bɑ́ nnɑ́ɑ́ ntipocɛ̃mmúnɑ́ɑǹtì.

7 Dɛ̀ í bonní diyiè yìɛ̀ní kɛ̀ɛ̀ bíɛ́kɛ̀ yoo diyiè tɑɑ̀ kɛ̀ɛ̀ bíɛ́kɛ̀,

dɛ̀ mɛ nyí bonní dikpɑ́ɑ̀ yoo yɛtɑ̃rɛ̀ ĩ́nkɛ̀.

8 Dɛ̀ bonní Kuyie mborɛ̀ ndɛ̀,

kùù bekùnɛ̀ bɛnìtìbɛ̀

kuù ɔ̃ɔ̃ kɛ̃́kùnnɛ yie nkɛ́dɛ́úkùnnɛ otɔù.

9 Ti Yiɛ̀ nKuyie mpikú fɛbòòfɛ̀ nfɛ,

nɛ̀ ku miɛkɛ kó mɛnɑɑ̀ nkperímɛ̀ kù kɔnnɛ́mɛ̀,

kɛ̀ yóó mɛ̀ yɑutɛ́ bɛnitidɔnnibɛ̀ bɛmɔu,

kɛ̀ bɛ̀ɛ mɛ̀ yɑ̃̀ kɛ́kúótóo nɛ̀ dɛfũ̀ɔ̃̀ kpɛrɛ.

10 Mí nyó mpĩɛ̃kùmu sɑ̃́ɑ̃̀ ku yètìrì,

n yó ndièmmu kɛ sɑ̃ntí Kuyie Sɑkɔbu do tũ nkù.

11 N yóó dɛitɛmu bɛyɛibɛ feí,

bɛ̀ɛ̀ wetí kɛ̀ bɛ̀ ndɛukú.

76

Kuyie kuù nɔ nku dootitɔbɛ̀

1 Bɛdèmbɛ̀ kóo kótì dìèmmɛ̀ Asɑfu yɛ̀nfɛ̀ bɛ̀ dìè nfɛ̀ kɛ biennɛ̀ tibómbonti iwɛ̃ĩ kpɛti.

2 Kuyie nyètìrì feímu Sudɑɑ kɔbɛ cuokɛ̀,

ku yètìrì dɛumu bɛmbɛ Isidɑyɛɛribɛ borɛ̀.

3 Ku cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ bo Sɑdɛmmu nwe

kù ɑ̃ Siyɔ̃ɔ̃ nwe.

4 Dɛǹdɛ Kuyie nkèkɛ́mɛ̀ bɛtɑ̃ntɑ̃ũbɛ̀ pie,

bɛ dɔpììtì nɛ̀ bɛ̀ kpɑ̀rìse, bɛ kpɑ̀rìnɛntì timɔu.

5 A nɑ́ɑ̀ ndɛumu nɛ̀ ɑ wenniku,

ɑ dɛumu kɛ pɛ̃ɛ̃tɛ́ yɛtɑ̃rɛ̀ yɛ̀ɛ̀ do bonɛ̀ dimɔ̀nnì.

6 Yɛkɔ̃m̀bɔ̀ yɛmbɛ̀ yɛ̃̀ nkɛ duɔ́mu kɛ̀ bɛ̀ bɛ̀ ɛí,

bɛkpɑ̀rìtiebɛ nɔu bɛ̀ìtɛ̀mu.

7 Kuyie nSɑkɔbu do tũ nkù kuù pɛ́i,

sikpɑ̀rìnɑɑsɛ̃ĩ́ nɛ̀ bɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀nsɑ̃ndèèbɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ yɛ̃̀ nkɛ duɔ́.

8 Kuyie nhɑ duò tikɔ̃m̀bùɔ̀tì nti,

kɑ̀ɑ miɛkɛ pɛikɛ dìì yiè we mbo dɑ́ɑ́tí kɛ́cómmú ɑ ììkɛ̀?

9 Kuyie nhɑ bo kɛĩ́nkɛ̀ nkɛ kɛ nɑ́ɑ́nní ɑ tɑ̃ɑ̃tɛ́ tì,

kɛ̀ kufɔ̃wɑɑ́ mpĩ kɛtenkɛ̀ kɔbɛ kɛ̀ bɛ̀ yɛ̃ nyúóó!

10 A ìtɛ́ dìì mɔ̀nnì kɛ bo bekɛ́nɛ̀ kutenkù,

kɛ́dɛɛtɛ́ bɛ̀ɛ̀ kɛ̃́kùnnɛ bɛmɑ́ɑ̀.

11 Bɑ́ bɛnìtìbɛ̀ kó kɛmiɛkɛ kɛ̀ dɛ̀úkùnkomu ɑ yètìrì,

bɛ̀ɛ̀ bo cootɛ́ ɑ miɛkɛ bo pɛikɛ dìì yiè bɛ̀ bo ɑ̃nnɛ́ dibɑnni ɑ kpɛ́í.

12 Dí dɔúnnɛ̀ di Yiɛ̀ nKuyie nyɛnɔ̀ kɛ́ yɛ̀ dɔ̀ɔ̀,

díndi bɛ̀ɛ̀ kù tɔ̀kɛ́nɛ̀, pɑ̃mmúnɛ̀ ku yɛpɑ̃rɛ̀, kù duò tikɔ̃m̀bùɔ̀tì nti.

13 Kuù kèkíí sikpɑ̀ɑ̀tìbìí kó muwemmu,

kutenkù kó bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ í kù dɑɑti.

77

Wèè tɑ mɛyɛǹcɑɑ̀rìmɛ̀ kɛ denniní Kuyie nkpɛ́í

1 Bɛdèmbɛ̀ kóo kótì Yedutunni tĩ̀nnì dìèmmɛ̀ Asɑfu yɛ̀nfɛ̀.

2 N kuɔ̀mmu kɛ yu Kuyie,

n yu Kuyie nku kɛ̀ kù yo n dɑbònnì.

3 N tɑ mɛyɛǹcɑɑ̀rìmɛ̀ miɛkɛ nkɛ kɛ wɑɑ̀ n Yiɛ̀ nKuyie,

nh ɔ̃ nyié nkɛ yuo nnɔu nsi kù bíɛ́kɛ̀ bɑ́ mbɑ́ɑ́ ɔu,

kɛ yetírí bɛ̀ bo m bɑ́ntɛ̀mɛ̀.

4 Nh ɔ̃ nkɛ̀ n dèntɛní Kuyie nkpɛ́í nní nkuɔ̀mmu,

kɛ̀ n sìɛ n yɛ̀mmɛ̀ mɛ̀ ɔ̃ɔ̃ cɑɑ̀rɛ̀mu.

5 Nɛ̀ ɑ kpɛ́í n nɔ̀nfɛ̀ ɔ̃ɔ̃ í nhũ̀ṹ,

dɛ̀ n kɔɔ́nnɛ̀mu n yí nɔ nkɛ nɑ́ɑ́.

6 N kpɑɑ́ yɛ̃́ dɛ̀ do dòmmɛ̀ mmɛ,

n kpɑɑ́ kɛ denniní nyɛbie yɛ̀ɛ̀ pɛ̃ɛ̃tɛ́ yɛ̀nyɛ.

7 N do ɔ̃ ndiè nyìì yìɛ̀ nyiì ɔ̃ nyié nkɛ bo n yɛ̀mmɛ̀,

kɛ̀ n wentí kɛ totí n yɛ̀mmɛ̀,

kɛ siɛmu kɛ bo tì bɑntɛ́.

8 N Yiɛ̀ nKuyie, ɑ ti dootóomu kɛ̀ dɛ̀ dèèɑ̀?

A bɑ́ɑ́ wɛ̃tɛ kɛ́dentɛní ti kpɛ́ínnɑ́ɑ̀?

9 A sɑ̀ɑ̀ ndèèmu sɑ̃́ɑ̃̀?

A nɑ̀kɛ́ tì í kpɑɑ́ bo dɔɔ̀ dibenni mɑrɑ̀ɑ̀?

10 Kuyie nhɑ tɛ̃́nkɛ í mɔkɛ mɛsémmɑ̀ɑ̀?

Kɛmiɛkɛ kɛɛ̀ te kɑ̀ɑ í ti kuɔ̀ mɛsémmɑ̀ɑ̀?

11 Kɛ̀ m bɛ́i kɛ dɔ̀:

Dɛ̀ɛ̀ n yóù dɛɛ̀ tu

Kuyie nkùù bɑkɛ́ kɛĩ́nkɛ̀ nɛ̀ kɛtenkɛ̀ ku nɔ̀ùtɛ̀ tɛ̃́nkɛ í bomɛ̀ n yĩ́nkɛ̀.

12 N Yiɛ̀ nKuyie n yí yóó yɛ̃̀ nhɑ pĩ́ mùù tɔ̃mmú,

m mɔ́mmuɔ n kpɑɑ́ wúómmu tidiɛtì ɑ do dɔ̀ɔ̀ tì.

13 N totimu n yɛ̀mmɛ̀ mutɔ̃mmú mumɔu ɑ do pĩ mmù ĩ́nkɛ̀,

n siɛmumu mutɔ̃ndiɛmù ɑ do dɔ̀ɔ̀ mù kpɛ́í.

14 Kuyie nhɑ kó kucɛ sɑ̀mu.

Kuyie, kɛ̀ dɛ̀ í tú fɔ̃́ nkutɛkù mɑkù í bo kɛ dɑ mɑ̀nnɛ̀.

15 Kuyie, fɔ̃́ɔ̃̀ dɔ̀ɔ̀ri tidiɛtì,

fɔ̃́ɔ̃̀ bɛnkɛ ɑ wɛ̃rímú yɛbotɛ̀.

16 Nɛ̀ ɑ wɛ̃rímú mmu ɑ dɛɛtɛ́mɛ̀ ɑ nìtìbɛ̀,

Sɑkɔbu yɑɑ̀bí nɛ̀ Sosɛfu kpɛyi.

17 Kuyie, mɛniɛ ndo yɑ̀ fɔ̃́ nwe,

mɛ̀ do dɑ yɑ̀mu kɛ́fɑ̃ntɛ,

kɛ̀ dɑ̀mɛ́ɛ̀rì fũ̀ɔ̃̀ kó mɛniɛ nkutìrɛ̀.

18 Kɛ̀ yɛwɛtɛ̀ɛ cóúnní mɛniɛ,

nkɛ̀ itɑpíɛ nyiɛ̀ní,

kɛ̀ itɑpíɛ ntú níɛ́ɛ́ tipíìtì timɔu.

19 Kɛ̀ fɛtɑɑfɛ̀ mpɛ́ú kɛ̀ kuyɑɑkù fĩ,

kɛ̀ fɛtɑɑfɛ̀ mìí kɛ̀ dɛ̀ɛ wenkɛ kɛtenkɛ̀ kɛmɔu,

kɛ̀ kɛtenkɛ̀ɛ ɑɑ́ kɛ́sɑ̃ntɛ̀.

20 A kó kucɛ do yɛ̀ dɑ̀mɛ́ɛ̀rì miɛkɛ nkɛ,

ɑ do kérí mɛniɛ ncuokɛ̀ nkɛ,

òmɔù do í yɑu ɑ nɑcɛ̀fɔ̃̀tɛ̀.

21 A do duɔ́ nkɛ̀ Mɔyiisi nɛ̀ Anɔɔ kɛ̀ bɛɛ̀ nni ɑ nìtìbɛ̀,

onìtì ɔ̃ ncɛ̃mmúmɛ̀ o pe.

78

Kuyie ndɔ̀ɔ̀ dɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ dɛ̀ í dò nkɛ́yɛ̃̀

1 Asɑfu yɛ̀nfɛ̀.

Díndi n nìtìbɛ̀ kéntɛ́nɛ̀ n tié.

Kéntɛ́nɛ̀ mɛsɑ̀ɑ̀ nkɛ́keè n tú mù.

2 N dɔ́ kɛ di onnimu,

m bo di nɑ́kɛ́ nɛ̀ yɛnɑ́ɑnhɑ̃ntíyɛ̀ dɛ̀ɛ̀ do dɔ̀ɔ̀ nɛ̀ dimɔ̀nnì.

3 Ti kèè tì kɛ ti yɛ̃́,

ti yɛmbɛ̀ ti tùo ntì.

4 Ti bɑ́ɑ́ tì sɔ̀nnɛ ti bí,

ti yóó ti tùòmmu ti yɑɑ̀bí,

Ti Yiɛ̀ nKuyie nkó disɑ̃nni nɛ̀ ku kó muwɛ̃rímú,

nɛ̀ tidiɛtì kù dɔ̀ɔ̀ tì.

5 Kuù dɔúnnɛ̀ Sɑkɔbu yɑɑ̀bí ku tié,

kuù duɔ́ nku kuɔ́ Isidɑyɛɛribɛ,

kɛ nɑ̀kɛ́ ti yɛmbɛ̀ kɛ tú bɛ̀ɛ tì tié mbɛ bí.

6 Kɛ̀ dɛ̀ɛ yie nkɛ̀ kutɔ̃nkù kùù tũ̀nní kɛ̀ kù ntì yɛ̃́,

ibí bɛ̀ bo piɛ́ ì kɛ̀ ìi tì tùo nyi kó ibí.

7 Kɛ̀ dɛ̀ɛ yie nkɛ̀ bɛ̀ mbúɔ́ Kuyie,

kɛ bɑ́ɑ́ yɛ̃̀ nku tɔ̃mmú,

bɛ̀ ntũ nku tɑnnɔ̀.

8 Kɛ bɑ́ ndònnɛ̀ bɛ yɛmbɛ̀ kɛ̀ bɛ to nkpeńnì,

kɛ̀ bɛ̀ nyetírí Kuyie nkpɛti, kɛ́ntú bɛ̀ɛ̀ yɛ̀mmɛ̀ í fííkú,

bɛ̀ɛ̀ í tũ Kuyie nsɛ́i.

9 Efɑdɑimmu kɔbɛ tú bɛtɑ̃nnuɔmbɛ mbɛ,

kɛ kũ̀ńnɛ́ mudoò kɛ bùtínnɛ́ kɛ cokɛ́.

10 Bɛ̀ í yie nkɛ pĩ́ mmɛtɑummɛ̀ Kuyie mbɛ̀ dɔ̀ɔ̀nɛ̀ mɛ̀,

bɛ̀ í yie nkɛ tũ̀nnɛ ku kuɔ́.

11 Kɛ yɛ̃̀ mmutɔ̃ndiɛmù kù do dɔ̀ɔ̀ mù,

bɛ̀ do yɑ̀ tìì diɛtì kó dimɑ̀ɑ̀.

12 Kuyie ndo dɔ̀ɔ̀mu tidiɛtì bɛ yɛmbɛ̀ nuɔ mmiɛkɛ,

Esibiti tenkɛ̀ Soɑ̃ɑ̃ tempɛ̃ miɛkɛ.

13 Kuù do kèétɛ́ dɑ̀mɛ́ɛ̀rì kɛ̀ bɛ̀ɛ séntɛ́,

kɛ̀ mɛniɛ ncómmú kɛ́ndò nkuduotí.

14 Kɛ̀ kù níí mbɛ̀ ni nɛ̀ diwɛtirì kuyie,

kɛyènkɛ̀ kɛ̀ dì mbɛ̀ mí muhɑ̃ɑ̃́.

15 Kɛ̀ kùu dennɛní mɛniɛ ndipèrì miɛkɛ,

kɛ̀ mɛ̀ɛ pɔ̃ntɛ́ mɛdiɛ̀ nkɛ̀ bɛ̀ɛ yɑ̃̀.

16 Kuù do yɑtɛ́ dipèrì dikpɑ́ɑ̀ cuokɛ̀ kɛ̀ mɛniɛ ncóúnní mɛdiɛ̀,

kuù do dènnɛní mɛniɛ nkɛ̀ mɛ̀ɛ puɔ̃́ sikondɑkɛsí nɛ̀ ikó ndiɛyì kɔ̃mɛ.

17 Nɛ̀ mɛmmɛ kɛ̀ bɛ̀ nsɔkɛ́ kɛ cɑɑ̀ri Kuyie,

kɛ yetírí Kuyie nkùù bɑkɛ́ kɛĩ́nkɛ̀ nɛ̀ kɛtenkɛ̀ ku kpɛti tɛdɔnkpetɛ̀ ĩ́nkɛ̀.

18 Nɛ̀ bɛ yɛ̀mmɛ̀ miɛkɛ kɛ̀ bɛ̀ ìínko Kuyie mmiɛkɛ,

kɛ kù bèkú tidiitì bɛ̀ dɔ́ tì.

19 Kɛ̀ bɛ̀ n wɑ́tìrì Kuyie nkɛ tú:

Kuyie mbo nɑ kɛ́ ti duɔ́ ndikpɑ́ɑ̀ diì mmiɛkɛ mudiì kɛ̀ ti diɑ̀?

20 Ntɛ kù potɛ́mɛ̀ dipèrì kɛ̀ mɛniɛ nni mpuunní kɛ pũɔ̃̀ nyikó kɔ̃mɛ,

kù bo nɑ kɛ ti duɔ́ mmudiì nɛ̀ imɑɑnnɑɑ̀?

21 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie ti kèè kɛ̀ ku miɛkɛɛ pɛikɛ Sɑkɔbu yɑɑ̀bí,

kɛ́fɑ̃ntɛ mɛdiɛ̀ kɛ́tuɔ nyIsidɑyɛɛribɛ.

22 Bɛ̀ í yie mmɛ̀ɛ̀ kpɛ́í nku kpɛti,

bɛ̀ í tɑ̃́mɛ̀ kɛ dò nkù bo bɛ̀ dɛɛtɛ́.

23 Mɛmmɛ kù pɛ́immɛ̀ yɛwɛtɛ̀,

kɛ́kpetɛ́ yɛwɛtibòrɛ̀,

24 kɛ́cṹũnní mɑ́nnì,

kɛĩ́nkɛ̀ kó mudiì mmu kù do bɛ̀ duɔnnímɛ̀.

25 Bɛmbɛ bɛnìtìbɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ɛ di bɛnitidiɛbɛ̀ kó mudiì,

kɛ̀ kù mbɛ̀ duɔ̀ mudiì bɛ̀ dɔ́ mɛ̀ɛ̀ botí.

26 Kɛ̀ Kuyie nduɔ́ nkɛ̀ diyiè yìɛ̀ní kɛ̀ɛ̀ bíɛ́kɛ̀ kó kuyɑɑkùu fuutɛ,

nɛ̀ ku kó tikpetì miɛkɛ kɛ̀ kùu duɔ́ nkɛ̀ kubɑkù cɑ̃̀nku kó kuyɑɑkùu fuutɛ.

27 Kɛ̀ kùu cṹũnní imɑɑ mbɛ cuokɛ̀ kɛ̀ ì nsũ kɛ dò mmubirímú,

kɛ́tɔní yɛpɛ̀pɛ́rɛ̀ kɛ̀ yɛ̀ nsũ dɑ̀mɛ́ɛ̀rì kó mubirímú dòmmɛ̀.

28 Kɛ̀ Kuyie nduɔ́ nkɛ̀ yɛ̀ nduò bɛ kɑrì

kɛ ncóú cóú kɛ́fitɛ́ bɛ touti.

29 Kɛ̀ bɛ̀ɛ di bɛ̀ dɔ́mɛ̀ kɛ́nsɑ̀nnɛ̀,

kɛ̀ kùu bɛ̀ duɔ́ mbɛ yɛ̀mmɛ̀ kó mudiì.

30 Kɛ̀ bɛ̀ nkpɑɑ́ kɛ mu nyí mù dɛ,

kɛ̀ dɛ kó tidiitì nkpɑɑ́ bo bɛ nɔ̀ miɛkɛ,

31 Kɛ̀ Kuyie mmiɛkɛɛ bɛ yɛ̀,

kɛ̀ kùu kuɔ yɛdɑkperɛ̀,

nɛ̀ bɛdɑpɑ̀mbɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ cuokɛ̀.

32 Bɑ́ nɛ̀ mɛmmɛ kɛ̀ bɛ̀ nsɔkɛ́ kɛ cɑɑri,

bɛ̀ í nyie nkɛ́ntɑ̃́ Kuyie ndɔ̀ɔ̀ tìì diɛtì.

33 Mɛmmɛ kɛ̀ Kuyie mbɛ̀ fùùtɛ muyɑɑ́ nkɛ̀ bɛ̀ɛ kú,

kɛ̀ mɛyɛi mbɛ̀ do kɛ kṹntɛ́ bɛ fòmmu.

34 Kɛ̀ Kuyie mbɛ̀ potɛ́ dìì mɔ̀nnì bɛ̀ɛ kù wɑmmú,

kɛ́wɛ̃ɛ̃tɛní ku bíɛ́kɛ̀, kɛ́cokɛ́ní ku borɛ̀,

35 kɛ́dentɛní Kuyie nkuù do túmɛ̀ bɛ kó dipèrì,

kunku kùù bɑkɛ́ kɛĩ́nkɛ̀ nɛ̀ kɛtenkɛ̀ kuù tumɛ̀ bɛ kóo donti.

36 Kɛ nɛ́ nku cií,

kɛ kù nɑ̀ɑ́ nsiyɑ́ɑ̀bìsí mɑ́ɑ̀.

37 Bɛ yɛ̀mmɛ̀ do í fííkú ku ĩ́nkɛ̀,

bɛ̀ í mpĩ́ nkù bɛ̀ dɔ̀ɔ̀nɛ̀ mɛ̀ɛ̀ tɑummɛ̀.

38 Nɛ̀ ku sémmɛ̀ diɛmɛ̀ kpɛ́í nkɛ̀ kù mbɛ̀ cĩ́ɛ̃́mmu,

bɑ́ kù í mbɛ̀ kùɔ kɛ́deè,

kucɛ mɛ̀pɛ́u kɛ́ mbɛ̀ mɔ̀kɛnɛ̀ mɛminnímɛ̀

bɑ́ kù í nyóu kɛ̀ ku miɛkɛɛ bɛ̀ yɛ̀ mɛdiɛ̀.

39 Kù do yɛ̃́mu bɛ̀ tumɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ mbɛ,

kɛ do mmuyɑɑ́ kɛ yóó pɛ̃ɛ̃tɛ́ kɛ̀ dɛ̀ɛ deè.

40 Kɛ̀ bɛ̀ɛ yetɛ ku kpɛti kucɛ mɛ̀pɛ́u dikpɑ́ɑ̀ miɛkɛ,

kɛ́mpɛ́íkùnko ku miɛkɛ kucɛ mɛ̀pɛ́u tɛdɔnkpetɛ̀ ĩ́nkɛ̀.

41 Kɛ̀ bɛ̀ nsɔkɛ́ kɛ beú Kuyie,

kɛ íinko ku miɛkɛ kunku kùù bɛ̀ te bɛmbɛ Isidɑyɛɛribɛ.

42 Bɛ̀ í ndenniní Kuyie nwɛ̃rímú kpɛ́í,

bɛ̀ í nkpɑɑ́ yɛ̃́ kù bɛ̀ dɛɛtɛ́ dìì yiè nɛ̀ bɛ dootitɔbɛ̀.

43 Bɛ̀ í kpɑɑ́ yɛ̃́ kuù do dɔ̀ɔ̀mɛ̀ tidiɛtì Esibiti,

nɛ̀ kù do dɔ̀ɔ̀ mɛ̀ɛ̀ bɛnkùmɛ̀ Soɑ̃ɑ̃ tempɛ̃.

44 Bɛ̀ í kpɑɑ́ yɛ̃́ kù do cèètɛmɛ̀ ikó nkó mɛniɛ kɛ̀ mɛ̀ɛ nɑɑ́ mmɛyĩ̀ĩ̀,

kɛ̀ Esibiti kɔbɛɛ mɛ yĩɛ̃kɛ muyɑ̃̀ɑ̃̀.

45 Kù do duɔ́mmɛ̀ kɛ̀ sikonsɑpoo yɛ̀nní kɛ́ mbɛ̀ dɔmmù,

kɛ̀ yɛcɛdɑkɛ̀ɛ píɛ nkɛ cɑkɛ dihɛì.

46 Kɛ̀ fɛcofɛɛ cɑ́ɑ́kɛ́ bɛ diitì,

kɛ̀ yɛcɑ́dúɔ̀ ndɛ́útóo bɛ ɔ̀ùtì kó mucɔ̃́ntimu.

47 Kɛ̀ fɛtɑɑfɛ̀ mɑ́tɑ̃́rɛ̀ɛ cɑkɛ bɛ tie mbɛ̀ tu dɛ̀ fínyĩ̀,

kɛ̀ fɛtɑdiɛ̀fɛ̀ɛ kuɔ dɛtie mbɛ̀ tu dɛ̀ Sìkòmɔ́ɔ̀.

48 Kɛ̀ fɛtɑɑfɛ̀ mɑ́tɑ̃́rɛ̀ɛ kuɔ bɛ wũɔ̃,

kɛ̀ fɛtɑpíɛ̀fɛ̀ɛ kuɔ bɛ nɑɑcɛ̃nti.

49 Kɛ̀ ku miɛkɛɛ bɛ̀ pɛikɛ mɛsɑ̀ɑ̀,

kɛ́fɑ̃ntɛ kɛ́ bɛ̀ tùɔ nkɛ̀ dɛ̀ nyóù mɛdiɛ̀,

kɛ̀ kùu bɛ̀ duɔnní ku tɔ̃rɛ̀ yɛ̀ɛ̀ kɔ̀ù kucɛ̃nku.

50 Ku miɛkɛ do bɛ̀ yɛ̀mu kɛ́tontɛ́,

bɑ́ kù í mbɛ̀ coo,

kɛ́ bɛ̀ bɔntɛ́ mutenkṹṹ nyɛimu,

51 kɛ́potɛ́ bɛ̀ɛ̀ kó dimɑ̀ɑ̀ tu Mpo bɛmɔu Esibiti,

bɛ̀ɛ̀ kó dimɑ̀ɑ̀ do tú bɛketibɛ̀ Kɑmmu* kó kuwuɔ mmiɛkɛ.

52 Kɛ̀ kùu dennɛ ku nìtìbɛ̀ onìtì ɔ̃ɔ̃ dennɛmɛ̀ o pe,

kɛ́ mbɛ̀ cɛ̃mmú onìtì ɔ̃ ncɛ̃mmúmɛ̀ o wũɔ̃ dikpɑ́ɑ̀ miɛkɛ.

53 Kɛ̀ kù mbɛ̀ cɛ̃mmú bɛ́ù bɑ́ bɛ̀ í nyĩɛ̃̀kù,

kɛ̀ mɛniɛ mpɔ̃ntɛ́nɛ̀ bɛ dootitɔbɛ̀.

54 Kɛ̀ kùu bɛ̀ tɑnnɛ́ bɛ ɛì kù cɑ̃̀ńnɛ́ dì bɛ kpɛ́í,

ku tɑ̃sɑ̀ɑ̀rì kù fìètɛ dì nɛ̀ ku wɛ̃rímú.

55 Kɛ̀ kùu bɛti yɛbotɛ̀ yɛ̀ɛ̀ do dɛ̀ bo,

kɛ́berí kɛtenkɛ̀ kɛ́ bɛ̀ totí,

kɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ tiekɛ bɛ cɛ̃́ĩ kɛ́mbo.

56 Nɛ̀ mɛmmɛ kɛ̀ bɛ̀ nyíinko Kuyie nkùù bɑkɛ́ kɛĩ́nkɛ̀ nɛ̀ kɛtenkɛ̀ ku miɛkɛ,

kɛ́yetɛ ku kpɛti,

bɛ̀ í ndɑkɛ ku kuɔ́ kpɛti.

57 Kɛ̀ bɛ̀ɛ dɛ́tɛ́nɛ̀ Kuyie mbɛ yɛmbɛ̀ kɔ̃mɛ,

kɛ́ nkù soú kɛ í ndò nhɑ́ nɑ kɛ́ mbɛ̀ tɑ̃́,

mutɑ̃mmù mùù í fĩ mmɛsɑ̀ɑ̀ mu kɔ̃mɛ.

58 Kɛ̀ bɛ̀ nfeu yɛtɔ̀rɛ̀ kɛ íinkoo Kuyie mmiɛkɛ,

kɛ feu yɛbɔkɛ̀ kɛ̀ dɛ̀ kù yóù.

59 Kɛ̀ Kuyie ndɛ̀ yɑ̀ kɛ̀ kù miɛkɛɛ pɛikɛ,

kɛ̀ kùu pɛ̃ nyIsidɑyɛɛribɛ pɑ́íí.

60 Kɛ̀ dɛɛ̀ nte kɛ̀ kùu ítɛ́ ku kɑ̀rì Sidoo,

di tou kù do bo dì bɛnìtìbɛ̀ cuokɛ̀.

61 Kɛ̀ kùu yóu kɛ̀ ibotí tɛì kònnɛ̀ ku tɑummɛ̀ tɔu,

dìì bɛnkú ku diɛtì nɛ̀ ku wɛ̃rímú

kɛ̀ dìi tɑ bɛ dootitɔbɛ̀ nɔu miɛkɛ.

62 Kɛ̀ kùu yóu kɛ̀ bɛ̀ nkɔù ku nìtìbɛ̀,

ku miɛkɛ kɛɛ̀ do yɛ̀ ku kó bɛnìtìbɛ̀ kù te bɛ̀.

63 Kɛ̀ muhɑ̃ɑ̃́ ncɔ́útɛ́ bɛdɑcɛ̃mbɛ̀,

kɛ̀ bɛporicɛ̃mbɛ̀ɛ pɑɑ̀ bɛ dɑɑbɛ̀.

64 Kɛ̀ ikuɔ́ nìùbɛ̀ɛ kú mudoò miɛkɛ,

bɑ́ bɛkúpobɛ̀ í nkuɔ́.

65 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nyítɛ́ kɛ́ndò nkù do yɛ̃̀ nkɛ duɔ́,

okpɑ̀rìnuɔnti ɔ̃ɔ̃ yɑ̃̀ mɛnɑɑ̀ nkɛ́muɔ́ kɛ̀ mɛ̀ɛ̀ íimmɛ̀ o kɔ̃̀ntì.

66 Kɛ̀ bɛ̀ ncooti kɛ̀ kù tũ nkɛ poti,

kɛ̀ bɛ̀ɛ dì ifɛi sɑ̃́ɑ̃̀.

67 Kɛ̀ kùu dootóo Sosɛfu kó tɛcĩ́ɛ̃̀tɛ̀,

kɛ́yetɛ kù bo tɑ̃ɑ̃tɛ́mɛ̀ Efɑdɑimmu kó kuwuɔ.

68 Kɛ nɛ́ tɑ̃ɑ̃tɛ́ Sudɑɑ kó kuwuɔ,

Siyɔ̃ɔ̃ tɑ̃rì kù dɔ́ dì.

69 Kù dɛ nfìí nku cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kɛ̀ tɛ okùmɛ̀ mmɑ̀nnɛ̀ yɛtɑ̃diɛyɛ̀,

kɛ́ndò nkɛtenkɛ̀ dòmmɛ̀ kɛ fííkú sɑ̃́ɑ̃̀.

70 Kuù tɑ̃ɑ̃tɛ́ ku kóo tɔ̃ntì Dɑfiti,

koò dɛ̀ìtɛní mupecɛ̃mmu miɛkɛ.

71 Ò do cɛ̃mmú ipe nyi kɛ̀ kùu ò dɛ̀ìtɛní,

kòò bo ncɛ̃mmú ku nìtìbɛ̀ Sɑkɔbu yɑɑ̀bí,

nɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ kù te bɛ̀.

72 Kɛ̀ Dɑfiti mbɛ̀ cɛ̃mmù nɛ̀ mɛyɛ̀mmɛ̀ mɛmɔu,

kɛ́ mbɛ̀ ni kɛ̀ dɛ̀ dò nsɛ́i.

79

Ti dɛɛtɛ́ ti tɑ mɛsémmɛ̀ miɛkɛ nkɛ

1 Asɑfu kó fɛyɛ̀nfɛ̀.

Áú Kuyie! Yɛbotɛ̀ yɛɛ̀ do ɑ nìtìbɛ̀ tenkɛ̀.

Kɛ sɑ̃ũ nhɑ cɛ̃sɑ̀ɑ̀tɛ̀,

kɛ pɔ̀ntɛ Sedisɑdɛmmu kòò nɑɑ́ tidobontì.

2 Kɛ kùɔ ɑ kó bɛtɔ̃mbɛ̀ kɛ dɔúnko kɛ̀ timɑncòntì bɛ̀ cɔ̀,

ɑ kɔbɛ nɑɑ́ ntikpɑsĩ̀ntì kó mudiì mmu.

3 Kɛ̀ bɛ yĩ̀ĩ̀ ncòú kɛ pɔ̃ntɛ́ mɛniɛ nkɔ̃mɛ kɛ fitɛ́ Sedisɑdɛmmu,

kɛ̀ bɛ̀ duɔ́ bɑ́ òmɔù í bo wèè bo bɛ̀ kũnnɛ́.

4 Kɛ̀ ti pɛɛtitɔbɛ̀ ti sɑ̃́ɑ̃́,

bɛ̀ɛ̀ ti fitɛ́ kɛ̀ bɛ̀ ti sènkɛ̀rì kɛ ti dɑú.

5 Ti Yiɛ̀ nKuyie, dɛ̀ yó nkɑ̃́ɑ̃́kɛ́ dɛ kɑ̀ɑ miɛkɛ do?

Dɛ̀ yó ndɑ yóùmu kɛ dɑ cɔ́ú nsɑ̃́ɑ̃̀ muhɑ̃ɑ̃́ nkɔ̃mɑɑ̀?

6 Yóu kɑ̀ɑ miɛkɛɛ do ibotí tɛì ìì í dɑ yɛ̃́,

nɛ̀ yɛkpɑ̀ɑ̀tìyɔ yɛ̀ɛ̀ í yu ɑ yètìrì.

7 Kɛ yɛ̃́ bɛɛ̀ pɔ̀ntɛmɛ̀ Sɑkɔbu yɑɑ̀bí,

kɛ cɑ̀kɛ Isidɑyɛɛribɛ tenkɛ̀.

8 Bútínnɛ́ ti yɛi mmɛkótímɛ̀,

nɛ̀ ɑ mɔkɛmɛ̀ mɛnitisémmɛ̀ wɛ̃ɛ̃tɛní mɛcɑ̃ɑ̃ nti bíɛ́kɛ̀,

ti nɑɑ́ mbɛsénnìbɛ̀ mbɛ.

9 Yɑ̀ɑ̀ ti dɛɛtɛ́ fɔ̃́ nKuyie nti dɛɛtíwè,

ɑ yetìsɑ̀ɑ̀rì bɑ́ɑ́ cɑkɛ mɛ̀ɛ̀ kpɛ́í,

ũtɛ́ ti yɛi nkɛ́ ti dɛɛtɛ́ kɛ́dɛ́úkùnnɛ ɑ yètìrì.

10 Bɑ́ɑ́ yóu kɛ̀ bɛ̀ɛ̀ í tũ nfɔ̃́ nKuyie nkɛ̀ bɛ̀ɛ yĩ́:

Yé Kuyie mbɛ̀ tũ nkù bo dɛ̀?

Dɔɔ̀ kɛ̀ bɛ̀ɛ bɑntɛ́ ɑ pɛ̀ìtɛmɛ̀ ɑ kó bɛtɔ̃mbɛ̀ bɛ̀ kùɔ bɛ̀,

kɛ̀ tí dɛ̀ yɑ̀ nɛ̀ ti nuɔ.

11 Keè tikpetíntì kó yɛdɑbùò,

ɑ kpeńnìmu, nkɑ̃nkɛ́ bɛ̀ dɔ́nɛ̀ bɛ̀ mukṹṹ.

12 Ti Yiɛ̀ nKuyie nti pɛɛtitɔbɛ̀ dɑ sɑ̃̀ḿmú yɛ̀ɛ̀ sɑ̃́ɑ̃m̀bɛ̀,

ɑ yɛ̀ mbɛ̀ fɔ̀ɔ́ nkucɛ mɛ̀yiekɛ̀.

13 Tínti ɑ nìtìbɛ̀, tínti ɑ kó kupecɛ̃nku ɑ cɛ̃mmù kù,

ti sɑ̃ntí fɔ̃́ nwe

ti yó ndɑ sɑ̃ntímu nɛ̀ ti bo mbomɛ̀.

80

Kuyie ntìímmɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ bɛ ɛì

1 Bɛdèmbɛ̀ kóo kótì Asɑfu dentĩ̀nnì dìè nfɛ̀ɛ̀ yɛ̀nfɛ̀ kɛ bie nkubómbonku.

2 Isidɑyɛɛribɛ kóo cɛ̃nti, kéntɛ́ kɛ́keè,

fɔ̃́ nwèè kpɑ̀ɑkɛ Sosɛfu yɑɑ̀bí kupecɛ̃nku kɔ̃mɛ,

fɔ̃́ nwèè bɑkɛ́ bɛĩ́nkɛ̀mbɑ̀rìbɛ̀, bɛnkɛ ɑ kpetì!

3 Bɛnkɛ ɑ wɛ̃rímú Efɑdɑimmu nɛ̀ Bɛnsɑmɛɛ nɛ̀ Mɑnɑnsee bɛ wuɔ mmiɛkɛ,

kɔtɛní kɛ́ ti dɛɛtɛ́!

4  Duɔ́ nkɛ̀ tí wɛ̃tɛní,

ti wéntɛ́ fɛnɔnsɑ̀ɑ̀fɛ̀ kɛ́ ti dɛɛtɛ́.

5 Ti Yiɛ̀ nKuyie fɔ̃́ Mpɑkɛdɑɑ,

dɛ yó nkɑ̃́ɑ̃́kɛ́ dɛ kɑ̀ɑ miɛkɛɛ bonkɛ?

Ti bo ndɑ bɑ́ɑ́ nkɑ̀ɑ miɛkɛɛ ti pɛ́ìɑ̀?

6 A kɔbɛ nɔnniɛti tiì nɑɑ́ mbɛ diì,

bɛ nɔnniɛti tiì piɛku yɛɔbɛ kɛ̀ bɛ yɔ̃̀.

7 Ti pɛɛtitɔbɛ̀ nɛ́ kpɑ ntíì kpɛ́í,

ti dootitɔbɛ̀ ti dɑúmu.

8 Kuyie nfɔ̃́ Mpɑkɛdɑɑ duɔ́ nkɛ tí wɛ̃tɛní,

ti wéntɛ́ fɛnɔnsɑ̀ɑ̀fɛ̀ kɛ́ ti dɛɛtɛ́.

9 A ti uutɛ́ní Esibiti nwe fínyĩ̀ kó mutie kɔ̃mɛ

kɛ bɛ̀ti yɛbotɛ̀ kɛ mù fìí.

10 Kɛ píe mmu tɑkɛ́ kɛ̀ mu cĩɛ̃̀ ntɑ kɛtenkɛ̀,

kɛ̀ mù wùɔ nkɛ pitɛ́ kɛtenkɛ̀.

11 Kɛ̀ mu dɛ́ɛ̀ ndɑ̀tínnɛ́ yɛtɑ̃rɛ̀,

kɛ̀ mu bɑkɛ yɛ̀ kɛ pɛ̃ɛ̃tɛ́ sɛ́tìrì kó dɛtie ndiɛrɛ̀.

12 Kɛ̀ mu bɑkɛ wùɔ nkɛ tùɔ̀kɛ dɑ̀mɛ́ɛ̀rì,

kɛ̀ ibɑkɛ pɑ̀nyì yɛ̀ kɛ tùɔ̀kɛ kukó nhEfɑdɑti.

13 Dɛ̀ yĩ́mɛ kɑ̀ɑ kɛ̃tɛ́ kuperí kɛ̀ bɛcɛpɛ̃̀mbɛ̀ tɔ̃̀ũ̀ mu bɛ?

14 Kɛ̀ dikpɑ́ɑ̀ kó sidoó cɑ́ɑ́ mmu fɑ̃ɑ̃̀tì,

kɛ̀ tikpɑsĩ̀ntì mù kɛ̃ĩ.

15 Fɔ̃́ nKuyie Mpɑkɛdɑɑ wɛ̃ɛ̃tɛní,

mboní kɛĩ́nkɛ̀ kɛ́wéntɛ́ní kɛ́yɑ̀ tìì mù tùɔ̀kɛní,

kɛ́ mù dɛɛtɛ́.

16 Fɔ̃́ɔ̃̀ mù fìí nnɛ̀ ɑ nɔ̀ùtɛ̀.

A nkɑ̃nkɛ́ ɑ birɛ dɛ̀ɛ̀ tu mutie ɑ fìí ḿmù,

kɛ mù kpénkùnnɛ.

17 N Yiɛ̀ nKuyie mbɛ̀ kɔ̃ṹmu ɑ tie kɛ mù cɔ́u.

Bɛ̀ɛ̀ mù cɔ́u wéntɛ́ bɛ fɛnɔnsĩ̀nfɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ɛ kú.

18 A wɛ̃rímú mbo okpɑ̀ɑ̀tì wèè bo ɑ bɑkù yoú o ĩ́nkɛ̀,

onìtì ɑ kpénkùnnɛ wè ɑ mɔ́mmuɔ.

19 Ti tɛ̃́nkɛ bɑ́ɑ́ dɑ dɛ́tɛ́nɛ̀,

ɑ ti fòùkùnnɛ kɛ̀ tí ndɑ sɑ̃ntí.

20 Ti Yiɛ̀ nKuyie Mpɑkɛdɑɑ duɔ́ nkɛ̀ tí wɛ̃tɛní,

ti wéntɛ́ fɛnɔnsɑ̀ɑ̀fɛ̀ kɛ ti dɛɛtɛ́.

81

Isidɑyɛɛribɛ dòmmɛ̀ kɛ́yie nKuyie nkpɛti

1 Bɛdèmbɛ̀ kóo kótì Asɑfu yɛ̀nfɛ̀ bɛ̀ dìè nfɛ̀ kɛ biennɛ̀ kukùtìdùkù.

2 Diwɛ̀ì ndi bo kɛ̀ di nyíútí Kuyie nkpɛ́í nkuù tu ti kó muwɛ̃rímú,

piɛtɛnɛ̀ Kuyie nSɑkɔbu do tũ nkù.

3 Bentɛnɛ̀ dɛbémbénnɛ̀ kɛ́dentɛ̀,

bentɛnɛ̀ yɛbɑ̀rɛ̀ nɛ̀ tikùtìdùùtì nɛ̀ tibómbonti.

4 Yiénnɛ̀ yɛtɑ̃tɛhe otɑ̃ɑ̃pɑ̀nwè kó dibɑnni,

kòò còḿmú dɛdɑ̀nnɛ̀ ĩ́nkɛ̀ dí nheu, ti kó dibɑnni ndi.

5 Dɛ̀ tu ikuɔ́ nyi tínti Isidɑyɛɛribɛ ti kpɛ́í,

dinùù ndi Kuyie nSɑkɔbu do tũ nkù dɔú ndì.

6 Mɛtɑummɛ̀ mmɛ kù dɔ̀ɔ̀nɛ̀mɛ̀ Sosɛfu yɑɑ̀bí,

bɛ̀ yɛ̀nní dìì mɔ̀nnì kɛ bo dokɛ́nɛ̀ Esibiti.

Bɛ̀ dɛ nkèè tinɑ́ɑǹtì bɛ̀ mu nyí kèè tì diyiè mɑrì tìì tu:

7 N dɑ toutɛ́mu ditɔu cɛ̃́ɛ̃́rì,

kɑ̀ɑ nɔ̀ùtɛ̀ fĩ́ĩnko dimɑ́mmùyɑ́ɑ̀.

8 Kɑ̀ɑ tɑ mɛyɛǹcɑɑ̀rìmɛ̀ miɛkɛ kɛ n kuɔ́nnɛ̀ kɛ̀ n dɑ dɛɛtɛ́,

kɛ dɑ bɛ́innɛ̀nní fɛtɑpíɛ̀fɛ̀ miɛkɛ,

kɛ dɑ yɑ̀ɑ́kɛ́ tɛbintɛ bɛ̀ tu tɛ̀ Mɛdibɑ tɛ borɛ̀.

9 Díndi n nìtìbɛ̀ kentɛ́nɛ̀ kɛ̀ n di cɑu,

díndi Isidɑyɛɛribɛ kɛ̀ di do bo n kéntɛ́!

10 Dibɔɔ̀ nɑ bɑ́ mbo di kóo mɔù cĩ́ɛ̃̀tɛ̀,

di kóo mɔù nɑ bɑ́ nninku dɛtɛrɛ̀ mɑrɛ̀ ììkɛ̀ kɛ dɛ̀ bɑ̀ɑ́.

11 Míì tu di Yiɛ̀ nKuyie,

míì di dènnɛní Esibiti,

ɑɑtɛnɛ̀ di nɔ̀ kɛ̀ n yɛ̀ píɛ.

12 N nìtìbɛ̀ mɛ n yí n kèńtɛ́,

Isidɑyɛɛribɛ í dɔ́ n kpɛti.

13 Kɛ̀ m mɛ mbɛ̀ yóu kɛ̀ bɛ̀ kèrí bɛ tookperí kó kucɛ,

kɛ tũ mbɛ mɔ́mmɔmbɛ bɛ̀ dɔ́mɛ̀.

14 Díndi n nìtìbɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ,

kɛ̀ di do bo n kéntɛ́,

kɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ do ntũ n kó kucɛ.

15 N nɑ nfɛ̀ikùnnɛmu bɛ dootitɔbɛ̀ bɑ̀mbɑ̀,

n nɑ nhɑ̃nnɛ́mu tɛnɔ̀ùtɛ̀ bɛ dùɔ̀ntɔbɛ̀.

16 Bɛ̀ɛ̀ nìí nKuyie mbɛ̀ nɑ nnìnkúmu ku ììkɛ̀ kɛ́ kù bɑ̀ńtɛ̀,

kɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ kó diwɛ̀ì mbo sɑ̃́ɑ̃̀.

17 Mí mbɛ Yiɛ̀ nKuyie nnɑ mbɛ̀ piúnɛ̀mu tidisɑ̀ɑ̀tì,

kɛ̀ bɛ̀ɛ di mɛcekùɔ̀ nkɛ́nsɑ̀nnɛ̀.

82

Kuyie nyóó bekɛ́nɛ̀mɛ̀ bɛbeényɛibɛ

1 Asɑfu kó fɛyɛ̀nfɛ̀.

Kuyie nyìtɛ́ kɛ còḿmúmu ku kó ditĩ̀nnì cuokɛ̀,

kɛ bekùnɛ̀ bɛ̀ɛ̀ tu bɛbeémbɛ̀.

2 Dɛ̀ yó nkɑ̃́ɑ̃́kɛ́ dɛ kɛ̀ di yóu di bo ncɑɑ̀rimɛ̀ tibeéntì,

nɛ̀ di bo nkómmúmɛ̀ bɛyɛibɛ?

3 Di ntũ nyikuɔ́ yɛ̃mmɛ̀ kɛ́nduɔ̀ bɛcĩ̀rìbɛ̀ nɛ̀ iciribí bɛ̀ dò nkɛ́nte dɛ̀,

di mbekùnɛ̀ bɛsénnìbɛ̀ nɛ̀ bɛcĩ̀rìbɛ̀ dɛ̀ bèkúmɛ̀.

4 Ndɛɛrínnɛ̀ bɛsénìbɛ̀ nɛ̀ bɛcĩ̀rìbɛ̀,

fietɛnɛ̀ bɛ bɛyɛibɛ nɔu miɛkɛ.

5 Di í yɛ̃́ dɛ̀mɑrɛ̀, di í ciì,

di kérí dibiìnnì miɛkɛ nkɛ,

kɛ̀ kɛtenkɛ̀ kó dipũũ dimɔu sɑ̃̀ntɛ̀.

6 M bɛ́immu kɛ tú: Di tú kɛĩ́nkɛ̀ kɔbɛ mbɛ,

kɛ tú di mɔu Kuyie nkùù bɑkɛ́ kɛĩ́nkɛ̀ nɛ̀ kɛtenkɛ̀ ku kó ibí.

7 Di yóó kú bɛnìtìbɛ̀ kɔ̃mɛ mmɛ,

di yóó duómu dimɔu sikpɑ̀ɑ̀tìbìí kɔ̃mɛ.

8 Ti Yiɛ̀ nKuyie nyítɛ́ kɛ́bekɛ́nɛ̀ kutenkù,

kɛ yɛ̃́ fɔ̃́ɔ̃̀ temɛ̀ yɛbotɛ̀ yɛmɔu.

83

Bɛ̀ fɛ̃́ũnkomɛ̀ Kuyie nkɔbɛ kɛ̀ bɛ̀ bɑ̀ɑ́ nKuyie

1 Bɛ̀ dìèmmɛ̀ Asɑfu yɛ̀nfɛ̀.

2 Áú Kuyie! Bɑ́ nduɔ́ kɑ́rɛ́,

bɑ́ ndò nyúó! Bɑ́ mbúútóo.

3 A dootitɔbɛ̀ bɛɛ̀ burì,

ɑ níim̀bɛ̀ bɛɛ̀ bɑɑti ɑ kpɛ́í.

4 Bɛ̀ dɑ̀kiimu ɑ nìtìbɛ̀ kpɛ́í,

bɛ̀ wɑnti kɛ́do ɑ kɔbɛ ɑ kɑ̃nkɛ́ bɛ̀mbɛ mudoò.

5 Bɛ̀ nɑ̀ɑ́mmu kɛ tú:

tí kɔtɛnɛ̀ kɛ́kuɔ bɛ kó kuwuɔ nkumɔu,

kɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ kó diyètìrìi kpɑ́nnɛ́.

6 Bɛ̀ dɑ̀kɛmu kɛ wɛ̃nnɛ́ dinùù,

bɛ̀ dɔ̀ɔ̀nɛ̀ bɛtɔbɛ̀ mɛtɑummɛ̀ kɛ bo dokɛ́nɛ̀ fɔ̃́ nwe.

7 Edomiibɛ nɛ̀ Isimɑyɛɛribɛ,

Mɔɑbiibɛ nɛ̀ Akɑdiibɛ.

8 Kebɑdiibɛ nɛ̀ Amɔdiibɛ nɛ̀ Amɑdesiibɛ,

Fidisitɛ̃ɛ̃bɛ nɛ̀ Tiiri ɛì kɔbɛ.

9 Bɑ́ Asidii kɔbɛ bɛ̀ wɛ̃nnɛ́mu,

bɛ̀ dɔ́ kɛ́teennɛ̀ Dɔti yɑɑ̀bí nyi.

10 Dɔɔ̀ bɛ ɑ do dɔ̀ɔ̀mɛ̀ Mɑndiyɑ̃ɑ̃ ɛì kɔbɛ,

Sisedɑɑ nɛ̀ Yɑbinni ɑ bɛ̀ dɔ̀ɔ̀mɛ̀ kukó nKisɔ̃ɔ̃.

11 Adɔdi bintɛ bɛ̀ do dɛ nku bɛmɔu,

kɛ́nɑɑ́ ntikùtì kɛtenkɛ̀.

12 Bɛ kó sikpɑ̀ɑ̀tìbìí dɔɔ̀ si ɑ do dɔ̀ɔ̀mɛ̀ Odɛbu nɛ̀ Sebu,

kɛ̀ bɛ kó bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ kpɛrɛ ndònnɛ̀ Sebɑ nɛ̀ Sɑdimmunɑ

bɛ kpɛrɛ do dòmmɛ̀.

13 Bɛmbɛ bɛ̀ɛ̀ nɑ̀ɑ́ nkɛ tú:

Tí fietɛnɛ̀ Kuyie nkó kɛtenkɛ̀ kɛ́tiekɛ,

14 Kuyie n tũ nkù,

ɑ yóu kɛ̀ tɛfɔ̀dɔ́ntɛ̀ɛ bɛ̀ tùótɛ́,

kuyɑɑkùu bɛ̀ tɔ tifɔ̃kpɛ̃ti tɛ̃mɛ̀.

15 Cɔ́útɛ́ bɛ muhɑ̃ɑ̃́ nhɔ̃ɔ̃ cɔ́útɛ́ mɛ̀ɛ̀ botí kutúúkù,

dɛ́útóo bɛ fɛhɑ̃ɑ̃dɛɛ̀nfɛ̀ ɔ̃ɔ̃ dɛ́útóomɛ̀ ditɑ̃rì.

16 Bɛti bɛ nɛ̀ kuyɑɑkù nɛ̀ fɛtɑɑfɛ̀,

donnɛ́ bɛ kɔ̃m̀bùɔ̀tì nɛ̀ kuyɑɑkperíkù.

17 Ãnnɛ́ bɛ ifɛi,

kɛ̀ dɛ̀ɛ yie nkɛ̀ bɛ̀ dɑ wɑmmú fɔ̃́ nti Yiɛ̀ nKuyie.

18 Yóu kɛ̀ bɛ̀ɛ di ifɛi,

kɛ̀ bɛ kɔ̃m̀bùɔ̀tì nduò sɑ̃́ɑ̃̀,

yóu kɛ̀ dɛ̀ɛ bɛ̀ di,

kɛ̀ bɛ̀ɛ kú.

19 Kɛ̀ bɛ̀ɛ bɑntɛ́ kɛ do nfɔ̃́ɔ̃̀ mɑ́ɑ̀ yètìrì tu ti Yiɛ̀ nKuyie,

kɛ̀ fɔ̃́ɔ̃̀ bɑkɛ́ kɛtenkɛ̀ nɛ̀ kɛĩ́nkɛ̀.

84

N yɑ́ɑ́mmu Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀

1 Bɛdèmbɛ̀ kóo kótì dìèmmɛ̀ Kodee bí kó fɛyɛ̀nfɛ̀ bɛ̀ dìè nfɛ̀ kɛ biennɛ̀ kubómbonku.

2 N Yiɛ̀ nKuyie Mpɑkɛdɑɑ n dɔ́mu ɑ cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ mɛdiɛ̀.

3 N yɑ́ɑ́mmu ɑ cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ dɑ̀nkù mutɑrimù kɛ̀ dɛ̀ nh ɔɔtí,

m búɔ́ fɔ̃́ nwe kɛ̀ diwɛ̀ì m bo kɛ̀ ǹ yiú.

4 Inɔribí cekù tiyĩ́ɛ̃̀ntì ɑ cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ ntɛ,

sikpɑ̃̀ncɛ́ndéi dɔunko siyiè nkɛ pɛ̃ṹ si bí ɑ wũɔ̃tɔ̀rɛ̀ borɛ̀ ndɛ.

Fɔ̃́ nti Yiɛ̀ nKuyie Mpɑkɛdɑɑ,

Kuyie nfɔ̃́ɔ̃̀ tu nkóo kpɑ̀ɑ̀tì.

5 Bɛ̀ɛ̀ bo ɑ cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ dɛ̀ bɛ̀ nɑɑtimu kɛ̀ bɛ̀ dɑ sɑ̃ntí sɑ̃́ɑ̃̀.

6 Dɛ̀ nnɑɑti bɛ̀ɛ̀ ĩkú Kuyie nyĩ́nkɛ̀,

icɛ imɔu tũ̀ntɛmu bɛ kpɛ́í

7 Kɛ̀ bɛ̀ pɛ̃nkɛ́ tɛdɔntɛ̀ kpetɛ̀ ĩ́nkɛ̀,

mɛniɛ mbuotɛ́,

kɛ̀ fɛĩ́nkɛ̀mbóntɑɑfɛ̀ɛ ni kɛ́bónkùnnɛ kɛtenkɛ̀.

8 Kɛ̀ bɛ̀ nkérí kɛ̀ bɛ wɛ̃rímú yɛ́útí,

kɛ̀ bɛ̀ɛ tuɔkɛnɛ̀ Siyɔ̃ɔ̃ Kuyie mborɛ̀.

9 Ti Yiɛ̀ nKuyie Mpɑkɛdɑɑ kéntɛ́ m bɑ́ɑmmìi,

fɔ̃́ nKuyie nSɑkɔbu do tũ nkù n keènɛ̀.

10 Áú Kuyie! Fɔ̃́ɔ̃̀ tu ti kó kudɔpìkù,

wéntɛ́ní kɛ́yɑ̀ ɑ tɑ̃ɑ̃tɛ́ wè kɛ cɑ̃̀ńnɛ́.

11 Kɛ̀ n yĩ ɑ cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ miɛkɛ diyiè dìmɑ́ɑ̀,

dɛ̀ pɛ̃ɛ̃tɛ́mu m bo yĩ́mɛ̀ yɛwe tɛkɔupíítɛ̀ (1000) kupíkù tɛkù.

Kɛ̀ n còḿmú fɔ̃́ Kuyie nkùù n te ɑ cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ bòrì,

dɛ̀ wenninɛ̀mu m bo mbomɛ̀ bɛyɛibɛ cĩ́ɛ̃̀tɛ̀.

12 Ti Yiɛ̀ nKuyie ntu ti kó kuwenniku nku,

ti kó kudɔpìkù,

Kuyie mpɑ̃ɑ̃mu mɛsɑ̀ɑ̀ nnɛ̀ tikpetì,

kù ɔ̃ɔ̃ í mmɔ̀ntɛ diwɛ̀ì bɛ̀ɛ̀ borimɛ wenni.

13 Dɛ̀ nnɑɑti wèè dɑ duɔ́ nho mɑ́ɑ̀,

fɔ̃́ nti Yiɛ̀ nKuyie Mpɑkɛdɑɑ.

85

Kuyie nyĩmɛ̀ diwɛ̀ì bo mbonɛ̀ bɛ̀ɛ̀ kù dɔ́

1 Bɛdèmbɛ̀ kóo kótì dìèmmɛ̀ Kodee bí kó fɛyɛ̀nfɛ̀.

2 Ti Yiɛ̀ nKuyie nhɑ bɛnkɛmu ɑ dɔ́mɛ̀ ɑ tenkɛ̀,

kɛ kpɛ̃nnɛ́ní Sɑkɔbu yɑɑ̀bí ìì do tú tidɑɑtì.

3 A dɛ̀ìtɛmu ɑ nìtìbɛ̀ kó mɛyɛi,

ɑ ũtɛ́mu bɛ yɛi mmɛmɔu.

4 A bónkùnnɛmu ɑ miɛkɛ,

ɑ miɛkɛ domu.

5 Kuyie nfɔ̃́ nti dɛɛtíwè ti tɛ̃́nnɛ́ní,

bónkùnnɛ ɑ miɛkɛ kɛ̀ɛ̀ ti pɛikɛ.

6 A miɛkɛ bo nhɑ̃ kɛ ti cɔ́ú nsɑ̃́ɑ̃̀?

A miɛkɛ bo mbo ti ĩ́nkɛ̀ nɛ̀ ti yɑɑ̀bíoɑ̀?

7 Fɔ̃́ɔ̃̀ í yóó wɛ̃tɛ kɛ ti fòùkùnnɑɑ̀?

Tínti ɑ nìtìbɛ̀ kɛ ti pɛ́tɛ́ ɑ kó diwɛ̀ìɑ̀?

8 Ti Yiɛ̀ nKuyie nti bɛnkɛ ɑ ti dɔ́mɛ̀,

kɛ ti dɛɛtɛ́.

9 N yó nkémmúmu n Yiɛ̀ nKuyie nyó n nɑ́kɛ́ tì,

kɛ́ yɛ̃́ kù nɑ̀kɛ́mɛ̀ ku kɔbɛ kɛ tú bɛ̀ bo mbo diwɛ̀ì miɛkɛ

bɛ̀ nɛ́ nyɛ̃́ kɛ bɑ́ɑ́ wɛ̃tɛ kɛ́tɑ dɛyɛinkpɛrɛ mudɔɔ̀rìmù.

10 Kù dɛɛrímu bɛ̀ɛ̀ kù dé sɑ̃́ɑ̃̀,

ku kó tikpetì yóó wɛ̃tɛ kɛ́buotɛ́mu ti tenkɛ̀.

11 Mɛdɔɔ̀rìmɛ̀ sɑ̀ɑ̀mɛ̀ nɛ̀ timɔ́mmɔnti dɛ̀ wɛ̃̀tɛnímu,

dɛ̀ɛ̀ wenni nɛ̀ diwɛ̀ì kɛ̀ dɛ̀ buotɛ́.

12 Timɔ́mmɔnti kó kuye yìɛ̀ní kɛtenkɛ̀ nkɛ,

dɛ̀ɛ̀ wenni kɛ̀ dɛ̀ cuutiní dɛĩ́nkɛ̀.

13 Ti Yiɛ̀ nKuyie nyóó ti duɔ́mmu mɛtuɔ̀,

kɛ̀ tidiitìi pɛitɛ́ kɛtenkɛ̀.

14 Timɔ́mmɔnti yó nnimu ku ììkɛ̀,

kɛ keri kɛ̀ ku tũ.

86

Nh ɔ̃ mbo mɛyɛǹcɑɑ̀rìmɛ̀ miɛkɛ kɛ́kuɔ́nnɛ̀ fɔ̃́ nwe

1 Dɑfiti bɑ̀ńtɛ̀mɛ̀ Kuyie.

N Yiɛ̀ nKuyie n kéntɛ́ kɛ́cɔutɛ́ m bɑ́ɑmmìi,

n tú ocĩ̀rì nwe, osénnìwè.

2 N tú wèè dɔ̀ɔ̀ri wènwe ɑ dɔ́mɛ̀, ɑ nni nkɑ̃nkɛ́,

mí nhɑ kóo tɔ̃ntì, n dɛɛtɛ́,

n yĩkú fɔ̃́ɔ̃̀ ĩ́nkɛ̀ fɔ̃́ nwèè n te.

3 N Yiɛ̀ nKuyie nhɑ́ n kuɔ́ mmɛsémmɛ̀,

n tṹṹ nkɛ kuɔ̀nnɛ̀ fɔ̃́ nwe.

4 Nɑ́ríkùnnɛ n yɛ̀mmɛ̀ mí nhɑ kóo tɔ̃ntì,

n Yiɛ̀ nKuyie m búɔ́ fɔ̃́ nwe.

5 N Yiɛ̀ nKuyie nhɑ sɑ̀mu kɛ cĩ́ɛ̃́mmu,

kɛ kuɔ̀ mmɛsémmɛ̀ mɛdiɛ̀ mbɛ̀ɛ̀ dɑ kuɔ̀nnɛ̀.

6 N Yiɛ̀ nKuyie nkéntɛ́ m bɑ́ɑmmu,

kéntɛ́ n dɑbònnì n dɑ kuɔ̀nnɛ̀ dì.

7 Kɛ̀ mɛyɛǹcɑɑ̀rìmɛ̀ n sɔ̃̀ńkɛ́ nh ɔ̃ɔ̃ kuɔ́nnɛ̀ fɔ̃́ nwe, kɑ̀ɑ n keènɛ̀.

8 Dibɔɔ̀ mɑrì í dɑ dònnɛ̀,

fɔ̃́ nti Yiɛ̀ nKuyie,

òmɔù bɑ́ɑ́ nɑ kɛ́dɔɔ̀ ɑ dɔɔri dɛ̀.

9 Fɔ̃́ɔ̃̀ dɔ̀ɔ̀ yɛbotɛ̀ yɛmɔu,

yɛ̀ kɔ̀rinímu kɛ bo nínkú fɔ̃́ nti Yiɛ̀ nKuyie nhɑ ììkɛ̀,

kɛ́dɛ́úkùnnɛ ɑ yètìrì.

10 Kɛ yɛ̃́ ɑ dɛumɛ̀ kɛ dɔɔri tidiɛtì,

fɔ̃́ɔ̃̀ mɑ́ɑ̀ tu Kuyie.

11 N Yiɛ̀ nKuyie m bɛnkɛ ɑ cɛ kɛ̀ nni ntũ nhɑ kó timɔ́mmɔnti,

yɔkùnnɛ n yɛ̀mmɛ̀ kɛ̀ nní dɑ dé.

12 N Yiɛ̀ nKuyie n yó ndɑ sɑ̃ntímu nɛ̀ n yɛ̀mmɛ̀ mɛmɔu,

n yó ndɛ́úkùnkomu ɑ yètìrì sɑ̃́ɑ̃̀.

13 Kɛ yɛ̃́ ɑ sɑ̀ɑ̀ ndɛumɛ̀ n yĩ́nkɛ̀,

kɑ̀ɑ dɛɛtɛ́ n wɛ̃nnì kɛ́ n dennɛní kudɔnkù.

14 Kuyie, sipɔɔ yɛmbɛ̀ bɛɛ̀ n dintɛ́,

bɛnitiyonkubɛ bɛɛ̀ m munnɛ́ kɛ bo n kuɔ bɑ́ bɛ̀ í dɑkɛ ɑ kpɛ́í.

15 Fɔ̃́ nti Yiɛ̀ nKuyie nhɑ sɑ̀mu kɛ mɔkɛ onìtì kó mɛsémmɛ̀.

Kɑ̀ɑ miɛkɛ boo kɑ̀ɑ dɔ́ onìtì mɛdiɛ̀,

kɛ tú timɔ́mmɔnti yiɛ̀.

16 Wɛ̃ɛ̃tɛní m bíɛ́kɛ̀ kɛ́ n kuɔ́ mɛsémmɛ̀,

duɔ́ mmí nhɑ kóo tɔ̃ntì muwɛ̃rímú,

n dɛɛtɛ́ mí nhɑ kóo nitipotɔ̃ntì birɛ.

17 Dɔɔ̀ tidiɛtì n kpɛ́í tìì bɛnkú ɑ n dɔ́mɛ̀,

kɛ̀ n dootitɔbɛ̀ɛ yɑ̀ kɛ̀ ifɛi bɛ̀ pĩ,

N Yiɛ̀ nKuyie n teennɛ̀ kɛ nɑ́ríkùnnɛ n yɛ̀mmɛ̀.

87

Siyɔ̃ɔ̃ nwe iwuɔ nyimɔu yóó yɛ̀nnímɛ̀

1 Kodee bí kó fɛyɛ̀nfɛ̀.

Ti Yiɛ̀ nKuyie mpũ̀ṹtɛ́ Sedisɑdɛmmu ditɑ̃sɑ̀ɑ̀rì ĩ́nkɛ̀ nkɛ.

2 Siyɔ̃ɔ̃ ɛì ndi ti Yiɛ̀ nKuyie ndɔ́mɛ̀,

kɛ̀ dɛ̀ pɛ̃ɛ̃tɛ́ yɛhɛkɛ̀ tɛyɛ̀ yɛmɔu Sɑkɔbu yɑɑ̀bí bo yɛ̀.

3 Fɔ̃́ nKuyie nkó dihɛì,

bɛ̀ dɑ sɑ̃ntí kɛ̀ dɛ̀ dɛumu ɑ yetìrì kpɛ́í.

4 Kɛ̀ Kuyie ndɔ̀: N yóó kɑɑmmu bɛ̀ɛ̀ n yɛ̃́,

kɛ́kɑɑnnɛ̀ Esibiti kɔbɛ nɛ̀ Bɑbidɔnni kɔbɛ

nɛ̀ Fidisii ɛì kɔbɛ nɛ̀ Tiiri ɛì kɔbɛ nɛ̀ Etiopii ɛì kɔbɛ

kɛ dɔ̀ bɛ̀ pɛitɛ́ diɛ.

5 Siyɔ̃ɔ̃ ɛì diì yóó nɑɑ́ nyɛbotɛ̀ yɛmɔu kpɛri,

Kuyie nkùù bɑkɛ́ kɛĩ́nkɛ̀ nɛ̀ kɛtenkɛ̀ kuù yóó dì mɑɑ́.

6 Ti Yiɛ̀ nKuyie nkuù yóó kɑɑ nyɛbotɛ̀,

kɛ́wɑ̃ri ku pɑ́tíri miɛkɛ kɛ dɔ̀:

bɛ̀ bɛ̀ pɛitɛ́ Sedisɑdɛmmu nwe.

7 Bɛhɑubɛ̀ nɛ̀ bɛdèmbɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ ndiè kɛ dɑ sɑ̃ntí kɛ tú

bɛ kpɛrɛ dɛmɔu bonní ɑ borɛ̀ ndɛ.

88

N duúnnɛ̀ mukṹṹ mmu

1 Bɛdèmbɛ̀ kóo kótì Kodee dentĩ̀nnì dìèmmɛ̀ Emɑnni Esidɑiti botí kou keutɛ́ fɛ̀ɛ̀ sɑ́útìyɛ̀nfɛ̀ kɛ eunɛ̀ fɛtɑ̃rifɛ.

2 N Yiɛ̀ nKuyie n dɛɛtíwè, nh ɔ̃ ntṹṹ nkɛ yu fɔ̃́ nwe,

kɛ̀ dɛ̀ bììtɛ nní ndɑ kuɔ̀nnɛ̀.

3 Keè m bɑ́ɑmmìi,

kéntɛ́ n dɑbònnì.

4 Dɛ̀ bi n wɛ̃nnì ndi,

n duúnnɛ̀ kudɔnkù nku.

5 Bɛ̀ n wèńtɛ́ ocíì nwe,

n wɛ̃rímú í kpɑɑ́.

6 Nɛ̀ bɛ̀ɛ̀ duɔ́ kudɔnkù tíì wɛ̃ ndidɔ́ù,

n sɑ̃̀ɑ̃́tɛ́nɛ̀ ocíì nwe wèè bo kudɔnkù,

ɑ yɛ̃̀ nwèè kpɛ́í,

ɑ nɔ̀ùtɛ̀ dɛ̀tɛ́nɛ̀ wè.

7 A n dootóo difɔ̃̀tìrì cũmpuri ndi,

dibiìnnì diɛrì miɛkɛ kudɔnkù.

8 A miɛkɛ kɛmɔu kɛɛ̀ do n yĩ́nkɛ̀ kɛ n yɔ̃̀ntɛ,

ɑ yɛ̃ĩti timɔu sɑ̃rì n yĩ́nkɛ̀ nkɛ.

9 Kɑ̀ɑ n dɛ́tinnɛ n kɔbɛ kɛ̀ n nɑɑ́ nyisíɛ́ bɛ kpɛ́í

n kpetímu, n yí mɔkɛ m bo yɛ̀ dɛ̀.

10 N tɑ mɛfɛ̃́ṹtímɛ̀ mmɛ kɛ kɔmmú kɛ̀ n nuɔ ntiikɛ.

N Yiɛ̀ nKuyie n kuɔ̀nnɛ̀ fɔ̃́ nwe yɛwe yɛmɔu,

n yuo n nɔu fɔ̃́ɔ̃̀ bíɛ́kɛ̀.

11 Bɛcíríbɛ̀ kpɛ́í nkɛ ɑ dɔɔrimɛ̀ tidiɛtɑ̀ɑ̀?

Bɛdɔmbìùbɛ̀ bo entɛ kɛ dɑ sɑ̃ntɑɑ̀?

12 Bɛ̀ɛ̀ bo difɔ̃̀tìrì miɛkɛ bɛ̀ nɑ̀ɑ́ nhɑ kó mɛsɑ̀ɑ̀ nkpɛ́ínɑ́ɑ̀?

Yɑ́ɑ̀ bɛ̀ɛ̀ duɔ́ kudɔnkù bɛ̀ bo nɑ́kɛ́ ɑ túmɛ̀ timɔ́mmɔnti yiɛ̀?

13 Bɛ̀ɛ̀ bo dibiìnnì miɛkɛ bɛ̀ bo bɑntɛ́ ɑ kó tidiɛtɑ̀ɑ̀?

Wèè tɑ kudɔmbìùkù ò bo nɑ kɛ́bɑntɛ́ ɑ wetímɑ̀ɑ̀?

14 N Yiɛ̀ nKuyie m búɔ́ fɔ̃́ nwe kɛ dɑ kuɔ̀nnɛ̀,

bɑ́ dìì kṹnweńnì kɛ̀ m bɑ́ɑmmu tùɔ̀kɛmu ɑ borɛ̀.

15 Dɛ̀ yĩ́mɛ n Yiɛ̀ nKuyie nkɑ̀ɑ n yetɛ,

bɑ nte kɑ̀ɑ í dɔ́ n dɑ yɑ̀.

16 N tú osénnìwè nwe nɛ̀ m bɛmmɛ̀,

n yí dɛ́tirìnɛ̀ mukṹṹ,

ɑ donnɛ́ n kɔ̃m̀bùɔ̀tì nti,

n tɛ̃́nkɛ í yɛ̃́ m bo tìì miɛkɛ.

17 A miɛkɛ kɛɛ̀ n cɔ̀útɛ́ kɛ n tùɔ,

ɑ yɛ̃ĩti tiì n sũ̀ṹ n kɛ̀ n yĩɛ̃kɛ tinɑ́ɑǹtì.

18 Yɛwe yɛmɔu ɑ yɛ̃ĩti tiì n fitɛ́ kɛ n dɑ̀tínnɛ́ mɛniɛ nkɔ̃mɛ,

kɛ n dɑ̀tínnɛ́ m mɔu dimɔ̀nnì dìmɑ́ɑ̀.

19 Kɑ̀ɑ n dɛ́tinnɛ n nɛ́pobɛ̀ nɛ̀ n nɛititɔbɛ̀,

kɛ̀ n kɔbɛ kó dimɑ̀ɑ̀ n dɛ́tɛ́nɛ̀.

89

Kuyie ndo dɔúnnɛ̀ dìì nùù Dɑfiti dì borɛ?

1 Bɛ̀ dìèmmɛ̀ Etɑ̃ɑ̃ Esidɑiibɛ botí kou kó fɛyɛ̀nfɛ̀.

2 N Yiɛ̀ nKuyie n yó ndièmmu kɛ nɑ́ɑ́ nhɑ n dɔ̀ɔ̀ mɛ̀ɛ̀ sɑ̀ɑ̀.

N yóó nɑ́kɛ́mu tidɑpùtɔ̃ntì tìì tũ̀nní ɑ dɔɔrimɛ̀ timɔ́mmɔnti.

3 A bɛ́immu kɛ tú ɑ kó tinìtì bomu sɑ̃́ɑ̃̀,

kɑ̀ɑ kó timɔ́mmɔnti fííkú tiwɛtì dòmmɛ̀.

4 Kɑ̀ɑ dɔ̀ɔ̀nɛ̀ mɛtɑummɛ̀ ɑ tɑ̃ɑ̃tɛ́ wè,

ɑ kóo tɔ̃ntì Dɑfiti,

koò dɔúnnɛ̀ dinùù kɛ tú

5 ɑ yóó fíí nho kó kuwuɔ nsɑ̃́ɑ̃̀,

kɛ̀ tikpɑ̀tì mbo weè kó tɛcĩ́ɛ̃̀tɛ̀ nɛ̀ ti bo mbomɛ̀.

6 Ti Yiɛ̀ nKuyie nkɛĩ́nkɛ̀ kɔbɛ dɑ sɑ̃ntímu ɑ diɛtì kpɛ́í,

ɑ kɔbɛ tíkú kɛ sɑ̃ntí fɔ̃́ nwe,

ɑ dɔɔri mɛ̀ɛ̀ kpɛ́í nhɑ bɛ́i ntì.

7 Òmɔù í bo kɛĩ́nkɛ̀ miɛkɛ wèè mɑ̀nnɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie,

kɛĩ́nkɛ̀ kɔbɛ miɛkɛ òmɔù í dɑ dònnɛ̀.

8 Kuyie nhɑ tɔ̃rɛ̀ kɑ̀rimɛ̀ yɛ̀ dé fɔ̃́ nwe,

bɛ̀ɛ̀ dɑ ɔrí bɛ̀ í dɑ dɑɑti.

9 Ti Yiɛ̀ nKuyie Mpɑkɛdɑɑ, we nkpeńnì kɛ dɑ dònnɛ̀,

ti Yiɛ̀ nKuyie nhɑ kpeńnìmu kɛ̀ timɔ́mmɔnti dɑ fitɛ́.

10 Fɔ̃́ɔ̃̀ bɑkɛ́ dɑ̀mɛ́ɛ̀rì koò ĩkù,

kɛ̀ yɛnɛ́fĩ̀nfĩ̀rɛ̀ pùùní fɔ̃́ɔ̃̀ ɔ̃ɔ̃ yɛ̀ bónkùnnɛ.

11 Fɔ̃́ɔ̃̀ do nɑ̀ntɛ Esibiti kóò ũtirɛ kɛ́kuɔ,

fɔ̃́ɔ̃̀ do cíɛ nhɑ dootitɔbɛ̀ nɛ̀ ɑ kó muwɛ̃rímú.

12 Fɔ̃́ɔ̃̀ te kɛĩ́nkɛ̀ kɛ̀ fɔ̃́ɔ̃̀ te kɛtenkɛ̀,

kɛtenkɛ̀ nɛ̀ kɛ kpɑ̀tì timɔu fɔ̃́ɔ̃̀ dɛ̀ fìí.

13 Kubɑkù cɑ̃̀nku kó kutempɛ̃ nɛ̀ kubɑkù yoú kɔku fɔ̃́ɔ̃̀ dɛ̀ dɔ̀ɔ̀.

Bɛ̀ɛ̀ bo Tɑbɔɔ tɑ̃rì nɛ̀ bɛ̀ɛ̀ bo Ɛdimɔɔ kpɛri bɛ̀ dɛ̀úkùnko fɔ̃́ɔ̃̀ yètìrì.

14 Fɔ̃́ɔ̃̀ kó kubɑkù kpeńnì kɑ̀ɑ nɔ̀ùtɛ̀ mɔ̀kɛ muwɛ̃rímú,

kɑ̀ɑ nɔ ndɛmɔu.

15 A beéntì wennimu kɛ síɛ́ kɛ̀ tiì te kɑ̀ɑ kpɑ̀tì fìíkú.

A ni ɑ ɛì kɛ dì dɔɔri mɛsɑ̀ɑ̀ mmɛ nɛ̀ timɔ́mmɔnti.

16 Dɛ̀ nnɑɑti kubotí kùù dɑ íútí fɔ̃́ nti Yiɛ̀ nKuyie.

Bɛ̀ bo nkérí ɑ kó kuwenniku miɛkɛ.

17 Nɛ̀ ɑ kpɛ́í nkɛ bɛ̀ yɑ̃̀nkunɛ̀mɛ̀ diwɛ̀ì yɛwe yɛmɔu,

ɑ wetí mɛ̀ɛ̀ kpɛ́í nte kɛ̀ bɛ̀ sɑ̃ntí bɛ mɑ́ɑ̀.

18 Fɔ̃́ɔ̃̀ te kɛ̀ bɛ yètɛ̀ feí kɛ̀ bɛ̀ mɔ̀kɛ̀ muwɛ̃rímú,

ɑ kó mɛsɑ̀ɑ̀ mmɛɛ̀ bɛ̀ yɛ̀útí muwɛ̃rímú.

19 Ti Yiɛ̀ nKuyie nfɔ̃́ɔ̃̀ te wèè tu ti kó kudɔpìkù,

wèè te Isidɑyɛɛribɛ weè te ti kóo kpɑ̀ɑ̀tì.

20 A do bɛnkɛmu ɑmɑ́ɑ̀ ɑ nìtìbɛ̀ kɛ́ bɛ̀ bɛ́innɛ̀ kɛ dɔ̀:

Míì duɔ́ n kó mɛteèmmɛ̀ okpɑ̀rìnuɔnti,

míì dɛ̀ìtɛ n nìtìbɛ̀ miɛkɛ odɑpɑ̀ɑ̀ koò dɛ̀úkùnnɛ.

21 N yɑ̀mu Dɑfiti n kóo tɔ̃ntì,

koò còú mmɛkùɔ̀ nkoò cɑ̃̀ńnɛ́.

22 N yó nhò pĩ̀ḿmu nɛ̀ n nɔ̀ùtɛ̀,

míì ò kɑ̀nnɛ tikpɑ̀tì

kɛ yó nhò duɔ̀ mmuwɛ̃rímú

23 O dootitɔbɛ̀ bɑ́ɑ́ ò do kóò dɛ̀ɛ́tɛ́,

onitiyɛiwe bɑ́ɑ́ ò dií nyifɛi.

24 Míì yó nni o ììkɛ̀ kɛ kɔùtì o dùɔ̀ntɔbɛ̀,

kɛ poti bɛ̀ɛ̀ ò nìí.

25 N kó timɔ́mmɔnti nɛ̀ n sɑ̀ɑ̀ dɛ̀ yóó nhò bonɛ̀mu,

nɛ̀ n kpɛ́í nkòo wɛ̃rímú ndɛ́úkú.

26 M bo duɔ́ nkòo mbɑkɛ́ Mɛditedɑndee kóo dɑ̀mɛ́ɛ̀rì,

kɛ́ntɔ kɛ́dítɛ́nɛ̀ kukó nhEfɑdɑti.

27 Ò bo nni nyu kɛ tú o cicɛ,

Kuyie nkùù ò te, o kó dipèrì dìì ò dɛɛrí.

28 Kɛ̀ nh ò dɔ̀ɔ̀ n kóo po,

kòo ḿpɛ̃nkù bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ bɛmɔu bɛ̀ɛ̀ bo kɛtenkɛ̀ ĩ́nkɛ̀.

29 Kɛ̀ n kó mɛsɑ̀ɑ̀ nní nhò bonɛ̀ sɑ̃́ɑ̃̀,

mí nnɛ̀ we ti kó mɛtɑummɛ̀ bɑ́ɑ́ kṹntɛ́.

30 O cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ bɑ́ɑ́ pɑɑ̀ okpɑ̀ɑ̀tì,

kɛĩ́nkɛ̀ bo mɛ̀ɛ̀ botí sɑ̃́ɑ̃̀ o kpɑ̀tì yó mmɛ mbo.

31 Kòo bí mɛ ndootóo n kuɔ́,

kɛ tɛ̃́nkɛ í tũ n tié,

32 Kɛ̀ bɛ̀ cɑ̀ɑ̀ri n kuɔ́,

kɛ í tũ n tɑnnɔ̀.

33 M bɛ̀ ɑ̃nnɛ́ kudɔú bɛ̀ yetɛ mɛ̀ɛ̀ kpɛ́í n kpɛti,

kɛ̀ bɛ̀ɛ cuɔ́ bɛ cɑɑ̀rìmɛ̀ kó tiyɛ̃ĩti.

34 N nɛ́ bɑ́ɑ́ bɛ̀ yetɛnɛ̀ n kó mɛsɑ̀ɑ̀,

m bɑ́ɑ́ yóu m bo bɛ̀ dɔ̀ɔ̀mɛ̀ m bɛ́i ntì.

35 M bɑ́ɑ́ cɑkɛ m bɛ̀ dɔ̀ɔ̀nɛ̀ mɛ̀ɛ̀ tɑummɛ̀,

m bɑ́ɑ́ nɑ́kɛ́ n nùù kɛ́kpɑtɛ.

36 M bɛ́immu kɛ pɑ̀rìkɛ̀ nɛ̀ n yetìsɑ̀ɑ̀rì,

m bo soutɛ́ Dɑfitɑɑ? M bɑ́ɑ́ dɛ̀ dɔ̀ɔ̀ bìtì.

37 O wuɔ nyó nsɔkɛ́mu sɑ̃́ɑ̃̀,

kòo fuku mbo sɑ̃́ɑ̃̀ diyiè dòmmɛ̀.

38 Otɑ̃̀nkù bo mɛ̀ɛ̀ botí tiwɛtì sɑ̃́ɑ̃̀ kɛ̀ ti ò wùó,

o kpɑ̀tì yó mmɛ ndò.

39 Kuyie nhɑ nɛ́ ò yetɛmu koò dootóɑ̀?

Koò yɛ̀ kɛmiɛkɛ wenwe okpɑ̀ɑ̀tì ɑ tɑ̃ɑ̃tɛ́ wèɑ̀?

40 Kɛ sènkɛ̀rì fɔ̃́ nnɛ̀ ɑ kóo tɔ̃ntì di kó mɛtɑummɛ̀,

kɛ bɔ nhokpɑ̀ɑ̀tì pìì kɛtenkɛ̀ kɛ̀ dì sɑ̃ṹ.

41 Kɛ buɔ́ nyiduotí ìì fitɛ́ o cĩ́ɛ̃̀tɛ̀,

kɛ pùɔ nho cɛ̃́kperì kɛ̀ sì nɑɑ́ ntidobontì.

42 Kɛ̀ bɛcɛpɛ̃̀mbɛ̀ pɛ̃nkù kɛ tóú bɛ̀ dɔ́ dɛ̀,

kòo pɛɛtitɔbɛ̀ ò dɑú.

43 Kɛ duɔ́ kòo dùɔ̀ntɔbɛ̀ ò nɑ,

kòo dootitɔbɛ̀ yɑ̃̀nku.

44 Fɔ̃́ɔ̃̀ kùɔ okpɑ̀rìsiè kó mɛnɑtimɛ̀,

bɑ́ ɑ í ò teennɛ̀ mudoò miɛkɛ.

45 Fɔ̃́ɔ̃̀ fìètɛ fɛkpɑ̀ɑ̀tìpɑ̀tìfɛ̀ o nɔu miɛkɛ,

kɛ bɔ nhokpɑ̀ɑ̀tìkɑ̀rì kɛtenkɛ̀.

46 Kɛ yɑ̀ɑ̀tɛ o dɑpɑ̀ntì kó yɛwe,

koò dii nyifɛi mɛdiɛ̀.

47 N Yiɛ̀ nKuyie, dɛ̀ yó nkɑ̃́ɑ̃́kɛ́ dɛ kɑ̀ɑ yóu ɑ bo nti sɔrìnɛ̀mɛ̀?

A miɛkɛ bo nhɑ̃ kɛ ti cɔ́ú muhɑ̃ɑ̃́ nkɔ̃mɑɑ̀?

48 A yɛ̃́mu kɛ dò n fòmmu í dɛtóo,

ɑ dɔ̀ɔ̀ onìtì dimɔ̀nnì sɑ́m̀pɔ́rì kpɛ́í nkɛ.

49 Onìtì mɔù bo wèè bo nfòù kɛ bɑ́ɑ́ kúɑ̀?

Yɑ́ɑ̀ we mbo nɑ kɛ́yentɛ́nɛ̀ o wɛ̃nnì kudɔnkù?

50 N Yiɛ̀ nKuyie mmɛsɑ̀ɑ̀ nhɑ do dɔɔrimɛ̀ kɔ̀tɛ kɛ?

A do nɑ̀kɛ́ Dɑfiti kɛ dɔ̀ ɑ yó nhò dɔ̀ɔ̀ri dɛ̀ borɛ?

51 Kuyie nhɑ yɛ̃́mu bɛ̀ ti diìnko ìì fɛi tínti ɑ kó bɛtɔ̃mbɛ̀.

A yɛ̃́mu kɛ dò n tɔ yɛbotɛ̀ pɛ́u ndi.

52 Bɛ̀ɛ̀ í dɑ dɔ́ bɛ̀ ti sɑ̃́ɑ̃́mmu,

kɛ sɑ̃́ɑ̃́ nhɑ kóo kpɑ̀ɑ̀tì ɑ cɑ̃̀ńnɛ́ wè tipíìtì timɔu.

53 N Yiɛ̀ nKuyie nhɑ yètìrì ndɛu sɑ̃́ɑ̃̀.

Kɛ̀ dɛ̀ mmɛ ndò. Ami.

YƐSÃÃ MPÁTÍRI DINAANNÌ

90

Onìtì pɛ̃nkùmu kɛ̀ Kuyie nkuu í pɛ̃nkù

(Yɛsɑ̃ɑ̃ 90-106)

1 Mɔyiisi Kuyie nkóo nìtì kù bɑ̀ńtɛ̀mɛ̀.

Kòò dɔ̀: Ti Yiɛ̀ nKuyie nnɛ̀ mɛketimɛ̀ mɔ̀nnì fɔ̃́ɔ̃̀ bɑɑ tú ti kó disɔ̀rì.

2 Yɛtɑ̃rɛ̀ do í bo dìì mɔ̀nnì,

kɛtenkɛ̀ mu ndo í dɔ̀ɔ̀ kɑ̀ɑ bomu sɑ̃́ɑ̃̀ kɛ tú Kuyie.

3 Fɔ̃́ɔ̃̀ tɛ̃̀ńnìnko bɛnìtìbɛ̀ kɛtenkɛ̀ bɛ̀ yɛ̀nní kɛ̀ɛ̀ miɛkɛ.

Fɔ̃́ɔ̃̀ ɔ̃ɔ̃ bɛ̀ nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Bɛnìtìbɛ̀ díndi wɛ̃tɛnɛ̀ kɛtenkɛ̀.

4 A borɛ̀, yɛbie ntɛkɔupíítɛ̀ (1000) dò ndiyiè dìmɑ́ɑ̀ ndi,

kɛyènkɛ̀ kɛ̀ɛ̀ bo kɛ wennɔ́ɔ, tɛyenkɛ̀nkéétɛ̀.

5 A ɔ̃ɔ̃ yɛ̀ pɛ̃ɛ̃̀mmu tidɔùntì tɛ̃mɛ̀,

tìì ɔ̃ɔ̃ pɛ̃ɛ̃tóo dikṹnweńnì dɛ kó yɛbie nyí cɑ̃́ɑ̃́nnɛ̀ timútì.

6 Timútì ɔ̃ɔ̃ kótɛ́mu dikṹnweńnì kɛ pórí,

kuyuoku kɛ́mɔ́tɛ́ kɛ́kpeí.

7 A miɛkɛ kɛɛ̀ ti yɛ̀ kɛ̀ ti wɛ̃rímú dèè,

ɑ miɛkɛ kɛɛ̀ donnìnko ti kɔ̃m̀bùɔ̀tì.

8 A wúómmu ti cɑɑ̀rìmɛ̀,

ɑ kó kuwenniku mímu ti kó yɛsɔ̀rɛ̀ yɛmɔu.

9 A miɛkɛ kɛɛ̀ ti yɛ̀ kɑ̀ɑ yɑ̀ɑ̀ri ti we,

kòo nìtì ɔ̃ nyóó wei mɛ̀mɑ́ɑ̀ kòo fòmmu pɑ̃̀nkɛ deè.

10 Ti fòmmu kó yɛwe í pɛ̃nkù yɛbie nsipísìyiekɛ̀,

bɛkperíbɛ̀ bɛɛ̀ tùɔ̀kù yɛbie nsipísìni,

dɛ kó yɛwe miɛkɛ yɛsṹkùyɛ̀ tu mutɔ̃mmú kpɛyɛ nyɛ nɛ̀ tihɔ̀ùtì nɛ̀ mɛsémmɛ̀,

mufòmmu pɛ̃nkɛ́mu kɛ̀ ti kérí mukṹṹ mbíɛ́kɛ̀.

11 We nyɛ̃́ ɑ miɛkɛ kó kuyonku mɑmɛ̀ kɛ nɑ kɛ́ ndɑ dé?

We mbo nɑ kɛ́yĩ́ɛ̃́tɛ́ ɑ miɛkɛ cɔ́ú nkɛ mɑmɛ̀?

12 Ti bɛnkɛ ti we mɑ̀mɛ̀,

kɛ̀ ti nɑ kɛ́mɔɔtɛ mɛyɛ̀mmɛ̀.

13 Ti Yiɛ̀ nKuyie, dɛ̀ yó nkɑ̃́ɑ̃́kɛ́ dɛ kɑ̀ɑ wɛ̃tɛní ti bíɛ́kɛ̀?

Ti kuɔ́ mmɛsémmɛ̀ tínti ɑ kó bɛtɔ̃mbɛ̀.

14 Cṹũnní ɑ kó mɛsɑ̀ɑ̀ mmɛdiɛ̀ pìkɛ dikṹnweńnì,

kɛ̀ ti nyɑ̃nku nɛ̀ diwɛ̀ì ti fòmmu mumɔu miɛkɛ.

15 Ti duɔ́ ndiwɛ̀ì kɛ̀ dì mmɑnnɛ̀ ɑ ti dií mmɛ̀ɛ̀ sémmɛ̀.

Ti duɔ́ nkuyɛǹnɑɑtí kɛ̀ kù mmɑnnɛ̀ ɑ ti dií nyɛ̀ɛ̀ bie nyifɛi.

16 Yóu tínti ɑ kó bɛtɔ̃mbɛ̀ kɛ̀ ti yɑ̀ ɑ kó tidiɛtì,

kɛ̀ ti yɑɑ̀bíi yɑ̀ ɑ kpeńnìmɛ̀.

17 Ti Yiɛ̀ nKuyie nhɑ́ ti dɔɔ̀ mɛsɑ̀ɑ̀.

Duɔ́ nkɛ̀ ti tɔ̃mmú ti dɔɔri mù nyíé,

ɛ̃ɛ̃ yóu kɛ̀ ti tɔ̃mmú ti pĩ́ mmù nyíé.

91

Kuyie nti kɑ̃nkɛ́mɛ̀

1 Fɔ̃́ nwèè ɑ̃ Kuyie nkùù bɑkɛ́ kɛĩ́nkɛ̀ nɛ̀ kɛtenkɛ̀ ku kó disɔ̀rì miɛkɛ

kɛ díɛ́kɛ́ muwɛ̃rímú mumɔu yiɛ̀ nkó mɛdɛ́ɛ̀,

2 Fɔ̃́ɔ̃̀ kù yu kɛ tú: N kó disɔ̀rì n kó tɛcɛ̃kpetɛ̀.

Kuyie nkùù n te n duɔ́ nkù mmɑ́ɑ̀.

3 Kuù dɑ dɛɛrí nɛ̀ ticùɔ̀tì bɛ̀ dɑ dìí ntì,

nɛ̀ mutenkṹṹ mmùù nɑ ndɑ tùɔ̀kɛní.

4 Kuù dɑ okɛ ku fìɛ̀ti kó mɛdɛ́ɛ̀.

Kuù kó tifɛ̀tì miɛkɛ nkɛ ɑ sɔrimɛ̀.

Ku kó timɔ́mmɔnti tiì dɑ kɑ̃nkɛ́ dikɑ̃tɛpìì nɛ̀ dimɑ́tìyɑɑ̀bòrì dɛ kɔ̃mɛ.

5 Bɑ́ kɛ̀ kɛyènkɛ̀ bììtɛ kufɔ̃wɑɑ́ mbɑ́ ndɑ bo ɑ í yó nyĩɛ̃̀kù ipie nyìì duòní kuyie ncuokɛ̀.

6 Yoo mutenkṹṹ mmùù cèntì kɛyènkɛ̀,

nɛ̀ mumɔmmú mùù cɑ̃́nnì kɛ kɔ̀ù kuyie ncuokɛ̀.

7 Kɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ do tɛkɔupíítɛ̀ (1000) ɑ píkù,

ɑ bɑkù yoú tɛkɔupípíítɛ̀ (10000) dɛ̀mɑrɛ̀ bɑ́ɑ́ dɑ kɑ́ɑ́kɛ́.

8 Nwúó nkɛ́yɑ̀ nɛ̀ ɑ nuɔ,

A yóó yɑ̀mu Kuyie nyóó yietímɛ̀ bɛyɛibɛ.

9 Ti Yiɛ̀ Kuyie nkuù tu ɑ kó disɔ̀rì.

Kuyie nkùù bɑkɛ́ kɛĩ́nkɛ̀ nɛ̀ kɛtenkɛ̀ kuù dɑ kɑ̃nkɛ́.

10 Mɛyɛi mbɑ́ɑ́ dɑ tuɔkɛ,

kuyɛ̃ĩku mɑkù bɑ́ɑ́ tɔ́ɔ́nní ɑ cĩ́ɛ̃̀tɛ̀.

11 Ti Yiɛ̀ nKuyie nyóó duɔ́mmu dinùù ku tɔ̃rɛ̀,

kɛ̀ yɛ̀ ndɑ bɑɑ bɑ́ kɑ̀ɑ kɔ̀ri kɛ̀,

12 kɛ́ ndɑ ceúnɛ̀ ku nɔu,

bɑ́ ɑ nɑɑ̀cɛ̀tɛ̀ bɑ́ɑ́ bétɛ́ ditɑ̃́rì mɑrì.

13 A bo nnɑùtì yɛcìrícìrɛ̀ nɛ̀ yɛdɑutɛ,

kɛ́ncentì yɛkpɑmɑɑ̀ nnɛ̀ iwɑ̀ɑ̀kɛ ĩ́nkɛ̀.

14 Kɛ̀ Kuyie mbɛ́i nkɛ dɔ̀:

A mɛ nni cɑ́ɑ́tímɛ̀ n yóó dɑ dɛɛtɛ́mu,

ɑ mɛ nni mbɑ̀ńtɛ́mɛ̀ n yó ndɑ kɑ̃nkɛ́mu.

15 Kɑ̀ɑ níí n yú kɛ̀ n yie,

m bo ndɑ bonɛ̀ mɛyɛǹcɑɑ̀rìmɛ̀ miɛkɛ,

m bo dɑ dɛɛtɛ́ kɛ́ dɑ dɛ́úkùnnɛ.

16 M bo duɔ́ nkɑ̀ɑ mbo kɛ́mɔntɛ,

kɛ̀ dɛ̀ ndɑ nɑɑti,

kɛ̀ n dɑ bɛnkɛ míì tumɛ̀ ɑ dɛɛtíwè.

92

Bɛyɛibɛ yóó yɑ̀mu mɛyɛi kɛ̀ bɛsɑ̀ɑ̀bɛ̀ɛ yɑ̀ mɛsɑ̀ɑ̀

1 Bɛ̀ dìè nfɛ̀ɛ̀ yɛ̀nfɛ̀ tɛom̀pùtɛ̀ yiè.

2 Dɛ̀ wennimu ti bo nsɑ̃ntímɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie,

kɛ diè nkɛ dɛ́úkùnko ku yètìrì kuù bɑkɛ́ kɛĩ́nkɛ̀ nɛ̀ kɛtenkɛ̀.

3 Dɛ̀ wennimu ti bo nnɑ́ɑ́mmɛ̀ ku kó mɛsɑ̀ɑ̀ nkpɛ́í dikṹnweńnì mɔ̀nnì,

kɛ̀ dɛ̀ bììtɛ tí mpĩɛ̃kù kù dɔ̀ɔ̀rimɛ̀ kù bɛ́i ntì,

4 kɛ mbie ntikùtìdùùtì nɛ̀ tibómbonti,

kɛ bie ndɛbémbénnɛ̀ tɛrɛ̀ iwɛ̃ĩ kpɛrɛ.

5 N Yiɛ̀ nKuyie nhɑ pĩ́ mmùù tɔ̃mmú diwɛ̀ì mu nni bonɛ̀,

ɑ dɔɔri dɛ̀ dɛɛ̀ n nɑɑti kɛ̀ n yìú.

6 N Yiɛ̀ nKuyie nhɑ tɔ̃mmú dɛumu,

kɑ̀ɑ yɛntotí cũmpúrì.

7 Kuyɛìnkù bɑ́ɑ́ nɑ kɛ́ dɛ̀ bɑntɛ́,

kudìɛ̀nkù bɑ́ɑ́ nɑ kɛ́ dɛ̀ yĩ̀ɛ̃́tɛ́.

8 Bɛyɛibɛ ɔ̃ nkótírí timútì kɔ̃mɛ mmɛ,

kɛ̀ mɛyɛi ndɔɔ̀rìbɛ̀ bitírí,

kɛ̀ mukṹṹ nsɑ̃́ɑ̃̀ nɛ́ bɛ̀ bɑ̀ɑ kumɑ̀nku.

9 N Yiɛ̀ nKuyie fɔ̃́ mmɛ mbo kɛĩ́nkɛ̀ nkɛ sɑ̃́ɑ̃̀.

10 Ti Yiɛ̀ nKuyie ntɛ ɑ dootitɔbɛ̀ kɛ kɔ̃,

mɛyɛi ndɔɔ̀rìbɛ̀ bɛmɔu cíɛ́rìmu.

11 Fɔ̃́ɔ̃̀ n duɔ́ mmupɑɑnɑ̀ɑ̀wɛ̃rímú,

kɛ n wɑɑrɛ mɛkɔpɑ̀mmɛ̀.

12 N wúómmu n dootitɔbɛ̀ dɔɔri dɛ̀ bɑ́ n yí yĩɛ̃̀kù,

kɛ yo bɛ̀ɛ̀ n dɔ́nɛ̀ mɛyɛi bɛ kó ihúu kɛ̀ dɛ̀ í n kɔɔ́nnɛ̀.

13 Wèè dɔ̀ɔ̀ri Kuyie ndɔ́mɛ̀ ò dònnɛ̀ mupuommu mmu mùù ɔ̃ nsɛnti,

kɛ dònnɛ̀ Dimɑɑ kó dɛtediɛrɛ̀ bɛ̀ tu dɛ̀ sɛ́tìrì dɛ̀ɛ̀ kòtírí mɛdiɛ̀,

14 dɛ̀ɛ̀ fìíkú Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ miɛkɛ,

kɛ sɛ̀ńtɛ̀ kɛ yɛ̀nní tɛ dɑ̀nkù.

15 Dɛ kó dɛtie nhɔ̃ mpɛímu bɑ́ kɛ̀ dɛ̀ kòtɛ́,

dɛ̀ nkpɑɑ́ píɛ́kɛ́ mɛsɛ̀mmɛ̀ kɛ bitírí.

16 Dɛɛ̀ bɛnkú o Yiɛ̀ nKuyie nwetímɛ̀,

kɛ tú o kó dipèrì,

mɛyɛi nyí bo ku borɛ̀.

93

Kuyie nkuù tu okpɑ̀ɑ̀tì

1 Kuyie nkuù tu okpɑ̀ɑ̀tì, tikpɑ̀tì tiì tu ku kó diyɑɑ̀bòrì,

kɛ̀ muwɛ̃rímú tú ku nɑɑ̀kɔ̃̀nfɛ̀.

Dɛɛ̀ te kɛ̀ kɛtenkɛ̀ fìíkú bɛ́ù bɑ́ kɛ í nɑmpú.

2 Ti Yiɛ̀ nKuyie, ɑ kpɑ̀tì í mɔkɛ tì ketɛ́ dɛ̀ tì mɛ nyí mɔkɛ kumɑ̀nku.

A bo nɛ̀ dimɔ̀nnì ndi kɛ yó mbo sɑ̃́ɑ̃̀.

3 Ti Yiɛ̀ nKuyie nyikó mpíɛmmu kɛ uuti,

kɛ̀ yɛnɛ́fĩ̀nfĩ̀rɛ̀ iiti,

kɛ̀ kutoweku dɑ́ɑ́tí.

4 A mɛ ndɛumu kɛ pɛ̃ɛ̃tɛ́ mɛniɛ nkó kunɔɔdoo,

kɛ pɛ̃ɛ̃tɛ́ dɑ̀mɛ́ɛ̀rì kó yɛnɛ́fĩ̀nfĩ̀rɛ̀.

Ti Yiɛ̀ nKuyie nhɑ bomu nkɛĩ́nkɛ̀ kɛ pɛ̃ɛ̃tɛ́ dɛndɛ kó dimɑ̀ɑ̀.

5 Ti Yiɛ̀ nKuyie nhɑ kuɔ́ tú imɔ́mmɔnyi nyi,

ɑ cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ sɑ̀mu kɛ yóó nsɑ̀ sɑ̃́ɑ̃̀.

94

Kuyie nkuù yóó pɛitɛ bɛ̀ dɔ̀ɔ̀ri dɛ̀ ku kɔbɛ

1 Áú ti Yiɛ̀ nKuyie! Fɔ̃́ɔ̃̀ ɔ̃ɔ̃ pɛitɛ,

fɔ̃́ nwèè te mupɛitimù bɛnkɛ ɑ kpetì.

2 Kuyie nfɔ̃́ nwèè yóó bekɛ́nɛ̀ kutenkù,

ítɛ́ kɛ́yietí sipɔɔ yɛmbɛ̀ bɛ̀ mɑ̀nnɛ̀ tìì yeti.

3 Ti Yiɛ̀ nKuyie, dɛ̀ yó nkɑ̃́ɑ̃́kɛ́ dɛ?

Yé dɛ̀ yó nkɑ̃́ɑ̃́kɛ́ dɛ̀ kɛ̀ bɛyɛibɛ yóu tiyɑ̃nkùtì.

4 Bɛ̀ nɑ́ɑntɛ bɛtɔbɛ̀ kpɛ́í nkɛ,

kɛ pɛ̃ĩti pɛ̃ĩti,

kɛ nɑ́ɑntɛ sipɔɔ kó tinɑ́ɑǹtì,

kɛ tú mɛyɛi ndɔɔ̀rìbɛ̀.

5 Ti Yiɛ̀ nKuyie mbɛ̀ fɛ̃́ũnko ɑ nìtìbɛ̀ mbɛ,

bɛ̀ diinko ɑ kɔbɛ mbɛ mɛsémmɛ̀.

6 Bɛ̀ kɔ̀ù bɛkúpobɛ̀ mbɛ nɛ̀ bɛpɔ̀ɔ̀bɛ̀.

Kɛ feu iciribí.

7 Kɛ nɑ́ɑ́ nkɛ tú: Ti Yiɛ̀ nKuyie nyí wúó,

ti Yiɛ̀ nKuyie nSɑkɔbu do tũ nkù í dɑkɛ.

8 Díndi tiyɛìntì dɔɔ̀nɛ̀ mɛyɔɔ̀mmɛ̀.

Tidìɛ̀ntì díndi dɛ̀ yó nkɑ̃́ɑ̃́kɛ́ dɛ kɛ̀ di mɔɔtɛ mɛyɛ̀mmɛ̀?

9 Kuyie nkùù ɑ̃nnɛ́ onìtì yɛto, kù bo yĩɛ̃kɛ kù bo keèmɑ̀ɑ̀?

Kunku kùù ɑ̃nnɛ́ onìtì inuɔ kù bo yĩɛ̃kɛ kù bo yɑ̀mɑ̀ɑ̀?

10 Kunku kùù tiè nyɛbotɛ̀ kù bɑ́ɑ́ nɑ kɛ́ bɛ̀ potɑ́ɑ̀?

Kuù í duɔ̀ mbɛnìtìbɛ̀ mɛciìnɑ̀ɑ̀?

11 Ti Yiɛ̀ nKuyie nyɛ̃́mu onìtì kó iyɛǹtotí,

kù yɛ̃́mu ì tumɛ̀ kuyɑɑkù.

12 Dɛ̀ nnɑɑti onìtì ti Yiɛ̀ nKuyie ntié nwè,

kù ciìkùnko wè nɛ̀ ku kuɔ́.

13 Dɛɛ̀ yó nhò kɑ̃nkɛ́ diyiè yɛiri yiè,

kɛ bɑɑnɛ̀ bɛ̀ bo keúmɛ̀ oyɛiwe fɔ̃ti.

14 Kɛ yɛ̃́ ti Yiɛ̀ nKuyie nhɔ̃ í ndootóomɛ̀ ku kó bɛnìtìbɛ̀,

kù í yóó yóu ku te bɛ̀.

15 Obeéntì sɑ̀ɑ̀wè yóó cɔutɛ́mu tibeéntì.

Bɛ̀ɛ̀ yɛ̀mmɛ̀ wenni kɛ̀ bɛ̀ nhò tũ.

16 We mbo n kónnɛ́ kɛ̀ tí dokɛ́nɛ̀ bɛyɛibɛ?

We mbo n teennɛ̀ kɛ̀ tí kpɑnnɛ̀ mɛyɛi ndɔɔ̀rìbɛ̀?

17 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie ndo í n teennɛ̀

nɛ̀ yíe n do bo kudɔmbìùkù nku.

18 Kɛ̀ n nɑɑ̀cɛ̀tɛ̀ dɔ́ kɛ́seitɛ.

Ti Yiɛ̀ nKuyie nkó mɛsɑ̀ɑ̀ mmɛɛ̀ ɔ̃ɔ̃ n cɔ́útɛ́.

19 Kɛ̀ iyɛǹtotí n sũ̀ṹnnɛ̀,

ɑ ɔ̃ɔ̃ m bɑ́ntɛ̀mu kɛ nɑ́ríkùnnɛ n yɛ̀mmɛ̀.

20 A bo wɛ̃nnɛ́nɛ̀ bɛbeémbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ tu bɛnitikɔ̀ùbɛ̀,

bɛmbɛ bɛ̀ɛ̀ fɛ̃́ũnko bɛnìtìbɛ̀ nɛ̀ ikuɔ́ kó diyètìrɑ̀ɑ̀?

21 Bɛmbɛ bɛ̀ɛ̀ ɔ̃ɔ̃ dɑkɛ kɛ bo kuɔ onitisɑ̀ù,

kɛ̀ dɔ̀ ò cɑ̀ɑ̀rɛ̀, bɑ́ ò í cɑ̀ɑ̀rɑ̀ɑ̀?

22 N Yiɛ̀ nKuyie nkuù mɛ ntú n kó tɛcɛ̃kpetɛ̀.

Kuyie nkuù tu dipèrì dìì n kɑ̃nkɛ́.

23 Kù yóó duɔ́ nkɛ̀ bɛ yɛi ndo bɛ yɔ ĩ́nkɛ̀ nkɛ.

Bɛ̀ yonku kpɛ́í nte kɛ̀ kù yóó bɛ̀ kùɔ pɑ́íí.

Ti Yiɛ̀ nKuyie nkuù ti te,

kuù yóó bɛ̀ kùɔ kɛ́deè.

95

Tí kɔtɛnɛ̀ Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ nɛ̀ diwɛ̀ì

1 Ti kɔtɛnɛ̀ kɛ́nsɑ̃ntí ti Yiɛ̀ nKuyie,

diwɛ̀ì nti bonɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nkɛ̀ ti nyíútí,

kuù tu ti kó dipèrì dìì ti dɛɛrí.

2 Ti kɔtɛnɛ̀ ku cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kɛ kù sɑ̃ntɛ,

kɛ́mpíɛ́tí kɛ bie ndɛbémbénnɛ̀ nɛ̀ diwɛ̀ì.

3 Ti Yiɛ̀ nKuyie ndɛumu,

kù tu okpɑ̀ɑ̀tì diɛwè nwe kɛ kpeńnìnɛ̀ yɛbɔkɛ̀ yɛmɔu.

4 Kuù bɑkɛ́ kɛtenkɛ̀ nɛ̀ kɛ cũmpumɛ,

yɛtɑ̃rɛ̀ nɛ̀ yɛ yómmɛ̀.

5 Kuù dɔ̀ɔ̀ dɑ̀mɛ́ɛ̀rì kɛ̀ kuù ò te.

Kuù pìítɛ́ kɛtenkɛ̀ nɛ̀ ku nɔu.

6 Tí tɑnnɛ̀ ku cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kɛ́nínkú kɛ́sĩ́nnɛ́ kɛ́kɔ̃nkɛ,

ti Yiɛ̀ nKuyie nkùù ti dɔ̀ɔ̀ ku ììkɛ̀.

7 Kuù ti te kɛ̀ ti tú ku nìtìbɛ̀ kù cɛ̃mmú bɛ̀,

tipìètì kù kpɑ̀ɑkɛ tì nɛ̀ ku nɔ̀ùtɛ̀.

Kɛ̀ Kuyie ndi bɛ́innɛ̀ yíe

8 di bɑɑ́ kpénkùnnɛ di to,

di yɛmbɛ̀ do dɔ̀ɔrimɛ̀ Mɛdibɑ.

Bɛ̀ do dɔ̀ɔ̀ dɛ̀ diyiè mɑrì Mɑsɑ kó dikpɑ́ɑ̀ miɛkɛ.

9 Di yɛmbɛ̀ do kù bennɛ́mu,

bɛ̀ do dɛ nkù yɑ̀ɑ́kɛ́ bɑ́ nɛ̀ bɛ̀ do mɛ nyɑ̀mɛ̀ kù pĩ mùù tɔ̃mmú.

10 Yɛbie nsipísìnɑ̀ɑ̀ miɛkɛ kɛ̀ kùu bɛ̀ pɛ̃̀,

kɛ bɛ́i nkɛ dɔ̀ ku mbotí yɛ̀mmɛ̀ mɛɛ̀ kù dɛ̀tɛ́nɛ̀ bɑ́ bɛ̀ í yie ku kpɛti.

11 Mɛmmɛ kɛ̀ ku miɛkɛɛ bɛ̀ pɛikɛ kɛ̀ kùu bɛ́i nkɛ́pɑrìkɛ̀ kɛ yĩ́

bɛ̀ í tɑti ku ɛì mɛom̀pùmɛ̀ kpɛri.

96

Dentɛ̀nɛ̀ fɛyɛm̀pɑ̀nfɛ̀ Kuyie nkpɛ́í

(Wéntɛ́ 1 Bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ tɔ̃mmú 16:23-33)

1 Dentɛ̀nɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nkpɛ́í nfɛyɛm̀pɑ̀nfɛ̀,

kutenkù kumɔu kɔbɛ dentɛ̀nɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nkpɛ́í.

2 Ndiènnɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nkpɛ́í, ndɛ́úkùnkonɛ̀ ku yètìrì.

Nnɑ́ɑ́nnɛ̀ yɛwe yɛmɔu tinɑ́ɑǹsɑ̀ɑ̀tì ku dɛɛtímɛ̀ kpɛti.

3 Nɑ́kɛ́nɛ̀ ibotí tɛì ku kó tikpetì kpɛ́í.

Nɑ́kɛ́nɛ̀ yɛbotɛ̀ yɛmɔu ku tɔ̃ndiɛmù kpɛ́í.

4 Ti Yiɛ̀ nKuyie ndɛumu kɛ mɑ̀nnɛ̀ disɑ̃nni.

Kuù duò tikɔ̃m̀bùɔ̀tì kɛ pɛ̃ɛ̃tɛ́ yɛbɔkɛ̀ yɛmɔu.

5 Yɛbotɛ̀ mɔ̀kɛ yɛ̀ɛ̀ bɔkɛ̀ tu siyɑ́ɑ̀bìsí kpɛyɛ nyɛ.

Ti Yiɛ̀ nKuyie nkuù mɛ ndɔɔ̀ kɛĩ́nkɛ̀.

6 Kuwenniku diɛkù nɛ̀ tikpɑ̀tì dɛɛ̀ bo ku borɛ̀.

Tikpetì nɛ̀ tidiɛtì dɛɛ̀ pìɛ́kɛ́ ku cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ miɛkɛ.

7 Kutenkù kumɔu kɔbɛ nsɑ̃ntí ti Yiɛ̀ nKuyie.

Ndɛ́úkùnkonɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie ku kpetì nɛ̀ ku wɛ̃rímú dɛ kpɛ́í.

8 Ndɛ́úkùnkonɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nyètìrì.

Di níí ntɔ yɛpɑ̃rɛ̀ kɛ́tɑnnɛ̀ ku cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ dɑ̀nkù.

9 Di níí ndò mpɑ́íí kɛ nínkú ti Yiɛ̀ nKuyie nyììkɛ̀,

kutenkù kumɔu kɔbɛ, nkpeutínɛ̀ ku ììkɛ̀.

10 Nɑ́kɛ́nɛ̀ ibotí tɛì miɛkɛ ti Yiɛ̀ nKuyie nkuù tumɛ̀ okpɑ̀ɑ̀tì.

Kɛ̀ dɛ̀ɛ yie nkɛ̀ kutenkù nfííkú só kɛ bɑ́ nkpeutí.

Ti Yiɛ̀ nKuyie nkuù bekùnɛ̀ yɛbotɛ̀ kɛ̀ dɛ̀ wenni.

11 Kɛĩ́nkɛ̀ ɑ́ nyɑ̃nku, kɛtenkɛ̀, diwɛ̀ì ndɑ bo.

Dɑ̀mɛ́ɛ̀rì nɛ̀ dɛ̀ɛ̀ kó dimɑ̀ɑ̀ bo ɑ miɛkɛ yɔ̃ɔ̃tɛ̀nɛ̀.

12 Dikpɑ́ɑ̀ nɛ̀ dɛ̀ɛ̀ kó dimɑ̀ɑ̀ bo ɑ miɛkɛ nhɑunɛ̀.

Titúútì kó dɛtie mpotɛ́nɛ̀ tipíɛ̀tì

13 ti Yiɛ̀ nKuyie nyììkɛ̀, kù kèrínímu,

kù bonímu kɛ bo bekɛ́nɛ̀ kutenkù,

kù yóó bekɛ́nɛ̀ kutenkù kɛ̀ dɛ̀ nwennimu,

kɛ́bekɛ́nɛ̀ yɛbotɛ̀ nɛ̀ timɔ́mmɔnti.

97

Kuyie mbɑkɛ́mɛ̀ kutenkù kumɔu

1 Ti Yiɛ̀ nKuyie nkuù tu okpɑ̀ɑ̀tì,

kɛtenkɛ̀ kɛmɔu kɔbɛ nyɑ̃nkunɛ̀,

yɛhɛkɛ̀ dɛ́tiyɛ̀ kɔbɛ nhɑunɛ̀.

2 Diwɛtirì nɛ̀ dibiìnnì dɛɛ̀ kù fitɛ́,

kù bɑkɛ́ kɛ̀ dɛ̀ wennimu kɛ̀ ku beéntì sìɛ́.

3 Muhɑ̃ɑ̃́ mmuù ni ku ììkɛ̀ kɛ kérí,

kɛ tɔntì ku dùɔ̀ntɔbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ kù fitɛ́.

4 Kuù duɔ́ nkɛ̀ fɛtɑɑfɛ̀ mìí nkutenkù,

kɛ̀ kutenkù kɔbɛ dɛ̀ yɑ̀u kɛ kpeutí.

5 Yɛtɑ̃rɛ̀ yìɛ̀rimu ti Yiɛ̀ nKuyie nyììkɛ̀ mɛkùɔ̀ nkɔ̃mɛ,

kunku ti Yiɛ̀ nKuyie nkùù bɑkɛ́ kutenkù kumɔu ku ììkɛ̀.

6 Kɛĩ́nkɛ̀ nɑ̀ɑ́mmu Kuyie ntumɛ̀ timɔ́mmɔnti yiɛ̀,

kɛ̀ yɛbotɛ̀ yɑ̀ ku kó tikpetì.

7 Bɛbɔɔféúbɛ̀ bɛmɔu ifɛi bo bɛ̀ pĩ́.

Bɛ̀ɛ̀ pɔ̀tìnɛ̀ yɛbɔkɛ̀ nɛ̀ sitenkɑɑnìi.

Díndi yɛbɔkɛ̀ dimɔu nínkúnɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nyììkɛ̀.

8 Ti Yiɛ̀ nKuyie nhɑ dɔ̀ɔ̀ tì,

Siyɔ̃ɔ̃ kɔbɛ ti kèèmu kɛ̀ diwɛ̀ì bɛ̀ bo,

kɛ̀ Sudɑɑ kɔbɛ ti kèè kɛ yɑ̃nku.

9 Kɛtenkɛ̀ kɛmɔu duɔ́mɛ̀,

ti Yiɛ̀ nKuyie nfɔ̃́ɔ̃̀ bɑkɛ́ kɛĩ́nkɛ̀ nɛ̀ kɛtenkɛ̀ kɛmɔu,

ɑ pɛ̃ɛ̃tɛ́mu yɛbɔkɛ̀ yɛmɔu.

10 Díndi bɛ̀ɛ̀ dɔ́ ti Yiɛ̀ nKuyie, nníínnɛ̀ mɛyɛi.

Kuù kɑ̃nkɛ́ ku kɔbɛ,

kɛ bɛ̀ dɛɛrínɛ̀ bɛyɛibɛ.

11 Bɛ̀ɛ̀ dɔ̀ɔ̀ri timɔ́mmɔnti kuwenniku kuù ɔ̃ mbɛ̀ mí.

Bɛ̀ɛ̀ yɛ̀mmɛ̀ wenni bɛ̀ ɔ̃ mmɔkɛmu ndiwɛ̀ì.

12 Díndi bɛ̀ɛ̀ dɔ̀ɔ̀ri timɔ́mmɔnti nyɑ̃nkunɛ̀,

nsɑ̃ntínɛ̀ ku kɛ dɛ́úkùnko ku yètìrì, kù do mpɑ́íí nwe.

98

Piɛtɛnɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie

1 Fɛyɛ̀nfɛ̀.

Dentɛ̀nɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie fɛyɛmpɑ̀nfɛ̀, kù dɔ̀ɔ̀ tìì diɛtì kpɛ́í.

Nɛ̀ ku wɛ̃rímú diɛmù mmu kù dɛɛrímɛ̀.

2 Ti Yiɛ̀ nKuyie mbɛnkɛmu kutenkù kù dɛɛrímɛ̀.

Kuù bɛnkɛ yɛbotɛ̀ kù dɔ̀ɔ̀rimɛ̀ timɔ́mmɔnti.

3 Kù í yɛ̃̀ mmɛsɑ̀ɑ̀ kù do yɛ̃ nkù yóó dɔɔ̀mɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ,

kù pĩ̀ḿmu kù bɛ́i ntì.

Itemmɑ̀nkɛ imɔu kɔbɛ yɑ̀mu,

Kuyie nkùù ti te kù ti dɛɛtɛ́mɛ̀.

4 Kutenkù kumɔu kɔbɛ piɛtɛnɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie,

ndiènnɛ̀ kɛ íú.

5 Mbiennɛ̀ kukùtìdùkù kɛ dɛ́úkùnko ti Yiɛ̀ nKuyie,

kɛ́mbie ntibómbonti kɛ diè.

6 Ndɛ́úkùnkonɛ̀ ku nɛ̀ siheú, nɛ̀ yɛtɑ̃tɛhe.

Piɛtɛnɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nkuù tu okpɑ̀ɑ̀tì.

7 Fɔ̃́ ndɑ̀mɛ́ɛ̀rì yɔ̃ɔ̃tɛ̀ nɛ̀ ɑ mɔkɛ dɛ̀ dɛmɔu.

Kɛtenkɛ̀ nɛ̀ dɛ̀ɛ̀ kó dimɑ̀ɑ̀ bo ɑ miɛkɛ nyɑ̃nkunɛ̀.

8 Díndi ikó, mpotɛ́nɛ̀ tipíɛ́tì.

Díndi yɛtɑ̃rɛ̀ kɛ̀ di wɛ̃nnɛ́ kɛ́iitɛ.

9 Ti Yiɛ̀ nKuyie nkèrínímu kɛ yóó bekɛ́nɛ̀ kutenkù.

Kuù yóó bekɛ́nɛ̀ kutenkù kɛ̀ dɛ̀ nwenni.

Kuù yóó bekɛ́nɛ̀ yɛbotɛ̀ sɛ́i.

99

Ti Yiɛ̀ nKuyie ti kóo kpɑ̀ɑ̀tì dò mpɑ́íí nwe

1 Ti Yiɛ̀ nKuyie nkuù tu okpɑ̀ɑ̀tì kɛ̀ yɛbotɛ̀ kɔ̃̀ntì ɑu.

Kù kɑ̀ri ku kpɑ̀ɑ̀tìkɑ̀rì bɛĩ́nkɛ̀mbɑ̀rìbɛ̀ cuokɛ̀ nkɛ,

kɛ̀ kɛtenkɛ̀ sɑ̃̀nti.

2 Ti Yiɛ̀ nKuyie nyètìrì dɛumu Siyɔ̃ɔ̃ ɛì miɛkɛ.

Kù dɛumu kɛ̀ kuù bɑkɛ́ yɛbotɛ̀ yɛmɔu.

3 Nsɑ̃ntínɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie, ku yètìrì dɛumu,

kɛ duò tikɔ̃m̀bùɔ̀tì kù dò mpɑ́íí nwe.

4 A kpeńnìmu kɛ tú okpɑ̀ɑ̀tì wèè dɔ́ tibeéntì sɑ̀ɑ̀tì,

ti Yiɛ̀ nKuyie nfɔ̃́ɔ̃̀ ti bɛnkɛ kucɛ kùù sìɛ́.

Fɔ̃́ɔ̃̀ bɛnkɛ timɔ́mmɔnti Sɑkɔbu yɑɑ̀bí cuokɛ̀.

5 Ndɛ́úkùnkonɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nyètìrì.

Nínkúnɛ̀ ku kpɑ̀ɑ̀tìkɑ̀rì ììkɛ̀ kɛ́kɔ̃nkɛ, kù dò mpɑ́íí nwe.

6 Mɔyiisi nɛ̀ Anɔɔ bɛ̀ do tú Kuyie nkuɔ́ nìùbɛ̀ mbɛ,

kɛ̀ Sɑmmuyɛɛri ntú wèè bɑ̀ɑ́ nKuyie.

Bɛɛ̀ do ɔ̃ɔ̃ yú Kuyie nkɛ̀ kùu yie.

7 Kù do bɛ̀ nɑ̀ɑ́nnɛ̀nní diwɛtirì miɛkɛ nkɛ.

Kɛ̀ bɛ̀ nyíé nku tɑnnɔ̀ kɛ pĩ́ nku kuɔ́ kù bɛ̀ duɔ́ nyì.

8 Ti Yiɛ̀ nKuyie, bɛ̀ do ɔ̃ ndɑ nɑ́ɑ́nnɛ̀ kɑ̀ɑ bɛ̀ cɔ̀úmmu,

fɔ̃́ nKuyie nkɛ bɛ̀ cĩ́ɛ̃́mmu bɛ yɛi.

Kɛ̀ bɛ̀ cɑ̀ɑ̀rɛ̀ ɑ nɛ́ yṹɔ̃́ mbɛ to.

9 Ndɛ́úkùnkonɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nyètìrì.

Nínkúnɛ̀ ku tɑ̃sɑ̀ɑ̀rì ĩ́nkɛ̀.

Ti Yiɛ̀ nKuyie ndò mpɑ́íí nwe.

100

Ti níí tɑ Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ nɛ̀ yɛsɑ̃ɑ̃

1 Disɑ̃nni kó fɛyɛ̀nfɛ̀.

Kɛtenkɛ̀ kɛmɔu kɔbɛ piɛtɛnɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie.

2 Mpĩ́nnɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie ntɔ̃mmú nɛ̀ diwɛ̀ì.

Kɔtɛnɛ̀ní ku borɛ̀ kɛ́ndiènnɛ̀ diwɛ̀ì.

3 Bɑntɛ́nɛ̀ kɛ dò nKuyie nkuù tu ti Yiɛ̀.

Kuù ti dɔ̀ɔ̀ kɛ̀ ti tú ku kɔbɛ,

ku nìtìbɛ̀, ku pìètì kù cɛ̃mmú tì.

4 Kɛ̀ di níí tɑti ku cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ di nkù sɑ̃ntí.

Kɛ̀ di tɑ tɛ dɑ̀nkù di ndɛ́úkùnko ku yètìrì,

kɛ́ nkù dɔúnnɛ̀ mutɔ̃mmú, kɛ dɛ́úkùnko ku yètìrì.

5 Ti Yiɛ̀ nKuyie nnìtimu kɛ̀ ku sɑ̀ɑ̀ mbo sɑ̃́ɑ̃̀.

Kuù dɔ̀ɔ̀ri timɔ́mmɔnti nɛ̀ kù bɑɑ bomɛ̀ sɑ̃́ɑ̃̀.

101

Okpɑ̀ɑ̀tì yɛ̃mmɛ̀ ò yóó ntũ ntimɔ́mmɔnti

1 Dɑfiti kó fɛyɛ̀nfɛ̀.

N yó ndièmmu Kuyie nkó mɛsɑ̀ɑ̀ nnɛ̀ ku beéntì,

n yó ndɛ́úkùnko fɔ̃́ɔ̃̀ yètìrì nɛ̀ n kó iyiɛ.

2 N yó nkérí bɛ̀ɛ̀ dɔ́ mɛwetímmɛ̀ bɛ̀ bo kùù cɛ miɛkɛ nkɛ.

Dɛ̀ yó nkɑ̃́ɑ̃́kɛ́ dɛ kɑ̀ɑ kɔtɛní m borɛ̀?

N yó ntũ nkucɛ wenniku nku n yɛ̀mmɛ̀ kɔku, n kɔbɛ cuokɛ̀.

3 M bɑ́ɑ́ yie nkɛ́nwúó ndɛ̀mɑrɛ̀ yɛirɛ,

n yí dɔ́ bɛ̀ɛ̀ í tũ ntimɔ́mmɔnti bɛ kó mufòmmu,

bɛ borimɛ í n yũɔ̃.

4 Mɛyɛ̀mmɛ̀ yɛimɛɛ fũtɛ m borɛ̀,

bɛyɛibɛ m bɑ́ɑ́ bɛ̀ tɔ̀ɔ́nnɛ̀.

5 Bɛ̀ɛ̀ wɑ́tìrì bɛtɔbɛ̀ disɔ̀rì m bo bɛ̀ dɛ̀ìtɛ,

bɛ̀ɛ̀ mɔ̀kɛ sifeí nɛ̀ sipɔɔ yɛmbɛ̀ n yí yóó bɛ̀ wɛ̃nnɛ́nɛ̀.

6 Bɛ̀ɛ̀ dɔ̀ɔ̀ri timɔ́mmɔnti n yó mbɛ̀ yɛ̃́mu,

nɛ̀ bɛ tíì yó nwɛ̃ nkɛ bo,

wèè tũ̀ nkucɛ sɑ̀ɑ̀kù weè yó ntú n kóo tɔ̃ntì.

7 Wèè ciintɛ bɛtɔbɛ̀ dɛ yiɛ̀ nyí mɔkɛ dikɑ̀rì m borɛ̀.

Wèè mɔ̀kɛ siyɑ́ɑ̀bìsí dɛ yiɛ̀ mbɑ́ɑ́ cómmú n yììkɛ̀.

8 Bɑ́ dìì kṹnweńnì n níí yóó dɛitɛmu bɛyɛibɛ ti kó kɛtenkɛ̀ miɛkɛ,

n yó dɛitɛmu bɛ̀ɛ̀ dɔ́nɛ̀ bɛtɔbɛ̀ mɛyɛi n Yiɛ̀ nKuyie nkó dihɛì miɛkɛ.

102

Osénnìwè bɑ̀ɑ́mmɛ̀ Kuyie

1 Osénnìwè yɛ̀mmɛ̀ cɑ̀ɑ̀rɛ̀mɛ̀ kòò bɑ̀ɑ́ nKuyie nkɛ kù bɛnkú o sémmɛ̀.

2 N Yiɛ̀ nKuyie, kéntɛ́ m bɑ́ɑmmìi,

yóu kɛ̀ n dɑbònnìi tuɔkɛ ɑ borɛ̀.

3 Bɑ́ m bútínnɛ́, mɛyɛǹcɑɑ̀rìmɛ̀ yiè,

kéntɛ́ní m bíɛ́kɛ̀, n dɑ kuɔ̀nnɛ̀mu yíe,

cɔutɛ́ m bɑ́ɑmmìi bɑ́ɑ́ ɔɔtɛ.

4 N kó yɛwe yɛɛ̀ yɛnní kuyukú kɔ̃mɛ,

n kṹɔ̃̀ yɛɛ̀ cɔ̀útɛ́ yɛhɑ̃ɑ̃kũɔ̃ ntɛ̃mɛ̀.

5 N yɛ̀mmɛ̀ mɛɛ̀ sɑ̃̀ɑ̃́tɛ́nɛ̀ timúkpetì,

n tɛ̃́nkɛ í yɛ̃́ mudiì kpɛti.

6 N kɔmmú kɛ kɔmmúmu,

n kɔ̃̀ntì kpeímu kɛ dɑ̀ri n kṹɔ̃̀.

7 N sɑ̃̀ɑ̃́tɛ́nɛ̀ kuyĩnwuokù kùù bo kùnku dikpɑ́ɑ̀,

n dònnɛ̀ dionduò dìì bo dìndi tidobontì miɛkɛ.

8 Nh ɔ̃ n yié nkɛ́wúómmu kɛ kuɔ̀,

n cúɔ́kɛ́mu tɛnɔ̀tɛ̀ ɔ̃ ncúɔ́kɛ́mɛ̀ ditou ĩ́nkɛ̀.

9 N yɛibɛ n sɑ̃́ɑ̃́ntɛmu yɛwe yɛmɔu,

n níim̀bɛ̀ ɔ̃ mbuɔ̀ nkusĩ̀nkù kɛ beúnɛ̀ mí nwe.

10-11 A miɛkɛ kɛɛ̀ n yɛ̀ kɛ n cɔ̀útɛ́

kɛ̀ mutɑ́pɛí nnɑɑ́ n kó mudiì.

A miɛkɛ kɛɛ̀ n yonkɛ

kɛ̀ n nɔnniɛti tɑɑ̀ n yɔ̃̀ ndɛ̀

kɛ yɛ̃́ ɑ n dootóomɛ̀

12 N we yɛɛ̀ pɛ̃nkɛ́ mɛdɛ́ɛ̀ ntɛ̃mɛ̀,

n kpeí timútì kɔ̃mɛ mmɛ.

13 N Yiɛ̀ nKuyie nhɑ kpɑɑtìrìmu sɑ̃́ɑ̃̀,

bɛnìtìbɛ̀ yó nyɛ̃́ fɔ̃́ɔ̃̀ kpɛ́í nsɑ̃́ɑ̃̀.

14 A itimu kɛ bo kuɔ́ mmɛsémmɛ̀ Siyɔ̃ɔ̃ ɛì kɔbɛ,

ɑ do nɑ̀kɛ́ dìì mɔ́nnì kpɛ́í dì tùɔ̀kɛmu

kunɑ́ɑ́ mbo dɑ pĩ́nnɛ̀ dɛ̀ Siyɔ̃ɔ̃ kɔbɛ.

15 A kó bɛtɔ̃mbɛ̀ tínti ti dɔ́mu Siyɔ̃ɔ̃ bɑ́ nɛ̀ ò mɛ ndomɛ̀,

mɛsémmɛ̀ wè nti bonɛ̀mu bɑ́ nɛ̀ ò mɛ nnɑɑ́mmɛ̀ tidobontì.

16 Yɛbotɛ̀ yóó bɑntɛ́mu ti Yiɛ̀ nKuyie nkó diyètìrì,

kutenkù kó bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ bɛmɔu yóó yɑ̀mu ku kpetì.

17 Ti Yiɛ̀ nKuyie nyóó wɛ̃tɛ kɛ́mɑɑ́mu Siyɔ̃ɔ̃ ɛì,

kù yóó bɛnkɛmu ku kpetì o miɛkɛ.

18 Kù yomu osénnìwè kó mubɑ́ɑmmu,

kù í senku o bɑ́ɑmmìi.

19 Bɛ̀ɛ tì wɑ̃̀ri kutɔ̃nkù kùù kpɑɑní ku kpɛ́í,

kɛ̀ bɛ̀ yóó piɛ́ bɛ̀ɛ sɑ̃ntɛ ti Yiɛ̀ nKuyie.

20 Kù boní kɛĩ́nkɛ̀ nkɛ ku cɛ̃sɑ̀ɑ̀tɛ̀ kɛ wúónní,

ti Yiɛ̀ nKuyie nkɛ mbo kɛ wúónní kɛtenkɛ̀.

21 Kɛ bo keè tikpetíntì kó isɑ́útìi,

kɛ́dɛɛtɛ́ bɛ̀ɛ̀ duunnɛ̀ mukṹṹ,

22 kɛ bɛ̀ɛ nɑ́kɛ́ Siyɔ̃ɔ̃ ɛì miɛkɛ ti Yiɛ̀ nKuyie nkpɛ́í,

kɛ́ nkù sɑ̃ntí Sedisɑdɛmmu ɛì miɛkɛ,

23 yɛbotɛ̀ bo tíí ndìì mɔ̀nnì,

yɛkpɑ̀ɑ̀tìyɔ bo wɛ̃nnɛ́ kɛ́bɑ́ntɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie.

24 M berínɛ̀ kucɛ cuokɛ̀ nkɛ kɛ̀ kù dɛ̀itɛ n wɛ̃rímú,

kɛ kṹpùnnɛ n we.

25 Áú Kuyie! N dɑ bɑ́ɑ́mmu, bɑ́ n tootɛ,

kɛ yɛ̃́ fɔ̃́ bomɛ̀mu sɑ̃́ɑ̃̀ yɛbie nyɛbie.

26 Fɔ̃́ɔ̃̀ dɔ̀ɔ̀ kɛtenkɛ̀ nɛ̀ dimɔ̀nnì,

tiwɛtì tu ɑ nɔ̀ùtɛ̀ kó mutɔ̃mmú mmu.

27 Dɛndɛ yóó pɛ̃ɛ̃tɛ́mu, kɛ̀ fɔ̃́ nní mbo,

dɛ̀ yóó kótɛ́mu kuyɑ̀ɑ̀kù tɛ̃mɛ̀.

A yóó dɛ̀ kpɛ̀úmu kuyɑ̀ɑ̀kù kɔ̃mɛ, kɛ̀ dɛ̀ɛ ceetɛ.

28 Fɔ̃́ nyie mɛ mbɑɑ yó ndò nhɑ dòntì nti,

ɑ we í deu.

29 A kó bɛtɔ̃mbɛ̀ bí yóó mɔɔtɛmu dikɑ̀rì,

kɛ̀ bɛ yɑɑ̀bí nfííkú teii ɑ ììkɛ̀.

103

Dɑfiti sɑ̃ntɛmɛ̀ Kuyie

1 Dɑfitii kó fɛyɛ̀nfɛ̀.

N sɑ̃ntímu n Yiɛ̀ nKuyie nɛ̀ n yɛ̀mmɛ̀ mɛmɔu,

n wɛ̃nnì dɛ̀úkùnkomu ku yetisɑ̀ɑ̀rì.

2 N sɑ̃ntímu n Yiɛ̀ nKuyie nnɛ̀ n yɛ̀mmɛ̀ mɛmɔu,

m bɑ́ɑ́ yɛ̃̀ mmɛsɑ̀ɑ̀ nkù n dɔ̀ɔ̀ mɛ̀ kó mɛ̀mɑmɛ̀.

3 Kuù n cĩ́ɛ̃nko n cɑɑ̀rìmɛ̀ mɛmɔu,

kuù m miɛkùnko m mɔmmú mumɔu.

4 Kuù n dènnɛ difɔ̃̀tìrì miɛkɛ,

kuù còúnní ku kó mɛsɑ̀ɑ̀ n yĩ́nkɛ̀, kɛ n kuɔ̀ mmɛsémmɛ̀.

5 Kɛ m píɛ ndiwɛ̀ì n fòmmu kó yɛwe yɛmɔu miɛkɛ,

kɛ wɛ̃̀tɛ kɛ m bɛ́nkùnnɛ kɛ̀ m pùù fɛcĩrifɛ ɔ̃mmɛ̀.

6 Ti Yiɛ̀ nKuyie nkuù bekù kɛ̀ dɛ̀ wenni,

kuù ɔ̃ɔ̃ kónnɛ́ bɛ̀ di wè nɛ̀ muwɛ̃rímú kóò duɔ́ nhò dò nkɛ́nte dɛ̀.

7 Kuù bɛnkɛ Mɔyiisi ku kó icɛ

kɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ yɑ̀ ku diɛtì.

8 Kuyie nsémmɛ̀ dɛumu, kɛ̀ kù dɔ̀ɔ̀ri mɛsɑ̀ɑ̀,

ku miɛkɛ í cɑ̃ɑ̃ kɛ́pɛ́íkú, kù nìtimu mɛdiɛ̀.

9 Kù ɔ̃ɔ̃ í nhɑ̃ kɛ kpɑ nsɑ̃́ɑ̃̀,

ku miɛkɛ ɔ̃ɔ̃ í nhɑ̃ kɛ pɛ́ì.

10 Kù í ti yietì ti cɑɑ̀rìmɛ̀ mɑ̀mɛ̀,

kù í ti fɔku ti yɛi mmɑ̀mɛ̀.

11 Tiwɛtì yòùtɛnɛ̀ mɛ̀ɛ̀ botí kɛtenkɛ̀,

Kuyie nkó mɛsɑ̀ɑ̀ mmɛ ndɛu bɛ̀ɛ̀ kù dé bɛ kpɛ́í.

12 Diyiè yìɛ̀ní kɛ̀ dɛ̀ dɛ́tirìnɛ̀mɛ̀ dì tɑɑ̀ kɛ̀,

ti Yiɛ̀ nKuyie nhɔ̃ɔ̃ mɛ nti dɛ́tinnɛ ti cɑɑ̀rìmɛ̀.

13 Onìtì ɔ̃ ndɔ́ mɛ̀ɛ̀ botí o bí,

ti Yiɛ̀ nKuyie mmɛ ndɔ́ bɛ̀ɛ̀ kù dé.

14 Kuyie nyɛ̃́mu kù ti pìítɛ́nɛ̀ mù,

kù yɛ̃́mu kɛ dò nti tú mutɑ̃́ɑ̃́.

15 Onìtì fòmmu dònnɛ̀ timútì nti,

mù ɔ̃ɔ̃ pórímu timútì tɛ̃mɛ̀.

16 Kɛ̀ kuyɑɑkùu fuutɛní kɛ̀ mu kpɛrɛɛ deè,

ɑ tɛ̃́nkɛ bɑ́ɑ́ bɑntɛ́ mù do borɛ̀.

17 Ti Yiɛ̀ nKuyie nkó mɛsɑ̀ɑ̀ nhɔ̃ mbonɛ̀mu bɛ̀ɛ̀ kù dé sɑ̃́ɑ̃̀,

kù ɔ̃ mbɛ̀ dɔ̀ɔ̀rimu dɛ̀ɛ̀ sìɛ́ bɛmbɛ nɛ̀ bɛ yɑɑ̀bío.

18 Dɛ kó mɛsɑ̀ɑ̀ mbomu bɛ̀ɛ̀ pĩ nku tɑummɛ̀,

kɛ yɛ̃́ ku kuɔ́ kpɛ́í nkɛ dɔɔri ì yɛ̃mmɛ̀ bɛ kpɛ́í.

19 Ti Yiɛ̀ nKuyie ǹfìí nku kpɑ̀ɑ̀tìkɑ̀rì tiwɛtì nti,

kɛ bɑkɛ́ dɛmɔu dɛ̀ɛ̀ bo.

20 Díndi Kuyie ntɔ̃rɛ̀ nsɑ̃ntínɛ̀ ku,

díndi bɛ̀ɛ̀ tu muwɛ̃rímú yɛmbɛ̀ kɛ yíé nku kpɛti,

kɛ̀ kù ɔ̃ɔ̃ bɛ́i nkɛ̀ di yie nkù yɛ̃ mmù.

21 Diyiè nɛ̀ otɑ̃̀nkù nɛ̀ siwɑ̃̀ɑ̃, nsɑ̃ntínɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie Mpɑkɛdɑɑ,

díndi bɛ̀ɛ̀ pĩ́ nku tɔ̃mmú kɛ yíé nku kpɛti.

22 Díndi kù dɔ̀ɔ̀ dɛ̀, nsɑ̃ntínɛ̀ ku,

kuù bɑkɛ́ tipíìtì timɔu.

N wɛ̃nnì, ɑ́ nsɑ̃ntí ɑ Yiɛ̀ nKuyie.

104

Ti bo nsɑ̃ntímɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nkùù dɔ̀ɔ̀ dɛmɔu

1 N wɛ̃nnì ɑ́ nsɑ̃ntí ɑ Yiɛ̀ nKuyie.

N Yiɛ̀ nKuyie ndɛumu mɛdiɛ̀,

kuù te tikpetì nɛ̀ disɑ̃nni.

2 Kù dɑ̀ɑ́tí kuwenniku nku diyɑɑ̀bòrì kɔ̃mɛ,

kuù pitɛ́ tiwɛtì bɛ̀ ɔ̃ɔ̃ pitɛ́mɛ̀ kuyɑ̀ɑ̀kù.

3 Kuù fìí nku cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ yɛwɛtɛ̀ ĩ́nkɛ̀,

kɛ̀ yɛwɛtɛ̀ tu ku sɑ̃ntɛ̀,

kɛ̀ ku fɛ̀tì tu kuyɑ̀ɑ̀kù.

4 Kuyɑɑkù kuù tu ti Yiɛ̀ nKuyie ntɔ̃rɛ̀,

kɛ̀ fɛhɑ̃ɑ̃dɛɛ̀nfɛ̀ tu ku kó bɛtɔ̃mbɛ̀.

5 Kuyie n kuù fìí nkɛtenkɛ̀ kó dipũũ,

kɛ̀ kɛ̀ fìíkú sɑ̃́ɑ̃̀ yɛbie nyɛbie.

6 Kɛ̀ kù kɛ̀ dɑ̀tínnɛ́ mɛnɛ́diɛmɛ̀ kuyɑ̀ɑ̀kù kɔ̃mɛ,

kɛ̀ mɛ̀ dɑ̀tínko yɛtɑ̃rɛ̀.

7 Kɛ̀ kùu pɛ́i nkɛ̀ mɛ̀ɛ cokɛ́,

kɛ̀ kùu pɛɛ mmɛtɑmmɛ̀ bɑ́ mɛ̀ í wuɔkɛ́.

8 Kɛ̀ mɛ̀ɛ pɔ̃ntɛní yɛtɑ̃rɛ̀ kɛ́cútɛ́ní dibiri,

kɛ́kɔtɛ kù mɛ̀ bɛnkɛ dìì bòrì.

9 Kuù mɛ̀ kèétɛ́ kumɑ̀nku mɛ̀ yó nkɑ̃́ɑ̃́kɛ́ dɛ̀,

kɛ́ bɑ́ɑ́ wɛ̃tɛní kɛ́dɑ́tínnɛ́ kɛtenkɛ̀.

10 Kuù niù sibií kó mɛniɛ nkɛ̀ mɛ̀ tɑɑ̀ ikó,

nkɛ pũɔ̃̀ nkɛ tũũ̀ nyitɑ̃fuɔ.

11 Kɛ̀ tiwɑnwɑntì timɔu yɔ̃̀,

kɛ̀ dikpɑ́ɑ̀ kó musɑ̃mmɑrímú* mɛ̀ kɔ̀ùnɛ̀ sinɛ́yɛ̃ĩ.

12 Kɛ̀ sinɔɔ cekù si yĩ́ɛ̃̀ntì dɛborɛ̀,

kɛ kɑrì dɛtie nyĩ́nkɛ̀ kɛ kuɔ̀.

13 Kuyie mbo ku cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ ntɛ kɛĩ́nkɛ̀,

kɛ yɔ́ɔ̀rì yɛtɑ̃rɛ̀, kuù te kɛ̀ kɛtenkɛ̀ sɑ̀nnɛ̀ mɛniɛ.

14 Kuù te kɛ̀ timútì yìɛ̀ní kɛ̀ iwũɔ̃ bo nyo,

kɛ̀ tidiitì bo mpɛí kɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ piɛti kɛ yo.

15 Kɛtenkɛ̀ nkɛ mɛnɑɑ̀ nyìɛ̀nímɛ̀ kɛ cɑ́tìnko onìtì yɛ̀mmɛ̀,

ò ɔ̃ɔ̃ dɛ mpɛ́tɛ́ mɛkùɔ̀ nkɛ́wɑɑrɛ o ììkɛ̀ kɛ̀ kɛ̀ mmiɛti,

bɛ̀ dɛ mpiɛti tidiitì kɛ yo nkɛ mɔkɛ muwɛ̃rímú.

16 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nkó dɛtie nsɑ̀nnɛ̀ mɛniɛ,

Dimɑɑ kó dɛtie mbɛ̀ tu dɛ̀ sɛ́tìrì kù fìíkú dɛ̀.

17 Sinɔɔ dɛ ncekù si yĩ́ɛ̃̀ntì,

icuo ndɛ ncekù i yĩ́ɛ̃ǹtì kɛ wentí.

18 Kɛ̀ sitɑ̃bɔɔ́ bo yɛtɑ̃rɛ̀ diɛyɛ̀ ĩ́nkɛ̀,

kɛ̀ yɛsetɛ tɑɑ̀ yɛpèrɛ̀ fíè.

19 Kuyie nkuù dɔ̀ɔ̀ otɑ̃̀nkù kòò bo m bɑɑ̀tì yɛmɔ̀rɛ̀,

kɛ̀ diyiè yɛ̃́ dì ɔ̃ɔ̃ tɑ dìì mɔ̀nnì.

20 Kuù ɔ̃ɔ̃ yúní dibiìnnì kɛ̀ dɛ̀ɛ yĩ́ kɛyènkɛ̀

kɛ̀ tikpɑsĩ̀ntì timɔu ítɛ́ mucèmmu.

21 Yɛcìrícìrɛ̀ kó yɛpɑ̀ɑ̀ nhɔ̃ mbɛti kɛ bo pĩ́,

kɛ kontí kɛ mɔ́ú Kuyie nku mudiì.

22 Kɛ̀ diyiè yɛ̀tìní yɛ̀ɛ̀ cìɛ́tɛ́ kɛ́tɑɑ́ yɛ dèntì miɛkɛ.

23 Kɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ mɛ ntó yɛ̀nní kɛ́kũɔ̃tí bɛ tɔ̃nnɛ̀,

kɛ́nkémmúnɛ̀ kuyuoku.

24 N Yiɛ̀ nKuyie nhɑ pĩ́ mmutɔ̃mmú diɛmù mmu,

ɑ dɔ̀ɔ̀ dɛ̀ɛ̀ kó dimɑ̀ɑ̀ ɑ dɛ̀ dɔ̀ɔ̀nɛ̀ mɛciì mmɛ,

dɛ̀ɛ̀ pìɛ́kɛ́ kɛtenkɛ̀ fɔ̃́ɔ̃̀ dɛ̀ dɔ̀ɔ̀.

25 Ntɛ dɑ̀mɛ́ɛ̀rì kɛ duɔ́ kɛ í sénní

tiwɑnwɑntì tibotí tibotí tidiɛtì nɛ̀ tisɑ́m̀pɔ́tì kɛ̀ dɛ̀ pìɛ́kɛ́ o miɛkɛ.

Bɑ́ tì í dò nkɛ́kɑɑ nkɛ́deè.

26 Kɛ̀ bɑ̀tóòbɛ̀ cèntì o miɛkɛ tipíìtì timɔu,

dɑ̀mɛ́ɛ̀rì kó musĩ̀mmù† ɑ dɔ̀ɔ̀mù kɛ̀ mù bo nkpɛiti o miɛkɛ.

27 Tiwɑnwɑntì timɔu bùɔ́ fɔ̃́ nwe,

kɑ̀ɑ bo ntì duɔ̀ mmudiì dɛ̀ dò nhɑ́ ntì duɔ̀ ndìì mɔ̀nnì.

28 Fɔ̃́ɔ̃̀ ɔ̃ɔ̃ yɑɑtɛ́ní kɛ̀ tìi koú,

fɔ̃́ɔ̃̀ ɔ̃ɔ̃ yɑnnɛ ɑ nɔ̀ùtɛ̀ kɛ̀ tìi di kɛ́nsɑ̀nnɛ̀.

29 Á tì bùtínnɛ́ kɛ̀ tìi tɑ kukɔ̃m̀bɔ̀doróo miɛkɛ,

dɛitɛ ti wemmu kɛ̀ tìi kú kɛ́wɛ̃tɛ mutɑ̃́ɑ̃́ mmiɛkɛ.

30 Kɑ̀ɑ ti duɔ́nko ɑ kó muyɑɑ́ nti fòùtɛmu,

kɛtenkɛ̀ bo wɛ̃tɛ kɛ́nɑɑ́ nkɛpɑ̀nkɛ̀.

31 N Yiɛ̀ nKuyie nhɑ kpetì mbo sɑ̃́ɑ̃̀,

dɛ̀ ndɑ nɑɑtinɛ̀ ɑ tɔ̃mmú ɑ pĩ́ mmù.

32 Kɑ̀ɑ wèńtɛ́ kɛtenkɛ̀ kɛ̀ sɑ̃̀ntɛ̀mu

kɑ̀ɑ kɑ̀ɑ́kɛ́ yɛtɑ̃rɛ̀ yɛ̀ cɔ̀útɛ́ muhɑ̃ɑ̃́ mmu.

33 N fòmmu mumɔu n yó ndièmmu kɛ sɑ̃ntí n Yiɛ̀ nKuyie.

Kɛ̀ n kpɑɑ́ weí n yó ndɛ́úkùnkomu ku yètìrì.

34 Kùu yie nkɛ́cɔutɛ́ n kó yɛsɑ̃ɑ̃,

mí n yie nYiɛ̀ nKuyie nkuù n duɔ́ ndiwɛ̀ì.

35 Bɛyɛibɛ kó dimɑ̀ɑ̀ òmɔù bɑ́ nkpɑɑ́ kɛtenkɛ̀ ĩ́nkɛ̀.

Bɛnitidɔnnibɛ̀ɛ deè pɑ́íí kɛtenkɛ̀.

N sɑ̃ntímu n Yiɛ̀ nKuyie nnɛ̀ n yɛ̀mmɛ̀ mɛmɔu.

Sɑ̃ntɛnɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie!

105

Ò dentɛnímɛ̀ Kuyie mbɛ̀ dɔ̀ɔ̀ dɛ̀

(Yɛnɑ́ɑǹkékɛ̀ 1-15 Wéntɛ́ 1 Bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ tɔ̃mmú 16:8-22)

1 Nsɑ̃ntínɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie,

pĩɛ̃kɛ́nɛ̀ ku yètìrì.

Nɑ́kɛ́nɛ̀ yɛbotɛ̀ mutɔ̃ndiɛmù kù pĩ mmù.

2 Ndiènnɛ̀ kɛ kù sɑ̃ntí nɛ̀ dɛbémbénnɛ̀,

nnɑ́ɑ́nnɛ̀ ku diɛtì kù dɔ̀ɔ̀ tì.

3 Mpɔtìnɛ̀ ku yètìrì, kù dò mpɑ́íí nwe,

di yɛ̀mmɛ̀ nnɑɑti díndi bɛ̀ɛ̀ wɑnti ti Yiɛ̀ nKuyie.

4 Wɑmmúnɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nnɛ̀ ku wɛ̃rímú,

nwɑntinɛ̀ kù bo ndi bonɛ̀mɛ̀ sɑ̃́ɑ̃̀.

5-6 Díndi ku kóo tɔ̃ntì Abɑrɑhɑmmu kó kuwuɔ nkɔbɛ

di bɑ́ɑ́ yɛ̃̀ nku dɔ̀ɔ̀ tìì diɛtì kpɛ́í.

Díndi Sɑkɔbu yɑɑ̀bí kù tɑ̃ɑ̃tɛ́ bɛ̀

di bɑ́ɑ́ yɛ̃̀ mmutɔ̃ndiɛmù kù dɔ̀ɔ̀ mù nɛ̀ kù nɑ̀kɛ́ tì.

7 Kuù tu ti Yiɛ̀ nKuyie,

kuù bɑkɛ́ kɛtenkɛ̀ kɛmɔu.

8 Kù í yĩɛ̃̀ mbìtì ku tɑummɛ̀ kpɛ́í,

ku nùù kù bɛ́i ndì tidɑpùntɔ̃ntì tɛkɔupíítɛ̀ (1000) kpɛ́í.

9 Kù í yɛ̃̀ nkù dɔ̀ɔ̀nɛ̀ mɛ̀ɛ̀ tɑummɛ̀ Abɑrɑhɑmmu,

kù mɛ nyí yɛ̃̀ nkù dɔúnnɛ̀ dìì nùù Isɑki kɛ pɑ̀rìkɛ̀.

10 Kù nɑ̀kɛ́ dìì nùù Sɑkɔbu di duɔ́mu,

kù dɔ̀ɔ̀nɛ̀ mɛ̀ɛ̀ tɑummɛ̀ Isidɑyɛɛri mɛ̀ bomu nsɑ̃́ɑ̃̀.

11 Kù do ò nɑ̀kɛ́ dì kɛ dɔ̀:

N yóó dɑ duɔ́mmu Kɑnnɑhɑ̃ɑ̃ tenkɛ̀.

Di kpɛrɛ ndɛ n di duɔ́ ndɛ̀.

12 Bɛ̀ do í sũ, bɛ̀ do í tú bɛ̀mɑbɛ̀

kɛ tú bɛpɔ̀ɔ̀bɛ̀ dɛ kó kɛtenkɛ̀.

13 Kɛ̀ bɛ̀ nkérí kɛ pɛ̃nkutɛ yɛbotɛ̀ yɛbotɛ̀,

kɛ tɑti yɛkpɑ̀ɑ̀tìyɔ yɛkpɑ̀ɑ̀tìyɔ.

14 Kù do í yie nkòò mɔùu bɛ̀ fɛ̃́ũ,

kɛ́ncɑú mbɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ bɛ kpɛ́í.

15 Kɛ nɑ́ɑ́ nkɛ tú:

Di bɑ́ɑ́ kɑ́ɑ́kɛ́ n cɑ̃̀ńnɛ́ bɛ̀.

Di bɑ́ɑ́ dɔɔ̀ mɛyɛi mbɛ̀ɛ̀ nɑ́ɑ́ m pɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì.

16 Kɛ̀ kùu tɑnnɛ́ní dikònnì bɛ tenkɛ̀ miɛkɛ,

kɛ̀ bɛ̀ɛ mɔ́ntɛ́ mudiì.

17 Kɛ̀ kù nɛ́ nií nhonìtì,

Sosɛfu bɛ̀ do fìtɛ́ wè kòò ntú kudɑɑkù.

18 Kɛ̀ bɛ̀ɛ tɑ́ú nho nɑɑ̀cɛ̀i mɛfĩmmɛ,

kóò dùú ntimɑ́tì,

19 kɛ́mbɑɑ̀nɛ̀ Kuyie ndo ò nɑ̀kɛ́ tì bo dɔɔ̀mɛ̀,

kɛ̀ Kuyie mbɛnkɛ ò í cɑ̀ɑ̀rɛ̀mɛ̀.

20 Kòo kpɑ̀ɑ̀tìi duɔ́ nkɛ̀ bɛ̀ɛ ò pìtɛ́,

wenwe wèè bɑkɛ́ yɛbotɛ̀ weè ò fĩ́ĩ.

21 Kòo kpɑ̀ɑ̀tìi ò bɑɑ́ nkòò mbɑkɛ́ o cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ tɛmɔu,

kɛ́mbɑkɛ́nɛ̀ okpɑ̀ɑ̀tì te dɛ̀ dɛmɔu.

22 Kɛ̀ dɛ̀ bo yie kòò niitɛ́ bɛ̀ɛ̀ tũ̀ nhokpɑ̀ɑ̀tì,

wenwe Sosɛfu ò bɛ̀ dɔ́nɛ̀mɛ̀

kɛ́tuo mmɛciì ndihɛì kó bɛkótíbɛ̀.

23 Isidɑyɛɛri mɛ nkò nhEsibiti,

Sɑkɔbu mɛ nkɑ̀ri Kɑmmu tenkɛ̀.

24 Kuyie ndɛ nduɔ́ nkɛ̀ bɛ wuɔ nsṹṹ.

Bɛ̀ dɛ nkpenkɛ kɛ́pɛ̃ɛ̃tɛ́ bɛ dùɔ̀ntɔbɛ̀.

25 Kɛ̀ Kuyie nceetɛ Esibiti kɔbɛ kó mɛyɛ̀mmɛ̀,

kɛ̀ bɛ̀ nníí nku nìtìbɛ̀,

kɛ́ndɔ́ kɛ́ bɛ̀ bɔ nnɛ̀ mɛciì.

26 Kɛ̀ Kuyie ntɔ̃nní ku kóo tɔ̃ntì Mɔyiisi,

nɛ̀ Anɔɔ kù do tɑ̃ɑ̃tɛ́ wè.

27 Kɛ̀ Kuyie nduɔ́ nkɛ̀ bɛ̀ɛ dɔɔ̀ mɛbɛnkùmɛ̀ Esibiti

nɛ̀ ku kó muwɛ̃rímú.

Kɑmmu ɛì ndi bɛ̀ do dɔ̀ɔ̀mɛ̀ tidiɛtì.

28 Kɛ̀ kùu duɔnní dibiìnnì kɛ̀ dɛ̀ɛ biitɛ,

bɛ̀ mɔù í nnɑ kɛ́yetɛ ku nɑ́ɑǹtì.

29 Kɛ̀ Kuyie nceetɛ mɛniɛ nkɛ̀ mɛ̀ɛ nɑɑ́ mmɛyĩ̀ĩ̀,

kɛ̀ siyĩĩ kú.

30 Kɛ̀ yɛcɛdɑkɛ̀ɛ píɛ mbɛ tenkɛ̀ kɛmɔu,

nɛ̀ sikpɑ̀ɑ̀tìcɛ̃́ĩ miɛkoo.

31 Kɛ̀ kùu bɛ́i nkɛ̀ isɛ̃ĩĩ píɛ ndihɛì nɛ̀ tidɔndɔntì.

32 Fɛtɑɑfɛ̀ nɑ nniumɛ̀ kɛ̀ fɛtɑɑfɛ̀ mɑ́tɑ̃́rɛ̀ yɛɛ̀ nɛ́ cùtɛ́ní

kɛ̀ muhɑ̃ɑ̃́ ncɔ́útɛ́ bɛ tenkɛ̀ kɛmɔu,

33 kɛ́cɑkɛ dɛtie mbɛ̀ tu dɛ̀ fínyĩ̀ nɛ̀ bɛ̀ tu dɛ̀ fìkíè,

kɛ́mɑrí dɛtie ndɛmɔu bɛ tenkɛ̀ miɛkɛ.

34 Kɛ̀ kùu bɛ́i nkɛ̀ fɛcofɛɛ tɑnní,

nɛ̀ sibɛii pɛ́u pɛ́u.

35 Kɛ̀ dɛ̀ɛ dɛ́útóo timútì timɔu kɛtenkɛ̀,

kɛ́ɑɑroo dɛ̀ɛ̀ kó dimɑ̀ɑ̀ yìɛ̀ní kɛtenkɛ̀.

36 Kɛ̀ kùu potɛ́ bɛ̀ɛ̀ tu Mpo bɛmɔu Esibiti tenkɛ̀,

bɛ̀ piɛ́ bɛ̀ bɛ dɑcɛ̃ntì miɛkɛ.

37 Kɛ̀ kù kɔbɛ nyɛtì kɛ tɔ timɑ́tì pɛ́ítì nɛ̀ mɛsɔɔ,

kɛ̀ bɛ̀ɛ kétɛ́ kɛ́yɛ̀ bɑ́ òmɔù kɔ̃̀ntì í nyɑ̃rikɛ.

38 Kɛ̀ dɛ̀ɛ nɑrikɛ Esibiti kɔbɛ bɛ̀ yɛ̀mɛ̀,

kɛ yɛ̃́ kufɔ̃wɑɑ́ ndo bɛ̀ ɑutɛ́mɛ̀ mɛdiɛ̀.

39 Kɛ̀ Kuyie nduɔnní diwɛtirì kɛ̀ dì níí mbɛ̀ dìɛ́kɛ́,

kɛ níí mbɛ̀ mí kɛyènkɛ̀.

40 Kɛ̀ bɛ̀ɛ mɔɔ Kuyie nyimɑɑ nkɛ̀ kùu bɛ̀ duɔ́ nyɛpɛ̀pɛ́rɛ̀

nɛ̀ kɛĩ́nkɛ̀ kó mudiì kɛ̀ bɛ̀ɛ di kɛ́nsɑ̀nnɛ̀.

41 Kɛ̀ Kuyie nyɑtɛ́ dipèrì, kɛ̀ mɛniɛ nyɛ̀nní kɛ́mpũɔ̃̀,

kɛ́pɔ̃ntɛ́ tɛdɔntɛ̀ kó dikpɑ́ɑ̀ kukó nkɔ̃mɛ.

42 Kù do kpɑɑ́ yɛ̃́ ku nùù sɑ̀ɑ̀rì,

kù dɔúnnɛ̀ dì ndi ku kóo tɔ̃ntì Abɑrɑhɑmmu.

43 Kuù dènnɛ ku nìtìbɛ̀ kù tɑ̃ɑ̃tɛ́ bɛ̀ nɛ̀ diwɛ̀ì,

kɛ̀ bɛ̀ nkérí kɛ íútí.

44 Kɛ̀ kùu bɛ̀ duɔ́ nyɛbotɛ̀ tenkɛ̀,

kɛ̀ bɛ̀ɛ tiekɛ yɛbotɛ̀ ɔ̀ùtì kpɛrɛ.

45 Kɛ̀ dɛ̀ bo yie nkɛ̀ bɛ̀ ntũ nku tié,

kɛ yíé nku kuɔ́ yɛ̃ mmù.

Nsɑ̃ntínɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie!

106

Isidɑyɛɛribɛ í dɔ́mɛ̀ Kuyie nkɛ̀ Kuyie mbɛ̀ dɔ́

(Dinɑ́ɑǹkéè 1, 47-48 wéntɛ́ 1 Bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ tɔ̃mmú 16:34-36)

1 Nsɑ̃ntínɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie!

Dɛ́úkùnnɛ ti Yiɛ̀ nKuyie, kù nìtimu,

kɛ̀ ku kó mɛsɑ̀ɑ̀ mbo sɑ̃́ɑ̃̀.

2 We mbo nɑ kɛ́nɑ́kɛ́ mutɔ̃ndiɛmù kù pĩ́ mmù?

We mbo nɑ kɛ́ kù sɑ̃ntɛ kɛ́deè ku sɑ̃nni?

3 Kunɑɑtí ḿbonɛ̀ bɛ̀ɛ̀ dɔ̀ɔ̀ri dɛ̀ɛ̀ wenni,

bɛ̀ɛ̀ tũ̀ ntimɔ́mmɔnti sɑ̃́ɑ̃̀.

4 N Yiɛ̀ nKuyie nhɑ́ nyɛ̃́ n kpɛ́í,

fɔ̃́ nwèè dɔ̀ɔ̀ri ɑ nìtìbɛ̀ mɛsɑ̀ɑ̀,

yɑ̀ɑ tí dɛɛtɛ́ fɔ̃́ nwèè tu odɛɛtíwè.

5 Kɛ̀ dɛ̀ɛ yie nkɛ̀ m pɛ́tɛ́ mɛsɑ̀ɑ̀, ɑ dɔɔrimɛ̀ ɑ tɑ̃ɑ̃tɛ́ bɛ̀,

kɛ́nyɑ̃nku kubotí kùù tu ɑ kɔku kù yɑ̃̀nkumɛ̀,

kɛ̀ n wɛ̃nnɛ́nɛ̀ ɑ kɔbɛ kɛ̀ tí mpɔtì.

6 Ti cɑ̀kɛmu ti yɛmbɛ̀ cɑ̀kɛmɛ̀, ti yetɛ́mu,

tíì te mɛcɑɑ̀rìmɛ̀.

7 Ti yɛmbɛ̀ do í bɑntɛ́ tidiɛtì ɑ dɔ̀ɔ̀ tì Esibiti,

bɛ̀ do í kpɑɑ́ kɛ yɛ̃́ mɛsɑ̀ɑ̀ nhɑ do bɛ̀ dɔ̀ɔ̀rimɛ̀ pɛ́u, pɛ́u,

kɛ́yetɛ ɑ kpɛti dɑ̀mɛ́ɛ̀rì tipèntì kou borɛ̀.

8 Kɑ̀ɑ bɑɑ bɛ̀ dɛɛtɛ́ ɑ yètìrì kpɛ́í,

kɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ bo bɑntɛ́ ɑ kpeńnìmɛ̀.

9 Fɔ̃́ɔ̃̀ do pɛ́i ndɑ̀mɛ́ɛ̀rì tipèntì kou, kòo kṹṹ,

kɛ̀ bɛ̀ nkérí mɛniɛ ndo borɛ̀ kɛ dò mbɛ̀ kèrí tɛdɔntɛ̀.

10 Kɛ̀ fɔ̃́ɔ̃̀ bɛ̀ dɛɛtɛ́nɛ̀ bɛ̀ɛ̀ do bɛ̀ nìí

kɛ́ bɛ̀ pɑ̀tɛnɛ̀ bɛ dootitɔbɛ̀.

11 Kɛ̀ mɛniɛ ndɑ́tínnɛ́ bɛ dùɔ̀ntɔbɛ̀

bɑ́ òmɔù í nyentɛ́ bɑ́ omɑ́ɑ̀.

12 Kɛ̀ bɛ̀ɛ yie nhɑ nɑ́ɑǹtì, kɛ́ndiè nkɛ dɑ sɑ̃ntí.

13 Kɛ̀ dɛ̀ nyóó yíɛ́ kɛ̀ bɛ̀ yɛ̃̀nko ɑ pĩ mmùù tɔ̃mmú,

bɛ̀ í nkèńtɛ́ kɛ bo yɑ̀ ɑ yóó dɔɔ̀ tì.

14 Bɛ̀ bo dìì mɔ̀nnì dikpɑ́ɑ̀ miɛkɛ,

kɛ́ketɛ́ bɛ̀ bo nyɑ́ɑ́mmɛ̀ bɛ̀ í mɔkɛ dɛ̀,

kɛ́ketɛ́ bɛ̀ bo nyíinkomɛ̀ fɔ̃́ nKuyie nhɑ miɛkɛ

dikpɑ́ɑ̀ tɛdɔntɛ̀ miɛkɛ.

15 Kɑ̀ɑ bɛ̀ duɔ́ mbɛ̀ dɑ bekɛ́ dɛ̀,

kɛ̀ bɛ̀ɛ dɛ̀ di kɛ́pɛ̃.

16 Bɛ kɑrì miɛkɛ kɛ̀ bɛ̀ɛ ítɛ́ kɛ́nhɛ̃ɛ̃nnɛ̀ Mɔyiisi nɛ̀ Anɔɔ ɑ cɑ̃̀ńnɛ́ wè.

17 Kɛ̀ kɛtenkɛ̀ɛ ɑɑtɛ kɛ́mɑɑ́nkoo Dɑtɑnni,

kɛ̀ mutɑ̃́ɑ̃́ ndɑ́tínnɛ́ Abidɑmmu kó ditĩ̀nnì.

18 Kɛ̀ muhɑ̃ɑ̃́ ncɔ́útɛ́ dɛ kó kutɔ̃nkù kɔbɛ,

kɛ̀ fɛhɑ̃ɑ̃dɛɛ̀nfɛ̀ɛ dɛ́útóo dɛ kó bɛnitiyɛibɛ.

19 Odɛbu tɑ̃rì bɛ̀ dɛ nyìɛ ntimɑ́tì kɛ́utɛ́ kɛ̀ dɛ̀ ndò nkunɑɑbiiku.

Kɛ̀ bɛ̀ nninku kɛ bɑ́ɑ́ ntimɑ́tì bɛ̀ yìɛ ntì kɛ utɛ́,

20 kɛ́túótɛ́ Kuyie nkùù tu bɛ kó disɑ̃nni

kɛ́donnɛnɛ̀ fɛnɑ̀ɑ̀fɛ̀ kó kufènkù dɛ̀ɛ̀ cɑ̀ɑ́ ntimútì,

21 kɛ́yɛ̃nko Kuyie nkpɛ́í,

kunku kùù tu bɛ dɛɛtíwè.

Kuù dɔ̀ɔ̀ tidiɛtì Esibiti ɛì miɛkɛ.

22 Kuù do dɔ̀ɔ̀ tidiɛtì Kɑmmu tenkɛ̀ miɛkɛ.

Kuù do pĩ mmutɔ̃ndiɛmù dɑ̀mɛ́ɛ̀rì tipèntì kou miɛkɛ.

23 Kɛ̀ Kuyie nni ndɔ́ kɛ́ bɛ̀ kùɔ bɛmɔu pɑ́íí,

kɛ̀ ku kóo tɔ̃ntì Mɔyiisi kù tɑ̃ɑ̃tɛ́ wè,

weè nɛ́ cómmú Kuyie nnɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ bɛ cuokɛ̀,

kɛ́ bɛ̀ pɑ̀tɛ kɛ́bónkùnnɛ ku miɛkɛ bɑ́ kù í mbɛ̀ kùɔ.

24 Kɛ̀ bɛ̀ɛ senkɛ̀rì dihɛì sɑ̀ɑ̀rì,

bɛ̀ í nyie nkɛ dò nKuyie mbɛ̀ nɑ̀kɛ́ tì bo dɔɔ̀.

25 Kɛ̀ bɛ̀ nsɛ́í nKuyie mbɛ touti miɛkɛ,

bɛ̀ í nkèńtɛ́ bɛ Yiɛ̀ nKuyie ntɑmmɛ̀.

26 Kɛ̀ kùu youtɛ ku nɔ̀ùtɛ̀ kɛ́pɑrìkɛ̀ kɛ dɔ̀

kù bo bɛ̀ kùɔ dikpɑ́ɑ̀ miɛkɛ,

27 kɛ́cíɛ mbɛ wuɔ nyimɔu kɛ̀ ìi tɑ ibotí tɛì tenkɛ̀,

kɛ́kú ibotí ìì í yɛ̃́ Kuyie nyi cuokɛ̀.

28 Kɛ̀ bɛ̀ɛ tɑunnɛ̀ dibɔɔ̀ Bɑɑdi Peɔɔ ɛì,

kɛ́cɑ́ɑ́kɛ́ iwũɔ̃ bɛ̀ fìé ì bɛcíríbɛ̀.

29 Kɛ̀ bɛ dɔɔ̀rìmɛ̀ɛ yonkɛ Kuyie,

kɛ̀ kùu bɛ̀ potɛ́ kuyɛ̃ĩku mɑkù.

30 Kɛ̀ Pinɑsi ítɛ́ kɛ́cómmú,

kɛ́potɛ́ bɛ̀ɛ̀ cɑ̀ɑ̀rɛ̀, kɛ̀ Kuyie nkó kuyɛ̃ĩkuu cómmú.

31 Kɛ̀ Kuyie mpɛ́nsìrì o tɔ̃mmú kɛ̀ bɛ̀ nnɑ́ɑ́ mmu kpɛ́í nyɛbie nyɛbie.

32 Mɛdibɑ kó tɛbintɛ borɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ɛ íi nKuyie mmiɛkɛ,

dɛɛ̀ tɔní Mɔyiisi mɛyɛi.

33 Kɛ yɛ̃́ bɛ̀ do suurɛmɛ̀ o miɛkɛ kòo nɑ́kɛ́ bɑ́ ò í ntotí o yɛ̀mmɛ̀.

34 Bɛ̀ í nkùɔ ibotí tɛì,

ti Yiɛ̀ nKuyie ndo yɛ̃ mbɛ̀ɛ ì kùɔmɛ̀.

35 Kɛ̀ bɛ̀ɛ kɔɔrɛnɛ̀ ibotí tɛì,

kɛ́tũnnɛ i kó mɛdɔɔ̀rìmɛ̀,

36 kɛ́fíé iwũɔ̃ ibotí tɛì kó yɛbɔkɛ̀,

kɛ̀ yɛ̀ɛ bɛ̀ bɔ.

37 Kɛ̀ bɛ̀ nfeu bɛ bí initidɑbí nɛ̀ initipobí yɛbɔkɛ̀,

38 kɛ́nkɔù bɛnìtìbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ í cɑ̀ɑ̀rɛ̀ dɛ̀mɑrɛ̀,

kɛ feu bɛ bí initidɑbí nɛ̀ initipobí,

bɛ̀ do ì feu Kɑnnɑhɑ̃ɑ̃ kó yɛbɔkɛ̀ nyɛ,

kɛ́sɑ̃ũ nkɛtenkɛ̀ nɛ̀ mɛnitiyĩ̀ĩ̀.

39 Kɛ̀ bɛ dɔɔ̀rìmɛ̀ɛ bɛ̀ sĩ̀nkùnnɛ,

kɛ̀ bɛ̀ɛ yetɛ Kuyie nkɛ́nfeu yɛbɔkɛ̀ kɛ cɑ̃́nnì.

40 Kɛ̀ Kuyie mmiɛkɛɛ bɛ̀ yɛ̀ mɛdiɛ̀ mbɛmbɛ ku nìtìbɛ̀,

kɛ̀ kùu bɛ̀ pɛ̃̀ mbɛmbɛ kù do te bɛ̀,

41 Kɛ̀ kùu yóu kɛ̀ bɛ̀ɛ tɑ ibotí tɛì nɔu miɛkɛ,

bɛ̀ɛ̀ bɛ̀ nìí nkɛ̀ bɛ̀ɛ bɛ̀ bɑɑtɛ́ kɛ́ mbɛ̀ fɛ̃́ũnko.

42 Kɛ̀ bɛ dootitɔbɛ̀ mbɛ̀ fɛ̃́ũnko,

kɛ̀ bɛ̀ɛ bɛ̀ bɔ̀útɛ́.

43 Kɛ̀ Kuyie nni mbɛ̀ dɛɛrí kucɛ mɛ̀pɛ́u,

kɛ̀ bɛ̀ nɛ́ nyetírí ku tié, kɛ kpénkùnko bɛ to,

kɛ dɔkɛ tɑti mɛyɛi mmiɛkɛ.

44 Kɛ̀ kùu yɑ̀ bɛ sémmɛ̀ kɛ́keè bɛ dɑbònnì,

45 kɛ́dentɛní kù do bɛ̀ dɔ̀ɔ̀nɛ̀ mɛ̀ɛ̀ tɑummɛ̀ kpɛ́í,

ku sémmɛ̀ dɛu mɛ̀ɛ̀ kpɛ́í, kɛ̀ kùu bɛ̀ kuɔ́ mmɛsémmɛ̀.

46 Kɛ̀ kùu duɔ́ nkɛ̀ bɛ̀ɛ̀ do bɛ̀ pĩ̀ḿmú,

kɛ̀ bɛ̀ɛ bɛ̀ kuɔ́ mmɛsémmɛ̀.

47 Ti Yiɛ̀ nKuyie nhɑ ti dɛɛtɛ́,

ti dennɛní ibotí tɛì miɛkɛ kɛ́ ti tíí,

kɛ̀ ti ndɛ́úkùnko ɑ yetisɑ̀ɑ̀rì,

kɛ̀ ti ndɑ pɔtìnɛ̀ kɛ dɑ sɑ̃ntí.

48 Ti Yiɛ̀ nKuyie ntínti Isidɑyɛɛribɛ tũ nkù, ɑ yètìrì ndɛu,

ɑ yètìrì do dɛumu kɛ yó ndɛu sɑ̃́ɑ̃̀,

bɛnìtìbɛ̀ bɛmɔu, yiennɛ̀ kɛ dɔ̀:

Dɛ̀ mmɛ ndò! Nsɑ̃ntínɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie.

YƐSÃÃ MPÁTÍRI DINUMMURÌ

(Yɛsɑ̃ɑ̃ 107-150)

107

Kuyie ndɛɛtɛ́ bɛ̀ kù sɑ̃ntímɛ̀

1 Ndɛ́úkùnkonɛ̀ ti Yiɛ̀ Kuyie nkù nìtimu,

ku sɑ̀ɑ̀ mbomu nsɑ̃́ɑ̃̀.

2 Díndi ti Yiɛ̀ nKuyie ndɛɛtɛ́ bɛ̀, ńsɑ̃ntínɛ̀ ku,

díndi kù fìètɛ bɛ̀ di dootitɔbɛ̀ nɔu miɛkɛ.

Ndɛ́úkùnkonɛ̀ ku.

3 Díndi kù dènnɛní bɛ̀ yɛhɛkɛ̀ yɛmɔu miɛkɛ kɛ̀ di tìí.

Diyiè yìɛ̀ní kɛ̀ nɛ̀ di tɑɑ̀ kɛ̀,

kubɑkù yoú nɛ̀ kucɑ̃̀nku kɔbɛ ńsɑ̃ntínɛ̀ ku.

4 Bɛ̀ do ɑ̃́ɑ̃́mmu dikpɑ́ɑ̀ miɛkɛ kɛtempɛ́íkɛ̀,

bɑ́ dihɛì í bo kɛ dò nkɛ́kɑri,

5 kɛ̀ sinɛ́yɛ̃ĩ bɛ̀ potɛ́ nɛ̀ dikònnì,

kɛ̀ bɛ̀ɛ duúnnɛ̀ mukṹṹ,

6 kɛ́tɑ mɛsémmɛ̀ miɛkɛ kɛ́kuɔ́nnɛ̀ bɛ Yiɛ̀ nKuyie,

kɛ̀ kùu bɛ̀ dɛɛtɛ́nɛ̀ mɛyɛǹcɑɑ̀rìmɛ̀.

7 Kɛ́ bɛ̀ niitɛ́ kucɛ kùù sìɛ́,

kɛ̀ bɛ̀ bo kò ndihɛì kɛ́kɑri,

8 kɛ́ndɛ́úkùnko ti Yiɛ̀ nKuyie nku sɑ̀ɑ̀ nkpɛ́í,

kù dɔ̀ɔ̀ tìì diɛtì kɛ bo dɛɛtɛ́ bɛnìtìbɛ̀ ti kpɛ́í.

9 Kuù duɔ́ nsinɛ́yɛ̃ĩ do bo bɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ yɑ̃̀,

kɛ duɔ́ ndikònnì do bo bɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ di kɛ sɑ̀nnɛ̀.

10 Bɛmbɛ bɛ̀ɛ̀ do ɑ̃ dikpetíntou miɛkɛ dibiìnnì,

kɛ bo mɛsémmɛ̀ miɛkɛ kɛ tɑ́ú mɛfĩmmɛ.

11 Kɛ yɛ̃́ bɛ̀ do yetɛmɛ̀ Kuyie nkpɛti,

kɛ́senkɛ̀rì Kuyie nkùù bɑkɛ́ kɛĩ́nkɛ̀ nɛ̀ kɛtenkɛ̀ ku kó itié.

12 Kɛ̀ kùu bɛ̀ tɑnnɛ́ mɛhɑ́ɑ́rìmɛ̀ miɛkɛ kɛ̀ bɛ̀ɛ kɛ̃kɛ,

kɛ́nduò bɑ́ òmɔù í bɛ̀ íimmu.

13 Kɛ̀ bɛ̀ɛ tɑ mɛsémmɛ̀ kɛ́kuɔ́nnɛ̀ bɛ Yiɛ̀ nKuyie,

kɛ̀ kùu bɛ̀ dènnɛ mɛyɛǹcɑɑ̀rìmɛ̀ miɛkɛ.

14 Kɛ̀ kùu bɛ̀ dènnɛní dikpetíntou miɛkɛ dibiìnnì,

kɛ́kéétɛ́ tidɑɑtì kó iwɛ̃ĩ.

15 Kɛ̀ bɛ̀ ndɛ́úkùnko ti Yiɛ̀ nKuyie nku sɑ̀ɑ̀ nkpɛ́í,

kù dɔ̀ɔ̀ tìì diɛtì kɛ bo dɛɛtɛ́ bɛnìtìbɛ̀ ti kpɛ́í.

16 Kɛ yɛ̃́ kuù kèétɛ́mɛ̀ disɔɔwũɔ̃̀ kó yɛcɑ̀kɛ̀,

kɛ bɔ̀kɛ́ imɑtìdɛí ìì do pɑ́kɛ́.

17 Bɛ̀ tu tiyɛìntì nti kɛ tú bɛnitikɔ̀ùbɛ̀,

nɛ̀ bɛ kó mɛcɑɑ̀rìmɛ̀ kɛ tɑnnɛ́ bɛmɑ́ɑ̀ mɛsémmɛ̀.

18 Kɛ pɛ̃̀ ntidiitì timɔu,

kɛ duúnnɛ̀ kufɔ̃ti.

19 Kɛ tɑ mɛsémmɛ̀ miɛkɛ kɛ kuɔ́nnɛ̀ bɛ Yiɛ̀ nKuyie,

kɛ̀ kùu bɛ̀ dɛɛtɛ́nɛ̀ mɛyɛǹcɑɑ̀rìmɛ̀,

20 kɛ́duɔnní ku nɑ́ɑǹtì kɛ̀ tìi bɛ̀ miɛkùnnɛ,

kɛ́ bɛ̀ dɛɛtɛ́nɛ̀ kufɔ̃ti.

21 Kɛ̀ bɛ̀ ndɛ́úkùnko ti Yiɛ̀ nKuyie nku sɑ̀ɑ̀ nkpɛ́í,

kù dɔ̀ɔ̀ tìì diɛtì kɛ bo dɛɛtɛ́ bɛnìtìbɛ̀ ti kpɛ́í.

22 Kɛ̀ bɛ̀ɛ kù pɑ̃mmú yɛsɑ̃ɑ̃ nkó yɛpɑ̃rɛ̀,

kɛ́mpĩɛ̃kùnɛ̀ diwɛ̀ì kɛ nɑ́ɑ́ nku dɔ̀ɔ̀ dɛ̀.

23 Bɛ̀ do centìnɛ̀ bɑ̀tóòbɛ̀ mbɛ dɑ̀mɛ́ɛ̀rì miɛkɛ,

kɛ pĩ́ mbɛ tɔ̃mmú dɑ̀mɛ́ɛ̀rì miɛkɛ.

24 Bɛ̀ yɑ̀mu ti Yiɛ̀ nKuyie mpĩ mmùù tɔ̃mmú,

kù dɔ̀ɔ̀ tìì diɛtì mɛniɛ mmiɛkɛ.

25 Kù do bɛ́i nku nùù mɛ̀mɑ́ɑ̀ ndi,

kɛ̀ kuyɑɑkù diɛkùu ítɛ́ní kɛ́nyíínko yɛnɛ́fĩ̀nfĩ̀rɛ̀,

26 kɛ̀ bɑ̀tóòbɛ̀ nyiiti kɛ dekù dɛĩ́nkɛ̀,

kɛ cuuti kɛtenkɛ̀ fũ̀ɔ̃̀,

kɛ bɛ̀ duɔ̀ mmɛyɛǹcɑɑ̀rìmɛ̀.

27 Kɛ̀ bɛ̀ ììkɛ̀ɛ fitɛ́ kɛ̀ bɛ̀ nhɑ̃́ɑ̃́ nkɛ dò mbɛ̀ muɔ́ mmɛnɑɑ̀.

Kɛ̀ bɛ ciì mmɛmɔuu deè.

28 Kɛ̀ bɛ̀ɛ tɑ mɛsémmɛ̀ miɛkɛ kɛ́kuɔ́nnɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie,

kɛ̀ kùu bɛ̀ dènnɛ mɛyɛǹcɑɑ̀rìmɛ̀ miɛkɛ,

29 kɛ́cónnɛ́ kuyɑɑkperíkù só,

kɛ̀ yɛnɛ́fĩ̀nfĩ̀rɛ̀ dɔ̀ bɛ́ù.

30 Kɛ̀ dɛ̀ɛ bɛ̀ nɑrikɛ kuyɑɑkù kperíkù còḿmúmɛ̀,

kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie mbɛ̀ sée mbɛ̀ dɔ́ dìì bòrì.

31 Kɛ̀ bɛ̀ ndɛ́úkùnko ti Yiɛ̀ nKuyie nku sɑ̀ɑ̀ nkpɛ́í.

Tidiɛtì kù dɔ̀ɔ̀ tì kɛ dɛɛtɛ́ bɛnìtìbɛ̀ ti kpɛ́í.

32 Nsɑ̃ntínɛ̀ Kuyie kubotí kumɔu tĩ̀nnì miɛkɛ,

kɛ́ nkù sɑ̃ntí bɛkotibɑɑbɛ̀ tìí ndɛ̀.

33 Kuyie nkuù ɔ̃ɔ̃ ceetɛ ikó ndiɛyì kɛ̀ dɛ̀ɛ nɑɑ́ ntɛdɔnkpetɛ̀,

kɛ́duɔ́ nkɛ̀ sibií kó kɛtenkɛ̀ɛ nɑɑ́ nkɛtenkɛ̀ kɛ̀ɛ̀ dòńtɛ́ mɛniɛ.

34 Kuù do duɔ́ nkɛ̀ kɛtensɑ̀ɑ̀kɛ̀ɛ nɑɑ́ mmɛtĩ̀ɛ̃̀ nkó kɛtenkɛ̀,

bɛnìtìbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ kɛ̀ bo bɛ kó kuyonku kpɛ́í.

35 Kɛ̀ kù mɛ ndɔ́ kùu ceetɛ tɛdɔnkpetɛ̀ kɛ̀ mɛniɛ nyɛ̀nní,

kɛ̀ mɛniɛ ndo í bo dɛ̀ɛ̀ nɑɑ́ nsibií.

36 Kɛ̀ kùu dɛ̀ kɑ̀nnɛ dikònnì do bo bɛ̀,

kɛ̀ dɛ̀ɛ nɑɑ́ ndihɛì kɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ mbo,

37 kɛ́kúútí dɛpɑɑ nkɛ́fííkú dɛtie mbɛ̀ tu dɛ̀ fínyĩ̀,

kɛ̀ dɛ̀ɛ piɛ́ mmɛdiɛ̀.

38 Kɛ̀ kùu bɛ̀ dɔ̀ɔ̀ mɛsɑ̀ɑ̀ nkɛ̀ bɛ̀ɛ piɛ́ kɛ́sṹṹ,

kù í nyóu kɛ̀ bɛ wũɔ̃ yɑɑtɛ.

39 Mɛsémmɛ̀ nɛ̀ mɛhɑ́ɑ́rìmɛ̀,

dɛɛ̀ do bɛ̀ yɑ̀ɑ̀tɛ kɛ́kɛ̃́kùnnɛ.

40 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nsenkɛ̀rì sikpɑ̀ɑ̀tìbìí,

kɛ́duɔ́ nkɛ̀ bɛ̀ nhɑ̃́ɑ̃́ nfɛkpɑ́fɛ̀ miɛkɛ kucɛ í borɛ̀.

41 Kuù dɛɛtɛ́ bɛcĩ̀rìbɛ̀ mɛsémmɛ̀ miɛkɛ,

kɛ duɔ́ nkɛ̀ bɛ wuɔ nsũ̀ṹ nyiwũɔ̃ dòmmɛ̀.

42 Bɛ̀ɛ̀ dɔ̀ɔ̀ri dɛ̀ɛ̀ sìɛ́ kɛ̀ bɛ̀ɛ dɛ̀ yɑ̀ kɛ̀ dɛ̀ɛ bɛ̀ nɑrikɛ,

bɛyɛibɛ biɛ kó yɛnɔ̀ í ntɑ̀útɛ́.

43 Wèè mɔ̀kɛ mɛyɛ̀mmɛ̀ wèe dɑɑtɛ dɛ kpɛ́í,

wèe bɑntɛ́ ti Yiɛ̀ nKuyie nkó mɛsɑ̀ɑ̀ nkù dɔ̀ɔ̀ mɛ̀.

108

N dɔ́ kɛ́nɑmpɛmu kɛ́entɛ dikṹnweńnì ndi

(Yɛnɑ́ɑǹkékɛ̀ 2-6 Wéntɛ́ Yɛsɑ̃ɑ̃ 57:8-12. Yɛnɑ́ɑǹkékɛ̀ 7-14 wéntɛ́ Yɛsɑ̃ɑ̃ 60:7-14)

1 Dɑfiti yɛ̀nfɛ̀ ò dèntɛ̀ fɛ̀.

2 N kɔ̃m̀bùɔ̀tì í nɑmpú,

Kuyie n yó n dièmmu kɛ dɑ sɑ̃ntí.

Kɛ biennɛ̀ dɛbémbénnɛ̀ dɛ̀ɛ̀ tu n kó disɑ̃nni.

3 N kùtìdùùtì nɛ̀ m bómbonti, entɛnɛ̀!

N dɔ́ kɛ́entɛ dikṹnweńnì ndi.

4 N Yiɛ̀ nKuyie nyó ndɑ sɑ̃ntímu bɛnìtìbɛ̀ cuokɛ̀,

kɛ́ndɛ́úkùnko ɑ yètìrì ibotí cuokɛ̀.

5 Kɛ yɛ̃́ ɑ sɑ̀ɑ̀ mpɛ̃ɛ̃tóomɛ̀ tiwɛtì,

kɑ̀ɑ kó timɔ́mmɔnti sèńtɛ́ yɛwɛtɛ̀.

6 Kuyie nhɑ́ ńdɛu kɛĩ́nkɛ̀

kɑ̀ɑ kpetì ḿbo kɛtenkɛ̀ kɛmɔu ĩ́nkɛ̀.

7 A ti dɛɛtɛ́ tínti ɑ dɔ́ bɛ̀ mɛdiɛ̀.

Kéntɛ́ m bɑ́ɑmmu, yɑ̀ɑ ti pɑtɛ nɛ̀ ɑ wɛ̃rímú.

8 Kuyie mbɛ́immu ku cɛ̃sɑ̀ɑ̀tɛ̀ miɛkɛ,

kɛ tú kù yóó bɛ̀ nɑmu, kɛ́totí Sisɛmmu ɛì,

kɛ́berí Sukɔti biriku kɛ́totí,

9 kɛ́nte Kɑdɑɑdi ɛì nɛ̀ Mɑnɑnsee kpɛri.

Kɛ̀ Efɑdɑimmu ntú ku pìì,

kɛ̀ Sudɑɑ tu ku kó kukpɑ̀ɑ̀tìpɑ̀ɑ̀ti.

10 Mɔɑbu tu tɛnɑɑtɛ ntɛ, kù wùɔ̀nɛ̀ tɛ̀,

kù nɑmu Edɔmmu koò bɔntɛ́ kunɛùkù dɛ̀ɛ̀ bɛnkú kù bɛ̀ temɛ̀,

kɛ pɛ́ú Fidisitɛ̃ɛ̃bɛ mɛkpɑ̀rìtɑmmɛ̀.

11 We mbo n kɔtɛnɛ̀ dihɛikperì?

We mbo n tɑnnɛ́ Edɔmmu tenkɛ̀?

12 Kɛ̀ dɛ̀ í tú fɔ̃́ nKuyie nkùù do ti dootóo,

bɑ́ ɑ tɛ̃́nkɛ í niɛ̀nɛ̀ ti kó bɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ mudoò.

13 Kɔtɛní kɛ́ tí teennɛ̀, tí pɑtɛnɛ̀ ti dootitɔbɛ̀.

Kɛ yɛ̃́ onìtì kó mɛteèmmɛ̀ í túmɛ̀ mɛ̀mɑmɛ̀.

14 Kuyie nyó nti bonɛ̀mu kɛ̀ ti pĩ́ mmutɔ̃ndiɛmù.

Kuù yóó nɑ̀u ti dùɔ̀ntɔbɛ̀.

109

Bɛ̀ sɛi nwè mɔɔmɛ̀ Kuyie mmɛteèmmɛ̀

1 Bɛdèmbɛ̀ kóo kótì dìèmmɛ̀ Dɑfiti yɛ̀nfɛ̀.

Kuyie n sɑ̃ntí fɔ̃́ nwe, bɑ́ ncĩ́ɛ̃́kóo,

2 kɛ yɛ̃́ bɛyɛibɛ, bɛsoùmbɛ̀ nɑ́ɑ́ntɛmɛ̀ n kpɛ́í,

bɛ̀ nɑ̀ɑ́ ntì tu siyɑ́ɑ̀bìsí nsi.

3 Mɛníímmɛ̀ kó tinɑ́ɑǹtì tiì n fitɛ́,

bɛ̀ n kpɑ̀nnɛ̀ dɛtetìrɛ̀ ndɛ.

4 Mí mɛ mbɛ̀ dɔ́mu kɛ̀ n kó ticuuti nɛ́ tú iwɑ́tii,

n nɛ́ kuɔ̀nnɛ̀ Kuyie nku bɛ kpɛ́í.

5 M bɛ̀ dɔ̀ɔ̀ri mɛsɑ̀ɑ̀ mmɛ, kɛ̀ bɛ̀ n yietì mɛyɛi,

m bɛ̀ dɔ́mu kɛ̀ bɛ̀ n cu mɛníìmmɛ̀.

6 Bɛ̀ nɑ̀ɑ́mmu n kpɛ́í nkɛ tú:

Duɔ́nnɛ̀ we onitiyɛiwe,

kòo dùɔ̀ntɔù wèè bo ò wɑ̀tí kòo mbo o bɑkù yoú.

7 Kɛ̀ bɛ̀ɛ ò bekɛ́nɛ̀ kɛ́yɑ̀ o cɑɑ̀rìmɛ̀,

Kòo kó mubɑ́ɑmmuu nɑɑ́ mmuyɛimu.

8 Kòo kó yɛwee kũpɛ,

kòo tɔù mɔùu cɔutɛ́ o fɔ̃̀tìrì,

9 kòo bíi nɑɑ́ nyiciribí,

kòo pokùu nɑɑ́ nhokúpokù.

10 Kòo bíi nɑɑ́ mbɛcièmbɛ̀, kɛ́mmúɔ́tɛ,

kɛ́yɛ̀ i dobontì kɛ́nyɑ̃ũti.

11 Kòo bɑntiebɛɛ tiekɛ ò mɔ̀kɛ dɛ̀ dɛmɔu,

kɛ̀ bɛpɔ̀ɔ̀bɛ̀ɛ ɛí o ɔ̀ùtì kpɛrɛ.

12 Òmɔù tɛ̃́nkɛ bɑ́ nhò dɔ̀ɔ̀ri mɛsɑ̀ɑ̀,

òmɔù mɛ mbɑ́ɑ́ kuɔ́ nho bí mmɛsémmɛ̀, ò ku kɛ yóu ì.

13 Kòo yɑɑ̀bíi kú kɛ deè, kòo kó kuwuɔ nkpɑnnɛ́,

o yètìrì bɑ́ nkpɑɑ́ bo.

14 N Yiɛ̀ nKuyie nhɑ bɑ́ɑ́ yɛ̃̀ nho yɛmbɛ̀ kó mɛyɛi nkpɛ́í,

o yɔ̃ kó mɛcɑɑ̀rìmɛ̀ bɑ́ɑ́ ítɛ́ ɑ ììkɛ̀.

15 N Yiɛ̀ nKuyie nhɑ́ nyɛ̃́ bɛ yɛi nkpɛ́í,

kɛ̀ bɛ̀ bɑ́ ndenniní bɛ kpɛ́í kɛtenkɛ̀ ĩ́nkɛ̀.

16 Dɛ kóo nìtì í mɔ̀ɔ̀tɛ mɛ̀ɛ̀ kpɛ́í mmɛsémmɛ̀,

kɛ fɛ̃́ũ nhocĩ̀rì, koò kùɔ mɛsémmɛ̀ miɛkɛ.

17 Ò mɛ ndɔ́mɛ̀ kusĩ̀nkù nku kùu do o ĩ́nkɛ̀,

ò í mɛ ndɔ́mɛ̀mu mɛsɑ̀ɑ̀, mɛ̀ɛ ò dɛ́tɛ́nɛ̀.

18 Kɛ̀ kusĩ̀nkùu ò dɑ̀tínnɛ́ diyɑɑ̀bòrì kɔ̃mɛ,

kɛ́tɑ o miɛkɛ mɛniɛ nkɔ̃mɛ,

kɛ́tuɔkɛ o kṹɔ̃̀ mɛkùɔ̀ nhɔ̃mmɛ̀.

19 Kusĩ̀nkùu nɑɑ́ nho kó diyɑɑ̀bòrì kɛ́nɑɑ́ nfɛnɑɑkɔ̃̀nfɛ̀,

kòò nkù yì sɑ̃́ɑ̃̀.

20 Kuyie nhɑ́ yóu kɛ̀ dɛ̀ mmɛ ndò mbɛ̀ɛ̀ nɑ́ɑntɛ n kpɛ́í.

Bɛ̀ɛ̀ kó dimɑ̀ɑ̀ nɑ́ɑ́ntɛ n kó mɛyɛi dɛ̀ɛ mɛ mbɛ̀ dɔ̀ɔ̀.

21 Fɔ̃́ n Yiɛ̀ nKuyie, fɔ̃́ nwèè n te,

ɑ bɑ́ m bɔntóo ɑ kó diyètìrì kpɛ́í.

A sɑ̀ɑ̀ ndɛumu, yɑ̀ɑ n dɛɛtɛ́.

22 N tú osénnìwè nwe, ocĩ̀rì.

Dɛ̀ cɑ̀ɑ̀rɛ̀ n yɛ̀mmɛ̀ mmɛ.

23 N kérí kɛ pɛ̃nkɛ́mu mɛdɛ́ɛ̀ ntɛ̃mɛ̀,

bɛ̀ m bɛ̀tìmu dicɑ́dɔ́nnì kɔ̃mɛ.

24 M boú kɛ boú dinùù ndi kɛ̀ n núù nhɔ̀ɔ̀tɛ,

m mɔ̀ntɛ mmɑ́ɑ̀ ndi mudiì kɛ cĩ̀tɛ.

25 N nɑɑ́ nyisíɛ́ kpɛrɛ ndɛ bɛ ììkɛ̀,

kɛ̀ bɛ̀ n yɑ̀u kɛ dɑ́ɑnkoo bɛ yɔ.

26 N Yiɛ̀ nKuyie nfɔ̃́ɔ̃̀ n te, yɑ̀ɑ n teennɛ̀,

nɛ̀ ɑ kó mɛsɑ̀ɑ̀ nkpɛ́í yɑ̀ɑ n dɛɛtɛ́.

27 Dɔɔ̀ kɛ̀ bɛ̀ɛ bɑntɛ́ ɑ kó muwɛ̃rímú mmumɛ̀,

kɛ́bɑntɛ́ kɛ dò n Yiɛ̀ nKuyie nfɔ̃́ɔ̃̀ mɛ̀ dɔ̀ɔ̀.

28 Bɛmbɛ m bɔmmù kusĩ̀nkù nku,

kɛ̀ fɔ̃́ nni n dɔɔri mɛsɑ̀ɑ̀.

Kɛ̀ bɛ̀ ìtɛ́ kɛ còḿmú bɛɛ̀ yóó di ifɛi,

mí nhɑ kóo tɔ̃ntì kɛ̀ nni mbo diwɛ̀ì miɛkɛ.

29 Mɛsenkùmɛ̀ɛ dɑ́tínnɛ́ n níim̀bɛ̀,

kɛ̀ bɛ̀ɛ dɑ́ɑ́tí ifɛi diyɑɑ̀bòrì kɔ̃mɛ.

30 N yó nsɑ̃ntí n Yiɛ̀ nKuyie nnɛ̀ mɛtɑnkperímɛ̀ mmɛ,

bɑ́ nɛ̀ ditĩ̀nnì miɛkoo n yó ndɛ́úkùnkomu ku yètìrì.

31 Kɛ yɛ̃́ kuù kommumɛ̀ ocĩ̀rì,

kɛ bo ò pɑ̀tɛnɛ̀ bɛ̀ɛ̀ ò bekùnɛ̀.

110

Kuyie ntɑ̃ɑ̃tɛ́ wè kòò tu ikuɔ́ nìùtì kɛ tú okpɑ̀ɑ̀tì

1 Dɑfiti yɛ̀nfɛ̀.

N Yiɛ̀ nKuyie n nɑ̀kɛ́mu n Yiɛ̀ nkɛ yĩ

we nkɑ̀ri o bɑkù yoú,

kɛ kémmúnɛ̀ kù bo ò duɔ́mmɛ̀ o dootitɔbɛ̀,

kòo bɛ̀ cùùti.

2 Kuyie ndɑ duɔ́mmu fɛkpɑ̀ɑ̀tìpɑ̀tìfɛ̀ Siyɔ̃ɔ̃,

mbɑkɛ́ ɑ dootitɔbɛ̀.

3 A kpɑ̀rìnuɔmbɛ dɑ duɔ́mmu bɛmɑ́ɑ̀,

ɑ ɔ̃ nyóó tíí nhɑ ɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ɛ kɔtɛnímu nɛ̀ tikɔ̃nyɑuti ɑ cɛ̃sɑ̀ɑ̀tɛ̀,

kɑ̀ɑ dɑpɑ̀ntì kó muwɛ̃rímúu wɛ̃tɛní ɑ borɛ̀

tikṹnwentɛ́mɑɑ̀ntì kɔ̃mɛ.

4 Ti Yiɛ̀ nKuyie m bɛ́immu kɛ ĩkú,

kù í yóó kpɑtɛ ku nùù.

Kù yĩ ɑ tú ikuɔ́ nìùtì nwe sɑ̃́ɑ̃̀,

kɛ dònnɛ̀ Mɛsisedɛki.

5 Ti Yiɛ̀ nKuyie, n kómmú fɔ̃́ nwe,

kù miɛkɛ bo ítɛ́ dìì yiè,

kù bo ũtirɛ bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀.

6 Kuyie nyóó bekɛ́nɛ̀mu yɛbotɛ̀,

kɛ̀ bɛcíríbɛ̀ mɑ́ɑ̀ píɛ ndihɛì.

Kù kóo kpɑ̀ɑ̀tì yóó ũtirɛmu kɛtendiɛkɛ̀ kóo kpɑ̀ɑ̀tì.

7 Ò yó nkérí kɛ́yɑ̃̀ kukó nku,

kɛ́wɛ̃tɛ kɛ́pɛ́tɛ́ muwɛ̃rímú ò yóó nɑnɛ̀ mù o dootitɔbɛ̀. *

111

Bɛ̀ sɑ̃ntímɛ̀ Kuyie nkù dɔ̀ɔ̀ dɛ̀ kpɛ́í

1 Nsɑ̃ntínɛ̀ Kuyie, kù bomu nsɑ̃́ɑ̃̀!

N yó nsɑ̃ntímu n Yiɛ̀ nKuyie nnɛ̀ n yɛ̀mmɛ̀ mɛmɔu

bɛ̀ɛ̀ tũ ntimɔ́mmɔnti bɛ cuokɛ̀, ku tĩ̀nnì tìkú dɛ̀.

2 Ti Yiɛ̀ nKuyie ntɔ̃mmú dɛumu,

bɛ̀ɛ̀ mù dɔ́ kɛ̀ bɛ̀ wɑnti kɛ́ mù yĩ̀ɛ̃́tɛ́.

3 Ku tɔ̃mmú dɛumu kɛ wenni,

kù dɔ̀ɔ̀ri timɔ́mmɔnti nti sɑ̃́ɑ̃̀.

4 Kù dɔ́ tí nyɛ̃́mu kù pĩ́ mmùù tɔ̃ndiɛmù kpɛ́í,

ti Yiɛ̀ nKuyie nsɑ̀mu kɛ mɔkɛ onìtì kó mɛsémmɛ̀.

5 Kɛ duɔ̀ mmudiì bɛ̀ɛ̀ kù dé,

kù í yĩɛ̃̀ nkù bɛ̀ dɔúnnɛ̀ dìì nùù kpɛ́í bìtì.

6 Kù bɛnkɛmu ku nìtìbɛ̀ kù pĩ mmùù tɔ̃ndiɛmù,

kɛ bɛ̀ duɔ́ nyibotí tɛì kó yɛhɛkɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ tiekɛ.

7 Kù dɔ̀ɔ̀ri dɛ̀ɛ̀ kó dimɑ̀ɑ̀ tu timɔ́mmɔnti nti kɛ síɛ́,

ku tɑnnɔ̀ í ceeri.

8 Yɛ̀ fìíkúmu sɑ̃́ɑ̃̀, yɛ̀ í yóó ceetɛ,

yɛ̀ tu timɔ́mmɔnti nti kɛ síɛ́.

9 Kuù dontɛ́ ku nìtìbɛ̀,

kɛ bɛ̀ dɔ̀ɔ̀nɛ̀ mɛtɑummɛ̀ kɛ̀ mɛ̀ bo sɑ̃́ɑ̃̀.

Kù dò mpɑ́íí nwe, kɛ duò tikɔ̃m̀bùɔ̀tì.

10 A bo ndémɛ̀ Kuyie ndɛɛ̀ tu mɛciì nkó diketírì,

bɛ̀ɛ̀ dɔ̀ɔ̀ri mɛmmɛ bɛ̀ mɔ̀kɛ mɛyɛ̀mmɛ̀ mmɛ.

Kuyie nhɑ sɑ̃nni bomu nsɑ̃́ɑ̃̀.

112

Wèè wetí ò ɔ̃ nkɑrimɛ̀ kɛ í yĩɛ̃̀kù

1 Nsɑ̃ntínɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie!

Dɛ̀ nnɑɑti onìtì wèè dé Kuyie,

dɛ̀ nnɑɑti wèè piɛti diwɛ̀ì ku tɑnnɔ̀ miɛkɛ.

2 Kuyie mbo dɔɔ̀ mɛsɑ̀ɑ̀ nwèè wetí o kó fɛyɑnfɛ̀,

o kó kuwuɔ mbo nkpeńnì bɛ tenkɛ̀ miɛkɛ.

3 Mɛsɑ̀ɑ̀ nɛ̀ tikpɑ̀tì dɛ̀ yó mbomu dɛ yiɛ̀ ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀,

Kuyie nhò wùó nwèè wetí wènwe sɑ̃́ɑ̃̀.

4 Kɛ̀ dɛ̀ bììtoo wèè wetí Kuyie nkuù ɔ̃ɔ̃ ò mìítɛ́,

wèè sɑ̀ kɛ mɔkɛ onìtì kó mɛsémmɛ̀,

Kuyie nkuù ɔ̃ nhò mí.

5 Dɛ̀ ńnɑɑti onìtì wèè pènni bɛtɔbɛ̀ o kpɛrɛ nɛ̀ diwɛ̀ì,

kɛ tũ nyikuɔ́ duɔ́ kɛ dòmmɛ̀,

kɛ tũnni o kpɛti.

6 Dɛ yiɛ̀ nhɔ̃ í ndo bìtì.

Bɛ̀ ɔ̃ nyɛ̃́mu wèè wetí o kpɛ́í nsɑ̃́ɑ̃̀

7 Dɛ yiɛ̀ nkòo kèè tiyɛiti mɑtì ò ɔ̃ɔ̃ í nyĩɛ̃̀kù,

dɛ̀ ɔ̃ɔ̃ í nhò nɑmpɛ kɛ yɛ̃́ ò duɔ́mmɛ̀ omɑ́ɑ̀ Kuyie nku.

8 O kɔ̃m̀bùɔ̀tì í duò, ò í yĩɛ̃̀kù dɛ̀mɑrɛ̀,

kòò wetí o dootitɔbɛ̀, ò ɔ̃ nyɛ̃́mu weè yóó nɑmɛ̀.

9 O nɔ̀ùtɛ̀ yɑ̀ɑmmu kòò pɑ̃ɑ̃ mbɛcĩ̀rìbɛ̀,

Kuyie nhò wùó nwèè wetí wènwe sɑ̃́ɑ̃̀,

o wɛ̃rímú nɛ̀ o kpetì kɛ̀ dɛ̀ dɛ̀úkú.

10 Kòo yɛiwe ò wùó nkɛ̀ dɛ̀ ò yóù,

kòò cɑ̀ɑ́ nho nìì kɛ cĩtiri,

oyɛiwe dɔ́ dɛ̀ ɔ̃ɔ̃ yɛ̀ dɛtetìrɛ̀ ndɛ.

113

Ti dòmmɛ̀ kɛ́nsɑ̃ntí ti Yiɛ̀ nKuyie

1 Nsɑ̃ntínɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie!

Díndi ti Yiɛ̀ nKuyie nkó bɛtɔ̃mbɛ̀, ńsɑ̃ntínɛ̀ ku,

ndɛ́úkùnkonɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nyètìrì.

2 Ti Yiɛ̀ nKuyie nyètìrì ndɛu

kɛ́túótɛ́ yíe nnɛ̀ ti bo mbomɔ̀ɔ sɑ̃́ɑ̃̀.

3 Ndɛ́úkùnkonɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nyètìrì,

diyiè bo yɛ̀nnímɛ̀ nɛ̀ di yɑ̀ɑ bo tɑmɛ̀.

4 Ti Yiɛ̀ nKuyie nkuù bɑkɛ́ yɛbotɛ̀ yɛmɔu,

kɛ̀ ku kpetì dèkɛ kɛ sèńtɛ́ tiwɛtì.

5 We ndònnɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nti tũ nkù?

Ku kpɑ̀ɑ̀tìkɑ̀rì bo kɛĩ́nkɛ̀ nkɛ.

6 Kɛ̀ ku ɔ̃ɔ̃ sĩ́nnɛ́ kɛ́wéntɛ́ní,

kɛĩ́nkɛ̀ nɛ̀ kɛtenkɛ̀.

7 Kuù ɔ̃ɔ̃ íinní osénnìwè mutɑ̃́ɑ̃́ mmiɛkɛ,

kuù ɔ̃ɔ̃ kũtɛ́ní ocĩ̀rì ditɑ́pùò miɛkɛ,

8 kóò wɛ̃nnɛ́nɛ̀ sikpɑ̀ɑ̀tìbìí kɛ́kɑnnɛ,

kɛ̀ wèe wɛ̃nnɛ́nɛ̀ o ɛì kó bɛkótíbɛ̀.

9 Kuù ɔ̃ɔ̃ pɑ̃ tɛcĩ́ɛ̃̀tɛ̀ wèè do tú tɛhɑ̃ũntɛ,

kòò nɑɑ́ nhobíyɔ̃ kɛ́mbonɛ̀ diwɛ̀ì.

Nsɑ̃ntínɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie!

114

Isidɑyɛɛribɛ sèńtɛ́mɛ̀ dɑ̀mɛ́ɛ̀rì tipèntì kou

1 Isidɑyɛɛribɛ yɛ̀ dìì mɔ̀nnì Esibiti,

Sɑkɔbu yɑɑ̀bí yɛ̀ dìì mɔ̀nnì bɛkpɑ́kpɑ̀rìbɛ̀ tenkɛ̀.

2 Kɛ̀ Sudɑɑ wuɔ nni ntú ku kɔbɛ mbɛ,

kɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ tu kù te bɛ̀.

3 Kɛ̀ dɑ̀mɛ́ɛ̀rìi bɛ̀ yɑ̀ kɛ́cokɛ́.

Kɛ̀ Suditɛ̃ɛ̃ kó mɛniɛ mbótí.

4 Kɛ̀ yɛtɑ̃rɛ̀ ḿpuù yɛpedɑkɛ̀ kɔ̃mɛ,

kɛ̀ sitɑ̃ɑ̃́ puù yɛbɔdɑkɛ̀ kɔ̃mɛ.

5 Dɑ̀mɛ́ɛ̀rì ɑ cokùnɛ̀ bɑ?

Fɔ̃́ nSuditɛ̃ɛ̃ dɛ̀ dòmmɛ kɑ̀ɑ niɛ mbòtí?

6 Díndi yɛtɑ̃rɛ̀ dɛ̀ dòmmɛ kɛ̀ di puù yɛpedɑkɛ̀ kɔ̃mɛ?

Sitɑ̃ɑ̃́ bɑ nte kɛ̀ di puù yɛbɔdɑkɛ̀ tɛ̃mɛ̀?

7 Kɛtenkɛ̀ ɑ kɔ̃̀ntì nhɑu ti Yiɛ̀ nKuyie nyììkɛ̀,

kunku Sɑkɔbu do tũ nkù

8 Kuù ɔ̃ɔ̃ ceetɛ dipèrì borɛ̀ kɛ̀ dɛ̀ɛ nɑɑ́ ndibinni,

kutɑ̃ɑ̃́ duɔ́ dɛ̀ kɛ̀ dɛ̀ɛ nɑɑ́ nkukó.

115

Kuyie nkuù mɑ́ɑ̀ dò tí nkù sɑ̃ntí

1 Ti Yiɛ̀ nKuyie dɛ̀ í tú tíì te disɑ̃nni,

fɔ̃́ɔ̃̀ te disɑ̃nni, dɛ́úkùnnɛ ɑ yètìrì

ɑ sɑ̀ mɛ̀ɛ̀ kpɛ́í nkɛ dɔɔri timɔ́mmɔnti.

2 Bɑ nte kɛ̀ yɛbotɛ̀ bo mbékú kɛ tú:

Yé Kuyie mbɛ̀ tũ nkù borɛ̀?

3 Kuyie nti tũ nkù bomu kɛĩ́nkɛ̀,

kɛ dɔɔri ku dɔ́ dɛ̀ dɛmɔu.

4 Bɛ bɔkɛ̀ tu timɑ́tì pɛ́ítì nti nɛ̀ mɛsɔɔ,

bɛɛ̀ yɛ̀ dɔ̀ɔ̀ nɛ̀ bɛ nɔu.

5 Yɛ̀ mɔ̀kɛmu yɛnɔ̀ yɛ̀ mɛ nyí nɔ nkɛ nɑ́ɑ́,

kɛ mɔkɛ inuɔ, nyɛ̀ mɛ nyí wúó.

6 Kɛ mɔkɛ yɛto, yɛ̀ mɛ nyí yo,

kɛ mɔkɛ yɛwũɔ̃̀, nyɛ̀ mɛ nhɔ̃ɔ̃ í nkèè kunɔ́ú.

7 Kɛ ɑ̃ sinɔu, yɛ̀ mɛ nyí nɔ nkɛ pĩĩ,

kɛ mɔkɛ sinɑɑ̀cɛ̀i, yɛ̀ mɛ nyí nɔ nkɛ ceǹtì,

mɛtɑmmɛ̀ í yiɛ̀ní yɛ níí miɛkɛ.

8 Bɛ̀ɛ̀ dɔ̀ɔ̀ri dɛ kó sitenkɑɑnìi, bɛ̀ɛ sì nɑɑ́nnɛ̀,

bɛ̀ɛ̀ kó dimɑ̀ɑ̀ sì duɔ́ mbɛmɑ́ɑ̀, bɛ̀ɛ sì nɑɑ́nnɛ̀.

9 Díndi Isidɑyɛɛribɛ kó kuwuɔ, duɔ́nnɛ̀ dimɑ́ɑ̀ di Yiɛ̀ nKuyie,

nkuù tu di kóo teèntì, di kó kudɔpìkù.

10 Díndi Anɔɔ kó kuwuɔ nkɔbɛ duɔ́nnɛ̀ ndimɑ́ɑ̀ di Yiɛ̀ nKuyie,

nkuù tu di kóo teèntì, di kó kudɔpìkù.

11 Díndi bɛ̀ɛ̀ dé ti Yiɛ̀ nKuyie duɔ́nnɛ̀ ku dimɑ́ɑ̀,

kuù tu di kó oteèntì, di kó kudɔpìkù.

12 Ti Yiɛ̀ nKuyie nyí yɛ̃̀ nti kpɛ́í, kù yóó ti dɔɔ̀mu mɛsɑ̀ɑ̀,

kù yóó dɔɔ̀mu mɛsɑ̀ɑ̀ nyIsidɑyɛɛribɛ kó kuwuɔ,

kɛ́dɔɔ̀ mɛsɑ̀ɑ̀ nhAnɔɔ kó kuwuɔ.

13 Ti Yiɛ̀ nKuyie nyóó dɔɔ̀mu mɛsɑ̀ɑ̀ mbɛ̀ɛ̀ kù dé,

bɛsɑ́m̀pɔ́bɛ̀ nɛ̀ bɛdiɛbɛ̀ bɛmɔu.

14 Ti Yiɛ̀ nKuyie nduɔ́ nkɛ̀ di sṹṹ,

díndi nɛ̀ di bío.

15 Ti Yiɛ̀ nKuyie nkùù dɔ̀ɔ̀ kɛĩ́nkɛ̀ nɛ̀ kɛtenkɛ̀,

kù di dɔɔ̀ mɛsɑ̀ɑ̀.

16 Kɛĩ́nkɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nkuù kɛ̀ te,

kɛ duɔ́ nkɛtenkɛ̀ tínti bɛnìtìbɛ̀.

17 Ti Yiɛ̀ nKuyie ndɛ̀ í tú bɛcíríbɛ̀ bɛɛ̀ yó ndɑ sɑ̃ntí,

Bɛdɔmbɛ̀ bɛɛ̀ í yó ndɑ sɑ̃ntí.

18 Tínti biɛ mɛ nyó nsɑ̃ntímu ti Yiɛ̀ nKuyie,

di mmɔ̀nnì nɛ̀ ti bo mbomɔ̀ɔ.

Nsɑ̃ntínɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie!

116

Kuyie ndɛɛtɛ́nɛ̀ wè mukṹṹ nkòò kù sɑ̃ntí

1 N dɔ́mu n Yiɛ̀ nKuyie,

kɛ yɛ̃́ kù yomɛ̀ nkó yɛdɑbùò nnɛ̀ m bɑ́ɑmmìi.

2 Kù n kèḿmúmu, kɛ̀ ku to bo m bíɛ́kɛ̀,

n yó nkù yumu sɑ̃́ɑ̃̀ nɛ̀ m bo mbomɛ̀.

3 Mukṹṹ mmuù do m pìtínnɛ́ mu kó iwɛ̃ĩ,

kɛ̀ kudɔnkù kó ticùɔ̀tì m pĩ́,

kɛ̀ mɛyɛǹcɑɑ̀rìmɛ̀ n nɑ,

kɛ̀ n tɑ kukɔ̃m̀bɔ̀doróo miɛkɛ.

4 Kɛ kuɔ́nkoo kɛ́yú n Yiɛ̀ nKuyie nkɛ yĩ́:

N Yiɛ̀ nKuyie nyɑ̀ɑ n dɛɛtɛ́.

5 Ti Yiɛ̀ nKuyie nwetímu, kɛ mɔkɛ mɛsémmɛ̀,

Kuyie nti tũ nkù kuɔ̀mmu onìtì mɛsémmɛ̀.

6 N Yiɛ̀ nKuyie nkuù kɑ̃nkù bɛsĩ́ntíbɛ̀,

n do cĩ̀tɛmu kɛ̀ kù n dɛɛtɛ́.

7 N wɛ̃̀tɛ kɛ pɛ̀tɛ́mu mɛom̀pùmɛ̀,

N Yiɛ̀ nKuyie nkuù n dɔ̀ɔ̀ mɛsɑ̀ɑ̀.

8 Kuù n dɛɛtɛ́nɛ̀ mukṹṹ, kɛ ũtɛ́ n nɔnniɛti,

kɛ pĩ n nɑɑ̀cɛ̀i, bɑ́ n yí do.

9 N Yiɛ̀ nKuyie nkuù yó nni nwúó nkɛ̀ n kérí,

kɛtenkɛ̀ ĩ́nkɛ̀ bɛfòùbɛ̀ borɛ̀.

10 N yɛ̀mmɛ̀ do í nɔ̀ɔ́tɛ́ n Yiɛ̀ nKuyie nyĩ́nkɛ̀.

Bɑ́ nɛ̀ m mɛ̀ n tɑmɛ̀ mɛsémmɛ̀ miɛkɛ.

11 N do tɑ mɛyɛǹcɑɑ̀rìmɛ̀ miɛkɛ nkɛ,

kɛ nɑ́ɑ́ nkɛ tú bɛnìtìbɛ̀ bɛmɔu tú siyɑ́ɑ̀bìsí yɛmbɛ̀ mbɛ.

12 M bo nɑ kɛ́yietí bɑ Kuyie kù n dɔ̀ɔ̀ mɛ̀ɛ̀ sɑ̀ɑ̀ mmɛmɔu?

13 N Yiɛ̀ nKuyie nni ndɛɛtɛ́mu,

kɛ̀ n yó nyuo mɛdɛɛtímɛ̀ kó fɛbòòfɛ̀* kɛ kù sɑ̃ntí.

14 N yó ndɔɔrimu n dɔúnnɛ̀ yɛ̀ɛ̀ nɔ̀ Kuyie

n kɔbɛ bɛmɔu ììkɛ̀.

15 Ti Yiɛ̀ nKuyie nkɔbɛ kó mukṹṹ nku dò ndɛ̀mɑrɛ̀ diɛrɛ̀ ndɛ.

16 N Yiɛ̀ nKuyie n tú ɑ kóo tɔ̃ntì nwe,

kɛ̀ n yɔ̃ tú ɑ kóo tɔ̃ntì,

kɑ̀ɑ m pìtɛ́ iwɛ̃ĩ.

17 N yóó dɑ fíému iwũɔ̃ disɑ̃nni kpɛyi,

kɛ̀ n yu fɔ̃́ n Yiɛ̀ nKuyie ɑ yètìrì.

18 N yó ndɔɔrimu n dɔúnnɛ̀ yɛ̀ɛ̀ nɔ̀ n Yiɛ̀ nKuyie,

ku kɔbɛ bɛmɔu ììkɛ̀.

19 Ti Yiɛ̀ nKuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ dɑ̀nkù miɛkɛ,

nɛ̀ Sedisɑdɛmmu ɛì miɛkɛ.

Nsɑ̃ntínɛ̀ ti Yiɛ̀ Kuyie!

117

Ti mɔu ti dòmmɛ̀ kɛ́nsɑ̃ntí ti Yiɛ̀ nKuyie

1 Díndi yɛbotɛ̀ nsɑ̃ntínɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie,

díndi ibotí imɔu ndɛ́úkùnkonɛ̀ ku yètìrì.

2 Ku sɑ̀ɑ̀ mbomu sɑ̃́ɑ̃̀,

kù tɔ timɔ́mmɔnti nti sɑ̃́ɑ̃̀.

Nsɑ̃ntínɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie!

118

Ti bo nsɑ̃ntímɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nku dɔ̀ɔ̀ dɛ̀ kpɛ́í

1 Nsɑ̃ntínɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nkù nìtimu,

kù sɑ̀ɑ̀ mbomu sɑ̃́ɑ̃̀.

2 Isidɑyɛɛribɛ kó kuwuɔ nkɛ̀ di dɔ̀:

Ku sɑ̀ɑ̀ mbomu sɑ̃́ɑ̃̀.

3 Díndi Anɔɔ kó kuwuɔ nkɛ̀ di yĩ́:

Ku sɑ̀ɑ̀ mbomu nsɑ̃́ɑ̃̀

4 Díndi bɛ̀ɛ̀ dé ti Yiɛ̀ nKuyie nkɛ̀ di dɔ̀:

Ku sɑ̀ɑ̀ mbomu nsɑ̃́ɑ̃̀.

5 M bo mɛyɛǹcɑɑ̀rìmɛ̀ miɛkɛ nkɛ kɛ kuɔ́nnɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie,

kɛ̀ kù kèè kɛ cɑ́tinnɛ n yɛ̀mmɛ̀.

6 N Yiɛ̀ nKuyie nni nkómmúmu,

n yí dé dɛ̀mɑrɛ̀.

Onìtì bo nɑ kɛ́ n dɔ̀ɔ̀ bɑ?

7 N Yiɛ̀ nKuyie nni mbonɛ̀mu kɛ n teénnɛ̀,

dɛɛ̀ te kɛ̀ n wùó n níím̀bɛ̀ duòmɛ̀.

8 A bo nsɔrimɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie mborɛ̀,

dɛ̀ wenninɛ̀mu ɑ bo mbuɔ́mɛ̀ onìtì.

9 A bo n sɔrimɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie mborɛ̀,

dɛ̀ wenninɛ̀mu ɑ bo mbuɔ́mɛ̀ sikpɑ̀ɑ̀tìbìí.

10 Iwuɔ ntɛì kɔbɛ do n cɛ̃̀ɛ̃̀tɛmu,

kɛ̀ n yú n Yiɛ̀ nKuyie nyètìrì kɛ́ bɛ̀ bìɛ́.

11 Bɛ̀ do n cɛ̃̀ɛ̃̀tɛmu kɛ́ nh ɛ̃́ṹtɛ́,

kɛ̀ n yú n Yiɛ̀ nKuyie nyètìrì kɛ́ bɛ̀ bìɛ́.

12 Bɛ̀ do n cɛ̃̀ɛ̃̀tɛmu kɛ́ m munnɛ́ ice kɔ̃mɛ,

kɛ́kú dɛndɛ bɑ̀mbɑ̀ tipotì kó muhɑ̃ɑ̃́ ntɛ̃mɛ̀,

n yú n Yiɛ̀ nKuyie nyètìrì ndi kɛ bɛ̀ bìɛ́.

13 Bɛ̀ do n tèntoomu kɛ́ndɔ́ kɛ́ m bɔ,

kɛ̀ n Yiɛ̀ nKuyie mmɛ nni nteennɛ̀.

14 N Yiɛ̀ nKuyie nkuù tu n wɛ̃rímú,

n diè nkɛ ku nsɑ̃ntí, kuù tu ndɛɛtíwè.

15 Ti yo bɛ̀ɛ̀ dɔ̀ɔ̀ri timɔ́mmɔnti bɛ̀ nɑmɛ̀ mmɛ kɛ íúní bɛ touti

kɛ yɛ̃́ Kuyie mpĩ̀ḿmɛ̀ ku tɔ̃mmú nɛ̀ ku wɛ̃rímú.

16 Ti Yiɛ̀ nKuyie nnɔmmu dɛmɔu,

ku pĩ nku tɔ̃mmú nɛ̀ muwɛ̃rímú mmu.

17 N yí yóó kú, n yó nfòùmu,

kɛ nɑ́ɑ́ nKuyie mpĩ́ mmùù tɔ̃mmú.

18 N Yiɛ̀ nKuyie nyũ̀ɔ̃́mmu n to,

kù mɛ n yí yóu kɛ̀ m bo kú.

19 N kpetɛ́nɛ̀ yɛbòrɛ̀ bɛ̀ɛ̀ tũ̀ ntimɔ́mmɔnti bɛ̀ tɑɑ̀ yɛ̀,

kɛ̀ n tɑ kɛ́sɑ̃ntɛ n Yiɛ̀ nKuyie.

20 Kɛ̀ bɛ̀ dɔ̀: Ntɛ ti Yiɛ̀ nKuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kó dibòrì.

Bɛ̀ɛ̀ tũ̀ ntimɔ́mmɔnti bɛ̀ di ntɑɑ̀.

21 N yó ndɑ dɛ́úkùnkomu nYiɛ̀ nKuyie

nkɛ yɛ̃́ ɑ kèèmɛ̀ n dɑbònnì kɛ n dɛɛtɛ́.

22 Bɛ̀ɛ̀ mɑɑ̀ bɛ̀ dootóo dìì tɑ̃́rì,

diì nɑɑ́ ndipũũ kó ditɑ̃́rì mɔ́mmɔnni.

23 Ti Yiɛ̀ nKuyie nkuù pĩ ndɛ kó mutɔ̃mmú,

kɛ̀ mù tu tidiɛtì kɔ̃mu, kɛ̀ ti mu yɑ̀.

24 Ti Yiɛ̀ nKuyie nkó diyiè tu dii,

kɛ̀ ti dò nkɛ́yɑ̃nku nɛ̀ diwɛ̀ì.

25 Áú, ti Yiɛ̀ nKuyie! Nyɑ̀ɑ tí dɛɛtɛ́!

Áú Ti Yiɛ̀ nKuyie nhɑ́ ti pɑ̃ muwɛ̃rímú kɛ̀ ti nɑ.

26 Mɛsɑ̀ɑ̀ nní mbonɛ̀ wèè kèríní nɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nkó diyètìrì,

ti bo Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ ntɛ, kɛ kù mɔ̀ú mɛsɑ̀ɑ̀ ndi kpɛ́í.

27 Ti Yiɛ̀ nKuyie ntú Kuyie nku,

kuù ti mí ku kó kuwenniku, ti dɔ́ɔ́tɛ́nɛ̀ dibɑnni kɛ́ntɔ tipuonti,

kɛ́tuɔkɛ ku wũɔ̃tɔ̀nnì bɑ̀kɛ̀ borɛ̀.

28 A tú Kuyie nku kɛ n te, n yó ndɑ dɛ́úkùnkomu.

Kuyie fɔ̃́ nwèè n te n yó ndɑ sɑ̃ntímu.

29 Ndɛ́úkùnkonɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie, kù nìtimu.

Ku sɑ̀ɑ̀ mbomu nsɑ̃́ɑ̃̀.

119

Kuyie nkuɔ́ túmɛ̀ isɑ̀ɑ̀yì

1 Dɛ̀ nnɑɑti bɛ̀ɛ̀ borimɛ wenni,

bɛ̀ɛ̀ tũ nti Yiɛ̀ nKuyie nkó ikuɔ́.

2 Dɛ̀ nnɑɑti bɛ̀ɛ̀ yie nkɛ tũ nku tié,

bɛ̀ɛ̀ kù wɑnti nɛ̀ bɛ yɛ̀mmɛ̀ mɛmɔu.

3 Dɛ̀ nnɑɑti bɛ̀ɛ̀ í dɔɔri mɛyɛi,

bɛ̀ɛ̀ tũ nku kó kucɛ.

4 Ti Yiɛ̀ nKuyie nkuù duɔ́ nku kuɔ́.

Kɛ̀ ti bo nyi tũ nweti weti.

5 N dɔ́ kɛ́ntũmmu ɑ kó kucɛ weti weti,

kɛ́ndɔɔri ɑ kuɔ́ yɛ̃ mmù.

6 Kɛ̀ dɛ̀ɛ yie nkɛ̀ n níí bɑ́ɑ́ wéntɛ́ ɑ tɑnnɔ̀ kɛ̀ ifɛi m pĩ́.

7 N yó ndɑ sɑ̃ntímu nɛ̀ mɛyɛ̀mmɛ̀ mɛ̀mɑ́ɑ̀.

N yó nhɑ̃ɑ̃̀mu ɑ tɑnnɔ̀ n yɛ̀mmɛ̀ miɛkɛ.

8 N yó ndɔɔrimu ɑ tié nyɛ̃mmɛ̀.

A bɑ́ m bɔntóo yúó.

9 O bíɛ́ mbo yĩ́mɛ̀ kòo borimɛ nwenni?

Ò bo ndɔɔri ɑ nɑ́ɑǹtì yɛ̃mmɛ̀ mmɛ.

10 N dɑ wɑɑ̀mmu nɛ̀ n yɛ̀mmɛ̀ mɛmɔu,

ɑ bɑ́ɑ́ yóu kɛ̀ n dɛ́tɛ́nɛ̀ ɑ tɑnnɔ̀.

11 N sɔrìmu ɑ nɑ́ɑǹtì n yɛ̀mmɛ̀ miɛkɛ,

kɛ̀ dɛ̀ bo yie nkɛ̀ m bɑ́ɑ́ dɑ yetɛ́nɛ̀.

12 N Yiɛ̀ Kuyie nhɑ yètìrì dɛumu,

m bɛnkɛ ɑ tié.

13 Nɛ̀ n nùù ndi mbɑɑ̀tìmɛ̀ ɑ tɑnnɔ̀.

14 M bo ntũmmɛ̀ ɑ tɑnnɔ̀ dɛ̀ n nɑɑtimu,

kɛ dònnɛ̀ m bo mmɔkɛmɛ̀ tikpɑ̀tì mɛdiɛ̀.

15 N totímu n yɛ̀mmɛ̀ ɑ tié nyĩ́nkɛ̀ kɛ wéí ɑ kó icɛ.

16 Dɛ̀ n nɑɑtimu m bo ntũmmɛ̀ ɑ kuɔ́,

n yí yóó yɛ̃̀ nhɑ nɑ́ɑǹtì.

17 Dɔɔ̀ mí nhɑ kóo tɔ̃ntì mɛsɑ̀ɑ̀.

Kɛ̀ nní nfòù kɛ dɔɔri ɑ nɑ́ɑǹtì yɛ̃mmɛ̀.

18 Wéi n nuɔ nkɛ̀ n nɑ kɛ́yɑ̀,

ɑ kuɔ́ wennimu mɛdiɛ̀.

19 N tú opɔ̀ɔ̀ nwe kɛtenkɛ̀ ĩ́nkɛ̀,

bɑ́ n sɔnnɛ ɑ tɑnnɔ̀.

20 N dɔ́mu nɛ̀ n yɛ̀mmɛ̀ mɛmɔu

kɛ́nyɛ̃́ ɑ tɑnnɔ̀ sɑ̃́ɑ̃̀.

21 A kpɑnnɛ̀mu sifeí yɛmbɛ̀, kusĩ̀nkù do bɛ̀,

bɛ̀ɛ dɛ́tɛ́nɛ̀ ɑ tɑnnɔ̀.

22 N yɑ̃ɑ̃tɛ yɛsɑ̃́ɑ̃̀mbɛ̀ nɛ̀ mɛsenkùmɛ̀,

kɛ yɛ̃́ m pĩ̀ḿmɛ̀mu ɑ tɑnnɔ̀.

23 Bɑ́ kɛ̀ sikpɑ̀ɑ̀tìbìí tìí nkɛ nɑ́ɑ́ n kpɛ́í,

mí n tú ɑ kóo tɔ̃ntì nwe, kɛ tũ nhɑ kuɔ́ yɛ̃ mmù.

24 A tié nni nnɑɑtimu

iì n tiè.

25 N duɔ́ mutɑ̃́ɑ̃́ mmiɛkɛ nkɛ,

n fòùkùnnɛ kɛ́ndò nhɑ bɛ́immɛ̀.

26 N dɑ bɑ̀tɛmu n kó icɛ imɔu, kɑ̀ɑ kèè.

Á m bɛnkɛ ɑ tié.

27 M bɛnkɛ ɑ kó kucɛ kó yɛtɑnnɔ̀,

kɛ̀ n nɑ kɛ́totí n yɛ̀mmɛ̀ ɑ kó mɛsɑ̀ɑ̀ nyĩ́nkɛ̀.

28 Mɛyɛǹcɑɑ̀rìmɛ̀ mɛɛ̀ n dɛutɛ́ kɛ̀ n kuɔ̀,

n yíi nkɛ́ndò nhɑ nɑ́ɑǹtì bɛ́immɛ̀.

29 A n dɛ́tinnɛnɛ̀ siyɑ́ɑ̀bìsí kó kucɛ.

N dɔɔ̀ mɛsɑ̀ɑ̀ nkɛ̀ n nɑ kɛ́tũnnɛ ɑ kó ikuɔ́.

30 N tɑ̃ɑ̃tɛ́mu timɔ́mmɔnti kó kucɛ.

N tũ nhɑ tɑnnɔ̀ nyɛ.

31 N Yiɛ̀ nKuyie n tũ nhɑ tié nyi.

A bɑ́ɑ́ yie nkɛ̀ n di ifɛi.

32 M bɛti ɑ kó yɛtɑnnɔ̀ nyɛ,

kɛ yɛ̃́ ɑ cɑ́tinnɛmɛ̀ n yɛ̀mmɛ̀.

33 N Yiɛ̀ nKuyie n tié nhɑ kuɔ́,

kɛ̀ dɛ̀ɛ yie nkɛ̀ nní nyì tũ̀ nkɛ́tuɔkɛnɛ̀ kumɑ̀nku.

34 M pɑ̃ mɛciì nkɛ̀ n tũnnɛ ɑ kuɔ́

kɛ́ nyì pĩ̀ńnɛ̀ n yɛ̀mmɛ̀ mɛmɔu.

35 A nni nni ɑ tɑnnɔ̀ kó kucɛ miɛkɛ,

n wɛ̀ì bo kùù miɛkɛ.

36 Yṹɔ̃́nní n yɛ̀mmɛ̀ ɑ tié bíɛ́kɛ̀,

kɛ̀ mɛ̀ bɑ́ ndɔ́ mucɔ̃́ntimu.

37 Bentɛ n nɔ̀nfɛ̀ kɛ̀ fɛ̀ bɑ́ nwúó ndɛ̀ɛ̀ tu dɛtetìrɛ̀,

duɔ́ nkɛ̀ nni ntũ nhɑ kó kucɛ.

38 Dɔɔ̀ mí nhɑ kóo tɔ̃ntì ɑ bɛ́i ntì bɛ̀ɛ̀ dɑ dé bɛ kpɛ́í.

39 A m péítɛ́ munitidɑɑ́, m mu nyĩɛ̃̀kù,

ɑ tɑnnɔ̀ yɛɛ̀ tu yɛsɑ̀ɑ̀yɛ̀.

40 N dɔ́mu kɛ́ntũ nhɑ tɑnnɔ̀,

yóu kɛ̀ nni nfòù ɑ kó timɔ́mmɔnti miɛkɛ.

41 N Yiɛ̀ nKuyie nhɑ́ n dɔɔ̀ ɑ kó mɛsɑ̀ɑ̀,

n dɛɛtɛ́ kɛ́ndò nhɑ bɛ́immɛ̀.

42 Kɛ̀ dɛ̀ɛ yie nkɛ̀ n níí nɑ kɛ́tɛ̃́nnɛ́ tinɑ́ɑǹtì bɛ̀ɛ̀ n sɑ̃́ɑ̃̀,

kɛ yɛ̃́ n yĩkúmɛ̀ ɑ nɑ́ɑǹtì ĩ́nkɛ̀ nkɛ.

43 Á bɑ́ɑ́ dɛitɛ timɔ́mmɔnti n nùù miɛkɛ yúó,

m bɑɑ ɑ tɑ̃ɑ̃tɛ́ tìnti.

44 N yóó mpĩ́mmu ɑ kuɔ́,

n yí yóó yóu ɑ kuɔ́ nɛ̀ m bo mbomɛ̀.

45 Yóu kɛ̀ nní mbonɛ̀ kuyɛǹnɑɑtí,

kɛ yɛ̃́ n tũmmɛ̀ ɑ tɑnnɔ̀.

46 N yó nnɑ́ɑ́mmu ɑ tié bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ ììkɛ̀,

ifɛi í yó nyì nni mbonɛ̀.

47 Dɛ̀ ɔ̃ nni nnɑɑtinɛ̀mu ɑ tɑnnɔ̀,

n yɛ̀ dɔ́mu.

48 N yuo n nɔu nsi kɛ bo cɔutɛ́ ɑ tɑnnɔ̀,

n yɛ̀ dɔ́mu, nh ɑ̃ɑ̃̀mu ɑ kuɔ́ n yɛ̀mmɛ̀ miɛkɛ.

49 Dentɛní ɑ nɑ̀kɛ́ tìì nɑ́ɑǹtì,

mí nhɑ kóo tɔ̃ntì n ti mbɑɑ.

50 Nh ɔ̃ mbo mɛyɛǹcɑɑ̀rìmɛ̀ miɛkɛ, kɛ̀ dɛ̀ɛ m bɑ́ntɛ̀ dɛɛ̀ tu:

A nɑ́ɑǹtì n duɔ̀mmɛ̀ mufòmmu.

51 Sipɔɔ yɛmbɛ̀ n dɑúmu,

m mɛ nyí yetɛ́nɛ̀ ɑ kuɔ́.

52 Nh ɔ̃ɔ̃ dentɛní ɑ tɑ̃ɑ̃tɛ́ tì nti,

n Yiɛ̀ nKuyie nkɛ̀ dɛ̀ɛ nɑ́ríkùnnɛ n yɛ̀mmɛ̀.

53 M miɛkɛ yɛ̀nnímu bɛnitiyonkubɛ,

bɛ̀ dootóomu ɑ kuɔ́.

54 A tié nyiì tu n kó fɛyɛ̀nfɛ̀,

kɛtenkɛ̀ kiɛ m bo kɛ̀ kupɔ̀ɔ̀kù nku.

55 N Yiɛ̀ nKuyie, kɛyènkɛ̀ nh ɔ̃ɔ̃ í nyɛ̃̀ nhɑ kpɛ́í.

N tũmmu ɑ kuɔ́.

56 N kpɛti n te tì tu

m bo tũnnɛmɛ̀ ɑ tɑnnɔ̀.

57 N Yiɛ̀ nKuyie nkpɛti tú tì n ti mbɛ́i.

Tìì tu: M bo ntũmmɛ̀ ɑ nɑ́ɑǹtì.

58 Nɛ̀ n yɛ̀mmɛ̀ mɛmɔu ndi n dɑ kuɔ̀nnɛ̀mɛ̀,

n kuɔ́ mmɛsémmɛ̀ kɛ́ndònnɛ̀ ɑ bɛ́i mmɛ.

59 N wèńnímu n tũ nyìì cɛ̀.

Kɛ wɛ̃̀tɛní kɛ bo tũnnɛ ɑ tié.

60 N tɛ̃́nkɛ í yóó ɔɔtɛ, n dɔ́ mɛfɛì mmɛ,

kɛ bo tũnnɛ ɑ tɑnnɔ̀.

61 Bɛnitiyonkubɛ bɛɛ̀ n dií nticùɔ̀tì kɛ̀ tì m pĩ́.

M mɛ nyí yɛ̃̀ nhɑ kuɔ́.

62 Kɛyènkɛ̀ cuokɛ̀ nh ɔ̃ɔ̃ entɛmu kɛ́ ndɑ sɑ̃ntí.

A tɑ̃ɑ̃tɛ́ tì sìɛ́ mɛ̀ɛ̀ kpɛ́í.

63 N nɑɑtinɛ̀mu bɛ̀ɛ̀ kó dimɑ̀ɑ̀ dɑ dé.

Bɛ̀ɛ̀ kó dimɑ̀ɑ̀ tũ nhɑ tɑnnɔ̀.

64 N Yiɛ̀ nKuyie nhɑ sɑ̀ɑ̀ mmɛɛ̀ pìɛ́kɛ́ kutenkù

n tié nhɑ kuɔ́.

65 N Yiɛ̀ nKuyie nhɑ do tì bɛ́immu,

kɛ mɛ nni ndɔ̀ɔ̀ mɛsɑ̀ɑ̀ m mí nhɑ kóo tɔ̃ntì.

66 M bɛnkɛ mɛsɑ̀ɑ̀ nnɛ̀ m bo mbɑɑ̀tìmɛ̀ dɛ̀ɛ̀ wenni nɛ̀ mɛciì.

Kɛ yɛ̃́ n yĩkúmɛ̀ ɑ tɑnnɔ̀ ĩ́nkɛ̀ nkɛ.

67 N do í kɛ̃kɛ dìì mɔ̀nnì kɛ dɑ dɛ́tirìnɛ̀mu,

di mmɔ̀nnì m mɛ mpĩ̀ḿmu ɑ nɑ́ɑǹtì.

68 A nitimu kɛ dɔɔri mɛsɑ̀ɑ̀,

n tié nhɑ kuɔ́.

69 Sipɔɔ yɛmbɛ̀ bɛɛ̀ n sĩ̀nkùnnɛ nɛ̀ bɛ kó siyɑ́ɑ̀bìsí,

mí m mɛ mpĩmmu ɑ tɑnnɔ̀ nɛ̀ n yɛ̀mmɛ̀ mɛmɔu.

70 Bɛ̀ ɑnkɛmu tìmɑtì í bɛ tɑɑ̀,

dɛ̀ mɛ nni nɑɑtimu nɛ̀ ɑ kuɔ́.

71 Bɛ̀ n dií nyifɛi kɛ̀ dɛ̀ n dɔ̀ɔ̀ mɛsɑ̀ɑ̀ mmɛ,

kɛ̀ n yĩ̀ɛ̃́tɛ́ ɑ kuɔ́.

72 Mí m borɛ̀ ikuɔ́ ìì yɛ̀nní ɑ nùù ì pɛ̃ɛ̃tɛ́mu yɛsɔɔwèrɛ̀,

sikɔupí sikɔupí yoo timɑ́tì pɛ́ítì kpɛyɛ.

73 A nɔu siì n dɔ̀ɔ̀ kɛ̀ siì n kpénkùnnɛ,

m pɑ̃ mɛciì, kɛ̀ n nɑ kɛ́yĩ́ɛ̃́tɛ́ ɑ kuɔ́.

74 Bɛ̀ɛ̀ dɑ dé, bɛ̀ n wùó nkɛ̀ dɛ̀ bɛ̀ nɑɑtimu.

Kɛ yɛ̃́ n kémmúmɛ̀mu ɑ nɑ́ɑǹtì.

75 N Yiɛ̀ nKuyie n yɛ̃́mu kɛ dò nhɑ tɑ̃ɑ̃tɛ́ tì wenni,

ɑ n kɛ̃́kùnnɛ kɛ nɑɑtimu.

76 A sɑ̀mu m bɑ́ntɛ̀!

A tì nɑ̀kɛ́mu mí nhɑ kóo tɔ̃ntì.

77 A n kuɔ́ mmɛsémmɛ̀ kɛ̀ nní nfòù.

Kɛ yɛ̃́ n nɑɑtinɛ̀mɛ̀ ɑ kó ikuɔ́.

78 Ifɛi iì bo pĩ́ sipɔɔ yɛmbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ n fɛ̃́ũnko dɛtetìrɛ̀,

mí n wèè pĩ nhɑ tɑnnɔ̀.

79 Bɛ̀ɛ̀ dɑ dé, bɛ̀ɛ kɔtɛní m borɛ̀.

Kɛ̀ dɛ̀ɛ yie nkɛ̀ bɛ̀ɛ bɑntɛ́ ɑ tié.

80 N dɔ́mu nɛ̀ n yɛ̀mmɛ̀ mɛmɔu kɛ́dɔɔ̀ ɑ kuɔ́,

kɛ̀ dɛ̀ɛ yie nkɛ̀ ifɛi bɑ́ m pĩ́ nhɑ ììkɛ̀.

81 Dɛ̀ nh ɔɔtímu ɑ bo n dɛɛtɛ́mɛ̀,

n kémmúmu ɑ bo dɔɔ̀mɛ̀ ɑ bɛ́i ntì.

82 N kémmú ɑ bɛ́i ntì bo dɔɔ̀mɛ̀ mmɛ, kɛ̀ dɛ̀ nh ɔ̀u,

kɛ̀ m bèkú mmɑ́ɑ̀ kɛ tú: Ɔ̃mmɔ̀nnì ndi ɑ yó m bɑ́ntɛ̀mɛ̀?

83 N dònnɛ̀ kudɔukù bɛ̀ nùńnɔ́ɔ kùnku muhɑ̃ɑ̃fɔ̃rímú ĩ́nkɛ̀,

m mɛ nyí yɛ̃̀ nhɑ kó itié.

84 Mí nhɑ kóo tɔ̃ntì n we kpɑɑ́ yɛ̀dɛ?

A yóó bekɛ́nɛ̀ ɔ̃̀nyiè bɛ̀ɛ̀ n fɛ̃́ũnko?

85 Sipɔɔ yɛmbɛ̀ n keù yɛfɔ̃̀tɛ̀ nyɛ.

Kɛ búútóo ɑ kuɔ́ kpɛti.

86 A tɑnnɔ̀ tu yɛmɔ́mmɔnyɛ nyɛ,

bɛ̀ n fɛ̃́ũnko dɛtetìrɛ̀ ndɛ, yɑ̀ɑ n dɛɛtɛ́.

87 Dɛ̀ do kpɑɑ́ sɑ́m̀pɔ́ nwe kɛ̀ bɛ̀ n dɛitɛ kɛtenkɛ̀ ĩ́nkɛ̀,

nɛ̀ mɛmmɛ m mɛ nyí bùtínnɛ́ ɑ tɑnnɔ̀.

88 A sɑ̀mu, n foukùnnɛ,

kɛ̀ dɛ̀ɛ yié nkɛ̀ nní mpĩ́ nhɑ tié.

89 N Yiɛ̀ nKuyie, ɑ nɑ́ɑǹtì bomu nsɑ̃́ɑ̃̀,

tì fìíkú kɛĩ́nkɛ̀ nkɛ.

90 A tú timɔ́mmɔnti yiɛ̀ nwe nɛ̀ ɑ bomɛ̀!

Fɔ̃́ɔ̃̀ fìí nkɛtenkɛ̀ kɛ̀ kɛ̀ fìíkú.

91 A bɛ́immu dɛmɔu kɛ̀ dɛ̀ buotɛ́ kɛ bo nɛ̀ yíenní,

kɛ yɛ̃́ dɛmɔu dɛ̀ pĩ̀ḿmɛ̀ ɑ tɔ̃mmú mmu.

92 Kɛ̀ dɛ̀ do í n nɑɑtinɛ̀ ɑ kuɔ́,

nɛ̀ yíe n do kumu n sémmɛ̀ miɛkɛ.

93 N yí yóó yɛ̃̀ nhɑ tɑnnɔ̀ bìtì!

Kɛ yɛ̃́ ɑ n duɔ̀mmɛ̀ mufòmmu nɛ̀ yɛɛ̀ borɛ̀ ndɛ.

94 N tú ɑ kou nwe, n dɛɛtɛ́,

kɛ yɛ̃́ n tũmmɛ̀mu ɑ tɑnnɔ̀.

95 Bɛyɛibɛ n díímu kɛ bo n kuɔ,

mí mmɛ n kèḿmú ɑ tié nyi.

96 Dɛmɔu bɑ́ dɛ̀ɛ̀ dɔ̀ɔ̀ kɛ wenni dɛ̀ mɔ̀kɛmu kumɑ̀nku,

ɑ tɑnnɔ̀ yiɛ mɛ̀ nyí mɔkɛ kumɑ̀nku.

97 N dɔ́mu ɑ kuɔ́ mɛdiɛ̀,

yɛwe yɛmɔu nh ɔ̃ ntoti n yɛ̀mmɛ̀ iì ĩ́nkɛ̀.

98 A kó yɛtɑnnɔ̀ n ciikùnnɛmu.

Kɛ̀ n ciì kɛ pɛ̃ɛ̃tɛ́ n dootitɔbɛ̀.

Kɛ yɛ̃́ yɛ̀ bomɛ̀ n yɛ̀mmɛ̀ miɛkɛ nkɛ sɑ̃́ɑ̃̀.

99 N ciìmu kɛ pɛ̃ɛ̃tɛ́ bɛ̀ɛ̀ n tiè,

kɛ yɛ̃́ n totimɛ̀ n yɛ̀mmɛ̀ ɑ tié nyĩ́nkɛ̀.

100 N yɛ̀mmɛ̀ dɛunɛ̀mu bɛhɛikɛ̀nkótíbɛ̀ kɔ̃mɛ,

kɛ yɛ̃́ m pĩ́mmɛ̀mu ɑ tɑnnɔ̀.

101 N yennínɛ̀mu mɛyɛi nkó icɛ imɔu,

kɛ̀ dɛ̀ bo yie nkɛ̀ nni mpĩ́ nhɑ nɑ́ɑǹtì.

102  N yí bùtínnɛ́ ɑ tɑnnɔ̀,

kɛ yɛ̃́ fɔ̃́ɔ̃̀ yɛ̀ nni ntiémmɛ̀.

103 A nɑ́ɑǹtì wɛ̀ɛ̀timu n nùù miɛkɛ,

kɛ pɛ̃ɛ̃tɛ́ mɛcekùɔ̀.

104 A kó yɛtɑnnɔ̀ yɛɛ̀ te kɛ̀ n ciitɛ́,

Dɛɛ̀ te kɛ̀ n yí dɔ́ iyɑ́ɑ̀bisícɛ.

105 A nɑ́ɑǹtì tu dɛfìtírɛ̀ ndɛ dɛ̀ɛ̀ m mí,

Tiì n duɔ̀ nkuwenniku n kó kucɛ miɛkɛ.

106 M bɛ́i ndìì nùù n yó ndi pĩ̀ḿmu.

Diì tu m bo tũmmɛ̀ ɑ tɑnnɔ̀ yɛ̀ɛ̀ tu timɔ́mmɔnti.

107 N di ifɛi nyi mɛdiɛ̀,

n Yiɛ̀ nKuyie nhɑ n fòùkùnnɛ ɑ nɑ́ɑǹtì yɛ̃mmɛ̀.

108 N Yiɛ̀ nKuyie ncɔutɛ́ n sɑ̃ɑ̃,

kɛ́ n tié nhɑ tɑnnɔ̀.

109 M bo mukṹṹ nnɛ̀ mufòmmu dɛ sɑku nku,

m mɛ nyí yɛ̃̀ nhɑ kuɔ́.

110 Bɛyɛibɛ n dii ticùɔ̀tì nti,

m mɛ nyí dɛ̀tɛ́nɛ̀ ɑ tɑnnɔ̀.

111 A tié nyiì tu n kpɛrɛ n te dɛ̀,

n yɛ̀mmɛ̀ i nnɑɑtinɛ̀.

112 N duɔ́mmu n yɛ̀mmɛ̀ kɛ dɔɔri ɑ kuɔ́ yɛ̃mmɛ̀,

kɛ yó mmɛ̀ dɔ̀ɔ̀ri sɑ̃́ɑ̃̀ n fòmmu mumɔu.

113  N yí dɔ́ yɛnɔ̀ yɛ̀dɛ́ɛ̀ yɛmbɛ̀,

n dɔ́ ɑ kuɔ́ nyi.

114 Fɔ̃́ɔ̃̀ tu n kó disɔ̀rì, n kó kudɔpìkù,

n kémmú ɑ yó n nɑ́kɛ́ tì nti.

115 Díndi bɛnitiyɛibɛ fũtɛnɛ̀ m borɛ̀.

Kɛ̀ dɛ̀ɛ yie nkɛ̀ nní ntũ n Yiɛ̀ nKuyie ntɑnnɔ̀.

116 A nni mpĩ́ nhɑ bɛ́i nkɛ yɛ̃ mmù.

Kɛ̀ dɛ̀ɛ yie nkɛ̀ nní fòù.

A bɑ́ɑ́ yóu kɛ̀ nní ndɑ kémmú kɛ́di ifɛi.

117 Fɔ̃́ɔ̃̀ yó ntú nkó dipĩ̀ńnì kɛ̀ n nɑ kɛ́cootɛ́.

Kɛ̀ dɛ̀ɛ yie nkɛ̀ nní ndɑkɛ ɑ kuɔ́ kpɛ́í.

118 A dootóomu bɛ̀ɛ̀ kó dimɑ̀ɑ̀ bùtínnɛ́ ɑ kuɔ́.

Kɛ yɛ̃́ bɛ kó mutɔ̃mmú mumɔu túmɛ̀ siyɑ́ɑ̀bìsí kɔ̃mu mmu.

119 A ùtóomu bɛyɛibɛ kó dimɑ̀ɑ̀ tiyontì kɔ̃mɛ.

Dɛɛ̀ te kɛ̀ n dɔ́ ɑ tié.

120 N wúó nhɑ kuɔ́ kɛ̀ n kɔ̃̀ntì ɑumu,

kɛ̀ n kɔ̃m̀bùɔ̀tì duònɛ̀ ɑ tɑ̃ɑ̃tɛ́ tì.

121 N dɔɔrimu dɛ̀ɛ̀ sìɛ́,

kɛ tũ ntimɔ́mmɔnti,

bɑ́ɑ́ yóu kɛ̀ n do bɛ̀ɛ̀ n fɛ̃́ũnko bɛ nɔu miɛkɛ.

122 Dɔúnnɛ̀ mí nhɑ kóo tɔ̃ntì dinùù kɛ yĩ:

A yó nni ndɔɔri mɛsɑ̀ɑ̀.

Bɑ́ɑ́ yóu kɛ̀ sipɔɔ yɛmbɛ̀ nni nfɛ̃́ũnko.

123 M bɔ́ú nhɑ kó mɛdɛɛtímɛ̀ kɛ ɔ̀umu,

n kémmú timɔ́mmɔnti ɑ nɑ̀kɛ́ tìì kpɛ́í kɛ̀ dɛ̀ m bimu.

124 Dɔɔ̀ mí nhɑ kóo tɔ̃ntì mɛsɑ̀ɑ̀, ɑ nitimu,

m bɛnkɛ kɛ̀ n yĩ́ɛ̃́tɛ́ ɑ kuɔ́.

125 N tú ɑ kóo tɔ̃ntì nwe,

m pɑ̃ mɛciì nkɛ̀ m bɑntɛ́ ɑ tié.

126 N Yiɛ̀ nKuyie ndɛ̀ tùɔ̀kɛmu ɑ bo pĩ́ ndɛ̀ ɑ tɔ̃mmú.

Bɛnìtìbɛ̀ cɑ̀ɑ̀rimu ɑ kuɔ́.

127 N dɔ́mu ɑ tɑnnɔ̀ kɛ̀ dɛ̀ pɛ̃ɛ̃tɛ́ mɛsɔɔ.

Kɛ pɛ̃ɛ̃tɛ́ mɛsɔɔ nsɑ̀ɑ̀mɛ̀.

128 A tɑnnɔ̀ yɛmɔu n yɛ̀ wùó nkɛ̀ yɛ̀ wennimu,

n yí dɔ́ dɛyɑ́ɑ̀bìsíkpɛrɛ ndɛ.

129 A tié ntú isɑ̀ɑ̀yì nyi.

Dɛɛ̀ kpɛ́í nte kɛ̀ n yì ɑ̃ɑ̃̀ n yɛ̀mmɛ̀ miɛkɛ.

130 Kɑ̀ɑ wɛ̀ɛ́tɛ́ ɑ nɑ́ɑǹtì kɛ bɛnkɛ onìtì dɛ̀ ɔ̃ɔ̃ ò duɔ́ nkuwenniku nku.

Tiì duɔ̀ mmɛciì mbɛsĩ́ntíbɛ̀.

131 Nh onnɛ́ n níí nku kɛ bo mɑɑ́nko ɑ tɑnnɔ̀,

n dɔ́ mɛ̀ɛ̀ kpɛ́í nhɑ tɑnnɔ̀ kɛ̀ dɛ̀ nh ɔɔtí.

132 Wɛ̃ɛ̃tɛní m bíɛ́kɛ̀ kɛ́ n kuɔ́ mmɛsémmɛ̀,

kɛ́ndònnɛ̀ ɑ dɔɔrimɛ̀ bɛ̀ɛ̀ dɑ dɔ́.

133 N teennɛ̀ kɛ̀ nní nyĩkú ɑ nɑ́ɑǹtì ĩ́nkɛ̀.

A bɑ́ɑ́ yóu kɛ̀ mɛyɛi mmɑmɛ̀ n nɑ.

134 A n dɛɛtɛ́nɛ̀ bɛ̀ɛ̀ n fɛ̃́ũnko

kɛ̀ n nɑ kɛ́ntũ nhɑ tɑnnɔ̀.

135 Wéntɛ́ní mí nhɑ kóo tɔ̃ntì fɛnɔnsɑ̀ɑ̀fɛ̀,

kɛ́ n tié nhɑ kó ikuɔ́.

136 N nɔnniɛti tiì pũɔ̃̀,

bɛnìtìbɛ̀ í tũ mmɛ̀ɛ̀ kpɛ́í ɑ kuɔ́.

137 N Yiɛ̀ nKuyie nhɑ wetímu,

kɑ̀ɑ beéntì dò nsɛ́i.

138 A wɑ̃̀ri ɑ tié kɛ̀ ì wennimu,

kɛ tú timɔ́mmɔnti mɑ́ɑ̀.

139 N wúó n dootitɔbɛ̀ yɛ̃̀mmɛ̀ ɑ nɑ́ɑǹtì,

kɛ̀ dɛ̀ n yóumu.

140 N yɑ̀ɑ́kɛ́mu ɑ nɑ́ɑǹtì, tì mɛ̀nkɛ tú timɔ́mmɔnti nti.

Mí nhɑ kóo tɔ̃ntì kɛ̀ n tì dɔ́.

141 N kũɔ̃nnìmu kɛ̀ bɛ̀ n sènkɛ̀rì.

M mɛ nyí yɛ̃̀ nhɑ tɑnnɔ̀.

142 Timɔ́mmɔnti ɑ dɔú ntì bomu nsɑ̃́ɑ̃̀,

kɑ̀ɑ kuɔ́ tú timɔ́mmɔnti.

143 Mɛyɛǹcɑɑ̀rìmɛ̀ nɛ̀ kukɔ̃m̀bɔ̀doróo dɛɛ̀ n tùɔ̀kɛní.

Dɛ̀ɛ̀ n nɑɑti dɛɛ̀ nɛ́ tú ɑ tɑnnɔ̀.

144 A tié ndò nsɛ́í nwe sɑ̃́ɑ̃̀.

M pɑ̃ mɛciì kɛ̀ dɛ̀ɛ yie nkɛ̀ nní nfòù.

145 N Yiɛ̀ nKuyie n dɑ yu nɛ̀ n yɛ̀mmɛ̀ mɛmɔu ndi.

Yie nkɛ́ n teennɛ̀ kɛ̀ nní ntũ nhɑ kuɔ́.

146 N dɑ kuɔ̀nnɛ̀mu kɛ tú ɑ́ n dɛɛtɛ́,

kɛ̀ nni ntũ nhɑ tié.

147 Dɛ̀ ɔ̃ nkpɑɑ́ kɛ í wentɛ́,

kɛ̀ n kuɔ̀nɛ̀ fɔ̃́ nwe.

N kémmú ɑ yó n nɑ́kɛ́ tì nti.

148 Dɛ̀ ɔ̃ n kpɑɑ́ uú kɛ̀ n nɔ̀nfɛ̀ sìékɛ́ ɑ nɑ́ɑǹtì nti.

Kɛ̀ nh ɑ̃ɑ̃̀ ɑ tié n yɛ̀mmɛ̀ miɛkɛ.

149 N Yiɛ̀ nKuyie, nkéntɛ́ n dɑbònnì,

ɑ sɑ̀ mɛ̀ɛ̀ kpɛ́í, n fòùkùnnɛ kɛ́ndò nhɑ tɑ̃ɑ̃tɛ́ tì.

150 Bɛ̀ɛ̀ n fɛ̃́ũnko bɛ̀ n tɔ̀ɔ́ntɛnímu,

dɛ kó isɔkɛ yɛmbɛ̀ dɛ̀tɛ́nɛ̀mu ɑ kó ikuɔ́.

151 Fɔ̃́ n Yiɛ̀ nKuyie nhɑ n tɔ́kɛ́nɛ̀mu,

ɑ tɑnnɔ̀ yɛmɔu tú timɔ́mmɔnti nti.

152 N yɛ̃́mu nɛ̀ dimɔ̀nnì ɑ tié,

fɔ̃́ɔ̃̀ ì nɑ̀kɛ́ kɛ̀ ì bo sɑ̃́ɑ̃̀.

153 Wéntɛ́ n yo mmɛ̀ɛ̀ sémmɛ̀,

kɛ́ n dɛɛtɛ́ kɛ yɛ̃́ n yí yɛ̃̀mmɛ̀ ɑ kuɔ́.

154 N kónnɛ́ kɛ́ n dɛɛtɛ́

n fòùkùnnɛ kɛ́ndò nhɑ bɛ́immɛ̀.

155 Bɛyɛibɛ í yóó cootɛ́,

kɛ yɛ̃́ bɛ̀ í wɑntimɛ̀ kɛ bo tũnnɛ ɑ kuɔ́.

156 Áú n Yiɛ̀ nKuyie! A sémmɛ̀ dɛumu.

N dɔ́ kɛ́ntũ nhɑ tɑnnɔ̀ nyɛ.

157 N dùɔ̀ntɔbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ n fɛ̃́ũnko bɛ̀ í sénní

m mɛ nyí bùtínnɛ́ ɑ tié.

158 N yɑ̀mu bɛnìtìbɛ̀ fiiti mɛ̀ɛ̀ botí bɛtɔbɛ̀,

kɛ̀ dɛ̀ m pĩ nyisíɛ́.

Dɛ yɛmbɛ̀ í tũ nhɑ kó ikuɔ́.

159 N Yiɛ̀ nKuyie n wéntɛ́ n dɔ́mu ɑ tɑnnɔ̀.

A sɑ̀mu n fòùkùnnɛ.

160 A nɑ́ɑǹtì kó dikũ̀nnì tu timɔ́mmɔnti nti.

A tɑnnɔ̀ tu yɛmɔ́mmɔnyɛ nyɛ kɛ bo sɑ̃́ɑ̃̀.

161 Sikpɑ̀ɑ̀tìbìí n fɛ̃́ũnko dɛtetìrɛ̀ ndɛ,

m bùɔ̀tì mɛ nduò ɑ nɑ́ɑǹtì mɑ́ɑ̀ ndi.

162 A nɑ́ɑǹtì n duɔ̀ ndiwɛ̀ì ndi

kɛ̀ dì dònnɛ̀ wèè dokɛ́ kɛ ɛí o kpɛri ɔ̃ ndommɛ̀.

163 N yí dɔ́ siyɑ́ɑ̀bìsí, sì n dò nyisíɛ́ nyi.

N dɔ́ ɑ kuɔ́ nyi.

164 Diyiè dimɑ́ɑ̀ miɛkɛ kucɛ mɛ̀yiekɛ̀ ndi,

nh ɔ̃ɔ̃ dɑ sɑ̃ntɛmɛ̀.

A tɑnnɔ̀ tu yɛmɔ́mmɔnyɛ nyɛ.

165 Diwɛ̀ì diɛrì bo bɛ̀ɛ̀ dɔ́ ɑ kó ikuɔ́ bɛ kpɛ́í nkɛ.

Mɛdítímmɛ̀ mɑmɛ̀ í bo bɛ kpɛ́í.

166 N Yiɛ̀ nKuyie n kémmú ɑ bo n dɛɛtɛ́mɛ̀ mmɛ,

kɛ yɛ̃́ n dɔɔrimɛ̀ ɑ tɑnnɔ̀ yɛ̃mmɛ̀.

167 N tũmmu ɑ tié nnɛ̀ n yɛ̀mmɛ̀.

N yì dɔ́mu mɛdiɛ̀.

168 N tũmmu ɑ tɑnnɔ̀ nɛ̀ ɑ tié.

N cɛ imɔu ɑ ì wùómmu.

169 N Yiɛ̀ nKuyie nyóu kɛ̀ n dɑbònnìi tuɔkoo ɑ borɛ̀.

N duɔ́ mmɛciì kɛ́ndò nhɑ tì bɛ́immɛ̀.

170 Yóu kɛ̀ m bɑ́ɑmmìi tuɔkoo ɑ borɛ̀,

n dɛɛtɛ́ kɛ́ndò nhɑ tì bɛ́immɛ̀.

171 A sɑ̃nni bɑ́ɑ́ yɛ̀ n nùù miɛkɛ.

Kɛ yɛ̃́ ɑ m bɛnkɛmɛ̀mu ɑ kuɔ́.

172 M bɑ́ɑ́ yóu m bo n dièmmɛ̀ ɑ n dɔúnnɛ̀ dìì nùù

kɛ yɛ̃́ ɑ tɑnnɔ̀ yɛmɔu túmɛ̀ yɛ̀ɛ̀ sìɛ́ yɛ̀ nyɛ.

173 A nɔ̀ùtɛ̀ nni nteénnɛ̀.

Kɛ yɛ̃́ n tɑ̃ɑ̃tɛ́mɛ̀ ɑ kó yɛtɑnnɔ̀ nyɛ.

174 N Yiɛ̀ nKuyie, n yɑ́ɑ́mu ɑ bo n dɛɛtɛ́mɛ̀,

n yɛ̀mmɛ̀ nɑɑtinɛ̀mu ɑ kó ikuɔ́.

175 N dɔ́ nni nfòùmu kɛ dɑ sɑ̃ntí.

Yóu kɑ̀ɑ tɑ̃ɑ̃tɛ́ tì nni ncúɔ́.

176 Nh ɑ̃tirɛmu kɛ dònnɛ̀ fɛpìèfɛ̀ fɛ̀ɛ̀ feti.

N wɑmmú mí nhɑ kóo tɔ̃ntì,

kɛ yɛ̃́ n yí yɛ̃̀mmɛ̀ ɑ tɑnnɔ̀.

120

Onìtì bɛ̀ wɑ̀tí wè kó mubɑ́ɑmmu

1 Bɛ̀ ɔ̃ nkɔri Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kɛ dentì fɛ̀ɛ̀ yɛ̀nfɛ̀.

N tɑ mɛyɛǹcɑɑ̀rìmɛ̀ kɛ kuɔ́nnɛ̀ n Yiɛ̀ nKuyie nku,

kɛ̀ kù cɔutɛ́ n dɑbònnì.

2 N Yiɛ̀ nKuyie nhɑ n dɛɛtɛ́nɛ̀ siyɑ́ɑ̀bìsí yɛmbɛ̀.

Fũũ mbɛsoùmbɛ̀.

3 Díndi bɛ̀ɛ̀ ɔ̃ mpɑriku kɛ nɛ́ soú.

Di dò mbɛ̀ di yĩ́mɛ?

Di dò mbɛ̀ dí dɔɔ̀ bɑ?

4 Mɛpenyómmɛ̀ bɛ̀ sũ̀ɔ̃́tɛ́ mɛ̀ nɛ̀ yɛhɑ̃ɑ̃kũɔ̃ nyɛ̀ɛ̀ cɔ̀ú mmuhɑ̃ɑ̃́

dɛɛ̀ yó ntú di kó tiyeti.

5 N kóò kɛ́mbo bɛkpɑ́kpɑ̀rìbɛ̀ cuokɛ̀ dɛ̀ í n dɔ̀ɔ̀ mɛsɑ̀ɑ̀,

n kóò kɛ́nhɑ̃nɛ̀ bɛ̀ɛ̀ í yɛ̃́ Kuyie dɛ̀ n cɑ̀ɑ̀rɛ̀mu.

6 N kɑrinɛ̀ bɛ̀ɛ̀ í dɔ́ kunɑɑtí kɛ̀ dɛ̀ mɔ̀ntɛmu.

7 Mí n dɔ́ kunɑɑtí nku,

kɛ̀ n nɛ́ nɑ́ɑ́ mbɛ̀ nni nwɑntinɛ̀ mudoò.

121

Ti Yiɛ̀ nKuyie ntúmɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ kóo bɑ̀rì

1 Bɛ̀ ɔ̃ nkɔri Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kɛ dentì fɛ̀ɛ̀ yɛ̀nfɛ̀.

M búɔ́ yɛtɑ̃rɛ̀ bíɛ́kɛ̀ nkɛ

mɛteèmmɛ̀ yóó kɛ nyɛnní.

2 N Yiɛ̀ nKuyie nkuù tu n kóo teèntì,

kunku kùù dɔ̀ɔ̀ kɛĩ́nkɛ̀ nɛ̀ kɛtenkɛ̀.

3 Kuyie mbɑ́ɑ́ yóu díndi Isidɑyɛɛribɛ kɛ̀ di nɑɑ̀cɛ̀ii seitɛ,

wèè di bɑɑ munɔndɔmmú í ò pĩĩ.

4 Isidɑyɛɛribɛ kóo bɑ̀rì munɔndɔmmú í ò pĩĩ,

ò ɔ̃ɔ̃ í nyɛ̃̀ nkɛ́duɔ́.

5 Ti Yiɛ̀ nKuyie nkuù tu di kóo bɑ̀rì kɛ di díɛ́kɛ́ ku kó mɛdɛ́ɛ̀,

kù bomu di bɑkù yoú.

6 Diyiè bɑ́ɑ́ di kɔkɛ́nɛ̀ kuyie mmɔ̀nnì,

yoo otɑ̃̀nkù kɛyènkɛ̀ mɔ̀nnì.

7 Ti Yiɛ̀ nKuyie nyó ndi kɑ̃nkɛ́mu mɛyɛi mɛmɔu.

Kù yó nkɑ̃nkɛ́mu di fòmmu.

8 Kɛ̀ di yɛtì, ti Yiɛ̀ nKuyie nyó ndi bonɛ̀mu,

kɛ̀ di kũntiní kù ndi bonɛ̀,

kɛ́túótɛ́ yíe nnɛ̀ di bo mbomɔ̀ɔ sɑ̃́ɑ̃̀.

122

Kunɑɑtí mbonɛ̀ Sedisɑdɛmmu

1 Dɑfiti yɛ̀nfɛ̀ bɛ̀ ɔ̃ ndiè nfɛ̀ kɛ kɔri Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀.

Kɛ̀ bɛ̀ ǹ nɑ̀kɛ́ kɛ yĩ:

Ti kɔtɛ ti Yiɛ̀ nKuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀.

Dɛ̀ ɔ̃ nni nɑɑtimu.

2 Sedisɑdɛmmu ti cómmú ɑ bòrì ndi.

3 A mɑɑ́ kɛ wennimu kɛ̀ kuduotí kperíkù dɑ fitɛ́.

4 Iwuɔ ndɛ nkɔrìní,

ti Yiɛ̀ nKuyie nkó iwuɔ,

kɛ dɛ́úkùnko ti Yiɛ̀ nKuyie nkù bɛ̀ nɑ̀kɛ́ kɛ yɛ̃ mbɛ̀ ndɔɔrimɛ̀.

5 Dɑfiti yɑɑ̀bí kó yɛkpɑ̀ɑ̀tìkɑ̀rɛ̀ bo fɔ̃́ɔ̃̀ miɛkɛ,

bɛ̀ dɛ nkɑrì kɛ bekù.

6 Ti mɔ́ú tì Kuyie ntiì tu

kunɑɑtí bo mbonɛ̀mɛ̀ fɔ̃́ nSedisɑdɛmmu,

bɛ̀ɛ̀ dɑ dɔ́ kɛ̀ bɛ̀ nkɑrì bɑ̀mmùù.

7 Kunɑɑtí mbo Sedisɑdɛmmu miɛkɛ,

kɛ̀ bɛ̀ nkɑri sicɛ̃́ĩ kɛ̀ tìmɑtì í bɛ̀ kɔɔ́nnɛ̀.

8 N kɔbɛ nɛ̀ n nɛ́pobɛ̀ kpɛ́í nte,

kɛ̀ n tú kunɑɑtí mbo ɑ miɛkɛ.

9 Ti Yiɛ̀ nKuyie n tũ nkù kó tɛcĩ́ɛ̃̀tɛ̀ tɛ̀ɛ̀ bo ɑ miɛkɛ

tɛɛ̀ kpɛ́í n te kɛ̀ n dɔ́ diwɛ̀ì mbo ɑ miɛkɛ.

123

Bɛ̀ sènkɛ̀rì bɛ̀ kuɔ̀nnɛ̀mɛ̀ Kuyie

1 Bɛ̀ ɔ̃ nkɔri Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kɛ dentì fɛ̀ɛ̀ yɛ̀nfɛ̀.

M búɔ́ fɔ̃́ɔ̃̀ bíɛ́kɛ̀,

fɔ̃́ nwèè kɑ̀ri ɑ kpɑ̀ɑ̀tìkɑ̀rì kɛĩ́nkɛ̀.

2 Tidɑɑtì ɔ̃ mbúɔ́ mɛ̀ɛ̀ botí ti yɛmbɛ̀,

kunitipodɑɑkù ɔ̃ mbúɔ́ mɛ̀ɛ̀ botí ku yiɛ̀,

mɛɛ̀ botí nku ti búɔ́mɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie,

kunku ti tũ nkù,

kɛ̀ kù bo ti kuɔ́ mmɛsémmɛ̀.

3 Tí kuɔ́ mmɛsémmɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie!

Ti kuɔ́ mmɛsémmɛ̀!

Mɛsenkùmɛ̀ mɛɛ̀ ti bi.

4 Sipɔɔ yɛmbɛ̀ kó mudɑɑ́ nti bimu,

sifeí yɛmbɛ̀ ti cɛ̃̀ ndiyuu ndi mɛdiɛ̀.

124

Isidɑyɛɛribɛ sɑ̃ntímɛ̀ Kuyie nkù bɛ̀ dɛɛtɛ́mɛ̀

1 Dɑfiti yɛ̀nfɛ̀ bɛ̀ ɔ̃ ndentì fɛ̀ kɛ kɔri Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀.

Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie ndo í ti bonɛ̀...

Isidɑyɛɛribɛ, nnɑ́ɑ́nnɛ̀ ti kɛ tú:

2 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie ndo í ti bonɛ̀,

bɛnìtìbɛ̀ do ìtɛ́ dìì mɔ̀nnì ti kpɛ́í.

3 Bɛ̀ nɑ nti mɑɑnkomu ti fòùbɛ̀,

bɛ miɛkɛ mɛ̀ ndo ti cɔ̀útɛ́ mɛ̀ɛ̀ botí.

4 Mɛniɛ mmɛɛ̀ nɑ nti pɔ̃ntɛ́nɛ̀,

ti nɑ ndìu fɛnɛ́wuonfɛ nfɛ.

5 Yɛnɛ́fĩ̀nfĩ̀rɛ̀ yɛɛ̀ nɑ nti dɑ̀tínnɛ́,

yɛnɛ́fĩ̀nfĩ̀rɛ̀ diɛyɛ̀ yɛɛ̀ nɑ mpɛ̃ɛ̃tɛ́ ti ĩ́nkɛ̀.

6 Ti Yiɛ̀ nKuyie nyètìrì ndɛu,

kunku kùù í yóu kɛ̀ bɛ̀ ti di.

7 Kuù te kɛ̀ ti nɑ kɛ yentɛ́,

tɛnɔ̀tɛ̀ ɔ̃ɔ̃ yentɛ́nɛ̀ mɛ̀ɛ̀ botí ticùɔ̀tì,

kuù tɔ̃̀tɛ ticùɔ̀tì kɛ̀ ti nɑ kɛ yentɛ́.

8 Ti kó mɛteèmmɛ̀ boní ti Yiɛ̀ nKuyie mborɛ̀ ndɛ,

kunku kùù dɔ̀ɔ̀ kɛtenkɛ̀ nɛ̀ kɛĩ́nkɛ̀.

125

Kuyie mbonɛ̀mɛ̀ bɛ̀ɛ̀ ĩkú ku ĩ́nkɛ̀

1 Bɛ̀ ɔ̃ ndentì fɛ̀ɛ̀ yɛ̀nfɛ̀ kɛ kɔri Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀.

Bɛ̀ɛ̀ ĩkú Kuyie nyĩ́nkɛ̀ bɛ̀ dònnɛ̀ Siyɔ̃ɔ̃ tɑ̃rì ndi

dìì fìíkú kɛ í nɑmpú,

dì fííkúmu sɑ̃́ɑ̃̀.

2 Yɛtɑ̃rɛ̀ fitɛ́ mɛ̀ɛ̀ botí Sedisɑdɛmmu,

ti Yiɛ̀ nKuyie mmɛ nfitɛ́ ku nìtìbɛ̀ di mmɔ̀nnì nɛ̀ sɑ̃́ɑ̃̀o.

3 Okpɑ̀ɑ̀tì yɛiwe bɑ́ɑ́ kɑri bɛ̀ɛ̀ wetí bɛ tenkɛ̀ bìtì,

bɛ̀ɛ̀ wetí bɛ̀ yɑ̀ɑ̀ bo dɔkɛ mɛyɛi mmudɔɔ̀rìmù.

4 Ti Yiɛ̀ nKuyie ndɔɔ̀ mɛsɑ̀ɑ̀ mbɛ̀ɛ̀ dɔ̀ɔ̀ri dɛ̀ɛ̀ wenni,

bɛ̀ɛ̀ yɛ̀mmɛ̀ wenni.

5 Bɛ̀ɛ̀ tũ̀ nyicɛ yɛiyi ti Yiɛ̀ nKuyie nhɑ́ bɛ̀ bɛ̀ti,

kɛ́wɛ̃nnɛ́nɛ̀ bɛyɛibɛ.

Kɛ̀ kunɑɑtí mbonɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ.

126

Wèè kɔ̃ti kɛ kɔnti diwɛ̀ì ɔ̃ nhò bomɛ̀ dididɛ̀ì mɔ̀nnì

1 Bɛ̀ ɔ̃ ndentì fɛ̀ɛ̀ yɛ̀nfɛ̀ kɛ kɔri Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀.

Ti Yiɛ̀ nKuyie nwɛ̃̀tɛ kɛ tɛ̃̀ńnɛ́ní dìì mɔ̀nnì Siyɔ̃ɔ̃

bɛ̀ do pĩ̀ḿmú bɛ̀,

dɛ̀ do ti dò ntidɔùntì nti.

2 Kɛ̀ mudɑɑ́ nti kuɔ kɛ̀ ti nyíútí,

kɛ̀ ibotí tɛì nɑ̀ɑ́ nkɛ tú:

Bɛ Yiɛ̀ nKuyie nkuù pĩ mmutɔ̃ndiɛmù bɛ kpɛ́í.

3 Ti Yiɛ̀ nKuyie nkuù pĩ mmutɔ̃ndiɛmù ti kpɛ́í,

kɛ̀ ti bo diwɛ̀ì miɛkɛ.

4 Ti Yiɛ̀ nKuyie nhɑ́ wɛ̃tɛ kɛ́tɛ̃́nnɛ́ní bɛ̀ do pĩmmú bɛ̀,

mɛniɛ nhɔ̃ɔ̃ tɑ mɛ̀ɛ̀ botí kukó nkùù do kũ̀ṹ.

5 Wèè buɔtì nɛ̀ tinɔnniɛti,

ò ɔ̃ ntì dɛ̀ì kɛ dièmmu nɛ̀ diwɛ̀ì.

6 Wèè kɔ̃ti kɛ bo buɔtí tidibotì kɛ kɔnti,

ò ɔ̃ɔ̃ nti dɛ̀ì kɛ́ntɔ kɛ̀ diwɛ̀ì diì ò bo

kòò ìútí kɛ kũnti.

127

Kuyie nkuù mɑɑ̀ tɛcĩ́ɛ̃̀tɛ̀

1 Sɑdomɔɔ kó fɛyɛ̀nfɛ̀, bɛ̀ ɔ̃ ndiè nfɛ̀ kɛ kɔri Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀.

Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nyí mɑɑ́ tɛcĩ́ɛ̃̀tɛ̀,

kɛ̀ bɛ̀ɛ̀ tɛ̀ mɑɑ̀ bɛ̀ ɔ̀ù dɛtetìrɛ̀ ndɛ.

Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nyí bɑɑ dihɛì,

kɛ̀ wèè dì bɑ̀ɑ ò dì bɑ̀ɑ̀ dɛtetìrɛ̀ ndɛ.

2 Di bo nɑ kɛ níí pikɛ entɛ mɛcɑ̃ɑ̃ nkɛ́kɔ̃tɛ́,

kɛ bɑ́ɑ́ cɑ̃rikɛ kɛ́konní,

kɛ níí kɑ̃́tɛ́ di tĩ́ĩ̀ nkɛ nɑ kɛ́pɛ́tɛ́ kɛ́di,

Kuyie nkuu mɛ nduɔ̀ nkù dɔ́ wè o dɔ́ù ndi.

3 Ibí tú mɛsɑ̀ɑ̀ mmɛ ti Yiɛ̀ nKuyie nhɔ̃ɔ̃ dɔɔ̀mɛ̀ tɛcĩ́ɛ̃̀tɛ̀,

ibí tú mucɔ̃́ntimu mmu ti Yiɛ̀ nKuyie ndi duɔ̀ mmù.

4 Ipie nhɔ̃ ndommɛ̀ okpɑ̀rìnuɔnti nɔu miɛkɛ,

onìtì pɛitɛ ìì bí o dɑcɛ̃ntì mɔ̀nnì ì ɔ̃ mmɛ nhò dò.

5 Dɛ̀ nnɑɑti onìtì wèè píɛ nyipie nho doò,

dɛ yiɛ̀ nhò bo bootɛnɛ̀ dìì mɔ̀nnì o dootitɔbɛ̀ dihɛì kó dibòrì nùù

dɛ̀ bɑ́ ò di.

128

Bɛ̀ɛ̀ wetí bɛ̀ yóó yɑ̀ mɛ̀ɛ̀ sɑ̀ɑ̀

1 Bɛ̀ ɔ̃ ndentì fɛ̀ɛ̀ yɛ̀nfɛ̀ kɛ kɔri Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀.

Dɛ̀ nnɑɑti onìtì wèè dé Kuyie,

wèè tũ nku kó kucɛ.

2 Dɛ yiɛ̀ nyó nyommu o ɔ̀ùtì kó mucɔ̃́ntimu,

ò tu diwɛ̀ì yiɛ̀ nwe,

o kpɛrɛ dɛmɔu yó nyíémmu.

3 Dɛ yiɛ̀ mpokù bo mpɛí,

fínyĩ̀ tie mùù pɛí mɛsɑ̀ɑ̀ mmu kɔ̃mɛ,

o bí níí bo nhò murí odìfíè tie nkɔ̃mɛ,

ò yo ndɛ̀.

4 Onìtì wèè dé ti Yiɛ̀ nKuyie,

kù ɔ̃ɔ̃ ò dɔ̀ɔ̀ mɛsɑ̀ɑ̀ mmɛɛ̀ botí.

5 Kuyie nhɑ́ mboní ɑ cĩ́ɛ̃̀tɛ̀,

Siyɔ̃ɔ̃ tɑ̃rì kóò dɔ̀ɔ̀ mɛsɑ̀ɑ̀,

kòò yɑ̀ Sedisɑdɛmmu yóó yɑ̀ mɛ̀ɛ̀ sɑ̀ɑ̀

o fòmmu mumɔu miɛkɛ.

6 Kòò yɑ̀ o yɑɑ̀bí.

Kunɑɑtí mbonɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ.

129

Bɛyɛibɛ cɑ̀kɛmu kɛ̀ dɛ̀ dɛu

1 Bɛ̀ ɔ̃ ndentì fɛ̀ɛ̀ yɛ̀nfɛ̀ kɛ kɔri Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀.

N dootitɔbɛ̀ n do kɛ n domu mudoò nɛ̀ m bɛmmɛ̀.

Isidɑyɛɛribɛ nnɑ́ɑ́nnɛ̀ ti.

2 Bɛ̀ n do kɛ n domu mudoò nɛ̀ m bɛmmɛ̀,

bɛ̀ mɛ nyí n nɑ.

3 Kɛ dirí kɛ dirí n yĩ́nkɛ̀,

kɛ̀ dɛ̀ dò mbɛ̀ dɛí kupɑku ipɛ̃ nhokùì.

4 Ti Yiɛ̀ nKuyie nwetímu,

kuù tɔ̃̀tɛ bɛyɛibɛ kó iwɛ̃ĩ iì do m boú.

5 Bɛ̀ɛ̀ kó dimɑ̀ɑ̀ í dɔ́ Siyɔ̃ɔ̃ ɛì,

ifɛi bɛ̀ pĩ nkɛ̀ bɛ̀ɛ bútínnɛ́ kɛ́cokɛ́.

6 Bɛ̀ dònnɛ̀ timútì tìì ɔ̃ɔ̃ yɛ̀nní tìnti kudɑ̀nkù ĩ́nkɛ̀,

bɛ̀ ɔ̃ nkpɑɑ́ kɛ í uutɛ́ tì kɛ̀ tì kpeío.

7 Tì mɛ mbɑ́ɑ́ píɛ nwèè tì uutɛ́ o nɔ̀ùtɛ̀,

tì mɛ mbɑ́ɑ́ tuɔkɛ ò bo tì boúmɛ̀ dibou.

8 Bɛcɛpɛ̃̀mbɛ̀ bɑ́ɑ́ mɔɔ ti Yiɛ̀ nKuyie nkó mɛsɑ̀ɑ̀ ndi kpɛ́í.

Bɛ̀ bɑ́ɑ́ yĩ́:

Ti tú ti Yiɛ̀ nKuyie ndi dɔɔ̀ mɛsɑ̀ɑ̀.

130

Mɛyɛǹcɑɑ̀rìmɛ̀ kó fɛyɛ̀nfɛ̀

1 Bɛ̀ ɔ̃ ndentì fɛ̀ɛ̀ yɛ̀nfɛ̀ kɛ kɔri Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀.

Mɛyɛǹcɑɑ̀rìmɛ̀ mɛɛ̀ m bi,

kɛ̀ n dɑ yu fɔ̃́ n Yiɛ̀ nKuyie.

2 N Yiɛ̀ nKuyie, keè n tɑmmɛ̀,

bíinní ɑ toò kɛ́keè ibɑ́ɑmmìi n dɑ bɑ́ɑ́ nyì.

3 Ti Yiɛ̀ nKuyie nkɑ̀ɑ tu ɑ bo wéntɛ́ ti yɛi,

we mbo nkpɑɑ́ bo?

4 A mɛ ntu mɛcĩ́ɛ̃́mmɛ̀ yiɛ̀ nwe,

kɛ dò nti ndɑ dé.

5 M buɔ́ n Yiɛ̀ nKuyie nku,

n kémmú kù yó n nɑ́kɛ́ tì nti.

6 N wɛ̃nnì yɑ̀ɑ́ nYiɛ̀ nKuyie

kɛ̀ dɛ̀ pɛ̃ɛ̃tɛ́mu ohɛikɛ̀mbɑ̀rì ɔ̃ nyɑ́ɑ́mmɛ̀ dikṹnweńnì.

Dɛ̀ pɛ̃ɛ̃tɛ́mu ohɛibɑ̀rì yɑ̀ɑ́mmɛ̀ dɛ̀ bo wentɛ́mɛ̀.

7 Isidɑyɛɛribɛ, mbúɔ́nɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie,

kɛ yɛ̃́ mɛsɑ̀ɑ̀ mbomɛ̀ kuù borɛ̀,

mɛdɛɛtímɛ̀ mɛbotí mɛbotí bo kuù borɛ̀.

8 Kuù yóó dɛɛtɛ́ Isidɑyɛɛribɛ bɛ yɛi mmɛmɔu miɛkɛ.

131

Wèè dèntɛ̀ ò kɛ̃́kùnnɛmɛ̀ omɑ́ɑ̀ dɛbirɛ kɔ̃mɛ

1 Dɑfiti yɛ̀nfɛ̀ bɛ̀ ɔ̃ ndentì fɛ̀ kɛ kɔri Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀.

N Yiɛ̀ nKuyie, n yí mɔkɛ tɛfentɛ̀,

n yí tú tɛpɔ̀tɛ̀ yiɛ̀,

n yí bɛtì dɛdiɛrɛ̀,

n yí wɑnti dɛ̀ɛ̀ m pɛ̃ɛ̃tɛ́.

2 N dò mbɛ́u nwe, kɛ dò nsó,

dɛbirɛ dɛ̀ɛ̀ yɑ̃ɑ̃́ nkɛ sɑnnɛ̀ dɛ̀ ɔ̃ ndòmmɛ̀ dɛ yɔ̃ kpèrɛ̀ ĩ́nkɛ̀,

n yɛ̀mmɛ̀ dònnɛ̀ dɛbirɛ kɔ̃mɛ dòmmɛ̀ mmɛ.

3 Isidɑyɛɛribɛ, nyĩkúnɛ̀ di Yiɛ̀ nKuyie nyĩ́nkɛ̀,

kɛ́túótɛ́ di mmɔ̀nnì nɛ̀ sɑ̃́ɑ̃̀o.

132

Ti Yiɛ̀ nKuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ bomɛ̀ Siyɔ̃ɔ̃ Dɑfiti ɛì

1 Bɛ̀ ɔ̃ ndentì fɛ̀ɛ̀ yɛ̀nfɛ̀ kɛ kɔri Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀.

N Yiɛ̀ nKuyie ndentɛní Dɑfiti kpɛ́í,

ɑ bɑ́ɑ́ yɛ̃̀ ntihɔ̀ùtì ò ɔ̀u tì.

2 Kuyie nSɑkɔbu do tũ nkù kpeńnìmu,

Dɑfiti do kù dɔúnnɛ̀mu dinùù,

kɛ́pɑrìkɛ̀ kɛ́yú ku yètìrì kɛ dɔ̀:

3 M bɑ́ɑ́ tɑ n cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ miɛkɛ bìtì,

m bɑ́ɑ́ duɔ́ n dɔ́ù ĩ́nkɛ̀ kɛ́om̀pɛ̀.

4 M bɑ́ɑ́ yie nkɛ̀ n nuɔ nhṹṹ,

m bɑ́ɑ́ yie nkɛ̀ munɔndɔmmú m pĩ́.

5 Kɛ̀ n yí pɛ̀tɛ́ n Yiɛ̀ nKuyie ndikɑ̀rì,

kɛ̀ n yí pɛ̀tɛ́ tɛcĩ́ɛ̃̀tɛ̀,

Kuyie nkùù kpeńnì,

Sɑkɔbu do tũ nkù kpɛ́í.

6 Ti do kèèmu Kuyie ntɑummɛ̀ tɔu bomɛ̀ Efɑdɑtɑ,

kɛ̀ ti di yɑ̀ Yɑɑri kó dɛpɑɑ mmiɛkɛ.

7 Ti tɑnnɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀

kɛ́nínkú kɛ́sĩ́nnɔ́ɔ ku ììkɛ̀.

8 Ti Yiɛ̀ nKuyie nkɔtɛní

ɑ cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ nɛ̀ ɑ tɑummɛ̀ tɔu ɑ wɛ̃rímú borɛ̀,

kɛ́kɔtɛní ɑ cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kɛ́om̀pɛ̀.

9 A kuɔ́ nìùbɛ̀ ndɑɑti ɑ kó timɔ́mmɔnti,

bɛ̀ɛ̀ wetí kɛ̀ bɛ̀ nyɑ̃nkunɛ̀ diwɛ̀ì.

10 Nɛ̀ ɑ kóo tɔ̃ntì Dɑfiti ɑ dɔ́ wè kpɛ́í,

ɑ bɑ́ɑ́ dootóo ɑ tɑ̃ɑ̃tɛ́ wè.

11 Ti Yiɛ̀ nKuyie ndɔúnnɛ̀ dìì nùù Dɑfiti,

di í yóó dɛitɛ,

dì bomu nsɑ̃́ɑ̃̀, diì tu:

A bí ɑ pɛitɛ́ ì miɛkɛ i kóò mɔù

weè yóó kɑri ɑ kpɑ̀ɑ̀tìkɑ̀rì.

12 Kɛ̀ nsɑ̀ kɑ̀ɑ bí pĩ́ mmɛtɑummɛ̀ m bɛ̀ dɔ̀ɔ̀nɛ̀mɛ̀,

kɛ tũ n kuɔ́ m bɛ̀ duɔ́ nyì,

bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ yó nyiɛ̀ní bɛɛ̀ miɛkɛ,

bɛmbɛ nɛ̀ bɛ yɑɑ̀bío sɑ̃́ɑ̃̀ kɛ́nkɑrì ɑ kpɑ̀ɑ̀tìkɑ̀rì.

13 Ti Yiɛ̀ nKuyie nkuù tɑ̃ɑ̃tɛ́ Siyɔ̃ɔ̃,

kuù dɔ́ kɛ́dɔɔ̀ ku cĩ́ɛ̃̀tɛ̀.

14 Ku kó diom̀pùrì ndi,

ku kó diɑ̃rì ndi,

kuù dɔ́ kɛ́ ndɛ̀ bo.

15 Kù yóó dɔɔ̀mu Siyɔ̃ɔ̃ ɛì kɔbɛ mɛsɑ̀ɑ̀

kɛ̀ bɛ̀ mmɔkɛ tidiitì mɛdiɛ̀,

kù yóó duɔ́mmu o kó bɛcĩ̀rìbɛ̀ mudiì bɛ̀ dɔ́ mɛ̀.

16 Ikuɔ́ nìùbɛ̀ bo ntú bɛ̀ɛ̀ tɔu mɛdɛɛtímɛ̀ kó tinɑ́ɑǹtì,

bɛ̀ɛ̀ wetí kɛ̀ bɛ̀ nyɑ̃nkunɛ̀ diwɛ̀ì.

17 Kù yóó yíɛ́mu okpɑ̀ɑ̀tì Dɑfiti muwɛ̃rímú,

kù bo ò duɔ́ nwèè yóó sɔɔtɛ́ o kpɑ̀tì wenwe kù tɑ̃ɑ̃tɛ́ wè.

18 O dootitɔbɛ̀ kù bo bɛ̀ dií nyifɛi,

kɛ̀ wenwe kó dipìì* mmìɛ̀ti o tĩ́nnì.

133

Mɛwɛ̃nnímɛ̀ sɑ̀ɑ̀mɛ̀

1 Dɑfiti yɛ̀nfɛ̀ bɛ̀ ɔ̃ɔ̃ ndentì fɛ̀ kɛ kɔri Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀.

Dɛ̀ wennimu, kɛ nɑɑti Kuyie nkɔbɛ bo nwɛ̃mmɛ̀ kɛ bo.

2 Dɛ̀ dò mbɛ̀ ɔ̃ɔ̃ cóú mmɛ̀mmɛ ikuɔ́ kó mɛkùɔ̀ nyikuɔ́ nìùtì yuu,

kɛ̀ mɛ̀ɛ ɔri o dɛɛ̀nfɛ̀,

ikuɔ́ nìùtì Anɔɔ dɛɛ̀nfɛ̀,

kɛ́ɔri o yɑɑ̀bòrì mɑ̀nkɛ.

3 Kɛ dò nhƐdimɔɔ tɑ̃rì ɔ̃ɔ̃ mɑntɛ̀mɛ̀,

kɛ́pɔ̃ntɛ́ kɛ́cútɛ́nní Siyɔ̃ɔ̃ tɑ̃rì ĩ́nkɛ̀

dɛɛ̀ borɛ̀ ndɛ Kuyie nduɔ́mmɛ̀ ku kó mɛsɑ̀ɑ̀ nku kɔbɛ nɛ̀ mufòmmu sɑ̃́ɑ̃̀.

134

Kuyie ntɔ̃mbɛ̀ nsɑ̃ntínɛ̀ Kuyie

1 Bɛ̀ do ɔ̃ ndentì fɛ̀ɛ̀ yɛ̀nfɛ̀ kɛ kɔri Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀.

Díndi Kuyie ntɔ̃mbɛ̀ dimɔu sɑ̃ntɛnɛ̀ ku,

díndi bɛ̀ɛ̀ bo ti Yiɛ̀ nKuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀

kɛ pĩ́ nku tɔ̃mmú kɛyènkɛ̀.

2 Youtɛnɛ̀ di nɔu Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ bíɛ́kɛ̀ kɛ́sɑ̃ntɛ ti Yiɛ̀ nKuyie.

3 Ti Yiɛ̀ nKuyie nní mboní Siyɔ̃ɔ̃ tɑ̃rì kɛ́ di dɔ̀ɔ̀ mɛsɑ̀ɑ̀,

kunku kùù dɔ̀ɔ̀ kɛĩ́nkɛ̀ nɛ̀ kɛtenkɛ̀.

135

Disɑ̃nni kó fɛyɛ̀nfɛ̀

1 Nsɑ̃ntínɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie!

Dɛ́úkùnnɛ ku yètìrì.

Díndi ti Yiɛ̀ nKuyie ntɔ̃mbɛ̀, nsɑ̃ntínɛ̀ ku.

2 Díndi bɛ̀ɛ̀ bo ku cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ miɛkɛ nɛ̀ díndi bɛ̀ɛ̀ bo tɛ dɑ̀ntì.

3 Nsɑ̃ntínɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nkɛ yɛ̃́ kù wennimɛ̀,

dɛ́úkùnnɛ ku yètìrì kɛ yɛ̃́ kù ti dɔ́nɛ̀mɛ̀ mɛsɑ̀ɑ̀.

4 Kɛ yɛ̃́ kuù tɑ̃ɑ̃tɛ́mɛ̀ Sɑkɔbu yɑɑ̀bí,

bɛmbɛ Isidɑyɛɛribɛ kɛ̀ bɛ̀ tu ku kɔbɛ.

5 N yɛ̃́mu ti Yiɛ̀ nKuyie ndɛumɛ̀,

ti Yiɛ̀ nKuyie nkpeńnìnɛ̀mu yɛbɔkɛ̀ yɛmɔu.

6 Ti Yiɛ̀ nKuyie ndɔ́ kɛ́dɔɔ̀ dɛ̀,

kù dɛ̀ dɔ̀ɔ̀rimu kɛĩ́nkɛ̀ miɛkɛ nɛ̀ kɛtenkɛ̀ ĩ́nkɛ̀,

dɑ̀mɛ́ɛ̀rì miɛkɛ nɛ̀ dɛcũmpurɛ dɛmɔu miɛkoo.

7 Kuù ɔ̃ɔ̃ íinní yɛwɛtɛ̀ itemmɑ̀nkɛ,

kuù ɔ̃ɔ̃ duɔ́ nkɛ̀ fɛtɑɑfɛ̀ɛ kperi kɛ́mmíí kɛ niù,

kuù ɔ̃ɔ̃ kpetɛ́ kuyɑɑkù.

8 Kuù do kùɔ Esibiti kɔbɛ bɛ̀ɛ̀ tu Mpo nɛ̀ iwũɔ̃ ketiyì.

9 Kɛ̀ kù dɔɔ̀ mɛbɛnkùmɛ̀ nɛ̀ tidiɛtì Esibiti ɛì miɛkɛ,

kɛ bo bɛnkɛ Esibiti kóo kpɑ̀ɑ̀tì nɛ̀ o tɔ̃mbɛ̀,

10 kuù potɛ́ yɛbotɛ̀ pɛ́u,

kuù kùɔ bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ kperíbɛ̀.

11 Siyɔ̃ɔ̃ Amɔriibɛ kpɑ̀ɑ̀tì, nɛ̀ Ɔku Bɑsɑ̃ɑ̃ tenkɛ̀ kóo kpɑ̀ɑ̀tì

nɛ̀ Kɑnnɑhɑ̃ɑ̃ kó bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ bɛmɔu.

12 Kɛ duɔ́ nkɛ̀ ku nìtìbɛ̀ɛ tiekɛ bɛ tenkɛ̀,

kɛ́ nkɛ̀ te bɛmbɛ Isidɑyɛɛribɛ.

13 Ti Yiɛ̀ nKuyie nyètìrì feímu sɑ̃́ɑ̃̀,

ti bɑ́ɑ́ yɛ̃̀ nhɑ kpɛ́í nɛ̀ ti yɑɑ̀bío.

14 Ti Yiɛ̀ nKuyie nyóó kónnɛ́mú ku nìtìbɛ̀,

kù yóó kuɔ́mmu ku nìtìbɛ̀ mɛsémmɛ̀.

15 Yɛbotɛ̀ kó yɛbɔkɛ̀ tu timɑ́tì pɛ́ítì nɛ̀ mɛsɔɔ,

bɛnìtìbɛ̀ dɔ̀ɔ̀ dɛ̀ndɛ nɛ̀ bɛ nɔu.

16 Yɛ̀ mɔ̀kɛmu yɛnɔ̀ yɛ̀ mɛ nyí nɔ nkɛ nɑ́ɑ́,

kɛ mɔkɛ inuɔ nyɛ̀ mɛ nyí wúó.

17 Yɛ̀ mɔ̀kɛmu yɛto, yɛ̀ mɛ nyí yo,

yɛ̀ í mɔkɛ muwemmu.

18 Bɛ̀ɛ̀ dɔ̀ɔ̀ri dɛ kó yɛbɔkɛ̀ bɛ̀ɛ yɛ̀ nɑɑ́nnɛ̀,

bɛ̀ɛ̀ kó dimɑ̀ɑ̀ yɛ̀ duɔ́ mbɛmɑ́ɑ̀ bɛ̀ɛ yɛ̀ nɑɑ́nnɛ̀.

19 Díndi Isidɑyɛɛribɛ sɑ̃ntɛnɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie.

Díndi ikuɔ́ nìùbɛ̀ Anɔɔ kó kuwuɔ nkɔbɛ, ńsɑ̃ntínɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie.

20 Díndi Defii kó kuwuɔ nkɔbɛ, nsɑ̃ntínɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie,

Díndi bɛ̀ɛ̀ dé ti Yiɛ̀ nKuyie, nsɑ̃ntínɛ̀ ku.

21 Nsɑ̃ntínɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nkùù bo Siyɔ̃ɔ̃, kunku kùù ɑ̃ Sedisɑdɛmmu.

Nsɑ̃ntínɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie!

136

Disɑ̃nni kó fɛyɛ̀nfɛ̀

1 Nsɑ̃ntínɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie, kù nìtimu,

ku sɑ̀ɑ̀ nyí mɔkɛ kumɑ̀nku.

2 Nsɑ̃ntínɛ̀ Kuyie nkù kpénnìnɛ̀mu yɛbɔkɛ̀ yɛmɔu,

ku sɑ̀ɑ̀ nyí mɔkɛ kumɑ̀nku.

3 Nsɑ̃ntínɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nkuù bɑkɛ́ dɛmɔu,

ku sɑ̀ɑ̀ nyí mɔkɛ kumɑ̀nku.

4 Kuù mɑ́ɑ̀ dɔ̀ɔ̀ri tidiɛtì,

kù sɑ̀ɑ̀ nyí mɔkɛ kumɑ̀nku.

5 Kuù dɔ̀ɔ̀ kɛĩ́nkɛ̀ nɛ̀ ku kó mɛciì,

ku sɑ̀ɑ̀ nyí mɔkɛ kumɑ̀nku.

6 Kuù pitɛ́ kɛtenkɛ̀ mɛniɛ nyĩ́nkɛ̀,

ku sɑ̀ɑ̀ nyí mɔkɛ kumɑ̀nku.

7 Kuù dɔ̀ɔ̀ diyiè nɛ̀ otɑ̃̀nkù nɛ̀ siwɑ̃̀ɑ̃.

Ku sɑ̀ɑ̀ nyí mɔkɛ kumɑ̀nku.

8 Kuù dɔ̀ɔ̀ diyiè kɛ̀ dì bo mmí kuyie,

ku sɑ̀ɑ̀ nyí mɔkɛ kumɑ̀nku.

9 Kuù dɔ̀ɔ̀ otɑ̃̀nkù nɛ̀ siwɑ̃̀ɑ̃ kɛ̀ dɛ̀ bo mmí kɛyènkɛ̀,

ku sɑ̀ɑ̀ nyí mɔkɛ kumɑ̀nku.

10 Kunku kùù kùɔ Esibiti tenkɛ̀ kɔbɛ bɛ̀ɛ̀ tu Mpo,

kù sɑ̀ɑ̀ nyí mɔkɛ kumɑ̀nku.

11 Kɛ dènnɛ Isidɑyɛɛribɛ Esibiti ɛì kɔbɛ cuokɛ̀,

ku sɑ̀ɑ̀ nyí mɔkɛ kumɑ̀nku.

12 Nɛ̀ ku wɛ̃rímú diɛmù mmu kù bɛ̀ dènnɛmɛ̀,

ku sɑ̀ɑ̀ nyí mɔkɛ kumɑ̀nku.

13 Kuù do totɛ́ tipèntì kóo dɑ̀mɛ́ɛ̀rì mɛ̀dɛ́mɛ̀,

ku sɑ̀ɑ̀ nyí mɔkɛ kumɑ̀nku.

14 Kɛ duɔ́ nkɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ nɑ̀ o miɛkɛ kɛ sèńtɛ́,

ku sɑ̀ɑ̀ nyí mɔkɛ kumɑ̀nku.

15 Kuù dìu Esibiti kóo kpɑ̀ɑ̀tì nɛ̀ o ɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ tipèntì kóo dɑ̀mɛ́ɛ̀rì,

ku sɑ̀ɑ̀ nyí mɔkɛ kumɑ̀nku.

16 Kuù do ni ku nìtìbɛ̀ bɛ̀ kèrí dɛ̀ dikpɑ́ɑ̀ miɛkɛ,

ku sɑ̀ɑ̀ nyí mɔkɛ kumɑ̀nku.

17 Kuù do kɔùtì bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ diɛbɛ̀,

ku sɑ̀ɑ̀ nyí mɔkɛ kumɑ̀nku.

18 Kuù do kùɔ bɛkpɑ̀ɑ̀tìkperíbɛ̀,

ku sɑ̀ɑ̀ nyí mɔkɛ kumɑ̀nku.

19 Amɔriibɛ kpɑ̀ɑ̀tì Siyɔ̃ɔ̃,

ku sɑ̀ɑ̀ nyí mɔkɛ kumɑ̀nku.

20 Bɑsɑ̃ɑ̃ tenkɛ̀ kóo kpɑ̀ɑ̀tì Ɔku,

ku sɑ̀ɑ̀ nyí mɔkɛ kumɑ̀nku.

21 Kɛ̀ bɛ̀ɛ tiekɛ bɛ tenkɛ̀,

ku sɑ̀ɑ̀ nyí mɔkɛ kumɑ̀nku.

22 Ku kó bɛtɔ̃mbɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ bɛɛ̀ do tiekɛ bɛ tenkɛ̀,

ku sɑ̀ɑ̀ nyí mɔkɛ kumɑ̀nku.

23 Ti bo dìì mɔ̀nnì mɛsémmɛ̀ miɛkɛ kù í yĩɛ̃̀ nti kpɛ́í.

Ku sɑ̀ɑ̀ nyí mɔkɛ kumɑ̀nku.

24 Kuù ti dɛɛtɛ́nɛ̀ ti dùɔ̀ntɔbɛ̀,

ku sɑ̀ɑ̀ nyí mɔkɛ kumɑ̀nku.

25 Kuù duɔ̀ nfɛnitiyɑnfɛ̀ fɛmɔu mudiì,

ku sɑ̀ɑ̀ nyí mɔkɛ kumɑ̀nku.

26 Nsɑ̃ntínɛ̀ Kuyie nkù bɑkɛ́mu dɛmɔu,

ku sɑ̀ɑ̀ nyí mɔkɛ kumɑ̀nku.

137

Bɛ̀ pĩ̀ḿmú bɛ̀ kɛ dɔ̀ɔ̀ tidɑɑtì bɛ̀ dìè nfɛ̀ɛ̀ yɛ̀nfɛ̀

1 Ti do kɑri Bɑbidɔnni kó kukó nnùù ndi,

ti do dɛ nkɑri kɛ́dentɛní Siyɔ̃ɔ̃ ɛì kpɛ́í kɛ́nkuɔ̀.

2 Ti do nùńnɛ́ núnnɛ́ ti kó tikùtìdùùtì kukó nkó titieti nti.

3 Bɛ̀ɛ̀ ti pĩ̀ḿmúní bɛmbɛ bɛ̀ɛ̀ ti fɛ̃́ũnko bɛ̀ dɛ nti békú kɛ tú

ti bɛ̀ dèntɛ̀ diwɛ̀ì kó fɛyɛ̀nfɛ̀,

Siyɔ̃ɔ̃ ɛì kó fɛyɛ̀nfɛ̀.

4 Ti nɛ́ bo yĩ́mɛ kɛ́dentɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nkó fɛyɛ̀nfɛ̀ bɛtɔbɛ̀ ciɛ.

5 Sedisɑdɛmmu kɛ̀ n dɑ yɛ̃̀,

n nɔ̀ùtɛ̀ youtɛɛ fɑ̃ũ.

6 N nɔ́ndɛnfɛ̀ɛ dɑri, kɛ̀ nsɑ̀ kɛ̀ n dɑ yɛ̃̀.

Fɛ̀ɛ dɑri kɛ̀ nsɑ̀ kɛ̀ dɛ̀ í n nɑɑtinɛ̀ fɔ̃́ nSedisɑdɛmmu kɛ pɛ̃ɛ̃tɛ́ dɛsɔnnɛ dɛmɔu.

7 N Yiɛ̀ nKuyie nhɑ bɑ́ɑ́ yɛ̃̀ nhEdɔmmu ɛì kɔbɛ do dɔ̀ɔ̀ dɛ̀,

bɛ̀ pɔ̀ntɛ dìì yiè Sedisɑdɛmmu bɛ̀ do pĩɛ̃kù kɛ tú:

Pɔntɛnɛ̀ we kɛ́dɛ́ítɛ́ pɑ́íí nɛ̀ dipũũo.

8 Bɛ̀ɛ̀ yóó pɔntɛ Bɑbidɔnni ɛì kɔbɛ, kunɑɑtí mbɛ̀ bonɛ̀.

Bɛɛ̀ yóó di fɔ́ɔ́ mmɛyɛi ndì ti dɔ̀ɔ̀ mɛ̀.

9 Dɛ̀ nnɑɑti bɛ̀ɛ̀ bo pĩ́mmú Bɑbidɔnni ɛì kó ibíbɛ́nní

kɛ ì fɑ̃̀ṹtɛ́ fɑ̃́ṹtɛ́ dipèrì ĩ́nkɛ̀!

138

Disɑ̃nni kó fɛyɛ̀nfɛ̀

1 Bɛ̀ dìèmmɛ̀ Dɑfiti yɛ̀nfɛ̀.

N Yiɛ̀ nKuyie n dɑ dɛ́úkùnkomu nɛ̀ n yɛ̀mmɛ̀ mɛmɔu,

n yó ndièmmu kɛ dɑ sɑ̃ntí ɑ tɔ̃rɛ̀ ììkɛ̀.

2 N nínkúmu ɑ cɛ̃sɑ̀ɑ̀tɛ̀ kɛ dɛ́úkùnko ɑ yètìrì,

ɑ sɑ̀ mɛ̀ɛ̀ kpɛ́í nɛ̀ ɑ túmɛ̀ timɔ́mmɔnti yiɛ̀,

kɛ yɛ̃́ ɑ ti dɔúnnɛ̀ dìì nùù pɛ̃ɛ̃tɛ́mɛ̀ ti yɛ̀mmɛ̀ do dò nhɑ́ bo ti dɔɔ̀mɛ̀.

3 N dɑ yu dìì yiè kɑ̀ɑ yiemmu,

kɛ yɑ́úkùnnɛ n kɔ̃̀ntì kɛ n kpénkùnnɛ.

4 N Yiɛ̀ nKuyie, yɛbotɛ̀ yɛmɔu kó bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ yó ndɛ́úkùnko fɔ̃́ nwe,

bɛ̀ bo keè dìì mɔ̀nnì ɑ nùù.

5 Bɛ̀ yó ndièmmu ti Yiɛ̀ nKuyie mpĩ́ mùù tɔ̃mmú,

kɛ yɛ̃́ ti Yiɛ̀ nKuyie nkpetì dɛumɛ̀mu.

6 Ti Yiɛ̀ nKuyie mborɛ̀ í tɔ́kɛ́,

kɛ̀ kù wùónní bɛsĩ́ntíbɛ̀,

kù wùómmu sipɔɔ yɛmbɛ̀ bɑ́ kɛ̀ bɛ̀ borɛ̀.

7 Bɑ́ kɛ̀ m bo mbo mɛyɛǹcɑɑ̀rìmɛ̀ miɛkɛ,

fɔ̃́ɔ̃̀ yó nkɑ̃nkɛ́ n fòmmu,

kɛ̀ n dootitɔbɛ̀ miɛkɛ n yɛ̀nní,

fɔ̃́ɔ̃̀ yóó bɛ̀ còńnɛ́ kɛ́ n dɛɛtɛ́ nɛ̀ ɑ wɛ̃rímú.

8 N Yiɛ̀ nKuyie nyóó pṹɔ̃mmu kù ketɛ́ mùù tɔ̃mmú,

n Yiɛ̀ nKuyie nhɑ sɑ̀ɑ̀ mbomu sɑ̃́ɑ̃̀,

bɑ́ɑ́ kṹnnɛ́ ɑ tɔ̃mmú.

139

N Yiɛ̀ nKuyie nhɑ yɛ̃́mu n kpɛti timɔu

1 Bɛdèmbɛ̀ kóo kótì dìèmmɛ̀ Dɑfiti yɛ̀nfɛ̀.

N Yiɛ̀ nKuyie nhɑ n wúómu kɛ n yɛ̃́.

2 Kɛ̀ n kɑ̀ri ɑ yɛ̃́mu, kɛ̀ ǹ yìtɛ́ ɑ yɛ̃́mu,

n yɛntotí ɔ̃ nkpɑɑ́ díɛtirì kɑ̀ɑ ì yɛ̃́mu.

3 Kɛ̀ m bo kupɔ̀ɔ̀kù ɑ yɛ̃́mu, kɛ̀ n duɔ́ ɑ yɛ̃́mu,

ɑ í biinnìnɛ̀ n kó kucɛ mɑkù.

4 Tinɑ́ɑǹtì ɔ̃ɔ̃ í nyɛ̀nní n nùù,

n Yiɛ̀ nKuyie nkɑ̀ɑ pɑ̃̀nkɛ ti yɛ̃́mu timɔu.

5 A bomu n fɔ̃nkúò, kɛ bo n yììkɛ̀,

kɛ̀ m bo ɑ nɔ̀ùtɛ̀ miɛkɛ.

6 A n yɛ̃́ kɛ̀ dɛ̀ tontɛ́mu,

m bɑ́ɑ́ nɑ kɛ́bɑntɛ́ ɑ n yɛ̃́ kɛ̀ dɛ̀ mɑ̀mɛ̀,

dɛ̀ pɛ̃ɛ̃tɛ́mu n ciì.

7 M bo kɔtɛ kɛ kɛ dɑ dɛ́tɛ́nɛ̀?

M bo cokɛ́ kɛ́cuó nkɛ kɑ̀ɑ í nni nyɑ̀?

8 Kɛ̀ n dèkɛ kɛĩ́nkɛ̀ ɑ kɛ̀ bomu,

kɛ̀ n tɑ kudɔnkù ɑ kɛ̀ bomu.

9 Bɑ́ kɛ̀ m pùu kɛ kɔ̀tɛ diyiè yìɛ̀ní kɛ̀,

bɑ́ kɛ̀ n sèńtɛ́ dɑ̀mɛ́ɛ̀rì yɑ́ɑ̀ ɑ kɛ̀ bomu.

10 A nɔ̀ùtɛ̀ tɛɛ̀ bɑɑ yó nni nni,

kɑ̀ɑ nɔ̀ùtɛ̀ youtɛ m pĩ́.

11 Kɛ̀ n yĩ di mmɔ̀nnì dibiìnnì nɛ́ ǹ dɑ̀tínnɛ́mu

dibiìnnì dìì n fitɛ́ dìi nɑɑ́nko kuwenniku.

12 A borɛ̀ dibiìnnì í tú dibiìnnì,

ɑ borɛ̀ kɛyènkɛ̀ dò nkuyie nku,

ɑ borɛ̀ dibiìnnì nɛ̀ kuwenniku dɛmɑ́ɑ̀ ndi.

13 Fɔ̃́ɔ̃̀ n dɔ̀ɔ̀,

fɔ̃́ɔ̃̀ m pìítɛ́ n yɔ̃ pɔutì miɛkɛ.

14 N dɑ sɑ̃ntímu, ɑ n dɔ̀ɔ̀ kɛ̀ m mɛ̀nkɛ wennimu mɛdiɛ̀,

ɑ tɔ̃mmú dɛumu kɛ̀ n tì yɛ̃́ mɛsɑ̀ɑ̀.

15 N kṹɔ̃̀ do í dɑ biìnninɛ̀,

ɑ do n dɔɔri dìì mɔ̀nnì disɔ̀rì,

ɑ do m pìítɛ́ dìì mɔ̀nnì n yɔ̃ pɔutì miɛkɛ.

16 N do ketírí n yɔ̃ pɔutì miɛkɛ, kɑ̀ɑ n wùómu,

kɛ wɑ̃̀ri ɑ pɑ́tíri miɛkɛ yɛwe ɑ n duɔ́ nyɛ̀,

bɑ́ dìmɑrì mu nyí ketɛ́.

17 Kuyie nhɑ yɛntotí í dò n yì nìntɛ,

ì mɛ̀nkɛ dɛumu.

18 Kɛ̀ n tú m bo ì kɑ̀ɑ m bɑ́ɑ́ deè,

ì sũnɛ̀mu mubirímú,

bɑ́ dìì yiè nh ɔ̃ɔ̃ entɛní kɛ nsɔ̃́ m bonɛ̀ fɔ̃́ nwe.

19 Áú Kuyie! Kɑ̀ɑ bo yie nhɑ́ kuɔ bɛyɛibɛ,

kɛ̀ dɛ̀ bo yie nhɑ dɛ́tinnɛ bɛnitikɔ̀ùbɛ̀.

20 Bɛ̀ yu ɑ yètìrì nɛ̀ siyɑ́ɑ̀bìsí nsi,

bɛ̀ tɔ ɑ yètìrì dɛtetìrɛ̀ ndɛ bɛmbɛ ɑ dùɔ̀ntɔbɛ̀.

21 Ti Yiɛ̀ nKuyie mbɛ̀ɛ̀ dɑ níí, n yí bɛ̀ dɔ́,

bɛ̀ɛ̀ í dɔ́ ɑ kpɛti bɛ̀ n dò nyisíɛ́ nyi.

22 M mɛ̀nkɛ bɛ̀ nìímmu timɔ́mmɔnti,

bɛ̀ tu n dootitɔbɛ̀ mbɛ.

23 Kuyie! Á n wéntɛ́ nɛ̀ n yɛ̀mmɛ̀ miɛkoo,

ɑ́ n yɑ́ɑ́kɛ́ kɛ́yɑ n yɛntotí dòmmɛ̀.

24 N wéntɛ́ mɛsɑ̀ɑ̀ kɛ̀ m bɑ́ ntũ nkucɛ yɛiku mɑkù,

kɑ̀ɑ n niitɛ́ kucɛ kùù í ceeri ku miɛkɛ.

140

Dɑfiti túmɛ̀ Kuyie nhò dɛɛtɛ́nɛ̀ bɛyɛibɛ

1 Bɛdèmbɛ̀ kóo kótì dìèmmɛ̀ Dɑfiti yɛ̀nfɛ̀.

2 N Yiɛ̀ nKuyie nhɑ́ n dɛɛtɛ́nɛ̀ bɛyɛibɛ,

ɑ́ nni nkɑ̃nkɛ́ bɛnitiyonkubɛ.

3 Bɛ̀ ɔ̃ ntoti bɛ yɛ̀mmɛ̀ kɛ bo dɔɔ̀ mɛyɛi mmɛ,

yɛwe yɛmɔu bɛ̀ dɑ̀ńnì yɛkpɑ̀rɛ̀ nyɛ.

4 Bɛ̀ pɛ̀rímú bɛ nɔ́ndiɛ́ nyi iwɑ̀ɑ̀kɛ kɔ̃mɛ,

kɛ̀ bɛ nɑ́ɑǹtì dò mmɛwɑɑ̀dɔ̀mmɛ̀.

5 N Yiɛ̀ nKuyie nhɑ́ nni nkɑ̃nkɛ́ bɛnitiyɛibɛ,

ɑ́ nni mbɑɑ bɛnitiyonkubɛ,

bɛ̀ɛ̀ wɑnti kɛ́kotɛ n tɑ̀ɑ̀kɛ.

6 Sipɔɔ yɛmbɛ̀ n díí kufɑ̃ku nku,

bɛ̀ piiti iwɛ̃ĩ nyi n kó kucɛ,

bɛ̀ dɔú nticùɔ̀tì nti n kérí kùù cɛ,

bɛ̀ n dìí timɑ́tì nti.

7 N Yiɛ̀ nKuyie n dɑ nɑ̀kɛ́mu kɛ tú

fɔ̃́ɔ̃̀ tu Kuyie n tũ nkù,

n Yiɛ̀ nKuyie nkéntɛ́ m bɑ́ɑmmìi.

8 N Yiɛ̀ nKuyie nhɑ kpeńnìmu, kɛ n dɛɛrí,

fɔ̃́ɔ̃̀ ɔ̃ nkɑ̃nkɛ́ n yuu mudoò miɛkɛ.

9 N Yiɛ̀ nKuyie nhɑ bɑ́ɑ́ yie kòo nitiyonkuwe wɑnti kɛ bo dɔɔ̀ tìi dɔɔ̀,

bɑ́ɑ́ yóu kòò n dííntɛ kɛ bo dɔɔ̀ tìi dɔɔ̀,

ɑ bɑ́ɑ́ yóu kòò n sée nfɛnɔ̀nfɛ̀.

10 Yóu kɛ̀ bɛ̀ɛ̀ n cɛ̃̀ɛ̃̀tɛ, kɛ̀ bɛ yɛi ndo bɛ yɔ ĩ́nkɛ̀.

11 Cóú mbɛ yɔ yɛhɑ̃ɑ̃kũɔ̃, yeetoo bɛ muhɑ̃ɑ̃́ mmiɛkɛ,

tɑnnɛ́ bɛ kudúókù kɛ̀ bɛ̀ tɛ̃́nkɛ bɑ́ɑ́ yɛ̀nní.

12 Iwɑ́tìi yɛmbɛ̀ bɑ́ɑ́ nɑɑ́ mbɛ̀mɑbɛ̀ dihɛì miɛkɛ,

mɛyɛi mmɛɛ̀ yó mbɛtì bɛnitiyonkubɛ kɛ bɛ̀ fɛ̃mmú.

13 N yɛ̃́mu kɛ do nti Yiɛ̀ nKuyie nyóó kónnɛ́ bɛsénnìbɛ̀ bɛ̀ nɑɑti dìì mɔ̀nnì,

kɛ́duɔ́ bɛcĩ̀rìbɛ̀ bɛ̀ dò nkɛ́nte dɛ̀.

14 Bɛ̀ɛ̀ wetí bɛ̀ yó ndɛ́úkùnkomu ɑ yètìrì,

bɛ̀ɛ̀ dɔ̀ɔ̀ri dɛ̀ɛ̀ sìɛ́ kɛ̀ bɛ̀ ndɑ bonɛ̀.

141

N Yiɛ̀ nKuyie m píe mbɛyɛibɛ

1 Dɑfiti kó fɛyɛ̀nfɛ̀.

N Yiɛ̀ nKuyie n dɑ yumu, cɑ̃rikɛní kɛ́ n teennɛ̀,

kéntɛ́ kɛ́keè n dɑ kuɔ̀nnɛ̀mɛ̀.

2 Yóu kɛ̀ m bɑ́ɑmmuu tuɔkoo ɑ borɛ̀,

kɛ́ndò ntihúúntì fɔ̃ɔ̃ti,

cɔutɛ́ m bɑ́ɑmmìi kɛ̀ ì ndò nkuyuoku kó dipɑ̃nnì.

3 N Yiɛ̀ nKuyie nhɑ́ ndò n nùù kóo bɑ̀rì,

mbɑɑ n nùù dibòrì kɔ̃mɛ.

4 Bɑ́ɑ́ yóu kɛ̀ n duɔ́ n yɛ̀mmɛ̀ dɛyɛirɛ,

bɑ́ɑ́ yóu kɛ̀ n tũnnɛ bɛnitiyonkubɛ kó mɛdɔɔ̀rìmɛ̀,

kɛ́dɔɔ̀ mɛyɛi, bɑ́ɑ́ yóu kɛ̀ n di bɛ kó tibɑndiitì.

5 Wèè wetí kòò bo m potɛ́ ò n dɔ́mu,

kɛ̀ Kuyie nkóo nìtì n tiè ndɛ̀ dò nhò yɔ́ɔ̀rì tùdɑ̀ɑ̀rí nwe n yuu,

m bɑ́ɑ́ ò yetɛnɛ̀ n yuu,

m bɑ́ɑ́ yóu m bo m bɑ́ɑ́mmɛ̀ Kuyie nkɛ tú kùu cónnɛ́ bɛyɛibɛ yɛi.

6 Bɛ̀ bo ntemmùní dìì mɔ̀nnì bɛ kó bɛbɑɑtíbɛ̀ yɛtɑ̃́rɛ̀ ĩ́nkɛ̀,

bɛ̀ bo bɑntɛ́ ɑ nɑ́ɑǹtì do nɑɑtimɛ̀.

7 Bɛ̀ ɔ̃ nduɔ̀ kɛtenkɛ̀ kɛ̀ kɛ̀ yɑúmɛ̀,

kudɔnkù yóó mɛ nhɑɑtɛ,

kɛ̀ bɛ kṹɔ̃̀ yɛ̀ɛ̀ yɑɑ́ yɑɑ́ kɛ̀ yɛ̀ɛ tɑɑ́ kudɔnkù.

8 N Yiɛ̀ nKuyie m búɔ́ fɔ̃́ nwe,

n sɔri fɔ̃́ɔ̃̀ borɛ̀ ɑ bɑ́ɑ́ yóu kɛ̀ n kú.

9 A nni nkɑ̃nkɛ́ bɛ̀ n dii tìì cùɔ̀tì,

n dɛ́tinnɛ mɛyɛi ndɔɔ̀rìbɛ̀ kó yɛdíìntɑ̃́rɛ̀.

10 Yóu kɛ̀ bɛyɛibɛɛ duó bɛ̀ dii tìì cùɔ̀tì miɛkɛ

kɛ̀ mí n yentɛ́.

142

Wèè kuɔ̀nnɛ̀ mɛsémmɛ̀ kɛ yu Kuyie

1 Dɑfiti dèntɛ̀ fɛ̀ɛ̀ yɛ̀nfɛ̀ ò bo dìì mɔ̀nnì kutɑ̃dènkù miɛkɛ.

2 N kuɔ̀mmu kɛ yu n Yiɛ̀ nKuyie,

n kù kuɔ̀nnɛ̀mu kɛ kù sɛ̀ɛ́tí.

3 N kù sɑ̀útínɛ̀mu

kɛ kù nɑ̀ɑ́ n yɛǹcɑɑ̀rìmɛ̀.

4 N wɛ̃rímú ɔ̃ nkɛ̀ mù dèè, fɔ̃́ɔ̃̀ ɔ̃ n yɛ̃́ kucɛ n yóó tũnnɛ kù,

bɛ̀ n dii ticùɔ̀tì nti kucɛ n kérí kùù miɛkɛ.

5 Wéntɛ́ m bɑkù yoú bíɛ́kɛ̀ kɛ́yɑ̀,

òmɔù í dɑkɛ n kpɛ́í,

n tɛ̃́nkɛ í mɔkɛ m bo sɔri dɛ̀,

òmɔù í bɔti n fòmmu kpɛti.

6 N Yiɛ̀ nKuyie n kuɔ̀nnɛ̀ fɔ̃́ nwe,

kɛ̀ n tú fɔ̃́ɔ̃̀ tu n kó disɔ̀rì,

n kpɛrɛ dɛmɔu tú fɔ̃́ nwe kɛtenkɛ̀ kiɛ̀ nyĩ́nkɛ̀.

7 Kéntɛ́ kɛ́keè n dɑbònnì,

n di mɛsémmɛ̀ mmɛ, n dɛɛtɛ́nɛ̀ bɛ̀ɛ̀ n fɛ̃́ũnko,

bɛ̀ kpénnìmu kɛ m pɛ̃ɛ̃tɛ́.

8 Á n dennɛ dikpetíntou miɛkɛ,

kɛ̀ nní ndɛ́úkùnko ɑ yètìrì,

bɛ̀ɛ̀ wetí bɛ̀ yó nh ɔnnɛ́mu,

bɛ̀ bo yɑ̀ dìì mɔ̀nnì mɛsɑ̀ɑ̀ nhɑ n dɔ̀ɔ̀ mɛ̀.

143

Osénnìwè kuɔ̀nnɛ̀mɛ̀ Kuyie

1 Dɑfiti yɛ̀nfɛ̀.

N Yiɛ̀ nKuyie nkéntɛ́ m bɑ́ɑmmìi,

ɑ tú timɔ́mmɔnti yiɛ̀ nwe,

kɛ dɔɔri ɑ bɛ́i ntì,

kéntɛ́ kɛ́keè n sɑ́útìi,

cɔutɛ́ m bɑ́ɑmmìi.

2 Bɑ́ɑ́ bekɛ́nɛ̀ mí nhɑ́ kóo tɔ̃ntì,

kɛ yɛ̃́ òmɔù í bomɛ̀ wèè bo yĩ́ ò í mɔkɛ mɛyetímɛ̀.

3 N dootitɔù weè m bɛ̀ti,

ò m bɔmmu kɛ nɑù,

ò n tɑnnɛ́ dibiìnnì miɛkɛ nkɛ,

kɛ̀ n sɑ̃̀ɑ̃́tɛ́nɛ̀ bɛ̀ɛ̀ duɔ́ kudɔnkù nɛ̀ dimɔ̀nnì.

4 Dɛ̀ m bimu n tɛ̃́nkɛ í nɔ nkɛ nɑmpú.

5 N kpɑɑ́ kɛ yɛ̃́mu yɛwe yɛ̀ɛ̀ pɛ̃ɛ̃tɛ́ yɛ kpɛ́í,

n kpɑɑ́ siɛmmumu mutɔ̃mmú ɑ do dɔɔri mù ĩ́nkɛ̀,

kɛ totí n yɛ̀mmɛ̀ ɑ dɔ̀ɔ̀ dɛ̀ ĩ́nkɛ̀.

6 N yuo n nɔu nsi kɛ dɑ bɑ́ɑ́,

n dònnɛ̀ kɛtenkɛ̀ kɛ̀ɛ dóntɛ́ kɛ̀nkɛ mɛniɛ.

7 N Yiɛ̀ nKuyie ncɑ̃rikɛ kɛ́cɔutɛ́ m bɑ́ɑmmìi,

dɛ̀ m bimu ɑ bɑ́ɑ́ m bútínnɛ́,

kɛ̀ mɛɛ̀ dɔkɛ m bo nɑɑ́nnɛ̀ bɛ̀ɛ̀ duɔ́ kudɔnkù.

8 Bɑ́ dìì kṹnweńnì ɑ n nɑ́kɛ́ ɑ kó mɛsɑ̀ɑ̀,

kɛ yɛ̃́ n yĩkúmɛ̀ fɔ̃́ɔ̃̀ ĩ́nkɛ̀,

m bɛnkɛ kucɛ n do nkɛ́tũnnɛ kù,

n duɔ́ nfɔ̃́ nwe mmɑ́ɑ̀.

9 N Yiɛ̀ nKuyie nhɑ́ n dɛɛtɛ́nɛ̀ n dootitɔbɛ̀,

n sɔri fɔ̃́ɔ̃̀ borɛ̀.

10 M bɛnkɛ kɛ̀ n nɑ kɛ́ndɔɔri ɑ dɔ́ dɛ̀,

kɛ́yɛ̃́ fɔ̃́ nKuyie nfɔ̃́ɔ̃̀ n temɛ̀,

ɑ kó Muyɑɑ́nsɑ̀ɑ̀mù n niitɛ́ kucɛ kùù ɛ̀ri.

11 N Yiɛ̀ nKuyie, dɛ́úkùnnɛ ɑ yètìrì, n fòùkùnnɛ,

ɑ tú timɔ́mmɔnti yiɛ̀ nwe,

n dennɛ mɛyɛǹcɑɑ̀rìmɛ̀ miɛkɛ.

12 A n dɔ́ mɛ̀ɛ̀ kpɛ́í, ɑ́ kuɔ n dootitɔbɛ̀,

ɑ bɑ́ɑ́ súɔ́ n dùɔ̀ntɔbɛ̀ kóò mɔù,

kɛ yɛ̃́ n túmɛ̀ ɑ kóo tɔ̃ntì nwe.

144

Kuyie nte bɛ̀ bomɛ̀ diwɛ̀ì miɛkɛ

1 Dɑfiti yɛ̀nfɛ̀.

N Yiɛ̀ nKuyie nyètìrì ndɛu,

kuù tu dipèrì dìì n kɑ̃nkɛ́,

kuù kpénkùnko m bɑɑ̀ mmudoò kpɛ́í,

kɛ kpénkùnko n nɔu dikpɑ̀nnì kpɛ́í.

2 Kuù n dɔ̀ɔ̀ri mɛsɑ̀ɑ̀ nkɛ̀ kuù tu n kó tɛcɛ̃kpetɛ̀,

n cɛ̃diɛtɛ̀, n dɛɛtíwè, n kó kudɔpìkù, n sɔri dɛ̀,

kuù te kɛ̀ ibotí m búɔ́.

3 N Yiɛ̀ nKuyie, we ntu onìtì kɛ dò nhɑ́ ndɑkɛ o kpɛ́í?

Onìtì yie ntu we kɛ dò nhɑ́ nyɛ̃́ o kpɛ́í.

4 Onìtì dònnɛ̀ muyɑɑ́ mmu,

kòo we pɛ̃nkɛ́ mɛdɛ́ɛ̀ nkɔ̃mɛ.

5 N Yiɛ̀ nKuyie nkpɛ́ú ntiwɛtì kɛ́cútɛ́ní,

kɛ́kɑ́ɑ́kɛ́ yɛtɑ̃rɛ̀ kɛ̀ yɛ̀ɛ̀ cɔ̀útɛ́.

6 Duɔnní itɑpíɛ kɛ̀ ìì ciɛ́ n dùɔ̀ntɔbɛ̀,

tɑ̃ũ ɑ pie nkɛ̀ bɛ̀ɛ cíɛ́tɛ́.

7 Youtɛní ɑ nɔ̀ùtɛ̀ dɛĩ́nkɛ̀ kɛ́ n dɛɛtɛ́,

kɛ́ n dennɛní kubinku miɛkɛ,

kɛ́ n dɛɛtɛ́nɛ̀ bɛkpɑ́kpɑ̀rìbɛ̀.

8 Bɛ̀ɛ̀ nɑ́ɑntɛ siyɑ́ɑ̀bìsí,

bɛ̀ɛ̀ ɔ̃ɔ̃ mpɑriku kɛ nɛ́ soú.

9 Kuyie n yóó dɑ dentɛ̀ fɛyɛmpɑ̀nfɛ̀ nfɛ,

kɛ́mbiennɛ̀ kukùtìdùkù iwɛ̃ĩ tɛpíítɛ̀ kɔku.

10 Fɔ̃́ nwèè ɔ̃ nte kɛ̀ bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ɛ nɑ,

fɔ̃́ nwèè dɛɛrí mí nhɑ kóo tɔ̃ntì Dɑfiti.

11 N dɛɛtɛ́, n fietɛ bɛkpɑ́kpɑ̀rìbɛ̀ nɔu miɛkɛ,

bɛ̀ nɑ́ɑntɛ siyɑ́ɑ̀bìsí nsi.

Bɛ̀ ɔ̃ mpɑrìkumu kɛ nɛ́ soú.

12 Ti bí initidɑɑì ndònnɛ̀ dɛtie ndɛ̀ɛ̀ yɛ̀ kɛ kótírí,

kɛ̀ ti nitipobí nwenni kɛdònnɛ̀ sikpɑ̀ɑ̀tìcɛ̃́ĩ kó yɛsɑ̃ǹkɛ̀,

bɛ̀ kèrí yɛ̀ tifèntì.

13 Kɛ̀ ti buɔ mpíɛmmu tidiitì,

kɛ̀ ti wũɔ̃ pɛí ti pɑɑ mmiɛkɛ kɛ sṹṹmmu sikɔupí sikɔupí.

14 Ti nɑ̀ɑ̀kɛ ìì tɔu tinɛntì kɛ̀ ìì sũ̀ṹ,

kɛ̀ ti dootitɔbɛ̀ bɑ́ ntɑɑ̀ kɛ ì pĩĩ n kɛ kũũ̀nnɛ̀,

yɛdɑbùò ntɛ̃́nkɛ bɑ́ mbo ti ɛkɛ̀ miɛkɛ.

15 Dɛ̀ nnɑɑti kuwuɔ nkùù bo pɛ́tɛ́ dɛ kó mɛsɑ̀ɑ̀,

dɛ̀ nnɑɑti kuwuɔ nti Yiɛ̀ nKuyie nte kù.

145

Kuyie nkpɑ̀tì bomɛ̀ sɑ̃́ɑ̃̀

1 Disɑ̃nni kó fɛyɛ̀nfɛ̀ Dɑfiti dèntɛ̀ fɛ̀.

N yó nsɑ̃ntímu Kuyie nkùù n te,

kuù tu n kóo kpɑ̀ɑ̀tì,

n yó ndɛ́úkùnkomu ku yètìrì sɑ̃́ɑ̃̀.

2 Bɑ́ dìì yiè n yó nkù sɑ̃ntímu,

kɛ́dɛ́úkùnko ku yètìrì sɑ̃́ɑ̃̀ nɛ̀ m bo mbomɛ̀.

3 Ti Yiɛ̀ nKuyie ndɛumu mɛdiɛ̀ kɛ mɑ̀nnɛ̀ disɑ̃nni,

kù dɛumu kɛ í mɔkɛ kumɑ̀nku.

4 Bɛnìtìbɛ̀ yɛmɔ̀rɛ̀ yɛmɔu kɔbɛ sɑ̃ntímu ɑ tɔ̃ndiɛmù,

kɛ yó nnɑ́ɑ́ nhɑ tɔ̃mmú dɛumɛ̀.

5 N yó nnɑ́ɑ́mmú ɑ yetidiɛrì nɛ̀ ɑ kpetì nɛ̀ ɑ sɑ̃nni,

n yó nnɑ́ɑ́mmú bɛnìtìbɛ̀ ɑ tɔ̃ndiɛmù kpɛ́í.

6 Bɛnìtìbɛ̀ yó nnɑ́ɑ́mmú ɑ kpeńnìmɛ̀ kɛ duò tikɔ̃m̀bùɔ̀tì,

kɛ̀ mí nní nnɑ́ɑ́ nhɑ dɛumɛ̀.

7 Bɛ̀ yó ndeninímu ɑ̀ sɑ̀ɑ̀ ndɛumɛ̀,

kɛ pĩɛ̃kù ɑ túmɛ̀ timɔ́mmɔnti yiɛ̀.

8 Ti Yiɛ̀ nKuyie mmɔ̀kɛ onìtì kó mɛsémmɛ̀ mmɛ kɛ sɑ̀,

ku miɛkɛ í cɑ̃ɑ̃ kɛ pɛ́íkú kɛ̀ kù ti dɔ́ mɛdiɛ̀.

9 Ti Yiɛ̀ nKuyie nnìtimu timɔu ti kpɛ́í,

kù dɔ́mu mɛdiɛ̀ kù dɔ̀ɔ̀ dɛ̀ dɛmɔu.

10 Ti Yiɛ̀ nKuyie nhɑ dɔ̀ɔ̀ dɛ̀ɛ̀ kó dimɑ̀ɑ̀ yó ndɑ sɑ̃ntímu,

bɛ̀ɛ̀ dɔ̀ɔ̀ri ɑ dɔ́ dɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ ndɛ́úkùnko ɑ yètìrì.

11 Bɛ̀ yó nnɑ́ɑ́mmú ɑ kpɑ̀tì dɛumɛ̀,

kɛ́nnɑ́ɑ́ mutɔ̃ndiɛmù ɑ dɔ̀ɔ̀ mù kpɛ́í.

12 Kɛ̀ dɛ̀ɛ yie nkɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ɛ bɑntɛ́ ɑ pĩ́ mmùù tɔ̃ndiɛmù,

ɑ kpeńnìmɛ̀ mɛdiɛ̀ nkɛ bɑkɛ́.

13 A kpɑɑtìrìmu yɛmɔ̀rɛ̀ yɛmɔu,

fɔ̃́ɔ̃̀ yó mbɑkɛ́ yɛmɔ̀rɛ̀ yɛmɔu.

14 Ti Yiɛ̀ nKuyie nhɔ̃ ncúɔ́mu bɛ̀ɛ̀ duò,

kɛ teénnɛ̀ bɛcĩ̀rìbɛ̀.

15 Bɛnìtìbɛ̀ bɛmɔu bùɔ́ fɔ̃́ nwe,

kɑ̀ɑ bo mbɛ̀ duɔ̀ mmudiì dikònnì bɛ̀ bo dìì mɔ̀nnì.

16 Fɔ̃́ɔ̃̀ ɔ̃ɔ̃ yɑnnɛ ɑ nɔ̀ùtɛ̀,

bɛ̀ɛ̀ kó dimɑ̀ɑ̀ bo kɛtenkɛ̀ ĩ́nkɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ɛ di kɛ́nsɑ̀nnɛ̀.

17 Ti Yiɛ̀ nKuyie nkó icɛ imɔu wetímu,

kɛ̀ ku tɔ̃mmú mumɔu tú mɛsɑ̀ɑ̀ nkɔ̃mu.

18 Bɛ̀ɛ̀ yu ti Yiɛ̀ nKuyie nkù ɔ̃ɔ̃ mbɛ̀ tɔ̀kɛ́nɛ̀mu,

kù í yóu bɛ̀ɛ̀ kù yunɛ̀ timɔ́mmɔnti.

19 Kù ɔ̃ɔ̃ dɔɔ̀mu bɛ̀ɛ̀ kù dé bɛ̀ dɔ́ tì,

kù ɔ̃ɔ̃ keèmu bɛ dɑbùò kɛ́ bɛ̀ dɛɛtɛ́.

20 Ti Yiɛ̀ nKuyie nhɔ̃ɔ̃ mbɑɑ̀mu bɛ̀ɛ̀ kù dɔ́,

kɛ́kuɔ bɛnitiyonkubɛ bɛmɔu.

21 N Yiɛ̀ nKuyie nsɑ̃nni í yóó deè n nùù miɛkɛ,

dɛ̀ɛ̀ kó dimɑ̀ɑ̀ weí dɛ̀ nsɑ̃ntí Kuyie nkùù dò mpɑ́í pɑ́í sɑ̃́ɑ̃̀.

146

Kuyie nkɑ̃nkɛ́mɛ̀ bɛcĩ̀rìbɛ̀

1 Nsɑ̃ntínɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie!

N yó nsɑ̃ntímu n Yiɛ̀ nKuyie.

2 N yó nsɑ̃ntímu n Yiɛ̀ nKuyie n fòmmu mumɔu,

n fòmmu mumɔu n yó ndièmmu kɛ kù sɑ̃ntí.

3 Di bɑ́ɑ́ duɔ́ ndimɑ́ɑ̀ kutenkù kó bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀,

bɛnìtìbɛ̀ mbɛ bɛ̀ bɑ́ɑ́ nɑ kɛ́ di dɛɛtɛ́.

4 Kòò nìtì wemmu kũ̀ńtɛ́, ò tɑ kɛtenkɛ̀ nkɛ,

kòò do wúó ntìi deè dɛ yiè.

5 Dɛ̀ nnɑɑti onìtì wèè ĩkú Kuyie nSɑkɔbu do tũ nkù ĩ́nkɛ̀,

wèè kèḿmú ti Yiɛ̀ nKuyie nhò tũ̀ nkù.

6 Kuù dɔ̀ɔ̀ kɛĩ́nkɛ̀ nɛ̀ kɛtenkɛ̀,

dɑ̀mɛ́ɛ̀rì nɛ̀ dɛ̀ɛ̀ kó dimɑ̀ɑ̀ bo o miɛkɛ

kuù pĩ ntimɔ́mmɔnti sɑ̃́ɑ̃̀.

7 Kuù ɔ̃ɔ̃ kónnɛ́ ocĩ̀rì ò nɑɑti dìì mɔ̀nnì,

kuù duɔ̀ mmudiì dikònnì bo bɛ̀,

ti Yiɛ̀ nKuyie nkuù ɔ̃ɔ̃ pítɛ́ tidɑɑtì iwɛ̃ĩ.

8 Ti Yiɛ̀ nKuyie nkuu ɔ̃ɔ̃ wéí nwèè tu kuyũ̀ɔ̃̀nkù,

kuù ɔ̃ɔ̃ teennɛ̀ bɛcĩ̀rìbɛ̀,

ti Yiɛ̀ ndɔ́mu bɛ̀ɛ̀ tũ̀ ntimɔ́mmɔnti.

9 Ti Yiɛ̀ nKuyie nkuù ɔ̃ɔ̃ nkɑ̃nkɛ́ bɛpɔ̀ɔ̀bɛ̀,

kuù kommu iciribí nɛ̀ bɛkúpobɛ̀,

kuù ɔ̃ɔ̃ duɔ́ nkɛ̀ bɛnitiyonkubɛ dɔ́ kɛ́dɔɔ̀ tìi yetɛ.

10 Ti Yiɛ̀ nKuyie mbɑkɛ́mu sɑ̃́ɑ̃̀,

Siyɔ̃ɔ̃ ɛì kɔbɛ Kuyie ndi tũ nkù yó mbɑkɛ́mu sɑ̃́ɑ̃̀.

Nsɑ̃ntínɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie!

147

Sɑ̃ntɛnɛ̀ Kuyie ku tɔ̃ndiɛmù kpɛ́í

1 Nsɑ̃ntínɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie!

Dɛ̀ wennimu ti bo nsɑ̃ntímɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie,

dɛ̀ nɑɑtimu ti bo nkù dɛ̀úkùnkomɛ̀, kuù mɑ̀nnɛ̀ disɑ̃nni.

2 Ti Yiɛ̀ nKuyie nkuù wɛ̃̀tɛ kɛ íi nSedisɑdɛmmu,

kɛ tìí nyIsidɑyɛɛribɛ bɛ̀ɛ̀ do cìɛ́tɛ́.

3 Kuù ɔ̃ɔ̃ miɛkùnnɛ wèè yɛ̀mmɛ̀ kɔ̀ùtɛ,

kɛ ɔu bɛ muɔ.

4 Kuù kɑ̀ɑ nsiwɑ̃̀ɑ̃ kɛĩ́nkɛ̀ kɛ yɛ̃́ sì mɑ̀mɛ̀,

kɛ yu bɑ́ tɛ̀ nɛ̀ tɛ yètìrì.

5 Ti Yiɛ̀ nKuyie ndɛumu mɛdiɛ̀ nkɛ kpeńnì,

ku ciì nyí mɔkɛ mɛ mɑ̀nku.

6 Ti Yiɛ̀ nKuyie nkuù ɔ̃ ncúɔ́ ocĩ̀rì kóò íi,

kuù ɔ̃ɔ̃ kotɛ oyɛiwe tɑ̀ɑ̀kɛ kòò do.

7 Dentɛ̀nɛ̀ yɛsɑ̃ɑ̃ nkó iyiɛ ti Yiɛ̀ nKuyie nkpɛ́í,

ndiènnɛ̀ ku, kɛ biennɛ̀ dɛbémbénnɛ̀ iwɛ̃ĩ kpɛrɛ.

8 Kuù ɔ̃ɔ̃ dennɛní yɛwɛtɛ̀ kɛĩ́nkɛ̀,

kuù ɔ̃ɔ̃ duɔ́ nkɛ̀ fɛtɑɑfɛ̀ɛ kperi kɛ́ni,

kuù ɔ̃ɔ̃ duɔ́ nkɛ̀ timusũ̀ũ̀tìi yɛ̀ yɛtɑ̃rɛ̀.

9 Kuù duɔ̀ nyiwũɔ̃ nɛ̀ tiwɑnwɑntì mudiì,

kuù yɛ̃́ yɛkɑ̃kɑ̃bɛ bo di mù dikònnì yɛ̀ bo dìì mɔ̀nnì.

10 Kuyie nkpɛti í bonɛ̀ tɛsɑ̃ntɛ̀ tɛ̀ɛ̀ nɔ mmuceé,

kù í dɑkɛ wèè tɑ̃ntɑ̃ɑ̃ nnɑɑti o kpɛti.

11 Ti Yiɛ̀ nKuyie nyɛ̀mmɛ̀ nɑɑtinɛ̀ bɛ̀ɛ̀ kù dé bɛ̀mbɛ,

bɛ̀ɛ̀ kèḿmú kɛ́ yɛ̃́ kɛ do nkù bo bɛ̀ dɔ̀ɔ̀ mɛsɑ̀ɑ̀.

12 Díndi Sedisɑdɛmmu kɔbɛ dɛ́úkùnnɛ ti Yiɛ̀ nKuyie nyètìrì,

díndi Siyɔ̃ɔ̃ ɛì kɔbɛ nsɑ̃ntínɛ̀ Kuyie ndi tũ nkù.

13 Kɛ yɛ̃́ ku kpénkùnnɛmɛ̀ dihɛì kó yɛmɑ́tìcɑ̀kɛ̀,

kɛ dɔ̀ɔ̀ mɛsɑ̀ɑ̀ ndi nìtìbɛ̀.

14 Kuù duɔ́ nkɛ̀ di kó kutempɛ̃ nkɔbɛ kɑri kɛ̀ dɛ̀ bɛ̀ nɑɑti,

kɛ bɛ̀ duɔ́ ntidiitì sɑ̀ɑ̀tì kɛ̀ bɛ̀ yo nkɛ sɑ̀nnɛ̀.

15 Kuù ɔ̃ɔ̃ pɛ́i nkutenkù,

kɛ̀ kù bɛ́i ntì bɑ́ɑ́ wuɔkɛ́.

16 Kuù ɔ̃ɔ̃ duɔ́ nkɛ̀ mupɑ̃̀ɑ̃ mboomu nduò kɛtenkɛ̀ tikóntì tɛ̃mɛ̀,

kɛ́yɑɑtɛ́ kɛtenkɛ̀ mutɑ́pɛí nkɔ̃mɛ.

17 Kuù ɔ̃ɔ̃ duɔ́ nkɛ̀ fɛtɑɑfɛ̀ mɑ́tɑ̃́rɛ̀ nwɛ́ú kɛ duòní,

kɛ̀ dɛ̀ɛ bonkɛ kɛ̀ muséé nhɑutɛ́ bɛnìtìbɛ̀.

18 Kɛ̀ kù bɛ́i nku nùù dɛ̀ɛ yiɛtɛ,

kɛ̀ kù fùùtɛ dɛ̀ɛ nɑɑ́ mmɛniɛ.

19 Kuù nɑ̀kɛ́ ku nɑ́ɑǹtì Sɑkɔbu yɑɑ̀bí,

kuù duɔ́ nku kuɔ́ nɛ̀ ku tɑnnɔ̀ Isidɑyɛɛribɛ.

20 Kù í dɔ̀ɔ̀ mɛbotí kubotí tɛkù mɑkù cuokɛ̀,

kubotí mɑkù kɔbɛ í yɛ̃́ ku tɑnnɔ̀.

Nsɑ̃ntínɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie!

148

Kɛĩ́nkɛ̀ kɔbɛ nɛ̀ kɛtenkɛ̀ kɔbɛ dommɛ̀ kɛ́nsɑ̃ntí Kuyie

1 Nsɑ̃ntínɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie!

Díndi kɛĩ́nkɛ̀ kɔbɛ nsɑ̃ntínɛ̀ ti Yiɛ̀ Kuyie,

díndi bɛ̀ɛ̀ bo kɛĩ́nkɛ̀, nkù sɑ̃ntínɛ̀.

2 Kuyie ntɔ̃rɛ̀ yɛmɔu, nsɑ̃ntínɛ̀ ku,

Díndi ku ɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀, nsɑ̃ntínɛ̀ ku.

3 Fɔ̃́ ndiyiè nɛ̀ fɔ̃́ nhotɑ̃̀nkù kɛ̀ dí nkù sɑ̃ntí,

díndi siwɑ̃̀ɑ̃ sìì kó dimɑ̀ɑ̀ mí, nsɑ̃ntínɛ̀ ku.

4 Díndi tiwɛtì ĩ́nkɛ̀ kɔbɛ, nsɑ̃ntínɛ̀ Kuyie,

tiwɛtì ĩ́nkɛ̀ kó mɛniɛ, nsɑ̃ntínɛ̀ ku.

5 Dɛ̀ɛ̀ kó dimɑ̀ɑ̀ bo dɛ̀ nsɑ̃ntí ti Yiɛ̀ nKuyie,

kɛ yɛ̃́ kuù bɛ́immɛ̀ ku nùù mɛ̀mɑ́ɑ̀ kɛ̀ dɛ̀ buotɛ́.

6 Kɛ̀ kù dɛ̀ ɑ̃nnɛ́ kɛ̀ dɛ̀ bo sɑ̃́ɑ̃̀,

kɛ̀ kù dɛ̀ kèétɛ́ ikuɔ́ ìì í yóó ceetɛ.

7 Dɛ̀ɛ̀ kó dimɑ̀ɑ̀ bo kɛtenkɛ̀ ĩ́nkɛ̀, nsɑ̃ntínɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie,

Dɑ̀mɛ́ɛ̀rì, nɛ̀ dɛsĩ̀nnɛ̀ dɛ̀ɛ̀ bo dɛ miɛkɛ, nsɑ̃ntínɛ̀ ku.

8 Muhɑ̃ɑ̃́ nɛ̀ fɛtɑɑfɛ̀ mɑ́tɑ̃́rɛ̀, mupɑ̃̀ɑ̃ mboomu nɛ̀ mutonnìmù nɛ̀ kuyɑɑkperíkù,

díndi bɛ̀ɛ̀ yie nku nɑ́ɑǹtì nsɑ̃ntínɛ̀ ku.

9 Díndi yɛtɑ̃rɛ̀ nɛ̀ díndi sitɑ̃ɑ̃́,

nɛ̀ dɛtie ndɛ̀ɛ̀ pɛí nɛ̀ dɛtie mbɛ̀ tu dɛ̀ nsɛ́tìrì, nsɑ̃ntínɛ̀ ku.

10 Iwũɔ̃ imɔu nɛ̀ tiwɑnwɑntì,

dɛbɑmbɑɑ̀nnɛ̀ nɛ̀ tinɔ̀tì dɛmɔu, nsɑ̃ntínɛ̀ ku,

11 Díndi bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ nɛ̀ ibotí imɔu,

díndi sikpɑ̀ɑ̀tìbìí nɛ̀ bɛnìùbɛ̀ bɛmɔu,

12 bɛdɑpɑ̀mbɛ̀ nɛ̀ bɛsɑpɑ̀mbɛ̀,

bɛdɑkótíbɛ̀ nɛ̀ ibí nsɑ̃ntínɛ̀ ku!

13 Dimɔu di nsɑ̃ntí ti Yiɛ̀ nKuyie,

kɛ yɛ̃́ kuù mɑ́ɑ̀ yètìrì feímɛ̀,

kuù tu dɛĩ́nkɛ̀ nɛ̀ kɛtenkɛ̀ kóo kpɑ̀ɑ̀tì.

14 Kuù wɛ̃̀tɛ kɛ duɔ́ nku kɔbɛ muwɛ̃rímú,

bɛ̀ɛ̀ yie nku kpɛti kɛ̀ bɛ̀ bɛ̀ sɑ̃ntí,

bɛmbɛ Isidɑyɛɛribɛ bɛ̀ɛ̀ kù tɔ̀kɛ́nɛ̀ bɛ kpɛ́í.

Nsɑ̃ntínɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie!

149

Kuyie nkɔbɛ kó diwɛ̀ì

1 Nsɑ̃ntínɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie!

Dentɛ̀nɛ̀ fɛyɛmpɑ̀nfɛ̀ di Yiɛ̀ nKuyie nkpɛ́í,

díndi bɛ̀ɛ̀ dɔ̀ɔ̀ri Kuyie ndɔ́mɛ̀ kɛ̀ di tìí, nsɑ̃ntínɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie.

2 Isidɑyɛɛribɛ diwɛ̀ì ndi bonɛ̀ wèè di dɔ̀ɔ̀,

Siyɔ̃ɔ̃ ɛì kɔbɛ, nyɑ̃nkunɛ̀ di kóo kpɑ̀ɑ̀tì kpɛ́í.

3 Nhɑunɛ̀ kɛ sɑ̃ntí ti Yiɛ̀ nKuyie,

ndiènnɛ̀ kɛ kù sɑ̃ntí kɛ biennɛ̀ yɛbɑ̀rɛ̀ nɛ̀ tibómbonti,

4 kɛ yɛ̃́ ti Yiɛ̀ nKuyie mpiɛtimɛ̀ ku kó diwɛ̀ì ku kɔbɛ cuokɛ̀ nkɛ,

kɛ̀ bɛsĩ́ntíbɛ̀ kó tisɑ̃tì tu mɛdɛɛtímɛ̀.

5 Díndi bɛ̀ɛ̀ dɔ̀ɔ̀ri Kuyie ndɔ́mɛ̀ nyɑ̃nkunɛ̀ diwɛ̀ì,

kɛ dɛ́úkùnko ku yètìrì, kɛ́nyíútí nɛ̀ di dúɔ̀ ĩ́nkòo.

6 Kuyie nsɑ̃nni mbo di nɔ miɛkɛ,

kɛ̀ di nɔu mpikú kuseú mɛnɑtimɛ̀ mɛ̀dɛ́mɛ̀ kɔku.

7 Dí pɛitɛ yɛbotɛ̀ yɛ̀ di dɔ̀ɔ̀ dɛ̀,

dí ɑ̃nnɛ́ ibotí tiyɛ̃ĩti kɛ́fɔ́ɔ́,

8 kɛ́pĩ́mmú yɛ kó bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ kɛ́ bɛ̀ boú mɛfĩmmɛ,

kɛ́tɑ́ú mbɛ kpɑ̀ɑ̀tìtũ̀mbɛ̀ timɑ́tì.

9 Dí bɛ̀ bekɛ́nɛ̀ tì wɑ̃̀ri kɛ yɛ̃mmɛ̀,

bɛ̀ɛ̀ dɔ̀ɔ̀ri Kuyie ndɔ́mɛ̀ bɛ kó disɑ̃nni ndi mɛmmɛ.

Nsɑ̃ntínɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie!

150

Nsɑ̃ntínɛ̀ Kuyie nnɛ̀ dɛbémbénnɛ̀

1 Nsɑ̃ntínɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie!

Nsɑ̃ntínɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nku cɛ̃sɑ̀ɑ̀tɛ̀ miɛkɛ,

Nsɑ̃ntínɛ̀ ku kɛĩ́nkɛ̀ ku kpetì borɛ̀.

2 Nsɑ̃ntínɛ̀ ku ku tɔ̃ndiɛmù kpɛ́í,

nsɑ̃ntínɛ̀ ku kɛ yɛ̃́ ku kpetì dɛumɛ̀ kɛ í mɔkɛ kumɑ̀nku.

3 Nsɑ̃ntínɛ̀ ku nɛ̀ yɛtɑ̃tɛhe,

nsɑ̃ntínɛ̀ ku nɛ̀ tibómbonti nɛ̀ tikùtìdùùtì.

4 Nsɑ̃ntínɛ̀ ku kɛ bie nyɛbɑ̀rɛ̀ kɛ ɑu,

nsɑ̃ntínɛ̀ ku nɛ̀ tikùtìdùùtì nɛ̀ siheú.

5 Nsɑ̃ntínɛ̀ ku nɛ̀ tikɑ̃penti tìì tɑmmɛ̀ kpeńnì,

nsɑ̃ntínɛ̀ ku nɛ̀ tikɑ̃penti tìì tɑmmɛ̀ yìɛ̀ mɛdiɛ̀.

6 Dɛ̀ɛ̀ kó dimɑ̀ɑ̀ weí dɛ̀ nsɑ̃ntí ti Yiɛ̀ nKuyie.

Nsɑ̃ntínɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie!

* 78:51 Kɑmmu: Kɑmmu tu Nɔwee kó ibí kó dɛ̀mɑrɛ̀ ndɛ̀, ò do bɔntɛ́ dɛ̀ kusĩ̀nkù, o nɑɑ̀ mmɔntɛ́ dìì mɔ̀nnì.

* 104:11 dikpɑ́ɑ̀ kó musɑ̃mmɑrímú: Tɛhontɛ̀ mɑtɛ̀ ntɛ kɛ̀ tɛ̀ dònnɛ̀ sɑ̃mmɑrímú kɛ nɛ́ bo dikpɑ́ɑ̀, dɛ kó siweí í bo kunitisɔ̀ùkù kɛ dò ntí nyɛ̃́ si yètɛ̀.

† 104:26 dɑ̀mɛ́ɛ̀rì kó musĩ̀mmù: Dimɔ̀nnì kɔbɛ yɛ̀mmɛ̀ do dò nfɛwɑ̀ɑ̀fɛ̀ mɑfɛ̀ fɛɛ̀ bo dɑ̀mɛ́ɛ̀rì miɛkɛ yoo fɛmùɔ̀fɛ̀ mɑfɛ̀ yoo dibɔɔ̀ dimɔ́mmɔnni fɛwɑ̀ɑ̀fɛ̀ diɛfɛ̀, Kuyie nyóó kuɔ fɛ̀ yɛmɔ̀rɛ̀ sɔnyɛ. (Wéntɛ́ Mudɑ́ɑmmu 12:3,9).

* 110:7 fr 110:7 Dɛ kó tinɑ́ɑǹtì bo nɑ kɛ́mbɛnkú bɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ do yɑ̃̀ kukó nkɛ́pɛ́tɛ́ muwɛ̃rímú Sedeɔ̃ɔ̃ kó dimɔ̀nnì, yoo ti Yiɛ̀ nYesu wèè nɑ o dootitɔbɛ̀ nɛ̀ Kuyie nkó mɛteèmmɛ̀, kɛ kérí kɛ yíéo.

* 116:13 fɛbòòfɛ̀: Dɛ kó fɛbòòfɛ̀ bɛnkú mɛnɑɑ̀ bɛ̀ do ɔ̃ɔ̃ pɑ̃ dìì pɑ̃nnì Kuyie, nkɛ́yɔɔrɛ mɛ̀ɛ̀ nɑɑ̀ mmɛ di ĩ́nkɛ̀, dɛ kó dipɑ̃nnì do ɔ̃ ntú disɑ̃nni kó dipɑ̃nni ndi. Kɛ bɛnkú diyentɛ́bɑnni kó mudiì bɛ do ɔ̃ nyo mmù kɛ denniní Kuyie mbɛ̀ dɛɛtɛ́mɛ̀ Esibiti. Pɔɔri dɛ ntú ti ɔ̃ɔ̃ sɑ̃ntɛ Kuyie nkɛ́yɑ̃̀ fɛ̀ɛ̀ bòòfɛ̀. (Wéntɛ́ 1 Kɔdɛnti 10:16).

* 132:18 fr 132:18 dipìì: Dɛ kó dipìì bɛ̀ nɑ̀ɑ́ ndìì kpɛ́í diɛ, ikuɔ́ nìùtì weè do ɔ̃ ndì òkɛ́, yoo okpɑ̀ɑ̀tì, yoo okótì wèè ni Kuyie nkuɔ́.

Yɛkotinɔ̀

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

14

15

16

17

18

19

20

21

22

23

24

25

26

27

28

29

30

31

Yɛkotinɔ̀

Di mpɑ́tíri tɔ tìì nɑ́ɑǹtì

Yɛkotinɔ̀ kó dipɑ́tíri tu yɛkotinɔ̀ nyɛ yɛwè yɛmɔu kpɛyɛ bɛ̀ wɛ̃nnɛ́ wɛ̃nnɛ́mɛ̀. Dɛ kó dipɑ́tíri kó ditɑnyuu diɛrì tu: Mɛciì nkó diketirì tu ɑ bo ndémɛ̀ Kuyie, dɛ kó dipɑ́tíri í duɔ́ nKuyie nkó itié mmɑ́ɑ̀, di duɔ́mmu itié nhɑ bo yĩ́mɛ̀ kɑ̀ɑ fòmmu nwenni, kɑ̀ɑ nyɛ̃́ ɑ fòù mɛ̀ɛ̀ botí.

Yɛkotinɔ̀ pɛ́u bomu dɛ kó dipɑ́tíri miɛkɛ yɛ̀ɛ̀ nɑ̀ɑ́ ntɛcĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kó mufòmmu kpɛ́í, nɛ̀ ɑ bo mpĩ́mmɛ̀ mutɔ̃mmú, ɑ bo mbomɛ̀ ɑ ɛì kɛ̀ dɛ̀ dɑ nɑɑti, ɑ bo mpĩ́mmɛ̀ ɑ mɑ́ɑ̀, kɛ nɑ́ɑ́ nhɑ bo kɛ̃́kùnnɛmɛ̀ ɑmɑ́ɑ̀, ɑ bo nnɔmmɛ̀ kɛ mi, kɛ bɑ́ nsenku bɛcĩ̀rìbɛ̀ nɛ̀ ɑ bo ndɔ́mɛ̀ ɑ kou tɔù.

Di mpɑ́tíri nɑ́ɑǹtì duɔ́ kɛ dòmmɛ̀

1. Bɛ̀ sɑ̃ntɛmɛ̀ mɛciì 1-9

2. Sɑdomɔɔ kó yɛkotinɔ̀ 10-29

3. Akuu nɛ̀ Demmuyɛɛri bɛ̀ nɑ̀kɛ́ tìì nɑ́ɑǹtì 30

4. Yɛkotinɔ̀ sɔnyɛ 31

1

Di mpɑ́tíri kó tinɑ́ɑǹtì yuu

1 Isidɑyɛɛribɛ kóo kpɑ̀ɑ̀tì Sɑdomɔɔ, Dɑfiti birɛ kó yɛkotinɔ̀.

2 Dɛ kó yɛkotinɔ̀ teénnɛ̀ onìtì nwe koò duɔ̀ mmɛborimɛ sɑ̀ɑ̀mɛ̀, koò ciìnko, koò teénnɛ̀ kòò bɑnní tinɑ́ɑǹkutintì. 3 Yɛkotinɔ̀ tiè nhonìtì nwe kɛ tũnni o borimɛ, kɛ̀ mɛ̀ wèńkú kɛ sɛ́ìrì, 4 kɛ duɔ̀ mbɛ̀ɛ̀ í dɑkɛ tidɑ̀ɑ̀tì, kɛ duɔ̀ mbɛbɛ́mbɛ̀ mɛyĩ́ɛ̃́tímɛ̀. 5 Wèè ciì wèe kémmú kɛ dɔkɛ ciitɛ́, wèè mɔ̀kɛ mɛyɛ̀mmɛ̀ kòò nɑ kɛ́nni omɑ́ɑ̀. 6 Kɛ̀ dɛ̀ɛ ò teennɛ̀ kòo nɑ kɛ́bɑntɛ́ yɛkotinɔ̀ cũmpuyɛ nɛ̀ yɛnɑ́ɑǹkutinyɛ̀ mɛciì nkpɛyɛ.

7 A bo ndémɛ̀ Kuyie ndɛɛ̀ tu mɛciì nkó diketirì. Bɛ̀ɛ̀ í dɔ́ itié nɛ̀ mɛciì mbɛ̀ tu tiyɛìntì nti.

Ti bo ndɑkɛmɛ̀ bɛdɑpùnyɛibɛ kpɛ́í

8 M birɛ, nyo ɑ cicɛ dɑ nɑ́ɑ́ ntì kɛ́nyíé nhɑ yɔ̃ tié. 9 Dɛɛ̀ yó ndò nkusɑ̃rìkù fɛítòòdɑ́fɛ̀ kɔ̃mɛ ɑ yuu ĩ́nkɛ̀, kɛ́ndò mmɛdɛ̀ì nhɑ fɔ̃̀níí. 10 M birɛ bɛ̀ɛ̀ borimɛ í wenni kɛ̀ bɛ̀ dɔ́ kɛ dɑ yṹɔ̃́ nhɑ bɑ́ɑ́ yie. 11 Kɛ̀ bɛ̀ dɑ nɑ̀kɛ́ kɛ tú: Kɔtɛní kɛ̀ ti dintɛ́ bɛnìtìbɛ̀ kɛ́kuɔ, kɛ́díí mbɛ̀ɛ̀ í ti dɔ̀ɔ̀ mɛyɛi nkɛ́kuɔ, 12 kɛ́ bɛ̀ pĩ̀ḿmú bɛfòùbɛ̀ kɛ́kuɔ mukṹṹ nhɔ̃ɔ̃ yĩ́mɛ̀, 13 kɛ́túókɛ́ bɛ kpɛrɛ dɛsɑ̀ɑ̀rɛ̀ dɛbotí dɛbotí kɛ́píɛ nti cɛ̃́ĩ, 14 kɑ̀ɑ nkɔkɛ́ ti miɛkɛ, kɛ̀ ti wɛ̃ ndidítítɔu dimɑ́ɑ̀. 15 M birɛ, ɑ bɑ́ɑ́ bɛ̀ nɛinɛ̀, ɑ bɑ́ɑ́ tũnnɛ bɛ kó icɛ. 16 Bɛ̀ bɛ̀ti mɛyɛi mmɛ kɛ ɔ̃ ndɔ́ mɛcɑ̃ɑ̃ kɛ bo kuɔ bɛnìtìbɛ̀. 17 Tɛnɔ̀tɛ̀ ɔ̃ɔ̃ í nwúó mbɛ̀ dìí ndɛ̀ ticùɔ̀tì kɛ́do ti miɛkɛ. 18 Bɛmbɛ nɛ́ dii ticùɔ̀tì nti bɛmɔ́mmɔmbɛ, kɛ̀ tì yóó bɛ̀ pĩ́. 19 Dɛɛ̀ yóó tuɔkɛní bɛyóóbɛ̀, bɛ̀ɛ̀ yuuku, muyóò muù yóó bɛ̀ kònnɛ̀.

Mɛciì nnɑ̀ɑ́ ntì bɛnìtìbɛ̀

20 Mɛciì mmɛɛ̀ nɑ̀ɑ́ ndihɛì miɛkɛ, kɛ pĩɛ̃kù yɑɑ́rɛ̀ miɛkɛ, 21 kɛ bo yɛcɛmɑ́kɛ̀ kɛ yu bɛnìtìbɛ̀, kɛ cómmú dihɛì mɑ̀nku kɛ pĩɛ̃kù, 22 kɛ tú: Tifɑ̃ũtítì, dɛ̀ yó nkɑ̃́ɑ̃́kɛ́ dɛ kɛ̀ dí ciitɛ́? Sipɔɔ yɛmbɛ̀, dɛ̀ yó nkɑ̃́ɑ̃́kɛ́ dɛ kɛ̀ dí yóu bɛnìtìbɛ̀ mudɑɑ́? Tiyɛìntì, dɛ̀ yó nkɑ̃́ɑ̃́kɛ́ dɛ kɛ̀ di ciitɛ́? 23 Kéntɛ́nɛ̀ n tié kɛ́ceetɛ kɛ̀ n di duɔ́ nkó muyɑɑ́ kɛ̀ di keè n nɑ́ɑǹtì. 24 N di yumu bɑ́ di í yie, kɛ̀ n dɔ́ kɛ́ di teennɛ̀ kɛ̀ di í dɑkɛ. 25 Di yetɛmu n tié nyimɔu, kɛ sènkɛ̀rì n di nɑ́ɑ́ ntì. 26 Nɛ̀ dɛ kpɛ́í mɛyɛi mbo di tuɔkɛní dìì mɔ̀nnì m múnkɛ yó ndi dɑúmu, kɛ̀ kufɔ̃wɑɑ́ nní ndi bo kɛ̀ n dɑú. 27 Mɛyɛi nyóó di tuɔkɛ ndìì mɔ̀nnì kuyɑɑkù kɔ̃mɛ, kɛ̀ mɛhɑ́ɑ́rìmɛ̀ di túótɛ́ tɛfɔ̀dɔ́ntɛ̀ tɛ̃mɛ̀, kɛ̀ kufɔ̃wɑɑ́ ndi pĩ́ nkɛ̀ di yɛ̀mmɛ̀ɛ cɑɑ̀rɛ̀. 28 Dɛ̀ mɔ̀nnì kɛ̀ di nni nyu kɛ̀ ǹ cĩ̀ɛ̃́kɛ́, kɛ̀ di n wɑmmú kɛ́mɔ́ntɛ́, 29 kɛ yɛ̃́ di í yiemmɛ̀ kɛ bo yĩ́ɛ̃́tɛ́ dɛ̀ɛ̀ wenni, di mɛ nyí dé Kuyie. 30 Di yetɛ n tié nyi, kɛ sènkɛ̀rì n nɑ́ɑǹtì timɔu. 31 Di yóó yɑ̀mu di borimɛ cɔ̃́ntimu kɛ́pɛ̃ n di tié. 32 Wèè yetɛ mɛciì ntifɑ̃ũtítì tiì ɔ̃ɔ̃ ò kùɔ, kɛ̀ kuyɛìnkù kùù yɛ̀mmɛ̀ dò ndɛ̀mɑrɛ̀ í kù dónnì kɛ̀ kùu feti. 33 Wèè mɛ nyie n kpɛti, ò bo mbonɛ̀ diwɛ̀ì, ò í yó nyĩɛ̃̀kù mɛyɛi.

2

Mɛciì mmɛɛ̀ ɔ̃ nkɑ̃nkɛ́ onìtì kɛ̀ mɛyɛi mbɑ́ɑ́ ò nìntɛ

1 M birɛ mpĩ́ ndɑ tiè ntì,

ɑ bɑ́ɑ́ yɛ̃̀ n yɛ̃ nhɑ ndɔɔri dɛ̀,

2 kéntɛ́ mɛsɑ̀ɑ̀ mɛciì nkó tinɑ́ɑǹtì,

kɛ́duɔ́ nhɑ yɛ̀mmɛ̀ kɛ́ tì bɑntɛ́.

3 Yú mɛciì nnɛ̀ mɛyɛ̀mmɛ̀ kɛ̀ dɛ̀ ndɑ teénnɛ̀.

4 Wɑmmú dɛ bɛ̀ wɑɑ̀mmɛ̀ idíítí,

kɛ́ ndɛ̀ bɛ̀tì tikpɑ̀tì kɔ̃mɛ.

5 Dɛ mɔ̀nnì ndi ɑ yóó depɛmɛ̀ Kuyie nkɛ́nɑ kɛ́ kù yĩ̀ɛ̃́tɛ́,

6 kɛ yɛ̃́ Kuyie nkuù duɔ̀mmɛ̀ mɛciì,

kuù ɔ̃ nte kòo nìtìi ciitɛ́ kɛ́bɑntɛ́ dɛ̀mɑrɛ̀.

7 Kuù dɔ̀ɔ̀ri mɛsɑ̀ɑ̀ mbɛ̀ɛ̀ borimɛ wenni,

kɛ kɑ̃nkɛ́ bɛ̀ɛ̀ dɔ̀ɔ̀ri kù dɔ́mɛ̀.

8 Kuù kɑ̃nkɛ́ bɛ̀ɛ̀ dɔɔ̀rìmɛ̀ wenni,

kɛ bɑɑ bɛ̀ɛ̀ kù duɔ́ mbɛmɑ́ɑ̀.

9 Kɑ̀ɑ kèḿmú n kpɛti ɑ bo bɑntɛ́ kucɛ sɑ̀ɑ̀kù

kɛ́nɑ kɛ́dɔɔ̀ dɛ̀ɛ̀ sìɛ́.

10 Dɛ mɔ̀nnì ndi ɑ bo nciìmɛ̀,

kɑ̀ɑ ciì ndɑ duɔ́ ndiwɛ̀ì.

11 Kɛ̀ mɛciì nni ndɑ kɑ̃nkɛ́,

kɛ̀ mɛyɛ̀mmɛ̀ dɑ bɑɑ.

12 Dɛɛ̀ yó nte kɑ̀ɑ bɑ́ɑ́ dɔɔ̀ mɛyɛi,

dɛɛ̀ yó ndɑ kɑ̃nkɛ́ siyɑ́ɑ̀bìsí yɛmbɛ̀,

13 nɛ̀ bɛ̀ɛ̀ yóu kucɛ sɑ̀ɑ̀kù kɛ tũ ndibiìnnì kɔku,

14 bɛ̀ɛ̀ kpɛ̀itinɛ̀ mɛyɛi,

kɛ̀ dɛ̀ bɛ̀ nɑɑtinɛ̀ mɛyɛi,

15 kɛ̀ bɛ̀ tũ̀ nyicɛ ìì í wenni.

16 Mɛm̀mɛ ɑ bo nɑmɛ̀ kɛ́yentɛ́nɛ̀ onitipòkù

wèè dɔuti dɔutinɛ̀ bɛnitidɑɑbɛ̀ o nùnɑɑtí,

17 wèè yetɛ o dɔù,

kɛ bùtínnɛ́ ò dɔúnnɛ̀ dìì nùù Kuyie.

18 Wèè tũ̀ nho cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kó kucɛ

ò kɔ̀ri mukṹṹ mborɛ̀ ndɛ.

19 Wèè kɔ̀tɛ o borɛ̀ ò ɔ̃ɔ̃ í nwɛ̃̀tɛní,

ò tɛ̃́nkɛ ɔ̃ɔ̃ í mpɛ̀tɛ́ mufòmmu kó kucɛ.

20 Tɑ̃ɑ̃tɛ́ bɛnitisɑ̀ɑ̀bɛ̀ kó kucɛ,

kɛ́ntũ mbɛ̀ɛ̀ borimɛ wenni bɛ dɔɔ̀rìmɛ̀.

21 Kɛ yɛ̃́ bɛ̀ɛ̀ borimɛ wenni,

bɛɛ̀ yó mbo dihɛì miɛkɛ.

22 Bɛ̀ nɛ́ yóó dennɛmu bɛnitiyonkubɛ dihɛì miɛkɛ,

bɛ̀ yóó dɛitɛmu bɛ̀ɛ̀ borimɛ í wenni.

3

Ti bo nciìmɛ̀ kɛ dé Kuyie

1 M birɛ ɑ bɑ́ɑ́ yɛ̃̀ n dɑ tiè ntì, mpĩ́ n yɛ̃ nhɑ́ ndɔɔri tì. 2 N tié nyiì yó nte kɑ̀ɑ fòmmuu okɛ̀, kɑ̀ɑ nyo ndiwɛ̀ì. 3 Ndɔɔri mɛsɑ̀ɑ̀ kɛ́ntũ timɔ́mmɔnti, ɑ bɑ́ɑ́ yóu kɛ̀ dɛ̀ dɑ dɛ́tɛ́nɛ̀, ndɛ̀ dùúkú ɑ fɔ̃̀níí kɛ́ dɛ̀ wɑ̃̀ri ɑ yɛ̀mmɛ̀ miɛkɛ. 4 Kɑ̀ɑ dɔ̀ɔ̀ri mɛmmɛ Kuyie nnɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ dɛ̀ bo ndɑ dɔ́. 5 Bɑ́ nyĩkú ɑ ciì nyĩ́nkɛ̀, duɔ́ nhɑmɑ́ɑ̀ Kuyie nku. 6 Yóu kɛ̀ kuù ndɑ ni ɑ dɔɔ̀rìmɛ̀ mɛmɔu miɛkɛ, kɛ́nte kɑ̀ɑ dɔ̀ɔ̀ri dɛ̀ nyíé. 7 A yɛ̀mmɛ̀ bɑ́ ndò nhɑ ciì, ndé Kuyie nkɛ yóu mɛyɛi. 8 Dɛɛ̀ yó ntú ɑ kɔ̃̀ntì kó mutie, kɛ́ dɑ duɔ́ kukɔ̃ǹnɑɑtí. 9 Túótɛ́ ɑ mɔkɛ dɛ̀ kɛ́dɛ́úkùnnɛnɛ̀ Kuyie nyètìrì, duɔ́ nku ɑ diitì ketitì sɑ̀ɑ̀tì. 10 Mɛm̀mɛ tidiitì bo píɛmmɛ̀ ɑ buɔ, kɛ̀ mɛnɑɑ̀ mpíɛ nhɑ cèe kɛ́ncou. 11 M birɛ kɛ̀ Kuyie nyũ̀ɔ̃́ nhɑ toò ɑ bɑ́ɑ́ yetɛ, kɛ̀ kù dɑ kpɑnnɛ̀, ɑ kɔ̃m̀bùɔ̀tì bɑ́ɑ́ do. 12 Kɛ yɛ̃́ Kuyie nhɔ̃ɔ̃ yṹɔ̃́mmɛ̀ kù dɔ́ wè toò ndi, wèè dɔ́ o birɛ ò ɔ̃ɔ̃ yṹɔ̃́mmɛ̀ dɛ toò.

Mɛciì nduɔ̀mɛ̀ diwɛ̀ì

13 Dɛ̀ nnɑɑti wèè pɛ̀tɛ́ mɛciì nnɛ̀ wèè mɔ̀ɔ̀tɛ mɛyɛ̀mmɛ̀. 14 Dɛ kó mucɔ̃́ntimu dɛumu kɛ pɛ̃ɛ̃tɛ́ idíítí nɛ̀ mɛsɔɔ ndɛ kɔ̃mu. 15 Mɛciì nwennimu kɛ pɛ̃ɛ̃tɛ́ mɛdɛ̀ì, dɛ̀mɑrɛ̀ í bo dɛ̀ɛ̀ pɛ̃ɛ̃tɛ́ mɛciì. 16 Mɛɛ̀ teénnɛ̀ onìtì kòo fòmmu mɔnni, koò duɔ̀ ntikpɑ̀tì nɛ̀ disɑ̃nni. 17 Mɛɛ̀ ò bɛnkú kucɛ sɑ̀ɑ̀kù, kòò kèrí kɛ í yĩɛ̃̀kù. 18 Mɛɛ̀ duɔ̀ mmufòmmu nɛ̀ diwɛ̀ì bɛ̀ɛ̀ mɛ̀ pikú sɑ̃́ɑ̃̀. 19 Nɛ̀ mɛciì mmɛ Kuyie ndɔ̀ɔ̀mɛ̀ kɛtenkɛ̀, nɛ̀ mɛyɛ̀mmɛ̀ mmɛ kù ɑ̃nnɛ́mɛ̀ kɛĩ́nkɛ̀. 20 Nɛ̀ mɛciì mmɛ kù duɔ́mmɛ̀ kɛ̀ mɛniɛ nyiɛ̀ní kɛtenkɛ̀ kɛ̀ fɛtɑɑfɛ̀ nìù.

Kuyie nkɑ̃nkɛ́mɛ̀ wèè ciì

21 M birɛ, ntɑunnɛ̀ mɛciì nnɛ̀ mɛyɛ̀mmɛ̀, bɑ́ɑ́ yóu kɛ̀ dɛ̀ dɑ dɛ́tɛ́nɛ̀. 22 Mɛɛ̀ yóó dɑ duɔ́ mufòmmu kɛ́ntú ɑ kó kusɑ̃rìkù. 23 Mɛm̀mɛ ɑ bo nkérímɛ̀ ɑ cɛ kɛ í yĩɛ̃̀kù, bɑ́ ɑ bɑ́ɑ́ bétɛ́. 24 Mɛm̀mɛ ɑ níí bo nduɔ́mɛ̀ ɑ yɛ̀mmɛ̀ dɔ́mɛ̀ kɛ í yĩɛ̃̀kù kɛ̀ dɛ̀ ndɑ nɑɑti. 25 A bɑ́ ndé dɛ̀mɑrɛ̀ bo dɑ dɛ́ɛ́tɛ́mɛ̀, nɛ̀ bɛnitiyɛibɛ bo dɑ pĩ́mmɛ̀. 26 Kɛ yɛ̃́ Kuyie nyó ndɑ kɑ̃nkɛ́mɛ̀mu kɛ dɛì mɛyɛi mmɛ̀ɛ̀ dɑ díí.

Kuyie ndɔ̀ɔ̀rimɛ̀ mɛsɑ̀ɑ̀ nwèè dɔ́ o kou

27 Kòo mɔù dɔ́ ndɛ̀mɑrɛ̀, kɑ̀ɑ mɔ̀kɛ ɑ bɑ́ɑ́ yetɛ ɑ bo ò duɔ́mmɛ̀. 28 A bɑ́ɑ́ nɑ́kɛ́ ɑ kou kɛ dɔ̀: Kò nkɛ nɑɑ wɛ̃tɛní. Kɑ̀ɑ mɔ̀kɛ ɑ ò duɔ́ ndɛndɛ bɑ̀mbɑ̀. 29 Kɑ̀ɑ kou dɑ tɑ̃́, ɑ bɑ́ nwɑnti kóò dɔ̀ɔ̀ mɛyɛi. 30 A bɑ́ɑ́ sɔ̃́ntɛ́ kɛ́kpɑnnɛ̀ òmɔù kòò í dɑ cɑ̀ɑ̀rɛ̀ mùmɑmù. 31 Bɑ́ ndɔ́ bɛnitiyɛibɛ kɛ́ntũ mbɛ borimɛ. 32 Kɛ yɛ̃́ Kuyie nyí dɔ́mɛ̀ bɛ̀ɛ̀ dɔ̀ɔ̀ri mɛyɛi, kù nɑɑtinɛ̀ bɛsɑ̀ɑ̀bɛ̀ mbɛ. 33 Kuyie ncɑ̀ɑ̀rimu bɛnitiyɛibɛ cɛ̃́ĩ, kɛ dɔɔri mɛsɑ̀ɑ̀ mbɛ̀ɛ̀ dɔ̀ɔ̀ri kù dɔ́mɛ̀ bɛ kpɛsi. 34 Kuyie nsènkumu bɛ̀ɛ̀ kù sènku, kɛ dɔɔri mɛsɑ̀ɑ̀ mbɛ̀ɛ̀ kɛ̃́kùnko bɛmɑ́ɑ̀. 35 Kuyie nyóó sɑ̃ntɛmu mɛciì nyɛmbɛ̀ kɛ́fɛìkùnnɛ tiyɛìntì.

4

Mɛciì ndɛummɛ̀ dɛmɔu

1 M bí kéntɛ́nɛ̀ di cicɛ tié mmɛsɑ̀ɑ̀ nkɛ́mɔɔtɛ mɛciì. 2 N di duɔ̀ nyitié sɑ̀ɑ̀yì nyi, di nyì pĩ́. 3 M múnkɛ do tú dɛbirɛ kɛ yíémmu n cicɛ nɑ́ɑǹtì kɛ̀ n yɔ̃ n dɔ́ mɛdiɛ̀. 4 Kɛ̀ n cicɛ n tiè nkɛ tú: M pĩ́ n dɑ nɑ́ɑ́ ntì kɛ tũ n tié kɛ́nfòù, 5 kɛ́mɔɔtɛ mɛciì nnɛ̀ mɛyɛ̀mmɛ̀, ɑ bɑ́ɑ́ yɛ̃̀ n dɑ nɑ́ɑ́ ntì, ɑ mɛ mbɑ́ɑ́ tì yóu. 6 A bɑ́ɑ́ yóu mɛciì mmɛɛ̀ yóó dɑ teennɛ̀! Ndɔ́ mɛ kɛ̀ mɛ̀ ndɑ kɑ̃nkɛ́. 7 A bo mmɔkɛmɛ̀ mɛciì ndɛɛ̀ pɛ̃ɛ̃tɛ́ dɛmɔu. Dɛmɔu miɛkɛ ɑ dò nkɛ́wɑmmú mɛciì mmɛ. 8 Ndɔ́ mɛciì nkɛ̀ mɛ̀ dɑ dɛ́ùkùnnɛ, ɔrí mɛ kɛ̀ mɛ̀ ntú ɑ kó disɑ̃nni. 9 Mɛɛ̀ yó ntú ɑ sɑ̃rìkù sɑ̀ɑ̀kù, kɛ dò ndipìì sɑ̀ɑ̀rì.

A bo kɛntɛ́mɛ̀ bɛnitiyɛibɛ kó mɛborimɛ

10 M birɛ, kéntɛ́ n dɑ nɑ́ɑ́ ntì kɛ́ ntì pĩ́ nkɑ̀ɑ fòmmu okɛ̀. 11 N dɑ bɛnkú ɑ bo yĩ́mɛ̀ mmɛ kɛ́pɛ́tɛ́ mɛciì, kɛ dɑ bɛnkú kucɛ sɑ̀ɑ̀kù. 12 Mɛm̀mɛ ɑ bo nkérímɛ̀ bɑ́ dɛ̀mɑrɛ̀ bɑ́ɑ́ dɑ dítínnɛ́, kɛ́ncokù kɛ bɑ́ɑ́ bétɛ́. 13 A bɑ́ɑ́ yetɛ itié, nyì pĩ, nyiì tu ɑ fòmmu. 14 Bɑ́ɑ́ tũnnɛ bɛnitiyɛibɛ borimɛ, bɑ́ɑ́ tũnnɛ bɛ̀ɛ̀ dɔ̀ɔ̀ri mɛyɛi mbɛ kó kucɛ. 15 Bɑ́ɑ́ tũnnɛ bɛ cɛ, yóu ku, yentɛ́ ku kɛ́kɔ́ntɛ́. 16 Kɛ̀ bɛnitiyɛibɛ í dɔ̀ɔ̀ mɛyɛi mbɛ̀ ɔ̃ɔ̃ í nnɑ kɛ́duɔ́, kɛ̀ bɛ̀ í bɔ nhòmɔù bɛ̀ ɔ̃ nyié nkɛ́wúómmu. 17 Bɛ diì tu mɛyɛi, kɛ̀ bɛ nɑɑ̀ ntu kuyonku.

18 Bɛsɑ̀ɑ̀bɛ̀ kó mɛborimɛ dònnɛ̀ kukṹnwentóo nku, kɛ ɔ̃ nwenkú kɛ̀ diyiè yɑ̀ɑ yɛnnɛ̀nní. 19 Kɛ̀ bɛyɛibɛ biɛ kɔ̃mɛ dònnɛ̀ dibiìnnì, bɛ̀ í wúó mbɛ̀ yóó bétɛ́ dɛ̀.

Tì bo ntɑunɛ̀mɛ̀ mɛsɑ̀ɑ̀

20 M birɛ kéntɛ́ n nɑ́ɑǹtì kɛ́yie n tié. 21 A bɑ́ɑ́ ì yɛ̃̀, ɑ̃nnɛ́ i ɑ yɛ̀mmɛ̀ miɛkɛ. 22 Iì tu bɛ̀ɛ̀ ì yìé mbɛ fòmmu, iì bɛ̀ duɔ̀ nkukɔ̃ǹnɑɑtí. 23 Ndɑkɛ ɑ toti tì ɑ yɛ̀mmɛ̀, dɛɛ̀ pɛ̃ɛ̃tɛ́ dɛmɔu, kɛ yɛ̃́ ɑ yɛ̀mmɛ̀ mɛɛ̀ temɛ̀ ɑ fòmmu. 24 A bɑ́ nnɑ́ɑntɛ siyɑ́ɑ̀bìsí kɛ sountɛ. 25 Nwúó nhɑ ììkɛ̀ weti weti, kɛ bɑ́ nsĩ́ĩ́. 26 Totí ɑ yɛ̀mmɛ̀ ɑ yóó tũnnɛ kùù cɛ kpɛ́í, kɑ̀ɑ borimɛ mɛmɔu nwenni. 27 Bɑ́ɑ́ wɛ̃ɛ̃tɛ kucɑ̃̀nku yoo kuyoú, dɛ́tìnnɛ ɑmɑ́ɑ̀ mɛyɛi.

5

Ti bo ndɑkɛmɛ̀ bɛnitipòbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ dɔuti dɔutinɛ̀ bɛnitidɑɑbɛ̀ bɛ kpɛ́í

1 M birɛ, kéntɛ́ n ciì, kɛ́tũnnɛ n yɛ̀mmɛ̀. 2 Mɛm̀mɛ n tié mbo dɑ teemmɛ̀ kɑ̀ɑ nyɛ̃́ ɑ nɑ́ɑ́ ntì. 3 Onitipòkù wèè dɔuti dɔutinɛ̀ bɛnitidɑɑbɛ̀ o nɑ́ɑǹtì wɛ̀ɛ̀ti mɛcekùɔ̀ kɔ̃mɛ mmɛ, kɛ yɔɔ̀ nkɛ dò mmɛkùɔ̀. 4 Kɛ nɛ́ ɔ̃ nyóó dentɛnɛ̀ kɛ tii kɛ dò mmɛdɔ̀mmɛ̀, kɛ kɔùrì kɛ dò ndisiè mɛnɑtimɛ̀ mɛ̀dɛ́mɛ̀ kpɛri. 5 O cɛ kɔrìnɛ̀ mukṹṹ mmu, kɛ tɑɑ̀nɛ̀ kudɔnkù. 6 Ò í tũ mmufòmmu kó kucɛ, ò fetimu bɑ́ ò í yɛ̃́. 7 M birɛ kéntɛ́ n nɑ́ɑǹtì, bɑ́ɑ́ yetɛ n tié, 8 kɛntɛ́ o cɛ, bɑ́ɑ́ nɑ o cĩ́ɛ̃̀tɛ̀, 9 ɑ yɑ̀ɑ̀ bo fétìnnɛ ɑ sɑ̃nni, onitiyonkuwe yɑ̀ɑ̀ bo cɑkɛ ɑ fòmmu. 10 Kɛ̀ bɛpɔ̀ɔ̀bɛ̀ bɑ́ɑ́ di ɑ kpɛrɛ, kɑ̀ɑ fɛ̃̀ṹtɛ́ kɛ pɛ̀tɛ́ dɛ̀ɛ nɑɑ́ nhotɔù kpɛrɛ. 11 Kɑ̀ɑ dentɛnɛ̀ didɑbònnì ɑ fòmmu cɑ̀kɛ dìì mɔ̀nnì, 12 kɛ́ntú: Dɛ̀ yĩ́mɛ kɛ̀ n yetɛ itié, kɛ yetɛ bɛ̀ ǹ nɑ̀kɛ́ tì, 13 kɛ í kèńtɛ́ bɛ̀ɛ̀ m bɑkɛ́ bɛ kpɛti? Kɛ yetɛ bɛ̀ɛ̀ ǹ tié mbɛ kpɛti? 14 Ntɛ mí nkɛ kɑ̀ɑ́tɛ́ mɛyɛi bo n tuɔkɛnímɛ̀ n kɔbɛ cuokɛ̀ nɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ cuokɛ̀.

A bo ndɔ́mɛ̀ ɑ pokù

15 A pokù dònnɛ̀ tɛbintɛ sɑ̀ɑ̀tɛ̀ ntɛ, ńyɔ̃ ntɛ kó mɛniɛ. 16 Bɑ́ɑ́ yóu kɛ̀ mɛ̀ mpũɔ̃̀ nyicɛkɔtí nɛ̀ kupììti, 17 m mmɛ̀ te ɑmɑ́ɑ̀, bɑ́ɑ́ mɛ̀ totɛ́nɛ̀ bɛpɔ̀ɔ̀bɛ̀. 18 Diwɛ̀ì ndɑ bonɛ̀ ɑ pokù ɑ tɑ̃ɑ̃tɛ́ wè, kɑ̀ɑ nhò pĩ mmɛsɑ̀ɑ̀. 19 A pokù wenni kɛ dò ntɛhontɛ̀ ntɛ, kɑ̀ɑ níí kɑ̀ɑ́kɛ́ o kɔ̃̀ntì dɛ̀ dɑ nɑrikɛ. Diwɛ̀ì nwe ndɑ bonɛ̀ sɑ̃́ɑ̃̀. 20 Bɑ mbo nte kɑ̀ɑ ndɔ́ onitipòkù wèè dɔuti dɔutinɛ̀ bɛnitidɑɑbɛ̀ kɛ́nkɑ́ɑ́ nho mɛ? 21 Kuyie nwùómmu bɑ́ wè o dɔɔ̀rìmɛ̀, kɛ yɛ̃́ ò tũ nkùù cɛ. 22 Ocɑɑ̀rìwè yɛi mmɛɛ̀ ò pĩĩ. Mɛ̀ ò pĩĩ ncɛ̃́ũ nwe timɑ́tì kɔ̃mɛ. 23 Wèè í nɔ nkɛ pĩĩ nhomɑ́ɑ̀, ò buɔ̀ nhomɑ́ɑ̀ ndi, koò yɛìntì ò kɔ̀ù.

6

A bɑ́ɑ́ cɔutɛ́mɛ̀ otɔù bɑ̀nnì

1 M birɛ, kɑ̀ɑ bɛ́i nkɛ yĩ ɑ bo yietí ɑ kou bɑ̀nnì kɛ potɛ́ ɑ nɔ̀ùtɛ̀ kɛtenkɛ̀, 2 kɑ̀ɑ fìtɛ́ ɑ nùù kɛ tɑnnɛ́ ɑmɑ́ɑ̀ tinɑ́ɑǹtì miɛkɛ. 3 Kɑ̀ɑ mɛ̀ dɔ̀ɔ̀ fɔ̃́ɔ̃̀ tiekɛ dibɑ̀nnì. Kɔtɛ kóò bɑ̀ńtɛ̀ mɛcɑ̃ɑ̃ nkòò dɑ yóu. 4 Bɑ́ ntú ɑ bo om̀pɛ̀, bɑ́ɑ́ yóu kɛ̀ inuɔ ndɑ pĩ́. 5 Dennɛ ɑmɑ́ɑ̀ tɛyúɔ́tɛ̀ ɔ̃ɔ̃ yentɛ́nɛ̀mɛ̀ opɑɑwɑɑ̀, tɛnɔ̀tɛ̀ ɔ̃ɔ̃ yentɛ́nɛ̀mɛ̀ ticùɔ̀tì.

Ti bɑ́ ntúmɛ̀ bɛtɔ̃nnɛ́díébɛ̀

6 Fɔ̃́ nhotɔ̃nnɛ́kótì, kɔtɛ sikɛ̃ṹ borɛ̀ kɛ́yɑ̀ sì dɔ̀ɔ̀rimɛ̀ kɛ́pɛ́tɛ́ mɛciì. 7 Sikɛ̃ṹ í mɔkɛ wèè sì bɑ̀ɑ, sì í mɔkɛ wèè sì bɛnkú mutɔ̃mmú, sì í mɔkɛ okpɑ̀ɑ̀tì, 8 kɛ nɛ́ ɔ̃ɔ̃ wɑɑ́ nsi diitì dididɛ̀ì mɔ̀nnì kɛ bo nyo. 9 Fɔ̃́ nhotɔ̃nnɛ́dékótì ɑ yó nduɔ́ kɛ́ítɛ́ ɔ̃̀mmɔ̀nnì? A yóó entɛ ɔ̃̀mmɔ̀nnì? 10 A yóó yĩ́ m bo duɔ́ sɑ́m̀pɔ́ nwe kɛ́ṹṹ nsɑ́m̀pɔ́, kɛ́om̀pɛ̀ sɑ́m̀pɔ́. 11 A bo n yóó dɑɑtɛ kɛ̀ tidɑwɑntì dɑ ĩkú, kɛ̀ mɛsémmɛ̀ dɑ pĩ nhoyúókù kɔ̃mɛ.

Osoùntì kó mɛborimɛ

12 Wèè cèntì kɛ poti siyɑ́ɑ̀bìsí ò tu osĩ́ntɛ́nìtì nwe. 13 Kɛ ɔ̃ nkɑ̃míí inuɔ nkɛ nɑ́ɑ́nnɛ̀ o nɑɑ̀cɛ̀i kɛ fietì inɔ́mbí, 14 kɛ dɔ́ mɛyɛi nkɛ mɛ̀ wɑnti sɑ̃́ɑ̃̀, kɛ ce nyɛkpɑ̀rɛ̀. 15 Dɛɛ̀ te kɛ̀ mɛyɛi nhɔ̃ɔ̃ ò do dimɔ̀nnì dimɑ́ɑ̀, kóò potɛ́ bɑ́ ò bɑ́ɑ́ nɑ kɛ́yentɛ́ bìtì!

Kuyie nyí dɔ́ dɛ̀

16-19 Dɛnɛnnɛ̀ bo dɛ̀kuɔ̀ ndi Kuyie nyí dɔ́ dɛ̀, dɛ̀yiekɛ̀ ndi ketíkɛ kù í dɔ́ kɛ́yɑ̀ dɛ̀ fɛnɔ̀nfɛ̀, dɛɛ̀ tu:

Tɛpɔ̀tɛ̀,

siyɑ́ɑ̀bìsí,

ɑ bo sɔ̃́ntɛ́mɛ̀ kɛ́kuɔ onìtì,

iyɛntotí yɛiyi,

wèè cɑ̃ɑ̃ mɛyɛi mmudɔɔ̀rìmù,

ɑ bo nsoúmmɛ̀ kɛ nɑ́ɑ́ nhɑ í yɑ̀ dɛ̀,

nɛ̀ ɑ bo ncemmɛ̀ yɛkpɑ̀rɛ̀ ɑ tebìí cuokɛ̀.

Ti bo ndɑkɛmɛ̀ bɛnitipòbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ dɔuti dɔutinɛ̀ bɛnitidɑɑbɛ̀ kpɛ́í

20 M birɛ, nyo ɑ cicɛ dɑ nɑ́ɑ́ ntì, bɑ́ɑ́ yetɛ ɑ yɔ̃ tié. 21 Ãnnɛ́ i ɑ yɛ̀mmɛ̀ miɛkɛ, kɛ́ nyì dùúkú ɑ fɔ̃̀níí kusɑ̃rìkù kɔ̃mɛ. 22 Iì yó ndɑ ni ɑ cèmmu, kɛ́ ndɑ bɑɑ ɑ duɔ́ dɛ̀, kɑ̀ɑ èntɛ ì ndɑ nɑ́ɑ́nnɛ̀. 23 A cicɛ nɛ̀ ɑ yɔ̃, bɛ tié ndò nfìtírɛ̀ ndɛ, kɛ tú kuwenniku, bɛ̀ dɑ kpɑnnɛ̀ kɛ dɑ bɛnkú mufòmmu cɛ nku. 24 Iì yó ndɑ kɑ̃nkɛ́ onitipòkù wèè dɔuti dɔutinɛ̀ bɛnitidɑɑbɛ̀ nɛ̀ otɔù pokù nùnɑɑtí. 25 A bɑ́ nyɑ́ɑ́ ndɛ kóo nitipòkù botí o wenniku kpɛ́í, bɑ́ɑ́ yie nkòò dɑ soutɛ́ nɛ̀ o nuɔ. 26 Onitipòkù wèè dɔù í bo kòò dɔuti dɔutinɛ̀ bɛnitidɑɑbɛ̀ o borɛ̀ ɑ kpɛrɛ ɔ̃ɔ̃ yɛ̀ sɑ́m̀pɔ́ nwe, wèè mɔ̀kɛ o dɔù kòò tɔ̀kɛ́nɛ̀ ò bo níntɛ́mɛ̀ ɑ fòmmu. 27 Òmɔù bo ɑ̃nnɛ́ muhɑ̃ɑ̃́ nho yɑɑ̀yɔ̀rɛ̀ miɛkɛ kòo yɑ̀ɑ̀tì bɑ́ɑ́ cɔ́útɑ́ɑ̀? 28 Onìtì bo nɑ kɛ́nkérí muhɑ̃ɑ̃́ miɛkɛ kɛ bɑ́ɑ́ cɔ́útɑ́ɑ̀? 29 Mɛɛ̀ botí nku ɑ bɑ́ɑ́ nɑ kɛ́kɑ́ɑ́kɛ́ ɑ kou pokù kɛ̀ bɛ̀ dɑ yóu. 30 Bɛ̀ ɔ̃ɔ̃ í ncĩ̀ɛ̃́ nwèè yùúkú kɛ bo kuɔ dikònnì dɔ̀mmɛ̀. 31 Kɛ̀ bɛ̀ ò yɑ̀ ò ɔ̃ɔ̃ yietí kucɛ mɛ̀yiekɛ̀ ndi, kɛ́duɔ́ nho kpɛrɛ dɛmɔu ò mɔ̀kɛ dɛ̀ o cĩ́ɛ̃̀tɛ̀. 32 Wèè mɛ nduɔ́nɛ̀ otɔù pokù ò tu kuyɛìnkù nku, kɛ cɑ̀ɑ̀rɛ̀ o fòmmu. 33 Bɛ̀ ɔ̃ɔ̃ ò puotímu kóo fɛ̀ìkùnnɛ bɑ́ dɛ kó ifɛi bɑ́ɑ́ deè. 34 Dɛ̀ ɔ̃ɔ̃ yonkɛ o dɔù nwe kòo miɛkɛɛ pɛikɛ kòò mpɛiri bɑ́ mmɛsémmɛ̀ bɑ́ɑ́ ò pĩ. 35 Ò ɔ̃ɔ̃ í ndɔ́ tiyeti mɑtì, bɑ́ kɛ̀ di dɔ́ dí ò cu kɛ̀ dɛ̀ nsũ ò bɑ́ɑ́ yie.

7

Onitipòkù wèè dɔuti dɔutinɛ̀ bɛnitidɑɑbɛ̀ ciitɛ́mɛ̀ odɑpɑ̀ɑ̀

1 M birɛ nyo n nɑ́ɑǹtì, kɛ́nyíé n tié, 2 ndɔɔri ndɑ nɑ́ɑ́ ntì kɛ́nfòù. Ndɑkɛ n tié ǹkpɛ́í nhɑ nɔnnìtɛ̀ kɔ̃mɛ, 3 kɛ́ ntì pikú tei tei, kɛ́ tì wɑ̃̀ri ɑ yɛ̀mmɛ̀ miɛkɛ. 4 Ndɔ́ mɛciì kɛ dò nhɑ tɑ̃ũ̀, kɛ́ntɑunɛ̀ mɛyɛ̀mmɛ̀ kɛ dò nhɑ nɛ́po. 5 Mɛɛ̀ yó ndɑ kɑ̃nkɛ́ onitipòkù wèè dɔuti dɔutinɛ̀ bɛnitidɑɑbɛ̀ nɛ̀ otɔù pokù kó kunùnɑɑtí.

6 Diyiè mɑrì kɛ̀ nní mbo n cĩ́ɛ̃̀tɛ̀, kɛ síékɛ́ fenɛ́tì, 7 kɛ́yɑ̀ idɑpùmbí, ìì í yɛ̃́ dɛ̀mɑrɛ̀, i miɛkɛ kɛ̀ dɛ̀mɑrɛ̀ tu kuyɛìnkù. 8 Kɛ̀ dɛ̀ ncèntì dihɛì bɛnitipòbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ dɔuti dɔutinɛ̀ bɛnitidɑɑbɛ̀ kó dikɑ̀rì, kɛ́tũnnɛ òmɔù cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kó kucɛ. 9 Kɛ sɔ̃́ ndɛ dò ndiúríkɛ̀pɑ̀nnì, kɛ yuotóo kɛ bo kɛ biiri. 10 Kòo ítɛ́ní kóò co kɛ bo ò ciitɛ́ kɛ sɑ̃̀ri onitipòkù wèè dɔuti dɔutinɛ̀ bɛnitidɑɑbɛ̀ o kɔ̃mɛ. 11 Kòo nɔ̀nfɛ̀ tònnì, kòo kɔ̃̀ntì yɑ̀ùti, bɑ́ ò í kɑrì o cĩ́ɛ̃̀tɛ̀, 12 kɛ firì dihɛì, yɑɑ́rɛ̀bɛ̀ nɛ̀ sicɛ̃kɑɑ simɔu, kɛ wɑnti bɛnitidɑɑbɛ̀. 13 Kòo pĩ́ ndɛ kóo dɑpɑ̀ɑ̀, kóò ɔrí bɑ́ ò í dé, 14 kɛ dɔ̀: N sòò bɛ́i ndinùù mɑrì ndi Kuyie nyììkɛ̀ kɛ dì dɛ̀itɛ yíe. 15 Dɛɛ̀ te kɛ̀ n yɛ̀nní ɑ wɑmmù kɛ mɛ ndɑ yɑ̀. 16 M pitɛ́mu n dɔ́ù ĩ́nkɛ̀ tiyɑ̀ɑ̀tì kɛ dì sɑ̃̀ri Esibiti kó tiyɑɑ̀yɔ́ntì, 17 kɛ dì yɔɔrɛ tùdɑ̀ɑ̀ríbɛ̀ bɛbotí bɛbotí. 18 Kɔtɛní kɛ̀ tí nyié nkɛ yo nkunɑɑtí kɛ dɔɔri ti dɔ́mɛ̀ kɛ̀ dɛ̀ɛ wentɛ́nɛ̀. 19 N dɔù ìtɛ́mu kɛ kɔ̀tɛ kupɔ̀ɔ̀kù dɛdɛ́tirɛ̀. 20 Ò tɔmu kudɔukù nɛ̀ idíítí ò í yóó konní kòo tɑ̃̀nkù pɑ̀nwè í yɛ̀nní. 21 Kòo ò kpɛ̀ntɛ̀ kpɛ̀ntɛ̀ nɛ̀ kunùnɑɑtí. 22-23 Dɛndɛ kòo ò tũ̀nnɛ, kɛ́ndò mbɛ̀ kɔ̀rinɛ̀ fɛ̀ɛ̀ nɑ̀ɑ̀fɛ̀ mukɔ̀ù, kɛ dò mbɛ̀ boú kuwɑ́ɑ́tíkù kɛ bo puotí, kɛ kù tɑ̃ kɛ tɑ ku dinni, kɛ dò ntɛnɔ̀tɛ̀ ɔ̃ ntɑtimɛ̀ nticùɔ̀tì kɛ dɔ́ mɛcɑ̃ɑ̃. Bɑ́ ò í yɛ̃́ kɛ tú dɛ̀ yóó kṹntɛ́ o fòmmu.

24 M birɛ kéntɛ́ n nɑ́ɑǹtì, kɛ́yie n yɛ̃ mmù. 25 A bɑ́ɑ́ yóu kɑ̀ɑ yɛ̀mmɛ̀ɛ kɔtɛ dɛ kóo nitipòkù botí bíɛ́kɛ̀ kòò dɑ soutɛ́, bɑ́ɑ́ tũnnɛ o cɛ. 26 Ò buɔ́ mbɛnìtìbɛ̀ pɛ́u ndi kɛ kùɔ bɛnitikperíbɛ̀. 27 O cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ tu mukṹṹ nkó kucɛ nku kùù kɔ̀rìnɛ̀ kudɔnkù.

8

Mɛciì nyumɛ̀ bɛnìtìbɛ̀

1 Mɛciì mɛɛ̀ yu, di í yoɑ̀?

Mɛyɛ̀mmɛ̀ pĩɛ̃kù kɛ̀ di bɑɑ yoɑ̀?

2 Mɛ̀ bo ditennì ĩ́nkɛ̀ nkɛ,

kɛ cómmú icɛyɑ̀tii,

3 bɛnìtìbɛ̀ pɛ̃nkù dɛ̀ yɛbòrìnɔ̀

kɛ nɑ́ɑ́ nkɛ tú:

4 Díndi bɛnìtìbɛ̀, n yu dí mbɛ,

n nɑ́ɑ́nnɛ̀ dí mbɛ.

5 Díndi tidìɛ̀ntì wɑmmúnɛ̀ mɛciì,

díndi tiyɛìntì mɔɔtɛnɛ̀ mɛyɛ̀mmɛ̀.

6 Kéntɛ́nɛ̀ n yóó di nɑ́kɛ́ tì,

n yóó di nɑ́kɛ́ weti weti nwe.

7 N nɑ́ɑ́ ntimɔ́mmɔnti nti,

tiyɛiti í yiɛ̀ní n nùù.

8 N nɑ́ɑ́ ntinɑ́ɑǹsɑ̀ɑ̀tì nti,

n yí soú m mɛ nyí cií.

9 Wèè ciì weè yóó tì bɑntɛ́.

Wèè yɛ̃́ dɛ̀mɑrɛ̀ kòo bɑntɛ́ tì tumɛ̀ timɔ́mmɔnti.

10 Ndɔ́nɛ̀ n tié nkɛ̀ dɛ̀ɛ pɛ̃ɛ̃tɛ́ idíítí.

Ndɔ́nɛ̀ mɛciì kɛ̀ dɛ̀ɛ pɛ̃ɛ̃tɛ́ mɛsɔɔ nsɑ̀ɑ̀mɛ̀.

11 Mɛciì mpɛ̃ɛ̃tɛ́mu mɛdɛ̀ì,

kusɑ̃rìkù mɑkù í mɛ̀ tùɔ̀kɛ.

Mɛciì nnɑ̀ɑ́mmɛ̀ mɛ̀ tu wè

12 Mí mmɛciì n nɛitinɛ̀ mɛyɛ̀mmɛ̀ mmɛ,

kɛ̀ n yóó dɔɔ̀ dɛ̀ n totí n yɛ̀mmɛ̀.

13 A bo ndémɛ̀ Kuyie dɛɛ̀ tu ɑ yetɛ mɛyɛi.

N yí nɑɑtinɛ̀ sifeí yɛmbɛ̀, sipɔɔ yɛmbɛ̀

bɛ̀ɛ̀ borimɛ í wenni nɛ̀ bɛ̀ɛ̀ sountɛ.

14 Míì ɔ̃ɔ̃ tié nhonìtì kòo ciitɛ́.

Míì tu mɛciì nkɛ duɔ̀ mmuwɛ̃rímú.

15 Míì te kɛ̀ bɛkpɑ̀ɑ̀tìdiɛbɛ̀ bɑkɛ́,

kɛ̀ bɛbeéndiɛbɛ̀ bekù kɛ̀ dɛ̀ wenni.

16 Míì te kɛ̀ bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ nɛ̀ bɛhɛikɛ̀nkótíbɛ̀ nɛ̀

kɛtenkɛ̀ ĩ́nkɛ̀ kó bɛbeémbɛ̀ bɛmɔu kɛ̀ bɛ̀ bɑkɛ́.

17 Bɛ̀ɛ̀ n dɔ́, m bɛ ndɔ́,

bɛ̀ɛ̀ n wɑɑ̀, mbɛɛ̀ n yɑ̀u.

18 Míì te tikpɑ̀tì nɛ̀ disɑ̃nni,

tikpɑ̀tì tìì í deu nɛ̀ mɛborimɛ sɑ̀ɑ̀mɛ̀.

19 M pɑ̃rɛ̀ wennimu kɛ pɛ̃ɛ̃tɛ́ mɛsɔɔ nsɑ̀ɑ̀mɛ̀,

kɛ̀ n cɔ̃́ntimu pɛ̃ɛ̃tɛ́ idíítí.

20 N kérí timɔ́mmɔnti kó kucɛ nku bɛnitisɑ̀ɑ̀bɛ̀ tũ nkù,

21 kɛ dɔɔri mɛsɑ̀ɑ̀ mbɛ̀ɛ̀ n dɔ́,

kɛ bɛ̀ duɔ̀ ntikpɑ̀tì.

22 Kuyie nni ndɔ̀ɔ̀ kɛ̀ dɛ̀ mɔ̀ntɛmu,

kù niitɛ́ kɛ́dɔɔ̀ mí nwe kɛ nɛ́ dɔɔ̀ dɛsɔnnɛ.

23 M bomu sɑ̃́ɑ̃̀,

kutenkù mu nyí dɔ̀ɔ̀ kɛ̀ m bomu.

24 N yó mbo kɛ̀ dɑ̀mɛ́ɛ̀rìbɛ̀ nɛ̀ sibií kɛ̀ dɛ̀ mu nyí bo.

25 Yɛtɑ̃rɛ̀ nɛ̀ sitɑ̃ɑ̃́ dɛ̀ yóó dɔɔ̀ kɛ̀ m bomu.

26 N do bomu kɛ sɔ̃́ nKuyie mmu nyí dɔ̀ɔ̀ kɛtenkɛ̀ nɛ̀ kɛĩ́nkɛ̀,

kù yóó dɔɔ̀ dɛnɛnnɛ̀ sɑ́m̀pɔ́rɛ̀ ketirɛ̀ kɛ̀ m bomu.

27 Kù yóó dɔɔ̀ kɛĩ́nkɛ̀ kɛ́ bo ɑ̃nnɛ́ tiwɛtì mɑ̀nku kɛ̀ m bomu.

28 Kɛ̀ kùu ɑ̃nnɛ́ yɛwɛtɛ̀ nɛ̀ sibií

kɛ̀ mɛniɛ nní nyiɛ̀ní nɛ̀ muwɛ̃rímú.

29 N do bomu kɛ̀ kùu kéétɛ́ dɑ̀mɛ́ɛ̀rì mɑ̀nku kɛ dɔ̀:

Mɛniɛ mbɑ́ mpɛ̃nkù, kɛ́ɑ̃nnɛ́ kɛtenkɛ̀.

30 N do bomu nɛ̀ ku kɛ̀ ti pĩ́ mmutɔ̃mmú yɛwe yɛmɔu,

kɛ́ n kù duɔ̀ ndiwɛ̀ì,

kɛ yɑ̃nku sɑ̃́ɑ̃̀ ku ììkɛ̀,

31 kɛ́nyɑ̃nku kɛtenkɛ̀ kù dɔ̀ɔ̀ kɛ̀ ĩ́nkɛ̀,

kɛ̀ dɛ̀ n nɑɑtinɛ̀ bɛnìtìbɛ̀.

Dɛ̀ bo nnɑɑtimɛ̀ wèè yie mmɛciì nkpɛti

32 Di mmɔ̀nnì m bí, keènɛ̀ n nɑ́ɑǹtì.

Dɛ̀ nnɑɑti wèè yie n tié.

33 Di bɑ́ɑ́ yetɛ n tié,

cɔutɛ́nɛ̀ i kɛ́ciitɛ́.

34 Dɛ̀ nnɑɑti bɛ̀ɛ̀ kèḿmú n tié,

kɛ̀ ɔ̃ ncómmú m bòrìnùù kɛ tṹntí n cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ sɑ̃́ɑ̃̀.

35 Wèè m̀ pɛ̀tɛ́ ò pɛ̀tɛ́ mufòmmu mmu,

kɛ pɛ̀tɛ́ Kuyie nkó mɛsɑ̀ɑ̀.

36 Wèè ǹ cɑ̀ɑ̀rɛ̀ ò cɑ̀ɑ̀rɛ̀ omɑ́ɑ̀ ndi,

wèè n sènkɛ̀rì kòò dɔ́ mukṹṹ.

9

Mɛciì yumɛ̀ tiyɛìntì

1 Mɛciì mmɑɑ́ mɛ cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ ntɛ kɛ còńnɛ́ yɛsɑ̃ǹkɛ̀ yɛ̀yiekɛ̀, 2 kɛ kùɔ iwũɔ̃, kɛ kùɔ̀ti mɛnɑɑ̀ nkɛ còńnɛ́ tɑ́bùrì, 3 kɛ tɔ̃ mbɛnitipotɔ̃mbɛ̀ dihɛì, kɛ̀ bɛ̀ còḿmú dɛ̀ɛ̀ ikú kɛ yu, 4 kɛ tú: Díndi tiyɛìntì kɔtɛnní diɛ. Kɛ nɑ́ɑ́ ntidìɛ̀ntì kɛ tú: 5 Kɔtɛnní kɛ́di n diitì, kɛ́yɑ̃̀ n nɑɑ̀ n kùɔ̀ti mɛ̀. 6 Yóunɛ̀ tiyɛìntì kɛ́fòutɛ. Tũnnɛnɛ̀ mɛciì nkó kucɛ.

Mɛciì nyiɛ̀ nɛ̀ tɛpɔ̀tɛ̀ yiɛ̀ bɛ kó tinɑ́ɑǹtì

7 Kɑ̀ɑ tié ntɛpɔ̀tɛ̀ yiɛ̀ nhò dɑ́ senkɛ̀rìmu, kɑ̀ɑ tié nhonitiyonkuwe ò dɑ sɑ̃́mmú. 8 Bɑ́ɑ́ tié ntɛpɔ̀tɛ̀ yiɛ̀, ò yɑ̀ɑ̀ bo dɑ sĩntɛnɛ̀, tié nwèè ciì kòò ndɑ dɔ́. 9 Kɑ̀ɑ tié nwèè ciì ò dɔ̀kɛ ɔ̃ɔ̃ ciitɛ́mu, kɑ̀ɑ tié nhonitisɑ̀ɑ̀wè dɛ̀ɛ ò yìɛ́ mɛciì. 10 A bo ndémɛ̀ Kuyie ndɛɛ̀ tu mɛciì nkó diketirì, kɑ̀ɑ dɔ̀ɔ̀ri Kuyie ndɔ́mɛ̀ ɑ mɔɔtɛ mɛyɛ̀mmɛ̀. 11 Kɛ̀ mɛciì bɛ́i nkɛ dɔ̀: Mí mmɛciì m bo okùnnɛ ɑ fòmmu kó yɛwe kɛ̀ yɛ̀ɛ sṹṹ. 12 Kɑ̀ɑ ciì dɛ̀ tu ɑ kó mɛsɑ̀ɑ̀ mmɛ, kɑ̀ɑ tu tɛpɔ̀tɛ̀ yiɛ̀ nhɑ pɛ́tɛ́ dɛ kó tiyeti ɑmɑ́ɑ̀.

Tiyɛìntì yumɛ̀ bɛnìtìbɛ̀

13 Tiyɛìntì dònnɛ̀ onitipòkù nwe wèè wékɛtɛ kɛ yɛi nkɛ í yɛ̃́ dɛ̀mɑrɛ̀, 14 kɛ kɑri o cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ bòrì, dihɛì ikú dɛ̀. 15 Kɛ yu bɛ̀ɛ̀ bɔkù kucɛ kɛ pɛ̃nkù, kɛ tú: 16 Díndi tiyɛìntì kɔtɛnní diɛ, kɛ nɑ́ɑ́ ntidìɛ̀ntì kɛ tú: 17 Mɛniɛ mmɛ̀ɛ̀ yùúkú mɛ̀ wɛ̀ɛ̀timu, kɛ̀ musɔ̀rìkɛ̀diì nɑɑti. 18 Bɛ̀ mɛ nyí yɛ̃́ kɛ tú bɛ̀ kɔ̀ri mukṹṹ mborɛ̀ ndɛ, kɛ̀ dɛ kóo nitipòkù yu bɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ tɑti kudɔnkù.

10

Yɛkotinɔ̀ yɛ̀ɛ̀ tukúnɛ̀ onìtì kó mufòmmu

1 Sɑdomɔɔ kotinɔ̀. Dɛbirɛ dɛ̀ɛ̀ ciì dɛ̀ nɑ́ríkùnko dɛ cicɛ yɛ̀mmɛ̀ mmɛ, dɛ̀ɛ̀ yɛi nkɛ̀ dɛ̀ cɑ̀ɑ̀ri dɛ yɔ̃ kɔ̃mɛ.

2 Mɛyɛi nkó tikpɑ̀tì í mɔkɛ mucɔ̃́ntimu, mɛborimɛ sɑ̀ɑ̀mɛ̀ kpɛti tiì duɔ̀ mmufòmmu.

3 Kuyie nhɔ̃ í nyóu kɛ̀ dikònnìi pĩ́ nwèè borimɛ wenni, kù mɛ nhɔ̃ í nduɔ́ nhonitiyɛiwe ò dɔ́ dɛ̀.

4 Wèè pĩ mmutɔ̃mmú nɛ̀ tikɔ̃nnɛ́yɑ̃ɑ̃ti ò nɑɑ̀ nfɛdɑwɑnfɛ̀ nfɛ, kɛ̀ wèè pĩ nnɛ̀ tikɔ̃nyɑuti kòò kpɑ̀rìku.

5 Wèè sɔ̀rì tidiitì dididɛ̀ì mɔ̀nnì ò ciìmu, wèè duɔ́ dididɛ̀ì mɔ̀nnì kòò yo nyifɛi.

6 Bɛ̀ɛ̀ borimɛ wenni bɛ̀ piɛti mɛsɑ̀ɑ̀ mmɛ, kɛ̀ bɛnitiyɛibɛ sɔrì bɛ yonku bɛ nɑ́ɑǹtì miɛkɛ.

7 Bɛ̀ ɔ̃ɔ̃ í nyɛ̃̀ nwèè borimɛ wenni o kpɛ́í, bɛ̀ ɔ̃ɔ̃ yɛ̃̀ nhoyonkuwe nwe nɛ̀ o yètìròo.

8 Wèè ciì weè yìé ntinɑ́ɑǹtì, wèè nɑ́ɑntɛ tiyɛinnɑ́ɑǹtì kòò fieti.

9 Wèè dɔɔ̀rìmɛ̀ wenni ò ɔ̃ nkérí kɛ í yĩɛ̃̀kù, wèè kɔ̃mɛ í wenni kɛ̀ bɛ̀ ò yɑ̀u.

10 Wèè sɔ̀ri kɛ kɑ̃́mii inuɔ ò fɛ̃́ũnko bɛtɔbɛ̀ mbɛ, wèè nɑ̀ɑ́ tiyɛinnɑ́ɑǹtì kòò fieti.

11 Bɛ̀ɛ̀ borimɛ wenni bɛ̀ nɑ́ɑǹtì duɔ̀ mmufòmmu mmu, kɛ̀ bɛnitiyonkubɛ sɔrì bɛ yonku bɛ nɑ́ɑǹtì miɛkɛ.

12 Wèè nìí mbɛtɔbɛ̀ ò ce nyɛkpɑ̀rɛ̀ nyɛ, kɑ̀ɑ dɔ́ otɔù ɑ bɑ́ɑ́ yɑ̀ o yɛi.

13 Bɛ̀ ɔ̃ɔ̃ bɑntɛ́ mɛciì nyiɛ̀ nho nɑ́ɑǹtì miɛkɛ nkɛ, kɛ̀ tiyɛ̃ĩti bo kuyɛìnkù kpɛ́í.

14 Mɛciì nyɛmbɛ̀ yɛ̀útí bɛmɑ́ɑ̀ ndi mɛciì, kɛ̀ bɛ̀ɛ̀ yɛi nkɛ̀ bɛ nɑ́ɑǹtì bɛ̀ buɔ̀ mmɛcɑ̃ɑ̃.

15 Tikpɑ̀tì yiɛ̀ nkpɑ̀tì ò kɑ̃nkɛ́ kuduotí kɔ̃mɛ mmɛ, kòo cĩ̀rì sémmɛ̀ ò kɔ̀ù.

16 Wèè borimɛ wenni o kó mucɔ̃́ntimu tú mufòmmu, kòo nitiyonkuwe yeti tú mɛyɛi.

17 Wèè yié nyitié nhò kèrí mufòmmu cɛ nku, wèè yetɛ itié nkòò fieti.

18 Wèè sɔ̀rì mɛpómmɛ̀ ò tu siyɑ́ɑ̀bìsí yiɛ̀ nwe, wèè wɑ́tìrì bɛtɔbɛ̀ kòò tu kuyɛìnkù.

19 Kɑ̀ɑ nùù tònnì ɑ ɔ̃ɔ̃ yetɛ́mu, wèè pĩ nho nùù ò ciìmu.

20 Wèè borimɛ wenni o nɑ́ɑǹtì dònnɛ̀ mɛsɔɔ nsɑ̀ɑ̀mɛ̀ mmɛ, onitiyonkuwe toti mɛ̀ɛ̀ yɛ̀mmɛ̀ í tú dɛ̀mɑrɛ̀.

21 Wèè borimɛ wenni o nɑ́ɑǹtì teénnɛ̀mu bɛnìtìbɛ̀ pɛ́u, kɛ̀ kuyɛìnkù kɔ̃ nku yɛìntì kpɛ́í.

22 Kuyie ndɔ̀ɔ̀ wè mɛsɑ̀ɑ̀ nweè kpɛrɛ yíé, wèè dɔ̀ɔ̀rinɛ̀ muwɛ̃rímú ò í yɛ́útí dɛ̀mɑrɛ̀.

23 Kuyɛìnkù borɛ̀ mɛyɛi nyí tú dɛ̀mɑrɛ̀, dɛ̀ ɔ̃ nkù dò ntikpɛìtì nti, wèè mɔ̀kɛ mɛyɛ̀mmɛ̀ kɛ̀ wenwe nɔnnɛ̀ mɛciì.

24 Onitiyonkuwe í dɔ́ dɛ̀, dɛɛ̀ ò tùɔ̀kùní, kɛ̀ wèè borimɛ wenni kòò piɛti ò dɔ́ dɛ̀.

25 Kɛ̀ kuyɑɑkù tùɔ̀kɛní kù ɔ̃ɔ̃ nɛinɛ̀mu onitiyonkuwe, wèè borimɛ wenni kòo nfííkú dipũũ kɔ̃mɛ.

26 Dèmmúrɛ̀ yɑ̃̀ríkú mɛ̀ɛ̀ botí yɛnìì, kuyukú tii mɛ̀ɛ̀ botí inuɔ, wèè duɔ́ nhotɔ̃nnɛ́díétì mutɔ̃mmú dɛ̀ ɔ̃ mmɛ nhò dò.

27 Wèè dé Kuyie nho bie nhɔ̃ɔ̃ yíɛ́mu, kòo nitiyonkuwe kpɛyɛ yɑɑtɛ.

28 Onitisɑ̀ù bɑ̀ɑ dɛ̀, dɛɛ̀ ò duɔ̀ ndiwɛ̀ì, onitiyonkuwe bɑ̀ɑ dɛ̀ í ò duɔ̀ dɛ̀mɑrɛ̀.

29 Kuyie nhɔ̃ nkɑ̃nkɛ́mu wèè dɔɔ̀rìmɛ̀ sìɛ́, wèè kɔ̃mɛ í sìɛ́ kòò duò.

30 Dɛ̀mɑrɛ̀ bɑ́ɑ́ nɑmpɛ wèè borimɛ wenni, bɛnitiyonkubɛ mɛ nyí yó nkpɑɑ́ dihɛì.

31 Wèè borimɛ wenni ò nɑ̀ɑ́nnɛ̀ mɛciì mmɛ, kɛ̀ siyɑ́ɑ̀bìsí yɛmbɛ̀ dò mbɛ̀ɛ kékɛ́ bɛ nɔ́ndiɛ́.

32 Wèè borimɛ wenni o nɑ́ɑǹtì teénnɛ̀mu, kòo nitiyonkuwe kpɛti kɔùrì.

11

1 Kuyie nyí dɔ́ siyɑ́ɑ̀bìsí potɑmpeé, kù dɔ́ sìì beú sìnsi weti weti.

2 Bɛ̀ ɔ̃ɔ̃ í ndɑkɛ tɛpɔ̀tɛ̀ yiɛ̀ nkpɛti, wèè í mɔkɛ tɛpɔ̀tɛ̀ ò ciìmu.

3 Wèè yɛ̀mmɛ̀ wenni o yɛ̀mmɛ̀ mɛɛ̀ ɔ̃ nhò ni, kɛ̀ mɛdɔɔ̀rìmɛ̀ yɛimɛ yiɛ̀ ndɔɔ̀rìmɛ̀ ò kɔ̀ù.

4 Idíítí í yóó dɑ teennɛ̀ Kuyie mbeéntì yiè, wèè borimɛ wenni weè yóó cootɛ́.

5 Onitisɑ̀ù dɔɔ̀rìmɛ̀ mɛɛ̀ píenko o cɛ kòo nitiyɛiwe yɛi nhò buɔ̀.

6 Onitisɑ̀ù dɔɔ̀rìmɛ̀ sɑ̀ɑ̀mɛ̀ mɛɛ̀ ò dɛɛrí, kòo nitiyɛiwe yɛi nho pĩĩ.

7 Onitiyɛiwe ɔ̃ɔ̃ kú kòò do bɑɑ dɛ̀ɛ yɛimmu kɛ́wɛ̃nnɛ́nɛ̀ o kpɑ̀tì ò do tɑ̃́ tì.

8 Wèè borimɛ wenni ò ɔ̃ɔ̃ yentɛ́nɛ̀mu mɛyɛi, nkòo nitiyɛiwee do mɛ miɛkɛ.

9 Bɛ̀ɛ̀ í dé Kuyie mbɛ nɑ́ɑǹtì kɔ̀ùmu, bɛ̀ɛ̀ dé Kuyie nkɛ̀ bɛ ciì mbɛ̀ dɛɛrí.

10 Kòo nitisɑ̀ù bo kɛ̀ dɛ̀ nɑɑti, dɛ̀ ɔ̃ nnɑɑtimu o ɛì kɔbɛ, kòo nitiyɛiwe ku o ɛì kɔbɛ nyɑ̃nku.

11 Bɛnitisɑ̀ɑ̀bɛ̀ nɑ́ɑǹtì tiì dɛ̀úkùnko bɛ ɛì, kɛ̀ bɛnitiyɛibɛ kpɛti di buɔ̀.

12 Wèè nɑ̀ɑ́ ntinɑ́ɑnyɛiti otɔù ò í ciì, wèè ciì ò ɔ̃ ntì ncĩ̀ɛ̃́kɛ́mu.

13 Wèè wɑ́tìrì bɛtɔbɛ̀ ò dɑ́ɑnko disɔ̀rì kpɛti nti, wèè ciì ò ɔ̃ ntì sɔ̀rimu.

14 Kubotí kùù kpɑ bɛkótíbɛ̀ kù kɔ̃mmu, kùù kó bɛkótíbɛ̀ sũ kuù ɔ̃ nfòù.

15 Kɑ̀ɑ bɛ́i nkɛ tú ɑ bo yietí opɔ̀ɔ̀ kó dibɑ̀nnì, ɑ bo demmu, kɑ̀ɑ cĩ̀ɛ̃́kɛ́ dɛ̀ bo ndɑ nɑɑti.

16 Onitiposɑ̀ù nwe bɛ̀ nsɑ̃ntímɛ̀, wèè dɔ́ mutɔ̃mmú weè kpɑ̀rìku.

17 Kɑ̀ɑ dɔ̀ɔ̀ri mɛsɑ̀ɑ̀ ɑ mɛ̀ dɔ̀ɔ̀ ɑmɑ́ɑ̀ ndi, kɑ̀ɑ dɔ̀ɔ̀ri mɛyɛi, ɑ cɑɑ̀ri ɑmɑ́ɑ̀ ndi.

18 Onitiyɛiwe kó mucɔ̃́ntimu tú siyɑ́ɑ̀bìsí kɔ̃mu mmu, wèè borimɛ wenni kòo kɔ̃mu tú mumɔ́mmɔmmu.

19 Wèè dɔ̀ɔ̀ri mɛsɑ̀ɑ̀ nhò yó nfòùmu, wèè dɔ̀ɔ̀ri mɛyɛi kòo kú.

20 Kuyie nyí dɔ́ wèè ciintɛ, kù dɔ́ wèè dɔ̀ɔ̀ri wènwe timɔ́mmɔnti.

21 Bɛ̀ yóó kpetínnɛ́mu bɛnitiyɛibɛ, kɛ́coo mbɛsɑ̀ɑ̀bɛ̀ bɛmɔu.

22 Onitipòkù wèè wenni kɛ í ciì ò dònnɛ̀ mumɑ́mɑ́ɑ́ mɛsɔɔ kɔ̃mu mmu bɛ̀ tɔ̃nnɛ́ mù dɛfɔ̃̀nkùrɛ̀ ɔ̃nnì.

23 Onitisɑ̀ù wɑnti mɛsɑ̀ɑ̀ mɑ́ɑ̀ ndi, kòo nitiyɛiwe ce nhomɑ́ɑ̀ kɛmiɛkɛ.

24 Wèè pɑ̃ɑ̃ mmɛdiɛ̀ nweè kpɑ̀riku, wèè nɔ̀ùtɛ̀ pikú kòò cĩ̀tiri.

25 Wèè pɑ̃ɑ̃ mmɛdiɛ̀ bɛ̀ we mpɑ̃ɑ̃ mmɛdiɛ̀, wèè pɑ̃ɑ̃ mbɛtɔbɛ̀ mɛniɛ bɛ̀ yóó we pɑ̃ mɛniɛ.

26 Bɛ̀ sɑ̃̀ɑ̃́mmu wèè sɔ̀rì tidiitì, kɛ yɑ́rí wèè tì fiiti.

27 Wèè dɔ̀ɔ̀ri mɛsɑ̀ɑ̀ mbɛ̀ we ndɔ́, kɛ̀ mɛyɛi ntuɔ̀kùní wèè dɔ̀ɔ̀ri mɛyɛi.

28 Wèè duɔ́ nhomɑ́ɑ̀ o kpɑ̀tì ò bo do, wèè borimɛ wenni kòò mbitírí.

29 Wèè ɑ̃ɑ̃̀ dikɔnkɔɔ̀nnì o cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ ò í cɔ̃́ntí dɛ̀mɑrɛ̀, kuyɛìnkù nɑɑ̀ mmɛciì nyiɛ̀ nkó kudɑɑkù nku.

30 Onitisɑ̀ù dɔɔ̀rìmɛ̀ duɔ̀ mmufòmmu mmu. Wèè ciì kòò nɔ nkɛ yũɔ̃nní bɛtɔbɛ̀ o bíɛ́kɛ̀.

31 Wèè borimɛ wenni ò mɔ̀kɛmu mucɔ̃́ntimu kɛtenkɛ̀ ĩ́nkɛ̀, onitiyonkuwe nɛ̀ wèè dɔ̀ɔ̀ri mɛyɛi nkɛ̀ bɛ̀ mɔ̀kɛ bɛ kɔ̃mu mɛdiɛ̀.

12

1 Wèè dɔ́ kɛ́ciitɛ́ weè yie nyitié, kuyɛìnkù kuù í kemmu itié.

2 Kuyie nhɔ̃ɔ̃ pɛ́nsìrì wèè dɔɔ̀rìmɛ̀ wenni wènwe, kɛ́bekɛ́nɛ̀ wèè yɛ̀mmɛ̀ í wenni.

3 Òmɔù ɔ̃ɔ̃ í nfìí nhomɑ́ɑ̀ nɛ̀ kuyonku, wèè dɔ̀ɔ̀ri Kuyie ndɔ́mɛ̀ weè ɔ̃ nfííkú.

4 Onitiposɑ̀ù duɔ̀ nho dɔù nwe kuyɛǹnɑɑtí, kòo yɛiwe do mmumɔmmú mùù cɑ̀ɑ́ nho dɔù.

5 Bɛnitisɑ̀ɑ̀bɛ̀ kó mɛyɛ̀mmɛ̀ tu mɛsɑ̀ɑ̀mɛ̀ mmɛ, kɛ̀ bɛyɛibɛ kɔ̃mɛ tú mɛ̀ɛ̀ ɔ̃ ndɔ́ kɛ́ciitɛ́.

6 Bɛyɛibɛ nɑ́ɑǹtì tu didíiǹtɑ̃́rì ndi dìì kɔ̀ù, kɛ̀ bɛsɑ̀ɑ̀bɛ̀ kpɛti tú tìì dɛɛrí bɛtɔbɛ̀ nɛ̀ mukṹṹ.

7 Kɛ̀ bɛnitiyɛibɛ do bɛ kpɛrɛ mɑrɛ̀ ɔ̃ɔ̃ í nkpɑɑ́, bɛsɑ̀ɑ̀bɛ̀ cɛ̃́ĩ siì ɔ̃ nfííkú teii.

8 Bɛ̀ sɑ̃ntí wèè ciì wènwe, kɛ sɑ̃́ɑ̃́ nkuyɛìnkù.

9 A bo mmɔkɛmɛ̀ otɔ̃ntì òmɑ́ɑ̀ dɛ̀ tɔ̃ũnɛ̀ ɑ bo dɛ́úkùnnɛmɛ̀ ɑmɑ́ɑ̀ kɛ mɔ́ntɛ́ mudiì.

10 Onitisɑ̀ù ɔ̃ ndɑkɛmu o wũɔ̃ kpɛ́í, kòo yɛiwe miɛkɛ ì cɔ̀ú.

11 Wèè kuuti kupɑku weè mɔ̀kɛ tidiitì, wèè firì dɛtetìrɛ̀ ò í ciì.

12 Bɛnitiyɛibɛ dɔ́ mucɔ̃́ntimu yɛimu mmu, bɛnitisɑ̀ɑ̀bɛ̀ bɛɛ̀ ɔ̃ɔ̃ cɔ̃ntɛ.

13 Onitiyɛiwe nɑ́ɑǹtì ò pĩĩ mmu, kòo sɑ̀ù ɔ̃ɔ̃ yɛ̀ bɑ́ tìì miɛkɛ.

14 Onìtì piɛti mɛsɑ̀ɑ̀ nho nɑ́ɑǹtì miɛkɛ nkɛ, bɛ̀ piɛti mɛ̀ɛ̀ botí mucɔ̃́ntimu mutɔ̃mmú miɛkɛ.

15 Kuyɛìnkù yɛ̀mmɛ̀ ɔ̃ ndo nkù dɔ̀ɔ̀ri dɛ̀ wennimu, wèè ciì kòò yìé nyitié.

16 Kuyɛìnkù kuù miɛkɛ cɔ́ú mmɛcɑ̃ɑ̃, wèè ciì kòò sɔ̀rì o miɛkɛ.

17 Wèè nɑ̀ɑ́ ntimɔ́mmɔnti weè tũ̀nni tinɑ́ɑǹtì, wèè nɑ̀ɑ́ nsiyɑ́ɑ̀bìsí kòò tì cɑ̀ɑ̀ri.

18 Wèè nùù yɑu o nɑ́ɑǹtì kɔ̀ùrìmu disiè kɔ̃mɛ, wèè ciì kòo nɑ́ɑǹtì miɛkùnko.

19 Timɔ́mmɔnti ɔ̃ mbomu sɑ̃́ɑ̃̀, kɛ̀ siyɑ́ɑ̀bìsí pɛ̃nkù mɛcɑ̃ɑ̃.

20 Bɛ̀ɛ̀ wɑnti mɛyɛi mbɛ̀ tu bɛniticiìmbɛ̀ mbɛ, bɛ̀ɛ̀ tiè nyitié nsɑ̀ɑ̀yì kɛ̀ bɛ̀ piɛti diwɛ̀ì.

21 Mɛyɛi mmɑmɛ̀ í tuɔ̀kùní bɛnitisɑ̀ɑ̀bɛ̀, mɛ̀ tùɔ̀kùní bɛyɛibɛ mbɛ.

22 Kuyie nyí dɔ́ siyɑ́ɑ̀bìsí yɛmbɛ̀, kù dɔ́ timɔ́mmɔnti yɛmbɛ̀ mbɛ.

23 Wèè ciì ò í pɔtì o ciì, kuyɛìnkù kuù bɛnkú ku yɛìntì.

24 Wèè dɔ́ mutɔ̃mmú weè nɑɑ̀ nhokpɑ̀ɑ̀tì, kòo tɔ̃nnɛ́díétì nɑɑ̀ nkudɑɑkù.

25 Iyɛntotí yɔku onìtì nwe kɛ̀ tinɑ́ɑǹsɑ̀ɑ̀tì ò kpénkùnko.

26 Onitisɑ̀ù bɛnkú o kou kucɛ sɑ̀ɑ̀kù nku, kòo nitiyɛiwe ò fétìnko.

27 Otɔ̃nnɛ́díétì í cɑ́ɑ́ nyiorimɑɑ, dɛ̀ɛ̀ wenni onìtì kpɛ́í dɛɛ̀ tu mutɔ̃mmú.

28 Wèè yìé nKuyie nkpɛti ò kèrí mufòmmu kó kucɛ nku, dɛ kó kucɛ í kɔrìnɛ̀ mukṹṹ mborɛ̀.

13

1 Dɛbirɛ dɛ̀ɛ̀ ciì dɛɛ̀ yìé ndɛ cicɛ tié, dɛ̀ɛ̀ mɔ̀kɛ tɛfentɛ̀ dɛ̀ í yíé nhòmɔù kpɛti.

2 Onitisɑ̀ù nɑ́ɑǹtì ò pɛí mɛsɑ̀ɑ̀ mmɛ, kòo yɛiwe ɔ̃ nwɑnti kɛ́dɔɔ̀ mɛyɛi.

3 Wèè yɛ̃́ ò nɑ̀ɑ́ nkɛ tú mù weè kɑ̃nkɛ́ o fòmmu, wèè í yɛ̃́ ò nɑ̀ɑ́ nkɛ tú mù kòò cɑ̀ɑ̀ri o kɔ̃mu.

4 Otɔ̃nnɛ́díétì í pɛ́ú ò dɔ́ dɛ̀, wèè dɔ́ mutɔ̃mmú weè dɛ̀ piɛti.

5 Onitisɑ̀ù í dɔ́ siyɑ́ɑ̀bìsí, kòo nitiyɛiwe cɑɑ̀ri kɛ ɑ̃ɑ̃̀ omɑ́ɑ̀ ifɛi.

6 Wèè dɔ̀ɔ̀ri mɛsɑ̀ɑ̀ mmɛ ɔ̃ nhò kɑ̃nkɛ́mu, kòo nitiyɛiwe yɛi nhò fétìnko.

7 Bɛ̀mɑbɛ̀ ɔ̃ ndɔɔri kɛ dò mbɛ̀ kpɑ̀ɑ̀tirì bɑ́ bɛ̀ nɛ́ í mɔkɛ dɛ̀mɑrɛ̀, kɛ̀ bɛtɔbɛ̀ ndɔɔri kɛ dò mbɛ̀ tu bɛcĩ̀rìbɛ̀ kɛ̀ nɛ́ mɔkɛ dɛmɔu.

8 Tikpɑ̀tì yiɛ̀ nhɔ̃ɔ̃ yietí mɔ̀nnì mɑrì kɛ́dɛɛtɛ́ o fòmmu, ocĩ̀rì yie í yĩɛ̃̀kù tìmɑtì.

9 Onitisɑ̀ù dònnɛ̀ fìtírɛ̀ dɛ̀ɛ̀ cɔ̀ú dɛ̀ndɛ, kòo yɛiwe dònnɛ̀ fìtírɛ̀ dɛ̀ɛ̀ ku.

10 Tɛpɔ̀tɛ̀ yiɛ̀ nce nyɛkpɑ̀rɛ̀ nyɛ, wèè ciì kòò yìé nyitié.

11 Bɛ̀ wɑɑ́ ntìì kpɑ̀tì pɛ́u dimɔ̀nnì dimɑ́ɑ̀ tì dèu mɛcɑ̃ɑ̃ mmɛ, bɛ̀ wɑɑ̀ ntì sɑ́m̀pɔ́ sɑ́m̀pɔ́ tiì dɛ̀úkú.

12 Kɑ̀ɑ kèḿmú dɛ̀mɑrɛ̀ kɛ mɔntɛ́ dɛ̀ cɑ̀ɑ̀ri mɛyɛ̀mmɛ̀ mmɛ, kɑ̀ɑ dɔ́ dɛ̀mɑrɛ̀ kɛ dɛ̀ pɛ̀tɛ́, dɛ̀ duɔ̀ mufòmmu mmu.

13 Wèè yetɛ itié nhò bo yɑ̀ dɛ kó tiyeti, wèè yetɛ ikuɔ́ kòo yɑ̀ dɛ kó mucɔ̃́ntimu.

14 Mɛciì nyiɛ̀ nkó itié nyiì duɔ̀ mmufòmmu, kɛ dɛɛrí onìtì nɛ̀ dɛ̀ɛ̀ nɑ nhò tɔní mukṹṹ.

15 Bɛ̀ dému mɛciì nyiɛ̀, kòo nitiyɛiwe borimɛ yóù.

16 Mɛciì nyiɛ̀ nhɔ̃ɔ̃ totí o yɛ̀mmɛ̀ mmɛ kɛ́dɔɔ̀ tìmɑtì, kɛ̀ kuyɛìnkù bɛnkú ku yɛìntì.

17 Ditɔ̃nnì yɛiri wɑɑ̀ mɛyɛi mmɛ, kɛ̀ ditɔ̃nnì sɑ̀ɑ̀rì tì tũ̀nni.

18 Wèè yetɛ itié nhò yóó nɑɑ́ nfɛdɑwɑnfɛ̀ nfɛ kɛ̀ bɛ̀ɛ ò sènkɛ̀rì, wèè yie nyitié kɛ̀ bɛ̀ɛ ò sɑ̃ntɛ.

19 Kòo nìtì dɔ́ dɛ̀mɑrɛ̀ kɛ dɛ̀ pɛ̀tɛ́ dɛ̀ ɔ̃ nhò nɑɑtimu. Bɛnitiyɛibɛ biɛ í dɔ́ kɛ́yóu mɛyɛi.

20 Wèè nɛitinɛ̀ mɛciì nyɛmbɛ̀ ò ɔ̃ɔ̃ ciitɛ́mu, wèè nɛitinɛ̀ tiyɛìntì kòo nɑɑ́ nkuyɛìnkù.

21 Mɛyɛi ntũ̀ mbɛnitiyɛibɛ mbɛ, kɛ̀ mɛsɑ̀ɑ̀ ntu bɛsɑ̀ɑ̀bɛ̀ kó mucɔ̃́ntimu.

22 Mɛsɑ̀ɑ̀ nyiɛ̀ mbí ɔ̃ sɔɔtɛ́ o kpɛrɛ ndɛ, kòo nitiyɛiwe kpɛrɛ nɑɑ́ mbɛsɑ̀ɑ̀bɛ̀ kpɛrɛ.

23 Bɛcĩ̀rìbɛ̀ pɑɑ mpɛímu mɛsɑ̀ɑ̀, kɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ kɔ̃ mbɛ̀ í wenni mɛ̀ɛ̀ kpɛ́í.

24 Wèè í puotì o birɛ, ò í dɛ̀ dɔ́, wèè dɛ̀ dɔ́ weè dɛ̀ tiè.

25 Onitisɑ̀ù í mɔ́nnì ò yo mmù, onitiyɛiwe weè mɔ́nnì ò yo mmù.

14

1 Onitipòkù wèè ciì weè mɑɑ̀ o cĩ́ɛ̃̀tɛ̀, wèè yɛi nkòò tɛ̀ pùɔ̀nnɛ̀ o nɔu.

2 Wèè borimɛ wenni weè dé Kuyie, wèè borimɛ í wenni kòò kù sènku.

3 Kuyɛìnkù ɔ̃ nnɑ́ɑ́ tɛfentɛ̀ kó tinɑ́ɑǹtì nti, kɛ̀ mɛciì nyiɛ̀ nkpɛti ò kɑ̃nkù.

4 Inɑ̀ɑ̀kɛ ìì dùɔ̀ ì í borɛ̀, mùmɑmù ɔ̃ɔ̃ í nhɑ̃ yɛbuɔ, inɑɑkperí borɛ̀ tidiitì dɛ mbo.

5 Timɔ́mmɔnti yiɛ̀ nnɑ̀ɑ́ nhò yɑ̀ dɛ̀ndɛ, kɛ̀ siyɑ́ɑ̀bìsí yiɛ̀ nnɑ̀ɑ́ nhò í yɑ̀ dɛ̀.

6 Tɛpɔ̀tɛ̀ yiɛ̀ nhɔ̃ɔ̃ wɑmmú mɛciì nkɛ mɔ́ntɛ́mu, wèè mɔ̀kɛ mɛyɛ̀mmɛ̀ kòo pɛ́tɛ́ mɛciì nfɑ̀ɑ̀rɛ̀.

7 Kɛntɛ́ kuyɛìnkù ɑ í yóó pɛ́tɛ́ mɛciì nkpɛti mɑtì ku borɛ̀.

8 Wèè ciì weè yɛ̃́ ò dɔ̀ɔ̀ri mɛ̀, kɛ̀ kuyɛìnkù yɛìntì tu kù bo nsoúmɛ̀.

9 Kɛ̀ kuyɛìnkù dɔ̀ɔ̀ mɛyɛi ndɛ̀ ɔ̃ɔ̃ í nkù dò mmɛ̀mɑmɛ̀, wèè borimɛ wenni weè piɛti Kuyie nkó mɛsɑ̀ɑ̀.

10 Onìtì weè ɔ̃ nyɛ̃́ o yɛǹcɑɑ̀rìmɛ̀ dòmmɛ̀ nɛ̀ o wɛ̀ì, otɔù bɑ́ɑ́ nɑ kɛ́nyɛ̃́ dɛ̀ ò dòmmɛ̀.

11 Bɛnitiyɛibɛ cɛ̃́ĩ yóó duómu kɛ̀ bɛsɑ̀ɑ̀bɛ̀ kpɛsi ndɛ́úkú.

12 Mɔ̀nnì mɑrì onìtì yɛ̀mmɛ̀ ɔ̃ ndò nho borimɛ wennimu kɛ̀ mɛ̀ nɛ́ ò kɔ̀rinɛ̀ mukṹṹ.

13 Onìtì bo nɑ kɛ́sɔnnɛ o yɛǹcɑɑ̀rìmɛ̀ kɛ́ndɑú, kɛ̀ mudɑɑ́ nní nyóó deè kɛ̀ mɛyɛǹcɑɑ̀rìmɛ̀ feitɛ́.

14 Wèè borimɛ í wenni ò yóó yɑ̀mu dɛ kó tiyeti, wèè kɔ̃mɛ wenni kòo yeti ntú tisɑ̀ɑ̀tì.

15 Wèè í dɑkɛ weè yìé mbɛ̀ nɑɑ́ ntì timɔu, wèè dɑ̀kɛ kòò ɔ̃ɔ̃ totí o yɛ̀mmɛ̀.

16 Wèè ciì weè dé mɛyɛi nkɛ mɛ̀ kɛnní, kuyɛìnkù í yĩɛ̃̀kù dɛ̀mɑrɛ̀ kɛ mɔkɛ tɛfentɛ̀.

17 Wèè miɛkɛ cɑ̃ɑ̃ kɛ pɛ́íkú ò dɔ̀ɔ̀ri dɛyɛìnkpɛrɛ ndɛ. Kɛ̀ bɛ̀ sènku wèè yɛ̀mmɛ̀ í wenni.

18 Bɛ̀ɛ̀ í toti bɛ yɛ̀mmɛ̀ bɛ cɔ̃́ntimu tu tiyɛìntì, bɛ̀ɛ̀ totí bɛ yɛ̀mmɛ̀ kɛ̀ bɛ kɔ̃mu tú bɛ̀ bo yĩ́ɛ̃́tɛ́mɛ̀ dɛ̀mɑrɛ̀.

19 Bɛnitiyɛibɛ yóó nínkúmu bɛsɑ̀ɑ̀bɛ̀ ììkɛ̀. Kɛ̀ bɛnitidɔnnibɛ̀ ndɑri bɛ̀ɛ̀ wetí bɛ kó yɛbòrɛ̀ kɛ dɔ́ kɛ́tɑ.

20 Kpɑnkpɛrɛ í mɔkɛ o nɛ́po, tikpɑ̀tì yiɛ̀ nyie nɛ́pobɛ̀ í sénní.

21 Wèè sènkɛ̀rì o kou ò dɔ̀ɔ̀ mɛyɛi mmɛ, dɛ̀ nnɑɑti mɛsémmɛ̀ bonɛ̀ wè bɛcĩ̀rìbɛ̀.

22 Bɛ̀ɛ̀ wɑnti mɛyɛi mbɛ̀ fietimu, bɛ̀ɛ̀ wɑnti mɛsɑ̀ɑ̀ nkɛ̀ bɛ̀ dɔ̀ɔ̀ri dɛ̀ɛ̀ wenni kɛ síɛ́.

23 Mutɔ̃mmú mumɔu mɔ̀kɛmu mucɔ̃́ntimu, kɑ̀ɑ mɛ mpoti dinùù mɑ́ɑ̀ dikònnì dɑ pĩ́.

24 Mɛciì nyɛmbɛ̀ cɔ̃́ntimu tu tikpɑ̀tì kɛ̀ tiyɛìntì yó ntú tiyɛìntì sɑ̃́ɑ̃̀.

25 Timɔ́mmɔnti yiɛ̀ nnɑ̀ɑ́ nho yɑ̀ dɛ̀ndɛ kɛ dɛɛrí bɛnìtìbɛ̀, kɛ̀ siyɑ́ɑ̀bìsí yiɛ̀ nnɑ̀ɑ́ nhò í yɑ̀ dɛ̀.

26 Wèè dé Kuyie nhò í yĩɛ̃̀kù tìmɑtì, kɛ̀ kù kɑ̃nkɛ́ o bí.

27 A bo ndémɛ̀ Kuyie ndɛɛ̀ duɔ̀ mmufòmmu, kɛ dɛɛrí onìtì nɛ̀ dɛ̀ɛ̀ nɑ nhò tɔní mukṹṹ.

28 Kòo kpɑ̀ɑ̀tì nìtìbɛ̀ sũ ò ɔ̃ ndɛumu, kɛ̀ bɛ̀ kɛ̃kɛ o kpɑ̀tìi do.

29 Wèè miɛkɛ í cɑ̃kɛ́ kɛ pɛ́íkú weè ciì, wèè kɔkɛ pɛ́íkú mɛcɑ̃ɑ̃ nkòò bɛnkú ò tumɛ̀ kuyɛìnkù.

30 Kuyɛǹnɑɑtí tú kukɔ̃ǹnɑɑtí nku, kɛ̀ mɛpómmɛ̀ tu mumɔmmú mùù cɑ̀ɑ́ ntikɔ̃̀ntì.

31 Wèè sènkɛ̀rì ocĩ̀rì ò sènkɛ̀rì Kuyie nku kùù ò dɔ̀ɔ̀, wèè mɔ̀kɛnɛ̀ ocĩ̀rì mɛsémmɛ̀ kòò dɛ̀úkùnko ku yètìrì.

32 Onitiyɛiwe yɛi mmɛɛ̀ ò buɔ̀, onitisɑ̀ù í yĩɛ̃̀kù tìmɑtì bɑ́ mukṹṹ.

33 Mɛyɛ̀mmɛ̀ yiɛ̀ weè mɔ̀kɛ mɛciì, kuyɛìnkù bɑ́ɑ́ nɑ kɛ́ mɛ̀ bɑntɛ́.

34 Kubotí kùù tɔ timɔ́mmɔnti kuù dɛ̀úkú, kɛ̀ mɛyɛi nhɑ̃ɑ̃̀ kubotí ifɛi.

35 Okpɑ̀ɑ̀tì sɑ̃ntí bɛtɔ̃mbɛ̀ bɛ̀ɛ ciì bɛ̀mbɛ, kòo miɛkɛ cɔ́ú mbɛ̀ɛ̀ ò ɑ̃ɑ̃̀ ifɛi.

15

1 A bo tɛ̃́nnɛ́mɛ̀ otɔù tinɑ́ɑ́nnɑtì dɛ̀ bónkùnko kɛmiɛkɛ nkɛ, kɛ̀ tinɑ́ɑnyɛiti kɛ̀ íinko.

2 Mɛciì nyiɛ̀ nnɑ́ɑǹtì nɑɑtimu, kɛ̀ kuyɛìnkù nɑ́ɑntɛ ntiyɛìnnɑ́ɑǹtì.

3 Kuyie nwùómmu tipíìtì timɔu, kɛ wúó mbɛyɛibɛ nɛ̀ bɛsɑ̀ɑ̀bɛ̀.

4 Tinɑ́ɑǹnɑtì duɔ̀ mufòmmu mmu, kɛ̀ tinɑ́ɑnyɛiti kɔùrì mɛyɛ̀mmɛ̀.

5 Kuyɛìnkù kuù sènku ku cicɛ tié, wèè dɑ̀kɛ kòò ì yié.

6 Tikpɑ̀tì diɛtì bo onitisɑ̀ù cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ miɛkɛ nkɛ kòo nitiyɛiwe kó mucɔ̃́ntimu tú mɛyɛǹcɑɑ̀rìmɛ̀.

7 Mɛciì nyɛmbɛ̀ ntùònko mɛciì mmɛ, tiyɛìntì kpɛrɛ í mɛ ndò.

8 Kuyie nyí dɔ́ bɛnitiyɛibɛ pɑ̃rɛ̀, kù cɔú bɛsɑ̀ɑ̀bɛ̀ kó mubɑ́ɑmmu mmu.

9 Kuyie nyí dɔ́ bɛnitiyɛibɛ borimɛ bìtì, kù dɔ́ bɛ̀ɛ̀ wɑnti bɛ̀mbɛ dɛ̀ɛ̀ wenni.

10 Fɛnɑsɑ̃́ɑ̃̀fɛ̀ bo wèè yóu kucɛ o kpɛ́í nkɛ, wèè yetɛ itié nhò yóó kúmu.

11 Kuyie nyɛ̃́mu kudɔnkù dòmmɛ̀, kù nɛ́ bɑ́ nyɛ̃́ onìtì yɛ̀mmɛ̀ mmɑɑ̀?

12 Tɛpɔ̀tɛ̀ yiɛ̀ nyí dɔ́ bɛ̀ɛ ò kpɑnnɛ̀, ò í kɔrì mɛciì nyɛmbɛ̀ borɛ̀.

13 Kuyɛǹnɑɑtí cɑɑ́nnì kɛyììkɛ̀ nkɛ, kɑ̀ɑ yɛ̀mmɛ̀ cɑ̀ɑ̀rɛ̀ kɛ̀ɛ yɑ̃́tí kɛ́yɑ̃́tí.

14 Wèè mɔ̀kɛ mɛyɛ̀mmɛ̀ weè wɑnti mɛciì nkɛ́yĩ́ɛ̃́tɛ́ dɛ̀mɑrɛ̀, dɛ̀ ɔ̃ nnɑɑti kuyɛìnkù ku yɛìntì miɛkɛ nkɛ.

15 Yɛwe yɛmɔu tu mɛfɛ̃́ṹtímɛ̀ mmɛ osénnìwè borɛ̀, kɛ tú dibɑnni sɑ̃́ɑ̃̀ wèè yɛ̀mmɛ̀ nɑɑti o borɛ̀.

16 Kɑ̀ɑ kpɑ ɑ kpɛrɛ kɛ dé Kuyie ndɛ̀ tɔ̃ũnɛ̀ ɑ bo ndɛ̀ mɔ̀kɛmɛ̀ kɛ bonɛ̀ iyĩ̀ɛ̃̀kɛ.

17 Kɑ̀ɑ yo ntikũnfɑ̃ɑ̃̀tì kɛ bonɛ̀ diwɛ̀ì dɛ̀ tɔ̃ũnɛ̀ ɑ bo nyommɛ̀ inɑɑmɑ̀ɑ mɛkùɔ̀ nkpɛyi kɛ bonɛ̀ yɛkpɑ̀rɛ̀.

18 Kɛmiɛkɛ yiɛ̀ nce nyɛkpɑ̀rɛ̀ nyɛ, wèè pĩĩ nhomɑ́ɑ̀ kòo yɛ̀ bónkùnko.

19 Otɔ̃nnɛ́díétì cɛ ɔ̃ ndɑ́ɑ́tí tipotì nti, kòo nitisɑ̀ù kɔku wenni.

20 Dɛbirɛ dɛ̀ɛ̀ ciì dɛ̀ nɑ́ríkùnko dɛ yɛmbɛ̀ yɛ̀mmɛ̀ mmɛ, kɛ̀ dɛ̀ɛ yɛi nkɛ̀ dɛ̀ bɛ̀ sènku.

21 Kɛ̀ kuyɛìnkù dɔ̀ɔ̀ri dɛyɛìnkpɛrɛ dɛ̀ ɔ̃ nkù nɑɑtimu, wèè toti o yɛ̀mmɛ̀ kòò dɔ̀ɔ̀ri dɛ̀ɛ̀ wenni.

22 Kòo nìtì í békú bɛtɔbɛ̀ mɛciì o kpɛrɛ bɑ́ɑ́ yie, kɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ pɛ́u ò duɔ́ nyitié nwèe nɑ kɛ́ dɛ̀ dɔ̀ɔ̀.

23 Kòo nìtì nɔ nkɛ tɛ̃́nnìnko tinɑ́ɑǹtì dɛ̀ wennimu, kɛ nɑɑti ò bo bɛ́immɛ̀ tinɑ́ɑǹtì tìì wenni dɛ̀ dò nwèe tì bɛ́i ndìì mɔ̀nnì.

24 Onìtì wèè ciì ò tũ ndɛ ĩ́nkɛ̀ kó kucɛ nku mufòmmu kɔku, kɛ búútí kùù cuuti kudɔnkù.

25 Kuyie nhɔ̃ɔ̃ pɔntɛmu tɛpɔ̀tɛ̀ yiɛ̀ ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀, kɛ́nkɑ̃nkɛ́ okúpokù kó tɛbɑ̀tɛ̀.

26 Kuyie nyí dɔ́ mɛyɛ̀mmɛ̀ yɛimɛ, tinɑ́ɑǹsɑ̀ɑ̀tì nti kù dɔ́mɛ̀.

27 Wèè dɔ́ idíítí mɛdiɛ̀ nhò buɔ̀ nho cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ ntɛ, wèè í dɔ́ ticuuti kòò ɔ̃ nfòù kɛ́mɔntɛ.

28 Onitisɑ̀ù ɔ̃ɔ̃ totí o yɛ̀mmɛ̀ mmɛ kɛ nɛ́ nɑ kɛ́bɛ́i, kòo nitiyɛiwee sɔ̃́ntɛ́ kɛ́pĩɛ̃too tisĩ́ntɛ́nɑ́ɑǹtì.

29 Kuyie nyí dɔ́ bɛnitiyɛibɛ, kù kèḿmú bɛsɑ̀ɑ̀bɛ̀ kó mubɑ́ɑmmu mmu.

30 Fɛnɔnsɑ̀ɑ̀fɛ̀ nɑ́ríkùnko mɛyɛ̀mmɛ̀ mmɛ, kɛ̀ tinɑ́ɑǹsɑ̀ɑ̀tì yɛ̀útí muwɛ̃rímú.

31 Bɛ̀ kpɑ̀nnɛ̀ wè o ɔ̃nnì kpɛ́í nkòò kèḿmú ò bo mɛciì nyɛmbɛ̀ kó fɛnɑfɛ miɛkɛ nkɛ.

32 Wèè yetɛ itié nwè í dɔ́ o ɔ̃nnì, wèè kemmu itié nkòò piɛti mɛciì.

33 A bo ndémɛ̀ Kuyie ndɛ̀ duɔ̀ mmɛciì mmɛ, kɑ̀ɑ dɔ́ kɛ́dɛukɛ, kɛ̃́kùnnɛ ɑmɑ́ɑ̀.

16

Kuyie mpĩ̀ḿmɛ̀ mutɔ̃mmú onìtì borimɛ miɛkɛ

1 Onìtì ɔ̃ɔ̃ nɑ́kɛ́ ò yóó dɔɔ̀ tìnti kɛ̀ Kuyie nkuù nɛ́ yɛ̃́ tìì yóó dɔɔ̀.

2 Onìtì yɛ̀mmɛ̀ ɔ̃ ndò nho dɔɔ̀rìmɛ̀ mɛmɔu wennimu, Kuyie nkuù nɛ́ yɛ̃́ bɑ́ wè o yɛ̀mmɛ̀.

3 A dɔ́ kɛ́dɔɔ̀ tì, duɔ́ nti Kuyie nhɑ bo yɑ̀ tì dɔ̀ɔ̀mɛ̀.

4 Kuyie ndɔ̀ɔ̀ bɑ́ dɛ̀ kɛ yɛ̃́mu kù dɛ̀ dɔ̀ɔ̀ mùù kpɛ́í, bɑ́ onitiyɛiwe kù ò dɔ̀ɔ̀ diyiè yɛiri kpɛ́í nkɛ.

5 Kuyie nyí dɔ́ sifeí yɛmbɛ̀ kù yóó bɛ̀ kpetínnɛ́mu.

6 Mɛsɑ̀ɑ̀ nnɛ̀ timɔ́mmɔnti dɛɛ̀ tũ̀nni mɛyɛi, kɑ̀ɑ dé Kuyie nhɑ ɔ̃ɔ̃ yóumu mɛyɛi.

7 Kɛ̀ Kuyie mpɛ́nsìrì onìtì borimɛ bɑ́ o dootitɔbɛ̀ bɛ̀ ɔ̃ɔ̃ ò nɑrikɛnɛ̀mu.

8 Kɑ̀ɑ dɔ̀ɔ̀ri dɛ̀ɛ̀ wenni kɛ pɛ̀tɛ́ sɑ́m̀pɔ́ dɛ̀ tɔ̃ũnɛ̀ ɑ bo dɔɔ̀mɛ̀ dɛ̀ɛ̀ í wenni kɛ́pɛ́tɛ́ mɛdiɛ̀.

9 Onìtì ɔ̃ nwúómmu ò yóó dɔɔ̀ tì kɛ̀ Kuyie nkuù nɛ́ nte kòò tì dɔ̀ɔ̀.

Bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ borimɛ dòmmɛ̀

10 Okpɑ̀ɑ̀tì bekùnɛ̀ Kuyie nkó muwɛ̃rímú mmu ò ɔ̃ɔ̃ í nyetɛ́ o beéntì miɛkɛ.

11 Kuyie ndɔ́ tí mbeú kɛ̀ dɛ̀ wennimu, kuù ɑ̃nnɛ́ tɛbiètɛ̀ ti bo mbeú mɛ̀ɛ̀ botí.

12 Okpɑ̀ɑ̀tì í dɔ́ bɛ̀ɛ̀ dɔɔ̀rìmɛ̀ í wenni, wèè dɔ̀ɔ̀ri dɛ̀ɛ̀ wenni weè kpɑ̀tì ɔ̃ nfííkú.

13 Okpɑ̀ɑ̀tì dɔ́ wèè nɑ̀ɑ́ wènwe weti weti, kɛ dɔ́ wèè nɑ̀ɑ́ ntimɔ́mmɔnti.

14 Kòo kpɑ̀ɑ̀tì miɛkɛ pɛikɛ ò bo nɑ kɛ́kuɔ onìtì, mɛciì nyiɛ̀ nweè bo nɑ kɛ́bónkùnnɛ okpɑ̀ɑ̀tì miɛkɛ.

15 Okpɑ̀ɑ̀tì wɛ̀ì duɔ̀ mmufòmmu mmu, kòò dɔ̀ɔ̀ri mɛ̀ɛ̀ sɑ̀ɑ̀ ndò nfɛtɑboofɛ.

Onìtì fòmmu miɛkɛ dɛ̀ɛ̀ tu dɛsɑ̀ɑ̀rɛ̀

16 A bo mmɔkɛmɛ̀ mɛyɛ̀mmɛ̀ dɛ̀ tɔ̃ũnɛ̀ ɑ bo mmɔkɛmɛ̀ mɛsɔɔ, kɑ̀ɑ bo nciìmɛ̀ tɔ̃ũnɛ̀ ɑ bo mmɔkɛmɛ̀ idíítí.

17 Bɛnitisɑ̀ɑ̀bɛ̀ yennínɛ̀mu mɛyɛi nkó kucɛ, wèè dɑ̀kɛ o borimɛ kpɛ́í nhò dɔ́ o fòmmu mmu.

18 Tɛpɔ̀tɛ̀ tɛɛ̀ ɔ̃ɔ̃ niitɛ́ kɛ́pĩ́ nhonìtì kóo cɑ̀kɛ, tɛfentɛ̀ tɛɛ̀ ɔ̃ɔ̃ niitɛ́ kɛ pĩ́ nhonìtì kòo do.

19 A bo nwɛ̃nnɛ́mɛ̀ bɛnitisɑ̀ɑ̀bɛ̀ kɛ kpɑ ɑ kpɛrɛ dɛ̀ tɔ̃ũnɛ̀ ɑ bo wɛ̃nnɛ́nɛ̀mɛ̀ sifeí yɛmbɛ̀ kɛ̀ dí totí bɛ̀ ɛí dɛ̀.

20 Kɑ̀ɑ totí ɑ yɛ̀mmɛ̀ mɛsɑ̀ɑ̀ nkɛ dɔ̀ɔ̀ dɛ̀mɑrɛ̀ ɑ bo yɑ̀ diwɛ̀ì, wèè duɔ́ nhomɑ́ɑ̀ Kuyie ndɛ̀ bo nhò nɑɑti.

21 Wèè nɑ̀ɑ́ ntinɑ́ɑǹtì tìì wenni bɛ̀ we ntú mɛciì nyiɛ̀, wèè nɑ̀ɑ́ ntinɑ́ɑnnɑtì bɛ̀ yìé nweè kpɛti.

22 Bɛ̀ɛ̀ mɔ̀kɛ mɛciì mɛ̀ bɛ̀ duɔ̀ mmufòmmu mmu, kɛ̀ kuyɛìnkù yɛìntì kù kɔ̀ù.

23 Mɛciì nyiɛ̀ nhɔ̃ɔ̃ totí o yɛ̀mmɛ̀ mmɛ kɛ bɛ́i nkɛ̀ bɛ̀ mɛ nyié nho nɑ́ɑǹtì.

24 Tinɑ́ɑǹnɑtì dònnɛ̀ mɛcekùɔ̀ mmɛ kɛ wɛɛti dinùù, kɛ duɔ̀ nkukɔ̃ǹnɑɑtí.

25 Onìtì yɛ̀mmɛ̀ ɔ̃ ndò nho borimɛ wennimu kɛ̀ mɛ̀ nɛ́ ò kɔ̀rinɛ̀ mukṹṹ.

26 Dikònnì diì ɔ̃ nte kòo nìtìi pĩ́ mmutɔ̃mmú, kɛ yɛ̃́ ò dɔ́mɛ̀ kɛ́di.

27 Onitiyɛiwe wɑɑ̀ mmɛyɛi mmɛ kòo nɑ́ɑǹtì tùɔ̀ mmuhɑ̃ɑ̃́ nkɔ̃mɛ.

28 Onitiyɛiwe wɑɑ̀ nyɛkpɑ̀rɛ̀ nyɛ, kòo nɑ́ɑntɔutì tɔ̃̀ũ̀ tinɛ́potì.

29 Onitiyonkuwe ciì mbɛnìtìbɛ̀ mbɛ kɛ bɛ̀ tɑnnìnko mɛyɛi nkó kucɛ.

30 Wèè ũ̀ṹ nkɛ mɑɑ́ nho bɛ̀nnì kɛ dɔ́ kɛ́dɔɔ̀ mɛyɛi, nhò mɛ̀ dɔ̀ɔ̀mu kɛ dèè.

31 Tiyùpɛ̀ítì tu kusɑ̃rìkù sɑ̀ɑ̀kù nku, kɛ yɛ̃́ mufòmmu okùmù tumɛ̀ bɛnitisɑ̀ɑ̀bɛ̀ kó mucɔ̃́ntimu mmu.

32 Onitidɔ̀ù mɔ́mmuɔ ntú wèè nɔ nkɛ ĩkù o miɛkɛ, wèè nɔ nkɛ pĩĩ nhomɑ́ɑ̀ ò pɛ̃ɛ̃tɛ́mu wèè ɔ̃ɔ̃ kpɑ nkɛ́nɑ.

33 Onìtì ɔ̃ ntɑ̃ũ tɛ́tɛ́ kɛ bo yɑ̀ nɑnkɛ kpɛti nti, dɛmɔu dɛ̀ɛ̀ nɛ́ dɔɔri dɛ̀ bonní Kuyie mborɛ̀ ndɛ.

17

1 Kɑ̀ɑ yo ntikũnfɑ̃ɑ̃̀tì kɛ bonɛ̀ diwɛ̀ì dɛ̀ tɔ̃ũnɛ̀ ɑ bo nhɑ̃mɛ̀ imɑɑ mpìɛ́kɛ́ tɛ̀ɛ̀ cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kɛ bonɛ̀ yɛkpɑ̀rɛ̀.

2 Otɔ̃ntì wèè ciì ò ɔ̃ɔ̃ bɑɑtɛ́mu tɛcĩ́ɛ̃̀tɛ̀ birɛ dɛ̀ɛ̀ yetɛ ditoò, kɛ́wɛ̃nnɛ́nɛ̀ dɛ tebìí kɛ̀ bɛ̀ɛ totɛ́ dɛ cicɛ kpɛrɛ.

3 Bɛ̀ ɔ̃ɔ̃ yɑ́ɑ́kɛ́ mɛsɔɔ nnɛ̀ timɑ́tì pɛ́ítì muhɑ̃ɑ̃́ mmiɛkɛ nkɛ, Kuyie nkuù mɛ nyɑ̀ú onìtì yɛ̀mmɛ̀ mmɛ.

4 Onìtì wèè dɔ́ mɛyɛi nhò kemmu inɔ́ndiɛ nyɛiyi yɛmbɛ̀ mbɛ, kɛ̀ siyɑ́ɑ̀bìsí yiɛ̀ nkenti siyɑ́ɑ̀bìsí.

5 Wèè dɑú ocĩ̀rì ò dɑú Kuyie nku kùù ò dɔ̀ɔ̀, kɛ̀ mɛyɛi ntùɔ̀kɛní otɔù kɑ̀ɑ ò dɑú ɑ bɑ́ɑ́ mɔ́ntɛ́ dɛ kó tiyeti.

6 Bɛkótíbɛ̀ kó diwɛ̀ì tu bɛ yɑɑ̀bí, kɛ̀ ibí kpɛri tú i cicɛ.

7 Kuyɛìnkù í yíénnɛ̀mɛ̀ tinɑ́ɑǹsɑ̀ɑ̀tì, siyɑ́ɑ̀bìsí yiɛ̀ nyí mɛ nyíénnɛ̀ ò bo mbɑkɛ́mɛ̀.

8 Bɛ̀mɑbɛ̀ yɛ̀mmɛ̀ dò nticuuti dɔɔri mɛsɑ̀ɑ̀ nkɛ ɔ̃ nte kɛ̀ bɛ̀ dɔ́ tìi dɔ̀ɔ̀.

9 Kɛ̀ bɛ̀ dɑ dɔ̀ɔ̀ mɛyɛi nkɑ̀ɑ mɛ̀ yɛ̃̀ dí nnɑɑti, kɑ̀ɑ mɛ̀ mmɛ̀ dènniní sɑ̃́ɑ̃̀ dí nsĩ̀.

10 Kɑ̀ɑ kpɑnnɛ̀ wèè ciì dɛ̀ bo ò teennɛ̀ kɛ́pɛ̃ɛ̃tɛ́ ɑ bo puotímɛ̀ kuyɛìnkù dinɑsɑ̃́ũ̀ kucɛ tɛkɔ̀ùtɛ̀ (100).

11 Onitiyɛiwe ɔ̃ ndɔ́ mɛcɑɑ̀rìmɛ̀ mmɛ ò mɛ nyóó mɑ́ɑ́nɛ̀mu ditɔ̃nnì yɛiri.

12 Kɑ̀ɑ conɛ̀ kumuntũnkù kùù mɔ̀ńtɛ́ ku bí dɛ̀ tɔ̃ũnɛ̀ ɑ bo conɛ̀mɛ̀ kuyɛìnkù nɛ̀ ku yɛìntì.

13 Bɛ̀ ɔ̃ɔ̃ dɔɔ̀ wè mɛsɑ̀ɑ̀ nkòo dɔɔ̀ mɛyɛi, mɛyɛi nyí iiti o cĩ́ɛ̃̀tɛ̀.

14 Kɑ̀ɑ ketɛ́ dikpɑ̀nnì ɑ kpɛ̃̀tɛ́ kukpɛ̃́roo nku, yĩ́ yúóó kɛ dikpɑ̀nnì mu nyí ketɛ́.

15 Kuyie nyí dɔ́ onìtìi cɑɑ̀rɛ̀ kɑ̀ɑ ò kòńnɛ́, kù mɛ nyí dɔ́ wè nnɑɑti kɑ̀ɑ dɔ̀ ò cɑ̀ɑ̀rɛ̀.

16 Kuyɛìnkù yóó dɔɔ̀nɛ̀ bɑ idíítí, kù bo ì dontɛ́nɛ̀ mɛciì mmɑɑ̀? Kù í mɔkɛ dɛ kó mɛyɛ̀mmɛ̀.

17 Onìtì ɑ nɛ́po ɔ̃ ndɑ dɔ́mu bɑ́ dìì mɔ̀nnì, kɑ̀ɑ kou dɑ teénnɛ̀ diyiè yɛiri.

18 Kuyɛìnkù kuù ɔ̃ɔ̃ bɛ́i nkɛ́potɛ́ ku nɔ̀ùtɛ̀ kɛtenkɛ̀ kɛ dɔ̀ kù bo yietí otɔù kó dibɑ̀nnì.

19 Wèè nɔnnɛ̀ yɛkpɑ̀rɛ̀ ò dɔ́ mɛyɛi mmɛ, wèè tɑ̃ omɑ́ɑ̀ ò dotimu.

20 Oniticiìntì bɑ́ɑ́ yɑ̀ diwɛ̀ì, kɛ̀ mɛyɛi mpĩĩ fɛnɔ́ndɛnyɛifɛ yiɛ̀.

21 Wèè pɛitɛ́ kuyɛìnkù ò ɔ̃ mbonɛ̀ mɛyɛǹcɑɑ̀rìmɛ̀ mmɛ, kuyɛìnkù cicɛ í mɔkɛ diwɛ̀ì mɑrì.

22 Kuyɛǹnɑɑtí tú mutie mmu, kɛ̀ mɛyɛǹcɑɑ̀rìmɛ̀ yɔ̀ku onìtì.

23 Onitiyɛiwe ɔ̃ɔ̃ cɔutɛ́ ticuuti disɔ̀rì ndi, kɛ́cɑkɛ tibeéntì.

24 Mɛciì nyiɛ̀ nhɔ̃ nwúó mmɛciì nkpɛrɛ ndɛ, kɛ̀ kuyɛìnkù wùó ndɛdɛ́tirɛ̀ kù í yóó nintɛ dɛ̀.

25 Kuyɛìnkù cicɛ ɔ̃ mbonɛ̀ mɛyɛǹcɑɑ̀rìmɛ̀ mmɛ, kɛ̀ ku yɔ̃ bonɛ̀ iyĩ̀ɛ̃̀kɛ.

26 Dɛ̀ í wenni ɑ bo duɔ́mmɛ̀ kɛ̀ wèè í cɑ̀ɑ̀rɛ̀ kòò yietí, dɛ̀ mɛ nyí wenni ɑ bo puotímɛ̀ bɛkótíbɛ̀ bɛ sɑ̀ɑ̀ nkpɛ́í.

27 Wèè í nɑ́ɑntɛ nɑ́ɑntɛ sɔ̃́ntíkɛ ò mɔ̀kɛ mɛyɛ̀mmɛ̀ mmɛ, wèè miɛkɛ í pɛ́íkú ò ciìmu.

28 Bɑ́ kuyɛìnkù kɛ̀ kù cĩ̀ɛ̃́kɛ́ bɛ̀ ɔ̃ nyɛ̃́ kɛ tú kù ciìmu, wèè pĩ nho nùù ò ciìmu.

18

1 Tɛnɔutɛ̃ĩ̀tɛ̀ yiɛ̀ nhɔ̃ ncɑ̃́ɑ̃́ nhomɑ́ɑ̀ ndi, kɛ̀ bɛ̀ ò tié nho miɛkɛ pɛikɛ.

2 Kuyɛìnkù í wɑnti mɛciì, kù ɔ̃ ndɔ́ kɛ́bɛnkɛ ku yɛ̀mmɛ̀ dòmmɛ̀ mmɛ.

3 Kɑ̀ɑ yóù bɛ̀ ɔ̃ɔ̃ dɑ senkɛ̀rìmu, kɑ̀ɑ dɔ̀ɔ̀ dɛ̀ɛ̀ í wenni ɑ di ifɛi.

4 Onìtì nɑ́ɑǹtì cũmpúrìmu kɛ dònnɛ̀ dɑ̀mɛ́ɛ̀rì, kɛ dò ndinɛ́bòrì kɛ pũɔ̃̀ nkɛ duɔ̀ mmɛciì.

5 Dɛ̀ í wenni ɑ bo kónnɛ́mɛ̀ wèè cɑ̀ɑ̀rɛ̀, kɛ́toú nwèè í cɑ̀ɑ̀rɛ̀ tinɑ́ɑǹtì.

6 Kuyɛìnkù nɑ́ɑǹtì wɑɑ̀ nyɛkpɑ̀rɛ̀ nyɛ, kɛ ce nyɛnɑcɛ̀kuutɛ.

7 Kuyɛìnkù nùù diì kù buɔ̀ nkɛ̀ ku nɑ́ɑǹtì kù pĩĩ timɑ́tì kɔ̃mɛ.

8 Onɑ́ɑntɔutì nɑ́ɑǹtì ɔ̃ ndò mmucekɔ̀yuo mmu, kɛ wɛɛti kɛ cuutoo tipɔutì miɛkɛ.

9 Wèè í pĩ́ nho tɔ̃mmú ò í cɑ̃́ɑ̃́nnɛ̀ wèè mù cɑ̀ɑ̀ri.

10 Kuyie nyètìrì kpeńnì kɛ dò nkuduotí kperíkù nku, bɛ̀ɛ̀ borimɛ wenni bɛ̀ ɔ̃ɔ̃ sɔri kuù borɛ̀ kɛ bɑ́ nyĩɛ̃̀kù.

11 Tikpɑ̀tì yiɛ̀ nkpɑ̀tì tiì tu o kó disɔ̀rì, o yɛ̀mmɛ̀ dò ntiì ò kɑ̃nkɛ́ kuduotí kɔ̃mɛ.

12 Tɛpɔ̀tɛ̀ tɛɛ̀ ɔ̃ɔ̃ niitɛ́ní kɛ́cɑɑ̀rɛ̀ onìtì, wèè kɛ̃́kùnnɛ omɑ́ɑ̀ kòo dɛukɛ.

13 Wèè ɔ̃ɔ̃ tɛ̃́nnɛ́ tinɑ́ɑǹtì kɛ mu nyí tì kèè mɛsɑ̀ɑ̀ nhò yɛimmu kɛ ɑ̃ɑ̃̀ omɑ́ɑ̀ ifɛi.

14 Kɑ̀ɑ mɔ nkɑ̀ɑ yɛ̀mmɛ̀ cɑɑ́nnì dɛ̀ ɔ̃ɔ̃ dɑ teennɛ̀mu, kɑ̀ɑ yɛ̀mmɛ̀ mɛ ncɑ̀ɑ̀rɛ̀ bɑ mbo nɑ kɛ́ mɛ̀ cɑ́tinnɛ?

15 Mɛciì nyiɛ̀ nhɔ̃ nwɑnti kɛ yĩ́ɛ̃́tɛ́mu, wèè mɔ̀kɛ mɛyɛ̀mmɛ̀ kòò kemmu itié.

16 Ticuuti ɔ̃ɔ̃ kpetɛ́ onìtì nwe kucɛ, kòo nɑ kɛ́tuɔkɛ bɛnitidiɛbɛ̀ borɛ̀.

17 Wèè niitɛ́ kɛ beé nho kpɛti weè ɔ̃ ndò nhò nɑɑti, yóu kòo dootitɔù tuɔkɛní kɑ̀ɑ yɑ̀.

18 Kɛ̀ di tɑ̃ũ tɛ́tɛ́ dɛ̀ bo nɑ kɛ́pɑɑ ndikpɑ̀nnì, kɛ́pɑtɛ bɛkperíbɛ̀.

19 Bɛ̀ cɑ̀ɑ̀rɛ̀ wè ɔ̃ nkpeńnìmu kɛ́pɛ̃ɛ̃tɛ́ dihɛikperì, kɛ̀ yɛkpɑ̀rɛ̀ kpeńnì kɛ pɛ̃ɛ̃tɛ́ dimɑ́tìkpetínnì.

20 Nɛ̀ onìtì nɑ́ɑǹtì miɛkɛ nkɛ ò piɛtimɛ̀ mudiì, o nùù diì te kòò yo.

21 Onìtì nɑ́ɑǹtì bo nte kòò nfòù yoo tì nte kòo kú, wèè nɔnnɛ̀ tinɑ́ɑǹtì ò yóó yɑ̀mu dɛ kó mucɔ̃́ntimu.

22 Wèè pɛ̀tɛ́ onitipòkù ò pɛ̀tɛ́ diwɛ̀ì ndi. Kuyie nkuù ò dɔ̀ɔ̀ mɛsɑ̀ɑ̀.

23 Ocĩ̀rì ɔ̃ nnɑ́ɑ́ nkɛ bɑ́ɑmmu kɛ̀ tikpɑ̀tì yiɛ̀ nni nnɑ́ɑ́ nkɛ̀ dɛ̀ kpeńnì.

24 Kòo nìtì nɛ́pobɛ̀ sũ dɛ̀ bo nɑ kɛ́ntú o kó mɛyɛi. A nɛ́po mɔ́mmuɔ nɛ́ pɛ̃ɛ̃tɛ́mu ɑ tebitɛ.

19

1 Kɑ̀ɑ cĩ̀ĩnnì kɑ̀ɑ borimɛ wenni dɛ̀ tɔ̃ũnɛ̀ ɑ bo ntúmɛ̀ kuyɛìnkù kɛ nɑ́ɑntɛ siyɑ́ɑ̀bìsí.

2 Kɑ̀ɑ í yɛ̃́ dɛ̀mɑrɛ̀ dɛ̀ í wenni, kɑ̀ɑ dɔ́ kɛ́dɔɔ̀ dɛ̀mɑrɛ̀ mɛcɑ̃ɑ̃ nhɑ ɔ̃ɔ̃ dɔ̀ɔ̀ mɛyɛi mmɛ.

3 Onìtì yɛìntì tiì ɔ̃ nte kòo cɑɑ̀rɛ̀ o borimɛ, kòo miɛkɛ ncɔ́ú nKuyie.

4 Tikpɑ̀tì yiɛ̀ nnɛ́pobɛ̀ ɔ̃ nsṹũnkomu, kòo cĩ̀rì nɛ́pobɛ̀ɛ ò yɑ̀tɛnɛ̀.

5 Bɛ̀ ɔ̃ɔ̃ í ǹyóu wèè soú nkɛ nɑ́ɑ́ nwè í yɑ̀ dɛ̀, siyɑ́ɑ̀bìsí yiɛ̀ mmɛ nyí yóó yentɛ́nɛ̀ tiyɛ̃ĩti.

6 Bɛ̀ ɔ̃ nkpɛntimu wèè nìtì o ììkɛ̀, kɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ bɛmɔu nɛ́po tu wèè pɑ̃ɑ̃.

7 Ocĩ̀rì tebìí ɔ̃ɔ̃ ò yetɛmu, kòo nɛ́pobɛ̀ɛ ò sĩ̀ntɛnɛ̀, kòò dɔ́ kɛ́ bɛ̀ bɛ́innɛ̀ ò bɑ́ɑ́ bɛ̀ yɑ̀.

8 Kɑ̀ɑ totí ɑ yɛ̀mmɛ̀ ɑ dɔ́ ɑmɑ́ɑ̀ ndi, wèè mɔ̀kɛ mɛciì nkòò pɛ́ú diwɛ̀ì.

9 Bɛ̀ ɔ̃ɔ̃ í nyóu wèè nɑ̀ɑ́ nwè í yɑ̀ dɛ̀, wèè nɑ̀ɑ́ nsiyɑ́ɑ̀bìsí ò fétìnko omɑ́ɑ̀ ndi.

10 Kuyɛìnkù í mɑnnɛ̀mɛ̀ kù bo mmɔkɛmɛ̀ dɛsɑ̀ɑ̀rɛ̀, kudɑɑkù í mɛ mmɑnnɛ̀ kù bo mbɑkɛ́mɛ̀ bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀.

11 Wèè ciì weè nɔ nkɛ ĩku o miɛkɛ, ò bo yɛ̃̀mmɛ̀ bɛ̀ ò dɔ̀ɔ̀ mɛ̀ɛ̀ yɛi, dɛɛ̀ ɔ̃ ntú o kó diyètìrì.

12 Okpɑ̀ɑ̀tì nɑupíɛ́ dònnɛ̀ dicìrícìrì kó fɛũntìfɛ̀ nfɛ, kòo sɑ̀ɑ̀ mboo kɛ dònnɛ̀ tinɛ́mɑɑ̀ntì.

13 Dɛbirɛ dɛ̀ɛ̀ yɛi ndɛ̀ cɑ̀ɑ̀ri dɛ cicɛ yɛ̀mmɛ̀ mmɛ, onitipòkù wèè mɔ̀kɛ yɛkpɑ̀rɛ̀ kòò dònnɛ̀ dinɛ́sĩ̀mbɑ̀ù dìì dòú sɑ̃́ɑ̃̀.

14 Dɛbirɛ ɔ̃ɔ̃ tiekɛ dɛ cicɛ cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ ntɛ nɛ̀ o kpɛrɛ, Kuyie nkuù mɛ nhɔ̃ɔ̃ dɑ pɑ̃ onitipòkù wèè ciì.

15 Titɔ̃nnɛ́díétì mɔ̀kɛ munɔndɔmmú mmu, kɛ̀ tikɔ̃nnɛ́yɑ̃ɑ̃ti yiɛ̀ nkɔ̃nnɛ̀ dikònnì.

16 Wèè yie nyikuɔ́ ò ɔ̃ nfòùmu, wèè í dɑkɛ o borimɛ kpɛ́í nkòò kɔ̃.

17 Wèè pɑ̃ɑ̃ mbɛcĩ̀rìbɛ̀ ò pènni Kuyie nku, kɛ̀ kù nɑɑ yóó dɛ̀ nhò tɛ̃̀ńnɛ́.

18 Ntiè nhɑ birɛ ɑ kpɑɑ́ mɔkɛ dìì mɔ̀nnì mɛfíè, ɑ nɛ́ bɑ́ɑ́ dɛ̀ kùɔ nɛ̀ kɛmiɛkɛ.

19 Kɛmiɛkɛ diɛkɛ̀ yiɛ̀ nhɔ̃ɔ̃ pɛ́tɛ́mu dɛ kó tiyeti, kòò cɑ̀ɑ̀rɛ̀ ò dò nkɛ́yietímu, kɑ̀ɑ ò yóu ò nɑɑ yóó dɛ̀ yìɛ́mu.

20 Kéntɛ́ itié, cɔutɛ́ i kɛ́ciitɛ́.

21 Onìtì ɔ̃ nyɛ̃́mu o yɛ̀mmɛ̀ miɛkɛ ò yóó dɔɔ̀ tì, Kuyie ndɔ́ tì tiì nɛ́ ɔ̃ɔ̃ dɔ̀ɔ̀.

22 Wèè borimɛ wenni bɛ̀ we ndɔ́, ɑ bo ntúmɛ̀ ocĩ̀rì dɛ̀ tɔ̃ũnɛ̀ ɑ bo ntúmɛ̀ oyɑ́ɑ̀bìsíkótì.

23 Kɑ̀ɑ dé Kuyie nhɑ pɛ́tɛ́ mufòmmu kɛ́di kunɑɑtí bɑ́ mɛyɛi mmɑmɛ̀ bɑ́ɑ́ dɑ tuɔkɛní.

24 Otɔ̃nnɛ́díétì ɔ̃ɔ̃ bɑɑ́ dicɑbuu miɛkɛ nkɛ, ò nɛ́ bɑ́ɑ́ nɑ kɛ́ɑ̃nnɛ́ muciɛ̀ o nùù.

25 Potɛ́ tɛpɔ̀tɛ̀ yiɛ̀, kuyɛìnkù yóó ciitɛ́mu, kpɑnnɛ̀ wèè mɔ̀kɛ mɛyɛ̀mmɛ̀ kòo ciitɛ́.

26 Wèè cɑ̀ɑ̀ri o cicɛ kɛ bɛtì o yɔ̃, ò tu dɛbíyɛirɛ ndɛ dɛ̀ɛ̀ ɑ̃ɑ̃̀ ifɛi.

27 M birɛ, kɑ̀ɑ í kémmú bɛ̀ dɑ nɑ́ɑ́ ntì ɑ yetɛ mɛciì nkó itié nyi.

28 Siyɑ́ɑ̀bìsí yiɛ̀ nhɔ̃ɔ̃ soutɛ́mu kɛ́nɑ́kɛ́ wè í yɑ̀ dɛ̀ kɛ́cɑɑ̀rɛ̀ tibeéntì, kɛ̀ mɛyɛi nnɑɑti bɛnitiyɛibɛ.

29 Bɛ̀ ɔ̃ɔ̃ fɛ̃́ũmmu sipɔɔ yɛmbɛ̀, kɛ́puotí tiyɛìntì.

20

1 Mɛnɑɑ̀ ncií bɛnìtìbɛ̀ mbɛ, kɛ̀ mɛnɑkperímɛ̀ cɑ̀ɑ̀ri onìtì, wèè nɑɑ́ nkunɑɑyɑ̃̀ɑ̃̀kù wè í ciì.

2 Kòo kpɑ̀ɑ̀tì miɛkɛ pɛikɛ ò ɔ̃ɔ̃ í ncɑ̃́ɑ̃́nnɛ̀ dicìrícìrì dìì ũntí, wèè pɛ́íkùnnɛ okpɑ̀ɑ̀tì miɛkɛ ò dɔ́ kɛ́kṹntɛ́ o fòmmu mmu.

3 Kɑ̀ɑ í kpɑntì dɛ̀ tu diyètìrì ndi, wèè miɛkɛ pɛ́íkú mɛcɑ̃ɑ̃ nhò tu kuyɛìnkù nku.

4 Otɔ̃nnɛ́díétì wèè í kuuti diyɔ̃ɔ̃̀, ditenwɑɑ̀ ò bo ndɔ́ kɛ́kɔ̃ṹ kɛ́mɔ́ntɛ́.

5 Onìtì yɛ̀mmɛ̀ dò ntɛbintɛ tɛ̀ɛ̀ cũmpúrì tɛ̀ntɛ, mɛciì nyiɛ̀ weè bo nɑ kɛ́ mɛ̀ fei.

6 Bɛ̀ nɑ̀ɑ́mmu bɛnìtìbɛ̀ pɛ́u kó tinìtì kpɛ́í, dɛ̀ mɛ nyóùmu ɑ bo pɛ́tɛ́mɛ̀ onìtì mɔ́mmuɔ.

7 Kòo nìtì borimɛ wenni, kòò dɔ̀ɔ̀ri dɛ̀ɛ̀ wenni kɛ ku, o bí ɔ̃ɔ̃ di diwɛ̀ì ndi.

8 Kòo kpɑ̀ɑ̀tì kɑ̀ri dikpɑ̀ɑ̀tìkɑ̀rì kɛ bo bekɛ́ ò pɑ̃̀nkɛ ɔ̃ɔ̃ bɑntɛ́mu oyɛiwe.

9 We mbo nɑ kɛ dɔ̀ ò wèńkùnnɛ o yɛ̀mmɛ̀ kɛ tɛ̃́nkɛ í mɔkɛ mɛyɛi?

10 A bo mmɔkɛmɛ̀ sipotɑmpeé sìdɛ́sì kɛ̀ sì cɑ̃̀ɑ̃́ nkɑ̀ɑ yɛ̃́ ɑ sì beú dìì mɔ̀nnì Kuyie nyí mɛ̀ dɔ́.

11 Kɛ̀ dɛbirɛ borimɛ yó nwenni bɛ̀ pɑ̃̀nkɛ ɔ̃ɔ̃ mɛ̀ yɑ̀mu dɛ dɔɔ̀rìmɛ̀ miɛkɛ.

12 Yɛto yɛ̀ɛ̀ yonɛ̀, nɛ̀ inuɔ nyìì wùónnɛ̀ Kuyie nkuù dɛ̀ dɔ̀ɔ̀ dɛdɛ́.

13 Wèè nɔnnɛ̀ inuɔ nhò nɑɑ̀ nfɛdɑwɑnfɛ̀ nfɛ, wèè ènni mɛcɑ̃ɑ̃ nweè yo nkɛ sɑ̀nnɛ̀.

14 Odonti ɔ̃ ntú dɛ̀ í wenni, dɛ̀ í wenni nwe, kɛ̀ nɛ́ ítóo kɛ́sɑ̃ntɛ omɑ́ɑ̀.

15 Mɛsɔɔ nnɛ̀ mɛdɛ̀ì ndɛ̀ sũmu pɛ́u, mɛciì nkó tinɑ́ɑǹtì tiì nɛ́ wenni kɛ pɛ̃ɛ̃tɛ́ dɛmɔu.

16 Kɑ̀ɑ í yɛ̃́ wèè dɑ mɔkɛnɛ̀ dibɑ̀nnì kòo tɔù yɛ̃ nhò bo dì yietí, cɔutɛ́ o yɑɑ̀bòrì kɛ̀ dì nduɔ́ ɑ borɛ̀ ɑ í ò yɛ̃́ mɛ̀ɛ̀ kpɛ́í.

17 Muyɑ́ɑ̀bìsídiì ɔ̃ nnɑɑtimu, kɛ nɛ́ dentɛ kɛ nɑɑ́ nyitɑ̃́ɑ̃́ ɑ nùù miɛkɛ.

18 Wèè kèḿmú itié nweè nɔ nkɛ dɔɔri dɛ̀mɑrɛ̀, kɑ̀ɑ yóó kɔtɛ dikpɑ̀nnì bɑɑtí mɛsɑ̀ɑ̀.

19 Wèè wɑ́tìrì bɛtɔbɛ̀ ò dɑ́ɑnko disɔ̀rì kpɛti nti, kɛntɛ́ wèè nùù yɑu.

20 Wèè sɑ̃̀ɑ̃́ nho cicɛ nɛ̀ o yɔ̃ o fòmmu bo ndònnɛ̀ wèè fìtírɛ̀ ku kɛyensɔ̀ùkɛ̀.

21 Kɑ̀ɑ wɑɑ̀ ntikpɑ̀tì mɛcɑ̃ɑ̃ mmɛcɑ̃ɑ̃ dikétɛ́mɔ̀nnì tì ɔ̃ɔ̃ í ndèntɛnɛ̀ mɛsɑ̀ɑ̀.

22 Bɑ́ ndɔ́ kɛ fɔ́ɔ́ mmɛyɛi mbɛ̀ dɑ dɔ̀ɔ̀ mɛ̀, bɔ́útɛ́ Kuyie nkɛ̀ kù dɑ dɛɛtɛ́.

23 Kuyie nyí dɔ́ sipotɑmpeé sìdɛ́sì tɛyɑ́ɑ̀bìsípotɑmpetɛ í wenni.

24 Kuyie nkuù ni onìtì nɑɑ̀cɛ̀i yɛtì dɛ̀, onìtì bo nɑ kɛ́nyɛ̃́ ò kɔ̀ri kɑ̀ɑ̀?

25 Dɛ̀ tu mɛyɛi mmɛ ɑ bo sɔ̃́ntɛ́ kɛ́bɛ́inkoomɛ̀ Kuyie nyììkɛ̀ kɛ dɔ̀ ɑ bo kù dɔ̀ɔ̀ dɛ̀mɑrɛ̀, kɑ̀ɑ yóó dɔúnnɛ̀ dinùù Kuyie, totí ɑ yɛ̀mmɛ̀.

26 Okpɑ̀ɑ̀tì wèè ciì ò ɔ̃ɔ̃ bɑtɛmu bɛ̀ɛ̀ dɔ̀ɔ̀ri mɛyɛi nkɛ́ bɛ̀ kpetínnɛ́ bɑ́ mɛsémmɛ̀ bɑ́ mbɛ̀ nhò bonɛ̀.

27 Onìtì yɛ̀mmɛ̀ mɛɛ̀ dò nfìtírɛ̀ Kuyie nhò duɔ́ ndɛ̀ kɛ̀ dɛ̀ bo nhò mí.

28 Okpɑ̀ɑ̀tì wèè tu onitisɑ̀ù kɛ dɔɔri timɔ́mmɔnti weè kpɑ̀tì fìíkú.

29 Muwɛ̃rímú muù tu odɑpɑ̀ɑ̀ nkó kusɑ̃rìkù, kɛ̀ tiyùpɛ́ítì tu odɑkótì kɔku.

30 Onitiyonkuwe kó mutie tú tiyɛ̃ĩti, kɛ̀ kupɑ̀ɑ̀ti tɑɑ̀ nhonìtì yɛ̀mmɛ̀.

21

Mɛciì nyiɛ̀ bo nfòù mɛ̀ɛ̀ botí

1 Okpɑ̀ɑ̀tì yɛ̀mmɛ̀ dònnɛ̀ mɛniɛ mmɛ kɛ pũɔ̃̀ Kuyie mmɛ̀ dɔ́nɛ̀ kɛ̀ɛ̀ bíɛ́kɛ̀.

2 Onìtì yɛ̀mmɛ̀ ɔ̃ ndò nho dɔɔ̀rìmɛ̀ wennimu Kuyie, kuù nɛ́ yɛ̃́ bɑ́ wè o yɛ̀mmɛ̀.

3 A bo ndɔɔrimɛ̀ dɛ̀ɛ̀ wenni kɛ síɛ́, Kuyie ndɛ ndɔ́, kɛ̀ dɛ̀ pɛ̃ɛ̃tɛ́ ɑ bo kù fìémɛ̀ iwũɔ̃.

4 Tɛpɔ̀tɛ̀ nɛ̀ tɛfentɛ̀ dɛɛ̀ feinko bɛnitiyɛibɛ kó mɛyɛi.

5 Wèè pĩ́ mmutɔ̃mmú nɛ̀ tikɔ̃nyɑuti weè piɛti tikpɑ̀tì, wèè dɔ́ mɛcɑ̃ɑ̃ nkòò nɑɑ̀ nfɛdɑwɑnfɛ̀.

6 Wèè wɑɑ̀ ntikpɑ̀tì nɛ̀ siyɑ́ɑ̀bìsí dɛ̀ í mɔkɛ mucɔ̃́ntimu dɛ̀ kɔ̀rìnɛ̀ mukṹṹ mmu.

7 Onitiyɛiwe yɛi mmɛɛ̀ ɔ̃ɔ̃ ò kùɔ kɛ yɛ̃́ ò yetɛmɛ̀ ò bo dɔɔ̀mɛ̀ dɛ̀ɛ̀ sìɛ́.

8 Onitiyɛiwe tũ nkùù cɛ í wenni, kòo nitisɑ̀ù borimɛ wenni.

9 A bo mbomɛ̀ difii kɛ kpɛ̃nkɛ́ dɛ̀ tɔ̃ũnɛ̀ ɑ bo nhɑ̃nɛ̀mɛ̀ onitipòkù yɛkpɑ̀rɛ̀ yiɛ̀.

10 Onitiyɛiwe dɔ́ mɛyɛi mmɛ nɛ̀ o yɛ̀mmɛ̀ mɛmɔu ò ɔ̃ɔ̃ í ncĩ̀ɛ̃́ mbɑ́ o nɛ́po.

11 Kɑ̀ɑ puotí tɛpɔ̀tɛ̀ yiɛ̀ nkuyɛìnkù ɔ̃ɔ̃ ciitɛ́mu, wèè mɔ̀kɛ mɛyɛ̀mmɛ̀ kòò yɛ̀útí mɛciì nnɛ̀ itié mbɛ̀ ò duɔ́ nyì miɛkɛ.

12 Kuyie ndɔ́ dɛ̀ɛ̀ wenni dɛ̀ndɛ, kù wùómmu dɛ̀ɛ̀ dɔɔri bɛnitiyɛibɛ cɛ̃́ĩ, kɛ bɛ̀ tɑnnìnko mɛyɛi mmiɛkɛ.

13 Kòo cĩ̀rì kuɔ̀ nkɑ̀ɑ cĩ̀ɛ̃́kɛ́, ɑ múnkɛ nɑɑ bo nkuɔ̀ nkɛ̀ bɛ̀ cĩ̀ɛ̃́kɛ́mu.

14 Disɔ̀rì kó dipɑ̃nnì bónkùnko kɛmiɛkɛ, kɛ̀ dipɑ̃nnì dìì bɑ̀ńnɛ́ kɛ cũɔ̃́ diyɔ̀rì kɛ̀ dì kɔ̀ù kɛmiɛkɛ diɛkɛ̀.

15 Onitisɑ̀ù ɔ̃ ndɔɔri ikuɔ́ yɛ̃mmɛ̀ kɛ̀ dɛ̀ ò nɑɑtimu, kɛ dò nkuyonku onitiyɛiwe borɛ̀.

16 Onìtì wèè yóu mɛciì nkó kucɛ ò bo nɛinɛ̀ bɛcíríbɛ̀ bɑ̀mbɑ̀.

17 Wèè dɔ́ kutenkù kó diwɛ̀ì ò bɑ́ɑ́ mɔɔtɛ o kpɛrɛ, wèè dɔ́ mɛnɑɑ̀ nnɛ̀ imɑɑ nhò bɑ́ɑ́ kpɑrìkɛ̀.

18 Bɛnitiyɛibɛ bɛ̀ɛ̀ í mɔkɛ bɛ̀ tũ ndɛ̀ bɛ̀ bo yɑ̀ mɛyɛi, bɛsɑ̀ɑ̀bɛ̀ í yóó yɑ̀ mɛ̀.

19 A bo nhɑ̃mɛ̀ tɛdɔntɛ̀ ĩ́nkɛ̀ dɛ̀ tɔ̃ũnɛ̀ ɑ bo nhɑ̃nɛ̀mɛ̀ onitipòkù yɛkpɑ̀rɛ̀ yiɛ̀ nwèè miɛkɛ pɛ́íkú mɛcɑ̃ɑ̃.

20 Mɛciì nyiɛ̀ nweè mɔ̀kɛ tikpɑ̀tì nɛ̀ dɛsɑ̀ɑ̀rɛ̀ o cĩ́ɛ̃̀tɛ̀, kɛ̀ kuyɛìnkù dɛ̀ cɑ̀ɑ̀ri dɛmɔu.

21 Wèè dɔ̀ɔ̀ri dɛ̀ɛ̀ sìɛ́ kɛ niti ò ɔ̃ nfòù kɛ́mɔntɛmu kɛ̀ bɛ̀ ò dɔ̀ɔ̀ri mɛsɑ̀ɑ̀ nkoò dé.

22 Mɛciì nyiɛ̀ mbo nɑ kɛ́pi dihɛikperì bɛ̀ bɑ̀ɑ dì, kɛ́pɔntɛ bɛ yɛ̀mmɛ̀ do dò ndɛ̀ɛ̀ bɛ̀ kɑ̃nkɛ́.

23 Wèè yɛ̃́ ò nɑ̀ɑ́ nkɛ túmu weè yennínɛ̀ mɛyɛi.

24 Wèè mɔ̀kɛ tɛpɔ̀tɛ̀ nɛ̀ tɛfentɛ̀ ò ɔ̃ ndɑú bɛtɔbɛ̀ mbɛ kòo kpɛrɛ dɛmɔu tu tɛfentɛ̀ kpɛrɛ.

25 Otɔ̃nnɛ́díétì ɔ̃ ndɛ̀ yɑ̀ɑ́mmu dɛmɔu kɛ yɑ̀ɑ kúnɛ̀, kɛ yɛ̃́ o nɔ̀ùtɛ̀ í dɔ́mɛ̀ kɛ pĩ́ mmutɔ̃mmú.

26 Wenwe ɔ̃ ndɛ̀ dɔ́mu dɛmɔu, kòo nitisɑ̀ù yie níí pɑ̃ kɛ bɑ́ɑ́ súɔ́ ndɛ̀mɑrɛ̀ omɑ́ɑ̀.

27 Kuyie nyí dɔ́ bɛnitiyɛibɛ kó yɛpɑ̃rɛ̀, bɛ̀ yɛ̀ pɑ̃ɑ̃nnɛ̀ mɛyɛ̀mmɛ̀ yɛimɛ mmɛ.

28 Wèè soú nkɛ nɑ́ɑ́ nhò í yɑ̀ dɛ̀ ò í yóó nhɑ̃ kɛ bo. Wèè kèḿmú tinɑ́ɑǹtì weè mɔ̀kɛ ò nɑ̀ɑ́ ntì sɑ̃́ɑ̃̀.

29 Onitiyɛiwe ɔ̃ ntɑ̃́ omɑ́ɑ̀ ndi kòo nitisɑ̀ù tũ̀nni o fòmmu mɛsɑ̀ɑ̀.

30 Onìtì í mɔkɛ mɛciì mmɑmɛ̀ yoo mɛyɛ̀mmɛ̀ mɑmɛ̀ yoo iyɛntotí mɑì Kuyie mborɛ̀.

31 Bɛ̀ dɑɑti tɛsɑ̃ntɛ̀ yɛkɔ̃nkɛ dikpɑ̀nnì kpɛ́í nkɛ, Kuyie nkuù nɛ́ ɔ̃ nte kɑ̀ɑ nɑ ɑ dootitɔù.

22

1 Kuyetìfeitóo tɔ̃ũnɛ̀mu tikpɑ̀tì, kɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ dɑ dɔ́ dɛ̀ pɛ̃ɛ̃tɛ́ mɛsɔɔ nnɛ̀ idíítí.

2 Okpɑ̀ɑ̀tì nɛ̀ ocĩ̀rì dɛ̀ wɛ̃ḿmu, Kuyie nkuù bɛ̀ dɔ̀ɔ̀ bɛdɛ́.

3 Wèè dɑ̀kɛ ò ɔ̃ɔ̃ yɑní mɛyɛi nkɛ́sɔrimu. Wèè í dɑkɛ kòo nkéróo kɛ̀ mɛ̀ɛ ò pĩ́.

4 Wèè kɛ̃́kùnnɛ omɑ́ɑ̀ o kó mucɔ̃́ntimu tú ò bo ndémɛ̀ Kuyie, kɛ mɔkɛ o kpɛrɛ, kɛ mɔkɛ diyètìrì nɛ̀ mufòmmu.

5 Ipo nɛ̀ timɑ́tì dɛɛ̀ dìí onitiyɛiwe kó kucɛ miɛkɛ, wèè dɔ́ o fòmmu ò bɑ́ɑ́ kù tũ̀nnɛ.

6 Bɛnkɛ dɛbirɛ kucɛ sɑ̀ɑ̀kù dɛ̀ kpɑɑ́ bɛ ndìì mɔ̀nnì, dɛ̀ bo kótɛ́ dɛ̀ bɑ́ɑ́ kù yóu.

7 Tikpɑ̀tì yiɛ̀ nhɔ̃ mbɑkɛ́mu ocĩ̀rì kɛ̀ dibɑ̀nnì yiɛ̀ nnɑɑ̀ nho bɑnteu kó kudɑɑkù.

8 Wèè buɔtí dɛ̀ɛ̀ í wenni ò ɔ̃ɔ̃ kɔ̃ṹ mɛyɛi mmɛ, ò wɛ̃rímú ò do dɔɔri mmù mɛyɛi nkɛ̀ mùu deè.

9 Wèè nìti ò yɑ̀u mɛsɑ̀ɑ̀ mmɛ kɛ yɛ̃́ ò totírínɛ̀mɛ̀ bɛcĩ̀rìbɛ̀ o kpɛrɛ.

10 Bɛti tɛfentɛ̀ yiɛ̀ nkɛ̀ yɛkpɑ̀rɛ̀ nɛ̀ kutoweku nɛ̀ mɛsenkùmɛ̀ kɛ̀ dɛ̀ɛ dèè.

11 Wèè dɔ́ timɔ́mmɔnti kɛ mɔkɛ tinɑ́ɑǹsɑ̀ɑ̀tì weè dɑ̀púnɛ̀ okpɑ̀ɑ̀tì.

12 Kuyie nkɑ̃nkɛ́mu mɛciì nyɛmbɛ̀, kɛ yetírí bɛnitiyɛibɛ nɑ́ɑǹtì.

13 Otɔ̃nnɛ́díétì ɔ̃ɔ̃ yĩ́ dicìrícìrì diì bo kucɛ, kòò yɛ̀roo dì bo ò pĩ.

14 Onitipòkù wèè dɔuti dɔutinɛ̀ bɛnitidɑɑbɛ̀ nɑ́ɑǹtì dò ndifɔ̃̀tìrì cũmpuri ndi, Kuyie nyetɛ wè weè ɔ̃ɔ̃ do di miɛkɛ.

15 Dɛbirɛ ɔ̃ mmɔkɛ mɛwɑ́ɑ́tɛ́yɛ̀mmɛ̀ mmɛ, kunɑsɑ̃́ɑ̃ kuù ɔ̃ɔ̃ mɛ̀ dɛ̀itɛ.

16 Wèè fɛ̃́ũnko ocĩ̀rì wè ò kpɑ̀rìkùnkomu, wèè pɑ̃ɑ̃ nhokpɑ̀ɑ̀tì ò cĩ̀rìkùnko omɑ́ɑ̀ ndi.

Mɛciì nkó tinɑ́ɑǹtì

17 Kéntɛ́ mɛsɑ̀ɑ̀ nkɛ́keè mɛciì nyiɛ̀ nkó tinɑ́ɑǹtì. Dɑɑtɛ n dɑ nɑ́ɑ́ ntì kpɛ́í kɛ̀ n dɑ tuo mmɛciì. 18 A mɛ̀ ɑ̃nnɛ́ ɑ yɛ̀mmɛ̀ kɛ̀ dɛ̀ ndɑ nɑɑti kɑ̀ɑ mmɛ̀ yɛ̃ sɑ̃́ɑ̃̀. 19 N dɔ́ ɑ yié nhɑ Yiɛ̀ nKuyie nku, dɛɛ̀ te kɛ̀ n yóó tì ndɑ tié nyíe. 20 N dɑ wɑ̃̀ri itié nsipísìtɑ̃ɑ̃ti ndi nɛ̀ yɛtɑnnɔ̀ ɑ dò nkɛ́totí dɛ̀ɛ̀ ĩ́nkɛ̀ ɑ yɛ̀mmɛ̀ kɛ́bɑntɛ́ timɔ́mmɔnti. 21 Kɛ̀ bɛ̀ dɑ tɔ̃ nkɑ̀ɑ wɛ̃̀tɛní ɑ́ nɑ́kɛ́ timɔ́mmɔnti.

22 A bɑ́ɑ́ yɑ̀ ocĩ̀rì cĩ̀ĩnnìmɛ̀ kɛ́fietɛ o kpɛrɛ, ɑ bɑ́ɑ́ fɛ̃́ũ nhosénnìwè tibeéntì borɛ̀. 23 Kuyie nkuù yóó kpɑ̀ mbɛ kpɛ́í nkɛ́kuɔ bɛ̀ɛ̀ fèkɛ bɛ kpɛrɛ.

24 A bɑ́ nnɑɑtinɛ̀ kɛmiɛkɛ yiɛ̀, ɑ bɑ́ɑ́ nɛinɛ̀ onitiyonkuwe, 25 ɑ yɑ̀ɑ̀ bo bɛ̀ teetɛ́ kɛ́tɑ tìmɑtì miɛkɛ.

26 A bɑ́ɑ́ bɛ́i nkɛ́potɛ́ ɑ nɔ̀ùtɛ̀ kɛtenkɛ̀ kɛ dɔ̀ ɑ bo yietí otɔù kó dibɑ̀nnì. 27 Kɑ̀ɑ yĩ mɛmmɛ kɛ í nɑ kɛ yietí bɛ̀ bo fietɛ ɑ dɔ́ù.

28 A bɑ́ɑ́ tuo nhɑ yɛmbɛ̀ dɔú ndìì tɑ̃́rì bɛ bɑ̀tɛ̀ mɑ̀nku.

29 Kòo nìtì yɛ̃́ o tɔ̃mmú mɛsɑ̀ɑ̀ bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ bɛɛ̀ ɔ̃ɔ̃ ò tùótɛ́ ò ɔ̃ɔ̃ í ntú sɔ̃́ntíkɛ kou.

23

1 Kɑ̀ɑ wɛ̃ńnɛ̀ onitidiɛwè kɛ̀ di yo, ɑ́ dɔɔ̀ mɛyɔɔ̀mmɛ̀ nɛ̀ dɛ̀ɛ̀ ĩ̀ĩ́kú ɑ ììkɛ̀. 2 Bɑ́ kɑ̀ɑ pitiri dɛu, di kɛ kṹnnɛ́. 3 Bɑ́ nyɑ́ɑ́ mmudiì wennimɛ̀ kɛ́yĩɛ̃kɛ ɑ bo minnɛ́mɛ̀, kɛ̀ dɛ yɛ̀mmɛ̀ bɛ̀ dɔ́ kɛ dɑ díímu.

4 Bɑ́ mbɛtì tikpɑ̀tì, ketɛ́ kɛ bɑ́ ntoti ɑ yɛ̀mmɛ̀ dɛ bíɛ́kɛ̀. 5 A bo nkpɑɑ́ kɛ mu nyí yɑ̀ idíítí kɛ̀ ì pɛ̃ɛ̃tɛ́mu. Idíítí do nyì ɑ̃ ifìɛ̀ti nyi kɛ puù kɛ dɛ́tírí kɛĩ́nkɛ̀ fɛtúúfɛ̀ kɔ̃mɛ.

6 A bɑ́ɑ́ wɛ̃nnɛ́nɛ̀ mɛyɛ̀mmɛ̀ yɛimɛ yiɛ̀ nkɛ̀ di di o diì, bɑ́ ndɑkɛ o diitì wenniku kpɛ́í. 7 Ò yó ndɔɔri kɛ dò nhò dɑ dɔ́mu kɛ tú: Di kɛ́yɑ̃̀, kɛ nɛ́ dɑ dɔ́nɛ̀ mɛyɛi. 8 A bo dentɛnɛ̀ ɑ bo tì tɔ̃́mɛ̀, kɑ̀ɑ do nɑ́ɑ́ ntìì nɑ́ɑǹnɑtì yɛi dɛtetìrɛ̀.

9 Bɑ́ɑ́ nɑ́kɛ́ kuyɛìnkù ɑ kó tinɑ́ɑǹsɑ̀ɑ̀tì kù í yóó tì pɛ́nsìrì.

10 A bɑ́ɑ́ tuo tɛbɑ̀tɛ̀ mɑ̀nku kó ditɑ̃́rì, bɑ́ɑ́ tɑ dɛciribirɛ kpɛtɛ miɛkɛ. 11 Wèè kpɑ̀ mbɛ kpɛ́í nhò kpeńnìmu, weè yóó dɑ kpɑnnɛ̀ bɛ kpɛ́í.

12 Duɔ́ nhɑ yɛ̀mmɛ̀ bɛ̀ dɑ tié nyìì tié, kɛ́kéntɛ́ mɛsɑ̀ɑ̀ kɛ̀ bɛ̀ dɑ tuo mɛciì.

13 Bɑ́ɑ́ yóu ɑ bo puotímɛ̀ ɑ birɛ, kunɑsɑ̃́ɑ̃ í yóó dɛ̀ kùɔ. 14 Kunɑsɑ̃́ɑ̃ pètìnkɛ yóó dɛ̀ dɛɛtɛ́nɛ̀ mukṹṹ mmu.

Onìtì tiémmɛ̀ o birɛ

15 M birɛ, kɑ̀ɑ ciì dɛ̀ yó nni nnɑɑtimu. 16 Dɛ̀ bo n nɑrikɛ mɛdiɛ̀ mmɔ́mmɔmmɛ kɛ̀ nsɑ̀ kɑ̀ɑ nɑɑ́ timɔ́mmɔnti.

17 A bɑ́ɑ́ teetɛ́ bɛnitiyɛibɛ, ndé Kuyie nsɑ̃́ɑ̃̀. 18 Mɛm̀mɛ dɛ̀ bo ndɑ nɑɑtimɛ̀ ɑ borimɛ miɛkɛ, kɑ̀ɑ yɑ̀ ɑ dɔ́ dɛ̀ dɛmɔu.

19 M birɛ, kéntɛ́ n yɛ̃ mmù kɛ́ciitɛ́, kɛ́tũnnɛ kucɛ kusɑ̀ɑ̀kù. 20 Bɑ́ nnɛitinɛ̀ bɛnɑɑ̀yɑ̃̀ɑ̃̀bɛ̀ nɛ̀ bɛmɑncɑ́ɑ̀mbɛ̀. 21 Bɛnɑɑyɑ̃̀ɑ̃̀bɛ̀ nɛ̀ bɛmɑncɑ́ɑ̀mbɛ̀ bɛ̀ tɑɑ̀ tidɑwɑntì miɛkɛ nkɛ, kɛ̀ tikɔ̃ncɛ̃́ɛ̃́tì yiɛ̀ ndɑɑti tiyɑɑ̀cítì.

22 Nkémmú ɑ cicɛ kpɛti kɛ yɛ̃́ weè dɑ temɛ̀. Bɑ́ɑ́ senkɛ̀rì ɑ yɔ̃ ò kòtɛ́ mɛ̀ɛ̀ kpɛ́í. 23 Wɑmmú timɔ́mmɔnti nɛ̀ mɛyɛ̀mmɛ̀ nɛ̀ itié nɛ̀ mɛciì, kɑ̀ɑ dɛ̀ mɔ̀ɔ̀tɛ, ɑ bɑ́ ndɛ̀ cɑ̀ɑ̀ri. 24 Kòo nìtì pɛitɛ́ onitisɑ̀ù dɛ̀ ɔ̃ nhò nɑɑtimu. Wèè pɛitɛ́ mɛciì nyiɛ̀ koò nyɑ̃̀nkunɛ̀ diwɛ̀ì. 25 Duɔ́ ndɛ kó kuyɛǹnɑɑtí ɑ cicɛ nɛ̀ ɑ yɔ̃ duɔ́ mbɛ dɛ kó diwɛ̀ì.

26 M birɛ, n duɔ́ nhɑ yɛ̀mmɛ̀ kɛ́ntũ n dòmmɛ̀ nɛ̀ diwɛ̀ì. 27 Nyɛ̃́ kɛ dò nhonitipòkù wèè dɔuti dɔutinɛ̀ bɛnitidɑɑbɛ̀ nɛ̀ otɔù pokù, bɛ̀ dònnɛ̀ difɔ̃̀tìrì cũmpuri ndi, tɛbintɛ tɛ̀ɛ̀ pɛ̃̀ṹ, 28 kɛ ɔ̃ ndíí bɛnìtìbɛ̀ bɛnitikɔ̀ùbɛ̀ kɔ̃mɛ kɛ cɑ̀kɛ bɛnìtìbɛ̀ pɛ́u fòmmu.

Kunɑɑ̀yɑ̃̀kɛ́muɔ́nkù ɔ̃ ndòmmɛ̀

29 Mɛsémmɛ̀ yiɛ̀ ntu we? We ntu idebìi yiɛ̀? We nkpɑ̀ntì sɑ̃́ɑ̃̀? We mbeeti o kpɛti bɛnìtìbɛ̀? We ncɔú tiyɛ̃ĩti dɛtetìrɛ̀? We nwùó tinɔnwũɔ̃tì? 30 Wèè ɔ̃ɔ̃ í nyìtɛ́ wènwe mɛnɑɑ̀ mborɛ̀, wèè nɔnnɛ̀ mɛnɑɑ̀ nkperímɛ̀. 31 A bɑ́ɑ́ yóu kɛ̀ mɛnɑɑ̀ nkó kuwũɔ̃kù dɑ soutɛ́ mɛ̀ mìɛtimɛ̀ fɛbòòfɛ̀ miɛkɛ. Mɛ̀ yó ntɑti ɑ níí kɛ wɛɛtimu, 32 kɛ nɛ́ tɑroo kɛ dɑ dɔntɛ́ fɛwɑ̀ɑ̀fɛ̀ kɔ̃mɛ, didɑutiri kɔ̃mɛ. 33 Kɑ̀ɑ nuɔ nkɔɔrɛ, kɑ̀ɑ yɛ̀mmɛ̀ɛ kɔkɛ́ nɛ̀ ɑ nɑ́ɑǹtì. 34 Kɑ̀ɑ ndò nhɑ duɔ́ dɑ̀mɛ́ɛ̀rì ĩ́nkɛ̀ kɛ kɑri bɑ̀tóò kó kudɔú ĩ́nkɛ̀ kɛ̀ dɛ̀ sɑ̃̀nti kɛ dɑ kóònko. 35 Fɔ̃́ɔ̃̀ ɔ̃ nnɑ́ɑ́ nkɛ tú: Bɛ̀ m puotí kɛ n kɔ̀utɛ bɑ́ dɛ̀ í n yonkɛ, n ketɛ́ kɛ í dɑkɛ, kɛ̀ nh èntɛ dìì mɔ̀nnì m bo wɛ̃tɛ kɛ́yɑ̃̀.

24

Mɛciì nyiɛ̀ nɛ̀ onitiyɛiwe

1 Bɑ́ɑ́ teetɛ́ bɛnitiyɛibɛ, bɑ́ mbɛ̀ nɛitinɛ̀. 2 Bɛ̀ dɔ́ kɛ́ndɔɔri mɛyɛi mmɛ kɛ nɑ́ɑ́ mmɛɛ̀ kpɛti mɑ́ɑ̀.

3 Nɛ̀ mɛciì mmɛ bɛ̀ mɑɑ̀mɛ̀ tɛcĩ́ɛ̃̀tɛ̀, mɛciì mmɛɛ̀ ɔ̃ nte kɛ̀ tɛ̀ nkpeńnì. 4 Nɛ̀ mɛciì mmɛ bɛ̀ ɔ̃ɔ̃ píɛmmɛ̀ yɛbuɔ tikpɑ̀tì tisɑ̀ɑ̀tì tìì wenni.

5 Wèè ciì weè mɔ̀kɛ muwɛ̃rímú, wèè ciì weè kpetì dɛ̀úkú. 6 Wèè bɑ̀ɑ́tí mɛsɑ̀ɑ̀ nweè ɔ̃ɔ̃ nɑ mudoò, wèè mɔ̀kɛ bɛ̀ɛ̀ ò duɔ̀ nyitié nkɛ̀ bɛ̀ sũ weè nɔ ndikpɑ̀nnì.

7 Mɛciì nkó tinɑ́ɑǹtì pɛ̃ɛ̃tɛ́mu kuyɛìnkù wɛ̃rímú, dɛɛ̀ te kɛ̀ bɛ̀ tìí nkɛ nɑ́ɑ́ nkù ncĩ́ɛ̃́kɛ́.

8 Wèè wɑnti mɛyɛi nsɑ̃́ɑ̃̀ bɛ̀ we ntu mɛyɛi ncicɛ. 9 Kuyɛìnkù yɛntotí tú iyɛiyi nyi, bɛ̀ í dɔ́ kɛ́yɑ̀ tɛpɔ̀tɛ̀ yiɛ̀ fɛnɔ̀nfɛ̀.

10 Kɛ̀ mɛhɑ́ɑ́rìmɛ̀ tùɔ̀kɛní kɑ̀ɑ bonkɛ ɑ do í kpeńnì.

11 Dɛɛtɛ́ bɛ̀ dɔ́ kɛ́kuɔ bɛ̀, bɛ̀ dɛ̀ri bɛ̀ kɛ kɔrinɛ̀ mukɔ̀ù, dɛɛtɛ́ bɛ. 12 Kɑ̀ɑ yĩ ɑ do í yɛ̃́, Kuyie nkuu wúómmu, kunku yɛ̃́mu ɑ yɛ̀mmɛ̀, kù dɑ wúómmu, kuù bekùnɛ̀ bɑ́ wè o tɔ̃mmú dòmmɛ̀.

13 M birɛ, nyo mmɛcekùɔ̀, mɛ̀ teénnɛ̀mu kɛ nɑɑti. 14 Nyɛ̃́ kɛ dò mmɛciì nwennimu ɑ fòmmu kpɛ́í kɑ̀ɑ mɛ̀ pɛ̀tɛ́ mɛborimɛ bɑ́ ndɑ yóunɛ̀, kɑ̀ɑ yɑ̀ ɑ dɔ́ dɛ̀.

15 Bɑ́ɑ́ dɔɔ̀ onitiyɛiwe kɔ̃mɛ kɛ́pɔntɛ onitisɑ̀ù cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ ò bo tɛ̀. 16 Onitisɑ̀ù bo nɑ kɛ́do kucɛ mɛ̀yiekɛ̀ kɛ bɑɑ nyiitimu, kòo nitiyɛiwe tɑ mɛhɑ́ɑ́rìmɛ̀ miɛkɛ dɛ̀ dèèmu.

17 Kɑ̀ɑ dootitɔù do dɛ̀ bɑ́ɑ́ dɑ nɑrikɛ, kòò bètɛ́, diwɛ̀ì bɑ́ɑ́ dɑ pĩ́, 18 Kuyie nyɑ̀ɑ̀ borɛ̀ yɑ̀ kɛ̀ dɛ̀ɛ kù yonkɛ bɑ́ kù tɛ̃́nkɛ bɑ́ɑ́ ò dɔ̀ɔ̀ mɛyɛi.

19 Bɑ́ nhɛ̃ɛ̃nnɛ̀ bɛnitiyɛibɛ, bɑ́ɑ́ teetɛ́ mɛyɛi ndɔɔ̀rìbɛ̀. 20 Bɛnitiyɛibɛ í bɑɑ dɛ̀mɑrɛ̀ dɛyììkɛ̀, bɛ fòmmu yóó kúmu fìtírɛ̀ kɔ̃mɛ.

21 M birɛ, ndé Kuyie nnɛ̀ okpɑ̀ɑ̀tì, bɑ́ɑ́ tɑunnɛ̀ bɛ̀ɛ̀ dɔ́ kɛ́ceetɛ dɛmɔu. 22 Mɛyɛi nyóó bɛ̀ tùɔ̀kɛnímu bɑ̀mbɑ̀, òmɔù mɛ nyí yɛ̃́ bɛ yɛ̃ĩti yó mmɑmɛ̀.

Mɛciì nyiɛ̀ dò nkɛ́nnɑ́ɑ́ ntì

23 Ntɛ mɛciì nkó tinɑ́ɑǹtì tɛtì, dɛ̀ í wenni ɑ bo mbekùmɛ̀ kɛ mɔkɛ mɛbɑtimɛ̀. 24 Kòo beéntì mɔù kòńnɛ́ oyɛiwe, ibotí nɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ dɛ miɛkɛ ɔ̃ nhò pɛ́ìmu. 25 Kɑ̀ɑ kpɑnnɛ̀ oyɛiwe dɛ̀ wennimu, ò ɔ̃ɔ̃ pɛ́tɛ́ mɛsɑ̀ɑ̀ mmɛ kɛ́di diwɛ̀ì.

26 Kɑ̀ɑ tɛ̃̀ńnɛ́ otɔù timɔ́mmɔnti, dɛɛ̀ bɛnkú ɑ ò dɔ́mɛ̀.

27 Bɑ́ ntu ɑ bo mɑɑ́ tɛcĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kɛ í tũ̀ntɛ ɑ tɔ̃mmú ditowɑɑ̀ kɔ̃mu, kɛ í kùútí kupɑku.

28 Bɑ́ɑ́ sɔ̃́ntɛ́ kɛ́nnɑ́ɑ́ ɑ kou kpɛ́í ndɛtetìrɛ̀, ɑ dɔ́ kɛ́nɑɑ́ nsiyɑ́ɑ̀bìsí yiɛ̀ nweɑ̀? 29 Bɑ́ɑ́ yĩ́ ò n dɔ̀ɔ̀ miɛ nkɛ̀ m bo ò fɔ̀ɔ́, m bo ò tɛ̃̀ńnɛ́ ò n dɔ̀ɔ̀ tì.

Otɔ̃nnɛ́díétì borimɛ

30 M pɛ̃ɛ̃tɛ́ diyiè mɑrì otɔ̃nnɛ́díétì mɔù pɑku, kuyɛìnkù mɑkù pɑku, 31 tisɑ̃mpotì nɛ̀ timúsĩ̀ntì kɛ̀ dɛ̀ dɑ̀ɑ́tí kupɑku, kuduotí kùù fitɛ́ o pɑku kɛ̀ kù do. 32 Kɛ̀ nní ndɛ̀ wùó nkɛ́totí n yɛ̀mmɛ̀ kɛ̀ dɛ̀ m bɛnkɛ mɛciì mmɑmɛ̀: 33 Kɑ̀ɑ tu m bo duɔ́ sɑ́m̀pɔ́, m bo ṹṹnko sɑ́m̀pɔ́, kɛ́om̀pɛ̀ sɑ́m̀pɔ́, 34 ɑ bo nyóó dɑɑtɛ kɛ̀ tidɑwɑntì dɑ ĩkú, kɛ̀ dikònnì dɑ dɛ́ɛ́tɛ́ oyúókù kɔ̃mɛ.

25

1 Ntɛ Sɑdomɔɔ kotinɔ̀ tɛyɛ̀ Sudɑɑ kóo kpɑ̀ɑ̀tì Esekiɑsi kɔbɛ wɑ̃̀ri yɛ̀.

Yɛkotinɔ̀ yɛbotí yɛbotí

2 Dɛ̀ tu Kuyie nkó disɑ̃nni ndi kù bo sɔnnɛmɛ̀ dɛ̀mɑrɛ̀ kɛ tú bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ kpɛri bɛ̀ bo wénnímɛ̀ dɛ̀mɑrɛ̀ mɛsɑ̀ɑ̀.

3 Ti í yɛ̃́ mɛ̀ɛ̀ botí kɛĩ́nkɛ̀ youtimɛ̀ mɑ̀mɛ̀, nɛ̀ kɛtenkɛ̀ cũmpumɛ mɑmɛ̀ ti í mɛ nyɛ̃́ bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ yɛ̀mmɛ̀.

4 Ũtɛ́ mɛsɔɔ mɛyɔ̃́ɔ̃̀ nkɛ̀ mɛ̀ɛ wenkɛ, wèè dɔ̀ɔ̀ri tisɑ̃tì kòo nɑ kɛ mɛ̀ dɔ̀ɔ̀nɛ̀ dɛ̀mɑrɛ̀ sɑ̀ɑ̀rɛ̀. 5 Dɛitɛ onitiyɛiwe okpɑ̀ɑ̀tì tɑkɛ́ kɛ̀ timɔ́mmɔntii kpénkùnnɛ o kpɑ̀tì.

6 Bɑ́ ndɛ́úkùnko ɑmɑ́ɑ̀ okpɑ̀ɑ̀tì ììkɛ̀, bɑ́ mbeúnɛ̀ ɑmɑ́ɑ̀ bɛnitidiɛbɛ̀. 7 Bɛ̀ bo dɑ deemmɛ̀ dɛɛ̀ tɔ̃ũnɛ̀ bɛ̀ bo dɑ kɛ̃́kummɛ̀ onitidiɛwè ììkɛ̀.

8 Bɑ́ ncɑ̃ɑ̃ ɑ bo yúmɛ̀ tibeéntì kɛ̀ dɛ̀ yɛ̀mmɛ̀ ɑ yu wè bo beé nho kpɛti kɑ̀ɑ sĩntɛ.

9 Kɑ̀ɑ mɔ̀kɛnɛ̀ ɑ kou tìmɑtì ɑ ò yɑ̀ kɛ̀ dí tì tũ̀ntɛ, ɑ nɛ́ bɑ́ɑ́ nɑ́kɛ́ otɔù kó disɔ̀rì kpɛti, 10 ò yɑ̀ɑ̀ bo ti kèèmɛ̀ kɛ dɑ sɑ̃́mmú kɑ̀ɑ mɔ́ntɛ́ dɛ̀ yĩ́mɛ̀ kɛ̀ tì yɛ̀nní ɑ nùù.

11 Tinɑ́ɑǹtì tìì bɛ́i nkɛ wenni tì dònnɛ̀ kusɑ̃rìkù sɑ̀ɑ̀kù nku, bɛ̀ dɑ̀ri kù mɛsɔɔ nnɛ̀ timɑ́tì pɛ́ítì.

12 Mɛciì nyiɛ̀ mbɛ́i ntìì nɑ́ɑǹtì dònnɛ̀ mubiɛrìmɑ́mɑ́ɑ́ mmu nɛ̀ mɛsɔɔfĩmmɛ wèè tì yie nho borɛ̀.

13 Mɛnɛ́buo ndòmmɛ̀ kuyiìnkù mɔ̀nnì kɛ kpénkùnko onìtì, ditɔ̃nnì sɑ̀ɑ̀rì mɛ ndò nwèè dì tɔ̃ nho borɛ̀.

14 Wèè pɛ̀ɛ̀ri o kpɛrɛ ò dònnɛ̀ kuyɑɑkù nku nɛ̀ tiwɛticítì tìì í yóó ni.

15 Wèè mɔ̀kɛ mɛminnímɛ̀ ò bo nɑ kɛ́ceetɛ okpɑ̀ɑ̀tì yɛ̀mmɛ̀ kɛ̀ tinɑ́ɑǹnɑtì tɑɑ̀ onìtì nɛ̀ o kṹɔ̃̀o.

16 Kɑ̀ɑ yɑ̀ mɛcekùɔ̀ ndi kɛ́bennɛ́, kɑ̀ɑ tontɛ́ ɑ yɑ̀ɑ̀ bo mɛ̀ tɔ̃́. 17 Bɑ́ ncɑ̃ɑ̃ ɑ cɛ̃pɛɛtitɔù cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ ò yɑ̀ɑ̀ bo dɑ pɛ̃̀ nkɛ dɑ sĩntɛnɛ̀.

18 Onìtì wèè nɑ̀ɑ́ nhotɔù kó mɛyɛi nhò dònnɛ̀ didùrì ndi nɛ̀ disiè nɛ̀ dipencɔ̀ù.

19 Kɑ̀ɑ yɛ̀mmɛ̀ nɑɑtinɛ̀ onitiyɛiwe, mɛhɑ́ɑ́rìmɛ̀ yiè, dɛ̀ ɔ̃ ndɑ dònnɛ̀ ɑ cɑ́ɑ́nnɛ̀ dinìnnì dìì keutɛ́ dìndi, kɛ cómmúnɛ̀ kutɑ̀ɑ̀ku kùù kpeutí.

20 Kɑ̀ɑ dìè mmɛyɛǹcɑɑ̀rìmɛ̀ yiɛ̀ ndɛ̀ dònnɛ̀ ɑ dɑ̀tɛ́ o yɑɑ̀bòrì ndi muséé mmɔ̀nnì, kɛ ɑ̃nnɛ́ o mɔnnɛ mɛtekɑ̃ɑ̃̀.

21 Kɛ̀ dikònnì bo ɑ dootitɔù, duɔ́ nwe kòo di, kɛ̀ sinɛ́yɛ̃ĩ ò bo, duɔ́ nwe kòo yɑ̃̀. 22 Kɑ̀ɑ dɔ̀ɔ̀ri mɛmmɛ ɑ cou yɛhɑ̃ɑ̃kũɔ̃ nyɛ o yuu ĩ́nkɛ̀, kɛ̀ Kuyie nyóó dɛ̀ ndɑ yietí.

23 Kubɑkù yoú kó kuyɑɑkù tɔuní fɛtɑɑfɛ̀ nfɛ, kɛ̀ siyɑ́ɑ̀bìsí ce nkɛmiɛkɛ.

24 A bo mbomɛ̀ difii kɛ kpɛ̃nkɛ́ dɛ̀ tɔ̃ũnɛ̀mu ɑ bo nhɑ̃nnɛ̀mɛ̀ onitipòkù yɛkpɑ̀rɛ̀ yiɛ̀.

25 Tinɑ́ɑǹsɑ̀ɑ̀tì tìì yɛ̀nní dɛdɛ́tirɛ̀ tì dònnɛ̀ mɛnɛ́buo mmɛ kɛ bónkùnko kuníí.

26 Onitisɑ̀ù wèè yóu kɛ̀ bɛyɛibɛ ò soutɛ́ ò dònnɛ̀ tɛbintɛ ntɛ yoo dinɛ́bòrì dìì kó mɛniɛ ncɑ̀kɛ.

27 Dɛ̀ í wenni ɑ bo dimɛ̀ mɛcekùɔ̀ mmɛdiɛ̀, yoo ɑ bo ndɔ́mɛ̀ disɑ̃nni mɛdiɛ̀.

28 Onìtì wèè í pĩĩ nho miɛkɛ ò dònnɛ̀ dihɛì dìì í bɑɑ dìndi dimɑ́ɑ̀.

26

Ti bo nfòùnɛ̀ mɛ̀ɛ̀ botí nɛ̀ tiyɛìntì

1 Kɛ̀ di duɔ́ nkuyɛìnkù diyetìdiɛrì, dɛ̀ dònnɛ̀ muséé mmu kuyiìnkù mɔ̀nnì kɛ dò fɛtɑɑfɛ̀ dididɛ̀ì mɔ̀nnì.

2 Inɔribí putì mɛ̀ɛ̀ botí nɛ̀ sikpɑ̃̀ncɛ́ndéi, mɛɛ̀ botí nku mɛyɛi mmɛ̀ɛ̀ í mɔkɛ mɛ̀ tukú nɛ̀ mù mɛ̀ í pĩĩmmɛ̀ òmɔù.

3 Didɑ́ù bo tɛsɑ̃ntɛ̀ kpɛ́í nkɛ kɛ̀ tisɑ̃mmɑ́ntì bo sɑ̃mmɑrímú kpɛ́í, kɛ̀ tɛdɑbɛɛtɛ̀ bo kuyɛìnkù ĩ́nkɛ̀ kpɛ́í.

4 A bɑ́ɑ́ tɛ̃́nnɛ́ kuyɛìnkù tiyɛìnnɑ́ɑǹtì, ɑ yɑ̀ɑ̀ bo kù nɑɑ́nnɛ̀. 5 Tɛ̃́nnɛ́ kuyɛìnkù dɛ̀ dò nhɑ kù tɛ̃̀ńnɛ́ tì ku yɛ̀mmɛ̀ yɑ̀ɑ̀ bo ndò nkù ciì.

6 Wèè tɔ̃ nkuyɛìnkù nɛ̀ tinɑ́ɑǹtì, ò kèkɛ́ o tɑ̀ɑ̀kɛ nyi kɛ wɑɑ̀ nhomɑ́ɑ̀ kunɑupíɛ́.

7 Kuhɔ̀ùkù tɑ̀ɑ̀kɛ dòmmɛ̀ kɛ kpɑ muwɛ̃rímú, kuyɛìnkù kó dikotinùù mɛ ndò.

8 Kɑ̀ɑ sɑ̃ntɛ kuyɛìnkù dɛ̀ dònnɛ̀ ɑ boú ditɑ̃́rì ndi mutɑ̃́ntɛ̀ndìtìmù.

9 Kupo ɔ̃ɔ̃ kṹṹ kunɑɑ̀yɑ̃̀kɛ́muɔ́nkù kɛ̀ dɛ̀ ndòmmɛ̀, dikotinùù mɛ ndò kuyɛìnkù nùù miɛkɛ.

10 Okpɑ̀ɑ̀tì wèè sɔ̃̀ńtɛ́ kɛ tóú tiyɛìntì mutɔ̃mmú, ò cɑ̀ɑ̀ri bɛnìtìbɛ̀ bɛmɔu ndi.

11 Tɛmɔtɛ̀ ɔ̃ɔ̃ tɔ̃́ mɛ̀ɛ̀ botí kɛ́wɛ̃tɛ kɛ́di, kuyɛìnkù mɛ nkónnì dɛyɛìnkpɛrɛ.

12 Kɑ̀ɑ yɑ̀ òmɔù kòo yɛ̀mmɛ̀ dò nhò ciì, ɑ nyɛ̃́ kɛ tú kuyɛìnkù kɔ̃mɛ ò tɔ̃ũnɛ̀mu.

Otɔ̃nnɛ́díétì borimɛ tɛ̃mɛ̀

13 Otɔ̃nnɛ́díétì weè ɔ̃ɔ̃ yĩ́ kɛ̀ n yɛ̀ dicìrícìrì bo m pĩ́ nkucɛ, kumuntũnkù kuù bo kucɛ.

14 Dicɑ̀ù firì di mɑ́tì ĩ́nkɛ̀ nkɛ, kòo tɔ̃nnɛ́díétì pènni o dɔ́ù ĩ́nkɛ̀.

15 Otɔ̃nnɛ́díétì ɔ̃ɔ̃ wɛ̃́ĩ́tɛ́ muciɛ̀ kɛ̀ dɛ̀ɛ ò yonkɛmu ò bo mù kɔ̀tɛmmɛ̀ o nùù.

16 Otɔ̃nnɛ́díétì yɛ̀mmɛ̀ dò nhò ciìmu kɛ pɛ̃ɛ̃tɛ́ mɛciì nyɛmbɛ̀ bɛ̀yiekɛ̀ bɛ̀ɛ̀ tɛ̃̀ńnìnko tinɑ́ɑǹtì kɛ̀ dɛ̀ wenni.

Yɛkotinɔ̀ yɛbotí yɛbotí

17 Kɑ̀ɑ tɑ dikpɑ̀nnì dìì í tú ɑ kpɛri, dɛ̀ dònnɛ̀ tɛmɔtɛ̀ bo mpɛ̃nkɛ́mɛ̀ mmɛ kɑ̀ɑ pĩ́ ntɛ yóú.

18 Kuwɑ́ɑ́tíkù kuù bɔmmù yɛhɑ̃ɑ̃tĩrɛ, kɛ tɑ̃ũ ipie nkɛ kɔù. 19 Onìtì wèè soutɛ́ otɔù kɛ dèè kɛ tú ò do wɑ́ntí, o kpɛrɛ mɛ ndò.

20 Kɛ̀ idɛí dèè muhɑ̃ɑ̃́ nhɔ̃ɔ̃ kúmu, kɛ̀ bɛnɑ́ɑǹtɔubɛ̀ dèè yɛkpɑ̀rɛ̀ dèèmu.

21 Wèè ce nyɛkpɑ̀rɛ̀ ò dònnɛ̀ yɛkũɔ̃ nyɛ̀ɛ̀ cɔ̀ú nyɛ̀nyɛ muhɑ̃ɑ̃́, idɛí ìì cɔ̀ú mmuhɑ̃ɑ̃́.

22 Onɑ́ɑǹtɔutì nɑ́ɑǹtì dònnɛ̀ mucekɔ̀yuo mmu, kɛ wɛɛti kɛ cuutoo tipɔutì miɛkɛ.

23 Tinɑ́ɑǹnɑtì nɛ̀ mɛyɛ̀mmɛ̀ yɛimɛ, donnɛ̀ mɛsɔɔ sĩ̀mmɛ̀ mmɛ bɛ̀ dɑ̀rimɛ̀ tiyɑɑmɑtì ĩ́nkɛ̀.

24 Wèè mɔ̀kɛ mɛpómmɛ̀ ò ɔ̃ɔ̃ mɛ̀ sɔ̀nnɛ o miɛkɛ nkɛ kɛ́nnɑ́ɑ́ nsiyɑ́ɑ̀bìsí. 25 Kòò nɑ̀ɑ́ ntinɑ́ɑǹsɑ̀ɑ̀tì ɑ bɑ́ɑ́ yie, kɛ yɛ̃́ tìì bo o yɛ̀mmɛ̀ miɛkɛ tì í wennimɛ̀. 26 Ò ɔ̃ɔ̃ nɑmu kɛ́sɔnnɛ o pómmɛ̀, kɛ̀ dɛ̀ nɛ́ mboní kɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ bɛmɔuu bɑntɛ́ o yonku.

27 Wèè keù difɔ̃̀tìrì weè duò di miɛkɛ, kɛ̀ ditɑ̃́rì yɑ̃̀kù wèè dì bienko.

28 Kɑ̀ɑ nɑ̀ɑ́ nhotɔù kpɛ́í ndɛtetìrɛ̀ ɑ ò nìímmu, wèè mɔ̀kɛ mɛyɛ̀mmɛ̀ mɛ̀dɛ́mɛ̀ ò buɔ̀mmu.

27

1 A yɛ̀mmɛ̀ bɑ́ nnɑɑtinɛ̀ nɑnkɛ, ɑ í yɛ̃́ tìì yóó tuɔkɛní yíe.

2 Yóu kɛ̀ bɛtɔbɛ̀ bɛɛ̀ dɑ sɑ̃ntɛ, bɑ́ nsɑ̃ntí ɑmɑ́ɑ̀. Opɔ̀ɔ̀ weè dɑ sɑ̃ntɛ dɛ̀ bɑ́ ntu ɑ mɔ́mmuɔ.

3 Ditɑ̃́rì cɛ̃́ɛ̃̀mu kɛ̀ mubirímú cɛ̃́ɛ̃̀, kɛ̀ kuyɛìnkù nɑupíɛ́ cɛ̃́ɛ̃̀ kɛ pɛ̃ɛ̃tɛ́ mɛmmɛ.

4 Kuyonku sĩ̀mmu kɛ kunɑupíɛ́ yóù, we nnɛ́ bo dɑ́ɑ́tí kɛ́cómmú mɛpómmɛ̀ ììkɛ̀?

5 Kòo nìtì dɑ kpɑnnɛ̀ ɑ ììkɛ̀, dɛ̀ tɔ̃ũnɛ̀ ò bo ndɑ dɔ́mɛ̀ kɛ̀ dɛ̀ sɔ̀ri.

6 Kɑ̀ɑ nɛ́po dɑ kpɑnnɛ̀ dɛ̀ tu ɑ kó mɛsɑ̀ɑ̀ mmɛ, kɑ̀ɑ dootitɔù dɑ ɔrí dɛ̀ tu ɑ kó mɛyɛi mmɛ.

7 Wèè di kɛ sɑ̀nnɛ̀ nweè nɑ̀ù mɛcekùɔ̀, dikònnì bo wè bɑ́ dɛ̀ɛ̀ tii dɛ̀ ɔ̃ nhò nɑɑtimu.

8 Wèè yɛ̀ o ɛì kɛ centì cèntì ò dònnɛ̀ tɛnɔ̀tɛ̀ ntɛ tɛ̀ɛ̀ dɛ̀tɛ́nɛ̀ tɛ yĩ́ɛ̃̀ntì.

9 Mɛkɔpempemmɛ̀ nɛ̀ tùdɑ̀ɑ̀rí dɛ̀ nɑɑti mɛyɛ̀mmɛ̀ mmɛ kɛ̀ kunɛ́ponɑɑtí pɛ̃ɛ̃tɛ́ ɑ bo ntɑ̃́mɛ̀ ɑmɑ́ɑ̀.

10 A bɑ́ɑ́ yóu ɑ nɛ́pobɛ̀, ɑ mɛ mbɑ́ɑ́ yóu ɑ cicɛ nɛ́pobɛ̀, kɛ̀ mɛhɑ́ɑ́rìmɛ̀ dɑ tùɔ̀kɛ ɑ bɑ́ɑ́ kɔtɛ ɑ tebitɛ borɛ̀, ɑ cɛ̃pɛɛtitɔù tɔ̃ũnɛ̀mu ɑ tebitɛ tɛ̀ɛ̀ dɛ́tirì.

11 M birɛ, nciì kɛ́nɑ́ríkùnko n yɛ̀mmɛ̀, kɛ n níí nɑ kɛ́tɛ̃́nnɛ́ bɛ̀ɛ̀ n sènku tinɑ́ɑǹtì.

12 Mɛciì nyiɛ̀ nhɔ̃ɔ̃ yɑ̀ní mɛyɛi nkɛ́sɔrimu kɛ̀ kuyɛìnkù nkéróo kɛ̀ mɛ̀ɛ kù pĩ́.

13 Kɑ̀ɑ í yɛ̃́ wèè dɑ mɔkɛnɛ̀ dibɑ̀nnì kòo tɔù yɛ̃ nhò bo dì yietí, cɔutɛ́ o yɑɑ̀bòrì kɛ̀ dì nduɔ́ ɑ borɛ̀ ɑ í ò yɛ̃́ mɛ̀ɛ̀ kpɛ́í.

14 Kɑ̀ɑ dɔu nhɑ kou mɛkperímɛ̀ dikṹnweńnì, dɛ kó mudɔummu ɔ̃ ndò ndisɑ̃́ɑ̃̀nnì ndi o kpɛ́í.

15 Onitipòkù yɛkpɑ̀rɛ̀ yiɛ̀ dònnɛ̀ fɛtɑɑfɛ̀ ɔ̃ɔ̃ ni kɛ̀ yɛ̀ɛ̀ nɛ́sĩ̀mbɑkɛ̀ ndóú yɛ̀nyɛ sɑ̃́ɑ̃̀. 16 Wèè bo nɑ kɛ́pikú kuyɑɑkù yoo mɛkùɔ̀ mmɛ̀ɛ̀ yìɛ̀tɛ, weè bo nɑ kɛ́pĩ́ ndɛ kóo nitipòkù.

17 Timɑ́tì sɔ̃̀ṹmɛ̀ titɛtì, mɛɛ̀ botí nku onìtì tũ̀nnimɛ̀ otɔù yɛ̀mmɛ̀.

18 Wèè píenko mutie weè cɑ̀ɑ́ mmu bɛ. Wèè yɑ̀rí wèè ò bɑkɛ́ mutɔ̃mmú kòò piɛti mɛsɑ̀ɑ̀.

19 A ɔ̃ɔ̃ síékɛ́ mɛniɛ nkɛ́yɑ̀ mɛ̀ɛ̀ botí ɑ ììkɛ̀, otɔù ɔ̃ɔ̃ mɛ nyɑ̀ ɑ yɛ̀mmɛ̀ kɛ̀ dɛ̀ɛ ò teennɛ̀.

20 Kudɔnkù í diɛ̀ mmɛ̀ɛ̀ botí bɛcíríbɛ̀, onìtì í mɛ ndiɛ̀ nhò dɔ́ dɛ̀.

21 Bɛ̀ yɑ́únɛ̀ muhɑ̃ɑ̃́ mmu mɛsɔɔ nnɛ̀ timɑ́tì pɛ́ítì, bɛ̀ ɔ̃ɔ̃ bɑntɛ́ onìtì dòmmɛ̀ nɛ̀ bɛ̀ nɑ̀ɑ́ ntì nti o kpɛ́í.

22 Kɑ̀ɑ ti kuyɛìnkù dituò mɛdibii kɔ̃mɛ ɑ bɑ́ɑ́ nɑ kɛ kù yɑ̀tɛnɛ̀ ku yɛìntì.

23 Ndɑkɛ ɑ wũɔ̃ kpɛ́í nkɛ̀ ì tɑɑ̀. 24 Onìtì ɔ̃ɔ̃ í mmɔkɛmɛ̀ o kpɛrɛ sɑ̃́ɑ̃̀, tikpɑ̀tì ɔ̃ɔ̃ í mmɛ nsɔkɛ́ sɑ̃́ɑ̃̀. 25 Kɛ̀ timútì dèè kɛ̀ tipɑ̀ntì mu nyí yɛ̀nní, kɛ̃ĩ́ yɛtɑ̃rɛ̀ ĩ́nkɛ̀ kpɛti kɛ́nkémmúnɛ̀ tipɑ̀ntì bo yɛ̀nnímɛ̀. 26 Bɛ̀ ɔ̃ɔ̃ kɛ̃ĩ́ tipecìtì kɛ́duɔkɛnɛ̀ tiyɑ̀ɑ̀tì nti, kɛ fítɛ́ yɛbɔdɑkɛ̀ kɛ́donnɛ̀ dɛpɑɑ. 27 A bɔmiɛ̀ nyó ndɑ sɑ̀nnɛ̀mu, kɑ̀ɑ piínɛ̀ ɑ cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ nɛ̀ ɑ tɔ̃mbɛ̀.

28

1 Wèè dɔ̀ɔ̀ mɛyɛi nhò ɔ̃ ncokùmu bɑ́ òmɔù í ò bɛ̀tì, wèè í dɔ̀ɔ̀ dɛ̀mɑrɛ̀ kòò mɔ̀kɛ dikɔ̃m̀bùɔ̀ dicìrícìrì kɔ̃mɛ.

2 Kɛ̀ dihɛì í wɛ̃ ndinùù bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ bɛɛ̀ ɔ̃ɔ̃ sṹṹ, kòo kpɑ̀ɑ̀tì ciì kɛ yɛ̃́ dɛ̀mɑrɛ̀ weè kpɑ̀tì ɔ̃ɔ̃ mɔntɛ.

3 Fɛkpɑ̀ɑ̀tìdɑwɑnfɛ̀ fɛ̀ɛ̀ fɛ̃́ũnko bɛcĩ̀rìbɛ̀ fɛ̀ dònnɛ̀ fɛtɑɑfɛ̀ nfɛ fɛ̀ɛ̀ sũ̀ṹ nkɛ kùɔ tidiitì.

4 Bɛ̀ɛ̀ yetɛ Kuyie nkuɔ́ bɛ sɑ̃ntí bɛnitiyɛibɛ mbɛ, bɛ̀ɛ̀ ì yié nkɛ̀ bɛ̀ miɛkɛ pɛí bɛnitiyɛibɛ.

5 Bɛnitiyɛibɛ í yɛ̃́ dɛ̀ɛ̀ ci bɛ̀ɛ̀ dɔ́ Kuyie mbɛɛ̀ dɛ̀ yɛ̃́ dɛmɔu.

6 Kɑ̀ɑ kpɑ ɑ kpɛrɛ, kɑ̀ɑ borimɛ wenni dɛ̀ tɔ̃ũnɛ̀ ɑ bo mmɔkɛmɛ̀ tikpɑ̀tì kɛ̀ mɛ̀ sĩ̀.

7 Wèè yie nKuyie nkó ikuɔ́ ò tu dɛbísɑ̀ɑ̀rɛ̀ ndɛ, wèè nɛitinɛ̀ bɛ̀ɛ̀ borimɛ í wenni kòò ɑ̃ɑ̃̀ o cicɛ ifɛi.

8 Wèè pènni idíítí kɛ̀ bɛ̀ bo nhò yietì kɛ nɔnku, wèè nìti kɛ pɑ̃ɑ̃ bɛcĩ̀rìbɛ̀, weè ɔ̃ɔ̃ tiekɛ dɛ yiɛ̀ nkó tikpɑ̀tì.

9 Wèè í dɔ́ kɛ́keè Kuyie nkuɔ́, Kuyie nhɔ̃ɔ̃ í nkèè dɛ yiɛ̀ nkó mubɑ́ɑmmu.

10 Wèè fétìnko bɛnitisɑ̀ɑ̀bɛ̀ ò bo do ò keú dìì fɔ̃̀tìrì miɛkɛ. Bɛnitisɑ̀ɑ̀bɛ̀ biɛ mɛ mpɛ̀ú mɛsɑ̀ɑ̀ mmɛ.

11 Wèè mɔ̀kɛ o kpɛrɛ o yɛ̀mmɛ̀ ɔ̃ ndò nhò ciìmu, ocĩ̀rì wèè ciì kòò nɛ́ ò dɑú.

12 Kòo nitisɑ̀ù bɑɑtɛ́ dɛ̀ ɔ̃ nnɑɑtimu bɛnìtìbɛ̀, kòo yɛiwe bɑɑtɛ́ bɛ̀ nsɔtì.

13 Wèè sɔ̀rì o yɛi nhò í yɑu mɛsɑ̀ɑ̀ mmɑmɛ̀, wèè mɛ̀ dɑ́ɑ nkɛ mɛ̀ yóu, Kuyie nwe cĩ́ɛ̃nko.

14 Dɛ̀ nnɑɑti wèè dé ò bo dɔɔ̀mɛ̀ mɛyɛi, wèè to kpeńnì weè duò mɛyɛi mmiɛkɛ.

15 Onitiyonkuwe wèè bɑkɛ́ bɛcĩ̀rìbɛ̀ ò dònnɛ̀ dicìrícìrì ndi dìì pɛ̀ú, kumuntũnkù kùù dɔ́ kɛ́pĩ́.

16 Kukpɑ̀ɑ̀tìyɛìnkù fɛ̃́ũnko bɛnìtìbɛ̀ mbɛ, wèè í dɔ́ ticuuti kòo kpɑ̀tì mɔ̀nni.

17 Wèè kùɔ onìtì weè ɔ̃ ncooti kɛ bií tɑnnɛ̀ kufɔ̃ti bɑ́ bɛ̀ í ò còńnɛ́.

18 Wèè borimɛ wenni weè coorí, wèè tũ̀ nyicɛ ìdɛ́ì kòò duò.

19 Wèè kuuti kɛtenkɛ̀ weè yo nkɛ sɑ̀nnɛ̀, wèè sɔ̃̀ńtɛ́ kɛ bo kòò nsɑ̀nnɛ̀ tidɑwɑntì.

20 Onitisɑ̀ù weè piɛti mɛsɑ̀ɑ̀, wèè dɔ́ kɛ́kpɑrìkɛ̀ mɛcɑ̃ɑ̃ kɛ̀ mɛyɛi nhò tùɔ̀kù.

21 Dɛ̀ í wenni ɑ bo mbɑɑ̀tìmɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ nɛ̀ mɛmmɛ kòo nìtì ɔ̃ɔ̃ nɑ kɛ́dɔɔ̀ mɛyɛi mudiì sɑ́m̀pɔ́mù kpɛ́í.

22 Wèè dɔ́ kɛ́kpɑrìkɛ̀ mɛcɑ̃ɑ̃ nweè ɔ̃ mbɛtì tikpɑ̀tì bɑ́ ò í yɛ̃́ kɛ dò ntidɑwɑntì bo ò do.

23 Wèè nɑ̀kɛ́ onìtì o cɑɑ̀rìmɛ̀ bɛ̀ ɔ̃ɔ̃ dentɛ kɛ we nsɑ̃ntɛ kɛ́pɛ̃ɛ̃tɛ́ wèè ò kpɛnti.

24 Wèè yùúkú o cicɛ nɛ̀ o yɔ̃ kɛ tú dɛ̀ í tú mɛyɛi, nhò í cɑ̃́ɑ̃́nnɛ̀ onitikɔ̀ùtì.

25 Onìtì wèè dɔ́ dɛmɔu ò ce nyɛkpɑ̀rɛ̀ nyɛ, wèè dɔ́ Kuyie nkòò mɔ̀kɛ dɛmɔu.

26 Wèè tɑ̃́ omɑ́ɑ̀ ò tu kuyɛìnkù nku, wèè ciì kòò coorí.

27 Wèè pɑ̃ɑ̃ mbɛcĩ̀rìbɛ̀ wè í mɔ́nnì dɛ̀mɑrɛ̀, wèè nɔ̀ùtɛ̀ tɛ̃̀ĩ̀ kòò yɑ̀u mɛyɛi.

28 Kòo nitiyɛiwe bɑɑtɛ́, bɛnìtìbɛ̀ ɔ̃ nsɔrìmu, kòò ku bɛsɑ̀ɑ̀bɛ̀ɛ sṹṹ.

29

1 Bɛ̀ tié nwè kòò yetɛ, ò bo do mɛcɑ̃ɑ̃ bɑ́ bɛ̀ bɑ́ɑ́ nɑ kóò tɑ̀ɑ.

2 Kɛ̀ bɛnitisɑ̀ɑ̀bɛ̀ sũ dɛ̀ ɔ̃ nnɑɑtimu kubotí, kòo yɛiwe bɑɑtɛ́ dɛ̀ mbɛ̀ yóù.

3 Wèè ciì dɛ̀ ɔ̃ nnɑɑtimu o cicɛ, wèè kɔ̀rì bɛnitipòbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ dɔuti dɔutinɛ̀ bɛnitidɑɑbɛ̀ borɛ̀ kòò cɑ̀ɑ̀ri o kpɛrɛ.

4 Okpɑ̀ɑ̀tì wèè bekù weti weti weè kpɑ̀tì ɔ̃ nfííkú, weè cɔú ticuuti kòò tì buɔ̀.

5 Wèè kpɛnti o kou ò dii omɑ́ɑ̀ ndi timɑ́tì.

6 Bɛnitiyɛibɛ yɛi ndò ntìmɑ́tì nti kɛ bɛ̀ pĩĩ, kɛ̀ bɛsɑ̀ɑ̀bɛ̀ yɑ̃̀nku nɛ̀ diwɛ̀ì.

7 Onitisɑ̀ù yɛ̃́mu ocĩ̀rì kpɛ́í, oyɛiwe yie mɛ nyí mɔkɛ dɛ kó mɛyɛ̀mmɛ̀.

8 Sipɔɔ yɛmbɛ̀ bɛɛ̀ kònnìnko bɛnìtìbɛ̀, kɛ̀ bɛsɑ̀ɑ̀bɛ̀ bónkùnko kunɑupíɛ́.

9 Kɛ̀ mɛciì nyiɛ̀ mmɔ̀kɛnɛ̀ kuyɛìnkù tìmɑtì, kòo miɛkɛ pɛikɛ yoo ò dɑú bɛ̀ í yóó nɑrikɛ.

10 Bɛnitikɔ̀ùbɛ̀ nìímmu onitisɑ̀ù, kɛ̀ bɛsɑ̀ɑ̀bɛ̀ ò dɔ́.

11 Kuyɛìnkù kuù feinko ku yɛ̀mmɛ̀, kɛ̀ mɛciì nyiɛ̀ nyĩkú omɑ́ɑ̀.

12 Kòo kpɑ̀ɑ̀tì yié nsiyɑ́ɑ̀bìsí o tũ̀mbɛ̀ ɔ̃ɔ̃ nɑɑ́ mbɛyɛibɛ mbɛ.

13 Oyɛiwe nɛ̀ osénnìwè bɛ̀ wɛ̃ ndɛ̀ bo dɛ̀mɑ́ɑ̀ ndi, Kuyie nkuù kpetírí bɑ́ wè kó inuɔ.

14 Okpɑ̀ɑ̀tì wèè bekùnɛ̀ bɛcĩ̀rìbɛ̀ kɛ̀ dɛ̀ wenni o kpɑ̀tì ɔ̃ nfííkúmu sɑ̃́ɑ̃̀.

15 Kunɑsɑ̃́ɑ̃ nɛ̀ itié ndɛɛ̀ duɔ̀ mmɛciì, bɛ̀ yóu dɛ̀ɛ̀ birɛ kɛ̀ dɛ̀ dɔ̀ɔ̀ri dɛ̀ dɔ́mɛ̀ dɛ̀ ɑ̃ɑ̃̀ dɛ yɔ̃ nwe ifɛi.

16 Kɛ̀ bɛyɛibɛ sũ̀ṹ mmɛyɛi mmɛɛ̀ ɔ̃ɔ̃ sṹṹ, bɛ̀ nɛ́ yóó duómu, kɛ̀ bɛsɑ̀ɑ̀bɛ̀ nwúó.

17 Tié nhɑ birɛ kɛ̀ dɛ̀ dɑ om̀pùnnɛ kɛ nɑ́ríkùnnɛ ɑ yɛ̀mmɛ̀.

18 Kɛ̀ Kuyie mpɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑm̀bɛ̀ í bo kubotí ɔ̃ɔ̃ í nyɛ̃́ kù co kɛ̀, dɛ̀ nnɑɑti wèè yié nKuyie nkuɔ́.

19 Bɛ̀ í tiè nkudɑɑkù nɛ̀ tinɑ́ɑǹtì, kù yóó keèmu kù mɛ mbɑ́ɑ́ yie.

20 Kɑ̀ɑ yɑ̀ wèè nɑ̀ɑ́ nkɛ í yɛ̃́ ò tu mù, ɑ nyɛ̃́ kɛ tú kuyɛìnkù kɔ̃mɛ ò tɔ̃ũnɛ̀mu.

21 Kɑ̀ɑ cùu nhotɔ̃ntì nɛ̀ o bíkɛ́mbɛ́ntì o yɛ̀mmɛ̀ ɔ̃ ndò nhò tu tɛcĩ́ɛ̃̀tɛ̀ birɛ ndɛ.

22 Kɛmiɛkɛ yiɛ̀ nce nyɛkpɑ̀rɛ̀ nyɛ kòo nitiyonkuwe dɔɔri mɛyɛi pɛ́u.

23 Tɛpɔ̀tɛ̀ kɛ̃́kùnkomu tɛ yiɛ̀, wèè kɛ̃́kùnko omɑ́ɑ̀ kòò piɛti diyètìrì.

24 Wèè wɛ̃ńnɛ̀ oyúókù ò cɑ̀ɑ̀ri omɑ́ɑ̀ ndi, ò yɛ̃́mu mɛyɛi mmɛ̀ɛ̀ ò bɑ̀ɑ, ò nɛ́ í dɔ́ kɛ́ mɛ̀ dɑ́ɑ.

25 Kɑ̀ɑ yɔ̀tɛ onìtì dɛ̀ tu didíiǹtɑ̃́rì ndi, wèè duɔ́ nhomɑ́ɑ̀ Kuyie, kù we nkɑ̃nkɛ́.

26 Bɑ́ wè ò ɔ̃ ndɔ́ kɛ́nnɑɑtinɛ̀ wèè ò bɑkɛ́ wènwe, Kuyie nkuù nɛ́ bekùnɛ̀ bɑ́ wè.

27 Bɛnitiyɛibɛ níímmu bɛsɑ̀ɑ̀bɛ̀ kɛ̀ bɛsɑ̀ɑ̀bɛ̀ níí mbɛyɛibɛ.

30

Akuu kó tinɑ́ɑǹtì

1 Akuu Sɑkee birɛ nɑ̀kɛ́ tìì nɑ́ɑǹtì Itiyɛɛdi nɛ̀ Ukɑɑdi.

2 N tú kuyɛìnkù nku kɛ pɛ̃ɛ̃tɛ́ bɛnìtìbɛ̀ bɛmɔu, n yí mɔkɛ mɛniticiì.

3 N yí mɔkɛ mɛciì n nɛ́ mɔkɛmu mɛciì mmɛ̀ɛ̀ bo nte kɛ̀ n yĩ́ɛ̃́tɛ́ Kuyie.

4 We ndèkɛ kɛĩ́nkɛ̀ kɛ wɛ̃̀tɛní?

We mpikú kuyɑɑkù nɛ̀ o nɔ̀ùtɛ̀?

We mpɔ̃ṹ mmɛniɛ nnɛ̀ kuyɑ̀ɑ̀kù?

We nhɑ̃nnɛ́ itemmɑ̀nkɛ?

Dɛ yiɛ̀ nyètìrì tu bɑ?

O birɛ kpɛri tú bɑ? N nɑ́kɛ́ ti.

5 Kuyie nnɑ̀kɛ́ tì timɔu tu timɔ́mmɔnti nti, kuù kɑ̃nkɛ́ bɛ̀ɛ̀ bo ku bo dɛ̀ kudɔpìkù kɔ̃mɛ. 6 Bɑ́ɑ́ yíɛ́ tìmɑtì ku nɑ́ɑǹtì miɛkɛ, kù yɑ̀ɑ̀ bo dɑ kpetínnɛ́ kɛ́bɛnkɛ ɑ túmɛ̀ siyɑ́ɑ̀bìsí yiɛ̀.

7 Kuyie, n dɑ mɔ́ú dɛ̀mɑrɛ̀ dɛ̀dɛ́rɛ̀ ndɛ n fòmmu miɛkɛ, bɑ́ɑ́ dɛ̀ nni nyetɛnɛ̀. 8 N dɛ́tinnɛ̀ siyɑ́ɑ̀bìsí, nɛ̀ mɛciìmmɛ̀, ɑ bɑ́ɑ́ yóu kɛ̀ n dɔkɛ nɑɑ́ nfɛdɑwɑnfɛ̀ yoo n dɔkɛ kpɑrìkɛ̀, nni nduɔ̀ m bo nyo mù kɛ fòùnɛ̀. 9 Kɛ̀ n dɔ̀kɛ kpɑ̀rìkɛ̀ n yɑ̀ɑ̀ bo dɑ yetɛ kɛ dɔ̀: We ntu Kuyie? Kɛ̀ mmɛ n dɔ̀kɛ nɑɑ́ nfɛdɑwɑnfɛ̀ n yɑ̀ɑ̀ bo yúúkú kɛ́cɑkɛ ɑ yètìrì.

10 Bɑ́ nwɑ́tìrì otɔ̃ntì wèè ò duɔ́ mmutɔ̃mmú ò ììkɛ̀ ò yɑ̀ɑ̀ bo dɑ bɔntɛ́ kusĩ̀nkù kɑ̀ɑ tɔ mɛyɛi.

11 Bɛ̀mɑbɛ̀ bomu kɛ sɑ̃́ɑ̃́ mbɛ cicɛbɛ̀ bɑ́ bɛ̀ í nɑ́ɑ́ mbɛ yɔ̃bɛ̀ kó mɛsɑ̀ɑ̀.

12 Bɛ̀mɑbɛ̀ bomu kɛ̀ bɛ yɛ̀mmɛ̀ dò mbɛ̀ wenni kɛ̀ bɛ̀ nɛ́ ɑ̃ mɛyɔ̃́ɔ̃̀.

13 Kɛ̀ bɛtɔbɛ̀ bo kɛ senku bɛnìtìbɛ̀ kɛ bɛ̀ séenko inuɔ.

14 Bɛ̀mɑbɛ̀ bomu kɛ̀ bɛ nìì ndò ntiseuti, kɛ̀ bɛ yɛ̀ì ndò nyɛse, kɛ kɔù bɛsénnìbɛ̀, kɛ deu bɛcĩ̀rìbɛ̀.

Dɛ̀ɛ̀ yóù mubɑntímù

15 Bɛ̀mɑbɛ̀ bomu kɛ ɔ̃ ntú: M pɑ̃, m pɑ̃. Bɛ̀ dònnɛ̀ inɑcɑ́kpɛi nyi kɛ yɑ̃ɑ̃́ mbɛtɔbɛ̀ yĩ̀ĩ̀, dɛ̀mɑrɛ̀ bo dɛ̀tɑ̃ɑ̃ti ndi dɛ̀ɛ̀ ɔ̃ɔ̃ í nsɑ̀nnɛ̀, kɛ̀ dɛ nɑɑnnɛ̀ bo dɛ̀ɛ̀ í diɛ̀.

16 Kudɔnkù nɛ̀ tɛhɑ̃ũntɛ,

nɛ̀ kɛtenkɛ̀ kɛ̀ɛ̀ í diɛ̀ mmɛniɛ,

nɛ̀ muhɑ̃ɑ̃́ mmùù cɔ̀ú nkɛ í diɛ̀.

17 Kòo nìtì sɑ̃̀ɑ̃́ nho cicɛ, kɛ sènkɛ̀rì o yɔ̃, yɛbɑnkɛte yɛɛ̀ yóó dokɛ́ o nuɔ, kɛ̀ itúúkɛ́ ò cɑ̀ɑ́kɛ́.

18 Dɛ̀mɑrɛ̀ bo dɛ̀tɑ̃ɑ̃ti ndi dɛ̀ɛ̀ pɛ̃ɛ̃tɛ́ n ciì, dɛ̀nɑ̀ɑ̀ ndi ketíkɛ n yí nɑ kɛ bɑntɛ́ dɛ̀:

19 Fɛtúúfɛ̀ kó kucɛ kɛĩ́nkɛ̀,

fɛwɑ̀ɑ̀fɛ̀ kɔku ditɑ̃́rì ĩ́nkɛ̀,

bɑ̀tóò cɛ dɑ̀mɛ́ɛ̀rì miɛkɛ,

dɛ̀ɛ̀ yũɔ̃ nhonitidɔ̀ù osɑpɑ̀ɑ̀ mbíɛ́kɛ̀.

20 Ntɛ onitipòkù wèè dɔuti dɔutinɛ̀ bɛnitidɑɑbɛ̀ o borimɛ dòmmɛ̀, ò ɔ̃ɔ̃ di kɛ́deè kɛ́ũtɛ́ o nùù ndi kɛ dɔ̀ ò í dɔ̀ɔ̀ mɛyɛi mmɑmɛ̀.

21 Dɛ̀mɑrɛ̀ bo dɛ̀tɑ̃ɑ̃ti ndi bɛnìtìbɛ̀ kɔ̃m̀bùɔ̀tì duò dɛ̀ kɛ dò nkɛtenkɛ̀ ɔ̃ɔ̃ ɑɑ́mɛ̀, dɛ̀ bo dɛ̀nɑ̀ɑ̀ ndi ketíkɛ kɛtenkɛ̀ yĩ̀ɛ̃̀kù dɛ̀.

22 Kudɑɑkù bo nɑɑ́mmɛ̀ okpɑ̀ɑ̀tì

nɛ̀ kuyɛìnkù kùù yo nkɛ sɑ̀nnɛ̀,

23 nɛ̀ tɛpodɔ̀ntɛ̀ bo nyeḿmɛ̀

nɛ̀ kunitipodɑɑkù bo cɔutɛ́mɛ̀ ocɛ̃́pokù fɔ̃̀tìrì.

24 Dɛsĩ́ntɛ́kpɛrɛ bo titɔ̃ntì tìnɑ̀ɑ̀ ndi kɛtenkɛ̀ ĩ́nkɛ̀, dɛ̀ɛ̀ kɛ̃ńnì kɛ̀ dɛ ciì nnɛ́ dɛu.

25 Sikɛ̃ṹ sìì kpɑ muwɛ̃rímú, kɛ nɛ́ ɔ̃ɔ̃ wɑɑ́ nsi diitì kudisɛ̃ĩkù mɔ̀nnì.

26 Nɛ̀ yɛyíì yɛ̀ɛ̀ kpɑ muwɛ̃rímú kɛ nɛ́ keù yɛ fɔ̃ti yɛtɑ̃rɛ̀ miɛkɛ.

27 Nɛ̀ fɛcofɛ fɛ̀ɛ̀ í mɔkɛ okpɑ̀ɑ̀tì kɛ ɔ̃ɔ̃ yɛ̀ yɛtĩ̀rɛ̀ yɛtĩ̀rɛ̀.

28 Nɛ̀ yɛmɔnkɛ ɑ bo nɑ kɛ́pĩ́ nyɛ̀ nɛ̀ ɑ nɔ̀ùtɛ̀ kɛ̀ yɛ̀ nɛ́ ɑ̃ sikpɑ̀ɑ̀tìcɛ̃́ĩ miɛkɛ.

29 Dɛnɛnnɛ̀ bo dɛ̀tɑ̃ɑ̃ti ndi, dɛ̀nɑ̀ɑ̀ ndi ketíkɛ dɛ̀ɛ̀ cèmmu wenni.

30 Dicìrícìrì dikpɑ́ɑ̀ kóo kpɑ̀ɑ̀tì dìì í dé òmɔù,

31 nɛ̀ tɛkpɑ̀rìsɑ̃ntɛ̀,

nɛ̀ dibɔdɑɑ̀,

nɛ̀ okpɑ̀ɑ̀tì wèè nɛínɛ̀ o ɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀.

32 Kɑ̀ɑ mɔ̀kɛ tɛyɛinfentɛ̀ ntɛ kɛ fontí, kɛ bɑntɛ́, pĩ́ nhɑ nùù. 33 Kɑ̀ɑ pokɛ́ mɛnɑɑmiɛ̀ mɛnɑɑ̀nkùɔ̀ mɛɛ̀ ɔ̃ɔ̃ yɛ̀nní, kɑ̀ɑ potɛ́ diɔ̃nnì mɛyĩ̀ĩ̀ mɛɛ̀ ɔ̃ɔ̃ yɛ̀nní, kɑ̀ɑ miɛkɛ yɛ̀nní ɑ ɔ̃ɔ̃ cé nyɛkpɑ̀rɛ̀ nyɛ.

31

Bɛ̀ tiémmɛ̀ Demmuyɛɛri

1 Okpɑ̀ɑ̀tì Demmuyɛɛri yɔ̃ ò tié nyìì tié.

2 A tú m birɛ ndɛ, m birɛ mɔ́mmɔnnɛ, kéntɛ́ n tié. 3 Bɑ́ɑ́ yóu kɛ̀ bɛnitipòbɛ̀ɛ di ɑ wɛ̃rímú, bɑ́ɑ́ tũnnɛ bɛ̀ɛ̀ fétìnko bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ bɛ kó kucɛ. 4 Demmuyɛɛri, bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ nɛ̀ bɛ̀ɛ̀ bɑkɛ́ bɛ̀ í dò nkɛ́ nyɔ̃̀ mmɛnɑɑ̀ kperímɛ̀. 5 Bɛ̀ yɑ̀ɑ̀ bo muɔ́ nkɛ́yɛ̃̀ nyikuɔ́ kɛ fɛ̃́ũ mbɛsénnìbɛ̀. 6 Di níí duɔ́ mmɛnɑɑ̀ kperímɛ̀ wèè yóó kú, kɛ́duɔ́ mmɛnɑɑ̀ nwèè yɛ̀mmɛ̀ cɑ̀ɑ̀rɛ̀, 7 kòo yɑ̃̀ kɛ́yɛ̃̀ nho dɑwɑntì nɛ̀ o yɛǹcɑɑ̀rìmɛ̀. 8 Á nteénnɛ̀ bɛ̀ɛ̀ í nɔ ntinɑ́ɑǹtì nɛ̀ bɛ̀ bɔntóo bɛ̀. 9 Mbekù weti weti kɛ kommu bɛsénnìbɛ̀ nɛ̀ bɛcĩ̀rìbɛ̀.

Onitiposɑ̀ù kó tinɑ́ɑǹtì

10 Wèè pɛ̀tɛ́ onitiposɑ̀ù ò pɛ̀tɛ́mu, dɛ kóo nitipòkù wennimu kɛ pɛ̃ɛ̃tɛ́ mɛdɛ̀ì.

11 O dɔù ɔ̃ nhò tɑ̃́mu kòò dɔ̀ɔ̀ri bɛ kpɛrɛ kɛ̀ bɛ̀ cɔ̃̀ńtí.

12 Ò í dɔɔri o dɔù mɛyɛi ò ò dɔ̀ɔ̀ri mɛsɑ̀ɑ̀ mmɛ o fòmmu mumɔu miɛkɛ.

13 Kɛ wɑɑ̀ tipɑ̀ɑ̀kóntì kɛ pĩ mmutɔ̃mmú nɛ̀ diwɛ̀ì.

14 Dɛ kóo nitipòkù dònnɛ̀ bɑ̀tóò kupotɑɑ́ nkou nwe kɛ wɑɑ̀nní o diitì dɛdɛ́tirɛ̀.

15 Ò ɔ̃ɔ̃ entɛ kɛ̀ dɛ̀ kpɑɑ́ uumu kòo bénnɛ́ kɛ́duɔ́ nho cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kɔbɛ, kɛ́duɔ́ mbɛtɔ̃mbɛ̀ mutɔ̃mmú.

16 Dɛ kóo nitipòkù weè ɔ̃ɔ̃ totí o yɛ̀mmɛ̀ kɛ́dontɛ́nɛ̀ o díítí kɛtenkɛ̀ kɛ́fííkú dɛtie ndɛ̀ɛ̀ pɛí.

17 Ò ɔ̃ mpĩ́ mmutɔ̃mmú nɛ̀ tikɔ̃nyɑuti nti ò ɔ̃ɔ̃ í nkɑri kɛ mmɛí o nɔu.

18 Ò ɔ̃ nwúó nho tɔ̃mmú kérímɛ̀ mmɛ kòo fìtírɛ̀ níí nyié nkɛ́cɔ́ú.

19 Tɛpɑ̀ɑ̀kondìtɛ̀ í yiɛ̀ o nɔu miɛkɛ, kòò dùɔ̀kù mupɑ̀ɑ̀kómmú.

20 Kɛ teénnɛ̀ bɛsénnìbɛ̀, kɛ niti kɛ pɑ̃ɑ̃ mbɛcĩ̀rìbɛ̀.

21 Ò í yĩɛ̃̀kù muséé, kɛ yɛ̃́ ò cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kɔbɛ bɛmɔu mɔ̀kɛmɛ̀ tiyɑɑ̀dɑ́ndɑ́tíntì.

22 Kòò dùɔ̀kù tiyɑɑ̀cɛ̃́ɛ̃́tì, kɛ dɑɑti tiyɑɑ̀kpetì wũɔ̃tì tìì dò ndɛ́ú dɛ́ú.

23 Kɛ̀ bɛ̀ dé o dɔù dihɛì miɛkɛ kòò kɔkɛ́ bɛkótíbɛ̀ kó ditĩ̀nnì.

24 Kòò dùɔ̀kù tiyɑ̀ɑ̀tì kɛ fiiti, kɛ fiitinɛ̀ inɑɑkũ̀ɔ̃ mbɛpotɑmbɛ̀.

25 Kɛ kpeńnì kɛ̀ bɛ̀ ò sɑ̃ntí, ò í yĩɛ̃̀kù nɑnkɛ.

26 Kɛ nɑ́ɑ́ mmɛciì nkó tinɑ́ɑǹtì, kɛ tiènnɛ̀ diwɛ̀ì.

27 Kɛ dɑkɛ o cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kpɛ́í, ò í dé mutɔ̃mmú.

28 Kòo bí ò sɑ̃ntí kòo dɔù ò dɛ̀úkùnko.

29 Koò sɑ̃ntí kɛ tú: Bɛnitiposɑ̀ɑ̀bɛ̀ bomu kɑ̀ɑ nɛ́ bɛ̀ pɛ̃ɛ̃tɛ́ bɛmɔu.

30 Diwɛ̀ì pɛ̃nkùmu kɛ̀ kuwenniku deu, onitipòkù wèè dé Kuyie mbɛ̀ we nsɑ̃ntí.

31 Yietínɛ̀ we o tɔ̃mmú kɛ́ nhò sɑ̃ntí dihɛì dimɔu o tɔ̃mmú kpɛ́í.

Mɛborimɛ Wɛ́ìtì

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

Mɛborimɛ wéìtì wɑ̃̀ri dìì pɑ́tíri

Di mpɑ́tíri tɔ tìì nɑ́ɑǹtì

Mɛborimɛ wéìtì do tú mɛciì nyiɛ̀ nwe kɛ́ntú bɛ̀ɛ̀ tɑ Isidɑyɛɛribɛ kó mɛciì nkóo dɑ̀kɔ́ɔ́rì bɛ kóò mɔù. Kɛ wéí mɛborimɛ kɛ nɑ́ɑ́ nhò yɑ̀ tì mɛborimɛ ĩ́nkɛ̀, kòo bɛ́í nkɛ tú mɛborimɛ í kérí ti do mɛ̀ wùónnɛ̀mɛ̀.

Ò í mɔkɛ yɛnɔ̀ yɛ̀dɛ́ɛ̀, ò tu onìtì wèè dɔ́ wè nwe Kuyie nkɛ ciì kɛ békú omɑ́ɑ̀ tinɑ́ɑǹtì pɛ́u kɛ̀ dɛ̀ ntukúnɛ̀ mɛborimɛ dòmmɛ̀. Kɛ̀ ti dɔ́ kɛ́keè o pɑ́tíri tɔ tì ti dò nkɛ́túótɛ́ ti mɑ́ɑ̀ kɛ́cónnɛ́ o fɔ̃̀tìrì ndi ò do bo mɛ̀ɛ̀ borimɛ miɛkɛ, nɛ̀ o do tú wè. Sifubɛ kó mɛborimɛ miɛkɛ wèè wetí Kuyie we nyietì, kɛ ɔ̃ɔ̃ kpetínnɛ́ oyɛiwe, kɛ̀ mɛborimɛ wéìtìi wéntɛ́ kɛ́nsɔ̃́ ndɛ̀ í mɛ ndò nsɑ̃́ɑ̃̀. Dɛɛ̀ te kòo nɑ̀ɑ́ nho pɑ́tíri miɛkɛ kucɛ mɛ̀pɛ́u kɛ tú: Mɛborimɛ yóùmu mɛ̀ í dò nkɛ́bɑntɛ́.

Di mpɑ́tíri nɑ́ɑǹtì duɔ́ kɛ dòmmɛ̀

1. Mɛborimɛ wéìtì wèńtɛ́mɛ̀ kɛ sɔ̃́ mmɛborimɛ í dò nkɛ́bɑntɛ́ 1.1-4:16

2. Mɛborimɛ wéìtì wèńtɛ́mɛ̀ kɛ sɔ̃́ mmɛborimɛ í cɑ̃́ɑ̃́nnɛ̀ ɑ bo mbɛ̀tìmɛ̀ kuyɑɑkù 4:17-10:20

Mɛborimɛ wéìtì nɑ́ɑǹtì kó dikɔ̀ù 11:1-2:16

1

Mɛborimɛ í dò nkɛ bɑntɛ́

1 Dɑfiti birɛ mɛborimɛ wéìtì Sedisɑdɛmmu

kóo kpɑ̀ɑ̀tì nɑ̀kɛ́ tì mɛborimɛ ĩ́nkɛ̀.

2 Mí mmɛborimɛ wéìtì kɛ̀ m bɛ́i nkɛ dɔ̀:

Mɛborimɛ yóùmu mɛ̀ í dò nkɛ́bɑntɛ́ bɑ́ sɑ́m̀pɔ́.

3 Mutɔ̃mmú onìtì pĩ mmù kɛtenkɛ̀ ĩ́nkɛ̀,

mu kó mucɔ̃́ntimu tú ɔ̃̀mmu?

4 Ku ndɑpùntɔ̃nkù ɔ̃ɔ̃ pɛ̃ɛ̃tɛ́,

kɛ̀ kundɑpùntɔ̃nkù tɛkùu yɛ̀nní,

kɛ̀ kɛtenkɛ̀ bɑɑ bo.

5 Diyiè ɔ̃ɔ̃ yɛ̀nní kɛ́kɔtɛ kɛ́tɑ,

kɛ́ndɔ́ mɛcɑ̃ɑ̃ nkɛ bo wɛ̃tɛ dì yiɛ̀ní kɛ̀.

6 Kuyɑɑkù ɔ̃ɔ̃ ítɛ́ diyiè yìɛ̀ní kɛ̀,

kɛ́nfũũtɛ kɛ fiti kubɑkù cɑ̃̀nku

kɛ́nfiti, kɛ wɛ̃ti kɛ bo kétɛ́ní kù ìtɛ́ní kɛ̀.

7 Ikó nyimɔu pũɔ̃̀ nkɛ tɑɑ̀ dɑ̀mɛ́ɛ̀rì nwe,

ò mɛ nyí piɛku,

kɛ̀ ì bɑɑ pũɔ̃̀ nkoò tɑɑ̀,

kɛ wĩɛ̃ti ì yɛ̀nní kɛ̀.

8 Bɑ́ dɛ̀ dɛ tɔ̃mmú í mɔkɛ kumɑ̀nku,

onìtì bɑ́ɑ́ nɑ kɛ́nɑ́kɛ́ kɛ́deè.

Fɛnɔ̀nfɛ̀ í diɛ̀ mmuwéìmù,

ditoò mɛ̀ nyí diɛ̀ mmukeèmù.

9 Dɛ̀ɛ̀ bɑɑ do bo dɛɛ̀ yó mbo,

dɛ̀ɛ̀ do dɔ̀ɔ̀ dɛɛ̀ yóó dɔɔ̀.

Dɛ̀mɑrɛ̀ í tú dɛpɑ̀nnɛ̀ kɛtenkɛ̀ ĩ́nkɛ̀.

10 A bo yɑ̀ dɛ̀ kɛ dɔ̀:

Wúó! N yɑ̀ dɛ̀mɑrɛ̀ pɑ̀nnɛ̀!

Dɛ̀ yó mbo kɛ̀ ti mu nyí bo.

11 Bɛ̀ ɔ̃ɔ̃ í nkpɑɑ́ yɛ̃́ bɛ̀ɛ̀ pɛ̃ɛ̃tɛ́ bɛ kpɛ́í,

bɛ̀ɛ̀ bo tũnnɛní bɛ̀ í yóó nkpɑɑ́ yɛ̃́

bɛ̀ɛ̀ bɛ̀ tũ̀nní bɛ kpɛ́í.

Mɛborimɛ wéìtì yɑ̀ tì kɛ nɑ́ɑ́

12 Mí mmɛborimɛ wéìtì n nɑɑ́mmu Isidɑyɛɛribɛ kóo kpɑ̀ɑ̀tì, kɛ́mbo Sedisɑdɛmmu, 13 kɛ́duɔ́ n yɛ̀mmɛ̀ kɛ́wɑmmú, kɛ́fiɛ́ nɛ̀ n yɛ̀mmɛ̀ kɛ bo bɑntɛ́ dɛ̀ɛ̀ dɔ̀ɔ̀ri kɛtenkɛ̀ ĩ́nkɛ̀. Mutɔ̃nyonkumu mmu, Kuyie nduɔ́ mmù onìtì kòò bo mmù pĩ. 14 Kɛ̀ n wénní mutɔ̃mmú mùù kó dimɑ̀ɑ̀ dɔ̀ɔ̀ri kɛtenkɛ̀ ĩ́nkɛ̀, kɛ́nsɔ̃́ ndɛmɔu dɛ̀ í dò nkɛ́bɑntɛ́, dɛ̀ í cɑ̃́ɑ̃́nnɛ̀ ɑ bo ndɔ́mɛ̀ kɛ́kpɑɑkɛ kuyɑɑkù.

15 Bɛ̀ ɔ̃ í nnɑ kɛ́sɛ́i ndɛ̀ɛ̀ kɔ̀ḿmú

bɛ̀ mɛ nhɔ̃ í nkɑ̀ɑ ndɛ̀ɛ̀ kpɑ.

16 Nɛ̀ n yɛ̀mmɛ̀ miɛkɛ kɛ̀ n dɔ̀: M mɛ̀ nwɑmmúmɛ̀ kɛ yìɛ́ mɛciì pɛ́u kɛ pɛ̃ɛ̃tɛ́ bɛ̀ɛ̀ n niitɛ́nɛ̀ kɛ di tikpɑ̀tì Sedisɑdɛmmu miɛkɛ, kɛ̀ n yɑ̀ n yĩ́ɛ̃́tɛ́mɛ̀ mɛborimɛ pɛ́u, kɛ mɔ̀ɔ̀tɛ mɛciì mmɛmɔu. 17 Kɛ duɔ́ n yɛ̀mmɛ̀ kɛ bo bɑtɛ dɛ̀ɛ̀ tu mɛciì nkpɛrɛ, nɛ̀ dɛ̀ɛ̀ tu dɛyɛìnkpɛrɛ, nɛ̀ dɛ̀ɛ̀ tu dɛwɑ́ɑ́tɛ́kpɛrɛ. Kɛ sɔ̃́ ndɛndɛ kó dimɑ̀ɑ̀ í cɑ̃́ɑ̃́nnɛ̀ ɑ bo ndɔ́mɛ̀ kɛ́kpɑɑkɛ kuyɑɑkù.

18 Kɑ̀ɑ mɔ̀kɛ mɛciì mmɛdiɛ̀

nhɑ fɛ̃́ṹtímɛ̀ ɔ̃ ndɛumu,

kɑ̀ɑ yĩ́ɛ̃́tìmɛ̀ dɛukɛ ɑ yìɛ́ ɑmɑ́ɑ̀ ndi mɛhɑ́ɑ́rìmɛ̀.

2

1 Nɛ̀ n yɛ̀mmɛ̀ miɛkɛ kɛ̀ n dɔ̀: M bo yɑ́ɑ́kɛ́ diwɛ̀ì kɛ́wɑmmú kunɑɑtí, kɛ́nsɔ̃́ ndɛndɛ í dò nkɛ́bɑntɛ́. 2 Kɛ̀ nní nsɔ̃́ nkɛ̀ diwɛ̀ì bɑɑ dɑ bo kɛ dɑ bo dɛ̀ tu dɛyɛìnkpɛrɛ ndɛ, tɛwɛ̀ìtɛ̀ mɛ nyí mɔkɛ mucɔ̃́ntimu mɑmù. 3 Mɛm̀mɛ n duɔ́mmɛ̀ mmɑ́ɑ̀ mɛnɑɑ̀ nkɛ nɛ́ nkpɑɑ́nɛ̀ n yɛ̀mmɛ̀, kɛ́dɔɔ̀ mmɑ́ɑ̀ kuyɛìnkù kɛ bo yɑ̀ dɛ̀ɛ̀ wenni onìtì dò nkɛ́dɔɔ̀ dɛ̀ kɛtenkɛ̀ ĩ́nkɛ̀ yɛwè o fòù yɛ̀. 4 Kɛ̀ n duɔ́ mmɑ́ɑ̀ mutɔ̃ndiɛmù, kɛ́mɑɑ́ sicɛ̃́ĩ, m mɔ́mmuɔ n kpɛsi kɛ́fííkú dɛtie mbɛ̀ tu dɛ̀ fínyĩ̀, 5 kɛ́dɛí dɛpénnɛ̀ kɛ́duɔ dɛpɑɑ nkɛ́fííkú dɛtie ndɛbotí ndɛbotí dɛ̀ɛ̀ pɛí. 6 Kɛ̀ ń keú sibií kɛ́nyɔ́ɔ́rìnɛ̀ dɛtepɑ̀nnɛ̀ n fìíkú dɛ̀, 7 kɛ́do ntidɑɑtì tinitidɑɑtì nɛ̀ tinitipòtì, kɛ̀ bɛ̀ m piɛ́ ibí n cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ miɛkɛ, kɛ̀ nní mmɔkɛ iwũɔ̃ inɑ̀ɑ̀kɛ nɛ̀ ipe nɛ̀ sibɔɔ́ mɛdiɛ̀, kɛ́pɛ̃ɛ̃tɛ́ bɛ̀ɛ̀ n niitɛ́nɛ̀ kɛ buotɛ́ Sedisɑdɛmmu. 8 Kɛ̀ n koú timɑ́tì pɛ́ítì, kɛ́wɑɑ́ mbɛdèmbɛ̀ bɛnitidɑɑbɛ̀ nɛ̀ bɛnitipòbɛ̀, kɛ́mmɔkɛ onìtì dɔ́ dɛ̀, bɛnitipòbɛ̀ pɛ́u* kɛ́ntú bɛnitipotɔ̃mbɛ̀ diɛbɛ̀. 9 Kɛ̀ n dɛukɛ kɛ pɛ̃ɛ̃tɛ́ bɛ̀ɛ̀ n niitɛ́nɛ̀ kɛ di tikpɑ̀tì Sedisɑdɛmmu. Bɑ́ nɛ̀ mɛmmɛ kɛ̀ nní nkpɑɑ́nɛ̀ n yɛ̀mmɛ̀. 10 N nuɔ nyɑ̀ dɛ̀ɛ̀ kó dimɑ̀ɑ̀ kɛ ndɔ́, n yí dɛ̀ nyì yetɛnɛ̀, n yí mmɔ̀ntɛ n yɛ̀mmɛ̀ diwɛ̀ì mɑrì kɛ̀ dɛ̀ nni nnɑɑti nɛ̀ mutɔ̃mmú mumɔu m pĩ́ mmù. Dɛɛ̀ do tú n kó mucɔ̃́ntimu. 11 Dɛ mɔ̀nnì kɛ̀ ntotí n yɛ̀mmɛ̀ n tɔ̃mmú mumɔu ĩ́nkɛ̀, n dɔ̀ɔ̀ dɛ̀ɛ̀ kó dimɑ̀ɑ̀, kɛ́nsɔ̃́ ndɛ̀ í dò nkɛ́bɑntɛ́ dɛ̀ í cɑ̃́ɑ̃́nnɛ̀ ɑ bo ndɔ́mɛ̀ kɛ́kpɑɑkɛ kuyɑɑkù. N yí cɔ̃ntɛ dɛ̀mɑrɛ̀ kɛtenkɛ̀ ĩ́nkɛ̀.

12 Kɛ̀ n totí n yɛ̀mmɛ̀ ɑ bo nciìmɛ̀ nɛ̀ ɑ bo ntúmɛ̀ kuyɛìnkù nɛ̀ ɑ bo wɑ́ɑ́tɛ́mɛ̀ dɛ ĩ́nkɛ̀. Yé wèè yóó cɔutɛ́ mí nhokpɑ̀ɑ̀tì dɛ yiɛ̀ nyóó dɔɔ̀ mù kɛ̀ mù ncɑ̃́ɑ̃́. 13 Mɛm̀mɛ n yɑ̀mɛ̀ mɛciì mmɔ̀kɛmɛ̀ mucɔ̃́ntimu kɛ pɛ̃ɛ̃tɛ́ ɑ bo yɛimmɛ̀, kuwenniku mɔkɛmɛ̀ mucɔ̃́ntimu kɛ pɛ̃ɛ̃tɛ́ dibiìnnì.

14 Mɛciì nyiɛ̀ nnuɔ nwúómmu

kɛ̀ kuyɛìnkù ɑ̃́ɑ̃ntɛ dibiìnnì miɛkɛ.

Kɛ̀ nní nsɔ̃́ ntìmɑtì mɑ́ɑ̀ tiì bɛ̀ bɑ̀ɑ. 15 N dɛ nyɑ̀ mɛborimɛ yóùmɛ̀ kɛ í dò nkɛ́bɑntɛ́. Tìì yóó tuɔkɛní kuyɛìnkù kɛ̀ tiì yó n tuɔkɛní, n nɛ́ ciì bɑ nkpɛ́í? 16 Bɛ̀ ɔ̃ɔ̃ í nhɑ̃ kɛ yɛ̃́ mɛciì nyiɛ̀ nkpɛ́í, bɛ̀ mɛ nhɔ̃ɔ̃ í nhɑ̃ kɛ yɛ̃́ kuyɛìnkù kpɛ́í mbɛ̀ ɔ̃ɔ̃ bɛ̀ yɛ̃̀mmu bɛdɛ́. Kuyɛìnkù ɔ̃ɔ̃ kúmu kɛ mɛciì nyiɛ̀ nkú. 17 N yɛ̀mmɛ̀ mɛɛ̀ cɑ̀ɑ̀rɛ̀ dɛ̀ í n nɑɑti! Dɛ̀ɛ̀ dɔɔri kɛtenkɛ̀ ĩ́nkɛ̀ dɛ̀ í n nɑɑti, mɛborimɛ í dò nkɛ́bɑntɛ́, dɛ̀ í cɑ̃́ɑ̃́nnɛ̀ ɑ bo ndɔ́mɛ̀ kɛ́kpɑɑkɛ kuyɑɑkù. 18 Mutɔ̃mmú m pĩ mmù kɛtenkɛ̀ ĩ́nkɛ̀ kɛ ɔ̀u, kɛ yóó mù yóunɛ̀ wèè n tũ̀nní, dɛ̀ í n nɑɑti mu kpɛ́í. 19 We nyɛ̃́ wèè n tũ̀nni kòò bo nciì yoo ò bo ntú kuyɛìnkù? Weè nɛ́ yóó bɑɑtɛ́ n dɔ̀ɔ̀ dɛ̀ɛ̀ kó dimɑ̀ɑ̀ kɛtenkɛ̀ ĩ́nkɛ̀ nɛ̀ n kó mɛciì. Dɛndɛ múnkɛ í dò nkɛ́bɑntɛ́. 20 Mɛm̀mɛ dɛ̀ yɑ̃rikɛmɛ̀ n kɔ̃̀ntì nɛ̀ mutɔ̃mmú m pĩ mmù kɛ ɔ̀u kɛtenkɛ̀ ĩ́nkɛ̀. 21 Ntɛ onìtì wèè pĩ nho tɔ̃mmú nɛ̀ mɛciì nnɛ̀ mɛyĩ́ɛ̃́tímɛ̀ kɛ̀ mù yié mmɛsɑ̀ɑ̀. Kòò nɛ́ mù yóu nɛ̀ otɔù wèè í pĩ mmùmɑmù. Dɛndɛ í dò nkɛ́bɑntɛ́ dɛ̀ cɑ̀ɑ̀ri mɛyɛ̀mmɛ̀ mmɛ. 22 Onìtì kó mucɔ̃́ntimu nɛ́ tú ɔ̃̀mmu o tɔ̃mmú nɛ̀ tihɔ̀ùtì o ɔ̀ù tìì kó dimɑ̀ɑ̀ kɛtenkɛ̀ ĩ́nkɛ̀? 23 O we yɛmɔu tu kuyonku kpɛyɛ nyɛ, kòo tɔ̃mmú tú muyonkumu. Bɑ́ kɛyènkɛ̀ ò ɔ̃ɔ̃ í nhòmpɛ̀. Dɛndɛ í dò nkɛ́bɑntɛ́.

24 Onìtì bo dimɛ̀ kɛ́yɑ̃̀ dɛɛ̀ tu o kó diwɛ̀ì nɛ̀ o tɔ̃mmú ò pĩ mmù. Dɛndɛ kó dimɑ̀ɑ̀ bonní Kuyie mborɛ̀ ndɛ. 25 Kuyie mbɛ́immu kɛ tú kɛ̀ kuù í te we mbo di kɛ̀ dɛ̀ nhò nɑɑti? 26 Kuyie nhɔ̃ɔ̃ duɔ́ nkù dɔ́ wènwe mɛciì nnɛ̀ mɛyĩ́ɛ̃́tímɛ̀ nɛ̀ diwɛ̀ì. Bɛnitiyɛibɛ kó mutɔ̃mmú Kuyie mbɛ̀ duɔ́mmù tu bɛ̀ bo koúmɛ̀ kɛ tíí nkù dɔ́ bɛ̀ kpɛ́í. Dɛndɛ í dò nkɛ́bɑntɛ́ dɛ̀ í cɑ̃́ɑ̃́nnɛ̀ ɑ bo ndɔ́mɛ̀ kɛ́kpɑɑkɛ kuyɑɑkù.

3

Bɑ́ dɛ̀ nɛ̀ dɛ mɔ̀nnì ndi

1 Bɑ́ dɛ̀ nɛ̀ dɛ kó dimɔ̀nnì ndi.

Bɑ́ dìì mɔ̀nnì nɛ̀ di kpɛrɛ ndɛ kɛtenkɛ̀ ĩ́nkɛ̀.

2 Dipɛitɛ́mɔ̀nnì bomu kɛ̀ mukṹṹ nkó dimɔ̀nnì bo.

Mufíì mmɔ̀nnì bomu,

kɑ̀ɑ bo uutɛ́mɛ̀ ɑ fìí ndɛ̀ kpɛri bo.

3 Mukɔ̀ù kó dimɔ̀nnì bomu.

Kɑ̀ɑ bo miɛkùnnɛmɛ̀ kó dimɔ̀nnì bo,

mupɔ̀mmù kó dimɔ̀nnì bomu,

kɛ̀ mumɑrimù kó dimɔ̀nnì bo.

4 A bo kuɔ́mmɛ̀ kó dimɔ̀nnì bomu,

kɛ̀ mudɑɑ́ nkó dimɔ̀nnì bo.

Didɑbònnì kó dimɔ̀nnì bomu,

kɛ̀ muhɑù kó dimɔ̀nnì bo.

5 Itɑ̃́ɑ̃́ kó mubɔmmù mɔ̀nnì bomu,

kɑ̀ɑ bo yóumɛ̀ itɑ̃́ɑ̃́ kó mubɔmmù kó dimɔ̀nnì bo.

Dɛbɑɑ̀ nkó mupĩ́mmù mɔ̀nnì bomu,

kɑ̀ɑ bo yóumɛ̀ dɛbɑɑ̀ nkó mupĩ́mmù kó dimɔ̀nnì bo.

6 A bo wɑɑ́mmɛ̀ dɛ̀mɑrɛ̀ kó dimɔ̀nnì bomu,

kɛ̀ dɛ̀ bo fetimɛ̀ kó dimɔ̀nnì bo.

A bo sɔnnɛmɛ̀ dɛ̀mɑrɛ̀ kó dimɔ̀nnì bomu,

kɑ̀ɑ bo dootóomɛ̀ ɑ do sɔri dɛ̀ kó dimɔ̀nnì bo.

7 Muyɑɑ̀kɛ̃tímù kó dimɔ̀nnì bomu,

kɛ̀ muyɑɑ̀yɑ́ntìmù kó dimɔ̀nnì bo,

ɑ bo ncĩ́ɛ̃́kɛ́mɛ̀ kó dimɔ̀nnì bomu,

kɑ̀ɑ bo nnɑ́ɑ́mmɛ̀ kó dimɔ̀nnì bo.

8 A bo ndɔ́mɛ̀ otɔù kó dimɔ̀nnì bomu,

kɑ̀ɑ bo nníímmɛ̀ otɔù kó dimɔ̀nnì bo.

Mudoò kó dimɔ̀nnì bomu,

kɛ̀ kunɑɑtí kó dimɔ̀nnì bo.

9 Wèè pĩ mmutɔ̃mmú ò mù pĩ nkòo kó mucɔ̃́ntimu tú ɔ̃̀mmu? 10 N yɑ̀mu Kuyie nduɔ́ mmùù tɔ̃mmú bɛnìtìbɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ mù pĩ. 11 Kù dɔ̀ɔ̀ dɛmɔu kɛ̀ dɛ̀ wennimu bɑ́ dɛ̀ kɛ̀ dɛ̀ bo dɛ mɔ̀nnì, kɛ̀ kù duɔ́ nhonìtì mɛyɛ̀mmɛ̀ ò bo nyɛ̃́nɛ̀mɛ̀ kɛ dò nhonìtì ɔ̃ɔ̃ í nku kɛ̀ dɛ̀ɛ deè, onìtì nɛ́ í nɑ kɛ bo bɑntɛ́ Kuyie mpĩ́ mmùù tɔ̃mmú, kù mù ketɛ́ mɛ̀ɛ̀ botí nɛ̀ kù mù dèèmɛ̀. 12 M bɑntɛ́mu kɛ dò nhonìtì kó diwɛ̀ì tu o bo ndɔɔrimɛ̀ ò dɔ́mɛ̀, kɛ́mbo kɛ̀ dɛ̀ ò nɑɑti o fòmmu mumɔu miɛkɛ. 13 Kòo nìtì yo nkɛ yɔ̃̀ nkɛ dɛ̀ ò nɑɑti nɛ̀ o tɔ̃mmú, Kuyie nkó dipɑ̃nnì ndi. 14 N yɛ̃́mu kɛ dò nKuyie ndɔ̀ɔ̀ dɛ̀ dɛɛ̀ yó mbo sɑ̃́ɑ̃̀, dɛ̀mɑrɛ̀ í dò nkɛ́yíɛ́ dɛ miɛkɛ. Dɛ̀mɑrɛ̀ mɛ nyí dò nkɛ́yɑɑtɛ. Kuyie ndɛ̀ dɔ̀ɔ̀ mɛmmɛ kɛ̀ dɛ̀ bo yie nkɛ̀ bɛ̀ nkù dému.

15 Dɛ̀ɛ̀ bo dɛ̀ do bomu nɛ̀ dimɔ̀nnì,

dɛ̀ɛ̀ yóó buotɛ́ dɛ̀ diɛ́ nkɛ buotɛ́mu.

Kuyie nkuù tɛ̃̀ńnìnkoní dɛ̀ɛ̀ pɛ̃ɛ̃tɛ́.

Dɛmɔu dɛ mɑ̀nku tú mukṹṹ

16 Kɛ̀ n wéntɛ́ kɛtenkɛ̀ ĩ́nkɛ̀ kɛ́nsɔ̃́ ntibeéntì nɑɑ́ nsiyɑ́ɑ̀bìsí kɛ̀ mɛsɑ̀ɑ̀ nnɑɑ́ mmɛyɛi. 17 Nɛ̀ n yɛ̀mmɛ̀ miɛkɛ kɛ̀ n dɔ̀: Kuyie nyóó bekɛ́nɛ̀mu osɑ̀ù nɛ̀ oyɛiwe. Kɛ yɛ̃́ bɑ́ dɛ̀ nɛ̀ dɛ kó mɛfíè mmɛ. Bɑ́ mɛ̀ɛ̀ dɔɔ̀rìmɛ̀ kɛ̀ mɛ beéntì mɔ̀nnì bo. 18 Kɛ̀ n wéntɛ́ onìtì kó mufòmmu, nɛ̀ n yɛ̀mmɛ̀ miɛkɛ kɛ̀ dɔ̀: Kuyie ndɔ́ kɛ yɑ́ɑ́kɛ́mu onìtì kòo bɑntɛ́ ò í cɑ̃́ɑ̃́nnɛ̀mɛ̀ fɛɔ̃̀fɛ̀. 19 Kɛ yɛ̃́ tìì tùɔ̀kùní fɛɔ̃̀fɛ̀, tiì tùɔ̀kùnímɛ̀ onìtì, fɛɔ̃̀fɛ̀ kɔ̃mmɛ̀ onìtì mɛ nkɔ̃. Onìtì nɛ̀ fɛɔ̃̀fɛ̀ dɛ fòmmu mumɑ́ɑ̀ ndi onìtì í pɛ̃ɛ̃tɛ́ fɛɔ̃̀fɛ̀. Dɛmɔu dɛ̀ í dò nkɛ́bɑntɛ́.

20 Dɛmɔu dɛ̀ kũnti dibòrì dimɑ́ɑ̀ ndi,

dɛmɔu dɛ̀ bonní mutɑ̃́ɑ̃́ mmiɛkɛ nkɛ,

dɛmɔu dɛ̀ wɛ̃ti mutɑ̃́ɑ̃́ mmiɛkɛ nkɛ.

21 We nyɛ̃́ kòo nìtì kó mufòmmu dekù kɛĩ́nkɛ̀ kɛ̀ fɛɔ̃̀fɛ̀ kɔ̃mu ɔ̃ nkpɑɑ́ kɛtenkɛ̀ miɛkɛ? 22 Kɛ̀ nni nsɔ̃́ nhonìtì kó diwɛ̀ì tu dɛ̀ bo nhò nɑɑtinɛ̀ mɛmmɛ o tɔ̃mmú, dɛ̀ɛ̀ tu o kó mucɔ̃́ntimu. We nyóó ò bɛnkɛ dɛ̀ɛ̀ yóó tuɔkɛní o kó difɔ̃nkúò.

4

Bɛnìtìbɛ̀ dɔ̀ɔ̀ri mɛ̀ɛ̀ botí bɛtɔbɛ̀ mɛyɛi

1 N yɑ̀mu bɛnìtìbɛ̀ fɛ̃́ũnko mɛ̀ɛ̀ botí bɛtɔbɛ̀ kɛtenkɛ̀ ĩ́nkɛ̀.

Wéntɛ́ bɛ̀ bɛ̀ fɛ̃́ũnkomɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ kuɔ̀ mbɑ́ òmɔù í bɛ̀ bɑ̀ɑ́.

Bɛ̀ɛ̀ bɛ̀ nɔ mbɛɛ̀ bɛ̀ fɛ̃́ũnko

òmɔù mɛ nyí bɛ̀ bɑ̀ɑ́.

2 Kɛ̀ nní nsɔ̃́ mbɛcíríbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ ku nɛ̀ dimɔ̀nnì

bɛ kpɛrɛ wenninɛ̀ bɛfòùbɛ̀.

3 Wèè nɛ́ dɔkɛ bo diwɛ̀ì miɛkɛ kɛ bɛ̀ pɛ̃ɛ̃tɛ́ bɛdɛ́

weè tu bɛ̀ mu nyí pɛitɛ́ wè,

wèè mu nyí buotɛ́ kutenkù miɛkɛ,

kɛ yɛ̃́ ò í yɑ̀mɛ̀ mɛyɛi mmɛ̀ɛ̀ dɔɔri kɛtenkɛ̀ ĩ́nkɛ̀.

4 Kɛ̀ n wéntɛ́ kɛ́ n sɔ̃́ mmutɔ̃mmú mumɔu onìtì pĩ mmù kɛ̀ mù yìé,

ò ɔ̃ mmù pĩ nkɛ betínɛ̀ bɛtɔbɛ̀ mbɛ.

Dɛndɛ í dò nkɛ́bɑntɛ́,

dɛ̀ í cɑ̃́ɑ̃́nnɛ̀ ɑ bo ndɔ́mɛ̀ kɛ́kpɑɑkɛ kuyɑɑkù.

5 Kuyɛìnkù ɔ̃ mmɛí ku nɔu nsi,

kɛ nɛ́ kɔ̀ù kumɑ́ɑ̀.

6 A bo mmɔkɛmɛ̀ dɛ̀mɑrɛ̀ dinɑcɛkutiri mɛ̀mɑ́ɑ̀

kɛ ompu

dɛ̀ tɔ̃ũnɛ̀ ɑ bo ndɛ̀ mɔ̀kɛmɛ̀ dinɑcɛkutiri mɛ̀dɛ́mɛ̀

kɛ nɛ́ ɔu mɛdiɛ̀,

dɛndɛ ɑ bɛtì kuyɑɑkù nku.

7 N wɛ̃̀tɛ kɛ yɑ̀mu mɛborimɛ tɛ̃mɛ̀ kɛtenkɛ̀ ĩ́nkɛ̀ mɛɛ̀ í dò nkɛ́bɑntɛ́. Mɛ̀ɛ̀ tu: 8 Onìtì wèè bo omɑ́ɑ̀ kɛ í mɔkɛ odɛríntɔù, ò mɛ nyí mɔkɛ dɛbirɛ, kɛ́ í mɔkɛ o tebitɛ. Bɑ́ o tɔ̃mmú í mɔkɛ kumɑ̀nku, ò nɛ́ pĩ́ mbɑ nkpɛ́í mmutɔ̃mmú kɛ pɑ̀ɑ̀ diwɛ̀ì? Dɛndɛ yóùmu, dɛ̀ í dò nkɛ́bɑntɛ́.

9 Kɛ̀ di bo bɛ̀dɛ́bɛ̀ dɛ̀ wenninɛ̀mu

ɑ bo mbomɛ̀ ɑmɑ́ɑ̀,

kɛ yɛ̃́ bɛ̀dɛ́bɛ̀ kó mutɔ̃mmú ɔ̃ɔ̃ yiemmɛ̀mu mɛsɑ̀ɑ̀.

10 Bɛ̀ɛ̀ bo bɛ̀dɛ́bɛ̀, kòò mɔù do,

otɔù yóó ò íimmu.

Wèè bo omɑ́ɑ̀ kòò do,

we mbo ò íi?

11 Kɛ̀ di duɔ́ bɛ̀dɛ́bɛ̀

di ɔ̃ ntonkùnkomú ditɔbɛ̀,

kɑ̀ɑ nɛ́ duɔ́ ɑmɑ́ɑ̀ ɑ bo yĩ́mɛ kɛ̀ dɛ̀ ndɑ tonnì?

12 Kɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ bo bɛ̀dɛ́bɛ̀ kòò mɑ́ɑ̀ bɛ̀ dintɛ́

bɛ̀ɛ̀ bo bɛ̀dɛ́bɛ̀ bɛɛ̀ yóó ò nɑ,

kuhɔ̃ũ kùù kòńnɛ́ mɛ̀tɑ̃ɑ̃ti kù í tɔ̃ũ mɛcɑ̃ɑ̃.

13 Odɑpɑ̀ɑ̀ nwèè í tú òmɔù kɛ nɛ́ ciì

ò pɛ̃ɛ̃tɛ́mu okpɑ̀ɑ̀tì wèè tu okótì kɛ nɛ́ yɛi,

bɑ́ ò í kémmú itié.

14 Bɑ́ kɛ̀ dɛ kóo dɑpɑ̀ɑ̀ nyɛ̀nní dikpetíntou kɛ nɑɑ́ nhokpɑ̀ɑ̀tì,

bɑ́ kɛ̀ bɛ̀ do ò pɛitɛ́ kòò í ntú òmɔù o kpɑ̀ɑ̀tìyuu miɛkɛ.

15 Kɛ̀ n yɑ̀ bɛnìtìbɛ̀ bɛmɔu

bɛ̀ɛ̀ bo kɛtenkɛ̀ ĩ́nkɛ̀ bɛ̀ munnɛ́mɛ̀ weè dɑpɑ̀ɑ̀

nwèè yóó cɔutɛ́ tikpɑ̀tì.

16 Bɛnìtìbɛ̀ pɛ́u bɛɛ̀ do ò tũ̀,

mbɛ̀ɛ̀ mɛ mbo dentɛ kɛ́tuɔkɛní dɛ̀ í yóó bɛ̀ nɑrikɛ.

Dɛ̀ í dò nkɛ́bɑntɛ́,

dɛ̀ í cɑ̃́ɑ̃́nnɛ̀ ɑ bo ndɔ́mɛ̀ kɛ́kpɑɑkɛ kuyɑɑkù.

A nɑ́ɑǹtì bɑ́ nsũ Kuyie nyììkɛ̀

17 Kɑ̀ɑ tɑti Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀,

totí ɑ yɛ̀mmɛ̀ mɛsɑ̀ɑ̀.

A bo tɑmɛ̀ kɛ́nkémmú dɛ̀ wenninɛ̀mu

ɑ bo kù fìémɛ̀ iwũɔ̃ kuyɛìnkù tɛ̃mɛ̀,

kuyɛìnkù í yɛ̃́ kɛ dò nkù dɔ̀ɔ̀ri dɛ̀ tu mɛyɛi.

5

1 A nùù bɑ́ ncɑ̃ɑ̃ tinɑ́ɑǹtì,

ɑ níí bɑ́ ndɔ́ mɛcɑ̃ɑ̃ nkɛ bo bɛ́i ntinɑ́ɑǹtì Kuyie nyììkɛ̀,

kɛ yɛ̃́ Kuyie mbomɛ̀ kɛĩ́nkɛ̀ nkɛ,

kɑ̀ɑ bo kɛtenkɛ̀,

ɑ tũ mbɑ́ nsũ tinɑ́ɑǹtì.

2 Iyɛntotí iì ɔ̃ɔ̃ dɑ sṹṹ

kɛ̀ tidɔùntìi kɔtɛní,

kɑ̀ɑ sũ̀ṹ ntinɑ́ɑǹtì ɑ yóó nɑ́kɛ́ tiyɛinnɑ́ɑǹtì nti.

3 Kɑ̀ɑ dɔúnnɛ̀ dinùù Kuyie,

dɔɔ̀ dì mɛcɑ̃ɑ̃,

Kuyie nyí dɔ́ tiyɛìntì,

ɑ dɔúnnɛ̀ dìì nùù Kuyie, dɔɔ̀ dì.

4 Kɑ̀ɑ í dɔúnnɛ̀ dinùù Kuyie dɛɛ̀ wenni

kɛ pɛ̃ɛ̃tɛ́ ɑ bo kù dɔúnnɛ̀mɛ̀ dinùù,

kɛ nɛ́ bɑ́ɑ́ dɔɔ̀ ɑ dì nkù dɔúnnɛ̀ kɛ yɛ̃ nhɑ yóó dɔɔ̀mɛ̀.

5 A bɑ́ɑ́ yóu kɑ̀ɑ nùù nte kɑ̀ɑ nɑɑ́ nhonitiyɛiwe,

kɛ́nɑ́kɛ́ ikuɔ́ nìùtì kɛ dɔ̀:

N nùù diì n fìtɛ́nɛ̀.

Bɑ́ɑ́ duɔ́ nkɛ̀ Kuyie mmiɛkɛ dɑ́ yɛ̀

kɛ̀ kùu cɑkɛ ɑ tɔ̃mmú.

6 Kuyɛìnkù bo dɔúnnɛ̀mɛ̀ Kuyie ndinùù

dɛ̀ ɔ̃ nkù dònnɛ̀ tidɔùntì nti,

tinɑ́ɑǹtì sɔ̃́ntíkɛ kpɛti,

mudɑɑ́ nkpɛrɛ.

Fɔ̃́ nwèè ciì ɑ́ ndé Kuyie.

Fɛdífɛ̀ kó mɛdòmmɛ̀

7 Mɛm̀mɛ kɑ̀ɑ yɑ̀ kɛ sɔ̃́ ndihɛì mɑrì

kɛ̀ bɛ̀ fɛ̃́ũnko bɛ̀ɛ̀ í tú bɛ̀mɑbɛ̀,

kɛ í bɔti mɛwetímmɛ̀ kpɛti,

kòò mɔù í wúó nhotɔù.

Dɛ̀ bɑ́ɑ́ dɑ di kɛ yɛ̃́ onìtì ɔ̃ mbɑkɛ́mɛ̀ bɛtɔbɛ̀

kɛ̀ bɛ̀ ò bɑkɛ́mu,

kɛ̀ wèè tó bɛ̀ bɑkɛ́ kòò bomu.

8 Bɛ̀ piɛti mùù cɔ̃́ntimu kɛtenkɛ̀,

mù tu bɛmɔu kɔ̃mu mmu.

Bɑ́ okpɑ̀ɑ̀tì ò fòùnɛ̀ dɛpɑɑ ndɛ.

Tikpɑ̀tì í mɔkɛ mucɔ̃́ntimu mɑmù

9 Wèè bɛ̀tì idíítí ò í kpɑɑ́ kɛ bo nyì sɑ̀nnɛ̀,

wèè bɛ̀tì tikpɑ̀tì ò í kpɑɑ́ kɛ bo tì nìntɛ.

Dɛ̀ í dò nkɛ́bɑntɛ́.

10 Kɛ̀ tikpɑ̀tì sũ̀ṹ nti diibɛ̀ ɔ̃ɔ̃ sṹṹmmu.

Tikpɑ̀tì yiɛ̀ nkó mucɔ̃́ntimu nɛ́ tú ɔ̃̀mmu

kɛ̀ dɛ̀ í tú ò tì wúómmɛ̀ nɛ̀ o nuɔ.

11 Kòo tɔ̃ntì di kɛ sɑ̀nnɛ̀ yoo ò ɑutɛ́

ò ɔ̃ nduɔ́ kɛ̀ dɛ̀ ò nɑɑtimu.

Kɛ̀ tikpɑ̀tì yiɛ̀ ndi kɛ́nsɑ̀nnɛ̀,

ò mɛ mbɑ́ɑ́ nɑ kɛ́duɔ́.

12 N yɑ̀ mɛborimɛ tɛ̃mɛ̀ mmɛ kɛtenkɛ̀ ĩ́nkɛ̀,

kɛ̀ mɛ̀ yóù mɛdiɛ̀.

Onìtì bo sɔnnɛmɛ̀ tikpɑ̀tì yɛwe yɛiyɛ kpɛ́í,

13 kɛ̀ tìì sɔ̃́ntɛ́ kɛ́cɑkɛ

kòo nyóó mɔɔtɛ dɛbirɛ bɑ́ dɛ̀mɑrɛ̀ í kpɑɑ́ o nɔu miɛkɛ.

14 Ò yɛ̀nní mɛ̀ɛ̀ botí o yɔ̃ pɔutì,

kòò mɛ nwɛ̃tɛ kɛtenkɛ̀.

Ò pĩ mmùù tɔ̃mmú kó dimɑ̀ɑ̀,

ò í cɔ̃ntɛ́ dɛ̀mɑrɛ̀ kɛ́tɔ.

15 Mɛborimɛ tɛ̃mɛ̀ mmɛ,

mɛ̀ɛ̀ yóù mmɛdiɛ̀.

Ntɛ we kɛ ìtɛ́ otetìrì

ò do kɔ̀tɛní mɛ̀ɛ̀ botí.

Ò nɛ́ cɔ̃ntɛ́ bɑ o tɔ̃mmú miɛkɛ?

Dɛ̀ í cɑ̃́ɑ̃́nnɛ̀ ɑ bo ndɔ́mɛ̀ kɛ́kpɑɑkɛ kuyɑɑkù.

16 Ntɛ we kɛ ɑ́ɑ̀rì o fòmmu mumɔu

kɛ bo yɛdɑbùò mmiɛkɛ nɛ̀ mɛyɛǹcɑɑ̀rìmɛ̀,

kòo miɛkɛ pɛ́íkú.

17 Ntɛ n yɑ̀ kòo nìtì kó diwɛ̀ì tu dì: Ò bo dimɛ̀ kɛ́yɑ̃̀ kɛ̀ dɛ̀ nhò nɑɑtinɛ̀ o tɔ̃mmú ò pĩ̀ḿmù kɛtenkɛ̀ ĩ́nkɛ̀. Kòo dɔɔ̀nɛ̀ yɛwe Kuyie nhò duɔ́ nyɛ̀, dɛɛ̀ tu onìtì kó mucɔ̃́ntimu. 18 Kuyie nduɔ́ nwè tikpɑ̀tì, kòò mɔ̀kɛ o kpɛrɛ kɛ yɛ̃́ ò bo yĩ́mɛ̀ kɛ́ dɛ̀ di, kɛ yɑ̀ o tɔ̃mmú kó diwɛ̀ì, Kuyie nkuù ò pɑ̃. 19 Dɛ yiɛ̀ nhɔ̃ɔ̃ í nyɛ̃́ kɛ dò nho fòmmu kó yɛwe kũpúrì, kɛ yɛ̃́ Kuyie nhò duɔ́mmɛ̀ diwɛ̀ì mɛdiɛ̀.

6

1 Kɛ̀ n yíɛ́ kɛ́yɑ̀ mɛborimɛ younkumɛ tɛ̃mɛ̀ kɛtenkɛ̀ ĩ́nkɛ̀ mɛ̀ɛ̀ yɔ̃̀ntɛ onìtì. 2 Onìtì Kuyie mbo pɑ̃ wè tikpɑ̀tì, kòò mmɔkɛ o kpɛrɛ kòo yètìrì feí bɑ́ dɛ̀mɑrɛ̀ í ò dòńnì ò dɔ́ dɛ̀. Kuyie mmɛ nyí nyóu kòò dɛ̀ di, kòo tɔù weè nɛ́ dɛ̀ di. Dɛndɛ yóùmu dɛ̀ í dò nkɛ́bɑntɛ́. 3 Yoo onìtì wèè mɔ̀kɛ ibí tɛkɔ̀ùtɛ̀ (100), kòo fòmmu mɔntɛ, ò mɛ nyí sɑ̀nnɛ̀ diwɛ̀ì kɛ ku, bɑ́ bɛ̀ í nhò kũnnɛ́ sɛ́i. Mí nkpɛ́í mbɛ̀ pùó nwè kɛ̀ tì donní o kpɛrɛ wenninɛ̀mu dɛ yiɛ̀ nkpɛrɛ.

4 Kɛ yɛ̃́ ò yɛ̀nnímɛ̀ dibiìnnì ndi

kɛ tɑ kudɔnkù kɛ̀ dɛ̀ dèè.

5 Bɑ́ ò í yɑ̀ diyiè,

kɛ í dì yĩ̀ɛ̃́tɛ́.

O kó mɛom̀pùmɛ̀ pɛ̃ɛ̃tɛ́mu otɔù kɔ̃mɛ.

6 Bɑ́ kɛ̀ dɛ kóo kpɑ̀ɑ̀tì do nfòù kɛ dɔ̀ yɛbie nsikɔupísìdɛ́ (2000),

ò í yóó di diwɛ̀ì mɑrì.

Bɛ̀ pùó nwè kɛ̀ tì donní o kpɛrɛ ò tɔ̃ũnɛ̀mu.

Timɔu ti kũnti dibòrì dimɑ́ɑ̀ ndi.

7 Onìtì pĩ́ mùù tɔ̃mmú kó dimɑ̀ɑ̀,

ò mù pĩ nho nùù kpɛ́í nkɛ.

Nɛ̀ mɛmmɛ bɑ́ dɛ̀ í ò nɑɑti.

8 Kɛ̀ dɛ̀ dò mɛmmɛ wèè ciì ò pɛ̃ɛ̃tɛ́ bɑ kuyɛìnkù?

Yɑ́ɑ̀ ocĩ̀rì wèè yɛ̃́ ò bo ndòmmɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ ììkɛ̀?

9 A mɔkɛ dɛ̀ wenninɛ̀mu

ɑ bo nyɑ́ɑ́mmɛ̀ ɑ í mɔkɛ dɛ̀.

Dɛndɛ í dò nkɛ́bɑntɛ́

dɛ̀ í cɑ̃́ɑ̃́nnɛ̀ ɑ bo ndɔ́mɛ̀ kɛ́kpɑɑkɛ kuyɑɑkù.

We nyɛ̃́ dɛ̀ɛ̀ wenni kɛ dò nhonìtìi dɛ̀ dɔ̀ɔ̀

10 Dɛ̀ɛ̀ bo yíe ndɛ̀ do bomu nɛ̀ dimɔ̀nnì,

kɛ̀ bɛ̀ dɛ̀ yu dɛ yètìrì.

Fɔ̃́ nhonìtì ɑ bɑ́ɑ́ sɛi nwèè dɑ pɛ̃ɛ̃tɛ́.

11 Kɑ̀ɑ í yɛ̃́ ɑ dò nkɛ́nɑ́kɛ́ tì

ɑ ɔ̃ nsũ ntinɑ́ɑǹtì nti

tìì í mɔkɛ mucɔ̃́ntimu.

12 We nyɛ̃́ dɛ̀ɛ̀ wenni

kɛ dò nhonìtìi dɛ̀ dɔ̀ɔ̀ o fòmmu miɛkɛ,

o we sɑ́m̀pɔ́yɛ̀ ò pɛ̃nkɛ́ yɛ̀ɛ̀ miɛkɛ mɛdɛ́ɛ̀ ntɛ̃mɛ̀?

We mbo ò nɑ̀kɛ́ dɛ̀ɛ̀ yóó dɔɔ̀ kɛtenkɛ̀ ĩ́nkɛ̀

o kṹṹ nkó difɔ̃nkúò?

7

1 Kuyetìfeitóo nɑɑtinɛ̀mu tùdɑ̀ɑ̀rí.

Kɑ̀ɑ kṹṹ nyiè wenninɛ̀ ɑ pɛitɛ́ kpɛri.

2 A bo kɔtɛmɛ̀ yɛkúdɑbùò mbo tɛ̀ɛ̀ cĩ́ɛ̃̀tɛ̀,

dɛ̀ wenninɛ̀mu ɑ bo kɔtɛmɛ̀ dibɑnni bo tɛ̀ɛ̀ cĩ́ɛ̃̀tɛ̀

kɛ yɛ̃́ onìtì kó kumɑ̀nku nkumɛ̀,

bɑ́ wè kòò dò nkɛ́totí o yɛ̀mmɛ̀ dɛ ĩ́nkɛ̀.

3 Mɛyɛǹcɑɑ̀rìmɛ̀ wenninɛ̀mu mudɑɑ́,

kɛ yɛ̃́ mɛyɛǹcɑɑ̀rìmɛ̀ ciikùnkomɛ̀mu.

4 Wèè ciì ò ɔ̃ɔ̃ kɔtɛ yɛkúdɑbùò mbo tɛ̀ɛ̀ cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ ntɛ,

kɛ̀ kuyɛìnkù kɔ̀rì diwɛ̀ì bo tɛ̀.

5 A bo yiemmɛ̀ mɛciì nyiɛ̀ ndɑ kpɑnnɛ̀ tì,

dɛ̀ wenninɛ̀mu ɑ bo nkémmúmɛ̀ tiyɛìntì kó yɛsɑ̃ɑ̃.

6 Bɛ̀ ɔ̃ɔ̃ tií ntidɑbiti kɛ̀ ti mporì,

mɛ̀ɛ̀ botí kuyɛìnkù kó mudɑɑ́ mmɛ ndò.

Mù í mɔkɛ mù co kɛ̀ɛ̀ bíɛ́kɛ̀.

7 Mɛfɛ̃́ṹtímɛ̀ mɛɛ̀ ɔ̃ nte kɛ̀ wèè ciì kòo fentɛ,

kɛ̀ ticuuti cɑɑ̀ri onìtì.

8 Dɛ̀mɑrɛ̀ kó mudeèmù wenninɛ̀mu dɛ ketímù,

kɛ̀ mɛminnímɛ̀ wenninɛ̀ tɛfentɛ̀.

9 A miɛkɛ bɑ́ ncɑ̃ɑ̃ kɛ pɛ́íkú,

tiyɛìntì tiì miɛkɛ cɑ̃ɑ̃́ kɛ pɛ́íkú.

10 A yɛ̀mmɛ̀ bɑ́ ndò nyɛmɔ̀rɛ̀ yɛ̀ɛ̀ pɛ̃ɛ̃tɛ́

yɛ̀ wenninɛ̀ di mmɔ̀nnì kpɛyɛ.

Wèè ciì wè í toti dɛ kó mɛyɛ̀mmɛ̀ botí.

11 Mɛciì ntu dɛ̀mɑrɛ̀ sɑ̀ɑ̀rɛ̀ ndɛ

kɛ dònnɛ̀ onìtì yɛmbɛ̀ ɔ̃ɔ̃ kú kóò yóunɛ̀ dɛ̀,

bɑ́ wè kòò pɛ̀ú mɛ kó mucɔ̃́ntimu.

12 Tikpɑ̀tì yiɛ̀ nyí yĩɛ̃̀kùmɛ̀,

mɛciì nyiɛ̀ nyí mɛ nyĩɛ̃̀kù.

Mɛciì yiɛ̀ nkó mucɔ̃́ntimu tú

mɛ ɔ̃ ntemɛ̀ wèè mɛ̀ mɔ̀kɛ kòo nfòù.

13 Wéntɛ́ Kuyie nkó mutɔ̃mmú,

we mbo nɑ kɛ́sɛ́i nkù kɔ̀ńnɛ́ dɛ̀?

14 Kɑ̀ɑ bo diwɛ̀ì miɛkɛ dɛ̀ ndɑ nɑɑti,

kɛ̀ mɛyɛǹcɑɑ̀rìmɛ̀ mɛ ndɑ tùɔ̀kɛní totí ɑ yɛ̀mmɛ̀,

Kuyie ndɛ̀ dɔ̀ɔ̀ dɛdɛ́

kɛ̀ dɛ̀ bo yie nkòo nìtì bɑ́ nyɛ̃́ tìì yóó ò tùɔ̀kɛní

tìnti o kṹṹ nkó difɔ̃nkúò.

15 N fòmmu kũpumu mmuu mmiɛkɛ n yɑ̀mu dɛmɔu.

Osɑ̀ù ɔ̃ɔ̃ tootɛmu bɑ́ nɛ̀ o sɑ̀ɑ̀ mmiɛkɛ,

kòo yɛiwe nfòù kɛ́mɔntɛ

bɑ́ nɛ̀ ò mɛ ndɔɔrimɛ̀ mɛyɛi.

16 Bɑ́ nsɑ̀ kɛ́tontɛ́

ɑ mɛ mbɑ́ nciì kɛ́tontɛ́ ɑ yɑ̀ɑ̀ bo kuɔ ɑmɑ́ɑ̀.

17 A bɑ́ɑ́ yóu kɛ̀ kuyonku dɑ́ tiekɛ

ɑ mɛ mbɑ́ yóu kɛ̀ tiyɛìntì dɑ́ tiekɛ

ɑ yɑ̀ɑ̀ bo tootɛ.

18 Dɛ̀ wennimu kɛ dò nhɑ ndɛ̀ pĩ,

ɑ bɑ́ɑ́ dɛ̀ yɛ̃̀.

Wèè dé Kuyie nwè í yóó pɑ́kɛ́.

19 Mɛciì nhɔ̃ɔ̃ kpénkùnnɛmu mɛ yiɛ̀

nkɛ̀ dɛ̀ɛ pɛ̃ɛ̃tɛ́ kùmɑ̀ndɑ́ɑ̀bɛ̀ bo mbomɛ̀ tɛpíítɛ̀ dihɛì dìmɑ́ɑ̀ miɛkɛ.

20 Onìtì mɔù í bo kɛtenkɛ̀ ĩ́nkɛ̀

wèè wenni kɛ sɑ̀nnɛ̀ kɛ dò nwenwe bɑ́ɑ́ dɔɔ̀ mɛyɛi.

Kɛ bo ndɔɔri mɛsɑ̀ɑ̀ mmɑ́ɑ̀.

21 Bɑ́ nkenti bɛnìtìbɛ̀ nɑ̀ɑ́ ntì timɔu

kɛ̀ dɛ̀ɛ yie nkɑ̀ɑ bɑ́ɑ́ keè ɑ kóo tɔ̃ntì dɑ sɑ̃́ɑ̃́mmɛ̀.

22 A yɛ̃́mu kɛ dò nhɑ ɔ̃ nsɑ̃́ɑ̃́ mbɛtɔbɛ̀ yɛmɔ̀rɛ̀ mɑyɛ̀.

23 N dɛ̀ wèńnímu dɛmɔu

m bennɛ́mu nɛ̀ n ciì mmiɛkɛ

kɛ bo ntú onìtì wèè ciì,

kɛ yĩɛ̃kɛ.

24 Dɛ̀ɛ̀ kó dimɑ̀ɑ̀ bo dɛ̀ cùtɛ́ cúrícúrí nwe

we mbo nɑ kɛ́ dɛ̀ nìntɛ?

25 Mɛm̀mɛ kɛ̀ n duɔ́ m mɑ́ɑ̀ kɛ́wɑmmú

kɛ́fiɛ́ nɛ̀ n yɛ̀mmɛ̀ mɛmɔu

kɛ bo yĩ́ɛ̃́tɛ́ mùù tu mɛciì

nɛ̀ mùù te kɛ̀ mɛborimɛ dò mmɛ̀ mɛ̀ ndòmmɛ̀,

kɛ́nsɔ̃́ nkɑ̀ɑ yóù yoo ɑ yɛi,

dɛ̀ í mɔkɛ mucɔ̃́ntimu mɑmù.

26 N yɑ̀ onitipòkù mɔù nwe kòò tu didíiǹtɑ̃́rì

kɛ tii kɛ pɛ̃ɛ̃tɛ́ mukṹṹ,

ò tu timɑ́tì dindííntì nti,

kòò bɑɑ̀ ntu ticùɔ̀tì.

Wèè dɔ̀ɔ̀ri Kuyie ndɔ́mɛ̀ weè bo nɑ kóò yentɛ́nɛ̀,

kuyɛìnkù kuu bɑ́ɑ́ nɑ kóò yentɛ́nɛ̀.

27 Kɛ̀ Mɛborimɛ wéìtìi bɛ́i nkɛ dɔ̀:

N wɑɑ̀mmu kɛ wéí dɛnɛnnɛ̀ dɛmɑ dɛmɑ

kɛ toti n yɛ̀mmɛ̀ kɛ bo dɛ̀ bɑntɛ́.

28 Kɛ kpɑɑ́ wɑɑ̀,

bɑ́ n yí dɛ̀ yɑ̀u.

N wɑnti dɛ̀ bɛnitidɑɑbɛ̀ tɛkɔupíítɛ̀ (1000) miɛkɛ,

onìtì òmɑ́ɑ̀ borɛ̀ ndɛ ndɛ̀ yɑ̀mɛ̀.

Bɛnitipòbɛ̀ bɛmɔu miɛkɛ n yí dɛ̀ yɑ̀ òmɔù borɛ̀.

29 N yɑ̀ kɛ sɔ̃́ nKuyie ndɔ̀ɔ̀ onìtì

kòo ntú osɑ̀ɑ̀wè nwe,

onìtì weè nɛ́ te dɛmɔu kɛ̀ dɛ̀ yonkɛ.

8

Dɛ̀ wennimu ɑ bo nyíémmɛ̀ okpɑ̀ɑ̀tì kpɛti

1 We ntu mɛciì nyiɛ̀

wèè bo nɑ kɛ́nɑ́kɛ́ tinnɑ́ɑǹtì?

Mɛciì ncɑɑ́nnì onìtì ììkɛ̀ nkɛ

kɛ ɔ̃ nte kòo ììkɛ̀ɛ ceetɛ kɛ tɛ̃́nkɛ bɑ́ ncɛ̃́tí.

2 Nkémmú okpɑ̀ɑ̀tì dɑ nɑ́ɑ́ ntì,

ɑ ò dɔúnnɛ̀ dìì nùù Kuyie nyììkɛ̀ di kpɛ́í.

3 A bɑ́ɑ́ ò yóu mɛcɑ̃ɑ̃,

ɑ bɑ́ɑ́ kpénkùnnɛ ɑ to

mɛdɔɔ̀rìmɛ̀ yɛimɛ mɑmɛ̀ miɛkɛ okpɑ̀ɑ̀tì í dɔ́mɛ̀,

kɛ yɛ̃́ kòò dɔ́mɛ̀ ò yóó mɛ̀ ndɔɔ̀mɛ̀.

4 Kòo kpɑ̀ɑ̀tì bɛ́i ntì tiǹti

we nnɛ́ yóó ò bekɛ kɛ tú ɑ dɔɔri bɑ?

5 Wèè yìé nyitié nhò í tɑɑ̀ tinɑ́ɑǹtì miɛkɛ.

Mɛciì nyiɛ̀ nyɛ̃́mu kɛ dò ntibeéntì kó dimɔ̀nnì bo.

6 Kɛ yɛ̃́ bɑ́ dɛ̀ nɛ̀ dɛ kó dimɔ̀nnì ndimɛ̀,

nɛ̀ dɛ kó tibeéntì

kɛ yɛ̃́ mɛyɛi mmɛ̀ɛ̀ bɑ̀ɑ̀ onìtì mɛ í sénnímɛ̀.

7 Ò mɛ nyí yɛ̃́ tìì yóó tuɔkɛní.

We nnɛ́ yóó ò nɑ̀kɛ́ dɛ̀ yó ndòmmɛ̀.

8 Òmɔù í te o fòmmu

òmɔù mɛ nyí yɛ̃́ o kṹṹ nyiè.

Bɛ̀ mɛ nhɔ̃ í mbo mudoò kɛ́kṹnnɛ́ kɛ kò.

Wèe yóù, o yonku í ò dɛɛrí.

Mɛyɛi nkutenkù kuù mmiɛkɛ

9 Mí mmɛborimɛ wéìtì

n wèńní dìì mɔ̀nnì kɛ yɑ̀ dɛ̀ɛ̀ dɔ̀ɔ̀ri kɛtenkɛ̀ ĩ́nkɛ̀,

kɛ yɑ̀ onìtì bɑkɛ́mɛ̀ onìtì tɔù koò diinko mɛsémmɛ̀, 10 kɛ́yɑ̀ bɛyɛibɛ kumɛ̀

kɛ̀ bɛ̀ bɛ̀ kũnnɛ́ kɛ ìtɛ́ Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀,

kɛ yɛ̃̀nko mɛyɛi mbɛ do dɔɔri mɛ̀,

dɛ kó dihɛì miɛkɛ.

Dɛndɛ í dò nkɛ́bɑntɛ́.

11 Bɛnìtìbɛ̀ í yɑu mɛ̀ɛ̀ kpɛ́í mmɛcɑ̃ɑ̃ bɛ yɛi nkó mucɔ̃́ntimu dɛɛ̀ te kɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ dɔ́ mɛyɛi mmudɔɔ̀rìmù. 12 Kòo yɛiwe dɔ̀ɔ̀ri mɛyɛi nsɑ̃́ɑ̃̀, bɑ́ kɛ fòù kɛ mɔntɛ, mí nnɛ́ yɛ̃́ kɛ dò nKuyie nhɔ̃ɔ̃ dɔ̀ɔ̀ mɛsɑ̀ɑ̀ nwèè kù dé, ò kù dé mɛ̀ɛ̀ kpɛ́í nkɛ. 13 Bɛyɛibɛ mɛ nyí mɔkɛ diwɛ̀ì,

bɛ fòmmu í yóó okɛ̀ mù yóó pɛ̃ɛ̃tóo kufènkù kɔ̃mɛ mmɛ.

Kɛ yɛ̃́ bɛ̀ í démɛ̀ Kuyie.

14 Mɛborimɛ tɛ̃mɛ̀ bomu kɛtenkɛ̀ ĩ́nkɛ̀ mɛ̀ɛ̀ í dò nkɛ́bɑntɛ́. Mɛɛ̀ tu: Bɛnitisɑ̀ɑ̀bɛ̀ mɑbɛ̀ cɔúmɛ̀ bɛyɛibɛ nɑ ncɔú tìì yĩɛ̃ti, kɛ̀ bɛyɛibɛ mɑbɛ̀ cɔú bɛnitisɑ̀ɑ̀bɛ̀ nɑ ncɔú mɛ̀ɛ̀ sɑ̀ɑ̀. N tì m bɛ́i nkɛ tú dɛ̀ í dò nkɛ́bɑntɛ́.

15 Mɛm̀mɛ kɛ̀ n dɔ̀ ɑ bo mmɔkɛmɛ̀ diwɛ̀ì mufòmmu muù mmiɛkɛ dɛɛ̀ tu dɛsɑ̀ɑ̀rɛ̀. Kɛ yɛ̃́ dɛ̀mɑrɛ̀ í pɛ̃ɛ̃tɛ́mɛ̀ onìtì ɑ bo dimɛ̀ kɛ́yɑ̃̀ kɛ̀ dɛ̀ ndɑ nɑɑti ɑ fòmmu miɛkɛ. Kɑ̀ɑ pĩ́nnɛ̀ ɑ tɔ̃mmú nɛ̀ diwɛ̀ì ɑ fòmmu mumɔu Kuyie ndɑ duɔ́ mmù kɛtenkɛ̀ ĩ́nkɛ̀. 16 Mɛm̀mɛ kɛ̀ n duɔ́ n yɛ̀mmɛ̀ kɛ bo yĩ́ɛ̃́tɛ́ mɛciì, nkɛ́yɑ̀ bɛnìtìbɛ̀ yɛntotí tú ì kɛtenkɛ̀ ĩ́nkɛ̀. Bɑ́ n yí dɔu kɛyènkɛ̀ nɛ̀ kuyie. 17 Kɛ̀ ǹ wéntɛ́ Kuyie mpĩ mmùù tɔ̃mmú kó dimɑ̀ɑ̀ kɛ́nsɔ̃́ nhonìtì bɑ́ɑ́ nɑ kɛ́ mù bɑntɛ́. Bɑ́ kòò wɑmmú kɛ ɔ̀u mɛ̀ɛ̀ botí ò bɑ́ɑ́ nɑ, bɑ́ kɛ mɛciì nyiɛ̀ mmɔù tu ò dɛ̀ yɛ̃ ò bɑ́ɑ́ nɑ kɛ́bɑntɛ́ dɛmɔu.

9

1 Ntɛ n wèńní dɛmɔu kɛ yɑ̀ tì: Bɛnitisɑ̀ɑ̀bɛ̀ nɛ̀ mɛciì nyɛmbɛ̀ nɛ̀ bɛ tɔ̃mmú mumɔu dɛ̀ bo Kuyie nnɔu miɛkɛ nkɛ. Ti nɛ́ í yɛ̃́ kɛ̀ nsɑ̀ kɛ̀ Kuyie mbo ti pɛ́nsìrì yoo kù bo ti yetɛ. Dɛmɔu ti bɑ́ɑ́ nɑ kɛ́nɑ́kɛ́ dɛ yó ndòmmɛ̀. 2 Dɛndɛ mɛmmɛ dɛ̀ í dò nkɛ́bɑntɛ́, dɛ̀ɛ̀ tùɔ̀kùní bɛnìtìbɛ̀ dɛmɑ́ɑ̀ ndi. Osɑ̀ù nɛ̀ oyɛiwe wèè nìti nɛ̀ wèè dɔ̀ri, wèè sɑ̃ṹ nhomɑ́ɑ̀ nɛ̀ wèè í sɑ̃ṹ nhomɑ́ɑ̀, wèè feu Kuyie nyiwũɔ̃ nɛ̀ wèè í kù feu iwũɔ̃. Wèè dɔ̀ɔ̀ri mɛsɑ̀ɑ̀ nho kpɛrɛ dòmmɛ̀ oyɛiwe kpɛrɛ mɛ ndò. Wèè pɑrìkunɛ̀ Kuyie nɛ̀ wèè dé ò bo mpɑrikunɛ̀mɛ̀ Kuyie nyètìrì. 3 Mɛborimɛ mɛ̀ɛ̀ dɔ̀ɔ̀ri kɛtenkɛ̀ ĩ́nkɛ̀ mɛ̀ í wenni, tìmɑtì mɑ́ɑ̀ tiì tùɔ̀kùní bɛnìtìbɛ̀ bɛmɔu, bɛnìtìbɛ̀ pìɛ́kɛ́ mɛdɔ̀mmɛ̀ mmɛ nɛ̀ tiyɛìntì kɛ̀ mukṹṹ ntú bɛ kó kumɑ̀nku. 4 Onìtì wèè fòù weè mɔ̀kɛ ò bɑ̀ɑ dɛ̀. Tɛmɔfòùtɛ̀ tɔ̃ũnɛ̀mu dicìrícìrì dìì ku.

5 Kɛ yɛ̃́ bɛfòùbɛ̀ yɛ̃́mɛ̀

kɛ dò mbɛ̀ yóó kú,

bɛcíríbɛ̀ biɛ mɛ nyí yɛ̃́ tìmɑtì.

Bɛ̀ tɛ̃́nkɛ í bɑɑ̀ dɛ̀mɑrɛ̀,

òmɔù tɛ̃́nkɛ í yɛ̃́ bɛ kpɛ́í.

6 Bɛ̀ do dɔ́ mɛ̀ɛ̀ botí bɛnìtìbɛ̀,

nɛ̀ bɛ do níí mɛ̀ɛ̀ botí bɛnìtìbɛ̀,

nɛ̀ mɛhɛ̃ɛ̃mmɛ̀ bɛ̀ do mɔkɛ mɛ̀,

dɛndɛ kó dimɑ̀ɑ̀ pɛ̃ɛ̃tɛ́mu.

Mutɔ̃mmú mùù dɔ̀ɔ̀ri kɛtenkɛ̀ ĩ́nkɛ̀

bɛ̀ tɛ̃́nkɛ í kɔkɛ́ mùmɑmù miɛkɛ.

7 Kɛ̀ dɛ̀ dò mmɛmmɛ nyo nhɑ diì nɛ̀ diwɛ̀ì

kɛ nyɔ̃̀ nhɑ nɑɑ̀ nnɛ̀ ɑ yɛ̀mmɛ̀

kɛ yɛ̃́ Kuyie ndiɛ nkɛ pɛ́nsìrìmɛ̀ ɑ tɔ̃mmú.

8 Nhɑ̃ɑ̃̀ tiyɑɑ̀sɑ̀ɑ̀tì sɑ̃́ɑ̃̀,

kɛ́nyɔ́ɔ̀rì ɑmɑ́ɑ̀ tùdɑ̀ɑ̀rí kɛ́mmɔkɛ diwɛ̀ì.

9 Dɛ̀ ndɑ nɑɑti nɛ̀ onitipòkù ɑ tɑ̃ɑ̃tɛ́ wè

koò dɔ́ yɛwe sɑ́m̀pɔ́yɛ̀ ɑ fòù yɛ̀ kɛtenkɛ̀ ĩ́nkɛ̀.

A kpɛrɛ ndɛ Kuyie ndɑ duɔ́ ndɛ̀.

A tɔ̃mmú ɑ pĩ̀ḿmù kɛtenkɛ̀ ĩ́nkɛ̀ mu kpɛ́í.

10 Kɑ̀ɑ yóó nɑ kɛ́dɔɔ̀ dɛ̀,

dɔɔ̀ dɛ, nɛ̀ ɑ wɛ̃rímú mumɔu,

kɛ yɛ̃́ ɑ kũntimɛ̀ kudɔnkù nku,

mutɔ̃mmú nɛ̀ iyɛntotí nɛ̀ mɛyĩ́ɛ̃́tímɛ̀ nɛ̀ mɛciì ndɛ̀ í borɛ̀.

Mɛborimɛ í kérímɛ̀ ti dò mɛ dɔ́nɛ̀mɛ̀

11 N yɑ̀ mɛborimɛ tɛ̃mɛ̀ mmɛ kɛtenkɛ̀ ĩ́nkɛ̀

N yɑ̀ kɛ sɔ̃́ ndɛ̀ í tú bɛ̀ɛ̀ nɔ mmuceé

bɛɛ̀ nɔ ncokɛ́betɛ sɑ̃́ɑ̃̀,

dɛ̀ mɛ nyí tú yɛkɔ̃m̀bɔ̀ yɛmbɛ̀ bɛɛ̀ nɔ mmudoò sɑ̃́ɑ̃̀,

mɛciì yɛmbɛ̀ bɛɛ̀ í yo nkɛ sɑ̀nnɛ̀ sɑ̃́ɑ̃̀,

bɛ̀ɛ̀ ciì bɛɛ̀ mɛ nyí nɑɑ̀ mbɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ sɑ̃́ɑ̃̀,

dɛ̀ mɛ nyí tú bɛ kommu mɛyĩ́ɛ̃́tímɛ̀ yɛmbɛ̀ mbɛ sɑ̃́ɑ̃̀.

Dɛ̀ tu kuyunɑɑtí nku.

12 Onìtì í yɛ̃́ o kṹṹ nyiè,

muyĩndìtìmù ɔ̃ɔ̃ pĩ́ mmɛ̀ɛ̀ botí siyĩĩ,

ticùɔ̀tìi pĩĩ mmɛ̀ɛ̀ botí sinɔɔ.

Mɛɛ̀ botí nku mukṹṹ nhɔ̃ɔ̃ domɛ̀ onìtì kóò dɛ̀ɛ́tɛ́.

13 Ntɛ n yɑ̀ mɛ̀ɛ̀ ciì nkɛtenkɛ̀ ĩ́nkɛ̀ kɛ̀ dɛ̀ n nɑmpɛ. 14 Dihɛì sɑ́m̀pɔ́rì mɑrì diì do bo bɑ́ di nìtìbɛ̀ í sũ, kòo kpɑ̀ɑ̀tì diɛwè mɔùu kɔtɛní kɛ́ dì pi, kɛ́ɔnnɛ́ yɛtɑ̃́rɛ̀ di duotí. 15 Kòo cĩ̀rì mɔù bo dɛ kó dihɛì miɛkɛ kɛ tú mɛciì nyiɛ̀, kɛ́dɛɛtɛ́ dɛ kó dihɛì o ciì nkpɛ́í. Òmɔù mɛ nyí nkpɑɑ́ yɛ̃́ dɛ kóo cĩ̀rì kpɛ́í. 16 M bɛ́immu kɛ tú:

Mɛciì nwenninɛ̀ muwɛ̃rímú,

bɛ̀ mɛ nyí dɑkɛ ocĩ̀rì kpɛ́í,

bɛ̀ í kemmu o nɑ́ɑǹtì.

17 Dɛ nɛ́ wennimu

ɑ bo nkémmúmɛ̀ mɛciì nyiɛ̀ nnɑ́ɑ́ ntìì nɑ́ɑǹtì diyɔɔ̀nnì,

kɛ pɛ̃ɛ̃tɛ́ wèè bɑkɛ́ tiyɛìntì o kó kutoweku.

18 Mɛciì mpɛ̃ɛ̃tɛ́mu tikpɑ̀rìnɛntì.

Kòo yɛiwe nɛ́ bo omɑ́ɑ̀ ò bo nɑ kɛ́cɑkɛ mɛsɑ̀ɑ̀ mpɛ́u.

10

1 Kɛ̀ fɛsĩɛ̃̀fɛ̀ fɛ̀mɑ́ɑ̀

do tùdɑ̀ɑ̀rí miɛkɛ kɛ kú,

fɛ̀ ɔ̃ɔ̃ ò cɑ̀kɛmu.

Kɛ̀ dɛyɛìnkpɛrɛ mɑ̀ sɑ́m̀pɔ́,

dɛɛ̀ ɔ̃ɔ̃ nɑ dɛ̀ɛ̀ tu mɛciì nkpɛrɛ,

disɑ̃nni kpɛrɛ.

2 Mɛciì nyiɛ̀ nhɔ̃ nkérí kuyoú nku

kɛ̀ kuyɛìnkù kèrí kucɑ̃̀nku.

3 Kuyɛìnkù ɔ̃ nkérí

kɛ̀ mɛyɛ̀mmɛ̀ mɛɛ̀ kù dòńtɛ́

kɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ bɛmɔu ntú ò yɛimmu.

4 Wèè dɑ bɑkɛ́ mutɔ̃mmú kòo miɛkɛ dɑ pɛikɛ

ɑ bɑ́ɑ́ yóu mutɔ̃mmú.

A bo bónkùnnɛmɛ̀ ɑ miɛkɛ dɛ pɑ̀ɑnko mɛyɛi mmɛ pɛ́u.

5-6 N yɑ̀ mɛborimɛ tɛ̃mɛ̀ mɑmɛ̀ mmɛ

mɛ̀ɛ̀ tu mɛyɛimɛ kɛtenkɛ̀ ĩ́nkɛ̀.

Dɛ̀ bo kpɛtɛ́nɛ̀mɛ̀ wèè ni koò kɑnnɛ tiyɛìntì

mutɔ̃mmú kó yɛkɑ̀rɛ̀ diɛyɛ̀,

kɛ́kɑnnɛ bɛdiɛbɛ̀ mutɔ̃mmú kó yɛkɑ̀rɛ̀ sɑ́m̀pɔ́yɛ̀.

7 Tidɑɑtì bo ndekɛ dɛ̀ sisɛ̃ĩ́

kɛ̀ bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ cèntì bɛ nɑɑ̀cɛ̀i tidɑɑtì tɛ̃mɛ̀.

8 Wèè keù difɔ̃̀tìrì weè duò dì miɛkɛ,

wèè pùɔ̀ ndidombìrì fɛwɑ̀ɑ̀fɛ̀ we ndɔmmù.

9 Wèè kpɛ́inko yɛtɑ̃́rɛ̀ yɛ̀ we nkɔùrì.

Wèè yɑú idɛí ì we nhɛ̃́ũ̀rì.

10 Kɛ̀ tɛpĩɛ̃tɛ̀ nɑtimɛ̀ kú,

kɑ̀ɑ í tɛ̀ sũ̀ɔ̃́tɛ́ ɑ dò nkɛ́yíɛ́ muwɛ̃rímú mmu,

kɑ̀ɑ pĩ́ nnɛ̀ mɛciì mmutɔ̃mmú ɑ cɔ̃ntɛmu.

11 Kɛ̀ fɛwɑ̀ɑ̀fɛ̀ diɛ́ nkɛ dɑ dɔntɛ́ kɛ deè

ɑ tɛ̃́nkɛ nɛ́ fɛ̀ dìɛ mbɑ nkpɛ́í.

Kɑ̀ɑ sũ tinɑ́ɑǹtì dɛ̀ í wenni

12 Mɛciì nyiɛ̀ nnɑ́ɑǹtì ɔ̃ nte

kɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ nhò dému

kɛ̀ kuyɛìnkù kpɛti kù fétìnko.

13 Kù ɔ̃ɔ̃ ketɛ́nɛ̀ tiyɛinnɑ́ɑǹtì nti

kɛ́dentɛnɛ̀ tinɑ́ɑǹyɛiti.

14 Kuyɛìnkù nɑ́ɑǹtì tiì ɔ̃ nsũ,

onìtì mɛ nyí yɛ̃́ ò yóó dentɛnɛ̀ tì.

We mbo ò nɑ̀kɛ́ tìì yóó ò tùɔ̀kɛní o kṹṹ nkó difɔ̃nkúò?

15 Kuyɛìnkù tɔ̃mmú tú tihɔ̀ùtì nti ku kpɛ́í dɛtetìrɛ̀.

Kù ketɛ́ kɛ í yɛ̃́ kucɛ kùù kɔ̀rìnɛ̀ dihɛì kù bo kɛ̀ɛ̀ bíɛ́kɛ̀.

16 Dɛ̀ bo nyóùnɛ̀ dihɛì dìì kóo kpɑ̀ɑ̀tì tu dɛbirɛ

kɛ̀ di kó bɛkótíbɛ̀ dɑ̀kɛnɛ̀ bɛ pitɛ mɑ́ɑ̀ sɑ̃́ɑ̃̀.

17 Dihɛì dìì kóo kpɑ̀ɑ̀tì tu tɛkpɑ̀ɑ̀tìbitɛ,

kɛ̀ di kó bɛkótíbɛ̀ ɔ̃ɔ̃ di bɛ̀ dò nkɛ́di dìì mɔ̀nnì

kɛ bo pɛ́tɛ́ muwɛ̃rímú,

bɛ̀ɛ̀ í yɔ̃̀ nkɛ muɔ̀,

dɛ kó dihɛì yɛmbɛ̀ bo diwɛ̀ì miɛkɛ nkɛ.

18 Wèè mɛí o nɔu, o cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ mundɔú kuù ɔ̃ɔ̃ kéétɛ́,

tidɑ̀ɑ̀tì dòńtɛ́ wè, weè ɔ̃ nduɔ́ kɛ̀ dɛ̀ ò nuu.

19 Tidiitì borɛ̀ tiyɑ̃nkùtì dɛ mbo,

mɛnɑɑ̀ mborɛ̀, mɛyɛǹcɑ́tímɛ̀ dɛ mbo,

idíítí borɛ̀, dɛmɔu dɛ̀ dɛ mbo.

20 Bɑ́ɑ́ sɑ̃́ɑ̃́ nhokpɑ̀ɑ̀tì ɑ yɛ̀mmɛ̀ miɛkɛ,

bɑ́ɑ́ sɑ̃́ɑ̃́ nwèè mɔ̀kɛ o kpɛrɛ ɑ dieku miɛkɛ kufɑ̃́ɑ̃́.

Tɛnɔ̀tɛ̀ yɑ̀ɑ̀ bo túótɛ́ ɑ tɑmmɛ̀,

ifìɛ̀ti yiɛ̀ nyɑ̀ɑ̀ bo mɛ̀ ìtɛ́nɛ̀.

11

Dɛ̀ wennimu ɑ bo bennɛ́mɛ̀ dɛ̀mɑrɛ̀

1 Dootóo ɑ diì dibinni miɛkɛ,

dɛ̀ yó mboní kɑ̀ɑ wɛ̃tɛ kɛ́ mù pɛ̀tɛ́mu.

2 Pɑ̃ ɑ kpɛrɛ bɛnìtìbɛ̀ bɛ̀yiekɛ̀,

bɑ́ bɛ̀ni kɛ yɛ̃́ ɑ í yɛ̃́mɛ̀ tìì nɑɑ yóó dɑ tuɔkɛní.

3 Fɛtɑɑfɛ̀ ɔ̃ɔ̃ kperi dɛ ĩ́nkɛ̀ kɛ́ni kɛtenkɛ̀ nkɛ.

Kɛ̀ mutie do kubɑkù cɑ̃̀nku

yoo kuyoú mù ɔ̃ nduɔ́ mù do kùù píkù nku.

4 Wèè weí kuyɑɑkù ò ɔ̃ɔ̃ í mbuɔtí.

Wèè bɔ́ú nyɛwɛtɛ̀ ò mɛ nhɔ̃ɔ̃ í nkɔ̃ṹ.

5 A í yɛ̃́ mɛ̀ɛ̀ botí kuyɑɑkù keri kùù cɛ,

ɑ í mɛ nyɛ̃́ dɛbirɛ ɔ̃ɔ̃ píítɛ́ mɛ̀ɛ̀ botí

dɛ yɔ̃ pɔutì miɛkɛ kɛ́nweí.

A í mɛ nyɛ̃́ Kuyie mpĩ́mmɛ̀ ku tɔ̃mmú kunku kùù dɔ̀ɔ̀ri dɛmɔu.

6 Kɛ̀ dɛ̀ wentɛ́ ɑ buɔtí ɑ diitì.

Kuyuoku bɑ́ mmɛĩ́ ɑ nɔu

kɛ yɛ̃́ ɑ í yɛ̃́mɛ̀ dɛ̀ɛ̀ yóó yiénnɛ̀ dɛ̀tɛrɛ̀,

yoo kɛ̀ dɛ̀ mɛ mbo yié ndɛdɛ́, ɑ í yɛ̃́.

7 A bo nwúómmɛ̀ kuwenniku

dɛ̀ wentɛ́ dìì mɔ̀nnì dɛ̀ nɑɑtimu,

kɑ̀ɑ fòù dɛɛ̀ wenni.

8 Kɛ̀ wèè fòù kɛ yĩ yɛbie mpɛ́u dɛ̀ nhò nɑɑti

dɛ kó yɛbie nyɛmɔu miɛkɛ,

dɛ yiɛ̀ nnɛ́ nyɛ̃́ yɛwe yɛiyɛ sũmɛ̀,

dɛ̀ɛ̀ kpɑɑní dɛ̀ í dò nkɛ́bɑntɛ́.

Nyɑ̃nku kɛ nɛ́ nyɛ̃́

9 Odɑpɑ̀ɑ̀ nfɔ̃́!

Dɛ̀ ndɑ nɑɑti, kɑ̀ɑ mmɔkɛ diwɛ̀ì ɑ dɑpɑ̀ntì mɔ̀nnì.

Ntũ nhɑ yɛ̀mmɛ̀ dɑ nɑ́ɑ́ ntì,

kɛ́ndɔɔri ɑ dɔ́mɛ̀.

A nɛ́ nyɛ̃́ kɛ dò nKuyie nyóó dɑ bekɛ́nɛ̀ dɛmɔu dɛ kpɛ́í.

10 Kɛntɛ́nɛ̀ ɑmɑ́ɑ̀ dɛ̀ɛ̀ bo dɑ tɑnnɛ́ mɛyɛǹcɑɑ̀rìmɛ̀ miɛkɛ

nɛ̀ mumɔmmú kɛ yɛ̃́ tidɑpɑ̀ntì

nɛ̀ tibíkɛ́mbɛ́ntì dɛ̀ í yóó ɔɔtɛmɛ̀.

12

1 Odɑpɑ̀ɑ̀ nfɔ̃́!

Nyɛ̃́ wèè dɑ dɔ̀ɔ̀ o kpɛ́í ɑ dɑpɑ̀ntì miɛkɛ,

kɛ̀ yɛwe yɛiyɛ mu nyí tùɔ̀kɛní.

Kɛ̀ yɛbie nnɛ́ nɑ kɛ́tuɔkɛní,

ɑ yóó yĩ́ yɛ̀ɛ̀ miɛkɛ ɑ tɛ̃́nkɛ í dɔ́ dɛ̀mɑrɛ̀.

2 Diyiè nɛ̀ otɑ̃̀nkù nɛ̀ siwɑ̃̀ɑ̃ kɛ̀ dɛ̀ wenniku mu nyí sɔ̀utɛ,

kɛ̀ fɛtɑɑfɛ̀ mu nyí ni kɛ dèè

kɛ̀ yɛwɛtɛ̀ wɛ̃̀tɛ kɛ sɔ̀utɛ.

3 Kɛ̀ bɛcɛ̃bɑ̀rìbɛ̀ kɔ̃̀ntì bo nhɑu

dìì yiè mu nyí tùɔ̀kɛ,

kɛ̀ bɛwɛ̃díntiebɛ mu nyí pũ̀tínnɛ́,

kɛ̀ bɛnɑ̀mbɛ̀ mu nyí yóu bɛmɑ bɛmɑ munɑ̀mmù,

kɛ̀ dɛ̀ mu nyí bììtoo wèè sìékɛ́ tɛbòtɛ̀.

4 Kɛ̀ dihɛì kó dibòrì kó yɛcɑ̀kɛ̀ yɛdɛ́ mu nyí kpetínnɛ́,

kɛ cɔ̀nnì mu nyí cĩ̀ɛ̃́kɛ́,

kɛ̀ dɛ̀ mu nyí tùɔ̀kɛ tɛnɔ̀tɛ̀ bo kuɔ́ ndɛ̀ kɑ̀ɑ entɛ,

kɛ̀ bɛnitipodèmbɛ̀ mu nyí cĩ̀ɛ̃́kɛ́.

5 Kɛ̀ ditennì kó mudèè mu nyí yonkɛ,

kɛ̀ dɛ̀ mu nyí tùɔ̀kɛ ɑ níí bo nkérí dɛ̀ kɛ yĩɛ̃̀kù.

Kɛ̀ ikúó mmu nyí pɑ̀ɑ́,

kɛ̀ dicɑ́dɔ́nnì kɔ̃̀ntì mu nyí cɛ̃ɛ̃kɛ,

bɑ́ dɛ̀ mu nyí tùɔ̀kɛ,

ɑ í yó mbɑɑ̀tì dìì mɔ̀nnì ticɔtitì kó kunɑɑtí.

Kɛ yɛ̃́ ɑ tɔ̀ɔ́nnɛ̀mɛ̀ ɑ bo kòmmɛ̀ dihɛì sɑ̃́ɑ̃̀ kpɛri,

kɛ̀ bɛkúdɑbònkɔmbɛ̀ pɑ̃̀nkɛ firì icɛ miɛkɛ.

6 Kɛ̀ fɛsɔɔyĩɛ̃fɛ̀ mu nyí tɔ̃̀tɛ,

kɛ̀ fɛsɔɔbòòfɛ̀ mu nyí pɔ̀ntɛ,

kɛ̀ didúù mu nyí pɔ̀ntɛ diyɛ̀rì

kɛ̀ tɛpɛibintɛ kó kuhɔ̃ũ mu nyí tɔ̃̀tɛ.

7 Kɑ̀ɑ mu nyí wɛ̃̀tɛ mutɑ̃́ɑ̃́ mmiɛkɛ bɛ̀ dɑ dɔ̀ɔ̀nɛ̀ mù,

kɛ̀ diwɛ̃nnì mu nyí kó nKuyie nkùù di duɔnní ku borɛ̀.

8 Kɛ̀ mɛborimɛ wéìtìi bɛ́i nkɛ dɔ̀:

Dɛmɔu dɛ̀ í dò nkɛ́bɑntɛ́.

Di mpɑ́tíri nɑ́ɑǹtì kó dikɔ̀ù

9  Dɛ kó difɔ̃nkúò ntɛ tìì kpɑɑ́: Mɛborimɛ wéìtì do tú mù mɛciì nyiɛ̀, kɛ tié mbɛnìtìbɛ̀ mɛciì, kɛ tié yɛkotinɔ̀ pɛ́u, kɛ yɛ̀ wèńtɛ́ mɛsɑ̀ɑ̀ nkɛ yɛ̀ tũ̀ntɛ. 10 Kɛ yetoo kɛ pɛ̀tɛ́ tinɑ́ɑǹnɑtì pɛ́u, kɛ tì wɑ̃̀ri, kɛ̀ tì tu timɔ́mmɔnti. 11 Mɛciì nyiɛ̀ nkó tinɑ́ɑǹtì dònnɛ̀ onɑɑcɛ̃nti ɔ̃ nkpɑɑ̀kùnɛ̀ kùù pɑ̀ɑ̀ti nku o nɑ̀ɑ̀kɛ kɛ̀ ì kèrí sɛ́i. Kɛ dò nsikɑ̃ũ sìì cùɔ́kɛ́ kupɑ̀ɑ̀ti yómmɛ̀ bɛ ɔ̃ nkũũnɛ̀ kù inɑ̀ɑ̀kɛ. Onɑɑcɛ̃nti wèè bo omɑ́ɑ̀ kɛ ni mutɔ̃mmú mumɔu wèè tì bɛ́i. 12  M birɛ ɑ nyɛ̃́ kɛ dò nyɛpɑ́tɛ kó muwɑ̃ɑ̃̀mù í mɔkɛ kumɑ̀nku. Yɛpɑ́tɛ pɛ́u kó mukɑ̀mmù mɔ̀kɛ tihɔ̀ùtì nti.

13 Di mpɑ́tíri tɔ tì kó dikɔ̀ù tu: M bɛ́i nkɛ̀ di keèmu! N nɑ́ɑǹtì kó dikɔ̀ù tu: Ndé Kuyie nkɛ tũ̀ nkù tɑnnɔ̀, bɛnìtìbɛ̀ bɛmɔu dò nkɛ́ndɔɔri mɛ̀mmɛ. 14 Kɛ yɛ̃́ Kuyie nyóó bekɛ́nɛ̀mɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ bɛmɔu bɛ dɔɔ̀rìmɛ̀ mɛ̀ɛ̀ sɔ̀ri mɛ ĩ́nkɛ̀ nkɛ, mɛsɑ̀ɑ̀ nyoo mɛyɛi.

* 2:8 bɛnitipòbɛ̀ pɛ́u: Dɛ kó ditɑnnùù í fei mɛsɑ̀ɑ̀, dɛ̀ bo nɑ

Fɛcɑnyɛ̀nfɛ̀

1

2

3

4

5

6

7

8

Fɛcɑnyɛ̀nfɛ̀

Di ḿpɑ́tíri tɔ tìì nɑ́ɑǹtì

Wèè wɑ̃̀ri dɛ kó iyiɛ mbɛnìtìbɛ̀ yɛ̀mmɛ̀ dò nSɑdomɔɔ nwe kɛ bɛ yu dɛ kó iyiɛ nkɛ tú fɛcɑnyɛ̀nfɛ̀, kɛ yɛ̃́ dɛ kó fɛyɛ̀nfɛ̀ miɛkɛ nkɛ bɛ̀ nɑ̀ɑ́ mmɛ̀ mɛdɔ́kùmɛ̀ kó tinɑ́ɑǹtì: Osɑpɑ̀ɑ̀ nnɛ̀ odɑpɑ̀ɑ̀ nkɛ̀ bɛ̀ nɑ̀ɑ́ nkɛ tiètì bɛtɔbɛ̀ mɛdɔ́kùmɛ̀ kó tinɑ́ɑǹtì.

Dɛ kó dipɑ́tíri tú mɛdonnimɛ̀ kpɛri ndi. Kɛ dɔ́ kɛ bɛnkɛ mɛdɔ́kùmɛ̀ mɛ̀ɛ̀ bo Kirisi nɛ̀ diwedɔuntĩ̀nnì bɛ cuokɛ̀. Dɛ kó dipɑ́tíri nɛ́ í bo kɛ bo bɛnkɛ mɛɛ̀ mɑ́ɑ̀, kɛ nsɑ̀ kɛ ti yie nkɛ dò nKuyie nkuù dɔ̀ɔ̀ onitidɔ̀ù nɛ̀ onitipòkù kɛ̀ bɛ̀ bo bɛtɔbɛ̀ kpɛ́í kɛ́ndònnɛ̀ ti wɑ̃̀rimɛ̀ Tenketɛ́ 2:23-25. Kɛ̀ ti kɑ̀ɑ ndɛ kó iyiɛ mmɛsɑ̀ɑ̀ nti bo yɑ̀ ì dɔ́mɛ̀ kɛ́ ti bɛnkɛ mɛdɔ́kùmɛ̀ do dò nkɛ́ndòmmɛ̀ mmɛ, kɛ́ bɑ́ ncɑ̃́nnì cɑ̃́nnì. Dɛɛ̀ te kɛ̀ Kuyie nduɔ́ nkɛ̀ bɛ keutɛ́ dɛ kó fɛyɛ̀nfɛ̀ kɛ fɛ̀ bo nti teennɛ̀.

1

1 Sɑdomɔɔ wɑ̃̀ri fɛ̀ɛ̀ cɑnyɛ̀nfɛ̀.

Bɛ̀ɛ̀ dɔ́ bɛtɔbɛ̀ bɛ̀ nɑ̀ɑ́mmɛ̀

(Osɑpɑ̀ɑ̀ mbɛ́i ntì)

2 Á nh ɔrí,

ɔrí mí nwe,

n dɑ dɔ́ kɛ̀ dɛ̀ m muɔ́mmu kɛ pɛ̃ɛ̃tɛ́ mɛnɑɑ̀.

3 A fɔ̃ɔ̃ku dònnɛ̀ tùdɑ̀ɑ̀rí kɔku nku,

ɑ yètìrì tu tùdɑ̀ɑ̀rí nwe,

dɛɛ̀ te kɛ̀ isɑmpùmbí dɑ dɔ́.

4 N yṹɔ̃́nko ɑ borɛ̀ kɛ̀ ti cokɛ́

okpɑ̀ɑ̀tì ń tɑnnɛ́ ɑ cĩ́ɛ̃̀tɛ̀,

dɛ̀ bo nti nɑɑti tidɛ́, kɛ̀ tí nwɛi,

n dɑ dɔ́ kɛ̀ dɛ̀ m muɔ́mmu kɛ pɛ̃ɛ̃tɛ́ mɛnɑɑ̀.

Isɑpùmbí nɑɑtimu, ì mɛ̀ ndɑ dɔ́mɛ̀.

5 N sɔùmu, kɛ nɛ́ wenni,

n wenni kɛ dònnɛ̀ Kedɑɑ ɛì kó tiyɑ̀ɑ̀tì nti,

kɛ dònnɛ̀ Sɑdomɔɔ cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kó tiyɑɑ̀sɑ̀ɑ̀tì.

Sedisɑdɛmmu ɛì kó bɛsɑpɑ̀mbɛ̀,

6 Bɑ́ ndɑkɛnɛ̀ nkɔ̃nsɔ̀ùtì kpɛti,

diyiè diì n tùɔ

n yɔ̃fũ̀ɔ̃̀ kɔbɛ miɛkɛ kɛɛ̀ m pɛ́ì

kɛ̀ bɛ̀ m bɑ̀nnɛ dɛtie mbɛ̀ tu dɛ̀ fínyĩ̀.

N kpɛrɛ bomu m mɛ nyí dɛ̀ bɑ̀ɑ.

7 Fɔ̃́ n dɔ́ wè ɑ nɛ́ n nɑ́kɛ́,

ɑ kɔrinɛ̀ kɛ̀ ɑ wũɔ̃ kɛ bo ì cɛ̃mmú.

Diyiè bo nyóó cónnɛ́ yɛyɔ kɑ̀ɑ ì ompùnnɛ dɛ?

Kɛ̀ dɛ̀ɛ yié nkɛ̀ m bɑ́ nh ɑ̃́ɑ̃́ nhɑ nɛ́pobɛ̀ wũɔ̃cɛ̃nku miɛkɛ.

(Bɛnɑɑcɛ̃mbɛ bɛ́i ntì)

8 Kɑ̀ɑ í kù yɛ̃́ fɔ̃́ mbɛnitipowennibɛ kóo wenniwe,

yɛ̀roo kɛ́tũnnɛ ipe kó yɛnɑcɛ̀nɑ̀,

kɛ́ncɛ̃mmú ɑ bɔbí kɛ́kɔtɛ bɛnɑɑcɛ̃mbɛ kó titouti borɛ̀.

(Onitidɔ̀ù bɛ́i ntì)

9 A wenni kɛ dònnɛ̀ Esibiti kóo kpɑ̀ɑ̀tì kó tɛsɑ̃ntɛ̀

tɛ̀ɛ̀ dɛ̀ri okpɑ̀rìnɑɑsɑ̃ntɛ̀ ntɛ.

10 A ììkɛ̀ yienɛ̀mu yɛtootɔ̃rɛ

kɑ̀ɑ fɔ̃̀níí yiennɛ̀ mɛdɛ̀ì.

(Bɛnɑɑcɛ̃mbɛ bɛ́i ntì)

11 Ti yóó dɑ dɔ̀ɔ̀ mɛsɔɔ nkó mɛdɛ̀ì mmɛ,

kɛ́ mɛ dɑ̀ri timɑ́tì pɛ́ítì.

(Osɑpɑ̀ɑ̀ mbɛ́i ntì)

12 Okpɑ̀ɑ̀tì bonɛ̀mu o kɔbɛ

kɛ̀ n kó mɛteniɛ nfɔ̃ɔ̃mɛ kó kufɔ̃ɔ̃ku yiɛ̀.

13 Odɑsɑ́ɑ́tì n yɛ̀mmɛ̀ kou ɑ dò m borɛ̀ tùdɑ̀ɑ̀rí

bɛ̀ tu wè míírì o kó fɛbɑtifɛ nfɛ.

Kɛyènkɛ̀ ɑ ɔ̃ nduɔ́ m mɛ sɑku nku.

14 N dɑcɛ̃nnì n yɛ̀mmɛ̀ kou

ɑ dònnɛ̀ mutie bɛ̀ tu mù ɛnnɛ́ɛ̀ mu kó mupóó mmu,

mùù bo fínyĩ̀ kó kupɑku miɛkɛ.

(Onitidɔ̀ù bɛ́i ntì)

15 M pocɛ̃nnì n yɛ̀mmɛ̀ kou ɑ wennimu,

kɛ mɛ̀nkɛ wenni.

Kɑ̀ɑ nuɔ ndò nfɛduonfɛ kpɛyi.

(Osɑpɑ̀ɑ̀ mbɛ́i ntì)

16 N dɑcɛ̃nnì fɔ̃́, ɑ wennimu kɛ mɛ̀nkɛ wenni.

Ti kó didɔ́ù yɔ̀ɔ̀ nkɛ dònnɛ̀ tifɑ̃ɑ̃̀bɛ́ntì nti.

17 Ti kó tɛcĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kó yɛsɑ̃ǹkɛ̀ tu sɛ́tìrì kó dɛtie ndɛ,

kɛ̀ ti cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kó itempìeti tú dɛtie mbɛ̀ tu dɛ̀ sìpɛ̀rɛ́sì dɛ kó tidɑbɛɛtì.

2

1 Kɛ̀ mí n tú mutepóó mmùù bo Sɑnɔɔ biriku miɛkɛ,

nɛ̀ bɛ̀ tu mù ɑdìmɔ́nnì.

(Onitidɔ̀ù bɛ́i ntì)

2 Mutepóó nhɔ̃ nwenni kɛ dòmmɛ̀ tipotì miɛkɛ,

m pocɛ̃nnì ɑ mɛ ndò mbɛnitipòbɛ̀ tɔbɛ̀ miɛkɛ.

(Osɑpɑ̀ɑ̀ mbɛ́i ntì)

3 N dɑcɛ̃nnì ɑ dònnɛ̀ mutie bɛ̀ tu mù pɔmmiè mùmmu,

kɛ sokɛ́ dɛtie ncuokɛ̀.

N dɑcɛ̃nnì ɑ mɛ ndò mbɛnitidɑɑbɛ̀ tɔbɛ̀ cuokɛ̀,

kɛ̀ nh ɔ̃ ndɔ́ kɛ́nkɑri ɑ dɛ́ɛ̀,

kɑ̀ɑ tebɛ nɑɑti kɛ n duɔ̀ ndiwɛ̀ì.

4 Fɔ̃́ɔ̃̀ n niitɛ́ dibɑnni kó tɛcĩ́ɛ̃̀tɛ̀,

ɑ n cɑ̀nnɛ mɛ̀ɛ̀ cɑnnimɛ̀ tu ɑ n dɔ́mɛ̀.

5 Á nni nduɔ̀ nfínyĩ̀ kó yɛbɛ kó yɛkɑ̀tìndɑ̀ kɛ̀ dɛ̀ n teénnɛ̀

n duɔ́ nyɛtebɛ bɛ̀ tu yɛ̀ pɔ́mmù kɛ̀ m pɛ́tɛ́ muwɛ̃rímú,

n dɑ dɔ́mu kɛ̀ dɛ̀ tontɛ́ kɛ n duɔ́ mmumɔmmú,

6 A nɔ̀ùtɛ̀ cɑ̃̀nkutɛ̀ nceú n yuu

kɛ̀ tɛyoutɛ nh ɔrí.

(Onitidɔ̀ù bɛ́i ntì)

7 N di bɑ́ɑ́mmu díndi Sedisɑdɛmmu kó isɑpùmbí,

kɛ tú nɛ̀ iwɑurìi kó diyètìrì nɛ̀ siweí sìì bo dikpɑ́ɑ̀,

kɛ tú di bɑ́ɑ́ entɛ mɛdɔ́kùmɛ̀

di bɑ́ɑ́ mɛ̀ dɑ̀ńtɛ́ kɛ̀ mɛ mɔ̀nnì mu nyí tùɔ̀kɛ.

(Osɑpɑ̀ɑ̀ mbɛ́i ntì)

8 M bɑɑ̀ n dɑcɛ̃nnì ndi,

ntɛ di kɛ kéríní,

kɛ putìní yɛtɑ̃rɛ̀ ĩ́nkɛ̀,

kɛ buríní sitɑ̃ɑ̃́ ĩ́nkɛ̀,

9 N dɑcɛ̃nnì dònnɛ̀ fɛwɑurìfɛ̀ nfɛ,

kɛ dònnɛ̀ kupɛriniku.

Ntɛ we kɛ cómmú ti cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ donfũ̀ɔ̃̀

kɛ dommúní tɛcĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kóo fenɛ́tì,

kɛ síetɛ fenɛ́tìbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ ɑ̃ sidii,

10 n dɑcɛ̃nnì n nɑ̀ɑ́nnɛ̀mu kɛ tú:

M pocɛ̃nnì, n cɑ̀ɑ̀, ítɛ́, kɔtɛní.

11 Diyɔ̃ɔ̃̀ dèèmu,

fɛtɑɑfɛ̀ tɛ̃́nkɛ í niu,

fɛtɑɑfɛ̀ kòmmu,

12 ti kó kɛtenkɛ̀ dɛtie mpòrímu,

iyiɛ nkó dimɔ̀nnì diì tùɔ̀kɛ,

kɛ̀ ti yo tɛnɔ́nkpetɛ dɑbònnì ti ɛì miɛkɛ.

13 Dɛtie mbɛ̀ tu dɛ̀ fìkíè pɛitɛ́mu yɛbɛ ketiyɛ̀,

dɛtɛrɛ̀ bɛ̀ tu dɛ̀ fínyĩ̀ kɛ̀ dɛ póó nkó kufɔ̃ɔ̃ku yiɛ̀

ítɛ́ fɔ̃́ n cɑ̀ɑ̀, m pocɛ̃nnì kɔtɛní.

14 N kó fɛpoduonfɛ fɛ̀ɛ̀ yĩɛ̃́ n yɛpèrɛ̀ fíè,

kɛ sɔri itɑ̃yiɛ mmiɛkɛ,

m bɛnkɛ ɑ ììkɛ̀,

bɛ́i nkɛ̀ n kèè ɑ tɑmmɛ̀,

ɑ tɑmmɛ̀ wɛ̀ɛ̀timu,

kɑ̀ɑ ììkɛ̀ wenni.

(Onitipòkù yɔ̃ bɛ́i ntì)

15 Ti pĩ́mmúnɛ̀ iɑ̃nkɛ́,

ti pĩ́mmúnɛ̀ iɑ̃nkɛ́ kó ibí,

ì cɑ̀ɑ̀ri fínyĩ̀ tie ndɛ,

fínyĩ̀ tie ndɛɛ̀ pòrí kɛ̀ ì dɛ̀ cɑ̀ɑ̀ri.

(Osɑpɑ̀ɑ̀ bɛ́i ntì)

16 N dɑcɛ̃nnì n duɔ́mmu dimɑ́ɑ̀,

kɛ̀ n dì duɔ́ m mɑ́ɑ̀,

di cɛ̃mmú di pe nyi mutepóó m miɛkɛ,

17 N cɑ̀ɑ̀ ndònnɛ̀ fɛpɛrifɛ̀ nifɛ nfɛ,

cokɛ́ kɛ́cɑ̃́ntɛ́ yɛtɑ̃rɛ̀,

kɛ́kɔtɛní m borɛ̀ kɛ̀ diyiè mu nyí tònkɛ̀,

kɛ̀ mɛdɛ́ɛ̀ mmu nyí pɛ̃ɛ̃tɛ́.

3

Osɑpɑ̀ɑ̀ nwɑntimɛ̀ ò dɔ́ wè

(Osɑpɑ̀ɑ̀ mbɛ́i ntì)

1 N duɔ́mu kɛyènkɛ̀ n dɔ́ù kɛ wɑnti n yɛ̀mmɛ̀ dɔ́ wè,

kɛ mɛ̀nkɛ ò wɑmmú m mɛ nyí ò yɑ̀,

2 kɛ mɛ ǹyìtɛ́ kɛ cè ndihɛì,

kɛ tũ̀nnɛ icɛ, kɛ cè yɛcɛ̃kɑrɛ̀,

kɛ wɑnti n yɛ̀mmɛ̀ dɔ́ wè,

kɛ mɛ̀nkɛ ò wɑmmú bɑ́ n yí ò kɔ̃ṹ fɛnɔ̀nfɛ̀.

3 Kɛ mɑutinɛ̀ bɛhɛikɛ̀mbɑ̀rìbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ pɑkɛ́ dihɛì,

kɛ bɛ̀ bekútɛ kɛ̀ n tú di yɑ̀ n yɛ̀mmɛ̀ dɔ́ wèɑ̀?

4 Kɛ̀ nní mbo kɛ yóó bɛ̀ pɛ̃ɛ̃tóo kɛ́yɑ̀ n yɛ̀mmɛ̀ dɔ́ wè,

kóò pĩ mbɑ́ ò tɛ̃́nkɛ í nfìtɛ́ n nɔ̀ùtɛ̀ miɛkɛ,

kɛ̀ nh ò tɑnnɛ́ n yɔ̃ cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ miɛkɛ,

kudieku n yɔ̃ do m pùó nkùù miɛkɛ.

5 N di bɑ́ɑ́mmu díndi Sedisɑdɛmmu ɛì kó isɑpùmbí,

kɛ̀ n tú nɛ̀ iwɑurìi kó diyètìrì,

nɛ̀ siweí sìì bo dikpɑ́ɑ̀ si kó diyètìrì,

di bɑ́ɑ́ entɛ n dɔ́kùmɛ̀

di bɑ́ɑ́ mɛ̀ dɑ̀ńtɛ́ kɛ̀ mɛ mɔ̀nnì mu nyí tùɔ̀kɛ.

(Osɑpɑ̀ɑ̀ bɛ́i ntì)

6 We nkèríní dikpɑ́ɑ̀ bíɛ́kɛ̀,

kɛ fĩ nkɛ dò nkuyukú,

kɛ fɔ̃ɔ̃ńnì kɛ dò ntùdɑ̀ɑ̀rí

bɛ̀ tu wè míírì nɛ̀ ɑ̃̀nsɑ̃́ɑ̃̀,

kòo fɔ̃ɔ̃ku dònnɛ̀ tùdɑ̀ɑ̀rí kɔku.

7 Ntɛ okpɑ̀ɑ̀tì Sɑdomɔɔ kó kumìɛ̀kù,

kɛ̀ yɛkɔ̃m̀bɔ̀ yɛmbɛ̀ sipísìkuɔ̀ kù cɛ̃̀ɛ̃̀tɛ,

Isidɑyɛɛribɛ kó yɛkɔ̃m̀bɔ̀ yɛmbɛ̀ mbɛ.

8 Bɛmɔu kɛ̀ bɛ̀ pikú tikpɑ̀rìseuti

kɛ wɑ̃kɛ́ mudoò kpɛ́í,

bɑ́ wè kòò yi o kpɑ̀rìsiè

kɛ bo mbɑɑnɛ̀ omɑ́ɑ̀ kɛyènkɛ̀.

9 Okpɑ̀ɑ̀tì Sɑdomɔɔ duɔ́ nkɛ̀ bɛ̀ ò dɔ̀ɔ̀ didɔ́ù,

nɛ̀ Dimɑ́ɑ̀ tùúkù kó dɛtekperɛ̀ kó tidɑbɛɛtì ntì.

10 Kɛ̀ di tɑ̀ɑ̀kɛ tú timɑ́tì pɛ́ítì,

kòo bɑɑ̀ nyó nyĩkú dɛ̀ tu mɛsɔɔ,

kòò yóó nkɑrì dɛ̀ tu tiyɑɑ̀kpetì,

kɛ̀ Sedisɑdɛmmu ɛì kó bɛsɑpɑ̀mbɛ̀

dì sɑ̃̀rinɛ̀ mɛdɔ́kùmɛ̀.

11 Sedisɑdɛmmu ɛì kó bɛsɑpɑ̀mbɛ̀,

kɔtɛnɛ̀ní kɛ́yɑ̀ okpɑ̀ɑ̀tì Sɑdomɔɔ,

ò ìrí mupotúòmù kó fɛítòòdɑ́fɛ̀ nfɛ,

o yɔ̃ ò duɔ́ nfɛ̀ ò cɛ̃nnɛ́ dìì yiè.

O wɛ̀ì kó diyiè.

4

(Onitidɔ̀ù bɛ́i ntì)

1 N cɑ̀ɑ̀ nhɑ wennimu,

ɑ tú oposɑ́ɑ́tì nwe,

ɑ ɔ̃ ndɑ́ɑ́tí kuyɑ̀ɑ̀kù

kɑ̀ɑ nɔmbii ndònnɛ̀ fɛduonfɛ kɔ̃mɛ mmɛ.

Kɑ̀ɑ yùtì dònnɛ̀ yɛbɔdɑkɛ̀

yɛ̀ɛ̀ pùù yɛtɑ̃rɛ̀ ĩ́nkɛ̀.

2 Kɑ̀ɑ nìì mpɛ̀íkù dònnɛ̀ kupecɛ̃nku,

bɛ̀ kɛ̃ĩ́ ìì pe kó ticìtì

kɛ ì wùɔ̀ kɛ̀ ì yɛ̀tìní.

Imɔu kɛ̀ ì dò nhɛ̀rɛ,

kɛ bo imɔu bɑ́ fɛ̀mɑfɛ̀ í kpɑ.

3 A bìɛ̀ ndònnɛ̀ kuyɑɑ̀wũɔ̃kù nku,

kɑ̀ɑ nɔ́ndɛnfɛ̀ wenni,

ɑ ɔ̃ nkɑ̀ɑ dɑ́ɑ́tí kuyɑ̀ɑ̀kù

ɑ bɑɑ̀ nní ndònnɛ̀ yɛtebɛ

bɛ̀ tu yɛ̀ kèdènɑ́tì yɛ̀ kó diyɑtirì ndi.

4 Kɑ̀ɑ fɔ̃̀níí dònnɛ̀ Dɑfiti kó didènnì,

bɛ̀ mɑɑ́ dì kɛ̀ dì dò ncírícírí,

kɛ̀ tidɔpììtì tɛkɔupíítɛ̀ (1000) dì nùú.

Bɛkpɑ̀rìnuɔmbɛ kó tidɔpììtì.

5 A mɛ yɛdɛ́ dònnɛ̀ kupɛriniku nku,

kɛ dònnɛ̀ fɛwɑurìfɛ̀ kó yɛtɑ́ɑ́tɛ́bɛ,

yɛ̀ɛ̀ cèntì mutepóó nhɑ̃ dɛ̀.

6 Diyiè bo nkpɑɑ́ kɛ í tònkɛ̀,

kɛ̀ mɛdɛ́ɛ̀ mmu nyí pɛ̃ɛ̃tɛ́ kɛ̀ n kɔtoomu,

míírì tie mbɛ̀ dɔ̀ɔ̀rinɛ̀ dɛ̀ tùdɑ̀ɑ̀rí dɛ̀ bo dìì tɑ̃rì,

tihúúntì tie, bɛ̀ tu tì ɑ̃̀nsɑ̃́ɑ̃̀ kó tɛtɑ̃tɛ̀.

7 A tú osɑpùnsɑ́ɑ́tì nwe,

n cɑ̀ɑ̀ nhɑ í ɑ̃ kuyɛ̀nkù kupíkù mɑkù.

8 Fɔ̃́ m pocɛ̃nnì, ítɛ́ní kutúúkù Dimɑɑ

kɛ́kɔtɛní kɛ̀ tí nnɛí,

ɑ itinímu Amɑnɑ kɛ̀ ti bo nnɛí,

ítɛ́ní ditɑ̃rì Seii nɛ̀ Ɛdimɔnni kpɛri.

Cokɛ́nɛ̀ yɛcìrícìrɛ̀ kɛ́kɔtɛní.

Dɛ kó yɛtɑ̃rɛ̀ tu yɛkpɑmɑɑ̀ nkpɛyɛ nyɛ.

9 A tɑ n yɛ̀mmɛ̀ mmɛ n tɑ̃ũ̀, m pocɛ̃nnì,

ɑ n wèńtɛ́ kucɛ mɛ̀mɑ́ɑ̀ ndi

kɛ̀ n yɛ̀mmɛ̀ kɛ̃ɛ̃́ nkɛ dɑ tɑ,

mɛdɛ̀ì nhɑ dúúkúmɛ̀ mɛɛ̀ yũ̀ɔ̃́ n yɛ̀mmɛ̀.

10 N cɑ̀ɑ̀ nhɑ kɑ́ɑm̀mù n nɑɑtimu,

ɑ kɑ́ɑm̀mù ɔ̃ nni nnɑɑtimu kɛ pɛ̃ɛ̃tɛ́ mɛnɑɑ̀,

ɑ kó kufɔ̃ɔ̃ku n nɑɑtimu

kɛ pɛ̃ɛ̃tɛ́ tùdɑ̀ɑ̀ríbɛ̀ bɛmɔu.

11 M pocɛ̃nnì ɑ bìɛ̀ n wɛ̀ɛtimu,

mɛcekùɔ̀ ndòmmɛ̀,

ɑ nɔ́ndɛnkù dò nkù ɑ̃ mɛcekùɔ̀ mmɛ nɛ̀ mɛnɑɑmiɛ̀,

ɑ yɑɑ̀bòrɛ̀ fɔ̃ɔ̃ku dònnɛ̀ kutúúkù Dimɑɑ

kó kufɔ̃ɔ̃ku nku.

12 N tɑ̃ũ̀, m pocɛ̃nnì, ɑ dònnɛ̀ dikũmpúrì sɑ̀ɑ̀rì ndi

dìì dìti,

m mɑ́ɑ̀ n kó tɛbintɛ, m mɑ́ɑ̀ n kó dinɛ́bòrì.

13 A boomu kɛ dònnɛ̀ dɛtie mbɛ̀ tu dɛ̀ kèdènɑ́tì

dɛ̀ɛ̀ bo kupúú sɑ̀ɑ̀kù,

kɛ pɛí yɛbɛ kɛ̀ yɛ̀ nɑɑti,

kɑ̀ɑ fɔ̃ɔ̃ku dònnɛ̀ tùdɑ̀ɑ̀rí bɛ̀ tu wè ɛdéè.

14 A kó kufɔ̃ɔ̃ku dònnɛ̀ tùdɑ̀ɑ̀rí

bɛ̀ dɔ̀ɔ̀nɛ̀ wè nwe dɛtie mbɛ̀ tu dɛ̀ nɑ́ɑ́rì

nɛ̀ dodiè nɛ̀ kɑ̀nɛ́dì nɛ̀ míírì nɛ̀ ɑ̀dòwɛ́ɛ̀

nɛ̀ dɛtɛrɛ̀ dɛ̀ɛ̀ kó dimɑ̀ɑ̀ fɔ̃̀ɔ̃́tí.

15 Kɛ dònnɛ̀ kupúú kó tɛbintɛ,

kɛ dònnɛ̀ mɛnɛ́sɑ̀ɑ̀mɛ̀ kó tɛmintɛ

tɛ̀ɛ̀ pũɔ̃̀nní Dimɑɑ túúkù kó ditennì.

(Osɑpɑ̀ɑ̀ mbɛ́i ntì)

16 Kubɑkù yoú kó muyɑɑ́

nɛ̀ kubɑkù cɑ̃̀nku kɔ̃mu kɔtɛnɛ̀ní

kɛ́fuutɛ n kũmpúú,

kɛ̀ kufɔ̃ɔ̃kuu dɑ́tínnɛ́,

fɔ̃́ n dɑcɛ̃nnì kɔtɛní ɑ púú miɛkɛ

kɛ́di ɑ tebɛ sɑ̀ɑ̀yɛ̀, yɛnɑtiyɛ̀.

5

(Onitidɔ̀ù bɛ́i ntì)

1 N tɑtimu n kũmpúú miɛkɛ,

fɔ̃́ n tɑ̃ũ̀, m pocɛ̃nnì,

kɛ bo tɔ̃ũ míírì nɛ̀ ɑdòmɑ́tì,

kɛ́dinɛ̀ n ciètì kɛ́yɑ̃̀ n nɑɑ̀ ndifɛ̃́ɛ̃̀ nɛ̀ n nɑɑmiɛ̀.

(Onitidɔ̀ù nɛ́pobɛ̀ bɛ́i ntì)

N nɛ́pobɛ̀ yɑ̃nɛ̀ mɛdɔ́kùmɛ̀ kó mɛnɑɑ̀ nkɛ́muɔ́.

(Onitipòkù bɛ́i ntì)

2 N do yɛ̃̀ nkɛ́duɔ́mu kɛ̀ n yɛ̀mmɛ̀ nɛ́ nwúó,

kɛ̀ n kèè n dɑcɛ̃nnì biemmɛ̀ dicɑ̀ù kɛ tú:

(Onitidɔ̀ù bɛ́i ntì)

ń kpetɛ́ n tɑ̃ũ̀, n cɑ̀ɑ̀,

fɔ̃́ n kó fɛpoduonfɛ n kóo sɑpùnsɑ́ɑ́tì,

n yuu diì dɑ̀ɑ́tí timɑɑ̀ntì,

kɛ̀ n yùtì bùútɛ́nɛ̀ tiyenkɛ̀mmɑɑ̀ntì,

(onitipòkù mbɛ́i ntì)

3 M bɑ̀tɛ́mu n yɑɑ̀bòrì,

m bɑ́ɑ́ nɑ kɛ́wɛ̃tɛ kɛ́ dì bɑ̀ɑ́tí!

Nh ɔ̀útɛ́mu n nɑɑ̀cɛ̀i

m bɑ́ɑ́ nɑ kɛ́wɛ̃tɛ kɛ́ sì sɑ̃ṹ,

4 kɛ̀ n dɑcɛ̃nnì n yɛ̀mmɛ̀ kouu bɑɑní

o nɔ̀ùtɛ̀ dicɑ̀ù kó mɛfíè.

Kɛ̀ n kɔ̃m̀bùɔ̀tìi do.

5 Kɛ̀ n yítɛ́ní kɛ́mbo kpetɛ́ n dɑcɛ̃nnì,

kɛ̀ n nɔ̀ùtɛ̀ dɑ̀ɑ́tí tùdɑ̀ɑ̀rí bɛ̀ tu wè míírì,

kɛ̀ m pĩ́ ndicɑ̀ù kó yɛ̀bɑ̀kɛ̀ kòo yɛ̀ tòri.

6 Kɛ̀ n kpetɛ́ n dɑcɛ̃nnì,

kɛ nɛ́ nsɔ̃́ ndì pɛ̃ɛ̃tɛ́ bɑ́ dì í dɛ̀ kpɑɑ́,

kɛ̀ n yɛroo di wɑmmù kɛ́ dì wɑmmú kɛ́mɔ́ntɛ́,

kɛ́yú kɛ́yú, kɛ̀ dɛ̀ ndò nyúó.

7 Kɛ̀ m mɑ́ɑ́nɛ̀ bɛhɛikɛ̀mbɑ̀rìbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ bɑ̀ɑ̀ dihɛì,

kɛ̀ bɛ̀ m puotí kɛ́ n kɔutɛ kɔutɛ,

kɛ́bɑ́tɛ́ n yɑɑ̀bòrì.

Bɛmbɛ bɛ̀ɛ̀ bɑ̀ɑ̀ dihɛì kó iduotí.

8 N di bɑ́ɑ́mmu Sedisɑdɛmmu kó isɑpùmbí,

kɛ̀ di mɑ́ɑ́nɛ̀ n dɑcɛ̃nnì n yɛ̀mmɛ̀ kpɛri,

di bo dì nɑ̀kɛ́ kɛ yĩ́ bɑ?

Dí dì nɑ̀kɛ́ kɛ́ yĩ́ n dì dɔ́mu

kɛ̀ dɛ̀ tontɛ́ kɛ n dɔ̀ɔ̀ mumɔmmú.

(Osɑpɑ̀ɑ̀ ndúɔ̀bɛ̀ ò tɛ̃̀ńnɛ́ tì)

9 Kɛ̀ bɛ̀ dɔ̀:

A dɔ́ wè ò mɔ̀kɛ bɑ kɛ̀ dɛ̀ pɛ̃ɛ̃tɛ́ bɛtɔbɛ̀?

Fɔ̃́ nhoposɑ́ɑ́tì wèè pɛ̃ɛ̃tɛ́ bɛnitipòbɛ̀ bɛmɔu?

A dɔ́ wè mɔ̀kɛ bɑ kɛ̀ dɛ̀ pɛ̃ɛ̃tɛ́ bɛtɔbɛ̀

kɑ̀ɑ ti bɑ́ɑ́ mmɛmmɛ o kpɛ́í.

(Osɑpɑ̀ɑ̀ m̀bɛ́i ntì)

10 N dɑcɛ̃nnì tu tɛdɑhontɛ̀ ntɛ kɛ dò ndoii.

Bɑ́ kɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ bo tɛkɔupíítɛ̀ (1000),

wè ncɑ̃́ɑ̃́ mbɛ miɛkɛ.

11 Kòo yuu pĩnti kɛ dò mmɛsɔɔ nsɑ̀ɑ̀mɛ̀.

Kòo yùtì nɑmpú kukodɑyɔ́nkù kɔ̃mɛ

kɛ sɔù kɛ dònnɛ̀ dikɑ̃kɑ̃ɑ̃̀.

12 Kòo nuɔ ndònnɛ̀ fɛduonfɛ kpɛyi,

fɛduonfɛ fɛ̀ɛ̀ bo mɛniɛ ntɑkɛ́,

kɛ pɛ́i kɛ dò mbɛ̀ ì ɔ́únɛ̀ mɛnɑɑmiɛ̀,

kɛ̀ fɛ̀ ompu mɛnɛ́sɑ̀ɑ̀mɛ̀ borɛ̀.

13 Kòo bɑɑ dònnɛ̀ kupɛ̃ titieti fɔ̃ɔ̃ti buɔtí kùù ĩ́nkɛ̀,

kòo bìɛ̀ ndònnɛ̀ mutepóó.

Kɛ dò mmɛkùɔ̀ mmɛ̀ɛ̀ kɔkɛ́nɛ̀ tùdɑ̀ɑ̀rí.

14 Kòò ũ mɛsɔɔ nkó dɛmɑ́mɑ́nnɛ̀

kɛ̀ dɛ̀ dɑ̀ri yɛtɑ̃́sɑ̀ɑ̀yɛ̀ bɛ̀ tu yɛ̀ sɑ̀fíírì,

kòo pɔutì dònnɛ̀ yɛpɑ́pɑ́nìì

bɛ̀ dɑ̀ri yɛ̀ yɛtɑ̃́sɑ̀ɑ̀yɛ̀ bɛ̀ tu yɛ̀ sɑ̀fíírì.

15 Kòo tɑ̀ɑ̀kɛ dònnɛ̀ yɛtɑ̃́píɛ̀ kó fɛtofɛ,

kɛ̀ fɛ tɑ̀rì tu mɛsɔɔ nsɑ̀ɑ̀mɛ̀.

Kòo ììkɛ̀ wenni kɛ dònnɛ̀ kutúúkù Dimɑɑ kó dɛtie.

Kɛ cɑ̃́ɑ̃́ nkɛ dònnɛ̀ dɛtie mbɛ̀ tu dɛ̀ sɛ́tìrì.

16 Kòo nùù yìɛ̀ kufɔ̃ɔ̃ku,

kɛ̀ nh ò yɑ̀ɑ́ nhomɔu.

Díndi Sedisɑdɛmmu sɑpɑ̀mbɛ̀

N dɑcɛ̃nnì n yɛ̀mmɛ̀ kou mɛ ndò,

wenwe n nɛititɔù.

6

(Osɑpɑ̀ɑ̀ ndúɔ̀bɛ̀ ò tɛ̃̀ńnɛ́ tì)

1 Yé ɑ dɑcɛ̃nnì ɑ yɛ̀mmɛ̀ kou kɔ̀tɛ kɛ̀

fɔ̃́ mbɛposɑ́ɑ́tìbɛ̀ kóo nitiposɑ́ɑ́tì?

A dɑcɛ̃nnì ɑ yɛ̀mmɛ̀ kou cuó nhɔ̃̀nkɛ,

kɛ̀ ti dɑ teennɛ̀ kóò wɑmmú?

(Osɑpɑ̀ɑ̀ mbɛ̀ tɛ̃̀ńnɛ́ tì)

2 N dɑcɛ̃nnì n yɛ̀mmɛ̀ kou cùtɛ́ kukũmpúú nku,

titieti bɛ̀ dɔ̀ɔ̀ri nɛ̀ tì tùdɑ̀ɑ̀rí ti borɛ̀,

kɛ bo cɛ̃mmú o wũɔ̃ kɛ́tɔ̃ũ o tepóó.

3 Mí n duɔ́mmu mmɑ́ɑ̀ n dɑcɛ̃nnì n yɛ̀mmɛ̀ kou,

kɛ̀ n dɑcɛ̃nnì n yɛ̀mmɛ̀ kpɛri n duɔ́ n dimɑ́ɑ̀,

dì cɛ̃mmú di wũɔ̃ mutepóó ncuokɛ̀ nkɛ̀.

(Onitidɔ̀ù bɛí ntì)

4 M pocɛ̃nnì, n cɑ̀ɑ̀, ɑ wennimu,

ɑ dònnɛ̀ Tidisɑɑ kó dihɛì ndi,

kɛ sɑ́ɑ́tí kɛ dònnɛ̀ Sedisɑdɛmmu ɛì,

kɛ toǹnì kɛ dònnɛ̀ dihɑ̃ɑ̃pɔ̀ntĩ̀nnì.

5 Yóu ɑ bo nni nwúómmɛ̀,

ɑ n wúó nkɛ̀ dɛ̀ n kɔɔ́nnɛ̀mu,

ɑ yùtì dònnɛ̀ kubɔcɛ̃nku nku kùù cutiní Kɑdɑɑdi tɑ̃rì,

6 A nìì ndònnɛ̀ ipe nyi kɛ̀ ì nɛí kucɛ̃nku,

kɛ̀ bɛ̀ ì wùɔ kɛ̀ ì yɛ̀tìní kukó,

imɔu kɛ dò nyì tɑ̀ɑ́tɛ́

kɛ bo imɔu fɛ̀mɑfɛ̀ í kpɑ,

7 ɑ ɔ̃ ndɑ́ɑ́tí kuyɑ̀ɑ̀kù

kɑ̀ɑ bɑɑ̀ dònnɛ̀ yɛtebɛ bɛ̀ tu yɛ̀ nyɛ kèdènɑ́tì,

yɛ kó diwɛ́tirì ndi,

8 Okpɑ̀ɑ̀tì pobɛ̀ bo sikɔusìkuɔ̀ (600) ndi,

o pocĩɛ̃̀ nyí do nkɛ́kɑɑ nkɛ́deè,

9 Bɛmɔu miɛkɛ òmɔù mɑ́ɑ̀ weè tu m pokù,

bɑ́ ò í dò nkɛ́sɛi,

o yɔ̃fũ̀ɔ̃̀ omɑ́ɑ̀ ndi,

kòo yɔ̃ ò yɑ́rí,

kɛ̀ bɛsɑpɑ̀mbɛ̀ ò yɑ̀u koò sɑ̃ntí,

kòo kpɑ̀ɑ̀tì pobɛ̀ ò dɛ̀úkùnko,

10 wè nsɑpɑ̀ɑ̀ mbo yɛnní kɛ́nwenni miɛ mbotí,

we nsɑpɑ̀ɑ̀ ntu yie,

nwèè dònnɛ̀ diyennɛ́cɑ̀nnì,

kɛ pɛ́ì kɛ dònnɛ̀ otɑ̃̀nkù,

kɛ pĩnti kɛ dònnɛ̀ diyiè,

kɛ tonnì kɛ dònnɛ̀ bɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀.

11 N tɑti nkupúú nku dɛtie ndiɛrɛ̀ borɛ̀

kɛ bo yɑ̀ kɛ̀ nsɑ̀ kòò buɔtí dɛ̀ dipúrì dɛ̀ yìɛ̀ní,

kɛ́yɑ̀ kɛ̀ nsɑ̀ kɛ̀ dɛtie mbɛ̀ tu dɛ̀ fínyĩ̀

kɛ̀ dɛ̀ pũ̀ǹtɛ

kɛ́yɑ̀ kɛ̀ nsɑ̀ kɛ̀ kèdènɑ́tì kó dɛtie m pòrí.

12 N do í yɛ̃́ kɛ dò mbɛ̀ bo n wɛ̃nnɛ́nɛ̀ sikpɑ̀ɑ̀tìbìí kɛ̀ n kɑri bɛ kpɑ̀rìsɑ̃ntɛ̀ miɛkɛ.

7

(Bɛnitipòbɛ̀ nɛ̀ bɛsɑpɑ̀mbɛ̀ bɛ̀ nɑ̀kɛ́ tì)

1 Wɛ̃tɛní, wɛ̃tɛní Sunɛmmu ɛì kóo sɑpɑ̀ɑ̀!

Wɛ̃tɛní, wɛ̃tɛní kɛ̀ ti ndɑ wúó.

(Osɑpɑ̀ɑ̀ mbɛ̀ bekɛ tì)

Dɛ̀ dòmmɛ kɛ̀ di n wúó mmí nSunɛmmu ɛì kóo sɑpɑ̀ɑ̀

kɛ̀ dɛ̀ dònnɛ̀ tihɑutì kó yɛtĩ̀rɛ̀.

(Onitidɔ̀ù bɛ́i ntì)

2 A nɑɑ̀cɛ̀i yiennɛ̀mu tinɛùtì,

fɔ̃́ nhokpɑ̀ɑ̀tì kóo sɑpɑ̀ɑ̀,

ɑ kɑ dònnɛ̀ oyɑ́ntì ɔ̃ɔ̃ dɔ̀ɔ̀ mɛdɛ̀ì

nkɛ̀ mɛ̀ ndòmmɛ̀ mmɛ.

3 A pɛ̃ri dònnɛ̀ dibòò ndi,

mɛnɑɑ̀ nyí deu dìì miɛkɛ,

ɑ pɔutì dònnɛ̀ tidiitì bɛ̀ tu tì bèdéè

kó dicóù ndi mutepóó nfitɛ́ dì.

4 Kɑ̀ɑ mɛ dònnɛ̀ fɛpɛrifɛ̀,

kɛ dònnɛ̀ tiwɑuripɑ̀ntì tìì tɑ̀ɑ́tɛ́.

5 A fɔ̃̀níí dònnɛ̀ didènnì

bɛ̀ dɔ̀ɔ̀nɛ̀ dì ndi yɛpɑ́pɑ́nìì,

kɑ̀ɑ nɔmbii ndònnɛ̀ Ɛsibonni ɛì kó sibií

sìì bo ɑ bo nyɛ̀tòomɛ̀ dihɛì.

Kɑ̀ɑ ɔ̃nnì dò Dimɑɑ ɛì kó didènnì

dìì wetí Dɑmɑɑsi.

6 A yuu dònnɛ̀ Kɑdimɛɛri kó ditɑ̃rì ndi,

ɑ yupɑ̃ɑ̃tí dònnɛ̀ mɛɔ̃̀rìmɛ̀ wũɔ̃mɛ̀ mmɛ,

kɛ yũɔ̃ nhokpɑ̀ɑ̀tì yɛ̀mmɛ̀.

7 A wennimu kɛ tú oposɑ́ɑ́tì

kɛ̀ n yɛ̀mmɛ̀ dɑ tɑ kɛ̀ n dɑ dɔ́.

8 A dò nsɛ̀rɛ̀rɛ̀ nwe kɛ dò mmupuommu,

kɑ̀ɑ mɛ dò nyɛpuo.

9 Dɛɛ̀ te kɛ̀ m bɛ́i nkɛ yĩ n deètì mupuommu

kɛ bo tɔ̃ũ yɛpuo.

A mɛ dònnɛ̀ fínyĩ̀ kó yɛbɛ nyɛ,

ɑ fɔ̃ɔ̃ku dònnɛ̀ yɛtebɛ bɛ̀ tu yɛ̀ nyɛ pɔ́mmù.

10 Kɛ̀ n sũ̀ɔ̃̀tɛ ɑ nùù m muɔ́ mbɛ̀ ɔ̃ɔ̃ muɔ́mmɛ̀ mɛnɑɑ̀.

(Osɑpɑ̀ɑ̀ mbɛí ntì)

Dɛ kó mɛnɑɑ̀ mbo n cɑ̀ɑ̀ nkpɛ́í nkɛ,

ti bo nduɔ́ dìì mɔ̀nnì kɛ mɛ̀ yɔ̃̀.

11 M bo n dɑcɛ̃nnì kpɛ́í nkɛ

kɛ̀ n dɑcɛ̃nnì dɔ́kùmɛ̀ bo n yĩ́nkɛ̀.

(Osɑpɑ̀ɑ̀ m̀bɛ́i ntì)

12 Kɔtɛní n dɑcɛ̃nnì kɛ̀ ti kɔ̃tɛ́ dɛpɑɑ,

kɛ́nwentí sihɛkɛsí,

13 kɛ̀ dɛ̀ wentɛ́ tí kɔtɛ dɛtie

mbɛ̀ tu dɛ̀ fínyĩ̀ dɛ kó kupɑku

kɛ́yɑ̀ kɛ̀ nsɑ̀ kɛ̀ dɛ kó dɛtie mpũnni,

kɛ́yɑ̀ kɛ̀ nsɑ̀ kɛ̀ dɛ̀ yɛ̀ tifɑ̃ɑ̃̀tì,

kɛ́yɑ̀ kɛ̀ nsɑ̀ kɛ̀ dɛtie

mbɛ̀ tu dɛ̀ kèdènɑ́tì kɛ̀ dɛ̀ pòrí.

Dɛborɛ̀ ndɛ n yóó dɑ bɛnkɛmɛ̀ n wɛ̀ì.

14 Yɛtebɛ bɛ̀ tu mɑntidɑkɔ́ɔ̀* yɛ kó kufɔ̃ɔ̃ku kuù dɑ̀ɑ́tí,

yɛtebɛ sɑ̀ɑ̀yɛ̀ yɛbotí yɛbotí yɛɛ̀ còú ti bòrì,

yɛpɑ̀ɑ̀ nnɛ̀ yɛkótɛ̀.

N dɑcɛ̃nnì n yɛ̀mmɛ̀ kou n yɛ̀ wɑɑ́ n fɔ̃́ nwe.

8

1 N dɔ́ ɑ nɑ ntú n tɑ̃ũ̀ nwè

nɛ̀ wè ti wɛ̃nnɛ́ ti yɔ̃ miɛ̀

kɛ̀ n dɑ mɑ́ɑ́nɛ̀ ditowɑɑ̀

kɛ dɑ ɔrí kɛ bɛnìtìbɛ̀ bɑ́ n sènkɛ̀rì.

2 Kɛ̀ n dɑ tɔ kɛ́kònnɛ̀ n yɔ̃ cĩ́ɛ̃̀tɛ̀

kɑ̀ɑ n tié nyipocɛ̃ntié,

kɛ̀ n dɑ nii mmɛnɑɑ̀ mmɛ̀ɛ̀ fɔ̃ɔ̃ńnì,

n kó yɛtebɛ bɛ̀ tu yɛ̀ kèdènɑ́tì yɛ kó mɛnɑɑ̀.

3 A nɔ̀ùtɛ̀ cɑ̃̀nkutɛ̀ nceú n yuu

kɛ̀ tɛyoutɛ n hɔrí.

4 Sedisɑdɛmmu kó isɑpùmbí n di bɑ́ɑ́mmu,

di bɑ́ɑ́ entɛ mɛdɔ́kùmɛ̀,

di bɑ́ɑ́ mɛ̀ èntɛ kɛ̀ mɛ̀ mɔ̀nnì mu nyí tùɔ̀kɛ.

(Osɑpɑ̀ɑ̀ ndúɔ̀bɛ̀ bɛ́i ntì)

5 We nnitipòkù kèríní dikpɑ́ɑ̀,

kɛ pĩ́ nho dɑcɛ̃nnì?

(Osɑpɑ̀ɑ̀ m̀bɛí ntì)

N dɑ èntɛ mutie bɛ̀ tu mù pɔmmié

mu fũ̀ɔ̃̀ ndi,

ɑ yɔ̃ dɑ pùó ndɛ̀,

ò dɑ pɛitɛ́ dɛ̀.

6 N tɑnnɛ́ ɑ yɛ̀mmɛ̀ miɛkɛ

kɛ̀ nní ntú ɑ kó mɛcɑnnimɛ̀,

n kɑnnɛ ɑ borɛ̀,

kɛ̀ nní ndònnɛ̀ bɛ̀ fìí ndìì tɑ̃́rì

nɛ̀ ɑ kó diyètìrì,

kɑ̀ɑ nni mpíkù ɑ nɔ̀ùtɛ̀ miɛkɛ.

Mɛdɔ́kùmɛ̀ kpeńnìmu kɛ dònnɛ̀ mukṹṹ

kɛ tii kɛ dònnɛ̀ kudɔnkù,

kɛ cɔ́ú nfɛhɑ̃ɑ̃dɛɛ̀nfɛ̀ kɔ̃mɛ,

kɛ dò nti Yiɛ̀ nKuyie nkó muhɑ̃ɑ̃́.

7 Yɛbirɛ diɛyɛ̀ bɑ́ɑ́ nɑ

kɛ́kuɔ ti kó mɛdɔ́kùmɛ̀ kó muhɑ̃ɑ̃́,

tibinti kó mɛniɛ mbɑ́ɑ́ nɑ kɛ́ mù dɑ̀tínnɛ́.

Kòò mɔù dènnɛ o cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kó tikpɑ̀tì timɔu

kɛ wɑnti kɛ bo dontɛ́ mɛdɔ́kùmɛ̀

bɛ̀ yóó ò sènkɛ̀rìmu.

(Osɑpɑ̀ɑ̀ ntɑ̃bɛ̀ bɛ́i ntì)

8 Ti mɔkɛ ti tɑ̃ũ̀ mɔù nwe

kòò kpɑɑ́ bɛ, ò mu nyí yɛ̀ yɛmɛ.

Ti bo yĩ́mɛ ti tɑ̃ũ̀,

bɛ̀ bo nnɑ́ɑ́ ndìì yiè o kó didɑkɛnyennì kpɛ́í?

9 Kòò do ntú kuduotí nku

ti nɑ mmɑɑ́ o ĩ́nkɛ̀ yɛdítísɔ̀rɛ̀ nyɛ,

kòò do ntú dibòrì ndi

ti nɑ nhò kpetínnɛ́mu

kɛ pɑ́ɑ́ nsɛ́tìrì kó tidɑbɛɛtì.

(Onitipòkù tɛ̃̀ńnɛ́ tì)

10 N tú kuduotí nku,

kɛ̀ m mɛ tu yɛdèrɛ̀.

Kòò n wùó nkɛ̀ dɛ̀ ò duɔ̀ ndiwɛ̀ì.

(Onitidɔ̀ù bɛ́i ntì)

11 Sɑdomɔɔ mɔ̀kɛ

fínyĩ̀ kó mutie mmu Bɑɑdi Amɔɔ.

Kɛ duɔ́ nkɛ̀ bɛbɑ̀rìbɛ̀ mù bɑ̀ɑ̀,

bɑ́ wè kòò níí bo fítɛ́ mu bɛ

kóò tɔní mɛdítíbii ntɛkɔupíítɛ̀ (1000).

12 Sɑdomɔɔ ɑ bo nɑ kɛ́nte ɑ dítíbii ntɛkɔ̀ùtɛ̀ (100)

kɛ duɔ̀ mmɛdítíbii nsikɔusìdɛ́ (200) bɛ̀ɛ̀ dɛ̀ bɑ̀ɑ.

N kó dɛtie ndiɛ tú n kpɛrɛ ndɛ kɛ̀ ndɛ bɑ̀ɑ m mɑ́ɑ̀

13 Fɔ̃́ nhoposɑ́ɑ́tì ɑ kɑri ikũmpúú miɛkɛ nkɛ

kɛ̀ n nɛ́pobɛ̀ kèḿmú ɑ tɑmmɛ̀.

M bɛ́innɛ̀nní kɛ dɔ̀:

14 Ítɛ́ n dɑcɛ̃nnì kɛ́ndònnɛ̀ fɛwɑurìfɛ̀ dòmmɛ̀,

kupɛriniku ɔ̃ n dòmmɛ̀ ditɑ̃rì ĩ́nkɛ̀,

ditɑ̃rì titieti fɔ̃ɔ̃ti borɛ̀.

* 7:14 mɑntidɑkɔ́ɔ̀: Mutie mɑmù kó yɛbɛ nyɛ bɛ̀ do yɛ̃ nyɛ̀ɛ̀ teénnɛ̀ bɛnitipòbɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ puo. Wéntɛ́ Tenketɛ́ 30:14.

Esɑii

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

14

15

16

17

18

19

20

21

22

23

24

25

26

27

28

29

30

31

32

33

34

35

36

37

38

39

40

41

42

43

44

45

46

47

48

49

50

51

52

53

54

55

56

57

58

59

60

61

62

63

64

65

66

Esɑii

Di mpɑ́tíri tɔ tìì nɑ́ɑǹtì

Ti bo nɑ kɛ́totɛ́ dɛ kó dipɑ́tíri kucɛ mɛ̀tɑ̃ɑ̃ti. Diwɛ́tirì kètirì mukɑ̀mmù 1-39 ti nɑ́ɑ́ nSudɑɑ kɔbɛ kó dikpɑ̀ɑ̀tìyuu kubɑkù cɑ̃̀nku bíɛ́kɛ̀ kpɛri do tɑ mɛ̀ɛ̀ ɑ́ɑ̀rìmɛ̀ miɛkɛ nkɛ. Asidii kóo kpɑ̀ɑ̀tì diɛwè do bɛ̀ fɛ̃́ũnkoomɛ̀. Kɛ̀ Esɑii bɛ̀ nɑ̀kɛ́ kɛ tú, mɛfɛ̃́ṹtímɛ̀ bɛ̀ fɛ̃́ṹrìmɛ̀ í bonní bɛ dootitɔbɛ̀ borɛ̀ mɑ́ɑ̀, kɛ̀ bɛ yɛi mmɛɛ̀ te nɛ̀ bɛ̀ yetɛmɛ̀ Kuyie nkpɛti. Esɑii nɑ́ɑ́ ntì nɛ̀ ò dɔɔ̀rìmɛ̀ kɛ̀ dɛ̀ mbɛnkú bɛnìtìbɛ̀ kɛ tú bɛ̀ dò nkɛ́ceetɛmu kɛ́nfòù mufòmmu sɑ̀ɑ̀mù bɛmbɛ nɛ̀ bɛ kó bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ kòò mbɛ̀ nɑ̀ɑ́ nkɛ tú kɛ̀ bɛ̀ í cèètɛ bɛ̀ bo bɛ̀ kùɔ pɑ́íí kɛ́deè. Kòo nɑ́kɛ́ Kuyie mpɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì kɛ́bɛ́i nkɛ dɔ̀: Dɑfiti kó kufuku miɛkɛ okpɑ̀ɑ̀tì mɔù yɛ̀tìní kɛ bo duɔ́ ndiwɛ̀ì kutenkù 40-55. Dì ti nɑ́ɑ́ nSudɑɑ kó dikpɑ̀ɑ̀tìyuu kɔbɛ kusṹkù, bɛ̀ do bɛ̀ pĩ̀ḿmɛ̀ kɛ́dɔ̀ɔ̀ tidɑɑtì Bɑbidɔnni kó dihɛì miɛkɛ.

Kɛ̀ Kuyie mpɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑǹtòo bɛ́i nkɛ tú Kuyie nyóó dɛɛtɛ́mu ku nìtìbɛ̀ kɛ́wɛ̃tɛ kɛ́ bɛ̀ tɛ̃̀ńnɛ́ní bɛ tenkɛ̀ Sedisɑdɛmmu, kɛ̀ bɛ̀ɛ ketɛ́ mufòmmu pɑ̀mmù.

Dɛ kó mukɑ̀mmù miɛkɛ tìì bo tiì tu Kuyie nyɛ̃ nkù yóó dɔɔ̀ tì kɛ̀ dɛ̀ɛ yie nkɛ̀ ibotí imɔ̀uu pɛ́tɛ́ mɛsɑ̀ɑ̀ nnɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ miɛkɛ.

Mukɑ̀mmù 56-66 nɑ̀ɑ́nnɛ̀ bɛ̀ɛ̀ wɛ̃̀tɛ kɛ konní bɛ̀mbɛ Sedisɑdɛmmu, kɛ dò mbɛ̀ nyɑ́úkùnko bɛ kɔ̃̀ntì, kɛ yɛ̃́ bɛ̀ konnímɛ̀ kɛ sɔ̃̀ńkɛ́ tidobontì mɑ́ɑ̀ ndi.

Kɛ̀ Esɑii bɛ́i nkɛ dɔ̀: Ti Yiɛ̀ nKuyie nkó Muyɑɑ́ mmuù ò tɔ̃nní kòò bo nɑ́kɛ́ tinɑ́ɑǹsɑ̀ɑ̀tì bɛsénnìbɛ̀ kɛ́dɑɑtɛ bɛ bɔntóo bɛ̀ kpɛ́í 61 Yesu do kɑ̀ɑ ntiì nɑ́ɑǹtì Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ miɛkɛ, kɛ bɛ́i nkɛ dɔ̀: Tì dɔ̀ɔ̀mu, kɛ̀ dɛ̀ ntukúnɛ̀ wenwe Yesu ò pĩ mmùù tɔ̃mmú Duku 4:16-21.

Di mpɑ́tíri nɑ́ɑǹtì duɔ́ kɛ dòmmɛ̀

1. Bɛ̀ nɑ̀kɛ́ tì Sudɑɑ kó kuwuɔ nkɔbɛ kpɛ́í 1-12

2. Bɛ̀ nɑ̀kɛ́ tì ibotí ìì í tú Sifubɛ i kpɛ́í 13-27

3. Kuyie ncɑummɛ̀ Efɑdɑimmu nɛ̀ Sudɑɑ kɔbɛ 28-35

4. Sennɑkedibu yóó bɛ̀ domɛ̀ mudoò nɛ̀ Esekiɑsi kó mumɔmmú 36-37

5. Kuyie ndɛumɛ̀ kɛ bo tipíìtì timɔu 40-48

6. Ti Yiɛ̀ nKuyie nkóo tɔ̃ntì kó mɛfɛ̃́ṹtímɛ̀ 49-57

7. Esɑii tiémmɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ nɛ̀ o pɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì sɔnti 58-66

1

Kuyie mbɛnkɛ tì Esɑii

1 Di m̀pɑ́tíri tɔ Kuyie mbɛnkɛ tì nti Amɔti birɛ Esɑii nɛ̀ kù ò nɑ̀kɛ́ tì Sudɑɑ kpɑ̀ɑ̀tìyuu nɛ̀ Sedisɑdɛmmu ɛì kɔbɛ bɛ kpɛ́í. Sudɑɑ kpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ Osiɑsi nɛ̀ Yotɑmmu nɛ̀ Aɑsi nɛ̀ Esekiɑsi bɛ kó yɛmɔ̀rɛ̀ nyɛ Kuyie ntì nhò bɛnkɛmɛ̀.

Isidɑyɛɛribɛ í bɑntɛ́mɛ̀ Kuyie

2 Kɛĩ́nkɛ̀ kɔbɛ kéntɛ́nɛ̀!

Kɛtenkɛ̀ kɔbɛ keènɛ̀!

Ti Yiɛ̀ nKuyie nkuù nɑ̀ɑ́ nkɛ tú:

Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie mmíì pií ibí,

kɛ ì tié kɛ̀ ì nɛ́ yetɛ n kpɛti.

3 Fɛnɑ̀ɑ̀fɛ̀ yɛ̃́mu fɛ yiɛ̀,

kɛ̀ sɑ̃mmɑrímú yɛ̃́ dɛ̀ yo ndɛ̀.

Isidɑyɛɛribɛ biɛ mɛ nyí yɛ̃́ wèè bɛ̀ te.

N nìtìbɛ̀ í ciì.

Kuyie nsɛimmɛ̀ ku kɔbɛ

4 Di bo yɑ̀ díndi kubotí kùù dɔ̀ɔ̀ri mɛyɛi,

díndi bɛnìtìbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ yɛi ntontɛ́,

di tú kuwuɔ nyɛiku nku,

di kó fɛyɑnfɛ̀ tu fɛyonkufɛ nfɛ.

Di tú bɛyonkubɛ mbɛ.

Di m bɔntóomu mí ndi Yiɛ̀ nKuyie,

kɛ n sènkɛ̀rì mí nwèè di te díndi Isidɑyɛɛribɛ,

kɛ̀ di m bùtínnɛ́.

5 Bɑ nte kɛ̀ di bo nsɔkɛ́ kɛ yetírí n kpɛti,

kɛ̀ dɛ̀ nte kɛ̀ n yíɛ́ kɛ́ dí potɛ́?

Di yɔ yɛɛ̀ dɑ̀ɑ́tí yɛmuɔ,

kɛ̀ di bo mɛyɛǹcɑɑ̀rìmɛ̀ miɛkɛ,

6 kɛ́túótɛ́ di nɑɑ̀cɛ̀i kɛ́ntɔ kɛ́tuɔkɛnɛ̀ di yɔ

dɛ̀mɑrɛ̀ tɛ̃́nkɛ í feí,

yɛkɔutiyɛ̀ nɛ̀ yɛmuɔ nɛ̀ yɛmɑ̀ɑ̀tɛ̀ dɛɛ̀ di dɑ́ɑ́tí,

òmɔù í yɛ̀ ɔu, òmɔù í yɛ̀ bou,

òmɔù mɛ nyí yɛ̀ wɑ́ɑ̀rì mɛkùɔ̀.

7 Di kó kɛtenkɛ̀ dɔúnkomu,

kɛ̀ muhɑ̃ɑ̃́ ncùɔ́ di ɛkɛ̀,

kɛ̀ di bo kɛ̀ bɛpɔ̀ɔ̀bɛ̀ tɑnní di tenkɛ̀ kɛ cɑɑri di kpɛrɛ

Kɛ cɑ̀kɛ dihɛì bɛ̀ do cɑ̀kɛ mɛ̀ɛ̀ botí bɛtɔbɛ̀ tenkɛ̀.

8 Siyɔ̃ɔ̃ ɛì kɔbɛ bɛɛ̀ mɑ́ɑ̀ nɛ́ yentɛ́,

kɛ kpɑɑ́ kupɑɑkɔ̃tɛ́touku ɔ̃ ndòmmɛ̀

fínyĩ̀ kó dɛtie mmiɛkɛ,

difii ɔ̃ nsokɛ́mɛ̀ tipétì miɛkɛ

kɛ do ndihɛì bɛ̀ pi dì.

9 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie Mpɑkɛdɑɑ

do í coo nti kó bɛ̀mɑbɛ̀,

nɛ̀ yíe nti kpɛrɛ do dèèmu kɛ nɑɑ́nnɛ̀ Sodɔmmu ɛì kɔbɛ kpɛrɛ,

kɛ sɑ̃̀ɑ̃́tɛ́nɛ̀ Komɔɔ ɛì kɔbɛ kpɛrɛ.

Mubɑ́ɑmmu Kuyie nyí dɔ́ mù

10 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie mbɛ́i nkɛ dɔ̀:

Kéntɛ́nɛ̀ díndi Sedisɑdɛmmu ɛì kó bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀,

di cɑ̀kɛmu kɛ dònnɛ̀ Sodɔmmu ɛì kɔbɛ,

kéntɛ́nɛ̀ kɛ́keè mí nKuyie n tié.

Di sĩ̀ntɛmu Komɔɔ ɛì kɔbɛ do dòmmɛ̀.

11 Iwũɔ̃ di n feu ì pɛ́u pɛ́u, n kpɛti í ì bonɛ̀.

M pɛ̃̀mmu yɛpedɑkɛ di n kɔù yɛ̀ kɛ tùɔ̀

nɛ̀ yɛnɑɑdɑpɑ̀ɑ̀ nkó mɛkùɔ̀.

N yí dɔ́ yɛnɑɑdɑkɛ̀ nɛ̀ yɛpedɑpɑ̀ɑ̀ nɛ̀ yɛbɔdɑkɛ̀ dɛ kó mɛyĩ̀ĩ̀.

12 Di ɔ̃ɔ̃ kɔtɛní m borɛ̀ nɛ̀ ìì wũɔ̃

kɛ̀ ì nsĩnkùnko n dɑ̀nkù,

míì dɛ̀ ndi bekɑɑ̀?

13 Yóunɛ̀ di bo nni mpɑ̃ɑ̃mmɛ̀ yɛpɑ̃rɛ̀ dɛtetìrɛ̀ kpɛyɛ,

di n cɔ́unko tìì úúntì n dò nyisɔkɛ nyi,

yóunɛ̀ otɑ̃̀nkù pɑ̀nwè kó dibɑnni nɛ̀ tɛom̀pùtɛ̀,

nɛ̀ yɛbɑɑ nsɔnyɛ di bɑɑ̀ nyɛ̀ n kpɛ́í

yɛbɑɑ nyɛ̀ɛ̀ kɔkɛ́nɛ̀ mɛyɛi,

n dɛ̀ pɛ̃̀mmu n yí dɛ̀ dɔ́,

14 Di bɑɑ̀ mbɛtɑ̃ɑ̃̀pɑ̀mbɛ̀ kó yɛbɑɑ nyɛ̀

nɛ̀ mɛtíímmɛ̀ di ɑ̃ɑ̃̀mɛ̀ n kpɛ́í

dɛ̀ n dò nyisíɛ́ nyi

dɛ̀ tu ditɔu ndi n kpɛ́í,

n dɛ̀ ɔ̀unɛ̀mu.

15 Di ɔ̃ nkɛ̀ di yòùtɛní di nɔu

m bíɛ́kɛ̀ kɛ m bɑ́ɑ́ nní mbúútóomu

kɛ̀ di m bɑ́ɑ́ nkɛ m bɑ́ɑ́, m bɑ́ nkémmú

di nɔu siì mùɔ̀ti mɛnitiyĩ̀ĩ̀.

16 Ɔ́únɛ̀ dimɑ́ɑ̀ kɛ́wenkɛ,

yóunɛ̀ di dɔɔri mɛ̀ɛ̀ yɛi n yììkɛ̀

Yóunɛ̀ dɛ̀ɛ̀ í wenni mudɔɔ̀rìmù.

17 Ketɛ́nɛ̀ mɛsɑ̀ɑ̀ mmudɔɔ̀rìmù,

ndɔɔrinɛ̀ dɛ̀ɛ̀ sìɛ́,

kɛ́nkommu bɛ̀ fɛ̃́ũnko bɛ̀,

kɛ́mpĩ́ mmɛsɑ̀ɑ̀ nyiciribí,

kɛ́nkommu bɛkúpobɛ̀.

Kuyie nyúmɛ̀ ku kɔbɛ

18 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie mbɛ́i nkɛ dɔ̀:

Kɔtɛnɛ̀ní kɛ̀ ti yɑ̀ di kpɛti

bɑ́ kɛ̀ di yɛi nwũɔ̃tɛ́ kɛ dò mmɛyĩ̀ĩ̀

di bo wenkɛ tɛwɑ̃̀tɛ̀ dòmmɛ̀

kɛ̀ mɛ̀ dɔ́ mɛ̀ ndò nfɛtònfɛ̀

di bo pɛikɛ tipedɑpɑ̃́ɑ̃́tì kɔ̃mɛ.

19 Kɛ̀ di tɑ̃ɑ̃tɛ́ kɛ yíé n kpɛti,

di yóó dimu dihɛì kpɛrɛ dɛ̀ɛ̀ tu dɛsɑ̀ɑ̀rɛ̀.

20 Kɛ̀ di mɛ nyetɛ kɛ kpénkùnnɛ di to,

disiè diì yóó di kònnɛ̀.

Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie mmíì bɛ́i ndɛ kó dinùù.

Kuyie nsɑutɛmɛ̀ Sedisɑdɛmmu kpɛ́í

21 Kɛ̀ Kuyie mbɛ́i nkɛ dɔ̀:

Sedisɑdɛmmu ɛì kɔbɛ!

Yé dɛ̀ dòmmɛ̀ kɛ̀ di m bùtínnɛ́ kɛ tũ̀nnɛ yɛbɔkɛ̀?

Díndi bɛ̀ɛ̀ kó mɛborimɛ do wenni,

kɛ̀ di beéntì wenni,

di mmɔ̀nnì kɛ̀ di nɛ́ nɑɑ́ mbɛnitikɔ̀ùbɛ̀*.

22 Sedisɑdɛmmu kɔbɛ di do dò ntimɑ́tì pɛ́ítì nti,

di mmɔ̀nnì kɛ nɑɑ́nnɛ̀ yɛkpɛ̀rɛ̀,

di do dò mmɛnɑɑ̀ nkperímɛ̀ mmɛ

di mmɔ̀nnì kɛ nɑɑ́ mmɛnɑcɛ́duo.

23 Di kó bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ í yié n kpɛti

nɛ̀ bɛyóóbɛ̀ bɛ pókù kumɑ́ɑ̀ ndi,

bɛmɔu bɛ̀ dɔ́ ticuuti nti,

kɛ bɛti tiyeti

bɛ̀ í pĩ́ nyiciribí kɛ̀ dɛ̀ wenni

bɛ̀ ɔ̃ɔ̃ í nkèńtɛ́ okúpokù kpɛti.

24 Dɛɛ̀ kpɛ́í nte mí Mpɑkɛdɑɑ di Yiɛ̀ nKuyie

n kpeńnìmu kɛ bɑkɛ́ Isidɑyɛɛribɛ

kɛ̀ míì bɛ́i nkɛ tú:

N yìtɛ́ kɛ còḿmúmu n dootitɔbɛ̀ kpɛ́í,

n yóó pɛitɛmu n dootitɔbɛ̀.

25 Sedisɑdɛmmu kɔbɛ m bo di potɛ́

m bo di ɔ́únɛ̀ mutie bɛ̀ ɔunɛ̀ mù timɑ́tì

kɛ̀ dí wenkɛ kɛ̀ mɛyɔ̃́ɔ̃̀ ndɛitɛ.

26 Bɛbeénsɑ̀ɑ̀bɛ̀ bo wɛ̃tɛ kɛ́buotɛ́ dihɛì bɛ̀ do dòmmɛ̀.

Kɛ̀ itié nyɛmbɛ̀ɛ wɛ̃tɛ kɛ́ɑ̃nnɛ́ bɛ̀ do dòmmɛ̀ nɛ̀ dimɔ̀nnì,

kɛ̀ bɛ̀ɛ wɛ̃tɛ kɛ́yú di kó dihɛì kɛ dɔ̀:

Bɛ̀ɛ̀ dɔ̀ɔ̀ri Kuyie ndɔ́ dɛ̀ bɛ kó dihɛì,

bɛ̀ɛ̀ dɔ̀ɔ̀ri dɛ̀ɛ̀ sìɛ́ bɛ ɛì.

27 Kɛ̀ Siyɔ̃ɔ̃ ɛì kɔbɛɛ tũnnɛ kucɛ kusɑ̀ɑ̀kù kɛ́cootɛ́,

bɛ̀ɛ̀ bo Siyɔ̃ɔ̃ kɛ̀ bɛ̀ɛ ceetɛ kɛ́yié nKuyie nkpɛti

kɛ́ndɔɔri dɛ̀ɛ̀ sìɛ́.

28 Dɛ mɔ̀nnì bɛ̀ɛ̀ nɛ́ yetɛ mí ndi Yiɛ̀ nKuyie n kpɛti

nɛ̀ mɛyɛi ndɔɔ̀rìbɛ̀ bɛmɔu mí mbɛ Yiɛ̀ nKuyie

m bo bɛ̀ potɛ́ kɛ́yɔurɛ yɔurɛ.

Dɛ yó ntú bɛ̀ɛ̀ ǹ yetɛ bɛ kó kumɑ̀nku nku.

29 Ifɛi bo di pĩ́nnɛ̀ dɛtediɛrɛ̀ di do feu iwũɔ̃ dɛ̀,

Ifɛi bo di pĩ́nnɛ̀ dɛpɑɑ nkó yɛtɔ̀rɛ̀ di kɔrì dɛ̀ kɛ bɑ́ɑ́ nkɛ̀ di pɑɑ mbo pɛitɛ́.

30 Kɛ̀ di nɑɑ́nnɛ̀ dɛtie ndɛ̀ɛ̀ fɑ̃ɑ̃̀tì yòtɛ

kɛ́nɑɑ́nnɛ̀ dɛtie ndi buɔtí dɛ̀,

kɛ̀ dɛ̀ dòńtɛ́ mɛniɛ.

31 Dɛ mɔ̀nnì wèè do tú onìtì kperì kòò nɑɑ́ ntimúkɑ̃́ɑ̃̀tì

kòo tɔ̃mmúu nɑɑ́ nyihɑ̃ɑ̃pɛ́m̀pɛ́rí kɛ̀ dɛ̀ɛ wɛ̃nnɛ́ kɛ́cɔ́útɛ́,

bɑ́ òmɔù bɑ́ɑ́ nɑ kɛ́ mù kùɔ.

2

1 Ti Yiɛ̀ nKuyie kuù bɛnkɛ ti nnɑ́ɑǹtì Amɔti birɛ Esɑii Sudɑɑ kó dikpɑ̀ɑ̀tìyuu nɛ̀ Sedisɑdɛmmu ɛì kɔbɛ bɛ kpɛ́í.

Ibotí imɔu yóó wɛ̃tɛ kɛ́tíímmɛ̀ Sedisɑdɛmmu

(Yɛnɑ́ɑǹkékɛ̀ 2-4 wéntɛ́ Misee 4:1-3)

2 Yɛwe sɔnyɛ miɛkɛ ti Yiɛ̀ nKuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ tɑ̃rì bo fííkú

kɛ̀ di yómmɛ̀ɛ pɛ̃ɛ̃tɛ́ yɛtɑ̃rɛ̀ kɛ́ yɛ̀ sĩ̀ńnɛ́,

kɛ̀ yɛbotɛ̀ nhuroo di borɛ̀.

3 Kɛ̀ iwuɔ mpɛ́u nkeroo di borɛ̀ kɛ nɑ́ɑ́ nyitɔbɛ̀ kɛ tú:

Tí kɔtɛnɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nSɑkɔbu do tũ nkù tɑ̃rì,

ku cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kɛ̀ kù ti bɛnkɛ ku kó kucɛ,

ku tié mbonní Siyɔ̃ɔ̃ tɑ̃rì ndi,

ku nɑ́ɑǹtì yɛ̀nní Sedisɑdɛmmu nwe.

4 Dɛ mɔ̀nnì kɛ̀ ti Yiɛ̀ nni ntú yɛbotɛ̀ kóo beéntì,

kɛ tú wèè tũ̀nni iwuɔ kpɛti.

Kɛ̀ bɛ̀ɛ bɔ́kɛ́ bɛ kpɑ̀rìseuti kɛ́mɑ́ yɛkɑ̃,

kɛ́mɑ́ bɛ kpɑ̃ɑ̃̀ nsimúkɛ̃ĩ́.

Kubotí mɑkù tɛ̃́nkɛ bɑ́ nkpɑnnɛ̀ kutɛkù

bɛ̀ ketɛ́ kɛ tɛ̃́nkɛ bɑ́ mbɛbíí mudoò.

5 Díndi Sɑkɔbu yɑɑ̀bí

tí wɛ̃nnɛ́ kɛ́nkérí ti Yiɛ̀ nKuyie nkó kuwenniku miɛkɛ.

Bɛ̀ nɑ̀kɛ́mɛ̀ Kuyie nyóó bekɛ́nɛ̀ dìì yiè bɛnìtìbɛ̀ di kpɛ́í

6 Ti Yiɛ̀ nKuyie nSɑkɔbu yɑɑ̀bí tɑ tipɑ̃ɑ̃tì nti,

kɑ̀ɑ bɛ̀ dootóo, bɛ tũ̀nnɛ diyiè yìɛ̀ní kɛ̀ɛ̀ bíɛ́kɛ̀ kɔbɛ kó mɛdɔɔ̀rìmɛ̀ mmɛ,

kɛ tɑ mutediì Fidisitɛ̃ɛ̃bɛ kɔ̃mɛ,

kɛ̀ ikpɑ́kpɑ̀rìbí píɛ́kɛ́ bɛ cuokɛ̀.

7 Mɛsɔɔ nnɛ̀ timɑ́tì pɛ́ítì

kɛ̀ dɛ̀ sũ̀ṹ mbɛ ɛì miɛkɛ

bɑ́ bɛ dítítuɔ tɛ̃́nkɛ í mɔkɛ yɛ̀ mɑ̀mɛ̀

kɛ̀ sisɛ̃ĩ́ píɛ́kɛ́

sikpɑ̀rìnɑɑsɛ̃ĩ́ í dò nkɛ́kɑɑ nkɛ́deè.

8 Kɛ̀ sibɔɔtenkɑɑnìi pìɛ́kɛ́ bɛ ɛkɛ̀

kɛ̀ bɛ̀ ninku bɛ̀ dɔ̀ɔ̀ dɛ̀ nɛ̀ bɛ nɔu dɛ ììkɛ̀,

bɛ̀ mɑɑ́ dɛ̀ nɛ̀ bɛ nɔu.

9 Onìtì bo nínkú Kuyie nyììkɛ̀ kɛ́kɔ̃nkɛ,

ti Yiɛ̀ nKuyie nhɑ mɛ mbɑ́ɑ́ bɛ̀ cĩ̀ɛ̃́.

10 Tɑɑ́nɛ̀ yɛpèrɛ̀ fíè

tɑnnɛ̀ kɛtenkɛ̀ kɛ́sɔrinɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nkó kɛmiɛkɛ

kɛ́yentɛ́nɛ̀ Kuyie nkó tikpetì diɛtì

11 Kuyie m beéntì yiè kù bo kɛ̃́kùnnɛ sipɔɔ yɛmbɛ̀

kɛ́sĩ́nnɛ́ sifeí yɛmbɛ̀,

kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nkuù mɑ́ɑ̀ yètìrì nfeí.

12 Ti Yiɛ̀ nKuyie Mpɑkɛdɑɑ tɑ̃ɑ̃tɛ́ dìì yiè ndi

sipɔɔ yɛmbɛ̀ nɛ̀ sifeí yɛmbɛ̀ bɛ kpɛ́í

dɛ yiè bɛ̀ɛ̀ yɛ̀mmɛ̀ dò mbɛ̀ dɛu bɛ̀ bo kɛ̃kɛ.

13 Dɛ kó diyiè kù bo kɔ̃ṹ sɛ́tìrì kó dɛtie ndiɛrɛ̀

Dimɑɑ kpɛrɛ.

Bɑsɑ̃ɑ̃ kó dɛtediɛrɛ̀ bo duó.

14 Kɛ̀ kùu puɔ nyɛtɑ̃rɛ̀ diɛyɛ̀,

kɛ́díɛ́ sitɑ̃ɑ̃́,

15 kɛ́buɔ́ nyɛdèrɛ̀ diɛyɛ̀,

kɛ́puɔ nyiduotí kperíyì,

16 kɛ́buɔ́ mbɑ̀tóòbɛ̀ diɛbɛ̀ Tɑdisisi ɛì kɔbɛ,

Bɑ̀tóòbɛ̀ sɑ́m̀pɔ́bɛ̀ bo cɑkɛ.

17 Dɛ yiè onìtì kó tɛfentɛ̀ bo deè,

sipɔɔ yɛmbɛ̀ bo sĩ́nnɛ́,

dɛ yiè kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nkuù mɑ́ɑ̀ yètìrì nfeí.

18 Sibɔɔtenkɑɑnìi, tɛ̀mɑtɛ̀ tɛ̃́nkɛ í yó nkpɑɑ́.

19 Bɛnìtìbɛ̀ bo tɑɑ́ yɛpèrɛ̀ fíè,

bɛ̀ bo cútɛ́ kɛtenkɛ̀ fũ̀ɔ̃̀,

kɛ bo sɔrinɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nkó kɛmiɛkɛ,

kɛ bo yentɛ́nɛ̀ ku kpetì diɛtì.

Kù bo ítɛ́ kɛ́cómmú dìì yiè yɛbotɛ̀ kɔ̃m̀bùɔ̀tì bo do!

20 Dɛ yiè bɛnìtìbɛ̀ bo dokóo bɛ bɔɔtenkɑɑnìi, mɛsɔɔ nnɛ̀ timɑ́tì pɛ́ítì kpɛsi, bɛ̀ do dɔ̀ɔ̀ sì kɛ́nninku si ììkɛ̀, yɛtìrɛ̀ nɛ̀ tidéítì kɛ̀ dɛ̀ɛ pɛ́tɛ́ kɛ́túókɛ́ kɛ́cɑ́ɑ́kɛ́. 21 Dɛ yiè bɛnìtìbɛ̀ bo tɑɑ́ yɛpèrɛ̀ fíè bɛ̀ bo cútɛ́ kɛtenkɛ̀ fũ̀ɔ̃̀ kɛ bo sɔrinɛ̀ ti Yiɛ̀ nkó kɛmiɛkɛ, kɛ bo yentɛ́nɛ̀ ku kpetì diɛtì, kù bo ítɛ́ kɛ́cómmú dìì yiè yɛbotɛ̀ kɔ̃m̀bùɔ̀tì bo do.

22 Yóunɛ̀ di bo mbúɔ́mɛ̀ onìtì,

onìtì wemmu í tùɔ̀kɛ mùdɛ́mù.

Onìtì kpɛti tú bɑ?

3

Sudɑɑ kó dikpɑ̀ɑ̀tìyuu bo pɑɑ̀ okpɑ̀ɑ̀tì

1 Ti Yiɛ̀ nKuyie Mpɑkɛdɑɑ yóó dɛitɛmu

dɛ̀ɛ̀ te kɛ̀ Sedisɑdɛmmu kɔbɛ nɛ̀ Sudɑɑ kɔbɛ kɛ̀ bɛ̀ fòù,

bɛ diitì nɛ̀ bɛ niɛ nnɛ̀ bɛ̀ tɑ̃́ dɛ̀ dɛ̀ɛ̀ tu:

2 Bɛkpɑ̀rìnuɔmbɛ nɛ̀ bɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀nkperíbɛ̀

nɛ̀ bɛbeémbɛ̀ nɛ̀ bɛ̀ɛ̀ nɑ̀ɑ́ Kuyie mpɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì

bɛ̀ɛ̀ tu bɛdiɛbɛ̀ nɛ̀ bɛkotibɑɑbɛ̀.

3 Bɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ iwɛ̃ĩ yɛmbɛ̀ nɛ̀ sikpɑ̀ɑ̀tìbìí

nɛ̀ bɛhɛikɛ̀nkótíbɛ̀ nɛ̀ bɛnitinɔ̀ndiɛbɛ̀

nɛ̀ bɛtediibɛ̀ diɛbɛ̀.

4 N yóó duɔ́ nkɛ̀ idɑpùmbí iì di bɑɑtɛ́,

kɛ́ ndi dɔɔri ì dɔ́mɛ̀.

5 Di botí miɛkɛ, di bo nkɛ̀ fɛ̃́ũnko ditɔbɛ̀

onìtì bo nfɛ̃́ũnko o kou,

kòo bíɛ̀ nni nfɛ̃́ũnko tɛdɑkótɛ̀,

bɛsĩ́ntɛ́nìtìbɛ̀ bo nfɛ̃́ũnko bɛnitimɔ́mmɔmbɛ.

6 Onìtì níí bo pĩ́ nho tebitɛ bɛ cicɛ cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ miɛkɛ

kóò nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀:

A mɛ̀ nkpɑɑ́ mɔkɛmɛ̀ diyɑɑ̀bòrì, nɑɑ́ nti kóo kpɑ̀ɑ̀tì,

bɑɑtɛ́ kubotí kùù í mɔkɛ okpɑ̀ɑ̀tì.

7 Kɛ̀ dɛ yiɛ̀ nhò bɑ̀ɑ̀ní kɛ dɔ̀:

N yí tú otɑ̀ntì,

n yí mɔkɛ mudiì n cĩ́ɛ̃̀tɛ̀,

m mɛ nyí mɔkɛ diyɑɑ̀bòrì

di bɑ́ n dɔɔ̀ okpɑ̀ɑ̀tì.

8 Sedisɑdɛmmu kɔbɛ bètɛ́mu,

Sudɑɑ kɔbɛ domu.

Bɛ nɑ́ɑǹtì nɛ̀ bɛ dɔɔ̀rìmɛ̀ kɛ̀ dɛ̀ yóù Kuyie.

Bɛ̀ yetɛmu ti Yiɛ̀ nKuyie nkɛ kù fuonnɛ̀

kunku Kuyie nkperíkù kɛ̀ dɛ̀ feío.

9 Kɑ̀ɑ wèńtɛ́ bɛ ììkɛ̀ ɑ pɑ̃̀nkɛ ɔ̃ɔ̃ yɑ̀mu bɛ yetɛ́mɛ̀

bɛ fei mbɛ yɛi mmɛ Sodɔmmu ɛì kɔbɛ kɔ̃mɛ,

Ifɛi í bɛ̀ bonɛ̀ mɛyɛi mbɛ̀ dɔ̀ɔ̀ri mɛ̀.

Bɛ̀ bo yɑ̀! Bɛ̀ ce mbɛmɑ́ɑ̀ ndi mɛyɛi.

10 Di bo yĩ́ wèè yìé nKuyie nkpɛti,

weè tu diwɛ̀ì yiɛ̀ nkɛ yɛ̃́ ò yóó dimɛ̀mu,

o tɔ̃mmú kó ticɔ̃nti.

11 Bɛyɛibɛ bɛ̀ɛ̀ dɔ̀ɔ̀ri mɛyɛi, mbɛ̀ bo yɑ̀!

Bɛ̀ yóó bɛ̀ yietí bɛ dɔɔ̀rìmɛ̀ dòmmɛ̀ mmɛ.

12 Mí nKuyie n kó bɛnìtìbɛ̀,

ibí iì bɛ̀ bɑkɛ́, bɛnitipòbɛ̀ bɛɛ̀ bɛ̀ ni.

Bɛ̀ɛ̀ bɛ̀ ni bɛ̀ bɛ̀ fétìnkomu,

kɛ bɛ̀ kɔɔ́ mbɛ̀ kèrí kùù cɛ.

Kuyie nkpɑ̀nnɛ̀mɛ̀ bɛ̀ɛ̀ ni ku nìtìbɛ̀

13 Ti Yiɛ̀ nKuyie nyìtɛ́ kɛ còḿmúmu kɛ sɛí nku kɔbɛ,

kù ìtɛ́ kɛ còḿmúmu kɛ bo bekɛ́nɛ̀ yɛbotɛ̀.

14 Ti Yiɛ̀ nKuyie nkpɑ̀nnɛ̀mu

bɛ̀ɛ̀ tu bɛkótíbɛ̀ ku kɔbɛ miɛkɛ nɛ̀ bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ kɛ tú:

Díì mɑɑnko fínyĩ̀ kó yɛbɛ

kɛ fèkɛ bɛsénnìbɛ̀ kpɛrɛ kɛ píɛ ndi cɛ̃́ĩ.

15 Nɛ̀ ɔ̃̀mmu wɛ̃rímú mmu di fɛ̃́ũnkomɛ̀ n nìtìbɛ̀?

Kɛ nɑù bɛsénnìbɛ̀?

Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie Mpɑkɛdɑɑ míì tì ndi békú.

Kuyie nkpɑ̀nnɛ̀mɛ̀ Sedisɑdɛmmu ɛì kó bɛnitipòbɛ̀

16 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie mbɛ́i nkɛ dɔ̀:

Sedisɑdɛmmu kó bɛnitipòbɛ̀ mɔ̀kɛ sifeí nsi

kɛ ɔ̃ nkérí kɛ́yíéo,

kɛ tú pìì bɛ̀ wèímɛ̀, kɛ nɑù dɛtɔ́ɔ́nnɛ̀,

kɛ̀ kɔnnìnko bɛ nɑɑ̀cɛ̀nɛí.

17 Nɛ̀ dɛ kpɛ́í mmí ndi Yiɛ̀ nKuyie m bo fɔ̃ri bɛ yùtì,

kɛ́ bɛ̀ còńnɔ́ɔ mɛyùbii.

18 Dɛ yiè bo tuɔkɛ dìì yiè mí ndi Yiɛ̀ nKuyie m bo dɛitɛ di sɑ̃tì. Bɛ nɑcɛ̀nɛí kó dɛmɑ́mɑ́nnɛ̀ nɛ̀ dɛ̀ɛ̀ boú bɛ yùtì nɛ̀ sinɛí dudúúnsì nɛ̀ mɛdɛ̀ì. 19 Yɛtootɔ̃rɛ nɛ̀ sinɛí nɛ̀ ifɑ́tíyì. 20 Tiyɑɑ̀bomboúntì nɛ̀ sinɑcɛ̀nɛí kó dɛmɑ́mɑ́nnɛ̀ nɛ̀ inɑɑkũ̀ɔ̃ nɛ̀ tùdɑ̀ɑ̀ríbɛ̀ kó yɛdíè nɛ̀ mɛfĩmmɛ, 21 nɛ̀ dɛmɑ́mɑ́nnɛ̀ nɛ̀ dɛ̀ɛ̀ tũɔ̃̀ yɛwũɔ̃̀. 22 Tiyɑɑ̀kpetì nɛ̀ yɛyɑɑ̀bòrɛ̀ pɛ̃kùyɛ̀, tiyɑɑ̀bomboúntì nɛ̀ tidɔutì. 23 Siwéi nɛ̀ mupɑ̀ɑ̀konkperímù kó tiyɑ̀ɑ̀tì tìì iri nɛ̀ tiyɑɑ̀yɑuti bɛ̀ dɑɑti tì yɛyɔ.

24 Dɛ yiè tùdɑ̀ɑ̀rí bo ceetɛ́ kɛ́ɑ̃nnɛ́ kunɔ́ú,

bɛ̀ bo yi iwɛ̃ĩ inɑɑkũ̀ɔ̃ ntɛ̃mɛ̀,

bɛ̀ bo kuó iyùpɑ̃ɑ̃tí kɛ́yóu mɛyùbii,

kɛ́yóu tiyɑɑ̀sɑ̀ɑ̀tì kɛ́yi tifɔ̀ɔ̀tɔ̃̀ntì

kɛ̀ bɛ wennikuu nɑɑ́ nkuhɑ̃ɑ̃tɔ̀ntɔ̀nkù kó kufíɛ̀kù.

Sedisɑdɛmmu ɛì kó bɛkúpobɛ̀

25 Sedisɑdɛmmu, ɑ kó bɛnitidɑɑbɛ̀ yóó kú mudoò miɛkɛ nkɛ,

bɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀nkperíbɛ̀ iwɛ̃ĩ yɛmbɛ̀ í kũntiní mudoò.

26 Sedisɑdɛmmu nìtìbɛ̀ bo nkɑri o ɛì kó yɛbòrɛ̀,

kɛ kuɔ̀ nyɛkúdɑbùò.

Bɛ̀ bo pɑɑ̀ bɛ bí kɛ́nkɑri mutɑ̃́ɑ̃́ mmiɛkɛ kɛ kuɔ̀.

4

1 Dɛ yiè bɛnitipòbɛ̀ bɛ̀yiekɛ̀ bo mmurí onitidɔ̀ù òmɑ́ɑ̀,

kɛ tú ti bo nwɑɑ̀ ntimɑ́ɑ̀ ti bo nyo mmù,

ti bo ndo ntimɑ́ɑ̀ tiyɑ̀ɑ̀tì.

Yóu kɛ̀ ti dɑ yenkɛ,

ɑ́ ti dɛitɛ ifɛi.

Kuyie nyó nkɑ̃nkɛ́mɛ̀ bɛ̀ɛ̀ bo yentɛ́ kɛ́nkpɑɑ́ Sedisɑdɛmmu

2 Dɛ yiè ti Yiɛ̀ nKuyie yóó dennɛní dìì tepɑ̀nnì, diì yó ntú Isidɑyɛɛribɛ kó disɑ̃nni, dì yó ndɛumu kɛ wenni, kɛ́pɛitɛ́ yɛbɛ kɛ̀ yɛ̀ nsũ, kɛ̀ diwɛ̀ì ḿbo bɛ̀ɛ̀ bo yentɛ́ kɛ́nkpɑɑ́ dihɛì mu kpɛ́í. 3 Dɛ mɔ̀nnì bɛ̀ɛ̀ bo nkpɑɑ́ Siyɔ̃ɔ̃, bɛ̀ɛ̀ bo yentɛ́ kɛ́mbo Sedisɑdɛmmu bɛ̀ bo mbɛ̀ yu kɛ tú Kuyie nkɔbɛ, kɛ yɛ̃́ n wɑ̃̀rimɛ̀ bɛ̀ yètɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ bo Sedisɑdɛmmu miɛkɛ sɑ̃́ɑ̃̀. 4 Ti Yiɛ̀ nKuyie mbo ɔ́útɛ́ Sedisɑdɛmmu kɔbɛ, nɛ̀ ku nùù kó muyɑɑ́, kɛ́ũtɛ́ mɛnitiyĩ̀ĩ̀ mbɛ̀ còúmmɛ̀ Sedisɑdɛmmu. 5 Ti Yiɛ̀ nKuyie mbo ɑ̃nnɛ́ diwɛtirì Siyɔ̃ɔ̃ tɑ̃rì ĩ́nkɛ̀ kɛ̀ dì ndíɛ́kɛ́ bɛ̀ɛ̀ dɛ̀ tiku kuyie mmɔ̀nnì, kɛyènkɛ̀ kɛ́ndò nkuyukú kɛ́ncɔ́ú mmuhɑ̃ɑ̃́ kɔ̃mɛ, kɛ́nhɑ̃nkɛnɛ̀ Kuyie nkó tikpetì bɛ yɔ ĩ́nkɛ̀, 6 kɛ́ndò ndifii kɛ́ mbɛ̀ dìɛ́kɛ́, kɛ́ mbɛ̀ kɑ̃nkɛ́ kuyiìnkù kuyie mmɔ̀nnì, kɛ́ mbɛ̀ kɑ̃nkɛ́ kuyɑɑkù nɛ̀ fɛtɑɑfɛ̀.

5

Isidɑyɛɛribɛ túmɛ̀ Kuyie nkó kupɑku

1 N yóó dentɛ̀ fɛyɛ̀nfɛ̀ nfɛ n nɛ́po kpɛ́í, dɛ kó fɛyɛ̀nfɛ̀ tukúnɛ̀ o pɑku nku.

N nɛ́po sɑ̀ù weè do kùútí fínyĩ̀ kó kupɑku

ditɑ̃rì ĩ́nkɛ̀ kɛtenkɛ̀ nɑɑti dɛ̀,

2 kɛ́tũntɛ kɛtenkɛ̀ mɛsɑ̀ɑ̀, kɛ́dɛi yɛtɑ̃́rɛ̀,

kɛ́tɑ̃ɑ̃tɛ́ dɛtie ndɛsɑ̀ɑ̀rɛ̀ kɛ́buɔtí,

kɛ́mɑɑ́ didènnì dɛ cuokɛ̀ ò yó mbɑɑnɛ̀ dì,

kɛ́keutɛ́ difɔ̃̀tìrì ò yó nhũti dɛ̀ fínyĩ̀ bɛ,

kɛ́nyɛ̃́ kɛ dò ndɛ̀ yóó piɛ́ yɛbɛ sɑ̀ɑ̀yɛ̀,

kɛ̀ dɛ̀ nɛ́ piɛ́ yɛ̀ɛ̀ í wenni.

3 Díndi Sedisɑdɛmmu kɔbɛ Sudɑɑ kó kuwuɔ nkɔbɛ tí pútɛ́nɛ̀

mí nnɛ̀ n kóo fínyĩ̀.

4 Ɔ̃̀ndɛ kpɑɑ́ n yí dɔ̀ɔ̀ dɛ̀ dɛ kó dɛtie nkpɛ́í?

N do yɛ̃́ kɛ́tú dɛ̀ yóó piɛ́ yɛbɛ sɑ̀ɑ̀yɛ̀ nyɛ,

kɛ̀ dɛ̀ nɛ́ piɛ́ yɛbɛ sĩ̀nyɛ̀, bɑ nte?

5 Ntɛnɛ̀ n dò nkɛ́dɔɔ̀mɛ̀ dɛ kó dɛtie,

n yóó dɛitɛmu kuperí kɛ̀ iwũɔ̃ dɛ̀ cɑ̀ɑ́kɛ́.

M bo pétɛ́ kuperí kɛ̀ bɛ̀ ndɛ̀ nɑ̀ù.

6 Dɛ kó kupɑku bo kpɑ́nnɛ́,

òmɔù tɛ̃́nkɛ bɑ́ nkù kɔ̃ũ òmɔù tɛ̃́nkɛ bɑ́ ndɛ̀ kɛ́í,

tipotì nɛ̀ tisɑ̃mpotì dɛ̀ borɛ̀ ɛ̃̀ṹtɛ́.

Kɛ̀ n nɑ́kɛ́ yɛwɛtɛ̀ kɛ̀ yɛ̀ bɑ́ɑ́ yóu kɛ̀ fɛtɑɑfɛ̀ɛ dɛ̀ dùótɛ́.

7 Ti Yiɛ̀ nKuyie Mpɑkɛdɑɑ kóo fínyĩ̀ tie ntú

Isidɑyɛɛribɛ kó kuwuɔ.

Ò tɑ̃ɑ̃tɛ́ dɛ̀ɛ̀ tie kɛ fìí ndɛɛ̀ tu Sudɑɑ kó kubotí,

Kuyie ndo yɛ̃́ kɛ tú bɛɛ̀ yó ndɔɔri dɛ̀ɛ̀ wetí,

kɛ̀ bɛ̀ nɛ́ dɔɔri dɛ̀ɛ̀ í dò nkɛ́dɔɔ̀.

Bɛɛ̀ do dò nkɛ́ndɔɔri mɛsɑ̀ɑ̀,

kɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ nɛ́ kuɔ̀nnɛ̀ bɛɛ̀ kó kuyonku,

tipíìtì timɔu kɛ bo mɛyɛǹcɑɑ̀rìmɛ̀ miɛkɛ.

Kuyie nkpɑnnɛ̀ tì bɛ̀ɛ̀ fèkù bɛtɔbɛ̀ kpɛrɛ

(Yɛnɑɑ̀nkékɛ̀ 8-24 wéntɛ́ 10:1-4)

8 Di bo yɑ̀ díndi bɛ̀ɛ̀ mɑɑ́ kɛ mɑɑ́ sicɛ̃́ĩ

kɛ do nkɛ do ndɛpɑɑ nkɛ dèè mɛfíè mmɛmɔu,

kɛ̀ dɛ̀ bo mboní kɛ̀ dí tiekɛ dihɛì dimɔu.

9 Ntɛ mí ndi Yiɛ̀ nKuyie Mpɑkɛdɑɑ n tú mù:

Dɛ kó sicɛ̃́ĩ bo dɔúnko,

dɛ kó sicɛ̃sɑ̀ɑ̀sì í yó mmɔkɛ bɛ̀ɛ̀ sì ɑ̃.

10 Kupɑku kùù bo ibɑɑkɛ́ tɛpíítɛ̀ nɛ̀ ìdɛ́ì,

kɛ̀ bɛ̀ buɔtí fínyĩ̀ kó dɛtie,

kɛ̀ bɛ̀ tɔ̃̀ũ dɛ bɛ kɛ niu mɛnɑɑ̀

mɛ̀ bɑ́ɑ́ píɛ ndítìrìbɛ̀ sipísìnùmmù,

kɑ̀ɑ buɔtí tidibotì kuyɔ̀rìkù,

ɑ dɛitɛ tɛmɑ́mbòòtɛ̀ mɛmɑ́ɑ̀.

11 Di bo yɑ̀! Díndi dɛ̀ ɔ̃ nwenníní,

kɛ̀ bɛ̀ɛ̀ cokòo mɛnɑɑ̀ nkperímɛ̀ borɛ̀,

kɛ́ nkɛ ntṹṹnko nɛ̀ kɛyènkòo kɛ́muɔ́.

12 Bɛ̀ɛ̀ ɔ̃ mbɑɑ̀ nkɛ ɑu kɛ bie ntikùtìdùùtì

nɛ̀ yɛbɑ̀rɛ̀ kɛ eu itɑ̃rí, kɛ yɔ̃̀ nkɛ yɔ̃̀ mmɛnɑɑ̀.

Bɑ́ bɛ̀ í wéí mí ndi Yiɛ̀ nKuyie mpĩ mmùù tɔ̃mmú,

n dɔ̀ɔ̀ dɛ̀ nɛ̀ n nɔu.

13 N nìtìbɛ̀ í bɑntɛ́mu, dɛɛ̀ te

kɛ̀ bɛ̀ yóó bɛ̀ pĩ̀ḿmú kɛ́kònnɛ̀

Sikpɑ̀ɑ̀tìbìí bo kú dikònnì

kɛ̀ sinɛ́yɛ̃ĩĩ kuɔ bɛnìtìbɛ̀.

14 Mukṹṹ nhɑ̀ɑ̀tɛmu mu nùù kɛ onnɛ́ mu níí

kɛ bo mɑɑ́nko sikpɑ̀ɑ̀tìbìí nɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ tɔbɛ̀

diwɛ̀ì bo bɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ yɑ̃̀nku kɛ úú.

15 Onìtì bo nínkú kɛ́sĩ́nnɛ́ Kuyie nyììkɛ̀

sipɔɔ yɛmbɛ̀ pɔ̀ɔ bo deè kɛ̀ bɛ̀ɛ sĩ́nnɛ́.

16 Ti Yiɛ̀ nKuyie Mpɑkɛdɑɑ dɔ̀ɔ̀ri dɛ̀ɛ̀ sìɛ́ dɛ̀ndɛ,

kɛ bɛnkú kù dɛumɛ̀,

kɛ bekùnɛ̀ ku nìtìbɛ̀ kɛ̀ dɛ̀ sìɛ́ kɛ bɛnkú kù wetímɛ̀.

17 Dihɛì bo nɑɑ́ ntidobontì kɛ̀ bɛ̀ ndɛ̀ cɛ̃mmù ipe,

iwũɔ̃ bɛ̀ dùnnɛ ì do borɛ̀,

ibɔbí bo ndɛ̀ cèntì kɛ diiti timútì.

18 Di bo yɑ̀ díndi bɛ̀ɛ̀ dɛri di yɛi nkó mucɔ̃́ntimu,

nyinɑ̀ɑ̀kɛ ɔ̃ ndɛrimɛ̀ tɛnɑɑsɑ̃ntɛ̀.

19 Díndi bɛ̀ɛ̀ nɑ̀ɑ́ nkɛ tú: Kuyie mmɔ́nnɛ́

kɛ́dɔɔ̀ ku tɔ̃mmú kɛ̀ ti mù yɑ̀.

Kuyie nyIsidɑyɛɛribɛ tũ nkùu dɔɔ̀ ku tɔ̃mmú

mɛcɑ̃ɑ̃ nkɛ̀ tí kù bɑntɛ́.

20 Di bo yɑ̀! Díndi bɛ̀ɛ̀ yu mɛyɛi nkɛ tú mɛsɑ̀ɑ̀,

nkɛ yu mɛsɑ̀ɑ̀ nkɛ tú mɛyɛi,

nkɛ yu kuwenniku kɛ tú dibiìnnì,

kɛ yu dibiìnnì kɛ tú kuwenniku,

kɛ yu dɛtiirɛ kɛ tú dɛwɛɛ̀tìrɛ̀,

kɛ yu dɛwɛɛ̀tìrɛ̀ kɛ tú dɛtiirɛ.

21 Di bo yɑ̀ díndi bɛ̀ɛ̀ yɛ̀mmɛ̀ dò ndi ciì

díndi bɛ̀ɛ̀ yɛ̀mmɛ̀ dò ndi mɔkɛ mɛyɛ̀mmɛ̀.

22 Di bo yɑ̀ díndi bɛ̀ɛ̀ yètɛ̀ feí munɑɑ̀yɑ̃̀ɑ̃̀ miɛkɛ,

díndi bɛ̀ɛ̀ mɔ̀kɛ mɛnɑɑ̀ kperímɛ̀ kó yɛkɔ̃m̀bɔ̀.

23 Díndi bɛ̀ɛ̀ kommu bɛcɑɑ̀rìbɛ̀ ticuuti kpɛ́í,

kɛ yetírí di bo nkommumɛ̀ bɛ̀ɛ̀ nɑɑti.

24 Dɛɛ̀ kpɛ́í nte kɛ̀ di yóó cɔ́útɛ́ timúkpetì kɔ̃mɛ,

muhɑ̃ɑ̃́ nhɔ̃ɔ̃ cɔ́útɛ́mɛ̀ tiyonkɑ̃̀ɑ̃̀tì,

di cĩɛ̃̀ mbo pɑ̃ɑ̃kɛ kɛ̀ di pórímùu yotɛ,

di yetɛ mɛ̀ɛ̀ kpɛ́í mí ndi Yiɛ̀ nKuyie Mpɑkɛdɑɑ n kuɔ́.

Di sènkɛ̀rìmɛ̀ mí ndi Yiɛ̀ nKuyie,

díndi Isidɑyɛɛribɛ di í tũ n nɑ́ɑǹtì nti.

Kuyie nyóó duɔ́mmɛ̀ kɛ̀ Asidii kɔbɛɛ do Sudɑɑ kɔbɛ

(Dinɑ́ɑǹkéè 25 wéntɛ́ 9:7-20)

25 Dɛɛ̀ te mí ndi Yiɛ̀ nKuyie nkɛ̀ m miɛkɛ di yɛ̀,

kɛ̀ ǹ yòùtɛ n nɔ̀ùtɛ̀ kɛ dì potɛ́.

Kɛ̀ yɛtɑ̃rɛ̀ sɑ̃̀ntɛ̀ kɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ ku kɛ cóú cóú icɛ miɛkɛ.

Nɛ̀ mɛmmɛ m miɛkɛ í do,

n nɔ̀ùtɛ̀ kpɑɑ́ yuomu di ĩ́nkɛ̀.

26 Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie n còńnɛ́ mɛcɑnnimɛ̀ mmɛ

yɛbotɛ̀ yɛ̀ɛ̀ bo mɛdɛ́timɛ̀ yɛ kpɛ́í.

N yɛ̀ yu nɛ̀ fɛfontìfɛ̀ nfɛ, kɛ yɛ̀ ìtɛ́ní itemmɑ̀nkɛ

kɛ cokùní mɛcɑ̃ɑ̃.

27 Bɛ miɛkɛ òmɔù í yo tihɔ̀ùtì,

bɛ miɛkɛ òmɔù í bètɛ́ bɑ́ omɑ́ɑ̀.

Munɔndɔmmú í bo bɛ̀ kóò mɔù,

bɛ kóò mɔù í yɛ̃̀ nkɛ duɔ́.

Bɛ̀ boú bɛ nɑɑ̀kũ̀ɔ̃ nyi tei tei,

bɛ nɛùtì kó iwɛ̃ĩ í ɔkɛ.

28 Bɛ̀ sũ̀ɔ̃́tɛ́mu bɛ̀ pie, kɛ fĩnnɛ́ bɛ tɑ̃nnɛ̀,

kɛ̀ bɛ sɛ̃ĩ́ kpɛ̀ɛ̀tɛ̀ dònnɛ̀ yɛtɑ̃́rɛ̀

kɛ̀ bɛ nɑɑsɛ̃ĩ́ cɛ̃̀ɛ̃̀tiyɛ̀ cokù tɛfɔ̀dɔ́ntɛ̀ kɔ̃mɛ.

29 Kɛ̀ bɛ̀ kontí kucìrícìrìyɔ̃kù kɔ̃mɛ,

kɛ̀ bɛ dɑbùò ndònnɛ̀ yɛcìrícìrìpɑ̀ɑ̀ kpɛyɛ,

kɛ̀ bɛ ũntí, kɛ̀ bɛ̀ pĩ dɛ̀mɑrɛ̀ òmɔù ɔ̃ɔ̃ í nfìètɛ.

30 Dɛ yiè Asidii kɔbɛ bo do Isidɑyɛɛribɛ

kɛ̀ bɛ uutoo ndònnɛ̀ dɑ̀mɛ́ɛ̀rì kɔku ɔ̃ ndòmmɛ̀ kuyɑɑkù fùùtɛ̀ dìì mɔ̀nnì.

Dɛ yiè yɛwɛtɛ̀ bo sɔutɛ kɛ̀ dibiìnnìi dɑ́tínnɛ́ kɛtenkɛ̀,

kɛ̀ mɛyɛǹcɑɑ̀rìmɛ̀ mbo.

6

Kuyie nyúmɛ̀ Esɑii mutɔ̃mmú

1 Sudɑɑ kɔbɛ kóo kpɑ̀ɑ̀tì Osiɑsi ku dìì benni, kɛ̀ Kuyie nní mbɛnkɛ kumɑ́ɑ̀ kɛ̀ n kù yɑ̀, kɛ̀ kù kɑ̀ri dikpɑ̀ɑ̀tìkɑ̀rì okùrì mɑrì ĩ́nkɛ̀ ku cĩ́ɛ̃̀tɛ̀, kɛ̀ ku yɑɑ̀bòrì pitɛ́ kɛ píɛ́kɛ́ tɛ miɛkɛ. 2 Kɛ̀ Kuyie ntɔ̃rɛ̀ kperɛ̀ còḿmú kɛ kù cɛ̃̀ti, kɛ mɔkɛ bɑ́ dì ifìɛ̀ti ìkuɔ̀, kɛ̀ ìdɛ́ì tu ìì ɔ̃ ndɑ́ɑ́tí di yuu, itɛì ìdɛ́ì sinɑɑ̀cɛ̀i, itɛì ìdɛ́ì ìì pùùnɛ̀. 3 Kɛ̀ yɛ̀ nɑ̀ɑ́ nyɛtɔbɛ̀ kɛ tú:

Ti Yiɛ̀ nKuyie Mpɑkɛdɑɑ dò mpɑ́í pɑ́í nwe,

kòo kpetì pìɛ́kɛ́ kɛtenkɛ̀ kɛmɔu.

4 Kɛ̀ ku cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ bòrɛ̀ kó yɛsɑ̃ǹkɛ̀ɛ sɑ̃ntɛ̀ nɛ̀ ku tɔ̃rɛ̀ kperɛ̀ kó mɛtɑmmɛ̀ kpɛ́í. Kɛ̀ kuyukúu píɛ nku cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ miɛkɛ. 5 Kɛ̀ n kuɔ́nko kɛ dɔ̀: N kúmu yíe! N tú onìtì nwe wèè nùù sĩ̀, kɛ̀ nh ɑ̃ kubotí kùù kó bɛnìtìbɛ̀ nɔ̀ sĩ̀ mbɛ cuokɛ̀, kɛ̀ n nuɔ nyɑ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie Mpɑkɛdɑɑ.

6 Dɛ mɔ̀nnì kɛ̀ Kuyie ntɔ̃rɛ̀ kperɛ̀ kó dìmɑrìi puuní m bíɛ́kɛ̀, kɛ tɔ dihɑ̃ɑ̃kɔ̃nni, kɛ di dɛ̀itɛní diwũɔ̃tɔ̀nnì ĩ́nkɛ̀ nɛ̀ ihɑɑkɛ́, 7 kɛ́ dì kɑ̀ɑ́kɛ́ n nùù kɛ́bɛ́i nkɛ dɔ̀:

Dihɑ̃ɑ̃kɔ̃nni diì mmɛ̀ nkɑ̀ɑ́kɛ́mɛ̀ ɑ nùù,

dì wenkɛmu.

A yɛi ndɛ̀itɛmu, bɛ̀ ũtɛ́mu ɑ yɛi.

8 Kɛ̀ n keè ti Yiɛ̀ nKuyie nkó mɛtɑmmɛ̀ kɛ̀ kù tu:

M bo tɔ̃ nwe?

We mbo kɔtɛ kɛ́nɑ́kɛ́ ti kó tinɑ́ɑǹtì?

Kɛ̀ ǹ dɔ̀: Ntɛ mí, ń tɔ̃.

9 Kɛ̀ dɛ kó mɛtɑmmɛ̀ dɔ̀:

Kɔtɛ kɛ́nɑ́kɛ́ ku mbotí kɔbɛ kɛ dɔ̀:

Di bo nyo di mɛ mbɑ́ɑ́ keè,

kɛ́nwúó, di mɛ mbɑ́ɑ́ bɑntɛ́.

10 Kɛ yɛ̃́ dɛ kó kubotí kɔbɛ yɛ̀mmɛ̀ kpeńnìmɛ̀,

bɛ̀ í yíé ntìmɑtì,

kɛ ĩ̀tínnɛ́ bɛ to kɛ bɑ́ɑ́ keè,

kɛ ũ̀ṹ nkɛ bɑ́ɑ́ yɑ̀,

bɛ̀ yɑ̀ɑ̀ bo ceetɛ mɛ̀ɛ̀ kpɛ́í nkɛ̀ m bɛ̀ miɛkùnnɛ.

11 Kɛ̀ n kù bekɛ́ kɛ dɔ̀:

Dɛ̀ yó mmɛ̀ dò kɛ kɑ̃́ɑ̃́ ndɛ?

Kɛ̀ dɛ kó mɛtɑmmɛ̀ dɔ̀:

Dɛ̀ yó mmɛ ndò nkɛ kémmúnɛ̀ dihɛì bo dɔúnkomɛ̀,

kɛ̀ sicɛ̃́ĩĩ pɑɑ̀ bɛ̀ɛ̀ bo nsì ɑ̃,

kɛ̀ dihɛìi nɑɑ́ ndikpɑ́ɑ̀.

12 Dɛ̀ yó mmɛ ndò nkɛ kémmúnɛ̀,

mí ndi Yiɛ̀ nKuyie m bo cíɛmmɛ̀ bɛnìtìbɛ̀

kɛ̀ dihɛì dɔúnko kɛ́nɑɑ́ nfɛkpɑ́fɛ̀.

13 Dɛ kó dihɛì kó bɛnìtìbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ bo yentɛ́,

kɛ́nkpɑɑ́ sɑ́m̀pɔ́ sɑ́m̀pɔ́,

bɛ̀ í yó ndɛ̀ kpɑɑ́.

Dɛ̀ nɛ́ yó ndònnɛ̀ bɛ̀ ɔ̃ɔ̃ kɔ̃ṹmɛ̀ mmɛ mutie,

kɛ̀ dikũ̀nnì nkpɑɑ́ kɛ́puku.

Mɛɛ̀ botí nku dikũ̀nnì dìì kpɑɑ́

di miɛkɛ nkɛ kuwuɔ nsɑ̀ɑ̀kù yɛ̀tìnímɛ̀.

7

Kuyie nnɑ̀kɛ́ tì Esɑii wèè nɑ̀ɑ́ nku pɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì

1 Osiɑsi birɛ Yotɑmmu kó dɛbirɛ Aɑsi tu dìì mɔ̀nnì Sudɑɑ kɔbɛ kóo kpɑ̀ɑ̀tì. Dɛ mɔ̀nnì ndi Sidii kɔbɛ kóo kpɑ̀ɑ̀tì, Desinni nɛ̀ Demɑdiɑ birɛ Pekɑɑ Isidɑyɛɛribɛ kóo kpɑ̀ɑ̀tì kɛ̀ bɛ̀ɛ do Sedisɑdɛmmu kɛ bo ò pɔ̀ntɛ kɛ mɛ nyí nnɑ. 2 Kɛ̀ bɛ̀ɛ tì nɑ̀kɛ́ Dɑfiti yɑɑ̀birɛ Aɑsi nɛ̀ o kpɑ̀ɑ̀tìyuu kɔbɛ kɛ dɔ̀: Sidii kó bɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ bɑ̀tɛ́ Efɑdɑimmu tempɛ̃. Aɑsi nɛ̀ o kɔbɛ kɛ̀ bɛ̀ɛ tì kèè kɛ̀ bɛ kɔ̃̀ntì nhɑu, kuyɑɑkù ɔ̃ɔ̃ fuutɛ kɛ̀ dɛtie nní nhɔ̃mmɛ̀ kutúúkù.

3 Mɛm̀mɛ kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nnɑ́kɛ́ Esɑii kɛ dɔ̀: Túótɛ́ ɑ birɛ Seɑsubu kɛ̀ di kɔtɛ ditɑ̃rì kó mɛniɛ mpũɔ̃̀ nkɛ cuutiní dɛ̀ diyɑɑ̀hɔubinni kɛ́yɑ̀ Aɑsi. 4 Kɑ̀ɑ ò nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Wèe pĩ́ nhomɑ́ɑ̀, ò bɑ́ ndé, o kɔ̃m̀bùɔ̀tì bɑ́ nduò Sidii kɔbɛ Desinni nɛ̀ Demɑdiɑ kpɛ́í, bɛ̀ dònnɛ̀ tɛdɑkɛ̀mpùtɛ̀ tɛ̀ɛ̀ cɔ̀útɛ́ kɛ́deè tɛ̀ntɛ kɛ̀ kuyukú kuti. 5 N yɛ̃́mu kɛ dò nSidii kɔbɛ nɛ̀ Pekɑɑ kɔbɛ nɛ̀ Efɑdɑimmu kó kuwuɔ nkɔbɛ bɛ̀ dɑ dɔ́nɛ̀ mɛyɛi mmɛ, kɛ nɑ́ɑ́ nkɛ tú: 6 Yóunɛ̀ kɛ̀ tí do Sudɑɑ kɔbɛ kɛ́ bɛ̀ ɑ̃nnɛ́ kufɔ̃wɑɑ́ kɛ́ bɛ̀ dɔ̀ɔ̀nɛ̀ muwɛ̃rímú kɛ̀ bɛ̀ ti wɛ̃nnɛ́nɛ̀ kɛ̀ tí pĩ́ nTɑbɛɛdi birɛ tikpɑ̀tì. 7 Ti Yiɛ̀ nKuyie Mpɑkɛdɑɑ bɛ́immu kɛ tú dɛ̀ í yóó dɔɔ̀ ò tu dɛ̀ bɑ́ɑ́ di.

8 Kɛ yɛ̃́ Dɑmɑɑsi weè tumɛ̀ Sidii kó dihɛidiɛ̀.

Kɛ̀ Desinni tu di kóo kpɑ̀ɑ̀tì.

Dɛ̀ bo nyóó yĩ́ yɛbie nsipísìkuɔ̀ nɛ̀ yɛ̀nùmmù,

kɛ̀ bɛ̀ nɑmu Efɑdɑimmu kó kuwuɔ,

kù tɛ̃́nkɛ í yó nkpɑɑ́.

9 Sɑmmɑrii weè tu Efɑdɑimmu kó dihɛidiɛ̀,

kɛ̀ Demɑdiɑ birɛ tú di kóo kpɑ̀ɑ̀tì.

Kɛ̀ di í yie ti Yiɛ̀ nKuyie nkpɛti

kɛ kù tɑunɛ̀ di í yóó nhɑ̃ kɛ bo.

Dɛ̀ɛ̀ bɛnkú Kuyie nti bonɛ̀mɛ̀

10 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nsɔɔtɛ́ ku nɑ́ɑǹtì kɛ́bɛ́innɛ̀ Aɑsi kɛ dɔ̀: 11 Bekɛ́ mí nhɑ Yiɛ̀ nKuyie kɛ̀ n dɑ bɛnkɛ mɛdɔɔ̀rìmɛ̀ mɑmɛ̀ kɛtenkɛ̀ miɛkɛ yoo kɛĩ́nkɛ̀ miɛkɛ.

12 Kɛ̀ Aɑsii bɛ́i nkɛ dɔ̀: N yí yóó bekɛ́ n Yiɛ̀ nKuyie ntìmɑtì n yí dɔ́ kɛ dɑ bennɛ́.

13 Kɛ̀ Esɑii ò nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Díndi Dɑfiti yɑɑ̀bí bɛnìtìbɛ̀ mɛ ndi ɔ̀unɛ̀ kɛ̀ dɛ̀ í sɑ̀nnɛ̀ kɛ̀ di dɔ́ Kuyie ndi ɔunɑ̀ɑ̀? 14 Dɛɛ̀ te kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nyóó di duɔ́ mmɛcɑnnimɛ̀: Dɛsɑpùmbirɛ dɛ̀ɛ̀ mu nyí duɔ́nɛ̀ onitidɔ̀ù dɛ̀ bo púó nkɛ́pɛitɛ́ dɛnitidɑbirɛ kɛ́ dɛ̀ yu kɛ dɔ̀ Emmɑniyɛɛri (dɛ̀ɛ̀ tu Kuyie nti bonɛ̀). 15 Dɛ kó dɛbirɛ yó nyɔ̃ mmɛnɑɑmiɛ̀ mmɛ nɛ̀ mɛcekùɔ̀ nkɛ yɑ̀ɑ tuɔkɛnɛ̀ dɛ̀ bo yetɛmɛ̀ mɛyɛi nkɛ́tɑ̃ɑ̃tɛ́ mɛsɑ̀ɑ̀. 16 Dɛ bo nyóó tuɔkɛ dɛ̀ bo yetɛmɛ̀ mɛyɛi nkɛ́tɑ̃ɑ̃tɛ́ mɛsɑ̀ɑ̀ kɛ̀ dɛ kó yɛhɛkɛ̀ yɛdɛ́ ɑ dé yɛ̀ɛ̀ kó bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ kɛ̀ yɛ̀ dɔúnkomu. 17 Fɔ̃́ nti Yiɛ̀ nKuyie nnɛ́ yóó duɔ́ nkɛ̀ yɛwe yonkuyɛ yɛɛ̀ dɑ tuɔkɛní fɔ̃́ nnɛ̀ ɑ kó dikpɑ̀ɑ̀tìyuu, di mu nyí yɑ̀ yɛ botí nɛ̀ Efɑdɑimmu yɑ̀tɛnɛ̀ dìì yiè Sudɑɑ kɔbɛ. M buɔ̀ Asidii kóo kpɑ̀ɑ̀tì yóó di domɛ̀ mmɛ.

Kuyie nnɑ̀kɛ́mɛ̀ bɛ̀ yóó bɛ̀ domɛ̀ kɛ́cɑkɛ bɛ ɛì

18 Dɛ kó diyiè ti Yiɛ̀ nKuyie mbo fontɛ

kɛ̀ Esibiti kó isɛ̃ĩĩ ìtɛ́ní.

Kɛ̀ kùu fontɛ kɛ̀ icee ítɛ́ní Asidii,

19 kɛ́kɔtɛní kɛ́dɑ́tínnɛ́ ikó nyimɔu

nɛ̀ yɛkondɑkɛ yɛmɔu

nɛ̀ yɛpèrɛ̀ kó mɛfíè mmɛmɔu

nɛ̀ tifɑ̃pèùtì timɔu nɛ̀ iwũɔ̃ cèntì dɛ̀.

20 Dɛ yiè ti Yiɛ̀ nKuyie mbo ikú oponkorì kukó nyɑ́ɑ̀ kou,

Asidii kóo kpɑ̀ɑ̀tì, kòo kuó

di yùtì nɛ̀ di dɛɛ̀mbìi nɛ̀ di cìtì * Isidɑyɛɛribɛ dootitɔbɛ̀ yóó bɛ nɑmɛ̀ mmɛ kɛ́ bɛ̀ fɛ̃́ũ.

21 Dɛ yiè bɑ́ wèè nìtì ò níí bo ncɛ̃mmú

fɛnɑ̀ɑ̀fɛ̀ fɛ̀mɑ́ɑ̀ nɛ̀ ipe ìdɛ́ì.

22 Mɛnɑɑmiɛ̀ mbo mpíɛ́kɛ́,

bɛ̀ɛ̀ bo nkpɑɑ́ dihɛì,

bɛ̀ bo nyo mmɛnɑɑmiɛnkùɔ̀ nnɛ̀ mɛcekùɔ̀.

23 Dɛ mɔ̀nnì fínyĩ̀ kó dɛpɑɑ ndɛ̀ɛ̀ kó dɛtie mbo tɛkɔùpíítɛ̀

kɛ dò nkɛ̀ bɛ̀ bo dɛ̀ fìtɛ́ dɛ díítí mbo mɛdítíbii ntɛkɔùpíítɛ̀ (1000),

dɛ kó dɛpɑɑ mbo kpɑ́nnɛ́ kɛ́yɛ tipotì nɛ̀ tisɑ̃mpotì.

24 Kɛ̀ bɛ̀ ndɛ nkɔrì kupɑɑwɑɑ́ nnɛ̀ dɛtɑ̃nnɛ̀ nɛ̀ ipie,

dɛ kó kɛtenkɛ̀ bo nɑɑ́ ntipotì nɛ̀ tisɑ̃mpotì mɑ́ɑ̀ kɔkɛ.

25 Yɛtɑ̃rɛ̀ yɛmɔu bɛ̀ do kuuti yɛ̀ nɛ̀ sikɑ̃mmùu,

bɛnìtìbɛ̀ tɛ̃́nkɛ í yóó ndɑɑti kɛ keri dɛ kó dɛpɑɑ mmiɛkɛ

ipo yɑ̀ɑ̀ bo bɛ̀ kũ̀ṹ mɛ̀ɛ̀ kpɛ́í,

kɛ̀ bo nɑɑ́ nyinɑ̀ɑ̀kɛ kó ditũ̀nnì,

ipe kó diciènnì.

8

Bɛ̀ yóó pɔntɛmɛ̀ Sɑmmɑrii ɛì nɛ̀ Dɑmɑɑsi kpɛri kɛ́hɛí yɛ kpɛrɛ

1 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nyíɛ́ kɛ́ n nɑ́kɛ́ kɛ dɔ̀: Túótɛ́ kutɑ̃́píɛ̀kù diɛkù kɛ́wɑ̃ri kɛ yĩ́: Kupɔ̀nkɛhɛikù. Kɛ̀ dɛ kó iwɑ̃rii nfeí. 2 Kɛ̀ n kù wɑ̃̀ri kɛ́bɛnkɛ bɛnìtìbɛ̀ mɔ́mmɔmbɛ bɛ̀dɛ́bɛ̀, ikuɔ́ nìùtì Udiyɑ nɛ̀ Yebedekiyɑɑ birɛ Sɑkɑrii. 3 Kɛ̀ n duɔ́nɛ̀ m pokù Kuyie mpɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑǹtò kòo púó nkɛ́pɛitɛ́ dɛnitidɑbirɛ, kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nní nnɑ́kɛ́ kɛ dɔ̀ n dɛ̀ yu diyètìrì kɛ dɔ̀: Kupɔ̀nkɛhɛikù. 4 Kɛ yɛ̃́ dɛ kó dɛbirɛ yó nkpɑɑ́mɛ̀ kɛ í nɑ kɛ yĩ n yɔ̃ yoo n cicɛ, kɛ̀ bɛ̀ pɔ̀ntɛmu Dɑmɑɑsi kɛ ɛí o kpɛrɛ nɛ̀ dɛ̀ɛ̀ bo Sɑmmɑrii kɛ kònnɛ̀ Asidii.

Asidii kɔbɛ domɛ̀ Sudɑɑ kɔbɛ

5 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nyíɛ́ kɛ́ m bɛ́innɛ̀ kɛ dɔ̀:

6 Bɛnìtìbɛ̀ sènkɛ̀rìmu kukó nSidowee kó mɛniɛ

mɛ̀ɛ̀ pũɔ̃̀ mmɛyɔɔ̀mmɛ̀.

Dɛɛ̀ te kɛ̀ bɛ kɔ̃̀ntì yɑ̃rikɛ

kɛ̀ bɛ̀ kpeutí bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀

Desinni nɛ̀ Pekɑɑ bɛ̀ ììkɛ̀.

7 Dɛɛ̀ te mí ndi Yiɛ̀ nKuyie

kɛ̀ n yóó duɔ́ nkɛ̀ Asidii kóo kpɑ̀ɑ̀tìi di do,

nɛ̀ o kó tikpetì timɔu.

Kɛ́ndònnɛ̀ mɛnɛ́kperímɛ̀ ɔ̃ ntɑtiní kukó nkɛ dòmmɛ̀.

Mɛ̀ ɔ̃ɔ̃ píɛ kukó nhEfɑdɑti kɛ́ kù dɑ̀tínnɛ́mɛ̀.

Mɛ̀ ɔ̃ɔ̃ dɑ́tínnɛ́ mɛ̀ɛ̀ botí yɛkonnɛ́bìɛ̀ nkɛ́mpũɔ̃̀.

8 Mɛ̀ bo dɑ́tínnɛ́ Sudɑɑ kɔbɛ kɛ̀ bɛ̀ɛ kuri

kɛ́nkɑ̃́ɑ̃́kɛ́ bɛ fɔ̃̀níí,

mɛ̀ bo pɔ̃ntɛ́ kɛ́dɑ́tínnɛ́ ɑ ɛì dimɔu,

di duɔ́ kɛ kɑ̃́ɑ̃́kɛ́ dɛ̀, ɑ́ú yoo! Emmɑniyɛɛri*.

Yɛbotɛ̀ wùó nkɛ bo dɔɔ̀ dɛ̀ tu dɛtetìrɛ̀ ndɛ

9 Díndi yɛbotɛ̀ bɑ́ kɛ̀ di dɔ́ dí wɛ̃nnɛ́ kɛ́bɑ́ɑ́tí,

kufɔ̃wɑɑ́ mbo di kpɛ́ɛ́tɛ́.

Kéntɛ́nɛ̀ díndi yɛhɛkɛ̀ dɛ́tiyɛ̀ kɔbɛ kɛ́keè,

bɑ́ kɛ̀ di dɔ́ dí bɑ́ɑ́tí mɛ̀ɛ̀ botí

kufɔ̃wɑɑ́ mbo di kpɛ́ɛ́tɛ́.

10 Bɑ́ kɛ̀ di dɔ́ dí nɑ́kɛ́ kɛ bo dɔɔ̀ tì,

tì bo díɛ́.

Nɑ́kɛ́nɛ̀ kɛ́tɑ̃ɑ̃tɛ́ di dɔ́ tì.

Di tɛtì mɛ mbɑ́ɑ́ dɔɔ̀!

Kɛ yɛ̃́ Kuyie nti bonɛ̀mɛ̀.

Kuyie nyɛ̃mmɛ̀ Esɑii nɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ bɑ́ɑ́ teetɛ́ bɛtɔbɛ̀

11 Ti Yiɛ̀ nKuyie nni mpĩ ndìì mɔ̀nnì,

kɛ́ n cɑummu kɛ dɔ̀:

Bɑ́ɑ́ tũnnɛ ku mbotí tũ nkùù cɛ.

Kɛ́ n nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀:

12 Bɑ́ɑ́ teetɛ́nɛ̀ dɛ kó bɛnìtìbɛ̀,

kɛ̀ bɛ̀ dɑ̀kii kɛ bo bɔ ndihɛì kóo kpɑ̀ɑ̀tì,

di bɑ́ɑ́ bɛ̀ teetɛ́, di bɑ́ ndé bɛ̀ dé dɛ̀,

di kɔ̃m̀bùɔ̀tì bɑ́ ndɛ̀ duò.

13 Ti yiɛ̀ nKuyie Mpɑkɛdɑɑ,

di dò nkɛ́nyɛ̃́ kɛ do nweè tu wèè kpɑ mɛyɛi,

weǹwe di dò nkɛ́ndémɛ̀,

weè mɑ́ɑ̀ ndi di kɔ̃m̀bùɔ̀tì dò nkɛ́nduòmɛ̀.

14 Ti Yiɛ̀ nKuyie ntu disɔ̀rì ndi dìì dò mpɑ́íí,

kɛ nɛ́ tú ditɑ̃́rì bɛnìtìbɛ̀ yó mbétírí dì kɛ duò

dìì yó mbuɔ̀ mbɛnìtìbɛ̀,

kɛ do ntimɑ́tì dindííntì Isidɑyɛɛribɛ kó yɛkpɑ̀ɑ̀tìyɔ yɛdɛ́ kpɛ́í.

Kɛ dò nticùɔ̀tì Sedisɑdɛmmu kpɛ́í.

15 Bɛnìtìbɛ̀ kusṹkù yó mbétírí dì kɛ duò kɛ kékíí.

Bɛ̀ bo duó timɑ́tì dindííntì miɛkɛ kɛ̀ bɛ̀ɛ bɛ̀ pĩ̀ḿmú.

Kuyie mpɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑǹtò dòmmɛ̀ kɛ́nkémmú Kuyie nyóó dɔɔ̀ tì

16 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nní mbɛ́innɛ̀ kɛ dɔ̀: Sɔnnɛ dɛ kó tinɑ́ɑǹtì nɛ̀ dɛ kó itié n tũ̀mbɛ̀ kpɛ́í. 17 N Yiɛ̀ nKuyie mbùtínnɛ́mu Sɑkɔbu yɑɑ̀bí. Bɑ́ nɛ̀ mɛmmɛ n ku mbúɔ́, n kù kèḿmúmu. 18 Mí nnɛ̀ m bí, ti Yiɛ̀ nKuyie nkùù bo Siyɔ̃ɔ̃ tɑ̃rì, kù n duɔ́ nyì, ti tú Kuyie Mpɑkɛdɑɑ kó mɛcɑnnimɛ̀ mmɛ, kɛ bɛnkú ti Yiɛ̀ nKuyie Mpɑkɛdɑɑ yóó dɔɔ̀ tì Isidɑyɛɛri.

19 Kɛ̀ bɛ̀ di nɑ̀kɛ́ kɛ tú: Kɔtɛnɛ̀ bɛ̀ɛ̀ bourí tinùbootì bɛ̀ borɛ̀, nɛ̀ bɛpɑ̃ɑ̃bɛ̀ borɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ dí pɑ̃ɑ̃́, bɛmbɛ bɛ̀ɛ̀ ɔ̃ nnɑ́ɑ́ mbɛ nɔ̀ miɛkɛ bɛ̀ɛ̀ ɔ̃ nwɛ́ú kɛ́tú, dɛ̀ wennimu kɛ dò nhonìtì níí beé nho bɔɔ̀, kɛ́mbourí tinùbootì, kɛ̀ bɛcíríbɛ̀ ò nɑ̀ɑ́ mbɛ̀ɛ̀ fòù bɛ kpɛti. 20 Di tɛ̃́nnɛ́ bɛ kɛ dɔ̀: Ti Yiɛ̀ nKuyie nkó itié nɛ̀ ku nɑ́ɑǹtì ti dò nkɛ dɛ ntũnnɛ, kɛ̀ wèè í dɛ̀ tũ̀nnɛ̀ ò bɑ́ɑ́ yɑ̀ Kuyie nkó mɛsɑ̀ɑ̀.

Dikònnì nɛ̀ mɛyɛǹcɑɑ̀rìmɛ̀ dɛ̀ yóó tɑnnímɛ̀

21 Dikònnì bo bɛ̀ potɛ́ kɛ́ bɛ̀ ɑutɛ́,

kɛ̀ bɛ̀ nkérí dihɛì miɛkɛ nɛ̀ mɛyɛǹcɑɑ̀rìmɛ̀,

kɛ̀ bɛ miɛkɛɛ yɛnní, kɛ̀ bɛ̀ɛ bɔmmú kusĩ̀nkù

bɛ ɛì kóo kpɑ̀ɑ̀tì nɛ̀ Kuyie, kɛ́mbúɔ́ tiwɛtì.

22 Kɛ sĩ́nnɛ́ní kɛtenkɛ̀ kɛ́yɑ̀ dibiìnnì

nɛ̀ mɛyɛǹcɑɑ̀rìmɛ̀ kpɛrɛ nɛ̀ dɛ̀ɛ̀ duò tikɔ̃m̀bùɔ̀tì,

kɛ̀ bɛ̀ɛ bɛ̀ tèntoo dibiìnnì miɛkɛ.

23 Dibiìnnì í yóó nhɑ̃ kɛ bo dihɛì

mɛyɛǹcɑɑ̀rìmɛ̀ bo dìì miɛkɛ.

Kuyie nyóó dɛɛtɛ́mɛ̀ ku kɔbɛ

Ti Yiɛ̀ nKuyie ntɑnnɛ́ Sɑbunɔɔ kó dihɛì

nɛ̀ Nɛfutɑdii kpɛri ifɛi miɛkɛ nkɛ.

Dɛ̀ nɛ́ yó mboní kɛ̀ kùu yɛ̀ dɛ̀úkùnnɛmu,

kɛ́túótɛ́ dɑ̀mɛ́ɛ̀rì kɛ́ntɔ kɛ́tuɔkɛnɛ̀ Suditɛ̃ɛ̃

kukó nyɑ́ɑ̀ diyiè yìɛ̀ní kɛ̀ɛ̀ bíɛ́kɛ̀ nɛ̀ Kɑdideeo

bɛ̀ɛ̀ í tú Sifubɛ bɛ kó kutempɛ̃.

9

1 Kubotí kùù do kérí kɛyensɔ̀ùkɛ̀ miɛkɛ

kù yɑ̀mu kuwenniku diɛkù.

Bɛ̀ɛ̀ do bo dibiìnnì kó dihɛì

mukṹṹ nkpɛri

kɛ̀ kuwennikuu bɛ̀ mìítɛ́.

2 Ti Yiɛ̀ nKuyie nhɑ́ duɔ́ nkɑ̀ɑ nìtìbɛ̀ɛ sṹṹ

duɔ́ mbɛ diwɛ̀ì diɛrì,

kɛ́ bɛ̀ duɔ́ nkuyɛǹnɑɑtí,

kɛ̀ bɛ̀ nyɑ̃nku ɑ ììkɛ̀

bɛ̀ ɔ̃ nyɑ̃nku mɛ̀ɛ̀ botí dididɛ̀ì mɔ̀nnì

kɛ íú bɛ̀ ɔ̃ ntoti bɛ̀ ɛí dɛ̀ kɛ íúmɛ̀.

3 Bɛ dootitɔbɛ̀ do bɛ̀ buú nkùù nɑɑ̀dɔ̀dɔ̀rìdɔú,

kumundɔú bɛ̀ do bukú kù

kupɑ̀ɑ̀ti bɛ̀ do bɛ̀ puotìnɛ̀ kù,

ɑ dɛ̀ kèétɛ́mu bɛ̀ do dɔ̀ɔ̀mɛ̀ Mɑndiyɑ̃ɑ̃ ɛì.

4 Bɛ dootitɔbɛ̀ do puotì yɛtɑ̀rɛ̀ nɛ̀ tìì ɑ̃ɑ̃pɔ̀nnɛùtì

nɛ̀ tìì yɑ̀ɑ̀tì dɛ̀ɛ̀ mùɔ̀tì mɛyĩ̀ĩ̀

dɛ̀ tɑti muhɑ̃ɑ̃́ mmiɛkɛ nkɛ,

muhɑ̃ɑ̃́ mborɛ̀ cɔ̀útɛ́.

5 Kɛ yɛ̃́ bɛ̀ ti pɛitɛ́mɛ̀ dɛbirɛ

bɛ̀ ti pɑ̃mu dɛnitidɑbirɛ

Kuyie ndɛ nduɔ́ nkɛ̀ dɛ̀ bo mbɑkɛ́.

Bɛ̀ bo ndɛ̀ yu kɛ tú:

Otentìsɑ̀ɑ̀wè

Kuyie nkperíkù,

ti cicɛ wèè bo sɑ̃́ɑ̃̀

mɛom̀pùmɛ̀ kóo kpɑ̀ɑ̀tì

6 O kpɑ̀tì yó ndɛ́úkúmu

kɛ̀ mɛom̀pùmɛ̀ mbo sɑ̃́ɑ̃̀

kòo fíí nDɑfiti kpɑ̀tì kɛ̀ tì nsɔkɛ́

kòo mbɑkɛ́ o kpɑ̀ɑ̀tìyuu.

Mɛwetímmɛ̀ nɛ̀ timɔ́mmɔnti

kɛ̀ dɛ̀ mbo di mmɔ̀nnì nɛ̀ sɑ̃́ɑ̃̀o.

Ti Yiɛ̀ nKuyie ndɔ́mu ku kɔbɛ mɛdiɛ̀ dɛɛ̀ kpɛ́í nte,

kɛ̀ kù yóó dɛ̀ dɔ̀ɔ̀.

Kuyie mpotɛ́ kùù yɛ̃ĩku bɛ̀ɛ̀ bo Sɑmmɑrii

(Wéntɛ́ 5:25)

7 Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie mmíì bɛ́i ti nnɑ́ɑǹtì kɛ kpɑnnɛ̀ Sɑkɔbu yɑɑ̀bí

kɛ̀ tì bɛ̀ do bɛmbɛ Isidɑyɛɛribɛ.

8 Kɛ̀ kubotí kumɔu tì kèè

Efɑdɑimmu ɛì kɔbɛ nɛ̀ Sɑmmɑrii omɔu kɔbɛ bɛ̀ tì kèèmu.

Kɛ̀ tɛfentɛ̀ bɛ̀ dɛutɛ́ kɛ̀ bɛ̀ nɑ̀ɑ́ nkɛ́tú:

9 Titɑ̃́tì kó iduotí iì do,

kɛ̀ ti yóó mɑɑ́nɛ̀ yɛtɑ̃́hokùyɛ̀

bɛ̀ kɔ̃ṹ dɛtie mbɛ̀ tu dɛ̀ sikomɔ́ɔ̀, kɛ̀ ti yóó fííkú

dɛtekperɛ̀ bɛ̀ tu dɛ̀ sɛ́tìrì.

10 Mí nKuyie mbɛ Yiɛ̀ mmíì duɔ́ nkòo kpɑ̀ɑ̀tì Desinni ɛì kɔbɛ bɛ̀ do.

Mí nKuyie mmíì íi mbɛ dootitɔbɛ̀ miɛkɛ.

11 Sidii kɔbɛ bɛɛ̀ ìtɛ́ní diyiè yìɛ̀ní kɛ̀ɛ̀ bíɛ́kɛ̀

kɛ̀ Fidisitɛ̃ɛ̃bɛ ìtɛ́ní diyiè tɑɑ̀ kɛ̀ɛ̀ bíɛ́kɛ̀

kɛ̀ bɛ̀ ɑ̀ɑtɛ kɛ mɑɑnko Isidɑyɛɛribɛ

bɑ́ nɛ̀ mɛmmɛ mí mbɛ Yiɛ̀ nKuyie m miɛkɛ í do

n nɔ̀ùtɛ̀ kpɑɑ́ yuomu Isidɑyɛɛribɛ kpɛ́í.

12 Bɑ́ nɛ̀ m mɛ mbɛ̀ potɛ́mɛ̀ bɛ̀ í wɛ̃̀tɛní m borɛ̀,

bɛ̀ í n wɑmmú mí mbɛ Yiɛ̀ nKuyie Mpɑkɛdɑɑ.

13-14 Dɛɛ̀ kpɛ́í nte mí mbɛ Yiɛ̀ nKuyie

kɛ̀ n yóó kéétɛ́ Isidɑyɛɛribɛ yuu nɛ̀ bɛ yóú,

n yóó kɔ̃ṹmu tipuonti nɛ̀ tipèntì * diyiè dìmɑ́ɑ̀.

Diyuu bɛnkú bɛkótíbɛ̀ mbɛ nɛ̀ sikpɑ̀ɑ̀tìbìí.

Kɛ̀ kuyóú bɛnkú bɛ̀ɛ̀ tu bɛmɑ́ɑ̀ Kuyie mpɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑm̀bɛ̀.

15 Kuwuɔ nkuù nkó bɛnìùbɛ̀ kù fétìnkomu.

Bɛ̀ bɛ̀ niitɛ́ kucɛ yɛiku nku.

16 Dɛɛ̀ kpɛ́í nte mí mbɛ Yiɛ̀ nKuyie

kɛ̀ n yɛ̀mmɛ̀ í nɑɑtinɛ̀ dɛ kó bɛdɑpɑ̀mbɛ̀

m mɛ nyí yóó kuɔ́ mmɛsémmɛ̀ bɛ kó iciribí nɛ̀ bɛkúpobɛ̀

kɛ yɛ̃́ bɛmɔu bɛ̀ dɔ̀ɔ̀mɛ̀ dɛ̀ɛ̀ í wenni dɛ̀ ndɛ.

Bɛ̀ tu bɛnitidɔnnibɛ̀ mbɛ kɛ̀ tinɑ́ɑnyɛiti píɛ́kɛ́ bɛ nɔ̀

dɛɛ̀ te mí nKuyie nkɛ̀ m miɛkɛ bɛ pɛ́ì, kɛ̀ n yùo n nɔ̀ùtɛ̀ bɛ kpɛ́í.

17 Dɛ kó bɛnìtìbɛ̀ yonku dò mmuhɑ̃ɑ̃́ mmu,

kɛ cɔ́ú ntipotì nɛ̀ tisɑ̃mpotì

kɛ cɔ́ú nkutúúkù tikɔ̃̀tì

kɛ̀ kuyukú fĩ nkɛ dekù tiwɛtì.

18 Ti Yiɛ̀ nKuyie Mpɑkɛdɑɑ weè miɛkɛ cɔ̀útɛ́ bɛnìtìbɛ̀,

kòo miɛkɛ kó muhɑ̃ɑ̃́ mbɛ̀ tùɔ̀,

bɑ́ wè kòò cekɛ́ o yuu.

19 Bɛ̀ níí yuntɛní kubɑkù yoú bíɛ́kɛ̀

dɛ̀ mɛ mbɑ́ɑ́ kuɔ bɛ kònnì,

kɛ̀ bɛ̀ɛ ɛíní kucɑ̃̀nku bíɛ́kɛ̀ kɛ́mɑɑ́nko

bɛ̀ mɛ mbɑ́ nsɑ̀nnɛ̀.

Bɑ́ wè kòò cɑ̀ɑ́ nho kou bɑkù.

20 Kɛ̀ Mɑnɑnsee kɔbɛ cɑ́ɑ́ nhEfɑdɑimmu kɔbɛ,

kɛ̀ Efɑdɑimmu kɔbɛ cɑ́ɑ́ mMɑnɑnsee kɔbɛ,

dɛ kó iwuɔ nyidɛ́ kɛ̀ ì wɛ̃nnɛ́ kɛ cɑ́ɑ́ nSudɑɑ kó kuwuɔ nkɔbɛ,

bɑ́ nɛ̀ mɛmmɛ mí mbɛ Yiɛ̀ nKuyie m miɛkɛ í do,

n kpɑɑ́ yuomu n nɔ̀ùtɛ̀ bɛ kpɛ́í.

10

Kuyie nkpɑ̀nnɛ̀mɛ̀ bɛ̀ɛ̀ fɛ̃́ũnko bɛcĩ̀rìbɛ̀

(Yɛnɑ́ɑǹkékɛ̀ 1-4 wéntɛ́ 5:8-24)

1 Di bo yɑ̀! Díndi bɛ̀ɛ̀ dɔunko siyɑ́ɑ̀bìsí kó ikuɔ́,

kɛ ì diinko n nìtìbɛ̀ mɛsémmɛ̀.

2 Bɑ́ di í kemmu bɛcĩ̀rìbɛ̀ kpɛti,

kɛ bɛ̀ yetírínɛ̀ bɛ̀ dò nkɛ́nte dɛ̀.

Kɛ ɛi bɛkúpobɛ̀ kpɛrɛ kɛ fekù iciribí kpɛrɛ.

3 Kuyie nkó tiyɛ̃ĩti bo di do dìì yiè di bo yĩ́mɛ?

Mɛhɑ́ɑ́rìmɛ̀ mɛ̀ɛ̀ ìtɛ́ní dɛdɛ́tirɛ̀ mɛ̀ bo di do dìì mɔ̀nnì,

di bo cokɛ́ kɛ́cuó nkɛ kɛ̀ bɛ̀ dí teennɛ̀?

Di bo dɔú ndɛ di kpɑ̀tì?

4 Tìì di kpɑɑ́nɛ̀ tu bɛ̀ dí wɛ̃nnɛ́nɛ̀ tikpetíntì,

di bo wɛ̃nnɛ́nɛ̀mɛ̀ bɛcíríbɛ̀ tiì di bɑɑ.

Nɛ̀ mɛmmɛ m miɛkɛ í do,

n kpɑɑ́ yuomu n nɔ̀ùtɛ̀.

Kuyie ntɔ̃mmɛ̀ Asidii kɔbɛ kɛ̀ bɛ̀ dɔ̀ɔ̀ kɛ̀ dɛ̀ tontɛ́

5 Di bo yɑ̀ díndi Asidii kɔbɛ!

Di tú m miɛkɛ kó didùɔ̀ ndi.

M miɛkɛ kɛɛ̀ pɛikɛ kɛ̀ n di pikú kunɑsɑ̃́ɑ̃ kɔ̃mɛ.

6 N di tɔ̃ ndíndi Asidii kɔbɛ kubotí kùù yetɛ n kpɛti ku borɛ̀ ndɛ.

Kùù botí íiko m miɛkɛ

kɛ̀ di bo kù pɔ̀ntɛ kɛ́hɛí ku kpɛrɛ,

kɛ́ nkù nɑ̀ù tisɑ̃sɑ̃̀ɑ̃̀tì kɔ̃mɛ.

7 Díndi Asidii kɔbɛ di nɛ́ í tì bɑntɛ́,

kɛ dɔ́ kɛ́kuɔ ibotí kɛ́ ì dèè pɑ́íí.

8 Díndi Asidii kɔbɛ kɛ̀ di nɛ́ tú

di kó bɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀nkótíbɛ̀ kpeńnìmu,

kɛ mɑ̀nnɛ̀ bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀.

9 Kɛ nɑ Kɑdinɔɔ nɛ̀ Kɑdikemiisi nɛ̀ Amɑti ɛì kɔbɛ

nɛ̀ Adipɑdi ɛì kɔbɛ nɛ̀ Sɑmmɑrii ɛì kɔbɛ nɛ̀ Dɑmɑɑsi ɛì kɔbɛ.

10 Nɛ̀ n kó tɛnɔ̀ùtɛ̀ ntɛ m potɛ́mɛ̀ yɛhɛkɛ̀ yɛ̀ɛ̀ kó yɛbɔkɛ̀

nɛ̀ yɛsĩ̀mpókɛ̀ kpeńnìnɛ̀ Sedisɑdɛmmu nɛ̀ Sɑmmɑrii dɛ kpɛyɛ.

11 N dɔ̀ɔ̀mɛ̀ Sɑmmɑrii nɛ̀ o kó yɛbɔkɛ̀

n yóó mɛ ndɔ̀ɔ̀ Sedisɑdɛmmu nɛ̀ o kpɛyɛ.

12 Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie m bo pĩ́ ndìì mɔ̀nnì n tɔ̃mmú Siyɔ̃ɔ̃ tɑ̃rì ĩ́nkɛ̀ Sedisɑdɛmmu m bo yṹɔ̃́ nhAsidii kóo kpɑ̀ɑ̀tì to, ò mɔ̀ɔ̀tɛ mɛ̀ɛ̀ kpɛ́í ntɛfentɛ̀ nɛ̀ tɛpɔ̀tɛ̀, 13 kɛ nɑ́ɑ́ nkɛ tú:

N dɔ̀ɔ̀ dɛ̀ɛ̀ kó dimɑ̀ɑ̀,

n dɛ̀ dɔ̀ɔ̀nɛ̀ n kó muwɛ̃rímú mmu, nɛ̀ n kó mɛciì.

Kɛ tú: N ciìmu dɛɛ̀ te kɛ̀ n kɛi nyɛhɛkɛ̀ yɛ̀ɛ̀ nh ɛ́rínɛ̀,

kɛ fèkɛ yɛ kpɑ̀tì kɛ cṹũ mbɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ bɛ̀ kpɑ̀ɑ̀tìkɑ̀rɛ̀ ĩ́nkɛ̀.

14 N tùótɛ́mu yɛbotɛ̀ kpɑ̀tì bɛ̀ ɔ̃ɔ̃ ceetɛ́ mɛ̀ɛ̀ botí tinɔriyĩ́ɛ̃̀ntì

kɛ tùótɛ́ yɛbotɛ̀ tenkɛ̀ bɛ̀ ɔ̃ɔ̃ pɛ́tɛ́ yɛnɔriyiè

kɛ́ yɛ̀ dɛ̀itɛ mɛ̀ɛ̀ botí,

bɑ́ tɛ̀mɑtɛ̀ í nnɑmpɛ tɛ fìɛ̀ti,

tɛ̀mɑtɛ̀ í nhɑ̀ɑ̀tɛ tɛ nùù,

tɛ̀mɑtɛ̀ í nyĩ fĩ́ɛ̃́ũ̀.

15 Tɛpĩɛ̃tɛ̀ bo nɑ kɛ́mpɔtì tɛmɑ́ɑ̀ kɛ búútí wèè tɛ̀ kɔ̃ũnɑ̀ɑ̀?

Yɑ́ɑ̀ disiè bo nɑ kɛ́ntɑ̃́ dimɑ́ɑ̀ kɛ búútóo wèè dì sinɛ̀?

Di dùɔ̀ bo nɑ kɛ́fɑ̃ɑ̃́ ndi yiɛ̀ mbɑkɑ̀ɑ̀?

Yɑ́ɑ̀ didùrì bo youtɛ wèè dì pikú o nɔ̀ùtɛ̀?

16 Dɛɛ̀ te kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie Mpɑkɛdɑɑ yóó bɔntɛ́ bɛnìtìbɛ̀

bɛ̀ɛ̀ cĩ́ɛ̃̀ tikũɔ̃ntì.

Muhɑ̃ɑ̃́ mbo cɔ́útɛ́ bɛ kpɑ̀tì dikpɑ́ɑ̀ ɔ̃ɔ̃ cɔ́útɛ́mɛ̀.

17 Wèè tu Isidɑyɛɛribɛ kó kuwenniku ò yóó nɑɑ́ mmuhɑ̃ɑ̃́ mmu,

mí nwèè kpɑ mɛyɛi m bo nɑɑ́ nfɛhɑ̃ɑ̃dɛɛ̀nfɛ̀ bɛ cuokɛ̀

kɛ́cɔ́útɛ́ tipotì nɛ̀ tisɑ̃mpotì diyiè dìmɑ́ɑ̀ miɛkɛ.

18 Mù bo cɔ́útɛ́ bɛ túúkù sɑ̀ɑ̀kù kumɔu

nɛ̀ dɛtie ndɛmɔu dɛ̀ɛ̀ pɛí titebiiti,

kɛ̀ dɛ̀ɛ dontɛnɛ̀ mumɔmmú pĩ nwè kɛ cĩ́ɛ̃̀ koò kuɔ̀.

19 Dɛtie ndɛ̀ɛ̀ bo nkpɑɑ́ Asidii kó kutúúkù miɛkɛ,

dɛ yiè bɑ́ dɛbíbɛ́nnɛ̀ dɛ̀ bo nɑ kɛ́ dɛ̀ kɑ̀ɑ.

Isidɑyɛɛribɛ bɛ̀ɛ̀ yó nkpɑɑ́ bɛ̀ yóó wɛ̃tɛnímɛ̀ Kuyie mborɛ̀

20 Dɛ kó diyiè Isidɑyɛɛribɛ bɛ̀ɛ̀ bo nkpɑɑ́, Sɑkɔbu yɑɑ̀bí ìì bo yentɛ́ bɛ̀ bo yóu bɛ̀ bo nwɑɑ̀mmɛ̀ mɛteèmmɛ̀ wèè do bɛ̀ puotì o borɛ̀, kɛ́wɑmmú mɛteèmmɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie mborɛ̀ nɛ̀ bɛ yɛ̀mmɛ̀ mɛmɔu kunku kùù dò mpɑ́í pɑ́í, bɛmbɛ Isidɑyɛɛribɛ bɛ̀ tũ̀ nkù, kɛ́ nkù tɑ̃́. 21 Sɑkɔbu yɑɑ̀bí Isidɑyɛɛribɛ bɛ̀ɛ̀ bo nkpɑɑ́ bɛ̀ bo wɛ̃tɛní Kuyie nkperíkù borɛ̀. 22 Bɑ́ kɛ̀ Sɑkɔbu kó kuwuɔ ndɔ́ kùu sṹṹ nkɛ́mɑɑtɛnɛ̀ dɑ̀mɛ́ɛ̀rì pɛɛ́mmɛ̀ kó mubirímú, bɛ̀ɛ̀ bo nkpɑɑ́ bɛ̀ í yó nsũ bɛ̀ɛ̀ yóó wɛ̃tɛní mí mbɛ Yiɛ̀ nKuyie m borɛ̀. N tɑ̃ɑ̃tɛ́ kɛ bo bɛ̀ kùɔ̀mu. Bɛ̀ dɛ mmɑnnɛ̀. 23 Mí mbɛ Yiɛ̀ nKuyie Mpɑkɛdɑɑ n tɑ̃ɑ̃tɛ́mu kɛ bo bɛ̀ kuɔ, kɛ yóó mɛ dɔ̀ɔ̀ dihɛì dimɔu.

Kuyie nyɛ̃mmɛ̀ bɛ̀ bɑ́ nyĩɛ̃̀kù Asidii kɔbɛ

24 Dɛɛ̀ kpɛ́í nte kɛ̀ mí ndi Yiɛ̀ nKuyie Mpɑkɛdɑɑ kɛ̀ n nɑ̀ɑ́ nkɛ tú: Díndi n nìtìbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ bo Siyɔ̃ɔ̃ di bɑ́ nyĩɛ̃̀kù Asidii kɔbɛ, bɑ́ kɛ̀ bɛ̀ di puotì kupɑ̀ɑ̀ti, kɛ yuo didùrì di ĩ́nkɛ̀ Esibiti kɔbɛ do dì yùomɛ̀ di ĩ́nkɛ̀. 25 Dɛ̀ kpɑɑ́ sɑ́m̀pɔ́ nwe m miɛkɛ tɛ̃́nkɛ í yó ndi pɛ́ì, m miɛkɛ doti Asidii kɔbɛ mbɛ kɛ̀ m bo bɛ̀ kùɔ. 26 Ti Yiɛ̀ nKuyie Mpɑkɛdɑɑ yóó ɑ̃nnɛ́ tɛɑ̃̀tɛ̀ ntɛ Asidii kɔbɛ, kù do dɔ̀ɔ̀mɛ̀ Mɑndiyɑ̃ɑ̃ ɛì kɔbɛ Odɛbu kó dipèrì borɛ̀. Ti Yiɛ̀ nKuyie nyùo ku pɑ̀ɑ̀ti nku dɑ̀mɛ́ɛ̀rì ĩ́nkɛ̀ kù do dɔ̀ɔ̀mɛ̀ Esibiti kɔbɛ. 27 Dɛ yiè ndi

kù yóó dɛitɛmɛ̀ ditɔu bɛ̀ di buú ndì,

kɛ́sɑɑtɛ kunɑɑ̀dɔ̀dɔ̀rìdɔú di fɔ̃̀níí.

Kɛ̀ mɛborimɛɛ di nɑrikɛ.

Isidɑyɛɛribɛ dootitɔbɛ̀ bɛ̀ domɛ̀

28 Kɛ̀ Asidii kɔbɛɛ do Ayɑti kó dihɛì,

kɛ́pɛ̃ɛ̃tɛ́ kɛ́séntɛ́ Nikidonni kɛ́yóu bɛ nɛntì Mikimɑsi,

29 kɛ́sɔɔtɛ́ bɛ cemmu kɛ́séntɛ́ kutɑ̃fuɔ,

kɛ́tuɔkɛ Kebɑɑ kɛ́yié,

kɛ̀ kufɔ̃wɑɑ́ mpĩ́ Dɑmɑɑ ɛì kɔbɛ kɛ̀ bɛ̀ nkpeutí,

kɛ̀ Kibeɑ Sɑuri ɛì kɔbɛ cokɛ́.

30 Kɑdimmu ɛì kɔbɛ tiitɛ́nɛ̀ yɛdɑbùò.

Diɑsɑ kɔbɛ kéntɛ́nɛ̀!

Anɑtɔti ɛì kɔbɛ di kpɛrɛ dò mmɛsémmɛ̀ mmɛ.

31 Mɑdimɛnɑ ɛì kɔbɛ cokɛ́mu,

kɛ̀ Kebimmu ɛì kɔbɛ wɑmmú disɔ̀rì.

32 Dɛ yiè ndi Isidɑyɛɛribɛ dootitɔbɛ̀ tùɔ̀kɛmɛ̀ Nɔbu ɛì

kɛ mmɛ́í sinɔu Sedisɑdɛmmu ɛì kɔbɛ Siyɔ̃ɔ̃ tɑ̃rì ĩ́nkɛ̀,

kɛ tú bɛ̀ bo yɑ̀!

33 Ti Yiɛ̀ nKuyie Mpɑkɛdɑɑ bo do Isidɑyɛɛribɛ,

kɛ́ bɛ̀ bìɛ́ bɛ̀ ɔ̃ɔ̃ bíɛ́ mɛ̀ɛ̀ botí itebɑkɛ.

Bɛ̀ bo cṹũnní itebɑ̀kɛ cɛ̃́ɛ̃́yì kɛ̀ iokùìi duó kɛtenkɛ̀.

34 Ti Yiɛ̀ nKuyie mbo bɛ̀ bìɛ́ bɛ̀ ɔ̃ɔ̃ kɔ̃ṹ mɛ̀ɛ̀ botí

dɛtesũ̀ũ̀rɛ̀ kutúúkù miɛkɛ.

Dimɑɑ kó dɛtesɑ̀ɑ̀rɛ̀ bo duó.

11

Bɛ̀ nɑ̀kɛ́mɛ̀ Dɑfiti kó dɛyɑɑ̀birɛ kpɛ́í

1 Sɛsee kó ditekũ̀nnì kótírì ĩ́nkɛ̀ nkɛ ditepɑ̀nnì yɛ̀tìnímɛ̀,

di cĩ̀ɛ̃ nyĩ́nkɛ̀ nkɛ ditepɑ̀nnì yɛ̀tìnímɛ̀.

2 Dɛ yiɛ̀, ti Yiɛ̀ nKuyie nYɑɑ́ mmuù yó nhò bonɛ̀

Kuyie nYɑɑ́ mmùù duɔ̀ mmɛciì nnɛ̀ mɛyɛ̀mmɛ̀

mùu yó nte kòò nyɛ̃́ o yɛ̀mmɛ̀ kɛ̀ mùu ò duɔ́ mmuwɛ̃rímú

mùu yó nte kòò nyɛ̃́ ti Yiɛ̀ nKuyie nkɛ kù dé.

3 Muù yó nte kòò mmɔkɛ ti Yiɛ̀ nKuyie nkó kufɔ̃wɑɑ́,

ò í yó mbekù o nuɔ nwùó ndɛ̀,

ò í yóó tũnnɛ bɛnìtìbɛ̀ tu kɛ́bekɛ́.

4 Ò yóó mbekùnɛ̀ bɛcĩ̀rìbɛ̀ ikuɔ́ duɔ́ kɛ dommɛ̀ mmɛ,

kɛ́mbekùnɛ̀ bɛsénnìbɛ̀ kɛ̀ dɛ̀ wenni.

O nɑ́ɑǹtì tiì yó ntú kupɑ̀ɑ̀ti ò puotìnɛ̀ kù yɛbotɛ̀

kòo nùù kó muyɑɑ́ nní nkɔù bɛyɛibɛ.

5 Ò yóó nyi mɛwetímmɛ̀ mmɛ nɛ̀ timɔ́mmɔnti

fɛnɑɑ̀kɔ̃̀nfɛ̀ kɔ̃mɛ o kɑ sɑ̃́ɑ̃̀.

6 Dɛ mɔ̀nnì dikpɑmɑnnì nɛ̀ fɛpìèfɛ̀ kɛ̀ dɛ̀ nwɛ̃ nkɛ bo dibòrì dìmɑ́ɑ̀.

Kubììkù nɛ̀ dibɔbii kɛ̀ dɛ̀ nwɛ̃ ndidɔ́ù.

Kunɑɑbiiku nɛ̀ dicìrícìrìbii nɛ̀ fɛɔ̃̀fɛ̀ bɛ̀ dùnnɛ fɛ̀ kɛ̀ dɛ̀ nwɛ̃ nkɛ yo.

Kɛ̀ dɛdɑpùmbirɛ dɛ cɛ̃mmù.

7 Fɛnɑ̀ɑ̀fɛ̀ nɛ̀ mupĩ́mpĩ́mmù kɛ̀ dɛ̀ nwɛ̃ nkɛ diitì timútì

kɛ̀ dɛ bí nwɛ̃ ndidɔ́ù dìmɑ́ɑ̀.

Dicìrícìrì nɛ̀ fɛnɑ̀ɑ̀fɛ̀ kɛ̀ dɛ̀ nwɛ̃ nkɛ yo ntimútì.

8 Dɛbíbɛ́nnɛ̀ bo nkpɛiti kutɑ̃mɔ̀nfɔ̃̀ti borɛ̀,

kɛ̀ dibíkɛ́nyɛ̀nnì mbɑú nkudɑutifɔ̃ti.

9 Òmɔù tɛ̃́nkɛ bɑ́ɑ́ dɔɔ̀ mɛyɛi,

òmɔù tɛ̃́nkɛ bɑ́ɑ́ cɑɑ̀rɛ̀ otɔù,

kɛ yɛ̃́ mí ndi Yiɛ̀ nKuyie, n nɑ́ɑǹtì yóó pitɛ́mɛ̀mu kutenkù kumɔu

kɛ́píɛ mmɛniɛ mpíɛ́kɛ́mɛ̀ dɑ̀mɛ́ɛ̀rì,

kɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ bɛmɔu tì bɑntɛ́.

10 Dɛ kó yɛwe miɛkɛ Sɛsee yɑɑ̀birɛ

dɛɛ̀ yó ncɑ̃́ɑ̃́ nkɛ tú mɛcɑnnimɛ̀

kɛ̀ iwuɔ nní ntikoo dɛ borɛ̀

kɛ̀ yɛbotɛ̀ɛ dɛ̀ wɑmmú,

kɛ̀ Kuyie nkó tikpetì mbo dɛ kɑ̀rì.

Isidɑyɛɛribɛ bɛ̀ɛ̀ cìɛ́tɛ́ bɛ̀ yóó wɛ̃tɛ kɛ́tíímmɛ̀

11 Dɛ yiè Kuyie nyóó yíɛ́ kɛ́bɛnkɛmu ku wɛ̃rímú,

kɛ́dɛɛtɛ́ ku kɔbɛ bɛ̀ɛ̀ kpɑɑ́.

Bɛ̀ɛ̀ bo nkpɑɑ́ kɛ bo Asidii nɛ̀ Esibiti

nɛ̀ Pɑtidoosi nɛ̀ Etiopii,

nɛ̀ Edɑmmu nɛ̀ Sindeɑɑ.

Amɑti nɛ̀ yɛhɛkɛ̀ yɛ̀ɛ̀ sokɛ́ dɑ̀mɛ́ɛ̀rì miɛkɛ,

12 kɛ́cónnɛ́ mɛcɑnnimɛ̀ yɛbotɛ̀ kpɛ́í,

kɛ́wɛ̃tɛ kɛ́tíí nyIsidɑyɛɛribɛ bɛ̀ɛ̀ do cìɛ́tɛ́.

Sudɑɑ kɔbɛ bɛ̀ɛ̀ dò nyɑɑ́ yɑɑ́

kɛ̀ bɛ̀ɛ ítɛ́ní itemmɑ̀nkɛ imɔu kɛ́kũũnní.

13 Dɛ mɔ̀nnì kɛ̀ Efɑdɑimmu kɔbɛ tɛ̃́nkɛ bɑ́ nhɛ̃ɛ̃nnɛ̀ Sudɑɑ kɔbɛ,

Sudɑɑ kɔbɛ mɛ ntɛ̃́nkɛ bɑ́ nsĩ̀nnɛ̀ Efɑdɑimmu kɔbɛ.

14 Dɛ mɔ̀nnì bɛ̀ bo wɛ̃nnɛ́ kɛ́do Fidisitɛ̃ɛ̃bɛ diyiè tɑɑ̀ kɛ̀ɛ̀ bíɛ́kɛ̀,

kɛ́wɛ̃nnɛ́ kɛ́do diyiè yìɛ̀ní kɛ̀ɛ̀ kɔbɛ kɛ́hɛí bɛ kpɛrɛ,

kɛ́bɑɑtɛ́ Edɔmmu nɛ̀ Mɔɑbu dɛ ɛkɛsí kɔbɛ

kɛ̀ Amɔniibɛɛ bɛ̀ bɔ̀útɛ́.

15 Ti Yiɛ̀ nKuyie nyóó duɔ́ nkɛ̀ kukó ntuutɛ́nɛ̀ dɛ̀

Esibiti kóò dɑ̀mɛ́ɛ̀rì kɛ̀ dɛ̀ɛ kṹṹ.

Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nyoutɛ ku nɔ̀ùtɛ̀ kukó nhEfɑdɑti ĩ́nkɛ̀,

kɛ́duɔ́ nkɛ̀ kuyɑɑkù diɛkùu fuutɛní

kɛ̀ dɛ kó kukó ntotɛ́ kucɛ mɛ̀yiekɛ̀.

Kɛ̀ bɛ̀ níí nkù senti bɑ́ bɛ̀ bɑ́ɑ́ dɛitɛ bɛ nɛùtì.

16 Kɛ̀ kucɛɛ ɑ̃nnɛ́ ku nìtìbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ bo nkpɑɑ́ bo Asidii bɛ kpɛ́í,

kù do ɑ̃nnɛ́ mɛ̀ɛ̀ botí Isidɑyɛɛribɛ kpɛ́í

bɛ̀ do yɛtì dìì mɔ̀nnì Esibiti.

12

Nsɑ̃ntínɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nti dɛɛtíwè

1 Dɛ yiè di bo yĩ́:

Ti Yiɛ̀ nKuyie nti dɑ sɑ̃ntí!

A miɛkɛ do ti yonkɛmu, di mmɔ̀nnì kɛ bonkɛ,

kɑ̀ɑ ti bɑ́ntɛ̀.

2 Di bo yĩ́: Kuyie nti dɛɛtɛ́mu,

ti tɛ̃́nkɛ í yĩɛ̃̀kù, kufɔ̃wɑɑ́ nyí ti bo,

ti Yiɛ̀ nKuyie nkuù tu ti kó muwɛ̃rímú,

ti yó nku nsɑ̃ntí kuù ti dɛɛtɛ́.

3 Dɛ yiè di bo dó mɛniɛ nnɛ̀ diwɛ̀ì

mɛdɛɛtímɛ̀ kó tɛbintɛ.

4 Dɛ yiè di bo yĩ́:

Nsɑ̃ntínɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie,

pĩɛ̃kɛ́nɛ̀ ku yètìrì.

Bɛnkɛnɛ̀ yɛbotɛ̀ ku tɔ̃mmú dɛumɛ̀,

nyɛ̃́nɛ̀ ku yètìrì dɛumɛ̀.

5 Nsɑ̃ntínɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nkɛ yɛ̃́ kù dɔ̀ɔ̀ dɛ̀ dɛumɛ̀,

pĩɛ̃kɛ́nɛ̀ dɛ kpɛ́í kɛtenkɛ̀ kɛmɔu.

6 Díndi Siyɔ̃ɔ̃ ɛì kɔbɛ nyɑ̃nkunɛ̀ diwɛ̀ì kɛ́nyíú,

kɛ yɛ̃́ wèè bo di cuokɛ̀ ò dɛumɛ̀mu,

wèè te Isidɑyɛɛribɛ ò do mpɑ́íí nwe.

13

Kù kpɑnnɛ̀ tì Bɑbidɔnni ɛì kɔbɛ

1 Kuyie mbɛnkɛ tì Amɔti birɛ Esɑii, kòò bo kpɑnnɛ̀ Bɑbidɔnni ɛì kɔbɛ.

2 Kɛ̀ Kuyie ndɔ̀:

Cónnɛ́ mɛcɑnnimɛ̀ ditɑ̃rì timútì nɛ̀ titieti dɛ̀ í yiɛ̀ dì,

kɛ́pĩɛ̃kɛ́ mɛtɑmmɛ̀ Bɑbidɔnni ɛì bɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ bíɛ́kɛ̀

kɛ́ bɛ̀ pɑ̀sìrì kɛ̀ bɛ̀ɛ tɑ bɛ̀ ɛì kó dibòrì.

3 Míì duɔ́ ndinùù bɛ̀ɛ̀ duɔ́ mbɛmɑ́ɑ̀ n kó mudoò kpɛ́í,

míì yu n kó bɛkpɑ̀rìnuɔmbɛ bɛ̀ɛ̀ dɔ́ n yètìrì ndɛu,

kɛ̀ bɛ̀ bo dɔɔ̀ m miɛkɛ yóù tì.

4 Keènɛ̀, kutoweku kùù dɑ̀ɑ́tí yɛtɑ̃rɛ̀ ĩ́nkɛ̀,

kɛ dònnɛ̀ kunitisṹkù kó kutoweku.

Kɛ dònnɛ̀ yɛkpɑ̀ɑ̀tìyɔ pɛ́u kó kutoweku,

kɛ dònnɛ̀ yɛbotɛ̀ tiku dɛ̀.

Ti Yiɛ̀ nKuyie Mpɑkɛdɑɑ weè bɑ̀ɑ̀tì o ɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ mudoò kpɛ́í.

5 Bɛ̀ boní dɛ̀ í tɔ́kɛ́,

bɛ̀ ìtɛ́ní kutemmɑ̀nku nku,

Kuyie mmiɛkɛ kó titɔ̃nnɛntì nti.

Kù yóó puɔnnɛ̀ tì kutenkù.

6 Tiitɛ́nɛ̀ yɛkúdɑbùò

ti Yiɛ̀ nKuyie nkó diyiè duunnímu.

Mukɔ̀ù kó diyiè ndi,

Kuyie nkperíkù yóó kuɔ dìì yiè ndi kutenkù.

7 Dɛɛ̀ te kɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ kɔ̃̀ntì yɑ̃rikɛ,

bɛnìtìbɛ̀ kɔ̃̀ntì cùùtɛ̀mu.

8 Dɛ̀ bɛ̀ dimu kɛ bɛ̀ kpeí,

dɛ̀ bɛ̀ pĩ̀ḿmu kɛ bɛ̀ yóù kɛ̀ bɛ̀ mítìrì,

kɛ donnɛ̀ onitipòkù wèè kuɔ̀ ndɛbirɛ,

bɑ́ òmɔù tɛ̃́nkɛ í nɑ́ɑ́nnɛ̀ otɔù kɛ̀ bɛ nuɔ nwũɔ̃tɛ́.

9 Ti Yiɛ̀ nKuyie mmiɛkɛ kó diyiè kèrínímu,

diyiè yɛiri ndi Kuyie mmiɛkɛ yóó di do dì,

kɛ̀ di ɛìi dɔúnko, kù bo kuɔ dɛ yiè bɛyɛibɛ bɛmɔu.

10 Siwɑ̃̀ɑ̃ sibotí sibotí tɛ̃́nkɛ í yó mmí,

diyiè níí bo nyɛtìní kɛ sɔù, otɑ̃̀nkù mɛ ntɛ̃́nkɛ bɑ́ mpɛ́ì.

11 M bo potɛ́ kutenkù kɔbɛ bɛ yonku kpɛ́í,

kɛ́potɛ́ bɛyɛibɛ bɛ cɑɑ̀rìmɛ̀ kpɛ́í,

m bo duɔ́ nkɛ̀ sifeí yɛmbɛ̀ feíi deè,

kɛ̀ bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ yonkubɛ kó sipɔɔ deè.

12 Bɛ̀ bo wɑmmú bɛnìtìbɛ̀ dihɛì bɛ̀ wɑɑ̀mmɛ̀ mɛsɔɔ nsɑ̀ɑ̀mɛ̀ kɛ́mɔ́ntɛ́.

Onìtì wɑmmù bo yonkɛ Ofii ɛì kó timɑ́tì kɔ̃mɛ.

13 Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie m miɛkɛ bo cɔ́útɛ́ dìì yiè,

m bo yoòrɛ̀ tiwɛtì, kɛtenkɛ̀ bo ɑɑ́ kɛ̀ fìíkú dɛ̀.

Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie Mpɑkɛdɑɑ m miɛkɛ kó diyiè ndi.

14 Dɛ yiè bɛ̀ bo mbɛ̀ bɛ̀ti bɛ̀ bɛ̀tìmɛ̀ tɛyúɔ́tɛ̀,

tipìètì tìì kpɑ ocɛ̃nti ti tɛ̃mɛ̀.

Bɑ́ wè kòo ncokù kɛ wetí o kó kubotí,

bɑ́ wè kòo tɑ̃tɛ́ muceé kɛ́ndɔ́ o ɛì.

15 Kɛ̀ bɛ̀ conɛ̀ wè bɛ̀ɛ ò kũ̀ṹ disiè.

Kɛ̀ bɛ̀ nìntɛ wè bɛ̀ɛ ò fèútɛ́.

16 Bɛ̀ bo mpĩĩ mbɛ bí kɛ tɑ̃ũ kɛtenkɛ̀,

kɛ́tɔ dɛ̀ɛ̀ bo bɛ cɛ̃́ĩ miɛkɛ kɛ́konnɛ̀,

kɛ́pĩ́mmú bɛ pobɛ̀ kɛ́duɔ́nɛ̀.

17 N yóó íinní Mɛdii ɛì kɔbɛ mbɛ kɛ̀ bɛ̀ɛ bɛ̀ do.

Bɛmbɛ í wɑnti idíítí,

bɛ kpɛti í bonɛ̀ mɛsɔɔ.

18 Bɛ̀ yó ntɑ̃ũ ipie nyi bɛdɑpɑ̀mbɛ̀ kɛ buɔ̀.

Mɛsémmɛ̀ í yó mbɛ̀ bonɛ̀ ibí,

bɛ̀ í yó mmɔkɛ ibí bɛ́nní kó mɛsémmɛ̀.

19 Bɑbidɔnni fɔ̃́ nwèè tu yɛkpɑ̀ɑ̀tìyɔ kó mɛdɛ́ɛ̀,

Kɑndee tenkɛ̀ kɔbɛ kó tisɑ̃tì,

ɑ kpɛrɛ bo nɑɑ́nnɛ̀ Sodɔmmu kɛ́dontɛnɛ̀ Komɔɔ ɛkɛ̀,

Kuyie ndo pɔ̀ntɛ yɛ̀.

20 Onìtì tɛ̃́nkɛ bɑ́ɑ́ buotɛ́ dɛ kó dihɛì,

òmɔù tɛ̃́nkɛ bɑ́ɑ́ dì kɑ̀ri nɛ̀ dì bo mbomɛ̀.

Bɑ́ bɛcièmbɛ̀ bɛ̀ bɑ́ɑ́ dì kɑ̀ri.

Bɛnɑɑcɛ̃mbɛ bɑ́ɑ́ dɛ̀ còńnɛ́ titouti.

21 Yɛkpɑmɑɑ̀ yó ndɛ ndɔu,

Yɛondo bo píɛ mbɛ cɛ̃́ĩ.

Dɛ̀ bo nɑɑ́ nyicùo nkó diɑ̃rì,

sitɑ̃bɔɔ́ yó nyɑ̃nku dɛ̀.

22 Yɛkoutɛ bo nkuɔ̀ ndɛ kó sicɛ̃kperí miɛkɛ, kɛ cɔ́ú nyɛtɔbɛ̀,

sikpɑmɔɔ́ bo tɑɑ́ dɛ kó sicɛ̃sɑ̀ɑ̀sì.

Dɛ mɔ̀nnì duunímu, dɛ kó yɛwe tɛ̃́nkɛ í kpɑɑ́ kɛ dɛ́tirì.

14

Isidɑyɛɛribɛ yóó wɛ̃tɛ kɛ́kɑrimɛ̀ bɛ ɛì

1 Ti Yiɛ̀ nKuyie nyóó kuɔ́mmu Sɑkɔbu yɑɑ̀bí mɛsémmɛ̀. Kuyie nyóó wɛ̃tɛ kɛ́tɑ̃ɑ̃tɛ́mu Isidɑyɛɛribɛ, kù yóó bɛ̀ kɑ̀nnɛmu bɛ tenkɛ̀. Bɛpɔ̀ɔ̀bɛ̀ yóó kɔtoomu kɛ́ bɛ̀ wɛ̃nnɛ́nɛ̀, bɛ̀ yóó munnɛ́nɛ̀mu Sɑkɔbu yɑɑ̀bí.

2 Yɛbotɛ̀ bo túótɛ́ Isidɑyɛɛribɛ kɛ́ bɛ̀ kpɛ̃nnɛ́ bɛ tenkɛ̀. Isidɑyɛɛribɛ yóó bɛ̀ tiekɛmu ti Yiɛ̀ nKuyie mbɛ̀ duɔ́ nkɛ̀ɛ̀ tenkɛ̀ miɛkɛ, kɛ́ bɛ̀ dɔ̀ɔ̀ tidɑɑtì bɛnitidɑɑbɛ̀ nɛ̀ bɛnitipòbɛ̀, kɛ́tiekɛ bɛ̀ɛ̀ do bɛ̀ te, kɛ́bɑɑtɛ́ bɛ̀ɛ̀ do bɛ̀ bɑkɛ́.

Kuyie nnɑ̀kɛ́mɛ̀ Bɑbidɔnni kóo kpɑ̀ɑ̀tì yóó kúmɛ̀

3 Isidɑyɛɛribɛ ti Yiɛ̀ nKuyie nyóó di om̀pùnɛmu nɛ̀ mɛfɛ̃́ṹtímɛ̀ di fɛ̃̀ṹtɛ́mɛ̀ nɛ̀ bɛ̀ di dií mmɛ̀ɛ̀ sémmɛ̀ nɛ̀ mudɑɑtɔ̃mmú bɛ̀ di pĩ̀ńnɛ́ mù. 4 Dɛ mɔ̀nnì di bo onni Bɑbidɔnni kóo kpɑ̀ɑ̀tì kɛ dɔ̀:

Wèè do ti fɛ̃́ũnko ò kɔ̀tɛ kɛ?

Wèè do ti diimmu mɛsémmɛ̀ ò borɛ?

5 Ti Yiɛ̀ nKuyie nfɛ̃̀tɛmu bɛnitidɔnnibɛ̀ dùɔ̀,

bɛ̀ɛ̀ do ti bɑkɛ́ bɛ pɑ̀ɑ̀ti kèkɛ́mu.

6 Wèè do puotì yɛbotɛ̀ nɛ̀ kɛmiɛkɛ kɛ í ompu,

wèè do bɑkɛ́ yɛbotɛ̀ nɛ̀ kɛmiɛkɛ kɛ yɛ̀ fɛ̃́ũnko sɑ̃́ɑ̃̀.

7 Diwɛ̀ì pĩ̀ḿmu dihɛì dimɔu,

kɛ̀ dì pɛ̀tɛ́ mɛom̀pùmɛ̀,

diwɛ̀ì kó siyíkpèi siì kuɔ̀.

8 Bɑ́ nɛ̀ dɛtie mbɛ̀ tu dɛ̀ sìpɛ̀rɛ́sì nɛ̀ sɛ́tìrì Dimɑɑ kpɛrɛ,

diwɛ̀ì diì dɛ̀ bo ɑ domɛ̀.

Nɛ̀ ɑ duɔ́ dìì yiè kɛtenkɛ̀

odɑkɔ̃ũtì tɛ̃́nkɛ í kɔrìní ti kɔ̃ũ̀.

9 Bɛ̀ɛ̀ duɔ́ kudɔnkù bɛ̀ bɑ̀ɑ́tímu ɑ kũntoomɛ̀ kɛ bo dɑ co.

Kɛ enni bɛcíríbɛ̀ ɑ kpɛ́í,

bɛmbɛ bɛ̀ɛ̀ do tú bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ kɛtenkɛ̀ ĩ́nkɛ̀,

kɛ̀ íinko yɛbotɛ̀ kó bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ bɛ kpɑ̀ɑ̀tìkɑ̀rì ĩ́nkɛ̀.

10 Bɛmɔu bɛ̀ nɑ̀ɑ́mmu ɑ kpɛ́í nkɛ tú:

Fɔ̃́ mmúnkɛ, ɑ tɛ̃́nkɛ í mɔkɛ muwɛ̃rímú,

ɑ ti dòntɛnɛ̀mu, ɑ í ti cɑ̃́ɑ̃́nnɛ̀.

11 Bɛ̀ do bie ntikùtìdùùtì kɛ dɑ sɑ̃ntí

nɛ́ ntɛ fɔ̃́ di mmɔ̀nnì kudɔnkù miɛkɛ,

kɛ̀ yɛbiɛ̀ dɑ̀ɑ́tí ɑ dɔ́ù

kɛ̀ ibiɛ́ píɛ́kɛ́ ɑ yɑɑ̀dɑ́ndɑ́tínkù miɛkɛ.

12 Fɔ̃́ nwèè do bo tiwɛtì, yé ɑ yĩmɛ kɛ donní?

Fɔ̃́ nwèè do tú tɛwɑ̃̀tɛ̀ tɛ̀ɛ̀ pĩ̀nti,

fɔ̃́ nwèè do tú tɛkṹnwentɛ́wɑ̃̀tɛ̀,

fɔ̃́ nwèè do pɔntì yɛbotɛ̀, yé ɑ yĩmɛ kɛ donní?

13 Fɔ̃́ nwèè do nɑ́ɑ́ nhɑmɑ́ɑ̀ kɛ tú:

M bo dekɛ kɛ́tuɔkɛ tiwɛtì,

m bo pɛ̃ɛ̃tóo Kuyie nhɑ̃nnɛ́ sìì wɑ̃̀ɑ̃

kɛ́fíí n kpɑ̀ɑ̀tìkɑ̀rì.

M bo dekoo kubɑkù yoú bíɛ́kɛ̀ kó ditɑ̃rì

kɛĩ́nkɛ̀ kó bɛkperíbɛ̀ tiku dɛ̀ kɛ́kɑri.

14 M bo dekoo tiwɛtì yómmɛ̀,

n yóó mɑɑtɛnɛ̀ Kuyie nku kùù bɑkɛ́ kɛĩ́nkɛ̀ nɛ̀ kɛtenkɛ̀.

15 Nɛ́ ntɛ fɔ̃́ nkɛ̀ bɛ̀ dɑ yèètoo kudɔnkù,

kɑ̀ɑ cùtoo difɔ̃̀tìrì cũmpuri miɛkɛ.

16 Bɛ̀ɛ̀ dɑ yɑ̀ kɛ̀ bɛ̀ dɑ dò mmɛnɔmbii nkɑ̃.

Kɛ dɑ dò nfù, kɛ békú bɛmɑ́ɑ̀ kɛ tú:

Dɛ̀ í dò nwèè do ɔ̃ɔ̃ nɑmpɛ wènwe kɛ̀ kɛtenkɛ̀ɛ sɑ̃ntɑ̀ɑ̀?

Kɛ̀ yɛkpɑ̀ɑ̀tìyɔ nkpeutɑ́ɑ̀?

17 Wèè do ceeri kutenkù kɛ̀ kù nɑɑ̀ ndikpɑ́ɑ̀,

kɛ pɔntì yɛhɛkɛ̀ bɑ́ ò í fĩ́ĩnko tikpetíntɑ̀ɑ̀?

18 Yɛbotɛ̀ kó bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ bɛmɔu òmpɛ̀mu,

kɛ duɔ́ bɑ̀mmùù bɛ fɔ̃ti sɑ̀ɑ̀yì miɛkɛ.

19 Fɔ̃́ mbɛ̀ nɛ́ dɑ dootóomu, bɛ̀ í dɑ kũnnɛ́,

bɛ̀ dɑ ùtóomu bɛ̀ pɛitɛ́ dɛ̀ɛ̀ birɛ dɛcírì dɛ kɔ̃mɛ,

bɛ̀ dɑ yɑ̃̀ɑ̃mmu bɛcíríbɛ̀ bɛ̀ kùɔ bɛ̀ mudoò miɛkɛ.

Bɛ̀ bɛ̀ ndɑ wɛ̃nnɛ́nɛ̀mu kɛ ùtóo difɔ̃̀tìrì yɛtɑ̃́rɛ̀ kpɛri kɛ nɑù.

20 Bɛ̀ í dɑ wɛ̃nnɛ́nɛ̀ ibotí tɛì kó bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ kufɔ̃ti

kɛ yɛ̃́ ɑ pɔ̀ntɛmɛ̀ ɑ ɛì ndi,

ɑ kùɔ̀mu ɑ kó kubotí,

ɑ botí tú kuyɛiku nku.

Ku yètìrì tɛ̃́nkɛ bɑ́ɑ́ yú.

21 Bɑ́ɑ́tínɛ̀ kɛ́kuɔ dɛ kóo kpɑ̀ɑ̀tì bí i cicɛ yɛi nkpɛ́í,

kɛ̀ bɛ̀ bɑ́ɑ́ ítɛ́ kɛ́fietɛ dihɛì kɛ́píɛ nkuyonku kutenkù.

22 N yóó bɑ́ɑ́tímu bɛ kpɛ́í, mí ndi Yiɛ̀ nKuyie Mpɑkɛdɑɑ, míì bɛ́i. N yóó pɔntɛmu Bɑbidɔnni sɔnwe, o yètìrì í yó nkpɑɑ́. Bɛ yɑɑ̀bí nɛ̀ bɛ yɑɑ̀bíyúó bɑ́ nkpɑɑ́. Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie míì bɛ́i. 23 Bɛ ɛì bo nɑɑ́ tinɛ́pɛ̃ɛ̃̀tì, tiyĩǹwuotì kó diɑ̃rì. M bo kɑ́útɛ́ Bɑbidɔnni ɛì pɑ́íí nɛ̀ kuɑɑ. Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie Mpɑkɛdɑɑ míì bɛ́i.

Kuyie nyóó potɛ́mɛ̀ Asidii ɛì kɔbɛ

24 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie Mpɑkɛdɑɑ dɔ̀:

M bɛ́immu kɛ̀ tì yóó dɔɔ̀,

n tɑ̃ɑ̃tɛ́ tì í yóó pɑɑ̀.

25 N yóó pɔntɛmu Asidii ɛì kɔbɛ,

n yó mbɛ̀ nɑ̀ùmu n tɑ̃rɛ̀ ĩ́nkɛ̀.

Bɛ̀ do buú mbɛ̀ kunɑɑ̀dɔ̀dɔ̀rìdɔú,

n yóó kù buutɛ́mu,

bɛ̀ do toú mbɛ̀ ditɔu m bo dì mbɛ̀ toutɛ́.

26 N tɑ̃ɑ̃tɛ́ tìnti kutenkù kpɛ́í.

N yòutɛ n nɔ̀ùtɛ̀ ntɛ kɛ bo potɛ́ yɛbotɛ̀.

27 Ti Yiɛ̀ nKuyie Mpɑkɛdɑɑ tɑ̃ɑ̃tɛ́ tì, we mbo tì pɑ̀ɑ?

Kù yòùtɛ ku nɔ̀ùtɛ̀ ntɛ we mbo tɛ̀ pĩ.

Kuyie ncɑummɛ̀ Fidisitɛ̃ɛ̃bɛ

28 Okpɑ̀ɑ̀tì Aɑsi ku dìì benni ndi Kuyie mbɛ̀ cɑummɛ̀.

29 Fidisii tenkɛ̀ kɔbɛ dimɔu diwɛ̀ì bɑ́ ndi bo.

Bɛ̀ do di puotìnɛ̀ dìì dùɔ̀ fɛ̃̀tɛmɛ̀,

fɛwɑ̀ɑ̀fɛ̀ ɔ̃ nkɔ̃ nkɛ̀ didɑutiri diì yɛ̀tìní,

kɛ̀ didɑutiri nkɔ̃ nkɛ̀ kuwɑɑ̀cɛ̀kɔ̀nkù yɛ̀tìní.

30 Bɛcĩ̀rìbɛ̀ kó ibí bo pɛ́tɛ́ mudiì.

Bɛsénnìbɛ̀ bo mbo kɛ̀ dɛ̀ bɛ̀ nɑɑti,

kɛ̀ n nɛ́ duɔ́ nkɑ̀ɑ kɔbɛɛ kúnɛ̀ dikònnì.

A kɔbɛ bɛ̀ɛ̀ bo yentɛ́ kɛ̀ m̀ bɛ̀ kùɔ.

31 Díndi Fidisii tenkɛ̀ kɔbɛ tiitɛ́nɛ̀ yɛkúdɑbùò.

Fidisii tenkɛ̀ kɛmɔu kɔbɛ di kpeutínɛ̀ kufɔ̃wɑɑ́ nku.

Kuyukú kuù fĩnní kubɑkù yoú bíɛ́kɛ̀.

Di dootitɔbɛ̀ urinímu.

32 Ti yóó tɛ̃́nnɛ́ ɔ̃̀nti Fidisii ɛì kɔbɛ kó yɛtɔ̃rɛ̀?

Ti bo yĩ́:

Ti Yiɛ̀ nKuyie nfìímmu Siyɔ̃ɔ̃,

kɛ̀ ku nìtìbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ tu bɛcĩ̀rìbɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ pɛ̀tɛ́ disɔ̀rì.

15

Kuyie nnɑ̀kɛ́ tì Mɔɑbu ɛì kɔbɛ

(Mukɑ̀mmù 15-16, wéntɛ́ Sedemii 48)

1 Kuyie nkpɑnnɛ̀ tì Mɔɑbu ɛì kɔbɛ.

Kɛyènkɛ̀ kɛ̀mɑ́ɑ̀ ndi bɛ̀ pɔ̀ntɛmɛ̀ Adi-Mɔɑbu ɛì.

Kɛyènkɛ̀ kɛ̀mɑ́ɑ̀ ndi bɛ̀ pɔ̀ntɛmɛ̀ Kiidi-Mɔɑbu ɛì kɛ̀ dì dɔúnko.

2 Kɛ̀ Bɛti-Dimɔɔ kɔbɛ dekɛ Bɑiti nɛ̀ Dibonni yɛtɔ̀rɛ̀ borɛ̀ kɛ kuɔ̀,

Kɛ̀ Mɔɑbu ɛì kɔbɛ kuɔ̀ nNɛbo tɑ̃rì nɛ̀ Mɛdeibɑɑ ɛì,

bɛmɔu kɛ̀ bɛ̀ kuó mɛyubii,

kɛ kuó bɛ dɛbìi.

3 Dihɛì dimɔu kɛ̀ bɛ̀ dɑ̀ɑ́tí tifɔ̀ɔ̀tɔ̃̀ntì kɛ dò mbɛ̀ kɑ̀ri mukṹṹ.

Kɛ̀ bɛ̀ɛ̀ bo dɛdɑ̀nnɛ̀ nɛ̀ yɛtowɑɑrɛ̀ bɛmɔu,

kɛ̀ bɛ̀ kuɔ̀ nkɛ ti tinɔnniɛti.

4 Kɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ kuɔ̀, Ɛsibonni nɛ̀ Edeyɑde ɛkɛ̀ miɛkɛ,

kɛ̀ bɛ dɑbùò ntùɔ̀kù Yɑɑsi,

dɛɛ̀ te kɛ̀ Mɔɑbu ɛì kó bɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ wùótí.

Kɛ̀ bɛ kɔ̃m̀bùɔ̀tì duò.

5 Dɛ̀ n yóùmu mɛdiɛ̀ Mɔɑbu ɛì kɔbɛ kpɛ́í.

Bɛ̀ cìɛ́tɛ́mu kɛ cokɛ́ kɛ tùɔ̀kɛnɛ̀ Soɑɑ ɛì

nɛ̀ Ekodɑɑ Sedesiɑ kɛ deetì Duti tennì kɛ kɔnti,

kɛ wúótí Odonnɑimmu kó kucɛ.

6 Kɛ̀ kukó Dimmudimmu kũ̀ṹ,

kɛ̀ timútì kpeí,

timúsũ̀ũ̀tì tɛ̃́nkɛ í kpɑɑ́,

titieti tɛ̃́nkɛ í bo.

7 Kɛ̀ bɛ̀ tɔu bɛ kpɛrɛ, bɛ kpɛrɛ dɛ̀ɛ̀ do yentɛ́,

kɛ́nkpɑɑ́ kɛ séenko kukó ntitieti bɛ̀ tu tì Sori tì yìɛ̀ dɛ̀.

8 Kɛ̀ iwúótìi tuɔ̀kù Mɔɑbu tempɛ̃ nkumɔu.

Kɛ̀ yɛkúdɑbùò ndɑ̀ɑ́tí Efɑdɑimmu omɔu,

kɛ tùɔ̀kɛnɛ̀ Bɛɛdi Edimmu.

9 Kukó Dimɔnni bo píɛ mmɛnitiyĩ̀ĩ̀.

Kɛ̀ n yíɛ́ kɛ́ bɛ̀ bɔntɛ́ mɛyɛi ntɛ̃mɛ̀,

M bo duɔ́nko dicìrícìrì kɛ̀ dìi pĩ́mmú,

Mɔɑbu ɛì kɔbɛ bɛ̀ɛ̀ yentɛ́.

16

Mɔɑbu ɛì kɔbɛ mɔɔmɛ̀ mɛteèmmɛ̀ Sedisɑdɛmmu kɔbɛ

1 Díndi Mɔɑbu ɛì kó tɛdɔntɛ̀ kɔbɛ duɔ́nnɛ̀ okpɑ̀ɑ̀tì diɛwè,

wèè bo Siyɔ̃ɔ̃ tɑ̃rì fɛpìèfɛ̀.

2 Mɔɑbu ɛì kó bɛnitipòbɛ̀ bo cíɛ́tɛ́

sinɔɔ bɛ̀ ceetɛ́ sìì kó tiyĩ́ɛ̃̀ntì si kɔ̃mɛ.

Bɛ̀ bo nhɑ̃́ɑ̃́ kukó nhAdinɔ kó diyɛ̀rì.

3 Bɛ̀ bo mbɑ́ɑ́ nSudɑɑ ɛì kɔbɛ kɛ tú:

Di ti duɔ́ nyitié,

túótɛ́nɛ̀ mɛtɑ̃ɑ̃tímɛ̀,

kɛ́ ti dɑ́tínnɛ́ di kó mɛdɛ́ɛ̀ kuyie ncuokɛ̀,

kɛ́ ti sɔnnɛ, bɛ̀ ti dènnɛ ti ɛì ndi,

di bɑ́ɑ́ yie nkɛ̀ bɛ̀ ti yɑ̀.

4 Yóunɛ̀ kɛ̀ Mɔɑbu ɛì kɔbɛ bɛ̀ɛ̀ cooti kɛ̀ bɛ̀ɛ kɑri di ciɛ,

yóunɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ɛ pɛ́tɛ́ disɔ̀rì kɛ̀ bɛpɔ̀mbɛ̀ bɑ́ɑ́ bɛ̀ yɑ̀,

kɛ̀ bɛ̀ yóu dìì mɔ̀nnì bɛ̀ bo m bɛ̀ fɛ̃́ũnkomɛ̀,

kɛ̀ mupɔ̀mmù dèè dìì mɔ̀nnì,

bɛpɔ̀mbɛ̀ bo ítɛ́ dìì mɔ̀nnì.

5 Dɛ mɔ̀nnì Dɑfiti yɑɑ̀birɛ bo di tikpɑ̀tì,

kòo kpɑ̀tì nfííkú.

Kɛ yɛ̃́ dɛ̀ yó mbɑkɛ́mɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ kɛ bɛ̀ dɔ́.

Kɛ bekùnɛ̀ timɔ́mmɔnti kɛ dɔɔri dɛ̀ɛ̀ sìɛ́.

Mɔɑbu ɛì kɔbɛ kó didɑbònnì

6 Kɛ̀ Sudɑɑ ɛì kɔbɛ dɔ̀:

Ti kèèmu Mɔɑbu ɛì kɔbɛ kó tɛfentɛ̀ kpɛ́í,

bɛ kó tɛfentɛ̀ tontɛ́mu.

Bɛ pɔ̀tɛ̀ mɑ̀mɛ̀ bɛ fentɛ̀ mɛ mmɑ̀

bɛ kó kuyonku kpɛrɛ í dò mbɛ́i,

kɛ̀ bɛ̀ tɑ̃́ bɛmɑ́ɑ̀ dɛtetìrɛ̀.

7 Di mmɔ̀nnì bɛɛ̀ nɛ́ kuɔ̀ mbɛtɔbɛ̀ kpɛ́í,

bɛmɔu bɛ̀ kuɔ̀ nKiidi-Adesɛti ɛì kó tidobontì kpɛ́í nkɛ,

kɛ̀ bɛ yɛ̀mmɛ̀ cɑ̀ɑ̀rɛ̀ mɛdiɛ̀.

8 Fínyĩ̀ kó dɛtie ndo fííkú dɛ̀ɛ̀ pɑɑ,

Ɛsibonni tempɛ̃ ndɛ̀ dɔúnkomu,

kɛ̀ Sibumɑ ɛì kpɛrɛ mɔ́tɛ́,

dɛndɛ dɛ̀ɛ̀ kó mɛnɑɑ̀ ndo muɔ̀ nkutenkù kó bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀,

dɛndɛ dɛ̀ɛ̀ do wùɔ

nkɛ́tuɔkɛ Yɑsɛɛ kɛ́tuɔkɛnɛ̀ tɛdɔntɛ̀ kó dikpɑ́ɑ̀,

dɛndɛ dɛ̀ɛ̀ kó ibɑkɛ do pitɛ́ kɛ́tuɔkɛ dɑ̀mɛ́ɛ̀rì mukɔ́kúɔ́ nkoú.

9 Dɛɛ̀ te di mmɔ̀nnì kɛ̀ n wɛ̃nnɛ́nɛ̀ Yɑsɛɛ ɛì kɔbɛ,

kɛ̀ ti kuɔ fínyĩ̀ kó dɛtie ndɛ̀ɛ̀ bo Sibumɑ ɛì dɛ kpɛ́í,

fɔ̃́ Ɛsibonni ɛì nɛ̀ fɔ̃́ Edeyɑde n nɔnniɛti tiì dòú di ĩ́nkɛ̀,

kɛ yɛ̃́ bɛ̀ di domɛ̀ mudoò nɛ̀ iúu mudidɛ̀ì mɔ̀nnì,

di tɔ̃ũ dìì mɔ̀nnì di tebɛ.

10 Diwɛ̀ì nɛ̀ kuyɛǹnɑɑtí dɛ̀ tɛ̃́nkɛ í kpɑɑ́,

dɛtie nkó dɛpɑɑ mmiɛkɛ,

Iyiɛ mpɑ̀ɑ̀mu nɛ̀ siyíkpèi fínyĩ̀ kó dɛtie mmiɛkɛ.

Òmɔù tɛ̃́nkɛ í kpɑɑ́ wèè tɔ̃̀ũ yɛtebɛ,

kɛ yɛ̀ ũti diyɛtituò miɛkɛ,

m pɑ̀ɑ̀mmu siyíkpèi sì tɛ̃́nkɛ í kpɑɑ́ bo.

11 Dɛɛ̀ te kɛ̀ n kɔ̃̀ntì seití kubómbonku kó iwɛ̃ĩ tɛ̃mɛ̀ Mɔɑbu ɛì kpɛ́í.

N yɛ̀mmɛ̀ mɛɛ̀ cɑ̀ɑ̀rɛ̀ Kiidi-Adesɛti ɛì kpɛ́í.

12 Mɔɑbu ɛì kɔbɛ nɛ́ ɔ̀u yɛtɔ̀rɛ̀ borɛ̀ mubɑ́ɑmmu,

kɛ kɔrì dibòrì bɛ̀ tɑ̃ɑ̃tɛ́ dì mubɑ́ɑmmu kpɛ́í,

kɛ bɑ́ɑ́ mbɛ̀ mɛ nyí keu tìmɑtì.

13 Ti Yiɛ̀ nKuyie nnɑ̀kɛ́ tì nti Mɔɑbu ɛì kpɛ́í. 14 Di mmɔ̀nnì ntɛ ti Yiɛ̀ nKuyie nnɛ́ bɛ́i dìì nùù kɛ tú: Yɛbie nyɛ̀tɑ̃ɑ̃ti cɑ́u cɑ́u, Mɔɑbu ɛì kó bɛkpɑ̀rìtiebɛ nɛ̀ bɛ ɛì kó bɛnìtìbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ bo nkpɑɑ́ bɛ̀ í yóó tuɔkɛ dɛ̀mɑrɛ̀, bɛ̀ mɛ nyí yó ntú bɛ̀mɑbɛ̀ tɛ̃́nkɛ.

17

Kuyie nkpɑnnɛ̀ tì Dɑmɑɑsi ɛì kɔbɛ

1 Kɛ̀ Kuyie mbɛ́i nDɑmɑɑsi ɛì kpɛ́í nkɛ dɔ̀:

Dɑmɑɑsi tɛ̃́nkɛ í yó nkpɑɑ́ kɛ tú dihɛì,

ò yóó nɑɑ́ tidobontì nti.

2 Adowɛɛ kó yɛhɛkɛ̀ yóó dɔúnkomu,

yɛ̀ bo nɑɑ́ nyiwũɔ̃ kó ditṹnnì,

ì yó ndɔu dɛ̀ bɑ́ dɛ̀mɑrɛ̀ í ì kɔɔ́nnɛ̀.

3 Efɑdɑimmu kó dikpɑ̀ɑ̀tìyuu tɛ̃́nkɛ í yó mmɔkɛ mùù dì kɑ̃nkɛ́,

tikpɑ̀tì mɛ ntɛ̃́nkɛ í yó nkpɑɑ́ Dɑmɑɑsi ɛì.

Sidii ɛì kɔbɛ bɛ̀ɛ̀ bo nkpɑɑ́ bɛ sɑ̃nni bo kɛ̃kɛ,

kɛ́mɑɑtɛnɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ kpɛri.

Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie Mpɑkɛdɑɑ míì bɛ́i.

4 Dɛ kó diyiè Sɑkɔbu yɑɑ̀bí kó tikpetì bo yɑɑtɛ,

bɛ̀ bo nɑɑ́ nyidɑwɑɑ́.

5 Bɛ̀ bo ndònnɛ̀ bɛ̀ ɔ̃ɔ̃ kɔ̃ṹmɛ̀ tidiitì kupɑku miɛkɛ,

bɛ̀ ɔ̃ɔ̃ kɔ̃ṹmɛ̀ tidiitì Defɑiibɛ biriku kɛ́kóntɛ́ kɛ́dɛ́rí.

6 Isidɑyɛɛribɛ bɛ̀ɛ̀ bo nkpɑɑ́,

bɛ̀ bo ndònnɛ̀ bɛ̀ ɔ̃ɔ̃ tɔ̃ũ yɛtebɛ kɛ́íntɛ́ yɛ̀.

Bɛ̀ ɔ̃ɔ̃ tɔ̃ũ odìfíè kó yɛbɛ kɛ íntɛ́ yɛ̀,

yɛ̀dɛ́ɛ̀ yoo yɛ̀tɑ̃ɑ̃ti kɛ̀ yɛ̀ ncɑ́ɑ́tí mɛyómmɛ̀.

Kɛ̀ yɛtɛyɛ̀ yɛ̀nɑ̀ɑ̀ yoo yɛ̀nùmmù ncɑ́ɑ́tí tifɑ̃ɑ̃̀tì miɛkɛ.

Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie Isidɑyɛɛribɛ tũ̀ nkù míì bɛ́i.

7 Dɛ yiè onìtì bo wɛ̃ɛ̃tɛ wèè ò dɔ̀ɔ̀ o bíɛ́kɛ̀, bɛ̀ bo m bɔ́útɛ́ mí nKuyie nkùù te Isidɑyɛɛribɛ kɛ dò mpɑ́í pɑ́í. 8 Bɛ̀ tɛ̃́nkɛ bɑ́ mbúɔ́ sibɔɔtenkɑɑnìi bɛ̀ tu sì Asedɑɑ nɛ̀ yɛbɔɔwũɔ̃tɔ̀rɛ̀ bɛ̀ cɔ́unko yɛ̀ tihúúntì.

9 Dɛ yiè Isidɑyɛɛribɛ bo cokɛ́ kɛ́yóu bɛ ɛkɛ̀ iduotí fitɛ́ yɛ̀, kɛ yɛ̀ɛ dɔúnko Isidɑyɛɛribɛ do sɔ̃̀ńkɛ́ Efiibɛ nɛ̀ Amɔriibɛ Kɑnnɑhɑ̃ɑ̃ ɛì kɛ̀ bɛ̀ɛ cokɛ́mɛ̀, kɛ̀ bɛ ɛìi dɔúnko. Dɛ̀mɑrɛ̀ í yó nkpɑɑ́.

10 Isidɑyɛɛribɛ di ǹ yɛ̃̀mmu mí nKuyie nkùù di dɛɛrí,

di m bùtínnɛ́mu mí ndipèrì dìì di kɑ̃nkɛ́.

Dɛɛ̀ te kɛ̀ di buɔtì tibɔɔdiitì,

kɛ fiiku dɛbɔɔtie

kɛ̀ di yɛ̀mmɛ̀ dɛ̀ nɑɑtinɛ̀.

11 Kɛ ɔ̃ɔ̃ tì buɔtí kɛ̀ tìi kótɛ́ diì yiè,

kɛ̀ dɛ̀ nɑɑ́ nwenniní kɛ̀ tì pòrí.

Di nɑ ntì dɛ̀ìtɛ dìì mɔ̀nnì kɛ̀ di nɛ́ tì mɔ́ntóo.

Dɛ̀mɑrɛ̀ í yóó nɑ kɛ́tɑɑ mmumɔmmú nɛ̀ mɛyɛi ndɛ̀ɛ̀ di doti.

Yɛbotɛ̀ kó kunɔɔ̀roo

12 Tóò! Yɛbotɛ̀ pɛ́u yɛɛ̀ te kunɔɔ̀roo

kɛ̀ kù dò ndɑ̀mɛ́ɛ̀rì kó kunɔɔ̀roo ɔ̃ ndòmmɛ̀.

Yɛbotɛ̀ yɛɛ̀ wèkíí kɛ̀ dɛ̀ ùùti mɛniɛ nhɔ̃ɔ̃ tɑ kukó nkɛ́nhuutimɛ̀.

13 Yɛbotɛ̀ kó kutoweku dònnɛ̀ mɛniɛ nhɔ̃ɔ̃ tɑmɛ̀ mmɛ kukó

ti Yiɛ̀ nKuyie nyóó pɛ́ímmu kɛ̀ yɛ̀ɛ cokɛ́

kɛ́dɛ́tɛ́ kuyɑɑkù ɔ̃ɔ̃ kɑ́útɛ́ mɛ̀ɛ̀ botí tiyontì

fɛfɔ̀dɔ́nfɛ̀ ɔ̃ɔ̃ koutɛ́ mɛ̀ɛ̀ botí timúkpetì.

14 Kuyuoku bo nyóó yuotɛ́ kɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ kɔ̃m̀bùɔ̀tì tiì bɛ̀ duò.

Kɛ̀ dɛ̀ nyóó wentɛ́ kɛ̀ bɛ̀ tɛ̃́nkɛ í kpɑɑ́.

Tìì yóó tuɔkɛní tìnti bɛ̀ɛ̀ do ti puɔ̀,

tiì doti bɛ̀ɛ̀ do ɛí ti kpɛrɛ.

18

Kuyie nkpɑnnɛ̀mɛ̀ Etiopii kɔbɛ

1 Di bo yɑ̀! Díndi bɑ̀tóòbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ mɔ̀kɛ ifìɛ̀ti ìdɛ́ì

Kuusi kó kukó mpɛɛ́mmɛ̀ di bo yɑ̀!

2 Fɔ̃́ nKuusi ɛì, fɔ̃́ nwèè dɛ̀ì yɛhɛikɛ̀ntɔ̃rɛ̀ kɛ tũɔ̃̀

kɛ̀ yɛ̀ tɑɑ̀ bɑ̀tóò yɑubɛ kɛ keri mɛniɛ nyĩ́nkɛ̀.

Yɛtɔ̃rɛ̀ cɑ̃ɑ̃yɛ wɛ̃tɛnɛ̀ tidɑdiɛtì kó kuwuɔ mbíɛ́kɛ̀,

bɛ̀ɛ̀ dɛu kɛ miɛti kɛ̀ bɛ̀ bɛ̀ dé kutenkù kumɔu.

Dɛ kó kuwuɔ nkpeńnìmu kɛ nɔ nyitɛì.

Kɛ̀ ikó nsũ bɛ tenkɛ̀.

3 Dimɔu díndi bɛ̀ɛ̀ bo kɛtenkɛ̀,

kutenkù kumɔu kɔbɛ,

kɛ̀ bɛ̀ còńnɛ́ mɛcɑnnimɛ̀ ditɑ̃rì ĩ́nkɛ̀ di mɛ̀ wèńtɛ́,

kɛ̀ bɛ̀ kɔnnɛ́ ditɑ̃tɛheù di kéntɛ́.

4 Ti Yiɛ̀ nKuyie nni nnɑ̀kɛ́mu kɛ tú,

kù bomu bɛ́u kɛ wúónní diyiè ɔ̃ mmímɛ̀ kuyie ǹcuokɛ̀,

yɛwɛtɛ̀ ɔ̃ ndòmmɛ̀ dididɛ̀ì mɔ̀nnì.

5 Dɛ̀ ɔ̃ nkɛ̀ fínyĩ̀ kó mutie pòrí kɛ yòtɛ kɛ̀ yɛbɛ ɑ̃nnɛ́ kɛ bi,

bɛ̀ ɔ̃ɔ̃ cíɛ́mu ibɑkɛ nɛ̀ disiè,

kɛ́dɛi dɛ̀ɛ̀ sìku nɛ̀ tifɑ̃ɑ̃̀tì kɛ̀ dɛ̀ ncóúo.

6 Bɛ̀ yóó mɛ nyĩ́ Etiopii ɛì kɔbɛ,

yɛtɑ̃rɛ̀ kó timɑncòntì nɛ̀ tikpɑsĩ̀ntì kɛ̀ dɛ̀ mbɛ̀ yo ndipɑɑ̀ nɛ̀ diyɔ̃ɔ̃̀.

7 Dɛ mɔ̀nnì tidɑdiɛtì kó kuwuɔ nkɔbɛ bɛmbɛ bɛ̀ɛ̀ dɛu kɛ miɛti, kɛ̀ bɛ̀ bɛ̀ dé titentì timɔu, kɛ̀ bɛ̀ pɔ̀ntì ibotí tɛì, bɛmbɛ ikó mpíɛ́kɛ́ bɛ̀ɛ̀ tenkɛ̀ bɛ̀ bo ntɔuní yɛpɑ̃rɛ̀ kɛ pɑ̃ɑ̃ ntì Yiɛ̀ nKuyie Mpɑkɛdɑɑ Siyɔ̃ɔ̃ tɑ̃rì ku yètìrì yu dɛ̀.

19

Tìì yóó tuɔkɛní Esibiti

1 Kuyie nkpɑnnɛ̀ tì Esibiti ɛì kɔbɛ.

Ntɛ ti Yiɛ̀ nKuyie nkɛ kéríní nɛ̀ diwɛtirì mɛcɑ̃ɑ̃ nkɛ kɔri Esibiti.

Kɛ̀ Esibiti kó sitenkɑɑnìi kɔ̃̀ntì ɑu ku ììkɛ̀,

kɛ̀ Esibiti kɔbɛ kɔ̃̀ntì cùùtɛ̀.

2 M bo suurɛ Esibiti ɛì kɔbɛ kɛ̀ bɛ miɛkɛ mpɛ́ì bɛtɔbɛ̀,

bɑ́ wè nɛ̀ o kou kɛ̀ bɛ̀ nkpɑ̀, bɑ́ wè nɛ̀ o nɛ́po kɛ̀ bɛ̀ nkpɑ̀.

Bɑ́ dìì ɛì kɛ̀ dì nkpɑnnɛ̀ ditɛrì,

bɑ́ dìì kpɑ̀ɑ̀tìyuu kɛ̀ dì nkpɑ̀nnɛ̀ ditɛrì.

3 M bo beǹnɛ̀ Esibiti kɔbɛ yɛ̀mmɛ̀

kɛ̀ bɛ̀ do dɔ́ kɛ́dɔɔ̀ tìi ɑ̃ǹtɛ̀.

Kɛ̀ bɛ̀ mbekù yɛsĩ̀mpókɛ̀ nɛ̀ bɛnitinɔ̀mbɛ̀,

kɛ yu bɛcíríbɛ̀,

kɛ kɔrì tipɑ̃ɑ̃tì, kɛ bourí tinùbootì.

4 N yóó duɔ́ nkɛ̀ sikpɑ̀ɑ̀tìbìí yɛisi siì bɑɑtɛ́ Esibiti kɔbɛ,

okpɑ̀ɑ̀tì dɔnniwè bo bɛ̀ bɑɑtɛ́.

Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie Mpɑkɛdɑɑ, míì bɛ́i.

5 Dɑ̀mɛ́ɛ̀rì kó mɛniɛ mbo deè,

íkó mbo kṹṹ kɛ́kpeí.

6 Ikó mbo ɑ̃nnɛ́ inɛ́í,

Esibiti kó kukó nNiidi bo cɔɔtɛ,

kɛ̀ ku kondɑkɛ́síí kṹṹ.

Tiɑ̃̀tì nɛ̀ tipèntì kɛ̀ dɛ̀ɛ mɔ́tɛ́.

7 Timútì nɛ̀ titieti dɛ̀ bo kpeí,

dɛ̀ɛ̀ kó dìmɑ́ɑ̀ bo kukó nNiidi pɛɛ́mmɛ̀ o yuu nɛ̀ o fũ̀ɔ̃̀ dɛ̀ bo kpeí.

Kɛ̀ kuyɑɑkùu dɛ̀ koutɛ́ kɛ̀ dɛ̀ɛ deè.

8 Bɛyĩm̀pĩ́mbɛ̀ bo kɔmmú,

bɛyĩmbɔmbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ tɑɑ̀ Niidi kó ikó mbɛ̀ bo kɔmmú.

Bɛ̀ɛ̀ buɔ̀ nNiidi kó ikó mmiɛkɛ bɛ̀ dìtìrɛ̀ bɛ̀ bo mɔ́tɛ́.

9 Bɛ̀ɛ̀ kuuti tipɑ̀ɑ̀konkpetì nɛ̀ bɛ̀ɛ̀ tì puotì

nɛ̀ bɛ̀ɛ̀ dùɔ̀kù tiyɑɑ̀kpetì pɛ́ítì, bɛ yɛ̀mmɛ̀ bo cɑɑ̀rɛ̀.

10 Bɛyɑɑ̀dùɔ̀bɛ̀ yɛ̀mmɛ̀ bo cɑɑ̀rɛ̀.

Bɛ̀ɛ̀ do pĩ́ mmutɔ̃mmú kɛ́pɛ́ú kɛ yonnɛ̀ kɛ̀ bɛ yɛ̀mmɛ̀ɛ cɑ̀ɑ̀rɛ̀.

11 Soɑ̃ɑ̃ kó sikpɑ̀ɑ̀tìbìí nɑɑ́ ntiyɛìntì nti,

Esibiti kóo kpɑ̀ɑ̀tì kó mɛciì nyɛmbɛ̀ ò duɔ́ nyìì tié,

ntú iyɛìntié nyi.

Di miɛkɛ we mbo nɑ kɛ́nɑ́kɛ́ okpɑ̀ɑ̀tì kɛ dɔ̀:

Míì tu mɛciì nyiɛ̀ nkó dɛbirɛ.

Okpɑ̀ɑ̀tì wèè do bo nɛ̀ dimɔ̀nnì o kó dɛyɑɑ̀birɛ.

12 Esibiti kó okpɑ̀ɑ̀tì kó mɛciì nyɛmbɛ̀ bo dɛ?

Bɛ̀ bo dɑ nɑ̀kɛ́mɛ̀ kɑ̀ɑ bɑntɛ́ ti Yiɛ̀ nKuyie Mpɑkɛdɑɑ

tɑ̃ɑ̃tɛ́ tì Esibiti ɛì kpɛ́í.

13 Soɑ̃ɑ̃ ɛì kó sikpɑ̀ɑ̀tìbìí nɑɑ́ tiyɛìntì nti.

Mɑnfi ɛì kɔbɛ totí tì bɛ yɛ̀mmɛ̀ tì í kpɑɑ́ kɛ bo dɔɔ̀,

bɛ̀ɛ̀ ni Esibiti kɔbɛ kó iwuɔ mbɛ̀ fétìnnɛmu Esibiti.

14 Ti Yiɛ̀ nKuyie nkuù bènnɛ̀ Esibiti kó bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ yɛ̀mmɛ̀,

kɛ̀ bɛ̀ fétìnnɛ Esibiti kɔbɛ bɛ tɔ̃mmú mumɔu miɛkɛ

kɛ̀ bɛ̀ ɑ̃̀ɑ̃́ntɛ, kunɑɑ̀yɑ̃̀ɑ̃̀kù ɔ̃ɔ̃ muɔ́,

kɛ́nhɑ̃́ɑ̃́ntɛmɛ̀ kɛ tũɔ̃ti.

15 Esibiti omɔu miɛkɛ òmɔù tɛ̃́nkɛ í yóó dɔɔ̀ tìmɑtì. Wèè tu diyuu, yoo wèè tu kuyóú, tipuonti nɛ̀ tipèntì * tì kupɑtifɑ̃ɑ̃kù fũ̀ɔ̃̀.

Esibiti yóó dentɛnɛ̀ tì

16 Ti Yiɛ̀ nKuyie Mpɑkɛdɑɑ bo youtɛ dìì yiè o nɔ̀ùtɛ̀ Esibiti ĩ́nkɛ̀, o nìtìbɛ̀ bo dontɛnɛ̀ bɛnitipòbɛ̀ kɛ̀ kufɔ̃wɑɑ́ mbɛ̀ pĩ nkɛ̀ bɛ̀ nkpeutí. 17 Kufɔ̃wɑɑ́ mbo pĩ́ Esibiti ɛì kɔbɛ nɛ̀ tìì yóó tuɔkɛní Sudɑɑ tenkɛ̀ ti kpɛ́í, bɛ̀ níí bo bɛ́i nSudɑɑ tenkɛ̀ kpɛ́í nkɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ kɔ̃m̀bùɔ̀tìi do nɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie Mpɑkɛdɑɑ tɑ̃ɑ̃tɛ́ kɛ bo dɔɔ̀ tì kpɛ́í.

18 Dɛ kó diyiè Esibiti kó yɛhɛkɛ̀ yɛnùmmù yɛɛ̀ yó nnɑ́ɑ́ nKɑnnɑhɑ̃ɑ̃ kɔbɛ kó tinɑ́ɑǹtì. Kɛ̀ bɛ̀ɛ dɔúnnɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie Mpɑkɛdɑɑ dinùù kɛ bo nkù tɑunnɛ̀. Bɛ̀ bo nyu dɛ kó dihɛì kó dìmɑrì kɛ tú dikɔ̀ù ɛì.

19 Dɛ yiè ti Yiɛ̀ nKuyie nkó diwũɔ̃tɔ̀nnì bo mbo Esibiti cuokɛ̀, kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nkó ditɑ̃́rì ncómmú dihɛì mɑ̀nku. 20 Dɛɛ̀ yó ntú mɛcɑnnimɛ̀ mɛ̀ɛ̀ nɑ̀ɑ́ nti Yiɛ̀ nKuyie Mpɑkɛdɑɑ kpɛ́í Esibiti miɛkɛ. Bɛ̀ bo yɑ̀ bɛ̀ɛ̀ bɛ̀ fɛ̃́ũnko kɛ́kuɔ́nnɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nkɛ̀ kùù bɛ̀ duɔnní odɛɛtíwè wèè yóó bɛ̀ pɑ̀tɛ. 21 Ti Yiɛ̀ nKuyie nyóó bɛnkɛmu kumɑ́ɑ̀ Esibiti kɔbɛ kɛ̀ bɛ̀ɛ kù bɑntɛ́, kɛ́ nkù feu iwũɔ̃ kɛ kù pɑ̃ɑ̃ ntidiitì kó yɛpɑ̃rɛ̀, kɛ́ nkù dɔummu nɛ̀ yɛnɔ̀ kɛ yɛ̀ dɔ̀ɔ̀ri. 22 Ti Yiɛ̀ nKuyie yóó potɛ́mu Esibiti kɔbɛ, kù yóó bɛ̀ potɛ́mu kɛ nɛ́ bɛ̀ miɛkùnnɛ, kɛ̀ bɛ̀ɛ wɛ̃tɛní ti Yiɛ̀ nKuyie mborɛ̀ kɛ̀ kùu cɔutɛ́ bɛ bɑ́ɑmmu kɛ́ bɛ̀ miɛkùnnɛ.

23 Dɛ kó diyiè kucɛ yóó ɑ̃nnɛ́mu Esibiti kɛ́nkɔrìnɛ̀ Asidii, kɛ̀ Asidii kɔbɛ nkɔrì Esibiti. Kɛ̀ Esibiti kɔbɛ kɔrì Asidii. Kɛ̀ bɛ̀ nwɛ̃ nkɛ bɑ́ɑ́ nti Yiɛ̀ nKuyie.

24 Dɛ kó diyiè Isidɑyɛɛribɛ bo wɛ̃nnɛ́nɛ̀ Asidii kɔbɛ nɛ̀ Esibiti kɔbɛ. Dɛ kó yɛhɛkɛ̀ yɛtɑ̃ɑ̃ti kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nyɛ̀ dɔ̀ɔ̀ mɛsɑ̀ɑ̀. 25 Ti Yiɛ̀ nKuyie Mpɑkɛdɑɑ níí bo bɛ́i nkɛ dɔ̀: Esibiti kɔbɛ tú n kɔbɛ mbɛ, mɛsɑ̀ɑ̀ nní mbɛ̀ bonɛ̀. Asidii kɔbɛ míì bɛ̀ pìítɛ́ nɛ̀ n nɔu, kɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ tú n te bɛ̀.

20

Kuyie mpɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑǹtò cemmɛ̀ mɛnɑcɛ̀bii nkɛ feío

1 Asidii kóo kpɑ̀ɑ̀tì Sɑdikɔ̃ɔ̃ tɔ̃nní dìì benni o kóo ɑ̃ɑ̃pɔ̀nkótì Tɑditɑnni, kòò bo pi Asidɔti ɛì kɛ́ dì pɔ̀ntɛ.

2 Dɛ kó dibenni ndi ti Yiɛ̀ nKuyie ntì nɑ̀kɛ́mɛ̀ Amɔti birɛ Esɑii, wèè nɑ̀ɑ́ nku pɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì kɛ dɔ̀: Kɔtɛ kɛ́boutɛ́ kufɔ̀ɔ̀tɔ̃̀nkù ɑ boú kù ɑ kɑ̀, kɛ bo bɛnkɛ mɛyɛǹcɑɑ̀rìmɛ̀, kɛ́dɛitɛ ɑ nɛùtì, kòo mɛ̀ dɔ̀ɔ̀ kɛ́ncentì mɛnɑcɛ̀bii nkɛ feío.

3 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie mbɛ́i nkɛ dɔ̀: N kóo tɔ̃ntì Esɑii cemmɛ̀ mɛnɑcɛ̀bii mbɑ́ ò í dɑ́ɑ́tí tiyɑ̀ɑ̀tì. Dɛ̀ mɔ̀kɛ yíe yɛbie nyɛ̀tɑ̃ɑ̃ti ndi, dɛ̀ dò mmɛcɑnnimɛ̀ mmɛ nɛ̀ dibɛnkɛ̀rì Esibiti nɛ̀ Etiopii dɛ kpɛ́í. 4 Asidii kóo kpɑ̀ɑ̀tì yóó mɛ mpĩ́mmu Esibiti kɔbɛ nɛ̀ Etiopii kɔbɛ kɛ̀ bɛ̀ɛ ce mmɛnɑcɛ̀bii, bɛdɑpɑ̀mbɛ̀ nɛ̀ bɛdɑkótíbɛ̀. Esibiti kɔbɛ fɛi bo feitɛ́. 5 Bɛ̀ɛ̀ do búɔ́ Etiopii ɛì kɔbɛ nɛ̀ bɛ̀ɛ̀ do pɔtìnɛ̀ Esibiti ɛì kɔbɛ, kufɔ̃wɑɑ́ nnɛ̀ ifɛi dɛ̀ bo bɛ̀ pĩ.

6 Dɛ mɔ̀nnì dɛ kó itempɛ̃ nkɔbɛ bo nnɑ́ɑ́ nkɛ tú: Ntɛ ti do búɔ́ bɛ̀ íbiɛ ti yɛ̀mmɛ̀ do dò nti yóó sɔri kɛ̀, kɛ́pɛ́tɛ́ mɛteèmmɛ̀, kɛ̀ bɛ̀ ti dɛɛtɛ́nɛ̀ Asidii kóo kpɑ̀ɑ̀tì. Ti nɛ́ yóó cuó nkɛ kɛ́pɛ́tɛ́ mɛdɛɛtímɛ̀?

21

Bɛ̀ yóó pɔntɛmɛ̀ Bɑbidɔnni

1 Kuyie nkpɑnnɛ̀ tì dɑ̀mɛ́ɛ̀rì bíɛ́kɛ̀ kó kutempɛ̃ tɛdɔntɛ̀ kɔku kɔbɛ.

Kuyɑɑ̀kperíkù ɔ̃ɔ̃ ítɛ́ní mɛ̀ɛ̀ botí diyiè yìɛ̀ní kɛ̀ɛ̀ bíɛ́kɛ̀,

di dootitɔbɛ̀ itiní mɛɛ̀ botí dikpɑ́ɑ̀ tɛdɔntɛ̀ bíɛ́kɛ̀ kó dihɛì bɛ̀ dé dì.

2 Kuyie nni mbɛnkɛ tì yóùmu tiì tu:

Nɛ̀ bɛ̀ di do nɑɑti, bɛɛ̀ kòńtɛ́ kɛ di fiiti,

okɔ̀ùtì ìtɛ́mu o tɔ̃mmú.

Díndi Edɑmiibɛ donɛ̀ bɛ,

díndi Mɛdiibɛ pinɛ̀ bɛ,

m pɑ̀ɑ̀mmu ikṹũ imɔu.

3 Dɛɛ̀ kpɛ́í nte kɛ̀ dɛ̀ pĩ́ n kɑ,

kuyonku kuù nh ɑutɛ́ kɛ n cɑ́ɑ́.

Onitipòkù wèè kuɔ̀ ndɛbirɛ o kɔ̃mɛ,

n yɛ̀mmɛ̀ mɛɛ̀ yɛ̃ mbì,

n tɛ̃́nkɛ í yo.

N yɛ̀mmɛ̀ mɛɛ̀ fitɛ́ n tɛ̃́nkɛ í wúó.

4 N yɛ̀mmɛ̀ mɛɛ̀ kɔɔrɛ,

kufɔ̃wɑɑ́ nkuù nh ɑutɛ́ n do yɑ́ɑ́ nkuyuoku nku kɛ bo om̀pɛ̀,

kɛ̀ Kuyie nnɛ́ n tɔní kukɔ̃m̀bɔ̀doróo.

5 Bɛ̀ ĩ̀ńnɛ́ tidiitì nti,

kɛ dɔú nyɛkɑ̀rɛ̀ kɛ̀ ti yo nkɛ yɔ̃,

kɛ yóó dɑɑtɛ kɛ̀ bɛ̀ pɛ́i nkɛ tú:

Bɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀nkótíbɛ̀, ítɛ́nɛ̀ kɛ́bɑ́ɑ́tí,

kɛ́kpɑ̃́ɑ̃́tɛ́ tidɔpììtì.

6 Ti Yiɛ̀ nKuyie ntu:

Kɔtɛ kɛ́cónnɛ́ obɑ̀rì kòo mpɑkɛ́

kòò yɑ̀ dɛ̀ wèe pĩɛ̃kɛ́.

7 Kòò yɑ̀ tɛnɑɑsɑ̃ntɛ̀ kɛ̀ sisɛ̃ĩ́ sìdɛ́sì tɛ̀ dɛ̀rì,

yoo sɑ̃mmɑrímúbɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ dɛ̀ dèkɛ,

yoo yòyóbɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ bɛ̀ dèkɛ,

wèe dɔɔ̀ mɛyɔɔ̀mmɛ̀, wèe dɑɑtɛ mɛsɑ̀ɑ̀.

8 Kòo bɑ̀rìi kuɔ́nko kɛ dɔ̀: Áú, n Yiɛ̀!

N tṹṹ nkɛ dɛ ncómmú.

N dɛ nwentí.

9 Nɛ́ ntɛ ǹ yɑ̀ dɛ̀:

N yɑ̀ bɛnìtìbɛ̀ mbɛ kɛ̀ bɛ̀ dèkɛ tɛnɑɑsɑ̃ntɛ̀,

kɛ̀ sisɛ̃ĩ́ sìdɛ́sì tɛ̀ dɛ̀ri.

Kɛ yíɛ́ bɛ́i nkɛ dɔ̀: Bɑbidɔnni domu.

Ò domu pɑ́íí.

Kòo bɔɔtenkɑɑnìi duó kɛ bɔ̀kɛ́, kɛ cóú kɛtenkɛ̀.

10 Mí nhEsɑii míì nɑ̀ɑ́ nkɛ tú bɛ̀ di puotímu,

bɛ̀ ɔ̃ɔ̃ puotímɛ̀ yɛyɔ̀ kuyiɛ́ miɛkɛ.

Ti Yiɛ̀ nKuyie Mpɑkɛdɑɑ Isidɑyɛɛribɛ tũ̀ nkù kuù

tì nni nnɑ̀kɛ́, kɛ̀ n tì ndi nɑ́ɑ́.

Kuyie kpɑnnɛ̀ tì Edɔmmu ɛì kɔbɛ

11 Kuyie nkpɑnnɛ̀ tì Dumɑɑ ɛì kɔbɛ,

kɛ̀ n keè òmɔù pĩɛ̃kɛ́mɛ̀ Seii ɛì kɛ tú:

Fɔ̃́ nhohɛikɛ̀mbɑ̀rì kɛyènkɛ̀ dòmmɛ?

Kɛyènkɛ̀ nɑɑtɑɑ̀?

12 Kòo ɛikɛ̀mbɑ̀rìi bɛ́i nkɛ dɔ̀:

Dɛ̀ wentɛ́mu kɛ dèè, tìmɑtì í bo

dɛ̀ nɛ́ yóó wɛ̃tɛ kɛ́biitɛmu nɑnkɛ

kɑ̀ɑ dɔ́ nɑnkɛ kpɛti ɑ nɑɑ wɛ̃tɛní.

Bɛ̀ nɑ̀kɛ́ tì Adɑbii ɛì kpɛ́í

13 Kuyie nnɑ̀kɛ́ tì Adɑbii ɛì kpɛ́í:

díndi Dedɑnni ɛì kɔbɛ bɛcièmbɛ̀,

di bo wentɛ́ Adɑbii kó dikpɑ́ɑ̀ miɛkɛ.

14 Díndi Temɑɑ ɛì kɔbɛ,

kɔtɛnɛ̀ kɛ́co sinɛ́yɛ̃ĩ bo bɛ̀, kɛ́ bɛ̀ pɑ̃ mɛniɛ,

pɑ̃nɛ̀ bɛ̀ɛ̀ cooti mudiì kɛ̀ bɛ̀ɛ di.

15 Kɛ yɛ̃́ bɛ̀ cokùmɛ̀ mudoò mmu, bɛ̀ kpɑ̀tɛ yɛse nyɛ, bɛ̀ fĩnnɛ́ dɛtɑ̃nnɛ̀ ndɛ, mudoò muù bintɛ́.

16 Ti Yiɛ̀ nKuyie nni n nɑ̀kɛ́mu kɛ tú: Yɛbie nyɛ̀tɑ̃ɑ̃ti cɑ́u cɑ́u, kɛ̀ Kedɑɑ ɛì kó disɑ̃nni deèmu. 17 Bɛtɑ̃ntɑ̃ũbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ nɔ mmudoò bɛ̀ɛ̀ bo nkpɑɑ́ Kedɑɑ ɛì, bɛ̀ í yó nsũ, bɛ̀ í yóó tuɔkɛ bɛ̀dɛ́bɛ̀. Ti Yiɛ̀ nKuyie Isidɑyɛɛribɛ tũ̀ nkù kuù bɛ́i.

22

Kuyie ncɑummɛ̀ Sedisɑdɛmmu ɛì kɔbɛ

1 Kuyie nnɑ̀kɛ́ tì tìì tukúnɛ̀ kubiriku bɛ̀ tu kù mɛbɛnkùmɛ̀ biriku:

Fɔ̃́ nSedisɑdɛmmu, dɛ̀ dòmmɛ kɑ̀ɑ nìtìbɛ̀ bɛmɔu dèkɛ dɛdɑ̀nnɛ̀?

2 Sedisɑdɛmmu, bɑ nte kɑ̀ɑ ɛì dɑ̀ɑ́tí kutoweku?

Bɑ nte kunɔɔ̀roo, bɑ nkó iúu bo fɔ̃́ ndihɛidiɛ̀ miɛkɛ?

A kɔbɛ bɛ̀ɛ̀ ku, mudoò muù í bɛ̀ kònnɛ̀,

bɛ̀ í ku dikpɑ̀nnì miɛkɛ.

3 A kó bɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀nkótíbɛ̀ cokɛ́mu bɛmɔu,

kɛ̀ bɛ̀ bɛ̀ bɛ̀tinɛ̀ dɛtɑ̃nnɛ̀ kɛ bɛ̀ pĩ̀ḿmú, kɛ boú,

bɑ́ nɛ̀ bɛ̀ɛ̀ do cokɛ́ kɛ dɛ̀tɛ́ bɛ̀ bɛ̀ pĩ̀ḿmúmu kɛ boú.

4 Dɛɛ̀ te kɛ̀ n tu di bɑ́ nni nwúó,

n yóunɛ̀ kɛ̀ nní nti didɑbònnì,

di bɑ́ nyetíróo kɛ m bɑ́ɑ́ mmɛyɛi mmɛ̀ɛ̀ do n kɔbɛ.

5 Dɛ̀ n dimu nyíe,

kɛisɔ̀ùkɛ̀ kɛɛ̀ m pĩ,

mɛyɛǹcɑɑ̀rìmɛ̀ mɛɛ̀ n do,

Ti Yiɛ̀ nKuyie Mpɑkɛdɑɑ weè mɛ̀ yɛ̃,

kubiriku ò bɛnkú dɛ̀ o nɑ́ɑǹtì kɛ̀ iduotí duò,

kɛ̀ iúu dèkù ditɑ̃rì ĩ́nkɛ̀.

6 Edɑmmu ɛì kɔbɛ bɑ̀ɑ́tímu bɛ duokɛ̀,

kɛ dèkɛ sikpɑ̀rìnɑɑsɛ̃ĩ́, bɛ̀ kèrínímu,

Kiidi ɛì kɔbɛ kpɑ̃̀ɑ̃́tɛ́mu tidɔpììtì.

7 Sedisɑdɛmmu sikpɑ̀rìnɑɑsɛ̃ĩ́ piɛ́mmu ɑ biti sɑ̀ɑ̀tì miɛkɛ.

Kɛ̀ bɛsɑ̃ndèèbɛ̀ còḿmú dihɛì kó yɛbòrɛ̀.

8 Sudɑɑ ɛì kɔbɛ di tɛ̃́nkɛ í mɔkɛ mùù di kɑ̃nkɛ́.

Di búɔ́ kutúúkù kó tɛcɛ̃kpetɛ̀, tikpɑ̀rìnɛntì ɑ̃ tɛ̀ ntɛ.

9 Di yɑ̀ Dɑfiti ɛì kó kuduotí keúmɛ̀ mmɛ yɛbòrɛ̀ pɛ́u,

kɛ do mmɛniɛ, nkɛ sɔrì dihɛì kó kubinku kùù bo dɛ fũ̀ɔ̃̀.

10 Kɛ kɑ̀ɑ̀ nSedisɑdɛmmu kó sicɛ̃́ĩ

kɛ pùɔ nsìmɑsì, kɛ bo nɑ kɛ́tũntɛ iduotí,

11 Kɛ keú kubinku iduotí ìdɛ́ì cuokɛ̀,

kɛ bo yṹɔ̃́nní kubinku kótíkù kó mɛniɛ.

Kɛ yóu di bo wɛ̃ɛ̃tɛmɛ̀ wèè te kɛ̀ dɛndɛ kó dimɑ̀ɑ̀ dɔ̀ɔ̀ri o bíɛ́kɛ̀.

Ò pĩ mmutɔ̃mmú nɛ̀ dimɔ̀nnì ndi,

di mɛ nyí mù yɑ̀.

12 Ti Yiɛ̀ nKuyie Mpɑkɛdɑɑ di yu,

kɛ̀ di bo kɔmmú yɛdɑbùò nyɛ,

kɛ́kuó di yùtì kɛ́dɑ́ɑ́tí tifɔ̀ɔ̀tɔ̃̀ntì,

kɛ́bɛnkɛ di yɛǹcɑɑ̀rìmɛ̀.

13 Kɛ̀ di nɛ́ bo diwɛ̀ì miɛkɛ kɛ yɑ̃nku,

kɛ kɔù inɑ̀ɑ̀kɛ nɛ̀ ipe,

kɛ cɑ́ɑ́ nyimɑɑ nkɛ yɔ̃̀ mmɛnɑɑ̀,

kɛ nɑ́ɑ́ nkɛ tú:

Ti nyo nkɛ yɔ̃̀,

kɛ yɛ̃́ ti nɑɑ yóó kúmɛ̀mu.

14 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie Mpɑkɛdɑɑ n nɑ́kɛ́ kɛ dɔ̀:

N yí yóó bɛ̀ cĩ̀ɛ̃́ ndɛ kó mɛyɛi nnɛ̀ bɛ kṹṹnko.

Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie mmíì bɛ́i.

Kuyie nkpɑnnɛ̀ tì Sebunɑ

15 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie Mpɑkɛdɑɑ, n nɑ́kɛ́ kɛ dɔ̀: Kɔtɛ kɛ́yɑ̀ Sebunɑ, wèè bɑkɛ́ tɛkpɑ̀ɑ̀tìcĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kóò bekɛ kɛ dɔ̀:

16 A kpɛrɛ ɔ̃̀ndɛ bo diɛ?

A kou we mbo diɛ, kɑ̀ɑ keu ɑ fɔ̃ti?

Kɛ keu ɑmɑ́ɑ̀ kudènkù dɛyiitírɛ̀?

Kɑ̀ɑ keu ɑ cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ sɔntɛ dipèrì ĩ́nkɛ̀?

17 Nɛ́ ntɛ fɔ̃́,

kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nyóó dɑ bɔ mbèmmù kucɛ mɛ̀mɑ́ɑ̀,

kɛ́ dɑ pikú ku nɔ̀ùtɛ̀ tei tei,

18 kɛ́ dɑ dootóo kɑ̀ɑ mbírímú kɛtempɛ̃kùkɛ̀,

bɑ̀nɔ́ɔ̀ tɛ̃mɛ̀.

A yóó kɛ nkú fɔ̃́ nnɛ̀ ɑ kpɑ̀rìnɑɑsɛ̃ĩ́ ɑ do pɔtìnɛ̀ sì,

fɔ̃́ nwèè sĩ̀nkùnko tɛkpɑ̀ɑ̀tìcĩ́ɛ̃̀tɛ̀.

19 N yóó dɑ dɛitɛmu ɑ kɑ̀rì,

m bo dɑ dɛitɛ ɑ fɔ̃̀tìrì.

20 Dɛ yiè kɛ́wɛ̃tɛ kɛ́yúní

n kóo tɔ̃ntì Idikiyɑ birɛ Ediɑkimmu.

21 Kóò dɑ̀tínnɛ́ ɑ yɑɑ̀bòrì,

kóò yìi nhɑ nɑɑ̀kɔ̃̀nfɛ̀

kóò duɔ́ nhɑ mɔkɛ mùù wɛ̃rímú,

kòo nɑɑ́ nSedisɑdɛmmu nɛ̀ Sudɑɑ kɔbɛ bɛ kóo cicɛ.

22 Kɛ̀ nh ò duɔ́ nDɑfiti cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kó dikpetínnì,

kòò kpetínnɛ́ òmɔù bɑ́ɑ́ kpetɛ́,

kòò kpetɛ́ òmɔù bɑ́ɑ́ kpetínnɛ́.

23 Kɛ̀ nh ò fìí nfɛcùùfɛ̀ kɔ̃mɛ kɛtenkperíkɛ̀ ĩ́nkɛ̀,

kòo kpɑ̀ɑ̀tìyètìrìi feitɛ́ o cicɛ cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ miɛkɛ.

24 O yɑɑ̀bí nɛ̀ i kó iyɑɑ̀bí ì bo nhò yùu ticɑtɔ̀ɔ̀nɛntì ɔ̃ nyuummɛ̀ fɛcùùfɛ̀, tisɑ́m̀pɔ́tì nɛ̀ tidiɛtì, 25 Dɛ̀ yó mboní diyiè mɑrì kɛ̀ fɛcùùfɛ̀ fɛ̀ɛ̀ fìíkú kɛtenkperíkɛ̀, fɛ̀ bo ɔu kɛ́kéétɛ́, kɛ́do dɛ̀ɛ̀ do fɛ̀ yùu nkɛ̀ dɛ̀ɛ̀ cɑkɛ. Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie Mpɑkɛdɑɑ míì bɛ́i.

23

Kuyie nkpɑnnɛ̀ tì Tiiri nɛ̀ Sitɔ̃ɔ̃ dɛ ɛkɛ̀ kɔbɛ

1 Kuyie nkpɑnnɛ̀ tì Tiiri ɛì kɔbɛ.

Díndi Tɑdisisi ɛì kóo bɑ̀tóò dèèbɛ̀ kɔmmúnɛ̀.

Tiiri ɛì pɔ̀ntɛmu bɑ̀tóòbɛ̀ còḿmú dɛ̀ tɛ̃́nkɛ í kpɑɑ́,

di do kpɑɑní Sipidii ɛì ndi kɛ́ tì kèè.

2 Díndi bɛ̀ɛ̀ bo dɑ̀mɛ́ɛ̀rì pɛɛ́mmɛ̀

nɛ̀ díndi Sitɔ̃ɔ̃ kó bɛpotɑmbɛ̀,

dɛ̀ di dimu kɛ di kpeí.

Díndi bɛ̀ɛ̀ kó yɛtɔ̃rɛ̀ cèntì mɛniɛ nyĩ́nkɛ̀,

3 mɛnɛ́diɛmɛ̀ ĩ́nkɛ̀,

dɛ̀ɛ̀ kó dimɑ̀ɑ̀ buɔtí Niidi pɛɛ́mmɛ̀,

bɛ̀ ɔ̃ɔ̃ dɛ̀ dɛ̀ìtɛ kɛ́ dɛ̀ fìtɛ́nɛ̀ yɛbotɛ̀ nyɛ.

4 Fɔ̃́ nSitɔ̃ɔ̃ ɛì ɑ di ifɛi nyi,

fɔ̃́ nwèè do tú bɑ̀tóòbɛ̀ kó dicónnì.

Dɑ̀mɛ́ɛ̀rì nɑ́ɑ́mmu kɛ tú n yí kuɔ́ ndɛbirɛ,

n yí pɛitɛ́ dɛnitidɑbirɛ,

m mɛ nyí yɔ initipobí.

5 Esibiti kɔbɛ bo keè dìì mɔ̀nnì tìì tùɔ̀kɛní Tiiri ɛì,

kufɔ̃wɑɑ́ mbo bɛ̀ pĩ kɛ̀ bɛ̀ nkpeutí.

6 Díndi dɑ̀mɛ́ɛ̀rì pɛɛ́mmɛ̀ kɔbɛ séntɛ́nɛ̀ Tɑdisisi,

kɔmmúnɛ̀ yɛdɑbùò.

7 Wúɔ́! Tiiri ɛì ndi diɛnnɑɑ̀?

Dihɛì ndi dìì do bo nɛ̀ dimɔ̀nnì,

kɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ dì pìɛ́kɛ́,

kɛ̀ dì bɑkɛ́ yɛhɛkɛ̀ dɛ́tiyɛ̀,

we ndì cɑ̀kɛ miɛ m̀botí?

8 Tiiri ɛì diì do toti yɛkpɑ̀ɑ̀tìpìkɛ̀,

díndi bɛ̀ɛ̀ do tú bɛpotɑndiɛbɛ̀

kɛ̀ bɛ̀ di dé titentì timɔu.

We mbɔnní dɛ kó dihɛì.

9 Ti Yiɛ̀ nKuyie Mpɑkɛdɑɑ weè dɔ̀ɔ̀ mɛmmɛ,

kɛ bo kɛ̃́kùnnɛ sipɔɔ yɛmbɛ̀,

bɛ̀ do sɑ̃ntí bɛ̀,

kɛ́senkɛ̀rì bɛ̀ɛ̀ do tú bɛnitidiɛbɛ̀ kɛtenkɛ̀ ĩ́nkɛ̀.

10 Díndi Tiiri ɛì kɔbɛ kúútínɛ̀ di tenkɛ̀,

bɛ̀ kuutimɛ̀ Niidi kó mpɛɛ́mmɛ̀,

bɑ̀tóòbɛ̀ tɛ̃́nkɛ í dɛ̀ commu.

11 Ti Yiɛ̀ nKuyie nkuù yòutɛ ku nɔ̀ùtɛ̀ dɑ̀mɛ́ɛ̀rì ĩ́nkɛ̀,

kuù donnɛ́ yɛkpɑ̀ɑ̀tìyɔ kɔ̃m̀bùɔ̀tì.

Kuù duɔ́ nkɛ̀ Kɑnnɑhɑ̃ɑ̃ ɛì kɔbɛ pɔ̀ntɛ bɛ kó sicɛ̃kperí.

12 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie mbɛ́i nkɛ dɔ̀:

Díndi Sitɔ̃ɔ̃ ɛì kɔbɛ,

di yɑ̃ǹkùtì dèèmu,

di sɑ̃̀ɑ̃́tɛ́nɛ̀ osɑpɑ̀ɑ̀ mbɛ̀ cɑ̀kɛ wènwe,

bɑ́ kɛ̀ di ìtɛ́ kɛ sèńtɛ́ dɑ̀mɛ́ɛ̀rì kɛ kɔ̀tɛ Sipidii,

dɛ bíɛ́kɛ̀ di bɑ́ɑ́ pɛ́tɛ́ mɛom̀pùmɛ̀.

13 Kɑndee ɛì tɛ̃́nkɛ í kpɑɑ́,

Asidii ɛì kɔbɛ bɛ̀ɛ̀ do dì cɛ̃̀tinnɛ

kɛ́mɑɑ́ yɛdèrɛ̀ kɛ́ dì fitɛ́,

kɛ́ dì do kɛ́puɔ nsikpɑ̀ɑ̀tìcɛ̃́ĩ,

kɛ̀ dìì dɔúnko kɛ́nɑɑ́ ndikpɑ́ɑ̀ kɛ̀ tikpɑsĩ̀ntìi dì tɑ.

14 Díndi Tɑdisisi ɛì kɔbɛ kɔmmúnɛ̀ yɛdɑbùò,

di kóo bɑ̀tóòbɛ̀ còḿmú dɛ̀ tɛ̃́nkɛ í kpɑɑ́.

15 Dɛ̀ yó mboní kɛ̀ bɛ̀ɛ yɛ̃̀mmu Tiiri ɛì kpɛ́í, kɛ̀ dɛ̀ mmɔkɛ yɛbie nsipísìyiekɛ̀ okpɑ̀ɑ̀tì kó mufòmmu ɔ̃ mmɑmɛ̀. Dɛ mɔ̀nnì tìì bo tuɔkɛní Tiiri ɛì tì bo ndònnɛ̀ fɛyɛ̀nfɛ̀ fiɛ nnɑ̀ɑ́ nwèè nitipòkù dɔuti dɔutinɛ̀ bɛntidɑɑbɛ̀ o kpɛ́í nkɛ tú mù:

16 Túótɛ́ ɑ kùtìdùkù, kɛ́nfirí dihɛì kɛ dentì,

fɔ̃́ nhonitipòkù wèè dɔuti dɔutinɛ̀ bɛnitidɑɑbɛ̀, bɛ̀ yɛ̃̀mmu ɑ kpɛ́í.

N firí dihɛì kɛ bié nhɑ kùtìdùkù kɛ diè,

kɛ̀ dɛ̀ɛ yié nkɛ̀ bɛ̀ɛ dentɛní ɑ kpɛ́í.

17 Yɛbie nsipísìyiekɛ̀ kó difɔ̃nkúò, ti Yiɛ̀ nKuyie mbo wɛ̃tɛ kɛ́potɛ́ Tiiri ɛì kɔbɛ kɛ̀ bɛ̀ɛ wɛ̃tɛ kɛ́ kù yóu, kɛ́tɑ di kó kupotɑɑ́ nkɛ́tɑunnɛ̀ yɛkpɑ̀ɑ̀tìyɔ yɛmɔu yɛ̀ɛ̀ bo kɛtenkɛ̀*. 18 Dɛ mɔ̀nnì ticɔ̃nti bɛ̀ bo mpɛ́ú tì nɛ̀ dɛ kó ticuuti nɛ́ yó ntú ti Yiɛ̀ nKuyie nkpɛrɛ ndɛ, bɛ̀ í yó ntì tìkíí kɛ sɔrì. Bɛ̀ yó ntì piúnɛ̀ bɛ̀ɛ̀ pĩ mbɛ̀ mbɛ Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ miɛkɛ mutɔ̃mmú kɛ̀ bɛ̀ nyo nkɛ sɑnnɛ̀, kɛ́ndɑɑti tiyɑɑ̀sɑ̀ɑ̀tì.

24

Kuyie nyóó pɔntɛmɛ̀ kutenkù

1 Ti Yiɛ̀ nKuyie nyóó pɔntɛmu kɛtenkɛ̀, kɛ̀ kɛ̀ɛ̀ dɔúnko,

kutenkù bo kóntɛ́ kɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ɛ cíɛ́tɛ́ bɛ̀ɛ̀ tu:

2 Ikuɔ́ nìùbɛ̀ nɛ̀ cɛ̃́nkoo kɔbɛ.

Kudɑɑkù yiɛ̀ nnɛ̀ kudɑɑkù,

Tɛcĩ́ɛ̃̀tɛ̀ yɔ̃ nɛ̀ o kóo tɔ̃ntì,

wèè fiiti nɛ̀ wèè do,

wèè pènni nɛ̀ bɛ̀ pènni wè.

Dibɑ̀nnì yiɛ̀ nnɛ̀ ò bɑnnɛ̀ wè.

3 Ti Yiɛ̀ nKuyie nyóó pɔntɛmu kɛtenkɛ̀ pɑ́íí,

kɛ́hɛí di kpɛrɛ, kɛ̀ di tenkɛ̀ɛ dɔúnkoo.

Ti Yiɛ̀ nKuyie nkuù tì bɛ́i.

4 Kɛtenkɛ̀ kuɔ̀mmu kɛ cĩ̀tɛ,

kutenkù cɑ̀kɛmu kɛ nɑɑ́ ntidobontì kɛ wɛ̃nnɛ́nɛ̀ kɛĩ́nkɛ̀.

5 Bɛ̀ɛ̀ bo kɛtenkɛ̀ ĩ́nkɛ̀ bɛɛ̀ kɛ̀ sɑ̃ũ,

kɛ yɛ̃́ bɛ̀ bùtínnɛ́mɛ̀ Kuyie nkuɔ́,

bɛ̀ sèńtɛ́ Kuyie ntié nyi,

kɛ tɔ̃̀tɛ mɛtɑummɛ̀ mɛ̀ɛ̀ do bo sɑ̃́ɑ̃̀,

bɛmbɛ nɛ̀ Kuyie mbɛ cuokɛ̀.

6 Dɛɛ̀ te kɛ̀ Kuyie ncɔ̃ɔ̃ kɛtenkɛ̀,

bɛ̀ɛ̀ bo kɛtenkɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ yɑ̀u bɛ yɛi nkó mucɔ̃́ntimu,

kɛ dèè bɑ́ bɛ̀ɛ̀ kpɑɑ́ bɛ̀ tɛ̃́nkɛ í tùɔ̀kɛ dɛ̀mɑrɛ̀.

Mɛnɑɑ̀ ndèèmɛ̀ dihɛì kɛ̀ diwɛ̀ì dèè

7 Fínyĩ̀ kó dɛtie mmɔ̀tɛ́mu,

mɛnɑɑ̀ pɑ̀mmɛ̀ tɛ̃́nkɛ í kpɑɑ́.

Bɛ̀ɛ̀ yɛ̀mmɛ̀ do dò ncɑ́tírɛ́

kɛ̀ bɛ̀ tɑ mɛyɛǹcɑɑ̀rìmɛ̀ miɛkɛ.

8 Yɛbɑ̀rɛ̀ kó yɛdɑbùò ncĩ̀ɛ̃́kɛ́mu

kɛ̀ siyíkpèi yɛ̃ nyúóó,

kɛ̀ tibómbonti yɛ̃ nkɑ́rɛ́.

9 Inɑɑyɑ̃̀ɑ̃̀yìɛ ntɛ̃́nkɛ í bo.

Mɛnɑɑ̀ kperímɛ̀ tiikɛmu, bɛnɑɑyɑ̃̀ɑ̃̀bɛ̀ kpɛ́í.

10 Dihɛì dimɔu dɔúnkomu kɛ pùɔ,

kɛ̀ sicɛ̃́ĩ yɑ̃̀ɑ̃̀ nyɑ̃̀ɑ̃ mbɑ́ òmɔù tɛ̃́nkɛ í nɔ nkɛ tɑɑ̀.

11 Kɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ kuɔ̀ ndihɛì miɛkɛ.

Mɛnɑɑ̀ ndòńtɛ́ mɛ̀ɛ̀ kpɛ́í,

diwɛ̀ì tɛ̃́nkɛ í kpɑɑ́,

kɛ̀ tiyɑ̃ǹkùtì dèè dihɛì.

12 Dihɛì dimɔu nɑɑ́ ntidobontì nti,

kɛ̀ yɛcɑ̀kɛ̀ pɛ̀ítɛ́ pɛ́ítɛ́ kɛ cóú.

13 Ibotí imɔu kutenkù

dɛ̀ bo ndònnɛ̀ bɛ̀ ɔ̃ɔ̃ tɔ̃ũ odìfíè kó yɛbɛ kɛ íntɛ́ yɛ̀,

bɛ̀ ɔ̃ɔ̃ tɔ̃ũ fínyĩ̀ bɛ kɛ́yɑ́kɛ́ yɛ̀.

Bɛ̀ɛ̀ nɑntɛ́ kɛ yɑ̃nku

14 Bɛ̀ pĩɛ̃kù mɛtɑmmɛ̀ mmɛ,

kɛ dɛ́úkùnko ti Yiɛ̀ nKuyie nyètìrì,

kɛ̀ diyiè tɑɑ̀ kɛ̀ɛ̀ bíɛ́kɛ̀ kɔbɛ yɑ̃nku.

15 Díndi diyiè yìɛ̀ní kɛ̀ɛ̀ bíɛ́kɛ̀ kɔbɛ,

dɛ́úkùnnɛ ti Yiɛ̀ nKuyie nyètìrì.

Díndi dɑ̀mɛ́ɛ̀rì bíɛ́kɛ̀ kɔbɛ

sɑ̃ntɛnɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie kùù ti te tínti Isidɑyɛɛribɛ.

16 Ti kèèmu bɛ̀ dìèmmɛ̀ fɛ nyɛ̀nfɛ̀:

Ti Yiɛ̀ nKuyie nkùù wetí ku yètìrì ndɛu!

Kɛ̀ mí nnɛ́ kuɔ́nko kɛ dɔ̀:

Ń fetimu, ǹ fetimu!

Mɛyɛi mmɛɛ̀ ti do,

bɛ̀ ǹ fìtɛ́mu, nɛ̀ bɛ̀ ti do nɑɑti bɛɛ̀ kòńtɛ́ kɛ n fìtɛ́.

17 Díndi bɛ̀ɛ̀ bo kɛtenkɛ̀ ĩ́nkɛ̀

Difɔ̃̀tìrì nɛ̀ ticùɔ̀tì,

dɛɛ̀ bo di ììkɛ̀.

18 Wèè bo keè iúu kɛ́cokɛ́nɛ̀ kufɔ̃wɑɑ́,

nhò doti difɔ̃̀tìrì ndi,

kɛ̀ wèè yɛ̀tìní difɔ̃̀tìrì kòo tɑ ticùɔ̀tì miɛkɛ.

Yɛwɛtibòrɛ̀ yɛɛ̀ kpetɛ́,

kɛ̀ kɛtenkɛ̀ kó dipũũ sɑ̃̀ntɛ̀.

19 Kɛtenkɛ̀ kɛɛ̀ sɑ̃̀nti,

kɛ yɑú kɛ wɛ́ú yɛwɛ́tiyɛ̀.

20 Kɛtenkɛ̀ ɑ̃̀ntimu kunɑɑ̀yɑ̃̀kɛ́muɔ́nkù tɛ̃mɛ̀.

Kɛ sɑ̃nti dipɑɑkɔ̃tɛ́fii kɔ̃mɛ,

mɛyɛi mmɛɛ̀ kɛ̀ yɔ̃̀ntɛ,

kɛ̀ domu kɛ tɛ̃́nkɛ í yóó ítɛ́.

Bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ yóó domɛ̀ kɛ̀ Kuyie mbɑɑtɛ́

21 Dɛ yiè ti Yiɛ̀ nKuyie mbo ɑ̃nnɛ́ tɛnɔ̀ùtɛ̀ kɛĩ́nkɛ̀ kó bɛkperíbɛ̀, kɛ́potɛ́ kɛtenkɛ̀ kó bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀, 22 kɛ́ bɛ̀ tìí mbɛmɔu bɛ̀ ɔ̃ɔ̃ tíímmɛ̀ tikpetíntì kɛ́ tì tɑnnɛ́ difɔ̃̀tìrì, kɛ́kpetínnɛ́ kɛ̀ bɛ̀ nkpetí, kɛ̀ dɛ̀ɛ mɔntɛ kɛ̀ bɛ̀ nɛ́ bɛ̀ dɔ̀ɔ̀ bɛ̀ dò mbɛ̀ɛ bɛ̀ dɔ̀ɔ̀ tì.

23 Otɑ̃̀nkù bo sĩ́nnɛ́

kɛ̀ ifɛii pĩ́ ndiyiè.

Dɛ yiè ti Yiɛ̀ nKuyie Mpɑkɛdɑɑ weè yó mbɑkɛ́

kɛ́mbo Sedisɑdɛmmu Siyɔ̃ɔ̃ tɑ̃rì ĩ́nkɛ̀,

nɛ̀ o kpetì kɛ̀ bɛkótíbɛ̀ ntì wùó.

25

Disɑ̃nni kó fɛyɛ̀nfɛ̀

1 Ti Yiɛ̀ nKuyie nhɑ tú Kuyie nku n tũ nkù,

n yó ndɑ sɑ̃ntímu kɛ dɛ́úkùnko ɑ yètìrì,

kɛ yɛ̃́ ɑ dɔ̀ɔ̀mɛ̀ dɛ̀mɑrɛ̀ sɑ̀ɑ̀rɛ̀,

ɑ do tɑ̃ɑ̃tɛ́ tì nɛ̀ dimɔ̀nnì,

kɛ̀ tì bo bɑ́ kɛ í ceeri,

2 Fɔ̃́ɔ̃̀ pùɔ mbɛkpɑ́kpɑ̀rìbɛ̀ ɛì,

kɛ̀ dì nɑɑ́ ndidobonnì kɛ cóú,

bɛkpɑ́kpɑ̀rìbɛ̀ kó dihɛì,

nɛ̀ sicɛ̃kperí kɛ̀ dɛ̀ nɑɑ́ ntidobontì.

Òmɔù í kpɑɑ́ kɛ bo dì mɑɑ́ bìtì.

3 Dɛɛ̀ te kɛ̀ kuwuɔ nkperíkù kɔbɛ dɑ sɑ̃ntí,

ibotí tɛì kó bɛkpɑ̀ɑ̀tìyɛibɛ yóó dɑ yɔtɛmu.

4 Fɔ̃́ɔ̃̀ tu ocĩ̀rì kó disɔ̀rì,

osénnìwè ɔ̃ nsɔri fɔ̃́ɔ̃̀ borɛ̀ mɛyɛǹcɑɑ̀rìmɛ̀ mɔ̀nnì,

fɔ̃́ɔ̃̀ ɔ̃ nhò kɑ̃nkɛ́ fɛtɑɑfɛ̀,

kɛ̀ kuyie ntònkɛ̀ ɑ́ nhò dìɛ́kɛ́,

kɛ yɛ̃́ bɛkpɑ̀ɑ̀tìyɛibɛ kó kɛmiɛkɛ donnɛ̀mɛ̀ fɛtɑdiɛfɛ̀ nfɛ,

fɛ̀ɛ̀ puotì imɑrí.

5 Kɛ donnɛ̀ kuyiìnkù ɔ̃ ndòmmɛ̀ tɛdɔntɛ̀ kó kɛtenkɛ̀.

Fɔ̃́ɔ̃̀ kùɔ bɛkpɑ̀ɑ̀tìyɛibɛ kó ihúu.

Diwɛtirì ɔ̃ɔ̃ dɑ́tínnɛ́ diyiè kɛ̀ dɛ̀ɛ bonkɛmɛ̀.

A mɛ mpɑ̀ɑ bɛyɛibɛ kó ihúu.

Ibotí imɔu yóó dimɛ̀ dibɑnni

6 Ti Yiɛ̀ nKuyie Mpɑkɛdɑɑ yóó ɑ̃nnɛ́ dibɑnni ndi,

Siyɔ̃ɔ̃ tɑ̃rì ĩ́nkɛ̀ ibotí imɔu kpɛ́í,

kɛ́kuɔ iwũɔ̃ mɛkùɔ̀ nkpɛyi nɛ̀ mɛnɑɑ̀ kperímɛ̀ bɛ̀ tumɛ̀ difɛ̃́ɛ̃̀,

nɛ̀ tidiitì sɑ̀ɑ̀tì nɛ̀ mɛnɑɑ̀ kperímɛ̀.

7 Dɛ kó ditɑ̃rì ĩ́nkɛ̀ kɛ dɑ́tɛ́ kuyɑ̀ɑ̀kù

kùù do kɑ̃nkɛ́ yɛbotɛ̀ yɛmɔu ììkɛ̀.

Kuyɑ̀ɑ̀kù kùù do dɑ́ɑ́tí ibotí imɔu,

8 kɛ́kɛi mmukṹṹ yúóó,

ti Yiɛ̀ nKuyie nyóó ũũtímu tinɔnniɛti,

kɛ́dɛitɛ ku nìtìbɛ̀ ifɛi.

Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie míì bɛ́i.

Isidɑyɛɛribɛ yó nyɑ̃nkumɛ̀ kɛ̀ Mɔɑbu kɔbɛ kuɔ̀

9 Dɛ yiè di bo nnɑ́ɑ́ nkɛ tú:

Kuyie nkuù tu ti Yiɛ̀, ti do ku mbúɔ́,

kɛ̀ kù mɛ nti dɛɛtɛ́.

Ti do ku nkémmú kɛ̀ kù ti dɛɛtɛ́,

nyɑ̃nkunɛ̀ kɛ ɑu.

10 Kɛ yɛ̃́ ti Yiɛ̀ nKuyie nnɔ̀ùtɛ̀ tɛɛ̀ yó nkɑ̃nkɛ́mɛ̀ di ntɑ̃rì!

Kɛ̀ Mɔɑbu kɔbɛ biɛ, bɛ̀ yóó bɛ̀ nɑmu bɛ kɑrì kɛ́kuɔ.

Bɛ̀ ɔ̃ɔ̃ nɑ̀ù mɛ̀ɛ̀ botí timútì difɔ̃̀tìrì kɛ́dɔɔ̀ tikùtì.

11 Dɛǹdɛ bɛ̀ yó nhɑrìmɛ̀ kɛ ɛinko tibɑɑtì bɛ̀ ɔ̃ ndɛìtìmɛ̀ dibinni.

Ti Yiɛ̀ nKuyie nyóó dɛitɛmu bɛ fentɛ̀.

12 Mɔɑbu, bɑ́ nɛ̀ ɑ ɛì duotí mɛ nhokùmɛ̀ kɛ kpeńnì,

ti Yiɛ̀ nKuyie mbo ì pùɔ nkɛ̀ ìi duó kɛ́wɛ̃nnɛ́nɛ̀ mutɑ̃́ɑ̃́.

26

Disɑ̃nni kó fɛyɛ̀nfɛ̀

1 Dɛ yiè Sudɑɑ ɛì kɔbɛ bo dentɛ̀ fɛ nyɛ̀nfɛ̀:

Ti mɔkɛ dihɛì kperì ndi

kɛ̀ Kuyie ndi fii nyiduotí kɛ ì ti dɛɛrí.

2 Kpetɛ́nɛ̀ dihɛì kó yɛbòrɛ̀,

kɛ̀ kubotí kùù dɔ̀ɔ̀ri dɛ̀ɛ̀ sìɛ́ kɛ̀ kùu tɑ,

kubotí kùù dɔ̀ɔ̀ri Kuyie mbɛ́i ntì.

3 Kuyie nwèè dɔ̀ɔ̀ri ɑ bɛ́i ntì,

ɑ we nduɔ̀ ndiwɛ̀ì,

wèè dɑ duɔ́ nhomɑ́ɑ̀, ɑ we nduɔ̀ mɛom̀pùmɛ̀

4 Duɔ́nnɛ̀ dimɑ́ɑ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nsɑ̃́ɑ̃̀,

ti Yiɛ̀ nKuyie nkuù tu dipèrì dìì di kɑ̃nkɛ́ sɑ̃́ɑ̃̀.

5 Kuù bɔntɛ́ní bɛ̀ɛ̀ do bo dɛyiitírɛ̀,

kɛ pɔ̀ntɛ bɛ ɛì kperì,

kɛ dì bɔntɛ́ní kɛtenkɛ̀

kɛ̀ dì nɑɑ́ mmutɑ̃́ɑ̃́.

6 Bɛ̀ɛ̀ í tú bɛ̀mɑbɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ dì nɑ̀ù,

kɛ̀ bɛsénnìbɛ̀ di ũtírí.

Yɛmɔ̀rɛ̀ sɔnyɛ kó mubɑ́ɑmmu

7 Ti Yiɛ̀ nKuyie fɔ̃́ nwèè wetí,

fɔ̃́ɔ̃̀ ɛ̀nnìnko wèè dɔ̀ɔ̀ri dɛ̀ɛ̀ sìɛ́ o kó kucɛ.

8 Áú! Ti Yiɛ̀ nKuyie! Nti búɔ́ fɔ̃́ nwe,

ɑ ti còńnɛ́ dìì fɔ̃̀tìrì ti di mbo,

ti dɔ́ tì tu: Ti bo nyumɛ̀ ɑ yètìrì.

9 Nh ɔ̃ɔ̃ duɔ́ kɛyènkɛ̀ kɛ̀ n wɛ̃nnì yɑ̀ɑ́ nfɔ̃́ nwe,

n yɛ̀mmɛ̀ wɑnti fɔ̃́ nwe.

A bekɛ́nɛ̀ dìì mɔ̀nnì kutenkù, kù dò nhɑ́ kù bekɛ́nɛ̀mɛ̀

dɛ mɔ̀nnì ndi, bɛnìtìbɛ̀ ɔ̃ɔ̃ tũnnɛmɛ̀ kucɛ kùù sìɛ́.

10 Kɛ̀ bɛ̀ kuɔ́ nhoyɛiwe mɛsémmɛ̀ ò ɔ̃ɔ̃ í ndɔ̀ɔ̀ dɛ̀ɛ̀ sìɛ́.

Ò ɔ̃ ndɔɔri mɛyɛi mmɛ, dihɛì dìì dɔ̀ɔ̀ri dɛ̀ɛ̀ sìɛ́ di miɛkɛ

bɑ́ ò bɑ́ɑ́ yɑ̀ ɑ dɛumɛ̀ fɔ̃́ nti Yiɛ̀ Kuyie.

11 Ti Yiɛ̀ nKuyie nhɑ yòutɛmu ɑ nɔ̀ùtɛ̀

kɛ yóó bɛ̀ potɛ́ bɛ̀ mɛ nyí tɛ̀ wùó,

bɛ̀ nɛ́ yóó yɑ̀mu ɑ dɔ̀ɔ̀mɛ̀ ɑ nìtìbɛ̀ kɛ̀ ifɛi bɛ̀ pĩ,

kɛ̀ bɛ̀ɛ cɔ́útɛ́ muhɑ̃ɑ̃́ nhɑ wètɛ mù ɑ sĩ̀mbɛ̀ kpɛ́í.

12 Ti Yiɛ̀ nKuyie nfɔ̃́ɔ̃̀ ti duɔ́ ndiwɛ̀ì,

fɔ̃́ɔ̃̀ te kɛ̀ ti dɔɔri dɛ̀ dɛmɔu kɛ̀ dɛ̀ yìé.

13 Ti Yiɛ̀ nKuyie bɛkperíbɛ̀ tɔbɛ̀ do ti bɑɑtɛ́mu,

fɔ̃́ɔ̃̀ mɑ́ɑ̀ kó diyètìrì mɛ mbo ti nɔ̀ miɛkɛ.

14 Bɛ̀ɛ̀ ku bɛ̀ í wɛ̃ti kɛ bo foutɛ,

Bɛdɔmbɛ̀ í iti.

Fɔ̃́ɔ̃̀ còḿmú kɛ bɛ̀ kùɔ kɛ̀ dɛ̀ dèè.

Bɑ́ òmɔù tɛ̃́nkɛ í denniní bɛ kpɛ́í.

15 Fɔ̃́ɔ̃̀ duɔ́ nkɑ̀ɑ kó kuwuɔ nsũ̀ṹ,

fɔ̃́ɔ̃̀ kù dɛ̀úkùnnɛ kɛ̀ dɛ̀ tu ɑ kó disɑ̃nni,

kɑ̀ɑ fũ̀ũ ntitemmɑ̀nkɛ.

16 Ti Yiɛ̀ nKuyie nkɛ̀ ti tɑ mɛyɛǹcɑɑ̀rìmɛ̀

fɔ̃́ɔ̃̀ ɔ̃ɔ̃ tí teennɛ̀.

Kɑ̀ɑ ti potɛ́ ti dɑ kuɔ́nnɛ̀.

17 Ti do dò nhɑ ììkɛ̀ onitipòkù wèè kuɔ̀ nwènwe dɛbirɛ,

kɛ kuɔ̀ nkɛ mítìrì nɛ̀ kuyonku.

18 Ti do púómmu,

kɛ̀ ti pɛitɛ́mɔ̀nnì tùɔ̀kɛ,

kɛ̀ ti kuɔ̀ ntipɔutì kɛ nɛ́ pɛitɛ́ kuyɑɑkù,

ti pɛitɛ́ dɛ̀ í yóó dɛɛtɛ́ mùmɑmù kutenkù,

ti í yìɛ́ onìtì kutenkù.

Kuyie nkɔbɛ bɛ̀ɛ̀ ku bɛ̀ bo yɑ̃́ntɛ́ kɛ̀ kùu potɛ́ bɛyɛibɛ

19 Díndi n nìtìbɛ̀, di kɔbɛ bɛ̀ɛ̀ ku bɛ̀ yóó foutɛmu,

n kɔbɛ bɛ̀ɛ̀ ku bɛ̀ bo yɑ̃́ntɛ́,

bɛdɔmbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ duɔ́ mutɑ̃́ɑ̃́ mmiɛkɛ, kɛ̀ bɛ̀ɛ entɛ kɛ́nyɑ̃nku.

Timɑɑ̀ntì ɔ̃ɔ̃ bónkùnnɛmɛ̀ kɛtenkɛ̀,

Ti Yiɛ̀ nKuyie nyóó mɛ ntɛ̃́nnɛ́ní bɛcíríbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ duɔ́ kudɔnkù.

20 Díndi n nìtìbɛ̀ kũṹnnɛ̀ kɛ́tɑɑ́ di cɛ̃́ĩ,

kɛ́kpetínnɛ́ kɛ́sɔri yɛmɔ̀rɛ̀ sɑ́m̀pɔ́ miɛkɛ,

kɛ́nkémmúnɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie mmiɛkɛ bo domɛ̀.

21 Ti Yiɛ̀ nKuyie nyìtɛ́nímu ku kɑ̀rì,

kɛ bo potɛ́ kɛtenkɛ̀ kɔbɛ bɛ yɛi nkpɛ́í,

kɛtenkɛ̀ bo feìnní mɛnitiyĩ̀ĩ̀,

kɛ́feìnní bɛ̀ do kùɔ bɛ̀.

27

Kuyie nyóó kuɔmɛ̀ dɑ̀mɛ́ɛ̀rì kó musĩ̀mmù

1 Dɛ yiè ti Yiɛ̀ nKuyie nyóó túótɛ́mu ku seú nɑtikù, ku seú diɛkù, kukperíkù, kɛ́kuɔ musĩ̀mmù bɛ̀ tu mù Defiɑtɑ̃ɑ̃, fɛwɑ̀ɑ̀fɛ̀ diɛfɛ̀, fɛwɑ̀ɑ̀fɛ̀ fɛ̀ɛ̀ cití kɛ cití. Ti Yiɛ̀ nKuyie mbo kuɔ dɑ̀mɛ́ɛ̀rì kó musĩ̀mmù.

Kuyie ndònnɛnɛ̀mɛ̀ kumɑ́ɑ̀ wèè te fínyĩ̀ kó kupɑku

2 Kɛ̀ dɛ yiè tùɔ̀kɛ di dentɛ̀ fɛyɛ̀nfɛ̀,

n kó kupɑku fínyĩ̀ kó dɛtie nkpɛ́í,

bɛ̀ kùɔ̀tìnɛ̀ dɛɛ̀ kó yɛbɛ mɛnɑɑ̀ kperímɛ̀ * dimɔ̀nnì mɑrì kɛ bɛ̀ dònninkonɛ̀ fínyĩ̀ kó kupɑku kɛ yɛ̃ nkù bɛ̀ temu otenkútì ɔ̃ mmɔkɛmɛ̀ kupɑku kɛ kù te.

3 Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie mmíì bɑ̀ɑ m pɑku,

kɛ kù yɔ́ɔ̀rì yɛmɔ̀rɛ̀ yɛmɔu,

kɛ kù bɑ̀ɑ kɛyènkɛ̀ nɛ̀ kuyie,

dɛ̀mɑrɛ̀ bɑ́ɑ́ kù cɑ̀kɛ mɛ̀ɛ̀ kpɛ́í.

4 M miɛkɛ tɛ̃́nkɛ í kù pɛ́ì,

kɛ̀ ǹ nɛ́ yɑ̀ ku miɛkɛ tipotì nɛ̀ tisɑ̃mpotì,

n kéróomu kɛ borɛ̀ cɔ́u dimɔ̀nnì dìmɑ́ɑ̀.

5 Kɛ̀ wèè wɑmmú m borɛ̀ disɔ̀rì,

kɛ n wɑmmú nɛ̀ kunɑɑtí,

ti yóó nɑrikɛmu.

Kuyie nyóó cĩ́ɛ̃́mmu Isidɑyɛɛribɛ

6 Yɛmɔ̀rɛ̀ sɔnyɛ miɛkɛ Isidɑyɛɛribɛ cĩ̀ɛ̃ nyóó fííkúmu,

Isidɑyɛɛribɛ bo pũntɛ kɛ́pórí

kɛ́piɛ́ yɛbɛ kɛ́píɛ nkutenkù.

7 Ti Yiɛ̀ nKuyie nsɑ̀ɑ̀ bɛ̀ potɛ́mu kù do dɔ̀ɔ̀mɛ̀ bɛ̀ɛ̀ do bɛ̀ puotɑ̀ɑ̀?

Yɑ́ɑ̀ kù nɛ́ bɛ̀ kùɔmu kù do dɔ̀ɔ̀mɛ̀ bɛ̀ɛ̀ do bɛ̀ kɔ̀ù.

8 Áɑ̀! Kù yũ̀ɔ̃́ mbɛ to nyɛ

kɛ duɔ́ nkɛ̀ bɛ̀ bɛ̀ pĩ̀ḿmú kɛ kònnɛ̀,

Kuyie nkuù yóu kɛ̀ diyiè yìɛ̀ní kɛ̀ɛ̀ bíɛ́kɛ̀ kó kuyɑɑkù bɛ̀ tùótɛ́.

9 Díndi Sɑkɔbu yɑɑ̀bí puɔnnɛ̀ di bɔɔwũɔ̃tɔ̀rɛ̀,

dɛ́ítɛ́nɛ̀ yɛ kɛ̀ yɛ̀ɛ nɑɑ́ mmutɑ̃́ɑ̃́,

kɛ́buɔ́ ndi bɔɔtenkɑɑnìi nɛ̀ di kutìnɛ̀ dɛ̀ tihúúntì.

Kɛ tɛ̃́nkɛ bɑ́ɑ́ dɛ̀ íi mbìtì,

kɛ̀ di dɔ̀ɔ̀ mɛmmɛ m bo ũtɛ́ di yɛi nkɛ dí cĩ́ɛ̃́.

10 Dihɛì dìì do tú dikperì, dì dɔúnkomu,

òmɔù í kpɑɑ́ di miɛkɛ.

Bɛ̀ dì dootóomu kɛ̀ dì nɑɑ́ ndikpɑ́ɑ̀.

Kɛ̀ tinɑɑbiiti dɛ cèntì kɛ cɑ́ɑ́ ntifɑ̃ɑ̃̀tì kɛ dɛ̀ dɔu.

11 Kɛ̀ idɛí kpeí bɛ̀ ɔ̃ɔ̃ ì bɔ̀kɛ́mu kɛ̀ bɛnitipòbɛ̀ɛ ì cɔ́u.

Kubotí kuù nkɔbɛ í bɑntɛ́,

dɛɛ̀ te wèè bɛ̀ dɔ̀ɔ̀ kòò tɛ̃́nkɛ í bɛ̀ mɔ̀kɛnɛ̀ mɛsémmɛ̀,

wèè bɛ̀ pìítɛ́ ò tɛ̃́nkɛ í yóó bɛ̀ cĩ̀ɛ̃́.

Sifubɛ bɛ̀ɛ̀ cìɛ́tɛ́ bɛ̀ yóó wɛ̃tɛ kɛ́kũṹmmɛ̀ bɛ ɛì

12 Dɛ yiè ti Yiɛ̀ nKuyie mbo ketɛ́ o diitì mupotimù,

kɛ́bɑtɛ mɛbii nnɛ̀ tifèntì,

kɛ́túótɛ́ Efɑdɑti kɛ́ntɔ kɛ́tuɔkɛnɛ̀ Esibiti.

Dɛ mɔ̀nnì kù bo di tɑ̃nkɛ́ dimɑ dimɑ, díndi Isidɑyɛɛribɛ.

13 Dɛ yiè bɛ̀ bo kɔnnɛ́ ditɑ̃tɛheù mɛdiɛ̀,

bɛ̀ɛ̀ do cìɛ́tɛ́ kɛ́mbo Asidii kɛ̀ bɛ̀ɛ kũũnní,

nɛ̀ bɛ̀ɛ̀ cokɛ́ kɛ kò nhEsibiti,

kɛ̀ bɛ̀ɛ nínkú ti Yiɛ̀ nKuyie nyììkɛ̀

ku tɑ̃sɑ̀ɑ̀rì dìì bo Sedisɑdɛmmu di ĩ́nkɛ̀.

28

Kuyie nkpɑnnɛ̀mɛ̀ Sɑmmɑrii kó dihɛì

1 A bo yɑ̀ fɔ̃́ nSɑmmɑrii kó dihɛì!

A donnɛ̀ dipìì ndi,

kɛ̀ Efɑdɑimmu kó tinɑɑ̀yɑ̃̀ɑ̃̀tì dɑ pɔtìnɛ̀,

kɑ̀ɑ bo ditennì kɛ sĩ́ĩ́ nkubiriku kɛtennɑtikɛ̀.

A kó tisɑ̃tì dònnɛ̀ mutepóó mmùù mɔ̀tɛ́ mù mmu,

tiì nɛ́ tú tinɑɑ̀yɑ̃̀kɛ́muɔ́ntì kó tisɑ̃tì.

2 Ntɛ ti Yiɛ̀ nKuyie tɔ̃nnímɛ̀

onìtì dikɔ̃m̀bùɔ̀ yiɛ̀ nwèè kpeńnì,

kɛ donnɛ̀ fɛtɑdiɛfɛ̀ fɛ̀ɛ̀ kɔkɛ́nɛ̀ yɛmɑ́tɑ̃́rɛ̀,

nɛ̀ kuyɑɑkperíkù kɛ cɑɑri,

kɛ dò mmɛniɛ nhɔ̃ɔ̃ tɑmɛ̀ kukó kɛ́píɛ.

Nɛ̀ o nɔ̀ùtɛ̀ ntɛ ò yóó dì bɔmmɛ̀ kɛtenkɛ̀.

3 Dikpɑ̀ɑ̀tìpìì Efɑdɑimmu kó tinɑɑ̀yɑ̃̀ɑ̃̀tì pɔ̀tìnɛ̀ dì,

bɛ̀ bo nɑu kɛtenkɛ̀.

4 A kó tibɑnsɑ̃tì dònnɛ̀ mutepóó mmùù bo mù mmu ditennì,

kɛ sĩ́ĩ́ nkubiriku nɑtikù.

A kpɛrɛ yó ndònnɛ̀ fìkíè kó ditebii dìì nɑntɛ́ kɛ bi dìndi,

wèè dì yɑ̀ kòò pɑ̃̀nkɛ dì tɔ̃̀tɛ kɛ ɑɑroo.

5 Dɛ yiè ti Yiɛ̀ nKuyie Mpɑkɛdɑɑ weè yó ntú o nìtìbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ bo nkpɑɑ́ bɛ kó dikpɑ̀ɑ̀tìpìì, bɛ kó kuyítùòkù bɛ kó kubɑnsɑ̃rìkù. 6 Kuù yó nduɔ̀ mɛyɛ̀mmɛ̀ mɛ̀ɛ̀ wenni bɛ̀ɛ̀ tu bɛbeémbɛ̀, kɛ duɔ̀ mmuwɛ̃rímú bɛ̀ɛ̀ bɑ̀ɑ dihɛì kó yɛbòrɛ̀ kɛ bɛtì bɛ dootitɔbɛ̀.

Bɛ̀ dɑúmɛ̀ wèè nɑ̀ɑ́ nKuyie mpɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì

7 Ikuɔ́ nìùbɛ̀ nɛ̀ bɛ̀ɛ̀ nɑ̀ɑ́ nKuyie mpɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì, mɛnɑɑ̀ mmɛɛ̀ bɛ̀ fétìnnɛ,

bɛ̀ muɔ́ mmɛnɑɑ̀ kperímɛ̀ mmɛ kɛ yetɛ́ kucɛ,

bɛ̀ ɔ̃ ntṹṹ nkɛ mɛ́ú mɛnɑɑ̀ kperímɛ̀ miɛkɛ nkɛ,

bɛ̀ sɔ̃rikɛ mɛnɑɑ̀ kperímɛ̀ mmɛ

mɛɛ̀ te kɛ̀ bɛ̀ nɑ̀ɑ́ ntìì pɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì í co kucɛ

bɛ beéntì í síɛ́.

8 Titɔ̃́ǹtũ̀ɔ̃́tì tiì dɑ̀ɑ́tí bɛ tɑ́bùrìbɛ̀ ĩ́nkɛ̀,

kupíkù mɑkù í feí.

9 Kɛ̀ bɛ̀ nɛ́ nɑ́ɑ́ nkɛ tú:

Dɛ kóo Esɑii dɔ́ kɛ tí tié nhɔ̃̀nti?

Ɔ̃̀mbɛ mbɛ ò nɑ̀ɑ́mmɛ̀ tipɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì?

Yɛbíkɛ́mpĩ̀ɛ̃̀tɛ̀ bɛ̀ cɑ̀tɛ́ yɛ̀ bɑ̀mbɑ̀nɑ̀ɑ̀?

Yɑ́ɑ̀ yɛ̀ɛ̀ yɑ̃ɑ̃tɛ́ bɑ̀mbɑ̀?

10 Kɛ tekíí Esɑii kɛ tú:

Ò ɔ̃ɔ̃ ntṹṹ nkɛ nɑ́ɑ́ nkɛ tú: Kɛ̀ kɛ̀, kɑ̀ kɑ̀,

ku m̀píkù sɑ́m̀pɔ́ kutɛkù sɑ́m̀pɔ́.

11 Ti Yiɛ̀ nKuyie mbo duɔ́ nkɛ̀ ibotí tɛì

iì bɛ̀ nɑ̀kɛ́nɛ̀ í kó tinɑ́ɑǹtì,

ì bo bɛ̀ nɑ̀kɛ́nɛ̀ didɑ́údìrì.

12 Kù do mɛ mbɛ̀ nɑ̀kɛ́mɛ̀mu kɛ dɔ̀:

Ntɛnɛ̀ diom̀pùrì bɛ̀ɛ̀ ɔ̀u bɛ̀ɛ om̀pɛ̀.

Diom̀pùrì ndi,

bɛ̀ mɛ nyí nyie kɛ kèńtɛ́ kù tu mù.

13 Nɛ̀ dɛ kpɛ́í ti Yiɛ̀ nKuyie nyóó duɔ́ nkɛ̀ ibotí tɛì iì bɛ̀ nɑ̀kɛ́nɛ̀ didɑ́údìrì: Kɛ̀ kɛ̀, kɑ̀ kɑ̀, ku mpíkù sɑ́m̀pɔ́ kutɛkù sɑ́m̀pɔ́. Kɛ̀ bɛ̀ nkérí kɛ́bíétí kɛ duò diyɑ̀nyɑ̀nnì, kɛ́kɔutɛ kɔutɛ bɛ kɑ̀, kɛ́yĩɛ̃kɛ muceé, kɛ̀ bɛ̀ɛ bɛ̀ pĩ̀ḿmú.

Dipũũ kó ditɑ̃́rì

14 Díndi bɛ̀ɛ̀ ni Sedisɑdɛmmu kó bɛnìtìbɛ̀,

díndi sipɔɔ yɛmbɛ̀ keènɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie tu mù.

15 Díndi bɛ̀ɛ̀ nɑ̀ɑ́ nkɛ tú:

Nɛ̀ mukṹṹ nti nɑɑtimu,

nɛ̀ kudɔnkù ti dɔ̀ɔ̀ mɛtɑummɛ̀ mmɛ,

kɛ̀ mutenkṹṹ nkéríní mu í yóó ti nintɛ,

ti sɔri siyɑ́ɑ̀bìsí miɛkɛ nkɛ,

mɛsoùmmɛ̀ mɛɛ̀ tu ti kó disɔ̀rì.

16 Dɛɛ̀ te kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie mbɛ́i nkɛ tú:

N dɔú ndipũũ kó ditɑ̃́rì ndi,

ditɑ̃́rì dìì kpeńnì mɛsɑ̀ɑ̀, dìì donku kpeńnì,

diì ɔ̃ mbo ditou kentímɛ̀ kɛ̀ wèè ĩkú di ĩ́nkɛ̀,

dɛ̀mɑrɛ̀ bɑ́ɑ́ ò nɑmpɛ.

17 Tibeéntì sɑ̀ɑ̀tì tiì yó ntú n kó tɛbiètɛ̀,

kɛ̀ mɛwetímmɛ̀ ntú kuhɔ̃ũ n níí yóó tɑ̃ũ nkù kɛ́yɑ dɛ̀ɛ̀ sìɛ́.

Fɛtɑɑfɛ̀ mɑ́tɑ̃́rɛ̀ yɛɛ̀ yóó nɛinɛ̀ disɔ̀rì siyɑ́ɑ̀bìsí kpɛri.

Mɛniɛ mbo pɔ̃ntɛ́nɛ̀ di kó disɔ̀rì.

18 Fɛtɑɑfɛ̀ mɑ́tɑ̃́rɛ̀ bo dɛitɛ mɛtɑummɛ̀ di do dɔ̀ɔ̀nɛ̀mɛ̀ mukṹṹ

di do dɔúnnɛ̀ dìì nùù kudɔnkù dì bo dɛitɛ,

mɛyɛi mbo di do dìì mɔ̀nnì mɛ̀ bo di pɔ̃ntɛ́nɛ̀.

19 Bɛ̀ yó ndi duòmu bɑ́ dìì kṹnweńnì, bɑ́ kùù yìe, bɑ́ kɛ̀ɛ̀ yènkɛ̀. Di níí yóó keè bɛ nɑm̀pòo kɛ̀ kufɔ̃wɑɑ́ nkuù di pĩ́.

20 Kɛ̀ didɔ́ù kũpɛnɛ̀ di yiɛ̀, kɛ bɑ́ ndò nkɛ́duɔ́ kɛ́cɑ̃ɑ̃,

kɛ̀ kuyɑ̀ɑ̀kùu kɛ̃kɛ kɛ bɑ́ ndò nkɛ́dɑ́ɑ́tí.

21 Ti Yiɛ̀ nKuyie nyiti kɛ bo cómmúmu, kù do dɔ̀ɔ̀mɛ̀ Pedɑsimmu,

kɛ bo nɑmpɛ kumɑ́ɑ̀ kù do dɔ̀ɔ̀mɛ̀ Kɑbɑɔ̃ɔ̃ biriku,

kù dɔ́ dìì mɔ̀nnì kɛ pĩ́ nku tɔ̃mmú mucɑ̀ncɑ̀mmù, mukpɑ́kpɑ̀rìmù.

22 Di tũ ntɛ̃́nkɛ bɑ́ ntú sipɔɔ yɛmbɛ̀, kɛ̀ mɛɛ̀ dɔkɛ kuhɔ̃ũ kó dideè bo cɛ̃́tínnɛ́, ti Yiɛ̀ nKuyie Mpɑkɛdɑɑ tì nni nnɑ̀kɛ́mu kɛ tú ò tɑ̃ɑ̃tɛ́ kɛ bo kuɔ kutenkù nku, tì í yóó pɑɑ̀.

Kuyie nduɔ́mmɛ̀ otenkútì mɛciì

23 Mɛm̀mɛ kɛ̀ Kuyie mbɛ́i nkɛ dɔ̀:

Kéntɛ́nɛ̀ n tɑmmɛ̀,

keènɛ̀ n tú mù.

24 Otenkútì ɔ̃ nsɛ̃ĩmu,

kɛ dɛi kɛ pũũku kɛ dɔummɔɔ sɑ̃́ɑ̃̀ɑ̃̀?

25 Ò ɔ̃ɔ̃ nkòò dùɔ̀ kɛ dèè wèe buɔtímu o dibotì,

tibotí tibotí nɛ̀ o kũmbotí,

kɛ́buɔtí titɛtì yɛpɛ̃nyɔ.

26 Kuyie nkuù ò nɑ̀kɛ́ ò dò nkɛ́dɔɔ̀mɛ̀,

kuù ò duɔ́ mmɛciì.

27 Bɛ̀ ɔ̃ɔ̃ í nnɑ̀ù ikũmbotí nɛ̀ tɛnɑɑsɑ̃ntɛ̀,

bɛ̀ ɔ̃ɔ̃ tì puotínɛ̀ kudɔú nku,

kɛ́ ti kpɑ̃̀ɑ̃́kɛ́ nɛ̀ kupɑ̀ɑ̀ti.

28 Bɛ̀ ɔ̃ɔ̃ pítínnɛ́ tidɑbɛɛtì nti inɑ̀ɑ̀kɛ,

kɛ́nɑunɛ̀ tidiitì bɛ̀ tu tì bèdéè.

Bɛ̀ nɛ́ ɔ̃ ntì nɑ̀ù kɛ berímu kɛ bɑ́ɑ́ tì pùɔ.

29 Ti Yiɛ̀ nKuyie Mpɑkɛdɑɑ weè duɔ̀ ndɛ kó mɛciì,

kù dɔ̀ɔ̀ri mùù tɔ̃mmú dɛumu.

29

Bɛ̀ yó ndò mbɛ̀ nɑmu Isidɑyɛɛribɛ kɛ̀ Kuyie nnɛ́ bɛ̀ dɛɛtɛ́

1 A bo yɑ̀ fɔ̃́ nSedisɑdɛmmu dihɛidiɛ̀,

fɔ̃́ nDɑfiti do còńnɛ́ dìì ɛì o touku,

ɑ́ nyɛ́útí bɑkɛ yɛbɑɑ nyɛbie nduɔ́mɛ̀.

2 M bo cɛ̃ɛ̃rɛ Sedisɑdɛmmu ɛì kɛ̀ dìì kɔmmú yɛdɑbùò,

kɛ́tɑ mɛyɛǹcɑɑ̀rìmɛ̀ nɛ̀ mɛhɑ́ɑ́rìmɛ̀ miɛkɛ,

Sedisɑdɛmmu bo nɑɑ́ nkɛhɑ̃ɑ̃dɛkɛ̀.

3 N yóó dɑ domu kɛ dɑ cɛ̃ɛ̃tɛ kɛ cónnɛ́ sikpɑ̀rìnɑɑsɛ̃ĩ́

kɛ dɑ fitɛ́, kɛ dɑ pi.

4 A dotimu kɛ bo nduɔ́ kɛ nɑ́ɑ́nní,

bɛ̀ bo nyo ɑ tɑmmɛ̀ kɛ̀ mɛ̀ dò mmɛ̀ yìɛ̀ní kɛtenkɛ̀,

ɑ tɑmmɛ̀ bo nyiɛ̀ní kɛtenkɛ̀ kɛ dònnɛ̀ dɛ̀mɑrɛ̀ kɔ̃mɛ,

bɛ̀ bo nyoní ɑ wíɛ kɛtenkɛ̀.

5 A dootitɔbɛ̀ kusṹkù bo nɑɑ́ mmutɑ̃́popùò nkɛ́cíɛ́tɛ́,

bɛkpɑ̀ɑ̀tìyɛibɛ kó yɛtĩ̀rɛ̀ bo nɑɑ́ ntiyontì kɛ̀ kuyɑɑkù bɛ̀ tùótɛ́,

Di yóó dɔɔ̀mu, dɛ̀ yóó dɑ dɛɛtɛ́mu.

6 Ti Yiɛ̀ nKuyie Mpɑkɛdɑɑ kèrínímu

kɛ bo dɑ teennɛ̀ kɛ̀ fɛtɑɑfɛ̀ mpɛ́ú kɛ̀ kɛtenkɛ̀ ɑu,

kɛ̀ kunɔɔ̀roo ndɑ́ɑ́tí nɛ̀ fɛtɑɑfɛ̀ diɛfɛ̀,

nɛ̀ kuyɑɑkù kperíkù nɛ̀ fɛfɔ̀dɔ́nfɛ̀

nɛ̀ fɛhɑ̃ɑ̃dɛɛ̀nfɛ̀ kɛ̀ fɛ̀ɛ cɔ́útɛ́ dɛmɔu.

7 Bɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ bɛɛ̀ doti Sedisɑdɛmmu ɛì mudoò

bɛ kpɛrɛ yó ndònnɛ̀ tidɔuǹtì ɔ̃ɔ̃ pĩ́mmɛ̀ mmɛ onìtì kɛyènkɛ̀ kɛ́pɛ̃ɛ̃tóo

bɛ̀ɛ̀ di peri idookɔti kɛ di ɛ̃́ũ̀rì, bɛ kpɛrɛ yó mmɛ ndò.

8 Dɛ mɔ̀nnì bɛ̀ɛ̀ dokùnɛ̀ Siyɔ̃ɔ̃ bɛ yɛ̀mmɛ̀ bo cɑɑ̀rɛ̀

kɛ́ndonnɛ̀ dikònnì bo wè, kòò duɔ́ tidɔuǹtì kɛ yo,

kɛ èntɛní kɛ sɔ̃́ nhò bɑɑ kpɑɑ́ o kònnì ndi,

yoo sinɛ́yɛ̃ĩ bo wè,

kòò duɔ́ tidɔuǹtì kɛ yɔ̃̀,

kɛ èntɛní kɛ sɔ̃́ nhò bɑɑ kpɑɑ́ sinɛ́yɛ̃ĩ nsi.

Isidɑyɛɛribɛ muɔ́mmu dɛ̀ nɛ́ í tú mɛnɑɑ̀

9 Dɛ̀ yóó di dimu kɛ dí kpeí

ṹṹnnɛ̀ kɛ́sonnɛ́ kɛ́nɑɑ́ ntiyũ̀ɔ̃̀ntì,

di muɔ́mmu dɛ̀ nɛ́ í tú mɛnɑɑ̀,

di ɑ̃́ɑ̃́mmu, dɛ̀ nɛ́ í tú di muɔ́ mɛnɑɑ̀.

10 Ti Yiɛ̀ nKuyie nkuù di tɑnnɛ́ tikɔ̃ǹcɛ̃́ɛ̃́tì miɛkɛ,

kuù pìi ndíndi bɛ̀ɛ̀ nɑ̀ɑ́ nku pɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì di ììkɛ̀,

kuù kɑ̃ɑ̃́ mbɛyuwúom̀bɛ̀ yɔ kɛ̀ bɛ̀ bɑ́ɑ́ yɑ̀ tìì kpɑɑní.

11 Dɛɛ̀ te kɛ̀ di í bɛí Kuyie ndi bɛnkɛ tì kɛ dònnɛ̀ onìtì bɛ̀ duɔ́ nwè dipɑ́tíri kɛ yɛ̃ nwèe kɑɑ̀, nkòò tu: M bɑ́ɑ́ nɑ, bɛ̀ di pɔ̃ũmmu kɛ ĩkú mɛcɑnnimɛ̀. 12 Yoo bɛ̀ɛ dì duɔ́ nwèè í nɔ nkɛ kɑɑ̀ nkɛ dɔ̀ wèe kɑɑ̀ nkòò bɛ̀ tɛ̃̀ńnɛ́ kɛ dɔ̀: N yí nɔ nkɛ kɑɑ̀.

Kuyie yóó dɔɔ̀ tì bo dɛ́ɛ́tɛ́ ku nìtìbɛ̀

13 Mɛm̀mɛ kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie mbɛ́i nkɛ dɔ̀:

Bɛ nnìtìbɛ̀ ɔ̃ɔ̃ kɔtɛní m borɛ̀

kɛ́ nni nsɑ̃ntí nɛ̀ bɛ nɔ̀ nyɛ,

kɛ̀ bɛ̀ yɛ̀mmɛ̀ nɛ́ n dɛ́tɛ́nɛ̀

bɛ̀ n dé kùù fɔ̃wɑɑ́ ntú bɛnìtìbɛ̀ dɔú nyìì kuɔ́ kɔku nku.

14 Dɛɛ̀ kpɛ́í nte mí ndi Yiɛ̀ nKuyie nkɛ̀ n yóó

nsɔkɛ́ kɛ dɔɔri mudɛutɔ̃mmú kɛ̀ dɛ̀ɛ bɛ̀ di.

Bɛ̀ɛ̀ mɔ̀kɛ mɛyɛ̀mmɛ̀ bɛ̀ bɑ́ɑ́ nɑ kɛ́ mù bɑntɛ́.

Mɛciì nyɛmbɛ̀ bɑ́ɑ́ nɑ kɛ́ mù yĩ̀ɛ̃́tɛ́.

Òmɔù bɑ́ɑ́ sɔnnɛnɛ̀ Kuyie nho dɔɔ̀rìmɛ̀

15 Di bo yɑ̀!

Díndi bɛ̀ɛ̀ ɔ̃ ndɔɔri di kpɛti kɛ n sɔrìnɛ̀,

bɛ̀ɛ̀ pĩ mbɛ tɔ̃mmú dibiìnnì miɛkɛ,

kɛ nɑ́ɑ́ nkɛ tú: We nti wúó,

we nti yɛ̃́.

16 Di yɛimmɑɑ̀? Tiyɑɑmɑtì nɛ̀ oyɑɑmɑrì dɛ̀ mɑ̀mɑɑ̀?

Kunɛnkù bo nɑ́kɛ́ ku yiɛ̀ nkɛ dɔ̀:

A í n dɔ̀ɔ̀ɑ̀? Yɑ́ɑ̀ tiyɑɑmɑtì bo nɑ́kɛ́ wèè tì mɑɑ́ kɛ dɔ̀:

A í ciì?

Yɛmɔ̀rɛ̀ yóó ceetɛmɛ̀

17 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie mbɛ́i nkɛ dɔ̀:

Dɛ̀ kpɑɑ́ sɑ́m̀pɔ́ nwe kɛ̀ Dimɑɑ tɑ̃rì nɑɑ́ kupɑku.

Dɛ̀ kpɑɑ́ sɑ́m̀pɔ́ nwe, kɛ̀ dɛ kó kupɑku nɑɑ́ nkutúúkù.

18 Dɛ yiè yɛwũ̀ɔ̃̀ mbo keè dipɑ́tíri tɔ tìì nɑ́ɑǹtì,

kɛ̀ tiyũ̀ɔ̃̀ntìi yɛnní dihuri, dibiìnnì miɛkɛ kɛ́nɑ kɛ́yɑ̀.

19 Dɛ mɔ̀nnì bɛ̀ɛ̀ í tú bɛ̀mɑbɛ̀ bɛ wɛ̀ì bo ndɛ́úkú

ti Yiɛ̀ nKuyie nkpɛ́í.

Bɛ̀ɛ̀ tu bɛsénnìbɛ̀, fɛnitiyɑnfɛ̀ miɛkɛ,

kɛ̀ bɛ̀ nyɑ̃nku ti Yiɛ̀ nKuyie kùù do mpɑ́í pɑ́í kɛ di

te Isidɑyɛɛribɛ ku kpɛ́í.

20 Bɛkpɑ̀ɑ̀tìyɛibɛ tɛ̃́nkɛ í yó nkpɑɑ́.

Bɛ̀ɛ̀ dɑú bɛnìtìbɛ̀ bɛ̀ bɑ́ mbo.

Bɛ̀ɛ̀ kɛ́tìrì bɛtɔbɛ̀ kɛ bo bɛ̀ dɔ̀ɔ̀ mɛyɛi bɛ̀ bo deè.

21 Bɛ̀ɛ̀ tounko bɛnìtìbɛ̀ tinɑ́ɑǹtì,

kɛ ɔ̃ɔ̃ ndíí obeéntì dibòrì,

kɛ̀ kpetì bɛnìtìbɛ̀ nɛ̀ bɛ nɑɑtí bɛ̀ bo deè.

22 Dɛɛ̀ kpɛ́í nte kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nSɑkɔbu do tũ nkù,

kunku kùù dɛɛtɛ́ Abɑrɑhɑmmu kɛ̀ kù bɛ́i nkɛ tú:

Ifɛi tɛ̃́nkɛ í yóó pĩ́ Sɑkɔbu kó kuwuɔ nkɔbɛ,

bɛ̀ tɛ̃́nkɛ bɑ́ɑ́ sĩ́nnɛ́ bɛ yɔ.

23 Bɛ̀ bo yɑ̀ dìì mɔ̀nnì mutɔ̃mmú m pĩ́ mmù bɛ cuokɛ̀,

bɛ̀ bo bɑntɛ́ n túmɛ̀ wèè kpɑ mɛyɛi,

kɛ́bɑntɛ́ n tú wè, mí nwèè te Sɑkɔbu kó kuwuɔ nkɔbɛ,

kɛ́ n depɛ, mí nwèè te Isidɑyɛɛribɛ.

24 Bɛ̀ɛ̀ kó mɛyɛ̀mmɛ̀ do dɔ́ kɛ́dɑutɛ́

kɛ̀ bɛ̀ɛ mɔɔtɛ mɛciì, bɛ̀ɛ̀ do ṹũ̀rì kɛ̀ bɛ̀ɛ cɔutɛ́ itié.

30

Kuyie nyí dɔ́mɛ̀ ku kɔbɛ ntɑunɛ̀ Esibiti

1 Díndi itookperí yɛmbɛ̀ di bo yɑ̀!

Di dɔɔri tìì kó dimɑ̀ɑ̀ n yí tì yɛ̃́,

di wɑɑ̀ mmɛ̀ɛ̀ tɑummɛ̀ í bonní m borɛ̀.

Di yɛ́útí mɛyɛi mmɛ di yɔ ĩ́nkɛ̀.

2 Kɛ kɔrì Esibiti di mɛ nyí m beé,

di kɛ̀ kɔ̀rì kɛ̀ Esibiti kóo kpɑ̀ɑ̀tì weè bo ndi kɑ̃nkɛ́,

kɛ̀ di ndíɛ́kɛ́ Esibiti kó mɛdɛ́ɛ̀,

3 ifɛi bo di pĩ́ nnɛ̀ mɛteèmmɛ̀ di wɑntimɛ̀

Esibiti kóo kpɑ̀ɑ̀tì borɛ̀,

disɔ̀rì di wɑnti dì bo di dií nyifɛi,

4 bɑ́ kɛ̀ di kó bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ tùɔ̀kɛ Soɑɑ,

bɑ́ kɛ̀ yɛhɛikɛ̀ntɔ̃rɛ̀ tùɔ̀kɛ Anɛsi.

5 Ifɛi iì yóó di pĩ́ nnɛ̀ Esibiti kɔbɛ,

bɛ̀ í yóó di teennɛ̀ tìmɑtì,

bɛ̀ pètìnkɛ yóó di dií nyifɛi nyi,

kɛ́sĩ̀nkùnnɛ di yètɛ̀.

Bɛ̀ pɑ̃ɑ̃mmɛ̀ Esibiti yɛpɑ̃rɛ̀ kɛ dɔ́ mɛteèmmɛ̀

6 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie mbɛ́i ndiyiè yìɛ̀ní kɛ̀ɛ̀ bíɛ́kɛ̀,

kubɑkù cɑ̃̀nku bíɛ́kɛ̀ kɔbɛ kpɛ́í nkɛ dɔ̀:

Díndi bɛ̀ɛ̀ tounko di kpɑ̀tì sɑ̃mmɑrímúbɛ̀ kɛ tounko di kpɛrɛ sɑ̀ɑ̀rɛ̀ yòyóbɛ̀,

kɛ kérínɛ̀ kucɛ mɛyɛi nnɛ̀ mɛyɛǹcɑɑ̀rìmɛ̀ kɔku

yɛcìrícìrɛ̀ borɛ̀ nɛ̀ yɛdɑutɛ,

di kɔrì kɛ borɛ̀ duɔ́ nkùù botí kɔbɛ

í yóó di teennɛ̀ tìmɑtì.

7 Esibiti kó mɛteèmmɛ̀ tu dɛtetìrɛ̀ ndɛ,

dɛkpɑurɛ, dɛɛ̀ te kɛ̀ m bɛ̀ yú kɛ tú

sɔ̃́ntíkɛ kó kutoweku kɔbɛ.

Kubotí kùù dɔ́ bɛ̀ nkù nɑ̀ɑ́ nkù dɔ́ tì

8 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nnɑ́kɛ́ Esɑii kɛ dɔ̀:

Wɑ̃ri bɛ ti nnɑ́ɑǹtì titɑ̃́píɛ̀tì ĩ́nkɛ̀,

kɛ̀ tì nduɔ́ yɛwe yɛ̀ɛ̀ kpɑɑní yɛ kpɛ́í,

kɛ́ndò dibɛǹkùrì sɑ̃́ɑ̃̀ nɛ̀ bɛ̀ bo mbomɛ̀.

9 Kɛ yɛ̃́ dɛ kó fɛyɑnfɛ̀ í yiemmɛ̀ n kpɛti,

bɛ̀ tu itookperí yɛmbɛ̀ mbɛ,

bɛ̀ í dɔ́ mí mbɛ Yiɛ̀ nKuyie n nɑ́ɑǹtì.

10 Kɛ̀ bɛ̀ nɑ̀ɑ́ mbɛyuwúom̀bɛ̀ kɛ tú: Bɑ́ nwúónnɛ̀!

Kɛ nɑ́ɑ́ mbɛ̀ɛ̀ nɑ̀ɑ́ mí nKuyie m pɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì kɛ tú:

Di bɑ́ nti nɑ́ɑ́ ntimɔ́mmɔnti, dí nti nɑ́ɑ́ nti dɔ́ tì,

dí nti nɑ́ɑ́ ntìì nɑɑti ti yɛ̀mmɛ̀.

11 Kɛ nɑ́ɑ́ mbɛ̀ɛ̀ nɑ̀ɑ́ m pɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì kɛ tú:

Ítɛ́nɛ̀ kucɛ sɑ̀ɑ̀kù, dɑutɛ́nɛ̀ kucɛ.

Kɛ nɑ́ɑ́ nkɛ tú: Ti í dɔ́ kɛ́keè

Kuyie nkùù dò mpɑ́í pɑ́í Isidɑyɛɛribɛ tũ nkù kó tinɑ́ɑǹtì.

Bɛ̀ nɑ̀kɛ́mɛ̀ Sudɑɑ ɛì yóó pɔntɛmɛ̀ pɑ́íí

12 Ntɛ ti Yiɛ̀ nKuyie nkùù dò mpɑ́í pɑ́í, Isidɑyɛɛribɛ tũ nkù tu mù:

Di mɛ̀ nsènkɛ̀rìmɛ̀ n nɑ́ɑǹtì

kɛ tũ̀nnɛ bɛfèèbɛ̀, siyɑ́ɑ̀bìsí yɛmbɛ̀,

kɛ ĩkú bɛɛ̀ ĩ́nkɛ̀.

13 Dɛ kó mɛyɛi nyó mbo di yɔ ĩ́nkɛ̀ nkɛ,

kɛ́ndonnɛ̀ kuyiɛ nhɔ̃ɔ̃ ɑ̃nnɛ́mɛ̀ kuduotí, kɛ́ndɛ́úkú,

kɛ̀ bɛ̀ nyóó dɑɑtɛ, kɛ̀ kù do dimɔ̀nnì dìmɑ́ɑ̀.

14 Di bo pɔntɛ pɔntɛ tiyɑɑmɑtì ɔ̃ɔ̃ do kɛ́yɑɑrɛ yɑɑrɛmɛ̀.

Bɑ́ bɛ̀ bɑ́ɑ́ pɛ́tɛ́ kuyɔ̃ũ kɛ́wɑɑ́nnɛ̀ muhɑ̃ɑ̃́

nyoo bɛ̀ɛ dónɛ̀ mɛniɛ.

Ti bo yĩ́mɛ̀ só kɛ́nkémmú Kuyie

15 Ntɛ ti Yiɛ̀ nKuyie nkùù dò mpɑ́í pɑ́í Isidɑyɛɛribɛ tũ nkù tu mù:

Kɛ̀ di wɛ̃̀tɛní m borɛ̀ kɛ yĩ só,

mɛm̀mɛ m bo di dɛɛtɛ́mɛ̀,

di bo yĩ́mɛ̀ só kɛ́ nni mbúɔ́ dɛɛ̀ yó ntú di kó tikpetì.

Di mɛ nyí yie.

16 Kɛ̀ di mɛ nyetɛ kɛ tú di dɔ́ kɛ́cokɛ́nɛ̀ sisɛ̃ĩ́,

di mɛ̀nkɛ yóó cokɛ́mu,

di yɛ̃ ndi dɔ́ kɛ́dekɛ sisɑ̃ncɑ̃ɑ̃si nsi,

bɛ̀ɛ̀ bo di bɛti bɛ̀ yó ncokù mɛcɑ̃ɑ̃ mmɛ,

kɛ̀ dɛ̀ɛ pɛ̃ɛ̃tɛ́ di kpɛrɛ.

17 Onìtì òmɑ́ɑ̀ níí bo pɛ́i nkɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ tɛkɔupíítɛ̀ɛ (1000) cokɛ́,

kɛ̀ bɛ̀nùmmù pɛ́i ndi cokɛ́ dimɔu.

Bɛ̀ɛ̀ kpɑɑ́ kɛ̀ bɛ̀ mbo òmɑ́ɑ̀ kɛ donnɛ̀ kudɔú ɔ̃ ncúɔ́kɛ́mɛ̀ ditɑ̃rì yómmɛ̀,

bɛ̀ ɔ̃ɔ̃ cɔ́ɔ́mmɛ̀ tɛtɑ̃tɛ̀ ĩ́nkɛ̀ mɛcɑnnimɛ̀.

Kuyie nyóó cĩ́ɛ̃́mmɛ̀ ku nìtìbɛ̀

18 Ti Yiɛ̀ nKuyie nyóó di dɔɔ̀mu mɛsɑ̀ɑ̀,

kù kèrínímu kɛ bo di kuɔ́ mmɛsémmɛ̀,

kɛ yɛ̃́ ti Yiɛ̀ nKuyie ntumɛ̀ kùù wetí kùnku.

Dɛ̀ nnɑɑti bɛ̀ɛ̀ kó dimɑ̀ɑ̀ kù bùɔ́.

19 Díndi bɛ̀ɛ̀ bo Siyɔ̃ɔ̃ ɛì Sedisɑdɛmmu di tɛ̃́nkɛ bɑ́ nkuɔ̀,

kɛ̀ di kù yú kù yóó keèmu,

kɛ̀ di kuɔ́nko kù yóó di teennɛ̀mu.

20 Ti Yiɛ̀ nKuyie nyóó di duɔ́mmu mudiì,

mɛyɛǹcɑɑ̀rìmɛ̀ mɔ̀nnì,

kɛ dí duɔ́ mmɛniɛ dinɛ́kònnì mɔ̀nnì.

Bɛ̀ɛ̀ di tiè bɛ̀ tɛ̃́nkɛ í yóó sɔri,

di yóó bɛ̀ yɑ̀mu nɛ̀ di nuɔ.

21 Dɛ mɔ̀nnì di to bo keè mɛtɑmmɛ̀ mɛ̀ɛ̀ nɑ̀ɑ́ ndifɔ̃nkúò kɛ tú:

Ntɛnɛ̀ kucɛ, ntũ̀nnɛ kù

bɑ́ kɛ̀ di kɔri kubɑkù yoú bíɛ́kɛ̀ yoo kucɑ̃̀nku.

22 Dɛ mɔ̀nnì di bo wéntɛ́ dɛ̀mɑrɛ̀ sĩ̀nnɛ̀ di bɔɔtenkɑɑnìi,

di bo wéntɛ́ sìì dɑ̀ri timɑ́tì

nɛ̀ sìì dɑ̀ri mɛsɔɔ nɛ̀ sìì dɑ̀ri timɑ́tì, isɔkɛ kpɛrɛ,

kɛ nsì dokòo ditowɑɑ̀ kɛ tú: Yɛ̀nnɛ̀ diɛ!

23 Dɛ mɔ̀nnì kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie ncṹũnní fɛtɑɑfɛ̀

kɛ̀ tidiitìi yɛ̀, kɛ́pɛitɛ́, kɛ́nsũ kɛ cĩ́ɛ̃̀,

kɛ̀ di wũɔ̃ ncentì ì dɔ́mɛ̀, kɛ diiti.

24 Di nɑ̀ɑ̀kɛ ìì dùɔ̀ nɛ̀ di sɑ̃mmɑrímúbɛ̀,

dɛ̀ bo ncɑ́ɑ́ ntimútì bɛ̀ yɔɔrɛ tì mukɔ́kúɔ́.

Kɛ̀ di ntì piitinɛ̀ tikɑ̃penti tìì ɑ̃ yɛnìì.

25 Mudoò diɛmù yiè, sicɛ̃kperí bo duó

kɛ̀ di dootitɔbɛ̀ɛ kú kɛ́nsũ,

inɛ́cɛ bo ɑ̃nnɛ́ yɛtɑ̃rɛ̀ ĩ́nkɛ̀ nɛ̀ sitɑ̃ɑ̃́ kɛ́pũɔ̃́.

26 Dɛ mɔ̀nnì otɑ̃̀nkù bo pɛikɛ kɛ́ndònnɛ̀ diyiè ɔ̃ɔ̃ nɑ́ɑ́tɛ́mɛ̀,

Kɛ̀ diyiè nɑ́ɑ́tɛ́ kɛ́nkpeńnì,

kɛ mɑnnɛ̀ yɛwe yɛ̀yiekɛ̀ kó mɛnɑ́ɑ̀ mbo wɛ̃nnɛ́mɛ̀.

Dɛ yiè ti Yiɛ̀ nKuyie mbo tɑɑ nku kɔbɛ muɔ,

kɛ́miɛkùnnɛ bɛ yɛ̃ĩti.

Kuyie yũ̀ɔ̃́mmɛ̀ Asidii kɔbɛ to

27 Ti Yiɛ̀ nKuyie nkèrínímu ku mɔ́mmɔnku dɛdɛ́tirɛ̀

kɛ̀ ku miɛkɛ cɔ́ú mmɛsɑ̀ɑ̀ nkɛ fɑ̃nni,

kɛ̀ ku tɑnnɔ̀ tu kɛmiɛkɛ kpɛyɛ

kɛ̀ ku nɑ́ɑǹtì dò mmuhɑ̃ɑ̃́ nkɛ tuɔ̀.

28 Ku nùù kó muyɑɑ́ ndònnɛ̀ mɛniɛ nhɔ̃ɔ̃ tɑmɛ̀ mmɛ kukó kɛ́píɛ,

kɑ̀ɑ tɑ ɑ nkɑ̃́ɑ̃́kɛ́ ɑ fɔ̃̀níí.

Kuyie nyóó mɛɛ̀rɛ̀mu yɛbotɛ̀

nɛ̀ mɛborimɛ mɛ̀ɛ̀ í wenni mɛ miɛkɛ

kɛ́ bɛ̀ ɑ̃nnɛ́ tisɑ̃ndɑ́ntì bɛ nɔ̀ kɛ́ bɛ̀ kɔ̀tɛnɛ̀ bɛ̀ í dɔ́ kɛ̀.

29 Díndi Sedisɑdɛmmu kɔbɛ, di bo ndiè mbɛ̀ ɔ̃ ndièmmɛ̀ dibɑnni yiè kó kɛyènkɛ̀. Diwɛ̀ì bo ndi bo kɛ dònnɛ̀ bɛ̀ ɔ̃ ndeètì, ti Yiɛ̀ nKuyie nkó ditɑ̃rì kɛ̀ dìì bɛ̀ bo. Kɛ̀ bɛ̀ eu itɑ̃rí kɛ kɔrì ti Yiɛ̀ nKuyie nkùù kɑ̃nkɛ́ Isidɑyɛɛribɛ ku borɛ̀.

30 Ti Yiɛ̀ nKuyie mbo pĩɛ̃kɛ́ mɛkpɑ̀ɑ̀tìtɑmmɛ̀

kɛ́youtɛ ku nɔ̀ùtɛ̀ kɛ́potɛ́,

bɛnìtìbɛ̀ bo yɑ̀ ku miɛkɛ yóùmɛ̀

ku miɛkɛ dò mmuhɑ̃ɑ̃́ mmu kɛ tuɔ̀,

kɛ dò nfɛtɑdiɛfɛ̀ ɔ̃ nniùmɛ̀ nɛ̀ yɛmɑ́tɑ̃́rɛ̀ nɛ̀ kuyɑɑkù.

31 Asidii kɔbɛ bo keè ti Yiɛ̀ nKuyie ntɑmmɛ̀,

kɛ̀ kufɔ̃wɑɑ́ mbɛ̀ pĩ.

Ti Yiɛ̀ nKuyie mbo bɛ̀ puotí nɛ̀ kupɑ̀ɑ̀ti.

32 Bɑ́ kùù yɛ̃ĩku yó ndò mɛtooyɔ̃́mmɛ̀ mmɛ̀. Ti Yiɛ̀ nKuyie mbo mpuotì Asidii kɔbɛ kɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ bie ntikùtìdùùtì nɛ̀ tibómbonti kɛ ɑu. Kuyie nkuù yóó youtɛ ku nɔ̀ùtɛ̀ kɛ́ bɛ̀ dokɛ́nɛ̀.

33 Bɛ̀ tũ̀ntɛ kɛhɑ̃ɑ̃dɛkɛ̀ kɛ̀ dɛ̀ mɔ̀ntɛmu,

kɛ̀ kɛ̀ bo nɛ̀ okpɑ̀ɑ̀tì kpɛ́í mmúnkɛ.

Dɛ kó dihɑ̃ɑ̃tɔtìrì cũmpúrìmu kɛ pɛ̃kɛ̀,

dɛ kó muhɑ̃ɑ̃́ nyó ncɔ́ú kɛ dɛumu,

kɛ yɛ̃́ idɛí sũmɛ̀,

ti Yiɛ̀ nKuyie nnùù diì yóó wetɛ dɛ kó muhɑ̃ɑ̃́

kɛ̀ mù ncɔ́ú nkɛ dɛu muhɑ̃ɑ̃yuo nkó muhɑ̃ɑ̃́ nkɔ̃mɛ.

31

Kuyie nkpɑnnɛ̀mɛ̀ bɛ̀ɛ̀ kɔ̀rì Esibiti kɛ dɔ́ mɛteèmmɛ̀

1 Mɛm̀mɛ kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie mbɛ́i nkɛ dɔ̀:

Di bo yɑ̀ díndi bɛ̀ɛ̀ kɔ̀rì Esibiti ɛì mɛteèmmɛ̀ wɑmmù.

Díndi bɛ̀ɛ̀ yɛ̀mmɛ̀ nɑɑtinɛ̀ sisɛ̃ĩ́,

kɛ̀ di tɑ̃́ sikpɑ̀rìnɑɑsɛ̃ĩ́ si sṹkù kpɛ́í,

kɛ tɑ̃́ bɛsɑ̃ndèèbɛ̀ bɛ̀ kpeńnì mɛ̀ɛ̀ kpɛ́í,

bɑ́ di í wéí mí nKuyie nkùù di te díndi Isidɑyɛɛribɛ.

Di í n wɑɑ̀ mmí ndi Yiɛ̀ nKuyie.

2 Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie n ciìmu

míì tɔuní mɛyɛi

n nɑ́ɑǹtì í duò kɛtenkɛ̀.

N yìtɛ́ kɛ cómmúmu bɛyɛibɛ cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kpɛ́í.

Mɛyɛi ndɔɔ̀rìbɛ̀ kpɛ́í

di kɔrì bɛ̀ɛ̀ borɛ̀ kɛ wɑɑ̀ mɛteèmmɛ̀.

3 Esibiti kɔbɛ tú bɛnìtìbɛ̀ mbɛ,

bɛ̀ í tú Kuyie

bɛ sɛ̃ĩ́ tú sisɛ̃ĩ́ nsi

sì í mɔkɛ muwɛ̃rímú mɑmù.

M bo youtɛ dìì mɔ̀nnì n nɔ̀ùtɛ̀

wèè teé nhò bo bétɛ́,

kòò teé nwèe do, kɛ̀ bɛ̀ɛ kú bɛdɛ́.

Kuyie nnɑ̀kɛ́ tì Asidii kɔbɛ

4 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie mbɛ́i nkɛ dɔ̀:

Dicìrícìrìdɑɑ̀ yoo dicìrícìrìbii ɔ̃ɔ̃ pĩ́ nkɛ́kontɛmɛ̀.

Bɑ́ kɛ̀ bɛnɑɑcɛ̃mbɛ sũ mɛ̀ɛ̀ botí,

kɛ pɛ́i nkufɔ̃wɑɑ́ mbɑ́ɑ́ dì pĩ,

dì bɑ́ɑ́ yɔtɛ bɛ úu.

Mɛɛ̀ botí nku mí ndi Yiɛ̀ nKuyie Mpɑkɛdɑɑ n cutoomɛ̀,

kɛ bo dokɛ́nɛ̀ bɛ̀ɛ̀ bo Siyɔ̃ɔ̃ tɑ̃rì nɛ̀ o tɑ̃tɛ̀.

5 Tɛnɔ̀tɛ̀ ɔ̃ɔ̃ pĩntɛmɛ̀ tɛ fɛ̀tì tɛ yiè nyĩ́nkɛ̀,

mí ndi Yiɛ̀ nKuyie Mpɑkɛdɑɑ n yóó mmɛ nkɑ̃nkɛ́ Isidɑyɛɛribɛ

kɛ́ bɛ̀ dɛɛtɛ́, kɛ́ bɛ̀ coo nkɛ̀ bɛ̀ɛ yentɛ́.

6 Díndi Isidɑyɛɛribɛ di m bùtínnɛ́mu pɑ́íí, wɛ̃tɛnɛ̀ní m borɛ̀. 7 Dɛ yiè bo tuɔkɛ dìì yiè di bo dokóo sibɔɔtenkɑɑnìi timɑ́tì pɛ́ítì nɛ̀ mɛsɔɔ nkpɛsi di dɔ̀ɔ̀ sì nɛ̀ di nɔu kɛ n yetɛ́nɛ̀.

8 Disiè dìì í tú dinitisiè,

diì yóó kuɔ̀ Asidii ɛì kɔbɛ,

disiè dìì yóó bɛ̀ kònnɛ̀ di í tú dinitikpɛri.

Asidii ɛì kó bɛdɑpɑ̀mbɛ̀ bo cokɛ́ mudoò, bɛ̀ bo pĩ́ mmudɑɑtɔ̃mmú.

9 Wèè do bɛ̀ kɑ̃nkɛ́ dipèrì kɔ̃mɛ kòò cokɛ́nɛ̀ kufɔ̃wɑɑ́,

kɛ̀ bɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀nkótíbɛ̀ɛ cokɛ́ kɛ́yóu bɛ kó mɛcɑnnimɛ̀

bɛ̀ do còńnɛ́mɛ̀.

Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie míì bɛ́i, mmí nwèè tɔ̀tinnɛ muhɑ̃ɑ̃́ nSiyɔ̃ɔ̃,

mí nwèè wètɛ fɛhɑ̃ɑ̃tofɛ Sedisɑdɛmmu míì bɛ́i.

32

Bɛ̀ nɑ̀kɛ́mɛ̀ okpɑ̀ɑ̀tì sɑ̀ɑ̀wè kpɛ́í

1 Okpɑ̀ɑ̀tì mɔù weè yóó buotɛ́ kɛ́nwenni

kɛ̀ sikpɑ̀ɑ̀tìbìí mpĩ́ ndihɛì dɛ̀ bèkúmɛ̀.

2 Bɑ́ wè bɛ miɛkɛ kòo ndònnɛ̀ disɔ̀rì

bɛ̀ ɔ̃ɔ̃ sɔri dì kuyɑɑkù mɔ̀nnì

bɛ̀ ɔ̃ɔ̃ sɔri dɛ̀ fɛtɑɑfɛ̀ mɔ̀nnì,

bɛ̀ bo ndò mmɛniɛ nhɔ̃ ndòmmɛ̀

kɛtenkɛ̀ kɛ̀ɛ̀ kpɑ mɛniɛ nkɛ ĩ́nkɛ̀,

dipèrì kó mɛdɛ́ɛ̀ nhɔ̃ ndòmmɛ̀ kuyɑɑkù bo kɛ̀ɛ̀ tenkɛ̀.

3 Bɛnɔǹwúóm̀bɛ̀ nùɔ mbo dɔkɛ wéntɛ́,

kɛ̀ bɛtooyuobɛ̀ toò keè mɛsɑ̀ɑ̀,

4 Kɛ̀ tidɑ̀ɑ̀tì dòńtɛ́ bɛ̀ɛ mɔɔtɛ mɛyɛ̀mmɛ̀,

kɛ́nɑ kɛ́keè itié,

kɛ̀ tidɑuditi nɔ́ndiɛ́ ndɑtɛ kɛ̀ tìi nɑ́kɛ́ mɛsɑ̀ɑ̀.

5 Bɛ̀ tɛ̃́nkɛ bɑ́ɑ́ yĩ́ kuyɛìnkù tɛkpɑ̀ɑ̀tìbitɛ,

bɛ̀ mɛ ntɛ̃́nkɛ bɑ́ɑ́ yĩ́ siyɑ́ɑ̀bìsí yiɛ̀ ntú onitisɑ̀ɑ̀wè.

6 Kuyɛìnkù ɔ̃ nnɑ́ɑ́ ntìì í wenni tìnti,

kɛ̀ ku yɛ̀mmɛ̀ dɔ́ mɛyɛi mmɑ́ɑ̀,

kɛ̀ kù dɔ̀ɔ̀ri isɔkɛ,

kɛ sɑ̃́ɑ̃́ nti Yiɛ̀ nKuyie,

kɛ búútóo wèè kɔ̃nnɛ̀ dikònnì

kɛ muɔ̀ mmɛniɛ nsinɛ́yɛ̃ĩ bo wè

7 Ociiǹtì kó mutɔ̃mmú tú muyɛimu mmu.

Ò ɔ̃ ndɔ́ kɛ́dɔɔ̀ tì tu tiyɛiti nti

kɛ bo soutɛ́ osénnìwè kóò fétìnnɛ

bɑ́ kòo sénnìwè nù nnɑɑti.

8 Wèè tu onìtì sɑ̀ɑ̀wè,

wenwe ɔ̃ ntoti iyɛntotí sɑ̀ɑ̀yì nyi,

kɛ dɔɔri mutɔ̃mmú sɑ̀ɑ̀mù.

Kuyie nkpɑnnɛ̀mɛ̀ Sedisɑdɛmmu kó bɛnitipòbɛ̀

9 Díndi Sedisɑdɛmmu kó bɛnitipòbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ tɑ̃́ bɛmɑ́ɑ̀,

kéntɛ́nɛ̀ n tú mù,

díndi Sedisɑdɛmmu ɛì kó tipobooti

ítɛ́nɛ̀ kɛ́cómmú kɛ́keè n nɑ́ɑ́ ntì.

10 Díndi bɛnitipòbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ tɑ̃́ bɛmɑ́ɑ̀,

dɛ̀ kpɑɑ́ dibenni dìmɑ́ɑ̀ ndi nɛ̀ yɛwe mɑyɛ̀ kɛ̀ di kɔ̃̀ntìi ɑɑ́.

Fínyĩ̀ kó yɛbɛ kpɛrɛ dèèmu, kɛ̀ mudidɛ̀ì kpɛrɛ pɑ̀ɑ̀.

11 Díndi bɛnitipòbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ tɑ̃́ bɛmɑ́ɑ̀,

di kɔ̃m̀bùɔ̀tìi do,

díndi tipobooti, di kɔ̃̀ntì nhɑu,

dɑ́tɛ́nɛ̀ di yɑ̀ɑ̀tì, kɛ́boú iyɑɑ̀wɛ̃̀ĩ di kɑ,

kɛ́ndò ndi kɑri mukṹṹ.

12 Mpĩ́nnɛ̀ di yɔ kɛ kuɔ̀ ndi pɑɑ nsɑ̀ɑ̀rɛ̀ kpɛ́í

fínyĩ̀ tie ndɛ̀ɛ̀ do pɛí mɛsɑ̀ɑ̀ ndɛ kpɛ́í.

13 Kɔmmúnɛ̀ n nìtìbɛ̀ ɛì kpɛ́í,

tipotì tiì dɑ̀tínnɛ́ bɛ ɛì,

kɛ dɑ̀tínnɛ̀ sicɛ̃́ĩ sìì bo diwɛ̀ì miɛkɛ kɛ yɑ̃nku.

14 Bɛ̀ cokɛ́mu kɛ yóu tɛkpɑ̀ɑ̀tìcĩ́ɛ̃̀tɛ̀,

dihɛì kunɔɔ̀roo do ɔ̃ ndɑ́ɑ́tí dì kɛ̀ dì dɔúnko.

Kɛ̀ tɛtɑ̃tɛ̀ nɛ̀ didènnì diɛrì dɛ̀ bo nɑɑ́

nsɑ̃mmɑrímúbɛ̀ yó nkpɛiti dɛ̀, dinɑɑcɛ̃nhòò.

Bɛ̀ nɑ̀kɛ́mɛ̀ Kuyie nYɑɑ́ nkpɛ́í

15 Mɛm̀mɛ dɛ̀ yó ndòmmɛ̀,

kɛ́kémmúnɛ̀ Kuyie mbo cṹũnnímɛ̀ ku Yɑɑ́ nti ĩ́nkɛ̀.

Dɛ mɔ̀nnì tɛdɔntɛ̀ bo nɑɑ́ ndɛpɑɑ nkɛ̀ dɛpɑɑ nnɑɑ́ ntitúútì.

16 Bɛ̀ɛ̀ bo dɛpɑɑ kɛ̀ bɛ̀ mbekù kɛ̀ dɛ̀ sìɛ́,

kɛ̀ titúútì kɔbɛ ndɔɔri dɛ̀ bekúmɛ̀ * ndi, kɛtenkɛ̀ nɑɑti dɛ̀ nɛ̀ kɛ̀ í nɑɑti dɛ̀.

17 Kɛ̀ mɛwetímmɛ̀ɛ pɛitɛ́ mɛom̀pùmɛ̀,

mɛwetímmɛ̀ kó ticɔ̃nti bo ntú ti bo mbomɛ̀

kɛ í yĩɛ̃̀kù kɛ́nkɑri bɛ̀tɛ̀ìì.

18 Kɛ̀ ku nìtìbɛ̀ mbo mɛom̀pùmɛ̀ miɛkɛ

kɛ́mbo bɑ́ dɛ̀mɑrɛ̀ í bɛ̀ kɔɔ́nnɛ̀,

kɛ̀ bɛ̀ nkɑri bɑ̀mmùù.

19 Fɛtɑɑfɛ̀ mɑ́tɑ̃́rɛ̀ bo buɔ́ mbɛ túúkù,

kɛ̀ bɛ ɛìi do kɛ́kɛ̃kɛ́.

20 Dɛ mɔ̀nnì kɛ̀ di mbo diwɛ̀ì miɛkɛ,

kɛ kuuti yɛpúrɛ̀ miɛkɛ kɛ buɔtì di diitì,

kɛ́pítɛ́ sɑ̃mmɑrímú nɛ̀ inɑ̀ɑ̀kɛ kɛ̀ dɛ̀ ncentì dɛ̀ dɔ́mɛ̀.

33

Mɛyɛi mmɛ̀ɛ̀ yóó tuɔkɛní okɔ̀ùtì

1 Di bo yɑ̀ díndi bɛ̀ɛ̀ pɔ̀ntì bɛtɔbɛ̀, bɑ́ bɛ̀ í di puɔ̀,

díndi bɛ̀ɛ̀ fiiti bɛtɔbɛ̀ bɑ́ bɛ̀ í di fiiti!

Di yóó puɔ ndìì mɔ̀nnì kɛ́deè kɛ̀ bɛ̀ di puɔmmu,

kɛ̀ di fíítí kɛ́deè kɛ̀ bɛ̀ di fíítí.

2 Ti Yiɛ̀ nKuyie nhɑ tí kuɔ́ mmɛsémmɛ̀,

ti búɔ́ fɔ̃́ nwe bɑ́ dìì kṹnweńnì

ɑ ti duɔ́ mmuwɛ̃rímú,

kɛ́ nti dɛɛrí mɛyɛǹcɑɑ̀rìmɛ̀ miɛkɛ.

3 A ɔ̃ nkɑ̀ɑ kètɛ́ní

kɛ̀ ibotí kèè ɑ nɑm̀pòo ì ɔ̃ɔ̃ cokɛ́mu,

kɑ̀ɑ ìtɛ́ kɛ còḿmú yɛbotɛ̀ɛ cíɛ́tóo.

4 Kɛ̀ tí ɛí bɛ kpɛrɛ fɛcofɛ ɔ̃ɔ̃ domɛ̀ kɛtenkɛ̀ kɛ́dɛ́útóo timútì

yɛcɑ́dúɔ̀ nhɔ̃ɔ̃ domɛ̀ kupɑku kucɛ̃nku.

5 Ti Yiɛ̀ nKuyie nkùù bɑkɛ́ kù bo kɛĩ́nkɛ̀ nkɛ,

kɛ ɑ̃nnɛ́ timɔ́mmɔnti nɛ̀ tibeéntì sɑ̀ɑ̀tì Siyɔ̃ɔ̃.

6 Díndi Kuyie nkɔbɛ

di yó mbo kɛ̀ dɛ̀ di nɑɑtimu,

di bo mmɔkɛmɛ̀ mɛyɛ̀mmɛ̀ kɛ́nyɛ̃́ ti Yiɛ̀ nKuyie

kɛ kù dé, dɛ̀ tu tikpɑ̀tì ntì tìì dɛɛrí.

Kuyie nyóó potɛ́mɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ dootitɔbɛ̀

7 Ntɛ bɛkpɑ̀rìnuɔmbɛ kɛ yɛ̀ bɛ ɛì kɛ kuɔ̀ mbɛ ɛì miɛkɛ,

bɛ̀ɛ̀ do nɑ́ɑ́ ndiwɛ̀ì kó tinɑ́ɑǹtì bɛɛ̀ ti yɛdɑbùò.

8 Icɛ imɔu dɔúnkomu òmɔù tɛ̃́nkɛ í pɛ̃nkù,

mɛtɑummɛ̀ tɛ̃́nkɛ í bo bɛ cuokɛ̀,

kɛ̀ bɛ̀ senku bɛtɔbɛ̀, òmɔù í dé otɔù.

9 Dihɛì dimɔu kɑ̀ri mukṹṹ mmu kɛ cĩ̀tɛ,

kɛ̀ Dimɑɑ tɑ̃rì di ifɛi, kɛ di tie mmɔ̀tɛ́.

Kɛ̀ Sɑdonni biriku nɑɑ́ nkɛtempɛ́íkɛ̀,

Bɑsɑ̃ɑ̃ biriku nɛ̀ Kɑdimɛɛdi tɑ̃rì kɛ̀ dɛ fɑ̃ɑ̃̀tì yòtɛ.

10 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie mbɛ́i nkɛ dɔ̀:

Di mmɔ̀nnì n yìtɛ́nímu, n cómmúmu bɑ̀mbɑ̀,

n feitɛ́nímu di mmɔ̀nnì.

11 Di dɔ́ kɛ́dɔɔ̀ dɛ̀ yó ntú ticɑmútì nti.

Di bo tì dɔ̀ɔ̀ kɛ̀ tì ntú timúkpetì

kɛ̀ n nùù kó muyɑɑ́ ntì cɔ̀útɛ́ muhɑ̃ɑ̃́ nkɔ̃mɛ.

12 Yɛbotɛ̀ bo cɔ́útɛ́ kɛ́nɑɑ́ mmuhɑ̃ɑ̃yuo,

bɛ̀ bo cɔ́útɛ́ tipotì kɔ̃mɛ.

13 Díndi bɛ̀ɛ̀ bo mɛdɛ́timɛ̀, kéntɛ́nɛ̀ kɛ́keè n dɔɔri dɛ̀

díndi bɛ̀ɛ̀ tɔ̀kɛ́ kɛ̀ di yɑ̀ n wɛ̃rímú dɛumɛ̀.

14 Mɛyɛi ndɔɔ̀rìbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ bo Siyɔ̃ɔ̃,

bɛ kɔ̃m̀bùɔ̀tì duòmu.

Bɛ̀ɛ̀ cɑ̀ɑ̀ri Kuyie nyètìrì bɛ̀ kɔ̃̀ntì ɑumu.

Ti we mbo dɑ́ɑ́tí kɛ́cómmú Kuyie

n wètɛ mùù ɑ̃ɑ̃́ mmu ììkɛ̀?

Kuyie n wètɛ mùù ɑ̃ɑ̃́ kɛ mù í kɔ̃ mmù bo yĩɛ̃kɛ we?

Mù bo yĩɛ̃kɛ wè tu:

15 Wèè dɔ̀ɔ̀ri dɛ̀ɛ̀ sìɛ́, kɛ nɑ́ɑ́ ntimɔ́mmɔnti

kɛ í dɔ́ mufèèdiì, kɛ yetírí ticuuti

wèè ɔ̃ɔ̃ pi o to kɛ bɑ́ɑ́ keè, bɛ̀ɛ̀ tu bɛ̀ɛ kuɔ onìtì bɛ kpɛti,

wèè pi o nuɔ nkɛ í dɔ́ kɛ́yɑ̀ mɛyɛi.

16 Dɛ yiɛ̀ nweè yó mbo dɛ̀ɛ̀ ikú

kɛ̀ yɛpèrɛ̀ diɛyɛ̀ ntú o kó disɔ̀rì,

ò bɑ́ɑ́ mɔ́ntɛ́ mudiì

mɛniɛ mbɑ́ɑ́ ò dòńtɛ́.

Kuyie nyóó dɛɛtɛ́mɛ̀ Sedisɑdɛmmu kɔbɛ

17 Sedisɑdɛmmu kɔbɛ di nuɔ nyóó yɑ̀mu

di kóo kpɑ̀ɑ̀tì kɛ́yɑ̀ nɛ̀ ò wennimɛ̀,

kɛ̀ di yɑ̀ dihɛì, nɛ̀ di pɛ̃kùmɛ̀.

18 Kɛ̀ di níí dentɛní mɛfɛ̃́ṹtímɛ̀ dimɔ̀nnì kɔ̃mɛ kpɛ́í,

kɛ́bekɛ dimɑ́ɑ̀ kɛ yĩ́:

Bɛ̀ɛ̀ do kɑɑ̀ dɑ̀mpóò díítí bɛ̀ borɛ̀?

Bɛ̀ɛ̀ do bɑɑ sicɛ̃kperí bɛ̀ kɔ̀tɛ kɛ?

19 Di tɛ̃́nkɛ bɑ́ɑ́ yɑ̀ bɛnitidɔnnibɛ̀,

kubotí di do í yo kùù kó tinɑ́ɑǹtì di tɛ̃́nkɛ bɑ́ɑ́ kù yɑ̀.

Bɛ̀ɛ̀ do nɑ́ɑ́ nkɛ dɑ́ùrì bɑ́ di í yo,

bɑ́ bɛ nɑ́ɑǹtì í mɔkɛ tì tu mù,

bɛ̀ í yó nkpɑɑ́.

20 Dɛ mɔ̀nnì kɑ̀ɑ yɑ̀ Sedisɑdɛmmu,

kɑ̀ɑ wéntɛ́ Siyɔ̃ɔ̃ di do bɑ́ɑ́ ndɛ̀

Sedisɑdɛmmu ɛì bo kɑri bɛ́u.

N cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ tɛ̃́nkɛ bɑ́ ntú tɛ̀ɛ̀ tùòtì,

bɛ̀ tɛ̃́nkɛ bɑ́ɑ́ uutɛ́ tɛ bɑɑkɛ́ bìtì,

bɛ̀ mɛ mbɑ́ɑ́ pítɛ́ tɛ wɛ̃ĩ.

21 Dɛǹdɛ ti Yiɛ̀ nKuyie nyóó bɛnkɛmɛ̀ ku diɛtì ti kpɛ́í.

Ikó mborɛ̀ ɑ̃nnɛ́, ikó ndiɛyì borɛ̀ buotɛ́.

Bɑ́ bɑ̀tóòbɛ̀ bɑ́ ndɛ̀ keri,

bɑ́ dikpɑ̀nnì kóò bɑ̀tóòbɛ̀ bɑ́ ndɛ̀ cèntì.

22 Dɛ mɔ̀nnì ti Yiɛ̀ nKuyie nkuù yó ntú di kóo beéntì

kɛ́ntú ti kó ikuɔ́ yiɛ̀

ti Yiɛ̀ nKuyie nkuù tu ti kóo kpɑ̀ɑ̀tì

kuù tu ti kóo dɛɛtíwè.

23 Bɛ bɑ̀tóòbɛ̀ wɛ̃ĩ pìtɛ́mu,

ì í kpɑɑ́ pĩ́ nyidɛí ìì tɔ bɑ̀tóòbɛ̀ kó tiyɑ̀ɑ̀tì,

Bɛ̀ í pĩ̀ntɛ bɛ kó mɛcɑnnimɛ̀ kó tiyɑ̀ɑ̀tì.

Ti yóó bɛ̀ domu kɛ́hɛí bɛ kpɛrɛ.

Bɑ́ nɛ̀ tihɔ̀ùtì kɛ̀ tìì pɛ́tɛ́ kɛ́hɛí.

24 Dɛ kó dimɔ̀nnì bɛ̀ɛ̀ bo Sedisɑdɛmmu,

òmɔù tɛ̃́nkɛ bɑ́ɑ́ bɛ́i nkɛ dɔ̀ ò mɔ.

Sedisɑdɛmmu kɔbɛ bɛmɔu Kuyie nyóó bɛ̀ cĩ̀ɛ̃́mmu bɛ yɛi.

34

Kuyie mpotɛ́mɛ̀ Edɔmmu kɔbɛ

1 Díndi yɛbotɛ̀ tɔ́ɔ́nnɛ̀nní kɛ́keè,

díndi ibotí kéntɛ́nɛ̀ mɛsɑ̀ɑ̀,

fɔ̃́ nkɛtenkɛ̀ nɛ̀ dɛ̀ɛ̀ kó dimɑ̀ɑ̀ bo ɑ miɛkɛ keènɛ̀.

Fɔ̃́ nkutenkù nɛ̀ bɛ̀ɛ̀ kó dimɑ̀ɑ̀ bo ɑ miɛkɛ kɛ̀ dí keè.

2 Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie m miɛkɛ kɛɛ̀ pɛikɛ yɛbotɛ̀,

m miɛkɛ kɛɛ̀ cɔ̀útɛ́ yɛbotɛ̀ kó yɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀ntĩ̀rɛ̀ yɛmɔu,

kɛ̀ n yóó yɛ̀ kùɔ pɑ́íí, bɛ̀ bo bɛ̀ fìé.

3 Bɛ̀ bo kú kɛ́ncóú cóú,

bɛcíríbɛ̀ kó kunɔ́ú bo dɑ́tínnɛ́ tipíìtì timɔu,

mɛnitiyĩ̀ĩ̀ mbo pɔ̃ntɛ́ yɛtɑ̃rɛ̀ ĩ́nkɛ̀.

4 Siwɑ̃̀ɑ̃ bo puɔ,

kɛ̀ tiwɛtìi kpɛ́ú nkpɛ́ú nkupɑ́tífɑ̃ɑ̃̀kù tɛ̃mɛ̀,

siwɑ̃̀ɑ̃ bo ntɔ̃ũ kɛ duòní

fínyĩ̀ kó tifɑ̃ɑ̃̀tì kɔ̃mɛ,

fìkíè kpɛti tɛ̃mɛ̀.

5 Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie n siè diì muɔ́ mmɛnitiyĩ̀ĩ̀,

kɛ doti Edɔmmu ɛì ĩ́nkɛ̀,

dɛ kó bɛnìtìbɛ̀ n tɑ̃ɑ̃tɛ́ kɛ bo bɛ̀ kùɔ̀mu pɑ́íí.

6 N siè wùɔ mɛnitiyĩ̀ĩ̀ mmɛ,

kɛ mùɔ̀ti mɛnitikùɔ̀,

disiè dìì feunɛ̀ ipe nɛ̀ sibɔɔ́ dì ɔ̃ɔ̃ muɔti mɛ̀ɛ̀ botí,

iwũɔ̃ kó mɛkùɔ̀ nyɛceumbɛ̀ kɔ̃mɛ.

Iwũɔ̃ kó muféù muù bo Bosedɑɑ ɛì,

mukɔ̀ù muù bo Edɔmmu tenkɛ̀ miɛkɛ,

7 kɛ̀ yɛpɑɑnɑ̀ɑ̀dɑkɛ̀ duò, kɛ̀ yɛnɑɑdɑkɛ̀ tu yɑ̀bɛ̀ìì,

kɛ̀ kɛtenkɛ̀ sɑ̃̀ɑ̃̀kɛ nɛ̀ mɛnitiyĩ̀ĩ̀,

kɛ̀ mutɑ̃́ɑ̃́ nsɑ̃̀ɑ̃̀kɛ nɛ̀ mɛnitikùɔ̀.

8 Dɛ yiè diì tùɔ̀kɛ mí ndi Yiɛ̀ nKuyie nkɛ̀ n yóó pɛitɛ,

n yóó kpɑ̀mmu Siyɔ̃ɔ̃ ɛì kó dikpɑ̀nnì.

9 Dɛ mɔ̀nnì Edɔmmu tenkɛ̀ kó ikó mbo nɑɑ́ mmɛdɔ̀mmɛ̀,

kòo tenkɛ̀ɛ nɑɑ́ mmuhɑ̃ɑ̃yuo.

Edɔmmu ɛì bo nɑɑ́ mmɛdɔ̀mmɛ̀.

10 Kɛyènkɛ̀ nɛ̀ kuyie mbɑ́ mù bɑ́ɑ́ kú,

kuyukú bɑ́ɑ́ deè bìtì,

dihɛì bo dɔúnko òmɔù tɛ̃́nkɛ bɑ́ ndɛ̀ pɛ̃nkù.

11 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie di tɑ̃ũ mmɛyɛi nkó fɛyĩɛ̃̀fɛ̀,

kɛ́ di kũ̀ɔ̃tɛ kɛ́hɛnnɛ, kɛ̀ dìi nɑɑ́ ntɛi.

12 Bɛnitidiɛbɛ̀ tɛ̃́nkɛ bɑ́ mbo

bɛ̀ɛ̀ bo ntɑ̃nkíi bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀,

sikpɑ̀ɑ̀tìbìí kpɛrɛ dèèmu.

13 Kɛ̀ tipotìi yɛ̀ sikpɑ̀ɑ̀tìcɛ̃́ĩ miɛkɛ,

timɛ́sɑ́tɔ̃tì nɛ̀ tisɑ̃mpotì,

kɛ̀ dɛ̀ɛ yɛ̀ dihɛì iduotí fitɛ́ dì,

kɛ̀ dìi nɑɑ́ nsikpɑmɔɔ́ kó diɑ̃rì,

icùo nkó ditṹnnì.

14 Yɛkoutɛ nɛ̀ yɛmɑɑ̀ ndɛ kó tɛmúnnɛ́cĩ́ɛ̃̀tɛ̀.

Yɛbɔdɑkɛ̀ kó diciènnì,

diyenkɛ̀mbɔɔ̀ kó dikɑ̀rì.

15 Iwɑ̀ɑ̀kɛ níí yóó dɛ ndɔú nyɛyiè

nkɛ́pɛ̃tɛ́ kɛ́ndɑkɛ i bí kpɛ́í,

timɑncòntì yó ndɛ ntiku timɔu.

16 Kɛ̀ di wɑmmú ti Yiɛ̀ nKuyie mpɑ́tíri miɛkɛ di bo yɑ̀ tì wɑ̃̀rimɛ̀ kɛ tú:

Kumɑncònkù mɑkù í yó nkpɑ, kùmɑkù í yóó mɔ́ntɛ́ kutɛkù.

Kuyie nkuù tì bɛ́i nnɛ̀ ku nùù,

kɛ̀ ku kó muyɑɑ́ nyóó tì tìí,

17 Kuyie nkuù tɑ̃ɑ̃́ dihɛì tɛ́tɛ́ timɑncòntì kpɛ́í.

Kɛ tì ndi totí kɛ̀ tì yó ndi te sɑ̃́ɑ̃̀.

Kɛ ndɛ̀ ɑ̃ sɑ̃́ɑ̃̀ nɛ̀ ti bo mbomɛ̀.

35

Isidɑyɛɛribɛ yóó wɛ̃tɛ bɛ ɛì kɛ́mmɔkɛ dìì wɛ̀ì

1 Fɔ̃́ nkɛtempɛ́íkɛ̀ kɑ̀ɑ nyɑ̃nku,

fɔ̃́ ndikpɑ́ɑ̀ kɑ̀ɑ mɔɔtɛ diwɛ̀ì kɛ́yɛ̀ tifɑ̃ɑ̃̀tì kɛ́pórí.

Fɔ̃́ ntɛdɔntɛ̀ dɛ̀ ndɑ nɑɑti.

2 Kɛ̀ di pórí di yɛ̀mmɛ̀ dɔ́mɛ̀,

kɛ́nyɑ̃nku nɛ̀ diwɛ̀ì,

kɛ́ndiè nkɛ íú

kɛ yɛ̃́ di yètɛ̀ mɑ̀ɑtɛnɛ̀mɛ̀ Dimɑɑ tɑ̃rì kpɛri

kɛ̀ di wenniku dòntɛnɛ̀ Kɑdimɛɛdi tɑ̃rì

nɛ̀ Sɑdonni biriku dɛ kɔku,

di borɛ̀ ndɛ̀ bɛ̀ yóó yɑ̀mɛ̀

ti Yiɛ̀ nKuyie nkó tikpetì nɛ̀ ku diɛtì.

3 Di kpénkùnnɛ bɛ̀ɛ̀ kó dimɑ̀ɑ̀ kó sinɔu ɔ̀u,

duɔ́nnɛ̀ iduɔti kperíyì bɛ̀ɛ̀ núù nhɔ̀ɔ̀tɛ.

4 Nɑ́kɛ́nɛ̀ bɛ̀ɛ̀ kɔ̃m̀bùɔ̀tì duò kɛ dɔ̀:

Cɑ́tinnɛ̀ di kɔ̃̀ntì kɛ̀ di kɔ̃m̀bùɔ̀tì bɑ́ nduò,

Kuyie ndi tũ nkù kèrínímu kɛ bo pɛitɛ di kpɛ́í,

kɛ́yietí di dootitɔbɛ̀ di dɔ̀ɔ̀ dɛ̀,

kù kèrínímu ku mɔ́mmɔnku kɛ bo di dɛɛtɛ́.

5 Dɛ yiè kù bo wéi ntiyũɔ̃̀ntì

kɛ́duɔ́ nkɛ̀ yɛwũɔ̃̀ nkeè.

6 Dɛ mɔ̀nnì kɛ̀ yɛkpĩɛ̃̀ nsɛ́ítɛ́, kɛ́mpuù tɛhontɛ̀ kɔ̃mɛ,

bɛ̀ɛ̀ nɔ́ndiɛ́ ndɑ̀ri kɛ̀ ìi dɑtɛ kɛ̀ bɛ̀ nyíú.

Mɛniɛ mbo mpũɔ̃̀ ndikpɑ́ɑ̀ tɛdɔntɛ̀ kpɛri miɛkɛ.

Kɛ̀ ikó nhɑ̃nnɛ́ mɛniɛ kɛtempɛ́íkɛ̀.

7 Mubirímú do ɔ̃ ntonnì dɛ̀ kɛ cɔ́ú,

dɛ̀ bo nɑɑ́ nkubinku.

Mɛniɛ ndo í bo kɛ̀ɛ̀ tenkɛ̀ bo ɑ̃nnɛ́ yɛnɛ́bòrɛ̀.

Sikpɑmɔɔ́ do tṹntí dɛ̀,

bo yɛ̀ tipèntì nɛ̀ tiɑ̃̀tì.

8 Dɛ mɔ̀nnì kucɛ mɑkù kuù yóó ɑ̃nnɛ́ dɛ kó dibòrì miɛkɛ.

Kɛ̀ bɛ̀ nkù yu kɛ tú bɛsɑ̀ɑ̀bɛ̀ kó kucɛ,

wèè sɑ̃ũ nhomɑ́ɑ̀ ò bɑ́ɑ́ kù kètɛ́.

Kù yó mbo Kuyie nkɔbɛ mɑ́ɑ̀ kpɛ́í nkɛ,

bɛɛ̀ yó nkù tũ̀, bɑ́ kuyɛìnkù kù bɑ́ɑ́ feti.

9 Yɛcìrícìrɛ̀ í yó mbo dɛ kó kucɛ,

mupĩ́mpĩ́mmù mɑmù bɑ́ɑ́ kétɛ́ dɛ kó kucɛ,

bɛ̀ bɑ́ɑ́ yɑ̀ musĩ̀mmù ku miɛkɛ.

Kuyie ndɛɛtɛ́ bɛ̀ bɛɛ̀ mɑ́ɑ̀ yó nkù keri.

10 Dɛ mɔ̀nnì kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie ndontɛ́ bɛ̀ɛ konní Siyɔ̃ɔ̃

kɛ́ndiè nkɛ dɛ́úkùnko Kuyie nyètìrì

bɛ wɛ̀ì bɑ́ mmɔkɛ kumɑ̀nku.

Dɛ kó diwɛ̀ì bo ncɑ́tinko bɛ yɛ̀mmɛ̀

diwɛ̀ì nɛ̀ kuyɛǹnɑɑtí dɛ̀ bo mbɛ̀ bo,

mɛyɛǹcɑɑ̀rìmɛ̀ nɛ̀ yɛdɑbùò nkɛ̀ dɛ̀ɛ dɛ́tɛ́.

36

Asidii kóo kpɑ̀ɑ̀tì Sennɑkedibu domɛ̀ Sudɑɑ kɔbɛ

(2 Bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ 18:13,17-37)

1 Sudɑɑ kɔbɛ kóo kpɑ̀ɑ̀tì Esekiɑsi kpɑ̀tì benni tɛpíítɛ̀ nɛ̀ di nɑɑnnì miɛkɛ nkɛ, Asidii kóo kpɑ̀ɑ̀tì Sennɑkedibu domɛ̀ Sudɑɑ ɛkɛ̀ iduotí fitɛ́ yɛ̀ kɛ́ yɛ̀ fìètɛ. 2 Dɛ̀ do sɔ̃́ nhò bo Dɑkiisi nwe kɛ́dɛitɛ wèè bɑkɛ́ o ɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ kóò tɔ̃nnɛ̀. 3 Kɛ̀ Idikiyɑ birɛ Ediɑkimmu wèè bɑkɛ́ tɛkpɑ̀ɑ̀tìcĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kòo yɛnní dihɛì kóò co, kɛ nɛínɛ̀ opɑ́tíwɑ̃ɑ̃̀tì Sebunɑ nɛ̀ Asɑfu birɛ Yoɑ wèè tɔu dihɛì kó tinɑ́ɑǹtì ɑ̃ yɛ̀ɛ̀ pɑ́tɛ miɛkɛ. 4 Wèè bɑkɛ́ Asidii ɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ kòò bɛ́i nkɛ dɔ̀: Kɔtɛnɛ̀ kɛ́nɑ́kɛ́ Esekiɑsi kɛ tú, okpɑ̀ɑ̀tì diɛwè Asidii kóo kpɑ̀ɑ̀tì tu: A tɑ̃́ bɑ kɛ ĩkú dɛɛ̀ ĩ́nkɛ̀? 5 Yɑ́ɑ̀ ɑ yɛ̀mmɛ̀ dò nhɑ nɑ́ɑ́ ntìì nɑ́ɑǹtì dɛtetìrɛ̀ kpɛti tú itié nyi kɛ dɑ duɔ̀ ndikɔ̃m̀bùɔ̀? Yɑ́ɑ̀ ɑ yɛ̀mmɛ̀ nɑɑtinɛ̀ we, kɑ̀ɑ dɑ̀ɑ́tí kɛ yetɛ wenwe Asidii kóo kpɑ̀ɑ̀tì kpɛti? 6 Ò tu ò yɛ̃́mu kɛ dò nhɑ yɛ̀mmɛ̀ nɑɑtinɛ̀ Esibiti nwe, ɑ í yɛ̃́ kɛ dò nhEsibiti dò ndipènnì dìì pɔ̀ntɛ dì ndi, kɛ̀ wèè dì pĩ́ ndìi ò kɔ̀ùtɛ. Esibiti kóo kpɑ̀ɑ̀tì mɛ ndɔɔri bɛ̀ɛ̀ ò duɔ́ mbɛmɑ́ɑ̀. 7 Kɛ̀ dɛ̀ yɛ̀mmɛ̀ ɑ bo yĩ́ ɑ yɛ̀mmɛ̀ nɑɑtinɛ̀ di Yiɛ̀ nKuyie ndi tũ nkù nku, dɛ̀ nɛ́ í tú kuù kó yɛwũɔ̃tɔ̀rɛ̀ nyɛ Esekiɑsi pùɔmmɛ̀ o mɔ́mmuɔ, kɛ nɑ̀kɛ́ Sudɑɑ kɔbɛ nɛ̀ Sedisɑdɛmmu kɔbɛ kɛ tú: Bɛ̀ nfeu bɛ wũɔ̃ diwũɔ̃tɔ̀nnì dìì bo Sedisɑdɛmmu mɑ́ɑ̀?

8 A tũ ncɑnnɛnɛ̀ n yiɛ̀ nhAsidii kóo kpɑ̀ɑ̀tì dinùù, kɛ̀ n dɑ duɔ́ nsisɛ̃ĩ́ sikɔùpísìdɛ́ kɛ nsɑ̀ kɑ̀ɑ bo pɛ́tɛ́ bɛ̀ɛ̀ bo sì dèkɛ. 9 A í yóó nɑ kɛ́bɑɑo n kóo kpɑ̀ɑ̀tì kó bɛtɔ̃mbɛ̀ miɛkɛ bɑ́ omɑ́ɑ̀ bɑ́ ketíkɛ wèè tu osɑ́m̀pɔ́ù bɛ miɛkɛ kɑ̀ɑ yɛ̀mmɛ̀ nɛ́ nɑɑti nɛ̀ Esibiti yóó dɑ duɔ́mmɛ̀ sikpɑ̀rìnɑɑsɛ̃ĩ́ nɛ̀ si dèèbɛ̀. 10 Yɑ́ɑ̀ ɑ yɛ̀mmɛ̀ dò n kɔ̀tɛní nɛ̀ mmɑ́ɑ̀ ndi kɛ bo pɔntɛ dihɛì bɑ́ di Yiɛ̀ nKuyie nyí dɔ́, kuù n nɑ̀kɛ́ kɛ tú n dì do kɛ́pɔntɛ.

11 Dɛ mɔ̀nnì Ediɑkimmu nɛ̀ Sebunɑ nɛ̀ Yoɑ kɛ̀ bɛ̀ɛ nɑ́kɛ́ wèè ni Asidii dihɑ̃ɑ̃pɔ̀ntĩ̀nnì kɛ dɔ̀: Ti dɑ bɑ́ɑ́mmu bɑ́ nti nɑ́ɑ́nnɛ̀ Sudɑɑ kɔbɛ kó tinɑ́ɑǹtì, ɑ nti nɑ́ɑ́nnɛ̀ Arɑmu ɛì kɔbɛ kó tinɑ́ɑǹtì, bɛ̀ɛ̀ bo kuduotí ĩ́nkɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ bɑ́ nyo.

12 Wèè bɑkɛ́ Asidii kó bɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ kòò dɔ̀: N kóo kpɑ̀ɑ̀tì í n tɔ̃nní kɛ̀ m bo tì nɑ̀kɛ́ fɔ̃́ nnɛ̀ ɑ kóo kpɑ̀ɑ̀tì di mɑ́ɑ̀, ò pètìnkɛ n tɔ̃nní kɛ̀ m bo tì nɑ̀kɛ́ bɛ nnìtìbɛ̀ mbɛ. Bɛmbɛ nɛ̀ díndi di yóó di di míntì nti kɛ́yɑ̃̀ di yɛ̃́nkúmɛ̀. 13 Mɛm̀mɛ wèè ni Asidii kó dihɑ̃ɑ̃pɔ̀ntĩ̀nnì, ò còḿmúmɛ̀ kɛ́pĩɛ̃kɛ́ nɛ̀ Sudɑɑ kɔbɛ kó tinɑ́ɑǹtì kɛ dɔ̀: Kéntɛ́nɛ̀ Asidii kóo kpɑ̀ɑ̀tì diɛwè tu mù. 14 Ò tu: Esekiɑsi bɑ́ɑ́ bennɛ́ kɛ́ ndi soú, nhò í yóó nɑ kɛ́ di dɛɛtɛ́ o nɔu miɛkɛ. 15 Esekiɑsi bɑ́ ndi soú nkɛ tú di duɔ́ ndi yɛ̀mmɛ̀ di Yiɛ̀ nKuyie nkɛ̀ kù yóó di dɛɛtɛ́ bɑ́ Asidii kɔbɛ bɑ́ɑ́ di pɔntɛ. 16 Asidii kóo kpɑ̀ɑ̀tì tu, di bɑ́ɑ́ yie nhEsekiɑsi kpɛti, di we ntɑunnɛ̀ wenwe Asidii kóo kpɑ̀ɑ̀tì kɛ́yie nho kpɛti, kɛ̀ dɛ̀ɛ yie nkɛ̀ di nyo mbɑ́ wè o pɑku kó tidiitì, kɛ cɑ́ɑ́ nho tebɛ, kɛ yɔ̃̀ nho bintɛ niɛ, 17 kɛ kémmúnɛ̀ ò bo kɔtɛnímɛ̀ kɛ́ di túótɛ́ kɛ́kònnɛ̀ kɛtenkɛ̀, kɛ̀ɛ̀ dònnɛ̀ di kɔkɛ kɛ miɛkɛ. Tidiitì borɛ̀ nɛ̀ dɛtie mbɛ̀ tu dɛ̀ fínyĩ̀. 18 Di bɑ́ɑ́ kéntɛ́ Esekiɑsi di nɑ́ɑ́ ntì kɛ tú di Yiɛ̀ nKuyie nyóó di dɛɛtɛ́, ò di fétìnkomu. Yɛhɛkɛ̀ tɛyɛ̀ kɔbɛ kó yɛbɔkɛ̀ nɑ kɛ bɛ̀ dɛɛtɛ́ kɛ̀ Asidii kóo kpɑ̀ɑ̀tì í bɛ̀ pĩ̀ńnɑ́ɑ̀? 19 Amɑti nɛ̀ Adipɑdi dɛ kó yɛbɔkɛ̀ borɛ? Sefɑdifɑimmu kpɛyɛ borɛ? Yɛ̀ yetɛ ò bo pɔntɛmɛ̀ Sɑmmɑriiɑ̀? 20 Yɛhɛkɛ̀ yɛnyɛ yɛmɔu ɔ̃̀ndi kó yɛbɔkɛ̀ nɑ koò bɑ̀ɑ, kòò bɑ́ɑ́ pɔntɛ yɛ kó dihɛì, kɛ̀ di Yiɛ̀ nKuyie nnɛ́ bo nɑ kɛ́yetɛ kòò bɑ́ɑ́ pɔntɛ Sedisɑdɛmmu?

21 Kɛ̀ bɛ̀ ndò nkɑ́rɛ́ bɑ́ òmɔù í nhò tɛ̃̀ńnɛ́ tìmɑtì. Esekiɑsi weè do bɛ̀ nɑ̀kɛ́ kɛ tú bɛ̀ bɑ́ɑ́ ò tɛ̃̀ńnɛ́ tìmɑtì. 22 Kɛ̀ Idikiyɑ birɛ Ediɑkimmu wèè kòtí tɛkpɑ̀ɑ̀tìcĩ́ɛ̃̀tɛ̀ nɛ̀ opɑ́tíwɑ̃ɑ̃̀tì Sebunɑ nɛ̀ Asɑfu birɛ Yoɑ wèè tɔ dihɛì kó tinɑ́ɑǹtì ɑ̃ yɛ̀ɛ̀ pɑ́tɛ miɛkɛ nɛ̀ dikpɑ̀ɑ̀tìtɔ̃nnì, kɛ̀ bɛ̀ɛ tì kèè, kɛ̀ bɛ miɛkɛɛ pɛikɛ kɛ̀ bɛ̀ɛ kɛ̃rí bɛ yɑ̀ɑ̀tì kɛ́wɛ̃too Esekiɑsi borɛ̀, kóò nɑ̀kɛ́ wèè bɑkɛ́ Asidii kó bɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ ò bɛ̀ nɑ̀kɛ́ tì.

37

Esekiɑsi beémmɛ̀ Kuyie mpɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑǹtò Esɑii

(2 Bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ 19:1-7)

1 Okpɑ̀ɑ̀tì Esekiɑsi tì kèè dìì mɔ̀nnì kòo yɛ̀mmɛ̀ɛ cɑɑ̀rɛ̀, kòo kɛ̃rí o yɑ̀ɑ̀tì kɛ́dɑ́ɑ́tí kufɔ̀ɔ̀tɔ̃̀nkù kɛ́ntɑti ti Yiɛ̀ nKuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀, 2 kɛ́tɔ̃ Ediɑkimmu wèè kòtí tɛkpɑ̀ɑ̀tìcĩ́ɛ̃̀tɛ̀, nɛ̀ opɑ́tíwɑ̃ɑ̃̀tì Sebunɑ nɛ̀ ikuɔ́ nìùbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ tu bɛkótíbɛ̀ kɛ dɔ̀ bɛ̀ ndɑ́ɑ́tí tifɔ̀ɔ̀tɔ̃̀ntì kɛ́kɔtɛ Amɔti birɛ Esɑii Kuyie mpɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑǹtò borɛ̀, 3 kóò nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Okpɑ̀ɑ̀tì Esekiɑsi tu ti dɑ nɑ́kɛ́ kɛ dɔ̀: Yíe nkó diyiè tu mɛyɛǹcɑɑ̀rìmɛ̀ kpɛri ndi, ti pɑ̀kɛ́mu, Kuyie nkuù ti potɛ́ kɛ̀ ti di ifɛi. Ti kpɛrɛ dònnɛ̀ kupɛitɛ́yonku ɔ̃ɔ̃ ítɛ́mɛ̀ mmɛ onitipòkù, kɛ̀ muwɛ̃rímú nɛ́ ò dòńtɛ́ ò bo nɔrímɛ̀ kɛ̀ dɛbirɛɛ yɛ̀nní. 4 Kɛ̀ dɛ̀ nɑɑti ti Yiɛ̀ nKuyie nhɑ tũ nkù bo nkeè Asidii kóo kpɑ̀ɑ̀tì tɔ̃nní wèè ni o ɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ kòo kù sɑ̃̀ḿmú mɛ̀ɛ̀ botí kɛ bo ò potɛ́ yɛsɑ̃́ɑ̃̀mbɛ̀ ò kù sɑ̃̀ḿmú yɛ̀ kpɛ́í. A nɛ́ kù bɑ̀ńtɛ̀ ku kɔbɛ bɛ̀ɛ̀ kpɑɑ́ bɛ kpɛ́í.

5 Kòo kpɑ̀ɑ̀tì Esekiɑsi kó yɛtɔ̃rɛ̀ tuɔkoo Esɑii borɛ̀, 6 kòo bɛ̀ nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Ti Yiɛ̀ nKuyie ntu di nɑ́kɛ́ okpɑ̀ɑ̀tì Esekiɑsi kɛ dɔ̀ o kɔ̃m̀bùɔ̀tì bɑ́ nduò ò kèè tìì nɑ́ɑǹtì nɛ̀ yɛ̀ɛ̀ sɑ̃́ɑ̃m̀bɛ̀ okpɑ̀ɑ̀tì Asidii kou tɔ̃ nkɛ̀ bɛ̀ ò sɑ̃̀ḿmú yɛ̀ kpɛ́í. 7 Ti Yiɛ̀ nKuyie ntu kuù mɔ́mmɔnku yóó ò ɑ̃nnɛ́ mɛyɛ̀mmɛ̀ mɛ̀ɛ̀ bo nte kòo keè tinɑ́ɑǹtì mɑtì kɛ́kò nho ciɛ kɛ̀ kùu duɔ́ nkɛ̀ bɛ̀ɛ kɛ̀ nhò kùɔ.

Asidii kóo kpɑ̀ɑ̀tì wɑ̃̀rimɛ̀ dipɑ́tíri kɛ bo donnɛ́ Esekiɑsi kɔ̃m̀bùɔ̀tì

(2 Bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ 19:8-13)

8 Mɛm̀mɛ wèè ni Asidii kó bɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀, ò kèèmɛ̀ Asidii kóo kpɑ̀ɑ̀tì ìtɛ́mɛ̀ Dɑkiisi kɛ kɔ̀tɛ kɛ do Dibunɑ mudoò, kòo kɛ̀ nhò sɔ̃̀ńtóo. 9 Asidii kóo kpɑ̀ɑ̀tì do kèè Etiopii kóo kpɑ̀ɑ̀tì Tidɑkɑɑ kɔ̀riní mɛ̀mmɛ kɛ bo ò do mudoò, kɛ yíɛ́ kɛ́tɔ̃ nkɛ dɔ̀: 10 Nɑ́kɛ́nɛ̀ Esekiɑsi kɛ dɔ̀: Asidii kóo kpɑ̀ɑ̀tì tu: A bɑ́ɑ́ yóu kɛ̀ Kuyie nhɑ duɔ́ nkù ɑmɑ́ɑ̀, kɛ̀ kù dɑ soutɛ́ kɑ̀ɑ yɛ̀mmɛ̀ ndò mí nhAsidii kóo kpɑ̀ɑ̀tì n yí yóó pɔntɛ Sedisɑdɛmmu. 11 A mɔ́mmuɔ nhɑ kèèmu wenwe nhAsidii kóo kpɑ̀ɑ̀tì ò dɔ̀ɔ̀ dɛ̀ yɛhɛkɛ̀ tɛyɛ̀, ò yɛ̀ kùɔmɛ̀ pɑ́íí, kɛ̀ fɔ̃́ nyɛ̀mmɛ̀ nɛ́ dò nhɑ bo cootɑ́ɑ̀? 12 Kosɑ̃ɑ̃ ɛì nɛ̀ Anɑɑ kpɛri nɛ̀ Desɛfu ɛì nɛ̀ Edeniibɛ bɛ̀ɛ̀ do bo Tedɑsɑɑ ɛì dɛ kó ibotí n yɛmbɛ̀ do kuɔ̀ ì, i bɔkɛ̀ nɑ kɛ ì dɛɛtɑ́ɑ̀? 13 Amɑti nɛ̀ Adipɑdi nɛ̀ Dɑii Sefɑdifɑimmu nɛ̀ Enɑɑ nɛ̀ Iwɑ, dɛ kó yɛhɛkɛ̀ kó bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ borɛ?

Esekiɑsi bɑ́ntɛ̀mɛ̀ Kuyie

(2 Bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ 19:14-19)

14 Kɛ̀ Esekiɑsi cɔutɛ́ dipɑ́tíri yɛtɔ̃rɛ̀ nɔu miɛkɛ kɛ́kɑɑ nkɛ́deè, kɛ́tɑ Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kɛ́ dì pĩ̀ntɛ ti Yiɛ̀ nKuyie nyììkɛ̀, 15 kɛ́ kù bɑ̀ńtɛ̀ kɛ dɔ̀:

16 Ti Yiɛ̀ nKuyie Mpɑkɛdɑɑ Isidɑyɛɛribɛ tũ nkù, fɔ̃́ nwèè kɑ̀ri ɑ tɑummɛ̀ tɔu bɛĩ́nkɛ̀mbɑ̀rìbɛ̀ fèntì ĩ́nkɛ̀, fɔ̃́ nwèè bɑkɛ́ yɛkpɑ̀ɑ̀tìyɔ yɛmɔu yɛ̀ɛ̀ bo kɛtenkɛ̀. Fɔ̃́ nwèè dɔ̀ɔ̀ kɛtenkɛ̀ nɛ̀ kɛĩ́nkɛ̀. 17 Ti Yiɛ̀ nKuyie nhɑ bomu, kéntɛ́ kɛ́keè, sĩ́nnɛ́ní kɛ́yɑ̀! Keè Sennɑkedibu dɑ sɑ̃́ɑ̃́mmɛ̀. 18 Ti Yiɛ̀ nKuyie, mɔ́mmuɔ nwe yie Asidii kó bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ dèèmɛ̀ ibotí tɛì kó yɛhɛkɛ̀ yɛmɔu. 19 Kɛ cɔ́u mbɛ bɔɔtenkɑɑnìi, kɛ̀ sì cɔ̀útɛ́, bɛnìtìbɛ̀ bɛɛ̀ sì dɔ̀ɔ̀ nɛ̀ idɛí nɛ̀ yɛtɑ̃́rɛ̀, sì í tú Kuyie. 20 Ti Yiɛ̀ nKuyie tí dɛɛtɛ́ nɛ̀ Sennɑkedibu, kɛ̀ kɛtenkɛ̀ kó yɛkpɑ̀ɑ̀tìyɔ yɛmɔuu bɑntɛ́ fɔ̃́ɔ̃̀ tumɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nhɑmɑ́ɑ̀.

Kuyie ndɑɑ́mmɛ̀ Asidii kóo kpɑ̀ɑ̀tì

(2 Bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ 19:20-34)

21 Mɛm̀mɛ Amɔti birɛ Esɑii tɔ̃mmɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ɛ nɑ́kɛ́ Esekiɑsi kɛ dɔ̀: Ti Yiɛ̀ nKuyie nyIsidɑyɛɛribɛ tũ nkù tu kù kèèmu ɑ kù kuɔ̀nnɛ̀mɛ̀ Asidii kóo kpɑ̀ɑ̀tì Sennɑkedibu kpɛ́í.

22 Ntɛ ti Yiɛ̀ nKuyie nnɑ̀kɛ́ tì o kpɛ́í:

Siyɔ̃ɔ̃ kó dɛsɑpùmbirɛ dɑ sènkɛ̀rìmu,

kɛ dɑ dɑú,

kɑ̀ɑ cokù kɛ̀ Sedisɑdɛmmu kó dɛsɑpùmbirɛ dɑ cɔ̃́ṹ.

23 Mí ndi nYiɛ̀ nKuyie ntu: Wennì nwe ɑ sɑ̃̀ḿmúmɛ̀?

Wennì nwe ɑ ommúmɛ̀ yɛsɑ̃́ɑ̃̀mbɛ̀?

Wennì nwe ɑ sèémmɛ̀ fɛnɔ̀nfɛ̀?

Mí nKuyie nkùù dò mpɑ́í pɑ́í Isidɑyɛɛribɛ tũ kùɑ̀?

24 A bɑɑ tɔ̃nní ɑ tɔ̃rɛ̀ kɛ̀ yɛ̀ sɑ̃̀ḿmú mí ndi Yiɛ̀ nKuyie nkuɑ̀?

Kɛ nɑ̀kɛ́ kɛ tú ɑ nɑɑsɛ̃ĩ́ kpeńnì mɛ̀ɛ̀ kpɛ́í nte,

kɑ̀ɑ dèkɛ Dimɑɑ tɑ̃rì yómmɛ̀,

kɛ tɑ Dimɑɑ túúkù cuokɛ̀,

kɛ kɔ̃ṹ dɛtekperɛ̀ bɛ̀ tu dɛ̀ sɛ́tìrì nɛ̀ sìpɛrɛ́sì?

Kɛ tùɔ̀kɛ ditɑ̃rì yontɛ́nyómmɛ̀ dɛtie nsũ dɛɑ̀?

25 Kɛ bɛ́i nkɛ tú ɑ keúmu sibií bɛtɔbɛ̀ ciɛ,

kɛ yɑ̃̀ bɛtɔbɛ̀ tenkɛ̀ kó mɛniɛ

nkɛ nɑ ɑ nɑɑ̀cɛ̀tɛ̀ mɛ̀mɑ́ɑ̀,

kɛ ĩ̀tínnɛ́ Esibiti kó ikó nyìì tukúnɛ̀ kukó ndiɛkù Niidi.

26 A nɛ́ í yɛ̃́ kɛ dò mmí nKuyie mmíì pĩ ndɛ kó mutɔ̃mmú,

nɛ̀ dimɔ̀nnì kòtírì miɛkɛ nkɛ,

n tɑ̃ɑ̃tɛ́mɛ̀ kɛ yɛ̃́ n dò nkɛ́dɔɔ̀mɛ̀,

kɛ yóó mɛ dɔ̀ɔ̀ di mmɔ̀nnì.

Míì do dɑ tɑ̃ɑ̃tɛ́,

kɑ̀ɑ bo puɔ nyɛhɛkɛ̀ iduotí fitɛ́ yɛ̀ kɛ́ yɛ̀ dɛ̀ítɛ́.

27 Kɛ̀ dɛ kó yɛhɛkɛ̀ kɔbɛɛ dóntɛ́ muwɛ̃rímú kɛ̀ dɛ̀ɛ bɛ̀ kpeí,

kɛ̀ bɛ̀ɛ di ifɛi, kɛ́sɑ̃́ɑ̃́tɛ́nɛ̀ timútì,

bɛ̀ í yóó ncɑ̃́ɑ̃́nnɛ̀ mɛmúyɔɔ̀mmɛ̀, bɛ̀ yóó dontɛnɛ̀ tiyòyiɛnti,

nɛ̀ timútì tìì ɔ̃ɔ̃ yɛ̀ tɛcɑdopòtɛ̀ ĩ́nkɛ̀

kɛ́kpeío bɑ́ ti mɔ̀nnì í tùɔ̀kɛ.

28 A kpɛti mɑtì í bo tìì m bìinnìnɛ̀,

mí nKuyie! Kɑ̀ɑ kɑ̀ri n yɛ̃́mu,

kɑ̀ɑ yɛ̀tì n yɛ̃́mu,

kɑ̀ɑ mɛ n tɑti n yɛ̃́mu,

kɑ̀ɑ miɛkɛ m pɛikɛ n yɛ̃́mu.

29 A n yɛ̀ mɛ̀ɛ̀ kpɛ́í nkɛmiɛkɛ, kɛ̀ tɛpɔ̀tɛ̀ dɑ dɛutɛ́

dɛɛ̀ te, kɛ̀ n yóó tɔ̃nnɛ́ ɑ ɔ̃nnì mumɑ́mɑ́ɑ́,

kɛ́ɑ̃nnɛ́ ɑ nùù tisɑ̃ndɑ́ntì kɛ dɑ dɛtɛ,

kɛ́poonnɛ̀ ɑ nɑcɛ̀fɔ̃̀tɛ̀ kɛ́kpɛ̃nnɛ́ ɑ ciɛ.

30 Esekiɑsi, ntɛ dɛ̀ɛ̀ yó ntú mɛbɛnkùmɛ̀: Di mbenni di yóó di tidiitì tìì ɛ̃nkɛ́ tì nti, dibenni tɛrì kɛ́di tididenti, dibenni tɑ̃ɑ̃́nnì kɛ́buɔtí kɛ́kɔ̃ṹ, kɛ́fííkú dɛtie mbɛ̀ tu dɛ̀ fínyĩ̀ kɛ́tɔ̃ũ dɛ bɛ. 31 Dɛ mɔ̀nnì Sudɑɑ kɔbɛ bɛ̀ɛ̀ bo nkpɑɑ́, bɛ cĩɛ̃̀ mbo tɑ kɛtenkɛ̀ kɛ̀ bɛ bɑkɛɛ pɛitɛ́ yɛbɛ. 32 Sedisɑdɛmmu nwe, bɛ̀ɛ̀ bo yentɛ́ bɛ̀ yɛ̀tìnímɛ̀, Siyɔ̃ɔ̃ tɑ̃rì ndi bɛ̀ yɛ̀tìnímɛ̀.

Ti Yiɛ̀ nKuyie Mpɑkɛdɑɑ ti dɔ́ mɛ̀ɛ̀ kpɛ́í nkɛ̀ dɛ̀ dɛu te kòò yóó mɛ̀ dɔɔ̀. 33 Kɛ̀ tìì tukúnɛ̀ Asidii kóo kpɑ̀ɑ̀tì, ntɛ ti Yiɛ̀ nKuyie nnɑ̀kɛ́ tì o kpɛ́í: Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie mmíì tu ò í tɑti di nhɛì, ò bɑ́ɑ́ di tɑ̃ũ ipie, nhò mɛ̀ mbɑ́ɑ́ di donɛ̀ tidɔpììtì, yoo wèe ɔnnɛ́ di duotí mutɑ̃́ɑ̃́ nkɛ́nɑ kɛ́tɑ. 34 Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie m bɛ́immu kɛ tú ò í tɑti di nhɛì. Ò wɛ̃ti kɛ bo poo nhò kètɛ́ní kùù cɛ nku kɛ́konnɛ̀. 35 N yó nkɑ̃nkɛ́mu di nhɛì kɛ di dɛɛtɛ́ n yètìrì kpɛ́í, nɛ̀ n kóo tɔ̃ntì Dɑfiti kpɛ́í.

Asidii kɔbɛ cokɛ́mɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ɛ kuɔ Sennɑkedibu

(2 Bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ 19:35-37)

36 Dɛ kó kɛyènkɛ̀ kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nkó ditɔ̃nnìi kɔtɛní Asidii kɔbɛ kó dihɑ̃ɑ̃pɔ̀nkɑrì, kɛ́kuɔ bɛnitidɑɑbɛ̀ tɛkɔùpíkɔ̀ùtɛ̀ nɛ̀ sikɔùpípísìni nɛ̀ sikɔùpísìnùmmù (185000). Kɛ̀ dɛ̀ɛ wentɛ́ kɛ̀ bɛ̀ nsɔ̃́ mbɛcíríbɛ̀ bɛɛ̀ mɑ́ɑ̀ duɔ́ duɔ́. 37 Dɛ mɔ̀nnì kɛ̀ Asidii kó okpɑ̀ɑ̀tì Sennɑkedibuu uutɛ́ o ɑ̃ɑ̃pɔ̀nkɑrì kɛ́ítɛ́ kɛ́kò nkɛ́mbo Ninifu, 38 kɛ́tɑ diyiè mɑrì o bɔɔ̀ Nisidɔki tou kɛ́nnínkú di ììkɛ̀ kòo bí Adɑmɛdɛki nɛ̀ Sɑdetisɛɛ kɛ̀ bɛ̀ɛ ò kɔ̃ṹ disiè kɛ́kuɔ, kɛ́cokɛ́, kɛ́kɔtɛ Adɑdɑti ɛì, kòo birɛ Ɛdɑ-Adonni sɔɔtɛ́ o kpɑ̀tì.

38

Esekiɑsi muɔkɛmɛ̀ kɛ̀ Kuyie nhò miɛkùnnɛ

(2 Bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ 20:1-11)

1 Dɛ kó dimɔ̀nnì ndi Esekiɑsi muɔkɛmɛ̀ kɛ́duúnnɛ̀ mukṹṹ. Kɛ̀ Kuyie mpɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑǹtò Amɔti birɛ Esɑii kɔtɛ o borɛ̀, kóò nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Ti Yiɛ̀ nKuyie ntu ɑ tũntɛ ɑ cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kpɛti ɑ í yóó foutɛ ɑ yóó kúmu.

2 Kɛ̀ Esekiɑsi tũntɛ o ììkɛ̀ kɛ́cuó nkumɑrí, kɛ́kuɔ́nnɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nkɛ dɔ̀: 3 Áú! Ti Yiɛ̀ nKuyie n dɑ bɑ́ɑ́mmu n kuɔ́ mmɛsémmɛ̀! A yɛ̃́mu n dɑ tũmmɛ̀ nɛ̀ n yɛ̀mmɛ̀ mɛmɔu, kɛ dɔɔri ɑ dɔ́mɛ̀. Ò mɛ nyĩ kɛ́kuɔ́.

4 Dɛ mɔ̀nnì kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie mbɛ́innɛ̀ Esɑii kɛ dɔ̀: 5 Kɔtɛ kɛ́nɑ́kɛ́ Esekiɑsi kɛ dɔ̀: Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie, nho yɑ̀ɑ̀rì Dɑfiti do tũ nkù n tú: N kèèmu o bɑ́ɑmmu kɛ yɑ̀ o nɔnniɛti koò yìɛ́ yɛbie ntɛpíítɛ̀ nɛ̀ yɛnùmmù. 6 N yóó ò dɛɛtɛ́mu wenwe nɛ̀ di nhɛì Asidii kóo kpɑ̀ɑ̀tì nɔu miɛkɛ, n yó nkɑ̃nkɛ́mu di nhɛì. 7 Ntɛ mí ndi Yiɛ̀ nKuyie, n yóó bɛ bɛnkɛ mɛ̀ɛ̀ bɛnkùmɛ̀ kòo bɑntɛ́ n yóó dɔɔ̀mɛ̀ m bɛ́i ntì. 8 M bo duɔ́ nkɛ̀ mɛdɛ́ɛ̀ mbótí kɛ́mmɔkɛ Akɑsi mɑɑ́ yɛ̀ɛ̀ dɛtisɑ̀kɛ̀ tɛpíítɛ̀, kɛ̀ mɛdɛ́ɛ̀ mmɛ̀nkɛɛ bótí yɛdɛtìsɑ̀kɛ̀ tɛpíítɛ̀, kɛ̀ mɛ̀ do dɑ̀tínnɛ́ yɛ̀ɛ̀ dɛtisɑ̀kɛ̀ɛ feitɛ́.

Esekiɑsi miɛtɛ́mɛ̀ kɛ́sɑ̃ntɛ Kuyie

9 Sudɑɑ kɔbɛ kóo kpɑ̀ɑ̀tì Esekiɑsi do muɔkɛ kɛ́miɛtɛ́,

kɛ́wɑ̃ri fɛ̀ɛ̀ yɛ̀nfɛ̀ nfɛ diɛ.

10 Mí n yɛ̀mmɛ̀ do dò n yóó kúmu

bɑ́ n we mu nyí tùɔ̀kɛ yɛ̀ cuokɛ̀.

N yɛ̀mmɛ̀ do dò n tɑti kudɔnkù nku

kɛ pɑ̀ɑ̀ n we sɔnyɛ yɛ̀ɛ̀ kpɑɑ́.

11 N yɛ̀mmɛ̀ do dò n tɛ̃́nkɛ í yóó yɑ̀mu,

n Yiɛ̀ nKuyie kɛtenkɛ̀ kiɛ nyĩ́nkɛ̀.

N do í yɛ̃́ kɛ dò, m bo yɑ̀ onìtì kɛtenkɛ̀ ĩ́nkɛ̀.

12 Bɛ̀ cɔ̀ɔ́tɛ́ n fòmmu mmu

bɛ̀ ɔ̃ɔ̃ cɔ́ɔ́tɛ́ mɛ̀ɛ̀ botí dinɑɑcɛ̃nfii,

n kpɛ́ú n fòmmu mmu

o yɑɑ̀dùɔ̀tì ɔ̃ɔ̃ kpɛ́úmɛ̀ kuyɑɑ̀yɔ́nkù,

kɛ́kéétɛ́ mupɑ̀ɑ̀kómmú

dɛ̀ bo nyóó yĩ́ kuyuoku kɑ̀ɑ n dèèmu.

13 Dɛ̀ bo nyóó wentɛ́ kɛ̀ mukṹṹ nni nnɑmu,

kù cɑ̀ɑ́ n kṹɔ̃̀ nyɛ dicìrícìrì kɔ̃mɛ.

Dɛ̀ bo nyóó yĩ́ kuyuoku n Yiɛ̀ nkɑ̀ɑ n dèèmu.

14 N do kuɔ̀ tɛkpɑ̃̀ncɛ́ndéìtɛ̀ kɔ̃mɛ mmɛ,

kɛ kuɔ̀ ndikpɛtìnɔ́nkperi tɛ̃mɛ̀,

kɛ bɔ́ú nkɛĩ́nkɛ̀ sɑ̃́ɑ̃̀ kɛ n nuɔ nkpeí.

N Yiɛ̀ nKuyie ndɛ̀ m̀ bimu yɑ̀ɑ n dɛɛtɛ́.

15  M bo bɛ́i nkɛ dɔ̀ bɑ?

M bo nɑ́kɛ́ ɔ̃̀nti n Yiɛ̀ nKuyie?

Kuù mɛ̀ nni ndɔ̀ɔ̀mɛ̀,

n kérí kɛ yɔ̃nti n kɔ̃̀ntì nti n fòmmu mumɔu miɛkɛ.

M bonɛ̀ mɛyɛǹcɑɑ̀rìmɛ̀ mmɛ.

16 N Yiɛ̀ nKuyie nɛ̀ ɑ kó mɛsɑ̀ɑ̀ nkpɛ́í nkɛ n fòùmɛ̀.

A kó mɛsɑ̀ɑ̀ mmɛɛ̀ te kɛ̀ n kpɑɑ́ kɛ weí,

fɔ̃́ɔ̃̀ m miɛkùnnɛ kɛ wɛ̃̀tɛ kɛ n duɔ́ mufòmmu.

17 Kɛ̀ n kó mɛyɛǹcɑɑ̀rìmɛ̀ nɑɑ́ ndiwɛ̀ì,

ɑ n dɔ́mu kɛ n dènnɛní mukṹṹ nkó difɔ̃̀tìrì miɛkɛ,

kɛ bùtínnɛ́ n yɛi mmɛmɔu.

18 Kɛ yɛ̃́ bɛdɔmbɛ̀ í dɑ sɑ̃ntímɛ̀,

bɛcíríbɛ̀ í dɑ sɑ̃ntí,

bɛ̀ɛ̀ bo kudɔmbìùkù bɛ̀ tɛ̃́nkɛ bɑ́ɑ́ nɑ kɛ́dentɛní

ɑ túmɛ̀ timɔ́mmɔnti yiɛ̀.

19 Bɛfòùbɛ̀ bɛɛ̀ mɑ́ɑ̀ yóó nɑ kɛ́ ndɑ sɑ̃ntí,

m mɛ ndɑ sɑ̃ntímɛ̀ yíe,

bɑ́ wè kòò nnɑ́ɑ́ nho bí ɑ túmɛ̀ timɔ́mmɔnti yiɛ̀.

20 N Yiɛ̀ nKuyie ɑ n dɛɛtɛ́mu

kɛ̀ ti yó mbie ntikùtìdùùtì ɑ cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ miɛkɛ

kɛ dɑ sɑ̃ntí,

ti fòmmu mumɔu miɛkɛ fɔ̃́ nti Yiɛ̀ nKuyie.

21 Kɛ̀ Esɑii dɔ̀ bɛ̀ɛ wɑɑnní fìkíè kó yɛbɛ kɛ́nɑntɛ,

kɛ́wɑɑrɛ Esekiɑsi mɔnnɛ kɛ̀ dɛ̀ɛ yié nkòo miɛtɛ́.

22 Dɛ do sɔ̃́ Esekiɑsi bekɛ́mu Esɑii ò yóó yɑ̀ mɛ̀ɛ̀ bɛnkùmɛ̀ kɛ́bɑntɛ́ kɛ dò nhò bo wɛ̃tɛ kɛ́tɑ ti Yiɛ̀ nKuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀.

39

Esekiɑsi cɔutɛ́mɛ̀ Bɑbidɔnni kó yɛhɛikɛ̀ntɔ̃rɛ̀

(2 Bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ 20:12-19)

1 Dɛ kó yɛmɔ̀rɛ̀ miɛkɛ nkɛ Bɑdɑdɑnni birɛ Mɛdodɑki Bɑbidɔnni kóo kpɑ̀ɑ̀tì kèèmɛ̀ Esekiɑsi muɔkɛmɛ̀ kɛ miɛtɛ́, kɛ́tɔ̃nnɛ̀nní bɛnìtìbɛ̀ dipɑ̃nnì kɛ̀ bɛ̀ bo ò dɔu. 2 Kɛ̀ dɛ̀ɛ nɑrikɛ Esekiɑsi kòo bɛ̀ bɛnkɛ o kpɑ̀tì tì sɔ̀ri kùù dieku nɛ̀ timɑ́tì pɛ́ítì nɛ̀ mɛsɔɔ nnɛ̀ tihúúntì nɛ̀ mɛkɔ̀sɑ̀ɑ̀mɛ̀. Kòo bɛ̀ bɛnkɛnɛ̀ o kpɑ̀rìnɛntì sɔ̀ri dɛ̀. O kó yɛsɔ̀rɛ̀ yɛmɔu cɛ̃́nkɛ. Dɛ̀mɑrɛ̀ í nsuɔ́ nhò í bɛ̀ bɛnkɛ dɛ̀ tɛkpɑ̀ɑ̀tìcĩ́ɛ̃̀tɛ̀ yoo o mɔ́mmuɔ nho kó tɛcĩ́ɛ̃̀tɛ̀.

3 Dɛ̀ yĩ mɛmmɛ kɛ̀ Kuyie mpɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑǹtòo Esɑii kɔtoo o cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kóò bekɛ kɛ dɔ̀: Bɛnìtìbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ kɔ̀tɛní ɑ cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ bɛ̀ yɛ̃ mbɑ? Bɛ̀ yɛ̀nní dɛ? Kɛ̀ Esekiɑsi dɔ̀: Bɛ̀ bonní dihɛì dɛ̀tirì ndi Bɑbidɔnni. 4 Kɛ̀ Esɑii dɔ̀: Bɛ̀ yɑ̀ bɑ ɑ kpɑ̀ɑ̀tìcĩ́ɛ̃̀tɛ̀? Kɛ̀ Esekiɑsi dɔ̀: Dɛ̀mɑrɛ̀ í sùɔ́ n yí bɛ̀ bɛnkɛ dɛ̀ n sɔ̀rɛ̀ yɛmɔu miɛkɛ.

5 Dɛ mɔ̀nnì kɛ̀ Esɑii dɔ̀: Kéntɛ́ ti Yiɛ̀ nKuyie Mpɑkɛdɑɑ yɛ̃ n dɑ nɑ́kɛ́ tì. 6 Kuyie ntu: Dɛ̀ kpɑɑnímu kɛ̀ bɛ̀ bo túótɛ́ dɛ̀ɛ̀ kó dimɑ̀ɑ̀ bo ɑ kpɑ̀ɑ̀tìcĩ́ɛ̃̀tɛ̀ miɛkɛ kɛ́kònnɛ̀ Bɑbidɔnni. A yɛmbɛ̀ do koú dɛ̀, kɛ́ntɔ kɛ́tuɔkɛnɛ̀ní yíe, dɛ̀mɑrɛ̀ í yó nkpɑɑ́. 7 A mɔ́mmuɔ nhɑ bí ɑ pɛitɛ́ ì, bɛ̀ bo í pĩ̀ḿmú kɛ́kònnɛ̀ Bɑbidɔnni, kɛ́ bɛ̀ fɔ̃̀mmu kɛ́ bɛ̀ pĩ̀ńnɛ́ tɛkpɑ̀ɑ̀tìcĩ́ɛ̃̀tɛ̀ miɛkɛ mutɔ̃mmú.

8 Kɛ̀ Esekiɑsi dɔ̀: Ti Yiɛ̀ nKuyie nduɔ́ nkɑ̀ɑ n nɑ̀ɑ́ ntì wennimu. Nɛ̀ o yɛ̀mmɛ̀ miɛkɛ kɛ nɛ́ tú kɛ̀ kunɑɑtí cɛ̃́nkɛ bo n kó dimɔ̀nnì kɛ̀ tìmɑtì í n kɔɔnnɛ̀.

KUYIE NYÓÓ BÁNTƐ̀MƐ̀ ISIDAYƐƐRIBƐ

40

Kuyie nnɑ̀kɛ́mɛ̀ kù yóó dɛɛtɛ́mɛ̀ ku kɔbɛ

1 Kɛ̀ Kuyie mbɛ́i nkɛ dɔ̀:

Yɑ́úkùnnɛ n nìtìbɛ̀ kɔ̃̀ntì, ɑ̃nnɛ́nɛ̀ bɛ dikɔ̃m̀bùɔ̀.

2 Yɑ́úkùnnɛnɛ̀ bɛ kɔ̃̀ntì, nɑ́kɛ́ bɛ kɛ tú, mí ndi Yiɛ̀ nKuyie n tú:

Bɛ̀ yɛ̀mu mudɑɑtɔ̃mmú miɛkɛ,

nh ũtɛ́mu bɛ yɛi,

n do bɛ̀ dií mmɛsémmɛ̀ mmɛ mɛdiɛ̀,

kɛ fɔ́ɔ́ mbɛ̀ n dɔ̀ɔ̀ dɛ̀.

3 Mɛtɑmmɛ̀ mɑmɛ̀ mɛɛ̀ pĩɛ̃kù tɛdɔntɛ̀ kó dikpɑ́ɑ̀ miɛkɛ kɛ tú:

Keutɛ́nɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie kucɛ.

Keutɛ́nɛ̀ Kuyie nti tũ̀ nkù kucɛ kɛtempɛ́íkɛ̀.

4 Ĩ́tínnɛ́ itɑ̃fuɔ nyimɔu,

yɛtɑ̃rɛ̀ nɛ̀ yɛterɛ̀ kɛ̀ dɛ̀ɛ ɛnnɛ.

Kɛ̀ dɛ̀ɛ̀ ikú ikú kɛ̀ dɛ̀ɛ mɑɑtɛ

kɛ̀ yɛtɑ̃rɛ̀ɛ nɑɑ́ nkubiriku.

5 Dɛ mɔ̀nnì ndi ti Yiɛ̀ nKuyie nyóó bɛnkɛmɛ̀ ku kpetì,

kɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ bɛmɔu ti yɑ̀.

Di Yiɛ̀ nKuyie nkuù tì bɛ́i.

6 Kɛ̀ n keè mɛtɑmmɛ̀ mɑmɛ̀, kɛ̀ mɛ̀ tu: Pĩɛ̃kɛ́!

Kɛ̀ n dɔ̀ m bo pĩɛ̃kɛ́ ɔ̃̀nti?

Kɛ̀ mɛ̀ dɔ̀: A bo pĩɛ̃kɛ́ tì tu:

Bɛnìtìbɛ̀ í cɑ̃́ɑ̃́nnɛ̀ timútì,

bɛ wenniku donnɛ̀ mutepóó nkɔku nku.

7 Timútì ɔ̃ɔ̃ kpeímu kɛ̀ ti póó mmɔ́tɛ́,

ti Yiɛ̀ nKuyie nkó kuyɑɑkù fuutɛ dìì mɔ̀nnì.

Mɔ́mmuɔ nwe bɛnìtìbɛ̀ í cɑ̃́ɑ̃́nnɛ̀ timútì.

8 Tì ɔ̃ɔ̃ kpeímu kɛ̀ ti póó nyotɛ

ti Yiɛ̀ nKuyie nkuù kó tinɑ́ɑǹtì mɛ mbomu sɑ̃́ɑ̃̀.

Tinɑ́ɑǹsɑ̀ɑ̀tì bɛ̀ dò nkɛ́pĩɛ̃kɛ́ tì

9 Díndi Sedisɑdɛmmu kɔbɛ dekɛnɛ̀ Siyɔ̃ɔ̃ tɑ̃rì,

pĩɛ̃kɛ́nɛ̀ mɛdiɛ̀.

Pĩɛ̃kɛ́nɛ̀ kɛ bɑ́ ndé.

Nɑ́kɛ́nɛ̀ ti Sudɑɑ ɛì kɔbɛ kɛ tú

ti Yiɛ̀ nKuyie nti tũ̀ nkù kèróomu.

10 Ti Yiɛ̀ nKuyie nkéróomu nɛ̀ muwɛ̃rímú,

ku wɛ̃rímú muù te kɛ̀ kù bɑkɛ́.

Kù kèróomu kɛ tɔ tiyeti kɛ̀ ticuuti ni ku ììkɛ̀.

11 Kɛ̀ kù yó mbɛ̀ ncɛ̃mmú opecɛ̃nti ɔ̃ ncɛ̃mmúmɛ̀ o pe

kù níí yóó youtɛ ku bɑkù nku kɛ́tíí nku pe,

kɛ́nhúúkú ku pebí kɛ kpɑɑkɛ ku peyɔ̃tì.

Kuyie nkùù dɔ̀ɔ̀ kɛĩ́nkɛ̀ nɛ̀ kɛtenkɛ̀ ku ciì ndɛumɛ̀

12 We mbo nɑ kɛ́bennɛ́ dɑ̀mɛ́ɛ̀rì kó mɛniɛ nnɛ̀ o nɔ̀ùtɛ̀?

We mbo nɑ kɛ́bennɛ́ tiwɛtì nɛ̀ o nɔ̀ùtɛ̀?

Kɛtenkɛ̀ mɛ̀ nduɔ́ kɛ mɑmɛ̀,

we mbo nɑ kɛ́ɑ̃nnɛ́ kɛ tɑ̃́ɑ̃́ ndinɑɑbuu?

We mbo nɑ kɛ́cɔ̃nnɛ́ yɛtɑ̃rɛ̀ nɛ̀ sitɑ̃ɑ̃́ o biètɛ̀ ĩ́nkɛ̀.

13 We nyɛ̃́ ti Yiɛ̀ nKuyie nciì mmɑ̀mɛ̀?

We nkù duɔ̀ nyitié?

14 Nɛ̀ we bɛ sɛ̀nni kɛ pɛ̀tɛ́ mɛciì?

We nkù bɛnkɛ tibeéntì tìì sìɛ́?

We nkù bɛnkɛ mɛciì?

We nkù bɛnkɛ mɛyĩ́ɛ̃́tímɛ̀ kó kucɛ?

15 Kuyie nyììkɛ̀ yɛbotɛ̀ kɛ̃ńnì

kɛ dònnɛ̀ dinɛ́sĩ̀mbɑ̀ù ɔ̃ɔ̃ dúótɛ́mɛ̀ mmɛ tɛnɑɑtɛ miɛkɛ.

Kɛ donnɛ̀ fɛtɑ̃́rífɛ̀ ɔ̃ ndɑkɛ́mɛ̀ cìdóò ĩ́nkɛ̀.

Kɛtenkɛ̀ kɛ̀ɛ̀ sokɛ́ dɑ̀mɛ́ɛ̀rì cuokɛ̀

kɛ kó bɛnìtìbɛ̀ dònnɛ̀ kutɑ̃ɑ̃yukú nku kuyɑɑkù tɔ kù.

16 Dimɑɑ kó dɛtie nyí sɑnnɛ̀ kɛ bo ntuɔ̀tìnɛ̀ ku wũɔ̃tɔ̀nnì.

Iwũɔ̃ ìì bo Dimɑɑ túúkù miɛkɛ,

ì mɛ nyí sɑnnɛ̀ bɛ̀ bo ì fìémɛ̀ kɛ́tuɔ̀ nku wũɔ̃tɔ̀nnì ĩ́nkɛ̀.

17 Bɑ́ kɛ̀ yɛbotɛ̀ wɛ̃nnɛ́ yɛmɔu Kuyie mborɛ̀,

yɛ̀ í tùɔ̀kɛ dɛ̀mɑrɛ̀,

kù yɛ̀ wùó ndɛtetìrɛ̀ ndɛ.

Kuyie nyí mɔkɛ ti bo kù dònnɛnɛ̀ mù

18 Ti bo donnɛnɛ̀ we Kuyie?

Ti bo dɔɔ̀ bɑ kɛ kù dònnɛnɛ̀?

19 Tɛtenkɑɑnìtɑ̀ɑ kɛ̀ bɑ?

Omɑ́ɑ́tì weè ɔ̃ɔ̃ yiɛ ntimɑ́tì kɛ́utɛ́ kɛ̀ dɛ̀ɛ nɑɑ́ ntɛtenkɑɑnìtɛ̀,

wèè mɑ̀ɑ́tí mɛsɔɔ nkòo tɛ̀ dɑ̀ri mɛsɔɔ

kɛ́ tɛ̀ cɑ̀tínnɛ́ timɑ́tì pɛ́ítì kó dɛmɑ́mɑ́nnɛ̀.

20 Kòo cĩ̀rìi wɑɑ́ nkudɔú kùù í duri

kɛ́wɑɑ́ nwèè nɔ nkɛ cɛ́ú sitenkɑɑnìi,

kòo ò cìɛ́kɛ́ tɛtenkɑɑnìtɛ̀ tɛ̀ɛ̀ yó nfííkú kɛ bɑ́ nnɑmpú.

21 Di mu nyí bɑntɛ́ wèè dɔ̀ɔ̀ kutenkɑ̀ɑ̀?

Di í tì kèèɑ̀?

Di í tì yɛ̃́ɑ̀?

Bɛ̀ í tì ndi nɑ̀kɛ́ nɛ̀ dimɔ̀nnɑ̀ɑ̀?

22 Kuyie nkpɑ̀ɑ̀tìkɑ̀rì bo kɛĩ́nkɛ̀ nkɛ

kuù pitɛ́ tiwɛtì kuyɑ̀ɑ̀kù kɔ̃mɛ,

kɛ tì pĩ̀ntɛ kɛ̀ tì dò nkutouku

bɛnìtìbɛ̀ dɛ mbo kɛ̀ kù bɛ̀ wùónní kɛ̀ bɛ̀ dò nsikɛ̃ṹ.

23 Kuù ɔ̃ nte kɛ̀ bɛ̀ɛ̀ tu sikpɑ̀ɑ̀tìbìí kɛ̀ bɛ̀ɛ nɑɑ́ ndɛtetìrɛ̀,

kuù ɔ̃ nte kɛ̀ bɛ̀ɛ̀ bɑkɛ́ kɛ̀ bɛ̀ɛ nɑɑ́ ndɛtetìrɛ̀.

24 Bɛ̀ ɔ̃ nkpɑɑ́ kɛ í kɑ̀ri, kɛ́nkpɑɑ́ kɛ í fìíkú,

bɛ cĩɛ̃ nhɔ̃ nkpɑɑ́ kɛ í tɑ kɛtenkɛ̀

kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie mbɛ̀ fùùtɛ kuyɑɑkù nku kɛ̀ bɛ̀ɛ kpeí.

Kɛ̀ kuyɑɑkùu bɛ̀ tùótɛ́ tɛfɔ̀dɔ́ntɛ̀ ɔ̃ɔ̃ túótɛ́mɛ̀ timúkpetì.

25 Mɛm̀mɛ kɛ̀ Kuyie mbɛ́i nkɛ dɔ̀:

Di bo ndonnɛnɛ̀ we mí nKuyie nkùù dò mpɑ́í pɑ́í?

We nni mmɑ̀nnɛ̀?

26 Bɔ́útɛ́nɛ̀ kɛĩ́nkɛ̀, wéntɛ́nɛ̀ kɛ́yɑ̀,

we ndɔ̀ɔ̀ siwɑ̃̀ɑ̃, we nsì còńnɛ́ bɑ́ tɛ̀ tɛ kó mɛfíè?

We nte kɛ̀ sì yɛ̀nní ditĩ̀nnì

kɛ kérí bɑ́ tɛ̀ tɛ dò nkɛ́nkérímɛ̀?

Kòò sì yu bɑ́ tɛ̀ nɛ̀ tɛ yètìrì

dɛ yiɛ̀ nwɛ̃rímú dɛumu kòò kpeńnì.

Dɛɛ̀ kpɛ́í nte kɛ̀ tɛ̀mɑtɛ̀ ɔ̃ɔ̃ yí nkpɑ ò sì yu dɛ̀.

Kuyie nhɔ̃ɔ̃ wɛ̃tɛ kɛ́duɔ́mmɛ̀ ku kɔbɛ bɛ̀ɛ̀ cĩ̀tɛ muwɛ̃rímú

27 Díndi Isidɑyɛɛribɛ Sɑkɔbu yɑɑ̀bí,

dɛ̀ dòmmɛ kɛ̀ di tú mí nKuyie n yí yɛ̃́ tìì di tuɔkùní?

Kɛ̀ di yɛ̀mmɛ̀ dò m búútóo di kpɛti?

28 Di í tì yɛ̃́ɑ́ɑ̀? Di í tì kèèɑ̀?

Di Yiɛ̀ nKuyie mbomu sɑ̃́ɑ̃̀.

Kuù dɔ̀ɔ̀ kutenkù kumɔu, kù ɔ̃ɔ̃ í nhɔ̀u.

Dɛ̀ ɔ̃ɔ̃ í nkù bi!

Ku ciì nyí mɔkɛ kumɑ̀nku.

29 Kuù ɔ̃ɔ̃ yíɛ́ muwɛ̃rímú wèè ɔ̀u,

kɛ́duɔ́ ntikpetì wèè cĩ̀tɛ.

30 Bɛbɛ́mbɛ̀ ɔ̃ɔ̃ ɔumu kɛ́yĩɛ̃kɛ

kɛ̀ bɛdɑcɛ̃mbɛ̀ɛ cĩtɛ kɛ́do.

31 Bɛ̀ɛ̀ mɛ mbúɔ́ ti Yiɛ̀ nKuyie nkuù ɔ̃ mbɛ̀ yɛ̀útí muwɛ̃rímú,

kɛ bɛ̀ pĩ̀nni bɛ fɛ̀tì itúúkɛ́ ɔ̃ɔ̃ yĩ́mɛ̀ kɛ́puu,

kɛ̀ bɛ̀ ɔ̃ ncokù kɛ bɑ́ɑ́ ɔu.

Kɛ̀ bɛ̀ kèrí bɛ̀ bɑ́ɑ́ keè tihɔ̀ùtì.

41

Kuyie ntɑ̃ɑ̃tɛ́mɛ̀ ku kóo nìtì kòò kèríní

1 Kɛ̀ Kuyie mbɛ́i nkɛ dɔ̀:

Díndi kɛtenkɛ̀ kɛ̀ɛ̀ sokɛ́ dɑ̀mɛ́ɛ̀rì kɛ kɔbɛ yĩ́nɛ̀ yúóó,

kɛ́kéntɛ́ kɛ́keè n tú mù.

Yɛbotɛ̀ yɛmɔu kɔbɛ, túótɛ́nɛ̀ tikɔ̃ǹyɑuti,

kɛ́kɔtɛní kɛ̀ ti mɑ́ɑ́ kɛ́bekɛ́.

2 Míì íinní okpɑ̀rìnuɔnti diyiè yìɛ̀ní kɛ̀ɛ̀ bíɛ́kɛ̀,

kòò bo tũntɛ dihɛì

bɑ́ kòò kɔ̀tɛ kɛ̀ɛ̀ bíɛ́kɛ̀ weè nɔ.

Míì duɔ́ nkòò nɑ yɛbotɛ̀ kɛ yɛ̀ bɑkɛ́

kɛ̀ yɛ kpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ ò bùɔ́

kòò yɛ̀ yɔurí nɛ̀ o siè

kòo pie nyɛ̀ cíɛnko kuyɑɑkù ɔ̃mmɛ̀ timúkpetì.

3 Kòò yɛ̀ bɛ̀tì kɛ dò nhò ɛ̀intɛ

bɑ́ o nɑɑ̀cɛ̀i í tuɔ̀ku kɛtenkɛ̀

bɑ́ dɛ̀mɑrɛ̀ í ò dɔ̀ɔ̀.

4 We nte kɛ̀ dɛ̀ dɔ̀ɔ̀?

We mpĩ ndɛ kó mutɔ̃mmú?

Wèè dènnɛní wènwe fɛnitiyɑnfɛ̀ nɛ̀ dimɔ̀nnì.

Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie mmí nwe!

N do bomu mɛketimɛ̀ kɛ kpɑɑ́ bo,

kɛ yó mbo sɑ̃́ɑ̃̀.

5 Kɛtenkɛ̀ kɛ̀ɛ̀ sokɛ́ dɑ̀mɛ́ɛ̀rì kɛ kɔbɛ

dɛ yɑ̀mu kɛ̀ bɛ kɔ̃̀ntì ɑu.

Kɛ̀ itemmɑ̀nkɛ imɔu kɔbɛ kpeutí,

kɛ iiti kɛ tíkííní.

6 Kɛ teé mbɛtɔbɛ̀,

bɑ́ wè kòò nɑ̀ɑ́ nhotɔù kɛ tú o kɔ̃̀ntì ńyɑu.

7 Wèè mɑ̀ɑ́tí kòò yɑ̀úkùnko wèè dɑ̀rì mɛsɔɔ nho kɔ̃̀ntì,

wèè ɔ̃ɔ̃ ɑntɛ́nɛ̀ timɑ́tì kòò yɑ̀úkùnko wèè tɔ dimɑ́tɑ̃́rì o kɔ̃̀ntì

kɛ̀ bɛ̀ tuutɛ́ dìì mɔ̀nnì bɛ tenkɑɑnìtɛ̀ kɛ dèè,

bɛ̀ dɔ̀ tɛ̀ wenni,

kɛ́ tɛ̀ bɑɑkɛ́nɛ̀ sikɑ̃ũ kɛ̀ tɛ̀ bɑ́ nnɑmpú.

Kuyie ntɑ̃ɑ̃tɛ́mɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ kɛ bɛ̀ kɑ̃nkɛ́

8 Kɛ̀ Kuyie mbɛ́i nkɛ dɔ̀:

Kéntɛ́nɛ̀ díndi n kó bɛtɔ̃mbɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ.

Kéntɛ́nɛ̀ díndi Sɑkɔbu yɑɑ̀bí n tɑ̃ɑ̃tɛ́ bɛ̀,

kéntɛ́nɛ̀ díndi n nɛ́po Abɑrɑhɑmmu kó kuwuɔ.

9 N di wɑmmúní itemmɑ̀nkɛ nyi,

kutemmɑ̀nku nku n di yùnímɛ̀.

Kɛ̀ n di nɑ̀kɛ́ kɛ yĩ: Di tú n kó bɛtɔ̃mbɛ̀,

míì di tɑ̃ɑ̃tɛ́ n yí yóó di dootóo.

10 Di bɑ́ nyĩɛ̃̀kù n di bonɛ̀mu,

di bɑ́ nwéítɛ wéítɛ nɛ̀ iyĩ̀ɛ̃̀kɛ, míì di te,

míì di kpénkùnko kɛ di teénnɛ̀

kɛ di pĩ́nnɛ̀ n kó dinɔyɔ̃nkperì.

11 Bɛ̀ɛ̀ miɛkɛ di pɛ́ì,

ifɛi yóó bɛ̀ pĩ̀ḿmu kɛ̀ dɛ̀ɛ bɛ̀ di.

Bɛ̀ɛ̀ di wɑntinɛ̀ dikpɑ̀nnì

bɛ wɛ̃rímú yóó deèmu kɛ̀ bɛ̀ɛ kú.

12 Bɛ̀ɛ̀ do di dokùnɛ̀

di bo bɛ̀ wɑmmú kɛ́mɔ́ntɛ́.

Bɛ̀ɛ̀ do di wɑntinɛ̀ dikpɑ̀nnì

bɛ̀ bo kpɑɑkɛ kɛ́nɑɑ́ ndɛtetìrɛ̀.

13 Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie mmíì di te.

Míì pĩ ndi nɔ̀ùtɛ̀ kɛ tú: Di bɑ́ nyĩɛ̃̀kù

m bomu kɛ di teénnɛ̀.

Kuyie nyɛ̃mmɛ̀ kù yóó teennɛ̀ Sɑkɔbu yɑɑ̀bí

14 Díndi Isidɑyɛɛribɛ Sɑkɔbu kó kuwuɔ nkɔbɛ

díndi bɛ̀ wùó mbɛ̀ kɛ donnɛ̀ yɛbiɛ̀

díndi bɛ̀ nɑ̀ù bɛ̀ sibɛú tɛ̃mɛ̀,

bɑ́ nyĩɛ̃̀kùnɛ̀.

Mí m mɔ́mmuɔ m bomu kɛ di teénnɛ̀,

míì yóó di dontɛ́, mí ndi Yiɛ̀ nKuyie, míì bɛ́i.

Mí nwèè dò mpɑ́í pɑ́í

kɛ di dɛɛrí díndi Isidɑyɛɛribɛ.

15 N di dɔ̀ɔ̀ kɛ̀ di sɑ̃́kɛ́nɛ̀ dinɑɑkɑ̃ɑ̃̀ pɑ̀nnì ndi dìì mɔ̀kɛ yɛnìì.

Kɛ di bo mpuɔ yɛtɑ̃rɛ̀,

kɛ dɛ́í sitɑ̃ɑ̃́ kɛ dò ndi dɛ́í timúkpetì.

16 Di yóó bɛ̀ cíɛmmu kɛ̀ kuyɑɑkùu bɛ̀ tɔ,

tɛfɔ̀dɔ́ntɛ̀ bo bɛ̀ ìtɛ́nɛ̀.

Kɛ̀ díndi nɛ́ nyɑ̃nku mí ndi Yiɛ̀ nKuyie

n di duɔ́ ndìì wɛ̀ì kpɛ́í,

kɛ́mpɔtì mí nwèè dò mpɑ́í pɑ́í n kpɛ́í.

Mí nwèè di te díndi Isidɑyɛɛribɛ.

Kuyie nyóó ceetɛmɛ̀ kɛtempɛ́íkɛ̀ kɛ̀ kɛ̀ɛ nɑɑ́ nkupúú

17 Bɛsénnìbɛ̀ nɛ̀ bɛsĩ́ntíbɛ̀ bɛ̀ dɔ́mu mɛniɛ

nkɛ bo yɑ̃̀ kɛ mɔ̀ńtɛ́,

kɛ̀ bɛ níí kpeí nɛ̀ sinɛ́yɛ̃ĩ.

Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie n yóó bɛ̀ teennɛ̀mu.

Míì di te díndi Isidɑyɛɛribɛ n yí yóó di dootóo.

18 Kɛ̀ɛ̀ tenkɛ̀ do tú tɛdɔntɛ̀ m bo kɛ̀ dɔ̀ɔ̀ ikó,

yɛbirɛ bo ɑ̃nnɛ́ dɛ̀ɛ̀ do dò nkubiriku

m bo dɔɔ̀ kɛtenkɛ̀ kɛ̀ɛ̀ dò nkɛtempɛ́íkɛ̀ tɛpútɛ̀,

kɛtenkɛ̀ kɛ̀ɛ̀ do kpeí wɑ́kɛ́rɛ́ mɛniɛ mbo pũɔ̃́ nkɛ miɛkɛ.

19 Kɛ̀ n fííkú kɛ miɛkɛ dɛtekperɛ̀

bɛ̀ tu dɛ̀ sɛ́tìrì nɛ̀ bɛ̀ tu dɛ̀ ɑ̀kɑ̀síɑ̀,

nɛ̀ tìì tieti pɛí bɛ̀ tu dɛ̀ míìrì,

nɛ̀ bɛ̀ tu dɛ̀ odìfíè.

M bo fííkú kɛtempɛ́íkɛ̀ miɛkɛ,

dɛteokùrɛ̀ bɛ̀ tu dɛ̀ sìpɛ̀rɛ́sì,

nɛ̀ bɛ̀ tu dɛ̀ pinni, nɛ̀ bɛ̀ tu dɛ̀ pɛ̃́ɛ̃̀.

20 Kɛ̀ dɛ̀ɛ yie nkɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ɛ dɛ̀ yɑ̀

kɛ́totí bɛ yɛ̀mmɛ̀ kɛ́bɑntɛ́ míì dɛ̀ dɔ̀ɔ̀mɛ̀,

kɛ́yĩ́ɛ̃́tɛ́ míì dɛ̀ ɑ̃nnɛ́mɛ̀, mí ndi Yiɛ̀ nKuyie

nkùù dò mpɑ́í pɑ́í,

kɛ di te díndi Isidɑyɛɛribɛ.

Sitenkɑɑnìi tumɛ̀ dɛtetìrɛ̀

21 Kɛ̀ Kuyie mbɛ́i nkɛ dɔ̀:

Mí nKuyie, mmí nSɑkɔbu yɑɑ̀bí kóo kpɑ̀ɑ̀tì

míì tu: Díndi yɛbotɛ̀ kó sitenkɑɑnìi

kɔtɛnɛ̀ní kɛ́ m beé ndi kpɛti, n nɑ́kɛ́nɛ̀ di kpɛti.

22 Dí kɔtɛní kɛ tí nɑ́kɛ́ dɛ̀ɛ̀ yóó dɔɔ̀,

di do nɑ̀kɛ́ tì, tì dɔ̀ɔ̀ɑ̀?

Yoo di ti nɑ́kɛ́ tìì kpɑɑní kɛ bo dɔɔ̀

kɛ̀ ǹsɑ̀ kɛ̀ tì bo dɔɔ̀.

23 Nɑ́kɛ́nɛ̀ tìì yóó dɔɔ̀ yɛmɔ̀rɛ̀ sɔnyɛ,

dɔɔ̀nɛ̀ mɛsɑ̀ɑ̀ nyoo mɛyɛi,

kɛ̀ tí ndɛ̀ wùó, timɔu kɛ̀ ti dɛ̀ yɑ̀

kɛ́bɑntɛ́ di mɑnnɛ̀mɛ̀ mí nKuyie.

24 Díndi sitenkɑɑnìi, dɛtetìrɛ̀ di tɔ̃ũnɛ̀mu,

di tɔ̃mmú mumɔu mù tu dɛtetìrɛ̀ ndɛ.

Wèè di tɑ̃ɑ̃tɛ́ kòò tu isíɛ́ kou.

25 Mí nKuyie mmíì íinní onìtì kubɑkù yoú,

ò ìtɛ́ní diyiè yìɛ̀ní kɛ̀ nkɛ,

kɛ̀ yuutiní n yètìrì,

kɛ nɑùtì bɛnìùbɛ̀ mutɑ̃́ɑ̃́ nkɔ̃mɛ

kɛ bɛ̀ ũtírí oyɑɑmɑrì ɔ̃ nhũtírí mɛ̀ɛ̀ botí tiyɑɑtì.

26 We ntì nɑ̀kɛ́ nɛ̀ dimɔ̀nnì kɛ̀ dɛ̀ bo yie nkɛ̀ tí ntì yɛ̃́,

we ntì pɑ̃ɑ̃́ kɛ̀ ti nɛ́ bo yĩ́ tì tu timɔ́mmɔnti,

di kóò mɔù í nɑ kɛ tì nɑ̀kɛ́,

tì í yɛ̀nní di kóò mɔù nùù miɛkɛ.

27 Míì tì pĩɛ̃kɛ́ mɛketimɛ̀ Siyɔ̃ɔ̃,

míì duɔ́ nkɛ̀ bɛ̀ nɑ̀kɛ́ tinɑ́ɑǹsɑ̀ɑ̀tì Sedisɑdɛmmu.

28 Díndi sitenkɑɑnìi, n wèńní n yí yɑ̀ òmɔù di miɛkɛ,

wèè bo nɑ kɛ́nɑ́kɛ́ o yɛ̀mmɛ̀ dòmmɛ̀,

m bo bekɛ we tìmɑtì kòò n tɛ̃́nnɛ́?

N yí yɑ̀ dɛ yiɛ̀.

29 Dimɔu di tú siyɑ́ɑ̀bìsí kɔbɛ mbɛ,

kɛ̀ di tɔ̃mmú tú mutetìmù,

díndi sitenkɑɑnìi di tú kuyɑɑkù nku

di í ɑ̃ mùmɑmù.

42

Kuyie ntɑ̃ɑ̃tɛ́mɛ̀ ku kóo tɔ̃ntì

1 Kɛ̀ Kuyie mbɛ́i nkɛ dɔ̀:

Ntɛnɛ̀ n kóo tɔ̃ntì m bo wèè kó difɔ̃nkúò

míì ò tɑ̃ɑ̃tɛ́

koò dɔ́ mɛsɑ̀ɑ̀

koò duɔ́ n kó muyɑɑ́,

kòò bo bɛnkɛ yɛbotɛ̀

dɛ̀ɛ̀ wenni, dɛ̀ɛ̀ tu kucɛ.

2 Ò í yó nwékutɛ,

o tɑmmɛ̀ í yó nkpeńnì

bɛ̀ í yóó keè o tɑmmɛ̀ icɛ miɛkɛ.

3 Ò í yóó bɔ́ɔ́tɛ́ dipènnì dìì kɔ̀ḿmú

ò í yóó kuɔ dɛfìtírɛ̀ dɛ̀ɛ̀ kó muhɑ̃ɑ̃́ ndɔ́ kɛ́kú,

weè yóó niitɛ́ yɛbotɛ̀ timɔ́mmɔnti kó kucɛ.

4 Ò í yóó yóu o tɔ̃mmú, ò í yóó ɔu,

kɛ̀ yɑ̀ɑ niitɛ́nɛ̀ kutenkù timɔ́mmɔnti kó kucɛ,

kɛ̀ yɛhɛkɛ̀ yɛ̀ɛ̀ sokɛ́ dɑ̀mɛ́ɛ̀rì cuokɛ̀ kɛ̀ yɛ kɔbɛɛ keè o tié.

Kuyie nnɑ̀kɛ́ tì kù tɑ̃ɑ̃tɛ́ wè kòò bo ntú yɛbotɛ̀ kó kuwenniku

5 Ntɛ mí ndi Yiɛ̀ nKuyie n tú mù,

mí nwèè dɔ̀ɔ̀ tiwɛtì kɛ tì pitɛ́,

míì ɑ̃nnɛ́ kɛtenkɛ̀ nɛ̀ dɛ̀ɛ̀ kó dimɑ̀ɑ̀ bo kɛĩ́nkɛ̀

míì duɔ́ mmufòmmu bɛnìtìbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ fòù kɛtenkɛ̀,

míì te kɛ̀ bɛ̀ weí kɛ ceǹtì.

6 Mí nhɑ Yiɛ̀ nKuyie mmíì dɑ yùní fɔ̃́ nkóo tɔ̃̀ntì,

kɛ dɑ duɔ́ mmuwɛ̃rímú kɑ̀ɑ bo bɛnkɛ kutenkù timɔ́mmɔnti.

Míì dɑ tɑ̃ɑ̃tɛ́ kɛ dɑ kɑ̃nkɛ́ kɑ̀ɑ bo ɑ̃nnɛ́ mɛtɑummɛ̀,

mí nnɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ ti cuokɛ̀.

A yó ndò nkuwenniku nku yɛbotɛ̀ cuokɛ̀,

7 kɛ́wéi ntiyũ̀ɔ̃̀ntì,

kɛ́kpetɛ́ tikpetíntì,

kɛ́dennɛní bɛ̀ɛ̀ bo dibiìnnì kɛ́ bɛ̀ tɑnnɛ́ kuwenniku miɛkɛ.

8 Míì tu di Yiɛ̀ nKuyie, n yètìrì ndi mɛmmɛ.

N yí yóó duɔ́ n kó tikpetì otɔù mɔù.

M bɑ́ɑ́ duɔ́ nsitenkɑɑnìi n kó disɑ̃nni.

9 Mɛdɔɔ̀rìmɛ̀ ketimɛ̀ dɔ̀ɔ̀mu kɛ dèè.

Kɛ̀ n di nɑ́ɑ́ mmɛtɛ̃mɛ̀ mɛ̀ɛ̀ kpɑɑní kɛ bo dɔɔ̀,

mɛ̀ kpɑɑnímu kɛ̀ n di nɑ́ɑ́ nkɛ mɛ̀ mu nyí tùɔ̀kɛní.

Disɑ̃nni kó fɛyɛ̀nfɛ̀

10 Deǹtɛ̀nɛ̀ fɛyɛmpɑ̀nfɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nkpɛ́í,

nsɑ̃ntínɛ̀ Kuyie!

Díndi bɛ̀ɛ̀ cèntì dɑ̀mɛ́ɛ̀rì ĩ́nkɛ̀ nɛ̀ dɛ̀ɛ̀ kó dimɑ̀ɑ̀ bo o miɛkɛ

díndi bɛ̀ɛ̀ ìtɛ́ní itemmɑ̀nkɛ.

11 Díndi bɛ̀ɛ̀ bo dikpɑ́ɑ̀ miɛkɛ kó yɛhɛkɛ̀ nsɑ̃ntínɛ̀ Kuyie.

Kedɑɑ kó sihɛkɛsí kɔbɛ ndɛ́úkùnkonɛ̀ Kuyie nyètìrì.

Sedɑɑ tɑ̃rì kɔbɛ nyíúnɛ̀ kɛ̀ diwɛ̀ì ndi bo.

12 Nsɑ̃ntínɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie ndíndi yɛhɛkɛ̀ dɛ́tiyɛ̀ kɔbɛ,

pĩɛ̃kɛ́nɛ̀ ku sɑ̃nni!

13 Ti Yiɛ̀ nKuyie nkèrínímu okpɑ̀rìteu kɔ̃mɛ,

kɛ toǹnì okpɑ̀rìnuɔnti kɔ̃mɛ,

kɛ úú kɛ pĩɛ̃kù,

kɛ buɔ̀ nku dootitɔbɛ̀ fɛúùfɛ̀.

Kuyie ndɔ́ kɛ́dɔɔ̀ tì í yóó pɑɑ̀

14 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie mbɛ́i nkɛ dɔ̀:

Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie ndò nyúóó kɛ̀ dɛ̀ mɔ̀ntɛmu,

n yí buɔ̀, m pĩ mmɑ́ɑ̀ nɛ̀ dimɔ̀nnì ndi.

M mítìrìmu onitipòkù wèè kuɔ̀ ndɛbirɛ o kɔ̃mɛ,

ǹ fìumu kɛ̀ n wemmu ɛ̃̀kɛ́.

15 M bo dɑ́tɛ́ yɛtɑ̃rɛ̀ nɛ̀ sitɑ̃ɑ̃́ kɛ́feinko,

timútì nɛ̀ dɛtie ndɛ̀ bo kpeí,

kɛ̀ ikó nkṹṹ kɛ́nɑɑ́ nkɛtenkɛ̀,

kɛ̀ yɛbirɛɛ kpeí.

16 M bo niitɛ́ tiyũ̀ɔ̃̀ntì kucɛ tì í yɛ̃́ kù,

m bo tì kètɛ́nɛ̀ kucɛ tì í yɑ̀ kù,

m bo ceetɛ dibiìnnì kɛ̀ dìì nɑɑ́ nkuwenniku,

kɛ̀ n yĩ́ĩ́tí yɛfɔ̃̀tɛ̀ kɛ̀ dɛ̀ɛ ɛnnɛ.

Dɛǹdɛ n dɔ́ kɛ́dɔɔ̀mɛ̀ dɛ̀ í yóó pɑɑ̀ n yóó dɛ̀ dɔ̀ɔ̀mu.

17 Bɛ̀ɛ̀ duɔ́ mbɛmɑ́ɑ̀ sitenkɑɑnìi,

bɛ̀ɛ̀ ɔ̃ nnɑ́ɑ́ ntimɑ́tì bɛ̀ yìɛ ntì, kɛ utɛ́,

kɛ tú dɛ̀ tu bɛ kó kuyie,

bɛ̀ yóó bótímu kɛ́di ifɛi.

Kuwuɔ nkùù ɔ̃̀ nkɛ yɛ̃̀ĩ

18 Dɛ mɔ̀nnì kɛ̀ Kuyie mbɛ́i nkɛ dɔ̀:

Díndi yɛwũ̀ɔ̃̀ kéntɛ́nɛ̀ kɛ́keè,

díndi tiyũ̀ɔ̃̀ntì wéntɛ́nɛ̀ kɛ́yɑ̀.

19 N tú we kuyũɔ̃̀nkù kɛ̀ dɛ̀ í tú díndi n kó bɛtɔ̃mbɛ̀?

We nhɔ̃ nkɛ̀ dɛ̀ í tú n kó bɛtɔ̃mbɛ̀

n tɔ̃ mbɛ̀ kɛ tú bɛ̀ɛ nɑ́kɛ́ n nɑ́ɑǹtì.

20 Di yɑ̀ kɛ̀ dɛ̀ sũmu di mɛ nyí kpɑɑ́ yɛ̃́ dɛ̀mɑrɛ̀,

kɛ̀ n nɑ̀ɑ́ nkɛ̀ di kémmú di mɛ nyí kèè tìmɑtì.

21 Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie míì tu timɔ́mmɔnti

n dɔ́ kɛ dí dɛɛtɛ́mu,

dɛɛ̀ kpɛ́í nte kɛ̀ n di duɔ́ n kó ikuɔ́ ìì kpeńnì,

kɛ wenni kɛ pɛ̃ɛ̃tɛ́ dɛmɔu.

22 Ntɛ díndi kɛ̀ bɛ̀ ɛí di kpɛrɛ kɛ dì còńnɔ́ɔ,

bɛ̀ di dií nyɛfɔ̃̀tɛ̀ nyɛ,

kɛ̀ di duó yɛ miɛkɛ,

kɛ̀ bɛ̀ di pĩ nkɛ kpetínnɛ́,

bɛ̀ di do mudoò mmu kɛ fekù di kpɛrɛ

òmɔù mɛ nyí di dɛɛrí,

kɛ̀ bɛ̀ ɛí di kpɛrɛ

bɑ́ òmɔù í bo wèè bo yĩ́ tɛ̃́nnɛ́nɛ̀ bɛ bɛ kpɛrɛ.

23 Di miɛkɛ òmɔù mɛ nyí totí o yɛ̀mmɛ̀ ti ĩ́nkɛ̀.

We nnɛ́ yóó totí o yɛ̀mmɛ̀ tìì kpɑɑní ti kpɛ́í.

24 We nduɔ́ nkɛ̀ di tɑ mɛhɑ́ɑ́rìmɛ̀ miɛkɛ díndi Sɑkɔbu yɑɑ̀bí,

we nduɔ́ nkɛ̀ bɛ ɛí di kpɛrɛ kɛ dɛ̀ fèkù?

Dɛ̀ í tú mí ndi Yiɛ̀ nKuyie nnɑɑ̀?

Di í yie n kpɛti díndi Isidɑyɛɛribɛ

di í tũ̀nnɛ mí ndi Yiɛ̀ nKuyie n di bɛnkɛ kùù cɛ,

di í tũ̀nnɛ n kuɔ́.

25 Dɛɛ̀ te mí ndi Yiɛ̀ nKuyie

nkɛ̀ n còúnní m miɛkɛ kó muhɑ̃ɑ̃́ ndi ĩ́nkɛ̀,

kɛ̀ mudoò yonkumu tɑnní

kɛ dì fitɛ́ muhɑ̃ɑ̃́ nkɔ̃mɛ tipíìtì timɔu,

di mɛ nyí bɑntɛ́ kɛ̀ mudoò di kùɔ

di mɛ nyí totí di yɛ̀mmɛ̀.

43

1 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie mbɛ́i nkɛ dɔ̀:

Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie míì di dɔ̀ɔ̀ díndi Sɑkɔbu yɑɑ̀bí.

Míì di pìítɛ́ díndi Isidɑyɛɛribɛ

di bɑ́ nyĩɛ̃̀kù, míì di dontɛ́,

míì di yu di yètìrì kɛ di tú n kɔbɛ.

2 Kɛ̀ di senti mɛniɛ n di bonɛ̀mu,

kɛ̀ di senti ikó ndi bɑ́ɑ́ dìu,

kɛ̀ di kérí muhɑ̃ɑ̃́ mmiɛkɛ mù bɑ́ɑ́ di cɔ́u,

fɛhɑ̃ɑ̃dɛɛ̀nfɛ̀ bɑ́ɑ́ di tuɔ.

3 Kɛ yɛ̃́ n túmɛ̀ di Yiɛ̀ nKuyie nku kɛ dò mpɑ́í pɑ́í,

kɛ di te díndi Isidɑyɛɛribɛ kɛ di dɛɛrí.

N yóó duɔ́ nkɛ̀ bɛ̀ɛ nɑmu Esibiti kɔbɛ,

kɛ̀ bɛ̀ ndò ndi dɛɛtímɛ̀ kó tidonti.

M bo duɔ́ nkɛ̀ bɛ̀ɛ nɑ Etiopii nɛ̀

Sebɑɑ dɛ ɛkɛ̀ kɔbɛ di kó difɔ̃̀tìrì.

4 N wúó ndím̀bɛ,

n yɛ̀mmɛ̀ nɑɑtinɛ̀ dím̀bɛ, n di dɔ́mu,

n duɔ́ mbɛnìtìbɛ̀ díì kpɛ́í,

n duɔ́ nyɛbotɛ̀ díì kó difɔ̃̀tìrì.

5 Di bɑ́ nyĩɛ̃̀kù n di bonɛ̀mu,

n yóó tɔnímu di yɑɑ̀bí ìì bo diyiè yìɛ̀ní kɛ̀ɛ̀ bíɛ́kɛ̀,

kɛ tíínní diyiè tɑɑ̀ kɛ̀ɛ̀ bíɛ́kɛ̀ kɔbɛ.

6 M bo nɑ́kɛ́ kubɑkù yoú bíɛ́kɛ̀ kɔbɛ kɛ dɔ̀:

Tɛ̃́nnɛ́nɛ̀ní bɛ!

Kɛ́nɑ́kɛ́ kucɑ̃̀nku bíɛ́kɛ̀ kɔbɛ kɛ dɔ̀:

Fĩ́ĩnnɛ̀nní bɛ!

Tɛ̃́nnɛ́nɛ̀ní n nitidɑbí ìì bo di bíɛ́kɛ̀.

N nitipobí ìì bo kutemmɑ̀nku kɛ̀ ìì konní.

7 Bɛ̀ɛ̀ kó dimɑ̀ɑ̀ tɔ n yètìrì, n dɔ̀ɔ̀ bɛ̀,

míì bɛ̀ ɑ̃nnɛ́, míì bɛ̀ pìítɛ́ kɛ̀ bɛ̀ bo bɛnkɛ n kpetì.

Kubotí kùù dò nkɛ́nnɑ́ɑ́ nKuyie nkpɛ́í

8 Kɛ̀ Kuyie mbɛ́i nkɛ dɔ̀:

Dennɛnɛ̀ní tiyũ̀ɔ̃̀ntì,

tì mɔ̀kɛmu inuɔ, nti mɛ nyí wúó.

Dennɛnɛ̀ní yɛwũ̀ɔ̃̀, bɛ̀ mɔ̀kɛ yɛto bɛ̀ mɛ nyí yo.

9 Yɛbotɛ̀ yɛmɔu kɔbɛ tíínnɛ̀nní,

kɛ̀ ibotí imɔu kɔbɛɛ wɛ̃nnɛ́.

Di kó sitenkɑɑnìi miɛkɛ,

ɔ̃̀ntɛ pɑ̃ɑ̃́ kɛ nɑ̀kɛ́ tìì mɛ̀ ndɔ̀ɔ̀?

Ɔ̃̀ntɛ do niitɛ́ kɛ́ tì nɑ̀kɛ́?

Tɛ̀ɛ̀ nɑ̀kɛ́ tɛ̀ do tì nɑ̀ɑ́ nkɛ̀ bɛ̀ɛ̀ bo,

kɛ̀ bɛ̀ɛ kónnɛ́ tɛ̀ do tú mù,

kɛ̀ ti nɛ́ yie nkɛ dɔ̀ tì tu timɔ́mmɔnti.

10 Díndi Isidɑyɛɛribɛ díì nɑ̀ɑ́ n kpɛ́í mí ndi Yiɛ̀ nKuyie,

díì tu n kó bɛtɔ̃mbɛ̀ n tɑ̃ɑ̃tɛ́ bɛ̀,

n dɔ́ tì tu di bo bɑntɛ́mɛ̀,

kɛ́yie, nkɛ́yĩ́ɛ̃́tɛ́ míì tumɛ̀ Kuyie,

kɛ̀ dɛ̀ í tú mí Kuyie ntɛkù mɑkù í bo,

kùmɑkù í buotɛ́, kùmɑkù mɛ nyí yóó buotɛ́.

11 Mí nKuyie mmíì tu di Yiɛ̀ nKuyie m mɑ́ɑ̀,

n kó difɔ̃nkúò odɛɛtíwè tɔù mɔù í bo.

12 Míì nɑ̀ɑ́ mmɛdɛɛtímɛ̀ kpɛ́í kɛ̀ míì dɛɛrí,

dɛ̀ í tú tɛbɔɔtenkɑɑnìtɛ̀ mɑtɛ̀ tɛɛ̀ tì ndi nɑ̀kɛ́.

N dɔ̀ɔ̀ dɛ̀ di kpɛ́í dɛɛ̀ nɑ̀ɑ́ n túmɛ̀ di Yiɛ̀ nKuyie.

Mí nKuyie mmíì bɛ́i.

13 N tú Kuyie nku kɛ yó nkù tu sɑ̃́ɑ̃̀,

òmɔù bɑ́ɑ́ nɑ kɛ́ dɛ̀ fìètɛ n nɔ̀ùtɛ̀ miɛkɛ,

òmɔù bɑ́ɑ́ nɑ kɛ́pɑɑ̀ n dɔɔri dɛ̀.

Kuyie nyìtɛ́ kɛ còḿmúmɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ kpɛ́í

14 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie mbɛ́i nkɛ dɔ̀:

Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie nwèè di dɛɛrí n dò mpɑ́í pɑ́í nwe,

kɛ di te díndi Isidɑyɛɛribɛ.

Nɛ̀ di kpɛ́í nkɛ n tɔ̃mmɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ Bɑbidɔnni

kɛ̀ bɛ̀ bo bɛ̀ do mudoò,

kɛ̀ bɛ̀ɛ yɛinko mɛniɛ mmiɛkɛ nɛ̀ bɛ bɑ̀tóòbɛ̀.

Bɛmbɛ Kɑndee kɔbɛ.

15 Mí n di Yiɛ̀ nKuyie n do mpɑ́í pɑ́í nwe,

kɛ di te díndi Isidɑyɛɛribɛ,

míì di dɔ̀ɔ̀ míì tu di kóo kpɑ̀ɑ̀tì.

Kuyie nyóó keutɛ́mɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ kucɛ pɑ̀nkù tɛdɔntɛ̀ kó dikpɑ́ɑ̀ miɛkɛ

16 Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie m míì bɛ́i,

mí nwèè do keutɛ́ kucɛ dɑ̀mɛ́ɛ̀rì miɛkɛ.

Mí nwèè do ɑ̃nnɛ́ kucɛ fɛnɛ́wuonfɛ miɛkɛ.

17 Mí nwèè do duɔ́ nkɛ̀ sinɑɑsɛ̃ĩ́ kétɛ́ nɛ̀ si dèèbɛ̀

nɛ̀ dihɑ̃ɑ̃pɔ̀ntĩ̀nnì kperì kɛ̀ bɛ̀ɛ duó,

bɑ́ bɛ tɛ̃́nkɛ í nyìtɛ́ kɛ̀ bɛ kpɛrɛɛ deè,

kufitínhɔ̃ũ ɔ̃ɔ̃ cɔ́útɛ́ kɛ́deèmɛ̀.

18 Di tɛ̃́nkɛ bɑ́ɑ́ dentɛní dɛ̀ɛ̀ pɛ̃ɛ̃tɛ́ dɛ kpɛ́í,

di bɑ́ ntoti di yɛ̀mmɛ̀ dɛ̀ɛ̀ pɛ̃ɛ̃tɛ́ dɛ ĩ́nkɛ̀.

19 N yóó dɔɔ̀ dɛ̀mɑrɛ̀ pɑ̀nnɛ̀ ndɛ,

dɛ̀ feitɛ́nímu kɛ dèè, di í bɑntɑ́ɑ̀?

N yóó keutɛ́ kucɛ nku dikpɑ́ɑ̀ miɛkɛ,

m bo duɔ́ nkɛ̀ ikó nhɑ̃nnɛ́ kɛtempɛ́íkɛ̀ miɛkɛ kɛ́mpũɔ̃̀.

20 Tikpɑsĩ̀ntì, sikpɑmɔɔ́ nɛ̀ icùo ndiɛyì dɛ̀ bo n sɑ̃ntɛ,

nh ɑ̃nnɛ́ mɛ̀ɛ̀ kpɛ́í mɛniɛ ndikpɑ́ɑ̀ tɛdɔntɛ̀ kpɛri,

nh ɑ̃nnɛ́mɛ̀ ikó nkɛtempɛ́íkɛ̀ miɛkɛ,

kɛ̀ n kɔbɛ n tɑ̃ɑ̃tɛ́ bɛ̀ bo nyɔ̃.

21 Bɛnìtìbɛ̀ n dɔ̀ɔ̀ bɛ̀ kɛ bɛ̀ te,

bɛ̀ bo nni nsɑ̃ntí.

Kuyie nsɛimmɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ

22 Kɛ̀ Kuyie mbɛ́i nkɛ dɔ̀:

Díndi Sɑkɔbu yɑɑ̀bí míì dɔkɛ di yumɛ̀

di pètìnkɛ m bùtínnɛ́mu díndi Isidɑyɛɛribɛ.

23 Di í n fèútɛ́ dipedɑpɑ̀nnì kɛ tuɔ̀,

di í n fìé iwũɔ̃ kɛ n sɑ̃ntɛnɛ̀,

n yí di bekɛ kɛ yɛ̃ ndí m pɑ̃ tidiitì,

n yí di kɔkɛ́nɛ̀ kɛ yɛ̃ ndí nni ncɔ́unko tihúúntì.

24 Di í dontɛ́ tihúúntì n kpɛ́í,

di í n tuɔ ndi wũɔ̃ kó mɛkùɔ̀,

di pètìnkɛ nh ɑ̃nnɛ́ mutɔ̃mmú mmu nɛ̀ di kó mɛyɛi,

di n tɑnnɛ́ tihɔ̀ùtì nti.

25 Míì ũũtí di yɛi n di dɔ́ mɛ̀ɛ̀ kpɛ́í,

n yí yóó dentɛní di yɛi nkpɛ́í.

26 Dí n dentɛ di n sɛ́í ntìì ĩ́nkɛ̀

kɛ̀ ti tì beé nkɛ̀ bɛ̀ ti pútɛ́

bɑtɛnɛ̀ di kpɛti di yóó beé ntì kɛ́nnɑɑti.

27 Di yiɛ̀ nketiwè do yetɛ́mu.

N dèntɛ kɛ tɔ̃nní bɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ bo di nɑ́kɛ́ n nɑ́ɑǹtì,

kɛ̀ bɛ̀ yetɛ n kpɛti.

28 Kɛ̀ n dií nyifɛi bɛ̀ɛ̀ do pĩ mmutɔ̃mmú n cĩ́ɛ̃̀tɛ̀

kɛ dɛ̀itɛ n nɔ̀ùtɛ̀ Sɑkɔbu yɑɑ̀bí ĩ́nkɛ̀, kɛ̀ bɛ̀ ì kùɔ.

N di dootóomu díndi Isidɑyɛɛribɛ

kɛ̀ di dootitɔbɛ̀ di nɑ sɑ̃́ɑ̃̀.

44

1 Kɛ̀ Kuyie mbɛ́i nkɛ dɔ̀:

Díndi Sɑkɔbu yɑɑ̀bí n kó bɛtɔ̃mbɛ̀ kéntɛ́nɛ̀!

Díndi Isidɑyɛɛribɛ n tɑ̃ɑ̃tɛ́ bɛ̀.

2 Ntɛ mí ndi Yiɛ̀ nKuyie nkùù di dɔ̀ɔ̀ n tú mù,

míì di pìítɛ́ di yɔ̃ pɔutì miɛkɛ, kɛ̀ míì di teennɛ̀

di bɑ́ n yĩɛ̃̀kù díndi Sɑkɔbu yɑɑ̀bí, díndi n kó bɛtɔ̃mbɛ̀,

díndi Yesudummu yɑɑ̀bí, díndi n tɑ̃ɑ̃tɛ́ bɛ̀.

3 N yóó cṹũnnímu mɛniɛ kɛtenkɛ̀ kɛ̀ɛ̀ kpeí kɛĩ́nkɛ̀,

kɛ̀ ikó mpũɔ̃́ kɛtenkɛ̀ kɛ̀ɛ̀ do kpɑ mɛniɛ.

N yóó cṹũnkomu n kó muyɑɑ́ nhɑ yɑɑ̀bí ĩ́nkɛ̀,

n kó mɛsɑ̀ɑ̀ ncutoomu ɑ kó fɛyɑnfɛ̀ ĩ́nkɛ̀.

4 Kɛ̀ bɛ̀ bo nkótírí timútì kɔ̃mɛ,

tiɑ̃̀tì kòtírímɛ̀ mɛniɛ ntɑkɛ́.

5 Yiè nníí bo yĩ́: N tú ti Yiɛ̀ nKuyie nkou nwe,

kòò tɔù yú omɑ́ɑ̀ kɛ dɔ̀: Sɑkɔbu.

Kòo tɔùu wɑ̃ri o nɔ̀ùtɛ̀ ĩ́nkɛ̀ kɛ dɔ̀:

Mí ntú ti Yiɛ̀ nKuyie nkou nwe,

kɛ dɔ̀ weè tu Isidɑyɛɛri.

Kuyie mbo kumɑ́ɑ̀ ndi

6 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nyIsidɑyɛɛribɛ kóo kpɑ̀ɑ̀tìi bɛ́i nkɛ dɔ̀:

Míì tu oketiwè nɛ̀ osɔnwe míì di dɛɛrí

n kó difɔ̃nkúò Kuyie ntɛkù í bo.

7 We nni mmɑ̀nnɛ̀? Dɛ yiɛ̀ mbɛ́i!

Wèe feinní omɑ́ɑ̀ kɛ́dɔɔ̀ dɛ̀mɑrɛ̀ kɛ̀ n yɑ̀.

Kòo nɑ́kɛ́ dɛ̀ɛ̀ dɔ̀ɔ̀ nɛ̀ kutenkù bomɛ̀.

Kɛ n nɑ́kɛ́ dɛ̀ɛ̀ kpɑɑní kɛ bo dɔɔ̀.

8 Díndi bɛ̀ɛ̀ tu n kɔbɛ di bɑ́ nyĩɛ̃̀kù, di kɔ̃m̀bùɔ̀tì bɑ́ nduò,

n diɛ nkɛ tì ndi nɑ̀kɛ́mu nɛ̀ dimɔ̀nnì kɛ tì ndi bɛnkɛ,

di tì yɛ̃́mu kɛ bo nɑ kɛ́ m pútɛ́, n kó difɔ̃nkúò Kuyie ntɛkù í bo,

dipèrì mɑrì tɛrì í bo, dìì di kɑ̃nkɛ́

di í yɛ̃́ ditɛrì mɑrì kɔ̃mɛ.

Bɛ̀ɛ̀ mɑ̀ɑ́tí sibɔɔtenkɑɑnìi ifɛi bo bɛ̀ pĩ̀ńnɛ̀ si

9 Bɛ̀ɛ̀ dɔ̀ɔ̀ri sibɔɔtenkɑɑnìi bɛmɔu bɛ̀ tu dɛtetìrɛ̀ ndɛ,

mutɔ̃mmú sɑ̀ɑ̀mù bɛ̀ dɔ̀ɔ̀ri mù mumɔu kɛ̀ mù tu dɛtetìrɛ̀,

kɛ̀ bɛ̀ nɑ̀ɑ́ mbɛ bɔɔtenkɑɑnìi kpɛ́í,

sì mɛ nyí wúó sì í yɛ̃́ dɛ̀mɑrɛ̀,

ifɛi iì yóó bɛ̀ pĩ̀ńnɛ̀ si.

10 A bo dɔɔ̀mɛ̀ tɛbɔɔtenkɑɑnìtɛ̀,

kɛ́yiɛ mmɛsɔɔ nkɛ́ tɛ̀ utɛ́,

kɛ̀ tɛ̀ nɛ́ í ndɑ teennɛ̀ tìmɑtì,

ɔ̃̀mmu tɔ̃mmú mmu?

11 Bɛ̀ɛ̀ sì dɔ̀ɔ̀ri bɛmɔu ifɛi bo bɛ̀ pĩ,

bɛnìtìbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ sì dɔ̀ɔ̀ri,

bɛ̀ɛ̀ sì cɛ̀ú, bɛnìtìbɛ̀ mbɛ,

bɛ̀ɛ̀ pĩ ndɛ kó mutɔ̃mmú,

bɛ̀ɛ tíínní bɛmɔu,

kufɔ̃wɑɑ́ nnɛ̀ ifɛi dɛ̀ yóó bɛ̀ pĩ̀ḿmu.

12 Omɑ́ɑ́tì weè ɔ̃ɔ̃ kéétɛ́ timɑ́tì

kɛ́pṹnnɛ́ kɛ̀ tìì wũɔ̃tɛ́ kòo mɑ́,

kɛ́ tì tũ̀ntɛ ò tì dɔ́nɛ́mɛ̀,

kɛ́ ntì mɑ̀ɑ́tínɛ̀ o wɛ̃rímú mumɔu,

kɛ̀ dikònnì ò pĩ nhò cĩtɛmu,

kɛ̀ sinɛ́yɛ̃ĩ ò pĩ nkòò í yɑ̃̀ mɛniɛ tihɔ̀ùtì tiì ò nɑ.

13 Kòo yɑ́ntìi túótɛ́ kuhɔ̃ũ kɛ́bennɛ́ kudɔú,

kɛ́níɛ́tɛ́ kɛ́cíɛ́kɛ́ tɛtenkɑɑnìtɛ̀ nɛ̀ o pĩɛ̃tɛ̀,

kɛ́ tɛ̀ ɑntɛ́ kɛ́ɛnnɛ,

kɛ̀ tɛ̀ ndònnɛ̀ onìtì nɛ̀ kɛnitiyììkɛ̀ kòo tɛ̀ tɑnnɛ́ tɛcĩ́ɛ̃̀tɛ̀.

14 Bɛ̀ ɔ̃ɔ̃ kɔ̃ṹ dɛtie mbɛ̀ tu dɛ̀ sɛ́tìrì,

kɛ́tɑ̃nkɛ́ dɛtekperɛ̀ kutúúkù miɛkɛ

kɛ́soó nkɛ̀ dɛ̀ɛ kpenkɛ.

Bɛɛ̀ ɔ̃ɔ̃ fíí nyɛtepɑ̀ɑ̀

kɛ̀ fɛtɑɑfɛ̀ nyɛ̀ yɔ́ɔ̀rì kɛ̀ yɛ̀ɛ kótɛ́.

15 Nɛ̀ dɛ kó dɛtie ndɛ,

bɛ̀ tùɔ̀tì mɛ̀, bɛ̀ ɔ̃ɔ̃ dɛ́ ntɔtìnnɛ kɛ́nyiiri.

Kɛ dɛ ntɔtìnnɛ kɛ́bénnɛ́ mudiì,

kɛ́wɛ̃tɛ kɛ́ dɛ ndɔɔ̀nɛ̀ dibɔɔ̀

kɛ́nínkú di ììkɛ̀ kɛ́dɔɔ̀ tɛbɔɔtenkɑɑnìtɛ̀ kɛ́ ntɛ̀ feu iwũɔ̃.

16 Kɛ níí kéétɛ́ didɑkéè kɛ́tɔtìnnɛ

kɛ́pṹnnɛ́ imɑɑ nkɛ́cɑ́ɑ́kɛ́ kɛ́nsɑ̀nnɛ̀,

kɛ́tɔtinnɛ itɛì

kɛ̀ dɛ̀ ncɔ́ú nkɛ̀ bɛ̀ ìiri

kɛ̀ dɛ̀ bɛ̀ nɑɑti kɛ̀ bɛ̀ dɑú kɛ tú:

Àɑ̀! N yiiri muhɑ̃ɑ̃́.

17 Kɛ nɛ́ tùótɛ́ dikéè sɔnni

kɛ́dɔɔ̀ tɛbɔɔtenkɑɑnìtɛ̀ kɛ́ ntɛ̀ feu iwũɔ̃,

kɛ́ ntɛ̀ bɑ̀ɑ́ nkɛ́ tú: N dɛɛtɛ́.

18 Dɛ yɛmbɛ̀ í mɔkɛ mɛyɛ̀mmɛ̀ bɛ̀ í ciì,

bɛ nùɔ nyiì ṹṹ, mbɛ̀ í wúó,

mbɛ yɛ̀mmɛ̀ í bo kɛ dò mbɛ̀ bo bɑntɛ́ dɛ̀mɑrɛ̀.

19 Bɛ̀ í totí bɛ yɛ̀mmɛ̀,

mɛyɛ̀mmɛ̀ í bo, bɛ̀ í ciì,

kɛ dò m bɛ̀ bo yĩ́,

m mɛ̀ ntɔ̀tinnɛ itɛì kɛ bèńnɛ́ mudiì,

kɛ pũ̀ńnɛ́ imɑɑ nkɛ cɑ̀ɑ́kɛ́,

kɛ bo dɔɔ̀ dikéè tɛrì tɛtenkɑɑnìtɛ̀,

kɛ́nninku, kɛ tɛ̀ bɑ̀ɑ́,

ndɛ̀ í tú isɔkɑɑ̀?

20 Kudɔú kùù yóó cɔ́útɛ́ kɛ́nɑɑ́ mmutɑ́pɛí,

bɛ̀ dɛ nduɔ́ mbɛ yɛ̀mmɛ̀,

bɛ yɛ̀mmɛ̀ mɛɛ̀ dɑutɛ́,

bɑ́ bɛ̀ í yɛ̃́ bɛ yɛ̀mmɛ̀.

Sibɔɔtenkɑɑnìi í bɛ̀ dɛɛrí

bɛ̀ mɛ nyí bɛí kɛ dò mbɛ̀ pikú

dɛ̀ tu dɛtetìrɛ̀ siyɑ́ɑ̀bìsí kpɛrɛ.

Isidɑyɛɛribɛ í dòmmɛ̀ kɛ́yɛ̃̀ mbɛ̀ tumɛ̀ Kuyie nkɔbɛ

21 Díndi Sɑkɔbu yɑɑ̀bí dentɛnɛ̀ní

díndi Isidɑyɛɛribɛ di tú n kó bɛtɔ̃mbɛ̀ mbɛ.

Míì di pìítɛ́ kɛ di tú n kó bɛtɔ̃mbɛ̀.

Isidɑyɛɛribɛ n yí yóó yɛ̃̀ ndi kpɛ́í.

22 Nh ũtɛ́ di cɑɑ̀rìmɛ̀ diwɛtirì ɔ̃ɔ̃ kɑ̃ɑ̃tóomɛ̀ mmɛ,

kɛ dɛ̀itɛ di yɛi yɛwɛtisùɔ̀ ɔ̃ɔ̃ yĩ́mɛ̀.

Wɛ̃tɛnɛ̀ní m borɛ̀ kɛ yɛ̃́ míì di dontɛ́mɛ̀.

23 Kɛĩ́nkɛ̀ kɔbɛ nyíúnɛ̀,

kɛ yɛ̃́ di Yiɛ̀ nKuyie pĩ mmɛ̀ mutɔ̃mmú.

Kɛtenkɛ̀ fũ̀ɔ̃̀ kɔbɛ nyíúnɛ̀,

yɛtɑ̃rɛ̀ ĩ́nkɛ̀ kɔbɛ kɛ̀ di nyíú,

titúútì nɛ̀ dɛtie nkɛ̀ di nyíú.

Ti Yiɛ̀ nKuyie ndɛɛtɛ́mɛ̀ Sɑkɔbu yɑɑ̀bí,

kù bɛ̀ bɛnkɛmu ku diɛtì, bɛmbɛ Isidɑyɛɛribɛ.

Kuyie ndɔ̀ɔ̀mɛ̀ kutenkù kɛ kù bɑkɛ́

24 Díndi Isidɑyɛɛribɛ, mí ndi Yiɛ̀ nKuyie mmíì di dontɛ́,

míì di pìítɛ́ di yɔ̃ pɔutì miɛkɛ,

mí nKuyie mmíì dɔ̀ɔ̀ dɛmɔu,

míì pĩ̀ntɛ tiwɛtì kɛ míì pitɛ́ kɛtenkɛ̀ mmɑ́ɑ̀.

25 Míì te kɛ̀ bɛpɑ̃ɑ̃bɛ̀ pɑ̃ɑ̃tì nɑɑ́ ndɛtetìrɛ̀.

Míì fèntɛ bɛpɑ̃ɑ̃bɛ̀ bɑ́ bɛ̀ í yɛ̃́ bɛ yɛ̀mmɛ̀,

kɛ̀ mɛciì nyɛmbɛ̀ ciì nwɛ̃̀tɛ dɛfɔ̃nkúò,

míì bɛnkɛ mɛciì nyɛmbɛ̀ í yɛ̃́mɛ̀ bɛ yɛ̀mmɛ̀.

26 M bɛnkɛmu n kó bɛtɔ̃mbɛ̀ biɛ

nɑ́ɑ́ ntì tumɛ̀ timɔ́mmɔnti,

míì te kɛ̀ n kó bɛtɔ̃mbɛ̀ nɑ̀ɑ́ ntì dɔ̀ɔ̀ri,

m bɛ́immu kɛ tú bɛnìtìbɛ̀ bo wɛ̃tɛ kɛ́kɑri Sedisɑdɛmmu,

kóò mɑɑ́ nkɛ́íi nho duotí,

bɛ̀ bo wɛ̃tɛ kɛ́mɑɑ́ Sudɑɑ ɛkɛ̀

n wɛ̃ti kɛ bo íimmu Sudɑɑ ɛkɛ̀.

27 Mi nwèè ɔ̃ɔ̃ bɛ́i nkɛ̀ dɑ̀mɛ́ɛ̀rì kṹṹ,

n yóó duɔ́ nkɛ̀ dihɛì kó ikó nkṹṹmu.

28 Míì bɛ́i nkɛ yĩ, Siduusi tu n tɑ̃ɑ̃tɛ́ wènwe

kòò bo cɛ̃mmú n nìtìbɛ̀,

kɛ́dɔɔ̀ n dɔ́ tì timɔu.

Weè yóó duɔ́ ndinùù

kɛ̀ bɛ̀ɛ wɛ̃tɛ kɛ́mɑɑ́ Sedisɑdɛmmu ɛì,

kɛ́mɑɑ́ n cĩ́ɛ̃̀tɛ̀.

45

Kuyie ntɑ̃ɑ̃tɛ́mɛ̀ Siduusi kɛ bo ò pĩ̀ńnɛ̀ ku tɔ̃mmú

1 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie mbɛ́innɛ̀ Siduusi kù tɑ̃ɑ̃tɛ́ wè kɛ dɔ̀:

Mí nhɑ Yiɛ̀ nKuyie mmíì dɑ tɑ̃ɑ̃tɛ́

kɛ dɑ pĩ́ n nɔ̀ùtɛ̀ youtɛ,

kɛ̀ yɛbotɛ̀ bo dɑ bɔ́útɛ́,

fɔ̃́ɔ̃̀ yóó tɔ̃ũ bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ doobɑɑtí,

n yóó dɑ kpetɛ́mu yɛbòrɛ̀ kɛ́feínko,

yɛbòrɛ̀ yó nfeíomu ɑ ììkɛ̀.

2 Míì mɔ́mmuɔ n yó nni ɑ ììkɛ̀ kɛ ɛnnìnko yɛterɛ̀,

kɛ puɔ̀ ndisɔɔwũɔ̃̀ kó yɛcɑ̀kɛ̀,

kɛ keku imɑ́tìferí ìì pɑ̀kɛ́ yɛbòrɛ̀.

3 N yóó dɑ duɔ́ tikpɑ̀tì tìì sɔ̀ri tìnti,

dɛ̀ɛ̀ bo disɔ̀rì miɛkɛ, n yóó dɛ̀ ndɑ duɔ́mmu,

kɑ̀ɑ bɑntɛ́ míì tumɛ̀ ɑ Yiɛ̀ nKuyie

kɛ dɑ tɑ̃ɑ̃tɛ́ kɑ̀ɑ bo mpĩ́ n tɔ̃mmú,

mí nKuyie Isidɑyɛɛribɛ tũ̀ nkù.

4 N kó bɛtɔ̃mbɛ̀ Sɑkɔbu yɑɑ̀bí kpɛ́í nkɛ̀

bɛmbɛ Isidɑyɛɛribɛ n tɑ̃ɑ̃tɛ́ bɛ̀,

bɛɛ̀ te kɛ̀ n dɑ yu kɑ̀ɑ bo mpĩ́ n tɔ̃mmú

kɛ́fei nhɑ yètìrì bɑ́ ɑ í nyɛ̃́.

5 Míì tu di Yiɛ̀ nKuyie

n kó difɔ̃nkúò otɔù mɔù í bo

kɛ̀ dɛ̀ í tú mí nKuyie, kutɛkù mɑkù í bo.

N yóó dɑ duɔ́ mmuwɛ̃rímú kɑ̀ɑ í nyɛ̃́.

6 M mɛ̀ dɔ̀ɔ̀ kɛ̀ dɛ̀ bo yie nkɛ̀ diyiè yìɛ̀ní kɛ̀ɛ̀ bíɛ́kɛ̀

nɛ̀ dì tɑɑ̀ kɛ̀ɛ̀ bíɛ́kɛ̀ kɔbɛɛ bɑntɛ́ míì tumɛ̀ di Yiɛ̀ nKuyie

nkɛ̀ kutɛkù mɑkù í bo n kó difɔ̃nkúò.

7 Míì dɔ̀ɔ̀ kuwenniku, míì ɑ̃nnɛ́ dibiìnnì.

Míì ɑ̃ɑ̃̀ diwɛ̀ì kɛ̀ míì ɔ̃ nte kɛ̀ mɛyɛi ntuɔkɛní.

Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie mmíì dɛ̀ dɔ̀ɔ̀ri dɛmɔu.

8 Kɛĩ́nkɛ̀, ɑ kpetɛ́ kɛ̀ kubookuu cútɛ́ní,

yɛwɛtɛ̀ cṹũnnɛ̀nní mɛdɛɛtímɛ̀ fɛtɑɑfɛ̀ ɔ̃ɔ̃ cútɛ́nímɛ̀,

kɛtenkɛ̀ ɑ kpetɛ́!

Kɛ̀ mɛdɛɛtímɛ̀ kó kuyee yɛnní, kɛ̀ mɛwetímmɛ̀ɛ kótɛ́.

Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie míì dɛ̀ dɔ̀ɔ̀ dɛmɔu.

Tiyɑɑtì ɔ̃ɔ̃ í nsɛi nhoyɑɑmɑrì

9 Kɛ̀ Kuyie mbɛ́i nkɛ dɔ̀:

Wèè sɛi nwèè ò dɔ̀ɔ̀, dɛ yiɛ̀ mbo yɑ̀!

Tiyɑɑmɑtì bèkú wèè tì mɑɑ́ kɛ tú:

A dɔɔri bɑ? Yɑ́ɑ̀ tì ɔ̃ɔ̃ yĩ́ o tɔ̃mmú í wenni?

10 Wèè bèkú o cicɛ yoo o yɔ̃ kɛ tú:

Bɑ nte kɑ̀ɑ m pɛitɛ́? Dɛ yiɛ̀ mbo yɑ̀!

11 Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie mí nwèè yètìrì tu kpɑ mɛyɛi,

mí nwèè pìítɛ́ n nìtìbɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ di bo m bekɛ ɔ̃̀nti?

Di bo n nɑ́kɛ́ ɔ̃̀nti m bí ĩ́nkɛ̀?

Yɑ́ɑ̀ díì bo n nɑ́kɛ́ n dò nkɛ́dɔɔ̀ tì?

12 Míì dɔ̀ɔ̀ kɛtenkɛ̀ kɛ ɑ̃nnɛ́ bɛnìtìbɛ̀,

míì pitɛ́ tiwɛtì nɛ̀ n nɔu,

míì nɑ̀ɑ́ nsiwɑ̃̀ɑ̃ sì dò nkɛ́ncentìmɛ̀.

13 Míì tɑ̃ɑ̃tɛ́ Siduusi kòò ɑ̃nnɛ́ kɛ bo di dɛɛtɛ́.

N yóó tũntɛmu o cɛ imɔu,

weè yóó wɛ̃tɛ kɛ́mɑɑ́ nh ɛì kɛ́kpɛ̃nnɛ́ní bɛ̀ɛ̀ cìɛ́tɛ́

ò í yóó bekɛ ticuuti yoo tiyeti.

Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie mmíì bɛ́i!

Ibotí ìì í yɛ̃́ Kuyie nyì kɔ̀rinímɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ borɛ̀

14 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie mbɛ́i nkɛ dɔ̀:

Esibiti kɔbɛ kó mucɔ̃́ntimu

nɛ̀ Kuusi kɔbɛ dɔ̀ɔ̀ kupotɑɑ́ nkɛ pɛ̀tɛ́ dɛ̀ kũntiní di borɛ̀ ndɛ,

Sebɑɑ ɛì kó tidɑdiɛtì kɔ̀riní di borɛ̀ ndɛ,

kɛ̀ di bo tì tiekɛ, kɛ̀ tì ndi tũ̀ nkɛ píítí mɛfĩmmɛ.

Bɛ̀ bo nínkú di ììkɛ̀, bɛ̀ bo ndi bɑ́ɑ́ nkɛ tú:

Díì mɑ́ɑ̀ borɛ̀ ndɛ Kuyie mbomɛ̀,

Kuyie ntɛkù mɑkù í bo kupíkù mɑkù.

15 Mɔ́mmuɔ nhɑ tú Kuyie nku ɑ nɛ́ í fei nhɑmɑ́ɑ̀.

Fɔ̃́ nKuyie nyIsidɑyɛɛribɛ tũ̀ nkù, fɔ̃́ nhOdɛɛtíwè.

16 Bɛ̀ɛ̀ dɔ̀ɔ̀ri sitenkɑɑnìi ifɛi yóó bɛ̀ pĩ̀ḿmu, kɛ̀ bɛ̀ɛ sĩ́nnɛ́,

dɛ̀ bo bɛ̀ di kɛ̀ bɛ̀ɛ cíɛ́tɛ́.

17 Díndi Isidɑyɛɛribɛ biɛ ti Yiɛ̀ nKuyie ndi dɛɛtɛ́mu sɑ̃́ɑ̃̀

ifɛi í kpɑɑ́ bo di pĩ́ ndɛ̀ í kpɑɑ́ bo di di nɛ̀ di bo mbomɛ̀.

Kuyie nyí nɑ̀kɛ́ Sɑkɔbu yɑɑ̀bí kɛ sɔ̀nnɛ

18 Ntɛ ti Yiɛ̀ nKuyie ntu mù:

Míì dɔ̀ɔ̀ kɛĩ́nkɛ̀,

míì pìítɛ́ kɛtenkɛ̀, míì kɛ̀ fìí,

n yí kɛ̀ dɔ̀ɔ̀ kɛ feínko

n kɛ̀ dɔ̀ɔ̀ kɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ bɛɛ̀ bo nkɛ̀ ɑ̃,

míì bɛ́i nkɛ tú:

Míì tu di Yiɛ̀ nKuyie, n kó difɔ̃nkúò kutɛkù mɑkù í bo.

19 Kɛ̀ Kuyie mbɛ́i nkɛ dɔ̀:

Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie n yí nɑ́ɑ́ ndisɔ̀rì

n yí nɑ̀kɛ́ tìmɑtì kufɑ̃́ɑ̃́ ndibiìnnì miɛkɛ.

N yí sɔ̃̀ńtɛ́ kɛ nɑ̀kɛ́ Sɑkɔbu yɑɑ̀bí, kɛ̀ n tú bɛ̀ n wɑmmú dɛtetìrɛ̀.

Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie nh ɔ̃ɔ̃ nɑ́kɛ́ dɛ̀ɛ̀ wetí dɛ̀ndɛ

dɛ̀ɛ̀ tu dɛmɔ́mmɔnnɛ n dɛ nnɑ́ɑ́.

Yɛbotɛ̀ yóó ceetɛmɛ̀

20 Díndi iwuɔ nyìì kpɑɑ́ kɛ fòù tíínnɛ̀ kɛ́kɔtɛní.

Kɔtɛnɛ̀ní dimɔu.

Bɛ̀ɛ̀ tɔuti sitenkɑɑnìi idɛí kpɛsi kɛ sì bɑ̀ɑ́ ndi í bɑntɛ́.

21 Sɛnninɛ̀ kɛ́nɑ́kɛ́ di yɛ̃́ tì,

tíínnɛ̀ kɛ́bɛnkɛ mɛbɛnkùmɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ di pútɛ́.

Bɛ miɛkɛ we m pɑ̃ɑ̃́ kɛ nɑ̀kɛ́?

We ntì nɑ̀kɛ́ nɛ̀ dimɔ̀nnì?

Dɛ̀ í tú mí ndi Yiɛ̀ nKuyie nɑɑ̀?

N kó difɔ̃nkúò Kuyie mmɑkù í bo

kɛ wetí, kɛ dɛɛrí.

Kɛ̀ dɛ̀ í tú mí nkutɛkù mɑkù í bo.

22 Díndi itemmɑ̀nkɛ imɔu kɔbɛ

wɛ̃ɛ̃tɛnɛ̀ní m borɛ̀ kɛ̀ n di dɛɛtɛ́.

Míì tu Kuyie

n kó difɔ̃nkúò kutɛkù mɑkù í bo.

23 Mí nKuyie míì pɑ̀rìkɛ̀

míì tì bɛ́i nnɛ̀ n nùù,

tì tu timɔ́mmɔnti nti,

tì í yóó pɑɑ̀,

bɑ́ wèè nìtì bo nínkú n yììkɛ̀

bɑ kùù botí kɛ̀ kùù bɛ́i nkɛ dɔ̀:

Ti bo nyíé nhɑ kpɛti

24 Bɛ̀ bo nnɑ́ɑ́ nkɛ tú:

Ti Yiɛ̀ nKuyie nkuù dɔ̀ɔ̀ri dɛ̀ɛ̀ wetí kɛ kpeńnì,

bɛ̀ɛ̀ miɛkɛ do m pɛ́ì

kɛ̀ bɛ̀ɛ kɔtɛní m borɛ̀ nɛ̀ ifɛi, kɛ́nsĩ́ĩ́.

25 Dɛ̀ mɔ̀nnì mí ndi Yiɛ̀ nKuyie nkɛ̀ n duɔ́ nkɛ̀ di nɑ di dootitɔbɛ̀,

díndi Isidɑyɛɛribɛ kó kuwuɔ nkɛ̀ di mpɔtì n kpɛ́í.

46

Bɑbidɔnni kó yɛbɔkɛ̀ bɑ́ɑ́ nɑ kɛ́bennɛ́nɛ̀ Kuyie

1 Tɛbɔɔtenkɑɑnìtɛ̀ bɛ̀ tu tɛ̀ Bɛɛdi tɛ̀ bíimmu,

tɛbɔɔtenkɑɑnìtɛ̀ Nɛbo domu,

di do tounko sìì tenkɑɑnìi iwũɔ̃ kɛ sì dɛ̀úkùnko,

sì nɑɑ́ nyiwũɔ̃ kó yɛtuɔ nyɛ,

iwũɔ̃ sì ɔ̀ùnɛ̀mu.

2 Sibɔɔtenkɑɑnìi bíimmu,

sì wɛ̃nnɛ́mu kɛ do,

sì í nɑ kɛ dɛɛtɛ́ simɑ́ɑ̀,

bɛ̀ sì tɔmu kɛ kũntinɛ̀ bɛtɔbɛ̀ ciɛ.

3 Kéntɛ́nɛ̀ n tú mù, díndi Sɑkɔbu yɑɑ̀bí,

díndi Isidɑyɛɛribɛ bɛ̀ɛ̀ kpɑɑ́,

díndi n tɔ bɛ̀ nɛ̀ di yɔ̃bɛ̀ pɔutì miɛkɛ,

díndi n te bɛ̀ nɛ̀ bɛ̀ di púómmɛ̀.

4 Nɛ̀ di bo kótɛ́mɛ̀ n yó mmɛ ndi dò,

nɛ̀ diyùpɛ̀ítì miɛkoo n yó ndi tɔmu,

míì pĩ ndɛ kó mutɔ̃mmú kɛ yó mmu pĩ,

kɛ yó ndi ceú kɛ di dɛɛrí.

5 Di bo nh ɛnnɛnɛ̀ we kɛ̀ tí mmɑ?

Di bo ndonnɛnɛ̀ we kɛ̀ ti ndò?

6 Bɛnìtìbɛ̀ ɔ̃ɔ̃ yóótɛ́mu bɛ yɑɑ̀yɔ̀rɛ̀ mɛsɔɔ,

kɛ́cɔ̃nnɛ́ timɑ́tì pɛ́ítì cìdóò,

kɛ́wɑɑ́ nhomɑ́ɑ́tì, kòò bɛ̀ dɔ̀ɔ̀ tɛtenkɑɑnìtɛ̀.

Kɛ̀ bɛ̀ nninku tɛ ììkɛ̀ kɛ tɛ̀ bɑ̀ɑ́.

7 Kɛ tɛ̀ tɔuti, kɛ tɛ̀ buuti,

kɛ̀ bɛ̀ tɛ̀ còńnɛ́ dɛ̀ tɛ̀ ndɛ ncómmú.

Kɛ̀ bɛ̀ tɑ tìmɑtì miɛkɛ kɛ tɛ̀ kuɔ́nnɛ̀ tɛ̀ bɑ́ɑ́ cɔ́útɛ́,

tɛ̀ bɑ́ɑ́ bɛ̀ dɛɛtɛ́.

Mɛdɛɛtímɛ̀ í dɛ́tirìmɛ̀

8 Díndi di ndɛ̀ yɛ̃́, kɛ kpénkùnnɛ dimɑ́ɑ̀,

totínɛ̀ di yɛ̀mmɛ̀, díndi bɛ̀ɛ̀ yetírí n kpɛti.

9 Dentɛnɛ̀ní tìì dɔ̀ɔ̀ nɛ̀ dimɔ̀nnì,

n tú Kuyie nku kutɛkù mɑkù í bo,

kɛ̀ dɛ̀ í tú mí nhotɔù mɔù í bo,

kɛ n dònnɛ̀.

10 Míì ɔ̃ɔ̃ nɑ́kɛ́ nɛ̀ dimɔ̀nnì tìì yóó dɔɔ̀,

nh ɔ̃ɔ̃ ti nɑ̀kɛ́mu kɛ̀ tì kpɑɑní tì mɛ mbɑ́ɑ́ pɑɑ̀.

Kɛ̀ ǹ yĩ́ n yóó dɔɔ̀ tì nh ɔ̃ɔ̃ ti dɔ̀ɔ̀mu.

11 N yùní fɛtúúfɛ̀ * nfɛ diyiè yìɛ̀ní kɛ̀ɛ̀ bíɛ́kɛ̀,

dihɛì dɛtirì ndi n yunímɛ̀ onìtì wèè yóó dɔɔ̀ n tɑ̃ɑ̃tɛ́ tì,

n nɑ̀kɛ́ tì, tiì yóó tuɔ̀kɛní,

kɛ̀ n tɑ̃ɑ̃tɛ́ tì n yóó ti n dɔɔ̀.

12 Kéntɛ́nɛ̀ n tú mù díndi itookperí yɛmbɛ̀,

díndi bɛ̀ɛ̀ dɛ̀tɛ́nɛ̀ timɔ́mmɔnti.

13 Nh ɑutóomu kɛ bo dɔɔ̀ timɔ́mmɔnti,

m bo dɔɔ̀mɛ̀ timɔ́mmɔnti dɛ̀ í kpɑɑ́ kɛ dɛ́tirì,

n tɔ̀ɔ́tɛ́mu kɛ bo dɛɛtɛ́ n nìtìbɛ̀,

n yóó dɛɛtɛ́mu Siyɔ̃ɔ̃ ɛì,

n yóó duɔ́mmu n kó tikpetì Isidɑyɛɛribɛ.

47

Bɑbidɔnni ɛì kɔbɛ domɛ̀

1 Díndi Bɑbidɔnni ɛì kɔbɛ,

cútɛ́nɛ̀ kɛ́kɑri kɛtenkɛ̀

fɔ̃́ mBɑbidɔnni ɛì bɛ̀ do í kɑ́ɑ́ nwè,

kɑroo kɛtenkɛ̀ ɑ kpɑ̀tì í kpɑɑ́,

díndi Kɑndee ɛì kɔbɛ.

Bɛ̀ tɛ̃́nkɛ í yó ndi yu kɛ tú bɛwennibɛ, bɛsɑ̀ɑ̀bɛ̀.

2 Túótɛ́nɛ̀ kunɑ̀ntɛ̀mbiku kɛ́nɑɑ mmuyuo.

Dɑ́tɛ́nɛ̀ tiyɑ̀ɑ̀tì di ììkɛ̀, kɛ́feínko,

deènnɛ̀ di yɑ̀ɑ̀tì kɛ́feí ndi kpèrɛ̀,

kɛ́nɑ kɛ́séntɛ́ kukó.

3 Kɛ̀ di fɔ̃̀ɔ̃ feitɛ́, kɛ̀ bɛ̀ɛ yɑ̀ di fɛi,

míì yóó pɛitɛ,

òmɔù í bo wèè bo yetɛ.

4 Kuyie nkuù mɛ nyɛ̃,

kɛ̀ tínti Isidɑyɛɛribɛ biɛ

ti kóò donti tú ti Yiɛ̀ nKuyie Mpɑkɛdɑɑ

wèè dò mpɑ́í pɑ́í,

kɛ ti te tínti Isidɑyɛɛribɛ.

5 Bɑbidɔnni ɛì kɔbɛ,

kɑrinɛ̀ kɛ yĩ́ só,

sɔrinɛ̀ dibiìnnì miɛkɛ

kɛ yɛ̃́ bɛ̀ tɛ̃́nkɛ í yó ndi yu kɛ tú bɛ̀ɛ̀ bɑkɛ́ yɛkpɑ̀ɑ̀tìyɔ tɛyɛ̀.

6 M miɛkɛ kɛɛ̀ do yɛ̀ n nìtìbɛ̀,

n diímmu n te bɛ̀ ifɛi,

m bɛ̀ ɑ̃nnɛ́mu di nɔu miɛkɛ,

di mɛ nyí bɛ̀ kuɔ́ mmɛsémmɛ̀,

kɛ toummu bɛdɑkótíbɛ̀ yɛtuɔ cɛ̃́ɛ̃́yɛ̀.

7 Kɛ̀ di yɛ̀mmɛ̀ dò ndíì yó mbɑkɛ́ sɑ̃́ɑ̃̀,

bɑ́ dí í toti di yɛ̀mmɛ̀ tìì dɔ̀ɔ̀ri ti ĩ́nkɛ̀,

di í dɑ̀ɑ̀tɛ kɛ dò ndɛ̀ mɔ̀kɛ kumɑ̀nku.

8 Di mmɔ̀nnì kéntɛ́nɛ̀ n yɛ̃ mmù, díndi bɛ̀ɛ̀ dɔ̀ɔ̀ri di dɔ́mɛ̀.

Díndi bɛ̀ɛ̀ kɑ̀ri bɛ̀tɛ̀ìì, kɛ nɑ́ɑ́ ndi yɛ̀mmɛ̀ miɛkɛ kɛ tú:

Kɛ̀ dɛ̀ í tú tínti otɔù mɔù í bo,

kɛ̀ di yɛ̀mmɛ̀ dò ndi í yóó nɑɑ́ mbɛkúpobɛ̀,

kɛ yɛ̃́ kɛ tú di bí í yóó kú.

9 Dɛ kó mɛborimɛ mɛdɛ́ yóó di tuɔkɛnímu,

dimɔ̀nnì dìmɑ́ɑ̀, diyiè dìmɑ́ɑ̀.

Di bí yóó kúmu, di yóó nɑɑ́mmu bɛkúpobɛ̀,

dɛ̀ yóó dɔɔ̀mu bɑ́ kɛ̀ di dɔ́ di dɔɔ̀ dɛnitinɔ̀nkpɛrɛ,

bɑ́ kɛ̀ di dɔ́ dí tì beé n di bɔkɛ̀.

10 Di do tɑ̃́ dimɑ́ɑ̀ ndi di nɔmmɛ̀ kɛ dɔɔri dɛnitinɔ̀nkpɛrɛ,

di ɔ̃ ndɔɔri dɛ̀ kɛ nɑ́ɑ́ nkɛ tú: Òmɔù í ti wúó,

di kó mɛciì nnɛ̀ di kó mɛyĩ́ɛ̃́tímɛ̀ dɛɛ̀ di fèntɛ,

kɛ̀ di nɑ́ɑ́ n kɛ tú: Kɛ̀ dɛ̀ í tú tínti òmɔù í bo kɛ ti dònnɛ̀.

11 Mɛyɛǹcɑɑ̀rìmɛ̀ mɛɛ̀ di doti, di í yóó nɑ kɛ́ mɛ̀ còńnɛ́,

mɛyɛi ndiɛmɛ̀ mɛɛ̀ di tɑti, di í yóó nɑ kɛ́ mɛ̀ yentɛ́nɛ̀.

Bɛpɔ̀mbɛ̀ bɛɛ̀ di doti dimɔ̀nnì dìmɑ́ɑ̀.

Di do í dɑkɛ bɛ̀ɛ̀ kpɛ́í.

12 Sɔɔtɛ́nɛ̀ kɛ́ndɔɔri dɛnitinɔ̀nkpɛrɛ kɛ beeti yɛbɔkɛ̀,

di duɔ́ ndɛ̀ dimɑ́ɑ̀ nɛ̀ di bíkɛ́mbɛ́ntì,

kɛ̀ dɛ̀ nɑɑti di pɛ́tɛ́ mucɔ̃́ntimu, kɛ̀ dɛ yie ndí kpenkɛ.

13 Di ɔù bɛ̀ɛ̀ borɛ̀ tipɑ̃ɑ̃tì bɛ̀ borɛ?

Bɛ̀ɛ kɔtɛní kɛ́ dí teennɛ̀,

bɛmbɛ bɛ̀ɛ̀ bɔ̀ú ntiwɛtì kɛ wéí siwɑ̃̀ɑ̃,

kɛ nɑ́ɑ́ ntìì dò nkɛ́tuɔkɛní bɑ́ wèè tɑ̃̀nkù.

14 Di sɑ̃̀ɑ̃́tɛ́nɛ̀ timúkpetì nti kɛ̀ muhɑ̃ɑ̃́ nyóó di cɔ́útɛ́.

Di í yóó nɑ kɛ́yentɛ́nɛ̀ dɛ kó muhɑ̃ɑ̃́.

Mù í yó ntú musɑ́m̀pɔ́mù bɛ̀ pũũnɛ̀ mù pɛ̃́ɛ̃̀,

yoo bɛ̀ ɔ̃ɔ̃ tɔtìnnɛ mù kɛdɛkɛ̀ kɛ́nyiiri.

15 Tiì yóó tuɔkɛní di kó bɛnitinɔ̀mbɛ̀ di ɔù bɛ̀ɛ̀ borɛ̀ nɛ̀ di bíkɛ́mbɛ́ntì.

Bɛ̀ yóó cíɛ́tɛ́mu bɛmɑ́ɑ̀ bɛmɑ́ɑ̀,

bɛ kóò mɔù í yóó nɑ kɛ́ di dɛɛtɛ́.

48

Ti Yiɛ̀ nKuyie nhɔ̃ɔ̃ nɑ́kɛ́mu kɛ̀ tì nɛ́ nɑ kɛ́dɔɔ̀

1 Díndi Sɑkɔbu yɑɑ̀bí kentɛ́nɛ̀,

díndi bɛ̀ɛ̀ pɔ̀tìnɛ̀ bɛ̀ bo ndi túmɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ,

díndi Sudɑɑ kó fɛyɑnfɛ̀ kɔbɛ díndi bɛ̀ɛ̀ pɑ̀rìkunɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nkó diyètìrì,

kɛ yu Kuyie nkùù te Isidɑyɛɛribɛ ku yètìrì.

Dɛ̀ nɛ́ í tú nɛ̀ timɔ́mmɔnti nɛ̀ mɛwetímmɛ̀ miɛkɛ.

2 Díndi bɛ̀ɛ̀ pɔ̀tìnɛ̀ bɛ̀ bo ndi yumɛ̀ kɛ tú dihɛì sɑ̀ɑ̀rì kɔbɛ,

díndi bɛ̀ɛ̀ dɑ̀rìnɛ̀ dimɑ́ɑ̀ Kuyie nkɛ tú Isidɑyɛɛribɛ kó Kuyie nkuù yètìrì tu Mpɑkɛdɑɑ.

3 Ti ketitì tìì yóó dɔɔ̀ n tì nɑ̀kɛ́ nɛ̀ dimɔ̀nnì ndi,

ti yɛ̀nní míì nùù, míì tì bɛ́i kɛ pɑ̃̀nkɛ tì tɑ mudɔɔ̀rìmù kɛ tì dɔ̀ɔ̀.

4 N di yɛ̃́mu nɛ̀ dimɔ̀nnì kɛ̀ di tú kubotí kùù í yíé ntìmɑtì,

kɛ̀ di fɔ̃̀níí do nkumɑ́tìdɔú kɛ̀ di to kpeńnì.

5 N tì ndi nɑ̀kɛ́mu nɛ̀ dimɔ̀nnì, di tì kèèmu kɛ̀ tì nɛ́ nɑ kɛ tùɔ̀kɛní,

kɛ̀ dɛ̀ bo yie nkɛ̀ di bɑ́ɑ́ yĩ́ di bɔkɛ̀ yɛɛ̀ dɛ̀ dɔ̀ɔ̀,

kɛ̀ di yɛ̀mmɛ̀ bɑ́ ndò sibɔɔtenkɑɑnìi siì te kɛ̀ dɛ̀ dɔ̀ɔ̀.

6 Di tì kèèmu kɛ yɑ̀ tì dɔ̀ɔ̀mɛ̀,

di í dò nkɛ́ tì nɑ̀kɑ́ɑ̀?

N di nɑ́ɑ́ ntì di mmɔ̀nnì tì tu tipɑ̀ntì nti,

tì sɔ̀rimu di mu nyí tì yɛ̃́.

7 Tì buotɛ́ bɑ̀mbɑ̀ nwe, tì do í bo nɛ̀ dimɔ̀nnì,

di mu nyí tì kèè kɛ̀ dɛ̀ í tú yíe,

kɛ̀ dɛ̀ bo yie nkɛ̀ di bɑ́ɑ́ yĩ́ di do tì yɛ̃́ nɛ̀ dimɔ̀nnì.

8 Di mɛ nyí kèè tìmɑtì di í bɑntɛ́ tìmɑtì,

nɛ̀ dimɔ̀nnì tìmɑtì í tɑɑ̀ di to,

n di yɛ̃́mu kɛ̀ di tú bɛnitidɔnnibɛ̀ kɛ yetírí n kpɛti nɛ̀ bɛ̀ di pɛitɛ́nímɛ̀.

9 Nɛ̀ n yètìrì kpɛ́í nkɛ m bónkùnnɛmɛ̀ m miɛkɛ,

nɛ̀ n sɑ̃nni kpɛ́í nkɛ n kpɑɑ́ kɛ di mɔkɛnɛ̀mɛ̀ mɛminnímɛ̀ dɛɛ̀ te kɛ̀ n yí di dɛitɛ.

10 N di tií mmuhɑ̃ɑ̃́ mmu dɛ̀ nɛ́ í tú n dɔ́ kɛ́cɔ̃ntɛ mùmɑmù

n di tɑnnɛ́ mɛfɛ̃́ṹtímɛ̀ kó muhɑ̃ɑ̃́ mmu

kɛ bo di yɑ́ɑ́kɛ́.

11 N yètìrì kpɛ́í nte kɛ̀ m pĩ mmutɔ̃mmú,

kɛ yɛ̃́ n yí dɔ́mɛ̀ n yètìrìi cɑɑ̀rɛ̀, n yí dɔ́ n totɛ́ nɛ̀ òmɔù n sɑ̃nni.

Kuyie n tɑ̃ɑ̃tɛ́mɛ̀ Siduusi kɛ bo ò pĩ̀ńnɛ̀ mutɔ̃mmú

12 Díndi Sɑkɔbu yɑɑ̀bí kentɛ́nɛ̀,

díndi Isidɑyɛɛribɛ n yu bɛ̀,

míì tu oketiwè kɛ tú osɔnwe.

13 Míì dɔ̀ɔ̀ kɛtenkɛ̀ nɛ̀ n nɔ̀ùtɛ̀,

kɛ̀ míì pitɛ́ tiwɛtì,

kɛ̀ n dɛ̀ yu dɛ̀ kɔ̀rinímu mɛcɑ̃ɑ̃.

14 Tíínnɛ̀ dimɔu kɛ́keè, onìtì n dɔ́ wè,

wèè yóó dɔɔ̀ Bɑbidɔnni kɔbɛ n dɔ́mɛ̀,

ò bo cɛ̃ɛ̃rɛ Kɑndee kɔbɛ.

Di miɛkɛ we ntì nɑ̀kɛ́ nɛ̀ dimɔ̀nnì.

15 Míì mɔ́mmuɔ ntì bɛ́i,

míì ò yúní, míì duɔ́ nkòò kɔ̀tɛní,

o tɔ̃mmú yóó yiémmu.

16 Tɔ́ɔ́nnɛ̀nní m borɛ̀ kɛ́keè,

nɛ̀ dɛ̀ ketɛ́mɛ̀ kɛ̀ n nɑ̀ɑ́mmu,

kɛ̀ dɛ̀ tùɔ̀kɛní kɛ n sɔ̃̀ńtɛ́.

Tũ mbɑntɛ́nɛ̀ kɛ do ti Yiɛ̀ nKuyie nkuù n tɔ̃nní

kɛ̀ ku Yɑɑ́ nni mbonɛ̀.

Kɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ do nyié nKuyie nkpɛti dɛ̀ nɑ mbɛ̀ dòmmɛ̀

17 Ntɛnɛ̀ di Yiɛ̀ nKuyie ndi kóo donti,

wèè dò mpɑ́í pɑ́í kɛ di te díndi Isidɑyɛɛribɛ ò tu mù,

mí ndi Yiɛ̀ nKuyie m míì di te kɛ di tiè ntìì yóó di dɔɔ̀ mɛsɑ̀ɑ̀,

míì di ni kucɛ di kérí kùù miɛkɛ.

18 Áú! Kɛ̀ di do yie nkɛ́kéntɛ́ n tɑnnɔ̀,

di nɑ mmɔkɛmu diwɛ̀ì kɛ̀ dì mpũɔ̃̀ kukó nkɔ̃mɛ,

kɛ̀ di kó timɔ́mmɔnti mpíɛ́kɛ́ mɛniɛ ndòmmɛ̀ dɑ̀mɛ́ɛ̀rì.

19 Kɛ̀ di kó fɛyɑnfɛ̀ɛ sṹṹ mubirímú dòmmɛ̀,

kɛ̀ di yɑɑ̀bí kó kusṹkù ndònnɛ̀ ibirí dòmmɛ̀ dɑ̀mɛ́ɛ̀rì nùù,

bɛ yètìrì bɑ́ɑ́ kpɑ́nnɛ́,

kɛ̀ bɛ yètìrì mbo n yììkɛ̀ sɑ̃́ɑ̃̀.

Kuyie nyɛ̃mmɛ̀ bɛ̀ɛ yɛ̀ Bɑbidɔnni

20 Yɛnnɛ̀ Bɑbidɔnni,

cokɛ́nɛ̀ kɛ́yɛ Kɑndee kɔbɛ cuokɛ̀,

pĩɛ̃kɛ́nɛ̀ tì, yeènɛ̀ tì tipíìtì timɔu,

kɛ nɑ́kɛ́ ti Yiɛ̀ nKuyie ndontɛ́mɛ̀ Sɑkɔbu yɑɑ̀bí.

21 Kuù do ni ku nìtìbɛ̀ dikpɑ́ɑ̀ tɛdɔntɛ̀ kpɛri miɛkɛ,

bɑ́ sinɛ́yɛ̃ĩ í mbɛ̀ pĩ, kuù do duɔ́ nkɛ̀ mɛniɛ nyɛnní dipèrì,

kuù do yɑtɛ́ dipèrì kɛ̀ mɛniɛ ncóúnní.

22 Ti Yiɛ̀ nKuyie mbɛ́immu kɛ tú diwɛ̀ì í bo bɛyɛibɛ kpɛ́í.

49

Kuyie ntɑ̃ɑ̃tɛ́mɛ̀ ku kóo tɔ̃ntì

1 Kɛ̀ Kuyie mpɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑǹtòo bɛ́i nkɛ dɔ̀:

Díndi kɛtenkɛ̀ kɛ̀ɛ̀ sokɛ́ dɑ̀mɛ́ɛ̀rì cuokɛ̀ kɛ kɔbɛ kéntɛ́nɛ̀,

díndi yɛhɛkɛ̀ dɛ́tiyɛ̀ kɔbɛ keènɛ̀.

Nɛ̀ n yɔ̃ pɔutì miɛkɛ nkɛ ti Yiɛ̀ nKuyie nni ntɑ̃ɑ̃tɛ́mɛ̀,

n yɛtìní dìì mɔ̀nnì ndi kù n yúmɛ̀,

2 Kɛ n duɔ́ ntinɑ́ɑǹtì tìì dò ndisiè,

kɛ n kɑ̃nkɛ́ ku nɔ̀ùtɛ̀

kɛ n duɔ́ nku nɑ́ɑǹtì tìì dò nkupie,

kɛ nh ɑ̃nnɛ́ ku doò miɛkɛ.

3 Kɛ n nɑ̀kɛ́ kɛ yĩ:

fɔ̃́ɔ̃̀ tu nkóo tɔ̃ntì.

Fɔ̃́ nyIsidɑyɛɛri n tɑ̃ɑ̃tɛ́ wè kɑ̀ɑ bo bɛnkɛ n kó tikpetì.

4 Mí nhEsɑii kɛ̀ mí n yɛ̀mmɛ̀ nɛ́ dò nh ɔ̀u dɛtetìrɛ̀,

kɛ cɑ̀kɛ n wɛ̃rímú fɑ̀ɑ̀rɛ̀

kɛ yɛ̃́ bɑ kɛ̀ n Yiɛ̀ nKuyie nyɛ̃́mu n kpɛ́í,

kɛ n cuuti bo ku borɛ̀.

5 Di mmɔ̀nnì n Yiɛ̀ nKuyie nkuù bɛ́i kunku kùù m pìítɛ́ n yɔ̃ pɔutì miɛkɛ,

kɛ̀ m bo ntú ku kóo tɔ̃ntì.

Kɛ tɛ̃́nnɛ́ní Sɑkɔbu yɑɑ̀bí ku borɛ̀,

kɛ̀ bɛ̀ ntíkú ku borɛ̀.

N Yiɛ̀ nKuyie nkùu n dɔ̀ɔ̀ mɛsɑ̀ɑ̀ nkɛ n yu,

kuù tu n kó muwɛ̃rímú.

6 Kù n nɑ̀kɛ́mu kɛ yĩ:

A bo ntúmɛ̀ n kóo tɔ̃ntì,

kɛ́íi nSɑkɔbu yɑɑ̀bí mɑ́ɑ̀ dɛ̀ í sɑnnɛ̀

n dɑ tɑ̃ɑ̃tɛ́ kɑ̀ɑ bo ntú kutenkù kó kuwenniku nku,

kɛ̀ dɛ̀ɛ yie nkɛ̀ mɛdɛɛtímɛ̀ɛ pitɛ́ kɛ́tuɔkɛ itemmɑ̀nkɛ imɔu.

Isidɑyɛɛribɛ bɛ̀ɛ̀ cìɛ́tɛ́ bɛ̀ yóó wɛ̃tɛ kɛ́kũṹmmɛ̀

7 Mɛm̀mɛ kɛ̀ Kuyie mbɛ́i nkɛ́ dɔ̀:

Ntɛ mí nhɑ Yiɛ̀ nKuyie n tú mù

mí nwèè dò mpɑ́í pɑ́í,

mí nwèè tu fɔ̃́ nyIsidɑyɛɛri ɑ kóo donti,

ntɛ n dɑ nɑ́ɑ́ nti fɔ̃́ mbɛ̀ sènkɛ̀rì wè,

fɔ̃́ nkutenkù wùó nwè kɛ̀ dɛ̀ kù mɔ̀kɛ isíɛ́,

fɔ̃́ mbɛ̀ɛ̀ bɑkɛ́ bɛ̀ dɔ̀ɔ̀ wè bɛ kó kudɑɑkù

bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ yóó dɑ yɑ̀mu kɛ ítɛ́ kɛ́cómmú

kɛ́ sikpɑ̀ɑ̀tìbìí dɑ yɑ̀ kɛ nínkú ɑ ììkɛ̀

n dɔɔrimu m bɛ́i ntì

kɛ̀ dò mpɑ́í pɑ́í mí nwèè dɑ tɑ̃ɑ̃tɛ́ fɔ̃́ nyIsidɑyɛɛri.

8 Kɛ yíɛ́ kɛ bɛ́i nkɛ́ dɔ̀:

N kèèmu ɑ bɑ́ɑmmìi dimɔ̀nnì sɑ̀ɑ̀rì kɛ ì cɔutɛ́,

kɛ dɑ teennɛ̀ n dɔ́ kɛ́ dɑ dɛɛtɛ́ dìì mɔ̀nnì.

Míì dɑ pìítɛ́ kɛ dɑ dɛɛtɛ́ kɑ̀ɑ bo dɔɔ̀ mɛtɑummɛ̀

mí nnɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ ti cuokɛ̀,

kɛ íi ndihɛì, kɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ɛ kɑri kɛtenkɛ̀ kɛ̀ɛ̀ do duɔ́o.

9 Kɑ̀ɑ kpetɛ́ bɛ̀ɛ̀ bo yɛkpetíntuo kɛ bɛ̀ɛ yɛ̀

bɛ̀ɛ̀ bo dicuri kɛ̀ bɛ̀ɛ̀ yɛ̀nní dɛdɑɑtírɛ̀.

Dɛ mɔ̀nnì bɛ̀ bo ndònnɛ̀ ipe ìì cèntì kɛ diiti yɛtɑ̃rɛ̀ ĩ́nkɛ̀ ì dɔ́mɛ̀.

10 Dikònnì bɑ́ɑ́ bɛ̀ pĩ́

sinɛ́yɛ̃ĩ mɛ mbɑ́ɑ́ bɛ̀ potɛ́ kɛtenkɛ̀ bɑ́ɑ́ tonkɛ̀ kɛ́ bɛ̀ tùɔ.

Diyiè mɛ mbɑ́ɑ́ bɛ̀ cɔ́u nkɛ yɛ̃́ wèè bɛ̀ ni ò bɛ̀ mɔkɛnɛ̀mɛ̀ mɛsémmɛ̀ kɛ yó mbɛ̀ kɔ̀rìnɛ̀ mɛnɛ́sɑ̀ɑ̀mɛ̀ borɛ̀.

11 M bo dɔɔ̀ yɛtɑ̃rɛ̀ kɛ̀ yɛ̀ɛ nɑɑ́ nyicɛ,

m bo ĩ́ĩ́tí yɛfɔ̃̀tɛ̀ icɛ.

12 Ntɛ bɛ kɛ kéríní bɛ̀ ìtɛ́ní dɛdɛ́tirɛ̀ ndɛ kɛ̀ bɛ̀mɑbɛ̀ boní kubɑkù yoú,

kɛ̀ bɛtɔbɛ̀ boní diyiè tɑɑ̀ kɛ̀ɛ̀ bíɛ́kɛ̀,

kɛ̀ bɛtɔbɛ̀ boní Esibiti.

13 Fɔ̃́ nkɛĩ́nkɛ̀ dɛ̀ ndɑ nɑɑti,

fɔ̃́ nkɛtenkɛ̀ kɑ̀ɑ nyɑ̃nku,

díndi yɛtɑ̃rɛ̀ kɛ̀ di nyíú

kɛ yɛ̃́ mí ndi Yiɛ̀ nKuyie m bɑ̀ńtɛ̀mɛ̀ n nìtìbɛ̀,

n kuɔ́mmu bɛsénnìbɛ̀ mɛsémmɛ̀.

Kuyie ntumɛ̀ kù í yóó yɛ̃̀ nku kɔbɛ

14 Kɛ̀ Kuyie mbɛ́i nkɛ dɔ̀:

Sedisɑdɛmmu nɑ̀ɑ́ nkɛ tú:

Ti Yiɛ̀ nKuyie nni mbɔntóomu

kù n yɛ̃̀mmu.

15 Onitipòkù bo yɛ̃̀ nho birɑɑ̀?

Mɛsémmɛ̀ ɔ̃ɔ̃ í ndɛ̀ nhò bonɑ̀ɑ̀?

Bɑ́ kòo nitipòkù bo yɛ̃̀ nho birɛ mí m bɑ́ɑ́ dɑ yɛ̃̀.

16 N dɑ wɑ̃̀rimu n nɔu miɛkɛ,

n nɔ̀nfɛ̀ í iiti ɑ ɛì kó iduotí ĩ́nkɛ̀.

17 Ntɛ bɛ̀ɛ̀ yóó mɑɑ́ fɔ̃́ nSedisɑdɛmmu ɛì kɛ cootiní.

Bɛ̀ɛ̀ do dɑ pɔ̀ntɛ kɛ́dɛ́ítɛ́ bɛ̀ yìɛ̀mu kɛ cokù.

18 Fɔ̃́ nSedisɑdɛmmu ɛì, éu nhɑ yuu kɛ́wéntɛ́ ɑ fitímɛ̀,

ɑ bí imɔu tikumu kɛ kɔrìní ɑ borɛ̀.

Mí nKuyie m bomu kɛ̀ míì bɛ́i.

Ì yó ndo ntisɑ̃tì nti ɑ kpɛ́í, kɑ̀ɑ mbɛ̀ yì fɛnɑɑ̀kɔ̃̀nfɛ̀ kɔ̃mɛ.

19 Sedisɑdɛmmu ɑ do dɔúnkomu kɛ nɑɑ́ ntidobontì

bɛnìtìbɛ̀ nɛ́ wɛ̃ti kɛ bo ɛ̃́kɛ́mu ɑ miɛkɛ.

Bɛ̀ɛ̀ do dɑ pɔ̀ntɛ kɛ̀ bɛ̀ɛ dɛ́tɛ́.

20 A nìtìbɛ̀ ɑ do pɑ̀ɑ̀ bɛ̀,

bɛ̀ wɛ̃ti kɛ bo dɑ nɑ́kɛ́ kɛ dɔ̀:

Ti ɛ̃̀kɛ́mu tí pɑ̃ mɛfíè nkɛ̀ ti kɑri.

21 A bo mbékú ɑmɑ́ɑ̀ kɛ tú:

We mpɛitɛ́ bɛ̀ nnìtìbɛ̀ n do pɑ̀ɑ̀mu ibí

kɛ́ndò ntɛhɑ̃ũntɛ kɛ̀ bɛ̀ n yetɛ,

we nnɛ́ bɛ̀ pií, n do bo m mɑ́ɑ̀ kɛ̀ bɛ̀ borɛ?

22 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nyíɛ́ kɛ́bɛ́i nkɛ dɔ̀:

Mí nhɑ Yiɛ̀ nKuyie n yóó youtɛ n nɔ̀ùtɛ̀ ntɛ.

Yɛbotɛ̀ bíɛ́kɛ̀ kɛ̀ yɛ̀ɛ yɑ̀ n cɑnnimɛ̀,

bɛ̀ bo nhúúkú initidɑbí kɛ tũɔ̃kɛ́ initipòì kɛ kũntiní ɑ borɛ̀.

23 Bɛkpɑ̀ɑ̀tìsɑpɑ̀mbɛ̀ bo ntú ɑ kó bɛbíyuɔ̀rìbɛ̀,

kɛ̀ bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ tu bɛ̀ɛ̀ ì tiè,

bɛ̀ bo nnínkú ɑ ììkɛ̀ kɛ sĩĩnko kɛ dɛ́ú ɑ nɑcɛ̀tɑ̃́ɑ̃́.

Dɛ mɔ̀nnì kɑ̀ɑ bɑntɛ́ dɛ̀ ɔ̃ɔ̃ í ndimɛ̀ bɛ̀ɛ̀ duɔ́ mbɛmɑ́ɑ̀ mí ndi Yiɛ̀ nKuyie.

24 Okpɑ̀rìnuɔnti do ɛí dɛ̀ bɛ̀ bo dɛ̀ fìètɑɑ̀?

Okpɑ̀ɑ̀tìyonkuwe do kpetí bɛ̀ bɛ̀ bo bɛ̀ kpetɑ́ɑ̀?

25 Okpɑ̀rìnuɔnti do ɛí dɛ̀ bɛ̀ bo dɛ̀ fìètɛmu

kɛ́kpetɛ́ okpɑ̀ɑ̀tìyonkuwe do kpetí bɛ̀.

Mí nKuyie mmíì bɛ́i.

Míì mɔ́mmuɔ nyóó dokɛ́nɛ̀ ɑ dootitɔbɛ̀ kɛ́dɛɛtɛ́ ɑ bí.

26 Bɛ̀ɛ̀ do dɑ fɛ̃́ũnko m bo duɔ́ nkɛ̀ bɛ̀ɛ̀ cɑ́ɑ́kɛ́ bɛ kɔ̃̀ntì

bɛ̀ bo yɑ̃̀ bɛ̀ yĩ̀ĩ̀ nkɛ́muɔ́ mmɛnɑɑ̀ nkɔ̃mɛ,

kɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ bɛmɔuu bɑntɛ́ míì tumɛ̀ ɑ Yiɛ̀ nKuyie, ɑ dɛɛtíwè, ɑ donti.

50

Kuyie nyí yetɛ Isidɑyɛɛribɛ

1 Mɛm̀mɛ kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie mbɛ́i nkɛ dɔ̀:

Kɛ̀ di yɛ̃ n yetɛmu Sedisɑdɛmmu wèè tu di yɔ̃,

yé dipɑ́tíri mɛyɑtimɛ̀ kpɛri?

Kɛ̀ m mɛ ndi fìtɛ́mu kɛ bo yietí m bɑ̀ɑ̀,

yénɛ̀ dɛ kó dipɑ́tíri?

Di yɛi mmɛɛ̀ te kɛ̀ n di fìtɛ́,

di cɑɑ̀rìmɛ̀ mɛɛ̀ te kɛ̀ n yetɛ Sedisɑdɛmmu wèè tu di yɔ̃.

2 N kɔ̀tɛnímu, dɛ̀ yĩ́mɛ kɛ̀ n yí yɑ̀ òmɔù,

n yumu, bɑ nte kòò mɔù í yíé?

Di yɛ̀mmɛ̀ dò m bɑkù kũpúrìmu kɛ bɑ́ɑ́ nɑ kɛ dí dɛɛtɑ́ɑ̀?

Di yɛ̀mmɛ̀ dò n kpɑmu muwɛ̃rímú m bo di dɛɛtɛ́mɑ̀ɑ̀?

Míì ɔ̃ɔ̃ bɛ́i nkɛ̀ dɑ̀mɛ́ɛ̀rì kṹṹ,

míì ɔ̃ɔ̃ duɔ́ nkɛ̀ ikó nkpeí,

kɛ̀ siyĩĩ mɔ́ntɛ́ mɛniɛ nkɛ́kú kɛ́pɑ̃ɑ̃kɛ.

3 Míì ɔ̃ɔ̃ duɔ́ nkɛ̀ dibiìnnì dɑ́tínnɛ́ kɛĩ́nkɛ̀,

míì ɔ̃ɔ̃ kɛ̀ dɑ̀tínnɛ́ kuyɑɑsɔ̀ùkù wèè kɑ̀ri mukṹṹ nho kɔ̃mɛ.

Kuyie nkóo tɔ̃ntì dɔ́mɛ̀ kɛ́ nkù kèḿmú

4 Ti Yiɛ̀ nKuyie nni ntiémmu dɛtɑncɔ́umbirɛ kɔ̃mɛ n do nkɛ́nɑ́kɛ́ tì,

kɛ̀ n yɛ̃́ tinɑ́ɑǹtì tìì bo teennɛ̀ bɛ̀ɛ̀ ɔ̀u,

bɑ́ dìì kṹnweńnì ò ɔ̃ nh entɛmu kɛ̀ nní ndɔ́ m bo nhò kèḿmúmɛ̀,

dɛtɑncɔ́umbirɛ ɔ̃ nkémmúmɛ̀ wèè dɛ̀ tiè.

5 Ti Yiɛ̀ nKuyie nkuù n duɔ́ mɛyɛ̀mmɛ̀ m bo kù kèńtɛ́nɛ̀ mɛ̀, m mɛ nyí yetɛ, n yí wɛ̃̀tɛ n fɔ̃nkúò.

6 M bɛnkɛmu m può bɛ̀ɛ̀ m puotì,

n yí yetɛnɛ̀ n kúònnì bɛ̀ɛ̀ fɔ̃̀ũ n dɛɛ̀nfɛ̀,

n yí yetɛnɛ̀ n yììkɛ̀ bɛ̀ɛ̀ n sɑ̃̀ɑ̃́ kɛ n suu tinɔ́ntɔ̃ũtì.

7 Ti Yiɛ̀ nKuyie mmɛ nni nteénnɛ̀mu, dɛɛ̀ te kɛ̀ n kɔ̃̀ntì í yɑ̃rikɛ,

kɛ̀ n fìíkú teii,

n yɛ̃́mu kɛ dò n yí yóó di ifɛi.

8 N kóo pɑtiwè tɔ̀kɛ́mu, kɛ̀ wèè n dɔ́nɛ̀ tinɑ́ɑǹtì, wèe kɔtɛní kɛ̀ ti mɑ́ɑ́.

Wèè dɔ́ tí bekɛ́ dɛ yiɛ̀ nkétɛ́ní.

9 Ti Yiɛ̀ nKuyie nyó n teennɛ̀mu,

we nnɛ́ yóó yĩ́ n yí nɑɑti?

N dootitɔbɛ̀ yóó kɛ̃rímu tiyɑ̀ɑ̀tì kɔ̃mɛ kɛ n cóú kɛ̀ ibiɛ́ bɛ̀ cɑ̀ɑ́kɛ́.

Kuyie nkóo tɔ̃ntì tumɛ̀ bɛ̀ɛ ò kèńtɛ́

10 Di miɛkɛ we ndé ti Yiɛ̀ nKuyie,

we nkèḿmú ku kóo tɔ̃ntì tu mù?

Wèè kèrí dibiìnnì miɛkɛ kɛ̀ kuwenniku í bo

dɛ yiɛ̀ n duɔ́ nhomɑ́ɑ̀ Kuyie kɛ́ nku mbúɔ́.

11 Díndi bɛ̀ɛ̀ tùɔ̀tì muhɑ̃ɑ̃́ kɛ bɑɑ̀tì mɛpendɔ̀mmɛ̀ díì mɔ́mmɔmbɛ tɑti mu miɛkɛ.

Di pendɔ̀mmɛ̀ yóó tɑ̃ɑ̃́ dímbɛ,

Ti Yiɛ̀ nKuyie nkuù yɛ̃ dɛɛ̀ di tùɔ̀kɛní,

di yóó kú mɛfɛ̃́ṹtímɛ̀ miɛkɛ nkɛ.

51

Kuyie nyɛ̃mmɛ̀ kù yóó dɛɛtɛ́ Abɑrɑhɑmmu yɑɑ̀bí

1 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie mbɛ́i nkɛ dɔ̀:

Díndi bɛ̀ɛ̀ wɑnti mɛdɛɛtímɛ̀ kéntɛ́nɛ̀,

díndi bɛ̀ɛ̀ wɑnti mí ndi Yiɛ̀ nKuyie,

wéntɛ́nɛ̀ dipèrì bɛ̀ di yɑrí dìì miɛkɛ,

totínɛ̀ di yɛ̀mmɛ̀ difɔ̃̀tìrì bɛ̀ di dènnɛní dì.

2 Wéntɛ́nɛ̀ di yɑ̀ɑ̀rì Abɑrɑhɑmmu,

nɛ̀ Sɑdɑɑ bɛ̀ɛ̀ di piɛ́,

n do yóó yú Abɑrɑhɑmmu kòò í mɔkɛ dɛbirɛ,

kɛ̀ nh ò dɔ̀ɔ̀ mɛsɑ̀ɑ̀ kòo piɛ́.

3 Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie n wúó nSiyɔ̃ɔ̃ kɛ̀ mɛsémmɛ̀ mɛɛ̀ m bo,

Siyɔ̃ɔ̃ kó yɛdobuò nkpɛrɛ,

ndònnɛ̀ mɛsémmɛ̀ mmɛ,

Siyɔ̃ɔ̃ ɛì nɑɑ́ ntɛdɔntɛ̀ ntɛ,

kɛ̀ m bo di dɔɔ̀ tɛpútɛ̀

dɛ kó tɛdɔnkpetɛ̀ bo nɑɑ́nnɛ̀

kupúú sɑ̀ɑ̀kù Edɛnni

diwɛ̀ì nɛ̀ kuyɛǹnɑɑtí dɛ̀ bo ɑ̃nnɛ́ dɛborɛ̀.

Bɛ̀ bo ndiè nyɛsɑ̃ɑ̃ nkɛ bie ndɛbémbénnɛ̀.

4 Díndi bɛ̀ɛ̀ tu n kɔbɛ kéntɛ́nɛ̀

díndi n kó kuwuɔ nkeènɛ̀.

Míì yóó di duɔ́ nyikuɔ́ ìì yó ntú yɛbotɛ̀ kó kuwenniku.

5 N kó mɛdɛɛtímɛ̀ tɔ̀ɔ́nnímu,

mɛ̀ duunnímu kɛ̀ m bo bekɛ́nɛ̀ yɛbotɛ̀,

kɛ̀ yɛhɛkɛ̀ dɛ́tiyɛ̀ kɔbɛ m bɔ́útɛ́

kɛ́mbɑɑ m bo yɛ̀ dɛɛtɛ́mɛ̀.

6 Bɔ́útɛ́nɛ̀ kɛĩ́nkɛ̀ kɛ́yɑ̀,

kɛ́sĩ́nnɛ́ kɛ́wéntɛ́ kɛtenkɛ̀,

kɛĩ́nkɛ̀ yóó pɛ̃ɛ̃tɛ́mu kuyukú kɔ̃mɛ,

kɛ̀ kɛtenkɛ̀ɛ kɛ̃rí tiyɑɑ̀cítì kɔ̃mɛ,

bɛ̀ɛ̀ bo kɛtenkɛ̀ ĩ́nkɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ɛ kú

isɛ̃ĩ́ kɔ̃mɛ kɛ̀ n kó mɛdɛɛtímɛ̀ mbo sɑ̃́ɑ̃̀

mɛ̀ í yóó mmɔkɛ kumɑ̀nku.

7 Díndi bɛ̀ɛ̀ yɛ̃́ dɛ̀ɛ̀ wenni kɛ síɛ́ kéntɛ́nɛ̀ kɛ́keè!

Díndi bɛ̀ɛ̀ tũ̀ n kó ikuɔ́ di bɑ́ nyĩɛ̃̀kù bɛnìtìbɛ̀ kó yɛsɑ̃́ɑ̃̀mbɛ̀.

Di bɑ́ ndé bɛ̀ bo di senkɛ̀rìmɛ̀.

8 Imɑmbiɛ́ yóó bɛ̀ cɑ̀ɑ́kɛ́mu kukɔ̃̀nkù kɔ̃mɛ

ibiɛ́ bo bɛ̀ cɑ̀ɑ́kɛ́ tipecìtì kó kuyɑ̀ɑ̀kù tɛ̃mɛ̀.

N kó mɛdɛɛtímɛ̀ í yó mmɔkɛ kumɑ̀nku.

Míì yó mbɑkɛ́ sɑ̃́ɑ̃̀.

Kuyie mpɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑǹtò dɔ́mɛ̀ Kuyie nyoutɛ ku bɑkù

9 Kɛ̀ Kuyie mpɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑǹtòo bɛ́i nkɛ dɔ̀:

Áú! Ti Yiɛ̀ nKuyie nyoutɛ ɑ bɑkù,

bɛnkɛ ɑ wɛ̃rímú!

Ítɛ́ kɛ́cómmú ɑ do dòmmɛ̀ nɛ̀ dimɔ̀nnì.

Dɛ̀ í tú fɔ̃́ɔ̃̀ do pɔ̀ntɛ Esibitɑ̀ɑ̀?

Dɛ̀ í tú fɔ̃́ɔ̃̀ do kùɔ Esibiti kó musĩ̀mmɑ̀ɑ̀?

10 Fɔ̃́ɔ̃̀ do duɔ́ nkɛ̀ dɑ̀mɛ́ɛ̀rìi kṹṹ

kufɔ̃̀tìkù diɛkù kó mɛnɛ́diɛmɛ̀.

Fɔ̃́ɔ̃̀ do keutɛ́ kucɛ dɑ̀mɛ́ɛ̀rì miɛkɛ

kɑ̀ɑ kɔbɛ ɑ dɛɛtɛ́ bɛ̀ɛ kétɛ́.

11 Mɛɛ̀ botí nku ti Yiɛ̀ nKuyie ndontɛ́ bɛ̀ yóó konnímɛ̀ Sedisɑdɛmmu,

bɛ̀ bo nkũntiní kɛ dentì nɛ̀ diwɛ̀ì bɛ nɑmɛ̀,

bɛ wɛ̀ì í yó mmɔkɛ kumɑ̀nku,

kuyɛǹnɑɑtí bo mbɛ̀ pìɛ́kɛ́ nɛ̀ diwɛ̀ì mɛdiɛ̀.

Mɛyɛǹcɑɑ̀rìmɛ̀ nɛ̀ yɛdɑbùò kɛ̀ dɛ̀ɛ dɛ́tɛ́.

Kuyie nyɑ̀úkùnnɛmɛ̀ ku kɔbɛ kɔ̃̀ntì

12 Kɛ̀ Kuyie mbɛ́i nkɛ dɔ̀:

Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie mmíì yɑ̀úkùnko di kɔ̃̀ntì.

Onìtì tu we kɛ̀ di ò yĩ̀ɛ̃̀kù

ò tu onìtì nwe kɛ yóó kú, onìtì í cɑ̃́ɑ̃́nnɛ̀ timútì.

13 Di yɛ̃̀mmu mí ndi Yiɛ̀ nKuyie nkùù di dɔ̀ɔ̀ɑ̀?

Di yɛ̃̀mmu mí nwèè pitɛ́ tiwɛtì kɛ fìí nkɛtenkɑ̀ɑ̀?

Di yɛ̃̀mmu n kpɛ́í nkɛ̀ di kɔ̃m̀bùɔ̀tì duò,

kɛ̀ di kɔ̃̀ntì ɑu kɛ dò mbɛ̀ɛ̀ di fɛ̃́ũnko bɛ̀ yóó di kuɔɑ̀?

Bɛ̀ɛ̀ di fɛ̃́ũnko bɛ kó kɛmiɛkɛ bo di dɔɔ̀ bɑ?

14 Bɛ̀ kpetí bɛ̀ yɛkpetíntuo miɛkɛ bɛ̀ yɛ̀tìmu bɑ̀mbɑ̀,

bɛ̀ í yóó kú yɛ miɛkɛ bɛ̀ í yóó mɔ́ntɛ́ mudiì.

15 Míì tu di Yiɛ̀ nKuyie,

míì nɑmpú dɑ̀mɛ́ɛ̀rì kɛ íinko yɛnɛ́fĩ̀nfĩ̀rɛ̀

míì yètìrì tu Mpɑkɛdɑɑ.

16 Míì ɑ̃nnɛ́ tiwɛtì kɛ̀ míì fìí nkɛtenkɛ̀.

Sedisɑdɛmmu, ɑ tú n kou nwe

míì ɑ̃nnɛ́ n nɑ́ɑǹtì ɑ nùù miɛkɛ

míì dɑ kɑ̃nkɛ́ n nɔ̀ùtɛ̀ kó mɛdɛ́ɛ̀.

Kuyie nkòńnɛ́mɛ̀ ku kɔbɛ

17 Kɛ̀ Kuyie mbɛ́i nkɛ dɔ̀:

Ítɛ́ fɔ̃́ nSedisɑdɛmmu.

Entɛ! N do dɑ nìi m miɛkɛ kó fɛbòòfɛ̀ nfɛ

kɑ̀ɑ fɛ̀ yɑ̃̀ kɛ́kúótóo,

kɑ̀ɑ ììkɛ̀ɛ fitɛ́.

18 A bí ɑ piɛ́ ì dɛ̀mɑrɛ̀ í bo dɛ̀ɛ̀ bo dɑ dɛtɛ.

A pií ìì bí dɛ̀mɑrɛ̀ í bo dɛ̀ɛ̀ bo dɑ bɛnkɛ kucɛ.

19 A nɛ́ yóó beé nwe tìì mɛ ndɑ tùɔ̀kɛní tidɛ́?

Bɛ̀ mɛ̀ ndɑ pɔ̀ntɛmɛ̀ kɛ ɛí ɑ kpɛrɛ

kɛ̀ mudoò tɑnní nɛ̀ dikònnì

we nnɛ́ yóó dɑ bɑ́ntɛ̀?

20 Sedisɑdɛmmu ɑ kó bɛdɑpɑ̀mbɛ̀ yĩɛ̃kɛmu kɛ duó

kɛ́duɔ́ duɔ́ icɛ miɛkɛ

bɑ́ bɛ̀ í nɑmpú, timɑ́tì ɔ̃ɔ̃ pĩ́ ntɛhontɛ̀ kɛ̀ tɛ̀ ndòmmɛ̀.

Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie m miɛkɛ kɛɛ̀ di do.

Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie mmíì di kpɑnnɛ̀.

21 Fɔ̃́ nSedisɑdɛmmu kéntɛ́ kɛ́keè!

A kpɛrɛ n dò mmɛsémmɛ̀ mmɛ

ɑ muɔ́mmu dɛ̀ nɛ́ í tú mɛnɑɑ̀.

22 Sedisɑdɛmmu ntɛ mí nhɑ Yiɛ̀ nKuyie n tú mù

mí nwèè bo ɑ fɔ̃nkúò

n yóó cɔutɛ́mu m miɛkɛ kó fɛbòòfɛ̀ fɛ̀ɛ̀ firì ɑ ììkɛ̀,

ɑ tɛ̃́nkɛ bɑ́ɑ́ fɛ̀ yɑ̃̀.

23 N yóó fɛ̀ pií mbɛ̀ɛ̀ do dɑ fɛ̃́ũnko bɛ̀ mbɛ̀

bɛ̀ɛ̀ do ɔ̃ɔ̃ dɑ pɛ́i nkɛ dɔ̀:

Kúútí kɛ̀ ti nnɑù kɛ pɛ̃nkù,

bɛ̀ɛ̀ do dɔ̀ɔ̀ ɑ ĩ́nkɛ̀ kucɛ kɛ́nnɑù.

52

Sedisɑdɛmmu ɛì yóó wɛ̃tɛ kɛ́mɑɑ́mɛ̀

1 Kɛ̀ Kuyie mbɛ́i nkɛ dɔ̀:

Entɛ fɔ̃́ Sedisɑdɛmmu ɛì,

ítɛ́ mɛcɑ̃ɑ̃ fɔ̃́ nSiyɔ̃ɔ̃ ɛì, ítɛ́ kɛ́cómmú kɛ́tɛ̃ĩ́,

ɑ̃nnɛ́ ɑ bɑnyɑ̀ɑ̀tì

bɛkpɑ́kpɑ̀rìbɛ̀ itɑyéí yɛmbɛ̀ bɛ̀ í tɑtiní ɑ tenkɛ̀ tɛ̃́nkɛ.

2 Sedisɑdɛmmu ítɛ́ kɛ́peitɛ́ ɑmɑ́ɑ̀ mutɑ̃́ɑ̃́,

kɑri ɑ kɑ̀rì,

Siyɔ̃ɔ̃ pítɛ́ ɑ fɔ̃̀níí kuhɔ̃ũ, fɔ̃́ nkudɑɑkù.

3 Ti Yiɛ̀ nKuyie ntu:

Bɛ̀ di fìtɛ́ kɛ í cɔutɛ́ tiyeti,

kɛ̀ kù yóó di dontɛ́ kɛ bɑ́ɑ́ yietí.

4 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie yíɛ́ kɛ́bɛ́i nkɛ dɔ̀:

N nìtìbɛ̀ do kɔ̀tɛ Esibiti kɛ bo nkɑrimu,

kɛ̀ dɛ̀ nɛ́ mboní kɛ̀ Asidii kɔbɛ mbɛ̀ fɛ̃́ũnko dɛtetìrɛ̀.

5 Di mmɔ̀nnì n nɛ́ bo yĩ́mɛ?

Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie ndi bekɛmu.

Bɛ̀ mɛ mpĩ̀ḿmɛ̀ n nìtìbɛ̀ dɛtetìrɛ̀ kɛ kònnɛ̀,

dɛ kó bɛnitidɔnnibɛ̀ buɔ̀ nsiyíi nsi,

kɛ n sɑ̃́ɑ̃́, mí ndi Yiɛ̀ nKuyie mmíì bɛ́i.

6 Dɛɛ̀ te kɛ̀ n tu n nìtìbɛ̀ yóó bɑntɛ́mu n tú wè,

dɛ yiè bɛ̀ bo bɑntɛ́ míì bɛ̀ nɑ̀ɑ́nnɛ̀mɛ̀,

n tùɔ̀kɛnímu.

Bɛ̀ nɑ̀kɛ́mɛ̀ Kuyie nkó mɛdɛɛtímɛ̀ kpɛ́í

7 Kɑ̀ɑ yɑ̀ wèè nɑ́ɑntɛní tinɑ́ɑǹsɑ̀ɑ̀tì

yɛtɑ̃rɛ̀ ĩ́nkɛ̀ dɛ̀ ɔ̃ ndɑ nɑɑtimu.

Wèè nɑ̀ɑ́ ndiwɛ̀ì kó tinɑ́ɑǹtì,

mɛdɛɛtímɛ̀ kpɛti kɛ nɑ́ɑ́ nSiyɔ̃ɔ̃ kɔbɛ kɛ tú:

Kuyie ndi tũ nkù kuù tu okpɑ̀ɑ̀tì.

8 Kéntɛ́ bɛ̀ɛ̀ bɑɑ̀ ɑ ɛì,

bɛ̀ pĩɛ̃kùmu bɛ̀ ìúmu nɛ̀ diwɛ̀ì,

kɛ yɛ̃́ bɛ̀ yɑ̀mɛ̀ nɛ̀ bɛ nuɔ nti Yiɛ̀ nKuyie nwɛ̃tinímɛ̀ Siyɔ̃ɔ̃ ɛì.

9 Díndi Sedisɑdɛmmu dobontì kɔbɛ uunɛ̀ kɛ́ii,

ti Yiɛ̀ nKuyie mbɑ́ntɛ̀mu ku nìtìbɛ̀,

kù dontɛ́mu Sedisɑdɛmmu ɛì kɔbɛ.

10 Ti Yiɛ̀ nKuyie nyòutɛmu ku nɔ̀ùtɛ̀

kɛ bo bɛnkɛ yɛbotɛ̀ yɛmɔu kù dòmmɛ̀ pɑ́í pɑ́í,

titentì timɔu kɔbɛ yóó yɑ̀mu Kuyie nti tũ nkù dɛɛrímɛ̀.

Kuyie ntumɛ̀ ku kɔbɛɛ yɛ̀ Bɑbidɔnni

11 Yɛ̀nnɛ̀! Yɛ̀nnɛ̀! Ítɛ́nɛ̀ Bɑbidɔnni,

díndi bɛ̀ɛ̀ tɔ mí nKuyie n cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kuɔ́ nɛntì,

di bɑ́ɑ́ kɑ́ɑ́kɛ́ dɛ̀mɑrɛ̀ dɛ̀ɛ̀ sĩ̀, dí nyɛtì kɛ wenni.

12 Bɑ́ nyɛtìnɛ̀ kɛ dɛití,

di bɑ́ nyɛtì kɛ cooti, mí ndi Yiɛ̀ nKuyie n nimu di ììkɛ̀,

mí nKuyie ndíndi Isidɑyɛɛribɛ di tũ nkù m bomu di fɔ̃nkúò.

Kuyie nkóo tɔ̃ntì fɛ̃̀ṹtɛ́mɛ̀

13 Kɛ̀ Kuyie mbɛ́i nkɛ dɔ̀:

Ntɛ n kóo tɔ̃ntì ò yó ndɛ́úkúmu,

kòo yetìrìi feitɛ́,

kòò bɑɑtɛ́ ò yó ntú onitidiɛwè nwe.

14 Kusṹkù do ò yɑ̀u kɛ̀ bɛ kɔ̃m̀bùɔ̀tì duòmu

kɛ yɛ̃́ o ììkɛ̀ do cɑ̀kɛmɛ̀ kɛ tɛ̃́nkɛ í ndò nkɛnitikɔkɛ,

o kɔ̃̀ntì tɛ̃́nkɛ do í dò ntinitikpɛti.

15 Yɛbotɛ̀ yóó ò yɑ̀mu kɛ̀ dɛ̀ɛ yɛ̀ di,

bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ bo pi bɛ nɔ o kpɛ́í,

kɛ yɛ̃́ bɛ̀ yɑ̀mɛ̀ bɛ̀ í bɛ̀ bɛnkɛ tì diyiè mɑrì

kɛ kèè bɛ̀ í kèè tì diyiè mɑrì.

53

1 N Yiɛ̀ nKuyie, we nyie nhɑ nɑ́ɑǹtì ti nɑ́ɑ́ ntì?

We mbɑntɛ́ ɑ wɛ̃rímú ɑ bɛnkɛ mù?

2 Ò yɛ̀nní ditepɑ̀nnì kɔ̃mɛ mmɛ ti Yiɛ̀ nKuyie nyììkɛ̀,

ditepɑ̀nnì ɔ̃ɔ̃ yɛ̀mɛ̀ kɛtenkperíkɛ̀.

O dòmmɛ̀ do í cɑ̃́ɑ̃́ nkɛ miɛti

kɛ do nhɑ ò yɑ̀ kɛ́nwúó

o kɔ̃̀ntì do í cɑ̃́ɑ̃́nnɛ̀ bɛtɔbɛ̀ kpɛti.

3 Ò do tú bɛ̀ senkɛ̀rì wè nwe kóò yetɛ,

kòo fɛ̃́ṹtɛ́ kɛ́mɑntɛ́nɛ̀ kuyonku,

kɛ́dontɛnɛ̀ onìtì bɛ̀ ɔ̃ɔ̃ yɑ̀ wè kɛ́kɑ̃ɑ̃́ nkɛyììkɛ̀.

Ti do ò sènkɛ̀rìmu kɛ í ndɑkɛ o kpɛti.

4 Ò nɛ́ do tɔ tíì kó mɛfɛ̃́ṹtímɛ̀,

ò do cɔutɛ́ tíì kó tikɔ̃ǹyonkuti,

kɛ̀ tínti yɛ̀mmɛ̀ nɛ́ ndò Kuyie nkuù ò potɛ́,

koò potɛ́ kɛ̀ bo ò dií nyifɛi.

5 Kɛ yɛ̃́ bɑ! Kɛ̀ ti kó mɛyɛi mmɛɛ̀ te kɛ̀ bɛ̀ ò kɔ̀ùtɛ,

ti kó mɛcɑɑ̀rìmɛ̀ kó tiyɛ̃ĩti nti ò tɔmɛ̀ kɛ̀ tì ò yɔ̃̀ntɛ,

weè cɔutɛ́ tiyɛ̃ĩti kɛ̀ ti pɛ̀tɛ́ diwɛ̀ì,

bɛ̀ we nkɔ̀ùtɛ kɛ̀ ti miɛtɛ́.

6 Ti do ɑ̃́ɑ̃ntɛmu timɔu tipìètì kɔ̃mɛ,

bɑ́ wè kòo tũ nhò dɔ́ kùù cɛ,

kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nhò tou timɔu kó mɛyɛi.

7 Kɛ̀ bɛ̀ɛ ò fɛ̃́ũ nkòo yie nkɛ́kɛ̃́kùnnɛ omɑ́ɑ̀,

bɑ́ ò í ɑ̀ɑtɛ o nùù,

ò do dònnɛ̀ fɛpìèfɛ̀ bɛ̀ kɔ̀rinɛ̀ fɛ̀ nfɛ mukɔ̀ù,

bɛ̀ kɛ̃ĩ fɛ̀ɛ̀ cìtì,

kɛ ncĩ́ɛ̃́kɛ́ ò í ɑ̀ɑtɛ o nùù.

8 Bɛ̀ ò pĩ̀ḿmu kóò bekɛ́nɛ̀ kóò kùɔ,

o kó kutɔ̃nkù kɔbɛ òmɔù í ndɑkɛ o kpɛti,

òmɔù í mbékú mùù te kɛ̀ bɛ̀ ò dɛ̀itɛ kutenkù.

O botí kɔbɛ kó mɛyɛi nkó tiyɛ̃ĩti nti bɛ̀ ò puotímɛ̀.

9 Koò wɛ̃nnɛ́nɛ̀ bɛnitikɔ̀ùbɛ̀ kɛ kũnnɛ́,

kòo fɔ̃ti wɛ̃nnɛ̀ tikpɑ̀tì yɛmbɛ̀,

bɑ́ ò í mɛ ncɑ̀ɑ̀rɛ̀mɛ̀ mùmɑmù,

ò mɛ nyí nɑ̀kɛ́ tìmɑtì tìì tu siyɑ́ɑ̀bìsí.

10 Ti Yiɛ̀ nKuyie nkuù do ò tɑ̃ɑ̃tɛ́ kɛ bo ò tou mmɛfɛ̃́ṹtímɛ̀,

kòò duɔ́ nho fòmmu kɛ̀ bɛ̀ ò kùɔ,

kòò ũtɛ́ bɛnìtìbɛ̀ yɛi,

ò yóó mɔɔtɛmu o yɑɑ̀bí kòo fòmmu sɔɔtɛ́ kɛ́mɔntɛ,

nɛ̀ weè borɛ̀ ndɛ Kuyie nyóó dɔɔ̀mɛ̀ kù dɔ́mɛ̀.

11 O fɛ̃́ṹtímɛ̀ kó difɔ̃nkúò bɛnìtìbɛ̀ bo ò yĩ̀ɛ̃́tɛ́ kɛ̀ dɛ̀ɛ ò duɔ́

ndiwɛ̀ì kɛ̀ mɛborimɛɛ ò nɑrikɛ,

Kuyie nkóo tɔ̃ntì sɑ̀ɑ̀wè bo nte kɛ̀ kùu wéntɛ́ bɛnìtìbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ wetí,

weè yóó tɔ bɛ yɛi.

12 Dɛɛ̀ kpɛ́í nte kɛ̀ kù yóó ò wɛ̃nnɛ́nɛ̀ bɛdiɛbɛ̀

nɛ̀ bɛkperíbɛ̀ bɛ̀ bo wɛ̃nnɛ́ kɛ́totí bɛ ɛí dɛ̀.

Kɛ yɛ̃́ ò duɔ́mmɛ̀ o mɑ́ɑ̀ kɛ̀ bɛ̀ ò kùɔ,

koò wɛ̃nnɛ́nɛ̀ bɛnitiyɛibɛ.

Bɑ́ nɛ̀ ò mɛ ntɔmɛ̀ kusṹkù kó mɛyɛi

nkɛ dɛɛtɛ́ bɛnitikɔ̀ùbɛ̀.

54

Kuyie nyóó wɛ̃tɛ kɛ́tɑunnɛ̀mɛ̀ kumɑ́ɑ̀ Isidɑyɛɛribɛ kɛ́ bɛ̀ duɔ́ ndiwɛ̀ì

1 Sedisɑdɛmmu ɛì, fɔ̃́ ntɛhɑ̃ũntɛ,

fɔ̃́ nwèè í pɛí, ńyɑ̃nku nɛ̀ diwɛ̀ì,

tiitɛ́ tɛyíìtɛ̀, fɔ̃́ nwèè í pɛitɛ́,

kɛ yɛ̃́ bɛ̀ yetɛ wèè nitipòkù kó ibí yóó sṹṹnnɛ̀mɛ̀

wèè ye nho kpɛyi.

2 Pɛ̃kùnnɛ ɑ yɑ̀ɑ̀tì kó kutouku yóó cónnɛ́ dɛ̀,

pĩntɛ ɑ touku kó tiyɑ̀ɑ̀tì kɛ́pɛ̃kùnnɛ,

tuutɛ́ iwɛ̃ĩ kɛ bɑ́ nyĩɛ̃̀kù,

bɑɑkɛ́ ibɑɑkɛ́ mɛsɑ̀ɑ̀.

3 A nìtìbɛ̀ yóó sṹṹmmu kɛ́píɛ ntipíìtì timɔu

kɛ́fietɛ yɛhɛkɛ̀ yɛ̀ɛ̀ dɑ tɔ́kɛ́nɛ̀,

ɑ nìtìbɛ̀ bo wɛ̃tɛ kɛ́píɛ nyɛhɛkɛ̀ yɛ̀ɛ̀ do dɔúnko.

4 A bɑ́ nyĩɛ̃̀kù ɑ í yóó di ifɛi,

dɛ̀ bɑ́ɑ́ dɑ di kɛ yɛ̃́ bɛ̀ tɛ̃́nkɛ í yó ndɑ sɑ̃́ɑ̃́mmɛ̀,

ɑ yóó yɛ̃̀mmu ɑ do di ìì fɛi ɑ sɑpɑ̀ntì mɔ̀nnì,

ɑ tɛ̃́nkɛ bɑ́ɑ́ dentɛní bɛ̀ do dɑ sɑ̃́ɑ̃́ nyɛ̀ɛ̀ sɑ̃́ɑ̃̀mmɛ̀ ɑ tú dìì mɔ̀nnì okúpokù.

5 Kɛ yɛ̃́ wèè dɑ dɔ̀ɔ̀ weè tumɛ̀ ɑ dɔù weè yetìrì tu Mpɑkɛdɑɑ,

weè dò mpɑ́í pɑ́í kɛ te Isidɑyɛɛribɛ weè tu ɑ donti,

weè yètìrì tu Kuyie nkùù te kɛtenkɛ̀.

6 Sedisɑdɛmmu! A dònnɛ̀ onitipòkù bɛ̀ yetɛ wè nwe,

kòò bo mɛyɛǹcɑɑ̀rìmɛ̀ miɛkɛ,

kɛ̀ Kuyie ndɑ yu, kuù bɛ́i nkɛ tú:

M bo yĩ́mɛ kɛ́dootóo m pokù n tɑ̃ɑ̃tɛ́ wè,

n kpɑɑ́ cɛ̃ntí dìì mɔ̀nnì?

7 N do dɑ dootóomu dimɔ̀nnì sɑ́m̀pɔ́rì miɛkɛ,

kɛ̀ mɛsémmɛ̀ m pĩ mmɛdiɛ̀, kɛ̀ n dɔ́ kɛ́wɛ̃tɛ kɛ́ dɑ túótɛ́

8 M miɛkɛ kɛɛ̀ do dɑ yɛ̀ mɛdiɛ̀ bɑ́ n tɛ̃́nkɛ í ndɔ́ kɛ́ ndɑ wúó dimɔ̀nnì sɑ́m̀pɔ́rì miɛkɛ.

N nɛ́ mɛ ndɑ dɔ́mɛ̀ kɛ̀ dɛ̀ í mɔkɛ kumɑ̀nku,

dɛɛ̀ te kɛ̀ mɛsémmɛ̀ wɛ̃̀tɛ kɛ m pĩ nnɛ̀ fɔ̃́,

mí nhɑ Yiɛ̀ nKuyie nhɑ donti míì mɛ n yɛ̃.

9 N do pɑ̀rìkɛ̀ mɛ̀ɛ̀ botí Nowee kó dimɔ̀nnì kɛ dɔ̀:

N tɛ̃́nkɛ bɑ́ɑ́ yóu kɛ̀ fɛtɑɑfɛ̀ diɛfɛ̀ kuɔ bɛnìtìbɛ̀,

mɛm̀mɛ m pɑ̀rìkɛ̀mɛ̀ kɛ tú:

M miɛkɛ tɛ̃́nkɛ í yóó dɑ yɛ̀ kɛ̀ n dɑ kpɑnnɛ̀.

10 Bɑ́ kɛ̀ yɛtɑ̃rɛ̀ bo totɛ yɛ córɛ̀, bɑ́ kɛ̀ sitɑ̃ɑ̃́ bo sɑ̃ntɛ̀.

N dɑ dɔ́ mɛ̀ɛ̀ dɔ́kùmɛ̀ bɑ́ɑ́ ceetɛ, diwɛ̀ì kó mɛtɑummɛ̀

n dɑ dɔ̀ɔ̀nɛ̀mɛ̀ mɛ̀ í yóó ceetɛ,

mí nhɑ Yiɛ̀ nKuyie nkùù dɑ kuɔ́ mmɛsémmɛ̀,

míì bɛ́i.

Kuyie nyóó wɛ̃tɛ kɛ́mɑɑ́mɛ̀ Sedisɑdɛmmu

11 Áú Sedisɑdɛmmu ɛì! A kpɛrɛ dò mmɛsémmɛ̀ mmɛ,

mɛniɛ mmɛɛ̀ píɛ nhɑ ɛì kɛ dɑ kuòtì

òmɔù mɛ nyí bo wèè bo dɑ bɑ́ntɛ̀.

N yóó wɛ̃tɛ kɛ dɑ mɑɑ́mu nɛ̀ yɛtɑ̃́sɑ̀ɑ̀yɛ̀ yɛbotí yɛbotí,

kɛ dɑ pṹṹtɛ́nɛ̀ yɛtɑ̃́sɑ̀ɑ̀yɛ̀

yɛ̀ɛ̀ dò nyɛwɛtɛ̀.

12  M bo mɑɑ́ ɑ dèrɛ̀ nɛ̀ yɛtɑ̃́sɑ̀ɑ̀yɛ̀ yɛ̀ɛ̀ dò nfɛtònfɛ̀,

kɛ́mɑɑ́ ɑ bòrɛ̀ nɛ̀ yɛtɑ̃́sɑ̀ɑ̀yɛ̀ yɛ̀ɛ̀ dò ndoii

kɛ́dɑri ɑ duotí nɛ̀ yɛtɑ̃́sɑ̀ɑ̀yɛ̀.

13 A bí imɔu bo nɑɑ́ ti Yiɛ̀ nKuyie nkó bɛtũ̀mbɛ̀

kɛ̀ bɛ wɛ̀ì ndɛu mɛdiɛ̀.

14 Dɛ mɔ̀nnì kɑ̀ɑ nfííkú timɔ́mmɔnti miɛkɛ,

òmɔù tɛ̃́nkɛ bɑ́ ndɑ fɛ̃́ũnko,

kufɔ̃wɑɑ́ ntɛ̃́nkɛ bɑ́ ndɑ tɔ́kɛ́nɛ̀.

15 Bɑ́ kɛ̀ bɛ̀ bo dɑ do mudoò dɛ̀ í yó mbonní m borɛ̀,

kɛ̀ wèè dɑ dèkɛ weè doti.

16 Míì dɔ̀ɔ̀ omɑ́ɑ́tì kòò fuutí timɑ́dɔutì,

kɛ mɑ́ɑ́tí kukpɑ̀rìnɛnkù ò dɔ́mɛ̀,

m mɛ n nɛ́ dɔ̀ɔ̀mu ocɑɑ̀rìwè wèè bo kù cɑ̀kɛ.

17 Tikpɑ̀rìnɛntì bɛ̀ mɑ̀ɑ́tí tì ɑ kpɛ́í ntì bɑ́ɑ́ nɑ kɛ́ dɑ́ dɔɔ̀ dɛ̀mɑrɛ̀,

kòò mɔù dɑ yu tibeéntì

dɛɛ̀ ò kɔɔrɛ kɔɔrɛ ò bɑ́ɑ́ yɑ̀ ò dɑ yu mùù kpɛ́í,

n duɔ́ ndɛ̀ndɛ n kó bɛtɔ̃mbɛ̀, m bɛ̀ dɔ̀ɔ̀ dɛ̀ dò m bɛ̀ dɔ̀ɔ̀ mɛ̀mmɛ.

Mí mbɛ Yiɛ̀ nKuyie mmíì bɛ́i!

55

Bɛ̀ í do mmɛdɛɛtímɛ̀

1 Áú! Díndi sinɛ́yɛ̃ĩ bo bɛ̀ kɔtɛnɛ̀ní mɛniɛ mborɛ̀,

bɑ́ nɛ̀ bɛ̀ɛ̀ í mɔkɛ idíítí kɔtɛnɛ̀ní,

kɔtɛnɛ̀ní kɛ́cɔutɛ́ kɛ́di,

kɔtɛnɛ̀ní kɛ́cɔutɛ́ mɛnɑɑ̀ nnɛ̀ mɛnɑɑmiɛ̀

bɑ́ kɛ̀ di í mɔkɛ idíítí,

di í yóó yietí dɛ̀mɑrɛ̀.

2 Bɑ nkpɛ́í nte kɛ̀ di bo ndennìnko di díítí di yóó di dɛ̀ kɛ̀ í nsɑ̀nnɛ̀ dɛ kpɛ́í?

Bɑ nkpɛ́í, kɛ̀ di ɔù dɛ̀ɛ̀ í diɛ̀ ndɛ kpɛ́í?

Keènɛ̀ n kpɛti kɛ di dɛsɑ̀ɑ̀rɛ̀,

mɛkùɔ̀ nkpɛrɛ bo ntú di kó mudiì.

3 Kéntɛ́nɛ̀ n kpɛti kɛ́kɔtɛní m borɛ̀,

keènɛ̀ n kpɛti kɛ̀ dɛ̀ɛ yie nkɛ̀ dí ńfòù.

Kɛ̀ n dí dɔɔ̀nɛ̀ mɛtɑummɛ̀ mɛ̀ɛ̀ yó mbo sɑ̃́ɑ̃̀,

kɛ dí dɔɔ̀ n do yɛ̃ n yó ndɔɔri mɛ̀ɛ̀ sɑ̀ɑ̀ nDɑfiti

4 N do we ntɑ̃ɑ̃tɛ́ kòò bo nnɑ́ɑ́nnɛ̀ ibotí n kpɛ́í,

n do we ndɔ̀ɔ̀ okpɑ̀ɑ̀tì kòo mbɑkɛ́ ibotí.

5 Díndi Isidɑyɛɛri di níí bo yú bɛpɔ̀ɔ̀bɛ̀ ibotí tɛì kɔbɛ,

ibotí tɛì ìì í di yɛ̃́ ì bo ncokùní di borɛ̀ mí ndi Yiɛ̀ nKuyie n kpɛ́í,

mí nwèè dò mpɑ́í pɑ́í kɛ di te díndi Isidɑyɛɛribɛ kɛ di dɛ́úkùnko.

Kuyie nkó dinùù í duò kɛtenkɛ̀

6 Wɑmmúnɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nkù kpɑɑ́ feí dìì mɔ̀nnì.

Yúnɛ̀ ku kɛ̀ kù kpɑɑ́ tɔ́kɛ́.

7 Onitiyɛiwee yóu kucɛ ò tũ̀ nkù,

kɛ̀ mɛyɛi ndɔɔ̀rìwèe yóu mɛyɛ̀mmɛ̀ yɛimɛ

kɛ́wɛ̃tɛní ti Yiɛ̀ nKuyie mborɛ̀,

kɛ̀ kùu ò cĩ̀ɛ̃́, Kuyie nti tũ nkù sémmɛ̀ dɛumu kɛ̀ ku cĩ́ɛ̃nko.

8 Kɛ̀ Kuyie mbɛ́i nkɛ dɔ̀:

Di kó iyɛǹtotí cɑ̃́ɑ̃́mmu kɛ̀ n kpɛyi cɑ̃́ɑ̃́,

di kó icɛ cɑ̃́ɑ̃́mmu kɛ̀ n kpɛyi cɑ̃́ɑ̃́.

9 Tiwɛtì yòutɛnɛ̀mɛ̀ kɛtenkɛ̀

n kó icɛ mɛ nyòutɛnɛ̀ di kpɛyi

n kó iyɛǹtotí mɛ mpɛ̃ɛ̃tɛ́ di kpɛyi.

10 Fɛtɑɑfɛ̀ ɔ̃ɔ̃ í ncùtɛ́ní nɛ̀ yɛmɑ́tɑ̃́rɛ̀ kɛ kpɛ́ntɛ́ kɛ́dekɛ kɛ í nyɔɔrɛ kɛtenkɛ̀,

kɛ̀ tidiitì nɛ̀ titieti kɛ̀ dɛ̀ɛ yɛ̀,

kɛ́pɛitɛ́ kɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ɛ pɛ́tɛ́ kɛ́buɔtí kɛ́pɛ́tɛ́ kɛ́di.

11 N nɑ́ɑǹtì kpɛrɛ mɛ ndò, ntì ɔ̃ɔ̃ í nwɛ̃̀tɛní m borɛ̀ kɛ í pĩ mmutɔ̃mmú,

kɛ í dɔ̀ɔ̀ n dɔ́ tì, kɛ̀ í dɔ̀ɔ̀ n tì dènnɔɔ kɛ yɛ̃ ntìi pĩ́ mmù.

12 Di yɛtìmu Bɑbidɔnni nɛ̀ diwɛ̀ì,

di kũntimu di ciɛ nɛ̀ diwɛ̀ì,

yɛtɑ̃rɛ̀ nɛ̀ sitɑ̃ɑ̃́ kɛ̀ dɛ̀ bo nyíú,

kɛ̀ dikpɑ́ɑ̀ kó titieti ti tipíɛ̀tì.

13 Dɛtie mbɛ̀ tu dɛ̀ sìpɛ̀rɛ́sì dɛ̀ bo yɛ̀ di tenkɛ̀ tipotì do borɛ̀.

Kɛ̀ bɛ̀ tu tìì tieti míírì kufɔ̃ɔ̃ku kpɛti,

kɛ tìì yɛ̀ mumɛsɑtɔ̃timù do borɛ̀.

Dɛ̀ bo ntú ti Yiɛ̀ nKuyie nkó disɑ̃nni,

kɛ̀ dɛ kó mɛcɑnnimɛ̀ mbo sɑ̃́ɑ̃̀ kɛ bɑ́ɑ́ dɛitɛ.

56

Kuyie nyoo cɔutɛ́mɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ bɛmɔu

1 Mɛm̀mɛ kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie mbɛ́i nkɛ dɔ̀:

Ndɔɔrinɛ̀ dɛ̀ɛ̀ sìɛ́,

ntũnnɛ̀ n kuɔ́ n yóó di dɛɛtɛ́mu bɑ̀mbɑ̀

kɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ɛ yɑ̀ n dɔɔrimɛ̀ m bɛ́i ntì,

2 Dɛ̀ nnɑɑti onìtì wèè bo ndɔɔri m bɛ́i ntì

kɛ́nfííkú ti miɛkɛ, kɛ́ndɑkɛ tɛom̀pùtɛ̀ kó diyiè kpɛ́í

kɛ bɑ́ɑ́ dì sɑ̃ũ,

kɛ́mɛntɛ́nɛ̀ omɑ́ɑ̀ mɛyɛi mmɛmɔu.

3 Wèè í tú Sifu kòò n tɑunnɛ̀ mí ndi Yiɛ̀ nKuyie

ò bɑ́ɑ́ yĩ́ n yóó ò cɑ̃̀ńnɛ́nɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ.

Bɛ̀ fɔ̃̀ntɛ wè koò pĩ̀ńnɛ́ tɛkpɑ̀ɑ̀tìcĩ́ɛ̃̀tɛ̀ miɛkɛ mutɔ̃mmú

ò bɑ́ɑ́ yĩ́ ò dònnɛ̀ mutie mùù kpeí.

4 Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie m bɛ́immu kɛ tú:

Kɛ̀ dɛ yiɛ̀ ntũ ntɛom̀pùtɛ̀ kó ikuɔ́

kɛ dɔɔri ì yɛ̃ mmù

kòò dɔ̀ɔ̀ri n yɛ̃ n kɔbɛ ndɔɔrimɛ̀.

5 Dɛ yiɛ̀ m bo soó mmɛfíè n cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ miɛkɛ

kɛ́wɑ̃ri o yètìrì mɛ miɛkɛ, dɛɛ̀ wenni o kpɛ́í kɛ pɛ̃ɛ̃tɛ́

initidɑbí nɛ̀ initipobí.

Dɛ yiɛ̀ nyètìrì bo mbo sɑ̃́ɑ̃̀, m bɑ́ɑ́ dì ũtɛ́.

6 Bɛ̀ɛ̀ í tú Sifubɛ kɛ̀ bɛ̀ n tɑunnɛ̀ mí ndi Yiɛ̀ nKuyie,

kɛ pĩ́ n tɔ̃mmú, kɛ n dɛ́úkùnko,

kɛ n dɔ́, kɛ tú n kó bɛtɔ̃mbɛ̀ kɛ tũ ntɛom̀pùtɛ̀ kó ikuɔ́,

kɛ í ì sɑ̃ũ,

kɛ dɔɔri n yɛ̃ n kɔbɛ ndɔɔrimɛ̀,

7 Dɛ yɛmbɛ̀ m bo bɛ̀ kɔ̀tɛnɛ̀ n tɑ̃sɑ̀ɑ̀rì ĩ́nkɛ̀ kɛ́duɔ́ nkɛ̀ bɛ̀ nyɑ̃nkunɛ̀ diwɛ̀ì,

n cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ mubɑ́ɑmmu kpɛtɛ miɛkɛ,

kɛ́cɔutɛ́ bɛ wũɔ̃ bɛ̀ n feu ì kɛ tùɔ̀ diwũɔ̃tɔ̀nnì ĩ́nkɛ̀,

kɛ yɛ̃́ bɛ̀ yó n yumɛ̀ n cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kɛ tú mubɑ́ɑmmu kpɛtɛ

yɛbotɛ̀ yɛmɔu yó mbɑ́ɑ́ ndɛ̀.

8 Yɛbotɛ̀ yɛmɔu yóó tíínnímu bɛtɔbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ kpɑɑ́ bɛ borɛ̀,

n yóó yíɛ́ kɛ́tíímmu bɛtɔbɛ̀.

Kɛ̀ bɛ̀ɛ wɛ̃nnɛ́nɛ̀ n tìí mbɛ̀ kɛ dèè.

Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie míì bɛ́i.

Kuyie nkpɑnnɛ̀mɛ̀ bɛnìùbɛ̀ yɛibɛ

9 Mɛm̀mɛ kɛ̀ Kuyie mbɛ́i nkɛ dɔ̀:

Díndi tikpɑsĩ̀ntì kɔtɛnɛ̀ní kɛ́di

Titúútì kó dɛsĩ̀nnɛ̀ kɔtɛnɛ̀ní kɛ́di dibɑnni.

10 Bɛ̀ɛ̀ bɑ̀ɑ Isidɑyɛɛribɛ bɛ̀ tu tiyũ̀ɔ̃̀ntì nti bɛmɔu,

bɛ̀ í yɑu dɛ̀mɑrɛ̀ bɛ̀ tu yɛmɔwũ̀ɔ̃̀ nyɛ

yɛ̀ɛ̀ í nɔ nkɛ óú, bɛ̀ nɔnnɛ̀ mudɔmmú mmu kɛ dɔ́ inuɔ.

Bɛ̀ í iiti bɛ dúɔ̀ ĩ́nkɛ̀.

11 Bɛ̀ nɔnnɛ̀ mudiì mmu simɔɔ́ kɔ̃mɛ,

bɛ̀ ɔ̃ɔ̃ í ndi kɛ́nsɑ̀nnɛ̀.

Bɛɛ̀ nu nnɛ́ bɑɑ Isidɑyɛɛribɛ, bɛ̀ í yɛ̃́ dɛ̀mɑrɛ̀,

Bɑ́ wè kòò wɑnti mucɔ̃́ntimu.

12 Kɛ nɑ́ɑ́ mbɛ tɔbɛ̀ kɛ tú kɔtɛnɛ̀ní kɛ̀ ti yɑ̃̀ mɛnɑɑ̀

kɛ́muɔ́ mmɛnɑɑ̀ nkperímɛ̀, nɛ̀ nɑnkoo mɛ̀ í yóó deè,

mɛ̀ í sénní ti yó nyɔ̃mmu.

57

1 Bɛ̀ɛ̀ wetí bɛɛ̀ kɔ̃ mbɑ́ òmɔù í dɑkɛ,

kɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ mɔ́mmɔmbɛ duò kɛ̀ bɛ̀ bùútóo,

bɛsɑ̀ɑ̀bɛ̀ kɔ̃ mbɑ́ òmɔù í dɑkɛ.

2 Bɛ̀ tɑtimu diwɛ̀ì miɛkɛ,

bɛ̀ɛ̀ tũ timɔ́mmɔnti bɛ̀ yóó duɔ́mu kɛ́om̀pɛ̀.

Kuyie nkpɑ̀nnɛ̀mɛ̀ bɛ̀ɛ̀ feu yɛbɔkɛ̀

3 Díndi onitipòkù wèè nɑ̀ɑ́ nKuyie mpɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì o kó ibí kɔtɛnɛ̀ní diɛ̀,

díndi fɛyɑnfɛ̀ fɛ̀ɛ̀ n yóu kɛ tũntì tũntì yɛbɔkɛ̀.

4 Wennì nwe di dɑúmɛ̀?

We nkpɛ́í nkɛ di entímɛ̀?

Di pɛ́rímúnɛ̀ we inɔ́ndiɛ?

Di mɛ̀nkɛ tú itookperí yɛmbɛ̀ mbɛɑ̀?

Siyɑ́ɑ̀bìsí yɛmbɛ̀ kó fɛyɑnfɑ̀ɑ̀?

5 Díndi bɛ̀ɛ̀ dɔunɛ̀ ditɔbɛ̀ dɛtie diɛrɛ̀ yɔ,

díndi bɛ̀ɛ̀ kɑ̀tì dɛbɔɔtie nkó mɛdɛ́ɛ̀,

díndi bɛ̀ɛ̀ feu ibí tidúótì miɛkɛ,

díndi bɛ̀ɛ̀ feu ibí titɑ̃dèntì miɛkɛ.

6 Kɛ tóú ikó nkó yɛtɑ̃́ɑnniyɛ, kɛ dɔɔri yɛbɔkɛ̀,

kɛ yɛ̀ cou mɛnɑɑ̀ kɛ yɛ̀ pɑ̃ɑ̃ ntidiitì kó yɛpɑ̃rɛ̀,

dɛndɛ bo n nɑrikɑɑ̀?

7 Ditɑ̃diɛrì ĩ́nkɛ̀ nkɛ di wɑɑ̀mmɛ̀ di dúɔ̀ kɛ dɔunɛ̀ ditɔbɛ̀,

kɛ dɛ ndekù kɛ feu iwũɔ̃.

8 Kɛ nuu ndi bɔkɛ̀ di bòrɛ̀ kɛ diri yɛtɛyɛ̀ di ɑ́nnùduotí,

kɛ m bùtínnɛ́ kɛ dɛì di yɑ̀ɑ̀tì kɛ dekù kɛ pɛ̃kùnko di dúɔ̀,

kɛ̀ bɛ̀ di dɔunɛ̀ kɛ pɛ́u mucɔ̃́ntimu, kɛ̀ di dɔ́ bɛ̀ ndi dɔunɛ̀

kɛ̀ di yɑu bɛ fɛi.

9 Kɛ tɔu mɛkùɔ̀ mpɛ́u kɛ kɔ̀tɛnɛ̀ okpɑ̀ɑ̀tì diɛwè * borɛ̀,

kɛ kpèé mɛkùɔ̀ nfɔ̃ɔ̃mɛ kɛ toú mbɛnìtìbɛ̀ kɛ bɛ̀ tɔ̃nnɛ̀ dɛdɛ́tirɛ̀,

kɛ bɛ̀ tɑnnɛ́ kudɔnkù.

10 Di tũ̀nnɛ dɛ kó icɛ kɛ ɔ̀u di mɛ nyí bɑntɛ́ dɛ̀ tumɛ̀ dɛtetìrɛ̀,

kɛ kpɑɑ́ mɔkɛ muwɛ̃rímú, bɑ́ di í ɔ̀u.

11 Di do yĩɛ̃kù we? Di do yɔ̀tɛ we kɛ́nɑ́kɛ́ siyɑ́ɑ̀bìsí,

bɑ́ di tɛ̃́nkɛ í dèntɛní n kpɛ́í, bɑ́ di í dɑ̀ɑ̀tɛ n kpɛ́í?

N do nyuo nwe, n cĩ́ɛ̃́kɛ́ kɛ̀ dɛ̀ mɔ̀ntɛmu dɛɛ̀ te kɛ̀ di í n dé.

12 Di yɛ̀mmɛ̀ dò ndi í cɑ̀kɛmu, kɛ̀ n nɛ́ yóó di dɑɑ́,

nkɛ̀ di tɔ̃mmú nɑɑ́ dɛtetìrɛ̀.

13 Di bo kuɔ́ ndìì mɔ̀nnì,

di bɔkɛ̀ yɛ̀ɛ̀ di murí yɛ̀ bo di dɛɛtɑ́ɑ̀?

Kuyɑɑkù kuù yóó yɛ̀ nɛinɛ̀ yɛmɔu,

m bo yɛ̀ fùùtɛ muyɑɑ́,

bɛ̀ɛ̀ n duɔ́ mbɛmɑ́ɑ̀ bɛɛ̀ yóó tiekɛ dihɛì,

bɛɛ̀ yóó kɑri n tɑ̃sɑ̀ɑ̀rì.

Kuyie nyóó bɑ́ntɛ̀mɛ̀ bɛ̀ɛ̀ tu ku kɔbɛ

14 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie mbɛ́i nkɛ dɔ̀:

Ɛnnɛnɛ̀ kucɛ, tũntɛnɛ̀ ku,

dɛitɛnɛ̀ mɛbétímɛ̀ mɛmɔu n nìtìbɛ̀ kó kucɛ miɛkɛ.

15 Ntɛ Kuyie nkùù bɑkɛ́ kɛĩ́nkɛ̀ nɛ̀ kɛtenkɛ̀ kɛ bo sɑ̃́ɑ̃̀,

kùù yètìrì tu kpɑ mɛyɛi nhò tu mù:

N kɑ̀rì bo kɛĩ́nkɛ̀ nkɛ kɛ̀ n dò mpɑ́í pɑ́í,

kɛ nɛ́ bonɛ̀ wèè bo mɛyɛǹcɑɑ̀rìmɛ̀ miɛkɛ,

kòo yɛ̀mmɛ̀ cɑ̀ɑ̀rɛ̀ m mɛ̀ cɑ́tìnnɛ,

kɛ nɑ́ríkùnnɛ wèè bo mɛhɑ́ɑ́rìmɛ̀ miɛkɛ o kɔ̃mɛ.

16 N yí yó nhɑ̃ kɛ di sɛ́í, m miɛkɛ í yó nhɑ̃ kɛ di cɔ́ú,

kɛ̀ dɛ̀ í dò mmɛmmɛ yɛnitiwɛ̃rɛ̀ bo kú, bɛmbɛ n dɔ̀ɔ̀ bɛ̀.

17 Isidɑyɛɛribɛ kó mɛyetímɛ̀ mɛɛ̀ do te

kɛ̀ m miɛkɛɛ bɛ̀ yɛ̀ dimɔ̀nnì sɑ́m̀pɔ́rì miɛkɛ,

kɛ̀ m bɛ̀ potɛ́ kɛ́ bɛ̀ bùtínnɛ́

kɛ̀ bɛ̀ mɛ mbɑɑ ncĩ́ɛ̃́kɛ́ kɛ́kpénkùnnɛ bɛ to,

kɛ́ntũ bɛ̀ dɔ́ ìì cɛ.

18 M bɑntɛ́mu bɛ cɛ imɔu,

n nɛ́ yóó bɛ̀ miɛkùnnɛmu, kɛ́ mbɛ̀ ni,

n yóó bɛ̀ bɑ́ntɛ̀mu bɛmbɛ nɛ̀ bɛ̀ bɛ̀ wɛ̃ ndidɑbònnì,

19 kɛ́ bɛ̀ duɔ́ nyɛnɔ̀ bɛ̀ bo nni nsɑ̃ntínɛ̀ yɛ̀,

bɛ̀ɛ̀ bo mɛdɛ́timɛ̀ nɛ̀ mɛtɔ́ɔ́mmɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ɛ pɛ́tɛ́ mɛdɛɛtímɛ̀.

N yóó di miɛkùnnɛmu mí ndi Yiɛ̀ nKuyie mmíì bɛ́i.

20 Bɛnitiyɛibɛ biɛ dònnɛ̀ dɑ̀mɛ́ɛ̀rì dòmmɛ̀ mmɛ,

bɛ̀ ɔ̃ɔ̃ í nyĩ só dimɔ̀nnì mɑrì,

yɛnɛ́fĩ̀nfĩ̀rɛ̀ ɔ̃ nyiitimu kɛ kónnì,

kɛ uutoo tiyontì dɛ̀ɛ̀ tu dɛsĩ̀nnɛ̀.

21 Ti Yiɛ̀ nKuyie mbɛ́immu kɛ tú:

diwɛ̀ì í mbo bɛnitiyɛibɛ kpɛ́í.

58

Mɛnùboúmmɛ̀ Kuyie ndɔ́ mɛ̀

1 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie mbɛ́i nkɛ dɔ̀:

Pĩɛ̃kɛ́! Kɑ̀ɑ tɑmmɛ̀ɛ yɛ̀ ditɑ̃tɛheù kɔ̃mɛ,

kɑ̀ɑ nɑ́kɛ́ Isidɑyɛɛribɛ bɛ yɛi,

bɛmbɛ Sɑkɔbu yɑɑ̀bí bɛ cɑɑ̀rìmɛ̀.

2 Yɛwe yɛmɔu bɛ̀ n wɑɑ̀mmu kɛ dɔ́ kɛ́yĩ́ɛ̃́tɛ́ n kó icɛ,

kɛ dò mbɛ̀ nu ndɔ́ kɛ́dɔɔ̀ dɛ̀ɛ̀ sìɛ́,

kɛ dɔɔri kɛ do mbɛ̀ yó ntũ n kuɔ́ mí nKuyie,

kɛ m békú ikuɔ́ ìì wenni,

kɛ dɔ́ nní mbɛ̀ bonɛ̀.

3 Kɛ m békú kɛ tú: Ti bou bɑ nkpɛ́í dinùù,

kɑ̀ɑ í dɑkɛ ti kpɛ́í?

Ti fɛ̃́ũnko bɑ nkpɛ́í ntimɑ́ɑ̀ bɑ́ ɑ í ti wúó.

Kɛ̀ m bɛ̀ tɛ̃̀ńnɛ́ kɛ dɔ̀:

Bɛ̀ ɔ̃ɔ̃ boú ndinùù kɛ nɛ́ ntũnni bɛ kpɛti nti,

kɛ fɛ̃́ũnko bɛ kó bɛtɔ̃mbɛ̀.

4 Bɛ̀ ɔ̃ɔ̃ boú yɛnɔ̀ kɛ́mpiètì nɛ̀ bɛtɔbɛ̀ mbɛ kɛ kpɑ nkɛ dukù bɛtɔbɛ̀,

bɛ̀ í dɔɔri mɛnùboúmmɛ̀ n dɔ́mɛ̀.

Bɛ̀ ɔ̃ɔ̃ í mboú dinùù dɛ̀ bo yiénnɛ̀mɛ̀ kɛ̀ n cɔutɛ́ bɛ bɑ́ɑmmìi.

5 Mí nKuyie n dɔ́ mɛɛ̀ nùboúmmɛ̀ botɑ́ɑ̀?

A bo fɛ̃́ũmmɛ̀ ɑ kɔ̃̀ntì kɛ́kɔ́nnɛ́ dipènnì kɔ̃mɑɑ̀?

Kɛ dɑ́ɑ́tí kufɔ̀ɔ̀tɔ̃̀nkù kɛ́pũ mmutɑ́pɛínɑɑ̀?

Bɛ̀ dɛ ntú mɛnùboúmmɛ̀ mí mbɛ Yiɛ̀ nKuyie ndɔ́mɑ̀ɑ̀?

6 Mí nKuyie ndɔ́ mɛ̀ɛ̀ nùboúmmɛ̀ di mɛ̀ yɛ̃́mu mɛɛ̀ tu:

Di miɛkɛ bɑ́ mpɛ́ì bɛnìtìbɛ̀,

di toutɛ́ yɛtuɔ cɛ̃́ɛ̃́yɛ̀ bɛ̀ tɔ yɛ̀,

kɛ́dɛɛtɛ́ bɛ̀ fɛ̃́ũnko bɛ̀, kɛ́ bɛ̀ toutɛ́ bɛ tuɔ yɛmɔu,

7 kɛ́totɛ́nɛ̀ ɑ diì dikònnì bo wè

kɛ́dɛ́ɛ́ nhɑ cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ bɛ̀ɛ̀ kpɑ bɛ̀ bo díɛ́kɛ́ dɛ̀.

Kòo nìtì bo o tetìrì ɑ ò dɑ̀tínnɛ́ tiyɑ̀ɑ̀tì

kɛ bɑ́ mbúútóo ɑ nititɔù kpɛ́í.

8 Kɑ̀ɑ dɔ̀ɔ̀ri mɛmmɛ dɛ̀ bo ndɑ wenni diwennɛ́cɑ̀nnì kɔ̃mɛ,

ɑ mɔnnɛ bɑ́ɑ́ ɔɔtɛ dɛ̀ bo miɛtɛ́mɛ̀

kɛ̀ mɛdɛɛtímɛ̀ ḿbo ɑ yɛtì dìì bòrì,

mí nhɑ Yiɛ̀ nKuyie nkɛ̀ n kó tikpetì ndɑ bɑɑ.

9 Kɛ̀ nsɑ̀ kɑ̀ɑ yóu ɑ bo nfɛ̃́ũnkomɛ̀ bɛnìtìbɛ̀,

kɛ bɛ̀ fietì inɔ́mbí, ɑ níí bo n yú mí nhɑ Yiɛ̀ nKuyie nkɛ̀ n yie,

kɑ̀ɑ n kuɔ́nnɛ̀ n keè kɛ́kɔtɛní.

10 Kɛ̀ nsɑ̀ kɑ̀ɑ totírínɛ̀ ɑ kó mudiì dikònnì bo wè,

kɛ̀ wèè kpɑ mudiì ɑ ò pɑ̃ kòo di.

Dɛ mɔ̀nnì ɑ bo ndò mmɛnɑ́ɑ̀ dibiìnnì miɛkɛ,

kɛ̀ dibiìnnì nɑɑ́nko dɛ̀ ɔ̃ ndòmmɛ̀ diyiè còḿmú dìì mɔ̀nnì yɛyɔ.

11 Kɑ̀ɑ Yiɛ̀ nKuyie nní ntú ɑ kóo cɛ̃nti,

bɑ́ kɑ̀ɑ bo dikpɑ́ɑ̀ tɛdɔntɛ̀ kpɛri ɑ bɑ́ɑ́ mɔ́ntɛ́ mudiì,

kù bo nduɔ̀ nhɑ tùoti muwɛ̃rímú

kɑ̀ɑ mbitírí kupɑku bɛ̀ yɔ́ɔ̀rì kù kɔ̃mɛ,

kùù bo kupúú mɛniɛ nyí kũũ dɛ̀.

12 Fɔ̃́ɔ̃̀ yóó fíí dimɔ̀nnì kó tidobontì,

kɛ́wɛ̃tɛ kɛ́pṹṹtɛ́ yɛhɛkɛ̀ do borɛ̀ nɛ̀ dimɔ̀nnì kɛ duó,

kɛ̀ bɛ̀ dɑ yú kɛ dɔ̀ wèè ĩĩti iyiɛ,

wèè tũ̀nni icɛ ìì bo nte kɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ɛ wɛ̃tɛ kɛ́kɑri dihɛì.

Kuyie ndɔ́ tɛom̀pùtɛ̀ ndòmmɛ̀

13 Kɛ̀ di níí yóu mutɔ̃mmú tɛom̀pùtɛ̀ yiè,

kɛ yóu di bo túótɛ́mɛ̀ n kó diyiè tu dì,

kɛ́ntũnninɛ̀ di kpɛti.

Kɛ̀ di wúó n kó diyiè, diyiè disɑ̀ɑ̀rì

kɛ̀ di wúó ndɛ kó diyiè kɛ̀ di cɑ̃̀ɑ̃́ nkɛ dɛu.

Kɛ̀ di dì dɛ̀úkùnko kɛ í dì tòú kɛ kɔrìnɛ̀ di kó icɛ,

kɛ̀ di í dì tòú kɛ tũnninɛ̀ di kpɛti kɛ̀ di í nɑ́ɑ́ nsɔ̃́ntíkɛ kó tinɑ́ɑǹtì,

14 Dɛ mɔ̀nnì míì yó ntú ɑ kó diwɛ̀ì kɛ́ ndɑ tɔ,

kɛ dɑ dee ndihɛì dɛiitírɛ̀ kɑ̀ɑ bɑɑtɛ́,

kɛ́mbo dihɛì n do duɔ́ ndì ɑ yɑ̀ɑ̀rì Sɑkɔbu,

kɛ̀ nni ndɑ piú,

mí nhɑ Yiɛ̀ nKuyie mmíì bɛ́i.

59

Kuperí kùù bo tínti nɛ̀ Kuyie nti cuokɛ̀

1 Kéntɛ́nɛ̀! Di Yiɛ̀ nKuyie nnɔ̀ùtɛ̀ í kũpúrì,

kɛ do nkù bo yĩɛ̃kɛ kù bo di dɛɛtɛ́mɛ̀,

kù mɛ nyí ɔ̃̀ kɛ bo yĩɛ̃kɛ kù bo keèmɛ̀ di bɑ́ɑmmìi.

2 Di kó mɛyɛi mmɛɛ̀ nɑɑ́ nkuperí díndi nɛ̀ ku di cuokɛ̀,

di cɑɑ̀rìmɛ̀ mɛɛ̀ te kɛ̀ kù di bùtínnɛ́.

Kù í nɑ kɛ bo di kéntɛ́.

3 Kɛ yɛ̃́ di nɔu siì mùɔ̀timɛ̀ mɛnitiyĩ̀ĩ̀,

kɛ̀ di nɔ́mbí kɔù,

kɛ̀ di nɔnnɛ̀ siyɑ́ɑ̀bìsí,

kɛ̀ di nɔ́ndiɛ́ ndɔ́ tinɑ́ɑnyɛiti.

4 Di yu ditɔbɛ̀ tìì beéntì í tú tisɑ̀ɑ̀tì,

òmɔù í bekùnɛ̀ otɔù timɔ́mmɔnti,

di pĩ́ ntì tu tibɛ́ntì nti, tì í mɔkɛ tì co kɛ̀.

Di ɔ̃ɔ̃ púó mmɛyɛi mmɛ kɛ̀ mɛ̀ɛ pɛitɛ́ mɛcɑɑ̀rìmɛ̀.

5 Di ukú yɛ̀ɛ̀ yiè ntu yɛdɑutiyiè nyɛ,

kɛ̀ wèè mɑɑ́ ndi dɔú nyɛ̀ɛ̀ yiè nhò kúmu,

kɑ̀ɑ wɛ̀ɛ́tɛ́ dìmɑ́ɑ̀ kutɑ̃mɔ̀nkù kuù yɛ̀nní.

Di duɔ̀kù tìì yɑ̀ɑ̀tì í cɑ̃́ɑ̃́nnɛ̀ tinɑ́tì.

6 Di duɔ̀kù tìì yɑ̀ɑ̀tì bɛ̀ í tì dɑɑti.

Di yɑ̀ɑ̀tì í tú tìì dɑɑti.

Di tɔ̃mmú tú mɛyɛi nkɔ̃mu mmu.

Mudɔnnɛtɔ̃mmú mmu di pĩ́mmɛ̀

7 Kɛ̀ di nɑɑ̀cɛ̀i keri mɛyɛi nkó icɛ mɑ́ɑ̀,

kɛ̀ di ɔ̃ ndɔ́ mɛcɑ̃ɑ̃ nkɛ bo kuɔ bɛ̀ɛ̀ í cɑ̀ɑ̀rɛ̀ mùmɑmù.

Kɛ̀ di toti mɛyɛi nkó iyɛntotí mɑ́ɑ̀,

kɛ̀ di pɛ̃ɛ̃tɛ́ dɛ̀ dɛ̀ dɔúnkomu,

kɛ nɑɑ́ ntidobontì.

8 Di í yɛ̃́ diwɛ̀ì kó kucɛ,

di keri ìì cɛ í dò nsɛi,

di tũ nyicɛ kɔ́nkɔ́ntíyì nyi.

Wèè tũ ndɛ kó kucɛ ò bɑ́ɑ́ yɑ̀ diwɛ̀ì.

Kuyie nkɔbɛ bɑntɛ́mɛ̀ bɛ yetímɛ̀

9 Dɛɛ̀ te kɛ̀ Kuyie nhɔɔtí kù bo ti dɛɛtɛ́nɛ̀mɛ̀ ti dootitɔbɛ̀,

dɛɛ̀ te kɛ̀ kù í cɑ̃rikɛ kɛ bo ti dɛɛtɛ́,

kɛ̀ ti bɑɑ kuwenniku bo yɛ̀nnímɛ̀ kɛ̀ dibiìnnì mɑ́ɑ̀ nɛ́ bo.

Kɛ̀ ti dɔ́ kuwenniku bo míítɛ́mɛ̀ bɑ́ kù í míí,

kɛ̀ ti bo dibiìnnì miɛkɛ.

10 Kɛ ɑ̃́ɑ̃ntɛ kuyũ̀ɔ̃̀nkù ɔ̃ nhɑ̃́ɑ̃́mmɛ̀ kuduotí borɛ̀,

kɛ firì bɛ̀ɛ̀ nuɔ nyí wúó mbɛ kɔ̃mɛ,

kɛ bétírí kuyie ncuokɛ̀ kɛ duò kɛ dò ndɛ̀ tu kɛyènkɛ̀,

kɛ̀ ti kɔ̃̀ntì nɑɑti kɛ̀ ti nɛ́ do mbɛcíríbɛ̀.

11 Kɛ̀ ti kuɔ̀ mmukpɑsĩ̀mmù kɔ̃mɛ,

kɛ kuɔ̀ yɛkpɛtìnɔ́nkperɛ tɛ̃mɛ̀, bɑ́ ti í om̀pu,

kɛ kémmú Kuyie mbo ti pɑtɛmɛ̀,

kɛ̀ dɛ̀ dò nyúóó,

kɛ̀ ti bɑɑ mɛdɛɛtímɛ̀ bɑ́ mɛ̀ í tuɔ̀kùní.

12 Kuyie nti cɑɑ̀rìmɛ̀ mɛɛ̀ sũ̀ṹ nhɑ ììkɛ̀,

ti yɛi mmɛɛ̀ nɑ̀kɛ́ ti kpɛ́í,

ti yɛi mbo ti yɔ ĩ́nkɛ̀ nkɛ,

ti bɑntɛ́mu ti cɑɑ̀rìmɛ̀.

13 Ti í yie nhɑ kpɛti, ti dɑ soutɛ́mu,

ti dɑ bùtínnɛ́mu, fɔ̃́ nKuyie nkùù ti te.

Ti yɛ̀mmɛ̀ dɔ́ tì tu: Ti bo nfɛ̃́ũnkomɛ̀ bɛtɔbɛ̀,

nɛ̀ ti bo yetɛmɛ̀ ɑ kpɛti.

Ti yɛǹtotí ìì bo ti yɛ̀mmɛ̀ ì tu siyɑ́ɑ̀bìsí nsi.

14 Ti yóumu ti bo mbekùmɛ̀ kɛ̀ dɛ̀ wenni,

ti tɛ̃́nkɛ í dɔɔri dɛ̀ɛ̀ sìɛ́,

kɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ kɑ̀ri dɛ̀ bɛ̀ bɑ́ nnɑ́ɑ́ ntimɔ́mmɔnti.

Bɛnitimɔ́mmɔmbɛ í bo.

15 Òmɔù tɛ̃́nkɛ í nɑ́ɑ́ ntimɔ́mmɔnti,

Wèè dɔ́ kɛ́mpĩ́ ntimɔ́mmɔnti bɛ̀ ɔ̃ nfekù weè kpɛrɛ sɑ̃́ɑ̃̀.

Kuyie nteémmɛ̀ ku kɔbɛ

Ti Yiɛ̀ nKuyie nyɑ̀mu timɔ́mmɔnti í kpɑɑ́mɛ̀,

kù mɛ nyí dɛ̀ pɛ́nsìrì.

16 Kɛ̀ kù nsɔ̃́ nhòmɔù í buɔ̀ tìmɑtì kɛ̀ dɛ̀ɛ kù di,

kù yɑ̀mɛ̀ òmɔù í bɔtimɛ̀ bɛsénnìbɛ̀ kpɛti,

kɛ̀ kùu youtɛ ku nɔ̀ùtɛ̀ kɛ bo bɛ̀ dɛɛtɛ́,

kɛ̀ kù wetímɛ̀ mɛɛ̀ nte kɛ̀ kùu nɑ,

17 Kɛ̀ ku wetímɛ̀ nkù dɑ̀ɑ́tí

kɛ dò ndimɑ́tìyɑɑ̀bòrì dìì pì dicĩ̀ncĩ̀nnì,

kɛ̀ kù òkɛ́ dipìì dìì tu mɛdɛɛtímɛ̀,

kɛ̀ ku yɑɑ̀bòrì kù dɑ̀ɑ́tí dì tu mɛpɛitimɛ̀,

kɛ̀ ku kó kuyɑɑ̀dɑ́ndɑ́tínkù tu diyɑntidùɔ̀,

kù kpɑ̀nnɛ̀ dì ku kɔbɛ kpɛ́í.

18 Kù bo yietí bɑ́ wè o tɔ̃mmú dòmmɛ̀,

ku dootitɔbɛ̀ bo yɑ̀ ku miɛkɛ dòmmɛ̀,

ku dootitɔbɛ̀ bo cɔutɛ́ ku yɛ̃ĩti,

bɛ̀ɛ̀ bo mɛdɛ́timɛ̀ bɛ̀ í yóó mɔ́ntɛ́ bɛ kó tiyeti.

19 Dɛ mɔ̀nnì diyiè tɑɑ̀ kɛ̀ɛ̀ bíɛ́kɛ̀ kɔbɛ bo yɔtɛ ti Yiɛ̀ nKuyie.

Kɛ̀ dì yìɛ̀ní kɛ̀ɛ̀ bíɛ́kɛ̀ kɔbɛɛ yɑ̀ ku kpetì,

bɛ dootitɔbɛ̀ yó nkéríní kɛ dò mmɛniɛ nhɔ̃ɔ̃ tɑmɛ̀ mmɛ kukó nnɛ̀ muwɛ̃rímú,

kɛ̀ Kuyie nYɑɑ́ mbɛ̀ bɛ̀ti kɛ́fũũ.

20 Odɛɛtíwè kèrínímu Siyɔ̃ɔ̃ tɑ̃rì,

kɛ bo dɛɛtɛ́ Sɑkɔbu yɑɑ̀bí ìì bo yóu i yɛi.

Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie mmíì bɛ́i.

21 Dɛ yɛmbɛ̀ kpɛ́í m bɛ́immu kɛ tú m bɛ̀ tɑunnɛ̀mu, kɛ̀ n kó muyɑɑ́ mbo bɛ ĩ́nkɛ̀ kɛ túótɛ́ yíe nnɛ̀ bɛ̀ bo mbomɛ̀, m bɛ̀ duɔ́mmu n nɑ́ɑǹtì kɛ̀ tì yó mbo bɛ nɔ̀ miɛkɛ nɛ̀ bɛ yɑɑ̀bío, nɛ̀ bɛ yɑɑ̀bí kó iyɑɑ̀bío sɑ̃́ɑ̃̀.

60

Sedisɑdɛmmu ɛì yóó wɛ̃tɛ kɛ́mɑɑ́mɛ̀ kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nkpetì mbo di miɛkɛ

1 Sedisɑdɛmmu ɛì, ítɛ́ kɛ́cómmú kɛ́miɛtɛ́,

dɛ̀ tùɔ̀kɛmu ɑ bo míítɛ́ dɛ̀ ɑ wenniku,

Kuyie nkó tikpetì bomu ɑ ĩ́nkɛ̀.

2 Dibiìnnì diì dɑ̀tínnɛ́ kutenkù dɛ̀ urikɛmu bɛnìtìbɛ̀,

kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nnɛ́ dɑ mìítɛ́ ku kó kuwenniku,

kɛ dɑ bɛnkɛ ku kó tikpetì bomɛ̀ ɑ ĩ́nkɛ̀.

3 Yɛbotɛ̀ bo ntũ nhɑ kó kuwenniku,

kɛ̀ bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ wùó nhɑ wennɛ́cɑ̀nnì kó mɛnɑ́ɑ̀ kɛ́ ndɑ tũ.

4 Sedisɑdɛmmu wénní ɑ ɛì fitímɛ̀, ɑ bí ìtɛ́nímu tipíìtì timɔu,

kɛ tìí nkɛ kũntiní ɑ borɛ̀.

A dɑpɑ̀mbɛ̀ ìtɛ́nímu dɛdɛ́tirɛ̀,

kɛ̀ bɛ̀ uukuní ɑ sɑpɑ̀mbɛ̀ kɛ kpɛ̃nnìnkoní ɑ borɛ̀.

5 A yóó dɛ̀ yɑ̀ kɛ̀ diwɛ̀ì diì dɑ pĩ́ nkɛ̀ kuyɛǹnɑɑtí dɑ kuɔ,

kɛ yɛ̃́ tikpɑ̀tì tìì bo dɑ̀mɛ́ɛ̀rì tì kɔ̀rinímɛ̀ ɑ borɛ̀

kutenkù kó tikpɑ̀tì yó ndɔkuní kɛ cuuti ɑ borɛ̀ ndɛ,

6 Kɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ nyiitinɛ̀ní yòyóbɛ̀ titɔ̃ntì titɔ̃ntì,

Mɑndiyɑ̃ɑ̃ kó kutempɛ̃ nkɔbɛ nɛ̀ Ɛfɑ kɔku kɔbɛ nɛ̀ Sɑbɑɑ kó kutempɛ̃ nkumɔu kɔbɛ

kɛ̀ bɛ̀ nkɔrìní kɛ tɔuní mɛsɔɔ nnɛ̀ tihúúntì

kɛ pĩɛ̃kù kɛ sɑ̃ntí ti Yiɛ̀ nKuyie.

7 Kedɑɑ ɛì kó iwũɔ̃ imɔu yóó tíímmu ɑ borɛ̀.

A yóó tiekɛmu Nɛbɑyɔti ɛì kó yɛpedɑkɛ̀ kɛ̀ di n yɛ̀ nni nfeu,

mí nKuyie n wũɔ̃tɔ̀nnì ĩ́nkɛ̀ dipɑ̃nnì ndi dìì kó kufɔ̃ɔ̃ku n nɑɑti.

Dɛ mɔ̀nnì kɛ̀ n cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ n kpetì bo tɛ̀ yètìrì ndɛu.

8 Ɔ̃̀mbɛ mbɛ bɛ̀ɛ̀ pùtì kɛ do nyɛwɛtɛ̀?

Ɔ̃̀mbɛ mbɛ kɛ putìní yɛkpɛtìnɔ́nkperɛ ɔ̃ mputìmɛ̀ kɛ kũnti yɛ weńnì?

9 Yɛhɛkɛ̀ dɛ́tiyɛ̀ kɔbɛ buɔ́ mí nwe,

Tɑdisisi ɛì kóo bɑ̀tóòbɛ̀ bɛɛ̀ yó ntú bɛketibɛ̀ kɛ́kpɛ̃nnɛ́ní,

ɑ bí nɛ̀ timɑ́tì pɛ́ítì mɛsɔɔ bɛ̀ bo dɛ́úkunnɛmɛ̀

mí ndi Yiɛ̀ nKuyie n yètìrì,

mí nwèè dò mpɑ́íí, kɛ di te díndi Isidɑyɛɛribɛ kɛ di dɛ́úkùnko.

10 Bɛpɔ̀ɔ̀bɛ̀ bɛɛ̀ yóó mɑɑ́ fɔ̃́ nSedisɑdɛmmu ɛì kó iduotí,

kɛ̀ bɛ kó bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ mpĩ nhɑ tɔ̃mmú.

Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie mmíì bɛ́i.

M miɛkɛ kɛɛ̀ do di yɛ̀ kɛ̀ n di potɛ́,

nɛ̀ n sɑ̀ mɛ̀ɛ̀ kpɛ́í n yóó di kuɔ́mmu mmɛsémmɛ̀.

11 A ɛì kó yɛbòrɛ̀ yó nfeíomu sɑ̃́ɑ̃̀ kuyie nnɛ̀ kɛyènkɛ̀,

bɑ́ yɛ̀ bɑ́ɑ́ kpetínnɛ́ kɛ̀ dɛ̀ɛ yie nkɛ̀ yɛbotɛ̀ ntɔuní yɛ kpɑ̀tì ɑ miɛkɛ

kɛ̀ yɛ kpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ nkɔrìní ɑ ɛì.

12 Yɛbotɛ̀ nɛ̀ yɛkpɑ̀ɑ̀tìyɔ yɛ̀ɛ̀ bo yetɛ yɛ̀ bo mpĩ́mmɛ̀ ɑ tɔ̃mmú yɛ̀ í yó nkpɑɑ́ bɛ̀ bo yɛ̀ kùɔ pɑ́íí.

13 Dɛ mɔ̀nnì Dimɑɑ tùúkú kó tikpɑ̀tì timɔu,

idɛí bɛ̀ tu ì sìpɛ́rɛ́sì nɛ̀ bɛ̀ tu ì pinni nɛ̀ bɛ̀ tu ì bisi,

kɛ̀ dɛ̀ɛ kɔtɛní kɛ́ntú n cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kó tisɑ̃tì,

kɛ̀ n dɛ́úkùnnɛ n cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ m bo tɛ̀ yètìrì.

14 A dootitɔbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ do dɑ fɛ̃́ũnko

bɛ bí kɔrinímu kɛ bo sĩ́nnɛ́ ɑ ììkɛ̀.

Bɛ̀ɛ̀ do dɑ senku bɛmɔu bɛ̀ yóó dɑ bɔ́útɛ́mu,

bɛ̀ bo ndɑ yu kɛ tú ti Yiɛ̀ nKuyie nkó dihɛì Siyɔ̃ɔ̃,

Kuyie nkùù dò pɑ́íí kɛ te Isidɑyɛɛribɛ ku ɛì.

15 Bɛ̀ do dɑ dootóomu kɛ́ ndɑ níí,

bɑ́ òmɔù í mpɛ̃nkù ɑ borɛ̀.

N nɛ́ yóó duɔ́ nkɛ̀ bɛ̀ ndɑ pɔtìnɛ̀mu sɑ̃́ɑ̃̀,

bɛnìtìbɛ̀ yɛ̀mmɛ̀ bo ndɑ nɑɑtinɛ̀ nɛ̀ bɛ yɑɑ̀bío sɑ̃́ɑ̃̀.

16 Dɛ mɔ̀nnì fɔ̃́ɔ̃̀ yóó di yɛbotɛ̀ mɔ̀kɛ dɛ̀

kɛ́sũɔ̃tɛ bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀,

kɛ́bɑntɛ́ kɛ dò mmí nhɑ Yiɛ̀ nKuyie míì tu ɑ dɛɛtíwè

kɛ́bɑntɛ́ kɛ dò mmí nKuyie Sɑkɔbu do tũ nkù

n kpeńnìmu kɛ̀ míì dɑ dontɛ́.

17 Dɛ mɔ̀nnì kɛ̀ bɛ̀ ndɑ tɔuo disɔɔwũɔ̃̀ kó difɔ̃̀tìrì mɛsɔɔ

timɑ́tì kó difɔ̃̀tìrì timɑ́tì pɛ́ítì,

idɛí kó difɔ̃̀tìrì disɔɔwũɔ̃̀,

yɛtɑ̃́rɛ̀ kó difɔ̃̀tìrì timɑ́tì.

18 A ɛì miɛkɛ òmɔù tɛ̃́nkɛ bɑ́ nfɛ̃́ũnko otɔù,

òmɔù tɛ̃́nkɛ bɑ́ɑ́ pɔntɛ otɔù kòo ɛì nɑɑ́ ntidobontì kɛ́dɔúnko,

ɑ tenkɛ̀ kɛmɔu duɔ́mɛ̀.

A ɛì kó iduotí yètìrì bo ntú mɛdɛɛtímɛ̀,

kɛ̀ di bòrɛ̀ kpɛyɛ ntú mí nKuyie nkó disɑ̃nni.

19 Diyiè kó mɛnɑ́ɑ̀ mmɛɛ̀ tɛ̃́nkɛ í yó ndɑ mí nkuyie mmɔ̀nnì,

otɑ̃̀nkù weè mɛ nyí yóó ndɑ duɔ̀ nkuwenniku kɛyènkɛ̀.

Ti Yiɛ̀ nKuyie nkuù yó ntú ɑ kó mɛnɑ́ɑ̀ sɑ̃́ɑ̃̀ kɛ́ntú ɑ kó tisɑ̃tì.

20 Yɛkúdɑbùò ntɛ̃́nkɛ bɑ́ nkpɑɑ́ ɑ ɛì miɛkɛ.

Mí nhɑ Yiɛ̀ nKuyie míì yó ntú ɑ kó mɛnɑ́ɑ̀ nsɑ̃́ɑ̃̀,

mɛ̀ í yóó deè diyiè dèumɛ̀ yoo otɑ̃̀nkù kɔ̃mmɛ̀.

21 Kɛ̀ bɛnitisɑ̀ɑ̀bɛ̀ bɛɛ̀ mɑ́ɑ̀ ḿbo ɑ ɛì kɛ̀ bɛɛ̀ ndi bɑkɛ́ sɑ̃́ɑ̃̀,

dihɛì n dɔ̀ɔ̀ dì.

Bɛ̀ bo nkótírí titieti n fìíkú tì dɛboorɛ ti kɔ̃mɛ

kɛ́ndɛ́úkùnko n yètìrì.

22 A nìtìbɛ̀ miɛkɛ wèè kó kunɑɑ̀mùnkù kɛ̃ńnì

kuù yó mbo sikɔu sikɔu

wèè kó kuwuɔ nyí tú kùmɑkù kɛ̀ kù ntú kuwuɔ nkperíkù,

mí ndi Yiɛ̀ nKuyie n yóó dɛ̀ dɔ̀ɔ̀mu mɛcɑ̃ɑ̃ ndɛ mɔ̀nnì bo tuɔkɛ dìì mɔ̀nnì.

61

Kuyie ntɑ̃ɑ̃tɛ́ wè koò tɔ̃nnɛ̀ ku nɑ́ɑǹtì

1 Ti Yiɛ̀ nKuyie nkó muyɑɑ́ mmuù bo ny ĩ́nkɛ̀,

ti Yiɛ̀ nKuyie nni ncòúmmu mɛkùɔ̀ kɛ n tɔ̃,

kɛ̀ m bo nɑ́kɛ́ tinɑ́ɑǹsɑ̀ɑ̀tì bɛsénnìbɛ̀,

kɛ́duɔ́ ndiwɛ̀ì bɛ̀ɛ̀ yɛ̀mmɛ̀ cɑ̀ɑ̀rɛ̀,

kɛ́kpetɛ́ tikpetíntì,

kɛ́pítɛ́ iwɛ̃ĩ tidɑɑtì,

2 kɛ́nɑ́kɛ́ bɛnìtìbɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nkó mɛsɑ̀ɑ̀ mbenni tùɔ̀kɛnímɛ̀,

kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nyóó kpɑ nti kpɑ̀nnì,

kɛ́bɑ́ntɛ̀ bɛ̀ɛ̀ bo mɛyɛǹcɑɑ̀rìmɛ̀ miɛkɛ.

3 Siyɔ̃ɔ̃ kɔbɛ kuɔ̀mmu kɛ̀ m mɛ nyóó bɛ̀ bɑ́ntɛ̀,

bɛ̀ pũ mbɛ yɔ nyɛ mutɑ́pɛí,

kɛ̀ m mɛ nyóó bɛ̀ ìńnɛ́ iyítòòdɑ́,

bɛ̀ kɔmmú yɛkúdɑbùò nyɛ

kɛ̀ m mɛ nyóó bɛ̀ wɑɑrɛ mɛkɔ̀fɔ̃ɔ̃mɛ,

kɛ́ bɛ̀ dɑ̀tɛ́ tiyɔ̃́ɔ̃́tì kó tiyɑ̀ɑ̀tì,

kɛ́ bɛ̀ dɑ̀tínnɛ́ tibɑnyɑ̀ɑ̀tì,

kɛ̀ bɛ̀ mbɛ̀ yu kɛ tú:

Dɛtediɛrɛ̀ mɛwetímmɛ̀ kpɛrɛ,

Ti Yiɛ̀ nKuyie nfìí ndɛ̀ kɛ bo dɛ́úkùnnɛ̀ ku yètìrì.

4 Bɛɛ̀ yóó wɛ̃tɛ kɛ́íi nyɛdobuò ndimɔ̀nnì kpɛyɛ,

kɛ́mɑɑ́ sicɛ̃́ĩ sìì pùɔ̀ nnɛ̀ dimɔ̀nnì,

kɛ́wɛ̃tɛ kɛ́íi nyɛhɛkɛ̀ kótɛ̀,

kɛ́kũtɛ́ yɛdobonkótɛ̀.

5 Bɛpɔ̀ɔ̀bɛ̀ bo ndi cɛ̃mmù di wũɔ̃,

bɛkpɑ́kpɑ̀rìbɛ̀ bo ndi kuuti di pɑɑ

nnɛ̀ dɛtie mbɛ̀ tu dɛ̀ fínyĩ̀ dɛ kó dɛpɑɑ.

6 Díndi biɛ bɛ̀ bo ndi yu kɛ tú:

Ti Yiɛ̀ nKuyie nkuɔ́ nìùbɛ̀,

bɛ̀ bo ndi tú ti Yiɛ̀ nKuyie nkùù ti te ku kó bɛtɔ̃mbɛ̀,

di bo di yɛbotɛ̀ kó tikpɑ̀tì,

kɛ́nsɑ̃rì bɛ kó tisɑ̃tì.

7 Dɛ yiè ifɛi tɛ̃́nkɛ í yó ndi bo,

di yóó pɛ́tɛ́ ticuuti nti kucɛ mɛ̀dɛ́mɛ̀,

kɛ́mbo diwɛ̀ì miɛkɛ sɑ̃́ɑ̃̀.

8 Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie n dɔ́ timɔ́mmɔnti nti,

n yí dɔ́ dɛ̀ɛ̀ wɛ̃̀nnìnko kɛ sɔrì,

n yóó bɛ̀ yietímu weti bɛ yeti,

kɛ́ bɛ̀ dɔ̀ɔ̀nɛ̀ mɛtɑummɛ̀ mɛ̀ɛ̀ yó mbo sɑ̃́ɑ̃̀.

9 Kɛ̀ bɛ̀ɛ yĩ́ɛ̃́tɛ́ bɛ yɑɑ̀bí ibotí imɔu miɛkɛ,

kɛ́yĩ́ɛ̃́tɛ́ bɛ kó fɛyɑnfɛ̀ iwuɔ ntɛì miɛkɛ,

kɛ́bɑntɛ́ kɛ dò mmí ndi Yiɛ̀ nKuyie n di dɔ̀ɔ̀ mɛsɑ̀ɑ̀.

Disɑ̃nni kó fɛyɛ̀nfɛ̀.

10 N yɛ̀mmɛ̀ nɑɑtinɛ̀mu ti Yiɛ̀ nKuyie

kɛ̀ ǹ yɑ̃nku kɛ̀ diwɛ̀ì n kùɔ Kuyie nkùù n te ku kpɛ́í

kù n dɑ̀tínnɛ́mɛ̀ mɛdɛɛtímɛ̀ kó diyɑɑ̀bòrì.

Kù n dɑ̀tínnɛ́mɛ̀ mɛwetímmɛ̀ kó diyɑɑ̀bòrì,

wèè tòú o pokù ò ɔ̃ɔ̃ sɑ̃rimɛ̀ kɛ́íri fɛítòòdɑ́fɛ̀,

kɛ̀ n dò nyikuɔ́ nìùtì, kɛ dò nhosɑpɑ̀ɑ̀ nhɔ̃ɔ̃ pɑmmɛ̀ kɛ́nkɔri o dɔù,

11 Kɛtenkɛ̀ ɔ̃ɔ̃ dennɛní mɛ̀ɛ̀ botí bɛ̀ buɔtí dɛ̀,

bɛ̀ ɔ̃ɔ̃ yɔɔrɛ ikũmbí kɛ̀ ìi yɛ̀mɛ̀

ti Yiɛ̀ nKuyie nyóó dennɛní mɛɛ̀ botí mɛdɛɛtímɛ̀,

kɛ̀ yɛbotɛ̀ yɛmɔu mɛ̀ yɑ̀ kɛ́ kù sɑ̃ntɛ.

62

Sedisɑdɛmmu yóó wɛ̃tɛ kɛ́tũntɛmɛ̀

1 Kɛ̀ Kuyie mbɛ́i nkɛ dɔ̀:

N dɔ́ mɛ̀ɛ̀ kpɛ́í nSiyɔ̃ɔ̃ dɛɛ̀ te kɛ̀ n yí yó ndò nyúó,

n dɔ́mu Sedisɑdɛmmu dɛɛ̀ te kɛ̀ n yí nɑ kɛ bo ndò nsó,

n yó mmɛ nhɔ̃ kɛ kémmúnɛ̀

mɛwetímmɛ̀ kó kuwenniku bo míítɛ́mɛ̀,

diwennɛ́cɑ̀nnì kɔ̃mɛ,

mɛdɛɛtímɛ̀ kó kuwenniku bo míítɛ́mɛ̀ dihɑ̃ɑ̃tĩnni tɛ̃mɛ̀.

2 Kɛ̀ yɛbotɛ̀ yɛmɔu yɑ̀ ɑ wetímɛ̀,

bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ bɛmɔu bo yɑ̀ ɑ kpetì,

kɛ dɑ yu diyètìpɑ̀nnì ti Yiɛ̀ nKuyie nyóó dɑ keutɛ́ dì.

3 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nni ndɑ pikú ku nɔ̀ùtɛ̀ dikotipìì kɔ̃mɛ,

kɛ́ ndɑ ceú dikpɑ̀ɑ̀tìpìì tɛ̃mɛ̀.

4 Bɛ̀ tɛ̃́nkɛ bɑ́ ndɑ yu kɛ tú dihɛì bɛ̀ dootóo dì.

Bɛ̀ tɛ̃́nkɛ bɑ́ nyu ɑ tenkɛ̀ kɛ tú kɛtenkɛ̀ kɛ̀ɛ̀ dɔúnko,

bɛ̀ bo ndɑ yu kɛ tú mí nhɑ Yiɛ̀ nKuyie n cɑ̀ɑ̀,

bɛ̀ bo ndɑ yu kɛ tú m pokù

kɛ yɛ̃́ mí nKuyie n yɛ̀mmɛ̀ dɑ nɑɑtinɛ̀mɛ̀,

kɑ̀ɑ tenkɛ̀ n ye.

5 Odɑpɑ̀ɑ̀ nhɔ̃ɔ̃ túótɛ́mɛ̀ osɑpɑ̀ɑ̀ nkɛ́puokɛ,

mɛɛ̀ botí nku ɑ nìtìbɛ̀ yóó dɑ yenkɛmɛ̀

diwɛ̀ì ɔ̃ mbomɛ̀ odɑpɑ̀ɑ̀ nho pocɛ̃nnì kpɛ́í,

Kuyie nyɛ̀mmɛ̀ yó ndɑ nɑɑtinɛ̀ mɛɛ̀ botí.

6 Sedisɑdɛmmu n cònnɛ́ bɛbɑ̀rìbɛ̀ mbɛ ɑ duotí,

bɛ̀ í dò nkɛ́cĩ́ɛ̃́kɛ́ kɛyènkɛ̀ nɛ̀ kuyie.

Díndi bɛbɑ̀rìbɛ̀,

bɛ̀ɛ̀ dɔ́ ti Yiɛ̀ nKuyie mbo dentɛnímɛ̀ Sedisɑdɛmmu kpɛ́í,

di í dò nkɛ́sɑkìi, n nɑ́ɑ́nnɛ̀ o kpɛ́í.

7 Di bɑ́ɑ́ pɑ̃ Kuyie mmɛfíè,

kɛ́nkémmúnɛ̀ kù bo wɛ̃tɛ kɛ́tũntɛmɛ̀ Sedisɑdɛmmu

kòo nɑɑ́ nkutenkù kumɔu yó nsɑ̃ntí wè.

8 Ti Yiɛ̀ nKuyie nyòutɛmu ku nɔ̀ùtɛ̀ kɛ potɛ́ kɛtenkɛ̀,

kɛ bɛ́i nkɛ pɑ̀rìkɛ̀ kɛ yĩ:

Fɔ̃́ nSedisɑdɛmmu ɑ dootitɔbɛ̀ tɛ̃́nkɛ í yóó di ɑ diitì,

bɛkpɑ́kpɑ̀rìbɛ̀ kó ibí bɑ́ɑ́ yɑ̃̀ ɑ nɑɑ̀ mpɑ̀mmɛ̀ ɑ fɛ̃̀ṹtɛ́ kɛ pɛ̀tɛ́ mɛ̀.

9 Bɛ̀ɛ̀ kùútí tidiitì bɛɛ̀ yó ntì yo

nkɛ dɛ́úkùnko mí ndi Yiɛ̀ nKuyie n yètìrì,

bɛ̀ɛ̀ tɔ̃ũ fínyĩ̀ bɛ kɛ dɔɔri mɛnɑɑ̀

mbɛɛ̀ yó mmɛ̀ yɔ̃̀ n cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ dɑ̀nkù miɛkɛ.

10 Díndi Sedisɑdɛmmu kɔbɛ yɛ̀nnɛ̀,

píennɛ̀ kucɛ bɛ̀ɛ̀ kũntiní bɛ kpɛ́í,

kɛ́ĩ́tínnɛ́ kucɛ kó yɛfɔ̃̀tɛ̀ kɛ́píe nyɛtɑ̃́rɛ̀

kɛ́cónnɛ́ mɛcɑnnimɛ̀ kɛ̀ yɛbotɛ̀ɛ yɑ̀.

11 Di Yiɛ̀ nKuyie mpĩɛ̃kùmu itemmɑ̀nkɛ imɔu kɛ tú:

Nɑ́kɛ́nɛ̀ Siyɔ̃ɔ̃ ɛì kɛ dɔ̀: A dɛɛtíwè kéróomu

kɛ bo tíí nhò dɛɛtɛ́ bɛ̀,

bɛ̀ɛ̀ tu o tɔ̃mmú kó tiyeti.

12 Bɛ̀ bo mbɛ̀ yu kɛ tú: Bɛ̀ɛ̀ cɑ̃̀ɑ̃́ nkɛ tú Kuyie nkɔbɛ,

bɛ̀ bo mbɛ̀ tu ti Yiɛ̀ nKuyie ndontɛ́ bɛ̀.

Fɔ̃́ nSedisɑdɛmmu bɛ̀ bo ndɑ yu kɛ tú:

Dihɛì bɛ̀ dɔ́ dì, bɛ̀ í bɔntóo dì.

63

Kuyie nyóó potɛ́mɛ̀ yɛbotɛ̀ kɛ́pɛitɛ ku kɔbɛ bɑ̀nnì

1 Wennì nwe yie nwèè itiní Edɔmmu tenkɛ̀,

we nyitiní dihɛidiɛ̀ Bosedɑɑ kòo yɑ̀ɑ̀tì tò mmɛwũɔ̃̀?

We nkèríní kɛ dɑ́ɑ́tí o yɑ̀ɑ̀tì kɛ yíéo,

kɛ tɑ̃́ o wɛ̃rímú.

Ti Yiɛ̀ nKuyie nkuù kɔ̀tɛní kɛ bo bekɛ́nɛ̀ yɛbotɛ̀,

kɛ́dɛɛtɛ́ ku nìtìbɛ̀.

2 Bɑ nte kɑ̀ɑ yɑ̀ɑ̀tì tɛí mmɛnitiyĩ̀ĩ̀?

Bɑ nte kɛ̀ tì dònnɛ̀ wèè nɑ̀ù nfínyĩ̀ kó yɛbɛ diyɛtituò?

3 Kuyie nnɑ̀ɑ́ nkɛ tú: N do bo m mɑ́ɑ̀ ndi diyɛtituò kɛ nɑ̀ù,

n kɔbɛ kóò mɔù í n teennɛ̀,

m miɛkɛ kɛɛ̀ do bɛ̀ yɛ̀ kɛ̀ nní mbɛ̀ nɑ̀u kɛ bɛ ũtírí,

kɛ̀ bɛ yĩ̀ĩ̀ nsɛ̀rì n yɑ̀ɑ̀tì.

Kɛ̀ m mùɔti n yɑ̀ɑ̀tì timɔu.

4 N do yɛ̃́mu nɛ̀ n yɛ̀mmɛ̀ miɛkɛ kɛ dò ndiyiè mɑrì m bo pɛitɛ n nìtìbɛ̀ bɑ̀nnì.

Dimɔ̀nnì tùɔ̀kɛmu m bo dɛɛtɛ́ dì n nìtìbɛ̀,

5 Kɛ̀ n wèńtɛ́ kɛ sɔ̃́ nhòmɔù í buɔ̀ dɛ kpɛti,

kɛ̀ dɛ̀ n di n yɑ̀mɛ̀ òmɔù í bomɛ̀ n fɔ̃nkúò,

mɛm̀mɛ kɛ̀ n yòutɛ m bɑkù m miɛkɛ cɔ̀útɛ́ mɛ̀ɛ̀ kpɛ́í,

kɛ̀ dɛ̀ n duɔ́ mmuwɛ̃rímú.

6 Mɛm̀mɛ m miɛkɛ yɛ̀mɛ̀ yɛbotɛ̀ kɛ̀ n yɛ̀ nɑ̀ntɛ

kɛ yɛ̀ yɔurɛ m miɛkɛ yɛ yɛ̀ mɛ̀ɛ̀ kpɛ́í.

Kɛ̀ bɛ yĩ̀ĩ̀ ncóú nkɛtenkɛ̀.

Bɛ̀ nɑ̀kɛ́mɛ̀ Kuyie nsémmɛ̀ kpɛ́í

7 N yó nsɑ̃ntímu ti Yiɛ̀ nKuyie nku sɑ̀ɑ̀ nkpɛ́í,

kù ti dɔ̀ɔ̀ mɛ̀ɛ̀ sɑ̀ɑ̀ nkpɛ́í, m bo ndɛ́úkùnko ku yètìrì,

ku nìtì tiì dɛu Isidɑyɛɛribɛ kpɛ́í,

ku sémmɛ̀ mɛɛ̀ te kɛ̀ kù bɛ̀ dɔ̀ɔ̀ dɛ kó mɛsɑ̀ɑ̀ ndiɛmɛ̀.

8 Kuù bɛ́i nkɛ tú: Isidɑyɛɛribɛ tu n nìtìbɛ̀ mbɛ,

m bí nyi, ì í yó n soutɛ́.

Mɛm̀mɛ kɛ̀ kùu bɛ̀ dɛɛtɛ́.

9 Bɛ̀ do bo dìì mɔ̀nnì mɛyɛǹcɑɑ̀rìmɛ̀ miɛkɛ

kù í tɔ̃nní ku kóo tɔ̃ntì mɔù,

yoo ku tɔ̃nnì mɑrì ku mɔ́mmɔnku kuù bɛ̀ dɛɛtɛ́.

Kù bɛ̀ dɔ́mu kɛ̀ mɛsémmɛ̀ kù mbɛ̀ bonɛ̀

dɛɛ̀ te kɛ̀ kù bɛ̀ dontɛ́.

Kuù do bɛ̀ ùúkú kɛ bɛ̀ yùɔ̀ri,

bɛ borimɛ mɛmɔu miɛkɛ.

10 Bɛ̀ mɛ nyí nyie nku kpɛti,

kɛ́ncɑɑ̀rɛ̀ Muyɑɑ́nsɑ̀ɑ̀mù yɛ̀mmɛ̀,

kɛ̀ kùu kóntɛ́ kɛ́nɑɑ́ mbɛ dootitɔù,

kɛ́ bɛ̀ tɑ mudoò.

11 Mɛm̀mɛ bɛ̀ dèntɛnímɛ̀ dimɔ̀nnì kótìrì

dɛ̀ do dòmmɛ̀ Mɔyiisi kó dimɔ̀nnì,

kɛ̀ bɛ̀ mbékú bɛmɑ́ɑ̀ kɛ tú wèè do bɛ̀ sée

dɑ̀mɛ́ɛ̀rì ò borɛ?

Wèè kó muyɑɑ́ ndo bo bɛ cuokɛ̀ dɛ yiɛ̀ nkɔ̀tɛ kɛ?

12 Wèè do bonɛ̀ Mɔyiisi kóò duɔ́ mmuwɛ̃rímú,

wèè bɑkù do kpeńnì kòò kèétɛ́ kukó nkó mɛniɛ mbɛ ììkɛ̀,

kɛ́pɛ́tɛ́ diyetìdiɛrì kɛ̀ di bo sɑ̃́ɑ̃̀.

13 Weè do bɛ̀ ni kɛ̀ bɛ̀ɛ ketɛ́ dɑ̀mɛ́ɛ̀rì miɛkɛ

tɛsɑ̃ntɛ̀ ɔ̃ nkérímɛ̀ mutencɑtímu bɑ́ bɛ̀ í mbètɛ́ bɑ́ sɑ́m̀pɔ́.

14 Ti Yiɛ̀ nKuyie nkuù kó Muyɑɑ́ ndo bɛ̀ kpɑ̀ɑkɛ kɛ kɔrinɛ̀ mɛom̀pùmɛ̀ borɛ̀,

kupecɛ̃nku ɔ̃ nkérímɛ̀ kɛ cuti kubiriku.

Mɛm̀mɛ ti Yiɛ̀ nKuyie ndo nimɛ̀ ku nìtìbɛ̀,

kɛ fei ku yetidiɛrì.

Kuyie mpɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑǹtò kuɔ́nnɛ̀mɛ̀ Kuyie

15 Áú! N Yiɛ̀ nKuyie ɑ́ mbo kɛĩ́nkɛ̀

ɑ cɛ̃sɑ̀ɑ̀tɛ̀ dɛĩ́nkɛ̀,

kɛ́wéntɛ́ní kɛ́yɑ̀ dɛ̀ ti dòmmɛ̀.

Dɛ̀ yĩ́mɛ kɑ̀ɑ tɛ̃́nkɛ í ti dɔ́?

Bɑ nte kɑ̀ɑ tɛ̃́nkɛ í ti kuɔ̀ mɛsémmɛ̀?

16 Fɔ̃́ɔ̃̀ tu ti cicɛ!

Ti yɑ̀ɑ̀rì Abɑrɑhɑmmu í ti yɛ̃́,

ti yɑ̀ɑ̀rì Sɑkɔbu ti yɛ̃̀mmu.

Ti Yiɛ̀ nKuyie nfɔ̃́ɔ̃̀ tu ti cicɛ.

Nɛ̀ dimɔ̀nnì fɔ̃́ɔ̃̀ tu ti kóo dɛɛtíwè.

17 Ti Yiɛ̀ nKuyie, bɑ nte kɑ̀ɑ yóu kɛ̀ ti mɔ̀ńtɛ́ ɑ cɛ?

Dɛ̀ dòmmɛ kɑ̀ɑ yóu kɛ̀ ti ɑ̃́ɑ̃́ nkɛ ti to kpenkɛ,

bɑ́ ti tɛ̃́nkɛ í dɑ dé?

Wɛ̃ɛ̃tɛní ti bíɛ́kɛ̀, ɑ dɔ́ mɛ̀ɛ̀ kpɛ́í ntínti ɑ kó bɛtɔ̃mbɛ̀.

Tínti ɑ kó bɛnìtìbɛ̀, fɔ̃́ɔ̃̀ ti te.

18 Yɛmɔ̀rɛ̀ sɑ́m̀pɔ́ miɛkɛ nkɛ ɑ nìtìbɛ̀ tínti ti tiekɛmɛ̀ dihɛì,

kɛ̀ ti dootitɔbɛ̀ kɔ̀tɛní kɛ pɔ̀ntɛ ɑ cɛ̃sɑ̀ɑ̀tɛ̀ tɛ̀ɛ̀ dò mpɑ́íí.

19 Dɛ̀ yĩ́mɛ kɑ̀ɑ ti dɔɔri kɛ dò nhɑ í ti bɑɑtɛ́ diyiè mɑrì?

Dɛ̀ dòmmɛ kɑ̀ɑ ti dɔɔri kɛ dò nti í tɔ ɑ yètìrì nɛ̀ ti bomɛ̀?

Bɑ nte kɑ̀ɑ bɑ́ɑ́ kɛ̃tɛ́ tiwɛtì kɛ́cútɛ́ní

yɛtɑ̃rɛ̀ nɑ ndɑ yɑ̀ kɛ́sɑ̃ntɛ.

64

1 Ti Yiɛ̀ nKuyie nti dɑ bɑ́ɑ́mmu,

ncutíní kɛ dò mmuhɑ̃ɑ̃́ nkɛ́cɔ́útɛ́ idɛí

ncutiní kɛ dò nkɛhɑ̃ɑ̃dɛkɛ̀ kɛ̀ dɛ̀ɛ fɑ̃ntɛ

kɑ̀ɑ dootitɔbɛ̀ɛ bɑntɛ́ ɑ tú wè,

kɛ̀ yɛbotɛ̀ɛ kpeutɛ ɑ ììkɛ̀.

2 A do dɔ̀ɔ̀ tidiɛtì kɛ̀ dɛ̀ ti dɛ́ɛ́tɛ́mu,

ɑ nɑ ncùtɛ́ní kɛ̀ yɛtɑ̃rɛ̀ɛ sɑ̃ntɛ ɑ ììkɛ̀.

3 Ti mu nyí tì kèè diyiè mɑrì,

tì í tɑ òmɔù kó ditoò,

ti mɛ mmu nyí yɑ̀ dibɔɔ̀ mɑrì dɔ̀ɔ̀mɛ̀ mɛbotí bɛ̀ɛ̀ dì bùɔ́ bɛ kpɛ́í,

nkɛ̀ dɛ̀ í tú fɔ̃́ nKuyie.

4 A ɔ̃ɔ̃ cɔutɛ́nɛ̀ diwɛ̀ì ndi wèè dɔ̀ɔ̀ri ɑ dɔ́mɛ̀

bɛ̀ɛ̀ dènniní ɑ kpɛ́í kɛ tũ nhɑ kó kucɛ,

ti cɑ̀ɑ̀rɛ̀mu kɑ̀ɑ miɛkɛ ti pɛikɛ

kɛ̀ ti tũ̀nnɛ icɛ ti do tũ nyì nɛ̀ dimɔ̀nnì,

ɑ yóó ti dɛɛtɛ́mu.

5 Timɔu ti sɑ̃ũ ntimɑ́ɑ̀ ndi,

kɛ̀ ti tɔ̃mmú mùù tu musɑ̀ɑ̀mù kɛ̀ mù nɑɑ́ tiyɑɑ̀cítì,

kɛ kpeí tifɑ̃ɑ̃̀kpetì kɔ̃mɛ,

kɛ̀ ti cɑɑ̀rìmɛ̀ ti tɔ kuyɑɑkù ɔ̃ ntɔmɛ̀ tifɑ̃ɑ̃̀kpetì.

6 Òmɔù í bo wèè yu ɑ yètìrì,

òmɔù í dɑ̀ɑ̀tɛ kɛ bo dɑ tɑunnɛ̀ omɑ́ɑ̀,

kɛ yɛ̃́ ɑ ti bùtínnɛ́mɛ̀ kɛ̀ ti yɛi nti tiekɛ.

7 Bɑ́ nɛ̀ mɛmmɛ ti Yiɛ̀ nKuyie fɔ̃́ɔ̃̀ tu ti cicɛ,

ti tú tiyɑɑtì nti kɑ̀ɑ tu oyɑɑmɑrì ɑ nɔu siì ti dɔ̀ɔ̀.

8 Áú! Ti Yiɛ̀ nKuyie ɑ miɛkɛ bɑ́ɑ́ ti yɛ̀ kɛ́tontɛ́,

bɑ́ nhɑ̃ kɛ yɛ̃́ ti cɑɑ̀rìmɛ̀,

ɑ ti wéntɛ́ fɛnɔnsɑ̀ɑ̀fɛ̀ ti tú ɑ kó bɛnìtìbɛ̀ mbɛ timɔu.

9 A ɛkɛ̀ sɑ̀ɑ̀yɛ̀ dɔúnkomu kɛ nɑɑ́ ndikpɑ́ɑ̀,

Siyɔ̃ɔ̃ nɑɑ́ ndikpɑ́ɑ̀ ndi kɛ̀ Sedisɑdɛmmu feítóo.

10 A cɛ̃diɛtɛ̀, ɑ cɛ̃sɑ̀ɑ̀tɛ̀,

ti yɛmbɛ̀ do dɛ́úkùnko tɛ̀ɛ̀ miɛkɛ ɑ yètìrì

tɛ̀ cɔ̀útɛ́ muhɑ̃ɑ̃́ mmu,

dɛsɑ̀ɑ̀rɛ̀ ti yɛ̀mmɛ̀ do nɑɑtinɛ̀ dɛ̀ kɛ̀ dɛ̀ cɑ̀kɛ.

11 Ti Yiɛ̀ nKuyie ɑ bo nɑ kɛ́nwúó ndɛndɛ kó dimɑ̀ɑ̀ kɛ búútóoɑ̀?

A bo nti wúónko kɛ ti yo nyifɛi diɛyì sɑ̃́ɑ̃̀?

65

Kuyie nyóó bekɛ́nɛ̀mɛ̀ bɛ̀ɛ̀ kù bùtínnɛ́ kɛ feu iwũɔ̃ yɛbɔkɛ̀

1 Mɛm̀mɛ kɛ̀ Kuyie mbɛ́i nkɛ dɔ̀:

Bɛ̀ɛ̀ í n wɑɑ̀ n duɔ́ nkɛ̀ bɛɛ̀ m bekù bɛ kpɛti.

Bɛ̀ɛ̀ do n wɑɑ̀ n duɔ́ nkɛ̀ bɛ̀ n yɑ̀mu.

M bɛnkɛmu m mɑ́ɑ̀ kubotí kùù do í yu n yètìrì

kɛ yĩ: Ntɛnɛ̀ mí, ntɛnɛ̀ mí.

2 N diɛ̀kù n nɔ̀ùtɛ̀ ntɛ yɛwe yɛmɔu kuwuɔ nkùù í yie

n kpɛti ku bíɛ́kɛ̀,

kɛ̀ bɛ̀ tũ̀ nkucɛ yɛiku,

kɛ dɔɔri bɛ yɛ̀mmɛ̀ dɔ́mɛ̀.

3 Dɛ kó kuwuɔ nkɔbɛ n wɛ̃́nnìmu kɛ dɛ̀ feío kɛ feu iwũɔ̃ dɛpénnɛ̀ kó yɛtɔ̀rɛ̀

kɛ cɔ́unko tihúúntì titɑ̃́tì kó yɛdombiɛ nyĩ́nkɛ̀,

4 kɛ ɑ̃ ifɔ̃ti miɛkɛ kɛ wentí titɑ̃dèntì miɛkɛ,

kɛ cɑ́ɑ́ nyɛfɔ̃̀nkɛ̀

kɛ ɑ̃ɑ̃̀ tidiitì tìì sĩ̀ mbɛ bɔ miɛkɛ * miɛkɛ nkɛ kɛ nɑ́ɑ́nnɛ̀ bɛcíríbɛ̀ kɛ wɑɑ̀ mmɛteèmmɛ̀, kɛ yo ntibɔɔdiitì, Kuyie ndo yɛ̃ nyIsidɑyɛɛribɛ bɑ́ ndɔɔri dɛ̀.

5 Bɛ̀ɛ̀ ɔ̃ nnɑ́ɑ́ mbɛnìtìbɛ̀ tɔbɛ̀ kɛ tú:

A bɑ́ n tɔ́ɔ́nnɛ̀ ɑ bɑ́ n tɔ́ɔ́nnɛ̀,

n yí dò nkɛ́kɑ́ɑ́kɛ́ kɑ̀ɑ n kɑ̀ɑ́kɛ́ ɑ tuɔti icɛ nyi.

Mí nKuyie m miɛkɛ kɛɛ̀ pɛ́ì dɛ yɛmbɛ̀ mɛdiɛ̀

dɛ̀ cɔ̀ú m miɛkɛ nkɛ sɑ̃́ɑ̃̀.

6 N wɑ̃̀rimu bɛ dɔɔ̀rìmɛ̀ n yí yó mbɛ̀ wùónko,

n yóó bɛ̀ yietímu bɛ dɔɔ̀rìmɛ̀ weti weti.

7 N yóó bɛ̀ yietímu bɛ yɛi nnɛ̀ bɛ yɛmbɛ̀ kɔ̃mɛ,

bɛ̀ do cɑɑ̀ri mí nwe bɛ̀ cɔ́unko dìì mɔ̀nnì tihúúntì yɛtɔ̀rɛ̀ yɛtɑ̃rɛ̀ ĩ́nkɛ̀.

N yóó bɛ̀ yietímu mɛyɛi mbɛ̀ n dɔ̀ɔ̀ mɛ̀.

Mí nKuyie mmíì bɛ́i.

8 Fínyĩ̀ kó kubɑkù kùù pɛitɛ́,

bɛ̀ ɔ̃ɔ̃ í nkù bìɛ́ bɛ̀ ɔ̃ɔ̃ kù soómmu,

mɛɛ̀ botí nku n yóó dɔɔ̀mɛ̀ n nìtìbɛ̀,

n yí yóó bɛ̀ kùɔ bɛmɔu.

Mí nKuyie mmíì bɛ́i.

9  M bo ɑ̃nnɛ́ Sɑkɔbu yɑɑ̀bí kuwuɔ,

bɛmbɛ Sudɑɑ kó kuwuɔ nkɔbɛ bɛɛ̀ yóó tiekɛ n tɑ̃sɑ̀ɑ̀rì,

bɛmbɛ n tɑ̃ɑ̃tɛ́ bɛ̀.

Bɛmbɛ n kó bɛtɔ̃mbɛ̀.

Bɛɛ̀ yóó dì tiekɛ kɛ́mbo.

10 Bɛ̀ɛ̀ bo n wɑmmú bɛɛ̀ yó ncɛ̃mmù

ipe nɛ̀ sibɔɔ́ Sɑnɔɔ biriku

kɛ̀ Akɔɔ kɔku ntú dinɑɑcɛ̃nhòò.

11 Díndi bɛ̀ɛ̀ nɛ́ n dootóo mí ndi Yiɛ̀ nKuyie

kɛ yɛ̃̀ n tɑ̃sɑ̀ɑ̀rì kpɛ́í kɛ pɑ̃ɑ̃ ndibɔɔ̀ Kɑti tidiitì

kɛ wɑɑ̀ nyɛyunɑtɛ̀ kɛ cou mɛnɑɑ̀ dibɔɔ̀ bɛ̀ tu dì Mɛnii.

12 N yóó duɔ́ nkɛ̀ bɛ̀ di kuɔ mudoò miɛkɛ nkɛ,

di bo nnínkú di núù kɛ̀ bɛ̀ di feu,

kɛ yɛ̃́ n di yumɛ̀ kɛ̀ di cĩ́ɛ̃́kɛ́, kɛ̀ n nɑ́ɑ́ mbɑ́ di í ncɔ́ú.

N yɛ̃ ndɛ̀ɛ̀ í wenni di nɛ́ dɛ ndɔɔri.

N yɛ̃ n yí dɔ́ dɛ̀ di dɛ ntɑ̃ɑ̃tɛ́.

13 Dɛɛ̀ kpɛ́í nte mí ndi Yiɛ̀ nKuyie kɛ̀ n tú

n tɔ̃mbɛ̀ bo nyo nkɛ̀ dɛ̀ sɑ̀nnɛ̀,

kɛ̀ dikònnì nɛ́ di bo,

n tɔ̃mbɛ̀ bo nyɔ̃̀ mbɛ̀ dɔ́mɛ̀,

kɛ̀ sinɛ́yɛ̃ĩ nɛ́ di kɔù.

N tɔ̃mbɛ̀ bo nyɑ̃nkunɛ̀ diwɛ̀ì,

kɛ̀ ifɛi nɛ́ di bo.

14 Diwɛ̀ì bo mbo n kó bɛtɔ̃mbɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ nyíú,

kɛ̀ mɛyɛǹcɑɑ̀rìmɛ̀ nɛ́ di bo kɛ̀ di kuɔ̀.

15 N yóó di kuɔmu, kɛ̀ di yètɛ̀ɛ nɑɑ́ ndibɛnkɛ̀rì

kɛ̀ n kó bɛnìtìbɛ̀ n tɑ̃ɑ̃tɛ́ bɛ̀ níí yɛ̀ yu kɛ́pɑrìkɛ̀ kɛ dɔ̀:

Ti Yiɛ̀ nKuyie nni nkuɔ kù kùɔ mɛ̀ɛ̀ botí dɛ kó bɛnìtìbɛ̀.

16 Wèè níí bo ndɔ́ n kó mɛsɑ̀ɑ̀ ò níí yó n yú kɛ dɔ̀:

nɛ̀ Kuyie ntimɔ́mmɔnti kɔku,

kɛ́ mɛ̀ pɛ̀tɛ́.

Kɛ̀ wèè dɔ́ kɛ́pɑrìkɛ̀, ò níí yóó pɑrìkɛ̀nɛ̀ n yètìrì ndi.

Kuyie nyóó dɔɔ̀mɛ̀ kɛtenkɛ̀ pɑ̀nkɛ̀ nɛ̀ kɛĩ́nkɛ̀

Mí nKuyie n tɛ̃́nkɛ bɑ́ɑ́ dentɛní mɛyɛǹcɑɑ̀rìmɛ̀ mɛ̀ɛ̀ pɛ̃ɛ̃tɛ́ mɛ kpɛ́í.

Mí nKuyie n yóó mɛ̀ kɛìmmu.

17 N yóó dɔɔ̀ kɛĩ́nkɛ̀ pɑ̀nkɛ̀ nkɛ nɛ̀ kɛtenkɛ̀ pɑ̀nkɛ̀,

bɑ́ òmɔù bɑ́ɑ́ dentɛní dɛ̀ɛ̀ pɛ̃ɛ̃tɛ́ dɛ kpɛ́í,

òmɔù tɛ̃́nkɛ bɑ́ ntoti o yɛ̀mmɛ̀ dɛ kpɛ́í.

18 Dí nyɑ̃nku nɛ̀ diwɛ̀ì kɛ̀ di yɛ̀mmɛ̀ nnɑɑti sɑ̃́ɑ̃̀.

N yóó dɔɔ̀ dɛ̀ kpɛ́í.

Sedisɑdɛmmu ɛì bo ntú diwɛ̀ì kpɛri,

kɛ̀ di nìtìbɛ̀ mbo kuyɛǹnɑɑtí miɛkɛ sɑ̃́ɑ̃̀.

19 Diwɛ̀ì yó nni mbonɛ̀mu Sedisɑdɛmmu kɛ̀ nní nyɑ̃nku n nìtìbɛ̀ kpɛ́í.

Òmɔù tɛ̃́nkɛ bɑ́ɑ́ keè Sedisɑdɛmmu miɛkɛ

didɑbònnì nɛ̀ éyooì!

20 Dɛ mɔ̀nnì dibíkɛ́mpɛ̃̀tìrì tɛ̃́nkɛ bɑ́ɑ́ kú,

òmɔù mɛ mbɑ́ɑ́ kú o bɛ́ntì.

Dɛ mɔ̀nnì wèè bo mmɔkɛ yɛbie ntɛkɔ̀ùtɛ̀ (100) kɛ́kú ò bɛ̀ńtɛ́mu.

Dɛ mɔ̀nnì wèè bo kú kɛ í tùɔ̀kɛ yɛbie ntɛkɔ̀ùtɛ̀ (100) Kuyie ncɔ̃ɔ̃ wènwe

21 Dɛ mɔ̀nnì n nìtìbɛ̀ níí bo mɑɑ́ sicɛ̃́ĩ kɛ́ nsì ɑ̃,

kɛ́fííkú dɛtie kɛ́cɑ́ɑ́kɛ́ dɛ bɛ.

22 Dɛ mɔ̀nnì bɛ̀ tɛ̃́nkɛ bɑ́ɑ́ mɑɑ́ kòo tɔù mɔùu tɑ,

bɛ̀ mɛ mbɑ́ɑ́ fííkú dɛtie n kòo tɔù mɔùu cɑ́ɑ́kɛ́ dɛ bɛ.

Bɛ we kó kusṹkù yó mmɑ̀nnɛ̀ dɛtie nkpɛyɛ mɑmɛ̀ mmɛ,

dɛ mɔ̀nnì kɛ̀ n nìtìbɛ̀ dɔ̀ɔ̀ dɛ̀ bɛɛ̀ yóó dɛ̀ di.

23 Dɛ mɔ̀nnì òmɔù bɑ́ɑ́ ɔu dɛtetìrɛ̀

òmɔù mɛ mbɑ́ɑ́ pɛitɛ́ o birɛ kɛ̀ dɛ̀ɛ kú o nuɔ mmiɛkɛ

kɛ yɛ̃́ bɛmɔu bɛmbɛ nɛ̀ bɛ̀ bí bɛ̀ tumɛ̀ n dɔ̀ɔ̀ bɛ̀mbɛ mɛsɑ̀ɑ̀.

24 Dɛ mɔ̀nnì bɛ̀ níí bo nkpɑɑ́ kɛ í m mɔɔ

kɛ̀ m bɛ̀ duɔ́mmu bɛ̀ dɔ́ dɛ̀.

Kɛ̀ bɛ̀ nkpɑɑ́ kɛ í bɛ́i kɛ̀ n kèè.

25 Dimɑnnì nɛ̀ fɛpìèfɛ̀ dɛ̀ bo nwɛ̃ nkɛ diitì timútì.

Dicìrícìrì nɛ̀ fɛnɑ̀ɑ̀fɛ̀ kɛ̀ dɛ̀ nwɛ̃ nkɛ diitì timútì

kɛ̀ fɛwɑ̀ɑ̀fɛ̀ kó mudiì ntú mmutɑ̃́ɑ̃́,

dɛ̀mɑrɛ̀ tɛ̃́nkɛ bɑ́ɑ́ dɔɔ̀ dɛtɛrɛ̀ mɛyɛi.

Dɛ̀mɑrɛ̀ bɑ́ɑ́ cɑɑ̀rɛ̀ dɛtɛrɛ̀ n tɑ̃sɑ̀ɑ̀rì ĩ́nkɛ̀

Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie mmíì bɛ́i.

66

Kuyie ndɔ́ ku cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ ntú tɛ̀ɛ̀ botí

1 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie mbɛ́i nkɛ dɔ̀:

Kɛĩ́nkɛ̀ tu n kpɑ̀ɑ̀tìkɑ̀rì ndi,

kɛ̀ kɛtenkɛ̀ tu n nɑcɛ̀dɑɑ́nnì.

Di yó m mɑɑ́ ɔ̃̀ntɛ cĩ́ɛ̃̀tɛ̀?

Ɔ̃̀ndi bòrì ndi n níí yóó om̀pɛ̀mɛ̀?

2 Di wúó ndɛ̀ɛ̀ kó dimɑ̀ɑ̀ míì dɛ̀ dɔ̀ɔ̀,

dɛ̀ɛ̀ kó dimɑ̀ɑ̀ bo míì te kɛ dɛ̀ yɛ̀nní.

Mí nwúó nwe tu ocĩ̀rì, osénnìwè, wèè yɛ̀mmɛ̀ cɑ̀ɑ̀rɛ̀,

wèè kemmu n nɑ́ɑǹtì nɛ̀ kufɔ̃wɑɑ́ nkɛ n dé.

3 Wèè n fèútɛ́ fɛnɑ̀ɑ̀fɛ̀ kɛ kùɔ̀ onìtì,

wèè n kùɔ fɛpìèfɛ̀ kɛ kèétɛ́ tɛmɔtɛ̀ fɔ̃̀níí,

wèè m pɑ̃ɑ̃ ntidiitì kó yɛpɑ̃rɛ̀, kɛ n kɔù yɛfɔ̃̀nkɛ̀,

wèè n tùɔ̀ ntihúúntì kɛ wɛ̃̀tɛ kɛ feu yɛbɔkɛ̀,

bɛmbɛ kó dimɑ̀ɑ̀ bɛ̀ tɑ̃ɑ̃tɛ́mu dɛ kó kucɛ,

kɛ̀ dɛ̀ bɛ̀ nɑɑtinɛ̀ dɛ kó isɔkɛ.

4 N tɑ̃ɑ̃tɛ́mu kɛ bo duɔ́ nkɛ̀ bɛ̀ɛ yɑ̀ mɛyɛi,

bɛ kɔ̃m̀bùɔ̀tì duò dɛ̀ n yóó dɛ mbɛ̀ bɔntɛ́,

n yu kɛ yumu òmɔù mɛ nyí cɔ̀útɛ́,

kɛ̀ m bɛ́i nhòmɔù mɛ nyí n tɛ̃̀ńnɛ́,

kɛ nɛ́ dɔ̀ɔ̀ m bɑɑ yɛ̃ n yí dɔ́ dɛ̀,

n yetɛ dɛ̀ bɛ̀ nɛ́ dɛ ntɑ̃ɑ̃tɛ́.

Kuyie nyóó dentɛ kɛ́teemmɛ̀ ku kɔbɛ

5 Díndi bɛ̀ɛ̀ kɔ̃m̀bùɔ̀tì duò ti Yiɛ̀ nKuyie nnɑ́ɑǹtì,

keènɛ̀ kù tu mù: Di kɔbɛ bɛ̀ɛ̀ di níí nkɛ di yetírí di yu mɛ̀ɛ̀ kpɛ́í n yètìrì.

Bɛ̀ di dɑúmu kɛ tú:

Ti Yiɛ̀ nKuyie mbɛnkɛ ku kpetì kɛ̀ ti yɑ̀ di kó diwɛ̀ì,

dɛ yɛmbɛ̀ bɛɛ̀ mɔ́mmɔmbɛ yóó di ifɛi.

6 Kéntɛ́nɛ̀ di bo keè kutoweku kùù dɑ̀ɑ́tí dihɛì.

Dɛ kó mɛtɑmmɛ̀ yìɛ̀ní Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ ntɛ.

Ti Yiɛ̀ nKuyie nkó mɛtɑmmɛ̀ mmɛ,

kù yietì ku dootitɔbɛ̀ mbɛ̀ bɛ̀ mɑ̀nnɛ̀ tìì yeti.

7 Siyɔ̃ɔ̃ ɛì í kuɔ́ ntipɔutì kɛ nɛ́ nɑ kɛ pɛitɛ́,

di kpɑɑ́ kɛ tú di bo kuɔ́ ntipɔutì kɛ pɑ̃̀nkɛ pɛitɛ́ dɛnitidɑbirɛ,

8 We nkèè tiì mbotí diyiè mɑrì?

We nyɑ̀ diɛ̀ mbotí nɛ̀ ti bomɛ̀?

Dihɛì ɔ̃ɔ̃ í nhɑ̃nnɛ́ diyiè dìmɑ́ɑ̀,

kubotí ɔ̃ɔ̃ í nhɑ̃nnɛ́ dimɔ̀nnì dìmɑ́ɑ̀,

Siyɔ̃ɔ̃ yie kpɛrɛ nɛ́ mɛ ndɔ̀ɔ̀,

ò í kuɔ́ ntipɔutì kɛ pɑ̃̀nkɛ pɛitɛ́ní initidɑbí.

9 Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie m bo nte kòo nitipòkù pɔutìi bi kòò nɛ́ bɑ́ɑ́ pɛitɑ́ɑ̀?

Mí nwèè ɔ̃ nte kɛ̀ dɛbirɛɛ yɛ̀nní, míì bo dɛ̀ dìtínnɑ́ɑ̀?

Mí nKuyie nkùù di te míì ti ndi bekɛ.

10 Díndi bɛ̀ɛ̀ dɔ́ Sedisɑdɛmmu dí nhò wɛ̃ńnɛ̀ kɛ yɑ̃nku,

dɛ̀ ndi nɑɑtinɛ̀ o kpɛ́í.

Díndi bɛ̀ɛ̀ do kuɔ̀ nSedisɑdɛmmu kṹṹ tiitɛ́nɛ̀ tihɑutì.

11 Di yóó yɑ̃ɑ̃́mu o mɛ kɛ́nsɑ̀nnɛ̀ kɛ̀ dɛ̀ di bɑ́ntɛ̀.

Di yóó sɔ̃mu o miɛsɛrɛ̀ di dɔ́mɛ̀.

12 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nsɔɔtɛ́ kɛ́bɛ́i nkɛ dɔ̀:

N yóó tɔní diwɛ̀ì ndi Sedisɑdɛmmu kɛ̀ dì mpũɔ̃̀ nkukó nkɔ̃mɛ,

mɛniɛ nhɔ̃ɔ̃ tɑ kukó nkɛ́píɛmmɛ̀,

kutenkù kó tikpɑ̀tì yóó mɛ nhò píɛ.

Bɛ̀ bo ndi pĩɛ̃kɛ kɛ di yɑ̃ɑ̃ǹko,

kɛ́ ndi úúkú kɛ di wɑ́ɑ̀rì.

13 Onitipòkù ɔ̃ mbɑ́ɑ́ mmɛ̀ɛ̀ botí o birɛ,

n yóó di bɑ́ntɛ̀ mɛɛ̀ botí Sedisɑdɛmmu miɛkɛ.

14 Di yóó dɛ̀ yɑ̀mu kɛ̀ di yɛ̀mmɛ̀ɛ nɑrikɛ,

kɛ̀ dí bitɛ́ fɛĩ́nkɛ̀mbóntɑɑfɛ̀ ɔ̃ɔ̃ dúótɛ́ kɛ̀ timútìi dɔɔ̀mɛ̀.

Ti Yiɛ̀ nKuyie nyóó bɛnkɛmu kù nìtìbɛ̀ kù kpeńnìmɛ̀,

kɛ̀ ku dootitɔbɛ̀ɛ yɑ̀ ku miɛkɛ dòmmɛ̀.

15 Ti Yiɛ̀ nKuyie nkèrínímu muhɑ̃ɑ̃́ mmiɛkɛ,

kɛ̀ ku kpɑ̀rìnɑɑsɛ̃ĩ́ fĩmmú fɛfɔ̀dɔ́nfɛ̀ kɔ̃mɛ.

Kɛ bo pɛitɛ ku pɛ̀ì nɛ̀ kɛmiɛkɛ, kɛ́tuɔ mbɛnìtìbɛ̀ fɛhɑ̃ɑ̃dɛɛ̀nfɛ̀.

16 Ti Yiɛ̀ nKuyie bekùnɛ̀ muhɑ̃ɑ̃́ mmu

nɛ̀ dikpɑ̀rìsiè ndi kù tièmmɛ̀ bɛnìtìbɛ̀.

Kù bo kuɔ bɛnìtìbɛ̀ kutenkù kɛ̀ bɛ̀ nsũ.

17 Bɛ̀ɛ̀ wèńkùnko bɛmɑ́ɑ̀ kɛ́cɑ̃́nnìnko kɛ kɔrì dɛpénnɛ̀ kó yɛbɔkɛ̀ borɛ̀,

kɛ tũũ̀ nhobɔɔyiɛ̀ nfɔ̃nkúò,

kɛ cɑ́ɑ́ nyɛfɔ̃̀nkɛ̀, nɛ̀ yɛtìrɛ̀, Kuyie nyetɛ dɛ̀.

Dɛ yɛmbɛ̀ yóó kúmu dimɔ̀nnì dìmɑ́ɑ̀.

Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie míì bɛ́i.

18 N yɛ̃́mu bɛ dɔɔ̀rìmɛ̀ nɛ̀ bɛ yɛǹtotí.

Kuyie nyóó tíímmɛ̀ ku kɔbɛ

Kɛ̀ Kuyie mbɛ́i nkɛ dɔ̀: N kéróomu kɛ bo tíí nyibotí imɔu kɔbɛ, kɛ̀ bɛ̀ɛ yɑ̀ n kó tikpetì. 19 M bo dɔɔ̀ mɛbɛnkùmɛ̀ yɛbotɛ̀ cuokɛ̀, kɛ̀ yɛ kɔbɛ bɛ̀ɛ̀ yentɛ́nɛ̀ m beéntì m bo bɛ̀ tɔ̃ nyibotí tɛì miɛkɛ, Tɑdisisi nɛ̀ Puti kpɛri nɛ̀ Dudi kpɛri, bɛmbɛ bɛ̀ɛ̀ tu bɛtɑ̃ntɑ̃ũbɛ̀, m bo bɛ̀ tɔ̃ nyɛhɛkɛ̀ dɛ́tiyɛ̀, Tubɑɑdi nɛ̀ Yɑfɑ̃ɑ̃. Bɛ̀ɛ̀ í kèè bɛ̀ nɑ̀ɑ́mmɛ̀ n kpɛ́í, bɛ̀ mu nyí yɑ̀ dɛ̀ n kpetì. Dɛ kó bɛnìtìbɛ̀ bo nɑ́kɛ́ n kpetì ibotí tɛì. 20 Kɛ̀ n tɔ̃ mbɛ̀ ntɔuní di tebìí sìì bo ibotí imɔu miɛkɛ. Bɛ̀ bo mbɛ̀ tɔuní nɛ̀ sisɛ̃ĩ́ nɛ̀ sikpɑ̀rìnɑɑsɛ̃ĩ́, nɛ̀ sisɛ̃ĩ́ tɛsì sìì mùmmu. Kɛ̀ bɛtɔbɛ̀ ndekɛ yɛsɑ̃mmɑrínnɑrɛ̀ nɛ̀ yòyóbɛ̀. Kɛ kũũ̀nnɛ̀nní n tɑ̃sɑ̀ɑ̀rì Sedisɑdɛmmu kɛ n duɔ̀. Isidɑyɛɛribɛ ɔ̃ nni mpɑ̃ɑ̃ mmɛ̀ɛ̀ botí yɛpɑ̃rɛ̀, kɛ ɑ̃ɑ̃̀ yɛbɔ sɑ̀ɑ̀yɛ̀ miɛkɛ kɛ tɔuní n cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ miɛkɛ. Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie mmíì mɛ nyɛ̃. 21 Bɛ miɛkɛ m bo tɑ̃nkɛ́ ikuɔ́ nìùbɛ̀ nɛ̀ Defiibɛ mí ndi Yiɛ̀ nKuyie míì bɛ́i.

22 Kɛĩ́nkɛ̀ pɑ̀nkɛ̀ nɛ̀ kɛtenkɛ̀ pɑ̀nkɛ̀ n dɔ̀ɔ̀ kɛ̀ bo mɛ̀ɛ̀ botí, di kó kuwuɔ yó mmɛ mbo nɛ̀ di kó diyètìrì.

23 Dɛ mɔ̀nnì bɛnìtìbɛ̀ bɛmɔu

bo nkɔrìní m borɛ̀ bɑ́ wèè tɑ̃̀nkù,

bɑ́ tɛ̀ɛ̀ om̀pùtɛ̀ kɛ ninku n yììkɛ̀

mí ndi Yiɛ̀ nKuyie míì bɛ́i.

24 Dɛ mɔ̀nnì bɛnìtìbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ yetɛ n kpɛti

bɛ̀ bo kú kɛ́nduɔ́ kɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ kɔ̀rìní kɛ bɛ̀ yɑ̀u.

Yɛbiɛ̀ yɛ̀ɛ̀ cɑ̀ɑ́ mbɛ kɔ̃̀ntì yɛ̀ í yóó kú,

muhɑ̃ɑ̃́ mmùù bɛ̀ tùɔ̀ mmù í yóó kú,

bɛ kpɛrɛ bo ndò nyisɔkɛ bɛnìtìbɛ̀ bɛmɔu kpɛ́í.

* 1:21 bɛnitikɔ̀ùbɛ̀: Wéntɛ́ Osee 2:4-15 nɛ̀ Esekiɛri 16:15-43, 23:22-49.

* 7:20 ...kuó di yùtì nɛ̀ di dɛɛ̀mbìi: Dɛ̀ bɛnkú

* 8:8 Emmɑniyɛɛri: Wéntɛ́ Esɑii 7:14 nɛ̀ 8:10.

* 9:13-14 tipuonti nɛ̀ tipèntì: Dɛ̀ bɛnkú bɛ̀ɛ̀ tu bɛ̀ mbɛ bɛdiɛbɛ̀ nɛ̀ bɛsɑ́m̀pɔ́bɛ̀ Esibiti ɛì miɛkɛ.

* 19:15 nɛ̀ tipèntì: Wéntɛ́ 9:13-14 ɑ bo yɑ̀ bɛ̀ wɑ̃̀ri

* 23:17 Wéntɛ́ 1:21.

* 27:2 Kuyie ndo ɔ̃ nnɑ́ɑ́nnɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ

* 32:16 Dɛ̀ bɛnkú Isidɑyɛɛribɛ ɛì dimɔu

* 46:11 fɛtúúfɛ̀: Kuyie ndɔ̀ɔ̀ dinɑ́ɑǹhɑ̃ntírì kɛ dɔ́ kɛ́yĩ́ Pɛdɛsi kóo kpɑ̀ɑ̀tì nwe. Wéntɛ́ 41.2.

* 57:9 okpɑ̀ɑ̀tì diɛwè: Bɛ̀ nɑ̀ɑ́ nwèè kpɛ́í ndiɛ mbo nɑ kɛ́ntú dibɔɔ̀ diɛrì bɛ̀ tu dì Mɔdɔki nɛ̀ Ebedeebɛ kó tinɑ́ɑǹtì diyètìrì dimɑ́ɑ̀ ndi kɛ nɛ́ cɑ̃́ɑ̃́ mmuyúù.

* 65:4 Dɛ kó bɛnìtìbɛ̀ do ɔ̃ nkɔrì ifɔ̃ti

Sedemii

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

14

15

16

17

18

19

20

21

22

23

24

25

26

27

28

29

30

31

32

33

34

35

36

37

38

39

40

41

42

43

44

45

46

47

48

49

50

51

52

Sedemii

Di mpɑ́tíri tɔ tìì nɑ́ɑǹtì

Sedemii do tú ikuɔ́ nìùtì Idikiyɑ birɛ ndɛ. Idikiyɑ Anɑtɔti ɛì kou kòo bo Bɛnsɑmɛɛ kó kutempɛ̃ mmiɛkɛ, kɛ̀ Kuyie nhò yu kóò dɔ̀ɔ̀ ku pɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑǹtò kɛ sɔ̃́ nho kpɑɑ́ kɛ tú odɑpɑ̀ɑ̀. Bɛmɔu kɛ̀ bɛ̀ nhò nìímmu, nɛ̀ mɛmmɛ kòo bɑɑ nyĩkú o mɔ́mmɔnti ĩ́nkɛ̀ kɛ́tuɔkɛ kumɑ̀nku.

Weè Sedemii o mɔ́mmuɔ nweè wɑ̃̀ri dɛ kó dipɑ́tíri. O kó tipɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì do tú ò bo cɑummɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ kɛ tú Kuyie nyóó bɛ̀ bekɛ́nɛ̀ bɛ̀ feu mɛ̀ɛ̀ kpɛ́í nyiwũɔ̃ yɛbɔkɛ̀ kɛ dɔɔri mɛyɛi. Sedemii do tú Kuyie nkóo nìtì nwe kɛ mɛ̀nkɛ duɔ́ nhomɑ́ɑ̀ Kuyie nkó mutɔ̃mmú kpɛ́í kɛ́mmɔkɛ dikɔ̃m̀bùɔ̀ ò í nyĩɛ̃̀kù ò bo nɑ́kɛ́mɛ̀ timɔ́mmɔnti bɑ́ kòo bo fɛ̃́ṹtɛ́. Kuyie ndo yóó ò yu ku tɔ̃mmú kɛ̀ Sosiɑsi bo o kpɑ̀tì benni tɛpíítɛ̀ nɛ̀ ditɑ̃ɑ̃́nnì miɛkɛ nkɛ. Kuyie mpɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑm̀bɛ̀ tɔbɛ̀ Sofonii nɛ̀ Abɑkuku bɛ̀ do tú o kó dimɔ̀nnì kɔbɛ mbɛ.

Sedemii do kpɑɑ́ fòùmu kɛ̀ Kuyie mpɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì ò nɑ̀kɛ́ tì kɛ̀ tisṹkùtìi dɔ̀ɔ̀. Kɛ̀ Nɛbukɑnnɛsɑɑ Bɑbidɔnni kóo kpɑ̀ɑ̀tìi bɛ̀ do kɛ́pɔntɛ Sedisɑdɛmmu nɛ̀ Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀, kɛ́pĩ́ nSudɑɑ kóo kpɑ̀ɑ̀tì kɛ́kònnɛ̀ nɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ tɔbɛ̀ pɛ́u. Bɛ̀ bɛ̀ pĩ̀ḿmú dìì mɔ̀nnì kɛ kònnɛ̀ kɛ̀ Kedɑdiɑ bɛ̀ do bɑɑ́ nwè dihɛì kɛ̀ bɛ̀ɛ ò kùɔ. Sudɑɑ kɔbɛ bɛ̀ɛ̀ do kpɑɑ́ kpɑɑ́, kɛ̀ bɛ̀ɛ cokɛ́ kɛ́kɔtɛ Esibiti kɛ́sɔri, kɛ̀ bɛ̀ɛ pĩ́ nSedemii nɛ̀ muwɛ̃rímú kòo bɛ̀ nɛinɛ̀ dɛ bíɛ́kɛ̀. Ò kɛ nku.

Di mpɑ́tíri nɑ́ɑǹtì duɔ́ kɛ dòmmɛ̀

1. Kuyie nyóó bekɛ́nɛ̀mɛ̀ Sudɑɑ kó dikpɑ̀ɑ̀tìyuu 1-45

2. Kuyie mpɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑǹtò nɑ̀kɛ́ tì kɛ̀ dɛ̀ ntukúnɛ̀ yɛbotɛ̀ tɛyɛ̀ bɛ̀ɛ̀ í tú Isidɑyɛɛribɛ 46-51

3. Bɛ̀ domɛ̀ Sedisɑdɛmmu ɛì kɛ́ dì pɔ̀ntɛ 52

1

1 Di mpɑ́tíri tɔ Idikiyɑ birɛ Sedemii nɑ̀kɛ́ tì nti nɛ̀ ò dɔ̀ɔ̀ dɛ̀, Idikiyɑ do tú ikuɔ́ nìùbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ do bo Anɑtɔti ɛì Bɛnsɑmɛɛ tempɛ̃ mmiɛkɛ bɛ kóò mɔù nwe. 2 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie mbɛ́innɛ̀ Sedemii Amɔɔ birɛ Sosiɑsi tu dìì mɔ̀nnì Sudɑɑ kɔbɛ kóo kpɑ̀ɑ̀tì, o kpɑ̀tì benni tɛpíítɛ̀ nɛ̀ ditɑ̃ɑ̃́nnì miɛkɛ. 3 Kɛ̀ kùu wɛ̃tɛ kóò bɛ́innɛ̀ Sosiɑsi birɛ Sosɑkimmu tu dìì mɔ̀nnì Sudɑɑ kɔbɛ kóo kpɑ̀ɑ̀tì. Kɛ̀ Kuyie nní nsɔkɛ́ kɛ nɑ́ɑ́nnɛ̀ Sedemii kɛ́ntɔ kɛ́tuɔkɛnɛ̀ Sedesiɑsi Sosiɑsi birɛ tɛrɛ̀ kpɑ̀tì benni tɛpíítɛ̀ nɛ̀ dìmɑ́ɑ̀. Dɛ kó dibenni kóo tɑ̃ɑ̃̀nummùwè miɛkɛ nkɛ bɛ pĩ̀ḿmúmɛ̀ Sedisɑdɛmmu ɛì kɔbɛ kɛ kònnɛ̀.

Kuyie nyumɛ̀ Sedemii kòò bo nɑ́kɛ́ ku nɑ́ɑǹtì

4 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nni mbɛ́innɛ̀ mí nSedemii kɛ dɔ̀:

5 N do dɑ yɛ̃́mu

kɛ mu nyí dɑ pìítɛ́ ɑ yɔ̃ pɔutì miɛkɛ.

A do kpɑɑní ɑ yɔ̃ pɔutì miɛkɛ

kɛ̀ n dɑ cɑ̃̀ńnɛ́mu,

n do dɑ tɑ̃ɑ̃tɛ́mu

kɑ̀ɑ bo ntú wèè nɑ̀ɑ́ m pɑ̃ɑ̃ nɑ́ɑǹtì yɛbotɛ̀.

6 Kɛ̀ n tɛ̃́nnɛ́ Kuyie nkɛ dɔ̀:

Áú! N Yiɛ̀ nKuyie n yí nɔ nkɛ nɑ́ɑ́,

n kpɑɑ́ bɛmmu.

7 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nní ntɛ̃́nnɛ́ kɛ dɔ̀:

Bɑ́ ntú ɑ kpɑɑ́ bɛ.

A kɔrimu n yóó dɑ tɔ̃ mbɛ̀ɛ̀ borɛ̀

kɛ bo bɛ̀ nɑ̀kɛ́ n yóó dɑ nɑ́kɛ́ tì timɔu.

8 Bɑ́ mbɛ̀ dé kɛ yɛ̃́ n dɑ bonɛ̀mɛ̀mu

kɛ bo dɑ dɛɛtɛ́.

Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie míì bɛ́i.

9 Mɛm̀mɛ ti Yiɛ̀ nKuyie nyòutɛmɛ̀ ku nɔ̀ùtɛ̀ kɛ́kɑ́ɑ́kɛ́ n nùù, kɛ́ n nɑ́kɛ́ kɛ dɔ̀: Nh ɑ̃nnɛ́mu n nɑ́ɑǹtì ɑ nùù miɛkɛ.

10 Bɑntɛ́ kɛ dò n dɑ bɑ́ɑmmu yíe nyɛbotɛ̀,

kɑ̀ɑ bo mbɑkɛ́ yɛkpɑ̀ɑ̀tìyɔ,

kɑ̀ɑ bo nhuuti, kɛ kɔùtì,

kɛ bɔnti kɛ pɔǹtì, kɛ dɛ́ítɛ,

kɛ mɑti kɛ fíintɛ.

Sedemii dɔúmmɛ̀ tidɔuǹtì kɛ yɑ̀ mutie bɛ̀ tu mù ɑmɑndíè

11 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nní mbekɛ kɛ dɔ̀: Sedemii ɑ yɑ̀ bɑ? Kɛ̀ n dɔ̀: N wúó mmutie bɛ̀ tu mù ɑmɑndíè kó kubɑkù nku.

12 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nni nnɑ́kɛ́ kɛ dɔ̀: A dɛ yɑ̀mu weti weti, dɛ bɛnkú m pĩ́mmɛ̀ mmɛ m bɛ́i ntì kɛ yóó tì dɔ̀ɔ̀.

13 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nyíɛ́ kɛ́ m bɛ́innɛ̀ kɛ dɔ̀: A yɑ̀ bɑ? Kɛ̀ n kù tɛ̃̀ńnɛ́ kɛ dɔ̀: N yɑ̀ tɛkṹmbotɛ̀ ntɛ kɛ̀ tɛ̀ bo kubɑkù yoú bíɛ́kɛ̀, kɛ̀ fɑ̃nni kɛ bíkúní m bíɛ́kɛ̀.

14 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nni nnɑ́kɛ́ kɛ dɔ̀:

Kubɑkù yoú bíɛ́kɛ̀ nkɛ

mɛyɛi nyóó cóúnnímɛ̀ dihɛì dii nyɛmbɛ̀ bɛmɔu ĩ́nkɛ̀.

15 Ntɛ n yóó yúmu kubɑkù yoú kó iwuɔ nyimɔu nɛ̀ yɛkpɑ̀ɑ̀tìyɔ yɛmɔu,

dɛ̀ kɔ̀rinímu kɛ bo pi Sedisɑdɛmmu ɛì kó yɛbòrɛ̀,

kɛ́fitɛ́ iduotí nɛ̀ Sudɑɑ ɛkɛ̀ yɛmɔu.

Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie mmíì bɛ́i.

16 M bɛ́i ntì bɛ kpɛ́í n yóó tì mbɛ̀ dɔ̀ɔ̀mu

bɛ̀ dɔ̀ri mɛ̀ɛ̀ kpɛ́í nkɛ m bùtínnɛ́,

kɛ tuɔ̀ nyɛbɔkɛ̀ tihúúntì,

kɛ kɔ̃nkù kɛ bɑ́ɑ́ mbɛ̀ dɔ̀ɔ̀ dɛ̀.

17 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie mbɛ́i nkɛ dɔ̀:

Fɔ̃́ nSedemii bɑ́ɑ́tí,

ítɛ́ kɛ́kɔtɛ kɛ́ bɛ̀ nɑ̀kɛ́ n dɑ nɑ̀kɛ́ tìì kó dimɑ̀ɑ̀.

A kɔ̃̀ntì bɑ́ mpɑɑti bɛ ììkɛ̀,

kɑ̀ɑ pɑ̀ɑti míì nɛ́ yóó dɑ ɑ̃nnɛ́

kufɔ̃wɑɑ́ mbɛ ììkɛ̀.

18-19 Dihɛì yɛmbɛ̀ bɛmɔu,

bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ nɛ̀ bɛ kó bɛtũ̀mbɛ̀

nɛ̀ ikuɔ́ nìùbɛ̀ nɛ̀ Sudɑɑ ɛì kɔbɛ

bɛmɔu bɛ̀ í yó ndɔ́ ɑ kpɛti.

N nɛ́ yóó dɑ duɔ́mmu muwɛ̃rímú

kɑ̀ɑ bɛ̀ bɑ̀ɑo.

A bo ndònnɛ̀ dihɛì iduotí fitɛ́ dì,

dimɑ́tìsɑ̃ɑ̃̀ disɔɔwũɔ̃̀ kó iduotí dòmmɛ̀

bɛ̀ í yóó dɑ nɑ.

Kɛ yɛ̃́ n yó ndɑ bonɛ̀mɛ̀mu kɛ dɑ kɑ̃nkɛ́.

Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie mmíì bɛ́i.

2

Isidɑyɛɛribɛ tɛ̃́nkɛ í dɔ́mɛ̀ Kuyie mbɛ̀ do kù dɔ́ mɛ̀ɛ̀ botí

1 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nni mbɛ́innɛ̀ kɛ dɔ̀: 2 Kɔtɛ Sedisɑdɛmmu kɔbɛ borɛ̀ kɛ́pĩɛ̃kɛ́ kɛ̀ bɛ̀ɛ keè. Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie m míì tu:

N kpɑɑ́ kɛ yɛ̃́mu di do n tɑunnɛ̀mɛ̀

di bíkɛ́mbɛ́ntì mɔ̀nnì.

N do di puokɛ bɑ̀mbɑ̀,

kɛ̀ di nni ndɔ́mɛ̀,

kɛ̀ nní nnimɛ̀ dikpɑ́ɑ̀ tɛdɔntɛ̀ miɛkɛ kɛ di ntũ̀.

3 Isidɑyɛɛribɛ di do cɑ̃́ɑ̃́mmu kɛ tú n kɔbɛ,

kɛ̀ n di te nh ɔ̃ ntemɛ̀ bɑ́ tìì diitì di ɔ̃ɔ̃ dɛitɛ tì mɛketimɛ̀,

kɛ̀ tì tu n kpɛti,

òmɔù do ɔ̃ nkòò di kɑ̀ɑ́kɛ́ wèe tuɔti icɛ nyi,

kɛ̀ mɛyɛi nhò do.

Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie mmíì bɛ́i.

4 Díndi Sɑkɔbu yɑɑ̀bí keènɛ̀ n tú mù,

Isidɑyɛɛribɛ kó iwuɔ nkémmúnɛ̀ n yɛ̃ mmù.

5 M bɛ́immu kɛ tú:

n do cɑ̀ɑ̀rɛ̀ bɑ di yɛmbɛ̀

kɛ̀ dɛɛ̀ nte kɛ̀ bɛ̀ n yóu kɛ tũ̀nnɛ dɛtetìrɛ̀ kpɛrɛ?

Kɛ nɑɑ́ bɛmɔ́mmɔmbɛ dɛtetìrɛ̀.

6 Bɑ́ bɛ̀ í békú bɛmɑ́ɑ̀

mí mbɛ Yiɛ̀ nKuyie nkùu bɛ̀ dènnɛní Esibiti m borɛ̀.

Mí nwèè do bɛ̀ bonɛ̀ dikpɑ́ɑ̀ tɛdɔntɛ̀ miɛkɛ yɛfɔ̃̀tɛ̀ borɛ̀.

Tɛdɔnkpetɛ̀ mufòmmu í borɛ̀.

Òmɔù í borɛ̀, onìtì í pɛ̃nkù dɛ̀.

7 Míì di kɔ̀tɛnɛ̀ní kɛ di kɑ̀nnɛ kɛtennɑtikɛ̀,

kɛ̀ di bo nyo ntidisɑ̀ɑ̀tì,

kɛ̀ di nɛ́ tɑ nh ɛì kɛ dì sĩ̀nkùnnɛ,

kɛ dì cɑ̀kɛ, kɛ̀ dì nɑɑ́ nyisɔkɛ.

8 Bɑ́ ikuɔ́ nìùbɛ̀ í békú bɛmɑ́ɑ̀

mí mbɛ Yiɛ̀ nKuyie mborɛ̀.

Ikuɔ́ yɛmbɛ̀ tɛ̃́nkɛ í n yɛ̃́.

Bɛ̀ɛ̀ tu bɛnìùbɛ̀ bɛ̀ tɛ̃́nkɛ í yie n kpɛti,

kɛ̀ bɛ̀ɛ̀ do nɑ́ɑ́ m pɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì

kɛ̀ bɛ̀ nɑ̀ɑ́nnɛ̀ dibɔɔ̀ Bɑɑdi kó muwɛ̃rímú,

kɛ tũ̀nnɛ dɛtetìrɛ̀ kpɛrɛ.

9 Dɛɛ̀ te kɛ̀ n di bekùnɛ̀

kɛ yó ndi bekùnɛ̀ díndi nɛ̀ di yɑɑ̀bí.

Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie mmíì bɛ́i.

10 Kɔtɛnɛ̀ Kitimmu ɛkɛ̀ yɛ̀ɛ̀ sokɛ́ mɛniɛ mmiɛkɛ kɛ́yɑ̀.

Tɔ̃nnɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ɛ kɔtɛ Kedɑɑ ɛì,

kɛ̀ nsɑ̀ kɛ̀ bɛ̀ dɔ̀ɔ̀ri di mɛ̀ ndɔ̀ɔ̀rimɛ̀.

11 Kubotí mɑkù kɔbɛ ceeri ku bɔkɛ̀ miɛ m̀botɑ́ɑ̀?

Bɑ́ nɛ̀ yɛ̀ í mɛ ntúmɛ̀ Kuyie nnɑɑ̀?

Díndi n kó bɛnìtìbɛ̀ kɛ̀ díndi nɛ́ n tùótɛ́

mí nwèè do te kɛ̀ bɛ̀ di sɑ̃ntí,

kɛ cèètɛnɛ̀ dɛtetìrɛ̀ kpɛrɛ!

12 Díndi kɛĩ́nkɛ̀ kɔbɛ dɛ̀ dò nkɛ́ dí dimu

kɛ dí pĩ́ nyisíɛ́.

Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie míì bɛ́i.

13 N nìtìbɛ̀ n cɑ̀ɑ̀rɛ̀mu kɛ̀ dɛ̀ dɛu,

bɛ̀ n dootóomu mí mbɛ Yiɛ̀ nKuyie,

mí mmɛnɛ́sɑ̀ɑ̀mɛ̀ kó dinɛ́bòrì

kɛ kɔ̀tɛ kɛ keú yɛfɔ̃̀tɛ̀,

yɛfɔ̃tìkperɛ̀ bɑ́ mɛniɛ nyí bo.

Isidɑyɛɛribɛ bo bɑntɛ́mɛ̀ kɛ dò ndɛ̀ yóù ɑ bo dootóomɛ̀ Kuyie

14 Isidɑyɛɛribɛ di tú tidɑɑtɑ̀ɑ?

Yɑ́ɑ̀ di tú kudɑɑkù kó ibí nyi?

Dɛ̀ nɛ́ dòmmɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ di pɔǹtì kɛ ɛiti di kpɛrɛ?

15 Bɛ̀ kontí yɛcìrícírɛ̀ tɛ̃mɛ̀ mmɛ,

kɛ pɛ́ú mɛtɑmmɛ̀,

kɛ̀ pɔ̀ntɛ dihɛì dimɔu kɛ̀ dì dɔúnko,

kɛ nɑɑ́ ntidobontì bɑ́ òmɔù tɛ̃́nkɛ í dì bo.

16 Bɑ́ nɛ̀ Esibiti kó yɛhɛkɛ̀ Nɔfu nɛ̀ Tɑpɑnɛsi kɔbɛ,

kɛ̀ bɛ̀ kuó di yùtì.

17 Isidɑyɛɛribɛ di kó mɛyetímɛ̀ mɛɛ̀ te

kɛ̀ dɛ̀ di tùɔ̀kɛní,

di dootóo mí ndi Yiɛ̀ nKuyie nku,

kù do di ní dìì mɔ̀nnì kucɛ sɑ̀ɑ̀kù miɛkɛ.

18 Di nɛ́ dɔɔri bɑ miɛ

di mɛ̀ ntũmmɛ̀ Esibiti kó kucɛ

kɛ bo yɑ̃̀ kukó nNiidi kó mɛniɛ

di dɔ́ɔ̀rì Asiidi kó kucɛ

di bo kɔtɛmɛ̀ mmɛ kɛ́yɑ̃̀ kukó ndiɛkù Efɑdɑti kó mɛniɛ, ndɛ bo di teennɛ̀ bɑ?

19 Di dɔnniti tiì yóó di tié,

di bùtínnɛ́mɛ̀ Kuyie dɛ kó tiyɛ̃ĩti nti di yɑumɛ̀,

kɛ̀ dɛ̀ bo yie nkɛ̀ di bɑntɛ́ di bo yóumɛ̀

mí ndi Yiɛ̀ nKuyie nwèè di te,

kɛ í nní ndé, dɛ̀ n yóù mɛ̀ɛ̀ botí kɛ n tii.

Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie Mpɑkɛdɑɑ míì bɛ́i.

Kuyie ndònnɛnɛ̀mɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ onitipòkù wèè dɔuti dɔutinɛ̀ bɛnitidɑɑbɛ̀

20 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie mbɛ́i nkɛ dɔ̀:

Nɛ̀ dimɔ̀nnì ndi di í yiemmɛ̀ n kpɛti,

kɛ n yɑ̀tɛnɛ̀ kɛ nɑ́ɑ́ nkɛ tú: Ti dɔ́ kɛ́nte timɑ́ɑ̀.

Kɛ nɛ́ kɔrì sitɑ̃ɑ̃́ simɔu ĩ́nkɛ̀

onitipòkù wèè dɔuti dɔutinɛ̀ bɛnitidɑɑbɛ̀ o kɔ̃mɛ,

kɛ kɔ̃nkù dɛtediɛrɛ̀ dɛmɔu yɔ.

21 M mɛ ndo di fìí

nkɛ̀ di ndònnɛ̀ fínyĩ̀ tie nsɑ̀ɑ̀mù mmu.

Mutie mùù mɛ̀nkɛ wenni.

Dɛ̀ nɛ́ yĩmɛ kɛ̀ di cèetɛ kɛ nɑɑ́ mmutie dikpɑ́ɑ̀ kɔ̃mu musĩ̀mmù?

22 Bɑ́ kɛ̀ di ɔ̀ú dimɑ́ɑ̀ nɛ̀ yɛfɔ̀dúɔ̀

bɑ́ kɛ̀ di ɔ̀únɛ̀ ciɛkúrɛ̀ di yɛi

mɛ̀ bɑɑ yó nkpɑɑ́ bomu kɛ̀ m mɛ̀ wùó.

Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie mmíì bɛ́i.

23 Di bo yĩ́mɛ kɛ dɔ̀ di í sɑ̃ũ ndimɑ́ɑ̀?

Di í tũ̀nnɛ yɛbɔkɛ̀ Bɑɑdibɑɑ?

Wéntɛ́nɛ̀ di do kérí sìì nɑɑ̀cɛ̀i dikpɑ́ɑ̀ dibiri miɛkɛ,

kɛ̀ nsɑ̀ kɛ̀ di bo bɑntɛ́ di dɔɔri dɛ̀.

Bɑ́ yòyó kó dɛbirɛ bɑ́ nkɔɔrí mɛmmɛ sinɑɑ̀cɛ̀i.

24 Di dònnɛ̀ disɑ̃mmɑrínnɑnnì kó disɛrì ndi,

dìì mɑntɛ́nɛ̀ dikpɑ́ɑ̀ kó mucèmmu,

kɛ̀ di kɔ̃̀ntì ìtɛ́ kɛ̀ di wɑnti yɛdɑɑyɛ̀.

Kɛ fĩmmú dì í dò nhòmɔù bo nɑ kɛ́ dì còńnɛ́,

yɛdɑɑyɛ̀ yɛ̀ɛ̀ dì wɑnti yɛ̀ bɑ́ɑ́ bennɛ́ kɛ́ɔu,

kɛ̀ di kɔ̃̀ntì yɑ̀ùtɛ̀ yɛ̀ yóó dì yɑ̀mu.

25 Isidɑyɛɛribɛ kɛ̀ di cokù mɛcɑ̃ɑ̃

ndi nɑɑ̀cɛ̀i bo fɑ̃́ṹtɛ́ kɛ̀ di níí kpeí.

Kɛ̀ di nɛ́ mɛ̀ ntúmɛ̀ di kpɛti í bomu,

kɛ̀ díndi dɔ́ yɛbɔkɛ̀ nyɛ kɛ yó nyɛ ntũ̀.

26 Bɛ̀ ɔ̃ɔ̃ pĩ́ nhoyúókù kɛ̀ ifɛi ò kùɔ mɛ̀ɛ̀ botí,

ifɛi yóó mɛ ndi pĩ́ ndíndi Isidɑyɛɛribɛ

nɛ̀ di kó bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ nɛ̀ di kpɑ̀ɑ̀tìtũ̀mbɛ̀,

nɛ̀ ikuɔ́ nìùbɛ̀ nɛ̀ bɛ̀ɛ̀ nɑ̀ɑ́ mí nKuyie m pɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì.

27 Díndi bɛ̀ɛ̀ ɔ̃ nwúó ntɛbɔɔtenkɑɑnìtɛ̀ kɛ tú

tɛɛ̀ tu di cicɛ,

kɛ́nwúó ndibɔɔtɑ̃́rì kɛ tú

diì di te.

Di bo ntũ̀ mmɛ̀ mí ndi Yiɛ̀ nKuyie

nkɛ̀ di m bùtínnɛ́ pɑ́í pɑ́í.

Kɛ̀ dɛ̀ di di dìì mɔ̀nnì di nɛ́ nní nyu

kɛ tú n di dɛɛtɛ́.

28 Dɛ kó yɛbɔkɛ̀ borɛ di dɔ̀ɔ̀ yɛ̀?

Yɛ̀ɛ kɔtɛní kɛ̀ nsɑ̀ kɛ̀ yɛ̀ bo nɑ

kɛ́ dí dɛɛtɛ́ mɛyɛi ndi do dìì mɔ̀nnì.

Díndi Sudɑɑ kɔbɛ di bɔkɛ̀ sũmu

kɛ mɑ̀nnɛ̀ di ɛkɛ̀ mɑ̀mɛ̀.

29 Dɛ̀ dòmmɛ̀ kɛ̀ di dɔ́ ti mɔɔtɛ tinɑ́ɑǹtì

mí nnɛ̀ díndi?

Dimɔu di m bùtínnɛ́mu,

mí ndi Yiɛ̀ nKuyie míì bɛ́i.

30 Kɛ̀ n di puotí kɛ di puotí dɛtetìrɛ̀,

dɛ kó tiyɛ̃ĩti í di duɔ́ nyitié mmɑì,

kɛ̀ di nɛ́ pètìnkɛ kùɔ bɛ̀ɛ̀ nɑ̀ɑ́ m pɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì,

yɛkpɑmɑɑ̀ nkɔ̃mɛ.

31 Díndi di mmɔ̀nnì kɔbɛ kéntɛ́nɛ̀ mɛsɑ̀ɑ̀,

mí ndi Yiɛ̀ nKuyie n nɑ́ɑ́ ntì.

Díndi Isidɑyɛɛribɛ n nɑɑ́ ndi kpɛ́í tɛdɔntɛ̀ kó dikpɑ́ɑ̀ ndi

kɛ duò tikɔ̃m̀bùɔ̀tɑ̀ɑ̀?

Yɑ́ɑ̀ n nɑɑ́ ndi kpɛ́í dihɛì dibiìnnì kpɛri ndi?

Dɛ̀ nɛ́ dòmmɛ díndi n nìtìbɛ̀

kɛ̀ di tú di yó nceǹtì

di dɔ́mɛ̀ mmɛ di í wɛ̃tiní m borɛ̀.

32 Osɑpɑ̀ɑ̀ nhɔ̃ɔ̃ yɛ̃̀ nhosɑ̃tɑ̀ɑ̀?

Osɑpɑ̀ɑ̀ nwèè bo kɛ yenkú ò bo yɛ̃̀ nho yɑ̀ɑ̀tɑ̀ɑ̀?

N nìtìbɛ̀ biɛ mɛ nni nyɛ̃̀mmu bɑ́

dɛ̀ í tɔ́kɛ́ dɛ kó yɛwe í dò nkɛ́kɑɑ nkɛ́deè.

33 Onitipòkù wèè nɔ nkɛ wɑɑ̀ mbɛnitidɑɑbɛ̀

ò dòmmɛ̀ di kpɛrɛ mɛ ndò

nkɛ yɛ̃́ di yɛ̃́mɛ̀ di ɔ̃mmɛ̀ kɛ wɑɑ̀ nyɛbɔkɛ̀.

Nɛ̀ dɛ kó mɛdɔɔ̀rìmɛ̀ yɛimɛ miɛkɛ

kɛ bo nɑ kɛ́tuo nyitié mbɛnitipòbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ dɔuti dɔutinɛ̀ bɛnitidɑɑbɛ̀.

34 Bɛsénnìbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ í cɑ̀ɑ̀rɛ̀ mùmɑmù

kɛ̀ di bɛ̀ kùɔ

bɛ yĩ̀ĩ̀ nkpɑɑ́ kɛ dɑrimu di yɑɑ̀bòrɛ̀ mɑ̀nkɛ.

Di mɛ nyí bɛ̀ pĩ nkɛ̀ bɛ̀ dɔ̀ɔ̀ri mɛyɛi.

35 Nɛ̀ mɛmmɛ kɛ̀ di yɛ̀mmɛ̀ dò ndi wenni

kɛ̀ di tú Kuyie mmiɛkɛ í yó nsɔkɛ́ kɛ di pɛ́ì.

Di nɑ́ɑ́ mɛ̀ɛ̀ kpɛ́í nkɛ tú di í cɑ̀ɑ̀rɛ̀ dɛɛ̀ te

kɛ̀ kù yóó di bekɛ́nɛ̀.

36 Dɛ̀ yĩ́mɛ kɛ̀ di cɑ̃ɑ̃ icɛ mucɑ̃́ntímù,

di di ìì fɛi Asidii di yóó i ndi Esibiti.

37 Di yó nkɛ wɛ̃tiní kɛ ceú di yɔ nyɛ,

kɛ yɛ̃́ di Yiɛ̀ nKuyie ndootóomɛ̀mu,

di do ĩkú bɛ̀ɛ̀ ĩ́nkɛ̀

dɛɛ̀ te kɛ̀ di í yóó pɛ́tɛ́ mɛteèmmɛ̀ mɑmɛ̀.

3

Kuyie ndònnɛnɛ̀mɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ onitipòkù wèè dɔuti dɔutinɛ̀ bɛnitidɑɑbɛ̀ kòo to kpeńnì

1 Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie m bɛ́immu kɛ yĩ:

Kòo nìtì yetɛ o pokù koò bɛ̀ti,

kòò ìtɛ́ kɛ yenkɛ otɔù mɔù,

o dɔù kótì tɛ̃́nkɛ bɑ́ɑ́ nɑ kóò tùótɛ́,

kòò ò tùótɛ́ o ɛì sĩ̀ntɛmu.

Dɛ̀ nɛ́ dòmmɛ díndi Isidɑyɛɛribɛ

kɛ̀ di m bùtínnɛ́ kɛ tũ̀nnɛ yɛbɔkɛ̀

kɛ dɔ́ n wɛ̃tɛ kɛ́ di túótɛ́?

Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie mmíì tì ndi bekɛ!

2 Wéntɛ́nɛ̀ yɛtɑ̃rɛ̀ kɛ́yɑ̀

ditɑ̃rì mɑrì bo di í dèkɛ dì kɛ fìé iwũɔ̃ yɛbɔkɑ̀ɑ̀?

Di do ɔ̃ nkɑri icɛ nyi kɛ bɑ̀ɑ̀ bɛyóóbɛ̀ tɛ̃mɛ̀,

di do mɛ ndɔɔri kɛ m bùtínnɛ́ kɛ tũ̀nnɛ yɛbɔkɛ̀,

kɛ sĩ̀nkùnnɛ dihɛì.

3 Nɛ̀ dɛ kpɛ́í nkɛ n di mɔ̀ntɛ fɛtɑɑfɛ̀,

bɑ́ di tɛ̃́nkɛ í yɛ̃́ fɛyɔ̃ɔ̃kɛ̀ntɑɑfɛ̀.

Kɛ̀ di cĩ́ɛ̃́kɛ́ kɛ mɔkɛ

onitipòkù wèè dɔuti dɔutinɛ̀ bɛnitidɑɑbɛ̀ o kó mɛ̀yɛ̀mmɛ̀,

bɑ́ ifɛi í di pĩĩ,

di í bɑntɛ́ di cɑɑ̀rìmɛ̀.

4 Di mmɔ̀nnì kɛ̀ díí nɛ́ kuɔ nkɛ n yu kɛ tú:

Ti cicɛ nɛ̀ ti bɛmmɛ̀ mmɛ ɑ ti dɔ́mɛ̀.

5 Kɛ bekú dimɑ́ɑ̀ kɛ tú Kuyie mmiɛkɛ sɑ̀ɑ̀ yó nsɔkɛ́ kɛ ti pɛ́ìmɑɑ̀?

Kù yó nti u kɛmiɛkɛ nkɛ sɑ̃́ɑ̃̀?

Mɛm̀mɛ di nɑ́ɑ́mmɛ̀ kɛ bɑɑ nɛ́ sɔkɛ́ kɛ dɔɔri mɛyɛi

ndíndi dɛ kó itookperí yɛmbɛ̀.

Wèè nɑ̀ɑ́ nKuyie mpɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì ò tumɛ̀ bɛ̀ɛ̀ ceetɛ

6 Okpɑ̀ɑ̀tì Sosiɑsi kpɑ̀tì miɛkɛ, kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nní mbɛ́innɛ̀ kɛ dɔ̀: A yɑ̀ Isidɑyɛɛribɛ m bùtínnɛ́ kɛ dɔ̀ɔ̀ dɛ̀ɑ̀? Bɛ̀ dèkù yɛtɑ̃rɛ̀ yɛmɔu ĩ́nkɛ̀ nkɛ nɛ̀ dɛtie ndɛmɔu yɔ kɛ feu iwũɔ̃ yɛbɔkɛ̀. 7 N yɛ̀mmɛ̀ do dò mbɛ̀ yóó dɔɔ̀ dɛndɛ kó dimɑ̀ɑ̀ kɛ́wɛ̃tɛnímu m borɛ̀, bɛ̀ mɛ nyí wɛ̃̀tɛní! Kɛ̀ bɛ yɔ̃ fũ̀ɔ̃̀ kɔbɛ Sudɑɑ kó kuwuɔ nkɔbɛ mɔkɛ onitipòkù wèè dɔuti dɔutinɛ̀ bɛnitidɑɑbɛ̀ o kó mɛyɛ̀mmɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ wùónko. 8 Sudɑɑ wuɔ nkɔbɛ yɑ̀mu Isidɑyɛɛribɛ m bùtínnɛ́mɛ̀, kɛ̀ m bɛ̀ yetɛ kɛ bɛ̀ duɔ́ ndiyetɛpɑ́tíri. Nɛ̀ mɛmmɛ kɛ̀ bɛ̀ í n depɛ kɛ mɔkɛ onitipòkù wèè dɔuti dɔutinɛ̀ bɛnitidɑɑbɛ̀ o kó mɛyɛ̀mmɛ̀ kɛ kɔ̀tɛ kɛ fìé iwũɔ̃ yɛbɔkɛ̀. 9 Isidɑyɛɛribɛ kóò kɛ í ndɑkɛ n kpɛti, kɛ m bùtínnɛ́ kɛ fìé iwũɔ̃ sibɔɔtenkɑɑnìi nɛ̀ yɛbɔɔtɑ̃́rɛ̀ kɛ sĩ̀nkùnnɛ dihɛì. 10 Bɑ́ nɛ̀ mɛmmɛ kɛ̀ bɛ̀ yɔ̃ fũ̀ɔ̃̀ kɔbɛ Sudɑɑ kó kuwuɔ nkɔbɛ mɔkɛ onitipòkù wèè dɔuti dɔutinɛ̀ bɛnitidɑɑbɛ̀ o kó mɛyɛ̀mmɛ̀ bɛ̀ í wɛ̃tɛní m borɛ̀ nɛ̀ bɛ yɛ̀mmɛ̀ mɛmɔu. Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie mmíì bɛ́i.

11 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nyíɛ́ kɛ́ m bɛ́innɛ̀ kɛ dɔ̀: Isidɑyɛɛribɛ bɛ̀ɛ̀ m bùtínnɛ́ bɛ kpɛrɛ wɛ̃̀tɛ kɛ tɔ̃ũnɛ̀mu Sudɑɑ wuɔ nkɔbɛ bɛ̀ɛ̀ mɔ̀kɛ onitipòkù wèè dɔuti dɔutinɛ̀ bɛnitidɑɑbɛ̀ o kó mɛyɛ̀mmɛ̀. 12 Kɛ̀ kù dɔ̀ n kɔtɛ kɛ́pĩɛ̃kɛ́ kɛ́cɑu nkubɑkù yoú kɔbɛ Isidɑyɛɛribɛ kɛ dɔ̀: Di Yiɛ̀ nKuyie díndi Isidɑyɛɛribɛ di tũ̀ nkù tu:

Wɛ̃tɛnɛ̀ní m borɛ̀,

díndi bɛ̀ɛ̀ n yetɛ,

n yí yóó yóu kɛ̀ m miɛkɛɛ do di ĩ́nkɛ̀,

kɛ yɛ̃́ n sémmɛ̀ dɛumɛ̀mu.

Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie míì mɛ nyɛ̃.

M miɛkɛ ɔ̃ɔ̃ í nhɑ̃ kɛ cɔ́ú nsɑ̃́ɑ̃̀.

13 Díndi cɛ̃́nkɛɛ bɑntɛ́ di cɑɑ̀rìmɛ̀.

Bɑntɛ́nɛ̀ kɛ dò ndi yetɛ n kpɛti nti,

mí ndi Yiɛ̀ nKuyie ndi do tũ nkù,

kɛ kɔ̀tɛ kɛ fìé iwũɔ̃ yɛbɔkɛ̀ di do í yɛ̃́ yɛ̀

yɛteyɔ yɛmɔu borɛ̀ bɑ́ di í kèńtɛ́ n tɑmmɛ̀.

Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie mmíì bɛ́i.

Sudɑɑ kɔbɛ wɛ̃̀tɛnímɛ̀ Kuyie mborɛ̀

14 Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie mmíì tu: Wɛ̃tɛnɛ̀ní m borɛ̀ díndi bɛ̀ɛ̀ do n yetɛ kɛ yɛ̃́ míì di temɛ̀. N yóó di tɑ̃nkɛ́ dimɑ́ɑ̀ dimɑ́ɑ̀ ndi di nhɛì òmɑ́ɑ̀, ku nnɑɑ̀mùnkù bɛ̀dɛ́bɛ̀ kɛ di tɑnnɛ́ Siyɔ̃ɔ̃ ɛì, 15 kɛ́ di duɔ́ mbɛcɛ̃mbɛ n yɛ̀mmɛ̀ kɔbɛ kɛ̀ bɛ̀ ndi cɛ̃mmú, nɛ̀ mɛciì nnɛ̀ tidɑ̀ɑ̀tì.

16 Kɛ̀ di piɛ́ dìì mɔ̀nnì kɛ sũ̀ṹ nkɛ píɛ ndihɛì, mí ndi Yiɛ̀ nKuyie míì bɛ́i. Dɛ mɔ̀nnì di tɛ̃́nkɛ bɑ́ nnɑ́ɑ́, mí ndi Yiɛ̀ nKuyie nkó mɛtɑummɛ̀ tɔu kpɛ́í, di tɛ̃́nkɛ bɑ́ nnɑ́ɑ́ ndi kpɛ́í, òmɔù tɛ̃́nkɛ bɑ́ɑ́ dentɛní di kpɛ́í. Di bɑ́ɑ́ dɑɑtɛní di kpɛ́í bɛ̀ mɛ ntɛ̃́nkɛ bɑ́ dɔɔ̀ ditɛrì. 17 Dɛ kó yɛmɔ̀rɛ̀ miɛkɛ bɛ̀ bo nyu Sedisɑdɛmmu kɛ tú ti Yiɛ̀ nKuyie nkó dikpɑ̀ɑ̀tìkɑ̀rì kɛ yɛbotɛ̀ yɛmɔu ncokùní di bíɛ́kɛ̀, ti Yiɛ̀ nKuyie nkó diyètìrì yu dɛ̀ Sedisɑdɛmmu. Bɛ̀ tɛ̃́nkɛ bɑ́ ntũ mbɛ kó mɛyɛ̀mmɛ̀ yɛimɛ itookperí kɔ̃mɛ. 18 Dɛ kó yɛwe miɛkɛ Sudɑɑ kó kuwuɔ nkɔbɛ bo sɔ̃́nkɛ́ Isidɑyɛɛribɛ kó kuwuɔ nkɔbɛ kɛ̀ bɛ̀ɛ wɛ̃nnɛ́ kɛ́ítɛ́ní kubɑkù yoú kó kɛtenkɛ̀ miɛkɛ kɛ́wɛ̃tɛní dihɛì n duɔ́ ndì bɛ yɛmbɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ dì te.

Itookperí yɛmbɛ̀ yóó wɛ̃tɛ kɛ́kpɛ́ntɛ́nímɛ̀ Kuyie mborɛ̀

(Ti Yiɛ̀ nKuyie mbɛ́i ntì)

19 N do dɔ́ kɛ́ di dɔɔ̀ m bí nyi kɛ́ di duɔ́ nkɛtensɑ̀ɑ̀kɛ̀,

kɛ̀ di kɛ̀ tiekɛ,

kɛtenkɛ̀ kɛ̀ɛ̀ pɛ̃ɛ̃tɛ́ kɛsɔnkɛ kɛmɔu.

Kɛ̀ n yɛ̀mmɛ̀ ndò ndi bo nni nyu kɛ tú di cicɛ.

Bɑ́ di bɑ́ m bútínnɛ́ bìtì.

20 Onitipòkù wèè yìɛ̀ kɛ wɑɑ̀ mbɛnitidɑɑbɛ̀ ò ɔ̃mmɛ̀ o dɔù.

Isidɑyɛɛri mɛ nni nhɔ̃.

Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie mmíì bɛ́i.

21 Isidɑyɛɛribɛ kó yɛdɑbùò nyɛɛ̀ yìɛ̀ní sitɑ̃ɑ̃́ ĩ́nkɛ̀,

kɛ̀ bɛ̀ kuɔ̀ nkɛ m bɑ́ɑ́.

Bɛ cɛ iì sĩ̀ntɛ,

bɛ̀ yɛ̃̀ mmí mbɛ Yiɛ̀ nKuyie nku bɛ̀ do tũ nkù.

22 Díndi m bí ìì n yetɛ wɛ̃tɛnɛ̀ní,

kɛ̀ n tũntɛ tìì bo mí nnɛ̀ díndi ti cuokɛ̀.

(Bɛnìtìbɛ̀ tɛ̃̀ńnɛ́ tì)

Ntɛ tínti ti wɛ̃̀tɛnímu ɑ borɛ̀

kɛ yɛ̃́ fɔ̃́ɔ̃̀ tumɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie.

23 Yɛbɔkɛ̀ Bɑɑdibɛ ti soutɛ́mu nɛ̀ ti ɔ̃ nyɛ̀ feu iwũɔ̃ kɛ úú ìì úu.

Ti Yiɛ̀ nKuyie nkuù ti dɛɛrí tínti Isidɑyɛɛribɛ.

24 Nɛ̀ ti bɑɑ bɛmmɛ̀ mmɛ

kɛ̀ ti yɛmbɛ̀ feu bɛ nɑ̀ɑ̀kɛ

nɛ̀ bɛ piètì dibɔɔ̀ Bɑɑdi ifɛi diitì.

Kɛ̀ dɛ̀ dèènɛ̀ ibí initidɑɑì nɛ̀ initipòì.

25 Ifɛi iì do dò nkɛ́ ti pĩ́.

Ifɛi iì do dò nkɛ́ ti dɑ́tínnɛ́ kuyɑ̀ɑ̀kù kɔ̃mɛ.

Ti cɑ̀ɑ̀rɛ̀mu ti yetɛ́nɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nku ti tũ̀ nkù

tínti nɛ̀ ti yɛmbòo nɛ̀ ti bɛmmɛ̀ nɛ̀ yíenní,

ti í kèńtɛ́ ti Yiɛ̀ nKuyie nti tũ̀ nkù kó mɛtɑmmɛ̀.

4

(Ti Yiɛ̀ nKuyie mbɛ́i ntì)

1 Díndi Isidɑyɛɛribɛ kɛ̀ di cèètɛ,

kɛ̀ di wɛ̃tɛní m borɛ̀.

Kɛ̀ di fũ̀ũ nsibɔɔtenkɑɑnìi isɔkɛ kpɛsi n yììkɛ̀.

Kɛ̀ di tɛ̃́nkɛ í cɑ̃́nnì cɑ̃́nnì.

2 Kɛ̀ di pɑ̀rìkɛ̀ kɛ yĩ:

Ti Yiɛ̀ nKuyie mbomu

kɛ̀ di bɛ́innɛ̀ timɔ́mmɔnti kɛ̀ dɛ̀ tu kucɛ,

dɛ mɔ̀nnì yɛbotɛ̀ bo kɔtɛní m borɛ̀ kɛ dɔ̀

n yɛ̀ dɔ̀ɔ̀ mɛsɑ̀ɑ̀.

Kɛ̀ dɛ̀ nyɛ nɑɑtinɛ̀ n kpɛ́í.

3 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie mbɛ́i nkɛ dɔ̀:

Sudɑɑ kɔbɛ nɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ sɛ̃ĩ́nɛ̀ kupɑku pɑ̀nkù,

kɛ́yóu di bo mbuɔtìmɛ̀ tipotì miɛkɛ.

4 Díndi Sudɑɑ tenkɛ̀ kɔbɛ nɛ̀ Sedisɑdɛmmu ɛì kɔbɛ.

N duɔ́nnɛ̀ di yɛ̀mmɛ̀

kɛ̀ mɛɛ̀ dɔkɛ nɛ̀ di dɔ̀ɔ̀ mɛ̀ɛ̀ yɛi nkpɛ́í

m miɛkɛ kó muhɑ̃ɑ̃́ mbo di cɔ́útɛ́,

bɑ́ òmɔù bɑ́ɑ́ nɑ kɛ́ mù kùɔ.

Kuyie nyɛ̃ mbɛ̀ɛ pĩɛ̃kɛ́ tì Sudɑɑ tenkɛ̀

5 Kɛ̀ Kuyie mbɛ́i nkɛ dɔ̀: Pĩɛ̃kɛ́nɛ̀ ti Sudɑɑ tenkɛ̀,

nɑ́kɛ́nɛ̀ ti Sedisɑdɛmmu ɛì miɛkɛ.

Eénɛ̀ ditɑ̃tɛheù kɛ́pĩɛ̃kɛ́ mɛdiɛ̀ nkɛ dɔ̀:

Tíínnɛ̀nní kɛ̀ ti kɔtɛ kɛ́tɑ yɛhɛkɛ̀ iduotí fitɛ́ yɛ̀.

6 Cónnɛ́nɛ̀ mɛcɑnnimɛ̀ kɛ́cuó nSedisɑdɛmmu bíɛ́kɛ̀,

kɛ́cokɛ́ kɛ́wɑmmú di bo sɔri dɛ̀,

kɛ̀ di cokù di bɑ́ɑ́ cómmú.

N yóó íinní mɛyɛi mmɛ kubɑkù yoú bíɛ́kɛ̀.

Mɛyɛi ndiɛmɛ̀ mɔ́mmɔmmɛ.

7 Dicìrícìrì òòtɛnímu di dɔ́ù,

opɔ̀ntì ìtɛ́nímu o kɑ̀rì kɛ bo puɔ nyɛhɛkɛ̀ kɛ̀ yɛ̀ɛ dɔúnko,

di ɛkɛ̀ bo nɑɑ́ ntidobontì bɑ́ òmɔù bɑ́ nyɛ̀ bo.

8 Kɛ̀ dɛ̀ dò mmɛmmɛ dɑ́ɑ́tínɛ̀ tifɔ̀ɔ̀tɔ̃̀ntì kɛ́kɔmmú,

tiitɛ́nɛ̀ iwúótìi

kɛ yɛ̃́ ti Yiɛ̀ nKuyie mmiɛkɛ kpɑɑ́ ti cɔ́úmmɛ̀mu,

kɛ̀ mu nyí ti bonkɛ.

9 Dɛ yiè bo tuɔkɛ dìì yiè bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ kɔ̃m̀bùɔ̀tì bo do.

Ifɔ̃̀yéí bo ɑutɛ́ sikpɑ̀ɑ̀tìbìí.

Dɛ̀ bo di ikuɔ́ nìùbɛ̀,

kɛ́kpeí bɛ̀ɛ̀ nɑ̀ɑ́ m pɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì

mí ndi Yiɛ̀ nKuyie mmíì bɛ́i.

10 Dɛ mɔ̀nnì bɛ̀ bo nnɑ́ɑ́ nkɛ tú:

Ti Yiɛ̀ nKuyie nhɑ ti soutɛ́mu tínti Sedisɑdɛmmu ɛì kɔbɛ,

ɑ ti nɑ́ɑ́ ndìì mɔ̀nnì kɛ tú

ti bo mbo dihɛì miɛkɛ kɛ̀ dɛ̀ nɑɑti,

nɛ́ ntɛ tínti kɛ̀ disiè ĩkú ti fɔ̃̀níí.

Bɛpɔ̀mbɛ̀ itinímɛ̀ tipíìtì timɔu

11 Dɛ kó yɛmɔ̀rɛ̀ Kuyie mbo nnɑ́ɑ́ Sedisɑdɛmmu ɛì kɔbɛ kɛ tú:

Yɛtɑ̃rɛ̀ ĩ́nkɛ̀ kó kuyɑɑtonnìkù

kuù kèríní dikpɑ́ɑ̀ bíɛ́kɛ̀ kɛ wetí n nìtìbɛ̀

kù í tú kuyɑɑkù bɛ̀ ɔ̃ɔ̃ yennɛ̀ kù tidiitì.

12 Dɛ kó kuyɑɑkù kùù ìtɛ́ní dɛ bíɛ́kɛ̀, kù kpeńnìmu.

Míì kù íinní kɛ bo bɛ̀ bekɛ́nɛ̀.

(Bɛnìtìbɛ̀ bɛ́i ntì)

13 Ti dootitɔbɛ̀ kèrínímu diwɛtirì kɔ̃mɛ,

kɛ fĩmmú kuyɑɑkperíkù kɔ̃mɛ,

kɛ̀ bɛ kpɑ̀rìsɛ̃ĩ́ cɑ̃ɑ̃ icĩrí dòmmɛ̀.

Ti kpɛrɛ dèèmu! Bɛ̀ ti pɔ̀ntɛmu.

(Ti Yiɛ̀ nKuyie mbɛ́i ntì)

14 Sedisɑdɛmmu kɔbɛ yóunɛ̀ mɛyɛi nkɛ wénkùnnɛ di yɛ̀mmɛ̀,

kɛ̀ dɛ̀ɛ yie nkɛ̀ di cootɛ́.

Dɛ̀ yó nkɑ̃́ɑ̃́kɛ́ dɛ kɛ̀ kuyonku kó mɛyɛ̀mmɛ̀ɛ yɛ̀ di miɛkɛ.

15 Dɑnni ɛì kɔbɛ tì pĩɛ̃kùmu,

kɛ tùɔ̀kɛní Efɑdɑimmu ɛì kɛ nɑ́ɑ́ ndɛ kó mɛyɛi mmɛ̀ɛ̀ kèríní mɛ kpɛ́í.

16 Cɑunnɛ̀ yɛbotɛ̀, nɑ́kɛ́nɛ̀ Sedisɑdɛmmu ɛì kɔbɛ kɛ tú:

Tihɑ̃ɑ̃pɔ̀ntì ìtɛ́ní yɛhɛkɛ̀ dɛ́tiyɛ̀ kɛ kéríní,

kɛ úú fɛkpɑ̀rìúùfɛ̀,

kɛ wetí Sudɑɑ tenkɛ̀ kó yɛhɛkɛ̀.

17 Kɛ cɛ̃̀ɛ̃̀tɛ Sedisɑdɛmmu bɛbɑ̀rìbɛ̀ ɔ̃ɔ̃ cɛ̃ɛ̃tɛmɛ̀ kupɑku,

kɛ yɛ̃́ Sedisɑdɛmmu ɛì kɔbɛ yetɛmɛ̀ n kpɛti.

Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie mmíì bɛ́i.

18 Sedisɑdɛmmu ɛì kɔbɛ tìì di tùɔ̀kɛ

di yɛi nnɛ̀ di cɑɑ̀rìmɛ̀ dɛɛ̀ te kɛ̀ dɛ kó mɛyɛi ndi do,

kɛ di kɔ̀ùtɛ kɛ di yo mɛ doò tiiku.

Sedemii yɑ̀mɛ̀ mɛyɛi mmɛ̀ɛ̀ kéríní kɛ muɔkɛ

19 N yo ditɑ̃tɛheù kuɔ̀mmɛ̀ mmɛ nɛ̀ mudoò kó iúu,

kɛ̀ n kɔ̃m̀bùɔ̀tì duò kɛ̀ dɛ̀ n yóù kɛ n cɑ́ɑ́ kɛ̀ m mítìrìnɛ̀ kuyonku,

dɛ̀ í yie nkɛ̀ m bo n cĩ́ɛ̃́kɛ́.

20 Bɛ m̀pɔ̀mbɛ̀ níí yó mpɛ̃nkóo kɛ̀ bɛtɔbɛ̀ bɛɛ̀ tùɔ̀kɛní,

titouti tɛ̃́nkɛ í yó nkpɑɑ́,

difii mɑrì í yó nkpɑɑ́ dihɛì kɛ cúɔ́kɛ́

dɛmɔu dɛ̀ bo duó dimɔ̀nnì dimɑ́ɑ̀.

21 Nh ɔ̀unɛ̀mu m bo nwúómmɛ̀ n dootitɔbɛ̀ kó mɛkpɑ̀rìcɑnnimɛ̀

nɛ̀ m bo n yomɛ̀ ditɑ̃tɛheù kuɔ̀mmɛ̀.

22 Kɛ̀ Kuyie mbɛ́i nkɛ dɔ̀:

N nìtìbɛ̀ bɛɛ̀ tu tiyɛìntì

bɛ̀ í mɔkɛ mɛciì.

Bɛ ciì mɛyɛi ndɔɔ̀rìmù bíɛ́kɛ̀ nkɛ

bɛ̀ í yɛ̃́ mɛsɑ̀ɑ̀ mmudɔɔ̀rìmù.

23 N wèńtɛ́ kɛtenkɛ̀ kɛ̀ kɛ̀ í mɔkɛ kɛ dòmmɛ̀,

bɑ́ dɛ̀mɑrɛ̀ í bo,

n wèńtɛ́ kɛĩ́nkɛ̀ bɑ́ kuwenniku í bo.

24 Kɛ̀ n wéntɛ́ yɛtɑ̃rɛ̀ kɛ sɔ̃́ nyɛ̀ sɑ̃̀ntɛ̀

kɛ̀ sitɑ̃ɑ̃́ simɔu yɔ̃̀ɔ̃̀ti.

25 Kɛ̀ n wéntɛ́ kɛ sɔ̃́ nhonìtì tɛ̃́nkɛ i kpɑɑ́ kɛtenkɛ̀,

kɛ̀ sinɔɔ cìɛ́tɛ́ simɔu.

26 Kɛ̀ n wéntɛ́ dihɛì titebiiti do pɛí dì,

kɛ sɔ̃́ ndi nɑɑ́nkoo tɛdɔntɛ̀.

Kɛ̀ yɛhɛkɛ̀ yɛmɔu nɑɑ́ ntidobontì,

dɛndɛ kó dimɑ̀ɑ̀ boní Kuyie mborɛ̀ ndɛ,

ku miɛkɛ kɛɛ̀ ti yɛ̀ kɛ tontɛ́.

27 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie mbɛ́i nkɛ dɔ̀:

Dihɛì dimɔu yóó dɔúnkomu,

n nɛ́ í yóó bɛ̀ kùɔ kɛ́deè pɑ́íí.

28 Nɛ̀ dɛ kpɛ́í kɛtenkɛ̀ kɛmɔu yó mbo yɛdɑbùò mmiɛkɛ nkɛ,

kɛ̀ tiwɛtìi sɔutɛ,

m bɛ́i ntì tinti.

N yí yóó ceetɛ,

n yí yóó wɛ̃tɛ n fɔ̃̀nkúò.

Siyɔ̃ɔ̃ ɛì kɔbɛ nɑtitɔbɛ̀ bɛ̀ soutɛ́mɛ̀

29 Sikpɑ̀rìnɑɑsɛ̃ĩ́ nɛ̀ bɛtɑ̃ntɑ̃ũbɛ̀ kó kutoweku kuù dɑ̀ɑ́tíní,

kɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ cìɛ́tɛ́ muceé nkɛ tɑɑ̀ titúútì miɛkɛ,

kɛ̀ bɛtɔbɛ̀ dèkù yɛtɑ̃rɛ̀, kɛ̀ yɛhɛkɛ̀ yɛmɔu dɔúnko,

bɑ́ òmɔù tɛ̃́nkɛ í bo yɛ miɛkɛ.

30 Sedisɑdɛmmu ɛì kɔbɛ bɛ̀ yóó di pɔntɛ kɛ̀ di nɛ́ bennɛ́

kɛ dɔɔri bɑ?

Kɛ sɑ̃rì dimɑ́ɑ̀ kɛ tũɔ̃̀ mɛsɔɔ nkó yɛtootɔ̃rɛ,

kɛ ɑ̃ɑ̃̀ còróò di nuɔ.

Di pɑnti dɛtetìrɛ̀ ndɛ di cɑ̀mbɛ̀ di sènkɛ̀rìmu,

kɛ dɔ́ di kṹṹ.

31 N yo mɛ̀ɛ̀ tɑmmɛ̀

dò nhonitipòkù wèè kuɔ̀ ntipɔutì o kɔ̃mɛ mmɛ,

dɛsɑpùmbirɛ dɛ̀ɛ̀ pɛí mɛketimɛ̀.

Siyɔ̃ɔ̃ ɛì kó dɛsɑpùmbirɛ ndɛ,

dɛɛ̀ fìu, kɛ yuo dɛ nɔu kɛ tú: N fetimu n kúmu n kɔ̀ùbɛ̀ bɛɛ̀ n nɑ.

5

Osɑ̀ù í kpɑɑ́ Sedisɑdɛmmu bɑ́ omɑ́ɑ̀

(Ti Yiɛ̀ nKuyie mbɛ́i ntì)

1 Cennɛ̀ Sedisɑdɛmmu ɛì dimɔu,

kɛ́bíékɛ́ kɛ́wɑmmú yɛcɛ̃kɑ̀rɛ̀ yɛmɔu

kòò mɔù bo bɑ́ omɑ́ɑ̀ wèè dɔ̀ɔ̀ri dɛ̀ɛ̀ sìɛ́ kɛ tũ ntimɔ́mmɔnti,

n cĩ́ɛ̃́ nSedisɑdɛmmu.

(Sedemii bɛ́i ntì)

2 Bɛ̀ ɔ̃ nnɑ́ɑ́ ndìì mɔnnì

kɛ tú ti Yiɛ̀ nKuyie m bomu

bɛ̀ ɔ̃ mpɑrìkumu kɛ nɛ́ soú.

3 Ti Yiɛ̀ nKuyie nhɑ dɔ́ wèè nɑ̀ɑ́ nwènwe timɔ́mmɔnti,

ɑ bɛ̀ potɛ́mu dɛ̀ mɛ̀ nyí bɛ̀ nɑmpɛ.

A bɛ̀ kɔ̀ùmu kɛ dɔ́ kɛ́ bɛ̀ dèè bɛmɔu

bɛ̀ mɛ nyí yie nhɑ tié,

kɛ̀ bɛ to kpenkɛ ditɑ̃́rì kɔ̃mɛ

bɛ̀ í yie nkɛ bo wɛ̃tɛní ɑ borɛ̀.

4 Bɛbíkɛ́nnìtìbɛ̀ mbɛ bɛ yɛ̀mmɛ̀ í bo,

bɛ̀ í bɑntɛ́ bɛ Yiɛ̀ nKuyie ndɔ́ dɛ̀

Kuyie mbɛ̀ tũ nkù kó ikuɔ́.

5 Kɛ̀ n yóu kɛ dɔ̀

m bo kɔtɛ bɛkótíbɛ̀ borɛ̀ kɛ́ bɛ̀ bɛ́innɛ̀

kɛ yɛ̃́ bɛmbɛ yɛ̃́mɛ̀mu bɛ Yiɛ̀ nKuyie nkó kucɛ

kɛ yɛ̃́ ku kó ikuɔ́.

Kɛ n sɔ̃́ mbɛ kpɛrɛ í cɑ̃́ɑ̃́, bɛ mɔu bɛ̀ dɔ́ kɛ́nte bɛmɑ́ɑ̀ ndi,

kɛ tɔ̃̀tɛ mɛtɑummɛ̀ mɛ̀ɛ̀ do bo bɛmbɛ

nɛ̀ Kuyie mbɛ cuokɛ̀.

6 Nɛ̀ dɛ kpɛ́í nyɛcìrícìrɛ̀ bo yɛ̀nní

kudúókù kɛ́ bɛ̀ cɑ̀ɑ́kɛ́,

dɛsĩ̀nnɛ̀ bo yɛ̀nní kutɑ̃fuɔ nkɛ́ bɛ̀ pĩ̀ḿmú.

Yɛkpɑmɑɑ̀ mbo nhokɛ bɛ ɛkɛ̀

kɛ̀ wèè yɛ̀nní yɛ̀ɛ ò pĩ́ nkɛ́nɛ́tɛ́

kɛ yɛ̃́ bɛ̀ kù yetɛmɛ̀ kucɛ mɛ̀pɛ́u

kɛ̀ bɛ cɑɑ̀rìmɛ̀ sṹṹ.

(Ti Yiɛ̀ Kuyie mbɛ́i ntì)

7 Sedisɑdɛmmu kɔbɛ bɑ mbo nte kɛ̀ n di cĩ́ɛ̃́?

Di n dootóomu kɛ pɑrìkunɛ̀ yɛbɔkɛ̀ yètɛ̀.

N di duɔ́ nkɛ̀ di di kɛ sɑ̀nnɛ̀mu,

kɛ buróo yɛbɔkɛ̀ borɛ̀

kɛ dòntɛnɛ̀ onitipòkù wèè yóu o dɔù

kɛ tũ̀nnɛ wèè í tú o dɔù.

8 Di sɑ̃̀ɑ̃́tɛ́nɛ̀ yɛsɑ̃ndɑkɛ̀ nyɛ,

yɛ̀ɛ̀ dɔ́ mudèè bɑ́ dì kɛ̀ dì kɔnti kɛ tũ nditɛrì pokù.

9 M bo nwúónko dɛ kó bɛnìtìbɛ̀ kɛ bɑ́ɑ́ bɛ̀ potɑ́ɑ̀?

M bo nwúónko dɛ kó kubotí kɔbɛ kɛ bɑ́ɑ́ pɛitɑɑ̀?

Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie n di bekúmu.

10 Dekɛnɛ̀ dihɛì kó iduotí

kɛ́tɑ kɛ́kɔ̃ṹ fínyĩ̀ tebɑkɛ,

di nɛ́ bɑ́ɑ́ ì dèè pɑ́íí.

Cíɛ́nɛ̀ ìì í tú mí ndi Yiɛ̀ nKuyie n kpɛyi.

11 Isidɑyɛɛribɛ kó kuwuɔ nkɔbɛ nɛ̀ Sudɑɑ kɔku kɔbɛ,

bɛ̀ n soutɛ́mu. Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie m míì mɛ nyɛ̃.

A bo yetɛmɛ̀ Kuyie ndɛ kó mucɔ̃́ntimu tú mù

12 Sudɑɑ ɛì kɔbɛ yetɛmu mí mbɛ Yiɛ̀ nKuyie,

nkɛ nɑ́ɑ́ nkɛ tú:

Kuyie nyí bo, mɛyɛi mmɑmɛ̀ í yóó ti tuɔkɛní.

Bɛ̀ mɛ nyí ti doti mudoò.

Dikònnì mɛ nyí yóó ti pĩ́.

13 Kɛ̀ bɛ̀ɛ̀ tu bɛ̀ nɑ̀ɑ́ mmí nKuyie mpɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì,

bɛ̀ nɑ̀ɑ́ ntì tu dɛtetìrɛ̀ ndɛ,

tì í boní m borɛ̀.

Bɛ̀ nɑ̀ɑ́ ntìi tuɔkɛní bɛɛ̀ ĩ́nkɛ̀.

14 Kɛ̀ dɛ̀ dò mmɛmmɛ Sedemii

ntɛ mí ndi Yiɛ̀ nKuyie Mpɑkɛdɑɑ n tú mù:

Nɛ̀ tinɑ́ɑǹtì bɛ̀ nɑ̀ɑ́ ntì kpɛ́í

bɛ̀ bo yĩ́ idɛí,

kɛ̀ n nɑ́ɑǹtì n dɑ nɑ́ɑ́ ntì ntú muhɑ̃ɑ̃́ nkɛ́ bɛ̀ cɔ̀útɛ́.

15 Díndi Isidɑyɛɛribɛ n yóó íinní kubotí dɛdɛ́tirɛ̀ kɔku nku di kpɛ́í,

mí ndi Yiɛ̀ nKuyie mmíì bɛ́i.

Kubotí kukperíkù nku.

Kubotí kùù do bo nɛ̀ dimɔ̀nnì.

Di í yo ku nɑ́ɑǹtì,

di í yɛ̃́ kùù nɑ́ɑ́ nyɛ̀ɛ̀ tɑnnɔ̀.

16 Dɛ kó kubotí do dònnɛ̀ kufɔ̃ti kùù pòòtɛ kɛ feío kùnku,

dɛ kó kubotí kɔbɛ tú bɛ kpɑ̀rìnuɔmbɛ mɑ́ɑ̀ ndi.

17 Bɛɛ̀ yóó cɑkɛ di pɑɑ nnɛ̀ di diì,

kɛ́kuɔ di bí initidɑɑì,

nɛ̀ initipòì nɛ̀ di wũɔ̃,

kɛ́cɑkɛ fínyĩ̀ kó dɛtie nnɛ̀ fìkíè kpɛrɛ.

Bɛ̀ bo puɔ ndi ɛkɛ̀ iduotí fitɛ́ yɛ̀.

Di yɛ̀mmɛ̀ nɑɑtinɛ̀ yɛ̀.

18 Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie kɛ̀ m bɛ́i nkɛ dɔ̀: Bɑ́ nɛ̀ mɛmmɛ dɛ kó yɛwe miɛkɛ n yí yóó di kuɔ kɛ́deè. 19 Kɛ̀ bɛ̀ bekɛ dìì mɔ̀nnì kɛ yĩ bɑ nte kɛ̀ Kuyie nti dɔ̀ɔ̀ miɛ? Fɔ̃́ nSedemii, ɑ́ bɛ̀ nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Di dootóo mɛ̀ɛ̀ botí ti Yiɛ̀ nKuyie, kɛ fìé iwũɔ̃ ibotí tɛì kó yɛbɔkɛ̀, di tenkɛ̀ miɛkɛ, mɛɛ̀ botí nku ibotí tɛì yóó di kònnɛ̀mɛ̀ dihɛì dìì í tú di kpɛri, kɛ̀ di mpĩ́ mbɛ tɔ̃mmú.

Bɛ̀ɛ̀ yetɛ Kuyie nkpɛti bɛ kó mucɔ̃́ntimu

20 Pĩɛ̃kɛ́nɛ̀ ti Sɑkɔbu kó kuwuɔ nkɔbɛ cuokɛ̀,

kɛ́ tì yèè Sudɑɑ kó kuwuɔ nkɔbɛ cuokɛ̀ kɛ dɔ̀:

21 Kéntɛ́nɛ̀ ti díndi kuwuɔ nkùù yɛi nkɛ kpɑ mɛyɛ̀mmɛ̀,

díndi bɛ̀ɛ̀ mɔ̀kɛ inuɔ ndi mɛ nyí wúó,

kɛ mɔkɛ yɛto di mɛ nyí yo.

22 Di í yó n yɔtɑɑ̀?

Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie n di bekɛmu?

Di bùɔ̀tì í nduòɑ̀?

Mí nwèè pèńnɛ́ dɑ̀mɛ́ɛ̀rì mubirímú,

kɛ̀ mù dò nku perí sɑ̃́ɑ̃̀,

kɛ̀ mɛniɛ nyí mù sei.

Kɛ̀ yɛnɛ́fĩ̀nfĩ̀rɛ̀ tɔu mɛniɛ mmɛ̀ mɛ nyí mù sei,

kɛ̀ kuyɑɑkù íinko yɛnɛ́fĩ̀nfĩ̀rɛ̀

kɛ̀ yɛ̀ ùùti, yɛ̀ mɛ nyí mu sei.

23 Díndi ku nwuɔ nkɔbɛ di to yɛɛ̀ kpeńnì,

di í yie n kpɛti di m bùtínnɛ́mu kɛ ìtɛ́.

24 Di í totí di yɛ̀mmɛ̀ kɛ bo n depɛ

mí ndi Yiɛ̀ nKuyie,

mí nwèè di duɔ̀ nfɛtɑɑfɛ̀ fɛ mɔ̀nnì,

fɛĩ́nkɛ̀mbóntɑɑfɛ̀ nɛ̀ fɛtɑdentifɛ̀,

kɛ di duɔ̀ nyɛdidɛ̀ì mɔ̀rɛ̀,

25 Di yetɛ mɛ̀ɛ̀ kpɛ́í nte kɛ̀ dɛ̀ tɛ̃́nkɛ í tùɔ̀kùní dɛ mɔ̀nnì.

Di cɑɑ̀rìmɛ̀ mɛɛ̀ te kɛ̀ di pɑ̀ɑ̀ dɛ kó mɛsɑ̀ɑ̀.

26 Bɛyɛibɛ bɛɛ̀ bo n nìtìbɛ̀ cuokɛ̀,

kɛ ɔ̃ nhokɛ wèè dìí sinɔɔ ticùɔ̀tì o kɔ̃mɛ,

bɛ̀ dii mɛ̀ɛ̀ botí kɛ pĩĩ mbɛnìtìbɛ̀.

27 Bɛ̀ ɔ̃ɔ̃ pĩ́mmú sinɔɔ kɛ píɛ mmɛ̀ɛ̀ botí kunɔrìdieku,

bɛ̀ yùúkú dɛ̀ pìɛ́kɛ́ mɛɛ̀ botí bɛ cɛ̃́ĩ miɛkɛ,

bɛ̀ mɛ nhɔ̃ nkɛ kpenkɛ kɛ mɔ̀ɔ̀tɛ bɛ kpɛrɛ.

28 Kɛ kpénkú kɛ cɛ̃́ɛ̃́kú

kɛ nɛ́ dɔkɛ sɔkɛ́ mɛyɛi ndɔɔ̀rìmù,

bɛ̀ í bekù tibeéntì tì dò nkɛ́mbekùmɛ̀,

bɛ̀ í pĩ́ nyiciribí bɛ̀ dò nkɛ́ nyì pĩ̀ḿmɛ̀,

nɛ̀ mɛmmɛ kɛ̀ bɛ kpɛrɛ yíé.

Bɛ̀ mɛ nyí kommu bɛcĩ̀rìbɛ̀.

29 Kɛ̀ di nɛ́ yɛ̃ m miɛkɛ bɑ́ mpɛ́ì dɛ kó fɛyɑnfɛ̀ kɔbɑɑ̀?

Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie mmíì tì ndi bekɛ?

M bo yóu m bo potɛ́mɛ̀ kubotí kùù dò mmiɛ nnɑɑ̀?

30 Dɛ̀mɑrɛ̀ cɑ̀nnɛ̀ isɔkɛ kpɛrɛ dɛɛ̀ dɔ̀ɔ̀ri dihɛì miɛkɛ.

31 Kɛ yɛ̃́ bɛ̀ɛ̀ nɑ̀ɑ́ m pɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì bɛ̀ nɑ̀ɑ́mmɛ̀ siyɑ́ɑ̀bìsí nsi,

kɛ̀ ikuɔ́ nìùbɛ̀ wɑnti mucɔ̃́ntimu,

kɛ̀ n nìtìbɛ̀ dɛ̀ wùó ndɛsɑ̀ɑ̀rɛ̀.

Diyiè sɔnni yiè di nɛ́ yóó yĩ́mɛ?

6

Mɛyɛi ndiɛmɛ̀ mɛ̀ɛ̀ doti Sedisɑdɛmmu ɛì

1 Díndi Bɛnsɑmɛɛ kó kuwuɔ nkɔbɛ,

cokɛ́nɛ̀ kɛ́yɛ̀ Sedisɑdɛmmu,

kɛ́wɑmmú disɔ̀rì.

Eénɛ̀ ditɑ̃tɛheù Tekoɑ ɛì miɛkɛ,

cónnɛ́nɛ̀ di kó mɛkpɑ̀rìcɑnnimɛ̀ Bɛti-Akedɛmmu ɛì,

kɛ yɛ̃́ mɛyɛi mmɛɛ̀ kèrínímɛ̀ kubɑkù yoú bíɛ́kɛ̀,

kɛ yó ndɛu mɛdiɛ̀.

2 Siyɔ̃ɔ̃ dihɛì dìì do tú dihɛì sɑ̀ɑ̀rì kɛ̀ bɛ̀ dì dɔ́,

n yóó dì pɔ̀ntɛmu kɛ̀ dìì do kɛ̀ dɛ̀ɛ deè.

3 Bɛnìtìbɛ̀ tùɔ̀kɛnímu Siyɔ̃ɔ̃ ɛì,

kɛ bɑ̀tɛ́ kɛ dì fitɛ́ kɛ bo dì pɔ̀ntɛ,

bɛnɑɑcɛ̃mbɛ ɔ̃ɔ̃ bɑ́tɛ́mɛ̀ nɛ̀ bɛ wũɔ̃,

kɛ́cónnɛ́ bɛ touti,

bɛ̀ mɛ nyĩ bɑ́ wè nɛ̀ o kó kupíkù,

otɔù nɛ̀ o kɔku.

4 Kɛ̀ bɛ̀ nɑ̀ɑ́ nkɛ tú: Bɑ́ɑ́tínɛ̀,

ítɛ́nɛ̀ kɛ̀ tí bɛ̀ do kɛ́ bɛ̀ pĩ,

kɛ̀ diyiè kpɑɑ́ cómmú yɛyɔ,

diyiè ti dèèmu,

kɛ̀ mɛdɛ́ɛ̀ nfũ̀tɛnɛ̀ dɛtie nyɔ,

5 Ítɛ́nɛ̀ kɛ̀ ti bɛ̀ do kɛyènkɛ̀

nkɛ́puɔ nsikpɑ̀ɑ̀tìcɛ̃́ĩ.

6 Ntɛ dinùù ti Yiɛ̀ nKuyie Mpɑkɛdɑɑ ndi duɔ́ ndì dìì tu:

Kɔ̃ũnɛ̀ idɛí kɛ́ɔnnɛ́ Sedisɑdɛmmu kɛ́fitɛ́ kɛ́nɑ kɛ́dekɛ,

dɛ kó dihɛì n yóó yṹɔ̃́ ndi to nyɛ,

bɛ̀ fɛ̃́ũnko bɛnìtìbɛ̀ mbɛ mɛdiɛ̀.

7 Tɛbintɛ tɔ̃nní mɛ̀ɛ̀ botí mɛniɛ

Sedisɑdɛmmu ɛì kɔbɛ mɛ ntɔ̃nní kuyonku

bɛ̀ dɔ̀rimu kɛ fɛ̃́ũnko bɛnìtìbɛ̀.

Bɛ̀ bɛ̀ puotìmu kɛ bɛ̀ kɔ̀ù kɛ̀ n dɛ̀ wùó.

8 Sedisɑdɛmmu ɛì kɔbɛ ceetɛnɛ̀,

kɛ̀ dɛ̀ɛ yie nkɛ̀ n yɛ̀mmɛ̀ bɑ́ɑ́ di yɛ̀.

Kɛ̀ mɛɛ̀ dɔkɛ n yóó duɔ́ nkɛ̀ di kó dihɛì dɔúnkomu.

Bɑ́ òmɔù tɛ̃́nkɛ bɑ́ ndì bo.

Kuwuɔ nkùù kɔbɛ í dɔ́ kɛ́keè tìmɑtì

9 Ntɛ mí ndi Yiɛ̀ nKuyie Mpɑkɛdɑɑ m bɛ́i ndìì nùù:

Dɛ́rínɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ sɔmbɛ, dɛ́tɛ́ dɛ́tɛ́nɛ̀ bɛ,

bɛ̀ ɔ̃ɔ̃ tɔ̃ũ fínyĩ̀ kó yɛbɛ kɛ́dɛ́rí mɛ̀ɛ̀ botí,

kɛ́tũnnɛ ibɑkɛ imɔu kɛ́cɑ́tɛ́ cɑ́tɛ́ yɛ̀ɛ̀ kpɑɑ́.

(Sedemii bɛí ntì)

10 Wennì nwe n yóó bɛ́innɛ̀ wè kòo keè.

Díndi itookperí yɛmbɛ̀ di í yie nkɛ bo keè Kuyie nnɑ́ɑǹtì,

kɛ̀ ku nɑ́ɑǹtì di dò mmudɑɑ́.

Di ketɛ́ kɛ í dɔ́ kɛ́ tì kèè.

11 Kɛ̀ Sedemii dɔ̀:

Kuyie nhɑ miɛkɛ bɛ̀ cɔ̀ú mmɛ̀ɛ̀ botí

n kɔkɛ mɛ mbɛ̀ cɔ̀ú, bɑ́ n yí nɑ kɛ bo minnɛ́.

(Ti Yiɛ̀ nKuyie mbɛ́i nti)

Yóu kɑ̀ɑ miɛkɛɛ bɛ̀ do bɛmɔu,

ibí sɑ́m̀pɔ́ì nɛ̀ bɛbɛ́mbɛ̀,

kɛ yɛ̃́ bɛ̀ yóó pĩ́mmúmu bɛnitidɑɑbɛ̀ nɛ̀ bɛnitipòbɛ̀ nɛ̀

bɛkótíbɛ̀ nɛ̀ sidɑkóó.

12 Bɛ cɛ̃́ĩ bo nɑɑ́ mbɛtɔbɛ̀ kpɛsi,

bɛ pɑɑ nnɛ̀ bɛ pobɛ̀ bɛtɔbɛ̀ borɛ̀ tiekɛ.

M bo bɛ̀ ɑ̃nnɛ́ dìì mɔ̀nnì tɛnɔ̀ùtɛ̀.

Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie mmíì bɛ́i.

13 Bɛmɔu bɛsɑ́m̀pɔ́bɛ̀ nɛ̀ bɛdiɛbɛ̀ bɛ̀ dɔ́ ticuuti nti,

bɛ̀ɛ̀ nɑ̀ɑ́ mí nKuyie m pɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɛ̀ ikuɔ́ nìùbòo.

Bɛmɔu bɛ̀ tu siyɑ́ɑ̀bìsí yɛmbɛ̀ mbɛ.

14 Bɛ̀ í wúó mmɛyɛi mmɛ̀ɛ̀ duò n kó bɛnìtìbɛ̀ dɛ̀mɑrɛ̀,

kɛ nɑ́ɑ́ nkɛ tú dɛmɔu dɛ̀ kèrí sɛ́i,

dɛ̀mɑrɛ̀ mɛ nyí kérí,

dɛmɔu kɛ̀ dɛ̀ cɑ̀ɑ̀ri.

15 Ifɛi nɑ mbɛ̀ pĩ̀ḿmɛ̀ bɛ dɔ̀ɔ̀ri ìì sɔ̀kɛ kpɛ́í

ifɛi mɛ nyí bɛ̀ bo,

bɛ̀ ketɛ́ kɛ í yɛ̃́ bɛ̀ tu dɛ̀ ifɛi,

dɛɛ̀ te kɛ̀ bɛ̀ yó nkɔkɛ́ bɛcíríbɛ̀ miɛkɛ

m bo ítɛ́ kɛ́cómmú dìì mɔ̀nnì kɛ́ bɛ̀ potɛ́.

Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie mmíì bɛ́i.

16 Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie m bɛ́immu kɛ tú:

kṹntɛ́nɛ̀ kucɛ di kérí kù,

kɛ́cómmú kɛ́wéntɛ́ kɛ́bekɛ kɛ̀ bɛ̀ di nɑ́kɛ́

icɛ ìì do bo nɛ̀ dimɔ̀nnì.

Kɛ̀ dí tɑ̃ɑ̃tɛ́ kùù wenni kɛ́ kù tũ̀nnɛ kɛ́pɛ́tɛ́ mɛom̀pùmɛ̀,

kɛ̀ di nɛ́ tú díndi í yóó mɛ̀ dɔ̀ɔ̀.

17 Nh ɑ̃nnɛ́ bɛhɛikɛ̀mbɑ̀rìbɛ̀ mbɛ di cuokɛ̀,

dɔ̀ɔ̀nɛ̀ mɛyɔɔ̀mmɛ̀ kɛ́kéntɛ́ ditɑ̃tɛheù kuɔ̀mmɛ̀,

kɛ̀ di yetɛ kɛ tú di bɑ́ɑ́ kéntɛ́.

18 Dɛɛ̀ te kɛ̀ n tu:

Díndi iwuɔ ntɛì kéntɛ́nɛ̀ mɛsɑ̀ɑ̀ nkɛ́keè,

díndi kunììti kèènɛ̀ tìì yóó bɛ̀ tùɔ̀kɛní.

19 Titentì timɔu kɔbɛ kèènɛ̀ n túmɛ̀,

n yóó duɔ́nko mɛyɛi mmɛ dɛ kó bɛnìtìbɛ̀ ĩ́nkɛ̀,

bɛ yɛǹtotí mɛyɛi nkpɛyi mɑ̀nnɛ̀ tìì yeti nti,

kɛ yɛ̃́ bɛ̀ í dɑ̀ɑ̀tɛmɛ̀ n nɑ́ɑǹtì kpɛ́í,

kɛ sènkɛ̀rì n kuɔ́.

20 Di kɔrì Sebɑɑ ɛì kɛ tɔuní wèè tùdɑ̀ɑ̀rí bo n dɔ̀ɔ̀ bɑ?

Yɛhɛkɛ̀ dɛ́tiyɛ̀ kóo tùdɑ̀ɑ̀rí bo n tɔ̃ mbɑ?

Di n feu ìì wũɔ̃ kɛ tuɔ̀ n yí ì dɔ́,

di n feu ìì wũɔ̃ n yí ì wùó.

21 Dɛɛ̀ te mí ndi Yiɛ̀ nKuyie nkɛ̀ n tu:

m bo dɔú mmɛbétímɛ̀ kubotí kuu nyììkɛ̀

cicɛbɛ̀ nɛ̀ bɛ bí onìtì nɛ̀ ocɛ̃pɛɛtitɔù,

bɛmɔu kɛ̀ bɛ̀ mbétírí kɛ duò kɛ kɔ̃.

Isidɑyɛɛribɛ dootitɔù kèrínímu kubɑkù yoú

22 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie mbɛ́i nkɛ dɔ̀:

kuwuɔ mmɑkù kuù itiní kubɑkù yoú bíɛ́kɛ̀,

kuwuɔ ndiɛkù kuù itiní kutemmɑ̀nku.

23 Dɛ kó bɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ nɔmmu

kɛ tɑ̃ũ ipie nnɛ̀ yɛkpɑ̃ɑ̃̀,

bɛ̀ yóùmu bɛ̀ í mɔkɛ onìtì kó mɛsémmɛ̀,

kɛ̀ bɛ tɑmmɛ̀ ùuti dɑ̀mɛ́ɛ̀rì ɔ̃ nhuutimɛ̀.

Bɛ̀ dèkɛ sisɛ̃ĩ́ nsi kɛ tú fɛnɑfɛ mɔ̀mmɔ̀,

kɛ dò nhonìtì òmɑ́ɑ̀,

kɛ bo di dokɛ́nɛ̀ díndi Siyɔ̃ɔ̃ ɛì kɔbɛ,

(Bɛnìtìbɛ̀ bɛ́i ntì)

24 Ti ti nkèè kɛ̀ ti kɔ̃̀ntì bɛ̀ìtɛ̀

kɛ̀ ti yɛ̀mmɛ̀ cɑ̀ɑ̀rɛ̀,

kɛ̀ kuyonku ti pĩ nkɛ dò nhonitipòkù ɔ̃ nkuɔ̀mmɛ̀ dɛbirɛ.

25 Ti í yóó dɑ́ɑ́tí kɛ́kɔ̃tɛ́ dɛpɑɑ,

ti bɑ́ɑ́ dɑ́ɑ́tí kɛ́kétɛ́ icɛ mɑì,

ti dootitɔbɛ̀ bɛɛ̀ bo tipíìtì timɔu nɛ̀ yɛkpɑ̀rìse,

kɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ bùɔ̀tì cùùtɛ̀.

(Ti Yiɛ̀ nKuyie mbɛ́i ntì)

26 Díndi n nìtìbɛ̀ dɑ́ɑ́tínɛ̀ tifɔ̀ɔ̀tɔ̃̀ntì kɛ́kɑri mukṹṹ.

Pũńnɛ̀ mutɑ́pɛí kɛ́nkuɔ̀ nyɛkúdɑbùò,

wèè birɛ bo dɛmɑ́ɑ̀ dɛ̀ ɔ̃ɔ̃ kú kòo nkuɔ̀mmɛ̀.

Kuɔ́nnɛ̀ dikúdɑbònnì kɛ yɛ̃́ di pɔ̀ntì kèrínímɛ̀ kɛ bo di do kɛ́ di dɛ́ɛ́tɛ́.

Timɑ́tì tìì í dò nkɛ́nɑ kɛ́wénkùnnɛ

(Ti Yiɛ̀ nKuyie mbɛ́i ntì)

27 Fɔ̃́ nSedemii n dɑ kɑ̀nnɛ n nìtìbɛ̀ cuokɛ̀

kɑ̀ɑ bo bɛ̀ yɑ̀ɑ́kɛ́mu,

omɑ́ɑ́tì ɔ̃ɔ̃ yɑ́ɑ́kɛ́mɛ̀ timɑ́tì.

Pɑɑtɛ́ bɛ kɛ́yɑ̀ bɛ cɛ dòmmɛ̀.

(Sedemii bɛ́i ntì)

28 Bɛ̀ tu itookperí yɛmbɛ̀ mɔ́mmɔmbɛ mbɛ.

Bɛ̀ tu bɛ̀ɛ̀ nɑ́ɑntɛ bɛ̀ mbɛ bɛtɔbɛ̀ kpɛ́í,

bɛ to yɛɛ̀ kpeńnì disɔɔwũɔ̃̀ nɛ̀ timɑ́tì dɛ kɔ̃mɛ.

Bɛ̀ tu bɛmɔu bɛkɔ̀ùbɛ̀ mbɛ.

29 M bɛ̀ fuutɛ kɛ fuutɛ timɑ́dɔutì kɛ dò ntimɑ́tìmíntì nɑ nyɛ̀

kɛ̀ timɑ́tìi pɛikɛ,

timɑ́tìmíntì mɛ nyí yie nkɛ cɑ̀tɛ́nɛ̀ timɑ́tì.

30 Dɛ kó bɛnìtìbɛ̀ bɛ̀ dònnɛ̀ tisĩ́ntɛ́mɑ́tì nti

ti Yiɛ̀ nKuyie mbɛ̀ sènkɛ̀rìmu.

7

Bɛ̀ɛ̀ sɑ̃ntí bɛmɑ́ɑ̀ dɛtetìrɛ̀

(Wéntɛ́ Sedemii 26:1-19)

1 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nni mbɛ́innɛ̀ kɛ dɔ̀: 2 Kɔtɛ kɛ́cómmú n cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ bòrì kɛ́pĩɛ̃kɛ́ kɛ dɔ̀: Díndi Sudɑɑ kɔbɛ bɛ̀ɛ̀ tɑɑ̀nní tɛ ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ miɛkɛ mubɑ́ɑmmù, kéntɛ́nɛ̀ di Yiɛ̀ nKuyie ntu mù. 3 Ntɛnɛ̀ mí ndi Yiɛ̀ nKuyie Mpɑkɛdɑɑ n tú mù: Tũntɛnɛ̀ di cɛ nɛ̀ di dɔɔ̀rìmɛ̀, kɛ̀ n yóu kɛ̀ dí mbo dihɛì diì mmiɛkɛ. 4 Di bɑ́ɑ́ duɔ́ ndimɑ́ɑ̀ tiyɑ́ɑ̀bìsínɑ́ɑǹtì kɛ́nnɑ́ɑ́ nkɛ tú: Ti Yiɛ̀ nKuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ tu tiɛ, ku cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ tu tiɛ, ti Yiɛ̀ nKuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ ntɛ diɛ. 5 Kɛ̀ di mɛ̀nkɛ tũ̀ntɛ di cɛ nɛ̀ di dɔɔ̀rìmɛ̀, kɛ pĩ́ nditɔbɛ̀ nɛ̀ timɔ́mmɔnti. 6 Kɛ í fɛ̃́ũnko bɛpɔ̀ɔ̀bɛ̀ nɛ̀ iciribí nɛ̀ bɛkúpobɛ̀, kɛ̀ di í kɔù di nhɛì miɛkɛ bɛ̀ɛ̀ í cɑ̀ɑ̀rɛ̀. Kɛ í feu iwũɔ̃ yɛbɔkɛ̀ kɛ̀ yɛ̀ di cɑɑ̀ri. 7 Dɛ mɔ̀nnì m bo di yóu kɛ̀ di mbo diɛ, dihɛì n do duɔ́ ndì di yɛmbɛ̀ kɛ̀ dí ndì te sɑ̃́ɑ̃̀ nɛ̀ di bo mbomɛ̀.

8 Kɛ̀ di mɛ ntũ siyɑ́ɑ̀bìsí kó tinɑ́ɑǹtì dɛtetìrɛ̀ kpɛti. 9 Di bo nyuuku kɛ kɔù bɛnìtìbɛ̀, kɛ dɔuti dɔutinɛ̀ ditɔbɛ̀, kɛ dɔummu yɛnɔ̀ di mɛ nyí yɛ̀ dɔ̀ɔ̀ri, kɛ tuɔ̀ ntihúúntì yɛbɔkɛ̀ di do í yɛ̃́ yɛ̀. 10 Kɛ̀ dí dèè kɛ kɔ̀tɛní n cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ miɛkɛ, bɛ̀ yu dɛ̀ n yètìrì, kɛ́ncómmú n yììkɛ̀ kɛ tú: Ti cootɛ́mu, kɛ nɛ́ wɛ̃ti kɛ bo sɔɔtɛ́ isɔkɛ mudɔɔ̀rìmù. 11 Di yɛ̀mmɛ̀ dò n cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ bɛ̀ yu dɛ̀ n yètìrì tɛ̀ tu bɛyóóbɛ̀ kó disɔ̀rì ndiɑ̀? N dɛ̀ yɑ̀mu mí ndi Yiɛ̀ nKuyie mmíì bɛ́i.

12 Kɔtɛnɛ̀ Sidoo di do yu dɛ̀ n yètìrì nɛ̀ dimɔ̀nnì, kɛ̀ di bo yɑ̀ n dɔ̀ɔ̀mɛ̀ dɛborɛ̀, n nìtìbɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ kó kuyonku kpɛ́í. 13 Di mmɔ̀nnì ntɛ mí ndi Yiɛ̀ nKuyie n tú mù: Di mɛ ndɔ̀ɔ̀ mɛyɛi mmɛ̀ɛ̀ kó dimɑ̀ɑ̀ kɛ̀ n di nɑ́ɑ́nnɛ̀, kɛ di nɑ́ɑ́nnɛ̀ nɛ̀ dikṹnweńnìní bɑ́ di í n yíé. 14 N dɔ̀ɔ̀ mɛ̀ɛ̀ botí Sidoo n yóó mɛ ndɔ̀ɔ̀ tɛ ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ n yètìrì yu tɛ̀ɛ̀ miɛkɛ di pɔtìnɛ̀ tɛ̀, nɛ̀ kɛ ntenkɛ̀ n duɔ́ nkɛ̀ di yɛmbɛ̀ nɛ̀ díndi. 15 N yóó di dootóomu n dootóo mɛ̀ɛ̀ botí di tebìí Efɑdɑimmu nɑɑ̀mùnkù kɔbɛ.

Mubɑ́ɑmmu Kuyie nyí dɔ́ mù

16 Kɛ̀ Kuyie mbɛ́i nkɛ dɔ̀: Fɔ̃́ nSedemii bɑ́ nni mbɑ́ɑ́ mbɛ kpɛ́í, bɑ́ nni nkuɔ̀nnɛ̀ bɛ kpɛ́í kɛ sɑ́útí, bɑ́ nni mbɑ́ɑ́ nkɛ yetíróo, n yí dɑ kémmú. 17 A í wúó mbɛ̀ dɔ̀ɔ̀ri dɛ̀ Sudɑɑ kó yɛhɛkɛ̀ nɛ̀ Sedisɑdɛmmu kpɛri yɛ miɛkɑɑ̀? 18 Ibí iì kɑu idɛí kɛ̀ i cicɛbɛ̀ wìètì muhɑ̃ɑ̃́ nkɛ̀ bɛnitipòbɛ̀ puotì ticootì kɛ bo kɑkɛ kɛ̀ bɛ̀ɛ pɑ̃ tɛbɔɔtenkɑɑnìtɛ̀ bɛ̀ tu tɛ̀ Asitɑditee, kɛ pɑ̃ɑ̃nnɛ̀ tidiitì yɛbɔkɛ̀ dɛɛ̀ íinko m miɛkɛ. 19 Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie n nɛ́ bɛ̀ nɑ̀ɑ́mmu kɛ̀ n tu: Bɛ̀ í íinko míì kó kɛmiɛkɛ. Bɛ̀ ɑ̃ɑ̃̀ bɛmɑ́ɑ̀ ndi ifɛi.

20 Nɛ̀ dɛ kpɛ́í ntɛ mí ndi Yiɛ̀ nKuyie n tú mù: N yóó yóu kɛ̀ m miɛyonkɛ do dɛ kó dihɛì nɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ nɛ̀ iwũɔ̃ nɛ̀ dikpɑ́ɑ̀ kó dɛtie nnɛ̀ titieti timɔu. M miɛkɛ kó muhɑ̃ɑ̃́ mborɛ̀ cɔ̀útɛ́ bɑ́ dɛ̀mɑrɛ̀ bɑ́ɑ́ nɑ kɛ́ mù kùɔ.

Kuwuɔ nkùù í kémmú ku Yiɛ̀ nKuyie nkpɛti

21 Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie Mpɑkɛdɑɑ díndi Isidɑyɛɛribɛ di tũ nkù míì bɛ́i nkɛ tú: Túótɛ́nɛ̀ iwũɔ̃ di nɑ nni nfeu ì kɛ tuɔ kɛ́yíɛ́nɛ̀ mɛwɛ̃nnímɛ̀ kpɛyi kɛ́cɑ́ɑ́kɛ́. 22 Kɛ yɛ̃́ n do í nɑ̀kɛ́mɛ̀ di yɛmbɛ̀ m bɛ̀ dènnɛní dìì mɔ̀nnì Esibiti kɛ dɔ̀ bɛ̀ nni nfeu iwũɔ̃ kɛ tuɔ̀ kɛ n feunɛ̀ itɛì. 23 N do bɛ̀ duɔ́ nyìì tié ntú bɛ̀ bo nyíémmɛ̀ mí ndi Yiɛ̀ nKuyie n kpɛti kɛ̀ nní mbɛ̀ te kɛ̀ bɛ̀ tu n kɔbɛ kɛ tũ nkucɛ m bɛ̀ bɛnkɛ kù kɛ̀ dɛ̀ɛ yie nkɛ̀ bɛ̀ mbo kɛ̀ dɛ̀ bɛ̀ nɑɑti. 24 Bɛ̀ mɛ nyí yie nkɛ bo kéntɛ́, bɛ̀ í nyie kɛ bo keè, kɛ́nsɔkɛ́ kɛ tũ mbɛ mɔ́mmɔmbɛ kó mɛyɛ̀mmɛ̀, kɛ́ntũ mbɛ tookperí bɛ̀ nɑ̀ɑ́ ntì, bɛ̀ botí bɛ fɔ̃nkúò ndi bɛ̀ tɛ̃́nkɛ í kérí dɛ ììkɛ̀. 25 Nɛ̀ di yɛmbɛ̀ yɛ̀mɛ̀ Esibiti nɛ̀ yíenní yɛwe yɛmɔu duɔ́mɛ̀ n yí yóu m bo ntũɔ̃̀nkomɛ̀ n kó bɛtɔ̃mbɛ̀. Bɛ̀ɛ̀ nɑ̀ɑ́ m pɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì di borɛ̀ yɛkṹnwerɛ̀ yɛmɔu duɔ́mɛ̀. 26 Di mɛ nyí kèńtɛ́ n kpɛti, di to ketɛ́ kɛ í kèńtɛ́ dɛ bíɛ́kɛ̀, kɛ̀ di kpénkùnnɛ di to kɛ dɔ̀ɔ̀ mɛyɛi nkɛ pɛ̃ɛ̃tɛ́ di yɛmbɛ̀ do dɔ̀ɔ̀ mɛ̀.

27 Sedemii ɑ yóó tì mbɛ̀ nɑ̀kɛ́mu timɔu, bɛ̀ mɛ nyí yóó dɑ kéntɛ́, ɑ yó mbɛ̀ yumu òmɔù mɛ nyí yóó yie. 28 Kɑ̀ɑ nɛ́ bɛ̀ nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Di tú kubotí kùù í yíé nkù nku Kuyie nkpɛti, kɛ í yíé nku tié, òmɔù tɛ̃́nkɛ í wetí, mɛwetímmɛ̀ kpɛti tɛ̃́nkɛ í kpɑɑ́ di nɔ̀ miɛkɛ.

Mɛyɛi mmɛɛ̀ doti Isidɑyɛɛribɛ bɛ̀ yetɛ mɛ̀ɛ̀ kpɛ́í nKuyie

29 Díndi Sedisɑdɛmmu ɛì kɔbɛ,

kuónɛ̀ di yùtì di sokɛ́ tì kɛ bɛnkú di cɑ̃́ɑ̃́mmɛ̀ kɛ tú n kɔbɛ,

útɛ́nko ti tɛtɑ̃pɛ́ítɛ̀ ĩ́nkɛ̀ kɛ́kuɔ́ ndikúdɑbònnì.

Di kó kuwuɔ di íinko m miɛkɛ nkɛ n tɛ̃́nkɛ í di dɔ́, di n dootóomu.

30 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nyíɛ́ kɛ́bɛ́i nkɛ dɔ̀: Sudɑɑ kó kuwuɔ nkɔbɛ dɔ̀ɔ̀ isɔkɛ kpɛrɛ ndɛ dɛ̀ɛ̀ í wenni bɛ̀ tɑnnɛ́ bɛ bɔɔtenkɑɑnìtɛ̀ ntɛ n cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ n yètìrì yu dɛ̀ kɛ tɛ̀ sĩ̀nkùnnɛ. 31 Kɛ mɑɑ́ yɛbɔɔwũɔ̃tɔ̀rɛ̀ Tofɛti ditɔ̀nnì borɛ̀ Inɔmmu biriku kɛ tuɔ̀ bɛ bí initidɑɑì nɛ̀ initipòì m mɛ nyí tì mbɛ̀ nɑ̀kɛ́, ǹ ketɛ́ kɛ í tì totí n yɛ̀mmɛ̀.

32 Nɛ̀ dɛ kpɛ́í mí ndi Yiɛ̀ nKuyie mmíì bɛ́i, dɛ yiè kèrínímu kɛ̀ bɛ̀ tɛ̃́nkɛ í yó nyu Tofɛti ditɔ̀nnì borɛ̀ kɛ tú Tofɛti. Bɛ̀ mɛ ntɛ̃́nkɛ bɑ́ nyu Inɔmmu biriku kɛ tú Inɔmmu biriku bɛ̀ yó ndɛ̀ yu kɛ tú kukɔ̀ùbiriku nku, bɛ̀ yó ndɛ̀ kũrì bɛcíríbɛ̀ mbɛ mɛfíè ndòńtɛ́ mɛ̀ɛ̀ kpɛ́í tipíìtì tɛtì. 33 Tinɔ̀tì nɛ̀ tikpɑsĩ̀ntì dɛ̀ bo pɛ́tɛ́ dɛ kó kuwuɔ nkɔbɛ kɛ́ mbɛ̀ cɔ̀u bɑ́ òmɔù í ntì kɔúnnɛ̀. 34 M bo duɔ́ nkɛ̀ yɛbɑɑ ndeè Sudɑɑ tenkɛ̀ nɛ̀ Sedisɑdɛmmu ɛì dɛ miɛkɛ, wèè puokɛ bɑ̀mbɑ̀ nɛ̀ wèè yenkɛ bɛ kó iyiɛ mbo dèè, kɛ yɛ̃́ dɛ kó kɛtenkɛ̀ yóó nɑɑ́mmɛ̀ tidobontì.

8

1 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie mbɛ́i nkɛ dɔ̀: Dɛ kó yɛmɔ̀rɛ̀ miɛkɛ bɛ̀ bo kũtɛ́ Sudɑɑ kpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀, nɛ̀ sikpɑ̀ɑ̀tìbìí kó yɛkṹɔ̃̀, ikuɔ́ nìùbɛ̀ nɛ̀ bɛ̀ɛ̀ nɑ̀ɑ́ m pɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɛ̀ Sedisɑdɛmmu ɛì kɔbɛ tɔbɛ̀ kpɛyɛ, 2 kɛ́ yɛ̀ còúnko diyiè nɛ̀ otɑ̃̀nkù nɛ̀ siwɑ̃̀ɑ̃ kɛ̀ dɛ̀ nyiɛ̀ní kɛ yɛ̀ sɔ̃nku, dɛndɛ bɛ̀ do ninku dɛ̀ɛ̀ ììkɛ̀ kɛ dɛ̀ bɑ̀ɑ́, bɛ kṹɔ̃̀ yó ndɛ cóú, bɑ́ bɛ̀ bɑ́ɑ́ yɛ̀ ɑkɛ́ kɛ́kũnnɛ́ bɛ̀ bo nɑɑ́ ntikùtì kɛtenkɛ̀ ĩ́nkɛ̀. 3 Dɛ yiè bɛ̀ɛ̀ bo nkpɑɑ́ kɛ fòù Isidɑyɛɛribɛ miɛkɛ bɛ̀ bo dɔkɛ mukṹṹ nkɛ̀ dɛ̀ɛ pɛ̃ɛ̃tɛ́ bɛ̀ dɔ́mɛ̀ mufòmmu. Dɛ kó fɛyɑnfɛ̀ yɛifɛ kɔbɛ m bo bɛ̀ bɛ̀ti kɛ̀ bɛ̀ɛ cíɛ́tɛ́ kɛ́mbo bɛ bíɛ́kɛ̀, bɛ bíɛ́kɛ̀. Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie Mpɑkɛdɑɑ mmíì bɛ́i.

Isidɑyɛɛribɛ kó itookperí í dò nkɛ́bɑntɛ́

4 Bekɛ bɛ kɛ tú n yɛ̃ nkòo nìtì do ò ɔ̃ɔ̃ í nyìtɑ́ɑ̀?

Yɑ́ɑ̀ kòo nìtì yetɛ́ kucɛ ò ɔ̃ɔ̃ í nwɛ̃̀tɛní kɛ tũ̀nnɛ kusɑ̀ɑ̀kù?

5 Dɛ̀ nɛ́ dò mmɛ kɛ̀ Sedisɑdɛmmu kɔbɛ yetɛ n kpɛti?

Dɛ̀ dòmmɛ kɛ̀ bɛ̀ yetíróo kɛ bo ntũ nkucɛ kuyɛiku kɛ í dɔ́ kɛ́wɛ̃tɛní m borɛ̀?

6 N kémmúmu bɛ nɑ́ɑǹtì kɛ sɔ̃́ nhòmɔù í nɑ́ɑ́ nkɛ̀ dɛ̀ co kucɛ,

òmɔù í dèmmu o cɑɑ̀rìmɛ̀ kpɛ́í,

òmɔù í békú omɑ́ɑ̀ kɛ tú n dɔ̀ɔ̀ bɑ?

Bɑ́ wè ò nɛ́ tũ mmɛyɛi nkó kucɛ nku

tɛsɑ̃ntɛ̀ tɛ̀ɛ̀ bɑɑti mudoò tɛ kɔ̃mɛ.

7 Bɑ́ fɛcònfɛ̀ fɛ̀ yɛ̃́mu dimɔ̀nnì fɛ̀ ɔ̃ɔ̃ totɛ dì dihɛì,

tɛnɔ́nkpetɛ nɛ̀ tɛkpɑ̃̀ncɛ́ndéìtɛ̀

nɛ̀ kukunɑɑkù dɛ̀ yɛ̃́mu dɛ kũũ̀nní dìì mɔ̀nnì

n nìtìbɛ̀ biɛ mɛ nyí yɛ̃́ bɛ̀ bo wɛ̃tɛnímɛ̀ m borɛ̀.

Mɛyɑ́ɑ̀bìsíciì nyɛmbɛ̀

8 Di bo yĩ́mɛ kɛ ntú: Ti ciìmu

kɛ mɔkɛ ti Yiɛ̀ nKuyie nkuɔ́. Kɛ̀ ì nɛ́ tu siyɑ́ɑ̀bìsí kpɛyi,

kɛ yɛ̃́ bɛ̀ɛ̀ ì wɑ̃̀ũ bɛ̀ tumɛ̀ siyɑ́ɑ̀bìsí yɛmbɛ̀ kɛ ì cèèri.

9 Mɛciì nyɛmbɛ̀ di ifɛi nyi bɛ̀ ɑ̃tirɛmu

timɑ́tì tiì bɛ̀ pĩ,

bɛ̀ sènkɛ̀rì mí mbɛ Yiɛ̀ nKuyie n nɑ́ɑǹtì nti

bɛ ciì nnɛ́ tɛ̃́nkɛ tú ɔ̃̀mmɛ?

Kuyie mpɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑm̀bɛ̀ nɛ̀ ikuɔ́ nìùbɛ̀ bɛ̀ yɛ̃̀ nkɛ duɔ́mɛ̀

(Wéntɛ́ Sedemii 6:12-15)

10 Dɛɛ̀ kpɛ́í nte mí ndi Yiɛ̀ nKuyie nkɛ̀ n tu bɛtɔbɛ̀ bo tiekɛ bɛ pobɛ̀,

bɛtɔbɛ̀ bo fietɛ bɛ pɑɑ nkɛ́tiekɛ,

kɛ yɛ̃́ bɛmɔu bɛsɑ́m̀pɔ́bɛ̀ nɛ̀ bɛdiɛbɛ̀ bɛ̀ dɔ́ ticuuti nti,

bɛ̀ɛ̀ nɑ̀ɑ́ m pɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɛ̀ n kuɔ́ nìùbɛ̀

bɛ̀ nɑɑ́ nsiyɑ́ɑ̀bìsí yɛmbɛ̀ mbɛ.

11 Bɛ̀ í wúó mmɛyɛi mmɛ̀ɛ̀ duò n kó bɛnìtìbɛ̀ dɛ̀mɑrɛ̀,

kɛ nɑ́ɑ́ nkɛ tú dɛmɔu dɛ̀ kèrí sɛ́i,

dɛ̀mɑrɛ̀ mɛ nyí kérí, dɛmɔu kɛ̀ dɛ̀ cɑ̀ɑ̀ri.

12 Ifɛi nɑ mbɛ̀ pĩ̀ḿmɛ̀ bɛ dɔ̀ɔ̀ri ìì sɔkɛ kpɛ́í,

ifɛi mɛ nyí bɛ̀ bo,

bɛ̀ ketɛ́ kɛ í yɛ̃́ bɛ̀ tu dɛ̀ ifɛi.

Dɛɛ̀ te kɛ̀ bɛ̀ yó nkɔkɛ́ bɛcíríbɛ̀ miɛkɛ,

m bo ítɛ́ kɛ́cómmú dìì mɔ̀nnì kɛ́ bɛ̀ potɛ́.

Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie mmíì bɛ́i.

Kuyie mmɔ́ntɛ́mɛ̀ kù do dɔ́ dɛ̀ ku nìtìbɛ̀ borɛ̀

(Ti Yiɛ̀ nKuyie mbɛ́i ntì)

13 N dɔ́ kɛ́tíí n nìtìbɛ̀ mbɛ,

bɛ̀ ɔ̃ɔ̃ tɔ̃ɔ̃ fínyĩ̀ nɛ̀ fìkíè dɛ bɛ kɛ́ yɛ̀ tìímmɛ̀.

Bɛ̀ mɛ nyí cɑ́ɑ́tí dɛ̀mɑrɛ̀, bɛ fɑ̃ɑ̃̀tì mɔ̀tɛ́mu.

Dɛɛ̀ te kɛ̀ n yóó ĩ́tínnɛ́ dɛ kó fɛyɑnfɛ̀,

kɛ́duɔ́ mbɛ ɛì bɛpɔ̀ɔ̀bɛ̀.

(Bɛnìtìbɛ̀ bɛ́i ntì)

14 Ti kɑri diɛ nkɛ pĩ́ mbɑ?

Tí kɔtɛnɛ̀ yɛhɛkɛ̀ iduotí fitɛ́ yɛ̀ kɛ́mbɑɑ̀ mukṹṹ.

Ti Yiɛ̀ nKuyie nkuù tɑ̃ɑ̃tɛ́ kɛ bo ti kuɔ.

Kuù ti niinko mɛniɛ mmɛ̀ɛ̀ ɑ̃ mutie mùù kɔ̀ù,

ti kù cɑ̀kɛ mɛ̀ɛ̀ kpɛ́í nte kɛ̀ kù ti dɔ̀ɔ̀ mɛmmɛ.

15 Ti do bɑɑ̀ diwɛ̀ì ndi di mɛ nyí kɔrìní,

ti do yɛ̃́ kɛ tú ti mɔmmú yóó dèèmu,

kɛ̀ mù nɛ́ dɔkɛ yetíróo kɛ duò ti kɔ̃m̀bùɔ̀tì.

16 Ti yoní sisɛ̃ĩ́ nɔɔ̀roo nku Dɑnni tempɛ̃

sikpɑ̀rìsɛ̃ĩ́ kó yɛdɑbùò,

nyɛɛ̀ dɑ̀ɑ́tí kɛ̀ kutenkù kumɔu kɔbɛ kɔ̃̀ntì ɑu.

Bɛ̀ kèrínímu kɛ pɔǹtì dihɛì,

kɛ cɑɑ̀ri dɛ̀ɛ̀ bo di miɛkɛ,

kɛ kɔù di nìtìbɛ̀.

(Ti Yiɛ̀ nKuyie mbɛ́i ntì)

17 N yóó di duɔ́nko yɛdɑutɛ nyɛ.

Kɛ̀ yɛ̀ ndi dɔmmù, mí ndi Yiɛ̀ nKuyie mmíì bɛ́i.

Sedemii yɛ̀mmɛ̀ cɑ̀ɑ̀rɛ̀mɛ̀

(Sedemii bɛ́i ntì)

18 N yɛ̀mmɛ̀ mɛɛ̀ cɑ̀ɑ̀rɛ̀ kɛ̀ dɛ̀ n duɔ́ mmumɔmmú,

we mbo m bɑ́ntɛ̀?

19 N nìtìbɛ̀ dɑbùò nyɛɛ̀ yìɛ̀ní itemmɑ̀nkɛ imɔu kɛ̀ bɛ̀ mɔ́ú mɛteèmmɛ̀,

kɛ kuɔ̀ nkɛ tú: Ti Yiɛ̀ nKuyie ntɛ̃́nkɛ í bo Siyɔ̃ɔ̃ ɛìɑ̀?

Ti tɛ̃́nkɛ í mɔkɛ okpɑ̀ɑ̀tɑ̀ɑ̀?

(Ti Yiɛ̀ nKuyie mbɛ́i ntì)

Dɛ̀ dòmmɛ kɛ̀ bɛ̀ n yóu

kɛ tũ̀nnɛ yɛbɔkɛ̀ bɛ̀ do í yɛ̃́ yɛ̀

kɛ pɛ̀íkùnnɛ m miɛkɛ?

(Sedemii bɛ́i ntì)

20 Kudisɛ̃ɛ̃kù pɛ̃ɛ̃tɛ́mu,

ditenwɑɑ̀ ɑutɛ́ kɛ bo deèmu,

kɛ̀ ti kpɑɑ́ kɛ mu nyí pɛ̀tɛ́ mɛdɛɛtímɛ̀.

21 Dɛ̀ nkɔ̀ùtɛ mɛdiɛ̀ mmɛ,

mɛyɛi mmɛ̀ɛ̀ do n nìtìbɛ̀ mɛ kpɛ́í.

Dɛ̀ n dimu kɛ̀ n kɔ̃m̀bùɔ̀tì duò mɛdiɛ̀.

22 Dɛtie ndɛ̀ɛ̀ tɑ̀ɑ̀nnɛ̀ yɛmuɔ,

dɛ̀ í kpɑɑ́ Kɑdɑɑdi tenkɑ̀ɑ̀?

Bɛtɑ̀mbɛ̀ í kpɑɑ́ dɛ kó yɛhɛkɑ̀ɑ̀?

Dɛ̀ dòmmɛ kɛ̀ bɛ̀ í tɑɑ̀ n nìtìbɛ̀?

23 Kɛ̀ n yuu do ntú tɛbintɛ,

kɛ̀ n nuɔ ndo ndò ndinɛ́bòrì,

n nɑ nkuɔ̀ nkuyie nnɛ̀ kɛyènkòo

n nìtìbɛ̀ kó mukṹṹ!

9

Kubotí kùù sũ siyɑ́ɑ̀bìsí

1 Áú! Kɛ̀ n do bo pɛ́tɛ́ difii mɑrì dikpɑ́ɑ̀ miɛkɛ,

bɛcièmbɛ̀ diɛku dì n nɑ nyóu n nìtìbɛ̀,

kɛ kɛ nkɔtɛ kɛ bɛ̀ dɛ́tɛ́nɛ̀.

Bɛmɔu bɛ̀ bùtínnɛ́mu Kuyie kɛ tũ̀nnɛ yɛbɔkɛ̀,

bɛ̀ tu siyɑ́ɑ̀bìsí yɛmbɛ̀ kó ditĩ̀nnì ndi.

2 Ti Yiɛ̀ nKuyie ntu: Bɛ nɔ́ndiɛ́ nkɔ̀ù mɛpendɔ̀mmɛ̀ kɔ̃mɛ mmɛ.

Dɛ̀ í tú nɛ̀ timɔ́mmɔnti miɛkɛ nkɛ bɛ̀ bɑɑtɛ́mɛ̀ dihɛì.

Bɛ kpɛrɛ dɛmɔu tu tidɔnnitì mɑ́ɑ̀ kpɛrɛ ndɛ,

bɛ̀ í bɑntɛ́ bɛ Yiɛ̀ nKuyie.

3 Bɑ́ wè wèe dɔɔ̀ mɛyɔɔ̀mmɛ̀ nɛ̀ o nɛ́po

ò mɛ mbɑ́ɑ́ duɔ́ nhomɑ́ɑ̀ o tebitɛ,

ɑ kou weè ɔ̃ɔ̃ dɑ kotɛ,

nɛ̀ wè di nɛiti weè dɑ wɑ́tìrì.

4 Bɑ́ wè kòò cií nho kou,

òmɔù í nɑ́ɑ́ ntimɔ́mmɔnti,

bɛ nɔ́ndiɛ́ nyiì mɑntɛ́nɛ̀ siyɑ́ɑ̀bìsí,

bɛ yɛi ntontɛ́mu.

5 Bɛ̀ ɔ̃ nyóó ítɛ́ mɛyɛi mmiɛ mmiɛkɛ kɛ́tɑ mɛtɛ̃mɛ̀ miɛkɛ nkɛ,

kɛ́nyɛtì si nyɑ́ɑ̀bìsí miɛkɛ kɛ́tɑ sitɛsì miɛkɛ.

Bɛ̀ i dɔ́ kɛ́ m bɑntɛ́, mí mbɛ Yiɛ̀ nKuyie mmíì bɛ́i.

6 Nɛ̀ dɛ kpɛ́í kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie Mpɑkɛdɑɑ bɛ́i nkɛ dɔ̀:

Bɛ̀ ɔ̃ɔ̃ pṹnnɛ́ mɛ̀ɛ̀ botí mɛsɔɔ nkɛ́ mɛ̀ wénkùnnɛ

mɛɛ̀ botí nku n yóó bennɛ́mɛ̀ kuwuɔ nyɛiku kuù nkɔbɛ,

kɛ yɛ̃́ n yí yɑ̀mɛ̀ m bo bɛ̀ yĩ́mɛ̀.

7 Bɛ nɔ́ndiɛ́ ndò mmɛwɑɑ̀dɔ̀mmɛ̀ mmɛ kɛ kɔù.

Bɛ̀ í nɑ́ɑ́ ntimɔ́mmɔnti bɛ̀ nɑ̀ɑ́ ntì tu mɛsoùmmɛ̀ mmɛ.

Bɛ̀ ɔ̃ nnɑ́ɑ́ nnɛ̀ bɛtɔbɛ̀ kunɑɑtí kpɛti nti,

nɛ̀ bɛ yɛ̀mmɛ̀ miɛkɛ kɛ nɛ́ bɛ̀ dìí timɑ́tì.

8 Kɛ̀ n nɛ́ bɑ́ɑ́ ítɛ́ kɛ́cómmú kɛ́potɛ́ dɛ kó bɛnìtìbɑ̀ɑ̀?

M bɑ́ɑ́ yóu m bo potɛ́mɛ̀ dɛ kó kubotí kɔbɛ kɛ́pɛitɛ.

Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie mmíì bɛ́i.

Sedemii kuɔ̀mmɛ̀ kɛ sɑ́útí

9 N kuɔ̀mmu yɛtɑ̃rɛ̀ kpɛ́í kɛ sɑ́útí,

kɛ kuɔ̀ ndikúdɑbònnì dinɑɑcɛ̃nni kpɛ́í,

kɛ yɛ̃́ dɛmɔu dɛ̀ cɔ̀útɛ́mɛ̀ pɑ́íí,

bɑ́ òmɔù tɛ̃́nkɛ í dɛ̀ keri.

Ti tɛ̃́nkɛ í yo iwũɔ̃ dɑbùò nsinɔɔ nɛ̀ tikpɑsĩ̀ntì dɛ̀mɑrɛ̀ í kpɑɑ́,

dɛmɔu dɛ̀ cìɛ́tɛ́mu kɛ cokɛ́.

10 Kɛ̀ Sedisɑdɛmmu nɑɑ́ ntidobontì,

sikpɑmɔɔ́ kó diɑ̃rì,

Sudɑɑ ɛkɛ̀ yóó pɔntɛmu kɛ́dɛ́ítɛ́,

kɛ́dɔúnko bɑ́ òmɔù bɑ́ nyɛ̀ ɑ̃.

11 We ntu mɛyɛ̀mmɛ̀ yiɛ̀ nwèè bo nɑ kɛ́bɑntɛ́ tii?

Ti Yiɛ̀ nKuyie ntì nɑ̀kɛ́ we?

Dɛ yiɛ̀ nti nɑ́kɛ́ mùù te kɛ̀ dihɛì pɔ̀ntɛ pɑ́íí.

Bɑ nte kɛ̀ dì cɔ̀útɛ́ kɛ nɑɑ́nko tɛdɔntɛ̀

bɑ́ òmɔù tɛ̃́nkɛ í dɛ̀ keri?

12 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nyíɛ́ nkɛ bɛ́i nkɛ dɔ̀: Bɛ̀ dootóo mɛ̀ɛ̀ kpɛ́í nkɛ n kuɔ́, n do bɛ̀ duɔ́ nyì bɑ́ bɛ̀ í kèńtɛ́ n kpɛti, bɛ̀ í tũ̀nnɛ n kuɔ́ yɛ̃mmɛ̀. 13 Bɛ̀ tũ̀nnɛ bɛ mɔ́mmɔmbɛ bɛ kó mɛyɛ̀mmɛ̀ mmɛ kɛ fìé iwũɔ̃ yɛbɔkɛ̀ Bɑɑdibɛ bɛ yɛmbɛ̀ bɛ̀ bɛnkɛ yɛ̀. 14 Dɛɛ̀ te mí mbɛ Yiɛ̀ nKuyie Mpɑkɛdɑɑ, bɛmbɛ Isidɑyɛɛribɛ tũ nkù kɛ̀ n tu m bo bɛ̀ dií mmɛdɔ̀mmɛ̀ kɛ́ bɛ̀ nìi mmutie mùù kɔ̀ù. 15 M bo bɛ̀ tɑnnɛ́ ibotí tɛì miɛkɛ bɛ̀ do í yɛ̃́ ì bɛmbɛ nɛ̀ bɛ yɛmbɛ̀, kɛ́tɔ̃nkoo mudoò dɛ bíɛ́kɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ mbɛ̀ kɔ̀ù kɛ́ bɛ̀ dèè. 16 Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie Mpɑkɛdɑɑ míì bɛ́i.

(Bɛnìtìbɛ̀ bɛ́i ntì)

Totínɛ̀ di yɛ̀mmɛ̀ tìì yóó di tuɔkɛní ti kpɛ́í,

yúnɛ̀ bɛkúdɑbònkɔmbɛ̀,

cokɛ́nɛ̀ kɛ́cénní bɛ̀ɛ̀ nɔ mmukúdɑbònkɔmmù mɛsɑ̀ɑ̀

nkɛ̀ bɛ̀ɛ kɔtɛní.

17 Kɛ̀ bɛ̀ɛ cokɛ́ní mɛcɑ̃ɑ̃ kɛ́dentɛ̀ dikúdɑbònnì,

kɛ́sɑutɛ ti kpɛ́í,

ti mɔ́mmɔmbɛ kɛ̀ ti tiitɛ́ yɛdɑbùò

kɛ̀ ti nɔnniɛti ncouní ti nuɔ.

(Sedemii bɛ́i ntì)

18 Yɛdɑbùò nyìɛ̀ní Siyɔ̃ɔ̃ ɛì ndi kɛ tú:

Bɛ̀ ti pɔ̀ntɛmu, ti di ifɛi nyi,

bɛ̀ pɔ̀ntɛ ti cɛ̃́ĩ nsi kɛ̀ ti dò nkɛ́yɛ̀ dihɛì.

19 Díndi bɛnitipòbɛ̀ kéntɛ́nɛ̀,

keènɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie ntu mù:

Bɛnkɛnɛ̀ di kó bɛsɑpɑ̀mbɛ̀ bɛ̀ kuɔ̀ mmɛ̀ yɛkúdɑbùò,

kɛ̀ bɛ̀ɛ bɛnkɛ bɛtɔbɛ̀ yɛkúdɑbùò nkuɔ̀mɛ̀.

20 Mukṹṹ mmuù sìékɛ́ ti cɛ̃́ĩ kó sibòo,

kɛ tɑɑ̀ ti kó sikpɑ̀ɑ̀tìcɛ̃́ĩ miɛkɛ,

kɛ̀ bɛ̀ kɔ̀ù ibí dihɛì miɛkɛ,

kɛ̀ bɛdɑpɑ̀mbɛ̀ kɔ̃ nyɛkɑ̃̀ɑ̃̀tɛ̀ yɛmɔu miɛkɛ.

(Ti Yiɛ̀ nKuyie mbɛ́i ntì)

21 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nní nnɑ́kɛ́ mí nSedemii kɛ dɔ̀:

Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie míì tu:

Bɛcíríbɛ̀ bɛɛ̀ còú cóú kɛ dò mbɛ̀ ɔ̃ɔ̃ cóúmmɛ̀ tinɑɑ̀kùtì kɛtenkɛ̀,

bɛ̀ ɔ̃ɔ̃ kɔ̃ũ tidiitì kupɑku kɛ́yɑ́kɛ́ kɛ̀ tì ncóú cóúmɛ̀.

Mɛciì mmɔ́mmɔmmɛ tú ɑ bo yĩ́ɛ̃́tɛ́mɛ̀ Kuyie

22 Ntɛ mí ndi Yiɛ̀ nKuyie n tú mù:

Wèè ciì ò bɑ́ mpɔtì ò ciìmɛ̀,

wèè ɑ̃ dikɔ̃m̀bùɔ̀ ò bɑ́ mpɔtì ò ɑ̃mɛ̀ dikɔ̃m̀bùɔ̀,

wèè mɔ̀kɛ o kpɛrɛ ò bɑ́ mpɔtì ò mɔ̀kɛmɛ̀ o kpɛrɛ.

23 Kɛ̀ wèè dɔ́ kɛ́mpɔtì ò mpɔtì ò ciìmɛ̀ mmɛ kɛ m bɑntɛ́,

kɛ yɛ̃́ n túmɛ̀ di Yiɛ̀ nKuyie nkɛ dɔɔri mɛsɑ̀ɑ̀,

kɛ tũ ntimɔ́mmɔnti kɛ dɔɔri dɛ̀ɛ̀ sìɛ́ kɛtenkɛ̀ ĩ́nkɛ̀,

dɛndɛ dɛɛ̀ n nɑɑti mí ndi Yiɛ̀ nKuyie mmíì bɛ́i.

Kuyie ncɑummɛ̀ bɛ̀ɛ̀ cɑ̃mmù tikɔ̃̀ntì mɑ́ɑ̀ kó mucɑ̃mmù

24 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie mbɛ́i nkɛ dɔ̀: Dɛ yiè kpɑɑnímu kɛ̀ m bo ítɛ́ kɛ́cómmú, kɛ́potɛ́ bɛ̀ɛ̀ cɑ̃mmù bɛ̀ mɛ nyí m bɑ́ɑ́. 25 N yitimu kɛ bo cómmú Esibiti kɔbɛ, nɛ̀ Sudɑɑ kɔbɛ nɛ̀ Sodɔmmu kɔbɛ nɛ̀ Amɔniibɛ nɛ̀ Mɔɑbiibɛ nɛ̀ bɛ̀ɛ̀ kó dimɑ̀ɑ̀ kuò bɛ tempɑ́ɑ́tì*, bɛ̀ɛ̀ bo dikpɑ́ɑ̀ tɛdɔntɛ̀ kpɛri bíɛ́kɛ̀. Dɛ kó ibotí tú bɛ̀ɛ̀ í cɑ̃mmù bɛ̀mbɛ nɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ kó kuwuɔ nkɔbɛ bɛ̀ɛ̀ cɑ̃mmù mucɑ̃mmù kɛ nɛ́ í m bɑ́ɑ́.

10

Kuyie nnɛ̀ sibɔɔtenkɑɑnìi dɛ̀ bɑ́ɑ́ bennɛ́

1 Díndi Isidɑyɛɛribɛ kéntɛ́nɛ̀ di Yiɛ̀ nKuyie ntú mù: 2 Kù tu:

Di bɑ́ɑ́ tũnnɛ ibotí tɛì kɔbɛ dɔɔri dɛ̀

di bɑ́ɑ́ yɑ̀ mɛbɛnkùmɛ̀ cɑ̀mmɛ̀ mɑmɛ̀ dɛĩ́nkɛ̀

kɛ̀ di kɔ̃m̀bùɔ̀tìi do,

bɛ̀ɛ̀ í yɛ̃́ Kuyie bɛɛ̀ kɔ̃m̀bùɔ̀tì dɛ̀ duò.

3 Ibotí tɛì tũ nyɛbɔkɛ̀ nyɛ dɛtetìrɛ̀ kpɛyɛ,

bɛ̀ ɔ̃ɔ̃ yɑ̀ mutie mmu dikpɑ́ɑ̀ kɛ́kɔ̃ṹ,

kòo yɑ́ntìi cíɛ́kɛ́ tɛtenkɑɑnìtɛ̀,

4 kɛ̀ bɛ̀ɛ tɛ̀ dɑ̀ri mɛsɔɔ nyoo mɛbiɛrimɛ,

kɛ́deè kɛ́yɑ̀ sikɑ̃ũ nɛ̀ mɑ̀ɑ̀tóò kɛ́ tɛ̀ bɑɑkɛ́

kɛ́fíí kɛ̀ tɛ̀ bɑ́ nnɑmpú.

5 Dɛ kó sibɔɔtenkɑɑnìi dònnɛ̀ timɑ́tì nti

bɛ̀ ɔ̃ɔ̃ cónnɛ́ tì kupɑku kɛ̀ tì bo ndɛ́ɛ́rì sinɔɔ,

dɛ kó sibɔɔtenkɑɑnìi í nɔ nkɛ nɑ́ɑ́

kɛ̀ bɛ̀ sì tɔuti kɛ yɛ̃́ sì í nɔmmɛ̀ kɛ ceǹtì.

Di bɑ́ nsì yĩ̀ɛ̃̀kù, sì í nɔ nkɛ dɔɔri mɛyɛi,

sì mɛ nyí yóó nɑ kɛ́dɔɔ̀ mɛsɑ̀ɑ̀.

6 Ti Yiɛ̀ nKuyie, òmɔù í dɑ dònnɛ̀,

ɑ dɛumu kɑ̀ɑ yètìrì feí kɑ̀ɑ kpeńnì.

7 We mbo dɛ̀mɑrɛ̀ kɛ í dɑ dé?

Fɔ̃́ɔ̃̀ tu ibotí imɔu kóo kpɑ̀ɑ̀tì,

fɔ̃́ɔ̃̀ dò nti ndɑ dé,

bɛ̀ɛ̀ ciì ibotí imɔu miɛkɛ

nɛ̀ yɛkpɑ̀ɑ̀tìyɔ yɛmɔu miɛkɛ òmɔù í dɑ dònnɛ̀.

8 Bɛmɔu bɛ̀ yɛimmu òmɔù í ciì,

bɛ kóò kɛ́mbɑ́ɑ́ sitenkɑɑnìi dɛɛ̀ bɛnkú bɛ̀ yɛimmɛ̀.

9 Bɛ̀ sì dɑ̀rì Tɑdisisi ɛì kó timɑ́tì pɛ́ítì nti.

Ofɑɑsi ɛì kó mɛsɔɔ mmɛ bɛ̀ sì dɑ̀rì mɛ̀,

bɛyɑ́ntìbɛ̀ bɛɛ̀ sì dɔ̀ɔ̀ kɛ sì sɑ̃̀ri tiyɑɑ̀wũɔ̃tì nɛ̀ tìì dò mɛbèrìmɛ̀.

Dɛmɔu mɛmmɛ dɛ̀ tu oyɑ́ntì kó mutɔ̃mmú mmu.

10 Ti Yiɛ̀ nKuyie nkuu mɛ̀nkɛ tú Kuyie nku kɛ bo,

kɛ tú okpɑ̀ɑ̀tì sɑ̃́ɑ̃̀.

Kɛ̀ ku miɛkɛ pɛikɛ kɛtenkɛ̀ ɔ̃ nhɑumu,

ibotí mɛ nyí dɑɑti kɛ commu ku ììkɛ̀

ku miɛkɛ yonkɛ dìì mɔ̀nnì.

11 Nɑ́kɛ́nɛ̀ bɛ kɛ tú: Sibɔɔtenkɑɑnìi siì í dɔ̀ɔ̀ kɛtenkɛ̀ nɛ̀ kɛĩ́nkɛ̀. Sibɔɔtenkɑɑnìi bɛ̀ tu sì Kuyie tɛ̀mɑtɛ̀ í yó nkpɑɑ́ bɑ́ tɛmɑ́ɑ̀ kɛtenkɛ̀ ĩ́nkɛ̀.

12 Ti Yiɛ̀ nKuyie ndɔ̀ɔ̀ kɛtenkɛ̀ nɛ̀ ku kó muwɛ̃rímú mmu,

nɛ̀ ku yɛnfòùmɛ̀ mmɛ kù fìímmɛ̀ kɛtenkɛ̀,

kɛ pitɛ́ tiwɛtì nɛ̀ ku ciì.

13 Kɛ bɛ́i nku nùù mɛmɑ́ɑ̀

kɛ̀ mɛniɛ ntìí kɛĩ́nkɛ̀,

kuù ɔ̃ɔ̃ íi nyɛwɛtɛ̀ itemmɑ̀nkɛ kɛ̀ yɛ̀ɛ dekɛ tiwɛtì,

kuù ɔ̃ nte kɛ̀ fɛtɑɑfɛ̀ɛ kperi kɛ́mmíí nkɛ́ni,

kuù ɔ̃ɔ̃ dennɛní kuyɑɑkù ku kɑ̀rì.

14 Bɛnìtìbɛ̀ bɛmɔu bo bɑntɛ́ bɛ̀ í ciìmɛ̀,

ifɛi bo bɛ̀ pĩ̀ńnɛ̀ bɛ̀ yìɛ̀nko timɑ́tì

kɛ uti sìì bɔɔtenkɑɑnìi,

sì tu siyɑ́ɑ̀bìsí kpɛsi nsi,

muwemmu í bo si miɛkɛ.

15 Sì tu dɛtetìrɛ̀ ndɛ mutɔ̃ntetìmù,

dɛmɔu dɛ̀ bo pɑɑ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie mbo sì potɛ́ dìì yiè.

16 Sɑkɔbu kɔbɛ tũ nKuyie nkù ku kpɛrɛ í mɛ ndo,

kuù dɔ̀ɔ̀ kutenkù,

kuù tɑ̃ɑ̃tɛ́ Isidɑyɛɛribɛ kɛ bɛ̀ te,

kuù yètìrì tu ti Yiɛ̀ nKuyie Mpɑkɛdɑɑ.

Sedemii nɑ̀kɛ́mɛ̀ mɛyɛi ndotimɛ̀ Sedisɑdɛmmu

(Sedemii bɛ́i ntì)

17 Sedisɑdɛmmu ɛì kɔbɛ bɛ̀ di pìmu,

kpéénnɛ̀ di nɛntì kɛ́ĩ́nnɛ́.

18 Ntɛnɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie ntu mù:

M bo dennɛ bɛnìtìbɛ̀ dihɛì,

m bo bɛ̀ ɛ̃̀ṹtɛ́ tipíìtì timɔu,

bɑ́ bɛ̀ bɑ́ɑ́ nɑ kɛ́yentɛ́.

(Sedisɑdɛmmu ɛì kɔbɛ bɛ́i ntì)

19 Ti tùɔ̀ti icɛ nyi!

Ti mɔnnɛ dɛumu kɛ yóù mɛdiɛ̀,

ti yɛ̀mmɛ̀ do dò nti yóó nɑ kɛ́tɔmu dɛ kó kuyɛ̃ĩku.

20 Ntɛ tínti kɛ̀ ti touti pĩ̀ńtɛ́,

kɛ̀ iwɛ̃ĩ tɔ̃ũ.

Ti bí cìɛ́tɛ́mu, ì tɛ̃́nkɛ í kpɑɑ́,

òmɔù tɛ̃́nkɛ í bo wèè bo íi nti tuo,

wèè bo wɛ̃tɛ kɛ́ ti ɑ̃nnɛ́ mɛdɛ́ɛ̀.

(Sedemii mbɛ́i ntì)

21 Bɛnìùbɛ̀ kó mɛyetímɛ̀ mmɛ,

bɛ̀ yɛimmu bɛ̀ í wɑmmú bɛ Yiɛ̀ nKuyie.

Dɛɛ̀ te kɛ̀ bɛ̀ yĩɛ̃kɛ, kɛ̀ bɛ̀ɛ̀ do ni kɛ̀ bɛ̀ cìɛ́tɛ́.

22 Keènɛ̀ kunɔɔ̀roo kuù kèríní kubɑkù yoú,

kɛ tùɔ̀kɛní kɛ dèè,

kɛ bo pɔntɛ Sudɑɑ ɛkɛ̀,

kɛ̀ dɛ̀ɛ dɔúnko kɛ́nɑɑ́ nsikpɑmɔɔ́ kó diɑ̃rì.

Sedemii bɑ̀ɑ́mmɛ̀ Kuyie nyIsidɑyɛɛribɛ kpɛ́í

23 Ti Yiɛ̀ nKuyie nti yɛ̃́mu kɛ dò,

nhonìtì í te o fòmmu,

onìtì bɑ́ɑ́ nɑ kɛ́nni o fòmmu.

24 N Yiɛ̀ nKuyie ɑ́ n tié,

ɑ nɛ́ bɑ́ n tiénnɛ̀ kɛmiɛkɛ,

kɛ̀ mɛɛ̀ dɔkɛ n yí yó nkpɑɑ́.

25 Yóu kɑ̀ɑ miɛkɛɛ do ibotí tɛì ĩ́nkɛ̀ nkɛ,

bɛɛ̀ í dɑ yɛ̃́, iwuɔ nyìì í yu ɑ yètìrì,

kɛ yɛ̃́ bɛ̀ fèkɛmɛ̀ ɑ kó bɛnìtìbɛ̀ Sɑkɔbu kó kuwuɔ nkɔbɛ kpɛrɛ,

kɛ mɛ̀nkɛ fèkɛ bɛ kpɛrɛ dɛmɔu pɑ́íí,

kɛ̀ bɛ tenkɛ̀ dɔúnko.

11

Isidɑyɛɛribɛ tɔ̃̀tɛmɛ̀ mɛtɑummɛ̀ Kuyie ndo bɛ̀ dɔ̀ɔ̀nɛ̀ mɛ̀

1 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nní mbɛ́innɛ̀ kɛ dɔ̀: 2 Kéntɛ́ mɛtɑummɛ̀ kpɛti n yóó dɑ nɑ́kɛ́ tì, kɛ́kɔtɛ kɛ́ tì nɑ̀kɛ́ Sudɑɑ tenkɛ̀ kɔbɛ nɛ̀ Sedisɑdɛmmu ɛì kɔbɛ. 3 Á bɛ̀ nɑ̀kɛ́ kɛ tú mí nKuyie nyIsidɑyɛɛribɛ tũ nkù, míì yɛ̃ nkɛ̀ wèè í yie mmɛtɑummɛ̀ kó tinɑ́ɑǹtì tii, ndɛ yiɛ̀ mbo yɑ̀. 4 N dènnɛní dìì mɔ̀nnì di yɛmbɛ̀ Esibiti bɛ̀ do borɛ̀ kɛ dò mbɛ̀ bo fɛhɑ̃ɑ̃tofɛ miɛkɛ, n dɛ mbɛ̀ nɑ̀kɛ́ kɛ̀ n dɔ̀ bɛ̀ nkémmú n nɑ́ɑǹtì kɛ dɔɔri ti yɛ̃ mmù, mɛm̀mɛ bɛ̀ bo ntúmɛ̀ n nìtìbɛ̀ kɛ̀ nní mbɛ̀ te. 5 Kɛ̀ n dɔ̀ɔ̀ n dɔúnnɛ̀ dìì nùù bɛ yɛmbɛ̀ dìì tu: M bo bɛ̀ duɔ́mmɛ̀ kɛtenkɛ̀ mɛnɑɑmiɛ̀ nnɛ̀ mɛcekùɔ̀ ndɛ̀ pũɔ̃̀ ndɛ̀, kɛtenkɛ̀ di mɛ̀ mbo kɛ̀ yíe. Kɛ̀ n tɛ̃̀ńnɛ́ kɛ dɔ̀: N Yiɛ̀ nKuyie dɛ̀ mmɛ ndò.

6 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nyíɛ́ kɛ́ m bɛ́innɛ̀ kɛ dɔ̀: Pĩɛ̃kɛ́ dɛ kó tinɑ́ɑǹtì timɔu Sudɑɑ tenkɛ̀ nɛ̀ Sedisɑdɛmmu ɛì kɛ dɔ̀: Kéntɛ́nɛ̀ mɛtɑummɛ̀ kó tinɑ́ɑǹtì kɛ́ndɔɔri tì yɛ̃ mmù. 7 Nɛ̀ n dènnɛnímɛ̀ di yɛmbɛ̀ Esibiti tenkɛ̀ n yí yóu m bo mbɛ̀ cɑummɛ̀ kɛ̀ n tu bɛ̀ɛ kéntɛ́ n nɑ́ɑǹtì nɛ̀ yíenní m bɑɑ bɛ̀ cɑummu kɛ̀ n tu bɛ̀ɛ kéntɛ́ n nɑ́ɑǹtì. 8 Bɛ̀ mɛ nyí kèńtɛ́, bɛ̀ ketɛ́ kɛ í dɔú mbɛ to dɛ bíɛ́kɛ̀, bɑ́ wè kòò tũ̀ nho tookperí kó kucɛ, dɛ mɔ̀nnì ndi n dɔ̀ɔ̀mɛ̀ n do yɛ̃ nkɛ̀ bɛ̀ yetɛ mɛtɑummɛ̀ kó tinɑ́ɑǹtì tiì yóó bɛ̀ tùɔ̀kɛní.

9 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nyíɛ́ kɛ́ n nɑ́kɛ́ kɛ dɔ̀: Sudɑɑ kɔbɛ nɛ̀ Sedisɑdɛmmu kɔbɛ bɛ̀ dɑ̀kɛmu kɛ n yetɛ. 10 Bɛ̀ wɛ̃̀tɛ kɛ tɑ bɛ yɛmbɛ̀ do dɔɔri mɛ̀ɛ̀ yɛi mmɛ mudɔɔ̀rìmù, kɛ yetɛ n nɑ́ɑǹtì, kɛ tũ̀nnɛ yɛbɔkɛ̀ ibotí tɛì kɔ̃mɛ kɛ yɛ̀ feu iwũɔ̃. Sudɑɑ kɔbɛ nɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ bɛ̀ tɔ̃̀tɛmu mɛtɑummɛ̀ n do dɔ̀ɔ̀nɛ̀mɛ̀ bɛ yɛmbɛ̀.

11 Dɛɛ̀ kpɛ́í nte mí mbɛ Yiɛ̀ nKuyie nkɛ̀ m bɛ́i nkɛ tú: M bo bɛ̀ bɔntɛ́ mɛyɛi, mbɑ́ bɛ̀ bɑ́ɑ́ nɑ kɛ́yentɛ́, kɛ́ nni nkuɔ̀nnɛ̀, m mɛ mbɑ́ɑ́ kéntɛ́. 12 Dɛ mɔ̀nnì Sudɑɑ kó yɛhɛkɛ̀ kɔbɛ nɛ̀ Sedisɑdɛmmu ɛì kɔbɛ bo kuɔ́nnɛ̀ yɛbɔkɛ̀ bɛ̀ tuɔ̀ nyɛ̀ tihúúntì yɛ̀ mɛ mbɑ́ɑ́ nɑ kɛ́ bɛ̀ dɛɛtɛ́ mɛyɛi mbo bɛ̀ tùɔ̀kɛní dìì mɔ̀nnì, 13 kɛ yɛ̃́ díndi Sudɑɑ kɔbɛ di ɛkɛ̀ sũ kɛ mɑ̀mɛ̀ di bɔkɛ̀ mɛ mmɑ̀, icɛ sũ Sedisɑdɛmmu ɛì kɛ mɑ̀mɛ̀ dibɔɔ̀ Bɑɑdi isíɛ́ kpɛri kó yɛhúúntɔ̀rɛ̀ di tuɔ̀ nyɛ̀ɛ̀ ĩ́nkɛ̀ tihúúntì yɛ̀ mɛ mmɑ̀. 14 Dɛ mɔ̀nnì fɔ̃́ nSedemii ɑ bɑ́ ntú ɑ bo m bɑ́ntɛ̀ bɛ kpɛ́í, yoo ɑ́ n kuɔ́nnɛ̀ kɛ́ n sɑutɛnɛ̀ bɛ kpɛ́í kɛ yɛ̃́ mɛyɛi mbo bɛ̀ do dìì mɔ̀nnì kɛ̀ bɛ̀ nni nkuɔ̀nnɛ̀ n yí yóó keè.

Isidɑyɛɛribɛ túmɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nkóo odìfíè sɑ̀ɑ̀wè

15 N kɔbɛ n dɔ́ bɛ̀ dɔ̀ɔ̀ri bɑ n cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ miɛkɛ?

Bɛ̀ tɑ̃ɑ̃tɛ́ mɛyɛi mmɛ kɛ mɛ̀ dɔ̀ɔ̀ri,

di yɛ̀mmɛ̀ dò ndi n fìé ìì wũɔ̃ kó imɑɑ mbo di dɛ́tinnɛ̀ mɛyɛi

mmɛ̀ɛ̀ di doti kɛ̀ di nɑ kɛ́nyɑ̃nkɑɑ̀?

16 Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie n do di yu

kɛ tú odìfíè tie sɑ̀ɑ̀mù mmu

mùù pɛitɛ́ yɛbɛ sɑ̀ɑ̀yɛ̀.

N nɛ́ bo duɔ́ nkɛ̀ fɛtɑɑfɛ̀ɛ mù pɛɛ

kɛ̀ mùu cɔ́útɛ́ kɛ̀ mu bɑkɛɛ kékɛ́.

17 Ti Yiɛ̀ nKuyie Mpɑkɛdɑɑ wèè do dì fìí nwèè nɑ̀ɑ́ nkɛ tú mɛyɛi ndi doti díndi Isidɑyɛɛribɛ nɛ̀ Sudɑɑ kɔbɛ di tuɔ̀mmɛ̀ tihúúntì yɛbɔkɛ̀ Bɑɑdibɛ kɛ íinko o miɛkɛ.

Bɛ̀ dɑ̀kɛmɛ̀ kɛ bo kuɔ Sedemii

18 N Yiɛ̀ nKuyie nkuù tì nni mbɛnkɛ kɛ̀ ntì yĩ̀ɛ̃́tɛ́, kɛ̀ kù m bɛnkɛ bɛ̀ n dɔ́nɛ̀ tì kɛ̀ n tì yɑ̀. 19 N do dònnɛ̀ fɛpeyɔɔ̀nfɛ̀ nfɛ bɛ̀ kɔ̀rinɛ̀ fɛ̀ mukɔ̀ù, bɛ̀ do dɑkii n kpɛ́í nkɛ bɑ́ n yí yɛ̃́ kɛ bɛ̀ tu: Tí kɔ̃ṹnɛ̀ mutie nɛ̀ mu bɛ kɛ̀ bɛ̀ tɛ̃́nkɛ bɑ́ nnɑ́ɑ́ mmu kpɛ́í kɛtenkɛ̀ ĩ́nkɛ̀.

20 N Yiɛ̀ nKuyie Mpɑkɛdɑɑ beéntì mɛ nwennimu

o kóò kɛ́nyɛ̃́ onìtì yɛ̀mmɛ̀ nɛ̀ o toti tì

nwe nduɔ́ n kpɛti weè yóó pɛitɛ m pɛ̀ì.

21 Anɑtɔti ɛì kɔbɛ dɔ́ kɛ́ n kuɔ̀mu kɛ nɑ́ɑ́ nkɛ tú: Kɑ̀ɑ í dɔ́ ti bo dɑ kuɔmɛ̀ yóu ɑ bo nnɑ́ɑ́mmɛ̀ Kuyie mpɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì. 22 Dɛɛ̀ kpɛ́í nte kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie Mpɑkɛdɑɑ bɛ́i nkɛ tú ò bo bɛ̀ potɛ́ kɛ̀ bɛdɑpɑ̀mbɛ̀ɛ kú mudoò miɛkɛ, kɛ̀ dikònnì kuɔ bɛ bí initidɑɑì nɛ̀ initipòì. 23 Dɛ̀mɑrɛ̀ tɛ̃́nkɛ bɑ́ nkpɑɑ́ bɛ ɛì, ò yóó bɛ̀ bɔntɛ́ mɛyɛi mmɛ ò bo ítɛ́ kɛ́cómmú dìì mɔ̀nnì kɛ́ bɛ̀ potɛ́ bɛmbɛ Anɑtɔti ɛì kɔbɛ.

12

1 N Yiɛ̀ nKuyie nhɑ nɑ́ɑ́ ntimɔ́mmɔnti nti m bɑ́ɑ́ nɑ kɛ dɑ nɛnninɛ̀,

n nɛ́ dɔ́ kɛ́bɛ́immu sɑ́m̀pɔ́ ɑ beéntì ĩ́nkɛ̀.

Bɑ nkpɛ́í nte kɛ̀ bɛyɛibɛ kpɛrɛ yíé?

Bɑ nte bɛ̀ɛ̀ yetɛ ɑ kpɛti kɛ̀ bɛ̀ bo diwɛ̀ì miɛkɛ.

2 A bɛ̀ fìímmu kɛ̀ bɛ cĩɛ̃ ntɑ kɛtenkɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ sɛ̀nti mɛsɑ̀ɑ̀ nkɛ pɛí yɛbɛ.

A yètìrì bomu bɛ nɔ̀ miɛkɛ kɛ̀ bɛ yɛ̀mmɛ̀ nɛ́ dɑ dɛ́tɛ́nɛ̀.

3 N Yiɛ̀ nKuyie, ɑ n wúómmu kɛ n yɛ̃́,

ɑ yɛ̃́mu kɛ dò n yɛ̀mmɛ̀ bo ɑ bíɛ́kɛ̀,

cɑ̃́nnɛ́ bɛ ipe bɛ̀ kɔ̀rinɛ̀ ì i kɔ̀ùdieku i kɔ̃mɛ,

bɑtɛ bɛ dikɔ̀ùyiè kpɛ́í.

4 Dɛ̀ yó nkɑ̃́ɑ̃́kɛ́ dɛ kɛ̀ dihɛì yɛ̀ yɛdɑbùò mmiɛkɛ? Timútì tiì kpeì dɛpɑɑ nkɛ̀ iwũɔ̃ kɔ̃ ndihɛì miɛkɛ, bɛnìtìbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ bo dihɛì miɛkɛ bɛ kó kuyonku kpɛ́í kɛ̀ bɛ̀ nɛ́ nɑ́ɑ́ nkɛ tú Kuyie nyí wúó nti dɔɔri dɛ̀.

5 Kɛ̀ Kuyie nní tɛ̃̀ńnɛ́ kɛ dɔ̀:

Kɑ̀ɑ nɛinɛ̀ bɛ̀ɛ̀ kèrí bɛ nɑɑ̀cɛ̀i kɛ ɔ̀u,

ɑ bo yĩ́mɛ kɛ́nɑ kɛ́betɛnɛ̀ sisɛ̃ĩ́?

Kɑ̀ɑ bo mbo dihɛì mɛom̀pùmɛ̀ kpɛri ndi kɛ̀ dɛ̀ dɑ nɑɑti,

dɛ̀ bo ndɑ dòmmɛ mɛhɑ́ɑ́rìmɛ̀ bo tɑnní dìì mɔ̀nnì?

6 Bɑ́ ɑ cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kɔbɛ nɛ̀ bɛ̀ di wɛ̃ ndi cicɛ bɛ̀ bo dɑ fítɛ́. Bɛ̀ wɛ̃nnɛ́nɛ̀ ɑ kɔ̀ùbɛ̀ mbɛ kɛ̀ bɛ̀ dɑ úú. Kɛ̀ bɛ̀ dɑ kpɛntinɛ̀ mɛnɑ́ɑnkùɔ̀ nhɑ dɔ̀ɔ̀ mɛyɔɔ̀mmɛ̀.

Kuyie ndootóomɛ̀ ku cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ nɛ̀ ku nìtìbɛ̀

7 Kɛ̀ Kuyie mbɛ́i nkɛ dɔ̀:

N dootóomu tɛcĩ́ɛ̃̀tɛ̀ tɛ̀ɛ̀ do tú n kpɛtɛ,

m peitɛ́ n nɔu nsi n nìtìbɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ ĩ́nkɛ̀,

n yɛ̀mmɛ̀ do nɑɑtinɛ̀ bɛ̀,

m bɛ̀ ɑ̃nnɛ́ bɛ dootitɔbɛ̀ nɔu miɛkɛ nkɛ.

8 Bɛ̀ɛ̀ do tú n kɔbɛ bɛɛ̀ nɑɑ́ ntimuntũntì n kpɛ́í,

kɛ kontí kɛ n wɑnti.

Dɛɛ̀ te kɛ̀ m bɛ̀ níí.

9 N nìtìbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ do tú n kɔbɛ bɛɛ̀ nɑɑ́

ndi mmɔ̀nnì dikoribii kɛ̀ icĩrí dì duò.

Pĩɛ̃kɛ́nɛ̀ kɛ̀ tikpɑsĩ̀ntìi tíí nkɛ́di dibɑnni.

10 Bɛnɑɑcɛ̃mbɛ bɛɛ̀ bɑ̀tɛ́ m pɑku kɛ kùɔ fínyĩ̀ kó dɛtie,

bɛɛ̀ nɑ̀u dɛpɑɑ nsɑ̀ɑ̀rɛ̀ kɛ̀ dɛ̀ dɑnnɛ́ kɛ nɑɑ́ ntɛdɔntɛ̀.

11 Kɛ̀ dɛ̀ nɑɑ́nko tɛdɔmpɛ́ítɛ̀ kɛ duɔ́o n yììkɛ̀ kɛ̀ dɛ̀ dò mmɛsémmɛ̀,

kɛ̀ dihɛì dɔúnko bɑ́ òmɔù í bɔti dɛ kpɛti.

12 Sitɑ̃píɛ́ simɔu ĩ́nkɛ̀ nkɛ bɛfèèbɛ̀ tùɔ̀kɛnímɛ̀,

ti Yiɛ̀ nKuyie nkó kuyɛ̃ĩku kuù bɛ̀ do itemmɑ̀nkɛ imɔu,

bɑ́ òmɔù í súɔ́.

13 Ntɛ díndi kɛ ɔ̃ɔ̃ buɔtí tidiitì bɛ̀ tu tì bèdéè

kɛ̀ tìi yɛ̀ tipotì,

di mɛ mbɑ́ɑ́ cɔ̃ntɛ dɛ̀mɑrɛ̀.

Ifɛi ìì di bonɛ̀ di dɛì tìì diitì

ti Yiɛ̀ nKuyie mmiɛkɛ kɛɛ̀ di yɛ̀,

dɛɛ̀ kpɛ́í nte.

Kuyie nyɛ̃ nkù yóó dɔɔ̀mɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ pɛɛtitɔbɛ̀

14 Ntɛ mí ndi Yiɛ̀ nKuyie n nɑ̀kɛ́ tì n nìtìbɛ̀ pɛɛtitɔbɛ̀ bɛmɔu kpɛ́í. Bɛ̀ tu bɛyɛibɛ mbɛ n kpɛ́í, bɛ̀ kɑ̀ɑ́kɛ́ n kpɛrɛ n duɔ́ ndɛ̀ ndɛ n nìtìbɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ. Dɛ yɛmbɛ̀ n yóó bɛ̀ ũtirɛmu kɛtenkɛ̀ bɛ̀ fìíkú dɛ̀, kɛ́fietɛ Sudɑɑ wuɔ nkɔbɛ bɛmɔu. 15 Dɛ kó difɔ̃nkúò mɛsémmɛ̀ yóó bɛ̀ nni mpĩ́nnɛ̀mu, kɛ̀ n wɛ̃tɛ kɛ́ bɛ̀ tɛ̃̀ńnɛ́ní bɛ tenkɛ̀, bɑ́ wè o ɛì. 16 Dɛ mɔ̀nnì kɛ̀ dɛ̀ sɔ̃́ mbɛ̀ tũ̀nnɛ n nìtìbɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ kó icɛ, kɛ pɑrìku nɛ̀ n yètìrì kɛ tú Kuyie mbomu bɛ̀ do bɛnkɛ mɛ̀ɛ̀ botí n nìtìbɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ mpɑrìkunɛ̀ dibɔɔ̀ Bɑɑdi kó diyètìrì, m bo bɛ̀ kɑ̀nnɛ n nìtìbɛ̀ cuokɛ̀. 17 Bɛ miɛkɛ kɛ̀ kubotí mɑkù kɔbɛ mɛ nyetɛ n kpɛti n nɛ́ kù uutɛ́ pɑ́íí kɛ́ kù kùɔ. Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie m míì bɛ́i.

13

Fɛnɑɑ̀kɔ̃̀nfɛ̀ kó mɛbɛnkùmɛ̀

1 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nní m bɛ́innɛ̀ kɛ dɔ̀: Kɔtɛ kɛ́dontɛ́ fɛnɑɑ̀kɔ̃̀nfɛ̀ bɛ̀ dɔ̀ɔ̀nɛ̀ fɛ̀ mupɑ̀ɑ̀konkperímù kɛ́yi kɛ nɛ́ nyɛ̃́ kɛ́ bɑ́ɑ́ fɛ̀ mɛ̀ú mmɛniɛ. 2 Kɛ̀ ń tũnnɛ n Yiɛ̀ nKuyie nni nnɑ̀kɛ́ tì kɛ́kɔtɛ kɛ́dontɛ́ fɛnɑɑ̀kɔ̃̀nfɛ̀ kɛ́yi. 3 Kɛ̀ n Yiɛ̀ nKuyie nyíɛ́ kɛ́ m bɛ́innɛ̀ kucɛ mɛdɛ́rímɛ̀ kɛ dɔ̀: 4 Ítɛ́ kɛ́túótɛ́ fɛnɑɑ̀kɔ̃̀nfɛ̀ ɑ dontɛ́ fɛ̀ kɛ́yi, kɛ́kɔtɛ kukó nhEfɑdɑti kɛ́ fɛ̀ sɔ̀nnɛ yɛpèrɛ̀ fíè. 5 Kɛ̀ n kɔtɛ kɛ́ fɛ̀ sɔ̀nnɛ Efɑdɑti n Yiɛ̀ nKuyie nni nnɑ̀kɛ́ kɛ yɛ̃ ndɛ̀ ndòmmɛ̀, 6 kɛ̀ dɛ̀ɛ yíɛ́ kɛ́mɔntɛ kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie ndɔ̀: Ítɛ́ kɛ́kɔtɛ Efɑdɑti kɛ́wɛ̃tɛ kɛ́túótɛ́ fɛnɑɑ̀kɔ̃̀nfɛ̀ n do duɔ́ nkɑ̀ɑ sɔnnɛ fɛ̀. 7 Mɛm̀mɛ kɛ̀ n yítɛ́ kɛ́kɔtɛ Efɑdɑti kɛ́wɑmmú n do fɛ̀ sɔ̀nnɛ dɛ̀ kɛ́ fɛ̀ tùótɛ́, kɛ nɛ́ nsɔ̃́ nfɛ̀ cɑ̀kɛ kɛ tɛ̃́nkɛ í dò nkɛ́dɔɔ̀nɛ̀ mùmɑmù.

8 Kɛ̀ n Yiɛ̀ nKuyie nwɛ̃tɛ kɛ́ m bɛ́innɛ̀ kɛ dɔ̀: 9 Mí nhɑ Yiɛ̀ nKuyie mmíì bɛ́i nkɛ tú: Mɛɛ̀ botí nku n yóó cɑkɛmɛ̀ Sudɑɑ kɔbɛ do pɔtìnɛ̀ dɛ̀, dɛ̀ɛ̀ do tú Sedisɑdɛmmu kɔbɛ kó tɛfentɛ̀ m bo dɛ̀ cɑ̀kɛ. 10 Kubotí yɛiku nku, bɛ̀ í dɔ́ kɛ́keè n nɑ́ɑǹtì, bɛ̀ bɑɑ sɔkɛ́ bɛ tookperí yɛiyi miɛkɛ nkɛ, kɛ tɑunkonɛ̀ bɛmɑ́ɑ̀ yɛbɔkɛ̀, kɛ ninku kɛ yɛ̀ bɑ̀ɑ́. Dɛ kó kubotí kɔbɛ kpɛrɛ wɛ̃ti fɛɛ̀ nɑɑ̀kɔ̃̀nfɛ̀ kpɛrɛ ndɛ bɛ̀ tɛ̃́nkɛ í yó ndò nkɛ́dɔɔ̀nɛ̀ dɛ̀mɑrɛ̀. 11 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie mbɛ́i nkɛ dɔ̀: Bɛ̀ ɔ̃ɔ̃ yi mɛ̀ɛ̀ botí fɛnɑɑ̀kɔ̃̀nfɛ̀ n do mɛ nyi Isidɑyɛɛribɛ nɛ̀ Sudɑɑ kó kuwuɔ nkɔbɛ, n do dɔ́ bɛ̀ ntú n nìtìbɛ̀ mbɛ kɛ́ndɛ́úkùnko n yètìrì kɛ́ntú n kɔbɛ bɛ̀ mɛ nyí kèńtɛ́ n kpɛti.

Kuyie ndònnɛnɛ̀mɛ̀ ku miɛkɛ mɛnɑɑ̀

12 Kɛ̀ Kuyie nni mbɛ́innɛ̀ kɛ dɔ̀: Kɔtɛ kɛ́ bɛ̀ nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀, mí ndi Yiɛ̀ nKuyie nyIsidɑyɛɛribɛ tũ nkù míì tu: Sicèe bo kɛ bo mpíɛ́kɛ́ mɛnɑɑ̀ mmɛ. Kɛ̀ bɛ̀ dɑ tɛ̃̀ńnɛ́ kɛ tú: Ti yɛ̃́mu sicèe bomɛ̀ kɛ bo mpíɛ́kɛ́ mɛnɑɑ̀, 13 nhɑ nɛ́ bɛ̀ nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie n tú: M bo nii mmɛnɑɑ̀ ndihɛì diì nkɔbɛ bɛmɔu, kɛ́tɑunnɛ̀ bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ kɑ̀ri okpɑ̀ɑ̀tì Dɑfiti kó dikpɑ̀ɑ̀tìkɑ̀rì ĩ́nkɛ̀ nɛ̀ ikuɔ́ nìùbɛ̀ nɛ̀ bɛ̀ɛ̀ nɑ̀ɑ́ m pɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì, nɛ̀ Sedisɑdɛmmu ɛì kɔbɛ bɛmɔu. 14 Bɛnìtìbɛ̀ bo mbokù bɛtɔbɛ̀ cicɛbɛ̀ nɛ̀ bɛ bí, mɛsémmɛ̀ bɑ́ɑ́ bɛ̀ nni mpĩ́nnɛ̀, m bɑ́ɑ́ bɛ̀ cĩ̀ɛ̃́, m bɑ́ɑ́ bɛ̀ kuɔ́ mmɛsémmɛ̀, m bo bɛ̀ kùɔ pɑ́íí.

Ti dòmmɛ̀ kɛ́kéntɛ́ Kuyie n kpɛti kɛ̀ dɛ̀ kpɑɑ́ kɛ tɔ́kɛ́

15 Kéntɛ́nɛ̀ kɛ́yɔnkùnnɛ di to,

bɑ́ mmɔkɛnɛ̀ sifeí,

di Yiɛ̀ nKuyie nkuù nɑ̀ɑ́.

16 Ndɛ́úkùnkonɛ̀ di Yiɛ̀ nKuyie ndi tũ nkù yètìrì,

kɛ̀ kù mu nyí duɔnní kɛyènkɛ̀, kɛ̀ dɛ̀ dì bììtoo,

kɛ̀ di bétírí yɛtɑ̃́rɛ̀ yɛtɑ̃rɛ̀ ĩ́nkɛ̀ kɛyènkɛ̀,

di do bɑɑ diyiè diì bo yɛ̀nnímɛ̀,

kɛ̀ kù nɛ́ duɔ́ nkɛ̀ dɛ̀ di bììtoo sɑ̃̀ṹ

kɛyɔ̃ɔ̃kɛ̀nyènkɛ̀ kɔ̃mɛ.

17 Kɛ̀ di í kèńtɛ́ itié m bo tɑ didɑbònnì m mɑ́ɑ̀ borɛ̀,

kɛ́kɔmmú tinɔnniɛti mɛdiɛ̀.

Di kó tɛfentɛ̀ diɛtɛ̀ kpɛ́í,

m bo kɔmmú mɛdiɛ̀.

Kɛ yɛ̃́ bɛ̀ yóó pĩ́mmúmɛ̀ Kuyie nkó bɛnìtìbɛ̀ kɛ́kònnɛ̀.

Kuyie nnɑ̀kɛ́ tì tɛkpɑ̀ɑ̀tìcĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kpɛ́í

18 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nní mbɛ́innɛ̀ kɛ dɔ̀:

Nɑ́kɛ́ okpɑ̀ɑ̀tì nɛ̀ o yɔ̃ onitipokpɑ̀ɑ̀tì kɛ̀ bɛ̀ɛ kɑri kɛtenkɛ̀,

kɛ yɛ̃́ dikpɑ̀ɑ̀tìpìì í kpɑɑ́mɛ̀ bɛ yɔ ĩ́nkɛ̀.

Dì do kɛtenkɛ̀ nkɛ.

19 Kubɑkù cɑ̃̀nku bíɛ́kɛ̀ kó yɛhɛkɛ̀ kpetínnɛ́mu,

òmɔù tɛ̃́nkɛ í kpetì dihɛì kó yɛcɑ̀kɛ̀,

kɛ yɛ̃́ bɛ̀ bɛ̀ pĩ̀ḿmúmɛ̀ bɛmɔu ndi bɛ̀ í sùɔ́ nhòmɔù.

Isidɑyɛɛribɛ dimɛ̀ ifɛi

20 Íinnɛ̀ di yɔ kɛ́yɑ̀ di dootitɔbɛ̀ kèrínímɛ̀,

kubɑkù yoú bíɛ́kɛ̀.

Bɛnìtìbɛ̀ n do di bɑ̀nnɛ bɛ̀ cuó nkɛ?

Bɛnìtìbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ do tú di kó disɑ̃nni.

21 Di do nɑɑtinɛ̀ bɛ̀ bo di nɑ dìì mɔ̀nnì kɛ́ di bɑɑtɛ́,

dɛ̀ bo ndi dòmmɛ?

Dɛ kó kuyonku bo ndònnɛ̀ kupɛitɛ́yonku ɔ̃ɔ̃ pĩ́ mmɛ̀ɛ̀ botí onitipòkù.

22 Dɛ mɔ̀nnì kɛ̀ di mbékú dimɑ́ɑ̀ mùù kpɛ́í nte

kɛ̀ tiì nkó dimɑ̀ɑ̀ di tùɔ̀kɛní.

Di yɛi mmɛɛ̀ dɛutɛ́ dɛɛ̀ te kɛ̀ bɛ̀ kɑ̃̀tɛ́ di yɑɑ̀bòrɛ̀,

kɛ kɔ̀ùtɛ di nɑɑ̀cɛ̀nkíè.

23 Onitisɔ̀ù bɑ́ɑ́ nɑ kɛ́ceetɛ o kɔ̃̀ntì ti dòmmɛ̀,

dimɑnnì mɛ mbɑ́ɑ́ nɑ kɛ́dɛitɛ di yɔ̃̀rɛ̀.

Díndi bɛ̀ɛ̀ mɑntɛ́nɛ̀ mɛyɛi ndi bɑ́ɑ́ nɑ kɛ́ mɛ̀ yóu kɛ́dɔɔ̀ mɛsɑ̀ɑ̀.

24 N yóó di cíɛmmu kɛ̀ di cíɛ́tɛ́,

kuyɑɑkù ɔ̃ɔ̃ cíɛ mmɛ̀ɛ̀ botí tɛdɔntɛ̀ kó timútì.

25 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nyíɛ́ kɛ́bɛ́i nkɛ dɔ̀:

Díndi Sedisɑdɛmmu ɛì kɔbɛ ntɛnɛ̀ n tɑ̃ɑ̃tɛ́ tì di kpɛ́í,

n di bɑɑnɛ̀ tì tinti.

Kɛ yɛ̃́ di n yɛ̃̀mmɛ̀mu kɛ m bùtínnɛ́ kɛ tũ̀nnɛ yɛbɔkɛ̀.

26 Míì mɔ́mmuɔ n yóó kɑ̃́tɛ́ di ɑ̃ yɛ̀ɛ̀ yɑɑ̀bòrɛ̀ kɛ́kɑ̃́ɑ̃́ ndi ììkɛ̀,

kɛ di cónnɔ́ɔ dɛtetìrɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ɛ yɑ̀ di fɛi.

27 Di kó mubɔɔtũ̀mmù yɛtɑ̃rɛ̀ ĩ́nkɛ̀ kɔ̃mu tontɛ́mu,

dɛ̀ dò nhonitidɔ̀ù ɔ̃ ntũmmɛ̀ mmɛ otɔù pokù,

dinɑɑdɑɑ̀ ɔ̃ ntũmmɛ̀ fɛnɑɑnifɛ kɛ kɔnti.

N yɑ̀mu ifɛi kpɛrɛ di dɔɔri dɛ̀ díndi Sedisɑdɛmmu ɛì kɔbɛ.

Di bo yɑ̀! Di kó mɛyɛi nyóó deè ɔ̃̀ndɑɑ̀ ndi?

14

Kuyie mbɛ́innɛ̀ tì Sedemii kutɑyiɛtí mɔ̀nnì

1 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nni mbɛ́innɛ̀ mí nSedemii kutɑyiɛtí mɔ̀nnì kɛ dɔ̀:

2 Sudɑɑ kɔbɛ bo yɛkúdɑbùò mmiɛkɛ nkɛ,

bɛ ɛkɛ̀ yɛɛ̀ nɑɑ́ ntidobontì,

kɛ̀ bɛ yɛ̀mmɛ̀ cɑ̀ɑ̀rɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ kɑ̀ri kɛtenkɛ̀.

Kɛ̀ Sedisɑdɛmmu kɔbɛ kó isɑ́útìi dèkɛ kɛĩ́nkɛ̀.

3 Bɛkótíbɛ̀ tũɔ̃̀ mbɛsɑ́m̀pɔ́bɛ̀ mudúò kukó

kɛ̀ bɛ̀ kũũ̀nní nɛ̀ yɛdɔ́ yɛtetìrì,

kɛ̀ dɛ̀ bɛ̀ di kɛ̀ bɛ̀ sĩ̀ĩ́ nsĩ́ĩ́.

4 Kɛ̀ bɛ tenkɛ̀ kpeí kɛ pɑ̀ɑ́,

kɛ yɛ̃́ fɛtɑɑfɛ̀ í niumɛ̀,

kɛ̀ bɛtenkútíbɛ̀ yɛ̀mmɛ̀ cɑ̀ɑ̀rɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ sĩ̀ĩ́ nsĩ́ĩ́.

5 Kɛ̀ siyɔ́ɔ́ pɛí kɛ dokòo si bí,

kɛ cokù timútì í kpɑɑ́ mɛ̀ɛ̀ kpɛ́í.

6 Dikpɑ́ɑ̀ kóo sɑ̃mmɑrímú còḿmú yɛtɑ̃rɛ̀ ĩ́nkɛ̀

kɛ yɔ̃ mmuyɑɑ́ sikpɑmɔɔ́ kɔ̃mɛ,

kɛ̀ si nùɔ nhontɛ́ timútì í kpɑɑ́ mɛ̀ɛ̀ kpɛ́í.

(Bɛnìtìbɛ̀ bɛ́i ntì)

7 Bɑ́ kɛ̀ ti yɛi nti bekùnɛ̀

ti Yiɛ̀ nKuyie nhɑ pĩ́ mmutɔ̃mmú ɑ kó diyètìrì yɑ̀ɑ̀ bo cɑkɛ mɛ̀ɛ̀ kpɛ́í,

ti dɑ bùtínnɛ́mu kucɛ mɛ̀pɛ́u,

ti dɑ cɑ̀ɑ̀rɛ̀mu.

8 Isidɑyɛɛribɛ bùɔ́ fɔ̃́ nwe,

fɔ̃́ɔ̃̀ bɛ̀ dɛɛrí, bɛ yɛǹcɑɑ̀rìmɛ̀ mɔ̀nnì.

Dɛ̀ yĩ́mɛ kɑ̀ɑ í dɑkɛ bɛ ɛì kpɛ́í,

kɛ do nhopɔ̀ɔ̀ wèè bɑ̀tɛ́ kɛ bo yié nkɛ́pɛ̃ɛ̃tɛ́ pikɛ.

9 Bɑ́ ndɔɔri kɛ dò nhonìtì dɛ̀ di wè,

kɛ dò nhokpɑ̀rìnuɔnti wèè cĩ̀tɛ kɛ tɛ̃́nkɛ í yóó nɑ kɛ́dɛɛtɛ́ bɛtɔbɛ̀.

Fɔ̃́ nti Yiɛ̀ nKuyie nhɑ bomu ti cuokɛ̀,

ti tú ɑ kɔbɛ mbɛ, ɑ bɑ́ɑ́ ti bɔntóo.

10 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie mbɛ́i nkɛ dɔ̀: Dɛ kó bɛnìtìbɛ̀ nɔnnɛ̀ bɛ̀ bo ncɑ̃́nnì cɑ̃́nnìmɛ̀ mmɛ, bɛ̀ í dɔ́ kɛ́cómmú dibòrì dimɑ́ɑ̀. Di mmɔ̀nnì m bɛ̀ pɛ̃̀mmu. N dèntɛnímu bɛ yɛi nkpɛ́í, n yóó bɛ̀ yietímu bɛ yɛi.

11 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nyíɛ́ kɛ́ m bɛ́innɛ̀ kɛ dɔ̀: A bɑ́ nni mbɑ́ɑ́ bɛ nnìtìbɛ̀ kpɛ́í kɛ tú m bɛ̀ dɔ̀ɔ̀ mɛsɑ̀ɑ̀. 12 Bɑ́ kɛ̀ bɛ̀ boú dinùù kɛ úú n yí yóó keè, kɛ̀ bɛ̀ n feu iwũɔ̃ kɛ tuɔ̀ kɛ m pɑ̃ɑ̃ ntidiitì kó yɛpɑ̃rɛ̀ n yí yóó dɛ̀ cɔutɛ́. N yóó bɛ̀ bɔntɛ́ mudoò mmu nɛ̀ dikònnì nɛ̀ mutenkṹṹ kɛ̀ bɛ̀ɛ kú bɛmɔu pɑ́íí kɛ́deè.

13 Kɛ̀ n kù tɛ̃̀ńnɛ́ kɛ dɔ̀: Áú n Yiɛ̀ nKuyie! Bɛ̀ɛ̀ yɛ̃ mbɛ̀ nɑ̀ɑ́ nhɑ pɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì bɛɛ̀ bɛ̀ nɑ̀ɑ́ nkɛ tú bɛ̀ bɑ́ nyĩɛ̃̀kù mudoò bɛ̀ mɛ mbɑ́ nyĩɛ̃̀kù dikònnì kɑ̀ɑ yóó bɛ̀ duɔ́mmu mɛom̀pùmɛ̀ dɛ kó dihɛì miɛkɛ.

14 Kɛ̀ n Yiɛ̀ nKuyie nni mbɛ́innɛ̀ kɛ dɔ̀: Bɛ̀ɛ̀ yɛ̃ mbɛ̀ nɑ̀ɑ́ m pɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì bɛ̀ nɑ̀ɑ́ nsiyɑ́ɑ̀bìsí nsi, míì í bɛ̀ tɔ̃nkoo, míì í bɛ̀ duɔ́ ndɛ kó dinùù, míì í tì mbɛ̀ nɑ̀kɛ́. Bɛ̀ yɛ̃ mbɛ̀ yɑ̀ mɛ̀ɛ̀ bɛnkùmɛ̀ tu siyɑ́ɑ̀bìsí nsi, mɛbɔɔkɔ̃mɛ, bɛ mɔ́mmɔmbɛ kó mɛsoùmmɛ̀ mmɛ bɛ̀ di nɑ́ɑ́mmɛ̀. 15 Dɛɛ̀ te mí ndi Yiɛ̀ nKuyie nkɛ̀ n tú: Bɛ̀ɛ̀ yɛ̃ mbɛ̀ nɑ̀ɑ́ m pɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì kɛ nɑ́ɑ́nnɛ̀ n kó diyètìrì m mɛ nyí bɛ̀ tɔ̃. Bɛ̀ɛ̀ tu mudoò nɛ̀ dikònnì dɛ̀ í tɑtiní dihɛì, mudoò nɛ̀ dikònnì dɛɛ̀ yóó bɛ̀ kùɔ. 16 Kɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ bɛ̀ yɛ̃ mbɛ̀ nɑ̀ɑ́ mbɛ̀ m pɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì, bɛ̀ bo duó Sedisɑdɛmmu ɛì miɛkɛ, mudoò nɛ̀ dikònnì dɛ kpɛ́í, bɛ pobɛ̀ nɛ̀ bɛ bí initidɑɑì nɛ̀ initipòì dɛ̀ bo kú, kɛ́nduɔ́ duɔ́ bɑ́ bɛ̀ bɑ́ɑ́ pɛ́tɛ́ bɛ̀ bo bɛ̀ kũnnɛ́ dɛ̀. N yóó bɛ̀ yietímu bɛ yonku kó tiyeti.

17 Nɑ́kɛ́ bɛ kɛ tú:

N nɑ ndɔ́ n nuɔ nyiì sṹṹ ntinɔnniɛti,

kɛ̀ nní nkuɔ̀ nkɛyènkɛ̀ nɛ̀ kuyie,

kɛ yɛ̃́ kuyɛ̃ĩku kuù domɛ̀ n nìtìbɛ̀ kɛ bɛ̀ kɔ̀ùtɛ,

kɛ̀ dɛ kó dikɔutirì dɛu mɛdiɛ̀.

18 Kɛ̀ mudoò yó nkɔù ditowɑɑ̀ kɔbɛ,

kɛ̀ dikònnì kɔ̀ù bɛ̀ɛ̀ bo dihɛì.

Bɛ̀ɛ̀ nɑ̀ɑ́ mmí nKuyie m pɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɛ̀ ikuɔ́ nìùbɛ̀ bɛ̀ í bɑntɛ́ mùù tɛrɛ̀ ndɛ.

(Bɛnìtìbɛ̀ bɛ́i ntì)

19 Ti Yiɛ̀ mmɛ̀nkɛ sɑ̀ɑ̀ dootóomu tínti Sudɑɑ kɔbɛ pɑ́ííɑ̀?

Kù ti pɛ̃̀mmu kɛ̀ dɛ̀ dèèɑ̀?

Bɑ nnɛ́ te kɛ̀ kù ti potɛ́ kuyɛ̃ĩku kuu mbɑ́ kù í miɛrí?

Kɛ̀ ti bɑɑ diwɛ̀ì bɑ́ ti í dì yɑ̀u,

ti yɛ̃́ kɛ tú ti yóó miɛtɛ́ kɛ̀ kufɔ̃wɑɑ́ nnɛ́ dɔkɛ tì ɑutɛ́.

20 Ti Yiɛ̀ nKuyie nti bɑntɛ́mu ti cɑɑ̀rìmɛ̀,

kɛ yɑ̀ ti yɛmbɛ̀ kɔ̃mɛ,

ti tú bɛcɑɑ̀rìbɛ̀ mbɛ.

21 A yètìrì yɑ̀ɑ̀ bo cɑkɛ mɛ̀ɛ̀ kpɛ́í.

Bɑ́ɑ́ senkɛ̀rì dihɛì ɑ kpɑ̀ɑ̀tìkɑ̀rì borɛ̀ nɛ̀ di kpetì.

Dentɛní mɛtɑummɛ̀ ɑ ti dɔ̀ɔ̀ mɛ̀ kɛ bɑ́ɑ́ mɛ̀ tɔ̃̀tɛ.

22 Sitenkɑɑnìi ibotí tɛì tũ̀ nsì miɛkɛ tɛ̀mɑtɛ̀ bo nɑ kɛ́duɔ́ nkɛ̀ fɛtɑɑfɛ̀ɛ niɑ̀?

Tiwɛtì tiì duɔ̀nní fɛtɑɑfɑ̀ɑ̀?

Fɔ̃́ nti Yiɛ̀ nKuyie nti búɔ́ fɔ̃́ nwe fɔ̃́ɔ̃̀ dɛ̀ dɔ̀ɔ̀ dɛmɔu.

15

1 Kɛ̀ nYiɛ̀ nKuyie nsɔɔtɛ́ ku nɑ́ɑǹtì kɛ bɛ́i nkɛ dɔ̀: Bɑ́ kɛ̀ Mɔyiisi nɛ̀ Sɑmmuyɛɛri kɛ̀ bɛ̀ m bɑ̀ḿmú bɛ nnìtìbɛ̀ kpɛ́í, n yɛ̀mmɛ̀ í wɛ̃tiní bɛ bíɛ́kɛ̀. Bɛti bɛ kɛ̀ bɛ̀ɛ dɛ́tɛ́ n yììkɛ̀! Kɛ̀ bɛ̀ɛ̀ fũtɛ m borɛ̀. 2 Kɛ̀ bɛ̀ dɑ bekɛ kɛ tú:

Ti bo kɔtɛ kɛ?

A bɛ̀ nɑ̀kɛ́ kɛ tú,

n yɛ̃ nwèè dò nkɛ́kú, ò yóó kúmu,

kɛ̀ bɛ̀ dò nkɛ́kuɔ wè, bɛ̀ yóó ò kùɔmu.

Wèè dò nkɛ́kúnɛ̀ dikònnì ò yóó di nkúnɛ̀.

Wèè do nkɛ́tɑ tidɑɑtì ò tì tɑtimu.

3 Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie míì bɛ́i! Tiyɛ̃ĩti tìnɑ̀ɑ̀ tinti n yóó ti mbɛ̀ potɛ́mu, tiì tu: Bɛ̀ bo kúmɛ̀ mudoò miɛkɛ. Simɔɔ́ bo bɛ̀ dɔmmúmɛ̀, tinɔ̀tì bo bɛ̀ cɔmɛ̀, tikpɑsĩ̀ntì bo bɛ̀ dimɛ̀, dɛ̀ bo bɛ̀ di kɛ́ bɛ̀ dèè pɑ́íí. 4 M bo bɛ̀ dɔ̀ɔ̀ dɛ̀ bo do kutenkù kó yɛkpɑ̀ɑ̀tìyɔ yɛmɔu kɔ̃m̀bùɔ̀tì Esekiɑsi birɛ Mɑnɑnsee Sudɑɑ kɔbɛ kóo kpɑ̀ɑ̀tì do cɑ̀kɛ mɛ̀ɛ̀ cɑɑ̀rìmɛ̀ Sedisɑdɛmmu mɛ kpɛ́í.

Dɛ̀ bimɛ̀ Kuyie nkɛ̀ kù bɑ̀ɑní

5 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie mbɛ́i nkɛ dɔ̀:

Díndi Sedisɑdɛmmu kɔbɛ,

òmɔù bo wèè bo di kuɔ́ mmɛsémmɑ̀ɑ̀?

We mbo sɑutɛ di kpɛ́í?

We mbo fétìnnɛ o fíè kɛ́mbékú dɛ̀ di dòmmɛ̀?

6 Di m bɔntóomu, kɛ m bùtínnɛ́,

kɛ̀ mmɛ n yòutɛ n nɔ̀ùtɛ̀ kɛ bo di potɛ́ kɛ́kuɔ,

dɛ̀ m bimu, n di kuɔ́ mmɛsémmɛ̀ kɛ ɔ̀umu.

Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie mmíì bɛ́i.

7 Dɛɛ̀ te kɛ̀ n tùótɛ́ m piɛnkù kɛ còḿmú dihɛì mɑ̀nku kɛ di ye,

kɛ̀ di pɑ̀ɑ̀ di bí kɛ̀ n di kùɔ di í yiémmɛ̀ kɛ yóu di yɛi.

8 Kɛ̀ bɛkúpobɛ̀ sũ̀ṹ ndi ciɛ mubirímú dòmmɛ̀ dɑ̀mɛ́ɛ̀rì nùù.

Tibíyɔ̃tì tiì kèè kuyie ncuokɛ̀ ti bí kumɛ̀,

kɛ̀ kufɔ̃wɑɑ́ ntì ɑutɛ́ kɛ̀ mɛyɛǹcɑɑ̀rìmɛ̀ tì do.

9 Onitipòkù wèè do mɔkɛ ibí ìyiekɛ̀ kòo ì pɑ̀ɑ̀.

Kɛ̀ dɛ̀ ò kpeí koò bììtoo kuyie ncuokɛ̀,

kòò tɑ mɛsémmɛ̀ miɛkɛ.

Bɛ̀ɛ̀ bo yentɛ́ kɛ́nkpɑɑ́, m bo tɔ̃nkoo bɛ dootitɔbɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ɛ bɛ̀ kùɔ.

Mí n di Yiɛ̀ nKuyie míì bɛ́i.

Sedemii kuɔ́nnɛ̀mɛ̀ Kuyie kɛ̀ kùu yɑ́úkùnnɛ o kɔ̃̀ntì

(Sedemii bɛ́i ntì)

10 N tùɔ̀ti icɛ bé!

N yɔ̃, bɑ nte kɑ̀ɑ m pɛitɛ́?

Dihɛì dimɔu miɛkɛ òmɔù í n dɔ́,

bɛmɔu bɛ̀ n dɔ́nɛ̀ dikpɑ̀nnì ndi.

N yí pèntɛ òmɔù kpɛrɛ,

òmɔù mɛ nyí m pèntɛ dɛ̀mɑrɛ̀,

bɑ́ wè kòò nɛ́ tú m bo yɑ̀.

(Ti Yiɛ̀ nKuyie mbɛ́i ntì)

11 Míì duɔ́ nkɑ̀ɑ dootitɔbɛ̀ dɑ bɔ̀útɛ́,

mɛyɛi nnɛ̀ mɛyɛǹcɑɑ̀rìmɛ̀ dɑ do dìì mɔ̀nnì.

12 Timɑ́tì bo kéétɛ́ kubɑkù cɑ̃̀nku bíɛ́kɛ̀ kó dicíèɑ̀?

Timɑ́tì bo kéétɛ́ disɔɔwũɔ̃̀ɑ̃̀?

13 Díndi Sudɑɑ kó kuwuɔ nkɔbɛ,

di kó tikpɑ̀tì nɛ̀ di kpɛrɛ di mɔkɛ dɛ̀,

bɛ̀ bo dɛ̀ ɛí fɑ̀ɑ̀rɛ̀.

Mɛyɛi ndi dɔ̀ɔ̀ mɛ̀ dihɛì dimɔu miɛkɛ mɛ kpɛ́í.

14 M bo duɔ́ nkɛ̀ di dootitɔbɛ̀ɛ di pĩ́mmú

kɛ́kònnɛ̀ dihɛì di do í yɛ̃́ dì.

M miɛkɛ kɛɛ̀ di yɛ̀ kɛ di cɔ́ú.

(Sedemii bɛ́i ntì)

15 N Yiɛ̀ nKuyie nhɑ bɑ́ɑ́ yɛ̃̀ n kpɛ́í,

n yɛ̃́ n kpɛ́í nkɛ́ n dɛɛtɛ́nɛ̀ n dootitɔbɛ̀,

fɔ̃́ɔ̃̀ bo pɛitɛ bɛ̀ɛ̀ n fɛ̃́ũnko,

ɑ bɑ́ɑ́ ti wɛ̃nnɛ́ kunɑsɑ̃́ɑ̃ ɑ minnímɛ̀ dɛu mɛ̀ɛ̀ kpɛ́í,

n yɛ̃́ kɛ dò mbɛ̀ n sɑ̃̀ɑ̃́ fɔ̃́ɔ̃̀ kpɛ́í nkɛ.

16 A ɔ̃ nkɑ̀ɑ bɛ́i nhɑ nɑ́ɑǹtì, n tì ɑ̃nnɛ́ n yɛ̀mmɛ̀ mmɛ,

ɑ nɑ́ɑǹtì tiì do tú n kó diwɛ̀ì, n kó kuyɛǹnɑɑtí.

N Yiɛ̀ nKuyie Mpɑkɛdɑɑ bɛ̀ yu ɑ yètìrì ndi kɛ n cɑ̃̀ńnɛ́.

17 N do í kɑtìnɛ̀ mudɑɑ́ nyɛmbɛ̀ kɛ̀ ti dɑú,

fɔ̃́ɔ̃̀ m pĩ kɛ bɛ̀ nni ncɑ̃̀ńnɛ́nɛ̀,

ɑ miɛkɛ kɛɛ̀ bɛ̀ pɛ́ì kɛ toǹnì.

18 Bɑ nte kɛ̀ n kó mɛfɛ̃́ṹtímɛ̀ í mɔkɛ kumɑ̀nku?

Dɛ̀ dòmmɛ kɛ̀ n kó tiyɛ̃ĩti í dɔ́ kɛ́miɛtɛ́?

A n soutɛ́mu kukó nkùù kó mɛniɛ nkũũ ku kɔ̃mɛ.

19 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie mbɛ́i nkɛ dɔ̀:

Kɑ̀ɑ wɛ̃̀tɛní m borɛ̀ m bo wɛ̃tɛ kɛ dɑ dɔ̀ɔ̀ n kóo tɔ̃ntì,

kɑ̀ɑ bɑ̀ɑ̀tì tìì wenni, kɛ nɑ́ɑ́ kɛ yóu tiyɛiti,

n yóó wɛ̃tɛ kɛ dɑ duɔ́mmu n nɑ́ɑǹtì.

Sudɑɑ kɔbɛ bɛɛ̀ dò nkɛ dɑ tũnnɛ,

fɔ̃́ɔ̃̀ í dò n kɛ́ bɛ̀ tũ̀nnɛ.

20 M bo dɑ kpénkùnnɛ bɛ ììkɛ̀

kɑ̀ɑ ndò ndisɔɔwũɔ̃̀ kó kuduotí,

bɛ̀ bo ndɑ kũmmù, bɛ̀ mɛ mbɑ́ɑ́ nɑ kɛ́ dɑ dɔ̀ɔ̀ dɛ̀mɑrɛ̀,

kɛ yɛ̃́ n yó ndɑ mbonɛ̀mɛ̀mu kɛ dɑ dɛɛrí kɛ dɑ coonko.

Mí nhɑ Yiɛ̀ nKuyie m míì bɛ́i.

21 N yó ndɑ dɛɛrímu bɛyɛibɛ nɔu miɛkɛ,

kɛ dɑ fietɛ bɛkperíbɛ̀ nɔu miɛkɛ.

16

Mɛyɛi mmɛ̀ɛ̀ doti Isidɑyɛɛribɛ bɛ tookperí kpɛ́í

1 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nní mbɛ́innɛ̀ kɛ dɔ̀ 2 m bɑ́ɑ́ túótɛ́ onitipòkù m bɑ́ɑ́ piɛ́ ibí initipòì nɛ̀ initidɑɑì ku ntempɛ̃ mmiɛkɛ.

3 Ntɛ ti Yiɛ̀ nKuyie nni nnɑ̀kɛ́ tì kɛ̀ dɛ̀ ntukúnɛ̀ ibí bɛ̀ yóó piɛ́ ì Sudɑɑ kó kutempɛ̃ mmiɛkɛ initidɑbí nɛ̀ initipobí i yɔ̃bɛ̀ nɛ̀ i cicɛbɛ̀ bɛ kpɛ́í. 4 Ti Yiɛ̀ nKuyie ntú bɛ̀ yóó kú mutòntònkṹṹ mmu, bɛ̀ bɑ́ɑ́ pɛ́tɛ́ wèè bo kɔmmú bɛ kṹṹ nnɛ̀ wèè bo bɛ̀ kũnnɛ́. Bɛɛ̀ yó ntú tikùtì kɛtenkɛ̀ ĩ́nkɛ̀, mudoò nɛ̀ dikònnì dɛɛ̀ yóó bɛ̀ kònnɛ̀. Tinɔ̀tì nɛ̀ tikpɑsĩ̀ntì kɛ̀ dɛ̀ɛ bɛ̀ pɛ̀tɛ́ kɛ́di.

5 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nyíɛ́ kɛ́ m bɛ́innɛ̀ kɛ dɔ̀: Bɑ́ɑ́ kɔtɛ tɛkúcĩ́ɛ̃̀tɛ̀ mɑtɛ̀ kɛ́ntú ɑ bo kuɔ́, ɑ bɑ́ ntú ɑ bo bɛ̀ totɛ́nɛ̀ mɛsémmɛ̀. Nɛ̀ dɛ kó bɛnìtìbɛ̀ ti tɛ̃́nkɛ í mɔkɛ tinɛ́potì, n yí bɛ̀ mɔ̀kɛnɛ̀ diwɛ̀ì, n yí yóó bɛ̀ kuɔ́ mmɛsémmɛ̀. Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie mmíì bɛ́i. 6 Bɛkperíbɛ̀ nɛ̀ bɛsɑ́m̀pɔ́bɛ̀ bɛ̀ yóó kúmu bɛmɔu, bɑ́ bɛ̀ bɑ́ɑ́ pɛ́tɛ́ wèè bo bɛ̀ kũnnɛ́ òmɔù bɑ́ɑ́ kuɔ́ mbɛ kṹṹ, òmɔù bɑ́ɑ́ dúɔ́kɛ́ omɑ́ɑ̀ * yoo wèè kuó o yùtì kɛ́bɛnkɛ o yɛǹcɑɑ̀rìmɛ̀. 7 Òmɔù bɑ́ɑ́ nɛitɛ muciɛ̀ tɛkúcĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kɔbɛ òmɔù mɛ mbɑ́ɑ́ dontɛ́ mɛnɑɑ̀ nkɛ́duɔ́ nwèè cicɛ ku yoo o yɔ̃ kɛ bo ò bɑ́ntɛ̀.

8 Fɔ̃́ nSedemii, ɑ mɛ mbɑ́ɑ́ kɔtɛ tɛbɑncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ mɑtɛ̀, ɑ bɑ́ɑ́ bɛ̀ wɛ̃nnɛ́nɛ̀ kɛ́kɑri yoo dí wɛ̃nnɛ́ kɛ́nkɑri kɛ́nyɔ̃̀ mmɛnɑɑ̀. 9 Dɛ yiè siyíi nɛ̀ tipíɛ̀tì dɛ̀ bo deè, mupotúòmù kó iyiɛ nyí yó nkpɑɑ́, di yóó dɛ̀ yɑ̀mu nɛ̀ di nuɔ nkɛ kpɑɑ́ fòù, mí ndi Yiɛ̀ nKuyie Mpɑkɛdɑɑ Isidɑyɛɛribɛ tũ nkù míì bɛ́i.

10 Fɔ̃́ nSedemii, ɑ bo bɛ̀ nɑ̀kɛ́ dìì mɔ̀nnì m mɛ̀ ndɑ nɑ̀kɛ́ tì bɛ̀ yóó dɑ bekɛmu kɛ dɔ̀: Bɑ nte kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie ntínti Isidɑyɛɛribɛ ti tũ nkù yɛ̃ ndɛ kó mɛyɛi nti tuɔkɛní? Ti kù yetɛ́nɛ̀ ɔ̃̀ndɛ? Ti kù cɑ̀ɑ̀rɛ̀ bɑ kunku ti Yiɛ̀ nKuyie? 11 Á bɛ̀ nɑ̀kɛ́ kɛ tú: Mí mbɛ Yiɛ̀ nKuyie n tú bɛ yɛmbɛ̀ bɛɛ̀ n dootóo kɛ tũ̀nnɛ yɛbɔkɛ̀ kɛ yɛ̀ feu iwũɔ̃ kɛ ninku yɛ ììkɛ̀ kɛ yɛ̀ bɑ̀ɑ́, bɛ̀ m bùtínnɛ́mu bɛ̀ í tũ n kuɔ́. 12 Di mɔ́mmɔmbɛ kɛ̀ di n cɑ̀kɛ kɛ̀ dɛ̀ pɛ̃ɛ̃tɛ́ di yɛmbɛ̀ kpɛrɛ, bɑ́ wè kòo kpénkùnnɛ o to, òmɔù í kémmú n kpɛti. 13 Dɛɛ̀ te kɛ̀ n yóó di dennɛ di nhɛì miɛkɛ kɛ di kɔtɛnɛ̀ dihɛì di í yɛ̃́ dì díndi nɛ̀ di yɛmbɛ̀. Kɛ̀ di nkɛ̀ pĩ nyɛbɔkɛ̀ tɔ̃mmú kɛyènkɛ̀ nɛ̀ kuyie, bɑ́ n tɛ̃́nkɛ bɑ́ɑ́ di kuɔ́ mmɛsémmɛ̀.

Isidɑyɛɛɛribɛ yóó wɛ̃tɛ kɛ́kpɛ́ntɛ́nímɛ̀ bɛ ɛì

14 Dɛ kó yɛwè kpɑɑnímu, yɛ̀ bo tuɔkɛ dìì yiè bɛ̀ tɛ̃́nkɛ níí bɑ́ɑ́ yĩ́: Ti Yiɛ̀ nKuyie mbomu kunku kùù dènnɛní Isidɑyɛɛribɛ Esibiti kó kɛtenkɛ̀, mí ndi Yiɛ̀ nKuyie mmíì bɛ́i. 15 Dɛ yiè bɛ̀ níí bo yĩ́ ti Yiɛ̀ nKuyie mbomu kuù dènnɛní Isidɑyɛɛribɛ kubɑkù yoú bíɛ́kɛ̀ kó kɛtenkɛ̀, bɛ̀ do bɛ bɛ̀ti kɛ̀ bɛ̀ɛ kɔtɛ kɛ̀. N yóó kɛ mbɛ̀ íinní kɛ́ bɛ̀ tɛ̃̀ńnɛ́ní bɛ ɛì n do duɔ́ ndì bɛ yɛmbɛ̀.

Kuyie nyɛ̃mmɛ̀ kù yóó duɔ́ nkɛ̀ bɛ̀ɛ pĩ́mmù bɛyɛibɛ

16 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie m bɛ́i nkɛ dɔ̀: N yóó tɔ̃nkoo bɛkɛ̀ìbɛ̀ mbɛ kɛ̀ bɛ̀ɛ ũrí Isidɑyɛɛribɛ, dɛ kó difɔ̃nkúò kɛ̀ n tɔ̃nko bɛpɑɑwɑmbɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ɛ bɛ̀ wɑmmú yɛtɑ̃rɛ̀ nɛ̀ sitɑ̃ɑ̃́ dɛ ĩ́nkɛ̀ nɛ̀ yɛpèrɛ̀ fíè. 17 N wúómmu bɛ borimɛ dòmmɛ̀ mɛ̀ bɑ́ɑ́ nɑ kɛ́sɔri, bɛ yɛi nfeímu pɑ́íí n yììkɛ̀, 18 n yóó bɛ̀ yietímu bɛ yetímɛ̀ nɛ̀ bɛ cɑɑ̀rìmɛ̀ kɛ́nɔ́ɔ́ kucɛ mɛ̀dɛ́mɛ̀, kɛ yɛ̃́ bɛ̀ sĩ̀nkùnɛmɛ̀ n tenkɛ̀ nɛ̀ sibɔɔtenkɑɑnìi isɔkɛ kpɛsi sìì í fòù. Kɛ tɔ isɔkɛ kpɛrɛ kɛ píɛ n tenkɛ̀.

Ibotí imɔu yóó bɑntɛ́mɛ̀ Kuyie

19 Kɛ̀ mbɛ́i nkɛ dɔ̀:

N Yiɛ̀ nKuyie nfɔ̃́ɔ̃̀ tu n kó tɛcɛ̃kpetɛ̀,

n kó kupèrìkù, n kó disɔ̀rì nh ɔ̃ɔ̃ sɔri dɛ̀ mɛyɛǹcɑɑ̀rìmɛ̀ yiè.

Ibotí imɔu itinímu itemmɑ̀nkɛ imɔu kɛ bo kɔtɛní ɑ borɛ̀,

kɛ́bɛ́i nkɛ dɔ̀: Ti yɛmbɛ̀ do tũ ndɛ̀ tu dɛtetìrɛ̀ kpɛrɛ ndɛ.

Dɛ̀ í teénnɛ̀ mùmɑmù.

20 Onìtì bo nɑ kɛ́dɔɔ̀ Kuyie nɑɑ̀?

Onìtì dɔ̀ɔ̀ dɛ̀ bɑ́ɑ́ nɑ kɛ́ntú Kuyie.

21 Kɛ̀ Kuyie ndɔ̀: Dɛɛ̀ kpɛ́í nte kɛ̀ n yóó bɛ̀ bɛnkɛ n kpetì nɛ̀ n wɛ̃rímú

kɛ̀ bɛ̀ɛ bɑntɛ́ kɛ dò mmíì yètìrì tu bɛ Yiɛ̀ nKuyie.

17

Kuyie nfeimmɛ̀ Sudɑɑ kɔbɛ kó mɛyɛi

1 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie mbɛ́i nkɛ dɔ̀:

Sudɑɑ kɔbɛ di kó mɛyɛi nwɑ̃̀ri nɛ̀ dicíè ndi,

mɛ̀ wɑ̃̀ri nɛ̀ timɑ́tì kpetì kó tɛkɑ̃̀ũ̀tɛ̀ ntɛ,

mɛ̀ wɑ̃̀ri di yɛ̀mmɛ̀ miɛkɛ nkɛ,

kɛ wɑ̃̀ri di wũɔ̃tɔ̀rɛ̀ kó yɛbɑ̀kɛ̀ ĩ́nkɛ̀ mɛ̀ bɑ́ɑ́ yie nkɛ́ũtɛ́ mɛcɑ̃ɑ̃.

2 Kɛ̀ dɛ̀ bo yie nkɛ̀ di bí ndenniní di wũɔ̃tɔ̀rɛ̀ kpɛ́í

nɛ̀ itedɛí di fìíkú ì dɛtie nyɔ nɛ̀ sitɑ̃ɑ̃́ ĩ́nkɛ̀.

3 Yɛtɑ̃rɛ̀ ĩ́nkɛ̀ nɛ̀ kubiriku,

di kó tikpɑ̀tì nɛ̀ di kpɛrɛ di mɔkɛ dɛ̀ m bo duɔ́ nkɛ̀ bɛ̀ɛ dɛ̀ ɛí,

di mɑɑ́ mɛ̀ɛ̀ kpɛ́í yɛbɔɔwũɔ̃tɔ̀rɛ̀ kɛtenkɛ̀ kɛmɔu miɛkɛ.

4 M bo duɔ́ nkɛ̀ di dootitɔbɛ̀ di pĩ́mmú

kɛtenkɛ̀ n duɔ́ nkɛ̀ di yɛmbɛ̀ kɛ miɛkɛ

kɛ́ di kònnɛ̀ dihɛì di do í yɛ̃́ dì,

di íi m miɛkɛ nkɛ kɛ̀ kɛ̀ di cɔ̀útɛ́ kɛ kpɑɑ́ cɔ́ú.

Wèè bùtínnɛ́ Kuyie nɛ̀ wèè kù duɔ́ nhomɑ́ɑ̀ bɛ kó mucɔ̃́ntimu

5 Onìtì wèè bùtínnɛ́ o Yiɛ̀ nKuyie

nkɛ búɔ́ onìtì kɛ wɑnti weè borɛ̀ mɛteèmmɛ̀,

dɛ yiɛ̀ mbo yɑ̀!

Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie mmíì bɛ́i.

6 Dɛ yiɛ̀ mbo ndònnɛ̀ tɛtietɛ tɛ̀ɛ̀ còḿmú tɛdɔntɛ̀ ĩ́nkɛ̀,

dɛ yiɛ̀ mbɑ́ɑ́ yɑ̀ diwɛ̀ì mɑrì bìtì.

Ò bo ndònnɛ̀ tɛtietɛ dòmmɛ̀ tɛdɔnkpetɛ̀ ĩ́nkɛ̀,

mukɔ́kúɔ́ nkó kɛtenkɛ̀, òmɔù í borɛ̀.

7 Wèè mɛ nni nduɔ́ nhomɑ́ɑ̀ mí ndi Yiɛ̀ nKuyie

nkɛ m búɔ́ dɛ yiɛ̀ mbo yɑ̀ mɛsɑ̀ɑ̀.

8 Dɛ yiɛ̀ mbo ndònnɛ̀ mutie mùù còḿmú mɛniɛ ntɑkɛ́,

kɛ̀ mu cĩɛ̃ ntɑ inɛ́cɛ borɛ̀,

kɛ̀ kuyiìnkù tùɔ̀kɛní mù ɔ̃ɔ̃ í nyĩɛ̃̀kù,

mu fɑ̃ɑ̃̀tì ɔ̃ ndò nsùòò nwe sɑ̃́ɑ̃̀,

bɑ́ kɛ̀ fɛtɑɑfɛ̀ yiɛtí mù ɔ̃ɔ̃ í nyĩɛ̃̀kù,

mu bɛ ɔ̃ɔ̃ í nkuotɛ́ bìtì.

9 Onìtì yɛ̀mmɛ̀ kɔ́mmú kɛ pɛ̃ɛ̃tɛ́ dɛmɔu,

mɛ̀ í dò nkɛ́nɑ kɛ́sɛ́i,

we mbo nɑ kɛ́bɑntɛ́ tìì bo mɛ̀ miɛkɛ?

10 Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie n wúómmu onìtì yɛ̀mmɛ̀,

kɛ yɛ̃́ o yɛ̀mmɛ̀ miɛkɛ kpɛti,

kɛ yóó yietí bɑ́ wè o dɔɔ̀rìmɛ̀ dòmmɛ̀,

bɑ́ wè o tɔ̃mmú mɑ̀mɛ̀.

11 Wèè dɔ̀ɔ̀ dɛ̀ɛ̀ í wenni kɛ pɑ̀rìkɛ̀,

ò dònnɛ̀ tɛnɑhɛ̃́ĩ́tɛ̀ tɛ̀ɛ̀ kɔ̀tɛ kɛ okɛ tɛ̀ntɛ kunɔ̀rìkù kó yɛyiè,

o kpɑ̀tì itimu kɛ bo ò yóu,

kɛ wè nyóó dentɛnɛ̀ kɛ bi kuyɛìnkù.

Ti Yiɛ̀ nKuyie nkuù mɑ́ɑ̀ duɔ́ mmufòmmu

12 Dikpɑ̀ɑ̀tìkɑ̀rì tikpetì kpɛri mɑrì dìì sĩ̀ĩ́ nyɛtɛyɛ̀ sɑ̃́ɑ̃̀,

Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ bo ti ciɛ kɛ mɛ ndò.

13 Ti Yiɛ̀ nKuyie nyIsidɑyɛɛribɛ bùɔ́ fɔ̃́ nwe,

bɛ̀ɛ̀ dɑ dootóo ifɛi iì yóó bɛ̀ pĩ́,

bɛ̀ɛ̀ dɑ bùtínnɛ́ bɛ̀ɛ̀ yètɛ̀ wɑ̃̀ri bɛ̀mbɛ kudɔnkù,

kɛ yɛ̃́ bɛ dootóomɛ̀ fɔ̃́ nti Yiɛ̀ nKuyie nkùù tu mufòmmu bintɛ.

Sedemii kuɔ́nnɛ̀mɛ̀ Kuyie

14 N Yiɛ̀ nKuyie m miɛkùnnɛ kɛ̀ m miɛtɛ́,

n dɛɛtɛ́ kɛ̀ n cootɛ́,

fɔ̃́ɔ̃̀ te kɛ̀ bɛ̀ n sɑ̃ntí.

15 Bɛnìtìbɛ̀ m bèkúmu kɛ tú:

A Yiɛ̀ nKuyie nhɑ nɑ́ɑ́ nkùù kó tinɑ́ɑǹtì,

dɛ kó tinɑ́ɑǹtì pĩ mbɑ tì bo dɔ̀ɔ̀ mɛ̀?

16 Míì mɛ nyí dɑ sukú kɛ yɛ̃́ nhɑ duɔnní mɛyɛi

ɑ yɛ̃́mu ɑ mɔ́mmuɔ n do í dɔ́mɛ̀ mɛyɛi m bo tuɔkɛnímɛ̀,

n nɑ̀kɛ́ tì timɔu ɑ tì wùómmu.

17 A bɑ́ɑ́ yóu kɛ̀ n tɑ kukɔ̃m̀bɔ̀doróo miɛkɛ,

fɔ̃́ɔ̃̀ tu n kó disɔ̀rì, n yóó sɔri dɛ̀ mɛyɛi n kó diyiè.

18 N dootitɔbɛ̀ bɛɛ̀ dò nkɛ́di ifɛi,

dɛ̀ í tú míì bo ì di,

bɛɛ̀ kɔ̃m̀bùɔ̀tì dò nkɛ́nduò,

dɛ̀ bɑ́ ntú mí,

yóu kɛ̀ mɛyɛi mbɛ̀ bɔ̀tɛ́ kɛ̀ bɛ̀ɛ pɛ́ítɛ́ pɛ́ítɛ́.

Kuyie ndèntɛmɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ tɛom̀pùtɛ̀ yiè kpɛ́í

19 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nni mbɛ́innɛ̀ kɛ dɔ̀: Sedemii ítɛ́ kɛ́kɔtɛ bɛ̀ɛ̀ bɑkɛ́ dihɛì bɛ kó dibòrì Sudɑɑ ɛì kó bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ yìɛ̀ dì kɛ di ntɑɑ̀, ɑ yóó mɛ ndɔɔ̀ Sedisɑdɛmmu ɛì kó yɛbòrɛ̀ yɛmɔu. 20 Á nɑ́kɛ́ Sudɑɑ kó kuwuɔ nkɔbɛ bɛmɔu nɛ̀ bɛ̀ɛ̀ bo Sedisɑdɛmmu ɛì kɛ tɑɑ̀ o bòrɛ̀ kɛ dɔ̀: Díndi bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ nɛ̀ bɛsɔmbɛ bɛmɔu. Kéntɛ́nɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie ntú mù: 21 Ti Yiɛ̀ nKuyie ntu: Dí ndɑkɛ kɛ níí bɑ́ɑ́ tɔ ditɔu tɛom̀pùtɛ̀ yiè kɛ́tɑnnɛ̀ní Sedisɑdɛmmu. 22 Di mɛ mbɑ́ɑ́ tɔ dɛ̀mɑrɛ̀ di cɛ̃́ĩ miɛkɛ kɛ́yɛ̀nnɛ̀ tɛom̀pùtɛ̀ yiè, di níí bɑ́ɑ́ pĩ́ mmutɔ̃mmú mɑmù, dí dì cɑ̃̀ńnɛ́ kɛ̀ dì ntú n kpɛri. N tì nɑ̀kɛ́ di yɛmbɛ̀ kɛ yɛ̃ ndɛ̀ ndòmmɛ̀ mmɛ. 23 Di mɛ̀ nyí tì kèè, di í kèńtɛ́ dɛ kpɛti, kɛ kpénkùnnɛ di to, di í yie nkɛ bo tì keè, kɛ yetɛ n di tié ntì.

24 Kɛ̀ di mɛ̀nkɛ kèńtɛ́ mí ndi Yiɛ̀ nKuyie n nɑ́ɑ́ ntì, kɛ yóu di bo ntɔumɛ̀ yɛtuɔ tɛom̀pùtɛ̀ yiè kɛ tɑnnìnkoní dihɛì, kɛ̀ dɛ kó diyiè cɑ̃̀ɑ̃́ nkɛ tú n kpɛri kɛ̀ di í pĩĩ mmutɔ̃mmú mɑmù dɛ yiè. 25 Dɛ mɔ̀nnì bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ nɛ̀ sikpɑ̀ɑ̀tìbìí bɛ̀ɛ̀ kɑ̀rì Dɑfiti kó dikpɑ̀ɑ̀tìkɑ̀rì bɛ̀ bo ntɑɑ̀ dɛ kó dihɛì kó dibòrì kɛ dekɛ sisɛ̃ĩ́ nɛ̀ sikpɑ̀rìsɛ̃ĩ́ kɛ́wɛ̃nnɛ́nɛ̀ Sudɑɑ kɔbɛ nɛ̀ Sedisɑdɛmmu kɔbɛ. Dɛ kó dihɛì bo mmɔkɛ bɛ̀ɛ̀ dì ɑ̃ sɑ̃́ɑ̃̀. 26 Sudɑɑ tenkɛ̀ kó yɛhɛkɛ̀ yɛmɔu kɔbɛ nɛ̀ yɛhɛkɛ̀ yɛ̀ɛ̀ tɔ̀kɛ́nɛ̀ Sedisɑdɛmmu nɛ̀ Bɛnsɑmɛɛ kó kɛtenkɛ̀ kɔbɛ kɛ́ntɔ kɛ́tuɔkɛnɛ̀ Sefedɑɑ yɛtɑ̃rɛ̀ ĩ́nkɛ̀ kɔbɛ nɛ̀ bɛ̀ɛ̀ bo Nɛkɛfu bíɛ́kɛ̀, bɛ̀ bo nkɔrìní mí mbɛ Yiɛ̀ nKuyie n cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kɛ n feu iwũɔ̃ kɛ tuɔ̀, kɛ n feunɛ̀ mɛtɑummɛ̀ kpɛyi kɛ m pɑ̃ɑ̃ ntidiitì kó yɛpɑ̃rɛ̀ kɛ n tuɔ̀ ntihúúntì, kɛ n feu nɛ̀ disɑ̃nni kó iwũɔ̃. 27 Kɛ̀ di mɛ nyetɛ n kpɛti kɛ í cɑ̃̀ńnɛ́ tɛom̀pùtɛ̀ kó diyiè n kpɛ́í, kɛ̀ di tɔu yɛtuɔ tɛom̀pùtɛ̀ yiè kɛ yiɛ̀nɛ̀ dihɛì m bo bɔntɛ́ní muhɑ̃ɑ̃́ nkɛ̀ mùu cɔ́útɛ́ sikpɑ̀ɑ̀tìcɛ̃́ĩ bɑ́ mù bɑ́ɑ́ kú bìtì!

18

Oyɑɑmɑrì nɛ̀ tiyɑɑtì dɛ kó mɛdonnimɛ̀

1 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nni mbɛ́innɛ̀ kɛ dɔ̀: 2 Ítɛ́ kɛ́kɔtɛ oyɑɑmɑrì cĩ́ɛ̃̀tɛ̀, n yóó kɛ ndɑ nɑ́kɛ́ n dɔ́ kɛ́ dɑ nɑ́kɛ́ tì.

3 Kɛ̀ n yítɛ́ kɛ́kɔtɛ oyɑɑmɑrì cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kɛ́nsɔ̃́ nhò mɑɑ̀ tiyɑɑtì. 4 Kòò dɔ́ kɛ́mɑɑ́ kùù nɛnkù yetɛ, dɛ̀ ɔ̃ mbo kɛ́kpɛtɛ́nɛ̀mɛ̀ oyɑɑmɑrì. Kòò ceetɛ kɛ́mɑɑ́ kunɛnkù tɛkù ò dɔ́mɛ̀. 5 Mɛm̀mɛ kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nni mbɛ́innɛ̀ kɛ dɔ̀: 6 Díndi Isidɑyɛɛribɛ di yɛ̀mmɛ̀ dò m bɑ́ɑ́ nɑ kɛ́ dì dɔɔ̀ oyɑɑmɑrì yie mmɛ̀ ndɔ̀ɔ̀mɑ̀ɑ̀? Tiyɑɑtì ɑ̃mɛ̀ oyɑɑmɑrì nɔu miɛkɛ di mɛ nhɑ̃ n nɔ̀ùtɛ̀ miɛkɛ, díndi Isidɑyɛɛribɛ mí ndi Yiɛ̀ nKuyie mmíì bɛ́i. 7 Mɔ̀nnì mɑrì nh ɔ̃ɔ̃ tɑ̃ɑ̃tɛ́mu kɛ bo uutɛ́ kubotí mɑkù yoo dikpɑ̀ɑ̀tìyuu mɑrì kɛ́ dɛ̀ pɔ̀ntɛ kɛ́dɛ́ítɛ́. 8 Dɛ kó kubotí yoo dikpɑ̀ɑ̀tìyuu n nɑ̀kɛ́ dɛ̀ɛ̀ kpɛ́í mmɛmmɛ kɛ̀ dɛ̀ wɛ̃̀tɛní kɛ yóu mudɔnnɛtɔ̃mmú, m bo yóu mɛyɛi n yɛ̃ n yóó bɛ̀ dɔ̀ɔ̀ mɛ̀. 9 Mɔ̀nnì mɑrì nh ɔ̃ɔ̃ tɑ̃ɑ̃tɛ́mu kɛ bo mɑɑ́ kubotí mɑkù yoo dikpɑ̀ɑ̀tìyuu mɑrì kɛ́ dɛ̀ fìí. 10 Kɛ̀ dɛ kó kubotí yoo dɛ kó dikpɑ̀ɑ̀tìyuu mɛ ndɔ̀ɔ̀ dɛ̀ɛ̀ í wenni n yììkɛ̀, kɛ í kèńtɛ́ n kpɛti, n cèètɛ n yɛ̀mmɛ̀ kɛ yóu kɛ í mbɛ̀ dɔ̀ɔ̀ mɛsɑ̀ɑ̀ n do tɑ̃ɑ̃tɛ́ kɛ bo bɛ̀ dɔ̀ɔ̀ mɛ̀.

11 Di mmɔ̀nnì ɑ́ nɑ́kɛ́ Sudɑɑ tenkɛ̀ kɔbɛ nɛ̀ Sedisɑdɛmmu ɛì kɔbɛ kɛ tú: M bɑ̀ɑ́tí kɛ bo bɛ̀ bɔntɛ́ mɛyɛi mmɛ, n dɔ́ kɛ́dɔɔ̀ tì í wenni, bɑ́ wè wèe yóu kucɛ yɛiku ò tũ nkù, kɛ́wɛ̃tɛní m borɛ̀, kɛ́tũntɛ o borimɛ nɛ̀ ò dɔɔrimɛ̀.

12 Bɛ̀ yóó dɑ tɛ̃́nnɛ́mu kɛ dɔ̀: Ti í yóó ceetɛ, ti yó ntũ nti mɔ́mmɔmbɛ ti kó mɛyɛ̀mmɛ̀ mmɛ, ti tookperí kɔ̃mɛ, ti dɔ́mɛ̀ ti yó mmɛ ndɔɔri.

Isidɑyɛɛribɛ yɛ̃̀mmɛ̀ bɛ Yiɛ̀ nKuyie

13 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie mbɛ́i kɛ dɔ̀:

Bíékɛ́nɛ̀ ibotí tɛì kɛ̀ bɛ̀ di nɑ́kɛ́.

Di mu nkèè tii m̀botí diyiè mɑrɑ̀ɑ̀?

Isidɑyɛɛribɛ mɛ̀nkɛ dɔ̀ɔ̀ isɔkɛ kpɛrɛ ndɛ.

14 Dimɑɑ tɑ̃rì yómmɛ̀ kó yɛpèrɛ̀ ɔ̃ɔ̃ í nyóu yɛ̀ bo ndɑ́ɑ́tímɛ̀ mupɑ̃̀ɑ̃ mboomɑɑ̀?

Ikó nyibooi ìì pũɔ̃̀ nyì kũũɑ̀?

15 N nìtìbɛ̀ biɛ n yɛ̃̀mmu kɛ tuɔ̀ ntihúúntì yɛbɔkɛ̀ dɛtetìrɛ̀ kpɛrɛ

kɛ̀ yɛ̀ te kɛ̀ bɛ̀ bètírí bɛ cɛ miɛkɛ

kɛ yóu kucɛ bɛ̀ do tũ nkù nɛ̀ dimɔ̀nnì

kɛ tũ̀nnɛ ìì í tú icɛ.

16 Dɛɛ̀ te kɛ̀ bɛ̀ ɛì yóó dɔúnko

kɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ mpɛ̃nkù kɛ dì yɑ̀u kɛ̀ bɛ kɔ̃m̀bùɔ̀tì duò,

kɛ̀ dɛ̀ wɛ̃̀tɛ kɛ bɛ nɑɑti kɛ̀ bɛ̀ dɑú kɛ bɔkii bɛ yɔ.

17 M bo duɔ́ nkɛ̀ bɛ dootitɔbɛ̀ɛ bɛ̀ ciɛ

diyiè yìɛ̀ní kɛ̀ɛ̀ bíɛ́kɛ̀ kó kuyɑɑkù ɔ̃ɔ̃ fuutɛ kɛ̀ mutɑ̃́ɑ̃́ ncìɛ́tɛ́ mɛ̀ɛ̀ botí.

Mɛyɛi mbo bɛ̀ do dìì yiè m bo bɛ̀ bùtínnɛ́ m bɑ́ɑ́ bɛ̀ wɛ̃̀ɛ̃̀tɛ.

Bɛ̀ dɑ̀kiimɛ̀ kɛ bo kuɔ Sedemii

18 Kɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ mɑbɛ̀ nnɑ́ɑ́ nkɛ tú: Ti dɑkɛnɛ̀ kɛ́yɑ̀ ti bo yĩ́mɛ̀ kɛ́pĩ́ nSedemii, ti í yóó mɔ́ntɛ́ ikuɔ́ nìùbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ bo nti tiè, ti í yóó mɔ́ntɛ́ mɛciì nyɛmbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ bo nti duɔ̀ nyitié nsɑ̀ɑ̀yì, Kuyie mpɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑm̀bɛ̀ bomu kɛ bo nti nɑ́ɑ́ nKuyie nkpɛti. Ti wɑmmúnɛ̀ tinɑ́ɑǹtì tìì bo nte kɛ̀ tí ò kùɔ. Bɑ́ nyíénnɛ̀ ò di nɑ́ɑ́ ntì timɔu.

19 Mí nSedemii kɛ̀ m bɛ́i nkɛ dɔ̀:

N Yiɛ̀ nKuyie ndɑɑtɛní n kpɛ́í,

keè bɛ̀ɛ̀ í dɔ́ n kpɛti bɛ̀ nɑ̀ɑ́ ntì n kpɛ́í.

20 N dɔ̀ɔ̀ mɛsɑ̀ɑ̀ kɛ̀ bɛ̀ bo n tɛ̃́nnɛ́ mɛyɛinɑɑ̀?

Bɛ̀ keú difɔ̃̀tìrì ndi kɛ bo m bɔntóo di miɛkɛ.

A bɑ́ɑ́ yɛ̃̀ n do kɔrìmɛ̀ ɑ borɛ̀ kɛ dɑ bɑ́ɑ́ mbɛ kpɛ́í,

nkɛ̀ dɛ̀ bo yie nkɑ̀ɑ miɛkɛ bɑ́ɑ́ bɛ̀ do.

21 Nɛ̀ dɛ kpɛ́í duɔ́ nkɛ̀ dikònnìi tɑnní kɛ́potɛ́ bɛ bí,

yóu kɛ̀ bɛ̀ɛ bɛ̀ kùɔ kɛ̀ bɛ pobɛ̀ɛ pɑ̀ɑ̀ bɛ bí nɛ̀ bɛ dɑɑbɛ̀,

kɛ́nɑɑ́ mbɛkúpobɛ̀.

Yóu kɛ̀ mutenkṹṹ ntɑnní kɛ̀ bɛ̀ɛ kú,

kɛ̀ mudoò kònnɛ̀ bɛ kó bɛdɑpɑ̀mbɛ̀.

22 Duɔ́ nkɛ̀ bɛnitiyɛibɛɛ bɛ̀ do kɛ̀ yɛdɑbùò ndɑ́tínnɛ́ bɛ cɛ̃́ĩ

bɛ̀ keú mɛ̀ɛ̀ kpɛ́í ndifɔ̃̀tìrì kɛ bo m bɔntóo,

kɛ buɔ̀ nyiwɛ̃ĩ n cɛ miɛkɛ.

23 N Yiɛ̀ nKuyie nhɑ yɛ̃́mu bɛ̀ dɑ̀kiimɛ̀ n kpɛ́í

kɛ bo n kuɔ, ɑ bɑ́ɑ́ bɛ̀ cĩ̀ɛ̃́ mbɛ yɛi,

ɑ bɑ́ɑ́ ũtɛ́ bɛ yɛi.

Yóu kɑ̀ɑ miɛkɛɛ bɛ̀ do.

Bɔ mbɛ kɛtenkɛ̀ ɑ bɑ́ɑ́ bɛ̀ yóu.

19

Kuyie ndònnɛnɛ̀mɛ̀ Sedisɑdɛmmu tɛcètɛ̀ tɛ̀ɛ̀ pɔ̀ntɛ

1 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nni mbɛ́innɛ̀ kɛ dɔ̀: Kɔtɛ kɛ́dontɛ́ tɛcètɛ̀ kɑ̀ɑ dèè ɑ yú Isidɑyɛɛribɛ wuɔ nkó bɛkótíbɛ̀ nɛ̀ ikuɔ́ nìùbɛ̀. 2 Kɛ̀ dí yɛ̀ bɛyɑɑmɑribɛ̀ kó dibòrì kɛ́kɔtɛ Inɔmmu biriku kɑ̀ɑ pĩɛ̃kɛ́ n yóó mɛ̀ ndɑ nɑ́kɛ́ tì: 3 A pĩɛ̃kɛ́ kɛ dɔ̀: Díndi Sudɑɑ kó kuwuɔ nkó bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ nɛ̀ Sedisɑdɛmmu ɛì kɔbɛ ntɛnɛ̀ mí ndi Yiɛ̀ nKuyie Mpɑkɛdɑɑ n tú mù: N tú n yóó bɔntɛ́ mɛyɛi mmɛ di nkɑ̀rì kɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ɛ tì kèè kɛ̀ dɛ̀ɛ bɛ̀ di kɛ̀ bɛ to nseití. 4 Bɛ̀ m bùtínnɛ́mu, kɛ sĩ̀nkùnnɛ n kó dikɑ̀rì kɛ dɛ̀ tùɔ̀ ntihúúntì yɛbɔkɛ̀ bɛmbɛ nɛ̀ bɛ yɛmbɛ̀ nɛ̀ Sudɑɑ kó bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀, bɛ̀ do í yɛ̃́ yɛ̀, kɛ cou bɛ̀ɛ̀ í cɑ̀ɑ̀rɛ̀ mùmɑmù bɛ kó mɛyĩ̀ĩ̀ ndihɛì miɛkɛ. 5 Bɛ̀ mɑɑ́ dibɔɔ̀ Bɑɑdi nwe yɛwũɔ̃tɔ̀rɛ̀ kɛ feu bɛ bí kɛ tuɔ̀ nyɛ ĩ́nkɛ̀. Nɛ̀ m bomɛ̀ n yí bɛ̀ duɔ́ ndɛ kó dinùù, n yí tì mbɛ̀ nɑ̀kɛ́, n ketɛ́ kɛ í tì totí n yɛ̀mmɛ̀.

6 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie mbɛ́i nkɛ dɔ̀: Dɛ yiè kpɑɑnímu kɛ̀ bɛ̀ tɛ̃́nkɛ í yó nyu dɛ kó dibòrì kɛ tú Tofɛti yoo Inɔmmu biriku, bɛ̀ bo ndɛ̀ yu kɛ tú kukɔ̀ùbiriku. 7 M bo duɔ́ nSudɑɑ kɔbɛ nɛ̀ Sedisɑdɛmmu kɔbɛ kɛ̀ bɛ̀ɛ yĩɛ̃kɛ bɛ̀ do dɔ́ kɛ́dɔɔ̀ tì di nkɑ̀rì, m bo duɔ́ nkɛ̀ bɛ dootitɔbɛ̀ɛ bɛ̀ do mudoò kɛ́ bɛ̀ kùɔ. Tinɔ̀tì nɛ̀ tikpɑsĩ̀ntì kɛ̀ dɛ̀ɛ bɛ̀ di. 8 Bɛ ɛì bo dɔúnko kɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ ndi yɑ̀u kɛ̀ bɛ kɔ̃m̀bùɔ̀tì duò kɛ̀ bɛ̀ tu wúó! Wúó! Wúó, kɛ́ wɛ̃tɛ kɛ́ mbɛ̀ nɑɑti kɛ̀ bɛ̀ ndɑú kɛ bɔkii yɛyɔ mɛyɛi mmɛ̀ɛ̀ dì tùɔ̀kɛní mɛ kpɛ́í. 9 Bɛ dootitɔbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ í mɔkɛ onìtì kó mɛsémmɛ̀ bɛ̀ bo bɛ̀ pi, kɛ̀ bɛ̀ɛ cɑ́ɑ́kɛ́ bɛmɔ́mmɔmbɛ bɛ bí initidɑɑì nɛ̀ initipòì. Bɛ̀ bo tɑ mɛ̀ɛ̀ fɛ̃̀ṹtímɛ̀ nɛ̀ mɛ̀ɛ̀ ɑ́ɑ́rìmɛ̀ bo ndɛu kɛ́nte kɛ̀ bɛ̀ɛ cɑ́ɑ́kɛ́ bɛtɔbɛ̀.

10 Sedemii kɑ̀ɑ tì pĩɛ̃kɛ́ kɛ dèè ɑ́ pɔntɛ tɛcètɛ̀ ɑ tɔ tɛ̀ bɛ̀ɛ̀ dɑ nɛínɛ̀ bɛ ììkɛ̀ kɛ́ bɛ̀ nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: 11 Mí mbɛ Yiɛ̀ nKuyie Mpɑkɛdɑɑ n tú m bo pɔntɛ bɛ kó kubotí nɛ̀ bɛ ɛì bɛ̀ ɔ̃ɔ̃ pɔntɛmɛ̀ tiyɑɑmɑtì, bɑ́ dɛ kó yɛyɑ̃kɛ̀ tɛ̃́nkɛ bɑ́ɑ́ yie nkɛ́tɑu.

Bɛ̀ bo nkũrì bɛcíríbɛ̀ Tofɛti kɛ yɛ̃́ mɛfíè ntɛ̃́nkɛ í yó nkpɑɑ́mɛ̀ kupíkù tɛkù mɑkù. 12 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie mbɛ́i nkɛ dɔ̀: N yóó mɛ ndɔ̀ɔ̀ di nhɛì nɛ̀ bɛ̀ɛ̀ bo di miɛkɛ di kpɛrɛ bo nɑɑ́nnɛ̀ Tofɛti kó dikɑ̀rì kpɛrɛ dòmmɛ̀. 13 Sedisɑdɛmmu kó sicɛ̃́ĩ nɛ̀ Sudɑɑ kpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ kpɛsi bɛ̀ tùɔ̀ nsìì ĩ́nkɛ̀ tihúúntì siwɑ̃̀ɑ̃ kpɛ́í nnɛ̀ bɛ̀ cou sì yɛbɔkɛ̀ mɛnɑɑ̀ sì bo sĩntɛ kɛ́nɑɑ́ nTofɛti ɛì kpɛrɛ dòmmɛ̀.

14 Mɛm̀mɛ mí nSedemii kɛ̀ n wɛ̃tɛní Kuyie ndo n tɔ̃ ndɛ̀ Tofɛti kɛ́tɑ kɛ́cómmú Kuyie cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ dɑ̀nkù kɛ́bɛ́innɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ bɛmɔu Kuyie m pɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì kɛ dɔ̀: 15 Ti Yiɛ̀ nKuyie Mpɑkɛdɑɑ Isidɑyɛɛribɛ tũ nkù tu kù yóó duɔ́ nkɛ̀ mɛyɛi nkù nɑ̀kɛ́ mɛ̀ɛ̀ kpɛ́í nkɛ̀ mɛ̀ɛ domu di nhɛì nɛ̀ sihɛkɛsí sìì dì tɔ̀kɛ́nɛ̀ bɛ̀ kpénkùnnɛ mɛ̀ɛ̀ kpɛ́í mbɛ to kɛ í yie nkɛ kèńtɛ́ kù nɑ̀kɛ́ tì.

20

Bɛ̀ pĩ̀ḿmɛ̀ Sedemii kɛ boú

1 Mɛm̀mɛ ikuɔ́ nìùtì Pɑsuu Imɛɛ birɛ wèè bɑkɛ́ bɛ̀ɛ̀ bɑ̀ɑ̀ Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ ò kèèmɛ̀ mí nSedemii n nɑ́ɑ́mmɛ̀ Kuyie mpɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì, 2 kɛ́ m bentɛ kɛ́ m pĩ́ nkɛ́boú kɛ́pítínnɛ́ Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kó dibòrì didɛ́rì bɛ̀ tu dì Bɛnsɑmɛɛ kpɛri kɛ́ m pṹtínnɛ́. 3 Kɛ̀ dɛ̀ɛ wentɛ́ kɛ̀ Pɑsuu m pítɛ́, mí nSedemii kɛ̀ nhò nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Ti Yiɛ̀ nKuyie ntɛ̃́nkɛ í yó ndɑ yu kɛ tú Pɑsuu, kù yó ndɑ yu kɛ tú Kukɔ̃m̀bɔ̀dorí nku. 4 Ti Yiɛ̀ nKuyie ntu: Kù bo dɑ bɔntɛ́ kukɔ̃m̀bɔ̀dorí fɔ̃́ nnɛ̀ ɑ nɛ́pobɛ̀, kù bo di ɑ̃nnɛ́ di dootitɔbɛ̀ nɔu miɛkɛ kɛ̀ bɛ̀ ndi kɔù, ɑ yóó dɛ̀ yɑ̀mu nɛ̀ ɑ nuɔ. Díndi Sudɑɑ kɔbɛ kù bo di ɑ̃nnɛ́ Bɑbidɔnni kóo kpɑ̀ɑ̀tì nɔu miɛkɛ kòo di pĩ́mmú kɛ́kònnɛ̀ kɛ́ di kuɔ nɛ̀ disiè. 5 Di nhɛì kɔbɛ mɔkɛ dɛ̀ dɛmɔu, bɛ tɔ̃mmú kó mucɔ̃́ntimu mumɔu, bɛ kpɛrɛ dɛsɑ̀ɑ̀rɛ̀ bɛ̀ tɑ̃́ dɛ̀. Sudɑɑ kó bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ kó tikpɑ̀tì timɔu, bɛ dootitɔbɛ̀ borɛ̀ ɛí, bɛ̀ borɛ̀ tɔ dɛmɔu kɛ́kònnɛ̀ Bɑbidɔnni. 6 Fɔ̃́ mPɑseuu nɛ̀ ɑ cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kɔbɛ bɛmɔu bɛ̀ bo di pĩ́mmú kɛ́kònnɛ̀ Bɑbidɔnni, ɑ yóó kɛ nkú, bɛ̀ yóó kɛ ndɑ kũnnɛ́ fɔ̃́ nnɛ̀ ɑ nɛ́pobɛ̀ ɑ do nɑ́ɑ́ mbɛ̀ siyɑ́ɑ̀bìsí kɛ tú Kuyie mpɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì.

Sedemii sɛimmɛ̀ Kuyie

7 N Yiɛ̀ nKuyie nhɑ n ciitɛ́mu kɛ n nɑ

ɑ m pĩ̀ńnɛ̀ muwɛ̃rímú mmu kɛ nh ɑutɛ́,

kɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ n dɑú yɛwe yɛmɔu,

bɛmɔu kɛ̀ bɛ̀ nti ientii.

8 Kɛ yɛ̃́ m bɑɑ ɔ̃ n yóó bɛ́immɛ̀ kɛ tú:

Mɛyɛi mbo di do, bɛ̀ bo di fɛ̃́ũ.

N Yiɛ̀ nKuyie nhɑ kó tinɑ́ɑǹtì kpɛ́í nte kɛ̀ bɛ̀ ɔ̃ ntṹṹ kɛ n dɑú.

Kɛ n sɑ̃́ɑ̃́ ntipíìtì timɔu.

9 Kɛ̀ n yĩ m bɑ́ɑ́ bɛ́i nhɑ nɑ́ɑǹtì, m bɑ́ɑ́ kɑ̃ɑ̃tɛ ɑ yètìrì,

dɛ̀ ndò muhɑ̃ɑ̃́ mmɑmù cɔ̀ú m miɛkɛ,

kɛ̀ n dɔ̀ m bo minnɛ́ kɛ́yĩɛ̃kɛ.

10 N yomu bɛnìtìbɛ̀ bɛmɔu wɛ́úmɛ̀ kɛ tú:

N tú: Mɛyɛi nkéríní, mɛyɛi nkéríní

kɛ donnìnko bɛ kɔ̃m̀bùɔ̀tì tipíìtì timɔu,

kɛ n nɛ́pobɛ̀ sɑ̀ɑ̀bɛ̀ tu tí ò dɑ́ɑ, ti ò dɑ́ɑ

bɛ̀ bɑ̀ɑ m bo yetɛ́mɛ̀ mmɛ kɛ́do

kɛ nɑ́ɑ́ nkɛ tú: Ti yóó ò nɑmu kɛ́pɛitɛ.

11 N Yiɛ̀ nKuyie mmɛ nni mbonɛ̀mu kɛ tú okpɑ̀rìteu kperì,

dɛɛ̀ te kɛ̀ bɛ̀ɛ̀ n fɛ̃́ũnko kɛ̀ bɛɛ̀ yóó duó,

bɛ̀ yóó yĩɛ̃kɛmu kɛ́di ifɛi,

dɛ kó ifɛi bo mbo sɑ̃́ɑ̃̀, ì bɑ́ɑ́ deè.

12 N Yiɛ̀ nKuyie Mpɑkɛdɑɑ fɔ̃́ nwèè wèí wèè wetí,

kɛ yɛ̃́ o yɛ̀mmɛ̀ nɛ̀ o yɛǹtotí,

ɑ yóó bɛ̀ pɛ̀ìtɛmu n kpɛ́í.

Kɛ yɛ̃́ n duɔ́mmɛ̀ n kpɛrɛ fɔ̃́ nwe.

13 N dièmmu kɛ sɑ̃ntí n Yiɛ̀ nKuyie,

kɛ yɛ̃́ kuù ɔ̃ɔ̃ dɛɛtɛ́mɛ̀ ocĩ̀rì,

kóò fìètɛ bɛyɛibɛ nɔu miɛkɛ.

14 Kuyie ncɔ̃ɔ̃ bɛ̀ m pɛitɛ́ dìì yiè.

N yɛ̀nní dìì yiè n yɔ̃ pɔutì miɛkɛ dɛ kó diyiè bɑ́ɑ́ yɑ̀ mɛsɑ̀ɑ̀.

15 N cɔ̃ɔ̃mu wèè nɑ̀kɛ́ n cicɛ kɛ tú:

A pokù pɛitɛ́ dɛnitidɑbirɛ kɛ̀ diwɛ̀ì bennɛ́ kóò pĩ.

16 Dɛ yiɛ̀ mbo ndònnɛ̀ dihɛì Kuyie mpɔ̀ntɛ dì bɑ́ mɛsémmɛ̀ í kù bo,

ò níí bo keè mudoò kó tɛheutɛ̀ dikṹnweńnì,

kuyie ncuokɛ̀ mudoò kó yɛdɑbùò.

17 Kuyie nkɑ̀ɑ do nyóu kɛ̀ n kú n yɔ̃ pɔutì miɛkɛ tɑ́?

N yɔ̃ pɔutì nɑ ntú n kó kufɔ̃ti, kɛ̀ n nɑ nkpɑɑ́o kɛ í yɛ̀nní.

18 Bɑ nte kɛ̀ n yɛ̀nní n yɔ̃ pɔutì kɛ bo nyɑu mɛfɛ̃́ṹtímɛ̀ mɑ́ɑ̀ nɛ̀ mɛyɛǹcɑɑ̀rìmɛ̀?

Kɛ m bo ifɛi miɛkɛ sɑ̃́ɑ̃̀ kɛ yɑ̀ɑ kúnɛ̀?

21

Kuyie mpɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑǹtò nɑ̀kɛ́mɛ̀ bɛ̀ yóó pɔntɛmɛ̀ Sedisɑdɛmmu

1 Ntɛ ti Yiɛ̀ nKuyie ndo m bɛ́innɛ̀ tì okpɑ̀ɑ̀tì Sedesiɑ tɔ̃nní dìì mɔ̀nnì Mɑdikiɑ birɛ Pɑsuu nɛ̀ Mɑɑsesɑɑ birɛ Sofonii ikuɔ́ nìùtì m borɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ bo n nɑ́kɛ́ kɛ dɔ̀: 2 Bɑbidɔnni kóo kpɑ̀ɑ̀tì Nɛbukɑnnɛsɑɑ weè ti do mudoò. Beé nKuyie nkɛ̀ ti yɑ̀ kù bo dɔɔ̀ tidiɛtì kɛ́ wè nti dɛ́tinnɛ̀. 3 Kɛ̀ m bɛ̀ tɛ̃̀ńnɛ́ kɛ dɔ̀: Dí nɑ́kɛ́ okpɑ̀ɑ̀tì Sedesiɑ kɛ tú: 4 Ti Yiɛ̀ nKuyie nyIsidɑyɛɛribɛ tũ nkù tu di tɔ tìì kpɑ̀rìnɛntì kɛ cokùnɛ̀ Bɑbidɔnni kóo kpɑ̀ɑ̀tì m bo duɔ́ nkɛ̀ di kó bɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ yɛ̀ kɛ dokùnɛ̀ Bɑbidɔnni kóo kpɑ̀ɑ̀tì nɛ̀ o kɔbɛ bɛ̀ɛ̀ cɛ̃̀tinnɛ dihɛì kɛ̀ bɛ̀ɛ kɔ́ntɛ́, kɛ́tɑnní dihɛì miɛkɛ kɛ́ dì do. 5 Kɛ̀ n cómmú kɛ́ di dokɛ́nɛ̀ m mɔ́mmuɔ kɛ̀ dí yɑ̀ n nɔnyɔ̃nnì dòmmɛ̀ nɛ̀ n kpeńnìmɛ̀ m miɛkɛ kɛɛ̀ di yɛ̀ kɛ di cɔ̀útɛ́ mɛdiɛ̀. 6 M bo bɔntɛ́ mutenkṹṹ ndɛ kó dihɛì bɛnìtìbɛ̀ nɛ̀ iwũɔ̃ kɛ̀ dɛ̀ɛ kú dɛmɔu. 7 Kɛ̀ Kuyie nni nsɔkɛ́ ku nɑ́ɑǹtì kɛ bɛ́i nkɛ dɔ̀: Sudɑɑ kɔbɛ kóo kpɑ̀ɑ̀tì Sedesiɑ nɛ̀ o tũ̀mbɛ̀ nɛ̀ bɛsɔmbɛ bɛ̀ɛ̀ bo yentɛ́nɛ̀ mutenkṹṹ nnɛ̀ mudoò nɛ̀ dikònnì m bo bɛ̀ ɑ̃nnɛ́ Bɑbidɔnni kóo kpɑ̀ɑ̀tì Nɛbukɑnnɛsɑɑ nɔu miɛkɛ nɛ̀ bɛ̀ dootitɔbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ bɛ̀ dɔ́nɛ̀ mukṹṹ mbɛ nɔu miɛkɛ. Bɛ̀ bo mbɛ̀ kɔ̀ù nɛ̀ yɛse bɛ̀ bɑ́ɑ́ súɔ́ nhòmɔù. Bɛ̀ bɑ́ɑ́ kuɔ́ nhòmɔù mɛsémmɛ̀, kunɑ́ɑ́ mbɑ́ mbɛ̀ bonɛ̀ òmɔù.

8 Nɑ́kɛ́ bɛ kɛ dɔ̀: Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie n tú bɛ̀ɛ tɑ̃ɑ̃tɛ́ mufòmmu yoo mukṹṹ. 9 Wèè bo mbo dihɛì miɛkɛ mudoò muù yóó ò kònnɛ̀ yoo mutenkṹṹ yoo dikònnì kɛ̀ wèè mɛ nkɔ̀tɛ kɛ duɔ́ nhomɑ́ɑ̀ Bɑbidɔnni kɔbɛ bɛ̀ɛ̀ di pi ò bɑ́ɑ́ kú dɛɛ̀ yó ntú o kó mucɔ̃́ntimu. 10 N yìtɛ́ kɛ wɛ̃̀ɛ̃tɛmu dɛ kó dihɛì bíɛ́kɛ̀ kɛ bo dì dɔ̀ɔ̀ mɛyɛi dɛ̀ í tú kɛ bo di dɔ̀ɔ̀ mɛsɑ̀ɑ̀. Dɛ kó dihɛì kɔbɛ doti Bɑbidɔnni kóo kpɑ̀ɑ̀tì nɔu miɛkɛ nkɛ kòò bo bɛ̀ cɔ́u mmuhɑ̃ɑ̃́. Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie mmíì bɛ́i.

Kuyie nnɑ̀kɛ́ tì tɛkpɑ̀ɑ̀tìcĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kpɛ́í

11 Díndi Sudɑɑ kóo kpɑ̀ɑ̀tì kɔbɛ kéntɛ́nɛ̀ di Yiɛ̀ nKuyie ntú mù.

12 Díndi Dɑfiti yɑɑ̀bí ntɛnɛ̀ di Yiɛ̀ nKuyie ntú mù:

Dí mbekù bɑ́ dìì yiè kɛ̀ dɛ̀ nwenni,

kɛ́dɛɛtɛ́ bɛ̀ fɛ̃́ũnko wè,

kóò fìètɛ nɛ̀ wèè ò fɛ̃́ũnko.

Kɛ̀ mɛɛ̀ dɔkɛ m miɛkɛ bo di yɛ̀nní

di dɔ̀ɔ̀ mɛ̀ɛ̀ yɛi nkpɛ́í,

kɛ́ di cɔ́útɛ́ muhɑ̃ɑ̃́ nkɔ̃mɛ bɑ́ òmɔù bɑ́ɑ́ nɑ kɛ́ mù kùɔ.

13 Díndi bɛ̀ɛ̀ bo Sedisɑdɛmmu tɑ̃rì yómmɛ̀

kɛ sĩ́ĩ́ nkubiriku,

ti tɑ titɔbɛ̀ mbɛ.

Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie mmíì bɛ́i.

Díndi bɛ̀ɛ̀ nɑ̀ɑ́ nkɛ tú

òmɔù bɑ́ɑ́ nɑ kɛ́ ti do mudoò kɛ́tɑ ti cɛ̃kperí miɛkɛ.

14 N yitoomu kɛ bo di yietí di dɔ̀ɔ̀ mɛ̀ɛ̀ yɛi,

mí ndi Yiɛ̀ nKuyie mmíì bɛ́i.

M bo bɔntɛ́ muhɑ̃ɑ̃́ ndi kó kutúúkù dɛtie mbɛ̀ tu dɛ̀ sɛ́tìrì dɛ kɔku,

kɛ̀ kùu cɔ́útɛ́ pɑ́íí kɛ́tɑunnɛ̀ dɛ̀ɛ̀ kù tɔ̀kɛ́nɛ̀.

22

1 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nyíɛ́ kɛ́ m bɛ́innɛ̀ kɛ dɔ̀: Cútɛ́ kɛ́kɔtɛ Sudɑɑ kɔbɛ kóo kpɑ̀ɑ̀tì cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kɛ́nɑ́kɛ́ ti nnɑ́ɑǹtì. 2 Nɑ́kɛ́ bɛ kɛ dɔ̀: Fɔ̃́ nSudɑɑ kɔbɛ kóo kpɑ̀ɑ̀tì wèè sɔɔtɛ́ kɛ kɑri Dɑfiti kó dikpɑ̀ɑ̀tìkɑ̀rì ĩ́nkɛ̀ nɛ̀ díndi bɛ̀ɛ̀ tu o tũ̀mbɛ̀ nɛ̀ bɛ̀ɛ̀ kó dimɑ̀ɑ̀ tɑɑ̀ tɛkpɑ̀ɑ̀tìcĩ́ɛ̃̀tɛ̀, 3 ntɛnɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie ntu mù: Ḿbekùnɛ̀ tibeéntì kɛ̀ dɛ̀ sìɛ́ kɛ níí dɛɛtɛ́ bɛ̀ fɛ̃́ũnko wè, kóò fìètɛ, di bɑ́ nfɛ̃́ũnko bɛ̀ɛ̀ tu bɛpɔ̀ɔ̀bɛ̀ nɛ̀ iciribí nɛ̀ bɛkúpobɛ̀ kɛ fekù bɛ kpɛrɛ. Di bɑ́ nkɔ̀ù bɛ̀ɛ̀ í cɑ̀kɛ mùmɑmù dihɛì dii mmiɛkɛ. 4 Kɛ̀ di yie nkɛ tũ̀nnɛ dɛ kó yɛtɑnnɔ̀ Dɑfiti yɑɑ̀bí bo ntú bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ kɛ́nkɑrì o kpɑ̀ɑ̀tìkɑ̀rì. Bɛ̀ bo ndekù sisɛ̃ĩ́ nɛ̀ sikpɑ̀rìnɑɑsɛ̃ĩ́ bɛmbɛ nɛ̀ bɛ kó bɛtũ̀mbɛ̀ nɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ kɛ tɑɑ̀ tɛkpɑ̀ɑ̀tìcĩ́ɛ̃̀tɛ̀ miɛkɛ. 5 Kɛ̀ di mɛ nyí yie nkɛ tũ̀nnɛ dɛ kó yɛtɑnnɔ̀, mí ndi Yiɛ̀ nKuyie m bɛ́immu, kɛ pɑ̀rìkɛ̀ kɛ̀ dɛ kó tɛcĩ́ɛ̃̀tɛ̀ bo pɔntɛ kɛ́nɑɑ́ ntidobontì.

6 Ntɛ mí ndi Yiɛ̀ nKuyie mbɛ́i ntì kɛ̀ dɛ̀ ntukúnɛ̀ Sudɑɑ kɔbɛ kó tɛkpɑ̀ɑ̀tìcĩ́ɛ̃̀tɛ̀:

Fɔ̃́ nSudɑɑ kɔbɛ kóo kpɑ̀ɑ̀tì n wúó nhɑ cĩ́ɛ̃̀tɛ̀

kɛ̀ tɛ̀ donnɛ̀ Kɑdɑɑdi tɑ̃rì kó kutúúkù nku,

kɛ dò nDimɑɑ tɑ̃rì yómmɛ̀.

N nɛ́ bɛ́immu kɛ pɑ̀rìkɛ̀

kɛ tú m bo tɛ̀ dɔ̀ɔ̀ tɛdɔntɛ̀ kó dikpɑ́ɑ̀

òmɔù í ɑ̃ dì.

7 N yóó íinní bɛpɔ̀mbɛ̀ mbɛ ɑ kpɛ́í nnɛ̀ titɔ̃nnɛntì,

kɛ̀ bɛ̀ɛ kɔ̃ũ sɛ́tìrì dɛí kó yɛsɑ̃ǹkɛ̀

kɛ yɛ̀ cɔ́u mmuhɑ̃ɑ̃́.

8 Dɛ mmɔ̀nnì kɛ̀ iwuɔ ntɛì kɔbɛ mpɛ̃nkù dɛ kó dihɛì borɛ̀ kɛ békú bɛtɔbɛ̀ mùù kpɛ́í nte kɛ̀ mí ndi Yiɛ̀ nKuyie kɛ̀ n dɔ̀ɔ̀ miɛ ndɛ kó dihɛidiɛ̀. 9 Kɛ̀ bɛ̀ɛ bɛ̀ tɛ̃̀ńnɛ́ kɛ dɔ̀: Bɛ̀ dootóo mɛtɑummɛ̀ bɛ Yiɛ̀ nKuyie ndo bɛ̀ dɔ̀ɔ̀nɛ̀mɛ̀ mmɛ kɛ ninku yɛbɔkɛ̀ ììkɛ̀ kɛ yɛ̀ feu iwũɔ̃.

Bɛ̀ nɑ̀kɛ́ tì Sɑdummu kpɛ́í nwèè cɔutɛ́ Sosiɑsi tikpɑ̀tì

10 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie mbɛ́i nkɛ dɔ̀:

Díndi Sudɑɑ kɔbɛ, bɑ́ɑ́ kuɔ́nnɛ̀ wèè ku,

mɛsémmɛ̀ bɑ́ɑ́ we ndi pĩ́nnɛ̀

pètìnkɛ kuɔ́nnɛ̀ bɛ̀ pĩ nwè kɛ kònnɛ̀ o kpɛ́í,

kɛ yɛ̃́ ò tɛ̃́nkɛ í wɛ̃tinímɛ̀.

Ò tɛ̃́nkɛ í yóó yɑ̀ dihɛì bɛ̀ ò pɛitɛ́ dì.

11 Ntɛ ti Yiɛ̀ nKuyie nnɑ̀kɛ́ tì Sosiɑsi birɛ Sɑdummu * kpɛ́í, Sudɑɑ kɔbɛ kóo kpɑ̀ɑ̀tì, wèè do sɔɔtɛ́ o cicɛ Sosiɑsi kpɑ̀tì kù tu ò mɛ nyítɛ́mɛ̀ di nhɛì ò tɛ̃́nkɛ í wɛ̃tɛní. 12 Bɛ̀ ò pĩ nkɛ kɑ̀nnɛ kòò yóó kɛ nkú, ò í wɛ̃tiní tɛ̃́nkɛ kɛ bo yɑ̀ di nhɛì.

Kuyie nkpɑnnɛ̀ tì Sosɑkimmu

13 Fɔ̃́ nSosɑkimmu ɑ bo yɑ̀,

fɔ̃́ nwèè duɔ́ nkɛ̀ bɛ̀ dɑ mɑɑ́ sikpɑ̀ɑ̀tìcɛ̃́ĩ

bɑ́ ɑ í dɔɔri dɛ̀ɛ̀ sìɛ́,

kɛ duɔ́ nkɛ̀ bɛ̀ mɑɑ̀ kɛ sɔkù tidɑ̀ntì

ɑ mɛ nyí bɛ̀ duɔ̀ nhɑ dò nkɛ́ bɛ̀ duɔ́ ndɛ̀,

kɛ pĩ̀ńnɛ́ bɛnìtìbɛ̀ mutɔ̃mmú dɛtetìrɛ̀

bɑ́ ɑ í bɛ̀ yietì.

14 Fɔ̃́ nwèè nɑ̀ɑ́ nkɛ tú:

M bo mɑɑ́ tɛkpɑ̀ɑ̀tìcĩ́ɛ̃̀tɛ̀ diɛtɛ̀

kɛ́kékɛ́ tidieti diɛtì

kɛ́keú sibòo kɛ́ sì diti sɛ́tìrì kó tidɑbɛɛtì,

kɛ́ tì tò mmɛwũɔ̃̀ kɛ̀ mɛ̀ ndò nfɛtònfɛ̀.

15 Okpɑ̀ɑ̀tì ɑ cicɛ do yommu kɛ yɔ̃ bɛtɔbɛ̀ kɔ̃mɛ,

kɛ mɛ nní ndɔɔri dɛ̀ bèkúmɛ̀,

kɛ́mbekù kɛ̀ dɛ̀ sìɛ́,

kòo kpɛrɛ dɛmɔu yìé.

16 Kòo nkommu bɛcĩ̀rìbɛ̀ nɛ̀ bɛsénnìbɛ̀,

kòo kpɛrɛ dɛmɔu yìé

wèè dɔ̀ɔ̀ri mɛmmɛ weè n yɛ̃,

mí ndi Yiɛ̀ nKuyie míì bɛ́i.

17 Fɔ̃́ mmɛ nwɑnti ɑmɑ́ɑ̀ kó mɛsɑ̀ɑ̀ mmɛ,

kɛ kɔù bɛ̀ɛ̀ í cɑ̀ɑ̀rɛ̀ mùmɑmù,

kɛ fɛ̃́ũnko bɛnìtìbɛ̀ mɛdiɛ̀.

18 Nɛ̀ dɛ kpɛ́í ntɛ mí ndi Yiɛ̀ nKuyie nkɛ̀ ndɑ nɑ́ɑ́nnɛ̀ fɔ̃́ Sosiɑsi birɛ Sosɑkimmu Sudɑɑ kɔbɛ kóo kpɑ̀ɑ̀tì kpɛ́í nkɛ tú:

O bo kú òmɔù bɑ́ɑ́ kuɔ́ nho kṹṹ,

òmɔù bɑ́ɑ́ sɑutɛ o kpɛ́í,

kɛ dɔ̀: Áú n tebitɛ! Áú n tɑ̃ũ̀!

Dikúdɑbònnì bɑ́ɑ́ kuɔ́ nho kpɛ́í nkɛ dɔ̀:

Áú n yiɛ̀! Áú okpɑ̀ɑ̀tì!

19 Bɛ̀ bo ò kũnnɛ́ fɛɔ̃̀fɛ̀ tɛ̃mɛ̀

bɛ̀ bo ò fũrí kɛ́dennɛ Sedisɑdɛmmu ɛì kɛ́dootóo.

Sedisɑdɛmmu ɛì kɔbɛ yóó dimɛ̀ ifɛi

20 Sedisɑdɛmmu ɛì kɔbɛ, dekɛnɛ̀ Dimɑɑ tɑ̃rì kɛ́pĩɛ̃kɛ́,

pɛɛnɛ̀ mɛtɑmmɛ̀ Bɑsɑ̃ɑ̃ tɑ̃rì,

kɛ́wekii mɛdiɛ̀ Abɑdimmu tɑ̃rì ĩ́nkɛ̀,

kɛ yɛ̃́ di nɑtitɔbɛ̀ bɛmɔu domɛ̀mu.

21 N do yóó di bɛ́innɛ̀ kɛ̀ dɛ̀mɑrɛ̀ í di kɔɔ́nnɛ̀,

kɛ̀ di yetɛ kɛ dɔ̀:

Di bɑ́ɑ́ kéntɛ́,

di borimɛ mmɛ nɛ̀ di bɛ́mmɛ̀.

Di í yie n nɑ́ɑǹtì diyiè mɑrì.

22 Kuyɑɑkù kuu kɑu bɛ̀ɛ̀ kó dimɑ̀ɑ̀ tu ɑ kó bɛnìtìbɛ̀,

kɛ̀ bɛ̀ pĩĩ ndi nɑtitɔbɛ̀ bɛmɔu kɛ kũũ̀nnɛ̀,

di kó mɛyɛi mmɛɛ̀ te kɛ̀ di di ifɛi kɛ kɛ̃kɛ.

23 Díndi Sedisɑdɛmmu ɛì kɔbɛ

di kó dihɛì mɑɑ́nɛ̀ Dimɑɑ túúkù kó idɛí nyi,

kɛ̀ di cɛ̃́ĩ sɑ̃̀rinɛ̀ sɛ́tìrì kó dɛtie nkó tidɑbɛɛtì kɛ fitɛ́,

kuyonku bo di do dìì mɔ̀nnì

kupɛitɛ́yonku ɔ̃ɔ̃ pĩ́mmɛ̀ onitipòkù,

di bo kɔmmú dɛ yiè.

Kuyie nnɑ̀kɛ́ tì Sosɑkimmu birɛ Konniyɑu kpɛ́í

24 Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie m bomu kɛ̀ míì bɛ́i, bɑ́ kɛ̀ Sosɑkimmu birɛ Konniyɑu † do dò mmumɑ́mɑ́ɑ́ kɛ̀ nh ò ũ n nɔ̀ùtɛ̀ youtɛ m bo ò ũ̀tɛ́, mí ndi Yiɛ̀ nKuyie mmíì bɛ́i. 25 M bo ò duɔ́ mbɛ̀ɛ̀ dɔ́ kóò kùɔ, bɛmbɛ o bùɔ̀tì duò bɛ̀, n yóó bɛ nhò duɔ́. Nɛbukɑnnɛsɑɑ Bɑbidɔnni kóo kpɑ̀ɑ̀tì, ò tɑti weè nɔu miɛkɛ, wenwe nɛ̀ o kɔbɛ. 26 Wenwe nɛ̀ o yɔ̃ wèè ò pɛitɛ́ n yóó bɛ̀ dootóo dihɛì tɛrì mɑrì miɛkɛ nkɛ, bɛ̀ í bɛ̀ pɛitɛ́ dɛ̀, kɛ̀ bɛ̀ kɛ nkú. 27 Kɛ̀ bɛ̀ nyɑ́ɑ́ mbɛ̀ bo wɛ̃tɛnímɛ̀ dihɛì bɛ̀ mɛ mbɑ́ɑ́ nɑ kɛ́wɛ̃tɛní.

28 Dɛ kóo Konniyɑu, ò nɑɑ́ nkuyɔ̃ũ nku bɑ́ òmɔù tɛ̃́nkɛ í ò dɔ́ɑ̀? Yɑ́ɑ̀ bɑ nte kɛ̀ bɛ̀ ò dènnɛ dihɛì wenwe nɛ̀ o bí? Kɛ bɛ̀ dootóo dihɛì bɛ̀ do í yɛ̃́ dì?

29 Áú n kó kɛtenkɛ̀ kɔbɛ! Kéntɛ́nɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie ntu mù. 30 Ti Yiɛ̀ nKuyie ntu dí wɑ̃ri o yètìrì bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ yètɛ̀ bo dìì pɑ́tíri miɛkɛ kɛ dɔ̀ ò í mɔkɛ dɛbirɛ, o kpɛrɛ yɛ̀ dɛtetìrɛ̀ ndɛ, o yɑnfɛ̀ miɛkɛ òmɔù í yóó nɑɑ́ nhokpɑ̀ɑ̀tì kɛ́kɑri Dɑfiti kó dikpɑ̀ɑ̀tìkɑ̀rì kɛ́bɑɑtɛ́ Sudɑɑ kɔbɛ.

23

Bɛpecɛ̃mbɛ yɛibɛ nɛ̀ opecɛ̃nti sɑ̀ɑ̀wè bɛ̀ cɑ̃̀ɑ̃́ ndɛ̀

1 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie mbɛ́i nkɛ dɔ̀: Di bo yɑ̀ díndi bɛ̀ɛ̀ ni n kó bɛnìtìbɛ̀. Di dònnɛ̀ bɛpecɛ̃mbɛ yɛibɛ mbɛ bɛ̀ɛ̀ ɔ̃ɔ̃ yóu ipe kɛ̀ ìì cĩtɛ kɛ́cíɛ́tɛ́. 2 Ntɛ mí ndi Yiɛ̀ nKuyie díndi Isidɑyɛɛribɛ di tũ̀ nkù m bɛ́i ntì bɛ̀ɛ̀ ni n nìtìbɛ̀ bɛ kpɛ́í. Díì cíɛ m pe kɛ ì bɛ̀ti, di í dɑ̀ɑ̀tɛ m pe kpɛ́í, n yóó ítɛ́ kɛ́cómmúmu kɛ́ di potɛ́ di yonku nɛ̀ di dɔɔ̀rìmɛ̀ yɛimɛ kpɛ́í. Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie mmíì bɛ́i.

3 N yóó wɛ̃tɛ kɛ́tíímmu m pe ìì kpɑɑ́ kpɑɑ́ yɛhɛkɛ̀ ì do cìɛ́tɛ́ kɛ́mbo yɛ̀ɛ̀ miɛkɛ kɛ́wɛ̃tɛ kɛ́ ì tɛ̃̀ńnɛ́ i cónnì kɛ̀ ìì piɛ́ kɛ́sṹṹ. 4 N yóó wɑmmúmu bɛpecɛ̃mbɛ bɛ̀ɛ̀ yó nyì cɛ̃mmù kɛ̀ ì tɛ̃́nkɛ bɑ́ nyĩɛ̃̀kù, kufɔ̃wɑɑ́ ntɛ̃́nkɛ bɑ́ nyì bo, fɛ̀mɑfɛ̀ tɛ̃́nkɛ bɑ́ɑ́ feti. Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie míì bɛ́i.

5 Dɛ yiè kpɑɑnímu dì bo tuɔkɛ dìì yiè,

kɛ̀ n dennɛní Dɑfiti wuɔ mmiɛkɛ okpɑ̀ɑ̀tì sɑ̀ɑ̀wè,

ò yó ntú okpɑ̀ɑ̀tì wèè ciì wènwe,

kɛ́mbekù kɛ̀ dɛ̀ wenni, kɛ dɔɔri dɛ̀ɛ̀ sìɛ́ dihɛì miɛkɛ.

Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie míì bɛ́i.

6 Dɛ kó yɛwe miɛkɛ Sudɑɑ kɔbɛ bo cootɛ́,

Isidɑyɛɛribɛ bo mbo, tìmɑtì bɑ́ mbɛ̀ kɔɔ́nnɛ̀,

bɛ̀ bo ndɑ yu kɛ tú: Ti Yiɛ̀ nKuyie ɑ dɔɔri dɛ̀ sìɛ́mu.

7 Dɛ yiè mɛ̀nkɛ kpɑɑnímu mí ndi Yiɛ̀ nKuyie míì bɛ́i, dɛ yiè bɛ̀ tɛ̃́nkɛ níí í yóó pɑrìkɛ̀ kɛ dɔ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie mbomu kuù dènnɛní Isidɑyɛɛribɛ Esibiti. 8 Bɛ̀ níí bo pɑrìkɛ̀ kɛ̀ dɔ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie mbomu kuù dɛ̀itɛní Isidɑyɛɛribɛ kó kuwuɔ kubɑkù yoú bíɛ́kɛ̀ kó yɛhɛkɛ̀ miɛkɛ nɛ̀ itempɛ̃ mbɛ̀ do cìɛ́tɛ́ kɛ́ mborɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ wɛ̃̀tɛ kɛ bo bɛ kó kɛtenkɛ̀ miɛkɛ.

Sedemii kpɑ̀nnɛ̀mɛ̀ bɛ̀ɛ̀ soú nkɛ tú bɛ̀ nɑ̀ɑ́ nKuyie mpɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì

9 Mí nSedemii kɛ̀ m bɛ́innɛ̀ Kuyie mpɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑm̀bɛ̀ kɛ dɔ̀:

N yɛ̀mmɛ̀ mɛɛ̀ cɑ̀ɑ̀rɛ̀ mɛdiɛ̀ kɛ̀ n kṹɔ̃̀ kèkɛ́ kɛ̀ n kɔ̃̀ntì ɑu,

kɛ̀ n sɑ̃̀ɑ̃́tɛ́nɛ̀ onìtì wèè muɔ́ mmɛnɑɑ̀,

onìtì mɛnɑɑ̀ mbènnɛ̀ wè,

ti Yiɛ̀ nKuyie nkùù dò mpɑ́íí kù n nɑ̀kɛ́ tìì kpɛ́í nkɛ tú:

10 Dihɛì dimɔu kɔbɛ dɔuti dɔutinɛ̀ bɛtɔbɛ̀ mbɛ,

mí Kuyie m bɛ̀ cɔ̃ɔ̃mu

kɛ̀ bɛ̀ ti yɛdɑbùò.

Timútì kpeímu dinɑɑcɛ̃nni.

Bɛnìtìbɛ̀ buróo mɛyɛi mbíɛ́kɛ̀ mɑ́ɑ̀ ndi,

bɛ kɔ̃̀ntì yɑu mɛyɛi ndɔɔ̀rìmù bíɛ́kɛ̀ nkɛ.

11 Bɛ̀ɛ̀ nɑ̀ɑ́ m pɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɛ̀ ikuɔ́ nìùbɛ̀ bɛ̀ nɑɑ́ mbɛyɛibɛ mbɛ,

kɛ dɔɔri dɛ̀ɛ̀ í wenni nɛ̀ n cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ miɛkoo.

Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie míì bɛ́i.

12 Nɛ̀ dɛ kpɛ́í bɛ kó icɛ bo ɑnkɛ,

dɛ̀ bo bɛ̀ bììtɛ kɛ̀ bɛ̀ ntuɔ̀tì kɛ duò,

m bo bɛ̀ bɔntɛ́ dìì mɔ̀nnì mɛyɛi,

m bo bɛ̀ potɛ́ dìì mɔ̀nnì.

Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie mmíì bɛ́i.

Kuyie nkpɑnnɛ̀mɛ̀ bɛ̀ɛ̀ soú nkɛ tú bɛ̀ nɑ̀ɑ́ nku pɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì

13 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie mbɛ́i nkɛ dɔ̀:

Bɛ̀ɛ̀ bo Sɑmmɑrii kɛ nɑ́ɑ́ m pɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì, n yɑ̀mu bɛ kó tiyɛìntì,

nɛ̀ dibɔɔ̀ Bɑɑdi kó muwɛ̃rímú mmu bɛ̀ nɑ̀ɑ́mmɛ̀ kɛ fétìnko

n nìtìbɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ.

14 Bɛ̀ɛ̀ bo Sedisɑdɛmmu kɛ nɑ́ɑ́ m pɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì kɛ̀ bɛmbɛ kpɛrɛ nɛ́ nɑɑ́ nyisɔkɛ,

bɛ̀ dɔuti dɔutinɛ̀ bɛtɔbɛ̀ mbɛ kɛ nɑ́ɑntɛ siyɑ́ɑ̀bìsí,

kɛ yɑ́úkùnko mɛyɛi ndɔɔ̀rìbɛ̀ kɔ̃̀ntì,

kɛ bɛ̀ dìítí bɑ́ bɛ̀ í yóó nɑ kɛ́bɑntɛ́ bɛ yɛi.

Nɛ̀ Sodɔmmu ɛì kɔbɛ bɛ pókù nku,

nɛ̀ Komɔɔ ɛì kɔbɛ bɛ̀ dòmmu só.

15 Dɛɛ̀ te mí ndi Yiɛ̀ nKuyie Mpɑkɛdɑɑ kɛ̀ n tu:

M bo nii mmɛdɔ̀mmɛ̀ bɛ̀ɛ̀ bo Sedisɑdɛmmu kɛ nɑ́ɑ́ m pɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì,

bɛ̀ bo yɑ̃̀ mɛbèrìmɛ̀,

kɛ yɛ̃́ nɛ̀ bɛɛ̀ borɛ̀ ndɛ mɛyɛi nyiɛ̀nímɛ̀ kɛ torì bɛsɔmbɛ.

Bɛ̀ɛ̀ soú nkɛ tú bɛ̀ nɑ̀ɑ́ Kuyie mpɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì

16 Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie Mpɑkɛdɑɑ míì bɛ́i nkɛ tú:

Di bɑ́ɑ́ kéntɛ́ bɛ̀ɛ̀ di soú nkɛ tú bɛ̀ nɑ̀ɑ́ m pɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì,

bɛ̀ di soúmmu, bɛ̀ di nɑ́ɑ́ mbɛ yɛ̀mmɛ̀ dɔ́ tì nti,

tì í bonní mí ndi Yiɛ̀ nKuyie m borɛ̀.

17 Bɛ̀ɛ̀ nɑ̀ɑ́, bɛ̀ɛ̀ sènkɛ̀rì bɛ̀mbɛ n nɑ́ɑǹtì,

bɛ̀ɛ̀ di nɑ́ɑ́ nkɛ tú n yɛ̃ ndi yó nyo ndiwɛ̀ì mɑ́ɑ̀,

kɛ nɑ́ɑ́ mbɛ̀ɛ̀ yetɛ n kpɛti kɛ tũ mbɛmɔ́mmɔmbɛ bɛ kó itié,

kɛ tú mɛyɛi mmɑmɛ̀ í yóó bɛ̀ tùɔ̀kɛní.

18 N do nɑ́ɑ́ kɛ̀ bɛ we mbo kɛ wúó?

We ndo kémmú kɛ́keè n tú mù?

We ndo dɑkɛ n nɑ́ɑ́ ntì kpɛ́í?

We ndo tì kèè?

(Sedemii bɛ́i ntì)

19 Kuyie nkó kuyɑɑkù kuù kèríní,

ku miɛkɛ kɛɛ̀ yɛ̀nní,

kuyɑɑkù kperíkù kuù ìtɛ́ní kɛ puotì bɛyɛibɛ.

20 Kuyie mmiɛkɛ í yóó do kɛ̀ kù mu nyí dɔ̀ɔ̀ kù wùó nkɛ bo dɔɔ̀ tì,

di yóó dentɛ kɛ́ tì bɑntɛ́mu.

(Ti Yiɛ̀ nKuyie mbɛ́i ntì)

21 Dɛ kó bɛnìtìbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ nɑ̀ɑ́ m pɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì bɛ̀ sɔ̃̀ńtɛ́

kɛ cokùmu, n yí bɛ̀ tɔ̃,

bɛ̀ sɔ̃̀ńtɛ́ kɛ nɑ́ɑ́mmu n yí bɛ̀ bɛ́innɛ̀.

22 Kɛ̀ bɛ̀ do mbo n nɑ́ɑ́ ndɛ̀, bɛ̀ nɑ nnɑmu kɛ́nɑ́kɛ́ n nìtìbɛ̀ n nɑ́ɑǹtì,

kɛ̀ dɛ̀ nte kɛ̀ bɛ̀ɛ yóu icɛ yɛiyi kɛ́wɛ̃tɛní m borɛ̀.

Ti Yiɛ̀ nKuyie mbomɛ̀ kutenkù kumɔu

23 Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie m bomu tipíìtì timɔu:

N wúómmu dɛtɔ́ɔ́nnɛ̀ kɛ wúó ndɛdɛ́tirɛ̀.

24 Òmɔù bo nɑ kɛ́sɔri kupíkù mɑkù kɛ̀ n yí nhò yɑ̀ɑ̀?

Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie n di bekɛmu.

M bomu tipíìtì timɔu kɛtenkɛ̀ nɛ̀ kɛĩ́nkɛ̀.

Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie míì bɛ́i.

Ti bo mbɑɑ̀tìmɛ̀ mɛyòbii nnɛ̀ tiyòfèntì

25 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie mbɛ́i nkɛ dɔ̀: N kèèmu bɛ̀ɛ̀ yɛ̃ mbɛ̀ nɑ̀ɑ́ m pɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì bɛ̀ nɑ̀ɑ́ ntì. Yie nníí dɔ̀: N yɑ̀ tidɔuǹtì. Kòò tɔù dɔ́: N yɑ̀ mɛbɛnkùmɛ̀. 26 Dɛ̀ yó nkɑ̃́ɑ̃́kɛ́ dɛ bɛ̀ɛ̀ yɛ̃ mbɛ̀ nɑ̀ɑ́ m pɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì kɛ̀ bɛ̀ɛ yóu bɛ̀ bo nnɑ́ɑ́mmɛ̀ siyɑ́ɑ̀bìsí nɛ̀ bɛ yɛ̀mmɛ̀ dɔ́ tì? 27 Bɛ̀ nɑ̀ɑ́ mbɛ̀ yɑ̀u tìì dɔuǹtì kɛ dɔ́ n nìtìbɛ̀ bɛɛ̀ n yɛ̃̀. Bɛ yɛmbɛ̀ do n yɛ̃̀mmɛ̀ kɛ́tũnnɛ dibɔɔ̀ Bɑɑdi. 28 Kɛ̀ wèè yɑ̀ tidɔuǹtì wèe nɑ́kɛ́ o dɔuǹtì, kɛ̀ n duɔ́ nwè n nɑ́ɑǹtì wèe tì nɑ̀kɛ́ n tì nhò duɔ́ nkɛ̀ tì dòmmɛ̀.

Di bɑ́ɑ́ wɛ̃nnɛ́ tiyòfèntì nɛ̀ mɛyòbii,

mí ndi Yiɛ̀ nKuyie míì bɛ́i.

29 N nɑ́ɑǹtì dò mmuhɑ̃ɑ̃́ mmu kɛ tuɔ̀,

kɛ do ndieǹkɛ̀rì kɛ puɔ̀ ndipèrì.

Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie míì bɛ́i.

30 Dɛɛ̀ kpɛ́í nte mí ndi Yiɛ̀ kɛ̀ n kpɑ̀nnɛ̀ bɛ̀ɛ̀ tu bɛ̀ nɑ̀ɑ́ m pɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì, kɛ yuukunɛ̀ bɛtɔbɛ̀ n nɑ́ɑǹtì. 31 Nɛ̀ dɛ kó bɛnìtìbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ yɛ̃ mbɛ̀ nɑ̀ɑ́ m pɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì bɛ̀ ɔ̃ɔ̃ sɔ̃́ntɛ́ kɛ́hɑɑtoomu kɛ́deè kɛ dɔ̀ mí ndi Yiɛ̀ nKuyie míì yɛ̃, nɛ̀ bɛ titɔbɛ̀ mbɛ. 32 N kpɑnnɛ̀mu dɛ kó bɛnìtìbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ yɛ̃ mbɛ̀ nɑ̀ɑ́ m pɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì, bɛ̀ mɔ̀kɛ sifeí nsi, bɛ̀ di soúmmu kɛ di nɑ́ɑ́ ntidɔuǹtì siyɑ́ɑ̀bìsí kpɛti kɛ fétìnko n nìtìbɛ̀. Míì í bɛ̀ tɔ̃, n yí ikú òmɔù, bɛ̀ nɑ́ɑǹtì í teénnɛ̀ tìmɑtì. Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie míì bɛ́i.

Kuyie nnɑ́ɑǹtì tu ditɔu ndi ku nìtìbɛ̀ kpɛ́ínnɑ́ɑ̀?

33 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie mbɛ́i nkɛ dɔ̀: Kòo nìtì mɔù yoo wèè nɑ̀ɑ́ m pɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì yoo ikuɔ́ nìùtì mɔù dɑ bekɛ kɛ tú: Ti Yiɛ̀ nKuyie ndɑ toú nhɔ̃̀nti nɑ́ɑǹtì? Á bɛ̀ tɛ̃̀ńnɛ́ kɛ dɔ̀: N yɛ̃ mbɛɛ̀ nɑɑ́ nditɔu n kpɛ́í kɛ̀ n yóó bɛ̀ dootóo. 34 Kɛ̀ m pɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑǹtòo mɔù yoo ikuɔ́ nìùtì yoo bɛnìtìbɛ̀ miɛkɛ kòò mɔù yĩ mí ndi Yiɛ̀ nKuyie nhò toú nditɔu mɑrì, dɛ kóo nìtì míì mɔ́mmuɔ n yóó ò potɛ́ wenwe nɛ̀ o cĩ́ɛ̃̀tɛ̀. 35 Ntɛnɛ̀ di dò nkɛ níí bekɛ tì ditɔbɛ̀: Bɑ́ wè ò nìí bekɛ otɔù kɛ̀ dɔ̀ Kuyie nti tɛ̃̀ńnɛ́ ɔ̃̀nti, kù ti bɛ́innɛ̀ ɔ̃̀nti? 36 Ditɑnnùù dìì tu: Kuyie nti toú nku nɑ́ɑǹtì di bɑ́ ndì nɑ̀ɑ́, kɛ yɛ̃́ bɑ́ wè weè tu o kó ditɔu, kɛ yɛ̃́ di cɑ̀ɑ̀rɛ̀mɛ̀ mí ndi Yiɛ̀ nKuyie Mpɑkɛdɑɑ díndi Isidɑyɛɛribɛ di tũ nkù n kó tinɑ́ɑǹtì nti. 37 Wèè tu ò nɑ̀ɑ́ m pɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì ɑ níí ò bekɛ kɛ dɔ̀: Ti Yiɛ̀ nKuyie ndɑ tɛ̃̀ńnɛ́ ɔ̃̀nti? Kù dɑ nɑ̀kɛ́ ɔ̃̀nti? 38 Kɛ̀ di mɛ ntu: Ti Yiɛ̀ nKuyie nti toú nku nɑ́ɑǹtì bɑ́ nɛ̀ m mɛ ndi nɑ̀kɛ́mɛ̀ kɛ tú di bɑ́ nnɑ́ɑ́ ndɛ kó ditɑnnùù. 39 Nɛ̀ dɛ kpɛ́í n yóó di yetɛmu pɑ́íí kɛ di dootóo, kɛ̀ di dɛ́tɛ́nɛ̀ dihɛì n do di duɔ́ ndì díndi nɛ̀ di yɛmbɛ̀. 40 N yóó duɔ́ nkɛ̀ dí di ifɛi nyi sɑ̃́ɑ̃̀, bɑ́ di bɑ́ɑ́ yɛ̀ i miɛkɛ diyiè mɑrì, di bɑ́ɑ́ ì yɛ̃̀ nnɛ̀ di bo mbomɛ̀.

24

Kuyie ndònnɛnɛ̀mɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ yɛtebɛ sɑ̀ɑ̀yɛ̀ nɛ̀ yɛ̀ɛ̀ cɑ̀kɛ

1 Kɛ̀ Kuyie nní mbɛnkɛ kɛ̀ n yɑ̀ yɛmɑ́mmùyɑ́kɛ̀ yɛ̀dɛ́yɛ̀ kɛ̀ fìkíè kó yɛbɛ píɛ́kɛ́ yɛ miɛkɛ kɛ̀ yɛ̀ ĩ̀ĩ́kú ti Yiɛ̀ nKuyie cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ ììkɛ̀. Dɛ do sɔ̃́ mBɑbidɔnni kóo kpɑ̀ɑ̀tì Nɛbukɑnnɛsɑɑ pĩ̀ḿmú Konniyɑu Sosɑkimmu birɛ Sudɑɑ kɔbɛ kóo kpɑ̀ɑ̀tì nɛ̀ o kó bɛtũ̀mbɛ̀ nɛ̀ bɛyɑ́ntìbɛ̀ nɛ̀ bɛmɑ́ɑ́bɛ̀ kɛ bɛ̀ kònnɛ̀ Bɑbidɔnni. 2 Kɛ̀ dimɑ́mmùyɑ́ɑ̀ mɑrì kó yɛtebɛ tú yɛsɑ̀ɑ̀yɛ̀ kɛ wenni mɛdiɛ̀, kɛ̀ ditɛrì kpɛyɛ cɑ̀kɛ, bɑ́ kɛ í dò nkɛ́di.

3 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nní m bekɛ kɛ dɔ̀: Sedemii ɑ yɑ̀ bɑ? Kɛ̀ n kù tɛ̃̀ńnɛ́ kɛ dɔ̀: N yɑ̀ fìkíè kó yɛbɛ nyɛ kɛ̀ yɛ̀mɑyɛ̀ wenni mɛdiɛ̀ nkɛ̀ yɛtɛyɛ̀ cɑ̀kɛ bɑ́ yɛ̀ í dò nkɛ́di.

4 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nní mbɛ́innɛ̀ kɛ dɔ̀: 5 A wúó nyɛtebɛ sɑ̀ɑ̀yɛ̀ kɛ̀ dɛ̀ dɑ nɑɑtimɛ̀, n wúó nSudɑɑ kɔbɛ n dènnɛ bɛ̀ bɛ ɛì, kɛ̀ bɛ̀ bɛ̀ pĩ̀ḿmú kɛ kònnɛ̀ Bɑbidɔnni kɛ̀ dɛ̀ n nɑɑti mɛɛ̀ botí, kɛ̀ n dɔ́ kɛ́ bɛ̀ dɔ̀ɔ̀ mɛsɑ̀ɑ̀. 6 N yóó bɛ̀ wèńtɛ́ fɛnɔnsɑ̀ɑ̀fɛ̀ nfɛ, kɛ́wɛ̃tɛ kɛ́ bɛ̀ tɛ̃̀ńnɛ́ní bɛ ɛì kɛ́ bɛ̀ kɑ̀nnɛ kɛ tɛ̃́nkɛ bɑ́ɑ́ bɛ̀ pɔ̀ntɛ, n yóó bɛ̀ fíímmu kɛ tɛ̃́nkɛ bɑ́ɑ́ bɛ̀ uutɛ́. 7 N yóó bɛ̀ duɔ́ mmɛyɛ̀mmɛ̀ mmɛ kɛ̀ bɛ̀ m bɑntɛ́ mí mbɛ Yiɛ̀ nKuyie nkɛ́ntú n kɔbɛ kɛ̀ m bɛ̀ te kɛ yɛ̃́ bɛ̀ yóó wɛ̃tɛnímɛ̀ m borɛ̀ nɛ̀ bɛ yɛ̀mmɛ̀ mɛmɔu ndi.

8 Bɛ̀ ɔ̃ɔ̃ dɔɔ̀ mɛ̀ɛ̀ botí yɛtebɛ yɛ̀ɛ̀ cɑ̀kɛ kɛ í dò nkɛ́di n yóó mɛ ndɔɔ̀ Sedesiɑ Sudɑɑ kɔbɛ kóo kpɑ̀ɑ̀tì nɛ̀ o tũ̀mbɛ̀, nɛ̀ bɛsɔmbɛ bɛ̀ɛ̀ kpɑɑ́ Sedisɑdɛmmu nɛ̀ bɛ̀ɛ̀ bo Esibiti. Bɛmɔu n yóó mɛ mbɛ̀ dɔ̀ɔ̀ mí ndi Yiɛ̀ nKuyie mmíì bɛ́i. 9 M bo bɛ̀ dɔ̀ɔ̀ dɛ̀ nɛ̀ m bo bɛ̀ bɔntɛ́ mɛ̀ɛ̀ yɛi m bo do yɛbotɛ̀ kɔ̃m̀bùɔ̀tì, m bo bɛ̀ cíɛ nkɛ̀ bɛ̀ɛ tɑɑ́ yɛ̀ɛ̀ ɛkɛ̀ miɛkɛ bɛ̀ bo mbɛ̀ sènku, kɛ bɛ̀ sɑ̃̀ɑ̃́, kɛ bɛ̀ bɔmmù kusĩ̀nkù. 10 N yóó duɔ́ nkɛ̀ mudoò muù bɛ̀ do kɛ̀ dikònnìi tɑnní nɛ̀ mutenkṹṹ nkɛ̀ bɛ̀ɛ kú kɛtenkɛ̀ m bɛ̀ duɔ́ nkɛ̀ bɛmbɛ nɛ̀ bɛ yɛmbɛ̀ kɛ́deè.

25

Kuyie mbɛ́i ntì Sedisɑdɛmmu ɛì nɛ̀ Sudɑɑ kɔbɛ bɛmɔu kpɛ́í

1 Sudɑɑ kɔbɛ kóo kpɑ̀ɑ̀tì Sosiɑsi birɛ Sosɑkimmu kpɑ̀tì benni nɑɑnnì miɛkɛ nkɛ Kuyie nni mbɛ́innɛ̀mɛ̀ Sudɑɑ kɔbɛ bɛmɔu kpɛ́í. Dɛ do sɔ̃́ mBɑbidɔnni kɔbɛ kóo kpɑ̀ɑ̀tì Nɛbukɑnnɛsɑɑ bo o kpɑ̀tì benni ketirì miɛkɛ nkɛ. 2 Mí nSedemii kɛ̀ m bɛ́innɛ̀ Sudɑɑ kó kuwuɔ nkɔbɛ nɛ̀ Sedisɑdɛmmu kɔbɛ kɛ dɔ̀: 3 Nɛ̀ Amɔɔ birɛ Sosiɑsi Sudɑɑ kɔbɛ kóo kpɑ̀ɑ̀tì kpɑ̀tì benni tɛpíítɛ̀ nɛ̀ ditɑ̃ɑ̃́nnì kɛ́ntɔ kɛ́tuɔkɛnɛ̀ní yíe, dɛ̀ mɔ̀kɛ yɛbie nsipísìdɛ́ nɛ̀ yɛ̀tɑ̃ɑ̃ti ndi, n di nɑ́ɑ́nnɛ̀mɛ̀ di mɛ nyí dɔ́ kɛ́ n kéntɛ́ m mɛ nyí yóu m bo ndi nɑ́ɑ́nnɛ̀mɛ̀ Kuyie nni nduɔ́ ntì di mɛ nyí n kèńtɛ́. 4 Ti Yiɛ̀ nKuyie ntũɔ̃̀nnímu ku kó bɛtɔ̃mbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ nɑ̀ɑ́ nku pɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì sɑ̃́ɑ̃̀, di mɛ nyí yie nkɛ cɑ̃̀nnɛní di to kɛ bo kéntɛ́. Di í yie nkɛ kèè. 5 Bɛ̀ do di nɑ́ɑ́mmu kɛ tú bɑ́ wè wèe yóu kucɛ kuyɛiku, nɛ̀ o dɔɔ̀rìmɛ̀ yɛimɛ kɛ̀ dɛ̀ɛ yie nkɛ̀ dí mbo dihɛì di Yiɛ̀ nKuyie ndi duɔ́ ndì nɛ̀ dimɔ̀nnì, díndi nɛ̀ di yɛmbɛ̀ kɛ́ ndì te sɑ̃́ɑ̃̀. 6 Di bɑ́ɑ́ tũnnɛ yɛbɔkɛ̀ kɛ́nninku yɛ ììkɛ̀ kɛ yɛ̀ bɑ̀ɑ́, di bɑ́ mbɑ́ɑ́ ndi dɔ̀ɔ̀ dɛ̀ nɛ̀ di nɔu kɛ íinko Kuyie mmiɛkɛ kɛ̀ dɛ̀ɛ yie nkɛ̀ kù bɑ́ɑ́ di cɑɑ̀rɛ̀. 7 Ti Yiɛ̀ nKuyie ntì ndi nɑ̀kɛ́mu di mɛ nyí yie nku kpɛti, kɛ sɔkɛ́ kɛ ninku di dɔ̀ɔ̀ dɛ̀ nɛ̀ di nɔu dɛ ììkɛ̀ kɛ íinko ku miɛkɛ kɛ̀ dɛ̀ di tɔuní mɛyɛi.

8 Dɛɛ̀ te kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie ntú: Di mɛ̀ nyí yiemmɛ̀ kɛ kèńtɛ́ ku kpɛti, 9 kù yóó íinnímu kubɑkù yoú bíɛ́kɛ̀ kó iwuɔ nyimɔu kɛ̀ ku kóo tɔ̃ntì Nɛbukɑnnɛsɑɑ Bɑbidɔnni kóo kpɑ̀ɑ̀tì nyì ni kɛ ìi do di nhɛì nɛ̀ yɛhɛkɛ̀ tɛyɛ̀ yɛ̀ɛ̀ dì fitɛ́, kɛ́ di kùɔ pɑ́íí kɛ̀ di ɛì dɔúnko kɛ́nɑɑ́ ntidobontì, kɛ̀ ibotí tɛì níí di yɑ̀ kɛ̀ dɛ̀ɛ ì di kɛ̀ ì mmɑ́ɑ̀rì i yɔ. Kunku ti Yiɛ̀ nKuyie nkuù bɛ́i. 10 Kɛ̀ diwɛ̀ì kó yɛbɑɑ ndeè kɛ̀ mupotúòmù kó iyiɛ ntɛ̃́nkɛ bɑ́ mbo, dinɑ̀ɑ̀ tɛ̃́nkɛ bɑ́ nkuɔ̀, fìtírɛ̀ kó kuwenniku tɛ̃́nkɛ bɑ́ mbo. 11 Kɛ̀ dihɛì dimɔu nɑɑ́ ntidobontì, kɛ́ntɔ kɛ́tuɔkɛnɛ̀ yɛbie nsipísìyiekɛ̀. Dɛ kó iwuɔ nyimɔu kɛ̀ ìi bɔ́útɛ́ Bɑbidɔnni kóo kpɑ̀ɑ̀tì. 12 Kɛ̀ yɛbie nsipísìyiekɛ̀ pɛ̃ɛ̃tɛ́ kù bo potɛ́ Bɑbidɔnni kóo kpɑ̀ɑ̀tì ò dɔ̀ɔ̀ mɛ̀ɛ̀ yɛi nkpɛ́í. Kunku ti Yiɛ̀ nKuyie nkuù bɛ́i. Bɛ ɛì bo nɑɑ́ ntidobontì kɛ́dɔúnko sɑ̃́ɑ̃̀. 13 Dɛ mɔ̀nnì kù bo duɔ́ nkɛ̀ mɛyɛi mmɛmɔu ku nɑ̀kɛ́ mɛ̀ɛ̀ kpɛ́í kɛ̀ mɛ̀ɛ do dɛ kó dihɛì, mɛyɛi mmɛ̀ɛ̀ wɑ̃̀ri di m̀pɑ́tíri miɛkɛ ku kóo tɔ̃ntì mí nSedemii n nɑ̀kɛ́ mɛ̀ɛ̀ kpɛ́í yɛbotɛ̀ yɛmɔu kpɛ́í. 14 Dɛ mɔ̀nnì kɛ̀ Bɑbidɔnni kɔbɛ múnkɛɛ bɔ́útɛ́ ibotí tɛì nɛ̀ bɛkpɑ̀ɑ̀tìkperíbɛ̀, kù yóó bɛ̀ fɔ̀ɔ́mmu mɛyɛi mbɛ̀ dɔ̀ɔ̀ mɛ̀.

Kuyie nnɑ̀kɛ́mɛ̀ kù yóó bekɛ́nɛ̀mɛ̀ yɛbotɛ̀

15 Ti Yiɛ̀ nKuyie nyIsidɑyɛɛribɛ tũ nkù m bɛ́innɛ̀mu kɛ yĩ: Nto fɛbòòfɛ̀ fiɛ, m miɛkɛ kó mɛnɑɑ̀ nhɑ̃ dɛ̀ kɛ́kɔtɛ kɛ́ mɛ̀ nìi nyɛbotɛ̀ n dɑ tɔ̃ nyɛ̀ɛ̀ borɛ̀, 16 kɛ̀ yɛ̀ɛ yɑ̃̀ kɛ́muɔ́ nkɛ́nhɑ̃́ɑ̃́ mmudoò n yóó bɛ̀ bɔntɛ́ mù miɛkɛ.

17 Kɛ̀ n cɔutɛ́ fɛbòòfɛ̀ n Yiɛ̀ nKuyie nnɔ̀ùtɛ̀ miɛkɛ, kɛ́kɔtɛ kɛ̀ fɛ̀ nìi nyɛbotɛ̀ yɛmɔu, n Yiɛ̀ nKuyie nní tɔ̃ nyɛ̀ɛ̀ borɛ̀, 18 kɛ́túótɛ́ Sedisɑdɛmmu nɛ̀ Sudɑɑ bɛ kó yɛhɛkɛ̀ nɛ̀ yɛ kó bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ nɛ̀ yɛ kó bɛtũ̀mbɛ̀ kɛ bɛ̀ pɔ̀ntɛ kɛ́ bɛ̀ cɔ́u, kɛ̀ bɛ tenkɛ̀ɛ nɑɑ́ ntidobontì, kɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ɛ dɛ̀ yɑ̀ kɛ̀ dɛ̀ bɛ̀ di kɛ̀ bɛ̀ mmɑ́ɑ̀rì bɛ yɔ. Mɛyɛi mmɛ̀ɛ̀ bɛ̀ do mɛ kpɛ́í, di mɛ nwùó nkɛ̀ dɛ dòmmɛ̀ yíe.

19 Kɛ̀ n dèè mɛmmɛ kɛ́ fɛ̀ nìi nhEsibiti kóo kpɑ̀ɑ̀tì nɛ̀ o tũ̀mbɛ̀ nɛ̀ sikpɑ̀ɑ̀tìbìí nɛ̀ o nìtìbɛ̀ bɛmɔu. 20 Nɛ̀ ibotí tɛì imɔu nɛ̀ Uusi ɛì kó okpɑ̀ɑ̀tì nɛ̀ Fidisii ɛì kou nɛ̀ Asikɑnɔɔ ɛì kou nɛ̀ Kɑsɑɑ kpɛri kou nɛ̀ Ekunɔɔ ɛì kou nɛ̀ bɛ̀ɛ̀ kpɑɑ́ kpɑɑ́ Asidɔti tenkɛ̀ miɛkɛ.

21 Edɔmmu ɛì nɛ̀ Mɔɑbu kpɛri kɔbɛ nɛ̀ Amɔniibɛ.

22 Kɛ túótɛ́ Tiiri kpɛri kó bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ nɛ̀ Sitɔ̃ɔ̃ ɛì kɔbɛ nɛ̀ dɑ̀mɛ́ɛ̀rì yɑ́ɑ̀ kó yɛhɛkɛ̀ kɔbɛ.

23 Nɛ̀ Dedɑnni ɛì nɛ̀ Temɑɑ kpɛri nɛ̀ Buusi nɛ̀ bɛ̀ɛ̀ kuò bɛ tempɑ́ɑ́tì bɛ tenkɛ̀ kɔbɛ.

24 Nɛ̀ Adɑbii ɛì kó bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ bɛmɔu nɛ̀ bɛ̀ɛ̀ bo dikpɑ́ɑ̀ tɛdɔntɛ̀ kpɛri bíɛ́kɛ̀.

25 Nɛ̀ Simudi ɛì kó bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ bɛmɔu nɛ̀ Edɑmmu ɛì kɔbɛ bɛmɔu nɛ̀ Mɛdii tenkɛ̀ kɔbɛ bɛmɔu,

26 kɛ́túótɛ́ bɛ̀ɛ̀ bo kubɑkù yoú bíɛ́kɛ̀, mɛtɔ́ɔ́mmɛ̀ kɔbɛ nɛ̀ dɛdɛ́tirɛ̀ kɔbɛ, kutenkù kumɔu kó yɛkpɑ̀ɑ̀tìyɔ duɔ́mɛ̀ cɛ̃́nkɛ kɛ̀ bɛ̀ yɑ̃̀ bɛmɔu Kuyie mmiɛkɛ kó dibòò kɛ dèntɛnko Bɑbidɔnni kɔbɛ kóo kpɑ̀ɑ̀tì.

27 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nni nnɑ́kɛ́ kɛ dɔ̀: A bɛ̀ nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Di Yiɛ̀ nKuyie Mpɑkɛdɑɑ Isidɑyɛɛribɛ tũ nkù tu: Dí yɑ̃̀ kɛ́muɔ́ nkɛ́tɔ̃́ kɛ́duó bɑ́ kɛ bɑ́ɑ́ nɑ kɛ́ítɛ́, kù yóó di bɔntɛ́ mùù doò kpɛ́í. 28 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nyíɛ́ kɛ dɔ̀: Kɛ̀ bɛ̀ yetɛ bɛ̀ bo cɔutɛ́mɛ̀ fɛbòòfɛ̀ kɛ́yɑ̃̀, ɑ́ bɛ̀ nɑ̀kɛ́ kɛ tú: Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie Mpɑkɛdɑɑ míì tu bɛ̀ɛ yɑ̃̀ kɛ̀ bɛ̀ í dɔ́ bɛ̀ dɔ́. 29 N yóó ketɛ́ kɛ́bɔntɛ́ mɛyɛi mmɛ dihɛì n yètìrì yu dì, kɛ̀ bɛmbɛ yɛ̀mmɛ̀ nɛ́ dò n yóó bɛ̀ coonɑɑ̀? M bɑ́ɑ́ bɛ̀ coo! Kɛ yɛ̃́ n yóó tɑnnɛ́nímɛ̀ mudoò kutenkù kumɔu ndi. Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie Mpɑkɛdɑɑ míì bɛ́i!

30-31 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie ndɔ̀ m bɛ̀ nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie nkpɑ̀nnímu kɛĩ́nkɛ̀, m pɛ́únímu n cɛ̃sɑ̀ɑ̀tɛ̀ miɛkɛ, n kpɑ nkutenkù kpɛ́í nkɛ, kɛ̀ m píɛ̀fɛ̀ dònnɛ̀ bɛ̀ɛ̀ nɑ̀ù fínyĩ̀ kó yɛtebɛ * bɛ kɔfɛ ɔ̃ ndòmmɛ̀ kɛ̀ m píɛ̀fɛ̀ tùɔ̀kù itemmɑ̀nkɛ imɔu.

Kɛ yɛ̃́ mí ndi Yiɛ̀ nKuyie míì tɑnnɛ́mɛ̀ yɛbotɛ̀ tibeéntì,

kɛ bekùnɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ bɛmɔu kɛ kɔù bɛyɛibɛ.

Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie mmíì mɛ nyɛ̃.

32 Ti Yiɛ̀ nKuyie Mpɑkɛdɑɑ bɛ́immu kɛ tú:

Mɛyɛi mmɛɛ̀ tɑnní kutenkù kɛ cɑ̃́nnì yɛbotɛ̀,

kuyɑɑkù kperíkù kuù ìtɛ́ní kutemmɑ̀nku.

33 Dɛ yiè Kuyie mbo kuɔ bɛ̀ bo ncóú kutenkù kumɔu miɛkɛ òmɔù í yó mbɛ̀ kuɔ̀, òmɔù í yó mbɛ̀ tòú kɛ kũrì, bɛ̀ bo nɑɑ́ ntikùtì kɛtenkɛ̀ ĩ́nkɛ̀.

34 Díndi bɛ̀ɛ̀ ni bɛnìtìbɛ̀ potɛ́nɛ̀ yɛkúdɑbùò,

díndi bɛ̀ɛ̀ cɛ̃mmù bɛnìtìbɛ̀ nduònɛ̀ kɛ́bíntí kɛtenkɛ̀.

Dikɔ̀ù yiè diì tùɔ̀kɛ kɛ̀ bɛ̀ bo di kuɔ̀ yɛpedɑkɛ̀ kɔ̃mɛ.

35 Bɛ̀ɛ̀ ni bɛnìtìbɛ̀ di í mɔkɛ di bo cokɛ́ kɛ́kɔtɛ kɛ̀,

bɛ̀ɛ̀ cɛ̃mmù bɛnìtìbɛ̀ di bo sɔri kɛ?

36 Keènɛ̀ bɛ̀ɛ̀ ni bɛnìtìbɛ̀ bɛ̀ kuɔ̀mmɛ̀,

dí nyo bɛ̀ɛ̀ cɛ̃mmù bɛnìtìbɛ̀ bɛ̀ ùúmɛ̀,

kɛ yɛ̃́ ti Yiɛ̀ nKuyie nkɔ̀ùmɛ̀ bɛ pecɛ̃nku.

37 Ti Yiɛ̀ nKuyie mmiɛkɛ kɛɛ̀ yɛ̀nní kupecɛ̃nku

kɛ dɛ̀ yɛ̃ nfíúú kɛ yɛ̃ nkɑ́rɛ́.

38 Ti Yiɛ̀ nKuyie nhòotɛnímu dicìrícìrìpɑ̀nnì kɔ̃mɛ,

ku miɛkɛ kɛɛ̀ bɛ̀ yɛ̀nní,

kɛ̀ kù bɛ̀ bɔntɛ́ mudoò kɛ̀ bɛ ɛì dɔúnko.

26

Bɛ̀ yɛ̃mmɛ̀ bɛ̀ bo kuɔ Sedemii wèè nɑ̀ɑ́ nKuyie mpɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì

1 Sudɑɑ kɔbɛ kóo kpɑ̀ɑ̀tì Sosiɑsi birɛ Sosɑkimmu kpɑ̀tì ketírí dìì mɔ̀nnì, kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nní nnɑ́kɛ́ kɛ dɔ̀: 2 Sedemii kɔtɛ, mí nKuyie n cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ towɑɑ̀, kɛ́pĩɛ̃kɛ́ kɛ́nɑ́kɛ́ Sudɑɑ ɛkɛ̀ yɛmɔu kɔbɛ bɛ̀ɛ̀ kɔ̀rìní n cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ mubɑ́ɑmmu, tinɑ́ɑǹtì n dɑ nɑ̀kɛ́ tì, ɑ bɑ́ɑ́ súɔ́ ntìmɑtì. 3 Kɛ̀ dɛ̀ nɑɑti bɛ̀ɛ keè kɛ́wɛ̃tɛní m borɛ̀, kɛ́yóu bɛ yɛi, kɛ̀ n ceetɛ n yɛ̀mmɛ̀ kɛ́yóu n do dɔ́ kɛ́ bɛ̀ dɔ̀ɔ̀ mɛ̀ɛ̀ yɛi mbɛ dɔɔ̀rìmɛ̀ yɛimɛ kpɛ́í. 4 Nɑ́kɛ́ bɛ kɛ tú: Mí ndi yiɛ̀ nKuyie míì tu kɛ̀ bɛ̀ í kèńtɛ́ n kpɛti kɛ tũ̀nnɛ n kuɔ́ m bɛ̀ duɔ́ nyì, 5 kɛ yie n kó bɛtɔ̃mbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ nɑ̀ɑ́ m pɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì bɛ̀ bɛ̀ nɑ̀ɑ́ ntì, n kó bɛtɔ̃mbɛ̀ n tũɔ̃̀nko bɛ̀ sɑ̃́ɑ̃̀, bɛ̀ mɛ nyí yie mbɛ kpɛti. 6 M bo dɔɔ̀ tɛ ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ n dɔ̀ɔ̀mɛ̀ Sidoo ɛì*, kɛ̀ yɛbotɛ̀ níí ndɔ́ kɛ́bɔntɛ́ kusĩ̀nkù kɛ́yú tɛ yètìrì.

7 Ikuɔ́ nìùbɛ̀ nɛ̀ bɛ̀ɛ̀ nɑ̀ɑ́ nKuyie mpɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ bɛmɔu kɛ̀ bɛ̀ɛ keè mí nSedemii n tì bɛ́immɛ̀ Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ towɑɑ̀. 8 Kɛ̀ nní nyóó deè ti Yiɛ̀ nKuyie nni nnɑ̀kɛ́ tì, ikuɔ́ nìùbɛ̀ nɛ̀ bɛ̀ɛ̀ nɑ̀ɑ́ nKuyie mpɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ sɔmbɛ kɛ̀ bɛ̀ m pĩ́ nkɛ bɛ́i nkɛ dɔ̀: A dò nkɛ́kuɔmu! A dò nkɛ́kuɔmu! 9 Dɛ̀ yĩ́mɛ kɑ̀ɑ nɑ̀ɑ́ nKuyie mpɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì kɛ tú tɛ ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ bo nɑɑ́ nSidoo kpɛtɛ dòmmɛ̀, kɛ̀ dihɛìi nɑɑ́ ntidobontì, bɑ́ òmɔù bɑ́ ndɛ̀ ɑ̃?

Kɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ bɛmɔu m munnɛ́ Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ miɛkɛ. 10 Kɛ̀ Sudɑɑ ɛì kó sikpɑ̀ɑ̀tìbìí nɛ̀ bɛ̀ɛ̀ bɑkɛ́ dihɛì kɛ̀ bɛ̀ɛ tì kèè, kɛ́ítɛ́ tɛkpɑ̀ɑ̀tìcĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kɛ́kɔtɛ Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kɛ́kɑri tɛ bòrì bɛ̀ tu dì dibòrì pɑ̀nnì. 11 Ikuɔ́ nìùbɛ̀ nɛ̀ Kuyie mpɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑm̀bɛ̀ sɔmbɛ kɛ̀ bɛ̀ɛ nɑ́kɛ́ sikpɑ̀ɑ̀tìbìí nɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ sɔmbɛ kɛ dɔ̀: Onìtì yie ndò nkɛ́kuɔmu, kɛ yɛ̃́ ò nɑ̀kɛ́ tì dihɛì diì nkpɛ́í tì í wennimɛ̀, di kèèmu di mɔ́mɔmbɛ nɛ̀ di to ò nɑ̀kɛ́ tì.

12 Mɛm̀mɛ, mí nSedemii kɛ̀ m bɛ́innɛ̀ sikpɑ̀ɑ̀tìbìí nɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ bɛmɔu kɛ dɔ̀: Ti Yiɛ̀ nKuyie nkuù n tɔ̃nní kɛ̀ n nɑ̀kɛ́ di mɛ nkèè tì tɛcĩ́ɛ̃̀tɛ̀ tiɛ nkpɛ́í nɛ̀ dihɛì diì nkpɛ́í. 13 Di mmɔ̀nnì tũntɛnɛ̀ di borimɛ nɛ̀ di dɔɔ̀rìmɛ̀ kɛ́kéntɛ́ di Yiɛ̀ nKuyie ndi tũ nkù tu mù, mɛm̀mɛ kù bo yóumɛ̀ mɛyɛi kù do yɛ̃ nkù yóó di dɔɔ̀ mɛ̀. 14 Kɛ̀ dɛ̀ɛ̀ tu n kpɛti, mí m bo di nɔu miɛkɛ nkɛ, n dɔɔ̀nɛ̀ di pɛ́nsìrìmɛ̀, dɛ̀ɛ̀ di wenni. 15 Di nɛ́ nyɛ̃́ kɛ dò nkɛ̀ di n kùɔ kɛ̀ n yí cɑ̀ɑ̀rɛ̀ mùmɑmù, dɛ kó mɛyɛi mbo di yɔ ĩ́nkɛ̀ nkɛ, di kó dihɛì dimɔu nɛ̀ bɛ̀ɛ̀ bo di miɛkɛ, kɛ yɛ̃́ Kuyie nkuù mɛ̀nkɛ n tɔ̃nnímɛ̀ di borɛ̀ kɛ̀ m bo di nɑ́kɛ́ m mɛ ndi nɑ̀kɛ́ tì timɔu, kɛ̀ dí kèè nɛ̀ di to.

16 Dɛ mɔ̀nnì kɛ̀ sikpɑ̀ɑ̀tìbìí nɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ bɛmɔu kɛ̀ bɛ̀ɛ nɑ́kɛ́ ikuɔ́ nìùbɛ̀ nɛ̀ bɛbeémbɛ̀ kɛ dɔ̀: Onìtì yie nyí dò nkɛ́kuɔ, ò ti nɑ́ɑ́ ntì, ò tì nɑ̀ɑ́nnɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nti tũ nkù kó diyètìrì ndi. 17 Bɛnìtìbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ tu bɛkótíbɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ɛ ítɛ́ kɛ́bɛ́innɛ̀ ditĩ̀nnì kɛ dɔ̀: 18 Mɔdesɛti ɛì kou Misee wèè nɑ̀ɑ́ nKuyie mpɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì ò do ɑ̃nnɛ́mu Esekiɑsi Sudɑɑ kɔbɛ kóo kpɑ̀ɑ̀tì kó dimɔ̀nnì kɛ́nnɑ́ɑ́ nSudɑɑ ɛì kɔbɛ kɛ tú: Ti Yiɛ̀ nKuyie Mpɑkɛdɑɑ bɛ́immu kɛ tú:

Siyɔ̃ɔ̃ ɛì bo nɑɑ́ ndikpɑ́ɑ̀ kɛ̀ bɛ̀ɛ dɛ̀ kùútí,

kɛ̀ Sedisɑdɛmmu ɛì pɔntɛ kɛ́nɑɑ́ nyɛdombìrɛ̀,

Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ bo nɑɑ́ nkutúúkù.

19 Esekiɑsi Sudɑɑ kɔbɛ kóo kpɑ̀ɑ̀tì nɛ̀ o kɔbɛ, bɛ̀ do kùɔ Miseɑ? Bɛ̀ pètìnkɛ do yɔ̀tɛ Kuyie nku kɛ́ kù bɑ̀ńtɛ̀, kɛ̀ kùu bónkùnɛ ku miɛkɛ, kɛ yóu kɛ í mbɛ̀ dɔ̀ɔ̀ kù do yɛ̃ nkù yóó bɛ̀ dɔ̀ɔ̀mɛ̀. Kɛ̀ ti kùɔ onìtì yie nti cɑɑ̀ri timɑ́ɑ̀ ndi.

Sosɑkimmu kùɔmɛ̀ Udiyɑ Kuyie mpɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑǹtò

20 Kòo nìtì mɔù múnkɛɛ buotɛ́ kɛ́ntú Kuyie mpɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑǹtò Semmɑyɑ birɛ Udiyɑ, Kidiyɑti-Yeɑdimmu ɛì kou, kɛ́nnɑ́ɑ́ nKuyie mpɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì kɛ́nkpɑnnɛ̀ di nhɛì nɛ̀ di kó bɛnìtìbɛ̀ mí nSedemii m bɑɑ mɛ dɔ̀ɔ̀rimɛ̀ só. 21 Okpɑ̀ɑ̀tì Sosɑkimmu nɛ̀ o kɔbɛ yɛkɔ̃m̀bɔ̀ yɛmbɛ̀ nɛ̀ o kó bɛtũ̀mbɛ̀, bɛmɔu kɛ̀ bɛ̀ɛ keè ò nɑ̀kɛ́ tìì pɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì kɛ́ndɔ́ kóò kùɔ. 22 Kɛ̀ Udiyɑ tì kèè kɛ̀ kufɔ̃wɑɑ́ nhò pĩ kòo cokɛ́ kɛ́kɔtɛ Esibiti, kòo kpɑ̀ɑ̀tì Sosɑkimmuu tɔ̃ Akibɔɔ birɛ Edinɑtɑ̃ɑ̃, kòo nnɛínɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ɛ kɔtɛ Esibiti, 23 Udiyɑ wɑmmù kóò pĩ nkɛ́kɔtɛnɛ̀ní kóò duɔ́ nhokpɑ̀ɑ̀tì Sosɑkimmu kòo ò kùɔnɛ̀ disiè, kóò dɔu nkufɔ̃ti bɛ̀ ɑ̃ɑ̃̀ kù bɛnìtìbɛ̀ bɛmɔu.

24 Mí nSedemii, kɛ̀ Sɑfɑ̃ɑ̃ birɛ Ayikɑmmu nni nkɑ̃nkɛ́ kɛ̀ bɛ̀ í nni mpĩ nkɛ duɔ́ mbɛnìtìbɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ n kùɔ.

27

Kuyie mpɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑǹtò nɑ̀kɛ́mɛ̀ yɛbotɛ̀ yóó bɔ́útɛ́mɛ̀ Bɑbidɔnni kóo kpɑ̀ɑ̀tì

1 Sosiɑsi birɛ Sosɑkimmu nɑɑ́ ndìì mɔ̀nnì Sudɑɑ kɔbɛ kóo kpɑ̀ɑ̀tì kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nní mbɛ́innɛ̀ mí nSedemii kɛ dɔ̀: 2 Dɔɔ̀ kunɑɑ̀dɔ̀dɔ̀rìdɔú nɛ̀ iwɛ̃ĩ kɛ́ndúúkú, 3 kɛ́ kù nɑ̀nkɛ Edɔmmu ɛì kóo kpɑ̀ɑ̀tì nɛ̀ Mɔɑbu ɛì kou nɛ̀ Amɔniibɛ ɛì kou nɛ̀ Tiiri ɛì kou nɛ̀ Sitɔ̃ɔ̃ ɛì kou bɛ̀ tɔ̃nní bɛ̀ Sedisɑdɛmmu Sudɑɑ kɔbɛ kóo kpɑ̀ɑ̀tì Sosɑkimmu * borɛ̀. 4 A bɛ̀ nɑ̀kɛ́ kɛ̀ bɛ̀ɛ nɑ́kɛ́ bɛ kó bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ kɛ tú: Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie Mpɑkɛdɑɑ díndi Isidɑyɛɛribɛ di tũ nkù tu.

5 Nɛ̀ n kó muwɛ̃rímú diɛmù miɛkɛ nkɛ nɛ̀ n kó muwɛ̃rímú mmu n dɔ̀ɔ̀mɛ̀ kɛtenkɛ̀ nɛ̀ onìtì, nɛ̀ iwũɔ̃ nɛ̀ tiwɑnwɑntì, dɛ̀ɛ̀ kó dimɑ̀ɑ̀ bo kɛtenkɛ̀ ĩ́nkɛ̀ kɛ dɛ duɔ̀ n dɛ̀ dɔ́nɛ̀ wè. 6 Yɛ mmɔ̀rɛ̀ miɛkɛ míì ɑ̃nnɛ́ ku ntempɛ̃ Bɑbidɔnni kóo kpɑ̀ɑ̀tì Nɛbukɑnnɛsɑɑ nɔu miɛkɛ wenwe n kóo tɔ̃ntì, nh ò duɔ́mmu tikpɑsĩ̀ntì kɛ̀ ti bo mpĩ́ nho tɔ̃mmú. 7 Yɛbotɛ̀ yɛmɔu yɛ̀ bo ò bɔ̀útɛ́, wenwe nɛ̀ o birɛ nɛ̀ o yɑɑ̀birɛ kɛ́mbɑɑnɛ̀ dɛ kó dimɔ̀nnì bo tuɔkɛmɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ múnkɛɛ bɔ́útɛ́ ibotí tɛì pɛ́u nɛ̀ bɛ kó bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ pɛ́u bɛ̀ɛ̀ bɛ̀ kpeńnìnɛ̀.

8 Kɛ̀ kubotí mɑkù kɔbɛ yoo dikpɑ̀ɑ̀tìyuu mɑrì kɔbɛ yetɛ kɛ í dɔ́ kɛ́bɔ́útɛ́ Bɑbidɔnni kóo kpɑ̀ɑ̀tì, kɛ̀ wèè í dɔ́ kɛ́buutɛ́ o kó kunɑɑ̀dɔ̀dɔ̀rìdɔú mí ndi Yiɛ̀ nKuyie m míì yóó duɔ́ nkɛ̀ mudoò bɛ̀ do yoo dikònnì yoo mutenkṹṹ. N yóó duɔ́ nkɛ̀ weè bɛ̀ kuɔ̀ kɛ́deè.

9 Díndi di bɑ́ɑ́ yie mbɛ̀ɛ̀ tu bɛ̀ di nɑ́ɑ́ mí nKuyie m pɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì bɛ kpɛti yoo bɛyuwúòmbɛ̀ di nɑ́ɑ́ ntì nɛ̀ bɛ̀ɛ̀ tu bɛ̀ yɑ̀u tidɔuǹtì nɛ̀ bɛ̀ɛ̀ wèí siwɑ̃̀ɑ̃ nɛ̀ bɛnitinɔ̀mbɛ̀ bɛ̀ di nɑ́ɑ́ ntì kɛ tú di í yóó bɔ́útɛ́ Bɑbidɔnni kóo kpɑ̀ɑ̀tì. 10 Bɛ̀ di nɑ́ɑ́ ntìì pɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì tu siyɑ́ɑ̀bìsí nsi kɛ dɔ́ kɛ bo di dɛ́tinnɛ̀ dihɛì, bɛ̀ dɔ́ n di bɛtimu kɛ̀ di kú.

11 Kɛ̀ kubotí kùù kɔbɛ yie nkɛ buutɛ́ Bɑbidɔnni kóo kpɑ̀ɑ̀tì kó kunɑɑ̀dɔ̀dɔ̀rìdɔú kɛ pĩ́ nho tɔ̃mmú mí ndi Yiɛ̀ nKuyie m bo bɛ̀ yóu kɛ̀ bɛ̀ mbo bɛ ɛì kɛ di kuuti.

12 Mí nSedemii kɛ̀ m múnkɛɛ tì nɑ̀kɛ́ Sudɑɑ kɔbɛ kóo kpɑ̀ɑ̀tì Sedesiɑ kɛ dɔ̀: Fɔ̃́ nSedesiɑ nɛ̀ ɑ nìtìbɛ̀ di dò nkɛ́buutɛ́mu Bɑbidɔnni kóo kpɑ̀ɑ̀tì kó kunɑɑ̀dɔ̀dɔ̀rìdɔú kɛ́mpĩ́ nho tɔ̃mmú wenwe nɛ̀ o nìtìbɛ̀ kɛ̀ dɛ̀ɛ yie nkɛ̀ dí nfòù. 13 Di bo yóu kɛ́kú mudoò miɛkɛ nkɛ nɛ̀ dikònnì nɛ̀ mutenkṹṹ nti Yiɛ̀ nKuyie nnɑ̀kɛ́ kɛ tú dɛ̀ɛ̀ yóó kònnɛ̀ kubotí kùù kɔbɛ bo yetɛ kɛ í mpĩ́ mBɑbidɔnni kóo kpɑ̀ɑ̀tì tɔ̃mmɑ́ɑ̀? 14 Kuyie mpɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑm̀bɛ̀ bɛ̀ɛ̀ di nɑ́ɑ́ nkɛ tú di í yóó bɔ́útɛ́ Bɑbidɔnni kóo kpɑ̀ɑ̀tì bɛ̀ di soúmmu di bɑ́ɑ́ bɛ̀ kèńtɛ́. 15 Ti Yiɛ̀ nKuyie m bɛ́immu kɛ tú: N yí bɛ̀ tɔ̃nkoo kɛ tú bɛ̀ nnɑ́ɑ́ nnɛ̀ n yètìrì, bɛ̀ di nɑ́ɑ́ nsiyɑ́ɑ̀bìsí nsi kɛ yunɛ̀ n yètìrì kɛ̀ m bo di bɛti kɛ̀ di feti díndi nɛ̀ di kó bɛnìtìbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ tu bɛ̀ di nɑ́ɑ́ m pɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì. Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie míì bɛ́i.

16 Mí nSedemii kɛ̀ n nɑ́kɛ́ ikuɔ́ nìùbɛ̀ nɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ dɛ̀ bo kɛ dɔ̀: Ti Yiɛ̀ nKuyie ntu di bɑ́ɑ́ yie mbɛ̀ɛ̀ di nɑ́ɑ́ nku pɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì kɛ tú Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kó tinɛntì bɛ̀ do tùótɛ́ tì kɛ́kònnɛ̀ Bɑbidɔnni bɛ̀ bo tì tɛ̃̀ńnɛ́ní bɑ̀mbɑ̀, siyɑ́ɑ̀bìsí nsi. 17 Di bɑ́ɑ́ kéntɛ́ bɛ kpɛti, mpĩ́nnɛ̀ Bɑbidɔnni kóo kpɑ̀ɑ̀tì tɔ̃mmú kɛ̀ dɛ̀ɛ yie nkɛ̀ di nfòù. Di bɑ́ɑ́ yie nkɛ̀ dihɛìi nɑɑ́ ntidobontì.

18 Kɛ̀ dɛ yɛmbɛ̀ mɛ̀nkɛ tú Kuyie mpɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑm̀bɛ̀, kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie Mpɑkɛdɑɑ weè mɛ̀nkɛ bɛ̀ nɑ̀ɑ́nnɛ̀ bɛ̀ɛ kù bɑ̀ńtɛ̀ tinɛntì tìì bo Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ nɛ̀ tɛkpɑ̀ɑ̀tìcĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kɛ̀ tì bɑ́ɑ́ kò mBɑbidɔnni. 19 Ti Yiɛ̀ nKuyie Mpɑkɛdɑɑ nɑ̀kɛ́mu Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kó yɛsɑ̃ǹkɛ̀ kpɛ́í, nnɛ̀ kunɑnkú diɛku nɛ̀ inɑ̀ɑ̀kɛ ɔ̃ ncómmú yɛ̀ɛ̀ tɑ̀rɛ̀ nɛ̀ tinɛntì sɔnti tìì kpɑɑ́ dihɛì dii mmiɛkɛ ti kpɛ́í. 20 Okpɑ̀ɑ̀tì Nɛbukɑnnɛsɑɑ do í tùótɛ́ dɛ̀ ò pĩ ndìì mɔ̀nnì Sosɑkimmu birɛ Sosɑkinni Sudɑɑ kɔbɛ kóo kpɑ̀ɑ̀tì nɛ̀ Sedisɑdɛmmu kó bɛhɛikɛ̀nkótíbɛ̀ nɛ̀ Sudɑɑ ɛì kɔbɛ. 21 Ti Yiɛ̀ nKuyie Mpɑkɛdɑɑ Isidɑyɛɛribɛ tũ nkù nɑ̀kɛ́mu tinɛntì tìì kpɑɑ́ ku cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ nɛ̀ tɛkpɑ̀ɑ̀tìcĩ́ɛ̃̀tɛ̀ dɛ miɛkɛ ti kpɛ́í nkɛ tú: 22 Bɛ̀ bo tì ɛí kɛ́kònnɛ̀ Bɑbidɔnni kɛ̀ tì nkɛ mbo kɛ kémmúnɛ̀ ku mɔ̀nnì bo tuɔkɛmɛ̀ kɛ̀ kùu tì tɛ̃̀ńnɛ́ní diɛ.

Ti Yiɛ̀ nKuyie nkuù tì bɛ́i.

28

Kuyie mpɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑǹtò Sedemii nɛ̀ Anɑnniyɑ bɛ̀ nɛ̀nnimɛ̀

1 Sudɑɑ kɔbɛ kóo kpɑ̀ɑ̀tì Sedesiɑ kpɑ̀tì benni dinɑɑnnì miɛkɛ otɑ̃̀nkù nummuwè, dii benni dimɑ́ɑ̀ miɛkɛ kɛ̀ Asuu birɛ Anɑnniyɑ Kuyie mpɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑǹtò Kɑbɑɔ̃ɔ̃ ɛì kouu m bɛ́innɛ̀ mí nSedemii ti Yiɛ̀ nKuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ miɛkɛ ikuɔ́ nìùbɛ̀ nɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ bɛmɔu ììkɛ̀ kɛ dɔ̀: 2 Ti Yiɛ̀ nKuyie Mpɑkɛdɑɑ Isidɑyɛɛribɛ tũ nkù tu ku kèétɛ́mu kunɑɑ̀dɔ̀dɔ̀rìdɔú Nɛbukɑnnɛsɑɑ Bɑbidɔnni kóo kpɑ̀ɑ̀tì di buú nkù. 3 Dɛ̀ kpɑɑ́ yɛbie nyɛ̀dɛ́ɛ̀ ndi kɛ̀ kù wɛ̃tɛ kɛ́tɛ̃́nnɛ́ní ku cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ nɛntì Nɛbukɑnnɛsɑɑ Bɑbidɔnni kóo kpɑ̀ɑ̀tì do tɔ tì timɔu kɛ́kònnɛ̀ o ciɛ. 4 Kɛ múnkɛɛ kpɛ̃nnɛ́ní Sosɑkimmu birɛ Ekonniyɑ Sudɑɑ kɔbɛ kóo kpɑ̀ɑ̀tì nɛ̀ Sudɑɑ kɔbɛ bɛ̀ do pĩ̀ḿmú bɛ̀ kɛ́kònnɛ̀ Bɑbidɔnni. Kɛ yɛ̃́ kù yóó kéétɛ́mɛ̀ kunɑɑ̀dɔ̀dɔ̀rìdɔú Bɑbidɔnni kóo kpɑ̀ɑ̀tì di buú nkù. Kunku ti Yiɛ̀ nKuyie nkuù bɛ́i.

5 Mí nSedemii kɛ̀ n tɛ̃́nnɛ́ Anɑnniyɑ ikuɔ́ nìùtì bɛnìtìbɛ̀ bɛmɔu ììkɛ̀ bɛ̀ɛ̀ do bo Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ miɛkɛ kɛ dɔ̀: 6 Kuyie ńcɔutɛ́ ɑ nùù kɛ́dɔɔ̀ ɑ bɛ́i ntì, kɛ́tɛ̃́nnɛ́ní diɛ nKuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ nɛntì timɔu nɛ̀ bɛ̀ do pĩ̀ḿmú bɛ̀ bɛmɔu kɛ́kònnɛ̀ Bɑbidɔnni. 7 Nɛ́ kéntɛ́ kɛ́keè n yóó di nɑ́kɛ́ tì fɔ̃́ nnɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ bo diɛ ndimɔu. 8 Kuyie mpɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑm̀bɛ̀ bɛ̀ɛ̀ tì niitɛ́nɛ̀ní mí nnɛ̀ fɔ̃́, bɛ̀ nɑ̀kɛ́mu Kuyie mpɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì yɛhɛkɛ̀ diɛyɛ̀ pɛ́u nɛ̀ yɛkpɑ̀ɑ̀tìyɔ diɛyɛ̀ pɛ́u kpɛ́í, bɛ̀ mɛ mbɑɑ do nɑ́ɑ́ mmudoò kpɛ́í nkɛ nɛ̀ mɛyɛi nkpɛ́í nɛ̀ mutenkṹṹ nkpɛ́í. 9 Kuyie mpɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑǹtò wèè bo nɑ́kɛ́ kɛ dɔ̀: Diwɛ̀ì kèríní, ò nɑ̀kɛ́ tì bo dɔɔ̀ dìì mɔ̀nnì ndi bɛ̀ bo bɑntɛ́mɛ̀ kɛ dò nKuyie nkuù mɛ̀nkɛ ò tɔ̃nní.

10 Mɛm̀mɛ Kuyie mpɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑǹtò Anɑnniyɑ buutɛ́mɛ̀ kunɑɑ̀dɔ̀dɔ̀rìdɔú mí nSedemii n do bukú kù, kɛ́kéétɛ́, 11 kɛ́bɛ́i mbɛnìtìbɛ̀ bɛmɔu ììkɛ̀ kɛ dɔ̀: Ti Yiɛ̀ nKuyie nkuù tu nɛ̀ yɛbie nyɛ̀dɛ́ɛ̀ kɛ̀ kùu kéétɛ́mu kunɑɑ̀dɔ̀dɔ̀rìdɔú, okpɑ̀ɑ̀tì Nɛbukɑnnɛsɑɑ do di buú nkù.

Mɛm̀mɛ mí nSedemii kɛ̀ n yítɛ́.

12 Kuyie mpɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑǹtò Anɑnniyɑ kèétɛ́ dìì mɔ̀nnì kunɑɑ̀dɔ̀dɔ̀rìdɔú n do bukú kù kɛ́deè kɛ̀ Kuyie nní mbɛ́innɛ̀ kɛ dɔ̀: 13 Kɔtɛ kɛ́nɑ́kɛ́ Anɑnniyɑ kɛ dɔ̀: Ti Yiɛ̀ nKuyie ntu ɑ kèétɛ́ kudɔú nku kɛ nɛ́ yóó kù cèetɛnɛ̀ timɑ́tì kɔku.

14 Kɛ yɛ̃́ ti Yiɛ̀ nKuyie Mpɑkɛdɑɑ Isidɑyɛɛribɛ tũ nkù bɛ́immu kɛ tú kunɑɑ̀dɔ̀dɔ̀rìdɔú timɑ́tì kɔku nku kù buúmmɛ̀ yɛbotɛ̀ kɛ̀ yɛ̀ bo mbuɔ́ Nɛbukɑnnɛsɑɑ Bɑbidɔnni kóo kpɑ̀ɑ̀tì kɛ̀ yɛ̀ mɛ nhò bùɔ́, kù ò duɔ́nnɛ̀mu ketíkɛ dikpɑ́ɑ̀ kó tiwɑnwɑntì.

15 Mí nSedemii n ti ndèè kɛ́nɑ́kɛ́ Anɑnniyɑ kɛ dɔ̀: Anɑnniyɑ kéntɛ́ n tú mù, Kuyie nyí dɑ tɔ̃nní, nɛ̀ ɑmɑ́ɑ̀ ndi ɑ soutɛ́mɛ̀ Kuyie nkɔbɛ kɛ̀ bɛ̀ yie nsiyɑ́ɑ̀bìsí. 16 Nɛ̀ dɛ kpɛ́í ti Yiɛ̀ nKuyie ntú kù dɑ dɛ̀itɛmu kɛtenkɛ̀ ĩ́nkɛ̀. Di mbenni miɛkɛ nkɛ ɑ yóó kúmɛ̀, kɛ yɛ̃́ fɔ̃́ɔ̃̀ sukúmɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ yetɛ bɛ Yiɛ̀ nKuyie nkpɛti.

17 Kɛ̀ dɛ̀ nyóó yĩ́ bɛtɑ̃̀ɑ̃̀bɛ̀ bɛ̀dɛ́bɛ̀ kɛ̀ Kuyie mpɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑǹtò Anɑnniyɑ mɛ̀nkɛ kú.

29

Sedemii do wɑ̃̀ri dìì pɑ́tíri bɛ̀ pĩ mbɛ̀ kɛ kònnɛ̀ Bɑbidɔnni

1 Mí nSedemii kɛ̀ nní mbo Sedisɑdɛmmu kɛ́wɑ̃ri dipɑ́tíri okpɑ̀ɑ̀tì Nɛbukɑnnɛsɑɑ pĩ mbɛ̀ kɛ kònnɛ̀ Bɑbidɔnni, n do dì wɑ̃̀ri bɛ̀ɛ̀ tu bɛ̀ mbɛ bɛkótíbɛ̀ nɛ̀ ikuɔ́ nìùbɛ̀ nɛ̀ Kuyie mpɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑm̀bɛ̀ nɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ bɛmɔu. Okpɑ̀ɑ̀tì Nɛbukɑnnɛsɑɑ do pĩ̀ḿmú bɛ̀ kɛ́kònnɛ̀. 2 N do yóó wɑ̃ri dɛ kó dipɑ́tíri kɛ sɔ̃́ nhokpɑ̀ɑ̀tì Yekonniyɑ nɛ̀ o yɔ̃ onitipokpɑ̀ɑ̀tì nɛ̀ tɛkpɑ̀ɑ̀tìcĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kó bɛkótíbɛ̀, nɛ̀ Sudɑɑ kɔbɛ kó sikpɑ̀ɑ̀tìbìí nɛ̀ Sedisɑdɛmmu ɛì kɔbɛ nɛ̀ bɛ̀ɛ̀ do tú bɛdɑbɛɛyɑɑ̀bɛ̀ nɛ̀ bɛmɑ́ɑ́bɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ múnkɛ bɛ̀ pĩ̀ḿmú kɛ kònnɛ̀ Bɑbidɔnni. 3 Kɛ̀ n dì duɔ́ nSɑfɑ̃ɑ̃ birɛ Edɑsɑɑ nɛ̀ Idikiyɑ birɛ Kemɑdiyɑ. Sudɑɑ kɔbɛ kóo kpɑ̀ɑ̀tì Sedesiɑ weè do bɛ̀ tɔ̃ Nɛbukɑnnɛsɑɑ Bɑbidɔnni kɔbɛ kóo kpɑ̀ɑ̀tì borɛ̀, mí nSedemii kɛ̀ m bɛ̀ duɔ́ ndipɑ́tíri kɛ̀ dì wɑ̃̀ri kɛ tú:

4 Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie Mpɑkɛdɑɑ díndi Isidɑyɛɛribɛ di tũ nkù míì nɑ̀ɑ́nnɛ̀ n duɔ́ nkɛ̀ Bɑbidɔnni kóo kpɑ̀ɑ̀tì pĩ̀ḿmú bɛ̀ kɛ kònnɛ̀, kɛ tú: 5 Mɑɑ́nɛ̀ sicɛ̃́ĩ kɛ́nhɑ̃, fííkúnɛ̀ dɛtie ndi pénnɛ̀ kɛ́nyo ndɛ bɛ. 6 Túókɛ́nɛ̀ bɛnitipòbɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ dí piɛ́ ibí initidɑɑì nɛ̀ initipòì, túókɛ́nɛ̀ bɛnitipòbɛ̀ kɛ́puó ndi bí kɛ̀ bɛ̀ɛ piɛ́ initidɑbí nɛ̀ initipobí, piɛ́nɛ̀ dɛ bíɛ́kɛ̀ kɛ sṹṹ ndi bɑ́ɑ́ kɛ̃kɛ, 7 nwɑntinɛ̀ n duɔ́ nkɛ̀ bɛ̀ di pĩ̀ḿmú kɛ kònnɛ̀ dìì ɛì dì bo nnɑɑtimɛ̀, kɛ́ nni mbɑ́ɑ́ mí ndi Yiɛ̀ nKuyie ndɛ kó dihɛì kpɛ́í nkɛ yɛ̃́ dɛ kó dihɛì kó kunɑɑtí túmɛ̀ di kɔku nku.

8 Kɛ yɛ̃́ mí ndi Yiɛ̀ nKuyie m bɛ́immɛ̀mu kɛ tú: Di bɑ́ɑ́ yóu kɛ̀ bɛ̀ɛ̀ tu bɛ̀ nɑ̀ɑ́ m pɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì kɛ̀ bɛ̀ ndi soú, di bɑ́ ntũ ndi yɑu tìì dɔuǹtì kpɛti. 9 Bɛ̀ yó ntú bɛ̀ di nɑ́ɑ́ ntì bonní mí ndi Yiɛ̀ nKuyie m borɛ̀ ndɛ, siyɑ́ɑ̀bìsí mɛ nni nsi míì í bɛ̀ tɔ̃nní. Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie mmíì bɛ́i.

10 Ntɛ mí ndi Yiɛ̀ nKuyie n tú mù: Bɑbidɔnni ɛì kó dikpɑ̀ɑ̀tìyuu bo mmɔkɛ dìì mɔ̀nnì yɛbie nsipísìyiekɛ̀ n yóó wɛ̃ɛ̃tɛnímu di bíɛ́kɛ̀ kɛ́ dí dɔɔ̀ mɛsɑ̀ɑ̀, kɛ́ dí tɛ̃́nnɛ́ní Sedisɑdɛmmu. 11 Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie n yɛ̃́mu n tɑ̃ɑ̃tɛ́ kɛ bo dɔɔ̀ tì di kpɛ́í. N tɑ̃ɑ̃tɛ́ tì tu mɛsɑ̀ɑ̀ nkpɛti nti tì í tú mɛyɛi nkpɛti. Di yɛ̀mmɛ̀ bɑ̀ɑ dɛ̀ n yóó dɛ ndi dɔɔ̀. Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie mmíì bɛ́i. 12 Dɛ mɔ̀nnì kɛ̀ di kɔ̀tɛní kɛ m bɑ́ntɛ̀, n yóó yiémmu kɛ́cɔutɛ́ di bɑ́ɑmmìi. 13-14 Kɛ̀ di wɑmmú kɛ́ n yɑ̀, di yó n wɑmmúmu nɛ̀ di yɛ̀mmɛ̀ mɛmɔu, kɛ̀ n yóu kɛ̀ di n yɑ̀. Mí n di Yiɛ̀ nKuyie míì bɛ́i. Dɛ yiè di bo n yɑ̀, kɛ̀ n wɛ̃tɛ kɛ tɛ̃́nnɛ́ní bɛ̀ do pĩ̀ḿmú bɛ̀ kɛ́kònnɛ̀ Bɑbidɔnni kɛ́dɔɔ̀ tidɑɑtì m bo di dennɛní tipíìtì timɔu. Ibotí imɔu n do di cíɛ nkɛ̀ di tɑɑ́ ìì miɛkɛ kɛ dí tɛ̃́nnɛ́ní di do borɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ di pĩ̀ḿmú. Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie mmíì bɛ́i.

15 Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie n di nɑ́ɑ́ nkɛ yɛ̃́ di yɛ̀mmɛ̀ dòmmɛ̀ míì di duɔ́ m pɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑm̀bɛ̀ Bɑbidɔnni miɛkɛ.

16 Ntɛnɛ̀ mí ndi Yiɛ̀ nKuyie n di nɑ́ɑ́ ntì kɛ̀ dɛ̀ ntukúnɛ̀ okpɑ̀ɑ̀tì wèè kɑ̀ri Dɑfiti kó dikpɑ̀ɑ̀tìkɑ̀rì nɛ̀ di kɔbɛ bɛ̀ɛ̀ kpɑɑ́ bo Sedisɑdɛmmu, bɛ̀ í pĩ̀ḿmú bɛ̀ kɛ kònnɛ̀ Bɑbidɔnni. 17 Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie Mpɑkɛdɑɑ míì bɛ́i nkɛ tú: N yóó duɔ́ nkɛ̀ mudoò muù bɛ̀ do, kɛ̀ dikònnìi tɑnní kɛ̀ mutenkṹṹ nní mbo. Bɛ kpɛrɛ bo dontɛnɛ̀ fínyĩ̀ kó yɛbɛ yɛ̀ɛ̀ pɑ̃̀ɑ̃̀kɛ kɛ tɛ̃́nkɛ í dò nkɛ́di. 18 N yóó duɔ́ nkɛ̀ bɛ̀ mbɛ̀ duò mudoò mmu, kɛ̀ dikònnìi tɑnní bɛ tenkɛ̀ nɛ̀ mutenkṹṹ. Bɛ kpɛrɛ kutenkù kumɔu kó yɛkpɑ̀ɑ̀tìyɔ bo dɛ̀ keè kɛ̀ dɛ̀ɛ do yɛ kɔ̃m̀bùɔ̀tì. M bo bɛ̀ cɔ̃ɔ̃, dɛ̀ bo di yɛbotɛ̀ bɛ kpɛ́í kɛ́wɛ̃tɛ kɛ yɛ̀ pĩ mmudɑɑ́. Yɛbotɛ̀ n yóó bɛ̀ tɑnnɛ́ yɛ̀ɛ̀ miɛkɛ yɛ̀ bo mbɛ̀ sènku. 19 Bɛ̀ í yie mmɛ̀ɛ̀ kpɛ́í nkɛ kɛ kèńtɛ́ n tũɔ̃̀nko m pɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑm̀bɛ̀ sɑ̃́ɑ̃̀ kɛ̀ bɛ̀ nɑ̀ɑ́ ntì. Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie mmíì bɛ́i.

20 Díndi tidɑɑtì bɛ̀ pĩ̀ḿmú bɛ̀ kɛ kònnɛ̀ Bɑbidɔnni, keènɛ̀ mí ndi Yiɛ̀ nKuyie n tú mù:

21 Ntɛnɛ̀ mí ndi Yiɛ̀ nKuyie Mpɑkɛdɑɑ, díndi Isidɑyɛɛribɛ tũ nkù m bɛ́i ntì kɛ̀ dɛ̀ ntukúnɛ̀ Kodɑyɑ birɛ Akɑbu nɛ̀ Mɑɑseyɑ birɛ Sedekiɑ. Bɛdɛ́ mɛmmɛ bɛ̀ soúmu kɛ tu bɛ̀ nɑ̀ɑ́ m pɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì, bɑ́ bɛ̀ mɛ ntúmɛ̀ míì bɛ̀ tɔ̃nní. M bo bɛ̀ ɑ̃nnɛ́ Nɛbukɑnnɛsɑɑ Bɑbidɔnni kóo kpɑ̀ɑ̀tì nɔu miɛkɛ, kòo bɛ̀ puotí kɛ́kuɔ di ììkɛ̀. 22 Díndi Sudɑɑ kɔbɛ bɛ̀ pĩ̀ḿmú bɛ̀ kɛ kònnɛ̀ Bɑbidɔnni di níí bo nnɑ́ɑ́ mbɛ kpɛ́í ndi dɔ́ dìì mɔ̀nnì kɛ́bɔntɛ́ kusĩ̀nkù, di níí bo yĩ́: Kuyie ndɑ dɔɔ̀ kù dɔ̀ɔ̀mɛ̀ Sedekiɑ nɛ̀ Akɑbu Bɑbidɔnni kóo kpɑ̀ɑ̀tì cɔ́u mbɛ̀ muhɑ̃ɑ̃́. 23 Kɛ yɛ̃́ bɛ̀ dɔ̀ɔ̀mɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ ci dɛ̀ kɛ dɔunɛ̀ bɛtɔbɛ̀ pobɛ̀, kɛ soú nkɛ tú bɛ̀ nɑ̀ɑ́ n kpɛti, m mɛ nyí bɛ̀ tɔ̃. N dɛ̀ yɛ̃́mu dɛmɔu kɛ dɛ̀ wùó. Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie mmíì bɛ́i.

Semmɑyɑ wɑ̃̀rimɛ̀ dipɑ́tíri Sefɑyɑɑ Sedemii kpɛ́í

24-25 Mɛm̀mɛ kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie Mpɑkɛdɑɑ, Kuyie nyIsidɑyɛɛribɛ tũ nkùu n duɔ́ mmí nSedemii tinɑ́ɑǹtì kɛ̀ dɛ̀ ntukúnɛ̀ Semmɑyɑ Nɛedɑmmu nɑɑ̀mùnkù kou. Semmɑyɑ weè do wɑ̃̀ri dipɑ́tíri kɛ́duɔnní ikuɔ́ nìùbɛ̀ Mɑseyɑ birɛ nɛ̀ Sofonii nɛ̀ ikuɔ́ nìùbɛ̀ tɔbɛ̀, nɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ sɔmbɛ bɛ̀ɛ̀ do kpɑɑ́ Sedisɑdɛmmu, kɛ̀ dì wɑ̃̀ri kɛ tú: 26 Ti Yiɛ̀ nKuyie nkuù duɔ́ nkɑ̀ɑ cɔutɛ́ ikuɔ́ nìùtì Yeoyɑdɑ fɔ̃̀tìrì kɛ bɑkɛ́ ku cĩ́ɛ̃̀tɛ̀. Fɔ̃́ɔ̃̀ dò nkɛ́ndɑkɛ bɛ̀ɛ̀ tu bɛmɑ́ɑ̀ ku pɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑm̀bɛ̀ bɛ kpɛ́í, kɛ̀ wèè í yɛ̃́ o yɛ̃ mmù ɑ tɑ́ú nho nɑɑ̀cɛ̀i mɛfĩmmɛ kɛ́pítínnɛ́ o fɔ̃̀níí timɑ́tì, 27 dɛ̀ nɛ́ dòmmɛ kɑ̀ɑ í kpɑnnɛ̀ Sedemii Anɑtɔti ɛì kou, wèè di nɑ́ɑ́ nKuyie mpɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì? 28 Ò yɛ̃ nhò tu Kuyie mpɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑǹtò nwe kɛ ti wɑ̃̀riní dipɑ́tíri diɛ mBɑbidɔnni, kɛ ti nɑ̀kɛ́ kɛ tú ti í yɛtì mɛcɑ̃ɑ̃ nketikɛ, kɛ tú ti mɑɑ́ sicɛ̃́ĩ kɛ́mbo, kɛ́fííkú dɛtie nti pénnɛ̀ kɛ̀ dɛ̀ mpɛí kɛ̀ ti yo.

29 Kɛ̀ ikuɔ́ nìùtì Sofonii kɑɑ ndɛ kó dipɑ́tíri mí nSedemii kɛ̀ n keè.

Sedemii tɛ̃̀ńnɛ́mɛ̀ dipɑ́tíri Semmɑyɑ

30 Mɛm̀mɛ kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nni mbɛ́innɛ̀ kɛ dɔ̀: 31 Tɔ̃ nkɛ̀ bɛ̀ɛ nɑ́kɛ́ bɛ̀ pĩ̀ḿmú bɛ̀ kɛ kònnɛ̀ Bɑbidɔnni kɛ tú: Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie mmíì yɛ̃ Nɛedɑmmu ɛì kou Semmɑyɑ mɛ̀ nyɛ̃mmɛ̀ ò tu m pɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑǹtò, míì mɛ nyí ò tɔ̃, ò mɛ̀ ndi ciitɛ́mɛ̀ kɛ̀ di yie nho kó siyɑ́ɑ̀bìsí, 32 mí ndi Yiɛ̀ nKuyie mmíì bɛ́i, n yiti kɛ bo cómmúmu Nɛedɑmmu ɛì kou Semmɑyɑ kpɛ́í nnɛ̀ o fukoo. O kó kufuku miɛkɛ onìtì bɑ́ nkpɑɑ́ bɑ́ omɑ́ɑ̀ kɛ bo di cuokɛ̀, ò bɑ́ɑ́ yɑ̀ mɛsɑ̀ɑ̀ n yóó dɔɔ̀mɛ̀ n nìtìbɛ̀, kɛ yɛ̃́ ò sukúmɛ̀ n nìtìbɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ n yetɛ. Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie míì bɛ́i.

30

Kuyie nnɑ̀kɛ́ tì Isidɑyɛɛribɛ kó dikpɑ̀ɑ̀tìyuu kpɛ́í

1 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie mbɛ́innɛ̀ mí nSedemii kɛ dɔ̀: 2 Mi ndi Yiɛ̀ Kuyie ndíndi Isidɑyɛɛribɛ di tũ nkù, míì tu ɑ́ wɑ̃ri n dɑ nɑ̀kɛ́ tì timɔu dipɑ́tíri miɛkɛ kɛ dɔ̀: 3 Mí ndi Yiɛ̀ Kuyie n tú, dɛ yiè kpɑɑnímu kɛ̀ m bo tɛ̃́nnɛ́ní n nìtìbɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ nɛ̀ Sudɑɑ kɔbɛ, kɛ́wɛ̃tɛ kɛ́ bɛ̀ duɔ́ ndihɛì n do duɔ́ ndì bɛ yɛmbɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ɛ dì tiekɛ. Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie míì bɛ́i.

4-5 Ntɛ ti Yiɛ̀ nKuyie nni nnɑ̀kɛ́ tì mí nSedemii Isidɑyɛɛribɛ nɛ̀ Sudɑɑ kɔbɛ bɛ kpɛ́í, tiì tu:

Ti yo mɛtɑmmɛ̀ mɑmɛ̀ mmɛ,

mɛ̀ mɛ nyí tú diwɛ̀ì kɔ̃mɛ,

mɛ̀ duò tikɔ̃m̀bùɔ̀tì nti kɛ ɑ̃ɑ̃̀ kufɔ̃wɑɑ́.

6 Bíékɛ́nɛ̀, wénnínɛ̀,

bɛnitidɑɑbɛ̀ pɛímɑɑ̀?

Dɛ̀ nɛ́ dommɛ̀ kɛ̀ bɛnitidɑɑbɛ̀ ceú ceú bɛ kɑ,

kɛ dò nhonitipòkù wèè dɔ́ kɛ́pɛitɛ́ ò ɔ̃ ndòmmɛ̀,

kɛ̀ bɛ ììkɛ̀ sɔ̀ù sɔ̀ù bɛmɔu.

7 Mɛyɛi ndiɛmɛ̀ kó diyiè ndi,

diyiè yɛiri ndi,

di kó kubotí mu nyí buotɛ́,

mɛyɛǹcɑɑ̀rìmɛ̀ mɛɛ̀ kèríní Sɑkɔbu kpɛ́í,

dɛ yiè n nɛ́ yóó bɛ̀ dɛɛtɛ́mu.

8 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ Mpɑkɛdɑɑ dɔ̀: Dɛ yiè bo tuɔkɛ dìì yiè, m bo kéétɛ́ kunɑɑ̀dɔ̀dɔ̀rìdɔú bɛ̀ di buú nkù, kɛ́ di pítɛ́ iwɛ̃ĩ. Bɛ̀ɛ̀ í tú Isidɑyɛɛribɛ bɛ̀ tɛ̃́nkɛ bɑ́ ndi bɑkɛ́. 9 Kɛ̀ di mpĩ́ ndi Yiɛ̀ nKuyie ndi tũ nkù tɔ̃mmú, kɛ̀ n di duɔ́ nDɑfiti yɑɑ̀birɛ kɛ̀ dɛ̀ ntú di kóo kpɑ̀ɑ̀tì kɛ̀ di pĩ́ nho tɔ̃mmú.

10 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nyíɛ́ kɛ́bɛ́i nkɛ dɔ̀:

Díndi n kó bɛtɔ̃mbɛ̀ Sɑkɔbu kó kuwuɔ nkɔbɛ di bɑ́ nyĩɛ̃̀kù,

díndi Isidɑyɛɛribɛ di kɔ̃m̀bùɔ̀tì bɑ́ nduò,

n yóó di dɛɛtɛ́mu kɛ́dennɛní di yɑɑ̀bí itempɛ̃ ndɛ́tiyì miɛkɛ, di tú dɛ̀ tidɑɑtì.

Díndi Sɑkɔbu yɑɑ̀bí di wɛ̃tinímu,

kɛ bo kɑri di tenkɛ̀ bɑ̀mmùù kɛ́om̀pɛ̀,

òmɔù tɛ̃́nkɛ í yó mbo wèè bo di kɔkɛ́nɛ̀.

11 Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie ndi bonɛ̀mu kɛ yóó di dɛɛtɛ́ míì bɛ́i!

N yóó kuɔ̀mu ibotí n di cíɛ kɛ̀ di tɑɑ́ ìì miɛkɛ pɑ́íí kɛ́deè.

Díndi biɛ n yí yóó di kuɔ kɛ́deè,

n nɛ́ yóó di tiému dɛ̀ bèkúmɛ̀,

n yí yóó nɑ kɛ́ n di wúónkoo kɛ dò ndi í cɑ̀kɛ dɛ̀mɑrɛ̀.

12 Di kó dikɔutirì í dò nkɛ́tɑɑ̀,

di kó dimɔnni í dò nkɛ́miɛtɛ́,

mí ndi Yiɛ̀ nKuyie míì bɛ́i.

13 Omɔù í dɑkɛ di kpɛti,

kɛ bo tɑɑ ndi muɔ,

mutie mɑmù mɛ nketɛ́ kɛ í bo mùù bo di tɑɑ.

14 Di nɑtitɔbɛ̀ di yɛ̃̀mmu,

bɛ̀ tɛ̃́nkɛ í denniní di kpɛ́í,

n di potɛ́ kɛ dò ndi tú n dootitɔbɛ̀ mbɛ,

n di potɛ́ kuyɛ̃ĩku diɛkù nku,

di yɛi ndɛutɛ́ mɛ̀ɛ̀ kpɛ́í,

di cɑ̀kɛ kɛ̀ dɛ̀ dɛumu.

15 Bɑ nte kɛ̀ di kuɔ̀ mmɛcɑɑ̀rìmɛ̀ mɛ̀ɛ̀ di tùɔ̀kɛní mɛ kpɛ́í?

Di kó dimɔnni í dò nkɛ́miɛtɛ́,

di yɛi mmɛɛ̀ dɛutɛ́ dɛɛ̀ te,

di cɑ̀kɛ kɛ̀ dɛ̀ dɛumu dɛɛ̀ te kɛ̀ n di dɔ̀ɔ̀ mɛmmɛ.

16 Bɛ̀ɛ̀ di kɔù yíe n yóó bɛ̀ kùɔmu,

bɛ̀ɛ̀ di dokùnɛ̀ yíe m bo bɛ̀ dɔɔ̀ tidɑɑtì,

bɛ̀ɛ̀ di ɛi yíe nyóó bɛ̀ ɛímu,

bɛ̀ɛ̀ di senku yíe n yóó duɔ́ nkɛ̀ bɛ̀ɛ bɛ̀ sènkɛ̀rìmu.

17 Kɛ yɛ̃́ n yóó yɔɔrɛmɛ̀ mutie di muɔ,

n yóó miɛkùnnɛmu di kɔutiyɛ̀.

Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie míì bɛ́i!

Díndi Siyɔ̃ɔ̃ ɛì kɔbɛ, òmɔù tɛ̃́nkɛ í di kɑɑ̀nnɛ̀,

kɛ di yu kɛ tú bɛ̀ dènnɛ bɛ̀ bɛ tenkɛ̀.

18 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nyíɛ́ kɛ́bɛ́i nkɛ dɔ̀:

N yóó wɛ̃tɛ kɛ́tɛ̃́nnɛ́nímu tidɑɑtì Sɑkɔbu kó yɛfɛ miɛkɛ,

mɛsémmɛ̀ mɛɛ̀ m bonɛ̀ bɛ kó sicɛ̃́ĩ,

di kó dihɛì wɛ̃ti kɛ bo fííkúmu di dobontì ĩ́nkɛ̀,

kɛ̀ tɛkpɑ̀ɑ̀tìcĩ́ɛ̃̀tɛ̀ɛ fííkú tɛ fɔ̃̀tìrì.

19 Kɛ̀ di ndiè kɛ n sɑ̃ntí,

kɛ íútí nɛ̀ diwɛ̀ì,

kɛ̀ n duɔ́ nkɛ̀ dí sṹṹ nkɛ tɛ̃́nkɛ bɑ́ nkɛ̃ńnì,

kɛ̀ n di dɛ́úkùnnɛ bɑ́ di kó diyètìrì tɛ̃́nkɛ bɑ́ɑ́ kɛ̃kɛ.

20 Díndi Sɑkɔbu yɑɑ̀bí di wɛ̃ti kɛ bo nɑɑ́mmu di do dòmmɛ̀,

kɛ́nfííkú n yììkɛ̀,

kɛ̀ n yítɛ́ kɛ́cómmú kɛ́fɛ̃́ũ mbɛ̀ɛ̀ do di fɛ̃́ũmmu,

21 di kóo kpɑ̀ɑ̀tì yó ntú di botí kou nwe,

di kou weè yó ndi bɑkɛ́,

kɛ̀ n duɔ́ nkòo nni ntɔ́kɛ́nɛ̀,

kɛ̀ dɛ̀ í tú mɛmmɛ we m bo dɑ́ɑ́tí kɛ́kɔtɛní m borɛ̀?

Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie míì mɛ nyɛ̃.

22 Dɛ mɔ̀nnì di bo ntú n kɔbɛ,

kɛ̀ nni ndi te kɛ̀ di n tũ.

23 Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie mmiɛkɛ ìtɛ́mu kuyɑɑkù diɛkù kɔ̃mɛ,

kɛ fĩmmú fɛfɔ̀dɔ́nfɛ̀ diɛfɛ̀ kɔ̃mɛ kɛ bo do bɛ̀ɛ̀ cɑ̀ɑ̀rɛ̀ bɛ yɔ ĩ́nkɛ̀.

24 Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie m miɛkɛ di cɔ̀útɛ́mu,

kɛ̀ í yóó bonkɛ kɛ í pĩ nkɛ̀ do dò nkɛ́pĩ́ mmùù tɔ̃mmú,

dɛ̀ yó nkéríní kɛ̀ di tì bɑntɛ́mu.

31

1 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie mbɛ́i nkɛ dɔ̀: Dɛ kó yɛwe miɛkɛ mí ndi Yiɛ̀ nKuyie m bo tiekɛ Isidɑyɛɛribɛ wuɔ nyimɔu, kɛ̀ bɛ̀ ntú n kɔbɛ.

Kuyie nnɑ̀kɛ́mɛ̀ kù yóó kɑnnɛmɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ bɛ tenkɛ̀

2 Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie m bɛ́immu kɛ tú:

Díndi kubotí kùù yentɛ́nɛ̀ mudoò kɛ bo dikpɑ́ɑ̀ miɛkɛ,

di yɑ̀mu n kó mɛsɑ̀ɑ̀.

Díndi Isidɑyɛɛribɛ di kũnti mɛom̀pùmɛ̀ ɛì ndi.

3 Nɛ̀ dimɔ̀nnì ndi n di bɛnkɛmɛ̀ m mɑ́ɑ̀,

n di nɑ̀kɛ́ kɛ tú n di dɔ́mu sɑ̃́ɑ̃̀, dɛɛ̀ te kɛ̀ n kó mɛsɑ̀ɑ̀ nyí iiti di ĩ́nkɛ̀.

4 N wɛ̃ti kɛ bo fíímmu díndi Isidɑyɛɛribɛ n dɔ́ bɛ̀ kɛ̀ di nfííkú,

di wɛ̃ti kɛ bo túótɛ́mu yɛbɑ̀rɛ̀ sɑ̀ɑ̀yɛ̀ nɛ̀ diwɛ̀ì,

di yóó nɛinɛ̀mu bɛhɑubɛ̀ kɛ̀ dí yɛ̀ kɛ́mbie nkɛ ɑu.

5 Di wɛ̃ti kɛ bo buɔtímu Sɑmmɑrii tɑ̃rì ĩ́nkɛ̀ dɛtie mbɛ̀ tu dɛ̀ fínyĩ̀,

díndi bɛ̀ɛ̀ dɛ̀ buɔtí kɛ̀ díì ntɔ̃ũ dɛ bɛ.

6 Dɛ yiè kpɑɑnímu kɛ̀ bɛ̀ɛ̀ bɑ̀ɑ̀ yɛbòrɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ bo pĩɛ̃kɛ́,

bɛ̀ yóó nɑ́kɛ́mu bɛ̀ɛ̀ bo Efɑdɑimmu tɑ̃rɛ̀ ĩ́nkɛ̀ kɛ dɔ̀:

Ítɛ́nɛ̀ kɛ̀ ti kɔtɛ Siyɔ̃ɔ̃ tɑ̃rì ti Yiɛ̀ nKuyie nti tũ nkù borɛ̀.

7 Ntɛnɛ̀ mí ndi Yiɛ̀ nKuyie m bɛ́i ntì:

Nyíútínɛ̀ Sɑkɔbu yɑɑ̀bí kpɛ́í,

nyɑ̃nkunɛ̀ diwɛ̀ì wèè bɑkɛ́ yɛkpɑ̀ɑ̀tìyɔ o kpɛ́í,

ndiènnɛ̀ kɛ sɑ̃ntí mí ndi Yiɛ̀ nKuyie nkɛ tú:

Ti Yiɛ̀ nKuyie ndɛɛtɛ́ ɑ nìtìbɛ̀,

dɛɛtɛ́ Isidɑyɛɛribɛ sɔmbɛ.

8 Kubɑkù yoú bíɛ́kɛ̀ kó dihɛì ndi m bɛ̀ íinnímɛ̀,

m bɛ̀ dɛ̀itɛní itemmɑ̀nkɛ nyi kɛ bɛ̀ tìí,

tiyũ̀ɔ̃̀ntì nɛ̀ yɛkpĩɛ̃̀,

bɛpɔupómpómbɛ̀ nɛ̀ tibíyɔ̃tì,

bɛ̀ɛ̀ wɛ̃tiní bɛ ɛì bɛ tĩ̀nnì í yó nsénní.

9 Bɛ̀ yó nwɛ̃tiní kɛ kɔntimu kɛ m bɑ́ɑ́,

kɛ̀ m bɛ̀ kpɑ̀ɑkɛ kɛ́kétɛ́nɛ̀ kucɛ sɑ̀ɑ̀kù kùù sìɛ́,

bɛ̀ í yóó bétɛ́ kùù ĩ́nkɛ̀, kɛ̀ m bɛ̀ kɔ̀tɛnɛ̀ mɛnɛ́sɑ̀ɑ̀mɛ̀ borɛ̀.

Míì tu Isidɑyɛɛribɛ cicɛ kɛ̀ Efɑdɑimmu tu n kóo po.

10 Díndi yɛbotɛ̀ keènɛ̀ mí ndi Yiɛ̀ nKuyie ntú mù,

kɛ́ tì nɑ̀kɛ́ yɛbotɛ̀ yɛ̀ɛ̀ bo mɛdɛ́timɛ̀ kɛ dɔ̀:

Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie mmíì do di cíɛ ndíndi nyIsidɑyɛɛribɛ

kɛ wɛ̃̀tɛ kɛ dì tìínní,

kɛ yó ndɑkɛ di kpɛ́í o pecɛ̃nti ɔ̃ ndɑkɛmɛ̀ o pe kpɛ́í.

11 Mi ndi Yiɛ̀ nKuyie míì di dɛɛtɛ́ díndi Isidɑyɛɛribɛ,

míì di fìètɛ kubotí kuù di kpeńnìnɛ̀ ku nɔu miɛkɛ.

12 Di kũntimu Siyɔ̃ɔ̃ tɑ̃rì kɛ bo nyíúnɛ̀ diwɛ̀ì,

kɛ bo ndɛitíní kɛ dɔ́ mí ndi Yiɛ̀ nKuyie nkó mɛsɑ̀ɑ̀,

dɛ̀ɛ̀ tu tidiitì nɛ̀ mɛnɑɑ̀ nnɛ̀ mɛkɔ̀pɑ̀mmɛ̀,

ipe nɛ̀ sibɔɔ́ nɛ̀ inɑ̀ɑ̀kɛ.

Di bo ndònnɛ̀ kupúú sɑ̀ɑ̀kù bɛ̀ yɔ́ɔ̀rì kù,

di tɛ̃́nkɛ bɑ́ mbo mɛyɛǹcɑɑ̀rìmɛ̀ miɛkɛ.

13 Dɛ mɔ̀nnì bɛsɑpɑ̀mbɛ̀ bo nyɑ̃nkunɛ̀ diwɛ̀ì

bɛdɑpɑ̀mbɛ̀ nɛ̀ bɛdɑkótíbɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ nwɛ̃ nkɛ ɑu,

m bo ceetɛ di dɑbùò nkɛ̀ yɛ̀ɛ nɑɑ́ ndiwɛ̀ì

kɛ̀ di bɑ́ntɛ̀ kɛ́dɛitɛ di ɑ́ɑ́rìmɛ̀ kɛ̀ di yɛ̀mmɛ̀ɛ nɑrikɛ.

Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie míì bɛ́i.

14 Dɛ yiè ikuɔ́ nìùbɛ̀ bo dɛ nyiwũɔ̃ kó mɛkùɔ̀,

kɛ̀ n nìtìbɛ̀ɛ tuɔ́,

mí ndi Yiɛ̀ nKuyie míì bɛ́i.

15 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie mbɛ́i nkɛ dɔ̀:

N yo mɛtɑmmɛ̀ mɑmɛ̀ Dɑmɑɑ ɛì,

yɛkúdɑbùò nyɛɛ̀ yìɛ̀ní nɛ̀ iwúótìi,

Dɑsɛɛdi bí iì ku kòò kuɔ̀,

bɑ́ kɛ í dɔ́ bɛ̀ɛ ò bɑ́ntɛ̀.

16 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nhò nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀:

Cĩ́ɛ̃́kɛ́, kɛ́ũtɛ́ ɑ nɔnniɛti,

n yóó dɑ cúmu ɑ ɔ̀ùtì kó ticuuti,

mí ndi Yiɛ̀ nKuyie mmíì bɛ́i:

ɑ nìtìbɛ̀ itinímu di dootitɔbɛ̀ ciɛ kɛ kũntiní.

17 Diwɛ̀ì kèrínímu ɑ yɑɑ̀bí kpɛ́í.

Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie míì bɛ́i!

Ì wɛ̃tinímu i tenkɛ̀.

18 N kèèmu Efɑdɑimmu wuɔ nkɔbɛ kuɔ̀mmɛ̀,

kɛ sɑ́útí kɛ tú:

Ti Yiɛ̀ nKuyie nhɑ ti potɛ́ mɛdiɛ̀ mmɛ,

kɛ ti tiè mbɛ̀ ɔ̃ɔ̃ potɛ́ mɛ̀ɛ̀ botí kunɑɑ̀wɑ̀ɑ́tíkù,

ti yṹɔ̃́nní ɑ borɛ̀ kɛ̀ ti nɑ kɛ́wɛ̃tɛní,

kɛ yɛ̃́ fɔ̃́ɔ̃̀ tumɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nti tũ nkù.

19 Ti do dɑ bùtínnɛ́mu,

bɑ̀mbɑ̀ kɛ mɛ nwɛ̃̀tɛní,

ti bɑntɛ́mu ti cɑɑ̀rìmɛ̀ kɛ pĩ nti nɔ̀,

ifɛi iì ti pĩ nkɛ̀ ti sĩ̀ńnɛ́,

ti dɔ̀ɔ̀ dɛ̀ ti dɑpɑ̀ntì mɔ̀nnì dɛ kpɛ́í.

20 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie mbɛ́i nkɛ dɔ̀:

Efɑdɑimmu kɔbɛ n sɑ̀ɑ̀ bɛ̀ cùùmmɑɑ̀?

Yɑ́ɑ̀ n sɑ̀ɑ̀ bɛ̀ dɔ́ kɛ̀ dɛ̀ tontɛ́mu?

Nh ɔ̃ nkɛ̀ n kèè bɛ̀ nɑ̀ɑ́mmɛ̀ bɛ kpɛ́í diwɛ̀ì diì m pĩ́,

kɛ̀ mɛsémmɛ̀ ní mbɛ̀ nni mbonɛ̀,

kɛ̀ m bɛ̀ dɔ́ mɛdiɛ̀.

21 Ãnnɛ́nɛ̀ mɛcɑnnimɛ̀,

fííkúnɛ̀ idɛí,

dɔɔ̀nɛ̀ kunɑɑ̀sìnyɑkú di cɛ,

totínɛ̀ di yɛ̀mmɛ̀ di tũ̀ nkùù cɛ̀ kɛ́wɛ̃tɛní,

díndi Isidɑyɛɛribɛ n dɔ́ bɛ̀,

wɛ̃tɛnɛ̀ní yɛhɛkɛ̀ yɛ̀ɛ̀ tu di kpɛyɛ yɛ miɛkɛ.

22 Díndi Isidɑyɛɛribɛ n dɔ́ bɛ̀,

dɛ̀ yó nkɑ̃́ɑ̃́kɛ́ dɛ kɛ̀ di yóu mufirìmù?

Díndi bɛ̀ɛ̀ í dɔ́ kɛ́yie n kpɛti,

di mmɔ̀nnì dɛ̀ cèètɛmu di tenkɛ̀ miɛkɛ,

kòo nitipòkù bɛí nhonitidɔ̀ù!

Isidɑyɛɛribɛ yóó wɛ̃tɛ kɛ́mɔɔtɛnɛ̀mɛ̀ Kuyie mmɛtɑummɛ̀

23 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie Mpɑkɛdɑɑ Isidɑyɛɛribɛ tũ nkùu bɛ́i nkɛ dɔ̀: M bo tɛ̃́nnɛ́ní dìì mɔ̀nnì bɛ̀ do pĩ̀ḿmú bɛ̀ kɛ́kònnɛ̀ kɛ́dɔɔ̀ tidɑɑtì, bɛ̀ bo nnɑ́ɑ́ nSudɑɑ tenkɛ̀ nɛ̀ o ɛkɛ̀ miɛkɛ kɛ tú:

Fɔ̃́ nSiyɔ̃ɔ̃ ditɑ̃sɑ̀ɑ̀rì timɔ́mmɔnti borɛ̀,

ti Yiɛ̀ nKuyie ndɑ dɔ̀ɔ̀ mɛsɑ̀ɑ̀.

24 Kɛ̀ Sudɑɑ kɔbɛ ḿbo ɑ miɛkɛ. Bɛtenkútíbɛ̀ nɛ̀ bɛ̀ɛ̀ cɛ̃mmù iwũɔ̃ kɛ̀ bɛ̀ nwɛ̃ nkɛ bo ɑ ɛkɛ̀ miɛkɛ. 25 Kɛ yɛ̃́ míì duɔ́mmɛ̀ mɛniɛ nsinɛ́yɛ̃ĩ kùɔ bɛ̀, kɛ duɔ̀ ntidiitì dikònnì kùɔ bɛ̀. 26 Mí nSedemii kɛ̀ nh entɛní kɛ́nsɔ̃́ mmunɔndɔmmú n dɔ̀ɔ̀ mɛsɑ̀ɑ̀ mmɛ.

27 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie mbɛ́i nkɛ dɔ̀: Dɛ yiè kpɑɑnímu Isidɑyɛɛribɛ nɛ̀ Sudɑɑ kɔbɛ kɛ̀ bɛ̀ bo piɛ́ kɛ́sṹṹ nkɛtenkɛ̀, kɛ̀ iwũɔ̃ pɛ̃tɛ́ kɛ́sṹṹ. 28 N do wɛ̃̀ɛ̃̀tɛní mɛ̀ɛ̀ botí bɛ bíɛ́kɛ̀ kɛ́ mbɛ̀ u, kɛ bɛ̀ pùɔ̀ nkɛ dɛ́í kɛ bɛ̀ dɔ̀ɔ̀ri mɛyɛi, n yóó wɛ̃ɛ̃tɛní mɛɛ̀ botí bɛ bíɛ́kɛ̀ kɛ́ bɛ̀ mɑɑ́, kɛ́ bɛ̀ fìí, mí ndi Yiɛ̀ nKuyie mmíì bɛ́i. 29 Dɛ mɔ̀nnì òmɔù tɛ̃́nkɛ bɑ́ nnɑ́ɑ́ dinɑ́ɑǹhɑ̃ntírì dìì tu:

Cicɛbɛ̀ cɑ̀ɑ́kɛ́ yɛsĩɛ̃ bɛ́nyɛ̀

kɛ̀ ibí nìì nyɑ̃rikɛ.

30 Dɛ mɔ̀nnì bɑ́ wè ò yóó kú o yɛi nkpɛ́í nkɛ, wèè cɑ̀ɑ́kɛ́ yɛsĩɛ̃ bɛ́nyɛ̀ weè nìì nyóó yɑ̃rikɛ.

31 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie mbɛ́i nkɛ dɔ̀: Dɛ yiè kpɑɑnímu kɛ̀ m bo wɛ̃tɛ kɛ́tɑunnɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ nɛ̀ Sudɑɑ kɔbɛ. 32 Dɛ̀ tɛ̃́nkɛ í yó ntú mɛtɑummɛ̀ ndo dɔ̀ɔ̀nɛ̀mɛ̀ bɛ yɛmbɛ̀ m bɛ̀ dɛ̀tɛ dìì yiè Esibiti kɛ dènnɛ. Dɛ kó mɛtɑummɛ̀ bɛ̀ mɛ̀ tɔ̃̀tɛmu bɑ́ nɛ̀ míì mɛ mbɛ̀ temɛ̀. Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie míì mɛ nyɛ̃. 33 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie mbɛ́i nkɛ dɔ̀: Ntɛ dɛ yiè n yóó bɛ̀ dɔ̀ɔ̀nɛ̀ mɛ̀ɛ̀ tɑummɛ̀: N yóó ɑ̃nnɛ́ n kuɔ́ bɛ miɛkɛ nkɛ, kɛ́ ì wɑ̃̀ri bɛ yɛ̀mmɛ̀ miɛkɛ kɛ́ m bɛ̀ te mí nKuyie kɛ̀ bɛ̀ ntú n kɔbɛ. 34 Dɛ yiè òmɔù tɛ̃́nkɛ bɑ́ɑ́ tié n kuɔ́ o kou, yóó o kou ò tié nkɛ dɔ̀ wè n yĩ́ɛ̃́tɛ́ mí ndi Yiɛ̀ nKuyie. Bɛ̀ yóó nyì yɛ̃́mu bɛmɔu, ibí sɑ́m̀pɔ́ì nɛ̀ bɛkótíbɛ̀, mí ndi Yiɛ̀ nKuyie mmíì bɛ́i, n yóó bɛ̀ cĩ̀ɛ̃́mmu bɛ yɛi, n tɛ̃́nkɛ bɑ́ɑ́ dentɛní mɛ kpɛ́í.

35 Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie míì ɑ̃nnɛ́ diyiè kɛ̀ dì ɔ̃ ntṹṹ nkɛ́mí,

kɛ duɔ́ nkòo tɑ̃̀nkù nɛ̀ siwɑ̃̀ɑ̃ kɛ̀ dɛ̀ ɔ̃ mmí kɛyènkɛ̀.

Míì ɔ̃ɔ̃ nɑmpɛ dɑ̀mɛ́ɛ̀rì kɛ̀ yɛnɛ́fĩ̀nfĩ̀rɛ̀ɛ ítɛ́,

mí nwèè yètìrì tu Mpɑkɛdɑɑ míì bɛ́i nkɛ tú:

36 Kɛ̀ dɛndɛ cèètɛ dìì yiè,

mɛm̀mɛ Isidɑyɛɛribɛ kó kuwuɔ ntɛ̃́nkɛ í yó ntúmɛ̀ n kɔku.

37 Kòo nìtì bo nɑ kɛ́bennɛ́ kɛĩ́nkɛ̀ okùmɛ̀ mɑ̀mɛ̀,

kɛ́síékɛ́ kɛtenkɛ̀ cũmpumɛ mɑmɛ̀,

dɛ mɔ̀nnì m bo dootóo Isidɑyɛɛri kó kuwuɔ nkɔbɛ bɛ̀ dɔ̀ɔ̀ dɛ̀ɛ̀ kó dimɑ̀ɑ̀ dɛ kpɛ́í.

Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie míì bɛ́i.

38 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie mbɛ́i nkɛ dɔ̀: Dɛ yiè kpɑɑnímu kɛ̀ Sedisɑdɛmmu ɛì bo wɛ̃tɛ kɛ́mɑɑ́, mí ndi Yiɛ̀ nKuyie n kpɛ́í, kɛ́ketɛ́nɛ̀ Anɑnɛɛdi kó didènnì borɛ̀ kɛ́ntɔ kɛ́tuɔkɛnɛ̀ dibòrì bɛ̀ tu dì kuduotí kentímɛ̀ kó dibòrì, 39 kɛ́sɔɔtɛ́ kɛ́tɑ̃ũ kuhɔ̃ũ kùù beúnɛ̀ kɛ́tuɔkɛ Kɑɑrɛbu tɑ̃rì, kɛ́kɔ́ntɛ́ kɛ́kɔtɛnɛ̀ Koɑ kpɛri, 40 kɛ́dítɛ́nɛ̀ kubiriku bɛ̀ buɔ̀nko kù bɛcíríbɛ̀ kɛ dɛ̀ cɔ́unko dɛyɛirɛ, kɛ́ntɔ kɛ́tuɔkɛnɛ̀ kukó nSetinɔɔ kɛ́pɛ̃ɛ̃tɛ́ kɛ́tuɔkɛ dibòrì bɛ̀ tu dì sisɛ̃ĩ́ kó dibòrì diyiè yìɛ̀ní kɛ̀ɛ̀ bíɛ́kɛ̀ kpɛri. Dɛ̀ yó ntú bɛ̀ cɑ̃̀ńnɛ́ dɛ̀ndɛ mí ndi Yiɛ̀ nKuyie n kpɛ́í, bɛ̀ tɛ̃́nkɛ bɑ́ɑ́ di uutɛ́, bɛ̀ mɛ ntɛ̃́nkɛ bɑ́ɑ́ di pɔ̀ntɛ bìtì.

32

Kuyie mpɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑǹtò Sedemii dontɛ́mɛ̀ kupɑku

1 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nní mbɛ́innɛ̀ mí nSedemii Sudɑɑ kɔbɛ kóo kpɑ̀ɑ̀tì Sedesiɑ kpɑ̀tì benni píínnì miɛkɛ, kɛ sɔ̃́ Nɛbukɑnnɛsɑɑ bo o kpɑ̀tì benni tɛpíítɛ̀ nɛ̀ diniínnì. 2 Dɛ̀ do sɔ̃́ mBɑbidɔnni kó bɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ bɛɛ̀ pi Sedisɑdɛmmu ɛì. Dɛ mɔ̀nnì kɛ̀ bɛ̀ m pĩ mí nSedemii kɛ kɑ̀nnɛ Sudɑɑ kóo kpɑ̀ɑ̀tì kó tɛkpɑ̀ɑ̀tìcĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kó kudɑ̀nkù. 3 Sudɑɑ kɔbɛ kóo kpɑ̀ɑ̀tì Sedesiɑ weè do m pĩ nkɛ́kɑnnɛ kɛ̀ nní nkɑri. Kòo n nɑ̀ɑ́ nkɛ́tú dɛ̀ dòmmɛ kɛ̀ n nɑ̀ɑ́ nkɛ tú ti Yiɛ̀ nKuyie nyɛ̃ nkù yóó duɔ́ ndihɛì Bɑbidɔnni kóo kpɑ̀ɑ̀tì kòo di tiekɛ, 4 okpɑ̀ɑ̀tì Sedesiɑ í yóó cootɛ́. Bɛ̀ yóó ò pĩ̀ḿmu kɛ́duɔ́ Bɑbidɔnni kóo kpɑ̀ɑ̀tì kɛ̀ bɛ̀ɛ yɑ̀ bɛtɔbɛ̀ kɛ́nɑ́kɛ́. 5 Kɛ̀ bɛ̀ɛ kònnɛ̀ Sedesiɑ Bɑbidɔnni kòo nkɛ mbo kɛ kémmúnɛ̀ kù bo yɑ̀mɛ̀ o kpɛti. Bɑ́ kɛ̀ di dokùnɛ̀ Bɑbidɔnni kɔbɛ di bɑ́ɑ́ bɛ̀ nɑ.

6 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nni mbɛ́innɛ̀ kɛ dɔ̀ 7 n cicɛ nɑntɛ̀ Sɑdummu birɛ Anɑmɛɛdi kèríní m borɛ̀, kɛ bo n nɑ́kɛ́ kɛ́tú n dontɛ́ o pɑku kùù mɛ mbo Anɑtɔti, kɛ́yɛ̃́ míì tumɛ̀ o cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kou wèè bɑɑtɛ́ní kɛ dò nkɛ́ kù dontɛ́.

8 Mɛm̀mɛ n cicɛ nɑntɛ̀ Sɑdummu birɛ Anɑmɛɛdi kɔ̀tɛnímɛ̀ m borɛ̀ tɛkpɑ̀ɑ̀tìcĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kó kudɑ̀nkù kɛ́ntũ nti Yiɛ̀ nKuyie nni nnɑ̀kɛ́mɛ̀ kɛ́ n nɑ́kɛ́ kɛ dɔ̀: Dontɛ́ m pɑku kùù bo Anɑtɔti Bɛnsɑmɛɛ tempɛ̃, kɛ yɛ̃́ fɔ̃́ɔ̃̀ tumɛ̀ n cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kou wèè bɑɑtɛ́ní kɛ dò nkɛ́ kù dontɛ́. Dontɛ́ ku kɛ́tiekɛ. Kɛ̀ m bɑntɛ́ tì tumɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nkpɛti nti.

9 Mɛm̀mɛ kɛ̀ n dontɛ́ n cicɛ nɑntɛ̀ Sɑdummu birɛ Anɑmɛɛdi kó kupɑku kùù bo Anɑtɔti, kóò yietí mɛdítíbii tɛpíítɛ̀ nɛ̀ mɛ̀yiekɛ̀, 10 kɛ́wɑ̃ri yɛdontɛ́pɑ́tɛ kɛ̀ yɛ̀ mbo yɛ̀dɛ́yɛ̀. Kɛ̀ n yĩkú mɛcɑnnimɛ̀ kɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ nwúó nkɛ̀ m bennɛ́ mɛdítíbii ncɛ̃́ɛ̃́kù tɛbiètɛ̀ ĩ́nkɛ̀. 11 Kɛ̀ n túótɛ́ didontɛ́pɑ́tíri n yĩkú dì n kó mɛcɑnnimɛ̀ kɛ́pɔ̃nnɛ́, n wɑ̃̀ri dìì miɛkɛ ikuɔ́ yɛ̃mmɛ̀ nɛ̀ ditɛrì dìì feío. 12 Kɛ̀ n duɔ́ ndidontɛ́pɑ́tíri Bɑduki Nɛdiyɑ birɛ Mɑseyɑ kó dɛyɑɑ̀birɛ, kɛ̀ n di nhò duɔ́ n cicɛ nɑntɛ̀ birɛ Anɑmɛɛdi ììkɛ̀. Nɛ̀ bɛ̀ɛ̀ do dɛ̀ bo kɛ́ĩkú bɛ nɔu dipɑ́tíri bɛ ììkɛ̀ nɛ̀ Sudɑɑ kó kuwuɔ kɔbɛ bɛ̀ɛ̀ do bo tɛkpɑ̀ɑ̀tìcĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kó kudɑ̀nkù bɛ ììkɛ̀. 13 Kɛ̀ n deè kɛ́duɔ́ mBɑduki dinùù bɛnìtìbɛ̀ bɛmɔu ììkɛ̀ kɛ̀ n dɔ̀: 14 Tiì ntu ti Yiɛ̀ nKuyie Mpɑkɛdɑɑ kpɛti nti, Kuyie ntínti Isidɑyɛɛribɛ ti tũ nkù. Túótɛ́ didontɛ́pɑ́tíri m pɔ̃ṹ ndì nɛ̀ dìì feío kɛ́ɑ̃nnɛ́ didúù miɛkɛ kɛ̀ yɛ̀ mbo sɑ̃́ɑ̃̀.

15 Ntɛ ti Yiɛ̀ nKuyie Mpɑkɛdɑɑ kunku Isidɑyɛɛribɛ tũ nkù nɑ̀kɛ́ tì: Kù tu di wɛ̃ti kɛ bo dommu sicɛ̃́ĩ nɛ̀ dɛpɑɑ dihɛì diì mmiɛkɛ.

Sedemii kuɔ́nnɛ̀mɛ̀ Kuyie

16 N duɔ́ ndìì mɔ̀nnì Bɑduki Nɛdiyɑ birɛ yɛdontɛ́pɑ́tɛ kɛ́bɑ́ntɛ̀ Kuyie nkɛ dɔ̀: 17 Áú n Yiɛ̀ nKuyie fɔ̃́ nwèè dɔ̀ɔ̀ kɛĩ́nkɛ̀ nɛ̀ kɛtenkɛ̀ nɛ̀ ɑ wɛ̃rímú, dɛ̀mɑrɛ̀ í dɑ yóunɛ̀! 18 Fɔ̃́ɔ̃̀ ɔ̃ɔ̃ cĩ́ɛ̃́ nhonìtì kɛ́tuɔkɛnɛ̀ o yɑɑ̀bí kó iyɑɑ̀bí titɔ̃ntì titɔ̃ntì tɛkɔùpíítɛ̀, fɔ̃́ɔ̃̀ ɔ̃ɔ̃ potɛ́ ibí i cicɛbɛ̀ kó mɛyɛi nkó tiyɛ̃ĩti, Kuyie nhɑ dɛumu kɛ kpeńnì, ti Yiɛ̀ nKuyie fɔ̃́ nwèè yètìrì tu Mpɑkɛdɑɑ. 19 Fɔ̃́ɔ̃̀ tu otentì sɑ̀ɑ̀wè kɑ̀ɑ tɔ̃mmú dɛu, fɔ̃́ nwèè wùó mbɛnìtìbɛ̀ bɛmɔu kó mɛborimɛ kɛ yietì bɑ́ wè o tɔ̃mmú dòmmɛ̀, mù mɑ̀nnɛ̀ tìì yeti.

20 Fɔ̃́ nwèè dɔ̀ɔ̀ mɛbɛnkùmɛ̀ cɑ̀mmɛ̀ nɛ̀ tidiɛtì Esibiti kó kɛtenkɛ̀ miɛkɛ, kɛ tì dɔ̀ɔ̀ri nɛ̀ yíenní kɑ̀ɑ yètìrìi feitɛ́ Isidɑyɛɛribɛ cuokɛ̀ nɛ̀ kutenkù kumɔu miɛkɛ, kɛ feínɛ̀ yíenní. 21 Fɔ̃́ɔ̃̀ dɔ̀ɔ̀ mɛbɛnkùmɛ̀ cɑ̀mmɛ̀ nɛ̀ tidiɛtì, kɛ bɛnkɛ ɑ wɛ̃rímú nɛ̀ ɑ kpetì kɛ̀ yɛbotɛ̀ dɑ yɔ̀tɛ kɑ̀ɑ dènnɛní ɑ nìtìbɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ Esibiti miɛkɛ. 22 Kɑ̀ɑ bɛ̀ duɔ́ ndihɛì ɑ do bɛ́i nkɛ́ĩ́kú kɛ dɔ̀ ɑ yóó duɔ́ ndì ti yɛmbɛ̀, mɛnɑɑmiɛ̀ nnɛ̀ mɛcekùɔ̀ ndɛ̀ pũɔ̃̀ ndì. 23 Kɛ̀ bɛ̀ kɔ̀tɛní kɛ di tɑ kɛ kɑ̀ri, bɛ̀ mɛ nyí yie nkɛ tũ̀nnɛ ɑ kó kucɛ, bɛ̀ í yie nkɛ tũ̀nnɛ ɑ kó ikuɔ́, bɛ̀ í yie nkɛ dɔ̀ɔ̀ ɑ bɛ̀ nɑ̀kɛ́ kɛ yɛ̃ mbɛ̀ɛ dɔɔ̀ dɛ̀. Dɛɛ̀ te kɑ̀ɑ bɛ̀ duɔnní mɛyɛi mɛ̀ɛ̀ mɛ̀ nti tùɔ̀kɛní!

24 Ntɛ Bɑbidɔnni kɔbɛ kɛ pi dihɛì, bɛ̀ tùɔ̀kɛnímu kɛ bo pɔntɛ dihɛì, ti doti bɛ nɔu miɛkɛ nkɛ, bɛ̀ yóó ti do mudoò mmu kɛ̀ dikònnì ti kuɔ nɛ̀ mutenkṹṹ. A nɑ̀kɛ́ tì tiì dɔ̀ɔ̀ kɑ̀ɑ ti yɑ̀. 25 N Yiɛ̀ nKuyie ɑ yɛ̃́ kɛ dò mBɑbidɔnni kɔbɛ yóó fietɛ dihɛì kɛ nɛ́ n nɑ̀kɛ́ kɛ tú n dontɛ́ kupɑku, kɛ́yietí kɛ̀ bɛ̀ɛ̀ nɑɑ bo m pútɛ́ kɛ̀ bɛ̀ mboɑ̀?

Ti Yiɛ̀ nKuyie ntɛ̃̀ńnɛ́ tì Sedemii

26 Mɛm̀mɛ kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nni mbɛ́innɛ̀ mí nSedemii kɛ dɔ̀: 27 Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie míì bɑkɛ́ bɛnìtìbɛ̀ bɛmɔu, dɛ̀mɑrɛ̀ n yóùnɛ̀mɑɑ̀? 28 Dɛɛ̀ te mí ndi Yiɛ̀ nKuyie nkɛ̀ m bɛ́i nkɛ tú: N duɔ́mmu di nhɛì Bɑbidɔnni tenkɛ̀ kɔbɛ, n di tɑnnɛ́mu bɛ kóo kpɑ̀ɑ̀tì Nɛbukɑnnɛsɑɑ nɔu miɛkɛ kòo bo di pɔ̀ntɛ. 29 Bɑbidɔnni kɔbɛ bɛ̀ɛ̀ mɛ ndɔ́ kɛ́do dihɛì bɛ̀ tɑtimu di miɛkɛ kɛ bo míítɛ́ muhɑ̃ɑ̃́ kɛ́ dì cɔ́u nkɛ̀ dìi cɔ́útɛ́ nɛ̀ sicɛ̃́ĩ bɛ̀ tùɔ̀ sìì ĩ́nkɛ̀ tihúúntì yɛbɔkɛ̀ Bɑɑdibɛ, kɛ yɛ̀ pɑ̃ɑ̃ ntidiitì bɛ̀ yɔɔrɛ tì mɛnɑɑ̀ nkɛ íinkoo m miɛkɛ.

30 Kɛ yɛ̃́ Isidɑyɛɛribɛ nɛ̀ Sudɑɑ kɔbɛ nɛ̀ bɛ̀ bomɛ̀ bɛ̀ dɔ̀ɔ̀ri n yí dɔ́ dɛ̀ ndɛ. Isidɑyɛɛri dɔ̀ɔ̀ dɛ̀ íi m miɛkɛ nkɛ. Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie míì bɛ́i. 31 Dɛ kó dihɛì Sedisɑdɛmmu nɛ̀ bɛ̀ di mɑɑ́mɛ̀ kɛ́ntɔ kɛ́tuɔkɛnɛ̀ yíenní di bɑɑ íinkoo m miɛkɛ nkɛ kɛ̀ kɛ̀ cɔ́u nsɑ̃́ɑ̃̀ dɛɛ̀ te kɛ̀ n dɔ́ kɛ di bútínnɛ́. 32 Isidɑyɛɛribɛ nɛ̀ Sudɑɑ kɔbɛ bɛ̀ dɔ̀ɔ̀ mɛ̀ɛ̀ yɛi nkɛ íi m miɛkɛ, bɛmbɛ nɛ̀ bɛ kó bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ nɛ̀ sikpɑ̀ɑ̀tìbìí nɛ̀ bɛ̀ɛ̀ nɑ̀ɑ́ m pɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì. Sudɑɑ kó kuwuɔ nkɔbɛ nɛ̀ bɛ̀ɛ̀ bo Sedisɑdɛmmu, 33 bɛ̀ tũ̀ntɛ bɛ ììkɛ̀ nkɛ kɛ m bùtínnɛ́, nɛ̀ dimɔ̀nnì ndi m bɛ̀ duɔ̀mmɛ̀ itié bɛ̀ mɛ nyí yie nkɛ bo ì kèńtɛ́ kɛ́ ì cɔ̀útɛ́. 34 Kɛ tɑnnɛ́ bɛ kó tɛtenkɑɑnìtɛ̀ isɔkɛ kpɛtɛ n cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ n yètìrì yu dɛ̀ kɛ tɛ̀ sĩ̀nkùnnɛ. 35 Kɛ mɑɑ́ yɛwũɔ̃tɔ̀rɛ̀ Bɛni-Inɔmmu biriku kɛ feu bɛ bí dibɔɔ̀ Mɔdɔki, initidɑɑì nɛ̀ initipòì n yí yɛ̃ mbɛ̀ɛ dɔ̀ɔ̀ dɛ̀ diyiè mɑrì. Dɛ kó iyɛntotíi ketɛ́ kɛ í tɑnní n yɛ̀mmɛ̀ miɛkɛ m bo duɔ́mmɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ɛ dɔ̀ɔ̀ dɛ kó isɔkɛ kɛ tɑnnɛ́ Sudɑɑ kɔbɛ mɛyɛi mmiɛkɛ.

36 Di mmɔ̀nnì ntɛ mí ndi Yiɛ̀ nKuyie ndíndi Isidɑyɛɛribɛ di tũ nkù m bɛ́i ntì kɛ̀ dɛ̀ ntukúnɛ̀ dihɛì di nɑ́ɑ́ ndìì kpɛ́í kɛ tú dì tɑti Bɑbidɔnni kóo kpɑ̀ɑ̀tì nɔu miɛkɛ kòò bo di do mudoò, dikònnì nɛ̀ mutenkṹṹ nkɛ̀ dɛ̀ɛ tɑnní. 37 N yóó di dennɛnímu m miɛkɛ do di yɛ̀ kɛ́ di pɛikɛ kɛ́ di cɔ̀útɛ́ kɛ̀ n di cíɛ nkɛ̀ di tɑɑ́ yɛbotɛ̀ yɛ̀ɛ̀ miɛkɛ. N yóó di tɛ̃́nnɛ́nímu diɛ̀ nkɛ̀ dí mbo bɑ́ dɛ̀mɑrɛ̀ í ndi kɔɔ́nnɛ̀. 38 Kɛ̀ di ntú n kɔbɛ kɛ̀ n di te mmí ndi Yiɛ̀ nKuyie ndi tũ̀ nkù, 39 kɛ̀ ndí duɔ́ mmɛyɛ̀mmɛ̀ mɛ̀mɑ́ɑ̀ kɛ̀ di ntũ̀ nkucɛ kumɑ́ɑ̀ kɛ́ nni ndé sɑ̃́ɑ̃̀, kɛ̀ dɛ̀ɛ yie nkɛ̀ di mbo kɛ̀ dɛ̀ di nɑɑti kɛ̀ di bíi sɔɔtɛ́ kɛ́mbo kɛ̀ dɛ̀ ì nɑɑti. 40 Kɛ̀ n di dɔ̀ɔ̀nɛ̀ mɛtɑummɛ̀ mɛɛ̀ yó mbo sɑ̃́ɑ̃̀, n tɛ̃́nkɛ bɑ́ɑ́ di bútínnɛ́, n yó ndi dɔ̀ɔ̀rimu mɛsɑ̀ɑ̀, m bo duɔ́ nkɛ̀ di mmɔkɛ n kó fɛdédíéfɛ̀ kɛ̀ dɛ̀ɛ yie nkɛ̀ di tɛ̃́nkɛ bɑ́ m bútínnɛ́. 41 Dɛ mɔ̀nnì n kó diwɛ̀ì yó ntú m bo di dɔ̀ɔ̀mɛ̀ mɛsɑ̀ɑ̀, n yóó di fíímmu teii di nhɛì miɛkɛ, n yóó mɛ̀ dɔ̀ɔ̀ nɛ̀ n yɛ̀mmɛ̀ mɛmɔu ndi nɛ̀ n wɛ̃rímú mumɔu.

42 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie mbɛ́i nkɛ dɔ̀: N tɔní mɛ̀ɛ̀ botí mɛyɛi ndiɛmɛ̀ kuwuɔ nkuù nyĩ́nkɛ̀, n yóó mɛ ntɔní mɛsɑ̀ɑ̀ mmɛmɔu n nɑ̀kɛ́ mɛ̀ di kpɛ́í. 43 Dihɛì di yɛ̃ ndìì dɔúnko kòo nìtì tɛ̃́nkɛ í dì bo yoo kuwɑnwɑnkù kɛ̀ di tɑ Bɑbidɔnni kɔbɛ nɔu miɛkɛ, di wɛ̃ti kɛ bo do ndɛpɑɑ dɛ kó dihɛì miɛkɛ. 44 Bɛnsɑmɛɛ kó kɛtenkɛ̀ miɛkɛ nɛ̀ yɛhɛkɛ̀ yɛ̀ɛ̀ tɔ̀kɛ́nɛ̀ Sedisɑdɛmmu nɛ̀ Sudɑɑ kó yɛhɛkɛ̀ miɛkɛ nɛ̀ ditɑ̃rì ĩ́nkɛ̀ kpɛyɛ nɛ̀ yɛhɛkɛ̀ yɛ̀ɛ̀ bo Sefɑdɑɑ nɛ̀ yɛ̀ɛ̀ bo Nɛkɛfu tempɛ̃ mbɛ̀ wɛ̃ti kɛ bo dommu dɛpɑɑ ndɛ kó yɛhɛkɛ̀ miɛkɛ kɛ́nwɑ̃ũ yɛdontɛ́pɑ́tɛ kɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ nɑɑ bo di pùtɛ́ kɛ̀ bɛ̀ bo kɛ yɛ̃́ n yóó tɛ̃́nnɛ́nímɛ̀ di kó tidɑɑtì mí ndi Yiɛ̀ nKuyie míì bɛ́i.

33

Kuyie nyɛ̃mmɛ̀ kù yóó wɛ̃tɛ kɛ́íi nSedisɑdɛmmu

1 Mí nSedemii kɛ̀ m bɑɑ nkpɑɑ́ kɛ bo bɛ̀ m pĩ nkɛ kɑ̀nnɛ dɛ̀ tɛkpɑ̀ɑ̀tìcĩ́ɛ̃̀tɛ̀ miɛkɛ, kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nyíɛ́ kɛ́ m bɛ́innɛ̀ kɛ dɔ̀: 2 Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie, mí nwèè dɔ̀ɔ̀ kɛtenkɛ̀, mí nwèè kɛ̀ pìítɛ́ kɛ fìí nkɛ fɔ̃̀tìrì, mí nwèè yètìrì tu: Di Yiɛ̀ nKuyie. 3 N yú kɛ̀ n yóó yiemmu, kɛ dɑ dɑ́ɑ ndɛ̀mɑrɛ̀ diɛrɛ̀, disɔ̀rì kpɛrɛ ɑ í yɛ̃́ dɛ̀. 4 Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie ndíndi Isidɑyɛɛribɛ tũ nkù, ntɛ n nɑ́ɑ́ ntì kɛ̀ dɛ̀ ntukúnɛ̀ Sedisɑdɛmmu kó dihɛì nɛ̀ Sudɑɑ kó sikpɑ̀ɑ̀tìcɛ̃́ĩ sì yóó puɔmmu kɛ̀ dɛ̀ɛ dɔúnko. 5 Kɛ̀ di tú di bo bɑɑo Bɑbidɔnni kɔbɛ bɛ̀ɛ̀ di pi kɛ́ bɛ̀ dokɛ́nɛ̀ di í yóó nɑ. Bɛcíríbɛ̀ bɛɛ̀ yóó píɛ ndihɛì kɛ yɛ̃́ m miɛkɛ di yɛ̀mɛ̀ mɛdiɛ̀. Díndi Sedisɑdɛmmu ɛì kɔbɛ di yɛi mmɛɛ̀ sũ̀ṹ nkɛ̀ n yɛ̀mmɛ̀ nɔ́ɔ́tɛ́ di ĩ́nkɛ̀. 6 N nɛ́ yóó dɑɑtɛnímu di kpɛ́í kɛ́ di tɑɑ, kɛ́ di miɛkùnnɛ kɛ́ di duɔ́ ndiwɛ̀ì diɛrì kɛ̀ dí m bo kɛ̀ dɛ̀ di nɑɑti. 7 N yóó wɛ̃tɛ kɛ́tɛ̃́nnɛ́nímu Sudɑɑ kɔbɛ bɛ̀ pĩ̀ḿmú bɛ̀ kɛ dɔ̀ɔ̀ tidɑɑtì nɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ bɛ̀ pĩ̀ḿmú bɛ̀ kɛ kònnɛ̀ m bo wɛ̃tɛ kɛ́ bɛ̀ kɑ̀nnɛ bɛ ɛì bɛ̀ do dòmmɛ̀ nɛ̀ dimɔ̀nnì.

8 Kɛ́ũtɛ́ mɛcɑɑ̀rìmɛ̀ bɛ̀ do n cɑ̀kɛ mɛ̀, kɛ bɛ̀ cĩ̀ɛ̃́ mbɛ yɛi mmɛmɔu bɛ̀ n yetɛ́nɛ̀mɛ̀ nɛ̀ bɛ̀ yetɛmɛ̀ n kpɛti. 9 Dɛ mɔ̀nnì diwɛ̀ì bo nni mbonɛ̀ Sedisɑdɛmmu ɛì, yɛbotɛ̀ yɛmɔu yɛ̀ɛ̀ bo kɛtenkɛ̀ ĩ́nkɛ̀ yɛ̀ bo keè m bɛ̀ dɔ̀ɔ̀ mɛ̀ɛ̀ sɑ̀ɑ̀ kɛ́ n sɑ̃ntɛ kɛ́ n dɔunnɛ̀ mutɔ̃mmú kɛ́ nni nsɑ̃ntí. Dɛ̀ bo yɛ̀ di kɛ̀ yɛ̀ nkpeutí m bɛ̀ dɔ̀ɔ̀ mɛ̀ɛ̀ sɑ̀ɑ̀ nkpɛ́í kɛ̀ bɛ kpɛrɛ dɛmɔu yié.

10 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie mbɛ́i nkɛ dɔ̀: Díndi Sudɑɑ kɔbɛ di nɑ́ɑ́ nkɛ tú dihɛì dɔúnko bɑ́ onìtì tɛ̃́nkɛ í bo di miɛkɛ bɑ́ fɛɔ̃̀fɛ̀. Sudɑɑ ɛkɛ̀ nɛ̀ Sedisɑdɛmmu kó icɛ dɔúnkomu bɑ́ onìtì tɛ̃́nkɛ í bo di miɛkɛ bɑ́ fɛɔ̃̀fɛ̀. 11 Bɛ̀ wɛ̃ti kɛ bo keèmu dɛ kó kɛtenkɛ̀ miɛkɛ diwɛ̀ì kó mɛtɑmmɛ̀ nɛ̀ siyíi, nɛ̀ bɛ̀ɛ̀ tùótɛ́ bɛtɔbɛ̀ bɑ̀mbɑ̀ bɛ kó iyiɛ. Kɛ̀ bɛ̀ɛ̀ tɔuní Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ yɛpɑ̃rɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ ndiè nkɛ tú:

Sɑ̃ntɛnɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie Mpɑkɛdɑɑ kɛ yɛ̃́ kù wennimɛ̀,

kɛ ti dɔ́ sɑ̃́ɑ̃̀.

Kɛ yɛ̃́ n wɛ̃ti kɛ bo tɛ̃́nnɛ́nímɛ̀ bɛ̀ do pĩ̀ḿmú bɛ̀ bɛ ɛì, kɛ́ bɛ̀ kɑ̀nnɛ bɛ̀ do dòmmɛ̀ nɛ̀ dimɔ̀nnì.

12 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie Mpɑkɛdɑɑ bɛ́i nkɛ dɔ̀: Dihɛì dii mmɛ̀ ndɔúnkomɛ̀, bɑ́ onìtì nɛ̀ fɛɔ̃̀fɛ̀ kɛ̀ dɛ̀ tɛ̃́nkɛ í kɛ́rímú yɛhɛkɛ̀ yɛmɔu miɛkɛ, yɛnɑɑcɛ̃nhòkɛ̀ wɛ̃ti kɛ bo buotɛ́mu kɛ̀ iwũɔ̃ cɛ̃mbɛ ndɛ̀ òòmmu bɛ wũɔ̃. 13 Yɛtɑ̃rɛ̀ ĩ́nkɛ̀ kó yɛhɛkɛ̀ nɛ̀ kubiriku kpɛyɛ, nɛ̀ yɛ̀ɛ̀ bo Nɛkɛfu kó kutempɛ̃ nnɛ̀ Bɛnsɑmɛɛ kó dihɛì miɛkɛ nɛ̀ Sedisɑdɛmmu kó mɛfitímɛ̀ kó yɛhɛkɛ̀ nɛ̀ Sudɑɑ kpɛyɛ miɛkɛ, yɛ pe bo ndɔku kɛ pɛ̃nkù i cɛ̃nti ììkɛ̀ kòò ì kɑ̀ɑ. Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie mmíì bɛ́i.

Kuyie ndɔú ndìì nùù kù í yóó dì kpɑ̀tɛ

14 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie mbɛ́i nkɛ dɔ̀: Dɛ kó yɛwe kpɑɑnímu, kɛ̀ m bo dɔ̀ɔ̀ mɛsɑ̀ɑ̀ n nɑ̀kɛ́ mɛ̀ɛ̀ kpɛ́í Isidɑyɛɛribɛ kpɛ́í nnɛ̀ Sudɑɑ kɔbɛ kpɛ́í. 15 Kɛ̀ dɛ kó yɛwe tùɔ̀kɛ dìì mɔ̀nnì n yóó dennɛní onìtì mɔù nwe Dɑfiti kó kuwuɔ mmiɛkɛ wèè yó mpĩ́ ntimɔ́mmɔnti, kɛ bekùnɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ dihɛì kɛ̀ dɛ̀ wenni. 16 Dɛ yiè Sudɑɑ kɔbɛ yóó cootɛ́mu, kɛ̀ Sedisɑdɛmmu kɔbɛ mbo bɑ́ dɛ̀mɑrɛ̀ í bɛ̀ kɔɔ́nnɛ̀, bɛ̀ bo nyu Sedisɑdɛmmu kɛ tú ti Yiɛ̀ nKuyie nkuù ti dɔɔri timɔ́mmɔnti.

17 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie mbɛ́i nkɛ dɔ̀: Okpɑ̀ɑ̀tì Dɑfiti cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ bɑ́ɑ́ pɑɑ̀ okpɑ̀ɑ̀tì wèè bo nkɑri dikpɑ̀ɑ̀tìkɑ̀rì kɛ́mbɑkɛ́ Isidɑyɛɛribɛ. 18 Ikuɔ́ nìùbɛ̀ mɛ mbɑ́ɑ́ pɑɑ̀ nɛ̀ Defiibɛ bɛ̀ɛ̀ bo nni nfeu iwũɔ̃ kɛ tuɔ̀, kɛ́cɔ́unkonɛ̀ yɛpɑ̃rɛ̀ bɛ̀ yɔɔrɛ yɛ̀ mɛnɑɑ̀, nɛ̀ iwũɔ̃ yɛwe yɛmɔu.

19 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nyíɛ́ kɛ́ m bɛ́innɛ̀ mí nSedemii kɛ dɔ̀: 20 Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie mmíì tu kɛ̀ di bo nɑ kɛ́ceetɛ dinùù n dɔú ndì, kuyie nnɛ̀ kɛyènkɛ̀ kɛ̀ dɛ̀ tɛ̃́nkɛ bɑ́ mbo. 21 Mɛm̀mɛ n dɔunɛ̀ dìì nùù n kóo tɔ̃ntì Dɑfiti di bo pɑɑ̀mɛ̀ kòo kó kufuku kou mɔù bɑ́ nsɔkɛ́ o kpɑ̀tì, Defiibɛ nɛ̀ ikuɔ́ nìùbɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ tɛ̃́nkɛ bɑ́ mpĩ́ n tɔ̃mmú. 22 N yóó duɔ́ nkɛ̀ n kóo tɔ̃ntì Dɑfiti yɑɑ̀bí nɛ̀ Defii kó iyɑɑ̀bí bɛ̀ɛ̀ tu ikuɔ́ nìùbɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ɛ sṹṹ nsiwɑ̃̀ɑ̃ dòmmɛ̀ kɛĩ́nkɛ̀ kɛ í ndò nkɛ́kɑɑ nkɛ́deè bɛ̀ bo sṹṹ ndɑ̀mɛ́ɛ̀rì kó mubirímú do mmɛ̀.

23 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nyíɛ́ kɛ́ m bɛ́innɛ̀ mí nSedemii kɛ dɔ̀: 24 A yɛ̃́mu bɛnìtìbɛ̀ yɛ̀mmɛ̀ dòmmɛ̀, n nu ndootóo Isidɑyɛɛri kó kuwuɔ nnɛ̀ Sudɑɑ kɔku, bɛmbɛ n do tɑ̃ɑ̃tɛ́ bɛ̀, kɛ bɛ̀ bɛ̀ sènku kɛ tɛ̃́nkɛ í bɛ̀ wùó nkubotí. 25 Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie m bɛ́immu kɛ tú: Mí nwèè duɔ́ ndinùù kuyie nnɛ̀ kɛyènkɛ̀ kɛ̀ dɛ̀ bo mmí, mí nwèè duɔ́ nyikuɔ́ kɛĩ́nkɛ̀ nɛ̀ kɛtenkɛ̀, 26 dɛ̀ bo yĩ́mɛ kɛ̀ n dootóo Sɑkɔbu kó kubotí, n kóo tɔ̃ntì Dɑfiti kó kuwuɔ nkɔbɛ, m bɑ́ɑ́ yóu m bo n dɛìmɛ̀ bɛ miɛkɛ bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ bo mbɑkɛ́ Abɑrɑhɑmmu nɛ̀ Isɑki nɛ̀ Sɑkɔbu bɛ yɑɑ̀bí. Mɛsémmɛ̀ bɛ̀ nni mbonɛ̀mu kɛ̀ n yóó wɛ̃tɛ kɛ́tɛ̃́nnɛ́ní bɛ̀ do pĩ̀ḿmú bɛ̀ kɛ́dɔ̀ɔ̀ tidɑɑtì.

34

Kuyie mpɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑǹtò nɑ̀kɛ́mɛ̀ tìì yóó tuɔkɛní Sedesiɑ

1 Bɑbidɔnni kóo kpɑ̀ɑ̀tì Nɛbukɑnnɛsɑɑ nɛ̀ o kó bɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ nɛ̀ yɛkpɑ̀ɑ̀tìyɔ yɛmɔu kutenkù ò bɑkɛ́ yɛ̀ bɛ dokùnɛ̀ dìì mɔ̀nnì Sedisɑdɛmmu nɛ̀ Sudɑɑ kó yɛhɛkɛ̀ tɛyɛ̀, kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nní mbɛ́innɛ̀ mí nSedemii kɛ dɔ̀: 2 Kɔtɛ kɛ́nɑ́kɛ́ Sudɑɑ kɔbɛ kóo kpɑ̀ɑ̀tì Sedesiɑsi kɛ dɔ̀: Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie n tú: N yóó duɔ́ ndi nhɛì Bɑbidɔnni kóo kpɑ̀ɑ̀tì nwe kòò dì cɔ́u. 3 O mɔ́mmuɔ nhò í yóó nɑ kɛ́yentɛ́. Bɛ̀ yóó o pĩ̀ḿmu, kóo duɔ́ mBɑbidɔnni kóo kpɑ̀ɑ̀tì kɛ̀ bɛ̀ɛ yɑ̀ bɛtɔbɛ̀ kɛ́tetɛ bɛtɔbɛ̀ tinɑ́ɑǹtì, kòo nɛ́ nɑ kóò kònnɛ̀ Bɑbidɔnni.

4 Nɛ́ ntɛ mí ndi Yiɛ̀ nKuyie n nɑ̀kɛ́ tì kɛ̀ dɛ̀ ntúkúnɛ̀ wenwe Sudɑɑ kɔbɛ kóo kpɑ̀ɑ̀tì Sedesiɑsi: Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie mmíì tu o í yóó kú mutòntònkṹṹ. 5 Ò yóó kú bɑ̀mmùù nwe kɛ̀ bɛ̀ɛ tuɔ ntihúúntì o kpɛ́í, bɛ̀ do tì tùɔmmɛ̀ o yɛmbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ o niitɛ́nɛ̀ kɛ di tikpɑ̀tì kɛ́nkuɔ̀ ndikúdɑbònnì kɛ tú: Áú ti Yiɛ̀! Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie mmíì bɛ́i.

6 Mí nSedemii kɛ̀ n tì nɑ̀kɛ́ Sudɑɑ kɔbɛ kóo kpɑ̀ɑ̀tì Sedesiɑ. N do tì nhò nɑ̀kɛ́ Sedisɑdɛmmu nwe. 7 Dɛ̀ do sɔ̃́ mBɑbidɔnni domu mudoò Sedisɑdɛmmu kó dihɛì kɛ donɛ̀ Sudɑɑ kó yɛhɛkɛ̀ Nɑkiisi nɛ̀ Asekɑɑ yɛ̀ɛ̀ do tú yɛhɛikperɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ɛ yɛ̀ yĩɛ̃kɛ.

Bɛ̀ do fĩ́ĩmmɛ̀ tidɑɑtì tìì tu Ebedeebɛ kɛ́wɛ̃tɛ kɛ́ tì pĩ

8 Okpɑ̀ɑ̀tì Sedesiɑ nɛ̀ Sedisɑdɛmmu kɔbɛ kɛ̀ bɛ̀ɛ wɛ̃nnɛ́ dinùù kɛ dɔ̀: 9 Kɛ̀ wèè mɔ̀kɛ kudɑɑkù kɛ̀ kù tu Ebedee, kɛ tú kunitidɑɑkù yóó kunitipòrìkù wèe kù fĩ́ĩ nkɛ̀ bɛ kou mɔù tɛ̃́nkɛ bɑ́ mmɔkɛ kudɑɑkù kùù tu Sudɑɑ kó kuwuɔ nkou, 10 Sedisɑdɛmmu ɛì kó bɛkótíbɛ̀ bɛmɔu nɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ do bo ò dɔú ndɛ̀ dɛ kó dinùù, kɛ̀ bɛ̀ɛ yie mbɑ́ wè kòo fĩ́ĩ nho dɑɑkù ò do mɔkɛ kù kɛ tɛ̃́nkɛ bɑ́ɑ́ wɛ̃tɛ kɛ́ kù tùótɛ́ kɛ́ kù pĩ̀ńnɛ́ mudɑɑtɔ̃mmú. 11 Kɛ̀ dɛ̀ nɛ́ nyóó yíɛ́ kɛ̀ bɛ̀ɛ ceetɛ bɛ yɛ̀mmɛ̀ kɛ́wɛ̃tɛ kɛ́túókɛ́ bɛ dɑɑtì bɛ̀ do fĩ́ĩ ntì kɛ́wɛ̃tɛ kɛ́ tì pĩ̀ńnɛ́ mudɑɑtɔ̃mmú. 12 Mɛm̀mɛ kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nni mbɛ́innɛ̀ mí nSedemii kɛ̀ n dɔ̀: 13 Ti Yiɛ̀ nKuyie nyIsidɑyɛɛribɛ tũ nkù tu kuù dɔúnnɛ̀ dinùù di yɛmbɛ̀ kù bɛ̀ dènnɛní dìì mɔ̀nnì Esibiti bɛ̀ do tú kɛ̀ tidɑɑtì kɛ́ bɛ̀ nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: 14 Yɛbie nyɛ̀yiekɛ̀ miɛkɛ di kɔbɛ Ebedeebɛ bɛ̀ɛ̀ di fìtɛ́nɛ̀ bɛmɑ́ɑ̀ kɛ nɑɑ́ ndi kó tidɑɑtì, kɛ̀ di bɛ̀ pĩ̀ńnɛ́ mutɔ̃mmú di níí bɛ̀ fĩ́ĩnko. Bɛ̀ níí yóó pĩ́ ndi tɔ̃mmú kɛ́mmɔkɛ yɛbie nyɛ̀kuɔ̀ ndi kɛ̀ dí bɛ̀ fĩ́ĩnko. Di yɛmbɛ̀ mɛ nyí n kèńtɛ́, bɛ̀ ketɛ́ kɛ í ndɑ̀ɑ̀tɛ. 15 Kɛ̀ díndi mɛ nyie nkɛ dɔ̀ɔ̀ n yɛ̃mmɛ̀, bɑ́ wè kòò fĩ́ĩnko o kó kudɑɑkù, kɛ̀ di dɔú nketikɛ dinùù n cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ miɛkɛ n yètìrì yu dɛ̀. 16 Dɛ kó difɔ̃nkúò kɛ wɛ̃̀tɛ kɛ cèètɛ di yɛ̀mmɛ̀ kɛ cɑ̀kɛ n yètìrì kɛ wɛ̃̀tɛ kɛ tɛ̃̀ńnɛ́ní di do fĩ́ĩ mbɛ̀ kɛ wɛ̃̀tɛ kɛ bɛ̀ pĩ̀ńnɛ́ mudɑɑtɔ̃mmú.

17 Nɛ̀ dɛ kpɛ́í ntɛ mí ndi Yiɛ̀ nKuyie n tú mù: N tú di í mɛ nyiemmɛ̀ n kpɛti, kɛ bo fĩ́ĩ mbɑ́ wè o tebitɛ, bɑ́ wè o kou, n yóó di fĩ́ĩnkomu kɛ̀ bɛ̀ di do mudoò, kɛ̀ dikònnìi tɑnní nɛ̀ mutenkṹṹ. Di kpɛrɛ bo donnɛ́ yɛbotɛ̀ kó yɛkpɑ̀ɑ̀tìyɔ kɔ̃m̀bùɔ̀tì.

18-19 Sudɑɑ ɛì kó bɛkótíbɛ̀ nɛ̀ Sedisɑdɛmmu ɛì kɔbɛ nɛ̀ tɛkpɑ̀ɑ̀tìcĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kó bɛkótíbɛ̀ nɛ̀ ikuɔ́ nìùbɛ̀ nɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ bɛmɔu bɛ̀ do yiemmu kɛ́ n dɔúnnɛ̀ dinùù, kɛ́wɛ̃nnɛ́ kɛ́ n kuɔ fɛnɑ̀ɑ̀fɛ̀ kɛ́ fɛ̀ kèkɛ́ yɛkékɛ̀ yɛ̀dɛ́ɛ̀ kɛ́nkeri kɛ pɛ̃nkù dɛ kó yɛkékɛ̀ cuokɛ̀. Dɛ kó bɛnìtìbɛ̀ bɛ̀ cɑ̀ɑ̀rɛ̀mu bɛ̀ n dɔúnnɛ̀ dìì nùù. Bɛ̀ í dɔ̀ɔ̀ bɛ̀ do dɔú ndinùù kɛ yɛ̃ mbɛ̀ yóó dɔ̀ɔ̀mɛ̀ nɛ̀ dɛ kpɛ́í m bo bɛ̀ dɔ̀ɔ̀ bɛ̀ dɔ̀ɔ̀mɛ̀ fɛnɑ̀ɑ̀fɛ̀. 20 N yóó bɛ̀ duɔ́ mbɛ dootitɔbɛ̀ mbɛ bɛ̀ɛ̀ bɛ̀ dɔ́nɛ̀ mukṹṹ nkɛ bɛ̀ɛ bɛ̀ kùɔ, kɛ̀ dikpɑ́ɑ̀ kó tinɔ̀tì nɛ̀ tikpɑsĩ̀ntì kɛ̀ dɛ̀ɛ bɛ̀ di. 21 Sudɑɑ kɔbɛ kóo kpɑ̀ɑ̀tì Sedesiɑsi nɛ̀ o ɛì kó bɛkótíbɛ̀ m bo bɛ̀ tɑnnɛ̀ bɛ dootitɔbɛ̀ nɔu miɛkɛ, bɛ̀ɛ̀ bɛ̀ dɔ́nɛ̀ mukṹṹ mbɛ̀ bo bɛ̀ nìntɛ bɛ̀ tɑti Bɑbidɔnni kó bɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ nɔu miɛkɛ nkɛ. Bɑ́ bɛ̀ mu mmɛ ndi yóumɛ̀, 22 n yóó duɔ́ nkɛ̀ bɛ̀ɛ wɛ̃tɛní kɛ́ di do mudoò mmu kɛ́ di pɔntɛ kɛ́cɔ́u ndihɛì. M bo duɔ́ nkɛ̀ Sudɑɑ kó yɛhɛkɛ̀ɛ dɔúnko yɛ̀ tɛ̃́nkɛ bɑ́ mmɔkɛ wèè yɛ̀ ɑ̃. Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie míì bɛ́i.

35

Dekɑbiibɛ yetɛmɛ̀ mɛnɑɑ̀ mmuyɑ̃̀ɑ̃̀

1 Sosiɑsi birɛ Sosɑkimmu tu dìì mɔ̀nnì Sudɑɑ kɔbɛ kóo kpɑ̀ɑ̀tì, kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nni mbɛ́innɛ̀ mí nSedemii kɛ dɔ̀: 2 Kɔtɛ kɛ́yɑ̀ Dekɑbu kó kuwuɔ nkɔbɛ, kɛ́ bɛ̀ yu kɛ̀ dí tɑ Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kó tidieti kó kùmɑkù miɛkɛ kɑ̀ɑ bɛ̀ duɔ́ mmɛnɑɑ̀ nkɛ̀ bɛ̀ɛ yɑ̃̀.

3 Mɛm̀mɛ kɛ̀ n kɔtɛ kɛ yú Idimmɛyɑ birɛ Abɑtisinniyɑ yɑɑ̀birɛ, Yɑsɑnniyɑu kó dɛbirɛ nɛ̀ o nɛi Dekɑbiibɛ cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ tɛmɔu. 4 Kɛ̀ m bɛ̀ kɔ̀tɛnɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ Ikidɑdiɑ birɛ, Annɑni Kuyie kóo nìtì kó kudieku ò tiè ndɛ̀ o kɔbɛ. Dɛ kó kudieku do tɔ́kɛ́nɛ̀ okpɑ̀ɑ̀tì tũ̀mbɛ̀ kpɛti nti kɛ sɔkɛ́ Sɑdummu wèè do bɑɑ Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ bòrì o birɛ Mɑseyɑ kɔku ĩ́nkɛ̀. 5 Kɛ̀ m bɛ̀ ĩ̀ńnɛ́ sicèe nɛ̀ mɛnɑɑ̀ fɛ́i fɛ́i, nɛ̀ ibòòkɛ kɛ́ bɛ̀ nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀ yɑ̃̀nɛ̀ mɛnɑɑ̀.

6 Kɛ̀ bɛ̀ n tɛ̃́nnɛ́ kɛ dɔ̀ ti í yóó yɑ̃̀ mɛnɑɑ̀ ti yɑ̀ɑ̀rì Dekɑbu birɛ Yonnɑdɑbu do ti nɑ̀kɛ́mu kɛ tú:

Ti bɑ́ nyɔ̃̀ mmɛnɑɑ̀ tínti nɛ̀ ti bío sɑ̃́ɑ̃̀.

7 Ti mɛ mbɑ́ɑ́ mɑɑ́ sicɛ̃́ĩ,

ti mɛ mbɑ́ mmɔkɛ dɛpɑɑ ti bɑ́ɑ́ fííkú dɛtie mbɛ̀ tu dɛ̀ fínyĩ̀,

ti bɑ́ mmɔkɛ ti kpɛrɛ

kɛ yɛ̃ ti yó nhɑ̃mɛ̀ titouti miɛkɛ nkɛ ti fòmmu mumɔu,

mɛm̀mɛ ti bo nfòùmɛ̀ kɛ́mɔntɛ dihɛì ti bo dì kupɔ̀ɔ̀kù.

8 Mɛm̀mɛ kɛ̀ ti yie nti cicɛ Dekɑbu birɛ Yonnɑdɑbu ti nɑ̀kɛ́ tì kɛ́yóu mɛnɑɑ̀ mmuyɑ̃̀ɑ̃̀ ti fòmmu mumɔu miɛkɛ, tínti nɛ̀ ti pobɛ̀ nɛ̀ ti bí initidɑɑì nɛ̀ initipòì. 9 Ti í mɑɑ́ sicɛ̃́ĩ kɛ bo nhɑ̃, ti mɛ nyí kùútí dɛpɑɑ, ti í fìíkú dɛtie mbɛ̀ tu dɛ̀ fínyĩ̀, ti í buɔtí dɛ̀mɑrɛ̀. 10 Ti ɑ̃ titouti miɛkɛ nkɛ, ti yie nkɛ tũ̀nnɛ ti cicɛ Yonɑɑdɑbu ti nɑ̀kɛ́ tìnti. 11 Bɑbidɔnni kóo kpɑ̀ɑ̀tì Nɛbukɑnnɛsɑɑ weè do ti do mudoò kɛ̀ ti cokɛ́ kɛ́tɑ Sedisɑdɛmmu kɛ bo yentɛ́nɛ̀ Bɑbidɔnni nɛ̀ Sidii kɔbɛ kó bɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀. Mɛm̀mɛ kɛ̀ ti bo Sedisɑdɛmmu nɛ̀ yíenní.

12-13 Mɛm̀mɛ kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie Mpɑkɛdɑɑ Isidɑyɛɛribɛ tũ nkù n nɑ́kɛ́ mí nSedemii kɛ dɔ̀ n kɔtɛ kɛ́nɑ́kɛ́ Sudɑɑ kɔbɛ nɛ̀ bɛ̀ɛ̀ bo Sedisɑdɛmmu kɛ tú kù yɛ̃ mbɛ̀ í dò nkɛ́kéntɛ́ kɛ́yie nku kpɛtɑɑ̀? 14 Dekɑbu birɛ Yonnɑdɑbu do nɑ̀kɛ́mu o kɔbɛ kɛ tú bɛ̀ bɑ́ nyɔ̃ mmɛnɑɑ̀, kɛ̀ bɛ̀ yie nkɛ tì pĩ mbɑ́ bɛ̀ í yɔ̃ mmɛnɑɑ̀ nɛ̀ yíenní, kɛ́ yɛ̃́ bɛ̀ yiemmɛ̀ bɛ yɑ̀ɑ̀rì kó dinùù. Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie kɛ̀ n nɛ́ yiɛ̀ kɛ di nɑ́ɑ́nnɛ̀ bɑ́ di í yíé. 15 Kɛ̀ n yìɛ̀ kɛ tũɔ̃̀nko m pɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑm̀bɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ di nɑ́ɑ́ nkɛ tú dí ceetɛ kɛ́yóu mɛborimɛ yɛimɛ kɛ́dɔɔ̀ dɛ̀ɛ̀ wenni kɛ́yóu di bo ntũmmɛ̀ yɛbɔkɛ̀ kɛ yɛ̀ feu iwũɔ̃. Mɛm̀mɛ di bo mbomɛ̀ dihɛì n di duɔ́ ndì, díndi nɛ̀ di yɛmbɛ̀. Di mɛ nyí kèńtɛ́, di í yie n kpɛti. 16 Dekɑbiibɛ biɛ yiemmu kɛ tũ̀nnɛ bɛ yɑ̀ɑ̀rì Yonnɑdɑbu bɛ̀ nɑ̀kɛ́ tì. Sudɑɑ kɔbɛ díndi di mɛ nyí yie n kpɛti.

17 Kɛ̀ n sɔɔtɛ́ kɛ́bɛ́i nkɛ dɔ̀: Dɛɛ̀ kpɛ́í nte kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie Mpɑkɛdɑɑ tínti Isidɑyɛɛribɛ ti tũ nkù tu, kù bo bɔntɛ́ Sudɑɑ kɔbɛ nɛ̀ bɛ̀ɛ̀ bo Sedisɑdɛmmu mɛyɛi nkù ti nɑ̀kɛ́ mɛ̀ɛ̀ kpɛ́í, kɛ yɛ̃́ kù tì ndi nɑ̀kɛ́mɛ̀ kɛ di nɑ̀kɛ́ di mɛ nyí yie, kɛ̀ kù di yùúkɛ́ kɛ di yùúkɛ́ bɑ́ di í kù cɔ̀útɛ́.

18 Dɛ kó difɔ̃nkúò kɛ̀ n nɑ́kɛ́ Dekɑbiibɛ kɛ dɔ̀: Ti Yiɛ̀ nKuyie Mpɑkɛdɑɑ tínti Isidɑyɛɛribɛ ti tũ nkù tu: Di mɛ nyiemmɛ̀ kɛ tũ̀nnɛ di yɑ̀ɑ̀rì Yonnɑdɑbu di nɑ̀kɛ́ tì kɛ dɔ̀ɔ̀ ò nɑ̀kɛ́ tì timɔu. 19 Nɛ̀ dɛ kpɛ́í Dekɑbu birɛ Yonnɑdɑbu cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ í yóó pɑ̀ɑ̀ wèè bo mpĩ́ nKuyie tɔ̃mmú ku cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ miɛkɛ.

Kunku ti Yiɛ̀ nKuyie Mpɑkɛdɑɑ tínti Isidɑyɛɛribɛ ti tũ nkù kuù mɛ nyɛ̃.

36

Sosɑkimmu cɔutɛ́mɛ̀ Sedemii kó tipɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì kó yɛpɑ́tɛ

1 Sudɑɑ kɔbɛ kóo kpɑ̀ɑ̀tì Sosiɑsi birɛ Sosɑkimmu kpɑ̀tì benni dinɑɑnnì miɛkɛ kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nni mbɛ́innɛ̀ mí nSedemii kɛ dɔ̀: 2 Wɑɑ́ nkukɔ̃̀nkù kɛ́wɑ̃ri tinɑ́ɑǹtì n nɑ̀kɛ́ tì kɛ̀ dɛ̀ ntukúnɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ nɛ̀ Sudɑɑ kɔbɛ nɛ̀ iwuɔ ntɛì, kɛ́túótɛ́nɛ̀ Sosiɑsi tu dìì mɔ̀nnì okpɑ̀ɑ̀tì kɛ́ntɔ kɛ́tuɔkɛnɛ̀ yíenní. 3 Kɛ̀ dɛ̀ yɛ̀mmɛ̀ Sudɑɑ kɔbɛ bo keè n tɑ̃ɑ̃tɛ́ kɛ yóó bɛ̀ dɔ̀ɔ̀ mɛ̀ɛ̀ yɛi kɛ́ceetɛ kɛ́yóu bɛ borimɛ yɛimɛ kɛ̀ m bɛ̀ cĩ̀ɛ̃́ mbɛ yetímɛ̀ nɛ̀ bɛ cɑɑ̀rìmɛ̀.

4 Mɛm̀mɛ kɛ̀ Sedemii yú Nɛdiyɑ birɛ Bɑduki kóò nɑ̀kɛ́ ti Yiɛ̀ nKuyie nhò nɑ̀kɛ́ tìì kó dimɑ̀ɑ̀ kòò tì wɑ̃̀ri kukɔ̃̀nkù ĩ́nkɛ̀.

5 Ò tì wɑ̃̀ri mɛmmɛ kɛ́deè kɛ̀ Sedemii ò nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: M bo mɛdítímmɛ̀ miɛkɛ nkɛ, n yí dò m bo nɑ kɛ́tɑ ti Yiɛ̀ nKuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀. 6 Fɔ̃́ɔ̃̀ mɔ́mmuɔ nyóó kɔtɛ ti Yiɛ̀ nKuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ mɛnùboúmmɛ̀ kɛ́kɑɑ n dɑ nɑ̀kɛ́ tì kɑ̀ɑ tì wɑ̃̀ri. A ti kɑ̀ɑ mbɛ̀ɛ̀ kɔ̀tɛní mɛnùboúmmɛ̀ nɛ̀ bɛ̀ɛ̀ ìtɛ́ní Sudɑɑ ɛkɛ̀ yɛmɔu kɛ kɔ̀tɛní kɛ̀ bɛ̀ɛ tì kèè. 7 Kɛ̀ dɛ̀ yɛ̀mmɛ̀ bɛ bɑ́ɑmmìi tuɔkɛ ti Yiɛ̀ nKuyie mborɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ɛ ceetɛ kɛ́yóu bɛ borimɛ yɛimɛ kɛ yɛ̃́ ti Yiɛ̀ nKuyie mmiɛkɛ yɛ̀mɛ̀ dɛ kó bɛnìtìbɛ̀ kɛ bɛ̀ cɔ̀útɛ́ mɛdiɛ̀.

8 Kɛ̀ Nɛdiyɑ birɛ Bɑdukii dɔɔ̀ mí nSedemii nhò nɑ̀kɛ́ tì timɔu kɛ́kɑɑ nti Yiɛ̀ nKuyie nnɑ́ɑǹtì tìì wɑ̃̀ri kukɔ̃̀nkù ĩ́nkɛ̀ Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ miɛkɛ. 9 Dɛ̀ do sɔ̃́ nSosiɑsi birɛ Sosɑkimmu Sudɑɑ kɔbɛ kóo kpɑ̀ɑ̀tì bo o kpɑ̀tì benni dinummurì ndi otɑ̃ɑ̃̀wɛínwè miɛkɛ, kɛ̀ bɛ̀ɛ yú Sedisɑdɛmmu ɛì kɔbɛ nɛ̀ Sudɑɑ kó yɛhɛkɛ̀ yɛmɔu kɔbɛ kɛ̀ bɛ̀ɛ kɔtɛní Sedisɑdɛmmu Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ mɛnùboúmmɛ̀. 10 Kɛ̀ Bɑdukii kɑɑ̀ n duɔ́ nkòò wɑ̃̀ri tìì nɑ́ɑǹtì. Ò do bo Sɑfɑ̃ɑ̃ birɛ Kemɑdiyɑ wèè tu opɑ́tíwɑ̃ɑ̃̀tì o dieku nku. Dɛ kó kudieku do bo Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ dɑ̀nkù dɛ ĩ́nkɛ̀ kɔku nku. Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ bòrì bɛ̀ tu dì dibòrì pɑ̀nnì di borɛ̀.

11 Kɛ̀ Kemɑdiyɑ birɛ Misee Sɑfɑ̃ɑ̃ yɑɑ̀birɛ keè tinɑ́ɑǹtì bɛ̀ kɑ̀ɑ ntì ti Yiɛ̀ nKuyie mpɑ́tíri miɛkɛ timɔu, 12 kɛ́deè kɛ́kɔtɛ okpɑ̀ɑ̀tì kóo pɑ́tíwɑ̃ɑ̃̀tì dieku, kòo kpɑ̀ɑ̀tì kó bɛtũ̀mbɛ̀ bɛmɔu bɛ̀ɛ̀ tu: Edisɑmɑɑ opɑ́tíwɑ̃ɑ̃̀tì nɛ̀ Sɑmmɑyɑ birɛ Bedɑyɑ nɛ̀ Akibɔɔ birɛ Edinɑtɑ̃ɑ̃ nɛ̀ Sɑfɑ̃ɑ̃ birɛ Kemɑdiyɑ nɛ̀ Anɑnniyɑ birɛ Sedekiɑ kɛ́yíɛ́nɛ̀ okpɑ̀ɑ̀tì kó bɛtũ̀mbɛ̀ tɔbɛ̀ bɛmɔu. 13 Kɛ̀ Misee bɛ̀ tùò mBɑduki do kɑɑ̀ ntìì nɑ́ɑǹtì dipɑ́tíri miɛkɛ bɛnìtìbɛ̀ bɛmɔu ììkɛ̀.

14 Mɛm̀mɛ kòo kpɑ̀ɑ̀tì kó bɛtũ̀mbɛ̀ bɛmɔu tɔ̃ Nɛkɑnniyɑɑ birɛ Eudi Sedemiɑ yɑɑ̀birɛ wèè do tú Kuusi yɑɑ̀bíyómmɛ̀ kòò bo nɑ́kɛ́ Nɛdiyɑ birɛ Bɑduki kòo kɔtɛnɛ̀ní kukɔ̃̀nkù ò do kɑɑ̀ nkù bɛnìtìbɛ̀ ììkɛ̀. Mɛm̀mɛ kòo túótɛ́ kukɔ̃̀nkù kɛ́tɔní bɛ borɛ̀. 15 Kɛ̀ bɛ̀ɛ ò nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Kɑri dɛndɛ kɛ́ ti kɑɑ̀ ntìì bo kukɔ̃̀nkù miɛkɛ. Koò kù mbɛ̀ kɑ̀ɑ. 16 Kɛ̀ bɛ̀ɛ keè dɛ kó tinɑ́ɑǹtì kɛ̀ kufɔ̃wɑɑ́ mbɛ̀ pĩ nkɛ̀ bɛ̀ nwúó nwúó mbɛtɔbɛ̀ kɛ́nɑ́kɛ́ Bɑduki kɛ dɔ̀: Ti nɑ́kɛ́ ɑ tì wɑ̃̀ri mɛ̀ɛ̀ botí.

17 Bɛ̀ mɛ nyĩ kɛ́bekɛ́ Bɑduki kɛ dɔ̀: Ti nɑ́kɛ́ ɑ tì wɑ̃̀ri mɛ̀ɛ̀ botí.

18 Kòo bɛ̀ tɛ̃̀ńnɛ́ kɛ dɔ̀: Ò tì nni nnɑ́ɑ́mmu kɛ̀ ntì wɑ̃̀ũ kukɔ̃̀nkù ĩ́nkɛ̀.

19 Kòo kpɑ̀ɑ̀tì kó bɛtũ̀mbɛ̀ɛ nɑ́kɛ́ Bɑduki kɛ dɔ̀: Kɔtɛ fɔ̃́ nnɛ̀ Sedemii kɛ̀ di sɔri bɑ́ òmɔù bɑ́ nyɛ̃́ di borɛ̀.

20 Mɛm̀mɛ kɛ̀ bɛ̀ɛ yóu dɛndɛ dipɑ́tíri opɑ́tíwɑ̃ɑ̃̀tì Edisɑmɑɑ kó kudieku kɛ́kɔtɛ okpɑ̀ɑ̀tì cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ dɑ̀nkù borɛ̀ kóò nɑ̀kɛ́ dipɑ́tíri tɔ tì timɔu.

21 Kòo kpɑ̀ɑ̀tìi duɔ́ nkɛ̀ Yeuudii kɔtɛ kɛ́túótɛ́ní dɛ kó dipɑ́tíri okpɑ̀ɑ̀tì kóò pɑ́tíwɑ̃ɑ̃̀tì Edisɑmɑɑ dieku kɛ́ dì kɑ̀ɑ nhokpɑ̀ɑ̀tì nɛ̀ o tũ̀mbɛ̀ bɛ ììkɛ̀. 22 Dɛ̀ do sɔ̃́ ndɛ̀ tu muséé nkóo tɑ̃̀nkù nwe dibenni tɑ̃̀nkù wɛínwè kòo kpɑ̀ɑ̀tì kɑ̀ri o cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ muséé mmɔ̀nnì kpɛtɛ kɛ̀ muhɑ̃ɑ̃́ ntuɔti. 23 Kɛ̀ Bɑduki níí kɑɑ̀ nkɛ́fĩntɛ kukɔ̃̀nkù mɛ̀tɑ̃ɑ̃ti yoo mɛ̀nɑ̀ɑ̀ kòo kpɑ̀ɑ̀tìi kù kèétɛ́ kɛ́cɔ́u, kɛ́ mmɛ nhɔ̃ kɛ́ kù cɔ́u nkumɔu kɛ́deè. 24 Okpɑ̀ɑ̀tì nɛ̀ o tũ̀mbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ kó dimɑ̀ɑ̀ do dɛ̀ bo kɛ́keè dɛ kó tinɑ́ɑǹtì bɛ kɔ̃m̀bùɔ̀tì í ndo, bɛ̀ í nkɛ̃rí bɛ yɑ̀ɑ̀tì. 25 Edinɑtɑ̃ɑ̃ nɛ̀ Dedɑyɑ nɛ̀ Kemɑdiyɑ bɛ̀ do bɑ̀ḿmúmu okpɑ̀ɑ̀tì kɛ dɔ̀ ò bɑ́ɑ́ cɔ́u ndɛ kó kukɔ̃̀nkù, ò mɛ nyí nyie nkɛ́ bɛ̀ kèńtɛ́. 26 Kòo kpɑ̀ɑ̀tìi pɛ́i nho birɛ Yedɑmɛyɛɛdi nɛ̀ Asidiyɛɛdi birɛ Sedɑyɑ nɛ̀ Abudiyɛɛdi birɛ Sedemiɑ kɛ dɔ̀ bɛ̀ɛ pĩ́ nhopɑ́tíwɑ̃ɑ̃̀tì Bɑduki nɛ̀ mí nSedemii kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie mmɛ nti sɔnnɛ.

27 Okpɑ̀ɑ̀tì cɔ́u ndìì mɔ̀nnì kukɔ̃̀nkù mí nSedemii do nɑ̀kɛ́ tì Bɑduki ti wɑ̃̀ri kùù ĩ́nkɛ̀ kɛ́deè kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nni mbɛ́innɛ̀ kɛ dɔ̀: 28 Wɑɑ́ nkukɔ̃̀nkù tɛkù kɛ́wɛ̃tɛ kɛ́wɑ̃ri ɑ do wɑ̃̀ri tì kuketikù ĩ́nkɛ̀ timɔu kɛ̀ Sosɑkimmu Sudɑɑ kɔbɛ kóo kpɑ̀ɑ̀tì kù cɔ́u. 29 Kɑ̀ɑ dèè mɛmmɛ ɑ́ nɑ́kɛ́ Sosɑkimmu kpɛ́í nkɛ dɔ̀:

Ti Yiɛ̀ nKuyie ntú ɑ mɛ̀ ncɔ́ummɛ̀ dipɑ́tíri kɛ nɑ́ɑ́ nkɛ tú bɑ nte kɛ̀ n wɑ̃̀ri dɛ kó dipɑ́tíri kɛ nɑ́ɑ́ nkɛ tú Bɑbidɔnni kóo kpɑ̀ɑ̀tì kèríní kɛ bo pɔntɛ dihɛì kɛ́kuɔ bɛnìtìbɛ̀ nɛ̀ iwũɔ̃. 30 Dɛɛ̀ te kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie ntu fɔ̃́ nSosɑkimmu Sudɑɑ kɔbɛ kóo kpɑ̀ɑ̀tì ɑ kou mɔù bɑ́ɑ́ kɑri Dɑfiti kó dikpɑ̀ɑ̀tìkɑ̀rì, ɑ bo kú kɛ́nduɔ́o, kuyie mmɔ̀nnì kɛ̀ diyiè níí dɑ tiitɛ́, kɛyènkɛ̀ mɔ̀nnì kɛ̀ muséé ndɑ potɛ́. 31 Ti Yiɛ̀ nKuyie ntu ku yóó potɛ́mu fɔ̃́ nnɛ̀ ɑ kó kuwuɔ nnɛ̀ ɑ kó bɛtɔ̃mbɛ̀, mɛyɛi ndi dɔ̀ɔ̀ mɛ̀ nkpɛ́í. Sudɑɑ kó kuwuɔ nkɔbɛ nɛ̀ bɛ̀ɛ̀ bo Sedisɑdɛmmu ɛì mɛyɛi nku bɛ̀ nɑ̀kɛ́ mɛ̀ɛ̀ kpɛ́í mbɑ́ bɛ̀ í kèńtɛ́ mɛ̀ dotimu di yɔ ĩ́nkɛ̀.

32 Dɛ kó difɔ̃ǹkúò mí Sedemii kɛ̀ n túótɛ́ kukɔ̃̀nkù tɛkù kɛ́ kù duɔ́ Nɛdiyɑ birɛ mBɑduki kɛ́ nhò nɑ̀ɑ́ ntìì do wɑ̃̀ri kuketikù Sudɑɑ kɔbɛ kóo kpɑ̀ɑ̀tì do cɔ́u nkù kòò wɑ̃̀ũ kɛ́yíɛ́nɛ̀ titɛtì pɛ́u tìì tì dònnɛ̀.

37

Okpɑ̀ɑ̀tì Sedesiɑ tɔ̃mmɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ bo beé nSedemii

1 Nɛbukɑnnɛsɑɑ Bɑbidɔnni kóo kpɑ̀ɑ̀tì weè do pĩ nSosiɑsi birɛ Sedesiɑ tikpɑ̀tì kòo cɔutɛ́ Sosɑkimmu birɛ Konniyɑu kɛ́mbɑkɛ́ Sudɑɑ kɔbɛ. 2 Ò mɛ nyí nyie nKuyie nkpɛti, mí nku pɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑǹtò nh ò nɑ̀ɑ́ ntì, wenwe nɛ̀ o kó bɛtũ̀mbɛ̀ nɛ̀ o nìtìbɛ̀ bɛmɔu, dihɛì miɛkɛ òmɔù í ntì yie.

3 Bɑ́ nɛ̀ mɛmmɛ kòo kpɑ̀ɑ̀tì Sedesiɑ tɔ̃ Sedemiɑ birɛ Yukɑɑri nɛ̀ ikuɔ́ nìùtì Mɑseyɑ kɛ̀ bɛ̀ bo kɔtɛ kɛ́nɑ́kɛ́ mí Kuyie mpɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑǹtò Sedemii kɛ dɔ̀: Ti dɔ́ ɑ bɑ́ntɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nku ti kpɛ́í.

4 Dɛ̀ do sɔ̃́ mmí nSedemii n ceǹtìmu n dɔ́mɛ̀, bɛ̀ mu ndo í n kpetínnɛ́. 5 Dɛ mɔ̀nnì kɛ̀ Esibiti kóo kpɑ̀ɑ̀tìi yɛ̀ Esibiti, kɛ̀ Bɑbidɔnni kó bɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ do pi Sedisɑdɛmmu, kɛ̀ bɛ̀ɛ keè bɛ kpɛ́í kɛ́fũtɛ bɛ̀ tɛ̃́nkɛ í mpi dihɛì. 6 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nní mbɛ́innɛ̀ kɛ dɔ̀: 7 Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie ndíndi Isidɑyɛɛribɛ di tũ nkù míì tu, ɑ nɑ́kɛ́ Sudɑɑ kɔbɛ kóo kpɑ̀ɑ̀tì wèè bɛ̀ tɔ̃nní kɛ tú ɑ́ m beé nkɛ dɔ̀: Esibiti kóo kpɑ̀ɑ̀tì kɔbɛ bɛ̀ɛ̀ do yɛ̀nní kɛ bo di teennɛ̀ bɛ̀ wɛ̃̀tɛ kɛ kũũ̀mmu bɛ ɛì. 8 Bɑbidɔnni kó bɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ wɛ̃ti kɛ bo domu Sedisɑdɛmmu ɛì kɛ́ dì pɔ̀ntɛ kɛ́ dì cɔ́u. 9 Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie m bɛ́immu kɛ tú di soú ndimɑ́ɑ̀ ndi kɛ nɑ́ɑ́ nkɛ tú Bɑbidɔnni kó bɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ ìtɛ́ kɛ̀ dɛ̀ dèè. Bɛ̀ í kɔ̀tɛ dɛ̀mɑrɛ̀. 10 Bɑ́ kɛ̀ di dɔ́ kɛ́dokɛ́nɛ̀ Bɑbidɔnni kó bɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ kɛ́ bɛ̀ nɑ kɛ́kuɔ bɛ̀mɑbɛ̀. Di kɔ̀ùtɛ kɔutɛ bɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ duɔ́ bɛ touti miɛkɛ, bɛ̀ itinímu kɛ bo cɔ́u ndihɛì.

Bɛ̀ kpetínnɛ́mɛ̀ Sedemii

11 Bɑbidɔnni kó bɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ ìtɛ́ dìì mɔ̀nnì kɛ́fũtɛnɛ̀ Sedisɑdɛmmu Esibiti kó bɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ kpɛ́í, 12-13 kɛ̀ n yɛ̀nní Sedisɑdɛmmu kɛ́nkɔri Bɛnsɑmɛɛ ɛì kó dibòrì, bɛ̀ɛ̀ bɑ̀ɑ yɛbòrɛ̀ bɛ kóo kótì Sedemiɑ birɛ Idiyɑ Anɑnniyɑ kó dɛyɑɑ̀birɛ kòo m pĩ́ nkɛ dɔ̀: A kɔri kɛ bo duɔ́ nhɑ mɑ́ɑ̀ ndi Bɑbidɔnni kɔbɛ. 14 Kɛ̀ nh ò tɛ̃̀ńnɛ́ kɛ dɔ̀: Ɔ́ɔ̀, n yí kɔri kɛ bo bɛ̀ duɔ́ m mɑ́ɑ̀.

Idiyɑ mɛ nyí ntì kèńtɛ́ kɛ́ m pĩ́ nkɛ́kɔtɛ kɛ́duɔ́ nhokpɑ̀ɑ̀tì tũ̀mbɛ̀. 15 Kòo kpɑ̀ɑ̀tì tũ̀mbɛ̀ miɛkɛɛ n yɛ̀nní kɛ̀ bɛ̀ m puotí kɛ́deè kɛ́ n kpetínnɛ́ dihɛì kóo pɑ́tíwɑ̃ɑ̃̀tì Yonnɑtɑ̃ɑ̃ cĩ́ɛ̃̀tɛ̀, kɛ yɛ̃́ bɛ̀ do tɛ̀ ndɔ̀ɔ̀mɛ̀ dikpetíntou. 16 Mí nSedemii kɛ̀ nní mbo dikpetíntou kɛtenkɛ̀ miɛkɛ kpɛri kɛ́mɔntɛ, 17 kòo kpɑ̀ɑ̀tì Sedesiɑ tɔ̃ nkɛ̀ bɛ̀ n kpetɛ́ní kòo m bekɛ tɛkpɑ̀ɑ̀tìcĩ́ɛ̃̀tɛ̀ miɛkɛ tidɛ́ borɛ̀ kɛ dɔ̀: Tìmɑtì í bo n kpɛ́í Kuyie ndɑ nɑ̀kɛ́ tì kɛ dò nhɑ n nɑ́kɑ́ɑ̀? Kɛ̀ nh ò tɛ̃̀ńnɛ́ kɛ dɔ̀: Ɛ̃ɛ̃ tìmɑtì bomu, kɛ́bɛ́i nkɛ dɔ̀: Bɛ̀ yóó dɑ pĩ́mmu kɛ́duɔ́ mBɑbidɔnni kóo kpɑ̀ɑ̀tì.

18 Kɛ̀ m bekɛ okpɑ̀ɑ̀tì Sedesiɑ kɛ dɔ̀: N dɑ cɑ̀kɛ bɑ fɔ̃́ nnɛ̀ ɑ tũ̀mbɛ̀ nɛ̀ ɑ nìtìbɛ̀ kɛ̀ di m pĩ nkɛ kpetínnɛ́? 19 Kuyie mpɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑm̀bɛ̀ bɛ̀ɛ̀ sòò di nɑ́ɑ́ nkɛ tú Bɑbidɔnni kóo kpɑ̀ɑ̀tì í kɔriní kɛ bo di do, ò í kéríní kɛ bo pɔntɛ dihɛì, bɛ̀ kɔ̀tɛ kɛ?

20 Di mmɔ̀nnì n nɛ́ dɑ bɑ́ɑ́mmu, fɔ̃́ n yiɛ̀ nhokpɑ̀ɑ̀tì ɑ́ kéntɛ́ m bɑ́ɑmmìi, bɑ́ɑ́ wɛ̃tɛ kɛ n tɛ̃́nnɛ́ dihɛì kóo kpɑ̀ɑ̀tì kóo pɑ́tíwɑ̃ɑ̃̀tì Yonnɑtɑ̃ɑ̃ cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ miɛkɛ kó dikpetíntou, n yɑ̀ɑ̀ bo kú.

21 Kòo kpɑ̀ɑ̀tì Sedesiɑ duɔ́ ndinùù kɛ dɔ̀ bɛ̀ n dènnɛní dikpetíntou kɛ́ n tɑnnɛ́ kudɑ̀nkù bɛ̀ɛ̀ bɑ̀ɑ tikpetíntì bɛ̀ borɛ̀ kɛ́ nni nduɔ̀ mbɑ́ dìì yiè pɛ̃́ɛ̃̀, kɛ̀ pɛ̃́ɛ̃̀ weè sɑ̀ɑ̀ í dèè. Mí nSedemii kɛ̀ nní mbo bɛ̀ɛ̀ bɑ̀ɑ̀ tikpetíntì bɛ kó kudɑ̀nkù kɛ́mɔntɛ.

38

Bɛ̀ cṹũnkomɛ̀ Sedemii tɛbintɛ miɛkɛ

1 Mɛm̀mɛ kɛ̀ Mɑtɑ̃ɑ̃ birɛ Sefɑtiɑ nɛ̀ Pɑsuu birɛ Kedɑdiɑ nɛ̀ Sedemiɑ birɛ Yukɑɑri nɛ̀ Mɑdikiɑ birɛ Pɑsuu kɛ̀ bɛ̀ɛ keè n nɑ̀ɑ́ ntì bɛnìtìbɛ̀ bɛmɔu tìì tu: 2 Ti Yiɛ̀ nKuyie nkuù tu wèè bo nkpɑɑ́ dihɛì diì mmiɛkɛ mudoò bo ò kònnɛ̀ yoo dikònnì kɛ̀ dɛ̀ mɛ nyí tú mɛmmɛ mutenkṹṹ. Kɛ̀ wèè mɛ nyɛ̀ kɛ duɔ́ nhomɑ́ɑ̀ Bɑbidɔnni ɛì kɔbɛ ò bo cootɛ́ kɛ́nfòù.

3 Ti Yiɛ̀ nKuyie mbɛ́immu kɛ tú Bɑbidɔnni ɛì kó bɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ bo do di nhɛì kɛ́ dì fìètɛ.

4 Kòo kpɑ̀ɑ̀tì tũ̀mbɛ̀ɛ ò nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Onìtì yie ndò nkɛ́kuɔmu, ò yɑ̃́rìkùnko bɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ kɔ̃̀ntì nti bɛ̀ɛ̀ kpɑɑ́ dihɛì diì mmiɛkɛ nɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ bɛmɔu ò í wɑnti bɛnìtìbɛ̀ kó mɛsɑ̀ɑ̀, ò bɛ̀ dɔ́nɛ̀ mɛyɛi mmɛ.

5 Kòo kpɑ̀ɑ̀tì Sedesiɑsi bɛ̀ tɛ̃̀ńnɛ́ kɛ dɔ̀: Dɔɔ̀nɛ̀ we di dɔ́mɛ̀ n yí yóó nɑ kɛ di bɑɑ.

6 Kɛ̀ bɛ̀ m pĩ́ nkɛ́pítínnɛ́ iwɛ̃ĩ kɛ́cṹũnko okpɑ̀ɑ̀tì birɛ Mɑkidiɑ kó tɛbintɛ tɛ̀ɛ̀ do bo tɛkpɑ̀ɑ̀tìcĩ́ɛ̃̀tɛ̀ dɑ̀nkù. Mɛniɛ ndo í ɑ̃ tɛ miɛkɛ, tisɑ̃̀ũ̀tì do nti kɛ̀ n fṹṹkóo ti miɛkɛ.

7 Kɛ sɔ̃́ nhEtiopii kou mɔù wèè do tú tɛkpɑ̀ɑ̀tìcĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kóo kótì kòo yètìrì tu Ebɛɛdi-Mɛdɛki, kòo keè bɛ̀ n tɑnnɛ́mɛ̀ tɛbintɛ miɛkɛ kòo kpɑ̀ɑ̀tì nkɑri Bɛnsɑmɛɛ ɛì kó dibòrì kɛ bekù. 8 Kɛ̀ Ebɛɛdi-Mɛdɛkii yɛ̀nní tɛkpɑ̀ɑ̀tìcĩ́ɛ̃̀tɛ̀ miɛkɛ kɛ́nɑ́kɛ́ okpɑ̀ɑ̀tì kɛ dɔ̀: 9 Áú n yiɛ̀! Fɔ̃́ nhokpɑ̀ɑ̀tì, bɛ nnìtìbɛ̀ cɑ̀ɑ̀rɛ̀mu bɛ̀ pĩ ndɛ̀ Sedemii kɛ tɑnnɛ́ tɛbintɛ miɛkɛ kɛ̀ dikònnì yóó dɛ̀ nhò kùɔ kɛ yɛ̃́ pɛ̃́ɛ̃̀ í kpɑɑ́mɛ̀ dihɛì miɛkɛ.

10 Kòo kpɑ̀ɑ̀tìi duɔ́ ndinùù Ebɛɛdi-Mɛdɛki Etiopii ɛì kou kɛ dɔ̀: Túótɛ́ bɛnìtìbɛ̀ bɛtɑ̃ɑ̃ti * kɛ̀ bɛ̀ dɑ nɛinɛ̀ kɛ̀ dí kɔtɛ kɛ́dennɛní Sedemii tɛbintɛ kòò mu nyí ku.

11 Kɛ̀ Ebɛɛdi-Mɛdɛkii túótɛ́ dɛ kó bɛnìtìbɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ɛ kɔtɛ kɛ́tɑ okpɑ̀ɑ̀tì cĩ́ɛ̃̀tɛ̀, tɛkpɑ̀ɑ̀tìcĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kó tikpɑ̀tì ɑ̃ kùù dieku kó kudieku dɛfũ̀ɔ̃̀ kɔku, kɛ́túótɛ́ tiyɑɑ̀cítì tìì kòtɛ́ kɛ kɛ̃rí, kɛ́ tì pìtínnɛ́ kuhɔ̃ũ kɛ́ n duɔ́nko tɛbintɛ miɛkɛ, 12 kɛ́ n nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Túótɛ́ tiyɑɑ̀cítì kɛ́ceé nhɑ pɛ̃̀tɛ́mpĩ́ɛ̃̀kù kɛ́pĩ́nnɛ́ iwɛ̃ĩ ti ĩ́nkɛ̀. 13 Kɛ̀ m mɛ ndɔɔ̀ kɛ̀ bɛ̀ɛ yṹɔ̃́ nkuhɔ̃ũ kɛ́ n dennɛní tɛbintɛ miɛkɛ. Mɛm̀mɛ mí nSedemii kɛ̀ nní mbo bɛ̀ɛ̀ bɑ̀ɑ̀ tikpetíntì bɛ kó kudɑ̀nkù.

Okpɑ̀ɑ̀tì wɛ̃̀tɛ kɛ yumɛ̀ Sedemii kòo beé

14 Kòo kpɑ̀ɑ̀tì Sedesiɑ tɔ̃ nkɛ̀ bɛ̀ n yúní kɛ̀ ti kɔtɛ Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ dibòrì tɑ̃ɑ̃́nnì kòo kpɑ̀ɑ̀tìi n nɑ́kɛ́ kɛ dɔ̀: N do dɔ́ kɛ́ dɑ bekɛ tìmɑtì nti, kɛ̀ n tì ndɑ bekɛ́ ɑ bɑ́ n sɔnnɛ tìmɑtì.

15 Kɛ̀ n dɔ̀: Kɛ̀ n tì ndɑ nɑ̀kɛ́ ɑ yó n kuɔmu kɛ̀ m mɛ ndɑ duɔ́ nyitié ɑ í yó n kéntɛ́.

16 Kɛ̀ Sedesiɑ n yú tidɛ́ borɛ̀ kɛ́ n nɑ́kɛ́ kɛ dɔ̀: Kuyie mbomu kuù ti duɔ̀ mmufòmmu, m bɛ́immu kɛ tú n yí yóó dɑ kuɔ, m mɛ nyí yóó dɑ pĩ́ nkɛ́duɔ́ mbɛ̀ɛ̀ dɑ dɔ́nɛ̀ mukṹṹ.

17 Dɛ mɔ̀nnì kɛ̀ n nɑ́kɛ́ Sedesiɑ kɛ dɔ̀: Ti Yiɛ̀ nKuyie Mpɑkɛdɑɑ kunku tínti Isidɑyɛɛribɛ ti tũ nkù tu kɑ̀ɑ yɛ̀ kɛ kɔ̀tɛ kɛ duɔ́ nhɑmɑ́ɑ̀ Bɑbidɔnni kóo kpɑ̀ɑ̀tì ɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ iwɛ̃ĩ yɛmbɛ̀, ɑ yó nfòùmu fɔ̃́ nnɛ̀ ɑ cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kɔbɛ, bɛ̀ bɑ́ɑ́ cɔ́u ndihɛì. 18 Kɑ̀ɑ mɛ nyí yɛ̀ kɛ duɔ́ nhɑmɑ́ɑ̀ Bɑbidɔnni kóo kpɑ̀ɑ̀tì ɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ iwɛ̃ĩ yɛmbɛ̀, bɛ̀ yóó domu dihɛì diì nkɛ́ dì cɔ́u mmuhɑ̃ɑ̃́, ɑ mɔ́mmuɔ nhɑ bɑ́ɑ́ nɑ kɛ́yentɛ́. 19 Kòo kpɑ̀ɑ̀tì Sedesiɑ n nɑ́kɛ́ kɛ dɔ̀: N yĩɛ̃̀kù Sudɑɑ kó kuwuɔ nkɔbɛ bɛ̀ɛ̀ duɔ́ mbɛ̀ mbɛ bɛmɑ́ɑ̀ Bɑbidɔnni kɔbɛ, n kɔ̃m̀bùɔ̀tì duò bɛ̀ bo m pĩ́mmɛ̀ mmɛ kɛ́ bɛ̀ duɔ́ nkɛ̀ bɛ̀ n fɛ̃́ũ.

20 Kɛ̀ nh ò tɛ̃̀ńnɛ́ kɛ dɔ̀: Bɛ̀ í yóó dɑ pĩ́ nkɛ bɛ̀ duɔ́. Kéntɛ́ ti Yiɛ̀ nKuyie nkpɛti n dɑ nɑ́ɑ́ ntì. Mɛyɛi mmɑmɛ̀ í yóó dɑ tuɔkɛní ɑ yó nfòùmu. 21 Kɑ̀ɑ mɛ nyetɛ ɑ bo yɛ̀mɛ̀ kɛ́ bɛ̀ duɔ́ nhɑmɑ́ɑ̀, ntɛ ti Yiɛ̀ nKuyie nni nduɔ́ ntì tiì yóó dɑ tuɔkɛní: 22 Bɛnitipòbɛ̀ bɛmɔu bɛ̀ɛ̀ kpɑɑ́ ɑ kpɑ̀ɑ̀tìcĩ́ɛ̃̀tɛ̀ miɛkɛ Sudɑɑ ɛì, bɛ̀ yóó bɛ̀ duɔ́mmu Bɑbidɔnni kó bɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ iwɛ̃ĩ yɛmbɛ̀, dɛ kó bɛnitipòbɛ̀ yó nnɑ́ɑ́mmu ɑ kpɛ́í nkɛ tú:

O nɑtitɔbɛ̀ ò ciitɛ́mu kɛ nɑ,

o fũ̀ṹkú disɑ̃̀ũ̀ ndi kɛ̀ bɛ̀ cokɛ́.

23 A pobɛ̀ nɛ̀ ɑ bí bɛ̀ bo bɛ̀ duɔ́ mBɑbidɔnni kɔbɛ, ɑ mɔ́mmuɔ Bɑbidɔnni kóo kpɑ̀ɑ̀tì bo dɑ pĩ́ nkɛ́cɔ́u ndihɛì.

24 Kɛ̀ Sedesiɑ n nɑ́kɛ́ kɛ dɔ̀: A bɑ́ɑ́ yie nkòò mɔùu keè ti nɑ̀kɛ́ tì, kɛ̀ bɛ̀ tì kèè ɑ kumu. 25 Sikpɑ̀ɑ̀tìbìí nɛ̀ bɛ̀ɛ̀ bɑkɛ́ dihɛì kɛ̀ bɛ̀ kèè ɑ kɔ̀tɛnímɛ̀ m borɛ̀ kɛ̀ ti nɑ̀kɛ́, kɛ̀ bɛ̀ tu ɑ́ bɛ̀ nɑ̀kɛ́ ti nɑ̀kɛ́ tì kɛ bɑ́ɑ́ bɛ̀ sɔ̀nnɛ tìmɑtì kɛ̀ mɛɛ̀ dɔkɛ bɛ̀ bo dɑ kuɔ. 26 Á bɛ̀ nɑ̀kɛ́ kɛ tú ɑ kɔ̀tɛní kɛ bo m bɑ́mmúmu kɛ̀ m bɑ́ɑ́ dɑ tɛ̃́nnɛ́ Sonnɑtɑ̃ɑ̃ cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ ɑ yɑ̀ɑ̀ bo kú.

27 Sikpɑ̀ɑ̀tìbìí nɛ̀ bɛ̀ɛ̀ bɑkɛ́ dihɛì kɛ̀ bɛ̀ɛ kɔtɛní m borɛ̀ kɛ́ m bekɛ ti nɑ̀kɛ́ tì, kɛ̀ m bɛ̀ tɛ̃̀ńnɛ́ okpɑ̀ɑ̀tì n nɑ̀kɛ́ tì, kɛ̀ bɛ̀ dɔ̀ yúóó kɛ́ítɛ́, kɛ yɛ̃́ bɛ̀ í kèèmɛ̀ ti nɑ̀kɛ́ tì. 28 Mí nSedemii kɛ̀ nní mbo bɛ̀ɛ̀ bɑ̀ɑ tɛkpɑ̀ɑ̀tìcĩ́ɛ̃̀tɛ̀ bɛ kó kudɑ̀nkù kɛ̀ bɛ̀ yɑ̀ɑ pɔntɛnɛ̀ Sedisɑdɛmmu.

Ntɛ dɛ̀ wũɔ̃kɛ́mɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ yɑ̀ɑ̀ pɔ̀ntɛnɛ̀ Sedisɑdɛmmu.

39

Bɑbidɔnni kɔbɛ pɔ̀ntɛmɛ̀ Sedisɑdɛmmu

(Yɛnɑ́ɑǹkékɛ̀ 1-10 wéntɛ́ 52:4-16 nɛ̀ 2 Bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ 25:1-12)

1 Sudɑɑ kɔbɛ kóo kpɑ̀ɑ̀tì Sedesiɑ kpɑ̀tì benni wɛínnì miɛkɛ nkɛ otɑ̃̀nkù píínwè, Nɛbukɑnnɛsɑɑ Bɑbidɔnni kóo kpɑ̀ɑ̀tì nɛ̀ o ɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ bɛmɔu bɛ̀ kɔ̀tɛnímɛ̀ kɛ́pi Sedisɑdɛmmu ɛì. 2 Sedesiɑ kpɑ̀tì benni tɛpíítɛ̀ nɛ̀ dìmɑ́ɑ̀ miɛkɛ nkɛ otɑ̃̀nkù nɑɑnwè diyiè wɛínnì yiè, Bɑbidɔnni kóo kpɑ̀ɑ̀tì nɛ̀ o kɔbɛ bɛ̀ mɑ̀tɛ́mɛ̀ dihɛì kó kuduotí. 3 Mɛm̀mɛ Bɑbidɔnni kó bɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ iwɛ̃ĩ yɛmbɛ̀ tɑmɛ̀ kɛ́kɑri dibòrì dɛ cuokɛ̀ kpɛri, bɛɛ̀ yètɛ̀ tu: Nɛdikɑdi-Sɑdɛtisɛɛ wèè bɑkɛ́ bɛ̀ fɔ̃̀mmu bɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ pĩ ntɛkpɑ̀ɑ̀tìcĩ́ɛ̃̀tɛ̀ miɛkɛ mutɔ̃mmú, kòo kpɑ̀ɑ̀tì ò tɑ̃́ nɛ̀ bɛkótíbɛ̀ tɔbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ do tú iwɛ̃ĩ yɛmbɛ̀.

4 Sudɑɑ kɔbɛ kóo kpɑ̀ɑ̀tì Sedesiɑ nɛ̀ o kó bɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ bɛ̀ yɑ̀ dìì mɔ̀nnì Bɑbidɔnni kó bɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ kɛ́cokɛ́ dihɛì kɛyènkɛ̀. Bɛ̀ do tũ̀nnɛ okpɑ̀ɑ̀tì pérímù kó kucɛ nku dibòrì dìì sokɛ́ iduotí idɛ́ cuokɛ̀ kɛ́tũnnɛ okpɑ̀ɑ̀tì kó kucɛ kùù yìɛ̀nɛ̀ Suditɛ̃ɛ̃ biriku. 5 Kɛ̀ Bɑbidɔnni ɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ɛ bɛ̀ bɛ̀ti kɛ́nintɛ Sedesiɑ Sedikoo biriku miɛkɛ kóò pĩ nkɛ́kɔtɛnɛ̀ Bɑbidɔnni kóo kpɑ̀ɑ̀tì borɛ̀ Dibudɑ Amɑti ɛì. Dɛndɛ Nɛbukɑnnɛsɑɑ ò bekɛ́nɛ̀mɛ̀. 6 Bɑbidɔnni kóo kpɑ̀ɑ̀tì dɛ nfíé Sedesiɑ bí o ììkɛ̀, kɛ́fíénɛ̀ Sudɑɑ ɛì kó bɛkótíbɛ̀ bɛmɔu, 7 kɛ́dokɛ́ Sedesiɑ nùɔ kóò boúnɛ̀ disɔɔwũɔ̃̀ kó mɛfĩmmɛ kóò kònnɛ̀ Bɑbidɔnni.

8 Kɛ̀ Bɑbidɔnni kɔbɛɛ cɔ́u nsikpɑ̀ɑ̀tìcɛ̃́ĩ nɛ̀ dihɛì yɛmbɛ̀ kpɛsi kɛ́puɔ Sedisɑdɛmmu ɛì duotí. 9 Kɛ̀ Nɛbusɑdɑdɑnni, tihɑ̃ɑ̃pɔ̀ntì tìì bɑ̀ɑ okpɑ̀ɑ̀tì ti kóo kótìi pĩ́mmú bɛnìtìbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ kpɑɑ́ dihɛì nɛ̀ bɛ̀ɛ̀ do ò duɔ́ mbɛmɑ́ɑ̀ nɛ̀ bɛyɑ́ntìbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ do kpɑɑ́ kɛ́tɔ kɛ́kònnɛ̀. 10 Kòo súɔ́ mbɛcĩ̀rìbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ í mɔkɛ mùmɑmù kɛ́duɔ́ nkɛ̀ bɛ̀ nkpɑɑ́ Sudɑɑ ɛì miɛkɛ, kòo bɛ̀ totí fínyĩ̀ kó dɛtie nnɛ̀ dɛpɑɑ.

Bɛ̀ fĩ́ĩmmɛ̀ Sedemii

11 Dɛ̀ do sɔ̃́ mBɑbidɔnni kóo kpɑ̀ɑ̀tì duɔ́mmu dinùù Nɛbusɑdɑdɑnni tihɑ̃ɑ̃pɔ̀ntì tìì ò bɑ̀ɑ ti kóo kótì kɛ̀ dɛ kó dinùù tu: 12 Túótɛ́ Sedemii kɛ́ndɑkɛ o kpɛ́í kɛ̀ bɛ̀ bɑ́ɑ́ ò dɔ̀ɔ̀ mɛyɛi mmɑmɛ̀, kòò dɑ bekɛ tì ɑ ti nhò dɔ̀ɔ̀. 13 Mɛm̀mɛ kɛ̀ Nɛbusɑdɑdɑnni wèè bɑkɛ́ tihɑ̃ɑ̃pɔ̀ntì tìì bɑ̀ɑ okpɑ̀ɑ̀tì nɛ̀ Nɛbusɑsibɑnni wèè bɑkɛ́ bɛ̀ fɔ̃̀mmu bɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ pĩ ntɛkpɑ̀ɑ̀tìcĩ́ɛ̃̀tɛ̀ miɛkɛ mutɔ̃mmú nɛ̀ Nɛdikɑdi-Sɑdɛtisɛɛ wèè bɑkɛ́ bɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ nɛ̀ bɛ̀ɛ̀ do tú bɛkótíbɛ̀ Bɑbidɔnni kóo kpɑ̀ɑ̀tì kpɑ̀ɑ̀tìyuu miɛkɛ. 14 Kɛ̀ bɛ̀ɛ tɔ̃ nkɛ̀ bɛ̀ n túótɛ́ní bɛ̀ɛ̀ bɑ̀ɑ okpɑ̀ɑ̀tì bɛ kó kudɑ̀nkù miɛkɛ, kɛ́ n kɔtɛnɛ̀ní kɛ́ n duɔ́ nhAsikɑmmu birɛ Kedɑdiɑ Sɑfɑ̃ɑ̃ yɑɑ̀birɛ kɛ̀ Ayikɑmmuu n kpɛ̃nnɛ́ kɛ̀ nni mbo o kɔbɛ borɛ̀.

Kuyie nnɑ̀kɛ́ tì Sedemii Ebɛɛdi-Mɛdɛki kpɛ́í

15 Mí nSedemii n do kpɑɑ́ bo bɛ̀ɛ̀ bɑ̀ɑ okpɑ̀ɑ̀tì bɛ kóò kótì kó kudɑ̀nkù nku kɛ̀ Kuyie nní mbɛ́innɛ̀ kɛ dɔ̀: 16 Kɔtɛ kɛ́nɑ́kɛ́ Ebɛɛdi-Mɛdɛki Etiopii ɛì kou kɛ dɔ̀: Ti Yiɛ̀ nKuyie Mpɑkɛdɑɑ kunku tínti Isidɑyɛɛribɛ ti tũ nkù tu kù do nɑ̀kɛ́ tì di nhɛì kpɛ́í kù yóó tì dɔ̀ɔ̀mu dɛ yiè bo tuɔkɛ dìì mɔ̀nnì, tiyɛiti nti dɛ̀ í tú tisɑ̀ɑ̀tì. A yóó tì yɑ̀mu. 17 Kù yóó dɑ dɛɛtɛ́nɛ̀mu, bɛnìtìbɛ̀ ɑ yĩɛ̃̀kù bɛ̀ bɛ̀ í yóó dɑ pĩ́. Kunku ti Yiɛ̀ nKuyie kuù bɛ́i. 18 Kù yóó dɑ dɛɛtɛ́mu, mudoò í yóó dɑ kònnɛ̀, ɑ yóó nfòùmu, kɛ yɛ̃́ ɑ yiemmɛ̀ kɛ dò nkù dɑ nɑ̀kɛ́ tì bo dɔɔ̀. Kunku ti Yiɛ̀ nKuyie nkuù mɛ nyɛ̃.

40

Sedemii kɔ̀tɛmɛ̀ Misipɑɑ kɛ kɑ̀ri

1 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nní m bɛ́innɛ̀ mí nSedemii, Nɛbusɑdɑdɑnni wèè bɑkɛ́ bɛ̀ɛ̀ bɑ̀ɑ̀ okpɑ̀ɑ̀tì ò n fĩ́ĩ ndìì mɔ̀nnì Dɑmɑɑ ɛì.

Ò do yóó n fĩ́ĩ nkɛ̀ m boú mɛfĩmmɛ mmɛ kɛ sokɛ́ Sedisɑdɛmmu kɔbɛ nɛ̀ Sudɑɑ kɔbɛ bɛ cuokɛ̀, bɛ̀ do pĩ̀ḿmú bɛ̀ kɛ bo kònnɛ̀ Bɑbidɔnni. 2 Kɛ̀ Nɛbusɑdɑdɑnni n yú mí nSedemii tidɛ́ borɛ̀ kɛ dɔ̀: A Yiɛ̀ nKuyie nkuù do dɑ nɑ̀kɛ́ kɛ tú kù yóó duɔnní mɛyɛi mmiɛ di nhɛì, 3 kɛ mɛ mmɛ̀ duɔnní, kù do nɑ̀kɛ́ tì kù ti ndɔ̀ɔ̀ kɛ yɛ̃́ di cɑ̀kɛmɛ̀ di Yiɛ̀ nKuyie mbɑ́ di í yie nku kpɛti kù do di nɑ̀kɛ́ tì tiì di tùɔ̀kɛní. 4 Ntɛ yíe n dɑ dɛɛtɛ́mu, kɛ dɑ pìtɛ́ iwɛ̃ĩ ìì do dɑ píítí. Kɑ̀ɑ dɔ́ kɛ bo n nɛinɛ̀ Bɑbidɔnni ti nɛi, n yó ndɑkɛmu ɑ kpɛ́í. Kɑ̀ɑ yɛ̀mmɛ̀ mɛ nyí yie nhɑ bo n nɛinɛ̀mɛ̀ ɑ yóu. Kɛtenkɛ̀ kɛmɔu duɔ́mu ɑ ììkɛ̀, kɑ̀ɑ dɔ́ kɛ bo kɔtɛ kùù píkù ɑ ku nkɔtɛ.

5 Mí nSedemii kɛ̀ nní nkpɑɑ́ kɛ mu nyí kɔ̀tɛ kɛ̀ Nɛbusɑdɑdɑnni yíɛ́ kɛ́bɛ́i nkɛ dɔ̀: Wɛ̃tɛ Ayikɑmmu birɛ Kedɑdiɑ Sɑfɑ̃ɑ̃ yɑɑ̀birɛ borɛ̀, Bɑbidɔnni kóo kpɑ̀ɑ̀tì we mbɑɑ́ nSudɑɑ ɛkɛ̀. Wɛ̃tɛ nɛ̀ we kɛ̀ di mbo ɑ kɔbɛ borɛ̀, kɑ̀ɑ mɛ nyí dɔ́ ɑ kɔtɛ ɑ pɛ́nsìrì kùù píkù.

Mɛm̀mɛ wèè bɑkɛ́ bɛ̀ɛ̀ bɑ̀ɑ okpɑ̀ɑ̀tì ò n duɔ́mmɛ̀ tidiitì kɛ́ m pɑ̃nɛ̀ yɛpɑ̃rɛ̀ kɛ́ n cɑu. 6 Mí nSedemii kɛ̀ n kɔtɛ Ayikɑmmu birɛ Kedɑdiɑ borɛ̀ Misipɑɑ kɛ́mbo o borɛ̀, mí nnɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ tɔbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ do kpɑɑ́ dihɛì.

Kedɑdiɑ tumɛ̀ kùmɑ̀ndɑ́ɑ̀ Sudɑɑ tenkɛ̀

(Yɛnɑ́ɑǹkékɛ̀ 7-19 wéntɛ́ 2 Bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ 25:23-24)

7 Bɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ iwɛ̃ĩ yɛmbɛ̀ nɛ̀ bɛtɔbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ do cìɛ́tóo kɛ̀ bɛ̀ɛ keè Bɑbidɔnni kóo kpɑ̀ɑ̀tì kɑ̀nnɛmɛ̀ Kedɑdiɑ kòò bo mbɑkɛ́ bɛ ɛì, koò bɑ̀nnɛ kòò bo mbɑkɛ́ bɛ̀ɛ̀ í mɔkɛ dɛ̀mɑrɛ̀, bɛnitidɑɑbɛ̀ nɛ̀ bɛnitipòbɛ̀ nɛ̀ ibí bɛ̀ í pĩ mbɛ̀ kɛ kònnɛ̀ Bɑbidɔnni. 8 Kɛ̀ dɛ kó bɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ iwɛ̃ĩ yɛmbɛ̀ɛ kɔtɛ Kedɑdiɑ borɛ̀ Misipɑɑ. Bɛɛ̀ yètɛ̀ tu Nɛtɑnniyɑu birɛ Isimɑyɛɛri nɛ̀ Kɑdeyɑ bí idɛ́ Yoɑnɑnni nɛ̀ Yonnɑtɑ̃ɑ̃ nɛ̀ Tɑnnɛumɛti birɛ Kedɑdiɑ nɛ̀ Nɛtofɑɑ ɛì kou Efɑii bí nɛ̀ Mɑɑkɑɑ ɛì kou Yɑsɑnniyɑɑ bɛmbɛ nɛ̀ bɛ kɔbɛ. 9 Kɛ̀ Ayikɑmmu birɛ Kedɑdiɑ Sɑfɑ̃ɑ̃ yɑɑ̀birɛ bɛ̀ dɔúnnɛ̀ dinùù bɛmbɛ nɛ̀ bɛ kɔbɛ kɛ dɔ̀: Mpĩ́nnɛ̀ Bɑbidɔnni ɛì kɔbɛ kó mutɔ̃mmú kɛ bɑ́ nyĩɛ̃̀kù. Mbonɛ̀ dihɛì kɛ́mpĩ́ mBɑbidɔnni kóo kpɑ̀ɑ̀tì tɔ̃mmú. Di bo mbo kɛ̀ dɛ̀ di nɑɑti. 10 M bomu Misipɑɑ kɛ̀ Bɑbidɔnni kɔbɛ kéríní míì yóó bɛ̀ yɑ̀ nɛ̀ di kó difɔ̃̀tìrì. Ntɔ̃ũnɛ̀ di tebɛ kɛ dɔɔri mɛnɑɑ̀, kɛ dɛì tidiitì kɛ dii mɛkùɔ̀ nkɛ ɑ̃ɑ̃̀ di buɔ miɛkɛ, kɛ́nkɑri di ɛkɛ̀ bɛ̀ di duɔ́ nyɛ̀.

11 Sudɑɑ kó kuwuɔ nkɔbɛ bɛ̀ɛ̀ do bo Mɔɑbu tenkɛ̀ nɛ̀ Amɔniibɛ kɔkɛ nɛ̀ Edomiibɛ kɔkɛ nɛ̀ bɛ̀ɛ̀ bo yɛhɛkɛ̀ tɛyɛ̀ miɛkɛ kɛ̀ bɛ̀ɛ keè Bɑbidɔnni kóo kpɑ̀ɑ̀tì sùɔ́mmɛ̀ bɛ̀mɑbɛ̀ Sudɑɑ tenkɛ̀ kɛ tɑ̃ɑ̃tɛ́ Sɑfɑ̃ɑ̃ birɛ Ayikɑmmu kó dɛbirɛ Kedɑdiɑ kòò bo mbɑkɛ́. 12 Kɛ̀ Sudɑɑ kó kuwuɔ nkɔbɛ bɛmɔu bɛ̀ɛ̀ do cìɛ́tɛ́ kɛ́mbo yɛhɛkɛ̀ tɛyɛ̀. Kɛ̀ bɛ̀ɛ wɛ̃tɛní Sudɑɑ tenkɛ̀ Misipɑɑ Kedɑdiɑ borɛ̀, kɛ́tɔ̃ũ bɛ tebɛ pɛ́u nɛ̀ bɛ̀ kùɔ̀tìnɛ̀ yɛ̀ mɛnɑɑ̀.

Bɛ̀ kùɔmɛ̀ Kedɑdiɑ

(Wéntɛ́ 2 Bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ 25:25-26)

13 Diyiè mɑrì Yoɑnɑnni Kɑdeyɑ birɛ nɛ̀ bɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ do cìɛ́tɛ́ kɛ̀ bɛ̀ɛ kɔtɛ Misipɑɑ Kedɑdiɑ borɛ̀, 14 kóò nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: A yɛ̃́ kɛ dò nhAmɔniibɛ kpɑ̀ɑ̀tì Bɑɑdisi tɔ̃nní Nɛtɑnniyɑ birɛ Isimɑyɛɛri kɛ tú bɛ̀ dɑ kuɔɑ̀? Bɑ́ Ayikɑmmu birɛ Kedɑdiɑ í nyie nkɛ dò mbɛ̀ nɑ̀ɑ́ ntì tu timɔ́mmɔnti. 15 Kɛ̀ Kɑdeyɑ birɛ Yoɑnɑnnii nɑ́kɛ́ Kedɑdiɑ disɔ̀rì Misipɑɑ kɛ dɔ̀: Duɔ́ nkɛ̀ n kɔtɛ kɛ́kuɔ Nɑtɑnniyɑ birɛ Isimɑyɛɛri. Òmɔù í yó ntì yɛ̃́, kɛ̀ mɛɛ̀ dɔkɛ ò yóó dɑ kuɔmu, kòò mɛ ndɑ kùɔ Sudɑɑ kɔbɛ bɛ̀ɛ̀ tìkú ɑ borɛ̀ bɛ̀ yóó cíɛ́tɛ́mu kɛ̀ Sudɑɑ kó kuwuɔ nkpɛrɛɛ deè.

16 Kɛ̀ Ayikɑmmu birɛ Kedɑdiɑ nɑ́kɛ́ Kɑdeyɑ birɛ Yoɑnɑnni kɛ dɔ̀: A nɑ́ɑ́ ntì Isimɑyɛɛri ĩ́nkɛ̀ tì tu siyɑ́ɑ̀bìsí nsi.

41

1 Dibenni tɑ̃̀nkù yiénwè miɛkɛ nkɛ Edisɑmɑɑ birɛ Nɑtɑnniyɛɛri kó dɛbirɛ Isimɑyɛɛri wèè do tú tɛkpɑ̀ɑ̀tìcĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kou wɑɑ́mmɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ tɛpíítɛ̀ Amɔɔ ɛì kɛ̀ bɛ̀ɛ ò nɛínɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ɛ kɔtɛ Ayikɑmmu birɛ Kedɑdiɑ borɛ̀ Misipɑɑ kɛ̀ bɛ̀ nkɑri kɛ yo. 2 Mɛm̀mɛ Isimɑyɛɛri nɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ tɛpíítɛ̀ bɛ̀ɛ̀ ò nɛínɛ̀ bɛ̀ ìtɛ́mɛ̀ kɛ́kɔ̃ṹ Kedɑdiɑ kuseuku kɛ́kuɔ. Bɑbidɔnni kóo kpɑ̀ɑ̀tì weè do ò tɑ̃ɑ̃tɛ́ kɛ́duɔ́ nkòo mbɑkɛ́ Sudɑɑ tenkɛ̀ kɔbɛ. 3 Kɛ̀ bɛ̀ɛ kuɔnɛ̀ Sudɑɑ kó kuwuɔ nkɔbɛ bɛ̀ɛ̀ do bonɛ̀ Kedɑdiɑ Misipɑɑ nɛ̀ Bɑbidɔnni kó bɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ do ò bonɛ̀.

Isimɑyɛɛri kùɔmɛ̀ bɛ̀ɛ̀ kɔ̀tɛní Sedisɑdɛmmu Kuyie mbɑ́ɑmmu

4 Bɛ̀ kùɔ Kedɑdiɑ kɛ̀ dɛ̀ mmɔkɛ yɛwe yɛ̀dɛ́ɛ̀ ndi bɑ́ òmɔù í yɛ̃́ kɛ dò mbɛ̀ ò kùɔ. 5 Kɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ sipísìnii ítɛ́ní Sisɛmmu nɛ̀ Sidoo nɛ̀ Sɑmmɑrii kɛ́kuó bɛ dɛbii, kɛ̀ bɛ yɑ̀ɑ̀tì kɛ̃rí kɛ yɔ̀rí kɛ̀ bɛ kɔ̃̀ntì yɔ̀rí kɛ̀ bɛ̀ tɔ yɛpɑ̃rɛ̀ nɛ̀ tihúúntì kɛ bo tì tùɔ nti Yiɛ̀ nKuyie nku cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ miɛkɛ. 6 Kɛ̀ Nɑtɑnniyɑ birɛ Isimɑyɛɛrii yɛ̀nní Misipɑɑ kɛ bɛ̀ co, kɛ kɔnti. Ò tùɔ̀kɛní dìì mɔ̀nnì bɛ borɛ̀ kɛ́ bɛ̀ nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Kɔtɛnɛ̀ní Kedɑdiɑ cĩ́ɛ̃̀tɛ̀.

7 Bɛ̀ tùɔ̀kɛ dìì mɔ̀nnì dihɛì cuokɛ̀ kɛ̀ Nɛtɑnniyɑ birɛ Isimɑyɛɛri nɛ́ bɛ̀ fìé kɛ́cũɔ̃́ difɔ̃̀tìrì mɑrì miɛkɛ, wenwe nɛ̀ o kɔbɛ bɛ̀ɛ̀ ò bonɛ̀ bɛɛ̀ do wɛ̃nnɛ́ kɛ́ bɛ̀ kùɔ. 8 Bɛnìtìbɛ̀ mɑbɛ̀ bɛɛ̀ nɛ́ do bo dɛ miɛkɛ tɛpíítɛ̀ kɛ nɑ̀kɛ́ Isimɑyɛɛri kɛ yĩ: A bɑ́ɑ́ ti kuɔ, ti mɔkɛmu tidiitì nɛ̀ mɛkùɔ̀ nnɛ̀ mɛcekùɔ̀ kɛ dɛ̀ sɔ̀nnɛ dɛpɑɑ.

Bɛ̀ do mɛ nhò nɑ̀kɛ́ kòo bɛ̀ yóu kɛ í mbɛ̀ wɛ̃nnɛ́nɛ̀ bɛ kɔbɛ kɛ kùɔ. 9 Isimɑyɛɛri do bɛ̀ kùɔ̀ kɛ́cũɔ̃́ dìì fɔ̃̀tìrì miɛkɛ, okpɑ̀ɑ̀tì Asɑɑ do duɔ́ nkɛ̀ bɛ̀ɛ keú dìndi Isidɑyɛɛribɛ kóo kpɑ̀ɑ̀tì do ò dokùnɛ̀ dìì mɔ̀nnì. Isimɑyɛɛri do di mbɛ̀ cũɔ̃́ kɛ́píɛ.

10 Ò dèè mɛmmɛ kɛ́pĩ́mmú bɛsɔmbɛ bɛ̀ɛ̀ kpɑɑ́ Misipɑɑ nɛ̀ okpɑ̀ɑ̀tì sɑpùmbí. Bɛ̀ɛ̀ kó dimɑ̀ɑ̀ cɛ̃́nkɛ do kpɑɑ́ dihɛì, Isimɑyɛɛri do bɛ mpĩ̀ḿmú kɛ́ mbɛ̀ tɔ kɛ kũntinɛ̀ kɛ́yɛ̀nnɛ̀ Amɔniibɛ tenkɛ̀. Nɛbusɑdɑdɑnni wèè bɑkɛ́ tihɑ̃ɑ̃pɔ̀ntì tìì bɑ̀ɑ okpɑ̀ɑ̀tì ò do duɔ́ mbɛ̀ mbɛ Ayikɑmmu birɛ Kedɑdiɑ kòo mbɛ̀ bɑkɛ́.

Bɛ̀ dɛɛtɛ́mɛ̀ Isimɑyɛɛri pĩ mbɛ̀

11 Kedeyɑ birɛ Yoɑnɑnni nɛ̀ bɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀nkótíbɛ̀ iwɛ̃ĩ yɛmbɛ̀ bɛmɔu bɛ̀ɛ̀ do ò bonɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ɛ keè mɛyɛi Nɛtɑnniyɑ birɛ Isimɑyɛɛri dɔ̀ɔ̀ mɛ̀. 12 Kòo túótɛ́ bɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ bɛmɔu kɛ̀ bɛ̀ɛ kɔtɛ kɛ́do Isimɑyɛɛri mudoò dɛ̀ do sɔ̃́ nyIsimɑyɛɛri bo Kɑbɑɔ̃ɔ̃ kó kukó ntɑkɛ́ nkɛ. 13 Isimɑyɛɛri do pĩ̀ḿmú bɛ̀ bɛmɔu bɛ̀ yɑ̀ dìì mɔ̀nnì bɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀nkótíbɛ̀ nɛínɛ̀mɛ̀ Yoɑnɑnni kɛ̀ dɛ̀ɛ bɛ̀ nɑrikɛ mɛdiɛ̀. 14 Mɛm̀mɛ Isimɑyɛɛri do pĩ̀ḿmú bɛ̀ Misipɑɑ kɛ́nkũntinɛ̀ bɛ̀ kòńtɛ́mɛ̀ kɛ́tũnnɛ Yoɑnɑnni. 15 Kɛ̀ Isimɑyɛɛrii yie cokɛ́ kɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ bɛ̀ni ò nɛinɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ɛ kɔtɛ Amɔniibɛ ciɛ.

16 Dɛ kó difɔ̃nkúò Yoɑnɑnni nɛ̀ bɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀nkótíbɛ̀ iwɛ̃ĩ yɛmbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ do ò nɛínɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ɛ túótɛ́ bɛnìtìbɛ̀ sɔmbɛ Isimɑyɛɛri do kùɔ Ayikɑmmu birɛ Kedɑdiɑ Misipɑɑ kɛ́pĩ́mmú bɛ̀. Ò do pĩ̀ḿmú bɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ mbɛ nɛ̀ bɛnitipòbɛ̀ nɛ̀ ibí nɛ̀ bɛ̀ fɔ̃̀mmu bɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ pĩ ntɛkpɑ̀ɑ̀tìcĩ́ɛ̃̀tɛ̀ miɛkɛ mutɔ̃mmú, ò do pĩ̀ḿmú bɛ̀ Kɑbɑɔ̃ɔ̃ bɛmɔu. 17 Kɛ̀ bɛ̀ nkérí kɛ́bɑ́tɛ́ tɛpɔ̀ɔ̀cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ tɛ̀ɛ̀ bo Kimmɑmmu Bɛtideɛmmu tɑkɛ́ kɛ bo pɛ̃ɛ̃tɛ́ kɛ́kɔtɛ Esibiti. 18 Kɛ yɛ̃́ bɛ̀ do démɛ̀ Bɑbidɔnni kɔbɛ, Isimɑyɛɛri do kùɔ mɛ̀ɛ̀ kpɛ́í Kedɑdiɑ Bɑbidɔnni kóo kpɑ̀ɑ̀tì do tɑ̃ɑ̃tɛ́ wè kóò bɑɑ́ ndihɛì.

42

Sedemii kpɑnnɛ̀mɛ̀ bɛ̀ɛ̀ dɔ́ kɛ́kɔtɛ Esibiti kɛ́sɔrinɛ̀ dikònnì

1 Dɛ mɔ̀nnì kɛ̀ bɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ iwɛ̃ĩ yɛmbɛ̀ bɛmɔu nɛ̀ Kɑdeyɑ birɛ Yoɑnɑnni nɛ̀ Oseɑ birɛ Yesɑnniyɑ nɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ bɛmɔu bɛsɑ́m̀pɔ́bɛ̀ nɛ̀ bɛdiɛbɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ɛ kɔtɛní 2 m borɛ̀ mí nSedemii kɛ́ n nɑ́kɛ́ kɛ dɔ̀: Ti do ɔ̃ nsũmu kɛ kpɑɑ́ yíe nsɑ́m̀pɔ́ kɛ mɑ ɑ mɛ nti wúó nkɛ̀ ti mɑmɛ̀. Yie nti yóó dɑ nɑ́kɛ́ tì kɛ́bɑ́ntɛ̀ ɑ Yiɛ̀ nKuyie, beé nku ti kpɛ́í tínti bɛ̀ɛ̀ kpɑɑ́, 3 kɛ̀ dɛ̀ɛ yie nkɑ̀ɑ Yiɛ̀ nKuyie nti bɛnkɛ kucɛ ti dò nkɛ́ntũ nkù nɛ̀ ti dò nkɛ́ndɔɔrimɛ̀.

4 Mí nSedemii kɛ̀ m bɛ̀ tɛ̃̀ńnɛ́ kɛ dɔ̀: N kèèmu kɛ yóó bɑ́ntɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie, kɛ́ndò ndi tì nnì mbekɛmɛ̀, kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nni mbɛnkɛ tìì kó dimɑ̀ɑ̀ n yóó tì ndi nɑ́kɛ́mu n yí yóó di sɔnnɛ tìmɑtì.

5 Kɛ̀ bɛ̀ n tɛ̃́nnɛ́ kɛ dɔ̀: Kuyie nti wúómmu kɛ tú timɔ́mmɔnti yiɛ̀ kɛ dɔɔri kù bɛ́i ntì, kɛ̀ ti í dɔ̀ɔ̀ kù bo dɑ nɑ́kɛ́ tì kɑ̀ɑ ti nɑ́kɛ́, ti Yiɛ̀ nKuyie nti potɛ́. 6 Ti Yiɛ̀ nKuyie mbo dɑ nɑ́kɛ́ tì kɛ dɔ̀ ɑ tì nti nɑ́kɛ́, kɛ̀ tisɑ̀ɑ̀tì nti yoo tiyɛiti ti yóó tì dɔɔ̀mu, mɛm̀mɛ diwɛ̀ì bo ti pĩ́mmɛ̀ ti yie mmɛ̀ɛ̀ kpɛ́í nti Yiɛ̀ nKuyie nkó dinùù.

7 Kɛ̀ dɛ̀ nyóó yĩ́ yɛwe ntɛpíítɛ̀ kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nní mbɛ́innɛ̀, 8 kɛ̀ n yú Kɑdeyɑ birɛ Yoɑnɑnni nɛ̀ bɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ iwɛ̃ĩ yɛmbɛ̀, kɛ nɛ́ yíɛ́nɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ bɛmɔu, 9 kɛ́ bɛ̀ nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Di do n tɔ̃ nkɛ dɔ̀ m bɑ́ntɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nyIsidɑyɛɛribɛ tũ nkù, ntɛnɛ̀ kù yɛ̃ mmù, kù tu:

10 Kɛ̀ di bɑɑ sɔkɛ́ kɛ bo di nhɛì miɛkɛ,

m bo dɔɔ̀ kɛ di kɑnnɛ, m bɑ́ɑ́ di pɔntɛ,

m bo di fíímmu m bɑ́ɑ́ di uutɛ́ bìtì,

dɛ̀ n yóùmu n di dɔ̀ɔ̀mɛ̀ mɛyɛi.

11 Kufɔ̃wɑɑ́ mbɑ́ ndi bonɛ̀ Bɑbidɔnni kóo kpɑ̀ɑ̀tì di mɛ nhò démɛ̀,

mí ndi Yiɛ̀ nKuyie mmíì tu di bɑ́ nhò yĩ̀ɛ̃̀kù,

n di bonɛ̀mu kɛ yóó di dɛɛtɛ́,

n yí yóó yóu kòo di kɑ́ɑ́kɛ́.

12 N yóó di kuɔ́mmu mɛsémmɛ̀,

kɛ́nte kòò di kuɔ́ mmɛsémmɛ̀ kɛ́duɔ́ nkɛ̀ di wɛ̃tɛní di tenkɛ̀.

13 Kɛ̀ di mɛ nyĩ di í dɔ́ kɛ́mbo dihɛì diì mmiɛkɛ, kɛ̀ di í kèńtɛ́ di Yiɛ̀ nKuyie nkó mɛtɑmmɛ̀, 14 kɛ̀ di yĩ di kɔri Esibiti nwe mudoò í yó mbo kɛ̀, di í yóó keè kɛ̀ ditɑ̃tɛheù dɑbònnì, dikònnì í bo kɛ̀ kɛ nkɛ mbo. 15 Nɛ́ keènɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nnɑ̀ɑ́ ntì, díndi Sudɑɑ kɔbɛ bɛ̀ɛ̀ kpɑɑ́ súɔ́ nkù tu:

Ntɛ mí ndi Yiɛ̀ nKuyie Mpɑkɛdɑɑ,

díndi Isidɑyɛɛribɛ di tũ nkù n tú mù:

Kɛ̀ di yetɛ, kɛ kɔ̀tɛ Esibiti kɛ bo kɑri,

16 mudoò di yɛ̃ ndi cokùnɛ̀ mù muù di doti dɛ bíɛ́kɛ̀,

dikònnì di sɔrìnɛ̀ dì,

dì yó ndi tũ̀mmu kɛ́tuɔkɛnɛ̀ Esibiti kɛ̀ di kú dɛborɛ̀.

17 Bɛ̀ɛ̀ kó dimɑ̀ɑ̀ bo tɑ̃ɑ̃tɛ́ kɛ́kò nhEsibiti kɛ bo sɔri,

mudoò bo kɛ̀ mbɛ̀ kònnɛ̀ yoo dikònnì, yoo mutenkṹṹ,

kɛ yɛ̃́ òmɔù í yóó nɑmɛ̀ kɛ́yentɛ́nɛ̀ mɛyɛi n dɔ́ kɛ́ di bɔntɛ́mɛ̀.

18 Kɛ yɛ̃́ di Yiɛ̀ nKuyie Mpɑkɛdɑɑ díndi Isidɑyɛɛribɛ di tũ nkù bɛ́immɛ̀mu kɛ tú: Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie m miɛkɛ do do mɛ̀ɛ̀ botí Sedisɑdɛmmu kɔbɛ, kɛ̀ mɛ ndi doti kɛ̀ di kpɛrɛ bo nɑɑ́ mmɛsémmɛ̀ kɛ̀ nsɑ̀ kɛ̀ di kɔ̀tɛ Esibiti. Kɛ̀ bɛ̀ níí nnɑ́ɑ́ ndi kpɛ́í bɛ̀ dɔ́ kɛ́pɑrìkɛ̀ dìì mɔ̀nnì yoo bɛ̀ dɔ́ kɛ́bɔntɛ́ dìì mɔ̀nnì kusĩ̀nkù yoo bɛ̀ senkɛ̀rì dɛ̀mɑrɛ̀ kɛ dɛ̀ wùó nyisíɛ́. Dɛ mɔ̀nnì di tɛ̃́nkɛ bɑ́ɑ́ yɑ̀ dihɛì diì mbìtì.

19 Díndi Sudɑɑ wuɔ nkɔbɛ sɔmbɛ, di Yiɛ̀ nKuyie nkuù tu di bɑ́ɑ́ kɔtɛ Esibiti kɛ̀ n tì ndi nɑ́ɑ́ nyíe, nyɛ̃́nɛ̀ ti weti weti. 20 Kɛ yɛ̃́ díì soutɛ́mɛ̀ dimɑ́ɑ̀, díì nɑ̀kɛ́ kɛ yɛ̃ m bɑ́ntɛ̀ di Yiɛ̀ nKuyie kɛ́ kù beé, kɛ̀ kù n nɑ̀kɛ́ tì ń di nɑ́kɛ́, kɛ̀ di yóó yiemmu kɛ́dɔɔ̀ kù yɛ̃ mmù. 21 N tì ndi nɑ̀kɛ́ yíe ndi mɛ nyí dɔ́ kɛ́kéntɛ́ di Yiɛ̀ nKuyie ntú mù, kù n nɑ̀kɛ́ tì timɔu kɛ yɛ̃ n di nɑ́kɛ́, di tì yetɛmu. 22 Bɑntɛ́nɛ̀ tũnkɛ́ kɛ dò mmudoò muù yóó di do yoo dikònnì yoo mutenkṹṹ, di tɑ̃ɑ̃tɛ́ kɛ dɔ́ kɛ́kɔtɛ dìì ɛì kɛ́om̀pɛ̀ di miɛkɛ.

43

Bɛ̀ tɔmɛ̀ Sedemii nɛ̀ muwɛ̃rímú kɛ kònnɛ̀ Esibiti

1 Mí nSedemii kɛ̀ n nɑ́kɛ́ bɛnìtìbɛ̀ bɛmɔu ti Yiɛ̀ nKuyie nní nnɑ̀kɛ́ tì timɔu kɛ̀ m bo bɛ̀ nɑ̀kɛ́. 2 Kɛ̀ Oseɑ birɛ Asɑdiɑ nɛ̀ Kɑdeyɑ birɛ Yoɑnɑnni, bɛmbɛ itookperí yɛmbɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ n tɛ̃́nnɛ́ kɛ dɔ̀: A soúmmu ti Yiɛ̀ nKuyie nyí dɑ nɑ̀kɛ́ kɛ tú ti bɑ́ɑ́ kɔtɛ Esibiti kɛ́ kɛ̀ kɑ̀ri, 3 Nɛdiyɑ birɛ Bɑduki weè dɑ sũkú ti kpɛ́í kɑ̀ɑ bo ti ɑ̃nnɛ́ Bɑbidɔnni kɔbɛ nɔu miɛkɛ kɛ̀ bɛ̀ ti kuɔ yoo bɛ̀ ti pĩ́mmú kɛ́kònnɛ̀ Bɑbidɔnni.

4 Mɛm̀mɛ kɛ̀ Kɑdeyɑ birɛ Yoɑnɑnni nɛ̀ o ɑ̃ɑ̃pɔ̀ntɔbɛ̀ iwɛ̃ĩ yɛmbɛ̀ nɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ bɛmɔu kɛ̀ bɛ̀ í nkèńtɛ́ ti Yiɛ̀ nKuyie mbɛ̀ nɑ̀kɛ́ dìì nùù kɛ tú bɛ̀ mbo Sudɑɑ tenkɛ̀. 5 Kɛ̀ Kɑdeyɑ birɛ Yoɑnɑnni nɛ̀ o ɑ̃ɑ̃pɔ̀ntɔbɛ̀ iwɛ̃ĩ yɛmbɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ɛ túótɛ́ bɛnìtìbɛ̀ bɛmɔu nɛ̀ Sudɑɑ kɔbɛ bɛ̀ɛ̀ kpɑɑ́, bɛ̀ɛ̀ do cìɛ́tɛ́ kɛ́mbo iwuɔ ntɛì miɛkɛ kɛ wɛ̃̀tɛ kɛ konní Sudɑɑ tenkɛ̀ kɛ bo kɑri. 6 Bɛnitidɑɑbɛ̀ nɛ̀ bɛnitipòbɛ̀ nɛ̀ ibí nɛ̀ okpɑ̀ɑ̀tì kó bɛsɑpɑ̀mbɛ̀, bɛnìtìbɛ̀ bɛmɔu Nɛbusɑdɑdɑnni tihɑ̃ɑ̃pɔ̀ntì tìì bɑ̀ɑ okpɑ̀ɑ̀tì ti kóo kótì do bɑ̀nnɛ bɛ̀ Ayikɑmmu birɛ Kedɑdiɑ, Yɑfɑ̃ɑ̃ yɑɑ̀birɛ kɛ́wɛ̃nnɛ́nɛ̀ mí nKuyie mpɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑǹtò Sedemii nɛ̀ Nɛdiyɑ birɛ Bɑduki. 7 Kɛ bùtínnɛ́ Kuyie ndo bɛ̀ nɑ̀kɛ́ tì kɛ́kétɛ́ kɛ́nkɔri Esibiti kɛ́tuɔkɛ dihɛì bɛ̀ tu dì Tɑpɑnɛsi.

Sedemii nɑ̀kɛ́mɛ̀ bɛ̀ yóó pɔntɛmɛ̀ Esibiti

8 Kɛ̀ Ti Yiɛ̀ nKuyie nní mbɛ́innɛ̀ Tɑpɑnɛsi ɛì miɛkɛ kɛ dɔ̀: 9 Sedemii túótɛ́ yɛtɑ̃́rɛ̀ diɛyɛ̀ kɛ yɛ̀ fìínnɛ̀ sìmɑ́ɑ̀ Esibiti kpɑ̀ɑ̀tì cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ tɛ̀ɛ̀ bo Tɑpɑnɛsi tɛ kó kudɑ̀nkù dibòrì borɛ̀, kɛ́ nyɛ̀ fiiku kɛ̀ Sudɑɑ kó kuwuɔ nkɔbɛ dɛ bo. 10 Kɑ̀ɑ bɛ̀ nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie Mpɑkɛdɑɑ Isidɑyɛɛribɛ tũ nkù, míì tu n yóó tɔ̃mmu kɛ̀ bɛ̀ɛ yúní Nɛbukɑnnɛsɑɑ n kóo tɔ̃ntì, kɛ̀ n fíí nho kpɑ̀ɑ̀tìkɑ̀rì yɛtɑ̃́rɛ̀ bɛ̀ fìí nyɛ̀ ĩ́nkɛ̀, kɛ̀ wèe pitɛ́ o kpɑ̀ɑ̀tìyɑ̀ɑ̀kù yɛ ĩ́nkɛ̀. 11 Ò kɔ̀rinímu kɛ bo potɛ́ Esibiti ɛì kɛ̀ bɛ̀ɛ̀ dò nkɛ kú kɛ̀ bɛ̀ɛ kú, bɛ̀ dò nkɛ́pĩ́mmú bɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ɛ bɛ̀ pĩ̀ḿmú, bɛ̀ dò nkɛ́kuɔ bɛ̀ mudoò miɛkɛ kɛ̀ bɛ̀ɛ bɛ̀ kùɔ. 12 Ò bo cɔ́u nhEsibiti kó yɛbɔɔtuo, kɛ́tɔ dɛ kó yɛbɔkɛ̀ kɛ́konnɛ̀, ò bo kpɑ̃́ɑ̃́tɛ́ Esibiti ɛì kó yɛbɔkɛ̀ onɑɑcɛ̃nti ɔ̃ɔ̃ kpɑ̃́ɑ̃́tɛ́ mɛ̀ɛ̀ botí yɛcììsɛ̀ o yɑ̀ɑ̀tì. Ò yóó mɛ nyĩ́ kɛ́deè, kɛ́ítɛ́ bɑ̀mmùù. 13 Ò bo puɔ ntɛbɔɔtenkɑɑnìtɛ̀ tɛ̀ɛ̀ bo Bɛti-Semɛsi Esibiti tenkɛ̀ miɛkɛ kɛ́cɔ́u nyɛbɔɔtuo yɛ̀ɛ̀ bo Esibiti tenkɛ̀.

44

Kuyie nkpɑnnɛ̀ tì Sifubɛ bɛ̀ɛ̀ cokɛ́ kɛ kɔ̀tɛ Esibiti

1 Kɛ̀ Ti Yiɛ̀ nKuyie nní mbɛ́innɛ̀ mí nSedemii Sifubɛ bɛ̀ɛ̀ bo Esibiti tenkɛ̀ Mikidɔdi ɛì kɔbɛ nɛ̀ Tɑpɑnɛsi ɛì kɔbɛ nɛ̀ Nɔfu ɛì kɔbɛ nɛ̀ Pɑtidoosi kó kutempɛ̃ ǹkɔbɛ kpɛ́í nkɛ dɔ̀: 2 Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie Mpɑkɛdɑɑ Isidɑyɛɛribɛ tũ̀ nkù míì tu, di yɑ̀mu dimɔu mɛyɛi m bɔntɛ́ mɛ̀ Sedisɑdɛmmu nɛ̀ Sudɑɑ kó yɛhɛkɛ̀ yɛmɔu miɛkɛ, ntɛ dɛ kó yɛhɛkɛ̀ yíe nkɛ dɔúnko kɛ nɑɑ́ ntidobontì, bɑ́ òmɔù tɛ̃́nkɛ í ɑ̃ yɛ miɛkɛ, 3 di dɔ̀ɔ̀ mɛ̀ɛ̀ yɛi nkɛ tùɔ nyɛbɔkɛ̀ tihúúntì di do í yɛ̃́ yɛ̀ dindi nɛ̀ di yɛmbɛ̀, dɛɛ̀ te kɛ̀ m miɛkɛ di yonkɛ. 4 Kɛ̀ n di duɔ́nko sɑ̃́ɑ̃̀ n kó bɛtɔ̃mbɛ̀ m pɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑm̀bɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ di nɑ́ɑ́ nkɛ tú di bɑ́ mpĩ́ nyisɔkɛ kó mutɔ̃mmú, mù n dò nyisíɛ́ nyi. 5 Di mɛ nyí kèè, di í kèńtɛ́, di í cèètɛ kɛ bo bútínnɛ́ di yɛi nkɛ́yóu yɛbɔkɛ̀ tihúúntì mutɔ̀mmù. 6 Mɛm̀mɛ kɛ̀ m miɛkɛɛ di yɛ̀ mɛdiɛ̀ nkɛ tontɛ́ kɛ di cɔ̀útɛ́ muhɑ̃ɑ̃́ nkɔ̃mɛ, Sudɑɑ kó yɛhɛkɛ̀ nɛ̀ Sedisɑdɛmmu kó icɛ kɛ̀ dɛ̀ nɑɑ́ ntidobontì kɛ dɔúnko dɛ̀ mɛ̀ ndòmmɛ̀ yíe.

7 Di mmɔ̀nnì mí ndi Yiɛ̀ nKuyie Mpɑkɛdɑɑ Isidɑyɛɛribɛ tũ nkù n di nɑ́ɑ́mmu kɛ tú: Bɑ nkpɛ́í nte kɛ̀ di dɔɔri dimɑ́ɑ̀ mɛyɛi ndiɛmɛ̀ miɛ̀ nkɛ deu ditɔbɛ̀ díndi Sudɑɑ wuɔ nkɔbɛ, bɛnitidɑɑbɛ̀ nɛ̀ bɛnitipòbɛ̀ nɛ̀ bɛbɛ́mbɛ̀ nɛ̀ ibí sɑ́m̀pɔ́ì, di dɔ́ di kó kuwuɔ ndeèmu, bɑ́ òmɔù bɑ́ nsúɔ́nɑ́ɑ̀? 8 Dɛ̀ dòmmɛ kɛ̀ di dɔɔri dɛ̀ɛ̀ bo yonkɛ m miɛkɛ, kɛ tuɔ̀ ntihúúntì yɛbɔkɛ̀ Esibiti ɛì miɛkɛ di kɔ̀tɛ kɛ̀ kɛ kɑri? Kɛ deu dimɑ́ɑ̀ kɛ dɔ́ bɛ̀ ndi senku kɛ di sɑ̃́ɑ̃́ nyibotí imɔu miɛkɛ. 9 Di yɛ̃̀mmu di yɛmbɛ̀ kó mɛyɛi, nnɛ̀ Sudɑɑ kó bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ kɔ̃mɛ, nɛ̀ bɛ pobɛ̀ kɔ̃mɛ, nɛ̀ di mɔ́mmɔmbɛ di kó mɛyɛi nnɛ̀ di pobɛ̀ kɔ̃mɛ, dimɔu mɛmmɛ di dɔ̀ɔ̀mɛ̀ Sudɑɑ tenkɛ̀, nɛ̀ Sedisɑdɛmmu kó dihɛì miɛkɛ di dɛ̀ yɛ̃̀mmɑɑ̀? 10 Nɛ̀ yíenní kɛ í mɔ̀ɔ̀tɛ idebìi, kufɔ̃wɑɑ́ nyí di pĩ, di í tũ̀nnɛ n kuɔ́ nɛ̀ n tié n di duɔ́ nyì díndi nɛ̀ di yɛmbɛ̀.

11 Dɛɛ̀ te mí ndi Yiɛ̀ nKuyie Mpɑkɛdɑɑ Isidɑyɛɛribɛ tũ nkù kɛ̀ n tu n tɑ̃ɑ̃tɛ́mu kɛ bo di cɑɑ̀rɛ̀, Sudɑɑ kó kuwuɔ m bo kù dɛ̀ìtɛ pɑ́íí. 12 N yóó túótɛ́mu Sudɑɑ tenkɛ̀ kɔbɛ sɔmbɛ bɛ̀ɛ̀ tɑ̃ɑ̃tɛ́ kɛ kɔ̀tɛ Esibiti kɛ kɑ̀ri, n yóó bɛ̀ kùɔ̀mu pɑ́íí Esibiti ɛì miɛkɛ. Mudoò bo bɛ̀ kònnɛ̀ yoo dikònnì, bɛ̀ bo kú bɛmɔu ibí nɛ̀ ibíbɛ́nní nɛ̀ bɛkótíbɛ̀. Bɛ kpɛrɛ bo nɑɑ́ mmɛsémmɛ̀, kɛ̀ bɛ̀ níí nnɑ́ɑ́ mbɛ kpɛ́í bɛ̀ dɔ́ kɛ́pɑrìkɛ̀ dìì mɔ̀nnì, yoo bɛ̀ dɔ́ kɛ́bɔntɛ́ dìì mɔ̀nnì kusĩ̀nkù, yoo bɛ̀ sènkɛ̀rì dìì mɔ̀nnì dɛ̀mɑrɛ̀ kɛ dɛ̀ wùó nyisíɛ́. 13 N yìtɛ́ kɛ còḿmúmu bɛ̀ɛ̀ bo Esibiti ɛì miɛkɛ bɛ kpɛ́í kɛ bo bɛ̀ potɛ́ n dɔ̀ɔ̀mɛ̀ Sedisɑdɛmmu ɛì kɔbɛ, mudoò bo bɛ̀ do nɛ̀ dikònnì nɛ̀ mutenkṹṹ. 14 Sudɑɑ kɔbɛ bɛ̀ɛ̀ kpɑɑ́ kɛ kɔ̀tɛní kɛ bo Esibiti nɛ̀ bɛ yɛ̀mmɛ̀ miɛkɛ kɛ dɔ́ kɛ́wɛ̃tɛ kɛ́kò. Bɛ miɛkɛ òmɔù bɑ́ nkpɑɑ́ bɑ́ òmɑ́ɑ̀, kɛ̀ dɛ mɛ̀nkɛ sɑ̀ɑ̀ í tú bɛ̀ɛ̀ bo nɑ kɛ́yentɛ́ bɛ̀mbɛ.

Bɛ̀ɛ̀ do tuɔ̀mmɛ̀ tihúúntì dibɔɔ̀ bɛ̀ do tú dì oĩ́nkɛ̀mpokpɑ̀ɑ̀tì

15 Dɛ mɔ̀nnì bɛnìtìbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ do yɛ̃́ kɛ dò mbɛ pobɛ̀ tùɔ̀ ntihúúntì yɛbɔkɛ̀ nɛ̀ bɛnitipòbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ do dɛ̀ tìkú ditĩ̀nnì diɛrì nɛ̀ bɛ̀ɛ̀ ɑ̃ Esibiti kó dihɛì bɛ̀ tu dì Pɑtidoosi di miɛkɛ, kɛ̀ bɛ̀ n tɛ̃́nnɛ́ mí nSedemii kɛ dɔ̀: 16 Tinɑ́ɑǹtì ɑ tú ti Yiɛ̀ nKuyie nyɛ̃ nhɑ ti nɑ́kɛ́ tì, ti tì yetɛmu. 17 Ti nɔ̀ bɛ́i ntì ti yóó ti ndɔɔ̀, ti yó ntuɔmmu tihúúntì dibɔɔ̀ Asitɑditee, koò pɑ̃ɑ̃nnɛ̀ yɛpɑ̃rɛ̀ bɛ̀ ɔ̃ɔ̃ yɔɔrɛ yɛ̀ mɛnɑɑ̀ nkɛ́tuɔ. Ti yɛmbɛ̀ nɛ̀ ti kó bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ bɛ̀ do mɛ nhɔ̃ nSudɑɑ ɛkɛ̀ miɛkɛ kɛ̀ ti mɛ nyo nkɛ sɑ̀nnɛ̀, kɛ bo kɛ̀ dɛ̀ ti nɑɑti, bɑ́ ti í yɑu mɛyɛi mmɑmɛ̀. 18 Nɛ̀ ti yóu dìì yiè ti bo ntuɔ̀mmɛ̀ tihúúntì Asitɑditee nɛ̀ ti bo nhò pɑ̃ɑ̃mmɛ̀ yɛpɑ̃rɛ̀ yɛ̀ɛ̀ yɔɔrɛ mɛnɑɑ̀ nkɛ tuɔ̀, nɛ̀ dɛ yiè ndi ti pɑ̀ɑ̀mɛ̀ dɛmɔu, kɛ̀ bɛ̀ ti duò mudoò kɛ ti kɔù kɛ̀ dikònnì ti kɔù.

19 Kɛ̀ bɛɛ̀ nitipòbɛ̀ɛ bɛ́i nkɛ dɔ̀: Ti ɔ̃ ntuɔ̀ ntihúúntì oĩ́nkɛ̀mpokpɑ̀ɑ̀tì Asitɑditee kɛ pɛ̃mmù tipɛ̃́mpɛ̃ńtì koò dònnìnkonɛ̀ koò pɑ̃ɑ̃nnɛ̀ mɛnɑɑ̀ nkó yɛpɑ̃rɛ̀ kɛ̀ ti dɑɑbɛ̀ yɛ̃́mu, dɛ̀ í tú ti dɛ̀ dɔ̀ɔ̀ri disɔ̀rì.

20 Dɛ mɔ̀nnì mí nSedemii kɛ̀ nkpɑnnɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ bɛmɔu nɛ̀ bɛnitidɑɑbɛ̀ bɛmɔu nɛ̀ bɛnitipòbɛ̀ bɛmɔu, bɛnìtìbɛ̀ bɛmɔu bɛ̀ɛ̀ kó dimɑ̀ɑ̀ do ti bɛ́i. Kɛ̀ m bɛ̀ kpɑnnɛ̀ kɛ dɔ̀: 21 Di tuɔ̀ ntìì úúntì Sudɑɑ tenkɛ̀ kɛmɔu nɛ̀ Sedisɑdɛmmu ɛì miɛkɛ, díndi nɛ̀ di cicɛbɛ̀ nɛ̀ di kó bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ nɛ̀ bɛ̀ɛ̀ tu dihɛì kó bɛkótíbɛ̀ nɛ̀ dihɛì kɔbɛ bɛmɔu. Di yɛ̀mmɛ̀ dò nti Yiɛ̀ nKuyie nyí yɛ̃́mu dɛ kó mɛyɛinɑɑ̀? Di yɛ̀mmɛ̀ dò nkù mɛ̀ yɛ̃̀mmɑɑ̀? 22 Ti Yiɛ̀ nKuyie nyí nɑ kɛ pĩ nkumɑ́ɑ̀ nɛ̀ di kó tidɔnnitì kpɛ́í, nɛ̀ isɔkɛ kpɛrɛ di dɔ̀ɔ̀ dɛ̀. Dɛɛ̀ te kɛ̀ dihɛì nɑɑ́ ntidobontì, kɛ dɔúnko kɛ nɑɑ́ mbɛ̀ cɔ̃ɔ̃ dì, bɑ́ òmɔù tɛ̃́nkɛ í ɑ̃ di miɛkɛ, dɛ̀ mɛ̀ ndòmmɛ̀ yíe. 23 Di tuɔ̀ mmɛ̀ɛ̀ kpɛ́í nyɛbɔkɛ̀ tihúúntì, kɛ cɑ̀kɛ di Yiɛ̀ nKuyie nkɛ í yie nku kó dinùù, di í tũ̀nnɛ ku kuɔ́ nɛ̀ ku tié nnɛ̀ ku tɑnnɔ̀ dɛɛ̀ te kɛ̀ mɛyɛi mmiɛ ndi tùɔ̀kɛní dɛ̀ mɛ ndòmmɛ̀ yíe.

24 Mí nSedemii n dèè tinti kɛ́nɑ́kɛ́ bɛnitidɑɑbɛ̀ bɛmɔu nɛ̀ bɛnitipòbɛ̀ bɛmɔu kɛ dɔ̀: Díndi Sudɑɑ kɔbɛ bɛ̀ɛ̀ bo Esibiti keènɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie ntú mù: 25 Ti Yiɛ̀ nKuyie Mpɑkɛdɑɑ Isidɑyɛɛribɛ tũ nkù tu díndi nɛ̀ di pobɛ̀ di bɛ́i mmu kɛ mɛ̀nkɛ ti dɔ̀ɔ̀. Di bɛ́i nkɛ ĩkú kɛ tú díndi í yóó yóu di bo ntuɔ̀mmɛ̀ oĩ́nkɛ̀mpokpɑ̀ɑ̀tì Asitɑditee tihúúntì koò pɑ̃ɑ̃nnɛ̀ yɛpɑ̃rɛ̀ mɛnɑɑ̀ nkpɛyɛ. Dɔɔ̀nɛ̀ tũnkɛ́ di bɛ́i ndìì nùù. 26 Nɛ́ keènɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie ndi nɑ́ɑ́ ntì díndi Sudɑɑ kɔbɛ bɛ̀ɛ̀ bo Esibiti. Kù tu: Mí di Yiɛ̀ nKuyie m pɑ̀rìkɛ̀mu nɛ̀ n kó diyetidiɛrì kɛ tú díndi Sudɑɑ kó kuwuɔ nkɔbɛ òmɔù tɛ̃́nkɛ bɑ́ɑ́ ɑɑtɛ o nùù kɛ́pɑrìkɛ̀nɛ̀ n yètìrì Esibiti kó kɛtenkɛ̀ miɛkɛ kɛ́yĩ́: Ti Yiɛ̀ nKuyie mbomu. 27 N dɑ̀ɑ̀tɛnímu di kpɛ́í kɛ bo di cɑ̀ɑ̀rɛ̀, dɛ̀ í tú m bo di dɔɔ̀ mɛsɑ̀ɑ̀. Díndi Sudɑɑ wuɔ nkɔbɛ bɛ̀ɛ̀ bo Esibiti bɛ̀ bo di do mudoò kɛ di kùɔ yoo dikònnìi ndi kɔ̀ù kɛ yɑ̀ɑ̀ di dèènɛ̀. 28 Bɛ̀ɛ̀ bo yentɛ́ mudoò miɛkɛ Esibiti kɛ́kò nSudɑɑ tenkɛ̀ bɛ̀ bɑ́ɑ́ tuɔkɛ bɛ̀dɛ́bɛ̀. Díndi bɛ̀ɛ̀ kó dimɑ̀ɑ̀ ìtɛ́ní Sudɑɑ tenkɛ̀ kɛ kɔ̀tɛní Esibiti, di miɛkɛ bɛ̀ɛ̀ bo nkpɑɑ́ bɛ̀ bo bɑntɛ́ kɛ́ nsɑ̀ kɛ̀ míì kó tinɑ́ɑǹtì di yoo di kpɛti tiì di. 29 Ntɛ dɛ̀ɛ̀ yóó bɛnkɛ kɛ́ndò n yiti kɛ bo cómmú di kpɛ́í nkɛ́ di cɑɑ̀rɛ̀ dikɑ̀rì dii, di yóó dɛ mbɑntɛ́ kɛ dò n nɑ̀kɛ́ mɛ̀ɛ̀ yɛi ndi ĩ́nkɛ̀ mɛ̀ bo dɔɔ̀. 30 Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie míì bɛ́i nkɛ tú n yóó ɑ̃nnɛ́mu Esibiti kóo kpɑ̀ɑ̀tì Ofidɑɑ o dootitɔbɛ̀ nɔu miɛkɛ nɛ̀ bɛ̀ɛ̀ wɑnti o kṹṹ, n dɔ̀ɔ̀ mɛ̀ɛ̀ botí Sedesiɑ Sudɑɑ kɔbɛ kóo kpɑ̀ɑ̀tì koò ɑ̃nnɛ́ Nɛbukɑnnɛsɑɑ Bɑbidɔnni kóo kpɑ̀ɑ̀tì nɔu miɛkɛ wèè do tú o dootitɔù koò dɔ́nɛ̀ mukṹṹ.

45

Sedemii yɑ̀úkùnnɛmɛ̀ Bɑduki kɔ̃̀ntì

1 Sudɑɑ kɔbɛ kóo kpɑ̀ɑ̀tì Sosiɑsi birɛ Sosɑkimmu bo dìì mɔ̀nnì o kpɑ̀tì benni dinɑɑnnì mí nSedemii kɛ̀ mbɛ́innɛ̀ Nɛdiyɑ birɛ Bɑduki. N do ɔ̃ nwe nnɑ́ɑ́ nkòò wɑ̃̀ũ dipɑ́tíri miɛkɛ. Mɛm̀mɛ kɛ̀ n dɔ̀: 2 Ti Yiɛ̀ nKuyie ntínti Isidɑyɛɛribɛ ti tũ̀ nkù kuù dɑ nɑ́ɑ́nnɛ̀ fɔ̃́ mBɑduki kɛ tú: 3 A mɛ ntúmɛ̀ ɑ tùɔ̀ti icɛ, kɑ̀ɑ Yiɛ̀ nKuyie ndɑ yìɛ́ tihɔ̀ùtì ɑ yɛǹcɑɑ̀rìmɛ̀ ĩ́nkɛ̀, kɑ̀ɑ fìu kɛ wei kɛ́tú ũ̀ũ̀ kɛ í piɛti mɛom̀pùmɛ̀.

4 Ti Yiɛ̀ nKuyie ntu kù pùɔ̀ nkù do mɑɑ́ dɛ̀ndɛ,

kɛ u kù do fìí ndɛ̀,

kɛ yóó mɛ ndɔ̀ɔ̀ kɛtenkɛ̀ kɛmɔu.

5 Kɛ̀ fɔ̃́ nnɛ́ wɑnti dɛ̀mɑrɛ̀ diɛrɛ̀ ɑ mɔ́mmuɔ nhɑ kpɛ́ínnɑ́ɑ̀?

Bɑ́ nwɑnti dɛ̀mɑrɛ̀,

kù yóó bɔntɛ́ mɛyɛi mmɛ bɛnìtìbɛ̀ bɛmɔu.

Kù yóó dɑ dɛɛtɛ́mu kɑ̀ɑ fòmmu ntú ɑ kó ticɔ̃nti

bɑ́ kɑ̀ɑ bo kùù píkù.

Kunku Ti Yiɛ̀ nKuyie nkuù bɛ́i!

46

1 Ntɛ Kuyie nní nnɑ̀kɛ́ tì mí nSedemii yɛbotɛ̀ kpɛ́í.

Bɛ̀ nɑmɛ̀ Esibiti kɔbɛ Kɑdikemiisi

2 Kuyie nnɑ̀kɛ́ tì Esibiti kpɛ́í nɛ̀ o kó bɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀, nɛ̀ bɛ kóo kpɑ̀ɑ̀tì Nɛko, ò do bo Kɑdikemiisi nwe kukó nhEfɑdɑti mpɛɛ́mmɛ̀ kɛ̀ Nɛbukɑnnɛsɑɑ Bɑbidɔnni kóo kpɑ̀ɑ̀tì ò do mudoò kóò nɑ. Dɛ̀ do sɔ̃́ nSudɑɑ kɔbɛ kóo kpɑ̀ɑ̀tì Sosiɑsi birɛ Sosɑkimmu bo o kpɑ̀tì benni dinɑɑnnì ndi.

3 Kɛ̀ Kuyie ndɔ̀:

Tũntɛnɛ̀ di dɔpììtì sɑ́m̀pɔ́tì nɛ̀ tidiɛtì,

kétɛ́nɛ̀ kɛ́kɔtɛ mudoò.

4 Boúnɛ̀ sisɛ̃ĩ́ si kɔ̃̀nkɛ̀,

bɛsɑ̃ndèèbɛ̀ dekɛnɛ̀ di sɛ̃ĩ́,

ókɛ́nɛ̀ di pìkɛ̀ kɛ́cómmú,

sṹɔ̃́kɛ́nɛ̀ di kpɑ̃ɑ̃̀!

Piinnɛ̀ tikɔ̃̀ntì di cĩ̀ncĩ̀rɛ̀.

5 Bɑ nni ndɛ n nɛ́ wúómmɛ̀?

Kufɔ̃wɑɑ́ nkuù bɛ̀ ɑutɛ́,

kɛ̀ bɛ̀ bótìrì kɛ wĩɛ̃ti bɛ fɔ̃nkó,

kɛ̀ bɛkɔ̃mbɔ̀tiebɛ duò,

kɛ cokù bɑ́ bɛ̀ í wɛ̃ɛ̃riní,

kufɔ̃wɑɑ́ nnɛ́ nku tipíìtì timɔu.

Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie míì bɛ́i!

6 Tɛnɑɑ̀cɛ̀cɑ̃ɑ̃tɛ yiɛ̀ mbɑ́ bennɛ́ kɛ́cokɛ́,

okɔ̃m̀bɔ̀teu í yóó cootɛ́,

kubɑkù yoú bíɛ́kɛ̀ kukó nhEfɑdɑti kó mɛpɛɛ́mmɛ̀,

bɛ̀ dɛ mbétírí kɛ duò.

7 Wennínwe wèè iitiní,

kɛ dò nkukó nNiidi ɔ̃ɔ̃ tɑ mɛniɛ kɛ́nyiitimɛ̀?

We nkùtiri kɛ kpɛ́inko,

ikó ndiɛyì kó yɛnɛ́fĩ̀nfĩ̀rɛ̀ kɔ̃mɛ?

8 Esibiti weè iitiní kukó nNiidi kɔ̃mɛ,

kòo niɛ mpiɛku ikó ndihɛì tɛ̃mɛ̀!

Weè do nɑ́ɑ́ nkɛ tú:

M bo píɛ nkɛ dɑ́tínnɛ́ yɛhɛkɛ̀ nɛ̀ yɛ nìtìbɛ̀.

9 Sisɛ̃ĩ́, kétɛ́nɛ̀!

Sinɑɑsɛ̃ĩ́ butɛ́nɛ̀ yɛtɑ̀rɛ̀,

bɛkɔ̃m̀bɔ̀tiebɛ yɛ̀nnɛ̀nní,

Etiopii nɛ̀ Puti dɛ ɛkɛ̀ kɔbɛ bɛ̀ɛ̀ nɔ nkɛ kɛ́í ntidɔpììtì.

Duti ɛì kɔbɛ díndi bɛtɑ̃ntɑ̃ũbɛ̀.

10 Di nyiè tu mí ndi Yiɛ̀ nKuyie Mpɑkɛdɑɑ kpɛri ndi,

diyiè ndi n yóó pɛitɛ ndì n dootitɔbɛ̀,

n kpɑ̀rìseú bo si kɛ́nsɑ̀nnɛ̀,

n seú bo yɑ̃̀ mɛnitiyĩ̀ĩ̀ kɛ́muɔ́.

Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie míì ɑ̃nnɛ́ diféúbɑnni,

kubɑkù yoú kó kutempɛ̃ kukó nhEfɑdɑti pɛɛ́mmɛ̀.

11 Esibiti kɔbɛ kpɛrɛ dò mmɛsémmɛ̀ mmɛ,

kɔtɛnɛ̀ Kɑdɑɑdi mutie wɑmmù

kɛ̀ di dɔ́ di wɑmmú kɛ́wɑmmú dɛtie dɛtetìrɛ̀ ndɛ,

mutie mɑmù í bo mùù bo di tɑɑ̀.

12 Yɛbotɛ̀ kèèmu di dimɛ̀ ifɛi,

yɛ̀ kèèmu di kuɔ̀mmɛ̀,

kɛ kèè okɔ̃m̀bɔ̀teu cootimɛ̀

kɛ bètɛ́ otɔù kɛ̀ bɛ̀ do bɛdɛ́.

Bɛ̀ dotimɛ̀ Esibiti kɔbɛ mudoò

13 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nni nnɑ́kɛ́ mí nSedemii Bɑbidɔnni kóo kpɑ̀ɑ̀tì Nɛbukɑnnɛsɑɑ kɔ̀rimɛ̀ kɛ bo do Esibiti kɔbɛ mudoò.

14 Pĩɛ̃kɛ́nɛ̀ ti Esibiti,

yeenɛ̀ ti Mikidɔdi ɛì kɔbɛ,

yeenɛ̀ ti Mɑnfi nɛ̀ Tɑpɑnɛsi ɛkɛ̀ kɔbɛ,

nɑ́kɛ́nɛ̀ bɛ kɛ tú:

Bɑ́ɑ́tínɛ̀ kɛ yɛ̃́ bɛ̀ domɛ̀ di pɛɛtitɔbɛ̀ mudoò.

15 Dɛ̀ nɛ́ dòmmɛ kɛ̀ di kó dibɔɔ̀ Apiisi do?

Dɛ̀ yĩ́mɛ kòò yɑ̀ntoo?

Ti Yiɛ̀ nKuyie nkuù ò yèètɛ.

16 Bɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ kusṹkù bétírí

kɛ duòmu bɛtɔbɛ̀ ĩ́nkɛ̀,

kɛ nɑ́ɑ́ mbɛtɔbɛ̀ kɛ tú:

Ítɛ́nɛ̀ kɛ̀ ti kɔtɛ ti kɔbɛ borɛ̀,

ti ɛì bɛ̀ ti piɛ́ dɛ̀,

kɛ́yentɛ́nɛ̀ kukpɑ̀rìseú yɛiku.

17 Yúnɛ̀ Esibiti kóo kpɑ̀ɑ̀tì kɛ dɔ̀:

Kutoweku dɛtetìrɛ̀ kɔku yiɛ̀,

ò yóu kɛ̀ dɛ̀ ɔɔtɛmu.

18 Kɛ̀ Ti Yiɛ̀ nKuyie mbɛ́i nkɛ dɔ̀:

Tɑbɔɔ tɑ̃rì dɛunɛ̀mɛ̀ yɛtɑ̃rɛ̀ sɔnyɛ,

Kɑdimɛɛdi tɑ̃rì ikúnɛ̀mɛ̀ dɑ̀mɛ́ɛ̀rì,

Esibiti kóo kpɑ̀ɑ̀tì kèríní kɛ yó nkpeńnì mɛɛ̀ botí.

M bomu, mí nhokpɑ̀ɑ̀tì wèè yètìrì tu Mpɑkɛdɑɑ kɛ̀ míì bɛ́i.

19 Díndi Esibiti kɔbɛ,

pɑ̃̀nkɛ mbounɛ̀ di nɛntì,

bɛ̀ yóó di pĩ́mmúmu,

Mɑnfi kó dihɛì bo dɔúnko kɛ́nɑɑ́ ndikpɑ́ɑ̀,

dì bo cɔ́útɛ́ kɛ́nɑɑ́ ntidobontì.

20 Esibiti tu dinɑɑsɛrì sɑ̀ɑ̀rì ndi,

kɛ̀ disɑ̃nsũɔ̃̀ mɛ nyìtɛ́ní kubɑkù yoú bíɛ́kɛ̀ kɛ kéríní,

dì kèrínímu.

21 Bɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ bɛ̀ yietí bɛ̀ mudoò kpɛ́í,

bɛ̀ í cɑ̃́ɑ̃́nnɛ̀ yɛnɑɑdɑkɛ̀ bɛ̀ dùnnɛ yɛ̀,

bɛ̀ múnkɛ bùtínnɛ́mu kɛ dɛ̀ítɛ́ itɑ̃́ɑ̃́,

bɛ̀ cokɛ́mu bɛmɔu,

òmɔù í bɑ̀ɑ̀o,

bɛ kó mudorimù muù tùɔ̀kɛ,

bɛ yɛ̃ĩti yiè diì tùɔ̀kɛ.

22 Kɛ̀ bɛ̀ tu núɔ́ɔ́,

fɛwɑ̀ɑ̀fɛ̀ ɔ̃ɔ̃ kèè kuwɑɑroo kɛ́yĩ́mɛ̀.

Bɛ dootitɔbɛ̀ bɛɛ̀ kèríní ditĩ̀nnì

nɛ̀ sipɛ̃ɛ̃́ bɛtekɔ̃ũbɛ̀ tɛ̃mɛ̀.

23 Bɛ̀ yóó kɔ̃ṹmu o túúkù.

Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie míì bɛ́i!

Bɑ́ kù mɛ nfĩḿmɛ̀ kɛ í dò nkɛ́nɑ kɛ́tɑ,

kɛ yɛ̃́ bɛkɔ̃ũbɛ̀ sũmɛ̀mu

kɛ dò nfɛcofɛ dòmmɛ̀,

kɛ í dò nkɛ́nɑ kɛ́kɑɑ nkɛ́deè.

24 Ifɛi iì kùɔ̀ Esibiti ɛì kɔbɛ,

kubɑkù yoú bíɛ́kɛ̀ kɔbɛ bɛ̀ nɑmu.

25 Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie Mpɑkɛdɑɑ Isidɑyɛɛribɛ tũ nkù míì bɛ́i nkɛ tú: N yìtɛ́ kɛ còḿmúmu dibɔɔ̀ Amɔɔ dìì bo Tɑbɛsi ɛì di kpɛ́í, Esibiti kóo kpɑ̀ɑ̀tì nɛ̀ o nìtìbɛ̀ bɛ kpɛ́í, Esibiti kɔbɛ nɛ̀ bɛ kóo kpɑ̀ɑ̀tì nɛ̀ bɛ̀ɛ̀ ò bùɔ́ bɛ kpɛ́í. 26 N yóó bɛ̀ ɑ̃nnɛ́mu bɛ̀ɛ̀ dɔ́ bɛ kɔ̀ù bɛ nɔu miɛkɛ, bɛ̀ɛ̀ tu: Nɛbukɑnnɛsɑɑ Bɑbidɔnni kóo kpɑ̀ɑ̀tì nɛ̀ o kɔbɛ, o kó bɛtɔ̃mbɛ̀.

Dɛ kó difɔ̃nkúò kɛ̀ Esibiti ɛìi wɛ̃tɛ kɛ́mɑɑ́ di do dòmmɛ̀ nɛ̀ dimɔ̀nnì. Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie míì bɛ́i.

Kuyie nyóó dɛɛtɛ́mɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ

(Wéntɛ́ Sedemii 30:10-11)

27 Díndi n kóo tɔ̃ntì Sɑkɔbu yɑɑ̀bí di bɑ́ nyĩɛ̃̀kù,

díndi Isidɑyɛɛribɛ di bùɔ̀tì bɑ́ nduò.

N yóó di dennɛmu dihɛì dɛ́tirì miɛkɛ,

di yɑɑ̀bí í yó nkpɑɑní bɛ̀ ì pĩ̀ḿmu kɛ kònnɛ̀ kɛ̀.

Sɑkɔbu yɑɑ̀bí wɛ̃timu kɛ bo kɑri bɑ̀mmùù

bɑ́ òmɔù bɑ́ nyì kɔɔ́nnɛ̀.

28 Díndi n kóo tɔ̃ntì Sɑkɔbu yɑɑ̀bí

di bɑ́ nyĩɛ̃̀kù, n di bonɛ̀mu,

n yóó kuɔmu ibotí imɔu,

n di cìɛ́ nkɛ̀ di tɑɑ́ ìì miɛkɛ,

m bo ì dèè m mɛ nyí yóó deè díndi biɛ,

n nɛ́ yóó di potɛ́mu di mɑ̀nnɛ̀ tìì yɛ̃ĩti,

dɛ̀ í tú n yó ndi wúónko mɛmmɛ,

kɛ dò ndi í cɑ̀ɑ̀rɛ̀ mùmɑmù.

Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie míì bɛ́i.

47

Bɛ̀ nɑ̀kɛ́mɛ̀ Fidisitɛ̃ɛ̃bɛ kpɛ́í

1 Esibiti kóo kpɑ̀ɑ̀tì mu ndo í do dìì mɔ̀nnì Fidisitɛ̃ɛ̃bɛ ɛì Kɑsɑɑ kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nní mbɛ́innɛ̀ mí nku pɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑǹtò Sedemii kɛ dɔ̀:

2 Kukó nkùù itiní kubɑkù yoú,

kù bo mpiɛku kɛ dɑ́tínnɛ́ dihɛì nɛ̀ dɛ̀ɛ̀ kó dimɑ̀ɑ̀ bo di miɛkɛ,

yɛhɛkɛ̀ nɛ̀ yɛ nìtìbɛ̀, bɛ̀ bo nkuɔ̀ mbɛmɔu,

iúu bo ndɑ́ɑ́tí dihɛì.

3 Bɛ̀ yo sisɛ̃ĩ́ kó yɛtɑ̀rɛ̀ kuɔ̀mmɛ̀ mmɛ,

sisɛ̃ĩ́ kperí nsi,

sikpɑ̀rìnɑɑsɛ̃ĩ́ kó kunɔɔ̀roo,

si cɛ̃̀ɛ̃̀tiyɛ̀ fũrìmɛ̀,

dɛɛ̀ kpɛ́í nte kɛ̀ ibí cicɛbɛ̀ ì yɛ̃̀,

kufɔ̃wɑɑ́ nkuù bɛ̀ ɑutɛ́.

4 Fidisitɛ̃ɛ̃bɛ bɛmɔu kó dikɔ̀ù yiè diì tùɔ̀kɛ,

Esibiti kóo kpɑ̀ɑ̀tì bo kuɔ bɛ̀ɛ̀ kó dimɑ̀ɑ̀ nɑ nteennɛ̀ Tiiri nɛ̀ Sitɔ̃ɔ̃.

Ti Yiɛ̀ nKuyie nyóó kuɔmu pɑ́íí Fidisitɛ̃ɛ̃bɛ bɛ̀ɛ̀ bo Kɑfutɔɔ dihɛì

dìì sokɛ́ dɑ̀mɛ́ɛ̀rì miɛkɛ.

5 Kɑsɑɑ ɛì kɔbɛ kuó mɛyubii mmɛ kɛ kɑri mukṹṹ,

kɛ̀ Asikɑnɔɔ ɛì miɛkɛ dò nfíúú.

Díndi Anɑkiibɛ dɛ̀ yó nkɑ̃́ɑ̃́kɛ́ dɛ kɛ̀ di yóu di bo nkɑrimɛ̀ mukṹṹ,

kɛ yɔ́ú dimɑ́ɑ̀ tipontì?

6 Áú! Fɔ̃́ nti Yiɛ̀ nKuyie nkó kukpɑ̀rìseú,

dɛ̀ yó nkɑ̃́ɑ̃́kɛ́ dɛ kɑ̀ɑ om̀pɛ̀,

tɑ ɑ nɔ̀rìkù miɛkɛ kɛ yĩ́ só.

7 Dɛ kó kukpɑ̀rìseú bo yĩ́mɛ kɛ́om̀pɛ̀?

Ti Yiɛ̀ nKuyie nkuù kù pɛ́i

kɛ̀ kù wetínnɛ́ Asikɑnɔɔ nɛ̀ dɑ̀mɛ́ɛ̀rì pɛɛ́mmɛ̀ kó yɛhɛkɛ̀.

48

Kuyie mpɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑǹtò nɑ̀kɛ́ tì Mɔɑbiibɛ kpɛ́í

1 Ntɛ ti Yiɛ̀ nKuyie Mpɑkɛdɑɑ tínti Isidɑyɛɛribɛ ti tũ nkù nɑ̀kɛ́ tì Mɔɑbu kɔbɛ kpɛ́í. Kù tu:

Nɛbo ɛì kɔbɛ tùɔ̀ti icɛ nyi,

bɛ ɛì diì dɔúnko!

Kidiyɑtɑimmu kɔbɛ di ifɛi nyi,

bɛ̀ fìètɛmu bɛ ɛì,

dihɛidiɛ̀ di ifɛi nyi,

dì domu.

2 Mɔɑbu ɛì kó disɑ̃nni dèèmu,

bɛ̀ dɑ̀kii Ɛsibonni ɛì kpɛ́í nkɛ, kɛ tú:

Tí kɔtɛnɛ̀ kɛ́ dì pɔ̀ntɛ kɛ́ dì dɛ̀itɛ yɛbotɛ̀ miɛkɛ.

Fɔ̃́ mmúnkɛ Mɑdimɛnni, ɑ nùù í yóó tɑ́útɛ́ tɛ̃́nkɛ,

mudoò muù dɑ tũ.

3 Odonnɑimmu ɛì kɔbɛ kuɔ̀mmu,

kɛ wɑnti mɛteèmmɛ̀,

bɛ̀ dì pɔ̀ntɛmu kɛ dɛ̀ítɛ́ dɛmɔu.

4 Mɔɑbu ɛì pɔ̀ntɛmu,

ti yomu o bí dɑbùò.

5 Bɛ̀ dèkù Duiti tennì nɛ̀ yɛdɑbùò nyɛ,

kɛ̀ iúu yìɛ̀ní Odonnɑimmu tennì kó mɛcútímɛ̀, mɛyɛǹcɑɑ̀rìmɛ̀ kpɛ́í.

6 Cokɛ́nɛ̀ kɛ́dɛɛtɛ́ di fòmmu,

nsɔrinɛ̀ dikpɑ́ɑ̀ kó musɑ̃mmɑrímú tɛ̃mɛ̀.

7 Mɔɑbu, ɑ do tɑ̃́ ɑ tɔ̃mmú mmu nɛ̀ ɑ kpɑ̀tì,

bɛ̀ yóó dɑ pĩ́mmu,

kɛ́tɔ ɑ bɔɔ̀ Kemɔɔsi kɛ́kònnɛ̀,

nɛ̀ di kó bɛbɔɔyɛmbɛ̀,

nɛ̀ bɛ̀ɛ̀ tu bɛkótíbɛ̀ ɑ ɛì miɛkɛ bɛmɔu.

8 Opɔ̀ntì weè kèríní kɛ bo tɑ yɛhɛkɛ̀ yɛmɔu,

dihɛì mɑrì í yóó cootɛ́,

kubiriku kó yɛhɛkɛ̀ dìmɑrì í yó nkpɑɑ́,

yɛ̀ɛ̀ bo ditennì yɛ̀ bo puɔ.

Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie míì mɛ nyɛ̃.

9 Duɔ́nnɛ̀ Mɔɑbu ɛì kɔbɛ ifìɛ̀ti,

kɛ̀ bɛ̀ɛ puu kɛ́dɛ́tɛ́,

o ɛkɛ̀ yóó dɔúnkomu,

òmɔù tɛ̃́nkɛ í yó nyɛ̀ ɑ̃.

10 Wèè pĩ nKuyie nkó mutɔ̃mmú nɛ̀ tikɔ̃ǹnɛ́yɑ̃ɑ̃ti dɛ yiɛ̀ mbo yɑ̀!

Wèè mɔ̀ntɛ o kpɑ̀rìsiè mɛyĩ̀ĩ̀ dɛ yiɛ̀ mbo yɑ̀!

11 Mɔɑbu ɛì nɛ̀ di bíkɛ́mbɛ́ntìní di bo bɑ̀mmùù nwe,

bɛ̀ í pĩ̀ḿmú di nìtìbɛ̀ diyiè mɑrì kɛ kònnɛ̀,

dì ĩ̀ĩ́kú só nwe mɛnɑɑ̀ mbɛ̀ tètɛmɛ̀ kɔ̃mɛ.

Dɛɛ̀ te kɛ̀ di nɑɑtí bo sɑ̃́ɑ̃̀,

bɑ́ di kó kufɔ̃ɔ̃ku í yɑɑri.

12 Bɛ̀ bo di do yɛ̀ɛ̀ we yɛɛ̀ nɛ́ tùɔ̀kɛ kɛ dèè, kɛ̀ m bo tɔ̃nko bɛ̀ɛ̀ yóó utɛ́ di cèe, kɛ́ sì pɔ̀mmu. Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie míì bɛ́i! 13 Dɛ mɔ̀nnì ifɛi bo pĩ́ mMɔɑbu ɛì kɔbɛ nɛ̀ bɛ kó dibɔɔ̀ Kemɔɔsi, ifɛi do pĩ̀ńnɛ̀mɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ Betɛɛdi * bɛ̀ do tɑ̃́ wè.

14 Di bo yĩ́mɛ kɛ dɔ̀:

Ti tú bɛkpɑ̀rìtiebɛ, bɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ yɛkɔ̃m̀bɔ̀ yɛmbɛ̀?

15 Mɔɑbu kóo pɔ̀ntì tùɔ̀kɛnímu,

kɛ do yɛhɛkɛ̀ mupɔ̀mmù,

kɛ tɑ mukɔ̀ù o ɛì dɑpɑ̀mbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ tu bɛkperíbɛ̀.

Mí nhokpɑ̀ɑ̀tì wèè yètìrì tu Mpɑkɛdɑɑ míì bɛ́i.

16 Mɔɑbu kó mudorimù duunnímu kɛ dèè,

mɛyɛi mmɛ̀ɛ̀ ò doti mɛ̀ kèrínímu mɛcɑ̃ɑ̃.

17 Kɔmmúnɛ̀ Mɔɑbu ɛì kpɛ́í kɛ́mmɑ́ɑ́rì di yɔ,

díndi o pɛɛtitɔbɛ̀,

díndi bɛ̀ɛ̀ do yɛ̃́ o yètìrì feí kɛ dòmmɛ̀,

bekɛ́nɛ̀ dimɑ́ɑ̀ kɛ dɔ̀:

Bɑ nte kɛ̀ didùɔ̀ kperì diì nkèétɛ́?

Bɑ nte kɛ̀ kukpɑ̀ɑ̀tìpɑ̀ɑ̀ti kperíkù kuu nyí kpɑɑ́?

18 Díndi Dibonni ɛì kɔbɛ cútɛ́nɛ̀ di kpɑ̀ɑ̀tìkɑ̀rɛ̀

kɛ́kɑri tɛdɔnkpetɛ̀,

kɛ yɛ̃́ Mɔɑbu tenkɛ̀ kóo pɔ̀ntì di domɛ̀ kɛ pùɔ̀ ndi cɛ̃kperí.

19 Díndi Adowɛɛ ɛì kɔbɛ,

yɛ̀nɛ̀ kɛ́cómmú icɛ

kɛ́bekɛ́ bɛ̀ɛ̀ cokù mùù te kɛ̀ bɛ̀ cokù.

20 Bɛ̀ bo di tɛ̃́nnɛ́ tì tu:

Mɔɑbu tenkɛ̀ kɔbɛ di ifɛi nyi kɛ kpeutí.

Kuɔ́nnɛ̀ kɛ́wuotoo,

pĩɛ̃kɛ́nɛ̀ kɛ̀ kukó nhAdinɔ pɛɛ́mmɛ̀ kɔbɛɛ keè bɛ̀ pɔ̀ntɛmɛ̀ Mɔɑbu tenkɛ̀.

21 Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie n kó tiyɛ̃ĩti tiì do yɛtɑ̃rɛ̀ ĩ́nkɛ̀ kó yɛhɛkɛ̀, Onɔɔ ɛì nɛ̀ Yɑtisɑ ɛì nɛ̀ Mɛfɑɑti ɛì, 22 nɛ̀ Dibonni kpɛri nɛ̀ Nɛbo kpɛri nɛ̀ Bɛti-Dibidɑtɑimmu, 23 nɛ̀ Kidiyɑtɑimmu nɛ̀ Bɛti-Kɑmudi nɛ̀ Bɛti-Mɛonni, 24 nɛ̀ Kediyɔti kɛ yíɛ́nɛ̀ Bosedɑɑ. Dɛ kó tiyɛ̃ĩti tùɔ̀kɛmu Mɔɑbu tenkɛ̀ kó yɛhɛkɛ̀ yɛmɔu yɛ̀ɛ̀ tɔ̀kɛ́ nɛ̀ yɛ̀ɛ̀ dìɛ́tìrì.

25 Mɔɑbu kó diyènnì bɔ̀ɔ́tɛ́mu,

o nɔyɔ̃nnì kèétɛ́mu.

Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie míì bɛ́i!

26 Nii mbɛ mí nKuyie m miɛkɛ kó fɛbòòfɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ɛ yɑ̃̀ kɛ́muɔ́ nkɛ́tɔ̃́ kɛ́mmuɔ̀tì. Dɛ̀ tùɔ̀kɛ bɛ̀ bo mbɛ̀ dɑú dɛ̀ ndɛ, kɛ yɛ̃́ bɛ̀ yetɛmɛ̀ n kpɛti. 27 Díndi Mɔɑbu tenkɛ̀ kɔbɛ díì do í dɑú Isidɑyɛɛribɑ̀ɑ̀? Bɛ̀ do yuukumu kɛ̀ di mbɛ̀ dɑú kɛ bɔkìi yɛyɔɑ̀ɑ̀?

28 Díndi Mɔɑbu tenkɛ̀ kɔbɛ yɛ̀nnɛ̀ di ɛkɛ̀ kɛ́tɑɑ́ yɛpèrɛ̀ fíè,

dɔɔ̀nɛ̀ dimɑ́ɑ̀ yɛkpɛtìnɔ́nkperɛ tɛ̃mɛ̀

yɛ̀ɛ̀ cekù yɛ yĩ́ɛ̃̀ntì yɛpèrɛ̀ fíè.

29 Ti kèèmu bɛ̀ nɑ̀ɑ́mmɛ̀ Mɔɑbu kó tɛfentɛ̀ kpɛ́í,

o fentɛ̀ tɛɛ̀ dɛutɛ́,

o pɔ̀tì tiì tontɛ́,

o pɔ̀tɛ̀ tɛɛ̀ dɛutɛ́,

ò tɑ̃́ omɑ́ɑ̀ ndi,

o yɛ̀mmɛ̀ mɛɛ̀ dò nhò pɛ̃ɛ̃tɛ́ dɛmɔu.

30 Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie mmíì bɛ́i nkɛ tú: N yɛ̃́mu ò pɔ̀tìmɛ̀ kɛ nɑ́ɑ́ ndidiɛ̀ dɛtetìrɛ̀, o tɔ̃mmú tú mutetìmù mmu.

31 Dɛɛ̀ te kɛ̀ n kuɔ̀ ndikúdɑbònnì Mɔɑbu,

n kuɔ̀mmu Mɔɑbu tenkɛ̀ kɛmɔu kpɛ́í,

n sɑ́útímu Kidi-Edɛsi ɛì kɔbɛ kpɛ́í.

32 Díndi Sibumɑ ɛì kɔbɛ

di dònnɛ̀ fínyĩ̀ kó dɛtie ndɛ,

n kuɔ̀mmu di kpɛ́í,

kɛ̀ dɛ̀ pɛ̃ɛ̃tɛ́ n kɔmmúmɛ̀ Yɑsɛɛdi ɛì kɔbɛ kpɛ́í,

di bɑkɛ do wùɔ̀mmu kɛ́séntɛ́ dɑ̀mɛ́ɛ̀rì mukɔ́kúɔ́ nkou,

kɛ́tuɔkɛ Yɑsɛɛdi kóo dɑ̀mɛ́ɛ̀rì,

kɛ̀ bɛpɔ̀mbɛ̀ di do kɛ tɔ̃̀ũ di bɛ.

33 Diwɛ̀ì nɛ̀ kuyɛǹnɑɑtí dɛ̀ɛ̀ ɔ̃ ḿbo fínyĩ̀ kó dɛpɑɑ mmiɛkɛ,

dɛ̀ tɛ̃́nkɛ í kpɑɑ́ di cuokɛ̀.

Míì duɔ́ nkɛ̀ mɛnɑɑ̀ nkũ̀ṹ sicèe miɛkɛ,

òmɔù tɛ̃́nkɛ í bo wèè bo nɑ̀ù fínyĩ̀ bɛ diyɛtituò miɛkɛ,

inɑ̀ntɛ̀nyìɛ ntɛ̃́nkɛ í yiɛ̀ní di cuokɛ̀.

34 Ɛsibonni ɛì kɔbɛ kuɔ̀mmu kɛ békú mɛteèmmɛ̀, kɛ̀ bɛ dɑbùò nyìɛ̀ kɛ tuɔ̀kù Edeyɑde, Yɑɑti ɛì kɔbɛ yo mɛtɑmmɛ̀, nɛ̀ Isoɑ ɛì kɔbɛ kɛ̀ mɛ̀ pɛ̃ɛ̃tɛ́ kɛ tùɔ̀kɛnɛ̀ Odonnɑimmu, nɛ̀ Ekidɑti-Sedisiɑ, kɛ yɛ̃́ Nimudimmu kó mɛniɛ nkũ̀ṹmɛ̀.

35 Mɔɑbu tenkɛ̀ kɔbɛ bɛ̀ɛ̀ feu iwũɔ̃ yɛbɔkɛ̀ kɛ yɛ̀ tùɔ̀ ntihúúntì, m bo bɛ̀ kùɔ bɛmɔu. Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie míì bɛí.

36 Dɛɛ̀ te kɛ̀ n kuɔ̀ Mɔɑbu ɛì kpɛ́í kɛ̀ n tɑmmɛ̀ yìɛ̀ tɛpɔ̃́mpũɔ̃tɛ̀ kɔ̃mɛ, kɛ̀ n dɑbònnì yìɛ̀ Kiidi-Ɛdɛsi kpɛ́í tɛpɔ̃́mpũɔ̃tɛ̀ kó didɑbònnì kɔ̃mɛ, kɛ yɛ̃́ bɛ̀ do pɛ̀tɛ́ mùù cɔ̃̀ńtímu mù fetimɛ̀. 37 Bɛnìtìbɛ̀ bɛmɔu kuó mɛyùbii mmɛ nɛ̀ bɛ dɛbii, kɛ yɔ̀rí bɛ nɔu, kɛ dɑ̀ɑ́tí tifɔ̀ɔ̀tɔ̃̀ntì. 38 Mɔɑbu cɛ̃́ĩ simɔu kó dɛdɑ̀nnɛ̀ yɛkúdɑbùò nyɛɛ̀ dɑ̀ɑ́tí, yɛkɑ̀rɛ̀ yɛmɔu yɛdɑbùò nyɛ, kɛ yɛ̃́ m pɔ̀ntɛmɛ̀ Mɔɑbu tiyɑɑmɑtì bɛ̀ tɛ̃́nkɛ í dɔ́ tì kɔ̃mɛ. Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie míì bɛ́i. 39 Tiitɛ́nɛ̀ yɛkúdɑbùò, Mɔɑbu domu ò di ifɛi nyi, ò bùtínnɛ́ kɛ cokɛ́mu. O kpɛrɛ nɑɑ́ mmudɑɑ́ mmu o pɛɛtitɔbɛ̀ kpɛ́í kɛ wɛ̃̀tɛ kɛ duò tikɔ̃m̀bùɔ̀tì.

40 Ntɛ ti Yiɛ̀ nKuyie mbɛ́i ntì: Opɔ̀ntì pĩ̀ntɛ o fɛ̀tì nti fɛtúúfɛ̀ kɔ̃mɛ kɛ ɛintɛ Mɔɑbu tenkɛ̀ ĩ́nkɛ̀.

41 Bɛ̀ fìètɛmu yɛhɛkɛ̀,

kɛ tiekɛ sicɛ̃kperí.

Kɛ̀ Mɔɑbu ɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ yɛkɔ̃m̀bɔ̀ yɛmbɛ̀ kɔ̃m̀bùɔ̀tì duò, kupɛitɛ́yonku ɔ̃ɔ̃ ítɛ́ onitipòkù kɛ̀ dɛ̀ ndòmmɛ̀.

42 Bɛ̀ kùɔ Mɔɑbu tenkɛ̀ kɔbɛ kɛ dèèmu,

bɛ wuɔ ntɛ̃́nkɛ í kpɑɑ́,

bɛ̀ yɛ̃ mbɛ̀ kpenkɛmu kɛ pɛ̃ɛ̃tɛ́ ti Yiɛ̀ nKuyie.

43 Di pɑ̀kɛ́mu díndi Mɔɑbu ɛì kɔbɛ,

bɛ̀ di keù yɛfɔ̃̀tɛ̀ nyɛ,

kɛ di dii ticùɔ̀tì.

Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie míì bɛ́i!

44 Kɛ̀ kufɔ̃wɑɑ́ nhɑutɛ́ wè kòò cokɛ́,

ò doti difɔ̃̀tìrì ndi,

kòò nɑ kɛ yɛ̀nní difɔ̃̀tìrì,

ticùɔ̀tìi ò pĩ,

Mɔɑbu yɛ̃ĩti yiè diì tùɔ̀kɛ.

Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie míì bɛí.

45 Bɛ̀ɛ̀ cooti bɛ̀ ɔ̀umu,

kɛ wɑnti disɔ̀rì Ɛsibonni.

Kɛ̀ muhɑ̃ɑ̃́ mmɑmù nɛ́ yɛ̀nní

okpɑ̀ɑ̀tì Ɛsibonni ɛì kɛ cɔ̀útɛ́ dɛ kó inɔnkperí yɛmbɛ̀ ɛì,

di mɑ̀nkɛ kɛ́ntɔ kɛ́tuɔkɛnɛ̀ di cuokɛ̀.

46 Di bo yɑ̀, díndi Mɔɑbu tenkɛ̀ kɔbɛ,

díndi bɛ̀ɛ̀ tũ ndibɔɔ̀ Kemɔɔsi di fetimu,

di bí initidɑɑì nɛ̀ initipòì,

bɛ̀ ì pĩ̀ḿmúmu kɛ kònnɛ̀.

47 Bɛ̀ pĩ̀ḿmú bɛ̀ Mɔɑbu tenkɛ̀ kɛ kònnɛ̀,

n wɛ̃ti kɛ bo bɛ̀ tɛ̃̀ńnɛ́nímu yɛmɔ̀rɛ̀ sɔnyɛ.

Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie míì bɛ́i.

Ti Yiɛ̀ nKuyie nɑ̀kɛ́ tì Mɔɑbu ɛì ĩ́nkɛ̀ tinti mɛmmɛ.

49

Kuyie nkpɑnnɛ̀ tì Amɔniibɛ

1 Ntɛ ti Yiɛ̀ nKuyie Mpɑkɛdɑɑ tínti Isidɑyɛɛribɛ ti tũ nkù nɑ̀kɛ́ tì Amɔniibɛ kpɛ́í kù tu:

Isidɑyɛɛribɛ í mɔkɛ ibíɑ̀?

Bɛ̀ í mɔkɛ wèè bo tiekɛ bɛ kpɛrɑɑ̀?

Dɛ̀ nɛ́ dòmmɛ kɛ̀ dibɔɔ̀ Midikɔmmu tiekɛ Kɑdi tenkɛ̀?

Bɑ nte kɛ̀ Amɔniibɛ kɑ̀ri bɛ kó yɛhɛkɛ̀?

2 Yɛwe kpɑɑnímu kɛ̀ m bo duɔ́ nkɛ̀ mudoò kó iúu

dɑ́tínnɛ́ Adɑbɑɑ Amɔniibɛ ɛidiɛ̀,

di bo cɔ́útɛ́ nɛ̀ di ɛkɛsí kɛ́dɔúnko,

Isidɑyɛɛribɛ bo bɑɑtɛ́ bɛ̀ɛ̀ do bɛ̀ bɑkɛ́.

3 Ɛsibonni ɛì kɔbɛ,

tiitɛ́nɛ̀ yɛkúdɑbùò,

kɛ yɛ̃́ Aii ɛì dɔúnkomɛ̀,

díndi bɛ̀ɛ̀ bo Adɑbɑɑ ɛì,

kɔmmúnɛ̀ yɛdɑbùò,

dɑ́ɑ́tínɛ̀ tifɔ̀ɔ̀tɔ̃̀ntì kɛ́kɑri mukṹṹ,

ncokùnɛ̀ kɛ firì dihɛì kɛ kuɔ̀,

kɛ yɛ̃́ bɛ̀ yóó tɔmɛ̀ di kóo kpɑ̀ɑ̀tì kɛ́kònnɛ̀,

nɛ̀ o bɔɔyɛmbɛ̀ nɛ̀ dihɛì kó bɛkótíbɛ̀. *

4 Díndi Adɑbɑɑ ɛì kɔbɛ bɛ̀ɛ̀ yetɛ n kpɛti,

kɛ pɔ̀tìnɛ̀ di biriku, kù pɔ̀ntɛmu,

díndi bɛ̀ɛ̀ do pɔtìnɛ̀ di kpɑ̀tì

kɛ tú òmɔù í yóó dɑ́ɑ́tí kɛ di dekɛ.

5 Ntɛ mí nkɛ kéróo kɛ bo di bɔntɛ́ kukɔ̃m̀bɔ̀doróo.

Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie Mpɑkɛdɑɑ míì bɛ́i!

Kukɔ̃m̀bɔ̀doróo bo di fitɛ́,

kɛ̀ di cíɛ́tɛ́ di bíɛ́kɛ̀ di bíɛ́kɛ̀,

bɑ́ òmɔù bɑ́ɑ́ nɑ kɛ di tíí.

6 Dɛ kó difɔ̃nkúò n nɛ́ wɛ̃ti kɛ bo tíímmu Amɔniibɛ,

bɛ̀ pĩ̀ḿmú bɛ̀ kɛ dɔ̀ɔ̀ tidɑɑtì.

Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie míì bɛ́i.

Kuyie nkpɑnnɛ̀ tì Edɔmmu ɛì kɔbɛ

7 Ntɛ ti Yiɛ̀ nKuyie Mpɑkɛdɑɑ tínti Isidɑyɛɛribɛ ti tũ nku nɑ̀kɛ́ tì Edɔmmu ɛì kɔbɛ kpɛ́í. Kù tu:

Mɛciì nyɛmbɛ̀ tɛ̃́nkɛ í boɑ̀?

Mɛciì nyɛmbɛ̀ tɛ̃́nkɛ í yɛ̃́ bɛ̀ bo tié ntɑ̀ɑ̀?

Bɛ ciì ndèèmɑɑ̀?

8 Díndi Dedɑnni ɛì kɔbɛ bútínnɛ́nɛ̀ kɛ́cokɛ́,

tɑɑ́nɛ̀ titɑ̃dèntì.

Mɛyɛi mmɛɛ̀ doti Edɔmmu ɛì kɔbɛ.

Dɛ mɔ̀nnì diì tùɔ̀kɛ bɛ̀ bo cuɔ́ dɛ̀ tiyɛ̃ĩti.

9 Bɛ̀ɛ̀ tɔ̃̀ũ fínyĩ̀ kó yɛbɛ

bɛ̀ tɑtinímu Edɔmmu ɛì bɛ̀ ɔ̃ɔ̃ tɑmɛ̀ kupɑku,

bɛ̀ í yóó tɔ̃̀ũ kɛ́yɑ́kɛ́ dɛ̀mɑrɛ̀.

Bɛyóóbɛ̀ bo tɑnní dìì mɔ̀nnì kɛyènkɛ̀,

bɛ̀ yóó yúúkú bɛ̀ dɔ́mɛ̀ mmɛ.

10 Míì yóó kɑ́útɛ́ Esɑyuu kó kuwuɔ,

bɛ̀ tɛ̃́nkɛ í yóó nɑ kɛ́sɔri,

Esɑyuu kó kuwuɔ ndèèmu,

o tebìí nɛ̀ o pɛɛtitɔbɛ̀,

òmɔù í yó nkpɑɑ́.

11 Dootɛ́nko iciribí,

m bo nyì piú.

Bɛkúpobɛ̀, di nni mbuɔ́.

12 Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie míì tu, bɛ̀ɛ̀ do í dò nkɛ́yɑ̃̀ m miɛkɛ kó fɛbòòfɛ̀ bɛ̀ fɛ̀ yɑ̃̀ kɛ̀ díndi bo nsokɛ́ yɑ́ɑ̀bɑ? Di yóó fɛ̀ yɑ̃̀mu! 13 M pɑ̀rìkɛ̀mu kɛ tú tìì bo tuɔkɛní Bosedɑɑ ɛì tì bo ncɛ̃́ɛ̃̀, bɛnìtìbɛ̀ bo tì kèè kɛ̀ dɛ̀ɛ bɛ̀ di kɛ́cɑɑ̀rɛ̀ bɛ yɛ̀mmɛ̀, bɛ ɛì bo dɔúnko kɛ́nɑɑ́ ntidobontì. Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie míì bɛ́i.

14 Mí nSedemii kɛ̀ m bɛ́i nkɛ dɔ̀:

N kèè tinɑ́ɑǹtì mɑtì nti kɛ̀ tì bonní ti Yiɛ̀ nKuyie mborɛ̀,

ku kó ditɔ̃nnì mɑrì diì tì tɔní kɛ nɑ́ɑ́ nyɛbotɛ̀ kɛ tú:

Tíínnɛ̀ nkɛ́do Edɔmmu kɔbɛ mudoò.

15 Edɔmmu ɛì kɔbɛ,

n kɛ̃́kùnnɛ dí mbɛ yɛbotɛ̀ yɛmɔu miɛkɛ,

bɛnìtìbɛ̀ bɛmɔu yó nsenku dí mbɛ.

16 Edɔmmu ɛì kɔbɛ,

di fentɛ̀ tɛɛ̀ di soutɛ́,

kɛ̀ di yɛ̀mmɛ̀ dò mbɛnìtìbɛ̀ di dé,

díndi bɛ̀ɛ̀ sĩɛ̃kɛ́ yɛpèrɛ̀ fíè,

kɛ bo yɛtɑ̃rɛ̀ yómmɛ̀,

bɑ́ kɛ̀ di dèkɛ yɛtɑ̃rɛ̀ ĩ́nkɛ̀,

kɛ ceenní di yĩ́ɛ̃̀ntì fɛtúúfɛ̀ kɔ̃mɛ,

m bo di cṹũnní.

Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie míì bɛ́i.

17 Edɔmmu ɛì bo dɔúnko, bɛ̀ɛ̀ bo mpɛ̃nkù kɛ dì yɑ̀u, dɛ̀ bo bɛ̀ di, kɛ̀ bɛ̀ mmɑ́ɑ̀rì bɛ yɔ, mɛyɛi mmɛ̀ɛ̀ di tùɔ̀kɛní mɛ kpɛ́í. 18 Sodɔmmu nɛ̀ Komɔɔ bɛ kpɛrɛ dɔ̀ɔ̀mɛ̀ di kpɛrɛ yóó mɛ ndɔɔ̀, onìtì í yó nkpɑɑ́ di miɛkɛ, fɛnitiyɑnfɛ̀ òmɔù í yó ndɛ̀ kpɑɑ́.

19 N yitoomu kukó nSuditɛ̃ɛ̃ kó mɛpɛɛ́mmɛ̀ dicìrícìrì kɔ̃mɛ,

kɛ deètòo timúsũ̀ũ̀tì borɛ̀.

Edɔmmu kɔbɛ bo cokɛ́ bɛ tenkɛ̀ dimɔ̀nnì dimɑ́ɑ̀,

m bo kɑnnɛ n tɑ̃ɑ̃tɛ́ wè dɛ kó kɛtenkɛ̀.

Kɛ yɛ̃́ òmɔù í bomɛ̀ wèè bo m pɛ́i,

ocɛ̃nti mɔù í bo wèè bo dɑ́ɑ́tí kɛ́cómmú n yììkɛ̀.

20 Keènɛ̀ mí ndi Yiɛ̀ nKuyie n tɑ̃ɑ̃tɛ́ tì Edɔmmu ɛì kɔbɛ kpɛ́í,

nɛ̀ n dɔ́ kɛ́dɔɔ̀ tì Temɑɑ ɛì kɔbɛ, tiì tu:

Bɛ̀ yóó bɛ̀ kpɑ̀ɑkɛ tipìètì tɛ̃mɛ̀ mmɛ,

bɛ tenkɛ̀ bo dɔúnko.

21 Bɛ̀ do bèmmù nwe kɛ̀ kɛtenkɛ̀ ɑu,

bɛ kó yɛdɑbùò nyɛɛ̀ yìɛ̀ kɛ tuɔ̀kù tipèntì kóo dɑ̀mɛ́ɛ̀rì.

22 Opɔ̀ntì weè pĩ̀ntɛ o fɛ̀tì fɛtúúfɛ̀ kɔ̃mɛ,

kɛ ɛintɛ Bosedɑɑ ɛì ĩ́nkɛ̀,

kɛ̀ Mɔɑbu ɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ yɛkɔ̃m̀bɔ̀ yɛmbɛ̀ kɔ̃m̀bùɔ̀tì duò,

kupɛitɛ́yonku ɔ̃ɔ̃ pĩ́ nhonitipòkù kɛ̀ dɛ̀ nhò dòmmɛ̀.

Kuyie nkpɑnnɛ̀ tì Dɑmɑɑsi ɛì kɔbɛ

23 Ntɛ ti Yiɛ̀ nKuyie Mpɑkɛdɑɑ tínti Isidɑyɛɛribɛ ti tũ nkù nɑ̀kɛ́ tì Dɑmɑɑsi ɛì kpɛ́í ntiì tu:

Amɑdi nɛ̀ Adipɑdi, dɛ̀ di dimu,

kɛ yɛ̃́ bɛ̀ di nɑ̀kɛ́ tì í túmɛ̀ tisɑ̀ɑ̀tì,

tiì íi mmɛyɛǹcɑɑ̀rìmɛ̀ di miɛkɛ,

kɛ̀ mɛ̀ kónnì dɑ̀mɛ́ɛ̀rì tɛ̃mɛ̀,

bɑ́ dɛ̀mɑrɛ̀ í bo dɛ̀ɛ̀ bo mɛ̀ còńnɛ́.

24 Dɑmɑɑsi ɛì kɔbɛ wɛ̃rímú dèèmu,

kɛ̀ bɛ̀ bùtínnɛ́ kɛ cokɛ́,

kɛ̀ bɛ kɔ̃̀ntì ɑu,

mɛyɛǹcɑɑ̀rìmɛ̀ mɛɛ̀ bɛ̀ pĩ,

kuyonku ɔ̃ɔ̃ ítɛ́mɛ̀ onitipòkù wèè kuɔ̀ ndɛbirɛ.

25 Dɛ̀ dòmmɛ kɛ̀ bɛ̀ bɔntóo dihɛì n yɛ̀mmɛ̀ do nɑɑtinɛ̀ dì?

Dihɛì diwɛ̀ì do m bonɛ̀ dì?

26 Bɛdɑpɑ̀mbɛ̀ yóó duómu bɛ córɛ̀, kɛ̀ bɛkpɑ̀rìnuɔmbɛɛ kú bɛmɔu dɛ yiè. Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie míì bɛ́i! 27 N yóó cɔ́u mmuhɑ̃ɑ̃́ mmu Dɑmɑɑsi ɛì kɛ̀ mùu cɔ́útɛ́ okpɑ̀ɑ̀tì Bɛnni-Adɑdi kpɑ̀ɑ̀tìcɛ̃́ĩ.

Kuyie nnɑ̀kɛ́ tì Adɑbubɛ kpɛ́í

28 Ntɛ ti Yiɛ̀ nKuyie Mpɑkɛdɑɑ tínti Isidɑyɛɛribɛ ti tũ nkù do nɑ̀kɛ́ tì Kedɑɑ kó kuwuɔ nkɔbɛ nɛ̀ Asɔɔ kó yɛkpɑ̀ɑ̀tìyɔ kɔbɛ Nɛbukɑnnɛsɑɑ Bɑbidɔnni kóo kpɑ̀ɑ̀tì yóó nɑ bɛ̀. Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie mbɛ́i nkɛ dɔ̀:

Ítɛ́nɛ̀ kɛ́do Kedɑɑ ɛì kɔbɛ mudoò,

puɔnnɛ̀ diyiè yìɛ̀ní kɛ̀ɛ̀ bíɛ́kɛ̀ kɔbɛ!

29 Fekɛnɛ̀ bɛ touti,

nɛ̀ bɛ wũɔ̃ nɛ̀ bɛ yɑ̀ɑ̀tì nɛ̀ bɛ nɛntì,

kɛ́fekɛ bɛ yòyóbɛ̀,

kɛ́ bɛ̀ uu tipíìtì timɔu,

kɛ̀ kufɔ̃wɑɑ́ mbɛ̀ pĩ.

30 Díndi Asɔɔ ɛì kɔbɛ cokɛ́nɛ̀ kɛ́dɛ́ítɛ́ itɑ̃́ɑ̃́,

kɛ́tɑɑ́ titɑ̃dèntì,

kɛ yɛ̃́ Nɛbukɑnnɛsɑɑ Bɑbidɔnni kóo kpɑ̀ɑ̀tì

tɑ̃ɑ̃tɛ́ kɛ bo dɔɔ̀ tì í wennimɛ̀,

ò tɑ̃ɑ̃tɛ́ di kpɛti kɛ dèèmu.

31 Kɛ̀ Ti Yiɛ̀ nKuyie ndɔ̀:

Kɔtɛnɛ̀ kɛ́ bɛ̀ do,

bɛ̀ kɑ̀ri kɛ í yĩɛ̃̀kù,

tìmɑtì í bɛ̀ kɔɔ́nnɛ̀,

bɛ bòrɛ̀ feíomu,

bɛ̀ í mɔkɛ yɛcɑ̀kɛ̀ ketíkɛ,

bɛ̀ kɑ̀ri, kɛ cɑ̃́ɑ̃́ mbɛ mɑ́ɑ̀ ndi.

32 Fekɛnɛ̀ bɛ yòyóbɛ̀,

kɛ́hɛí bɛ wũɔ̃ sṹkùyì!

N yóó bɛ̀ cíɛmmu itemmɑ̀nkɛ inɑ̀ɑ̀ miɛkɛ.

Dɛ kó bɛnìtìbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ kuò bɛ tempɑ́ɑ́tì,

m bo mbɛ̀ bɔmmù mɛyɛi ntipíìtì timɔu.

Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie míì bɛ́i.

33 Asɔɔ ɛì bo nɑɑ́ nsikpɑmɔɔ́ kó diɑ̃rì,

dì bo dɔúnko sɑ̃́ɑ̃̀,

onìtì tɛ̃́nkɛ bɑ́ɑ́ dɛ̀ kɑ̀ri nɛ̀ dì bo mbomɛ̀,

fɛnitiyɑnfɛ̀ òmɔù bɑ́ dɛ̀ bɑ̀tɛ́.

Kuyie nnɑ̀kɛ́ tì Edɑmiibɛ kpɛ́í

34 Sudɑɑ kɔbɛ kóo kpɑ̀ɑ̀tì Sedesiɑ kpɑ̀tì ketírí dìì mɔ̀nnì kɛ ti Yiɛ̀ nKuyie nní mbɛ́innɛ̀ kɛ dɔ̀:

35 Mí di Yiɛ̀ nKuyie Mpɑkɛdɑɑ

n yóó kéétɛ́mu Edɑmmu ɛì kɔbɛ tɑ̃mmù,

bɛ wɛ̃rímú kó dikũ̀nnì.

36 M bo íinní kuyɑɑkù itemmɑ̀nkɛ inɑ̀ɑ̀,

kɛ̀ kùu bɛ̀ fùùtɛ.

M bo bɛ̀ ciɛ nyɛbotɛ̀ yɛmɔu miɛkɛ, kubotí mɑkù i yó mbo bɛ̀ í yóó cokɛ́ kɛ́tɑɑ́ kùù miɛkɛ.

37 M bo duɔ́ nkɛ̀ Edɑmmu ɛì kɔbɛ nkpeutí bɛ dootitɔbɛ̀ ììkɛ̀

bɛ̀ɛ̀ bɛ̀ dɔ́nɛ̀ mukṹṹ.

M bo bɛ̀ bɔntɛ́ mɛyɛi,

m miɛkɛ kɛɛ̀ bɛ̀ cɔ́u mmɛdiɛ̀.

N yóó bɛ̀ bɔntɛ́ mudoò mmu,

kɛ̀ bɛ̀ mbɛ̀ kɔ̀ù kɛ yɑ̀ɑ bɛ̀ dèènɛ̀.

Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie míì bɛ́i.

38 N yóó puɔmmu Edɑmmu ɛì kóo kpɑ̀ɑ̀tì,

nɛ̀ o tũ̀mbɛ̀,

kɛ fíí n kpɑ̀ɑ̀tìkɑ̀rì.

Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie m míì bɛ́i.

39 Yɛmɔ̀rɛ̀ sɔnyɛ,

n nɛ́ yóó wɛ̃tɛ kɛ́tɛ̃́nnɛ́nímu Edɑmmu ɛì kɔbɛ,

bɛ̀ do pĩ̀ḿmú bɛ̀ kɛ́dɔɔ̀ tidɑɑtì.

Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie míì bɛ́i.

50

Bɛ̀ nɑ̀kɛ́mɛ̀ Bɑbidɔnni kó mudorimù kpɛ́í nnɛ̀ Kuyie nyóó dɛɛtɛ́mɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ

1 Ntɛ Ti Yiɛ̀ nKuyie nní nnɑ̀kɛ́ tì mí nku pɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑǹtò Sedemii kɛ̀ dɛ̀ ntukúnɛ̀ Bɑbidɔnni ɛì nɛ̀ Bɑbidɔnni tenkɛ̀ kɛmɔu:

2 Pĩɛ̃kɛ́nɛ̀ ti yɛbotɛ̀ yɛmɔu miɛkɛ,

yeenɛ̀ bɛ ti,

cónnɛ́nɛ̀ mɛkpɑ̀rìcɑnnimɛ̀.

Pĩɛ̃kɛ́nɛ̀ ti di bɑ́ɑ́ tì mbɛ̀ sɔ̀nnɛ,

yĩ́nɛ̀ Bɑbidɔnni domu.

O bɔɔtenkɑɑnìtɛ̀ Bɛɛdi di ifɛi nyi,

kufɔ̃wɑɑ́ nkuù ɑutɛ́ Mɛdɛki,

o bɔɔtenkɑɑnìi di ifɛi nyi,

kufɔ̃wɑɑ́ nkuù ɑutɛ́ yɛbɔkɛ̀.

3 Kubɑkù yoú bíɛ́kɛ̀ kɔbɛ bɛɛ̀ bɛ̀ do,

kɛ bo bɛ̀ pɔ̀ntɛ,

kɛ̀ bɛ ɛìi dɔúnko,

òmɔù tɛ̃́nkɛ bɑ́ nhɑ̃ di miɛkɛ.

Bɛnìtìbɛ̀ nɛ̀ iwũɔ̃ dɛmɔu dɛ̀ bo cíɛ́tɛ́,

dɛ̀mɑrɛ̀ tɛ̃́nkɛ bɑ́ ndɛ̀ bo.

4 Dɛ mɔ̀nnì Isidɑyɛɛribɛ nɛ̀ Sudɑɑ kɔbɛ,

bɛ̀ bo wɛ̃nnɛ́ kɛ́wɛ̃tɛní mí nKuyie m borɛ̀,

kɛ́nkɔnti kɛ n wɑnti mí mbɛ Yiɛ̀ nKuyie.

5 Bɛ̀ bo mbékutɛ Siyɔ̃ɔ̃ kó kucɛ,

bɛ̀ bo túótɛ́ bɛ ììkɛ̀ kɛ́wetínnɛ́ Sedisɑdɛmmu ɛì.

Bɛ̀ bo nnɑ́ɑ́ mbɛtɔbɛ̀ kɛ tú:

kɔtɛnɛ̀ní kɛ̀ ti tɑunnɛ̀ timɑ́ɑ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie,

kɛ tɛ̃́nkɛ bɑ́ɑ́ yɛ̃̀ ndɛ kó mɛtɑummɛ̀ nɛ̀ ti bo mbomɛ̀.

6 N nìtìbɛ̀ do sɑ̃̀ɑ̃́tɛ́nɛ̀ tipìètì tìì feti tìnti,

bɛ kó bɛcɛ̃mbɛ bɛɛ̀ do bɛ̀ fétìnnɛ,

kɛ̀ bɛ̀ nhɑ̃́ɑ̃́ nyɛtɑ̃rɛ̀ ĩ́nkɛ̀,

kɛ dekù sitɑ̃ɑ̃́ kɛ cɑ̃́nnì,

kɛ yɛ̃̀ mbɛ pedie nkpɛ́í.

7 Bɑ́ wè kòo mbɛ̀ piɛti,

kɛ pĩĩ nkɛ cɑ́ɑ́,

kɛ nɑ́ɑ́ nkɛ tú:

N kpɛti í bɛ̀ bonɛ̀,

bɛ̀ yetɛ́nɛ̀ bɛ Yiɛ̀ nKuyie nku,

kùù dɔ̀ɔ̀ri kù nɑ̀ɑ́ ntì,

kunku bɛ yɛmbɛ̀ do búɔ́ kù.

8 Yɛ̀nɛ̀ Bɑbidɔnni kó dihɛì,

òmɔù bɑ́ nkpɑɑ́ Bɑbidɔnni kó kɛtenkɛ̀ miɛkɛ,

niitɛ́nɛ̀ dɛyììkɛ̀,

yɛbɔdɑkɛ̀ ɔ̃ɔ̃ niitɛ́mɛ̀ kubɔcɛ̃nku.

9 N yóó duɔ́ nkɛ̀ kubotí diɛkù kɔbɛ bɛɛ̀ do Bɑbidɔnni kɔbɛ,

bɛ̀ itiní kubɑkù yoú bíɛ́kɛ̀ nkɛ,

kɛ bo do Bɑbidɔnni ɛì kɛ́ dì pɔ̀ntɛ.

Bɛ pie nyó ndònnɛ̀ otɑ̃nnuɔnti kpɛyi ɔ̃ ndòmmɛ̀ mmɛ,

bɛ pie nyí duò kɛtenkɛ̀.

10 Bɛ̀ bo ɛí Bɑbidɔnni ɛì kɔbɛ kpɛrɛ,

bɛ̀ɛ̀ bo dɛ̀ ɛí bɛ̀ bo di kɛ́dɛ.

Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie míì bɛ́i.

11 Dɛ̀ ndi nɑɑti kɛ̀ di nyɑ̃nku,

díndi bɛ̀ɛ̀ yóó ɛí dɛ̀ɛ̀ do tú n kpɛrɛ,

ḿputìnɛ̀ yɛnɑɑsɛrɛ̀ kɔ̃mɛ,

ńkuɔ̀nnɛ̀ yɛsɑ̃ndɑkɛ̀ ɔ̃ nkuɔ̀mmɛ̀.

12 Di kó dihɛikótírì di ifɛi nyi,

di kó dihɛikótírì bɛ̀ dì pɛ̀ìtɛmu dì tɑ ifɛi miɛkɛ nkɛ,

dì nɑɑ́ ndifɔ̃nkúò kpɛri ndi yɛhɛkɛ̀ miɛkɛ,

kɛ nɑɑ́ ndikpɑ́ɑ̀ tɛdɔntɛ̀ kpɛri,

tɛtentɛ̀ timútì í yiɛ̀ dɛ̀ tɛ̃́nkɛ.

13 Ti Yiɛ̀ nKuyie mmiɛkɛ kɛɛ̀ di yɛ̀,

nɛ̀ dɛ kpɛ́í òmɔù tɛ̃́nkɛ í yó mbo dɛ kó dihɛì miɛkɛ,

dì yóó dɔúnkomu,

bɛ̀ɛ̀ kó dimɑ̀ɑ̀ bo ndɛ̀ pɛ̃nkù kɛ di yɑu,

bɛ̀ bo mmɑ́ɑ̀rì bɛ yɔ,

tìì dì tùɔ̀kɛní ti kpɛ́í.

14 Díndi bɛ tɑ̃ntɑ̃ũbɛ̀, cómmúnɛ̀ kɛ́kɛ́nnɛ́ Bɑbidɔnni,

potɛ́nɛ̀ bɛ ipie,

di bɑ́ nyĩɛ̃̀kù ì bo dóntɛ́mɛ̀,

kɛ yɛ̃́ bɛ̀ yetɛ́nɛ̀mɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nku.

15 Uunɛ̀ tipíìtì timɔu fɛkpɑ̀rìhúùfɛ̀,

bɛ̀ yĩɛ̃kɛmu kɛ̀ bɛ dèrɛ̀ duó,

bɛ duotí yɑ̀ntɛ yɑntɛmu,

ti Yiɛ̀ nKuyie nyóó pɛitɛ dìì yiè diì tùɔ̀kɛ,

pɛitɛnɛ̀, fɔ́ɔ́nnɛ̀ bɛ bɛ̀ di dɔ̀ɔ̀ dɛ̀.

16 Kuɔnɛ̀ bɛ̀ɛ̀ buɔtì,

kuɔ̀nɛ̀ bɛkɛ̃ĩbɛ̀ Bɑbidɔnni ɛì miɛkɛ.

Mudoò mùù doti Bɑbidɔnni mù í sénní,

bɑ́ wè wèe wɑmmú o kɔbɛ bo kɛ̀ɛ̀ bíɛ́kɛ̀,

bɑ́ wè kòo kò nho ciɛ.

17 Isidɑyɛɛribɛ dònnɛ̀ tipìètì tìì feti tìnti,

kɛ̀ yɛcìrícìrɛ̀ bɛ̀ bɛ̀ti.

Dicìrícìrì ketirì dìì bɛ̀ cɑ̀ɑ́kɛ́ diì tu Asiidi kóo kpɑ̀ɑ̀tì, dicìrícìrì sɔnni dìì dɛ̀rí yɛkṹɔ̃̀ kɛ̀ dì tu Nɛbukɑnnɛsɑɑ Bɑbidɔnni kóo kpɑ̀ɑ̀tì. 18 Dɛɛ̀ te kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie Mpɑkɛdɑɑ tínti Isidɑyɛɛribɛ ti tũ nkù, kɛ̀ kù bɛ́i nkɛ tú: N yìtɛ́ kɛ còḿmúmu Bɑbidɔnni kóo kpɑ̀ɑ̀tì nɛ̀ o nìtìbɛ̀ bɛ kpɛ́í kɛ bo bɛ̀ dɔ̀ɔ̀ n dɔ̀ɔ̀ mɛ̀ Asiidi kóo kpɑ̀ɑ̀tì.

19 N yóó tɛ̃́nnɛ́nímu Isidɑyɛɛribɛ bɛ kó dinɑɑcɛ̃nhòò,

bɛ̀ bo ncentì Kɑdimɛɛdi nɛ̀ Bɑsɑ̃ɑ̃ borɛ̀,

kɛ diiti timútì Efɑdɑimmu tɑ̃rɛ̀ nɛ̀ Kɑdɑɑdi kpɛri.

20 Dɛ kó yɛwe nɛ̀ dɛ kó yɛmɔ̀rɛ̀ miɛkɛ,

bɛ̀ bo wɑmmú Isidɑyɛɛribɛ kó mɛyɛi nkɛ́mɔ́ntɛ́,

kɛ́fiɛ́ Sudɑɑ kɔbɛ kó mɛcɑɑ̀rìmɛ̀ kɛ bɑ́ɑ́ yɑ̀,

kɛ yɛ̃́ n yóó cĩ́ɛ̃́mmɛ̀mu bɛsɔmbɛ bɛ̀ɛ̀ bo nkpɑɑ́.

Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie mmíì bɛ́i.

21 Donɛ̀ Mɛdɑtɑimmu ɛì kɔbɛ mudoò,

kuɔnɛ̀ Pekɔdi ɛì kɔbɛ bɛmɔu,

di bɑ́ɑ́ súɔ́ nhòmɔù.

Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie mmíì mɛ nyɛ̃.

Dí dɔɔ̀ n di nɑ̀kɛ́ tì timɔu.

22 Ikpɑ̀rìúu iì dɑ̀ɑ́tí dihɛì dimɔu miɛkɛ,

dɛ̀ɛ̀ cɑ̀kɛ dɛ̀ í sénní.

23 Dɛ̀ dòmmɛ kɛ̀ Bɑbidɔnni ɛì do?

Dɛ̀ yĩ́mɛ kɛ̀ dì dɔúnko yɛbotɛ̀ yɛmɔu miɛkɛ,

dindi dìì do tú dihenkɛ̀rì,

kɛ pɔntì dɛmɔu kutenkù miɛkɛ,

dɛ̀ dòmmɛ kɛ̀ dì kèétɛ́?

24 Bɑbidɔnni ɛì, n dɑ dìí timɑ́tì nti

kɑ̀ɑ tɑ ti miɛkɛ bɑ́ ɑ í dɑkɛ,

kɛ̀ bɛ̀ dɑ sɔ̃̀ńkɛ́ kɛ pĩ,

kɛ yɛ̃́ ɑ dokùnɛ̀mɛ̀ mí nKuyie nku.

25 Ti Yiɛ̀ nKuyie nkpetɛ́ ku kpɑ̀rìnɛntì kó ditou ndi,

kɛ dènnɛ̀ní ku miɛkɛ kó tikpɑ̀rìnɛntì,

kɛ yɛ̃́ kunku ti Yiɛ̀ nKuyie Mpɑkɛdɑɑ

kù dɔ́mɛ̀ kɛ́ɑ̃nnɛ́ mutɔ̃mmú Bɑbidɔnni kó dihɛì kɔbɛ.

26 Tipíìtì timɔu kɔbɛ tíínnɛ̀nní Bɑbidɔnni ɛì,

óótɛ́nɛ̀ o buɔ kɛ́yóótɛ́ dɛ̀ɛ̀ ɑ̃ yɛ miɛkɛ

kɛ cóú nyɛcúò yɛcúò,

kɛ́cɔ́u kɛ̀ dɛ̀ɛ cɔ́útɛ́ pɑ́í,

bɑ́ dɛ̀mɑrɛ̀ bɑ́ɑ́ súɔ́.

27 Kuɔ̀nɛ̀ yɛnɑɑdɑkɛ̀ yɛmɔu,

yɛ̀ yóó duɔ́ dituò ndi yɛmɔu,

dɛ kó yɛnɑɑdɑkɛ̀ bo yɑ̀,

yɛ yɛ̃ĩti yiè diì tùɔ̀kɛ.

28 Keènɛ̀, bɛ̀ɛ̀ yentɛ́ní Bɑbidɔnni,

bɛ̀ cootinímɛ̀ kɛ́nɑ́ɑ́ nSiyɔ̃ɔ̃ ɛì kɔbɛ

ti Yiɛ̀ nKuyie mpɛ̀ìtɛmɛ̀,

kù pɛ̀itɛmɛ̀ ku cɛ̃sɑ̀ɑ̀tɛ̀ bɛ̀ pɔ̀ntɛ tɛ̀.

29 Tíínnɛ̀ bɛtɑ̃ntɑ̃ũbɛ̀, bɛ̀ɛ̀ yũɔ̃ ndɛtɑ̃nnɛ̀,

kɛ̀ bɛ̀ɛ tíí mBɑbidɔnni ɛì kɛ dì munnɛ́,

di bɑ́ɑ́ yie nkòo mɔùu yentɛ́.

Fɔ́ɔ́nnɛ̀ dɛ kó dihɛì kɔbɛ bɛ̀ dɔ̀ɔ̀ dɛ̀,

bɛ̀ dɔ̀ɔ̀ dɛ̀ɛ̀ kó dimɑ̀ɑ̀, dí dɛ mbɛ̀ yietí,

kɛ yɛ̃́ bɛ̀ bɛnkɛmɛ̀ bɛ fentɛ̀ ntɛ ti Yiɛ̀ nKuyie,

kunku kùù te Isidɑyɛɛribɛ.

30 Dɛ yiè Bɑbidɔnni ɛì kó bɛdɑpɑ̀mbɛ̀ bo duó dihɛì miɛkɛ, bɛkpɑ̀rìnuɔmbɛ bɛmɔu bɛ̀ bo kú mudoò miɛkɛ. Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie mmíì bɛ́i.

31 M bɑ̀ɑ́tí ɑ kpɛ́í nkɛ,

fɔ̃́ mBɑbidɔnni tɛfentɛ̀ yiɛ̀,

ɑ mɔ̀nnì diì tùɔ̀kɛ,

ɑ bo cuɔ́ dìì yiè tiyɛ̃ĩti.

Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie Mpɑkɛdɑɑ mmíì bɛ́i!

32 Dɛ kó tɛfentɛ̀ yiɛ̀ nfɔ̃́ nhɑ yóó bétɛ́mu kɛ́do,

òmɔù mɛ nyí bo wèè bo dɑ íi,

n yóó cɔ́u mmuhɑ̃ɑ̃́ mmu ɑ ɛkɛ̀,

kɛ̀ yɛ̀ɛ cɔ́útɛ́ kɛ́fitɛ́ yɛmɔu.

33 Ti Yiɛ̀ nKuyie Mpɑkɛdɑɑ tu:

Bɛ̀ fɛ̃́ũmmu Isidɑyɛɛribɛ,

kɛ wɛ̃nnɛ́nɛ̀ Sudɑɑ kɔbɛ kɛ fɛ̃́ũ.

Bɛ̀ɛ̀ bɛ̀ pĩ nkɛ kònnɛ̀ kɛ dɔ̀ɔ̀ tidɑɑtì

bɛ̀ bɛ̀ pĩ nteii nwe,

kɛ yetɛ bɛ̀ bo bɛ̀ fĩ́ĩnkomɛ̀.

34 Bɛ dɛɛtíwè mɛ nkpeńnìmu,

wenwe wèè yètìrì tu Mpɑkɛdɑɑ,

Ò yóó bɛ̀ kòńnɛ́mu,

kɛ́om̀pùnnɛ bɛ ɛì,

kɛ́bɔntɛ́ dikɔnkɔɔ̀nnì Bɑbidɔnni ɛì kɔbɛ.

Kuyie nnɑ̀kɛ́mɛ̀ kù dɔ́ kɛ́dɔɔ̀ tì Bɑbidɔnni ɛì kɔbɛ

35 Mudoò muù doti Bɑbidɔnni tenkɛ̀ kɔbɛ,

muù doti o kpɑ̀ɑ̀tì tũ̀mbɛ̀ nɛ̀ mɛciì nyɛmbɛ̀.

36 Mudoò muù doti bɛyuwúòmbɛ̀,

kɛ̀ bɛ̀ bo nɑɑ́ mbɛbiimbɛ̀,

kufɔ̃wɑɑ́ mbo ɑutɛ́ bɛkpɑ̀rìtiebɛ.

37 Mudoò muù doti sikpɑ̀rìsɛ̃ĩ́ nɛ̀ sikpɑ̀rìnɑɑsɛ̃ĩ́,

nɛ̀ bɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ yɛhɛkɛ̀ yɛhɛkɛ̀ kɔbɛ,

bɛ̀ bo dontɛnɛ̀ bɛnitipòbɛ̀,

bɛ kpɑ̀tì kó sicɛ̃́ĩ bɛ̀ bo sì pùɔ̀,

kɛ́hɛí bɛ kpɛrɛ.

38 Dɛ kó dihɛì tenkɛ̀ bo kpeí

kɛ̀ mɛniɛ nkṹṹ.

Kɛ yɛ̃́ dì tumɛ̀ dibɔɔhɛì ndi,

kɛ nɔnnɛ̀ isɔkɛ kpɛrɛ.

39 Dɛɛ̀ kpɛ́í nte yɛkpɑmɑɑ̀ nnɛ̀ sikpɑmɔɔ́

kɛ̀ dɛ̀ bo konní dɛ kó dihɛì,

icùo ndiɛyì borɛ̀ konní kɛ́mbo sɑ̃́ɑ̃̀,

nɛ̀ dɛ kó dihɛì bo mbomɛ̀

onìtì tɛ̃́nkɛ bɑ́ɑ́ dɛ̀ kɑ̀ri bìtì.

40 Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie m bo kuɔ dɛ kó dihɛì,

n kuɔmɛ̀ Sodɔmmu nɛ̀ Komɔɔ,

nɛ̀ yɛhɛkɛ̀ yɛ̀ɛ̀ dɛ̀ tɔ̀kɛ́,

onìtì tɛ̃́nkɛ í yó ndɛ̀ bo,

fɛnitiyɑnfɛ̀ bɑ́ ndɛ̀ kpɑɑ́.

41 Kubotí mɑkù kuù itiní kubɑkù yoú bíɛ́kɛ̀,

kuwuɔ ndiɛkù nku,

bɛkpɑ̀ɑ̀tìkperíbɛ̀ bɛɛ̀ itiní itemmɑ̀nkɛ imɔu.

42 Bɛ̀ nɔ nkɛ tɑ̃ũ ipie nyi nɛ̀ yɛkpɑ̃ɑ̃̀,

bɛ̀ tu bɛnitiyonkubɛ mbɛ,

bɛ̀ í mɔkɛ mɛsémmɛ̀,

kɛ̀ bɛ tɑmmɛ̀ yìɛ̀ kɛ dò ndɑ̀mɛ́ɛ̀rì ɔ̃ nhuutimɛ̀,

bɛ̀ dèkɛ sisɛ̃ĩ́ nsi,

kɛ kérí kɛ dò nhonìtì omɑ́ɑ̀,

kɛ bo di do díndi Bɑbidɔnni ɛì kɔbɛ.

43 Bɑbidɔnni kóo kpɑ̀ɑ̀tì ti nkèè

kòo bɑɑ̀ mbɛ̀ìtɛ̀,

kòo yɛ̀mmɛ̀ cɑ̀ɑ̀rɛ̀,

kɛ̀ dɛ̀ ò yóù kɛ dò nhonitipòkù wèè dɔ́ kɛ́pɛitɛ́.

44 N yitóomu kukó nSuditɛ̃ɛ̃ kó mɛpɛɛ́mmɛ̀ dicìrícìrì kɔ̃mɛ,

kɛ deètòo timúsũ̀ũ̀tì borɛ̀.

Bɑbidɔnni ɛì kɔbɛ bo cokɛ́ bɛ tenkɛ̀ dimɔ̀nnì dimɑ́ɑ̀,

m bo kɑnnɛ n tɑ̃ɑ̃tɛ́ wè dɛ kó kɛtenkɛ̀.

Kɛ yɛ̃́ òmɔù í bomɛ̀ wèè bo m pɛ́i,

ocɛ̃nti mɔù í bo wèè bo dɑ́ɑ́tí kɛ́cómmú n yììkɛ̀.

45 Keènɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie ntɑ̃ɑ̃tɛ́ tì Bɑbidɔnni ɛì kɔbɛ kpɛ́í,

nɛ̀ kù dɔ́ kɛ́dɔɔ̀ tì Kɑndee tenkɛ̀ kɔbɛ, tiì tu:

Bɛ̀ yóó bɛ̀ kpɑ̀ɑkɛ tipìètì tɛ̃mɛ̀ mmɛ,

bɛ tenkɛ̀ bo dɔúnko.

46 Bɑbidɔnni ɛì kɔbɛ do bèmmù nwe kɛ̀ kɛtenkɛ̀ ɑu,

bɛ kó yɛdɑbùò nyɛɛ̀ yìɛ̀ kɛ tuɔ̀kù yɛbotɛ̀ yɛmɔu miɛkɛ.

51

1 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie mbɛ́i nkɛ dɔ̀:

N yóó íinní kuyɑɑkù mɑkù nku kùù kɔ̀ù,

kɛ̀ kùu do Bɑbidɔnni kó dihɛì nɛ̀ Debukɑmɑii ɛì kɔbɛ.

2 N yóó tɔ̃nní bɛyèmbɛ̀ mbɛ,

kɛ̀ bɛ̀ɛ ye mBɑbidɔnni ɛì kɔbɛ,

kɛ́kɑ́útɛ́ o ɛì.

Dɛ̀ bo tuɔkɛ dìì yiè,

mɛyɛi mbo bɛ̀ do,

bɛnìtìbɛ̀ bo yɛ̀nní tipíìtì timɔu,

kɛ́ bɛ̀ munnɛ́.

3 Díndi bɛtɑ̃ntɑ̃ũbɛ̀,

tɑ̃ɑ̃́nɛ̀ bɛtɑ̃ntɑ̃ũbɛ̀ ipie,

di bɑ́ɑ́ kpɑ́kɛ́ bɛ̀ɛ̀ dɑ̀ɑ́tí yɛcĩ̀ncĩ̀nkɔ̃̀rɛ̀,

bɛdɑcɛ̃mbɛ̀ kó dimɑ̀ɑ̀,

di bɑ́ɑ́ súɔ́ nhòmɔù,

kuɔ̀nɛ̀ bɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ bɛmɔu.

4 Di bɛ̀ kɔ̀utɛ kɔutɛ,

kɛ̀ bɛ̀ ncóú cóú Kɑndee tenkɛ̀ miɛkɛ,

kɛ̀ bɛcíríbɛ̀ nduɔ́ duɔ́ Bɑbidɔnni ɛì miɛkɛ.

5 Kɛ yɛ̃́ Isidɑyɛɛribɛ nɛ̀ Sudɑɑ kɔbɛ,

mí mbɛ Yiɛ̀ nKuyie Mpɑkɛdɑɑ n yí bɛ̀ bɔntóo,

bɑ́ nɛ̀ bɛ̀ mɛ nní yetɛ́nɛ̀mɛ̀,

mí nwèè bɛ̀ te bɛmbɛ Isidɑyɛɛribɛ.

6 Cokɛ́nɛ̀ kɛ́yɛ̀ Bɑbidɔnni ɛì,

bɑ́ wè kòo dɛɛtɛ́ o ɔ̃nnì,

kɛ̀ bɛ̀ bɑ́ɑ́ di wɛ̃nnɛ́nɛ̀ bɛ kɛ́kuɔ,

dɛ̀ tùɔ̀kɛ mí ndi Yiɛ̀ nKuyie m bo pɛitɛ dɛ̀ndɛ,

n yóó bɛ̀ fɔ̀ɔ́ mbɛ̀ dɔ̀ɔ̀ dɛ̀ndɛ.

7 Bɑbidɔnni do dò nfɛsɔɔbòòfɛ̀ nfɛ

mí ndi Yiɛ̀ nKuyie n nɔ̀ùtɛ̀ miɛkɛ,

kɛ̀ kɛtenkɛ̀ kɛmɔu kɔbɛ

yɔ̃ nfɛ kó mɛnɑɑ̀ nkɛ muɔ̀.

Yɛbotɛ̀ yɑ̃̀mu fɛ kó mɛnɑɑ̀

kɛ̀ yɛ yɛ̀mmɛ̀ kɔɔrɛ.

8 Dɛndɛ bɑ̀mbɑ̀ kɛ̀ weè Bɑbidɔnni do

kɛ kèétɛ́ kéétɛ́.

Kɔmmúnɛ̀ o kpɛ́í,

wɑmmúnɛ̀ mɛkùɔ̀ nkɛ́wɑɑrɛ o mɔnnɛ,

kɛ̀ dɛ̀ nɑɑti wèe miɛtɛ́.

9 Ti tɑ̀ɑ mBɑbidɔnni kɛ yĩɛ̃kɛmu,

tí ò yóunɛ̀ tũnkɛ́,

kɛ́kò mbɑ́ wè o ciɛ.

Kɛ yɛ̃́ tiyɛ̃ĩti tìì bɛ̀ dò

ti í sénnímɛ̀,

tì dɛumu kɛ pɛ̃ɛ̃tɛ́ yɛwɛtɛ̀ kɛ kɑ́ɑ́ ntiwɛtì.

10 Ti Yiɛ̀ nKuyie nti kòńnɛ́mu,

tí kɔtɛnɛ̀ Siyɔ̃ɔ̃ kɛ́nɑ́kɛ́ ti Yiɛ̀ nKuyie

ti tũ nkù pĩ mmùù tɔ̃mmú.

11 Ti Yiɛ̀ nKuyie ndɔ́ kɛ́pɔntɛ Bɑbidɔnni ɛì kɔbɛ mbɛ, kù dɔ́ kɛ́pɛitɛ bɛ̀ pɔ̀ntɛmɛ̀ mmɛ ku cĩ́ɛ̃̀tɛ̀. Dɛɛ̀ te kɛ̀ kù yɑ̀úkùnko Mɛdii tenkɛ̀ kpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ kɔ̃̀ntì kɛ tú:

Sṹɔ̃́tɛ́nɛ̀ ipie kɛ́píɛ ndi duokɛ̀.

12 Cónnɛ́nɛ̀ mudoò kó kuyɑ̀ɑ̀kù kɛ́wetínnɛ́ Bɑbidɔnni,

yíɛ́nɛ̀ bɛbɑ̀rìbɛ̀,

cónnɛ́nɛ̀ bɛ̀ɛ̀ yó mpɑkɛ́,

oo nhoonnɛ̀ bɛnìtìbɛ̀,

kɛ yɛ̃́ ti Yiɛ̀ nKuyie ntɑ̃ɑ̃tɛ́mɛ̀mu

kù dɔ́ kɛ́dɔɔ̀ tì Bɑbidɔnni ɛì kɔbɛ

kɛ ti ndɔɔri.

13 Bɑbidɔnni fɔ̃́ nwèè bo kukó ndiɛ̀kù pɛɛ́mmɛ̀,

kɑ̀ɑ kpɑ̀tì dɛu,

ɑ mɔ̀nnì diì tùɔ̀kɛ,

ɑ kó muyóò mɑ̀nku nku.

14 Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie Mpɑkɛdɑɑ

m pɑ̀rìkɛ̀mu kɛ tú:

Bɛnìtìbɛ̀ bɛɛ̀ tɑtiní

kɛ bo píɛ mBɑbidɔnni ɛì fɛcofɛ tɛ̃mɛ̀,

bɛ̀ bo di munnɛ́nɛ̀ ihúu.

15 Ti Yiɛ̀ nKuyie ndɔ̀ɔ̀ kɛtenkɛ̀

nɛ̀ ku wɛ̃rímú mmu,

nɛ̀ ku kó mɛyɛnfòùmɛ̀ mmɛ

kù fìímmɛ̀ kɛtenkɛ̀,

nɛ̀ ku ciì mmɛ

kù pitɛ́mɛ̀ tiwɛtì,

16 kɛ bɛ́i nku nùù mɛ̀mɑ́ɑ̀

kɛ̀ mɛniɛ ntìí nkɛ dèkɛ kɛĩ́nkɛ̀,

kuù ɔ̃ɔ̃ íi nyɛwɛtɛ̀ itemmɑ̀nkɛ

kɛ̀ yɛ̀ɛ dekɛ tiwɛtì,

kuù ɔ̃ nte kɛ̀ fɛtɑɑfɛ̀ɛ kperi kɛ́ni,

kuù ɔ̃ɔ̃ íinní kuyɑɑkù kù sɔ̀ri dɛ̀.

17 Bɛnìtìbɛ̀ bɛmɔu yɛimmu,

mɛyĩ́ɛ̃́tímɛ̀ bɛ̀ dòńtɛ́ mɛ̀ɛ̀ kpɛ́í,

bɛ̀ɛ̀ yìɛ̀nko timɑ́tì kɛ uti sibɔɔtenkɑɑnìi

ifɛi bo bɛ̀ pĩ̀ńnɛ̀ bɛ tɛsì,

sì tu siyɑ́ɑ̀bìsí kpɛrɛ ndɛ,

muwemmu í bo si miɛkɛ.

18 Sì tu dɛtetìrɛ̀ ndɛ, mutɔ̃ntetìmù,

dɛmɔu dɛ̀ bo deè,

ti Yiɛ̀ nKuyie mbo wɛ̃ɛ̃tɛní dìì yiè si bíɛ́kɛ̀.

19 Kuyie nkùù te Sɑkɔbu yɑɑ̀bí

ku kpɛrɛ í mɛ ndò,

Kuyie nkùù dɔ̀ɔ̀ dɛmɔu,

kuù te Isidɑyɛɛribɛ,

kunku kùù yètìrì tu Mpɑkɛdɑɑ.

Bɑbidɔnni dorimù tùɔ̀kɛmɛ̀

20 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie mbɛ́i nkɛ dɔ̀:

Bɑbidɔnni weè do ɔ̃ ntú dihenkɛ̀rì

m puɔ̀nnɛ̀ dì yɛbotɛ̀,

nɛ̀ wenwe m puɔ̀nnɛ̀mɛ̀ yɛkpɑ̀ɑ̀tìyɔ.

21 M potɛ́nɛ̀ weǹwe tɛsɑ̃ntɛ̀ nɛ̀ tɛ dèètì,

nɛ̀ weǹwe m pùɔmmɛ̀ tɛkpɑ̀rìnɑɑsɑ̃ntɛ̀ nɛ̀ tɛ dèètì.

22 Nɛ̀ weǹwe m potɛ́mɛ̀ onitidɔ̀ù nɛ̀ onitipòkù,

nɛ̀ weǹwe m potɛ́mɛ̀ odɑkótì nɛ̀ odɑpɑ̀ɑ̀,

nɛ̀ weǹwe m potɛ́mɛ̀ odɑpɑ̀ɑ̀ nnɛ̀ osɑpɑ̀ɑ̀.

23 Nɛ̀ weǹwe m potɛ́mɛ̀ opecɛ̃nti nɛ̀ o pe,

nɛ̀ weǹwe m potɛ́mɛ̀ otenkútì nɛ̀ o nɑ̀ɑ̀kɛ ò duɔ̀nɛ̀ ì,

nɛ̀ weǹwe m potɛ́mɛ̀ kùmɑ̀ndɑ́ɑ̀bɛ̀ nɛ̀ bɛbeémbɛ̀.

24 Di mmɔ̀nnì n nɛ́ yóó yietímu Bɑbidɔnni ɛì kɔbɛ,

Kɑndee tenkɛ̀ kɔbɛ,

bɛ̀ dɔ̀ɔ̀ mɛ̀ɛ̀ yɛi nSiyɔ̃ɔ̃

n yóó mɛ̀ m̀bɛ̀ yietímu kɛ̀ di dɛ̀ yɑ̀ nɛ̀ di nuɔ.

25 N còḿmú ɑ kpɛ́í nkɛ,

fɔ̃́ nditɑ̃rì dìì do pɔntì dɛmɔu kɛtenkɛ̀ ĩ́nkɛ̀,

n youtɛ n nɔ̀ùtɛ̀ ntɛ kɛ bo dɑ potɛ́,

m bo dɑ bɔntɛ́ní kɛtenkɛ̀,

m bo dɑ cɔ́u nkɑ̀ɑ cɔ́útɛ́.

26 Bɑ́ bɛ̀ tɛ̃́nkɛ bɑ́ɑ́ pɛ́tɛ́ ɑ borɛ̀ ditɑ̃́rì

kɛ́ɑ̃nnɛ́ kudieku kentímɛ̀

yoo bɛ̀ɛ pṹṹtɛ́nɛ̀,

ɑ yóó dɔúnkomu sɑ̃́ɑ̃̀.

Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie míì bɛ́i.

27 Cónnɛ́nɛ̀ mudoò kó kuyɑ̀ɑ̀kù dihɛì miɛkɛ,

eénɛ̀ ditɑ̃tɛheù yɛbotɛ̀ cuokɛ̀,

kɛ̀ yɛbotɛ̀ɛ tíí mBɑbidɔnni ɛì kpɛ́í,

yúnɛ̀ yɛkpɑ̀ɑ̀tìyɔ Adɑdɑti nɛ̀ Minni nɛ̀ Asekenɑɑsi,

wɑɑ́nnɛ̀ ohɑ̃ɑ̃pɔ̀ntì wèè yó mpĩĩ mbɛnìtìbɛ̀ tihɑ̃ɑ̃pɔ̀ntì,

tíínnɛ̀ sisɛ̃ĩ́ kɛ̀ sì nsũ kɛ dò nfɛcofɛ

kɛ́ bɛ̀ do.

28 Íinnɛ̀ yɛbotɛ̀ kɔbɛ,

kɛ̀ di do Mɛdii kó bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀

nɛ̀ iwɛ̃ĩ yɛmbɛ̀ nɛ̀ bɛbeémbɛ̀

nɛ̀ dihɛì dimɔu ò bɑkɛ́ dì.

29 Kɛtenkɛ̀ ɑɑ́mu kɛ sɑ̃̀ntɛ̀.

Ti Yiɛ̀ nKuyie ntɑ̃ɑ̃tɛ́ kɛ bo dɔɔ̀ tì Bɑbidɔnni tiì tu:

Bɑbidɔnni ɛì bo pɔntɛ kɛ́dɔúnko

bɑ́ òmɔù tɛ̃́nkɛ bɑ́ mbo di miɛkɛ.

30 Bɑbidɔnni kó bɛkpɑ̀rìnuɔmbɛ tɛ̃́nkɛ í dokù,

bɛ̀ tɑɑ̀ bɛ cɛ̃kperí miɛkɛ nkɛ kɛ sɔrì,

bɛ kɔ̃m̀bɔ̀ dèèmu kɛ̀ bɛ̀ nɑɑ́ mbɛnitipòbɛ̀.

Bɛ̀ cɔ́ummu bɛ ɛì

yɛcɑ̀kɛ̀ cùɔ́mu kɛ kèkɛ́.

31 Yɛtɔ̃rɛ̀ yɛ̀ɛ̀ mɑu Bɑbidɔnni kóo kpɑ̀ɑ̀tì cĩ́ɛ̃̀tɛ̀,

kɛ bo ò nɑ̀kɛ́ bɛ̀ pɔ̀ntɛmɛ̀ dihɛì dimɔu pɑ́í pɑ́í.

32 Bɛ dootitɔbɛ̀ bɛɛ̀ pì yɛyɛ̀rɛ̀,

kɛ̀ sicɛ̃kperí cɔ̀útɛ́,

kufɔ̃wɑɑ́ nhɑutɛ́mu bɛkɔ̃m̀bɔ̀tiebɛ.

33 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie Mpɑkɛdɑɑ kunku Isidɑyɛɛribɛ tũ nkùu bɛ́i nkɛ dɔ̀:

Bɑbidɔnni dònnɛ̀ kuyiɛ́ nku

bɛ̀ òri kù kɛ bo puotí tidiitì kudisɛ̃ĩkù mɔ̀nnì.

Kuyie nyóó pɛitɛmɛ̀ ku kɔbɛ

(Sedisɑdɛmmu ɛì kɔbɛ bɛ́i ntì)

34 Bɑbidɔnni kóo kpɑ̀ɑ̀tì Nɛbukɑnnɛsɑɑ

ti cɑ̀ɑ́kóomu kɛ́ ti sũ̀ɔ̃̀too,

kɛ ti níntɛ́ bɛ̀ ɔ̃ɔ̃ níntɛ́mɛ̀ dibuu kɛ ĩ́nnɔ́ɔ,

bɛ̀ ti mɑɑnkoo musĩ̀mmù ɔ̃ɔ̃ yĩ́mɛ̀ mmɛ,

kɛ sũ̀ɔ̃tɛ ti femmɛ,

kɛ dèè kɛ ti bɔntóo.

35 Kɛ̀ Siyɔ̃ɔ̃ ɛì kɔbɛɛ bɛ́i nkɛ dɔ̀:

Bɑbidɔnni ɛì kɔbɛ ti dɔ̀ɔ̀ mɛ̀ɛ̀ yɛi,

bɛ̀ɛ yɑ̀ mɛ kó tiyeti.

Kɛ̀ Sedisɑdɛmmu kɔbɛ dɔ̀:

Bɑbidɔnni ɛì kɔbɛ còú mmɛ̀ɛ̀ nitiyĩ̀ĩ̀ ti ɛì,

bɛ̀ɛ yɑ̀ mɛ̀ kó tiyeti.

36 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie mbɛ́innɛ̀ Sedisɑdɛmmu ɛì kɔbɛ kɛ dɔ̀:

Míì mɔ́mmuɔ n yóó kpɑ ndi kpɛ́í

míì yóó pɛitɛ di pɛ̀ì.

Míì yóó duɔ́ nkɛ̀ sibií kṹṹ o ɛì kɛ ikó nkpeí.

37 Bɑbidɔnni ɛì bo nɑɑ́ nyɛdombìrɛ̀,

sikpɑmɔɔ́ kó diɑ̃rì,

bɛnìtìbɛ̀ níí bo ò yɑ̀ kɛ̀ dɛ̀ɛ bɛ̀ di,

kɛ́wɛ̃tɛ kɛ́ bɛ̀ pĩ mmudɑɑ́,

dì bo dɔúnko bɑ́ onìtì bɑ́ ndɛ̀ bo.

38 Bɑbidɔnni ɛì kɔbɛ yó mmuntímu yɛcìrícìrìpɑ̀ɑ̀ ntɛ̃mɛ̀,

kɛ kontí yɛcìrícìrɛ̀ kɔ̃mɛ.

39 Sinɛ́yɛ̃ĩ siì bɛ̀ pĩ nkɛ̀ m bɛ̀ yu dibɑnni

kɛ̀ bɛ̀ bo yɑ̃̀ mɛnɑɑ̀ nkɛ́muɔ́,

kɛ́duɔ́, kɛ tɛ̃́nkɛ bɑ́ɑ́ entɛ.

Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie míì bɛ́i.

40 N yóó bɛ̀ kpɑ̀ɑ̀kɛ tipìètì nɛ̀ yɛpedɑkɛ̀

nɛ̀ yɛbɔdɑkɛ̀ tɛ̃mɛ̀ mmɛ kɛ́tɑnnɛ́ kukɔ̀ùdieku.

Bɛ̀ kuɔ́mmɛ̀ dikúdɑbònnì Bɑbidɔnni ɛì kpɛ́í

41 Dɛ̀ dòmmɛ kɛ̀ Sesɑki kó dihɛì do,

dindi dìì kó diyètìrì do feí kutenkù kumɔu miɛkɛ,

dɛ̀ dɔ̀ɔ̀ ɔ̃̀mmɛ kɛ̀ Bɑbidɔnni ɛì dɔúnko

kɛ nɑɑ́ ntɛdɔntɛ̀?

42 Dɑ̀mɛ́ɛ̀rì kó mɛniɛ mmɛɛ̀ dèkɛní

kɛ tùɔ̀kɛ Bɑbidɔnni ɛì,

kɛ̀ yɛnɛ́fĩ̀nfĩ̀rɛ̀ dì dɑ̀tínnɛ́.

43 Kòo ɛkɛ̀ nɑɑ́ nyɛ̀ɛ̀ dɔúnkoo,

kòo tenkɛ̀ kpeí kɛ nɑɑ́ ntɛdɔntɛ̀,

òmɔù tɛ̃́nkɛ í ɑ̃ kɛ miɛkɛ

fɛnitiyɑnfɛ̀ òmɔù tɛ̃́nkɛ í dɛ̀ pɛ̃nkù.

44 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie mbɛ́i nkɛ dɔ̀:

N yóó potɛ́mu Bɛɛdi Bɑbidɔnni kó dibɔɔ̀

kɛ dìi tɔ̃́ dì mɑɑ́ ndɛ̀.

Yɛbotɛ̀ tɛ̃́nkɛ í yó ncokoo di borɛ̀.

Bɑbidɔnni ɛì kó kuduotí domu.

45 Díndi n nìtìbɛ̀ yɛ̀nnɛ̀ dɛ kó dihɛì,

bɑ́ wè kòo dɛɛtɛ́ o ɔ̃nnì,

mí ndi Yiɛ̀ Kuyie n kó kɛmiɛkɛ yɑ̀ɑ̀ bo ò potɛ́.

46 Di kɔ̃̀ntì bɑ́ɑ́ yɑ̃rikɛ kɛ̀ kufɔ̃wɑɑ́ ndi pĩ́ di bo keè dìì mɔ̀nnì kunɔɔ̀roo kutenkù miɛkɛ, di mbenni níí bo nfitiní kɛ̀ dɛ̀ɛ nɔɔ̀rɛ̀mu kɛ̀ ditɛrì nyɛtìní kɛ̀ dɛ̀ɛ nɔɔ̀rɛ̀, yɛkpɑ̀rɛ̀ bo mbo kutenkù, we nkpɑ̀ɑ̀tì yonkuwe níí bo bɛti otɔù kɛ́kɑri.

47 Dɛ kó yɛwe kpɑɑnímu kɛ̀ m bo ítɛ́

kɛ́cómmú Bɑbidɔnni kó sibɔɔtenkɑɑnìi kpɛ́í,

Bɑbidɔnni ɛì kɔbɛ bo di ifɛi,

bɛcíríbɛ̀ bo ncóú cóú dihɛì miɛkɛ.

48 Kɛtenkɛ̀ nɛ̀ kɛĩ́nkɛ̀ dɛ̀ bo nyíú Bɑbidɔnni ɛì kpɛ́í,

diwɛ̀ì bo dɛ̀ pĩ mbɛpɔ̀mbɛ̀ bo ítɛ́ní dìì yiè kubɑkù yoú,

kɛ́do Bɑbidɔnni ɛì.

Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie mmíì bɛ́i.

(Kuyie mpɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑǹtò bɛ́i ntì)

49 Bɑbidɔnni ɛì dò nkɛ́pɔntɛmu,

Isidɑyɛɛribɛ tɑ, kɛ tɑ kɛtenkɛ̀

nɛ̀ o kpɛ́í ndɛ̀ í sénní.

O kùɔ kɛ kùɔ bɛnìtìbɛ̀ kutenkù,

dɛ̀ í mɔkɛ dɛ̀ mɑ̀mɛ̀.

50 Díndi bɛ̀ɛ̀ nɑ kɛ yentɛ́,

cokɛ́nɛ̀ kɛ́yɛ̀, bɑ́ nhɔɔtínɛ̀ dɛborɛ̀,

bɑ́ kɛ̀ di dɛ̀tɛ́ kɛ berínɛ̀ dɛ̀,

di bɑ́ɑ́ yɛ̃̀ ndi Yiɛ̀ nKuyie nkpɛ́í nnɛ̀ Sedisɑdɛmmu ɛì kpɛ́í.

(Kuyie nkɔbɛ bɛ́i tì)

51 Bɛ̀ do ti sɑ̃́ɑ̃́ ndìì mɔ̀nnì dɛ̀ do í ti nɑɑti,

ifɛi iì do ti kùɔ,

bɛ̀ɛ̀ í tú Sifubɛ bɛ̀ tɑ dìì mɔ̀nnì

ti Yiɛ̀ nKuyie ncɛ̃́sɑ̀ɑ̀tɛ̀ miɛkɛ.

(Ti Yiɛ̀ nKuyie mbɛ́i ntì)

52 Dɛ kó yɛwe kpɑɑnímu

kɛ̀ m bo cómmú Bɑbidɔnni kó sitenkɑɑnìi kpɛ́í,

dɛ yiè bɛ̀ kɔ̀utɛ bɛ̀ bo nkɔ̃ dihɛì dimɔu miɛkɛ,

53 kɛ̀ Bɑbidɔnni ɛì dɔ́ dìi dekɛ kɛ́tuɔkɛ tiwɛtì,

bɑ́ kɛ̀ di duotí òkɛ̀ kɛ í dò nkɛ́nintɛ

n yóó duɔnní bɛpɔ̀mbɛ̀ mbɛ kɛ̀ bɛ̀ɛ dì do.

Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie mmíì bɛ́i.

(Kuyie mpɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑǹtò bɛ́i ntì)

54 Ti yo ihúu mɑì nyi Bɑbidɔnni ɛì miɛkɛ,

mɛyɛǹcɑɑ̀rìmɛ̀ diɛmɛ̀ kó yɛdɑbùò nyɛɛ̀

dɑ̀ɑ́tí Kɑndee tenkɛ̀ miɛkɛ.

55 Ti Yiɛ̀ nKuyie nkuù tɑ Bɑbidɔnni mupɔ̀mmù kɛ̀ dɛ kó kutoweku dèè,

bɛ dootitɔbɛ̀ kó kunɔɔ̀roo kuù nɛ́ yiɛ̀

kɛ dò ndɑ̀mɛ́ɛ̀rì kó yɛnɛ́fĩ̀nfĩ̀rɛ̀,

kutoweku diɛkù nku.

56 Opɔ̀ntì weè do Bɑbidɔnni ɛì

kɛ pĩ̀ḿmú bɛkɔ̃m̀bɔ̀tiebɛ kɛ kèkɛ́ bɛ tɑ̃nnɛ̀.

Ti Yiɛ̀ nKuyie nnɔmmu kɛ fɔku onìtì yɛi,

kɛ yietì bɑ́ wè o yɛi.

57 N yóó niim̀mu mɛnɑɑ̀ bɛ̀ɛ̀ tũ nhokpɑ̀ɑ̀tì,

mɛciì nyɛmbɛ̀ nɛ̀ kùmɑ̀ndɑ́ɑ̀bɛ̀

nɛ̀ bɛbeémbɛ̀ nɛ̀ bɛkpɑ̀rìtiebɛ,

kɛ̀ bɛ̀ɛ muɔ́ nkɛ́duɔ́ kɛ tɛ̃́nkɛ bɑ́ɑ́ entɛ.

Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie nwèè yètìrì tu Mpɑkɛdɑɑ míì bɛ́i.

58 Bɑbidɔnni kó iduotí cɛ̃́ɛ̃́yì yóó puɔm̀mu

yɛcɑ̀kɛ̀ diɛyɛ̀ yɛ̀ɛ̀ kpetí yɛbòrɛ̀

muhɑ̃ɑ̃́ mbo yɛ̀ cùɔ́.

Iwuɔ mpĩ mmùù tɔ̃mmú bo nɑɑ́ ndɛtetìrɛ̀.

Yɛbotɛ̀ ɑ̀rì kɛ dɔɔri dɛ̀ bo ntú muhɑ̃ɑ̃́ nkpɛrɛ.

Dipɑ́tíri bɛ̀ dootóo dì kukó nhEfɑdɑti

59 Sedesiɑ Sudɑɑ kɔbɛ kóo kpɑ̀ɑ̀tì benni nɑɑnnì miɛkɛ, kɛ̀ Nɛdiyɑ birɛ Sedɑyɑ Mɑseyɑ yɑɑ̀birɛ wèè do bɑkɛ́ tɛkpɑ̀ɑ̀tìcĩ́ɛ̃̀tɛ̀ bɛ cɔú dɛ̀ bɛpɔ̀ɔ̀bɛ̀, kòo nkɔri Bɑbidɔnni kɛ nɛínɛ̀ Sedesiɑ Sudɑɑ kɔbɛ kóo kpɑ̀ɑ̀tì mí nSedemii kɛ̀ nhò nɑ̀nkɛ dipɑ́tíri. 60 Kɛ̀ dì wɑ̃̀ri mɛyɛi mmɛ̀ɛ̀ dò nkɛ́tuɔkɛní Bɑbidɔnni ɛì mɛmɔu. 61 Kɛ̀ n dì nhò duɔ́ nkóò nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Kɑ̀ɑ tùɔkoo Bɑbidɔnni ɑ́ nyɛ̃́ kɛ́kɑɑ ndɛ kó dipɑ́tíri. 62 Kɑ̀ɑ dì kɑ̀ɑ nkɛ dèè ɑ́ bɑ́ntɛ̀ kɛ dɔ̀: Fɔ̃́ nti Yiɛ̀ nKuyie fɔ̃́ɔ̃̀ bɛ́i nkɛ tú di nhɛì bo dɔúnko sɑ̃́ɑ̃̀, dì bo pɔntɛ bɑ́ òmɔù tɛ̃́nkɛ bɑ́ ndɛ̀ bo, onìtì yoo fɛɔ̃̀fɛ̀. 63 Kɑ̀ɑ dèè ɑ́ wɑɑ́ nkuhɔ̃ũ kɛ́ dì pìtínnɛ́ ditɑ̃́rì kɛ́ dì dootóo kukó nhEfɑdɑti miɛkɛ, 64 kɛ́bɛ́i nkɛ dɔ̀: Bɑbidɔnni yóó do mmiɛ mbotí nku mɛyɛi n yóó ò bɔ mmɛ̀ɛ̀ miɛkɛ bɑ́ ò tɛ̃́nkɛ bɑ́ɑ́ ítɛ́.

Sedemii nɑ́ɑǹtì mɑ̀nku nku mɛmmɛ.

52

Nɛbukɑnnɛsɑɑ pĩ̀ḿmɛ̀ Sedesiɑ

(Wéntɛ́ Sedemii 39:4-7 nɛ̀ 2 Bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ 24:18-25:7)

1 Sedesiɑ do yóó di tikpɑ̀tì kɛ mɔkɛ yɛbie nsipísìdɛ́ nɛ̀ dìmɑ́ɑ̀ ndi, kɛ́mbo Sedisɑdɛmmu kɛ dɔ̀ yɛbie tɛpíítɛ̀ nɛ̀ dìmɑ́ɑ̀. O yɔ̃ do tú Dibunɑ ɛì kou Sedemii kóo sɑpɑ̀ɑ̀ nwe, kòo yètìrì tu Amitɑdi. 2 Kòo dɔɔ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nyí dɔ́ dɛ̀, ò do tũ̀nnɛ Sosɑkimmu borimɛ mmɛ weti weti. 3 Ti Yiɛ̀ nKuyie mmiɛkɛ kɛɛ̀ do yɛ̀ Sudɑɑ tenkɛ̀ kɔbɛ nɛ̀ Sedisɑdɛmmu ɛì kɔbɛ kɛ̀ kùu bɛ̀ kɛi nku borɛ̀.

Kɛ̀ dɛ̀ mboní kɛ̀ Sedesiɑ yetɛ Bɑbidɔnni kóo kpɑ̀ɑ̀tì kpɛti. 4 O kpɑ̀tì benni wɛínnì miɛkɛ, otɑ̃ɑ̃̀píínwè diyiè píínnì yiè kɛ̀ Nɛbukɑnnɛsɑɑ Bɑbidɔnni kóo kpɑ̀ɑ̀tì nɛ̀ o ɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ɛ kɔtɛní kɛ́cɛ̃ɛ̃tɛ Sedisɑdɛmmu ɛì kɛ́dɑmmú mutɑ̃́ɑ̃́ nkɛ́ɔnnɛ́ di duotí. 5 Kɛ̀ bɛ̀ ndì pì kɛ̀ dɛ̀ɛ tuɔkɛ Sedesiɑ kpɑ̀tì benni tɛpíítɛ̀ nɛ̀ dìmɑ́ɑ̀.

6 Dibenni tɑ̃̀nkù nɑɑnwè diyiè wɛínnì, kɛ sɔ̃́ ndikònnì dɛukɛ bɑ́ bɛnìtìbɛ̀ tɛ̃́nkɛ í pɛ́ú kɛ yo. 7 Kɛ̀ Sudɑɑ kó kuwuɔ nkɔbɛ duutɛ dihɛì kó kuduotí, okpɑ̀ɑ̀tì nɛ̀ o ɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ bɛmɔu kɛ̀ bɛ̀ɛ cokɛ́ kɛyènkɛ̀ kɛ́yɛ, kɛ́tũnnɛ kucɛ kùù yìɛ̀nɛ̀ iduotí ìdɛ́ sɑkù, okpɑ̀ɑ̀tì pérímù tɑkɛ́. Dɛ kó kucɛ kɔrìnɛ̀ kukó nSuditɛ̃ɛ̃ kó kubiriku nku. Bɛ̀ do dɛ̀ nkètɛ́ bɑ́ nɛ̀ Bɑbidɔnni kɔbɛ mɛ mpimɛ̀ dihɛì. 8 Kɛ̀ Bɑbidɔnni kɔbɛɛ bɛti okpɑ̀ɑ̀tì Sedesiɑ, kóò nìntɛ Sedikoo biriku, kòo ɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ cíɛ́tɛ́ kóò yóu. 9 Kɛ̀ bɛ̀ɛ ò pĩ nkɛ́kɔtɛnɛ̀ Dibudɑ ɛì Amɑti tenkɛ̀ Bɑbidɔnni kóo kpɑ̀ɑ̀tì borɛ̀ kòo ò bekɛ́nɛ̀ kɛ́nɑ́kɛ́ ò dò mbɛ̀ɛ ò dɔ̀ɔ̀mɛ̀. 10 Kɛ̀ Bɑbidɔnni kóo kpɑ̀ɑ̀tì fíé okpɑ̀ɑ̀tì Sedesiɑ bí o ììkɛ̀, kɛ́fíénɛ̀ o tũ̀mbɛ̀ Dibudɑ ɛì miɛkɛ. 11 Ò mɛ nyĩ kɛ́dókɛ́ Sedesiɑ nuɔ nkóò boú disɔɔwũɔ̃̀ kó mɛfĩmmɛ, kóò kònnɛ̀ Bɑbidɔnni, kóò kpetínnɛ́, kòo nkpetí kɛ yɑ̀ɑ kúnɛ̀.

Nɛbukɑnnɛsɑɑ pĩ̀ḿmúmɛ̀ Sedisɑdɛmmu kɔbɛ sɔmbɛ

(Wéntɛ́ Sedemii 39:8-10 nɛ̀ 2 Bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ 25:8-21)

12 Bɑbidɔnni kóo kpɑ̀ɑ̀tì Nɛbukɑnnɛsɑɑ kpɑ̀tì benni tɛpíítɛ̀ nɛ̀ diwɛínnì miɛkɛ nkɛ Nɛbusɑdɑdɑnni tihɑ̃ɑ̃pɔ̀ntì tìì bɑ̀ɑ̀ okpɑ̀ɑ̀tì ti kóo kótì kɔ̀tɛnímɛ̀ Sedisɑdɛmmu. 13 Mɛm̀mɛ ò cɔ́ummɛ̀ nKuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ nɛ̀ tɛkpɑ̀ɑ̀tìcĩ́ɛ̃̀tɛ̀ nɛ̀ bɛ̀ɛ̀ tu bɛnitidiɛbɛ̀ bɛ kó sicɛ̃́ĩ, nɛ̀ sicɛ̃́ĩ simɔu sìì bo Sedisɑdɛmmu ɛì miɛkɛ. 14 Kɛ̀ Bɑbidɔnni kó bɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ cíenní tihɑ̃ɑ̃pɔ̀ntì tìì bɑ̀ɑ̀ okpɑ̀ɑ̀tì ti kóo kótì. Kɛ̀ tìi puɔ nkuduotí kùù fitɛ́ Sedisɑdɛmmu.

15 Kɛ̀ Nɛbusɑdɑdɑnni tihɑ̃ɑ̃pɔ̀ntì tìì bɑ̀ɑ̀ okpɑ̀ɑ̀tì tì kóo kótìi pĩ́mmú bɛsĩ́ntɛ́nìtìbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ do kpɑɑ́ dihɛì nɛ̀ bɛ̀ɛ̀ do duɔ́ mbɛmɑ́ɑ̀ Bɑbidɔnni kóo kpɑ̀ɑ̀tì nɛ̀ dimɔ̀nnì, nɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ tɔbɛ̀ pɛ́u, bɛyɑ́ntìbɛ̀ sɔmbɛ, kɛ́ bɛ̀ kònnɛ̀ Bɑbidɔnni o ciɛ. 16 Kòo súɔ́ mbɛtenkútíbɛ̀, kɛ̀ bɛ̀ bo nkuuti dɛtie mbɛ̀ tu dɛ̀ fínyĩ̀ kɛ kuuti dɛpɑɑ.

17 Kɛ̀ Bɑbidɔnni kɔbɛɛ puɔ ndisɔɔwũɔ̃̀ kó yɛsɑ̃ǹkɛ̀ yɛ̀ɛ̀ do bo ti Yiɛ̀ nKuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ miɛkɛ, nɛ̀ dɛ kó yɛcɑubɛ, nɛ̀ disɔɔwũɔ̃̀ kó kunɑnkú kùù do bo ti Yiɛ̀ nKuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ miɛkɛ kɛ́tɔ dɛ kó disɔɔwũɔ̃̀ dimɔu kɛ́kònnɛ̀ Bɑbidɔnni. 18 Kòo túótɛ́nɛ̀ disɔɔwũɔ̃̀ kó tinɛntì timɔu sikṹmboó nɛ̀ tikɑ̃penti bɛ̀ do ɔ̃ nkounɛ̀ tì mutɑ́pɛí nnɛ̀ yɛse nɛ̀ ihɑɑkɛ́ nɛ̀ sibúkúsí, dɛ̀ɛ̀ kó dimɑ̀ɑ̀ cɛ̃́nkɛ pĩ́nnɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ miɛkɛ mutɔ̃mmú. 19 Kuhɑ̃ɑ̃pɔ̀nkù kùù bɑkɛ́ tihɑ̃ɑ̃pɔ̀ntì tìì bɑ̀ɑ̀ okpɑ̀ɑ̀tì, kɛ̀ kùu túótɛ́ dɛ̀ɛ̀ kó dimɑ̀ɑ̀ tu mɛsɔɔ nkpɛrɛ nɛ̀ timɑ́tì pɛ́ítì kpɛrɛ nɛ̀ inɑnkɛ́ nɛ̀ sibúkúsí sìì tùɔ̀nnɛ̀ tihúúntì nɛ̀ yɛbɔ bɛ̀ mɛ̀únɛ̀ yɛ̀ mɛyĩ̀ĩ̀ nnɛ̀ sikṹmboó nɛ̀ sifitíkɛ̀kɛ̀ɛ nɛ̀ ibòòkɛ nɛ̀ yɛbɔ yɛ̀ɛ̀ yonnɛ̀.

20 Sɑdomɔɔ do dɔ̀ɔ̀ dìì sɔɔwũɔ̃̀ Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ di kó kucɛ̃́ɛ̃́kù do í mɔkɛ kù mɑ̀mɛ̀: Yɛsɑ̃ǹkɛ̀ diɛyɛ̀ yɛ̀dɛ́ nɛ̀ kunɑnkú diɛkù nɛ̀ tɛnɑɑsɑ̃ntɛ̀ tɛ̀ɛ̀ kù tɔ nɛ̀ dɛ kó yɛcɛ̃̀ɛ̃̀tiyɛ̀. 21 Dɛ kó yɛsɑ̃ǹkɛ̀ yɛdɛ́ dimɑ́ɑ̀ kó mɛokùmɛ̀ do bo mɛ́tìrì mɛ̀wɛi. Kɑ̀ɑ bo dì bennɛ́ kɛ́fitɛ́ di mmɔkɛ kuhɔ̃ũ mɛ́tìrì mɛ̀kuɔ̀ kɛ̀ yɛ̀ ɑ̃ mɛfíè, kɛ̀ yɛbìɛ̀ ncɛ̃́ɛ̃́kù mɑ̀nnɛ̀ sɑ̃̀ntìmɛ́tìrì mɛni. 22 Dɛ kó yɛsɑ̃ǹkɛ̀ yɛdɛ́ bɑ́ dì kɛ̀ dì mɔ̀kɛ ditɛ̀ìtirì di yómmɛ̀. Kɛ̀ di okùmɛ̀ bo mɛ́tìrì mɛ̀dɛ́mɛ̀ nɛ̀ dikéè. Bɑ́ dìì tɛ̀ìtirì ĩ́nkɛ̀ kɛ̀ dì kpɛ̃ mmɛsɔɔ nkɛ fitɛ́, kɛ̀ dɛ̀ dò nyɛtebɛ bɛ̀ tu yɛ̀ kèdènɑ́tì. Dɛmɔu kɛ̀ dɛ̀ wɛ̃ nkɛ tú disɔɔwũɔ̃̀ mɑ́ɑ̀, kɛ mɛ ndò nyɛdɛ́. 23 Kɛ̀ yɛ kpɛ̃ kɛ dò mmutepóó mbɛ̀ tu mù kèdènɑ́tì kɛ̀ dɛ̀ mbo sipísìwɛi nɛ̀ mɛ̀kuɔ̀ tipíìtì tidɛ́ kpɛrɛ. Kɛ̀ bɛ̀ bo kɑɑ̀ nkɛ́fitɛ́ dɛ̀ mbo tɛkɔ̀ùtɛ̀ (100).

24 Kɛ̀ kuhɑ̃ɑ̃pɔ̀nkù kùù bɑkɛ́ bɛ̀ɛ̀ bɑ̀ɑ̀ okpɑ̀ɑ̀tì kɛ̀ kùu pĩ́ Sedɑyɑ ikuɔ́ nìùtì diɛwè nɛ̀ o kóo tɔ̃ntì Sefɑɑ nɛ̀ ikuɔ́ nìùbɛ̀ bɛ̀tɑ̃ɑ̃ti bɛ̀ɛ̀ bɑ̀ɑ Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ bòrì. 25 Kɛ̀ kùu pĩ́nnɛ̀ tɛkpɑ̀ɑ̀tìcĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kóo kótì mɔù wèè do bɑkɛ́ bɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ kɛ́yíɛ́nɛ̀ bɛtɔbɛ̀ bɛ̀yiekɛ̀ bɛ̀ɛ̀ do bonɛ̀ okpɑ̀ɑ̀tì dihɛì miɛkɛ nɛ̀ kuhɑ̃ɑ̃pɔ̀nkù kùù te kù bo pĩ́mmɛ̀ bɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ ku kóo pɑ́tíwɑ̃ɑ̃̀tì nɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ tɔbɛ̀ sipísìkuɔ̀ bɛ̀ɛ̀ do bo dihɛì miɛkɛ. 26 Kɛ̀ Nɛbusɑdɑdɑnni bɛ̀ kɔ̀tɛnɛ̀ bɛmɔu kɛ́ bɛ̀ duɔ́ nNɛbukɑnnɛsɑɑ Bɑbidɔnni kóo kpɑ̀ɑ̀tì Dibudɑ. 27 Bɑbidɔnni kóo kpɑ̀ɑ̀tì dɛ mbɛ̀ potɛ́ kɛ́kuɔ Dibudɑ ɛì Amɑti tenkɛ̀ miɛkɛ. Mɛm̀mɛ bɛ̀ pĩ̀ḿmɛ̀ Sudɑɑ kɔbɛ kɛ́kònnɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ɛ dɛ́tɛ́nɛ̀ bɛ tenkɛ̀.

28 Ntɛ Nɛbukɑnnɛsɑɑ do pĩ̀ḿmú bɛ̀ o kpɑ̀tì benni yiénnì miɛkɛ: Sudɑɑ wuɔ nkɔbɛ sikɔupí sìtɑ̃ɑ̃ti nɛ̀ sipísìdɛ́ nɛ̀ bɛ̀tɑ̃ɑ̃ti (3023), 29 o kpɑ̀tì benni tɛpíítɛ̀ nɛ̀ diniínnì miɛkɛ kòo pĩ́mmú Sedisɑdɛmmu kɔbɛ sikɔu sìni nɛ̀ sipísìtɑ̃ɑ̃ti nɛ̀ bɛ̀dɛ́bɛ̀ (832). 30 O kpɑ̀tì benni sipísìdɛ́ nɛ̀ ditɑ̃ɑ̃́nnì kɛ̀ Nɛbusɑdɑdɑnni wèè bɑkɛ́ tihɑ̃ɑ̃pɔ̀ntì tìì bɑ̀ɑ okpɑ̀ɑ̀tì, kòo wɛ̃tɛ kɛ́pĩ́mmú Sudɑɑ wuɔ nkɔbɛ sikɔu sìyiekɛ̀ nɛ̀ sipísìnɑ̀ɑ̀ nɛ̀ bɛ̀nùmmù (745) kɛ̀ bɛ̀ɛ wɛ̃nnɛ́ bɛmɔu sikɔùpísìnɑ̀ɑ̀ nɛ̀ sikɔu sìkuɔ̀ (4600).

Bɑbidɔnni kóo kpɑ̀ɑ̀tì dɔ̀ɔ̀mɛ̀ Sosɑkinni mɛsɑ̀ɑ̀

(Wéntɛ́ 2 Bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ 25:27-30)

31 Bɛ̀ mɛ mpĩ nSudɑɑ kóo kpɑ̀ɑ̀tì Sosɑkinni kɛ́kònnɛ̀ Bɑbidɔnni, kɛ́mmɔkɛ yɛbie nsipísìtɑ̃ɑ̃ti nɛ̀ yɛ̀yiekɛ̀, otɑ̃̀nkù tɛpíítɛ̀ nɛ̀ odɛ́ríwè, diyiè sipísìdɛ́ nɛ̀ dinummurì yiè kɛ̀ Bɑbidɔnni kóo kpɑ̀ɑ̀tì Efidi-Mɛdodɑkii di tikpɑ̀tì, kóò kuɔ́ mmɛsémmɛ̀ kóò kpetɛ́ kóò dènnɛ dikpetíntou, 32 kóò nɑ̀kɛ́ tinɑ́ɑǹsɑ̀ɑ̀tì, kóò nií nkòo mbɑkɛ́ bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ tɔbɛ̀ nɛ̀ bɛ̀ bɛ̀ do wɛ̃ nkɛ bo Bɑbidɔnni. 33 Kòo duɔ́ nkɛ̀ Sosɑkinnii dɑ́tɛ́ tikpetínyɑ̀ɑ̀tì, kɛ́nyo nwenwe Bɑbidɔnni kóo kpɑ̀ɑ̀tì o borɛ̀ o fòmmu mumɔu miɛkɛ. 34 Kɛ̀ Bɑbidɔnni kòo kpɑ̀ɑ̀tì weè nyɛ̃́ o kpɛ́í nsɑ̃́ɑ̃̀, yɛwe yɛmɔu duɔ́mɛ̀, o fòmmu mumɔu miɛkɛ kòò yɑ̀ɑ kúnɛ̀.

* 9:25 kuò bɛ tempɑ́ɑ́tì: Iwuɔ ntɛì bɛ̀ɛ̀ í tú Sifubɛ bɛɛ̀ do dɔɔri dɛ kó ibɔɔkuɔ́ kɛ dɔunɛ̀ bɛ kó ibɔɔkuɔ́ yɛ̃mmɛ̀, kɛ̀ Kuyie nyetɛ Isidɑyɛɛribɛ bo ndɛ̀ ndɔ̀ɔ̀rimɛ̀.

* 16:6 dúɔ́kɛ́ omɑ́ɑ̀: Kɑnnɑhɑ̃ɑ̃ kó kɛtenkɛ̀ miɛkɛ kòo nìtì ku bɛ̀ ɔ̃ɔ̃ dúɔ́kɛ́ bɛmɑ́ɑ̀ ndi kɛ bo bɛnkɛ bɛ yɛ̀mmɛ̀ cɑ̀ɑ̀rɛ̀mɛ̀. Kuyie mmɛ nyí yie ndɛ kó mɛdɔɔ̀rìmɛ̀ kó kubotí, kɛ́nɑ́kɛ́ Isidɑyɛɛribɛ kɛ dɔ̀ bɛ̀ bɑ́ ndɛ̀ ndɔ̀ɔ̀ri kɛ̀ bɛ̀ɛ̀ yetɛ kɛ́ ndɛ̀ dɔ̀ɔ̀ri bɛ tenkɛ̀.

18:17 +diyiè yìɛ̀ní kɛ̀ɛ̀ bíɛ́kɛ̀ kó kuyɑɑkù: Dɛ kó kuyɑɑkù ɔ̃ nkpeńnìmu kɛ tònnì kɛ buɔ̀ ndɛtie.

* 22:11 Sɑdummu: Okpɑ̀ɑ̀tì Sosiɑsi yètìrì tɛrì ndi Sɑdummu (wéntɛ́ 2 Bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ 23:31).

† 22:24 Konniyɑu: Konniyɑu do di dìì mɔ̀nnì tikpɑ̀tì kɛ̀ bɛ̀ɛ ò yu kɛ dɔ̀ Yeoyɑkimmu nwe (wéntɛ́ 2 Bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ 24:8).

* 25:30-31 bɛ̀ɛ̀ nɑ̀ù fínyĩ̀ kó yɛtebɛ: Bɛ̀ do ɔ̃ɔ̃ keú dipèrì ndi kɛ̀ dɛ̀ ndò nkuyiɛ́ kɛ̀ bɛ̀ɛ utɛ́ yɛtebɛ dɛ miɛkɛ, kɛ́nnɑù kɛ̀ yɛ niɛ ncuuti kuyiɛ́ kó kuyóú kɛ tɑɑ̀ difɔ̃̀tìrì miɛkɛ. Kɛ̀ bɛ̀ níí nnɑù dɛ kó yɛtebɛ kɛ diè.

* 26:6 Sidoo ɛì: Sidoo ɛì do tú mubɑ́ɑmmu kó dihɛì ndi, kɛ̀ bɛ̀ dɛ̀ bɑ̀ɑ́ nKuyie nkɛ̀ mɛtɑummɛ̀ tɔu dɛ bo, bɛ dootitɔbɛ̀ bɛ̀ nɑ dìì mɔ̀nnì kɛ́tuótɛ́ mɛtɑummɛ̀ tɔu kɛ̀ Sidoo ɛii do.

* 27:3 Sosɑkimmu: Yɛpɑ́tɛ pɛ́u yu dɛ kóo kpɑ̀ɑ̀tì kɛ tú Sedesiɑ nwe kɛ yɛ̃́ bɛ̀ nɑ̀ɑ́ ntìi nɑ́ɑǹtì diɛ nti do dɔ̀ɔ̀ Sedesiɑ kó dimɔ̀nnì ndi, dɛ kó tinɑ́ɑǹtì do yóó wɑ̃ri kɛ sɔ̃́ nSosɑkimmu kumu.

* 38:10 bɛtɑ̃ɑ̃ti: Yɛpɑ́tɛ mɑyɛ̀ miɛkɛ bɛ̀ wɑ̃̀ri kɛ tú sipísìtɑ̃ɑ̃ti ndi.

* 48:13 Betɛɛdi: Sɑkɔbu do duɔ́ dɛ̀ ndɛ kɛyènkɛ̀ kɛ̀ Kuyie nhò bɛnkɛ kumɑ́ɑ̀ kɛ̀ dɛ̀ɛ wentɛ́ kòo fíí nditɑ̃́rì (Tenketɛ́ 28:19). Kɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ ndɛ̀ bɑ̀ɑ́ nKuyie, kɛ̀ dɛ̀ mboní, Sedoboɑmmu kó dimɔ̀nnì kɛ̀ bɛ̀ɛ dɛ̀ dɔ̀ɔ̀ ditɔ̀nnì (Bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ 13:1-32).

* 49:3 kpɑ̀ɑ̀tì: Dɛ̀ bo nɑ kɛ́ntú dibɔɔ̀ Midikɔmmu.

Isɑ́útìi

1

2

3

4

5

Sedemii kó Isɑ́útìi

Di mpɑ́tíri tɔ tìì nɑ́ɑǹtì

Sedemii weè wɑ̃̀ri dɛ kó dipɑ́tíri, kɛ di wɑ̃̀ri kɛ̀ dɛ̀ ntukúnɛ̀ Sedisɑdɛmmu kó mupɔ̀mmù kó tinɑ́ɑǹtì. Ti yɛ̃́mu kɛ dò nSedemii do tú Kuyie mpɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑǹtò nwe, kɛ̀ kùu ò nɑ̀kɛ́ Sedisɑdɛmmu kó mùpɔ̀mmù kpɛ́í, Nɛbukɑnnɛsɑɑ Bɑbidɔnni kóo kpɑ̀ɑ̀tì do bɛ̀ pɔ̀ntɛmu, kɛ̀ Sudɑɑ kɔbɛ kó dikpɑ̀ɑ̀tìyuu do. Bɛmbɛ Kuyie ndo dɔúnnɛ̀ bɛ̀ dinùù kɛ dɔ̀: Dɑfiti kó dikpɑ̀ɑ̀tìyuu bɑ́ɑ́ pɑ̀ɑ̀ okpɑ̀ɑ̀tì. Kɛ̀ diì kpɑ̀ɑ̀tìyuu nɛ́ pɔ̀ntɛ nɛ̀ bɛ ɛì Sedisɑdɛmmu, kɛ̀ bɛ̀ɛ tɑ mɛsémmɛ̀ miɛkɛ, kɛ́tɑ tidɑwɑntì miɛkɛ, kɛ̀ dikònnìi bɛ̀ pĩ nkɛ̀ bɛ dootitɔbɛ̀ɛ kuɔ bɛ bí nɛ̀ bɛ dɑpɑ̀mbɛ̀ nɛ̀ bɛhɛikɛ̀nkótíbɛ̀ kɛ́tɑunɛ̀ ikuɔ́ nìùbɛ̀ nɛ̀ Kuyie mpɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑm̀bɛ̀, nɛ̀ bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀, kɛ́cɑkɛ Kuyie ncɛ̃sɑ̀ɑ̀tɛ̀.

Mɛm̀mɛ kɛ̀ dɛ̀ɛ pĩ́ nSedemii mɛsémmɛ̀ kòo nɛ́ kuɔ́ ndɛ kó dikúdɑbònnì kɛ́sɑutɛ, dɛ̀ɛ̀ bɛ̀ tùɔ̀kɛní bɛmbɛ Kuyie nkó bɛnìtìbɛ̀ dɛ kpɛ́í. Kɛ bo bɛ̀ bɛnkɛ kɛ tú tìì bɛ̀ tùɔ̀kɛní Kuyie nkó tɛnɔ̀ùtɛ̀ tɛɛ̀ bɛ̀ potɛ́, kɛ bo bɛ̀ bɛnkɛ kù í dɔ́mɛ̀ mɛyɛi mbɛ̀ dɔ̀ɔ̀rimɛ̀, kɛ́ bɛ̀ bɛnkɛ Kuyie ntumɛ̀ kùù wetí kùnku kɛ̀ bɛ̀ yóu bɛ yɛi nkɛ wɛ̃̀tɛní kù yóó bɛ̀ cĩ̀ɛ̃́mmu bɛ yɛi nkɛ́ bɛ̀ dɛɛtɛ́.

Sedemii nɛ̀ o sɑ́útìi miɛkɛ kòo bɑntɛ́ kɛ dò nhonìtì bɑ́ɑ́ nɑ nɛ̀ omɑ́ɑ̀ kɛ́wɛ̃tɛní Kuyie mborɛ̀ kɛ̀ dɛ̀ í tú Kuyie nku mɔ́mmɔnku kuù bo ò ɑ̃nnɛ́ dɛ kó mɛyɛ̀mmɛ̀. Mɛm̀mɛ kòo bɛ́í nkɛ dɔ̀: Ti Yiɛ̀ nKuyie nhɑ ti tɛ̃́nnɛ́ní ɑ bíɛ́kɛ̀ kɛ̀ dɛ̀ɛ yie nkɛ̀ ti wɛ̃tɛní ɑ borɛ̀ (mukɑ̀mmù 5:21).

Mukɑ̀mmù 3:22-23 kòo ti bɛnkɛ kɛ tú Kuyie nkó mɛsɑ̀ɑ̀ nyí deu bɑ́ kɛ̀ tìi ti tùɔ̀kɛní kɛ̀ ti kpɑɑ́ fííkú Kuyie nkó kucɛ miɛkɛ kù yóó ti teennɛ̀mu kɛ́ ti dennɛ dɛ kó difɔ̃̀tìrì miɛkɛ.

Dɛ kó dipɑ́tíri nɑ́ɑǹtì duɔ́ kɛ dòmmɛ̀

Sedemii kuɔ́ ndìì kúdɑbònnì Sedisɑdɛmmu ɛì kpɛ́í 1

Kuyie mmiɛkɛ pɛikɛmɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ̀ 2

Mɛfɛ̃́ṹtímɛ̀ kó didɑbònnì 3

Mɛyɛi mmɛ̀ɛ̀ do Sedisɑdɛmmu 4

Bɛ̀ pɔ̀ntɛmɛ̀ Sedisɑdɛmmu kɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ bɑ̀ɑ́ nKuyie 5

1

Sedemii kuɔ́ ndìì kúdɑbònnì Sedisɑdɛmmu ɛì kpɛ́í

1 Dɛ̀ dòmmɛ Sedisɑdɛmmu kɑ̀ɑ kɑ̀ri kɛ sĩ́ĩ́!

fɔ̃́ nwèè do tú dihɛì diɛrì kɑ̀ɑ nìtìbɛ̀ sũ!

Dɛ̀ dòmmɛ kɑ̀ɑ sɑ̃̀ɑ̃́tɛ́nɛ̀ okúpokù!

Fɔ̃́ nwèè yètìrì do feínɛ̀ yɛhɛkɛ̀ yɛmɔu kutenkù,

Fɔ̃́ nwèè do bɑkɛ́ yɛhɛkɛ̀ tɛyɛ̀,

kɛ̀ fɔ̃́ɔ̃̀ nɛ́ nɑɑ́ nkudɑɑkù!

2 Kɛ wentí kɛ kuɔ̀ ndɛyènnɛ̀ dɛmɔu,

kɑ̀ɑ bɑ̀ɑ̀ búútɛ́nɛ̀ tinɔnniɛti,

bɑ́ òmɔù í dɑ bɑ́ɑ́,

kɑ̀ɑ nɑtitɔbɛ̀ bɛmɔu dɑ fitɛ́,

bɛɛ̀ nɑɑ́ nhɑ dootitɔbɛ̀.

3 Kɛ̀ bɛ̀ pĩ̀ḿmú Sudɑɑ kɔbɛ kɛ kònnɛ̀ kɛ bɛ̀ fɛ̃́ũnko,

kɛ bɛ̀ pĩ̀ńnɛ́ mudɑɑtɔ̃mmú diɛmù,

kɛ̀ bɛ̀ wɛ̃ńnɛ̀ bɛ̀ɛ̀ í yɛ̃́ Kuyie nkɛ bo,

bɑ́ bɛ̀ í mɔkɛ mɛom̀pùmɛ̀,

bɛ̀ɛ̀ bɛ̀ bɛ̀ti, bɛ̀ bɛ̀ nìntɛmu,

kɛ bɛ̀ ɛ̃̀ṹtɛ́ dɛpɛ̃́ṹtírɛ̀.

4 Siyɔ̃ɔ̃ ɛì kó icɛ dɔúnkomu,

òmɔù tɛ̃́nkɛ í dɛ̀ kɔ̀rìní Kuyie mbɑnni,

kɛ̀ dihɛì kó yɛbòrɛ̀ cɑ̀kɛ,

kɛ̀ ikuɔ́ nìùbɛ̀ ti yɛkúdɑbùò,

kɛ̀ bɛsɑpɑ̀mbɛ̀ bo mɛyɛǹcɑɑ̀rìmɛ̀ miɛkɛ,

dihɛì dimɔ́mmɔnni kɛ̀ dì tɑ mɛyɛǹcɑɑ̀rìmɛ̀ miɛkɛ.

5 Bɛ dootitɔbɛ̀ bɛɛ̀ bɛ̀ bɑɑtɛ́,

bɛ dootitɔbɛ̀ bɛɛ̀ di diwɛ̀ì.

Ti Yiɛ̀ nKuyie nkuù bɛ̀ potɛ́,

bɛ yɛi nsũ̀ṹ mmɛ̀ɛ̀ kpɛ́í,

kɛ̀ bɛ̀ pĩ̀ḿmú bɛ bí kɛ dɔ̀ɔ̀ tidɑɑtì,

kɛ ì nií nkɛ kpɑɑkɛ.

6 Siyɔ̃ɔ̃ ɛì, ɑ sɑ̃nni dimɔu yɛ̀mu,

kɑ̀ɑ kpɑ̀ɑ̀tìbìí sɑ̃̀ɑ̃́tɛ́nɛ̀ siweí sìì í pɛ̀tɛ́ timútì kɛ bo di,

kɛ cĩ̀tɛ kɛ kérí kɛ ni, kɛ̀ bɛ̀ɛ̀ sì bɛ̀tì kɛ̀ bɛ̀ tũ nkɛ bɛtì.

7 Sedisɑdɛmmu ɑ̃tirɛmu kɛ di ifɛi,

kɛ dèntɛní tikpɑ̀tì ò do mɔkɛ tì nɛ̀ dimɔ̀nnì ti kpɛ́í,

di mmɔ̀nnì o kɔbɛ mɛ ndomu bɛ dootitɔbɛ̀ nɔu miɛkɛ,

bɑ́ òmɔù í kɔriní kɛ bo bɛ̀ teennɛ̀,

kɛ̀ bɛ dootitɔbɛ̀ bɛ̀ dɑú bɛ ɛì dɔúnkomɛ̀.

8 Sedisɑdɛmmu cɑɑ̀rìmɛ̀ mɛɛ̀ sũ̀ṹ ndɛɛ̀ te kòò sĩ̀ntɛ,

bɛ̀ɛ̀ kó dimɑ̀ɑ̀ do ò sɑ̃ntí kɛ̀ bɛ̀ ò sènku.

Kɛ yɛ̃́ bɛ̀ yɑ̀mɛ̀ o fɛi,

o mɔ́mmuɔ nkɛ̀ dɛ̀ ò yóù kòò tu sĩ́mmú sĩ́mmú,

kɛ bùtínnɛ́ kɛ ìtɛ́.

9 O yɔ̃́ɔ̃̀ mmɛɛ̀ sɑ̃ṹ nho yɑɑ̀bòrì,

ò do í totí o yɛ̀mmɛ̀ ò yóó dentɛnɛ̀ tì,

kɛ do mɛdiɛ̀ mmɔ́mmɔmmɛ dɛfũ̀ɔ̃̀,

bɑ́ òmɔù í bo wèè bo ò bɑ́ntɛ̀,

kòò kuɔ̀ nkɛ tú:

Kuyie nwéntɛ́ n sémmɛ̀,

ɑ yɑ̀ n dootitɔbɛ̀ n nɑmɑɑ̀?

10 O dootitɔbɛ̀ bɛɛ̀ yùo bɛ nɔu o kpɑ̀tì timɔu ĩ́nkɛ̀,

Ò yɑ̀mu ketíkɛ yɛbotɛ̀ kɔbɛ tɑmɛ̀ Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀,

ti Yiɛ̀ nKuyie ndo bɛ́i mbɛ̀ɛ̀ kpɛ́í nkɛ́pɑrìkɛ̀,

kɛ dɔ̀ bɛ̀ í yóó nkɔkɛ́ ku kɔbɛ miɛkɛ.

11 Kòo nìtìbɛ̀ kuɔ̀ mbɛmɔu kɛ wɑnti mudiì,

kɛ tóú bɛ kpɛrɛ dɛsɑ̀ɑ̀rɛ̀ kɛ cekiinɛ̀ mudiì kɛ bo nfòùnɛ̀,

kɛ kuɔ̀ nkɛ tú:

N Yiɛ̀ nKuyie nwéntɛ́ kɛ́yɑ̀ bɛ̀ n sènkɛ̀rì mɛ̀ɛ̀ botí.

12 Dimɔu díndi bɛcɛpɛ̃̀mbɛ̀, wéntɛ́nɛ̀ kɛ́yɑ̀,

òmɔù yo kuyonku mɑkù dɛ̀mɑrɛ̀ kɛ̀ kù dònnɛ̀ m mɛ̀ nyo kùù yonkɑɑ̀?

Ti Yiɛ̀ nKuyie mmiɛkɛ mɛ̀ nni nyɛ̀ kɛ̀ kù m potɛ́ kuù yonku botí!

13 Kù bɔntɛ́ní kɛĩ́nkɛ̀ nkɛ muhɑ̃ɑ̃́ kɛ̀ mù cɔ́u n kṹɔ̃̀ kɛ tɑɑ̀o,

kù ndìí nticùɔ̀tì nti kɛ̀ m̀ bètɛ́ kɛ do,

kù m bɔmmu kɛ m bɔntóo, kɛ̀ n sonnɛ́ kɛ muɔkɛ sɑ̃́ɑ̃̀.

14 Kuyie nwùómmu mɛyɛi n dɔɔri mɛ̀ mɛmɔu,

kɛ mɛ̀ wɛ̃nnɛ́ kɛ boú kɛ m buú,

kɛ̀ mɛ̀ n yɔ̃̀ntɛ kɛ̀ n cĩ̀tɛ.

N Yiɛ̀ nKuyie nkuù nh ɑ̃nnɛ́ n dootitɔbɛ̀ nɔu miɛkɛ,

n tɛ̃́nkɛ í dò m bo nɑ kɛ́ bɛ̀ bɑ̀ɑo.

15 N Yiɛ̀ nKuyie nkuù bɛ̀ti n kó bɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ do m bonɛ̀,

kɛ tìí n dootitɔbɛ̀ kó bɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ n kpɛ́í

kɛ̀ bɛ̀ bo kuɔ n kó bɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ yɛkɔ̃m̀bɔ̀ yɛmbɛ̀,

kɛ́ n nɑntɛ mí nSiyɔ̃ɔ̃ ɛì Sudɑɑ tenkɛ̀ miɛkɛ,

bɛ̀ ɔ̃ɔ̃ nɑu mɛ̀ɛ̀ botí fínyĩ̀ kó yɛbɛ diyɛtituò.

16 Dɛɛ̀ kpɛ́í nte kɛ̀ n kuɔ̀ kɛ̀ n nuɔ nti tinɔnniɛti,

kɛ yɛ̃́ wèè bo m bɑ́ntɛ̀ ò í bo mɛ̀.

We m bo n kpénkùnnɛ kɛ̀ nní nfòù?

M bí tɛ̃́nkɛ í dɛ̀ kpɑɑ́,

N dootitɔbɛ̀ bɛɛ̀ ì pĩ̀ḿmú kɛ kònnɛ̀.

17 Siyɔ̃ɔ̃ kuɔ̀mmu kɛ yuo sinɔu,

òmɔù í bo wèè bo ò bɑ́ntɛ̀, bɑ́ omɑ́ɑ̀.

Ti Yiɛ̀ nKuyie nkuù íìnní Sɑkɔbu yɑɑ̀bí dootitɔbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ bɛ̀ fitɛ́,

Sedisɑdɛmmu nɑɑ́ mbɛ kpɛ́í dɛ̀mɑrɛ̀ sĩ̀nnɛ̀ ndɛ.

18 N Yiɛ̀ nKuyie nwetímu,

kɛ yɛ̃́ n yetɛmɛ̀mu ku kpɛti.

Kéntɛ́nɛ̀ tũnkɛ́ díndi yɛbotɛ̀ yɛmɔu kɔbɛ,

wéntɛ́nɛ̀ kùù yonku n tɑɑ̀,

n kó bɛsɑpɑ̀mbɛ̀ nɛ̀ bɛdɑpɑ̀mbɛ̀ bɛ̀ bɛ̀ pĩ̀ḿmúmɛ̀ kɛ dɔ̀ɔ̀ tidɑɑtì.

19 Kɛ̀ n yu n nɑtitɔbɛ̀ do tú bɛ̀ kɛ sɔ̃́ mbɛ̀ n soutɛ́mu.

N kó ikuɔ́ nìùbɛ̀ do tú bɛ̀ nɛ̀ bɛhɛikɛ̀nkótíbɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ ku dihɛì miɛkɛ,

bɛ̀ do wɑnti mudiì mmu kɛ bo di kɛ́nfòù.

20 N Yiɛ̀ nKuyie nwéntɛ́ n yɛǹcɑɑ̀rìmɛ̀,

Dɛ̀ kpɛ́inko n nɑutì nti m miɛkɛ,

n yɛ̀mmɛ̀ mɛɛ̀ m bekùnɛ̀,

kɛ yɛ̃́ m mɛ̀nkɛ yetɛmɛ̀ ɑ kpɛti mɛdiɛ̀ mmɛ.

Ditowɑɑ̀ bíɛ́kòo mudoò muù dèu m bí,

Dihɛì miɛkɛ mukṹṹ nciɛ nkɛ.

21 Bɛ̀ yomu n kuɔ̀mmɛ̀,

bɑ́ òmɔù í bo wèè bo m bɑ́ntɛ̀,

n dootitɔbɛ̀ yɑ̀mu mɛyɛi mmɛ̀ɛ̀ n tùɔ̀kɛní,

kɛ̀ dɛ̀ bɛ̀ nɑrikɛ ɑ n dɔ̀ɔ̀ dɛ̀.

Yṹɔ̃́nní diyiè ɑ nɑ̀kɛ́ dìì kɔ̃mɛ kɛ̀ bɛ̀ɛ yɑ̀ n yɑ̀ dɛ̀.

22 Yóu kɛ̀ bɛ yonku kumɔuu feitɛ́ ɑ ììkɛ̀,

kɑ̀ɑ bɛ̀ dɔ̀ɔ̀ ɑ n dɔ̀ɔ̀mɛ̀ n cɑɑ̀rìmɛ̀ mɛmɔu kpɛ́í,

n dɑbònnì diì dɛutɛ́ mɛdiɛ̀,

kɛ̀ n sonnɛ́ kɛ muɔkɛ.

2

Kuyie mmiɛkɛ pɛikɛmɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ

1 Ti Yiɛ̀ nKuyie ndɛ̀ yĩ́mɛ kɑ̀ɑ miɛkɛ pɛikɛ kɑ̀ɑ tɑnnɛ́ Siyɔ̃ɔ̃ ɛì dibiìnnì miɛkɛ?

Kɛ bɔntɛ́ní Isidɑyɛɛribɛ kɛtenkɛ̀ fũ̀ɔ̃̀ bɛmbɛ bɛ̀ɛ̀ yètìrì do feí?

A miɛkɛ kɛɛ̀ pɛikɛ kɑ̀ɑ yɛ̃̀ nhɑ cĩ́ɛ̃̀tɑ̀ɑ̀?

2 Ti Yiɛ̀ nKuyie nkuù pɔ̀ntɛ Sɑkɔbu yɑɑ̀bí ɛkɛ̀, bɑ́ mɛsémmɛ̀ í kù bo,

ku miɛkɛ kɛɛ̀ pɛikɛ kɛ̀ kù buɔ́ nSudɑɑ kɔbɛ kó sicɛ̃kperí,

kɛ yèkɛ yɛkpɑ̀ɑ̀tìyɔ,

kɛ yɛ̀ sĩ̀nkùnnɛ yɛnyɛ nɛ̀ sikpɑ̀ɑ̀tìbìí.

3 Ku miɛkɛ kɛɛ̀ yonkɛ mɛdiɛ̀,

kɛ̀ kù pɔ̀ntɛ Isidɑyɛɛribɛ kó muwɛ̃rímú mumɔu,

kɛ̀ bɛ dootitɔbɛ̀ kèríní kɛ̀ kù kɑ̃ɑ̃tɛ́ ku nɔ̀ùtɛ̀ bɛ ĩ́nkɛ̀.

Kù cɔ́u mmuhɑ̃ɑ̃́ mmu Sɑkɔbu yɑɑ̀bí,

kɛ̀ mù bɛ̀ cɔ́u nkɛ fitɛ́ tipíìtì timɔu.

4 Kù sɛ̀u nkupie nku bɛ dootitɔù kɔ̃mɛ,

kɛ yũ̀ɔ̃́ nku tɑ̃mmù bɛ dootitɔbɛ̀ kɔ̃mɛ,

kɛ kùɔ bɛbɛ́mbɛ̀ bɛ̀ do ɔ̃ɔ̃ yɑ̀ bɛ̀ kɛ̀ dɛ̀ɛ bɛ̀ nɑrikɛ,

kɛ còúnní ku miɛkɛ kɛ dò mmuhɑ̃ɑ̃pòpùò Sedisɑdɛmmu ɛì ĩ́nkɛ̀

5 Ti Yiɛ̀ nKuyie nsɑ̃́ɑ̃́tɛ́nɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ dootitɔù nwe,

kɛ bɛ̀ pùɔ̀ nkɛ buɔ́ mbɛ kpɑ̀ɑ̀tìcɛ̃́ĩ,

kɛ yèkɛ bɛ cɛ̃kperí,

kɛ duɔ́ nkɛ̀ yɛdɑbùò nnɛ̀ isɑ́útìi kɛ̀ dɛ̀ dɑ̀tínnɛ́ Sudɑɑ ɛì.

6 Kuù kɛ̃tɛ́ ku cɛ̃sɑ̀ɑ̀tɛ̀ kó kuperí,

kɛ pɔ̀ntɛ ku cĩ́ɛ̃̀tɛ̀,

kɛ̀ Siyɔ̃ɔ̃ ɛì kɔbɛ yɛ̃̀ nku kó yɛbɑɑ nnɛ̀ siom̀pùsi.

Ku miɛkɛ kɛɛ̀ yɛ̀nní kɛ tontɛ́ kɛ̀ kù ùtóo bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ nɛ̀ ikuɔ́ nìùbɛ̀.

7 Ti Yiɛ̀ nKuyie mpɛ̃̀mu ku wũɔ̃tɔ̀nnì,

kɛ wentɛ́ ku cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ isɔkɛ kpɛtɛ,

kɛ ɑ̃nnɛ́ sicɛ̃sɑ̀ɑ̀sì sìì bo Siyɔ̃ɔ̃ bɛ dootitɔbɛ̀ nɔu miɛkɛ,

kɛ̀ bɛ̀ wèkíí ku cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ miɛkɛ kɛ̀ dɛ̀ dò nku bɑnni ɔ̃ mbo kɛ̀ dɛ̀ dòmmɛ̀.

8 Ti Yiɛ̀ nKuyie nkuù tɑ̃ɑ̃tɛ́ kɛ bo puɔ nSiyɔ̃ɔ̃ ɛì kó iduotí,

kù dɔú nkuhɔ̃ũ nku kùù beúnɛ̀,

kù í yóó cɑ̃nnɛ ku nɔ̀ùtɛ̀ dɛmɔu kɛ̀ dɛ̀ í do,

kuù pùɔ̀ nkuduotí dɛ miɛkɛ kɔku nɛ̀ ditowɑɑ̀ kɔku kɛ̀ ì wɛ̃nnɛ́ kɛ do kɛ nɑɑ́ ntidobontì.

9 Kɛ̀ yɛcɑ̀kɛ̀ duò kɛtenkɛ̀,

kɛ̀ yɛkpetínyɛ̀ bɔ̀kɛ́ kɛ yɑrí kɛ cóú,

bɛ̀ɛ̀ í yɛ̃́ Kuyie nkɛ̀ bɛ̀ kònnɛ̀ okpɑ̀ɑ̀tì nɛ̀ sikpɑ̀ɑ̀tìbìí,

ikuɔ́ tɛ̃́nkɛ í bo,

Kuyie ntɛ̃́nkɛ í duɔ̀ nku pɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì ku pɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑm̀bɛ̀,

ti Yiɛ̀ nKuyie ntɛ̃́nkɛ í bɛ̀ duɔ̀ ntìmɑtì.

10 Siyɔ̃ɔ̃ ɛì kó bɛkótíbɛ̀ kɑ̀ri kɛtenkɛ̀ nkɛ,

bɑ́ bɛ̀ í nɑ́ɑ́ ntìmɑtì,

kɛ pũ mmutɑ̃́ɑ̃́ mbɛ yɔ,

kɛ dɑ́ɑ́tí tifɔ̀ɔ̀tɔ̃̀ntì.

Sedisɑdɛmmu ɛì kɔbɛ sĩ̀ńnɛ́ bɛ yɔ nyɛ kɛtenkɛ̀.

11 N kɔmmúmu kɛ̀ n nuɔ ntiikɛnɛ̀ tinɔnniɛti,

dɛ̀ cɔ́u m miɛkɛ nkɛ,

n yí nɑ kɛ bo pĩ́ m mɑ́ɑ̀,

mɛyɛi mmɛ̀ɛ̀ tùɔ̀kɛní n nìtìbɛ̀ mɛ kpɛ́í,

ibí nɛ̀ ibíbɛ́nní kɛ̀ dɛ̀ kɔ̃ ndihɛì mmiɛkɛ,

12 kɛ békú i yɔ̃bɛ̀ kɛ tú: Tidiitì í boɑɑ̀?

Ì cĩ̀tɛmu kɛ duò bɛ̀ kɔ̀ùtɛ bɛ̀ kɔ̃mɛ,

kɛ̀ i wemmu deu kɛ̀ ì kɔ̃ ndihɛì miɛkɛ,

i yɔ̃bɛ̀ kpèrɛ̀ ĩ́nkɛ̀.

13 M bo dɑ nɑ́kɛ́ ɔ̃̀nti fɔ̃́ nSedisɑdɛmmu?

M bo dɑ donnɛnɛ̀ we?

M bo dɑ ɛnnɛnɛ̀ we kɛ dɑ bɑ́ntɛ̀ fɔ̃́ nSiyɔ̃ɔ̃ ɛì?

A mɔnnɛ dɛɛ̀ dɛukɛ dɑ̀mɛ́ɛ̀rì tɛ̃mɛ̀,

we mbo nɑ kɛ dɑ tɑɑ̀?

14 Kuyie mpɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑm̀bɛ̀ bɛ̀ɛ̀ bo ɑ miɛkɛ bɛ̀ dɑ nɑ́ɑ́ ntì tu dɛtetìrɛ̀ ndɛ, siyɑ́ɑ̀bìsí,

bɛ̀ í dɑ bɛnkɛ ɑ cɑɑ̀rìmɛ̀ kɛ̀ dɛ̀ bo yie nkɑ̀ɑ nɑ kɛ́yentɛ́, kɛ̀ bɛ̀ bɑ́ɑ́ dɑ dɔɔ̀ kudɑɑkù,

bɛ̀ dɑ nɑ̀kɛ́ tìì pɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì tu siyɑ́ɑ̀bìsí nsi, dɛtetìrɛ̀ kpɛti.

15 Bɛcɛpɛ̃̀mbɛ̀ bo ndɑ yɑu kɛ ti mudɑɑ́ nkɛ cɔ̃́ṹo,

kɛ bɔkìi yɛyɔ Sedisɑdɛmmu ɛì kɔbɛ kpɛ́í,

kɛ nɑ́ɑ́ nkɛ tú dihɛì dìì wenniku do pɛ̃nkù yɛtɛyɛ̀,

kɛ̀ kutenkù kumɔu yɛ̀mmɛ̀ dì nɑɑtinɛ̀ diì tu dinnɑɑ̀?

16 Bɛ̀ɛ̀ tu ɑ yɛibɛ bɛ̀ bo nhɑɑri tinùùtì kɛ dɑ dɑú,

kɛ cɔ̃́ṹ kɛ mɑɑ̀ nyɛbìɛ̀,

kɛ tú: Ti dɑ mɑɑ́nkomu,

ti do bɑɑ dìì yiè diì tùɔ̀kɛní,

ti bo di miɛkɛ nkɛ.

17 Ti Yiɛ̀ nKuyie ndo tɑ̃ɑ̃tɛ́ tìnti,

kù do nɑ̀kɛ́ tì tiì dɔ̀ɔ̀,

kù do bɛ́i ntì nti nɛ̀ dimɔ̀nnì,

kuù dɑ pɔ̀ntɛ bɑ́ mɛsémmɛ̀ í kù bo,

kuù duɔ́ nkɑ̀ɑ dootitɔbɛ̀ yɑ̃̀nku ɑ kpɛ́í,

kɛ duɔ́ mmuwɛ̃rímú ɑ dootitɔbɛ̀.

18 Sedisɑdɛmmu, ńkuɔ̀ nkɑ̀ɑ dɑbònnìì dekɛ ɑ Yiɛ̀ nKuyie mborɛ̀,

yóu kɑ̀ɑ nɔnniɛti ḿpũɔ̃̀ nkukó nkɔ̃mɛ kuyie nnɛ̀ kɛyènkɛ̀,

ɑ bɑ́ɑ́ yie nkɛ́ntú ɑ bo ompɛ̀,

ɑ bɑ́ɑ́ yie nkɑ̀ɑ nɔnniɛtii cómmú.

19 A níí nyié nkɛ kuɔ̀nnɛ̀ Kuyie kɛ kù nɑ́ɑ́ nhɑ yɛ̀mmɛ̀ kpɛti,

bɑ́ntɛ̀ ku ibíbɛ́nní kpɛ́í,

ìì cĩ̀tɛ nɛ̀ dikònnì kɛ kɔ̃ ndihɛì miɛkɛ tipíìtì timɔu.

20 N Yiɛ̀ nKuyie nwéntɛ́ kɛ́yɑ̀,

ɔ̃̀nku botí nku ɑ fɛ̃́ũ mmɛ̀ miɛ̀ mbotí diyiè mɑrì?

bɛnitipòbɛ̀ cɑ̀ɑ́mmu bɛ bí bɛ̀ ùúkú ì,

ɑ kuɔ́ nìùbɛ̀ nɛ̀ ɑ pɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑm̀bɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ kɔ̃ nhɑ cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ miɛkɛ.

21 Ibí nɛ̀ bɛkótíbɛ̀ bɛɛ̀ ku kɛ duɔ́ duɔ́ icɛ miɛkɛ,

mudoò muù kùɔ bɛsɑpɑ̀mbɛ̀ nɛ̀ bɛdɑpɑ̀mbɛ̀,

ɑ miɛkɛ kɛɛ̀ yɛ̀nní kɑ̀ɑ bɛ̀ kùɔ, kɛ bɛ̀ fìé,

bɑ́ mɛsémmɛ̀ í dɑ bo.

22 A yùní kukɔ̃m̀bɔ̀doróo nku kɛ̀ kù n duò tipíìtì timɔu,

n Yiɛ̀ nKuyie nhɑ miɛkɛ yɛ̀nní dìì yiè, òmɔù do í yentɛ́ bɑ́ omɑ́ɑ̀,

m pií bɛ̀ kɛ bɛ̀ yɔ̀,

n dootitɔù bɛ̀ kùɔ̀mu bɛmɔu pɑ́íí.

3

Mɛfɛ̃́ṹtímɛ̀ kó didɑbònnì

1 N tú onìtì wèè di wenwe mɛsémmɛ̀,

Kuyie mmiɛkɛ kɛɛ̀ yonkɛ kɛ̀ kù m potɛ́,

2 Kuù n tèntoo kɛ n tɑnnɛ́ dibiìnnì miɛkɛ,

dibiìnnì miɛkɛ nkɛ dɛ̀ í tú kuwenniku.

3 Míì ĩ́nkɛ̀ bɑɑ nɛ́ nkɛ ku nɔ̀ùtɛ̀ ɔ̃ ntṹṹ nkɛ duòmɛ̀,

kɛ kónnì

4 Kuù cṹũ m mɑmbii nnɛ̀ n kɔ̃̀ntì,

kɛ bɔ̀kɛ́ kṹɔ̃̀.

5 Kù m pèńnɛ́ kudookɔti nku,

mɛfɛ̃́ṹtímɛ̀ mɛɛ̀ n fitɛ́ kɛ tii mɛdɔ̀mmɛ̀ tɛ̃mɛ̀.

6 Kuù duɔ́ nkɛ̀ nh ɑ̃ dibiìnnì miɛkɛ,

bɛ̀ɛ̀ ku nɛ̀ dimɔ̀nnì bɛ kɔ̃mɛ.

7 Kù n fii nkuduotí nku kɛ̀ dɛ̀ bo yie nkɛ̀ m bɑ́ɑ́ yɛ̀,

kɛ m boú ntifĩnti cɛ̃́ɛ̃́tì.

8 Kɛ̀ n kuɔ̀ nkɛ kù yu kɛ ɔ̀ù,

kɛ̀ kù yetɛ kù bo keèmɛ̀ n dɑbònnì.

9 Kɛ pèńnɛ́ yɛtɑ̃́rɛ̀ diɛyɛ̀ n kó kucɛ,

kɛ diti ncɛ imɔu.

10 Kù òkɛ musĩ̀mmù kɔ̃mɛ mmɛ,

kɛ n dìí dicìrícìrì ɔ̃ nhokɛmɛ̀ kucɛ timútì miɛkɛ.

11 Kɛ òòtɛní kɛ n dɛ̀too kɛ nɛ̀tɛ́ nɛ́tɛ́,

kɛ dɔúnko.

12 Kù sɛ̀u nkupie nku kɛ n wetínnɛ́ tɛhontɛ̀ tɛ̃mɛ̀,

kɛ bo tɑ̃.

13 Kù n tɑ̃ɑ̃́ ku pie nyi,

kɛ̀ ì tɑ kɛ tùɔ̀ti n ceumbɛ̀,

kù kùótɛ́ ku doò dimɔu ndi n yĩ́nkɛ̀.

14  M botí kɔbɛ bɛmɔu n dɑúmu,

kɛ̀ dɛ̀ sonnɛ́ kɛ nɑɑ́ mbɛ kó fɛyɛ̀nfɛ̀.

15 Kuù n dií ndɛtiirɛ kɛ̀ n dɛ,

kɛ n nìi mmɛdɔ̀mmɛ̀.

16 Kuù duɔ́ nkɛ̀ n cɑ̀ɑ́kɛ́ itɑ̃́ɑ̃́,

kɛ n kũnnɛ́ mutɑ́pɛí mmiɛkɛ.

17 Kuù n dɛ́tinnɛ mɛom̀pùmɛ̀,

kɛ̀ n yɛ̃̀nko bɛ̀ tu dɛ̀ diwɛ̀ì.

18 Mɛm̀mɛ kɛ̀ m bɛ́i nkɛ dɔ̀:

n kpɛrɛ dèèmu mmɛmmɑɑ̀!

N do bɑɑ dɛ̀ n Yiɛ̀ nKuyie mborɛ̀,

dɛ̀ yɛ̀ dɛtetìrɛ̀ ndɛɑ̀!

19 Dentɛní n do dimɛ̀ ifɛi kɛ́nhɑ̃́ɑ̃́,

n cɑ̀ɑ́kɛ́ mɛ̀ɛ̀ sémmɛ̀ tii kɛ dò mmɛdɔ̀mmɛ̀ mmɛ.

20 N ti ndenniní,

kɛ̀ n yɛ̀mmɛ̀ cɑ̀ɑ̀ri m miɛkɛ sɑ̃́ɑ̃̀.

21 N tɛ n dɔ́ kɛ́ndenniní tì,

tìì te kɛ̀ n kpɑɑ́ kémmú tiì tu tii:

22 Ti Yiɛ̀ nKuyie nkó mɛsɑ̀ɑ̀ mmu nyí dèè,

ku sémmɛ̀ mu nyí tùɔ̀kɛ mɛ mɑ̀nku.

23 Mɛ̀ ɛ̃nkùmu bɑ́ dìì kṹnweńnì,

n Yiɛ̀ nKuyie nhɑ tú timɔ́mmɔnti yiɛ̀ nwe sɑ̃́ɑ̃̀.

24 N Yiɛ̀ nKuyie nkuù tu n kpɑ̀tì,

dɛɛ̀ te kɛ̀ n kù bùɔ́.

25 Ti Yiɛ̀ nKuyie nnìtimu wèè ĩkú ku ĩ́nkɛ̀ o kpɛ́í,

wenwe wèè kù wɑnti.

26 Dɛ̀ wennimu onìtì ɑ bo ndòmmɛ̀ kɑ́rɛ́,

kɛ kémmú ɑ Yiɛ̀ nKuyie mbo dɑ dɛɛtɛ́mɛ̀.

27 Dɛ̀ wennimu onìtì fɔ̃́ nhɑ bo yiemmɛ̀,

bɛ̀ dɑ nɑ́ɑ́ ntì ɑ bíkɛ́mbɛ́ntì mɔ̀nnì.

28 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie ndɑ tɑnnɛ́ mɛhɑ́ɑ́rìmɛ̀ miɛkɛ,

ɑ kɛntɛ́ ɑmɑ́ɑ̀ kɛ́dɔ̀ só.

29 Kɑroo kɛ́fṹṹ nhɑ nùù kɛtenkɛ̀,

kɛ̀ dɛ̀ nɑɑti ɑ yɑ̀ mɛteèmmɛ̀.

30 Bɛnkɛ ɑ bɑɑ bɛ̀ɛ̀ dɔ́ kɛ dɑ́ puotì,

bɛ̀ɛ̀ wɑnti kɛ́ dɑ dií nyifɛi.

31 Kɛ yɛ̃́ ti Yiɛ̀ nKuyie nhɔ̃ɔ̃ í ndootóomɛ̀ onìtì sɑ̃́ɑ̃̀.

32 Kù ɔ̃ɔ̃ potɛ́ kɛ́wɛ̃tɛ kɛ́kuɔ́mmu mɛsémmɛ̀,

kɛ yɛ̃́ ku sɑ̀ɑ̀ ndɛumɛ̀mu.

33 Dɛ̀ í tú nɛ̀ ku yɛ̀mmɛ̀ mmɛ kù fɛ̃́ũnkomɛ̀ bɛnìtìbɛ̀,

kɛ diinko mɛsémmɛ̀ fɛnitiyɑnfɛ̀,

34 Bɛ̀ mɛ̀ ncùùtì tikpetíntì timɔu dihɛì miɛkɛ,

35 kɛ kommu bɛ̀ɛ̀ í nɑɑti tibeéntì miɛkɛ,

fɔ̃́ nKuyie nkùù bɑkɛ́ kɛĩ́nkɛ̀ nɛ̀ kɛtenkɛ̀ ɑ ììkɛ̀.

36 Bɛ̀ mɛ̀ ncɑɑ̀ri tibeéntì,

Ti Yiɛ̀ nKuyie nkɑ̀ɑ í wúónnɑ́ɑ̀?

37 We mbo bɛ́i nkɛ̀ dɛ̀ɛ dɔɔ̀,

kɛ̀ dɛ̀ í tú ti Yiɛ̀ nKuyie nkuù duɔ́ ndinùù

38 Kuyie nkùù bɑkɛ́ kɛĩ́nkɛ̀ nɛ̀ kɛtenkɛ̀ kuù ɔ̃ɔ̃ bɛ́i,

nkòo nìtìi yɑ̀ mɛyɛi nyoo mɛsɑ̀ɑ̀.

39 Onìtì fɔ̃́ nnɛ̀ ɑ yɛi mmiɛkɛ,

kɑ̀ɑ fòù ɑ tɛ̃́nkɛ nɛ́ nsɑ́útí nɛ̀ ɔ̃̀nti?

kɑ̀ɑ í kuɔ̀ nhɑ yɛi nkpɛ́í nkɛ.

40 Yóunɛ̀ kɛ̀ ti wéntɛ́ icɛ ti tũ nyì,

kɛ ì pɑɑtɛ́ mɛsɑ̀ɑ̀,

kɛ́wɛ̃tɛ ti Yiɛ̀ nKuyie mborɛ̀.

41 Tí youtɛ ti nɔu Kuyie mbíɛ́kɛ̀,

kɛ́ kù bɑ́ntɛ̀ nɛ̀ ti yɛ̀mmɛ̀ mɛmɔu.

42 Kuyie nti dɑ cɑ̀kɛmu mɛdiɛ̀ nkɛ yetɛ ɑ kpɛti,

dɛɛ̀ te kɑ̀ɑ múnkɛ í ti cĩ̀ɛ̃́.

43 Kuyie ndɑ̀ɑ́tí ku miɛkɛ nkɛ diyɑɑ̀bòrì kɔ̃mɛ,

kɛ ti bɛtì kɛ kɔùtì bɑ́ mɛsémmɛ̀ í kù bo.

44 A dɑ̀tínnɛ́ ɑ mɑ́ɑ̀ ndi yɛwɛtɛ̀,

kɛ̀ dɛ̀ bo yie nkɛ̀ ti bɑ́ɑmmu bɑ́ɑ́ dɑ tuɔkɛ.

45 A ti dɔ̀ɔ̀ tiyontì nti,

dɛsĩ́ntɛ́kpɛrɛ yɛbotɛ̀ ììkɛ̀.

46 Kɛ̀ ti dootitɔbɛ̀ bɛmɔu,

ɑ̀ɑ̀tɛ tinùùtì kɛ ti wetí.

47 Kukɔ̃m̀bɔ̀doróo nɛ̀ mɛyɑnfiì,

dɛɛ̀ nɛ́ tú ti kpɛrɛ,

kɛ̀ bɛ̀ ti puɔ̀ nkɛ ti kɔù.

48 N nuɔ nyiì pũɔ̃̀ ntinɔnniɛti,

mɛyɛi mmɛ̀ɛ̀ tùɔ̀kɛní n nìtìbɛ̀ mɛ kpɛ́í.

49 N nuɔ nyiì ti tinɔnniɛti sɑ̃́ɑ̃̀,

bɑ́ mɛom̀pùmɛ̀ í bo.

50 Kɛ̀ n kèḿmú n Yiɛ̀ nKuyie

mbo sĩ́nnɛ́nímɛ̀ kɛĩ́nkɛ̀ kɛ́ n yɑ̀.

51 N kɔmmúmu kɛ̀ n nuɔ nyonkɛ,

tìì tùɔ̀kɛní nh ɛì kɔbɛ ti kpɛ́í.

52 Bɛ̀ɛ̀ n nìí mbɛ̀ n nìí ndɛtetìrɛ̀ ndɛ,

kɛ m bɛ̀tì tɛnɔ̀tɛ̀ kɔ̃mɛ.

53 Kɛ n tɑnnɛ́ n fòùwè difɔ̃̀tìrì,

kɛ m bɔmmù yɛtɑ̃́rɛ̀.

54 Kɛ̀ mɛniɛ ndɑ̀tínnɛ́ n yuu,

kɛ̀ nní nyɛ̃́ kɛ tú n kpɛrɛ dèèmu.

55  Kɛ̀ nní mbo difɔ̃̀tìrì cũmpuri miɛkɛ kɛ yu ɑ yètìrì,

Áú n Yiɛ̀ nKuyie!

56 A kèèmu n dɑbònnì,

bɑ́ɑ́ pi ɑ toò,

keè nh úùfɛ̀.

57 N do dɑ yu kɑ̀ɑ n tɔ́ɔ́nnímu,

kɛ n nɑ́kɛ́ kɛ tú m bɑ́ nyĩɛ̃̀kù.

58 N Yiɛ̀ nKuyie nhɑ n kòńnɛ́mu,

kɛ n dɛɛtɛ́.

59 N Yiɛ̀ nKuyie nhɑ yɑ̀mu bɛ̀ n cɑ̀ɑ̀rɛ̀mɛ̀,

ɑ m pútɛ́ kɛ́ m pɑtɛ.

60 A yɑ̀mu bɛ miɛkɛ n cɔ́úmmɛ̀,

kɛ̀ bɛ̀ nɑ́ɑntɛ n kpɛ́í kɛ bo n kuɔ.

61 N Yiɛ̀ nKuyie nhɑ kèèmu bɛ̀ n sɑ̃̀ɑ̃́mmɛ̀,

bɛ̀ dɑmmù mɛ̀ɛ̀ botí n cĩɛ̃.

62 N níim̀bɛ̀ nɑ̀ɑ́ ntì n kpɛ́í,

nɛ̀ bɛ̀ n dɔ́nɛ̀ tì yɛwe yɛmɔu tì tu tiyɛiti nti.

63 Kɛ̀ bɛ̀ kɑ̀ri yoo bɛ̀ còḿmú,

míì nɑɑ́ mbɛ kó fɛyɛ̀nfɛ̀.

64 N Yiɛ̀ nKuyie nfɔ́ɔ́ mbɛ bɛ̀ n dɔ̀ɔ̀ dɛ̀,

yietí bɛ bɛ tɔ̃mmú mɑ̀nnɛ̀ tìì yeti.

65 Duɔ́ nkɛ̀ bɛ too kpenkɛ,

kɑ̀ɑ bɛ̀ dɔ̀ɔ̀ mɛyɛi.

66 Kɑ̀ɑ bɛ̀ bɛ̀tinɛ̀ kɛmiɛkɛ,

kɛ́ bɛ̀ kùɔ kɛtenkɛ̀ ĩ́nkɛ̀ kɛ́ bɛ̀ dèè.

4

Mɛyɛi mmɛ̀ɛ̀ do Sedisɑdɛmmu

1 Dɛ̀ dòmmɛ kɛ̀ mɛsɔɔ mmɛ̀ɛ̀ do tú mɛsɔɔ nsɑ̀ɑ̀mɛ̀ kɛ̀ mɛ̀ sĩ̀ntɛ?

Dɛ̀ dòmmɛ kɛ̀ bɛ̀ do cɑ̃̀ńnɛ́ yɛ̀ɛ̀ tɑ̃́sɑ̀ɑ̀yɛ̀ Kuyie nkpɛ́í nkɛ̀ yɛ̀ cìɛ́tɛ́ kɛ yɑɑ́ yɑɑ́ dihɛì kó icɛ miɛkɛ?

2 Dɛ̀ dòmmɛ kɛ̀ Siyɔ̃ɔ̃ ɛì kó ibí ìì yètɛ̀ do feí mɛsɔɔ nsɑ̀ɑ̀mɛ̀ kpɛri kɔ̃mɛ,

kɛ̀ bɛ̀ nɑɑ́ ntiyɑɑmɑtì,

bɛ̀ mɑɑ̀nɛ̀ tì sinɔu?

3 Sikpɑmɔɔ́ mɔ́mmɔnsi yɑ̃ɑ̃nkomu si bí,

kɛ̀ n nìtìbɛ̀ biɛ nɛ́ yonkɛ,

kɛ pɛ̃ɛ̃tɛ́ dikpɑ́ɑ̀ kó icùo ndiɛyì dòmmɛ̀.

4 Sinɛ́yɛ̃ĩ siì pĩ nyibíbɛ́nní,

kɛ̀ i nɔ́ndiɛ́ nkpeí,

kɛ̀ ikótí békú mudiì,

bɑ́ òmɔù í ì pɑ̃ɑ̃.

5 Bɛ̀ɛ̀ do yo ntidiitì sɑ̀ɑ̀tì,

bɛ̀ɛ̀ kɔ̃nnɛ̀ dikònnì icɛ miɛkɛ,

bɛ̀ɛ̀ do ɑ̃ sicɛ̃sɑ̀ɑ̀sì miɛkɛ,

bɛ̀ɛ̀ kũrí kũrí yɛtɑ́pò miɛkɛ.

6 N nìtìbɛ̀ kó mɛyɛi ndɛumu,

kɛ pɛ̃ɛ̃tɛ́ Sodɔmmu ɛì kɔ̃mɛ do dòmmɛ̀,

kɛ̀ dìi do dimɔ̀nnì dimɑ́ɑ̀,

bɑ́ òmɔù í dì kɑ̀ɑ́kɛ́.

7 Bɛ kó sikpɑ̀ɑ̀tìbìí do pĩntimu,

kɛ pɛ̃nkù siwɑ̃̀ɑ̃,

kɛ pɛ́ì kɛ pɛ̃ɛ̃tɛ́ mɛnɑɑmiɛ̀,

kɛ̀ bɛ kɔ̃̀ntì wũɔ̃,

kɛ pɛ̃ɛ̃tɛ́ mɛdɛ̀ì nwũɔ̃mɛ̀,

kɛ̀ bɛ ììkɛ̀ dò ndoii,

kɛ dò nditɑ̃́sɑ̀ɑ̀rì bɛ̀ tu dì sɑ̀fíì.

8 Kɛ̀ bɛɛ̀ nɛ́ sɔ̀ùtɛ kɛ pɛ̃ɛ̃tɛ́ yɛhɑ̃ɑ̃kũɔ̃,

bɛ̀ tɛ̃́nkɛ í bɛ̀ bɑí diciènnì,

kɛ̀ bɛ kɔ̃̀mmɛ̀ dɑ̀rinɛ̀ bɛ kṹɔ̃̀,

kɛ̀ bɛ̀ kpeí kɛ dòntɛnɛ̀ idɑkperí.

9 Bɛ̀ɛ̀ ku mudoò miɛkɛ,

bɛ kpɛrɛ tɔ̃ũnɛ̀mu dikònnì kùɔ bɛ̀,

mudiì bo dóntɛ́ bɛ̀,

kɛ̀ bɛ̀ɛ cĩtɛ kɛ́nkɔ̃nnɛ̀ dikònnì.

10 Bɛnitipòbɛ̀ bɑ́ nɛ̀ bɛ̀ mɛ ndɔ́mɛ̀ bɛ bí,

kɛ̀ bɛ̀ɛ ì kùɔ kɛ́bénnɛ́,

kɛ̀ ìì nɑɑ́ mbɛ kó mudiì,

n nìtìbɛ̀ tɑ mɛ̀ɛ̀ fɛ̃́ṹtímɛ̀ mɛɛ̀ te.

11 Ti Yiɛ̀ nKuyie mmiɛkɛ kɛɛ̀ bɛ̀ yɛ̀ kɛ tontɛ́,

kɛ̀ kù còúnní ku miɛkɛ kó muhɑ̃ɑ̃́ nSiyɔ̃ɔ̃ ɛì ĩ́nkɛ̀,

kɛ̀ mù cɔ̀útɛ́ dihɛì nɛ̀ di pũkoo.

12 Kutenkù kó bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ nɛ̀ bɛ̀ɛ̀ kó dimɑ̀ɑ̀ bo kutenkù,

òmɔù do í yɛ̃́ kɛ dò nSedisɑdɛmmu ɛì dùɔ̀ntɔbɛ̀,

o dootitɔbɛ̀, òmɔù bo tɑ Sedisɑdɛmmu ɛì kó yɛbòrɛ̀.

13 Tìì mɛ̀ ntùɔ̀kɛní,

Kuyie mpɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑm̀bɛ̀ bɛ̀ɛ̀ bo Sedisɑdɛmmu,

nɛ̀ ikuɔ́ nìùbɛ̀ bɛɛ̀ kó mɛcɑɑ̀rìmɛ̀ kpɛ́í nte,

bɛmbɛ bɛ̀ɛ̀ do kɔù bɛnitisɑ̀ɑ̀bɛ̀,

kɛ cou bɛ yĩ̀ĩ̀ ndɛtetìrɛ̀.

14 Bɛɛ̀ do ɔ̃ nhɑ̃́ɑ̃ntɛ icɛ miɛkɛ,

kɛ muɔ̀tì mɛnitiyĩ̀ĩ̀,

nɛ̀ dɛ kpɛ́í mbɑ́ bɛ yɑ̀ɑ̀tì í ndò ndɑ́ɑ́tí kɛ́kɑ́ɑ́kɛ́.

15  Bɛ̀ do ɔ̃ɔ̃ bɛ nyɑ̀ kɛ́pĩɛ̃kɛ́ kɛ dɔ̀:

Cíɛ́tɛ́nɛ̀ bɛsĩ̀mbɛ̀ mbɛ,

cíɛ́tɛ́nɛ̀ kɛ́fũtɛ kɛ bɑ́ɑ́ bɛ̀ kɑ̀ɑ́kɛ́,

kɛ̀ bɛ̀ nhɑ̃́ɑ̃ntɛ bɑ́ bɛ̀ í mɔkɛ bɛ̀ bo cuó nkɛ̀,

kɛ̀ ibotí tɛì kɔbɛ tú:

Di bɑ́ɑ́ kɑri diɛ nti ciɛ.

16 Kuyie nku mɔ́mmɔnku kuù bɛ̀ cíɛ,

kù tɛ̃́nkɛ í bɛ̀ wùó,

bɛnìtìbɛ̀ í bɛ̀ wùó nyikuɔ́ nìùbɛ̀,

bɛ̀ í bɛ̀ wùó mbɛkótíbɛ̀.

17 Kɛ̀ bɛ̀ nɑ̀ɑ́ nkɛ tú:

Ti nuɔ nyiì ɔ̀unɛ̀ muwéìmù,

kɛ̀ ti bɑɑ bɛ̀ɛ̀ bo ti teennɛ̀ òmɔù í kɔrìní,

kɛ̀ ti dekɛ ti dèrɛ̀ ĩ́nkɛ̀ kɛ pɑkɛ́ kɛ wéí dɛtetìrɛ̀,

kuwuɔ nkùù í yóó nɑ kɛ ti dɛɛtɛ́ ku bíɛ́kɛ̀,

18 Kɛ̀ bɛ̀ mpɑkíí ti cèmmu,

bɑ́ ti í nɔ nkɛ yiɛ̀,

ti mɔ̀nnì diì ɑutɛ́ní,

ti kṹṹ mmuù duunní,

kɛ tùɔ̀kɛní kɛ dèè.

19 Bɛ̀ɛ̀ ti bɛtì kɛ̀ bɛ̀ ncɑ̃ɑ̃,

kɛ́pɛ̃ɛ̃tɛ́ icĩrí dòmmɛ̀,

kɛ ti bɛ̀ti kɛ dèènko yɛtɑ̃rɛ̀ ĩ́nkɛ̀,

kɛ ti dintɛ́ dikpɑ́ɑ̀ miɛkɛ.

20 Wèè do tú ti kó muwemmu,

ti Yiɛ̀ nKuyie ntɑ̃ɑ̃tɛ́ wè koò còú mmɛkùɔ̀,

kòò do bɛ fɔ̃̀tìrì bɛ̀ keú dì miɛkɛ,

ti yɛ̀mmɛ̀ do dò nti yó ndiɛku

wèè kó mɛdɛ́ɛ̀ nyibotí tɛì cuokɛ̀.

21 Díndi Edɔmmu ɛì kɔbɛ nyɑ̃nkunɛ̀,

díndi bɛ̀ɛ̀ bo Uusi ɛì bɛ̀ yóó di duɔ́mmu Kuyie mmiɛkɛ kó fɛbòòfɛ̀,

kɛ̀ di fɛ̀ yɑ̃̀ kɛ́muɔ́ nkɛ́dɑ́tɛ́ di yɑ̀ɑ̀tì kɛ́nfeío.

22 Díndi Siyɔ̃ɔ̃ ɛì kɔbɛ di kó mɛyɛi ndèèmu,

bɛ̀ tɛ̃́nkɛ í yóó di pĩ́ nkɛ́dɔɔ̀ tidɑɑtì,

Díndi Edɔmmu ɛì kɔbɛ di kó tiyɛ̃ĩti tiì tùɔ̀kɛ,

Di yɛi mmɛɛ̀ dɑ̀tɛ́ kɛ feío.

5

Bɛ̀ pɔ̀ntɛmɛ̀ Sedisɑdɛmmu kɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ bɑ̀ɑ́ nKuyie

1 Ti Yiɛ̀ nKuyie ndentɛní tìì ti tùɔ̀kɛní,

wéntɛ́ kɛ́yɑ̀ ti dimɛ̀ ifɛi.

2 Kɛ̀ bɛpɔ̀ɔ̀bɛ̀ tiekɛ ti tenkɛ̀,

kɛ̀ bɛkpɑ́kpɑ̀rìbɛ̀ tɑɑ̀ ti cɛ̃́ĩ.

3 Kɛ̀ ti nɑɑ́ nyiciribí bɑ́ ti í mɔkɛ ti cicɛbɛ̀,

kɛ̀ ti yɔ̃bɛ̀ nɑɑ́ mbɛkúpobɛ̀.

4 Ti ɔ̃ɔ̃ dontɛ́mu mɛniɛ nkɛ́yɑ̃̀,

ti ɔ̃ɔ̃ yietímu kɛ́nɑ kɛ́pɛ́tɛ́ idɛí.

5 Kɛ̀ ti dootitɔbɛ̀ bo ti dɑ̀kɛ̀ sɑ̃́ɑ̃̀,

bɑ́ ti í mɔkɛ mɛom̀pùmɛ̀.

6 Ti cekɛ́ ti nɔu Esibiti nwe nɛ̀ Asidii,

kɛ bo pɛ́tɛ́ kɛ́di.

7 Ti yɛmbɛ̀ bɛɛ̀ cɑ̀kɛ, bɛ̀ mɛ ntɛ̃́nkɛ í kpɑɑ́,

kɛ̀ bɛ yɛi nkó tiyeti nɛ́ duò tíì kó yɛyɔ ĩ́nkɛ̀.

8 Tidɑɑtì tiì nɛ́ ti bɑkɛ́,

ti mɛ nyí mɔkɛ wèè bo ti dɛɛtɛ́.

9 Ti ɔ̃ nkɔ̃ti tidiitì wɑmmù kɛ́cĩnnɛ ti bɔ nyɛ,

ti ɔ̃ɔ̃ kɛ̃tɛ́ ti dootitɔbɛ̀ kó tikpɑ̀rìseuti nti dikpɑ́ɑ̀.

10 Kɛ̀ dikònnì tí potɛ́,

kɛ̀ tikɔ̃̀ntì cɔ̀útɛ́ kɛdɛkɛ̀ tɛ̃mɛ̀.

11 Kɛ̀ bɛ̀ pĩ̀ḿmú bɛnitipòbɛ̀ Siyɔ̃ɔ̃ ɛì kɛ duɔ́nɛ̀,

kɛ cɑ̀kɛ bɛsɑpɑ̀mbɛ̀ Sudɑɑ ɛkɛ̀ miɛkɛ.

12 Kɛ pĩ̀ḿmú bɛ̀ɛ̀ do tũ nhokpɑ̀ɑ̀tì kɛ bɛ̀ nùńnɛ́ kɛ bɛ̀ kùɔ,

bɑ́ bɛ̀ í depɛ bɛ̀ɛ̀ tu bɛkótíbɛ̀.

13 Kɛ tounko bɛdɑpɑ̀mbɛ̀ yɛnɑ̀kɛ̀,

kɛ̀ ibí duònɛ̀ yɛdɑtuɔ.

14 Bɛkótíbɛ̀ tɛ̃́nkɛ í kɔ̀rì dihɛì kó dibòrì,

bɛ̀ kɑ̀rì dɛ̀ kɛ bekù,

kɛ̀ bɛdɑpɑ̀mbɛ̀ yóu iyiɛ mmudèmmù.

15 Diwɛ̀ì tɛ̃́nkɛ í bo ti yɛ̀mmɛ̀ miɛkɛ,

kɛ̀ ti kó tihɑutì cèètɛ kɛ nɑɑ́ ndikúdɑbònnì.

16 Kɛ̀ ti kó dikpɑ̀ɑ̀tìpìì òótɛ́ kɛ do kɛtenkɛ̀,

ti dɔ̀ɔ̀ mɛyɛi mmɛ kɛ tùɔ̀ti icɛ.

17 Dɛɛ̀ te kɛ̀ ti mɔ nti yɛ̀mmɛ̀,

bɑ́ ti nuɔ ntɛ̃́nkɛ í wúónnɛ̀ tinɔnniɛti.

18 Siyɔ̃ɔ̃ tɑ̃rì diì dɔúnko,

kɛ nɑɑ́ nyiɑ̃nkɛ́ kó ditṹnnì, i kó diciènnì.

19 Ti Yiɛ̀ nKuyie nfɔ̃́ɔ̃̀ bɑkɛ́ sɑ̃́ɑ̃̀,

ɑ kpɑ̀ɑ̀tìkɑ̀rì yó mbomu sɑ̃́ɑ̃̀.

20 A bɑ́ɑ́ yɛ̃̀ nti kpɛ́í nsɑ̃́ɑ̃̀,

ɑ bɑ́ɑ́ ti bɔntóo ti fòmmu mumɔu.

21 Ti Yiɛ̀ nKuyie nti tɛ̃́nnɛ́ní ɑ borɛ̀ kɛ̀ ti wɛ̃tɛní,

wɛ̃tɛ kɛ́ ti tɛ̃́nnɛ́ ti do dòmmɛ̀ dimɔ̀nnì.

22 A ti dootóomu kɛ̀ dɛ̀ dèèɑ̀?

A miɛkɛ bo ti yɛ̀ kɛ́tontɑ́ɑ̀?

Esekiɛri

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

14

15

16

17

18

19

20

21

22

23

24

25

26

27

28

29

30

31

32

33

34

35

36

37

38

39

40

41

42

43

44

45

46

47

48

Esekiɛri

Di mpɑ́tíri tɔ tìì nɑ́ɑǹtì

Esekiɛri do tú ikuɔ́ nìùtì nwe, kɛ́nkɔkɛ́ Bɑbidɔnni kóo kpɑ̀ɑ̀tì do pĩ̀ḿmú bɛ̀ kɛ́kònnɛ̀ bɛ miɛkɛ, ò kɛ mbo kɛ́wɑ̃ri dipɑ́tíri kɛ́cɑu nSifubɛ bɛ̀ do pĩ̀ḿmú bɛ̀ kɛ́kònnɛ̀ Bɑbidɔnni nɛ̀ bɛ̀ɛ̀ do kpɑɑ́, kòo nnɑ́ɑ́ nkɛ dɔ̀ɔri nɛ̀ mɛdɔɔ̀rìmɛ̀ pɛ́u nɛ̀ mɛbɛnkùmɛ̀, o nɑ́ɑǹtì miɛkɛ kòo nnɑ́ɑ́nnɛ̀ mɛbɛnkùmɛ̀ pɛ́u, Kuyie nhò bɛnkɛmɛ̀. O nɑ́ɑǹtì yɔ do bo yɛ̀dɛ́ɛ̀ ndi: O nɑ́ɑǹtì yuu ketirì tú ò bo nɑ́kɛ́mɛ̀ bɛ̀ piɛ́ bɛ̀ Bɑbidɔnni kɛ tú Isidɑyɛɛribɛ kó mɛyɛi mmɛɛ̀ te kɛ̀ Kuyie mmiɛkɛ bɛ̀ do.

Kòo tɑnyuu dɛ́rì tu ò bo kpénkùnnɛmɛ̀ bɛ̀ɛ̀ bo tidɑɑtì miɛkɛ bɛ kó mɛtɑ̃́kùmɛ̀, nɛ̀ dɛ kpɛ́í nkòo bɛ̀ nɑ̀kɛ́ Kuyie nyóó bekɛ́nɛ̀mɛ̀ bɛ dootitɔbɛ̀, kɛ́wɛ̃tɛ kɛ́cónnɛ́ Isidɑyɛɛribɛ bɛ fɔ̃̀tìrì kòo bɛ̀ nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Dɛ̀ dò mbɛ̀ kumu kɛ̀ Kuyie nyóó bɛ̀ fòùkùnnɛ.

Di mpɑ́tíri nɑ́ɑǹtì duɔ́ kɛ dòmmɛ̀

1. Esekiɛri kpɑ̀nnɛ̀mɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ kɛ́ bɛ cɑu nkɛ sɔ̃́ mbɛ̀ mu nyí pi Sedisɑdɛmmu mɛdɛ́rímmɛ̀ 1-24

2. Kuyie nyóó bekɛ́nɛ̀mɛ̀ yɛbotɛ̀ 25-32

3. Ò yɑ̀úkùnnɛmɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ kɔ̃̀ntì dɛ̀ɛ̀ yóó dɔɔ̀ yɛmɔ̀rɛ̀ sɔnyɛ dɛ kpɛ́í Isidɑyɛɛribɛ bo wɛ̃tɛ kɛ́kɑri dìì mɔ̀nnì bɛ tenkɛ̀ 33-39

4. Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ yó ndòmmɛ̀ nɛ̀ mubɑ́ɑmmu 40-48

1

Kuyie mbɛnkɛmɛ̀ kumɑ́ɑ̀ Esekiɛri

1 Mí nhEsekiɛri n do bo m benni sipísìtɑ̃ɑ̃ti kpɛri miɛkɛ nkɛ Bɑbidɔnni, otɑ̃̀nkù nɑɑnwè kó diyiè nummurì, kɛ̀ nní mbo kukó nKebɑɑ nɛ̀ bɛtɔbɛ̀ nɛ̀ bɛ̀, bɛ̀ do ti pĩ̀ḿmú kɛ́kònnɛ̀ Bɑbidɔnni. N dɛ mbo kɛ̀ kɛĩ́nkɛ̀ɛ kpetɛ́ kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nní mbɛnkɛ mɛbɛnkùmɛ̀ pɛ́u. 2 Dɛ̀ do sɔ̃́ nSosɑkinni kɛ̀ bo o benni nummurì ndi otɑ̃ɑ̃̀nɑɑnwè kó diyiè nummurì. 3 Dɛndɛ ti Yiɛ̀ nKuyie nwɛ̃rímú cùtɛ́nímɛ̀ n yĩ́nkɛ̀ kɛ̀ kù m bɛ́innɛ̀ mí nhEsekiɛri Buusi birɛ Bɑbidɔnni tenkɛ̀ miɛkɛ, kukó nKebɑɑ tɑkɛ́.

4 Kɛ̀ n yɑ̀ kuyɑɑkù kperíkù mɑkù ìtɛ́nímɛ̀ kubɑkù yoú kɛ tɔ diwɛtirì diɛrì kɛ̀ dì cɔ̀ú mmuhɑ̃ɑ̃́ nkɛ̀ kuwenniku dì fitɛ́ kɛ̀ di cuokɛ̀ mìɛ̀ti kɛ dò ntimɑ́tì bɛ̀ pũ̀tíríní tì diònnì miɛkɛ. 5 Kɛ̀ n yɑ̀ dɛ kó diwɛtirì cuokɛ̀ dɛkpɑ́kpɛrɛ mɑrɛ̀ dɛ̀nɑ̀ɑ̀, kɛ̀ dɛ̀ dònnɛ̀ bɛnìtìbɛ̀. 6 Dɛmɔu mɛmmɛ bɑ́ dɛ̀ kɛ̀ dɛ̀ mɔ̀kɛ kɛyììkɛ̀ kɛ̀nɑ̀ɑ̀, ifìɛ̀ti ìnɑ̀ɑ̀. 7 Kɛ̀ dɛ tɑ̀ɑ̀kɛ síɛ́, kɛ̀ dɛ kpɛ̀ɛ̀tɛ̀ dònnɛ̀ kunɑɑbiiku kpɛyɛ kɛ miɛti kɛ dò ndisɔɔwũɔ̃̀ bɛ̀ ɑntɛ́ dì. 8 Kɛ̀ sinitinɔ̀u bo dɛ fìɛ̀ti fũ̀ɔ̃̀ kɛ wetí tipíìtì tìnɑ̀ɑ̀ bɑ́ dɛ̀, kɛ̀ dɛ̀ mɔ̀kɛ kɛyììkɛ̀ nɛ̀ dɛ fìɛ̀ti. 9 Kɛ̀ dɛ fìɛ̀ti mɑ̀ɑ́ i yómmɛ̀ bíɛ́kɛ̀, bɑ́ dɛ̀ kɛ̀ dɛ̀ kèrí kɛ wetí dɛyììkɛ̀ co kɛ̀ɛ̀ bíɛ́kɛ̀ dɛ̀ í wɛ̃kii. 10 Bɑ́ dɛ̀ kɛ̀ dɛ ììkɛ̀ dònnɛ̀ kɛnitikɔkɛ, kɛ wɛ̃̀tɛ kɛ dò nkɛcìrícìrìkɔkɛ kubɑkù yoú, kɛ dò nkɛnɑɑkɔkɛ kucɑ̃̀nku kɛ dò nkɛtúkɔkɛ, bɑ́ dɛ̀ dɛnɑ̀ɑ̀ mɛmmɛ. 11 Kɛ̀ dɛ fìɛ̀ti pĩ̀ntɛ dɛĩ́nkɛ̀ bíɛ́kɛ̀, kɛ mɑ̀ɑ́ idɛ́ i yómmɛ̀ bíɛ́kɛ̀, kɛ̀ dɛ fìɛ̀ti tɛì ìdɛ́ì dɛ̀ dɑ̀ɑ́tí. 12 Bɑ́ dɛ̀ kɛ̀ dɛ̀ kèrí kɛ wetí dɛyììkɛ̀, bɑ́ dɛ̀ kɛ̀ dɛ̀ kèrí dɛ yɛ̀mmɛ̀ dɛ̀ pɑ̃ kɛ̀ɛ̀ bíɛ́kɛ̀ bɑ́ dɛ̀ í wɛ̃kii. 13 Kɛ̀ n yɑ̀ dɛ kó dɛsĩ̀nnɛ̀ cuokɛ̀ dɛ̀mɑrɛ̀ kɛ̀ dɛ̀ dò nyɛhɑ̃ɑ̃kũɔ̃ nkɛ wɛ̃̀tɛ kɛ dònnɛ̀ yɛhɑ̃ɑ̃tĩrɛ kɛ keroo kɛ wĩɛ̃tiní dɛɛ̀ kpɑ́kpɛrɛ cuokɛ̀, kɛ tɑ̃ũ muhɑ̃ɑ̃́, nkɛ̀ fɛtɑɑfɛ̀ pɛ̀ú, kɛ̀ muhɑ̃ɑ̃́ nyiɛ̀. 14 Kɛ̀ dɛ kó dɛkpɑ́kpɛrɛ keroo kɛ wĩɛ̃tiní kɛ̀ dɛ̀ dò nfɛtɑɑfɛ̀ ɔ̃ mmíímmɛ̀.

15 Kɛ̀ nní nwúó ndɛ kó dɛkpɑ́kpɛrɛ dɛnɑ̀ɑ̀ kɛ́yɑ̀ bɑ́ dɛ̀ɛ̀ tɑkɛ́ dicɛ̃̀ɛ̃̀tirì kɛ̀ dì kɑ̀ɑ́ nkɛtenkɛ̀. 16 Kɛ̀ dɛ kó yɛcɛ̃̀ɛ̃̀tiyɛ̀ mìɛ̀ti kɛ dò nyɛtɑ̃píɛ̀ kɛ̀ yɛ̀ bo yɛ̀nɑ̀ɑ̀ kɛ dò nkɛ wɛ̃ nkɛ sɛu yɛtɔbɛ̀, yɛnɑ̀ɑ̀ mɛmmɛ. 17 Kɛ̀ dɛ̀ kèrí kɛ wetí tipíìtì tìnɑ̀ɑ̀ bɑ́ dɛ̀ í wɛ̃kii. 18 Kɛ̀ dɛ kó yɛcɛ̃̀ɛ̃̀tiyɛ̀ yɛnɑ̀ɑ̀ òkù mɛdiɛ̀ nkɛ̀ yɛ okùmɛ̀ duò tikɔ̃m̀bùɔ̀tì kɛ̀ yɛ̀ mìɛ̀ti kɛ pĩnti yɛ píìtì timɔu. 19 Kɛ̀ dɛ kó dɛkpɑ́kpɛrɛ kérí, yɛcɛ̃̀ɛ̃̀tiyɛ̀ ndɛ wɛ̃nnɛ́ kɛ kérí, kɛ̀ dɛ̀ yòutɛ yɛ̀ɛ youtɛ. 20 Kɛ̀ dɛ yɛ̀mmɛ̀ yĩ dɛ̀ɛ kɔtɛ kɛ̀ɛ̀ bíɛ́kɛ̀, dɛ̀ kɛ nkɔri, kɛ̀ dɛ̀ yòutɛ yɛcɛ̃̀ɛ̃̀tiyɛ̀ múnkɛɛ youtɛ kɛ yɛ̃́ mɛ̀ɛ̀ yɛ̀mmɛ̀ dɛ̀ bo mɛɛ̀ bomɛ̀ yɛcɛ̃̀ɛ̃̀tiyɛ̀ miɛkɛ. 21 Kɛ̀ dɛ̀ kètɛ́ yɛ̀ɛ kétɛ́, kɛ̀ dɛ̀ còḿmú yɛ̀ɛ cómmú, kɛ̀ dɛ̀ yòutɛnɛ̀ kɛtenkɛ̀ yɛ̀ɛ youtɛ kɛ yɛ̃́ mɛ̀ɛ̀ yɛ̀mmɛ̀ dɛ̀ bo mɛɛ̀ bomɛ̀ yɛcɛ̃̀ɛ̃̀tiyɛ̀.

22 Dɛ kó dɛkpɑ́kpɛrɛ yɔ ĩ́nkɛ̀ kɛ̀ dɛ̀mɑrɛ̀ dònnɛ̀ tiwɛtì kɛ dò ndoii kɛ dò ntɛwéìtɛ̀ kɛ ɑ̃nkɛ dɛ yɔ ĩ́nkɛ̀. 23 Kɛ̀ dɛ fìɛ̀ti ìdɛ́ì dɛ́ì pĩ̀ntɛ kɛ kɑ́ɑ́ nyitɔbɛ̀, kɛ̀ itɛì bo ìì dɛ̀ dɑ̀ɑ́tí. 24 Kɛ̀ dɛ̀ dɔ́ kɛ́ítɛ́, n kèè kunɑmpoo kɛ̀ dɛ̀ ndònnɛ̀ mɛniɛ nhɔ̃ɔ̃ tɑmɛ̀ kukó ndiɛkù, kɛ dònnɛ̀ Kuyie muwɛ̃rímú mumɔu yiɛ̀ nkó mɛtɑmmɛ̀, kɛ dònnɛ̀ kunitisṹkù kó kunɔɔ̀roo, kɛ dònnɛ̀ fɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀nnɑfɛ ɔ̃ nkérímɛ̀. Kɛ̀ dɛ̀ còḿmú dìì mɔ̀nnì dɛ̀ɛ kpɛ́ú nkpɛ́ú ndɛ fɛ̀tì. 25 Kɛ̀ mɛtɑmmɛ̀ mɑmɛ̀ɛ yɛ̀nní dɛ̀ɛ̀ mɛ ndò nkuyɑɑ̀déíkù kɛ bo dɛ ĩ́nkɛ̀ dɛ miɛkɛ. 26 Dɛ̀ɛ̀ mɛ ndò ntiwɛtì kɛ bo bɛ yɔ ĩ́nkɛ̀, dɛ ĩ́nkɛ̀, kɛ̀ dɛ̀mɑrɛ̀ bo kɛ dò nditɑ̃́sɑ̀ɑ̀rì bɛ̀ tu dì sɑ̀fíì kɛ dò ndikpɑ̀ɑ̀tìkɑ̀rì, dɛ kó dikpɑ̀ɑ̀tìkɑ̀rì yómmɛ̀ kɛ̀ dɛ̀mɑrɛ̀ kɑ̀ri kɛ dò nhonìtì, 27 kɛ́túótɛ́ dɛ̀ɛ̀ dònnɛ̀ o kɑ nɑ mborɛ̀ kɛ́dekɛnɛ̀ o yuu bíɛ́kɛ̀ kɛ̀ dɛ̀ mìɛ̀ti kɛ pĩnti, kɛ cɔ́ú mmuhɑ̃ɑ̃́ nkoò fitɛ́, kɛ́túótɛ́ o kɑ kɛ́wɛ̃tɛnko o fũ̀ɔ̃̀ bíɛ́kɛ̀ kɛ̀ dɛ̀ dò nkuhɑ̃ɑ̃wenniku koò fitɛ́. 28 Kɛ̀ dɛ kó kuhɑ̃ɑ̃wenniku dònnɛ̀ kutɑ̃mmɛyɑ̃rí ɔ̃ɔ̃ yɛ̀nní fɛtɑɑfɛ̀ kpèri dìì mɔ̀nnì kɛ́ndòmmɛ̀, Kuyie nkó tikpetì do nti, kɛ̀ n dɛ̀ yɑ̀ kɛ́do kɛ́sĩ́nnɔ́ɔ kɛtenkɛ̀ kɛ́keè mɛtɑmmɛ̀ mɑmɛ̀ m bɛ́innɛ̀mɛ̀.

2

Kuyie ntɔ̃mmɛ̀ Esekiɛri Isidɑyɛɛribɛ borɛ̀

1 Ntɛ mɛtɑmmɛ̀ n do kèèmɛ̀ do m bɛ́innɛ̀ tì. Kɛ̀ mɛ̀ dɔ̀: Onìtì fɔ̃́! Ítɛ́ kɛ́cómmú n dɔ́ kɛ dɑ bɛ́innɛ̀mu.

2 Mɛ̀ yĩ mɛmmɛ kɛ̀ Kuyie nYɑɑ́ nní ntɑ kɛ́ n yíi nkɛ́cónnɛ́ kɛ̀ m bo keè wèè n nɑ̀ɑ́nnɛ̀ ò tu mù. 3 Dɛ mɔ̀nnì wèè n nɑ̀ɑ́nnɛ̀ kòò dɔ̀: Onìtì fɔ̃́! N yóó dɑ tɔ̃ nyIsidɑyɛɛribɛ borɛ̀ ndɛ, bɛnìtìbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ yetɛ n kpɛti, kɛ́túótɛ́ bɛ yɛmbɛ̀ kó dimɔ̀nnì kɛ́ntɔ kɛ́tuɔkɛnɛ̀ní yíe. 4 Dɛ kó bɛnìtìbɛ̀ yɛ̀mmɛ̀ mɛɛ̀ kpeńnì, bɛ to í yo tinɑ́ɑǹtì, n dɑ tɔ̃mmú bɛ borɛ̀. Á bɛ̀ nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie mmíì yɛ̃, 5 nkɛ̀ bɛ̀ dɑ kémmú yoo bɑ́ kɛ̀ bɛ̀ í dɑ kémmú, bɛ̀ tu mɛ̀ɛ̀ kpɛ́í nyitookperí yɛmbɛ̀, bɛ̀ nɛ́ bɑntɛ́ kɛ dò m pɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑǹtò bo bɛ cuokɛ̀.

6 Onìtì fɔ̃́ nhɑ bɑ́ mbɛ̀ dé, ɑ kɔ̃m̀bùɔ̀tì bɑ́ nduò bɛ̀ nɑ̀ɑ́ ntì ɑ nɛ́ nyɛ̃́ kɛ dò nhɑ kɑri ipo ĩ́nkɛ̀ nkɛ nɛ̀ tisɑ̃mpotì nɛ̀ inɑɑ́. Bɑ́ ndé bɛ̀ nɑ̀ɑ́ ntì, ɑ kɔ̃m̀bùɔ̀tì bɑ́ nduò, itookperí yɛmbɛ̀ mbɛ. 7 Á bɛ̀ nɑ̀kɛ́ n nɑ́ɑǹtì kɛ̀ bɛ̀ dɑ kémmú yoo bɑ́ kɛ̀ bɛ̀ í dɑ kémmú, bɛ̀ tu itookperí yɛmbɛ̀ mbɛ.

8 Onìtì fɔ̃́, kéntɛ́ n yóó dɑ nɑ́kɛ́ tì, ɑ to bɑ́ɑ́ kpenkɛ dɛ kó bɛnìtìbɛ̀ kpɛyɛ kpenkɛ mɛ̀ɛ̀ botí, bɛ̀ tu itookperí yɛmbɛ̀ mbɛ. Aɑtɛ kɛ́mɑɑ́nko n yóó dɑ duɔ́ ndɛ̀.

9 Kɛ̀ n wéntɛ́ kɛ́yɑ̀ tɛnitinɔ̀ùtɛ̀ kɛ̀ tɛ̀ yùo dipɑ́tíri kɛ̀ dì kpɛ̀ú, 10 kɛ̀ tɛ̀ɛ dì kpɛ̀útɛ́ n yììkɛ̀ kɛ̀ dì wɑ̃̀ri tipíìtì tidɛ́, isɑ́útìi nɛ̀ yɛkúdɑbùò nnɛ̀ iwúótìi.

3

1 Kɛ̀ dɛ kóo nìtì n nɑ́kɛ́ kɛ dɔ̀: N dɑ duɔ́ ndìì pɑ́tíri mɑɑ́nko di kɛ́kɔtɛ kɛ́nɑ́kɛ́nɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ.

2 Kɛ̀ nh ɑɑtɛ, kòo dì ɑ̃nnɛ́ n nùù kɛ dɔ̀: Mɑɑ́nko. 3 Kɛ n nɑ́kɛ́ kɛ dɔ̀: Onìtì fɔ̃́! Pií ɑmɑ́ɑ̀ nɛ̀ dipɑ́tíri n dɑ duɔ́ ndì kɛ́nsɑnnɛ̀.

Kɛ̀ n dì mɑɑ́nko kɛ̀ dì nwɛɛti n nùù miɛkɛ kɛ dò mmɛcekùɔ̀.

4 Kɛ̀ kù n nɑ́kɛ́ kɛ dɔ̀: Onìtì fɔ̃́! Kɔtɛ kɛ́yɑ̀ Isidɑyɛɛribɛ kɛ́ bɛ̀ tùo n nɑ́ɑǹtì. 5  N yí dɑ tɔ̃ mbɛdɑ́ùrìbɛ̀ cuokɛ̀ ɑ í yo bɛ̀ɛ̀ nɑ́ɑǹtì, n dɑ tɔ̃ nyIsidɑyɛɛribɛ borɛ̀ ndɛ. 6 Kɛ̀ n do ndɑ tɔ̃ mbɛdɑ́ùrìbɛ̀ pɛ́u borɛ̀ ndɛ ɑ í yo bɛ̀ɛ̀ nɑ́ɑǹtì, bɛ̀ nɑ nyiemmu ɑ kpɛti. 7 Isidɑyɛɛribɛ mɛ nyí yóó yie nkɛ́ dɑ́ kéntɛ́ kɛ yɛ̃́ bɛ̀ í dɔ́mɛ̀ kɛ́kémmú n kpɛti, bɛ kó kuwuɔ nkumɔu yɛ̀mmɛ̀ mɛɛ̀ kpeńnì, bɑ́ ku to í yo! 8 N yóó kpénkùnnɛ ɑ yɛ̀mmɛ̀ bɛ kɔ̃mɛ dòmmɛ̀ mmɛ, kɛ́kpénkùnnɛ ɑ to bɛ kpɛyɛ dòmmɛ̀ kɑ̀ɑ bɛ̀ bɑ̀ɑo. 9 N yóó kpénkùnnɛmu ɑ yɛ̀mmɛ̀ kɛ̀ mɛ̀ɛ kpenkɛ kɛ́nɑɑ́nnɛ̀ kupèrìkù kɛ́pɛ̃ɛ̃tɛ́ ditɑ̃́rì, ɑ bɑ́ mbɛ̀ yĩ̀ɛ̃̀kù kɑ̀ɑ kɔ̃m̀bùɔ̀tì mbɛ̀ duò, itookperí yɛmbɛ̀ mbɛ.

10 Kòo n nɑ́kɛ́ kɛ dɔ̀: Onìtì fɔ̃́! Kémmú n nɑ́ɑǹtì mɛsɑ̀ɑ̀ nkɛ́ tì ɑ̃nnɛ́ ɑ yɛ̀mmɛ̀ miɛkɛ. 11 Kɔtɛ ɑ kɔbɛ nɛ̀ bɛ̀, bɛ̀ di pĩ̀ḿmúní bɛ̀ borɛ̀ kɛ́ bɛ̀ nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Ti Yiɛ̀ nKuyie nkuù yɛ̃. Kɛ̀ bɛ̀ dɑ kémmú yoo bɑ́ kɛ̀ bɛ̀ í dɑ kémmú fɔ̃́ mbɛ́i!

12 Mɛm̀mɛ kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nYɑɑ́ nni ntúótɛ́ kɛ̀ n keè mɛtɑmmɛ̀ mɑmɛ̀ n fɔ̃nkúò kɛ̀ mɛ̀ tu:

Kuyie nyètìrì ndɛu, ku borimɛ nɛ̀ ku wɛ̃rímú bo dìì bòrì.

13 Kɛ̀ n keè dɛɛ̀ kpɑ́kpɛrɛ fìɛ̀ti potɛ́mɛ̀ itɔbɛ̀ nɛ̀ yɛcɛ̃̀ɛ̃̀tiyɛ̀ yɛ̀ɛ̀ bo dɛ píìtì dɛ kó kunɑmpoo, nɛ̀ kunɔɔ̀roo diɛkù tɛkù mɑkù. 14 Kɛ̀ Kuyie nYɑɑ́ mmùù do n tùótɛ́ kɛ̀ mù n yítɛ́nɛ̀. Kɛ̀ nní nkérí bɑ́ dɛ̀ í nɑɑti n yɛ̀mmɛ̀ kɛ n yóu, kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie mmɛ nni mpĩ́ ndɛ̀ yí mɔkɛ m bo yĩ́mɛ̀. 15 Mɛm̀mɛ n tùɔ̀kɛnímɛ̀ n kɔbɛ bɛ̀ pĩ̀ḿmúní bɛ̀ borɛ̀, dihɛì bɛ̀ tu dì Tɛdi-Afiifu kukó nKebɑɑ tɑkɛ́, kɛ́mbo bɛ borɛ̀ kɛ dɔ̀ yɛwe yɛ̀yiekɛ̀ kɛ̀ dɛ̀ n di kɛ́ n kpeí.

Kuyie mbɑ̀nnɛmɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ Esekiɛri

16 Yɛwe yɛ̀yiekɛ̀ kó difɔ̃nkúò kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nni mbɛ́innɛ̀ kɛ dɔ̀: 17 Onìtì fɔ̃́! N dɑ dɔ̀ɔ̀ Isidɑyɛɛribɛ kóo bɑ̀rì nwe, kɛ̀ n dɑ nɑ̀kɛ́ tì ɑ tì mbɛ̀ nɑ̀kɛ́. 18 Kɛ̀ n nɑ̀kɛ́ oyɛiwe kɛ yĩ ò bo kú, kɑ̀ɑ í ò nɑ̀kɛ́, kɑ̀ɑ í ò cɑu nkòò yóu o yɛi nkɛ cootɛ́. Ò yóó kúmu o yɛi nkpɛ́í, kɛ̀ n nɛ́ bekɛ́nɛ̀ fɔ̃́ nwe o kpɛ́í. 19 Kɑ̀ɑ mɛ nhò nɑ̀kɛ́ kòò í yie nkɛ yóu kuyonku nɛ̀ o borimɛ yɛimɛ ò bo kú o yɛi nkpɛ́í nkɛ̀ fɔ̃́ ndɛɛtɛ́ ɑ fòmmu. 20 Kòo nitisɑ̀ù weè mɛ nyóu mɛsɑ̀ɑ̀ nkɛ tɑ mɛyɛi mmudɔɔ̀rìmù, kɛ̀ nh ɑ̃nnɛ́ mɛbétímɛ̀ o cɛ miɛkɛ, kɑ̀ɑ í ò nɑ̀kɛ́, ò yóó kúmu o yɛi nkpɛ́í. Bɑ́ n tɛ̃́nkɛ bɑ́ɑ́ dentɛní mɛsɑ̀ɑ̀ nhò do dɔɔri mɛ̀. Fɔ̃́ nkɛ̀ n nɛ́ dɑ bekɛ́nɛ̀ o kpɛ́í. 21 Kɑ̀ɑ mɛ nhò nɑ̀kɛ́ kɛ tú ò bɑ́ɑ́ dɔɔ̀ mɛyɛi nkòò í mɛ̀ dɔ̀ɔ̀ ò bo nfòù kɛ yɛ̃́ ɑ ò cɑummɛ̀, fɔ̃́ nkɑ̀ɑ dɛɛtɛ́ ɑ fòmmu.

Kuyie nduɔ́mmɛ̀ kɛ̀ Esekiɛri bo ndò nkɑ́rɛ́ kɛ̀ dɛ̀ dɔ̀ yɛmɔ̀rɛ̀ mɑyɛ̀

22 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nwɛ̃rímúu wɛ̃tɛ kɛ́cútɛ́ní n yĩ́nkɛ̀ kɛ̀ kù m bɛ́innɛ̀ kɛ dɔ̀: Ítɛ́ kɛ́kɔtɛ kubiriku n dɔ́ kɛ dɑ bɛ́innɛ̀mu.

23 Kɛ̀ n yítɛ́ kɛ́kɔtɛ kubiriku kɛ́ dɛ̀ yɑ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nkó tikpetì kɛ̀ tì dònnɛ̀ n do yɑ̀ tì kukó nKebɑɑ tɑkɛ́, kɛ̀ n do kɛ́sĩ́nnɔ́ɔ kɛtenkɛ̀. 24 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nYɑɑ́ nni nyíi nkɛ́cónnɛ́, kɛ́ m bɛ́innɛ̀ kɛ dɔ̀: Kò nkɛ́tɑ ɑ cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kɛ́kpetínnɛ́. 25 Onìtì fɔ̃́! Bɛ̀ yóó dɑ boú iwɛ̃ĩ nyi, kɑ̀ɑ tɛ̃́nkɛ bɑ́ɑ́ nɑ kɛ́ítɛ́ bɛ borɛ̀. 26 N yóó dɑnnɛmu ɑ nɔ́ndɛnfɛ̀ bɑ́ ɑ tɛ̃́nkɛ bɑ́ nnɔ nkɛ nɑ́ɑ́, nhɑ tɛ̃́nkɛ í yó mbɛ̀ kpɑ̀nnɛ̀, kɛ yɛ̃́ bɛ̀ tumɛ̀ itookperí yɛmbɛ̀ mbɛ. 27 Kɛ̀ n yóó bɛ́i ndìì mɔ̀nnì n dɑtɛ ɑ nɔ́ndɛnfɛ̀ kɑ̀ɑ bɛ̀ nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie mmíì yɛ̃. Kɛ̀ wèè bo dɑ kéntɛ́, ò dɑ kéntɛ́, kɛ̀ wèè bo yetɛ, wèe yetɛ. Kɛ yɛ̃́ bɛ̀ tumɛ̀ itookperí yɛmbɛ̀ mbɛ.

4

Kuyie nnɑ̀kɛ́mɛ̀ bɛ̀ yóó pimɛ̀ Sedisɑdɛmmu ɛì kɔbɛ

1 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nni nnɑ́kɛ́ kɛ dɔ̀: Onìtì fɔ̃́! Túótɛ́ didombɛnni kɛ́dɔú nhɑ ììkɛ̀ kɛ́dɔɔ̀ di ĩ́nkɛ̀ Sedisɑdɛmmu ɛì kó kufènkù. 2 Kɑ̀ɑ dì dɔ̀ɔ̀ kɛ dèè ɑ́ ndì pi, kɛ́pénnɛ́ kudookɔti kɛ́ dì fitɛ́, kɛ́ dì ɔnnɛ́ mutɑ̃́ɑ̃́, nkɛ́ɑ̃nnɛ́ yɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀ntĩ̀rɛ̀ kɛ́ dì fitɛ́, kɛ́cónnɛ́ sikpɑ̀rìsɛ̃ĩ́ kɛ́ dì fitɛ́. 3 Kɑ̀ɑ dèè ɑ́ wɑɑ́ nkumɑ́tìpenku mɑkù kɛ́cónnɛ́ fɔ̃́ nnɛ̀ dihɛì di cuokɛ̀ kɛ̀ kù ndò nkuduotí, kɑ̀ɑ nkù wùó nfù, kɛ́dɔɔ̀ kɛ́ndò nhɑ dì pi, dɛ̀ yó ndò ndibɛnkɛ̀rì ndi Isidɑyɛɛribɛ kpɛ́í.

4 A duɔ́ ɑ píkù cɑ̃̀nku, yɛwe ɑ yó nduɔ́ yɛ̀ɛ̀ kó dimɑ̀ɑ̀, ɑ tɔ Isidɑyɛɛribɛ kó mɛyɛi mmɛ. 5 Míì kèétɛ́ dɛ kó yɛwe ɑ yó ntɔ yɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ kó mɛyɛi, kɛ̀ yɛ̀ mɑ̀nnɛ̀ yɛbie mbɛ̀ dɔ̀ɔ̀ yɛ̀ mɛyɛi nkɛ bo yɛwe sikɔusìtɑ̃ɑ̃ti nɛ̀ sipísìwɛi (390). 6 Kɛ̀ dɛ kó yɛwe dèè ɑ́ duɔ́ ɑ píkù yoú, kɛ́tɔ Sudɑɑ kɔbɛ kó mɛyɛi nkɛ dɔ̀ yɛwe sipísìnɑ̀ɑ̀, n dɑ kèétɛ́ diyiè dìmɑ́ɑ̀ ndi dibenni dìmɑ́ɑ̀ kpɛ́í nkɛ̀. 7 Kɑ̀ɑ dèè mɛmmɛ ɑ́ wéntɛ́ Sedisɑdɛmmu ɛì ɑ pi dì bíɛ́kɛ̀, kɛ́ dì fietí ɑ nɔ́mbifɛ kɛ́ dì nɑ̀kɛ́ n kó tipɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì. 8 N dɑ boú iwɛ̃ĩ nyi, ɑ í yóó pentɛ kɛ̀ dɛ kó yɛwe ɑ pi yɛ̀ dihɛì kɛ yɛ̀ yɑ̀ɑ deènɛ̀. 9 Dɛ kó yɛwe ɑ yó nduɔ́ yɛ̀ɛ̀ miɛkɛ, ɑ wɑɑ́ ntidiitì bɛ̀ tu tì bèdéè nɛ̀ bɛ̀ tu tì ɔ́dìsì nɛ̀ titɛtì bɛ̀ tu tì fɛ́fù nɛ̀ itũ bɛ̀ tu ì nɑntíì nɛ̀ itɛì bɛ̀ tu ì midéè nɛ̀ tidiitì tɛtì bɛ̀ tu tì epotìrì kɛ dɛ̀ wɛ̃nnɛ́ dɛmɔu kɛ́kɔɔrɛ kɛ́nɑɑ nkɛ́dɔɔ̀ pɛ̃́ɛ̃̀, kɛ nwe ncɑ́ɑ́ ndɛ kó yɛwe miɛkɛ yɛwe sikɔusìtɑ̃ɑ̃ti nɛ̀ sipísìwɛi (390). 10 Diyiè dìmɑ́ɑ̀ kó mudiì níí mmɑ̀nnɛ̀ ɑ bo mù cɔ̃nnɛ́mɛ̀ cìdóò omɑ́ɑ̀ kɛ́ mù totɛ́ kucɛ mɛ̀nùmmù. 11 Kɛ níí bennɛ́ mɛniɛ nhɑ yó nyɔ̃̀ mmɛ̀ kɛ̀ mɛ̀ mbo diyiè dìmɑ́ɑ̀ dítìrì òmɑ́ɑ̀. 12 Dɛ kó mudiì ɑ níí yóó mù dɔ̀ɔ̀ kɛ̀ mù ndò nkupɛ̃́mpɛ̃nkù nku, ɑ níí yóó tɔtìnnɛ tinitimíntì tìì kpeí tìnti kɛ́ kù pɛ̃mmú bɛnìtìbɛ̀ ììkɛ̀.

13 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nsɔɔtɛ́ kɛ́ n nɑ́kɛ́ kɛ dɔ̀: Mɛɛ̀ botí nku Isidɑyɛɛribɛ yóó dimɛ̀ ikuɔ́ yetɛ dɛ̀. Ibotí n yóó bɛ̀ bɛ̀ti kɛ̀ bɛ̀ɛ kɔtɛ iì borɛ̀ ì miɛkɛ.

14 Kɛ̀ n dɔ̀: Bìtì! Áú nYiɛ̀ nKuyie! Nɛ̀ m bomɛ̀ nɛ̀ yíenní n yí sɑ̃ũ m mɑ́ɑ̀, n yí cɑ̀ɑ́kɛ́ fɛɔ̃̀fɛ̀ fɛ̀ɛ̀ ku, yoo musĩ̀mmù pĩ nfɛ̀. Isíɛ́ kpɛrɛ mɑrɛ̀ í tɑ n nùù miɛkɛ. 15 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ Kuyie nní ntɛ̃́nnɛ́ kɛ dɔ̀: Dɛ̀ wenni, m bo dɑ ceetɛ munɑɑ̀yɛ̀ì kó yɛkṹɔ̃̀, kɑ̀ɑ mù ndɔɔ̀nɛ̀ ɑ pɛ̃́mpɛ̃nkù, kɛ yóu tinitimíntì.

16 Kɛ̀ kùu yíɛ́ kɛ́ m bɛ́innɛ̀ kɛ dɔ̀: Onìtì fɔ̃́! Esekiɛri n yóó duɔ́ nkɛ̀ mudiì muù deè Sedisɑdɛmmu ɛì miɛkɛ, bɛ̀ níí yóó bɛ̀ bènnɛ́mu mudiì nɛ̀ mɛniɛ nkɛ̀ bɛ̀ ndɛ̀ yo nnɛ̀ mɛyɛǹcɑɑ̀rìmɛ̀. 17 Mudiì nɛ̀ mɛniɛ ndɛ̀ bo dóntɛ́ kɛ̀ dɛ̀ɛ bɛ̀ di kɛ̀ bɛ̀ɛ cĩtɛ, kɛ́kú bɛ yɛi nkpɛ́í.

5

Kuyie nyóó potɛ́mɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ

1 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nní sɔkɛ́ ku nɑ́ɑǹtì kɛ́ n nɑ́kɛ́ kɛ dɔ̀: Onìtì fɔ̃́! Túótɛ́ kuponkù kɛ́kuó ɑ yùtì nɛ̀ ɑ dɛɛ̀nfɛ̀, kɛ́cɔ̃nnɛ́ dɛ kó ticìtì tɛbiètɛ̀, kɛ́ tì totɛ́ yɛcúò yɛ̀tɑ̃ɑ̃ti. 2 Kɛ̀ yɛwe ɑ pi yɛ̀ dihɛì kɛ̀ yɛ̀ dèè dìì yiè ɑ́ túótɛ́ dicóù dìmɑ́ɑ̀ kɛ́cɔ́u ndihɛì cuokɛ̀, kɛ́túótɛ́ dicóù tɛrì kɛ́ ndì keeti kɛ yɑɑti kɛ firì dihɛì, kɛ́túótɛ́ dicóù ditɑ̃ɑ̃́nnì kɛ́ dì yɑɑtɛ́ yɑɑtɛ́, kɛ ní mbɛ̀ bɛ̀tì kɛ bɛ kɔ̀ùtì nɛ̀ disiè. 3 Kɑ̀ɑ sùɔ́ nsɑ́m̀pɔ́rɛ̀ kɛ́cũɔ̃́ ɑ yɑɑ̀yɔ̀rì. 4 Tiì miɛkɛ nkɛ ɑ yóó yɛ̃tɛ́mɛ̀ kɛ́cɔ́u nkɛ̀ muhɑ̃ɑ̃́ ncɔ́útɛ́ kɛ́cɔ́u nyIsidɑyɛɛribɛ.

5 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nyíɛ́ kɛ́bɛ́i nkɛ dɔ̀: Tiì yóó tuɔkɛní Sedisɑdɛmmu ɛì dindi n do soó ndì yɛbotɛ̀ cuokɛ̀ kɛ̀ yɛhɛkɛ̀ dì fitɛ́. 6 O kɔbɛ í yie n tɑnnɔ̀ nɛ̀ n tié, kɛ sĩ̀ntɛ kɛ̀ dɛ̀ pɛ̃ɛ̃tɛ́ yɛbotɛ̀ yɛ̀ɛ̀ í n yɛ̃́, bɛ̀ yetɛmu n kuɔ́ kɛ pɛ̃ɛ̃tɛ́ yɛhɛkɛ̀ yɛ̀ɛ̀ dì fitɛ́ yɛ kɔbɛ. Bɛ̀ yetɛ mɛ̀ɛ̀ kpɛ́í n yɛ̃ mmù kɛ í tũ̀nnɛ n tié, 7 dɛɛ̀ te mí ndi Yiɛ̀ nKuyie nkɛ̀ m bɛ́i nkɛ tú: Bɛ to mɛ̀ nkpenkɛmɛ̀ kɛ pɛ̃ɛ̃tɛ́ yɛbotɛ̀ yɛ̀ɛ̀ di fitɛ́ yɛ kɔbɛ kpɛyɛ, bɑ́ bɛ̀ í tũ̀nnɛ n tɑnnɔ̀, bɑ́ bɛ̀ í dɔɔri m bɛ̀ nɑ̀kɛ́ tì, bɛ̀ mɛ nketɛ́ kɛ í tũ nyɛbotɛ̀ yɛ̀ɛ̀ dì fitɛ́ yɛ kó mɛborimɛ. 8 Dɛɛ̀ te mí ndi Yiɛ̀ nKuyie nkɛ̀ n tu: Míì mɔ́mmuɔ n yóó wɛ̃ɛ̃tɛní bɛ bíɛ́kɛ̀, kɛ́ bɛ̀ bɛnkɛ kɛ̀ yɛbotɛ̀ɛ yɑ̀. 9 Isɔkɛ bɛ̀ dɔ̀ɔ̀ ì kpɛ́í ntemɛ̀ kɛ̀ m bɛ̀ dɔ̀ɔ̀ m mu nyí dɔ̀ɔ̀ dɛ̀ òmɔù diyiè mɑrì, m mɛ nyí yóó mɛ̀ dɔ̀ɔ̀ òmɔù diyiè mɑrì tɛ̃́nkɛ. 10 Bɛnìtìbɛ̀ bo cɑ́ɑ́kɛ́ bɛ bí kɛ̀ ibíi cɑ́ɑ́kɛ́ i cicɛbɛ̀ kɛ̀ m bɛ̀ potɛ́ kɛ́ bɛ̀ cíɛ nkɛtenkɛ̀ kɛmɔu miɛkɛ.

11 Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie m bomu, kɛ̀ míì bɛ́i! Bɛ̀ dɔ̀ɔ̀ mɛ̀ɛ̀ kpɛ́í nyisɔkɛ kpɛrɛ nɛ̀ isíɛ́ kpɛrɛ kɛ sĩ̀nkùnnɛ n cĩ́ɛ̃̀tɛ̀. M bo bɛ̀ kuó dɛ kperɛ̀ bɑ̀mbɑ̀, n yí yóó bɛ̀ kuɔ́ mmɛsémmɛ̀. N yí yóó bɛ̀ sùɔ́. 12 Sedisɑdɛmmu ɑ nìtìbɛ̀ dikéè bo kú mutenkṹṹ nyoo nɛ̀ dikònnì, kɛ̀ mudoò kuɔ dikéè dɛ́rì, kɛ̀ n cíɛ ndikéè tɑ̃ɑ̃́nnìi tipíìtì timɔu kɛ́ m bɛ̀ bɛtì kɛ kɔù nɛ̀ disiè. 13 M miɛkɛ bo bɛ̀ yɛ̀ kɛ̀ dɔ́ mɛ̀ɛ̀ botí kɛ́kɑ̃́ɑ̃́ nkɛ̀ dɔ́ dɛ̀, kɛ̀ bɛ̀ɛ bɑntɛ́ kɛ dò mmí ndi Yiɛ̀ nKuyie dɛ̀ n yóù bɛ tookperí kpɛ́í. 14 Sedisɑdɛmmu ɛì bo nɑɑ́ ntidobontì kɛ̀ di nitibɛ̀ɛ wuɔ ifɛi, kɛ̀ yɛhɛkɛ̀ yɛ̀ɛ̀ dì fitɛ́ kɛ̀ yɛ kɔbɛ mbɛ̀ yɑ̀u kɛ dɑú. 15 Bɛ kpɛrɛ bo ɑ̃nnɛ́ ifɛi kɛ̀ bɛ̀ mbɛ̀ sɑ̃̀ɑ̃́ mbɛɛ̀ yó ntú mɛbɛnkùmɛ̀. Ibotí tɛì bo bɛ̀ yɑ̀ kɛ̀ kufɔ̃wɑɑ́ nyì pĩ. M miɛkɛ bo bɛ̀ yɛ̀ mɛdiɛ̀ nkɛ̀ m bɛ̀ kpɑnnɛ̀ kɛ́ bɛ̀ potɛ́ nɛ̀ kɛmiɛkɛ. Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie mmíì bɛ́i.

16 M bo bɛ̀ duɔ́nko dikònnì kɛ̀ dì ntonnì kupendɔ̀nni kɔ̃mɛ kɛ́ mbɛ̀ kɔ̀ù, kɛ yɛ̃́ n yóó dì duɔ́nkomɛ̀ mɛɛ̀ kpɛ́í. M bo duɔ́ nkɛ̀ dikònnì dɔ̀kɛ yíɛ́ kɛ́dɛukɛ kɛ́ mbɛ̀ kɔ̀ù. 17 Dikònnì diɛrì bo tɑnní kɛ̀ tikpɑsĩ̀ntì mpĩĩ mbɛ bí. Kɛ̀ mutenkṹṹ nhɑ̃nnɛ́ kɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ nkɔ̃ mmutòntònkṹṹ, kɛ̀ n duɔ́ nkɛ̀ mudoò tɑnní. Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie mmíì bɛ́i.

6

Kuyie nkpɑnnɛ̀mɛ̀ bɛ̀ɛ̀ feu iwũɔ̃ sibɔɔtenkɑɑnìi

1 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ Kuyie nyíɛ́ kɛ́ m bɛ́innɛ̀ kɛ dɔ̀: 2 Onìtì fɔ̃́! Tũntɛ kɛ́cuó nyIsidɑyɛɛri tɑ̃rɛ̀ bíɛ́kɛ̀ kɔbɛ kɛ́ bɛ̀ nɑ̀kɛ́ m pɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì. 3 Á bɛ̀ nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Díndi Isidɑyɛɛribɛ tɑ̃rɛ̀ kɔbɛ nɛ̀ sitɑ̃ɑ̃́ kɔbɛ nɛ̀ yɛkondɑkɛ kɔbɛ nɛ̀ tibiti kɔbɛ kéntɛ́nɛ̀ mí ndi Yiɛ̀ Kuyie n tú mù: N yóó duɔ́ nkɛ̀ bɛ̀ di do mudoò mmu kɛ́puɔ ndi tɔ̀rɛ̀. 4 Bɛ̀ bo puɔ ndi wũɔ̃tɔ̀rɛ̀, di tuɔ̀ nyɛ̀ɛ̀ ĩ́nkɛ̀ tihúúntì kɛ̀ yɛ̀ɛ kpɑ́nnɛ́, kɛ̀ n duɔ́ nkɛ̀ di dootitɔbɛ̀ di kuɔ kɛ́dɔú ndɔú di bɔkɛ̀ ììkɛ̀. 5 M bo duɔ́ nkɛ̀ bɛ̀ dí kuɔ kɛ́dɔú ndɔú ndi bɔkɛ̀ tɑkɛ́, m bo yɑɑ́ di kṹɔ̃̀ kɛ́fitɛ́ di bɔɔwũɔ̃tɔ̀rɛ̀. 6 Di ɛkɛ̀ bo nɑɑ́ tidobontì kɛ̀ di bɔɔwũɔ̃tɔ̀rɛ̀ɛ kpɑ́nnɛ́, di do feu yɛ̀ɛ̀ ĩ́nkɛ̀ iwũɔ̃ kɛ̀ yɛ̀ɛ duó, kɛ̀ di bɔkɛ̀ɛ puɔ nkɛ́deè kɛ̀ di ɔ̃ ntuɔ̀ nyɛ̀ɛ̀ ĩ́nkɛ̀ tihúúntì kɛ̀ yɛ̀ɛ puɔ, di dɔ̀ɔ̀ dɛ̀ɛ̀ kó dimɑ̀ɑ̀ dɛ̀mɑrɛ̀ tɛ̃́nkɛ í yó nkpɑɑ́. 7 Bɛ̀ bo mpuotì bɛnìtìbɛ̀ di miɛkɛ kɛ̀ di duò kɛ kɔ̃, nkɛ̀ di bɑntɛ́ n túmɛ̀ di Yiɛ̀ nKuyie. 8 Nɛ̀ mɛmmɛ n yóó yóu kɛ̀ bɛ̀mɑbɛ̀ɛ yentɛ́mu mudoò miɛkɛ kɛ́nfòù ibotí tɛì n yóó di cíɛ nkɛ̀ di kɔtɛ ìì borɛ̀ i miɛkɛ. 9 Di miɛkɛ bɛ̀ɛ̀ bo yentɛ́ kɛ́nkpɑɑ́ fòù bɛ̀ bo dentɛní n kpɛ́í bɛ̀ borɛ̀ ibotí tɛì cuokɛ̀ kɛ tú tidɑɑtì, kɛ̀ bɛ yɛ̀mmɛ̀ɛ yɔkɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ɛ yóu mɛbɔɔyɛ̀mmɛ̀ mɛ̀ɛ̀ te kɛ̀ bɛ̀ n yetɛ kɛ m bùtínnɛ́ kɛ tũ̀nnɛ yɛbɔkɛ̀. Dɛ mɔ̀nnì bɛ̀ bo pɛ̃ mbɛmɑ́ɑ̀ mɛyɛi nnɛ̀ isɔkɛ bɛ̀ dɔ̀ɔ̀ dɛ̀ kpɛ́í. 10 Dɛ mɔ̀nnì kɛ́bɑntɛ́ kɛ dò mmí ndi Yiɛ̀ nKuyie n yí sɔ̃̀ńtɛ́ kɛ nɑ́ɑ́ nkɛ tú m bo di bɔntɛ́ dɛ kó mɛyɛi.

11 Mɛirɛ ɑ nɔ̀ùtɛ̀ kɛ́cɑtìrɛ̀! Cɑtìrɛ̀ kɛ̀ dɛ̀ dɑ pĩ nyisíɛ́ Isidɑyɛɛribɛ dɔ̀ɔ̀ ìì sɔkɛ kpɛ́í. Mudoò nɛ̀ dikònnì nɛ̀ mutenkṹṹ dɛɛ̀ yóó bɛ̀ dèè. 12 Kɛ̀ bɛ̀ɛ̀ dɛ́tirì mutenkṹṹ mbɛ̀ kùɔ, bɛ̀ɛ̀ tɔ̀kɛ́ kɛ̀ mudoò bɛ̀ kùɔ, kɛ̀ bɛ̀ɛ̀ wɛ̃̀tɛ kɛ nɑ kɛ yentɛ́ dikònnìi bɛ̀ kùɔ, kɛ yɛ̃́ m miɛkɛ yóó bɛ̀ yɛ̀mɛ̀ kɛ̀ dɔ́ mɛ̀mmɛ. 13 Bɛcíríbɛ̀ bo nduɔ́ duɔ́ dìì mɔ̀nnì bɛ bɔkɛ̀ cuokɛ̀ kɛ́fitɛ́ bɛ wũɔ̃tɔ̀rɛ̀ sitɑ̃ɑ̃́ simɔu nɛ̀ yɛtɑ̃rɛ̀ yɛmɔu ĩ́nkɛ̀ nɛ̀ dɛtie ndɛmɔu yɔ nɛ̀ dɛtediɛrɛ̀ dɛmɔu tɑkɛ́, nɛ̀ bɛ̀ tùɔ̀ ndɛ̀ tihúúntì bɛ bɔkɛ̀ kpɛ́í. 14 M bo youtɛ n nɔ̀ùtɛ̀ bɛ ĩ́nkɛ̀ kɛ̀ bɛ ɛìi dɔúnko, kɛ́túótɛ́ dikpɑ́ɑ̀ tɛdɔntɛ̀ kpɛri kɛ́ntɔ kɛ́tuɔkɛnɛ̀ Dibudɑ ɛì, bɛ̀ bo yɛ̀ɛ̀ ɛkɛ̀ kó dimɑ̀ɑ̀. Kɛ̀ bɛ̀ɛ bɑntɛ́ n túmɛ̀ di Yiɛ̀ nKuyie.

7

Mɛyɛi mmɛ̀ɛ̀ yóó do Isidɑyɛɛribɛ

1 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nyíɛ́ kɛ́ m bɛ́innɛ̀ kɛ dɔ̀: 2 Onìtì fɔ̃́! Nɑ́kɛ́ Isidɑyɛɛribɛ kɛ dɔ̀ Kuyie ntú bɛ kpɛrɛ dèèmu! Bɛ kó kumɑ̀nku kérínímu tipíìtì tìnɑ̀ɑ̀ kɛ tùɔ̀kɛní kɛ dèè. 3 Díndi Isidɑyɛɛribɛ di kpɛrɛ dèèmu, m miɛkɛ yóó di yɛ̀mu kɛ̀ n di bekɛ́nɛ̀ di dɔɔ̀rìmɛ̀ dòmmɛ̀, kɛ́ di bekɛ́nɛ̀ isɔkɛ imɔu di dɔ̀ɔ̀ ì kpɛ́í. 4 N yí yóó di kuɔ́ mmɛsémmɛ̀, n yí yóó di coo, n di dɔ̀ɔ̀ dɛ̀ n yóó dɛ̀ ndi yietímu, di sɔkɛ di dɔ̀ɔ̀ ì doti di yɔ ĩ́nkɛ̀ nkɛ, kɛ̀ di bo bɑntɛ́ kɛ dò n tú di Yiɛ̀ nKuyie.

5 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ Kuyie nyíɛ́ bɛ́i nkɛ dɔ̀: Mɛyɛi mmɛ̀ɛ̀ í mɔkɛ mɛ̀ mɑ̀nnɛ̀mɛ̀ mɛɛ̀ kèríní kɛ yóó di do. 6 Mɛyɛi ntɛ̃́nkɛ í díɛ́tìrì, mɛ̀ duunnímu, ntɛ mɛ kɛ tùɔ̀kɛní. 7 Dikònnì diì doti di tenkɛ̀, dɛ mɔ̀nnì diì tùɔ̀kɛní kɛ̀ dɛ yiè ɑutɛ́ní. Dɛ̀ dò mmɛyɛǹcɑɑ̀rìmɛ̀ mmɛ yɛtɑ̃rɛ̀ ĩ́nkɛ̀ kɔbɛ kpɛ́í, dɛ tɛ̃́nkɛ í tú diwɛ̀ì bɛ kpɛ́í. 8 Bɑ̀mbɑ̀ nwe m miɛkɛ dotimɛ̀ di ĩ́nkɛ̀, m miɛkɛ yóó di yɛ̀mu kɛ̀ dɔ́ mɛ̀ɛ̀ botí kɛ̀ n dí bekɛ́nɛ̀ di dɔɔ̀rìmɛ̀ dòmmɛ̀. Di dɔ̀ɔ̀ dɛ̀ n yóó dɛ̀ ndi yietímu, di dɔ̀ɔ̀ ìì sɔ̀kɛ imɔu kɛ̀ ìi do di yɔ ĩ́nkɛ̀. 9  N yí yóó di kuɔ́ mmɛsémmɛ̀ n yí yóó di coo, n yóó bekɛ́nɛ̀ bɑ́ wè o dɔɔ̀rìmɛ̀ dòmmɛ̀ mmɛ, kɛ̀ di sɔkɛ ḿbo di cuokɛ̀. Kɛ̀ di bɑntɛ́ kɛ dò n tú di Yiɛ̀ nKuyie nku kɛ puotì.

10 Dɛ yiè tùɔ̀kɛnímu, dikònnì diì tùɔ̀kɛní, kɛ̀ kunɑsɑ̃́ɑ̃ bitɛ́, kɛ̀ tɛfentɛ̀ dɛukɛ. 11 Kuyonku kuù ìtɛ́ kɛ còḿmú kɛ dò ndidɑ́ù kɛ puotì, di kpɛrɛ mɑrɛ̀ tɛ̃́nkɛ í yóó nkpɑɑ́, di kó kusṹkù nɛ̀ di kó kunɔɔ̀roo. 12 Dɛ mɔ̀nnì kèrínímu, dɛ yiè tɛ̃́nkɛ í kpɑɑ́ díɛ́tìrì, dɛ̀ bɑ́ nnɑɑti odonti, ofítíwè yɛ̀mmɛ̀ mɛ mbɑ́ɑ́ cɑɑ̀rɛ̀, kɛ yɛ̃́ mí ndi Yiɛ̀ nKuyie m miɛkɛ í yóó bɛ̀ domɛ̀ kɛ́soó nhòmɔù. 13 Wèè fiiti ò í yóó nɑ kɛ́wɛ̃tɛ kɛ́pɛ́tɛ́ ò fìtɛ́ dɛ̀ bɑ́ kòò kpɑɑ́ fòù, tìì yóó bɛ̀ tùɔ̀kɛní tì í yóó soó nhòmɔù. Bɑ́ wè o yɛi ndoti o yuu ĩ́nkɛ̀ nkɛ, òmɔù í wɛ̃ti kɛ bo pɛ́tɛ́ o wɛ̃rímú. 14 Bɛ̀ yó nheumu sikpɑ̀rìheú kɛ́tũntɛ dɛmɔu, òmɔù mɛ nyí kɔrì dikpɑ̀nnì kɛ yɛ̃́ m miɛkɛ yɛ̀mɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ bɛmɔu ndi.

Òmɔù í yóó nɑ kɛ́yentɛ́ Kuyie nkó tibeéntì yiè

15 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie mbɛ́i nkɛ dɔ̀: Dɛ kó dimɔ̀nnì bɛ̀ɛ̀ bo mbo ditowɑɑ̀ mudoò muù yóó bɛ̀ kùɔ, dikònnì nɛ̀ mutenkṹṹ nkɛ̀ dɛ̀ɛ kuɔ bɛ̀ɛ̀ bo sicɛ̃́ĩ miɛkɛ. Bɛ̀ɛ̀ bo dɛpɑɑ mbɛ̀ yóó kú mudoò miɛkɛ nkɛ, bɛ̀ɛ̀ bo dihɛì miɛkɛ mutenkṹṹ nnɛ̀ dikònnì dɛɛ̀ bɛ̀ kũntinɛ̀. 16 Bɛ̀ɛ̀ bo nɑ kɛ́yentɛ́ kɛ̀ bɛ̀ɛ dekɛ yɛtɑ̃rɛ̀ ĩ́nkɛ̀ yɛkpɛtìnɔ́nkperɛ kɔ̃mɛ kɛ́nkuɔ̀ mbɛ yɛi nkpɛ́í.

17 Kɛ̀ bɛ bɑɑ̀ ncĩ̀tɛ,

kɛ̀ bɛ núù nni ntú bɔ́kɛ̀ bɔ́kɛ̀.

18 Kɛ̀ bɛ̀ɛ dɑ́ɑ́tí tifɔ̀ɔ̀tɔ̃̀ntì,

kɛ̀ kufɔ̃wɑɑ́ mbɛ̀ ɑutɛ́ kɛ̀ ifɛii bɛ̀ pĩ,

nkɛ̀ bɛ̀ɛ kuó mɛyubii.

19 Bɛ̀ bo mbuɔ̀nko bɛ díítí icɛ miɛkɛ

kɛ̀ mɛsɔɔ nnɑɑ́ ndɛtetìrɛ̀,

Bɛ mɑ́tì pɛ́ítì nɛ̀ mɛsɔɔ mbɑ́ɑ́ nɑ kɛ́ bɛ̀ dɛɛtɛ́,

mí ndi Yiɛ̀ nKuyie m miɛkɛ bo bɛ̀ yɛ̀ dìì yiè.

Dɛ yiè bɛ̀ bɑ́ɑ́ nɑ kɛ́di kɛ́nsɑ̀nnɛ̀

bɛ̀ bɑ́ɑ́ nɑ kɛ́píɛ mbɛ bùòtɛ̀,

kɛ yɛ̃́ bɛ mɑ́tì pɛ́ítì nɛ̀ bɛ sɔɔ,

ndɛɛ̀ do túmɛ̀ mɛyɛi nkó dikũ̀nnì.

20 Bɛ sɑ̃tì kó kuwenniku kuù do te kɛ̀ bɛ̀ mmɔkɛ tɛfentɛ̀.

Bɛ̀ dɛ ndɔ̀ɔ̀nɛ̀ bɛ bɔɔtenkɑɑnìi mɛsɔɔ nkpɛsi.

Dɛɛ̀ te kɛ̀ n yóó duɔ́ nkɛ̀ bɛ̀ɛ dɛ̀ pɛ̃̀.

21 N yóó yóu kɛ̀ yɛhɛkɛ̀ tɛyɛ̀ kɔbɛ bɛɛ̀ dɛ̀ fèkɛ,

bɛnitiyɛibɛ bɛɛ̀ yóó ɛí bɛ kpɛrɛ

kɛ́ dɛ̀ kònnɛ̀ kɛ dɛ̀ sĩ̀nkùnnɛ.

22 N yóó mbúútóomu,

kɛ̀ bɛ̀ɛ sĩnkùnnɛ n cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ nɛntì,

bɛnitiyɛibɛ, bɛfèèbɛ̀ bɛɛ̀ tɑtiní Sedisɑdɛmmu ɛì

kɛ bo dì sĩ̀nkùnnɛ.

23 Bɛ̀ mɑ̀ɑ́tí mɛfĩmmɛ mmɛ bɛ kpɛ́í,

kɛ yɛ̃́ bɛ̀ còúmmɛ̀ mɛnitiyĩ̀ĩ̀

nkɛ̀ kuyonku sũ̀ṹ ndihɛì miɛkɛ.

24 N yóó duɔ́ nkɛ̀ ibotí ìì yóù kɛ bɛ̀ pɛ̃ɛ̃tɛ́ kɛ̀ iì kɔtɛní

kɛ́fekɛ bɛ cɛ̃́ĩ, kɛ̀ bɛkpɑ̀rìbɛ̀ feíi deè,

kɛ̀ bɛ̀ɛ sɑ̃ũ mbɛ wũɔ̃tɔ̀rɛ̀ bɛ̀ do feu yɛ̀ɛ̀ ĩ́nkɛ̀ iwũɔ̃.

25 Kukɔ̃m̀bɔ̀dorí kó diyiè kèrínímu

kɛ̀ di bo wɑmmú wèè bo di dɛɛtɛ́ kɛ́mɔ́ntɛ́.

26 Mɛ nyɛi nníí bo mpɛ̃nkóo kɛ̀ mɛtɛ̃mɛ̀ tùɔ̀kɛnímu,

kɛ̀ di nyɛtì tiì nkɛ tɑti titɛtì,

kɛ̀ di wɑmmú m pɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑǹtò kòò bo di nɑ́kɛ́ nh ò bɛnkɛ tì kɛ́mɔ́ntɛ́.

Ikuɔ́ nìùbɛ̀ tɛ̃́nkɛ bɑ́ nyɛ̃́ ikuɔ́,

bɛhɛikɛ̀nkótíbɛ̀ mɛ ntɛ̃́nkɛ bɑ́ nduɔ̀ nyitié.

27 Okpɑ̀ɑ̀tì bo mbo yɛkúdɑbùò mmiɛkɛ

kɛ̀ mɛyɛǹcɑɑ̀rìmɛ̀ɛ ɑutɛ́ tɛkpɑ̀ɑ̀tìbitɛ,

kɛ̀ dihɛì yɛmbɛ̀ nɔu nkpeutí.

N yóó dɔɔ̀ bɑ́ wè o dɔɔ̀rìmɛ̀ dòmmɛ̀ mmɛ,

kɛ́bekɛ́nɛ̀ bɑ́ wè ò mɑ̀nnɛ̀ tìì beéntì,

kɛ̀ bɛ̀ɛ bɑntɛ́ n tú mɛ̀ di Yiɛ̀ nKuyie.

8

Kuyie mbɛnkɛmɛ̀ Esekiɛri Sedisɑdɛmmu kɔbɛ dɔɔri mɛ̀ɛ̀ yɛi

1 Kɛ̀ dɛ̀ mmɔkɛ yɛbie nyɛ̀kuɔ̀ nɛ̀ bɛ̀ ti pĩ̀ḿmúmɛ̀ kɛ kònnɛ̀ Bɑbidɔnni. Otɑ̃̀nkù kuɔ́nwè kó diyiè nummurì yiè, kɛ̀ nní nkɑri n cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kɛ̀ Sudɑɑ kó bɛkótíbɛ̀ bo m borɛ̀, dɛndɛ ti Yiɛ̀ nKuyie nwɛ̃rímú cùtɛ́nímɛ̀ n yĩ́nkɛ̀. 2 Kɛ̀ n wéntɛ́ kɛ́yɑ̀ dɛ̀mɑrɛ̀ kɛ̀ dɛ̀ dònnɛ̀ onìtì, kɛ́túótɛ́ dɛ kɑ nɑ mberí ndɛ̀ kɛ́wɛ̃tɛnɛ̀ní dɛ fũ̀ɔ̃̀ kɛ̀ dɛ̀ dò mmuhɑ̃ɑ̃́, kɛ́túótɛ́ dɛ kɑ nɑ mberí ndɛ̀ kɛ́wɛ̃tɛnko dɛĩ́nkɛ̀ kɛ̀ dɛ̀ dò kuhɑ̃ɑ̃wenniku kɛ dò ntimɑ́tì bɛ̀ pũ̀tɛ́ní tì diònnì miɛkɛ. 3 Kɛ̀ dɛ kóo nìtìi youtɛní o nɔ̀ùtɛ̀ kɛ́pĩ́ n yùtì kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nYɑɑ́ nní ntúótɛ́ kɛ́hɑ̃ɑ̃tɛnɛ̀ kɛtenkɛ̀. Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nní mbɛnkɛ kɛ̀ dɛ̀ ndò m bo Sedisɑdɛmmu, kɛ bo dihɛì kó dibòrì kubɑkù cɑ̃̀nku bíɛ́kɛ̀ kpɛri tɛbɔɔtenkɑɑnìtɛ̀ do borɛ̀, ti Yiɛ̀ nKuyie ndo wúó ntɛ̀ kɛ̀ dɛ̀ kù yóù kɛ íinko ku miɛkɛ. 4 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nyIsidɑyɛɛribɛ tũ nkù kó kufènkù dɛ̀ bo kɛ dònnɛ̀ n do yɑ̀ kù kubiriku miɛkɛ. 5 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nni mbɛ́innɛ̀ kɛ dɔ̀: Onìtì fɔ̃́! Wéntɛ́ kubɑkù yoú bíɛ́kɛ̀.

Kɛ̀ n wéntɛ́ kɛ́yɑ̀ tɛbɔɔtenkɑɑnìtɛ̀ kubɑkù yoú bíɛ́kɛ̀ tɛ̀ɛ̀ íinko ti Yiɛ̀ nKuyie mmiɛkɛ kɛ̀ tɛ bo diwũɔ̃tɔ̀nnì bɑkù yoú ɑ bo ntɑtoomɛ̀. 6 Kɛ̀ kù n nɑ́kɛ́ kɛ dɔ̀: Onìtì fɔ̃́! A yɑ̀ Isidɑyɛɛribɛ dɔ̀ɔ̀ri ìì sɔ̀kɛ kpɛrɛ, kɛ bo nte kɛ̀ n dɛ́tɛ́nɛ̀ n cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ yɑ́ɑ́ bɑ? Isɔkɛ tɛì nɛ́ kpɑɑ́mu ɑ yóó yɑ̀ ì.

7 Dɛ kó difɔ̃nkúò kɛ̀ kù n kɔtɛnɛ̀ ku cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ dɑ̀nkù kó dibòrì borɛ̀, kɛ̀ n wéntɛ́ kɛ́yɑ̀ difɔ̃̀tìrì mɑrì keutɛ́mɛ̀ kumɑrí. 8 Kɛ̀ kù n nɑ́kɛ́ kɛ dɔ̀: Onìtì fɔ̃́! Duutɛ kuduotí dibòrì.

Kɛ̀ n kù dùùtɛ kɛ̀ dɛ̀ɛ nɑɑ́nko dibòrì. 9 Kɛ̀ kù dɔ̀: Tɑroo kɛ́yɑ̀ bɛ̀ dɔ̀ɔ̀ri ìì sɔ̀kɛ diɛyì.

10 Kɛ̀ n tɑroo kɛ́nsɔ̃́ ndɛbɑmbɑɑnnɛ̀ dɛmɔu kó tifèntì tiì dɛ̀ bo, tiwɑnwɑntì isɔkɛ kpɛti nɛ̀ sitenkɑɑnìi kɛ̀ bɛ̀ dɛ̀ kerí kɛ fitɛ́ kumɑrí. 11 Kɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ kó bɛkótíbɛ̀ sipísìyiekɛ̀ɛ còḿmú sibɔɔtenkɑɑnìi ììkɛ̀, kɛ̀ Sɑfɑ̃ɑ̃ birɛ Yɑɑsɑnniyɑu bɛ̀ kɔkɛ́nɛ̀, bɑ́ wè kòò tɔ tɛsɔɔsékɛ́buutɛ, kɛ́tuɔ ntihúúntì kɛ̀ kuyukú ndekù kɛĩ́nkɛ̀. 12 Kɛ̀ kù dɔ̀: Onìtì fɔ̃́! A yɑ̀ Isidɑyɛɛribɛ kó bɛkótíbɛ̀ dɔ̀ɔ̀ri dɛ̀ disɔ̀rì miɛkɛ yɑ́ɑ̀ bɑ? Bɑ́ wè ò dɔ̀ɔ̀mu o dieku miɛkɛ sibɔɔtenkɑɑnìi kó tifèntì kɛ̀ bɛ piètìyuu nɛ́ tú m bùtínnɛ́ bɛ ɛì, n yí bɛ̀ wùó.

13 Kɛ̀ Kuyie nyíɛ́ kɛ́ n nɑ́kɛ́ kɛ dɔ̀: A yóó yíɛ́ kɛ́yɑ̀mu isɔkɛ tɛì bɛ̀ dɔ̀ɔ̀ri ì.

14 Dɛ kó difɔ̃nkúò kɛ̀ kù n kɔtɛnɛ̀ ku cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ bòrì dìì bo kubɑkù yoú di bíɛ́kɛ̀ kɛ̀ bɛnitipòbɛ̀ kɑ̀ri dɛborɛ̀ kɛ kuɔ̀ ndibɔɔ̀ Tɑmuusi kũ̀ṹ * mɑrì ndi kɛ̀ bɛ̀ do ɔ̃ nkuɔ̀ ndi kṹṹ mbɑ́ dìì tenwɑɑ̀. 15 Kɛ̀ kù dɔ̀: Onìtì fɔ̃́! A yɑ̀ɑ̀? A yóó yíɛ́ kɛ́yɑ̀mu isɔkɛ ìì pɛ̃ɛ̃tɛ́ ii.

16 Kɛ̀ kùu yíɛ́ kɛ́ n kɔtɛnɛ̀ ku cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ dɛ miɛkɛ kó kudɑ̀nkù kɛ̀ n yɑ̀ ɑ bo ntɑtoomɛ̀ ku cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kukpɑ̃́nkpɑ̃́nkù nɛ̀ diwũɔ̃tɔ̀nnì dɛ sɑku kɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ dɛ̀ bo, kɛ bo bɛnìtìbɛ̀ sipísìdɛ́ nɛ̀ bɛ̀nùmmù kɛ cómmú kɛ búútí ti Yiɛ̀ nKuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kɛ co diyiè yìɛ̀ kɛ̀ɛ̀ bíɛ́kɛ̀, kɛ nínkú kɛ bɑ́ɑ́ ndiyiè. 17 Kɛ̀ kù dɔ̀: Onìtì fɔ̃́! A yɑ̀ɑ̀? Sudɑɑ kɔbɛ dɔɔri ìì sɔ̀kɛ sɑ̀ɑ̀ í bɛ̀ sɑ̀nnɑ̀ɑ̀? Dɛ̀ yĩ́mɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ píɛnko kuyonku dihɛì kɛ íinko m miɛkɛ? Ntɛ bɛ kɛ yuo tipuonti bɛ wũɔ̃̀ ntɑkɛ́ † ibɔɔkuɔ́ mɑyì nyi, dɛɛ̀ do te kɛ̀ dɛ̀ɛ yonkɛ Kuyie kɛ yɛ̃́ dɛ kó mɛdɔɔ̀rìmɛ̀ do dòmmɛ̀ disɑ̃́ɑ̃́nnì ndi ku kpɛ́í. 18 M múnkɛ yóó bɛ̀ dɔ̀ɔ̀nɛ̀ kɛmiɛkɛ nkɛ, n yí yóó bɛ̀ kuɔ́ mɛsémmɛ̀ n yí yóó súɔ́ nhòmɔù bɑ́ kɛ̀ bɛ̀ dɔ́ bɛ̀ n kuɔ́nnɛ̀ mɛ̀ɛ̀ botí m bɑ́ɑ́ keè.

9

Kuyie mpotɛ́mɛ̀ Sedisɑdɛmmu ɛì kɔbɛ

1 Kɛ̀ n keè mɛtɑmmɛ̀ mɑmɛ̀ pɛɛnímɛ̀ kɛ tú: Kɔtɛnɛ̀ní díndi bɛ̀ɛ̀ yóó potɛ́ Sedisɑdɛmmu ɛì kɔbɛ, bɑ́ wè wèe túótɛ́ o kpɑ̀rìnɛnkù kùù kɔ̀ùnɛ̀.

2 Kɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ mɑbɛ̀ bɛ̀kuɔ̀ yɛnní Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ bòrì dìì bo kubɑkù yoú bɑ́ wè kòò pikú o kpɑ̀rìnɛnkù. Kòò mɔù bo bɛ miɛkɛ kɛ dɑ́ɑ́tí mupɑ̀ɑ̀konkperímù kó tiyɑ̀ɑ̀tì, kɛ sĩɛ̃kɛ́ tɛwɑ̃ɑ̃̀tɛ̀ o nɑɑ̀kɔ̃̀nfɛ̀ kɛ́kɔtɛní kɛ́cómmɔ́ɔ disɔɔwũɔ̃̀ kó diwũɔ̃tɔ̀nnì tɑkɛ́. 3 Dɛ mɔ̀nnì kɛ̀ Kuyie nyIsidɑyɛɛribɛ tũ nkù kó tikpetìi ítɛ́ ku tɑummɛ̀ tɔu bɛĩ́nkɛ̀mbɑ̀rìbɛ̀ bɑ̀ɑ dì borɛ̀, kɛ́nkɔri Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ bòrì bíɛ́kɛ̀, kɛ́yú onìtì wèè do dɑ́ɑ́tí tiyɑ̀ɑ̀tì tìì dùɔ̀kɛnɛ̀ mupɑ̀ɑ̀konkperímù kɛ sĩɛ̃kɛ́ tɛwɑ̃ɑ̃̀tɛ̀ o nɑɑ̀kɔ̃̀nfɛ̀. 4 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nhò nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Ce nkɛ́fitɛ́ Sedisɑdɛmmu ɛì dimɔu miɛkɛ kɛ́cɑnnɛ bɛnìtìbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ wùó nyisɔkɛ ìì dɔ̀ɔ̀ri bɛ cuokɛ̀ kɛ̀ dɛ̀ bɛ̀ yóù. A cɑnnɛ kudɑpɑ̃ɑ̃tí bɛ tĩ́ĩ̀.

5 Kɛ̀ kùu pɛ́i mbɛtɔbɛ̀ kɛ dɔ̀: Tũnnɛnɛ̀ bɛ kɛ́mpuotì. Mɛsémmɛ̀ bɑ́ ndi bonɛ̀ òmɔù di bɑ́ɑ́ súɔ́ nhòmɔù. 6 Dí kuɔ bɛkótíbɛ̀ nɛ̀ bɛdɑpɑ̀mbɛ̀ nɛ̀ bɛsɑpɑ̀mbɛ̀ nɛ̀ ibí nɛ̀ bɛnitipòbɛ̀, di bɛ̀ kùɔ bɛmɔu pɑ́íí di nɛ́ bɑ́ɑ́ kɑ́ɑ́kɛ́ bɛ̀ɛ̀ tĩ́ĩ̀ ncɑ̀nnɛ̀ idɑpɑ̃ɑ̃tí, di ketɛ́nɛ̀ n kó tɛcĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kɔbɛ.

Kɛ̀ bɛ̀ɛ ketɛ́nɛ̀ bɛkótíbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ bo Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ ììkɛ̀. 7 Kɛ̀ kùu bɛ̀ nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Kɔtɛnɛ̀ kɛ́sĩnkùnnɛ n cĩ́ɛ̃̀tɛ̀, piɛ́nnɛ̀ bɛcíríbɛ̀ tɛ dɑ̀nkù, kɛ̀ di dèè di yɛ̀!

Kɛ̀ bɛ̀ɛ deè kɛ́yɛ̀ kɛ́tɑ dihɛì kɛ́potɛ́ bɛnìtìbɛ̀.

8 Kɛ̀ nní nkpɑɑ́ m mɑ́ɑ̀ kɛ́do kɛ́nínkú kɛ́sĩ́nnɔ́ɔ kɛtenkɛ̀, kɛ́kuɔ́nko kɛ dɔ̀: Áú! N Yiɛ̀ nKuyie nhɑ miɛkɛ kɛɛ̀ yɛ̀ Sedisɑdɛmmu kɑ̀ɑ yóó kuɔ Isidɑyɛɛribɛ bɛ̀ɛ̀ kpɑɑ́ɑ̀?

9 Kɛ̀ kù n nɑ́kɛ́ kɛ dɔ̀: Isidɑyɛɛribɛ nɛ̀ Sudɑɑ kɔbɛ bɛ̀ dɔ̀ɔ̀ mɛ̀ɛ̀ yɛi nyí sénní. Mɛnitiyĩ̀ĩ̀ mmɛɛ̀ píɛ ndihɛì miɛkɛ, kɛ̀ dihɛì cɑ̀ɑ̀rɛ̀, kɛ̀ bɛ piètìyuu nɛ́ tú: N yí kpɑɑ́ bɛ ɛì, n tɛ̃́nkɛ í bɛ̀ wùó. 10 M mɔ́mmuɔ m mɛ mmúnkɛ í yóó bɛ̀ kuɔ́ mmɛsémmɛ̀, n yí yóó súɔ́ nhòmɔù. Bɛ̀ dɔ̀ɔ̀ dɛ̀ n yóó dɛ mbɛ̀ fɔ̀ɔ́.

11 Onìtì wèè dɑ̀ɑ́tí tiyɑ̀ɑ̀tì tìì dùɔ̀kɛnɛ̀ mupɑ̀ɑ̀konkperímù kɛ sĩɛ̃kɛ́ tɛwɑ̃ɑ̃̀tɛ̀, kòo wɛ̃tɛní kɛ́nɑ́kɛ́ Kuyie nkɛ dɔ̀: N dɔ̀ɔ̀mu ɑ do yɛ̃ n dɔɔ̀ tì timɔu.

10

Kuyie nyìɛ́ kɛ bɛnkɛmɛ̀ kumɑ́ɑ̀ Esekiɛri

1 Kɛ̀ nní nwúó nkɛ́yɑ̀ n sòò yɑ̀ dɛ̀ kɛ̀ dɛ̀ dò ntiwɛtì kɛ ɑ̃nkɛ bɛĩ́nkɛ̀mbɑ̀rìbɛ̀ yɔ ĩ́nkɛ̀, kɛ dò nditɑ̃́sɑ̀ɑ̀rì bɛ̀ tu dì sɑ̀fíì kɛ̀ dɛ cómmɛ̀ dò ndikpɑ̀ɑ̀tìkɑ̀rì. 2 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie mbɛ́innɛ̀ onìtì wèè dɑ̀ɑ́tí tiyɑ̀ɑ̀tì bɛ̀ dùɔ̀kɛnɛ̀ tì mupɑ̀ɑ̀konkperímù kɛ dɔ̀: Kɔtɛ tɛnɑɑsɑ̃ntɛ̀ tɛ̀ɛ̀ bo bɛĩ́nkɛ̀mbɑ̀rìbɛ̀ fũ̀ɔ̃̀ tɛ borɛ̀, kɛ́koutɛ́nɛ̀ ɑ nɔu yɛhɑ̃ɑ̃kũɔ̃ nkɛ́yɑɑtɛ́ dihɛì.

Kòo kétɛ́ kɛ̀ nní nhò wùó. 3 Kɛ̀ bɛĩ́nkɛ̀mbɑ̀rìbɛ̀ bo Kuyie n cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ bɑkù yoú kɛ̀ diwɛtirìi píɛ ntɛ miɛkɛ kó kudɑ̀nkù. 4 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nkó tikpetìi ítɛ́ bɛĩ́nkɛ̀mbɑ̀rìbɛ̀ yɔ ĩ́nkɛ̀ kɛ́kɔtɛ ku bòrì borɛ̀, kɛ̀ diwɛtirìi píɛ nKuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ miɛkɛ, kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nkó tikpetì kó kuwennikuu píɛ ntɛ dɑ̀nkù kɛ́ndò kuhɑ̃ɑ̃wenniku. 5 Kɛ̀ bɛĩ́nkɛ̀mbɑ̀rìbɛ̀ fìɛ̀ti nɑmpú, bɛ̀ɛ̀ bo ku cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ dɑ̀nkù ditowɑɑ̀ kɔku kɛ̀ bɛ̀ yo. Kɛ̀ dɛ kó mɛtɑmmɛ̀ dònnɛ̀ muwɛ̃rímú yiɛ̀ nKuyie nkɔ̃mɛ. 6 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nnɑ́kɛ́ onìtì wèè dɑ̀ɑ́tí tiyɑ̀ɑ̀tì tìì dùɔ̀kɛnɛ̀ mupɑ̀ɑ̀konkperímù kɛ dɔ̀ wèe kɔtɛ tɛfɔ̀dɔ́ntɛ̀ miɛkɛ bɛĩ́nkɛ̀mbɑ̀rìbɛ̀ cuokɛ̀ kɛ́dɛitɛní muhɑ̃ɑ̃́, kòò kɔtɛ kɛ́ncómmú tɛnɑɑsɑ̃ntɛ̀ cɛ̃̀ɛ̃̀tirì tɑkɛ́. 7 Kòo ĩ́nkɛ̀mbɑ̀rì mɔùu youtɛ o nɔ̀ùtɛ̀ muhɑ̃ɑ̃́ mmùù do bo bɛ cuokɛ̀ nɛ̀ tɛnɑɑsɑ̃ntɛ̀ kɛ́yɛ̃tɛ́ yɛhɑ̃ɑ̃kũɔ̃ nkɛ́ɑ̃nnɛ́ mupɑ̀ɑ̀konkperímù kó tiyɑ̀ɑ̀tì yiɛ̀ nnɔu miɛkɛ, kòo yɛ̀ cɔutɛ́ kɛ́yɛ̀.

8 Dɛ mɔ̀nnì kɛ̀ tɛnɔ̀ùtɛ̀ mɑtɛ̀ɛ yɛ̀nní bɛĩ́nkɛ̀mbɑ̀rìbɛ̀ fìɛ̀ti fɔ̃̀ kɛ dònnɛ̀ tɛnitinɔ̀ùtɛ̀. 9 Kɛ̀ n wéntɛ́ kɛ́yɑ̀ yɛcɛ̃̀ɛ̃̀tiyɛ̀ yɛ̀nɑ̀ɑ̀ kɛ̀ yɛ̀ còḿmú bɛĩ́nkɛ̀mbɑ̀rìbɛ̀ tɑkɛ́, dicɛ̃̀ɛ̃̀tirì dìmɑ́ɑ̀, bɑ́ wè borɛ̀, kɛ miɛti kɛ dò nyɛtɑ̃́sɑ̀ɑ̀yɛ̀ bɛ̀ tu yɛ̀ kìdìsòdítì. 10 Kɛ dò nyɛtɔbɛ̀ yɛmɔu, kɛ wɛ̃ nkɛ sɛu yɛtɔbɛ̀ miɛkɛ. 11 Kɛ totɛ́ yɛ bíɛ́kɛ̀ yɛ bíɛ́kɛ̀ tipíìtì tìnɑ̀ɑ̀ kɛ́nkérí kɛ wetí yɛ ììkɛ̀ bɑ́ yɛ̀ í wɛ̃kii. 12 Kɛ̀ bɛĩ́nkɛ̀mbɑ̀rìbɛ̀ kɔ̃̀ntì timɔu bɛ ĩ́nkɛ̀ nɛ̀ bɛ nɔu nɛ̀ bɛ fìɛ̀ti, bɛ kɔ̃̀ntì timɔu kɛ̀ tì cɔ̀ú mmuhɑ̃ɑ̃́ nkɛ pĩnti kɛ̀ yɛcɛ̃̀ɛ̃̀tiyɛ̀ yɛ̀nɑ̀ɑ̀ mɛ ndò. 13 Kɛ̀ n keè bɛ̀ yumɛ̀ yɛcɛ̃̀ɛ̃̀tiyɛ̀ kɛ dɔ̀: Fɛfɔ̀dɔ́nfɛ̀. 14 Bɛĩ́nkɛ̀mbɑ̀rìbɛ̀ bɛ̀nɑ̀ɑ̀ bɛmbɛ bɑ́ wè kòò mɔ̀kɛ kɛyììkɛ̀ kɛ̀nɑ̀ɑ̀ kɛ kɛketikɛ̀ dònnɛ̀ oĩ́nkɛ̀mbɑ̀rì kɔkɛ, kɛ̀ kɛdɛ́ríkɛ̀ dònnɛ̀ kɛnitikɔkɛ, kɛ̀ kɛtɑ̃ɑ̃́nkɛ̀ dònnɛ̀ kɛcirícìrìkɔkɛ kɛ̀ kɛnɑɑnkɛ̀ dò nkɛtúkɔkɛ. 15 Kɛ̀ dɛ kó bɛĩ́nkɛ̀mbɑ̀rìbɛ̀ɛ ítɛ́, kɛ̀ nní nsɔ̃́ ndɛkpɑ́kpɛrɛ n sòò yɑ̀ dɛ̀ ndɛ kukó nKebɑɑ kó mɛpɛɛ́mmɛ̀. 16 Kɛ̀ bɛĩ́nkɛ̀mbɑ̀rìbɛ̀ kétɛ́, yɛcɛ̃̀ɛ̃̀tiyɛ̀ɛ kétɛ́ bɛ píìtì, kɛ̀ bɛ̀ pĩ̀ntɛ bɛ fɛ̀tì kɛ yòutɛnɛ̀ kɛtenkɛ̀ yɛcɛ̃̀ɛ̃̀tiyɛ̀ múnkɛɛ bɛ̀ nɛinɛ̀ kɛ́ítɛ́ní. 17 Kɛ̀ bɛ̀ còḿmú yɛ̀ɛ cómmú, kɛ̀ bɛ̀ ìtɛ́ yɛ̀ɛ ítɛ́, kɛ yɛ̃́ mɛ̀ɛ̀ yɛ̀mmɛ̀ bo bɛĩ́nkɛ̀mbɑ̀rìbɛ̀, mɛɛ̀ bomɛ̀ yɛcɛ̃̀ɛ̃̀tiyɛ̀.

Kuyie nkó tikpetì ìtɛ́mɛ̀ ku cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ bòrì

18 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nkó tikpetìi ítɛ́ ku cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ bòrì kɛ́kɔtɛ kɛ́cómmú bɛĩ́nkɛ̀mbɑ̀rìbɛ̀ yɔ ĩ́nkɛ̀. 19 Kɛ̀ bɛĩ́nkɛ̀mbɑ̀rìbɛ̀ɛ youtɛ bɛ fìɛ̀ti kɛ́hɑ̃ɑ̃tɛnní kɛtenkɛ̀, kɛ̀ nní mbɛ̀ wùó nkɛ̀ yɛcɛ̃̀ɛ̃̀tiyɛ̀ bɛ̀ nɛínɛ̀ kɛ cómmú Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ bòrì diyiè yìɛ̀ kɛ̀ɛ̀ bíɛ́kɛ̀ kpɛri, kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nyIsidɑyɛɛribɛ tũ̀ nkù kó tikpetì bo bɛĩ́nkɛ̀mbɑ̀rìbɛ̀ yɔ ĩ́nkɛ̀. 20 Dɛkpɑ́kpɛrɛ n sòò yɑ̀ dɛ̀ ndɛ kukó nKebɑɑ pɛɛ́mmɛ̀, kɛ̀ m bɑntɛ́ bɛĩ́nkɛ̀mbɑ̀rìbɛ̀ bɛmbɛ kɛ̀ bɛ̀ tɔ Kuyie nyIsidɑyɛɛribɛ tũ̀ nkù kpɑ̀ɑ̀tìkɑ̀rì. 21 Kɛ̀ bɛ̀ mɔ̀kɛ bɑ́ wè kɛyììkɛ̀ kɛ̀nɑ̀ɑ̀ nɛ̀ ifìɛ̀ti ìnɑ̀ɑ̀, bɛ fìɛ̀ti fɔ̃̀ kɛ̀ dɛ̀mɑrɛ̀ dɛ̀ bo kɛ dò nsinitinɔu. 22 Kɛ̀ bɛ ììkɛ̀ dònnɛ̀ n sòò yɑ̀ dɛ̀ kukó nKebɑɑ mpɛɛ́mmɛ̀ dɛ kɔkɛ, bɑ́ dɛ̀ kɛ̀ dɛ̀ kèrí dɛ̀ ììkɛ̀ co kɛ̀ɛ̀ bíɛ́kɛ̀.

11

Sedisɑdɛmmu ɛì kɔbɛ sɔkɛ́mɛ̀ kɛ dɔɔri mɛyɛi

1 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nYɑɑ́ nní ntúótɛ́ kɛ́kɔtɛnɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kó dibòrì dìì bo diyiè yìɛ̀ kɛ̀ɛ̀ bíɛ́kɛ̀, dìì wetí diyiè yìɛ̀ní kɛ̀ɛ̀ bíɛ́kɛ̀. Kɛ̀ n yɑ̀ bɛnìtìbɛ̀ sipísìdɛ́ nɛ̀ bɛ̀nùmmù kɛ̀ bɛ̀ bo Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ bòrì kɛ̀ m bɑntɛ́ bɛ miɛkɛ Isidɑyɛɛribɛ kpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ bɛ̀dɛ́bɛ̀ Asuu birɛ Yɑɑsɑnniyɑu nɛ̀ Bennɑyɑ birɛ Pedɑtiɑ. 2 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nYɑɑ́ nní nnɑ́kɛ́ kɛ dɔ̀: Onìtì fɔ̃́! Bɛ nnìtìbɛ̀ bɛɛ̀ tɑnnìnkoní mɛyɛi, bɛɛ̀ tiè nyitié nyɛiyi dihɛì. 3 Kɛ nɑ́ɑ́ nkɛ tú: We ntu dɛ̀ í tùɔ̀kɛ ti bo mɑɑ́mɛ̀ sicɛ̃̀ĩ! Sedisɑdɛmmu ɛì tu tɛkṹmbotɛ̀ ntɛ kɛ̀ ti tú imɑɑ. 4 Dɛɛ̀ kpɛ́í nte onìtì fɔ̃́, ɑ́ bɛ̀ nɑ̀kɛ́ m pɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì kɛ́ bɛ̀ cɑu.

5 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nYɑɑ́ ncútɛ́ní n yĩ́nkɛ̀ kɛ̀ kù m bɛ́innɛ̀ kɛ dɔ̀: Nɑ́kɛ́ bɛ kɛ dɔ̀: Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie n tú n yɛ̃́mu bɛ̀ nɑ̀ɑ́ ntì nɛ̀ bɛ̀ totí tì bɛ yɛ̀mmɛ̀. 6 Di kùɔ bɛnìtìbɛ̀ dɛ̀ í sénní dihɛì diì mmiɛkɛ, bɛcíríbɛ̀ bɛɛ̀ duɔ́ duɔ́ icɛ miɛkɛ. 7 Dɛɛ̀ te kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie mbɛ́i nkɛ tú: Di kùɔ bɛ̀ɛ̀ nìtìbɛ̀ kɛ dɔú ndɔúnko dihɛì miɛkɛ bɛɛ̀ tu imɑɑ nkɛ dihɛì tu tɛkṹmbotɛ̀. Díndi n yóó di dennɛmu. 8 Di dé mudoò mmu yɑ́ɑ̀bɑ? M mɛ mmu nkɔrinɛ̀ní dihɛì miɛkɛ. Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie mmíì bɛ́i. 9 N yóó di dennɛmu kɛ di tɑnnɛ́ bɛpɔ̀ɔ̀bɛ̀ nɔu miɛkɛ kɛ di bekɛ́nɛ̀, 10 kɛ́duɔ́ nkɛ̀ bɛ̀ di potɛ́ kɛ́ di kuɔnɛ̀ yɛse Isidɑyɛɛribɛ tenkɛ̀ mɑ̀nku kɛ̀ di bɑntɛ́ n túmɛ̀ di Yiɛ̀ Kuyie. 11 Di nhɛì diì í yó ntú tɛkṹmbotɛ̀ kɛ̀ di tú imɑɑ. Isidɑyɛɛribɛ tenkɛ̀ miɛkɛ nkɛ n yóó di bekɛ́nɛ̀mɛ̀. 12 Kɛ̀ di bɑntɛ́ kɛ dò mí ndi Yiɛ̀ nKuyie di yetɛ míì kuɔ́ nɛ̀ n tié nkɛ̀ tũ̀nnɛ ibotí tɛì ìì di fitɛ́ i kpɛyi.

13 Kɛ̀ nní nnɑ́ɑ́ nKuyie mpɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì kɛ̀ Bennɑyɑ birɛ Pedɑtiyɑuu kú, kɛ̀ n do kɛ́sĩ́nnɔ́ɔ kɛtenkɛ̀ kɛ́kuɔ́nko mɛdiɛ̀ nkɛ dɔ̀: Áú Kuyie! A yóó kuɔ Isidɑyɛɛribɛ sɔmbɛ bɛmɔu ndiɑ̀?

Kuyie nnɑ̀kɛ́mɛ̀ kù yóó wɛ̃tɛ kɛ́tíímmɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ bɛ̀ɛ̀ cìɛ́tɛ́

14 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ Kuyie nní mbɛ́innɛ̀ kɛ dɔ̀: 15 Onìtì fɔ̃́! A yɔ̃fũ̀ɔ̃̀ kɔbɛ bɛmɔu nɛ̀ ɑ tebìí Isidɑyɛɛribɛ bɛmɔu nɛ̀ Sedisɑdɛmmu ɛì kɔbɛ bɛ̀ nɑ̀ɑ́mmu kɛ tú: Díndi ndíɛ́tìrìnɛ̀ Kuyie nku, kù duɔ́ ntímbɛ̀ di nhɛì kɛ̀ ti dì te. 16 Nɑ́kɛ́ bɛ kɛ dɔ̀: Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie ntú: Bɑ́ nɛ̀ m mɛ mbɛ̀ cìɛ́mmɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ tɑ ibotí tɛì miɛkɛ kɛ cìɛ́tɛ́ kɛtenkɛ̀ kɛmɔu. Bɑ́ nɛ̀ mɛmmɛ m bɛ̀ bonɛ̀mu dɛ bíɛ́kɛ̀ kɛ dò m bomɛ̀ n cĩ́ɛ̃̀tɛ̀. 17 Nɑ́kɛ́ bɛ kɛ tú: Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie n tú: N yóó wɛ̃tɛ kɛ bɛ̀ tìímmu, n yóó bɛ̀ dènnɛnímu ibotí tɛì nɛ̀ yɛhɛkɛ̀ tɛyɛ̀ miɛkɛ bɛ̀ do cìɛ́tɛ́ kɛ́mbo dɛ̀, kɛ́wɛ̃tɛ kɛ́ bɛ̀ duɔ́ mbɛ tenkɛ̀ bɛmbɛ Isidɑyɛɛribɛ. 18 Bɛ̀ bo wɛ̃tɛní dìì mɔ̀nnì bɛ̀ bo dennɛ dɛ̀ɛ̀ tu isíɛ́ nɛ̀ isɔkɛ kpɛrɛ. 19 M bo wɛ̃tɛ kɛ́ bɛ̀ duɔ́ mmɛyɛ̀mmɛ̀ mɛ̀mɑ́ɑ̀, mɛyɛmpɑ̀mmɛ̀, kɛ́wɛ̃tɛ kɛ́ bɛ̀ ɑ̃nnɛ́ iyɛntotí pɑ̀nyì, kɛ́dɛitɛ mɛyɛ̀mmɛ̀ mɛ̀ɛ̀ kpeńnì kɛ dò ndipèrì kɛ́ bɛ̀ duɔ́ mmɛnitiyɛ̀mmɛ̀. 20 Kɛ̀ dɛ̀ɛ yie nkɛ̀ bɛ̀ɛ tũnnɛ n kuɔ́ nɛ̀ n tié nkɛ́ndɔɔri dɛ̀ yɛ̃mmɛ̀, kɛ́ntú n kɔbɛ kɛ̀ m bɛ̀ te. 21 Mɛ̀ɛ̀ yɛ̀mmɛ̀ kpɑɑ́ bo bɛ síɛ́ kpɛrɛ nɛ̀ bɛ sɔkɛ kpɛrɛ kó mudɔɔ̀rìmù bíɛ́kɛ̀, n yóó bɛ̀ yietímu bɑ́ wè o dɔɔ̀rìmɛ̀. Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie mmíì bɛ́i.

Kuyie nkpetì ìtɛ́mɛ̀ Sedisɑdɛmmu

22 Mɛm̀mɛ bɛĩ́nkɛ̀mbɑ̀rìbɛ̀ pĩ̀ntɛmɛ̀ bɛ fɛ̀tì kɛ̀ yɛcɛ̃̀ɛ̃̀tiyɛ̀ mbɛ̀ nɛínɛ̀, kɛ̀ Kuyie nyIsidɑyɛɛribɛ tũ nku kpetì ɑ̃̀nkɛ bɛ yɔ ĩ́nkɛ̀. 23 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nkpetìi ítɛ́ bɛ ɛì kɛ́dekɛ ditɑ̃rì dìì bo dihɛì, diyiè yìɛ̀ kɛ̀ɛ̀ bíɛ́kɛ̀. 24 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nYɑɑ́ nní ntúótɛ́ kɛ́kɔtɛnɛ̀ Bɑbidɔnni bɛ̀ pĩ̀ḿmúní bɛ̀ borɛ̀, ti Yiɛ̀ nKuyie nYɑɑ́ mmuù do dɛ̀ nni mbɛnkɛ. Diɛ̀ ndɛ m mɔntóomɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie ndo m bɛnkɛ mɛ̀ɛ̀ bɛnkùmɛ̀. 25 Kɛ̀ nni nnɑ́ɑ́ n kɔbɛ bɛ̀ pĩ̀ḿmú bɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nni mbɛnkɛ dɛ̀ kpɛ́í.

12

Esekiɛri dɔ̀ɔ̀mɛ̀ kɛ́ndò nhò yɛ̀tì dihɛì

1 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nní mbɛ́innɛ̀ kɛ dɔ̀: 2 Onìtì fɔ̃́! A ɑ̃ kubotí kùù to í yo tinɑ́ɑǹtì ku cuokɛ̀ nkɛ. Bɛ̀ mɔ̀kɛmu yɛto kɛ bo keè, bɛ̀ mɛ nyí yo, kɛ mɔkɛ inuɔ nkɛ bo yɑ̀ bɛ̀ mɛ nyí yɑu. Kɛ yɛ̃́ bɛ̀ tumɛ̀ itookperí yɛmbɛ̀ mbɛ. 3 Onìtì fɔ̃́! Dennɛní ɑ nɛntì kɛ́dɔɔ̀ kɛ́ndò mbɛ̀ dɑ pĩ nkuyie ncuokɛ̀ kɛ yɛtìnɛ̀ dihɛì, kɛ̀ bɛ̀ ndɑ wúó nkɛ̀ dɛ̀ yɛ̀mmɛ̀ bɛ̀ɛ bɑntɛ́ bɛ̀ tumɛ̀ itookperí yɛmbɛ̀ mbɛ. 4 A mbou ɑ nɛntì ɑ yɛtìnɛ̀ tì dihɛì kuyie ncuokɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ ndɑ wúó, kɑ̀ɑ nyɛtì kuyuoku mɔ̀nnì kɛ̀ bɛ̀ dɑ wúó, nkɑ̀ɑ yɛ̀ bɛ̀ ɔ̃ɔ̃ pĩ́ mbɛ̀ kɛ́yɛ̀nnɛ̀ dihɛì bɛ̀ ɔ̃ɔ̃ dɔɔ̀mɛ̀, 5 kɛ́duutɛ dihɛì kó kuduotí kɛ́dennɛ ɑ nɛntì 6 kɛ́ tì buutɛ́ dihuri, kɛ̀ bɛ̀ ndɑ wúó nkɑ̀ɑ yɛ̀. A kɑ̃ɑ̃́ nhɑ ììkɛ̀ kuyɑ̀ɑ̀kù kɛ̀ dɛ̀ɛ yie nkɑ̀ɑ bɑ́ɑ́ yɑ̀ dihɛì, n dɑ dɔ̀ɔ̀ dibɛnkùrì ndi Isidɑyɛɛribɛ kpɛ́í.

7 Kɛ̀ n dɔɔ̀ kɛ́ndònnɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nni nnɑ̀kɛ́mɛ̀, kɛ́boú n nɛntì kuyie ncuokɛ̀ bɛ̀ pĩ nwè kɛ yɛtìnɛ̀ dihɛì ò ɔ̃ɔ̃ yĩ́mɛ̀. Kuyuoku mɔ̀nnì kɛ̀ n duutɛ dihɛì kó kuduotí, kɛ́nyɛtì dihuri kɛ tɔ n nɛntì, kɛ̀ bɛ̀ nni n wúó kɛ̀ n yɛ̀. 8 Kɛ̀ dɛ̀ɛ wentɛ́ kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nní mbɛ́innɛ̀ kɛ dɔ̀: 9 Onìtì fɔ̃́! Isidɑyɛɛribɛ, dɛ kó itookperí yɛmbɛ̀ í dɑ bekɛ́ kɛ tú ɑ dɔɔri bɑɑ̀? 10 Nɑ́kɛ́ bɛ kɛ tú: Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie mmíì bɛ́i ndɛ kó tinɑ́ɑǹtì Sedisɑdɛmmu kóo kpɑ̀ɑ̀tì kpɛ́í, nnɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ bɛ̀ɛ̀ bo o ɛì miɛkɛ bɛ kpɛ́í. 11 Nɑ́kɛ́ bɛ kɛ dɔ̀ ɑ tú mɛbɛnkùmɛ̀ mmɛ bɛ kpɛ́í, ɑ dɔɔri dɛ̀ɛ̀ yóó bɛ̀ tùɔ̀kɛní dɛ̀ndɛ, bɛ̀ yóó bɛ̀ dènnɛmu dihɛì kɛ̀ bɛ̀ɛ kɔtɛ bɛtɔbɛ̀ tenkɛ̀. 12 Bɛ kóo kpɑ̀ɑ̀tì wèè bɛ̀ bɑkɛ́ kòo buutɛ́ o nɛntì kɛ́yɛ̀ dihɛì dihuri mɔ̀nnì, kɛ́yɛ̀ bɛ̀ dùùtɛ dìì bòrì kuduotí, kɛ́nyɛtì kɛ́nkɑ̃nkɛ́ o ììkɛ̀ kɛ̀ dɛ̀ bo yié nkòò bɑ́ nwúó nho ɛì. 13 N yóó ò bɔntɛ́ ticùɔ̀tì nti, kòo tɑ n dìtɛ̀ miɛkɛ kɛ̀ nh ò kònnɛ̀ Kɑndee Bɑbidɔnni ɛì, kòo kú ò bɑ́ɑ́ dì yɑ̀. 14 Bɛ̀ɛ̀ kó dimɑ̀ɑ̀ tu o tũ̀mbɛ̀ nɛ̀ bɛ̀ɛ̀ ò bɑɑ̀ nɛ̀ o ɑ̃ɑ̃pɔ̀ntì, m bo bɛ̀ cíɛ ntipíìtì timɔu, kɛ́ mbɛ̀ bɛ̀tìnɛ̀ disiè. 15 M bo bɛ̀ cíɛ ndìì mɔ̀nnì kɛ̀ bɛ̀ɛ tɑ ibotí tɛì miɛkɛ bɛ̀ bo bɑntɛ́ kɛ dò n tú di Yiɛ̀ nKuyie. 16 N nɛ́ yóó yóu kɛ̀ mudoò nɛ̀ dikònnì nɛ̀ mutenkṹṹ nkɛ̀ dɛ̀ɛ soómmu bɛ̀mɑbɛ̀ bɛ miɛkɛ, kɛ̀ dɛ̀ɛ yié nkɛ̀ bɛ̀ɛ nɑ́kɛ́ ibotí tɛì n yóó bɛ̀ cíɛ nkɛ̀ bɛ̀ɛ tɑ ìì miɛkɛ bɛ̀ dɔ̀ɔ̀ ìì sɔ̀kɛ kpɛ́í ntemɛ̀, kɛ̀ tii mbɛ̀ tùɔ̀kɛní kɛ̀ bɛ̀ɛ bɑntɛ́ n túmɛ̀ di Yiɛ̀ nKuyie.

17 Dɛ kó difɔ̃nkúò kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nní mbɛ́innɛ̀ kɛ dɔ̀: 18 Onìtì fɔ̃́! Á nyo nhɑ diì kɛ kpeutí kɛ yɔ̃̀ nhɑ niɛ nnɛ̀ iyĩ̀ɛ̃̀kɛ nɛ̀ kukɔ̃m̀bɔ̀doróo. 19 Á nɑ́kɛ́ Isidɑyɛɛribɛ tenkɛ̀ kɔbɛ kɛ dɔ̀: Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie n tú Sedisɑdɛmmu ɛì kɔbɛ bɛ̀ɛ̀ bo Isidɑyɛɛribɛ tenkɛ̀ miɛkɛ, bɛ̀ bo nyo mbɛ diì nɛ̀ iyĩ̀ɛ̃̀kɛ kɛ nyɔ̃̀ mbɛ niɛ nnɛ̀ kukɔ̃m̀bɔ̀doróo, kɛ yɛ̃́ bɛ tenkɛ̀ yóó dɔúnkomɛ̀ dɛ̀ɛ̀ bo kɛ miɛkɛ dɛ̀mɑrɛ̀ tɛ̃́nkɛ í yó nkpɑɑ́, bɛnìtìbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ ɑ̃ di miɛkɛ bɛ kó kuyonku kpɛ́í. 20 Yɛhɛkɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ pìɛ́kɛ́ yɛ̀ bo dɔúnko kɛ̀ dihɛìi nɑɑ́ ndikpɑuri kɛ̀ bɛ̀ɛ bɑntɛ́ kɛ dò n tú di Yiɛ̀ nKuyie.

Kuyie nnɑ̀kɛ́ tì Isidɑyɛɛribɛ tì yóó dɔɔ̀mu

21 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nni mbɛ́innɛ̀ kɛ dɔ̀: 22 Onìtì fɔ̃́! Bɑ nkpɛ́í nte kɛ̀ di nɑ́ɑ́ nkotiyɛ̃ nyie nyIsidɑyɛɛribɛ tenkɛ̀, wèè tu: Yɛwe pɛ̃nkù kɛ pɛ̃nkù bɑ́ ti í yɑ̀ Kuyie nkó mɛbɛnkùmɛ̀ mɑmɛ̀ dɔ̀ɔ̀rimɛ̀? 23 Nɑ́kɛ́ bɛ kɛ dɔ̀ mí ndi Yiɛ̀ nKuyie n tú n yóó pɑɑ̀mmu dɛ kóo kotiyɛ̃ nyIsidɑyɛɛribɛ tenkɛ̀ miɛkɛ. Pètìnkɛ bɛ̀ nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Yɛwe tùɔ̀kɛmu kɛ̀ n kó mɛbɛnkùmɛ̀ mɛmɔu bo dɔɔ̀. 24 Bɛpɑ̃ɑ̃soùmbɛ̀ tɛ̃́nkɛ í yó mbo Isidɑyɛɛribɛ tenkɛ̀ miɛkɛ. Bɛ̀ɛ̀ bo nnɑ́ɑ́ nkɛ tú m bɛ̀ bɛnkɛ dɛ̀mɑrɛ̀ bɑ́ bɛ̀ í yɑ̀ mùmɑmù. 25 Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie nkɛ̀ m bɛ́i ntì m bɛ́immu. Ti mɛ nyóó dɔɔ̀mu tì í yóó ɔɔtɛ. Díndi itookperí yɛmbɛ̀ díì kó mɛborimɛ miɛkɛ nkɛ n tì bɛ́immɛ̀ kɛ yóó tì dɔ̀ɔ̀. Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie mmíì bɛ́i!

26 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nyíɛ́ kɛ́ m bɛ́innɛ̀ kɛ dɔ̀: 27 Onìtì fɔ̃́! Isidɑyɛɛribɛ nɑ̀ɑ́ nhɑ kpɛ́í nkɛ tú: Onìtì yie nyɛ̃ nKuyie nhò bɛnkɛ tì tu nɑnkɛ kpɛti nti, tipɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì ò nɑ̀ɑ́ ntì tu yɛmɔ̀rɛ̀ yɛ̀ɛ̀ kpɑɑní yɛ kpɛti nti. 28 Á bɛ̀ nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie n tú dɛ̀ tɛ̃́nkɛ í yóó ɔɔtɛ kɛ̀ m bɛ́i ntìi dɔɔ̀. Kɛ̀ m bɛ́i ntì, m bɛ́immu kɛ̀ tì yóó dɔɔ̀. Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie mmíì bɛ́i.

13

Kuyie nnɑ̀kɛ́ tì bɛ̀ɛ̀ soú nkɛ tú bɛ̀ nɑ̀ɑ́ nku pɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì

1 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nní mbɛ́innɛ̀ kɛ dɔ̀: 2 Onìtì fɔ̃́! Nɑ́kɛ́ Isidɑyɛɛribɛ bɛ̀ɛ̀ nɑ̀ɑ́ mbɛ yɛ̀mmɛ̀ kpɛti kɛ soú nkɛ tú bɛ̀ nɑ̀ɑ́ m pɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì kɛ dɔ̀: Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie n tú: Bɛ̀ɛ kéntɛ́ kɛ́keè n yóó bɛ̀ nɑ̀kɛ́ tì. 3 Á bɛ̀ nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie n tú bɛ̀ bo yɑ̀, bɛmbɛ bɛ̀ɛ̀ tũ̀ mbɛ mɔ́mmɔmbɛ bɛ kó mɛyɛ̀mmɛ̀ bɑ́ bɛ̀ í yɑ̀ dɛ̀mɑrɛ̀. 4 Nɑ́kɛ́ bɛ kɛ tú, bɛ̀ sɑ̃̀ɑ̃́tɛ́nɛ̀ iɑ̃nkɛ́ nyi kɛ ɑ̃ tidobontì miɛkɛ. 5 Bɛ̀ í tũ̀ntɛ bɛ duotí cɑ̀kɛ dɛ̀, bɛ̀ í mɑɑ́ kuduotí kɛ fìtɛ́ bɛ ɛì, kɛ̀ dɛ̀ bo yié nkɛ̀ bɛ̀ ncómmú mudoò mɔ̀nnì, m miɛkɛ bo bɛ̀ yɛ̀ dìì yiè. 6 Bɛ̀ yɑ̀u mɛ̀ɛ̀ bɛnkùmɛ̀ tu dɛtetìrɛ̀ kɔ̃mɛ mmɛ, bɛ̀ bɛnkú yɛ̀ɛ̀ bɛnkùyɛ̀ tu siyɑ́ɑ̀bìsí kpɛyɛ nyɛ. Bɛɛ̀ ɔ̃ɔ̃ sɔ̃́ntɛ́ kɛ́ntú Kuyie nyɛ̃, m mɛ n yí bɛ̀ nɑ̀kɛ́ tìmɑtì, kɛ̀ bɛ̀ bɛ́i nkɛ dèè, bɛ̀ nkémmú m bo dɔɔ̀mɛ̀ bɛ̀ yɛ̃ mmù. 7 Bɛ̀ nɑ̀ɑ́ ndìì mɔ̀nnì kɛ tú Kuyie nyɛ̃, m mɛ n yí bɛ́i ntìmɑtì, dɛ̀ í tú bɛ̀ nɑ̀ɑ́ nsiyɑ́ɑ̀bìsí nsi, kɛ̀ bɛ̀ bɛnkú yɛ̀ɛ̀ bɛnkùyɛ̀ tu dɛtetìrɑ̀ɑ̀? 8 Dɛɛ̀ te mí ndi Yiɛ̀ nKuyie nkɛ̀ n tu bɛ̀ mɛ nnɑ́ɑ́mmɛ̀ bɛ̀ dɔ́ tì kɛ soú nkɛ tú m bɛ̀ bɛnkɛ mɛbɛnkùmɛ̀ mɑmɛ̀. Míì mɔ́mmuɔ n yóó wɛ̃ɛ̃tɛní bɛ bíɛ́kɛ̀, mí ndi Yiɛ̀ nKuyie m míì bɛ́i.

9 M bo ɑ̃nnɛ́ tɛnɔ̀ùtɛ̀ bɛ̀ɛ̀ soú nkɛ tú bɛ̀ nɑ̀ɑ́ mpɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì kɛ soú nkɛ tú m bɛ̀ bɛnkɛ tìmɑtì, kɛ́nɑ́ɑ́ nsiyɑ́ɑ̀bìsí. Bɛ̀ í yó nkɔkɛ́ n kɔbɛ tĩ̀nnì miɛkɛ, bɛ yètɛ̀ í yó nkɔkɛ Isidɑyɛɛribɛ yètɛ̀ miɛkɛ, bɛ nɑɑ̀cɛ̀i bɑ́ɑ́ nɑ Isidɑyɛɛribɛ tenkɛ̀. Kɛ̀ di bɑntɛ́ kɛ dò n tú di Yiɛ̀ nKuyie.

10 Bɛ̀ fétìnko n nìtìbɛ̀ mbɛ kɛ nɑ́ɑ́ ndiwɛ̀ì kpɛ́í, diwɛ̀ì mɛ nyí bo. Bɛ̀ bìítí n nìtìbɛ̀ mɑɑ́ kùù duotí nku. 11 Nɑ́kɛ́ bɛ kɛ tú fɛtɑdiɛfɛ̀ kèrínímu nɛ̀ kuyɑɑkù nɛ̀ yɛmɑ́tɑ̃́rɛ̀. 12 Kɛ bo potɛ́ kumɑrí kɛ̀ kùu do kɛ̀ bɛ̀ yĩ bɛnkɛ tibítì sòò borɛ̀, ɑ bɑ́ɑ́ yɑ̀. 13 Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie m bɛ́imu kɛ tú m miɛkɛ kɛɛ̀ bɛ̀ cɔ̀útɛ́, kɛ̀ n yóó bɛ̀ duɔ́nko fɛtɑɑfɛ̀ nɛ̀ kuyɑɑkù, m miɛkɛ kó fɛtɑɑfɛ̀ bo bɛ̀ potɛ́ nɛ̀ yɛmɑ́tɑ̃́rɛ̀ kɛ́ bɛ̀ cɑ̀kɛ. 14 M bo pɔntɛ kuduotí di bí kù kɛ̀ kùu do, kɛ̀ ku pũũ feítóo, kù bo do kɛ́ di yɑ̃kɛ, kɛ̀ di bɑntɛ́ kɛ dò n tú di Yiɛ̀ nKuyie. 15 M miɛkɛ bo yɛ̀ dìì mɔ̀nnì kuduotí nɛ̀ bɛ̀ɛ̀ kù bìítí, dɛ mɔ̀nnì m bo di bekɛ kɛ dɔ̀: Yé kuduotí borɛ̀ nɛ̀ bɛ̀ɛ̀ do kù bìítí? 16 Isidɑyɛɛribɛ miɛkɛ bɛ̀ɛ̀ do tú bɛmɑ́ɑ̀ m pɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑm̀bɛ̀? Dɛ mɔ̀nnì di tɛ̃́nkɛ bɑ́ɑ́ yɑ̀ m pɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑm̀bɛ̀, bɛ̀ɛ̀ do nɑ́ɑ́ nSedisɑdɛmmu kɔbɛ kɛ tú diwɛ̀ì kèríní, bɑ́ dìmɑrì í kéríní. Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie míì bɛ́i.

Kuyie nyɛ̃ nhEsekiɛrii nɑ́kɛ́ tì bɛ̀ɛ̀ sòú nkɛ tú bɛ̀ tu ku pɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑm̀bɛ̀

17 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nyíɛ́ kɛ́ n nɑ́kɛ́ kɛ dɔ̀: Onìtì fɔ̃́! Wɛ̃ɛ̃tɛ ɑ botí kó bɛsɑpɑ̀mbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ nɑ̀ɑ́ mbɛmɑ́ɑ̀ kpɛti kɛ tú bɛ̀ tu m pɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑm̀bɛ̀. A bɛ̀ nɑ̀kɛ́ m pɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì, kɛ́ bɛ̀ cɑu. 18 Á bɛ̀ nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie n tú bɛ̀ bo yɑ̀! Bɛmbɛ bɛ̀ɛ̀ yɑ̀ńtí idukɛ́ kɛ ṹnnìnko n nìtìbɛ̀ kɛ duɔ̀kù ifɑ́tíyì kɛ dɑɑti bɛnìtìbɛ̀ yɔ, bɛkótíbɛ̀ nɛ̀ ibí kɛ tɑnnìnko n nìtìbɛ̀ wɛ̃rɛ̀ ticùɔ̀tì miɛkɛ kɛ nɛ́ dɔ́ kɛ́coo mbɛ mɔ́mmɔmbɛ bɛ kpɛyɛ yɑ́ɑ̀bɑ? 19 Bɛ̀ cɑ̀ɑ̀ri n yètìrì ndi n kɔbɛ cuokɛ̀ mɛdibii ndinɑcɛ̀kutiri dìmɑ́ɑ̀ kpɛ́í nnɛ̀ mudiì sɑ́m̀pɔ́rɛ̀ kpɛ́í nkɛ kɔù bɛ̀ɛ̀ í dò nkɛ́kuɔ kɛ yóu bɛ̀ɛ̀ dò nkɛ́kuɔ, kɛ soú n nìtìbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ í yetírí tìmɑtì. 20 Dɛɛ̀ kpɛ́í nte mí ndi Yiɛ̀ nKuyie nkɛ̀ m bɛ́i nkɛ tú: M miɛkɛ bo bɛ̀ yɛ̀, bɛ dukɛ́ bɛ̀ soúnnɛ̀ ì n nìtìbɛ̀ kɛ bɛ̀ tɑnnìnko ticùɔ̀tì miɛkɛ. N yóó ì tɔ̃̀ũmu kɛ́pítɛ́ bɛ wɛ̃rɛ̀ bɛ̀ pĩ́ nyɛ̀ nɛ̀ ticùɔ̀tì sinɔɔ kɔ̃mɛ. 21 N yóó kɛ̃rímu bɛ fɑ́tíyì kɛ́dɛɛtɛ́ n nìtìbɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ɛ yɛ̀ bɛ cùɔ̀tì miɛkɛ, kɛ̀ bɛ̀ɛ bɑntɛ́ n túmɛ̀ di Yiɛ̀ nKuyie. 22 Di niirí bɛ̀ɛ̀ dɔ̀ɔ̀ri bɛ̀ mbɛ mɛsɑ̀ɑ̀ nnɛ̀ di kó siyɑ́ɑ̀bìsí m mɔ́mmuɔ m mɛ nyí cɑ̀ɑ̀rɛ̀ bɛ yɛ̀mmɛ̀ kɛ̀ di yɑ́úkùnko mɛyɛi ndɔɔ̀rìbɛ̀ kɔ̃̀ntì bɑ́ bɛ̀ í yóu mɛyɛi nkɛ̀ dɛ̀ bo yie nkɛ̀ bɛ̀ ńfòù. 23 Dɛ̀ dèèmu yíe! Di tɛ̃́nkɛ í yóó nɑ́kɛ́ siyɑ́ɑ̀bìsí, n yóó fietɛmu n nìtìbɛ̀ di nɔu miɛkɛ, kɛ̀ di bɑntɛ́ n túmɛ̀ di Yiɛ̀ nKuyie.

14

Dibɔɔ̀ bo mbomɛ̀ ɑ yɛ̀mmɛ̀ miɛkɛ

1 Kɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ kó bɛhɛikɛ̀nkótíbɛ̀ mɑbɛ̀ɛ kɔtɛní m borɛ̀, kɛ́nkɑri. 2 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nní mbɛ́innɛ̀ kɛ dɔ̀: 3 Onìtì fɔ̃́! Bɛ nnìtìbɛ̀ bɔkɛ̀ bo bɛ miɛkɛ nkɛ, bɛ̀ dɔú mmɛdíímmɛ̀ mmɛ mɛ̀ɛ̀ yó nte kɛ̀ bɛ̀ɛ yetɛ́, m bo yie nkɛ̀ bɛ̀ m beé ntìmɑtɑ̀ɑ̀? 4 Nɑ́kɛ́ bɛ kɛ dɔ̀: Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie n tú Isidɑyɛɛribɛ miɛkɛ, wèè yɛ̀mmɛ̀ bo mbo o bɔkɛ̀ ĩ́nkɛ̀ kòò kɔtɛní kɛ bo beé mpɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑǹtò tìmɑtì, míì mɔ́mmuɔ n yóó ò tɛ̃̀ńnɛ́ o bɔkɛ̀ sũ mɛ̀ɛ̀ kpɛ́í. 5 Kɛ̀ dɛ̀ɛ yie nkɛ̀ n wɛ̃tɛ kɛ́yṹɔ̃́ nyIsidɑyɛɛribɛ yɛ̀mmɛ̀ bɛ̀ɛ̀ n dɛ́tɛ́nɛ̀ bɛ bɔkɛ̀ sũ̀ṹ mmɛ̀ɛ̀ kpɛ́í. 6 Nɛ̀ dɛ kpɛ́í nɑ́kɛ́ Isidɑyɛɛribɛ kɛ dɔ̀: Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie n tú: Wɛ̃tɛnɛ̀ní, bútínnɛ́nɛ̀ di bɔkɛ̀ nɛ̀ isɔkɛ imɔu.

7 Isidɑyɛɛribɛ bɛmɔu miɛkɛ yoo bɛpɔ̀ɔ̀bɛ̀ bɛ̀ɛ̀ kɔ̀tɛní kɛ bɛ̀ bonɛ̀. Kòò mɔù n dɛ́tɛ́nɛ̀, kòo bɔkɛ̀ bo o yɛ̀mmɛ̀ miɛkɛ, kòo yɛ̀mmɛ̀ bo dɛ̀ɛ̀ yóó ò bɔ ndɛ bíɛ́kɛ̀, kɛ̀ dɛ yiɛ̀ nkɔ̀tɛ kɛ sɔ̃̀ńtɛ́ m pɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑǹtò kɛ bo ò beé ntìmɑtì, míì mɔ́mmuɔ n yóó ò tɛ̃̀ńnɛ́. 8 Míì yóó wɛ̃ɛ̃tɛní o bíɛ́kɛ̀ kóò dɔ̀ɔ̀ mɛdɔɔ̀rìmɛ̀ mɑmɛ̀ mɛ̀ɛ̀ yóó nɑɑ́ ndikotinùù kɛ̀ bɛ̀ ndì nɑɑ́. Dɛ yiɛ̀, m bo ò dɛ̀itɛ n kɔbɛ cuokɛ̀ kɛ̀ di bɑntɛ́ n túmɛ̀ di Yiɛ̀ nKuyie.

9 Kɛ̀ m pɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑǹtò mɔù bo weè mɛ nyóu kɛ̀ bɛ̀ o ciitɛ́, mí ndi Yiɛ̀ nKuyie mmíì yóu kɛ̀ bɛ̀ ò ciitɛ́. N yóó youtɛ n nɔ̀ùtɛ̀ ntɛ o ĩ́nkɛ̀, kóò dɛ̀ìtɛ n nìtìbɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ cuokɛ̀. 10 Bɛ̀ bo tɔ bɛdɛ́ dɛ kó mɛyɛi, nwèè kɔ̀tɛní kɛ bo ò beé nnɛ̀ wenwe bɛ̀ beé nwè. 11 Kɛ̀ dɛ̀ɛ yie nkɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ dɔ̀kɛ bɑ́ n dɛ́tɛ́nɛ̀, kɛ̀ n yetírí n kpɛti kɛ dɔ̀kɛ sĩnkùnko bɛmɑ́ɑ̀, bɛ̀ tu n kó bɛnìtìbɛ̀ mbɛ kɛ̀ m bɛ̀ te. Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie, mmíì bɛ́i.

Kuyie nhɔ̃ɔ̃ í nsɔ̃̀ńtɛ́ kɛ́kpetínnɛ́ onìtì

12 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nyíɛ́ kɛ́ m bɛ́innɛ̀ kɛ dɔ̀: 13 Onìtì fɔ̃́! Kɛ̀ dɛ̀ dò ndihɛì mɑrì kɔbɛ yetɛ n kpɛti, kɛ dɔ̀ɔ̀ dɛ̀ɛ̀ í wenni, kɛ̀ n yòutɛ n nɔ̀ùtɛ̀ kɛ dɛ̀ìtɛ bɛ kpɛrɛ dɛmɔu dɛ̀ɛ̀ do sùɔ́ mbɛ buɔ miɛkɛ, kɛ̀ n duɔnní dikònnì, kɛ kùɔ iwũɔ̃ nɛ̀ bɛnìtìbɛ̀. 14 Kɛ̀ dɛ̀ sɔ̃́ mbɛnìtìbɛ̀ bo dɛ kó dihɛì miɛkɛ, kɛ dònnɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ biɛ mbɛ tɑ̃ɑ̃ti Nɔwee nɛ̀ Dɑnniyɛɛri nɛ̀ Isɔbu, bɛɛ̀ yóó yentɛ́, bɛ̀ dɔ̀ɔ̀ri mɛ̀ɛ̀ kpɛ́í n dɔ́mɛ̀. Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie mmíì bɛ́i.

15 Kɛ̀ dɛ̀ mɛ ndò n duɔ́ nkɛ̀ dɛpĩ́mpĩ́nnɛ̀ dɛɛ̀ yɛ̀nní kɛ pĩĩ ndɛ kó dihɛì miɛkɛ bɛnìtìbɛ̀ kɛ dì dɔúnko bɑ́ òmɔù tɛ̃́nkɛ í dɛ̀ pɛ̃nkù dɛpĩ́mpĩ́nnɛ̀ dɛndɛ kpɛ́í. 16 Kɛ̀ dɛ kó bɛnìtìbɛ̀ botí bo dɛ kó dihɛì miɛkɛ bɛ̀tɑ̃ɑ̃ti, mí ndi Yiɛ̀ nKuyie m bomu kɛ̀ míì bɛ́i, mbɛ̀ bɑ́ɑ́ nɑ kɛ́dɛɛtɛ́ bɛ bí initidɑɑì yoo initipòì, bɛɛ̀ mɑ́ɑ̀ yóó cootɛ́ kɛ̀ dɛ kó dihɛì dɔúnko.

17 Kɛ̀ dɛ̀ mɛ ndò n duɔ́ nkɛ̀ mudoò muù tɑnní bɛ tenkɛ̀ miɛkɛ kɛ̀ bɛ̀ kɔ̀ù iwũɔ̃ nɛ̀ bɛnìtìbɛ̀. 18 Kɛ̀ dɛ̀ sɔ̃ ndɛ kó bɛnìtìbɛ̀ botí bo bɛ̀tɑ̃ɑ̃ti. Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie m bomu kɛ̀ míì bɛ́i, mbɛ̀ bɑ́ɑ́ nɑ kɛ́dɛɛtɛ́ bɛ bí initidɑɑì yoo initipòì, bɛɛ̀ mɑ́ɑ̀ yóó cootɛ́.

19 Kɛ̀ dɛ̀ mɛ ndò m miɛkɛ kɛɛ̀ bɛ̀ yɛ̀ kɛ̀ n duɔnní mutenkṹṹ, kɛ̀ mù bɛ̀ kɔ̀ù kɛ bo deè bɛnìtìbɛ̀ nɛ̀ iwũɔ̃. 20 Bɑ́ kɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ mɑbɛ̀ bo dɛ kó dihɛì kɛ dònnɛ̀ Nɔwee nɛ̀ Dɑnniyɛɛri nɛ̀ Isɔbu. Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie m bomu kɛ̀ míì bɛ́i, bɛ̀ bɑ́ɑ́ nɑ kɛ́dɛɛtɛ́ bɛ bí initidɑɑì yoo initipòì, bɛɛ̀ mɑ́ɑ̀ yóó cootɛ́ bɛ̀ dɔ̀ɔ̀ri mɛ̀ɛ̀ kpɛ́í n dɔ́mɛ̀.

21 Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie mmíì bɛ́i nkɛ tú, bɑ́ nɛ̀ m mɛ nduɔ́nkomɛ̀ tiyɛ̃ĩti tìnɑ̀ɑ̀: Mudoò nɛ̀ dikònnì nɛ̀ dɛpĩ́mpĩ́nnɛ̀ nɛ̀ mutenkṹṹ nSedisɑdɛmmu kɛ bo kuɔ bɛnìtìbɛ̀ nɛ̀ iwũɔ̃ kɛ́deè. 22-23 Bɑ́ nɛ̀ mɛmmɛ n yóó súɔ́mmu bɛnìtìbɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ɛ yɛ̀nní Sedisɑdɛmmu ɛì kɛ́kɔtɛní bɛ̀ di pĩ̀ńní kɛ̀ di borɛ̀, kɛ̀ di yɑ̀ bɛ borimɛ nɛ̀ bɛ dɔɔ̀rìmɛ̀, kɛ́bɑntɛ́ mùù kpɛ́í nte kɛ̀ n duɔ́ nkɛ̀ dɛ kó mɛyɛi ndo nSedisɑdɛmmu, dɛ mɔ̀nnì kɛ̀ dí bɑntɛ́ kɛ dò n yí sɔ̃̀ńtɛ́ kɛ duɔ́ nkɛ̀ dɛ kó mɛyɛi ndo Sedisɑdɛmmu, mí ndi Yiɛ̀ nKuyie míì bɛ́i.

15

Kuyie ndònnɛnɛ̀mɛ̀ Sedisɑdɛmmu kɔbɛ fínyĩ̀ kó mutie

1 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nyíɛ́ kɛ́ m bɛ́innɛ̀ kɛ dɔ̀: 2 Onìtì fɔ̃́! N yóó dɑ bekɛ tìmɑtì nti, fínyĩ̀ kó kudɔú pɛ̃ɛ̃tɛ́ bɑ dɛtie ntɛrɛ̀ kpɛyi? 3 Bɛ̀ dɔ̀ɔ̀rinɛ̀ dɛ̀mɑrɛ̀ dɛ kó kudɔúɑ̀? Bɛ̀ bo nɑ kɛ́ kù dɔ̀ɔ̀nɛ̀ fɛbɑɑfɛ mɑfɛ̀ kɛ́nsɑkù tinɛntɑ̀ɑ̀? 4 Ntɛ ku kɛ̀ bɛ̀ kù tɔ̀tìnnɛ kɛ̀ kù cɔ̀útɛ́ tipíìtì tidɛ́. Kɛ̀ ku cuokɛ̀ cɔ̀útɛ́. Kù bo yie nkɛ́dɔɔ̀nɛ̀ dɛ̀mɑrɑ̀ɑ̀? 5 Bɑ́ kù do wenni dìì mɔ̀nnì bɛ̀ do í kù dɔ̀ɔ̀rinɛ̀ mùmɑmù, kɛ̀ kù bo cɔ́útɛ́mu kɛ̀ bɛ̀ nɛ́ kù dɔ̀ɔ̀nɛ̀ dɛ̀mɑrɑ̀ɑ̀?

6 Dɛɛ̀ te mí ndi Yiɛ̀ nKuyie nkɛ̀ m bɛ́i nkɛ tú: N cɔ́u mmɛ̀ɛ̀ botí nfínyĩ̀ kó kudɔú idɛí tɛì cuokɛ̀, n yóó mɛ n dɔ̀ɔ̀ Sedisɑdɛmmu kɔbɛ. 7 N wɛ̃̀ɛ̃tɛní bɛ bíɛ́kɛ̀ nkɛ, kɛ̀ bɛ yɛ̀mmɛ̀ dò mbɛ̀ yentɛ́nɛ̀ muhɑ̃ɑ̃́ nkɛ̀ mù nɛ́ yóó bɛ̀ cɔ̀útɛ́. M bo wɛ̃ɛ̃tɛní bɛ bíɛ́kɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ɛ bɑntɛ́ n túmɛ̀ di Yiɛ̀ nKuyie. 8 M bo duɔ́ nkɛ̀ bɛ ɛìi ndɔúnko bɛ̀ n yetɛ mɛ̀ɛ̀ kpɛ́í. Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie mmíì bɛ́i.

16

Kuyie ndònnɛnɛ̀mɛ̀ Sedisɑdɛmmu dɛbirɛ bɛ̀ dootóo dɛ̀

1 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nni mbɛ́innɛ̀ kɛ dɔ̀: 2 Onìtì fɔ̃́! Bɛnkɛ Sedisɑdɛmmu kòo bɑntɛ́ ò dɔ̀ɔ̀ri ìì sɔ̀kɛ. 3 Á ò nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie mmíì ò nɑ̀ɑ́ nkɛ tú: Sedisɑdɛmmu ɑ fuku nɛ̀ bɛ̀ dɑ pɛitɛ́mɛ̀ ɑ tu Kɑnnɑhɑ̃ɑ̃ kou nwe, kɑ̀ɑ cicɛ tú Amɔriibɛ botí kou, kɑ̀ɑ yɔ̃ tú Itiibɛ botí kou. 4 Nɛ̀ bɛ̀ dɑ pɛitɛ́mɛ̀ nɛ̀ ɑ yɑ̀mɛ̀ diyiè, kɛ́ndònnɛ̀ dɛbirɛ ndɛ, bɛ̀ɛ dɑ pɛitɛ́ bɛ̀ í nkèétɛ́ ɑ nɛititɔù, bɑ́ bɛ̀ í ndɑ wùɔ̀ kɛ dɑ wénkùnnɛ, bɛ̀ í ndɑ wɑɑrɛ mukɔ́kúɔ́, bɛ̀ í dɑ dɑ̀tínnɛ́ kuyɑ̀ɑ̀kù. 5 A do dò nyisíɛ́ nyi òmɔù í ndɑ kuɔ̀ mmɛsémmɛ̀, bɛ̀ do í dɑ dɔ̀ɔ̀ dɛndɛ kó dimɑ̀ɑ̀, bɛ̀ do dɑ dootóomu dikpɑ́ɑ̀ miɛkɛ bɛ̀ dɑ pɛitɛ́ní dìì yiè. 6 Kɛ̀ nní mpɛ̃nkɛ́ kɛ dɑ yɑ̀ kɑ̀ɑ duɔ́nɛ̀ mɛyĩ̀ĩ̀. Mɛm̀mɛ n dɑ nɑ̀kɛ́mɛ̀ kɛ dɔ̀: Ǹfòù! Kɛ sɔ̃́ nhɑ kpɑɑ́nɛ̀ mɛyĩ̀ĩ̀. 7 Mɛm̀mɛ n duɔ́mmɛ̀ kɑ̀ɑ kòtɛ́ dikpɑ́ɑ̀ kó timútì kɔ̃mɛ, kɛ pĩ̀ntɛ kɛ dɛukɛ, kɛ tĩ̀ńtɛ́, kɛ yɛ̀ yɛmɛ, kɛ yɛ̀ ticìtì, kɛ nɛ́ nkpɑɑ́ bo ɑ tetìrì. 8 Mɛm̀mɛ kɛ̀ nní mpɛ̃nkɛ́ kɛ́ dɑ yɑ̀, kɛ sɔ̃́ nhɑ cɛ̃ntɛní kɛ dèè. Kɛ̀ n dɑ dɑ̀tínnɛ́ n yɑɑ̀bòrì mɑ̀nku kɛ́kɑ̃ɑ̃́ nhɑ fɛi, kɛ́ dɑ dɔúnnɛ̀ dinùù kɛ dɔ̀: M bo dɑ puokɛ, kɑ̀ɑ nɑɑ́ m pokù. Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie mmíì mɛ nyɛ̃.

9 Mɛm̀mɛ n dɑ wùɔmɛ̀ kɛ ɔ̀útɛ́ mɛyĩ̀ĩ̀ mmɛ̀ɛ̀ dɑ dɑ́ɑ́tí, kɛ dɑ pe mmɛkùɔ̀, 10 kɛ dɑ dɑ̀tínnɛ́ tiyɑ̀ɑ̀tì tìì kpɛ̃ nnɛ̀ tinɛusɑ̀ɑ̀tì bɛ̀ dɔ̀ɔ̀nɛ̀ tì tikɔ̃̀ntì tìì nukú mɛsɑ̀ɑ̀, nnɛ̀ kuyɑɑ̀bomboúnkù kùù dùɔ̀kɛnɛ̀ mupɑ̀ɑ̀konkperímù, kɛ dɑ dɑ́tínnɛ́ kuyɑɑ̀sɑ̀ɑ̀kù, 11 kɛ dɑ sɑ̃̀ri, kɛ dɑ ũ̀ńnɛ́ sinɛí, kɛ dɑ dùú mmɛdɛ̀ì, 12 kɛ tɔ̃nnɛ́ ɑ ɔ̃nnì mumɑ́mɑ́ɑ́ nkɛ dɑ tɔ̃nnɛ́ yɛtootɔ̃rɛ, kɛ dɑ ìńnɛ́ fɛsɔɔyítòòdɑ́fɛ̀. 13 Kɛ dɑ sɑ̃̀ri mɛsɔɔ nnɛ̀ timɑ́tì pɛ́ítì kó tisɑ̃tì kɑ̀ɑ ndɑɑti mupɑ̀ɑ̀konkperímù kó tiyɑ̀ɑ̀tì nɛ̀ tiyɑɑ̀sɑ̀ɑ̀tì tìì kpɛ̃, kɛ̀ n dɑ duɔ́ mmuyuo nsɑ̀ɑ̀mù nɛ̀ mɛcekùɔ̀ nnɛ̀ mɛkùɔ̀ kɑ̀ɑ yo nkɛ wenkɛ mɛdiɛ̀ nkɛ nɑɑ́ nhokpɑ̀ɑ̀tì. 14 Kɛ̀ yɛbotɛ̀ dɑ yĩ̀ɛ̃́tɛ́ ɑ wenniku kpɛ́í nkɛ yɛ̃́ kù do í mɑ̀nnɛ̀mɛ̀ kùmɑkù ɑ sɑ̃̀ri tìì sɑ̃tì kpɛ́í. Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie mmíì mɛ nyɛ̃.

Sedisɑdɛmmu dɔ̀ɔ̀rimɛ̀ onitipòkù wèè dɔuti dɔutinɛ̀ bɛnitidɑɑbɛ̀ o kɔ̃mɛ

15 Dɛ mɔ̀nnì kɑ̀ɑ wenniku nɛ̀ ɑ yetìfeítóo kɛ̀ dɛ̀ nɛ́ dɑ soutɛ́ kɑ̀ɑ nɑɑ́ nhonitipòkù wèè dɔuti dɔutinɛ̀ bɛnitidɑɑbɛ̀ kɛ yɑɑ́ nhɑmɑ́ɑ̀ nɛ̀ bɛ̀ɛ̀ kó dimɑ̀ɑ̀ kɔ̀riní ɑ borɛ̀, 16 kɛ tùótɛ́ ɑ yɑɑ̀sɑ̀ɑ̀tì yɛyɔ̃̀rɛ̀ kpɛti kɛ dɔ̀ɔ̀nɛ̀ titouti yɛbɔɔwũɔ̃tɔ̀rɛ̀ borɛ̀ kɛ cɑ̀kɛ ɑmɑ́ɑ̀ nɛ̀ yɛ. 17 Kɛ tùótɛ́ mɛsɔɔ nnɛ̀ timɑ́tì pɛ́ítì kó tisɑ̃tì n do dɑ duɔ́ ntì, kɛ dɔ̀ɔ̀nɛ̀ sibɔɔtenkɑɑnìi sidɑɑsì kɛ m bùtínnɛ́ kɛ sì tũ̀nnɛ. 18 Kɛ tùótɛ́ tiyɑ̀ɑ̀tì tìì kpɛ̃ nkɛ sì dɑ̀tínnɛ́, kɛ túótɛ́ n kùɔ̀ nnɛ̀ n tùdɑ̀ɑ̀rí kɛ sì cɔ́u. 19 N do dɑ duɔ́ mmùù yùo nsɑ̀ɑ̀mù nɛ̀ wèè pɛ̃́ɛ̃̀ nɛ̀ mɛ̀ɛ̀ kùɔ̀ nnɛ̀ mɛ̀ɛ̀ cekùɔ̀ n do dɑ duɔ́ ndɛ̀, kɑ̀ɑ nyo, nhɑ dɛ mpɑ̃ɑ̃ nsitenkɑɑnìi kɛ dɛ̀ nsì cɔ́unko. Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie mmíì mɛ nyɛ̃. 20 A dɔ̀ɔ̀ onititipòkù wèè dɔuti dɔutinɛ̀ bɛnitidɑɑbɛ̀ o kɔ̃mɛ mmɛ kɛ m bùtínnɛ́ kɛ́tũ̀nnɛ yɛbɔkɛ̀, kɛ̀ dɛndɛ í sɑ̀nnɛ̀, kɑ̀ɑ tùótɛ́ m bí ɑ m pɛitɛ́nɛ̀ ì, initidɑɑì nɛ̀ initipòì kɛ yɛ̀ pɑ̃ɑ̃, 21 kɛ tùótɛ́ m bí kɛ ì fìé sibɔɔtenkɑɑnìi kɛ cɔ́u. 22 Kɛ m bùtínnɛ́ kɛ dɔɔri isɔkɛ kpɛrɛ, kɛ tũ̀nnɛ yɛbɔkɛ̀ bɑ́ ɑ í denniní ɑ bíkɛ́mbɛ́ntì, ɑ do bo dìì mɔ̀nnì ɑ tetìrì kɛ duɔ́nɛ̀ mɛyĩ̀ĩ̀.

23 A yɛi mmɛɛ̀ sũ̀ṹ. A bo yɑ̀! Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie mmíì bɛ́i. 24-25 A ɑ̃ɑ̃̀ yɛ̀ɛ̀ wũɔ̃tɔ̀rɛ̀ tipíìtì timɔu, bɑ́ kùù cɛ nùù, kɛ sɑ̃ũ ɑ wenniku nɛ̀ bɛ̀ɛ̀ kó dimɑ̀ɑ̀ pɛ̃nkù. A dɔɔri onitipòkù wèè dɔuti dɔutinɛ̀ bɛnitidɑɑbɛ̀ o kɔ̃mɛ mmɛ kɛ̀ dɛ̀ sũ̀ṹ. 26 Fɔ̃́ɔ̃̀ tɑunnɛ̀ Esibiti kɔbɛ ɑ cɛ̃pɛɛtitɔbɛ̀ kperíbɛ̀. Kɛ̀ dɛ̀ sũ̀ṹ nkɛ íi m miɛkɛ. 27 Kɛ̀ n yòutɛ n nɔ̀ùtɛ̀ ɑ ĩ́nkɛ̀, kɛ dɑ nɛutɛ́ tidiitì kɛ duɔ́ nkɑ̀ɑ dootitɔbɛ̀ dɑ nɑ, kɛ̀ ifɛi pĩ nFidisitɛ̃ɛ̃bɛ kó bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ ɑ m bùtínnɛ́ mɛ̀ɛ̀ kpɛ́í. 28  Bɑ́ dɛ̀ í dɑ sɑ̀nnɛ̀, kɑ̀ɑ tũ̀nnɛ Asidii ɛì kɔbɛ, bɑ́ nɛ̀ mɛmmɛ dɛ̀ í dɑ sɑ̀nnɛ̀. 29 Kɑ̀ɑ sɔɔtɛ́ kɛ tɑunnɛ̀ Bɑbidɔnni kɔbɛ, bɛpotɑmbɛ̀ diɛbɛ̀ nɛ̀ mɛmmɛ ɑ mɛ nyí sɑ̀nnɛ̀. 30 Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie m bɛ́immu kɛ tú: Mɛyɛ̀mmɛ̀ mɛɛ̀ dɑ dòńtɛ́ kɑ̀ɑ dɔ̀ɔ̀ onitipòkù wèè dɔuti dɔutinɛ̀ bɛnitidɑɑbɛ̀ o kɔ̃mɛ. 31 Kɛ mɑɑ́ yɛwũɔ̃tɔ̀rɛ̀ tipíìtì timɔu, bɑ́ kùù cɛ nùù kɛ senku ticuuti. A í dònnɛ̀ bɛnitipòbɛ̀ tɔbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ dɔuti dɔutinɛ̀ bɛnitidɑɑbɛ̀ bɛ̀ dòmmɛ̀. 32 A dònnɛ̀ onitipòkù wèè ɔ̃ɔ̃ yóu wènwe o dɔù kɛ́yɛ̀ kɛ́wɑmmú mbɛnitidɑɑbɛ̀ tɔbɛ̀. 33 Bɛnitipòbɛ̀ tɔbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ dɔuti dɔutinɛ̀ bɛnitidɑɑbɛ̀ bɛ̀ bɛ̀ yietìmu, kɛ̀ fɔ̃́ nnɛ́ pɑ̃ɑ̃ nyɛpɑ̃rɛ̀ ɑ dɑcĩɛ̃̀ kɛ yɛ̀ yũɔ̃nní kɛ̀ yɛ̀ bo nkɔ̀rìní ɑ borɛ̀ kɛ dɑ dɔunɛ̀. 34 A kó munitidɑwɑmmù í dònnɛ̀ bɛtɔbɛ̀ kɔ̃mu, bɛnitidɑɑbɛ̀ bɛɛ̀ í dɑ wɑnti, fɔ̃́ɔ̃̀ wɑnti bɛnitidɑɑbɛ̀, kɛ bɛ̀ yietí kɛ kòńtɛ́ mɛborimɛ.

35 Sedisɑdɛmmu, ɑ dònnɛ̀ onitipòkù wèè dɔuti dɔutinɛ̀ bɛnitidɑɑbɛ̀ wènwe. Kéntɛ́ mí ndi Yiɛ̀ nKuyie n tú mù. 36 Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie n tú, ɑ cɑ̀kɛ mɛ̀ɛ̀ kpɛ́í nhɑ kpɑ̀tì kɛ bɛnkɛ ɑ fɛi ɑ nɑɑtinɛ̀ bɛ̀, kɛ tɑunnɛ̀ yɛbɔkɛ̀ kɛ yɛ̀ fìé ibí. 37 Dɛɛ̀ kpɛ́í nte kɛ̀ n yóó tíí nhɑ nɑtitɔbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ kó dimɑ̀ɑ̀ dɑ dɔkɛ nɛ̀ ɑ dɔkɛ bɛ̀ nɛ̀ ɑ pɛ̃̀ mbɛ̀, m bo bɛ̀ tìínní dìì mɔ̀nnì n yóó dɑ́tɛ́mu ɑ yɑ̀ɑ̀tì kɛ́ dɑ còńnɔ́ɔ ɑ tetìrì bɛ ììkɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ɛ yɑ̀ ɑ fɛi imɔu. 38 N yóó dɑ bekɛ́nɛ̀mu bɛ̀ bekùnɛ̀mɛ̀ onitipòkù wèè dɔuti dɔutinɛ̀ bɛnitidɑɑbɛ̀ nɛ̀ bɛ̀ bekùnɛ̀mɛ̀ bɛnitikɔ̀ùbɛ̀ ɑ ìí m miɛkɛ nkɛ kɛ yóu kɛ̀ n yóó dɑ kuɔ̀. 39  M bo dɑ ɑ̃nnɛ́ bɛ nɔu miɛkɛ kɛ̀ bɛ̀ɛ puɔ nhɑ wũɔ̃tɔ̀rɛ̀ kɛ́fekɛ ɑ yɑ̀ɑ̀tì nɛ̀ ɑ sɑ̃tì kɛ dɑ cónnɔ́ɔ ɑ tetìrì. 40 Bɛ̀ bo sukú bɛnìtìbɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ dɑ búɔ́tí yɛtɑ̃́rɛ̀ kɛ́ dɑ kṹṹkɛ́ yɛse, 41 kɛ́cɔ́u nhɑ cɛ̃́ĩ kɛ dɑ dɔ̀ɔ̀ bɛ̀ yɛ̃ mbɛ̀ dɑ dɔ̀ɔ̀mɛ̀ bɛnitipòbɛ̀ pɛ́u ììkɛ̀. Kɛ̀ n kṹntɛ́ ɑ nitidɑwɑmmù bɑ́ ɑ tɛ̃́nkɛ bɑ́ mpɑ̃ɑ̃ nhɑ kpɑ̀tì. 42 M miɛkɛ bo dɑ yɛ̀ dìì mɔ̀nnì kɛ́kɑ̃́ɑ̃́ nkɛ mɑ̀nku, n yɛ̀mmɛ̀ bo dɑ nɔ́ɔ́tɛ́, dɛ mɔ̀nnì ɑ dɔɔ̀rìmɛ̀ tɛ̃́nkɛ bɑ́ nni nyóù. 43 M miɛkɛ bo do ɑ ĩ́nkɛ̀. A í mɛ̀ ndèntɛnímɛ̀ ɑ bíkɛ́mbɛ́ntì mɔ̀nnì nɛ̀ mɛmmɛ kɛ íinko m miɛkɛ, m múnkɛ nɛ́ còḿmúmu kɛ bo dɑ fɔ́ɔ́ nhɑ dɔ̀ɔ̀ dɛ̀. Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie mmíì bɛ́i. A dɔ̀ɔ̀ tìì sɑ̃̀sɑ̃̀ɑ̃̀tì kpɛrɛ dɛndɛ kɛ̀ n yí mbuɔ̀ dɛ kpɛti kɑ̀ɑ nɛ́ sɔɔtɛ́ kɛ dɔkɛ dɔ̀ɔ̀ isɔkɛ kpɛrɛ mɔ́mmɔnnɛ.

Sedisɑdɛmmu kɔbɛ kó mɛyɛi mpɛ̃ɛ̃tɛ́mu yɛhɛkɛ̀ tɛyɛ̀ kɔbɛ kɔ̃mɛ

44 Sedisɑdɛmmu ɑ kpɛrɛ yóó nɑɑ́ ndikotinùù ndi bɛ̀ɛ̀ nɔnnɛ̀ yɛkotinɔ̀ kɛ̀ bɛ̀ ndì nɑ̀ɑ́ nhɑ kpɛ́í nkɛ tú: Yɔ̃ dòmmɛ̀, birɛ mɛ ndò. 45 A yɔ̃ bɑɑ do dòmmɛ̀ kɛ senku o dɔù nɛ̀ o bí, ɑ kpɛrɛ mɛ ndò. A kó bɛkótíbɛ̀ nɛ̀ ɑ nɛí bɛ̀ do dòmmɛ̀ kɛ senku bɛ dɑɑbɛ̀ nɛ̀ bɛ bí. A kpɛrɛ mɛ ndò. Di yɔ̃ do tú Itiibɛ botí kou nwe, kɛ̀ di cicɛ tú Amɔriibɛ botí kou. 46 A kóò kɔ̀ tu Sɑmmɑrii wèè bo ɑ bɑkù cɑ̃̀nku bíɛ́kɛ̀, ɑ kó tɛyɑ̃ɑ̃̀tɛ̀ tɛ̀ɛ̀ mɛ mbo ɑ bɑkù yoú tɛɛ̀ tu Sodɔmmu nɛ̀ o bí. 47 A tũ̀nnɛ bɛɛ̀ kó mɛborimɛ kɛ dɔ̀ɔ̀ bɛ kó isɔkɛ, ɑ cɑ̀kɛ kɛ dɛ̀ pɛ̃ɛ̃tɛ́mu bɛ kpɛrɛ mɛdiɛ̀. 48 Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie m bomu kɛ̀ míì bɛ́i. A kóò kótì Sodɔmmu nɛ̀ o bí bɛ̀ í dɔ̀ɔ̀ fɔ̃́ nnɛ̀ ɑ bí di mɛ̀ ndɔ̀ɔ̀mɛ̀. 49 Ntɛ ɑ kóo kótì Sodɔmmu yie kó mɛyɛi ntúmɛ̀: Tɛfentɛ̀ nɛ̀ tidikɛ́dɛntì, ò bo ntiɛmmɛ̀, kɛ́nkɑri kɛ í yĩɛ̃̀kù dɛ̀mɑrɛ̀, wenwe nɛ̀ o bí, bɑ́ mɛsémmɛ̀ í ò bonɛ̀ ocĩ̀rì nɛ̀ osénnìwè. 50 Tɛfentɛ̀ tɛɛ̀ do bɛ̀ dɛutɛ́ kɛ̀ bɛ̀ɛ dɔɔ̀ isɔkɛ kpɛrɛ n yììkɛ̀, kɛ̀ m bɛ̀ kɛi nkɛ́ndònnɛ̀ ɑ yɑ̀mɛ̀. 51 Sɑmmɑrii yie wenwe í dɔ̀ɔ̀ mɛyɛi mbɑ́ kɛ̀ mɛ̀ kɑ̃̀ɑ̃́kɛ́ ɑ kɔ̃mɛ cuokɛ̀. A dɔkɛ pɛ̀i nhɑ kó isɔkɛ kɛ̀ dɛ̀ tontɛ́mu. A kó isɔkɛ iì sũ̀ṹ, ndɛɛ̀ te ɑ kó bɛkótíbɛ̀ nɛ̀ ɑ nɛí kɛ̀ bɛ̀ dò mbɛ̀ wenni. 52 Fɔ̃́ɔ̃̀ yóó tɔ tũnkɛ́ bɛ kó ifɛi, kɛ yɛ̃́ fɔ̃́ɔ̃̀ dɔ̀ɔ̀mɛ̀ isɔkɛ kɛ̀ ì pɛ̃ɛ̃tɛ́ bɛ kpɛyi, kɛ̀ bɛ̀ dò mbɛ̀ wenkɛ, fɔ̃́ɔ̃̀ tiekɛ ifɛi, nɛ̀ yɛsɑ̃́ɑ̃̀mbɛ̀, kɛ yɛ̃́ fɔ̃́ɔ̃̀ temɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ dò mbɛ̀ wenni. 53 N yóó wɛ̃tɛ kɛ́íimmu Sodɔmmu nɛ̀ o bí kɛ́cónnɛ́, kɛ́íi nSɑmmɑrii nɛ̀ o kpɛyi kɛ́cónnɛ́, kɛ múnkɛ dɑ íi nkɛ́cónnɛ́ bɛ cuokɛ̀. 54 Kɛ̀ dɛ̀ɛ yie nkɑ̀ɑ tɔ ɑ fɛi kɛ́sĩ́nnɛ́ ɑ yuu ɑ dɔ̀ɔ̀ dɛ̀ɛ̀ kó dimɑ̀ɑ̀ dɛ kpɛ́í nkɛ̀ dɛ̀ɛ bɛ̀ bɑ́ntɛ̀. 55 A kóo kótì Sodɔmmu nɛ̀ o bí bɛ̀ bo wɛ̃tɛ kɛ́cómmú bɛ fɔ̃̀tɛ̀ kótɛ̀ nyɛ, Sɑmmɑrii nɛ̀ o kpɛyi kɛ̀ bɛ̀ɛ wɛ̃tɛ kɛ́cómmú bɛ kpɛyɛ. Fɔ̃́ nnɛ̀ ɑ kpɛyi kɛ̀ di wɛ̃tɛ kɛ́cómmú di kpɛyɛ. 56 A do mɔkɛ dìì yiè tɛfentɛ̀ kɛ́nsenkumu Sodɔmmu koò dɑú. 57 Kɛ sɔ̃́ nhɑ fɛi mu nyí feitɛ́ koò dònnɛ̀. Di mmɔ̀nnì Edɔmmu ɛì kó bɛsɑpɑ̀mbɛ̀ nɛ̀ yɛhɛkɛ̀ tɛyɛ̀ kɔbɛ bɛ̀ɛ̀ dì fitɛ́ bɛ̀ nɛ́ dɑú fɔ̃́ nwe, bɛmbɛ nɛ̀ Fidisitɛ̃ɛ̃bɛ kó bɛsɑpɑ̀mbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ do dɑ senku tipíìtì timɔu. 58 Fɔ̃́ɔ̃̀ yóó tɔ ɑ kó munitidɑwɑmmù ɑ dɔ̀ɔ̀ tì nɛ̀ isɔkɛ kpɛrɛ ɑ dɔ̀ɔ̀ dɛ kó tiyeti. Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie mmíì mɛ nyɛ̃.

59 Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie m bɛ́immu kɛ tú: A dɔ̀ɔ̀ dɛ̀ n yóó dɛ ndɑ fɔ́ɔ́. Kɛ yɛ̃́ fɔ̃́ɔ̃̀ sènkɛ̀rìmɛ̀ ɑ n dɔúnnɛ̀ dìì nùù kɛ tɔ̃̀tɛ mí nnɛ̀ fɔ̃́ nti kó mɛtɑummɛ̀. 60 Mí mmɛ nkpɑɑ́ yɛ̃́mu mɛtɑummɛ̀ n do dɑ dɔ̀ɔ̀nɛ̀ mɛ̀ ɑ bikɛ́mbɛ́ntì mɔ̀nnì, n yóó wɛ̃tɛ kɛ dɑ dɔɔ̀nɛ̀mu mɛtɑummɛ̀ mɛ̀ɛ̀ yó mbo sɑ̃́ɑ̃̀. 61 Dɛ mɔ̀nnì kɑ̀ɑ dentɛní ɑ borimɛ ɑ bo cɔutɛ́ dìì mɔ̀nnì ɑ kó bɛkótíbɛ̀ nɛ̀ ɑ nɛí, kɛ̀ m bɛ̀ ndɑ duɔ́ nkɛ̀ bɛ̀ ntú ɑ bí, nɛ̀ bɛ ti í yó mmɔkɛ mɛtɑummɛ̀ mí nnɛ̀ fɔ̃́ nti mɔkɛ mɛ̀. 62 Kɛ yɛ̃́ míì yóó wɛ̃tɛ kɛ dɑ dɔɔ̀nɛ̀mɛ̀ mɛtɑummɛ̀, kɑ̀ɑ bɑntɛ́ n túmɛ̀ di Yiɛ̀ nKuyie, 63 kɛ́dentɛní ɑ borimɛ do dòmmɛ̀, kɛ̀ ifɛi dɑ pĩ́ mbɑ́ ɑ nùù bɑ́ɑ́ tɑ́útɛ́ m bo dɑ cĩ́ɛ̃́ ndìì mɔ̀nnì ɑ dɔ̀ɔ̀ dɛ̀ dɛmɔu, mí ndi Yiɛ̀ nKuyie mmíì bɛ́i.

17

Kuyie nhɑ̃ntɛ́mɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ kɛ dònnɛnɛ̀ fɛtúúfɛ̀

1 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nní mbɛ́innɛ̀ kɛ dɔ̀: 2 Onìtì fɔ̃́! Wɑɑ́ dinɑ́ɑǹhɑ̃ntírì Isidɑyɛɛribɛ kpɛ́í nkɛ dì mbɛ̀ ɑ̃ntɛ́. 3 Nɑ́kɛ́ bɛ kɛ dɔ̀: Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie n tú fɛtúúfɛ̀ diɛfɛ̀ mɑfɛ̀ fɛɛ̀ kɔ̀tɛní Dimɑɑ kɛ̀ fɛ fìɛ̀ti dɛu kɛ̀ fɛ fɛ̀tì òkù, kɛ̀ fɛ̀ dɑ̀ɑ́tí ticìtì kɛ ɑ̃ yɛyɔ̃̀rɛ̀, kɛ bɔ̀ɔ́tɛ́ Dimɑɑ túúkù kó mutie sɛ́tìrì kó kubɑkù mɛyómmɛ̀ kɔku. 4 Kɛ kèétɛ́ mu bɑkɛ mɛyómmɛ̀ kpɛyi kó dimɑ̀ɑ̀ kɛ ìtɛ́nɛ̀, kɛ kònnɛ̀ bɛpotɑmbɛ̀ ciɛ, kɛ ì dɔú mbɛpotɑmbɛ̀ kó dihɛì miɛkɛ. 5 Kɛ dèè kɛ wɑɑ́ ntitieti dɛ kó dihɛì kpɛti kɛ tì buɔtí kupɑku kùù duɔ̀, kɛ tì fìí mmɛniɛ ntɑkɛ́, mutie mùù nɔnnɛ̀ mɛniɛ mmu kɔ̃mɛ. 6 Kɛ̀ ì pũ̀ntɛ kɛ nɑɑ́ nfínyĩ̀ kó mutie mùù pɛí mɛsɑ̀ɑ̀ kɛ wùɔ nkɛ̀ mu fɑ̃ɑ̃̀tì wetí fɛɛ̀ túúfɛ̀ kɛ̀ mu cĩ̀ɛ̃ ntɑti kɛtenkɛ̀, kɛ̀ mù yɛ̀ ibɑkɛ. 7 Kɛ̀ fɛtúúfɛ̀ diɛfɛ̀ tɛfɛ̀ yɛ̀nní kɛ̀ fɛ fìɛ̀ti dɛu kɛ̀ fɛ fɛ̀tì òkù kɛ í sénní. Kɛ̀ fínyĩ̀ kó mutie cĩɛ̃ nyɛ̀ kɛ fɛ̀ wetí. Kɛ̀ mu bɑkɛ fɛ wetí kɛ̀ mu yɛ̀mmɛ̀ dò mmù bo pɛ́tɛ́ mɛniɛ nfɛ bíɛ́kɛ̀, kɛ̀ dɛ̀ɛ pɛ̃ɛ̃tɛ́ mù fìíkú dɛ̀. 8 Mù mɛ nnɛ́ do fííkú kɛtensɑ̀ɑ̀kɛ̀ nkɛ kukó mpɛɛ́mmɛ̀ kɛ̀ dɛ̀ bo yie nkɛ̀ mùu yɛ̀ ibɑkɛ kɛ́pɛitɛ́ yɛbɛ, kɛ́ntú fínyĩ̀ kó mutie sɑ̀ɑ̀mù.

9 Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie n tú: Mù bo nɑ kɛ́kótɑ́ɑ̀? Fɛtúúfɛ̀ bɑ́ɑ́ uutɛ́ mu cĩɛ̃ nkɛ́tɔ̃ũ mu bɛ, mu fɑ̃ɑ̃̀tì tìì bitɛ́ kɛ̀ tìi kpeíɑ̀? Dɛ̀ í yó mbékú onitikperì yoo kubotí kùù sũ kù bo mù uutɛ́mɛ̀. 10 Ntɛ mu, bɛ̀ mù fìímmɛ̀ mù bo nɑ kɛ́kótɑ́ɑ̀? Kɛ̀ diyiè yìɛ̀ kɛ̀ɛ̀ bíɛ́kɛ̀ kó kuyɑɑkù tùɔ̀kɛní mù bɑ́ɑ́ kpeí mù fìíkú dɑ̀ɑ̀?

Kuyie mbɛ̀ wèńkùnnɛmɛ̀ kù bɛ̀ nɑ̀kɛ́ tìì nɑ́ɑǹtì

11 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nyíɛ́ kɛ́ m bɛ́innɛ̀ kɛ dɔ̀: 12 Nɑ́kɛ́ dɛ kó itookperí yɛmbɛ̀ kɛ dɔ̀: Di í bɑntɛ́ dɛ kó tinɑ́ɑǹtì bɛnkú dɑ̀ɑ̀? Tì bɛnkú Bɑbidɔnni kóo kpɑ̀ɑ̀tì nwe wèè kɔ̀tɛní Sedisɑdɛmmu, kɛ pĩ̀ḿmú bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ nɛ̀ sikpɑ̀ɑ̀tìbìí kɛ kònnɛ̀ o ciɛ Bɑbidɔnni, 13 kɛ pĩ ntɛkpɑ̀ɑ̀tìcĩ́ɛ̃̀tɛ̀ yuu kou, kɛ duɔ́ nkòò ò dɔúnnɛ̀ dinùù kɛ bo nyíé nho kpɛti, kɛ pĩmmú bɛ̀ɛ̀ tu bɛkótíbɛ̀ dihɛì kɛ kònnɛ̀. 14 Kɛ̀ dɛ̀ bo yie nkɛ̀ bɛ kpɑ̀ɑ̀tìyuu mberí kɛ bɑ́ nwɑnti kɛ́dɛukɛ, kɛ́mpĩ́ nhò bɛ̀ dɔúnnɛ̀ dìì nùù. 15 Kɛ̀ tɛ̀ɛ̀ kpɑ̀ɑ̀tìbitɛ mɛ nyetɛ o kpɛti kɛ dɛitɛ yɛtɔ̃rɛ̀ kɛ tɔ̃ nhEsibiti kɛ̀ bɛ̀ bo duɔnní sisɛ̃ĩ́ nɛ̀ sinɑɑsɛ̃ĩ́, nɛ̀ bɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀. Ò bo nɑɑ̀? Wèè dɔ̀ɔ̀ mɛmmɛ ò bo nɑ kɛ́dɛɛtɛ́ omɑ́ɑ̀? Ò tɔ̃̀tɛ mɛtɑummɛ̀ kɛ nɛ́ bo nɑ kɛ́dɛɛtɛ́ omɑ́ɑ̀?

16 Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie m bomu! Kɛ̀ míì bɛ́i. Okpɑ̀ɑ̀tì wèè ò pĩ ntikpɑ̀tì, ò sènkɛ̀rì weè kó dinùù ò do ò dɔúnnɛ̀ dì kɛ tɔ̃̀tɛ mɛtɑummɛ̀ ò do ò dɔ̀ɔ̀nɛ̀ mɛ̀, weè kpɑ̀ɑ̀tì kó dihɛì Bɑbidɔnni miɛkɛ nkɛ ò yóó kúmɛ̀. 17 Bɑbidɔnni kóo kpɑ̀ɑ̀tì bo bɛ̀ do dìì mɔ̀nnì mudoò kɛ́pénnɛ́ kuperí nɛ̀ kudookɔti kɛ bo kuɔ bɛnìtìbɛ̀ pɛ́u. Esibiti kóo kpɑ̀ɑ̀tì bɑ́ɑ́ nɑ kɛ́ bɛ̀ dɛɛtɛ́ bɑ́ nɛ̀ o ɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ mɛ nsũmɛ̀ nɛ̀ o nìtìbɛ̀. 18 Sedisɑdɛmmu kóo kpɑ̀ɑ̀tì sènkɛ̀rì dinùù ò do ò dɔúnnɛ̀ dì ndi, kɛ tɔ̃̀tɛ mɛtɑummɛ̀. Weè mɛ ndo yié nkɛ dɔ̀ ò yó nyíé nho kpɛti, kɛ nɛ́ wɛ̃̀tɛ kɛ dɔ̀ɔ̀ dɛndɛ, ò bɑ́ɑ́ nɑ kɛ́dennɛ omɑ́ɑ̀ dɛ miɛkɛ.

19 Dɛɛ̀ te mí ndi Yiɛ̀ nKuyie kɛ̀ m bɛ́i nkɛ tú, ò mɛ̀ nyetɛnɛ̀mɛ̀ nh ò dɔúnnɛ̀ dìì nùù kɛ tɔ̃̀tɛ mɛtɑummɛ̀ n do ò dɔ̀ɔ̀nɛ̀ mɛ̀ dɛ̀ doti o yuu ĩ́nkɛ̀ nkɛ. 20 N yóó ò dìí nticùɔ̀tì nti kòo tɑ n dìtɛ̀ miɛkɛ kɛ̀ nh ò kònnɛ̀ Bɑbidɔnni, kóò bekɛ́nɛ̀ ò n yetɛ mɛ̀ɛ̀ kpɛ́í. 21 O kó bɛkpɑ̀rìnuɔmbɛ bɛmɔu nɛ̀ bɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ bɛmɔu bɛ̀ yóó bɛ̀ kùɔnɛ̀ disiè ndi, bɛ̀ɛ̀ bo yentɛ́ kɛ̀ bɛ̀ɛ cíɛ́tɛ́ tipíìtì timɔu, kɛ̀ di bɑntɛ́ kɛ dò mmí ndi Yiɛ̀ nKuyie mmíì bɛ́i.

Kuyie nyɛ̃mmɛ̀ kù bo wɛ̃tɛ kɛ́íi nyIsidɑyɛɛribɛ

22 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nyíɛ́ kɛ́bɛ́i nkɛ dɔ̀: Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie mmíì mɔ́mmuɔ nyóó bɔ́ɔ́tɛ́ mutie diɛmù sɛ́tìrì yómmɛ̀ kɛ́dɛitɛ o kó dipɑ̀nnì dìì pũ̀ntɛ o bɑku yómmɛ̀ kɛ́dekɛ kɛ́ mù fìí nditɑ̃rì diɛrì yómmɛ̀. 23 Isidɑyɛɛribɛ tɑ̃rì diɛrì dìì bɛ̀ sĩ̀ĩ́ ndi yómmɛ̀ mmɛ n yóó mù fìímmɛ̀ kɛ̀ mùu yɛ̀nní ibɑkɛ kɛ́pɛitɛ́ yɛbɛ, kɛ́nɑɑ́ nsɛ́tìrì kó mutie sɑ̀ɑ̀mù, kɛ̀ tinɔ̀tì timɔu botí nhɑ̃ mu bɑkɛ ĩ́nkɛ̀, kɛ diɛku mu dɛ́ɛ̀. 24 Kɛ̀ dɛtie ndɛmɔuu bɑntɛ́ kɛ dò n tú di Yiɛ̀ nKuyie nkɛ̀ míì kɔ̃ũ dɛtie ndiɛrɛ̀ kɛ duɔ́ nkɛ̀ dɛsɑ́m̀pɔ́rɛ̀ kòtírí. Míì ɔ̃ɔ̃ duɔ́ nkɛ̀ dɛ̀ɛ̀ sũ̀ kɛ̀ dɛ̀ɛ kpeí, dɛ̀ɛ̀ kpeí kɛ̀ dɛ̀ɛ pórí. Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie míì bɛ́i nkɛ yóó tì dɔ̀ɔ̀.

18

Bɑ́ wè nɛ̀ o yuu ndi

1 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nyíɛ́ kɛ́ m bɛ́innɛ̀ kɛ dɔ̀: 2 Yɛkotinɔ̀ ɔ̃̀nyɛ nyɛ di nɑ́ɑ́mmɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ tenkɛ̀ miɛkɛ? Kɛ tú:

Bɛkótíbɛ̀ cɑ̀ɑ́kɛ́ yɛsĩɛ̃ bɛ́nyɛ̀

kɛ̀ ibí nìì nyɑ̃rikɛ.

3 Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie m bomu kɛ̀ míì bɛ́i. Di tɛ̃́nkɛ í yó nsɔkɛ́ kɛ́nɑ́ɑ́ ndɛ kó dikotinùù Isidɑyɛɛribɛ tenkɛ̀ miɛkɛ. 4 Bɑ́ wè o fòmmu bo n nɔu miɛkɛ nkɛ, cicɛ fòmmu nɛ̀ dɛbirɛ kɔ̃mu. Wèè cɑ̀ɑ̀rɛ̀ weè yóó kú.

5 Kɛ̀ wèè wetí kɛ dɔɔri n dɔ́mɛ̀, 6 wèè í kɑrì yɛtɑ̃rɛ̀ ĩ́nkɛ̀ kɛ yo ntibɔɔdiitì, ò mɛ nyí feu iwũɔ̃ Isidɑyɛɛribɛ bɔɔtenkɑɑnìi, kɛ í sɑ̃ũ omɑ́ɑ̀ nɛ̀ otɔù pokù, kɛ í duɔ́nɛ̀ onitipòkù o yɔ́ntì mɔ̀nnì. 7 Wèè í cií mbɛtɔbɛ̀ kɛ yo mbɛ kpɛrɛ, kɛ ɔ̃ɔ̃ tɛ̃́nnɛ́ wèè ò mɔ̀kɛnɛ̀ dibɑ̀nnì ò wè dɔúnnɛ̀ dɛ̀, kɛ í yuuku, kɛ pɑ̃ɑ̃ ndikònnì bo bɛ̀ tidiitì, kɛ dɑɑti tiyɑ̀ɑ̀tì bɛ̀ɛ̀ bo yɛfɔ̃̀kperɛ̀. 8 Kɛ ɔ̃ɔ̃ í mpèntɛ kɛ́ndɔ́ bɛ̀ɛ ò yietí kɛ́nɔ́ɔ́, nkɛ yóu mɛyɛi, kɛ bekù timɔ́mmɔnti, 9 Kɛ tũ n tɑnnɔ̀ kɛ dɔɔri n kuɔ́ yɛ̃ mmù kɛ tɔ timɔ́mmɔnti. Ò tú onìtì wèè wetí wènwe, dɛ yiɛ̀ nyó nfòùmu, míì bɛ́i.

10 Kɛ̀ dɛ yiɛ̀ mmɛ mpɛitɛ́ dɛbirɛ kɛ̀ dɛ̀ tu oyɛiwe kɛ kɔù bɛnìtìbɛ̀, kɛ̀ dɛ̀ dɔ̀ɔ̀ dɛndɛ kó dɛ̀mɑrɛ̀. 11 Kɛ̀ dɛ cicɛ yie í dɔ̀ɔ̀ dɛ̀mɑrɛ̀ kɛ̀ dɛ̀ kɑ̀ri yɛtɑ̃rɛ̀ ĩ́nkɛ̀ kɛ di tibɔɔdiitì kɛ sɑ̃ũ dɛmɑ́ɑ̀ nɛ̀ otɔù pokù. 12 Kɛ̀ dɛ̀ í tɛ̃̀ńnɛ́ wèè dɛ̀ mɔ̀kɛnɛ̀ dibɑ̀nnì ò dɛ̀ duɔ́ ndɛ̀. Kɛ̀ dɛ̀ cií mbɛcĩ̀rìbɛ̀ nɛ̀ bɛsénnìbɛ̀ kɛ yo mbɛ kpɛrɛ, kɛ̀ dɛ̀ fìé Isidɑyɛɛribɛ bɔɔtenkɑɑnìi kɛ dɔ̀ɔ̀ isɔkɛ kpɛrɛ. 13 Kɛ níí pentɛ kɛ́ndɔ́ kɛ́cɔ̃ntɛ, wenwe kó kubotí ò nfòùɑ̀? Ò bo kú, ò dɔ̀ɔ̀ ìì sɔkɛ doti o yuu ĩ́nkɛ̀ nkɛ, kòò yóó kú.

14 Kòo nìtì mɛ mpɛitɛ́ dɛbirɛ kɛ̀ dɛ̀ wùó ndɛ cicɛ dɔɔri mɛ̀ɛ̀ yɛi nkó dimɑ̀ɑ̀ kɛ í mɛ̀ tũ̀nnɛ. 15 Kɛ í kɑtì yɛtɑ̃rɛ̀ ĩ́nkɛ̀ kɛ yo ntibɔɔdiitì kɛ í feu iwũɔ̃ Isidɑyɛɛribɛ bɔɔtenkɑɑnìi kɛ í sɑ̃ũ nhomɑ́ɑ̀ nɛ̀ otɔù kóo pokù. 16 Kɛ í cií mbɛnìtìbɛ̀ kɛ yo mbɛ kpɛrɛ, kɛ í yuuku kɛ pɑ̃ɑ̃ mmudiì dikònnì bo bɛ̀, kɛ dɑɑti tiyɑ̀ɑ̀tì bɛ̀ɛ̀ bo yɛfɔ̃̀kperɛ̀. 17 Kòò í dɔ̀ɔ̀ dɛ̀ɛ̀ í síɛ́, kɛ ɔ̃ɔ̃ í mpèntɛ kɛ́ndɔ́ kɛ́cɔ̃ntɛ, yoo bɛ̀ɛ ò yietí kɛ́nɔ́ɔ́ kɛ tũ n tɑnnɔ̀ nɛ̀ n kuɔ́. Dɛ yiɛ̀ mbɑ́ɑ́ kú o cicɛ yɛi nkpɛ́í, nhò yó nfòùmu. 18 O cicɛ wèè fèkù bɛtɔbɛ̀ kpɛrɛ, kɛ yuuku bɑ́ ò í dɔɔri mɛsɑ̀ɑ̀ nho kɔbɛ cuokɛ̀, weè yóó kú o yɛi nkpɛ́í.

19 Kɛ̀ díndi tú: Bɑ nkpɛ́í nte kɛ̀ dɛbirɛ ɔ̃ɔ̃ í ntɔ dɛ cicɛ yɛi.

Dɛbirɛ dɔɔrimu dɛ̀ɛ̀ wetí kɛ tũ n kuɔ́ kɛ dɔɔri ì yɛ̃mmɛ̀, dɛndɛ yó nfòùmu. 20 Wèè dɔ̀ɔ̀ mɛyɛi nweè yóó kú. Dɛbirɛ bɑ́ɑ́ tɔ dɛ cicɛ yɛi, ndɛ cicɛ mɛ mbɑ́ɑ́ tɔ dɛbirɛ yɛi. Wèè dɔ̀ɔ̀ri kɛ̀ dɛ̀ wenni n yóó we nyietí mɛsɑ̀ɑ̀, nwèè dɔ̀ɔ̀ri mɛyɛi nkóò yietí mɛyɛi.

Kuyie nyɑ́úkùnnɛmɛ̀ ku kɔbɛ kɔ̃̀ntì kɛ̀ bɛ̀ bo ndɔɔri mɛsɑ̀ɑ̀

21 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ Kuyie nyíɛ́ kɛ́bɛ́i nkɛ dɔ̀: Kòo yɛiwe weè mɛ ncèètɛ kɛ yóu mɛyɛi nhò do dɔɔri mɛ̀, kɛ tũ n kuɔ́ imɔu, kɛ dɔɔri dɛ̀ɛ̀ wetí, n dɔ́ dɛ̀, ò yó nfòùmu, ò bɑ́ɑ́ kú. 22 N tɛ̃́nkɛ bɑ́ɑ́ dentɛní ò do dɔ̀ɔ̀ mɛ̀ɛ̀ yɛi. Ò yó nfòùmu ò dɔ̀ɔ̀ mɛ̀ɛ̀ sɑ̀ɑ̀ nkpɛ́í. 23 Mí di Yiɛ̀ nKuyie n dɔ́ oyɛiwee kúmɑ́ɑ̀? N dɔ́ wèe yóu mɛyɛi nhò dɔ̀ɔ̀ri mɛ̀mmɛ kɛ́nfòù. 24 Wèè do dɔɔri mɛsɑ̀ɑ̀ nkɛ̀ weè mɛ nyóu mɛsɑ̀ɑ̀ nhò do dɔɔrimɛ̀, kɛ kɔ̀ù bɛnìtìbɛ̀ kɛ tũ̀nnɛ bɛyɛibɛ dɔɔri mɛ̀ɛ̀ yɛi ò nɛ́ nfòùɑ̀? N tɛ̃́nkɛ bɑ́ɑ́ dentɛní mɛsɑ̀ɑ̀ nhò do dɔ̀ɔ̀ mɛ̀. Ò yóó kúmu ò yetɛ mɛ̀ɛ̀ kpɛ́í n kpɛti kɛ dɔ̀ɔ̀ mɛyɛi. 25 Kɛ̀ díndi tú mí ndi Yiɛ̀ nKuyie ndɔɔri dɛ̀ í wenni: Kéntɛ́nɛ̀ díndi Isidɑyɛɛribɛ n tú mù: Míì kó mɛdɔɔ̀rìmɛ̀ í wennɑɑ̀? Dɛ̀ í dò ndíì kɔ̃mɛ sĩ̀nɑ̀ɑ̀? 26 Kɛ̀ nsɑ̀ wèè do dɔɔri mɛsɑ̀ɑ̀ nkòò mɛ̀ yóu kɛ dɔɔri mɛyɛi nkɛ ku, o kó mɛyɛi nhò do dɔɔri mɛ̀ mɛɛ̀ kpɛ́í nte. 27 Wèè do dɔɔri mɛyɛi nkɛ̀ weè mɛ nyóu mɛyɛi nhò do dɔɔri mɛ̀ kɛ dɔɔri dɛ̀ɛ̀ wetí, n dɔ́ dɛ̀, ò yó nfòùmu. 28 Ò tɑ̃ɑ̃tɛ́ mɛ̀ɛ̀ kpɛ́í nkɛ yóu mɛyɛi nkɛ dɔɔri mɛsɑ̀ɑ̀ ndɛɛ̀ te kòò yó nfòù ò bɑ́ɑ́ kú, 29 Bɑ́ nɛ̀ mɛmmɛ díndi Isidɑyɛɛribɛ kɛ̀ di tú n dɔɔ̀rìmɛ̀ í wenni, míì dɔɔ̀rìmɛ̀ í wennɑɑ̀ kɛ̀ di kɔ̃mɛ? Dɛ̀ í tú díì kɔ̃mɛ sĩ̀nɑ̀ɑ̀? 30 Dɛɛ̀ te kɛ̀ n yóó di bekɛ́nɛ̀ díndi Isidɑyɛɛribɛ bɑ́ wè o dɔɔ̀rìmɛ̀ dòmmɛ̀. Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie mmíì bɛ́i. Ceetɛnɛ̀ kɛ́yóu mɛyɛi nkɛ tɛ̃́nkɛ bɑ́ ndɔɔri dɛ̀ɛ̀ bo di bɔ. 31 Yóunɛ̀ mɛyɛi ndi dɔɔrimɛ̀ kɛ́mɔɔtɛ mɛyɛmpɑ̀mmɛ̀, di dɔ́ kɛ́kúmɑɑ̀ Isidɑyɛɛribɛ yɑ́ɑ bɑ nte? 32 Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie n yí dɔ́ òmɔù bo kúmɛ̀, ceetɛnɛ̀ tũnkɛ́ kɛ́nfòù.

19

Esekiɛri kuɔ́ ndìì kúdɑbònnì Isidɑyɛɛribɛ kpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ kpɛ́í

1 Kuyie nkuù n nɑ̀kɛ́ kɛ tú n kuɔ́ ndikúdɑbònnì Isidɑyɛɛribɛ kpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ kpɛ́í.

2 Nɑ́kɛ́ bɛ kɛ dɔ̀:

Nɛ̀ dimɔ̀nnì di yɔ̃ do tú dicìrícìrì niiri ndi,

kɛ duɔ́ yɛdɑɑyɛ̀ cuokɛ̀ kɛ̀ di bí dì ɔrí kɛ̀ dì ì piú.

3 Kɛ pií dicirícìrìbii dìmɑ́ɑ̀ kɛ dìi nɑɑ́ ndicìrícìrìpɑ̀nnì,

kɛ́bɛbíí mupĩ́mmù, kɛ́mpĩĩ mbɛnìtìbɛ̀ kɛ cɑ́ɑ́.

4 Kɛ̀ yɛbotɛ̀ɛ keè bɛ̀ nɑ̀ɑ́mmɛ̀ di kpɛ́í,

kɛ́ dì pĩ ntimɑ́tì kɛ́tɔ̃nnɛ́ di ɔ̃nnì kuyĩmpie

nkɛ dì kònnɛ̀ Esibiti.

5 Kɛ̀ kucìrícìrìyɔ̃kùu yɑ̀ kù pɑ̀ɑ̀mɛ̀mu kù do bɑɑ̀ dɛ̀,

kɛ̀ ku yɛ̀mmɛ̀ do bo dɛ̀ɛ̀ ĩ́nkɛ̀ kɛ̀ dɛ̀ nɑɑ́ ndɛtetìrɛ̀

kɛ̀ kùu yóu kɛ́túótɛ́ ku birɛ tɛrɛ̀ kɛ́dɔɔ̀ dicìrícìrìpɑ̀nnì.

6 Kɛ̀ dì nfirì yɛcìrícìrɛ̀ dɑɑyɛ̀ cuokɛ̀

kɛ́nɑɑ́ ndicìrícìrìdɑɑ̀ kɛ́bɛbíí mupĩ́mmù

kɛ́mpĩĩ mbɛnìtìbɛ̀ kɛ cɑ́ɑ́.

7 Kɛ puɔ̀ nsikpɑ̀ɑ̀tìcɛ̃́ĩ kɛ puɔ̀ nyɛkpɑ̀ɑ̀tìhɛkɛ̀,

kɛ̀ dì kontɛ kufɔ̃wɑɑ́ mpĩ́ mbɛ̀ɛ̀ bo dɛ kó dihɛì.

8 Kɛ pĩĩ mbɛkúpobɛ̀ kɛ dɔunɛ̀

kɛ̀ ibotí tɛì yɛhɛkɛ̀ diɛyɛ̀ kɔbɛ bɛ̀ɛ̀ fitɛ́ dɛ kó dihɛì

kɛ̀ bɛ̀ɛ ítɛ́ kɛ́cómmú

kɛ́ dì dìí nticùɔ̀tì

kɛ̀ tìi dì tùɔ̀ti.

9 Kɛ̀ bɛ̀ɛ dì tɔ̃nnɛ́ kuyĩmpie

nkɛ́kɔtɛ kɛ́ dì duɔ́ mBɑbidɔnni kóo kpɑ̀ɑ̀tì,

kòo dì tɑnnɛ́ kutɑ̃dènkù miɛkɛ

kɛ̀ dɛ̀ bo yie nkɛ̀ bɛ̀ bɑ́ɑ́ keè di tɑmmɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ tɑ̃rɛ̀ ĩ́nkɛ̀.

Bɛ̀ kuɔ́ ndìì kúdɑbònnì fínyĩ̀ kó mutie kpɛ́í

10 Mɛm̀mɛ kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie mbɛ́i nkɛ dɔ̀:

Di yɔ̃ do dò nfínyĩ̀ kó mutie bɛ̀ buɔtí mùmmu mɛniɛ mborɛ̀

kɛ̀ mù pɛí mɛsɑ̀ɑ̀ nkɛ ɑ̃ tifɑ̃ɑ̃̀tì mɛniɛ nsũ mɛ̀ɛ̀ kpɛ́í mù borɛ̀,

11 Kɛ̀ mu bɑkɛɛ pũntɛ kɛ́yɛ̀ mupóó,

kɛ́kpenkɛ kɛ́nɑɑ́ nkukpɑ̀ɑ̀tìpɑ̀ɑ̀ti,

kɛ́nhokù kɛ́pɛ̃ɛ̃tɛ́ ibɑkɛ sɔnyi

kɛ̀ i yómmɛ̀ɛ tuɔkɛ yɛwɛtɛ̀,

kɛ̀ bɛ̀ mmù bùɔ́ mu bɑkɛ okù mɛ̀ɛ̀ kpɛ́í nkɛ sũ̀.

12 Kɛ̀ bɛ̀ɛ mù uutɛ́ nɛ̀ kɛmiɛkɛ kɛ́bɔ nkɛtenkɛ̀

kɛ̀ diyiè yìɛ̀ kɛ̀ɛ̀ bíɛ́kɛ̀ kó kuyɑɑkùu mù fùutɛ

kɛ̀ mu bɛɛ kpeí kɛ́duoní,

kɛ̀ mu bɑku diɛkùu kpeí kɛ̀ muhɑ̃ɑ̃́ nkù cɔ̀útɛ́.

13 Dɛ mɔ̀nnì kɛ̀ bɛ̀ɛ mù fìí ntɛtenkpetɛ̀,

dikpɑ́ɑ̀ tɛdɔntɛ̀ ĩ́nkɛ̀.

14 Kɛ̀ muhɑ̃ɑ̃́ mmɑmùu yɛ̀nní mu miɛkɛ

kɛ cɔ́u mmu bɑkɛ nɛ̀ mu bɛ.

Kubɑku kperíkù tɛ̃́nkɛ í mbo mu ĩ́nkɛ̀

kùù bo nɑɑ́ nkukpɑ̀ɑ̀tìpɑ̀ɑ̀ti.

Dikúdɑbònnì ndi fɛsɑ́útìfɛ̀ kpɛri.

20

Kuyie ndo tɔmɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ bɑ́ nɛ̀ bɛ̀ mɛ nyetírímɛ̀ ku kpɛti

1 Kɛ̀ dɛ̀ mmɔkɛ yɛbie nyɛ̀yiekɛ̀ nɛ̀ bɛ̀ ti pĩ̀ḿmúmɛ̀ kɛ kònnɛ̀ Bɑbidɔnni dibenni yiénnì, otɑ̃̀nkù nummuwè kó diyiè píínnì yiè. Kɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ kó bɛkótíbɛ̀ mɑbɛ̀ɛ kɔtɛní m borɛ̀ kɛ bo beé mbɛ kpɛti ti Yiɛ̀ nKuyie. 2 Dɛ mɔ̀nnì kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nní mbɛ́innɛ̀ kɛ dɔ̀: 3 Onìtì fɔ̃́! Nɑ́kɛ́ Isidɑyɛɛribɛ kó bɛkótíbɛ̀ kɛ dɔ̀: Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie n tú bɛ̀ kɔ̀tɛní kɛ bo m beémmɑɑ̀? Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie n fòùmu! N yí yóó yie nkɛ̀ bɛ̀ m beé ntìmɑtì. Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie mmíì bɛ́i.

4 Onìtì fɔ̃́! Míì yɛ̃ nhɑ bɛ̀ bekɛ́nɛ̀, bekɛ́nɛ̀ bɛ kɛ́ bɛ̀ nɑ̀kɛ́ bɛ yɛmbɛ̀ do dɔɔri ìì sɔ̀kɛ. 5 A bɛ̀ nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie n tú nɛ̀ m bɛ̀ tɑ̃ɑ̃tɛ́mɛ̀, nɛ̀ n tɑunnɛ̀ dìì yiè Sɑkɔbu cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kɔbɛ, kɛ́ bɛ̀ bɛnkɛ mmɑ́ɑ̀ kɛ sɔ̃́ mbɛ̀ bo Esibiti kɛ̀ m bɛ́i nkɛ́pɑrìkɛ̀ kɛ dɔ̀: Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie mmíì bɛ̀ te. 6 Dɛ yiè ndi m bɛ́immɛ̀ kɛ dɔ̀: M bo bɛ̀ dènnɛ Esibiti tenkɛ̀, kɛ́ bɛ̀ tɑnnɛ́ dihɛì m pɑɑtɛ́ dì bɛ kpɛ́í nkɛ sɔ̃́ ndi tenkɛ̀ wenni kɛ̀ tidiitì bo nɛ̀ inɑ̀ɑ̀kɛ. Dihɛì ndi dìì pɛ̃ɛ̃tɛ́ yɛtɛyɛ̀ yɛmɔu. 7 Dɛndɛ m bɛ̀ nɑ̀kɛ́mɛ̀ kɛ̀ n dɔ̀: Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie mmíì bɛ̀ te, bɛɛ̀ dootóo bɛ bɔkɛ̀ bɛ yɛ̀mmɛ̀ bo yɛ̀ɛ̀ ĩ́nkɛ̀. Kɛ bɛ̀ nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Bɛ̀ bɑ́ɑ́ sɑ̃ũ mbɛmɑ́ɑ̀ nɛ̀ Esibiti kó yɛbɔkɛ̀.

8 Bɛ̀ bo dìì mɔ̀nnì Esibiti bɛ̀ í dɔ́ kɛ́yie n kpɛti, bɛ̀ í nyóu isɔkɛ kpɛrɛ, bɛ kóò mɔù í nyóu bɛ bɔkɛ̀ bɛ yɛ̀mmɛ̀ bo yɛ̀ɛ̀ ĩ́nkɛ̀. Bɛ̀ mɛ nyí nyóu Esibiti kó yɛbɔkɛ̀, kɛ̀ m miɛkɛɛ kɑ́ɑ́tɛ́ kɛ̀ bo bɛ̀ yɛ̀mɛ̀ Esibiti tenkɛ̀ kɛ kɑ̃́ɑ̃́ nkɛ mɑ̀nku. 9 Kɛ̀ n nɛ́ wéntɛ́ n yètìrì yɑ̀ɑ̀ bo cɑkɛmɛ̀, dɛ mɔ̀nnì ndi n dɔ̀ɔ̀mɛ̀ dɛ̀ bo yiennɛ̀mɛ̀ kɛ̀ n yètìrì bɑ́ɑ́ cɑkɛ yɛbotɛ̀ ììkɛ̀. Ibotí bɛ̀ do bo ìì miɛkɛ kɛ̀ m bɛ̀ bɛnkɛ m mɑ́ɑ̀ kɛ́ bɛ̀ dènnɛ Esibiti kó kɛtenkɛ̀ miɛkɛ. 10 Mɛm̀mɛ m bɛ dènnɛmɛ̀ Esibiti tenkɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ kètɛ́nɛ̀ dikpɑ́ɑ̀ tɛdɔntɛ̀ kpɛrɛ miɛkɛ, 11 kɛ́ bɛ̀ duɔ́ n kuɔ́ nɛ̀ n tɑnnɔ̀ bɛ̀ dò nkɛ́ndɔɔri dɛ̀ kɛ̀ dɛ̀ɛ yie nkɛ̀ bɛ̀ nfòù. 12 Kɛ̀ m bɛ̀ duɔ́nnɛ̀ tɛom̀pùtɛ̀ kó yɛwe kɛ̀ yɛ̀ ndò mmɛtɑummɛ̀ mɛ̀ɛ̀ bo mí nnɛ̀ bɛ ti cuokɛ̀ mɛ kó mɛcɑnnimɛ̀. Kɛ̀ dɛ̀ bo yie nkɛ̀ bɛ̀ɛ bɑntɛ́ mí ndi Yiɛ̀ nKuyie mmíì bɛ̀ cɑ̃̀ńnɛ́mɛ̀. 13 Nɛ̀ mɛmmɛ kɛ̀ bɛ̀ɛ yetɛ n kpɛti dikpɑ́ɑ̀ cuokɛ̀, bɛ̀ í ntũ n kuɔ́, kɛ́yetɛ n tɑnnɔ̀ n yɛ̃ mbɛ̀ dò nkɛ́ntũ nyɛ̀, kɛ̀ dɛ̀ɛ yie nkɛ̀ bɛ̀ ńfòù. Mɛm̀mɛ kɛ̀ bɛ̀ sĩnkùnko nh om̀pùtɛ̀ kó yɛwè. Dɛ mɔ̀nnì kɛ̀ m miɛkɛɛ kɑ́ɑ́tɛ́ kɛ̀ bo bɛ̀ yɛ̀mɛ̀ dikpɑ́ɑ̀ miɛkɛ kɛ̀ m bɛ̀ kùɔ̀ pɑ́íí. 14 Kɛ̀ n nɛ́ wéntɛ́ n yètìrì yɑ̀ɑ̀ bo cɑkɛmɛ̀. Dɛ mɔ̀nnì ndi n dɔ̀ɔ̀mɛ̀ dɛ̀ bo yiénnɛ̀mɛ̀ kɛ̀ n yètìrì bɑ́ɑ́ cɑkɛ yɛbotɛ̀ ììkɛ̀, ibotí bɛ̀ do bo ìì miɛkɛ Esibiti kɛ̀ m bɛ̀ dènnɛní. 15 Mɛm̀mɛ n yìɛ́ kɛ pɑ̀rìkɛ̀mɛ̀ kucɛ mɛdɛ́rímɛ̀ dikpɑ́ɑ̀ miɛkɛ kɛ dɔ̀ bɛ̀ bɑ́ɑ́ tɑ dihɛì n do yɛ̃ n yóó bɛ̀ tɑnnɛ́ dì, dìì tenkɛ̀ nɑɑti kɛ̀ tidiitì bo nɛ̀ inɑ̀ɑ̀kɛ, bɛ kó dihɛì dìì pɛ̃ɛ̃tɛ́ yɛsɔnyɛ yɛmɔu. 16 Kɛ yɛ̃́ bɛ dootóomɛ̀ n kuɔ́, bɛ̀ tɛ̃́nkɛ í ntũ n tɑnnɔ̀, kɛ wèńtɛ́ tɛom̀pùtɛ̀ yiè sɔ̃́ntíkɛ kpɛri, kɛ̀ bɛ yɛ̀mmɛ̀ kɔ̀tɛ yɛbɔkɛ̀ bíɛ́kɛ̀. 17 Kɛ̀ mɛsémmɛ̀ nɛ́ m bɛ̀ nni mbonɛ̀, bɑ́ n yí mbɛ̀ kùɔ kɛ bɛ̀ dèè pɑ́íí dikpɑ́ɑ̀ miɛkɛ.

Isidɑyɛɛribɛ í yie nKuyie nkpɛti diyiè mɑrì

18 Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie kɛ̀ n nɑ́kɛ́ bɛ bí dikpɑ́ɑ̀ miɛkɛ kɛ dɔ̀: Di bɑ́ ntũ̀ ndi yɛmbɛ̀ tié, di mɛ mbɑ́ ntũ̀ mbɛ kó mɛborimɛ, di bɑ́ nsĩ̀nkùnko dimɑ́ɑ̀ nɛ̀ yɛbɔkɛ̀. 19 Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie mmíì di te. Di ntũ n tié nkɛ nyɛ̃́ n kuɔ́ kpɛ́í nkɛ́ndɔɔri ì yɛ̃mmɛ̀. 20 Di nyɛ̃́ tɛom̀pùtɛ̀ yiè kpɛ́í, nkɛ̀ dì ncɑ̃́ɑ̃́ nkɛ tú n kpɛri, kɛ̀ dɛ̀ɛ yie nkɛ̀ di bɑntɛ́ míì tumɛ̀ di Yiɛ̀ nKuyie nwèè di te. 21 Bɛ̀ mɛ nyí nyie n kpɛti, bɛ̀ í ntũ n tié mbɛ̀ mɛ nyí ndɔɔri n kuɔ́ yɛ̃mmɛ̀. Onìtì dò nkɛ́ntũ̀ nyì kɛ̀ dɛ̀ɛ yie nkòo fòù. Mɛm̀mɛ bɛ̀ dɔ̀ɔ̀mɛ̀ tɛom̀pùtɛ̀ yiè tetìrɛ̀ kpɛri, kɛ̀ m miɛkɛ kɑ́ɑ́tɛ́ kɛ̀ bo bɛ̀ yɛ̀mɛ̀ kɛ kɑ̃́ɑ̃́ nkɛ mɑ̀nku dikpɑ́ɑ̀ miɛkɛ. 22 Kɛ̀ n nɛ́ yóu kɛ tɛ̃nnɛ́ní n yɛ̀mmɛ̀ n yètìrì yɑ̀ɑ̀ bo cɑkɛ mɛ̀ɛ̀ kpɛ́í kɛ̀ n dɔ̀ɔ̀ dɛ̀ bo yiennɛ̀mɛ̀ kɛ̀ n yètìrì bɑ́ɑ́ cɑkɛ yɛbotɛ̀ m bɛ̀ dènnɛní Esibiti yɛ̀ɛ̀ ììkɛ̀. 23 Mɛm̀mɛ n yíɛ́ kɛ́bɛ́immɛ̀ kɛ pɑ̀rìkɛ̀ kɛ dɔ̀ m bo bɛ̀ ciɛ nkɛ̀ bɛ̀ɛ tɑ ibotí tɛì miɛkɛ yɛhɛkɛ̀ yɛ̀ɛ̀ í tú bɛ kpɛyɛ. 24 Bɛ̀ í dɔ̀ɔ̀ mɛ̀ɛ̀ kpɛ́í n kuɔ́ yɛ̃mmɛ̀ bɛ̀ do dootóo n tié nyi kɛ́wéntɛ́ tɛom̀pùtɛ̀ kó diyiè dɛtetìrɛ̀ kpɛri. 25 Kɛ̀ dɛ̀ mboní kɛ̀ m bɛ̀ duɔ́nnɛ̀ ikuɔ́ * ìì í wenni ìì í fòùnkùnko, 26 kɛ́duɔ́ nkɛ̀ bɛ̀ɛ cɑkɛ bɛmɑ́ɑ̀ kɛ́ nni nfeu bɛ bí ìì tu Mpo. Kɛ̀ dɛ̀ bo bɛ̀ pĩ nyisíɛ́ kɛ̀ bɛ̀ɛ bɑntɛ́ n túmɛ̀ di Yiɛ̀ nKuyie.

Kuyie nyóó kṹntɛ́mɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ kó mubɔɔféù

27 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie mbɛ́i nkɛ dɔ̀: Dɛɛ̀ kpɛ́í nte onìtì fɔ̃́! Nɑ́kɛ́ Isidɑyɛɛribɛ kɛ dɔ̀: Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie n tú bɛ yɛmbɛ̀ do n yetírímu sɑ̃́ɑ̃̀ kɛ íinko m miɛkɛ. 28 Bɑ́ nɛ̀ m mɛ mbɛ̀ tɑnnɛ́mɛ̀ dihɛì n do bɛ́i nkɛ́pɑrìkɛ̀ kɛ dɔ̀ n yóó bɛ̀ duɔ́ ndì. Diì miɛkɛ nkɛ bɛ̀ yɑ̀mɛ̀ sitɑ̃ɑ̃́ diɛsì simɔu nɛ̀ dɛtie ndiɛrɛ̀ ndɛmɔu yɔ kɛ dɛ̀ fìé iwũɔ̃, kɛ ndɛ ntuɔ̀ tihúúntì fɔ̃ɔ̃ti kɛ dɛ̀ cou mɛnɑɑ̀ kɛ íi m miɛkɛ. 29 Kɛ̀ m bɛ̀ bekɛ kɛ dɔ̀: Bɑ́ nkó ditennì ndi di dekùmɛ̀, kɛ̀ bɛ̀ɛ dì yu kɛ dɔ̀ ditɔ̀nnì, kɛ mɛ ndì yu nɛ̀ yíenní. 30 Dɛɛ̀ te kɛ̀ n tu ɑ bɛ̀ nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie n tú: Bɛ̀ bɑ́ɑ́ nsɑ̃ũrí bɛmɑ́ɑ̀ ndi bɛ yɛmbɛ̀ kɔ̃mɛ kɛ tũ̀nnɛ yɛbɔkɛ̀, 31 kɛ yɛ̀ pɑ̃ɑ̃ nyɛpɑ̃rɛ̀ kɛ yɛ̀ feu bɛ bí kɛ tuɔ̀, kɛ bɑɑ sɔkɛ́ kɛ sĩnkùnko bɛmɑ́ɑ̀ nɛ̀ yɛbɔkɛ̀ nɛ̀ yíenní. Kɛ nɛ́ yɛ̃ m bo yóu bɛmbɛ Isidɑyɛɛribɛ kɛ̀ bɛ̀ nni mbekù bɛ̀ kpɛtɑɑ̀? Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie m bomu kɛ̀ míì bɛ́i! N yí yóó yie nkɛ̀ bɛ̀ m beé ntìmɑtì. 32 Bɛ̀ toti tì bɛ yɛ̀mmɛ̀ tì í kpɑɑ́ bo dɔɔ̀ tìì tu: Bɛ̀ dɔ́ kɛ́ndònnɛ̀ ibotí tɛì nyi kɛ́nfeu iwũɔ̃ sibɔɔtenkɑɑnìi idɛí kpɛsi nɛ̀ yɛtɑ̃́rɛ̀ kpɛsi. 33 Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie m bomu kɛ̀ míì bɛ́i nkɛ tú: M miɛkɛ bo bɛ̀ yɛ̀ kɛ̀ n youtɛ n nɔ̀ùtɛ̀ kɛ́ mbɛ̀ bɑkɛ́ nɛ̀ muwɛ̃rímú. 34 M miɛkɛ bo bɛ̀ yɛ̀ dìì mɔ̀nnì, n yóó bɛ̀ dènnɛmu nɛ̀ muwɛ̃rímú, ibotí tɛì miɛkɛ bɛ̀ cìɛ́tɛ́ kɛ bo ìì miɛkɛ. 35 M bo bɛ̀ kɔ̀tɛnɛ̀ dihɛì tɛrì kó dikpɑ́ɑ̀ miɛkɛ kɛ̀ ti wetínnɛ́ titɔbɛ̀ kɛ̀ m bɛ̀ bekɛ́nɛ̀, 36 m bekɛ́nɛ̀ mɛ̀ɛ̀ botí bɛ yɛmbɛ̀ Esibiti tenkɛ̀ kó dikpɑ́ɑ̀ miɛkɛ, n yóó mɛ mbɛ̀ bekɛ́nɛ̀ mí ndi Yiɛ̀ nKuyie, mmíì bɛ́i! 37 M bo mbɛ̀ cɛ̃mmúnɛ̀ kupɑ̀ɑ̀ti kɛ̀ bɛ̀ɛ tũnnɛ n tɑummɛ̀ kó ikuɔ́. 38 N yóó bɑtɛmu bɛ miɛkɛ bɛ̀ɛ̀ yetírí n kpɛti kɛ́ bɛ̀ dènnɛ dihɛì bɛ̀ bo dìì miɛkɛ, bɛ̀ mɛ nyí tɑti Isidɑyɛɛribɛ tenkɛ̀. Kɛ̀ bɛ̀ɛ bɑntɛ́ n túmɛ̀ di Yiɛ̀ nKuyie. 39 Díndi Isidɑyɛɛribɛ, mí ndi Yiɛ̀ nKuyie n tú bɛ miɛkɛ bɑ́ wè wèe kɔtɛ kɛ́nfeu o bɔkɛ̀, kɛ̀ dɛ̀ nyɛ́útóo kɛ̀ ti yɑ̀ kɛ̀ nsɑ̀ kɛ̀ bɛ̀ bɑ́ɑ́ yie n kpɛti, kɛ tɛ̃́nkɛ bɑ́ ncɑɑ̀ri n yetìsɑ̀ɑ̀rì nɛ̀ bɛ kó yɛpɑ̃rɛ̀ nɛ̀ bɛ bɔɔtenkɑɑnìi. 40 Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie mmíì bɛ́i nkɛ tú Isidɑyɛɛribɛ kó kubotí kumɔu, bɛ ɛì dimɔu miɛkɛ bɛ̀ yó nni mbɑ́ɑ́ nditɑ̃rì sɑ̀ɑ̀rì ĩ́nkɛ̀ nkɛ dìì tu Isidɑyɛɛribɛ tɑ̃rì. Dɛndɛ n yó ncɔúmɛ̀ bɛ pɑ̃rɛ̀, kɛ̀ bɛ̀ nni nduɔ̀ mbɛ diitì nɛ̀ tìì ketɛ́ kɛ bi nɛ̀ yɛpɑ̃rɛ̀ yɛ̀ɛ̀ tu n kpɛyɛ. 41 M bo bɛ̀ dennɛní dìì mɔ̀nnì ibotí tɛì miɛkɛ bɛ̀ bo ndò n kpɛ́í ntihúúntì kufɔ̃ɔ̃ku nɑtikù kpɛti. Nɛ̀ bɛɛ̀ borɛ̀ ndɛ ibotí tɛì yóó bɑntɛ́mɛ̀ kɛ dò n tú di Yiɛ̀ nKuyie nkɛ kpɑ mɛyɛi. 42 Bɛ̀ bo bɑntɛ́ kɛ dò n tú di Yiɛ̀ nKuyie m bo wɛ̃tɛ kɛ́ bɛ̀ tɑnnɛ́ dìì mɔ̀nnì bɛ tenkɛ̀ bɛmbɛ Isidɑyɛɛribɛ, n do bɛ́i nkɛ dɔ̀ n yóó duɔ́ nkɛ̀ bɛ yɛmbɛ̀. 43 Dɛndɛ bɛ̀ yóó dentɛnímɛ̀ bɛ borimɛ nɛ̀ mɛdɔɔ̀rìmɛ̀ bɛ̀ sɑ̃ũ mɛ̀ɛ̀ miɛkɛ bɛmɑ́ɑ̀, dɛ mɔ̀nnì kɛ́pɛ̃ mbɛmɑ́ɑ̀ mɛyɛi mbɛ̀ dɔ̀ɔ̀ mɛ̀ɛ̀ kó dimɑ̀ɑ̀ kpɛ́í. 44 Dɛ mɔ̀nnì n yóó bɛ̀ dɔ̀ɔ̀ dɛ̀, n yóó dɛ̀ dɔ̀ɔ̀ n yètìrì bɑ́ɑ́ cɑkɛ mɛ̀ɛ̀ kpɛ́í nkɛ, dɛ̀ í yó ntú mɛyɛi nnɛ̀ isɔkɛ kpɛrɛ bɛ̀ dɔ̀ɔ̀ dɛ̀ kpɛ́í. Dɛ mɔ̀nnì bɛ̀ bo bɑntɛ́ kɛ dò n tú Kuyie. Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie mmíì bɛ́i.

21

Kuyie nyɛ̃mmɛ̀ kù yóó potɛ́ Sedisɑdɛmmu ɛì kɔbɛ

1 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nni mbɛ́innɛ̀ kɛ dɔ̀: 2 Onìtì fɔ̃́! Wɛ̃ɛ̃tɛ kubɑkù cɑ̃̀nku, diyiè yìɛ̀ní kɛ̀ɛ̀ bíɛ́kɛ̀ kó dikpɑ́ɑ̀ kɛ́cɑu ndɛ kó kutempɛ̃ nkɔbɛ kɛ́ bɛ̀ nɑ̀kɛ́ m pɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì. 3 Á bɛ̀ nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie mmíì tu n yóó cɔ́u mmuhɑ̃ɑ̃́ mmu kubɑkù cɑ̃̀nku diyiè yìɛ̀ní kɛ̀ɛ̀ bíɛ́kɛ̀ kó dikpɑ́ɑ̀, kɛ̀ mùu cɔ́útɛ́ ndɛtekperɛ̀ nɛ̀ dɛsũ̀ũ̀rɛ̀. Bɑ́ dɛ kó fɛhɑ̃ɑ̃dɛɛ̀nfɛ̀ bɑ́ɑ́ kú, kɛ í cɔ̀útɛ́ kubɑkù cɑ̃̀nku diyiè yìɛ̀ní kɛ̀ɛ̀ bíɛ́kɛ̀ kɔbɛ bɛmɔu. 4 Bɛnìtìbɛ̀ bɛmɔu kɛ̀ bɛ̀ɛ bɑntɛ́ kɛ dò mmíì mù tɔ̀tinnɛ, bɑ́ mù í yóó kú.

5 Mɛm̀mɛ kɛ̀ n kuɔ́nko kɛ dɔ̀: Áù ti Yiɛ̀ nKuyie! Bɛ̀ nɑ́ɑntɛmu n kpɛ́í nkɛ tú n nu nnɔnnɛ̀ yɛnɑ́ɑǹhɑ̃ntíyɛ̀.

6 Dɛ mɔ̀nnì kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nni nnɑ́kɛ́ kɛ dɔ̀: 7 Onìtì fɔ̃́! Wɛ̃ɛ̃tɛ Sedisɑdɛmmu bíɛ́kɛ̀ kɛ́kpɑnnɛ̀ bɛ̀ɛ̀ bo n cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ nɛ̀ bɛ̀ɛ̀ bo Isidɑyɛɛribɛ tenkɛ̀, kɛ́ bɛ̀ nɑ̀kɛ́ m pɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì. 8 Á bɛ̀ nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie n tú n yìtɛ́ kɛ còḿmúmu bɛ kpɛ́í nkɛ kpɑ̀tɛ n siè kɛ bo kɔ̃ṹ oyɛiwe nɛ̀ osɑ̀ù kɛ́kuɔ. 9 N siè yɛ̀tìní di nɔ̀rìkù miɛkɛ kɛ bo kuɔ osɑ̀ù nɛ̀ oyɛiwe, kɛ́kuɔ bɛnìtìbɛ̀ bɛmɔu, kɛ́túótɛ́ Nɛkɛfu kɛ́ntɔ kɛ́tuɔkɛnɛ̀ kubɑkù yoú. 10 Kɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ bɛmɔuu bɑntɛ́ mí ndi Yiɛ̀ nKuyie mmíì kpɑ̀tɛmɛ̀ n siè kɛ tɛ̃́nkɛ í yóó dì kpɑ̀nnɛ. 11 Onìtì fɔ̃́! Sĩ́nnɛ́ ɑ ììkɛ̀ nɛ̀ mɛyɛǹcɑɑ̀rìmɛ̀, m mítìrì nɛ̀ kuyonku kɛ̀ bɛ̀ dɑ wúó. 12 Kɛ̀ bɛ̀ dɑ bekɛ kɛ yĩ: A kuɔ̀nnɛ̀ bɑ? A dɔ̀: N kuɔ̀ ndɛ̀ɛ̀ yóó tuɔkɛní kɛ́cɑkɛ bɛnìtìbɛ̀ yɛ̀mmɛ̀ dɛ kpɛ́í nkɛ, kɛ̀ bɛ nɔuu bɛ̀ìtɛ̀, kɛ̀ bɛ kɔ̃m̀bùɔ̀tìi do kɛ̀ bɛ núù nni ntú bɔ́kɛ̀ bɔ́kɛ̀, dɛ̀ kèrínímu, kɛ tùɔ̀kɛní kɛ dèè, mí ndi Yiɛ̀ nKuyie mmíì bɛ́i!

Kuyie n nɑ̀kɛ́mɛ̀ kù yóó kuɔnɛ̀mɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ disiè

13 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nyíɛ́ kɛ́ m bɛ́innɛ̀ kɛ dɔ̀:

14 Onìtì fɔ̃́! Nɑ́kɛ́ bɛ m pɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì kɛ tú,

n sũ̀ɔ̃́tɛ́mu n siè kɛ̀ dì nɑrikɛ.

15 N dì sũ̀ɔ̃́tɛ́ mukɔ̀ù kpɛ́í nkɛ,

kɛ dì ɑntɛ́ kɛ̀ dì pĩ̀nti.

16 N di sũ̀ɔ̃́tɛ́ kɛ dì ɑntɛ́ kɛ dèèmu,

n dì sũ̀ɔ̃́tɛ́mu kɛ̀ dì nɑrikɛ,

kɛ̀ n dì ũtɛ́ kɛ dì duɔ́ nho kɔ̀ùtì,

kòò bo dì ɛ̀i.

17 Onìtì fɔ̃́! Kuɔ́ nkɛ́wuotoo

kɛ yɛ̃́ dɛ kó disiè bomɛ̀ n nìtìbɛ̀ kpɛ́í nkɛ

nɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ kó sikpɑ̀ɑ̀tìbìí kpɛ́í,

bɛ̀ yóó wɛ̃nnɛ́nɛ̀ sì n nìtìbɛ̀ kɛ́kuɔ.

Kɛ̀ dɛ dò mɛmmɛ ceutɛ́ ɑ yuu.

18 Dɛ̀ tu mɛbennímɛ̀ diɛmɛ̀ mmɛ,

mí ndi Yiɛ̀ nKuyie mmíì bɛ́i!

19 Onìtì fɔ̃́! Mɛirɛ ɑ nɔ̀ùtɛ̀ dikɔ̀ùsiè

yóó kóntɛ́ kɛ dɔ̀ kucɛ mɛ̀dɛ́mɛ̀ ndi, mɛ̀tɑ̃ɑ̃ti ketíkɛ,

kukɔ̀ùseú kudiɛkù kuù firì di cuokɛ̀ kɛ kɔù.

20 Kɛ bo donnɛ́ bɛnìtìbɛ̀ kɔ̃m̀bùɔ̀tì

kɛ̀ bɛ̀ nkpeutí kɛ duò.

Dikɔ̀ùsiè diì bo bɑ́ wè o bòrì.

N dì sũ̀ɔ̃́tɛ́mu kɛ̀ di bo mpĩnti,

dì nɑrikɛ mukɔ̀ù kpɛ́í nkɛ.

21 Disiè, bɛnkɛ ɑ nɑtimɛ̀ kubɑkù yoú

nɛ̀ kucɑ̃̀nku ɑ yóó cuó mbɛ̀ɛ̀ kó dimɑ̀ɑ̀.

22 Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie m múnkɛ yóó mɛirɛmu n nɔu kɛ̀ m miɛkɛɛ bɛ̀ yɛ̀ kɛ kɑ̃́ɑ̃́ nkɛ mɑ̀nku. Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie mmíì bɛ́i!

Bɑbidɔnni kóo kpɑ̀ɑ̀tì yóó domɛ̀ Sedisɑdɛmmu mudoò

23 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ Kuyie nyíɛ́ kɛ́ m bɛ́innɛ̀ kɛ dɔ̀: 24 Onìtì fɔ̃́! Keutɛ́ icɛ ìdɛ́ì Bɑbidɔnni kóo kpɑ̀ɑ̀tì yóó tũnnɛní ì kɛ́kɔtɛní nɛ̀ o siè, kɛ̀ dɛ kó icɛ nwɛ̃ nyì ìtɛ́ní dìì ɛì, kɑ̀ɑ ɑ̃nnɛ́ mɛcɑnnimɛ̀ bɑ́ kùu cɛ kó diketírì, bɑ́ mɛ̀ɛ̀ cɑnnimɛ̀ kɛ̀ mɛ̀ mbɛnkú dihɛì mɑrì. 25 Dɛ kó icɛ kó kùmɑkù nku Bɑbidɔnni kóo kpɑ̀ɑ̀tì kó fɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀nnɑfɛ yóó tũnnɛnímɛ̀ kɛ́do Amɔniibɛ ɛì Adɑbɑɑ. Kɛ̀ kutɛkùu kɔtɛnɛ̀ Sudɑɑ tenkɛ̀ Sedisɑdɛmmu dihɛì iduotí fitɛ́ dì. 26 Bɑbidɔnni kóo kpɑ̀ɑ̀tì còḿmú icɛyɑ̀tii nyi, dɛ kó icɛ idɛ́ ketɛ́ dɛ̀, kɛ́tɑ̃ũ tɛ́tɛ́ kɛ sɑ́ɑ̀rì ipie nkɛ bekù yɛbɔkɛ̀ kɛ wéí iwũɔ̃ kó yɛɔ̃. 27 Kɛ̀ tɛ́tɛ́ɛ do o nɔ̀ùtɛ̀ youtɛ kɛ́bɛnkɛ Sedisɑdɛmmu kɛ dɔ̀, bɛ̀ɛ cónnɛ́ sikpɑ̀rìsɛ̃ĩ́ kɛ́fii ndihɛì kó yɛbòrɛ̀ kɛ́wuotoo, kɛ́huu fɛkpɑ̀rìhúùfɛ̀ kɛ́cónnɛ́ sikpɑ̀rìsɛ̃ĩ́ kɛ̀ sì mbɑɑ Sedisɑdɛmmu ɛì bòrɛ̀, kɛ̀ bɛ̀ɛ dɑmmú kɛ́pénnɛ́ kuperí nɛ̀ kudookɔti. 28 Sedisɑdɛmmu kɔbɛ biɛ yó nwúó ndɛ kó mɛbɛnkùmɛ̀ dɛtetìrɛ̀ ndɛ, kɛ yɛ̃́ bɛ̀ do bɛ̀ dɔúnnɛ̀mɛ̀ dinùù kɛ dɔ̀ tìmɑtì í yóó bɛ̀ tùɔ̀kɛní, kɛ̀ Bɑbidɔnni kóo kpɑ̀ɑ̀tì yie nɛ́ bɛ̀ bɛnkú bɛ yɛi mbɛ̀ dɔ̀ɔ̀ri mɛ̀, mɛ̀ɛ̀ yó nte kɛ̀ bɛ̀ɛ bɛ̀ pĩ̀ḿmú kɛ́ bɛ̀ dɔ̀ɔ̀ tidɑɑtì. 29 Dɛɛ̀ te mí ndi Yiɛ̀ nKuyie nkɛ̀ m bɛ̀ nɑ̀ɑ́ nkɛ tú: Di mɛ nni ndennimɛ̀ sɑ̃́ɑ̃̀ di yɛi nkɛ yetírí n kpɛti kɛ̀ dɛ̀ feío kɛ̀ di yɛi nfeí di dɔɔ̀rìmɛ̀ mɛmɔu miɛkɛ, dɛɛ̀ te kɛ̀ n yóó yóu kɛ̀ di tɑ di dootitɔbɛ̀ nɔu miɛkɛ kɛ̀ bɛ̀ di pĩ́.

30 Fɔ̃́ nhonitikɔ̀ùtì Isidɑyɛɛribɛ kóo kpɑ̀ɑ̀tì ɑ yiè tɔ̀ɔ́nnímu ɑ yóó yóu dì munitikɔ̀ù. 31 Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie m bɛ́immu kɛ tú, bɛ̀ bo dɛitɛ ɑ kpɑ̀ɑ̀tìyítòòdɑ́fɛ̀ nɛ̀ ɑ kpɑ̀ɑ̀tìpìì kɑ̀ɑ ceetɛ. Kɛ̀ bɛ̀ɛ dɛ́úkùnnɛ wèè do kɛ̃ńnì kɛ́kɛ̃́kùnnɛ wèè do dɛu. 32 M bo pɔntɛ Sedisɑdɛmmu pɑ́í pɑ́í, kòo nɑɑ́ nyɛdobuò, dɛ kó kubotí mu nyí buotɛ́ diyiè mɑrì, kɛ́nkémmúnɛ̀ n duɔ́ nkɛ̀ wèè bo bekɛ́nɛ̀ kutenkù ò bo tuɔkɛnímɛ̀.

Kuyie nnɑ̀kɛ́mɛ̀ bɛ̀ yóó domɛ̀ Amɔniibɛ mudoò

33 Mɛm̀mɛ kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie mbɛ́i nkɛ dɔ̀: Onìtì fɔ̃́! Amɔniibɛ dɑú bɛnìtìbɛ̀ mbɛ, nɑ́kɛ́ bɛ m pɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì kɛ dɔ̀: N sũ̀ɔ̃́tɛ́mu n kɔ̀ùsiè kɛ dèè, n di sũ̀ɔ̃́tɛ́ mukɔ̀ù kpɛ́í nkɛ, kɛ dì ɑntɛ́, kɛ̀ dì pĩ̀nti. 34 Bɛ̀ yó ndɑkɛnɛ̀ mɛbɛnkùmɛ̀ siyɑ́ɑ̀bìsí kɔ̃mɛ mmɛ kɛ̀ bɛpɑ̃ɑ̃soùmbɛ̀ bɛ̀ nɑ̀ɑ́ nsiyɑ́ɑ̀bìsí kɛ̀ dɛ yièe tuɔkɛ kɛ̀ disiè do bɛyɛibɛ fɔ̃̀níí, kɛ̀ munitikɔ̀ùu kṹntɛ́. 35 Di mmɔ̀nnì bɛ̀ɛ̀ kpɑ̀nnɛ̀ bɛ se, bɛ̀ yɛ̀nní dìì ɛì miɛkɛ nkɛ n yóó bɛ̀ bekɛ́nɛ̀mɛ̀, bɛ ɛì bɛ̀ bɛ̀ pɛitɛ́ dì. 36 M bo bɛ̀ yɛ̀ kɛmiɛkɛ kɛ́ bɛ̀ fùùtɛ m miɛkɛ kó kuyɑɑkù kùù dò mmuhɑ̃ɑ̃́, kɛ́ bɛ̀ duɔ́ mbɛyɛibɛ, bɛkɔ̀ùbɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ɛ bɛ̀ kùɔ bɛmɔu pɑ́íí. 37 Kɛ̀ muhɑ̃ɑ̃́ mbɛ̀ cɔ̀útɛ́ kɛ̀ bɛ yĩ̀ĩ̀ ncóú nkɛ́pɔ̃ntɛ́ bɛ ɛì miɛkɛ, bɑ́ òmɔù tɛ̃́nkɛ bɑ́ɑ́ dentɛní bɛ kpɛ́í. Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie mmíì bɛ́i.

22

Sedisɑdɛmmu ɛì kɔbɛ dɔɔri ìì sɔkɛ

1 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nni mbɛ́innɛ̀ kɛ dɔ̀: 2 Onìtì fɔ̃́! Míì yɛ̃ nhɑ bekɛ́nɛ̀ Sedisɑdɛmmu kó dihɛì kɔbɛ, bɛnitikɔ̀ùbɛ̀. Bekɛ́nɛ̀ bɛ kɛ́ bɛ̀ bɛnkɛ bɛ sɔkɛ bɛ dɔɔri ì. 3-4 Nɑ́kɛ́ bɛ̀ kɛ dɔ̀: Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie n tú: Dɛ kó dihɛì kɔbɛ tú bɛ̀ɛ̀ cou bɛmbɛ mɛnitiyĩ̀ĩ̀ mbɛ tenkɛ̀ miɛkɛ, kɛ dɔɔri sibɔɔtenkɑɑnìi kɛ sĩnkùnko bɛmɑ́ɑ̀. Bɛ̀ sũ̀ṹ mmunitikɔ̀ù mmu kɛ nɑɑ́ mbɛyɛibɛ kɛ yóó duɔ́ nkɛ̀ bɛ beéntì yiè tuɔkɛní mɛcɑ̃ɑ̃. Dɛɛ̀ te kɛ̀ n duɔ́ nkɛ̀ yɛhɛkɛ̀ dɛ́tiyɛ̀ nɛ̀ yɛ̀ tɔ́ɔ́nyɛ̀ kɔbɛ kɛ̀ bɛ̀ bo mbɛ̀ dɑú, kɛ̀ ifɛi bɛ̀ pĩ. 5 A cɑ̀kɛ ɑ yètìrì ndi, ɑ yɛi mmɛɛ̀ sũ̀ṹ, dɛɛ̀ te bɛ̀ɛ̀ dɛ́tirì nɛ̀ bɛ̀ɛ̀ tɔ̀kɛ́ kɛ̀ bɛ bo ndɑ dɑú.

6 Isidɑyɛɛribɛ kpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ bo Sedisɑdɛmmu ɛì miɛkɛ, bɑ́ wè ò cou mmɛnitiyĩ̀ĩ̀ mmɛ ò mɔ̀kɛ mɛ̀ɛ̀ kpɛ́í muwɛ̃rímú. 7 A ɛì kɔbɛ senku bɛ cicɛbɛ̀ mbɛ nɛ̀ bɛ yɔ̃bɛ̀ kɛ fɛ̃́ũnko bɛpɔ̀ɔ̀bɛ̀ bɛ̀ɛ̀ kɔ̀tɛní kɛ bɛ̀ bonɛ̀, kɛ diinko mɛsémmɛ̀ iciribí nɛ̀ bɛkúpobɛ̀. 8 Bɑ́ bɛ̀ í mɔkɛ n cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kó kufɔ̃wɑɑ́ nkɛ wúó ntɛom̀pùtɛ̀ kó diyiè dɛtetìrɛ̀ kpɛri. 9 Bɛ miɛkɛ kɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ mɑbɛ̀ tounko bɛtɔbɛ̀ tinɑ́ɑǹtì kɛ bɛ̀ kɔ̀ù, kɛ kɑtì yɛtɑ̃rɛ̀ ĩ́nkɛ̀ kɛ yo ntibɔɔdiitì kɛ dɔɔri isɔkɛ kpɛrɛ. 10 Kɛ̀ bɛtɔbɛ̀ dɔunɛ̀ bɛ cicɛbɛ̀ pobɛ̀, kɛ̀ bɛtɔbɛ̀ dɔunɛ̀ bɛnitipòbɛ̀ bɛ yɔ́ntì mɔ̀nnì. 11 Kɛ̀ bɛtɔbɛ̀ dɔɔri isɔkɛ kpɛrɛ nɛ̀ bɛ kɔbɛ tɔbɛ̀ pobɛ̀. Kɛ̀ bɛtɔbɛ̀ dɔunɛ̀ bɛ bí kó bɛpobɛ̀. Kɛ̀ bɛtɔbɛ̀ dɔunɛ̀ bɛ tɑ̃bɛ̀ nɛ̀ bɛ̀ bɛ̀ wɛ̃ mbɛ cicɛ. 12 Kɛ̀ bɛ̀mɑbɛ̀ yietì kɛ̀ bɛ̀ kɔ̀ù bɛtɔbɛ̀, kɛ̀ wèè pèntɛ otɔù o kpɛrɛ ò ndɔ́ kɛ́cɔ̃ntɛ, yoo bɛ̀ɛ ò yietí kɛ́nɔ́ɔ́. Kɛ̀ bɛtɔbɛ̀ fèkù bɛ kɔbɛ kpɛrɛ kɛ yɛ̃̀ n kpɛ́í mmí ndi Yiɛ̀ nKuyie mmíì bɛ́i.

13 M mɛ́ìrì n nɔ̀ùtɛ̀ ntɛ Sedisɑdɛmmu nìtìbɛ̀ dɔ̀ɔ̀ mɛ̀ɛ̀ yɛi nkpɛ́í nnɛ̀ bɛ̀ còú mmɛ̀ɛ̀ nitiyĩ̀ĩ̀ kpɛ́í. 14 M bo wɛ̃ɛ̃tɛní dìì yiè bɛ bíɛ́kɛ̀ bɛ̀ bo mmɔkɛ dikɔ̃m̀bùɔ̀ kɛ́tɛ̃ĩ́ mbɛ bɑɑ nkɛ m bɑɑoɑ̀? Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie mmíì bɛ́i nkɛ̀ dɛ̀ yóó dɔɔ̀. 15 N yóó cíɛmmu bɛnìtìbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ bo Sedisɑdɛmmu miɛkɛ kɛ̀ bɛ̀ɛ tɑ ibotí tɛì miɛkɛ yɛhɛkɛ̀ tɛyɛ̀ miɛkɛ yɛ̀ɛ̀ í tú bɛ kpɛyɛ. Dɛ mɔ̀nnì kɛ́dennɛ mɛyɛi nSedisɑdɛmmu ɛì miɛkɛ. 16 Kɛ̀ ibotí tɛìi bɛ̀ wèńtɛ́ dɛtetìrɛ̀, kɛ̀ bɛ̀ɛ bɑntɛ́ n túmɛ̀ di Yiɛ̀ nKuyie.

Kuyie ndònnɛnɛ̀mɛ̀ Sedisɑdɛmmu kɔbɛ timɑ́tìhṹṹtì tìì mu nyí bɑ̀tɛ

17 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nyíɛ́ kɛ m bɛ́innɛ̀ kɛ dɔ̀: 18 Onìtì fɔ̃́! Isidɑyɛɛribɛ n dò ntimɑ́tìhṹṹtì nti tìì kpɑɑ́ kɔkɛ́nɛ̀ mutɑ̃́ɑ̃́ nnɛ̀ mɛbiɛrimɛ nɛ̀ disɔɔwũɔ̃̀ nɛ̀ timɑ́tì nɛ̀ dibiɛrìmínnì. Bɛ̀ mɛ ndò nkɛ kpɑɑ́ kɔkɛ́ kɛ ɑ̃ diònnì miɛkɛ. 19 Dɛɛ̀ kpɛ́í nte mí ndi Yiɛ̀ nKuyie kɛ̀ n tu: Bɛ̀ mɛ̀ nnɑɑ́mmɛ̀ timɑ́tìhṹṹtì tìì kɔkɛ́nɛ̀ tìnti mutɑ̃́ɑ̃́. N yóó bɛ̀ wɛ̃nnɛ́ kɛ́tíímmu Sedisɑdɛmmu miɛkɛ. 20 Bɛ̀ ɔ̃ɔ̃ wɛ̃nnɛ́ mɛ̀ɛ̀ botí timɑ́tìhṹṹtì nɛ̀ mɛbiɛrimɛ nɛ̀ disɔɔwũɔ̃̀ nɛ̀ timɑ́tì nɛ̀ dibiɛrìmínnì kɛ́ dɛ̀ ɑ̃nnɛ́ muhɑ̃ɑ̃́ mmiɛkɛ kɛ̀ dɛ̀ɛ yiɛtɛ kɛ́bɑtɛ. Mɛɛ̀ botí nku n yóó di tíímmɛ̀ kɛ̀ m miɛkɛ di yɛ̀, kɛ di tuɔ nkɛ di yiɛtɛ. 21 N yóó di tíímmu Sedisɑdɛmmu ɛì kɛ́cóú, nkɛ́ di yɛ̀ kɛmiɛkɛ kɛ́ di tií muhɑ̃ɑ̃́ nkɛ̀ dí yiɛtɛ. 22 Timɑ́tìṹṹtì ɔ̃ɔ̃ yiɛtɛ mɛ̀ɛ̀ botí diònnì miɛkɛ di yóó mɛ nyiɛtɛ Sedisɑdɛmmu miɛkɛ kɛ́bɑntɛ́ kɛ dò mmí ndi Yiɛ̀ nKuyie mmíì di yɛ̀ kɛmiɛkɛ.

23 Dɛ kó difɔ̃nkúò kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nyíɛ́ kɛ́ m bɛ́innɛ̀ kɛ dɔ̀: 24 Onìtì fɔ̃́! Nɑ́kɛ́ Sedisɑdɛmmu ɛì kɔbɛ kɛ tú bɛ ɛì dònnɛ̀ kɛtenkɛ̀ fɛtɑɑfɛ̀ í niu kɛ̀nkɛ, m miɛkɛ bo bɛ̀ yɛ̀ dìì yiè bɛ̀ yóó kpeímu kɛtenkɛ̀ fɛtɑɑfɛ̀ í niu kɛ̀ kɔ̃mɛ. 25 Bɛ kó bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ sɑ̃̀ɑ̃́tɛ́nɛ̀ yɛcìrícìrɛ̀ nyɛ kɛ kontí kɛ pĩĩ mbɛnìtìbɛ̀ kɛ kɔ̀ù kɛ tóú bɛ kpɑ̀tì kɛ̀ bɛ kúpobɛ̀ sũ̀ṹ mbɛ ɛì miɛkɛ. 26 Kɛ̀ bɛ kó ikuɔ́ nìùbɛ̀ cɑ̀ɑri n kuɔ́ kɛ sĩnkùnko n cĩ́ɛ̃̀tɛ̀, bɛ tɛ̃́nkɛ í bɑɑ̀tì dɛ̀ɛ̀ tu n kpɛrɛ nɛ̀ dɛ̀ɛ̀ tu sɔ̃́ntíkɛ kpɛrɛ, bɛ̀ í bɑɑ̀tì ikuɔ́ yetɛ dɛ̀ nɛ̀ ì yie ndɛ̀, kɛ bùtínnɛ́ tɛom̀pùtɛ̀ yiè kpɛti kɛ cɑɑ̀ri n yètìrì bɛ cuokɛ̀. 27 Bɛ kó bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ sɑ̃̀ɑ̃́tɛ́nɛ̀ yɛkpɑmɑɑ̀ nyɛ kɛ kɔ̀ù bɛnìtìbɛ̀ kɛ tóú bɛ kpɛrɛ. 28 Bɛ̀ɛ̀ yɛ̃ mbɛ̀ tu m pɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑm̀bɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ pũɔ̃̀ tibítì kɛ̀ bɛ̀ bɛnkú mɛyɑ́ɑ̀bìsíbɛnkùmɛ̀ kɛ nɑ́ɑ́ nsiyɑ́ɑ̀bìsí. Kɛ níí nnɑ́ɑ́ nkɛ tú: Ti Yiɛ̀ nKuyie nyɛ̃! M mɛ nyí bɛ́i tìmɑtì. 29 Kɛ̀ kuyonku píɛ ndihɛì dimɔu miɛkɛ nɛ̀ muyóò kɛ fɛ̃́ũnko bɛsénnìbɛ̀ nɛ̀ bɛcĩ̀rìbɛ̀ kɛ fekù bɛpɔ̀ɔ̀bɛ̀ kpɛrɛ nɛ̀ muwɛ̃rímú. 30 Kɛ̀ n wɑmmú bɛ cuokɛ̀ wèè bo pénnɛ́ kuperí kɛ́dɔɔ̀ kudookɔti kɛ cómmú kɛ́ m bɑɑo kɛ́dɛɛtɛ́ o kɔbɛ nɛ̀ o ɛì, kɛ̀ m bɑ́ɑ́ di kùɔ, m mɛ nyí pɛ̀tɛ́ òmɔù. 31 Mɛm̀mɛ m miɛkɛ di yɛ̀mɛ̀ kɛ̀ n di tuɔ mmuhɑ̃ɑ̃́ nkɛ di kùɔ, kɛ̀ di dɔɔri dɛ̀ do di yɔ ĩ́nkɛ̀. Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie mmíì mɛ̀ dɔ̀ɔ̀.

23

Kuyie ndònnɛnɛ̀mɛ̀ Sɑmmɑrii nɛ̀ Sedisɑdɛmmu yɛmɑncɛ́ndúò

1 Dɛ kó difɔ̃nkúò kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nni mbɛ́innɛ̀ kɛ dɔ̀: 2 Onìtì fɔ̃́! Bɛnitipòbɛ̀ mɑbɛ̀ bɛɛ̀ do bo bɛ̀dɛ́bɛ̀ kɛ wɛ̃ mbɛ yɔ̃. 3 Bɛ̀ do kpɑɑ́ kɛ bɛmmu kɛ́yúúkú nkɛ́yɑ nhEsibiti, dɛndɛ bɛ̀ kɑ̀kɛ́mɛ̀ bɛ cĩ̀ncĩ̀rɛ̀ kɛ wɛ̃ṹ mbɛ miɛsɛrɛ̀. 4 Oketiwè yètìrì tu Oodɑɑ, kòo nɑntɛ̀ kpɛri tú Oodibɑɑ, kɛ̀ m bɛ̀ tiekɛ, kɛ̀ bɛ̀ m pɛitɛ́nɛ̀ ibí initidɑɑì nɛ̀ initipòì. Oodɑɑ bɛnkú Sɑmmɑrii nwe, kòo nɑntɛ̀ Oodibɑɑ bɛnkú Sedisɑdɛmmu. 5 Kɛ̀ Oodɑɑ n yetɛ kɛ́wɑmmú yɛdɑcĩɛ̃̀ nhAsidii kó bɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀, 6 bɛ̀ɛ̀ dɑ̀ɑ́tí tiyɑɑ̀wũɔ̃tì, kùmɑ̀ndɑ́ɑ̀bɛ̀ nɛ̀ bɛbeémbɛ̀ diɛbɛ̀, bɛdɑpùnsɑ́ɑ́tìbɛ̀, mɛyɛǹcɑ́tímɛ̀ yɛmbɛ̀, bɛsɑ̃ndèèbɛ̀. 7 Kòo yie nhAsidii bɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ iwɛ̃ĩ yɛmbɛ̀ bɛmɔu kɛ́sɑ̃ũ omɑ́ɑ̀ nɛ̀ bɛ bɔkɛ̀ o kɔ̃̀ntì yɑ̀ùti mɛ̀ɛ̀ kpɛ́í. 8 Kɛ̀ bɑɑ nsɔkɛ́ kɛ dɔutinɛ̀ bɛnitidɑɑbɛ̀ ò do ketɛ́ dɛ̀ Esibiti bɛ̀ do kɑ̀kɛ́ dɛ̀ o cĩ̀ncĩ̀nnì kɛ́wɛ̃ṹ o miɛsɛrɛ̀, kóò bɛnkɛ mùù fòmmu yɛimu. 9 Mɛm̀mɛ nh ò ɑ̃nnɛ́mɛ̀ o dɑcĩɛ̃̀ nhAsidii kɔbɛ ò dɔ́ bɛ̀ nɔu miɛkɛ. 10 Kɛ̀ bɛ̀ɛ ò dɑ̀tɛ́ kɛ́cónnɔ́ɔ o tetìrì kɛ́fietɛ o bí initidɑɑì nɛ̀ initipòì kóò kùɔnɛ̀ disiè kóò yietí o yɛi, nkòò bo ndò mmɛbɛnkùmɛ̀ bɛnitipòbɛ̀ tɔbɛ̀ kpɛ́í.

Sedisɑdɛmmu ɛì kɔbɛ dòúmmɛ̀

11 Mɛm̀mɛ kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie mbɛ́i nkɛ dɔ̀: Dɛndɛ kó dimɑ̀ɑ̀ do dɔɔri o nɑntɛ̀ nuɔ mmiɛkɛ nkɛ, bɑ́ nɛ̀ mɛmmɛ kòo ncĩ́ɛ̃́kɛ́ nɛ̀ o kó kukɔ̃nyɑutoo miɛkɛ kɛ́ndɔuti dɔutinɛ̀ bɛnitidɑɑbɛ̀ kɛ̀ dɛ̀ɛ pɛ̃ɛ̃tɛ́ o kóo kótì kpɛrɛ do dòmmɛ̀. 12 Kòo bɛnkɛ Asidii kó bɛdɑpɑ̀mbɛ̀ o kɔ̃̀ntì yɑumɛ̀, kùmɑ̀ndɑ́ɑ̀bɛ̀ nɛ̀ bɛbeémbɛ̀ diɛbɛ̀ nɛ̀ bɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ iwɛ̃ĩ yɛmbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ dɑ̀ɑ́tí tiyɑɑ̀wũɔ̃tì nɛ̀ bɛsɑ̃ndèèbɛ̀, bɛdɑpùnsɑ́ɑ́tìbɛ̀ bɛmɔu. 13 Kɛ̀ nni nsɔ̃́ mbɛ̀ sɑ̃ũ mbɛmɑ́ɑ̀ ndi bɛdɛ́ kɛ̀ bɛ borimɛ do mmɛ̀mɑ́ɑ̀. 14 Kòo sɑ́m̀pɔ́ù kpɛrɛ dɛɛ̀ dɔ̀kɛ tontɛ́ kòo yɑ̀ bɛ̀ wɑ̃̀rinɛ̀mɛ̀ mɛwũɔ̃̀ mBɑbidɔnni kó bɛdɑpɑ̀mbɛ̀ kó tifèntì. 15 Kɛ̀ bɛ̀ boú yɛnɑɑ̀kũ̀ɔ̃̀ mbɛ kɑ kɛ boú tiyɑɑ̀bomboúntì bɛ yɔ, kɛ̀ bɛ nuɔ ntònnì bɛkpɑ̀rìnuɔmbɛ kpɛyi kɔ̃mɛ, kɛ dònnɛ̀ Bɑbidɔnni ɛì kó bɛdɑpɑ̀mbɛ̀ dòmmɛ̀ bɛ ciɛ. 16 Kòo bɛ̀ kɔ̃ṹ fɛnɔ̀nfɛ̀ kɛ pɑ̃̀nkɛɛ bɛ̀ dɔkɛ kɛ́ bɛ̀ nɑ̀nkoo mudɔummu. 17 Kɛ̀ bɛ̀ɛ kɔtɛní kɛ̀ bɛ̀ɛ wɛ̃nnɛ́ didɔ́ù kɛ̀ bɛ̀ɛ ò cɑ̀kɛ kóò sĩ̀nkùnnɛ kɛ́deè kòo bɛ̀ pɛ̃̀. 18 Kòo bɛ̀ bɛnkɛ ò dɔuti dɔutinɛ̀mɛ̀ bɛnitidɑɑbɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ɛ yɑ̀ o fɛi, dɛ mɔ̀nnì ndi nh ò pɛ̃̀mmɛ̀ n do pɛ̃̀ mmɛ̀ɛ̀ botí o kóo kótì. 19 Kòò nɛ́ dɔkɛ sɔɔtɛ́ kɛ cɑ̃́nnì cɑ̃́nnì ò do dɔɔrimɛ̀ Esibiti o sɑpɑ̀ntì mɔ̀nnì. 20 Ò do bɛ̀ dɔkɛmu kɛ́ mbɛ̀ dɔuti dɔutinɛ̀ iwũɔ̃ tɛ̃mɛ̀, sɑ̃mmɑrímú nɛ̀ sisɛ̃ĩ́ dɛ kɔ̃mɛ.

Kuyie nnɑ̀kɛ́mɛ̀ kù yóó wɛ̃tɛ kɛ́potɛ́mɛ̀ Sedisɑdɛmmu ɛì kɔbɛ

21 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie mbɛ́i nkɛ dɔ̀: Ò do wɛ̃̀tɛ kɛ́ndɔuti dɔutinɛ̀ bɛnitidɑɑbɛ̀ mbɛ ò do dɔɔrimɛ̀ nɛ̀ dimɔ̀nnì Esibiti bɛ̀ do kɑ̀kɛ́ dɛ̀ o cĩ̀ncĩ̀nnì kɛ́wɛ̃ṹ o miɛsɛrɛ̀. 22 Dɛɛ̀ te mí ndi Yiɛ̀ nKuyie nkɛ̀ n nɑ̀ɑ́ nhOdibɑɑ kɛ tú: N yóó duɔ́ nkòo dɑcĩɛ̃̀ nhò pɛ̃̀ nyɛ̀, yɛɛ̀ wɛ̃ɛ̃tɛní o bíɛ́kɛ̀ tipíìtì timɔu kóò kpɑnnɛ̀. 23 Bɑbidɔnni kɔbɛ bɛmɔu, Kɑndee omɔu kɔbɛ, Pekɔdi ɛì nɛ̀ Soɑɑ ɛì kɔbɛ nɛ̀ Koɑ nɛ̀ Asidii kɔbɛ, bɛmɔu bɛdɑpùnsɑ́ɑ́tìbɛ̀ nɛ̀ kùmɑ̀ndɑ́ɑ̀bɛ̀ nɛ̀ bɛbeémbɛ̀ diɛbɛ̀ nɛ̀ bɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ iwɛ̃ĩ yɛmbɛ̀ nɛ̀ bɛsɑ̃ndèèbɛ̀ bɛ miɛkɛ yóó ò yɛ̀mu. 24 Kɛ̀ kubɑkù yoú kɔbɛɛ ítɛ́nní nɛ̀ sikpɑ̀rìsɛ̃ĩ́ sidiɛsì nɛ̀ sisɑ́m̀pɔ́sì nɛ̀ bɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ tipíìtì timɔu kɔbɛ nɛ̀ tidɔpììtì nɛ̀ yɛpìkɛ̀, kɛ dɑ do mudoò kɛ̀ m bɛ̀ ndɑ duɔ́ nkɛ̀ bɛ̀ dɑ bekɛ́nɛ̀ bɛ kuɔ́ dòmmɛ̀. 25 M miɛkɛ bo dɑ yɛ̀ kɛ̀ n duɔ́ nkɛ̀ bɛ̀ dɑ pĩ́ nnɛ̀ kɛmiɛkɛ kɛ kéétɛ́ ɑ ɔ̃nnì nɛ̀ ɑ to, ɑ kɔbɛ bɛ̀ɛ̀ bo nkpɑɑ́ kɛ̀ bɛ̀ɛ bɛ̀ fìé kɛ́pĩ́mmú ɑ bí initidɑɑì nɛ̀ initipòì, bɛ̀ɛ̀ bo yentɛ́ kɛ̀ muhɑ̃ɑ̃́ mbɛ̀ cɔ̀útɛ́. 26 Bɛ̀ bo dɑ́tɛ́ ɑ yɑ̀ɑ̀tì kɛ́dɛitɛ ɑ sɑ̃tì. 27 Dɛ mɔ̀nnì kɑ̀ɑ yóu mufòmmu yɛimu nɛ̀ ɑ bo ndɔuti dɔutinɛ̀ bɛnitidɑɑbɛ̀ ɑ do ketɛ́mɛ̀ Esibiti tenkɛ̀ ɑ nɔ̀nfɛ̀ tɛ̃́nkɛ bɑ́ mbo bɛ bíɛ́kɛ̀, ɑ tɛ̃́nkɛ bɑ́ ndenniní Esibiti tenkɛ̀ kpɛ́í.

28 Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie mmíì bɛ́i nkɛ tú n yóó dɑ duɔ́ nhɑ í dɔ́ bɛ̀mbɛ ɑ pɛ̃̀ mbɛ̀. 29 Kɛ̀ bɛ̀ dɑ bɛnkɛ mɛpómmɛ̀ kɛ́fietɛ dɛ̀ɛ̀ do tú ɑ kó mucɔ̃́ntimu, kɛ dɑ cónnɔ́ɔ ɑ tetìrì, kɛ̀ bɛ̀ɛ yɑ̀ ɑ fɛi, kɛ́ dɑ wentɛ́ mufòmmu yɛimu yiɛ̀, onitipòkù wèè dɔuti dɔutinɛ̀ bɛnitidɑɑbɛ̀. 30 Dɛndɛ kó dimɑ̀ɑ̀ yóó dɑ tuɔkɛní ɑ cɑ̃́nnì cɑ̃́nnì mɛ̀ɛ̀ kpɛ́í nkɛ kɛ tɑunnɛ̀ ibotí tɛì, kɛ fìé bɛ bɔkɛ̀. 31 A tũ̀nnɛ ɑ kóo kótì kó kucɛ nku, dɛɛ̀ te kɛ̀ n yóó dɑ niinnɛ̀ ò yɑ̃̀nnɛ̀ fɛ̀ɛ̀ bòòfɛ̀.

32 Dɛ kó fɛbòòfɛ̀ cũmpúrìmu kɛ wɛ̃̀tɛ kɛ pɛ̃kɛ̀ nɛ̀

fɛ kpɛ́í mbɛ̀ bo dɑ dɑɑ́

kɛ yɛ̃́ fɛ̀ pìɛ́kɛ́mɛ̀ fɛ́i!

Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie mmíì bɛ́i.

33 A yóó fɛ̀ yɑ̃̀ kɛ́muɔ́ mmɛyɛǹcɑɑ̀rìmɛ̀ mmɛ

nɛ̀ kufɔ̃wɑɑ́ nnɛ̀ kɛisɔ̀ùkɛ̀,

ɑ kóo kótì Sɑmmɑrii fɛ nyɑ̃̀.

34 A yóó fɛ̀ yɑ̃̀mu kɛ́kúótóo pɑ́íí

kɛ́ fɛ̀ dɔmmú nɛ̀ ɑ nìì nkɛ wɛ́rí,

kɛ́túótɛ́ dɛ kó yɛwɛ́tiyɛ̀ kɛ yɔ́rínɛ̀ ɑ mɛ.

Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie mmíì bɛ́i.

35 Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie m bɛ́immu kɛ tú: A n yɛ̃̀mmu kɛ m bùtínnɛ́, dɛɛ̀ te kɛ̀ n tú mufòmmu yɛimu nɛ̀ ɑ cɑ̃́nnì cɑ̃́nnìmɛ̀ dɛ̀ doti ɑ yuu ĩ́nkɛ̀ nkɛ.

Kuyie ncɑummɛ̀ Oodɑɑ nɛ̀ Oodibɑɑ

36 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nni mbɛ́innɛ̀ kɛ dɔ̀: Onìtì fɔ̃́! Míì tu ɑ bekɛ́nɛ̀ Oodɑɑ nɛ̀ Oodibɑɑ kɛ́ bɛ̀ kpɑnnɛ̀ isɔkɛ bɛ̀ dɔ̀ɔ̀ri ì kpɛ́í. 37 Kɛ yɛ̃́ bɛ̀ cɑ̃́nnì cɑ̃́nnìmɛ̀ onitipòkù wèè dɔuti dɔutinɛ̀ bɛnitidɑɑbɛ̀ o kɔ̃mɛ mmɛ kɛ kùɔ bɛnìtìbɛ̀, kɛ fìé yɛbɔkɛ̀, kɛ yɛ̀ fìé bɛ bí initidɑɑì nɛ̀ initipòì nɛ̀ bɛ̀ do m pɛitɛ́nɛ̀ ì kɛ ì cɔ́u. 38 Kɛ nɛ́ dɔkɛ yìɛ́ kɛ sĩ̀nkùnnɛ n cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ dɛ kó diyiè dìmɑ́ɑ̀ miɛkɛ, kɛ wèńtɛ́ tɛom̀pùtɛ̀ yiè dɛtetìrɛ̀ kpɛri. 39 Bɛ̀ feu dìì yiè bɛ bí yɛbɔkɛ̀, dɛ yiè ndi bɛ̀ tɑmɛ̀ mí ndi Yiɛ̀ nKuyie n cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kɛ tɛ̀ sĩ̀nkùnnɛ. Bɛ̀ dɛ ndɔ̀ɔ̀ n cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ miɛkɛ! 40 Kɛ̀ nù ntɔ̃nnɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ yùní bɛnìtìbɛ̀ yɛhɛkɛ̀ dɛ́tiyɛ̀ kɔbɛ, bɛ̀ bɛ̀ nɑ̀kɛ́ dìì mɔ̀nnì dɛ kó tinɑ́ɑǹtì bɛ̀ í nwuɔkɛ́ní kɛ́nsɔ̃́ mbɛ̀ wùɔ kɛ ɑ̃nnɛ́ còróò kɛ sɑ̃̀ri. 41 Kɛ kɑ̀ri dɛtɛ̃ĩ̀ nsɑ̀ɑ̀rɛ̀ ĩ́nkɛ̀, kɛ̀ tidiitì ĩ̀ĩ́kú nɛ̀ tihúúntì nɛ̀ mɛkùɔ̀ n do bɛ̀ duɔ́ ndɛ̀. 42 Kɛ̀ kunitisṹkù nwékíí kɛ í yĩɛ̃kù tìmɑtì, kunitisṹkù kùù yɛ̀nní dikpɑ́ɑ̀ tɛdɔntɛ̀ kpɛri bíɛ́kɛ̀ ku kpɛ́í, kɛ bɛ̀ ũ̀ńnɛ́ sinɛí kɛ bɛ̀ òó nyɛpìkɛ̀ sɑ̀ɑ̀yɛ̀. 43 Dɛ mɔ̀nnì kɛ̀ n dɔ̀: Bɛ̀ɛ̀ dɔuti dɔutinɛ̀ bɛnitidɑɑbɛ̀ kɛ sɔ̃ɔ̃tɛ́ bɛɛ̀ kpɑɑ́ kɛ sɔkɛ́ bɛ̀ dɔuti dɔutinɛ̀ bɛnitidɑɑbɑ̀ɑ̀? 44 Kɛ̀ bɛ̀ kɔ̀rì dɛ kó bɛnitipòbɛ̀ mufòmmu yɛimu yɛmbɛ̀ borɛ̀, bɛ̀ kɔ̀rì mɛ̀ɛ̀ botí bɛnitipòbɛ̀ tɔbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ dɔuti dɔutinɛ̀ bɛnitidɑɑbɛ̀ bɛ borɑ̀ɑ̀? 45 Bɛ̀ɛ̀ borimɛ wenni bɛ̀ yóó bekɛ́nɛ̀mu dɛ kó bɛnitipòbɛ̀ bɛ̀ bekùnɛ̀ mɛ̀ɛ̀ botí bɛnitipòbɛ̀ tɔbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ dɔuti dɔutinɛ̀ bɛnitidɑɑbɛ̀ nɛ̀ bɛnitikɔ̀ùbɛ̀, kɛ yɛ̃́ bɛ̀ dɔuti dɔutinɛ̀ bɛnitidɑɑbɛ̀ mbɛ kɛ kɔù bɛnìtìbɛ̀.

46 Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie mmíì bɛ́i nkɛ tú, bɛ̀ɛ tíí ndibeéntĩ̀nnì kɛ́ bɛ̀ bekɛ́nɛ̀ kɛ́ bɛ̀ tɑnnɛ́ kukɔ̃m̀bɔ̀doróo miɛkɛ kɛ́fekɛ bɛ kpɛrɛ. 47 Kɛ̀ bɛ̀ɛ bɛ̀ bùɔ́tí yɛtɑ̃́rɛ̀ kɛ́ bɛ̀ fìé kɛ́kuɔ bɛ bí initidɑɑì nɛ̀ initipòì kɛ cɔ́u mbɛ cɛ̃́ĩ. 48 Dɛ mɔ̀nnì m bo dennɛ isɔkɛ kpɛrɛ bɛ tenkɛ̀ kɛ̀ bɛnitipòbɛ̀ tɔbɛ̀ɛ bɑntɛ́ kɛ tɛ̃́nkɛ bɑ́ ndɔɔri dɛ kó isɔkɛ. 49 Bɛ̀ dɔ̀ɔ̀ ìì sɔ̀kɛ doti bɛ yɔ ĩ́nkɛ̀ nkɛ. Bɛɛ̀ yóó tɔ mɛyɛi mbɛ̀ dɔ̀ɔ̀ mɛ̀ kɛ fìé iwũɔ̃ yɛbɔkɛ̀ mɛ kó tiyeti, kɛ̀ di bɑntɛ́ kɛ dò n tú di Yiɛ̀ nKuyie.

24

Kuyie ndònnɛnɛ̀mɛ̀ Sedisɑdɛmmu tɛkṹmbotɛ̀ tɛ̀ɛ̀ nirimɛ

1 Kɛ̀ dɛ̀ mmɔkɛ yɛbie nyɛ̀wɛi nɛ̀ bɛ̀ ti pĩ̀ḿmɛ̀ kɛ kònnɛ̀ Bɑbidɔnni. Dibenni wɛínnì kóo tɑ̃̀nkù píínwè, diyiè píínnì yiè, kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nní mbɛ́innɛ̀ kɛ dɔ̀: 2 Onìtì fɔ̃́! Wɑ̃ri yíe nkó diyiè kɛ́ ndì yɛ̃́, yíe nwe Bɑbidɔnni kóo kpɑ̀ɑ̀tì yóó domɛ̀ Sedisɑdɛmmu kóò pi. 3 N nìtìbɛ̀ tu itookperí yɛmbɛ̀ mbɛ, nɑ́kɛ́ bɛ dinɑ́ɑǹhɑ̃ntírì. Nɑ́kɛ́ bɛ kɛ dɔ̀:

Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie mmíì yɛ̃ nhɑ dɔ̀ɔ̀ dɛ kó mɛbɛnkùmɛ̀.

Á tií mmuhɑ̃ɑ̃́ nkɛdɛkɛ̀, kɛ́sɑɑ ntɛkṹmbotɛ̀ kɛ́ɑ̃nnɛ́ mɛniɛ,

4 kɛ́ɑ̃nnɛ́ tɛ miɛkɛ imɑɑ nsɑ̀ɑ̀yì,

nyɛkpèrɛ̀ nɛ̀ yɛbɑɑyɔ dɛ kpɛyi,

nɛ̀ yɛkṹɔ̃̀ yɛ̀ɛ̀ tu yɛsɑ̀ɑ̀yɛ̀.

5 Á tɑ̃ɑ̃tɛ́ ipemɑ̀ɑ nyìì tu isɑ̀ɑ̀yì

kɛ́ ì ɑ̃nnɛ́ tɛkṹmbotɛ̀ miɛkɛ

kɛ́tií mmuhɑ̃ɑ̃́ nkɛ̀ tɛ̀ɛ fɑ̃ntɛ kɛ́wɛ̃nnɛ́nɛ̀ yɛkṹɔ̃̀,

dɛmɔu kɛ́bi.

6 Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie m bɛ́immu kɛ tú:

Sedisɑdɛmmu kɔbɛ tú bɛnitikɔ̀ùbɛ̀ mbɛ,

bɛ̀ bo yɑ̀! Bɛ ɛì dònnɛ̀ tɛkṹmbotɛ̀ tɛ̀ɛ̀ nirimɛ tɛ̀ ntɛ,

bɑ́ bɛ̀ í yóó nɑ kɛ́dɛitɛ dɛ̀ɛ̀ nirimɛ

yóótɛ́ tɛ mɑɑ nkɛ́ nyì dɛ̀ì imɑ imɑ, ɑ bɑ́ɑ́ soó nkùmɑkù.

7 Dɛ kó dihɛì kɔbɛ còú mmɛ̀ɛ̀ nitiyĩ̀ĩ̀ nkpɑɑ́ feímu,

mɛ̀ còú dipèrì ĩ́nkɛ̀ nkɛ,

mɛ̀ í còú nkɛtenkɛ̀ kɛ dò nkɛ̀ɛ mɛ̀ sũ̀ɔ̃̀too,

òmɔù mɛ nyí mɛ̀ dɑ̀tínnɛ́ mutɑ̃́ɑ̃́.

8 N dɔ́ m miɛkɛ bo bɛ̀ yɛ̀mɛ̀ mmɛ kɛ̀ m bɛ̀ pɛ̀itɛ,

dɛɛ̀ kpɛ́í nte n yóumɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ còú mmɛ̀ɛ̀ yĩ̀ĩ̀ ndipèrì ĩ́nkɛ̀

kɛ̀ mɛ̀ feío bɑ́ òmɔù í mɛ̀ dɑ̀tínnɛ́.

9 Dɛɛ̀ te mí ndi Yiɛ̀ nKuyie nkɛ̀ n tú:

Dɛ kó dihɛì kɔbɛ bo yɑ̀,

bɛ̀ còú mmɛnitiyĩ̀ĩ̀ mmɛ kɛ̀ n yóó bɛ̀ tùɔ mmuhɑ̃ɑ̃́.

10 Tií nyidɛí, kɛ́tɔtìnnɛ muhɑ̃ɑ̃́

nkɛ́bénnɛ́ imɑɑ nkɛ̀ ìì bi mɛsɑ̀ɑ̀,

nkɑ̀ɑ cɔtɛ kɛ́yóu kɛ̀ yɛkṹɔ̃̀ cɔ̀útɛ́.

11 Kɑ̀ɑ dèè ɑ́ sɑɑ ntɛkṹmbotɛ̀ tɛkpetɛ̀ muhɑ̃ɑ̃́ nyĩ́nkɛ̀

kɛ̀ tɛ̀ɛ bi kɛ́wũɔ̃tɛ́,

mɛyɔ̃́ɔ̃̀ mmɛ̀ɛ̀ bo tɛ miɛkɛ kɛ̀ mɛ̀ɛ yɛ̀,

dɛ̀ɛ̀ nirimɛ kɛ̀ dɛ̀ɛ dɛitɛ.

12 Bɑ́ nɛ̀ ɑ yóó mɛ ntɛ̀ pũ̀ńnɛ́mɛ̀ muhɑ̃ɑ̃́ ndɛ̀ɛ̀ nirimɛ dɛ̀ í yóó dɛitɛ. 13 Sedisɑdɛmmu! A kɔbɛ kó mufòmmu yɛimu muù dɑ sĩ̀nkùnnɛ, kɛ̀ n dɔ́ kɛ dɑ wénkùnnɛ, ɑ mɛ nyí yie nkɛ̀ m bo dɑ wénkùnnɛ, ɑ tɛ̃́nkɛ í yóó wenkɛ kɛ nkémmúnɛ̀ m miɛkɛ bo dɑ yɛ̀mɛ̀ kɛ kɑ̃́ɑ̃́ nkɛ mɑ̀nku. 14 Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie mmíì bɛ́i nkɛ̀ dɛ̀ yóó dɔɔ̀, n tɛ̃́nkɛ í yóó pĩ́ m mɑ́ɑ̀, mɛsémmɛ̀ í yó m pĩ́, n yí yóó kuɔ́ nhòmɔù mɛsémmɛ̀. N yóó bekɛ́nɛ̀ bɑ́ wè o dɔɔ̀rìmɛ̀ dòmmɛ̀ mmɛ. Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie mmíì bɛ́i.

Kuyie nduɔ́mmɛ̀ kɛ̀ Esekiɛri pokù kú

15 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nni mbɛ́innɛ̀ kɛ dɔ̀: 16 Onìtì fɔ̃́! N yóó dɛitɛmu mɛtòntòmmɛ̀ wèè dɑ duɔ̀ ndiwɛ̀ì, ɑ mɛ mbɑ́ɑ́ kɑri mukṹṹ, nhɑ bɑ́ɑ́ kuɔ́, tinɔnniɛti bɑ́ɑ́ yɛnní ɑ nuɔ. 17 A mmítìrì ɑmɑ́ɑ̀ borɛ̀, ɑ bɑ́ɑ́ kɑri mukṹṹ. Á boú ɑ yɑɑ̀bomboúnkù ɑ yuu, kɛ́níɛ́ ɑ nɛùtì, ɑ bɑ́ɑ́ kɑ̃ɑ̃́ nhɑ dɛɛǹfɛ̀, ɑ mɛ mbɑ́ɑ́ di bɛkúdɔùmbɛ̀ tɔní tìì diitì.

18 Kɛ̀ nní nnɑ́ɑ́nnɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ dikṹnweńnì, kɛ̀ m pokù yɑ̀ɑ̀ kú kuyuoku, kɛ̀ dɛ̀ɛ wentɛ́ kɛ̀ n dɔɔ̀ Kuyie nwee n nɑ̀kɛ́ tì. 19 Dɛ mɔ̀nnì kɛ̀ bɛ̀ m bekɛ kɛ dɔ̀: Ti nɑ́kɛ́ ɑ dɔɔri mɛ̀ɛ̀ bɛnkùmɛ̀ bɛnkú mù? 20 Kɛ̀ m bɛ̀ nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Ti Yiɛ̀ nKuyie nkuù tu: 21 N nɑ́kɛ́ díndi Isidɑyɛɛribɛ kunku ti Yiɛ̀ nKuyie nkù tu mù: Kù tú kù yóó yóu kɛ̀ bɛ̀ɛ sĩnkùmmu ku cĩ́ɛ̃̀tɛ̀, tɛ̀ɛ̀ di ɑ̃ɑ̃̀ tɛfentɛ̀, tɛ̀ɛ̀ tú di kó diwɛ̀ì, di yɛ̀mmɛ̀ nɑɑtinɛ̀ tɛ̀. Di bí initidɑɑì nɛ̀ initipòì ìì kpɑɑ́ dɛ kó dihɛì bɛ̀ bo ì fìé. 22 Dɛ mɔ̀nnì kɛ̀ di dɔɔ̀ ndo dɔ̀ɔ̀mɛ̀, di bɑ́ɑ́ kɑ̃ɑ̃́ ndi dɛɛ̀mbìi, di mɛ mbɑ́ nyo ntidiitì bɛkúdɔùmbɛ̀ di tɔuní tì, 23 kɛ́mbou di yɑɑ̀bomboúntì di yɔ kɛ niɛ di nɛùtì, di mɛ mbɑ́ɑ́ kɑri mukṹṹ nyoo dí nkuɔ́. Di dɔɔri mɛ̀ɛ̀ yɛi mbo nte kɛ̀ dí ncĩtiri kɛ́nwɛ̃ ndimɔu kɛ mítìrì. 24 Mí nhEsekiɛri n tú mɛbɛnkùmɛ̀ mmɛ di kpɛ́í. N dɔ̀ɔ̀mɛ̀ di yóó mɛ n dɔ̀ɔ̀. Kɛ̀ dɛ̀ tùɔ̀kɛní dìì mɔ̀nnì di bo bɑntɛ́ ti Yiɛ̀ nKuyie ntumɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie.

25 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nyíɛ́ kɛ́ m bɛ́innɛ̀ kɛ dɔ̀: Onìtì fɔ̃́! Bɛ̀ yóó pɑɑ̀mu n cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ tɛ̀ɛ̀ bɛ̀ ɑ̃ɑ̃̀ tɛfentɛ̀. Tɛ̀ɛ̀ tu bɛ kó diwɛ̀ì, bɛ yɛ̀mmɛ̀ nɑɑtinɛ̀ tɛ̀, bɛ̀ dɔ́ dɛ̀ nɛ̀ bɛ yɛ̀mmɛ̀ mɛmɔu nɛ̀ bɛ bí initidɑɑì nɛ̀ initipòì. 26 Dɛ yiè wèè bo yentɛ́ ò bo kɔtɛní ɑ borɛ̀ kɛ bo dɑ nɑ́kɛ́ dɛ kó tinɑ́ɑǹtì. 27 Dɛ yiè ɑ nùù yóó wɛ̃tɛ kɛ́tɑ́útɛ́mu kɑ̀ɑ bɛ̀ nɑ̀kɛ́nɛ̀, dɛ yiè ɑ nɔ́ndɛnfɛ̀ tɛ̃́nkɛ í yó ndɑri. A yó ndò ndibɛnkɛ̀rì ndi bɛ kpɛ́í nkɛ̀ bɛ̀ɛ bɑntɛ́ n túmɛ̀ di Yiɛ̀ nKuyie.

25

Kuyie kpɑnnɛ̀ tì Amɔniibɛ

1 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nni mbɛ́innɛ̀ kɛ dɔ̀: 2 Onìtì fɔ̃́! Wɛ̃ɛ̃tɛ Amɔniibɛ bíɛ́kɛ̀ kɛ́ bɛ̀ kpɑnnɛ̀, nɑ́kɛ́ bɛ m pɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì. 3 Á bɛ̀ nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie n tú bɛ̀ɛ kéntɛ́ kɛ́keè n yóó bɛ̀ nɑ̀kɛ́ tì. Bɛ̀ do sĩ̀nkùnnɛ n cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ ńdɑúmu, kɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ tenkɛ̀ɛ dɔúnko kɛ̀ bɛ̀ ndɑú, kɛ̀ bɛ̀ɛ pĩ́mmú Sudɑɑ kɔbɛ kɛ̀ bɛ̀ ndɑú. 4 Dɛɛ̀ kpɛ́í nte kɛ̀ n yóó bɛ̀ ɑ̃nnɛ́ diyiè yìɛ̀ kɛ̀ɛ̀ bíɛ́kɛ̀ kɔbɛ nɔu miɛkɛ, kɛ̀ bɛ̀ɛ cónnɛ́ bɛ ɑ̃ɑ̃pɔ̀nkɑ̀rɛ̀ bɛ tenkɛ̀ miɛkɛ, kɛ́nhɑ̃ bɛ tenkɛ̀ miɛkɛ, kɛ́nyo mbɛ diitì kɛ yɔ̃̀ mbɛ nɑɑmiɛ̀. 5 M bo duɔ́ nkɛ̀ Adɑbɑɑ tenkɛ̀ɛ nɑɑ́ mbɛ̀ cɛ̃mmù dɛ̀ yòyóbɛ̀, kɛ̀ Amɔɔ tenkɛ̀ɛ nɑɑ́ ndipedie. Kɛ̀ di bɑntɛ́ n túmɛ̀ di Yiɛ̀ Kuyie.

6 Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie n tú mɛyɛi ndo do dìì mɔ̀nnì Isidɑyɛɛribɛ kɛ̀ bɛ̀ n dɑúmu kɛ pɛ́u sinɔu kɛ ɑu kɛ yɑ̃nku kɛ senku Isidɑyɛɛribɛ tenkɛ̀. 7 Di mmɔ̀nnì n youtɛ n nɔ̀ùtɛ̀ ntɛ bɛ ĩ́nkɛ̀ kɛ bo bɛ̀ duɔ́ nyɛhɛkɛ̀ tɛyɛ̀ kɔbɛ kɛ̀ bɛ̀ɛ fekɛ bɛ kpɛrɛ kɛ́ bɛ̀ dènnɛ ibotí tɛì miɛkɛ kɛ́ bɛ̀ kùɔ, kɛ́ bɛ̀ dèè. Kɛ̀ bɛ̀ɛ bɑntɛ́ n túmɛ̀ di Yiɛ̀ nKuyie.

Kuyie nkpɑnnɛ̀ tì Mɔɑbu kɔbɛ

8 Ntɛ mí ndi Yiɛ̀ nKuyie n nɑ́ɑ́ ntì Mɔɑbu tenkɛ̀ kɔbɛ nɛ̀ Seii tenkɛ̀ kɔbɛ bɛ̀ɛ̀ do nɑ́ɑ́ nkɛ tú Sudɑɑ kɔbɛ í cɑ̃́ɑ̃́nnɛ̀ ibotí tɛì. 9 Nɛ̀ dɛ kpɛ́í n yóó piitɛmu yɛhɛkɛ̀ yɛ̀ɛ̀ pi Mɔɑbu tenkɛ̀, dɛ kó yɛhɛkɛ̀ tɛ̃́nkɛ í yó ntú yɛhɛkɛ̀ bɛ tenkɛ̀ miɛkɛ, bɛ̀ bo yɛ̀ pùɔ nyɛmɔu kɛ́tɑunnɛ̀ yɛhɛkɛ̀ sɑ̀ɑ̀yɛ̀: Bɛti-Yesimɔti nɛ̀ Bɑɑdi-Mɛɔ̃ɔ̃ kɛ́ntɔ kɛ́tuɔkɛnɛ̀ Kidiyɑtɑimmu. 10 Diyiè yìɛ̀ní kɛ̀ɛ̀ bíɛ́kɛ̀ kɔbɛ mbɛ n yóó duɔ́mmɛ̀ dɛ kó yɛhɛkɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ɛ yɛ̀ tiekɛ, kɛ́wɛ̃nnɛ́nɛ̀ Amɔniibɛ kɛ̀ bɛ̀ tɛ̃́nkɛ bɑ́ ndenniní bɛ kpɛ́í. 11 N yóó bekɛ́nɛ̀mu Mɔɑbu tenkɛ̀ kɔbɛ kɛ̀ bɛ̀ɛ bɑntɛ́ n túmɛ̀ di Yiɛ̀ Kuyie.

Kuyie nkpɑ̀nnɛ̀ tì Edɔmmu kɔbɛ

12 Ntɛ mí di Yiɛ̀ nKuyie n nɑ́ɑ́ ntì Edɔmmu kɔbɛ: Edɔmmu kɔbɛ pɛ̀ìtɛ bɛ̀ pɛ̀ì Sudɑɑ kɔbɛ ĩ́nkɛ̀ nkɛ, bɛ̀ cɑ̀kɛmu mɛdiɛ̀ mbɛ̀ pɛitɛ dɛ̀. 13 Dɛɛ̀ kpɛ́í nte mí ndi Yiɛ̀ nKuyie nkɛ̀ n nɑ̀ɑ́ nkɛ tú n yóó youtɛmu n nɔ̀ùtɛ̀ Edɔmmu ĩ́nkɛ̀ kɛ́kuɔ bɛnìtìbɛ̀ nɛ̀ iwũɔ̃ Temɑɑ ɛì nɛ̀ Dedɑnni kpɛri dɛ̀ bo dɔúnko, bɛ̀ bo fíé yɛ nìtìbɛ̀. 14 N yóó duɔ́ nkɛ̀ n nìtìbɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ bɛɛ pɛitɛ m pɛ̀ì Edɔmmu kɔbɛ, bɛ̀ bo bɛ̀ dɔ̀ɔ̀ m miɛkɛ bɛ̀ yɛ̀, kɛ bɛ̀ cɔ̀útɛ́ kɛ̀ dɛ̀ mɑ̀mɛ̀. Kɛ̀ bɛ̀ɛ bɑntɛ́ nh ɔ̃ɔ̃ pɛitɛ mɛ̀ɛ̀ botí, mí ndi Yiɛ̀ nKuyie mmíì bɛ́i!

Kuyie nkpɑnnɛ̀ tì Fidisitɛ̃ɛ̃bɛ

15 Ntɛ mí ndi Yiɛ̀ nKuyie n nɑ́ɑ́ ntì Fidisitɛ̃ɛ̃bɛ: Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie n tú bɛ̀ mɛ̀ ndɔ́mɛ̀ kɛ́mpɛiri bɛ dootitɔbɛ̀ sɑ̃́ɑ̃̀ kɛ bɛ̀ sènku kɛ bɛ̀ nìí nkɛ dɔ́ kɛ́ bɛ̀ kùɔ kɛ́ bɛ̀ dèè. 16 Dɛɛ̀ te mí ndi Yiɛ̀ nKuyie nkɛ̀ n tú n yóó youtɛmu n nɔ̀ùtɛ̀ bɛ ĩ́nkɛ̀, kɛ́dɛitɛ Kedetiibɛ kɔbɛ, kɛ́kuɔ kukó mpɛɛ́mmɛ̀ kɔbɛ bɛ̀ɛ̀ sùɔ́. 17 M bo bɛ̀ pɛ̀ìtɛ kɛ̀ dɛ̀ n yóù, kɛ́ bɛ̀ potɛ́ mɛdiɛ̀ ndɛ mɔ̀nnì kɛ̀ bɛ̀ɛ bɑntɛ́ n túmɛ̀ di Yiɛ̀ nKuyie.

26

Kuyie nkpɑnnɛ̀ tì Tiiri ɛì kɔbɛ

1 Kɛ̀ dɛ̀ mmɔkɛ yɛbie ntɛpíítɛ̀ nɛ̀ dimɑ́ɑ̀ nɛ̀ bɛ̀ ti pĩ̀ḿmɛ̀, otɑ̃̀nkù yiè ketirì yiè kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nní mbɛ́innɛ̀ kɛ dɔ̀: 2 Onìtì fɔ̃́! Tiiri ɛì kɔbɛ dɑúmu Sedisɑdɛmmu kɔbɛ kɛ tú: Wũ̀ɔ̃̀ɔ̃̀! Sedisɑdɛmmu pɔ̀ntɛ, bɛnìtìbɛ̀ bɛmɔu do kɛ nkɔrì di kpɑ̀tì kpɛ́í, bɑ̀mbɑ̀ ntíì nɛ́ tì te, bɛ̀ tì pɑ̀ɑ̀mu. 3 Dɛɛ̀ te mí ndi Yiɛ̀ nKuyie nkɛ̀ n tú: N yìtɛ́ kɛ còḿmúmu Tiiri ɛì kɔbɛ kpɛ́í nkɛ yóó duɔ́ nkɛ̀ ibotí pɛ́uu bɛ̀ do mudoò, biɛ̀ nníí bo mpɛ̃nkóo kɛ̀ bɛtɔbɛ̀ bɛɛ̀ tùɔ̀kùní yɛnɛ́fĩ̀nfĩ̀rɛ̀ ɔ̃mmɛ̀ dɑ̀mɛ́ɛ̀rì, 4 kɛ́pɔntɛ Tiiri ɛì kó kuduotí nɛ̀ di cɛ̃kperí, kɛ kɑ́útɛ́ mutɑ̃́ɑ̃́ nkɛ̀ kupèrìkùu feítóo, 5 kɛ́nsokɛ́ dɑ̀mɛ́ɛ̀rì cuokɛ̀ kɛ̀ bɛyĩndiímbɛ̀ nye mbɛ dìtìrɛ̀. Yɛhɛkɛ̀ tɛyɛ̀ kɔbɛ bo bɛ̀ pɔ̀ntɛ. Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie mmíì bɛ́i! 6 Tiiri ɛì kó bɛsɑpɑ̀mbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ bo mbo dikpɑ́ɑ̀ bɛ̀ bo bɛ̀ fìé kɛ̀ bɛ̀ɛ bɑntɛ́ n túmɛ̀ di Yiɛ̀ Kuyie.

7 Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie mmíì bɛ́i nkɛ tú: M bo duɔ́ nkɛ̀ kubɑkù yoú kóo kpɑ̀ɑ̀tì Bɑbidɔnni ɛì kou Nɛbukɑnnɛsɑɑ wèè kpeńnì kɛ pɛ̃ɛ̃tɛ́ bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ tɔbɛ̀, kòò kɔtɛní nɛ̀ sisɛ̃ĩ́ nɛ̀ sikpɑ̀rìnɑɑsɛ̃ĩ́ nɛ̀ bɛsɑ̃ndèèbɛ̀ nɛ̀ bɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ pɛ́u nɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ pɛ́u. 8 Tiiri ɛì kó bɛsɑpɑ̀mbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ bo mbo sihɛkɛsí bɛ̀ bo bɛ̀ fìé, kɛ́pénnɛ́ kudookɔti kɛ́dɑmmú mutɑ̃́ɑ̃́ nkɛ́ɔnnɛ́ Tiiri ɛì kó kuduotí kɛ́ ndi pì nɛ̀ tidɔpììtì. 9 Bɛ̀ bo cónnɛ́ bɛ kpɑ̀rìsɛ̃ĩ́ kɛ́fii nTiiri ɛì kó iduotí kɛ̀ sìi puɔ nsicɛ̃kperí. 10 Bɛ nɑɑsɛ̃ĩ́ sũ kɛ í sénní bɛ̀ bo ntɑtiní dìì mɔ̀nnì Tiiri ɛì kó yɛbòrɛ̀ bɛ̀ ɔ̃ɔ̃ tɑ mɛ̀ɛ̀ botí bɛ̀ dùùtɛ dìì ɛì kó yɛbòrɛ̀. Dɛ mɔ̀nnì mutɑ̃́ɑ̃́ mbo dì dɑ̀tínnɛ́ kɛ̀ si nɑmpoo nte kɛ̀ di duotíi sɑ̃ntɛ̀. 11 Bɛ sɛ̃ĩ́ kó yɛkpɛ̀ɛ̀tɛ̀ bo puɔ ndi cɛ imɔu, kɛ̀ bɛ̀ɛ fíé di nìtìbɛ̀ kɛ́buɔ́ ndi tenkɑɑnìi diɛsì kɛtenkɛ̀. 12 Kɛ̀ bɛ̀ɛ ɛí di kpɑ̀tì nɛ̀ di potɑntì kɛ́puɔ ndi duotí kɛ́puɔ nsicɛ̃́ĩ sɑ̀ɑ̀sì kɛ́útóo di tɑ̃́rɛ̀ nɛ̀ timunnɑnti nɛ̀ di tɑ̃́ɑ̃́ mmɛniɛ mmiɛkɛ. 13 M bo kṹntɛ́ bɛ yiɛ, bɛ̀ tɛ̃́nkɛ bɑ́ nyo bɛ̀ biemmɛ̀ tikùtìdùùtì. 14 M bo duɔ́ nkɑ̀ɑ nɑɑ́ nkupèrìkù kɛ́nfeío kɛ̀ bɛyĩmpĩ́mbɛ̀ nye mbɛ dìtìrɛ̀ ɑ ĩ́nkɛ̀, bɑ́ òmɔù tɛ̃́nkɛ bɑ́ɑ́ dɑ mɑɑ́. Mí Yiɛ̀ nKuyie mmíì bɛ́i!

15 Dɛ kó difɔ̃nkúò kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nní mbɛ́innɛ̀ Tiiri ɛì kpɛ́í nkɛ dɔ̀: Bɛ̀ bo bɛ̀ do dìì mɔ̀nnì kɛ bɛ̀ kɔ̀ùtɛ kɛ̀ bɛ̀ nkuɔ̀, bɛ̀ bo kuɔ̀ dɛ kó dihɛì miɛkɛ bɛnìtìbɛ̀ dɛ yiè. Kɛtenkɛ̀ kɛ̀ɛ̀ sokɛ́ dɑ̀mɛ́ɛ̀rì miɛkɛ, kɛ ɛkɛ̀ bo sɑ̃ntɛ. 16 Nɛ̀ tìì bo bɛ̀ tùɔ̀kɛní tì kpɛ́í nkufɔ̃wɑɑ́ mbo ɑutɛ́ dɑ̀mɛ́ɛ̀rì tɑkɛ́ kó bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀, kɛ̀ bɛ̀ɛ cútɛ́ní bɛ kpɑ̀ɑ̀tìkɑ̀rɛ̀ ĩ́nkɛ̀ kɛ dɑ́tɛ́ bɛ yɑɑ̀sɑ̀ɑ̀tì tìì kpɛ̃, nkɛ́nkɑri kɛtenkɛ̀ kɛ kpeutí kɛ̀ bɛ kɔ̃m̀bùɔ̀tì duò. 17 Bɛ̀ bo kuɔ́ ndikúdɑbònnì ɑ kpɛ́í nkɛ dɔ̀:

Wúó! Dihɛì dìì yètìrì do feí dɑ̀mɛ́ɛ̀rì miɛkɛ

kɛ̀ dì kpeńnì kɛ̀ bɛ̀ dì dé,

dì tɛ̃́nkɛ í kpɑɑ́.

18 Dɛ yiè dɛ̀ bo kpeí kɛtenkɛ̀ kɛ̀ɛ̀ sokɛ́ dɑ̀mɛ́ɛ̀rì miɛkɛ kɛ kɔbɛ,

kɛ̀ bɛ kɔ̃m̀bùɔ̀tì nduò tìì dɑ tùɔ̀kɛní ti kpɛ́í.

19 Mí di Yiɛ̀ nKuyie m bɛ́immu kɛ tú: M bo dɔɔ̀ Tiiri ɛì kɛ̀ dìi nɑɑ́ ntidobontì, kɛ́ndònnɛ̀ yɛhɛkɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ í ɑ̃ yɛ̀. N yóó duɔ́ nkɛ̀ kɛtenkɛ̀ fũ̀ɔ̃̀ kó mɛniɛ mmɛɛ̀ yɛnní kɛ dì dɑ̀tínnɛ́, 20 kɛ́ di wɛ̃nnɛ́nɛ̀ kɛtenkɛ̀ fũ̀ɔ̃̀ kɔbɛ bɛ̀ɛ̀ do bo nɛ̀ dimɔ̀nnì bɛ̀ ɑ̃ dɛ̀, kɑ̀ɑ mbo kɛtenkɛ̀ fũ̀ɔ̃̀ yɛhɛkɛ̀ m puɔ̀ nyɛ̀ nɛ̀ dimɔ̀nnì yɛ kɔ̃mɛ. Kɛ̀ dì mbo kɛtenkɛ̀ miɛkɛ kɛ tɛ̃́nkɛ bɑ́ɑ́ wɛ̃tɛ kɛ́ɑ̃nnɛ́ kɛtenkɛ̀ ĩ́nkɛ̀. 21 M bo di dɔɔ̀ dɛ̀ bo do bɛnìtìbɛ̀ kɔ̃m̀bùɔ̀tì, di tɛ̃́nkɛ í yó nkpɑɑ́ bɑ́ kɛ̀ bɛ̀ di wɑɑ́ mbɛ̀ tɛ̃́nkɛ bɑ́ɑ́ di yɑ̀ bìtì. Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie mmíì bɛ́i.

27

Bɛ̀ kuɔ́ ndìì kúdɑbònnì kucɛ mɛdɛ́rímɛ̀ Tiiri ɛì kpɛ́í

1 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nni mbɛ́innɛ̀ kɛ dɔ̀: 2 Onìtì fɔ̃́! Kuɔ́ ndikúdɑbònnì Tiiri ɛì kpɛ́í nkɛ dɔ̀: 3 Díndi Tiiri ɛì dìì bo dɑ̀mɛ́ɛ̀rì nùù kɛ dɔɔrinɛ̀ yɛhɛkɛ̀ tɛyɛ̀ yɛ̀ɛ̀ sokɛ́ dɑ̀mɛ́ɛ̀rì miɛkɛ nɛ̀ yɛ̀ɛ̀ ò tɔ̀kɛ́nɛ̀ kupotɑɑ́. Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie n tú Tiiri ɛì dìì do nɑ́ɑ́ nkɛ tú:

Di tú bɑ̀tóò wèè pɛ̃ɛ̃tɛ́ bɛtɔbɛ̀ kuwenniku.

4 Di do sokɛ́ dɑ̀mɛ́ɛ̀rì cuokɛ̀ nkɛ,

kɛ̀ bɛ̀ di mɑɑ́ kɛ̀ dì wenni mɛsɑ̀ɑ̀.

5 Senii tɑ̃rì kó dɛtekperɛ̀ bɛ̀ tu dɛ̀ sìpɛ̀rɛ́sì,

bɛ̀ dɛ ndɔ̀ɔ̀nɛ̀ dɛ kóo bɑ̀tóò,

kɛ́túótɛ́ Dimɑɑ tɑ̃rì kó dɛtekperɛ̀

kɛ́dɔɔ̀nɛ̀ kupɑ̀ɑ̀ti kùù tɔ kuyɑ̀ɑ̀kù.

6 Kɛ̀ bɛ̀ɛ dɔɔ̀nɛ̀ Bɑsɑ̃ɑ̃ kó dɛtekperɛ̀ kó idɛí

tidɑpentì tìì pɑ̀ɑ̀tìnɛ̀ mɛniɛ.

Kóo munnɛ́nɛ̀ Kitimmu ɛkɛ̀ yɛ̀ɛ̀ sokɛ́ dɑ̀mɛ́ɛ̀rì miɛkɛ,

dɛ kó dɛtie mbɛ̀ tu dɛ̀ sìpɛ̀rɛ́sì,

dɛ kó idɛí, kɛ cìɛ́kɛ́ dɛ miɛkɛ sipɑ́pɑ́heú.

7 Kɛ̀ bɛ̀ɛ ò cónnɛ́ Esibiti ɛì kó kuyɑ̀ɑ̀kù

kùù dùɔ̀kɛnɛ̀ mupɑ̀ɑ̀konkperímù kɛ kpɛ̃.

Kɛ̀ Edisɑɑ ɛkɛ̀ yɛ̀ɛ̀ sokɛ́ dɑ̀mɛ́ɛ̀rì miɛkɛ,

kɛ̀ yɛ kó tiyɑɑ̀sɔ̀ùtì nɛ̀ tìì wũɔ̃,

kɛ dò mmɛkɔ̀cɛ̀burimɛ nɛ̀ tìì berí kɛ̀ tì ò dɑ̀ɑ́tí.

8 Sidonni nɛ̀ Adifɑdi kɛ̀ dɛ ɛkɛ̀ kɔbɛ ò piú

kɛ̀ Tiiri ɛì kó mɛciì nyɛmbɛ̀ bo o miɛkɛ kɛ́pĩ́ mmutɔ̃mmú.

9 Kɛ̀ Kebɑɑdi kó bɛhɛikɛ̀nkótíbɛ̀ nɛ̀ bɛ kó bɛyɑ́ntìbɛ̀

kɛ̀ bɛ̀ bo o miɛkɛ koò dɔ̀ɔ̀ri. Bɑ̀tóòbɛ̀ bɛmɔu

do cómmú Tiiri ɛì borɛ̀ ndɛ kɛ do nho potɑntì.

10 Pɛrisi nɛ̀ Dudi nɛ̀ Puti

kɛ̀ dɛ kó bɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ bo, bɛ kó bɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ miɛkɛ

kɛ nuu mbɛ dɔpììtì nɛ̀ bɛ pìkɛ̀ o ɛì miɛkɛ,

kɛ̀ dɛ̀ɛ ò duɔ́ ndiyetìcɛ̃ɛ̃́rì.

11 Adifɑdi ɛì kó bɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ wɛ̃nnɛ́ o ɛì kɔbɛ kɛ bɑɑ o ɛì kó iduotí kɛ̀ Kɑmɑdi ɛì kɔbɛ cómmú yɛdèrɛ̀ ĩ́nkɛ̀ kɛ nuu mbɛ dɔpììtì o ɛì kó iduotí kɛ dì yɛ̀útí kuwenniku.

Dikɑ̃tidiɛrì do bomɛ̀ Tiiri

12 Kɛ̀ Tɑsisi ɛì kɔbɛ bɛ̀ɛ̀ do Tiiri ɛì kɔbɛ potɑntì nɛ̀ mɛbiɛrimɛ nɛ̀ timɑ́tì pɛ́ítì nɛ̀ timɑ́tì mɔ́mmɔnti nɛ̀ dibiɛrìmínnì. 13 Yɑfɑ̃ɑ̃ nɛ̀ Tubɑɑdi nɛ̀ Mɛsɛki kɛ̀ bɛ̀ bɛ̀ donnɛ̀ tidɑɑtì nɛ̀ disɔɔwũɔ̃̀ kó tinɛntì, kɛ̀ bɛ̀ cèkiinɛ̀ bɛ potɑntì. 14 Kɛ̀ Bɛti-Tokɑmɑɑ ɛì kɔbɛ bɛ̀ duɔ́ nsisɛ̃ĩ́ sìì dɛ̀rì sikpɑ̀rìnɑɑsɛ̃ĩ́ nɛ̀ bɛ̀ do dekù sì, sisɛ̃ĩ́ dekɛ sɑ̃mmɑrímú kɛ̀ dɛ̀ piɛ́ sì. 15 Kɛ̀ Didɑnni ɛì kɔbɛ bɛ dɔ̀ɔ̀rinɛ̀ kupotɑɑ́, nyɛhɛkɛ̀ pɛ́u kɛtenkɛ̀ kɛ̀ɛ̀ sokɛ́ dɑ̀mɛ́ɛ̀rì miɛkɛ kɛ kpɛyɛ sṹkùyɛ̀ tɑɑ̀ bɛ ciɛ dikɑ̃̀tìrì kɛ bɛ̀ yietí yɛpɑ́pɑ́nìì nɛ̀ tinɛntì pɛ́u bɛ̀ dɔ̀ɔ̀nɛ̀ tì dɛtekperɛ̀, dɛsɔ̀ùrɛ̀ kó tidɑbɛɛtì. 16 Kɛ̀ Edɔmmu kɔbɛ pɛ́u tɔu tinɛntì pɛ́u nɛ̀ yɛtɑ̃́sɑ̀ɑ̀yɛ̀ yɛ̀ɛ̀ dò ntitookɑ̃ti nɛ̀ yɛ̀ɛ̀ dò nfɛtònfɛ̀ nɛ̀ tiyɑɑ̀wũɔ̃tì nɛ̀ tinɛntì tìì kpɛ̃ nnɛ̀ tiyɑ̀ɑ̀tì tìì dùɔ̀kɛnɛ̀ mupɑ̀ɑ̀konkperímù nɛ̀ idɛí wũɔ̃yì ìì bo dɑ̀mɛ́ɛ̀rì miɛkɛ kɛ ceekiinɛ̀ tipotɑntì. 17 Sudɑɑ kɔbɛ nɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ kɛ̀ bɛ̀ bɛ̀ fiitinɛ̀ tidiitì tibotí tibotí nɛ̀ mɛcekùɔ̀ nnɛ̀ mɛkùɔ̀ nnɛ̀ tihúúntì kufɔ̃ɔ̃ku nɑtikù kpɛti. 18 Kɛ̀ Dɑmɑɑsi kɔbɛ do mbɛ potɑntì tì sũ mɛ̀ɛ̀ kpɛ́í nnɛ̀ tikpɑ̀tì tibotí tibotí kɛ̀ bɛ̀ tɔunko mɛnɑɑ̀ mbɛ̀ tu mɛ̀ difɛ̃́ɛ̃̀, Edibonni ɛì kɔ̃mɛ nɛ̀ tipecìtì pɛ́ítì. 19 Kɛ̀ Dɑnni nɛ̀ Yɑfɑ̃ɑ̃ nɛ̀ Usɑdi ɛkɛ̀ kɔbɛ bɛ̀ yietì timɑ́tì bɛ̀ mɑ́ tì kɛ dèè nɛ̀ tihúúntì tibotí tibotí kufɔ̃ɔ̃ku nɑtikù kpɛti. 20 Kɛ̀ Dedɑnni ɛì kɔbɛ bɛ fiitinɛ̀ yɛsɑ̃nkɔ̃̀nkɛ̀. 21 Adɑbiibɛ nɛ̀ Kedɑɑ ɛì kó sikpɑ̀ɑ̀tìbìí kɛ̀ bɛ̀ tu bɛ kó bɛpotɑmbɛ̀, kɛ donnɛ̀ bɛ potɑntì ipe nɛ̀ yɛpedɑkɛ̀ nɛ̀ yɛbɔdɑkɛ̀. 22 Kɛ̀ bɛpotɑndiɛbɛ̀ Sebɑɑ nɛ̀ Dɑmɑti kɔbɛ kɛ̀ bɛ̀ bɛ̀ dɔ̀ɔ̀nɛ̀ kupotɑɑ́ nkɛ bɛ̀ tɔuo tihúúntì timɔu botí kufɔ̃ɔ̃ku nɑtikù kpɛti nɛ̀ yɛtɑ̃́sɑ̀ɑ̀yɛ̀ yɛbotí yɛbotí nɛ̀ mɛsɔɔ. 23 Kɛ̀ Anɑɑ ɛì kó bɛpotɑmbɛ̀ nɛ̀ Kɑndee ɛì kɔbɛ nɛ̀ Edɛnni ɛì kɔbɛ nɛ̀ Sebɑɑ ɛì kɔbɛ nɛ̀ Asidii tenkɛ̀ kɔbɛ nɛ̀ Mɛdii tenkɛ̀ kɛmɔu kɔbɛ kɛ̀ bɛ̀ mbɛ̀ dɔ̀ɔ̀rinɛ̀ kupotɑɑ́, 24 nkɛ bɛ fiitinɛ̀ tiyɑɑ̀kpetì nɛ̀ tiwũɔ̃tì nɛ̀ tìì kpɛ̃ nnɛ̀ tìì dò ndìùdìù, nɛ̀ iwɛ̃ĩ ìì kpeńnì.

Bɛ̀ kuɔ́ ndìì kúdɑbònnì Tiiri ɛì kpɛ́í

25 Mɛm̀mɛ kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie mpɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑǹtò bɛ́i nkɛ dɔ̀:

Tɑsisi ɛì kóo bɑ̀tóòbɛ̀ dɔku kɛ kɔrì Tiiri ɛì kupotɑɑ́

nkɛ̀ dɛ kóò bɑ̀tóò píɛ nkɛ cɛ̃ɛ̃kɛ dɑ̀mɛ́ɛ̀rì cuokɛ̀.

26 Bɛ̀ɛ̀ piú dɛ kó bɑ̀tóòbɛ̀

kɛ̀ bɛ̀ɛ ò tɑnnɛ̀ dɑ̀mɛ́ɛ̀rì cuokɛ̀,

kɛ̀ diyiè yìɛ̀ kɛ̀ɛ̀ bíɛ́kɛ̀ kó kuyɑɑkùu ò pɔ̀ntɛ.

27 Kɛ̀ tikpɑ̀tì tìì do bo o miɛkɛ,

dɛ̀ɛ̀ kó dimɑ̀ɑ̀ do sɔri o miɛkɛ.

Tipotɑntì, bɛpotɑmbɛ̀ nɛ̀ bɛ̀ɛ̀ pĩ mbɑ̀tóò miɛkɛ mutɔ̃mmú

nɛ̀ bɛyɑ́ntìbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ dɑ̀kɛ bɑ̀tóò kpɛ́í nnɛ̀ bɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀.

Dɛndɛ kó dimɑ̀ɑ̀ kɛ̀ dɛ̀ɛ pɔ̃ntɛ́, ò bo do dìì yiè.

28 Bɛ̀ɛ̀ do pĩ́ mbɑ̀tóò miɛkɛ mutɔ̃mmú kɛ̀ bɛ̀

nkuɔ̀ nkɛ̀ dɑ̀mɛ́ɛ̀rì pɛɛ́mmɛ̀ kɔbɛ kpeutí.

29 Bɛ̀ɛ̀ kó dimɑ̀ɑ̀ do pirì bɑ̀tóò kɛ̀ bɛ̀ɛ yóu mupirìmù.

Bɛ̀ɛ̀ do pĩ́ mmutɔ̃mmú o miɛkɛ kɛ̀ bɛ̀ɛ cútɛ́ní kɛtenkɛ̀,

30 kɛ́nkuɔ̀ nfɔ̃́ nTiiri ɛì ɑ kpɛ́í mmɛdiɛ̀

nkɛ cou mutɑ̃́ɑ̃́ mbɛ yɔ kɛ pũntí mutɑ́pɛí,

31 kɛ kuò bɛ yɔ kɛ dɑɑti tifɔ̀ɔ̀tɔ̃̀ntì

kɛ́nkuɔ̀ nhɑ kpɛ́í ndikúdɑbònnì.

32 Kɛ kuɔ̀ nkɛ tú:

We ndo dònnɛ̀ Tiiri ɛì

dì sokɛ́ dìì mɔ̀nnì dɑ̀mɛ́ɛ̀rì cuokɛ̀?

33 Bɑ̀tóòbɛ̀ do tɔu dìì mɔ̀nnì ɑ nɛntì kɛ toti yɛbotɛ̀,

tikpɑ̀tì tìì do bo ɑ ɛì miɛkɛ nɛ̀ ɑ potɑntì,

dɛ̀ do sũmu kɛ́nte kɑ̀ɑ kpɑrìkùnnɛ kutenkù kó bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ bɛmɔu.

34 Di mmɔ̀nnì ntɛ fɔ̃́,

kɛ̀ dɑ̀mɛ́ɛ̀rì dɑ pɔ̃ntɛ́nɛ̀.

Fɔ̃́ nnɛ̀ ɑ nìtìbɛ̀ nɛ̀ ɑ nɛntì kɛ̀ di wɛ̃nnɛ́ kɛ pɔ̃ntɛ́.

35 Kɛ̀ kufɔ̃wɑɑ́ mpĩ nkɛtenkɛ̀ kɛ̀ɛ̀ sokɛ́ dɑ̀mɛ́ɛ̀rì miɛkɛ kɛ kɔbɛ,

nɛ̀ ɑ kpɛ́í nkɑ̀ɑ kó bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ kɔ̃m̀bùɔ̀tì duò

kɛ̀ bɛ ììkɛ̀ sɔ̀ùtɛ,

36 kɛ̀ kutenkù kumɔu kó bɛpotɑmbɛ̀ kuɔ̀ nhɑ kpɛ́í

kɛ mɑ́ɑ̀rì bɛ yɔ,

kɛ yɛ̃́ ɑ kpɛrɛ duòmɛ̀ tikɔ̃m̀bùɔ̀tì nti,

ɑ pɔ̃ntɛ́mu mɛmmɛ sɑ̃́ɑ̃̀ kɛ̀ dɛ̀ dèèɑ̀ yoo!

28

Kuyie nyɛ̃ mbɛ̀ɛ nɑ́kɛ́ tì Tiiri ɛì kóo kpɑ̀ɑ̀tì

1 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nni mbɛ́innɛ̀ kɛ dɔ̀: 2 Onìtì fɔ̃́! Míì tu ɑ́ nɑ́kɛ́ Tiiri ɛì kóo kpɑ̀ɑ̀tì kɛ dɔ̀: Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie n tú ò mɛ̀ nhɑ̃nnɛ́mɛ̀ tɛfentɛ̀, kòo yɛ̀mmɛ̀ dò nhò tu Kuyie, kɛ́nɑ́ɑ́ nkɛ tú ò kɑ̀ri Kuyie nkó dikɑ̀rì ndi dɑ̀mɛ́ɛ̀rì cuokɛ̀. Kòo yɛ̀mmɛ̀ dò nhò m mɑ̀nnɛ̀ wenwe onìtì. 3 Kòo yɛ̀mmɛ̀ dò nhò ciìnɛ̀ Dɑnniyɛɛri kɛ yɛ̃́ disɔ̀rì kpɛti timɔu. 4 Nɛ̀ o ciì mmiɛkɛ nkɛ ò kpenkɛmɛ̀ kɛ mɔ̀ɔ̀tɛ tikpɑ̀tì mɛdiɛ̀ nkɛ tɑnnɛ́ mɛsɔɔ nnɛ̀ timɑ́tì pɛ́ítì o cĩ́ɛ̃̀tɛ̀. 5 Ò nɔ nkupotɑɑ́ nku mɛsɑ̀ɑ̀ nkòo kpɑ̀tì sũ̀ṹ nkòò mɔ̀ɔ̀tɛ tɛfentɛ̀.

6 Dɛɛ̀ te mí ndi Yiɛ̀ nKuyie kɛ̀ n tu o yɛ̀mmɛ̀ mɛ ndòmmɛ̀ ò tu Kuyie. 7 Nɛ̀ dɛ kpɛ́í m bo duɔ́ nkɛ̀ ibotí tɛì ìì tu iyonkuyi kɛ̀ ìì ò dokɛ́nɛ̀ kɛ́puɔ nhò dɔ̀ɔ̀ dɛ̀ nɛ̀ mɛciì nkɛ́cɑkɛ o yetìdiɛrì. 8 Ò yóó kúmu! Ò mɛ nyóó kú mutòntònkũṹ mmu dɑ̀mɛ́ɛ̀rì miɛkɛ. 9 Bɛ̀ɛ̀ yóó ò kùɔ bɛ̀ bo ò pĩ ndìì mɔ̀nnì ò bo dɑ́ɑ́tí kɛ dɔ̀ ò tu Kuyie nwenwe onìtɑ̀ɑ̀? 10 Ò yóó kú dɛtetìrɛ̀ kou wèè í yɛ̃́ ti Yiɛ̀ nKuyie nho kɔ̃mɛ mmɛ, bɛpɔ̀ɔ̀bɛ̀ bɛɛ̀ yóó ò kùɔ mí ndi Yiɛ̀ nKuyie mmíì bɛ́i!

11 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nyíɛ́ kɛ́ m bɛ́innɛ̀ kɛ dɔ̀: 12 Onìtì fɔ̃́! Kuɔ́ ndikúdɑbònnì Tiiri ɛì kóo kpɑ̀ɑ̀tì kpɛ́í nkɛ dɔ̀: Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie n tú: Weè do pɛ̃ɛ̃tɛ́ bɛtɔbɛ̀ bɛmɔu kuwenniku kɛ́nciì mɛsɑ̀ɑ̀, kɛ wenni mɛdiɛ̀, 13 kɛ́mbo n kó kupúú Edɛnni miɛkɛ, yɛtɑ̃́sɑ̀ɑ̀yɛ̀ yɛbotí yɛbotí kó kuduotí fitɛ́ dì, kɛ̀ dìi ndò nyɛfùɔ̀kɛ̀, kɛ̀ ditɛrì dò mmukompóó, kɛ̀ ditɛrì dò ndoii kɛ dò ntɛwéìtɛ̀, nɛ̀ dìì dò ntitookɑ̃ti nɛ̀ dìì dò nkupecɛ̃nkónkù nɛ̀ dìì dò ntɛsɑ̃nwũɔ̃tɛ̀ nɛ̀ dìì dò ntiwɛtì, nɛ̀ dìì dò nfɛtònfɛ̀ nɛ̀ dìì dò ntinɔ́bɛ́ntì nɛ̀ mɛsɔɔ, kɛ sɑ̃rì mɛsɔɔ nkó tisɑ̃tì bɛ̀ dɔ̀ɔ̀ tì bɛ̀ ò dɔ̀ɔ̀ dìì yiè. 14 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ n Kuyie ndɔ̀: A tú n yɛ̃ n do ò dɔ̀ɔ̀ kòò n tú oĩ́nkɛ̀mbɑ̀rì nwe kɛ pĩ̀ntɛ o fɛ̀tì kɛ́mbo n tɑ̃sɑ̀ɑ̀rì ĩ́nkɛ̀, kɛ centì yɛtɑ̃́sɑ̀ɑ̀yɛ̀ yɛ̀ɛ̀ cɔ̀ú nyihɑ̃ɑ̃pɛ́m̀pɛ́rí yɛ miɛkɛ. 15 Kòo borimɛ nwenni nɛ̀ nh ò dɔ̀ɔ̀ dìì yiè, kɛ́ntɔ kɛ́tuɔkɛnní mɛyɛi nhò tɑ dìì yiè. 16 O potɑɑ́ kuù dɛukɛ kɛ te kòò yonkɛ mɛdiɛ̀ kɛ dɔ̀ɔ̀ mɛyɛi, dɛɛ̀ te kɛ̀ nh ò bɛ̀tiní n tɑ̃sɑ̀ɑ̀rì ĩ́nkɛ̀ wenwe oĩ́nkɛ̀mbɑ̀rì wèè cèntì yɛtɑ̃́sɑ̀ɑ̀yɛ̀ yɛ̀ɛ̀ cɔ̀ú nyihɑ̃ɑ̃pɛ́m̀pɛ́rí yɛ cuokɛ̀. 17 O wenniku kuù ò ɑ̃nnɛ́ tɛfentɛ̀, o wenniku kuù tontɛ́ kɛ cɑ̀kɛ o ciì, kɛ̀ nh ò bɔntɛ́ní kɛtenkɛ̀ kɛ̀ bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ ò wèńní. 18 Nɛ̀ o kó kupotɑɑ́ mmiɛkɛ ò í dɔɔri sɛi, nɛ̀ o kó kupotɑɑ́ ndiɛkù miɛkɛ nkɛ ò dɔ̀ɔ̀mɛ̀ mɛyɛi nkɛ sɑ̃ũ n cĩ́ɛ̃̀tɛ̀, dɛɛ̀ te kɛ̀ n tɔ̀tìnnɛ muhɑ̃ɑ̃́ nkɛ̀ mù yóó ò cɔ̀útɛ́ kɛ̀ bɛ̀ nhò wúó, nkòò nɑɑ́ mmutɑ́pɛí mmɑ́ɑ̀. 19 Ibotí miɛkɛ bɛ̀ɛ̀ ò yɛ̃́ kufɔ̃wɑɑ́ mbo bɛ̀ pĩ nnɛ̀ o kpɛ́í nkɛ yɛ̃́ o kpɛrɛ duòmɛ̀ tikɔ̃m̀bùɔ̀tì nti, ò pɔ̀ntɛmu sɑ̃́ɑ̃̀ kɛ̀ dɛ̀ dèè.

Kuyie nkpɑ̀nnɛ̀ tì Sitɔ̃ɔ̃ ɛì

20 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nni mbɛ́innɛ̀ kɛ dɔ̀: 21 Onìtì fɔ̃́! Wɛ̃ɛ̃tɛ Sidonni ɛì bíɛ́kɛ̀ kɛ́ bɛ̀ nɑ̀kɛ́ m pɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì. 22 Nɑ́kɛ́ bɛ kɛ dɔ̀: Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie n tú: N yìtɛ́ kɛ còḿmú Sidonni ɛì kɔbɛ kpɛ́í nkɛ kɛ bo bɛ̀ bɛnkɛ n wɛ̃rímú kɛ̀ bɛ̀ɛ bɑntɛ́ n túmɛ̀ Kuyie. N yóó bɛ̀ potɛ́mu kɛ́ bɛ̀ bɛnkɛ mí ndi Yiɛ̀ nKuyie n yí mɔkɛmɛ̀ mɛyɛi. 23 N yóó duɔ́nkoo mutenkṹṹ mmu Sitɔ̃ɔ̃ ɛì kɛ̀ tipíìtì timɔu kɔbɛɛ ò do mudoò, kɛ́kuɔ bɛnìtìbɛ̀ pɛ́u kɛ̀ mɛyĩ̀ĩ̀ ncóú ndihɛì dimɔu, dɛ mɔ̀nnì bɑ́ wè kòò bɑntɛ́ kɛ dò n tú di Yiɛ̀ nKuyie.

Isidɑyɛɛribɛ yó mbomɛ̀ kɛ̀ dɛ̀ bɛ̀ nɑɑti

24 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie mbɛ́i nkɛ dɔ̀: Dɛ mɔ̀nnì ibotí ìì fitɛ́ Isidɑyɛɛribɛ, òmɔù tɛ̃́nkɛ í yó mbo wèè bo ndò nyipo kɛ́ mbɛ̀ kũũ, yoo tisɑ̃mpotì kɛ́ m bɛ̀ kɔ̀ùrì. Dɛ mɔ̀nnì bɛ̀ɛ̀ do bɛ̀ sènku bɛ̀ bo bɑntɛ́ n túmɛ̀ di Yiɛ̀ nKuyie.

25 Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie m bɛ́immu kɛ tú: M bo wɛ̃tɛ kɛ tíínní dìì mɔ̀nnì Isidɑyɛɛribɛ, bɛ̀ɛ̀ do cìɛ́tɛ́ kɛ́mbo ibotí tɛì miɛkɛ m bo bɛ̀ bɛnkɛ n kpɑmɛ̀ mɛyɛi nkɛ̀ ibotí tɛìi yɑ̀. Dɛ mɔ̀nnì kɛ̀ bɛ̀ mbo kɛtenkɛ̀ n do duɔ́ nkɛ̀ n kóo tɔ̃ntì Sɑkɔbu kɛ miɛkɛ. 26 Bɑ́ dɛ̀mɑrɛ̀ bɑ́ mbɛ̀ kɔɔ́nnɛ̀, bɛ̀ bo mɑɑ́ sicɛ̃́ĩ kɛ́fííkú dɛtie mbɛ̀ tu dɛ̀ fínyĩ̀, kɛ́mbo kɛ̀ dɛ̀ nɑɑti, kɛ yɛ̃́ n yóó potɛ́mɛ̀ yɛhɛkɛ̀ yɛ̀ɛ̀ bɛ̀ fitɛ́ yɛ kɔbɛ. Dɛ mɔ̀nnì bɛ̀ɛ̀ do senku Isidɑyɛɛribɛ bɛ̀ bo yie nkɛ dò mmí ndi Yiɛ̀ nKuyie mmíì bɛ̀ te.

29

Kuyie nkpɑnnɛ̀ tì Esibiti ɛì kɔbɛ

1 Kɛ̀ dɛ̀ mmɔkɛ yɛbie ntɛpíítɛ̀ nɛ̀ bɛ̀ ti pĩ̀ḿmɛ̀ kɛ kònnɛ̀ Bɑbidɔnni otɑ̃̀nkù píínwè, diyiè tɛpíítɛ̀ nɛ̀ didɛ́rínnì kó diyiè kɛ̀ Kuyie nní mbɛ́innɛ̀ kɛ dɔ̀: 2 Onìtì fɔ̃́! Wɛ̃ɛ̃tɛ Esibiti bíɛ́kɛ̀ kɛ́nɑ́kɛ́ okpɑ̀ɑ̀tì nɛ̀ o nìtìbɛ̀ m pɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì. 3 Nɑ́kɛ́ bɛ kɛ dɔ̀: Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie n tú n yìtɛ́ kɛ còḿmúmu o kpɛ́í, wenwe kukó nNiidi kó fɛmùɔ̀fɛ̀, wenwe wèè bo kukó nNiidi mmiɛkɛ, kòo yɛ̀mmɛ̀ dò nhò kù tiekɛ kɛ nɑ́ɑ́ nkɛ tú weè dɔ̀ɔ̀ kukó nNiidi nkɛ kù te. 4 Nɛ̀ dɛ kpɛ́í n yóó tɔ̃nnɛ́ kuyĩmpie nku o yɛ̀ì kɛ̀ kukó nNiidi kó siyĩĩ ncɑ́ɑ́tí o yíɛ́kɛ̀ kɛ̀ nh ò yũ̀ɔ̃́ nkɛ́dennɛní kɛ̀ sì ncɑ́ɑ́tí o yíɛ́kɛ̀. 5 Kɛ̀ nh ò dootóo dikpɑ́ɑ̀ tɛdɔntɛ̀ miɛkɛ wenwe nɛ̀ dɛ kó siyĩĩ, kòò nduɔ́ dikpɑ́ɑ̀ miɛkɛ bɑ́ òmɔù bɑ́ɑ́ ò tùótɛ́ kɛ́kũnnɛ́. Tikpɑsĩ̀ntì nɛ̀ sinɔɔ dɛɛ̀ yóó ò di. 6 Kɛ̀ Esibiti tenkɛ̀ kɔbɛ bɛmɔuu bɑntɛ́ n túmɛ̀ di Yiɛ̀ nKuyie.

Kɛ yɛ̃́ bɛ̀ do dòmmɛ̀ dipènnì ndi Isidɑyɛɛribɛ nɔu miɛkɛ. 7 Bɛ̀ do ò pĩĩ nkoò pùɔ̀mmu kɛ si bɛ nɔu, kɛ̀ bɛ̀ ò diri kòò pùɔ nkɛ donnìnko bɛ kɔ̃m̀bùɔ̀tì. 8 Dɛɛ̀ kpɛ́í nte mí ndi Yiɛ̀ nKuyie kɛ̀ n tú: M bo duɔ́ nkɛ̀ bɛ̀ɛ ò do mudoò kɛ́kuɔ o ɛì miɛkɛ bɛnìtìbɛ̀ nɛ̀ iwũɔ̃.

9 Ò mɛ nyɛ̃mmɛ̀ weè te kukó nNiidi kɛ̀ weè kù dɔ̀ɔ̀. Nɛ̀ dɛ kpɛ́í nhEsibiti kó kɛtenkɛ̀ bo dɔúnko kɛ́nɑɑ́ ntidobontì kɛ̀ bɛ̀ɛ bɑntɛ́ n túmɛ̀ di Yiɛ̀ nKuyie. 10 N yìtɛ́ kɛ còḿmúmu wenwe nɛ̀ kukó nNiidi bɛ kpɛ́í, m bo duɔ́ nkɛ̀ bɛ tenkɛ̀ɛ dɔúnko kɛ́nɑɑ́ ntidobontì, kɛ́túótɛ́ Mikidɔdi kɛ́yɛ̀nnɛ̀ Siyɛnni kɛ́ntɔ kɛ́tuɔkɛnɛ̀ Kuusi temmɑ̀nku. 11 Bɛ̀ tɛ̃́nkɛ bɑ́ɑ́ yɑ̀ dɛ kó kɛtenkɛ̀ miɛkɛ onìtì kó tɛnɑɑ̀cɛ̀tɛ̀ yoo kuwɑnwɑnkù mɑkù kpɛtɛ. Dɛ kó kɛtenkɛ̀ bo dɔúnko kɛ̀ dɛ̀ mmɔkɛ yɛbie nsipísìnɑ̀ɑ̀. 12 M bo duɔ́ nkɛ̀ Esibiti tenkɛ̀ɛ dɔúnko kɛ́nɑɑ́ dikpɑ́ɑ̀ tɛdɔntɛ̀ kɛ́nɑɑ́ ntidobontì yɛhɛkɛ̀ tɛyɛ̀ cuokɛ̀ m puɔ̀ nyɛ̀, kɛ́ntɔ kɛ́tuɔkɛnɛ̀ yɛbie nsipísìnɑ̀ɑ̀. Dɛ mɔ̀nnì m bo cíɛ nhEsibiti tenkɛ̀ kɔbɛ kɛ̀ bɛ̀ɛ tɑ ibotí tɛì miɛkɛ.

13 Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie m míì bɛ́i nkɛ tú, yɛbie nsipísìnɑ̀ɑ̀ kó difɔ̃nkúò m bo wɛ̃tɛ kɛ́dennɛní Esibiti tenkɛ̀ kɔbɛ ibotí tɛì bɛ̀ do cìɛ́tɛ́ kɛ́mbo ìì miɛkɛ, m bo wɛ̃tɛ kɛ́ bɛ̀ tìí. 14 Dɛ mɔ̀nnì m bo wɛ̃tɛ kɛ́tíí nhEsibiti kó tidɑɑtì, kɛ̀ tìi kɑri bɛ tenkɛ̀ Pɑtidoosi ɛì bɛ̀ do borɛ̀ nɛ̀ dimɔ̀nnì kɛ́ɑ̃nnɛ́ dikpɑ̀ɑ̀tìyuu dìì berí. 15 Esibiti bo ntú dɛ mɔ̀nnì dikpɑ̀ɑ̀tìyuu dìì berí, ò tɛ̃́nkɛ bɑ́ mbɑkɛ́ ibotí. N yóó ò kɛ̃́kùnnɛmu, bɑ́ ò tɛ̃́nkɛ bɑ́ mbɑkɛ́ ibotí tɛì. 16 Isidɑyɛɛribɛ tɛ̃́nkɛ bɑ́ nhò tɑ̃́, bɛ̀ yóó bɑntɛ́mu kɛ dò ndɛ̀ do tú mɛyɛi mmɛ bɛ̀ do kɔrìmɛ̀ o borɛ̀ kɛ dɔ́ mɛteèmmɛ̀. Dɛ mɔ̀nnì kɛ́bɑntɛ́ n túmɛ̀ di Yiɛ̀ nKuyie.

Kuyie nnɑ̀kɛ́mɛ̀ Nɛbukɑnnɛsɑɑ yóó domɛ̀ Esibiti mudoò

17 Kɛ̀ dɛ̀ mmɔkɛ yɛbie nsipísìdɛ́ nɛ̀ yɛ̀yiekɛ̀ nɛ̀ bɛ̀ ti pĩ̀ḿmɛ̀ kɛ́kònnɛ̀ Bɑbidɔnni, otɑ̃̀nkù ketiwè diyiè ketirì yiè, kɛ̀ ti Yiɛ̀ Kuyie nní mbɛ́innɛ̀ kɛ dɔ̀: 18 Onìtì fɔ̃́! Nɛbukɑnnɛsɑɑ Bɑbidɔnni kóo kpɑ̀ɑ̀tì weè tɑnnɛ́ o ɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ mutɔ̃nkperímù, kɛ tú bɛ̀ɛ̀ pɔ̀ntɛ Tiiri kó dihɛì kɛ̀ bɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ yɔ kũ̀ɔ̃tɛ kɛ̀ bɛ bɑɑyɔ fɑ̃ũtɛ́, ò mɛ nyí pɛ̀tɛ́ mucɔ̃́ntimu wenwe nɛ̀ o kó bɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ mutɔ̃mmú bɛ̀ pĩ mmù kpɛ́í. 19 Dɛɛ̀ kpɛ́í nte mí ndi Yiɛ̀ nKuyie nkɛ̀ n tú: N yóó ɑ̃nnɛ́ Esibiti tenkɛ̀ Nɛbukɑnnɛsɑɑ nɔu miɛkɛ nkɛ, kòo dì pɔ̀ntɛ kɛ́hɛí di kpɑ̀tì kɛ̀ dɛ̀ ntú o ɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ kó tiyeti. 20 N yóó ò duɔ́ nhEsibiti nwe kòò ntú o kó tiyeti ò ɔ̀u tìì ɔ̀ùtì kpɛ́í, nkɛ yɛ̃́ ò pĩ̀ḿmɛ̀ n kó mutɔ̃mmú mmu. Mí di yiɛ̀ nKuyie mmíì bɛ́i!

21 Dɛ yiè ndi n yóó wɛ̃tɛ kɛ́dɛ́úkùnnɛmɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ wɛ̃rímú, kɛ́ dɑ pɑ̃ kucɛ fɔ̃́ nhEsekiɛri kɑ̀ɑ mbɛ̀ nɑ̀ɑ́nnɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ɛ bɑntɛ́ n túmɛ̀ di Yiɛ̀ Kuyie.

30

Kuyie mmiɛkɛ yóó domɛ̀ Esibiti ɛì kɔbɛ

1 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nni mbɛ́innɛ̀ kɛ dɔ̀: 2 Onìtì fɔ̃́! Nɑ́kɛ́ bɛ m pɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì, ɑ́ bɛ̀ nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Mí di Yiɛ̀ nKuyie mmíì tu bɛ̀ɛ kuɔ́ ndikúdɑbònnì kɛ dɔ̀: Eeyooyì! Diyiè dìì kèríní di kpɛ́í. 3 Di tɔ̀ɔ́nnímu, m miɛkɛ kó diyiè duunnímu, dɛ kó diyiè yó ndɑ́ɑ́tí yɛwɛtisùɔ̀ nyɛ, diì yiè ndi n yóó bekɛ́nɛ̀mɛ̀ yɛbotɛ̀. 4 Bɛ̀ bo do dìì yiè Esibiti tenkɛ̀ kufɔ̃wɑɑ́ mbo bɛ̀ ɑutɛ́ kɛ̀ bɛ̀ɛ bɛ̀ pɔ̀ntɛ kɛ́dɛ́ítɛ́ kɛ́túótɛ́ bɛ kpɑ̀tì. Bɛnìtìbɛ̀ bo nduò dìì mɔ̀nnì Esibiti tenkɛ̀ miɛkɛ kɛ kɔ̃, Kuusi ɛì kɔbɛ yɛ̀mmɛ̀ bo cɑɑ̀rɛ̀. 5 Dɛ yiè Kuusi ɛì kɔbɛ nɛ̀ Puti ɛì kɔbɛ nɛ̀ Dudi ɛì kɔbɛ nɛ̀ Adɑbiibɛ tenkɛ̀ kɛmɔu kɔbɛ bɛ̀ bo bɛ̀ fìé kɛ́tɑunnɛ̀ bɛ̀ɛ̀ tu n kɔbɛ. 6 Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie mmíì bɛ́i nkɛ tú: Bɛ̀ɛ̀ cuɔ́ Esibiti bɛ̀ bo duó, muwɛ̃rímú bɛ̀ mɔ̀kɛ mù kɛ̀ mù bɛ̀ ɑ̃ɑ̃̀ tɛfentɛ̀ mù bo deè, kɛ́túótɛ́ Mikidɔdi kɔbɛ kɛ́ntɔ kɛ́tuɔkɛnɛ̀ Siyɛnni kɔbɛ, bɛ̀ bo bɛ̀ fìé. Mí di Yiɛ̀ nKuyie mmíì bɛ́i! 7 Dɛ kó kɛtenkɛ̀ bo dɔúnko kɛ́nɑɑ́ ndikpɑ́ɑ̀ tɛdɔntɛ̀ kɛ̀ bɛ ɛkɛ̀ɛ nɑɑ́ ntidobontì yɛ̀tɛyɛ̀ cuokɛ̀ m pùɔ nyɛ̀. 8 M bo cɔ́u ndìì mɔ̀nnì Esibiti kɛ́kuɔ bɛ̀ɛ̀ kó dimɑ̀ɑ̀ ò cuɔ́, dɛ mɔ̀nnì bɛ̀ bo bɑntɛ́ n túmɛ̀ di Yiɛ̀ nKuyie. 9 Dɛ yiè m bo tɔ̃ nyɛtɔ̃rɛ̀ kɛ̀ yɛ̀ɛ dekɛ bɑ̀tóòbɛ̀ kɛ́kɔtɛ kɛ́do Kuusi ɛì kɔbɛ bɛ̀ɛ̀ kɑ̀ri kɛ í yĩɛ̃̀kù, m bo pɔntɛ dìì yiè Esibiti kufɔ̃wɑɑ́ mbo bɛ̀ ɑutɛ́ kɛ̀ bɛ̀ nkpeutí. Dɛ yiè tùɔ̀kɛmu kɛ dèè.

10 Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie mmíì bɛ́i nkɛ tú: M bo duɔ́ nkɛ̀ Nɛbukɑnnɛsɑɑ Bɑbidɔnni kóo kpɑ̀ɑ̀tì kuɔ Esibiti tenkɛ̀ kó kunitisṹkù. 11 Wenwe nɛ̀ o kɔbɛ, kubotí kùù yóù nkɛ pɛ̃ɛ̃tɛ́ itɛì bɛ̀ bo kɔtɛní kɛ́do dihɛì kɛ́kuɔ Esibiti kɔbɛ kɛ̀ bɛcíríbɛ̀ɛ píɛ ndihɛì miɛkɛ. 12 M bo duɔ́ nkɛ̀ Niidi kó ikó nkṹṹ, m bo duɔ́ nhEsibiti kó kɛtenkɛ̀ bɛnitiyonkubɛ kɛ̀ bɛ̀ɛ kɛ̀ pɔ̀ntɛ kɛ́túótɛ́ dɛ̀ɛ̀ kó dimɑ̀ɑ̀ bo kɛ miɛkɛ. Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie mmíì bɛ́i!

13 Míì bɛ́i nkɛ tú: M bo dɛitɛ bɛ bɔɔtenkɑɑnìi, dibɔɔ̀ tɛ̃́nkɛ bɑ́ mbo Nɔfu ɛì miɛkɛ, tɛkpɑ̀ɑ̀tìbitɛ mɛ ntɛ̃́nkɛ bɑ́ mbo Esibiti tenkɛ̀. M bo ɑ̃nnɛ́ Esibiti tenkɛ̀ kɔbɛ kufɔ̃wɑɑ́. 14 Pɑtidoosi ɛì bo dɔúnko kɛ̀ Soɑ̃ɑ̃ kpɛrii cɔ́útɛ́, m bo potɛ́ Nɔɔ ɛì kɔbɛ. 15 M miɛkɛ bo yɛ̀ Sinni ɛì dìì tu Esibiti kó dihɛì kperì, m bo kuɔ Nɔɔ ɛì kó kunitisṹkù. 16 M bo cɔ́u nhEsibiti ɛì kɛ̀ kufɔ̃wɑɑ́ nhɑutɛ́ Sinni ɛì kɔbɛ, bɛ dootitɔbɛ̀ bo duutɛ Nɔɔ ɛì kó iduotí kɛ́ dì dɑ̀tínnɛ́ mɛniɛ nkɔ̃mɛ. 17 Bɛ̀ bo fíé Ɔ̃ɔ̃ ɛì kó bɛdɑpɑ̀mbɛ̀ nɛ̀ Pii-Besiti kɔbɛ kɛ pĩ́mmu bɛsɔmbɛ kɛ́kònnɛ̀ kɛ́dɔɔ̀ tidɑɑtì. 18 M bo bɔ́ɔ́tɛ́ dìì mɔ̀nnì Esibiti kó fɛkpɑ̀ɑ̀tìpɑ̀tìfɛ̀, kòo wɛ̃rímú mùù do ò ɑ̃ɑ̃̀ tɛfentɛ̀ kɛ̀ mùu deè. Yɛwɛtìsùɔ̀ bo dɑ́tínnɛ́ dɛ kó dihɛì kɛ̀ bɛ̀ɛ pĩ́mmú di nìtìbɛ̀ kɛ́dɔɔ̀ tidɑɑtì. 19 N yóó mɛ mpotɛ́ Esibiti kɔbɛ kɛ̀ bɛ̀ɛ bɑntɛ́ n túmɛ̀ di Yiɛ̀ nKuyie.

Kuyie ntùótɛ́mɛ̀ Bɑbidɔnni kóo kpɑ̀ɑ̀tì kɛ yũɔ̃nnɛ̀ ku nìtìbɛ̀ to

20 Kɛ̀ dɛ̀ mmɔkɛ yɛbie ntɛpíítɛ̀ nɛ̀ dimɑ́ɑ̀ nɛ̀ bɛ̀ ti pĩ̀ḿmúmɛ̀ kɛ kònnɛ̀ Bɑbidɔnni dibenni tɑ̃̀nkù ketiwè diyiè yiénnì yiè kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nní mbɛ́innɛ̀ kɛ dɔ̀: 21 Onìtì fɔ̃́! N kèétɛ́ Esibiti kóo kpɑ̀ɑ̀tì bɑkù nku, òmɔù mɛ nyí ò tɑɑ̀ nkóò boú kòo bo miɛtɛ́ kɛ́nɑ kɛ fɑ̃ɑ̃ ndisiè. 22 Dɛɛ̀ te mí ndi Yiɛ̀ nKuyie nkɛ̀ m bɛ́i nkɛ tú: N yìtɛ́ kɛ còḿmúmu Esibiti kóo kpɑ̀ɑ̀tì kpɛ́í nkɛ bo kéétɛ́ o bɑɑ̀ ndɛdɛ́, kùù kpɑɑ́ kpeńnì nɛ̀ kùù kèétɛ́, kòò do pikú dìì sièe do. 23 M bo cíɛ nhEsibiti tenkɛ̀ kɔbɛ kɛ̀ bɛ̀ɛ tɑ ibotí tɛì miɛkɛ. 24 M bo kpénkùnnɛ Bɑbidɔnni kóo kpɑ̀ɑ̀tì bɑɑ̀ nkóò pií ndisiè, kòò bɔ́kɛ́ Esibiti kóo kpɑ̀ɑ̀tì bɑɑ̀ nkòò nkɔ̃ nkɛ kuɔ̀ nho dootitɔbɛ̀ ììkɛ̀. 25 N yóó kpénkùmmu Bɑbidɔnni kóo kpɑ̀ɑ̀tì bɑɑ̀ nkɛ̀ Esibiti kóo kpɑ̀ɑ̀tì kpɛrɛɛ bɛìtɛ̀. M bo pii ndìì mɔ̀nnì Bɑbidɔnni kóo kpɑ̀ɑ̀tì disiè kòò dì fɑ̃ɑ̃ nkɛ́nwetí Esibiti tenkɛ̀ kɔbɛ bɛ̀ bo bɑntɛ́ n túmɛ̀ di Yiɛ̀ nKuyie. 26 N yóó cíɛmmu Esibiti kɔbɛ kɛ̀ bɛ̀ɛ tɑ ibotí tɛì tenkɛ̀ miɛkɛ, m bo bɛ̀ cíɛ ndìì mɔ̀nnì bɛ̀ bo bɑntɛ́ n túmɛ̀ di Yiɛ̀ Kuyie.

31

Kuyie ndònnɛnɛ̀mɛ̀ Esibiti kóo kpɑ̀ɑ̀tì mutie bɛ̀ tu mù sɛ́tìrì

1 Kɛ̀ dɛ̀ mmɔkɛ yɛbie ntɛpíítɛ̀ nɛ̀ dìmɑ́ɑ̀ nɛ̀ bɛ̀ ti pĩ̀ḿmɛ̀ kɛ kònnɛ̀ Bɑbidɔnni otɑ̃ɑ̃̀tɑ̃ɑ̃́nwè, diyiè ketirì yiè, kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nni mbɛ́innɛ̀ kɛ dɔ̀: 2 Onìtì fɔ̃́! Nɑ́kɛ́ Esibiti kóo kpɑ̀ɑ̀tì nɛ̀ o nìtìbɛ̀ kɛ dɔ̀: Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie n tú:

N yí yɑ̀ ò dɛu kɛ mɑ̀nnɛ̀ mù.

3 M bo yĩ́ ò dònnɛ̀ Dimɑɑ tɑ̃rì kó mutediɛmù mmu bɛ̀ tu mù sɛ́tìrì,

mùù mɔ̀kɛ ibɑkɛ sɑ̀ɑ̀yì nɛ̀ mɛdɛ́ɛ̀ nsɑ̀ɑ̀mɛ̀,

kɛ̀ mu bɑkɛ dèkɛ kɛ́kɑ́ɑ́ ntiwɛtì.

4 Fɛtɑɑfɛ̀ fɛɛ̀ te kɛ̀ mù kòtɛ́,

mù fìíkú kunɛ́cɛ ĩ́nkɛ̀ nkɛ

kɛ̀ mɛniɛ mpũɔ̃̀ mù fìíkú dɛ̀,

kɛ bónkùnko dikpɑ́ɑ̀ kó dɛtie ndɛmɔu.

5 Dɛɛ̀ te kɛ̀ mù òkɛ̀ kɛ pɛ̃ɛ̃tɛ́ dɛtɛrɛ̀ dɛmɔu

kɛ yɛ̀ yɛtepɑ̀ɑ̀ mpɛ́u,

kɛ̀ mu bɑkɛ wuɔ̀ mmɛniɛ mmù sɑ̀nnɛ̀ mɛ̀ɛ̀ kpɛ́í.

6 Kɛ̀ dikpɑ́ɑ̀ kó tinɔ̀tì timɔu yĩɛ̃ mmu bɑkɛ ĩ́nkɛ̀

kɛ̀ tiwɑnwɑntì timɔu pɛí mu tɑkɛ́

kɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ pɛ́u diɛku mu dɛ́ɛ̀.

7 Mu cómmɛ̀ nɛ̀ mu bɑkɛ yɛ̀rimɛ̀ kɛ̀ dɛ̀ wennimu

kɛ yɛ̃́ mu cĩɛ̃ nfìíkúmɛ̀ mɛniɛ nsũ dɛ̀.

8 Dɛtie mbɛ̀ tu dɛ̀ sɛ́tìrì dɛɛ̀ bo n kó kupúú miɛkɛ,

mùmɑmù do í mù mɑ̀nnɛ̀ bɛ̀ tu dɛ̀ sìpɛ̀rɛ́sì,

mùmɑmù kó ibɑkɛ do í mɑnnɛ̀ mu kpɛyi.

Bɛ̀ tu dɛ̀ pɑdɑtɑ́nnì mùmɑmù kó ibɑkɛ pɑ̀nyì do í mɑnnɛ̀ mu kpɛyi,

mutie mɑmù do í mù mɑ̀nnɛ̀ kuwenniku n kó kupúú miɛkɛ.

9 N do mù ɑ̃nnɛ́ tifɑ̃ɑ̃̀sɑ̀ɑ̀tì nti kɛ̀ mù nwenni,

dɛtie ndɛmɔu dɛ̀ɛ̀ bo n kó kupúú Edɛnni miɛkɛ kɛ̀ dɛ̀ mmù yɑɑ́.

Bɛ̀ bɔmmɛ̀ Esibiti ɛì kóo kpɑ̀ɑ̀tì mutie kɔ̃mɛ

10 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ Kuyie mbɛ́i nkɛ dɔ̀: Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie mmíì bɛ́i nkɛ tú, mù òkɛ̀ mɛ̀ɛ̀ kpɛ́í mmɛdiɛ̀ nkɛ̀ mu bɑkɛ tùɔ̀kɛ tiwɛtì dɛɛ̀ mù ɑ̃nnɛ́ tɛfentɛ̀. 11 Dɛɛ̀ te kɛ̀ m mù duɔ́ nkɛtenkɛ̀ kóo kpɑ̀ɑ̀tì diɛwè, kòò mù dɔ̀ɔ̀ mù mɑ̀nnɛ̀ dɛ̀, m mu dootóomu. 12 Kɛ̀ bɛkpɑ́kpɑ̀rìbɛ̀, bɛnitiyonkubɛ mù kɔ̃ṹ kɛ dɔúnko kɛ̀ mù duɔ́ yɛtɑ̃rɛ̀ yɛmɔu ĩ́nkɛ̀, tibiti timɔu miɛkɛ, kɛ̀ mu bɑkɛ kèkɛ́ kɛ duɔ́ yɛkondɑkɛ yɛmɔu miɛkɛ, bɛ̀ɛ̀ do mù diɛku kɛ̀ bɛ̀ mù yóu kɛ ìtɛ́. 13 Kɛ̀ tinɔ̀tì timɔu botí commu mu kũ̀nnì ĩ́nkɛ̀ kɛ̀ tiwɑnwɑntì timɔu nɑ̀ù mu bɑkɛ. 14 Dɛ̀ dɔ̀ɔ̀ mɛmmɛ kɛ̀ dɛ̀ bo yie nkɛ̀ dɛtie ndɛ̀ɛ̀ còḿmú inɛ́cɛ kɛ̀ mɛniɛ ndɛ̀ sɑ̀nnɛ̀, kɛ̀ mùmɑmù muù tɛ̃́nkɛ bɑ́ɑ́ okɛ̀, kɛ̀ mu bɑkɛ nkɑ́ɑ́ ntiwɛtì, kɛ́nte kɛ̀ mùù mɔɔtɛ tɛfentɛ̀, kɛ yɛ̃́ dɛmɔu dɛ̀ dòmmɛ̀ kɛ́kúmu kɛ́tɑ kɛtenkɛ̀ kɛ́wɛ̃nnɛ́nɛ̀ bɛ̀ɛ̀ bo kudɔnkù.

15 Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie m bɛ́immu kɛ tú: Sɛ́tìrì kó mutie tɑ dìì yiè kudɔnkù diì yiè ndi n duɔ́mmɛ̀ dɛ̀ɛ̀ bo kɛtenkɛ̀ ĩ́nkɛ̀, kɛ̀ dɛ̀ kɑ̀ri mukṹṹ, muù kpɛ́í nte kɛ̀ n còńnɛ́ ikó mbɑ́ ì tɛ̃́nkɛ í pũɔ̃̀ nkɛ̀ yɛbirɛ kũ̀ṹ, kɛ̀ dɛ̀ bììtoo kɛ̀ Dimɑɑ tɑ̃rɛ̀ ĩ́nkɛ̀ kó dɛtie dɛmɔu kpeí. 16 M mù bɔntɛ́ní dìì mɔ̀nnì kɛ̀ mùu tɑ kudɔnkù kɛ̀ yɛbotɛ̀ɛ keè, kɛ̀ dɛ̀ɛ domu yɛ kɔ̃m̀bùɔ̀tì. Dɛtie ndɛ̀ɛ̀ kó dimɑ̀ɑ̀ bo n kó kupúú Edɛnni miɛkɛ nɛ̀ Dimɑɑ kó dɛtediɛrɛ̀ dɛ̀ɛ̀ pɛ́u kubooku kɛ̀ dɛ yɛ̀mmɛ̀ nnɑɑti. 17 Ibotí miɛkɛ bɛ̀ɛ̀ do mù cuɔ́ kɛ diɛku mu dɛ́ɛ̀ nkɛ̀ bɛ̀ múnkɛɛ bɛ̀ wɛ̃nnɛ́nɛ̀ bɛ̀ kùɔ bɛ̀ mudoò miɛkɛ kɛ́ bɛ̀ tɑnnɛ́ kudɔnkù.

18 Dɛtie ndɛ̀ɛ̀ kó dimɑ̀ɑ̀ bo n kó kupúú Edɛnni miɛkɛ mùmɑmù do í mù mɑ̀nnɛ̀ kuwenniku nɛ̀ mɛokùmɛ̀. Bɑ́ nɛ̀ mɛmmɛ kɛ̀ di wɛ̃nnɛ́ fɔ̃́ nnɛ̀ bɛ nɛ̀ bɛ̀ɛ̀ í cɑ̃mmù nɛ̀ bɛ̀ kùɔ bɛ̀ dikpɑ̀nnì miɛkɛ kɛ tɑ kudɔnkù. Esibiti kóo kpɑ̀ɑ̀tì nɛ̀ o kɔbɛ bɛ kpɛrɛ yó mmɛ ndò. Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie mmíì bɛ́i!

32

Bɛ̀ kuɔ́ ndìì kúdɑbònnì Esibiti ɛì kóo kpɑ̀ɑ̀tì kpɛ́í

1 Kɛ̀ dɛ̀ mmɔkɛ yɛbie ntɛpíítɛ̀ nɛ̀ yɛ̀dɛ́ɛ̀ nɛ̀ bɛ̀ ti pĩ̀ḿmúmɛ̀ kɛ kònnɛ̀ Bɑbidɔnni, otɑ̃̀nkù tɛpíítɛ̀ nɛ̀ odɛ́rì diyiè ketirì yiè kɛ̀ Kuyie nní mbɛ́innɛ̀ kɛ dɔ̀: 2 Onìtì fɔ̃́! Kuɔ́ ndikúdɑbònnì Esibiti ɛì kóo kpɑ̀ɑ̀tì kpɛ́í nkɛ dɔ̀:

A do bo ibotí cuokɛ̀

kɛ dò ndicìrícìrìbii ndi,

kɛ wɛ̃̀tɛ kɛ dò ndɑ̀mɛ́ɛ̀rì kó fɛmùɔ̀fɛ̀.

Kɛ duɔ́ ikó mmiɛkɛ kɛ kɔɔrí mɛniɛ nnɛ̀ ɑ tɑ̀ɑ̀kɛ

kɛ íinko mɛniɛ.

3 Ibotí bo tíí ndìì mɔ̀nnì pɛ́u, dɛ mɔ̀nnì ndi n yóó dɑ bɔntɛ́mɛ̀ mudìtìmù kɛ̀ bɛ̀ dɑ yṹɔ̃́ nkɛ́dennɛ, 4 kɛ́dɔúnko kɛtenkɛ̀ kɑ̀ɑ nduɔ́o dikpɑ́ɑ̀ cuokɛ̀, kɛ̀ dikpɑ́ɑ̀ kó tinɔ̀tì ncómmú ɑ ĩ́nkɛ̀ kɛ̀ tikpɑsĩ̀ntì timɔuu dɑ di. 5 Kɛ̀ dɛsɔnnɛ dɛ̀ɛ̀ pɑ̃̀ɑ̃̀kɛ kɛ̀ dɛ̀ nduɔ́o yɛtɑ̃rɛ̀ ĩ́nkɛ̀ nɛ̀ tibiti miɛkɛ. 6 A yĩ̀ĩ̀ mbo cóú nkɛtenkɛ̀ kɛ́pɔ̃ntɛ́ yɛtɑ̃rɛ̀ ĩ́nkɛ̀ kɛ́píɛ nyɛkondɑkɛ. 7 A bo kú dìì mɔ̀nnì m bo pii nkɛĩ́nkɛ̀, kɛ́sɔukùnnɛ siwɑ̃̀ɑ̃, kɛ́duɔ́ nkɛ̀ diwɛtirìi dɑ́tínnɛ́ diyiè, bɑ́ otɑ̃̀nkù tɛ̃́nkɛ bɑ́ mpɛ́ì. 8 M bo sɔukùnnɛ dɛ̀ɛ̀ kó dimɑ̀ɑ̀ mí kɛĩ́nkɛ̀, m bo duɔ́ nkɛ̀ dibiìnnìi ɑ̃nnɛ́ ɑ ɛì miɛkɛ ɑ kpɛ́í. Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie mmíì bɛ́i! 9 Ibotí pɛ́u ɑ í yɛ̃́ ì m bo duɔ́ nkɛ̀ ìi keè dìì mɔ̀nnì ɑ domɛ̀ kɛ̀ i yɛ̀mmɛ̀ɛ cɑɑ̀rɛ̀. 10 Yɛbotɛ̀ pɛ́u kɔ̃m̀bùɔ̀tì bo do ɑ dɔ̀ɔ̀ dɛ̀ kpɛ́í, m bo ɛi ndìì mɔ̀nnì n siè bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ ììkɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ɛ kpeutɛ. A bo do dìì yiè bɛ kóò mɔù bɑ́ɑ́ nɑ kɛ́pĩ́ nhomɑ́ɑ̀.

11 Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie m bɛ́immu kɛ tú Bɑbidɔnni kóo kpɑ̀ɑ̀tì kó disiè dɑ tɑti. 12 Kòo ɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ bo kuɔ bɛnìtìbɛ̀ pɛ́u. Bɛ̀ tu bɛ̀ɛ̀ yóù bɛmbɛ ibotí miɛkɛ, bɛɛ̀ yóó pɔntɛ fɔ̃́ nhEsibiti ɑ ɛì kó tɛfentɛ̀ kɛ́kuɔ ɑ kó kunitisṹkù. 13 M bo kuɔ ɑ wɑnwɑntì tìì bo kukó nNiidi tɑkɛ́, onìtì mɔù kó tɛnɑɑ̀cɛ̀tɛ̀ yoo kuwɑnwɑnkù mɑkù kó dikpɛ̀ɛ̀tìrì tɛ̃́nkɛ bɑ́ɑ́ kɔɔrɛ kukó nNiidi nkó mɛniɛ. 14 Dɛ mɔ̀nnì m bo bónkùnnɛ ɑ niɛ nkɛ̀ mɛ̀ mpũɔ̃̀ mmɛkùɔ̀ nkɔ̃mɛ. Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie mmíì bɛ́i! 15 M bo potɛ́ dìì mɔ̀nnì Esibiti tenkɛ̀ kɔbɛ kɛ́ bɛ̀ kùɔ nɛ̀ dɛ̀ɛ̀ kó dimɑ̀ɑ̀ bo kɛ miɛkɛ kɛ̀ kɛtenkɛ̀ɛ dɔúnko, bɛ̀ bo bɑntɛ́ n túmɛ̀ di Yiɛ̀ nKuyie.

16 Ibotí imɔu kó bɛnitipòbɛ̀ yó nkuɔ̀mmu dɛ kó dikúdɑbònnì o kpɛ́í. Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie mmíì bɛ́i.

Bɛ̀ kuɔ́mmɛ̀ dikúdɑbònnì ibotí bɛ̀ nɑ ì kpɛ́í

17 Kɛ̀ dɛ̀ mmɔkɛ yɛbie ntɛpíítɛ̀ nɛ̀ yɛ̀dɛ́ɛ̀ nɛ̀ bɛ̀ ti pĩ̀ḿmúmɛ̀ kɛ kònnɛ̀ Bɑbidɔnni, otɑ̃̀nkù ketiwè, diyiè tɛpíítɛ̀ nɛ̀ dinummurì yiè, kɛ̀ ti Yiɛ̀ Kuyie nni mbɛ́innɛ̀ kɛ dɔ̀: 18 Onìtì fɔ̃́! Kuɔ́ ndikúdɑbònnì Esibiti tenkɛ̀ kó kunitisṹkù kpɛ́í. Á bɛ̀ wɛ̃nnɛ́nɛ̀ ibotí tɛì ìì tu ibotí diɛyì kó bɛsɑpɑ̀mbɛ̀ kɛ́ bɛ̀ tɑnnɛ́ kudɔnkù bɑ́ nɛ̀ bɛ̀ mɛ ndɛumɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ɛ wɛ̃nnɛ́nɛ̀ bɛdɔmbɛ̀. 19 Nɑ́kɛ́ bɛ kɛ tú: N yɛ̃ mbɛ yɛ̀mmɛ̀ dò mbɛ̀ pɛ̃ɛ̃tɛ́mu bɛtɔbɑ̀ɑ̀? Bɛ̀ɛ tɑ kudɔnkù kɛ́wɛ̃nnɛ́nɛ̀ bɛdɔmbɛ̀ tɔbɛ̀ ibotí ìì í cɑ̃mmù ì kɔbɛ, bɛ̀ kùɔ bɛ̀ mudoò miɛkɛ. 20 Esibiti ɛì kɔbɛ yóó kú mudoò miɛkɛ nkɛ, bɛ̀ sũ̀ɔ̃́tɛ́mu disiè kɛ dèè kɛ yóó kuɔnɛ̀ Esibiti ɛì kó bɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ bɛmɔu. 21 Bɛkpɑ̀rìtiebɛ diɛbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ bo kudɔnkù nɛ̀ bɛ̀ bɛ̀ do nɑɑti bɛ̀ bo bɛ̀ dɑɑ́ kɛ dɔ̀: Bɛ̀ bɛ̀ kùɔmu mudoò miɛkɛ bɛmbɛ bɛ̀ɛ̀ í cɑ̃mmù kɛ̀ bɛ̀ ti sɔ̃̀ńkɛ́ní.

22 Kɛ̀ Sidii kóo kpɑ̀ɑ̀tì múnkɛ dɛ̀ bo kòo fɔ̃ti sokɛ́ o kó bɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ kpɛyi cuokɛ̀, bɛmɔu bɛ̀ bɛ̀ kùɔ mudoò miɛkɛ nkɛ. 23 Wèè kó kufɔ̃ti bo kɛtenkɛ̀ cũmpurɛ mɔ́mmɔnnɛ kòo ɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ kpɛyi kù fitɛ́. Bɛ̀ bɛ̀ kùɔ mudoò miɛkɛ nkɛ, bɛmbɛ bɛ̀ do dé bɛ̀ kɛtenkɛ̀ ĩ́nkɛ̀.

24 Kɛ̀ Edɑmmu kóo kpɑ̀ɑ̀tì múnkɛ dɛ̀ bo kòo fɔ̃ti sokɛ́ o kó bɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ kpɛyi cuokɛ̀. Bɛmɔu bɛ̀ bɛ̀ kùɔ mudoò miɛkɛ nkɛ, bɛ̀ tu ibotí tɛì kɔbɛ mbɛ bɛ̀ɛ̀ í cɑ̃mmù kɛ tɑ kudɔnkù, bɛmbɛ bɛnìtìbɛ̀ do dé bɛ̀ kɛtenkɛ̀ ĩ́nkɛ̀. Kɛ̀ bɛ̀ di ifɛi. 25 Edɑmmu kpɑ̀ɑ̀tì tɑ kudɔnkù nku, kòo nìtìbɛ̀ fɔ̃ti fitɛ́ o kɔku, bɛ̀ tu ibotí ìì í cɑ̃mmù ìnyi, kɛ̀ bɛ̀ bɛ̀ kùɔ mudoò miɛkɛ. Bɛmbɛ bɛnìtìbɛ̀ do dé bɛ̀ kɛtenkɛ̀ ĩ́nkɛ̀. Kɛ̀ bɛ̀ bɛ̀ wɛ̃nnɛ́nɛ̀ kɛ́kuɔ mudoò miɛkɛ. Kɛ̀ bɛ̀ di ifɛi.

26 Mɛsɛki kóo kpɑ̀ɑ̀tì nɛ̀ Tubɑɑdi kou kɛ̀ bɛ̀ múnkɛ dɛ̀ bo kɛ̀ bɛ kó bɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ fɔ̃ti fitɛ́ bɛ kpɛyi, bɛ̀ tu ibotí ìì í cɑ̃mmù ìnyi, kɛ̀ bɛ̀ bɛ̀ kùɔ mudoò miɛkɛ, bɛmbɛ bɛnìtìbɛ̀ do dé bɛ̀ kɛtenkɛ̀ ĩ́nkɛ̀. 27 Bɛ̀ bɑ́ɑ́ nɑ kɛ́wɛ̃nnɛ́nɛ̀ bɛkpɑ̀rìtiebɛ bɛ̀ɛ̀ ku nɛ̀ dimɔ̀nnì, bɛ̀ tu ibotí ìì í cɑ̃mmù ìnyi. Bɛkpɑ̀rìtiebɛ yètɛ̀ do feímu kɛ̀ bɛ̀ bɛ̀ dé kɛtenkɛ̀ ĩ́nkɛ̀, kɛ̀ bɛ̀ tɑ kudɔnkù kɛ duɔ́ kɛ̀ bɛ yɔ yɑ̃kɛ bɛ se ĩ́nkɛ̀, kɛ̀ bɛ dɔpììtì nɔ̀ńkɛ́ bɛ ĩ́nkɛ̀. 28 Díndi múnkɛ Esibiti kɔbɛ bɛ̀ yóó di wɛ̃nnɛ́nɛ̀ ibotí ìì í cɑ̃mmù ìnyi kɛ́kuɔ mudoò miɛkɛ.

29 Edɔmmu ɛì kɔbɛ múnkɛ dɛ mbo nɛ̀ bɛ kóo kpɑ̀ɑ̀tì, bɑ́ nɛ̀ bɛ̀ mɛ mmɔkɛmɛ̀ dikɔ̃m̀bùɔ̀ bɛ̀ yóó bɛ̀ kùɔmu ibotí ìì í cɑ̃mmù i kɔ̃mɛ, kɛ̀ bɛ̀ɛ tɑ kudɔnkù.

30 Kubɑkù yoú kó bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ bɛmɔu dɛ mbo nɛ̀ Sidoniibɛ bɛ̀ kùɔ bɛ̀ mudoò miɛkɛ, bɑ́ nɛ̀ bɛ̀ do mɛ mmɔkɛmɛ̀ muwɛ̃rímú kɛ̀ bɛ̀ bɛ̀ dé. Bɛ̀ tu ibotí ìì í cɑ̃mmù ìnyi kɛ̀ bɛ̀ bɛ̀ kùɔ mudoò miɛkɛ, kɛ̀ bɛ̀ wɛ̃nnɛ́nɛ̀ bɛdɔmbɛ̀ kɛ di ifɛi.

31 Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie m bɛ́immu kɛ tú: Esibiti kóo kpɑ̀ɑ̀tì bo yɑ̀ dìì mɔ̀nnì bɛ̀ kùɔ bɛ̀ɛ̀ kó dimɑ̀ɑ̀ mudoò miɛkɛ, o yɛ̀mmɛ̀ bo nɑrikɛ wenwe nɛ̀ o ɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ bɛmɔu. 32 Dɛ̀ bo bɛ̀ nɑrikɛ kɛ yɛ̃́ bɛ yètɛ̀ do feímɛ̀ kɛtenkɛ̀ ĩ́nkɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ bɛ̀ dé, bɛ̀ bo wɛ̃nnɛ́nɛ̀ Esibiti kóo kpɑ̀ɑ̀tì nɛ̀ o ɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ ibotí ìì í cɑ̃mmù kɛ́kũnnɛ́. Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie mmíì bɛ́i.

33

Kuyie ndònnɛmɛ̀ Esekiɛri o ɛikɛ̀mbɑ̀rì

(Wéntɛ́ mukɑ̀mmù 3:16-21)

1 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nní mbɛ́innɛ̀ kɛ dɔ̀: Onìtì fɔ̃́! Nɑ́kɛ́ Isidɑyɛɛribɛ kɛ dɔ̀: 2 Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie n tú: Kɛ̀ dɛ̀ dò m bo duɔ́ nkɛ̀ mudoò tɑnní dihɛì mɑrì, kɛ̀ dɛ kó dihɛì yɛmbɛ̀ bɑ̀nnɛ onìtì bɛ ɛì. 3 Wèè bɑ̀ɑ kòò yɑ̀ bɛ dootitɔbɛ̀ kèrínímɛ̀ kɛ eé ditɑ̃tɛheù kɛ́cɑu nho kɔbɛ. 4 Kòo mɔù keè ditɑ̃tɛheù kuɔ́mmɛ̀ kɛ búútóo kɛ̀ bɛ dootitɔbɛ̀ kɔ̀tɛní koò kùɔ, dɛ̀ tu o kpɛti nti. 5 Ò kèèmu ditɑ̃tɛheù kuɔ́mmɛ̀ kɛ búútóo, kòò ku dɛ̀ yí tú òmɔù kpɛti, kɛ yɛ̃́ kòò do nyié nhò nɑ ncootɛ́mu. 6 Kɛ̀ dɛ̀ mɛ ndò nhobɑ̀rì weè yɑ̀ bɛ dootitɔbɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ kèríní kòò dò nkɑ́rɛ́ kɛ í eé ditɑ̃tɛheù kɛ̀ bɛ dootitɔbɛ̀ kɔ̀tɛní kɛ kùɔ òmɔù, ò kumu o yɛi nkpɛ́í, wèè bɑ̀ɑ dibòrì weè nɛ́ tɔ dɛ kó mɛyɛi.

7 Onìtì fɔ̃́! N dɑ bɑ̀nnɛmu Isidɑyɛɛribɛ, ɑ́ nkémmú n nɑ́ɑǹtì, kɛ̀ ǹ yĩ́ ɑ́ bɛ̀ nɑ̀kɛ́ tì, ɑ́ tì mbɛ̀ nɑ̀kɛ́. 8 Kɛ̀ n dɑ nɑ̀kɛ́ kɛ tú: Nɑ́kɛ́ onitiyɛiwe kɛ tú n yɛ̃ nhò bo kú, kɑ̀ɑ í ò nɑ̀kɛ́ kòò bo yóu o yɛi nhò yóó kúmu o yɛi nkpɛ́í, kɛ̀ n nɛ́ dɑ bekɛ́nɛ̀ o kpɛ́í. 9 Kɛ̀ dɛ̀ mɛ ndò nhɑ ò nɑ̀kɛ́mu kɛ tú wèe yóu o yɛi nkɛ́ceetɛ, kòò yetɛ o yóó kúmu o yɛi nkpɛ́í nkɛ̀ fɔ̃́ nnɛ́ dɛɛtɛ́ ɑ fòmmu.

Onìtì dòmmɛ̀ mɛɛ̀ ò kɔ̀ù

10 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nni mbɛ́innɛ̀ kɛ dɔ̀: Onìtì fɔ̃́! Nɑ́kɛ́ Isidɑyɛɛribɛ kɛ tú n yɛ̃ mbɛ̀ mɛ̀ nnɑ̀ɑ́mmɛ̀ kɛ tú bɛ yɛi nnɛ̀ bɛ yetímɛ̀ dɛɛ̀ cɛ̃ɛ̃kɛ kɛ bɛ̀ yɔ̃̀ntɛ kɛ̀ bɛ̀ cĩ̀tiri, kɛ békú bɛmɑ́ɑ̀ kɛ tú: Ti bo ńfòùɑ̀? 11 Nɑ́kɛ́ bɛ kɛ tú: Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie m bomu! N yí dɔ́ onitiyɛiwe bo kúmɛ̀. N dɔ́ wèe yóu mɛyɛi mmɛ kɛ́nfòù. Ceetɛnɛ̀ kɛ́yóu mɛyɛi. Díndi Isidɑyɛɛribɛ di dɔ́ kɛ́kúmɑɑ̀?

12 Onìtì fɔ̃́! Nɑ́kɛ́ ɑ tebìí Isidɑyɛɛribɛ kɛ dɔ̀: Kòo nitisɑ̀ù yóu mɛsɑ̀ɑ̀ mmudɔɔ̀rìmù kɛ dɔ̀ɔ̀ mɛyɛi, mɛsɑ̀ɑ̀ nhò do dɔɔri mɛ̀ bɑ́ɑ́ nɑ kóò dɛɛtɛ́. Kòo yɛiwe mɛ nyóu o yɛi nkɛ dɔɔri mɛsɑ̀ɑ̀, mɛyɛi nhò do dɔɔri mɛ̀ bɑ́ɑ́ nɑ kóò fétìnnɛ. Kòo nitisɑ̀ù tɑ mɛyɛi mmudɔɔ̀rìmù, mɛsɑ̀ɑ̀ ndokɛ́ kɔ̃mɛ bɑ́ɑ́ nɑ kóò dɛɛtɛ́. 13 Kɛ̀ n nɑ̀kɛ́ onitisɑ̀ù kɛ tú: Ò yó nfòù, kòò yóu mɛsɑ̀ɑ̀ nkɛ tɑ mmɛyɛi mmudɔɔ̀rìmù, n tɛ̃́nkɛ í yóó dentɛní mɛsɑ̀ɑ̀ nhò do dɔɔri mɛ̀ kpɛ́í. Ò yóó kúmu mɛyɛi nhò dɔ̀ɔ̀ mɛ̀ kpɛ́í. 14 Kɛ̀ m mɛ nnɑ̀kɛ́ onitiyɛiwe nwe kɛ tú: Ò bo kú! Kòo yóu mɛyɛi nkɛ dɔɔri dɛ̀ɛ̀ wenni. 15 Kòò tɛ̃̀ńnɛ́ wèè ò mɔ̀kɛnɛ̀ dibɑ̀nnì wè ò dɔúnnɛ̀ dɛ̀, kɛ tɛ̃̀ńnɛ́ ò do yùúkú dɛ̀, kɛ tũ̀nnɛ itié nyìì duɔ̀ mmufòmmu, kòò tɛ̃́nkɛ í dɔɔri mɛyɛi nhò yó nfòùmu ò bɑ́ɑ́ kú. 16 M mɛ ntɛ̃́nkɛ bɑ́ɑ́ dentɛní mɛyɛi nhò do dɔ̀ɔ̀ mɛ̀, ò yó nfòùmu ò tũ̀nnɛ mɛ̀ɛ̀ kpɛ́í ndɛ̀ɛ̀ wenni kɛ dɔɔri dɛ̀ɛ̀ sìɛ́.

17 Onìtì fɔ̃́! nhɑ tebìí nɑ́ɑ́mmu kɛ tú: Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie n dɔɔri dɛ̀ í wenni! Dɛ̀ í tú míì kó mɛdɔɔ̀rìmɛ̀ í wenni, bɛɛ̀ kó mɛdɔɔ̀rìmɛ̀ sĩ̀. 18 Kòo nitisɑ̀ù yóu mɛsɑ̀ɑ̀ nkɛ tɑ mɛyɛi mmudɔɔ̀rìmù, ò yóó kúmu dɛ kpɛ́í. 19 Kòo yɛiwe weè mɛ nyóu mɛyɛi kɛ dɔɔri mɛsɑ̀ɑ̀, nɛ̀ dɛ kpɛ́í nhò yó nfòùmu.

20 Di nɛ́ mɛ ntúmɛ̀ n dɔɔ̀rìmɛ̀ í wenni, díndi Isidɑyɛɛribɛ n yóó di bekɛ́nɛ̀ bɑ́ wè o dɔɔ̀rìmɛ̀ dòmmɛ̀ mmɛ.

Bɛ̀ pɔ̀ntɛmɛ̀ Sedisɑdɛmmu

21 Kɛ̀ dɛ̀ mmɔkɛ yɛbie ntɛpíítɛ̀ nɛ̀ yɛ̀dɛ́ɛ̀ nɛ̀ bɛ̀ ti pĩ̀ḿmɛ̀ kɛ kònnɛ̀ Bɑbidɔnni, otɑ̃̀nkù píínwè, diyiè nummurì yiè, kòo nìtì mɔùu yentɛ́ Sedisɑdɛmmu kɛ́cokɛ́ní kɛ́ n nɑ́kɛ́ kɛ dɔ̀: Bɛ̀ pɔ̀ntɛmu Sedisɑdɛmmu!

22 Dɛ kóo nìtì do yóó cokɛ́ní m borɛ̀ kɛ́sɔ̃́ Kuyie nkó muwɛ̃rímú wee cùtɛ́nímu n yĩ́nkɛ̀ kɛ̀ ǹ nɑ kɛ́wɛ̃tɛ kɛ́bɛ́i, kòo ntuɔkuní kɛ sɔ̃́ n nɔ́ndɛnfɛ̀ dɑ̀tɛ kɛ̀ n nɔ nkɛ nɑ́ɑ́. 23 Mɛm̀mɛ kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nni mbɛ́innɛ̀ kɛ dɔ̀: 24 Onìtì fɔ̃́! Bɛnìtìbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ kpɑɑ́ bo Isidɑyɛɛribɛ tenkɛ̀ kó tidobontì bɛ̀ nɑ̀ɑ́ nkɛ tú: Abɑrɑhɑmmu do bo omɑ́ɑ̀ ndi kɛ̀ nh ò duɔ́ ndɛ kó kɛtenkɛ̀ kòò bo nkɛ̀ te, kɛ̀ bɛ̀ nɛ́ bo sṹṹmmu kɛ̀ n yóu m bo kɛ̀ mbɛ̀ duɔ̀mmɑ̀ɑ̀? 25 Nɑ́kɛ́ bɛ kɛ dɔ̀: Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie n tú: Bɛmbɛ bɛ̀ɛ̀ yo mmɛyĩ̀ĩ̀, kɛ̀ bɛ yɛ̀mmɛ̀ bo yɛbɔkɛ̀ bíɛ́kɛ̀, kɛ̀ bɛ̀ cou mɛnitiyĩ̀ĩ̀ mbɛɛ̀ bo tiekɛ n kó kɛtenkɑ̀ɑ̀? 26 Bɛmbɛ bɛ̀ɛ̀ pikú yɛkpɑ̀rìse kɛ dɔɔri isɔkɛ kpɛrɛ, bɑ́ wè kòò dɔunɛ̀ o kou pokù bɛɛ̀ bo tiekɛ n kó kɛtenkɑ̀ɑ̀?

27 Nɑ́kɛ́ bɛ kɛ dɔ̀: Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie n fòùmu, kɛ̀ míì bɛ́i nkɛ tú bɛ̀ɛ̀ kpɑɑ́ dɛ kó tidobontì miɛkɛ bɛ̀ yóó bɛ̀ do mudoò mmu kɛ́ bɛ̀ kùɔ, kɛ̀ dɛsĩ̀nnɛ̀ɛ pĩ́mmú bɛ̀ɛ̀ bo dikpɑ́ɑ̀ kɛ̀ mutenkṹṹ nkuɔ bɛ̀ɛ̀ bo titɑ̃dèntì nɛ̀ itɑ̃fuɔ mmiɛkɛ. 28 M bo dɛitɛ Isidɑyɛɛribɛ wɛ̃rímú mùù bɛ̀ ɑ̃ɑ̃̀ tɛfentɛ̀, bɛ ɛì nɛ̀ bɛ tɑ̃rɛ̀ kɛ̀ dɛ̀ɛ dɔúnko kɛ́nɑɑ́ ntɛdɔntɛ̀, bɑ́ òmɔù tɛ̃́nkɛ bɑ́ ndɛ̀ pɛ̃nkù. 29 Nɛ̀ bɛ̀ dɔ̀ɔ̀ ìì sɔ̀kɛ kpɛ́í mbɛ tenkɛ̀ bo dɔúnko kɛ́nɑɑ́ ntɛdɔntɛ̀, kɛ̀ bɛ̀ɛ bɑntɛ́ n túmɛ̀ di Yiɛ̀ nKuyie.

30 Onìtì fɔ̃́! A tebìí nɑ́ɑntɛmu ɑ kpɛ́í ndihɛì kó kuduotí fitímɛ̀ nɛ̀ bɛ cɛ̃́ĩ kó yɛbòrɛ̀ kɛ tú: Tí kɔtɛnɛ̀, kòo ti nɑ́kɛ́ ti Yiɛ̀ nKuyie nhò nɑ̀kɛ́ tì. 31 Dɛɛ̀ te kɛ̀ bɛ̀ kɔ̀riní ɑ borɛ̀ kusṹkù kɛ kɑrì ɑ ììkɛ̀ kɛ bo keè ɑ tɔ tì. Bɛ̀ kèḿmúmu ɑ nɑ́ɑǹtì, bɛ̀ nɛ́ í dɔɔri tì yɛ̃mmɛ̀, bɛ̀ yó ndɑ nɑ́ɑ́ ntinɑ́ɑnnɑtì nti kɛ nɛ́ tũ mbɛ mɔ́mmɔmbɛ kó mɛyɛ̀mmɛ̀ kɛ dɔ́ mucɔ̃́ntimu. 32 Bɛ̀ dɑ dònnɛnɛ̀ oyɛndèntì nwe wèè tɑmmɛ̀ nɑɑti, kòò nɔ nkɛ diè nkɛ nɔ nkɛ bie ndɛbémbénnɛ̀. Bɛ̀ ɔ̃ ndɑ kémmú kɛ̀ dɛ̀ bɛ̀ nɑɑtimu, òmɔù mɛ nyí dɔɔri ɑ bɛ̀ nɑ̀ɑ́ ntì. 33 A bɛ̀ nɑ̀ɑ́ ntì duunnímu, tì bo dɔɔ̀ dìì mɔ̀nnì bɛ̀ bo bɑntɛ́ mí ndi Yiɛ̀ nKuyie mpɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑǹtò bomɛ̀ bɛ cuokɛ̀.

34

Kuyie nkpɑnnɛ̀ tì bɛ̀ɛ̀ ni Isidɑyɛɛribɛ

1 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nni mbɛ́innɛ̀ kɛ dɔ̀: 2 Onìtì fɔ̃́! Kpɑnnɛ̀ bɛ̀ɛ̀ ni Isidɑyɛɛribɛ. Nɑ́kɛ́ bɛ m pɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì kɛ dɔ̀: Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie n tú bɛ̀ bo yɑ̀ bɛmbɛ bɛ̀ɛ̀ ni Isidɑyɛɛribɛ. Opecɛ̃nti ɔ̃ ncɛ̃mmú o pe nyi, kɛ̀ bɛmbɛ nɛ́ piú bɛmɑ́ɑ̀ kɛ yóu bɛ̀ bo ndɑkɛmɛ̀ m pe kpɛ́í. 3 Kɛ yɔ̃̀ nyi miɛ̀, nkɛ duɔ̀kùnɛ̀ i cìtì tiyɑ̀ɑ̀tì kɛ dɑɑti, kɛ kɔù yɛpedɑkɛ̀ mɛkùɔ̀ nkpɛyɛ kɛ cɑ́ɑ́, bɛ̀ mɛ nyí ì cɛ̃mmù. 4 Bɛ̀ í duɔ̀ nyipe ìì cĩ̀tɛ tidiitì kɛ̀ ì bo kpenkɛ. Bɛ̀ mɛ nyí tɑɑ̀ nyìì mɔ, mbɛ̀ í boú ìì kèétɛ́, bɛ̀ í pɛ́ìrìní ìì dɔ́ kɛ́feti, bɛ̀ mɛ nyí wɑɑ̀ nyìì feti, bɛ̀ ì cɛ̃mmùnɛ̀ muwɛ̃rímú mmu, kɛ ì fɛ̃́ũnko. 5 Kɛ̀ m pe mɔ̀ńtɛ́ i cɛ̃mbɛ kɛ cìɛ́tɛ́ kɛ̀ dɛsĩ̀nnɛ̀ ì pĩĩ. 6 Kɛ̀ ì ɑ̃́ɑ̃ntɛ yɛtɑ̃rɛ̀ yɛmɔu ĩ́nkɛ̀ nɛ̀ sitɑ̃ɑ̃́ simɔu ĩ́nkɛ̀ kɛ cìɛ́tɛ́ kɛtenkɛ̀ kɛmɔu miɛkɛ bɑ́ òmɔù í dɑkɛ i kpɛ́í, òmɔù í ì wɑɑ̀. 7 Díndi bɛ̀ɛ̀ tu n kó bɛpecɛ̃mbɛ, kéntɛ́nɛ̀ mí ndi Yiɛ̀ nKuyie n tú mù! 8 Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie m bomu, kɛ̀ míì bɛ́i nkɛ tú: M pe mɛ mmɔ̀ńtɛ́mɛ̀ bɛcɛ̃mbɛ kɛ tɑ bɛyóóbɛ̀ nɔu miɛkɛ kɛ̀ dɛsĩ̀nnɛ̀ ì pĩĩ mbɑ́ i cɛ̃mbɛ í dɑkɛ i kpɛ́í nkɛ piú bɛmɑ́ɑ̀ kɛ búútóo m pe kpɛ́í. 9 Nɛ̀ dɛ kpɛ́í ndíndi bɛ̀ɛ̀ tu n kó bɛpecɛ̃mbɛ, kéntɛ́nɛ̀ n dɔ́ kɛ́ di nɑ́kɛ́ tì. 10 Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie m bɛ́immu kɛ tú: N wɛ̃̀ɛ̃̀tɛnímu dɛ kó bɛpecɛ̃mbɛ bíɛ́kɛ̀ kɛ bo fietɛ m pe bɑ́ bɛ̀ tɛ̃́nkɛ bɑ́ ntú bɛ̀ɛ̀ ì cɛ̃mmù. Dɛ mɔ̀nnì kɛ̀ bɛ̀ɛ pɑɑ̀ bɛmɑ́ɑ̀ mupiìmù. M bo fietɛ m pe bɛ nɔu miɛkɛ kɛ̀ bɛ̀ɛ ì pɑ̀ɑ̀ mucɑ́ɑmmù.

11 Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie mmíì mɔ́mmuɔ n yóó dɑɑtɛ m pe kpɛ́í nkɛ ì cɛ̃mmú. 12 M bo wɛ̃tɛ kɛ́tíí m pe opecɛ̃nti ɔ̃ɔ̃ tíí mmɛ̀ɛ̀ botí ipe ìì cìɛ́tɛ́. M bo ì kpɑ̀ɑkɛní tipíìtì timɔu fɛtɑɑfɛ̀ nɛ̀ kuyɑɑkù dɛ̀ do ì cíɛ nkɛ̀ ìi kɔtɛ kɛ̀ kɛ́ndɑkɛ i kpɛ́í. 13 M bo ì dènnɛní ibotí tɛì miɛkɛ kɛ́ ì kpɛ̃nnɛ́ní i tenkɛ̀ kɛ́ nyì cɛ̃mmú Isidɑyɛɛribɛ tɑ̃rɛ̀ ĩ́nkɛ̀ nɛ̀ ikondɛí imɔu miɛkɛ nɛ̀ dihɛì kó yɛbòrɛ̀ sɑ̀ɑ̀yɛ̀ yɛmɔu. 14 N yó nyì cɛ̃mmù timúsɑ̀ɑ̀tì borɛ̀ ndɛ, Isidɑyɛɛribɛ tɑ̃dɑ̀ntì kó timútì nti ì yó nyommɛ̀ i kó dinɑɑcɛ̃nhòò ndi. Ì níí yóó dɛ nhom̀pɛ̀ kɛ́nyo nyIsidɑyɛɛribɛ tɑ̃rɛ̀ kó timusɑ̀ɑ̀tì. 15 Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie mmíì mɔ́mmuɔ n yó ncɛ̃mmù m pe kɛ níí nyì om̀pùnko. Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie mmíì bɛ́i. 16 M bo wɑmmú ìì feti kɛ́pɛ́ítɛ́ní ìì dɔ́ kɛ́kɛntɛ́, kɛ́tɑɑ nyìì kɔ̀ùtɛ, kɛ́miɛkùnnɛ ìì mɔ. M bo kuɔ ìì ɑ̃ mɛkùɔ̀ nkɛ kpeńnì kɛ cɛ̃mmù m pe.

Kuyie ntumɛ̀ kù kèríní kɛ bo tee nku kɔbɛ

17 Mɛm̀mɛ kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie mbɛ́i nkɛ dɔ̀: Ntɛ mí ndi Yiɛ̀ nKuyie n nɑ́ɑ́ ntì m pe kpɛ́í. Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie n tú, n yóó bɑtɛmu m pe ìì kpeńnì kɛ́cɑ̃́nnɛ́ iniiyì nɛ̀ yɛpedɑkɛ̀ nɛ̀ yɛbɔdɑkɛ̀. 18 Ì di timúsɑ̀ɑ̀tì kɛ cɛ̃̀mmu kɛ nɑù tisɔnti. Ì yɑ̃̀ mɛnɛ́sɑ̀ɑ̀mɛ̀ kɛ cɛ̃̀mmu kɛ kɔɔrí mɛsɔmmɛ. 19 Ì dɔ́ m pe sɔnyi nyó nyì nɑù tìì mútì nti kɛ yɔ̃̀ nyì kɔ̀kɛ mɛ̀ɛ̀ niɛ. 20 Dɛɛ̀ te mí ndi Yiɛ̀ nKuyie nkɛ̀ n tú: Míì mɔ́mmuɔ n yóó bekɛ́nɛ̀ ipe mɛkùɔ̀ nkpɛ́í ìì cĩĩnnì ì kpɛ́í. 21 Kɛ yɛ̃́ ì kũ̀mmùmɛ̀ ìì cĩ̀ĩnnì i píìtì nɛ̀ i bɑɑyɔ kɛ ì cíɛ nkɛ̀ ì yɛ̀ ditowɑɑ̀. 22 N yóó fietɛmu m pe bɛyóóbɛ̀ nɔu miɛkɛ kɛ nɛ́ ì bekɛ́nɛ̀ itɔbɛ̀ kpɛ́í, 23 kɛ́duɔ́ nkɛ̀ n kóo tɔ̃ntì Dɑfitii nɑɑ́ n kóo pecɛ̃nti, wèè yó ndɑkɛ m pe kpɛ́í, weè yó ntú n kóo pecɛ̃nti omɑ́ɑ̀. 24 Dɛ mɔ̀nnì mí ndi Yiɛ̀ nKuyie mmíì yó nyì te kɛ̀ n kóo tɔ̃ntì Dɑfiti tú ì kóo kpɑ̀ɑ̀tì. Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie mmíì bɛ́i.

25 N yóó ì dɔ̀ɔ̀nɛ̀ mɛtɑummɛ̀ mmɛ kɛ̀ ti nɑrikɛ kɛ̀ n kɛi ntikpɑsĩ̀ntì, bɑ́ tì tɛ̃́nkɛ bɑ́ nkpɑɑ́ bo kɛ̀ m pe ncentì dikpɑ́ɑ̀ kɛ bɑ́ nyĩɛ̃̀kù kɛ níí duɔ́o bɛ̀tɛ̀ìì kutúúkù miɛkɛ. 26 Kɛ̀ n duɔ́ nkɛ̀ ì mbo n tɑ̃sɑ̀ɑ̀rì pɛ̃ri, kɛ̀ fɛtɑɑfɛ̀ nniù fɛ mɔ̀nnì kɛ dɔɔri kɛtenkɛ̀ mɛsɑ̀ɑ̀. 27 Kɛ̀ dɛtie nni mpɛí kɛ̀ dɛpɑɑ mpɛí kɛ̀ ì mbo i tenkɛ̀ kɛ í yĩɛ̃̀kù. M bo tɔ̃tɛ mɛfĩmmɛ mɛ̀ɛ̀ ì pìítí kɛ́ ì dènnɛ tidɑɑtì miɛkɛ, kɛ̀ ìì bɑntɛ́ n túmɛ̀ di Yiɛ̀ nKuyie. 28 Dɛ mɔ̀nnì ibotí tɛì kɔbɛ tɛ̃́nkɛ bɑ́ nyì pĩĩ, ndɛsĩ̀nnɛ̀ mɛ ntɛ̃́nkɛ bɑ́ nyì cɑ̀ɑ́. Ì bo mbo kɛ í yĩɛ̃̀kù, dɛ̀mɑrɛ̀ bɑ́ nyì kɔɔ́nnɛ̀. 29 Kɛ̀ n fííkú dɛtie nyi kpɛ́í, dikònnì tɛ̃́nkɛ bɑ́ɑ́ kuɔ fɛ̀mɑfɛ̀ dihɛì miɛkɛ. Dɛ mɔ̀nnì ibotí tɛì kɔbɛ tɛ̃́nkɛ bɑ́ nyì dɑú. 30 Dɛ mɔ̀nnì ì bo bɑntɛ́ kɛ dò mmíì ì te kɛ ì bonɛ̀. Díndi Isidɑyɛɛribɛ di tú n kɔbɛ mbɛ, mí ndi Yiɛ̀ nKuyie mmíì bɛ́i.

31 Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie mmíì bɛ́i nkɛ tú di tú n kó kupecɛ̃nku nku kɛ̀ n di te kɛ dɑkɛ di kpɛ́í.

35

Kuyie nkpɑnnɛ̀ tì Seii ɛì kɔbɛ

1 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nni mbɛ́innɛ̀ kɛ dɔ̀: 2 Onìtì fɔ̃́! Wɛ̃ɛ̃tɛ Seii tɑ̃rì ɛkɛ̀ bíɛ́kɛ̀ kɛ́ bɛ̀ nɑ̀kɛ́ m pɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì. 3 Nɑ́kɛ́ bɛ kɛ dɔ̀: Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie n tú n yìtɛ́ kɛ còḿmúmu Seii ɛkɛ̀ tɑ̃rì kɔbɛ kpɛ́í nkɛ bo bɛ̀ kpɑnnɛ̀. N yòutɛ n nɔ̀ùtɛ̀ ntɛ Seii tɑ̃rì ɛkɛ̀ ĩ́nkɛ̀ kɛ̀ yɛ̀ bo dɔúnko kɛ́nɑɑ́ ntɛdɔntɛ̀. 4 M bo duɔ́ nkɛ̀ bɛ ɛkɛ̀ɛ dɔúnko kɛ́nɑɑ́ ntidobontì kɛ̀ bɛ̀ɛ bɑntɛ́ n túmɛ̀ di Yiɛ̀ Kuyie. 5 Bɛ̀ mɛ̀ nnìímmɛ̀mu Isidɑyɛɛribɛ sɑ̃́ɑ̃̀, kɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ yɛi ntontɛ́ kɛ̀ m bɛ̀ potɛ́, kɛ̀ bɛ̀ bo mɛyɛǹcɑɑ̀rìmɛ̀ miɛkɛ bɑ́ bɛ̀ í bɛ̀ kuɔ̀ mmɛsémmɛ̀ kɛ cĩ́ɛ̃́kɛ́ kɛ bɛ̀ kɔ̀ù. 6 Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie m bomu kɛ̀ míì bɛ́i. Bɛ̀ í mɛ ndepɛmɛ̀ mɛnitiyĩ̀ĩ̀ mmucóúmmù, mɛnitiyĩ̀ĩ̀ mmɛɛ̀ yó ncóú bɛ tenkɛ̀. 7 M bo kuɔ bɛ̀ɛ̀ kó dimɑ̀ɑ̀ pɛ̃nkù Seii tɑ̃rì borɛ̀, kɛ̀ dìi dɔúnko yúóó. 8 Bɛ̀ bo do Seii tɑ̃rì kɔbɛ mudoò kɛ́ bɛ̀ kùɔ. Bɛcíríbɛ̀ bo píɛ nho tɑ̃rɛ̀ ĩ́nkɛ̀ nɛ̀ sitɑ̃ɑ̃́ ĩ́nkɛ̀ nɛ̀ tibiti miɛkɛ nɛ̀ ikondɛí imɔu miɛkɛ. 9 Bɛ ɛkɛ̀ bo dɔúnko sɑ̃́ɑ̃̀, bɑ́ òmɔù tɛ̃́nkɛ bɑ́ nyɛ̀ ɑ̃, kɛ̀ bɛ̀ɛ bɑntɛ́ n túmɛ̀ di Yiɛ̀ nKuyie.

10 Seii ɛkɛ̀ kɔbɛ bɛɛ̀ bɛ́i nkɛ tú, bɛ̀ bo túótɛ́ mí ndi Yiɛ̀ nKuyie n kó kɛtenkɛ̀ n kpɑ̀ɑ̀tìyɔ borɛ̀ yɛ̀dɛ́ɑ̀? 11 Nɛ̀ dɛ kpɛ́í mmí ndi Yiɛ̀ nKuyie m bomu kɛ̀ míì bɛ́i, bɛ miɛkɛ do pɛ́ì mɛ̀ɛ̀ kpɛ́í n nìtìbɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ bɛ̀ níí nkɛ bɛ̀ póó, n yóó mɛ mbɛ̀ dɔ̀ɔ̀ mɛmɔ́mmɔmmɛ, m bo bɛ̀ potɛ́ kɛ̀ bɛ̀ɛ yɑ̀ n dòmmɛ̀. 12 Kɛ̀ bɛ̀ɛ bɑntɛ́ kɛ dò mmí ndi Yiɛ̀ nKuyie n kèè tipocɛ̃mmúnɑ́ɑǹtì bɛ̀ nɑ̀kɛ́ tì, bɛ̀ do tú dìì mɔ̀nnì Isidɑyɛɛribɛ tɑ̃rɛ̀ dɔúnko kɛ̀ bɛ̀ yɛ̀ pɛ̀tɛ́ kɛ tiekɛ. 13 Bɛ̀ n cɛ̃nnɛ́nɛ̀ kɛ̀ dɛ̀ dɛumu, kɛ n sɑ̃̀ḿmú kɛ̀ n dɛ̀ kèè dɛmɔu.

14 N yóó pɔntɛ bɛ ɛì pɑ́í pɑ́í nwe kɛ̀ dìi dɔúnko kɛ̀ dɛ̀ɛ nɑrikɛ yɛbotɛ̀ mí ndi Yiɛ̀ nKuyie mmíì bɛ́i. 15 Isidɑyɛɛribɛ tenkɛ̀ do dɔúnko kɛ̀ dɛ̀ mbɛ̀ nɑɑtimu, n yóó mɛ mbɛ̀ dɔ̀ɔ̀ mɛmɔ́mmɔmmɛ, Seii tɑ̃rì bo dɔúnko, Edɔmmu omɔu, kɛ̀ bɛ̀ɛ bɑntɛ́ n túmɛ̀ di Yiɛ̀ nKuyie.

36

Kuyie nnɑ̀kɛ́mɛ̀ ku nìtìbɛ̀ yóó wɛ̃tɛ kɛ́tiekɛmɛ̀ bɛ tenkɛ̀

1 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nni mbɛ́innɛ̀ kɛ dɔ̀: Onìtì fɔ̃́! Nɑ́kɛ́ m pɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì Isidɑyɛɛribɛ tɑ̃rɛ̀ ĩ́nkɛ̀ kɔbɛ kɛ dɔ̀: Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie n tú bɛ̀ɛ kéntɛ́ n dɔ́ kɛ́ bɛ̀ nɑ̀kɛ́ tì. 2 Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie mmíì bɛ́i nkɛ tú: Bɛ dootitɔbɛ̀ bɛ̀ dɑúmu kɛ tú wũ̀ɔ̃̀ɔ̃̀! Ti nɛ́ í tiekɛ di tɑ̃rɛ̀ di do tɑ̃́ yɛ̀ɑ̀? 3 Dɛɛ̀ kpɛ́í nte kɛ̀ n tu: Á bɛ̀ nɑ̀kɛ́ m pɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì, nɑ́kɛ́ bɛ kɛ dɔ̀: Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie n tú ibotí tɛì kɔbɛ mɛ mbɛ̀ yɑ̀ɑ́mmɛ̀ kɛ bɛ̀ pɔ̀ntɛ kɛ bɛ̀ tiekɛ kɛ bɛ̀ dɑú. 4 Dɛɛ̀ kpɛ́í nte mí ndi Yiɛ̀ nKuyie kɛ̀ n tu: Díndi bɛ̀ɛ̀ bo Isidɑyɛɛribɛ tɑ̃rɛ̀ di kéntɛ́ kɛ́keè n tú mù, n tú: Di tɑ̃rɛ̀ mɛ ndɔúnkomɛ̀ nɛ̀ sitɑ̃ɑ̃́ nɛ̀ ikondɛí nɛ̀ tibiti kɛ̀ bɛ ɛkɛ̀ nɑɑ́ ntidobontì kɛ dɔúnko kɛ̀ yɛbotɛ̀ di dɑú. 5 Dɛ̀ n yonkɛmu mí ndi Yiɛ̀ nKuyie kɛ̀ n còḿmú kɛ pɑ̀rìkɛ̀ kɛ tú m bo kpɑnnɛ̀ ibotí ìì di fitɛ́ dɔkɛ Edɔmmu tenkɛ̀ kɛmɔu kɔbɛ, kɛ yɛ̃́ dɛ̀ do bɛ̀ nɑɑtimu kɛ̀ bɛ̀ pɔ̀tì bɛ̀ pɛ́tɛ́mɛ̀ n tenkɛ̀ kɛ bo tiekɛ, kɛ́túótɛ́ dɛ̀ɛ̀ bo kɛ miɛkɛ. 6 Nɛ̀ dɛ kpɛ́í nɑ́kɛ́ Isidɑyɛɛribɛ bɛ̀ɛ̀ bo yɛtɑ̃rɛ̀ ĩ́nkɛ̀ nɛ̀ sitɑ̃ɑ̃́ nɛ̀ tibiti nɛ̀ ikondɛí kɛ dɔ̀: Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie n tú dɛ̀ n yonkɛmu kɛ̀ m miɛkɛ pɛikɛ ibotí bɛ̀ dɑú mɛ̀ɛ̀ kpɛ́í. 7 Dɛɛ̀ te mí ndi Yiɛ̀ nKuyie nkɛ̀ m bɛ́i nkɛ pɑ̀rìkɛ̀ kɛ tú bɛ̀ múnkɛ bo dɑɑ́ dɛ kó ibotí ìì do bɛ̀ dɑú. 8 Díndi Isidɑyɛɛribɛ tɑ̃rɛ̀ kó dɛtie! Pũntɛnɛ̀ tifɑ̃ɑ̃̀tì kɛ́piɛ́ yɛbɛ pɛ́u n nìtìbɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ kpɛ́í, bɛ̀ wɛ̃tinímu bɑ̀mbɑ̀ mbɛ tenkɛ̀ miɛkɛ. 9 Di mmɔ̀nnì n dɑ̀ɑ̀tɛnímu bɛ tɑ̃rɛ̀ kpɛ́í nkɛ̀ bɛ̀ bo wɛ̃tɛ kɛ yɛ̀ kùútí dɛpɑɑ nkɛ́buɔtí tidiitì yɛ ĩ́nkɛ̀. 10 N nìtìbɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ bo wɛ̃tɛ kɛ́píɛ ndi ĩ́nkɛ̀ kɛ́wɛ̃tɛ kɛ́mɑɑ́ yɛhɛkɛ̀ yɛ̀ɛ̀ do pùɔ nkɛ́nhɑ̃. 11 M bo duɔ́ nkɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ nɛ̀ iwũɔ̃ kɛ̀ dɛ̀ɛ piɛ́ kɛ́sṹṹ nkɛ́píɛ nkɛ́pɛ̃ɛ̃tɛ́ dɛ̀ do dòmmɛ̀, m bo di dɔɔ̀ mɛsɑ̀ɑ̀ nkɛ̀ dɛ̀ɛ pɛ̃ɛ̃tɛ́ dɛ̀ do dòmmɛ̀ kɛ̀ dí bɑntɛ́ n túmɛ̀ di Yiɛ̀ nKuyie. 12 N yóó kɛ̀ duɔ́ n nìtìbɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ mbɛ, kɛ̀ bɛ̀ nkɛ̀ te kɛ centì kɛ ĩ́nkɛ̀, kɛ̀ kɛ̀ tɛ̃́nkɛ bɑ́ nte bɛ tɑ̃rɛ̀ɛ pɑɑ̀ bɛ bí. 13 Ntɛ mí ndi Yiɛ̀ nKuyie n tú mù: Bɛnìtìbɛ̀ nɑ́ɑ́mu kɛ tú: Isidɑyɛɛribɛ tenkɛ̀ yo mbɛnìtìbɛ̀ kɛ dèè kubotí kùù bo kɛ miɛkɛ. 14 Nɛ̀ dɛ kpɛ́í nhɑ tɛ̃́nkɛ í yó nyo mbɛnìtìbɛ̀, ɑ tɛ̃́nkɛ í yó ndeu ɑ nìtìbɛ̀ bí, mí ndi Yiɛ̀ nKuyie mmíì bɛ́i. 15 Fɔ̃́ nyIsidɑyɛɛribɛ tenkɛ̀ ibotí tɛì tɛ̃́nkɛ í yó ndɑ sɑ̃́ɑ̃́. Bɛ̀ tɛ̃́nkɛ í yó ndɑ dɑú, ɑ mɛ ntɛ̃́nkɛ í yó ndeu ɑ nìtìbɛ̀ bí, mí ndi Yiɛ̀ nKuyie mmíì bɛ́i.

Kuyie nnɑ̀kɛ́mɛ̀ kù yóó wɛ̃tɛ kɛ́tíímmɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ

16 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nni mbɛ́innɛ̀ kɛ dɔ̀: 17 Onìtì fɔ̃́! Isidɑyɛɛribɛ do bo dìì mɔ̀nnì bɛ tenkɛ̀ miɛkɛ kɛ kɛ̀ sĩ̀nkùnɛmu nɛ̀ bɛ dɔɔ̀rìmɛ̀ nɛ̀ bɛ borimɛ miɛkɛ kɛ̀ kɛ̀ɛ dontɛnɛ̀ onitipòkù ɔ̃ nyúɔ́ nkɛ dòmmɛ̀. 18 Mɛm̀mɛ kɛ̀ m miɛkɛɛ kɛ yɛ̀ kɛ̀ n kuɔ bɛnìtìbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ bo kɛ miɛkɛ, bɛ̀ kɛ̀ sɑ̃ũ mɛ̀ɛ̀ kpɛ́í nnɛ̀ sibɔɔtenkɑɑnìi nɛ̀ bɛ còú mmɛ̀ɛ̀ nitiyĩ̀ĩ̀ nkpɛ́í. 19 Kɛ̀ m bɛ̀ cíɛ nkɛ̀ bɛ̀ɛ tɑ ibotí tɛì miɛkɛ bɛtɔbɛ̀ tenkɛ̀. Kɛ̀ m bɛ̀ bekɛ́nɛ̀ bɛ borimɛ dòmmɛ̀, nɛ̀ bɛ dɔɔ̀rìmɛ̀. 20 Kɛ̀ bɛ̀ tɑ ibotí tɛì miɛkɛ kɛ te kɛ̀ bɛ̀ cɑ̀ɑ̀ri n yètìrì kɛ nɑ́ɑ́ nkɛ tú: Bɛ nnìtìbɛ̀ tu ti Yiɛ̀ nKuyie nkɔbɛ mbɛ kɛ̀ kù bɛ̀ yĩɛ̃kɛ kɛ bɛ̀ dènnɛ ku tenkɛ̀. 21 N yí nyie nkɛ bo nwúónko kɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ cɑ̀ɑ̀ri n yètìrì ibotí tɛì bɛ̀ cìɛ́tɛ́ kɛ tɑ ìì miɛkɛ. 22 Dɛɛ̀ kpɛ́í nte mí ndi Yiɛ̀ nKuyie nkɛ̀ n tu: Nɑ́kɛ́ Isidɑyɛɛribɛ kɛ dɔ̀: Dɛ̀ í tú bɛɛ̀ kpɛ́í nte kɛ̀ n yóó pĩ́ mmutɔ̃mmú. N yóó mù pĩ n yètìrì cɑ̀ɑ̀ri mɛ̀ɛ̀ kpɛ́í nkɛ bɛ̀ cìɛ́tɛ́ kɛ tɑɑ́ ìì botí miɛkɛ ì borɛ̀ ndɛ. 23 N yètìrì diì cɑ̀kɛ ibotí tɛì bɛ̀ cìɛ́tɛ́ kɛ tɑɑ́ ìì miɛkɛ ì borɛ̀, kɛ̀ n yóó di wénkùnnɛ. Nɛ̀ díì borɛ̀ ndɛ yɛbotɛ̀ yóó bɑntɛ́mɛ̀ n túmɛ̀ di Yiɛ̀ nKuyie.

24 N yóó di dennɛnímu ibotí tɛì kó kɛtenkɛ̀ di cìɛ́tɛ́ kɛ bo ìì cuokɛ̀ kɛ́wɛ̃tɛ kɛ di tíí ndi tenkɛ̀ miɛkɛ. 25 Nɛ̀ di fìé mɛ̀ɛ̀ kpɛ́í nyɛbɔkɛ̀ kɛ sĩ̀ntɛ, m bo di ɔ́únɛ̀ mɛnɛ́sɑ̀ɑ̀mɛ̀ kɛ di wénkùnnɛ mɛyɔ̃́ɔ̃̀ mmɛmɔu, 26 kɛ́wɛ̃tɛ kɛ́ di duɔ́ mmɛyɛmpɑ̀mmɛ̀ kɛ di ɑ̃nnɛ́ iyɛntotí pɑ̀nyì, kɛ́dɛitɛ mɛyɛ̀mmɛ̀ mɛ̀ɛ̀ kpeńnì kɛ dò ndipèrì, kɛ́ di duɔ́ mmɛnitiyɛ̀mmɛ̀. 27 M bo di duɔ́ n kó muyɑɑ́ nkɛ̀ di ntũ n tié nkɛ dɔɔri n kuɔ́ yɛ̃mmɛ̀, 28 kɛ́ m bo kɛtenkɛ̀ n do duɔ́ nkɛ̀ di yɛmbɛ̀, kɛ̀ nni ndi te kɛ̀ di tú n kɔbɛ. 29 Kɛ̀ n dí dɛɛtɛ́ nɛ̀ dɛ̀ɛ̀ do di sĩnkùnko, kɛ́duɔ́ nkɛ̀ tidiitì píɛ ndi tenkɛ̀ kɛ̀ dikònnìi yɛ̀. 30 Dɛtie mbo mpɛí mmɛdiɛ̀ nkɛ̀ tidiitì pɛí mmɛdiɛ̀ nkɛ̀ ifɛi tɛ̃́nkɛ bɑ́ ndi bo ibotí tɛì cuokɛ̀. 31 Kɛ̀ di dentɛní di borimɛ nɛ̀ di dɔɔ̀rìmɛ̀ dɛ̀ do í wennimɛ̀ kɛ́pɛ̃ ndimɑ́ɑ̀ di yɛi nnɛ̀ isɔkɛ di do dɔɔri dɛ̀ kpɛ́í. 32 Díndi Isidɑyɛɛribɛ ifɛi iì do dò nkɛ́ di pĩ́ nnɛ̀ di borimɛ, mí ndi Yiɛ̀ nKuyie mmíì bɛ́i nkɛ tú díì kpɛ́í nyí te kɛ̀ m pĩ m mɛ mpĩ mmùù tɔ̃mmú.

33 Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie m bɛ́immu kɛ tú: M bo wɛ̃tɛ kɛ di wénkùnnɛ dìì yiè di yɛi mmɛmɔu, m bo duɔ́ nkɛ̀ di wɛ̃tɛ kɛ́mɑɑ́ di ɛkɛ̀ yɛ̀ɛ̀ do pùɔ nkɛ́mbo. 34 Di tenkɛ̀ kɛ̀ɛ̀ do dɔúnko kɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ mpɛ̃nkù kɛ kɛ̀ yɑ̀u, di bo wɛ̃tɛ kɛ́ kɛ̀ kùútí. 35 Bɛnìtìbɛ̀ bo nɑ́kɛ́ kɛ kpɛ́í nkɛ dɔ̀: Kɛtenkɛ̀ kɛ̀ɛ̀ do dɔúnko kɛɛ̀ nɑɑ́ nkupúú sɑ̀ɑ̀kù kɛ dòntɛnɛ̀ kupúú Edɛnni. Yɛhɛkɛ̀ yɛ̀ɛ̀ do pùɔ nkɛ́nɑɑ́ ntidobontì kɛ̀ di wɛ̃tɛ kɛ yɛ̀ mɑɑ́ sicɛ̃kperí kɛ́nhɑ̃. 36 Dɛ mɔ̀nnì ibotí ìì di fitɛ́ ì bo bɑntɛ́ kɛ dò mmí nKuyie mmíì mɑɑ́ yɛhɛkɛ̀ yɛ̀ɛ̀ do pùɔ, kɛ fìíkú dɛtie nkɛtenkɛ̀ kɛ̀ɛ̀ do nɑɑ́ ntɛdɔntɛ̀ kɛ miɛkɛ. Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie mmíì bɛ́i nkɛ̀ dɛ̀ yóó dɔɔ̀.

37 N yóó yóu díndi Isidɑyɛɛribɛ kɛ̀ di n wɑmmúmu kɛ̀ n nɛ́ nɑ kɛ di teennɛ̀ kɛ̀ di sṹṹ nkɛ́mɑɑtɛnɛ̀ kupecɛ̃nku. Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie mmíì bɛ́i. 38 Dibɑnni do ɔ̃ mbo Sedisɑdɛmmu, kɛ̀ iwũɔ̃ di yó n fíé ìì píɛ mmɛ̀ɛ̀ botí n cĩ́ɛ̃̀tɛ̀, bɛnìtìbɛ̀ yóó wɛ̃tɛ kɛ píɛ mmɛɛ̀ botí yɛhɛkɛ̀ yɛ̀ɛ̀ do puɔ, nkɛ̀ di bɑntɛ́ kɛ dò n tú di Yiɛ̀ Kuyie.

37

Kuyie nnɑ̀kɛ́mɛ̀ yɛkṹɔ̃̀ yɛ̀ɛ̀ kpeí yɛ̀ yóó wɛ̃tɛ kɛ́foutɛmɛ̀

1 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nkó muwɛ̃rímúu cútɛ́ní n yĩ́nkɛ̀ kɛ̀ ku Yɑɑ́ nni ntúótɛ́ kɛ́kɔtɛ kɛ́cónnɛ́ kubiriku mɑkù cuokɛ̀ kɛ̀ yɛnitikṹɔ̃̀ pìɛ́kɛ́ ku miɛkɛ. 2 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nní nni nfirìnɛ̀ dɛ kó kubiriku miɛkɛ tipíìtì timɔu, kɛ̀ n yɑ̀ yɛnitikṹɔ̃̀ cóú cóúmɛ̀ ku miɛkɛ, bɑ́ yɛ̀ í sénní kɛ kpeí wɑ́kɛ́rɛ́. 3 Kɛ̀ kù m bekɛ kɛ dɔ̀: Onìtì fɔ̃́, ɑ yɛ̀mmɛ̀ dò nyɛ nkṹɔ̃̀ bo nɑ kɛ́wɛ̃tɛ kɛ́foutɑɑ̀? Kɛ̀ n dɔ̀: N Yiɛ̀ nKuyie nfɔ̃́ɔ̃̀ yɛ̃́.

4 Kɛ̀ kù dɔ̀: Nɑ́kɛ́ dɛ kó yɛkṹɔ̃̀ m pɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì kɛ dɔ̀: Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie n tú yɛnyɛ yɛkṹɔ̃̀ yɛ̀ɛ̀ kpeí yɛ̀ɛ kéntɛ́ n dɔ́ kɛ́ yɛ̀ nɑ̀kɛ́ tì. 5 Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie n tú n yóó yɛ̀ ɑ̃nnɛ́mu muwemmu kɛ̀ yɛ̀ɛ foutɛ. 6 N yóó yɛ̀ ɑ̃nnɛ́mu icĩɛ̃ nnɛ̀ mɛmɑmbii nnɛ̀ tikɔ̃̀ntì, kɛ́ yɛ̀ duɔ́ mmuwemmu kɛ̀ yɛ̀ɛ foutɛ kɛ́bɑntɛ́ n túmɛ̀ di Yiɛ̀ nKuyie.

7 Kɛ̀ nní nkpɑɑ́ kɛ yɛ̀ nɑ̀ɑ́ nti Yiɛ̀ nKuyie nyɛ̃ n yɛ̀ nɑ̀kɛ́ tì, kɛ́keè kutoweku mɑkù nɛ̀ kunɑm̀poo kɛ̀ yɛkṹɔ̃̀ tɔ́ɔ́ntɛnɛ̀ yɛtɔbɛ̀. 8 Kɛ̀ n wéntɛ́ kɛ́nsɔ̃́ nyicĩɛ̃ nhɑ̃nnɛ́ nɛ̀ mɛmɑm̀bii nnɛ̀ tikɔ̃̀ntì, kɛ̀ muwemmu muù mɑ́ɑ̀ kpɑ. 9 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nni mbɛ́innɛ̀ kɛ dɔ̀: Onìtì fɔ̃́, nɑ́kɛ́ muyɑɑ́ mmùù bo itemmɑ̀nkɛ inɑ̀ɑ̀ kɛ dɔ̀: Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie n tú mùu kɔtɛní kɛ́tɑ bɛcíríbɛ̀ miɛkɛ kɛ̀ bɛ̀ɛ foutɛ.

10 Kɛ̀ nní nkpɑɑ́ kɛ nɑ́ɑ́ nti Yiɛ̀ nKuyie nyɛ̃ n nɑ́kɛ́ tì kɛ̀ muyɑɑ́ nkɔtɛní kɛ́ bɛ̀ tɑ kɛ̀ bɛ̀ɛ foutɛ, kɛ́ítɛ́ kɛ́cómmú kɛ́mmɑ̀nnɛ̀ dihɑ̃ɑ̃pɔ̀ntĩ̀nnì diɛrì.

11 Dɛ mɔ̀nnì kɛ̀ kù n nɑ́kɛ́ kɛ dɔ̀: Onìtì fɔ̃́, dɛ kó yɛkṹɔ̃̀ bɛnkú Isidɑyɛɛribɛ mbɛ. Bɛɛ̀ nɑ̀ɑ́ nkɛ tú bɛ kṹɔ̃̀ kpeí kɛ tɛ̃́nkɛ í yóó nɑ kɛ́dɔɔ̀ tìmɑtì kɛ̀ bɛ kpɛrɛ dèè. 12 Dɛɛ̀ kpɛ́í nte kɛ̀ n tu, ɑ́ bɛ̀ nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie n tú n yóó pootɛmu bɛ fɔ̃ti kɛ́ bɛ̀ dènnɛní kɛ́ bɛ̀ tɛ̃̀ńnɛ́ bɛmbɛ n nìtìbɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ bɛ tenkɛ̀. 13 Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie m bo pootɛ dìì mɔ̀nnì ifɔ̃ti, kɛ̀ n nìtìbɛ̀ɛ yɛ̀nní bɛ̀ bo bɑntɛ́ kɛ dò n tú di Yiɛ̀ nKuyie. 14 M bo bɛ̀ ɑ̃nnɛ́ muwemmu kɛ̀ bɛ̀ɛ foutɛ, kɛ̀ n wɛ̃tɛ kɛ́ bɛ̀ kɑ̀nnɛ bɛ tenkɛ̀. Kɛ̀ bɛ̀ɛ bɑntɛ́ kɛ dò mmí ndi Yiɛ̀ nKuyie mmíì bɛ́i nkɛ̀ tì dɔ̀ɔ̀.

Kuyie nnɑ̀kɛ́mɛ̀ Sudɑɑ kɔbɛ nɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ bɛ̀ yóó wɛ̃nnɛ́mɛ̀ dikpɑ̀ɑ̀tìyuu dimɑ́ɑ̀

15 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nyíɛ́ kɛ́ m bɛ́innɛ̀ kɛ dɔ̀: 16 Onìtì fɔ̃́, túótɛ́ kudɔú kɛ́wɑ̃ri ku ĩ́nkɛ̀ kɛ dɔ̀: Sudɑɑ kɔbɛ nɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ bɛ̀ɛ̀ bɛ̀ bonɛ̀, kɛ́túótɛ́ kutɛkù kɛ́wɑ̃ri ku ĩ́nkɛ̀: Sosɛfu (yoo Efɑdɑimmu) nɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ bɛ̀ɛ̀ ò bonɛ̀. 17 Kɑ̀ɑ ì wɛ̃nnɛ́ kɛ́pikú ɑ nɔ̀ùtɛ̀ miɛkɛ kɛ̀ ì ndò nkudɔú kumɑ́ɑ̀. 18 Kɑ̀ɑ botí kɔbɛ dɑ bekɛ kɛ tú ɑ́ bɛ̀ nɑ̀kɛ́ dɛ̀ bɛnkú mù. 19 Á bɛ̀ nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie n tú, n yóó túótɛ́mu Sosɛfu kó kudɔú nɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ bɛ̀ɛ̀ ò bonɛ̀, n yóó kù wɛ̃nnɛ́nɛ̀ Sudɑɑ kɔku nku kɛ́pikú kɛ̀ ìì nɑɑ́ nkudɔú kùmɑ́ɑ̀. 20 Esekiɛri ɑ bo mpikú dìì mɔ̀nnì idɛí ɑ wɑ̃̀ri ìì ĩ́nkɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ dɑ wúó, 21 ɑ bɛ̀ nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie n tú n yóó fietɛnɛ̀mu ibotí tɛì Isidɑyɛɛribɛ bɛ̀ cìɛ́tɛ́ kɛ́tɑɑ́ ìì miɛkɛ, n yóó bɛ̀ dènnɛnímu tipíìtì timɔu kɛ́ bɛ̀ tìí nkɛ́ bɛ̀ kpɛ̃nnɛ́ní bɛ tenkɛ̀ miɛkɛ, 22 kɛ́ bɛ̀ dɔ̀ɔ̀ kubotí kùmɑ́ɑ̀ bɛ tenkɛ̀ miɛkɛ, kɛ̀ bɛ̀ mbo bɛmbɛ Isidɑyɛɛribɛ bɛ tɑ̃rɛ̀ ĩ́nkɛ̀, kòo kpɑ̀ɑ̀tì omɑ́ɑ̀ mbɛ̀ bɑkɛ́, bɛ̀ tɛ̃́nkɛ bɑ́ ntú ibotí ìdɛ́ì kɛ mɔkɛ yɛkpɑ̀ɑ̀tìyɔ yɛ̀dɛ́ɛ̀. 23 Bɛ̀ tɛ̃́nkɛ bɑ́ nsĩ̀nkùnko bɛmɑ́ɑ̀ nɛ̀ sibɔɔtenkɑɑnìi nɛ̀ isɔkɛ kó mudɔɔ̀rìmù nɛ̀ munitikɔ̀ù. N yóó bɛ̀ dɛɛtɛ́nɛ̀mu bɛ yɛi mbɛ̀ dɔ̀ɔ̀ mɛ̀, kɛ́ bɛ̀ wèńkùnnɛ, kɛ̀ bɛ̀ ntú n kɔbɛ kɛ̀ m bɛ̀ te. 24 N kóo tɔ̃ntì Dɑfiti weè yó ntú bɛ kóo kpɑ̀ɑ̀tì, bɛ̀ yó mmɔkɛ ocɛ̃nti omɑ́ɑ̀ ndi kɛ́ntũ n kuɔ́, kɛ́yíe n tié, kɛ dɔɔri ì yɛ̃mmɛ̀, 25 kɛ́mbo dihɛì n do duɔ́ ndì n kóo tɔ̃ntì Sɑkɔbu, bɛ yɛmbɛ̀ do bo dìì miɛkɛ. Kɛ̀ bɛ̀ mbo bɛmbɛ nɛ̀ bɛ bí nɛ̀ bɛ yɑɑ̀bío sɑ̃́ɑ̃̀ kɛ̀ n kóo tɔ̃ntì Dɑfiti ntú bɛ kóo kpɑ̀ɑ̀tì sɑ̃́ɑ̃̀. 26 Kɛ̀ m bɛ̀ dɔ̀ɔ̀nɛ̀ mɛtɑummɛ̀ kɛ̀ ti nɑrikɛ kɛ̀ ti kó mɛtɑummɛ̀ mbo sɑ̃́ɑ̃̀. Kɛ̀ n wɛ̃tɛ kɛ́ bɛ̀ kɑ̀nnɛ bɛ ɛì kɛ́duɔ́ nkɛ̀ bɛ̀ɛ sṹṹ kɛ̀ n cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ mbo bɛ cuokɛ̀ sɑ̃́ɑ̃̀. 27 Kɛ̀ nní mbɛ̀ bonɛ̀ kɛ bɛ̀ te kɛ̀ bɛ̀ tu n kɔbɛ. 28 Kɛ̀ n cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ mbo bɛ cuokɛ̀ sɑ̃́ɑ̃̀ kɛ̀ yɛbotɛ̀ɛ bɑntɛ́ kɛ dò mmí ndi Yiɛ̀ nKuyie mmíì bɛ̀ cɑ̃̀ńnɛ́.

38

Kuyie nkpɑnnɛ̀ tì Kɔku Mɑkɔku kóo kpɑ̀ɑ̀tì

1 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nní mbɛ́innɛ̀ kɛ dɔ̀: 2 Onìtì fɔ̃́, wɛ̃ɛ̃tɛ okpɑ̀ɑ̀tì Kɔku wèè bo Mɑkɔku tenkɛ̀ miɛkɛ, weè tu Mɛsɛki kɔbɛ nɛ̀ Tubɑɑdi kɔbɛ kóo kpɑ̀ɑ̀tì diɛwè, kóò kpɑnnɛ̀. Nɑ́kɛ́ we m pɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì. 3 Á ò nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie n tú: N yìtɛ́ kɛ cómmúmu wenwe okpɑ̀ɑ̀tì Kɔku o kpɛ́í, wenwe wèè tu Mɛsɛki nɛ̀ Tubɑɑdi bɛ kóo kpɑ̀ɑ̀tì diɛwè. 4 Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie n tú n yóó ò dintɛ́mu, kɛ́tɔ̃nnɛ́ o yɛ̀ì kuyĩmpie, nkóò dènnɛ wenwe nɛ̀ o ɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ nɛ̀ sisɛ̃ĩ́ nɛ̀ si dèèbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ bɑ̀ɑ́tí weti weti kɛ̀ bɛ tĩ̀nnì sũ, kɛ̀ bɛ̀ tɔ tikpɑ̀rìnɛntì nɛ̀ tidɔpììtì kɛ tú bɛkpɑ̀rìnuɔmbɛ. 5 Pɛrɛsi nɛ̀ Kuusi nɛ̀ Puti kɛ̀ bɛ kɔbɛ bɛ̀ nɛínɛ̀ kɛ tɔ tidɔpììtì, kɛ ókɛ́ yɛpìkɛ̀. 6 Kɔmɛɛ nɛ̀ o kó bɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ nɛ̀ Bɛti-Tokɑmɑɑ, wèè bo kubɑkù yoú nɛ̀ o ɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ bɛmɔu kɛ̀ yɛbotɛ̀ pɛ́u ò nɛínɛ̀. 7 Wèe bɑ́ɑ́tí wenwe nɛ̀ o ɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ nɛ̀ bɛ̀ɛ̀ ò bonɛ̀ kòò mbɛ̀ ni. 8 Dɛ kó yɛwe bo tuɔkɛ dìì mɔ̀nnì n yóó wɛ̃tɛ kɛ́ dɑ tɔ̃mmu kɑ̀ɑ kɔtɛ kɛ́ do dihɛì n nìtìbɛ̀ do bo dì, kɛ̀ dikpɑ̀nnìi bɛ̀ cíɛ, kɛ̀ bɛ̀ɛ tɑɑ́ ibotí tɛì miɛkɛ kɛ̀ bɛ kó kɛtenkɛ̀ɛ dɔúnko yɛmɔ̀rɛ̀ mɑyɛ̀ miɛkɛ, di mmɔ̀nnì kɛ̀ bɛ̀ɛ konní kɛ́kɑri bɑ̀mmùù. Dɛ̀ bo yíɛ́ yɛbie mmɑyɛ̀ miɛkɛ kɛ̀ n dɑ tɔ̃mmu bɛ̀ɛ̀ yentɛ́nɛ̀ mudoò bɛ tenkɛ̀, Isidɑyɛɛribɛ tɑ̃rɛ̀ yɛ̀ɛ̀ do dɔúnko kɛ́nɑɑ́ ntidobontì. Nɛ̀ bɛ̀ yɑ̀tɛnɛ̀ dìì yiè ibotí tɛì kɛ konní, bɛ̀ bo kɛ̀ dɛ̀ bɛ̀ nɑɑtimu, tìmɑtì í bɛ̀ kɔɔ́nnɛ̀. 9 Dɛ mɔ̀nnì ndi n yóó duɔ́mmɛ̀ wenwe nɛ̀ o ɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ nɛ̀ o nìtìbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ ò bonɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ɛ bɛ̀ do kuyɑɑkù kperíkù kɔ̃mɛ, kɛ́ bɛ̀ dɑ̀tínnɛ́ diwɛtirì tɛ̃mɛ̀.

10 Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie mmíì bɛ́i. Dɛ yiè bo tuɔkɛ dìì yiè mɛyɛ̀mmɛ̀ mɑmɛ̀ bo ò tɑ kòò totí iyɛntotí yɛiyi. 11 Kɛ dɔ̀ ò bo kɔtɛ kɛ́do bɛnìtìbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ kɑ̀ri bɑ̀mmùù bɑ́ dɛ̀mɑrɛ̀ í bɛ̀ kɔɔ́nnɛ̀, bɛ̀ bo yɛ̀ɛ̀ ɛkɛ̀ feíomu, dɛ̀mɑrɛ̀ í yɛ̀ kɑ̃nkɛ́, iduotí í yɛ̀ fitɛ́ yɛ̀ í kpetí kɛ pɑ́kɛ́. 12 Dɛ̀ yóó mɛ nyĩ́ kòo kɔtɛ kɛ́do yɛhɛkɛ̀ yɛ̀ɛ̀ do tú tidobontì kɛ̀ bɛ̀ wɛ̃̀tɛ kɛ́ yɛ̀ mɑɑ́, kɛ́ yɛ̀ pɔ̀ntɛ kɛ́hɛí bɛ kpɛrɛ, bɛ̀ yɛ̀nní ibotí tɛì miɛkɛ nkɛ kɛ bo fɛhɛiwuonfɛ kɛ mɔkɛ iwũɔ̃ nɛ̀ bɛ kpɛrɛ. 13 Sebɑɑ ɛì kɔbɛ nɛ̀ Dedɑnni ɛì kɔbɛ nɛ̀ Tɑdisisi kó bɛpotɑmbɛ̀ bɛ̀ bo nhò bèkú kɛ tú: A kɔ̀tɛní nɛ̀ ɑ ɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ kɛ bo ti pɔntɛmu kɛ́hɛí mɛsɔɔ nnɛ̀ tìmɑ́tì pɛ́ítì kɛ́pĩ́mmú ti pe kɛ́fekɛ ti potɑntì kɛ́mɔɔtɛ tikpɑ̀tì pɛ́u yɑ́ɑ̀bɑ?

14 Dɛɛ̀ kpɛ́í nte mí ndi Yiɛ̀ nKuyie nkɛ̀ n tú: Onìtì fɔ̃́, nhɑ́ nɑ́kɛ́ Kɔku kɛ dɔ̀: Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie n tú n nìtìbɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ yó nkɑri fɛ̃̀ɛ̃̀ nwe, kòo bɛ̀ do. 15 Ò yóó ítɛ́ní o ciɛ nkɛ kubɑkù yoú nɛ̀ o ɑ̃ɑ̃pɔ̀nsɑ̃ndèèbɛ̀ pɛ́u bɛ̀ í yó ndò nkɛ́nɑ kɛ́kɑɑ nkɛ́deè. 16 Kɛ̀ bɛ̀ɛ kɔtɛní kɛ́do n nìtìbɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ kɛ́ bɛ̀ dɑ̀tínnɛ́ diwɛtirì tɛ̃mɛ̀. Yɛwe sɔnyɛ miɛkɛ nkɛ n yóó duɔ́mmɛ̀ kòo do n nìtìbɛ̀ tenkɛ̀ wenwe Kɔku. Nɛ̀ o borɛ̀ ndɛ n yóó bɛnkɛmɛ̀ yɛbotɛ̀ n túmɛ̀ Kuyie nkɛ kpɑ mɛyɛi nkɛ̀ yɛ̀ m bɑntɛ́.

17 Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie n nɑ́ɑ́mmu kɛ tú: Weè kpɛ́í nkɛ n duɔ́mmɛ̀ kɛ̀ m pɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑm̀bɛ̀ bɛ̀ɛ̀ bo Isidɑyɛɛribɛ miɛkɛ kɛ̀ bɛ̀ nɑ̀kɛ́ nɛ̀ dimɔ̀nnì kɛ tú: Yɛmɔ̀rɛ̀ sɔnyɛ miɛkɛ m bo duɔ́ nkòo bɛ̀ do mudoò. 18 Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie m bɛ́immu kɛ tú: Kɔku bo do dìì yiè n nìtìbɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ, m miɛkɛ bo ò yɛ̀ mɛdiɛ̀. 19 Dɛ yiè dɛ̀ bo n yonkɛ, kɛ̀ m miɛkɛɛ ò yɛ̀, mí ndi Yiɛ̀ nKuyie mmíì bɛ́i. Dɛ yiè kunɔɔ̀roo bo dɑ́tínnɛ́ Isidɑyɛɛribɛ tenkɛ̀ miɛkɛ. 20 Dɛ yiè dɑ̀mɛ́ɛ̀rì kó siyĩĩ nɛ̀ sinɔɔ nɛ̀ tiwɑnwɑntì nɛ̀ dɛbɑmbɑɑ̀nnɛ̀ nɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ bo kɛtenkɛ̀ dɛ kɔ̃̀ntì bo ɑɑ́, kɛ̀ yɛtɑ̃rɛ̀ɛ puɔ nkɛ̀ yɛpèrɛ̀ɛ duoní kɛ̀ iduotíi duó. 21 M bo duɔ́ nkɛ̀ tipíìtì timɔu kɔbɛɛ do Kɔku mudoò kòo ɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ɛ kóntɛ́ kɛ́nkɔù bɛmɑ́ɑ̀. Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie mmíì bɛ́i. 22 M bo duɔ́ nkɛ̀ bɛ dootitɔbɛ̀ mbɛ̀ kɔ̀ù, kɛ̀ mutenkṹṹ mbɛ̀ kɔ̀ù. M bo duɔnní fɛtɑɑfɛ̀ diɛfɛ̀ nɛ̀ yɛmɑ́tɑ̃́rɛ̀ nɛ̀ muhɑ̃ɑ̃́ nnɛ̀ muhɑ̃ɑ̃yuo nho ĩ́nkɛ̀, wenwe nɛ̀ o ɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ nɛ̀ bɛ̀ɛ̀ kó dimɑ̀ɑ̀ ò bonɛ̀. 23 M bo bɛnkɛ yɛbotɛ̀ pɛ́u n dɛumɛ̀ kɛ kpɑ mɛyɛi nkɛ̀ yɛ̀ɛ bɑntɛ́ n túmɛ̀ di Yiɛ̀ nKuyie.

39

Kuyie nyíɛ́ kɛ kpɑnnɛ̀mɛ̀ Kɔku

1 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nyíɛ́ kɛ́ m bɛ́innɛ̀ kɛ dɔ̀: Onìtì fɔ̃́, nɑ́kɛ́ Kɔku m pɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì. Nɑ́kɛ́ we kɛ dɔ̀: Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie n tú: N yìtɛ́ kɛ còḿmúmu wenwe Kɔku wèè tu Mɛsɛki nɛ̀ Tubɑɑdi bɛ kóo kpɑ̀ɑ̀tì diɛwè o kpɛ́í. 2 N yóó ò íimmu o ɛì kubɑkù yoú kɛ́ nhò ni kóò kɔ̀tɛnɛ̀ kòo do Isidɑyɛɛribɛ ɛkɛ̀ yɛtɑ̃rɛ̀ ĩ́nkɛ̀ kpɛyɛ. 3 N yóó dɛ nkéétɛ́ o tɑ̃mmù o nɔ̀ùtɛ̀ cɑ̃̀nkutɛ̀ miɛkɛ, kòo pie nfítɛ́ tɛyoutɛ miɛkɛ kɛ́do. 4 Ò yóó dɛ nkú Isidɑyɛɛribɛ tɑ̃rɛ̀ ĩ́nkɛ̀ wenwe nɛ̀ o ɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ nɛ̀ o nìtìbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ ò bonɛ̀. Timɑncòntì nɛ̀ tikpɑsĩ̀ntì dɛɛ̀ yóó ò di. 5 Ò yóó kú dikpɑ́ɑ̀ miɛkɛ nkɛ, mí di Yiɛ̀ nKuyie mmíì bɛ́i. 6 M bo bɔntɛ́ muhɑ̃ɑ̃́ Mɑkɔku tenkɛ̀ nɛ̀ kɛtenkɛ̀ kɛ̀ɛ̀ sokɛ́ dɑ̀mɛ́ɛ̀rì cuokɛ̀ kɛ̀ɛ̀ kó yɛhɛkɛ̀ kɔbɛ kɑri fɛ̃̀ɛ̃̀, kɛ̀ bɛ̀ɛ bɑntɛ́ n túmɛ̀ di Yiɛ̀ nKuyie. 7 M bo bɛnkɛ n nìtìbɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ n yètìrì tumɛ̀: Kpɑ mɛyɛi. Dɛ mɔ̀nnì bɛ̀ tɛ̃́nkɛ bɑ́ ndì cɑɑ̀ri, kɛ̀ yɛbotɛ̀ɛ bɑntɛ́ kɛ do mmí ndi Yiɛ̀ nKuyie nyIsidɑyɛɛribɛ tũ nkù n kpɑ mɛyɛi. 8 Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie n nɑ̀kɛ́ dìì yiè kpɛ́í tùɔ̀kɛnímu kɛ dèè, dɛ̀ yóó dɔɔ̀mu, mí ndi Yiɛ̀ nKuyie mmíì bɛ́i. 9 Dɛ mɔ̀nnì Isidɑyɛɛribɛ ɛkɛ̀ kɔbɛ bo yɛ̀nní kɛ́cɔ́u mbɛ dootitɔbɛ̀ kpɑ̀rìnɛntì nɛ̀ tidɔpììtì nɛ̀ dɛtɑ̃nnɛ̀ nɛ̀ ipie nnɛ̀ yɛkpɑ̃ɑ̃̀ nnɛ̀ tikpɑ̃nseuti, bɛ̀ bo ntuɔtìnɛ̀ dɛ kó idɛí kɛ dɔ̀ yɛbie nyɛ̀yiekɛ̀. 10 Bɛ̀ tɛ̃́nkɛ bɑ́ ntɑɑ̀ dikpɑ́ɑ̀ mudɑkɑ́ù, bɛ̀ tɛ̃́nkɛ bɑ́ nkɔ̃ũ idɛí titúútì miɛkɛ, tikpɑ̀rìnɛntì nti bɛ̀ yó ntuɔ̀tìmɛ̀. Dɛ mɔ̀nnì bɛ̀ɛ̀ do bɛ̀ pùɔ nkɛ́hɛí bɛ kpɛrɛ, bɛ̀ múnkɛ bo bɛ̀ pùɔ kɛ́hɛí bɛ kpɛrɛ. Mí nKuyie mmíì bɛ́i.

11 Dɛ yiè Kɔku fɔ̃ti bo mbo Isidɑyɛɛribɛ tenkɛ̀ dibòrì dìì yètìrì feí, kupotɑncɛ yiɛ̀ kùù biriku, mukɔ́kúɔ́ nkóo dɑ̀mɛ́ɛ̀rì, diyiè kɛ̀ yìɛ̀ní kɛ̀ɛ̀ bíɛ́kɛ̀. Dɛ yiè dɛ kó kucɛ bo ĩ́tínnɛ́, bɛ̀ bo dɛ̀ kũnnɛ́ Kɔku, kɛ́yú dɛborɛ̀ kɛ dɔ̀: Kɔku nɛ̀ o ɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ bɛ biriku. 12 Isidɑyɛɛribɛ bo mbɛ̀ kũrì kɛ bo wénkùnnɛ bɛ ɛì, bɛ̀ bo mbɛ̀ kũrì kɛ dɔ̀ bɛtɑ̃̀ɑ̃̀bɛ̀ bɛ̀yiekɛ̀. 13 Isidɑyɛɛribɛ tenkɛ̀ kɛmɔu miɛkɛ, òmɔù í yó nkpɑ, bɛ kũnnímù, dɛ yó ndò ntɛpɔ̀tɛ̀ ntɛ bɛ kpɛ́í. M bo bɛ̀ bɛnkɛ dɛ yiè n dɛumɛ̀, mí ndi Yiɛ̀ nKuyie mmíì bɛ́i. 14 Dɛ kó difɔ̃nkúò bɛ̀ bo tɑ̃nkɛ́ bɛnìtìbɛ̀ kɛ̀ bɛ kó mutɔ̃mmú ntú bɛ̀ bo nfirìmɛ̀ bɛ tenkɛ̀ kɛmɔu miɛkɛ kɛ kũrì bɛ̀ɛ̀ kpɑɑ́ kpɑɑ́ kɛ bo wénkùnnɛ bɛ tenkɛ̀. 15 Kɛ̀ bɛ̀ nfirì, kòò mɔù yɑ̀ yɛnitikṹɔ̃̀, wèe tíí nyɛtɑ̃́rɛ̀ dɛborɛ̀ kɛ́cóú nkɛ̀ bɛfɔ̃tikeubɛ̀ɛ yɛ̀ tùótɛ́ kɛ́kũnnɛ́ kubiriku bɛ̀ tu kù: Kɔku nɛ̀ o ɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ biriku. 16 Kɛ̀ bɛ̀ɛ yú dihɛì tɛrì mɑrì kɛ dɔ̀: Kunitisṹkù, bɛ̀ kũnnɛ́ kùu nitisṹkù kpɛ́í. Mɛm̀mɛ kɛ̀ dihɛìi wenkɛ.

17 Dɛ kó difɔ̃nkúò kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nyíɛ́ kɛ́ m bɛ́innɛ̀ kɛ dɔ̀: Onìtì fɔ̃́, nɑ́kɛ́ tinɔ̀tì timɔu botí tipíìtì timɔu kpɛti nɛ̀ dɛsĩ̀nnɛ̀ dɛmɔu kɛ dɔ̀: Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie n tú dɛ̀ɛ tíí nyIsidɑyɛɛribɛ tɑ̃rɛ̀ ĩ́nkɛ̀ kɛ̀ n dɔ́ kɛ dɛ̀ pɑ̃ dipɑ̃nnì diɛrì ndi. Dɛ̀ bo di initimɑ̀ɑ nkɛ́yɑ̃̀ mmɛnitiyĩ̀ĩ̀. 18 Dɛ̀ yóó cɑ́ɑ́kɛ́mu bɛkpɑ̀rìtiebɛ kɛ́yɑ̃̀ bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ yĩ̀ĩ̀. M bɛ̀ ndɛ̀ pɑ̃mu, Bɑsɑ̃ɑ̃ tenkɛ̀ kó yɛpedɑkɛ̀ nyɛ nɛ̀ ipeni nɛ̀ sibɔɔ́ nɛ̀ inɑ̀ɑ̀kɛ dɛ̀ɛ̀ ɑ̃ mɛkùɔ̀. 19 M bɛ̀ ndɛ̀ pɑ̃mu kɛ̀ dɛ̀ bo bɛ̀ cɑ̀ɑ́kɛ́ nɛ̀ bɛ kùɔ̀ nkɛ́nsɑ̀nnɛ̀, kɛ́yɑ̃̀ bɛ yĩ̀ĩ̀ nkɛ́muɔ́. 20 N dɛ̀ ɑ̃nnɛ́ dibɑnni ndi kɛ̀ dɛ̀ bo cɑ́ɑ́kɛ́ sikpɑ̀rìsɛ̃ĩ́ nɛ̀ si dèèbɛ̀, bɛkpɑ̀rìnuɔmbɛ nɛ̀ bɛ ɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀, mí ndi Yiɛ̀ nKuyie mmíì bɛ́i.

21 M bo bɛnkɛ yɛbotɛ̀ n dɛumɛ̀, m bo yɛ̀ ɑ̃nnɛ́ dìì mɔ̀nnì tɛnɔ̀ùtɛ̀ yɛ̀ bo yɑ̀ n dòmmɛ̀. 22 Kɛ túótɛ́ dɛ kó diyiè nɛ̀ dɛ ììkòo Isidɑyɛɛribɛ bo bɑntɛ́ kɛ dò mmí ndi Yiɛ̀ nKuyie mmíì bɛ̀ te.

Esekiɛri wɛ̃̀tɛ kɛ kòńtɛ́mɛ̀ o pɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì

23 Dɛ yiè yɛbotɛ̀ bo bɑntɛ́ kɛ dò nyIsidɑyɛɛribɛ yɛi nkpɛ́í nte kɛ̀ bɛ̀ cìɛ́tɛ́ bɛ ciɛ kɛ tɑ bɛtɔbɛ̀ tenkɛ̀, kɛ bɑntɛ́ kɛ dò mbɛ̀ yetɛ n kpɛti nti kɛ̀ m bɛ̀ bùtínnɛ́, kɛ̀ bɛ̀ tɑ bɛ dootitɔbɛ̀ nɔu miɛkɛ kɛ̀ bɛ̀ bɛ̀ kɔ̀ù. 24 Bɛ̀ yetɛ mɛ̀ɛ̀ kpɛ́í n kpɛti kɛ sĩ̀ntɛ, dɛɛ̀ te kɛ̀ m bɛ̀ bùtínnɛ́. Bɛ̀ bo bɑntɛ́ kɛ dò m bɛ̀ dɔ̀ɔ̀ bɛ̀ mɑ̀nnɛ̀ dɛ̀ndɛ.

25 Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie mmíì bɛ́i nkɛ tú: M bo wɛ̃tɛ kɛ́tɛ̃́nnɛ́ní Sɑkɔbu yɑɑ̀bí ìì tu tidɑɑtì bɛtɔbɛ̀ tenkɛ̀. Mɛsémmɛ̀ mɛɛ̀ bɛ̀ nni mbonɛ̀ kɛ̀ dɛ̀ n yóù n yetìsɑ̀ɑ̀rì cɑ̀ɑ̀ri mɛ̀ɛ̀ kpɛ́í. 26 Bɛ̀ bo mbo dìì mɔ̀nnì bɛ ɛì miɛkɛ bɑ̀mmùù bɑ́ òmɔù í bɛ̀ kɔɔ́nnɛ̀ bɛ̀ bo yɛ̃̀ nyifɛi kpɛrɛ bɛ̀ do dɔɔri dɛ̀ n yììkɛ̀ nɛ̀ bɛ̀ do yetírímɛ̀ n kpɛti. 27 M bo bɛ̀ dènnɛní dìì mɔ̀nnì bɛ dootitɔbɛ̀ ɛkɛ̀ kɛ́wɛ̃tɛ kɛ́ bɛ̀ tìí mbɛ tenkɛ̀. Nɛ̀ bɛ borɛ̀ ndɛ n yóó bɛnkɛmɛ̀ yɛbotɛ̀ n kpɑmɛ̀ mɛyɛi, 28 kɛ̀ yɛ̀ɛ bɑntɛ́ mí ndi Yiɛ̀ nKuyie mmíì bɛ̀ temɛ̀, kɛ yɛ̃́ n yóó bɛ̀ dènnɛnímɛ̀ ibotí tɛì miɛkɛ, kɛ́wɛ̃tɛ kɛ́ bɛ̀ tìí mbɛ tenkɛ̀ miɛkɛ. Bɛ kóò mɔù tɛ̃́nkɛ bɑ́ nkpɑɑní dɛ bíɛ́kɛ̀. 29 Dɛ mɔ̀nnì n tɛ̃́nkɛ bɑ́ɑ́ bɛ̀ bùtínnɛ́, kɛ yɛ̃́ n yóó cṹũnnímɛ̀ n Yɑɑ́ mbɛ ĩ́nkɛ̀. Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie mmíì bɛ́i.

KUYIE MBƐNKƐMƐ̀ ESEKIƐRI KU CƐ̃PÀNTƐ̀ YÓ NDÒMMƐ̀

40

1 Kɛ̀ dɛ̀ mmɔkɛ yɛbie nsipísìdɛ́ nɛ̀ yɛ̀nùmmù nɛ̀ bɛ̀ ti pĩ̀ḿmɛ̀ kɛ kònnɛ̀ Bɑbidɔnni dibenni tɑ̃̀nkù ketiwè kó diyiè píínnì yiè, kɛ sɔ̃́ ndɛ̀ mɔ̀kɛ yɛbie ntɛpíítɛ̀ nɛ̀ yɛ̀nɑ̀ɑ̀ nɛ̀ bɛ̀ pɔ̀ntɛmɛ̀ Sedisɑdɛmmu. Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nwɛ̃rímúu cútɛ́ní n yĩ́nkɛ̀ kɛ́ntɔ kɛ́kɔtɛnɛ̀ dɛ bíɛ́kɛ̀. 2 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nni mbɛnkɛ kɛ̀ dɛ̀ ndònnɛ̀ m bo Isidɑyɛɛribɛ tenkɛ̀ kɛ cómmú ditɑ̃rì diɛrì mɑrì ĩ́nkɛ̀, di bɑkù cɑ̃̀nku diyiè yìɛ̀ní kɛ̀ɛ̀ bíɛ́kɛ̀, kɛ̀ dɛ̀ dò mbɛ̀ mɑɑ́ dihɛì diɛrì. 3 Kɛ̀ ti tuɔkoo dɛborɛ̀ kɛ̀ n yɑ̀ onìtì mɔù, kòo kɔ̃̀ntì dònnɛ̀ disɔɔwũɔ̃̀, kòò tɔ kuhɔ̃ũ kùù dùɔ̀kɛnɛ̀ titɔ̃nkpetì nɛ̀ kupɑ̀ɑ̀ti kùù beúnɛ̀ kɛ cómmú dihɛì kó dibòrì. 4 Kɛ̀ dɛ kóo nìtì n nɑ́kɛ́ kɛ dɔ̀: Onìtì fɔ̃́, wéntɛ́ mɛsɑ̀ɑ̀ nkɛ́kéntɛ́ mɛsɑ̀ɑ̀, kɛ́ndɑkɛ n yóó dɑ bɛnkɛ dɛ̀ kpɛ́í dɛmɔu, kɛ yɛ̃́ bɛ̀ dɑ kɔ̀tɛnɛ̀nímɛ̀ diɛ nkɑ̀ɑ bo dɛ nyɑ̀. A bo yɑ̀ dɛ̀ɛ̀ kó dimɑ̀ɑ̀ ɑ́ dɛ̀ bɛnkɛ Isidɑyɛɛribɛ.

Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ dɑ̀nkù nɛ̀ tɛ cɑ̀kɛ̀ ditowɑɑ̀ bíɛ́kɛ̀ kpɛyɛ

5 Kɛ̀ Kuyie mpɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑǹtòo bɛ́i nkɛ dɔ̀: Mɛm̀mɛ n yɑ̀mɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kɛ̀ kuduotí tɛ̀ fitɛ́ tipíìtì timɔu, kòo nìtì wenwe pikú kùù pɑ̀ɑ̀ti okùmɛ̀ bo mɛ́tìrì mɛ̀tɑ̃ɑ̃ti, kòò bennɛ́ dɛ kó kuduotí cɛ̃́ɛ̃̀ kɛ̀ mɛ̀ mbo dɛ kó kupɑ̀ɑ̀ti mɛ̀mɑ́ɑ̀, kɛ̀ mɛcómmɛ̀ nkù bo mɛ̀mɑ́ɑ̀. 6 Ò dèè mɛmmɛ kɛ́kɔtɛ dibòrì dìì bo diyiè yìɛ̀ní kɛ̀ɛ̀ bíɛ́kɛ̀ kɛ́dekɛ yɛdɛtìsɑ̀kɛ̀, kɛ́bennɛ́ dibòrì cɛ̃́ɛ̃̀ nkɛ̀ mɛ̀ mbo dɛ kó kupɑ̀ɑ̀ti mɛ̀mɑ́ɑ̀. 7 Kòò bennɛ́ yɛtuo bɛ̀ mɑɑ́ yɛ̀ kɛ cɑ̀tínnɛ́ kuduotí, bɛ̀ɛ̀ bɑ̀ɑ ti Yiɛ̀ nKuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ bɛ̀ níí yó mbo yɛ̀, kɛ̀ di okùmɛ̀ mbo kupɑ̀ɑ̀ti mɛ̀mɑ́ɑ̀, mɛpɛ̃kùmɛ̀ kupɑ̀ɑ̀ti mɛ̀mɑ́ɑ̀, iduotí ìì sokɛ́ dɛ kó yɛtuo cuokɛ̀ kɛ̀ ì cɛ̃́ɛ̃́kù mbo mɛ́tìrì mɛ̀tɑ̃ɑ̃ti, kɛ̀ yɛ kó yɛbòrɛ̀ yɛ̀ɛ̀ wetí kukpɑ̃́nkpɑ̃́nkù kɛ̀ yɛ̀ cɛ̃́ɛ̃́kù mbo kupɑ̀ɑ̀ti mɛ̀mɑ́ɑ̀ mɛ̀mɑ́ɑ̀. 8-9 Kòò bennɛ́ kukpɑ̃́nkpɑ̃́nkù kó dibòrì dɛ miɛkɛ kpɛri, kɛ̀ mɛpɛ̃kùmɛ̀ mbo mɛ́tìrì mɛ̀nɑ̀ɑ̀, imɑrí kó mɛcɛ̃́ɛ̃̀ mɛ́tìrì òmɑ́ɑ̀. 10 Dɛ kó yɛtuo bɛ̀ cɑ̀tínnɛ́ yɛ̀ kɛ̀ yɛ̀ bo yɛ̀tɑ̃ɑ̃ti yɛ̀tɑ̃ɑ̃ti, bɑ́ kùù píkù kɛ mɑ yɛmɔu, iduotí ìì sokɛ́ yɛ cuokɛ̀ kɛ̀ ì mɑ̀ imɔu. 11 Kòò bennɛ́ ditowɑɑ̀ kó dibòrì kɛ̀ mɛpɛ̃kùmɛ̀ mbo mɛ́tìrì mɛ̀nùmmù, mɛokùmɛ̀ mɛ́tìrì mɛ̀kuɔ̀ nɛ̀ dikéè. 12 Kɛ̀ kuduotí mɑkù bo dɛ kó yɛtuo ììkɛ̀ kɛ̀ ku okùmɛ̀ bo mɛ́tìrì kó dikéè ku píìtì timɔu. Bɑ́ dìì tou kɛ̀ di mɔ̀kɛ mɛ́tìrì mɛ̀tɑ̃ɑ̃ti bɑ́ kùù píkù. 13 Kòò bennɛ́ di ntou mɑ̀nku kɛ́ntɔ kɛ́tuɔkɛnɛ̀ ditɛrì kɔku kɛ̀ dɛ̀ mbo mɛ́tìrì tɛpíítɛ̀ nɛ̀ mɛ̀dɛ́ nɛ̀ dikéè bɑ́ dìì bòrì kɛ̀ di wetí ditɛrì. 14 Kòò bennɛ́ kukpɑ̃́nkpɑ̃́nkù kɛ̀ kù mbo mɛ́tìrì tɛpíítɛ̀ kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kó kudɑ̀nkù fitɛ́ dɛ kó kukpɑ̃́nkpɑ̃́nkù tipíìtì timɔu. 15 Mɛfíè mmɛ̀ɛ̀ duɔ́ kukpɑ̃́nkpɑ̃́nkù dibòrì ditowɑɑ̀ kpɛri kɛ́ntɔ kɛ́tuɔkɛnɛ̀ dɛ miɛkɛ kpɛri kɛ̀ mɛ̀ mbo mɛ́tìrì sipísìdɛ́ nɛ̀ mɛ̀nùmmù. 16 Yɛtuo bɛ̀ mɑɑ́ yɛ̀ kɛ cɑ̀tínnɛ́ kuduotí bɛ̀ɛ̀ bɑ̀ɑ ti Yiɛ̀ nKuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ bɛ̀ níí yó mbo yɛ̀, kɛ̀ yɛ̀ mmɔkɛ fenɛ́tìbɛ̀ ditowɑɑ̀ bíɛ́kɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ kpetí simɑ́tìdìi kɛ̀ iduotí ìì yɛ̀ tukúnɛ̀ kɛ̀ ì bɛ̀ mɔ̀kɛ kɛ̀ kukpɑ̃́nkpɑ̃́nkù bɛ̀ mɔ̀kɛ. Kɛ̀ bɛ̀ kerí dɛ miɛkɛ bíɛ́kɛ̀ kɛ̀ dɛ̀ dò ntipuonti.

17 Kɛ̀ dɛ kóo nìtì n tɑnnɛ́ Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kudɑ̀nkù ditowɑɑ̀ kɔku kɛ̀ tidieti dɛ bo kɛ cè kɛ dɑ̀ri yɛtɑ̃́sɑ̀ɑ̀yɛ̀ kɛ fitɛ́, kɛ̀ tidieti bo sipísìtɑ̃ɑ̃ti. 18 Bɛ̀ cè kɛ dɑ̀ri yɛ̀ɛ̀ tɑ̃́rɛ̀ yɛɛ̀ bòrɛ̀ bo tipíìtì dɛ miɛkɛ bíɛ́kɛ̀ kɛ̀ yɛ okùmɛ̀ mɑ̀nnɛ̀ yɛbòrɛ̀ kɔ̃mɛ. 19 Kòò bennɛ́ dibòrì dɛ miɛkɛ kpɛri kɛ́ntɔ kɛ́tuɔkɛnɛ̀ ditowɑɑ̀ kpɛri, dìì kɔ̀rìnɛ̀ Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ dɑ̀nkù dɛ miɛkɛ kɔku, kɛ̀ dɛ̀ mbo mɛ́tìrì sipísìnùmmù. Ò bennɛ́ mɛmmɛ diyiè yìɛ̀ní kɛ̀ɛ̀ bíɛ́kɛ̀ kó yɛbòrɛ̀. 20 Dɛ kó difɔ̃nkúò kɛ́bennɛ́ kubɑkù cɑ̃̀nku bíɛ́kɛ̀ kó dibòrì dìì kɔ̀rìnɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kó kudɑ̀nkù ditowɑɑ̀ kɔku, di okùmɛ̀ nɛ̀ di pɛ̃kùmɛ̀. 21 Kɛ̀ yɛtuo bɛ̀ mɑɑ́ yɛ̀ bɛ̀ɛ̀ bo mbɑɑ ti Yiɛ̀ nKuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ bɛ kpɛ́í, nkɛ̀ yɛ̀ mbo yɛ̀tɑ̃ɑ̃ti yɛ̀tɑ̃ɑ̃ti bɑ́ kùù píkù. Iduotí ìì yɛ̀ cɑ̀ɑ́tínɛ̀ nɛ̀ dɛ kó kukpɑ̃́nkpɑ̃́nkù, dɛ okùmɛ̀ nɛ̀ dɛ pɛ̃kùmɛ̀ kɛ̀ dɛ̀ mmɑnnɛ̀ dɛketirì kɔ̃mɛ do mɑmɛ̀. Mɛokùmɛ̀ mɛ́tìrì sipísìdɛ́ nɛ̀ mɛ̀nùmmù, mɛpɛ̃kùmɛ̀ mɛ́tìrì tɛpíítɛ̀ nɛ̀ mɛ̀dɛ́mɛ̀ nɛ̀ dikéè. 22 Dɛ kóo fenɛ́tìbɛ̀ nɛ̀ dɛ kó kukpɑ̃́nkpɑ̃́nkù nɛ̀ dɛ̀ɛ̀ kerí kɛ̀ dò ntipuonti kɛ mɑnnɛ̀ diyiè yìɛ̀ kɛ̀ɛ̀ bíɛ́kɛ̀ kpɛrɛ, kɛ̀ yɛdɛtìsɑ̀kɛ̀ bo yɛ̀yiekɛ̀ kɛ tùɔ̀kɛnɛ̀ kukpɑ̃́nkpɑ̃́nkù dɛ miɛkɛ kɔku. 23 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ dɑ̀nkù dɛ miɛkɛ kɔku kó dibòrì, kɛ̀ kubɑkù cɑ̃̀nku kpɛri wetí kuyoú kpɛri kɛ̀ dɛyììkɛ̀ kpɛri wetí diyiè yìɛ̀ kɛ̀ɛ̀ kpɛri, kòo bennɛ́ mɛfíè mmɛ̀ɛ̀ sokɛ́ yɛbòrɛ̀ sɑ̀ku kɛ̀ dɛ̀ mbo mɛ́tìrì sipísìnùmmù. 24 Dɛ kó difɔ̃nkúò kòo n kɔtɛnɛ̀ kubɑkù cɑ̃̀nku bíɛ́kɛ̀, kɛ̀ dibòrì mɑrì bo dɛ bíɛ́kɛ̀, kòò bennɛ́ dɛ kó yɛtuo nɛ̀ iduotí nɛ̀ di kó kukpɑ̃́nkpɑ̃́nkù kɛ̀ dɛ̀ mmɑnnɛ̀ dɛtɛrɛ̀ do mɑmɛ̀. 25 Dibòrì nɛ̀ di kó kukpɑ̃́nkpɑ̃́nkù kɛ̀ dɛ̀ mmɔkɛ fenɛ́ttìbɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ dònnɛ̀ bɛtɔbɛ̀ do dòmmɛ̀ kɛ fitɛ́, kɛ̀ bɛ okùmɛ̀ bo mɛ́tìrì sipísìdɛ́ nɛ̀ mɛ̀nùmmù, mɛpɛ̃kùmɛ̀ mɛ́tìrì tɛpíítɛ̀ nɛ̀ mɛ̀dɛ́mɛ̀. 26 Mɛfíè mmɛ̀ɛ̀ duɔ́ dibòrì nɛ̀ kukpɑ̃́nkpɑ̃́nkù dɛ cuokɛ̀ kɛ̀ mɛ̀ mbo yɛdɛtìsɑ̀kɛ̀ yɛ̀yiekɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ kerí dɛ kó iduotí kɛ̀ dɛ̀ dò ntipuonti kɛ fitɛ́. 27 Kɛ̀ dibòrì bo dìì kɔ̀rìnɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kó kudɑ̀nkù dɛ miɛkɛ kɔku, kɛ̀ bo kubɑkù cɑ̃̀nku bíɛ́kɛ̀, kòò bennɛ́ di mbòrì kɛ́ntɔ kɛ́tuɔkɛnɛ̀ ditɛrì kɛ̀ dɛ̀ mbo mɛ́tìrì sipísìnùmmù.

Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ dɑ̀nkù nɛ̀ tɛ bòrɛ̀ dɛ miɛkɛ bíɛ́kɛ̀ kpɛyɛ

28 Mɛm̀mɛ kòò duɔ́ nkɛ̀ n tɑ dibòrì kubɑkù cɑ̃̀nku bíɛ́kɛ̀ kpɛri kɛ́kɔtɛ ti Yiɛ̀ nKuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ dɑ̀nkù dɛ miɛkɛ kɔku. Kòo bennɛ́ dɛ kó dibòrì kɛ̀ dì mmɑ̀nnɛ̀ yɛ̀tɛyɛ̀ do mɑmɛ̀. 29-30 Kɛ̀ di kó yɛtuo nɛ̀ di duotí nɛ̀ di kó kukpɑ̃́nkpɑ̃́nkù kɛ̀ dɛ̀ mɑ̀nnɛ̀ dɛtɛrɛ̀ do mɑ̀mɛ̀ kɛ mɔkɛ fenɛ́tìbɛ̀ kɛ fitɛ́. Kɛ̀ dibòrì nɛ̀ kukpɑ̃́nkpɑ̃́nkù, kɛ̀ dɛ okùmɛ̀ mbo mɛ́tìrì sipísìdɛ́ nɛ̀ mɛ̀nùmmù, mɛpɛ̃kùmɛ̀ mɛ́tìrì tɛpíítɛ̀ nɛ̀ mɛ̀dɛ́ nɛ̀ dikéè. 31 Kɛ̀ dɛ kó kukpɑ̃́nkpɑ̃́nkù bòrì kɔ̀rìnɛ̀ Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ dɑ̀nkù ditowɑɑ̀ kɔku, kɛ̀ dɛ̀ mbo yɛdɛtìsɑ̀kɛ̀ yɛ̀ni, kɛ̀ bɛ̀ kèrí imɑrí kɛ̀ dɛ̀ dò ntipuonti kɛ fitɛ́. 32 Dɛ kó difɔ̃nkúò kòo n tɑnnɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ dɑ̀nkù diyiè yìɛ̀ní kɛ̀ɛ̀ bíɛ́kɛ̀ kpɛri, kɛ́ dì bennɛ́ kɛ̀ dì bɑɑ mmɑ̀nnɛ̀ yɛtɛyɛ̀ do mɑ̀mɛ̀. 33 Di kó yɛtuo nɛ̀ di kó iduotí nɛ̀ dɛ kó kukpɑ̃́nkpɑ̃́nkù kɛ̀ dɛ̀ mmɑ̀nnɛ̀ dɛtɛrɛ̀ do mɑ̀mɛ̀ kɛ mɔkɛ fenɛ́tìbɛ̀ kɛ fitɛ́, kɛ̀ dɛ okùmɛ̀ mbo mɛ́tìrì sipísìdɛ́ nɛ̀ mɛ̀nùmmù, mɛpɛ̃kùmɛ̀ mɛ́tìrì tɛpíítɛ̀ nɛ̀ mɛ̀dɛ́mɛ̀ nɛ̀ dikéè. 34 Kɛ̀ dɛ kó kukpɑ̃́nkpɑ̃́nkù bòrì kɔ̀rìnɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ dɑ̀nkù ditowɑɑ̀ kɔku, kɛ̀ dɛ kó mɛfíè mbo yɛdɛtìsɑ̀kɛ̀ mɛ̀ni, kɛ̀ bɛ̀ kèrí imɑrí kɛ̀ dɛ̀ dò ntipuonti kɛ fitɛ́.

35 Kòo n kɔtɛnɛ̀ kubɑkù yoú bíɛ́kɛ̀ kó dibòrì kɛ́ dì bennɛ́ kɛ̀ dì mmɑ̀nnɛ̀ yɛtɛyɛ̀ do mɑ̀mɛ̀. 36 Dɛ kó yɛtuo nɛ̀ dɛ kó iduotí nɛ̀ kukpɑ̃́nkpɑ̃́nkù kɛ̀ dɛ̀ mɑ̀nnɛ̀ dɛtɛrɛ̀ do mɑ̀mɛ̀ kɛ mɔkɛ fenɛ́tìbɛ̀ kɛ fitɛ́ kɛ̀ dɛ̀ okùmɛ̀ bo mɛ́tìrì sipísìdɛ́ nɛ̀ mɛ̀nùmmù, mɛpɛ̃kùmɛ̀ mɛ́tìrì tɛpíítɛ̀ nɛ̀ mɛ̀dɛ́mɛ̀ nɛ̀ dikéè. 37 Kɛ̀ dɛ kó kukpɑ̃́nkpɑ̃́nkù bòrì kɔ̀rìnɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ dɑ̀nkù ditowɑɑ̀ kɔku. Kɛ̀ dɛ kó mɛfíè mbo yɛdɛtìsɑ̀kɛ̀ mɛ̀ni, kɛ̀ bɛ̀ kerí imɑrí kɛ̀ dɛ̀ dò ntipuonti kɛ fitɛ́.

38 Dɛ kó difɔ̃nkúò kɛ̀ ditou mɑrì bo kɛ̀ di kó dibòrì bo kukpɑ̃́nkpɑ̃́nkù bíɛ́kɛ̀, bɛ̀ do ɔ̃ɔ̃ dɛ́ nhɔ́ú iwũɔ̃ bɛ̀ kùɔ ì ti Yiɛ̀ nKuyie nkɛ nɛ́ nɑ kɛ́ ì tuɔ̀. 39 Dɛ kó kukpɑ̃́nkpɑ̃́nkù miɛkɛ kɛ̀ tɑ́bùrìbɛ̀ bo bɑ́ kùù píkù bɛ̀dɛ́bɛ̀ dɛ́bɛ̀ bɛ yó nkɔù bɛ̀ɛ ĩ́nkɛ̀ iwũɔ̃ ti Yiɛ̀ nKuyie nkɛ tuɔ̀ mmɛyɛi ncĩ́ɛ̃́mmɛ̀ nɛ̀ mɛyɛi nhũtímù dɛ kpɛ́í. 40 Ditowɑɑ̀ bíɛ́kɛ̀ ɑ bo ntɑtoomɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ bòrì, kubɑkù yoú bíɛ́kɛ̀ kɛ̀ tɑ́bùrìbɛ̀ bo bɛ̀dɛ́bɛ̀ bɑ́ kùù píkù. 41 Tɑ́bùrìbɛ̀ do bo bɑ́ kùù píkù bɛ̀nɑ̀ɑ̀ bɛ̀nɑ̀ɑ̀ ndi, kɛ̀ bɛ̀ɛ wɛ̃nnɛ́ bɛ̀ni bɛ̀ yó nfeu bɛ̀ɛ̀ ĩ́nkɛ̀ iwũɔ̃. 42 Dɛ kó difɔ̃nkúò kɛ̀ tɑ́bùrìbɛ̀ tɔbɛ̀ bo bɛ̀ dɔ̀ɔ̀nɛ̀ bɛ̀ titɑ̃́píɛ̀tì, tìì okùmɛ̀ bo sɑ̃ntimɛ́tìrì sipísìyiekɛ̀ nɛ̀ bɛ̀nùmmù, mɛpɛ̃kùmɛ̀ mɛɛ̀ mɑ́ɑ̀, mɛcómmɛ̀ mɛ́tìrì kó dikéè bɛ yo ndɑkù bɛ̀ɛ ĩ́nkɛ̀ titɔ̃nnɛntì bɛ yó nfeunɛ̀ tì iwũɔ̃ ti Yiɛ̀ nKuyie nkɛ tuɔ̀ nnɛ̀ yɛpɑ̃rɛ̀. 43 Kɛ̀ bɛ̀ɛ dɔ̀ɔ̀ yɛbìɛ̀ ndɛ miɛkɛ bíɛ́kɛ̀ kɛ̀ yɛ̀ pɛ̃kùmɛ̀ mmɑ̀nnɛ̀ tɛnɔ̀ùtɛ̀ kó mɛpɛ̃kùmɛ̀ kɛ fitɛ́, bɛ̀ níí yóó dɑɑ ndɛ̀ndɛ imɑɑ mbɛ̀ pɑ̃ ì ti Yiɛ̀ nKuyie. 44 Dɛ kó difɔ̃nkúò kòo n kɔtɛnɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ dɑ̀nkù dɛ miɛkɛ kɔku, kɛ̀ tidieti bo tìdɛ́tì ku miɛkɛ. Kɛ̀ kùmɑkù bo kubɑkù yoú bíɛ́kɛ̀, kɛ̀ ku bòrì wetí kubɑkù cɑ̃̀nku, kɛ̀ kutɛkù bo kubɑkù cɑ̃̀nku kɛ̀ ku bòrì wetí kuyoú. 45 Kɛ̀ dɛ kóo nìtì n nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Kudieku kùù kó dibòrì mɛ̀ nwetí kubɑkù cɑ̃̀nku ikuɔ́ nìùbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ yó mpĩ́ ti Yiɛ̀ nKuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ miɛkɛ mutɔ̃mmú, bɛ kɔku nku. 46 Kɛ̀ kùù kó dibòrì mɛ̀ nwetí kubɑkù yoú ikuɔ́ nìùbɛ̀ Defii botí kou Sɑdɔki bí iì yó mpĩ́ ndiwũɔ̃tɔ̀nnì ĩ́nkɛ̀ mutɔ̃mmú, bɛ kɔku nku.

Bɛ̀ bennɛ́mɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ dɔmmɛ

47 Dɛ kó difɔ̃nkúò kòo bennɛ́ ti Yiɛ̀ nKuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kó kudɑ̀nkù dɛ miɛkɛ kɔku, kɛ̀ ku okùmɛ̀ mbo mɛ́tìrì sipísìnùmmù, kɛ̀ kù mmɑ̀ tipíìtì timɔu kɛ diwũɔ̃tɔ̀nnì bo ku ììkɛ̀. 48 Dɛ kó difɔ̃nkúò kòo n tɑnnɛ́ ti Yiɛ̀ nKuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kó kukpɑ̃́nkpɑ̃́nkù kɛ́bennɛ́ ku kó imɑrí kɛ̀ kù mbo ku mpíkù mɛ́tìrì mɛ̀dɛ́ nɛ̀ dikéè, kutɛkù mɛɛ̀ mɑ́ɑ̀, kɛ̀ dibòrì kó mɛpɛ̃kùmɛ̀ mbo ku mpíkù mɛ́tìrì òmɑ́ɑ̀ nɛ̀ dikéè kutɛkù mɛɛ̀ mɑ́ɑ̀. 49 Kɛ̀ kukpɑ̃́nkpɑ̃́nkù okùmɛ̀ mbo mɛ́tìrì tɛpíítɛ̀, mɛpɛ̃kùmɛ̀ mɛ́tìrì mɛ̀kuɔ̀, kɛ̀ yɛdɛtìsɑ̀kɛ̀ mbo tɛpíítɛ̀ yɛ̀ɛ̀ kɔ̀rìnɛ̀ dɛborɛ̀, kɛ̀ yɛsɑ̃ǹkɛ̀ bo ku mmɑ̀nku dìmɑ́ɑ̀, kutɛkù dìmɑ́ɑ̀.

41

1 Kòo n tɑnnɛ́ Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kó kudieku diɛkù, kɛ́bennɛ́ dibòrì kó kumɑrí kɛ̀ mɛpɛ̃kùmɛ̀ mbo ku mpíkù mɛ́tìrì mɛ̀tɑ̃ɑ̃ti kutɛkù mɛɛ̀ mɑ́ɑ̀. 2 Kɛ̀ dibòrì kó mɛpɛ̃kùmɛ̀ mbo mɛ́tìrì mɛ̀nùmmù kɛ̀ di kó imɑrí kó mɛcɛ̃́ɛ̃̀ mbo mɛ́tìrì mɛ̀dɛ́ nɛ̀ dikéè, ku m̀píkù nɛ̀ kutɛkù. Kòo bennɛ́ kudieku kó mɛokùmɛ̀ kɛ̀ mɛ̀ mbo mɛ́tìrì sipísìdɛ́, mɛpɛ̃kùmɛ̀ mɛ́tìrì tɛpíítɛ̀. 3 Dɛ kó difɔ̃nkúò kòo tɑ dɛ miɛkɛ kó kudieku, kɛ́bennɛ́ dibòrì kó imɑrí kɛ̀ ì mbo mɛ́tìrì òmɑ́ɑ̀, dibòrì mɛ́tìrì mɛ̀tɑ̃ɑ̃ti, imɑrí kó mɛcɛ̃́ɛ̃̀ mɛ́tìrì mɛ̀tɑ̃ɑ̃ti nɛ̀ dikéè. 4 Kòo bennɛ́ kudieku kumɔ́mmɔnku kɛ̀ kù mbo mɛokùmɛ̀ mɛ́tìrì tɛpíítɛ̀, mɛpɛ̃kùmɛ̀ mɛɛ̀ mɑ́ɑ̀. Kòo n nɑ́kɛ́ kɛ dɔ̀: Ku ndieku tú ikuɔ́ nɛntì kɔku nku.

Bɛ̀ do mɑɑ́ tìì dieti kɛ́kpeénnɛ̀ Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀

5 Kòo bennɛ́ Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kó kumɑrí kɛ̀ ku cɛ̃́ɛ̃̀ nní mbo mɛ́tìrì mɛ̀tɑ̃ɑ̃ti, kɛ̀ bɛ̀ mɑɑ́ tidieti mɑtì kɛ kpeénnɛ̀ Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kɛ̀ tì bo mɛ́tìrì mɛ̀dɛ́ mɛ̀dɛ́ kɛ fitɛ́. 6 Kɛ̀ bɛ̀ɛ bennɛ́ dɛ kó tidieti tìì sɔkɛ́ titɔbɛ̀ ĩ́nkɛ̀ inɑú ìtɑ̃ɑ̃ti ìtɑ̃ɑ̃ti bɑ́ kùù píkù. Ku mpíkù tidieti sipísìtɑ̃ɑ̃ti, kutɛkù mɛmmɛ. Kɛ̀ dɛ kó tidieti tukúnɛ̀ kuduotí bɛ̀ mɑɑ́ kù kɛ fii nKuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀. Tì mɛ nyí tukúnɛ̀ Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ mɔ́mmɔntɛ kó kumɑrí. 7 Kɛ̀ dɛ kó tidieti pɛ̃kùmɛ̀ nyɛ́útí kɛ deètòo kɛ tɑɑ̀ kumɑrí kɛ mmɛ ndo nkɛ fitɛ́ Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀. 8 Kɛ̀ n yɑ̀ dɛ̀mɑrɛ̀ pũ̀ṹtɛ́mɛ̀ kɛ iitɛ́ní kɛ fitɛ́ Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀. Bɛ̀ mɑɑ́ yɛ̀ɛ̀ tuo kɛ kpeénnɛ̀ Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ yɛ kó dipũũ ndi, kɛ̀ dì bo kupɑ̀ɑ̀ti mɛ̀mɑ́ɑ̀ mɛ́tìrì mɛ̀tɑ̃ɑ̃ti kɔku. 9 Kɛ̀ kumɑrí ditowɑɑ̀ bíɛ́kɛ̀ kɔku dɛ kó yɛtuo cómmú kùù ĩ́nkɛ̀ kó kucɛ̃́ɛ̃́kù bo mɛ́tìrì mɛ̀dɛ́ nɛ̀ dikéè kɛ̀ mɛfíè nsokɛ́ sokɛ́ dɛ kó yɛtuo cuokɛ̀. 10 Kɛ̀ yɛtuo kó mɛpɛ̃kùmɛ̀ bo mɛ́tìrì tɛpíítɛ̀ píítɛ̀ kɛ fitɛ́. 11 Kɛ̀ dɛ kó yɛtuo mɔkɛ yɛbòrɛ̀ yɛ̀dɛ́ɛ̀, diì nkubɑkù cɑ̃̀nku, ditɛrì kuyoú mɛfíè mmɛ̀ɛ̀ sokɛ́ dɛ kó yɛtuo cuokɛ̀ kɛ̀ mɛ̀ bo mɛ́tìrì mɛ̀dɛ́ mɛ̀dɛ́ nɛ̀ dikéè kɛ fitɛ́. 12 Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ ììkɛ̀ kɛ̀ ditou mɑrì bo kɛ̀ di pɛ̃kùmɛ̀ bo mɛ́tìrì sipísìtɑ̃ɑ̃ti nɛ̀ mɛ̀nùmmù, kɛ̀ kumɑrí kó mɛcɛ̃́ɛ̃̀ mbo mɛ́tìrì mɛ̀dɛ́ nɛ̀ dikéè kɛ fitɛ́, kɛ̀ di okùmɛ̀ bo mɛ́tìrì sipísìnɑ̀ɑ̀ nɛ̀ dikéè. 13 Kòo bennɛ́ Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kɛ̀ tɛ okùmɛ̀ mbo mɛ́tìrì sipísìnùmmù, tɛ dɑ̀nkù nɛ̀ tɛ mɑrí kɛ̀ dɛ̀ mbo mɛ́tìrì sipísìnùmmù. 14 Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kɛ yíɛ́nɛ̀ tɛ dɑ̀nkù dɛ miɛkɛ bíɛ́kɛ̀ kɔku kɛ̀ dɛ̀ mbo mɛ́tìrì sipísìnùmmù. 15 Kòo bennɛ́ Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kó mɛokùmɛ̀ nɛ̀ tɛ dɑ̀nkù difɔ̃nkúò kɔku kɔ̃mɛ nɛ̀ dɛ kó tikpɑ̃́nkpɑ̃́ntì kɛ̀ dɛ̀ mbo mɛ́tìrì sipísìnùmmù.

Bɛ̀ sɑ̃̀rimɛ̀ Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ tɛ miɛkɛ

Dɛ kó difɔ̃nkúò kɛ̀ Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ dɛ miɛkɛ nɛ̀ kukpɑ̃́nkpɑ̃́nkù kùù kɔ̀rìnɛ̀ Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ dɑ̀nkù ditowɑɑ̀ kɔku. 16 Kɛ̀ bɛ̀ɛ dɛ̀ dɑ̀ri idɛí kɛ́túótɛ́ kɛtenkɛ̀ kɛ́ntɔ kɛ́tuɔkɛnɛ̀ simɑ́tìdìi fenɛ́tìbɛ̀ borɛ̀, kɛ mɛ nyĩ́ tikpɑ̃́nkpɑ̃́ntì tìì fitɛ́ Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ tipíìtì titɑ̃ɑ̃ti kɛ múnkɛɛ dɑrinɛ̀ fenɛ́tìbɛ̀ simɑ́tìdìi kɔbɛ idɛí, 17 kɛ́túótɛ́ ti Yiɛ̀ nKuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kó dibòrì kɛ́tɑnnɛ̀nko dɛ miɛkɛ nɛ̀ ditowɑɑ̀o nɛ̀ imɑrí kɛ́fitɛ́ i miɛkɛ nɛ̀ i ĩ́nkòo. 18 Kɛ̀ bɛ̀ɛ kerí kɛ̀ dɛ̀ ndò mbɛĩ́nkɛ̀mbɑ̀rìbɛ̀ nɛ̀ tipuonti, kɛ̀ bɛĩ́nkɛ̀mbɑ̀rìbɛ̀ bo bɛ̀dɛ́bɛ̀, kupuonku mbo kùmɑ́ɑ̀. Bɑ́ wèè ĩ́nkɛ̀mbɑ̀rì kòò mɔ̀kɛ kɛyììkɛ̀ kɛ̀dɛ́kɛ̀. 19 Kɛyììkɛ̀ kɛ̀ɛ̀ dò nkɛnitikɔkɛ kɛ̀ kɛ̀ níí nwetí ku mpíkù kupuonku, kɛ̀ kɛ̀ɛ̀ dò nkɛcìrícìrìkɔkɛ kɛ̀ kɛ̀ wetí kupuonku kupíkù tɛkù kɛ̀ dɛ̀ mɛ ndo nkɛ fitɛ́ Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ tipíìtì timɔu. 20 Bɛĩ́nkɛ̀mbɑ̀rìbɛ̀ nɛ̀ tipuonti bɛ̀ do dɛ kerí kumɑrí ĩ́nkɛ̀ nkɛ, kɛ́túótɛ́ kɛtenkɛ̀ kɛ́ntɔ kɛ́tuɔkɛnɛ̀ dibòrì ĩ́nkɛ̀. 21 Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kó dibòrì kó idɛí do mɑ̀mu tipíìtì timɔu.

Bɛ̀ do dɔ̀ɔ̀nɛ̀ dìì wũɔ̃tɔ̀nnì idɛí

22 Kɛ̀ Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ ììkɛ̀ kɛ̀ dɛ̀mɑrɛ̀ bo kɛ dònnɛ̀ diwũɔ̃tɔ̀nnì idɛí kpɛri, kɛ̀ di cómmɛ̀ bo mɛ́tìrì òmɑ́ɑ̀ nɛ̀ dikéè, di okùmɛ̀ mɛ́tìrì òmɑ́ɑ̀ mɛpɛ̃kùmɛ̀ mɛ́tìrì òmɑ́ɑ̀ kɛ́mmɔkɛ ditɑ̀rì nɛ̀ mɛkpɛ̃ɛ̃́mmɛ̀ kɛ̀ imɑ̀nkɛ tú idɛí. Kòo n nɑ́kɛ́ kɛ dɔ̀: Ti Yiɛ̀ nKuyie nkóò tɑ́bùrì nwe.

23 Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kó dibòrì kó yɛcɑ̀kɛ̀ do bo yɛ̀dɛ́ɛ̀ ndi, kɛ̀ dɛ miɛkɛ kó dibòrì kpɛyɛ múnkɛ bo yɛ̀dɛ́ɛ̀. 24 Kɛ̀ yɛ̀ kpetírí tipíìtì tìdɛ́tì, yɛdɛ́ mɛmmɛ. 25 Kɛ̀ bɛ̀ kerí yɛ ĩ́nkɛ̀ kɛ̀ dɛ̀ dò mbɛĩ́nkɛ̀mbɑ̀rìbɛ̀ nɛ̀ tipuonti, kɛ dònnɛ̀ dɛ̀ɛ̀ do kerí imɑrí ĩ́nkɛ̀. Kɛ ɑ̃nnɛ́ kudɔú mɑkù kɛ̀ kù nhɑ̃nkɛ Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kó dibòrì ditowɑɑ̀ bíɛ́kɛ̀. 26 Kɛ̀ bɛ̀ɛ ɑ̃nnɛ́ sibòo nɛ̀ simɑ́tìdìi, kɛ́kerí kɛ̀ dɛ̀ ndònnɛ̀ tipuonti tipíìtì timɔu. Ti Yiɛ̀ nKuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ bòrì nɛ̀ bɛ̀ mɑɑ́ sìì cɛ̃́ĩ kɛ tɛ̀ kpeénnɛ̀ nɛ̀ idɛí ìì ɑ̃nkɛ yɛbòrɛ̀.

42

Bɛ̀ do mɑɑ́ yɛ̀ɛ̀ tuo kɛ́pɛ́ɛ́nnɛ̀ Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀

1 Kòo n kɔtɛnɛ̀ Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ dɑ̀nkù ditowɑɑ̀ kubɑkù yoú bíɛ́kɛ̀ kɔku, kɛ̀ ti tɑ yɛtuo yɛ̀ɛ̀ wetínɛ̀ tɛcĩ́ɛ̃̀tɛ̀ tɛ̀ɛ̀ bo kubɑkù yoú nɛ̀ tɛ dɑ̀nkù. 2 Kɛ̀ tɛ okùmɛ̀ bo mɛ́tìrì sipísìnùmmù, mɛpɛ̃kùmɛ̀ sipísìdɛ́ nɛ̀ dikéè 3 Tɛ bòrì ììkɛ̀ dɛ miɛkɛ bíɛ́kɛ̀ nɛ̀ kudɑ̀nkù ditowɑɑ̀ bíɛ́kɛ̀ kɔku bɛ̀ ce kù kɛ dɑ̀ri yɛtɑ̃́rɛ̀, kɛ̀ tidieti mɑtì dɛ̀ bo kɛ tɛ̀ wetí nɛ̀ tìì sɔkɛ́ titɔbɛ̀ ĩ́nkɛ̀, kɛ bo tìtɑ̃ɑ̃ti tìtɑ̃ɑ̃ti. 4 Dɛ kó tidieti ììkɛ̀ kɛ̀ mɛfíè mmɑmɛ̀ sokɛ́ dɛ miɛkɛ bíɛ́kɛ̀, kɛ̀ mɛpɛ̃kùmɛ̀ bo mɛ́tìrì mɛ̀nùmmù kɛ̀ mɛ̀ okùmɛ̀ bo mɛ́tìrì sipísìnùmmù kɛ̀ ti bòrɛ̀ bo kubɑkù yoú bíɛ́kɛ̀. 5-6 Kɛ̀ dɛĩ́nkɛ̀ kó tidieti mɔpúrìnɛ̀ dɛfũ̀ɔ̃̀ nɛ̀ dɛcuokɛ̀ kpɛti, kɛ yɛ̃́ tɛ kpɑ̃́nkpɑ̃́ntì kó imɑrí tì ɛ̃̀ṹtɛ́mɛ̀. Dɛ kó tidieti do sɔkɛ́ tìtɑ̃ɑ̃ti tìtɑ̃ɑ̃ti ndi, tì í mɔkɛ yɛsɑ̃ǹkɛ̀ titɛtì dòmmɛ̀. 7 Kɛ̀ Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ dɑ̀nkù ditowɑɑ̀ bíɛ́kɛ̀ kɛ̀ kumɑrí mɑkù wetínɛ̀ yɛtuo yɛ̀ɛ̀ bo ditowɑɑ̀, kɛ̀ ku okùmɛ̀ mɑ̀nnɛ̀ yɛtuo kɔ̃mɛ, 8 Kɛ yɛ̃́ ti Yiɛ̀ nKuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ dɑ̀nkù ditowɑɑ̀ kɔku kó yɛtuo okùmɛ̀ do bomɛ̀ mɛ́tìrì sipísìdɛ́ nɛ̀ bɛ̀nùmmù ndi, dìì tou do bo ti Yiɛ̀ nKuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ ììkɛ̀ kɛ̀ di mbo mɛ́tìrì sipísìnùmmù. 9 Dɛ kó yɛtuo fũ̀ɔ̃̀ kɛ̀ dibòrì bo diyiè yìɛ̀ní kɛ̀ɛ̀ bíɛ́kɛ̀, bɛ̀ɛ̀ kèríní Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ dɑ̀nkù ditowɑɑ̀ kɔku bɛ̀ bo ntɑɑ̀ dɛ̀.

10 Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ dɑ̀nkù kó kuduotí ĩ́nkɛ̀ kɛ̀ yɛtuo bo kɛ wetí diyiè yìɛ̀ní kɛ̀ɛ̀ bíɛ́kɛ̀, kɛ wetí tɛcĩ́ɛ̃̀tɛ̀ mɑtɛ̀ nɛ̀ tɛ dɑ̀nkù. 11 Kɛ̀ mɛfíè mmɑmɛ̀ bo yɛ cuokɛ̀ kɛ dònnɛ̀ yɛtɛyɛ̀ do dòmmɛ̀, mɛokùmɛ̀ nɛ̀ mɛpɛ̃kùmɛ̀ nɛ̀ yɛbòrɛ̀ nɛ̀ yɛ dɔmmɛ nɛ̀ yɛcɑ̀kɛ̀ kɛ̀ dɛ̀ mɑ̀. 12 Dɛ kó yɛtuo yɛ̀ɛ̀ bo diyiè yìɛ̀ní kɛ̀ɛ̀ bíɛ́kɛ̀ bɑ́ dì kɛ̀ di mɔ̀kɛ dibòrì, kɛ̀ di dònnɛ̀ kubɑkù yoú bíɛ́kɛ̀ kpɛti kpɛyɛ do dòmmɛ̀, kɛ bo bɑ́ kùù cɛ mɑ̀nku kɛ wetí kumɑrí kùù perí diyiè yìɛ̀ní kɛ̀ɛ̀ bíɛ́kɛ̀. 13 Kòo n nɑ́kɛ́ kɛ dɔ̀: Tidieti tìì mɛ mbo kubɑkù yoú nɛ̀ kucɑ̃̀nku, kɛ wetí Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ dɑ̀nkù, ti Yiɛ̀ nKuyie nkó tidieti nti, ikuɔ́ nìùbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ pĩ ti Yiɛ̀ nKuyie ntɔ̃mmú bɛ̀ níí yóó dɛ nkɑri kɛ́di mudiì bɛ̀ pɑ̃ mù Kuyie, kɛ dɛ ndɔú mbɛ̀ kù pɑ̃ tìì diitì nɛ̀ bɛ̀ kù fìé ìì wũɔ̃ mɛyɛi ncĩ́ɛ̃́mmu nɛ̀ mɛ nhũtímù kpɛ́í. Dɛ kó dibòrì tú ti Yiɛ̀ nKuyie nkpɛri ndi. 14 Kɛ̀ ikuɔ́ nìùbɛ̀ níí tɑ Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ dibòrì sɑ̀ɑ̀rì miɛkɛ, bɛ̀ bɑ́ɑ́ yɛnnɛ̀ bɛ yɑ̀ɑ̀tì bɛ̀ pĩ̀ńnɛ̀ tì ikuɔ́ tɔ̃mmú kɛ́kɔtɛ bɛnìtìbɛ̀ tɔbɛ̀ borɛ̀, bɛ̀ɛ tì dɔu ndɛndɛ kɛ́ceetɛ titɛtì kɛ nɛ́ nɑ kɛ́kɔtɛ bɛnìtìbɛ̀ tɔbɛ̀ borɛ̀. Ikuɔ́ yɑ̀ɑ̀tì nti.

Bɛ̀ bennɛ́mɛ̀ Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ mɑrí ditowɑɑ̀ bíɛ́kɛ̀

15 Ò dèè dìì mɔ̀nnì Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ miɛkɛ kó mubennímù kɛ́ntɔ kɛ̀ ti yɛ dibòrì dìì bo diyiè yìɛ̀ní kɛ̀ɛ̀ bíɛ́kɛ̀, kòò bennɛ́ Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ dɑ̀nkù kó kuduotí kɛ́fitɛ́. 16 Kòo bennɛ́ diyiè yìɛ̀ní kɛ̀ɛ̀ bíɛ́kɛ̀ kó kupíkù nɛ̀ o pɑ̀ɑ̀ti kɛ̀ dɛ̀ mbo mɛ́tìrì sikɔusìdɛ́ nɛ̀ sipísìnùmmù (250) kɛ́fitɛ́. 17 Kòo bennɛ́ kubɑkù yoú bíɛ́kɛ̀ nɛ̀ o pɑ̀ɑ̀ti kɛ̀ dɛ̀ mbo mɛ́tìrì sikɔusìdɛ́ nɛ̀ sipísìnùmmù (250) kɛ́fitɛ́. 18 Kòo bennɛ́ kubɑkù cɑ̃̀nku bíɛ́kɛ̀ nɛ̀ o pɑ̀ɑ̀ti kɛ̀ dɛ̀ mbo mɛ́tìrì sikɔusìdɛ́ nɛ̀ sipísìnùmmù (250) kɛ́fitɛ́. 19 Kòo bennɛ́ dɛyììkɛ̀ bíɛ́kɛ̀ nɛ̀ o pɑ̀ɑ̀ti kɛ̀ dɛ̀ mbo mɛ́tìrì sikɔusìdɛ́ nɛ̀ sipísìnùmmù (250). 20 Kòo bennɛ́ kuduotí kùù fitɛ́ tɛ píìtì tinɑ̀ɑ̀ kɛ̀ ku okùmɛ̀ mbo mɛ́tìrì sikɔusìdɛ́ nɛ̀ sipísìnùmmù (250). Ku pɛ̃kùmɛ̀ mɛ́tìrì sikɔusìdɛ́ nɛ̀ sipísìnùmmù (250). Kuù do yɑɑ̀tì Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ nɛ̀ dihɛì kpɛsi.

43

Kuyie nkó tikpetì wɛ̃̀tɛ kɛ cutinímɛ̀ ku cĩ́ɛ̃̀tɛ̀

1 Kòo n kɔtɛnɛ̀ dibòrì dìì bo diyiè yìɛ̀ní kɛ̀ɛ̀ bíɛ́kɛ̀. 2 Kɛ̀ n yɑ̀ Kuyie nkó tikpetì kɛ̀ tì kéríní diyiè yìɛ̀ní kɛ̀ɛ̀ bíɛ́kɛ̀, kɛ uuti kɛ dò mmɛniɛ nhɔ̃ɔ̃ tɑmɛ̀ kukó, kɛ̀ ti wenniku mí dɛborɛ̀. 3 Kɛ̀ n yɑ̀ mɛbɛnkùmɛ̀ dɛborɛ̀ kɛ̀ mɛ̀ ndònnɛ̀ n do yɑ̀ mɛ̀ Kuyie pɔ̀ntɛ dìì mɔ̀nnì Sedisɑdɛmmu, kɛ́ndònnɛ̀ n do yɑ̀ mɛ̀ Kebɑɑ kó ntɑkɛ́. Mɛm̀mɛ n domɛ̀ kɛ́sĩ́nnɔ́ɔ kɛtenkɛ̀. 4 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nkó tikpetìi tuɔkɛní diyiè yìɛ̀ní kɛ̀ɛ̀ bíɛ́kɛ̀ kɛ́tɑ ku cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ bòrì diyiè yìɛ̀ní kɛ̀ɛ̀ bíɛ́kɛ̀ kpɛri. 5 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nYɑɑ́ nní ntúótɛ́ kɛ́tɑnnɛ̀ ku cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ dɑ̀nkù dɛ miɛkɛ kɔku, kɛ̀ n yɑ̀ Kuyie nkó tikpetì píɛmmɛ̀ tɛ miɛkɛ. 6 Kɛ̀ n keè òmɔù m bɛ́innɛ̀nnímɛ̀ Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ miɛkɛ, onìtì wèè do n nɛínɛ̀ kòò bɑɑ kpɑɑ́ bo m borɛ̀. 7 Kɛ̀ dɛ kó mɛtɑmmɛ̀ n nɑ́kɛ́ kɛ dɔ̀: Onìtì fɔ̃́! N kpɑ̀ɑ̀tìkɑ̀rì diì bo diɛ, n nɑcɛ̀dɑɑ́nnì ndi kɛ̀ n yó mbonɛ̀ n nìtìbɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ sɑ̃́ɑ̃̀, bɑ́ bɛ̀ tɛ̃́nkɛ bɑ́ n yóu kɛ́tũnnɛ yɛbɔkɛ̀ kɛ́nkũrì bɛ kó bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ n cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ borɛ̀ kɛ cɑɑ̀ri n yètìrì. 8 Kɛ̀ bɛ kó bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ mɑɑ́ bɛ cɛ̃́ĩ kɛ́tɔ́ɔ́nnɛ̀ n kpɛtɛ kɛ́keú yɛbòrɛ̀ n cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kpɛyɛ tɑkɛ́, kɛ́cónnɛ́ yɛcɑ̀kɛ̀ kó idɛí kɛ́tɔ́ɔ́nnɛ̀ n kpɛtɛ kpɛyɛ, kɛ̀ kuduotí kùmɑ́ɑ̀ ti yɑɑ̀tì. Bɛ̀ sɑ̃ũ n yètìrì ndi nɛ̀ isɔkɛ kpɛrɛ kó mudɔɔ̀rìmù, dɛɛ̀ te kɛ̀ m miɛkɛ bɛ̀ yɛ̀ kɛ̀ mbɛ̀ kùɔ. 9 Di mmɔ̀nnì bɛ̀ yóó yóumu yɛbɔkɛ̀ kó muféù nɛ̀ bɛ̀ bo nkũrìmɛ̀ bɛ kó bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ n cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ borɛ̀, kɛ̀ nní mbɛ̀ bonɛ̀ sɑ̃́ɑ̃̀.

10 Kòo yíɛ́ kɛ́ n nɑ́kɛ́ kɛ dɔ̀: Onìtì fɔ̃́! Nɑ́kɛ́ Isidɑyɛɛribɛ n dɑ bɛnkɛ tɛ̀ɛ̀ cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ tɛ kó kufènkù dòmmɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ɛ tɛ̀ bennɛ́, kɛ̀ dɛ̀ɛ yie nkɛ̀ ifɛi bɛ̀ pĩ́ mbɛ̀ dɔ̀ɔ̀ri ìì sɔ̀kɛ kpɛ́í. 11 Kɛ̀ ifɛii bɛ̀ pĩ̀ńnɛ̀ bɛ dɔɔ̀rìmɛ̀, ɑ bɛ̀ bɛnkɛ n cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kó mɛdòmmɛ̀ nɛ̀ tɛ dɔmmɛ nɛ̀ tɛ bòrɛ̀ bɛ̀ tɑɑ̀ yɛ̀ nɛ̀ bɛ̀ yìɛ̀ yɛ̀ nɛ̀ tɛ tié nnɛ̀ tɛ kuɔ́. A dɛ̀ wɑ̃̀ri dɛmɔu kɛ̀ bɛ̀ɛ dɛ̀ yɑ̀ kɛ́ndɔɔri dɛ̀ yɛ̃mmɛ̀. 12 Ntɛ n cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kó ikuɔ́, kɛ́túótɛ́ ditɑ̃rì yómmɛ̀ nɛ̀ di tenkɛ̀ kó dimɑ̀ɑ̀ cɛ̃́nkɛ kɛ́fitɛ́. Dɛ kó kɛtenkɛ̀ tu n kɔkɛ nkɛ.

Kuyie nnɑ̀kɛ́mɛ̀ bɛ̀ yó nkù feumɛ̀ iwũɔ̃ kɛ tuɔ̀ nyɛwũɔ̃tɔ̀rɛ̀ ĩ́nkɛ̀

13 Dɛ kó difɔ̃nkúò kɛ́bennɛ́ diwũɔ̃tɔ̀nnì nɛ̀ kupɑ̀ɑ̀ti kùù beúnɛ̀ dɛ kó kupɑ̀ɑ̀ti do bo mɛ́tìrì kó dikéè ndi. Kòo bennɛ́ difɔ̃̀tìrì dìì fitɛ́ diwũɔ̃tɔ̀nnì kɛ̀ di cũmpumɛ mbo mɛ́tìrì kó dikéè, di pɛ̃kùmɛ̀ mɛɛ̀ mɑ́ɑ̀, kɛ̀ di bìɛ̀ nkó mɛokùmɛ̀ mmɑ̀nnɛ̀ tɛnɔ̀ùtɛ̀ kó mɛpɛ̃kùmɛ̀ kɛ́fitɛ́. 14 Kɛ̀ bɛ̀ɛ túótɛ́ diwũɔ̃tɔ̀nnì tɑ̀rì kɛtenkɛ̀ kpɛri kɛ́ntɔ kɛ́tuɔkɛnɛ̀ kukɑ̃kú dɛ miɛkɛ kɔku, kɛ̀ dɛ̀ mbo mɛokùmɛ̀ mɛ́tìrì kó dikéè, mɛpɛ̃kùmɛ̀ mɛɛ̀ mɑ́ɑ̀. 15 Bɛ̀ yó ntuɔtì dɛ̀ muhɑ̃ɑ̃́ nkɛ̀ dɛ̀ bo mɛ́tìrì kó dikéè. Kɛ̀ yɛbɑ̀kɛ̀ bo yɛ̀nɑ̀ɑ̀ mɛyómmɛ̀. 16 Diwũɔ̃tɔ̀nnì dimɔu kɛ̀ di okùmɛ̀ bo mɛ́tìrì mɛ̀yiekɛ̀, mɛpɛ̃kùmɛ̀ mɛɛ̀ mɑ́ɑ̀, dì do mɑ̀mu tipíìtì timɔu. 17 Kɛ̀ difɔ̃̀tìrì dìì fitɛ́ diwũɔ̃tɔ̀nnì kɛ̀ di cũmpumɛ bo sɑ̃ntimɛ́tìrì sipísìdɛ́ nɛ̀ mɛ̀nùmmù. Kɛ̀ di dɛtìsɑ̀kɛ̀ wetí diyiè yìɛ̀ní kɛ̀ɛ̀ bíɛ́kɛ̀.

18 Dɛ kó difɔ̃nkúò kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nní mbɛ́innɛ̀ kɛ dɔ̀: Onìtì fɔ̃́! Kɛ̀ bɛ̀ mɑɑ́ diwũɔ̃tɔ̀nnì, ntɛ ɑ yóó dɔɔ̀mɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ nɛ́ nɑ kɛ́tuɔ nyiwũɔ̃ di ĩ́nkɛ̀, kɛ dì còú mmɛyĩ̀ĩ̀. 19 A wɑɑ́ ndinɑɑdɑpɑ̀nnì kɛ́duɔ́ nDefii botí kɔbɛ, ikuɔ́ nìùbɛ̀ Sɑdɔki bí bɛ̀ɛ̀ pĩ́ n tɔ̃mmú diwũɔ̃tɔ̀nnì ĩ́nkɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ɛ dì feutɛ́ mɛyɛi ncĩ́ɛ̃̀mmɛ̀ kpɛ́í. 20 Kɑ̀ɑ wɑɑ́ mmɛyĩ̀ĩ̀ nkɛ́fɛtɛ́ diwũɔ̃tɔ̀nnì bɑ̀kɛ̀ nɛ̀ kukɑ̃kú kpɛ̃ɛ̃́mmɛ̀ kó tipíìtì tinɑ̀ɑ̀, kɛ mɛ nyĩ́ nɛ̀ yɛbìɛ̀ nkɛ́fitɛ́. A yóó mɛ nyĩ́ kɛ́dɛitɛ di yɛi nkɛ́ dì wèńkùnnɛ. 21 Kɛ̀ bɛ̀ feutɛ́ dɛ kó dinɑɑdɑɑ̀ mɛyɛi ncĩ́ɛ̃̀mmɛ̀ kpɛ́í, nhɑ dì tùótɛ́ kɛ́dennɛ n cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ dɑ̀nkù kɛ́ dì tùɔ ndibòrì bɛ̀ tɑ̃ɑ̃tɛ́ dì dɛ kpɛ́í. 22 Diyiè dɛ́rì yiè kɛ́wɑɑ́ ndibɔdɑɑ̀ dìì kpɑ kuyɛ̀nkù kɛ dì feutɛ́ kɛ́wénkùnnɛ diwũɔ̃tɔ̀nnì ɑ do dɔ̀ɔ̀mɛ̀ dinɑɑdɑɑ̀. 23 Kɑ̀ɑ dɛ̀itɛ dìì mɔ̀nnì diwũɔ̃tɔ̀nnì kó mɛyɛi nkɛ dèè, ɑ wɑɑ́ ndinɑɑdɑpɑ̀nnì tɛrì nɛ̀ dipedɑɑ̀ dɛ̀ɛ̀ kpɑ kuyɛ̀nkù. 24 Kɛ̀ dɛ̀ nni nféútɛ́ kɛ̀ ikuɔ́ nìùbɛ̀ɛ dɛ̀ yɔɔrɛ mukɔ́kúɔ́ nkɛ dɛ̀ nni ntuɔ̀. 25 Kɑ̀ɑ mmɛ nhɔ̃ nyɛwe yɛ̀yiekɛ̀ miɛkɛ, bɑ́ dìì yiè ɑ níí kuɔ dibɔdɑɑ̀ mɛyɛi ncĩ́ɛ̃̀mmɛ̀ kpɛ́í, nkɛ́féútɛ́ dinɑɑdɑɑ̀ nɛ̀ dipedɑɑ̀ dɛ̀ɛ̀ kpɑ kuyɛ̀nkù. 26 A yó mmɛ nhɔ̃ nyɛwe yɛ̀yiekɛ̀ miɛkɛ kɛ́wénkùnnɛ diwũɔ̃tɔ̀nnì kɛ̀ bɛ̀ nɛ́ nɑ kɛ́ketɛ́ mutɔ̃mmú di ĩ́nkɛ̀. 27 Kɛ̀ dɛ kó yɛwe pɛ̃ɛ̃tɛ́, kɛ́túótɛ́ diyiè niínnì yiè nɛ̀ yɛ̀ɛ̀ sɔkɛ́, ikuɔ́ nìùbɛ̀ bɛɛ̀ yó nfeu iwũɔ̃ kɛ tuɔ̀ nnɛ̀ di yó nni nfeu ì mɛtɑummɛ̀ kpɛ́í. Dɛ mɔ̀nnì kɛ̀ nní nyo di kpɛti. Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie mmíì bɛ́i.

44

Bɛ̀ yó ntɑɑ̀ mɛ̀ɛ̀ botí Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀

1 Kɛ̀ weè nìtì n kɔtɛnɛ̀ Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ bòrì ditowɑɑ̀ bíɛ́kɛ̀ kpɛri dìì bo diyiè yìɛ̀ní kɛ̀ɛ̀ bíɛ́kɛ̀, kɛ̀ ti nsɔ̃́ ndì kpetí. 2 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nni nnɑ́kɛ́ kɛ dɔ̀: Dɛ kó dibòrì yó nkpetímu, òmɔù bɑ́ɑ́ dì kpetɛ́ kɛ yɛ̃́ mí ndi Yiɛ̀ nKuyie n di ntɑmɛ̀, nɛ̀ dɛ kpɛ́í di yó nkpetímu. 3 Tɛkpɑ̀ɑ̀tìbitɛ tiɛ̀ níí yóó dɛ̀ kɑ̀rì m borɛ̀ kɛ́di o diì, ò níí tɑnní kukpɑ̃́nkpɑ̃́nkù. Ò níí yóó ku ntɑ kɛ́ kù yɛ̀nnɛ̀.

Bɛpɔ̀ɔ̀bɛ̀ í yó ntɑɑ̀ Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀

4 Kòo n kɔtɛnɛ̀ kubɑkù yoú bíɛ́kɛ̀ kó dibòrì dìì wetí Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀, kɛ̀ n yɑ̀ Kuyie nkó tikpetì píɛmmɛ̀ ku cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ miɛkɛ, kɛ́do kɛ́sĩ́nnɔ́ɔ kɛtenkɛ̀. 5 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nní nnɑ́kɛ́ kɛ dɔ̀: Onìtì fɔ̃́! Dɑɑtɛ kɛ́wéntɛ́ mɛsɑ̀ɑ̀, kɛ́kéntɛ́ mɛsɑ̀ɑ̀ nkɛ́keè n yóó dɑ duɔ́ nyɛ̀ɛ̀ tɑnnɔ̀, n yóó dɑ nɑ́kɛ́ Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ dòmmɛ̀ mmɛ nɛ̀ tɛ kuɔ́, ɑ dɑɑtɛ bɛ̀ tɑɑ̀ mɛ̀ɛ̀ botí n cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ nɛ̀ bɛ̀ɛ̀ í dò nkɛ́ ntɛ̀ tɑɑ̀.

6 Á nɑ́kɛ́ Isidɑyɛɛribɛ dɛ kó itookperí yɛmbɛ̀ kɛ dɔ̀: Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie n tú, bɛ̀ dɔ̀ɔ̀ isɔkɛ kpɛrɛ kɛ̀ dɛ̀ tontɛ́mu. 7 Bɛɛ̀ tɑnnɛ̀ n cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ bɛ̀ɛ̀ í cɑ̃mmù bɛ yɛ̀mmɛ̀ nɛ̀ bɛ kɔ̃̀ntì, kɛ sĩnkùnko n cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ di tuɔ̀ ndìì mɔ̀nnì iwũɔ̃ di n feu ì kó mɛkùɔ̀ nnɛ̀ mɛyĩ̀ĩ̀. Bɛ̀ tɔ̃̀tɛ mɛtɑummɛ̀ mɛ̀ɛ̀ bo mɛ̀mmɛ díndi nɛ̀ mí nti cuokɛ̀. 8 Bɛ̀ í dɑkɛ bɛ̀ m pɑ̃ɑ̃ ndɛ̀ kpɛ́í, kɛ yóu bɛ̀ bo mpĩ́mmɛ̀ n tɔ̃mmú kɛ mù duɔ́ mbɛtɔbɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ɛ pĩ́ mbɛ̀ nɑ mpĩ mmùù tɔ̃mmú n cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ miɛkɛ. 9 Nɑ́kɛ́ bɛ kɛ dɔ̀: Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie n tú opɔ̀ɔ̀ wèè í cɑ̃ntɛ́ yoo di miɛkɛ wèè í yíé n kpɛti o bɑ́ɑ́ tɑ n cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ bɑ́ kòò tu opɔ̀ɔ̀ kɛ bɛ̀ bonɛ̀.

Defiibɛ kuɔ́ bɛ̀ yó mpĩ́ mmɛ̀ɛ̀ botí Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ mutɔ̃mmú

10 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nní nnɑ́kɛ́ kɛ dɔ̀: Defiibɛ bɛ̀ɛ̀ do n dɛ̀tɛ́nɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ do n yóu dìì mɔ̀nnì kɛ́tũnnɛ yɛbɔkɛ̀. Bɛ̀ yóó yɑ̀mu dɛ kó mɛyɛi ncɔ̃́ntimu. 11 Bɛ̀ yó ntú bɛtɔ̃mbɛ̀ sɑ́m̀pɔ́bɛ̀ mbɛ n cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ miɛkɛ, bɛɛ̀ yó mbɑɑ yɛbòrɛ̀ kɛ feu iwũɔ̃ bɛ̀ yó ntuɔ nyì nɛ̀ mɛtɑummɛ̀ kpɛyi, bɛɛ̀ yó ntú n nìtìbɛ̀ kó bɛtɔ̃mbɛ̀. 12 Kɛ yɛ̃́ bɛɛ̀ do fìémɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ kó iwũɔ̃ yɛbɔkɛ̀, kɛ́nte kɛ̀ bɛ̀ɛ tɑ mɛyɛi mmiɛkɛ. Dɛɛ̀ te mí ndi Yiɛ̀ nKuyie nkɛ̀ n tu n yìtɛ́ kɛ còḿmúmu bɛ kpɛ́í, kɛ̀ bɛ̀ bo yɑ̀ bɛ yɛi nkó mucɔ̃́ntimu. 13 Bɛ̀ tɛ̃́nkɛ í yó n tɔ́ɔ́nnɛ̀ kɛ́pĩ́ n kuɔ́ tɔ̃mmú bɛ̀ bɑ́ɑ́ kɑ́ɑ́kɛ́ ikuɔ́ nɛntì, bɛ̀ bɑ́ɑ́ tɑ ikuɔ́ nɛntì dieku, kɛ̀ dɛ̀ɛ yie nkɛ̀ ifɛii bɛ̀ pĩ̀ńnɛ̀ isɔkɛ bɛ̀ dɔ̀ɔ̀ ì. 14 Bɛɛ̀ yóó nɑɑ́ n cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ tɔ̃mbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ yó mpĩ́ n cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ tɔ̃mmú.

Ikuɔ́ nìùbɛ̀ yó ndòmmɛ̀

15 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nni nnɑ́kɛ́ kɛ dɔ̀: Ikuɔ́ nìùbɛ̀ Defiibɛ bɛ̀ɛ̀ tu Sɑdɔki yɑɑ̀bí, Isidɑyɛɛribɛ do n dɛ̀tɛ́nɛ̀ dìì mɔ̀nnì kɛ̀ bɛɛ̀ mpĩ́ n cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ miɛkɛ mutɔ̃mmú, bɛɛ̀ yó mbo n cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kɛ n feu iwũɔ̃ kɛ tuɔ̀ mmɛkùɔ̀ nnɛ̀ mɛyĩ̀ĩ̀. Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie mmíì bɛ́i. 16 Bɛɛ̀ nií yóó tɑ n cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ dibòrì sɑ̀ɑ̀rì kɛ́kɔtɛ n tɑ́bùrì bo dɛ̀ kɛ́pĩ́ n tɔ̃mmú bɛ̀ yó ndɑkɛmu mu kpɛ́í. 17 Kɛ̀ bɛ̀ níí tɑtiní n cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ dɑ̀nkù dɛ miɛkɛ kɔku, bɛ̀ɛ dɑ́ɑ́tí tiyɑ̀ɑ̀tì tìì dùɔ̀kɛnɛ̀ mupɑ̀ɑ̀konkperímù, bɛ̀ níí bɑ́ ndɑ́ɑ́tí tipecìtì kó tiyɑ̀ɑ̀tì kɛ pĩ́nnɛ̀ mutɔ̃mmú n cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ dɑ̀nkù yoo n cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ miɛkɛ. 18 Bɛ̀ níí yó mboú mupɑ̀ɑ̀konkperímù kó tiyɑɑ̀bomboúntì nti bɛ yɔ kɛ́nyi mupɑ̀ɑ̀konkperímù kó ifiɛtí, bɛ̀ mɛ mbɑ́ mboú dɛ̀mɑrɛ̀ bɛ kɑ dɛ̀ɛ̀ bo nte kɛ̀ bɛ̀ɛ biɛtɛ. 19 Kɛ̀ bɛ̀ yɛ̀tìní dìì mɔ̀nnì n cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ dɑ̀nkù ditowɑɑ̀ kɔku kɛ bo kɔtɛ bɛnìtìbɛ̀ borɛ̀ bɛ̀ɛ dɑ́tɛ́ tiyɑ̀ɑ̀tì bɛ̀ do pĩ̀ńnɛ̀ tì ikuɔ́ tɔ̃mmú, kɛ tì dɔú n cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ miɛkɛ, bɛ̀ bɑ́ ntì ɑ̃ kɛ tɔ́ɔ́nnɛ̀ bɛnìtìbɛ̀, bɛ̀ yɑ̀ɑ̀ bo bɛ̀ kɑ̀ɑ́kɛ́ kɛ́kú.

20 Bɛ̀ níí bɑ́ɑ́ kuó pɑ́íí, bɛ̀ mɛ mbɑ́ɑ́ yóu kɛ̀ bɛ yùtìi sṹṹ mmɛdiɛ̀, bɛ̀ nkɛ̃ĩ bɛ yùtì mɛsɑ̀ɑ̀. 21 Ikuɔ́ nìùtì mɔù níí bɑ́ɑ́ yɑ̃̀ mɛnɑɑ̀ nhò tɑti dìì yiè n cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ dɑ̀nkù dɛ miɛkɛ kɔku. 22 Ikuɔ́ nìùtì mɔù bɑ́ɑ́ túótɛ́ okúpokù yoo onitipòkù bɛ̀ yetɛ wè, wèe túótɛ́ osɑpɑ̀ɑ̀ nwèè mu nyí yĩ̀ɛ̃́tɛ̀ onitidɔ̀ù Isidɑyɛɛribɛ miɛkɛ, yoo kòò mɛ mbo túótɛ́ okúpokù, wè ntú ikuɔ́ nìùtì tɔù kou.

23 Bɛɛ̀ yóó bɛnkɛ n nìtìbɛ̀ dɛ̀ɛ̀ tu n kpɛrɛ nɛ̀ dɛ̀ɛ̀ tu cɛ̃́nkoo kpɛrɛ, ikuɔ́ yetɛ dɛ̀ nɛ̀ ì yie ndɛ̀. 24 Bɛɛ̀ yó ntú bɛbeémbɛ̀ kɛ́mbekù n kuɔ́ dòmmɛ̀ kɛ́ntũ m bɑɑ nyɛmɔu kó ikuɔ́, tɛom̀pùtɛ̀ yiè níí ntú n kpɛri.

25 Bɛ̀ bɑ́ɑ́ tɔ́ɔ́nnɛ̀ ocíì bɛ̀ yɑ̀ɑ̀ bo sĩntɛ, kɛ̀ dɛ̀ sɑ̀ɑ̀ í tú ò cicɛ nwe yoo o yɔ̃ yoo o birɛ yoo o nɑntɛ̀ yoo o kóo kótì yoo o tɑ̃ũ̀ wèè í ye. 26 Kɛ̀ dɛ̀ tùɔ̀kɛní kɛ dò mmɛmmɛ, kòò kɑ̀ɑ́kɛ́ ocíì kɛ wèńkùnnɛ omɑ́ɑ̀ kɛ dèè, we mbɑɑ yɛwe yɛ̀yiekɛ̀ kɛ nɛ́ nɑ kɛ́wɛ̃tɛ kɛ́sɔɔtɛ́ o tɔ̃mmú. 27 Ò yóó tɑ dìì yiè n cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ dɑ̀nkù dɛ miɛkɛ kɔku kɛ pĩ́ mmutɔ̃mmú ikuɔ́ dieku, miɛkɛ wèe féútɛ́ fɛɔ̃̀fɛ̀ mɛyɛi ncĩ́ɛ̃̀mmɛ̀ kpɛ́í. Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie mmíì bɛ́i. 28 Ikuɔ́ nìùbɛ̀ bɛɛ̀ te bɛ̀ bo mpĩ́mmɛ̀ mutɔ̃mmú n cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ miɛkɛ. Di bɑ́ɑ́ bɛ̀ duɔ́ nkɛtenkɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ miɛkɛ. Bɛ kpɛrɛ yó ntú mínwe, mí nKuyie. 29 Bɛɛ̀ yó nyo di m pɑ̃ɑ̃ ntìì diitì nɛ̀ di n feu ìì wũɔ̃ mɛyɛi ncĩ́ɛ̃̀mmɛ̀ kpɛ́í nnɛ̀ mɛyɛi nhũtímù kpɛ́í, kɛ̀ di cɑ̃̀ńnɛ́ dɛ̀ kɛ̀ dɛ̀ bo ntú n kpɛrɛ, bɛɛ̀ yó ndɛ̀ te. 30 Tidipɑ̀ntì miɛkɛ di níí dɛitɛ tisɑ̀ɑ̀tì kɛ yíɛ́nɛ̀ di dɛ̀ìtɛ dɛ̀ kɛ cɑ̃̀ńnɛ́ n kpɛ́í nnɛ̀ muyuo nsɑ̀ɑ̀mù, di níí yóó dɛ̀ duɔ́ nyikuɔ́ nìùbɛ̀ mbɛ kɛ̀ dɛ̀ɛ yie nkɛ̀ n di dɔ̀ɔ̀ mɛsɑ̀ɑ̀. 31 Ikuɔ́ nìùbɛ̀ bɑ́ ncɑ́ɑ́ ndɛ̀ɛ̀ ku nɛ̀ dɛmɑ́ɑ̀ yoo musĩ̀mmù pĩ ndɛ̀ sinɔɔ yoo iwũɔ̃ yoo tiwɑnwɑntì.

45

Kuyie nnɑ̀kɛ́mɛ̀ bɛ̀ yóó totí mɛ̀ɛ̀ botí kɛtenkɛ̀

1 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nní nnɑ́kɛ́ kɛ dɔ̀: Kɛ̀ di tɑ̃ɑ̃́ dìì mɔ̀nnì tɛ́tɛ́ kɛ bo totí kɛtenkɛ̀ di tɑ̃ɑ̃tɛ́ n kɔkɛ kɛ̀ kɛ̀ ncɑ̃́ɑ̃́ nkɛ́mbo mɛokùmɛ̀ cìdòmɛ́tìrì tɛpíítɛ̀ nɛ̀ mɛ̀dɛ́ nɛ̀ dikéè mɛpɛ̃kùmɛ̀ cìdòmɛ́tìrì tɛpíítɛ̀. 2 Dɛ kó kɛtenkɛ̀ miɛkɛ di yóó dɛ mbennɛ́ n cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kó kɛtenkɛ̀ okùmɛ̀ nɛ̀ kɛ pɛ̃kùmɛ̀ kɛ̀ dɛ̀ mmɑ̀, kɛ́mbo mɛ́tìrì sikɔusìnùmmù nɛ̀ sipísìnùmmù (550) kɛ́soó mmɛfíè mmɑmɛ̀ kɛ́fitɛ́ kɛ̀ mɛpɛ̃kùmɛ̀ mbo mɛ́tìrì sipísìdɛ́ nɛ̀ mɛ̀nùmmù. 3 Kɛ̀ di yíɛ́ kɛ́bennɛ́ dɛ kó kɛtenkɛ̀ miɛkɛ cìdòmɛ́tìrì tɛpíítɛ̀ nɛ̀ mɛ̀dɛ́ nɛ̀ dikéè kɛ̀ mɛpɛ̃kùmɛ̀ mbo cìdòmɛ́tìrì mɛ̀nùmmù n cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ yó ndɛ mbo nɛ̀ ikuɔ́ nɛntì dieku. 4 Dɛ kó kɛtenkɛ̀ yó ntú n kɔkɛ nkɛ, ikuɔ́ nìùbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ pĩ n tɔ̃mmú bɛ̀ cɛ̃́ĩ yó ndɛ mbo. N tenkɛ̀ miɛkɛ nkɛ bɛ kɔkɛ yó mbomɛ̀. 5 Kɛ̀ di bennɛ́ kɛtenkɛ̀ mɛokùmɛ̀ cìdòmɛ́tìrì tɛpíítɛ̀ nɛ̀ mɛ̀dɛ́ nɛ̀ dikéè mɛpɛ̃kùmɛ̀ cìdòmɛ́tìrì mɛ̀nùmmù kɛ̀ kɛ̀ ntú Defiibɛ bɛ̀ɛ̀ pĩ n cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ mutɔ̃mmú bɛ kɔkɛ nɛ̀ yɛhɛkɛ̀ bɛ̀ yó mbo yɛ̀. 6 Kɑ̀ɑ bennɛ́ dɛ kó kɛtenkɛ̀ miɛkɛ bɑkɛ mɛpɛ̃kùmɛ̀ cìdòmɛ́tìrì mɛ̀dɛ́mɛ̀ nɛ̀ dikéè mɛokùmɛ̀ cìdòmɛ́tìrì tɛpíítɛ̀ nɛ̀ mɛ̀dɛ́mɛ̀ nɛ̀ dikéè kɛ̀ kɛ̀ ntɔ́kɛ́nɛ̀ n cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kɔkɛ Isidɑyɛɛribɛ bɛmɔu kɔkɛ. 7 Tɛkpɑ̀ɑ̀tìbitɛ tɛɛ̀ kó kɛtenkɛ̀ yó mbo n cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ nɛ̀ dihɛì dɛ mɑ̀nku, ku mpíkù nɛ̀ kutɛkù diyiè yìɛ̀ní kɛ̀ɛ̀ bíɛ́kɛ̀ nɛ̀ diyiè tɑɑ̀ kɛ̀ɛ̀ bíɛ́kɛ̀, kɛ̀ kɛ okùmɛ̀ nhɛri nɛ̀ n cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kɔkɛ nɛ̀ dihɛì kɔkɛ dɛ kó mɛokùmɛ̀. 8 Isidɑyɛɛribɛ tenkɛ̀ miɛkɛ kɛ̀ɛ yó ntú n cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kɔkɛ, kɛ̀ dɛ̀ɛ yie nkɛ̀ sikpɑ̀ɑ̀tìbìí bɑ́ nfɛ̃́ũnko n nìtìbɛ̀, kɛ̀ɛ̀ kpɑɑ́ kɛ̀ kɛ̀ ntú Isidɑyɛɛribɛ botí imɔu kɔkɛ.

Kuyie nkpɑnnɛ̀ tì sikpɑ̀ɑ̀tìbìí

9 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nní mbɛ́innɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ kó sikpɑ̀ɑ̀tìbìí kpɛ́í nkɛ dɔ̀: Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie mmíì tu: Dɛ̀ sɑ̀nnɛ̀mu mɛmmɛ díndi sikpɑ̀ɑ̀tìbìí yóunɛ̀ kuyonku nɛ̀ di bo nfèkùmɛ̀ n nìtìbɛ̀ kpɛrɛ, dɔɔ̀nɛ̀ dɛ̀ɛ̀ sìɛ́ nɛ̀ dɛ̀ɛ̀ wenni kɛ yóu di bo nfɛ̃́ũnkomɛ̀ n nìtìbɛ̀. Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie mmíì bɛ́i.

10 Di beúnɛ̀ dɛ̀ nɛ̀ dibièpeé nɛ̀ di bɔ di beúnɛ̀ yɛ̀, dɛ̀ ntú dɛ̀ɛ̀ wenni. 11 Di yó mbeúnɛ̀ dɛ̀ tidiitì nɛ̀ dɛ̀ɛ̀ yó ncũɔ̃̀ dɛ̀ɛ̀ tu mɛniɛ nkpɛrɛ dɛ̀ ḿmɑ̀. Bɛ̀ ɔ̃ɔ̃ ketɛ́nɛ̀ tɛ̀ɛ̀ bièpetɛ do ɔ̃ mbo kucɛ tɛpíítɛ̀ ntɛ kɛ́tɑ bɛ̀ tu dɛ̀ òmɛ́ɛ̀. 12 Kɛ̀ timɑ́tì pɛ́ítì mɛ nni nti kɛ̀ di yĩ ti cɛ̃́ɛ̃́kù bo cìdóòbɛ̀ bɛ̀nùmmù tì mɛ̀nkɛ mmɛ mbo, kɛ̀ cìdóòbɛ̀ tɛpíítɛ̀ mɛ nni ntɛ tì mɛ̀nkɛ mmɛ mbo.

13 Ntɛ di níí yóó dɛitɛ mɛ̀ɛ̀ botí yɛpɑ̃rɛ̀ di yó m pɑ̃ yɛ̀, kɛ̀ di kɔ̃ũ tidiitì kɛ beri simɑ́mbòo yoo tiyɔ̀tì kɛ̀ dɛ̀ bo sipísìkuɔ̀ di dɛitɛ dɛ̀mɑ́ɑ̀ kɛ́ m pɑ̃. 14 Kɛ̀ mɛkùɔ̀ mɛ nni mmɛ̀ kɛ̀ di cũɔ̃́ yɛdíè ntɛkɔ̀ùtɛ̀ (100), dí dɛitɛ dìmɑ́ɑ̀ kɛ́ m pɑ̃. Bɛ̀ do ɔ̃ɔ̃ bennɛ́nɛ̀ tɛ̀ɛ̀ déntɛ̀ do ɔ̃ mbo tɛpíítɛ̀ ntɛ kɛ́tɑ bɛ̀ tu dɛ̀ òmɛ́ɛ̀ yoo kɔ́ɔ̀. 15 Kɛ̀ ipe mɛ nni nyi yoo sibɔɔ́, kɛ̀ sì bo sikɔusìdɛ́ (200) dí dɛitɛ dɛ̀mɑ́ɑ̀ kɛ́ n féútɛ́. Di m pɑ̃ɑ̃ ndɛ̀ɛ̀ kó dimɑ̀ɑ̀ dɛ̀ yóó wɛ̃nnɛ́ nɛ̀ tidiitì nti kɛ tuɔ̀ mmɛtɑummɛ̀ pɑ̃nnì ndi, nɛ̀ mɛyɛi ncĩ́ɛ̃́mmɛ̀ kpɛ́í.

16 Isidɑyɛɛribɛ bɛmɔu ndi dihɛì, bɛɛ̀ yó ndɛ̀ duɔ̀ ntɛkpɑ̀ɑ̀tìbitɛ. 17 Tɛkpɑ̀ɑ̀tìbitɛ tɛɛ̀ níí yóó wɑɑ́ nyiwũɔ̃ bɛ̀ yó n fíé ì yɛbɑɑ mmiɛkɛ, kɛ́cɔ̃nnɛ́ muyuo nnɛ̀ mɛnɑɑ̀ mmɛ̀ɛ̀ ɔ̃ɔ̃ yɔɔrɛ kɛ nɛ́ nɑ kɛ́tuɔ. Yɛbɑɑ mmiɛkɛ nɛ̀ otɑ̃̀nkù pɑ̀nwè kó dibɑnni nɛ̀ tɛom̀pùtɛ̀ yiè nɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ kó mɛtíímmɛ̀ wèè níí yóó wɑɑ́ nyiwũɔ̃ bɛ̀ yó n kuɔ ì mɛyɛi ncĩ́ɛ̃́mmɛ̀ kpɛ́í, nnɛ̀ dɛ kó tidiitì nɛ̀ ìì yóó tuɔ mmɛtɑummɛ̀ kpɛ́í Isidɑyɛɛribɛ bɛmɔu yɛi ntũntimù kpɛ́í nkɛ.

Diyentɛ́bɑnni kó ikuɔ́

18 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nyíɛ́ kɛ́ m bɛ́innɛ̀ kɛ dɔ̀: Dibenni kóo tɑ̃̀nkù ketiwè diyiè ketirì yiè ɑ́ wɑɑ́ ndinɑɑdɑpɑ̀nnì kɛ́wénkùnnɛ n cĩ́ɛ̃̀tɛ̀. 19 Kɛ̀ ikuɔ́ nìùtìi wɑɑ́ ndɛ kó dinɑɑdɑɑ̀ mɛyɛi ncĩ́ɛ̃́mmɛ̀ kpɛri kó mɛyĩ̀ĩ̀, nkɛ́fɛtɛ́ n cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ bòrì kó idɛí nɛ̀ diwũɔ̃tɔ̀nnì kó kukɑ̃kú mɛkpɛ̃ɛ̃́mmɛ̀ mɛ̀nɑ̀ɑ̀, nɛ̀ n cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ dɑ̀nkù dɛ miɛkɛ kɔku kó dibòrì kó idɛí. 20 A yóó mɛ nyĩ otɑ̃̀nkù yiè yiénnì bɛ̀ɛ̀ kó dimɑ̀ɑ̀ dɔ̀ɔ̀ mɛyɛi kɛ í dɑkɛ bɛ kpɛ́í, mɛmmɛ ɑ yóó wénkùnnɛmɛ̀ n cĩ́ɛ̃̀tɛ̀.

21 Dibenni tɑ̃̀nkù ketiwè diyiè tɛpíítɛ̀ nɛ̀ dinɑɑnnì diyentɛ́bɑnni yóó ketɛ́ dìì yiè kɛ́ntɔ kɛ́tuɔkɛnɛ̀ yɛwe yɛ̀yiekɛ̀. Dɛ kó yɛwe miɛkɛ di yó nyo mpɛ̃́ɛ̃̀ wèè í kɔɔrɛnɛ̀ mutie mùù muuti wenwe. 22 Dɛ kó diyiè kɛ̀ tɛkpɑ̀ɑ̀tìbitɛ n féútɛ́ dinɑɑdɑɑ̀ o mɔ́mmuɔ nho yɛi ncĩ́ɛ̃́mmɛ̀ kpɛ́í nnɛ̀ kubotí kumɔu kɔ̃mɛ kpɛ́í. 23 Dibɑnni kó yɛwe yɛ̀yiekɛ̀ yɛnyɛ miɛkɛ, ò níí kuɔ bɑ́ dìì yiè yɛnɑɑdɑkɛ̀ yɛ̀yiekɛ̀ nɛ̀ yɛpedɑkɛ̀ yɛ̀yiekɛ̀ dɛ̀ɛ̀ kpɑ kuyɛ̀nkù nɛ̀ dibɔdɑɑ̀ bɑ́ dìì yiè mɛyɛi ncĩ́ɛ̃́mmɛ̀ kpɛ́í. 24 Dɛ̀ɛ̀ tu tidiitì kó dipɑ̃nnì bɛ̀ níí wɑɑ́ mmuyuo ncìdóòbɛ̀ tɛpíítɛ̀ nɛ̀ bɛ̀nùmmù nɛ̀ mɛkùɔ̀ ndítìrìbɛ̀ bɛ̀kuɔ̀, dɛɛ̀ yóó wɛ̃nnɛ́ nɛ̀ dinɑɑdɑɑ̀ kɛ́tuɔ nkɛ̀ dipedɑɑ̀ kpɛrɛ múnkɛ mmɛ mmɑ̀.

25 Dɛ kó difɔ̃nkúò otɑ̃̀nkù yiénwè kó diyiè tɛpíítɛ̀ nɛ̀ dinummurì, dibɑnni bɛ̀ tu dì tifiiti kpɛri yiè wèè mɛ ndɔ̀ɔ̀ kɛ́ n feutɛ́ ò sòò ǹ fèútɛ́ dɛ̀ mɛyɛi ncĩ́ɛ̃́mmɛ̀ kpɛ́í nnɛ̀ ò sòò ǹ tuɔ̀ ndɛ̀, tidiitì nɛ̀ mɛkùɔ̀ nkɛ̀ dɛ̀ mmɑ̀ dɛ̀ bɑɑ sòò mɑ̀mɛ̀, kɛ́ mmɛ nhɔ̃ nkɛ dɔ̀ yɛwe yɛ̀yiekɛ̀.

46

Tɛkpɑ̀ɑ̀tìbitɛ yó ndòmmɛ̀

1 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nní nnɑ́kɛ́ kɛ dɔ̀: N cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ dɑ̀nkù dɛ miɛkɛ kɔku kó dibòrì dìì bo diyiè yìɛ̀ní kɛ̀ɛ̀ bíɛ́kɛ̀ dì níí yó nkpetímu yɛwe yɛ̀kuɔ̀ mutɔ̃mmú kpɛyɛ miɛkɛ, tɛom̀pùtɛ̀ yiè kɛ̀ bɛ̀ɛ dì kpetɛ́ nɛ̀ otɑ̃̀nkù pɑ̀nwè kó dibɑnni miɛkɛ. 2 Kɛ̀ tɛkpɑ̀ɑ̀tìbitɛɛ tɑnní kukpɑ̃́nkpɑ̃́nkù kó dibòrì ditowɑɑ̀ bíɛ́kɛ̀ kpɛri, kɛ́cómmú kɛ́dírí dibòrì kó idɛí, kɛ̀ ikuɔ́ nìùbɛ̀ n feutɛ́ o wũɔ̃ fɛ̀ɛ̀ yóó tuɔ nnɛ̀ mɛtɑummɛ̀ kɔfɛ, kòò nínkú dɛndɛ dibòrì kɛ́deè kɛ́yɛ̀, bɛ̀ mɛ mbɑ́ɑ́ kpetínnɛ́ dibòrì kɛ́tuɔkɛnɛ̀ kuyuoku. 3 Siom̀pùsi kó yɛwe nɛ̀ otɑ̃̀nkù pɑ̀nwè kó dibɑnni bɛnìtìbɛ̀ níí yóó dɛ nnínkú kukpɑ̃́nkpɑ̃́nkù bòrì kɛ́ n sɑ̃ntɛ.

4 Tɛom̀pùtɛ̀ yiè tɛkpɑ̀ɑ̀tìbitɛ níí yó n féútɛ́ yɛpedɑbɛ yɛkuɔ̀ ndi, nɛ̀ dibɔdɑɑ̀ dìmɑ́ɑ̀ dɛ̀ɛ̀ kpɑ kuyɛ̀nkù. 5 Kɛ̀ tɛ̀ɛ wɑɑ́ mmuyuo ncìdóòbɛ̀ tɛpíítɛ̀ nɛ̀ bɛ̀nùmmù, mɛkùɔ̀ ndítìrìbɛ̀ bɛ̀kuɔ̀, dɛɛ̀ yóó wɛ̃nnɛ́nɛ̀ dipedɑɑ̀ kɛ́tuɔ nkɛ́wɑɑ́ mmuyuo nhò dɔ́ mù mmɑmɛ̀ yɛpedɑbɛ kpɛ́í nkɛ̀ muyuo mbo cìdóòbɛ̀ tɛpíítɛ̀ nɛ̀ bɛ̀nùmmù wèe kɔɔrɛ mɛkùɔ̀ ndítìdìbɛ̀ bɛ̀kuɔ̀. 6 Otɑ̃̀nkù pɑ̀nwè kó dibɑnni yiè wèe níí bo kuɔ dinɑɑdɑɑ̀ dìì kpɑ kuyɛ̀nkù nɛ̀ yɛpedɑbɛ yɛ̀kuɔ̀ nɛ̀ dipedɑɑ̀ dìmɑ́ɑ̀ dɛ̀ɛ̀ kpɑ kuyɛ̀nkù. 7 Kɛ̀ tɛkpɑ̀ɑ̀tìbitɛɛ wɑɑ́ mmuyuo ncìdóòbɛ̀ tɛpíítɛ̀ nɛ̀ bɛ̀nùmmù dinɑɑdɑɑ̀ kpɛ́í, nkɛ́ mɛ nwɑɑ́ ndipedɑɑ̀ kpɛ́í kɛ́wɑɑ́ mmuyuo nhò dɔ́ mù mmɑmɛ̀ yɛpedɑbɛ kpɛ́í, kɛ̀ muyuo mbo cìdóòbɛ̀ bɛ̀nùmmù wèe kɔɔrɛ mɛkùɔ̀ ndítìrìbɛ̀ bɛ̀kuɔ̀. 8 Tɛkpɑ̀ɑ̀tìbitɛ níí yóó tɑnní kukpɑ̃́nkpɑ̃́nkù kó dibòrì ditowɑɑ̀ bíɛ́kɛ̀ kpɛri ndi, kɛ́wɛ̃tɛ kɛ di nyɛnnɛ̀. 9 Yɛbɑɑ nkó yɛwe kɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ níí kɔtɛní n cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ m bɑ́ɑmmu, kɛ̀ wèè tɑ dibòrì kubɑkù cɑ̃̀nku kpɛri wèe yɛ̀ kubɑkù yoú kpɛri, kɛ̀ wèè tɑ kuyoú kpɛri wèe yɛ̀ kucɑ̃̀nku kpɛri, òmɔù bɑ́ɑ́ yɛ̀ dibòrì ò tɑ dì, kɛ̀ wèè tɑ kùù píkù wèe yɛ̀ kutɛkù. 10 Tɛkpɑ̀ɑ̀tìbitɛ níí yó mbɛ̀ ɛ̀rinɛ̀mu kɛ́tɑ kɛ́ mbɛ̀ ɛ̀rinɛ̀ kɛ́yɛ̀.

Bɛ̀ bo nfeu mɛ̀ɛ̀ botí iwũɔ̃ ibotí ibotí ti Yiɛ̀ nKuyie

11 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie mbɛ́i nkɛ dɔ̀: Yɛbɑɑ nkó yɛwe nɛ̀ di kó mɛtíímmɛ̀ mɛmɔu, tɛkpɑ̀ɑ̀tìbitɛ níí wɑɑ́ mmuyuo ncìdóòbɛ̀ tɛpíítɛ̀ nɛ̀ bɛ̀nùmmù mùù yóó wɛ̃nnɛ́nɛ̀ dinɑɑdɑɑ̀ kɛ́tuɔ, kɛ mɛ nyĩ́ dipedɑɑ̀ kɛ́wɑɑ́ nhò dɔ́ mù mmɑmɛ̀ yɛpedɑkɛ̀ kpɛ́í, kɛ̀ muyuo mbo cìdóòbɛ̀ tɛpíítɛ̀ nɛ̀ bɛ̀nùmmù wèe kɔɔrɛ mɛkùɔ̀ ndítìrìbɛ̀ bɛ̀kuɔ̀.

12 Kɛ̀ tɛkpɑ̀ɑ̀tìbitɛ m pɑ̃ fɛɔ̃̀fɛ̀ kɛ yóó fɛ̀ nni nféútɛ́ kɛ́tuɔ, yoo ò m pɑ̃ dipɑ̃nnì mɛtɑummɛ̀ kpɛri, bɛ̀ɛ ò kpetɛ́ diyiè yìɛ̀ní kɛ̀ɛ̀ bíɛ́kɛ̀ kó dibòrì kòò n féútɛ́ o ɔ̃̀fɛ̀ kɛ́tuɔnnɛ̀ o pɑ̃nnì mɛtɑummɛ̀ kpɛri, ò ɔ̃ɔ̃ yĩ́mɛ̀ tɛom̀pùtɛ̀ yiè. Kòò dèè wèe yɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ɛ kpetínnɛ́ dibòrì.

13 Ò níí n féútɛ́ bɑ́ dìì yiè dipedɑbii dìì mɔ̀kɛ dibenni dìmɑ́ɑ̀ kɛ kpɑ kuyɛ̀nkù. Kɛ níí dì fèútɛ́ bɑ́ dìì kṹnweńnì. 14 Bɑ́ dìì kṹnweńnì kɛ níí m pɑ̃ muyuo ncìdóòbɛ̀ bɛ̀nùmmù, mɛkùɔ̀ ndítìrìbɛ̀ bɛ̀dɛ́bɛ̀ mɛ̀ɛ̀ yóó kɔɔrɛnɛ̀ muyuo. Dɛ kó ikuɔ́ yó mbomu sɑ̃́ɑ̃̀ bɑ́ dìì kṹnweńnì ò níí mɛ nyĩ́. 15 Bɑ́ dìì kṹnweńnì di níí n féútɛ́ dipedɑbii kɛ́ m pɑ̃ muyuo nnɛ̀ mɛkùɔ̀, di yó mmɛ nhɔ̃ nsɑ̃́ɑ̃̀.

Tɛkpɑ̀ɑ̀tìbitɛ kó ibí níí yó nte dɛ̀

16 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nyíɛ́ kɛ́ m bɛ́innɛ̀ kɛ dɔ̀: Kɛ̀ tɛkpɑ̀ɑ̀tìbitɛ wɛ̀tɛ́ tɛ tenkɛ̀ kɛ pɑ̃ tɛ birɛ mɑrɛ̀, tɛ̀ mɛ nkɛ̀ pɑ̃ wè, weè yó nkɛ̀ te, kòò kú o bíi sɔɔtɛ́. 17 Kɛ̀ dɛ̀ mɛ ndò ntɛkpɑ̀ɑ̀tìbitɛ wɛ̀tɛ́ kɛtenkɛ̀ kɛ pɑ̃ tɛ kóo tɔ̃ntì mɔù, wè nkɛ̀ te, kɛ̀ n kó dibenni tùɔ̀kɛní, tidɑɑtì yɛ̀rìmù benni, wèe wɛ̃tɛ kɛ́ kɛ̀ nhò duɔ́, tɛ bí iì mɑ́ɑ̀ bo nɑ kɛ́nte ò í pɑ̃ kɛ̀ sɑ̃́ɑ̃̀. 18 Tɛkpɑ̀ɑ̀tìbitɛ bɑ́ɑ́ túótɛ́ n nìtìbɛ̀ kóò mɔù kó kɛtenkɛ̀ kɛ́pɑ̃ tɛ bí, kɛ̀ dɛ yiɛ̀ mpɑɑ̀ kɛtenkɛ̀. Tɛ̀ níí dɛitɛ tɛ tenkɛ̀ miɛkɛ nkɛ kɛ́pɑ̃ tɛ bí.

Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kó dɛdɛɛ̀

19 Dɛ kó difɔ̃nkúò kòo n tɑnnɛ̀ kukpɑ̃́nkpɑ̃́nkù kó dibòrì kɛ̀ ti kɔtɛ Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ dɑ̀nkù dɛ miɛkɛ kɔku kó dibòrì kubɑkù yoú kpɛri, dìì wetí ikuɔ́ nìùbɛ̀ kó tidieti kɛ̀ ditou mɑrì bo dɛ ììkɛ̀ bíɛ́kɛ̀. 20 Kòo n nɑ́kɛ́ kɛ dɔ̀: Ikuɔ́ nìùbɛ̀ yó ndɛ mberi iwũɔ̃ bɛ̀ n feu ì mɛyɛi ncĩ́ɛ̃́mmɛ̀ kpɛ́í nnɛ̀ mɛyɛi nhũtímù. Bɛ̀ níí yóó dɛ mpṹnnɛ́ mudiì, bɛ̀ bɑ́ɑ́ mù kɔ̀tɛnɛ̀ kukpɑ̃́nkpɑ̃́nkù bòrì ditowɑɑ̀ bíɛ́kɛ̀ kpɛri, bɛnìtìbɛ̀ cɛ̃́nkoo kɔbɛ yɑ̀ɑ̀ bo mù kɑ̀ɑ́kɛ́ kɛ́kú.

21 Kòo deè kɛ́ n kɔtɛnɛ̀ kukpɑ̃́nkpɑ̃́nkù ditowɑɑ̀ bíɛ́kɛ̀ kɔku ku kpɛ̃ɛ̃́mmɛ̀ mɛnɑ̀ɑ̀ borɛ̀, bɑ́ mɛ̀ɛ̀ kpɛ̃ɛ̃́mmɛ̀ kɛ̀ mɛ̀ mɔ̀kɛ kudɑ̀nkù. 22 Bɑ́ mɛ̀ kɛ̀ mɛ kó kudɑ̀nkù okùmɛ̀ bo cìdòmɛ́tìrì sipísìdɛ́, mɛpɛ̃kùmɛ̀ cìdòmɛ́tìrì tɛpíítɛ̀ nɛ̀ mɛ̀nùmmù kɛ mɑ tipíìtì tinɑ̀ɑ̀. 23 Kɛ̀ kuduotí tì fitɛ́ tinɑ̀ɑ̀ mɛmmɛ, kɛ̀ dɛdɛɛ̀ nkù ɔrí kɛ fitɛ́. 24 Kòo n nɑ́kɛ́ kɛ dɔ̀: Bɛ̀ɛ̀ pĩ nKuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ miɛkɛ mutɔ̃mmú bɛ̀ yó mberi dɛndɛ iwũɔ̃ ku nìtìbɛ̀ kù feu ì.

47

Mɛniɛ mmɛ̀ɛ̀ yìɛ̀ní Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀

1 Kòo n tɔ kɛ̀ ti wɛ̃tɛní Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ bòrì borɛ̀, kɛ̀ n yɑ̀ mɛniɛ mpourinímɛ̀ Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ bòrì diyiè yìɛ̀ní kɛ̀ɛ̀ bíɛ́kɛ̀, kɛ yɛ̃́ tɛ bòrì do kɛ nwetímɛ̀. Kɛ̀ mɛ yìɛ̀ kɛ pũɔ̃̀nní ku cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ bɑkù yoú diwũɔ̃tɔ̀nnì bɑkù cɑ̃̀nku. 2 Kòo n dennɛ Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ bɑkù yoú bíɛ́kɛ̀ kó dibòrì kɛ̀ tí tɛ̀ fitɛ́ kɛ́tuɔkɛ dibòrì diyìè yìɛ̀ní kɛ̀ɛ̀ bíɛ́kɛ̀ kpɛri, kɛ̀ n yɑ̀ mɛniɛ mpũɔ̃̀mmɛ̀ Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ bɑkù yoú. 3 Kòo kétɛ́ kɛ́dɛ́tóo diyiè yìɛ̀ní kɛ̀ɛ̀ bíɛ́kɛ̀ kɛ́bennɛ́ kuhɔ̃ũ ò do pikú kù, kɛ̀ dɛ̀ mbo mɛ́tìrì sikɔusìnùmmù (500) kɛ́duɔ́ nkɛ̀ n nɑ mɛniɛ nkɛ́séntóo kɛ̀ mɛ̀ nkɑ̃́ɑ̃́kɛ́ n nɑcɛ̀kpɑ́ɑ̀. 4 Kòo yíɛ́ kɛ́bennɛ́ kɛ̀ dɛ̀ mbo mɛ́tìrì sikɔusìnùmmù (500), kòò duɔ́ nkɛ̀ n nɑ mɛniɛ kɛ́séntóo kɛ̀ mɛ̀ nni nkɑ̃́ɑ̃́kɛ́ n núù. Kòò yíɛ́ kɛ́bennɛ́ mɛ́tìrì sikɔusìnùmmù (500) kɛ́duɔ́ nkɛ̀ n nɑ mɛniɛ nkɛ́séntóo kɛ̀ mɛ nni nkɑ̃́ɑ̃́kɛ́ n kɑ. 5 Kòo yíɛ́ kɛ́bennɛ́ kɛ̀ dɛ̀ mbo mɛ́tìrì sikɔusìnùmmù (500) dɛ mɔ̀nnì kɛ̀ dɛ̀ɛ nɑɑ́ nkukó mbɑ́ n yí nnɑ kɛ́séntɛ́ kɛ yɛ̃́ mɛniɛ nsũ̀ṹmmɛ̀ kɛ̀ dɛ̀ cũmpɛ mɛdiɛ̀, mbɑ́ dɛ̀ í ndò nkɛ́nɑ kɛ́séntɛ́. 6 Dɛ mɔ̀nnì kòò m bekɛ kɛ dɔ̀: Onìtì fɔ̃́! nhɑ yɑ̀ɑ̀? Kɛ́ n túótɛ́ kɛ̀ ti nwɛ̃tiní kukó mbɛ̀nnì. 7 Kɛ sɔ̃́ ndɛtie nyɛ̀ kukó nyɑ́kɛ̀ yɛdɛ́ bɑ́ dɛ̀ í sénní. 8 Kòo n nɑ́kɛ́ kɛ dɔ̀: Mɛniɛ mmiɛ mpũɔ̃̀ kɛ kɔrì diyiè yìɛ̀ní kɛ̀ɛ̀ bíɛ́kɛ̀ kó kutempɛ̃ nku, kɛ pɛ̃nkù kɛ kɔrì Suditɛ̃ɛ̃ biriku, kɛ tɑɑ̀ dɑ̀mɛ́ɛ̀rì mukɔ́kúɔ́ nkou, kòo niɛ mbo wenkɛ. 9 Kɛ̀ dɛ kó mɛniɛ ketɛ́ kùù píkù mɛniɛ nkpɛrɛ bo foutɛ, kɛ̀ siyĩĩ píɛ nkɛ yɛ̃́ dɛ kó mɛniɛ nhɔ̃ nkɛ̀ mɛ̀ tɑ dɛ̀, dɛ̀ ɔ̃ɔ̃ wenkɛmu kɛ̀ mufòmmuu buotɛ́. 10 Bɛyĩmpĩ́mbɛ̀ bo buotɛ́ dɛ kó kukó mpɛɛ́mmɛ̀, kɛ́túótɛ́ Ã-kedii kɛ́ntɔ kɛ́tuɔkɛnɛ̀ Ã-Ekɑdɑimmu, kɛ́nye mbɛ yĩndìtìrɛ̀ ku pɛɛ́mmɛ̀, siyĩĩ sìì bo dɑ̀mɛ́ɛ̀rì siì yó ndɛ̀ bo kɛ sũ mɛdiɛ̀. 11 Tibinkɛ̀nkɛnti nɛ̀ ikondɛí dɛndɛ kó mɛniɛ miɛ í yóó wenkɛ, mɛ̀ yó nkpɑɑ́ píɛ́kɛ́ mukɔ́kúɔ́ mmu. 12 Dɛ kó kukó mpɛɛ́mmɛ̀ yɛyɑ́kɛ̀ yɛdɛ́, dɛtie ndɛ̀ɛ̀ pɛí titebiiti dɛ̀ bo mpíɛ́kɛ́ dɛbotí dɛbotí, dɛ̀ɛ̀ fɑ̃ɑ̃̀tì í yotìri, dɛ̀ɛ̀ ɔ̃ɔ̃ í nkuotɛ́, kɛ́mpɛí yɛbɛ bɑ́ wèè tɑ̃̀nkù kɛ yɛ̃́ dɛ kó mɛniɛ bonnímɛ̀ Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ ntɛ. Bɛ̀ bo nyo ndɛ bɛ, kɛ tɑɑ̀nnɛ̀ dɛ fɑ̃ɑ̃̀tì.

Kuyie nkèétɛ́mɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ tenkɛ̀ mɑ̀nkɛ

13 Dɛ kó difɔ̃nkúò kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nní nnɑ́kɛ́ kɛ dɔ̀: Ntɛ di yóó totí mɛ̀ɛ̀ botí Isidɑyɛɛribɛ botí tɛpíítɛ̀ nɛ̀ ìdɛ́ì kɛtenkɛ̀, di duɔ́ nSosɛfu kó kubotí di duɔ́ nkɛ̀ bɛtɔbɛ̀ kucɛ mɛ̀dɛ́mɛ̀. 14 Di totí kɛ̀ kɛ̀ mmɑ̀, kɛ yɛ̃́ míì do nɑ̀kɛ́mɛ̀ di yɛmbɛ̀ kɛ dɔ̀: N yóó bɛ̀ duɔ́ ndɛ kó kɛtenkɛ̀, di yɛmbɛ̀ kɔkɛ nkɛ kɛ̀ di dò nkɛ kɛ̀ tiekɛ. 15 Ntɛ di tenkɛ̀ mɑ̀nku yó mberí ndɛ̀: Kubɑkù yoú bíɛ́kɛ̀ kó kumɑ̀nku yóó dítɛ́ dɑ̀mɛ́ɛ̀rì diɛwè nwe, kɛ́ntɔ kɛ́yɛ Etinɔɔ kó kucɛ, kɛ́tuɔkɛnɛ̀ Dɑmɑti nɛ̀ Sedɑdi, 16 nɛ̀ Bedotɑ Sibɑdɑimmu dihɛì dìì bo Dɑmɑɑsi tempɛ̃ nnɛ̀ Amɑti kɔku dɛ cuokɛ̀ nɛ̀ Asɛɛ-Atikɔnni, kɛ́pɛ̃ɛ̃tɛ́ kɛ́nwetí Adɑnni tempɛ̃. 17 Di tenkɛ̀ mɑ̀nku yóó ketɛ́ dɑ̀mɛ́ɛ̀rì nwe kɛ́ntɔ kɛ́tuɔkɛnɛ̀ Asɑɑ-Enɔnni, kɛ̀ kubɑkù yoú kó kumɑ̀nku ntú Dɑmɑɑsi nɛ̀ Amɑti, kubɑkù yoú bíɛ́kɛ̀ kó kumɑ̀nku nku. 18 Kɛ̀ diyiè yìɛ̀ní kɛ̀ɛ̀ bíɛ́kɛ̀ kó kumɑ̀nku ntú Adɑnni nɛ̀ Dɑmɑɑsi nɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ tenkɛ̀ nɛ̀ Kɑdɑɑdi kɔkɛ dɛ mɑ̀nku, Suditɛ̃ɛ̃ weè yó ntú kumɑ̀nku, kɛ́ntɔ kɛ́tuɔkɛ dɑ̀mɛ́ɛ̀rì diyiè yìɛ̀ní kɛ̀ɛ̀ bíɛ́kɛ̀ kɛ́tuɔkɛnɛ̀ Tɑmɑɑ. Diyiè yìɛ̀ní kɛ̀ɛ̀ bíɛ́kɛ̀ kó kumɑ̀nku nku. 19 Kubɑkù yoú diyiè yìɛ̀ní kɛ̀ɛ̀ bíɛ́kɛ̀, kɛ́túótɛ́ Tɑmɑɑ kɛ́ntɔ kɛ́tuɔkɛnɛ̀ Mɛdibɑ Kɑdɛɛsi kó mɛniɛ, kɛ́dítɛ́nní kukó ndiɛkù kɛ́ntɔ kɛ́tuɔkɛ dɑ̀mɛ́ɛ̀rì diɛwè. Kubɑkù yoú kó kumɑ̀nku nku. 20 Dɑ̀mɛ́ɛ̀rì diɛwè weè yó ntú diyiè tɑɑ̀ kɛ̀ɛ̀ bíɛ́kɛ̀ kó kumɑ̀nku kɛ́ntɔ kɛ́tuɔkɛnɛ̀ Amɑti. Diyiè tɑɑ̀ kɛ̀ kó kumɑ̀nku nku.

21 Díndi Isidɑyɛɛribɛ díì yóó totí dɛ kó kɛtenkɛ̀ di botí miɛkɛ. 22 Di yɛmbɛ̀ kɔkɛ nkɛ kɛ̀ bɛ̀ kɛ̀ ndi yóunɛ̀ kɛ̀ di dò nkɛ́ kɛ̀ totí. Kɛ̀ di yóó tɑ̃ɑ̃́ tɛ́tɛ́ kɛ́ kɛ̀ totí dí wɛ̃nnɛ́nɛ̀ bɛpɔ̀ɔ̀bɛ̀ bɛ̀ɛ̀ di bonɛ̀ kɛ́piɛ́ ibí, kɛ yɛ̃́ di yó mbɛ̀ pĩ̀ḿmɛ̀ kɛ dònnɛ̀ di pĩ́ mmɛ̀mmɛ Isidɑyɛɛribɛ. Bɛ̀ yóó di wɛ̃nnɛ́nɛ̀mu kɛ̀ di totí di yɛmbɛ̀ kpɛrɛ. 23 Kòo pɔɔ̀ bo kùù botí miɛkɛ di dɛ̀ nhò duɔ́ nkɛtenkɛ̀, mí nKuyie mmíì bɛ́i.

48

Bɛ̀ totímɛ̀ kubɑkù yoú bíɛ́kɛ̀ kɔbɛ kɛtenkɛ̀

1 Ntɛ ìì botí yó mbo kubɑkù yoú bíɛ́kɛ̀, kɛ́nwetí Etinɔɔ kɛ́mpɛkɛ́nɛ̀ kucɛ kùù dɛ̀ pɛ̃nkù, kɛ́yɛ̀nnɛ̀ Amɑti nɛ̀ Asɑɑ-Enɔnni Dɑmɑɑsi kó kumɑ̀nku mɛ nkɛ mbomɛ̀ kɛ pɛkɛ́nɛ̀ Amɑti, kɛ̀ dɛ mɑ̀nku diyiè yìɛ̀ní kɛ̀ɛ̀ bíɛ́kɛ̀ kɔku tú dɑ̀mɛ́ɛ̀rì, Dɑnni kó kɛtenkɛ̀ nkɛ. 2 Dɑnni kɔkɛ kó kumɑ̀nku diyiè yìɛ̀ní kɛ̀ɛ̀ bíɛ́kɛ̀ kɛ́ntɔ kɛ́tuɔkɛnɛ̀ dɑ̀mɛ́ɛ̀rì, kɛ̀ Asɛɛ kɔkɛɛ túótɛ́. 3 Asɛɛ kɔkɛ kó kumɑ̀nku diyiè yìɛ̀ní kɛ̀ɛ̀ bíɛ́kɛ̀ kɛ́ntɔ kɛ́tuɔkɛnɛ̀ dɑ̀mɛ́ɛ̀rì pɛɛ́mmɛ̀ kɛ̀ Nɛfutɑdii kɔkɛɛ túótɛ́. 4 Nɛfutɑdii kɔkɛ kó kumɑ̀nku diyiè yìɛ̀ní kɛ̀ɛ̀ bíɛ́kɛ̀ kɛ́ntɔ kɛ́tuɔkɛnɛ̀ dɑ̀mɛ́ɛ̀rì kɛ̀ Mɑnɑnsee kɔkɛɛ túótɛ́. 5 Mɑnɑnsee kɔkɛ kó kumɑ̀nku diyiè yìɛ̀ní kɛ̀ɛ̀ bíɛ́kɛ̀ kɛ́ntɔ kɛ́tuɔkɛnɛ̀ dɑ̀mɛ́ɛ̀rì kɛ̀ Efɑdɑimmu kɔkɛɛ túótɛ́. 6 Efɑdɑimmu kɔkɛ kó kumɑ̀nku diyiè yìɛ̀ní kɛ̀ɛ̀ bíɛ́kɛ̀ kɛ́ntɔ kɛ́tuɔkɛnɛ̀ dɑ̀mɛ́ɛ̀rì kɛ̀ Dubɛnni kɔkɛɛ túótɛ́. 7 Dubɛnni kɔkɛ kó kumɑ̀nku diyiè yìɛ̀ní kɛ̀ɛ̀ bíɛ́kɛ̀ kɛ́ntɔ kɛ́tuɔkɛnɛ̀ dɑ̀mɛ́ɛ̀rì, kɛ̀ Sudɑɑ kɔkɛɛ sɔɔtɛ́.

Bɛ̀ tɑ̃ɑ̃tɛ́mɛ̀ Kuyie nkó kɛtenkɛ̀

8 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nni nnɑ́kɛ́ kɛ dɔ̀: Di dɛitɛ Sudɑɑ kó kɛtenkɛ̀ tɑkɛ́ n kɔkɛ kɛ̀ kɛ pɛ̃kùmɛ̀ mbo cìdòmɛ́tìrì tɛpíítɛ̀ nɛ̀ bɛ̀dɛ́ nɛ̀ dikéè kɛ̀ kɛ okùmɛ̀ mmɑnnɛ̀ di kɔkɛ kɔ̃mɛ, kumɑ̀nku diyiè yìɛ̀ní kɛ̀ɛ̀ bíɛ́kɛ̀ kɔku kɛ́ntɔ kɛ́tuɔkɛnɛ̀ dɑ̀mɛ́ɛ̀rì kɛ̀ di mɑɑ́ n cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kɛ cuokɛ̀. 9 Di yóó dɛitɛ kɛ̀ɛ̀ tenkɛ̀ n kpɛ́í nkɛ okùmɛ̀ yó mbo cìdòmɛ́tìrì tɛpíítɛ̀ nɛ̀ mɛ̀dɛ́ nɛ̀ dikéè, mɛpɛ̃kùmɛ̀ cìdòmɛ́tìrì tɛpíítɛ̀. 10 Kɛ̀ ikuɔ́ nìùbɛ̀ kɔkɛ mbo kɛ cɑ̃́ɑ̃́ nkɛ̀ kɛ okùmɛ̀ mbo kubɑkù yoú bíɛ́kɛ̀ cìdòmɛ́tìrì tɛpíítɛ̀ nɛ̀ mɛ̀dɛ́ nɛ̀ dikéè kɛ̀ dɑ̀mɛ́ɛ̀rì bíɛ́kɛ̀ kó mɛpɛ̃kùmɛ̀ mbo mɛ́tìrì sikɔusìnùmmù (500), kɛ̀ diyiè yìɛ̀ní kɛ̀ɛ̀ bíɛ́kɛ̀ kó mɛpɛ̃kùmɛ̀ mbo mɛ́tìrì sikɔusìnùmmù (500) kɛ̀ kubɑkù cɑ̃̀nku bíɛ́kɛ̀ kó mɛokùmɛ̀ mbo cìdòmɛ́tìrì tɛpíítɛ̀ nɛ̀ bɛ̀dɛ́bɛ̀ nɛ̀ dikéè kɛ̀ di soó n cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ dɛ cuokɛ̀. 11 Dɛ kó kɛtenkɛ̀ yó ntú ikuɔ́ nìùbɛ̀ Sɑdɔki bí kɔkɛ nkɛ Isidɑyɛɛribɛ do n dɛ́tɛ́nɛ̀ dìì mɔ̀nnì kɛ̀ bɛ̀ɛ nkpɑɑ́ kɛ pĩ́ n tɔ̃mmú kɛ í nni ndɛtɛ́nɛ̀ Defiibɛ tɔbɛ̀ kɔ̃mɛ. 12 Bɛmbɛ kó kɛtenkɛ̀ yó ncɑ̃́ɑ̃́mmu kɛ bo mí ndi Yiɛ̀ nKuyie n kɔkɛ miɛkɛ kɛ tɔ́kɛ́nɛ̀ Defiibɛ tɔbɛ̀ kɔkɛ. 13 Defiibɛ tɔbɛ̀ kó kɛtenkɛ̀ yó mmɑnnɛ̀ ikuɔ́ nìùbɛ̀ tɔbɛ̀ kɔkɛ nkɛ, cìdòmɛ́tìrì tɛpíítɛ̀ nɛ̀ bɛ̀dɛ́bɛ̀ nɛ̀ dikéè mɛpɛ̃kùmɛ̀ mɛ́tìrì sikɔusìnùmmù (500). 14 Dɛ kó kɛtenkɛ̀ tu n kɔkɛ nkɛ bɛ̀ bɑ́ɑ́ kɛ̀ fìtɛ́ yoo bɛ̀ɛ kɛ̀ cèetɛnɛ̀ òmɔù, yoo bɛ̀ɛ kɛ̀ pɑ̃.

Bɛ̀ bennɛ́mɛ̀ Kuyie nkó kɛtenkɛ̀ nɛ̀ tɛkpɑ̀ɑ̀tìbitɛ kɔkɛ

15 Dɛ kó difɔ̃nkúò kɛ̀ bɛ̀ɛ bennɛ́ Kuyie nkó kɛtenkɛ̀ mɛpɛ̃kùmɛ̀ cìdòmɛ́tìrì tɛpíítɛ̀ nɛ̀ mɛ̀dɛ́mɛ̀ nɛ̀ dikéè kɛ̀ɛ̀ yó nkpɑɑ́, kɛ̀ yó ntú bɛnìtìbɛ̀ cɛ̃́nkoo kɔbɛ kɔkɛ nkɛ nɛ̀ iwũɔ̃ yó ncentì dɛ̀, kɛ̀ dihɛì mbo dɛ cuokɛ̀. 16 Dɛ kó kɛtenkɛ̀ yóó ciitɛ kɛ́mmɑ̀mu tipíìtì timɔu, kubɑkù yoú bíɛ́kɛ̀ cìdòmɛ́tìrì mɛ̀dɛ́ nɛ̀ mɛ́tìrì sikɔusìdɛ́ nɛ̀ sipísìnùmmù (250), diyiè tɑɑ̀ kɛ̀ɛ̀ bíɛ́kɛ̀ mɛɛ̀ mɑ́ɑ̀. 17 Kɛ̀ iwũɔ̃ yó ncentì kɛ̀ɛ̀ bíɛ́kɛ̀ mbo mɛ́tìrì tɛkɔ̀ùtɛ̀ nɛ̀ sipísìdɛ́ nɛ̀ bɛ̀nùmmù (125) diyiè yìɛ̀ní kɛ̀ɛ̀ bíɛ́kɛ̀ mɛɛ̀ mɑ́ɑ̀, diyiè tɑɑ̀ kɛ̀ɛ̀ bíɛ́kɛ̀ mɛɛ̀ mɑ́ɑ̀. 18 Kɛ̀ yó nkpɑɑ́mu diyiè yìɛ̀ní kɛ̀ɛ̀ bíɛ́kɛ̀ mɛokùmɛ̀ cìdòmɛ́tìrì bɛ̀nùmmù diyiè tɑɑ̀ kɛ̀ɛ̀ bíɛ́kɛ̀ kɔ̃mɛ mɛɛ̀ mɑ́ɑ̀, bɛ̀ɛ̀ yó mpĩ́ ndi ɛì kó mutɔ̃mmú bɛ̀ yó nyo nkɛɛ̀ kó tidiitì. 19 Isidɑyɛɛribɛ botí imɔu miɛkɛ nkɛ bɛ̀ yóó dɛimɛ̀ bɛtɔ̃mbɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ nkɛ̀ kuuti. 20 Dɛ kó kɛtenkɛ̀ kɛmɔu yó mbo cìdòmɛ́tìrì tɛpíítɛ̀ nɛ̀ bɛ̀dɛ́bɛ̀ nɛ̀ dikéè tipíìtì tìnɑ̀ɑ̀, di yóó dɛitɛ kɛɛ̀ miɛkɛ kɛtenkɛ̀ mɑkɛ̀ kɛ́mɑɑ́ dihɛì. 21 Kɛ̀ɛ̀ kpɑɑ́ kɛ̀ kɛ̀ ntú tɛkpɑ̀ɑ̀tìbitɛ kɔkɛ n cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ nɛ̀ dihɛì dɛ mɑ̀nkɛ idɛ́ diyiè yìɛ̀ní kɛ̀ɛ̀ bíɛ́kɛ̀ kpɛyi, kummɑ̀nku kɛ́ntɔ kɛ́tuɔkɛnɛ̀ dɑ̀mɛ́ɛ̀rì diyiè tɑɑ̀ kɛ̀ɛ̀ bíɛ́kɛ̀ kó kumɑ̀nku kumɔu ku mpíkù nɛ̀ kutɛkù. Tɛkpɑ̀ɑ̀tìbitɛ kó kɛtenkɛ̀ yó mmɑ̀nnɛ̀ bɛtɔbɛ̀ kɔkɛ nkɛ, n kɔkɛ kɛɛ̀ yó mbo dɛ cuokɛ̀ nɛ̀ n cĩ́ɛ̃̀tɛ̀. 22 Defiibɛ tenkɛ̀ nɛ̀ dihɛì kɔkɛ kɛ̀ yó nsokɛ́ Sudɑɑ nɛ̀ Bɛnsɑmɛɛ bɛ kɔkɛ cuokɛ̀ nkɛ nɛ̀ tɛkpɑ̀ɑ̀tìbitɛ kɔkɛ cuokɛ̀.

Isidɑyɛɛribɛ bɛ̀ɛ̀ yó mbo kubɑkù cɑ̃̀nku kó kɛtenkɛ̀

23 Ntɛ ibotí ìì kpɑɑ́ ì yóó totímɛ̀ i kó kɛtenkɛ̀, kɛ́túótɛ́ diyiè yìɛ̀ní kɛ̀ɛ̀ bíɛ́kɛ̀ kɛ́ntɔ kɛ́tuɔkɛnɛ̀ dɑ̀mɛ́ɛ̀rì, Bɛnsɑmɛɛ kɔkɛ́ nkɛ. 24 Bɛnsɑmɛɛ kɔkɛ́ kó kumɑ̀nku diyiè yìɛ̀ní kɛ̀ɛ̀ bíɛ́kɛ̀ kɛ́ntɔ kɛ́tuɔkɛnɛ̀ dɑ̀mɛ́ɛ̀rì, kɛ̀ Simmɛɔ̃ɔ̃ kɔkɛ́ɛ sɔɔtɛ́, 25 kɛ́túótɛ́ Simmɛɔ̃ɔ̃ kɔkɛ kó kumɑ̀nku diyiè yìɛ̀ní kɛ̀ɛ̀ bíɛ́kɛ̀ kɛ́ntɔ kɛ́tuɔkɛnɛ̀ dɑ̀mɛ́ɛ̀rì, kɛ̀ Isɑkɑɑ kɔkɛɛ sɔɔtɛ́. 26 Isɑkɑɑ kɔkɛ kó kumɑ̀nku diyiè yìɛ̀ní kɛ̀ɛ̀ bíɛ́kɛ̀ kɛ́ntɔ kɛ́tuɔkɛnɛ̀ dɑ̀mɛ́ɛ̀rì kɛ̀ Sɑbunɔɔ kɔkɛɛ sɔɔtɛ́, 27 kɛ́túótɛ́ Sɑbunɔɔ kɔkɛ kó kumɑ̀nku diyiè yìɛ̀ní kɛ̀ɛ̀ bíɛ́kɛ̀ kɛ́ntɔ kɛ́tuɔkɛnɛ̀ dɑ̀mɛ́ɛ̀rì, kɛ̀ Kɑdi kɔkɛɛ sɔɔtɛ́, 28 kɛ́túótɛ́ Kɑdi kɔkɛ kó kumɑ̀nku kubɑkù yoú bíɛ́kɛ̀ kɛ́ntɔ kɛ́tuɔkɛnɛ̀ diyiè yìɛ̀ní kɛ̀ɛ̀ bíɛ́kɛ̀, kumɑ̀nku yóó dítɛ́ Tɑmɑɑ nwe Mɛdibɑ nɛ̀ Kɑdɛɛsi dɛ kó mɛniɛ nkɛ́ yɛ̀ kukó ndiɛkù, kɛ́tuɔkɛnɛ̀ dɑ̀mɛ́ɛ̀rì diɛwè. 29 Díndi Isidɑyɛɛribɛ di yóó totí kɛ̀ɛ̀ tenkɛ̀ nkɛ di botí miɛkɛ. Di yóó tiekɛ kɛ̀nkɛ, mí ndi Yiɛ̀ nKuyie mmíì bɛ́i.

Dihɛì kó yɛbòrɛ̀ yó ndòmmɛ̀

30 Ntɛ dihɛì kó yɛbòrɛ̀ yó ndòmmɛ̀: Di bennɛ́ kubɑkù yoú bíɛ́kɛ̀ cìdòmɛ́tìrì bɛ̀dɛ́ nɛ̀ mɛ́tìrì sikɔusìdɛ́ nɛ̀ sipísìnùmmù (250). 31 Dihɛì kó yɛbòrɛ̀ yó ntɔ Isidɑyɛɛribɛ kó yɛyètɛ̀ nyɛ, yɛbòrɛ̀ yó mbo yɛ̀tɑ̃ɑ̃ti ndi kubɑkù yoú bíɛ́kɛ̀: Dubɛnni kpɛri nɛ̀ Sudɑɑ kpɛri nɛ̀ Defii kpɛri. 32 Kɛ̀ di bennɛ́ diyiè yìɛ̀ní kɛ̀ɛ̀ bíɛ́kɛ̀ cìdòmɛ́tìrì bɛ̀dɛ́ nɛ̀ mɛ́tìrì sikɔusìdɛ́ nɛ̀ sipísìnùmmù (250) kɛ̀ yɛbòrɛ̀ mbo yɛ̀tɑ̃ɑ̃ti: Sosɛfu kpɛri nɛ̀ Bɛnsɑmɛɛ kpɛri nɛ̀ Dɑnni kpɛri. 33 Kɛ̀ di bennɛ́ kubɑkù cɑ̃̀nku bíɛ́kɛ̀ cìdòmɛ́tìrì bɛ̀dɛ́bɛ̀ nɛ̀ mɛ́tìrì sikɔusìdɛ́ nɛ̀ sipísìnùmmù (250) kɛ̀ yɛbòrɛ̀ mbo yɛ̀tɑ̃ɑ̃ti: Simmɛɔ̃ɔ̃ kpɛri nɛ̀ Isɑkɑɑ kpɛri nɛ̀ Sɑbunɔɔ kpɛri. 34 Kɛ̀ di bennɛ́ diyiè tɑɑ̀ kɛ̀ɛ̀ bíɛ́kɛ̀ cìdòmɛ́tìrì bɛ̀dɛ́ nɛ̀ mɛ́tìrì sikɔusìdɛ́ nɛ̀ sipísìnùmmù (250) kɛ̀ yɛbòrɛ̀ mbo yɛ̀tɑ̃ɑ̃ti. Kɑdi kpɛri nɛ̀ Asɛɛ kpɛri nɛ̀ Nɛfutɑdii kpɛri. 35 Kuduotí kùù yóó fitɛ́ dihɛì ku okùmɛ̀ yó mbo cìdòmɛ́tìrì bɛ̀wɛi. Dihɛì yètìrì yó ntú: Kuyie ndɛ̀ bo, (nɛ̀ bɛ kó tinɑ́ɑǹtì Yɑɑwe-Sɑmmɑ).

* 8:14 Tɑmuusi: Bɛ̀ nɑ̀ɑ́ ndìì bɔɔ̀ kpɛ́í ndiɛ Mɛsopotɑmii kɔbɛ kó dibɔɔ̀

† 8:17 ...bɛ wũɔ̃̀ ntɑkɛ́: Dɛ kó mɛdɔɔ̀rìmɛ̀ do tú

* 20:25 ikuɔ́: Bɛ̀ nɑ̀ɑ́ nyìì kuɔ́ kpɛ́í ndiɛ nyì tu Kuyie ndo duɔ́ nyì nyi Isidɑyɛɛribɛ ìì tu bɛ̀ bo nkù pɑ̃ɑ̃ mbɛ̀ɛ̀ tu Mpo, dɛ̀ nɛ́ í tú Kuyie ndo yɛ̃ mbɛ̀ níí bɛ̀ nkù kùɔ, mɛɛ̀ dɔkɛ. Bɛnìtìbɛ̀ bɛmɔu nɛ́ do í bɑntɛ́ dɛ kó tinɑ́ɑǹtì mɛsɑ̀ɑ̀. Kuyie ndɔ́ bɛ ndɔɔrimɛ̀ kù do dɔ́ bɛ̀ níí bɛ̀ tùótɛ́ kɛ́ceetɛnɛ̀ fɛɔ̃̀fɛ̀ ketifɛ̀ nfɛ kɛ́ fɛ̀ nkù fèútɛ́ (Mudennimù 13:1-16). Esekiɛri dɔ́ kɛ́ tí mbɛ̀ dentɛ, kɛ̀ nsɑ̀ kɛ̀ ti wèńtɛ́ Odommu 3:20.

Danniyɛɛri

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

Dɑnniyɛɛri

Di mpɑ́tíri nɑ́ɑ́ ntì

Dɑnniyɛɛri kó dipɑ́tíri ti nɑ́ɑ́ mbɛ̀ do pĩ̀ḿmúmɛ̀ mmɛ Sifubɛ kɛ́kònnɛ̀ Bɑbidɔnni kɛ́dɔ̀ɔ̀ tidɑɑtì kɛ̀ bɛdɑpɑ̀mbɛ̀ bɛ̀nɑ̀ɑ̀ nkɔkɛ́ bɛ miɛkɛ, kɛ̀ dɛ kó bɛdɑpɑ̀mbɛ̀ ḿbo ibotí ìì tũ̀ nyɛbɔkɛ̀ i cuokɛ̀, kɛ tú tidɑɑtì kɛ̀ i kóo kpɑ̀ɑ̀tì ndɔ́ kɛ́ bɛ̀ dɔ̀ɔ̀nɛ̀ muwɛ̃rímú kɛ̀ bɛ̀ɛ tũnnɛ o kó kucɛ. Kɛ̀ Dɑnniyɛɛri nɛ̀ o nɛ́pobɛ̀ bɛtɑ̃ɑ̃ti kɛ̀ bɛmbɛɛ yetɛ kɛ́bɛnkɛ bɛ̀ tumɛ̀ Kuyie nkɔbɛ kɛ tũ̀ nKuyie nnɛ̀ mɛyɛ̀mmɛ̀ mɛmɑ́ɑ̀ bɑ́ kɛ̀ dɛ̀ tu mukṹṹ mmu bɛ̀ɛ kúnɛ̀ Kuyie nkó diyètìrì.

Dɑnniyɛɛri nɛ̀ o nɛ́pobɛ̀ bɛtɑ̃ɑ̃ti bɛ kó mɛbɛnkùmɛ̀ mɛɛ̀ do te kɛ̀ bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ nɛ̀ bɛkperíbɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ɛ bɑntɛ́ Kuyie nkuù kpeńnìmɛ̀.

Dɛ kó difɔ̃nkúò kɛ̀ Kuyie mbɛnkɛ mɛbɛnkùmɛ̀ mɛ̀nɑ̀ɑ̀ Dɑnniyɛɛri. Dɛ kó mɛbɛnkùmɛ̀ mɛnɑ̀ɑ̀ ti nɑ́ɑ́ nyibotí tɛì do bɑkɛ́mɛ̀ mmɛ Sifubɛ nɛ̀ Kuyie mbɛ̀ dɛɛtɛ́mɛ̀ kɛ bɛ̀ tɛ̃̀ńnɛ́ bɛ ɛì, dɛ kó mɛbɛnkùmɛ̀ ti nɑ́ɑ́mmu Yesu wɛ̃tinímɛ̀.

Dɑnniyɛɛri kó dipɑ́tíri dònnɛ̀ Mudɑ́ɑmmu kó dipɑ́tíri ndi dìì tu Mɛtɑummɛ̀ Pɑ̀mmɛ̀ kpɛri sɔnni. Dɛ kó yɛpɑ́tɛ yɛdɛ́ teénnɛ̀ Kuyie ntũ̀mbɛ̀ mbɛ. Kɛ̀ bɛ̀ bo nwɛ̃́ɛ̃̀rì kɛ bɑɑ̀ Yesu bo wɛ̃tɛ́nímɛ̀ kɛ̀ dɛ̀ dɔ́ dɛ ndòmmɛ̀.

Di mpɑ́tíri nɑ́ɑǹtì duɔ́ kɛ dòmmɛ̀

1. Dɑnniyɛɛri do bomɛ̀ Bɑbidɔnni kó tɛkpɑ̀ɑ̀tìcĩ́ɛ̃̀tɛ̀ 1

2. Nɛbukɑnnɛsɑɑ duɔ́ kɛ yɑ̀mɛ̀ tidɔuǹtì sitenkɑɑnìi 2

3. Kuyie ndɛɛtɛ́mɛ̀ Ebedeebɛ kó bɛdɑpɑ̀mbɛ̀ bɛtɑ̃ɑ̃ti 3

4. Kuyie nkɛ̃́kùnnɛmɛ̀ Nɛbukɑnnɛsɑɑ 4

5. Dɑnniyɛɛri kó tinɑ́ɑǹtì bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ Bɑditɑsɑɑ nɛ̀ Dɑriyuusi bɛ kó dimɔ̀nnì 5-6

6. Dɑnniyɛɛri yɑ̀mɛ̀ mɛbɛnkumɛ̀ iwũɔ̃ inɑ̀ɑ̀ 7

7. Dɑnniyɛɛri yɑ̀mɛ̀ mɛbɛnkùmɛ̀ kɛ̀ Kɛrɛkibɛ pɔ̀ntɛ Pɛdɛsiibɛ nɛ̀ bɛ̀ sɑ̃ũmɛ̀ Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ 8

8. Dɑnniyɛɛri bɑ́ntɛ̀mɛ̀ Kuyie 9

9. Dɑnniyɛɛri yɑ̀mɛ̀ tidɔuǹtì sɔnti 10-12

1

Dɑnniyɛɛri nɛ̀ o nɛ́pobɛ̀ bɛ̀ bomɛ̀ Bɑbidɔnni

1 Sudɑɑ kóo kpɑ̀ɑ̀tì Sosɑkimmu kpɑ̀tì benni tɑ̃ɑ̃́nnì kɛ̀ Bɑbidɔnni kóo kpɑ̀ɑ̀tì Nɛbukɑnnɛsɑɑ do Sedisɑdɛmmu mudoò. 2 Kɛ̀ Kuyie nduɔ́ nkòo nɑ Sosɑkimmu, kɛ́ bɛ̀ pĩ̀ḿmú kɛ́túótɛ́ nɛ̀ tikɔutɛ́nɛntì mɑtì Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ miɛkɛ kɛ́kònnɛ̀ Bɑbidɔnni, kɛ́ tì tɑnnɛ́ tɛbɔɔcĩ́ɛ̃̀tɛ̀ o bɔkɛ̀ bo kùù dieku miɛkɛ.

3 Kɛ̀ Nɛbukɑnnɛsɑɑ nɑ́kɛ́ Asepenɑɑsi wèè bɑkɛ́ bɛ̀ fɔ̃̀mmu bɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ pĩ ntɛkpɑ̀ɑ̀tìcĩ́ɛ̃̀tɛ̀ miɛkɛ mutɔ̃mmú kɛ dɔ̀ wèe wéntɛ́ Isidɑyɛɛribɛ miɛkɛ, kɛ́tɑ̃ɑ̃tɛ́ bɛdɑpɑ̀mbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ yɛ̀nní bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ cɛ̃́ĩ yoo bɛnitidiɛbɛ̀ kpɛsi miɛkɛ, 4 kɛ í mɔkɛ kuyɛ̀nkù, kɛ wenni kɛ kpeńnì, kɛ yɛ̃́ mɛciì mmɛmɔu kɛ nɔ nkɛ bɛí dɛmɔu, kɛ̀ bɛ̀ɛ bɛ̀ bɛnkɛ muwɑ̃ɑ̃̀mù nɛ̀ Bɑbidɔnni kó tinɑ́ɑǹtì, kɛ̀ bɛ̀ɛ pĩ́ nhokpɑ̀ɑ̀tì cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ miɛkɛ mutɔ̃mmú. 5 Kòo kpɑ̀ɑ̀tì dɔ̀ bɛ̀ mbɛ̀ duɔ̀ nyɛwe yɛmɔu mudiì wenwe okpɑ̀ɑ̀tì ò yo mmù, nɛ̀ mɛnɑɑ̀ nhò yɔ̃̀ mmɛ̀, kɛ́ mbɛ̀ duɔ̀ nyitié nyɛbie nyɛ̀tɑ̃ɑ̃ti miɛkɛ, kɛ̀ bɛ̀ nɛ́ nɑ kɛ́tɑ o tɔ̃mmú miɛkɛ.

6 Bɛ̀ tɑ̃ɑ̃tɛ́ bɛ̀ɛ̀ dɑpɑ̀mbɛ̀ kɛ̀ Sudɑɑ botí kɔbɛ mbo bɛ miɛkɛ bɛ̀nɑ̀ɑ̀: Dɑnniyɛɛri nɛ̀ Anɑnniyɑ nɛ̀ Mikɑyɛɛri nɛ̀ Asɑdiɑ. 7 Wèè bɑkɛ́ bɛ̀ fɔ̃̀mmu bɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ pĩ ntɛkpɑ̀ɑ̀tìcĩ́ɛ̃̀tɛ̀ miɛkɛ mutɔ̃mmú kòo bɛ̀ keutɛ́ yɛyètɛ̀ tɛyɛ̀, kɛ yú Dɑnniyɛɛri kɛ dɔ̀ Bɛtisɑsɑɑ kɛ yú Anɑnniyɑ kɛ dɔ̀ Sɑdidɑki, kɛ yú Mikɑyɛɛri kɛ dɔ̀ Mɛsɑki, kɛ yú Asɑdiɑ kɛ dɔ̀ Abɛɛdi-Nɛkoo. 8 Kɛ̀ Dɑnniyɛɛri tɑ̃ɑ̃tɛ́ kɛ í ndɔ́ kɛ́sĩnkùnnɛ omɑ́ɑ̀ nɛ̀ okpɑ̀ɑ̀tì yo mmùù diì nɛ̀ ò yɔ̃̀ mmɛ̀ɛ̀ nɑɑ̀. Kòo nɑ́kɛ́ wèè bɑkɛ́ bɛ̀ fɔ̃̀mmu bɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ pĩ ntɛkpɑ̀ɑ̀tìcĩ́ɛ̃̀tɛ̀ miɛkɛ mutɔ̃mmú kɛ dɔ̀ ò bɑ́ɑ́ ò dɔ̀ɔ̀nɛ̀ muwɛ̃rímú kòo di okpɑ̀ɑ̀tì yo mmùù diì kɛ́sĩnkùnnɛ omɑ́ɑ̀. 9 Kɛ̀ Kuyie nkɑ́ɑ́kɛ́ wèè bɑkɛ́ bɛ̀ fɔ̃̀mmu bɛ̀ kɛ̀ pĩ ntɛkpɑ̀ɑ̀tìcĩ́ɛ̃̀tɛ̀ miɛkɛ mutɔ̃mmú o yɛ̀mmɛ̀ kòo yie nDɑnniyɛɛri ò nɑ̀kɛ́ tì. 10 Kɛ nɛ́ nɑ́kɛ́ Dɑnniyɛɛri kɛ dɔ̀: Okpɑ̀ɑ̀tì mɔ́mmuɔ nweè n nɑ̀kɛ́ di dò nkɛ́nyo ntìì diitì kòò sɔ̃́ ndi kɔ̃̀ntì í dònnɛ̀ bɛdɑpɑ̀mbɛ̀ tɔbɛ̀ di yɑ̀ɑ̀ bo n fítɛ́ koò n kuɔ.

11-12 Kɛ̀ Dɑnniyɛɛrii nɑ́kɛ́ wèè bɑkɛ́ bɛ̀ fɔ̃̀mmu bɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ pĩ ntɛkpɑ̀ɑ̀tìcĩ́ɛ̃̀tɛ̀ miɛkɛ mutɔ̃mmú ò tɑ̃ɑ̃tɛ́ wè kòò bo mbɛ̀ duɔ̀ ntidiitì kɛ dɔ̀: N dɑ bɑ́ɑmmu ɑ ti yɑ́ɑ́kɛ́, mí nnɛ̀ n nɛ́pobɛ̀ Anɑnniyɑ nɛ̀ Mikɑyɛɛri nɛ̀ Asɑdiɑ kɛ̀ bɛ̀ nti duɔ̀ ntikũnfɑ̃ɑ̃̀tì kɛ̀ ti yo nkɛ nti duɔ̀ mmɛnɛ́buo nkɛ̀ ti yɔ̃̀ nkɛ̀ dɛ̀ mmɔkɛ yɛwe tɛpíítɛ̀. 13 Kɑ̀ɑ nti wéí tínti nɛ̀ bɛdɑpɑ̀mbɛ̀ tɔbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ yo nhokpɑ̀ɑ̀tì kó mudiì, dɛ mɔ̀nnì kɑ̀ɑ yɑ̀ kɛ̀ dɛ̀ dòmmɛ̀, kɑ̀ɑ nɛ́ bo dɔɔ̀mɛ̀ ɑ́ mɛ̀ dɔ̀ɔ̀.

14 Kɛ̀ dɛ kóo nìtìi yie ndɛ kó tinɑ́ɑǹtì kɛ́ bɛ̀ yɑ̀ɑ́kɛ́ kɛ dɔ̀ yɛwe tɛpíítɛ̀. 15 Dɛ kó yɛwe kó mɛpɛ̃ɛ̃tímɛ̀ miɛkɛ, kɛ̀ bɛ̀ nsɔ̃́ mbɛ ììkɛ̀ pìɛ́kɛ́ kɛ pɛ̃ɛ̃tɛ́ bɛdɑpɑ̀mbɛ̀ tɔbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ yo nhokpɑ̀ɑ̀tì yo mmùù diì bɛmɔu. 16 Mɛm̀mɛ kòo sɔɔtɛ́ kɛ́ mbɛ̀ duɔ̀ ntikũnfɑ̃ɑ̃̀tì mɑ́ɑ̀ kɛ bɛ̀ mɛnnínɛ̀ okpɑ̀ɑ̀tì kó mudiì nɛ̀ o nɑɑ̀. 17 Kɛ̀ Kuyie nduɔ́ ndɛ kó bɛdɑpɑ̀mbɛ̀ bɛnɑ̀ɑ̀ mɛciì mmɛdiɛ̀ nkɛ̀ bɛ nyɛ̃́ yɛpɑ́tɛ kɛ̀ bɛ yɛ̀mmɛ̀ ńfòù, kɛ̀ Dɑnniyɛɛri nnɔ nkɛ bɛí ntidɔuǹtì nɛ̀ mɛbɛnkùmɛ̀ mɛmɔu botí.

18 Kɛ̀ dɛ̀ɛ tuɔkɛ okpɑ̀ɑ̀tì Nɛbukɑnnɛsɑɑ do yɛ̃ nhò dɔ́ kɛ́ bɛ̀ wèńní dìì mɔ̀nnì kɛ̀ wèè bɑkɛ́ bɛ̀ fɔ̃̀mmu bɛ̀ kɛ̀ pĩ ntɛkpɑ̀ɑ̀tìcĩ́ɛ̃̀tɛ̀ miɛkɛ mutɔ̃mmú kòo bɛ̀ kɔ̀tɛnko. 19 Kòo kpɑ̀ɑ̀tìi bɛ̀ nɑ̀kɛ́nɛ̀ bɛmɔu, òmɔù í mmɑ̀nnɛ̀ mɛciì nDɑnniyɛɛri nɛ̀ Annɑniyɑ nɛ̀ Mikɑyɛɛri nɛ̀ Asɑdiɑ. Mɛm̀mɛ kòo bɛ̀ tùótɛ́ o tɔ̃mmú. 20 Kòo mbɛ̀ nɑ̀ɑ́nnɛ̀ bɑ́ kòò dɔ́ wèe bɛ̀ bekɛ́ tìì ĩ́nkɛ̀ tìì tu mɛyɛ̀mmɛ̀ nɛ̀ mɛciì nkpɛti, bɛ kó mɛtɛ̃́nnímɛ̀ nwenni kɛ́pɛ̃ɛ̃tɛ́ kucɛ tɛpíítɛ̀ o ɛì kó bɛpɑ̃ɑ̃bɛ̀ nɛ̀ o kó bɛnitinɔ̀mbɛ̀ kɔ̃mɛ.

21 Kɛ̀ Dɑnniyɛɛri mpĩ́ nhokpɑ̀ɑ̀tì tɔ̃mmú kɛ́tuɔkɛnɛ̀ Siduusi nɑɑ́ ndìì mɔ̀nnì okpɑ̀ɑ̀tì diɛwè.

2

Nɛbukɑnnɛsɑɑ duɔ́mɛ̀ tidɔuǹtì kɛ́yɑ̀ tɛtenkɑɑnìtɛ̀

1 Nɛbukɑnnɛsɑɑ kpɑ̀tì benni dɛ́rì miɛkɛ, kòo dɔú ntidɔuǹtì mɑtì kɛ̀ dɛ̀ɛ ò di mɛdiɛ̀ mbɑ́ ò í nnɑ kɛ duɔ́. 2 Kòo duɔ́ nkɛ̀ bɛ̀ɛ tíí nho ɛì kó bɛyuwúòmbɛ̀ bɛmɔu nɛ̀ bɛtetiebɛ nɛ̀ bɛpɑ̃ɑ̃bɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ bo ò nɑ̀kɛ́ o dɔuǹtì tu mù. Bɛ̀ tùɔ̀koo dìì mɔ̀nnì o borɛ̀ kòo bɛ̀ nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: 3 N dɔú ntidɔuǹtì mɑtì nti kɛ̀ dɛ̀ n di mɛdiɛ̀ nkɛ̀ n dɔ́ di ti nni nnɑ́kɛ́.

4 Kɛ̀ bɛ̀ɛ ò nɑ̀kɛ́ nɛ̀ Arɑmu ɛì kɔbɛ kó tinɑ́ɑǹtì kɛ dɔ̀: Okpɑ̀ɑ̀tì ḿbo sɑ̃́ɑ̃̀! A ti nɑ́kɛ́ ɑ dɔuǹtì, ti yóó dɑ nɑ́kɛ́mu tì tu mù.

5 Kòo bɛ̀ tɛ̃̀ńnɛ́ kɛ dɔ̀: Kɛ̀ di í n nɑ̀kɛ́ n dɔuǹtì nɛ̀ tì tu mù n yóó di kékɛ́mu kɛ̀ di cɛ̃́ĩĩ nɑɑ́ ntidobontì. N ti ntɑ̃ɑ̃tɛ́. 6 Kɛ̀ di mɛ ntì nni nnɑ̀kɛ́ n di pɑ̃mmú yɛpɑ̃rɛ̀ diɛyɛ̀ kɛ di dɛ́úkùnnɛ. N nɑ́kɛ́nɛ̀ n dɔuǹtì nɛ̀ tì bɛnkú mù.

7 Kɛ̀ bɛnitinɔ̀mbɛ̀ɛ yíɛ́ kɛ́nɑ́kɛ́ okpɑ̀ɑ̀tì kɛ dɔ̀: Okpɑ̀ɑ̀tì ti nɑ́kɛ́ ɑ dɔuǹtì, ti yóó dɑ nɑ́kɛ́mu tì tu mù. 8 Kòo kpɑ̀ɑ̀tì dɔ̀: Dɛ̀ wenni! M bɑntɛ́ kɛ dò ndi dɔ́ kɛ́nkpɑɑ́ mɔkɛ mɛfíè mmɛ di yɑ̀ mɛ̀ɛ̀ kpɛ́í n tɑ̃ɑ̃tɛ́ tì. 9 Kɛ̀ di mɛ nyí n nɑ̀kɛ́ n dɔuǹtì tu mù n yóó di wɛ̃nnɛ́ kunɑsɑ̃́ɑ̃ kùmɑ́ɑ̀ ndi. Di dɑ̀kɛmu kɛ yó nni nsoú nkɛ nɑ́ɑ́ nsiyɑ́ɑ̀bìsí kɛ̀ dɛ̀ yɑ̀ɑ pɛ̃ɛ̃tɛ́nɛ̀. Mí mmɛ n yɛ̃ ndi n nɑ́kɛ́ n dɔuǹtì nti, dɛ mɔ̀nnì ndi m bo bɑntɛ́mɛ̀ kɛ dò ndi bo nɑ kɛ́ n nɑ́kɛ́ tì bɛnkú mù. 10 Kɛ̀ bɛnitinɔ̀mbɛ̀ɛ yíɛ́ kóò nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Òmɔù í yóó nɑ kɛ́dɔɔ̀ ɑ mɛ̀ mbèkú tì kutenkù kuù mmiɛkɛ, okpɑ̀ɑ̀tì mɔù mu nyí bekɛ́ oyuwúoǹtò yoo oteteu yoo opɑ̃ũ̀ mɔù ɑ mɛ nti békú tì, bɑ́ kòò dɛu yoo ò kpeńnì kɛ mɑmɛ̀. 11 A ti békú tì dɛumu, onìtì mɔù kɛtenkɛ̀ kiɛ ǹyĩ́nkɛ̀ kou bɑ́ɑ́ nɑ kɛ́ tì ndɑ nɑ́kɛ́. Wèè bo tì ndɑ nɑ́kɛ́ dɛ̀ í tú wèè bo kɛtenkɛ̀ kɛ mɔkɛ tinitikɔ̃̀ntì.

12 Dɛ mɔ̀nnì kòo kpɑ̀ɑ̀tì miɛkɛɛ pɛikɛ mɛdiɛ̀ nkòò dɔ̀ bɛ̀ɛ kuɔ mɛciì nyɛmbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ kó dimɑ̀ɑ̀ bo Bɑbidɔnni. 13 Kɛ̀ bɛ̀ɛ pĩɛ̃kɛ́ dɛ kó tinɑ́ɑǹtì kɛ dɔ̀ bɛ̀ dò nkɛ́kuɔ mɛciì nyɛmbɛ̀ bɛmɔu. Kɛ̀ bɛ̀ɛ yúní Dɑnniyɛɛri nɛ̀ o nɛ́pobɛ̀ kɛ bo bɛ̀ kùɔ.

Kuyie mbɛnkɛmɛ̀ Dɑnniyɛɛri okpɑ̀ɑ̀tì dɔuǹtì

14-15 Kɛ̀ Dɑnniyɛɛrii bekɛnɛ̀ mɛciì nhokpɑ̀ɑ̀tì kó tihɑ̃ɑ̃pɔ̀ntì kóo kótì Adiyɔki, wèè do kɔri kɛ bo kuɔ Bɑbidɔnni kó mɛciì nyɛmbɛ̀ kɛ dɔ̀: Bɑ nkpɛ́í nte kòo kpɑ̀ɑ̀tì duɔ́ ndinùù dindi kó kubotí? Kɛ̀ Adiyɔkii ò nɑ̀kɛ́ tì dòmmɛ̀ pɑ́íí. 16 Kɛ̀ Dɑnniyɛɛri pɑ̃̀nkɛɛ kɔtɛ okpɑ̀ɑ̀tì borɛ̀ kóò bɑ̀ńtɛ̀ kɛ dɔ̀ wèe ò pɑ̃ mɛfíè nkòò yóó ò nɑ̀kɛ́mu o dɔuǹtì nɛ̀ tì bɛnkú mù.

17 Kɛ̀ Dɑnniyɛɛrii kò nkɛ́ tì nɑ̀kɛ́ o nɛ́pobɛ̀ Anɑnniyɑ nɛ̀ Mikɑyɛɛri nɛ̀ Asɑdiɑ. 18 Kɛ dɔ̀ bɛ̀ɛ bɑ́ntɛ̀ Kuyie nkɛ̀ kùu bɛ̀ kuɔ́ mmɛsémmɛ̀ kɛ́ bɛ̀ dɑ́ɑ ndɛ kó disɔ̀rì kpɛti, kɛ̀ bɛ̀ bɑ́ɑ́ bɛ̀ wɛ̃nnɛ́nɛ̀ Bɑbidɔnni kó mɛciì nyɛmbɛ̀ kɛ́kuɔ.

19 Mɛm̀mɛ kɛ̀ Kuyie mbɛnkɛ Dɑnniyɛɛri dɛ kó tidɔuǹtì tu mù ò duɔ́ dɛ̀ kɛyènkɛ̀, kòo kù sɑ̃ntɛ kɛ dɔ̀:

20 Tí nsɑ̃ntí Kuyie nsɑ̃́ɑ̃̀,

kuù te tikpetì nɛ̀ mɛciì.

21 Kuù cèèri yɛmɔ̀rɛ̀ nɛ̀ yɛwe,

kuù ɔ̃ɔ̃ bɔ nhokpɑ̀ɑ̀tì kɛ̀ kù mɛ ndɔ́ kuù ò íi.

Kuù duɔ́ mmɛciì mbɛ̀ɛ̀ mɛ̀ mɔ̀kɛ,

kuù ɔ̃ nte kòo nìtì nnɔ nkɛ bɑɑ̀tì dɛ̀mɑrɛ̀.

22 Kuù ɔ̃ɔ̃ bɛnkɛ onìtì dɛ̀ɛ̀ tu disɔ̀rì kpɛrɛ.

Kuù yɛ̃́ dɛ̀ɛ̀ sɔ̀ri dibiìnnì miɛkɛ,

kɛ yɛ̃́ kù borɛ̀ tumɛ̀ kuwenniku nku.

23 Fɔ̃́ nKuyie n yɛmbɛ̀ do tũ nkù n sɑ̃ntí fɔ̃́ nwe,

kɛ dɑ dɔúnnɛ̀ mutɔ̃mmú,

fɔ̃́ɔ̃̀ n duɔ́ mmɛciì nnɛ̀ muwɛ̃rímú

kɛ m bɛnkɛ ti dɑ bekɛ́ tì,

kɛ ti dɑ́ɑ ntìì kɔɔ́nnɛ̀ okpɑ̀ɑ̀tì.

24 Kɛ̀ Dɑnniyɛɛrii kɔtɛ Adiyɔki borɛ̀ okpɑ̀ɑ̀tì do yɛ̃ nwèe kuɔ mɛciì nyɛmbɛ̀, kɛ́tuɔkoo kóò nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Bɑ́ɑ́ kuɔ mɛciì nyɛmbɛ̀, n tɑnnɛ́ okpɑ̀ɑ̀tì borɛ̀ kɛ̀ nh ò nɑ̀kɛ́ o dɔuǹtì nɛ̀ tì bɛnkú mù.

25 Kɛ̀ Adiyɔki pɑ̃̀nkɛɛ kɔtɛnɛ̀ Dɑnniyɛɛri okpɑ̀ɑ̀tì borɛ̀ kóò nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Sudɑɑ kɔbɛ ti pĩ̀ḿmúní bɛ̀, òmɔù bo bɛ miɛkɛ kɛ bo nɑ kɛ dɑ nɑ́kɛ́ ɑ dɔuǹtì nɛ̀ ti bɛnkú mù.

Dɑnniyɛɛri nɑ̀kɛ́mɛ̀ okpɑ̀ɑ̀tì o dɔuǹtì nɛ̀ ti bɛnkú mù

26 Kòo kpɑ̀ɑ̀tìi bekɛ́ Dɑnniyɛɛri bɛ̀ do yu wè kɛ tú Bɛtisɑsɑɑ kɛ dɔ̀: A yɛ̃ nhɑ bo nɑ kɛ́ n nɑ́kɛ́ n yɑ̀ tìì dɔuǹtì kɛ́ n nɑ́kɛ́ tì bɛnkúmɑ̀ɑ̀?

27 Kɛ̀ Dɑnniyɛɛrii ò tɛ̃̀ńnɛ́ kɛ dɔ̀: Okpɑ̀ɑ̀tì, mɛciì nyiɛ̀ mɔù í bo yoo onitinɔ̀ntì yoo opɑ̃ũ̀ yoo oteteu wèè bo nɑ kɛ́ dɑ nɑ́kɛ́ ɑ dɔuǹtì tu mù. 28 Kuyie nnɛ́ bomu kɛĩ́nkɛ̀ kùù dɑ́ɑnko disɔ̀rì kpɛti. Okpɑ̀ɑ̀tì Nɛbukɑnnɛsɑɑ, kuù dɔ́ kɛ́ dɑ bɛnkɛ tìì yóó tuɔkɛní. Ntɛ ɑ dɔú ntìì dɔuǹtì kɛyènkɛ̀ ɑ dɔ́ù: 29 Okpɑ̀ɑ̀tì ɑ duɔ́ dìì mɔ̀nnì kɛ́ntoti ɑ yɛ̀mmɛ̀ dɛ̀ɛ̀ kpɑɑní dɛ kpɛ́í, kɛ̀ wèè dɑ́ɑnko disɔ̀rì kpɛti kòò dɑ bɛnkɛ tìì yóó tuɔkɛní yɛwe yɛ̀ɛ̀ kpɑɑní. 30 Kuyie nkuù tì nni ndɑ́ɑ, ndɛ̀ í tú kù yɛ̃ n ciì kɛ pɛ̃ɛ̃tɛ́ bɛsɔmbɛ, kù tì nni ndɑ́ɑ nkɛ̀ m bo ti ndɑ nɑ́kɛ́mu kɑ̀ɑ yĩ́ɛ̃́tɛ́ tìì dɑ kɔɔ́nnɛ̀ ɑ yɛ̀mmɛ̀ miɛkɛ.

31 Okpɑ̀ɑ̀tì ntɛ ɑ yɑ̀ dɛ̀ ɑ dɔuǹtì miɛkɛ: A yɑ̀ tɛtenkɑɑnìtɛ̀ ntɛ kɛ̀ tɛ̀ dɛu kɛ mɛ̀nkɛ dɛu bɑ́ tɛ̀ í mɔkɛ tɛ̀ mɑ̀mɛ̀ kɛ duò tikɔ̃m̀bùɔ̀tì kɛ miɛti kɛ cómmú ɑ ììkɛ̀. 32 Kɛ̀ tɛ yuu tú mɛsɔɔ mmɑ́ɑ̀, tɛ cĩ̀ncĩ̀nnì nɛ̀ tɛ bɑɑ̀ nkɛ̀ dɛ̀ tu timɑ́tì pɛ́ítì, tɛ pɔutì nɛ̀ tɛ kpèrɛ̀ kɛ̀ dɛ̀ tu disɔɔwũɔ̃̀. 33 Kɛ̀ tɛ tɑ̀ɑ̀kɛ tú timɑ́tì, kɛ̀ tɛ nɑɑ̀cɛ̀i dikéè tu timɑ́tì ditɛrì tiyɑɑtì. 34 Kɑ̀ɑ ntɛ̀ wùó nkɛ̀ ditɑ̃́rì mɑrìi cɑ́tɛ́ní ditɑ̃rì ĩ́nkɛ̀ nɛ̀ dimɑ́ɑ̀ bɑ́ òmɔù í dì nɑmpɛ kɛ̀ dì mbírímúní kɛ bɔ́tɛ́ tɛ tɑ̀ɑ̀kɛ ìì tu timɑ́tì nɛ̀ tiyɑɑtì kɛ̀ dɛ̀ɛ bɔ́ɔ́tɛ́ bɔ́ɔ́tɛ́. 35 Timɑ́tì nɛ̀ tiyɑɑtì nɛ̀ disɔɔwũɔ̃̀ nɛ̀ mɛbiɛrimɛ nɛ̀ mɛsɔɔ nkɛ̀ dɛ̀ɛ nɑɑ́ nkutɑ̃ɑ̃yukú kɛ̀ kuyɑɑkù dɛ̀ tùótɛ́ kù ɔ̃ɔ̃ túótɛ́ mɛ̀ɛ̀ botí muyɑbuɔ́, kɑ̀ɑ dɛ̀ mɔ̀ńtóo. Ditɑ̃́rì dìì do tɛ̀ bɔ̀tɛ́ kɛ̀ dindii nɑɑ́ nditɑ̃rì diɛrì kɛ́píɛ nkɛtenkɛ̀ kɛmɔu.

36 Okpɑ̀ɑ̀tì ɑ yɑ̀ tìì dɔuǹtì nti. Nɛ́ ntɛ tì bɛnkú mù: 37 Fɔ̃́ɔ̃̀ tu okpɑ̀ɑ̀tì wèè pɛ̃ɛ̃tɛ́ bɛsɔmbɛ bɛmɔu. Kuyie nkuù dɑ duɔ́ ntikpɑ̀tì nɛ̀ muwɛ̃rímú kɑ̀ɑ kpeńnì kɑ̀ɑ yètìrì dɛu. 38 Kuyie n duɔ́ nfɔ̃́ nwe bɛnìtìbɛ̀ nɛ̀ iwũɔ̃ nɛ̀ tiwɑnwɑntì nɛ̀ tinɔ̀tì kɑ̀ɑ dɛ̀ bɑkɛ́. Okpɑ̀ɑ̀tì fɔ̃́ɔ̃̀ tu tɛtenkɑɑnìtɛ̀ yuu, mɛsɔɔ nkpɛri. 39 A kó difɔ̃nkúò dikpɑ̀ɑ̀tìyuu tɛrì dìì yóó ɑ̃nnɛ́ di wɛ̃rímú í tùɔ̀kɛ ɑ kɔ̃mu, dindi kó difɔ̃nkúò, kɛ̀ ditɑ̃ɑ̃́nnì ɑ̃nnɛ́ dìì tu disɔɔwũɔ̃̀ kɛ́pitɛ́ kutenkù kumɔu. 40 Kɛ̀ dikpɑ̀ɑ̀tìyuu nɑɑnnìi ɑ̃nnɛ́ kɛ́nkpeńnì kɛ dò ntimɑ́tì, timɑ́tì pùɔ̀ mmɛ̀ɛ̀ botí kɛ yɔurí dɛmɔu, mɛɛ̀ botí nku dɛ kó dikpɑ̀ɑ̀tìyuu yóó pɔntɛmɛ̀ yɛketiyɛ̀. 41 Kɛ́ndònnɛ̀ ɑ yɑ̀mɛ̀ tɛtenkɑɑnìtɛ̀ nɑɑ̀cɛ̀i kɔkɛ́nɛ̀mɛ̀ tiyɑɑtì nɛ̀ timɑ́tì, dɛndɛ bɛnkú kɛ tú mɛtɑummɛ̀ í yó mbo dɛ kó dikpɑ̀ɑ̀tìyuu miɛkɛ kɛ̀ di nɛ́ wɛ̃tɛ kɛ́nkpeńnì di miɛkɛ timɑ́tì tɛ̃mɛ̀. 42 Inɔ́mbí ìì kɔkɛ́nɛ̀ tiyɑɑtì nɛ̀ timɑ́tì dɛndɛ bɛnkú kɛ dò ndɛ kó dikpɑ̀ɑ̀tìyuu yó nkpeńnì kupíkù kùmɑ́ɑ̀ ndi, kɛ̀ kutɛkù cĩ̀ĩnnì. 43 Dɛ̀ bɛnkú kɛ dò ndɛ kó bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ yóó tɑunnɛ̀ bɛtɔbɛ̀ mbɛ kɛ́mpuokú bɛtɔbɛ̀ kó bɛsɑpɑ̀mbɛ̀. Dɛ kó mɛtɑummɛ̀ mɛ nyí yó nkpeńnì, kɛ́ndònnɛ̀ timɑ́tì ɔ̃ɔ̃ í ntɑunnɛ̀mɛ̀ tiyɑɑtì.

44 Dɛ kó tikpɑ̀tì mɔ̀nnì ndi Kuyie nyóó ɑ̃nnɛ́mɛ̀ dikpɑ̀ɑ̀tìyuu tɛrì dìì yóó pɔntɛ yɛsɔnyɛ yɛ̀ɛ̀ di niitɛ́nɛ̀ bɑ́ yɛ̀ tɛ̃́nkɛ bɑ́ mbo kɛ̀ dindi nɛ́ mbo sɑ̃́ɑ̃̀. 45 A do yɑ̀ dìì tɑ̃́rì kɛ̀ dì cɑ̀tɛ́ní ditɑ̃rì ĩ́nkɛ̀ nɛ̀ dimɑ́ɑ̀ bɑ́ òmɔù í dì nɑmpɛ kɛ̀ dì bìrímúní kɛ pɔ̀ntɛ timɑ́tì nɛ̀ disɔɔwũɔ̃̀ nɛ̀ tiyɑɑtì nɛ̀ mɛbiɛrimɛ nɛ̀ mɛsɔɔ. Okpɑ̀ɑ̀tì, Kuyie nkuù dɑ dɑ́ɑ ndɛ̀ɛ̀ yóó tuɔkɛní. Dɛ kó tidɔuǹtì tu timɔ́mmɔnti nti kɑ̀ɑ dò nkɛ́yie n dɑ nɑ̀kɛ́ tì.

46 Kòo kpɑ̀ɑ̀tì Nɛbukɑnnɛsɑɑ do kɛ́nínkóo Dɑnniyɛɛri ììkɛ̀ kóò sɑ̃ntɛ kóò dɛ̀úkùnnɛ kɛ́duɔ́ nkɛ̀ bɛ̀ɛ ò pɑ̃mmú yɛpɑ̃rɛ̀ nɛ̀ tùdɑ̀ɑ̀ríbɛ̀ bɛbotí bɛbotí, 47 kɛ́deè kòo nɑ́kɛ́ Dɑnniyɛɛri kɛ dɔ̀: Kuyie ndi tũ nkù kuù mɛ̀nkɛ dɛunɛ̀ dɛsɔnnɛ dɛmɔu kɛ pɛ̃ɛ̃tɛ́ yɛbɔkɛ̀, kuù bɑkɛ́ bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀, kuù mɑ́ɑ̀ dɑ́ɑnko dɛ̀ɛ̀ sɔ̀ri kɛ yɛ̃́ fɔ̃́ɔ̃̀ mɑ́ɑ̀ nɑ kɛ n dɑ́ɑ ndisɔ̀rì kpɛti. 48 Dɛ kó difɔ̃nkúò kòo kpɑ̀ɑ̀tìi dɛ́úkùnnɛ Dɑnniyɛɛri kóò pɑ̃mmú yɛpɑ̃rɛ̀ sɑ̀ɑ̀yɛ̀ kóò bɑɑ́ mBɑbidɔnni kɛ̀ weè mbɑkɛ́ mɛciì nyɛmbɛ̀ bɛmɔu. 49 Kɛ̀ Dɑnniyɛɛrii bekɛ́ okpɑ̀ɑ̀tì kòo bɑɑ́ nSɑdidɑki nɛ̀ Mɛsɑki nɛ̀ Abɛɛdi-Nɛkoo Bɑbidɔnni tempɛ̃ nkɛ̀ wenwe ntú wèè tũ̀ nhokpɑ̀ɑ̀tì.

3

Nɛbukɑnnɛsɑɑ dɔ̀ɔ̀mɛ̀ tɛsɔɔtenkɑɑnìtɛ̀

1 Kòo kpɑ̀ɑ̀tì Nɛbukɑnnɛsɑɑ dɔɔ̀ tɛsɔɔtenkɑɑnìtɛ̀ kɛ̀ tɛ okùmɛ̀ mbo mɛ́tìrìbɛ̀ sipísìtɑ̃ɑ̃ti, mɛpɛ̃kùmɛ̀ mɛ́tìrìbɛ̀ mɛ̀tɑ̃ɑ̃ti. Kòo duɔ́ nkɛ̀ bɛ̀ɛ tɛ̀ còńnɛ́ Bɑbidɔnni tempɛ̃ mmiɛkɛ Dudɑɑ kó kubiriku, 2 kɛ́tɔ̃ mBɑbidɔnni kó itempɛ̃ nyimɔu miɛkɛ, kɛ̀ bɛ̀ɛ nɑ́kɛ́ mìníísìbɛ̀ nɛ̀ kùmɑ̀ndɑ́ɑ̀bɛ̀ diɛbɛ̀ nɛ̀ bɛsɑ́m̀pɔ́bɛ̀ nɛ̀ mɛ́ɛ́rìbɛ̀ nɛ̀ bɛdítídɔúmbɛ̀ nɛ̀ bɛbeémbɛ̀ diɛbɛ̀ nɛ̀ bɛsɑ́m̀pɔ́bɛ̀ kɛ dɔ̀ bɛ̀ɛ kɔtɛní kɛ̀ bɛ̀ɛ ɑ̃nnɛ́ dibɑnni tɛtenkɑɑnìtɛ̀ ò dɔ̀ɔ̀ tɛ̀ kpɛ́í. 3 Kɛ̀ bɛkperíbɛ̀ bɛmɔuu tíí nkɛ́kɑri okpɑ̀ɑ̀tì Nɛbukɑnnɛsɑɑ tenkɑɑnìtɛ̀ ììkɛ̀.

4 Wèè ni dibɑnni kó ikuɔ́ kòo pĩɛ̃kɛ́ kɛ dɔ̀: Yɛhɛkɛ̀ yɛmɔu kɔbɛ, ibotí imɔu kéntɛ́nɛ̀ okpɑ̀ɑ̀tì bɛ́i ntì. 5 Kɛ̀ di kèè dìì mɔ̀nnì siheú kuɔ̀mmɛ̀ nɛ̀ itɑ̃rí nɛ̀ tikùtìdùùtì nɛ̀ tibómbonti nɛ̀ yɛtɑ̃tɛhe nɛ̀ sipɔ̃́mpũɔ̃́ cɛ̃́nkɛ dɛbémbénnɛ̀ dɛmɔu, dí nínkú dimɔu okpɑ̀ɑ̀tì kó tɛsɔɔtenkɑɑnìtɛ̀ ììkɛ̀ kɛ́ tɛ̀ dɔu. 6 Kòò mɔù yetɛ ò bo nínkúmɛ̀ kɛ́dɔu ntɛsɔɔtenkɑɑnìtɛ̀ bɛ̀ɛ ò ɑ̃nnɛ́ dihɑ̃ɑ̃tou miɛkɛ.

7 Bɛ̀ kèè dìì mɔ̀nnì siheú kuɔ̀mmɛ̀ nɛ̀ itɑ̃rí nɛ̀ tikùtìdùùtì nɛ̀ tibómbonti nɛ̀ yɛtɑ̃tɛhe nɛ̀ sipɔ̃́mpũɔ̃́ cɛ̃́nkɛ dɛbémbénnɛ̀ dɛmɔu, kɛ nínkú bɛmɔu kɛtenkɛ̀ kɛ́dɔu nhokpɑ̀ɑ̀tì còńnɛ́ tɛ̀ɛ̀ sɔɔtenkɑɑnìtɛ̀.

Dɑnniyɛɛri nɛ́pobɛ̀ yetɛmɛ̀ bɛ̀ bo dɔummɛ̀ tɛsɔɔtenkɑɑnìtɛ̀

8 Dɛndɛ bɑ̀mbɑ̀ nkɛ̀ Bɑbidɔnni kɔbɛ mɑbɛ̀ɛ kɔtɛ kɛ́nɑ́kɛ́ okpɑ̀ɑ̀tì Sifubɛ kpɛ́í nkɛ dɔ̀: 9 Okpɑ̀ɑ̀tì ḿbo sɑ̃́ɑ̃̀! 10 Okpɑ̀ɑ̀tì fɔ̃́ɔ̃̀ mɔ́mmuɔ nduɔ́ ndinùù kɛ tú kɛ̀ bɛ̀ eé siheú nɛ̀ itɑ̃rí kɛ bentɛ tikùtìdùùtì nɛ̀ tibómbonti kɛ eé yɛtɑ̃tɛhe nɛ̀ sipɔ̃́mpũɔ̃́ kɛ bentɛ dɛbémbénnɛ̀ dɛmɔu, bɑ́ wè wèe nínkú kɛ́dɔu ntɛtenkɑɑnìtɛ̀. 11 Kɛ̀ wèè yetɛ ò bo nínkúmɛ̀ kɛ́dɔu ntɛsɔɔtenkɑɑnìtɛ̀ bɛ̀ɛ ò dootóo dihɑ̃ɑ̃tou miɛkɛ. 12 Okpɑ̀ɑ̀tì Sifubɛ Sɑdidɑki nɛ̀ Mɛsɑki nɛ̀ Abɛɛdi-Nɛkoo ɑ bɑɑ́ mbɛ̀ Bɑbidɔnni kó itempɛ̃ mbɛ̀ í yie nhɑ bɛ́i ndìì nùù! Bɛ̀ yetɛmu ɑ kó yɛbɔkɛ̀ kɛ í dɔ́ kɛ́dɔu ntɛsɔɔtenkɑɑnìtɛ̀ ɑ còńnɛ́ tɛ̀.

13 Kɛ̀ Nɛbukɑnnɛsɑɑ miɛkɛɛ pɛikɛ mɛdiɛ̀ nkòo duɔ́ nkɛ̀ bɛ̀ɛ yúní Sɑdidɑki nɛ̀ Mɛsɑki nɛ̀ Abɛɛdi-Nɛkoo kɛ̀ bɛ̀ɛ tuɔkɛní. 14 Kòo bɛ̀ bekɛ kɛ dɔ̀: Sɑdidɑki nɛ̀ Mɛsɑki nɛ̀ Abɛɛdi-Nɛkoo mɛ̀nkɛ nwe di yetɛmɛ̀ n kó yɛbɔkɛ̀ kɛ yetɛ di bo dɔummɛ̀ tɛsɔɔtenkɑɑnìtɛ̀ n còńnɛ́ tɛ̀ɑ̀? 15 Bɛ̀ yóó wɛ̃tɛ kɛ́heému siheú nɛ̀ itɑ̃rí kɛ́bentɛ tikùtìdùùtì nɛ̀ tibómbonti kɛ́heé yɛtɑ̃tɛhe nɛ̀ sipɔ̃́mpũɔ̃́ kɛ́bentɛ dɛbémbénnɛ̀ dɛmɔu. Dɛ mɔ̀nnì di dò nkɛ́nínkúmu kɛ́dɔu ntɛsɔɔtenkɑɑnìtɛ̀, kɛ̀ di mɛ nyetɛ di tɑti dihɑ̃ɑ̃tou miɛkɛ nkɛ. Dɛ mɔ̀nnì kɛ̀ n nɛ́ yɑ̀ Kuyie nkùù yóó di dɛɛtɛ́ n nɔ̀ùtɛ̀ miɛkɛ.

16 Sɑdidɑki nɛ̀ Mɛsɑki nɛ̀ Abɛɛdi-Nɛkoo kɛ̀ bɛ̀ɛ tɛ̃́nnɛ́ okpɑ̀ɑ̀tì kɛ dɔ̀: Ti í mɔkɛ ti bo dɑ nɑ́kɛ́ tì. 17 Kuyie nti tũ nkù bo nɑ kɛ́ tí dɛɛtɛ́nɛ̀ dihɑ̃ɑ̃tou kɛ tí dɛɛtɛ́ ɑ nɔ̀ùtɛ̀ miɛkɛ. 18 Bɑ́ kɛ̀ kù mɛ nyí ti dɛɛtɛ́, ɑ́ nyɛ̃́ kɛ dò nti yetɛmu ɑ bɔkɛ̀, ti mɛ nyí yóó dɔu ntɛsɔɔtenkɑɑnìtɛ̀ ɑ còńnɛ́ tɛ̀!

19 Kɛ̀ Nɛbukɑnnɛsɑɑ miɛkɛɛ pɛikɛ mɛdiɛ̀ nSɑdidɑki nɛ̀ Mɛsɑki nɛ̀ Abɛɛdi-Nɛkoo kòo ììkɛ̀ yɑ̃tirɛ, kòo duɔ́ nkɛ̀ bɛ̀ɛ yíɛ́ muhɑ̃ɑ̃́ ndihɑ̃ɑ̃tou kɛ̀ dìi tonkɛ̀ kɛ́pɛ̃ɛ̃tɛ́ dì ɔ̃ ndòmmɛ̀ kucɛ mɛ̀yiekɛ̀. 20 Kòo pɛ́i mbɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ kpeńnì kɛ dɔ̀ bɛ̀ɛ boú Sɑdidɑki nɛ̀ Mɛsɑki nɛ̀ Abɛɛdi-Nɛkoo kɛ́dootóo di miɛkɛ. 21 Kɛ̀ bɛ̀ɛ bɛ̀ pĩ nkɛ́boú kɛ̀ bɛ̀ ɑ̃ bɛ yɑ̀ɑ̀tì, bɛ yɑɑ̀tɑ̀ɑ̀kɛ nɛ̀ bɛ yɑɑ̀bòrɛ̀ kɛ ókɛ́nɛ̀ bɛ kɛ̃́ĩ́, kɛ̀ bɛ̀ɛ bɛ̀ dootóo dihɑ̃ɑ̃tou miɛkɛ. 22 Kɛ sɔ̃́ nhokpɑ̀ɑ̀tì bɛ́i nkɛ̀ bɛ̀ tũ̀nnɛ o nùù kɛ yíɛ́ muhɑ̃ɑ̃́ ndihɑ̃ɑ̃tou kɛ̀ dì tònkɛ̀ kɛ wũɔ̃tɛ́. Kɛ̀ fɛhɑ̃ɑ̃dɛɛ̀nfɛ̀ɛ kuɔ bɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ do bɛ̀ pĩ nkɛ́dootóo dɛ miɛkɛ. 23 Sɑdidɑki nɛ̀ Mɛsɑki nɛ̀ Abɛɛdi-Nɛkoo kɛ̀ bɛ̀ɛ do bɛtɑ̃ɑ̃ti dihɑ̃ɑ̃tou miɛkɛ kɛ boú.

Kuyie ndɛɛtɛ́mɛ̀ Dɑnniyɛɛri nɛ́pobɛ̀ dihɑ̃ɑ̃tou miɛkɛ

24 Dɛ mɔ̀nnì kɛ̀ dɛ̀ɛ di okpɑ̀ɑ̀tì Nɛbukɑnnɛsɑɑ mɛdiɛ̀ nkɛ̀ bɛ̀ nyóó dɑɑtɛ kòò ìtɛ́ ditĩ̀nnì miɛkɛ kɛ́bekɛ o kó bɛtũ̀mbɛ̀ kɛ dɔ̀: Di í boú bɛnìtìbɛ̀ bɛ̀tɑ̃ɑ̃ti ndi kɛ dootóo dihɑ̃ɑ̃tou miɛkɑɑ̀? Kɛ̀ bɛ̀ɛ ò tɛ̃̀ńnɛ́ kɛ dɔ̀: Okpɑ̀ɑ̀tì mɛm̀mɛ. 25 Kòò dɔ̀: N nɛ́ wúó nhɔ̃ mbɛnìtìbɛ̀ bɛ̀nɑ̀ɑ̀ kɛ̀ bɛ̀ cèntì muhɑ̃ɑ̃́ miɛkɛ bɑ́ bɛ̀ í boú, bɛ mɔù mɛ nyí kɔ̀utɛ, kòo nɑɑnwè mɔù dɛ̀ bo kɛ dònnɛ̀ Kuyie ntɔ̃nnì?

26 Kòo kpɑ̀ɑ̀tìi tɔ́ɔ́nko dihɑ̃ɑ̃tou kó dibòrì kɛ yú kɛ dɔ̀: Sɑdidɑki nɛ̀ Mɛsɑki nɛ̀ Abɛɛdi-Nɛkoo bɛ̀ɛ̀ bɑ̀ɑ́ nKuyie nkùù bɑkɛ́ kɛĩ́nkɛ̀ nɛ̀ kɛtenkɛ̀, yɛ̀nnɛ̀nní kɛ́kɔtɛní diɛ!

Kɛ̀ bɛ̀ɛ yɛ̀nní bɛtɑ̃ɑ̃ti dihɑ̃ɑ̃tou miɛkɛ. 27 Kɛ̀ mìníísìbɛ̀ nɛ̀ kùmɑ̀ndɑ́ɑ̀bɛ̀ diɛbɛ̀ nɛ̀ bɛsɑ́m̀pɔ́bɛ̀ nɛ̀ mɛ́ɛ́rìbɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ɛ tíí nkɛ́ bɛ̀ wèńní, kɛ sɔ̃́ mmuhɑ̃ɑ̃́ nyí bɛ̀ kɑ̀ɑ́kɛ́, bɛ yùtì ketɛ́ kɛ í wũɔ̃tɛ́, bɛ yɑ̀ɑ̀tì mɛ nyí cɔ̀útɛ́, kuyukú nɔ́ú ketɛ́ kɛ í bɛ̀ dèkɛ. 28 Kòo kpɑ̀ɑ̀tìi pĩɛ̃kɛ́ kɛ dɔ̀: Kuyie nSɑdidɑki nɛ̀ Mɛsɑki nɛ̀ Abɛɛdi-Nɛkoo tũ nkù yètìrì ndɛu, kuù tɔ̃nní ku tɔ̃nnì kɛ̀ dì dɛɛtɛ́ ku kó bɛtɔ̃mbɛ̀, bɛ̀ do ku ndé kɛ yetɛ mí nhokpɑ̀ɑ̀tì n kpɛti, kɛ yié nkɛ duɔ́ mbɛmɑ́ɑ̀ kɛ tú bɛ̀ bo bɛ̀ fɛ̃́ũmmɛ̀ tɔ̃ũnɛ̀ bɛ̀ bo yóumɛ̀ Kuyie mbɛ̀ tũ nkù, kɛ́dɔu nyɛbɔkɛ̀. 29 Dɛɛ̀ kpɛ́í nte kɛ̀ n yóó yeè kɛ dɔ̀: Bɑ́ wèè nìtì, bɑ́ kòo botí tú kù, bɑ́ kòò yɛ̀nní dɛ̀, bɑ́ kòò nɑ̀ɑ́ ntìì nɑ́ɑǹtì wèè bo sɑ̃́ɑ̃́ nKuyie nSɑdidɑki nɛ̀ Mɛsɑki nɛ̀ Abɛɛdi-Nɛkoo bɛ̀ bɑ̀ɑ́ nkù bɛ̀ɛ ò kèkɛ́ kòo cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ɛ nɑɑ́ ndidobonnì. Dibɔɔ̀ mɑrì bɑ́ɑ́ nɑ kɛ́dɛɛtɛ́ miɛ̀ mbotí bɛnìtìbɛ̀.

30 Dɛ kó difɔ̃nkúò kɛ̀ Nɛbukɑnnɛsɑɑ duɔ́ nSɑdidɑki nɛ̀ Mɛsɑki nɛ̀ Abɛɛdi-Nɛkoo yɛkɑ̀rɛ̀ yɛ̀ɛ̀ pɛ̃ɛ̃tɛ́ ò do bɛ̀ duɔ́ nyɛ̀.

31 Kòo kpɑ̀ɑ̀tìi bɛ́innɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ bɛmɔu ibotí imɔu kɔbɛ kɛtenkɛ̀ kɛmɔu kɔbɛ kɛ dɔ̀: Dí mbo kɛ̀ dɛ̀ nɑɑti dimɔu.

32 N wèńtɛ́ kɛ sɔ̃́ ndɛ̀ wenni kɛ dò n nɑ́kɛ́ bɛnìtìbɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ nyɛ̃́ Kuyie nkùù bɑkɛ́ kɛĩ́nkɛ̀ nɛ̀ kɛtenkɛ̀ kù dɔ̀ɔ̀ tìì diɛtì n kpɛ́í.

33 Dɛ kó mɛdɔɔ̀rìmɛ̀ cɑ̀mmɛ̀ dɛumu mɛdiɛ̀,

kù dɔ̀ɔ̀ tìì diɛtì kpetì nti,

kuù yó mbɑkɛ́ sɑ̃́ɑ̃̀,

ku kpɑ̀tì í yó mmɔkɛ kumɑ̀nku.

4

Okpɑ̀ɑ̀tì dɔúmmɛ̀ tidɔuǹtì kɛ́yɑ̀ mutie diɛmù

1 Mí nNɛbukɑnnɛsɑɑ kɛ̀ nní mbo n kpɑ̀ɑ̀tìcĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kɛ̀ dɛ̀ nɑɑti, dɛmɔu kɛ̀ dɛ̀ cèntì mɛsɑ̀ɑ̀. 2 Kɛyènkɛ̀ mɑkɛ̀ kɛ̀ n duɔ́ kɛ́yɑ̀ tidɔuǹtì mɑtì kɛ̀ dɛ̀ n di mɛdiɛ̀ nkɛ́ m pĩ́ nkufɔ̃wɑɑ́. 3 Kɛ̀ n duɔ́ nkɛ̀ bɛ̀ɛ tíí mmɛciì nyɛmbɛ̀ bɛmɔu bɛ̀ɛ̀ bo Bɑbidɔnni kɛ̀ bɛ̀ bo n nɑ́kɛ́ dɛ kó tidɔuǹtì tu mù, 4 bɛyuwúòmbɛ̀ nɛ̀ bɛtetiebɛ nɛ̀ bɛdiɛbɛ̀ nɛ̀ bɛdítíbɔmbɛ̀ bɛ̀ tùɔ̀kɛní dìì mɔ̀nnì kɛ̀ m bɛ̀ nɑ̀kɛ́ n dɔuǹtì. Òmɔù mɛ nyí nɑ kɛ bo n nɑ́kɛ́ tì tu mù. 5 Dɛ kó difɔ̃nkúò kɛ̀ Dɑnniyɛɛri bɛ̀ do yu wè n kó dibɔɔ̀ yètìrì kɛ dɔ̀ Bɛtisɑsɑɑ, kɛ̀ Kuyie nkó Muyɑɑ́ nhò bonɛ̀, kòo tuɔkɛní kɛ̀ nh ò nɑ̀kɛ́ n dɔuǹtì. 6 Kɛ̀ m bɛ́i nkɛ dɔ̀: Bɛtisɑsɑɑ fɔ̃́ nwèè bɑkɛ́ bɛpɑ̃ɑ̃bɛ̀ n yɛ̃́mu kɛ dò nKuyie nkó Muyɑɑ́ ndɑ bonɛ̀ kɛ̀ tìmɑtì ɔ̃ɔ̃ í ndɑ di, ɑ́ n nɑ́kɛ́ n yɑ̀ tìì dɔuǹtì bɛnkú mù. 7 Ntɛ n duɔ́ kɛ yɑ̀ dɛ̀:

N duɔ́ kɛ yɑ̀ mutie mɑmù mmu kɛ̀ mù yɛ̀nní kutenkù cuokɛ̀

kɛ dɛu mɛdiɛ̀.

8 Kɛ kpenkɛ kɛ̀ mu bɑkɛ dèkɛ kɛ kɑ́ɑ́ ntiwɛtì.

Kɛ̀ kutenkù kumɔu kɔbɛ mù wùó.

9 Kɛ̀ mu fɑ̃ɑ̃̀tì wenni mɛsɑ̀ɑ̀

kɛ̀ mù pɛitɛ́ yɛbɛ.

Dɛ̀ɛ̀ fòù kɛtenkɛ̀ ĩ́nkɛ̀ kɛ̀ dɛ̀ piɛti dɛ kó mudiì mu borɛ̀.

Kɛ̀ tikpɑsĩ̀ntì diɛku mu dɛ́ɛ̀,

kɛ̀ sinɔɔ cekù si yĩ́ɛ̃̀ntì mu bɑkɛ.

Bɑ́ dɛ̀ɛ̀ botí kɛ̀ dɛ̀ mu nfòùnɛ̀.

10 Kɛ̀ m bɑɑ nkpɑɑ́ duɔ́ n dɔ́ù ĩ́nkɛ̀ kɛ́yɑ̀ Kuyie ntɔ̃nnì mɑrì kɛ̀ dì cùtɛ́ní dɛĩ́nkɛ̀, 11 kɛ́pĩɛ̃kɛ́ kɛ dɔ̀:

Kɔ̃ṹnɛ̀ dɛ kó mutie!

Cíɛ́nɛ̀ mu bɑkɛ kɛ́yuo mmu fɑ̃ɑ̃̀tì

kɛ́yɑɑ́ mu bɛ kɛ̀ tikpɑsĩ̀ntìi cíɛ́tɛ́

kɛ̀ tinɔ̀tìi ítɛ́ kɛ́yuo mmu bɑkɛ,

12 kɛ́yóu kɛ̀ dikũ̀nnì nkpɑɑ́ fííkú

nɛ̀ icĩɛ̃ ndikpɑ́ɑ̀ miɛkɛ,

kɛ́ dì pìtínnɛ́ timɑ́tì kó mɛfĩmmɛ nɛ̀ disɔɔwũɔ̃̀ kɔ̃mɛ.

Kɛ̀ dìi mɑntɛ̀ kɛ́búútɛ́ nɛ̀ timɑɑ̀ntì

kɛ́cɑ́ɑ́kɛ́ timútì tiwɑnwɑntì kɔ̃mɛ.

13 Dɛ kó dikũ̀nnì tɛ̃́nkɛ bɑ́ mmɔkɛ mɛnitiyɛ̀mmɛ̀

bɛ̀ bo di duɔ́ nfɛɔ̃̀fɛ̀ kɔ̃mɛ

kɛ̀ dìi cɑ́ɑ́kɛ́ timútì

kɛ́ mmɛ ndò nkɛ dɔ̀ yɛbie nyɛ̀yiekɛ̀.

14 Kuyie ntɔ̃rɛ̀ yɛɛ̀ nɑ̀kɛ́ dɛ kó tinɑ́ɑǹtì kɛ̀ dɛ̀ bo yie nkɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ bɛmɔuu bɑntɛ́ Kuyie n kùù bɑkɛ́ kɛĩ́nkɛ̀ nɛ̀ kɛtenkɛ̀ kuù bɑkɛ́mɛ̀ yɛkpɑ̀ɑ̀tìyɔ yɛmɔu kutenkù miɛkɛ, kɛ duɔ̀ ntikpɑ̀tì kù tì dɔ́nɛ̀ wè bɑ́ kòò tu osɑ́m̀pɔ́ù.

15 Mí nhokpɑ̀ɑ̀tì Nɛbukɑnnɛsɑɑ n yɑ̀ tìì dɔuǹtì nti. Fɔ̃́ mBɛtisɑsɑɑ ɑ nɛ́ n nɑ́kɛ́ tì bɛnkú mù, nh ɛì kó mɛciì nyɛmbɛ̀ òmɔù í nɑ kɛ bo n nɑ́kɛ́ tì tu mù, fɔ̃́ mmɛ nyóó nɑmu kɛ yɛ̃́ Kuyie nkó Muyɑɑ́ ndɑ bonɛ̀mɛ̀.

Dɑnniyɛɛri nɑ̀kɛ́mɛ̀ okpɑ̀ɑ̀tì o dɔuǹtì tu mù

16 Kɛ̀ dɛ̀ɛ di Dɑnniyɛɛri bɛ̀ tu wè Bɛtisɑsɑɑ kóò kpeí mɛdiɛ̀ nkóò kɔkɛ́nɛ̀ dimɔ̀nnì sɑ́m̀pɔ́. Kòo kpɑ̀ɑ̀tìi ò nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Bɛtisɑsɑɑ ɑ bɑ́ɑ́ yóu kɛ̀ dɛ kó tidɔuǹtì nɛ̀ ti bɛnkùmɛ̀ kɛ̀ dɛ̀ dɑ kɔkɛ́nɛ̀. Kɛ̀ Bɛtisɑsɑɑ ò tɛ̃́nnɛ́ kɛ dɔ̀: Okpɑ̀ɑ̀tì, kɛ̀ dɛ kó tidɔuǹtì nɛ̀ tì bɛnkùmɛ̀ kɛ̀ dɛ̀ do nwetínɛ̀ ɑ dootitɔbɛ̀ mbɛ! 17 A yɑ̀ mùù tie kɛ̀ mù dɛu kɛ kpeńnì kɛ̀ mu bɑkɛ dèkɛ kɛ kɑ́ɑ́ ntiwɛtì kɛ̀ kutenkù kumɔu kɔbɛ mù wùó. 18 Kɛ̀ mu fɑ̃ɑ̃̀tì wenni kɛ̀ mù pìɛ́kɛ́ yɛbɛ dɛ̀ɛ̀ kó dimɑ̀ɑ̀ fòù kɛtenkɛ̀ ĩ́nkɛ̀ kɛ̀ dɛ̀ yɛ̀ yo, kɛ̀ tikpɑsĩ̀ntì diɛku mu dɛ́ɛ̀ nkɛ̀ sinɔɔ cekù si yĩ́ɛ̃̀ntì mu bɑkɛ ĩ́nkɛ̀. 19 Okpɑ̀ɑ̀tì fɔ̃́ɔ̃̀ tu dɛ kó mutie, ɑ dɛukɛmu kɛ kpenkɛ, kɑ̀ɑ diɛkù tùɔ̀kɛ tiwɛtì kɑ̀ɑ kpɑ̀tì pitɛ́ kutenkù kumɔu. 20 Dɛ kó difɔ̃nkúò kɑ̀ɑ yɑ̀ Kuyie ntɔ̃nnì kɛ̀ di cùtɛ́ní kɛĩ́nkɛ̀ kɛ nɑ́ɑ́ nkɛ tú: Kɔ̃ṹnɛ̀ dɛ kó mutie kɛ́bɔ nkɛ yóu dikũ̀nnì kɛ̀ dì nfííkú dikpɑ́ɑ̀ miɛkɛ kɛ̀ di dì pìtínnɛ́ mɛfĩmmɛ timɑ́tì kɔ̃mɛ nɛ̀ disɔɔwũɔ̃̀ kɔ̃mɛ kɛ̀ dìi mɑntɛ̀ kɛ́nwɛ̃ńnɛ̀ tiwɑnwɑntì kɛ dɔ̀ yɛbie nyɛ̀yiekɛ̀. 21 Okpɑ̀ɑ̀tì ntɛ dɛ kó tidɔuǹtì bɛnkú mù. Kuyie nkùù bɑkɛ́ kɛĩ́nkɛ̀ nɛ̀ kɛtenkɛ̀ kuù tì tɑ̃ɑ̃tɛ́ ɑ kpɛ́í. 22 Bɛ̀ yóó dɑ bɛtimu bɛnìtìbɛ̀ cuokɛ̀! Kɑ̀ɑ nwɛ̃nnɛ́ tikpɑsĩ̀ntì kɛ bo kɛ cɑ́ɑ́ ntimútì fɛnɑ̀ɑ̀fɛ̀ kɔ̃mɛ, kɛ̀ timɑɑ̀ntì dɑ búútɛ́ kɑ̀ɑ mbo dɛ kó mɛborimɛ miɛkɛ kɛ dɔ̀ yɛbie nyɛ̀yiekɛ̀. Dɛ kó yɛbie nkó mɛpɛ̃ɛ̃tímɛ̀ miɛkɛ ɑ bo bɑntɛ́ kɛ dò nKuyie nkùù bɑkɛ́ kɛĩ́nkɛ̀ nɛ̀ kɛtenkɛ̀ kuù bɑkɛ́ yɛkpɑ̀ɑ̀tìyɔ yɛmɔu kɛtenkɛ̀ ĩ́nkɛ̀ kɛ duɔ̀ ntikpɑ̀tì kù tì dɔ́ nwè. 23 Mutie kũ̀nnì bɛ̀ yóu dì nɛ̀ icĩɛ̃ ndɛndɛ bɛnkú kɛ tú: Bɛ̀ yóó wɛ̃tɛ kɛ dɑ duɔ́mmu tikpɑ̀tì ɑ bo bɑntɛ́ dìì mɔ̀nnì kɛ dò nKuyie nkuù bɑkɛ́ kɛĩ́nkɛ̀ nɛ̀ kɛtenkɛ̀, 24 nɛ̀ dɛ kpɛ́í n dɑ bɑ́ɑ́mmu okpɑ̀ɑ̀tì kɛ tú, ɑ kéntɛ́ itié n yóó dɑ duɔ́ nyì. Yóu ɑ yɛi nnɛ̀ mɛyetímɛ̀ ɑ dɔɔri mɛ̀, kɛ́ndɔɔri dɛ̀ɛ̀ wenni, kɛ́ndɔɔri bɛcĩ̀rìbɛ̀ mɛsɑ̀ɑ̀, kɛ̀ dɛ̀ yɛ̀mmɛ ɑ́ nsɔkɛ́ mɛborimɛ sɑ̀ɑ̀mɛ̀ miɛkɛ.

Okpɑ̀ɑ̀tì Nɛbukɑnnɛsɑɑ dɔuǹtì dɔ̀ɔ̀mɛ̀

25 Bɛ̀ do nɑ̀kɛ́ tìì kó dimɑ̀ɑ̀ okpɑ̀ɑ̀tì Nɛbukɑnnɛsɑɑ kɛ̀ tìi dɔ̀ɔ̀. 26 Dɛ̀ mɔ̀kɛ dìì mɔ̀nnì dibenni dìmɑ́ɑ̀ kòo ncentì o kpɑ̀ɑ̀tìcĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kudɑ̀nkù ĩ́nkɛ̀ Bɑbidɔnni, 27 kɛ́pĩɛ̃kɛ́ kɛ dɔ̀: Ntɛ Bɑbidɔnni dihɛì diɛrì! Míì dì mɑɑ́ nɛ̀ n nɔu! N dɛumu kɛ kpeńnì kɛ nɔ nkɛ dɔɔri dɛmɔu kɛ̀ dɛ̀ wenni.

28 Ò kpɑɑ́ mɛ nnɑ́ɑ́ nkɛ̀ mɛtɑmmɛ̀ mɑmɛ̀ɛ bɛ́inní kɛĩ́nkɛ̀ kɛ dɔ̀: Okpɑ̀ɑ̀tì Nɛbukɑnnɛsɑɑ bɛ̀ dɑ cṹũmmu tikpɑ̀tì! 29 Bɛ̀ yóó dɑ bɛtimu bɛnìtìbɛ̀ cuokɛ̀ kɑ̀ɑ nwɛ̃ńnɛ̀ tiwɑnwɑntì kɛ fòù, kɛ́ncɑ́ɑ́ timútì fɛnɑ̀ɑ̀fɛ̀ kɔ̃mɛ, kɛ́mbo dɛ kó mɛborimɛ miɛkɛ kɛ dɔ̀ yɛbie nyɛ̀yiekɛ̀. Dɛ kó difɔ̃nkúò kɑ̀ɑ bɑntɛ́ kɛ dò nKuyie nkùù bɑkɛ́ kɛĩ́nkɛ̀ nɛ̀ kɛtenkɛ̀ kuù bɑkɛ́ yɛkpɑ̀ɑ̀tìyɔ yɛmɔu kɛtenkɛ̀ ĩ́nkɛ̀ kɛ duɔ̀ ntikpɑ̀tì kù tì dɔ́nɛ̀ wè.

30 Dɛndɛ bɑ̀mbɑ̀ nkɛ̀ dɛ kó tinɑ́ɑǹtìi dɔɔ̀ kɛ̀ bɛ̀ɛ bɛti Nɛbukɑnnɛsɑɑ bɛnìtìbɛ̀ cuokɛ̀, kòo ncɑ́ɑ́ ntimútì fɛnɑ̀ɑ̀fɛ̀ kɔ̃mɛ, kɛ̀ timɑɑ̀ntìi ò bùútɛ́, kòo yùtìi okɛ̀ kɛ́pɛ̃ɛ̃tɛ́ fɛtúúfɛ̀ kó ticìtì, kòo nɔ́nkuótìi nɑɑ́nnɛ̀ sinɔɔ kpɛti.

Nɛbukɑnnɛsɑɑ yɛ̀mmɛ̀ wenkɛmɛ̀

31  Yɛbie nyɛ̀yiekɛ̀ kó difɔ̃nkúò, mí nNɛbukɑnnɛsɑɑ kɛ̀ m bɔ́útɛ́ kɛĩ́nkɛ̀ bíɛ́kɛ̀ kɛ̀ mɛnitiyɛ̀mmɛ̀ɛ wɛ̃tɛ kɛ́ n tɑ, kɛ̀ n sɑ̃ntɛ Kuyie nkùù bɑkɛ́ kɛĩ́nkɛ̀ nɛ̀ kɛtenkɛ̀ kù bomɛ̀ sɑ̃́ɑ̃̀, kɛ́ nku nsɑ̃ntí kɛ tú: A dɛumu, ɑ kpɑ̀tì í mɔkɛ kumɑ̀nku, ɑ bɑkɛ́ sɑ̃́ɑ̃̀ nwe. 32 Kutenkù kɔbɛ bɑ́ kɛ̀ bɛ̀ sũ ɑ í bɛ̀ kɑ̀ɑ̀nnɛ̀, ɑ dɔɔri ɑ dɔ́mɛ̀ mmɛ kɛtenkɛ̀ kɔbɛ nɛ̀ kɛĩ́nkɛ̀ kɔbɛ. Òmɔù bɑ́ɑ́ nɑ kɛ́yetɛ ɑ yɛ̃ mmù yoo ò dɑ sɛi.

33 Dɛ mɔ̀nnì ndi n wɛ̃̀tɛ kɛ pɛ̀tɛ́mɛ̀ mɛyɛ̀mmɛ̀ mɛ̀ɛ̀ do te kɛ̀ n kpɑ̀tì ndɛu, kɛ̀ n kó bɛtũ̀mbɛ̀ nɛ̀ bɛkperíbɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ɛ wɛ̃tɛ kɛ́ n yúní, kɛ̀ Kuyie nni nduɔ́ ntikpɑ̀tì, kɛ̀ n yètìrì nɛ́ dɔkɛ dɛukɛ kɛ́pɛ̃ɛ̃tɛ́ dì do dòmmɛ̀. 34 Dɛ mɔ̀nnì mí nNɛbukɑnnɛsɑɑ kɛ̀ m bɛ́i nkɛ dɔ̀: Dɛɛ̀ kpɛ́í nte kɛ̀ n sɑ̃ntɛ fɔ̃́ nKuyie nkɛ dɑ dɛ́úkùnko. A dɔɔri dɛ̀ɛ̀ kó dimɑ̀ɑ̀ sìɛ́mu. A tɔ̃mmú mumɔu wennimu, kɑ̀ɑ nɔ nkɛ kɛ̃́kùnko sifeí yɛmbɛ̀.

5

Okpɑ̀ɑ̀tì Bɑditɑsɑɑ ɑ̃nnɛ́mɛ̀ dibɑnni

1 Diyiè mɑrì kòo kpɑ̀ɑ̀tì Bɑditɑsɑɑ ɑ̃nnɛ́ dibɑnni, kɛ́yú o ɛì kó bɛkperíbɛ̀, kɛ̀ bɛ̀ mbo tɛkɔupíítɛ̀ (1000) kɛ́mbo dibɑnni, kòò yɑ̃ mɛnɑɑ̀. 2 O yɛ̀mmɛ̀ cɑ̀tɛ́ dìì mɔ̀nnì kòò dɔ̀, bɛ̀ɛ túótɛ́ní isɔɔbòòkɛ nɛ̀ timɑ́tì pɛ́ítì kpɛyi, o cicɛ Nɛbukɑnnɛsɑɑ do tɔní ì Sedisɑdɛmmu kó Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ɛ yɑ̃̀nnɛ̀, wenwe nɛ̀ o ɛì kó bɛkperíbɛ̀ nɛ̀ o pobɛ̀ nɛ̀ o pocĩɛ̃̀. 3 Kɛ̀ bɛ̀ɛ túótɛ́ní Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kó ibòòkɛ bɛ̀ do tɔní ì Sedisɑdɛmmu kɛ́duɔ́ nhokpɑ̀ɑ̀tì kɛ̀ bɛ̀ɛ yɑ̃̀nnɛ̀ wenwe nɛ̀ o ɛì kó bɛkperíbɛ̀ nɛ̀ o pobɛ̀ nɛ̀ o pocĩɛ̃̀. 4 Bɛ̀ yɑ̃̀ dìì mɔ̀nnì kɛ́nsɑ̀nnɛ̀ kɛ́ndiè nkɛ sɑ̃ntí sitenkɑɑnìi mɛsɔɔ nkpɛsi nɛ̀ timɑ́tì pɛ́ítì kpɛsi nɛ̀ disɔɔwũɔ̃̀ kpɛsi nɛ̀ timɑ́tì kpɛsi nɛ̀ idɛí kpɛsi nɛ̀ yɛtɑ̃́rɛ̀ kpɛsi.

5 Dɛndɛ bɑ̀mbɑ̀ nkɛ̀ tɛnɔ̀ùtɛ̀ mɑtɛ̀ɛ yɛ̀nní kɛ́nwɑ̃ũ kumɑrí dɛfìtírɛ̀ tɑkɛ́ bɛ̀ kɑ̀ri dɛ̀ tɛkpɑ̀ɑ̀tìcĩ́ɛ̃̀tɛ̀. Kòo kpɑ̀ɑ̀tìi tɛ yɑ̀ kɛ dɔ̀ mɑ̀tì mɑ̀tì kɛ̀ dɛ̀ɛ ò kpeí, 6 kóò kpeí mɛdiɛ̀ nkòo ììkɛ̀ɛ yɑ̃tirɛ, kòo kɔ̃m̀bùɔ̀tìi do mɛdiɛ̀, nkòo núù nní nkpeutí kɛ bokù yɛtɔbɛ̀. 7 Kòo pĩɛ̃kɛ́ kɛ dɔ̀ bɛ̀ɛ yúní bɛnitinɔ̀mbɛ̀ nɛ̀ bɛpɑ̃ɑ̃bɛ̀ nɛ̀ bɛdítíbɔmbɛ̀. Kɛ̀ bɛ̀ɛ bɛ̀ yùní. Kòo bɛ̀ nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Wèè bo bɑntɛ́ i nwɑ̃rii kɛ́ n nɑ́kɛ́ ì tu mù m bo ò dɑ̀tínnɛ́ tiyɑɑ̀sɑ̀ɑ̀tì kóò dùú mmɛsɔɔfĩmmɛ kòò ntú otɑ̃ɑ̃́nwè n kpɑ̀tì miɛkɛ.

8 Bɛ̀ɛ̀ kɔ̀tɛní bɛmɔu, òmɔù mɛ nyí nnɑ kɛ kɑ̀ɑ ndɛ kó iwɑ̃rii kɛ nɑ̀kɛ́ okpɑ̀ɑ̀tì dɛ kó tinɑ́ɑǹtì tu mù. 9 Kɛ̀ dɛ̀ɛ di Bɑditɑsɑɑ kòo ììkɛ̀ dɔkɛ yíɛ́ yɑ̃tirɛ mɛdiɛ̀. Kɛ̀ dɛ̀ múnkɛɛ di o ɛì kó bɛkperíbɛ̀ mɛdiɛ̀.

Dɑnniyɛɛri nɑ̀kɛ́mɛ̀ okpɑ̀ɑ̀tì iwɑ̃rii tú mù

10 Kòo kpɑ̀ɑ̀tì Nɛbukɑnnɛsɑɑ pokùu onitipokpɑ̀ɑ̀tìi keè bɛ̀ kuɔ̀mmɛ̀ kɛ́tɑroo dibɑnni kó kudieku miɛkɛ bɛ̀ kɑ̀ri dɛ̀ kɛ́bɛ́i nkɛ dɔ̀: Okpɑ̀ɑ̀tì mbo sɑ̃́ɑ̃̀! A bɑ́ɑ́ yóu kɑ̀ɑ kɔ̃m̀bùɔ̀tì nduò kɑ̀ɑ ììkɛ̀ yɑ̃́tìrì. 11 A kpɑ̀ɑ̀tìyuu miɛkɛ onìtì bomu Kuyie nkó Muyɑɑ́ mbonɛ̀ wè. A cicɛ kó tikpɑ̀tì miɛkɛ nkɛ ti do bɑntɛ́mɛ̀ ò wùómmɛ̀ diyuu kɛ yɛ̃́ dɛmɔu, kòo ciì ndònnɛ̀ Kuyie nkɔ̃mɛ. Dɛɛ̀ do te kɑ̀ɑ cicɛ Nɛbukɑnnɛsɑɑ duɔ́ nkòo mbɑkɛ́ mɛciì nyɛmbɛ̀ bɛmɔu nɛ̀ bɛnitinɔ̀mbɛ̀ nɛ̀ bɛpɑ̃ɑ̃bɛ̀ nɛ̀ bɛtetiebɛ nɛ̀ bɛdítíbɔmbɛ̀. 12 O kó mɛciì cɑ̃̀ɑ̃́mmu kòò yɛ̃́ dɛmɔu, kɛ nɔ nkɛ bɛí ntidɔuǹtì kɛ bɛí yɛnɑ́ɑǹhɑ̃ntíyɛ̀, kɛ nɔ nkɛ dɑ́ɑnko tìì sɔ̀ri. Duɔ́ nkɛ̀ bɛ̀ɛ yúní dɛ kóo nìtì bɛ̀ tu wè Dɑnniyɛɛri, okpɑ̀ɑ̀tì do yu wè kɛ dɔ̀ Bɛtisɑsɑɑ kòo ti nɑ́kɛ́ i nwɑ̃rii tú mù.

13 Kɛ̀ bɛ̀ɛ yúní Dɑnniyɛɛri, kòo kpɑ̀ɑ̀tìi ò bekɛ kɛ dɔ̀: Fɔ̃́ɔ̃̀ tu Dɑnniyɛɛri, n cicɛ okpɑ̀ɑ̀tì Nɛbukɑnnɛsɑɑ do tɔní tìì dɑɑtì Sudɑɑ tenkɛ̀ ti kó kùmɑkɑ̀ɑ̀? 14 N kèè bɛ̀ tumɛ̀ ɑ mɔkɛ Kuyie nkó Muyɑɑ́ nkɛ wúó ndiyuu, kɛ ciì, kɑ̀ɑ ciì ncɑ̃̀ɑ̃́. 15 Bɛ̀ yùnímu diɛ mmɛciì nyɛmbɛ̀ nɛ̀ bɛnitinɔ̀mbɛ̀, kɛ̀ bɛ̀ bo kɑɑ̀ nyiwɑ̃rii kɛ́ n nɑ́kɛ́ ì tu mù, bɛ̀ mɛ nyí nɑ. 16 Kɛ̀ bɛ̀ n nɑ̀kɛ́ kɛ tú fɔ̃́ nnɔ nkɛ nɑ́ɑ́ nyɛnɑ́ɑǹhɑ̃ntíyɛ̀ tu mù kɛ nɔ nkɛ dɑ́ɑnko tìì sɔ̀ri. Kɑ̀ɑ nɑ kɛ kɑ̀ɑ̀ nyiwɑ̃rii iì nkɛ ǹ nɑ̀kɛ́ ì tu mù, bɛ̀ dɑ dɑ́tínnɛ́ tiyɑɑ̀sɑ̀ɑ̀tì kɛ dɑ dúú mmɛsɔɔfĩmmɛ, kɑ̀ɑ ntú otɑ̃ɑ̃́nwè n kpɑ̀tì miɛkɛ.

17 Kɛ̀ Dɑnniyɛɛrii tɛ̃́nnɛ́ okpɑ̀ɑ̀tì kɛ dɔ̀: Okpɑ̀ɑ̀tì nte ɑ cuuti nɛ̀ ɑ pɑ̃rɛ̀, yoo ɑ dɛ̀ pɑ̃ otɔù mɔù, n nɛ́ yóó kɑɑmmu bɑkɛ dɛ kó iwɑ̃rii kɛ́ dɑ nɑ́kɛ́ ì tu mù. 18 Kuyie nkùù bɑkɛ́ kɛĩ́nkɛ̀ nɛ̀ kɛtenkɛ̀ kuù do dɔ̀ɔ̀ ɑ cicɛ Nɛbukɑnnɛsɑɑ okpɑ̀ɑ̀tì diɛwè. Kòo yètìrì ndɛu kɛ̀ bɛ̀ ò dé, 19 nɛ̀ dɛ kpɛ́í nkɛ̀ titentì timɔu kɔbɛ, ibotí imɔu kɔ̃̀ntì nhɑu o ììkɛ̀, kòò kɔ̀ù ò dɔ́ kɛ́kuɔ bɛ̀, kɛ yóu bɛtɔbɛ̀, kɛ kɛ̃́kùnko ò dɔ́ kɛ́kɛ̃́kùnnɛ bɛ̀, kɛ dɛ́úkùnko ò dɔ́ kɛ́dɛ́úkùnko bɛ̀. 20 Kòo ɑ̃nnɛ́ tɛfentɛ̀ kɛ̀ tɛpɔ̀tɛ̀ɛ ò dɛutɛ́ kɛ̀ Kuyie nhò bɔntɛ́ní kòo pɑ̀ɑ̀ tikpɑ̀tì. 21 Kɛ̀ bɛ̀ɛ ò bɛ̀ti bɛnìtìbɛ̀ cuokɛ̀, kòò nfòù fɛɔ̃̀fɛ̀ kɔ̃mɛ kɛ wɛ̃ńnɛ̀ dikpɑ́ɑ̀ kóo sɑ̃mmɑrímú kɛ́ndiiti timútì fɛnɑ̀ɑ̀fɛ̀ kɔ̃mɛ, kɛ̀ timɑɑ̀ntìi ò bùútɛ́ kòò mmɛ ndò nkɛ kémmúnɛ̀ ò bo bɑntɛ́mɛ̀ kɛ dò nKuyie nkùù bɑkɛ́ kɛĩ́nkɛ̀ nɛ̀ kɛtenkɛ̀ kuù bɑkɛ́ yɛkpɑ̀ɑ̀tìyɔ yɛmɔu, kɛ ɔ̃ɔ̃ dɛ́úkùnnɛ kù dɔ́ kɛ́dɛ́úkùnnɛ wè. 22 Fɔ̃́ nho birɛ Bɑditɑsɑɑ kɑ̀ɑ dɛ̀ yɛ̃́ dɛmɔu bɑkɛ, ɑ mɛ nyí kɛ̃kùnnɛ ɑmɑ́ɑ̀. 23 A yetɛ́nɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nku kùù bɑkɛ́ kɛĩ́nkɛ̀ ɑ duɔ́ ndìì mɔ̀nnì kɛ̀ bɛ̀ tɔní ku cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kó ikɔutɛ́bòòkɛ kɛ̀ di yɔ̃nnɛ̀ mɛnɑɑ̀ nfɔ̃́ nnɛ̀ ɑ ɛì kó bɛkperíbɛ̀ nɛ̀ ɑ pobɛ̀ nɛ̀ ɑ pocĩɛ̃̀. Dɛ kó difɔ̃nkúò kɑ̀ɑ diè nkɛ sɑ̃ntí sisɔɔtenkɑɑnìi nɛ̀ disɔɔwũɔ̃̀ kpɛsi nɛ̀ timɑ́tì pɛ́ítì kpɛsi nɛ̀ timɑ́tì kpɛsi nɛ̀ idɛí kpɛsi nɛ̀ yɛtɑ̃́rɛ̀ kpɛsi. Kɛ sɑ̃ntí dɛ̀ɛ̀ í wúó, ndɛ̀ mɛ nyí yo, dɛ̀ mɛ nyí yɛ̃́ dɛ̀mɑrɛ̀, kɛ yóu ɑ bo sɑ̃ntɛmɛ̀ Kuyie nkùù tɔ ɑ fòmmu ku nɔu miɛkɛ, yíe nkɔ̃mu nɛ̀ nɑnkɛ kɔ̃mu. 24 Kɛ̀ Kuyie mmɛ ntɔ̃nní tɛnɔ̀ùtɛ̀ kɛ̀ tɛ̀ wɑ̃̀ri ì nwɑ̃rii. 25 Ntɛ iwɑ̃rii ìì wɑ̃̀ri ì tu mù: Mɛnde, mɛnde, Tekɛdi, Pɑdisĩnni. 26 Ntɛ dɛ kó yɛtɑnnɔ̀ dɔ́ kɛ́nɑ́kɛ́ tì: Mɛnde, dɛ̀ bɛnkú kɛ tú Kuyie nkɑ̀ɑ̀mmu ɑ kpɑ̀tì we kɛ̀ yɛ̀ dèè. 27 Tekɛdi, kɛ̀ bɛ̀ bennɛ́ ɑ cɛ̃́ɛ̃́kù tɛbiètɛ̀ kɛ sɔ̃́ nhɑ yɑu. 28 Pɑdisĩnni, bɛ̀ totɛ́ ɑ kpɑ̀tì kɛ tì duɔ́ mMɛdiibɛ nɛ̀ Pɛrisiibɛ.

29 Kɛ̀ Bɑditɑsɑɑ duɔ́ nkòo tɔ̃mbɛ̀ɛ dɑ́tínnɛ́ Dɑnniyɛɛri tiyɑɑ̀sɑ̀ɑ̀tì kóò dùú mmɛsɔɔfĩmmɛ kɛ̀ bɛ̀ɛ pĩɛ̃kɛ́ kɛ dɔ̀ ò tu onititɑ̃ɑ̃́nwè o kpɑ̀tì miɛkɛ.

30 Dɛ kó kɛyènkɛ̀ kɛmɑ́ɑ̀ miɛkɛ nkɛ bɛ̀ kùɔmɛ̀ okpɑ̀ɑ̀tì Bɑditɑsɑɑ.

6

1 Kɛ̀ Dɑriyuusi Mɛdiibɛ botí kouu cɔutɛ́ tikpɑ̀tì, kɛ sɔ̃́ nhò mɔ̀kɛ yɛbie nsipísìkuɔ̀ nɛ̀ yɛ̀dɛ́ɛ̀.

Dɑnniyɛɛri dootitɔbɛ̀ ò dìímmɛ̀

2 Mɛm̀mɛ kɛ̀ Dɑriyuusii ɑ̃nnɛ́ kùmɑ̀ndɑ́ɑ̀bɛ̀ tɛkɔ̀ùtɛ̀ nɛ̀ sipísìdɛ́ (120) o tempɛ̃ mmiɛkɛ kɛ̀ bɛ̀ mbɑkɛ́ nɛ̀ o yètìrì. 3 Kòo tɑ̃ɑ̃tɛ́ mìníísìbɛ̀ bɛ̀tɑ̃ɑ̃ti bɛ̀ɛ̀ yó mbɑkɛ́ kùmɑ̀ndɑ́ɑ̀bɛ̀ kɛ bɛ̀ nɑ̀ɑ́ mbɛ tɔ̃mmú bo ncentì mɛ̀ɛ̀ botí kɛ̀ dɛ̀ɛ yie nkòo kpɛrɛ mɑrɛ̀ bɑ́ɑ́ cɑkɛ. Kɛ̀ Dɑnniyɛɛri ntú bɛ kóò mɔù, 4 kòo mpɛ̃nkù bɛtɔbɛ̀ bɛdɛ́ nɛ̀ kùmɑ̀ndɑ́ɑ̀bɛ̀ mɛciì mmɛdiɛ̀, kòo kpɑ̀ɑ̀tì ndɔ́ kóò bɑɑ́ ndihɛì dimɔu mutɔ̃mmú. 5 Nɛ̀ dɛ kpɛ́í nkɛ̀ mìníísìbɛ̀ nɛ̀ kùmɑ̀ndɑ́ɑ̀bɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ nwɑnti kɛ bo yɑ̀ Dɑnniyɛɛri bo ndɔ̀ɔ̀ mɛyɛi mmɑmɛ̀ dɛ kó tikpɑ̀tì yetɛ mɛ̀. Bɛ̀ mɛ nyí nyɑ̀ o kó mɛyetímɛ̀ mɑ̀mɛ̀ yoo mɛcɑɑ̀rìmɛ̀, kɛ̀ bɛ̀ nsɔ̃́ nho kpɛrɛ dɛmɔu do nsɛ́i nwe, tìmɑtì í bo bɛ̀ bo ò sɛi ntìì ĩ́nkɛ̀. 6 Kɛ̀ bɛ̀ɛ yóu kɛ́nɑ́kɛ́ bɛmɑ́ɑ̀ kɛ dɔ̀: Ti í yóó yɑ̀ Dɑnniyɛɛri kó mɛyɛi mmɑmɛ̀ kɛ̀ ti sɑ̀ɑ̀ í ò dìínnɛ̀ Kuyie nhò tũ nkù kuɔ́ ĩ́nkɛ̀ nkɛ.

7 Bɛnìùbɛ̀ bɛdɛ́ bɛmbɛ nɛ̀ kùmɑ̀ndɑ́ɑ̀bɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ɛ unnɛ́ kɛ́kɔtɛ okpɑ̀ɑ̀tì borɛ̀ mɛcɑ̃ɑ̃ nkóò nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Okpɑ̀ɑ̀tì Dɑriyuusi mbo sɑ̃́ɑ̃̀! 8 Mìníìsìbɛ̀ nɛ̀ kùmɑ̀ndɑ́ɑ̀bɛ̀ diɛbɛ̀ nɛ̀ bɛsɑ́m̀pɔ́bɛ̀ nɛ̀ mɛ́ɛ́rìbɛ̀ nɛ̀ dihɛì kó bɛkótíbɛ̀ bɛɛ̀ tìí nkɛ tɑ̃ɑ̃tɛ́ kɛ tú bɛ̀ bo dɑ nɑ́kɛ́ kɑ̀ɑ bɛ́i ndinùù mɑrì kɛ dì wɑ̃̀ri dìì tu otɑ̃̀nkù òmɑ́ɑ̀ miɛkɛ tínti bɛnìtìbɛ̀ timɔu tí mbɑ́ɑ́ nfɔ̃́ɔ̃̀ mɑ́ɑ̀, òmɔù bɑ́ɑ́ bɑ́ntɛ̀ Kuyie nyoo onìtì tɔù mɔù, kɛ̀ dɛ̀ í tú fɔ̃́ɔ̃̀ mɑ́ɑ̀ ndi ti bo mbɑ́ɑ́mmɛ̀. Kɛ̀ wèè yetɛ kɛ bɑ̀ńtɛ̀ dɛtɛrɛ̀ mɑrɛ̀ bɛ̀ɛ ò dootóo yɛcìrícìrɛ̀ ɑ̃ dìì fɔ̃̀tìrì miɛkɛ. 9 Okpɑ̀ɑ̀tì, dɔú ndɛ kó dinùù kɛ́ĩkú ɑ cɑnnimɛ̀ kɛ̀ dɛ kó dinùù tɛ̃́nkɛ bɑ́ɑ́ ceetɛ, kɛ́ndonnɛ̀ Mɛdiibɛ nɛ̀ Pɛrisiibɛ kó ikuɔ́.

10 Mɛm̀mɛ kòo kpɑ̀ɑ̀tì Dɑriyuusii wɑ̃ri dɛ kó dipɑ́tíri kɛ́ĩkú o kó mɛcɑnnimɛ̀.

Bɛ̀ dootóomɛ̀ Dɑnniyɛɛri yɛcìrícìrɛ̀ fɔ̃̀tìrì

11 Dɑnniyɛɛri kèè dìì mɔ̀nnì dɛ kó dinùù dɔúmmɛ̀ kòo kpɑ̀ɑ̀tì ĩkú o kó mɛcɑnnimɛ̀, kòo kò nho cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kɛ́dekɛ kudɑ̀nkù kó kudieku kɛ́kpetɛ́ fenɛ́tìbɛ̀ Sedisɑdɛmmu bíɛ́kɛ̀ kɛ níí nínkú kɛ́bɑ́ntɛ̀ Kuyie nkɛ́ kù sɑ̃ntɛ kucɛ mɛ̀tɑ̃ɑ̃ti diyiè dìmɑ́ɑ̀ miɛkɛ ò bɑɑ do ɔ̃ ndɔɔrimɛ̀. 12 Kòo dootitɔbɛ̀ɛ kɔtɛ mɛcɑ̃ɑ̃ nho cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kɛ bo ò pɑɑtɛ́ kɛ nsɔ̃́ nhò bɑ̀ɑ́ nKuyie nkɛ kù kuɔ̀nnɛ̀. 13 Kɛ̀ bɛ̀ɛ kɔtɛ okpɑ̀ɑ̀tì borɛ̀ kóò nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Okpɑ̀ɑ̀tì ɑ í wɑ̃̀ri dipɑ́tíri kɛ ĩkú ɑ cɑnnimɛ̀ kɛ tú we ntɑ̃̀nkù miɛkɛ ti ndɔú nfɔ̃́ɔ̃̀ mɑ́ɑ̀, kɛ̀ wèè mɛ nyetɛ kɛ dɔú ndɛtɛrɛ̀ mɑrɛ̀ yoo onìtì mɔù bɛ̀ɛ ò dootóo yɛcìrícìrɛ̀ ɑ̃ dìì fɔ̃̀tìrì miɛkɑɑ̀? Kòo kpɑ̀ɑ̀tì dɔ̀: Weti weti! Tinti n tɑ̃ɑ̃tɛ́mɛ̀ kɛ́ndònnɛ̀ Mɛdiibɛ nɛ̀ Pɛrisiibɛ kó ikuɔ́ tì í yóó ceetɛ. 14 Kɛ̀ bɛ̀ɛ ò tɛ̃̀ńnɛ́ kɛ dɔ̀: Bɛnìtìbɛ̀ bɛ̀ tɔní bɛ̀ Sudɑɑ ɛì bɛ kóò mɔù bɛ̀ tu wè Dɑnniyɛɛri, ò í dɑ dé, ò ketɛ́ kɛ í dɑkɛ ɑ dɔú ndìì nùù kpɛ́í. Ò bɑ̀ɑ́ nKuyie nku kucɛ mɛ̀tɑ̃ɑ̃ti diyiè dìmɑ́ɑ̀ miɛkɛ.

15 Okpɑ̀ɑ̀tì kèè dìì mɔ̀nnì dɛ kó tinɑ́ɑǹtì kòo yɛ̀mmɛ̀ɛ cɑɑ̀rɛ̀ mɛdiɛ̀, nkòo ndɔ́ kɛ́dɛɛtɛ́ Dɑnniyɛɛri, kɛ́ntṹṹ nkɛ wɑɑ̀ nhò bo yĩ́mɛ̀ kóò dɛɛtɛ́. 16 Kɛ̀ Dɑnniyɛɛri dootitɔbɛ̀ɛ wɛ̃tɛní mɛcɑ̃ɑ̃ nhokpɑ̀ɑ̀tì borɛ̀ kóò nɑ́kɛ́ kɛ dɔ̀: A yɛ̃́mu ɑ mɔ́mmuɔ nkɛ dò mMɛdiibɛ nɛ̀ Pɛdisiibɛ kó ikuɔ́ miɛkɛ kɛ̀ bɛ̀ wɑ̃̀ri tìmɑtì kòo kpɑ̀ɑ̀tì ĩkú o nɔ̀ùtɛ̀, tì ɔ̃ɔ̃ í ncèètɛ.

17 Mɛm̀mɛ kòo kpɑ̀ɑ̀tìi duɔ́ nkɛ̀ bɛ̀ɛ tɔní Dɑnniyɛɛri kɛ nyóó ò dootóo yɛcìrícìrɛ̀ fɔ̃̀tìrì miɛkɛ. Kòo kpɑ̀ɑ̀tìi nɑ́kɛ́ Dɑnniyɛɛri kɛ dɔ̀: Kuyie ndɑ dɛɛtɛ́, kunku ɑ tũ nkù nɛ̀ mɛwɛ̃́ɛ̃́rìmɛ̀.

18 Kɛ̀ bɛ̀ɛ tɔní ditɑ̃́rì diɛrì kɛ́poo nkòo kpɑ̀ɑ̀tìi ĩkú o kó mɛcɑnnimɛ̀, bɛ̀ɛ̀ tu bɛkótíbɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ múnkɛɛ ĩkú bɛ kɔ̃mɛ kɛ̀ dɛ̀ bo yie nkòò mɔù bɑ́ɑ́ dennɛ Dɑnniyɛɛri. 19 Dɛ kó difɔ̃nkúò kòo kpɑ̀ɑ̀tìi kò nho cĩ́ɛ̃̀tɛ̀, ò í nyie nkɛ di dɛ̀mɑrɛ̀, bɑ́ ò í nyu o pocĩɛ̃̀, ò mɛ nyí nnɑ kɛ duɔ́ dɛ kó kɛyènkɛ̀.

Dɑnniyɛɛri yɛ̀nnímɛ̀ yɛcìrícìrɛ̀ fɔ̃̀tìrì bɑ́ dɛ̀mɑrɛ̀ í ò dɔ̀ɔ̀

20 Kòo kpɑ̀ɑ̀tìi ítɛ́ kɛ̀ dɛ̀ kpɑɑ́ uu kɛ́kɔtɛ yɛcìrícìrɛ̀ fɔ̃̀tìrì borɛ̀. 21 Ò tɔ̀ɔ́nko dìì mɔ̀nnì kɛ́yú nɛ̀ mɛyɛǹcɑɑ̀rìmɛ̀ kó kuníí kɛ dɔ̀: Dɑnniyɛɛri Kuyie nkóo tɔ̃ntì, Kuyie nhɑ tũ nkù nɛ̀ mɛwɛ̃́ɛ̃́rìmɛ̀ kù nɑ kɛ dɑ dɛɛtɛ́nɛ̀ yɛcìrícìrɛ̀ nɔ́nkuótɑ̀ɑ̀?

22 Kɛ̀ Dɑnniyɛɛrii ò tɛ̃̀ńnɛ́ní kɛ dɔ̀: Okpɑ̀ɑ̀tì mbo sɑ̃́ɑ̃̀! 23 Kuyie n tũ nkù tɔ̃nnímu ku tɔ̃nnì kɛ̀ dì tɑ̀ú nyɛcìrícìrɛ̀ nɔ̀, bɑ́ yɛ̀ í n dɔ̀ɔ̀ mɛyɛi mmɑmɛ̀, n yí cɑ̀ɑ̀rɛ̀ dɛ̀mɑrɛ̀ Kuyie, m mɛ nyí dɔ̀ɔ̀ dɛ̀mɑrɛ̀ dɛ̀ɛ̀ í dɑ nɑɑti.

24 Kɛ̀ dɛ̀ɛ nɑrikɛ okpɑ̀ɑ̀tì kòo duɔ́ nkɛ̀ bɛ̀ɛ dennɛní Dɑnniyɛɛri yɛcìrícìrɛ̀ ɑ̃ dìì fɔ̃̀tìrì miɛkɛ, kòò yɛ̀nní kɛ̀ bɛ̀ nsɔ̃́ nhò í kɔ̀utɛ bɑ́ sɑ́m̀pɔ́rɛ̀ kɛ yɛ̃́ ò do duɔ́mmɛ̀ o yɛ̀mmɛ̀ mɛmɔu Kuyie. 25 Dɛ kó difɔ̃nkúò kòo kpɑ̀ɑ̀tìi duɔ́ nkɛ̀ bɛ̀ɛ pĩ́nní bɛ̀ɛ̀ do dɑ̀kɛ kɛ bo kuɔ Dɑnniyɛɛri kɛ́ bɛ̀ dokoo yɛcìrícìrɛ̀ fɔ̃̀tìrì nɛ̀ bɛ pobɛ̀ nɛ̀ bɛ bí, kɛ̀ bɛ̀ níí nkpɑɑ́ kɛ í tùɔ̀koo difɔ̃̀tìrì fũ̀ɔ̃̀ kɛ̀ yɛcìrícìrɛ̀ bɛ̀ tɔ̃̀tɛ tɔ̃tɛ kɛ ɑɑroo nɛ̀ bɛ kṹɔ̃̀.

26 Dɛ kó difɔ̃nkúò kòo kpɑ̀ɑ̀tìi wɑ̃ri dipɑ́tíri kɛ́nɑ́kɛ́ bɛnìtìbɛ̀ bɛmɔu nɛ̀ ibotí imɔu, titentì timɔu kɔbɛ kɛ dɔ̀: Mbonɛ̀ kɛ̀ dɛ̀ nɑɑti.

27 N dɔ́ kɛ́nɑ́kɛ́ tì tu: N kó kɛtenkɛ̀ kɛmɔu duɔ́mɛ̀ bɑ́ wè wè ndé Kuyie nDɑnniyɛɛri tũ nkù.

Kuù fòù,

kɛ yó mbo sɑ̃́ɑ̃̀,

ku kpɑ̀tì í yóó deè,

kuù yó mbɑkɛ́ sɑ̃́ɑ̃̀.

28 Kuù coonko kɛ̀ kuù dɛɛrí,

kuù dɔ̀ɔ̀ri tidiɛtì nɛ̀ mɛdɔɔ̀rìmɛ̀ cɑ̀mmɛ̀,

kɛĩ́nkɛ̀ miɛkɛ nɛ̀ kɛtenkɛ̀ ĩ́nkɛ̀.

Kuù fìètɛ Dɑnniyɛɛri yɛcìrícìrɛ̀ nɔu miɛkɛ.

29 Dɛ kó difɔ̃nkúò kɛ̀ Dɑnniyɛɛri dɔkɛ dɛukɛ Dɑriyuusi kó tikpɑ̀tì miɛkɛ kɛ́tɑnnɛ̀nko Siduusi Pɛrisi kou kpɛti miɛkɛ.

7

Dɑnniyɛɛri dɔúmmɛ̀ tidɔuǹtì kɛ́yɑ̀ dɛsĩ̀nnɛ̀ dɛ̀nɑ̀ɑ̀

1 Bɑditɑsɑɑ kpɑ̀tì benni ketirì Bɑbidɔnni miɛkɛ, kɛ̀ Dɑnniyɛɛrii dɔú ntidɔuǹtì kɛ́yɑ̀ mɛbɛnkùmɛ̀ pɛ́u ò duɔ́ dìì mɔ̀nnì o dɔ́ù. Ò èntɛ dìì mɔ̀nnì kɛ́wɑ̃ri ò yɑ̀ dɛ̀ o dɔuǹtì miɛkɛ. Ntɛ ò tì yɑ̀ kɛ̀ tì ndòmmɛ̀.

2 Kɛ̀ Dɑnniyɛɛri bɛ́i nkɛ dɔ̀: N duɔ́ dìì mɔ̀nnì kɛ́yɑ̀ kuyɑɑkù ìtɛ́nímɛ̀ itemmɑ̀nkɛ ìnɑ̀ɑ̀ dɑ̀mɛ́ɛ̀rì ĩ́nkɛ̀ kɛ íinko o niɛ. 3 Kɛ̀ dɛsĩ̀nnɛ̀ dɛ̀nɑ̀ɑ̀ yɛ̀nní dɑ̀mɛ́ɛ̀rì miɛkɛ bɑ́ dɛ̀ í sénní. Bɑ́ mùù sĩ̀mmù kɛ̀ mù cɑ̃̀ɑ̃́nnɛ̀ mutɛ̃mù. 4 Kɛ̀ muketimù dònnɛ̀ dicìrícìrì kɛ nɛ́ mɔkɛ ifìɛ̀ti fɛtúúfɛ̀ kɔ̃mɛ. Kɛ̀ nní nkpɑɑ́ wúó nkɛ̀ bɛ̀ɛ dɛitɛ mu fìɛ̀ti kɛ̀ mùu ítɛ́ kɛ́cómmú onìtì kɔ̃mɛ, kɛ̀ bɛ̀ɛ mù duɔ́ mmɛnitiyɛ̀mmɛ̀. 5 Kɛ̀ musĩ̀mmù dɛ́rímmùu yɛ̀nní kɛ dònnɛ̀ kutontonkù kɛ́ítɛ́ kɛ́kpɑ̃́ɑ̃́, kɛ ɑɑkɛ́ icĩntíi ìtɑ̃ɑ̃ti, kɛ̀ bɛ̀ dɔ̀ mùu ítɛ́ kɛ́cómmú pɑ́íí, kɛ́kɔtɛ kɛ́pĩ́mmú pɛ́u kɛ́cɑ́ɑ́kɛ́. 6 Kɛ̀ nní nkpɑɑ́ wúó nkɛ́yɑ̀ mutɛ̃mù kɛ̀ mù dònnɛ̀ dimɑnnì kɛ mɔkɛ ifìɛ̀ti tɛnɔ̀tɛ̀ kɔ̃mɛ kɛ̀ ì bo ìnɑ̀ɑ̀ mu ĩ́nkɛ̀ nɛ̀ yɛyɔ yɛ̀nɑ̀ɑ̀, kɛ̀ bɛ̀ɛ mù duɔ́ mmuwɛ̃rímú kɛ̀ mù bo mbɑkɛ́. 7 Kɛ̀ m bɑɑ nsɔkɛ́ kɛ wúó n yɑ̀ dɛ̀ n dɔuǹtì miɛkɛ kɛ́yɑ̀ musĩ̀mmù tɛ̃mù kɛ̀ kufɔ̃wɑɑ́ nní mpĩ́ mmɛdiɛ̀ kɛ̀ n kɔ̃m̀bùɔ̀tìi do, kɛ̀ mù mɔ̀kɛ muwɛ̃rímú diɛmù bɑ́ mù í mɔkɛ mù mɑ̀nnɛ̀ mù, kɛ mɔkɛ timɑ́tì kó yɛnìì nyɛdiɛyɛ̀ kɛ bo ncɑ́ɑ́ nkɛ kɛ̃ṹ mù pĩ ndɛ̀, kɛ nɑù mù cɑ̀ɑ́kɛ́ kɛ sùɔ́ ndɛ̀. Bɑ́ mù í dònnɛ̀ dɛketirɛ̀, kɛ̀ mummu mɔkɛ yɛyìè ntɛpíítɛ̀. 8 Kɛ̀ nní nkpɑɑ́ wúó ndɛ kó yɛyìè nkɛ̀ disɑ́m̀pɔ́rì mɑrìi yɛ̀nní yɛ cuokɛ̀ kɛ́bɔ nyɛ̀tɑ̃ɑ̃ti, kɛ̀ dɛ kó diyènnì mɔ̀kɛ inuɔ nhonìtì kɔ̃mɛ nɛ̀ dinùù kɛ nɑ́ɑ́ ntipocɛ̃mmúnɑ́ɑǹtì.

Kuyie mbeéntì

9 Kɛ̀ nní nkpɑɑ́ wúó nkɛ̀ bɛ̀ɛ dɔú nyɛkpɑ̀ɑ̀tìkɑ̀rɛ̀, kòo dɑkótì mɔùu kɔtɛní kɛ́kɑri, kòo yɑ̀ɑ̀tì pɛ́i kɛ dò ntipɑ̀ɑ̀kóntì, kòo yùtì dò ndipedɑbùù pɛ́írì, kòo kpɑ̀ɑ̀tìkɑ̀rì cɔ̀ú mmuhɑ̃ɑ̃́ nkɛ mɔkɛ yɛcɛ̃̀ɛ̃̀tiyɛ̀ kɛ̀ yɛ̀ múnkɛ cɔ́ú. 10 Kɛ̀ mɛhɑ̃ɑ̃kpɛ̀rìmɛ̀ yìɛ̀ní kɛ pũɔ̃̀ nho ììkɛ̀ kukó nkɔ̃mɛ kɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ sikɔu sikɔu pĩ nho tɔ̃mmú kɛ̀ sikɔupíkɔ̀ùpí còḿmú o ììkɛ̀, kɛ̀ tibeéntìi ketɛ́, kɛ̀ bɛ̀ɛ pɔ̃ũtɛ́ yɛpɑ́tɛ.

11 Kɛ̀ nní nkpɑɑ́ wúó ndiyènnì sɑ́m̀pɔ́rì dìì nɑ̀ɑ́ ntipocɛ̃mmúnɑ́ɑǹtì tɛfentɛ̀ kpɛti. N kpɑɑ́ kɛ dɛ nwúó nkɛ̀ bɛ̀ɛ kuɔ musĩ̀mmù mummu kɛ́ mù dootóo muhɑ̃ɑ̃́ diɛmù miɛkɛ kɛ̀ mùu cɔ́útɛ́. 12 Dɛsĩ̀nnɛ̀ sɔnnɛ tɛ̃́nkɛ í nkpɑɑ́ mɔkɛ muwɛ̃rímú, kɛ̀ bɛ̀ nɛ́ dɛ̀ yóu kɛ̀ dɛ̀ bo nkpɑɑ́ fòù yɛmɔ̀rɛ̀ mɑyɛ̀ miɛkɛ.

13 Kɛ̀ nní nkpɑɑ́ wúó n yɑ̀ mɛ̀ɛ̀ bɛnkùmɛ̀ n dɔuǹtì miɛkɛ kòò mɔùu yɛ̀nní tiwɛtì miɛkɛ kɛ dò nhonìtì kɛ kétɛ́ kɛ́nwetí odɑkótì kɛ̀ bɛ̀ ò ni o borɛ̀. 14 Kɛ̀ bɛ̀ɛ ò dɛ̀úkùnnɛ kóò duɔ́ ntikpɑ̀tì kòo bɑɑtɛ́, kɛ̀ titentì timɔu, yɛhɛkɛ̀ yɛmɔu, ibotí imɔu kɔbɛ mpĩ́ nho tɔ̃mmú, kòo mbɑkɛ́ sɑ̃́ɑ̃̀, o kpɑ̀tì í yó mmɔkɛ kumɑ̀nku.

Dɛ kó tidɔuǹtì tu mù

15 Kɛ̀ n kɔ̃m̀bùɔ̀tìi do mɛdiɛ̀ mmí nDɑnniyɛɛri kɛ̀ kufɔ̃wɑɑ́ nni nhɑutɛ́ kɛ yɛ̃́ dɛ kó tidɔuǹtì tumɛ̀ tikɔ̃m̀bɔ̀dorikpɛti nti. 16 Kɛ̀ n tɔ́ɔ́nnɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ dɛ̀ bo bɛ kóò mɔù kóò bekɛ dɛ kó dɛnɛnnɛ̀ tu mù, kòò n nɑ̀kɛ́ tì tu mù kɛ dɔ̀: 17 Dɛsĩ̀nnɛ̀ dɛ̀nɑ̀ɑ̀ dɛndɛ bɛnkú yɛkpɑ̀ɑ̀tìyɔ nyɛ yɛ̀nɑ̀ɑ̀. 18 Dɛ kó difɔ̃nkúò Kuyie nkùù bɑkɛ́ kɛĩ́nkɛ̀ nɛ̀ kɛtenkɛ̀ ku kɔbɛ bo cɔutɛ́ tikpɑ̀tì kɛ́ ntì te sɑ̃́ɑ̃̀. 19 Kɛ̀ n yíɛ́ kɛ́bekɛ́ musĩ̀mmù nɑɑmmù bɛnkú mù mùù do í dònnɛ̀ dɛtɛrɛ̀ dɛtɑ̃ɑ̃ti, mùù do duò tikɔ̃m̀bùɔ̀tì kɛ mɔkɛ yɛmɑ́tìnìì nnɛ̀ disɔɔwũɔ̃̀ kó tinɔ́nkúótì, kɛ cɑ́ɑ́ nkɛ kɛ̃ṹ mù pĩ ndɛ̀ kɛ nɑu mù cɑ̀ɑ́kɛ́ kɛ sùɔ́ ndɛ̀. 20 Kɛ̀ m múnkɛɛ bekɛ dɛ kó musĩ̀mmù mùù do mɔkɛ yɛyìè ntɛpíítɛ̀ mù bɛnkú mù nɛ̀ diyènnì tɛrì dìì do yɛ̀nní kɛ́bɔ nyɛtɛyɛ̀ yɛtɑ̃ɑ̃ti dì bɛnkú mù, dìì do mɔkɛ inuɔ nnɛ̀ dinùù kɛ nɑ́ɑ́ ntipocɛ̃mmúnɑ́ɑǹtì kɛ dɛu kɛ pɛ̃ɛ̃tɛ́ yɛtɛyɛ̀. 21 Kɛ̀ nní nkpɑɑ́ dɛ̀ wùó nkɛ̀ dɛ kó diyènnìi kpɑnnɛ̀ Kuyie nkó bɛnìtìbɛ̀ kɛ́ndɔ́ kɛ́ bɛ̀ nɑ. 22 Kòo dɑkótìi ítɛ́ní kɛ́kónnɛ́ Kuyie nkùù bɑkɛ́ kɛĩ́nkɛ̀ nɛ̀ kɛtenkɛ̀ ku kɔbɛ. Dɛ mɔ̀nnì tùɔ̀kɛ dìì mɔ̀nnì kòò bɛ̀ duɔ́ ntikpɑ̀tì.

23 Kòo n nɑ́kɛ́ kɛ dɔ̀: Musĩ̀mmù nɑɑmmù bɛnkú dikpɑ̀ɑ̀tìyuu nɑɑnnì ndi, dìì cɑ̃̀ɑ̃́nnɛ̀ yɛtɛyɛ̀, dɛ kó dikpɑ̀ɑ̀tìyuu diì yóó nɑ yɛsɔnyɛ kɛ́ yɛ̀ mɑɑnko kɛ́ n yɛ̀ nɑ̀ù kɛ yɛ̀ yɔurí. 24 Kɛ̀ yɛyìè ntɛpíítɛ̀ bɛnkú bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ tɛpíítɛ̀ bɛ̀ɛ̀ yóó ɑ̃nnɛ́ dɛ kó dikpɑ̀ɑ̀tìyuu miɛkɛ. Dɛ kó difɔ̃nkúò kòo tɔù mɔùu yɛ̀nní kɛ cɑ̃́ɑ̃́nnɛ̀ bɛtɔbɛ̀ kɛ́nɑ bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ bɛ̀tɑ̃ɑ̃ti, 25 kɛ́nnɑ́ɑ́ ntipocɛ̃mmúnɑ́ɑǹtì, kɛ sɑ̃́ɑ̃́ nKuyie nkùù bɑkɛ́ kɛĩ́nkɛ̀ nɛ̀ kɛtenkɛ̀, kɛ fɛ̃́ũnko ku kó bɛnìtìbɛ̀ kɛ́ndɔ́ kɛ́ceetɛ Kuyie nkɔbɛ benfitímɛ̀ kó dipɑ́tíri nɛ̀ bɛ kó ikuɔ́. Ò bo mmɔkɛ dɛ kó muwɛ̃rímú kɛ dɔ̀ yɛbie nyɛ̀tɑ̃ɑ̃ti nɛ̀ dikéè. 26 Dɛ kó difɔ̃nkúò kɛ̀ Kuyie nkó tibeéntìi ítɛ́, kɛ̀ bɛ̀ɛ dɛitɛ o wɛ̃rímú kɛ̀ mùu dèè sɑ̃́ɑ̃̀. 27 Kɛ̀ bɛ̀ɛ duɔ́ nKuyie nkùù bɑkɛ́ kɛĩ́nkɛ̀ nɛ̀ kɛtenkɛ̀ ku kɔbɛ tikpɑ̀tì, kɛ̀ bɛ̀ mbɑkɛ́ kɛ te yɛkpɑ̀ɑ̀tìyɔ yɛmɔu. Kòo kpɑ̀tì mbo sɑ̃́ɑ̃̀, kɛ̀ titentì kó bɛkperíbɛ̀ bɛmɔu nyíé nho kpɛti kɛ pĩ́ nho tɔ̃mmú.

28 N dɔuǹtì mɑ̀nku nku mɛmmɛ, mí nDɑnniyɛɛri n dɛ̀ yɑ̀ dìì mɔ̀nnì kɛ̀ dɛ̀ n di kɛ́ n kpeí kɛ̀ nní ntoti n yɛ̀mmɛ̀ dɛ ĩ́nkɛ̀.

8

Dɑnniyɛɛri duɔ́mɛ̀ tidɔuǹtì kɛ́yɑ̀ dipedɑɑ̀ nɛ̀ dibɔdɑɑ̀

1 Bɑditɑsɑɑ kpɑ̀tì benni tɑ̃ɑ̃́nnì, mí nDɑnniyɛɛri kɛ̀ n wɛ̃tɛ kɛ́dɔú ntidɔuǹtì tɛtì kɛ́mbúútí n do dɔú ntì mɛketimɛ̀. 2 Ntɛ dɛ kó tidɔuǹtì: N duɔ́ kɛ̀ dɛ̀ ndò m bo Suusi kó dihɛidiɛ̀ ndi Edɑmmu tempɛ̃, nhUdɑii kó ntɑkɛ́, 3 kɛ̀ nní nwúó nkɛ́yɑ̀ dipedɑɑ̀ kɛ̀ dì còḿmú kukó ntɑkɛ́ kɛ mɔkɛ yɛyìè nyɛ̀dɛ́ɛ̀ kɛ̀ yɛ̀ òkù mɛdiɛ̀. Dìì dèntɛ kɛ yɛ̀nní kɛ̀ di dɛunɛ̀ ditɛrì. 4 Kɛ̀ n yɑ̀ dɛ kó dipedɑɑ̀ kũ̀mmùmɛ̀ dɛ ììkɛ̀ bíɛ́kɛ̀ kubɑkù cɑ̃̀nku nɛ̀ kuyoú. Bɑ́ kuwɑnwɑnkù tɛkù mɑkù í nnɑ kɛ bo dì bɑ̀ɑo. Kɛ̀ di wetínnɛ́ kù kù bɑ́ɑ́ nɑ kɛ́ dì bɑ̀ɑo, kɛ̀ dì dɔ̀ɔ̀ri dì dɔ́mɛ̀ kɛ̀ di wɛ̃rímú dɛ́úkú.

5 Kɛ̀ nní nkpɑɑ́ kɛ toti n yɛ̀mmɛ̀ kɛ̀ dibɔdɑɑ̀ mɑrìi yɛ̀nní dɛyììkɛ̀ bíɛ́kɛ̀ kɛ́ncokù kɛ firì kutenkù kɛ cɑ̃ɑ̃ mɛdiɛ̀, bɑ́ di nɑɑ̀cɛ̀i í kɑ́ɑ́ nkɛtenkɛ̀ kɛ̀ di yènnì diɛrì sokɛ́ di nuɔ nsɑku kɛ duò tikɔ̃m̀bùɔ̀tì. 6 Kɛ̀ dìi tuɔkɛní dipedɑɑ̀ n do yɑ̀ dì kɛ̀ dì bo kukó ntɑkɛ́ di borɛ̀, kɛ́bunnɔ́ɔ nɛ̀ di wɛ̃rímú mumɔu. 7 Kɛ̀ n yɑ̀ dì potɛ́mɛ̀ dipedɑɑ̀ nɛ̀ kɛmiɛkɛ kɛ́ ndì puotì kɛ bɔ́ɔ́tɛ́ bɔ́ɔ́tɛ́ di yìè nyɛdɛ́ kɛ́ dì bɔ mbɑ́ dì í nnɑ kɛ dì bɑ̀ɑo, kɛ́ ndì fũrì bɑ́ òmɔù í nnɑ kɛ dì fìètɛ. 8 Kɛ̀ dibɔdɑɑ̀ wɛ̃rímú ndɛukú mɛdiɛ̀ mbɑ́ mù í mmɔkɛ mù mɑ̀mɛ̀, di wɛ̃rímú tùɔ̀kɛ dìì mɔ̀nnì mu mɑ̀nku kɛ̀ diyènnì diɛrìi bɔ́ɔ́tɛ́, kɛ̀ yɛtɛyɛ̀ɛ yɛ̀nní yɛ̀nɑ̀ɑ̀ dɛ kó difɔ̃̀tìrì kɛ́nwetí itemmɑ̀nkɛ ìnɑ̀ɑ̀.

9 Kɛ̀ di sɑ́m̀pɔ́rì tɛrì mɑrìi yɛ̀nní yɛ kó dìmɑrì ĩ́nkɛ̀ kɛ̀ di wɛ̃rímú ndɛ́úkú mɛsɑ̀ɑ̀ nkɛ̀ dì wetí diyiè yìɛ̀ní kɛ̀ nɛ̀ kubɑkù cɑ̃̀nku nɛ̀ dihɛì sɑ̀ɑ̀rì. 10 Kɛ múnkɛɛ kpɑnnɛ̀ kɛĩ́nkɛ̀ kɔbɛ kɛ́ bɛ̀ nɑ, kɛ́tɔ̃ũnɛ̀ siwɑ̃̀ɑ̃ pɛ́u kɛ sì nɑ̀u. 11 Kɛ̀ dì kpɑnnɛ̀ siwɑ̃̀ɑ̃ kóo kpɑ̀ɑ̀tì kɛ́pɑɑ nyiwũɔ̃ bɛ̀ do o feu ì yɛwe yɛmɔu kɛ́sɑ̃ũ nKuyie ncɛ̃sɑ̀ɑ̀tɛ̀. 12 Kɛ̀ dìi nɑnɛ̀ dɛĩ́nkɛ̀ kɔbɛ kɛ́pɑɑ mbɛ̀ do feu ìì wũɔ̃, nɛ̀ mɛdɔɔ̀rìmɛ̀ yɛimɛ miɛkɛ kɛ̀ dɛ kó diyènnìi yetɛ timɔ́mmɔnti kɛ́nnɔ nkɛ dɔɔri dì dɔ́ mɛ̀ɛ̀ kó dimɑ̀ɑ̀.

13 Kɛ̀ n keè Kuyie ntɔ̃nnì mɑrì nɑ̀ɑ́mmɛ̀, kɛ́keè ditɛrì mɑrì dì bekɛ́mɛ̀ kɛ tú: Mɛbɛnkùmɛ̀ ɑ bɛnkɛmɛ̀ yóó kɑ̃́ɑ̃́ ndɛ? Ɔ̃nyɛ mɔ̀rɛ̀ miɛkɛ nkɛ iwũɔ̃ kó muféù yóó wɛ̃tɛ kɛ́sɔɔtɛ́mɛ̀? Oyɛiwe wèè cɑ̀ɑ̀ri ò yó mbo kɛ́kɑ̃́ɑ̃́ ndɛ? Dɛ̀ yó nkɑ̃́ɑ̃́kɛ́ dɛ kòò yóu ò bo ndɔɔrimɛ̀ Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ nɛ̀ dɛĩ́nkɛ̀ kɔbɛ ci dɛ̀? 14 Kɛ̀ Kuyie ntɔ̃nnì ketirì dɔ̀: Dɛyuo nsikɔupísìdɛ́ nɛ̀ sikɔusìtɑ̃ɑ̃ti (2300) nɛ̀ yɛkṹnwerɛ̀ sikɔupísìdɛ́ nɛ̀ sikɔusìtɑ̃ɑ̃ti (2300) dɛɛ̀ dò nkɛ́pɛ̃ɛ̃tɛ́ kɛ̀ Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ nɛ́ wɛ̃tɛ kɛ́wenkɛ.

Dɑnniyɛɛri dɔuǹtì dɛ́ríntì kó mɛbɛnkùmɛ̀

15 Mí nDɑnniyɛɛri kɛ̀ nní ntoti n yɛ̀mmɛ̀ kɛ bo bɑntɛ́ dɛ kó tidɔuǹtì tu mù, kɛ̀ dɛ̀mɑrɛ̀ɛ kɔtɛní kɛ́cómmú n yììkɛ̀ kɛ dònnɛ̀ onìtì. 16 Kɛ̀ n keè mɛtɑmmɛ̀ mɑmɛ̀ kukó Udɑii borɛ̀ kɛ̀ mɛ̀ pĩɛ̃kù kɛ tú: Kuyie ntɔ̃nnì Kɑbiyɛɛri, nɑ́kɛ́ onìtì yie nho dɔuǹtì tu mù. 17 Kɛ̀ Kɑbiyɛɛrii kɔtɛní n cómmú dɛ̀, kɛ̀ kufɔ̃wɑɑ́ nni mpĩ́ nkɛ̀ n nínkú kɛ́sĩ́nnɔ́ɔ kɛtenkɛ̀, kòò n nɑ́kɛ́ kɛ dɔ̀: Dɑnniyɛɛri, onìtì fɔ̃́, ɑ́ nyɛ̃́ kɛ dò nhɑ yɑ̀ dɛ̀ tukúnɛ̀ yɛmɔ̀rɛ̀ sɔnyɛ nyɛ, 18 kɛ́nsɔkɛ́ kɛ n nɑ́ɑ́nnɛ̀ kɛ̀ m bɑɑ sĩ́ĩ́ nkɛtenkɛ̀ bɑ́ n yí yɛ̃́ m berí ndɛ̀ kòò m pĩ́ nkɛ́íiní kɛ́cónnɛ́, 19 kɛ n nɑ́kɛ́ kɛ dɔ̀: M bo dɑ dɑ́ɑ nKuyie mmiɛkɛ yó ndòmmɛ̀, dɛ̀ɛ̀ yóó dɔɔ̀ yɛmɔ̀rɛ̀ sɔnyɛ Kuyie ntɑ̃ɑ̃tɛ́ yɛ̀ mɔ̀nnì ndi. 20 Dipedɑɑ̀ ɑ yɑ̀ dì nɛ̀ yɛyìè nyɛ̀dɛ́ɛ̀, dɛ̀ bɛnkú Mɛdii nɛ̀ Pɛrisi kó yɛkpɑ̀ɑ̀tìyɔ nyɛ. 21 Dibɔdɑɑ̀ bɛnkú Kɛrɛsi kóo kpɑ̀ɑ̀tì nwe, diyènnì diɛrì dìì sokɛ́ di nuɔ ncuokɛ̀ dì bɛnkú okpɑ̀ɑ̀tì ketiwè nwe. 22 Diyènnì dìì bɔ̀ɔ́tɛ́ kɛ̀ yɛtɛyɛ̀ yɛ̀nɑ̀ɑ̀ yɛ̀nní di kó difɔ̃̀tìrì dɛ̀ bɛnkú bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ bɛ̀nɑ̀ɑ̀ ndi bɛ̀ɛ̀ yóó cɔutɛ́ oketiwè, bɛ kó muwɛ̃rímú nɛ́ í yóó tuɔkɛ o kɔ̃mu. 23 Bɛ kpɑ̀tì bo tuɔkɛ dìì mɔ̀nnì ti mɑ̀nku kɛ̀ bɛnitiyɛibɛ yɛi ntuɔkɛ mɛ dúònnì, kòo kpɑ̀ɑ̀tì tɛfentɛ̀ yiɛ̀ nyɛ̀nní kɛ́nnɔ nkɛ cií mbɛnìtìbɛ̀ mɛdiɛ̀. 24 O wɛ̃rímú yó ndɛ́úkúmu, mù nɛ́ í yó mbonní o borɛ̀, ò bo cɑkɛ mɛdiɛ̀. Ò dɔ̀ɔ̀ri dɛ̀ɛ̀ kó dimɑ̀ɑ̀ bo nyíé ò bo nɑ kɛ́kuɔ bɛnitikperíbɛ̀, kɛ́wɛ̃nnɛ́nɛ̀ Kuyie nkɔbɛ mɔ́mmɔmbɛ. 25 Ò bo nciì mɛdiɛ̀ nkɛ́nɑ kɛ́suó bɛtɔbɛ̀, nɛ̀ o kó tɛfentɛ̀ miɛkɛ ò bo kuɔ bɛnìtìbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ do kɑri kɛ í yĩɛ̃̀kù, ò bo ndɔ́ kɛ́kpɑnnɛ̀ múnkɛ okpɑ̀ɑ̀tì diɛwè, dɛ mɔ̀nnì nɛ́ ndi bɛ̀ yóó ò kùɔmɛ̀ bɑ́ òmɔù í ò potɛ́. 26 Ntɛ ɑ yɑ̀ tìì dɔuǹtì bɛnkú dɛ̀. Timɔ́mmɔnti nti, kɛ̀ tìì tukúnɛ̀ dɛyuo nnɛ̀ yɛkṹnwerɛ̀. A tì sɔ̀nnɛ ti kó yɛmɔ̀rɛ̀ kpɑɑ́ dɛ́tirìmu. 27 Dɛ kó dimɔ̀nnì mí nDɑnniyɛɛri kɛ̀ dɛ̀ n yɔ̃ntɛ, kɛ̀ nní mmɔ nkɛ dɔ̀ yɛmɔ̀rɛ̀ mɑyɛ̀. N kɔ̃̀ntì tɛ̃̀ńnɛ́ dìì mɔ̀nnì kɛ̀ n wɛ̃tɛ kɛ́sɔɔtɛ́ n tɔ̃mmú okpɑ̀ɑ̀tì borɛ̀. Kɛ̀ dɛ̀ nkpɑɑ́ n kɔɔ́nnɛ̀ dɛ kó tidɔuǹtì kpɛ́í mbɑ́ m mu nyí tì bɑntɛ́.

9

Dɑnniyɛɛri bɑ̀ńtɛ̀mɛ̀ Kuyie

1-2 Mɛdiibɛ botí kóo kpɑ̀ɑ̀tì Dɑriyuusi Asuyeduusi birɛ kpɑ̀tì benni ketirì Bɑbidɔnni, mí nDɑnniyɛɛri kɛ̀ nní nfɛí nKuyie mpɑ́tɛ, dɛ mɔ̀nnì ndi m bɑntɛ́mɛ̀ Kuyie ndo bɛ́i ntì nɛ̀ ku pɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑǹtò Sedemii nùù miɛkɛ, tìì tukúnɛ̀ yɛbie nsipísìyiekɛ̀ Sedisɑdɛmmu yóó nɑɑ́mmɛ̀ tidobontì. 3 Kɛ̀ m boú dinùù kɛ dɑ́ɑ́tí tifɔ̀ɔ̀tɔ̃̀ntì, kɛ cóú n yuu mutɑ́pɛí, nkɛ́bɔ́útɛ́ n Yiɛ̀ nKuyie mbíɛ́kɛ̀ kɛ bo kù dɔu nkɛ kù bɑ̀ńtɛ̀. 4 Kɛ̀ m bɑ́ntɛ̀ Kuyie nkɛ́ kù dɑ́ɑ nti cɑɑ̀rìmɛ̀ kɛ dɔ̀:

Áú! Kuyie nkuù dɛu, kɛ kpeńnì. Fɔ̃́ nwèè tɑunnɛ̀ bɛ̀ɛ̀ pĩ nhɑ tɑnnɔ̀, bɑ́ ɑ ɔ̃ɔ̃ í nyɛ̃̀ mbɛ̀ɛ̀ dɑ dɔ́ bɛ kpɛ́í. 5 Ti dɑ yetɛ́nɛ̀mu, ti dɔ̀ɔ̀ mɛyɛi mmɛ, ti cɑ̀ɑ̀rɛ̀mu, kɛ yetɛ ɑ kpɛti, kɛ bùtínnɛ́ ɑ tɑnnɔ̀ nɛ̀ ɑ kuɔ́. 6 Ti í kèńtɛ́ ɑ pɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑm̀bɛ̀ bɛ̀ɛ̀ do nɑ́ɑ́nnɛ̀ ti kó bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ nɛ̀ ti kó bɛkótíbɛ̀ nɛ̀ ti yɛmbɛ̀ nɛ̀ ti kó kubotí kumɔu. 7 Kuyie nfɔ̃́ nwennimu pɑ́íí, tíì cɑ̀ɑ̀rɛ̀ kɛ dò nkɛ́kɛ̃́kùnnɛ timɑ́ɑ̀. Tíì te ifɛi Sudɑɑ kɔbɛ nɛ̀ Sedisɑdɛmmu kɔbɛ nɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ bɛmɔu bɛ̀ɛ̀ tɔ̀kɛ́ nɛ̀ bɛ̀ɛ̀ díɛtirì, bɛ̀ɛ̀ cìɛ́tɛ́ kɛ bo yɛhɛkɛ̀ tɛyɛ̀ ti dɑ yetɛ́nɛ̀ mɛ̀ɛ̀ kpɛ́í. 8 Kuyie ntíì te ifɛi, tínti nɛ̀ ti kó bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ nɛ̀ bɛ̀ɛ̀ ti bɑkɛ́ nɛ̀ ti yɛmbɛ̀ ti dɑ yetɛ́nɛ̀ mɛ̀ɛ̀ kpɛ́í. 9 Áú! Ti Yiɛ̀ nKuyie nfɔ̃́ nwèè mɔ̀kɛ mɛsémmɛ̀, kɛ ti cĩ́ɛ̃nko bɑ́ nɛ̀ ti mɛ nyetɛmɛ̀ ɑ kpɛti. 10 Kɛ̀ í yie nkɛ tũ̀nnɛ ɑ kuɔ́ ɑ ti nɑ̀kɛ́ ì nɛ̀ ɑ pɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑm̀bɛ̀ nɔ̀ miɛkɛ. 11 Isidɑyɛɛribɛ bɛmɔu yetɛmu ɑ tié nkɛ dɑ bùtínnɛ́ kɛ cɑ̀ɑ̀rɛ̀. Dɛɛ̀ te kɛ̀ mɛyɛi nhɑ nɑ̀kɛ́ mɛ̀ɛ̀ kpɛ́í ɑ kóo tɔ̃ntì Mɔyiisi pɑ́tɛ miɛkɛ kɛ̀ mɛ̀ ti tùɔ̀kɛní. 12 A do nɑ̀kɛ́ tì, tínti nɛ̀ ti kó bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ ti ni, tíì dɔ̀ɔ̀ri mɛyɛi mmɛ̀ɛ̀ ti tùɔ̀kùní Sedisɑdɛmmu mɛ kó kubotí í buotɛ́ kupíkù tɛkù mɑkù. 13 A do nɑ̀kɛ́ mɛ̀ɛ̀ yɛi nkpɛ́í ɑ kóo tɔ̃ntì Mɔyiisi pɑ́tɛ miɛkɛ, mɛɛ̀ ti tùɔ̀kɛní, ti mɛ nyí yóu mɛyɛi nkɛ bo bónkùnnɛ ɑ miɛkɛ, ti í dɑkɛ ɑ tɑ̃ɑ̃tɛ́ tì kɛ bo tì dɔ̀ɔ̀ ti kpɛ́í. 14 Dɛɛ̀ kpɛ́í nte kɑ̀ɑ í yóu ɑ bo ti duɔnnímɛ̀ dɛ kó mɛyɛi. Ti Yiɛ̀ nKuyie nhɑ dɔɔ̀rìmɛ̀ mɛmɔu sìɛ́mu. Tíì yetɛ ɑ tié.

15 Ti Yiɛ̀ nKuyie nhɑ dènnɛ dìì mɔ̀nnì ɑ nìtìbɛ̀ Esibiti nɛ̀ muwɛ̃rímú kɑ̀ɑ yètìrìi feitɛ́mu, kɛ kpɑɑ́ bo nɛ̀ yíenní tíì yetɛ́ ɑ kpɛti. Tíì cɑ̀ɑ̀rɛ̀. 16 Kuyie nhɑ sɑ̀ɑ̀ ndɛumu, bɑ́ɑ́ yóu kɑ̀ɑ miɛkɛɛ do Sedisɑdɛmmu ɑ ɛì, ɑ kó ditɑ̃sɑ̀ɑ̀rì. Ti kó mɛyɛi nnɛ̀ ti yɛmbɛ̀ kɔ̃mɛ, mɛɛ̀ te kɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ sɑ̃́ɑ̃́ nSedisɑdɛmmu nɛ̀ ɑ nìtìbɛ̀. 17 Kuyie nkéntɛ́ m bɑ́ɑmmìi n dɑ bɑ́ɑ́ nyì ɑ yètìrì kpɛ́í, wéntɛ́ ɑ cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ cɑ̀kɛmɛ̀. 18 Kuyie nkeè n dɑ bɑ́ɑ́mmɛ̀, wéntɛ́ ɑ te dìì ɛì pɔ̀ntɛ mɛ̀ɛ̀ botí. Ti í dɑ bɑ́ɑ́ nkɛ yɛ̃ nti mɑ̀nnɛ̀ ɑ́ ti tee, ti dɑ bɑ́ɑ́ nhɑ ti kuɔ̀ mmɛ̀ɛ̀ kpɛ́í nkɛ mɛsémmɛ̀. 19 Kuyie nkéntɛ́ ti bɑ́ɑmmìi kɛ tí cĩ́ɛ̃́, keè ti yɛ̃ mmù kɛ tí teennɛ̀, bɑ́ɑ́ ɔɔtɛ nɛ̀ ɑ kó diyètìrì ɑ kɔbɛ yu dì dɛ kó dihɛì miɛkɛ di kpɛ́í.

Kuyie ndɑ́ɑ ntì Dɑnniyɛɛri yɛbie nsipísìyiekɛ̀ kpɛ́í

20 Kɛ̀ nní nkpɑɑ́ bɑ́ɑ́ nKuyie nkɛ kù dɑ́ɑnko n yɛi nnɛ̀ n kɔbɛ Isidɑyɛɛribɛ kɔ̃mɛ kɛ nkù bɑ̀ɑ́ nku tɑ̃sɑ̀ɑ̀rì kpɛ́í. 21 N kpɑɑ́ kɛ mɛ nnɑ́ɑ́ nkɛ̀ Kuyie ntɔ̃nnì Kɑbiyɛɛri n do yɑ̀ dì n dɔuǹtì tɛtì miɛkɛ kɛ̀ dìi kɔtɛní m borɛ̀ kɛ ɛintɛ mɛcɑ̃ɑ̃ nkɛ sɔ̃́ ndɛ̀ berínɛ̀ kuyuoku bɛ̀ feu dìì mɔ̀nnì iwũɔ̃ Kuyie. 22 Kɛ̀ dì n duɔ́ nyitié nkɛ dɔ̀: Dɑnniyɛɛri n kɔ̀tɛní kɛ bo dɑ yíɛ́ mɛciì mmɛ. 23 A bɑ̀ńtɛ̀ dìì mɔ̀nnì ndi Kuyie nkù n duɔnnímɛ̀ tinɑ́ɑǹtì ɑ kpɛ́í, kɛ̀ n kɔ̀tɛní kɛ bo tì ndɑ nɑ́kɛ́. Kuyie ndɑ dɔ́mu, yetoo kɛ́keè dɛ kó tinɑ́ɑǹtì, kɛ́bɑntɛ́ ɑ dɔuǹtì tu mù. 24 Bɛ̀ bennɛ́ dimɔ̀nnì ndi diì tu yɛbie nsipísìyiekɛ̀ kucɛ mɛ̀yiekɛ̀, dɛ kó yɛmɔ̀rɛ̀ bo ɑ nìtìbɛ̀ nɛ̀ dihɛì sɑ̀ɑ̀rì kpɛ́í nkɛ, kɛ̀ dɛ̀ bo yie nkɛ̀ bɛ tookperíi deè, kɛ̀ bɛ̀ɛ yóu mɛyɛi mmudɔɔ̀rìmù, kɛ̀ Kuyie mbɛ̀ cĩ̀ɛ̃́ mbɛ yɛi, kɛ̀ bɛ dɔɔ̀rìmɛ̀ɛ sɛ́ítɛ́ kɛ́nsíɛ́ sɑ̃́ɑ̃̀. A yɑ̀ dɛ̀ tidɔuǹtì miɛkɛ nɛ̀ Kuyie nnɑ̀kɛ́ tì kɛ̀ tìi dɔɔ̀. Kɛ̀ bɛ̀ɛ wɛ̃tɛ kɛ́wénkùnnɛ Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀. 25 Ntɛ ɑ dò nkɛ́bɑntɛ́ tì kɛ tì yĩ̀ɛ̃́tɛ́: Kɛ́bennɛ́nɛ̀ bɛ̀ bɛ́i ndìì yiè dì bo wɛ̃tɛmɛ̀ Sedisɑdɛmmu kóò mɑɑ́ kɛ yɑ̀ɑ tuɔkɛnɛ̀ okpɑ̀ɑ̀tì bɛ̀ tɑ̃ɑ̃tɛ́ wè, dɛ̀ mɔ̀kɛ yɛbie nsipísìyiekɛ̀ kucɛ mɛ̀yiekɛ̀ ndi. Dɛ kó difɔ̃nkúò yɛbie nsipísìkuɔ̀ nɛ̀ yɛ̀dɛ́ɛ̀ kucɛ mɛ̀yiekɛ̀ yɛ miɛkɛ dihɛì nɛ̀ di kó sicɛ̃kperí dɛ̀ bo mɑɑ́. Dɛ kó yɛmɔ̀rɛ̀ dɛ̀ yó nyóùmu mɛdiɛ̀. 26 Dɛ kó yɛbie nsipísìkuɔ̀ nɛ̀ yɛ̀dɛ́ɛ̀ kucɛ mɛ̀yiekɛ̀ kó difɔ̃nkúò kɛ̀ bɛ̀ɛ kuɔ Kuyie ntɑ̃ɑ̃tɛ́ wè, bɑ́ òmɔù í nhò pɑ̀tɛ. Dɛ kó difɔ̃nkúò kòo kpɑ̀ɑ̀tì tɔù mɔù kɔtɛní nɛ̀ bɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀, kɛ́pɔntɛ dihɛì nɛ̀ Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kɛ́ nyóó dentɛnɛ̀ kɛ̀ Kuyie nhò potɛ́. Ò nɛ́ yó ncɑɑ̀ritɛmu mɛniɛ nhɔ̃ɔ̃ tɑ kukó nkɛ́nhɔ̃mmɛ̀ kɛ yɑ̀ɑ kúnɛ̀, kɛ yɛ̃́ bɛ̀ tì tɑ̃ɑ̃tɛ́mɛ̀ weè kpɛ́í nkɛ. 27 Yɛbie nyɛ̀yiekɛ̀ yɛ̀ɛ̀ kpɑɑ́ yɛ miɛkɛ ò bo dɔɔ̀nɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ pɛ́u mɛtɑummɛ̀. Yɛbie nyɛ̀tɑ̃ɑ̃ti nɛ̀ dikéè kó difɔ̃nkúò kòo bɛ̀ pɑ̀ɑ mbɛ̀ bo nfeumɛ̀ Kuyie nyiwũɔ̃ kɛ kù pɑ̃ɑ̃ nyɛpɑ̃rɛ̀. Dɛ kóo cɑɑ̀rìwè bo ndɔɔri isɔkɛ kpɛrɛ kɛ̀ dɛ̀ɛ tontɛ́. Ò yó mmɛ̀ dɔ̀ɔ̀rimu kɛ̀ bɛ̀ tɑ̃ɑ̃tɛ́ tì o kpɛ́í nkɛ̀ tìi ò tùɔ̀kɛní.

10

Dɑnniyɛɛri dɔú ntidɔuǹtì kɛ́yɑ̀ onìtì wèè dɑ̀ɑ́tí tiyɑɑ̀pɛ́ítì

1 Siduusi Pɛrisi kóo kpɑ̀ɑ̀tì kpɑ̀tì benni tɑ̃ɑ̃́nnì miɛkɛ, kɛ̀ Kuyie mbɛ́innɛ̀ Dɑnniyɛɛri bɛ̀ yu wè kɛ tú Bɛtisɑsɑɑ nɛ̀ tidɔuǹtì miɛkɛ, kóò bɛnkɛ tìì dò nkɛ́tuɔkɛní tìì tukúnɛ̀ mɛhɑ́ɑ́rìmɛ̀ diɛmɛ̀. Kɛ̀ Dɑnniyɛɛri ntoti o yɛ̀mmɛ̀ kɛ bo ti bɑntɛ́ kɛ̀ Kuyie ntì nhò bɛnkɛ.

2 Kòo dɔ̀: Mí nDɑnniyɛɛri dɛ̀ do sɔ̃́ n kɑri mukṹṹ mmu kɛ bo semɛ́nnì tɑ̃ɑ̃́nwè. 3 Bɑ́ n yí yo mmudiì sɑ̀ɑ̀mù, m mɛ nyí cɑ́ɑ́ nyimɑɑ, m mɛ nyí yɔ̃̀ mmɛnɑɑ̀, bɑ́ n yí pɑnti kɛ̀ dɛ kóo semɛ́nnìbɛ̀ yɑ̀ɑ pɛ̃ɛ̃tɛ́. 4 Otɑ̃̀nkù ketiwè kó yɛwe nsipísìdɛ́ nɛ̀ dinɑɑnnì yiè kɛ sɔ̃́ m bo kukó ndiɛkù Tikidi tɑkɛ́. 5 Kɛ̀ nní nwúó nkɛ́yɑ̀ onìtì mɔù kòò dɑ̀ɑ́tí diyɑɑ̀bòrì pɛ́írì, kɛ boú fɛsɔɔnɑɑ̀kɔ̃̀nfɛ̀ o kɑ. 6 Kòo kɔ̃̀ntì dònnɛ̀ ditɑ̃́sɑ̀ɑ̀rì, kòo ììkɛ̀ mìɛ̀ti kɛ dò nfɛtɑɑfɛ̀ ɔ̃ɔ̃ míítɛ́mɛ̀, kòo nuɔ ndò mbɛ̀ ɔ̃ mmímɛ̀ tɔ́ɔ́sì, o bɑɑ̀ nnɛ̀ o tɑ̀ɑ̀kɛ kɛ̀ dɛ̀ mìɛ̀ti kɛ dònnɛ̀ disɔɔwũɔ̃̀ bɛ̀ ɑntɛ́ dì. Kòò bɛ́i ndɛ̀ ndònnɛ̀ ditĩ̀nnì diì nɑ̀ɑ́. 7 Mí nDɑnniyɛɛri míì mɑ́ɑ̀ do yɑ̀ dɛ kó mɛbɛnkùmɛ̀, bɛnìtìbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ m bonɛ̀ bɛ̀ í nyɑ̀ mùmɑmù, nɛ̀ mɛmmɛ kɛ̀ kufɔ̃wɑɑ́ mbɛ̀ pĩ nkɛ̀ bɛ̀ɛ cokɛ́ kɛ́sɔri. 8 Kɛ̀ nní nkpɑɑ́ m mɑ́ɑ̀ kɛ wúó ndɛ kó mɛbɛnkùmɛ̀ diɛmɛ̀ kɛ̀ n wɛ̃rímúu deè kɛ̀ n yììkɛ̀ɛ ceetɛ bɑ́ n tɛ̃́nkɛ í mɔkɛ muwɛ̃rímú. 9 Kɛ̀ n keè weè nìtì tɑmmɛ̀, bɑ́ n tɛ̃́nkɛ í n yɛ̃́ m berí ndɛ̀, kɛ̀ n doroo kɛtenkɛ̀, kɛ́cĩmmɔɔ. 10 Kɛ̀ tɛnɔ̀ùtɛ̀ mɑtɛ̀ n kɑ́ɑ́kɛ́, kɛ́ n yíinní kɛ̀ nní nnínkú kɛ ĩkú n nɔu kɛtenkɛ̀ kɛ̀ nkɔ̃̀ntì ɑu. 11 Kɛ̀ dɛ kóo nìtì n nɑ́kɛ́ kɛ dɔ̀: Dɑnniyɛɛri Kuyie ndɑ dɔ́mu, yetoo kɛ́bɑntɛ́ tinɑ́ɑǹtì kù dɑ nɑ́ɑ́ ntì tu mù. Ítɛ́ kɛ́cómmú! Bɛ̀ n tɔ̃nní ɑ borɛ̀ ndɛ. Ò bɛ́i mɛmmɛ kɛ̀ n yítɛ́ kɛ́cómmú kɛ̀ n kɔ̃̀ntì nkpɑɑ́ ɑu. 12 Kòò yíɛ́ kɛ dɔ̀: Dɑnniyɛɛri ɑ bɑ́ nyĩɛ̃̀kù! Nɛ̀ ɑ kɛ̃́kùnnɛ dìì yiè ɑmɑ́ɑ̀ Kuyie nyììkɛ̀ kɛ wɑnti kɛ dɔ́ kɛ́bɑntɛ́ dɛ̀ɛ̀ dɔ̀ɔ̀ri, nɛ̀ dɛ yiè ndi kù kèèmɛ̀ ɑ bɑ́ɑmmu kɛ duɔ́ nkɛ̀ n yìtɛ́ní kɛ kɔriní kɛ bo tì ndɑ nɑ́kɛ́. 13 Wèè bɑ̀ɑ Pɛrisi kɔbɛ kó dikpɑ̀ɑ̀tìyuu kòò m pɛ̀ítɛ́ kɛ̀ n dɛ̀ dɔ̀ɔ̀ yɛwe sipísìdɛ́ nɛ̀ dìmɑ́ɑ̀, kɛ̀ Misɛɛdi Kuyie ntɔ̃rɛ̀ kperɛ̀ kó dimɑrì kɔ̀tɛní kɛ n teennɛ̀, nh ɔɔtɛ Pɛrisi kó bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ borɛ̀ ndɛ. 14 Kɛ tùɔ̀kɛní di mmɔ̀nnì kɛ bo dɑ nɑ́kɛ́ tìì yóó tuɔkɛní ɑ nìtìbɛ̀ yɛwe yɛ̀ɛ̀ kèríní yɛ miɛkɛ. Ntɛ mɛbɛnkùmɛ̀ mɛ̀ɛ̀ bɛnkú dɛ kó yɛmɔ̀rɛ̀.

15 Ò n nɑ̀ɑ́nnɛ̀ dìì mɔ̀nnì dɛ kó tinɑ́ɑǹtì kɛ̀ n sĩ̀ĩ́ nkɛtenkɛ̀ nkɛ kɛ dò nyúóó bɑ́ n yí tɛ̃́nnìnko tìmɑtì. 16 Kɛ̀ tɛnitinɔ̀ùtɛ̀ mɑtɛ̀ɛ kɑ́ɑ́kɛ́ m bìɛ̀ nkɛ̀ n nɑ kɛ́wɛ̃tɛ kɛ́ɑɑtɛ n nùù kɛ́bɛ́i nkɛ́nɑ́kɛ́ dɛ yiɛ̀ nkɛ dɔ̀: N Yiɛ̀ n yɑ̀ mɛ̀ɛ̀ bɛnkùmɛ̀ mɛɛ̀ do n kɔ̃m̀bùɔ̀tì kɛ n wɛ̃rímú dèè. 17 M bo yĩ́mɛ mí nhonìtì yiè nwèè í tùɔ̀kɛ dɛ̀mɑrɛ̀ kɛ́nɑ́kɛ́nɛ̀ n yiɛ̀ m mɛ n yí kpɑɑ́ mɔkɛ muwɛ̃rímú yoo muwemmu? 18 Kɛ̀ dɛ yiɛ̀ nyíɛ́ kɛ́ n kɑ́ɑ́kɛ́ kɛ́wɛ̃tɛ kɛ́ n duɔ́ mmuwɛ̃rímú. 19 Ò dèè mɛmmɛ kɛ́ ń nɑ́kɛ́ kɛ dɔ̀: Kuyie ndɑ dɔ́mu. A bɑ́ nyĩɛ̃̀kù, kɑ̀ɑ kɔ̃m̀bùɔ̀tì duò, cɑ́tìnnɛ ɑ kɔ̃̀ntì kɛ́wɛ̃tɛ kɛ́pɛ́tɛ́ muwɛ̃rímú. Ò n nɑ̀ɑ́nnɛ̀ dìì mɔ̀nnì mɛmmɛ kɛ̀ n wɛ̃rímúu wɛ̃tɛní m borɛ̀, kɛ̀ nh ò nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: N yiɛ̀ nhɑ bo nɑ kɛ́ m bɛ́innɛ̀ di mmɔ̀nnì kɛ yɛ̃́ ɑ n duɔ́mɛ̀ muwɛ̃rímú. 20-21 Kòo yíɛ́ kɛ́ m bekɛ kɛ dɔ̀: A yɛ̃́ n kɔ̀tɛní mùù kpɛ́í nhɑ borɑ̀ɑ̀? N kɔ̀tɛní kɛ bo dɑ nɑ́kɛ́ tìì wɑ̃̀ri tìnti timɔ́mmɔnti pɑ́tíri miɛkɛ. N nɛ́ kpɑɑ́ dò nkɛ́kpɑnnɛ̀mu wèè bɑ̀ɑ Pɛrisi kó dikpɑ̀ɑ̀tìyuu, m bo nyóó tuɔkoo wèè bɑ̀ɑ Kɛrɛsi kòò tùɔ̀kɛnímu òmɔù mɛ nyí bo wèè bo n teennɛ̀ kɛ̀ dɛ̀ í tú Misɛɛdi Kuyie ntɔ̃nnì dìì bɑ̀ɑ Isidɑyɛɛribɛ.

11

1 N do ò teénnɛ̀mu Mɛdii botí kou Dɑriyuusi kpɑ̀tì benni ketirì miɛkɛ. 2 Nɛ́ ntɛ n tɔní tìì nɑ́ɑǹtì mɔ́mmɔnti kɛ bo dɑ nɑ́kɛ́.

Kubɑkù cɑ̃̀nku kó bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ nɛ̀ kubɑkù yoú kɔbɛ kó dikpɑ̀nnì

Bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ bɛ̀tɑ̃ɑ̃ti bɛɛ̀ yóó cɔutɛ́ bɛtɔbɛ̀ Pɛrisi kó tikpɑ̀tì miɛkɛ kòo nɑɑnwè mbɛ̀ tũ̀nní weè kó tikpɑ̀tì yó ndɛu kɛ́pɛ̃ɛ̃tɛ́ bɛtɔbɛ̀ bɛketibɛ̀. O kpɑ̀tì bo dɛukɛ dìì mɔ̀nnì mɛdiɛ̀ nkòo bɑ́ɑ́tí kɛ bo kpɑnnɛ̀ Kɛdɛsibɛ kó dikpɑ̀ɑ̀tìyuu. 3 Kòo kpɑ̀ɑ̀tì dikɔ̃m̀bùɔ̀ yiɛ̀ mmɔùu ɑ̃nnɛ́ kɛ́mbɑkɛ́ bɛnìtìbɛ̀ bɛmɔu kɛ dɔɔri ò dɔ́mɛ̀. 4 Kòò fìíkú dìì mɔ̀nnì weti weti kɛ dèè o kpɑ̀ɑ̀tìyuu bo pɔntɛ kɛ́totɛ́ itemmɑ̀nkɛ ìnɑ̀ɑ̀ miɛkɛ. O yɑɑ̀bí iì mɛ nyí yóó cɔutɛ́ tikpɑ̀tì, bɛtɔbɛ̀ bɛɛ̀ yóó totí dɛ kó tikpɑ̀tì, bɛ wɛ̃rímú nɛ́ bɑ́ɑ́ tuɔkɛ o kɔ̃mu dòmmɛ̀.

5 Okpɑ̀ɑ̀tì wèè yó mbɑkɛ́ diyiè yìɛ̀ní kɛ̀ kubɑkù cɑ̃̀nku kó dikpɑ̀ɑ̀tìyuu ò yó nkpeńnìmu, kòo kóo ɑ̃ɑ̃pɔ̀ntì mɔù nɛ́ kpenkɛ kóò pɛ̃ɛ̃tɛ́ kòo kpɑ̀tìi pɛ̃ɛ̃tɛ́ o kpɛti do kɑ̃́ɑ̃́kɛ́ dɛ̀. 6 Yɛbie mmɑyɛ̀ kó difɔ̃nkúò bɛ̀ bo ɑ̃nnɛ́ mɛtɑummɛ̀, kɛ̀ kubɑkù cɑ̃̀nku kou kóo sɑpɑ̀ɑ̀ nyenkɛ kubɑkù yoú kou. Dɛ kóo nitipòkù mɛ nyí yó nkpɑɑ́ nɛ̀ o wɛ̃rímú, bɛ kó mɛtɑummɛ̀ í yóó mɔntɛ, ò bo kú wenwe nɛ̀ o dɔù nɛ̀ o birɛ nɛ̀ o kɔbɛ. 7 Kòo cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kou mɔù cɔutɛ́ tikpɑ̀tì, kɛ́kɔtɛní kɛ́pĩ́ nkubɑkù yoú kóo kpɑ̀ɑ̀tì o cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ miɛkɛ, kɛ́kpɑnnɛ̀ o kó bɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ kɛ́ bɛ̀ nɑ, 8 kɛ́hɛí bɛ tenkɑnìi kɛ́konnɛ̀ Esibiti nɛ̀ tikɔutɛ́nɛntì timɔu, mɛsɔɔ nkpɛti nɛ̀ timɑ́tì kpɛti bɛ̀ pĩ̀ńnɛ̀ tì ikuɔ́ tɔ̃mmú. Dɛ̀ bo yĩ́ yɛbie mmɑyɛ̀ pɛ́u bɑ́ dikpɑ̀nnì í bo. 9 Kɛ̀ kubɑkù yoú kóo kpɑ̀ɑ̀tìi do kucɑ̃̀nku kou mudoò kɛ́yĩɛ̃kɛ kɛ́wɛ̃tɛ kɛ́kò nho kó kutempɛ̃.

10 Kɛ̀ kubɑkù yoú kou kó ibíi bɑ́ɑ́tí dikpɑ̀nnì kɛ tíí nkunitisṹkù mɛsɑ̀ɑ̀ nkɛ̀ bɛ kóò mɔùu bɑ́ɑ́tí nɛ̀ bɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ kɛ́séntɛ́ kutemmɑ̀nku, mɛniɛ nhɔ̃ɔ̃ tɑ mɛ̀ɛ̀ botí kukó nkɛ́píɛ. Kòo wɛ̃tɛ kɛ́kò nho ciɛ kɛ bɑ́ɑ́tí kɛ́pi o dootitɔbɛ̀ kó dihɛì kperì. 11 Kɛ̀ kubɑkù cɑ̃̀nku kouu ítɛ́nní nɛ̀ kɛmiɛkɛ kɛ́bɑɑo kubɑkù yoú kou. Kòo wɑɑ́ nyɛtĩ̀rɛ̀ yɛtĩ̀rɛ̀ pɛ́u, kòo dootitɔbɛ̀ mɛ nhò nɑ. 12 Tɛfentɛ̀ bo pĩ́ nkubɑkù yoú kóo kpɑ̀ɑ̀tì nɛ̀ muwɛ̃rímú ò mɔ̀kɛ mù kpɛ́í mbɑ́ nɛ̀ ò yóó mɛ nkuɔmɛ̀ bɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ pɛ́u ò í yóó bɛ̀ nɑ. 13 Kubɑkù cɑ̃̀nku kóo kpɑ̀ɑ̀tì bo yíɛ́ kɛ́wɑɑ́ nyɛtĩ̀rɛ̀ kɛ̀ yɛ̀ɛ pɛ̃ɛ̃tɛ́ yɛketiyɛ̀ do mɑmɛ̀. Yɛbie mɑyɛ̀ kó difɔ̃nkúò ò bo wɛ̃tɛní nɛ̀ bɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ pɛ́u nɛ̀ tikpɑ̀rìnɛntì kpetì. 14 Dɛ kó dimɔ̀nnì bɛnìtìbɛ̀ pɛ́u bo bɑ́ɑ́tí kɛ bo kpɑnnɛ̀ kubɑkù yoú kóo kpɑ̀ɑ̀tì, bɑ́ fɔ̃́ nDɑnniyɛɛri ɑ kó bɛnìtìbɛ̀ mɔ́mmɔmbɛ itookperí yɛmbɛ̀ bo ítɛ́ kɛ́ nhò kpɑ̀nnɛ̀ kɛ̀ dɛ̀ bo yie nkɛ̀ dɛ̀ɛ dɔɔ̀ tìì nɑ̀kɛ́ tidɔuǹtì mɑtì miɛkɛ, bɛ̀ mɛ mbɑ́ɑ́ ò nɑ. 15 Kubɑkù yoú kóo kpɑ̀ɑ̀tì bo kɔtɛní kɛ́cɛ̃ɛ̃tɛ dihɛì kperì mɑrì kɛ́ dì pɔ̀ntɛ, bɑ́ kubɑkù cɑ̃̀nku kóo kpɑ̀ɑ̀tì bɑ́ɑ́ nɑ kóò bɑ̀ɑo, bɑ́ ò ɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ mɛ nkpeńnìmɛ̀. 16 Ò yó ndɔɔri ò dɔ́ mɛ̀mmɛ dɛ̀mɑrɛ̀ bɑ́ɑ́ ò còńnɛ́, ò yóó kɑri dihɛì sɑ̀ɑ̀rì miɛkɛ nkɛ dìì wenni kɛ pɛ̃ɛ̃tɛ́ yɛtɛyɛ̀, kɛ́mpɔ̀ntì dɛmɔu kɛ súɔ́ ntidobontì mɑ́ɑ̀ ò pɛ̃ɛ̃tɛ́ dɛ̀. 17 Dɛ kó difɔ̃nkúò ò bo ítɛ́ kɛ́cómmú nɛ̀ o kpɑ̀ɑ̀tìyuu dimɔu kó muwɛ̃rímú ò bo ndɔɔri kɛ̀ dɛ̀ dò nhò dɔ́ mɛsɑ̀ɑ̀ nkɛ́duɔ́ nnɛ̀ kubɑkù cɑ̃̀nku kóo kpɑ̀ɑ̀tì kɛ̀ bɛ̀ɛ tɑu nkòo ò duɔ́ nho kóo sɑpɑ̀ɑ̀ nkòo puokɛ kɛ̀ dɛ̀ bo yie kòo ò nìntɛ kɛ́kuɔ. Ò mɛ mbɑ́ɑ́ nɑ nɛ̀ dɛ kó mɛciì nkɛ́dɔɔ̀ dɛ̀mɑrɛ̀ bɑ́ sɑ́m̀pɔ́. 18 Dɛ kó difɔ̃nkúò ò bo cuó ndɑ̀mɛ́ɛ̀rì bíɛ́kɛ̀ kó yɛhɛkɛ̀ kɛ́tiekɛ itempɛ̃ mpɛ́u, kòo kpɑ̀ɑ̀tì mɔù wèè tu opɔ̀ɔ̀ kòò pɔntɛ o fentɛ̀ kòo yɑ̀ tɛ kó mucɔ̃́ntimu. 19 Dɛ mɔ̀nnì kɛ́wɛ̃ɛ̃tɛ o kó yɛhɛkɛ̀ kperɛ̀ bíɛ́kɛ̀, kɛ́yĩɛ̃kɛ kɛ́do kɛ́kú kɛ̀ dɛ̀ɛ deè. 20 Wèè bo sɔɔtɛ́ o fɔ̃̀tìrì ò bo tɔ̃ nhonìtì kòo túótɛ́ dɛ kó dikpɑ̀ɑ̀tìyuu kó tɛcɛ̃sɑ̀ɑ̀tɛ̀ kó tinɛntì. Dimɔ̀nnì sɑ́m̀pɔ́ miɛkɛ bɛ̀ bo ò pɔ̀ntɛ, bɛ̀ mɛ nyí yóó ò pɔ̀ntɛ kɛ̀ dɛ̀ nfeí yoo dɛ̀ ntú nɛ̀ dikpɑ̀nnì mɑrì miɛkɛ.

21 Wèè bo ò cɔutɛ́ ò yó ntú osĩ́ntɛ́nìtì nwe, bɛ̀ do í wúónnɛ̀ wè tikpɑ̀tì. Kòo tɑnní bɛnìtìbɛ̀ bo dìì mɔ̀nnì mɛom̀pùmɛ̀ miɛkɛ kɛ́cɔutɛ́ tikpɑ̀tì nɛ̀ mɛciì. 22 Bɑ́ òmɔù bɑ́ɑ́ ò nɑ, weè yóó bɛ̀ pɔ̀ntɛ bɛmɔu kɛ́kuɔnɛ̀ Kuyie ntɑunnɛ̀ bɛ̀ kumɑ́ɑ̀ bɛ kóo kpɑ̀ɑ̀tì. 23 Ò bo díínnɛ̀ mɛtɑummɛ̀ bɛ̀ dɔ̀ɔ̀ mɛ̀, kɛ́ bɛ̀ soutɛ́, o wɛ̃rímú dɔkɛ bo ndɛukú bɑ́ nɛ̀ o nìtìbɛ̀ í mɛ nsũmɛ̀. 24 Kòo kɔtɛ yɛhɛkɛ̀ yɛ̀ɛ̀ kɑ̀ri kɛ̀ dɛ̀ yɛ̀ nɑɑti yɛ kó itempɛ̃ nkɛ bo dɔɔ̀ o cicɛbɛ̀ nɛ̀ o yɑ̀ɑ̀rìbɛ̀ í dɑ̀ɑ́tí kɛ dɔ̀ɔ̀ dɛ̀, kɛ́hɛí dihɛì kó tikpɑ̀tì kɛ́totí o kɔbɛ kɛ́bennɛ́ ò bo pɔntɛmɛ̀ sicɛ̃kperí, dɛndɛ kó dimɑ̀ɑ̀ nɛ́ í yó nhɑ̃ kɛ bo.

25 Ò bo bɑntɛ́ dìì mɔ̀nnì ò kpeńnìmɛ̀ weti weti kɛ́bɑ́ɑ́tí nɛ̀ bɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ kɛ bo pi kubɑkù cɑ̃̀nku kóo kpɑ̀ɑ̀tì, kɛ̀ wenwe múnkɛ mbɑɑtiní nɛ̀ bɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ kpeńnì mɛdiɛ̀ mmɔ́mmɔmmɛ, bɛ̀ mɛ mbɑ́ɑ́ nɑ kɛ yɛ̃́ ò yóó kpɑnnɛ̀mɛ̀ mɛciì mmɛ. 26 Nɛ̀ mɛmmɛ o kɔbɛ bo ò fìtɛ́ kɛ̀ bɛ̀ɛ nɑ o ɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ kɛ́kuɔ kusṹkù. 27 Dɛ kó bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ bɛdɛ́ bo wɛ̃nnɛ́ kɛ́kɑri kɛ́di, kɛ ndɛ̀ kɑ̀rinɛ̀ kɛmiɛkɛ kɛ nɑ́ɑ́ mbɛtɔbɛ̀ siyɑ́ɑ̀bìsí, bɛ̀ í yóó dɛ̀ mɑ̀ɑ́ kɛ́nɑ́kɛ́ tìmɑtì kɛ̀ tìi pĩ́ mmutɔ̃mmú, kɛ yɛ̃́ dimɔ̀nnì dìì tu kumɑ̀nku dì mu nyí tùɔ̀kɛmɛ̀. 28 Dɛ kó difɔ̃nkúò kɛ̀ kubɑkù yoú kóo kpɑ̀ɑ̀tìi wɛ̃tɛ kɛ́nkũnti o ciɛ nɛ̀ tikpɑ̀tì diɛtì kòo miɛkɛ pɛ́i Kuyie ntɑunnɛ̀ bɛ̀ kumɑ́ɑ̀, kòo bɛ̀ kpɑnnɛ̀ kɛ́pɛ̃ɛ̃tɛ́ kɛ́kò nho ciɛ.

29 Kɛ̀ dɛ̀ mboní kɛ̀ kubɑkù yoú kóo kpɑ̀ɑ̀tìi wɛ̃tɛ kɛ́kɔtɛ kubɑkù cɑ̃̀nku kou borɛ̀, dɛ̀ mɛ ntɛ̃́nkɛ bɑ́ɑ́ dɔɔ̀ dɛ̀ do dòmmɛ̀ mɛketimɛ̀ mɔ̀nnì. 30 Diyiè yìɛ̀ní kɛ̀ɛ̀ bíɛ́kɛ̀ kɔbɛ yóó tuɔkɛnímu nɛ̀ bɑ̀tóòbɛ̀ kóò bɑ̀ɑo. Kòo kɔ̃̀ntìi yɑ̃rikɛ kòo bútínnɛ́ kòo miɛkɛɛ do Kuyie ntɑunnɛ̀ bɛ̀ kumɑ́ɑ̀ bɛ ĩ́nkɛ̀, kòo dɑkɛnɛ̀ bɛ̀ɛ̀ yetɛ dɛ kó mɛtɑummɛ̀. 31 Kòo kó bɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ɛ bɑ́tɛ́ Kuyie ncɛ̃sɑ̀ɑ̀tɛ̀ borɛ̀ kɛ́ tɛ̀ sĩ̀nkùnnɛ, kɛ́bɑɑ bɛ̀ bo nfeumɛ̀ Kuyie nyiwũɔ̃, kɛ́dɑɑ́ ndiwũɔ̃tɔ̀nnì ĩ́nkɛ̀ isɔkɛ kpɛrɛ dɛ̀ɛ̀ tu mɛyɛi ndiɛmɛ̀. 32 Nɛ̀ dɛ kóo kpɑ̀ɑ̀tì kó mɛsoùmmɛ̀ miɛkɛ ò bo bɔ mbɛ̀ɛ̀ do í fííkú Kuyie nkó kucɛ miɛkɛ. Bɛ̀ɛ̀ do fííkú kɛ̀ bɛ̀ɛ yetɛ kɛ́nkpɑɑ́ fííkú. 33 Bɛ miɛkɛ bɛ̀ɛ̀ ciì bɛ̀ bo tuo mbɛtɔbɛ̀ mɛciì nyɛmɔ̀rɛ̀ mɑyɛ̀ miɛkɛ, bɛ̀ bo nkɔù bɛ kó bɛ̀mɑbɛ̀ kɛ́ncɔ́unko bɛtɔbɛ̀, kɛ fekù bɛtɔbɛ̀ kpɛrɛ kɛ bɛ̀ kpetì. 34 Dɛ kó mɛfɛ̃́ṹtímɛ̀ miɛkɛ bɛ̀ í yóó pɛ́tɛ́ mɛteèmmɛ̀ pɛ́u bɛ̀ɛ̀ bo nkɔrìní bɛ̀ yó nkɔrìnɛ̀ní mɛyɛ̀mmɛ̀ mɛ̀dɛ́mɛ̀ mmɛ. 35 Dɛ miɛkɛ mɛciì nyɛmbɛ̀ pɛ́u bo kú, kɛ̀ bɛ kṹṹ nwénkùnnɛ Kuyie nkɔbɛ kɛ́ bɛ̀ bɑ̀tɛ, kɛ́ bɛ̀ ɔ̀útɛ́ kɛ̀ kumɑ̀nku nɛ́ nɑ kɛ́tuɔkɛní, kɛ yɛ̃́ bɛ̀ dɔúmmɛ̀mu dɛ kó diyiè.

36 Dɛ kóo kpɑ̀ɑ̀tì bo ndɔɔri ò dɔ́mɛ̀ kòo fentɛ̀ ndɛu mɛdiɛ̀. Ò yɛ̀mmɛ̀ bo ndo nhò dɛu kɛ pɛ̃ɛ̃tɛ́ yɛbɔkɛ̀ yɛmɔu nɛ̀ tɛfentɛ̀ kɛ́nsɑ̃́ɑ̃́ nKuyie nkùù bɑkɛ́ dɛsɔnnɛ dɛmɔu. Ò yó nnɔmmu dɛmɔu, kɛ̀ Kuyie nkùù bɑkɛ́ dɛmɔu kɛ̀ ku miɛkɛ yɑ̀ɑ donɛ̀ o ĩ́nkɛ̀, kɛ̀ kùu dɔɔ̀ kù tɑ̃ɑ̃tɛ́ tì o kpɛ́í. 37 Dɛ kóo kpɑ̀ɑ̀tì í yó ndɑkɛ o yɛmbɛ̀ do tũ nyɛ̀ɛ̀ bɔkɛ̀ kpɛ́í nhò í yó ndé dibɔɔ̀ mɑrì, bɑ́ nɛ̀ bɛnitipòbɛ̀ dɔ́ dì kɛ pɛ̃ɛ̃tɛ́ yɛtɛyɛ̀, o yɛ̀mmɛ̀ yó ndo nweè pɛ̃ɛ̃tɛ́ dɛmɔu. 38 Ò bo yóu dɛndɛ kó dimɑ̀ɑ̀ kɛ́ndɔú ndibɔɔ̀ kperì mɑrì o yɛmbɛ̀ do í yɛ̃́ dì, kɛ́ ndì pɑ̃ɑ̃ mmɛsɔɔ nnɛ̀ timɑ́tì pɛ́ítì nɛ̀ yɛtɑ̃́sɑ̀ɑ̀yɛ̀ nɛ̀ tinɛntì sɑ̀ɑ̀tì pɛ́u. 39 Ò bo ndɔ́ kɛ́pɔntɛ yɛhɛkɛ̀ pɛ́u nɛ̀ dɛ kó dibɔɔ̀ cɑ̀nnì kó muwɛ̃rímú kɛ́dɛ́úkùnnɛ bɛ̀ɛ̀ kó dimɑ̀ɑ̀ bo yie ndɛ kó dibɔɔ̀ kɛ́ bɛ̀ totí kɛtenkɛ̀ kɛ̀ dɛ̀ ntú bɛ kó ticuuti.

40 Dimɔ̀nnì sɔnni kó dimɔ̀nnì kubɑkù cɑ̃̀nku kóo kpɑ̀ɑ̀tì nɛ̀ kubɑkù yoú kou kɛ̀ dɛ̀ɛ wɛ̃tɛ kɛ́mɑ́ɑ́, kɛ̀ kubɑkù yoú kouu ò donɛ̀ sinɑɑsɛ̃ĩ́ nɛ̀ si dèèbɛ̀, nɛ̀ bɑ̀tóòbɛ̀ pɛ́u nɛ̀ o kó bɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀, kɛ̀ bɛ̀ɛ tɑ yɛhɛkɛ̀ pɛ́u kɛ́kɛ̃tɛ́ itemmɑ̀nkɛ mɛniɛ nhɔ̃ɔ̃ tɑ mɛ̀ɛ̀ botí kukó nkɛ́píɛ nkɛ́pitɛ́, 41 kɛ́do dihɛì sɑ̀ɑ̀rì dìì pɛ̃ɛ̃tɛ́ yɛsɔnyɛ, kɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ pɛ́uu duó kɛtenkɛ̀, kɛ̀ Edomiibɛ biɛ nɛ̀ Moɑbiibɛ nɛ̀ Amɔniibɛ kó bɛkperíbɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ɛ nɑ kóò yentɛ́nɛ̀. 42 O kpɑ̀tì bo tuɔkɛnɛ̀ yɛhɛkɛ̀ tɛyɛ̀, bɑ́ Esibiti kɔbɛ mɔ́mmɔmbɛ bɑ́ɑ́ nɑ kóò yentɛ́nɛ̀. 43 Ò bo túótɛ́ Esibiti kó tikpɑ̀tì, mɛsɔɔ nnɛ̀ timɑ́tì pɛ́ítì, nɛ̀ tinɛntì sɑ̀ɑ̀tì tɛtì pɛ́u. Dibii kɔbɛ nɛ̀ Etiopii kɔbɛ kɛ̀ bɛ̀ɛ ò bɔ̀útɛ́. 44 Ò nɛ́ bo keè dìì mɔ̀nnì diyiè yìɛ̀ní kɛ̀, kubɑkù yoú kɔbɛ kpɛ́í, kòo kɔ̃m̀bùɔ̀tìi do. Ò yóó ítɛ́nɛ̀ní kɛmiɛkɛ nkɛ, bɛ̀ bo kuɔ kunitisṹkù mɛsɑ̀ɑ̀. 45 Ò bo cónnɛ́ bɛ touti dɑ̀mɛ́ɛ̀rì nɛ̀ dihɛì sɑ̀ɑ̀rì kó ditɑ̃rì dɛ cuokɛ̀, dɛǹdɛ ò yóó kúmɛ̀, bɑ́ òmɔù bɑ́ɑ́ nɑ kóò teennɛ̀.

12

Yɛmɔ̀rɛ̀ sɔnyɛ kó tinɑ́ɑǹtì

1 Kɛ̀ Kuyie ntɔ̃nnìi yíɛ́ kɛ́ n nɑ́kɛ́ kɛ dɔ̀: Dɛ mɔ̀nnì Kuyie tɔ̃rɛ̀ kóo kótì Misɛɛdi wèè bɑ̀ɑ Kuyie nkɔbɛ ò bo kɔtɛní, dɛ kó dimɔ̀nnì yó ntú mɛyɛǹcɑɑ̀rìmɛ̀ kpɛri ndi. Dɛ kó mɛyɛǹcɑɑ̀rìmɛ̀ botí mu nyí ɑ̃nnɛ́ nɛ̀ ti bomɛ̀ kɛ́tuɔkɛnɛ̀ní yíe. Dɛ mɔ̀nnì ɑ kɔbɛ bɛ̀ɛ̀ yètɛ̀ wɑ̃̀ri mufòmmu pɑ́tíri miɛkɛ bɛɛ̀ yóó cootɛ́. 2 Bɛcíríbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ bo kudɔnkù, kusṹkù bo entɛ dɛ yiè, kɛ̀ bɛ̀mɑbɛ̀ɛ tɑ mufòmmu mùù bo sɑ̃́ɑ̃̀, kɛ̀ bɛtɔbɛ̀ɛ tɑ ifɛi miɛkɛ, mɛhɑ́ɑ́rìmɛ̀ sɑ̃́ɑ̃̀. 3 Kɛ̀ mɛciì nyɛmbɛ̀ mmiɛti kɛĩ́nkɛ̀ tiwɛtì kɔ̃mɛ. Bɛ̀ɛ̀ teénnɛ̀ bɛtɔbɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ nɑ kɛ dɔɔri Kuyie ndɔ́mɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ mmiɛti siwɑ̃̀ɑ̃ dòmmɛ̀ sɑ̃́ɑ̃̀.

4 Fɔ̃́ nDɑnniyɛɛri ɑ́ nsɔri dɛ kó tinɑ́ɑǹtì, ɑ bɑ́ɑ́ dennɛ di mpɑ́tíri tɔ tì kɛ̀ kumɑ̀nku mu nyí tùɔ̀kɛ. Kɛ̀ dɛ mɔ̀nnì tùɔ̀kɛ mɛmmɛ bɛnìtìbɛ̀ pɛ́u yóó dì kɑ̀ɑ̀mmu kɛ̀ dìi bɛ̀ yìɛ́ mɛciì.

5 Mí nDɑnniyɛɛri kɛ̀ nní nwúó ndɛ kó mɛbɛnkùmɛ̀ kɛ́yɑ̀ bɛnìtìbɛ̀ tɔbɛ̀ bɛ̀dɛ́bɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ còḿmú kukó nyɑ́kɛ̀ yɛdɛ́ yiè ndìmɑrì otɔù ditɛrì. 6 Kɛ̀ bɛ kóò mɔùu bekɛ wèè dɑ̀ɑ́tí tiyɑɑ̀pɛ́ítì kɛ cómmú mɛniɛ nyĩ́nkɛ̀ kɛ dɔ̀: Dɛ kó mɛbɛnkùcɑ̀mmɛ̀ yóó deè ɔ̃̀mmɔ̀nnì? 7 Kòo youtɛ o nɔ̀ùtɛ̀ kɛĩ́nkɛ̀ kɛ̀ n keè ò bɛ́immɛ̀ kɛ dɔ̀: Kuyie mbomu kɛ̀ m bɛ́i kɛ yu ku yètìrì, dɛ kó mɛborimɛ yó mmɔkɛ yɛbie nyɛ̀tɑ̃ɑ̃ti ndi nɛ̀ dikéè. Mɛ̀ yóó deè Kuyie nkɔbɛ kó muwɛ̃rímú bo deè dìì mɔ̀nnì ndi pɑ́íí.

8 Mí nDɑnniyɛɛri kɛ̀ n keè dɛ kó tinɑ́ɑǹtì, m mɛ nyí mbɑntɛ́, kɛ̀ dɛɛ̀ nte kɛ̀ m bekɛ kɛ dɔ̀: N Yiɛ̀ ndɛndɛ kó dimɑ̀ɑ̀ yóó deè ɔ̃̀mmɔ̀nnì? 9 Kòo n tɛ̃́nnɛ́ kɛ dɔ̀: Dɑnniyɛɛri ɑ bɑ́ nyĩɛ̃̀kù, dɛ kó tinɑ́ɑǹtì dò nkɛ́nsɔrimu kɛ̀ kumɑ̀nku yɑ̀ɑ tuɔkɛnní. 10 Mɛbennímɛ̀ bo wénkùnnɛ bɛnìtìbɛ̀ pɛ́u, kɛ̀ bɛ̀ɛ wenkɛ kɛ́sɑɑtɛ. Bɛyɛibɛ bɛ̀ɛ̀ í dò nkɛ́nɑ kɛ́keè kɛ̀ bɛ̀ nsɔkɛ́ kɛ dɔɔri mɛyɛi. Bɛ̀ɛ̀ ciì kɛ̀ bɛmbɛɛ bɑntɛ́ dɛ̀ɛ̀ dɔ̀ɔ̀ri. 11 Kɛ túótɛ́nɛ̀ bɛ̀ yóó yóu dìì yiè bɛ̀ bo nfeumɛ̀ iwũɔ̃ Kuyie nnɛ̀ bɛ̀ yóó dɔú ndìì yiè isɔkɛ kpɛrɛ dɛ̀ɛ̀ tu mɛyɛi ndiɛmɛ̀ diwũɔ̃tɔ̀nnì ĩ́nkɛ̀ dɛ̀ yó mmɔkɛ yɛwe tɛkɔupíítɛ̀ nɛ̀ sikɔusìdɛ́ nɛ̀ sipísìwɛi ndi (1290). 12 Dɛ̀ nnɑɑti bɛ̀ɛ̀ bo mbɑɑ kɛ́tuɔkɛ yɛbie ntɛkɔupíítɛ̀ nɛ̀ sikɔusìtɑ̃ɑ̃ti nɛ̀ sipísìtɑ̃ɑ̃ti nɛ̀ yɛ̀nùmmù (1335). 13 Fɔ̃́ nDɑnniyɛɛri, fɔ̃́ nní ntɛ̃ĩ́ kɛ́tuɔkɛ kumɑ̀nku, dɛ mɔ̀nnì ndi ɑ yóó tɑmɛ̀ mɛom̀pùmɛ̀ miɛkɛ, kutenkù deèmù mɔ̀nnì kɛ́ítɛ́ kɛ́cɔutɛ́ ɑ cuuti.

Osee

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

14

Osee

Di mpɑ́tíri tɔ tìì nɑ́ɑǹtì

Osee do tú Kuyie mpɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑǹtò nwe, kɛ̀ kùu ò tɔ̃nní Isidɑyɛɛri kó dikpɑ̀ɑ̀tìyuu kubɑkù yoú kpɛri miɛkɛ, kòo bo bɛ̀ nɑ̀kɛ́ kù ò nɑ̀kɛ́ tì bɛ kpɛ́í. Kòò ndɛ̀ bo kɛ dɔ̀ yɛbie nsipísìdɛ́ nɛ̀ yɛ̀nùmmù kɛ̀ Asidii kɔbɛ yɑ̀ɑ pɔntɛnɛ̀ dɛ kó dikpɑ̀ɑ̀tìyuu.

Dɛ kó dimɔ̀nnì dihɛì do bo mɛborimɛ yɛimɛ miɛkɛ nkɛ mɛdiɛ̀. Asidii kɔbɛ kó bɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ bɛɛ̀ do bɛ̀ ɑ̃ mudoò. Kɛ̀ mufòmmu yɛimu mmɔ́mmú kɛ sṹṹmmu Isidɑyɛɛribɛ. Dɛ̀ɛ̀ nɛ́ do dɔkɛ ntú dɛyɛirɛ dɛɛ̀ tu bɛnìtìbɛ̀ do yóumɛ̀ bɛ̀ bo ntɑ̃́mɛ̀ Kuyie nkɛ nɛ́ ntũ̀ nKɑnnɑhɑ̃ɑ̃ kɔbɛ kó yɛbɔkɛ̀. Nɛ̀ dɛ kpɛ́í nkɛ̀ Kuyie nní ndɔ́ Osee puokɛ onitipòkù wèè dɔuti dɔutinɛ̀ bɛnitidɑɑbɛ̀ kɛ̀ dɛ̀ɛ bɛnkɛ mɛborimɛ yɛimɛ bɛ̀ kù dɔ̀ɔrimɛ̀. Kuyie nfɛ̃́ũrìmu ku nìtìbɛ̀ kpɛ́í mbɛ̀ í yíémmɛ̀ ku kpɛti. Kuyie nnɛ́ yɛ̃́mu kɛ dò nku nìtìbɛ̀ bo kù dɔkɛ. Osee nɛ́ nɑ́ɑ́ ntì bɛnìtìbɛ̀ tu bɛ̀ɛ dɔkɛ Kuyie.

Di mpɑ́tíri nɑ́ɑǹtì duɔ́ kɛ dòmmɛ̀

1. Osee yɑ̀mɛ̀ dɛndɛ bɑ̀mbɑ̀ mmɛyĩ́ɛ̃́tímɛ̀ 1-3

2. Isidɑyɛɛribɛ sɛimmɛ̀ Osee 4-8

3. Kuyie nyóó potɛ́mɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ 9-10

4. Kuyie ndɔ́mɛ̀ ku nìtìbɛ̀ kɛ̀ dɛ̀ í mɔkɛ kumɑ̀nku 11:1-13:8

5. Isidɑyɛɛribɛ yóó wɛ̃tɛ kɛ́kɑrimɛ̀ bɛ tenkɛ̀ 13:9-14:10

1

1 Sudɑɑ kpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ Osiɑsi nɛ̀ Yotɑmmu nɛ̀ Aɑsi nɛ̀ Esekiɑsi bɛ̀ do cɔú dìì mɔ̀nnì bɛtɔbɛ̀ dikpɑ̀ɑ̀tìyuu miɛkɛ Sudɑɑ kɔbɛ kó dikpɑ̀ɑ̀tìyuu miɛkɛ, kɛ̀ Soɑsi birɛ Sedoboɑmmu ntú Isidɑyɛɛribɛ kóo kpɑ̀ɑ̀tì. Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie mbɛ́innɛ̀ Bedi birɛ Osee.

Osee puokɛmɛ̀ onitipòkù wèè dɔuti dɔutinɛ̀ bɛnitidɑɑbɛ̀

2 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nni nyóó ketɛ́ kù bo bɛ́innɛ̀mɛ̀ ku nìtìbɛ̀ kɛ́nɑ́kɛ́ Osee kɛ dɔ̀:

Osee! Kɔtɛ kɛ́túótɛ́ onitipòkù wèè dɔuti dɛutinɛ̀ bɛnitidɑɑbɛ̀

kɛ̀ dì dɑ piɛ́ idɑcɛ̃mbí,

kɛ yɛ̃́ dihɛì diì nkɔbɛ duɔ́mmɛ̀ bɛmɑ́ɑ̀ mubɔɔféù,

kɛ m bùtínnɛ́, mí ndi Yiɛ̀ nKuyie.

3 Kòo kɔtɛ kɛ́túótɛ́ Dibɑdɑimmu kóo sɑpɑ̀ɑ̀ nKomɛɛ, kóo puokɛ kɛ̀ wèe ò pɛitɛ́ dɛnitidɑbirɛ. 4 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nhò nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀:

Yú dɛ kó dɛbirɛ kɛ dɔ̀: Sisedɛɛdi.

Kɛ yɛ̃́ dɛ̀ kpɑɑ́ sɑ́m̀pɔ́ nwe kɛ̀ m potɛ́ Yeuu cĩ́ɛ̃̀tɛ̀,

ò do còú mmɛ̀ɛ̀ nitiyĩ̀ĩ̀ nSisedɛɛdi ɛì miɛkɛ mɛ kpɛ́í,

Isidɑyɛɛribɛ kpɑ̀ɑ̀tìyuu bo kpɑ́nnɛ́.

5 Dɛ yiè bo tuɔkɛ dìì yiè

m bo kéétɛ́ Isidɑyɛɛribɛ kpɑ̀rìtɑ̃mmù

Sisedɛɛdi biriku miɛkɛ.

6 Dɛ kó difɔ̃nkúò kòo yíɛ́ kɛ́púó nkɛ́pɛitɛ́ dɛnitipobirɛ, kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nnɑ́kɛ́ Osee kɛ dɔ̀:

A dɛ̀ yu kɛ dɔ̀: Mpɛ̃̀.

Kɛ yɛ̃́ mɛsémmɛ̀ tɛ̃́nkɛ í yóó nni mbonɛ̀mɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ,

n tɛ̃́nkɛ í yóó bɛ̀ cĩ̀ɛ̃́.

7 Kɛ̀ Sudɑɑ kɔbɛ biɛ, n yóó bɛ̀ kuɔ́mmu mmɛsémmɛ̀ kɛ́ bɛ̀ dɛɛtɛ́, mí mbɛ Yiɛ̀ nKuyie mmíì bɛ̀ te. N yí yó ntɔ mutɑ̃mmù yoo disiè, yoo n dokɛ́ kɛ́ bɛ̀ dɛɛtɛ́, yoo n dekɛ sikpɑ̀rìsɛ̃ĩ́, yoo n wɑɑ́ mbɛsɑ̃ndèèbɛ̀.

8 Kɛ̀ weè Mpɛ̃̀ nkótɛ́ kòo ò cɑ̀tɛ́ kɛ yíɛ́ kɛ́púó nkɛ́pɛitɛ́ dɛnitidɑbirɛ. 9 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nhò nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀:

Yú we kɛ dɔ̀: Okpɑ́kpɑ̀rì,

kɛ yɛ̃́ díndi Isidɑyɛɛribɛ

di tɛ̃́nkɛ í túmɛ̀ n kɔbɛ,

m mɛ ntɛ̃́nkɛ í bo di kpɛ́í.

2

Kuyie nnɑ̀kɛ́mɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ yóó dimɛ̀ diwɛ̀ì

1 Kɛ̀ Kuyie mbɛ́i nkɛ dɔ̀:

Diyiè mɑrì bo mbo kɛ̀ Isidɑyɛɛribɛɛ sṹṹ ndɑ̀mɛ́ɛ̀rì nùù kó mubirímú kɔ̃mɛ,

kɛ bɑ́ ndò nkɛ́nɑ kɛ́kɑɑ nkɛ́deè.

Bɛ̀ do bɛ̀ yu dɛ̀ kɛ tú bɛkpɑ́kpɑ̀rìbɛ̀,

bɛ̀ bo bɛ̀ yu dɛ kɛ dɔ̀:

Kuyie nfòùkù kó ibí.

2 Dɛ mɔ̀nnì Sudɑɑ kɔbɛ

nɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ bɛ̀ bo wɛ̃nnɛ́,

kɛ́wɑɑ́ nhokpɑ̀ɑ̀tì omɑ́ɑ̀,

kɛ́yɛ̀ bɛ tenkɛ̀,

dɛ kó diyiè bo ndɛu, bɛ̀ di ntú Sisedɛɛdi.

3 Nɑ́kɛ́nɛ̀ di tebìí bɛkpɑ́kpɑ̀rìbɛ̀ kɛ dɔ̀,

bɛ̀ tu n kɔbɛ, kɛ́nɑ́kɛ́ di tɑ̃bɛ̀ bɛ̀ do tú bɛ̀ Mpɛ̃̀

kɛ dɔ̀ m bɛ̀ dɔ́mu.

Kuyie ndònnɛnɛ̀mɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ onitipòkù wèè dɔuti dɔutinɛ̀ bɛnitidɑɑbɛ̀

4 Kɛ̀ Kuyie mbɛ́innɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ kɛ dɔ̀:

Sɛinnɛ̀ di yɔ̃. Sɛinnɛ̀ di yɔ̃,

kɛ yɛ̃́ ò tɛ̃́nkɛ í túmɛ̀ m pokù,

m mɛ n tɛ̃́nkɛ í tú o dɔù * Yiɛ̀ nKuyie nkɛ tũ̀nnɛ yɛbɔkɛ̀ (Wéntɛ́ Isɑii 1:21, 23:17, Esekiɛri 16:15-43, 23:22-49).

Wèe dɛitɛ o ììkɛ̀ dɛ̀ɛ̀ bɛnkú ò dɔuti dɔutinɛ̀mɛ̀ bɛnitidɑɑbɛ̀

kɛ́dɛitɛ o mɛ sɑku mɛcɑnnimɛ̀ mɛ̀ɛ̀ bɛnkú ò yùúkúmɛ̀ bɛnìtìdɑɑbɛ̀.

5 Kɛ̀ mɛɛ̀ dɔkɛ m bo ò dɑ̀tɛ́ kɛ́cónnɔ́ɔ o tetìrì

m bo duɔ́ nkòo nɑɑ́ mbɛ do ò pɛiní kòò dòmmɛ̀.

M bo duɔ́ nkòo nɑɑ́ ntɛdɔntɛ̀,

kòo feitóo tɛdɔntɛ̀ kɔ̃mɛ,

kɛ̀ sinɛ́yɛ̃ĩ ò kùɔ.

6 O bí, mɛsémmɛ̀ í ì nni mbonɛ̀

kɛ yɛ̃́ ì tumɛ̀ onitipòkù wèè dɔuti dɔutinɛ̀ bɛnitidɑɑbɛ̀ o kó ibí nyi.

7 Bɛ yɔ̃ dɔuti dɔutinɛ̀ bɛnitidɑɑbɛ̀ mbɛ,

wèè bɛ̀ pɛitɛ́ ò dɔ̀ɔ̀ri ifɛi kpɛrɛ ndɛ,

kɛ nɑ́ɑ́ nkɛ tú: N dɔ́ kɛ́wɑmmú yɛdɑcĩɛ̃̀

kɛ̀ yɛ̀ nni nduɔ̀ mmudiì nɛ̀ mɛniɛ,

kɛ n duɔ̀ ntipecìtì nɛ̀ mmupɑ̀ɑ̀konkperímù.

Kɛ n duɔ̀ mmɛkùɔ̀ nnɛ̀ mɛnɑɑ̀.

8 Dɛɛ̀ te kɛ̀ n yóó pii nho cɛ tipotì,

m bo pénnɛ́ kunɑɑ̀sìmperí kɛ́fitɛ́,

bɑ́ ò tɛ̃́nkɛ bɑ́ɑ́ yɑ̀ o cɛ.

9 Ò bo ntũ̀ nho dɑcĩɛ̃̀ nkɛ́dóntɛ́,

ò bo yɛ̀ wɑmmú kɛ́mɔ́ntɛ́.

Dɛ mɔ̀nnì ò bo yĩ́:

M bo wɛ̃tɛ n dɔù ketiwè borɛ̀,

n do dɛ nyo ndiwɛ̀ì kɛ pɛ̃ɛ̃tɛ́ di mmɔ̀nnì.

10 Ò í bɑntɛ́ míì do ò duɔ̀mmɛ̀ mudiì

nɛ̀ mɛnɑɑ̀ mpɑ̀mmɛ̀ nɛ̀ mɛkɔsɑ̀ɑ̀mɛ̀.

Kɛ̀ míì nhò duɔ̀ ntimɑ́tì pɛ́ítì nɛ̀ mɛsɔɔ.

Kòò dɛ̀ tòú kɛ dɔɔrinɛ̀ Bɑɑdi kó tibɔɔnɛntì.

11 Dɛɛ̀ kpɛ́í nte kɛ̀ n yóó fietɛ n diitì dididɛ̀ì mɔ̀nnì,

kɛ̀ bɛ̀ tɔ̃ũ fínyĩ̀ kó yɛbɛ kɛ dɔ̀ɔ̀ mɛnɑɑ̀,

n cɔutɛ́ n nɑɑ̀, kɛ́fietɛ m pecìtì nɛ̀ mupɑ̀ɑ̀konkperímù

kó tiyɑ̀ɑ̀tì ò dɑɑti dɛ̀ kɛ kɑ̃nkù o fɛi.

12  M bo feinko o fɛi o dɑcĩɛ̃̀ nyììkɛ̀,

bɛ kóo mɔù mɛ mbɑ́ɑ́ nɑ kóò fìetɛ.

13  M bo dɛitɛ o wɛ̀ì dimɔu nɛ̀ o bɑɑ nyɛmɔu,

otɑ̃̀nkù pɑ̀nwè kpɛyɛ nɛ̀ siom̀pùsi kpɛyɛ nɛ̀ yɛbɑɑ ntɛyɛ̀.

14 Kòo pɑɑ nfínyĩ̀ nɛ̀ fìkíè kó dɛtie ndo borɛ̀ bo dɔúnko,

ò do tú dɛ̀ɛ̀ tu ticuuti o dɑcĩɛ̃̀ nhò cu tì,

dɛ kó dɛpɑɑ mbo nɑɑ́ ndikpɑ́ɑ̀ kɛ̀ tikpɑsĩ̀ntìi dɛ̀ cɑ̀ɑ́kɛ́.

15 Ò dɔ̀ɔ̀ dɛ̀, mɛfíè nhò do tùótɛ́ mɛ̀,

kɛ́mpɑ̃ɑ̃ ndibɔɔ̀ Bɑɑdi yɛpɑ̃rɛ̀,

kɛ ũ dɛmɑ́mɑ́nnɛ̀ kɛ duuku mɛdɛ̀ì,

kɛ tũ̀ nho dɑcĩɛ̃̀ kɛ n yɛ̃̀.

M bo dɛ̀ nhò yietí.

Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie mmíì bɛ́i.

16 N yóó ò nɑ mɛciì mmɛ,

kóò tɑnnɛ̀ dikpɑ́ɑ̀ kɛ́wɛ̃tɛ kóò bɛí.

17 Dɛ mɔ̀nnì kɛ̀ n yu wèe yie nhò do dòmmɛ̀ ò bɛ ndìì mɔ̀nnì,

o yɛ̀tìní dìì mɔ̀nnì Esibiti.

Kɛ̀ n wɛ̃tɛ kóò tɛ̃̀ńnɛ́ o pɑɑ nfínyĩ̀ kpɛrɛ,

kɛ mɛsɑ̀ɑ̀ nwɛ̃tɛ kɛ́yɛ̀nní Akɔɔ biriku.

Kuyie nyóó wɛ̃tɛ kɛ́tɑunnɛ̀mɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ

18 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie mbɛ́i nkɛ dɔ̀:

Dɛ yiè kèrínímu kòò bo nni nyu kɛ tú: N dɔù,

ò tɛ̃́nkɛ í yó nni ntú: N yiɛ̀ mBɑɑdi.

19 M bo dɛitɛ Bɑɑdi kó diyètìrì o nùù miɛkɛ,

dɛ kó yɛbɔkɛ̀ botí bɛ̀ tɛ̃́nkɛ í yóó nyɛ̃́ yɛ yètɛ̀.

20 Dɛ yiè m bo bɛ̀ dɔ̀ɔ̀nɛ̀ mɛtɑummɛ̀,

bɛmbɛ nɛ̀ dɛsĩ̀nnɛ nɛ̀ tikpɑsĩ̀ntì

nɛ̀ tinɔ̀tì nɛ̀ dɛbɑmbɑɑ̀nnɛ̀

kɛ dɛ̀ɛ̀ yie nkɛ̀ m bɑ́ mbɛ̀ dɔ̀ɔ̀ri mɛyɛi.

M bo kékɛ́ dɛkpɑ̀rìtɑ̃nnɛ̀ nɛ̀ yɛkpɑ̀rìse kɛ̀ mudoò deè,

kɛ̀ n nìtìbɛ̀ níí nduɔ́ pɛ̀tɛ̀ìì, kɛ í yĩɛ̃̀kù.

21 Díndi Isidɑyɛɛribɛ míì yóó di puokɛ

kɛ́ ndi po sɑ̃́ɑ̃̀,

kɛ̀ di dɔɔri dɛ̀ bèkúmɛ̀,

kɛ di nɑ́ɑ́ ntimɔ́mmɔnti

kɛ di dɔ́.

Kɛ di kuɔ̀ mmɛsémmɛ̀,

22 M bo ndi po kɛ di wetí

kɛ̀ dí m bɑntɛ́ mí ndi Yiɛ̀ nKuyie.

23 Dɛ yiè m bo cɔutɛ́ n kɔbɛ bɑ́ɑmmìi,

kɛ́duɔ́ nkɛĩ́nkɛ̀ yɛwɛtɛ̀,

kɛ̀ kɛĩ́nkɛ̀ɛ duɔ́ nkɛtenkɛ̀ fɛtɑɑfɛ̀.

Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie mmíì bɛ́i.

24 Kɛ̀ kɛtenkɛ̀ɛ pɛitɛ́ tidiitì,

kɛ̀ fínyĩ̀ĩ pɛitɛ́ yɛbɛ bɛ̀ dɔ̀ɔ̀rinɛ̀ yɛ̀ mɛnɑɑ̀.

Kɛ̀ odìfíè pɛitɛ́ bɛ diinɛ̀ yɛ̀ mɛkùɔ̀.

25 Di bo sṹṹ ndihɛì,

kɛ̀ mɛsémmɛ̀ m pĩ́nnɛ̀ wèè yètìrì do tú Mpɛ̃̀.

Kɛ̀ n nɑ́kɛ́ wèè yètìrì do tú okpɑ́kpɑ̀rì kɛ dɔ̀:

A tú nkou nwe. Kòò dɔ̀:

Fɔ̃́ nKuyie nfɔ̃́ɔ̃̀ n te!

3

A bo tũntɛmɛ̀ mɛtɑummɛ̀ mɛ̀ɛ̀ tɔ̃̀tɛ dɛ̀ mɔ̀kɛ tiyeti nti

1 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nni nnɑ́kɛ́ kɛ dɔ̀: Kɔtɛ kɛ́wɛ̃tɛ kɛ́túótɛ́ ɑ pokù, wèè dɑ yetɛ kɛ wɑɑ́ nyɛdɑcĩɛ̃̀. Dɔkɛ we mí ndi Yiɛ̀ nKuyie n dɔ́ mɛ̀ɛ̀ botí Isidɑyɛɛribɛ, bɑ́ nɛ̀ bɛ̀ mɛ nni mbùtínnɛ́mɛ̀ kɛ tũ̀ nyɛbɔkɛ̀ Bɑɑdibɛ, yɛ̀ɛ̀ nɔnnɛ̀ fínyĩ̀ * kó yɛkɑ̀tìndɑ̀. 2 Mɛm̀mɛ kɛ̀ n kɔtɛ kɛ́ bɛ̀ yietí mɛdítíbii ntɛpíítɛ̀ nɛ̀ mɛ̀nùmmù, muyuo cìdóò tɛkɔ̀ùtɛ̀ nɛ̀ sipísìnùmmù (150), 3 kɛ́deè kóò nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Á mbo diɛ nkɛ́mɔntɛ, ɑ bɑ́ɑ́ ndɔuti dɔutinɛ̀ bɛnitidɑɑbɛ̀, ɑ bɑ́ɑ́ yie nhòmɔù, m múnkɛ í yóó ndɛ̀ dɔ̀ɔ̀ri.

4 Kɛ yɛ̃́ yɛbie mmɑyɛ̀ miɛkɛ Isidɑyɛɛribɛ yó mbomɛ̀, kɛ í mɔkɛ okpɑ̀ɑ̀tì yoo tɛkpɑ̀ɑ̀tìbitɛ, bɛ̀ í yó nni nfeu iwũɔ̃, bɛ̀ í yó nfiiku yɛtɑ̃́rɛ̀, kɛ bo ndenniní mí mbɛ Yiɛ̀ nKuyie nkpɛ́í, ikuɔ́ nìùtì í yó mbo, bɛ̀ í yó mmɔkɛ sitenkɑɑnìi. 5 Isidɑyɛɛribɛ bo wɛ̃tɛ, kɛ́ n wɑmmú mí mbɛ Yiɛ̀ nKuyie, mí nwèè bɛ̀ te, kɛ́wɑmmú bɛ kóo kpɑ̀ɑ̀tì Dɑfiti. Dɛ kó yɛwe bo pɛ̃ɛ̃tɛ́ kɛ̀ bɛ̀ nni nwɑnti kɛ kpeutí kɛ dɔ́ n kó mɛsɑ̀ɑ̀.

4

Kuyie nkpɑ̀nnɛ̀ tì Isidɑyɛɛribɛ

1 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie mbɛ́i nkɛ dɔ̀:

Díndi Isidɑyɛɛribɛ kéntɛ́nɛ̀ kɛ́keè n dɔ́ kɛ́ di nɑ́kɛ́ tì,

òmɔù tɛ̃́nkɛ í dɔɔri dɛ̀ɛ̀ sìɛ́,

òmɔù tɛ̃́nkɛ í dɔ́ otɔù.

Òmɔù tɛ̃́nkɛ í n yɛ̃́ dihɛì diì mmiɛkɛ.

2 Bɑ́ wè ò ɔ̃ mpɑrìkumu kɛ nɛ́ soú,

kɛ kɔù kɛ yuuku,

bɛmɔu kɛ̀ bɛ̀ dɔuti dɔutinɛ̀ bɛtɔbɛ̀ kɛ yóù mmɛdiɛ̀.

Kɛ kɔù bɛnìtìbɛ̀.

3 Dɛɛ̀ kpɛ́í nte kɛ̀ dihɛì dimɔu kɑ̀ri mukṹṹ nkɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ dèu

kɛ tɑunnɛ̀ tikpɑsĩ̀ntì

nɛ̀ tinɔ̀tì nɛ̀ siyĩĩ.

Kuyie nkpɑ̀nnɛ̀ tì ikuɔ́ nìùbɛ̀

4 Kɛ̀ Kuyie mbɛ́i nkɛ dɔ̀:

Òmɔù í dò nkɛ́ n sɛi,

yoo wè n kpɑnnɛ̀,

fɔ̃́ nyikuɔ́ nìùtì diɛwè n sɛi fɔ̃́ nwe!

5 A bo nkérí kuyie ncuokɛ̀ kɛ́bétɛ́,

kɛ̀ m pɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑǹtò nkérí kɛyènkɛ̀ kɛ́bétɛ́,

kɛ̀ n kuɔ ɑ yɔ̃.

6 N nìtìbɛ̀ kɔ̃ mbɛ í yɛ̃́ mɛ̀ɛ̀ kpɛ́í nkɛ n nɑ́ɑǹtì.

Fɔ̃́ n kuɔ́ nìùtì ɑ mɔ́mmuɔ nhɑ í dɔ́ kɛ́ n yĩ́ɛ̃́tɛ́.

Nɛ̀ dɛ kpɛ́í n yóó dɑ dɛitɛmu n kuɔ́ tɔ̃mmú miɛkɛ.

A mɛ̀ n yɛ̃̀mmɛ̀ mí nKuyie mmí nwèè dɑ te,

n yóó yɛ̃̀mmu ɑ bí kpɛ́í.

7 Bɛ̀ dɔ̀ɔ̀ri mɛyɛi mmɛ nɛ̀ bɛ̀ bɑɑ bomɛ̀.

M bo dɛitɛ bɛ sɑ̃nni kɛ̀ bɛ̀ɛ di ifɛi.

8 N nìtìbɛ̀ feu ìì wũɔ̃ mɛyɛi ntũntimù kpɛ́í mbɛ̀ dɛ nyonnɛ̀,

dɛɛ̀ te kɛ̀ bɛ̀ dɔ́ bɛ̀ ndɔɔri mɛyɛi nkɛ̀ bɛ̀ pɛ̀ú kɛ yo.

9 Mɛ̀ɛ̀ yɛi ndoti n nìtìbɛ̀,

mɛɛ̀ doti ikuɔ́ nìùbɛ̀,

n yóó bɛ̀ yietímu bɛ yɛi nkɛ fɔ́ɔ́

mbɛ yɛi mbɛ̀ dɔ̀ɔ̀ mɛ̀.

10 Bɛ̀ yo nkɛ í diɛ̀,

kɛ nyóu kɛ tũ̀nnɛ yɛbɔkɛ̀ bɑ́ bɛ̀ í sṹũnko.

Bɑ nte?

Bɛ̀ tɛ̃́nkɛ í n dé mɛ̀ɛ̀ kpɛ́í nkɛ mí mbɛ Yiɛ̀ nKuyie.

11 Bɛ̀ dɔuti dɔutinɛ̀ bɛtɔbɛ̀ mbɛ

kɛ nɔnnɛ̀ yɛnɑcɛkotɛ nɛ̀ mɛnɑpɑ̀mmɛ̀,

dɛɛ̀ bɛ̀ fèntɛ.

12 N nìtìbɛ̀ nɛ́ bekù bɛ pɑ̃ɑ̃dɔ̀ nyɛ

idɛí iì bɛ̀ nɑ̀ɑ́ mbɛ kpɛti.

Kɛ̀ mubɔɔyɑɑ́ mbɛ̀ tɑ kɛ bɛ̀ fétìnnɛ,

kɛ̀ bɛ̀ dɛ̀tɛ́nɛ̀ Kuyie nkɛ tũ̀nnɛ yɛbɔkɛ̀,

mí nKuyie mmí nwèè bɛ̀ te.

13 Yɛtɑ̃rɛ̀ ĩ́nkɛ̀ nkɛ bɛ̀ feumɛ̀ iwũɔ̃,

kɛ tuɔ̀ mmɛkùɔ̀ nsitɑ̃ɑ̃́ ĩ́nkɛ̀ nɛ̀ yɛtɔ̀rɛ̀ kó dɛtediɛrɛ̀,

kɛ nɔnnɛ̀ dɛ kó mɛdɛ́ɛ̀ nkó mukɑ̀rìmù,

dɛɛ̀ te kɛ̀ bɛ kó bɛsɑpɑ̀mbɛ̀ nɛ̀ bɛ cɔ̀ɔ̀bɛ̀ kɛ̀ bɛ dɔ̀ɔ̀ri dɛbɔɔkpɛrɛ.

14 M mɛ nyí yóó bɛ̀ potɛ́ bɛ̀ dɔuti dɔutinɛ̀ mɛ̀ɛ̀ kpɛ́í bɛnitidɑɑbɛ̀,

n yóó potɛ́ ikuɔ́ nìùbɛ̀ mbɛ,

bɛmbɛ bɛ̀ɛ̀ ɔ̃ɔ̃ kɛntɛ́nɛ̀ bɛnitipòbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ dɔuti dɔutinɛ̀ bɛnitidɑɑbɛ̀

kɛ́ bɛ̀ totɛ́nɛ̀ n kó mudiì.

Kubotí kuù nkɔbɛ í bɑɑ̀tì, bɛ̀ fetimu.

Kuyie ncɑummɛ̀ Sudɑɑ kɔbɛ nɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ

15 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie mbɛ́i nkɛ dɔ̀:

Isidɑyɛɛribɛ dɔuti dɔutinɛ̀ bɛtɔbɛ̀ mbɛ,

díndi Sudɑɑ kɔbɛ di bɑ́ɑ́ bɛ̀ teetɛ́ kɛ́dɔɔ̀ mɛyɛi,

di bɑ́ɑ́ kɔtɛ Kidikɑɑdi,

di bɑ́ɑ́ dekɛ Bɛti-Afɛnni.

Mí nKuyie m bomu,

òmɔù bɑ́ɑ́ pɑrìkɛ̀nɛ̀ n yètìrì.

16 Isidɑyɛɛribɛ to kpeńnì kunɑɑ̀wɑ̀ɑ́tíkù kpɛyɛ kɔ̃mɛ mmɛ. Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie m bo bɛ̀ yóu kɛ̀ bɛ̀ ncentì bɛ̀ dɔ́mɛ̀ dipebii kɔ̃mɑɑ̀? 17 Kɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ tɑunnɛ̀ yɛbɔkɛ̀ dí mbɛ̀ wùó. 18 Bɛ̀ ɔ̃ nyóó yɛ̀nní tinɑɑ̀yɑ̃̀kɛ́muɔ́ntì miɛkɛ kɛ tɑ munitipowɑmmù mmu, kɛ dɔ́ ifɛi kpɛrɛ kɛ̀ dɛ̀ pɛ̃ɛ̃tɛ́ bɛ kó disɑ̃nni. 19 Kuyɑɑkù kuù yóó bɛ̀ tùótɛ́ tɛfɔ̀dɔ́ntɛ̀ kɔ̃mɛ kɛ̀ ifɛii bɛ̀ pĩ̀ńnɛ̀ iwũɔ̃ bɛ̀ feu ì.

5

Kuyie nkpɑ̀nnɛ̀ tì ikuɔ́ nìùbɛ̀ nɛ̀ bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀

1 Kɛ̀ Kuyie mbɛ́innɛ̀ ikuɔ́ nìùbɛ̀ nɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ kpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ kɛ dɔ̀:

Díndi ikuɔ́ nìùbɛ̀, kéntɛ́nɛ̀ kɛ́keè!

Dɔɔ̀nɛ̀ mɛyɔɔ̀mmɛ̀ díndi Isidɑyɛɛribɛ kpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀,

keènɛ̀ n yóó di nɑ́kɛ́ tì.

Díì do dò nkɛ́bɛnkɛ bɛnìtìbɛ̀ dɛ̀ɛ̀ sìɛ́.

Kɛ̀ díì nɛ́ nɑɑ́ mbɛ kpɛ́í timɑ́tì dindííntì Misipɑɑ ɛì miɛkɛ,

kɛ nɑɑ́ nticùɔ̀tì Tɑbɔɔ tɑ̃rì.

2 Di keù difɔ̃̀tìrì cũmpuri ndi Sitimmu ɛì miɛkɛ

kɛ̀ n yóó di potɛ́ dimɔu.

Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie mmíì bɛ́i.

3 Díndi Isidɑyɛɛribɛ n di yɛ̃́mu.

Isidɑyɛɛribɛ n yí di biinninɛ̀,

Isidɑyɛɛribɛ di tũ̀nnɛ yɛbɔkɛ̀ nyɛ,

Isidɑyɛɛribɛ di sɑ̃ũ dimɑ́ɑ̀ ndi.

4 Isidɑyɛɛribɛ di dɔɔ̀rìmɛ̀ í yie

kɛ di bo wɛ̃tɛní m borɛ̀,

di bo ndɔutinɛ̀mɛ̀ ditɔbɛ̀ dɛ kó mɛyɛ̀mmɛ̀ mɛɛ̀ di tɔ,

kɛ̀ di í nɑ kɛ m bɑntɛ́ mí ndi Yiɛ̀ nKuyie.

5 Isidɑyɛɛribɛ di kó tɛfentɛ̀ tɛɛ̀ nɑ̀kɛ́ di kpɛ́í

Efɑdɑimmu kɔbɛ nɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ di yɛi mɛɛ̀ di bɔ.

Kɛ̀ Sudɑɑ kɔbɛ múnkɛ di tũ̀nnɛ kɛ do.

6 Di bo n wɑmmú kɛ fíé ipe nɛ̀ inɑ̀ɑ̀kɛ

kɛ́ m mɔ́ntɛ́ kɛ yɛ̃́ n yìtɛ́mɛ̀ di cuokɛ̀.

7 Di n ciitɛ́mu mí ndi Yiɛ̀ nKuyie nkɛ dɔutinɛ̀ ditɔbɛ̀ nkɛ piɛ́ dɛ kó ibí,

nɛ̀ dɛ kpɛ́í otɑ̃̀nkù pɑ̀nwè kó dibɑnni bo di nɛinɛ̀,

díndi nɛ̀ di kpɛrɛ.

Kuyie n nɑ̀kɛ́mɛ̀ Isidɑyɛɛri kɔbɛ nɛ̀ Sudɑɑ kɔbɛ mudoò kpɛ́í

8 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nni mbɛ́innɛ̀ kɛ dɔ̀:

Eénɛ̀ ditɑ̃tɛheù Kibeɑ ɛì miɛkɛ!

Eénɛ̀ tɛkpɑ̀rìheutɛ̀ Dɑmɑɑ ɛì!

Potɛ́nɛ̀ tɛíkòntɛ̀ Bɛti-Afɛnni ɛì.

Bɛnsɑmɛɛ kɔbɛ! Nɛ̀ di ĩ́nkɛ̀ nkɛ.

9 M bo potɛ́ dìì yiè Efɑdɑimmu botí kɔbɛ,

bɛ ɛì bo dɔúnko.

N nɑ́ɑ́ ntì Isidɑyɛɛribɛ tì tu timɔ́mmɔnti nti.

10 Sudɑɑ kpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ tu bɛ̀ɛ̀ tɑɑ̀ bɛ̀mbɛ bɛtɔbɛ̀ kó sibɑɑ miɛkɛ,

Nɛ̀ dɛ kpɛ́í m miɛkɛ bo bɛ̀ dɑ̀tínnɛ́ mɛniɛ nhɔ̃ɔ̃ tɑmɛ̀ kukó.

11 Isidɑyɛɛribɛ díndi bɛ̀ɛ̀ do fɛ̃́ũnko bɛtɔbɛ̀,

di mmɔ̀nnì di fɛ̃́ṹrì mɛ̀ɛ̀ fɛ̃́ṹtímɛ̀ di mɛ̀ mɑ̀nnɛ̀mu,

di tũ ndɛtetìrɛ̀ kpɛrɛ ndɛ sɑ̃́ɑ̃̀.

12 N yóó nɑɑ́ ndimɔnsĩ̀nnì ndi

Isidɑyɛɛribɛ kpɛ́í,

Sudɑɑ kɔbɛ bo yɑ̀, kùù yonku bo ndònnɛ̀ kuninyonku ɔ̃ ndòmmɛ̀,

13 Isidɑyɛɛribɛ bɑntɛ́mu bɛ mɔmmú,

kɛ̀ Sudɑɑ kɔbɛ yɑ̀ bɛ yonku.

Isidɑyɛɛribɛ biɛ nɛ́ kɔ̀tɛ Asidii nwe

okpɑ̀ɑ̀tì diɛwè borɛ̀, ò mɛ mbɑ́ɑ́ nɑ kɛ́tɑɑ mbɛ mɔnni

ò bɑ́ɑ́ nɑ kɛ́dɛitɛ bɛ yonku.

14 Mí nKuyie mmíì di do

díndi Isidɑyɛɛribɛ dimɑnnì tɛ̃mɛ̀,

míì do Sudɑɑ kɔbɛ dicìrícìrìbii kɔ̃mɛ

kɛ̀ m pĩ nkɛ ɑɑkɛ́ kɛ kérí,

we mbo nɑ kɛ́fietɛ?

15 N yóó bɛ̀ yóumu kɛ́kò nkɛ́nkémmú

bɛ̀ bo bɑntɛ́mɛ̀ bɛ cɑɑ̀rìmɛ̀, kɛ́ n wɑmmú.

Bɛ̀ bo tɑ dìì mɔ̀nnì mɛyɛǹcɑɑ̀rìmɛ̀ miɛkɛ bɛ̀ bo n wɑmmú.

6

Bɛ̀ dɔ̀ɔ̀mɛ̀ kɛ́ndò mbɛ̀ wɛ̃̀tɛ kɛ tɑunnɛ̀ Kuyie

1 Mɛm̀mɛ kɛ̀ bɛ̀ɛ nɑ́kɛ́ bɛtɔbɛ̀ kɛ dɔ̀:

Tí wɛ̃tɛ ti Yiɛ̀ nKuyie mborɛ̀,

kuù ti potɛ́ kuù mɛ nyóó ti miɛkùnnɛ,

kuù ti kɔ̀utɛ kɛ̀ kuù yóó ti tɑɑ.

2 Dɛ̀ bo nyóó yĩ́ yɛwe yɛ̀dɛ́ɛ̀

kɛ̀ kù ti fòùkùnnɛmu,

diyiè tɑ̃ɑ̃́nnì kɛ̀ kù ti íi nkɛ̀ tí nkù wɛ̃nnɛ́ kɛ fòù.

3 Ti bɑntɛ́mu kɛ dò nKuyie ntu Kuyie,

yetɛnko kɛ tí kù bɑntɛ́.

Ti yɛ̃́mu kɛ dò ndɛ̀ ɔ̃ɔ̃ biitɛ kɛ́wentɛ́

fɛĩ́nkɛ̀mbóntɑɑfɛ̀ ɔ̃ɔ̃ yɔɔrɛmɛ̀ kɛtenkɛ̀

fɛ̀ ɔ̃ɔ̃ kɔtɛnímɛ̀ ku kpɛrɛ yó mmɛ ndò

kù í yóó pɑ̀ɑ̀ kù bo kɔtɛnímɛ̀.

4 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie mbɛ́i nkɛ dɔ̀:

M bo di yĩ́mɛ díndi Isidɑyɛɛribɛ nɛ̀ Sudɑɑ kɔbɛ?

Di n dɔ́ kɛ̀ dɛ̀ pɛ̃nkù mɛcɑ̃ɑ̃ mmɛ yɛkṹnwentɛ́wɛtɛ̀ tɛ̃mɛ̀,

kɛ dò ntimɑɑ̀ntì dòmmɛ̀ kɛ ɔ̃ɔ̃ mɑ̀ntɛ̀ kɛ́yotɛ dɛndɛ bɑ̀mbɑ̀.

5 Dɛɛ̀ te kɛ̀ m pɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑm̀bɛ̀ di kɔùrì,

kɛ̀ n di kùɔ pɑ́íí nɛ̀ tinɑ́ɑǹtì tìì yìɛ̀o n nùù miɛkɛ.

M beéntì dò m̀pɑ́íí nwe diwennɛ́cɑ̀nnì kɔ̃mɛ.

6 Di bo nni ndɔ́mɛ̀ dɛɛ̀ n nɑɑti,

dɛ̀ í tú di n feumɛ̀ iwũɔ̃ kɛ tuɔ̀.

Di bo bɑntɛ́mɛ̀ kɛ dò n tú di Yiɛ̀ nKuyie ndɛɛ̀ n nɑɑti,

kɛ pɛ̃ɛ̃tɛ́ di bo nni nfeumɛ̀ iwũɔ̃ kɛ tuɔ̀.

Isidɑyɛɛribɛ dɔ̀ɔ̀ri mɛ̀ɛ̀ yɛi

7 Kɛ̀ Kuyie mbɛ́i nkɛ dɔ̀:

Di tɔ̃ũ mɛ̀ɛ̀ botí mɛtɑummɛ̀ di dɔɔrinɛ̀mɛ̀ ditɔbɛ̀

mɛɛ̀ botí nku di tɔ̃̀tɛmɛ̀ n di dɔ̀ɔ̀nɛ̀ mɛ̀ɛ̀ tɑummɛ̀.

8 Kɑdɑɑdi ɛì tu mɛyɛi ndɔɔ̀rìbɛ̀ kpɛri ndi,

mɛnitiyĩ̀ĩ̀ nníɛ́kɛ́ dì.

9 Kɛ̀ ikuɔ́ nìùbɛ̀ nɑɑ́ mbɛnitikɔ̀ùbɛ̀,

kɛ okɛ Sisɛmmu kó kucɛ kɛ kɔù.

Dɛ̀ɛ̀ dɔ̀ɔ̀ri Sisɛmmu kó kucɛ dɛ̀ í dò nkɛ́yɑ̀.

10 Isidɑyɛɛribɛ dɔɔri isɔkɛ kpɛrɛ ndɛ,

bɛ̀ dɔuti dɔutinɛ̀ bɛtɔbɛ̀ mbɛ kɛ tònnɛ Isidɑyɛɛribɛ bɛmɔu.

11 Díndi Sudɑɑ kɔbɛ m bɑ̀ɑ́tímu kɛ bo di kɔ̃ũ tidiitì kɔ̃mɛ.

M bo wɛ̃tɛ kɛ́tíí ndìì mɔ̀nnì n nìtìbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ do cìɛ́tɛ́ kɛ́ntú tidɑɑtì.

7

Isidɑyɛɛribɛ dɔ̀ɔ̀ mɛ̀ɛ̀ yɛi mmɛɛ̀ yó nte kɛ̀ mɛyɛi mbɛ̀ tùɔ̀kɛní

1 Mɛm̀mɛ kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie mbɛ́i nkɛ dɔ̀:

N do dɔ́ dìì mɔ̀nnì kɛ́miɛkùnnɛ n nìtìbɛ̀,

kɛ́miɛkùnnɛ Isidɑyɛɛribɛ,

dɛ mɔ̀nnì ndi, bɛ yɛi nnɛ́ feitɛ́mɛ̀

nɛ̀ Sɑmmɑrii kɔbɛ kó kuyonku.

Bɛ kpɛrɛ dɛmɔu do tú mɛsoùmmɛ̀ mmɛ,

kɛ̀ bɛyóóbɛ̀ tɑɑ̀ sicɛ̃́ĩ kɛ̀ bɛnitiyɛibɛ firì icɛ.

2 Bɑ́ bɛ kóò mɔù yɛ̀mmɛ̀ í ò pɑ̃ kɛ dò n yɛ̃́ bɛ̀ dɔ̀ɔ̀ri mɛ̀ɛ̀ yɛi.

Ntɛ bɛ di mmɔ̀nnì kɛ̀ bɛ yɛi mbɛ̀ pĩ,

mmɛ̀ feitɛ́mu n yììkɛ̀.

3 Bɛ̀ dɔ̀ɔ̀ri mɛ̀ɛ̀ yɛi mbɛnìtìbɛ̀ kɛ̀ dɛ̀ nɑɑti bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀

kɛ soú bɛnìtìbɛ̀ kɛ̀ dɛ̀ nɑɑti sikpɑ̀ɑ̀tìbìí

4 Bɛmɔu bɛ̀ dɔuti dɔutinɛ̀ bɛtɔbɛ̀ mbɛ,

bɛ miɛkɛ dònnɛ̀ fɛpɛ̃́ɛ̃̀pṹnnɛ́tofɛ nfɛ bɛ̀ tɔ̀tìnnɛ fɛ̀,

kɛ̀ fɛ̀ wũɔ̃tɛ́, kɛ̀ bɛ̀ yóu kɛ tɛ̃́nkɛ í tikii,

kɛ bɑɑ̀ tipɛ̃́ɛ̃̀cootì bo múútímɛ̀.

5 Dikpɑ̀ɑ̀tìbɑnni yiè kɛ̀ sikpɑ̀ɑ̀tìbìí yɑ̃̀ kɛ́muɔ́,

kɛ́duɔ́ mbɛmɑ́ɑ̀ bɛnitiyɛibɛ.

6 Kɛ̀ bɛ̀ dɔ́ kɛ́bɔ nhokpɑ̀ɑ̀tì,

bɛ̀ ɔ̃ ntonnì fɛpɛ̃́ɛ̃̀pṹnnɛ́tofɛ kɔ̃mɛ mmɛ,

kɛyènkɛ̀ kɛ níí bonkɛ, dikṹnweńnì kɛ́cɔ́útɛ́ mɛdiɛ̀,

7 kɛ́cɔ́útɛ́ fɛpɛ̃́ɛ̃̀pṹnnɛ́tofɛ kɔ̃mɛ kɛ́tuɔ mbɛ̀ɛ̀ bɛ̀ ni,

kɛ̀ bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ duò bɛmɑ́ɑ̀ bɛmɑ́ɑ̀.

Òmɔù mɛ nyí n kuɔ̀nnɛ̀.

8 Isidɑyɛɛribɛ kɔɔrɛnɛ̀ ibotí tɛì nyi,

kɛ sɑ̃̀ɑ̃́tɛ́nɛ̀ kupɛ̃́mpɛ̃ńkù bɛ̀ í pèe nkù.

9 Kɛ̀ bɛpɔ̀ɔ̀bɛ̀ dèu bɛ wɛ̃rímú bɑ́ bɛ̀ í yɛ̃́,

kɛ̀ tiyùpɛ́ítì ketɛ́ bɛ yɔ ĩ́nkɛ̀ bɑ́ bɛ̀ í dɑkɛ.

10 Isidɑyɛɛribɛ fentɛ̀ tɛɛ̀ nɑ̀kɛ́ bɛ kpɛ́í.

Bɛ̀ mɛ nyí wɛ̃̀tɛní mí mbɛ Yiɛ̀ nKuyie m borɛ̀.

Bɑ́ nɛ̀ tìì kó dimɑ̀ɑ̀ bɛ̀ tùɔ̀kɛní ti miɛkɛ, bɛ̀ í n wɑmmú.

11 Isidɑyɛɛribɛ yɛimmu kɛ dònnɛ̀ dikpɛtìnɔ́nkperi,

bɛ̀ í mɔkɛ mɛyɛ̀mmɛ̀ bɛ̀ kɔ̀tɛ Esibiti nwe nɛ̀ Asidii

kɛ wɑnti mɛteèmmɛ̀.

12 Kɛ̀ bɛ̀ dɔ́ bɛ̀ɛ cuó nkɛ̀ɛ̀ bíɛ́kɛ̀,

m bo bɛ̀ bɔntɛ́ ticùɔ̀tì,

kɛ̀ tìì bɛ̀ pĩ ntinɔ̀tì kɔ̃mɛ,

kɛ̀ m bɛ̀ tié mbɛ̀ dɔ̀ɔ̀ mɛ̀ɛ̀ yɛi nkpɛ́í.

13 Di bo yɑ̀ díndi Isidɑyɛɛribɛ,

di í mɛ ndɔ́mɛ̀ kɛ n tɔ́ɔ́nnɛ̀,

di mɛ̀ nyetɛmɛ̀ n kpɛti, di kó dihɛì bo dɔúnko.

Di yɛ̀mmɛ̀ dò ndi bo nni soú nkɛ̀ n di dɛɛtɑ́ɑ̀?

14 Di í n kuɔ̀nnɛ̀ di yɛ̀mmɛ̀ mɛmɔu,

di ɔ̃ nkuɔ̀ nkɛ mítírì di dúɔ̀ ĩ́nkɛ̀ kɛ yɔ́ú dimɑ́ɑ̀,

kɛ dɔ́ tidiitì nti nɛ̀ mɛnɑɑ̀,

di í dɔ́ n kpɛti.

15 Míì do di tiè nkɛ di duɔ̀ mmuwɛ̃rímú,

nɛ̀ mɛmmɛ kɛ̀ di dɔ́ kɛ́ndɔɔ̀ mɛyɛi.

16 Di wɛ̃tiní Bɑɑdi borɛ̀ ndɛ, dɛ̀ í tú m borɛ̀

di dònnɛ̀ mutɑ̃mmù mùù kèétɛ́ mùmmu kɛ díí,

bɛ̀ yóó kuɔ di kó bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ nɛ̀ yɛsè nyɛ,

tinɑ́ɑ́nyɛiti di n nɑ̀kɛ́ tì kpɛ́í,

bɛ̀ bo di dɑɑ́ Esibiti ɛì miɛkɛ.

8

Kɑ̀ɑ buɔtí kuyɑɑkù ɑ yóó kɔ̃ṹ tɛfɔ̀dɔ́ntɛ̀ ntɛ

1 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie mbɛ́i nkɛ dɔ̀:

Eénɛ̀ ditɑ̃tɛheù mɛyɛi mmɛɛ̀ doti n kɔbɛ ɛì fɛcĩrifɛ kɔ̃mɛ.

Bɛ̀ cɑ̀ɑ̀rɛ̀ mɛ̀ɛ̀ kpɛ́í mmɛtɑummɛ̀ n do bɛ̀ dɔ̀ɔ̀nɛ̀ mɛ̀, kɛ yetɛ n tié.

2 Bɑ́ kɛ̀ bɛ̀ dɔ́ bɛ̀ n kuɔ́nnɛ̀ mɛ̀ɛ̀ botí kɛ dɔ̀:

Áú! Kuyie, tínti Isidɑyɛɛribɛ ti dɑ yɛ̃́mu,

fɔ̃́ɔ̃̀ ti te.

3 Isidɑyɛɛribɛ yetɛ mɛsɑ̀ɑ̀ mmɛ mudɔɔ̀rìmù,

dɛɛ̀ te kɛ̀ bɛ dootitɔbɛ̀ bɛ̀ bɛ̀tì.

4 Bɛ̀ pĩ̀ḿmú bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀, bɑ́ bɛ̀ í m beé,

kɛ tɑ̃nkɛ́ bɛnìùbɛ̀, bɑ́ n yí yɛ̃́,

kɛ tùótɛ́ bɛ mɑ́tì pɛ́ítì nɛ̀ bɛ sɔɔ nkɛ dɔɔrinɛ̀ sitenkɑɑnìi,

kɛ̀ sì bɛ̀ fétinko.

5 Sɑmmɑrii kɔbɛ!

Di kó fɛsɔɔmɑ́tìnɑ̀ɑ̀fɛ̀ fɛnfɛ n yí fɛ̀ dɔ́ fɛnɔ̀nfɛ̀,

m miɛkɛ kɛɛ̀ di yɛ̀.

Dɛ̀ yó nkɑ̃́ɑ̃́kɛ́ dɛ kɛ̀ di yóu di bo ncɑɑ̀rìmɛ̀?

6 Díndi Isidɑyɛɛribɛ díì dɔ̀ɔ̀ dɛ kó fɛsɔɔmɑ́tìnɑ̀ɑ̀fɛ̀,

fɛ̀ɛ̀ bo Sɑmmɑrii fɛ̀ í tú Kuyie,

fɛ̀ bo pɔntɛ kɛ́yɔurɛ yɔurɛ.

7 Di buɔtí kuyɑɑkù nku kɛ yóó kɔ̃ṹ fɛfɔ̀dɔ́nfɛ̀,

Dikotinùù mɑrì dɛ ntú:

kɛ̀ tiyòùtì í òtɛ mɛbii mbɛ̀ ɔ̃ɔ̃ í ntì nɑ̀ɑ mmuyuo.

Bɑ́ kɛ̀ tì ketɛ́ kɛ dɔ́ tìi pɛitɛ́, bɛpɔ̀ɔ̀bɛ̀ bɛɛ̀ yóó tì di.

8 Ibotí tɛì iì tiekɛ Isidɑyɛɛribɛ,

kɛ̀ bɛ̀ bo i miɛkɛ,

kɛ dò nkunɛnkù bɛ tɛ̃́nkɛ í dɔ́ kù.

9 Nɛ̀ bɛmɑ́ɑ̀ ndi bɛ̀ kɔ̀tɛmɛ̀ Asidii.

Bɛ̀ í tɔkunɛ̀ fɛsèfɛ̀ kɛ fɛ pĩĩ,

kɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ biɛ nɛ́ do ntinɛ́potì.

10 Kɛ̀ díndi bɑɑ dɔ́ dí mbɛ cu ticuuti,

dɛ mɔ̀nnì tùɔ̀kɛmu kɛ̀ m bo di tíí,

nkɛ Asidii kóo kpɑ̀ɑ̀tì di fɛ̃́ũ.

11 Isidɑyɛɛribɛ mɑɑ́ kɛ mɑɑ́ yɛwũɔ̃tɔ̀rɛ̀,

kɛ̀ yɛ̀ nɛ́ dɔkɛ bɛ̀ tɑnnɛ́ mɛyɛi mmiɛkɛ.

12 Bɑ́ kɛ̀ m bɛ̀ wɑ̃̀ri n kuɔ́ pɛ́u pɛ́u,

ì bo ndò ndɛ̀mɑrɛ̀ cɑ̀nnɛ̀ bɛ kpɛ́í.

13 Bɛ̀ n feu ìì wũɔ̃, bɛ̀ ì feu kɛ bo ncɑ́ɑ́ nyimɑɑ nyi.

Mí mbɛ Yiɛ̀ nKuyie n yí cɔú dɛ kó yɛpɑ̃rɛ̀.

N yí yóó yɛ̃̀ mbɛ yɛi nkpɛ́í, n yóó yṹɔ̃́mmu bɛ to,

kɛ̀ bɛ̀ɛ wɛ̃tɛ Esibiti.

14 Isidɑyɛɛribɛ yɛ̃̀mmu wèè bɛ̀ dɔ̀ɔ̀, kɛ mɑɑ́ sikpɑ̀ɑ̀tìcɛ̃́ĩ,

kɛ̀ Sudɑɑ kɔbɛ mɑɑ́ yɛhɛkɛ̀ diɛyɛ̀ pɛ́u kɛ̀ yɛ̀ fii nyiduotí.

M bo cṹũnko muhɑ̃ɑ̃́ nkɛ̀ mùu cɔ́útɛ́ dɛ kó yɛhɛkɛ̀ nɛ̀ dɛ kó sicɛ̃sɑ̀ɑ̀sì.

9

Isidɑyɛɛribɛ yóó di mɛ̀ɛ̀ sémmɛ̀ bɛtɔbɛ̀ ɛì

1 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie mbɛ́i nkɛ dɔ̀:

Díndi Isidɑyɛɛribɛ dɛ bɑ́ ndi nɑɑti

kɛ̀ di nyɑ̃nku ibotí tɛì kɔ̃mɛ,

kɛ yɛ̃́ mí ndi Yiɛ̀ nKuyie mmíì di temɛ̀

kɛ̀ di n yóu kɛ tũ̀nnɛ yɛbɔkɛ̀,

kɛ́ndɔuti dɔutinɛ̀ ditɔbɛ̀ kɛ cɔú dɛ kó ticuuti di puotì dɛ̀ tidiitì.

2 Di dɔ́ tidiitì nti nɛ̀ mɛkùɔ̀,

di mɛ mbɑ́ɑ́ dɛ̀ pɛ̀tɛ́,

di dɔ́ mɛnɑɑ̀ mpɑ̀mmɛ̀ mmɛ, di bɑ́ɑ́ mɛ̀ yɑ̀.

3 Isidɑyɛɛribɛ di tɛ̃́nkɛ í yó mbo,

mí ndi Yiɛ̀ nKuyie nhɛì miɛkɛ,

di wɛ̃timu Esibiti yoo Asidii.

Di yó nkɛ nyo ndi cìrìmù kɛ sɑ̃ũri dimɑ́ɑ̀.

Ti diitì yó nsɑ̀nnɛ̀ bɛ̀ bo nyommɛ̀ mɑ́ɑ̀ ndi

bɛ̀ í yóó pɛ́tɛ́ kɛ́tɑnnɛ̀ n cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ miɛkɛ.

4 Isidɑyɛɛribɛ tɛ̃́nkɛ í yó nni

m pɑ̃ɑ̃ ntidiitì bɛ̀ yɔɔrɛ tì mɛnɑɑ̀,

yoo bɛ̀ n fíé iwũɔ̃ kɛ̀ n dɛ̀ cɔutɛ́,

bɛ kó tidiitì yó ndò ntikúdiitì nti,

kɛ̀ wèè tì di ò sĩ̀ntɛmu,

bɛ̀ n yo mbɛ diitì bɛmɑ́ɑ̀ bɛ̀ bɑ́ɑ́ tì tɑnnɛ́ mí ndi Yiɛ̀ nKuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀.

5 Di nɛ́ bo nhɔ̃mmɛ yɛbɑɑ nkó yɛwe?

Di bo yĩ́mɛ m bɑnni yiè?

6 Di cokɛ́ mɛyɛi mbo di domɛ̀ mmɛ yɑ́ɑ̀bɑ?

Esibiti yóó di cɔ́útɛ́mu kɛ̀ Mɑnfisi ɛì ntú di kó kufɔ̃ti,

tisɑ̃mpotì bo dɑ́tínnɛ́ di nɛntì sɑ̀ɑ̀tì,

kɛ̀ tipotìi dɑ́tínnɛ́ di cɛ̃́ĩ.

7 Dɛ̀ tùɔ̀kɛmu mí ndi Yiɛ̀ nKuyie m bo yṹɔ̃́ ndɛ̀ di to,

dɛ̀ tùɔ̀kɛmu m bo di bekɛ́nɛ̀ dɛ̀,

di dò nkɛ́ tì bɑntɛ́mu díndi Isidɑyɛɛribɛ.

Díndi bɛ̀ɛ̀ nɑ̀ɑ́ nkɛ tú m pɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑǹtò tu kuyɛìnkù,

kòo yuwúoǹtì í yɛ̃́ o yɛ̀mmɛ̀.

Di yɛi ndɛu kɛ mɑ̀mɛ̀ di yɛ̃ĩti yó mmɛ mmɑ̀.

Di ò níí mmɛ̀ɛ̀ kpɛ́í nte kɛ̀ di nɑ́ɑ́ mmɛmmɛ.

8 Mí nKuyie mpɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑǹtò,

Kuyie nkuù yɛ̃ n di cɑu ndíndi Efɑdɑyimmu kɔbɛ,

kɛ̀ di n dii timɑ́tì n cɛ imɔu,

kɛ n níínnɛ̀ Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ miɛkoo.

9 Di fìíkú mɛyɛi mmiɛkɛ nkɛ weti weti,

di do bo Kibeɑ kɛ dòmmɛ̀, kù í yɛ̃̀ ndi yɛi.

Kuyie n yóó mɛ̀ ndi yietímu.

Kuyie nyɛ̀mmɛ̀ cɑ̀ɑ̀rɛ̀nɛ̀mɛ̀ ku nìtìbɛ̀

10 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie mbɛ́i nkɛ dɔ̀:

N do yɑ̀ Isidɑyɛɛribɛ mɛketimɛ̀ mɔ̀nnì,

kɛ̀ bɛ̀ ndònnɛ̀ fínyĩ̀ kó mutie mùù còḿmú dikpɑ́ɑ̀ mu kó yɛbɛ nyɛ.

N do yɑ̀ bɛ yɛmbɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ ndònnɛ̀ fìkíè kó yɛtebɛ yɛdɑɑyɛ̀ nyɛ, yɛ̀ɛ̀ bi kɛ̀ yɛ̀ mɔ̀nnì mu nyí tùɔ̀kɛ.

Kɛ̀ bɛ̀ɛ tuɔkɛní Bɑɑdi-Peɔɔ, bɛ̀ dɛ nfìé dibɔɔ̀ yɛiri Bɑɑdi

kɛ́dɔɔ̀ isɔkɛ kpɛrɛ, kɛ́nɑɑ́ mbɛ mɔ́mmɔmbɛ isɔkɛ,

kɛ́dontɛnɛ̀ bɛ bɔɔ̀.

11 Díndi Isidɑyɛɛribɛ di kó disɑ̃nni bo puù tɛnɔ̀tɛ̀ tɛ̃mɛ̀

kupɛitóo tɛ̃́nkɛ í yó mbo,

bɛ̀ bɑ́ɑ́ yɑ̀ opɔupómpúò ndi cuokɛ̀,

onitipòkù bɑ́ɑ́ cɔ́útɛ́ tipɔutì.

12 Bɑ́ kɛ̀ bɛ̀ pɛitɛ́ ibí,

m bo ì kùɔ bɑ́ ì mu nyí nɑɑ́ mbɛnìtìbɛ̀.

M bo bɛ̀ dɛ̀tɛ́nɛ̀ dìì mɔ̀nnì, bɛ̀ bo yɑ̀.

13 Isidɑyɛɛribɛ do dònnɛ̀ mupuommu mùù fìíkú

kɛtensɑ̀ɑ̀kɛ̀ mùmmu

di mmɔ̀nnì kɛ̀ bɛɛ̀ nɛ́ kɔrìnɛ̀ bɛ bí bɛkɔ̀ùbɛ̀ borɛ̀.

14 Mɛm̀mɛ kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie npɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑǹtòo bɛ́i nkɛ dɔ̀:

Ti Yiɛ̀ nKuyie nhɑ bo dɔɔ̀ bɑ Isidɑyɛɛribɛ?

Duɔ́ nkɛ̀ bɛ pobɛ̀ mpuo nkɛ̀ tì duòní,

mɔntɛ bɛ mɛmiɛ̀.

15 Kɛ̀ Kuyie nyíɛ́ kɛ́ bɛ́i nkɛ dɔ̀:

N yɑ̀ bɛ yɛi mmɛmɔu Kidikɑɑdi nwe,

dɛndɛ n ketɛ́mɛ̀ m bo bɛ̀ pɛ̃̀mmɛ̀,

bɛ dɔɔ̀rìmɛ̀ yɛimɛ kpɛ́í,

n yóó bɛ̀ bɛ̀timu n cĩ́ɛ̃̀tɛ̀,

n tɛ̃́nkɛ í yó mbɛ̀ dɔ́.

Bɛ kó bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ bɛmɔu òmɔù í yie n kpɛti.

16 Míì ɑ̃nnɛ́ tɛnɔ̀ùtɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ,

bɛ cĩ̀ɛ̃ nkpeímu, bɛ̀ tɛ̃́nkɛ bɑ́ɑ́ pɛitɛ́ yɛbɛ,

bɑ́ kɛ̀ bɛ̀ pobɛ̀ piɛ́,

m bo duɔ́nko mutenkṹṹ nkɛ̀ mùù kuɔ bɛ bí bɛ̀ dɔ́ ì i bɛ́ntì.

17 Ti Yiɛ̀ nKuyie m pĩ́ nkùù kó mutɔ̃mmú,

kù bɛ̀ yetɛmu kɛ yɛ̃́ bɛ̀ í yiemmɛ̀ ku kpɛti,

bɛ̀ yóó nhɑ̃́ɑ̃ntɛ ibotí tɛì miɛkɛ nkɛ.

10

Kuyie ncónnɛ́mɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ kó mubɔɔféù kɛ pɔ̀ntɛ bɛ kpɑ̀ɑ̀tìyuu

1 Isidɑyɛɛribɛ do dònnɛ̀ fínyĩ̀ kó mutie sɑ̀ɑ̀mù mmu,

kɛ pɛí mɛsɑ̀ɑ̀, bɛ̀ pɛitɛ́ dìì mɔ̀nnì kɛ sṹṹ,

nkɛ mɑɑ́ yɛwũɔ̃tɔ̀rɛ̀ pɛ́u,

bɛ̀ mɔ̀ɔ̀tɛ dìì mɔ̀nnì bɛ kpɛrɛ,

kɛ fííkú yɛbɔɔtɑ̃́rɛ̀ kɛ́ nyɛ̀ sɑ̃̀rì.

2 Bɛ̀ tu mɛyɛ̀mmɛ̀ mɛ̀dɛ́mɛ̀ yɛmbɛ̀ mbɛ,

bɛ̀ mɛ nyóó yɑ̀mu bɑ̀mbɑ̀ mbɛ yɛi nkó tiyeti,

mí mbɛ Yiɛ̀ nKuyie míì mɔ́mmuɔ nyóó puɔ mbɛ bɔɔwũɔ̃tɔ̀rɛ̀

kɛ́bɔ́kɛ́ bɛ bɔɔtɑ̃́rɛ̀.

3 Dɛ mɔ̀nnì bɛ̀ bo yĩ́: Ti í mɔkɛ okpɑ̀ɑ̀tì,

kɛ yɛ̃́ ti í mɔkɛmɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nkó kufɔ̃wɑɑ́.

Bɑ́ kɛ̀ ti do mɔkɛ okpɑ̀ɑ̀tì ò bo ti dɔɔ̀ bɑ?

4 Bɛ̀ nɑ̀ɑ́ ndɛtetìrɛ̀ ndɛ kɛ pɑrìku kɛ nɛ́ soú,

kɛ dɔɔ̀rinɛ̀ bɛtɔbɛ̀ mɛtɑummɛ̀.

Kɛ̀ tiyɑ́ɑ̀bìsíbeéntì sũ̀ṹ kɛ kɔù

fɛtùɔ̀rìfɛ̀ ɔ̃ɔ̃ yɛ̀mɛ̀ kupɛ̃ nyĩ́nkɛ̀

kɛ̀ fɛ dɔ̀mmɛ̀ɛ kuɔ mɛ̀ɛ̀ botí tidiitì.

5 Sɑmmɑrii ɛì kɔbɛ yĩ̀ɛ̃̀kù fɛsɔɔmɑ́tìnɑ̀ɑ̀fɛ̀,

fɛ̀ɛ̀ bo Bɛti-Afɛnni fɛ kpɛ́í,

kòo nìtìbɛ̀ kuɔ́ nyɛkúdɑbùò

kɛ̀ ikuɔ́ nìùbɛ̀ɛ kuɔ́ ntinɔnniɛti.

Fɛsɔɔmɑ́tìnɑ̀ɑ̀fɛ̀ wɛ̃rímú dɛ̀itɛmu kɛ̀ bɛ̀ fɛ̀ ìtɛ́nɛ̀.

6 Bɛ̀ bo fɛ̀ kònnɛ̀ Asidii kɛ́ fɛ̀ pɑ̃ okpɑ̀ɑ̀tì diɛwè.

Ifɛi bo pĩ́ nhEfɑdɑimmu kɔbɛ dɛ mɔ̀nnì.

Bɛmbɛ Isidɑyɛɛribɛ bɛ̀ bo demmu bɛ̀ borɛ̀ kɛ tũ̀nnɛ dɛ kó kucɛ.

7 Sɑmmɑrii ɛì kpɛrɛ dèèmu nɛ̀ di kóo kpɑ̀ɑ̀tì,

o kpɛrɛ dònnɛ̀ ticɑ́dɛ̀ncɑ́útì ɔ̃ɔ̃ yɛntɛ́mɛ̀ mmɛ dibinni miɛkɛ.

8 Bɛti-Afɛnni kó yɛbɔɔwũɔ̃tɔ̀rɛ̀ yɛ̀ɛ̀ do te kɛ̀ bɛ̀ dɔ̀ɔ̀ri mɛyɛi,

yɛ̀ bo puɔ ntipotì nɛ̀ tisɑ̃mpotì kɛ̀ dɛ̀ɛ yɛ̀ dɑ̀tínnɛ́,

dɛ yiè bɛ̀ bo nnɑ́ɑ́ nyɛtɑ̃rɛ̀ kɛ tú:

Ti kɑ̃ɑ̃́nnɛ̀, kɛ nnɑ́ɑ́ sitɑ̃ɑ̃́ kɛ tú:

Donnɛ̀nní ti ĩ́nkɛ̀ kɛ tí yɑ̃kɛ.

Isidɑyɛɛribɛ buɔtí dɛ̀, bɛ̀ yóó dɛ nkɔ̃ṹ

9 Mɛm̀mɛ kɛ̀ Kuyie nni mbɛ́innɛ̀ kɛ dɔ̀:

Isidɑyɛɛribɛ do bo Kibeɑ nwe kɛ́dɔɔ̀ mɛyɛi.

Nɛ̀ yíenní kɛ sɔkɛ́ kɛ mɛ̀ dɔ̀ɔ̀ri,

dɛ̀ wennimu kɛ dò mbɛ̀ɛ̀ bɛ̀ do mudoò weè Kibeɑ miɛkɛ bɑkɛ.

10 N yìtɛ́ kɛ còḿmúmu kɛ bo bɛ̀ kpɑnnɛ̀.

Ibotí imɔu bo wɛ̃nnɛ́ kɛ́ bɛ̀ tié mmɛyɛi mmɛdɛ́ bɛ̀ dɔ̀ɔ̀ mɛ̀ kpɛ́í.

11 Isidɑyɛɛribɛ dònnɛ̀ dinɑɑsɛrì ndi bɛ̀ tũ̀ntɛ di,

kɛ di nɔ ndi tɔ̃mmú mɛsɑ̀ɑ̀ nkɛ puotì tidiitì,

kɛ̀ n yɑ̀ dɛ kó dinɑɑsɛrì fɔ̃̀níí wennimɛ̀,

kɛ̀ dì buú nyɛnɑɑkɑ̃ kó kudɔú,

kɛ̀ Sudɑɑ kɔbɛ bo nduɔ̀

kɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ pùɔ̀ nyɛdombiɛ.

12 Buɔtínɛ̀ dɛ̀ɛ̀ tu mɛwetímmɛ̀ kpɛrɛ,

kɛ́kɔ̃ṹ yɛbɛ yɛ̀ɛ̀ tu n kó mɛsɑ̀ɑ̀.

Sɛ̃ĩ́nɛ̀ kupɑku pɑ̀nkù,

dɛ̀ tùɔ̀kɛmu kɛ dò di n wɑmmú mí ndi Yiɛ̀ nKuyie,

kɛ́nkémmúnɛ̀ m bo cṹũnkomɛ̀ n kó mɛsɑ̀ɑ̀ ndi ĩ́nkɛ̀.

13 Di buɔtí kuyonku nku kɛ kɔ̃ṹ mɛyɛi,

di yɑ́ɑ̀bìsí di pɛitɛ́ dɛ̀ di dɛ nyo.

Di do tɑ̃́ di mɔ́mmɔmbɛ di kó muwɛ̃rímú mmu

nɛ̀ di ɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ sũmɛ̀.

14 Nɛ̀ dɛ kpɛ́í nkunɔɔ̀ròo bo ɑ̃nnɛ́ di nìtìbɛ̀ cuokɛ̀.

Kɛ̀ di ɛkɛ̀ yɛkperɛ̀ iduotí fitɛ́ yɛ̀ɛ puɔ.

Sɑdimɑnni do pɔ̀ntɛ mɛ̀ɛ̀ botí Bɛti-Adibɛnni mudoò miɛkɛ,

kɛ́kuɔ tibíyɔ̃tì nɛ̀ ti bí, di kpɛrɛ yó mmɛ ndò.

15 Dɛɛ̀ yóó di tuɔkɛní díndi Isidɑyɛɛribɛ,

di yonku diɛkù di dɔ̀ɔ̀ dɛ̀ Betɛɛdi dɛ kpɛ́í nkɛ,

dɛ̀ bo nyóó wentɛ́ kɛ di kóo kpɑ̀ɑ̀tì kpɛrɛ dèèmu.

11

Kuyie ndɔ́mɛ̀ ku kɔbɛ bɑ́ bɛ̀ í bɑntɛ́

1 Kɛ̀ Kuyie mbɛ́i nkɛ dɔ̀:

N dɔkɛ Isidɑyɛɛribɛ nɛ̀ bɛ bíkɛ́mbɛ́ntì nti,

kɛ́ bɛ̀ yu bɛmbɛ bɛ̀ɛ̀ tu m bí,

kɛ́ bɛ̀ dènnɛ Esibiti.

2 Kɛ̀ nní mbɛ̀ yu kɛ̀ bɛ̀ n dɛ́tirìnɛ̀,

kɛ feu dibɔɔ̀ Bɑɑdi kɛ tuɔ̀ nsitenkɑɑnìi tihúúntì.

3 Míì mɔ́mmuɔ n do bɛnkɛ Isidɑyɛɛribɛ mucèmmu,

kɛ́ mbɛ̀ ùúkú nɛ̀ m bɑɑ̀

bɛ̀ mɛ nyí bɑntɛ́ kɛ dò m bɛ̀ yùɔ̀ri.

4 Kɛ̀ m bɛ̀ ni mɛyɔɔ̀mmɛ̀ kɛ bɛ̀ dɔ́ mɛdiɛ̀.

Kɛ bɛ̀ yùɔ̀ri obíyuɔ̀rì ɔ̃ ntɔmɛ̀ dɛbirɛ kɛ̀ dɛ̀ wɑ́ɑ̀rì,

kɛ dɛ̀ duɔ̀ ntidiitì.

5 Isidɑyɛɛribɛ mɛ̀ nyetɛmɛ̀ bɛ̀ bo wɛ̃tɛnímɛ̀ m borɛ̀,

bɛ̀ í wɛ̃ti Esibiti, Asidii kóo kpɑ̀ɑ̀tì weè yó mbɛ̀ te.

6 Mudoò muù yó mbo bɛ ɛì,

dɛ̀mɑrɛ̀ í yó mbo dɛ̀ɛ̀ bo mù còńnɛ́,

bɛ̀ tɑ̃ɑ̃tɛ́ ti kó mucɔ̃́ntimu mmu dɛndɛ.

7 N nìtìbɛ̀ m bùtínnɛ́mu pɑ́íí,

kɛ̀ m bo kɛĩ́nkɛ̀ kɛ bɛ̀ yu

bɑ́ bɛ̀ kóò mɔù í dɔ́ kɛ́ íinní o yuu,

8 M bɑ́ɑ́ nɑ kɛ́ di yóu díndi Isidɑyɛɛribɛ!

Isidɑyɛɛribɛ m bɑ́ɑ́ nɑ kɛ́ di bɔntóo,

m bɑ́ɑ́ nɑ kɛ́ di yóu n dɔ̀ɔ̀mɛ̀ Adimɑ,

m bɑ́ɑ́ nɑ kɛ́ di dɔɔ̀ n yĩ́mɛ̀ Seboimmu kó yɛhɛkɛ̀,

n yɛ̀mmɛ̀ mɛɛ̀ cɑ̀ɑ̀rɛ̀ kɛ̀ mɛsémmɛ̀ m pĩ ndi kpɛ́í.

9  N yí yóó yóu kɛ̀ m miɛkɛ di yɛ̀ díndi Isidɑyɛɛribɛ,

n yɛ̀mmɛ̀ í yie m bo di kuɔmɛ̀,

n tú Kuyie nku n yí tú onìtì,

n tú Kuyie nku kɛ dò mpɑ́í pɑ́í,

n yí yóó yóu kɛ̀ m miɛkɛɛ di yɛ̀ kɛ́tontɛ́.

10 N nìtìbɛ̀ bɛ̀ do pĩ̀ḿmú bɛ̀ kɛ́kònnɛ̀ yɛhɛkɛ̀ tɛyɛ̀,

bɛ̀ wɛ̃tinímu, mí mbɛ Yiɛ̀ nKuyie nkɛ̀ m bo mbɛ̀ ni,

kɛ kontí dicìrícìrì tɛ̃mɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ tũ.

Bɛ bí bo yɛ̀nní diyiè tɑɑ̀ kɛ̀ɛ̀ bíɛ́kɛ̀

kɛ́nkpeutí kɛ́kɔtɛní m borɛ̀.

11 Bɛ̀ itinímu Esibiti sikpɑ̃̀ncɛ́ndéi kɔ̃mɛ.

Kɛ itiní Asidii yɛkpɛtìnɔ́nkperɛ tɛ̃mɛ̀,

kɛ̀ m bo bɛ̀ tɑnnɛ̀ bɛ cɛ̃́ĩ miɛkɛ kɛ̀ bɛ̀ mbo.

Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie m míì bɛ́i.

12

Isidɑyɛɛribɛ tumɛ̀ siyɑ́ɑ̀bìsí yɛmbɛ̀

1 Kɛ̀ Kuyie mbɛ́i nkɛ dɔ̀:

Isidɑyɛɛribɛ n sũ̀ṹnnɛ̀ siyɑ́ɑ̀bìsí nsi,

Isidɑyɛɛribɛ n ciímmu,

kɛ̀ Sudɑɑ kɔbɛ bɛɛ̀ kpɑɑ́ kɛ n tɑunɛ̀

kɛ dɔɔri n dɔ́ dɛ̀ sɑ̃́ɑ̃̀ mí nKuyie,

kùù dò mpɑ́í pɑ́í.

2 Isidɑyɛɛribɛ dii mɛkùɔ̀ nhEsibiti kɔbɛ

kɛ wɑɑ̀ ntìì nɛ́potì dònnɛ̀ kuyɑɑkù nku,

bɛ̀ dɔ̀ɔ̀rinɛ̀ Asidii kɔbɛ mɛ̀ɛ̀ tɑummɛ̀

dònnɛ̀ diyiè yìɛ̀ní kɛ̀ɛ̀ bíɛ́kɛ̀ kó kuyɑɑtonnìkù nku.

Bɛ̀ sũ̀ṹ nsiyɑ́ɑ̀bìsí nsi nɛ̀ mucɑɑ̀rìmù.

3 Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie, nnɛ̀ Sudɑɑ kɔbɛ ti mɔkɛ tinɑ́ɑǹtì nti,

m miɛkɛ kɛɛ̀ yɛ̀ Sɑkɔbu yɑɑ̀bí,

kɛ̀ n yóó bɛ̀ potɛ́ kɛ́ bɛ̀ yietí bɛ yɛi.

4 Bɛ yɑ̀ɑ̀rì Sɑkɔbu do kpɑɑ́ o yɔ̃ pɔutì miɛkɛ nkɛ

kɛ́cɔutɛ́ o kóo kótì fɔ̃̀tìrì.

O kòtɛ́ dìì mɔ̀nnì kɛ́mɑnɛ̀ mí nKuyie,

5 kɛ́mɑnɛ̀ n tɔ̃nnì kɛ̀ dìi ò nɑ kòo kuɔ́ nkɛ́ dì bɑ̀ńtɛ̀

dɛ kó difɔ̃nkúò kòo m mɑ́ɑ́nɛ̀ Betɛɛdi kɛ̀ tí nnɑ́ɑ́.

6 Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie m míì yètìrì tu Mpɑkɛdɑɑ.

Bɛ̀ n yu kɛ tú ti Yiɛ̀ nKuyie nku.

7 Fɔ̃́ nSɑkɔbu ɑ wɛ̃tinímu m borɛ̀,

ɑ́ nnitì kɛ dɔɔri dɛ̀ɛ̀ sìɛ́,

kɛ́ nni mbuɔ́ mí nhɑ Yiɛ̀ nKuyie mmíì dɑ te.

8 Kɑnnɑhɑ̃ɑ̃ kɔbɛ tɔ siyɑ́ɑ̀bìsíbièpeé nsi,

kɛ nɔnnɛ̀ bɛ̀ bo ciitɛ́mɛ̀ otɔù kɛ́di.

9 Kɛ̀ Isidɑyɛɛri kɔbɛ nɑ́ɑ́ nkɛ tú ti kpɑ̀rìkɛ̀mu

kɛ mɔ̀ɔ̀tɛ ti kpɛrɛ mɛdiɛ̀.

Ti pĩ mmutɔ̃mmú mmu kɛ cɔ̃ntɛ dɛ̀ í tú mɛyɛi.

10 Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie mmíì di te nɛ̀ di do bomɛ̀ Esibiti,

n wɛ̃ti kɛ bo di dɔɔ̀ bɛcièmbɛ̀ mbɛ.

Kɛ̀ di nhɑ̃ titouti miɛkɛ,

di do ɔ̃ ndòmmɛ̀ titouti kó yɛbɑɑ mmiɛkɛ.

11 Dɛ mɔ̀nnì m bo duɔ́ n nɑ́ɑǹtì m pɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑm̀bɛ̀,

kɛ́ bɛ̀ bɛnkɛ mɛbɛnkùmɛ̀ pɛ́u

m bo duɔ́ nkɛ̀ m pɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑm̀bɛ̀ nnɑ́ɑ́ nyɛnɑ́ɑǹhɑ̃ntíyɛ̀.

12 Kɑdɑɑdi ɛì kɔbɛ tú mɛyɛi ndɔɔ̀rìbɛ̀ mɔ́mmɔmbɛ mbɛ,

dɛɛ̀ te kɛ̀ bɛ̀ nɑ̀ɑ́ ndɛtetìrɛ̀,

bɛ̀ feu yɛnɑɑdɑkɛ̀ nyɛ sɑ̃́ɑ̃̀ Kidikɑɑdi,

kɛ̀ bɛ wũɔ̃tɔ̀rɛ̀ nɑɑ́ nyɛkɔ̀tɛ̀ dòmmɛ̀ dɛpɑɑ mmiɛkɛ.

13 Sɑkɔbu do cokɛ́ kɛ́kɔtɛ Arɑmu nwe,

Isidɑyɛɛri dɛ mpĩ mmutɔ̃mmú onitipòkù kpɛ́í,

Onitipòkù kpɛ́í nkɛ ò dɔ̀ɔ̀mɛ̀ omɑ́ɑ̀ opecɛ̃nti.

14 Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie n do tɔ̃nko m pɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑǹtò nwe

kòo bɛ̀ dènnɛ Esibiti,

kɛ̀ n duɔ́ nkɛ̀ wèe mbɛ̀ ni

15 Isidɑyɛɛribɛ n cɑ̀ɑ̀rɛ̀ mɛdiɛ̀ mmɛ mí mbɛ Yiɛ̀ nKuyie.

N yóó bɛ̀ yietímu mɛnitiyĩ̀ĩ̀ bɛ̀ còúmmɛ̀,

kɛ́ bɛ̀ fɔ̀ɔ́ mbɛ yɛi.

13

Kuyie mpotɛ́mɛ̀ ku nìtìbɛ̀ bɛ̀ kù yetɛ mɛ̀ɛ̀ kpɛ́í

1 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie mbɛ́i nkɛ dɔ̀:

Efɑdɑimmu wuɔ nkɔbɛ do ɔ̃ nnɑ́ɑ́ nkɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ kpeutímu,

bɛ̀ do tú bɛnitidiɛbɛ̀ mbɛ Isidɑyɛɛribɛ miɛkɛ,

kɛ nɛ́ sɑ̃ũ mbɛmɑ́ɑ̀ nɛ̀ dibɔɔ̀ Bɑɑdi kɛ ku.

2 Nɛ̀ yíenní kɛ̀ di kpɑɑ́ sɔkɛ́ kɛ dɔɔri mɛyɛi,

kɛ yiɛnko timɑ́tì pɛ́ítì kɛ mɑ́ɑ́tí sitenkɑɑnìi,

kɛ tóú timɑ́tì pɛ́ítì kɛ dɔɔri sitenkɑɑnìi di dɔ́mɛ̀,

Dɛndɛ kó dimɑ̀ɑ̀ díì dɛ̀ dɔ̀ɔ̀nɛ̀ di nɔu kɛ nɛ́ sì wɑ́ɑ̀rì,

kɛ nɑ́ɑ́ nditɔbɛ̀ kɛ si feu inɑ̀ɑ̀kɛ.

3 Dɛɛ̀ kpɛ́í nte kɛ̀ di yóó yotɛ timɑɑ̀ntì tɛ̃mɛ̀,

kuyɑɑkù ɔ̃ɔ̃ túótɛ́ mɛ̀ɛ̀ botí kufɑ̃ɑ̃̀kperíkù,

kuyukú ɔ̃ɔ̃ yɛ̀mɛ̀ tɛcɑ́dopòtɛ̀.

4 Díndi Isidɑyɛɛribɛ, nɛ̀ di yɛ̀mɛ̀ Esibiti míì di te,

n kó difɔ̃nkúò di Yiɛ̀ nKuyie ntɛkù í bo di yĩ̀ɛ̃́tɛ́ kù,

n kó difɔ̃nkúò odɛɛtíwè tɔù mɔù í bo.

5 Míì do di bonɛ̀ dikpɑ́ɑ̀ tɛdɔntɛ̀ miɛkɛ,

kutɑyiɛtí miɛkɛ.

6 Di tùɔ̀kɛ dìì mɔ̀nnì kɛtensɑ̀ɑ̀kɛ̀ kɛ́di kɛ́nsɑ̀nnɛ̀,

di di dìì mɔ̀nnì kɛ dɛ,

kɛ mɔ̀ɔ̀tɛ tɛfentɛ̀ kɛ́ n yɛ̃̀.

7 Mɛm̀mɛ n nɑɑ́mmɛ̀ di kpɛ́í ndicìrícìrì,

n sɑ̃̀ɑ̃́tɛ́nɛ̀ dimɑnnì ndi,

kɛ okɛ kucɛ kɛ di díí.

8 N yóó di do kumuntonkù kùù mɔ̀ńtɛ́ ku bí ku kɔ̃mɛ mmɛ,

m bo di kɛ̃tɛ́ kucìrícìrìyɔ̃kù tɛ̃mɛ̀.

Musĩ̀mmù bo di yɔurɛ.

9 Isidɑyɛɛribɛ di kúmu,

di í n dɔ́ mɛ̀ɛ̀ kpɛ́í

míì mɑ́ɑ̀ nɑ nnɑ kɛ di teènnɛ̀.

10 Di kóo kpɑ̀ɑ̀tì í yie borɛ ò bo di teènnɛ̀mɛ̀?

Yé di kó bɛ̀nìùbɛ̀ íbiɛ?

Di do m békú kɛ tú n di duɔ́ nwèè kpɑ̀ɑ̀tì nɛ̀ bɛ̀ɛ̀ nìùbɛ̀?

11 M miɛkɛ kɛɛ̀ do yɛ̀nní kɛ̀ n di duɔ́ ndɛ kó bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀

kɛ̀ bɛ̀ dɔ̀ɔ̀ dɛ̀ɛ̀ í wenni kɛ̀ dɛ̀ n yonkɛ kɛ̀ m bɛ̀ dɛ̀itɛ.

12 N cũɔ̃́ Isidɑyɛɛribɛ kó mɛyɛi n dɔukù nku,

m mɛ sɔ̀nnɛ dìì sɔrì mɛ̀ bɑ́ɑ́ nɑ kɛ́yɛ̀.

13 Kuyonku kùù bo di pĩ́,

kù bo ndònnɛ̀ kupɛitɛ́yonku ɔ̃ɔ̃ pĩ́mmɛ̀ onitipòkù.

Dɛbirɛ di púó ndɛ̀ mɛ ntú dibíyɛìnnì ndi,

dɛ̀ í dɔ́ kɛ́yɛ̀nní.

14 N yí yóó di dɛɛtɛ́nɛ̀ kudɔnkù,

n yí yóó di dɛɛtɛ́nɛ̀ mukṹṹ.

Mukṹṹ nyé ɑ kpɑ̀rìnɛntì?

Kudɔukù yé ɑ wɛ̃rímú mùù kɔ̀ù?

15 Mɛsémmɛ̀ tɛ̃́nkɛ í n tɔ́kɛ́nɛ̀.

Bɑ́ nɛ̀ Isidɑyɛɛri kɔbɛ kpɛrɛ mɛ nyiémmɛ̀ o kɔbɛ cuokɛ̀

diyiè yìɛ̀ní kɛ̀ɛ̀ bíɛ́kɛ̀ kó kuyɑɑkperíkù kɔ̀rinímu,

kuyɑɑkù kùù tònnì ku kèrínímu

dikpɑ́ɑ̀ tɛdɔntɛ̀ bíɛ́kɛ̀,

kɛ̀ yɛnɛ́bòrɛ̀ bo kṹṹ, kɛ̀ di birɛɛ kpeí.

Dɛ kó kuyɑɑkù bo kɑ́útɛ́ di kpɑ̀tì di mɔkɛ tì,

di kpɛrɛ dɛsɑ̀ɑ̀rɛ̀ kó dimɑ̀ɑ̀.

14

1 Sɑmmɑrii kɔbɛ yóó yɑ̀mu bɛ yɛi nkó tiyeti,

kɛ yɛ̃́ bɛ̀ n yetɛmɛ̀ mí mbɛ Yiɛ̀ nKuyie nkùù bɛ̀ te.

Bɛ̀ bo bɛ̀ fìé kɛ́nɑu ibíbɛ́nní,

kɛ́puoti bɛpɔupómpómbɛ̀.

Isidɑyɛɛribɛ yóó wɛ̃tɛ kɛ́yiémmɛ̀ Kuyie nɛ̀ bɛ̀ yɛ̀mmɛ̀ mɛmɔu

2 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie mbɛ́innɛ̀ ku pɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑǹtò kɛ dɔ̀:

Díndi Isidɑyɛɛribɛ wɛ̃tɛnɛ̀ní mí ndi Yiɛ̀ nKuyie m borɛ̀,

mí nwèè di te kɛ yɛ̃́ di yɛi mmɛɛ̀ di bɔmmɛ̀.

3 Wɛ̃tɛnɛ̀ní Kuyie mborɛ̀ kɛ́ kù nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀:

Kuyie nhɑ tú wèè dɛ̀ì wènwe mɛyɛi,

dɛitɛ ti yɛi nkɛ́cɔutɛ́ ti pɑ̃rɛ̀

yɛ̀ɛ̀ tu yɛsɑ̃ɑ̃ nti dɑ duɔ̀ nyɛ̀,

ti nɑ ndɑ fìé ìì nɑ̀ɑ̀kɛ kó difɔ̃̀tìrì.

4 Asidii weè í yóó ti dɛɛtɛ́,

ti tɛ̃́nkɛ í yóó dekɛ sikpɑ̀rìsɛ̃ĩ́,

ti mɛ ntɛ̃́nkɛ í yóó yĩ́

sitenkɑɑnìi ti dɔ̀ɔ̀ sì nɛ̀ ti nɔu

sì tu Kuyie,

Kuyie nfɔ̃́ɔ̃̀ mɑ́ɑ̀ ɔ̃ɔ̃ kuɔ́ ndɛciribirɛ mɛsémmɛ̀.

5 N yóó miɛkùnnɛmu Isidɑyɛɛribɛ

bɛ kó mumɔmmú muù tu bɛ̀ bo n yetírímɛ̀ n kpɛti.

M bo bɛ̀ dɔkɛ nɛ̀ n yɛ̀mmɛ̀ mɛmɔu,

m miɛkɛ tɛ̃́nkɛ í yó mbɛ̀ pɛ́ì.

6 N yó ndò ntinɛ́mɑɑ̀ntì nti Isidɑyɛɛribɛ kpɛ́í,

bɛ̀ bo pórí mutepóó tɛ̃mɛ̀,

bɛ cĩ̀ɛ̃ m bo tɑ kɛtenkɛ̀ Dimɑɑ kó dɛtie nkpɛyi kɔ̃mɛ.

7 Bɛ bɑkɛ bo sɛntɛ̀ kɛ́nwenni odìfíè kó ibɑkɛ kɔ̃mɛ,

kɛ̀ bɛ pórímú kó kufɔ̃ɔ̃ku ndònnɛ̀ Dimɑɑ kó dɛtie nkɔku.

8 Bɛ̀ wɛ̃tinímu kɛ bo díɛ́kɛ́ n kó mɛdɛ́ɛ̀,

kɛ́kúútí dɛpɑɑ nkɛ̀ tidiitìi ɑ̃nnɛ́,

kɛ̀ bɛ̀ɛ pórí fínyĩ̀ kó mutie nkɔ̃mɛ,

kɛ̀ bɛ yètìrì feitɛ́ Dimɑɑ ɛì kó mɛnɑɑ̀ nkpɛri dòmmɛ̀.

9 Díndi Isidɑyɛɛribɛ,

di kpɛti tɛ̃́nkɛ í bonɛ̀ yɛbɔkɛ̀,

n cɔutɛ́mu di bɑ́ɑmmìi, kɛ dɑ̀ɑ̀tɛ di kpɛ́í,

n dònnɛ̀ mutie bɛ̀ tu mù mmu sìpɛ̀rɛ́sì,

n fɑ̃ɑ̃̀tì í yorì, míì borɛ̀ ndɛ di yó mpɛ́úmɛ̀ yɛbɛ.

10 Di mɔkɛmu mɛyɛ̀mmɛ̀ keènɛ̀ di m̀pɑ́tíri kó tinɑ́ɑǹtì,

wèè ciì weè bo ti yĩ́ɛ̃́tɛ́,

Kuyie nkó kucɛ síɛ́mu, bɛ̀ɛ̀ wetí kɛ̀ bɛ̀ kù tũ

bɛ̀ɛ̀ yetírí Kuyie nkpɛti kɛ̀ bɛ̀ bètírí.

* 2:4 Dɛ kó yɛnɑ́ɑǹkékɛ̀ nɑ̀ɑ́ nyIsidɑyɛɛribɛ yóumɛ̀ mmɛ bɛ

* 3:1 Fínyĩ̀ kó yɛkɑ̀tìndɑ̀: Ibɔɔkuɔ́ mɑì nyi. Bɛnitipòbɛ̀ bɛɛ̀ do ɔ̃ mpɑ̃ɑ̃ ndibɔɔ̀ bɛ̀ tu dì Asitɑritee dɛ kó yɛkɑ̀tìndɑ̀.

Sowɛɛri

1

2

3

4

Sowɛɛri

Di mpɑ́tíri tɔ tìì nɑ́ɑǹtì

Sowɛɛri kó dipɑ́tíri nɑ́ɑ́ nKuyie nkó diyiè kpɛ́í nkɛ kɛ bɛnkú dì dòmmɛ̀. Kɛ nɑ́ɑ́ nKuyie mpuotìmɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ bɛ borimɛ bɛ̀ mɔ̀kɛmɛ̀ kpɛ́í kɛ̀ dɛ̀ ntukúnɛ̀ bɛmbɛ nɛ̀ Kuyie mbɛ kó mɛtɑummɛ̀ bíɛ́kɛ̀. Kòo nɑ́kɛ́nɛ̀ múnkɛ Kuyie mpuotìmɛ̀ yɛbotɛ̀, bɛ̀ dɔ̀ɔ̀ri dɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ dɛ kpɛ́í. Kòo bɛ̀ nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Mɛyɛi mmɛɛ̀ bɛ̀ tùɔ̀kùní Kuyie nniinnímɛ̀ mmɛ kɛ̀ ku kó diyiè nɛ́ tũ̀nni, dɛ kó mɛyɛi mmɛɛ̀ tu fɛcofɛ nɛ̀ kutɑyiɛtí. O nɑ́ɑǹtì kũ̀nnì dò mpɑ́íí nwe diì tu: Kuyie nkɔbɛ tɑ tidɑwɑntì miɛkɛ nkɛ, kɛ dò nkɛ́wɛ̃tɛní Kuyie mborɛ̀ kɛ́ kù bɑ̀ńtɛ̀ kɛ̀ kùu bɛ̀ cĩ̀ɛ̃́ nkɛ́ bɛ̀ dɛɛtɛ́. Kuyie mmiɛkɛ bɛ̀ do kɛ̀ kù bɛ̀ potɛ́ tìì yɛ̃ĩti yóó deèmu, kɛ̀ bɛ̀ɛ wɛ̃tɛ kɛ́mɔɔtɛ bɛ kpɛrɛ, kɛ̀ Sowɛɛri dɔ̀ Kuyie nyóó kuɔmu yɛbotɛ̀ kɛ́mbonɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ, Kuyie nkó mɛborimɛ bɛ cuokɛ̀, dɛɛ̀ dɔ̀ɔ̀ Pɑ̃̀ntikótì yiè Muyɑɑ́ nsɑ̀ɑ̀mù cùtɛ́ní dìì yiè bɛnìtìbɛ̀ ĩ́nkɛ̀ 3:1-2, Yesu tɔ̃rɛ̀. 2:16-21.

Di mpɑ́tíri nɑ́ɑǹtì duɔ́ kɛ dòmmɛ̀

1. Kuyie mbɛ̀ potɛ́ tìì yɛ̃ĩti kó kumɑ̀nku 1:1-2:27

2. Kuyie nnɑ̀kɛ́mɛ̀ Muyɑɑ́nsɑ̀ɑ̀mù kpɛti 3:1-2

3. Kuyie nkó diyiè yóó tuɔkɛmɛ̀ kɛ̀ kùu dɛɛtɛ́ ku kɔbɛ 3:3-4:21

1

1 Di m̀pɑ́tíri ti nɑ́ɑ́ nti Yiɛ̀ nKuyie mbɛ́innɛ̀ tìnti Petuyɛɛdi birɛ Sowɛɛri.

Mɛyɛi mmɛ̀ɛ̀ doti Isidɑyɛɛribɛ

2 Díndi bɛkótíbɛ̀ kéntɛ́nɛ̀!

Díndi Sudɑɑ tenkɛ̀ kɔbɛ keènɛ̀!

Di yɑ̀ diɛ m̀botí diyiè mɑrì,

bɑ́ nɛ̀ di yɛmbɛ̀ do bomɑ̀ɑ̀?

3 Nɑ́kɛ́nɛ̀ ti di bí, kɛ̀ ì múnkɛɛ tì nɑ́kɛ́ i kó ibí,

kɛ̀ ìi tì cɛ̃́ĩ nyi kó ibí,

4 kɛ tú, yɛbiɛ̀ cɑ̀ɑ́kɛ́ kɛ sùɔ́ ndɛ̀ fɛcofɛ dɛ ncɑ̀ɑ́kɛ́,

fɛcofɛ cɑ̀ɑ́kɛ́ kɛ sùɔ́ ndɛ̀ sibɛi dɛ ncɑ̀ɑ́kɛ́,

sibɛi cɑ̀ɑ́kɛ́ kɛ sùɔ́ ndɛ̀ yɛcɑ́dúɔ̀ ndɛ ndèè.

5 Díndi tinɑɑ̀yɑ̃̀kɛ́muɔ́ntì entɛnɛ̀ kɛ́kɔmmú!

Díndi tinɑɑ̀yɑ̃̀ɑ̃̀tì tiitɛ́nɛ̀ yɛdɑbùò, di pɑ̀ɑ̀mu mɛnɑɑ̀.

6 Fɛcofɛ fɛɛ̀ ti do bɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀nkperíbɛ̀ tɛ̃mɛ̀ kɛ sũ mɛdiɛ̀,

kɛ̀ fɛ nìì ndònnɛ̀ dicìrícìrìdɑɑ̀ kpɛyɛ dòmmɛ̀,

kɛ̀ fɛ̀ ninkpetɛ dònnɛ̀ dicìrícìrìniiri kpɛyɛ.

7 Fɛɛ̀ yùo nfínyĩ̀ kó tifɑ̃ɑ̃̀tì,

kɛ kùɔ fìkíè tie pɑ́íí,

kɛ òrí dɛ wɛ́ɛ́tì kɛ̀ ibɑkɛ pɛikoo kɛ cómmú.

8 Díndi n nìtìbɛ̀ kɔmmúnɛ̀

osɑpɑ̀ɑ̀ ndɑcɛ̃nnì ò yóó yenkɛ dì ɔ̃ɔ̃ kú kòo nkuɔ̀ mmɛ̀ɛ̀ botí,

kɛ dɑ́ɑ́tí kufɔ̀ɔ̀tɔ̃̀nkù, kɛ bo bɛnkɛ o yɛǹcɑɑ̀rìmɛ̀.

9 Ti Yiɛ̀ nKuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ pɑ̀ɑ̀mu mɛnɑɑ̀ nnɛ̀ tidiitì dɛ kó yɛpɑ̃rɛ̀,

dɛɛ̀ te kɛ̀ ikuɔ́ nìùbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ tu ti Yiɛ̀ nKuyie ntɔ̃mbɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ kuɔ̀.

10 Dɛ̀mɑrɛ̀ tɛ̃́nkɛ í kpɑɑ́ dɛpɑɑ mmiɛkɛ,

kɛ̀ kɛtenkɛ̀ kuɔ̀,

tidiitì í kpɑɑ́ kɛ̀ mɛnɑɑ̀ ndèè,

mɛkɔpɑ̀mmɛ̀ tɛ̃́nkɛ í bo.

11 Dɛ̀ dimu bɛtenkútíbɛ̀,

bɛ̀ɛ̀ fiiku fínyĩ̀ kó dɛtie

kɛ̀ bɛ̀ kuɔ̀ ntidiitì kpɛ́í,

tidiitì bɛ̀ nɑ ndɛ̀itɛ tì í pɛitɛ́.

12 Fínyĩ̀ kó dɛtie nyootɛ́mu,

kɛ̀ fìkíè tie mmɔ̀tɛ́,

kɛ̀ dɛtie ntɛrɛ̀ bɛ̀ tu dɛ̀ kèdènɑ̀díè,

nɛ̀ dɛpuonnɛ nɛ̀ dɛ̀ɛ̀ pɛí yɛtebɛ bɛ̀ tu yɛ̀ pɔ́mmù kɛ̀ dɛ̀ kpeí,

bɛnìtìbɛ̀ tɛ̃́nkɛ í mɔkɛ diwɛ̀ì.

Kuyie mpɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑǹtò yɛ̃ mmɛ̀ bɛ̀ɛ boú dinùù kɛ́kuɔ́nnɛ̀ Kuyie

13 Díndi ikuɔ́ nìùbɛ̀, dɑ́ɑ́tínɛ̀ tifɔ̀ɔ̀tɔ̃̀ntì

kɛ́kɔmmú yɛdɑbùò,

ndíndi ti Yiɛ̀ nKuyie ntɔ̃mbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ pĩ nyikuɔ́ tɔ̃mmú,

tɑnnɛ̀ mɛyɛǹcɑɑ̀rìmɛ̀ miɛkɛ.

Wentɛ́nɛ̀ inuɔ nkɛ yɛ̃́ bɛ̀ tɛ̃́nkɛ í tɔunímɛ̀ tidiitì

nɛ̀ mɛnɑɑ̀ ndɛ kó yɛpɑ̃rɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ miɛkɛ.

14 Ikúnɛ̀ mɛnùboúmmɛ̀, dɔúnnɛ̀ mɛtíímmɛ̀ kó diyiè,

tíínnɛ̀ bɛhɛikɛ̀nkótíbɛ̀ nɛ̀ dihɛì yɛmbɛ̀ bɛmɔu

ti Yiɛ̀ nKuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kɛ́ kù kuɔ́nnɛ̀.

Diyiè yɛiri

15 Diyiè yɛiri diì tùɔ̀kɛní,

ti Yiɛ̀ nKuyie mbeéntì kó diyiè ndi,

Kuyie Mpɑkɛdɑɑ kó tiyɛ̃ĩti yiè ndi.

16 Ti tɛ̃́nkɛ í kpɑɑ́ yɑu tidiitì nɛ̀ ti nuɔ.

Diwɛ̀ì tɛ̃́nkɛ í kpɑɑ́ bo Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ miɛkɛ.

17 Tidibotì kpeímu ipɛ̃ mmiɛkɛ,

bɑ́ tidiitì í kpɑɑ́ bɛ̀ tì sɔ̀rì dɛ̀,

kɛ̀ yɛbuɔ puɔ̀ ntidiitì í kpɑɑ́ mɛ̀ɛ̀ kpɛ́í nyɛ miɛkɛ.

18 Keènɛ̀ iwũɔ̃ kuɔ̀mmɛ̀ kɛ̀ tinɑ̀ɑ̀tì ɑ̃́ɑ̃ntɛ

bɑ́ tì í piɛti timútì

kɛ̀ tipìètì mɔ̀ńtɛ́ mudiì kɛ kɔ̃.

Kuyie mpɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑǹtò kù kuɔ́nnɛ̀mɛ̀

19 Ti Yiɛ̀ nKuyie, n kuɔ̀nnɛ̀ fɔ̃́ nwe,

muhɑ̃ɑ̃́ mmuù cɔ̀útɛ́ timútì dinɑɑcɛ̃nhòò

kɛ tɑunnɛ̀ titieti.

20 Tikpɑsĩ̀ntì bùɔ́ fɔ̃́ nwe,

ikó nyiì kũ̀ṹ kɛ̀ muhɑ̃ɑ̃́ ncɔ̀útɛ́ timútì dinɑɑcɛ̃nni.

2

Bɛ̀ nɑ̀kɛ́mɛ̀ Kuyie mbeéntì kó diyiè kpɛ́í

1 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie mpɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑǹtò bɛ́i nkɛ dɔ̀:

Eénɛ̀ ditɑ̃tɛheù, pĩɛ̃kɛ́nɛ̀, ti Yiɛ̀ nKuyie ntɑ̃sɑ̀ɑ̀rì Siyɔ̃ɔ̃ ĩ́nkɛ̀.

Dihɛì kɔbɛ di kɔ̃̀ntì dò nkɛ́kpeutɛmu,

kɛ yɛ̃́ ti Yiɛ̀ nKuyie mbeéntì yiè duunnímɛ̀,

dì tùɔ̀kɛnímu kɛ dèè.

2 Dɛ yiè dɛ̀ yóó biitɛmu kɛ́sɔutɛ,

Dɛ yiè yɛwɛtɛ̀ bo dɑ́tínnɛ́ nɛ̀ kupɑ̃̀kù,

kubotí kperíkù kuù kèríní kɛ sũ mɛsɑ̀ɑ̀ nkɛ kpeńnì,

kɛ bo dɑ́tínnɛ́ kɛ̀ dɛ̀ɛ sɔutoo,

dɛ yiè dɛ̀ bo ndò ndiúrìkɛ̀pɑ̀nnì ɔ̃ɔ̃ ketɛ́mɛ̀ yɛtɑ̃rɛ̀ ĩ́nkɛ̀.

Dɛ kó diyiè botí mu nyí buotɛ́

dì mɛ nyí kpɑɑ́ kɛ bo buotɛ́ nɛ̀ ti bo mbomɛ̀, bìtì!

3 Bɛ̀ kèríní mmuhɑ̃ɑ̃́ nkɔ̃mɛ mmɛ kɛ cɔ́untoo,

kɛ cɔ́u nfɛhɑ̃ɑ̃dɛɛ̀nfɛ̀ tɛ̃mɛ̀,

kɛtenkɛ̀ do dò nkupúú sɑ̀ɑ̀kù Edɛnni nwe bɛ̀ kèríní dìì mɔ̀nnì

kɛ̀ bɛ̀ yóó pɛ̃ɛ̃tɛ́ kɛ̀ kɛ̀ɛ nɑɑ́ ntɛdɔntɛ̀,

bɛ̀ í yóó súɔ́ ndɛ̀mɑrɛ̀.

4 Bɛ̀ kèríní kɛ dònnɛ̀ sisɛ̃ĩ́ nsi,

kɛ̀ bɛ tɑ̀rɛ̀ dònnɛ̀ sikpɑ̀rìnɑɑsɛ̃ĩ́ kpɛyɛ,

5 Bɛ̀ cokùmu kɛ cɑ̃́nnì yɛtɑ̃rɛ̀,

kɛ̀ bɛ nɔɔ̀roo dònnɛ̀ sikpɑ̀rìnɑɑsɛ̃ĩ́ kɔku,

kɛ uuti kɛ dònnɛ̀ muhɑ̃ɑ̃́ nhɔ̃ ncɔ́úmmɛ̀ dikpɑ́ɑ̀,

kɛ dònnɛ̀ bɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ ɔ̃ɔ̃ bɑ́ɑ́tímɛ̀ kɛ́nkɔri dikpɑ̀nnì.

6 Kɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ɛ keè bɛ kpɛ́í kɛ̀ kufɔ̃wɑɑ́ mbɛ̀ ɑutɛ́

kɛ̀ bɛ ììkɛ̀ɛ ceetɛ.

7 Bɛ̀ kèrí nɛ̀ dikɔ̃m̀bùɔ̀ ndi, kɛ séí iduotí bɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ kɔ̃mɛ,

bɑ́ wè kòò tũ̀ nho cɛ,

bɑ́ òmɔù í dɑurí.

8 Bɑ́ wè kòò tũ̀ nho cɛ bɑ́ òmɔù í kɔɔ́nnɛ̀ otɔù.

Bɑ́ kɛ̀ bɛ̀ tɑ̃ũ ipie, mbɛ̀ nhuróo bɛ̀ bɑ́ɑ́ yɑtɛnɛ̀ bɛtɔbɛ̀.

9 Bɛ̀ ɔ̃ɔ̃ munnɛ́mu kɛ́do dihɛì,

kɛ séí iduotí kɛ dekù sicɛ̃́ĩ,

kɛ tɑɑ̀ sibòo bɛyóóbɛ̀ kɔ̃mɛ,

10 Kɛtenkɛ̀ bɛ nyɑ̀ kɛ ɑu, kɛ̀ tiwɛtì sɑ̃̀nti,

diyiè nɛ̀ otɑ̃̀nkù kɛ̀ dɛ̀ sɔ̀ùtɛ,

bɑ́ siwɑ̃̀ɑ̃ tɛ̃́nkɛ í pɛ́ì.

11 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nni bɛ ììkɛ̀ kɛ pɛ́ú mɛtɑmmɛ̀,

ku ɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ í sénní,

wèè bɛ̀ ni o wɛ̃rímú í sénní,

ti Yiɛ̀ nKuyie mbeéntì kó diyiè diɛrì ndi

diyonkuri mɛdiɛ̀, we mbo nɑ kɛ́yentɛ́ dɛ yiè?

Kuyie nnɑ̀kɛ́mɛ̀ ti dòmmɛ̀ kɛ́ceètɛ

12 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie mbɛ́i nkɛ dɔ̀:

Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie mmíì tu:

Wɛ̃tɛnɛ̀ní m borɛ̀ nɛ̀ di yɛ̀mmɛ̀ mɛmɔu,

boúnɛ̀ yɛnɔ̀ kɛ́kɔmmú yɛdɑbùò kɛ́ n sɑutɛnɛ̀.

13 Ceetɛnɛ̀ di yɛ̀mmɛ̀ mmɛ kɛ́mbúútí di bo kɛ̃rímɛ̀ di yɑ̀ɑ̀tì,

wɛ̃tɛnɛ̀ní mí ndi Yiɛ̀ nKuyie m borɛ̀.

N sɑ̀ɑ̀ ndɛumu kɛ̀ m mɔ̀kɛ mɛsémmɛ̀,

kɛ̀ m miɛkɛ boo kɛ̀ n dɔ̀ɔ̀ri m bɛ́i ntì,

kɛ̀ n dɔ́ kɛ́dɔɔ̀ onìtì mɛyɛi n wɛ̃tɛ kɛ́yóu.

14 Kɛ̀ dɛ̀ nɑɑti n ceetɛ n yɛ̀mmɛ̀

kɛ́ di dɔɔ̀ mɛsɑ̀ɑ̀ nkɛ̀ di diitìi piɛ́,

kɛ̀ di nɑ kɛ́wɛ̃tɛ kɛ́ m pɑ̃mmú tidiitì nɛ̀ mɛnɑɑ̀.

Bɛ̀ nɑ̀kɛ́mɛ̀ bɛ̀ dòmmɛ̀ kɛ́boú dinùù kɛ́bɑ́ntɛ̀ Kuyie

15 Eénɛ̀ ditɑ̃tɛheù Siyɔ̃ɔ̃ tɑ̃rì,

ikúnɛ̀ mɛnùboúmmɛ̀ kó dikɑ̃̀tìrì,

dɔúnnɛ̀ mɛtíímmɛ̀ kó diyiè,

16 Tíínnɛ̀ bɛnìtìbɛ̀, dɔúnnɛ̀ Kuyie mbɑ́ɑmmu kó diyiè,

tíínnɛ̀ bɛkótíbɛ̀ nɛ̀ bɛbɛ́mbɛ̀ nɛ̀ ibíbɛ́nní.

Wèè puokɛ bɑ̀mbɑ̀ nkòo yɛ̀nní,

kòo sɑpòmpɔ̀ɔ̀ yɛ̀nní o toutɛ.

17 Díndi ikuɔ́ nìùbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ pĩ nyikuɔ́ tɔ̃mmú,

cómmúnɛ̀ kukpɑ̃́nkpɑ̃́nkù nɛ̀ diwũɔ̃tɔ̀nnì dɛ cuokɛ̀,

kɛ́kuɔ́nnɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie, nkɛ́ kù bɑ́ntɛ̀ kɛ dɔ̀:

Ti Yiɛ̀ nKuyie nhɑ́ ti cĩ́ɛ̃́ ntínti ɑ nìtìbɛ̀,

bɑ́ɑ́ yóu kɛ̀ tí tɑ ifɛi miɛkɛ yɛbotɛ̀ ììkɛ̀.

Yɛ̀ yɑ̀ɑ̀ bo ti dɑɑ́ kɛ dɔ̀:

Yé di Yiɛ̀ nKuyie ndi tũ nkù borɛ̀?

Kuyie ncɔutɛ́mɛ̀ bɛ bɑ́ɑmmìi

18 Mɛm̀mɛ kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie mbɛnkɛ kù dɔ́mɛ̀ ku kɔbɛ tenkɛ̀ mɛdiɛ̀,

kɛ̀ mɛsémmɛ̀ kù mbɛ̀ bonɛ̀.

19 Kɛ̀ kùu bɛ̀ nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀:

N yóó di duɔ́nkomu tidiitì nɛ̀ mɛnɑɑ̀,

nɛ̀ mɛkɔpɑ̀mmɛ̀ kɛ̀ di mmɔkɛ kɛ̀ dɛ̀ di sɑnnɛ̀,

bɑ́ yɛbotɛ̀ tɛ̃́nkɛ bɑ́ ndi dɑú.

20 Di dootitɔbɛ̀ kubɑkù yoú kɔbɛ,

n yóó bɛ̀ fũ̀ũ̀mmu, n yóó bɛ̀ bɛ̀timu,

kɛ́ bɛ̀ tɑnnɛ́ dikpɑ́ɑ̀ tɛdɔntɛ̀.

Bɛ̀ɛ̀ bɛ̀ ni m borɛ̀ bɛ̀too dɑ̀mɛ́ɛ̀rì diyiè yìɛ̀ní kɛ̀ɛ̀ bíɛ́kɛ̀ kou bíɛ́kɛ̀,

kɛ́bɛtoo bɛ̀ɛ̀ bɛ̀ tũ̀ ndɑ̀mɛ́ɛ̀rì diyiè tɑɑ̀ kɛ̀ kou bíɛ́kɛ̀,

kɛ̀ bɛ̀ɛ kú kɛ́pɑ̃ɑ̃kɛ kɛ̀ kunɔ́úu dɑ́tínnɛ́.

N yóó pĩ́ mmùù tɔ̃mmú dɛumu.

21 Fɔ̃́ nkɛtenkɛ̀, ɑ bɑ́ nyĩɛ̃̀kù,

ɑ yɛ̀mmɛ̀ nnɑɑti kɑ̀ɑ nyɑ̃nku nɛ̀ diwɛ̀ì,

ti Yiɛ̀ nKuyie mpĩ mmùù tɔ̃mmú dɛumu.

22 Díndi tiwɑnwɑntì di bɑ́ nyĩɛ̃̀kù!

Mɛmúpɑ̀mmɛ̀ bitírímu dinɑɑcɛ̃nhòò,

kɛ̀ dɛtie mpɛí,

fìkíè nɛ̀ fínyĩ̀ kpɛrɛ kɛ̀ dɛ̀ yùnnɛ yɛbɛ.

23 Díndi Siyɔ̃ɔ̃ ɛì kɔbɛ dɛ̀ ndi nɑɑti kɛ̀ di nyɑ̃nku nɛ̀ diwɛ̀ì,

di Yiɛ̀ nKuyie nkó kucɛ miɛkɛ,

kuù di duɔ̀nní fɛtɑɑfɛ̀ fɛ mɔ̀nnì,

kɛ bo di dɛɛtɛ́,

kuù duɔ̀nní fɛtɑketifɛ̀ fɛ mɔ̀nnì

nɛ̀ diyɔ̃ɔ̃̀ kɔfɛ nɛ̀ fɛtɑdentifɛ̀,

dɛ̀ do dòmmɛ̀ nɛ̀ dimɔ̀nnì.

24 Tidiitì píɛmmu iyiɛ́,

kɛ̀ mɛnɑɑ̀ nnɛ̀ mɛkɔpɑ̀mmɛ̀ kɛ̀ dɛ̀ píɛ nyɛconkuyɛ.

25 Kuyie ntu kù yóó di yietímu,

kù do tɔ̃nní yɛbiɛ̀ nɛ̀ fɛcofɛ nɛ̀ sibɛi

nɛ̀ yɛcɑ́dúɔ̀ nkɛ̀ dɛ̀ɛ cɑ́ɑ́kɛ́ dɛ̀.

26 Di yóó dimu kɛ́dɛ, nkɛ nkù sɑ̃ntí,

kunku kùù dɔ̀ɔ̀ tidiɛtì di kpɛ́í,

kù tu ku nìtìbɛ̀ tɛ̃́nkɛ bɑ́ɑ́ di ifɛi, bìtì!

27 Di bo bɑntɛ́ kɛ dò nkù bo di cuokɛ̀,

díndi ku nìtìbɛ̀, kɛ̀ di kù tũ̀,

nkɛ̀ otɔù mɔù í bo kɛ kù mɑ̀nnɛ̀.

Kù tu ku nìtìbɛ̀ tɛ̃́nkɛ bɑ́ɑ́ di ifɛi bìtì nɛ̀ bɛ̀ bo mbomɛ̀.

3

Kuyie nnɑ̀kɛ́mɛ̀ kù yóó duɔnnímɛ̀ ku Yɑɑ́

1 Kɛ̀ Kuyie mbɛ́i nkɛ dɔ̀:

Dɛ bo yíɛ́ mí di Yiɛ̀ nKuyie nkɛ̀ n cṹũnko n Yɑɑ́ mbɛnìtìbɛ̀ bɛmɔu ĩ́nkɛ̀

di kó bɛdɑpɑ̀mbɛ̀ nɛ̀ di kó bɛsɑpɑ̀mbɛ̀

bɛ̀ bo nɑɑ́ m pɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑm̀bɛ̀,

kɛ̀ bɛkótíbɛ̀ nyɑu n kó tidɔuǹtì,

kɛ̀ bɛbɛ́mbɛ̀ nyɑu n kó mɛbɛǹkùmɛ̀.

2 Dɛ kó yɛwe miɛkɛ n yóó cṹũnkomu n Yɑɑ́ n tɔ̃mbɛ̀,

bɛnitidɑɑbɛ̀ nɛ̀ bɛnitipòbɛ̀ bɛ ĩ́nkɛ̀,

kɛ̀ bɛ̀ɛ nɑɑ́ m pɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑm̀bɛ̀.

3 Dɛ yiè m bo ɑ̃nnɛ́ mɛbɛnkùmɛ̀ cɑ̀mmɛ̀ mɛ̀ɛ̀ tu,

kɛĩ́nkɛ̀ nɛ̀ kɛtenkɛ̀ dɛ̀ bo nɑɑ́mmɛ̀ mɛyĩ̀ĩ̀ nnɛ̀ muhɑ̃ɑ̃́,

kɛ̀ kuyukúu dɑ́tínnɛ́ diwɛtirì kɔ̃mɛ.

4 Diyiè bo sɔutɛ, kòo tɑ̃̀nkùu wũɔ̃tɛ́ kɛ́ndò mmɛyĩ̀ĩ̀,

kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nkó diyiè diɛrì nɛ́ nɑ kɛ́tuɔkɛní,

dìì dɛu kɛ duò tikɔ̃m̀bùɔ̀tì.

5 Dɛ mɔ̀nnì wèè bo kuɔ́nnɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nhò bo cootɛ́.

Kɛ yɛ̃́ mɛdɛɛtímɛ̀ yó mbomɛ̀ Siyɔ̃ɔ̃ tɑ̃rì ĩ́nkɛ̀ nɛ̀ Sedisɑdɛmmu,

ti Yiɛ̀ nKuyie nkuù do tì bɛ́i.

Kù bo yú bɛ̀, bɛɛ̀ yó ntú bɛ̀ɛ̀ yentɛ́.

4

Kuyie nyóó bekɛ́nɛ̀mɛ̀ yɛbotɛ̀

1 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie mbɛ́i nkɛ dɔ̀:

Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie m bo wɛ̃tɛ kɛ́íi ndìì mɔ̀nnì n nìtìbɛ̀

Sudɑɑ kɔbɛ nɛ̀ Sedisɑdɛmmu kɔbɛ.

2 M bo tíí nyɛbotɛ̀ kubiriku bɛ̀ tu kù Sosɑfɑti (dɛ̀ɛ̀ tu Kuyie mbekù),

n yóó dɛ̀ nyɛ bekɛ́nɛ̀ n nìtìbɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ n tɑ̃ɑ̃tɛ́ bɛ̀ kɛ bɛ̀ te kpɛ́í,

kɛ yɛ̃́ yɛ̀ bɛ̀ cíɛmmɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ tɑ ibotí tɛì miɛkɛ

kɛ yɛ̀ totí n tenkɛ̀.

3 Bɛ̀ tɑ̃ɑ̃́ tɛ́tɛ́ nwe kɛ totí n nìtìbɛ̀

kɛ fiiti bɛ nitidɑbí kɛ yietì bɛnitipòbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ dɔuti dɔutinɛ̀ bɛnitidɑɑbɛ̀,

kɛ fiiti bɛnitipobí kɛ donnɛ̀ mɛnɑɑ̀.

4 Díndi Tiiri nɛ̀ Sitɔ̃ɔ̃ ɛì kɔbɛ nɛ̀ díndi Fidisitɛ̃ɛ̃bɛ,

di n dɔ́nɛ̀ ɔ̃̀nti? Di dɔ́ kɛ́pɛitɛmɑɑ̀?

Kɛ̀ di dɔ́ kɛ́pɛitɛmu di n nɑ́kɛ́!

Bɑ̀mbɑ̀ m bo duɔ́ nkɛ̀ dɛ kó mɛyɛi ndo di yɔ ĩ́nkɛ̀.

5 Díndi bɛ̀ɛ̀ tɔ m mɑ́tìpɛ́ítì nɛ̀ n sɔɔ

kɛ tɔ n nɛntì sɑ̀ɑ̀tì kɛ kònnɛ̀

kɛ tɑnnɛ̀ di bɔkɛ̀ kó yɛtuo.

6 Díndi bɛ̀ɛ̀ tùótɛ́ Sudɑɑ kó initidɑbí,

nɛ̀ Sedisɑdɛmmu kpɛyi kɛ fìtɛ́nɛ̀ Kɛrɛkibɛ

kɛ bɛ̀ dɛ́tìnnɛ bɛ ɛì.

7 Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie n yóó wɛ̃tɛ kɛ́ bɛ̀ yùnímu bɛ̀ do borɛ̀,

kɛ̀ di bɛ̀ fìtɛ́, kɛ di yietí di yɛi.

8 M bo fitɛ́nɛ̀ di nitidɑbí nɛ̀ di nitipobí Sudɑɑ kɔbɛ,

kɛ̀ bɛ̀ɛ sɔɔtɛ́ kɛ́ ì fìtɛ́nɛ̀ Sɑbɑɑ ɛì kɔbɛ

bɛ ɛì dɛ́tirì.

Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie mmíì bɛ́i.

Mudoò sɔmmu nɛ̀ tibeéntì sɔnti

9 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie mbɛ́i nkɛ dɔ̀:

Pĩɛ̃kɛ́nɛ̀ kɛ tú n yɛ̃ nyɛbotɛ̀ɛ bɑ́ɑ́tí mudoò,

duɔ́nnɛ̀ kɛ̀ di ɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ yɛkɔ̃m̀bɔ̀ yɛmbɛ̀ɛ bɑ́ɑ́tí kɛ́kétɛ́.

10 Túótɛ́nɛ̀ di nɑɑkɑ̃ kɛ́mɑ́ yɛkpɑ̀rìse,

kɛ́túótɛ́ tinunseuti kɛ́mɑ́ yɛkpɑ̃ɑ̃̀.

Bɑ́ kufɔ̃wɑɑ́ nyiɛ̀ kòò dɔ̀ omɑ́ɑ̀ dikɔ̃m̀bùɔ̀ yiɛ̀.

11 Díndi yɛbotɛ̀ tíínnɛ̀nní mɛcɑ̃ɑ̃ ndɛ kó kubiriku miɛkɛ,

mí ndi Yiɛ̀ nKuyie nkɛ̀ n cṹũnkoo nh ɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀.

12 Yɛbotɛ̀, pĩ́nnɛ̀ kucɛ kɛ́kɔtɛní kubiriku

bɛ̀ tu kù Sosɑfɑti,

n yóó dɛ nkɑri kɛ́bekɛ́nɛ̀ yɛbotɛ̀ yɛmɔu.

13 Tidiitì bimu, túótɛ́nɛ̀ yɛse kɛ́ tì kɔ̃ṹ.

Fínyĩ̀ tie mbimu nɑunɛ̀ yɛbɛ diyɛtituò

kɛ́níú kɛ́píɛ nsicee kɛ̀ dɛ̀ ncou

yɛ yɛi mmɛɛ̀ sũ̀ṹ.

14 Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie mmíì tu,

bɛnìtìbɛ̀ɛ tíí nyɛtĩ̀rɛ̀ yɛtĩ̀rɛ̀ m beéntì kó kubiriku miɛkɛ,

kɛ yɛ̃́ m miɛkɛ kó diyiè duunnímɛ̀mu,

n yóó bekɛ́nɛ̀ dì bɛnìtìbɛ̀ m beéntì biriku miɛkɛ.

15 Diyiè nɛ̀ otɑ̃̀nkù dɛ̀ tɛ̃́nkɛ í yó mpɛ́ì,

siwɑ̃̀ɑ̃ mɛ ntɛ̃́nkɛ í yó mmí.

16 Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie mmíì pɛ̀ú mɛtɑmmɛ̀ Siyɔ̃ɔ̃ tɑ̃rì ĩ́nkɛ̀,

n tɑmmɛ̀ yìɛ̀mu Sedisɑdɛmmu,

tiwɛtì nɛ̀ kɛtenkɛ̀ kɛ̀ dɛ̀ sɑ̃̀nti,

kɛ̀ n kɑ̃nkɛ́ n nìtìbɛ̀.

Isidɑyɛɛribɛ kó disɔ̀rì tu mí nwe.

17 Díndi Isidɑyɛɛribɛ di bo bɑntɛ́

mí ndi Yiɛ̀ nKuyie, mmíì tumɛ̀ Kuyie,

kɛ bo Siyɔ̃ɔ̃ n tɑ̃sɑ̀ɑ̀rì ĩ́nkɛ̀.

Dɛ mɔ̀nnì Sedisɑdɛmmu bo nɑɑ́ ndikɑ̀rì sɑ̀ɑ̀rì,

bɑ́ bɛpɔ̀ɔ̀bɛ̀ tɛ̃́nkɛ bɑ́ ndɛ̀ pɛ̃nkù.

Isidɑyɛɛribɛ yóó wɛ̃tɛ kɛ́yɑ̀ mɛ̀ɛ̀ sɑ̀ɑ̀

18 Kɛ̀ Kuyie mbɛ́i nkɛ dɔ̀:

Dɛ yiè bo tuɔkɛ dìì yiè,

mɛnɑɑ̀ mbo mpũɔ̃̀ nyɛtɑ̃rɛ̀ ĩ́nkɛ̀

kɛ̀ mɛnɑɑmiɛ̀ mpũɔ̃̀ nsitɑ̃ɑ̃́ ĩ́nkɛ̀

kɛ̀ Sudɑɑ tenkɛ̀ kó yɛkondɑkɛ yɛmɔuu ɑ̃nnɛ́ mɛniɛ nkɛ́mpũɔ̃̀

kɛ̀ dinɛ́bòrì nyiɛ̀ní ti Yiɛ̀ nKuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ miɛkɛ kɛ yɔ́ɔ̀rì Sitimmu biriku.

19 Dɛ mɔ̀nnì Esibiti bo dɔúnko,

kɛ̀ Edɔmmuu nɑɑ́ ntidobontì,

kɛ yɛ̃́ bɛ̀ pĩ̀ḿmɛ̀ Sudɑɑ kɔbɛ dɛtetìrɛ̀.

20 Dɛ mɔ̀nnì kɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ mbo Sudɑɑ tenkɛ̀

kɛ́nhɑ̃ Sedisɑdɛmmu bɛ borimɛ mɛmɔu.

21 Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie n yóó pɛitɛmu bɛ pɛ̀ì,

n yí yó nwúónko bɛ dootitɔbɛ̀,

mí ndi Yiɛ̀ nKuyie m bomu Siyɔ̃ɔ̃ tɑ̃rì ĩ́nkɛ̀.

Amɔɔsi

1

2

3

4

5

6

7

8

9

Amɔɔsi

Di mpɑ́tíri tɔ tìì nɑ́ɑǹtì

Amɔɔsi do wɑ̃̀ri o pɑ́tíri yɛbie nsikɔùsìyiekɛ̀ nɛ̀ sipísìkuɔ̀ (760) kó kɛmiɛkɛ nkɛ kɛ̀ Yesu nɛ́ nɑ kɛ́kɔtɛní.

Dɛ kó yɛbie mmiɛkɛ nkɛ ò ìtɛ́mɛ̀ o ɛì Tekoɑ kɛ́kɔtɛ Isidɑyɛɛribɛ kó dikpɑ̀ɑ̀tìyuu Kuyie nhò tɔ̃ nkɛ̀. Dɛ kó yɛmɔ̀rɛ̀ miɛkɛ Sedoboɑmmu weè do bɑkɛ́ Isidɑyɛɛribɛ. Kɛ̀ dɛ̀ ndò mbɛ kpɛrɛ dɛmɔu kèrí sɛ́i. Kɛ̀ Amɔɔsi mbɛ̀ nɑ̀ɑ́nnɛ̀ tikɔ̃nyɑuti nɛ̀ dikɔ̃m̀bùɔ̀ kɛ tú: Kuyie ndi duɔ́mmu ikuɔ́ kɛ̀ di nɛ́ ì cɑ̀ɑri kɛ̀ bɛkperíbɛ̀ fɛ̃́ũnko bɛcĩ̀rìbɛ̀, Kuyie nnɛ́ yóó dɛɛtɛ́mu bɛcĩ̀rìbɛ̀, kù tu kù yóó di potɛ́mu. Nɛ̀ dɛ kpɛ́í nkɛ̀ bɛ̀ɛ̀ ò dènnɛ bɛ cuokɛ̀ bɑ́ dɛ̀ í nhɔɔtɛ 7:10-17.

Di mpɑ́tíri nɑ́ɑǹtì duɔ́ kɛ dòmmɛ̀

1. Kuyie nkpɑnnɛ̀mɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ kó dikpɑ̀ɑ̀tìyuu nɛ̀ yɛhɛkɛ̀ yɛ̀ɛ̀ bɛ̀ tɔ̀kɛ́nɛ̀ 1-2

2. Dɛ̀ɛ̀ kònnɛ Kuyie nnɛ̀ ku kɔbɛ 3-6

3. Kuyie nhò bɛnkɛmɛ̀ mɛbɛnkùmɛ̀ mɛ̀ɛ̀ bɛnkú Kuyie nhɑutɛ́mɛ̀ kɛ bo bɛ̀ dɛɛtɛ́ 7-9

1

1 Di m̀pɑ́tíri nɑ́ɑ́ nhAmɔɔsi nɑ̀kɛ́ tì nti. Amɔɔsi do tú Tekoɑ ɛì kou nwe kɛ cɛ̃mmù o wũɔ̃. Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nhò bɛnkɛ ku nɑ́ɑǹtì Isidɑyɛɛribɛ kpɛ́í. Dɛ̀ do sɔ̃́ nhOsiɑsi weè tɔ tikpɑ̀tì Sudɑɑ tenkɛ̀. Kɛ̀ Soɑsi birɛ Sedoboɑmmu tu Isidɑyɛɛribɛ kóo kpɑ̀ɑ̀tì. Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie ntì nhò nɑ̀kɛ́ kɛ̀ dɛ̀ mmɔkɛ yɛbie nyɛ̀dɛ́ɛ̀, kɛ̀ kɛtenkɛ̀ nɛ́ ɑɑ́ Osiɑsi nɛ̀ Sodoboɑmmu bɛ kpɑ̀tì miɛkɛ. 2 Kɛ̀ Amɔɔsii bɛ́i nkɛ dɔ̀:

Ti Yiɛ̀ nKuyie nkuù kontí Siyɔ̃ɔ̃

kɛ pɛ́ú mɛtɑmmɛ̀ Sedisɑdɛmmu,

kɛ̀ timútì mɔ̀tírí yɛnɑɑcɛ̃nhò

kɛ̀ Kɑdimɛɛri tɑ̃rì yómmɛ̀ kpɛti kpeí.

Kuyie nkpɑ̀nnɛ̀ tì Isidɑyɛɛribɛ nɛ̀ yɛhɛkɛ̀ yɛ̀ɛ̀ bɛ̀ tɔ̀kɛ́nɛ̀

(Kuyie nkpɑ̀nnɛ̀ ti Sidii ɛì kɔbɛ)

3 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie mbɛ́i nkɛ dɔ̀:

Dɑmɑɑsi ɛì kɔbɛ kó mɛyɛi mmɛɛ̀ sũ̀ṹ nkɛ tontɛ́,

n yí yóó yóu n tɑ̃ɑ̃tɛ́ kɛ bo dɔɔ̀ tì,

bɛ̀ pɔ̀ntɛ mɛ̀ɛ̀ kpɛ́í Kɑdɑɑdi ɛì kɔbɛ

kɛ bɛ̀ nɑ̀ntɛ muyuo nkɔ̃mɛ.

4 N yóó cṹũnko muhɑ̃ɑ̃́ mmu,

kɛ̀ mùu cɔ́útɛ́ Asɑyɛɛdi cĩ́ɛ̃̀tɛ̀,

mù bo cɔ́útɛ́ Bɛnni-Adɑdi kpɑ̀ɑ̀tìcĩ́ɛ̃̀tɛ̀.

5 N yóó uutɛ́mu Dɑmɑɑsi ɛì kó dimɑ́tìcɑ̀ù

kɛ́kuɔ bɛ̀ɛ̀ bo dɛ kó mɛyɛi mbiriku miɛkɛ,

kɛ́kuɔ wèè kù bɑkɛ́,

kɛ̀ bɛ̀ɛ bɛ̀ pĩ̀ḿmú kɛ́kònnɛ̀ Kiidi.

Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie mmíì bɛ́i.

(Kuyie nkpɑ̀nnɛ̀ tì Fidisii tenkɛ̀ kɔbɛ)

6 Dɛ kó difɔ̃nkúò kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie mbɛ́i nkɛ dɔ̀:

Kɑsɑɑ ɛì kɔbɛ kó mɛyɛi mmɛɛ̀ sũ̀ṹ nkɛ tontɛ́

n yí yóó yóu n tɑ̃ɑ̃tɛ́ kɛ bo dɔɔ̀ tì.

Bɛ̀ pĩ̀ḿmú mɛ̀ɛ̀ kpɛ́í mbɛnìtìbɛ̀ pɛ́u

kɛ duɔ́ nhEdɔmmu ɛì kɔbɛ.

7 N yóó cṹũnko muhɑ̃ɑ̃́ mmu Kɑsɑɑ ɛì miɛkɛ

kɛ̀ mùu cɔ́útɛ́ sikpɑ̀ɑ̀tìcɛ̃́ĩ.

8 M bo kuɔ Asidɔti ɛì kɔbɛ bɛmɔu,

kɛ́dɛitɛ wèè pikú fɛkpɑ̀ɑ̀tìpɑ̀tìfɛ̀ Asikɑnɔɔ ɛì,

kɛ́dɑɑ́ n nɔ̀ùtɛ̀ Ekunɔɔ ɛì kɛ́kuɔ Fidisii kɔbɛ sɔmbɛ.

Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie mmíì bɛ́i.

(Kuyie nkpɑ̀nnɛ̀ tì Fennisii tenkɛ̀ kɔbɛ)

9 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie mbɛ́i nkɛ dɔ̀:

Tiiri ɛì kó mɛyɛi mmɛɛ̀ sũ̀ṹ nkɛ tontɛ́,

n yí yóó yóu n tɑ̃ɑ̃tɛ́ kɛ bo dɔɔ̀ tì,

bɛ̀ pĩ̀ḿmú mɛ̀ɛ̀ kpɛ́í mbɛnìtìbɛ̀ pɛ́u

kɛ duɔ́ nhEdɔmmu ɛì kɔbɛ,

bɑ́ bɛ̀ í dentɛní n do yɛ̃ mmɛtɑummɛ̀

mɛ̀ɛ̀ bo bɛmbɛ nɛ̀ bɛ tebìí bɛ cuokɛ̀.

10 N yóó cṹũnko muhɑ̃ɑ̃́ mmu Tiiri ɛì miɛkɛ

kɛ̀ mùu cɔ́útɛ́ sikpɑ̀ɑ̀tìcɛ̃́ĩ.

(Kuyie nkpɑ̀nnɛ̀ tì Edɔmmu ɛì kɔbɛ)

11 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nsɔɔtɛ́ ku nɑ́ɑǹtì kɛ bɛ́i nkɛ dɔ̀:

Edɔmmu ɛì kɔbɛ kó mɛyɛi mmɛɛ̀ sũ̀ṹ nkɛ tontɛ́,

n yí yóó yóu n tɑ̃ɑ̃tɛ́ kɛ bo dɔɔ̀ tì.

Bɛ̀ bɛ̀ti mɛ̀ɛ̀ kpɛ́í mbɛ tebìí Isidɑyɛɛribɛ

bɑ́ mɛsémmɛ̀ í bɛ̀ bo,

kɛ̀ bɛ miɛkɛ bɛ̀ cɔ̀ú nsɑ̃́ɑ̃̀ kɛ̀ bɛ̀ bɛ̀ u mɛdɔ̀mmɛ̀.

12 N yóó cṹũnko muhɑ̃ɑ̃́ mmu kɛ̀ mùu cɔ́u Temɑɑ ɛì

nɛ̀ Bosedɑɑ ɛì kó sikpɑ̀ɑ̀tìcɛ̃́ĩ.

(Kuyie nkpɑ̀nnɛ̀ tì Amɔniibɛ)

13 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie mbɛ́i nkɛ dɔ̀:

Amɔniibɛ kó mɛyɛi mmɛɛ̀ sũ̀ṹ nkɛ tontɛ́,

n yí yóó yóu n tɑ̃ɑ̃tɛ́ kɛ bo dɔɔ̀ tì.

Bɛ̀ pùòti mɛ̀ɛ̀ kpɛ́í Kɑdɑɑdi ɛì kó bɛpɔupómpómbɛ̀

kɛ bo pɛ̃kùnnɛ bɛ tenkɛ̀.

14 N yóó cṹũnko muhɑ̃ɑ̃́ mmu Dɑbɑɑ ɛì miɛkɛ

kɛ̀ mùu cɔ́útɛ́ bɛ cɛ̃́ĩ sɑ̀ɑ̀sì mudoò kó kunɔɔ̀roo miɛkɛ.

Fɛfɔ̀dɔ́nfɛ̀ nɛ̀ kuyɑɑkù diɛkù mɔ̀nnì.

15 Kɛ̀ bɛ̀ɛ pĩ́ nhokpɑ̀ɑ̀tì kóò kònnɛ̀

kɛ́wɛ̃nnɛ́nɛ̀ sikpɑ̀ɑ̀tìbìío.

Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie mmíì bɛ́i.

2

(Kuyie nkpɑ̀nnɛ̀ tì Mɔɑbu kɔbɛ)

1 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie mbɛ́i nkɛ dɔ̀:

Mɔɑbu ɛì kɔbɛ kó mɛyɛi mmɛɛ̀ sũ̀ṹ nkɛ tontɛ́,

n yí yóó yóu n tɑ̃ɑ̃tɛ́ kɛ bo dɔɔ̀ tì,

bɛ̀ cɔ́u mmɛ̀ɛ̀ kpɛ́í nhEdɔmmu kóo kpɑ̀ɑ̀tì kṹɔ̃̀

kɛ̀ yɛ̀ cɔ̀útɛ́ fṹkṹfṹkṹ.

2 N yóó cṹũnko muhɑ̃ɑ̃́ mmu

kɛ̀ mùu cɔ́útɛ́ sikpɑ̀ɑ̀tìcɛ̃́ĩ sìì bo Kediyɔti.

Mɔɑbu kɔbɛ bo kú mudoò kó kunɔɔ̀roo

nɛ̀ yɛtɑ̃tɛhe kó yɛdɑbùò mmiɛkɛ.

3 M bo kuɔ bɛnìùbɛ̀ o ciɛ pɑ́íí

kɛ́kuɔ sikpɑ̀ɑ̀tìbìí kóò wɛ̃nnɛ́nɛ̀.

Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie mmíì bɛ́i.

(Kuyie nkpɑ̀nnɛ̀ tì Sudɑɑ kɔbɛ)

4 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie mbɛ́i nkɛ dɔ̀:

Sudɑɑ kɔbɛ kó mɛyɛi mmɛɛ̀ sũ̀ṹ nkɛ tontɛ́,

n yí yóó yóu n tɑ̃ɑ̃tɛ́ kɛ bo dɔɔ̀ tì,

bɛ̀ yetɛ mɛ̀ɛ̀ kpɛ́í n tié,

bɑ́ bɛ̀ í tũ̀nnɛ n kuɔ́ kɛ tũ̀nnɛ siyɑ́ɑ̀bìsí kpɛrɛ,

bɛ yɛmbɛ̀ do tũ ndɛ̀ kɛ̀ dɛ̀ bɛ̀ fétìnnɛ.

5 N yóó cṹũnko muhɑ̃ɑ̃́ mmu

kɛ̀ mùu cɔ́útɛ́ sikpɑ̀ɑ̀tìcɛ̃́ĩ sìì bo Sedisɑdɛmmu.

(Kuyie nkpɑ̀nnɛ̀ ti Isidɑyɛɛribɛ)

6 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie mbɛ́i nkɛ dɔ̀:

Isidɑyɛɛribɛ kó mɛyɛi mmɛɛ̀ sũ̀ṹ nkɛ tontɛ́,

n yí yóó yóu n tɑ̃ɑ̃tɛ́ kɛ bo dɔɔ̀ tì.

Bɛ̀ fiiti mɛ̀ɛ̀ kpɛ́í mbɛnitisɑ̀ɑ̀bɛ̀

kɛ cɔú idíítí bɛ̀ í yietí mɛ̀ɛ̀ kpɛ́í mbɛ bɑ̀ɑ̀,

kɛ ɔ̃ɔ̃ fítɛ́ ocĩ̀rì tinɛùtì mɛhɑ̃nnímɛ̀ mɛ̀mɑ́ɑ̀ kó dibɑ̀nnì kpɛ́í.

7 Kɛ nɑù bɛcĩ̀rìbɛ̀ kɛ tĩntí bɛ yɔ mutɑ̃́ɑ̃́

bɑ́ bɛ̀ ɔ̃ɔ̃ í nkèńtɛ́ bɛcĩ̀rìbɛ̀ kpɛti kubeéndieku,

cicɛ nɛ̀ dɛbirɛ kɛ̀ bɛ̀ wɛ̃ nhonitipòkù

kɛ cɑɑ̀ri n yètìrì.

8 Bɛ̀ fèkù tìì yɑ̀ɑ̀tì bɛcĩ̀rìbɛ̀ borɛ̀

bɛ̀ í yietí mɛ̀ɛ̀ kpɛ́í mbɛ bɑ̀ɑ̀,

bɛ̀ ti mpitírí bɛ bɔkɛ̀ kó yɛtuo miɛkɛ,

kɛ yɔ̃̀ mbɛ̀ fèkɛ mɛ̀ɛ̀ nɑɑ̀ mbɛcĩ̀rìbɛ̀ borɛ̀.

9 Di yɛ̃́mu míì kùɔmɛ̀ Amɔriibɛ

bɛ̀ɛ̀ okùmɛ̀ do mɑnnɛ̀ dɛtie ndiɛrɛ̀

kɛ̀ bɛ̀ kpeńnì kɛ̀ m bɛ̀ uutɛ́nɛ̀ bɛ cĩɛ̃ nnɛ̀ bɛ bɛ.

10 Dɛndɛ kó difɔ̃̀nkúò,

di bɑ́ɑ́ yɛ̃̀ mmíì do di dènnɛnímɛ̀ Esibiti

kɛ́ ndi tɔ dikpɑ́ɑ̀ miɛkɛ kɛ dɔ̀ yɛbie nsipísìnɑ̀ɑ̀

kɛ̀ di mɛ ntiekɛ Amɔriibɛ ɛì.

11 Dɛ kó difɔ̃nkúò

kɛ̀ nh ɑ̃nnɛ́ m pɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑm̀bɛ̀ di cuokɛ̀

kɛ́tɑ̃nkɛ́ di cuokɛ̀ bɛ̀ɛ̀ yó ncɑ̃́ɑ̃́ nkɛ́tú n kɔbɛ.

Yɑ́ɑ̀ n soúmmu? Díndi Isidɑyɛɛribɛ n di békúmu.

12 Dɛ̀ dòmmɛ kɛ̀ di niinko mɛnɑɑ̀,

bɛ̀ɛ̀ cɑ̃́ɑ̃́ nkɛ tú n kɔbɛ kɛ í dò nkɛ mmɛ̀ yɔ̃̀?

Kɛ pɑɑnko m pɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑm̀bɛ̀,

bɑ́ bɛ̀ tɛ̃́nkɛ í nɑ́ɑ́ m pɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì.

13 Nɛ̀ dɛ kpɛ́í

n yóó di nɑntɛmu pɑ́íí kɛ́ũtirɛ

tɛnɑɑsɑ̃ntɛ̀ tɛ̀ɛ̀ tɔ dɛcɛ̃́ɛ̃́rɛ̀ tɛ̀ ɔ̃ɔ̃ nɑ kɛ̀ dɛ̀ ndòmmɛ̀.

14 Bɑ́ wèè nɔ mmuceé nhò bɑ́ɑ́ nɑ kɛ́yentɛ́.

Muwɛ̃rímú yiɛ̀ mmɛ mbɑ́ɑ́ nɑ kɛ́bɛnkɛ o wɛ̃rímú.

Okɔ̃m̀bɔ̀teu mɛ mbɑ́ɑ́ nɑ kɛ́dɛɛtɛ́ omɑ́ɑ̀.

15 Bɛ̀ bo kuɔ otɑ̃nnuɔnti,

wèè nɔ mmuceé ò bɑ́ɑ́ nɑ kɛ́yentɛ́.

Osɑ̃ndèètì mɛ mbɑ́ɑ́ nɑ kɛ́cokɛ́nɛ̀ o sɑ̃ntɛ̀ kɛ́dɛɛtɛ́ omɑ́ɑ̀.

16 Okɔ̃m̀bɔ̀teu mɔ́mmuɔ

bo cokɛ́ dɛ yiè difɔ̃kperì.

Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie mmíì bɛ́i.

3

Kuyie ncɑummɛ̀ ku kɔbɛ Isidɑyɛɛribɛ

1 Díndi Isidɑyɛɛribɛ kéntɛ́nɛ̀ mí ndi Yiɛ̀ nKuyie ndi nɑ́ɑ́ ntì, díndi n dènnɛní bɛ̀ Esibiti:

2 Ibotí imɔu miɛkɛ n tɑ̃ɑ̃tɛ́ dím̀bɛ,

dɛɛ̀ te kɛ̀ n yóó yṹɔ̃́ ndi to

mɛyɛi ndi dɔɔri mɛ̀ɛ̀ kó dimɑ̀ɑ̀ kpɛ́í.

Kuyie mpɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑǹtò bɑ́ɑ́ nɑ kɛ í mbɛ́i Kuyie nhò nɑ̀kɛ́ tì

3 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie mbɛ́i nkɛ dɔ̀:

Kɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ bɛ̀dɛ́bɛ̀ í wɛ̃nnɛ́ dinùù

bɛ̀ bo nnɛíɑ̀?

4 Dicìrícìrì ɔ̃ɔ̃ í nhũntɛ kutúúkù miɛkɛ

kɛ í yɑ̀ dì bo pĩ́ ndɛ̀.

Dicìrícìrìbii bɑ́ɑ́ kuɔ́ nkutɑ̃dènkù miɛkɛ

kɛ í pĩ mmùmɑmù.

5 Tɛnɔ̀tɛ̀ í yóó sɔ̃́ntɛ́ kɛ́tɑ ticùɔ̀tì miɛkɛ

kɛ í yɑ̀ mudiì.

Timɑ́tì í yóó sɔ̃́ntɛ́ kɛ́tɑ̃ũ

kɛ̀ dɛ̀mɑrɛ̀ í nɑ ti miɛkɛ.

6 Ditɑ̃tɛheù bo kuɔ́ ndihɛì miɛkɛ kɛ̀ kufɔ̃wɑɑ́

mbɑ́ɑ́ pĩ́ mbɛnìtìbɑ̀ɑ̀?

Mɛyɛi mbo tuɔ̀kɛní dihɛì mɑrì

kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nyí mɛ̀ duɔ́nnɑ́ɑ̀?

7 Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie nhɔ̃ɔ̃ í ndɔ̀ɔ̀ tìmɑtì kɛ í ketɛ́ kɛ duɔ́ nkɛ̀ m pɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑm̀bɛ̀ tì nɑ̀kɛ́.

8 Kɛ̀ dicìrícìrì ũntɛ

we mbo yĩ́ kufɔ̃wɑɑ́ nyí ò pĩ?

Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nyĩ: Bɛ́i!

We mbo ncĩ́ɛ̃́kɛ́ kɛ bɑ́ɑ́ bɛ́i nku pɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì?

Kuyie nnɑ̀kɛ́mɛ̀ Sɑmmɑrii ɛì yóó pɔntɛmɛ̀

9 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie mbɛ́i nkɛ dɔ̀:

Pĩɛ̃kɛ́nɛ̀ Asidɔti kó sikpɑ̀ɑ̀tìcɛ̃́ĩ nɛ̀ Esibiti kpɛsi,

kɛ́duɔ́ nkɛ̀ bɛ̀ɛ tíí nSɑmmɑrii tɑ̃rɛ̀ ĩ́nkɛ̀,

kɛ́yɑ̀ dikɔnkɔɔ̀nnì dìì bo o miɛkɛ

nɛ̀ bɛ fɛ̃́ũnko mɛ̀ɛ̀ botí bɛtɔbɛ̀.

10 Sɑmmɑrii ɛì kɔbɛ í dɔɔri dɛ̀ɛ̀ sìɛ́,

bɛ̀ dɔ̀rimu

kɛ yoti bɛ kpɑ̀ɑ̀tìcɛ̃́ĩ miɛkɛ bɛ̀ fèkɛ dɛ̀.

Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie, mmíì mɛ nyɛ̃.

11 Nɛ̀ dɛ kpɛ́í ndi dootitɔbɛ̀ yóó di cɛ̃tinnɛmu

kɛ́pɔntɛ di wɛ̃rímú

kɛ́hɛí dɛ̀ɛ̀ bo di kpɑ̀ɑ̀tìcɛ̃́ĩ miɛkɛ.

Isidɑyɛɛribɛ bɛ̀ɛ̀ bo Sɑmmɑrii bɛ kó mɛdɛɛtímɛ̀ bo nyóù

12 Dicìrícìrì ɔ̃ɔ̃ pĩ́ nfɛpìèfɛ̀

kòo pecɛ̃nti fietɛ mɛ̀ɛ̀ botí yɛkpɑ́ɑ̀ nyoo ditoò kũ̀nnì,

n yóó mɛ ndɛɛtɛ́ Isidɑyɛɛribɛ bɛ̀ɛ̀ bo Sɑmmɑrii

kɛ kɑri yɛkɑ̀rɛ̀ diɛyɛ̀ ĩ́nkɛ̀ yoo dɛ tɛ̃ĩ̀ mbìɛ̀.

Kuyie ncɑummɛ̀ Betɛɛdi ɛì kɔbɛ

13 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie mbɛ́i nkɛ dɔ̀:

Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie Mpɑkɛdɑɑ míì bɛ́i nkɛ tú:

Nɑ́kɛ́ Sɑkɔbu yɑɑ̀bí kɛ tú:

14 N yɛ̃ ndɛ yiè

m bo yṹɔ̃́ nyIsidɑyɛɛribɛ to bɛ yɛi nkpɛ́í.

M bo ítɛ́ kɛ́cómmú

kɛ́pɔntɛ yɛwũɔ̃tɔ̀rɛ̀ yɛ̀ɛ̀ bo Betɛɛdi,

kɛ bɔ́kɛ́ yɛ kó yɛbɑ̀kɛ̀

kɛ́ yɛ̀ buɔ́ nkɛtenkɛ̀.

15 M bo puɔ mbɛ cɛ̃́ĩ

bɛ̀ ɔ̃ nhɑ̃ sì diyɔ̃ɔ̃̀ nɛ̀ bɛ̀ ɔ̃ nhɑ̃ sì dipɑɑ̀,

sìì dɑ̀ri yɛpɑ́pɑ́nìì nkó tisɑ̃tì,

kɛ́buɔ́ nsicɛ̃diɛsì.

Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie mmíì bɛ́i.

4

Kuyie nkpɑ̀nnɛ̀mɛ̀ Sɑmmɑrii kó bɛnitipòbɛ̀

1 Mɛm̀mɛ ti Yiɛ̀ nKuyie mbɛ́immɛ̀ kɛ tú:

Díndi Sɑmmɑrii ɛì kó tinitipòtì

tìì dùnnɛ Bɑsɑ̃ɑ̃ ɛì kó inɑɑni tɛ̃mɛ̀,

dínni bɛ̀ɛ̀ yo mbɛsénnìbɛ̀ kpɛrɛ,

kɛ fɛ̃́ũnko bɛcĩ̀rìbɛ̀,

díndi bɛ̀ɛ̀ nɑ̀ɑ́ ndi dɑɑbɛ̀ kɛ tú,

bɛ̀ ndi duɔ̀ nkɛ̀ dì yɔ̃̀,

kéntɛ́nɛ̀ kɛ́keè.

2 Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie n dò mpɑ́í pɑ́í nwe kɛ̀ míì bɛ́i,

dɛ yiè kpɑɑnímu

kɛ̀ bɛ̀ bo di tɔ̃nnɛ́ iyĩmpie ndiɛyì

kɛ́tɔ̃nnɛ́ isɑ́m̀pɔ́ì di kó iyɑɑ̀bí

kɛ dí dɛtɛ kɛ́dennɛ dimɔu.

3 Di bo yiɛ iduotí kó mɛfíè dimɑ́ɑ̀ dimɑ́ɑ̀,

bɑ́ wè kòò nwetí o ììkɛ̀,

bɛ̀ bo di kɛi nkɛ dí dee nhEsimɔɔ tɑ̃rì ĩ́nkɛ̀.

Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie mmíì bɛ́i.

Mubɑ́ɑmmu tetìrɛ̀ kɔ̃mu

4 Kɛ̀ Kuyie mbɛ́i nkɛ dɔ̀:

Tũ nkɔtɛnɛ̀ Betɛɛdi kɛ́dɔɔ̀ mɛyɛi,

kɔtɛnɛ̀ Kidikɑɑdi kɛ́dɔkɛ dɔɔ̀ mɛyɛi.

Fíénɛ̀ di wũɔ̃ dikṹnweńnì sɛ̀ì,

diyiè tɑ̃ɑ̃́nnì yiè

kɛ́dɛitɛ di mɔkɛ dɛ̀ɛ̀ kó dimɑ̀ɑ̀ miɛkɛ

dɛ̀ɛ̀ tu dɛpííndɛ̀ kɛ́ n duɔ́.

5 Cɔ́unnɛ̀ disɑ̃nni kó yɛpɑ̃rɛ̀

yɛ̀ɛ̀ kɔkɛ́nɛ̀ mutie mùù muuti,

ikúnɛ̀ yɛpɑ̃rɛ̀ kó dikɑ̃̀tìrì

kɛ yɛ̃́ díndi Isidɑyɛɛribɛ di mɛ ndɔ́mɛ̀.

Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie mmíì bɛ́i.

Isidɑyɛɛribɛ to kpeńnìmɛ̀

6 Mɛm̀mɛ kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie mbɛ́i nkɛ dɔ̀:

Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie míì di bɔntɛ́ dikònnì,

míì duɔ́ nkɛ̀ di pɑ̀ɑ̀ tidiitì sihɛkɛsí simɔu miɛkɛ,

nɛ̀ mɛmmɛ bɑ́ di í wɛ̃̀tɛní m borɛ̀.

7 Míì duɔ́ nkɛ̀ fɛtɑɑfɛ̀ dòńtɛ́ tidiitì bɛtɑ̃̀ɑ̃̀bɛ̀ bɛ̀tɑ̃ɑ̃ti,

míì duɔ́ nkɛ̀ fɛ̀ ɔ̃ɔ̃ ni di nhɛì kɛ́soó nditɛrì,

kɛ́nniu ku mpɑku kɛ̀ kutɛkù kó tidiitì kpeí.

8 Yɛhɛkɛ̀ yɛ̀dɛ́ɛ̀ yoo yɛ̀tɑ̃ɑ̃ti níí bo nhɑ̃́ɑ̃́nnɛ̀ sinɛ́yɛ̃ĩ

kɛ kɔrì dihɛì dìmɑ́ɑ̀ miɛkɛ kɛ bo pɛ́tɛ́ mɛniɛ nkɛ́yɑ̃̀,

bɛ̀ mɛ mbɑ́ɑ́ pɛ́tɛ́ kɛ́yɑ̃̀ kɛ́nsɑ̀nnɛ̀.

Nɛ̀ mɛmmɛ di mɛ nyí wɛ̃̀tɛní m borɛ̀.

Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie mmíì tì ndi denni.

9 Míì duɔ́ nkɛ̀ tidiitì fɑ̃ũ ndɛpɑɑ

nkɛ̀ fɛtùɔ̀rìfɛ̀ tì pĩ,

kɛ̀ fɛcofɛ cɑ̀ɑ́kɛ́ di pénnɛ̀ nɛ̀ titebiiti.

Nɛ̀ mɛmmɛ di í wɛ̃̀tɛní m borɛ̀.

Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie mmíì tì ndi denni.

10 Kɛ̀ n duɔ́ nkɛ̀ di wũɔ̃ muɔkɛ kɛ ku,

Esibiti kɔbɛ kpɛyi do kumɛ̀,

kɛ duɔ́ nkɛ̀ bɛ̀ kùɔ di kó bɛdɑpɑ̀mbɛ̀ mudoò miɛkɛ

kɛ pĩ̀ḿmú di sɛ̃ĩ́,

kɛ̀ bɛ̀ɛ̀ ku di kó dihɑ̃ɑ̃pɔ̀nkɑrì kɛ̀ bɛ nɔ́ú dɑ̀tínnɛ́.

Nɛ̀ mɛmmɛ di í wɛ̃̀tɛní m borɛ̀.

Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie mmíì tì ndi denni.

11 Kɛ̀ di dɛ̀ítɛ́

n do dɛ̀ítɛ́ mɛ̀ɛ̀ botí Sodɔmmu nɛ̀ Komɔɔ,

kɛ̀ di yentɛ́ tɛcĩ́ɛ̃̀tɛ̀ ɔ̃ ncɔ́ú

kɛ̀ bɛ̀ɛ pṹtɛ́ mɛ̀ɛ̀ botí kudɑkɛ̀mpùu.

Nɛ̀ mɛmmɛ di í wɛ̃̀tɛní m borɛ̀.

Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie mmíì tì ndi denni.

12 N yóó mɛ ndi dɔɔ̀ díndi Isidɑyɛɛribɛ,

kɛ̀ n yóó di dɔɔ̀ mɛmmɛ,

tũntɛnɛ̀ dimɑ́ɑ̀ kɛ̀ ti mɑ́útɛ́ mí nnɛ̀ díndi.

13 Ti Yiɛ̀ nKuyie nkuù dɔ̀ɔ̀ yɛtɑ̃rɛ̀ kɛ ɑ̃nnɛ́ kuyɑɑkù,

kɛ nɑ́ɑ́ mbɛnìtìbɛ̀ kù dɔ́ kɛ́dɔɔ̀ tì,

kuù ɔ̃ɔ̃ ceetɛ kuwenniku kɛ̀ dɛ̀ɛ nɑɑ́ ndibiìnnì,

kù cèntì yɛtɑ̃rɛ̀ yómmɛ̀ mmɛ,

kuù yètìrì tu Mpɑkɛdɑɑ.

5

Kuyie mpɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑǹtò sɑutɛ fɛ̀ɛ̀ sɑ́útìfɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ kpɛ́í

1 Kɛ̀ Kuyie mpɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑǹtòo bɛ́i nkɛ dɔ̀: Díndi Isidɑyɛɛribɛ kéntɛ́nɛ̀ fɛsɑ́útìfɛ̀ n sɑutɛ fɛ̀ di kpɛ́í.

2 Isidɑyɛɛribɛ tu dɛsɑpùmbirɛ ndɛ

kɛ do kɛ duɔ́

kɛ cɑ̃ɑ̃nko kɛ dò ndɛ̀ kú,

wèè borɛ̀ íi nhò í bo.

3 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie mbɛ́i nkɛ dɔ̀:

Isidɑyɛɛribɛ ɛkɛ̀ miɛkɛ

dìì kó bɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ do bo tɛkɔùpíítɛ̀,

bɛ̀ tɛ̃́nkɛ bɑ́ɑ́ pɛ̃ɛ̃tɛ́ tɛkɔ̀ùtɛ̀ (100).

Bɛ̀ɛ̀ do bo tɛkɔ̀ùtɛ̀ (1000),

bɛ̀ tɛ̃́nkɛ bɑ́ɑ́ pɛ̃ɛ̃tɛ́ tɛpíítɛ̀.

Isidɑyɛɛribɛ dòmmɛ̀ kɛ́tɑ̃ɑ̃tɛ́ Kuyie kɛ́nfòù

4 Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie mmíì di nɑ́ɑ́ ndíndi Isidɑyɛɛribɛ kɛ tú:

N wɑmmúnɛ̀ kɛ̀ dɛ̀ɛ yie nkɛ̀ di nfòù.

5 Dɛ̀ nɛ̀ í tú n yɛ̃ ndi kɔtɛ Betɛɛdi

kɛ n tú di n wɑnti

Betɛɛdi yóó dɔúnkomu,

di mɛ mbɑ́ɑ́ kɔtɛ Kidikɑɑdi

bɛ̀ yóó ò pɔ̀ntɛmu,

di bɑ́ ntú di bo kɔtɛ Bɛɛrisebɑɑ.

6 N wɑmmúnɛ̀ mí ndi Yiɛ̀ nKuyie,

kɛ̀ dɛ̀ɛ yie nkɛ̀ di nfòù,

kɛ̀ dɛ̀ í dò mmɛmmɛ muhɑ̃ɑ̃́ mbo cútóo

kɛ dí do díndi Sosɛfu yɑɑ̀bí,

dɛ yiɛ̀ mmɛ nyí bo Betɛɛdi wèè bo nɑ kɛ mù kùɔ.

7 Di yónkùnnɛ tibeéntì nti,

di í bekù kɛ̀ dɛ̀ sìɛ́.

8 Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie mmíì dɔ̀ɔ̀ siwɑ̃̀ɑ̃,

míì ɔ̃ɔ̃ ceetɛ kɛyensɔ̀ùkɛ̀

kɛ̀ dɛ̀ɛ nɑɑ́ ndiwennɛ́cɑ̀nnì,

míì ɔ̃ɔ̃ tíí ndɑ̀mɛ́ɛ̀rì kó mɛniɛ

nkɛ́ mɛ̀ yɑɑtóo kɛtenkɛ̀.

Míì tu di Yiɛ̀ nKuyie.

9 Míì ɔ̃ɔ̃ duɔ́ nkɛ̀ bɛ̀ɛ pɔntɛ onìtì kperì,

kɛ́tɑ o cɛ̃kpetɛ̀ kɛ́hɛí o kpɛrɛ.

10 Di níímmu wèè bekùnɛ̀ timɔ́mmɔnti,

di í dɔ́ wèè nɑ̀ɑ́ ntimɔ́mmɔnti.

11 Di fɛ̃́ũnko mɛ̀ɛ̀ kpɛ́í mbɛcĩ̀rìbɛ̀

kɛ duɔ́ nkɛ̀ bɛ̀ di dokìi dididɛ̀ì mɔ̀nnì.

Nɛ̀ dɛ kpɛ́í di í tɑti sicɛ̃sɑ̀ɑ̀sì

di mɑɑ́ sì nɛ̀ yɛtɑ̃́sɑ̀ɑ̀yɛ̀,

di mɛ nyí yóó yɑ̃̀ fínyĩ̀ kó dɛtie ndi fìíkú dɛ̀ kó mɛnɑɑ̀.

12 N yɛ̃́mu di cɑɑ̀rìmɛ̀ mɑ̀mɛ̀,

di yɛi nyí sénní,

díndi bɛ̀ɛ̀ fɛ̃́ũnko bɛ̀ɛ̀ í cɑ̀ɑ̀rɛ̀ mùmɑmù

kɛ cɔú ticuuti tibeéntì miɛkɛ,

bɑ́ di í kommu bɛcĩ̀rìbɛ̀.

13 Dɛɛ̀ kpɛ́í nte yɛmɔ̀rɛ̀ yɛiyɛ yiɛ mmiɛkɛ

kɑ̀ɑ bo ncĩ́ɛ̃́kɛ́mɛ̀ tɔ̃ũ.

Kuyie mpɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑǹtò yɑ́úkùnnɛmɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ kɔ̃̀ntì

14 Kɛ̀ Kuyie mpɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑǹtò bɛ́i nkɛ dɔ̀:

Wɑmmúnɛ̀ mɛsɑ̀ɑ̀ nkɛ yóu mɛyɛi,

nkɛ̀ dɛ̀ɛ yie nkɛ̀ di nfòù,

mɛmmɛ Mpɑkɛdɑɑ m bo ndi bonɛ̀mɛ̀

kɛ ndònnɛ̀ n di nɑ́ɑ́mmɛ̀.

15 Nníínnɛ̀ mɛyɛi kɛ́dɔkɛ mɛsɑ̀ɑ̀,

tũntɛnɛ̀ tibeéntì kɛ́mbekù dɛ̀ bèkúmɛ̀,

kɛ̀ dɛ̀ɛ yie nkɛ̀ Mpɑkɛdɑɑ kuɔ́ mmɛsémmɛ̀

Sosɛfu yɑɑ̀bí ìì kpɑɑ́.

16 Ntɛ Mpɑkɛdɑɑ,

Kuyie nkùù bɑkɛ́ dɛmɔu kù tu mù,

kù tu isɑ́útìi bo dɑ́tínnɛ́ dihɛì dimɔu miɛkɛ,

bɛnìtìbɛ̀ bo nkuɔ̀ ntipíìtì timɔu kɛ tú: Eeyoo! Eeyoo!

Kɛ̀ bɛ̀ ńyu dɛpɑɑ nyɛmbɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ bo kɑri mukṹṹ.

Bɛnìtìbɛ̀ bo nwɑnti bɛ̀ɛ̀ nɔ mmukúdɑbònkɔmmù.

17 Yɛkúdɑbùò mbo dɑ́tínnɛ́ dɛpɑɑ ndɛmɔu miɛkɛ

kɛ yɛ̃́ n yóó di síékɛ́mɛ̀,

mí ndi Yiɛ̀ nKuyie mmíì bɛ́i.

Kuyie nkó diyiè yó ndòmmɛ̀

18 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie mbɛ́i nkɛ dɔ̀:

Di bo yɑ̀ díndi bɛ̀ɛ̀ bɑ̀ɑ̀ n kó diyiè,

di yɛ̀mmɛ̀ dò ndɛ kó diyiè yóó di tɔnní bɑ?

Dì yó ntú dibiìnnì ndi,

di í yó ntú kuwenniku.

19 Dɛ kó diyiè kpɛrɛ yó ndònnɛ̀

onìtì wèè cokù wenwe dicìrícìrì

kɛ conɛ̀ kumuntonkù,

kɛ kò nkɛ tɑ o cĩ́ɛ̃̀tɛ̀,

kɛ ĩkú kumɑrí kɛ̀ fɛwɑ̀ɑ̀fɛ̀ ò dɔntɛ́.

20 Di yɛ̀mmɛ̀ bɑ́ ndò

nKuyie nkó diyiè yó ntú kuwenniku kpɛri,

dì yó ntú dibiìnnì ndi.

Kuyie nyí dɔ́mɛ̀ bɛ̀ nkù dɔúnnɛ̀ mɛmɑntímɛ̀

21 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie mbɛ́i nkɛ dɔ̀:

M pɛ̃̀mmu di kó mubɑ́ɑmmu,

n dɛ̀ sènkɛ̀rìmu,

n tɛ̃́nkɛ í dɔ́ kɛ́keè di tĩ̀rɛ̀ di tiku yɛ̀ kó kunɔ́ú.

22 N yí dɔ́ di n feu ìì wũɔ̃ kɛ tuɔ̀

nɛ̀ di m pɑ̃ɑ̃ nyɛ̀ɛ̀ pɑ̃rɛ̀.

Yɛnɑɑdɑkɛ̀ mɛkùɔ̀ nkpɛyɛ di n feu yɛ̀,

n yí dɛ̀ wùó!

23 Dí fũtɛnɛ̀ m borɛ̀,

kutoweku di wékíí kù kɛ tú iyiɛ,

n yí dɔ́ kɛ́keè di kutìdùùtì kó yɛdɑbùò.

24 N dɔ́ tibeéntì sɑ̀ɑ̀tì tiì mbo di cuokɛ̀,

kɛ pũɔ̃̀ mmɛniɛ nkɔ̃mɛ,

kɛ́ndò ndinɛ́bòrì ɔ̃ ndòmmɛ̀, kɛ bɑ́ɑ́ kṹṹ.

25 Isidɑyɛɛribɛ di do n feumu iwũɔ̃ yɛbie nsipísìnɑ̀ɑ̀ di do dɔ̀ɔ̀ yɛ̀ dikpɑ́ɑ̀ miɛkɑɑ̀? 26 Di do dɔ̀ɔ̀ dibɔɔ̀ Mɔdɔki nɛ̀ Defɑ̃ɑ̃ kó tɛwɑ̃̀tɛ̀ ntɛ kɛ́ ndɛ̀ bɑ̀ɑ́.

27 Dɛɛ̀ te kɛ̀ n yóó di dennɛ

kɛ dí pɛ̃ɛ̃ mBɑbidɔnni,

mí ndi Yiɛ̀ nKuyie mmí nwèè yètìrì tu Mpɑkɛdɑɑ míì bɛ́i.

6

Kuyie nkpɑ̀nnɛ̀ tì Siyɔ̃ɔ̃ kɔbɛ

1 Mɛm̀mɛ kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie mbɛ́i nkɛ dɔ̀:

Di bo yɑ̀ díndi bɛ̀ɛ̀ kɑ̀ri bɛ̀tɛ̀ì Siyɔ̃ɔ̃ ɛì miɛkɛ,

bɛ̀ɛ̀ tɑ̃́ bɛmɑ́ɑ̀ Sɑmmɑrii tɑ̃rɛ̀ ĩ́nkɛ̀,

díndi bɛ̀ɛ̀ yɛ̀mmɛ̀ dò ndi tú bɛketibɛ̀ ibotí tɛì miɛkɛ,

Isidɑyɛɛribɛ cokóo díì borɛ̀ yɑ́ɑ̀bɑ?

2 Kɔtɛnɛ̀ Kɑndee kɛ́yɑ̀

kɛ̀ di dèè mɛmmɛ di kɔtɛ Amɑti dihɛidiɛ̀,

kɛ́pɛ̃ɛ̃tɛ́ kɛ́kɔtɛ Kɑti Fidisitɛ̃ɛ̃bɛ ɛì,

di yɛ̀mmɛ̀ dò ndi pɛ̃ɛ̃tɛ́mu dɛ kó yɛkpɑ̀ɑ̀tìyɔɑ̀?

Di kó dikpɑ̀ɑ̀tìyuu pɛ̃ɛ̃tɛ́mu bɛ kpɛyɑɑ̀?

3 Di yɛ̀mmɛ̀ dò ndi dɛ́tinkomu mɛyɛi,

di nɛ́ í yɛ̃́ kɛ dò ndi yũɔ̃nní kuyonku nku di cuokɛ̀.

4 Díndi bɛ̀ɛ̀ duɔ́ yɛdúɔ̀ sɑ̀ɑ̀yɛ̀

bɛ̀ dɔ̀ɔ̀ yɛ̀ nɛ̀ yɛpɑ́pɑ́nìì,

kɛ yɑɑ nyɑɑ ndi kɑ̀rɛ̀ ĩ́nkɛ̀,

kɛ cɑ́ɑ́ nyɛpedɑkɛ̀ nɛ̀ yɑnɑɑdɑbɛ,

5 kɛ diè, nkɛ wékíí mɛdiɛ̀, nkɛ bie ntikùtìdùùtì

kɛ tekíí Dɑfiti kɛ dɔɔri tikùtìdùùtì.

6 Kɛ yɔ̃ mmɛnɑɑ̀ nnɛ̀ ibòòkɛ pɛ̃kùyì

kɛ pe mmɛkɔsɑ̀ɑ̀mɛ̀

bɑ́ di í yĩɛ̃̀kù mɛyɛi

mmɛ̀ɛ̀ doti Sosɛfu yɑɑ̀bí ĩ́nkɛ̀.

7 Dɛɛ̀ kpɛ́í nte kɛ̀ bɛ̀ bo di pĩ́ ndi mmɔ̀nnì

kɛ di nií ntidɑɑtì kó fɛnɑfɛ ììkɛ̀ kɛ di kònnɛ̀,

dɛ mɔ̀nnì kɛ̀ mɛtuɔ̀ nkó yɛbɑɑ ndeè.

Kuyie nnɑ̀kɛ́mɛ̀ kù yóó pɔntɛmɛ̀ Sɑmmɑrii

8 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie mbɛ́i nkɛ́pɑrìkɛ̀ nɛ̀ ku yètìrì kɛ dɔ̀:

Mí nKuyie Mpɑkɛdɑɑ míì bɛ́i nkɛ tú:

M pɛ̃̀mmu Isidɑyɛɛribɛ kó dikpɑ̀ɑ̀tìyuu kó tɛfentɛ̀

n yí dɔ́ kɛ́nwúó mbɛ kpɑ̀ɑ̀tìcɛ̃́ĩ,

n yóó dɛitɛmu n nɔ̀ùtɛ̀ dɛ kó dihɛì ĩ́nkɛ̀

kɛ̀ bɛ̀ɛ dì pɔ̀ntɛ.

9 Bɑ́ kɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ sùɔ́ ntɛcĩ́ɛ̃̀tɛ̀ mɑtɛ̀ miɛkɛ tɛpíítɛ̀ dɛ kó dihɛì miɛkɛ bɛ̀ bo kú. 10 Kɛ̀ dɛ̀ dò nhòmɔù yentɛ́ tɛcĩ́ɛ̃̀tɛ̀ mɑtɛ̀ miɛkɛ kufɑ̃́ɑ̃́, nkòo tebitɛ kɔ̀tɛní kɛ bo tɔ bɛcíríbɛ̀ kɛ́cɔ́u, koò bekɛ́ kɛ yĩ: Òmɔù kpɑɑ́mu kɛnkɛ kufɑ̃ɑ̃́ miɛkɛ ɑ borɑ̀ɑ̀? Ò bo ò tɛ̃̀ńnɛ́ kɛ dɔ̀: Ɔ́ɔ̀! Kóò yèkìì tɛnɔ̀ùtɛ̀ kɛ dɔ̀: Yé yé yé bɑ́ɑ́ bɛ́i, dɛ̀ í dò nkɛ́yú ti Yiɛ̀ nKuyie nyètìrì di mmɔ̀nnì.

11 Ti Yiɛ̀ nKuyie nkùù bɑkɛ́

kɛ̀ kùu bɛ́i nkɛ tú kù bo potɛ́ tɛcɛ̃diɛtɛ̀

kɛ̀ tɛ̀ɛ do kɛ́yɔurɛ yɔurɛ,

kɛ̀ tɛsɑ́mpɔ́tɛ̀ pɑ́ɑ́ iyiɛ.

Di bɑ́ mpɔtìnɛ̀ di wɛ̃rímú

12 Sisɛ̃ĩ́ í cokù tipètì ĩ́nkɛ̀,

bɛ̀ í duɔ̀nɛ̀ inɑ̀ɑ̀kɛ dɑ̀mɛ́ɛ̀rì miɛkɛ.

Kɛ̀ díndi nɛ́ cèètɛ tibeéntì kɛ̀ tì tiikɛ

kɛ nɑɑ́ mmɛdɔ̀mmɛ̀ kɛ yɛ̃ ntóróó kɛ dòntɛnɛ̀ diyĩ́ɛ̃̀nnì.

13 Kɛ̀ di yɛ̀mmɛ̀ nɑɑtinɛ̀ Dodebɑɑ ɛì * kɛ̀ di pɔtì kɛ tú: Nɛ̀ ti kó muwɛ̃rímú mmu ti fìetɛmɛ̀ Kɑdinɑimmu ɛì † Diyènnì dɛ̀ɛ̀ bɛnkú muwɛ̃rímú, Tenketɛ́ 14:5 bɛ̀ nɑ̀ɑ́mmu dɛ kóò Kɑrinɑimmu kpɛ́í. 14 Dɛɛ̀ te mí ndi Yiɛ̀ nKuyie Mpɑkɛdɑɑ kɛ̀ n yóó duɔ́ nkɛ̀ ibotí tɛì kɔbɛɛ di fɛ̃́ũ nkɛ́túótɛ́ Debo-Amɑti ɛì kɛ́ntɔ kɛ́tuɔkɛnɛ̀ Adɑbɑ kó kukó.

7

Kuyie mbɛnkɛmɛ̀ Amɔɔsi fɛcofɛ

1 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nni mbɛnkɛ mɛbɛnkùmɛ̀ mɑmɛ̀, kɛ̀ n yɑ̀ fɛcofɛ dɑ̀tínnɛ́mɛ̀ kɛ dò ndiwɛtirì kɛ sɔ̃́ mbɛ̀ kɛ̃ĩ́ okpɑ̀ɑ̀tì sɑ̃mmútì kɛ̀ tì bo kɛ dɔ́ kɛ́puku. 2 Kɛ̀ fɛɛcofɛɛ dɛ́útóo timútì kɛ́ndɔ́ kɛ́ tì dèè kɛ̀ n kuɔ́nko kɛ dɔ̀: Áú! Ti Yiɛ̀ nKuyie nti kuɔ́ mmɛsémmɛ̀ kɛ̀ mɛɛ̀ dɔkɛ Sɑkɔbu kó kufuku í sũ bɛ̀ í yó nkpɑɑ́. 3 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nceetɛ ku yɛ̀mmɛ̀ kɛ bɛ́i nkɛ dɔ̀: Dɛ̀ í yóó tuɔ̀kɛní.

Kuyie nyìɛ́ kɛ bɛnkɛmɛ̀ Amɔɔsi muhɑ̃ɑ̃́

4 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nni mbɛnkɛ muhɑ̃ɑ̃́, kɛ́ mù yùní kɛ̀ mùu cɔ́útɛ́ kɛtenkɛ̀ miɛkɛ kó mɛniɛ, kɛ́ mɛ̀ sũ̀ɔ̃̀too, kɛ̀ dɛpɑɑ ncɔ́útóo. 5 Kɛ̀ n kuɔ́nko kɛ dɔ̀: Áú! Ti Yiɛ̀ nKuyie nti kuɔ́ mmɛsémmɛ̀ kɛ̀ mɛɛ̀ dɔkɛ Sɑkɔbu kó kufuku í sũ kù bɑ́ nkpɑɑ́. 6 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nceètɛ ku yɛ̀mmɛ̀ kɛ bɛ́i nkɛ dɔ̀: Dɛndɛ múnkɛ í yóó tuɔ̀kɛní.

Kuyie mbɛnkɛmɛ̀ Amɔɔsi kuhɔ̃ũ kùù cɑ̀ɑ́tí dibiɛrìmínnì

7 Kɛ̀ n yɑ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nkɛ̀ kù còḿmú kuduotí mɑkù ĩ́nkɛ̀ kɛ pikú kuhɔ̃ũ kɛ̀ kù cɑ̀ɑ́tí dibiɛrìmínnì. 8 Kɛ̀ kù m bekɛ kɛ dɔ̀: Amɔɔsi ɑ yɑ̀ bɑ? Kɛ̀ n dɔ̀: N yɑ̀ kuhɔ̃ũ kùù cɑ̀ɑ́tí dibiɛrìmínnì. Kɛ̀ kù dɔ̀: N yóó tɑ̃ũ kuhɔ̃ũ nku kùù cɑ̀ɑ́tí dibiɛrìmínnì n kɔbɛ Isidɑyɛɛribɛ ĩ́nkɛ̀ kɛ́yɑ̀ kɛ̀ bɛ̀ sìɛ́. N tɛ̃́nkɛ í yóó bɛ̀ cĩ̀ɛ̃́, mbìtì!

9 Isɑki yɑɑ̀bí kó yɛwũɔ̃tɔ̀rɛ̀ bo dɔúnko,

kɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ kó yɛtɔ̀rɛ̀ɛ nɑɑ́ ntidobontì.

Kɛ̀ n cómmú nɛ̀ disiè kɛ́wetínnɛ̀ Sedoboɑmmu cĩ́ɛ̃̀tɛ̀.

Amɑsiɑ nɛ̀ Amɔɔsi bɛ̀ pètɛmɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ɛ bɛti Amɔɔsi Betɛɛdi

10 Mɛm̀mɛ kɛ̀ Amɑsiɑ ikuɔ́ nìùtìi tɔ̃ nkɛ̀ bɛ̀ɛ nɑ́kɛ́ Isidɑyɛɛribɛ kóo kpɑ̀ɑ̀tì Sedoboɑmmu kɛ dɔ̀: Amɔɔsi dɔ́ kɛ́ dɑ bɔmmu kɑ̀ɑ tɛ̃́nkɛ bɑ́ ntú Isidɑyɛɛribɛ kóo kpɑ̀ɑ̀tì. Ti í dɔ́ kɛ́nyo ò nɑ̀ɑ́ ntì. 11 Ò nɑ̀ɑ́ nkɛ tú:

Fɔ̃́ nSedoboɑmmu ɑ bo kú mudoò miɛkɛ

kɛ̀ bɛ̀ɛ pĩ́mmú Isidɑyɛɛribɛ

kɛ́kònnɛ̀ dɛdɛ́tirɛ̀.

12 Mɛm̀mɛ kɛ̀ Amɑsiɑɑ nɑ́kɛ́ Amɔɔsi kɛ dɔ̀: Oyuwúoǹtì fɔ̃́! Kò nSudɑɑ tenkɛ̀ kɛ́nnɑ́ɑ́ nKuyie mpɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì kɛ pɛ́únɛ̀ mudiì. 13 A tɛ̃́nkɛ bɑ́ mbo diɛ mBetɛɛdi kɛ́nɑ́ɑ́ nKuyie mpɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì kɛ yɛ̃́ okpɑ̀ɑ̀tì kó ditɔ̀nnì ndimɛ̀, tɛkpɑ̀ɑ̀tìcĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kpɛri ndi.

14 Kɛ̀ Amɔɔsii ò tɛ̃̀ńnɛ́ kɛ dɔ̀: N do í tú ti Yiɛ̀ nKuyie mpɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑǹtò, n ketɛ́ kɛ do í tú Kuyie mpɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑm̀bɛ̀ kó kufuku kou. N do tú onɑɑcɛ̃nti nwe kɛ fiiku dɛtie mbɛ̀ tu dɛ̀ sikomɔɔ. 15 N do cɛ̃mmú n wũɔ̃ nyi, kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nni nyú kɛ n nɑ́kɛ́ kɛ dɔ̀: Kɔtɛ kɛ́nɑ́kɛ́ n nìtìbɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ m pɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì, 16 di m̀mɔ̀nnì kéntɛ́ ti Yiɛ̀ nKuyie ntu n dɑ nɑ́kɛ́ tì: Fɔ̃́ nwèè tu m bɑ́ nnɑ́ɑ́ nKuyie mpɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì Isidɑyɛɛribɛ kpɛ́í, kɛ tú m bɑ́ nnɑ́ɑ́ nyIsɑki yɑɑ̀bí n kó tiyɛinnɑ́ɑǹtì. 17 Nɛ̀ dɛ kpɛ́í ti Yiɛ̀ nKuyie ntu:

ɑ pokù bo yĩ́ onitipòkù wèè dɔuti dɔutinɛ̀ bɛnitidɑɑbɛ̀

kɛ̀ bɛ̀ nhò dɔutinɛ̀ kupììti dihɛì miɛkɛ,

kɛ̀ bɛ̀ɛ kuɔ ɑ bí

initidɑɑì nɛ̀ initipòì mudoò miɛkɛ,

kɛ́berí ɑ tenkɛ̀ kɛ totí,

kɛ̀ bɛ̀ dɑ kuɔ bɛtɔbɛ̀ tenkɛ̀ bɛ̀ í tũ ndɛ̀ Kuyie,

kɛ́pĩ́mmú Isidɑyɛɛribɛ kɛ́kònnɛ̀ dɛdɛ́tirɛ̀ * dònninkonɛ̀ onitipòkù wèè yóu o dɔù kɛ dɔuti dɔutinɛ̀ bɛnitidɑɑbɛ̀.

8

Kuyie mbɛnkɛmɛ̀ Amɔɔsi kuhɔnku kùù ɑ̃ yɛtebɛ

1 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nni mbɛnkɛ kuhɔnku kɛ̀ kù pìɛ́kɛ́ yɛtebɛ yɛ̀ɛ̀ bi. 2 Kɛ̀ kù m bekɛ kɛ dɔ̀: Amɔɔsi ɑ yɑ̀ bɑ? Kɛ̀ n dɔ̀: N yɑ̀ kuhɔnku nɛ̀ yɛtebɛ yɛ̀ɛ̀ bi. Kɛ̀ kù n nɑ́kɛ́ kɛ dɔ̀:

N nìtìbɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ bimu,

bɛ̀ deèmù mɔ̀nnì diì tùɔ̀kɛ,

n tɛ̃́nkɛ í yóó bɛ̀ cĩ̀ɛ̃́.

3 Dɛ yiè iyiɛ nyìì dìè ntɛkpɑ̀ɑ̀tìcĩ́ɛ̃̀tɛ̀ miɛkɛ

ì bo nɑɑ́ nyɛkúdɑbùò,

kɛ̀ bɛcíríbɛ̀ɛ sṹṹ nkɛ́ncóú cóú tipíìtì timɔu,

tinɑ́ɑǹtì í yó mbo dɛ yiè.

Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie mmíì bɛ́i.

Kuyie nkpɑ̀nnɛ̀mɛ̀ bɛ̀ɛ̀ cií mbɛtɔbɛ̀ kɛ yo mbɛ kpɛrɛ

4 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie mbɛ́i nkɛ dɔ̀:

Díndi bɛ̀ɛ̀ fɛ̃́ũnko bɛcĩ̀rìbɛ̀

kɛ dɔ́ kɛ́deè bɛsénnìbɛ̀,

kéntɛ́nɛ̀ kɛ́keè.

5 Díndi bɛ̀ɛ̀ ɔ̃ nnɑ́ɑ́ nkɛ tú,

otɑ̃̀nkù pɑ̀nwè kó dibɑnnii mɔ́nnɛ́ kɛ́pɛ̃ɛ̃tɛ́

kɛ̀ tì fítɛ́ ti diitì,

tɛom̀pùtɛ̀ɛ mɔ́nnɛ́ kɛ́pɛ̃ɛ̃tɛ́

kɛ̀ ti óótɛ́ ti buɔ kɛ́cṹũnní tidiitì,

kɛ́yɑɑtɛ sibièpeé, kɛ́yíɛ́ idíítí,

kɛ́yɑɑtɛ cìdóò kó kucɛ̃́ɛ̃́kù.

6 Kɛ do mbɛcĩ̀rìbɛ̀,

kɛ fiiti bɛsénnìbɛ̀ tinɛùtì mɛhɑ̃nnímɛ̀ mɛ̀mɑ́ɑ̀ kó dibɑ̀nnì kpɛ́í,

kɛ fiitinɛ̀ tiyofùtì bɛnìtìbɛ̀.

7 Mɛm̀mɛ kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie mbɛ́i nkɛ́pɑrìkɛ̀ kɛ dɔ̀:

Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie m bɛ́immu kɛ tú:

Nɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ kó tɛfentɛ̀ kpɛ́í

n yí yóó yɛ̃̀ mbɛ dɔɔ̀rìmɛ̀ mɑmɛ̀.

8 Nɛ̀ dɛ kpɛ́í kɛtenkɛ̀ bo ɑɑ́,

bɛ̀ɛ̀ bo kɛ miɛkɛ kɛ̀ bɛ̀ɛ kɔmmú yɛkúdɑbùò,

kɛtenkɛ̀ bo ítɛ́ní kɛ́doroo mɛniɛ

nhɔ̃ɔ̃ tɑ Esibiti kó kukó nNiiri kɛ́ yĩ́mɛ̀.

9 Dɛ kó diyiè,

diyiè bo tɑ kuyie ncuokɛ̀

dɛ̀ bo nɑɑ́ nkɛyènkɛ̀ kuyie ncuokɛ̀.

Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie mmíì bɛ́i.

10 Di bɑɑ mbo nɑɑ́ nyɛkúdɑbùò,

nkɛ̀ di yiɛ nnɑɑ́ nyisɑ́útìi,

bɛnìtìbɛ̀ bɛmɔu bo dɑ́ɑ́tí tifɔ̀ɔ̀tɔ̃̀ntì

kɛ́kuó mɛyùbii,

kutenkù kumɔu bɛnìtìbɛ̀ bo nkuɔ̀,

wèè mɔ̀kɛ dɛbirɛ dɛmɑ́ɑ̀ dɛ̀ ɔ̃ɔ̃ kú kòò nkuɔ̀mmɛ̀.

Dɛ kó dihɛì borimɛ bo tiikɛ mɛdɔ̀mmɛ̀ kɔ̃mɛ.

Kuyie nnɑ́ɑǹtì kó dikònnì nɛ̀ ti kó sinɛ́yɛ̃ĩ yóó pĩ́mmɛ̀ bɛnìtìbɛ̀

11 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie mbɛ́i nkɛ dɔ̀:

Dɛ yiè kpɑɑnímu

kɛ̀ m bo duɔ́ nkɛ̀ dikònnì nɛ̀ sinɛ́yɛ̃ĩ kɛ̀ dɛ̀ɛ tɑnní.

Dɛ̀ í tú dikònnì dìì ɔ̃ɔ̃ dɑ pĩ́ nkɑ̀ɑ di muciɛ̀

nɛ̀ sinɛ́yɛ̃ĩ sìì ɔ̃ɔ̃ dɑ pĩ́ nkɑ̀ɑ yɑ̃̀ mɛniɛ.

N nɑ́ɑǹtì kó dikònnì ndi nɛ̀ ti kó sinɛ́yɛ̃ĩ.

12 Bɛnìtìbɛ̀ bo nhɑ̀rì tipíìtì timɔu,

kubɑkù yoú nɛ̀ kucɑ̃̀nku,

diyiè yìɛ̀ kɛ̀ɛ̀ bíɛ́kɛ̀ nɛ̀ dì tɑɑ̀ kɛ̀ɛ̀ bíɛ́kɛ̀,

kɛ wɑnti kɛ bo keè n nɑ́ɑǹtì bɛ̀ mɛ mbɑ́ɑ́ tì pɛ̀tɛ́.

13 Dɛ yiè bɛsɑpùnsɑ́ɑ́tìbɛ̀ nɛ̀ bɛdɑpùnsɑ́ɑ́tìbɛ̀

bɛ̀ bo mɔ́tɛ́nɛ̀ sinɛ́yɛ̃ĩ.

14 Bɛ̀ɛ̀ kó dimɑ̀ɑ̀ pɑ̀rìkunɛ̀

tɛbɔɔtenkɑɑnìtɛ̀ tɛ̀ɛ̀ bo Sɑmmɑrii

nɛ̀ Dɑnni kɔbɛ kó dibɔɔ̀ nɛ̀ Bɛɛrisebɑɑ kó ditɔ̀nnì,

bɛ̀ bo do bɑ́ bɛ̀ tɛ̃́nkɛ bɑ́ɑ́ ítɛ́ bìtì!

9

Kuyie nnɑ̀kɛ́mɛ̀ kù yóó pɔntɛmɛ̀ bɛ̀ kù mɑɑ́ tɛ̀ɛ̀ cĩ́ɛ̃̀tɛ̀

1 Kɛ̀ n yɑ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie

kɛ̀ kù còḿmú diwũɔ̃tɔ̀nnì ĩ́nkɛ̀ kɛ nɑ́ɑ́ nkɛ tú:

Potɛ́ yɛsɑ̃ǹkɛ̀ kó yɛtɛitiyɛ̀ kɛ̀ yɛbòrɛ̀ɛ sɑ̃ntɛ̀,

kɛ wɛ́rí kɛ́duoní bɛ yɔ ĩ́nkɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ɛ̀ kpɑɑ́

kɛ̀ m bɛ̀ kùɔ nɛ̀ disiè,

òmɔù í yó mbo wèè bo cokɛ́ kɛ́yentɛ́

òmɔù mɛ nyí yóó nɑ kɛ́sɔri kɛ́cootɛ́.

2 Kɛ̀ bɛ̀ tɑ kɛtenkɛ̀ m bo bɛ̀ dɛ̀itɛní,

kɛ̀ bɛ̀ dèkɛ kɛĩ́nkɛ̀ m bo bɛ̀ cṹũnní.

3 Kɛ̀ bɛ̀ dèkɛ Kɑdimɛɛdi tɑ̃rì kɛ sɔ̀ri

ḿ bɛ̀ wɑmmú kɛ́ bɛ̀ sɔ̀tɛní,

kɛ̀ bɛ̀ mɛ ntɑ dɑ̀mɛ́ɛ̀rì fũ̀ɔ̃̀ kɛ sɔ̀ri

n duɔ́ nkɛ̀ dɑ̀mɛ́ɛ̀rì kó musĩ̀mmù mbɛ̀ dɔmmù.

4 Kɛ̀ bɛ̀ duɔ́ mbɛmɑ́ɑ̀ bɛ dootitɔbɛ̀ kɛ bo nɑɑ́ ntidɑɑtì,

n duɔ́ nkɛ̀ bɛ̀ mbɛ̀ feu dɛ bíɛ́kɛ̀.

N nɔ̀nfɛ̀ yóó mbomu bɛ ĩ́nkɛ̀

dɛ̀ nɛ̀ í tú kɛ̀ m̀ bɛ̀ dɔ̀ɔ̀ri mɛsɑ̀ɑ̀,

n yó mbɛ̀ dɔɔri mɛyɛi mmɛ.

5 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie Mpɑkɛdɑɑ

kɑ̀ɑ́kɛ́ kɛ̀ɛ̀ tenkɛ̀ o nɔ́mbii kɛ̀ sɑ̃̀ntɛ̀mu,

kɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ kɛ̀ bo kɛ̀ bɛ̀ɛ kɔmmú yɛkúdɑbùò,

kɛ̀ kù kɑ̀ɑ́kɛ́ kɛtenkɛ̀ kɛ̀ɛ ítɛ́ní kɛ́doroo

mɛniɛ nhɔ̃ɔ̃ tɑ Esibiti kó kukó nNiidi kɛ́yĩ́mɛ̀.

6 Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ bo kɛĩ́nkɛ̀ nkɛ,

kɛ̀ tɛ ɑ̃̀nhɑ̃̀nkù còḿmú kɛtenkɛ̀.

Kuù ɔ̃ɔ̃ yú dɑ̀mɛ́ɛ̀rì kó mɛniɛ

nkɛ mɛ̀ yɑɑtɛ́ní kɛtenkɛ̀.

Kuù yètìrì tu ti Yiɛ̀ nKuyie.

Kuyie nyóó bekɛ́nɛ̀mɛ̀ bɛyɛibɛ

7 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie mbɛ́i nkɛ dɔ̀:

Díndi Isidɑyɛɛribɛ

mí ndi wúómmɛ̀ di í pɛ̃ɛ̃tɛ́ Kuusi ɛì kɔbɛ.

Míì di dènnɛní Esibiti,

kɛ̀ míì dènnɛní Fidisitɛ̃ɛ̃bɛ Kɑfutɔɔ,

kɛ dènnɛní Asidii kɔbɛ Kiidi.

8 Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie

n wúómmu Isidɑyɛɛribɛ kpɑ̀ɑ̀tìyuu cɑ̀kɛmɛ̀

kɛ yóó dì kùɔ pɑ́íí kɛ̀ di kɔ̃mɛɛ deè kɛtenkɛ̀ ĩ́nkɛ̀.

N nɛ́ í yóó deè Sɑkɔbu yɑɑ̀bí imɔu.

Mí nKuyie mmíì bɛ́i.

9 Mí nKuyie Mpɑkɛdɑɑ

n yóó duɔ́ nkɛ̀ ibotí tɛìi mɛɛ̀rɛ̀mu Isidɑyɛɛribɛ,

bɛ̀ ɔ̃ɔ̃ mɛɛ̀rɛ̀ mɛ̀ɛ̀ botí tidiitì

kɛ́bɑtɛ mɛbii nnɛ̀ tifùtì.

Bɑ́ mɛbii mmɑmɛ̀ bɑ́ɑ́ do kɛtenkɛ̀.

10 N kó bɛnìtìbɛ̀ bɛɛ̀ cɑ̀ɑ̀rɛ̀,

bɛɛ̀ nɑ̀ɑ́ nkɛ tú:

Mɛyɛi nyí yóó ti tɔ́ɔ́nnɛ̀,

mɛyɛi nyí yóó ti kɑ́ɑ́kɛ́

bɛ̀ yóó kú mudoò miɛkɛ nkɛ.

Kuyie nnɑ̀kɛ́mɛ̀ kù yóó wɛ̃tɛ kɛ́íimmɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ

11 Mɛm̀mɛ kɛ̀ Kuyie mbɛ́i nkɛ dɔ̀:

Dɛ yiè m bo íi nDɑfiti kó difii dìì dɔ́ kɛ́do,

kɛ́ĩ́tínɛ́ iyiɛ kɛ́íi nyiduotí,

m bo wɛ̃tɛ kɛ́mɑɑ́ Dɑfiti cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ tɛ̀ do dòmmɛ̀.

12 Kɛ̀ Isidɑyɛɛribɛɛ wɛ̃tɛ kɛ́tiekɛ Edɔmmu tenkɛ̀

nɛ̀ ibotí tɛì ìì do tú n kpɛyi i kɔkɛ.

Mí nKuyie mmíì bɛ́i nkɛ yóó dɛ̀ dɔ̀ɔ̀.

13 Kɛ̀ Kuyie mbɛ́i nkɛ dɔ̀:

Dɛ yiè kèrínímu

kɛ̀ yiè nníí bo ndɔtì kɛ bɔti

kòo tɔù ò tũ̀ nkɛ dɛìtì tidiitì.

Kɛ̀ yiè nníí mbɔti dɛtie

nkòo tɔù ò tũ̀ nkɛ tɔ̃ũ̀tì yɛtebɛ.

Dɛ yiè fínyĩ̀ kó mɛnɑɑ̀ mbo mpũɔ̃̀ nyɛtɑ̃rɛ̀ ĩ́nkɛ̀,

kɛ̀ sitɑ̃ɑ̃́ simɔuu sɑ̃ɑ̃kɛ.

14 Dɛ yiè m bo wɛ̃tɛ kɛ́cónnɛ́

n nìtìbɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ bɛ fɔ̃̀tɛ̀

kɛ̀ bɛ̀ɛ wɛ̃tɛ kɛ́mɑɑ́ bɛ ɛkɛ̀ yɛ̀ɛ̀ do pùɔ kɛ́mbo,

kɛ́nfiiku fínyĩ̀ kó dɛtie

kɛ yɔ̃̀ ndɛ nɑɑ̀ kɛ fiiku dɛtie mbɛ pénnɛ̀

kɛ́ntɔ̃ũ dɛ bɛ.

15 M bo wɛ̃tɛ kɛ́ bɛ̀ fìí

mbɛ tenkɛ̀ n do bɛ̀ duɔ́ nkɛ̀,

bɑ́ òmɔù tɛ̃́nkɛ bɑ́ɑ́ bɛ̀ uutɛ́.

Mí nKuyie mmíì bɛ̀ te kɛ̀ míì bɛ́i.

* 6:13 Dodebɑɑ ɛì: Dodebɑɑ ɛì bɛnkú kɛ tú: Dɛtetìrɛ̀ ndɛ.

† 6:13 Kɑdinɑimmu ɛì: Kɛ̀ Kɑdinɑimmu kpɛri bɛnkú kɛ tú:

* 7:17 Kuyie nkuù kpɑ̀nnɛ̀ ku nìtìbɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ kɛ

Abudiɑsi

Abudiɑsi

Di mpɑ́tíri tɔ tìì nɑ́ɑǹtì

Abudiɑsi pɑ́tíri kó tinɑ́ɑǹtì nɑ̀ɑ́ mbɛ̀ kpɑ̀nnɛ̀ tì nti Edɔmmu kɔbɛ, bɛ̀ wùó mmɛ̀ɛ̀ botí Isidɑyɛɛribɛ. Edɔmmu ɛì kɔbɛ do tú Esɑyuu kó iyɑɑ̀bí nyi. Kɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ tu Sɑkɔbu yɑɑ̀bí.

Sedisɑdɛmmu do dìì mɔ̀nnì kɛ̀ Edɔmmu kɔbɛ ndɑúmu, kɛ́díínnɛ̀ Sedisɑdɛmmu kó mudorimù kɛ́tɑ bɛ ɛì kɛ́túókɛ́ bɛ kpɛrɛ. Kɛ̀ Abudiɑsi dɔ̀ Kuyie mbo bɛ̀ potɛ́ kɛ́wɛ̃nnɛ́nɛ̀ yɛhɛkɛ̀ tɛyɛ̀ yɛ̀ɛ̀ do í dɔ́ Isidɑyɛɛribɛ.

Di mpɑ́tíri nɑ́ɑǹtì duɔ́ kɛ dòmmɛ̀

1. Kuyie nyóó potɛ́mɛ̀ Edɔmmu ɛì kɔbɛ 1-9

2. Mùù te kɛ̀ mɛyɛi mbɛ do 10-14

3. Edɔmmu ɛì kɔbɛ yóó ndòmmɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nkó diyiè 15-21

1

Ti Yiɛ̀ nKuyie nnɑ̀kɛ́ tì Edɔmmu ɛì kɔbɛ kpɛ́í

1  Ntɛ ti Yiɛ̀ nKuyie mbɛnkɛ tì Abudiɑsi Edɔmmu ɛì kpɛ́í nkòo tì bɛ́i nkɛ dɔ̀:

Ti Yiɛ̀ nKuyie nkuù tɔ̃nní ku kóo tɔ̃ntì ibotí cuokɛ̀

kɛ̀ ti kèè ò nɑ̀ɑ́mmɛ̀ kɛ tú:

Bɑ́ɑ́tínɛ̀ kɛ̀ tí do Edɔmmu ɛì kɔbɛ mudoò.

2 Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie mmíì tu:

díndi Edɔmmu ɛì kɔbɛ n yóó di kɛ̃́kùnnɛmu ibotí tɛì ììkɛ̀,

kɛ̀ ì di cɛ̃̀ nkɛ di senkɛ̀rì mɛdiɛ̀.

3 Tɛfentɛ̀ tɛɛ̀ di dɛutɛ́ kɛ̀ di nɑ́ɑ́ nkɛ tú:

We mbo nɑ kɛ ti dennɛní yɛtɑ̃rɛ̀ fíè

nkɛ ti bɔntɛ́ní kɛtenkɛ̀?

Di nɛ́ í yɛ̃́ kɛ dò ndi kó tɛfentɛ̀ tɛntɛ di fétìnkomu.

4 Bɑ́ kɛ̀ di dèkɛ kɛĩ́nkɛ̀ itúúkɛ́ kɔ̃mɛ,

kɛ ceé ndi yĩ́ɛ̃̀ntì siwɑ̃̀ɑ̃ cuokɛ̀,

m bo di bɔntɛ́ní.

Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie mmíì bɛ́i.

5 Kɛ̀ bɛyóóbɛ̀ kɔ̀tɛní kɛyènkɛ̀ kɛ di do

bɛ̀ bo tɔ bɛ̀ dɔ́ mɛ̀ɛ̀ botí nku.

Bɛ̀ɛ̀ tɔ̃̀ũ yɛtebɛ kɛ̀ bɛ̀ tɑ di pɑku,

bɛ̀ bɑ́ɑ́ tɔ̃ũ kɛ yɑ́kɛ́ dɛ̀mɑrɛ̀.

6 Bɛ̀ yóó di kutimu díndi Edɔmmu ɛì kɔbɛ,

kɛ́sɔtɛ di sɔri tìì kpɑ̀tì.

7 Bɛ̀ yóó di bɛtimu kɛ kɑ̃́ɑ̃́ ndi temmɑ̀nku.

Nɛ̀ bɛ̀ di do yɛ̃ ndi nɑɑti bɛ̀ di ciitɛ́mu kɛ di nɑ.

Nɛ̀ bɛ̀ di do wɛ̃ nkɛ yo mbɛɛ̀ di keù yɛfɔ̃̀tɛ̀.

Bɛ̀ nɑ̀ɑ́mmu kɛ tú di yɛ̀mmɛ̀ í bo.

8 Mí nKuyie mmíì bɛ́i nkɛ tú:

Dɛ yiè bo tuɔkɛ dìì yiè,

m bo kuɔ Edɔmmu ɛì kɔbɛ kó mɛciì nyɛmbɛ̀,

bɑ́ m bɑ́ɑ́ súɔ́ nhEdɔmmu tɑ̃rɛ̀ ĩ́nkɛ̀ mɛciì nyiɛ̀ m bɑ́ òmɑ́ɑ̀.

9 Díndi Temɑɑ ɛì kó bɛkpɑ̀rìtiebɛ,

di kɔ̃̀ntì bo ɑɑ́ dɛ yiè,

nɛ̀ dɛ kpɛ́í mbɛ̀ bo kuɔ Edɔmmu tɑ̃rɛ̀ ĩ́nkɛ̀ kɔbɛ, bɛmɔu kɛ́ bɛ̀ dèè.

Isidɑyɛɛribɛ do bomɛ̀ mɛyɛǹcɑɑ̀rìmɛ̀ miɛkɛ kɛ̀ dɛ̀ɛ nɑrikɛ Edɔmmiibɛ

10 Di pɛi nkuyonku nku di tebìí Sɑkɔbu bí cuokɛ̀,

kɛ̀ ifɛi yóó di pĩ́,

nkɛ̀ di dootitɔbɛ̀ di kuɔ,

kɛ̀ dɛ̀ɛ deè sɑ̃́ɑ̃̀.

11 Bɛ dootitɔbɛ̀ do kɔ̀tɛní dìì mɔ̀nnì,

kɛ́mpĩĩ mbɛ kó bɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀,

kɛ̀ di búútóomu kɛ̀ bɛkpɑ́kpɑ̀rìbɛ̀ɛ tɑ bɛ ɛì

kɛ́tɑ̃ɑ̃́ tɛ́tɛ́ Sedisɑdɛmmu kó tikpɑ̀tì kpɛ́í,

nkɛ di pètinkɛ nɛ́ mbɛ̀ wɛ̃ńnɛ̀mu.

12 Di do í dò ndi kɔbɛ bo dìì mɔ̀nnì mɛyɛǹcɑɑ̀rìmɛ̀ miɛkɛ dɛ̀ ndi nɑɑti,

di do í dò nkɛ́nyɑ̃nku mɛyɛi ndo mɛ̀ɛ̀ kpɛ́í nSudɑɑ kɔbɛ.

Bɛ kó mɛyɛǹcɑɑ̀rìmɛ̀ mɛɛ̀ bɑ́ɑ́ nɑɑ́ ndi kó mudɑɑ́.

13 Di do í dò nkɛ́tɑ n nìtìbɛ̀ ɛì,

bɛ̀ bo dìì mɔ̀nnì mɛyɛǹcɑɑ̀rìmɛ̀ miɛkɛ,

di do í dò nkɛ́nwúó mbɛ̀ domɛ̀ kɛ̀ dɛ̀ di nɑɑti,

di mɛ ndo í dò nkɛ́túókɛ́ bɛ kpɑ̀tì bɛ̀ bɛ̀ pɔ̀ntɛ dìì mɔ̀nnì.

14 Di do í dò nkɛ́okɛ icɛyɑ̀tii,

kɛ́kuɔ bɛ̀ɛ̀ cooti kɛ bo yentɛ́,

di do í dò nkɛ́ bɛ̀ pĩ̀ḿmú bɛ̀ bo dìì mɔ̀nnì mɛyɛǹcɑɑ̀rìmɛ̀ miɛkɛ,

kɛ́duɔ́ mbɛ dootitɔbɛ̀.

15 Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie n yóó bekɛ́nɛ̀ dìì yiè yɛbotɛ̀ dì duunnímu,

díndi Edɔmmu kɔbɛ di dɔ̀ɔ̀mɛ̀ bɛtɔbɛ̀ n yóó mɛ ndi dɔɔ̀,

mɛyɛi ndi dɔ̀ɔ̀ mɛ̀ mɛɛ̀ doti di yɔ ĩ́nkɛ̀.

Kuyie nnɑ̀kɛ́mɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ yóó pɛitɛmɛ̀ bɛ pɛ̀ì Edɔmmu ɛì kɔbɛ

16 Díndi Isidɑyɛɛribɛ di yɑ̃̀mu

m miɛkɛ kó fɛbòòfɛ̀ n tɑ̃sɑ̀ɑ̀rì ĩ́nkɛ̀,

ibotí tɛì yóó fɛ̀ yɑ̃̀mu kɛ bɑ́ɑ́ tuutɛ́, bɛ̀ yóó fɛ̀ yɑ̃̀mu,

kɛ́muɔ́ nkɛ́tontɛ́ kɛ́kpɑɑkɛnɛ̀.

17 Dɛ mɔ̀nnì bɛ̀ɛ̀ yentɛ́ yentɛ́,

bɛɛ̀ yó nkpɑɑ́ n kó ditɑ̃sɑ̀ɑ̀rì Siyɔ̃ɔ̃ ĩ́nkɛ̀.

Sɑkɔbu yɑɑ̀bí wɛ̃ti kɛ bo tiekɛmu i tenkɛ̀.

18 Sudɑɑ botí kɔbɛ yó ndò mmuhɑ̃ɑ̃́ mmu,

kɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ ndò nfɛhɑ̃ɑ̃dɛɛ̀nfɛ̀ kɛ́cɔ́útɛ́ Edɔmmu ɛì kɔbɛ,

muhɑ̃ɑ̃́ nhɔ̃ɔ̃ cɔ́útɛ́ mɛ̀ɛ̀ botí timúkpetì,

bɛ̀ bo cɔ́útɛ́ pɑ́íí, bɑ́ òmɔù bɑ́ɑ́ yentɛ́ bɑ́ omɑ́ɑ̀.

Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie mmíì bɛ́i.

Isidɑyɛɛribɛ yóó wɛ̃tɛ kɛ́tiekɛmɛ̀ bɛ ɛkɛ̀

19 Sudɑɑ kɔbɛ bɛɛ̀ yóó tiekɛ Edɔmmu ɛkɛ̀ yɛtɑ̃rɛ̀ ĩ́nkɛ̀ kpɛyɛ, yɛ̀ɛ̀ bo kubɑkù cɑ̃̀nku bíɛ́kɛ̀, kɛ́tiekɛ Fidisitɛ̃ɛ̃bɛ biriku nɛ̀ Sɑmmɑrii Efɑdɑimmu yɑɑ̀bí tenkɛ̀, kɛ̀ Bɛnsɑmɛɛ kɔbɛɛ tiekɛ Kɑdɑɑdi tenkɛ̀.

20 Isidɑyɛɛribɛ bɛ̀ do pĩ̀ḿmú bɛ̀ kɛ́kũṹnnɛ̀, bɛɛ̀ kó bɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ yóó wɛ̃tɛ kɛ́tiekɛ Kɑnnɑhɑ̃ɑ̃ ɛì, kɛ́ntɔ kɛ́tuɔkɛnɛ̀ Sɑdɛputɑɑ. Sedisɑdɛmmu kɔbɛ bɛ̀ do pĩ̀ḿmú bɛ̀ kɛ́kũṹnnɛ̀, kɛ̀ bɛ̀ɛ tiekɛ Sefɑdɑti nɛ̀ Nɛkɛfu dɛ ɛkɛ̀. 21 Bɛ̀ɛ̀ yóó nɑ Edɔmmu ɛkɛ̀ kɔbɛ, bɛɛ̀ yóó dekɛ Siyɔ̃ɔ̃ tɑ̃rì ĩ́nkɛ̀ kɛ́ bɛ̀ bɑɑtɛ́, kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nní ntú bɛ kóo kpɑ̀ɑ̀tì.

Sonɑɑsi

1

2

3

4

Sonɑɑsi

Di mpɑ́tíri tɔ tìì nɑ́ɑǹtì

Sonɑɑsi kó dipɑ́tíri ti nɑ́ɑ́ nKuyie mpɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑǹtò mɔù kpɛ́í nkɛ.

Kuyie ndo tɔ̃ nwè kɛ dɔ̀ wèe kɔtɛ Asidii kó dihɛidiɛ̀ kɛ́ bɛ̀ nɑ̀kɛ́ Kuyie nnɑ́ɑǹtì. Dɛ kóo nìtì yètìrì diì tu Sonɑɑsi. Kɛ̀ Sonɑɑsi nɛ́ yetɛ kɛ í ndɔ́ kɛ́ kɛ̀ kɔ̀tɛ kɛ yɛ̃́ Isidɑyɛɛribɛ do í nɑɑtinɛ̀mɛ̀ Asidii kɔbɛ. Nɛ̀ tìì ò tùɔ̀kɛní kucɛ ti kpɛ́í nkòo yóu kɛ́yie, mbɑ́ ò í ndɔ́. Kòo kɔtɛ kɛ́ bɛ̀ nɑ̀kɛ́ mɛyɛi mmɛ̀ɛ̀ dò nkɛ́ bɛ̀ tùɔ̀kɛní kɛ̀ nsɑ̀ kɛ̀ bɛ̀ í cèètɛ. Kɛ̀ bɛ̀ɛ bɑntɛ́ bɛ cɑɑ̀rìmɛ̀ kɛ́ceetɛ kɛ̀ dɛ̀ɛ wɛ̃tɛ kóò yonkɛ kòo ũũrɛ. Dɛɛ̀ bɛnkú kɛ dò nKuyie nkùù bɑkɛ́ kù dɔ̀ɔ̀ dɛ̀ kɛ nɛ́ ti dɔ́, kɛ ti kuɔ̀ mmɛsémmɛ̀, kɛ ɔ̃ɔ̃ cĩ́ɛ̃́ nku kɔbɛ dootitɔbɛ̀ kɛ́ bɛ̀ dɛɛtɛ́ kɛ́mbúútí kù bo bɛ̀ potɛ́mɛ̀ kɛ́ bɛ̀ kùɔ pɑ́íí.

Di mpɑ́tíri nɑ́ɑǹtì duɔ́ kɛ dòmmɛ̀

1. Kuyie nyumɛ̀ Sonɑɑsi kòo yetɛ 1:1-17

2. Sonɑɑsi dèmmumɛ̀ o yɛi nkɛ cèètɛ kɛ̀ Kuyie nhò cĩ̀ɛ̃́ 2:1-10

3. Sonɑɑsi nɑ̀kɛ́ tì Ninifu ɛì kɔbɛ 3:1-10

4. Kuyie nkuɔ́mmɛ̀ Ninifu ɛì kɔbɛ mɛsémmɛ̀ 4:1-11

1

Sonɑɑsi dɔ́mɛ̀ kɛ́cokɛ́ kɛ́dɛ́tɛ́nɛ̀ Kuyie

1 Diyiè mɑrì kɛ̀ Kuyie mbɛ́innɛ̀ Sonɑɑsi, Amitɑii birɛ kɛ dɔ̀: 2 Ítɛ́ kɛ́kɔtɛ Ninifu dihɛidiɛ̀ kɛ́ bɛ̀ cɑu. Bɛ yɛi mmɛɛ̀ sũ̀ṹ n tɛ̃́nkɛ í nɑ kɛ bo mmi.

3 Kɛ̀ Sonɑɑsii ítɛ́ kɛ nɛ́ cokɛ́ kɛ bo kɔtɛ Tɑsisi ɛì mɛdɛ́timɛ̀ kɛ́dɛ́tɛ́nɛ̀ Kuyie. Mɛm̀mɛ ò ìtɛ́mɛ̀ kɛ́kɔtɛ Sɑfɑɑ kɛ́yɑ̀ bɑ̀tóò wèè kɛ̀ kɔ̀ri, kɛ́yietí mucèmmu díítí kɛ́tɑ kɛ̀ bɛ̀ɛ kétɛ́ kɛ́nkɔri Tɑsisi. Ò do cokù kɛ bo dɛ́tɛ́nɛ̀ Kuyie nku.

4 Kɛ̀ Kuyie mmɛ nduɔnní kuyɑɑkperíkù kɛ̀ kù nfuuti dɑ̀mɛ́ɛ̀rì miɛkɛ, kɛ̀ bɑ̀tóò ndɔ́ kɛ́pɔntɛ. 5 Kɛ̀ kufɔ̃wɑɑ́ mpĩ́ mbɑ̀tóò yɛmbɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ nyu bɛ bɔkɛ̀, bɛ bɔkɛ̀, kɛ dɛì tinɛntì bɑ̀tóò miɛkɛ kɛ buɔ̀nko dɑ̀mɛ́ɛ̀rì kɛ̀ dɛ̀ bo yɑukɛ. Kɛ̀ Sonɑɑsi yie cùtɛ́ bɑ̀tóò fũ̀ɔ̃̀ kɛ yɛ̃̀ nkɛ duɔ́. 6 Wèè bɑkɛ́ bɑ̀tóò kòo tɔ́ɔ́nko kɛ dɔ̀: A duɔ́mɑɑ̀? Ítɛ́ kɛ́kuɔ́nnɛ̀ ɑ kó Kuyie nkɛ̀ dɛ̀ nɑɑti kùu dɑɑtɛní ti kpɛ́í nkɛ ti bɑ́ɑ́ kú.

7 Kɛ̀ bɑ̀tóò yɛmbɛ̀ dɔ̀: Yóunɛ̀ kɛ̀ tí bɔ nyidíítí kɛ́yɑ̀ wèè ti tɔní dɛ kó mɛyɛi. Kɛ̀ bɛ̀ɛ ì bɔ nkɛ̀ ìi bɛnkɛ Sonɑɑsi. 8 Kɛ̀ bɛ̀ dɔ̀: Kɛ̀ fɔ̃́ɔ̃̀ mɛ̀nkɛ nwe, nɑ́kɛ́ ɑ yɛ̀nní dɛ̀ nɛ̀ ɑ ɛì nɛ̀ ɑ tɔ̃mmú tú mù nɛ̀ ɑ botí.

9 Kòò dɔ̀: N tú Ebedee nwe, kɛ dé n Yiɛ̀ nKuyie nkùù bɑkɛ́ kɛĩ́nkɛ̀, kùù dɔ̀ɔ̀ dɑ̀mɛ́ɛ̀rì nɛ̀ kɛtenkɛ̀.

10 Kɛ̀ Sonɑɑsii bɛ̀ nɑ̀kɛ́ ò cokùnɛ̀mɛ̀ Kuyie nku, kɛ̀ kufɔ̃wɑɑ́ mbɛ̀ ɑutɛ́ kɛ̀ bɛ̀ dɔ̀: A dɔ̀ɔ̀ bɑ mbotí nku? 11 Ti yóó dɑ yĩ́mɛ kɛ̀ dɑ̀mɛ́ɛ̀rìi bonkɛ?

Kɛ yɛ̃́ kuyɑɑkù do sɔkɛ́mɛ̀ kɛ dɔkɛ kpénkú. 12 Kòo bɛ̀ tɛ̃̀ńnɛ́ kɛ dɔ̀: N túótɛ́nɛ̀ kɛ́dootóo dɑ̀mɛ́ɛ̀rì miɛkɛ kòo bonkɛ. N yɛ̃́mu kɛ tú míì te kɛ̀ kuyɑɑkù dɛu.

13 Kɛ̀ bɛ̀ ncĩ́ɛ̃́kɛ́ kɛ pɑɑ̀tì mɛniɛ nnɛ̀ bɛ wɛ̃rímú mumɔu kɛ bo tuɔkɛ kɛtenkɛ̀ borɛ̀, kɛ̀ kuyɑɑkù dɔkɛ kpénkú kɛ̀ bɛ̀ɛ yĩɛ̃kɛ. 14 Mɛm̀mɛ kɛ̀ bɛ̀ɛ yóu kɛ́kuɔ́nnɛ̀ Kuyie nkɛ dɔ̀: Áú ti Yiɛ̀ nKuyie! Bɑ́ɑ́ ti kuɔ onìtì yie nkpɛ́í, ò bɑ́ɑ́ kú kɑ̀ɑ ti cɑɑ̀rɛ̀. Fɔ̃́ nKuyie nfɔ̃́ɔ̃̀ dɔ̀ɔ̀ ɑ dɔ́mɛ̀.

15 Dɛ mɔ̀nnì kɛ̀ bɛ̀ɛ̀ túótɛ́ Sonɑɑsi kɛ́dootóo mɛniɛ mmiɛkɛ kɛ̀ dɑ̀mɛ́ɛ̀rìi cómmú. 16 Kɛ̀ kufɔ̃wɑɑ́ mbɛ̀ ɑutɛ́ kɛ̀ bɛ̀ɛ yɔtɛ Kuyie nkɛ́ kù fèútɛ́ fɛɔ̃fɛ̀, kɛ́ kù cɑ̀nnɛnɛ̀ dinùù.

2

Sonɑɑsi bɑ̀ɑ́mmɛ̀ Kuyie ntɛyĩǹtɛ̀ miɛkɛ

1 Bɛ̀ dootóo mɛmmɛ Sonɑɑsi kɛ̀ Kuyie nduɔ́ nkɛ̀ tɛyĩndiɛtɛ̀ɛ ò mɑɑ́nko. Kòò dɔ̀ iyie nyìtɑ̃ɑ̃ti, dɛyènnɛ̀ dɛ̀tɑ̃ɑ̃ti tɛyĩǹtɛ̀ miɛkɛ. 2 Kɛ̀ Sonɑɑsi mbɑ́ɑ́ nho Yiɛ̀ nKuyie nkɛ tú:

3 Dɛ̀ m pɑ̀kɛ́mu n Yiɛ̀ nKuyie nkɛ̀ n dɑ kuɔ́nnɛ̀ kɑ̀ɑ n dɛɛtɛ́!

N do bo kudɔnkù nku kɛ dɑ yu, kɑ̀ɑ kèè n tɑmmɛ̀.

4 A do n dootóo dɑ̀mɛ́ɛ̀rì fũ̀ɔ̃̀ ndi dɛcũmpurɛ,

kɛ̀ mɛniɛ nni ndɑ̀tínnɛ́, kɛ̀ yɛnɛ́fĩ̀nfĩ̀rɛ̀ nni mpuotì.

5 N yɛ̀mmɛ̀ do dò nhɑ n dootóomu,

bɑ́ nɛ̀ mɛmmɛ n do yɛ̃́mu kɛ dò m bo wɛ̃tɛ kɛ́yɑ̀ ɑ cɛ̃sɑ̀ɑ̀tɛ̀.

6 N do dìumu kɛ́fiu, n do tɑ tɛbintuotɛ̀ ntɛ,

kɛ̀ dɑ̀mɛ́ɛ̀rì kó tipèntì nni kɔti.

7 N do cùtɛ́ dɛ fũ̀ɔ̃̀ ndi kɛ́tɑ kudɔnkù sɑ̃́ɑ̃̀.

N Yiɛ̀ nKuyie nkɑ̀ɑ n dɛɛtɛ́ kɛ n dènnɛní kudɔnkù!

8 N do fìumu kɛ̀ n yɛ̀mmɛ̀ɛ cuonní ɑ bíɛ́kɛ̀

kɛ̀ nní ndɑ bɑ́ɑ́ nkɛ tú m bɑ́ɑmmìi tuɔkoo ɑ cɛ̃sɑ̀ɑ̀tɛ̀ miɛkɛ.

9 Bɛbɔɔféúbɛ̀ pɑ̀ɑ̀mu Kuyie nkó mɛsɑ̀ɑ̀.

10 Mí m bo dɑ fíé iwũɔ̃, kɛ́ndiè nkɛ dɑ sɑ̃ntí,

kɛ dɔɔri m bɛ́i ntì, Kuyie nfɔ̃́ɔ̃̀ mɑ́ɑ̀ dɛɛrí.

11 Kɛ̀ Kuyie nduɔ́ nkɛ̀ tɛyĩ̀ntɛ̀ɛ tĩ́ṹtóo Sonɑɑsi dikonnɛ́bɛ̀nnì.

3

Sonɑɑsi nɑ̀kɛ́mɛ̀ Kuyie nnɑ́ɑǹtì Ninifu

1 Kɛ̀ Kuyie nyíɛ́ kɛ́bɛ́innɛ̀ Sonɑɑsi mɛdɛ́rímɛ̀, 2 kɛ dɔ̀: Kɔtɛ Ninifu dihɛidiɛ̀ kɛ́ bɛ̀ nɑ̀kɛ́ n yóó dɑ nɑ́kɛ́ tì.

3 Kɛ̀ Sonɑɑsii ítɛ́ kɛ́kɔtɛ Ninifu kɛ́ndònnɛ̀ Kuyie nhò nɑ̀kɛ́mɛ̀. Dihɛidiɛ̀ do ndi, kɑ̀ɑ dɔ́ kɛ́ di ce, nhɑ mmɔkɛ yɛwe yɛ̀tɑ̃ɑ̃ti. 4 Kɛ̀ Sonɑɑsii yɛ̀ kɛ́nfirí diyiè ketirì dihɛì kɛ pĩɛ̃kù kɛ tú: Dɛ̀ kpɑɑ́ yɛwe sipísìnɑ̀ɑ̀ ndi kɛ̀ Ninifuu pɔntɛ. 5 Kɛ̀ Ninifu kɔbɛɛ yie nKuyie mbɛ̀ nɑ̀ɑ́ ntì kɛ dɑ́ɑ́tí tifɔ̀ɔ̀tɔ̃̀ntì, kɛ bo bɛnkɛ bɛ yɛ̀mmɛ̀ cɑ̀ɑ̀rɛ̀mɛ̀, kɛ̀ bɛ̀ɛ boú dinùù bɛnitidiɛbɛ̀ nɛ̀ bɛsɑ́mpɔ́bɛ̀. 6 Kɛ̀ Ninifu kóo kpɑ̀ɑ̀tìi tì kèè kɛ́ítɛ́ o kpɑ̀ɑ̀tìkɑ̀rì kɛ́dɑ́tɛ́ o kpɑ̀ɑ̀tìyɑ̀ɑ̀tì kɛ́dɑ́ɑ́tí kufɔ̀ɔ̀tɔ̃̀nkù kɛ́nkɑri ditɑ́pùò ĩ́nkɛ̀, 7 kɛ́duɔ́ nkɛ̀ bɛ̀ɛ pĩɛ̃kɛ́ dihɛì kɛ dɔ̀: Okpɑ̀ɑ̀tì nɛ̀ o tũ̀mbɛ̀ bɛ̀ tu bɛnìtìbɛ̀ nɛ̀ iwũɔ̃ dɛ̀ bɑ́ɑ́ dɛ́útɛ́ dɛ̀mɑrɛ̀ dɛ̀ mɛ mbɑ́ɑ́ yɑ̃̀ mɛniɛ. 8 Bɛnìtìbɛ̀ nɛ̀ iwũɔ̃ dɛ̀ɛ dɑ́ɑ́tí tifɔ̀ɔ̀tɔ̃̀ntì, bɑ́ wè kòò kuɔ́nnɛ̀ Kuyie nnɛ̀ o wɛ̃rímú mumɔu kɛ́yóu o yɛi nnɛ̀ kuyonku. 9 Kɛ̀ dɛ̀ nɑɑti Kuyie nyɛ̀mmɛ̀ɛ ceetɛ, kɛ̀ kùu bónkùnnɛ ku miɛkɛ kɛ̀ ti bɑ́ɑ́ kú.

10 Kɛ̀ Kuyie nyɑ̀ bɛnìtìbɛ̀ yóumɛ̀ bɛ yɛi nkɛ́yóu kù tɛ̃́nkɛ í mbɛ̀ potɛ́ kù do yɛ̃ nkù yóó bɛ̀ potɛ́mɛ̀.

4

Sonɑɑsi sɛimmɛ̀ Kuyie nkù cĩ̀ɛ̃́mmɛ̀ Ninifu kɔbɛ

1 Dɛ mɔ̀nnì kɛ̀ dɛ̀ɛ yonkɛ Sonɑɑsi, kòo miɛkɛɛ pɛikɛ mɛdiɛ̀. 2 Kòo nɑ́kɛ́ Kuyie nkɛ dɔ̀: N Yiɛ̀ nKuyie n do ti nyɛ̃́ m bo dìì mɔ̀nnì nh ɛì, dɛɛ̀ do te kɛ̀ m pɑ̃̀nkɛɛ cokɛ́ kɛ́nkɔri Tɑsisi. N do yɛ̃́mu kɛ dò nhɑ sɑ̀ɑ̀ ndɛu ɑ í ɔɔtí ɑ bo yóumɛ̀ ɑ bo potɛ́mɛ̀ bɛnìtìbɛ̀. 3 N Yiɛ̀ nKuyie nyóu kɛ̀ n kú, m bo kúmɛ̀ tɔ̃ũnɛ̀ m bo nfòùmɛ̀. 4 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie ndɔ̀: Dɛ̀ wenni ɑ miɛkɛ bo pɛikɛmɑ̀ɑ̀?

5 Dɛ̀ do sɔ̃́ nSonɑɑsi yɛ̀mu dihɛì kɛ kɔ̀tɛ diyiè yìɛ̀ní kɛ̀ɛ̀ bíɛ́kɛ̀ kɛ dɔ̀ɔ̀ difii kɛ díɛ́kɛ́, kɛ bo yɑ̀ tìì yóó tuɔkɛní dihɛì. 6 Kɛ̀ Kuyie nduɔ́ nkɛ̀ mutie mɑmùu yɛ̀nní kɛ́ndònnɛ̀ munɑsińyɑ̀ɑ̀, kóò dɛ̀ɛ́ nkòo yɛ̀mmɛ̀ɛ cɑ́tɛ́, kɛ̀ mu dɛ́ɛ̀ nnɑ́ríkùnnɛ o yɛ̀mmɛ̀. 7 Kukṹnwentóo kɛ̀ Kuyie nduɔ́ nkɛ̀ dibɛù mɑrìi mù cɑ̀ɑ́kɛ́, kɛ̀ mùu kpeí. 8 Diyiè yɛ̀nní dìì mɔ̀nnì, kɛ̀ Kuyie nduɔ́ nkɛ̀ diyiè yìɛ̀ní kɛ̀ɛ̀ bíɛ́kɛ̀ kó kuyɑɑkùu yɛ̀nní kɛ tonnì mɛdiɛ̀ nkɛ́potɛ́ Sonɑɑsi yuu, kòo fiu kɛ́bekɛ mukṹṹ nkɛ dɔ̀: Kɛ̀ n ku dɛ̀ ntɔ̃ũnɛ̀ m bo nfòùmɛ̀. 9 Kɛ̀ Kuyie nnɑ́kɛ́ Sonɑɑsi kɛ dɔ̀: A í nɑɑti ɑ miɛkɛ bo pɛikɛmɛ̀ mutie muu ǹkpɛ́í.

Kòò dɔ̀: N nɑɑtimu, m miɛkɛ pɛikɛmu kɛ̀ n dɔ́ mukṹṹ.

10 Kɛ̀ Kuyie ndɔ̀: A kuɔ́ mmutie mmu mɛsémmɛ̀ ɑ í dɔ̀ɔ̀ mùù kpɛ́í ndɛ̀mɑrɛ̀ ɑ í te kɛ̀ mùù kòtɛ́, mùù yɛ̀nní kɛyènkɛ̀ kɛ kpeío. 11 Kɛ nɛ́ yɛ̃ m bɑ́ɑ́ kuɔ́ mmɛsémmɛ̀ Ninifu dihɛidiɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ bo dɛ̀ tɛkɔùpíkɔ̀ùtɛ̀ nɛ̀ sikɔùpísìdɛ́ (120000) kɛ í yɛ̃́ bɛ ììkɛ̀ nɛ̀ bɛ fɔ̃nkó kɛ iwũɔ̃ múnkɛ dɛ bo pɛ́uɑ̀?

Misee

1

2

3

4

5

6

7

Misee

Di mpɑ́tíri tɔ tìì nɑ́ɑǹtì

Kuyie mpɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑǹtò Misee nɛ̀ Esɑii bɛ mɔ̀nnì dimɑ́ɑ̀ ndi. Kòò múnkɛ nɑ́ɑ́nnɛ̀ Sudɑɑ kó dikpɑ̀ɑ̀tìyuu kɔbɛ Esɑii do nɑ́ɑ́nnɛ̀ bɛ̀. Dɛ̀ do sɔ̃́ nhAsidii kó bɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ bɛɛ̀ bɛ̀ fɛ̃́ũnko.

Kɛ̀ Misee bɛ̀ nɑ̀kɛ́ kɛ tú tìì tùɔ̀kɛní Sɑmmɑrii kɔbɛ tiì yóó bɛ̀ tùɔ̀kɛní, kɛ yɛ̃́ bɛ yɛi mmɛmɑ́ɑ̀ ndi, mɛ̀ɛ̀ tu bɛ̀ fɛ̃́ũnkomɛ̀ bɛtɔbɛ̀. Kòo múnkɛɛ kpɑ̀nnɛ̀ Kuyie mpɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑm̀bɛ̀ bɛ̀ɛ̀ soú mbɛnìtìbɛ̀, Misee do nɑ́ɑ́nnɛ̀ bɛ̀ kɛ́ndɔ́ bɛ̀ɛ totí bɛ yɛ̀mmɛ̀ kɛ́tɑ̃ɑ̃tɛ́ tìì dò mbɛ̀ɛ tì tɑ̃ɑ̃tɛ́. Ò do bɛ̀ cɑummu kɛ́wɛ̃tɛ kɛ́ mbɛ̀ nɑ̀ɑ́ nKuyie nyóó dɔɔ̀ dɛ̀ yɛwe yɛ̀ɛ̀ kpɑɑní yɛ miɛkɛ kɛ́dɛɛtɛ́ ku nìtìbɛ̀.

Di mpɑ́tíri nɑ́ɑǹtì duɔ́ kɛ dòmmɛ̀

1. Kuyie mbeéntì dotimɛ̀ Isidɑyɛɛri kó dikpɑ̀ɑ̀tìyuu nɛ̀ Sudɑɑ kɔbɛ kpɛri 1:1-3:12

2. Kuyie nyóó wɛ̃tɛ kɛ́tɛ̃́nnɛ́nímɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ bɛ tenkɛ̀, kɛ̀ bɛ̀ɛ di diwɛ̀ì 4:1-5:15

3. Misee bɑ̀ńtɛ̀mɛ̀ Kuyie nkɛ̀ kù dɔ̀ kù yóó bɛ̀ kuɔ́ mmɛsémmɛ̀ 6:1-7:20

1

Kuyie nkpɑ̀nnɛ̀ tì Isidɑyɛɛribɛ nɛ̀ Sudɑɑ kɔbɛ

1 Sudɑɑ kpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ Yotɑmmu nɛ̀ Akɑsi nɛ̀ Esekiɑsi bɛ kpɑ̀tì bie mmiɛkɛ nkɛ ti Yiɛ̀ nKuyie mbɛnkɛmɛ̀ Misee Mɔdɛsɛti ɛì kou ku nɑ́ɑǹtì, Sɑmmɑrii ɛì nɛ̀ Sedisɑdɛmmu kpɛri yɛ kpɛ́í.

2 Yɛbotɛ̀ yɛmɔu kɔbɛ kéntɛ́nɛ̀!

Titentì timɔu kɔbɛ nɛ̀ dɛ̀ɛ̀ kó dimɑ̀ɑ̀ bo kɛtenkɛ̀ ĩ́nkɛ̀ keènɛ̀!

Ti Yiɛ̀ nKuyie nyìtɛ́nímu ku cɛ̃sɑ̀ɑ̀tɛ̀

kɛ bo di bekɛ́nɛ̀.

3 Kù ìtɛ́nímu ku kɑ̀rì

Kù cùtɛ́nímu kɛ centìní yɛtɑ̃rɛ̀ ĩ́nkɛ̀.

4 Kɛ yɛ̀ nɑ̀ù kɛ̀ yɛ̀ yìɛ̀ri,

muhɑ̃ɑ̃́ nhɔ̃ɔ̃ eutɛ mɛkùɔ̀ nkɛ̀ mɛ̀ɛ̀ yiɛtɛmɛ̀,

yɛ̀ pũɔ̃̀mmu kɛ cuutiní kubiriku miɛkɛ,

kɛ kù dɑmmù mɛniɛ nhɔ̃ mpũɔ̃̀ ndɛ̀ɛ̀ yùú nkɛ dòmmɛ̀.

5 Isidɑyɛɛribɛ di kó mɛyɛi mmɛɛ̀ te,

Isidɑyɛɛribɛ kó mɛyetímɛ̀ kpɛ́í nte.

We ntɑnnɛ́ Isidɑyɛɛribɛ mɛyɛi mmiɛkɛ?

Bɛ̀ɛ̀ bo bɛ̀mbɛ dihɛidiɛ̀ Sɑmmɑrii.

We nte kɛ̀ Sudɑɑ kɔbɛ fìé yɛbɔkɛ̀ yɛtɑ̃rɛ̀ ĩ́nkɛ̀?

Bɛ̀ɛ̀ bo bɛ̀mbɛ dihɛidiɛ̀ Sedisɑdɛmmu.

6 Nɛ̀ dɛ kpɛ́í, mí ndi Yiɛ̀ nKuyie m bo dɔ̀ɔ̀ Sɑmmɑrii ɛì tidobontì,

kɛ̀ dìì yɑ̃ɑ̃ nyɑ̃ɑ̃ nkɛ́nɑɑ́ nyɛdobuò nkɛ́yĩ́ dikpɑ́ɑ̀,

kɛ̀ bɛ̀ ndɛ̀ fiiku dɛtie mmɑ́ɑ̀.

M bo díɛ́ o tɑ̃́rɛ̀ kɛ cṹũ nkubiriku,

kòo pũũ feitóo.

7 Kɛ̀ m bɔ́kɛ́ o bɔɔtenkɑɑnìi kɛ́ sì cɔ́u,

tibɔɔnɛntì bɛ̀ pɑ̃mmú tì bɛ bɔkɛ̀ n yóó tì cɔ́ummu.

Bɛ̀ fìé iwũɔ̃ nyi yɛbɔkɛ̀ kɛ tì do.

Bɛ̀ dootitɔbɛ̀ bo tì tɔ kɛ́cú bɛ kó yɛbɔkɛ̀.

Mɛyɛi mmɛ̀ɛ̀ yóó do Sedisɑdɛmmu

8 Mí mMisee n yó nkuɔ̀mmu kɛ mítìrì,

kɛ centì mɛnɑcɛ̀bii kɛ bo n tetìrì,

kɛ úú sikpɑmɔɔ́ kɔ̃mɛ,

kɛ kuɔ̀ ndisendɑbònnì fɛcònfɛ̀ tɛ̃mɛ̀.

9 Sɑmmɑrii cɔú tìì yɛ̃ĩti í yóó deè,

dɛ kó tiyɛ̃ĩti yó nsɔkɛ́mu kɛ́tuɔkɛ Sudɑɑ tenkɛ̀,

tì tùɔ̀kɛnímu kɛ bo Sedisɑdɛmmu ɛì kó dibòrì.

10 Di bɑ́ɑ́ tì yèè ti dootitɔbɛ̀ Kɑti ɛì kɔbɛ cuokɛ̀,

ncĩ́ɛ̃́kɛ́nɛ̀, di bɑ́ɑ́ kuɔ́, nhAkɔɔ ɛì miɛkɛ,

Bɛti-Deɑfɑdɑ ɛì kɔbɛ,

pũńnɛ̀ mutɑ̃́ɑ̃́ nkɛ́bɛnkɛ di yɛǹcɑɑ̀rìmɛ̀.

11 Sɑfii ɛì kɔbɛ cɑ̃rikɛnɛ̀ kɛ́ yɛ̀ dihɛì di fɔ̃̀kperɛ̀ nɛ̀ ifɛi.

Sɑnɑɑ ɛì kɔbɛ tɛ̃́nkɛ í dɑ̀ɑ́tí kɛ bo yɛ̀nní bɛ ɛì.

Bɛti-Esɛdi ɛì kɔbɛ biɛ nɛ́ kuɔ mmɑ́ɑ̀ ndi,

mɛteèmmɛ̀ tɛ̃́nkɛ í kɛ̀ bo.

12 Mɑdoti ɛì kɔbɛ kɔ̃̀ntì ɑu kɛ nɑɑtimu,

ti Yiɛ̀ nKuyie nduɔ̀nní tìì yɛ̃ĩti tùɔ̀kɛnímu kɛ dèè kɛ bo Sedisɑdɛmmu.

13 Dɑkiisi ɛì kɔbɛ cɑ́tínnɛ̀ di sɛ̃ĩ́.

Di teetɛ́nɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ mbɛ kɛ dɔ̀ɔ̀ mɛyɛi,

díì te kɛ̀ Sedisɑdɛmmu kɔbɛ yetɛ n kpɛti.

14 Dɛɛ̀ kpɛ́í nte kɛ̀ di dò nkɛ́yɑtɛnɛ̀ Mɔdɛsɛti ɛì,

dìì bo Kɑti tempɛ̃ mmiɛkɛ di kɔbɛ.

Akisibu cɛ̃́ĩ kɔbɛ í yóó nɑ kɛ́teennɛ̀ okpɑ̀ɑ̀tì tìmɑtì

15 Mɑdesɑɑ ɛì kɔbɛ, ti Yiɛ̀ nKuyie nyóó yíɛ́ kɛ́duɔnnímu,

di dootitɔbɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ɛ pɔntɛ di ɛì,

kɛ̀ di kó bɛkpɑ̀ɑ̀tìdiɛbɛ̀ɛ cokɛ́ kɛ́kɔtɛ kɛ́sɔri Adudɑmmu tɑ̃dènkù.

16 Díndi Sedisɑdɛmmu ɛì kɔbɛ kuónɛ̀ di yùtì kɛ́níntɛ́ mɛyùbii,

nkɛ di yɔɔ dontɛnɛ̀ timɑncòntì kpɛyɛ.

Kɔmmúnɛ̀ di bí kpɛ́í,

di bí sɑ̀ɑ̀yì nyi kɛ di ì dɔ́,

kɛ yɛ̃́ di dootitɔbɛ̀ yóó ì pĩ̀ḿmúmɛ̀ kɛ́kònnɛ̀.

2

Kuyie nkpɑ̀nnɛ̀mɛ̀ bɛ̀ɛ̀ fèkù bɛtɔbɛ̀ kpɛrɛ

1 Di bo yɑ̀ díndi bɛ̀ɛ̀ ɔ̃ nyié nkɛ toti di yɛ̀mmɛ̀ mɛyɛi nyĩ́nkɛ̀ mɑ́ɑ̀,

kɛ́ mɛ̀ tũ̀ntɛ di duɔ́ dɛ̀ di dúɔ̀

kɛ̀ tɛkotɛ nyóó kuɔ́ nkɛ̀ di mɛ̀ dɔ̀ɔ̀ri,

di mɔkɛ mɛ̀ɛ̀ kpɛ́í mmuwɛ̃rímú.

2 Di ɔ̃ nkɛ̀ di yɑɑ nwèè pɑku di kù fìètɛmu,

kɛ̀ tɛcĩ́ɛ̃̀tɛ̀ mɛ nni ntɛ di tɛ̀ fìètɛ,

kɛ níí pi onìtì nɛ̀ o cĩ́ɛ̃̀tɛ̀

kɛ́fietɛ dɛ̀ɛ̀ do tú o kpɛrɛ.

3 Dɛɛ̀ kpɛ́í nte kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie ntu,

kù bo di bɔntɛ́ní mɛyɛi mmiɛkɛ.

Bɑ́ di bɑ́ɑ́ nɑ kɛ́yentɛ́,

di mɛ̀ mbɑ́ɑ́ nɑ kɛ́íi ndi yɔ.

Dɛ kó yɛwe yó ntú mɛyɛi nkpɛyɛ nyɛ.

4 Dɛ kó diyiè bɛ̀ bo ntekíí di kó dikúdɑbònnì kɛ tú:

Bɛ̀ ti pɔ̀ntɛmu pɑ́íí kɛ̀ ti nìtìbɛ̀ pɑ̀ɑ̀ bɛ tenkɛ̀,

Kuyie nkuù kɛ̀ cɔutɛ́ kɛ kɛ̀ totí ti dootitɔbɛ̀.

5 Ti Yiɛ̀ nKuyie nkɔbɛ wɛ̃ti kɛ bo totímu bɛ̀ tenkɛ̀,

di kóò mɔù mɛ nyí yó nkɔkɛ́ dɛ miɛkɛ.

Bɛ̀ yetɛmɛ̀ Kuyie mpɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑǹtò bɛ̀ nɑ̀kɛ́ tì

6 Bɛ̀ nɑ̀ɑ́mmu n kpɛ́í,

bɛ̀ tu n yóu tiyɛìnnɑ́ɑǹtì, n nɑ́ɑ́ ntì

kɛ tú ifɛi í yóó bɛ̀ do,

ifɛi mɑì í yóó bɛ̀ do bìtì.

7 Kɛ nɑ́ɑ́ nkɛ tú ti Yiɛ̀ nKuyie n cɔ̃ɔ̃mu Isidɑyɛɛribɑ̀ɑ̀?

Kù minnímɛ̀ dòńtɛ́mɑ́ɑ̀?

Ku borimɛ mɛ ndònnɑ̀ɑ̀?

Tinɑ́ɑǹtì n nɑ́ɑ́ ntì nɑɑtimu,

bɛ̀ɛ̀ dɔ̀ɔ̀ri dɛ̀ɛ̀ sìɛ́.

8 Ti Yiɛ̀ nKuyie nnɑ̀ɑ́ díì kpɛ́í kɛ tú:

Nɛ̀ yíe ndɔkɛ di túmɛ̀ ku nìtìbɛ̀ dootitɔbɛ̀,

kɛ fekù bɛ yɑɑ̀bòrɛ̀ bɛ kũũ̀nní dìì mɔ̀nnì mudoò,

kɛ yɛ̃́ kɛ dò dɛ̀mɑrɛ̀ tɛ̃́nkɛ í bɛ̀ kɔɔ́nnɛ̀.

9 Kɛ dennìnko n nìtìbɛ̀ pobɛ̀ bɛ cɛ̃́ĩ miɛkɛ,

diwɛ̀ì bɛ̀ bonɛ̀ sì kɛ̀ bɛ̀ sì dɔ́,

kɛ pɑɑnkonɛ̀ bɛ bí dɛsɑ̀ɑ̀rɛ̀ n yì duɔ́ ndɛ̀ kɛ̀ ì borɛ̀ tiekɛ.

10 Ítɛ́nɛ̀ kɛ́yɛ̀!

Mɛom̀pùmɛ̀ tɛ̃́nkɛ í bo dɛ kó dihɛì,

dɛ kó dihɛì yɛi mmɛɛ̀ te mɛfɛ̃́ṹtímɛ̀.

11 Kɛ̀ n do nkɔ̀tɛní kɛ́ mbɛ̀ nɑ̀ɑ́ nsiyɑ́ɑ̀bìsí,

dɛtetìrɛ̀ kpɛsi nsi kɛ tú bɛ̀ bo mmɔkɛ mɛnɑɑ̀ nkperímɛ̀

pɛ́u dɛ kó kubotí mɛ ndɔ́.

Kuyie nnɑ̀kɛ́mɛ̀ kù yóó wɛ̃tɛ kɛ́tíímmɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ

12 Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie mmíì bɛ́i nkɛ tú,

n yóó wɛ̃tɛ kɛ́tíímmu Sɑkɔbu yɑɑ̀bí,

n yóó tíímmu Isidɑyɛɛribɛ bɛ̀ɛ̀ kpɑɑ́,

kɛ̀ bɛ̀ɛ dontɛnɛ̀ kupecɛ̃nku ɔ̃ ndòmmɛ̀ dipedie miɛkɛ.

Inɑ̀ɑ̀kɛ ɔ̃ ndòmmɛ̀ dinɑɑbɑɑkɛ̀rì,

kɛ̀ bɛ̀ɛ wɛ̃tɛ kɛ́sṹṹ mbɛ ɛì miɛkɛ.

13 Okpɑ̀rìteu wèè yóó niitɛ́ kɛ́keutɛ́ kucɛ,

weè tu ti Yiɛ̀ nKuyie, kɛ yóó duutɛ kuduotí kɛ̀ bɛ̀ɛ yɛ̀,

kɛ̀ kù mbɛ̀ ni kɛ bɛ̀ bɑkɛ́.

3

Kuyie mpɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑǹtò kpɑ̀nnɛ̀mɛ̀ bɛ̀ɛ̀ ni Isidɑyɛɛribɛ

1 Kéntɛ́nɛ̀ díndi Sɑkɔbu yɑɑ̀bí!

N nɑ́ɑ́nnɛ̀ dím̀bɛ, díndi Isidɑyɛɛribɛ kó sikpɑ̀ɑ̀tìbìí,

di kó mutɔ̃mmú í tú di bo ndɑkɛmɛ̀,

kɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ ndɔɔri dɛ̀ɛ̀ sìɑ́ɑ̀?

2 Dɛ̀ nɛ́ yĩmɛ kɛ̀ di níí ndɛ̀ɛ̀ sìɛ́,

kɛ dɔɔri mɛyɛi,

kɛ fɛ̃́ṹ bɛnìtìbɛ̀ kɔ̃̀ntì kɛ dɛì bɛ̀ mɑm̀bii,

kɛ feinko bɛ kṹɔ̃̀?

3 Díì bɛ̀ cɑ̀ɑ́ nkɛ fɛ̃́ṹ bɛ kɔ̃̀ntì kɛ kékíí bɛ kṹɔ̃̀,

kɛ bɛ̀ yɔurí bɛ̀ ɔ̃ɔ̃ yĩ́mɛ̀ imɑɑ nkɛ́utɛ́ tɛkṹmbotɛ̀.

Bɛ̀ ɔ̃ɔ̃ posìrìmɛ̀ itùòti kɛ́ɑ̃nnɛ́ kukɑ̀dɑ̀ɑ̀buuku.

4 Di bo kuɔ́nnɛ̀ dìì mɔ̀nnì ti Yiɛ̀ nKuyie nkù bɑ́ɑ́ di cɔ́útɛ́,

kù bo mbúútóo di kpɛti di dɔ̀ɔ̀ mɛ̀ɛ̀ yɛi nkpɛ́í.

Kuyie ncɑummɛ̀ bɛpɑ̃ɑ̃soùmbɛ̀

5 Ntɛ ti Yiɛ̀ nKuyie nkpɑ̀nnɛ̀ tì bɛpɑ̃ɑ̃soùmbɛ̀,

bɛ̀ɛ̀ fétìnko ku nìtìbɛ̀.

Bɛ̀ɛ̀ ɔ̃ nkɛ̀ wèè wɑɑrɛ bɛ nɔ̀ mɛkùɔ̀ mbɛ̀ dɔ̀

diwɛ̀ì bo nhò bonɛ̀.

Kɛ̀ wèè mɛ nyí wɑɑrɛ bɛ nɔ̀ mɛkùɔ̀ mbɛ̀ dɔ̀,

mɛyɛi mbo ò dò.

6 Dɛɛ̀ kpɛ́í nte mí ndi Yiɛ̀ nKuyie nkɛ̀ n tu,

m bo duɔ́ nkɛ̀ dɛ̀ɛ bɛ̀ bììtɛ,

bɛ̀ bɑ́ɑ́ yɑ̀ n kó mɛbɛnkùmɛ̀

m bo bɛ̀ bɔntɛ́ dibiìnnì bɑ́ bɛ̀ bɑ́ɑ́ yɑ̀ tipɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì,

dɛ yiè dɛ̀ bo bɛ̀ sɔ̀ùtɛ sɑ̃̀ṹ sɑ̃̀ṹ.

7 Dɛ mɔ̀nnì ifɛi bo pĩ́ ndɛ kó bɛyuwúòmbɛ̀,

dɛ̀ bo bɛ̀ di, kɛ̀ bɛ̀ ḿpi bɛ ììkɛ̀,

kɛ yɛ̃́ Kuyie ntɛ̃́nkɛ í yó mbɛ̀ tɛ̃́nnìnkomɛ̀ bɛ̀ kù bèkú tì.

8 Mí nyie, ti Yiɛ̀ nKuyie nni nduɔ́mmu ku Yɑɑ́,

kɛ̀ m mɔ̀kɛ muwɛ̃rímú kɛ nɑ́ɑ́nnɛ̀ dikɔ̃m̀bùɔ̀ dɛ̀ɛ̀ sìɛ́,

kɛ bɛnkú Isidɑyɛɛribɛ bɛ yetímɛ̀ nɛ̀ bɛ yɛi.

Kuyie mpɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑǹtò Misee nɑ̀kɛ́mɛ̀ Sedisɑdɛmmu yóó pɔntɛmɛ̀

9 Kéntɛ́nɛ̀ díndi Sɑkɔbu yɑɑ̀bí,

n nɑ́ɑ́nnɛ̀ dím̀bɛ Isidɑyɛɛribɛ kó bɛbɑɑtíbɛ̀,

díndi bɛ̀ɛ̀ bekùnɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ,

díndi bɛ̀ɛ̀ í dɔ́ dɛ̀ɛ̀ sìɛ́,

kɛ penni tibeéntì.

10 Di kɔù bɛnìtìbɛ̀ mbɛ kɛ mɑɑ̀nɛ̀ Kuyie nhɛì,

Nɛ̀ kuyonku nku di mɑɑ́nɛ̀mɛ̀ Sedisɑdɛmmu.

11 Dɛ kó bɛnìùbɛ̀ bekù ticuuti kpɛ́í nkɛ,

kɛ̀ ikuɔ́ nìùbɛ̀ tiè nkɛ dɔ́ mucɔ̃́ntimu,

bɛ̀ɛ̀ tu m pɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑm̀bɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ pɑ̃ũ̀ kɛ dɔ́ idíítí,

kɛ bɑɑ nu nnɛ́ ĩkú ti Yiɛ̀ nKuyie ĩ́nkɛ̀ nkɛ kɛ nɑ́ɑ́ nkɛ tú:

Kù ti bonɛ̀mu mɛyɛi nyí yóó ti tuɔkɛní.

12 Nɛ̀ di kpɛ́í Siyɔ̃ɔ̃ Sedisɑdɛmmu ɛì bo nɑɑ́ ndikpɑ́ɑ̀,

kɛ̀ bɛ̀ɛ dɛ̀ kùútí,

Sedisɑdɛmmu bo nɑɑ́ nyɛdobuò kɛ́ncóú,

kɛ̀ ti Yiɛ̀ Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kó ditɑ̃rìi nɑɑ́ nkutúúkù.

4

Kuyie nyóó wɛ̃tɛ kɛ́bɑɑtɛ́mɛ̀ Sedisɑdɛmmu

1 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie mbɛ́i nkɛ dɔ̀:

Yɛwe sɔnyɛ miɛkɛ n cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ tɑ̃rì bo wɛ̃tɛ kɛ́kpenkɛnɛ̀ yɛtɑ̃rɛ̀ tɛyɛ̀,

kɛ́bɑɑtɛ́ sitɑ̃ɑ̃́.

Kɛ̀ yɛbotɛ̀ ndɔkuní di borɛ̀,

2 Bɛ̀ bo nnɑ́ɑ́ mbɛtɔbɛ̀ kɛ tú:

Tí kɔtɛnɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie ntɑ̃rì,

Kuyie nSɑkɔbu do tũ nkù cĩ́ɛ̃̀tɛ̀.

Kɛ̀ kù tí tie nku dɔ́ tí nfòù mɛ̀ɛ̀ botí,

kɛ̀ ti tũnnɛ kù ti bɛnkɛ kùù cɛ,

ku tié mbonní Siyɔ̃ɔ̃ tɑ̃rì ndi,

ku nɑ́ɑǹtì yìɛ̀ní Sedisɑdɛmmu nwe.

3 Dɛ mɔ̀nnì ti Yiɛ̀ nKuyie mbo mbɑkɛ́ yɛbotɛ̀,

kuù yó nni ibotí ìì kpeńnì kɛ díɛtirì,

kɛ́bɔ́kɛ́ bɛ kpɑ̀rìseuti kɛ́mɑ́ sitũ̀kusi,

kɛ mɑ́ bɛ kpɑ̃ɑ̃̀ sicɑmúkɛ̃kusí,

kubotí mɑkù tɛ̃́nkɛ bɑ́ nkpɑ̀nnɛ̀ kutɛkù.

Bɛ̀ tɛ̃́nkɛ bɑ́ mpĩĩ nhòmɔù tihɑ̃ɑ̃pɔ̀ntì.

4 Bɑ́ wè kòo nkuuti nɛ̀ diwɛ̀ì o pɑku,

nɛ̀ o pérímù bɑ́ dɛ̀mɑrɛ̀ í nhò kɔɔ́nnɛ̀.

Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie Mpɑkɛdɑɑ míì bɛ́i.

5 Ibotí tɛì tũ nyɛbɔkɛ̀ nyɛ,

tínti biɛ mɛ ntũ̀ nti Yiɛ̀ nKuyie nku sɑ̃́ɑ̃̀.

Kuyie nyóó wɛ̃tɛ kɛ́tíínnímɛ̀ ku kɔbɛ kɛ́ bɛ̀ bɑɑtɛ́

6 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nsɔɔtɛ́ kɛ́ m bɛ́innɛ̀ kɛ dɔ̀:

Dɛ yiè kpɑɑnímu kɛ̀ m bo wɛ̃tɛ kɛ́tíí m pekpĩɛ̃̀ nyɛ̀ɛ̀ cìɛ́tɛ́,

n do ì potɛ́mu.

7 N yóó tíímmu yɛpekpĩɛ̃̀,

kɛ́dɔ̀ɔ̀ ìì cìɛ́tɛ́ kubotí kùù kpeńnì,

mí ndi Yiɛ̀ nKuyie nkɛ̀ nní mbo Siyɔ̃ɔ̃ tɑ̃rì,

kɛ bɛ̀ bɑkɛ́ sɑ̃́ɑ̃̀.

8 Fɔ̃́ nSedisɑdɛmmu nɛ̀ fɔ̃́ɔ̃̀ borɛ̀ ndɛ Kuyie mpɑkɛ́mɛ̀,

ku nìtìbɛ̀ opecɛ̃nti ɔ̃ ndekɛ mɛ̀ɛ̀ botí didènnì kɛ pɑkɛ́ o pe,

fɔ̃́ɔ̃̀ yóó wɛ̃tɛ kɛ́nɑɑ́ ndihɛidiɛ̀ okpɑ̀ɑ̀tì yó mbo dì.

Kuyie nyɑ̀ɑ́kɛ́mu Sedisɑdɛmmu ɛì kɔbɛ kɛ dèè kɛ bɛ̀ dɛɛtɛ́

9 Díndi Sedisɑdɛmmu kɔbɛ dɛ̀ dòmmɛ kɛ̀ di kuɔ̀?

Di tɛ̃́nkɛ í mɔkɛ okpɑ̀ɑ̀tɑ̀ɑ̀?

Bɛ̀ tɛ̃́nkɛ í di duɔ̀ nyitiénɑ́ɑ̀?

Dɛ̀ nɛ́ yĩ́mɛ kɛ̀ di mítìrìnɛ̀ kuyonku

onitipòkù wèè yóó pɛitɛ́ o kɔ̃mɛ?

10 Di nɑɑtimu ńkuɔ̀nnɛ̀ kɛ́nfɑ̃ũ dimɑ́ɑ̀,

onitipòkù wèè pɛí o kɔ̃mɛ

kɛ yɛ̃́ bɛ̀ yóó di dennɛmɛ̀mu dihɛì,

kɛ̀ dí mbo dikpɑ́ɑ̀ kɛ̀ bɛ̀ di kònnɛ̀ Bɑbidɔnni.

Dɛndɛ ti Yiɛ̀ nKuyie nyóó di dɛɛtɛ́mɛ̀,

kɛ́ di fietɛ di dootitɔbɛ̀ nɔu miɛkɛ.

11 Yɛbotɛ̀ pɛ́u ìtɛ́ kɛ còḿmú di kpɛ́í nkɛ, kɛ nɑ́ɑ́ nkɛ tú:

Ti dɔ́ Sedisɑdɛmmuu cɑkɛmu kɛ́sĩntɛ,

kɛ̀ ti yɑ̀ Sedisɑdɛmmu pɔ̀ntɛmɛ̀ dɛ̀ bo nti nɑɑti.

12 Yɛ̀ í bɑntɛ́ mɛ̀ɛ̀ kpɛ́í nkɛ ti Yiɛ̀ nKuyie ndɔ́ kɛ́dɔɔ̀ tì,

yɛ̀ í yɛ̃́ ti Yiɛ̀ nKuyie nyɛǹtotí dòmmɛ̀,

yɛ̀ í yɛ̃́ kɛ dò nkù bɛ̀ tìí mbɛ̀ ɔ̃ɔ̃ tíímmɛ̀ mmɛ tidiitì

kuyiɛ́ miɛkɛ kɛ́ tì puotí.

13 Kɛ̀ Kuyie mbɛ́innɛ̀ Sedisɑdɛmmu kɔbɛ kɛ dɔ̀:

Ítɛ́nɛ̀ kɛ́cómmú kɛ̀ n di kpénkùnnɛ dinɑɑdɑɑ̀ kɔ̃mɛ,

kɛ́ di duɔ́ nyɛmɑ́tìwìè nnɛ̀ disɔɔwũɔ̃̀ kó yɛkpɛ̀ɛ̀tɛ̀,

kɛ̀ di nnɑù di dootitɔbɛ̀, kɛ bɛ̀ yɔurí,

kɛ ɛí bɛ kpɑ̀tì, kɛ́ tì duɔ́ mmí ndi Yiɛ̀ nKuyie,

nkùù bɑkɛ́ kɛtenkɛ̀ kɛmɔu.

14 N nɛ́ di nɑ́ɑ́mmu kɛ̀ n tu ńkuɔ̀nnɛ̀ yɛkúdɑbùò,

kɛ yɔ́ú dimɑ́ɑ̀, kɛ̀ bɛ̀ di pĩ́mmú kɛ́bemmu di kóo kpɑ̀ɑ̀tì mɛtofíè.

5

Bɛ̀ nɑ̀kɛ́mɛ̀ okpɑ̀ɑ̀tì wèè yóó dɛɛtɛ́ Isidɑyɛɛribɛ o kpɛ́í

1 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie mbɛ́i nkɛ dɔ̀:

Fɔ̃́ mBɛtideɛmmu Efɑdɑtɑ,

fɔ̃́ɔ̃̀ tu Sudɑɑ ɛkɛ̀ miɛkɛ disɑ́m̀pɔ́rì.

Nɛ̀ mɛmmɛ wèè yó mbɑkɛ́ n nìtìbɛ̀ ò yɛ̀tìní fɔ̃́ɔ̃̀ miɛkɛ,

wèè yó mbɑkɛ́ n nìtìbɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ.

Dɛ yiɛ̀ ntu wèè do bo wènwe nɛ̀ dimɔ̀nnì.

2 M mu nyó mbɛ̀ wùónkomu,

kɛ kémmúnɛ̀ wèè dò nkóò pɛitɛ́ ò bo ò pɛitɛ́mɛ̀.

Dɛ mɔ̀nnì ndi o kɔbɛ bɛ̀ɛ̀ do kpɑɑ́ bɛ̀ do bɛ̀ pĩ̀ḿmú,

kɛ́kònnɛ̀ kɛ̀, bɛ̀ wɛ̃tinímɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ tɔbɛ̀ borɛ̀.

3 Dɛ mɔ̀nnì kòo cómmú kɛ́ mbɛ̀ cɛ̃mmú nɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nkó muwɛ̃rímú nɛ̀ o kó tikpetì,

opecɛ̃nti ɔ̃ ncɛ̃mmú mɛ̀ɛ̀ botí o pe,

kɛ̀ bɛ̀ mbo kɛ̀ dɛ̀ bɛ̀ nɑɑti kɛ̀ bɛ̀ ò dé,

kòo yètìrìi feitɛ́ titentì timɔu miɛkɛ.

4 Ò yó ntú wèè duɔ̀ nwènwe mɛom̀pùmɛ̀.

Bɑ́ kɛ̀ Asidii kɔbɛ ti do,

kɛ tɑ ti tenkɛ̀,

kɛ puɔ nti kpɑ̀ɑ̀tìcɛ̃́ĩ

ti bo tɔ̃nko bɛnìùbɛ̀ bɛ̀yiekɛ̀,

nɛ̀ sikpɑ̀ɑ̀tìbìí sìni kɛ̀ bɛ̀ɛ bɛ̀ bɑ̀ɑo.

5 Bɛ̀ bo ncɛ̃mmú Asidii kɔbɛ nɛ̀ disiè,

kɛ́mbɑkɛ́ Nɛmmudoti kɔbɛ nɛ̀ disekontiri,

kɛ̀ dɛ̀ dò nhAsidii kɔbɛ tɑ ti tenkɛ̀

bɛɛ̀ yóó ti dɛɛtɛ́nɛ̀ bɛ.

Isidɑyɛɛribɛ bɛ̀ɛ̀ bo nkpɑɑ́ yɛmɔ̀rɛ̀ sɔnyɛ bɛ̀ yóó pĩ́ mmùù tɔ̃mmú

6 Dɛ kó dimɔ̀nnì Isidɑyɛɛribɛ bɛ̀ɛ̀ kpɑɑ́ ibotí pɛ́u miɛkɛ,

bɛ̀ bo ndò ntimɑɑ̀ntì ti Yiɛ̀ nKuyie nduɔ̀nní tì ɔ̃ ndòmmɛ̀,

kɛ duɔ̀ nkubooku kɛtenkɛ̀,

bɛ̀ bo ndò nfɛtɑɑfɛ̀ dòmmɛ̀ kɛ ɔ̃ nyɔ́ɔ̀rì timútì,

fɛ̀ dɔ́ dìì mɔ̀nnì, bɑ́ onìtì kpɛti mɑtì í kɔkɛ́ dɛ miɛkɛ.

7 Dɛ mɔ̀nnì Isidɑyɛɛribɛ bo nkpeńnì ibotí tɛì pɛ́u cuokɛ̀,

yɛcìrícìrɛ̀ dòmmɛ̀ tiwɑnwɑntì cuokɛ̀,

yɛcìrícìrɛ̀ ɔ̃ ndòmmɛ̀ ipe cuokɛ̀.

Bɛ̀ níí bo nyì nɑ̀ù kɛ kɔù òmɔù mɛ mbɑ́ɑ́ nɑ kɛ́ bɛ̀ bɑ̀ɑo.

8 Isidɑyɛɛribɛ donɛ̀ di dootitɔbɛ̀,

kɛ́ bɛ̀ yɔurɛ pɑ́íí.

Kuyie nnɑ̀kɛ́mɛ̀ kù yóó dɛitɛmɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ yɛ̀mmɛ̀ nɑɑtinɛ̀ dɛ̀

9 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie mbɛ́i nkɛ dɔ̀:

Dɛ yiè kpɑɑnímu kɛ̀ m bo kuɔ di sɛ̃ĩ́, kɛ́puɔ ndi kpɑ̀rìnɑɑsɛ̃ĩ́.

10 M bo puɔ ndi tenkɛ̀ yɛhɛkɛ̀ diɛyɛ̀,

kɛ́buɔ́ nyɛhɛkɛ̀ iduotí fitɛ́ yɛ̀.

11 M bo pɑɑ ntinitinɔ̀ntì di cuokɛ̀,

opɑ̃ũ̀ tɛ̃́nkɛ bɑ́ mbo di tenkɛ̀.

12 M bo u di bɔkɛ̀ nɛ̀ di tenkɑɑnìi,

bɑ́ di tɛ̃́nkɛ bɑ́ɑ́ nɑ kɛ́nínkú

di dɔ̀ɔ̀ dɛ̀ nɛ̀ di nɔu dɛ ììkɛ̀ nɛ̀ di bo mbomɛ̀.

13  M bo u di bɔɔ̀ Asedɑɑ teedɛí kɛ́puɔ ndi ɛkɛ̀ diɛyɛ̀.

14 Dɛ mɔ̀nnì m miɛkɛ bo yɛ̀ mɛdiɛ̀ mbɛ̀ɛ̀ yetɛ n kpɛti,

kɛ̀ m bɛ̀ potɛ́ kɛ́pɛitɛ.

6

Ti Yiɛ̀ nKuyie nsɛimmɛ̀ ku nìtìbɛ̀

1 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nní mbɛ́innɛ̀ kɛ dɔ̀:

Ítɛ́ kɛ́cómmú kɛ́kpɑnnɛ̀ n nìtìbɛ̀ yɛtɑ̃rɛ̀ nɛ̀ sitɑ̃ɑ̃́ kɛ̀ dɛ̀ɛ keè.

2 Nɑ́kɛ́ bɛ kɛ dɔ̀, ti Yiɛ̀ nKuyie ntu:

Díndi yɛtɑ̃rɛ̀ keènɛ̀ Kuyie nkó tibeéntì.

Díndi kɛtenkɛ̀ kó yɛsɑ̃ǹkɛ̀ yɛ̀ɛ̀ fìíkú teii keènɛ̀!

Kù sɛimmu ku kɔbɛ kɛ kpɑnnɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ.

3 Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie mmíì tu:

Díndi n nìtìbɛ̀ n nɑ́kɛ́nɛ̀ n di cɑ̀kɛ mù.

Di nh ɔ̀unɛ̀ bɑ nkpɛ́í? N nɑ́kɛ́nɛ̀!

4 Míì di dènnɛní Esibiti tenkɛ̀

kɛ dì dɛɛtɛ́nɛ̀ mudɑɑtɔ̃mmú

kɛ duɔ́ nkɛ̀ Mɔyiisi nɛ̀ Anɔɔ nɛ̀ Midiyɑmmu

kɛ̀ bɛ̀ di niitɛ́.

5 Dentɛnɛ̀ní Mɔɑbu kóo kpɑ̀ɑ̀tì Bɑdɑki do dɔ́ kɛ́ di dɔ̀ɔ̀mɛ̀,

dentɛnɛ̀ní Beɔɔ birɛ Bɑdɑmmu do ò tɛ̃̀ńnɛ́ tì,

kɛ́dentɛní di do ìtɛ́ Sitimmu

kɛ́séntɛ́ Suditɛ̃ɛ̃ kɛ̀ dɛ̀ ndòmmɛ̀,

kɛ̀ di tuɔkɛnɛ̀ Kidikɑɑdi.

Dɛ mɔ̀nnì di bo bɑntɛ́ n di dɔ̀ɔ̀ mɛ̀ɛ̀ sɑ̀ɑ̀.

Ti Yiɛ̀ nKuyie ndɔ́ ku nìtìbɛ̀ ndòmmɛ̀

6 Kɛ̀ Isidɑyɛɛribɛɛ bɛ́i nkɛ dɔ̀:

Ti níí bo ntɔ ɔ̃̀ndi pɑ̃nnì kɛ́pɑ̃ ti Yiɛ̀ nKuyie

ti dɔ́ dìì mɔ̀nnì kɛ́ kù bɑ́ntɛ̀?

Ti Yiɛ̀ nKuyie ndɔ́ ti níí bo ntɔ mɛ̀mmɛ yɛnɑɑdɑkɛ̀

yɛ̀ɛ̀ mɔ̀kɛ dibenni dìmɑ́ɑ̀ dìmɑ́ɑ̀ kɛ́ kù fìé kɛ́tuɔnɑɑ̀?

7 Ti Yiɛ̀ nKuyie ndɔ́ ti níí ntɔ yɛpedɑkɛ nyɛ sikɔu sikɔu

yɑ́ɑ̀ mɛkùɔ̀ sicèe sicèe

yɑ́ɑ̀ ti nɛ́ níí bo kù fìé bɛ̀ɛ̀ tu bɛ̀mbɛ̀ Mpo

kɛ̀ kù ti cĩ́ɛ̃́ nti yɛi?

8 Di yɛ̃́mu dɛ̀ɛ̀ wenni!

Ti Yiɛ̀ nKuyie ndi wúónnɛ̀ tì tu:

Di bo ndɔɔrimɛ̀ ditɔbɛ̀ dɛ̀ɛ̀ sìɛ́,

kɛ́ndɔ́ mɛsɑ̀ɑ̀ nkó mmudɔɔ̀rìmù,

kɛ́kɛ̃́kùnnɛ dimɑ́ɑ̀ kɛ́ nkù tũ̀.

Kuyie nyɛ̃mmɛ̀ kù yóó potɛ́ Sedisɑdɛmmu ɛì kɔbɛ bɛ yonku nɛ̀ bɛ̀ yuukumɛ̀ kpɛ́í

9 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie mbɛ́innɛ̀ Sedisɑdɛmmu ɛì kɔbɛ kɛ dɔ̀:

Wèè ciì wèe dɑɑtɛ ndi nɑ́ɑ́ ntì kpɛ́í.

Díndi Sudɑɑ kɔbɛ nɛ̀ bɛ̀ɛ̀ kó dimɑ̀ɑ̀ bo dihɛì miɛkɛ,

kéntɛ́nɛ̀ n tɑ̃ɑ̃tɛ́ tì!

10 Dɛ̀ í yie m bo nwúómmɛ̀ bɛnitiyɛibɛ yuuku dɛ̀,

kɛ̀ dɛ̀ bo bɛ cɛ̃́ĩ miɛkɛ,

bɛ̀ beú nɛ̀ siyɑ́ɑ̀bìsí bièpeé sì ndò nyisɔkɛ nyi,

nyí sì dɔ́.

11 M bɑ́ɑ́ nɑ kɛ́nwúónko bɛ̀ɛ̀ tɔuti siyɑ́ɑ̀bìsíbie,

kɛ cɔ̃ti bɛ yɔ̀rɛ̀ miɛkɛ cìdóò tɑ̃́rɛ̀ siyɑ́ɑ̀bìsí kpɛyɛ.

12 Di nhɛì kó bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ nɔnnɛ̀ muyóò mmu,

kɛ soú nkɛ cií mbɛtɔbɛ̀.

13 Di yɛi mmɛɛ̀ sũ̀ṹ,

dɛɛ̀ te kɛ̀ n yó ndi puotì

n yóó di deèmu pɑ́íí dɛ kó mɛyɛi nkpɛ́í.

14 Di níí bo di, di bɑ́ nsɑ̀nnɛ̀,

dikònnì bo ndi bo,

kɛ̀ di sùɔ́ ndɛ̀, di bɑ́ɑ́ nɑ kɛ́ dɛ̀ sɔ̀nnɛ,

bɑ́ kɛ̀ di nɑ kɛ sɔ̀nnɛ n dɛ̀ cɑ̀kɛ.

15 Di níí bo kúútí bɑ́ di bɑ́ɑ́ dɛitɛ,

kɛ níí díí mɛkùɔ̀ ndi mɛ mbɑ́ɑ́ mɛ̀ dɔ̀ɔ̀nɛ̀ mùmɑmù,

kɛ níí kuɔti mɛnɑɑ̀ di mɛ mbɑ́ɑ́ mɛ̀ yɑ̃̀.

16 Di tũ̀nnɛ okpɑ̀ɑ̀tì Ɔmmidi nɛ̀ o cicɛ Akɑbu,

nɛ̀ o cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ bɛ borimɛ yɛimɛ mmɛ weti weti,

dɛɛ̀ kpɛ́í nte kɛ̀ m bo duɔ́ nkɛ̀ di kó dihɛìi nɑɑ́ ntidobontì,

kɛ̀ bɛ̀ di dɑɑ́ díndi dihɛidiɛ̀ kɔbɛ,

kɛ ifɛi dí pĩ́.

7

Kuyie mpɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑǹtò sɑutɛmɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ dɔɔri mɛ̀ɛ̀ yɛi nkpɛ́í

1 Mí mMisee kɛ̀ m bɛ́i nkɛ dɔ̀:

Mí nhosénnìwè!

N kpɛrɛ dònnɛ̀ wèè dɔ́ wènwe kɛ́tɔ̃ũ yɛtebɛ yɛ mɔ̀nnì kɛ mɔ̀ńtɛ́

yoo wèè kɔ̀tɛ kɛ bo dɛ́rí yɛtebɛ

bɑ́ ò í mpɛ̀tɛ́ bɑ́ dìmɑ́ɑ̀ kɛ cɑ̀ɑ́kɛ́,

ò í mpɛ̀tɛ́ ditebii sũ̀ũ̀rì ò dɔ́ dì.

2 Òmɔù tɛ̃́nkɛ í kpɑɑ́ di tenkɛ̀ miɛkɛ,

wèè dɔɔri ti Yiɛ̀ nKuyie ndɔ́ dɛ̀,

òmɔù í wetí bɑ́ omɑ́ɑ̀.

Bɑ́ wè ò dɔ́ munitikɔ̀ù mmu, bɛ̀ dii bɛtɔbɛ̀ mbɛ tìmɑtì.

3 Mɛyɛi ndɔɔ̀rìmù bíɛ́kɛ̀ bɛɛ̀ tu bɛketibɛ̀,

bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ nɛ̀ bɛbeémbɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ wɛ̃ ndinùù bɛmɔu,

kɛ ɔ̃ mbekù kɛ dɔ́ ticuuti,

kɛ̀ bɛhɛikɛ̀nkótíbɛ̀ ɔ̃ nnɑ́ɑ́ nkɛ dɔ́ mucɔ̃́ntimu.

4 Bɛ miɛkɛ wèè tɔ̃ũ weè dònnɛ̀ tipotì

wèè tu osɑ̀ù bɛ miɛkɛ,

weè dɔɔrimɛ̀ nɛ́ dònnɛ̀

ɑ ɔ̃ɔ̃ tɑ tisɑ̃mpotì còú kùù yiɛ́ kɛ̀ dɛ̀ dɑ dɔ̀ɔ̀mɛ̀.

Ti Yiɛ̀ nKuyie mpɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑm̀bɛ̀ do nɑ̀kɛ́ tì bɛ kpɛ́í,

ti tùɔ̀kɛnímu kɛ dèè, dɛ̀ bɛ̀ dimu.

5 Òmɔù tɛ̃́nkɛ bɑ́ ntɑ̃́ o tebitɛ,

òmɔù mɛ mbɑ́ɑ́ duɔ́ nho yɛ̀mmɛ̀ o nɛ́po,

bɑ́ o pokù mɔ́mmuɔ mborɛ̀,

ò bɑ́ɑ́ yie nkòo nùù tɑ́útɛ́.

6 Kɛ yɛ̃́ di m̀mɔ̀nnì dɛnitidɑbirɛ sɑ̃́ɑ̃́mmɛ̀mu dɛ cicɛ,

kɛ̀ dɛsɑpùmbirɛ kpɑnnɛ̀ dɛ yɔ̃,

kòo cɛ̃pokù sĩ̀nnɛ̀ o cɔkù,

bɑ́ wè kòo cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kɔbɛ tú o dootitɔbɛ̀.

7 Mí m mɛ mbùɔ́ ti Yiɛ̀ nKuyie nku,

n tɑ̃́ kù, kunku n tũ nkù,

kù yóó keèmu n dɑbònnì kɛ́ n dɛɛtɛ́.

Dɛ̀ nɑɑtimɛ̀ Kuyie nkó bɛnìtìbɛ̀ kù bo bɛ̀ dɛɛtɛ́mɛ̀

8 Díndi ti dootitɔbɛ̀ dɛ̀ bɑ́ ndi nɑɑti ti do mɛ̀ɛ̀ kpɛ́í.

Ti domu kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie mmɛ nyóó ti íi,

ti bo dibiìnnì miɛkɛ nkɛ kɛ̀ ku mɛ nyóó ti míítɛ́.

9 Ti cɑ̀kɛmu ti Yiɛ̀ nKuyie nyììkɛ̀,

kɛ do ntí yɑ̀ dɛ kó mɛyɛi nkó tiyeti.

Dɛ mɔ̀nnì nɛ́ kpɑɑnímu kɛ̀ kù bo ti pɑtɛ,

kɛ́wɛ̃tɛ kɛ́ ti cónnɛ́ ti fɔ̃̀tìrì,

kɛ̀ tí tɑ kuwenniku miɛkɛ,

kɛ́yɑ̀ kù dɔ̀ɔ̀ri mɛ̀ɛ̀ sɑ̀ɑ̀ nkù wetí mɛ̀ɛ̀ kpɛ́í.

10 Dɛ mɔ̀nnì ti dootitɔbɛ̀

bo dɛ̀ yɑ̀ kɛ̀ ifɛii bɛ̀ pĩ,

bɛmbɛ bɛ̀ɛ̀ do ɔ̃ ntú:

Yé di Yiɛ̀ nKuyie ndi tũ̀ nkù íkuu borɛ?

Dɛ mɔ̀nnì bɛ dootitɔbɛ̀ bo mbɛ̀ nɑ̀ù kɛ̀ ti wúó

bɛ̀ ɔ̃ nnɑ̀ù mɛ̀ɛ̀ botí kucɛ kó mutɑ̃́ɑ̃́.

11 Díndi Isidɑyɛɛribɛ dɛ yiè kpɑɑnímu,

kɛ̀ di bo wɛ̃tɛ kɛ́mɑɑ́ kuduotí kɛ́fii ndihɛì,

dɛ yiè bɛ̀ bo dɛ́tinnɛ di tenkɛ̀ mɑ̀nku.

12 Dɛ yiè di kɔbɛ bo yɛ̀nní Asidii,

kɛ́ntɔ kɛ́tuɔkɛnɛ̀ Esibiti tenkɛ̀,

kɛ́túótɛ́ kukó nNiidi kɛ́ntɔ kɛ́tuɔkɛnɛ̀ Efɑdɑti kɔku,

nɛ̀ dɑ̀mɛ́ɛ̀rì pɛɛ́mmɛ̀ nɛ̀ yɛtɑ̃rɛ̀ ĩ́nkɛ̀ kɔbɛ, kɛ́konní di borɛ̀.

13 Kɛ̀ kɛtenkɛ̀ bɛ̀ do bo kɛ̀ɛ dɔúnko,

kɛ́nɑɑ́ ntɛdɔntɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ kɛ̀ bo bɛ yɛi nsũ̀ṹ mmɛ̀ɛ̀ kpɛ́í.

14 Kuyie, cɛ̃mmú ɑ nìtìbɛ̀ nɛ̀ ɑ pɑ̀ɑ̀ti,

bɛ̀ tu ɑ kɔbɛ mbɛ,

bɛ̀ bo tɛdɔntɛ̀ miɛkɛ nkɛ,

kɛ̀ dɛpɑɑ mbɛ̀ fitɛ́.

Cɛ̃mmú bɛ ɑ do ɔ̃ mbɛ̀ cɛ̃mmúmɛ̀ Bɑsɑ̃ɑ̃ nɛ̀ Kɑdɑɑdi kpɑ́ɑ̀ timúsũ̀ũ̀tì borɛ̀.

15 Ti Yiɛ̀ nKuyie ndɔ̀ɔ̀ tidiɛtì,

ɑ do tì dɔ̀ɔ̀ri mɛ̀ɛ̀ botí ɑ ti dènnɛ dìì mɔ̀nnì Esibiti tenkɛ̀.

16 Kɛ̀ ibotí tɛì kɔbɛɛ dɛ̀ yɑ̀,

kɛ̀ ifɛii bɛ̀ pĩ mbɑ́ nɛ̀ bɛ wɛ̃rímú mɛ ndɛumɛ̀,

dɛ̀ bo bɛ̀ di kɛ́ bɛ̀ kpeí,

kɛ̀ bɛ̀ mpi bɛ nɔ̀,

dɛ̀ bo ndò mbɛ̀ tu yɛwũ̀ɔ̃̀.

17 Kɛ̀ bɛ̀ɛ múúkú mutɑ̃́ɑ̃́ nyiwɑ̀ɑ̀kɛ nɛ̀ dɛbɑmbɑɑ̀nnɛ̀ tɛrɛ̀ kɔ̃mɛ,

kufɔ̃wɑɑ́ mbo bɛ̀ kpɛ̀ɛ́tɛ́,

kɛ̀ bɛ̀ɛ yɛ̀nní bɛ sɔ̀rɛ̀ miɛkɛ

kɛ́kɔtɛní fɔ̃́ nti Yiɛ̀ nKuyie nti tũ nkù ɑ borɛ̀ kɛ́ dɑ yɔtɛ.

18 We ndɑ dònnɛ̀ fɔ̃́ nti Yiɛ̀ nKuyie,

fɔ̃́ nwèè minnímɛ̀ dɛu kɑ̀ɑ ti cĩ́ɛ̃nko ti yɛi,

tínti ɑ nìtìbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ kpɑɑ́.

A miɛkɛ ɔ̃ɔ̃ yí nhɑ̃ kɛ pɛ́ì,

fɔ̃́ nwèè nɔnnɛ̀ ɑ bo dɔɔ̀mɛ̀ onìtì mɛsɑ̀ɑ̀.

19 A ti cĩ́ɛ̃́ nti yɛi, nkɛ́ mɛ̀ yɛ̃̀,

kɛ́ mɛ̀ dìu ndɑ̀mɛ́ɛ̀rì miɛkɛ.

20 A yóó ti dɔɔ̀mu mɛsɑ̀ɑ̀,

tínti Abɑrɑhɑmmu nɛ̀ Sɑkɔbu bɛ yɑɑ̀bí

kɛ́ndònnɛ̀ ɑ do bɛ̀ dɔúnnɛ̀mɛ̀ dinùù nɛ̀ dimɔ̀nnì.

Nɑummu

1

2

3

Nɑummu

Di mpɑ́tíri tɔ tìì nɑ́ɑǹtì

Nɑummu kó dipɑ́tíri tú fɛyɛ̀nfɛ̀ nfɛ Ninifu dihɛidiɛ̀ kó mupɔ̀mmù kpɛ́í. Kɛ bɛnkú Kuyie nkuù kpeńnìmɛ̀ kɛ̀ kuù bɑkɛ́ kù dɔ̀ɔ̀ dɛ̀ dɛmɔu Ninifu ɛì kɔbɛ do dokùnɛ̀mu Isidɑyɛɛribɛ kɛ̀ dɛ̀ yóù mɛdiɛ̀ nnɛ̀ dimɔ̀nnì, kɛ̀ Nɑummu nnɑ́ɑ́ nkɛ tú Kuyie nyóó pɔntɛmu Ninifu dihɛiyonkuri, dihɛiyɛiri kɛ́dɛɛtɛ́ Sudɑɑ kɔbɛ. Kòo nɑ́kɛ́ kɛ dɔ̀: Dɛ kó dihɛì kó mupɔ̀mmù yó ntú Kuyie nkó tiyɛ̃ĩti nti, bɛ kó tidɔnnitì kpɛ́í.

Di mpɑ́tíri nɑ́ɑǹtì duɔ́ kɛ dòmmɛ̀

1. Kuyie nyóó bekɛ́nɛ̀mɛ̀ Ninifu ɛì 1:1-8

2. Kuyie nyóó potɛ́mɛ̀ ku dootitɔbɛ̀ 1:9-14

3. Kuyie nnɑ̀kɛ́mɛ̀ Ninifu ɛì kó mupɔ̀mmù duunnímɛ̀ 2:1-14

4. Mùù te kɛ̀ Kuyie nyóó pɔntɛ Ninifu 3:1-19

1

1 Ntɛ ti Yiɛ̀ nKuyie mbɛnkɛ tì Nɑummu Ɛdikɔsi ɛì kou Ninifu dihɛidiɛ̀ kpɛ́í.

Kuyie mmiɛkɛ yóumu kɛ̀ kù nɛ́ wenni

2 Ti Yiɛ̀ nKuyie mmiɛkɛ yóumu,

kɛ̀ kù puotì bɛ̀ɛ̀ yetɛ ku kpɛti.

Ku miɛkɛ yóumu mɛdiɛ̀,

kù ɔ̃ɔ̃ í nyóu kù bo pɛitɛmɛ̀ bɛ̀ɛ̀ kù nìí,

kù ɔ̃ɔ̃ í mbɛ̀ wùónko.

3 Ku miɛkɛ boomu, kɛ̀ kù kpetì dɛu mɛdiɛ̀,

kù nɛ́ ɔ̃ɔ̃ í nyóu oyɛiwe,

kù ɔ̃ nkérí nɛ̀ tɛfɔ̀dɔ́ntɛ̀ ntɛ kɛ̀ kuyɑɑkù fĩ,

ku nɑɑ̀cɛ̀i íinko mùù tɑ̃́ɑ̃́ mmuù tu yɛwɛtɛ̀.

4 Kuù ɔ̃ɔ̃ pɛ́i ndɑ̀mɛ́ɛ̀rì kòo kṹṹ,

kɛ̀ kù bɛ́i nyikó nkpeí,

Bɑsɑ̃ɑ̃ biriku kó timútì nɛ̀ Kɑdimɛɛdi tɑ̃rì kpɛti kɛ̀ tìi kpeí,

kɛ̀ Dimɑɑ túúkù kó mutepóó mmɔ́tɛ́.

5 Kuù ɔ̃ɔ̃ bɛnkɛ ku wɛ̃rímú kɛ̀ yɛtɑ̃rɛ̀ɛ sɑ̃̀ntɛ̀,

kɛ̀ sitɑ̃ɑ̃́ nkpeutí,

kɛ̀ kɛtenkɛ̀ nhɑu kɛ kónnìnɛ̀ dɛ̀ɛ̀ kó dimɑ̀ɑ̀ bo kɛ miɛkɛ.

6 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie mmiɛkɛ pɛikɛ we mbo nɑ kɛ́ kù bɑ̀ɑo?

Kɛ̀ ku miɛkɛ cɔ̀útɛ́ we mbo nkpɑɑ́?

Ku miɛkɛ cɔ́ú nfɛhɑ̃ɑ̃dɛɛ̀nfɛ̀ kɔ̃mɛ mmɛ kɛ̀ yɛpèrɛ̀ pùɔ̀.

7 Ti Yiɛ̀ nKuyie nwennimu,

kuù ɔ̃ nkɑ̃nkɛ́ bɛ̀ɛ̀ sɔ̀ri ku borɛ̀ mɛyɛǹcɑɑ̀rìmɛ̀ yiè,

kuù ɔ̃ ndɑkɛ bɛ̀ɛ̀ sɔ̀ri ku borɛ̀ bɛ kpɛ́í.

8 Kɛ̀ mɛniɛ ntɑ ikó nkɛ bo pɔ̃ntɛ́nɛ̀ dihɛì.

Kuù ɔ̃ɔ̃ pɔ̃nnɛ́ bɛ̀ɛ̀ kù nìí mpɑ́íí,

kɛ́ bɛ̀ kpɑ̀ɑ̀kɛ kɛ́tɑnnɛ́ dibiìnnì miɛkɛ.

Ti Yiɛ̀ nKuyie nnɑ̀kɛ́ tì Sudɑɑ kɔbɛ nɛ̀ Ninifu kɔbɛ bɛ kpɛ́í

9 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie mbɛ́innɛ̀ ku pɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑm̀bɛ̀ kɛ dɔ̀:

Díndi Ninifu kɔbɛ n kó mɛyɛi nhɔ̃̀mmɛ mmɛ di yɑ̀mɛ̀?

Míì kɔù di dootitɔbɛ̀ di í wɛ̃ti kɛ bo yɑ̀ mɛyɛi mmɑmɛ̀.

10 Bɛ̀ɛ̀ di níí mbɛ̀ yóó cɔ́útɛ́ tipotì tìì kpeí kɛ cóú ti kɔ̃mɛ mmɛ,

timúkpetì tɛ̃mɛ̀.

11 Ninifu ɛì, fɔ̃́ɔ̃̀ miɛkɛ nkɛ,

wèè wɑnti kɛ́ n dɔ̀ɔ̀ mí nKuyie mmɛyɛi nhò yɛ̀nnímɛ̀.

Dɛ yiɛ̀ nhò mɔ̀kɛ mɛyɛ̀mmɛ̀ yɛimɛ mmɛ.

12 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nyíɛ́ kɛ́bɛ́i nkɛ dɔ̀:

Díndi Sudɑɑ kɔbɛ bɑ́ nɛ̀ di dootitɔbɛ̀ mɛ nsũmɛ̀ kɛ kpeńnì,

m bo bɛ̀ kùɔ kɛ́ bɛ̀ dèè.

Míì do duɔ́ nkɛ̀ bɛ̀ ndi fɛ̃́ũnko,

m mɛ ntɛ̃́nkɛ í yó nsɔkɛ́ kɛ di fɛ̃́ũnko.

13 Di mmɔ̀nnì n di dɛɛtɛ́nɛ̀mu Asidii kɔbɛ bɛ̀ɛ̀ do di fɛ̃́ũnko,

kɛ di pìtɛ́ tidɑɑtì kó iwɛ̃ĩ.

14 Díndi Ninifu kɔbɛ, ntɛnɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie ntɑ̃ɑ̃tɛ́ tì di kpɛ́í:

Di kó kufuku miɛkɛ òmɔù í yó nkpɑɑ́

wèè bo sɔɔtɛ́ di kó diyètìrì.

Sibɔɔtenkɑɑnìi idɛí kpɛsi nɛ̀ timɑ́tì kpɛsi,

dɛ̀ tɛ̃́nkɛ í yó nkpɑɑ́ di bɔɔtuo miɛkɛ.

N keù di fɔ̃ti nku,

di tɛ̃́nkɛ í tú bɛ̀mɑbɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nyììkɛ̀.

2

1 Díndi Sudɑɑ kɔbɛ!

Ntɛnɛ̀ wèè nɑ̀ɑ́ ntinɑ́ɑǹsɑ̀ɑ̀tì kɛ kéríní yɛtɑ̃rɛ̀ ĩ́nkɛ̀,

ò tɔní diwɛ̀ì kó tinɑ́ɑǹtì nti.

Sudɑɑ kɔbɛ mbɑɑ̀nnɛ̀ di bɑɑ,

kɛ́ndɔɔri di dɔúnnɛ̀ yɛ̀ɛ̀ nɔ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie,

kɛ yɛ̃́ Asidii kóò kpɑ̀ɑ̀tì yɛiwe tɛ̃́nkɛ í wɛ̃tinímɛ̀ di borɛ̀,

bɛ̀ ò dɛ̀ìtɛ pɑ́íí nwe.

2 Díndi Ninifu kɔbɛ bɛ̀ di doti mudoò mmu,

dekɛnɛ̀ dihɛì kó iduotí kɛ́mbɑɑ yɛbòrɛ̀,

kɛ́pénnɛ́ icɛ, bɑ́ɑ́tínɛ̀ mɛsɑ̀ɑ̀, nkɛ pĩ́ ndimɑ́ɑ̀,

3 Ti Yiɛ̀ nKuyie nwɛ̃ti kɛ bo duɔ́mmu Sɑkɔbu yɑɑ̀bí i wɛ̃rímú,

kù wɛ̃ti kɛ bo cónnɛ́mu Isidɑyɛɛribɛ bɛ fɔ̃̀tìrì,

bɛfèèbɛ̀ bɛɛ̀ do bɛ̀ pɔ̀ntɛ.

Kuyie mpɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑǹtò nɑ̀kɛ́mɛ̀ bɛ̀ yóó domɛ̀ Ninifu kóò pɔ̀ntɛ

4 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie mbɛ́i nkɛ dɔ̀:

Ninifu kɔbɛ di dootitɔbɛ̀ dɔpììtì tò mmɛwũɔ̃̀ mmɛ,

bɛ kó bɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ yɛkɔ̃m̀bɔ̀ yɛmbɛ̀ dɑ̀ɑ́tí tiyɑɑ̀wũɔ̃tì nti,

kɛ̀ bɛ kpɑ̀rìnɑɑsɛ̃ĩ́ pĩnti kɛ dò mmuhɑ̃ɑ̃́, kɛ̀ bɛ̀ yùo yɛkpɑ̃ɑ̃̀.

5 Ntɛ bɛkpɑ̀rìnɑɑsɛ̃ĩ́ kɛ puotì yɛtɑ̀rɛ̀ di kó dihɛì miɛkɛ,

kɛ tũũ̀ ndi cɛ nɛ̀ di kɑri dɛ̀,

kɛ pĩnti kɛ dò nyɛhɑ̃ɑ̃tĩrɛ,

kɛ cɑ̃ɑ̃́ fɛtɑpíɛ̀fɛ̀ kɔ̃mɛ.

6 Ninifu kpɑ̀ɑ̀tì yumu o ɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ iwɛ̃ĩ yɛmbɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ kpeutí,

kɛ̀ bɛ dootitɔbɛ̀ cokɛ́ mɛcɑ̃ɑ̃ nkɛ kɔ̀tɛ kuduotí borɛ̀ kɛ bɛ̀ bɑ̀ɑ̀,

7 kɛ còńnɛ́ kuperí, kɛ pɔ̀ntɛ kunɛ́cɛ kó dibòrì.

Kɛ̀ kufɔ̃wɑɑ́ nhɑutɛ́ tɛkpɑ̀ɑ̀tìcĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kɔbɛ.

8 Kɛ̀ bɛ̀ dɛ̀itɛ tɛbɔɔtenkɑɑnìtɛ̀ sɑ̃tì,

kɛ tɛ̀ uutɛ́ kɛ kònnɛ̀.

Bɛnitipòbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ do tɛ̀ bɑ̀ɑ,

kɛ̀ bɛ̀ kuɔ̀ nyɛsɑ́útìdɑbùò

nyɛkpɛtìnɔ́nkperɛ kɔ̃mɛ,

kɛ pĩĩ mbɛ cĩ̀ncĩ̀rɛ̀.

9 Kɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ cokù Ninifu kɛ yiɛ̀ kubinku ɔ̃ɔ̃ kpɛ̃́tɛ́,

kɛ̀ mɛniɛ nní nhorì mɛ̀ɛ̀ botí,

kɛ̀ bɛ̀ pɛ́inko kɛ tú: Cómmúnɛ̀! Cómmúnɛ̀!

Òmɔù mɛ nyí wɛ̃ɛ̃ri.

10 Kounɛ̀ mɛsɔɔ, kounɛ̀ timɑ́tì pɛ́ítì.

Tikpɑ̀tì tìì bo dihɛì tì í dò nkɛ́deè,

Tinɛnsɑ̀ɑ̀tì tibotí tibotí píɛ́kɛ́mu.

11 Pɔntɛnɛ̀ kɛ́dɛ́ítɛ́ kɛ́hɛí di dɔ́ dɛ̀,

bɛmɔu bɛ kɔ̃m̀bùɔ̀tì domu,

kɛ̀ bɛ núù mbɔ̀kɛ́

kɛ̀ bɛ kɔ̃̀ntì ɑu.

Bɛ̀ dònnɛnɛ̀mɛ̀ Ninifu dicìrícìrì bɛ̀ nɑ dì

12 Yé dihɛì dìì do tú yɛcìrícìrɛ̀ kó kudènkù dì kɔ̀tɛ kɛ̀?

Dìì nìtìbɛ̀ do bo yɛcìrícìrìbɛ kɔ̃mɛ bɑ́ òmɔù í bɛ̀ kɔɔ́nnɛ̀.

13 Dɛ kó dihɛì kɔbɛ do wɑɑ̀ mbɛ diitì dicìrícìrì ɔ̃ɔ̃ pĩ́mmɛ̀ mmɛ kɛ́dɔú nkɛ̀ yɛniiyɛɛ túótɛ́,

Dì ɔ̃ɔ̃ pĩ́ nkɛ́píɛmmu yɛ dènkù iorimɑɑ.

14 Di mmɔ̀nnì mí ndi Yiɛ̀ nKuyie Mpɑkɛdɑɑ n yìtɛ́ kɛ còḿmúmu fɔ̃́ nNinifu ɛì ɑ kpɛ́í,

kɛ bo cɔ́u nhɑ kpɑ̀rìnɑɑsɛ̃ĩ́,

kɛ́fíé ɑ nìtìbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ dònnɛ̀ yɛcìrícìrìbɛ.

A tɛ̃́nkɛ í yó nkpɑɑ́ pĩĩ ntiwɑnwɑntì,

kɛtenkɛ̀ ĩ́nkɛ̀ dɛndɛ dèèmu.

Bɛ̀ tɛ̃́nkɛ bɑ́ɑ́ keè dɛ̀mɑrɛ̀ ɑ tɔ̃rɛ̀ kó mɛtɑmmɛ̀.

3

Bɛ̀ kùɔmɛ̀ Ninifu kɔbɛ bɛ̀ɛ̀ do kɔù bɛnìtìbɛ̀

1 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie mbɛ́i nkɛ dɔ̀:

Dihɛì diì nkó bɛnìtìbɛ̀ kɔ̀ù bɛnìtìbɛ̀ mbɛ,

kɛ tú siyɑ́ɑ̀bìsí yɛmbɛ̀,

kɛ yuuku kɛ fekù bɛcĩ̀rìbɛ̀ kpɛrɛ,

bɛ̀ bo yɑ̀!

2 Bɛ dootitɔbɛ̀ bɛɛ̀ bɛ̀ doti,

bɛ̀ fɑ̃̀ɑ̃́ nyɛdɑ́ nyɛ sisɛ̃ĩ́ kɛ̀ yɛ̀ kuɔ̀ nsɑ̃́ũ,

kɛ̀ sì cokù, kɛ̀ sikpɑ̀rìnɑɑsɛ̃ĩ́ cɛ̃̀ɛ̃̀tiyɛ̀ urì, kɛ̀ sì pùù.

3 Kɛ̀ bɛsɑ̃ndèèbɛ̀ fĩmmúnɛ̀ sisɛ̃ĩ́,

kɛ̀ yɛse pĩ̀nti, kɛ̀ yɛkpɑ̃ɑ̃̀ ntu níɛ́ɛ́,

kɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ duò kɛ kɔ̃, nkɛ̀ bɛcíríbɛ̀ còú còú,

bɑ́ bɛ̀ í dò nkɛ́kɑɑ̀ nkɛ́dee, kɛ̀ bɛ̀ bɛ̀ bètírí.

Ninifu ɛì dimɛ̀ ifɛi

4 Ninifu ɛì kɔbɛ dibɔɔtɔ̃mmú muù tontɛ́,

di wenniku nɛ̀ di kó diwɛ̀ì nɛ̀ di dɔ̀ɔ̀ri dɛ̀ɛ̀ tie,

dɛɛ̀ te kɛ̀ dì yũɔ̃nní bɛnìtìbɛ̀ nɛ̀ yɛbotɛ̀,

kɛ bɛ̀ dɔ̀ɔ̀ri tidɑɑtì kɛ̀ bɛ̀ pĩĩ ndi tɔ̃mmú.

5 Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie Mpɑkɛdɑɑ n yìtɛ́ kɛ còḿmúmu ɑ kpɛ́í,

kɛ bo kɑ̃́tɛ́ fɔ̃́ nNinifu ɑ yɑɑ̀bòrì kɛ́deènní ɑ ììkɛ̀,

kɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ɛ yɑ̀ ɑ fɛi.

Kɛ̀ yɛkpɑ̀ɑ̀tìyɔɔ dɑ wénní.

6 N yóó dɑ dɑ́tínnɛ́ tiyontì nti,

kɛ dɑ́ yɑ́úkùnnɛ, kɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ dɑ wénní,

7 kɛ́ ndɑ yɑu kɛ cokù,

kɛ tú Ninifu kpɛrɛ dò mmɛsémmɛ̀ mmɛ,

òmɔù bɑ́ɑ́ ò kuɔ́ ndɛ kó mɛsémmɛ̀,

òmɔù bɑ́ɑ́ ò bɑ̀ńtɛ̀.

Tìì do tùɔ̀kɛní Tebɛsi ɛì tiì yóó tuɔkɛní Ninifu

8 Fɔ̃́ nNinifu ɑ yɛ̀mmɛ̀ do nhɑ pɛ̃ɛ̃tɛ́mu Tebɛsi ɛì

dìì do sokɛ́ Niidi kó ikó ncuokɛ̀

kɛ̀ mɛniɛ nhò fitɛ́ kóo kɔ̀ńtɛ́ iduotí kɔ̃mɑɑ̀?

9 Etiopii nɛ̀ Esibiti,

dɛ kó yɛhɛkɛ̀ do kpeńnìmu mɛdiɛ̀,

yɛɛ̀ do tú ɑ kó muwɛ̃rímú.

Puti kɔbɛ nɛ̀ Dibii kɔbɛ kɛ̀ bɛ̀ dɑ nɑɑtinɛ̀.

10 Nɛ̀ mɛmmɛ kɛ̀ bɛ̀ bɛ̀ pĩ nkɛ kònnɛ̀ kɛ dɔ̀ɔ̀ tidɑɑtì,

kɛ nɑù bɛ bí icɛ imɔu miɛkɛ.

Kɛ tɑ̃ɑ̃́ tɛ́tɛ́ kɛ totí sikpɑ̀ɑ̀tìbìí,

kɛ boú bɛ̀ɛ̀ tu bɛnitidiɛbɛ̀ mɛfĩmmɛ.

11 Fɔ̃́ nNinifu dɛ̀ tùɔ̀kɛ ɑ kó dimɔ̀nnì ndi,

kɑ̀ɑ yɑ̃̀ kuyonku kɛ muɔ́ nkɛ dìu,

kɛ wɑnti disɔ̀rì,

ɑ bo sɔri dɛ̀ kɑ̀ɑ dootitɔbɛ̀ dɑ mɔ́ntɛ́.

Ninifu ɛì kɔbɛ bɑ̀ɑ́tí fɑ̀ɑ̀rɛ̀ nwe

12 Ninifu! A cɛ̃kpetɛ̀ sɑ̃̀ɑ̃́tɛ́nɛ̀ fìkíè tie mmu,

mùù kó yɛbɛ ketiyɛ̀ bi mɛsɑ̀ɑ̀,

kɛ̀ yɛ cɑ́ɑǹtì nɑmpɛ kɛ̀ yɛ̀ pɑ̃̀nkɛ donní o nùù miɛkɛ.

13 Kɑ̀ɑ ɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ sɑ̃̀ɑ̃́tɛ́nɛ̀ bɛnitipòbɛ̀,

kɑ̀ɑ cɑ̀kɛ̀ kpetɛ́ kɛ feío,

kɑ̀ɑ dootitɔbɛ̀ bo nɑ kɛ́tɑ.

Muhɑ̃ɑ̃́ mmuù cɔ̀útɛ́ ɑ cɑ̀kɛ̀ kó yɛkpetínyɛ̀.

14 Ítɛ́nɛ̀ kɛ́dó mɛniɛ ndi bo nyɔ̃ mmɛ̀,

bɛ̀ dɔ́ kɛ dí pimu, nɑnɛ̀ titɑ̃́tì,

ũtínɛ̀ tiyɑɑtì, pííkúnɛ̀ yɛdombiɛ,

kɛ́mɑɑ́ iduotí kɛ́pénnɛ́.

15 Muhɑ̃ɑ̃́ mbo di cɔ́útɛ́,

bɛ̀ bo di kuɔ mudoò miɛkɛ,

bɑ́ kɛ̀ di dɔ́ dí nsũ yɛcɑ́dúɔ̀ ntɛ̃mɛ̀,

bɑ́ kɛ̀ di dɔ́ dí mɑɑtɛnɛ̀ fɛcofɛ mɑmɛ̀.

16 Ninifu ɛì ɑ potɑmbɛ̀ do sũmu

kɛ dònnɛ̀ siwɑ̃̀ɑ̃ dòmmɛ̀ kɛĩ́nkɛ̀.

Bɛ̀ ìtɛ́mu fɛcofɛ tɛ̃mɛ̀.

17 Bɛ̀ɛ̀ dɑ̀kɛ mutɔ̃mmú kpɛ́í,

kɛ̀ bɛ̀ sũ kɛ dònnɛ̀ fɛcofɛ,

kɛ̀ bɛpɑ́tíwɑ̃ɑ̃̀bɛ̀ sũ,

kɛ do ntikotɑɑ̀yòùtì ɔ̃ɔ̃ yɛ̀nní kubooku mɔ̀nnì kɛ́ndòmmɛ̀,

kɛ̀ diyiè yɛ̀nní tìi cíɛ́tɛ́,

ɑ tɛ̃́nkɛ bɑ́ɑ́ bɑntɛ́ tì do borɛ̀.

Mɛyɛi mmɛ̀ɛ̀ í mɔkɛ mutie

18 Asidii ɛì kɔbɛ di kó bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ yɛ̃̀ nkɛ duɔ́mu bɛ̀ í yóó entɛ.

Munɔndɔmmú koutɛ́mu ɑ kó iwɛ̃ĩ yɛmbɛ̀ sɑ̃́ɑ̃̀.

A ɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ cìɛ́tɛ́mu kɛ dèkɛ yɛtɑ̃rɛ̀ ĩ́nkɛ̀,

òmɔù í bo wèè bo bɛ̀ tìí,

19 A kó mumɔmmú í mɔkɛ mutie,

ɑ mɔnni í yóó miɛtɛ́.

Bɛ̀ɛ̀ kó dimɑ̀ɑ̀ yo bɛ̀ nɑ̀ɑ́ ntì ɑ kpɛ́í,

bɛ̀ fɑ̃̀ɑ̃́ mbɛ bɑɑ̀ ndɛ,

we mbo dɛ̀mɑrɛ̀ tɛ̃́nkɛ, wèè í yĩ̀ɛ̃́tɛ́ ɑ yóumɛ̀?

Abɑkuku

1

2

3

Abɑkuku

Di mpɑ́tíri tɔ tìì nɑ́ɑǹtì

Abɑkuku do wɑ̃̀ri o pɑ́tíri Bɑbidɔnni kɔbɛ bɑkɛ́ dìì mɔ̀nnì ndi, kɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ bèkú bɛmɑ́ɑ̀ tìì yóó bɛ̀ tùɔ̀kɛní, kɛ yĩɛ̃kù bɛ̀ í yɛ̃́ kɛ̀ nsɑ̀ kɛ̀ Kuyie nkpɑɑ́ kɛ yɛ̃́ bɛ kpɛ́í. Kɛ̀ bɛ̀ mbékú Kuyie nkɛ tú: Bɑ nte kɛ̀ bɛ̀ ti fɛ̃́ũnko kɑ̀ɑ bùútóo? kɛ̀ bɛyɛibɛ fɛ̃́ũnko bɛsɑ̀ɑ̀bɛ̀ kɑ̀ɑ cĩ̀ɛ̃́kɛ́? Kɛ̀ Kuyie nhò tɛ̃̀ńnɛ́ ditɑnnùù mɑrì dìì bo bɛnìtìbɛ̀ bɛmɔu kpɛ́í diì tu: Onìtì ɑ bo mbúɔ́mɛ̀ Kuyie ndɛɛ̀ bo nte kɑ̀ɑ nfòù kɛ̀ dɛ̀ dɑ nɑɑti bɑ́ kɑ̀ɑ bo tìì miɛkɛ ɑ mbúɔ́ Kuyie. Mukɑ̀mmù 3.

Dɛ kó dipɑ́tíri dikéè didɛ́rì miɛkɛ Kuyie nnɑ̀ɑ́mmu ku nìtìbɛ̀ kɛ tú: Ntũ̀nnɛ̀ mí ndi Yiɛ̀ nKuyie n yɛ̃ mmù kɛ́nyɛ̃́ kɛ dò n yóó di teennɛ̀.

Di mpɑ́tíri nɑ́ɑǹtì duɔ́ kɛ dòmmɛ̀

1. Kuyie mpɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑǹtò í yɛ̃́mɛ̀ ò bo tɑ̃ɑ̃tɛ́ tì 1:1-2:1

2. Bɛ̀ɛ̀ bùtínnɛ́ Kuyie mbɛ̀ bo yɑ̀ 2:3-20

3. Kuyie nyɛ̃mmɛ̀ kɛ̀ wèè kù tɑ̃́ ò bo nɑ 3

1

1 Di m̀pɑ́tíri ti nɑ́ɑ́ nKuyie mbɛnkɛ tiǹti ku pɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑǹtò Abɑkuku.

Abɑkuku kuɔ́nnɛ̀mɛ̀ Kuyie

2 Ti Yiɛ̀ nKuyie!

Dɛ̀ yó nkɑ̃́ɑ̃́kɛ́ dɛ kɑ̀ɑ keè n dɑ kuɔ̀nnɛ̀mɛ̀?

A yóó n cɔ́útɛ́ ɔ̃̀ndɑɑ̀?

M bɑɑ dɑ kuɔ̀nnɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ yonku dɛutɛ́mɛ̀ mmɛ

kɑ̀ɑ bùútóoɑ̀?

3 Dɛ̀ dòmmɛ kɑ̀ɑ yóu kɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ dɔ̀ɔ̀ri mɛyɛi?

Bɑ nte kɑ̀ɑ yóu kɛ̀ bɛ̀ ti fɛ̃́ũnko?

Mɛfɛ̃́ṹtímɛ̀ mɑ́ɑ̀ ndi nɛ̀ mufèè n wúómmɛ̀,

tinɛìtì tiì nɛ́ bo nɛ̀ yɛkpɑ̀rɛ̀.

4 Bɛ̀ tɛ̃́nkɛ í tũ nyikuɔ́ yɛ̃mmɛ̀,

bɑ́ tibeéntì tɛ̃́nkɛ í bekù mɛsɑ̀ɑ̀,

oyɛiwe weè nɔ nhosɑ̀ù, dɛɛ̀ te kɛ̀ tibeéntì cɑ̀kɛ.

Kuyie nhò tɛ̃̀ńnɛ́ tì

5 Kɛ̀ Kuyie nhò tɛ̃̀ńnɛ́ kɛ dɔ̀:

Wéntɛ́nɛ̀ kɛ́yɑ̀ yɛbotɛ̀ dɔ̀ɔ̀ dɛ̀,

kɛ̀ dɛ̀ di di, kɛ́ di kpeí.

N yóó pĩ́ mmùù tɔ̃mmú di mmɔ̀nnì,

kɛ̀ bɛ̀ do di nɑ̀kɛ́ kɛ tú mù bo dɔɔ̀

di bɑ́ɑ́ yie.

6 N yóó íinní Bɑbidɔnni kó bɛnitiyonkubɛ mbɛ,

bɛnitidɔnnibɛ̀, bɛ̀ɛ̀ firì titentì timɔu,

kɛ feètì yɛhɛkɛ̀.

7 Bɛ̀ kpeńnìmu kɛ duò tikɔ̃m̀bùɔ̀tì.

Kɛ ɑ̃ sifeí,

kɛ ɑ̃ɑ̃̀ bɛmɑ́ɑ̀ bɛ kó ikuɔ́.

8 Bɛ sɛ̃ĩ́ cɑ̃ɑ̃mu kɛ pɛ̃ɛ̃tɛ́ yɛkpɑmɑɑ̀,

kɛ tonnì kɛ pɛ̃ɛ̃tɛ́ sikpɑmɔɔ́

ɔ̃ mbɛtì kuyuoku mɔ̀nnì kɛ bo pĩ́ nkɛ cɑ̃ɑ̃mɛ̀.

Bɛ sɛ̃ĩ́ boní dɛdɛ́tirɛ̀ ndɛ,

kɛ pùtìní kɛ cɑ̃ɑ̃ kɛ dò nfɛcĩrifɛ ɔ̃ɔ̃ yɑ̀ fɛ̀

dɔ́ kɛ́pĩ́ ndɛ̀, kɛ́fĩɛ̃̀tɛ̀ mɛ̀ɛ̀ botí.

9 Bɛ̀ kèrínímu, kɛ pɔntì kɛ ɛiti,

kɛ wetí bɛ ììkɛ̀,

diyiè yìɛ̀ní kɛ̀ɛ̀ bíɛ́kɛ̀ kó kuyɑɑkù kɔ̃mɛ

kɛ kouti tidɑɑtì mubirímú kɔ̃mɛ.

10 Bɛ̀ sènkumu bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀, kɛ dɑú sikpɑ̀ɑ̀tìbìí,

bɛ̀ í bɔti dihɛì iduotí fitɛ́ dì kpɛti,

bɛ̀ ɔ̃ɔ̃ ì ɔnnɛ́ mutɑ̃́ɑ̃́ mmu kɛ́tɑ,

kɛ́pĩ́mmú bɛ̀ɛ̀ bo di miɛkɛ.

11 Bɛ̀ pɛ̃nkùmu kuyɑɑkù tɛ̃mɛ̀,

kɛ dɔ́ mɛcɑ̃ɑ̃ nkɛ kɔri kupíkù tɛkù.

Bɛnitikɔ̀ùbɛ̀ mbɛ, bɛ̀ tɑ̃́ bɛ wɛ̃rímú mmu,

bɛ̀ nɑ ntɑ̃́ mɛ̀ɛ̀ botí Kuyie.

Abɑkuku kuɔ́nnɛ̀mɛ̀ Kuyie nkucɛ mɛdɛ́rímɛ̀

12 Ti Yiɛ̀ nKuyie nhɑ tú ti Yiɛ̀ nKuyie nku nɛ̀ dimɔ̀nnì.

Fɔ̃́ɔ̃̀ ti te, ɑ dò mpɑ́í pɑ́í nwe kɛ bo sɑ̃́ɑ̃̀.

Fɔ̃́ n kó kupèrìkù.

Fɔ̃́ɔ̃̀ tɑ̃ɑ̃tɛ́ bɛ nnìtìbɛ̀ kɛ́duɔ́ nkɛ̀ bɛ̀ bo yṹɔ̃́ nti to,

ɑ bɛ̀ kpénkùnnɛ kɛ̀ bɛ̀ bo ti tiémmu.

13 Kuyie nhɑ dò mpɑ́í pɑ́í nwe,

ɑ bɑ́ɑ́ nɑ kɛ́nwúó mmɛyɛi.

A bɑ́ɑ́ nɑ kɛ́nwúó nkɛ bɛ̀ ti fɛ̃́ũnko.

Dɛ̀ dòmmɛ kɑ̀ɑ wùó mbɛyɛibɛ kɛ í nɑ́ɑ́ ntìmɑtì?

Bɑ nte kɛ̀ bɛyɛibɛ nɑ bɛ̀ɛ̀ bɛ̀ wenninɛ̀ kɑ̀ɑ wúónko.

14 Dɛ̀ yĩmɛ kɑ̀ɑ wùónko bɛnìtìbɛ̀,

kɛ̀ bɛ̀ bɛ̀ dɔ̀ɔ̀ri kɛ dò mbɛ̀ tu siyĩĩ,

kɛ do mbɛ̀ tu dɛsĩ́ntɛ́kpɛrɛ dɛ̀ɛ̀ í mɔkɛ onìùtì?

15 Bɑbidɔnni kóo kpɑ̀ɑ̀tì bɛ̀ pĩ̀ḿmú nɛ̀ o yĩm̀pie nku,

bɛ̀ tɑ o dìtìmù miɛkɛ nkɛ,

kòò bɛ̀ ũrínɛ̀ kuyɑ́ɑ̀kù kɛ̀ dɛ̀ o nɑɑti, kòò yɑ̃̀nku.

16 Ntɛ bɛ, kɛ feu bɛ dìtìrɛ̀ iwũɔ̃,

kɛ tuɔ̀ ntihúúntì bɛ yɑ́ɑ̀tì,

kɛ yɛ̃́ dɛɛ̀ bɛ̀ duɔ̀mmɛ̀ mudiì mɛdiɛ̀,

mudiì mùù sũ mɛsɑ̀ɑ̀.

17 Bɛ̀ yo nsɔkɛ́mu kɛ kou yɛbotɛ̀,

nɛ̀ bɛ yĩǹdìtìrɛ̀ sɑ̃́ɑ̃̀ɑ̃̀?

Mɛsémmɛ̀ í yóó bɛ̀ pĩ̀nɑ́ɑ̀?

2

Kuyie nyɛ̃mmɛ̀ kù yóó potɛ́ Bɑbidɔnni

1 Dɛ mɔ̀nnì kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie mpɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑǹtòo bɛ́i nkɛ dɔ̀:

Mí nhohɛikɛ̀mbɑ̀rì n yóó cómmú n cónnì ndi.

N yó mbo n dènnì ĩ́nkɛ̀ nkɛ kɛ pɑkɛ́,

n yó nkémmúmu kɛ́yɑ̀ kù yó n nɑ́kɛ́ tì,

kɛ́yɑ̀ m mɛ̀ nkù kuɔ́nnɛ̀ kɛ̀ kù yóó n tɛ̃́nnɛ́ tì.

2 Mɛm̀mɛ ti Yiɛ̀ nKuyie nni ntɛ̃̀ńnɛ́mɛ̀ kɛ dɔ̀:

Wɑ̃ri n yóó dɑ bɛnkɛ tì, ɑ́ tì kèrí titɑ̃́píɛ̀tì ĩ́nkɛ̀,

kɛ̀ dɛ̀ɛ yie nkɛ̀ bɛ̀ɛ nɑ kɛ́ ntì kɑɑ̀ mmɛsɑ̀ɑ̀.

3 N yóó dɑ bɛnkɛ tì tu yɛmɔ̀rɛ̀ yɛ̀ɛ̀ kpɑɑní yɛ kpɛti nti.

Dɛ̀ ɑutɛ́ kɛ bo dɔɔ̀mu, dɛ̀ í yóó pɑ̀ɑ̀.

Bɑ́ kɛ̀ dɛ̀ ɔɔtí n dɛ̀ bɑ̀ɑ̀mu,

tì yóó dɔɔ̀mu, dɛ̀ í mɔkɛ kpɛ̀rɛ̀.

4 Wèè í dɔɔri dɛ̀ɛ̀ sìɛ́ kɛ mɔkɛ tɛfentɛ̀ ò yóó kúmu.

Wèè mɛ nwetí ò bo nfòù ò n tɑ̃́ mɛ̀ɛ̀ kpɛ́í * yɛ̃: Mufòmmu kó dikũ̀nnì tu ɑ bo ntɑ̃́mɛ̀ Kuyie, kɑ̀ɑ bo ɑ̃nnɛ́mɛ̀ tɛfentɛ̀ kɛ́yetɛ Kuyie nkɛ̀ dɛ̀ tɔuní mukṹṹ. Wéntɛ́ Odommu 1:17 nɛ̀ Kɑdɑsii 3:11 nɛ̀ Ebedeebɛ 10:38.

5 Ti kpɑ̀tì soú nhonìtì nwe,

tɛpɔ̀tɛ̀ yiɛ̀ nyí mɔkɛ mɛom̀pùmɛ̀.

Bɛ pitɛ yɛɛ̀ dɛu kudɔnkù kpɛri dòmmɛ̀.

Kudɔnkù í diɛ̀ mmɛ̀ɛ̀ botí bɛcíríbɛ̀,

bɛ̀ í mɛ ndiɛ̀ ntikpɑ̀tì.

Bɛ̀ pɔ̀ntì yɛhɛkɛ̀ yɛmɔu ndi, kɛ bɑɑrí ibotí imɔu.

Mɛyɛi mmɛ̀nùmmù

6 Dɛ kó yɛhɛkɛ̀ kɔbɛ bɛɛ̀ yóó wɛ̃nnɛ́,

kɛ́nnɑ́ɑ́ mBɑbidɔnni kɔbɛ kpɛ́í nyɛnɑ́ɑǹhɑ̃ntíyɛ̀ kɛ bɛ̀ dɑú kɛ tú:

Di bo yɑ̀ díndi bɛ̀ɛ̀ fèkù bɛtɔbɛ̀ kpɛrɛ!

Dɛ̀ yó nkɑ̃́ɑ̃́kɛ́ dɛ kɛ̀ di yóu di bo mpĩĩmmɛ̀ bɛnìtìbɛ̀,

nɛ̀ muwɛ̃rímú kɛ̀ bɛ̀ di yietì kɛ dò mbɛ̀ di mɔkɛnɛ̀ yɛbɑ̀ɑ̀?

7 Di di bɛ̀ɛ̀ kpɛrɛ bɛ̀ itinímu di kpɛ́í.

Bɛ̀ yóó wɛ̃ɛ̃tɛnímu di kpɛ́í,

kɛ́ di do kɛ́fekɛ di kpɛrɛ múnkɛ.

8 Di fèkɛmɛ̀ ibotí pɛ́u kpɛrɛ mɛɛ̀ botí nku

ibotí tɛì yóó fekɛmɛ̀ di kpɛrɛ,

Di còú mmɛ̀ɛ̀ nitiyĩ̀ĩ̀ nkpɛ́í,

nnɛ̀ di yonku dɛumɛ̀ kutenkù,

kɛ̀ di fɛ̃́ũnko bɛnìtìbɛ̀.

9 Di bo yɑ̀! Díndi bɛ̀ɛ̀ cií mbɛtɔbɛ̀,

kɛ yo mbɛ kpɛrɛ,

kɛ̀ di yɛ̀mmɛ̀ dò ndi bo ceé ndi yĩ́ɛ̃̀ntì,

kɛĩ́nkɛ̀ kɛ́yentɛ́nɛ̀ mɛyɛi.

10 Di nɛ́ í yɛ̃́ kɛ dò ndi tɑnnɛ́ dimɑ́ɑ̀ ndi ifɛi,

di kùɔ kùù nitisṹkù, di kùɔ dimɑ́ɑ̀ ndi.

11 Di cɛ̃́ĩ kó imɑrí yóó nɑ́kɛ́mu di kpɛ́í nkɛ̀ ticɑ́dɔɔti di bekɛ́nɛ̀.

12 Di bo yɑ̀! Díndi bɛ̀ɛ̀ mɑɑ́nɛ̀ mɛnitiyĩ̀ĩ̀ ndi ɛì,

di bo yɑ̀ díndi bɛ̀ɛ̀ kùɔ bɛnìtìbɛ̀ kɛ pũ̀ṹtɛ́nɛ̀ di ɛidiɛ̀.

13 Di nyɛ̃́ kɛ dò mbɛnìtìbɛ̀ fɛ̃́ũ̀rì dɛ̀ɛ̀ kpɛ́í ndɛ̀ yóó cɔ́útɛ́mu

bɛ̀ fɛ̃́ũ̀rì dɛtetìrɛ̀ ndɛ.

Mí nKuyie Mpɑkɛdɑɑ míì tì bɛ́i.

14 Mɛniɛ mpíɛ́kɛ́ mɛ̀ɛ̀ botí dɑ̀mɛ́ɛ̀rì,

kutenkù kumɔu kɔbɛ yóó mɛ mbɑntɛ́ ti Yiɛ̀ nKuyie nkó mɛsɑ̀ɑ̀

nnɛ̀ ku kó tikpetì.

15 Di bo yɑ̀ díndi bɛ̀ɛ̀ nììnko di kɔbɛ mɛnɑɑ̀,

kɛ bɛ̀ diinko dinɑɑdoò

kɛ̀ bɛ̀ bo muɔ́ nkɛ̀ dí nwéí bɛ fɛi,

yɑ̃̀nɛ̀ mɛ di mɔ́mmɔmbɛ.

16 Dɛ̀ tu di kó ifɛi nyi, dɛ̀ í tú disɑ̃nni.

Dɛ̀ tùɔ̀kɛ di bo yɑ̃̀ dɛ̀ndɛ Kuyie mmiɛkɛ kó fɛbòòfɛ̀,

kɛ́muɔ́ nkɛ́fei ndi fɛi,

ti Yiɛ̀ nKuyie ndi yuo ku miɛkɛ kó fɛbòòfɛ̀ nfɛ.

Kɛ̀ di bo fɛ̀ yɑ̃̀ kɛ̀ ifɛii dɑ́tínnɛ́ di do mɔkɛ dìì sɑ̃nni.

17 Di kɔ̃ṹ mɛ̀ɛ̀ botí Dimɑɑ tɑ̃rì tediɛrɛ̀ kɛ dɛ̀ dèè,

bɛ̀ yóó mɛ ndi deè

di do kɔù tìì kpɑsĩ̀ntì, di bo tì yɔ̀tɛ.

Di còú mmɛ̀ɛ̀ nitiyĩ̀ĩ̀, kɛ̀ di yonku dɛutɛ́,

kɛ̀ di fɛ̃́ũ mbɛnìtìbɛ̀ yɛhɛkɛ̀ miɛkɛ,

nɛ̀ dɛ kpɛ́í nkɛ bɛ̀ yóó yṹɔ̃́mmɛ̀ di to.

18 Sitenkɑɑnìi kpɛti tú bɑ?

Bɛnìtìbɛ̀ bɛɛ̀ sì cɛ̀ú,

di ɔ̃ɔ̃ yiɛ mmɛ̀ɛ̀ biɛrimɛ̀ kɛ́utɛ́,

mɛ̀ tu siyɑ́ɑ̀bìsí kpɛrɛ ndɛ.

Bɑ nte kòo niti ɔ̃ɔ̃ duɔ́ nhomɑ́ɑ̀ o mɔ́mmuɔ nhò dɔ̀ɔ̀ dɛ̀,

dɛ̀ɛ̀ í nɔ nkɛ nɑ́ɑ́?

19 Di bo yɑ̀ díndi bɛ̀ɛ̀ ɔ̃ nnɑ́ɑ́ nkudɔú kɛ tú: Entɛ!

Kɛ nnɑ́ɑ́ nditɑ̃́rì kɛ tú: Ítɛ́!

Dì mɛ nyí yóó nɑ kɛ́ bɛ́i,

bɑ́ kɛ̀ di dì dɑ̀ri mɛsɔɔ nnɛ̀ timɑ́tì pɛ́ítì,

mmufòmmu í bo di miɛkɛ.

20 Ti Yiɛ̀ nKuyie nkunku mɛ mbo ku cɛ̃sɑ̀ɑ̀tɛ̀ miɛkɛ nkɛ,

kutenkù kumɔu kɔbɛ yĩ́nɛ̀ kɑ́rɛ́ ku ììkɛ̀.

3

Abɑkuku sɑutɛnɛ̀ Kuyie nnɛ̀ fɛ̀ɛ̀ yɛ̀nfɛ̀

1 Kɛ̀ Abɑkukuu dèntɛ̀ fɛyɛ̀nfɛ̀ kɛ́sɑutɛnɛ̀ Kuyie nkɛ dɔ̀:

2 Ti Yiɛ̀ nKuyie, n kèèmu ɑ do pĩ mmùù tɔ̃mmú,

kɛ dɑ yɔ̀tɛ.

Wɛ̃tɛ kɛ́pĩ́ ndɛ kó mutɔ̃mmú ti kó yɛwe yiɛ mmiɛkɛ.

Dɔɔ̀ mu kɛ̀ ti yɑ̀.

A miɛkɛ mɛ nti pɛikɛmɛ̀ ɑ nɑɑtimu,

ɑ nɛ́ ti kuɔ́ mmɛsémmɛ̀.

3 Kuyie nyìtɛ́nímu Edɔmmu tempɛ̃, Temɑɑ ɛì,

kù ìtɛ́nímu Pɑnɑɑ tɑ̃rì ĩ́nkɛ̀,

kɛ̀ kuwenniku píɛ nkɛĩ́nkɛ̀ nɛ̀ kɛtenkɛ̀,

kɛ te kɛ̀ bɛ̀ kù sɑ̃ntí.

4 Kù kèrínímu kɛ pĩnti di wennɛ́cɑ̀nnì kɔ̃mɛ,

kɛ̀ diyiè kpɛ̀rìmɛ̀ yìɛ̀ní ku nɔu miɛkɛ,

ku kpetì sɔ̀ri ku nɔu miɛkɛ nkɛ.

5 Kuù niinní mutenkṹṹ,

kɛ kérí kɛ̀ mumɔmmú kù tũ.

6 Kɛ̀ kù còḿmú dɛ̀ kɛtenkɛ̀ɛ ɑɑ́,

kɛ̀ kù wèńtɛ́, yɛbotɛ̀ yɛ̀ɛ kpeutɛ,

yɛtɑ̃rɛ̀ yɛ̀ɛ̀ do bo nɛ̀ dimɔ̀nnì kɛ̀ yɛ̀ pùɔ̀.

Kɛ̀ sitɑ̃ɑ̃́ sìì do bo nɛ̀ dimɔ̀nnì kɛ̀ sì yɑú,

kù do dɛ nkeri nɛ̀ dimɔ̀nnì.

7 Kɛ̀ n yɑ̀ Kusɑ̃ɑ̃ ɛì kɔbɛ kɔ̃m̀bùɔ̀tì domɛ̀ bɛ touti miɛkɛ,

kɛ yɑ̀ kufɔ̃wɑɑ́ nhɑutɛ́mɛ̀ Mɑndiyɑ̃ɑ̃ ɛì kɔbɛ.

8 Ti Yiɛ̀ nKuyie mmiɛkɛ pɛikɛ ikó ndiɛyì nyiɑ̀?

Ikó nyi ɑ miɛkɛ cɔ́ú mmɑ̀ɑ̀?

Yɑ́ɑ̀ dɑ̀mɛ́ɛ̀rì nwe ɑ miɛkɛ pɛikɛmɛ̀?

Kɑ̀ɑ dèkɛ sikpɑ̀rìnɑɑsɛ̃ĩ́ òmɔù í yóó nɑ sì?

9 Kuyie nhɑ fĩnnɛ́mu ɑ tɑ̃mmù,

kɑ̀ɑ pie ntu yɛnɔ̀ ɑ ti dɔúnnɛ̀ yɛ̀.

Kuyie, fɔ̃́ɔ̃̀ dɑmmù kɛtenkɛ̀

kɛ̀ mɛniɛ nyiɛ̀ní kɛ̀ dɛ̀ nɑɑ́ nyikó.

10 Kuyie nyɛtɑ̃rɛ̀ dɑ yɑ̀ kɛ sɑ̃̀ntɛ̀mu,

kɛ̀ mɛniɛ ncòúní, kɛ̀ dɑ̀mɛ́ɛ̀rì ùùti,

kɛ̀ yɛnɛ́fĩ̀nfĩ̀rɛ̀ dèkù kɛĩ́nkɛ̀.

11 A pie nnɛ̀ ɑ kpɑ̃nnì dɛ kó mɛkpɛ̀rìmɛ̀ nɛ̀ dɛ kó fɛpíɛ̀fɛ̀

dɛɛ̀ còńnɛ́ diyiè nɛ̀ otɑ̃̀nkù.

12 Nɛ̀ kɛmiɛkɛ nkɛ ɑ ceǹtìmɛ̀ kɛtenkɛ̀,

nɛ̀ kumiɛpíɛ́ nku ɑ nɑùmɛ̀ yɛbotɛ̀.

13 Kuyie nhɑ còḿmú kɛ bo dɛɛtɛ́ ɑ nìtìbɛ̀ mbɛ,

nɛ̀ ɑ kóò kpɑ̀ɑ̀tì ɑ tɑ̃ɑ̃tɛ́ wè.

A pɔ̀ntɛmu oyɛiwe cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kɛ feínko dipũũ.

14 Ti dootitɔbɛ̀ pie nyi ɑ fìètɛmɛ̀

kɛ dùùtɛnɛ̀ bɛ kóo kpɑ̀ɑ̀tì yuu.

Bɛ̀ do uríní kuyɑɑkù kɔ̃mɛ mmɛ kɛ íútí,

kɛ bo ti do tínti bɛsénnìbɛ̀.

Dicìrícìrì ɔ̃ɔ̃ pĩ́mmɛ̀ kɛ́tɑnnɛ̀ di dènkù.

15 Dɑ̀mɛ́ɛ̀rì nɛ̀ o kó yɛnɛ́fĩ̀nfĩ̀rɛ̀

dɛ kó kunɔɔ̀roo miɛkɛ nkɛ ɑ keutɛ́mɛ̀ kucɛ,

kɑ̀ɑ sɛ̃ĩ́ kètɛ́.

16 N dɛ nkèè kɛ̀ n kɔ̃m̀bùɔ̀tì do,

kɛ̀ n kɔ̃̀ntì ɑɑ́ kɛ̀ m bìɛ̀ nkpeutɛ,

n nɛ́ bɑɑ̀mu ti dootitɔbɛ̀ bo tuɔ̀kɛnímɛ̀ kɛ́ ti do.

17 Fìkíè kó dɛtie ntɛ̃́nkɛ í pori,

fínyĩ̀ kpɛrɛ mɛ ntɛ̃́nkɛ í cɑ́ɑ́tí mùmɑmù,

dɛpɑɑ mmɛ ntɛ̃́nkɛ í pɛí,

fɛpìèfè tɛ̃́nkɛ í kpɑɑ́ dipedie miɛkɛ,

fɛnɑ̀ɑ̀fɛ̀ mɛ ntɛ̃́nkɛ í kɛ́rímú dinɑɑbɑɑkɛ̀rì.

18 Mí nyie dɛ̀ n nɑɑtimu ti Yiɛ̀ nKuyie nkpɛ́í,

kɛ̀ n yɑ̃̀nku, kuù n dɛɛrí,

19 Ti Yiɛ̀ nKuyie nkuù tu n kó muwɛ̃rímú,

kuù kpénkùnko n tɑ̀ɑ̀kɛ tɛyúɔ́tɛ̀ kpɛyi kɔ̃mɛ,

kɛ̀ n dèètì ditennì kuù ɔ̃ mpĩ́ n tɑ̀ɑ̀kɛ.

Bɛ̀ do ɔ̃ ndiè ndɛ kó fɛ̀yɛ̀nfɛ̀ kɛ biennɛ̀ kukùtìdùkù nku.

* 2:4 Dɛ kó dinɑ́ɑǹkéè nɑ̀ɑ́ mmukṹṹ nnɛ̀ mufòmmu kpɛ́í kɛ

Sofonii

1

2

3

Sofonii

Ɗi mpɑ́tíri tɔ tìì nɑ́ɑǹtì

Kuyie mpɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑǹtò Sofonii do yóó wɑ̃ri o pɑ́tíri kɛ̀ okpɑ̀ɑ̀tì Sosiɑsi mu nyí tũ̀ntɛ Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ mubɑ́ɑmmu. (Wéntɛ́ 2 Bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ 23:1-28)

Kòo nɑ́kɛ́ Kuyie nyóó bekɛ́nɛ̀mɛ̀ Sudɑɑ kó kuwuɔ nkɔbɛ nɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ 1:1-2:3, kɛ́nɑ́kɛ́ kɛ dɔ̀: Kuyie nyóó kuɔ iwuɔ nyìì fitɛ́ Sudɑɑ ɛì nɛ̀ Sedisɑdɛmmu kpɛri, kɛ́wɛ̃tɛ kɛ́tũntɛ Sedisɑdɛmmu, bɛ̀ɛ̀ tú bɛnitisɑ̀ɑ̀bɛ̀ kɛ wetí kɛ̀ bɛɛ̀ mbo dɛ miɛkɛ.

Ɗi mpɑ́tíri nɑ́ɑǹtì duɔ́ kɛ dòmmɛ̀

1. Nɛbukɑnnɛsɑɑ yóó wɛ̃tɛ kɛ́ bɛ̀ domɛ̀

2. Kuyie mpɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑǹtò Sofonii dɛ nyu kɛ tú

3. Kuyie nkó diyiè 1:1-2:3

4. Ò nɑ̀kɛ́mɛ̀ Kuyie nyóó potɛ́mɛ̀ yɛbotɛ̀ yɛ̀ɛ̀ bɛ̀ fitɛ́ 2:4-15

5. Kuyie nyóó potɛ́ Sedisɑdɛmmu kɔbɛ kɛ́deè kɛ́ bɛ̀ dɛɛtɛ́mú 3:1-20

1

1 Di m̀pɑ́tíri ti nɑ́ɑ́ nti Yiɛ̀ nKuyie ndo bɛ́innɛ̀ tì nti Sofonii. Esekiɑsi weè do pɛitɛ́ Amɑdiɑ, kɛ̀ Amɑdiɑɑ pɛitɛ́ Kedɑdiɑ, kɛ̀ Kedɑdiɑɑ pɛitɛ́ Kuusi, kɛ̀ Kuusi pɛitɛ́ Sofonii, kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nhò bɛ́innɛ̀ Amɔɔ birɛ Sosiɑsi Sudɑɑ kɔbɛ kóo kpɑ̀ɑ̀tì kpɑ̀tì miɛkɛ.

Kuyie nnɑ̀kɛ́mɛ̀ kù yóó potɛ́mɛ̀ kutenkù kumɔu

2 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie mbɛ́innɛ̀ Sofonii kɛ dɔ̀:

Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie n yóó kuɔmu dɛ̀ɛ̀ kó dimɑ̀ɑ̀ bo kɛtenkɛ̀ ĩ́nkɛ̀,

mí ndi Yiɛ̀ nKuyie mmíì bɛ́i.

3 N yóó kuɔmu bɛnìtìbɛ̀ nɛ̀ iwũɔ̃ nɛ̀ sinɔɔ nɛ̀ siyĩĩ.

N yóó kuɔmu bɛnitiyɛibɛ nɛ̀ bɛ tɔ̃mmú,

n yí yóó súɔ́ nhonìtì bɑ́ omɑ́ɑ̀,

mí ndi Yiɛ̀ nKuyie mmíì bɛ́i.

Kuyie nyɛ̃mmɛ̀ kù yóó potɛ́ Sudɑɑ kɔbɛ nɛ̀ Sedisɑdɛmmu kɔbɛ

4 Kɛ̀ Kuyie mbɛ́i nkɛ dɔ̀:

N yóó youtɛ n nɔ̀ùtɛ̀ ntɛ Sudɑɑ kɔbɛ,

nɛ̀ Sedisɑdɛmmu kɔbɛ bɛmɔu ĩ́nkɛ̀,

kɛ́dɛitɛ dibɔɔ̀ Bɑɑdi kpɛrɛ dɛ̀ɛ̀ kpɑɑ́ nɛ̀ bɛbɔɔyɛmbɛ̀,

bɛ̀ɛ̀ pĩ ndi tɔ̃mmú,

5 kɛ́kuɔ bɛ̀ɛ̀ dèkù dɛdɑ̀nnɛ̀ kɛ bɑ́ɑ́ ndiyiè,

nɛ̀ otɑ̃̀nkù nɛ̀ siwɑ̃̀ɑ̃,

nɛ̀ bɛ̀ɛ̀ n dɔúnnɛ̀ dinùù kɛ tú bɛ̀ bo nni n tũ,

nkɛ wɛ̃̀tɛ kɛ pɑrìkunɛ̀ bɛ bɔɔ̀ Midikɔ̃ɔ̃ kó diyètìrì.

6 M bo kuɔ bɛ̀ɛ̀ bùtínnɛ́ mí ndi Yiɛ̀ nKuyie nkɛ tɛ̃́nkɛ í n wɑɑ̀,

nkɛ tɛ̃́nkɛ í m bekù tìmɑtì.

7 Yĩ́nɛ̀ yúóó mí ndi Yiɛ̀ nKuyie,

m miɛkɛ kó diyiè duunnímu n wɑɑ́mmu n wũɔ̃ kɛ dèè,

kɛ cɑ̃̀ńnɛ́ bɛ̀ɛ̀ yóó di m bɑnni.

8 Dɛ yiè bo tuɔ̀kɛ dìì yiè

m bo potɛ́ okpɑ̀ɑ̀tì tɔ̃mbɛ̀ nɛ̀ sikpɑ̀ɑ̀tìbìí,

nɛ̀ bɛ̀ɛ̀ tekíí ibotí tɛì kó muyɑɑ̀ɑ̃nnímu kɛ cɔú bɛ borimɛ.

9 Dɛ yiè m bo potɛ́ bɛ̀ɛ̀ dèkù yɛbɔɔwũɔ̃tɔ̀rɛ̀ nɛ̀ bɛ̀ɛ̀ tɑɑ̀ nɛ̀

bɛ̀ɛ̀ yìɛ̀ n cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ bɛ̀ fèkɛ dɛ̀ nɛ̀ bɛ̀ ciitɛ́ bɛtɔbɛ̀ kɛ cuɔ́ dɛ̀.

10 Dɛ yiè iúu bo dɑ́tínnɛ́ Sedisɑdɛmmu ɛì,

dibòrì bɛ̀ tu dì siyĩĩ kó dibòrì,

kɛ̀ yɛdɑbùò nní mbo dihɛikɑrì bɛ̀ tu dì Dihɛipɑ̀nnì,

kɛ̀ kunɔɔ̀roo ḿbo yɛtɑ̃rɛ̀ ĩ́nkɛ̀,

Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie mmíì bɛ́i.

11 Díndi bɛ̀ɛ̀ bo Sedisɑdɛmmu ɛikɑrì bɛ̀ tu dì Mɑkitɛsi,

kɔmmúnɛ̀ yɛdɑbùò nkɛ yɛ̃́

bɛpotɑmbɛ̀ bɛmɔu òmɔù í yóó nsúɔ́mmɛ̀.

Bɛpotɑndiɛbɛ̀ òmɔù í yóó nkpɑɑ́.

12 Dɛ yiè m bo wɑmmú Sedisɑdɛmmu kɔbɛ nɛ̀ fɛmíìnfɛ̀,

m bo yɑ̀ dɛ yiè bɛ̀ɛ̀ kɑ̀ri bɛ kpɑ̀tì ĩ́nkɛ̀ bɛ̀tɛ̀ìì,

kɛ nɑ́ɑ́ nkɛ tú,

mí ndi Yiɛ̀ nKuyie n yí dɔɔ̀ri dɛ̀mɑrɛ̀ dɛ̀ɛ̀ tu dɛsɑ̀ɑ̀rɛ̀,

yoo dɛyɛirɛ.

13 M bo duɔ́ nkɛ̀ bɛ̀ɛ ɛí bɛ kpɑ̀tì, kɛ́puɔ mbɛ cɛ̃́ĩ.

Bɛ̀ mɑɑ́mu sicɛ̃́ĩ bɛ̀ mɛ nyí sì tɑti,

bɛ̀ fìíkúmu fínyĩ̀ kó dɛtie mbɛ̀ mɛ mbɑ́ɑ́ yɑ̃̀ dɛ nɑɑ̀.

Bɛ̀ nɑ̀kɛ́mɛ̀ Kuyie mbeéntì kó diyiè kpɛ́í

14 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie mbɛ́i nkɛ dɔ̀:

Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie m beéntì kó diyiè ɑutɛ́nímu,

dì duunnímu, kɛ tùɔ̀kɛní kɛ dèè,

yɛdɑbùò nkó diyiè ndi,

dɛ yiè dɛ̀ bo pɑ́kɛ́ bɛkpɑ̀rìtiebɛ kɛ̀ bɛ̀ nkuɔ̀ nkɛ tú:

We mbo ti dɛɛtɛ́!

15 Dɛ kó diyiè m miɛkɛ bo di cɔ́útɛ́,

dɛ yiè kufɔ̃̀wɑɑ́ nnɛ̀ mɛyɛǹcɑɑ̀rìmɛ̀ kó diyiè ndi,

dɛ yiè ndi bɛ̀ yóó di pɔntɛmɛ̀ pɑ́í pɑ́í,

dɛ yiè dɛ̀ bo kɔ̃̀tì kɛ́yɑ̃́kɛ́,

dɛ yiè kupɑ̃̀kù nɛ̀ yɛwɛtɛ̀ dɛ̀ bo ɑ̃ntɛ̀,

16 Dɛ yiè sikpɑ̀rìeú bo nkuɔ̀,

kɛ̀ bɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ɛ duó yɛkɛkɛ̀ iduotí fitɛ́ yɛ̀,

kɛ́puɔ nyɛdèrɛ̀,

17 Dɛ yiè m bo tɑnnɛ́ bɛnìtìbɛ̀ mɛyɛǹcɑɑ̀rìmɛ̀ miɛkɛ,

kɛ̀ bɛ̀ nhɑ̃́ɑ̃ntɛ tiyũ̀ɔ̃̀ntì kɔ̃mɛ,

bɛ̀ n yetɛ́nɛ̀ mɛ̀ɛ̀ kpɛ́í mí ndi Yiɛ̀ nKuyie,

nɛ̀ dɛ kpɛ́í mbɛ yĩ̀ĩ̀ mbo cóú nkɛtenkɛ̀ mutɑ̃́ɑ̃́ nkɔ̃mɛ,

kɛ̀ bɛcíríbɛ̀ ncóú cóú tiyontì dòmmɛ̀.

18 Bɛ sɔɔ nyoo bɛ mɑ́tìpɛ́ítì bɑ́ɑ́ nɑ kɛ́ bɛ̀ dɛɛtɛ́,

m miɛkɛ bo bɛ̀ yɛ̀ dìì yiè,

kɛ́cɔ́útɛ́ muhɑ̃ɑ̃́ nkɔ̃mɛ

Dɛ yiè kutenkù kumɔu bo cɔ́útɛ́

Dɛ kó diyiè m bo kuɔ bɛ̀ɛ̀ kó dimɑ̀ɑ̀ bo kɛtenkɛ̀ ĩ́nkɛ̀.

Diyiè yɛiri yó nni ndi dɛ yiè!

2

Kuyie mpɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑǹtò túmɛ̀ bɛ̀ɛ ceetɛ

1 Dɛ kó difɔ̃nkúò kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie mpɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑǹtòo bɛ́i nkɛ dɔ̀:

Díndi kubotí kùù kpɑ ifɛi,

Tíínnɛ̀ kɛ́totí di yɛ̀mmɛ̀ kɛ́ceetɛ,

2 Kɛ̀ bɛ̀ mu nyí di bɛ̀ti,

kɛ̀ di cìɛ́tɛ́ kuyɑɑkù ɔ̃ɔ̃ tɔ mɛ̀ɛ̀ botí timútì.

Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie mmiɛkɛ mu nyí di do,

kɛ̀ di cɔ̀útɛ́ muhɑ̃ɑ̃́ ntɛ̃mɛ̀.

3 Díndi bɛ̀ɛ̀ dé ti Yiɛ̀ nKuyie nkɛ tũ̀ nku tɑnnɔ̀,

wɑmmúnɛ̀ ku, ndɔɔ̀rinɛ̀ kù dɔ́mɛ̀ kɛ kɛ̃́kùnko dimɑ́ɑ̀,

kɛ̀ dɛ̀ nɑɑti ku miɛkɛ yiè dí yentɛ́.

Kuyie ncɑummɛ̀ dɛyììkɛ̀ bíɛ́kɛ̀ kɔbɛ

4 Kɑsɑɑ ɛì yóó dɔúnkomu,

kɛ̀ Asikɑnɔɔ kpɛrii nɑɑ́ ndikpɑ́ɑ̀,

kɛ̀ Asidɔti kɔbɛɛ cíɛ́tɛ́ bɑ́ diyiè mu nyí còńnɛ́ yɛyɔ,

bɛ̀ bo dennɛ Ekunɔɔ kɔbɛ bɛ ɛì miɛkɛ.

5 Di bo yɑ̀ díndi dɑ̀mɛ́ɛ̀rì pɛɛ́mmɛ̀ kɔbɛ,

díndi Kedetiibɛ kó kubotí,

mí ndi Yiɛ̀ nKuyie m míì di kpɑnnɛ̀,

díndi Fidisitɛ̃ɛ̃bɛ Kɑnnɑhɑ̃ɑ̃ ɛì kɔbɛ,

kɛ tú di kó dihɛì bo pɑɑ̀ di nìtìbɛ̀.

6 Dɑ̀mɛ́ɛ̀rì pɛɛ́mmɛ̀ kó kutempɛ̃ mbo nɑɑ́ ndinɑcɛ̃nhòò,

bɛnɑɑcɛ̃mbɛ kó diciènnì, tipìètì kó ditṹnnì.

7 Sudɑɑ kɔbɛ bɛ̀ɛ̀ bo nkpɑɑ́ bɛɛ̀ yóó tiekɛ dɛ kó kutempɛ̃,

kɛ́ncɛ̃mmù bɛ wũɔ̃ kɛ wentí Asikɑnɔɔ ɛì kó sicɛ̃́ĩ miɛkɛ,

kɛ yɛ̃́ mí ndi Yiɛ̀ nKuyie mbɛ̀ tũ̀ nkù míì yóó bɛ̀ kòńnɛ́mɛ̀,

kɛ́wɛ̃tɛ kɛ́ bɛ̀ còńnɛ́ bɛ fɔ̃̀tìrì.

Kuyie ncɑummɛ̀ Mɔɑbu nɛ̀ Amɔɔ ɛkɛ̀ kɔbɛ

8 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie mbɛ́i nkɛ dɔ̀:

Díndi Mɔɑbu ɛì kɔbɛ nɛ̀ Amɔɔ ɛì kɔbɛ,

n kèèmu di dɑúmɛ̀ n nìtìbɛ̀ kɛ bɛ̀ sɑ̃̀ɑ̃́,

nkɛ fìetɛ bɛ tenkɛ̀ kɛ yìɛ́nɛ̀ di kɔkɛ.

9 Nɛ̀ dɛ kpɛ́í mMɔɑbu kpɛrɛ bo nɑɑ́ nSodɔmmu kpɛrɛ,

Kɛ̀ Amɔɔ ɛì kɔbɛ kpɛrɛɛ nɑɑ́ Komɔɔ kpɛrɛ,

tipòtì bo yɛ̀ bɛ tenkɛ̀,

kɛ̀ bo nɑɑ́ ndikɔ́kɛ́tɑ̃́rì,

kɛ̀ bo dɔúnko yúóó.

N kɔbɛ bɛ̀ɛ̀ bo yentɛ́,

bɛ̀ bo bɛ̀ pɔ̀ntɛ kɛ́tiekɛ bɛ tenkɛ̀.

Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie Mpɑkɛdɑɑ Isidɑyɛɛribɛ tũ nkù m bomu,

kɛ̀ míì bɛ́i.

10 Bɛ̀ mɔ̀ɔ̀tɛ tɛ̀ɛ̀ fentɛ̀ kó mucɔ̃́ntimu mmu dɛndɛ,

bɛ̀ sènkɛ̀rì mɛ̀ɛ̀ kpɛ́í, mí Mpɑkɛdɑɑ, n nìtìbɛ̀ kɛ bɛ̀ sɑ̃̀ḿmú.

11 Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie m bo bɛ̀ bɛnkɛ mmɑ́ɑ̀ kɛ̀ bɛ̀ n yɔtɛ,

m bo pɔntɛ yɛbɔkɛ̀ wɛ̃rímú,

kɛ̀ titentì timɔu kɔbɛɛ nínkú,

bɑ́ wè o kɑrì kɛ́ m bɑ́ntɛ̀.

Kuyie ncɑummɛ̀ kubɑkù yoú nɛ̀ kucɑ̃̀nku kɔbɛ

12 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie mbɛ́i nkɛ dɔ̀:

Díndi múnkɛ Etiopii ɛì kɔbɛ,

n yóó duɔ́ nkɛ̀ bɛ̀ di kuɔ mudoò miɛkɛ nkɛ.

13 N yóó youtɛmu n nɔ̀ùtɛ̀ kubɑkù yoú bíɛ́kɛ̀,

kɛ́pɔntɛ Asidii,

kɛ̀ Ninifu dɔúnko kɛ́nɑɑ́ ntɛdɔntɛ̀.

14 Ninifu ɛì bo nɑɑ́ nyiwũɔ̃ kó diweńnì,

tikpɑsĩ̀ntì timɔu botí kó diɑ̃rì,

yɛondo nɛ̀ ondopúsícɑyì bo nwentí dɛ kó yɛsɑ̃ǹkɛ̀ ĩ́nkɛ̀.

Yɛondo bo nkuɔ̀ sicɛ̃́ĩ kó sibòo ĩ́nkɛ̀,

bɛ̀ bo u sɛ́tìrì kó idɛí.

15 Bɛnìtìbɛ̀ bo m pɛ̃nkù kɛ dì yɑ̀u kɛ̀ dɛ̀ɛ bɛ̀ di

kɛ̀ bɛ̀ ndi dɑú kɛ yɔ̃kii bɛ bɑɑyɔ kɛ tú:

Dihɛì dìì do kɑri kɛ í yĩɛ̃̀kù,

kɛ̀ di yɛ̀mmɛ̀ ndò dì í mɑ̀nnɛ̀ dìmɑrì,

diì nɑɑ́ ntidobontì,

kɛ nɑɑ́ ntikpɑsĩ̀ntì kó diɑ̃rìɑ̀ɑ̀?

3

Kuyie nkpɑ̀nnɛ̀ ti Sedisɑdɛmmu ɛì kɔbɛ

1 Kɛ̀ Kuyie mbɛ́innɛ̀ Sedisɑdɛmmu ɛì kɔbɛ kɛ dɔ̀:

Di bo yɑ̀ díndi Sedisɑdɛmmu ɛì kɔbɛ,

di to yɛɛ̀ kpeńnì,

bɑ́ di borimɛ í wenni,

kɛ̀ di fɛ̃́ũnko ditɔbɛ̀,

2 Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie n di yumu kɛ̀ di yetɛ,

di í kèńtɛ́ n tié,

di í n duɔ́ ndimɑ́ɑ̀,

di í n tɔ̀ɔ́nnɛ̀ dimɑ́ɑ̀.

3 Sedisɑdɛmmu kó bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ sɑ̃̀ɑ̃́tɛ́nɛ̀ yɛcìrícìrɛ̀ nyɛ,

yɛ̀ɛ̀ kontí.

Bɛ̀ɛ̀ bɑkɛ́ kɛ̀ bɛ̀ sɑ̃̀ɑ̃́tɛ́nɛ̀ timuntũntì,

tìì ɔ̃ɔ̃ pĩ́ nkuyuoku kɛ cɑ́ɑ́koo bɑ́ tì bɑ́ɑ́ súɔ́ nkɛ̀ dɛ̀ɛ wentɛ́.

4 Bɛ̀ɛ̀ yɛ̃ mbɛ̀ tú m pɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑm̀bɛ̀ Sedisɑdɛmmu,

bɛ̀ í tũ n kuɔ́ bɛ̀ tú bɛyóóbɛ̀ mbɛ,

kɛ̀ ikuɔ́ nìùbɛ̀ sɑ̃ũri dɛ̀ɛ̀ tú n kpɛrɛ,

kɛ cɑɑ̀ri n kuɔ́.

5 Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie m mɛ mbo bɛ ɛì miɛkɛ,

kɛ dɔɔ̀ri dɛ̀ɛ̀ sìɛ́ dɛ̀ndɛ kɛ wenni,

bɑ́ dìì yiè kɛ bɛ̀ dènni n kuɔ́,

nh ɔ̃ɔ̃ í nsoó ndiyiè mɑrì.

Nɛ̀ mɛmmɛ ifɛi í pĩĩ mɛyɛi ndɔɔ̀rìwè.

6 Kɛ̀ n kùɔ kɛ kùɔ yɛbotɛ̀,

kɛ pùɔ mbɛ dèrɛ̀ nɛ̀ bɛ ɛkɛ̀,

kɛ̀ yɛ kó icɛ dɔúnko,

bɑ́ òmɔù tɛ̃̀ńkɛ í dɛ̀ keri,

kɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ dèè dihɛì,

onìtì tɛ̃̀ńkɛ í bo di miɛkɛ.

7 Kɛ̀ n yɛ̀mmɛ̀ dò ndíndi Sedisɑdɛmmu kɔbɛ,

di bo n depɛ kɛ́kéntɛ́ n tié,

bɑ́ di bɑ́ɑ́ yɛ̃̀ n di tiè ntìì kpɛ́í,

kɛ̀ dɛ̀ɛ yie nkɛ̀ dihɛì bɑ́ɑ́ pɔntɛ

n nɛ́ níí di potɛ́ kɛ̀ di nɛ́ dɔkɛ dɔɔ̀ mɛyɛi,

nkɛ̀ dɛ̀ɛ pɛ̃ɛ̃tɛ́ dɛ̀ do dòmmɛ̀.

8 Di nni m bɑɑ tũnkɛ mí ndi Yiɛ̀ nKuyie,

n kéróomu kɛ bo di bekɛ́nɛ̀.

N tɑ̃ɑ̃tɛ́mu kɛ bo tíí nyɛbotɛ̀,

kɛ́wɛ̃nnɛ́ yɛkpɑ̀ɑ̀tìyɔ,

kɛ̀ m miɛkɛɛ bɛ̀ cɔ̀útɛ́

kɛ̀ m miɛkɛ kó kuyiìnkù kumɔu bɛ̀ do.

Dɛ̀ n yonkɛmu di n yetɛ mɛ̀ɛ̀ kpɛ́í

kɛ̀ n yóó cɔ́u nkutenkù kumɔu mmuhɑ̃ɑ̃́.

Kuyie nnɑ̀kɛ́mɛ̀ kù yóó ceètɛmɛ̀ yɛbotɛ̀

9 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie mbɛ́i nkɛ dɔ̀:

Dɛ mɔ̀nnì bo tuɔkɛ dìì yiè m bo ceetɛ yɛbotɛ̀,

kɛ́wénkùnnɛ bɛ nɔ̀

kɛ̀ bɛ̀ nni mbɑ́ɑ́,

nkɛ pĩ́ n tɔ̃mmú nɛ̀ mɛyɛ̀mmɛ̀ mɛ̀mɑ́ɑ̀.

10 Dɛ mɔ̀nnì n nìtìbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ cìɛ́tɛ́ bɛ̀ bo ítɛ́ní Etiopii,

kɛ́kɔtɛní m borɛ̀ kɛ́ m bɑ́ntɛ̀ kɛ́ m pɑ̃mmú yɛpɑ̃rɛ̀.

Kuyie nyóó dɔɔ̀mɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ bɛ̀ɛ̀ yó nkpɑɑ́

11 Dɛ kó diyiè, díndi n kɔbɛ,

ifɛi tɛ̃́nkɛ í yó ndi bonɛ̀ mɛyɛi ndi n dɔ̀ɔ̀ mɛ̀.

Dɛ yiè n yóó dɛitɛmu sipɔɔ yɛmbɛ̀ di cuokɛ̀.

Dɛ mɔ̀nnì sifeí yɛmbɛ̀ í yó nkpɑɑ́,

ditɑ̃sɑ̀ɑ̀rì n cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ bo dìì ĩ́nkɛ̀.

12 Dɛ yiè n yóó súɔ́ mbɛ̀ɛ̀ í mɔkɛ bɛ̀mbɛ sifeí,

nɛ̀ bɛ̀ɛ̀ kɛ̃́kùnnɛ bɛmɑ́ɑ̀,

kɛ̀ bɛ̀ɛ wɑmmú disɔ̀rì m borɛ̀.

13 Isidɑyɛɛribɛ bɛ̀ɛ̀ bo nkpɑɑ́ dɛ yiè,

bɛ̀ tɛ̃́nkɛ í yó ndɔɔ̀ri mɛyɛi,

bɛ̀ tɛ̃́nkɛ í yó nnɑ́ɑ́ nsiyɑ́ɑ̀bìsí,

bɛ̀ tɛ̃́nkɛ bɑ́ ncií mbɛtɔbɛ̀,

dɛ mɔ̀nnì bɛ̀ bo nyo nkɛ dɔu,

òmɔù bɑ́ mbɛ̀ kɔɔ́nnɛ̀.

Sedisɑdɛmmu kɔbɛ dòmmɛ̀ kɛ́nyɑ̃nku

14 Díndi Sedisɑdɛmmu kɔbɛ ndiènnɛ̀ diwɛ̀ì,

nyíúnɛ̀, nyɑ̃nkunɛ̀, ndɑúnɛ̀ di yɛ̀mmɛ̀ mɛmɔu.

15 Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie n tɛ̃́nkɛ í yóó di potɛ́,

n kɛìmmu di dootitɔbɛ̀,

mí ndi Yiɛ̀ nKuyie nyIsidɑyɛɛribɛ kpɑ̀ɑ̀tì,

m bomu di cuokɛ̀,

di tɛ̃́nkɛ bɑ́ nyĩɛ̃̀kù dɛ̀mɑrɛ̀.

16 Dɛ yiè bɛ̀ bo nnɑ́ɑ́ nSedisɑdɛmmu kɔbɛ kɛ tú:

Di bɑ́ nyĩɛ̃̀kù, di kɔ̃̀ntì bɑ́ɑ́ yɑ̃rikɛ.

17 Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie ndíndi Isidɑyɛɛribɛ di tũ nkù,

m bomu di cuokɛ̀

n tú okpɑ̀rìnuɔnti nwe kɛ di dɛɛrí,

diwɛ̀ì diì m bonɛ̀ díndi kɛ̀ n yɑ̃̀nku,

n di dɔ́mu kɛ di kpénkùnko,

kɛ yɑ̃nku kɛ íú di kpɛ́í,

kɛ̀ dɛ̀ n dò dibɑnni.

18 N yóó kɛìmmu mɛyɛi ndi ĩ́nkɛ̀, ifɛi tɛ̃́nkɛ í yó ndi bo.

19 Dɛ mɔ̀nnì m bo kuɔ bɛ̀ɛ̀ do di fɛ̃́ũnko,

kɛ́dɛɛtɛ́ díndi bɛ̀ kɔ̀utɛ bɛ̀,

kɛ dí tíí díndi bɛ̀ do bɛ̀ti bɛ̀,

kɛ̀ di cíɛ́tɛ́ tipíìtì timɔu,

kɛ́wɛ̃tɛ kɛ dí duɔ́ ndiyetìdiɛrì nɛ̀ disɑ̃nni,

titentì timɔu tìì do di diinko ifɛi ti ììkɛ̀.

20 M bo wɛ̃tɛ kɛ di tíí ndìì mɔ̀nnì míì yó ndi ni,

kɛ́wɛ̃tɛ kɛ di duɔ́ ndiyetìdiɛrì nɛ̀ disɑ̃nni,

titentì timɔu ììkɛ̀.

N yóó wɛ̃tɛ kɛ di cónnɛ́mu di kó difɔ̃̀tìrì,

kɛ̀ di dɛ̀ yɑ̀ nɛ̀ di nuɔ,

mí ndi Yiɛ̀ nKuyie mmíì bɛ́i!

Asee

1

2

Asee

Di mpɑ́tíri tɔ tìì nɑ́ɑǹtì

Asee kó dipɑ́tíri kó tinɑ́ɑǹtì ti nɑ́ɑ́ nhAsee do dɔ̀ɔ̀ dɛ̀ɛ̀ kó dimɑ̀ɑ̀ ndi kɛ̀ dɛ̀ bo yie nkɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ɛ mɑɑ́ Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ Sedisɑdɛmmu dɛ̀ do sɔ̃́ mbɛ̀ ìtɛ́nímu Bɑbidɔnni bɛ̀ do bɛ̀ pĩ nkɛ́kònnɛ̀ kɛ̀ kɛ́dɔ̀ɔ̀ tidɑɑtì. Bɛ̀ do konní kɛ̀ dɛ̀ɛ mɔntɛmu bɛ̀ nɛ́ mu nyí ndɑ̀ɑ̀tɛ kɛ bo wɛ̃tɛ kɛ́mɑɑ́ Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀. Kɛ̀ Asee nyɑ́úkùnko bɛ kɔ̃̀ntì kɛ̀ bɛ̀ bo mɑɑ́ Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀, kòo mbɛ̀ nɑ̀ɑ́ nkɛ tú bɛ̀ yóu Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ ntɛ kɛ̀ tɛ̀ do dɛɛ̀ te kɛ̀ bɛ̀ tɑ ticĩ̀tì miɛkɛ, kɛ̀ ɔ̃ɔ̃ kúútí mɛdiɛ̀ nkɛ́kɔ̃ṹ sɑ́m̀pɔ́, kɛ̀ Asee nyɑ́úkùnko bɛ kɔ̃̀ntì kɛ tú bɛ̀ɛ mɑɑ́ Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ɛ yɑ̀ diwɛ̀ì Kuyie nkɔbɛ kù wèńkùnnɛ bɛ̀ do nkɛ́mmɔkɛ dì.

Di mpɑ́tíri nɑ́ɑǹtì duɔ́ kɛ dòmmɛ̀

1. Asee yɛ̃mmɛ̀ bɛ̀ɛ wɛ̃tɛ kɛ́mɑɑ́ Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ 1:1-15

2. Bɛ̀ yɑ̀úkùnnɛmɛ̀ bɛ kɔ̃̀ntì Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ mɑrimù kpɛ́í 2:1-23

1

Bɛ̀ dòmmɛ̀ kɛ́wɛ̃tɛ kɛ́mɑɑ́ Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀

1 Okpɑ̀ɑ̀tì Dɑriyuusi kpɑ̀tì benni didɛ́rì do ndi, otɑ̃̀nkù kuɔ́nwè kó diyiè ketirì, kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nduɔ́ nkɛ̀ ku pɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑǹtò Asee bɛ́innɛ̀ Seditiɛri birɛ Sodobɑbɛɛdi Sudɑɑ kɔbɛ kó kùmɑ̀ndɑ́ɑ̀ nɛ̀ Yotisɑdɑki birɛ Sosuwee ikuɔ́ nìùtì diɛwè kɛ dɔ̀: 2-3 Ntɛ Kuyie Mpɑkɛdɑɑ tu mù, ku tu: Bɛnìtìbɛ̀ nɑ̀ɑ́ nkɛ tú dɛ̀ mu nyí tùɔ̀kɛ bɛ̀ bo mɑɑ́mɛ̀ n cĩ́ɛ̃̀tɛ̀. Dɛɛ̀ te kɛ̀ kù tu n di bekɛ kɛ dɔ̀: 4 Dɛ̀ nɛ́ tùɔ̀kɛmu díndi bo nhɑ̃mɛ̀ sicɛ̃sɑ̀ɑ̀sì miɛkɛ kɛ̀ ku cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ doɑ̀? 5 Ntɛnɛ̀ tũnkɛ́ Kuyie Mpɑkɛdɑɑ tu mù, kù tu: Totínɛ̀ di yɛ̀mmɛ̀ tìì di tuɔ̀kùní ti ĩ́nkɛ̀,

6 Di ɔ̃ɔ̃ kúútí mɛdiɛ̀ kɛ́dɛitɛ sɑ́m̀pɔ́

kɛ́di kɛ́ɑutɛ́,

kɛ́yɑ̃̀ mɛnɑɑ̀ nkɛ́ɑutɛ́,

kɛ ɔ̃ɔ̃ dɑ́ɑ́tí tiyɑ̀ɑ̀tì bɑ́ muséé mbɑ́ɑ́ yɛ̀,

kɛ̀ bɛ̀ yietí otɔ̃ntì ìi pɛ̃ɛ̃tóo kɛ́ndò nhò ì cũɔ̃́ diyɑɑ̀yɔ̀rì dìì dùùtɛ.

7 Kɛ̀ Kuyie mbɛ́i nkɛ dɔ̀:

Totínɛ̀ di yɛ̀mmɛ̀ tìì di tuɔ̀kùní ti ĩ́nkɛ̀,

8 kɛ́dekɛ ditɑ̃rì ĩ́nkɛ̀ kɛ́kɔ̃ũní idɛí

kɛ́mɑɑ́ n cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ dɛ̀ yóó n nɑrikɛmu

kɛ̀ n dɛ́úkùnnɛ n yètìrì tɛ miɛkɛ.

9 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie Mpɑkɛdɑɑ bɛ́i nkɛ dɔ̀:

Di ɔ̃ɔ̃ kúútí kɛ́nyɛ̃́ kɛ bo dɛitɛ mɛdiɛ̀ mmɛ,

kɛ nɛ́ dɛitɛ sɑ́m̀pɔ́,

kɛ̀ di dɛ̀ kpɛ̃nnɛ́ní tɛcĩ́ɛ̃̀tɛ̀ n fuutɛ kuyɑɑkù dɛ ĩ́nkɛ̀.

Bɑ nkpɛ́í nte?

N cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ do mɛ̀ɛ̀ kpɛ́i nkɛ,

bɑ́ wè kòò dɑ̀kɛnɛ̀ o kpɛtɛ.

10 Dɛɛ̀ te kɛ̀ fɛtɑɑfɛ̀ yiɛtí

kɛ̀ tidiitì yetɛ.

11 Míì duɔ́ nkɛ̀ fɛtɑɑfɛ̀ yiɛtí

di tenkɛ̀ kɛmɔu miɛkɛ nɛ̀ yɛtɑ̃rɛ̀ ĩ́nkòo,

kɛ̀ tidiitì nɛ̀ fínyĩ̀ kó dɛtie nnɛ̀ odìfíè kpɛrɛ kɛ̀ dɛ̀ kpeí

nɛ̀ tidiitì tìì kó dimɑ̀ɑ̀ pɛí kɛtenkɛ̀ ĩ́nkɛ̀ kɛ̀ tì kpeí. Bɛnìtìbɛ̀ nɛ̀ iwũɔ̃ kɛ̀ dɛ̀ di mɛsémmɛ̀,

di nɔu kó mutɔ̃mmú mumɔu kɛ̀ mù yetɛ.

12 Mɛm̀mɛ Seditiɛri birɛ Sodobɑbɛɛdi nɛ̀ Yotisɑdɑki birɛ Sosuwee ikuɔ́ nìùtì diɛwè, nɛ̀ bɛsɔmbɛ bɛmɔu kɛ̀ bɛ̀ɛ kéntɛ́ ti Yiɛ̀ nKuyie mbɛ̀ nɑ̀kɛ́ tì nɛ̀ ku pɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑǹtò Asee nùù miɛkɛ, kɛ́mɔɔtɛ ti Yiɛ̀ nKuyie nkó kufɔ̃wɑɑ́. 13 Kòo bɛ̀ nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Kuyie ntu kù di bonɛ̀mu, kunku Kuyie nkuù bɛ́i!

14 Mɛm̀mɛ kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nnɑmpɛ Seditiɛri birɛ Sodobɑbɛɛdi yɛ̀mmɛ̀ Sudɑɑ kɔbɛ kóò kùmɑ̀ndɑ́ɑ̀ nɛ̀ Yotisɑdɑki birɛ Sosuwee ikuɔ́ nìùtì diɛwè kɔ̃mɛ nɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ bɛmɔu kɔ̃mɛ, kɛ̀ bɛ̀ɛ kɔtɛní kɛ́pĩ́ mmutɔ̃mmú ti Yiɛ̀ nKuyie mbɛ̀ tũ̀ nkù cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kunku Mpɑkɛdɑɑ. 15 Okpɑ̀ɑ̀tì Dɑriyuusi kpɑ̀tì benni didɛ́rì kóò tɑ̃̀nkù kuɔ́nwè kó diyiè sipísìdɛ́ nɛ̀ dinɑɑnnì do ndi.

2

Kuyie nyóó wɛ̃tɛ kɛ́duɔ́mmɛ̀ ku cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ diyetìdiɛrì

1 Okpɑ̀ɑ̀tì Dɑdiyuusi kpɑ̀tì benni dɛ́rì, otɑ̃̀nkù yiénwè kó diyiè sipísìdɛ́ nɛ̀ dimɑ́ɑ̀. Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nyíɛ́ kɛ́nɑ́kɛ́ ku pɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑǹtò Asee ò bo nɑ́kɛ́ tì bɛnìtìbɛ̀, 2 kóò bɛ́innɛ̀ kɛ dɔ̀: Nɑ́kɛ́ Seditiɛri birɛ Sodobɑbɛɛdi Sudɑɑ kɔbɛ kóò kùmɑ̀ndɑ́ɑ̀ nɛ̀ Yotisɑdɑki birɛ Sosuwee ikuɔ́ nìùtì diɛwè nɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ sɔmbɛ kɛ dɔ̀:

3 Di miɛkɛ we ndo yɑ̀ n kpetì do dòmmɛ̀ n cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ miɛkɛ?

Di nɛ́ tɛ̀ wùómmɛ̀ yíe, ntɛ̀ dòmmɛ?

Tɛ̀ í nɑɑ́ ndɛtetìrɑ̀ɑ̀?

4 Fɔ̃́ nSodobɑbɛɛdi nɛ̀ Yotisɑdɑki birɛ Sosuwee ikuɔ́ nìùtì diɛwè yɑ́úkùnnɛ di kɔ̃̀ntì,

dihɛì kó bɛnìtìbɛ̀ bɛmɔu, yɑ́úkùnnɛ di kɔ̃̀ntì kɛ pĩ́ n tɔ̃mmú.

N di bonɛ̀mu. Mí nKuyie Mpɑkɛdɑɑ míì bɛ́i!

5 N do tì ndi nɑ̀kɛ́mu di yɛtì dìì mɔ̀nnì Esibiti.

N kó Muyɑɑ́ ndi bonɛ̀mu, di bɑ́ nyĩɛ̃̀kù!

6 Mí nKuyie Mpɑkɛdɑɑ míì bɛ́i nkɛ tú:

Dɛ̀ kpɑɑ́ sɑ́m̀pɔ́ nwe,

kɛ̀ n sɑ̃ntɛ̀ tiwɛtì nɛ̀ kɛtenkɛ̀ nɛ̀ dɑ̀mɛ́ɛ̀rì, kɛtenkɛ̀ kɛmɔu.

7 M bo sɑ̃ntɛ̀ yɛbotɛ̀ kɛ̀ yɛ kpɑ̀tì timɔu cóúnní m borɛ̀,

kɛ̀ n wɛ̃tɛ kɛ́duɔ́ n cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ tɛyetìdiɛrì.

Mí nKuyie Mpɑkɛdɑɑ míì bɛ́i!

8 Míì te mɛsɔɔ nnɛ̀ timɑ́tì pɛ́ítì,

mí nKuyie Mpɑkɛdɑɑ míì bɛ́i!

9 N cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ yètìrì bo dɛukɛ kɛ́pɛ̃ɛ̃tɛ́ di do dòmmɛ̀

n yóó di duɔ́mmu mɛom̀pùmɛ̀,

mí nKuyie Mpɑkɛdɑɑ míì bɛ́i!

Wèè í yie nKuyie nyɛ̃ mmù ò dɔ̀ɔ̀ri dɛ̀ dɛmɔu ɔ̃ nsĩ̀mmu

10 Dɑriyuusi kpɑ̀tì benni dɛ́rì otɑ̃̀nkù wɛínwè kó diyiè sipísìdɛ́ nɛ̀ dinɑɑnnì kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie mbɛ́innɛ̀ ku pɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑǹtò Asee kɛ dɔ̀: 11 Mí nKuyie Mpɑkɛdɑɑ míì tu: Bekɛ́ ikuɔ́ nìùbɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ dɑ nɑ́kɛ́ ikuɔ́ yɛ̃ mmù, 12 bekɛ́ kɛ dɔ̀: Kɛ̀ dɛ̀ dò nyikuɔ́ nìùtì mɔù cũɔ̃́ imɑɑ bɛ̀ fèútɛ́ ì Kuyie nho yɑɑ̀yɔ̀rì miɛkɛ, kɛ̀ dì kɑ̀ɑ́kɛ́ pɛ̃́ɛ̃̀ yoo mudiì yoo mɛnɑɑ̀ nyoo mɛkùɔ̀, yoo tidiitì tɛtì mɑtì tì bo wenkɑɑ̀? Kòo bɛ̀ bekɛ. Kɛ̀ bɛ̀ɛ ò tɛ̃̀ńnɛ́ kɛ dɔ̀: Ɔ́ɔ̀! 13 Kɛ̀ Asee sɔɔtɛ́ kɛ́bɛ́i nkɛ dɔ̀: Kòo nìtì nɛ́ kɑ̀ɑ́kɛ́ ocíì kɛ sĩ̀ntɛ, kɛ kɑ̀ɑ́kɛ́ dɛndɛ kó dɛ̀mɑrɛ̀ dɛ̀ɛ sĩntɑɑ̀, kɛ̀ dɛ̀ bɑ́ɑ́ sĩntɛ? Kɛ̀ bɛ̀ɛ ò tɛ̃̀ńnɛ́ kɛ dɔ̀: Dɛ̀ bo sĩntɛ. 14 Dɛ mɔ̀nnì kɛ̀ Asee bɛ̀ nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀:

Di kpɛrɛ mɛ ndò ndíndi ku mbotí

di kpɛrɛ mɛ ndò nti Yiɛ̀ nKuyie nyììkɛ̀,

di dɔɔri mùù tɔ̃mmú mɛ ndò,

di kù pɑ̃ɑ̃ ndɛ̀ɛ̀ kó dimɑ̀ɑ̀ sĩ̀mmu.

Wèè yie nKuyie o kpɛrɛ ɔ̃ nyíémmɛ̀

15 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nyíɛ́ kɛ́ bɛ̀ bɛ́innɛ̀ kɛ dɔ̀:

yíe nnɛ̀ yɛwe yɛ̀ɛ̀ kpɑɑní,

totínɛ̀ di yɛ̀mmɛ̀ mɛsɑ̀ɑ̀ ntìì di tuɔ̀kùní ti ĩ́nkɛ̀.

Kɛ nɛ́ nɑ kɛ́pṹṹtɛ́ n cĩ́ɛ̃̀tɛ̀.

16 Ɔ̃̀nti di tuɔ̀kùní?

Di ɔ̃ɔ̃ kɔ̃ṹ kùù pɑku kɛ́pɛ́tɛ́ mɛyòbii ntiyɔ̀tì tìdɛ́tì

Di ɔ̃ɔ̃ ku nkɔ̃ṹ di mmɔ̀nnì kɛ́pɛ́tɛ́ mɛyòbii nkuyɔ̀rìkù kùmɑ́ɑ̀

di ɔ̃ɔ̃ tɔ̃ũ kùù pɑku fínyĩ̀ kó yɛbɛ

kɛ́kuɔti mɛnɑɑ̀ nkɛ́píɛ ntɛcètɛ̀,

di ɔ̃ɔ̃ ku ntɔ̃ũ kɛ́kuɔti kɛ́utɛ́ tɛcètɛ̀ dikéè.

17 Kɛ̀ n duɔ́ nkɛ̀ tidiitì fɑ̃ũ ndɛpɑɑ nkɛ pũ̀ũ̀ti.

Kɛ̀ yɛmɑ́tɑ̃́rɛ̀ cɑ̀ɑ̀ri dɛsɔnnɛ

kɛ̀ di ɔù dɛtetìrɛ̀,

bɑ́ nɛ̀ mɛmmɛ di í wɛ̃̀tɛní m borɛ̀.

18 Totínɛ̀ di yɛ̀mmɛ̀ tìì yóó di tuɔkɛní nɛ̀ yɛwe yɛ̀ɛ̀ kpɑɑní yɛ kpɛ́í,

kɛ́túótɛ́ otɑ̃̀nkù wɛínwè yiè nkó diyiè sipísìdɛ́ nɛ̀ diwɛínnì yiè,

di pũ̀ṹtɛ́ dìì yiè n cĩ́ɛ̃̀tɛ̀,

19 Dɛ̀mɑrɛ̀ kpɑɑ́ kɛ ɑ̃ di buɔ miɛkɑɑ̀?

Dɛtie mbɛ̀ tu dɛ̀ fínyĩ̀ nɛ̀ fìkíè

nɛ̀ kèdènɑ́tì nɛ̀ odìfíè dɛ̀ kpɑɑ́ pɛíɑ̀?

Kɛ túótɛ́ yíe nkó diyiè nɛ̀ yɛwe sɔnyoo

n yó ndi dɔɔrimu mɛsɑ̀ɑ̀.

Kuyie ndɔúnnɛ̀ dìì nùù Sodobɑbɛɛdi

20 Weè tɑ̃̀nkù yiè sipísìdɛ́ nɛ̀ dinɑɑnnì yiè, kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nyíɛ́ kɛ́bɛ́innɛ̀ Asee kɛ dɔ̀: 21 Nɑ́kɛ́ Sodobɑbɛɛdi Sudɑɑ kɔbɛ kóò kùmɑ̀ndɑ́ɑ̀ kɛ dɔ̀: N tú n yóó yíɛ́ kɛ́sɑ̃ntɛ̀mu kɛĩ́nkɛ̀ nɛ̀ kɛtenkɛ̀.

22 N yóó buɔ́mmu yɛkpɑ̀ɑ̀tìyɔ kó yɛkpɑ̀ɑ̀tìkɑ̀rɛ̀,

kɛ́dɛitɛ bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ kó muwɛ̃rímú.

N yóó buɔ́mmu sikpɑ̀rìnɑɑsɛ̃ĩ́ nɛ̀ si dèèbɛ̀,

kɛ́kuɔ bɛsɑ̃ndèèbɛ̀ nɛ̀ bɛ sɛ̃ĩ́.

N yóó duɔ́ mbɑ́ wè kòo kou weè ò kùɔ.

23 Dɛ yiè m bo dɑ túótɛ́ fɔ̃́ nSeditiɛri birɛ

Sodobɑbɛɛdi n kóo tɔ̃ntì kɑ̀ɑ ndò n kó mumɑ́mɑ́ɑ́ mmɛcɑnnimɛ̀ kɔ̃mu * yoo ò mmù ũ kɛ̀ mù ntú o kó mɛcɑnnimɛ̀ kòo dɔ́ kɛ́cɑnnɛ dɛ̀mɑrɛ̀ wèe mù ĩkú dɛ ĩ́nkɛ̀. Kòo wɑ̃̀ri dipɑ́tíri wèe mù ĩkú di ĩ́nkɛ̀ kɛ̀ dɛ̀ɛ bɛnkɛ weè dì wɑ̃̀rimɛ̀.

N tɑ̃ɑ̃tɛ́ fɔ̃́ nwe mí nKuyie Mpɑkɛdɑɑ míì bɛ́i!

* 2:23 mumɑ́mɑ́ɑ́ mmɛcɑnnimɛ̀ kɔ̃mu: Okpɑ̀ɑ̀tì do ɔ̃ ndúúkú mù mmu

Sɑkɑrii

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

14

Sɑkɑrii

Di mpɑ́tíri tɔ tìì nɑ́ɑǹtì

Sɑkɑrii do yóó nɑ́kɛ́ Kuyie mpɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì kɛ sɔ̃́ mbɛ̀ í kpɑɑní bɛ̀ do bɛ̀ pĩ̀ḿmú kɛ́kònnɛ̀ kɛ̀ Bɑbidɔnni. Ò nɑ̀kɛ́ tìì nɑ́ɑǹtì wetínɛ̀ mɛfíè mbɛ̀ mɑɑ́ dìì mɔ̀nnì ndi Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kɛ́ntɔ kɛ́tuɔkɛnɛ̀ yɛbie ntɛkɔ̀ùpíítɛ̀ (1000) Kirisi, okpɑ̀ɑ̀tì Kuyie ntɑ̃ɑ̃tɛ́ wè kɔbɛ yó mbo yɛ̀ diwɛ̀ì miɛkɛ. O pɑ́tíri nɑ́ɑǹtì cũmpúrìmu, kɛ̀ diì nɛ́ wɛ̃̀tɛ kɛ tú dìì nɑ̀kɛ́ Kirisi, okpɑ̀ɑ̀tì Kuyie ntɑ̃ɑ̃tɛ́ wè kpɛ́í nkɛ̀ dɛ̀ feí, diì múnkɛ nɑ̀kɛ́ Isidɑyɛɛribɛ kpɛ́í nnɛ̀ yɛbotɛ̀ kɛ̀ dɛ̀ feí, weè nɑ̀kɛ́ Kirisi, okpɑ̀ɑ̀tì Kuyie ntɑ̃ɑ̃tɛ́ wè tumɛ̀ Kuyie, nɛ̀ ò tumɛ̀ onìtì pɑ́íí, nɛ̀ ò tumɛ̀ ikuɔ́ nìùtì, ò kɛ̃́kùnnɛmɛ̀ omɑ́ɑ̀, kɛ kɔ̀tɛní kutenkù bɛ̀ɛ̀ do tú ikuɔ́ nìùbɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ ò yetɛ. Weè múnkɛ nɑ̀kɛ́ bɛ̀ yóó ò fìtɛ́mɛ̀ kɛ́cɔutɛ́ mɛdítíbii nsipísìtɑ̃ɑ̃ti kɛ nɑ̀kɛ́nɛ̀ Kirisi, okpɑ̀ɑ̀tì Kuyie ntɑ̃ɑ̃tɛ́ wè wɛ̃tinímɛ̀ kɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ bo ò yɑ̀ wenwe bɛ̀ bɑɑkɛ́ wè kɛ́demmu kɛ dɔ̀ ò tu bɛ kóo kpɑ̀ɑ̀tì. Weè nɑ̀kɛ́nɛ̀ Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ yóó wɛ̃tɛ kɛ́mɑɑ́mɛ̀ Sedisɑdɛmmu, kɛ̀ diwɛ̀ìi kɔtɛní. Ò múnkɛ nɑ̀kɛ́mu yɛmɔ̀rɛ̀ sɔnyɛ kpɛ́í.

Di mpɑ́tíri nɑ́ɑǹtì duɔ́ kɛ dòmmɛ̀

1. Kuyie mpɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑǹtò nɑ̀kɛ́mɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ kɛ tú bɛ̀ɛ ceetɛ 1:1-6

2. Mɛbɛnkùmɛ̀ Kuyie mbɛ̀ bɛnkɛmɛ̀ kɛ bo bɑ́ntɛ̀ Sedisɑdɛmmu ɛì kɔbɛ 1:7-6:15

3. Bɛ̀ tɛ̃̀ńnɛ́ tì Bɑbidɔnni ɛì kɔbɛ tɔ̃nní bɛ̀ kɛ̀ dɛ̀ ntukúnɛ̀ mɛnùboúmmɛ̀ kó tinɑ́ɑǹtì 7-8

4. Kuyie mpɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑǹtò nɑ̀kɛ́ tì kɛ̀ dɛ̀ ntukúnɛ̀ tìì yóó dɔ̀ɔ̀ Isidɑyɛɛribɛ mɔ̀nnì kɛ́ntɔ kɛ́tuɔkɛnɛ̀ Kirisi, okpɑ̀ɑ̀tì Kuyie ntɑ̃ɑ̃tɛ́ wè bo wɛ̃tɛnímɛ̀ kɛ́di tikpɑ̀tì 9-14

SAKARII YÀ MƐ̀Ɛ̀ BƐNKÙMƐ̀

1

Kuyie ntumɛ̀ ku kɔbɛɛ wɛ̃tɛní ku borɛ̀

1 Okpɑ̀ɑ̀tì Dɑriyuusi kpɑ̀tì benni didɛ́rì otɑ̃̀nkù niínwè miɛkɛ nkɛ Kuyie mbɛ́innɛ̀mɛ̀ ku pɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑǹtò Sɑkɑrii Ido birɛ Bedekiɑ kó dɛbirɛ kɛ dɔ̀: 2 Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie n tú, m miɛkɛ do pɛikɛmu di yɛmbɛ̀ mɛdiɛ̀. 3 A bɛ̀ nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie Mpɑkɛdɑɑ, míì tu bɛ̀ɛ wɛ̃tɛní m borɛ̀, kɛ̀ n wɛ̃too bɛ borɛ̀, míì mɛ nyɛ̃. 4 Di bɑ́ɑ́ teetɛ́ di yɛmbɛ̀, n do duɔ́ nkɛ̀ m pɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑm̀bɛ̀ n yu bɛ̀ kɛ tú bɛ̀ɛ wɛ̃tɛní m borɛ̀, kɛ́yóu kucɛ kuyɛiku bɛ̀ tũ nkù nɛ̀ bɛ dɔɔ̀rìmɛ̀ yɛimɛ, bɛ̀ mɛ nyí nkèńtɛ́ bɛ̀ bɛ̀ nɑ̀ɑ́ ntì, bɛ̀ í ndɑkɛ dɛ kpɛti. Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie mmíì tì ndi denni. 5 Yé di yɛmbɛ̀ kɔ̀tɛ kɛ̀? M pɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑm̀bɛ̀ tɑ́? Bɛ̀ í kuɑ̀? 6 Bɑ́ nɛ̀ n duɔ́ nyɛ̀ɛ̀ tɑnnɔ̀ m pɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑm̀bɛ̀ nɛ̀ n do bɛ̀ nɑ̀kɛ́ tìì nɑ́ɑǹtì, dɛɛ̀ do tùɔ̀kɛní di yɛmbɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ɛ wɛ̃tɛní kɛ́bɛ́i nkɛ dɔ̀, Kuyie Mpɑkɛdɑɑ do bɛ́i nkɛ dɔ̀ ò yóó ti dɔɔ̀mɛ̀ icɛ iyɛiyi ti tũ̀ nyì nɛ̀ ti dɔɔ̀rìmɛ̀ yɛimɛ kpɛ́í ò mɛ nti dɔ̀ɔ̀.

Kuyie ndo bɛnkɛmɛ̀ Sɑkɑrii kòo yɑ̀ bɛsɑ̃ndèèbɛ̀

7 Okpɑ̀ɑ̀tì Dɑriyuusi kpɑ̀tì benni didɛ́rì otɑ̃̀nkù tɛpíítɛ̀ nɛ̀ òmɑ́ɑ̀, bɛ̀ tu wèè tɑ̃̀nkù Sebɑti *, diyiè sipísìdɛ́ nɛ̀ dinɑɑnnì yiè, kɛ̀ Kuyie mbɛ́innɛ̀ Sɑkɑrii ku pɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑǹtò. Sɑkɑrii do tú Ido birɛ Bedekiɑ kó dɛbirɛ ndɛ. 8 Kòo bɛ́i nkɛ dɔ̀: N duɔ́ kɛyènkɛ̀ nkɛ kɛ̀ Kuyie nni mbɛnkɛ, kɛ̀ n yɑ̀ onìtì mɔù kòò dèkɛ tɛsɑ̃nwũɔ̃tɛ̀ kɛ cómmú tifɑ̃pèùtì cuokɛ̀ bɛ̀ tu tì míìrìtì tìì cĩɛ̃ nfííkú kɛ cùtɛ́, kɛ̀ sitɛsì ò tũ̀nní siwũɔ̃sì nɛ̀ sìì dò mmɛtĩ̀ɛ̃̀ nnɛ̀ sìì pɛ́ì. 9 Kɛ̀ m bekɛ Kuyie ntɔ̃nnì dìì n nɑ̀ɑ́nnɛ̀ kɛ dɔ̀: N Yiɛ̀ nhɔ̃̀mbɛ mbɛ? Kɛ̀ dì dɔ̀: N yóó dɑ nɑ́kɛ́mu bɛ̀ mbɛ.

10 Dì kpɑɑ́ mɛ nnɑ́ɑ́ nkòo nìtì wèè do cómmú titieti bɛ̀ tu tí míìrìtì ti cuokɛ̀ kɛ dekɛ tɛsɑ̃ntɛ̀ kòò dɔ̀: Kuyie nkuù bɛ̀ tɔ̃nní kɛ̀ bɛ̀ bo ce nkutenkù.

11 Mɛm̀mɛ kɛ̀ bɛ̀ɛ nɑ́kɛ́ Kuyie ntɔ̃nnì dìì còḿmú titieti bɛ̀ tu ti míìrìtì ti cuokɛ̀ kɛ dɔ̀: Ti cèmmu kutenkù bɑ́ kunɑmpoo í bo, bɛ̀ kɑ̀ri bɛ́u nwe.

12 Dɛ mɔ̀nnì ndi Kuyie ntɔ̃nnì bɛ́immɛ̀ kɛ dɔ̀: Ti Yiɛ̀ Kuyie Mpɑkɛdɑɑ! Dɛ̀ yó nkɑ̃́ɑ̃́kɛ́ dɛ kɛ̀ mɛsémmɛ̀ dɑ pĩ́nnɛ̀ Sedisɑdɛmmu nɛ̀ Sudɑɑ ɛkɛ̀ sɔnyɛ, ɑ miɛkɛ pɛ́ì yɛ̀ kɛ̀ dɛ̀ mɔ̀kɛ yíe nyɛbie nsipísìyiekɛ̀?

13 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie mbɛ́innɛ̀ tinɑ́ɑǹsɑ̀ɑ̀tì ibɑ́ɑmmìi kpɛti ku tɔ̃nnì dìì do n nɑ́ɑ́nnɛ̀, kɛ̀ dì dɔ̀:

Kuyie nyóó wɛ̃tɛ kɛ́tiekɛmɛ̀ Sedisɑdɛmmu

14 Nɑ́kɛ́ Sedisɑdɛmmu kɔbɛ nɛ̀ Siyɔ̃ɔ̃ kɔbɛ kɛ dɔ̀: Ti Yiɛ̀ nKuyie Mpɑkɛdɑɑ tu:

Kù bɛ̀ dɔ́mu kɛ̀ dɛ̀ kù tùɔ̀ mmuhɑ̃ɑ̃́ nkɔ̃mɛ.

15 Kɛ̀ ku miɛkɛ nɛ́ cɔ́ú mmɛdiɛ̀ nyibotí tɛì,

ìì kɑ̀ri bɑ̀mmùù, kɛ yɛ̃́ ku miɛkɛ do pɛikɛmɛ̀

Isidɑyɛɛribɛ sɑ́m̀pɔ́ nwe,

kɛ̀ kù ndɔ́ ìi yṹɔ̃́ mbɛ to,

kɛ̀ ì nɛ́ tontɛ́ kɛ bɛ̀ tɑnnɛ́ mɛsémmɛ̀ miɛkɛ.

16 Dɛɛ̀ kpɛ́í nte, kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie Mpɑkɛdɑɑ tu,

kù wɛ̃ti kɛ bo dɔ̀ɔ̀ Sedisɑdɛmmu ɛì mɛsɑ̀ɑ̀,

kɛ̀ ku cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ɛ wɛ̃tɛ kɛ́mɑɑ́ di miɛkɛ,

kɛ̀ bɛ̀ɛ wɛ̃tɛ kɛ́mɑɑ́ sicɛ̃́ĩ di miɛkɛ.

17 Kɛ̀ Kuyie ntɔ̃nnìi yíɛ́ kɛ́ n nɑ́kɛ́ kɛ dɔ̀:

Nɑ́kɛ́ bɛ kɛ tú:

Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie Mpɑkɛdɑɑ míì tu:

nh ɛkɛ̀ yóó wɛ̃tɛ kɛ́píɛmmu mɛsɑ̀ɑ̀,

kɛ̀ n wɛ̃tɛ kɛ́tiekɛ Sedisɑdɛmmu kɛ́bɑ́ntɛ̀ Siyɔ̃ɔ̃.

2

Kuyie nyìɛ́ kɛ bɛnkɛmɛ̀ Sɑkɑrii yɛyìè nnɛ̀ bɛmɑ́ɑ́bɛ̀

1 Kɛ̀ nní nwúó nkɛ̀ Kuyie nni mbɛnkɛ kɛ̀ n yɑ̀ yɛyìè nyɛ̀nɑ̀ɑ̀. 2 Kɛ̀ m bekɛ Kuyie ntɔ̃nnì dìì do n nɑ́ɑ́nnɛ̀ kɛ dɔ̀: Yɛ nyìè mbɛnkú bɑ? Kɛ̀ dì n tɛ̃́nnɛ́ kɛ dɔ̀: Yɛ̀ bɛnkú ibotí kperíyì nyi ìì do cíɛ nyIsidɑyɛɛribɛ Sudɑɑ kɔbɛ nɛ̀ Sedisɑdɛmmu kɔbɛ.

3 Kɛ̀ dɛndɛɛ pɛ̃ɛ̃tóo kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nní mbɛnkɛ bɛmɑ́ɑ́bɛ̀ bɛ̀nɑ̀ɑ̀. 4 Kɛ̀ n kù bekɛ kɛ dɔ̀: Bɛ̀ kɔ̀tɛní kɛ bo dɔɔ̀ bɑ? Kɛ̀ kù dɔ̀: Bɛ̀ kɔ̀tɛní kɛ bo donnɛ́ yɛbotɛ̀ kɔ̃m̀bùɔ̀tì nti kɛ bɔ́kɛ́ yɛyìè nyɛ̀ do kũmmù nɛ̀ yɛ̀ Sudɑɑ kɔbɛ kɛ bɛ̀ ɑutɛ́ kɛ bɛ̀ cíɛ.

Kuyie mbɛnkɛmɛ̀ Sɑkɑrii wèè tɔ kuhɔ̃ũ kɛ bo bennɛ́ dihɛì

5 Kɛ̀ Kuyie nní mbɛnkɛ kɛ̀ n yɑ̀ onìtì kòò pikú o nɔ̀ùtɛ̀ kuhɔ̃ũ kùù beúnɛ̀. 6 Kɛ̀ nh ò bekɛ kɛ dɔ̀: A kɔri kɛ? Kòò dɔ̀: N kɔri kɛ bo bennɛ́ Sedisɑdɛmmu nwe kɛ́yɑ̀ o okùmɛ̀ mɑ̀mɛ̀ nɛ̀ o pɛ̃kùmɛ̀.

7 Kuyie ntɔ̃nnì dìì do n nɑ́ɑ́nnɛ̀ kɛ̀ dì nkpɑɑ́ cómmú, kɛ̀ ditɛrì mɑrìi kétɛ́ní kɛ́ dì co. 8 Kɛ̀ dìi dì nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Cokɛ́ kɛ́nɑ́kɛ́ odɑpɑ̀ɑ̀ nwèè mɛ ntɔ kuhɔ̃ũ kùù beúnɛ̀ kɛ dɔ̀: Sedisɑdɛmmu ɛì yó nfeíomu, iduotí bɑ́ɑ́ dì fitɛ́ bɛnìtìbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ yó mbo di miɛkɛ nɛ̀ iwũɔ̃ dɛ̀ í sénní. 9 Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie mmíì mɔ́mmuɔ n yó ndo mmuhɑ̃ɑ̃́ nkó kuduotí kɛ́ dì fitɛ́, kɛ̀ n kpetì mbo di miɛkɛ.

Kuyie nyumɛ̀ bɛ̀ɛ̀ do cìɛ́tɛ́

10 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie mpɛ́i nkɛ dɔ̀:

Eì! Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie mmíì tu:

Ítɛ́nɛ̀ díndi n do cíɛ mbɛ̀

kɛ̀ di tɑɑ́ ibotí tɛì miɛkɛ

cokɛ́nɛ̀ kɛ́yɛ̀ kubɑkù cɑ̃̀nku kó dihɛì miɛkɛ.

Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie mmíì bɛ́i.

11 Eì! Díndi Sedisɑdɛmmu kɔbɛ

bɛ̀ɛ̀ do bo Bɑbidɔnni cokɛ́nɛ̀ kɛ́yentɛ́.

12 Di Yiɛ̀ nKuyie Mpɑkɛdɑɑ weè n tɔ̃nní kɛ n duɔ́ mmuwɛ̃rímú kɛ tú n nɑ́kɛ́ ibotí tɛì ìì di fɛ̃́ũnko kɛ dɔ̀:

Kɛ̀ wèè di kɑ̀ɑ́kɛ́ ò kɑ̀ɑ́ nku nɔnnìtɛ̀ ntɛ.

13 Kuyie ntu kù yòutɛ ku nɔ̀ùtɛ̀ ntɛ

ibotí ìì do di dɔ̀ɔ̀tidɑɑtì i ĩ́nkɛ̀,

kɛ̀ ì bo nɑɑ́ ndi kó tidɑɑtì.

Dɛ̀ bo dɔɔ̀ dìì mɔ̀nnì di bo bɑntɛ́ kɛ dò nKuyie Mpɑkɛdɑɑ weè n tɔ̃nní.

14 Kù tu: Nyíúnɛ̀,

kɛ́nyɑ̃nku díndi Sedisɑdɛmmu kɔbɛ,

kù kèróomu kɛ bo mbo di cuokɛ̀.

Kunku Kuyie nkuù bɛ́i.

15 Yɛbotɛ̀ pɛ́u bo kù tɑunnɛ̀ dɛ yiè,

kɛ́ntú ku kɔbɛ kɛ̀ kù mbo bɛ cuokɛ̀.

Dɛ yiè bɛ̀ bo bɑntɛ́ kɛ dò nKuyie Mpɑkɛdɑɑ weè n tɔ̃nní.

16 Kuyie nwɛ̃ti kɛ bo tiekɛmu Sudɑɑ kɔbɛ

kɛ̀ bɛ̀ mbo ku ɛì

kù wɛ̃ti kɛ bo tɑ̃ɑ̃tɛ́mu Sedisɑdɛmmu.

17 Yɛbotɛ̀ ĩ́nɛ̀ yúóó Kuyie nyììkɛ̀,

kù ìtɛ́mu kɛ yɛtìní ku cɛ̃sɑ̀ɑ̀tɛ̀ miɛkɛ.

3

Kuyie mbɛnkɛmɛ̀ ku pɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑǹtò ikuɔ́ nìùtì diɛwè Sosuwee

1 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nni mbɛnkɛ ikuɔ́ nìùtì diɛwè kòò còḿmú Kuyie ntɔ̃nnì ììkɛ̀, kɛ̀ dibɔɔ̀ còḿmú o bɑkù yoú kɛ bo ò wɑ̀tí. 2 Kɛ̀ Kuyie ntɔ̃nnìi nɑ́kɛ́ dibɔɔ̀ kɛ dɔ̀: Fɔ̃́ ndibɔɔ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie ntu ɑ cĩ́ɛ̃́kɛ́! Fɔ̃́ ndibɔɔ̀ Kuyie ntu ɑ bɑ́ nwɑ́tìrì Sedisɑdɛmmu kù tɑ̃ɑ̃tɛ́ wè, onìtì yiè ndònnɛ̀ kudɔú kùù cɔ̀ú nkù nku kɛ̀ bɛ̀ kù pùtɛ.

3 Kɛ sɔ̃́ nSosuwee còḿmú Kuyie ntɔ̃nnì ììkɛ̀ kɛ dɑ́ɑ́tí tiyɑ̀ɑ̀tì kɛ̀ tì ɑ̃ mɛyɔ̃́ɔ̃̀. 4 Kɛ̀ Kuyie ntɔ̃nnìi nɑ́kɛ́ bɛ̀ɛ̀ bo dɛ borɛ̀ kɛ dɔ̀: Dɑ́tɛ́nɛ̀ we tiyɑ̀ɑ̀tì mɛyɔ̃́ɔ̃̀ nkpɛti, kóò dɑ̀tínnɛ̀ tiyɑɑ̀sɑ̀ɑ̀tì. Di dèè mɛm̀mɛ kɛ́nɑ́kɛ́ Sosuwee kɛ dɔ̀: N dɑ wèńkùnnɛmu kɛ̀ bɛ̀ bo dɑ dɑ́tínnɛ́ tiyɑɑ̀sɑ̀ɑ̀tì.

5 Kɛ̀ Kuyie ntɔ̃nnìi sɔɔtɛ́ di nɑ́ɑǹtì kɛ dɔ̀: Ínnɛ́nɛ̀ we kuyɑɑ̀bomboúnkù sɑ̀ɑ̀kù, kɛ̀ bɛ̀ɛ ò ìńnɛ́ kuyɑɑ̀bomboúnkù sɑ̀ɑ̀kù, kóò dɑ̀tínnɛ́ tiyɑɑ̀sɑ̀ɑ̀tì, kɛ̀ Kuyie ntɔ̃nnì còḿmú dɛ borɛ̀. 6 Dɛ kó difɔ̃nkúò kɛ̀ Kuyie ntɔ̃nnìi nɑ́kɛ́ Sosuwee kɛ dɔ̀: 7 Ntɛ Kuyie Mpɑkɛdɑɑ nɑ̀ɑ́ ntì. Kù tu:

Kɑ̀ɑ tũ̀ nku kó kucɛ,

kɛ tũ̀ nku kuɔ́,

fɔ̃́ɔ̃̀ yó mbɑkɛ́ ku cĩ́ɛ̃̀tɛ̀,

kɛ̀ fɔ̃́ɔ̃̀ nwéí tɛ dɑ̀nkù,

kɛ̀ n dɑ tɑnnɛ̀ bɛ̀ɛ̀ mɛ ncómmú diɛ m̀bɛ kó fɛnɑfɛ miɛkɛ.

Kuyie nnɑ̀kɛ́mɛ̀ kù yóó duɔ́nnímɛ̀ odɛɛtíwè

8 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie mbɛ́innɛ̀ Sosuwee kɛ dɔ̀:

Fɔ̃́ nSosuwee ikuɔ́ nìùtì diɛwè nɛ̀ ɑ kɔbɛ

kéntɛ́nɛ̀ kɛ́keè,

díndi bɛ̀ɛ̀ pĩ nyikuɔ́ tɔ̃mmú

kɛ dò mmɛbɛnkùmɛ̀ mɛ̀ɛ̀ bɛnkú n yóó duɔ́nkomu odɛɛtíwè,

wèè yètìrì tu kuye * tɛrì ndi dɛ̀ɛ bɛnkú kɛ dò nnɛ̀ Yesu borɛ̀ mɛborimɛ pɑ̀mmɛ̀ mɛɛ̀ ketírí.

9 N dɔú nditɑ̃́rì ndi Sosuwee ììkɛ̀

kɛ̀ dì mɔ̀kɛ inuɔ nyìyiekɛ̀.

Míì mɔ́mmuɔ n yóó kerí di ĩ́nkɛ̀ iwɑ̃rii.

M bo fũũ ndihɛì diì nkó mɛyɛi ndiyiè dìmɑ́ɑ̀ miɛkɛ.

10 Dɛ yiè diwɛ̀ì bo di pĩ́

kɛ̀ di nyu ditɔbɛ̀ yɛbɑɑ

kɛ wɛ̃ nkɛ yo nfínyĩ̀ nɛ̀ fìkíè dɛ kó yɛbɛ.

Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie Mpɑkɛdɑɑ míì bɛ́i.

4

Kuyie mbɛnkɛmɛ̀ Sɑkɑrii tɛfitíkɛ̀kɛ̀tɛ̀ nɛ̀ odìfíè kó dɛtie

1 Kɛ̀ Kuyie ntɔ̃nnì dìì n nɑ̀ɑ́nnɛ̀, kɛ̀ dìi wɛ̃tɛní kɛ́ nh entɛ bɛ̀ ɔ̃ɔ̃ entɛ mɛ̀ɛ̀ botí onìtì wèè yɛ̃̀ nkɛ duɔ́. 2 Kɛ̀ dì m bekɛ n yɑ̀ mù, kɛ̀ n dɔ̀: N yɑ̀ tɛsɔɔfitíkɛ̀kɛ̀tɛ̀ ntɛ, kɛ̀ mɛkùɔ̀ ncũɔ̃́ tɛ cuokɛ̀ tɛ yómmɛ̀ kɛ̀ sifitibúkúsí bo sìyiekɛ̀ nɛ̀ dɛ kó iwɛ̃ĩ. 3 Kɛ̀ odìfíè kó dɛtie ncómmú tɛ tɑkɛ́, muù ntɛ bɑkù yoú, mutɛ̃mù ku cɑ̃̀nku.

4 Kɛ̀ m bekɛ Kuyie ntɔ̃nnì dìì n nɑ̀ɑ́nnɛ̀ kɛ dɔ̀: N Yiɛ̀ diɛ m̀bɛnkú bɑ? 5 Kɛ̀ dì dɔ̀: A í bɑntɛ́ dɛ̀ bɛnkúmɑ̀ɑ̀? Kɛ̀ n dɔ̀: N yí bɑntɛ́.

Kuyie ndɔúnnɛ̀ dìì nùù Sodobɑbɛɛdi

6 Kɛ̀ Kuyie ntɔ̃nnì n nɑ́kɛ́ kɛ dɔ̀: Nɑ́kɛ́ ti nnɑ́ɑǹtì Sodobɑbɛɛdi kɛ tú:

Dɛ̀ í tú nɛ̀ o wɛ̃rímú mmu yoo nɛ̀ o kpetì,

dɛ̀ tu nɛ̀ n kó Muyɑɑ́ mmu.

Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie Mpɑkɛdɑɑ míì bɛ́i.

7 Ditɑ̃rì diɛrì fɔ̃́ nhɑ í tùɔ̀kɛ dɛ̀mɑrɛ̀ Sodobɑbɛɛdi ììkɛ̀,

ò bo dɑ pɔntɛ kɛ́dɛ́ítɛ́ kɛ́dɛitɛ ditɑ̃́rì

ò yóó cɔ́ɔ́ ndì n cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ yómmɛ̀,

kɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ ndi sɑ̃ntí kɛ tú:

Dì wenni! Dì wenni!

8 Kɛ̀ Kuyie nyíɛ́ kɛ́ n nɑ́kɛ́ kɛ dɔ̀:

9 Sodobɑbɛɛdi weè pũ̀ṹtɛ́ n cĩ́ɛ̃̀tɛ̀

kɛ̀ weè yóó tɛ̀ dèè.

Kɛ̀ dɛ̀ɛ yié nkɑ̀ɑ bɑntɛ́ kɛ dò mmí nKuyie mmíì ò tɔ̃nko.

10 Wèè do senku Sodobɑbɛɛdi tɔ̃mmú

ò mù ketírí dìì mɔ̀nnì kɛ̀ mù yí dɛu,

dɛ̀ bo ò nɑrikɛ ò bo yɑ̀ dìì mɔ̀nnì ò mɑɑ́mɛ̀ n cĩ́ɛ̃̀tɛ̀.

11 Kɛ̀ n wɛ̃tɛ kɛ́bɛ́innɛ̀ Kuyie ntɔ̃nnì kɛ dɔ̀: Odìfíè kó dɛtie ndɛndɛ dɛ̀ɛ̀ còḿmú tɛfitíkɛ̀kɛ̀tɛ̀ tɑkɛ́, muù ntɛ bɑkù yoú, mutɛ̃mù kucɑ̃̀nku, dɛ̀ bɛnkú bɑ?

12 Kɛ̀ n yíɛ́ kɛ́bekɛ́ kɛ dɔ̀: Kɛ̀ odìfíè kó ibɑkɛ ìdɛ́ì ìì mɛ mmɔkɛ isɔɔkũɔ̃ti, kɛ̀ odìfíè kó mɛkùɔ̀ nyì tũ̀ nkɛ do mmɛsɔɔ, ndɛ̀ bɛnkú bɑ? 13 Kɛ̀ dì dɔ̀: A í yɛ̃́ dɛ̀ bɛnkúmɑ̀ɑ̀? Kɛ̀ n dɔ̀: Áɑ̀, n yiɛ̀, n yí yɛ̃́. 14 Kɛ̀ dì dɔ̀: Bɛnìtìbɛ̀ bɛ̀dɛ́bɛ̀ mbɛ n tɑ̃ɑ̃tɛ́ bɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ cóu mmɛkùɔ̀ nkɛ̀ bɛ̀ còḿmú Kuyie Mpɑkɛdɑɑ ììkɛ̀.

5

Kuyie mbɛnkɛmɛ̀ Sɑkɑrii dipɑ́tíri kɛ̀ dì pùtì

1 Kɛ̀ Kuyie nyíɛ́ kɛ́ m bɛnkɛ, kɛ̀ n yɑ̀ dipɑ́tíri kɛ̀ dì pùtì. 2 Kuyie ntɔ̃nnì dìì n nɑ̀ɑ́nnɛ̀ kɛ̀ di m bekɛ n yɑ̀ mù, kɛ̀ n dɔ̀: n yɑ̀ dipɑ́tíri mɑrì ndi kɛ̀ di okùmɛ̀ bo mɛ́tìrìbɛ̀ tɛpíítɛ̀, kɛ̀ di pɛ̃kùmɛ̀ bo mɛ́tìrìbɛ̀ bɛ̀nùmmù.

3 Dɛ mɔ̀nnì kɛ̀ Kuyie ntɔ̃nnì n nɑ́kɛ́ kɛ dɔ̀: Dɛ kó dipɑ́tíri tɔ mɛyɛi mmɛ̀ɛ̀ yóó tuɔkɛní dihɛì mɛ kó tinɑ́ɑǹtì nti. Kɛ̀ kupíkù mɑkù kpɛti tú bɛyóóbɛ̀ bɛmɔu, òmɔù í yó nkpɑɑ́ dihɛì, kɛ̀ kupíkù tɛkù kpɛti tú: Bɛ̀ɛ̀ ɔ̃ mpɑrìkunɛ̀ Kuyie nyètìrì kɛ nɛ́ soú mbɛ̀ kóò mɔù í yóó nkpɑɑ́ dihɛì. 4 Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie Mpɑkɛdɑɑ n duɔ́nko dɛ kó mɛyɛi nkɛ̀ mɛ̀ bo do oyúókù cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ ntɛ nɛ̀ bɛ̀ɛ̀ ɔ̃ mpɑrìkunɛ̀ n yètìrì kɛ nɛ́ soú. Mɛ̀ tɑti bɛɛ̀ cɛ̃́ĩ miɛkɛ kɛ bo cɔ́útɛ́ yɛsɑ̃ǹkɛ̀ kɛ́wɛ̃nnɛ́nɛ̀ imɑrí.

Kuyie mbɛnkɛmɛ̀ Sɑkɑrii onitipòkù mɔù kòò kɑ̀ri tɛnɑɑtɛ miɛkɛ

5 Dɛ mɔ̀nnì kɛ̀ Kuyie ntɔ̃nnì dìì n nɑ̀ɑ́nnɛ̀ kɛ̀ dìi tɔ́ɔ́nní m borɛ̀, kɛ́ m bɛ́innɛ̀ kɛ dɔ̀: Wéntɛ́ ɑ bo yɑ̀ dɛ̀ɛ̀ kèríní dɛ̀ dòmmɛ̀. 6 Kɛ̀ n dɔ̀: Bɑ nni ndɛ? Kɛ̀ dì dɔ̀: Tɛnɑɑtɛ ntɛ ɑ yɑ̀ mɛ̀ kɛ̀ tɛ̀ kèríní, kɛ n nɑ́kɛ́ kɛ dɔ̀: Dihɛì dimɔu kó mɛyɛi mmɛ.

7 Dɛ mɔ̀nnì kɛ̀ n yɑ̀ dibiɛrìmínnì kó kupòkù pòòtɛmɛ̀ kɛ ɑ̃̀ɑ̃̀tɛnní dɛ kó tɛnɑɑtɛ, kòo nitipòkù mɔù kɑ̀ri tɛ miɛkɛ. 8 Kɛ̀ Kuyie ntɔ̃nnì dɔ̀: Bɛ̀ we ntú kuyonku kɛ́ndɔ́ kóò tèntoo tɛ miɛkɛ, kɛ́poonko dibiɛrìmínnì kó kupòkù.

9 Dɛ kó difɔ̃nkúò kɛ̀ Kuyie nni mbɛnkɛ kɛ̀ n wéntɛ́ kɛ́yɑ̀ bɛnitipòbɛ̀ bɛ̀dɛ́bɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ pùtì kɛ ɑ̃ ifìɛ̀ti kɛ̀ ì dònnɛ̀ fɛcònfɛ̀ kpɛyi. Kɛ̀ bɛ̀ɛ túótɛ́ tɛnɑɑtɛ kɛ́youtɛnɛ̀ kɛtenkɛ̀. 10 Kɛ̀ m bekɛ Kuyie ntɔ̃nnì dìì n nɑ̀ɑ́nnɛ̀ kɛ dɔ̀: Bɛ̀ kɔ̀rinɛ̀ kɛ tɛnɑɑtɛ? 11 Kɛ̀ dì n tɛ̃́nnɛ́ kɛ dɔ̀: Bɛ̀ tɛ̀ kũntinɛ̀ Bɑbidɔnni nwe kɛ bo tɛ̀ mɑɑ́ tɛcĩ́ɛ̃̀tɛ̀, kɛ̀ bɛ̀ mɑɑ́ kɛ dèè, bɛ̀ɛ tɛ̀ cɔ̃nnɛ́ disɑ̃ɑ̃̀ kó ditɛitirì ĩ́nkɛ̀.

6

Kuyie mbɛnkɛmɛ̀ Sɑkɑrii sinɑɑsɛ̃ĩ́ sìnɑ̀ɑ̀

1 Kɛ̀ Kuyie nní mbɛnkɛ kɛ̀ n yɑ̀ sinɑɑsɛ̃ĩ́ sìnɑ̀ɑ̀ kɛ̀ sì yɛ̀tìní yɛtɑ̃rɛ̀ yɛ̀dɛ́ɛ̀ cuokɛ̀, kɛ̀ dɛ kó yɛtɑ̃rɛ̀ tu disɔɔwũɔ̃̀. 2 Kɛ̀ sisɛ̃ĩ́ siwũɔ̃sì dɛ̀ri tɛketitɛ̀ kɛ̀ sisɔ̀ùsì dɛ̀ri tɛdɛ́tɛ̀. 3 Kɛ̀ sipɛ́ísì dɛ̀ri tɛtɑ̃ɑ̃́ntɛ̀, kɛ̀ yɛyɔ̃̀rɛ̀ kpɛsi dɛri tɛdɛ́tɛ̀. 4 Kɛ̀ m bekɛ Kuyie ntɔ̃nnì dìì n nɑ̀ɑ́nnɛ̀ kɛ dɔ̀: N Yiɛ̀ diɛ mbɛnkú bɑ? 5 Kɛ̀ Kuyie ntɔ̃nnì n nɑ́kɛ́ kɛ dɔ̀: Bɛ̀ yɛ̀nní itemmɑ̀nkɛ ìnɑ̀ɑ̀ ndi, bɛ̀ bonní kɛtenkɛ̀ kɛmɔu yiɛ̀ mborɛ̀ ndɛ, kɛ bo kɛ itiní bɑ̀mbɑ̀.

6 Tɛnɑɑsɑ̃ntɛ̀ sisɛ̃ĩ́ sɔ̀ùsì dɛ̀ri tɛ̀ kɔ̀ri kubɑkù yoú bíɛ́kɛ̀ nkɛ, kɛ̀ sipíɛ́ tɛ̀ tũ̀ nkɛ̀ yɛyɔ̃̀rɛ̀ kpɛsii kétɛ́ kubɑkù cɑ̃̀nku bíɛ́kɛ̀. 7 Kɛ̀ siwũɔ̃sìi kétɛ́ kɛ́ncɑtiri kɛ dɔ́ mɛcɑ̃ɑ̃, nkɛ bo ce nkutenkù, kɛ̀ Kuyie ndɔ̀: Kɔtɛnɛ̀ kɛ́ce nkutenkù.

Kɛ̀ sìi cokɛ́ kɛ́kɔtɛ kɛ́ kù ce. 8 Kɛ̀ kù m bekɛ kɛ dɔ̀: A wúó nsìì mɛ nkérí kubɑkù yoú bíɛ́kɑ̀ɑ̀? Sì yóó cṹũnko n Yɑɑ́ mmu dɛ kó kutempɛ̃ mmiɛkɛ.

Kuyie nnɑ̀kɛ́mɛ̀ kù yóó dɛ́úkùnnɛmɛ̀ ikuɔ́ nìùtì Sosuwee

9 Kɛ̀ Kuyie nní mbɛ́innɛ̀ kɛ dɔ̀: 10 Yíe nhɑ́ kɔtɛ Sefɑnniyɑ birɛ Sosiɑsi cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ bɛ̀ɛ̀ ìtɛ́ Bɑbidɔnni kɛ konní bɛ̀ dɛ mbo, kɑ̀ɑ cɔutɛ́ Edidɑii nɛ̀ Tobiyɑ nɛ̀ Yedɑyɑ bɛ borɛ̀, bɛ̀ m pɑ̃ní yɛ̀ɛ̀ pɑ̃rɛ̀. 11 Kɑ̀ɑ yɛ̀ cɔutɛ́ ɑ túótɛ́ timɑ́tì pɛ́ítì nɛ̀ mɛsɔɔ nkɛ́dɔɔ̀ dikpɑ̀ɑ̀tìpìì, kɛ́ dì òó nYotisɑdɑki birɛ Sosuwee ikuɔ́ nìùtì diɛwè. 12 Kɑ̀ɑ dèè ɑ ò nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie Mpɑkɛdɑɑ míì tu:

Wèè yètìrì tu kuye * weè yɛ̀tìní,

weè yóó mɑɑ́ mí ndi Yiɛ̀ nKuyie n cĩ́ɛ̃̀tɛ̀.

13 Weè yóó tɛ̀ mɑɑ́ kɛ́ntú okpɑ̀ɑ̀tì diɛwè

kɛ́nkɑri okpɑ̀ɑ̀tìkɑ̀rì ĩ́nkɛ̀

kɛ bɑkɛ́ o nìtìbɛ̀ kɛ̀ ikuɔ́ nìùtì nkɑri o bɑkù yoú,

kɛ̀ kunɑɑtí diɛkù mbo bɛdɛ́ bɛ cuokɛ̀.

14 Kɛ̀ dikpɑ̀ɑ̀tìpìì dii, dì yó mbo n cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ miɛkɛ nkɛ, kɛ̀ di denniní Edidɑii nɛ̀ Tobiyɑ nɛ̀ Yedɑyɑ nɛ̀ Sefɑnniyɑ birɛ bɛ̀ n dɔ̀ɔ̀ dìì wɛ̀ì.

15 Dɛ mɔ̀nnì bɛ̀ɛ̀ bo mɛdɛ́timɛ̀ bɛ̀ bo kɔtɛní kɛ́mɑɑ́ Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kɛ̀ di bɑntɛ́ Kuyie Mpɑkɛdɑɑ weè n tɔ̃nnímɛ̀ di borɛ̀.

Kɛ̀ di yie ndi Yiɛ̀ nKuyie nkó mɛtɑmmɛ̀ dɛ̀ yóó dɔɔ̀mu nweti weti.

7

Bɛ̀ nɑ̀kɛ́mɛ̀ mɛnùboúmmɛ̀ kó tinɑ́ɑǹtì

1 Okpɑ̀ɑ̀tì Dɑriyuusi kpɑ̀tì benni nɑɑnnì, otɑ̃̀nkù wɛínwè bɛ̀ tu wè Kisideu * o kó diyiè nɑɑnnì kɛ̀ Kuyie mbɛ́innɛ̀ mí nSɑkɑrii. 2 Kɛ sɔ̃́ mBetɛɛdi kɔbɛ tɔ̃nní Sɑdesɛɛ nɛ̀ o nìtìbɛ̀, Dekɛmmu-Mɛdɛki nɛ̀ o kɔbɛ Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ bo kù bɑ́ntɛ̀, 3 kɛ́bekɛ́nɛ̀ Kuyie Mpɑkɛdɑɑ kuɔ́ nìùbɛ̀ nɛ̀ ku pɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑm̀bɛ̀ kɛ tú, di dò nkɛ́nsɔkɛ́ kɛ kuɔ̀mmu kɛ bou dinùù otɑ̃ɑ̃̀nummuwè yiè mmiɛkɛ di do ɔ̃mmɛ̀ nɛ̀ dimɔ̀nnɑ̀ɑ̀?

4 Dɛ mɔ̀nnì kɛ̀ Kuyie Mpɑkɛdɑɑ m bɛ́innɛ̀ kɛ dɔ̀: 5 Nɑ́kɛ́ kubotí kumɔu nɛ̀ ikuɔ́ nìùbɛ̀ kɛ dɔ̀:

Di bou yɛ̀ɛ̀ nɔ̀ otɑ̃ɑ̃̀nummuwè nɛ̀ otɑ̃ɑ̃̀yiénwè

dɛ̀ tùɔ̀kɛ yíe nyɛbie nsipísìyiekɛ̀,

di bou dɛ kó yɛnɔ̀ di n dɔ́ mɛ̀ɛ̀ kpɛ́í nkɑɑ̀?

6 Di ɔ̃ nyo ndìì mɔ̀nnì kɛ yɔ̃,

dɛ̀ ɔ̃ɔ̃ í ntú díì yo nkɛ̀ díì yɔ̃̀nɑ̀ɑ̀?

7 Di í yɛ̃́ Kuyie ndo nɑ̀kɛ́ tì nɛ̀ ku pɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑm̀bɛ̀ dimɔ̀nnì kɔbɛ nɔ̀ miɛkɛ, kɛ sɔ̃́ nSedisɑdɛmmu kɔbɛ nɛ̀ yɛhɛkɛ̀ yɛ̀ɛ̀ ò fitɛ́ bɛ̀ kpɑɑ́ kɑri bɑ́ dɛ̀mɑrɛ̀ í bɛ̀ kɔɔ́nnɛ̀. Kɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ kpɑɑ́ píɛ́kɛ́ Nɛkɛfu nɛ̀ diyiè tɑɑ̀ kɛ̀ɛ̀ bíɛ́kɛ̀ kó yɛhɛkɑ̀ɑ̀?

8-9 Mɛm̀mɛ kɛ̀ Kuyie Mpɑkɛdɑɑ m bɛ́innɛ̀ kɛ dɔ̀ m bɛ̀ dèntɛ kù do bɛ̀ nɑ̀kɛ́ tì nɛ̀ dimɔ̀nnì kɛ dɔ̀:

Mbekùnɛ̀ timɔ́mmɔnti,

ndɔ́nɛ̀ ditɔbɛ̀ kɛ́mmɔkɛnɛ̀ ditɔbɛ̀ mɛsémmɛ̀.

10 Di bɑ́ nfɛ̃́ũnko bɛkúpobɛ̀ nɛ̀ iciribí nɛ̀ bɛpɔ̀ɔ̀bɛ̀ nɛ̀

bɛsénnìbɛ̀ òmɔù bɑ́ nwɑntinɛ̀ otɔù mɛyɛi.

11 Bɛ̀ mɛ nyí nyie nkɛ bo kéntɛ́ kù tu mù, kɛ kù bùtínnɛ́ kɛ kpénkùnnɛ bɛ to. 12 Kɛ̀ bɛ yɛ̀mmɛ̀ɛ kpenkɛ kɛ nɑɑ́nnɛ̀ kupèrìkù, bɛ̀ í nyie nkɛ bo keè Kuyie Mpɑkɛdɑɑ bɛ̀ duɔ̀nní ìì tié nnɛ̀ tìì nɑ́ɑǹtì nɛ̀ ku Yɑɑ́ mmiɛkɛ, nɛ̀ ku pɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑm̀bɛ̀ dimɔ̀nnì kɔbɛ borɛ̀. Mɛm̀mɛ mí ndi Yiɛ̀ nKuyie Mpɑkɛdɑɑ kɛ̀ m miɛkɛɛ bɛ̀ pɛikɛ mɛdiɛ̀.

13 Kɛ̀ bɛ̀ nni nyu kɛ̀ n cĩ̀ɛ̃́kɛ́

n do bɛ̀ yu kɛ̀ bɛ̀ cĩ̀ɛ̃́kɛ́ mɛ̀ɛ̀ botí.

Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie Mpɑkɛdɑɑ míì mɛ nyɛ̃.

14 Míì bɛ̀ cíɛ nkɛ̀ bɛ̀ tɑ ibotí tɛì bɛ̀ í yɛ̃́ ì miɛkɛ,

kɛ̀ bɛ ɛì dɔúnko,

òmɔù tɛ̃́nkɛ í yiɛ̀ní dɛ bíɛ́kɛ̀,

òmɔù mɛ ntɛ̃́nkɛ í kɛ̀ kɔ̀rì,

kɛtenkɛ̀ kɛ̀ɛ̀ kó mɛkɑ̀rìmɛ̀ do nɑɑti,

kɛ̀ kɛ̀ nɑɑ́nko tɛdɔntɛ̀.

8

Kuyie nnɑ̀kɛ́mɛ̀ kù yóó dɔɔ̀ mɛ̀ɛ̀ sɑ̀ɑ̀ nkutenkù

1 Kɛ̀ Kuyie Mpɑkɛdɑɑ m bɛ́innɛ̀ kɛ dɔ̀:

2 Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie Mpɑkɛdɑɑ míì tu

n dɔ́mu Sedisɑdɛmmu kɔbɛ kɛ̀ dɛ̀ n yóù mɛdiɛ̀,

nɛ̀ dɛ kpɛ́í, kɛ̀ m miɛkɛ cɔ́ú mbɛ dootitɔbɛ̀.

3 Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie mmíì tu n wɛ̃toomu Siyɔ̃ɔ̃,

kɛ bo mbo Sedisɑdɛmmu,

kɛ̀ bɛ̀ nhò yu kɛ tú:

Bɛ̀ɛ̀ dɔ̀ɔ̀ri Kuyie ndɔ́mɛ̀ bɛ ɛì,

kɛ́nyu Siyɔ̃ɔ̃ kɛ tú mí nKuyie Mpɑkɛdɑɑ n tɑ̃sɑ̀ɑ̀rì.

4 Tidɑkótì nɛ̀ tipokótì bɛ̀ɛ̀ dúkutɛ ipɑ̀ɑ̀ti bɛ̀ kòtɛ́ mɛ̀ɛ̀ kpɛ́í,

kɛ̀ bɛ̀ɛ wɛ̃tɛ kɛ́buotɛ́ Sedisɑdɛmmu miɛkɛ.

5 Idɑpùmbí nɛ̀ Isɑpùmbí kɛ̀ bɛ̀ nkpɛiti dihɛì miɛkɛ yɛcɛ̃kɑrɛ̀ yɛmɔu.

6 Isidɑyɛɛribɛ bɛ̀ɛ̀ kpɑɑ́ di mmɔ̀nnì bɛ̀ í wúó nkɛ dò ndɛ̀ bo nɑ kɛ́dɔɔ̀,

di yɛ̀mmɛ̀ nɛ́ dò ndɛ̀ múnkɛ n yóùnɛ̀mu mí ndi Yiɛ̀ nKuyie Mpɑkɛdɑɑ?

7 N yóó dɛɛtɛ́mu n nìtìbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ cìɛ́tɛ́ kɛ bo diyiè yìɛ̀ní kɛ̀ɛ̀ bíɛ́kɛ̀ nɛ̀ dì tɑɑ̀ kɛ̀,

mí ndi Yiɛ̀ nKuyie Mpɑkɛdɑɑ míì bɛ́i.

8 N yóó bɛ̀ tɛ̃̀ńnɛ́nímu kɛ̀ bɛ̀ mbo Sedisɑdɛmmu kɛ́ntú n kɔbɛ,

mí nKuyie kɛ̀ nní mbɛ̀ te,

kɛ́ mbɛ̀ bɑkɛ́, kɛ bɑ́ɑ́ bɛ̀ yóu,

m bo mbɛ̀ dɔ̀ɔ̀ri dɛ̀ɛ̀ sìɛ́.

9 Ntɛ mí ndi Yiɛ̀ nKuyie Mpɑkɛdɑɑ n tú mù:

Yɑ́úkùnnɛnɛ̀ di kɔ̃̀ntì

díndi bɛ̀ɛ̀ kèè m pɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑm̀bɛ̀ bɛ́i ntìì nɑ́ɑǹtì n cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ pũũku dìì mɔ̀nnì.

10 Dɛ mɔ̀nnì bɛ̀ do í yietì bɛtɔ̃mbɛ̀

iwũɔ̃ mɛ nyí mmɔkɛ mucɔ̃́ntimu mɑmù.

Bɛcièmbɛ̀ mɛ ndo í mɔkɛ mɛom̀pùmɛ̀ nɛ̀ bɛ kpɑntídɛ̀ntɔbɛ̀ kpɛ́í.

Míì do yóu bɑ́ wè kòò nwɑntinɛ̀ otɔù mɛyɛi.

11 Di mmɔ̀nnì n tɛ̃́nkɛ í yóó dɔɔ̀ n kɔbɛ bɛ̀ɛ̀ kpɑɑ́ n do dɔ̀ɔ̀mɛ̀ dokɛ́ kɔbɛ.

Mí nKuyie Mpɑkɛdɑɑ míì bɛ́i!

12 Dɛ mɔ̀nnì bɛ̀ bo nkɑri kɛ̀ dɛ̀ boo,

dɛtie mbɛ̀ tu dɛ̀ fínyĩ̀ kɛ̀ dɛ̀ mpɛí,

kɛ̀ bɛ̀ kùútí kɛtenkɛ̀ tidiitìi pɛitɛ́,

kɛ̀ kɛĩ́nkɛ̀ nduɔ̀nní fɛtɑɑfɛ̀,

n nìtìbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ bo nkpɑɑ́ bɛɛ̀ yóó dɛ̀ tiekɛ.

13 Díndi Sudɑɑ kɔbɛ nɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ n do di dɔ̀ɔ̀ mɛ̀ɛ̀ botí mɛyɛi nkɛ ibotí tɛìi yɑ̀

mɛɛ̀ botí nku n yóó di dɔɔ̀mɛ̀ mɛsɑ̀ɑ̀ nkɛ̀ ìi yɑ̀.

Di bɑ́ nyĩɛ̃̀kù, yɑ́úkùnnɛ di kɔ̃̀ntì.

14 Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie Mpɑkɛdɑɑ míì tu:

Di yɛmbɛ̀ do n cɑ̀ɑ̀rɛ̀mu kɛ íi m miɛkɛ

kɛ̀ n tɑ̃ɑ̃tɛ́ kɛ dɔ̀ n yí yóó yóu m bo bɛ̀ dɔ̀ɔ̀mɛ̀ mɛyɛi.

15 Di mmɔ̀nnì n nɛ́ pètìnkɛ tɑ̃ɑ̃tɛ́ kɛ yóó di dɔɔ̀ mɛsɑ̀ɑ̀ mmɛ

díndi Sedisɑdɛmmu kɔbɛ, nɛ̀ Sudɑɑ tenkɛ̀ kɛmɔu kɔbɛ,

di tũ mbɑ́ nyĩɛ̃̀kù.

16 Ntɛnɛ̀ di yó ntũ ntì,

bɑ́ wè, wè nnɑ́ɑ́ nhotɔù timɔ́mmɔnti kɛ̀ di mbekù timɔ́mmɔnti

dɛ̀ bo yiémmɛ̀ kɛ̀ kunɑɑtí mbo di cuokɛ̀.

17 Di bo dɔɔ̀mɛ̀ ditɔbɛ̀ mɛyɛi ndɛ kó iyɛǹtotí bɑ́ɑ́ tɑnní di yɛ̀mmɛ̀ miɛkɛ

di níí bɑ́ mpɑrìku kɛ nɛ́ soú,

mí nKuyie n yí dɛ̀ dɔ́.

Mɛnùboúmmɛ̀ kó yɛwe yóó nɑɑ́mmɛ̀ yɛwe yɛbɑɑ nkpɛyɛ

18 Kɛ̀ Kuyie nní mbɛ́innɛ̀ kɛ dɔ̀: 19 Mí nKuyie Mpɑkɛdɑɑ míì tu: Sudɑɑ kɔbɛ bou mɛ̀ɛ̀ nùboúmmɛ̀ otɑ̃ɑ̃̀nɑɑnwè nɛ̀ onummuwè nɛ̀ okuɔ́nwè, nɛ̀ opíínwè dɛ kó yɛwe bo nɑɑ́ ndiwɛ̀ì kpɛyɛ, kuyɛǹnɑɑtí kpɛyɛ, yɛbɑɑ nkpɛyɛ, kɛ̀ di nyɑ̃nku. Nɛ́ ndɔ́nɛ̀ timɔ́mmɔnti kɛ̀ kunɑɑtí mbo di cuokɛ̀. 20 Mí nKuyie Mpɑkɛdɑɑ míì bɛ́i:

Ibotí nɛ̀ yɛhɛkɛ̀ dɛ̀ itinímu pɛ́u kɛ kɔriní Sedisɑdɛmmu.

21 Dihɛì diì nkɔbɛ níí bo sɔ̃́nkɛ́ ditɛrì kɔbɛ kɛ́ bɛ̀ nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀:

Ti kɔtɛnɛ̀ kɛ́bɑ́ntɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie Mpɑkɛdɑɑ,

kɛ̀ bɛ̀ɛ bɛ̀ tɛ̃̀ńnɛ́ kɛ dɔ̀: Ti kɔrimu.

22 Yɛbotɛ̀ pɛ́u nɛ̀ ibotí ìì kpeńnì bɛ̀ bo kɔtɛní Sedisɑdɛmmu kɛ́wɑmmú ti Yiɛ̀ nKuyie Mpɑkɛdɑɑ,

kɛ́ kù bɑ̀ńtɛ̀.

23 Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie Mpɑkɛdɑɑ míì bɛ́i!

Dɛ yiè bɛnìtìbɛ̀ bo yɛ̀nní tɛpíítɛ̀ bɛ̀ɛ̀ cɑ̃̀ɑ̃́ nyibotí

kɛ́ncɑ́ɑ́tí Sifu òmɑ́ɑ̀ yɑɑ̀bòrì kɛ tú:

Ti dɔ́ kɛ dɑ nɛinɛ̀mu,

ti kèèmu Kuyie ndɑ bonɛ̀mɛ̀.

9

Kuyie nkpɑ̀nnɛ̀mɛ̀ yɛhɛkɛ̀ yɛ̀ɛ̀ tɔ̀kɛ́nɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ

1 Kɛ̀ Kuyie nní mbɛ́innɛ̀ kɛ dɔ̀:

Dɛ̀ í tú Isidɑyɛɛribɛ mɑ́ɑ̀ ndi n kpɑnnɛ̀mɛ̀,

Adɑrɑki tenkɛ̀ kɔbɛ nɛ̀ Dɑmɑɑsi ɛì kɔbɛ m bɛ̀ kpɑnnɛ̀mu múnkɛ.

Kɛ yɛ̃́ mí nKuyie n wúómmɛ̀mu bɛnìtìbɛ̀ bɛmɔu n wúó mmɛ̀ɛ̀ botí,

Isidɑyɛɛribɛ bɛmɔu.

2 N kpɑǹnɛ̀mu múnkɛ Amɑti ɛì dìì tu kutemmɑ̀nku,

kɛ kpɑnnɛ̀ Tiiri nɛ̀ Sitɔ̃ɔ̃ kpɛyɛ yɛ̀ɛ̀ ciì ndɛu.

3 Tiiri ɛì kɔbɛ mɑɑ́ tɛcɛ̃kpetɛ̀ ntɛ

kɛ píɛ ntimɑ́tì pɛ́ítì mutɑ̃́ɑ̃́ ndòmmɛ̀ kɛtenkɛ̀.

Kɛ píɛ mmɛsɔɔ mubirímú dòmmɛ̀ icɛ.

4 Kuyie mmuwɛ̃rímú yiɛ̀ nyóó pɔntɛmu dihɛì,

kɛ́dɛ́ítɛ́ iduotí kɛ́tɑnnɛ́ dɑ̀mɛ́ɛ̀rì miɛkɛ,

kɛ́ dì cɔ́u mmuhɑ̃ɑ̃́.

5 Kɛ̀ Asikɑnɔɔ kɔbɛɛ dɛ̀ yɑ̀ kɛ̀ kufɔ̃wɑɑ́ mbɛ̀ ɑutɛ́,

kɛ̀ Kɑsɑɑ ɛì kɔbɛ nkpeutí,

dɛ̀ bo di Ekunɔɔ ɛì kɔbɛ okpɑ̀ɑ̀tì tɛ̃́nkɛ í yó mbo Kɑsɑɑ ɛì miɛkɛ.

Onìtì tɛ̃́nkɛ bɑ́ nkɛ́rímu Asikɑnɔɔ ɛì,

6 Bɛ̀ɛ̀ kɔkɛ́ ibotí bɛɛ̀ yó mbo Asidɔti ɛì,

m bo dɛitɛ Fidisitɛ̃ɛ̃bɛ fentɛ̀,

7 M bo dɛitɛ iwũɔ̃ bɛ̀ í fìé ì kɛ̀ mɛyĩ̀ĩ̀ nyɛ̀ i kó imɑɑ mbɛ nɔ̀ miɛkɛ,

nɛ̀ bɛ̀ fìé ì yɛbɔkɛ̀.

Bɛ̀ɛ̀ bo nkpɑɑ́ dɛ yiè bɛ̀ bo nɑɑ́ n kɔbɛ,

kɛ́ndònnɛ̀ Sudɑɑ kó kunɑɑ̀mùnkù kɔbɛ dòmmɛ̀,

kɛ̀ Ekunɔɔ kɔbɛɛ tɑ n kɔbɛ miɛkɛ Sebusiibɛ do dɔ̀ɔ̀mmɛ̀.

8 Míì mɔ́mmuɔ nyóó cómmú kɛ́bɑɑ nh ɛì, n dootitɔbɛ̀ kpɛ́í,

òmɔù tɛ̃́nkɛ bɑ́ɑ́ dì tɑ kɛ́fɛ̃́ũ n nìtìbɛ̀,

n yɑ̀mu m mɔ́mmuɔ nnɛ̀ n nɔ̀nfɛ̀.

Okpɑ̀ɑ̀tì wèè yóó tɔní diwɛ̀ì o kó tinɑ́ɑǹtì

9 Díndi Sedisɑdɛmmu kɔbɛ nyɑ̃nkunɛ̀ diwɛ̀ì!

Díndi Siyɔ̃ɔ̃ kɔbɛ iinɛ̀!

Ntɛnɛ̀ di kóo kpɑ̀ɑ̀tì kɛ kéríní di borɛ̀.

Ò dɔ̀ɔ̀ri dɛ̀ɛ̀ sìɛ́ dɛ̀ndɛ kɛ nɔ ndɛmɔu,

kɛ yɔɔ̀ nkɛ dekɛ disɑ̃mmɑrínsɛrì kó dibii.

10 Sikpɑ̀rìnɑɑsɛ̃ĩ́ í yó nkpɑɑ́ bo Efɑdɑimmu tenkɛ̀ miɛkɛ,

sikpɑ̀rìsɛ̃ĩ́ mɛ nyí yó nkpɑɑ́ Sedisɑdɛmmu ɛì.

Ò yóó kékɛ́mu dɛ tɑ̃nnɛ̀,

kɛ́ɑ̃nnɛ́ kunɑɑtí ibotí nɛ̀ itɛì dɛ cuokɛ̀.

O kpɑ̀ɑ̀tìyuu bo túótɛ́ dɑ̀mɛ́ɛ̀rì yie nkɛ́ntɔ kɛ́tuɔkɛnɛ̀ otɔù, kɛ́ditɛ́ kukó ndiɛkù Efɑdɑti nɛ̀ kutemmɑ̀nkoo.

Kuyie nyóó wɛ̃tɛ kɛ́cónnɛ́mɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ bɛ fɔ̃̀tìrì

11 Kɛ̀ Kuyie mbɛ́i nkɛ dɔ̀:

Nɛ̀ ti kó mɛtɑummɛ̀ n di dɔ̀ɔ̀nɛ̀ mɛ̀ di n feu ìì wũɔ̃ kó mɛyĩ̀ĩ̀ mmiɛkɛ,

mɛɛ̀ te kɛ̀ n yóó di dennɛ di kpetí dìì fɔ̃̀tìrì miɛkɛ.

12 Mí nKuyie mmíì tì ndi nɑ́ɑ́ nyíe, díndi tidɑɑtì tìì m bùɔ́!

Konnɛ̀nní di kó dihɛì iduotí fitɛ́ dì,

n yóó di dɔɔ̀mu mɛsɑ̀ɑ̀ nkɛ̀ dɛ̀ɛ pɛ̃ɛ̃tɛ́ kucɛ mɛ̀dɛ́mɛ̀ di di mɛ̀ɛ̀ sémmɛ̀.

13 Siyɔ̃ɔ̃ ɛì, n yóó duɔ́ nkɑ̀ɑ nìtìbɛ̀ bɛɛ̀ do Yɑfɑnni kɔbɛ mudoò,

Sudɑɑ kɔbɛ bɛɛ̀ yó ntú n tɑ̃mmù,

kɛ̀ Efɑdɑimmu kɔbɛ tú m pie,

díndi Siyɔ̃ɔ̃ kɔbɛ kɛ̀ dí ntú n kpɑ̀rìsiè.

14 Mí nKuyie n yó mbo n kɔbɛ yɔ ĩ́nkɛ̀ nkɛ kɛ̀ m pie ntú níɛ́ɛ́ fɛtɑɑfɛ̀ ɔ̃ɔ̃ míítɛ́mɛ̀,

mí ndi Yiɛ̀ nKuyie m bo kɔnnɛ́ dìì mɔ̀nnì ditɑ̃tɛheù kɛ́kétóo

nɛ̀ kubɑkù yoú bíɛ́kɛ̀ kó kuyɑɑkperíkù.

15 Mí nKuyie Mpɑkɛdɑɑ n yó nkɑ̃nkɛ́mu n nìtìbɛ̀,

kɛ bɔmmɔ̀ɔ yɛtɑ̃́rɛ̀,

kɛ̀ yɛ̀ buɔti bɛ dootitɔbɛ̀, kɛ́ bɛ̀ nɑ̀ntɛ pɑ́íí bɛ̀ ɔ̃ɔ̃ nɑntɛmɛ̀ fínyĩ̀ bɛ,

kɛ̀ bɛ̀ mmɛ́ú mɛyĩ̀ĩ̀ mmiɛkɛ, bɛ̀ ɔ̃ɔ̃ féútɛ́ fɛɔ̃̀fɛ̀ kɛ̀ ikuɔ́ nìùtìi

kunnɛ mɛ̀ɛ̀ botí dinɑɑbuu mɛyĩ̀ĩ̀ mmiɛkɛ,

kɛ́ mɛ̀ wùɔ diwũɔ̃tɔ̀nnì bɑ̀kɛ̀.

16 Mí mbɛ Yiɛ̀ nKuyie m bo bɛ̀ dɛɛtɛ́ dɛ yiè.

N nìtìbɛ̀ mbɛ, n kó ipe.

Bɛ̀ bo ndò nyɛtɑ̃́rɛ̀ yɛ̀ɛ̀ donku dɛu kɛ mmiɛti bɛ ɛì miɛkɛ.

17 Dɛ yiè bɛ wenninku í yó mmɔkɛ kumɑ̀nku.

Bɛ wɛ̀ì mɛ nyí yó mmɔkɛ dì mɑ̀mɛ̀.

Tidiitì nɛ̀ mɛnɑbɛ́mmɛ̀ dɛ̀ bo nte bɛdɑpɑ̀mbɛ̀ nɛ̀ bɛsɑpɑ̀mbɛ̀

kɛ̀ bɛ̀ nkpeńnì.

10

Kuyie nkuù duɔ̀ nfɛtɑɑfɛ̀

1 Mɔɔnɛ̀ Kuyie nkɛ̀ kù dí duɔnní fɛtɑdentifɛ̀.

Kuù ɔ̃ nte kɛ̀ fɛtɑɑfɛ̀ɛ kperi kɛ́ni mɛdiɛ̀.

Bɑ́ wè kòo pɑkuu yɛ̀ tidiitì.

2 Sibɔɔtenkɑɑnìi di soúmmu,

kɛ̀ bɛpɑ̃ɑ̃bɛ̀ di nɑ́ɑ́ nsiyɑ́ɑ̀bìsí,

di yɑu tìì dɔuǹtì tu dɛtetìrɛ̀ ndɛ

kɛ nɑ́ríkùnko di yɛ̀mmɛ̀ fɑ̀ɑ̀rɛ̀

dɛɛ̀ te kɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ cìɛ́tɛ́ nɛ̀ mɛyɛǹcɑɑ̀rìmɛ̀

tipìètì tìì kpɑ ti cɛ̃nti ti kɔ̃mɛ.

Kuyie nnɑ̀kɛ́mɛ̀ kù yóó wɛ̃tɛ kɛ́dɛɛtɛ́mɛ̀ ku nìtìbɛ̀

3 Kɛ̀ Kuyie mbɛ́i nkɛ dɔ̀:

Mí nKuyie m miɛkɛ kɛɛ̀ pɛikɛ bɛpecɛ̃nyɛibɛ,

n yìtɛ́ kɛ còḿmúmu bɛ kpɛ́í.

Mí nKuyie Mpɑkɛdɑɑ m bo dɑɑtɛní dìì yiè n kó ipe Sudɑɑ kɔbɛ kpɛ́í,

bɛ̀ bo nɑɑ́ nsikpɑ̀rìsɛ̃ĩ́ kperí kɛ̀ m bɛ̀ kɔ̀tɛnɛ̀ mudoò.

4 Bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ yɛ̀tìní Sudɑɑ kó kufuku miɛkɛ nkɛ,

kɛ bo nkpeńnì kɛ dònnɛ̀ ditɑ̃́rì bɛ̀ ɔ̃ɔ̃ pṹṹtɛ́nɛ̀ dì,

kɛ dò nfɛbɑɑfɛ kɛ dò nhokpɑ̀rìnuɔnti kó mutɑ̃mmù.

5 Bɛ̀ bo ntú bɛkpɑ̀rìnuɔmbɛ

kɛ nɑù bɛ dootitɔbɛ̀ kucɛ kó titɑ̃́tì kɔ̃mɛ.

Bɛ̀ bo mbɛ̀ nɑ̀ù kɛ yɛ̃́ mí nKuyie n yó mbɛ̀ bonɛ̀mɛ̀.

Dɛ yiè dɛ̀ bo di bɛ dootitɔbɛ̀ kó bɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀nsɑ̃ndèèbɛ̀.

6 M bo kpénkùnnɛ Sudɑɑ kɔbɛ,

m bo dɛɛtɛ́ Sosɛfu yɑɑ̀bí kɛ́ ì còńnɛ́ i fɔ̃̀tìrì,

mɛsémmɛ̀ mɛɛ̀ bɛ̀ nni mbonɛ̀.

Dɛ̀ tɛ̃́nkɛ bɑ́ ndò mbɛɛ̀ do n dootóo dimɔ̀nnì mɑrì.

Mí mbɛ Yiɛ̀ nKuyie mmíì bɛ̀ te,

kɛ yóó keè bɛ bɑ́ɑmmìi.

7 Efɑdɑimmu kɔbɛ bo ntú bɛkpɑ̀rìnuɔmbɛ,

bɛ yɛ̀mmɛ̀ bo nnɑɑti kɛ dò mbɛ̀ yɑ̃̀ mɛnɑɑ̀.

Bɛ bí bo mbɛ̀ wùó nkɛ̀ diwɛ̀ì ì bo.

Bɛ yɛ̀mmɛ̀ bo nni nnɑɑtinɛ̀ mí mbɛ Yiɛ̀ nKuyie.

8 Kɛ̀ n níí bɛ̀ yúnɛ̀ fɛfontìfɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ɛ tíí,

nkɛ yɛ̃́ míì bɛ̀ dɛɛtɛ́mɛ̀,

kɛ̀ bɛ̀ sũ̀ṹ nkɛ mɑɑ̀tɛnɛ̀ bɛ̀ do mɑmɛ̀ nɛ̀ dimɔ̀nnì.

9 Míì bɛ̀ yɑɑ́ ibotí tɛì miɛkɛ

bɛ̀ ɔ̃ɔ̃ yɑɑ́ mɛ̀ɛ̀ botí mɛdibii,

bɛ̀ mɛ nyó nkɛ̀ bo kɛ́dentɛnímu n kpɛ́í

kɛ́tié mbɛ bí kɛ̀ bɛ̀ɛ wɛ̃tɛní.

10 N yóó bɛ̀ dɛ̀itɛnímu Esibiti nɛ̀ Asidii,

kɛ́ bɛ̀ tìí nKɑdɑɑdi tenkɛ̀ miɛkɛ nɛ̀ Dimɑɑ, kɛ̀ bɛ̀ɛ duú.

11 Kɛ séntɛ́ Esibiti kó kukó,

mí nKuyie míì yóó cónnɛ́ dɑ̀mɛ́ɛ̀rì kó yɛnɛ́fĩ̀nfĩ̀rɛ̀ kɛ̀ kukó nNiidi kṹṹ.

Asidii kɔbɛ fentɛ̀ bo deè.

Kɛ̀ fɛkpɑ̀ɑ̀tìpɑ̀tìfɛ̀ɛ dɛ́tɛ́nɛ̀ Esibiti kɔbɛ.

12 Kɛ̀ n kpénkùnnɛ n nìtìbɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ nkérí nɛ̀ n yètìrì,

mí nKuyie míì bɛ́i.

11

Kuyie nnɑ̀kɛ́mɛ̀ yɛhɛkɛ̀ yɛ̀ɛ̀ kpeńnì yɛ̀ dotimɛ̀

1 Kɛ̀ Kuyie mbɛ́i nkɛ dɔ̀:

Fɔ̃́ nDimɑɑ tùúkú, kpetɛ́ ɑ bòrɛ̀,

kɛ̀ muhɑ̃ɑ̃́ ntɑ kɛ́cɔ́útɛ́ ɑ tediɛrɛ̀ sɛ́tìrì.

2 Díndi dɛtie nsipɛ̀rɛ́sì, kɔmmúnɛ̀!

Sɛ́tìrìbɛ̀ duómu,

dɛ kó dɛtesɑ̀ɑ̀rɛ̀ tɛ̃́nkɛ í kpɑɑ́,

díndi Bɑsɑ̃ɑ̃ tie mbɛ̀ tu dɛ̀ sɛ́nnì, kɔmmúnɛ̀!

Kutúúkù bɛ̀ do í dɑɑti kɛ tɑɑ̀ kù domu, kù í kpɑɑ́.

3 Ti yo bɛpecɛ̃mbɛ dɑbùò,

bɛ pe í kpɑɑ́ mɛ̀ɛ̀ kpɛ́í nkɛ.

Kɛ̀ yɛcìrícìrìbɛ kuɔ Suditɛ̃ɛ̃ tùúkù yɛ̀ do tɑ̃́ kù í kpɑɑ́ mmɛ̀ɛ̀ kpɛ́í.

Bɛpecɛ̃mbɛ bɛ̀dɛ́bɛ̀ kó tinɑ́ɑǹtì

4 Kɛ̀ Kuyie nní mbɛ́innɛ̀ kɛ dɔ̀: Cɛ̃mmú m pe ìì bo mukɔ̀ù kpɛ́í. 5 Bɛ̀ do nyì kɛ n kɔù bɑ́ òmɔù í bɛ̀ bɔnnɛ̀, kɛ̀ bɛ̀ɛ̀ fiiti kɛ̀ bɛ̀ tu: Kuyie nnɛ̀ mutɔ̃mmú, ti bo kpɑrìkɛ̀. Kɛ̀ i cɛ̃mbɛ nɛ́ búútóo bɑ́ mɛsémmɛ̀ í bɛ̀ bo. 6 M múnkɛ tɛ̃́nkɛ í yóó dɛɛtɛ́ di nhɛì kɔbɛ, mí nKuyie mmíì bɛ́i, n yóó yóumu bɑ́ wè kòò do o kou nɔu miɛkɛ, nɛ̀ o kóo kpɑ̀ɑ̀tì nɔu miɛkɛ, kɛ̀ bɛ̀ɛ bɛ̀ fɛ̃́ũ, m mɛ mbɑ́ɑ́ bɛ̀ dɛɛtɛ́.

7 Mɛm̀mɛ kɛ̀ n kɔtɛ kɛ bo cɛ̃mmu ipe bɛ̀ do nyì kɛ kɔù, kɛ́wɑɑ́ nyɛdɔ̀ yɛ̀dɛ́yɛ̀, kɛ yú dìmɑrì kɛ dɔ̀: Mɛsɑ̀ɑ̀, nkɛ yú ditɛrì kɛ dɔ̀: Mɛwɛ̃nnímɛ̀, kɛ́kɔtɛ kɛ́cɛ̃mmú ipe. 8 Otɑ̃̀nkù omɑ́ɑ̀ miɛkɛ kɛ̀ n cíɛ mbɛpecɛ̃mbɛ bɛ̀tɑ̃ɑ̃ti bɛ̀ɛ̀ do ì cɛ̃mmù. Kɛ̀ mɛminnímɛ̀ɛ ì nní ndòńtɛ́nɛ̀ kɛ̀ ì múnkɛ m pɛ̃̀. 9 Mɛm̀mɛ n yì nɑ̀kɛ́mɛ̀ kɛ dɔ̀: N tɛ̃́nkɛ í yóó ndi cɛ̃mmú kɛ̀ fɛ̀ɛ̀ bo kú, fɛ̀ɛ kú! Kɛ̀ fɛ̀ɛ̀ bo feti fɛ̀ɛ feti, ìì kpɑɑ́ kɛ̀ ì bo ncɑ́ɑ́ nyitɔbɛ̀, ì ncɑ́ɑ́.

10 Mɛm̀mɛ n tùótɛ́mɛ̀ didùɔ̀ n do yu dì kɛ dɔ̀: Mɛsɑ̀ɑ̀ nkɛ dì kèétɛ́, kɛ̀ dɛ̀ bo yie nkɛ̀ mɛtɑummɛ̀ n do dɔ̀ɔ̀nɛ̀mɛ̀ ibotí kɛ̀ mɛ̀ɛ tɔ̃tɛ. 11 N kèétɛ́ dìì mɔ̀nnì dɛ kó didùɔ̀ ipe kó bɛdombɛ bɛ̀ɛ̀ n wùó nkɛ̀ bɛ̀ɛ bɑntɛ́ Kuyie nkuù bɛ̀ nɑɑ́nnɛ̀mɛ̀ dɛ kó mɛdɔɔ̀rìmɛ̀ miɛkɛ. 12 Kɛ̀ m bɛ̀ nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Kɛ̀ di pɛ́nsìrì n yietínɛ̀ kɛ̀ di mɛ nyí pɛ́nsìrì di yóu. Mɛm̀mɛ kɛ̀ bɛ̀ɛ kɑɑ nyidíítí mɛdítíbii nsipísìtɑ̃ɑ̃ti kɛ́ n duɔ́. 13 Kɛ̀ Kuyie nní nnɑ́kɛ́ kɛ dɔ̀: Túótɛ́ dɛ kó idìítí bɛ̀ yɛ̃ mbɛ̀ nu nni ntɑ̀ɑ nkùù donku kɛ́ɑ̃nnɛ́ n cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kó ditɔu miɛkɛ.

Kɛ̀ n túótɛ́ dɛ kó mɛdítíbii nsipísìtɑ̃ɑ̃ti kɛ́ɑ̃nnɛ́ Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kó ditɔu miɛkɛ. 14 Dɛ kó difɔ̃nkúò kɛ́túótɛ́ didùɔ̀ tɛrì dìì yètìrì tu: Mɛwɛ̃nnímɛ̀ kɛ kéétɛ́. Dɛ̀ɛ̀ bɛnkú kɛ dò nSudɑɑ kɔbɛ nɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ bɛ kó mɛwɛ̃nnímɛ̀ tɔ̃̀tɛ. 15 Kɛ̀ Kuyie nyíɛ́ kɛ́bɛ́i nkɛ dɔ̀: Dɔɔ̀ ɑmɑ́ɑ̀ kɛ́ndò nhopecɛ̃nti wèè yɛ̀mmɛ̀ í nɑɑti, 16 kɛ yɛ̃́ mí nKuyie n yóó duɔ́nkomɛ̀ opecɛ̃nti tɔù nwe dɛ kó dihɛì miɛkɛ, wenwe bɑ́ kòò mɔ̀ńtɛ́ ipe o pecɛ̃nku miɛkɛ ò í yó ndɑkɛ dɛ kpɛti, kɛ̀ fɛ̀mɑfɛ̀ feti ò í yóó fɛ̀ wɑmmú, kɛ̀ fɛ̀mɑfɛ̀ kɔ̀utɛ ò bɑ́ɑ́ fɛ̀ tɑ̀ɑ, ò mɛ nyí yó mpiú ìì kɔ̃̀ntì nɑɑti, ò yó nkɔùmu ìì ɑ̃ mɛkùɔ̀ nkɛ cɑ́ɑ́ nkɛ dɛì isɔnyi kpɛ̀ɛ̀tɛ̀.

17 Di bo yɑ̀ díndi bɛ̀ɛ̀ tu dimɑ́ɑ̀ bɛpecɛ̃mbɛ,

díndi bɛ̀ɛ̀ dootóo m pe

bɛ̀ bo cɔ di bɑɑ̀ nyɛse,

kɛ́kṹṹkɛ́ di nuɔ nyouyi yɛse,

kɛ̀ di bɑɑ̀ nfɑ̃ũ nkɛ̀ di nuɔ nyouyii yɛ̃ĩ.

12

Ibotí yóó wɛ̃nnɛ́mɛ̀ kɛ́do Sedisɑdɛmmu

1 Ntɛ Kuyie nnɑ̀kɛ́ tì Isidɑyɛɛribɛ,

Kuyie nkùù pitɛ́ tiwɛtì

kɛ fìí nkɛtenkɛ̀ kó yɛsɑ̃ǹkɛ̀,

kɛ ɑ̃nnɛ́ onìtì di wɛ̃nnì,

kuù bɛ́i nkɛ tú:

2 Mí nKuyie m bo dɔɔ̀ Sedisɑdɛmmu fɛbòòfɛ̀ kóò píɛ m miɛkɛ kó mɛnɑɑ̀, nyɛbotɛ̀ yɛ̀ɛ̀ ò fitɛ́, kɛ̀ yɛ̀ɛ yɑ̃̀ kɛ́muɔ́ nkɛ̀ yɛ ììkɛ̀ɛ fitɛ́. Dɛɛ̀ múnkɛ yóó tuɔkɛní Sudɑɑ kɔbɛ bɛ dootitɔbɛ̀ bo bɛ̀ do dìì mɔ̀nnì kɛ́pi Sedisɑdɛmmu. 3 Dɛ yiè m bo dɔú nSedisɑdɛmmu yɛbotɛ̀ ììkɛ̀ kòo ndo nkutɑ̃́ɑ̃́rí bɛ̀ɛ̀ bo ndɔ́ kóò còtɛ bɛ̀ bo kɔutɛ bɛmɑ́ɑ̀, yɛbotɛ̀ yɛmɔu bo wɛ̃nnɛ́ kóò do. 4 Dɛ yiè m bo duɔ́ nkɛ̀ sisɛ̃ĩ́ĩ́ wɑ́ɑ́tɛ́, kɛ̀ kufɔ̃wɑɑ́ nhɑutɛ́ si dèèbɛ̀, m bo yɛ̃ĩkùnnɛ ibotí tɛì kó sisɛ̃ĩ́, n nɔ̀nfɛ̀ mɛ mbɑ́ɑ́ ṹṹ nSudɑɑ kɔbɛ ĩ́nkɛ̀. 5 Dɛ mɔ̀nnì Sudɑɑ botí kó bɛkótíbɛ̀ bo nnɑ́ɑ́ mbɛ yɛ̀mmɛ̀ miɛkɛ kɛ tú: Sedisɑdɛmmu kɔbɛ kó muwɛ̃rímú bonní bɛ Yiɛ̀ nKuyie Mpɑkɛdɑɑ borɛ̀ ndɛ. 6 Dɛ mɔ̀nnì m bo duɔ́ nkɛ̀ Sudɑɑ kpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ kuɔ yɛhɛkɛ̀ yɛ̀ɛ̀ bɛ̀ fitɛ́ kubɑkù cɑ̃̀nku nɛ̀ kuyoú yɛ kɔbɛ, muhɑ̃ɑ̃́ nhɔ̃ɔ̃ cɔ́útɛ́ mɛ̀ɛ̀ botí timútì nɛ̀ idɛí. Kɛ̀ Sedisɑdɛmmu nkpɑɑ́ bo o kɑrì kɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ ò ɑ̃.

7 Mí nKuyie n yóó ketɛ́ kɛ́dɛɛtɛ́ Sudɑɑ kó yɛfɛ kɔbɛ mbɛ, kɛ̀ dɛ̀ɛ yie nkɛ̀ Dɑfiti kɔbɛ nɛ̀ bɛ̀ɛ̀ bo Sedisɑdɛmmu kɛ̀ bɛ yɛ̀mmɛ̀ bɑ́ ndò mbɛ̀ bɛ̀ pɛ̃ɛ̃tɛ́. 8 Dɛ yiè mí nKuyie n yó nkɑ̃nkɛ́mu Sedisɑdɛmmu kɔbɛ, dɛ yiè wèè tu ocĩ̀rì bɛ miɛkɛ weè yó ndònnɛ̀ Dɑfiti do dòmmɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ nwúó nho yɑɑ̀bí kɛ̀ dɛ̀ dò nKuyie, nkɛ dò nKuyie ntɔ̃nnì.

Bɛ̀ yóó kɔmmúmɛ̀ bɛ̀ kũ̀ṹ wè kɛ o dùùtɛ o kpɛ́í

9 Dɛ yiè m bo ítɛ́ kɛ́cómmú kɛ́kuɔ ibotí ìì bo kɔtɛní kɛ́ndɔ́ kɛ́do Sedisɑdɛmmu mudoò. 10 Dɛ yiè m bo ɑ̃nnɛ́ Dɑfiti kɔbɛ nɛ̀ Sedisɑdɛmmu kɔbɛ mɛyɛ̀mmɛ̀ bɛ̀ bo n kuɔ́nnɛ̀ mɛ̀ kɛ́ m bɑntɛ́ kɛ́wɛ̃ɛ̃tɛní m bíɛ́kɛ̀. Dɛ mɔ̀nnì kɛ́kɔmmú bɛ̀ kũ̀ṹ wè kɛ dùùtɛ o kpɛ́í, wèè birɛ bo dɛmɑ́ɑ̀ dɛ̀ ɔ̃ɔ̃ kú kòò nkuɔ̀mmɛ̀, Mpo ɔ̃ɔ̃ kú kɛ̀ bɛ̀ nkuɔ̀mmɛ̀. 11 Dɛ yiè yɛkúdɑbùò mbo dɑ́tínnɛ́ Sedisɑdɛmmu dibɔɔ̀ Adɑtidimɔɔ * ɔ̃ɔ̃ kú kɛ̀ bɛ̀ nkuɔ̀mmɛ̀ Mɛkidoo biriku miɛkɛ. 12 Dihɛì miɛkɛ bɛ̀ bo nkuɔ̀ bɛ nɑɑ̀mùntì bɛ nɑɑ̀mùntì, kɛ̀ Dɑfiti kó tɛcĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kɔbɛ ncɑ̃̀ɑ̃́ nkɛ̀ bɛ pobɛ̀ cɑ̃̀ɑ̃́ nkɛ̀ Nɑtɑ̃ɑ̃ kó tɛcĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kɔbɛ ncɑ̃̀ɑ̃́ nkɛ̀ bɛ pobɛ̀ cɑ̃̀ɑ̃́. 13 Kɛ̀ Defii kó tɛcĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kɔbɛ ncɑ̃̀ɑ̃́ nkɛ̀ bɛ pobɛ̀ cɑ̃̀ɑ̃́ kɛ̀ Simɛii cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kɔbɛ ncɑ̃̀ɑ̃́ nkɛ̀ bɛ pobɛ̀ cɑ̃̀ɑ̃́. 14 Tinɑɑ̀mùntì sɔnti tìì kpɑɑ́ kɛ̀ tì cɑ̃̀ɑ̃́ ncɑ̃̀ɑ̃́ nkɛ̀ ti pobɛ̀ cɑ̃̀ɑ̃́.

13

1 Dɛ yiè dinɛ́bòrì mɑrì bo mpũɔ̃̀ nkɛ ɔu Dɑfiti kɔbɛ nɛ̀ Sedisɑdɛmmu kɔbɛ kó mɛyɛi nnɛ̀ bɛ yɔ̃́ɔ̃̀.

Kuyie nyóó pɑɑmmɛ̀ yɛbɔkɛ̀ nɛ̀ bɛ̀ɛ̀ soú nkɛ tú bɛ̀ nɑ̀ɑ́ nku pɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì

2 Dɛ yiè m bo dɛitɛ yɛbɔkɛ̀ kó yɛyètɛ̀ bɛ nɔ̀ miɛkɛ, mí nKuyie mmíì bɛ́i. Òmɔù tɛ̃́nkɛ bɑ́ ndenniní yɛ kpɛ́í, m bo dennɛ dihɛì bɛ̀ɛ̀ tu bɛmɑ́ɑ̀ m pɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑm̀bɛ̀ nɛ̀ yɛbɔkɛ̀ yɛ̀ɛ̀ bɛ̀ sĩ̀nkùnko. 3 Dɛ mɔ̀nnì kòò mɔù cĩ̀ɛ̃́kɛ́ kɛ tú ò nɑ̀ɑ́ m pɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì, o cicɛ nɛ̀ o yɔ̃ bɛ̀ɛ̀ ò pɛitɛ́ bɛ̀ɛ ò nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: A yóó kúmu! A nɑ́ɑ́ nsiyɑ́ɑ̀bìsí nsi kɛ tú ɑ nɑ́ɑ́ nKuyie mpɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì. Kòò cĩ̀ɛ̃́kɛ́ kɛ tú ò nɑ̀ɑ́ m pɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì o cicɛ nɛ̀ o yɔ̃ bɛ̀ɛ ò kũ̀ṹ disiè kɛ́kuɔ. 4 Dɛ mɔ̀nnì ifɛi bo pĩ́ m pɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑm̀bɛ̀ nɛ̀ bɛ kó tipɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì kɛ̀ bɛ̀ tɛ̃́nkɛ bɑ́ ndɑ́ɑ́tí iwũɔ̃ kó ticìtì kó yɛyɑɑ̀bòrɛ̀ kɛ soú. 5 Bɛ̀ bo nyetírí kɛ tú: Mí n yí tú Kuyie mpɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑǹtò, n tú otenkútì nwe nɛ̀ bɛ̀ m pɛitɛ́mɛ̀ n tú kɛtenkɛ̀ kou nwe. 6 Kɛ̀ bɛ̀ ò bekɛ kɛ yĩ: Bɑ́ n kó tifíɛ̀tì nɛ́ bo ɑ cĩ̀ncĩ̀nnì? Ò dɔ̀: N nɛ́pobɛ̀ bɛɛ̀ dɛ̀ nni nkɔ̀ùtɛ.

Bɛ̀ɛ̀ yó nkpɑɑ́ bɛ̀ yóó bɑntɛ́mɛ̀ Kuyie

7 Ntɛnɛ̀ mí nKuyie Mpɑkɛdɑɑ n tú mù:

N tú nh ɛ̀i ndisiè ndi kɛ bo kɔ̃ṹ n kóo pecɛ̃nti

nɛ̀ wè ti wɛ̃ nkɛ́pĩ́ mmutɔ̃mmú kɛ́kuɔ,

kɛ̀ ipee cíɛ́tɛ́ kɛ̀ n kuɔ ipebí.

8 Kɛ̀ Kuyie nyíɛ́ kɛ́bɛ́i nkɛ dɔ̀: Dɛ yiè kɛtenkɛ̀ kó bɛnìtìbɛ̀ bo totɛ́ yɛwɛ́tiyɛ̀ yɛ̀tɑ̃ɑ̃ti, kɛ̀ yɛ̀dɛ́ɛ̀ kú kɛ̀ dìmɑ́ɑ̀ nkpɑɑ́ bo. 9 Kɛ̀ m bɛ̀ yɑ̀ɑ́kɛ́ kɛ́ bɛ̀ wénkùnnɛ bɛ̀ ɔ̃ɔ̃ pṹnnɛ́ mɛ̀ɛ̀ botí mɛsɔɔ nnɛ̀ timɑ́tì pɛ́ítì kɛ̀ dɛ̀ɛ wenkɛ. Dɛ yiè kɛ̀ bɛ̀ níí n yú kɛ̀ n yie nkɛ dɔ̀ bɛ̀ tu n kɔbɛ mbɛ, kɛ̀ bɛ̀ dɔ̀: Kuyie nkuù ti te.

14

Kuyie n yóó bɑɑtɛ́mɛ̀ ku nìtìbɛ̀ mɛsɔmmɛ

1 Kɛ̀ Kuyie mbɛ́i nkɛ dɔ̀:

Mí nKuyie n kó diyiè duunnímu

kɛ̀ di dootitɔbɛ̀ bo totí di kpɛrɛ di nuɔ mmiɛkɛ,

díndi Sedisɑdɛmmu kɔbɛ di nuɔ mmiɛkɛ.

2 N yóó duɔ́ nkɛ̀ ibotí tɛìi tíímmu kɛ́do Sedisɑdɛmmu mudoò

kɛ́pɔntɛ dihɛì kɛ́hɛí dɛ̀ɛ̀ kó dimɑ̀ɑ̀ bo di miɛkɛ,

kɛ́pĩ́mmú bɛnitipòbɛ̀ kɛ́duɔ́nɛ̀,

kɛ́pĩ́mmú bɛsṹkùbɛ̀ kɛ́kũṹnnɛ̀ kɛ́dɔɔ̀ tidɑɑtì,

kɛ̀ bɛsɔmbɛ nkpɑɑ́ dihɛì.

3 Dɛ mɔ̀nnì mí nKuyie nkɛ̀ n cómmú kɛ́dokɛ́nɛ̀ yɛbotɛ̀

n do ɔ̃mmɛ̀ mudoò mɔ̀nnì.

4 Dɛ yiè n nɑɑ̀cɛ̀tɛ̀ bo nɑ odìfíè tɑ̃rì

dìì bo Sedisɑdɛmmu donfũ̀ɔ̃̀,

kɛ̀ dìi yɑtɛ́ di cuokɛ̀ diyiè yìɛ̀ní kɛ̀ɛ̀ bíɛ́kɛ̀

nɛ̀ dì tɑɑ̀ kɛ̀, kɛ̀ dɛ̀ɛ nɑɑ́ nkubiriku diɛkù

kɛ̀ diwɛtirì dìmɑ́ɑ̀ fũtɛ kubɑkù yoú bíɛ́kɛ̀

kɛ̀ ditɛrìi fũtɛ kucɑ̃̀nku.

5 Kɛ̀ di cokɛ́ kɛ́tũnnɛ dɛ kó kubiriku

kɛ yɛ̃́ kù yó nduɔ́mɛ̀ kɛ́tuɔkɛnɛ̀ Asɔɔdi nwe,

kɛ̀ dí cokɛ́ kɛ́ kù tũ̀nnɛ

kɛtenkɛ̀ do ɑɑ́ Osiɑsi Sudɑɑ kɔbɛ kóo kpɑ̀ɑ̀tì mɔ̀nnì

kɛ̀ di yɛmbɛ̀ɛ cokɛ́ mɛ̀ɛ̀ botí.

Dɛ mɔ̀nnì kɛ̀ di Yiɛ̀ nKuyie nfeitɛ́ní

kɛ nɛínɛ̀ ku tɔ̃rɛ̀.

6 Dɛ mɔ̀nnì diyiè tɛ̃́nkɛ í yó mbo

dɛ̀ yó ndò mbɑ̀mmùu nwe kɛ dò nnìkɛ̀ìì.

7 Dɛ kó diyiè yó ncɑ̃́ɑ̃́mmu

Kuyie nkuù mɑ́ɑ̀ dì yɛ̃́

dɛ mɔ̀nnì kuyie nyí yó mbo

kɛyènkɛ̀ mɛ nyí yó mbo,

bɑ́ kuyuoku kuwenniku kuù yó mbo.

8 Dɛ kó yɛwe miɛkɛ mɛniɛ mmɛ̀ɛ̀ duɔ̀ mmufòmmu

mɛ̀ bo nyiɛ̀ní Sedisɑdɛmmu

kɛ̀ mɛ̀mɑmɛ̀ mpũɔ̃̀ nkɛ tɑɑ̀ dɑ̀mɛ́ɛ̀rì diyiè yìɛ̀ní kɛ̀ɛ̀ bíɛ́kɛ̀ kou,

kɛ̀ mɛtɛ̃mɛ̀ ntɑɑ̀ diyiè tɑɑ̀ kɛ̀ɛ̀ bíɛ́kɛ̀ kou

kɛ́mpũɔ̃̀ ndiyɔ̃ɔ̃̀ nɛ̀ dipɑɑo.

9 Dɛ kó yɛwe miɛkɛ

Kuyie nkuù yó ntú kɛtenkɛ̀ kɛmɔu kóo kpɑ̀ɑ̀tì

kɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ bɛmɔu nkù bɑ̀ɑ́ nkɛ nkù yɛ̃́.

10 Kɛ̀ dihɛì dimɔuu wɛ̃tɛ kɛ́nɑɑ́ nkubiriku

kɛ́túótɛ́ Kebɑɑ kɛ́ntɔ kɛ́tuɔkɛnɛ̀ Dimɔɔ

kubɑkù cɑ̃̀nku Sedisɑdɛmmu diyiè yìɛ̀ní kɛ̀ɛ̀ bíɛ́kɛ̀

kɛ̀ Sedisɑdɛmmuu bɑɑtɛ́ yɛhɛkɛ̀ sɔnyɛ,

kɛ túótɛ́ Bɛnsɑmɛɛ kó dibòrì borɛ̀

kɛ́ntɔ kɛ́tuɔkɛnɛ̀ bɛ̀ tu dɛ̀ dibòrì kótírì,

kɛ́pɛ̃ɛ̃tɛ́ kɛ́tuɔkɛnɛ̀ dibòrì kuduotí kentímɛ̀ kpɛri

kɛ́ntɔ kɛ́tuɔkɛnɛ̀ Anɑnɛɛdi kó ditennì,

kɛ́pɛ̃ɛ̃tɛ́ kɛ́tuɔkɛnɛ̀ okpɑ̀ɑ̀tì kó diyɛtituò borɛ̀.

11 Ikuɔ́ mɑì tɛ̃́nkɛ í yó mbo ɑ bo yetɛ́nɛ̀ ì kɛ̀ bɛ̀ dɑ́ kuɔ.

Bɛnìtìbɛ̀ bo nkɑri bɑ̀mmùù Sedisɑdɛmmu miɛkɛ.

12 Ntɛ Kuyie nyóó potɛ́ kùù yɛ̃ĩku bɛnìtìbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ dokɛ́nɛ̀ Sedisɑdɛmmu:

Onìtì níí bo nkpɑɑ́ fòù kòo kɔ̃̀ntì pɑ̃̀ɑ̃̀kɛ,

kòo nɔm̀bii mpɑ̃̀ɑ̃̀kɛ,

kɛ̀ bɛ nɔ́ndiɛ́ mpɑ̃̀ɑ̃̀kɛ bɛ nɔ̀ miɛkɛ,

13 Dɛ yiè kufɔ̃wɑɑ́ ndiɛkù bo ɑutɛ́ bɛnìtìbɛ̀

kɛ̀ bɛ̀ɛ kóntɛ́ kɛ́nkpɑnnɛ̀ bɛtɔbɛ̀,

bɑ́ wè kòò nkpɑǹnɛ̀ o cɛ̃pɛɛtitɔù.

14 Kɛ̀ Sudɑɑ kɔbɛɛ wɛ̃nnɛ́nɛ̀ Sedisɑdɛmmu kɔbɛ

kɛ̀ bɛ̀ɛ dokɛ́nɛ̀ ibotí ìì bɛ̀ fitɛ́,

kɛ́koú bɛ mɑ́tì pɛ́ítì nɛ̀ mɛsɔɔ nnɛ̀ tiyɑ̀ɑ̀tì pɛ́u.

15 Kuyɛ̃ĩku kùù do bɛnìtìbɛ̀ kuù doti sisɛ̃ĩ́,

nɛ̀ sitɛsì sɑ̃mmɑrímú nɛ̀ sisɛ̃ĩ́ dɛ̀ wɛ̃nnɛ́ kɛ pɛitɛ́ sì

nɛ̀ yòyóbɛ̀ nɛ̀ sɑ̃mmɑrímú

nɛ̀ iwũɔ̃ sɔnyi ìì bo bɛ ɑ̃ɑ̃pɔ̀nkɑrì.

16 Dɛ mɔ̀nnì bɛ̀ɛ̀ bo nkpɑɑ́ fòù,

ibotí ìì dokɛ́nɛ̀ Sedisɑdɛmmu kɔbɛ i miɛkɛ,

bɛ̀ bo nkɔrìní Sedisɑdɛmmu bɑ́ dìì mɔ̀nnì,

kɛ ninku kɛ m bɑ́ɑ́ mmí nKuyie Mpɑkɛdɑɑ,

kɛ bɑɑ̀ ntitouti kó dibɑnni.

17 Ibotí ìì kɔbɛ bo nkpɑɑ́o kɛ í nkɔ̀tɛní Sedisɑdɛmmu

mí nhokpɑ̀ɑ̀tì Kuyie Mpɑkɛdɑɑ m borɛ̀,

bɛ̀ bɑ́ɑ́ pɛ́tɛ́ fɛtɑɑfɛ̀.

18 Kɛ̀ Esibiti kɔbɛ kpɑɑ́o kɛ í kɔ̀tɛní,

m potɛ́ kùù yɛ̃ĩku ibotí tɛì ìì í kɔ̀tɛní

kɛ bɑɑ́ ntitouti kó dibɑnni,

kuù doti bɛ ĩ́nkɛ̀.

19 Esibiti kɔbɛ nɛ̀ ibotí tɛì ìì bo nkpɑɑ́o

kɛ í nkɔ̀tɛní kɛ bɑɑ́ ndibɑnni titouti kpɛri

tiì yɛ̃ĩti doti bɛ ĩ́nkɛ̀.

20 Dɛ yiè bɛ̀ bo wɑ̃ri sisɛ̃ĩ́ kó yɛsɑ̃nkɛwe ĩ́nkɛ̀

kɛ dɔ̀: Bɛ̀ cɑ̃̀ńnɛ́ dɛ̀ nKuyie nkpɛ́í.

Kɛ̀ n cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kó sikṹmboó nɑɑ́ nyɛbɔ

bɛ̀ yó mmɛ́ínɛ̀ yɛ̀ yɛwũɔ̃tɔ̀rɛ̀.

21 Sedisɑdɛmmu kó sikṹmboó nɛ̀ Sudɑɑ tenkɛ̀ kpɛsi

kɛ̀ bɛ̀ɛ dɛ̀ duɔ́ mí nKuyie Mpɑkɛdɑɑ n kpɛ́í

bɛ̀ɛ̀ kó dimɑ̀ɑ̀ n feu iwũɔ̃ kɛ̀ bɛ̀ nsì tòú

kɛ berinɛ̀ imɑɑ,

bɛpotɑmbɛ̀ tɛ̃́nkɛ í yó nkpɑɑ́ mí nKuyie Mpɑkɛdɑɑ n cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ miɛkɛ.

* 1:7 Sebɑti: Bɛ̀ do kɑɑmmɛ̀ bɛtɑ̃̀ɑ̃̀bɛ̀ nɛ̀ ti bɛ̀ kɑ̀ɑmmɛ̀ dɛ̀ í wɛ̃. Bɛ kóo tɑ̃̀nkù Sebɑti berínɛ̀ ti kó bɛtɑ̃̀ɑ̃̀bɛ̀ oketiwè nɛ̀ odɛ́rì dɛ cuokɛ̀ nkɛ (tɑ̃ɑ̃̀pò nɛ̀ dɛwɑnnɛ̀ dɛ cuokɛ̀).

* 3:8 kuye: Wèè yètìrì tu Kuye bɛ̀ yɛ̃ nYesu nwe o yètìrì

* 6:12 kuye: Kuye bɛ̀ nɑ̀ɑ́ nkùù kpɛ́í ndiɛ mbɛ̀ yɛ̃ nYesu nwe, odɛɛtíwè. Wéntɛ́ Esɑii 4:2.

* 7:1 Kisideu: Bɛ̀ do kɑɑmmɛ̀ bɛtɑ̃̀ɑ̃̀bɛ̀ nɛ̀ ti kɑɑmmɛ̀ dɛ̀ í wɛ̃. Bɛ kóo tɑ̃̀nkù Kisideu berínɛ̀ ti kó bɛtɑ̃̀ɑ̃̀bɛ̀ tɛpíítɛ̀ nɛ̀ oketiwè nɛ̀ tɛpíítɛ̀ nɛ̀ odɛ́rì dɛ cuokɛ̀ nkɛ (diyosɛ́ɛ̀ nɛ̀ mɛwɑɑnɑɑ̀ ndɛ cuokɛ̀).

* 12:11 Aditidimɔɔ: Fedisiibɛ kó dibɔɔ̀ mɑrì botí do nku, kɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ yɛ̀mmɛ̀ ndò ndì ɔ̃ɔ̃ kú fɛtɑɑfɛ̀ kò ndìì mɔ̀nnì, kɛ́wɛ̃tɛ kɛ́yɛ̀nní fɛtɑɑfɛ̀ konní dìì mɔ̀nnì.

Mɑdɑsii

1

2

3

Mɑdɑsii

Di mpɑ́tíri tɔ tìì nɑ́ɑǹtì

Mɑdɑsii wɑ̃̀ri o pɑ́tíri kɛ̀ dɛ̀ mmɔkɛ yɛbie nsikɔusìnɑ̀ɑ̀ (400) miɛkɛ nkɛ kɛ̀ Yesu nɛ́ nɑ kɛ́kɔtɛní. Ò do yóó nɑ́kɛ́ dɛ kó tinɑ́ɑǹtì kɛ sɔ̃́ nKuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ wɛ̃̀tɛ kɛ mɑɑ́mu kɛ̀ bɛ̀ wɛ̃̀tɛ kɛ feu iwũɔ̃ Kuyie nku cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ miɛkɛ, kɛ nɛ́ wɛ̃̀tɛ kɛ bonkɛ Kuyie nkó kucɛ, bɑ́ wè kòò fòù ò dɔ́mɛ̀. Kɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ soú nKuyie nnɛ̀ bɛ pɑ̃rɛ̀ miɛkɛ, bɑ́ òmɔù tɛ̃́nkɛ í dɑkɛ Kuyie nkuɔ́ kpɛ́í. Kɛ̀ Mɑdɑsii nnɑ́ɑ́ nyikuɔ́ nìùbɛ̀ nɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ sɔmbɛ kɛ tú bɛ̀ɛ ceetɛ, kɛ́ mbɛ̀ dènni Kuyie mbɛ̀ dɔ́mɛ̀, kɛ bɛ̀ nɑ̀ɑ́nnɛ̀ múnkɛ ku beéntì kpɛ́í.

Mɑdɑsii do bɛ̀ nɑ̀ɑ́ nKuyie nyóó tɔ̃nnímɛ̀ mmɛ wèè bo nɑ́kɛ́ ku nɑ́ɑǹtì (3:1) Kuyie mpɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑǹtò Edii do nɑ̀kɛ́mɛ̀ (3:23) Mɑtie kó dipɑ́tíri nɛ̀ Duku kpɛri Mɑdɑsii nɑ̀kɛ́ dìì nùù bomu yɛ miɛkɛ, diì tú: Isɑ̃ɑ̃-Bɑtiisi do nɑ́ɑ́mmɛ̀ kɛ tú ò kɔ̀tɛní kɛ bo tũntɛ Yesu nwe kucɛ (Mɑtie 17:11-13, Duku 1:17).

Di mpɑ́tíri nɑ́ɑǹtì duɔ́ kɛ dòmmɛ̀

1. Isidɑyɛɛribɛ í bɑntɛ́ Kuyie mbɛ̀ dɔ́mɛ̀ 1:1-5

2. Bɛ̀ sɛimmɛ̀ ikuɔ́ nìùbɛ̀ kɛ tú bɛ̀ sènkɛ̀rì Kuyie nkɛ̀ bɛ̀ yetírí 1:6-2:9

3. Mɛcɑɑ̀rìmɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ do cɑɑ̀rimɛ̀ bɛtɔbɛ̀ 2:10-16

4. Kuyie mpɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑǹtò nɑ̀kɛ́mɛ̀ Isɑ̃ɑ̃-Bɑtisi yóó kɔtɛnímɛ̀ kɛ́tũntɛ kucɛ kɛ̀ Yesu nɛ́ nɑ kɛ́kɔtɛní 2:17-3:5

5. Isidɑyɛɛribɛ dòmmɛ̀ kɛ́wɛ̃tɛní Kuyie mborɛ̀ nɛ̀ dɛ̀ɛ̀ yóó dɔɔ̀ Yesu bo wɛ̃tɛní dìì yiè 3:6-23

1

1 Di mpɑ́tíri ti nɑ́ɑ́ ti Yiɛ̀ nKuyie mbɛ́innɛ̀ tìnti Mɑdɑsii Isidɑyɛɛribɛ kpɛ́í.

Kuyie nhɔ̃ɔ̃ tɑ̃ɑ̃tɛ́mɛ̀ kù dɔ́ wè

2 Mɛm̀mɛ kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie mbɛ́i nkɛ dɔ̀: N di dɔ́mu kɛ̀ di nɛ́ békú dimɑ́ɑ̀ kɛ tú: Bɑ mbɛnkú ti Yiɛ̀ Kuyie nti dɔ́mɛ̀? Dɛ̀ í dò nhEsɑyuu weè kòtí Sɑkɔbɑɑ? Nɛ̀ mɛmmɛ kɛ̀ n dɔkɛ Sɑkɔbu kɛ nii Esɑyuu. 3 Kɛ pɔ̀ntɛ o kó kutempɛ̃ nkó yɛhɛkɛ̀ kɛ duɔ́ nkɛ̀ yɛ̀ dɔúnko, kɛ nɑɑ́ nsikpɑmɔɔ́ kó diɑ̃rì. 4 Kɛ̀ dɛ̀ dò nhEdɔmmu ɛì kɔbɛ bo yĩ́, bɛ̀ mɛ̀ nti pɔ̀ntɛmɛ̀ ti bo mɑɑ́, kɛ̀ bɛ̀ mɑɑ́ m borɛ̀ pɔ̀ntɛ, mí nKuyie Mpɑkɛdɑɑ míì bɛ́i! M bo bɛ̀ pɔ̀ntɛ kɛ̀ bɛ̀ɛ yú dɛ kó kɛtenkɛ̀ kɛ dɔ̀: Mɛyɛi nhɛì, m miɛkɛ pɛ́ì bɛ̀ sɑ̃́ɑ̃̀ bɛ ɛì. 5 Díndi Isidɑyɛɛribɛ kɛ̀ dí dɛ̀ yɑ̀, kɛ́bɑntɛ́ kɛ dò m mí ndi Yiɛ̀ nKuyie n dɛu kɛ í pĩ ndíì mɑ́ɑ̀ kó yɛhɛkɛ̀ mutɔ̃mmú.

Ikuɔ́ nìùbɛ̀ cɑ̀ɑ̀rɛ̀mɛ̀ kɛ̀ Kuyie mbɛ̀ kpɑnnɛ̀

6 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ Kuyie Mpɑkɛdɑɑ bɛ́innɛ̀ ikuɔ́ nìùbɛ̀ kɛ dɔ̀: Dɛbirɛ ɔ̃ ndému dɛ cicɛ kɛ̀ kudɑɑkù yìé nku yiɛ̀ nkpɛti. Kɛ̀ n tu di cicɛ dɛ̀ nɛ́ yĩmɛ kɛ̀ di í n dé? Kɛ̀ n tu di yiɛ̀, dɛ̀ nɛ́ yĩmɛ kɛ̀ di í yíé n kpɛti? Di n sènkɛ̀rìmu kɛ nɛ́ békú dimɑ́ɑ̀ kɛ tú: Ti kù sènkɛ̀rì bɑ mmiɛkɛ? 7 Dɛ̀ yĩ́mɛ kɛ̀ di m pɑ̃ɑ̃ n ci dɛ̀, kɛ dɛ̀ dɑkù n wũɔ̃tɔ̀rɛ̀ ĩ́nkɛ̀? Di cɑɑ̀ri n yètìrì ndi, di wèńtɛ́ n wũɔ̃tɔ̀rɛ̀ nyɛ dɛtetìrɛ̀. Kɛ nɛ́ békú dimɑ́ɑ̀ kɛ tú ti sĩ̀nkùnnɛ ɔ̃̀mmɛ botí ku wũɔ̃tɔ̀rɛ̀? 8 Di n feu dìì mɔ̀nnì iwũɔ̃ ìì ɑ̃ inuɔ nyìmɑ́ɑ̀ ìmɑ́ɑ̀ nɛ̀ ìì tu yɛkpĩɛ̃̀ nnɛ̀ ìì mɔ, di yɛ̀mmɛ̀ dò ndɛ wennimɑɑ̀? Kɛ̀ di yɛ̀mmɛ̀ dò ndɛ̀ wennimu dí dɛ̀ pɑ̃ di kóo kùmɑ̀ndɑ́ɑ̀, kɛ́ nsɑ̀ kɛ̀ dɛ̀ bo ò nɑrikɛ kòo dì cɔutɛ́. Mí nKuyie Mpɑkɛdɑɑ míì bɛ́i! 9 Di bo dɔɔ̀ dɛndɛ kó dimɑ̀ɑ̀ kɛ́deè kɛ nɛ́ nni nyu, mí nKuyie nkɛ tú n di kuɔ́ mmɛsémmɛ̀, kɛ̀ n tì kèèɑ̀? Mí nKuyie Mpɑkɛdɑɑ m bɑ́ɑ́ tì kèè bìtì! 10 Kòò mɔù di miɛkɛ do nkpetínnɛ́ n cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kó yɛbòrɛ̀ dɛ̀ nɑ ntɔ̃ũmu, kɛ̀ di bɑ́ ncɔ́unko n wũɔ̃tɔ̀nnì dɛtetìrɛ̀. N di wúó ndɛ̀ í n nɑɑti, nyí cɔú di m pɑ̃ɑ̃ nyɛ̀ɛ̀ pɑ̃rɛ̀ ketíkɛ. 11 Titentì timɔu duɔ́mɛ̀ n yètìrì feímu tipíìtì timɔu. Kɛ̀ bɛ̀ m pɑ̃ɑ̃ nyɛpɑ̃rɛ̀ sɑ̀ɑ̀yɛ̀, kɛ n tuɔ̀ ntihúúntì. Mí nKuyie Mpɑkɛdɑɑ n yètìrì feímu titentì timɔu miɛkɛ. 12 Kɛ̀ díndi nɛ́ cɑɑ̀ri n yètìrì kɛ̀ di yɛ̀mmɛ̀ dò n kó diwũɔ̃tɔ̀nnì tu cɛ̃́nkoo kpɛri, kɛ̀ di bo nɑ kɛ́dɑɑ́ ndìì ĩ́nkɛ̀ di cɛ̃́nkɛ nìntɛ dɛ̀. 13 Kɛ̀ dɛ̀ di dònnɛ̀ muwɛ̃rímú. Di sènkɛ̀rìmu mí nKuyie Mpɑkɛdɑɑ, kɛ m pɑ̃ɑ̃ nyiwũɔ̃ di yùúkú ì yoo ìì tú yɛkpĩɛ̃̀, yoo ìì mɔ. Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie m bɑ́ɑ́ cɔutɛ́ dɛ kó yɛpɑ̃rɛ̀. 14 Di yuukumu díndi bɛ̀ɛ̀ ɔ̃ mmɔkɛ iwũɔ̃ sɑ̀ɑ̀yì di dò nkɛ́ m pɑ̃ ì kɛ nɛ́ n féútɛ́ fɛ̀ɛ̀ ɑ̃ kuyɛ̀nkù. Dɛ̀ yɛmbɛ̀ díndi di bo yɑ̀. N tú okpɑ̀ɑ̀tì diɛwè nwe, kɛ̀ yɛbotɛ̀ yɛmɔu yɛ̃́ n kpɛ́í. Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie Mpɑkɛdɑɑ míì bɛ́i.

2

Kuyie ndɔ́mɛ̀ bɛ̀ mpĩ nku tɔ̃mmú kɛ̀ dɛ̀ wenni

1 Kɛ̀ Kuyie mbɛ́i nkɛ dɔ̀: N nɑ́ɑ́nnɛ̀ dím̀bɛ ikuɔ́ nìùbɛ̀. 2 Kɛ̀ di í kèńtɛ́ n nɑ́ɑ́ ntì, kɛ̀ di í yie nkɛ dɛ̀úkùnnɛ n yètìrì, m bo duɔ́ nkɛ̀ mɛyɛi ndi do, di bo pɑ̀ɑ̀ mɛsɑ̀ɑ̀ nkɛ yɛ̃́ òmɔù í bomɛ̀ di miɛkɛ wèè ɑ̃ɑ̃̀ n nɑ́ɑǹtì o yɛ̀mmɛ̀ miɛkɛ. Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie Mpɑkɛdɑɑ míì bɛ́i! 3 M bo di kɛi n cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ tɔ̃mmú, kɛ́ di úútí di wũɔ̃ di n feu ì kó tipiti di ììkɛ̀, kɛ̀ bɛ̀ di wɛ̃nnɛ́nɛ̀ ti kɛ́kɑ́útɛ́. 4 Dɛ mɔ̀nnì kɛ̀ dí bɑntɛ́ kɛ dò m mí nKuyie Mpɑkɛdɑɑ n di kpɑnnɛ̀ kɛ̀ dɛ̀ bo yie nkɛ̀ mɛtɑummɛ̀ n do dɔ̀ɔ̀nɛ̀mɛ̀ Defii nɛ̀ o yɑɑ̀bí kɛ̀ mɛɛ̀ bɑ́ɑ́ tɔ̃tɛ. 5 Nɛ̀ dɛ kó mɛtɑummɛ̀ miɛkɛ nkɛ n do bɛ̀ duɔ́mmɛ̀ mufòmmu nɛ̀ diwɛ̀ì kɛ̀ bɛ̀ nni ndé, kɛ yíé n kpɛti, kɛ mɔkɛ n kó kufɔ̃wɑɑ́ n yètìrì dɛu mɛ̀ɛ̀ kpɛ́í. 6 Kɛ̀ bɛ̀ ntiè mbɛnìtìbɛ̀ timɔ́mmɔnti, kɛ̀ siyɑ́ɑ̀bìsí í bo bɛ nɔ̀ miɛkɛ, mí nnɛ̀ bɛ kɛ̀ tí nnɑɑti, kɛ̀ bɛ̀ dɔ̀ɔ̀ri dɛ̀ɛ̀ sìɛ́ kɛ yũɔ̃nní bɛnìtìbɛ̀ m bíɛ́kɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ you mɛyɛi. 7 Ikuɔ́ nìùtì weè dò nkɛ́tié mbɛnìtìbɛ̀ n tié, weè borɛ̀ ndɛ bɛnìtìbɛ̀ dò nkɛ́pɛ́tɛ́mɛ̀ n tié kɛ yɛ̃́ ò tumɛ̀ mí ndi Yiɛ̀ nKuyie Mpɑkɛdɑɑ n kóo tɔ̃ntì nwe. 8 Kɛ̀ díndi biɛ mɛ ndɛ̀tɛ́nɛ̀ n kó kucɛ, kɛ fétìnnɛ kusṹkù nɛ̀ di kó itié mmiɛkɛ, kɛ tɔ̃̀tɛ mɛtɑummɛ̀ mí ndi Yiɛ̀ nKuyie Mpɑkɛdɑɑ n do dɔ̀ɔ̀nɛ̀ mɛ̀ Defii. 9 Dɛɛ̀ te kɛ̀ n duɔ́ nkɛ̀ ibotí tɛì di sènkɛ̀rì kɛ di cɛ̃̀ nkɛ yɛ̃́ di í yiemmɛ̀ n kpɛti, kɛ bekù tikouti.

Mɛborimɛ mɛ̀dɛ́mɛ̀ mɛ̀ɛ̀ cɑ̀ɑ̀rɛ̀ Defiibɛ nɛ̀ Kuyie mbɛ kó mɛtɑummɛ̀

10 Kɛ̀ Mɑdɑsii bɛ́i nkɛ dɔ̀: Dɛ̀ í dò nti cicɛ omɑ́ɑ̀ ndiɑ̀? Dɛ̀ í tú Kuyie nkumɑ́ɑ̀ kuù ti dɔ̀ɔ̀ɑ̀? Dɛ̀ nɛ́ dòmmɛ kɛ̀ ti fiiti titɔbɛ̀ kɛ cɑɑ̀ri mɛtɑummɛ̀ mɛ̀ɛ̀ do bo Kuyie nnɛ̀ ti yɛmbɛ̀ bɛ cuokɛ̀? 11 Sudɑɑ kɔbɛ cɑ̀kɛmu dinùù ti Yiɛ̀ nKuyie ndo bɛ̀ dɔúnnɛ̀ dì, kɛ dɔ̀ɔ̀ isɔkɛ kpɛrɛ Sedisɑdɛmmu nɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ tenkɛ̀ kɛmɔu. Ti Yiɛ̀ nKuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ cɑ̃̀ɑ̃́mmu kɛ tú ku kpɛtɛ kɛ̀ kù tɛ̀ dɔ́ kɛ̀ bɛ̀ tɛ̀ sĩ̀nkùnnɛ kɛ tùókɛ́ bɛnitipòbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ feu yɛbɔkɛ̀. 12 Wèè dɔ̀ɔ̀ mɛbotí, dɛ yiɛ̀ mbɑ́ɑ́ pɛ́tɛ́ wèè bo ò kòńnɛ́ Sɑkɔbu nɑɑ̀mùnkù miɛkɛ ò mɛ̀ mbɑ́ɑ́ pɛ́tɛ́ wèè bo fèútɛ́ fɔ̃́ nKuyie Mpɑkɛdɑɑ fɛɔ̃̀fɛ̀ o kpɛ́í.

13 Ntɛ dɛ̀mɑrɛ̀ dɛdɛ́ríndɛ̀ di dɔɔri dɛ̀, di kuɔ̀ nyɛ̀ɛ̀ dɑbùò kɛ wuɔ̀ Kuyie nwũɔ̃tɔ̀nnì ntinɔnniɛti, ku í dɑkɛ di pɑ̃rɛ̀ kpɛ́í nkù mɛ̀ nyí yɛ̀ cɔú. 14 Kɛ̀ di nɛ́ békú dimɑ́ɑ̀ mùù kpɛ́í nte kɛ̀ kù yí cɔú di pɑ̃rɛ̀. Di yetírí mɛ̀ɛ̀ kpɛ́í nkɛ di pobɛ̀ di puokɛ bɛ̀ di dɑpɑ̀ntì mɔ̀nnì kɛ bɛ́i nKuyie nyììkɛ̀ kɛ yĩ di yó mbɛ̀ po kɛ nɛ́ wɛ̃̀tɛ kɛ bɛ̀ bɛ̀tì. 15 Kuyie ndi wɛ̃nnɛ́ onìtì omɑ́ɑ̀ ndi fɔ̃́ nnɛ̀ ɑ pokù, kù nɛ́ mɛ̀ dɔ̀ɔ̀ kɛ dɔ́ bɑ? Kù dɔ́ dí nwɛ̃ ntikɔ̃̀ntì nti nɛ̀ mɛyɛ̀mmɛ̀ di wɛ̃nnɛ́ dìì mɔ̀nnì kɛ nɑɑ́ nhonìtì omɑ́ɑ̀ di ɔ̃ mbɑɑ bɑ? Di ɔ̃ mbɑɑ̀ Kuyie mbo di duɔ́ mmɛm̀mɛ ibí. Nyɛ̃́nɛ̀ tũ̀nkɛ kòò mɔù bɑ́ɑ́ yetɛ o pokù o puokɛ wè o dɑpɑ̀ntì mɔ̀nnì nɛ̀ o bí bɛ̀ ntú ku kɔbɛ mbɛ. Nyɛ̃́nɛ̀ tũ̀nkɛ di toti tì di yɛ̀mmɛ̀ ti kpɛ́í nnɛ̀ di pobɛ̀ di puokɛ bɛ̀ didɑcɛ̃ntì mɔ̀nnì, kòò mɔù bɑ́ɑ́ yetɛ o pokù. 16 Mí nKuyie Mpɑkɛdɑɑ Isidɑyɛɛribɛ tũ nkù m miɛkɛ cɔ́ummu wèè bɛ̀ti o pokù kɛ yɛ̃́ wè ò bɛ̀timɛ̀ nɛ̀ kuyonku nku. Ndɑkɛnɛ̀ di toti tì di yɛ̀mmɛ̀ miɛkɛ ti kpɛ́í. Kòò mɔù bɑ́ɑ́ yetɛ o pokù.

Kuyie nnɑ̀kɛ́mɛ̀ kù yóó duɔnnímɛ̀ ku kó ditɔ̃nnì

17 Kɛ̀ Mɑdɑsii bɛ́i nkɛ dɔ̀: Ti Yiɛ̀ nKuyie nhɔ̀unɛ̀mu di kó tinɑ́ɑǹtì. Kɛ̀ di nɛ́ békú dimɑ́ɑ̀ kɛ tú, kù tì ɔ̀unɛ̀ bɑ nkpɛ́í? Kù di ɔ̀unɛ̀ tì, tiì tú, di ɔ̃ nnɑ́ɑ́ ntì kɛ tú ti Yiɛ̀ nKuyie nhɔ̃ nwúó nwèè dɔ̀ɔ̀ri mɛyɛi nkɛ dɛ̀ kù nɑɑti, kɛ̀ kù ò yɑ̀rí, kù nɛ́ yɛ̃ nkù wetí ɔ̃̀mmɛ botí?

3

1 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ Kuyie mbɛ́i nkɛ dɔ̀: Mí nKuyie Mpɑkɛdɑɑ, m bɛ́immu kɛ tú: M bo duɔ́nko n kó ditɔ̃nnì kɛ̀ dìi keutɛ́ kucɛ. Di yiɛ̀ ndi bɑ̀ɑ wè ò yóó di dɛ́ɛ́tɛ́mu kɛ̀ dí tɑ o cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ miɛkɛ. Di yiɛ̀ nwèè di dɔ̀ɔ̀nɛ̀ mɛtɑummɛ̀ ò kèrínímu. Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie Mpɑkɛdɑɑ míì bɛ́i! 2 We mbo nkpɑɑ́ dɛ yiè? Kòò feitɛ́ní we mbo nkpɑɑ́ cómmú! Ò yó ndònnɛ̀ dihònnì kó muhɑ̃ɑ̃́ mmùù ɔ̃ɔ̃ wénkùnnɛ mù mmu mɛsɔɔ nkɛ́ndò nciɛkúrɛ̀ bɛ̀ ɔunɛ̀ dɛ̀ tiyɑ̀ɑ̀tì. 3 Weè yóó wénkùnnɛ bɛnìtìbɛ̀ mɛsɔɔ nkɔ̃mɛ. Weè yóó wénkùnnɛ Defiibɛ muhɑ̃ɑ̃́ nhɔ̃ɔ̃ wénkùnnɛ mɛ̀ɛ̀ botí timɑ́tì pɛ́ítì nɛ̀ mɛsɔɔ. Dɛ mɔ̀nnì kɛ̀ bɛ̀ɛ nɑɑ́ mbɛ̀ɛ̀ yó nni mpɑ̃ɑ̃ nyɛpɑ̃rɛ̀ ikuɔ́ yɛ̃mmɛ̀. 4 Dɛ mɔ̀nnì kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie ncɔutɛ́ Sudɑɑ kɔbɛ nɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ kó yɛpɑ̃rɛ̀ kù do yɛ̀ cɔú mɛ̀ɛ̀ botí nɛ̀ dimɔ̀nnì, yɛbie nketiyɛ̀ miɛkɛ. 5 Dɛ mɔ̀nnì mí ndi Yiɛ̀ nKuyie Mpɑkɛdɑɑ m bo ndi kómmú kɛ́bekɛ́nɛ̀ bɛtediibɛ̀ nɛ̀ bɛ̀ɛ̀ dɔuti dɔutinɛ̀ bɛtɔbɛ̀ nɛ̀ bɛ̀ɛ̀ ɔ̃ mpɑrìkunɛ̀ n yètìrì kɛ nɛ́ soú, nɛ̀ bɛ̀ɛ̀ í yietì bɛ kó bɛtɔ̃mbɛ̀ bɛ díítí nɛ̀ bɛkúpobɛ̀ nɛ̀ iciribí kpɛrɛ nɛ̀ bɛ̀ɛ̀ fɛ̃́ũnko bɛpɔ̀ɔ̀bɛ̀ bɑ́ bɛ̀ í n dé mí ndi Yiɛ̀ nKuyie Mpɑkɛdɑɑ.

Isidɑyɛɛribɛ dòmmɛ̀ kɛ́wɛ̃tɛní bɛ Yiɛ̀ nKuyie mborɛ̀

6 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie mbɛ́i nkɛ dɔ̀: Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie n yí cèètɛ, di mɛ nyí yóu di bo ntúmɛ̀ Sɑkɔbu yɑɑ̀bí. 7 Nɛ̀ di yɛmbɛ̀ do bomɛ̀ mmɛ di bùtínnɛ́mɛ̀ n tié kɛ í ì tũ, wɛ̃tɛnɛ̀ní m borɛ̀ kɛ̀ m múnkɛɛ wɛ̃too di borɛ̀. Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie Mpɑkɛdɑɑ míì bɛ́i! Kɛ̀ di nɛ́ békú dimɑ́ɑ̀ kɛ tú: Ti bo wɛ̃too ɔ̃̀mmɛ botí ku borɛ̀? 8 Ntɛ m múnkɛ yóó di bekɛ tì, onìtì bo nɑ kɛ́soutɛ́ mí nKuyie nnɑɑ̀? Kɛ̀ dɛ yɛ̀mmɛ̀ di bo yĩ́: Nɛ̀ bɑ mmiɛkɛ nkɛ ti dɑ soúmmɛ̀? Di mɔkɛ dɛ̀ dɛmɔu kó dɛpííndɛ̀ di dò nkɛ́ nni n duɔ̀ ndɛ̀. Nɛ̀ di dò nkɛ́ nni mpɑ̃ɑ̃ nyɛ̀ɛ̀ pɑ̃rɛ̀, dɛɛ̀ miɛkɛ nkɛ di n soúmmɛ̀. 9 Mɛyɛi ndi do, kubotí kumɔu n soú mmɛ̀ɛ̀ kpɛ́í nkɛ. 10 Tɔnní dɛ̀ɛ̀ kó dimɑ̀ɑ̀ tú dɛpííndɛ̀ kɛ́ɑ̃nnɛ́ n cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ miɛkɛ kɛ̀ dɛ̀ɛ yie nkɛ̀ n cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ mmɔkɛ tidiitì. N yɑ́ɑ́kɛ́nɛ̀ kɛ́yɑ̀ kɛ́nsɑ̀ kɛ̀ m bɑ́ɑ́ kpetɛ́ iwɛtibori, kɛ́cṹũnko kɛĩ́nkɛ̀ kó mɛsɑ̀ɑ̀ nkɛ̀ mɛɛ̀ píɛ. Mí nKuyie Mpɑkɛdɑɑ míì bɛ́i! 11 Kɛ̀ nsɑ̀ kɛ̀ m bɑ́ɑ́ bɛti yɛcɑ́dúɔ̀ mbɑ́ yɛ̀ tɛ̃́nkɛ bɑ́ ncɑ́ɑ́ ndi diitì, kɛ̀ fínyĩ̀ kó dɛtie mpɛitɛ́. 12 Kɛ̀ yɛbotɛ̀ yɛmɔu ndi tú diwɛ̀ì yɛmbɛ̀, kɛ yɛ̃́ di tenkɛ̀ kó mɛkɑ̀rìmɛ̀ yó nnɑɑtimɛ̀. Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie Mpɑkɛdɑɑ míì bɛ́i!

Bɛ̀ɛ̀ tũ nKuyie nnɛ̀ timɔ́mmɔnti bɛ̀ yóó yɑ̀mɛ̀ mucɔ̃́ntimu

13 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie mbɛ́i nkɛ dɔ̀: Di nɑ́ɑ́ ntì ti kpɛ́í ntì tu tipocɛ̃mmúnɑ́ɑǹtì nti, kɛ̀ di nɛ́ békú dimɑ́ɑ̀ kɛ tú: Ti kù cɛ̃nnɛ́nɛ̀ ɔ̃̀nti? 14 Díì bɑɑ nɑ́ɑ́ nkɛ tú: Kɑ̀ɑ tũ̀ nKuyie, dɛtetìrɛ̀ ndɛ, kɑ̀ɑ tũ̀ nku tɑnnɔ̀ dɛ̀ í mɔkɛ mucɔ̃́ntimu mɑmù, kɛ̀ di nù nkɔmmú yɛdɑbùò m mí nKuyie Mpɑkɛdɑɑ n yììkɛ̀ bɑ́ di í yɑ̀ mucɔ̃́ntimu mɑmù. 15 Kɛ̀ sipɔɔ yɛmbɛ̀ bɛɛ̀ nɛ́ bo kɛ̀ dɛ̀ bɛ̀ nɑɑti, kɛ̀ bɛdɔnnibɛ̀ kpɛrɛ yíé mbɑ́ kɛ̀ bɛ̀ wɛ̃̀ńtɛ́ mí nKuyie ndɛ̀mɑrɛ̀ bɑ́ɑ́ bɛ̀ dɔ̀ɔ̀.

16 Bɛ̀ɛ̀ n dé bɛɛ̀ nɑ̀ɑ́ mmɛmmɛ kɛ̀ n kèè bɛ̀ nɑ̀ɑ́mmɛ̀ kɛ duɔ́ nkɛ̀ bɛ̀ wɑ̃̀ri bɛ yètɛ̀ bɛmbɛ bɛ̀ɛ̀ n dé kɛ yɛ̃́ n kpɛ́í. 17 Mɛm̀mɛ mí ndi Yiɛ̀ nKuyie Mpɑkɛdɑɑ m bɛ́immɛ̀ kɛ dɔ̀: M bɑ̀ɑ́tí dìì yiè kpɛ́í ndi bo tuɔkɛ dìì yiè, bɛ̀ bo ntú n kɔbɛ kɛ̀ m bɛ̀ te. M bo mbɛ̀ mɔ̀kɛnɛ̀ mɛsémmɛ̀, onìtì ɔ̃ mmɔkɛnɛ̀mɛ̀ o birɛ dɛ̀ɛ̀ pĩ nho tɔ̃mmú mɛsémmɛ̀. 18 Dɛ yiè di bo yɑ̀ mɛbɑtimɛ̀ mɛ̀ɛ̀ bo bɛyɛibɛ nɛ̀ bɛsɑ̀ɑ̀bɛ̀ bɛ cuokɛ̀, wèè pĩ n tɔ̃mmú nɛ̀ wèè í mù pĩ mbɛ cuokɛ̀. 19 Dɛ yiè kèrínímu kɛ yó ntònnì diònnì kó muhɑ̃ɑ̃́ nkɔ̃mɛ. Dɛ yiè mɛyɛi ndɔɔ̀rìbɛ̀ nɛ̀ sipɔɔ yɛmbɛ̀ bɛ̀ bo cɔ́útɛ́ timúkpetì kɔ̃mɛ pɑ́íí, bɛ̀ cĩɛ̃ nnɛ̀ bɛ fɑ̃ɑ̃̀tì bɑ́ dɛ̀mɑrɛ̀ bɑ́ nsúɔ́. Mí di Yiɛ̀ nKuyie Mpɑkɛdɑɑ míì bɛ́i! 20 Díndi bɛ̀ɛ̀ n dé, dɛ yiè m bo di dɔ̀ɔ̀ dɛ̀ɛ̀ sìɛ́ kɛ̀ mɛdɛɛtímɛ̀ kó diwennɛ́cɑ̀nnì di míítɛ́, kɛ́ di miɛkùnnɛ kɛ̀ dí mpuù yɛnɑɑdɑpɑ̀ɑ̀ mbɛ̀ pìtɛ́ yɛ̀ kɛ fĩ̀ĩ́nko yɛ kɔ̃mɛ. 21 Dɛ yiè di bo nɑ̀u bɛyɛibɛ kɛ̀ bɛ̀ɛ nɑɑ́ mmutɑ̃́ɑ̃́. Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie Mpɑkɛdɑɑ míì bɑ̀ɑ́tí dɛ kó diyiè kpɛ́í.

Edii yóó wɛ̃tɛnímɛ̀

22 Di bɑ́ɑ́ yɛ̃̀ nkóo tɔ̃ntì Mɔyiisi di duɔ́ nyìì kuɔ́ kpɛ́í. Ntũnnɛ̀ n tɑnnɔ̀ nɛ̀ n tié n do ò duɔ́ ndɛ̀ Ɔdɛbu tɑ̃rì ĩ́nkɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ dimɔu di kpɛ́í.

23 N yóó niitɛ́ kɛ́duɔ́nko m pɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑǹtò Edii nwe kɛ̀ diyiè diɛrì dìì duò tikɔ̃m̀bùɔ̀tì kɛ̀ dì nɛ́ nɑ kɛ́tuɔkɛní. 24 Weè yóó wɛ̃tɛ kɛ́tɑu nyibí nɛ̀ i cicɛbɛ̀ kɛ́tɑu mbɛ̀ɛ̀ tu ibí cicɛbɛ̀ nɛ̀ bɛ bí, kɛ̀ dɛ̀ɛ yie nkɛ̀ m bɑ́ nkeróo kɛ́potɛ́ di kó dihɛì dimɔu pɑ́íí.

Mɑtie

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

14

15

16

17

18

19

20

21

22

23

24

25

26

27

28

Mɑtie wɑ̃̀rimɛ̀ tinɑ́ɑǹsɑ̀ɑ̀tì

Di mpɑ́tíri tɔ tìì nɑ́ɑǹtì

Tinɑ́ɑǹtì tìì ti nɑ́ɑ́ Mɑtie kó dipɑ́tíri tɔ tìì nɑ́ɑǹtì. Yesu tɑncɔ́ùmbɛ̀ tɛpíítɛ̀ nɛ̀ bɛdɛ́bɛ̀ kóò mɔù bɛ̀ tu we Mɑtie, weè wɑ̃ri dɛ kó dipɑ́tíri.

Mɑtie wɑ̃̀ri o pɑ́tíri mɛketimɛ̀ o kɔbɛ Sifubɛ kpɛ́í nkɛ, kɛ bo bɛ̀ bɛnkɛ Yesu tumɛ̀ Sifubɛ kóo kpɑ̀ɑ̀tì Dɑfiti yɑɑ̀birɛ Abɑrɑhɑmmu kó kuwuɔ nkou, nɛ̀ dɛ kpɛ́í nkòo bɑtɛ o yɑɑ̀rìbɛ̀ fukɛ ì duɔ́ kɛ dòmmɛ̀. Kɛ nɑ̀kɛ́ o pɑ́tíri miɛkɛ Kuyie nkó dikpɑ̀ɑ̀tìyuu kpɛ́í, Kuyie nkpɑ̀ɑ̀tìyuu tɔ̀ɔ́nímɛ̀ kɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ dò nkɛ́ceetɛ, kòò nɑ̀kɛ́ kɛ bɛnkɛ kɛ dò nYesu tú Kuyie mpɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑm̀bɛ̀ nɑ̀kɛ́ wèè kɔ̃mɛ mmɛ.

Di mpɑ́tíri nɑ́ɑǹtì duɔ́ kɛ dòmmɛ̀

1. Bɛ̀ pɛitɛ́mɛ̀ Yesu nɛ̀ ò ketɛ́mɛ̀ o tɔ̃mmú. (1-4)

2. Yesu duɔ́ nyìì tié nditɑ̃rì ĩ́nkɛ̀. (5-7)

3. Yesu dɔ̀ɔ̀ tìì diɛtì nɛ̀ bɛ̀ ò yetɛmɛ̀ (8-12)

4. Yesu nɑ̀kɛ́ yɛ̀ɛ̀ nɑ́ɑǹhɑ̃ntíyɛ̀ (13)

5. Okpɑ̀ɑ̀tì bɛ̀ yetɛ wè kó mutɔ̃mmú (14-23)

6. Bɛ̀ nɑ̀kɛ́mɛ̀ Yesu kó muwɛ̃timmù kpɛ́í (24-25)

7. Yesu kó mukṹṹ nnɛ̀ ò yɑ̃̀ńtɛ́mɛ̀ (26-28)

1

Yesu yɑ̀ɑ̀rìbɛ̀ kó yɛyètɛ̀

(Wéntɛ́ Duku 3:23-38)

1 Ntɛnɛ̀ Yesu Kirisi yɑ̀ɑ̀rìbɛ̀ kó kufuku: Yesu yɑ̀ɑ̀rì kótì tu Dɑfiti kɛ̀ Dɑfiti kóo yɑ̀ɑ̀rì kótì mɛ ntó tú Abɑrɑhɑmmu.

2 Abɑrɑhɑmmu weè pɛitɛ́ Isɑki, kɛ̀ Isɑki pɛitɛ́ Sɑkɔbu, kɛ̀ Sɑkɔbu pɛitɛ́ Sudɑɑ nɛ̀ bɛtɔbɛ̀. 3 Kɛ̀ Sudɑɑ pɛitɛ́ Pedɛsi nɛ̀ Isɑrɑɑ kɛ̀ bɛ yɔ̃ ntú Tɑmɑɑ, kɛ̀ Pedɛsi pɛitɛ́ Esidommu, kɛ̀ Esidommu pɛitɛ́ Arɑmu. 4 Kɛ̀ Arɑmu pɛitɛ́ Aminɑdɑbu, kɛ̀ Aminɑdɑbu pɛitɛ́ Nɑsɔ̃ɔ̃, kɛ̀ Nɑsɔ̃ɔ̃ pɛitɛ́ Sɑdimɔɔ. 5 Kɛ̀ Sɑdimɔɔ pɛitɛ́ Boɑsi, kɛ̀ Dɑhɑbu ntú o yɔ̃. Kɛ̀ Boɑsi pɛitɛ́ Obɛdi kɛ̀ Uduti ntú o yɔ̃. 6 Kɛ̀ Obɛdi pɛitɛ́ Isɑii, kɛ̀ Isɑii pɛitɛ́ okpɑ̀ɑ̀tì Dɑfiti.

Kɛ̀ Dɑfitii pɛitɛ́ Sɑdomɔɔ kòo yɔ̃ ntú Udii pokù Dɑfiti do kùɔ Udii kɛ́túótɛ́ wè. 7 Kɛ̀ Sɑdomɔɔ pɛitɛ́ Odoboɑmmu, kɛ̀ Odoboɑmmu pɛitɛ́ Abiɑ, kɛ̀ Abiɑɑ pɛitɛ́ Asɑɑ. 8 Kɛ̀ Asɑɑ pɛitɛ́ Sosɑfɑɑ, kɛ̀ Sosɑfɑɑ pɛitɛ́ Sodɑmmu, kɛ̀ Sodɑmmu pɛitɛ́ Osiɑsi, 9 kɛ̀ Osiɑsii pɛitɛ́ Soɑtɑmmu, kɛ̀ Soɑtɑmmu pɛitɛ́ Akɑɑsi, kɛ̀ Akɑɑsii pɛitɛ́ Esekiɑsi. 10 Kɛ̀ Esekiɑsii pɛitɛ́ Mɑnɑnsee, kɛ̀ Mɑnɑnsee pɛitɛ́ Amɔɔ, kɛ̀ Amɔɔ pɛitɛ́ Sosiɑsi, 11 kɛ̀ Sosiɑsii pɛitɛ́ Yekonniɑsi nɛ̀ o nɛí. Dɛ mɔ̀nnì ndi Bɑbidɔnni kóo kpɑ̀ɑ̀tì bɛ̀ pĩ̀ḿmúmɛ̀ kɛ́kònnɛ̀.

12 Bɛ̀ bɛ̀ kònnɛ̀ dìì mɔ̀nnì Bɑbidɔnni dɛ mɔ̀nnì ndi Yekonniɑsi pɛitɛ́mɛ̀ Sɑdɑtiɛri, kɛ̀ Sɑdɑtiɛri pɛitɛ́ Sodobɑbɛɛdi. 13 Kɛ̀ Sodobɑbɛɛdi pɛitɛ́ Abiudi, kɛ̀ Abiudii pɛitɛ́ Ediɑkimmu, kɛ̀ Ediɑkimmuu pɛitɛ́ Asɔɔri. 14 Kɛ̀ Asɔɔri pɛitɛ́ Sɑdɔki, kɛ̀ Sɑdɔki pɛitɛ́ Akimmu, kɛ̀ Akimmuu pɛitɛ́ Ediudi. 15 Kɛ̀ Ediudii pɛitɛ́ Ediesɛɛ kɛ̀ Ediesɛɛ pɛitɛ́ Mɑtɑ̃ɑ̃ kɛ̀ Mɑtɑ̃ɑ̃ pɛitɛ́ Sɑkɔbu, 16 kɛ̀ Sɑkɔbu pɛitɛ́ Sosɛfu. Weè Sosɛfu do puokɛ Mɑɑri wèè pɛitɛ́ Yesu bɛ̀ tu wè Kirisi.

17 Abɑrɑhɑmmu kó dimɔ̀nnì kɛ́ntɔ kɛ́tuɔkɛnɛ̀ Dɑfiti tidɑpùntɔ̃ntì bo tɛpíítɛ̀ nɛ̀ tìnɑ̀ɑ̀ ndi. Dɑfiti kó dimɔ̀nnì kɛ́tuɔkɛnɛ̀ bɛ̀ bɛ̀ pĩ̀ḿmúmɛ̀ kɛ kònnɛ̀ Bɑbidɔnni kɛ̀ dɛ̀ mɔ̀kɛ tidɑpùntɔ̃ntì tɛpíítɛ̀ nɛ̀ tìnɑ̀ɑ̀. Bɛ̀ bɛ̀ pĩ̀ḿmúmɛ̀ kɛ kònnɛ̀ Bɑbidɔnni kɛ́tuɔkɛnɛ̀ bɛ̀ pɛitɛ́mɛ̀ Yesu kɛ̀ dɛ̀ mɔ̀kɛ tidɑpùntɔ̃ntì tɛpíítɛ̀ nɛ̀ tìnɑ̀ɑ̀.

Mɑɑri do pùómmɛ̀ Yesu

(Wéntɛ́ Duku 2:1-7)

18 Ntɛ dɛ̀ wũɔ̃kɛ́mɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ɛ pɛitɛ́ Yesu Kirisi. Sosɛfu weè do pɔ̃ Mɑɑri Yesu yɔ̃, kɛ mu nyí nhò duɔ́nɛ̀, kòo púónnɛ̀ Muyɑɑ́nsɑ̀ɑ̀mù kó muwɛ̃rímú. 19 Sosɛfu wèè do pɔ̃ Mɑɑri kòo tu wèè dé Kuyie, ò í ndɔ́ kóò yetɛ kɛ̀ dɛ̀ nfeí ò yɑ̀ɑ̀ bo sĩnkùnnɛ mɛ̀ɛ̀ kpɛ́í Mɑɑri yètìrì, kɛ nɛ́ ndɔ́ kóò yetɛ disɔ̀rì. 20 Ò kpɑɑ́ kɛ mɛ ntoti o yɛ̀mmɛ̀ kɛ̀ Kuyie ntɔ̃nnì mɑrìi ò bɛ́innɛ̀ tidɔùntì kɛ dɔ̀: Sosɛfu, Dɑfiti yɑɑ̀birɛ, bɑ́ nyĩɛ̃̀kù ɑ bo túótɛ́mɛ̀ ɑ pokù Mɑɑri, kɛ yɛ̃́ ò pùómmɛ̀ nɛ̀ Muyɑɑ́nsɑ̀ɑ̀mù kó muwɛ̃rímú mmu. 21 Ò bo pɛitɛ́ dɛnitidɑbirɛ kɑ̀ɑ dɛ̀ yu kɛ dɔ̀ Yesu, weè yóó dɛɛtɛ́ o nìtìbɛ̀ bɛ yɛi mmiɛkɛ.

22 Dɛndɛ kó dimɑ̀ɑ̀ do tùɔ̀kɛní kɛ̀ dɛ̀ bo dɔɔ̀ Kuyie ndo nɑ̀kɛ́ tìnti ku pɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑǹtò kòo tì bɛ́i, nkɛ dɔ̀:

23 Dɛsɑpùmbirɛ dɛ̀ɛ̀ mu nyí duɔ́nɛ̀ onitidɔ̀ù

dɛ̀ bo púó nkɛ́pɛitɛ́ dɛnitidɑbirɛ

kɛ̀ bɛ̀ɛ dɛ̀ yu kɛ dɔ̀ Emɑnniyɛɛri,

(dɛ̀ɛ̀ tu Kuyie nti bonɛ̀).

24 Sosɛfu èntɛ dìì mɔ̀nnì kɛ́dɔɔ̀ Kuyie ntɔ̃nnì ò nɑ̀kɛ́ tì, kɛ́túótɛ́ o pokù Mɑɑri, 25 ò mɛ nyí nhò duɔ́nɛ̀ koò yɑ̀ɑ pɛitɛ́nɛ̀ dɛbirɛ kɛ̀ Sosɛfuu dɛ̀ yu kɛ dɔ̀ Yesu.

2

Siwɑ̃̀ɑ̃̀wéìbɛ̀ dɔummɛ̀ Yesu

1 Edɔti do tú dìì mɔ̀nnì ndi okpɑ̀ɑ̀tì, bɛ̀ pɛitɛ́mɛ̀ Yesu Bɛtideɛmmu Sudee kó kutempɛ̃ mmiɛkɛ. Kɛ̀ siwɑ̃̀ɑ̃̀wéìbɛ̀ɛ * ítɛ́ní diyiè yìɛ̀ní kɛ̀ɛ̀ bíɛ́kɛ̀ kɛ́tuɔkɛní Sedisɑdɛmmu, 2 kɛ́bekɛ kɛ dɔ̀: Yé Sifubɛ kóo kpɑ̀ɑ̀tì bɛ̀ pɛitɛ́ wè bɑ̀mbɑ̀? Ti yɑ̀ o wɑ̃̀tɛ̀ ntɛ diyiè yìɛ̀ní kɛ̀ɛ̀ bíɛ́kɛ̀ kɛ kɔ̀tɛní kɛ bo ò dɔu.

3 Okpɑ̀ɑ̀tì Edɔti kèè dìì mɔ̀nnì dɛ kó tinɑ́ɑǹtì, kòo yɛ̀mmɛ̀ɛ cɑɑ̀rɛ̀ mɛdiɛ̀. Kòo ɛì Sedisɑdɛmmu kɔbɛ bɛmɔu yɛ̀mmɛ̀ cɑɑ̀rɛ̀. 4 Kòo tíí nyikuɔ́ nìùbɛ̀ kó bɛkótíbɛ̀ bɛmɔu nɛ̀ ikuɔ́ wɑ̃ɑ̃̀bɛ̀, kɛ́ bɛ̀ bekɛ bɛ̀ dò nkɛ́pɛitɛ́ dɛ̀ Kirisi. 5 Kɛ̀ bɛ̀ɛ ò nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Bɛ̀ dò nkóò pɛitɛ́ Bɛtideɛmmu nwe Sudee tempɛ̃ mmiɛkɛ. Kuyie mpɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑǹtò tì wɑ̃̀rimu kɛ tú:

6 Fɔ̃́ mBɛtideɛmmu Sudɑɑ tenkɛ̀ kó dihɛì,

ɑ í kɛ̃ńnìnɛ̀ Sudɑɑ kó yɛhɛkɛ̀ tɛyɛ̀,

kɛ yɛ̃́ fɔ̃́ɔ̃̀ miɛkɛ nkɛ okpɑ̀ɑ̀tì yɛ̀tìnímɛ̀,

weè yóó cɛ̃mmú n kó bɛnìtìbɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ.

7 Dɛ mɔ̀nnì kɛ̀ Edɔtii duɔ́ nkɛ̀ bɛ̀ɛ yúní siwɑ̃̀ɑ̃̀wéìbɛ̀ kòo bɛ̀ bekɛ disɔ̀rì bɛ̀ yɑ̀ dìì mɔ̀nnì ndi weti weti tɛwɑ̃̀tɛ̀, 8 kɛ́deè kɛ́ bɛ̀ tɔ̃ mBɛtideɛmmu kɛ dɔ̀: Kɔtɛnɛ̀ kɛ́wɑmmú kɛ́bíékɛ́ weti weti kɛ̀ di yɑ̀ dɛ kó dɛbirɛ di wɛ̃tɛní kɛ́ n nɑ́kɛ́ kɛ̀ m múnkɛɛ kɔtɛ kɛ́ dɛ̀ dɔu.

9 Okpɑ̀ɑ̀tì bɛ̀ nɑ̀kɛ́ dìì mɔ̀nnì o kpɛti kɛ́deè, kɛ̀ bɛ̀ɛ kétɛ́ kɛ̀ tɛwɑ̃̀tɛ̀ bɛ̀ do yɑ̀ tɛ̀ diyiè yìɛ̀ní kɛ̀ɛ̀ bíɛ́kɛ̀ kɛ̀ tɛ̀ nkérí bɛ ììkɛ̀ kɛ́tuɔkɛ dɛbirɛ bo dìì bòrì kɛ cómmú. 10 Kɛ̀ diwɛ̀ìi bɛ̀ pĩ mmɛdiɛ̀ mbɛ̀ yɑ̀ dìì mɔ̀nnì tɛwɑ̃̀tɛ̀ còḿmúmɛ̀. 11 Kɛ̀ bɛ̀ɛ tɑroo tɛcĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kɛ́yɑ̀ dɛbirɛ nɛ̀ dɛ yɔ̃ Mɑɑri kɛ nínkú kɛ́ dɛ̀ dɔu, kɛ́kpetɛ́ bɛ dɔutì kɛ́ dɛ̀ pɑ̃mmú yɛpɑ̃rɛ̀, mɛsɔɔ nɛ̀ tihúúntì idíítí idiɛyì kpɛti bɛ̀ tu tì ɑ̃̀nsɑ̃́ɑ̃̀ nɛ̀ bɛ̀ tu tì míìrì. 12 Kɛ̀ Kuyie mbɛ̀ nɑ̀kɛ́ kɛyènkɛ̀ nɛ̀ tidɔùntì kɛ dɔ̀: Di bɑ́ɑ́ wɛ̃tɛ Edɔti borɛ̀. Mɛmmɛ kɛ̀ bɛ̀ɛ kétɛ́ kucɛ tɛkù kɛ́kò.

Bɛ̀ tùótɛ́mɛ̀ Yesu kɛ cokɛ́nɛ̀

13 Siwɑ̃̀ɑ̃̀wéìbɛ̀ kò ndìì mɔ̀nnì kɛ̀ Kuyie ntɔ̃nnì mɑrì kɔtɛní Sosɛfu borɛ̀ kóò bɛ́innɛ̀ tidɔùntì kɛ dɔ̀: Ítɛ́ kɛ́túótɛ́ dɛbirɛ nɛ̀ dɛ yɔ̃ Mɑɑri kɛ́cokɛ́ kɛ́kɔtɛ Esibiti, kɛ́ nkɛ mbo kɛ bɑɑnɛ̀ m bo dɑ nɑ́kɛ́mɛ̀ kɛ dɔ̀ ɑ wɛ̃tɛní, kɛ yɛ̃́ Edɔti yóó wɑmmúmɛ̀ dɛbirɛ kɛ bo dɛ̀ kùɔ.

14 Kɛ̀ Sosɛfuu ítɛ́ kɛ́túótɛ́ dɛbirɛ nɛ̀ dɛ yɔ̃ kɛyènkɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ɛ kɔtɛ Esibiti, 15 kɛ́ nkɛ mbo kɛ̀ Edɔti yɑ̀ɑ kúnɛ̀. Mɛm̀mɛ kɛ̀ dɛ̀ɛ dɔɔ̀ Kuyie mpɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑǹtò do nɑ̀kɛ́ tì kɛ dɔ̀: N yu m birɛ kɛ dɛ̀ dènnɛ Esibiti miɛkɛ.

Edɔti kùɔmɛ̀ ibí

16 Edɔti bɑntɛ́ dìì mɔ̀nnì kɛ dò nsiwɑ̃̀ɑ̃̀wéìbɛ̀ ò soutɛ́, kòo miɛkɛɛ pɛikɛ mɛdiɛ̀. Kòo duɔ́ nkɛ̀ bɛ̀ nkɔù initidɑbí ìì mɔ̀kɛ yɛbie nyɛ̀dɛ́ɛ̀ nɛ̀ isɑ́m̀pɔ́ì Bɛtideɛmmu miɛkɛ nɛ̀ sihɛkɛsí sìì ò tɔ̀kɛ́nɛ̀, kɛ́bennɛ́nɛ̀ siwɑ̃̀ɑ̃̀wéìbɛ̀ do yóó ò nɑ̀kɛ́ kɛ̀ dɛ̀ berí ndɛ̀. 17 Mɛm̀mɛ kɛ̀ dɛ̀ɛ dɔɔ̀ Kuyie mpɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑǹtò Sedemii do nɑ̀kɛ́ tì kɛ dɔ̀:

18 N yo mɛtɑmmɛ̀ mɑmɛ̀ mmɛ Dɑmɑɑ ɛì,

yɛkúdɑbùò nyɛɛ̀ yìɛ̀ní nɛ̀ iwúótìi,

Dɑsɛɛdi bí iì ku kòò kuɔ̀,

bɑ́ kɛ í dɔ́ bɛ̀ɛ ò bɑ́ntɛ̀.

Bɛ̀ kònnɛ̀mɛ̀ Yesu Nɑnsɑrɛti

19 Edɔti ku dìì mɔ̀nnì kɛ̀ Kuyie ntɔ̃nnì mɑrìi kɔtɛní Esibiti Sosɛfu borɛ̀, 20 kóò bɛ́innɛ̀ tidɔùntì miɛkɛ kɛ dɔ̀: Ítɛ́ kɛ́túótɛ́ dɛbirɛ nɛ̀ dɛ yɔ̃, kɛ̀ dí wɛ̃tɛ Isidɑyɛɛribɛ kó kɛtenkɛ̀, kɛ yɛ̃́ bɛ̀ɛ̀ do wɑnti kɛ́kuɔ dɛbirɛ bɛ̀ kumɛ̀.

21 Kɛ̀ Sosɛfuu ítɛ́ kɛ́túótɛ́ dɛbirɛ nɛ̀ dɛ yɔ̃ kɛ̀ bɛ̀ɛ wɛ̃tɛ Isidɑyɛɛribɛ kó kɛtenkɛ̀. 22 Kòo keè kɛ̀ bɛ̀ tu Adisedɑuusi cɔutɛ́ o cicɛ Edɔti kpɑ̀tì kɛ tú Sudee kóo kpɑ̀ɑ̀tì, kòo yɔtɛ ò bo bɑ́tɛ́mɛ̀ dɛ kó dihɛì miɛkɛ. Kɛ̀ Kuyie nhò bɛ́innɛ̀ tidɔùntì kòo kɔtɛ Kɑdidee kó kutempɛ̃, 23 kɛ́kɑri Nɑnsɑrɛti kó dihɛì miɛkɛ kɛ̀ dɛ̀ɛ dɔɔ̀ Kuyie mpɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑm̀bɛ̀ do nɑ̀kɛ́ tì kɛ dɔ̀ bɛ̀ bo nhò yu kɛ tú: Nɑnsɑrɛti ɛì kou.

3

Isɑ̃ɑ̃-Bɑtiisi do ɑ̃ɑ̃̀mɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ bɑ̀tɛ́mmù

(Wéntɛ́ Mɑriki 1:1-8 nɛ̀ Duku 3:1-18 nɛ̀ Isɑ̃ɑ̃ 1:19-28)

1 Dɛ kó dimɔ̀nnì kɛ̀ Isɑ̃ɑ̃-Bɑtiisii ketɛ́ o tɔ̃mmú kɛ́nnɑ́ɑ́ Kuyie nnɑ́ɑǹtì Sudee kó dikpɑ́ɑ̀ miɛkɛ kɛ tú: 2 Ceetɛnɛ̀ di borimɛ, kɛ yɛ̃́ Kuyie ntɔ̀ɔ́tɛ́mɛ̀ kɛ bo kɑnnɛ ku kó dikpɑ̀ɑ̀tìyuu.

3 Weè Isɑ̃ɑ̃ kpɛ́í nkɛ Kuyie mpɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑǹtò Esɑii do nɑ́ɑ́mmɛ̀ kɛ tú:

Wèè pɛ̀ú dikpɑ́ɑ̀ miɛkɛ kɛ tú:

Tũntɛnɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nkó kucɛ,

sɛ́innɛ̀ o cɛ.

4 Isɑ̃ɑ̃ do dɑ́ɑ́tí diyɑɑ̀bòrì dìì dùɔ̀kɛnɛ̀ dìndi yòyó kó ticìtì, kɛ boú fɛnɑɑ̀kɔ̃̀nfɛ̀ o kɑ, kòo kó mudiì ntú ico nɛ̀ ticiètì. 5 Kɛ̀ Sedisɑdɛmmu kɔbɛ nɛ̀ Sudee kó kutempɛ̃ nkumɔu kɔbɛ nɛ̀ yɛhɛkɛ̀ tɛyɛ̀ yɛ̀ɛ̀ tɔ̀kɛ́nɛ̀ Suditɛ̃ɛ̃ kó kukó nkɛ̀ bɛ̀ nkɔrìní o borɛ̀, 6 kɛ dɑ́ɑnko bɛ yɛi nkɛ̀ Isɑ̃ɑ̃ bɛ̀ ɑ̃ɑ̃̀ bɑ̀tɛ́mmù Suditɛ̃ɛ̃ kó kukó mmiɛkɛ.

7 Kɛ̀ Isɑ̃ɑ̃ yɑ̀ Fɑdisĩɛ̃bɛ pɛ́u nɛ̀ Sɑdusĩɛ̃bɛ, kɛ̀ bɛ̀ kɔ̀ròo o borɛ̀ kòò bo bɛ̀ ɑ̃nnɛ́ bɑ̀tɛ́mmù kòo bɛ̀ nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Iwɑ̀ɑ̀kɛ díndi! We ndi nɑ̀kɛ́ kɛ tú dí yentɛ́nɛ̀ Kuyie nkó tibeéntì tìì kèríní? 8 Di borimɛɛ bɛnkɛ tũnkɛ́ kɛ dò ndi cèètɛ. 9 Di yɛ̀mmɛ̀ bɑ́ ndò ndi bo nɑ kɛ́cootɛ́ di tú mɛ̀ɛ̀ kpɛ́í Abɑrɑhɑmmu kó ibí. N di nɑ́ɑ́mmu Kuyie mbo nɑ kɛ́dɔɔ̀ yɛtɑ̃́rɛ̀ yiɛ nho bí. 10 Okɔ̃ũtì sũ̀ɔ̃́tɛ́mu o pĩɛ̃tɛ̀ kɛ bo u dɛtie, dɛtie ndɛ̀ɛ̀ í pɛí yɛbɛ sɑ̀ɑ̀yɛ̀ bɛ̀ bo dɛ̀ u kɛ́cɔ́u. 11 Mí n di ɑ̃ɑ̃̀ bɑ̀tɛ́mmù mɛniɛ mmiɛkɛ nkɛ kɛ̀ dɛ̀ bɛnkú kɛ dò ndi borimɛ cèètɛ, wèè tũ̀nní ò dɛumu kɛ m pɛ̃ɛ̃tɛ́. N yí sɑnnɛ̀ m bo dɛitɛmɛ̀ o nɛùtì, wenwe bo ndi ɑ̃ɑ̃̀ bɑ̀tɛ́mmù nɛ̀ Muyɑɑ́nsɑ̀ɑ̀mù nɛ̀ muhɑ̃ɑ̃́. 12 Ò tɔ o piɛnkù nku kɛ bo ye nkɛ́bɑtɛ mɛbii ǹnɛ̀ tifùtì, kɛ́koutɛ́ mɛbii nkɛ́ɑ̃nnɛ́ o bɔu miɛkɛ, kɛ́cɔ́u ntifùtì muhɑ̃ɑ̃́ mmùù í kɔ̃ mmu miɛkɛ.

Isɑ̃ɑ̃-Bɑtiisi ɑ̃nnɛ́mɛ̀ Yesu bɑ̀tɛ́mmù

(Wéntɛ́ Mɑriki 1:9-11 nɛ̀ Duku 3:21-22 nɛ̀ Isɑ̃ɑ̃ 1:29-34)

13 Isɑ̃ɑ̃ ɑ̃ɑ̃̀ dìì mɔ̀nnì bɑ̀tɛ́mmù Suditɛ̃ɛ̃ kó kukó mmiɛkɛ, kɛ̀ Yesu ítɛ́ní Kɑdidee kó kutempɛ̃ɛ̃ kɛ́tuɔkɛní o borɛ̀ kòò bo ò ɑ̃nnɛ́ bɑ̀tɛ́mmù. 14 Kɛ̀ Isɑ̃ɑ̃ yetɛ kɛ dɔ̀: Fɔ̃́ɔ̃̀ do dò kɛ́ nh ɑ̃nnɛ́ bɑ̀tɛ́mmù kɛ wɛ̃̀tɛ kɛ tú n dɑ ɑ̃nnɛ́ bɑ̀tɛ́mmɑ̀ɑ̀!

15 Kɛ̀ Yesu ò tɛ̃̀ńnɛ́ kɛ dɔ̀: Yie mbɑkɛ kɛ́ nh ɑ̃nnɛ́ bɑ̀tɛ́mmù kɛ yɛ̃́ dɛ̀ wennimɛ̀mu kɛ dò nti dɔɔ̀ Kuyie ndɔ́ dɛ̀.

Kɛ̀ Isɑ̃ɑ̃ yie nkóò ɑ̃nnɛ́ bɑ̀tɛ́mmù, 16 kòò nyɛ̀tìní mɛniɛ mmiɛkɛ kɛ̀ tiwɛtìi kpetɛ́ kɛ̀ Muyɑɑ́nsɑ̀ɑ̀mù cùtɛ́ní kɛ dònnɛ̀ dikpɛtìnɔ́nkperi kɛ́cómmú o ĩ́nkɛ̀. 17 Kɛ̀ bɛ̀ɛ keè mɛtɑmmɛ̀ mɑmɛ̀ dɛ ĩ́nkɛ̀ bíɛ́kɛ̀ kɛ mɛ̀ tu: Yie nweè tu m birɛ kɛ̀ n dɛ̀ dɔ́ mɛsɑ̀ɑ̀ kɛ dɛ̀ tɑ̃ mɛdiɛ̀.

4

Dibɔɔ̀ bennɛ́mɛ̀ Yesu

(Wéntɛ́ Mɑriki 1:12-13 nɛ̀ Duku 4:1-13)

1 Dɛ mɔ̀nnì kɛ̀ Muyɑɑ́nsɑ̀ɑ̀mùu tɑnnɛ́ Yesu dikpɑ́ɑ̀ miɛkɛ kɛ̀ dibɔɔ̀ bo ò bennɛ́. 2 Kɛ̀ Yesu ḿboú dinùù kɛ dɔ̀ iyie nsipísìnɑ̀ɑ̀, dɛyènnɛ̀ sipísìnɑ̀ɑ̀ kɛ̀ dikònnìi ò pĩ. 3 Kɛ̀ dibɔɔ̀ kɔtɛní o borɛ̀ kóò nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Kɑ̀ɑ tu Kuyie mBirɛ ndɛ, duɔ́ nkɛ̀ yɛtɑ̃́rɛ̀ yiɛ nnɑɑ́ mmudiì. 4 Kɛ̀ Yesu dì nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Tì wɑ̃̀rimu kɛ tú onìtì í fòùnɛ̀ mudiì mɑ́ɑ̀, ò fòùnɛ̀ tinɑ́ɑǹtì tìì yìɛ̀ní Kuyie nnùù miɛkɛ tìnti.

5 Mɛm̀mɛ kɛ̀ dibɔɔ̀ ò kɔ̀tɛnɛ̀ Sedisɑdɛmmu kóò dèkɛnɛ̀ Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ ĩ́nkɛ̀ kóò nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: 6 Kɑ̀ɑ tu Kuyie mBirɛ ndɛ, puuo, kɛ yɛ̃́ Kuyie nnɑ́ɑǹtì wɑ̃̀rimɛ̀ kɛ tú:

Kuyie mbo duɔnní ku tɔ̃rɛ̀

kɛ̀ yɛ̀ dɑ cɔ́útɛ́

bɑ́ ɑ nɑɑ̀cɛ̀tɛ̀ bɑ́ɑ́ bétɛ́ ditɑ̃́rì mɑrì.

7 Kɛ̀ Yesu di tɛ̃̀ńnɛ́ kɛ dɔ̀: Tì wɑ̃̀rimu kupíkù tɛkù kɛ tú: Á bɑ́ɑ́ bennɛ́ ɑ Yiɛ̀ nKuyie.

8 Kɛ̀ dibɔɔ̀ ò dèkɛnɛ̀ ditɑ̃rì diɛrì mɑrì ĩ́nkɛ̀ kóò bɛnkɛ kutenkù kó yɛkpɑ̀ɑ̀tìyɔ yɛmɔu nɛ̀ yɛ kpɑ̀tì dɛu mɛ̀ɛ̀ botí, 9 kóò nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: N yóó dɛ̀ ndɑ duɔ́mmu dɛmɔu kɛ̀ nsɑ̀ kɑ̀ɑ nínkú n yììkɛ̀ kɛ m bɑ̀ńtɛ̀. 10 Dɛ mɔ̀nnì kɛ̀ Yesu dì nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Fũtɛ m borɛ̀ fɔ̃́ ndibɔɔ̀ kɛ yɛ̃́ tì wɑ̃̀rimɛ̀ kɛ tú: Á mbɑ́ɑ́ nhɑ Yiɛ̀ nKuyie mmɑ́ɑ̀ kɛ́mpĩ́ nkuù tɔ̃mmú.

11 Mɛm̀mɛ kɛ̀ dibɔɔ̀ ítɛ́ kɛ̀ Kuyie ntɔ̃rɛ̀ɛ kɔtɛní kɛ́mpĩ́ nho tɔ̃mmú.

Yesu ketɛ́mɛ̀ kɛ́nnɑ́ɑ́ Kuyie nnɑ́ɑǹtì Kɑpɛnnɑummu miɛkɛ

(Wéntɛ́ Mɑriki 1:14-15 nɛ̀ Duku 4:14-15)

12 Yesu kèè dìì mɔ̀nnì bɛ̀ kpetínnɛ́mɛ̀ Isɑ̃ɑ̃ kɛ́kɔtɛ Nɑnsɑrɛti Kɑdidee kó kutempɛ̃ mmiɛkɛ. 13 Ò í nkɑ̀ri Nɑnsɑrɛti, kɛ́kɔtɛ kɛ́mbo Kɑpɛnnɑummu Kɑdidee kóo dɑ̀mɛ́ɛ̀rì mɑ̀nku, Sɑbunɔɔ nɛ̀ Nɛfutɑdii kó yɛhɛkɛ̀ tɑkɛ́, 14 kɛ̀ dɛ̀ bo dɔɔ̀ Kuyie mpɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑǹtò Esɑii do nɑ̀kɛ́ tì kɛ dɔ̀:

15 Sɑbunɔɔ nɛ̀ Nɛfutɑdii kó kɛtenkɛ̀ kɔbɛ

bɛ̀ɛ̀ bo dɑ̀mɛ́ɛ̀rì tɑkɛ́ Suditɛ̃ɛ̃ kó kukó nyɑ́ɑ̀

nɛ̀ bɛ̀ɛ̀ í tú Sifubɛ kɛ bo Kɑdidee.

16 Díndi bɛ̀ɛ̀ do bo dibiìnnì miɛkɛ

di yɑ̀mu kuwenniku diɛkù.

Di do bo dibiìnnì kó dihɛì,

mukṹṹ nkpɛri miɛkɛ nkɛ,

kɛ̀ kuwenniku di mìítɛ́.

17 Diì mɔ̀nnì ndi Yesu ketɛ́mɛ̀ kɛ́nnɑ́ɑ́ nKuyie nnɑ́ɑǹtì kɛ tú: Ceetɛnɛ̀ di borimɛ kɛ yɛ̃́ Kuyie ntɔ̀ɔ́tɛ́mɛ̀ kɛ bo kɑnnɛ ku kó dikpɑ̀ɑ̀tìyuu.

Yesu yumɛ̀ o kó bɛtɑncɔ́ùmbɛ̀ kètibɛ̀

(Wéntɛ́ Mɑriki 1:16-20 nɛ̀ Duku 5:1-11)

18 Diyiè mɑrì kɛ̀ Yesu mpɛkɛ́ Kɑdidee kó mɛniɛ nkɛ́yɑ̀ bɛnìtìbɛ̀ bɛ̀dɛ́bɛ̀, Simɔɔ bɛ̀ tú wè Piɛri nɛ̀ o nɑntɛ̀ Ãntidee kɛ̀ bɛ̀ buɔ̀ muyĩndìtìmù kɛ yɛ̃́ bɛ̀ do túmɛ̀ bɛyĩnwɑmbɛ̀ mbɛ. 19 Kɛ̀ Yesu bɛ̀ nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: N tũnnɛnɛ̀ kɛ̀ n di dɔɔ̀ bɛnitiwɑmbɛ̀.

20 Kɛ̀ bɛ̀ pɑ̃̀nkɛɛ yóu bɛ yĩndìtìrɛ̀ kóò tũ̀nnɛ.

21 Kòo yíɛ́ kɛ́dɛ́tóo kɛ́yɑ̀ bɛtɔbɛ̀ Sebedee kó ibí, Isɑku nɛ̀ o nɑntɛ̀ Isɑ̃ɑ̃ kɛ̀ bɛ̀ bo kudɑbɛkù miɛkɛ nɛ̀ bɛ cicɛ Sebedee kɛ dɔɔri bɛ yĩndìtìrɛ̀. 22 Kɛ̀ Yesu bɛ̀ yu kɛ̀ bɛ̀ pɑ̃̀nkɛɛ yóu bɛ cicɛ nɛ̀ kudɑbɛkù kóò tũ̀nnɛ.

Yesu yètìrì do pitɛ́mɛ̀ Kɑdidee omɔu miɛkɛ

(Wéntɛ́ Mɑriki 1:39 nɛ̀ Duku 4:44, 6:17-18)

23 Kɛ̀ Yesu ńceǹtì Kɑdidee omɔu titííntouti miɛkɛ kɛ nɑ́ɑntɛ bɛnìtìbɛ̀ tinɑ́ɑǹtì Kuyie nkó dikpɑ̀ɑ̀tìyuu kpɛti kɛ miɛkùnko bɛnìtìbɛ̀ mumɔmmú mumɔu nɛ̀ tikɔ̃nyonkuti timɔu. 24 Kɛ̀ bɛ̀ nnɑ́ɑ́ nho kpɛ́í Sidii kó kɛtenkɛ̀ kɛmɔu miɛkɛ, kɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ ntɔuní bɛ̀ɛ̀ fɛ̃́ũ̀rì nɛ̀ mumɔmmú nɛ̀ bɛ̀ɛ̀ kɔ̃̀ntì yóù yóù nɛ̀ yɛbɔkɛ̀ tɑ bɛ̀ nɛ̀ bɛ̀ɛ̀ duò yɛcírɛ̀ncírɛ̀ nɛ̀ tihɔ̀ùtì, kɛ̀ Yesu mbɛ̀ miɛkùnko bɛmɔu. 25 Kɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ pɛ́uu ò tũ̀nnɛ. Kɑdidee kɔbɛ nɛ̀ Sedisɑdɛmmu kɔbɛ nɛ̀ Sudee kɔbɛ nɛ̀ yɛhɛkɛ̀ tɛpíítɛ̀ kó kɛtenkɛ̀ kɔbɛ nɛ̀ Suditɛ̃ɛ̃ kó kukó nyɑ́ɑ̀ kɔbɛ.

5

Yesu duɔ́ nyìì tié nditɑ̃rì ĩ́nkɛ̀

(Wéntɛ́ Duku 6:20-23)

1 Yesu yɑ̀ dìì mɔ̀nnì ditĩ̀nnì kɛ́dekɛ ditɑ̃rì nɛ̀ o tɑncɔ́ùmbɛ̀ kɛ́nkɑri kɛ̀ bɛ̀ ò kɛ̀rí 2 kòò bɛ̀ tiè nkɛ tú:

Kuyɛǹnɑɑtí mɔ́mmɔnku

3 Dɛ̀ ńnɑɑti bɛ̀ɛ̀ bɑntɛ́ kɛ dò mbɛ̀ cĩ̀ĩnnì Kuyie mbíɛ́kɛ̀,

kɛ yɛ̃́ Kuyie nkpɑ̀ɑ̀tìyuu bomɛ̀ bɛɛ̀ kpɛ́í!

4 Dɛ̀ ńnɑɑti bɛ̀ɛ̀ yɛ̀mmɛ̀ cɑ̀ɑ̀rɛ̀,

kɛ yɛ̃́ Kuyie nyóó bɛ̀ bɑ́ntɛ̀mɛ̀!

5 Dɛ̀ ńnɑɑti bɛ̀ɛ̀ yɛ̀mmɛ̀ boo,

kɛ yɛ̃́ Kuyie nyóó bɛ̀ duɔ́mmɛ̀ kɛtenkɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ɛ tiekɛ!

6 Dɛ̀ ńnɑɑti bɛ̀ɛ̀ wɑnti kɛ́dɔɔ̀ Kuyie ndɔ́ dɛ̀,

kɛ yɛ̃́ Kuyie nyóó bɛ̀ teemmɛ̀mu

kɛ̀ bɛ̀ɛ dɛ̀ dɔ̀ɔ̀ mɛdiɛ̀!

7 Dɛ̀ ńnɑɑti bɛ̀ɛ̀ kuɔ̀ nhotɔù mɛsémmɛ̀,

kɛ yɛ̃́ Kuyie nyóó bɛ̀ kuɔ́mmɛ̀ mɛsémmɛ̀!

8 Dɛ̀ ńnɑɑti bɛ̀ɛ̀ yɛ̀mmɛ̀ wenni,

kɛ yɛ̃́ bɛɛ̀ yóó yɑ̀mɛ̀ Kuyie!

9 Dɛ̀ ńnɑɑti bɛ̀ɛ̀ wɑɑ̀ mbɛnìtìbɛ̀ kó kuyɛǹnɑɑtí,

kɛ yɛ̃́ bɛɛ̀ yó ntúmɛ̀ Kuyie mbí!

10 Dɛ̀ ńnɑɑti bɛ̀ fɛ̃́ũnkoo bɛ̀

bɛ̀ dɔ̀ɔ̀ri mɛ̀ɛ̀ kpɛ́í nKuyie ndɔ́ dɛ̀,

kɛ yɛ̃́ Kuyie nkpɑ̀ɑ̀tìyuu bomɛ̀ bɛɛ̀ kpɛ́í!

11 Dɛ̀ ńdi nɑɑti bɛ̀ bo ndi sɑ̃́ɑ̃́ ndìì mɔ̀nnì kɛ di fɛ̃́unko kɛ soú nkɛ nɑ́ɑ́ ndi nu ndɔ̀ɔ̀ mɛ̀ɛ̀ yɛi di tú mɛ̀ɛ̀ kpɛ́í n kɔbɛ. 12 Di yɛ̀mmɛ̀ ńnɑɑti kɛ̀ di bo diwɛ̀ì miɛkɛ kɛ yɛ̃́ di kó ticuuti yó ndɛumɛ̀ kɛĩ́nkɛ̀, mɛɛ̀ botí nku bɛ̀ fɛ̃́ũmmɛ̀ Kuyie mpɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑm̀bɛ̀ bɛ̀ɛ̀ di niitɛ́nní.

Mukɔ́kúɔ́ nnɛ̀ kuwenniku dɛ kó mɛdonnimɛ̀

(Wéntɛ́ Mɑriki 9:50 nɛ̀ Duku 8:16-18, 14:34-35)

13 Díì tu kutenkù kó mukɔ́kúɔ́. Kɛ̀ mukɔ́kúɔ́ nnɛ́ sɛtɛ́, bɛ̀ bo mù nɑ́ríkùnnɛnɛ̀ bɑ? Mù tɛ̃́nkɛ bɑ́ɑ́ dɔɔ̀nɛ̀ dɛ̀mɑrɛ̀, kɛ̀ bɛ̀ í mù ùtóo ditowɑɑ̀ ndi kɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ nɑ̀ù.

14 Díì tu kutenkù kó kuwenniku. Dihɛì dìì mɑɑ́ ditɑ̃rì ĩ́nkɛ̀ dì bɑ́ɑ́ nɑ kɛ́nsɔrì. 15 Bɛ̀ ɔ̃ɔ̃ í ncɔ́u nfìtírɛ̀ kɛ́ɑ̃nnɛ́ tɛcètɛ̀ miɛkɛ, bɛ̀ ɔ̃ɔ̃ dɛ̀ cɔ̃nnɛ́ dɛyiitírɛ̀ ndɛ kɛ̀ dɛ̀ mmí bɛ̀ɛ̀ kó dimɑ̀ɑ̀ bo tɛcĩ́ɛ̃̀tɛ̀ miɛkɛ. 16 Di kó kuwenniku dò nkɛ́ mmɛ mmí kutenkù kɔbɛ kɛ̀ bɛ̀ɛ yɑ̀ mutɔ̃mmú di pĩ́ mmù wennimɛ̀, kɛ́sɑ̃ntɛ di cicɛ wèè bo kɛĩ́nkɛ̀.

Yesu nɑ̀kɛ́ tì kɛ̀ dɛ̀ ntukúnɛ̀ ikuɔ́

17 Di yɛ̀mmɛ̀ bɑ́ ndò n kɔ̀tɛní kɛ bo pɑɑ mMɔyiisi kó ikuɔ́ yoo Kuyie mpɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑm̀bɛ̀ do wɑ̃̀ri tì. N kɔ̀tɛní kɛ bo dɔkɛ ì wèńkùnnɛmu. 18 N di nɑ́ɑ́ mmɔ́mmuɔ nwe: Kɛtenkɛ̀ nɛ̀ kɛĩ́nkɛ̀ kɛ̀ dɛ̀ kpɑɑ́ bo ikuɔ́ kó fɛwɑ̃rìfɛ̀ sɑ́m̀pɔ́fɛ̀ mɑfɛ̀ bɑ́ɑ́ yɑɑtɛ, kɛ̀ kutenkù yɑ̀ɑ deènɛ̀. 19 Wèè bo yetɛ tũnkɛ́ Kuyie nkuɔ́ mɑì, kɛ́nɑ́kɛ́ bɛtɔbɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ɛ ì yetɛ dɛ yiɛ̀ mbo ntú osɑ́m̀pɔ́ù Kuyie nkpɑ̀ɑ̀tìyuu miɛkɛ. Wèè mɛ mbo yie nyikuɔ́ imɔu kɛ́nɑ́kɛ́ bɛtɔbɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ɛ ì yie ndɛ yiɛ̀ mbo ntú odiɛwè Kuyie nkpɑ̀ɑ̀tìyuu miɛkɛ. 20 N di nɑ́ɑ́mmu: Kɛ̀ di borimɛ í wenni kɛ pɛ̃ɛ̃tɛ́ Fɑdisĩɛ̃bɛ kɔ̃mɛ di bɑ́ɑ́ tɑ Kuyie nkpɑ̀ɑ̀tìyuu miɛkɛ.

Kɛmiɛkɛ yiɛ̀ nɛ̀ obɑnteu kó tinɑ́ɑǹtì

(Wéntɛ́ Mɑriki 11:25 nɛ̀ Duku 12:57-59)

21 Di yɛ̃́mu kɛ dò mbɛ̀ do nɑ̀kɛ́ di yɛmbɛ̀ kɛ dɔ̀: A bɑ́ɑ́ kuɔ onìtì, kɛ̀ wèè kùɔ onìtì bɛ̀ɛ ò bekɛ́nɛ̀. 22 Kɛ̀ mí nnɛ́ di nɑ́ɑ́ nkɛ tú kɛ̀ wèè miɛkɛ pɛikɛ otɔù bɛ̀ɛ o bekɛ́nɛ̀, kɛ̀ wèè sɑ̃̀ɑ̃́ nhotɔù kuyɛìnkù, bɛbeéndiɛbɛ̀ɛ ò bekɛ́nɛ̀, kɛ̀ wèè mɛ nsɑ̃̀ɑ̃́ nhotɔù kɛ tú kuwɑ́ɑ́tíkù ò dò nkɛ́tɑ muhɑ̃ɑ̃́ mmuù í kɔ̃ mmu miɛkɛ nkɛ. 23 Kɑ̀ɑ kɔ̀tɛ diwũɔ̃tɔ̀nnì borɛ̀ kɛ bo pɑ̃ Kuyie ndipɑ̃nnì kɛ dèntɛní dɛborɛ̀ ɑ kou tɔù dɑ mɔkɛnɛ̀mɛ̀ tìmɑtì, 24 dɔú ndɛndɛ ɑ pɑ̃nnì diwũɔ̃tɔ̀nnì borɛ̀ kɛ́kɔtɛ, kɛ̀ dí tì tũ̀ntɛ kɑ̀ɑ nɛ́ wɛ̃tɛní kɛ́pɑ̃ ɑ pɑ̃nnì Kuyie.

25 Kòo mɔù dɑ yu tibeéntì kɛ̀ di kérí kɛ kɔri, ɑ́ yetoo kɛ̀ dí tì tũ̀ntɛ kucɛ kɛ mu nyí tùɔ̀kɛ. Ò yɑ̀ɑ̀ bo dɑ duɔ́ mbɛbeémbɛ̀ kɛ̀ bɛbeémbɛ̀ dɑ duɔ́ pòdíìsìbɛ̀, kɛ̀ bɛ̀ dɑ kpetínnɛ́. 26 N dɑ nɑ́ɑ́ mɔ́mmuɔ nwe ɑ í yɛtì dɛborɛ̀ kɛ í yietí dɑ́rɛ̀ sɔnwe.

Dɛ̀ɛ̀ buɔ̀ mmɛyɛi mmiɛkɛ

(Wéntɛ́ Mɑtie 18:8-9 nɛ̀ Mɑriki 9:43, 47-48)

27 Di yɛ̃́mu ikuɔ́ ìì tu: A bɑ́ɑ́ duɔ́nɛ̀ wèè í tú ɑ pokù yoo wèè í tú ɑ dɔù. 28 Kɛ̀ mí nnɛ́ di nɑ́ɑ́ nkɛ tú wèè bo wéntɛ́ onitipòkù mɔù kóò yɑɑ́ ò ò duɔ́nɛ̀mu o yɛ̀mmɛ̀ miɛkɛ. 29 Kɑ̀ɑ nɔ̀nfɛ̀ youfɛ fɛɛ̀ yó nte kɑ̀ɑ dɔɔ̀ mɛyɛi, kpɛ́ɛ́tɛ́ fɛ kɛ́dootóo dɛdɛ́tirɛ̀, dɛ̀ wennimu ɑ nɔ̀nfɛ̀ fɛ̀mɑ́ɑ̀ bo fetimɛ̀ nɛ̀ ì bo mbomɛ̀ idɛ́ kɑ̀ɑ nɛ́ tɑ muhɑ̃ɑ̃́ mmùù í kɔ̃ mmu miɛkɛ. 30 Kɑ̀ɑ nɔ̀ùtɛ̀ youtɛ tɛɛ̀ bo nte kɑ̀ɑ dɔ̀ɔ̀ mɛyɛi, kéétɛ́ tɛ kɛ́dootóo dɛdɛ́tirɛ̀, dɛ̀ wennimu ɑ nɔ̀ùtɛ̀ tɛ̀mɑ́ɑ̀ bo fetimɛ̀ nɛ̀ sì bo mbomɛ̀ sidɛ́ kɑ̀ɑ nɛ́ tɑ muhɑ̃ɑ̃́ mmùù í kɔ̃ mmu miɛkɛ.

Onìtì nɛ̀ o pokù bɛ yɑtimu kó tinɑ́ɑǹtì

(Wéntɛ́ Mɑtie 19:7-9 nɛ̀ Mɑriki 10:4-5, 11-12 nɛ̀ Duku 16:18)

31 Di yɛ̃́mu ikuɔ́ ìì tu: Kɛ̀ wèè dɔ́ kɛ́yetɛ o pokù wèe wɑ̃ri diyɑtɛpɑ́tíri kóò duɔ́. 32 Kɛ̀ mí nnɛ́ di nɑ́ɑ́ nkɛ tú: Kɛ̀ wèè pokù í dɔuti dɔutinɛ̀ bɛnitidɑɑbɛ̀ kòo ò bɛ̀ti ò dɔ́ wèe nɑɑ́ nhonitipòkù wèè dɔuti dɔutinɛ̀ wènwe bɛnitidɑɑbɛ̀, kɛ̀ wèè tùótɛ́ onitipòkù bɛ̀ bɛ̀ti wè ò nɑɑ́ nhonitidɔ̀ù wèè dɔuti dɔutinɛ̀ wènwe bɛnitipòbɛ̀.

Dɛ̀ɛ tukúnɛ̀ ti bo mpɑrìkumɛ̀

33 Di yɛ̃́mu bɛ̀ do nɑ̀kɛ́ tì di yɛmbɛ̀ kɛ dɔ̀: A dɔúnnɛ̀ Kuyie ndìì nùù, dɔɔ̀ dì. 34 Kɛ̀ mí nnɛ́ di nɑ́ɑ́ nkɛ tú: A bɑ́ mpɑrìkunɛ̀ kɛĩ́nkɛ̀, kɛ yɛ̃́ Kuyie nkpɑ̀ɑ̀tìkɑ̀rì ndimɛ̀. 35 A bɑ́ mpɑrìkunɛ̀ kɛtenkɛ̀ kɛ yɛ̃́ ku nɑcɛ̀dɑɑ́nnì ndimɛ̀. A bɑ́ mpɑrìkunɛ̀ Sedisɑdɛmmu kɛ yɛ̃́ okpɑ̀ɑ̀tì diɛwè ɛì ndimɛ̀. 36 A bɑ́ mpɑrìkunɛ̀ ɑ yuu kɛ yɛ̃́ ɑ í yóó nɑmɛ̀ kɛ́pɛ́ikùnnɛ ɑ yùrìkù kùmɑ́ɑ̀ yoo ɑ kù sɔ̀ukùnnɛ. 37 Di kóò ɛ̃ɛ̃ ntú ɛ̃ɛ̃, kɛ̀ ɑ́ɑ̀ ntú ɑ́ɑ̀, tìì yɛ̀útí tì tú dibɔɔ̀ kpɛti nti.

Mɛyɛi nkó mufɔ́ɔ́mmù kó tinɑ́ɑǹtì

38 Di yɛ̃́mu ikuɔ́ ìì tu: Wèè kpɛ̀ɛ́tɛ́ ɑ nɔ̀nfɛ̀ ɑ kpɛ́ɛ́tɛ́ o kɔfɛ, kɛ̀ wèè feutɛ́ ɑ nìnnì ɑ feutɛ́ o kpɛri. 39 Kɛ̀ mí nnɛ́ di nɑ́ɑ́ nkɛ tú: Kòò mɔù dɑ potɛ́ ɑ bɑ́ɑ́ ò tɛ̃̀ńnɛ́, kòo dɑ potɛ́ mɛtofíè kuyoú ɑ́ ò bɛnkɛ kucɑ̃̀nku. 40 Kòò mɔù dɑ yu tibeéntì kɛ dɔ́ kɛ́túótɛ́ ɑ yɑɑ̀bòrì sɑ́m̀pɔ́rì, ɑ́ yóu kòo túótɛ́ nɛ̀ didiɛrì. 41 Kòò mɔù dɔ́ kɛ́duɔ́ nnɛ̀ muwɛ̃rímú kɑ̀ɑ tɔ o tɔu kɛ dɔ̀ cìdòmɛ́tìrì òmɑ́ɑ̀, ɑ dɔ̀ bɛ̀dɛ́bɛ̀. 42 Kòò mɔù dɑ mɔɔ dɛ̀mɑrɛ̀, pɑ̃ we, ɑ bɑ́ɑ́ yetɛnɛ̀ wèè dɔ́ ɑ́ ò pèntɛ.

Ndɔ́nɛ̀ di kpɑntídɛ̀ntɔbɛ̀

(Wéntɛ́ Duku 6:27-28, 32-36)

43 Di yɛ̃́mu bɛ̀ do nɑ̀kɛ́ ìì kuɔ́ di yɛmbɛ̀ kɛ dɔ̀: A ndɔ́ ɑ kou kɛ níí nhɑ kpɑntídɛ̀ntɔù. 44 Kɛ̀ mí nnɛ́ di nɑ́ɑ́ nkɛ tú: Ndɔ́nɛ̀ di kpɑntídɛ̀ntɔbɛ̀, kɛ békú Kuyie nkó mɛsɑ̀ɑ̀ mbɛ̀ɛ̀ di buɔ̀ nkusĩ̀nkù bɛ kpɛ́í, kɛ́mbɑ́ɑ́ nKuyie mbɛ̀ɛ̀ di fɛ̃́ũnko nɛ̀ bɛ̀ɛ̀ di sénnìnko bɛ kpɛ́í. 45 Kɛ̀ di dɔɔri mɛmmɛ dɛ̀ bo bɛnkɛ di túmɛ̀ di cicɛ wèè bo kɛĩ́nkɛ̀ o kó ibí, kɛ yɛ̃́ ò duɔ́mmɛ̀ kɛ̀ diyiè yìɛ̀ní bɛnitiyɛibɛ nɛ̀ bɛsɑ̀ɑ̀bɛ̀ borɛ̀, kɛ duɔ́ nkɛ̀ fɛtɑɑfɛ̀ nìù bɛ̀ɛ̀ wetí nɛ̀ bɛ̀ɛ̀ í wetí bɛ borɛ̀. 46 Kɛ̀ di dɔ́ bɛ̀ɛ̀ di dɔ́ mɑ́ɑ̀, di kó ticuuti bo ntú ɔ̃̀nti Kuyie mborɛ̀? Bɛdɑ̀mpóòcɔutíbɛ̀ múnkɛ í mɛ ndɔɔrɑɑ̀? 47 Kɛ̀ di dɔú ndi kɔbɛ mɑ́ɑ̀ ndi yé di dɔɔ̀rìmɛ̀ tɛ̃́nkɛ cɑ̃́ɑ̃́nnɛ̀ dɛ̀? Bɛ̀ɛ̀ í tũ nKuyie mbɛ̀ í mɛ ndɔɔrɑɑ̀? 48 Tũ nní ndònnɛ̀ pɑ́íí di cicɛ wèè bo kɛĩ́nkɛ̀ ò dòmmɛ̀ pɑ́íí.

6

Yɛpɑ̃rɛ̀ dò nkɛ́mpɑ̃ɑ̃ mmɛ̀ɛ̀ botí

1 Di bɑ́ mpɑ̃ɑ̃ ndi kpɛrɛ bɛcĩ̀rìbɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ ììkɛ̀ kɛ bo bɛnkɛ dimɑ́ɑ̀, kɛ̀ di dɔɔri mɛmmɛ di bɑ́ɑ́ pɛ́tɛ́ ticuuti di cicɛ wèè bo kɛĩ́nkɛ̀ o borɛ̀.

2 Kɑ̀ɑ dɔ́ kɛ́pɑ̃ dɛ̀mɑrɛ̀ ocĩ̀rì ɑ bɑ́ɑ́ pĩɛ̃kɛ́ mɛyɛ̀mmɛ̀ mɛ̀dɛ́mɛ̀ yɛmbɛ̀ ɔ̃ɔ̃ pĩɛ̃kɛ́ mɛ̀ɛ̀ botí titííntouti miɛkɛ nɛ̀ icɛ ĩ́nkɛ̀, kɛ dɔ́ bɛnìtìbɛ̀ɛ bɛ̀ sɑ̃ntɛ. N di nɑ́ɑ́ mmɔ́mmuɔ nwe bɛ kó ticuuti nti mɛmmɛ bɛ̀ cɔúmɛ̀. 3 Kɑ̀ɑ yóó pɑ̃ dɛ̀mɑrɛ̀ ocĩ̀rì ɑ bɑ́ɑ́ yie nkɑ̀ɑ nɔ̀ùtɛ̀ cɑ̃̀nkutɛ̀ nyɛ̃́ tɛyoutɛ dɔɔri dɛ̀. 4 Pɑ̃ we didɛ́ borɛ̀ bɑ́ òmɔù bɑ́ nyɛ̃́, ɑ cicɛ Kuyie nkùù wùó ndisɔ̀rì kɛ̀ kùu dɛ ndɑ yietí.

Mubɑ́ɑmmu nɛ̀ mɛnùboúmmɛ̀

(Wéntɛ́ Duku 11:2-4)

5 Di bɑ́ mbɑ́ɑ́ nKuyie mɛyɛ̀mmɛ̀ mɛ̀dɛ́mɛ̀ yɛmbɛ̀ kɔ̃mɛ bɛ̀ɛ̀ ɔ̃ ndɔ́ kɛ́ncómmú titííntouti miɛkɛ nɛ̀ icɛyɑ̀tii kɛ bɑ́ɑ́ nKuyie nkɛ dɔ́ bɛnìtìbɛ̀ mbɛ̀ wùó. Mɔ́mmuɔ nwe n di nɑ́ɑ́mmɛ̀ bɛ kó ticuuti nti mɛmmɛ bɛ̀ cɔúmɛ̀. 6 Kɑ̀ɑ yóó bɑ́ntɛ̀ Kuyie, tɑ ɑ dieku, kɛ́kpetínnɛ́ ɑ cɑ̀ù, kɛ́mbɑ́ɑ́ nhɑ cicɛ ò bomu dɛ, kɛ wúó ɑ dɔɔri dɛ̀ disɔ̀rì kɛ bo dɛ̀ ndɑ yietí.

7 Kɑ̀ɑ bɑ́ɑ́ nKuyie nhɑ bɑ́ nsṹũnko tinɑ́ɑǹtì dɛtetìrɛ̀ kpɛti bɛ̀ɛ̀ í tũ Kuyie mbɛ̀ ɔ̃ ndɔɔrimɛ̀ kɛ̀ bɛ yɛ̀mmɛ̀ dò nkɛ̀ bɛ nɑ́ɑǹtì sũ̀ṹ Kuyie mbo bɛ̀ teennɛ̀. 8 Bɑ́ ndɔɔrinɛ̀ bɛ kɔ̃mɛ, kɛ yɛ̃́ di cicɛ yɛ̃́mɛ̀mu di dɔ́ dɛ̀ bɑ́ di mu nyí dɛ̀ nhò mɔɔ. 9 Ntɛnɛ̀ di dò nkɛ́mbɑ́ɑ́ mmɛ̀ɛ̀ botí Kuyie:

Ti cicɛ wèè bo kɛĩ́nkɛ̀,

ɑ dò mpɑ́íí nwe,

yóu kɛ̀ tí bɑntɛ́ ɑ dòmmɛ̀ pɑ́íí.

10 Bɑɑtɛ́ kutenkù,

kɑ̀ɑ dɔ́mɛ̀ ndɔɔri kɛtenkɛ̀ ĩ́nkɛ̀

dɛ̀ dòmmɛ̀ kɛĩ́nkɛ̀ miɛkɛ.

11 Ti pɑ̃ ti bo di mù yíe.

12 Ti cĩ́ɛ̃́ nti yɛi,

ti ɔ̃ɔ̃ cĩ́ɛ̃́mmɛ̀ bɛ̀ɛ̀ ɔ̃ɔ̃ ti cɑɑ̀rɛ̀.

13 A bɑ́ɑ́ yóu kɛ̀ ti tɑ mɛsoùmmɛ̀ miɛkɛ,

ti dɛɛtɛ́nɛ̀ dibɔɔ̀.

[Kɛ yɛ̃́ fɔ̃́ɔ̃̀ bɑkɛ́mɛ̀,

kɛ kpeńnnì kɑ̀ɑ yètìrì dɛu sɑ̃́ɑ̃̀.

Kɛ̀ dɛ̀ mmɛ ndò.]

14 Kɛ̀ di cĩ́ɛ̃nko bɛtɔbɛ̀ bɛ yɛi bɛ̀ di dɔɔri mɛ̀, di cicɛ wèè bo kɛĩ́nkɛ̀ ò yóó di cĩ́ɛ̃́mmu di yɛi. 15 Kɛ̀ di mɛ nyí cĩ́ɛ̃nko bɛtɔbɛ̀ bɛ yɛi mbɛ̀ di dɔɔri mɛ̀ di cicɛ wèè bo kɛĩ́nkɛ̀ ò bɑ́ɑ́ di cĩ́ɛ̃́ ndi yɛi.

Ti bo mbou mɛ̀ɛ̀ botí yɛnɔ̀

16 Kɑ̀ɑ boú dinùù ɑ bɑ́ɑ́ sɔukùnnɛ ɑ ììkɛ̀ kɛ́ndò nhɑ bo mɛyɛǹcɑɑ̀rìmɛ̀ miɛkɛ mɛyɛ̀mmɛ̀ mɛ̀dɛ́mɛ̀ yɛmbɛ̀ dɔ̀ɔ̀rimɛ̀, bɛ̀ɛ̀ ɔ̃ɔ̃ cɑkɛ bɛ ììkɛ̀ kɛ bo bɛnkɛ bɛnìtìbɛ̀ bɛ̀ boúmɛ̀ dinùù. N di nɑ́ɑ́ mmɔ́mmuɔ nwe bɛ̀ cɔutɛ́mu bɛ kó ticuuti. 17 Kɑ̀ɑ boú dinùù, yuutɛ́ ɑ ììkɛ̀ kɛ́yíi nhɑ yùtì, 18 kòò mɔù bɑ́ɑ́ bɑntɛ́ ɑ boúmɛ̀ dinùù, kɑ̀ɑ cicɛ wèè wùó ndisɔ̀rì kpɛrɛ, kɛ̀ weè mɑ́ɑ̀ nyɛ̃́ kɛ́ dɛ̀ ndɑ yietí.

A kpɑ̀tì borɛ̀ ɑ yɛ̀mmɛ̀ dɛ mbo

(Wéntɛ́ Duku 12:33-34)

19 Di bɑ́ɑ́ koú kɛ́koú kutenkù kó tikpɑ̀tì yɛbiɛ̀ cɑ̀ɑ́ ntì, tìì ɔ̃ɔ̃ nirimɛ, bɛyóóbɛ̀ ɔ̃ɔ̃ duutɛ kɛ́yúúkú tì. 20 Pètìnkɛ ńkounɛ̀ kɛĩ́nkɛ̀ kó tikpɑ̀tì nti yɛbiɛ̀ í cɑ́ɑ́ ntì, tìì í nírímú, bɛyóóbɛ̀ í yóó nɑ kɛ́duutɛ kɛ́yúúkú tì. 21 Kɛ yɛ̃́ ɑ kpɑ̀tì borɛ̀ ɑ yɛ̀mmɛ̀ dɛ mbomɛ̀.

Tikɔ̃̀ntì kó dɛfìtírɛ̀ tu fɛnɔ̀nfɛ̀

(Wéntɛ́ Duku 11:34-36)

22 Inuɔ ntu tikɔ̃̀ntì kó dɛfìtírɛ̀ ndɛ, kɑ̀ɑ nuɔ nwùó nhɑ kɔ̃̀ntì timɔu ɔ̃ mbo kuwenniku miɛkɛ nkɛ. 23 Kɑ̀ɑ nuɔ mmɛ nyí wúó nhɑ kɔ̃̀ntì timɔu ɔ̃ mbo dibiìnnì miɛkɛ nkɛ, kuwenniku kùù dɑ mí, kɛ̀ kù sɔ̀ùtɛ dibiìnnì dɔ̀kɛ bo dɛukɛ mɛdiɛ̀.

A bo tũnnɛmɛ̀ bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ bɛ̀dɛ́bɛ̀

(Wéntɛ́ Duku 16:13)

24 Òmɔù bɑ́ɑ́ nɑ kɛ́ntũ mbɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ bɛ̀dɛ́bɛ̀, ò bo ndɔ́ yie nkɛ níí nhotɔù, ò bo ntɑunɛ̀ yie nkɛ senku otɔù, òmɔù bɑ́ɑ́ nɑ kɛ́ntũ Kuyie nnɛ̀ idíítí.

Kuyie ndɑ̀kɛmu ti kpɛ́í

(Wéntɛ́ Duku 12:22-31)

25 Dɛɛ̀ te kɛ̀ n tu di bɑ́ ntoti di yɛ̀mmɛ̀ di bo dimu yoo di bo dɑ́ɑ́tímu kpɛ́í, di fòmmu pɛ̃ɛ̃tɛ́mu mudiì kɛ̀ di kɔ̃̀ntì pɛ̃ɛ̃tɛ́ tiyɑ̀ɑ̀tì. 26 Wéntɛ́nɛ̀ sinɔɔ, sì í buɔtì sì í kɔ̃ũ, sì í mɔkɛ yɛbuɔ kɛ̀ di cicɛ wèè bo kɛĩ́nkɛ̀ kòo sì piú. Díndi, di í pɛ̃ɛ̃tɛ́ sinɔɔɑ̀? 27 Di miɛkɛ we mbo nɑ nɛ̀ o yɛntotí kɛ́yíɛ́ o fòmmu kó mɛhokùmɛ̀ bɑ́ sɑ́m̀pɔ́?

28 Bɑ nkpɛ́í nnɛ́ te kɛ̀ di toti di yɛ̀mmɛ̀ tiyɑ̀ɑ̀tì kpɛ́í? Wéntɛ́nɛ̀ mutepóó ndòmmɛ̀ dikpɑ́ɑ̀ miɛkɛ, mù í pĩ́ mmutɔ̃mmú, mù mɛ nyí duɔ̀kù tiyɑ̀ɑ̀tì. 29 N nɛ́ di nɑ́ɑ́mmu, bɑ́ Sɑdomɔɔ nɛ̀ o kpɑ̀tì diɛtì miɛkɛ, ò í dɑ̀ɑ́tí tiyɑ̀ɑ̀tì tìì wenni kɛ mù tùɔ̀kɛ. 30 Kɛ̀ Kuyie nsɑ̃̀rì tifɑ̃ɑ̃̀tì tìì bo yíe nkɛ nɑɑ yóó cɔ́útɛ́, dɛ̀ bo yĩ́mɛ̀ kɛ̀ kù bɑ́ɑ́ di dɑ́tínnɛ́ tiyɑ̀ɑ̀tì? Di tɑ̃́kùmɛ̀ í dɛu! 31 Di bɑ́ ntoti di yɛ̀mmɛ̀ kɛ tú: Ti bo nyo mbɑ, kɛ yɔ̃ mbɑ, kɛ dɑɑti bɑ? 32 Bɛ̀ɛ̀ í tũ nKuyie mbɛɛ̀ mɔ̀kɛ dɛ kó iyɛǹtotí, di cicɛ wèè bo kɛĩ́nkɛ̀ ò yɛ̃́mu di békú dɛ̀. 33 Wɑmmúnɛ̀ di bo tɑmɛ̀ Kuyie nkpɑ̀ɑ̀tìyuu mɛketimɛ̀ nɛ̀ di bo ndɔɔrimɛ̀ kù dɔ́ dɛ̀, kù bo dɛ̀ ndi duɔ́ ndɛmɔu. 34 Di bɑ́ ntotí di yɛ̀mmɛ̀ nɑnkɛ kpɛ́í, nɑnkɛ weè yɛ̃́ nɑnkɛ kpɛti, bɑ́ dìì yiè nɛ̀ di kó iyɛǹtotí nyi.

7

Otɔù kó iwɑ́tìi kó tinɑ́ɑǹtì

(Wéntɛ́ Duku 6:37-38, 41-42)

1 Di bɑ́ mbekùnɛ̀ ditɔbɛ̀, kɛ̀ dɛ̀ɛ yie nkɛ̀ Kuyie mbɑ́ɑ́ di bekɛ́nɛ̀. 2 Kɛ yɛ̃́ Kuyie nyóó di bekɛ́nɛ̀mɛ̀ di bekɛ́nɛ̀ mɛ̀ɛ̀ botí nku bɛtɔbɛ̀, kɛ di fɔ́ɔ́ ndi dɔ̀ɔ̀ dɛ̀ bɛtɔbɛ̀. 3 Dɛ̀ dòmmɛ kɑ̀ɑ wùó nkumúú kùù ɑ̃ ɑ kou nɔ̀nfɛ̀ miɛkɛ, kɛ̀ kumundɔú nɛ́ pɑ̃́mmú ɑ kɔfɛ miɛkɛ! 4 A bo yĩ́mɛ kɛ́nɑ́kɛ́ ɑ kou kɛ dɔ̀: Yóu kɛ̀ n dɛitɛ kumúú ɑ nɔ̀nfɛ̀ miɛkɛ, kɛ̀ kumundɔú nɛ́ pɑ̃́mmú ɑ kɔfɛ miɛkɛ. 5 Fɔ̃́ mmɛyɛ̀mmɛ̀ mɛ̀dɛ́mɛ̀ yiɛ̀, ketɛ́ kɛ́pɑ̃́ntɛ́ kumundɔú kùù pɑ̃̀ḿmú ɑ nɔ̀nfɛ̀ miɛkɛ kɛ nɛ́ nɑ kɛ́yɑ̀ ɑ bo yĩ́mɛ̀ kɛ́dɛitɛ kumúú kùù ɑ̃ ɑ kou kɔfɛ miɛkɛ.

Di bɑ́ nduɔ̀ nKuyie nkpɛrɛ simɔɔ́

6 Dɛ̀ɛ̀ cɑ̃̀ɑ̃́ nkɛ tú Kuyie kpɛrɛ di bɑ́ ndɛ̀ duɔ̀ nsimɔɔ́, di mɛ mbɑ́ ndokoo di dɛ̀ì nyɛfɔ̃̀nkɛ̀ ììkɛ̀ yɛ̀ yɑ̀ɑ̀ bo mɛ nɑ̀ù kɛ́deè kɛ́wɛ̃ɛ̃tɛní di bíɛ́kɛ̀ kɛ́ di cɑ́ɑ́kɛ́.

Mɔɔnɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ di pɑ̃

(Wéntɛ́ Duku 11:9-13)

7 Mɔɔnɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ yóó di pɑ̃mu. Wɑmmúnɛ̀ kɛ̀ di yóó pɛ́tɛ́mu, bentɛnɛ̀ dicɑ̀ù kɛ̀ bɛ̀ yóó di kpetɛ́mu. 8 Kɛ yɛ̃́ wèè mɔɔ bɛ̀ ɔ̃ɔ̃ we mpɑ̃mɛ̀, wèè wɑmmú weè ɔ̃ɔ̃ pɛ́tɛ́, wèè bentɛ dicɑ̀ù bɛ̀ ɔ̃ɔ̃ we nkpetɛ́. 9 Òmɔù bo di miɛkɛ wèè birɛ bo ò mɔɔ mudiì kòo dɛ̀ duɔ́ nditɑ̃́rɑ̀ɑ̀? 10 Yɑ́ɑ̀ kɛ̀ dɛ̀ ò mɔɔ tɛyĩǹtɛ̀ wèe dɛ̀ duɔ́ nfɛwɑ̀ɑ̀fɛ̀? 11 Díndi nɑ́kɛ bɛnitiyɛibɛ kɛ̀ di yɛ̃́ kɛ duɔ̀ ndɛsɑ̀ɑ̀rɛ̀ di bí dɛ̀ bo yĩ́mɛ di cicɛ wèè bo kɛĩ́nkɛ̀ kòò bɑ́ɑ́ duɔ́ ndɛsɑ̀ɑ̀rɛ̀ bɛ̀ɛ̀ dɛ̀ nhò mɔɔ.

12 Ndɔɔrinɛ̀ bɛtɔbɛ̀ di dɔ́ bɛ̀ ndi dɔɔrimɛ̀. Mɔyiisi kó ikuɔ́ nɛ̀ Kuyie mpɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑm̀bɛ̀ do nɑ̀kɛ́ tì mɛ nyɛ̃.

Icɛ ìdɛ́ì

(Wéntɛ́ Duku 13:23-24)

13 Tɑnnɛ̀ dibòrì dìì mɔpúrì. Dibòrì pɛ̃kùrì tu mukṹṹ nkpɛri ndi kɛ̀ di cɛ pɛ̃kɛ̀. Bɛsṹkùbɛ̀ ku ntũ. 14 Dibòrì dìì mɔpúrì diì tu mufòmmu kpɛri, kɛ̀ di cɛ mɔpúrì. Bɛnìtìbɛ̀ sɑ́m̀pɔ́ ku ntũ.

Mutie nɛ̀ mu bɛ

(Wéntɛ́ Mɑtie 12:33 nɛ̀ Duku 6:43-44)

15 Ndɑkɛnɛ̀ bɛ̀ɛ̀ tu bɛmɑ́ɑ̀ Kuyie mpɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑm̀bɛ̀ bɛ kpɛ́í. Bɛ̀ ɔ̃ nkéríní di borɛ̀ kɛ yɔɔ̀ nkɛ dò nyipe nyi kɛ nɛ́ tú timuntũntì. 16 Di bo mbɛ̀ bɑnní nɛ̀ bɛ dɔɔ̀rìmɛ̀ miɛkɛ nkɛ. Bɛ̀ í tɔ̃ũ fínyĩ̀ kó yɛbɛ tisɑ̃mpotì ĩ́nkɛ̀ bɛ̀ mɛ nyí tɔ̃ũ fìkíè kpɛyɛ mupòrìmù ĩ́nkɛ̀. 17 Mutie sɑ̀ɑ̀mù pɛí yɛbɛ sɑ̀ɑ̀yɛ̀ nyɛ kɛ̀ musĩ̀mmù pɛí yɛsĩ̀nyɛ̀. 18 Mutie sɑ̀ɑ̀mù bɑ́ɑ́ nɑ kɛ́pɛitɛ́ yɛbɛ sĩ̀nyɛ̀, musĩ̀mmù mɛ mbɑ́ɑ́ nɑ kɛ́pɛitɛ́ yɛsɑ̀ɑ̀yɛ̀. 19 Dɛtie ndɛ̀ɛ̀ kó dimɑ̀ɑ̀ í pɛí yɛbɛ sɑ̀ɑ̀yɛ̀ bɛ̀ ɔ̃ɔ̃ dɛ̀ kɔ̃ṹmu kɛ́cɔ́u. 20 Mɛm̀mɛ di yó mbɑnnímɛ̀ bɛ̀ɛ̀ tu bɛmɑ́ɑ̀ Kuyie mpɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑm̀bɛ̀ nɛ̀ bɛ dɔɔrìmɛ̀ miɛkɛ.

Bɛ̀ɛ̀ yu Kuyie nnɛ̀ bɛ nɔ̀

(Wéntɛ́ Duku 6:46, 13:25-27)

21 Dɛ̀ í tú bɛ̀ɛ̀ kó dimɑ̀ɑ̀ ǹ tu: Ti Yiɛ̀, nti Yiɛ̀, bɛɛ̀ tɑti bɛmɔu Kuyie nkpɑ̀ɑ̀tìyuu miɛkɛ. Wèè dɔ̀ɔ̀ri n cicɛ wèè bo kɛĩ́nkɛ̀ ò dɔ́mɛ̀, weè tɑti o kpɑ̀ɑ̀tìyuu miɛkɛ. 22 Tibeéntì yiè bɛsṹkùbɛ̀ bo n nɑ́kɛ́ kɛ dɔ̀: N Yiɛ̀, nɛ̀ ɑ kó diyètìrì ndi ti nɑ̀kɛ́mɛ̀ ɑ nɑ́ɑǹtì, nɛ̀ ɑ kó diyètìrì ndi ti bɛ̀timɛ̀ yɛbɔkɛ̀ kɛ dɔ̀ɔ̀ tidiɛtì pɛ́u! 23 Kɛ̀ n nɛ́ bɛ̀ nɑ̀kɛ́ dɛ mɔ̀nnì kɛ dɔ̀: Fũtɛnɛ̀ m bo dɛ̀! N yí di yɛ̃́ bìtì, díndi bɛ̀ɛ̀ dɔ̀ɔ̀ri mɛyɛi.

Kuyɛìnkù nɛ̀ wèè ciì

(Wéntɛ́ Duku 6:47-48)

24 Wèè kemmu n nɑ́ɑǹtì kɛ dɔɔri tì yɛ̃mmɛ̀ ò dònnɛ̀ onìtì wèè ciì wènwe kɛ mɑɑ́ o cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ dipèrì ĩ́nkɛ̀. 25 Kɛ̀ fɛtɑɑfɛ̀ɛ ni, kɛ̀ ikó mpíɛ, kɛ̀ kuyɑɑkù fùùtɛ̀ kɛ tɛ̀ potɛ́ bɑ́ tɛ̀ í ndo kɛ yɛ̃́ tɛ̀ mɑɑ́mɛ̀ dipèrì ĩ́nkɛ̀. 26 Kɛ̀ wèè mɛ nkèḿmú n nɑ́ɑǹtì kɛ í dɔɔri tì yɛ̃mmɛ̀ ò dònnɛ̀ kuyɛìnkù nku kùù mɑɑ́ ku cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ mubirímú ĩ́nkɛ̀. 27 Kɛ̀ fɛtɑɑfɛ̀ ni, kɛ̀ ikó mpíɛ kɛ̀ kuyɑɑkù fùùtɛ̀ kɛ tɛ̀ potɛ́ kɛ̀ tɛ̀ do pɑ́íí.

Yesu do tiènnɛ̀ muwɛ̃rímú mmu

28 Kɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ɛ keè Yesu bɛ̀ duɔ̀ nyìì tié kɛ̀ ìi bɛ̀ tɑ. 29 Kɛ yɛ̃́ o nɑ́ɑǹtì do í dònnɛ̀mɛ̀ ikuɔ́ wɑ̃ɑ̃̀bɛ̀ kpɛti, ò do nɑ́ɑ́nnɛ̀ muwɛ̃rímú mmu.

8

Yesu miɛkùnnɛmɛ̀ dikɔ̀nnì

(Wéntɛ́ Mɑriki 1:40-45 nɛ̀ Duku 5:12-16)

1 Yesu cùtɛ́ní dìì mɔ̀nnì ditɑ̃rì kɛ ditĩ̀nnì pɛ́u nhò tũ̀. 2 Kɛ̀ dikɔ̀nnì mɑrìi kɔtɛní kɛ nínkóo o ììkɛ̀ kóò bɑ̀ńtɛ̀ kɛ dɔ̀: Okótì, kɑ̀ɑ dɔ́ ɑ bo nɑ kɛ́ m miɛkùnnɛ kɛ́ n wénkùnnɛ.

3 Kɛ̀ Yesu youtoo o nɔ̀ùtɛ̀ kɛ́ dì kɑ̀ɑ́kɛ́ kɛ dɔ̀: N dɔ́mu, miɛtɛ́.

Kɛ̀ dìi miɛtɛ́ kɛ́wenkɛ. 4 Kɛ̀ Yesu dɔ̀: A bɑ́ɑ́ yie nkɛ́nɑ́kɛ́ òmɔù, kɔtɛ kɛ́bɛnkɛ ɑmɑ́ɑ̀ ikuɔ́ nìùtì kɛ́dɔɔ̀ Mɔyiisi dɔú nyìì kuɔ́ kɛ̀ dɛ̀ɛ bɛnkɛ ɑ miɛtɛ́mɛ̀.

Ohɑ̃ɑ̃pɔ̀nkótì mɔù yiemmɛ̀ Yesu

(Wéntɛ́ Duku 7:1-10 nɛ̀ Isɑ̃ɑ̃ 4:46-54)

5 Yesu tɑti dìì mɔ̀nnì Kɑpɛnnɑummu kɛ̀ bɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ kóo kótì mɔùu kɔtɛní o borɛ̀ kóò bɑ́ntɛ̀ kɛ dɔ̀: 6 N Yiɛ̀, n kóo tɔ̃ntì weè duɔ́ n cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kɛ ɑ́ɑ̀rìnɛ̀ kuyonku bɑ́ ò í nɔ nkɛ nɑmpú. 7 Kɛ̀ Yesu ò nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: M bo kɔtɛ kóò miɛkùnnɛ. 8 Kɛ̀ bɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ kóo kótìi bɛ́i nkɛ dɔ̀: Okótì n yí sɑ̀nnɛ̀ ɑ bo tɑmɛ̀ n cĩ́ɛ̃̀tɛ̀, bɛ́i nhɑ nùù mɑ́ɑ̀ kɛ̀ n kóo tɔ̃ntìi miɛtɛ́. 9 M mɔkɛmu bɛ̀ɛ̀ m bɑkɛ́, kɛ mɔkɛ tihɑ̃ɑ̃pɔ̀ntì m bɑkɛ́ tì, kɛ̀ n nɑ̀kɛ́ kù kɛ yĩ: Kɔtɛ! Kùu kɔtɛ. Kɛ̀ n nɑ̀kɛ́ kù kɛ yĩ: Kɔtɛní! Kùu kɔtɛní. Kɛ̀ n yĩ n kóo tɔ̃ntì dɔɔ̀ dɛ̀, wèe dɛ̀ dɔ̀ɔ̀.

10 Kɛ̀ Yesu keè dɛ kó tinɑ́ɑǹtì kɛ́pɛ́nsìrì bɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ kóo kótì, kɛ́nɑ́kɛ́ bɛ̀ɛ̀ ò nɛínɛ̀ kɛ dɔ̀: Bɑ́ Isidɑyɛɛribɛ miɛkɛ m mu nyí yɑ̀ onìtì wèè tɑ̃́ miɛ mbotí. 11 N di nɑ́ɑ́ mmɔ́mmuɔ nwe bɛnìtìbɛ̀ pɛ́u bo yɛ̀nní tipíìtì timɔu kɛ́wɛ̃nnɛ́nɛ̀ Abɑrɑhɑmmu nɛ̀ Isɑki nɛ̀ Sɑkɔbu Kuyie nkpɑ̀ɑ̀tìyuu. 12 Kɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ bɛ̀ɛ̀ nɑ nte Kuyie nkpɑ̀ɑ̀tìyuu kɛ̀ bɛ̀ nɛ́ bɛ̀ dootóo ditowɑɑ̀ dibiìnnì miɛkɛ bɛ yó nkuɔ̀ ndɛ̀ kɛ cɑ́ɑ́ mbɛ nìì.

13 Dɛ kó difɔ̃nkúò kɛ̀ Yesu nɑ́kɛ́ bɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ kóo kótì kɛ dɔ̀: Kò nkɛ̀ dɛ̀ɛ dɔɔ̀ kɛ́ndò nhɑ dɔ́ mɛ̀ɛ̀ botí.

Dɛndɛ bɑ̀mbɑ̀ kòo kóo tɔ̃ntìi miɛtɛ́.

Yesu miɛkùnnɛmɛ̀ Piɛri pokù yɔ̃

(Wéntɛ́ Mɑriki 1:29-31 nɛ̀ Duku 4:38-39)

14 Kɛ̀ Yesu kɔtɛ Piɛri cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kɛ sɔ̃́ mPiɛri pokù yɔ̃ mɔ nkukɔ̃ntonnɔɔ kɛ duɔ́. 15 Kɛ̀ Yesu ò kɑ̀ɑ́kɛ́ o nɔ̀ùtɛ̀, kòo kɔ̃̀ntìi bonkɛ, kòo ítɛ́ kɛ́wɑɑ́ mmudiì kóò duɔ́ nkòo di.

Yesu cɔutɛ́mɛ̀ ti kó ticĩ̀tì

(Wéntɛ́ Mɑriki 1:32-34 nɛ̀ Duku 4:40-41)

16 Kuyuoku mɔ̀nnì kɛ bɛ̀ nkɔrinní Yesu borɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ pɛ́u yɛbɔkɛ̀ tɑ bɛ̀. Kɛ̀ Yesu níí bɛ́i kɛ̀ yɛ̀ɛ yɛ̀, kɛ́miɛkùnnɛ bɛmuɔmbɛ bɛmɔu. 17 Kɛ̀ dɛ̀ɛ dɔ̀ɔ̀ Kuyie mpɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑǹtò Esɑii do nɑ̀kɛ́ tì kɛ dɔ̀: Ò cɔutɛ́ ti kó ticĩ̀tì kɛ tɔ ti kó mumɔmmú.

Yesu kó mutũnnimù

(Wéntɛ́ Duku 9:57-62)

18 Kɛ̀ Yesu yɑ̀ ditĩ̀nnì diɛrì ò munnɛ́mɛ̀ kɛ́duɔ́ nkɛ̀ bɛ̀ɛ séntɛ́ mɛniɛ nyɑ́ɑ̀. 19 Kɛ̀ Kuyie nkuɔ́ wɑ̃ɑ̃̀tì mɔùu kɔtɛní Yesu borɛ̀ kóò nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Okótì n yó ndɑ tũmmu tipíìtì timɔu bɑ́ kɑ̀ɑ kɔ̀ri kɛ̀. 20 Kɛ̀ Yesu ò nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Ihɑ̃nkɛ́ mɔkɛmu ifɔ̃ti kɛ̀ sinɔɔ mɔ̀kɛ tiyĩ́ɛ̃̀ntì, Onìtìbirɛ mɛ nyí mɔkɛ dɛ̀ bo duɔ́ dɛ̀ kɛ́om̀pɛ̀.

21 Kòo tɔù mɔù wèè do tũ nYesu kòo ò nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Okótì m pɑ̃ kucɛ kɛ̀ m mu nkɔtɛ kɛ́kũnnɛ́ n cicɛ. 22 Kɛ̀ Yesu ò nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Nni ntũ nkɛ́yóu kɛ̀ bɛcíríbɛ̀ɛ kũnnɛ́ bɛcíríbɛ̀.

Yesu do còńnɛ́mɛ̀ kuyɑɑkù

(Wéntɛ́ Mɑriki 4:35-41 nɛ̀ Duku 8:22-25)

23 Kɛ̀ Yesu tɑ kudɑbɛkù kòo tɑncɔ́ùmbɛ̀ɛ ò nɛinɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ bo séntɛ́ diyɑ́ɑ̀ tɛrì. 24 Kɛ̀ kuyɑɑkù kperíkù mɑkùu ítɛ́ní kɛ́nfuuti kɛ̀ mɛniɛ nyiitiní kɛ tɑɑ̀ kudɑbɛkù, kɛ̀ Yesu yie yɛ̃̀ nkɛ duɔ́. 25 Kòo tɑncɔ́ùmbɛ̀ɛ ò èntɛ kóò nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Ti Yiɛ̀ nti dɛɛtɛ́, ti kumu! 26 Kɛ̀ Yesu dɔ̀: Dɛ̀ dòmmɛ kɛ̀ kufɔ̃wɑɑ́ ndi pĩ mɛmmɛ? Di í n tɑ̃́ kɛ̀ dɛ̀ dɛuɑ̀!

Mɛmmɛ kòo ítɛ́ kɛ́pɛ́i nkuyɑɑkù nɛ̀ mɛniɛ nkɛ̀ dɛ̀ dɔ̀ bɛ́u. 27 Kɛ̀ dɛ̀ɛ bɛ̀ di bɛmɔu kɛ̀ bɛ̀ ntú: We nnìtì botí nku yie? Bɑ́ kuyɑɑkù nɛ̀ mɛniɛ nkɛ̀ dɛ̀ yìé nhò yɛ̃ mmù!

Yesu do bɛ̀timɛ̀ yɛbɔkɛ̀ kɛ̀ yɛ̀ɛ tɑ yɛfɔ̃̀nkɛ̀

(Wéntɛ́ Mɑriki 5:1-20 nɛ̀ Duku 8:26-39)

28 Yesu sèńtɛ́ dìì mɔ̀nnì mɛniɛ nyɑ́ɑ̀ Kɑdɑrɑɑ kó kɛtenkɛ̀, kɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ bɛ̀dɛ́bɛ̀ yɛbɔkɛ̀ tɑ bɛ̀ɛ yɛ̀nní ifɔ̃ti miɛkɛ. Bɛ̀ do yóùmu mɛdiɛ̀, bɑ́ òmɔù í dɑɑti kɛ dɛ̀ pɛ̃nkù. Kɛ̀ bɛ̀ɛ kétɛ́ní kɛ́co Yesu, 29 kɛ́kuɔ́nko kɛ dɔ̀: Ti kpɛti dòmmɛ tínti nɛ̀ fɔ̃́ nKuyie mBirɛ, ɑ kɔ̀tɛní kɛ bo ti fɛ̃́ũmmu bɑ́ dimɔ̀nnì í tùɔ̀kɑɑ̀?

30 Kɛ sɔ̃́ nkufɔ̃̀nkɛ̀cɛ̃nku diɛkù mɑkù bo mɛkɛntímɛ̀ kɛ diiti. 31 Kɛ̀ yɛbɔkɛ̀ɛ bɑ́ntɛ̀ Yesu kɛ dɔ̀: Kɑ̀ɑ dɔ́ kɛ́ ti bɛti yóu kɛ̀ tí tɑ kufɔ̃̀nkɛ̀cɛ̃nku kuu. 32 Kɛ̀ Yesu yɛ̀ nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Kɔtɛnɛ̀! Kɛ̀ yɛ̀ɛ yɛ̀ bɛɛ̀ nìtìbɛ̀ miɛkɛ kɛ́tɑ yɛfɔ̃̀nkɛ̀. Kɛ̀ kuù fɔ̃̀nkɛ̀cɛ̃nkuu cokɛní ditɑ̃rì ĩ́nkɛ̀ kɛ yɑ̀ɑ diu mɛniɛ.

33 Bɛ̀ɛ̀ do cɛ̃mmú yɛfɔ̃̀nkɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ɛ cokɛ́ kɛ́tɑ dihɛì kɛ́nɑ́kɛ́ dɛ̀ɛ̀ dɔ̀ɔ̀ nɛ̀ dɛ̀ɛ tùɔ̀kɛní bɛnìtìbɛ̀ yɛbɔkɛ̀ tɑ bɛ̀. 34 Kɛ̀ dihɛì kó bɛnìtìbɛ̀ bɛmɔuu yɛ̀nní kɛ́co Yesu kóò bɑ́ntɛ̀ kɛ dɔ̀ wèe yɛ̀ bɛ tenkɛ̀.

9

Yesu miɛkùnnɛmɛ̀ kuhɔ̀ùkù

(Wéntɛ́ Mɑriki 2:1-12 nɛ̀ Duku 5:17-26)

1 Kɛ̀ Yesu tɑ kudɑbɛkù kɛ́séntɛ́ mɛniɛ nkɛ́wɛ̃tɛ o ɛì * nKɑpɛdinɑummu nwe. Wéntɛ́ Mɑriki 2:1. 2 Kɛ̀ bɛ̀ɛ tɔní kuhɔ̀ùkù kɛ̀ kù duɔ́ ku dɔ́ù ĩ́nkɛ̀, kɛ́kɔtɛnɛ̀ní Yesu borɛ̀, kɛ̀ Yesu nwúó mbɛ̀ tɑ̃́mɛ̀ kɛ dò nhò bo kù miɛkùnnɛ, kɛ́nɑ́kɛ́ kuhɔ̀ùkù kɛ dɔ̀: M birɛ cɑ́tìnnɛ ɑ yɛ̀mmɛ̀ n dɑ cĩ̀ɛ̃́mmu ɑ yɛi.

3 Dɛ mɔ̀nnì kɛ̀ ikuɔ́ wɑ̃ɑ̃̀bɛ̀ mɑbɛ̀ nnɑ́ɑ́ bɛ yɛ̀mmɛ̀ miɛkɛ kɛ tú: Onìtì yie ncɑ̀ɑ̀ri Kuyie nyètìrì ndi.

4 Kɛ̀ Yesu bɑntɛ́ bɛ toti tì bɛ yɛ̀mmɛ̀ kɛ́ bɛ̀ bekɛ kɛ dɔ̀: Dɛ̀ dòmmɛ kɛ̀ di mɔkɛ iyɛntotí yɛiyi ii mbotí? 5 Ɔ̃̀ndɛ í yóùnɛ̀ dɛtɛrɛ̀, m bo yĩ́mɛ̀ n dɑ cĩ̀ɛ̃́ nhɑ yɛinɑɑ̀ kɛ̀ m bo yĩ́mɛ̀ ítɛ́ kɛ́kétɛ́? 6 N nɛ́ dɔ́ di bɑntɛ́mu kɛdò nhOnìtìbirɛ mɔkɛ muwɛ̃rímú kɛtenkɛ̀ ĩ́nkɛ̀ kɛ bo nɑ kɛ́cĩ́ɛ̃́ mmɛyɛi. Mɛm̀mɛ ò nɑ̀kɛ́mɛ̀ kuhɔ̀ùkù kɛ dɔ̀: Ítɛ́ kɛ́túótɛ́ ɑ mìɛ̀kù kɛ́kò!

7 Kɛ̀ kuhɔ̀ùkùu ítɛ́ kɛ́kò. 8 Kɛ̀ bɛ̀ɛ dɛ̀ yɑ̀ kɛ̀ kufɔ̃wɑɑ́ mbɛ̀ pĩ nkɛ̀ bɛ̀ nsɑ̃ntí Kuyie nkɛ tú: Kuyie nyètìrì ndɛu! Kù duɔ́mmɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ muwɛ̃rímú muù mbotí.

Yesu nɑ̀kɛ́ tì bɛ̀ɛ̀ yɛ̀mmɛ̀ dò mbɛ̀ wenni

(Wéntɛ́ Mɑriki 2:13-17 nɛ̀ Duku 5:27-32)

9 Kɛ̀ Yesu ítɛ́ dɛborɛ̀ kɛ́mpɛ̃nkɛ́ kɛ́yɑ̀ onìtì mɔù kòo yètìrì tu Mɑtie kòò kɑ̀ri bɛdɑ̀mpóòcɔutíbɛ̀ kóo bìróò, kɛ̀ Yesu dɔ̀: N tũnnɛ! Kɛ̀ Mɑtie ítɛ́ kóò tũ̀nnɛ.

10 Diyiè mɑrì Yesu nɛ̀ o tɑncɔ́ùmbɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ nkɑri Mɑtie cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kɛ yo nnɛ̀ bɛdɑ̀mpóòcɔutíbɛ̀ nɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ bɛ̀ do tú bɛ̀ mufòmmu yɛimu yɛmbɛ̀. 11 Kɛ̀ Fɑdisĩɛ̃bɛ mɑbɛ̀ɛ dɛ̀ yɑ̀ kɛ́bekɛ Yesu tɑncɔ́ùmbɛ̀ kɛ dɔ̀: Dɛ̀ dòmmɛ kɛ̀ di kóo kótì wɛ̃ńnɛ̀ bɛdɑ̀mpóòcɔutíbɛ̀ nɛ̀ mufòmmu yɛimu yɛmbɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ yo?

12 Kɛ̀ Yesu keè kɛ́ bɛ̀ nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Dɛ̀ í dò mbɛ̀ɛ̀ kɔ̃̀ntì nɑɑti bɛɛ̀ wɑɑ̀ nhotɑ̀ntì, bɛmuɔmbɛ bɛɛ̀ ò wɑɑ̀. 13 Kɔtɛnɛ̀ kɛ́totí di yɛ̀mmɛ̀ kɛ́bɑntɛ́ tinɑ́ɑǹtì tìì tu: N dɔ́ wèè mɔ̀kɛ wènwe otɔù kó mɛsémmɛ̀, n yí dɔ́ di n feu ìì wũɔ̃. Kɛ yɛ̃́ n yí kɔ̀tɛnímɛ̀ kɛ wɑnti bɛ̀ɛ̀ yɛ̀mmɛ̀ dò mbɛ̀ wetí, n wɑnti bɛ̀ɛ̀ bɑntɛ́ bɛ̀mbɛ kɛ dò mbɛ̀ tu bɛnitiyɛibɛ.

Dɛkótírɛ̀ nɛ̀ dɛpɑ̀nnɛ̀ kó tinɑ́ɑǹtì

(Wéntɛ́ Mɑriki 2:18-22 nɛ̀ Duku 5:33-39)

14 Diyiè mɑrì kɛ̀ Isɑ̃ɑ̃-Bɑtiisi tɑncɔ́ùmbɛ̀ɛ kɔtɛ kɛ́bekɛ Yesu kɛ dɔ̀: Dɛ̀ dòmmɛ kɛ̀ tínti nɛ̀ Fɑdisĩɛ̃bɛ kɛ̀ ti bou yɛnɔ̀ bɑ́ ɑ tɑncɔ́ùmbɛ̀ í bou? 15 Kɛ̀ Yesu bɛ̀ tɛ̃̀ńnɛ́ kɛ dɔ̀: Di yɑ̀ onìtì tòú dɛ̀ o pokù kòo nɛ́pobɛ̀ yɛ̀mmɛ̀ cɑ̀ɑ̀rɑ̀ɑ̀? Dɛ kó yɛwe kpɑɑnímu kɛ̀ bɛ̀ bo pĩ́ nwèè tòú o pokù kɛ ítɛ́nɛ̀, dɛ mɔ̀nnì kɛ̀ bɛ̀ nɛ́ boú yɛnɔ̀.

16 Bɛ̀ ɔ̃ɔ̃ í ǹyɑ́ nkuyɑɑ̀pɑ̀nkù kukótíkù ĩ́nkɛ̀, kɑ̀ɑ mɛ̀ dɔ̀ɔ̀ kuyɑɑ̀pɑ̀nkù bo yṹɔ̃́ nkukótíkù kɛ̀ dikɛ̃tírì dɔkɛ dɛukɛ. 17 Bɛ̀ mɛ nhɔ̃ɔ̃ í ncũɔ̃́ mɛnɑpɑ̀mmɛ̀ tidɔutì kótítì miɛkɛ, kɑ̀ɑ mɛ̀ dɔ̀ɔ̀ tidɔutì bo puoti kɛ̀ mɛnɑɑ̀ ncɑkɛ. Mɛnɑɑ̀ mpɑ̀mmɛ̀ dò nkɛ́ncũɔ̃̀ tidɔutì pɑ̀ntì miɛkɛ nkɛ, dɛmɔu kɛ̀ dɛ̀ nwenni.

Yesu do còńnɛ́mɛ̀ onitipòkù yɔ́ntì, kɛ́miɛkùnnɛ dɛsɑpùmbirɛ

(Wéntɛ́ Mɑriki 5:21-43 nɛ̀ Duku 8:40-56)

18 Kɛ̀ Yesu nkpɑɑ́ kɛ bɛ̀ nɑ̀ɑ́nnɛ̀ kɛ̀ Sifubɛ kóo kótì mɔùu kɔtɛní kɛ́nínkóo o ììkɛ̀, kóò nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: N sɑpùmbirɛ dɛɛ̀ ku bɑ̀mbɑ̀ mmiɛ, bɑ́ nɛ̀ mɛmmɛ kɔtɛ kɛ́nɔ́ɔ́ nhɑ nɔu dɛ ĩ́nkɛ̀ kɛ̀ dɛ̀ɛ foutɛ.

19 Kɛ̀ Yesu ítɛ́ nɛ̀ o tɑncɔ́ùmbɛ̀ kóò tũ̀nnɛ.

20 Kòo nitipòkù mɔù mɔ ntiyɔ́ntì kɛ̀ dɛ̀ tùɔ̀kɛ yɛbie ntɛpíítɛ̀ nɛ̀ yɛ̀dɛ́ɛ̀, kòo kétɛ́ní Yesu fɔ̃nkúò bíɛ́kɛ̀ kɛ́kɑ́ɑ́kɛ́ o yɑɑ̀bòrì mɑ̀nku. 21 Kɛ yɛ̃́ ò do túmɛ̀ nɛ̀ o yɛ̀mmɛ̀ miɛkɛ: Bɑ́ kɛ̀ n nɑ kɛ kɑ̀ɑ́kɛ́ o yɑɑ̀bòrì m bo miɛtɛ́.

22 Kɛ̀ Yesu wɛ̃ɛ̃tɛ kɛ́ nhò wùó nkɛ dɔ̀: N kóo sɑpɑ̀ɑ̀ ɑ tɑ̃́kùmɛ̀ dɑ miɛkùnnɛmu. Kòo nitipòkù pɑ̃̀nkɛɛ miɛtɛ́.

23 Bɛ̀ tùɔ̀kɛ dìì mɔ̀nnì dɛ kóo dɑkótì cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kɛ nsɔ̃́ nditĩ̀nnì tìkú kɛ kuɔ̀ nkɛ eu sikúheú. 24 Kɛ̀ Yesu bɛ̀ nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Yɛ̀nnɛ̀, dɛsɑpùmbirɛ í ku, dɛ̀ yɛ̃̀ nkɛ duɔ́mu.

Kɛ̀ bɛ̀ nhò dɑú. 25 Ò bɛ̀ dènnɛ dìì mɔ̀nnì kɛ́deè kɛ́tɑ kudieku kɛ́pĩ́ ndɛsɑpùmbirɛ nɔ̀ùtɛ̀ kɛ̀ dɛ̀ɛ ítɛ́. 26 Kɛ̀ dɛ kó tinɑ́ɑǹtìi pitɛ́ dɛ kó kutempɛ̃ nkumɔu miɛkɛ.

Yesu wéimmɛ̀ tiyũ̀ɔ̃̀ntì tìdɛ́tì

27 Kɛ̀ Yesu ítɛ́ dɛborɛ̀ kɛ́mpɛ̃nkɛ́ kɛ̀ tiyũ̀ɔ̃̀ntì tidɛ́tìi ò tũ̀nnɛ kɛ́mpĩɛ̃kù kɛ tú: Dɑfiti kó dɛbirɛ, ti kuɔ́ mmɛsémmɛ̀.

28 Yesu tùɔ̀kɛ dìì mɔ̀nnì tɛcĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kɛ̀ tiì yũ̀ɔ̃̀ntìi kɔtɛní o borɛ̀ kòo tì bekɛ kɛ dɔ̀: Di yɛ̀mmɛ̀ dò m bo nɑ kɛ́ di wéinɑɑ̀? Kɛ̀ tìi ò tɛ̃̀ńnɛ́ kɛ dɔ̀: Ɛ̃ɛ̃, ti Yiɛ̀ nhɑ bo nɑ.

29 Kɛ̀ Yesu kɑ́ɑ́kɛ́ ti nuɔ nkɛ́ tì nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Dɛ̀ɛ dɔɔ̀ kɛ́ndò ndi tɑ̃́ kɛ dò ndɛ̀ bo dɔɔ̀mɛ̀.

30 Kɛ̀ bɛ̀ pɑ̃̀nkɛɛ wéntɛ́, kɛ̀ Yesu bɛ̀ cɑu nkɛ dɔ̀: Di bɑ́ɑ́ yie nkòò mɔùu tì kèè.

31 Bɛ̀ yɛ̀roo dìì mɔ̀nnì kɛ pɑ̃̀nkɛ nnɑ́ɑntoo Yesu kpɛ́í dihɛì dimɔu miɛkɛ.

Yesu do dènnɛmɛ̀ dibɔɔ̀ dihɔ̃̀nnì dìì í nɔ nkɛ nɑ́ɑ́ di miɛkɛ

(Wéntɛ́ Duku 11:14-15)

32 Bɛ̀ pɛ̃nkɛ́ dìì mɔ̀nnì kɛ̀ bɛ̀ɛ kɔtɛnní onìtì mɔù Yesu borɛ̀ kɛ̀ dibɔɔ̀ ò tɑ kɛ dɑ̀nnɛ o nɔ́ndɛnfɛ̀. 33 Yesu dènnɛ dìì mɔ̀nnì dibɔɔ̀ o miɛkɛ kòo nɔ́ndɛnfɛ̀ɛ dɑtɛ kòo nɑ kɛ́nnɑ́ɑ́ nkɛ̀ dɛ̀ɛ di bɛnìtìbɛ̀ mɛdiɛ̀ nkɛ̀ bɛ̀ ntú: Ti mu nyí yɑ̀ diɛ mbotí Isidɑyɛɛribɛ kó kɛtenkɛ̀.

34 Kɛ̀ Fɑdisĩɛ̃bɛ bɛmbɛ nɛ́ ntú: Nɛ̀ obɔɔkpɑ̀ɑ̀tì kó muwɛ̃rímú mmu ò bɛ̀tìmɛ̀ yɛbɔkɛ̀.

Mɛsémmɛ̀ do pĩ̀ḿmɛ̀ Yesu bɛ̀ɛ̀ kpɑ ocɛ̃nti bɛ kpɛ́í

(Wéntɛ́ Mɑriki 6:6-34 nɛ̀ Duku 10:2)

35 Kɛ̀ Yesu ńcentì yɛhɛkɛ̀ yɛmɔu yɛdiɛyɛ̀ nɛ̀ yɛsɑ́m̀pɔ́yɛ̀, kɛ nɑ́ɑntɛ Tinɑ́ɑǹsɑ̀ɑ̀tì Kuyie nkpɑ̀ɑ̀tìyùù kpɛti titííntouti miɛkɛ, kɛ miɛkùnko bɛmuɔmbɛ bɛ mɔmmú mumɔu nɛ̀ bɛ kɔ̃nyonkuti timɔu. 36 Kɛ̀ mɛsémmɛ̀ɛ ò pĩ mmɛdiɛ̀ ǹnɛ̀ dɛ kó bɛnìtìbɛ̀, kɛ yɛ̃́ bɛ̀ do ɔ̀umɛ̀ kɛ̀ bɛ yɛ̀mmɛ̀ɛ cɑɑ̀rɛ̀, kɛ̀ bɛ̀ ndò ntipìètì tìì kpɑ ocɛ̃nti. 37 Kòo nɑ́kɛ́ o tɑncɔ́ùmbɛ̀ kɛ dɔ̀: Tidiitì bimu kɛ sũ mɛdiɛ̀ nkɛ̀ ti dɛ̀ìbɛ̀ nɛ́ kɛ̃ńnì. 38 Bɑ́ntɛ̀nɛ̀ kupɑku yiɛ̀ nkòo duɔnní bɛtɔ̃mbɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ɛ dɛi o diitì.

10

Yesu tɔ̃mmɛ̀ o tɑncɔ́ùmbɛ̀

(Wéntɛ́ Mɑriki 3:13-19, 6:7-13 nɛ̀ Duku 6:12-16)

1 Kɛ̀ Yesu yu o tɑncɔ́ùmbɛ̀ tɛpíítɛ̀ nɛ̀ bɛ̀dɛ́bɛ̀ kɛ́ bɛ̀ duɔ́ muwɛ̃rímú kɛ̀ bɛ̀ bo mbɛtì yɛbɔkɛ̀ kɛ miɛkùnko bɛmuɔmbɛ mumɔmmú mumɔu nɛ̀ bɛ̀ɛ̀ mɔ ntikɔ̃nyonkuti tibotí tibotí. 2 Ntɛ Yesu tɑncɔ́ùmbɛ̀ tɛpíítɛ̀ nɛ̀ bɛ̀dɛ́bɛ̀ kó yɛyètɛ̀: Oketiwè Simɔɔ kɛ̀ bɛ̀ɛ ò yu kɛ dɔ̀ Piɛri nɛ̀ o nɑntɛ̀ Ãntidee nɛ̀ Sebedee kó ibí, Isɑku nɛ̀ Isɑ̃ɑ̃. 3 Fidipu nɛ̀ Bɑtidemii nɛ̀ Tomɑɑ nɛ̀ Mɑtie wèè do tú odɑ̀mpóòcɔutíwè. Nɛ̀ Adifee kó dɛbirɛ Isɑku Tɑdee 4 nɛ̀ Simɔɔ wèè do ɔ̃ ntú Sedɔti kó fɛnɑfɛ kou nɛ̀ Sudɑɑsi Isikɑdiyoti wèè fìtɛ́ Yesu.

5 Yesu tɑncɔ́ùmbɛ̀ tɛpíítɛ̀ nɛ̀ bɛ̀dɛ́bɛ̀ mbɛ ò tɔ̃ mbɛ̀ kɛ́ bɛ̀ nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Di bɑ́ɑ́ kɔtɛ bɛ̀ɛ̀ í tú Sifubɛ bɛ kó yɛhɛkɛ̀, di mɛ mbɑ́ɑ́ kɔtɛ Sɑmmɑrii kó yɛhɛkɛ̀. 6 Kɔtɛnɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ bíɛ́kɛ̀, bɛ̀ dònnɛ̀ ipe ìì feti ìnyi, 7 kɛ́ mbɛ̀ nɑ̀ɑ́ Kuyie nkpɑ̀ɑ̀tìyuu tɔ̀ɔ́nnímɛ̀, 8 kɛ́mmiɛkùnko bɛmuɔmbɛ kɛ duɔ̀ nkɛ̀ bɛcíríbɛ̀ yɑ̃́nnì kɛ miɛkùnko yɛkùɔ̀ nkɛ̀ yɛ̀ wèńkú, kɛ bɛtì yɛbɔkɛ̀. N di pɑ̃mu di í dontɛ́, pɑ̃nɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ bɑ́ɑ́ di yietí. 9 Di bɑ́ ntɔ idíítí. 10 Di bɑ́ ntɔ kudɔukù yoo yɛyɑɑ̀bòrɛ̀ yɛ̀dɛ́ɛ̀ yoo tinɛùtì yoo kupɑ̀ɑ̀ti kɛ yɛ̃́ otɔ̃ntì nɛ̀ o tɔ̃ndiitì nti.

11 Kɛ̀ di tùɔ̀kɛ dìì ɛì dí yɑ̀ onitisɑ̀ɑ̀wè kɛ́bɑ́tɛ́ o cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kɛ́ ndɛ mbo kɛ yɑ̀ɑ pɛ̃ɛ̃tɛ́nɛ̀ dɛborɛ̀. 12 Kɛ̀ di tɑ tɛ̀ɛ̀ cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ di dɔ̀: Kunɑɑtí ndi bonɛ̀. 13 Kɛ̀ tɛcĩ́ɛ̃̀tɛ̀ yɛmbɛ̀ di cɔutɛ́, dí bɛ̀ pɑ̃ kunɑɑtí, kɛ̀ bɛ̀ mɛ nyí di cɔutɛ́, di bɑ́ɑ́ kù mbɛ̀ pɑ̃. 14 Kɛ̀ tɛcĩ́ɛ̃̀tɛ̀ mɑtɛ̀ yoo dihɛì mɑrì kɔbɛ í dɔ́ kɛ́ di cɔutɛ́ yoo bɛ̀ í kèḿmú di kpɛti, dí ítɛ́ dɛborɛ̀ kɛ kpɑ̃́ɑ̃́tɛ́ di nɑcɛ̀tɑ̃́ɑ̃́. 15 N di nɑ́ɑ́ mmɔ́mmuɔ nwe tibeéntì kó diyiè Sodɔmmu nɛ̀ Komɔɔ Kuyie ndo cɔ̀ú nyɛ̀ɛ̀ ɛkɛ̀ kó tiyɛ̃ĩti bo nkɛ̃ńnìnɛ̀ dɛ kó dihɛì kpɛti.

Bɛ̀ yóó fɛ̃́ũmmɛ̀ Yesu kɔbɛ

(Wéntɛ́ Mɑriki 13:9-13 nɛ̀ Duku 21:12-17)

16 N di tɔ̃ nkɛ̀ di do nyipe nyi yɛkpɑmɑɑ̀ ncuokɛ̀, ńciìnɛ̀ iwɑ̀ɑ̀kɛ kɔ̃mɛ kɛ yɔɔ̀ kɛ dònnɛ̀ yɛkpɛtìnɔ́nkperɛ. 17 Ndɑkɛnɛ̀! Bɛnìtìbɛ̀ yóó di kɔtɛnɛ̀mu bɛbeémbɛ̀ borɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ ndi puotì yɛdɑ́ titííntouti miɛkɛ, 18 bɛ̀ bo di kɔtɛnɛ̀ bɛbɑɑtíbɛ̀ nɛ̀ bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ borɛ̀ kɛ̀ di bo bɛ̀ nɑ̀kɛ́ n kpɛ́í, nkɛ nɑ́kɛ́nɛ̀ bɛ̀ɛ̀ í tú Sifubɛ. 19 Kɛ̀ bɛ̀ di kɔrinɛ̀ tibeéntì, di bɑ́ ntoti di yɛ̀mmɛ̀ di bii yóó nɑ́kɛ́ tì nɛ̀ di yóó tì nɑ̀kɛ́ mɛ̀ɛ̀ botí, kɛ̀ di tùɔ̀kɛ Muyɑɑ́nsɑ̀ɑ̀mù bo di duɔ́ ndi dò nkɛ́nɑ́kɛ́ tì. 20 Kɛ yɛ̃́ díì í yó nnɑ́ɑ́mmɛ̀ di mɔ́mmɔmbɛ Kuyie nYɑɑ́ mmuù yó ndi duɔ̀ ndi yó nnɑ́ɑ́ ntì.

21 Bɛnìtìbɛ̀ bo nduɔ̀ nkɛ̀ bɛ̀ kɔ̀ù bɛ tebìí, kɛ̀ ibí cicɛbɛ̀ ńduɔ̀ nkɛ̀ bɛ̀ ì kɔ̀ù, kɛ̀ ibí nduɔ̀ nkɛ̀ bɛ̀ kɔ̀ù i cicɛbɛ̀. 22 Bɛnìtìbɛ̀ bɛmɔu bo ndi níí ndi tú mɛ̀ɛ̀ kpɛ́í n kɔbɛ, wèè mɛ mbo nwɛ̃́ɛ̃́rì kɛ́tuɔkɛ kumɑ̀nku ò bo cootɛ́. 23 Kɛ̀ bɛ̀ di fɛ̃́ũnko dihɛì mɑrì dí cokɛ́ kɛ́kɔtɛ ditɛrì, n di nɑ́ɑ́ mmɔ́mmuɔ nwe di bo nkpɑɑ́ kɛ í dèè Isidɑyɛɛribɛ kó yɛhɛkɛ̀ kòo nìtìbirɛɛ wɛ̃tɛnímu.

24 Wèè bɛbíí ò í pɛ̃ɛ̃tɛ́ wèè ò bɛnkú, otɔ̃ntì mɛ nyí dɛunɛ̀ wèè ò duɔ́ mmutɔ̃mmú. 25 Bɛ̀ dɔ̀ɔ̀ mɛ̀ɛ̀ botí wèè bɛnkú bɛ yóó mɛ ndɔ̀ɔ̀ ò bɛnkú wè, bɛ̀ dɔ̀ɔ̀mɛ̀ tɛcĩ́ɛ̃̀tɛ̀ yiɛ̀ mbɛ̀ yóó mɛ ndɔɔ̀ o kóo tɔ̃ntì. Kɛ̀ bɛ̀ yu tɛcĩ́ɛ̃̀tɛ̀ yiɛ̀ nhobɔɔkpɑ̀ɑ̀tì o cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kɔbɛ kpɛrɛ bo pɛ̃ɛ̃tɛ́ mɛmmɛ.

Di bɑ́ ndé bɛ̀ɛ̀ kɔ̀ù tikɔ̃̀ntì

(Wéntɛ́ Mɑriki 8:38 nɛ̀ Duku 9:26, 12:2-7)

26 Bɑ́ ndénɛ̀ tũnkɛ́ bɛnìtìbɛ̀, dɛ̀ɛ̀ dɔ̀ɔ̀ri disɔ̀rì dɛ̀ bo feitɛ́, kɛ̀ dɛ̀ɛ̀ bo dibiìnnì kɛ̀ dɛ̀ɛ yɛ̀nní kuwenniku. 27 N di nɑ̀kɛ́ tì timɑ́ɑ̀ borɛ̀ nɑ́kɛ́nɛ̀ tì kupììti, n di wɛɛ tì, pĩɛ̃kɛ́nɛ̀ ti. 28 Di bɑ́ ndé bɛ̀ɛ̀ kɔ̀ù tikɔ̃̀ntì kɛ í nɔ nkɛ kɔù diwɛ̃nnì. Ndénɛ̀ Kuyie nku kùù bo nɑ kɛ́kuɔ tikɔ̃̀ntì nɛ̀ diwɛ̃nnì muhɑ̃ɑ̃́ mmiɛkɛ. 29 Bɛ̀ ɔ̃ɔ̃ í nfìtɛ́ inɔribí ìdɛ́ì ndi dɑ́rɑ̀ɑ̀? Nɛ̀ mɛmmɛ dɛ̀mɑrɛ̀ ɔ̃ɔ̃ í ndo kɛtenkɛ̀ kɛ̀ di cicɛ Kuyie nyí yɛ̃́. 30 Bɑ́ di yùtì Kuyie nti kɑ̀ɑmmu kɛ yɛ̃́ tì mɑ̀mɛ̀. 31 Di bɑ́ nyĩɛ̃̀kù tũnkɛ́ di pɛ̃ɛ̃tɛ́mu inɔribí pɛ́u.

Ti bo yĩ́mɛ̀ ti tú Yesu kɔbɛ

32 Wèè bo nɑ́kɛ́ bɛnìtìbɛ̀ ììkɛ̀ ò tumɛ̀ n kou, m bo nɑ́kɛ́ n cicɛ wèè bo kɛĩ́nkɛ̀ dɛ yiɛ̀ ntumɛ̀ n kou. 33 Wèè bo n yetɛ bɛnìtìbɛ̀ ììkɛ̀ m bo ò yetɛ n cicɛ wèè bo kɛĩ́nkɛ̀ o ììkɛ̀.

Yesu kɔ̀tɛnɛ̀ní mɛ̀ɛ̀ yɑtimɛ̀

(Wéntɛ́ Duku 12:51-53, 14:26-27)

34 Kɛ̀ Yesu bɛ́i nkɛ dɔ̀: Di yɛ̀mmɛ̀ bɑ́ ndò n kɔ̀tɛnɛ̀ní kunɑɑtí nku kutenkù kuu mmiɛkɛ, n kɔ̀tɛnɛ̀ní mudoò mmu. 35 N kɔ̀tɛní kɛ bo yɑtɛ dɛbirɛ ndɛ nɛ̀ dɛ cicɛ, kɛ bo yɑtɛ dɛnitipobirɛ nɛ̀ dɛ yɔ̃, kɛ́yɑtɛ osɑpɑ̀ɑ̀ ǹnɛ̀ o cɔ̀kù. 36 Kɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ cɛ̃́ĩ kɔbɛɛ nɑɑ́ mbɛ kpɑntídɛ̀ntɔbɛ̀.

37 Wèè dɔ́ o cicɛ yoo o yɔ̃ kɛ̀ dɛ̀ pɛ̃ɛ̃tɛ́ mí nhò bɑ́ɑ́ nɑ kɛ́ntú n kou, kɛ̀ wèè dɔ́ o kóo dɑpɑ̀ɑ̀ nyoo o kóo sɑpɑ̀ɑ̀ nkɛ̀ dɛ̀ pɛ̃ɛ̃tɛ́ mí nhò bɑ́ɑ́ nɑ kɛ́ntú n kou. 38 Wèè í tɔ o dɑpɑ̃ɑ̃tí kɛ n tũ̀nnɛ ò bɑ́ɑ́ nɑ kɛ́ntú n kou * mɛfɛ̃́ṹtímɛ̀ mmɛ yoo ifɛi (wèè í dɔ́ kɛ́fɛ̃́ṹtɛ́ n kpɛ́í yoo wèè í dɔ́ kɛ́di ifɛi n kpɛ́í). 39 Wèè bo ndɔ́ kɛ́dɛɛtɛ́ o fòmmu ò bo mù fétinnɛ, kɛ̀ wèè fétinnɛ o fòmmu n kpɛ́í kòo mù pɛ̀tɛ́.

Wèè cɔutɛ́ Yesu ò cɔutɛ́ Kuyie nku

(Wéntɛ́ Mɑriki 9:41)

40 Wèè di cɔutɛ́ ò cɔutɛ́ mí nYesu nwe, kɛ̀ wèè n cɔutɛ́ kòò cɔutɛ́ Kuyie nkùù n tɔ̃nní. 41 Kɛ̀ wèè cɔutɛ́ wèè nɑ̀ɑ́ nKuyie nnɑ́ɑǹtì ò tu mɛ̀ɛ̀ kpɛ́í wèè nɑ̀ɑ́ nKuyie nnɑ́ɑǹtì, ò bo pɛ́tɛ́ ticuuti wèè nɑ̀ɑ́ nKuyie nnɑ́ɑǹtì ò yóó pɛ́tɛ́ tì. Kɛ̀ wèè cɔutɛ́ wèè dɔ̀ɔ̀ri Kuyie ndɔ́mɛ̀ ò dɔ̀ɔ̀ri mɛ̀ɛ̀ kpɛ́í Kuyie ndɔ́mɛ̀ ò bo pɛ́tɛ́ ticuuti wèè dɔ̀ɔ̀ri Kuyie ndɔ́mɛ̀ ò yóó pɛ́tɛ́ tì. 42 Wèè bo yɛ̃ntɛ́ mɛnɛ́buo mbɛsɑ́m̀pɔ́bɛ̀ biɛ nkóò mɔù ò tu mɛ̀ɛ̀ kpɛ́í n kóo tɑncɔ́ùntì, n di nɑ́ɑ́ mmɔ́mmuɔ nwe, Kuyie mbo ò cú dɛ kó ticuuti.

11

1 Yesu tié ndìì mɔ̀nnì o tɑncɔ́ùmbɛ̀ tɛpíítɛ̀ nɛ̀ bɛ̀dɛ́bɛ̀ kɛ́deè kɛ́ítɛ́ dɛborɛ̀ kɛ́kɔtɛ kɛ́nnɑ́ɑntɛ Kuyie nnɑ́ɑǹtì dɛ kó yɛhɛkɛ̀ miɛkɛ, kɛ tì mbɛ̀ tiè.

Yesu do tɛ̃̀ńnɛ́ tì Isɑ̃ɑ̃-Bɑtiisi

(Wéntɛ́ Duku 7:18-35)

2 Kɛ̀ Isɑ̃ɑ̃-Bɑtiisi ḿbo dikpetíntou kɛ́keè Yesu pĩ́ mmùù tɔ̃mmú kɛ́tɔ̃ nho tɑncɔ́ùmbɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ bo ò bekɛ kɛ dɔ̀: 3 Fɔ̃́ɔ̃̀ tu wèè dò nkɛ́kɔtɛní yɑ́ɑ̀ ti dò nkɛ́mbɑɑ otɔù mɔù nwe? 4 Kɛ̀ Yesu bɛ̀ tɛ̃̀ńnɛ́ kɛ dɔ̀: Kɔtɛnɛ̀ kɛ́nɑ́kɛ́ Isɑ̃ɑ̃ di yɑ̀ dɛ̀ nɛ̀ di kèè tì. 5 Tiyũ̀ɔ̃̀ntì wéǹnì kɛ̀ yɛcĩɛ̃̀ ncèntì sɛ́i, kɛ̀ yɛkùɔ̀ mmiɛrí, kɛ̀ yɛwũ̀ɔ̃̀ nkèu, kɛ̀ bɛcíríbɛ̀ yɑ̃̀ńnì kɛ̀ bɛsénnìbɛ̀ kèu Tinɑ́ɑǹsɑ̀ɑ̀tì. 6 Dɛ̀ ńnɑɑti wèè í yóu ò bo nni ntɑ̃́mɛ̀.

7 Isɑ̃ɑ̃ tɑncɔ́ùmbɛ̀ ìtɛ́ dìì mɔ̀nnì kɛ̀ Yesu nnɑ́ɑ́nnɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ Isɑ̃ɑ̃ kpɛ́í kɛ tú: Di do kɔ̀tɛ kɛ́yɑ̀ bɑ dikpɑ́ɑ̀ cuokɛ̀? Dipènnì kuyɑɑkù nɑmpú dɑ̀ɑ̀? 8 Kɛ̀ mɛɛ̀ dɔkɛ di nɛ́ kɔ̀tɛ kɛ yɑ̀ bɑ? Onìtì wèè dɑ̀ɑ́tí tiyɑɑ̀sɑ̀ɑ̀tɑ̀ɑ̀? Tiyɑɑ̀sɑ̀ɑ̀tì yɛmbɛ̀ ɔ̃ mbo sikpɑ̀ɑ̀tìcɛ̃́ĩ nsi. 9 Yɑ́ɑ̀ di kɔ̀tɛ kɛ yɑ̀ Kuyie mpɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑǹtò nwe? N nɛ́ di nɑ́ɑ́mmu kɛ tú ò pɛ̃ɛ̃tɛ́mu Kuyie mpɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑǹtò. 10 Isɑ̃ɑ̃ kpɛ́í nkɛ tì wɑ̃̀rimɛ̀ kɛ tú: Mí nKuyie n yóó duɔ́nkomu n kóo tɔ̃ntì kòo niitɛ́ kɛ́tũntɛ ɑ cɛ. 11 N di nɑ́ɑ́ mɔ́mmuɔ nwe bɛnìtìbɛ̀ piɛ́ bɛ̀ɛ̀ kó dimɑ̀ɑ̀, òmɔù mu nyí buotɛ́ wèè pɛ̃ɛ̃tɛ́ Isɑ̃ɑ̃-Bɑtiisi. Nɛ̀ mɛmmɛ wèè tu osɑ́m̀pɔ́ù Kuyie nkpɑ̀ɑ̀tìyuu miɛkɛ kòo dɛu koò pɛ̃ɛ̃tɛ́. 12 Isɑ̃ɑ̃ kó dimɔ̀nnì kɛ́ntɔ kɛ́tuɔkɛnɛ̀ní yíe, Kuyie nkpɑ̀ɑ̀tìyuu tɑɑ̀nɛ̀ muwɛ̃rímú mmu kɛ̀ bɛwɛ̃ríntiebɛ bɛɛ̀ dì tɑɑ̀. 13 Kuyie mpɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑm̀bɛ̀ nɛ̀ Mɔyiisi kó ikuɔ́ dɛ̀ nɑ̀kɛ́mu dɛ kó dikpɑ̀ɑ̀tìyuu kpɛ́í kɛ́ntɔ kɛ́tuɔkɛnɛ̀ní Isɑ̃ɑ̃. 14 Bɛ̀ nɑ̀kɛ́mu kɛ tú Edii dò nkɛ́ketɛ́ kɛ́wɛ̃tɛní kɛ̀ Odɛɛtíwè nɛ́ kɔtɛní, kɛ̀ di bo tì yie, weǹwe diɛ. 15 Wèè mɔ̀kɛ yɛto kɛ bo keè, wèe keè!

16 M bo donnɛnɛ̀ bɑ di mmɔ̀nnì kó bɛnìtìbɛ̀? M bo yĩ́ bɛ̀ dònnɛ̀ ibí nyi ìì kɑ̀ri yɑɑ́rɛ̀ kɛ nɑ́ɑ́nnɛ̀ itɛì kɛ tú: 17 Ti di eé fɛtɑ̃rifɛ bɑ́ di í ɑɑ́, kɛ̀ ti kuɔ́ ndikúdɑbònnì bɑ́ di yɛ̀mmɛ̀ í cɑ̀ɑ̀rɛ̀. 18 Isɑ̃ɑ̃ kɔ̀tɛnímu kɛ í yo nhò mɛ nyí yɔ̃̀ mmɛnɑɑ̀, kɛ̀ di dɔ̀ dibɔɔ̀ diì bo o miɛkɛ. 19 Kɛ̀ Onìtìbirɛ kɔ̀tɛní kɛ yo nkɛ yɔ̃̀ mmɛnɑɑ̀ nkɛ di yɛ̃ nhò tu odiitì kunɑɑ̀yɑ̃̀ɑ̃̀kù, kɛ dɑ́púnɛ̀ bɛdɑ̀mpóòcɔutíbɛ̀ nɛ̀ bɛ̀ tu bɛ̀ bɛnitiyɛibɛ. Bɛ tɔ̃mmú kó mucɔ̃́ntimu muù nɛ́ bɛnkú Kuyie nkuù bɛ̀ duɔ́mmɛ̀ dɛ kó mɛciì.

Yesu do kpɑnnɛ̀mɛ̀ Kɑdidee kó yɛhɛkɛ̀ kɔbɛ

(Wéntɛ́ Mɑtie 10:15 nɛ̀ Duku 10:12-15)

20 Mɛm̀mɛ kɛ̀ Yesu ketɛ́ kɛ́nkpɑnnɛ̀ yɛhɛkɛ̀ ò do dɔ̀ɔ̀ yɛ̀ɛ̀ miɛkɛ tidiɛtì pɛ́u kɛ yɛ̃́ dɛ kó yɛhɛkɛ̀ kɔbɛ do í yiemmɛ̀ kɛ bo ceetɛ bɛ borimɛ. 21 Kòò mbɛ̀ nɑ̀ɑ́ nkɛ tú: Di bo yɑ̀ díndi Korɑsɛ̃ɛ̃ nɛ̀ Bɛtisɑidɑɑ kɔbɛ kɛ yɛ̃́ tidiɛtì n dɔ̀ɔ̀ tì di ciɛ, kɛ̀ n do ntì dɔ̀ɔ̀ Tiiri nɛ̀ Sitɔ̃ɔ̃ miɛkɛ nkɛ, nɛ̀ yíe mbɛ̀ do dɑ̀ɑ́tí tifɔ̀ɔ̀tɔ̃̀ntì nti kɛ pũ mmutɑ́pɛí nkɛ bɛnkɛ bɛ borimɛ cèètɛmɛ̀. 22 Dɛɛ̀ kpɛ́í nte kɛ̀ n tu tibeéntì yiè, Tiiri kɔbɛ nɛ̀ Sitɔ̃ɔ̃ kɔbɛ kó tiyɛ̃ĩti bo ńkɛ̃ńnìnɛ̀ di kpɛti. 23 Díndi Kɑpɛnnɑummu kɔbɛ di yɛ̀mmɛ̀ dò nKuyie mbo di dee nkɛĩ́nkɑ̀ɑ̀? Bìtì, kù bo di cṹũnní kɛ́ di tɑnnɛ́ kudɔnkù, kɛ yɛ̃́ tidiɛtì tìì dɔ̀ɔ̀ di ciɛ kɛ̀ tì do ndɔ̀ɔ̀ Sodɔmmu ò nɑ nkpɑɑ́ bomu nɛ̀ yíenní. 24 Dɛɛ̀ te kɛ̀ n tu tibeéntì yiè Sodɔmmu tenkɛ̀ kɔbɛ kó tiyɛ̃ĩti bo nkɛ̃ńnìnɛ̀ di kpɛti.

Kuyie ǹsɔ̀nnɛ tì bɛ̀ɛ̀ ciì

(Wéntɛ́ Duku 10:21-22)

25 Dɛ kó dimɔ̀nnì kɛ̀ Yesu sɑ̃ntɛ Kuyie nkɛ dɔ̀: N cicɛ n dɑ sɑ̃ntí fɔ̃́ nwèè te kɛtenkɛ̀ nɛ̀ kɛĩ́nkɛ̀ ɑ sɔ̀nnɛmɛ̀ timɔ́mmɔnti mɛciì nyɛmbɛ̀ nɛ̀ mɛyĩ́ɛ̃́tímɛ̀ yɛmbɛ̀ kɛ tì bɛnkɛ bɛ̀ɛ̀ í tú bɛ̀mɑbɛ̀. 26 N cicɛ n dɑ sɑ̃ntí kɛ yɛ̃́ fɔ̃́ɔ̃̀ dɔ́mɛ̀ dɛ̀ ndò mmɛmmɛ.

27 N cicɛ ɑ n duɔ́mmu dɛmɔu. Òmɔù í yɛ̃́ dɛbirɛ kɛ̀ dɛ̀ í tú dɛ cicɛ. Òmɔù mɛ nyí yɛ̃́ dɛbirɛ cicɛ kɛ̀ dɛ̀ í tú dɛbirɛ nɛ̀ dɛ̀ dɔ́ kɛ́bɛnkɛ bɛ̀ dɛ cicɛ.

Yesu kó ditɔu í cɛ̃́ɛ̃̀

28 Kɔtɛnɛ̀ní m borɛ̀ dimɔu díndi bɛ̀ɛ̀ tɔ yɛtuɔ cɛ̃́ɛ̃́yɛ̀ kɛ ɔ̀u kɛ̀ n di toutɛ́ kɛ di om̀pùnnɛ. 29 Tɔnɛ̀ n kó ditɔu, yiennɛ̀ n kó itié nkɛ́pɛ́tɛ́ mɛom̀pùmɛ̀, kɛ yɛ̃́ n yɔɔ̀mɛ̀mu kɛ̀ n yɛ̀mmɛ̀ boo. 30 N yóó di toú ndìì tɔu í yóù mutɔù, dì í cɛ̃́ɛ̃̀.

12

Yesu weè bɑkɛ́ tɛom̀pùtɛ̀

(Wéntɛ́ Mɑriki 2:23-28 nɛ̀ Duku 6:1-5)

1 Dɛ kó difɔ̃nkúò kɛ̀ Yesu mpɛ̃nkɛ́ dɛpɑɑ mmɑrɛ̀ nɛ̀ o tɑncɔ́ùmbɛ̀ tɛom̀pùtɛ̀ yiè kɛ̀ dikònnì bɛ̀ bo kɛ̀ bɛ̀ nkɑ̃́ṹ tidibɛ́ntì kɛ cɑ́ɑ́. 2 Kɛ̀ Fɑdisĩɛ̃bɛɛ dɛ̀ yɑ̀ kɛ́nɑ́kɛ́ Yesu kɛ dɔ̀: Wéntɛ́ ɑ tɑncɔ́ùmbɛ̀ dɔ̀ɔ̀rimɛ̀ tɛom̀pùtɛ̀ yiè ikuɔ́ yetɛ dɛ̀. 3 Kɛ̀ Yesu bɛ̀ tɛ̃̀ńnɛ́ kɛ dɔ̀: Di í kɑ̀ɑ ndikònnì do pĩ nDɑfiti nɛ̀ o kɔbɛ kòo dɔɔ̀rɑ̀ɑ̀? 4 Ò do tɑmɛ̀ Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kɛ́túótɛ́ pɛ̃́ɛ̃̀bɛ̀ bɛ̀ pɑ̃ bɛ̀ Kuyie ǹnɛ̀ o nìtìbɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ɛ cɑ́ɑ́kɛ́, òmɔù do í dò nkɛ́cɑ́ɑ́kɛ́ bɛ̀ kɛ̀ dɛ̀ í tú Kuyie nkuɔ́ nìùbɛ̀ mɑ́ɑ̀ɑ̀? 5 Yɑ́ɑ̀ di í kɑ̀ɑ mMɔyiisi kó ikuɔ́ miɛkɛ ikuɔ́ nìùbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ pĩ nKuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ miɛkɛ mutɔ̃mmú bɛ̀ ɔ̃ mmù pĩ̀ḿmɛ̀ tɛom̀pùtɛ̀ yiè bɛ̀ mɛ nhɔ̃ɔ̃ í nyetɛ́nɛ̀ ikuɔ́ɑ̀? 6 Mí nnɛ́ di nɑ́ɑ́mmu kɛ tú òmɔù bo diɛ nkɛ dɛunɛ̀ Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀. 7 Kɛ̀ di do mbɑntɛ́ tinɑ́ɑǹtì tìì tu: N dɔ́ wèè mɔ̀kɛ wènwe otɔù kó mɛsémmɛ̀ kɛ̀ dɛ̀ pɛ̃ɛ̃tɛ́ di n feu ìì wũɔ̃, di nɑ bɑ́ nyĩ bɛ̀ dɔ̀ɔ̀ mɛyɛi. 8 Onitìbirɛ dɛɛ̀ bɑkɛ́ tɛom̀pùtɛ̀.

Yesu miɛkùnnɛmɛ̀ wèè bɑkù fɑ̃ṹ tɛom̀pùtɛ̀ yiè

(Wéntɛ́ Mɑriki 3:1-6 nɛ̀ Duku 6:6-11)

9 Kɛ̀ Yesu ítɛ́ dɛborɛ̀ kɛ́tɑ kutííntouku mɑkù miɛkɛ, 10 kòo nìtì mɔù dɛ̀ bo kòo bɑkù fɑ̃ṹ, kɛ̀ Fɑdisĩɛ̃bɛ ndɔ́ kɛ́díí nYesu kɛ́yɑ̀ kòò bo yetɛ́, kóò bekɛ kɛ dɔ̀: Ikuɔ́ yie nhɑ bo miɛkùnnɛmɛ̀ onìtì tɛom̀pùtɛ̀ yièɑ̀? 11 Kɛ̀ Yesu bɛ̀ tɛ̃̀ńnɛ́ kɛ dɔ̀: Di miɛkɛ kòò mɔù mɔ̀kɛ fɛpìèfɛ̀ fɛ̀mɑ́ɑ̀ kɛ̀ fɛ̀ do dɔ̀kɛ̀ tɛom̀pùtɛ̀ yiè ò bɑ́ɑ́ kɔtɛ kɛ́ fɛ̀ dɛ̀itɛnɑ́ɑ̀? 12 Onìtì wèè nɛ́ pɛ̃ɛ̃tɛ́ fɛpìèfɛ̀ tɑ́? Ikuɔ́ tũ nyí yetɛ ɑ bo dɔɔ̀mɛ̀ mɛsɑ̀ɑ̀ ntɛom̀pùtɛ̀ yiè. 13 Dɛ mɔ̀nnì kɛ̀ Yesu nɑ́kɛ́ wèè bɑkù fɑ̃ṹ nkɛ dɔ̀: Youtɛ ɑ bɑkù.

Kòo youtɛ, kɛ̀ kùu wɛ̃tɛ kɛ́kpenkɛ kɛ́nɑɑ́nnɛ̀ kutɛkù. 14 Kɛ̀ Fɑdisĩɛ̃bɛɛ yɛ̀ kɛ́tíí nkɛ bo yɑ̀ bɛ̀ yóó yĩ́mɛ̀ kɛ́kuɔ Yesu.

Kuyie nkóo tɔ̃ntì kù tɑ̃ɑ̃tɛ́ wè

(Wéntɛ́ Mɑriki 3:7-12 nɛ̀ Duku 6:17-19)

15 Kɛ̀ Yesu tì kèè kɛ́ítɛ́ dɛborɛ̀ kɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ pɛ́u nhò tũ̀ nkòo miɛkùnnɛ bɛ̀ɛ̀ mɔ mbɛmɔu, 16 kɛ́ bɛ̀ cɑu nkɛ dɔ̀ bɛ̀ bɑ́ɑ́ nɑ́kɛ́ òmɔù ò tu wè. 17 Kɛ̀ dɛ̀ bo dɔɔ̀ Kuyie mpɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑǹtò Esɑii do nɑ̀kɛ́ tì kɛ dɔ̀:

18 Ntɛ n kóo tɔ̃ntì

n tɑ̃ɑ̃tɛ́ wè, koò dɔ́,

n yɛ̀mmɛ̀ nɑɑtinɛ̀ wè,

m bo ò duɔ́ n kó Muyɑɑ́

kòo nɑ́kɛ́ ibotí imɔu m beéntì kpɛ́í.

19 Ò í yóó nwɑnti yɛkpɑ̀rɛ̀,

ò í yóó nwékutɛ,

òmɔù í yóó keè o tɑmmɛ̀ icɛ miɛkɛ.

20 Ò í yóó bɔ́ɔ́tɛ́ dipènnì dìì kɔ́nnɛ́,

ò í yóó kuɔ dɛfìtírɛ̀ dɛ̀ɛ̀ kó muhɑ̃ɑ̃́ nkɛ̃kɛ,

kɛ́nkémmúnɛ̀ bɑ́ wè ò bo dɔɔ̀mɛ̀ Kuyie ndɔ́ dɛ̀.

21 Kɛ̀ yɛbotɛ̀ yɛmɔuu ò yie.

Yesu tɛ̃̀ńnɛ́ tì bɛ̀ɛ̀ ò wɑ́tìrì

(Wéntɛ́ Mɑriki 3:22-30 nɛ̀ Duku 11:14-23, 12:10)

22 Kɛ̀ bɛ̀ɛ kɔtɛnɛ̀ní onìtì mɔù Yesu borɛ̀ kɛ̀ dibɔɔ̀ mɑrì ò tɑ koò yɛ̃̀ĩkùnnɛ kɛ dɑ̀nnɛ o nɔ́ndɛnfɛ̀ kɛ̀ Yesu ò miɛkùnnɛ kòo wéntɛ́ kɛ́nɑ kɛ́nnɑ́ɑ́. 23 Kɛ̀ dɛ̀ɛ di bɛnìtìbɛ̀ mɛdiɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ nnɑ́ɑ́ mbɛmɑ́ɑ̀ kɛ tú: Dɑfiti yɑɑ̀birɛ í dɔkɑɑ̀?

24 Kɛ̀ Fɑdisĩɛ̃bɛɛ tì kèè kɛ dɔ̀: Nɛ̀ obɔɔkpɑ̀ɑ̀tì kó muwɛ̃rímú mmu ò bɛ̀tìmɛ̀ yɛbɔkɛ̀.

25 Yesu mɛ nyɛ̃́mɛ̀mu bɛ yɛ̀mmɛ̀ dòmmɛ̀ kòo bɛ̀ nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Kɛ̀ dikpɑ̀ɑ̀tìyuu mɑrì totɛ́ kɛ kpɑ ndimɑ́ɑ̀ yoo tɛcĩ́ɛ̃̀tɛ̀ mɑtɛ̀ totɛ́ kɛ kpɑ ntɛmɑ́ɑ̀ tɛ̀ bɑ́ nhɑ̃ kɛ bo. 26 Kɛ̀ dibɔɔ̀ bɛ̀tì dibɔɔ̀ dì totɛ́ kɛ kpɑ ndimɑ́ɑ̀ ndi di kpɑ̀ɑ̀tìyuu bɑ́ nhɑ̃ kɛ bo. 27 Kɛ̀ nsɑ̀ kɛ̀ m bɛ̀tì yɛbɔkɛ̀ nɛ̀ obɔɔkpɑ̀ɑ̀tì kó muwɛ̃rímú mmu, di kɔbɛ nɛ́ yɛ̀ bɛ̀tì nɛ̀ we nkɔ̃mu? Dɛɛ̀ kpɛ́í nte kɛ̀ di kɔbɛ yó di bekɛ́nɛ̀. 28 Kɛ̀ m mɛ mbɛ̀tì yɛbɔkɛ̀ nɛ̀ Muyɑɑ́nsɑ̀ɑ̀mù kó muwɛ̃rímú mmu, Kuyie nkpɑ̀ɑ̀tìyuu diì tũ ntùɔ̀kɛní di borɛ̀.

29 Òmɔù bɑ́ɑ́ nɑ kɛ́tɑ onitikperì cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kɛ́túótɛ́ o kpɛrɛ ò mɔ̀kɛ dɛ̀, kɛ í ketɛ́ kóò boú, kòo mɛ nhò boú kɛ dèè ò bo nɑ kɛ́túótɛ́ o kpɛrɛ ò mɔ̀kɛ dɛ̀ɛ̀ kó dimɑ̀ɑ̀ o cĩ́ɛ̃̀tɛ̀.

30 Wèè í n wɛ̃ńnɛ̀ ò n kpɑ̀nnɛ̀mu, wèè í n wɛ̃ńnɛ̀ kɛ̀ tì tíkíí ò dɛ̀ímu. 31 Dɛɛ̀ kpɛ́í nte kɛ̀ n di nɑ́ɑ́ nkɛ tú Kuyie mbo cĩ́ɛ̃́ mbɛnìtìbɛ̀ mɛyɛi mmɛmɔu nɛ̀ tinɑ́ɑnyɛiti timɔu, wèè mɛ mbo sɑ̃́ɑ̃́ Muyɑɑ́nsɑ̀ɑ̀mù ku bɑ́ɑ́ ò cĩ̀ɛ̃́ mbìtì. 32 Wèè bo sɑ̃́ɑ̃́ nhOnitìbirɛ Kuyie mbo ò cĩ̀ɛ̃́, wèè mɛ mbo sɑ̃́ɑ̃́ Muyɑɑ́nsɑ̀ɑ̀mù ku bɑ́ɑ́ ò cĩ̀ɛ̃́ yɛmɔ̀rɛ̀ yiɛ mmiɛkɛ yoo yɛ̀ɛ̀ kpɑɑní yɛ miɛkɛ.

Mutie nɛ̀ mu bɛ kó mɛdonnimɛ̀

(Wéntɛ́ Mɑtie 7:16-17 nɛ̀ Duku 6:43-45)

33 Kɛ̀ mutie tú musɑ̀ɑ̀mù, mu bɛ ɔ̃ nsɑ̀mu, kɛ̀ mù tu musĩ̀mmù, mu bɛ nsĩ̀, bɛ̀ bɑnní mutie sɑ̀ɑ̀mù mu bɛ borɛ̀ ndɛ. 34 Iwɑ̀ɑ̀kɛ díndi di bo yĩ́mɛ kɛ́nɑ kɛ́nɑ́kɛ́ tinɑ́ɑǹsɑ̀ɑ̀tì kɛ tú bɛyɛibɛ, kɛ yɛ̃́ tìì bo onìtì yɛ̀mmɛ̀ miɛkɛ o nùù ti nnɑ́ɑ́mmɛ̀. 35 Onitisɑ̀ɑ̀wè nɑ́ɑǹtì tiì bɛnkú dɛsɑ̀ɑ̀rɛ̀ dɛ̀ɛ̀ bo o miɛkɛ, kòo nitiyɛiwe kpɛti bɛnkú mɛyɛi mmɛ̀ɛ̀ bo o miɛkɛ. 36 N di nɑ́ɑ́mmu kɛ tú tibeéntì yiè Kuyie mbo bekɛ́nɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ bɛ̀ nɑ̀kɛ́ tìì nɑ́ɑǹtì dɛtetìrɛ̀ kpɛti ĩ́nkɛ̀. 37 Kɛ yɛ̃́ nɛ̀ ɑ nɑ́ɑǹtì miɛkɛ nkɛ Kuyie nyóó dɑ bekɛ́nɛ̀mɛ̀ kɛ dɑ kpetínnɛ́ yoo kù dɑ coo.

Bɛ̀ do bekɛmɛ̀ Yesu tidiɛtì

(Wéntɛ́ Mɑtie 16:1-4 nɛ̀ Mɑriki 8:11-12 nɛ̀ Duku 11:29-32)

38 Dɛ mɔ̀nnì ikuɔ́ wɑ̃ɑ̃̀bɛ̀ nɛ̀ Fɑdisĩɛ̃bɛ mɑbɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ɛ bekɛ Yesu kɛ dɔ̀: Okótì ti dɔ́ ɑ́ dɔɔ̀ tidiɛtì nti kɛ̀ tí yɑ̀. 39 Kɛ̀ Yesu bɛ̀ tɛ̃̀ńnɛ́ kɛ dɔ̀: Di mmɔ̀nnì kó bɛnìtìbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ bùtínnɛ́ Kuyie, kɛ dɔɔri mɛyɛi bɛ̀ m bèkú tidiɛtì, bɛ̀ mɛ mbɑ́ɑ́ tì yɑ̀, kɛ̀ dɛ̀ í tú tìì do dɔ̀ɔ̀ Kuyie mpɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑǹtò Sonɑɑsi. 40 Sonɑɑsi do yĩ́mɛ̀ iyie nyìtɑ̃ɑ̃ti, dɛyènnɛ̀ dɛ̀tɑ̃ɑ̃ti tɛyĩǹdiɛtɛ̀ pɔutì miɛkɛ, Onìtìbirɛ yóó mɛ nyĩ́ iyie nyìtɑ̃ɑ̃ti, dɛyènnɛ̀ dɛ̀tɑ̃ɑ̃ti kɛtenkɛ̀ miɛkɛ. 41 Tibeéntì kó diyiè Ninifu kó dihɛì kɔbɛ bo bekɛ́nɛ̀ di mmɔ̀nnì kó bɛnìtìbɛ̀ kɛ́ bɛ̀ kpetínnɛ́ kɛ yɛ̃́ Sonɑɑsi do bɛ̀ nɑ̀kɛ́mɛ̀ Kuyie nnɑ́ɑǹtì kɛ̀ bɛ̀ɛ ceetɛ, ntɛnɛ̀ òmɔù kɛ bo diɛ nkɛ dɛunɛ̀ Sonɑɑsi. 42 Tibeéntì kó diyiè Sebɑɑ kóo nitipokpɑ̀ɑ̀tì bo bekɛ́nɛ̀ di mmɔ̀nnì kɔbɛ kɛ́ bɛ̀ kpetínnɛ́, kɛ yɛ̃́ ò ìtɛ́nímɛ̀ dihɛì dɛ́tirì kɛ kɔ̀tɛní kɛ bo keè Sɑdomɔɔ kó tinɑ́ɑǹtì mɛciì nkpɛti. Ntɛ òmɔù diɛ nkɛ dɛunɛ̀ Sɑdomɔɔ.

Dibɔɔ̀ bo yɛ̀mɛ̀ onìtì miɛkɛ kɛ́wɛ̃tɛní

(Wéntɛ́ Duku 11:24-26)

43 Kɛ̀ dibɔɔ̀ yɛ̀ onìtì miɛkɛ kɛ kɔ̀tɛ tɛdɔntɛ̀ ĩ́nkɛ̀ kɛ wɑnti dì bo om̀pɛ̀ dɛ̀ kɛ mɔ̀ńtɛ́ dì bo yĩ́: 44 M bo wɛ̃tɛ onìtì n sòò bo wèè miɛkɛ. Di tùɔ̀kɛní dìì mɔ̀nnì kɛ́nsɔ̃́ nkɛ̀ dɛ̀ kɑ̀útɛ́ pɑ́íí kɛ tũ̀ntɛ bɑ́ òmɔù í bo o miɛkɛ. 45 Dì bo wɛ̃tɛ kɛ́wɑɑ́ nyɛtɛyɛ̀ yɛ̀yiekɛ̀ yɛ̀ɛ̀ yóù kɛ dì pɛ̃ɛ̃tɛ́ kɛ̀ yɛ̀ɛ wɛ̃tɛní kɛ́tɑ o miɛkɛ. Dɛ mɔ̀nnì kòo borimɛɛ sĩntɛ kɛ́pɛ̃ɛ̃tɛ́ mɛ̀ sòò dòmmɛ̀. Di mmɔ̀nnì kó bɛnìtìbɛ̀ tu bɛyɛibɛ mbɛ, bɛ kpɛrɛ yó mmɛ ndò.

Yesu yɛ̃ nho kɔbɛ tú bɛ̀

(Wéntɛ́ Mɑriki 3:31-35 nɛ̀ Duku 8:19-21)

46 Kɛ̀ Yesu nkpɑɑ́ nɑ́ɑ́nnɛ̀ ditĩ̀nnì kòo yɔ̃ nɛ̀ o nɛí kɛ̀ bɛ̀ɛ tuɔkɛní kɛ́ncómmú ditowɑɑ̀ kɛ dɔ́ kóò bɛ́innɛ̀. 47 Kòò mɔùu nɑ́kɛ́ Yesu kɛ dɔ̀: A yɔ̃ nɛ̀ ɑ nɛí bɛ̀ còḿmú ditowɑɑ̀ kɛ dɔ́ kɛ́ dɑ bɛ́innɛ̀. 48 Kɛ̀ Yesu ò tɛ̃̀ńnɛ́ kɛ dɔ̀: We ntú n yɔ̃? Kɛ̀ ɔ̃̀mbɛ tú n nɛí?

49 Kɛ́fietí o tɑncɔ́ùmbɛ̀ kɛ dɔ̀: Ntɛnɛ̀ n yɔ̃ nɛ̀ n nɛí. 50 Kɛ yɛ̃́ wèè dɔ̀ɔ̀ri n cicɛ wèè bo kɛĩ́nkɛ̀ ò dɔ́ dɛ̀, weè tumɛ̀ n yɔ̃ nɛ̀ n tɑ̃ũ̀ nɛ̀ n nɑntɛ̀.

13

Wèè yɑù tidiitì o kó dinɑ́ɑǹhɑ̃ntírì

(Wéntɛ́ Mɑriki 4:1-9 nɛ̀ Duku 8:4-8)

1 Dɛ kó diyiè miɛkɛ kɛ̀ Yesu yɛ̀ tɛcĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kɛ́kɔtɛ kɛ́nkɑri dɑ̀mɛ́ɛ̀rì nùù. 2 Kɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ pɛ́uu tíínní o borɛ̀ kòo tɑ kudɑbɛkù kɛ́nkɑri kɛ̀ bɛ̀ còḿmú dinɛ́bɛ̀nnì. 3 Kòo mbɛ̀ nɑ̀ɑ́nnɛ̀ yɛnɑ́ɑǹhɑ̃ntíyɛ̀ pɛ́u miɛkɛ kɛ tú: Onìtì mɔù weè yɛ̀ kɛ bo yɑɑ́ o diitì, 4 kɛ́nyɑù kɛ̀ mɛdibii mmɑmɛ̀ɛ do kucɛ ĩ́nkɛ̀ kɛ̀ sinɔɔ kɔtɛní kɛ́ mɛ̀ di. 5 Kɛ̀ mɛtɛ̃mɛ̀ɛ do fɛkũũfɛ ĩ́nkɛ̀ kɛ́cɑ̃rikɛ kɛ́yɛ̀nní kɛ yɛ̃́ mutɑ̃́ɑ̃́ nyí sũmɛ̀ dɛborɛ̀. 6 Diyiè nɑ̀ɑ́tɛ́ dìì mɔ̀nnì kɛ kpenkɛ kɛ́ mɛ̀ tùɔ nkɛ̀ mɛ̀ɛ kpeí kɛ yɛ̃́ mɛ cĩ̀ɛ̃ nyí nɑmɛ̀ kɛ fũ̀ṹkú. 7 Kɛ̀ mɛtɛ̃mɛ̀ɛ do tipotì miɛkɛ kɛ̀ tìi ítɛ́ní kɛ́ mɛ̀ ɛ̃̀ṹtɛ́. 8 Kɛ̀ mɛtɛ̃mɛ̀ɛ do kɛtenkɛ̀ wenni dɛ̀ kɛ́pɛitɛ́ miɛ ntɛkɔ̀ùtɛ̀ (100) mɛtɛ̃mɛ̀ sipísìkuɔ̀ mɛtɛ̃mɛ̀ sipísìtɑ̃ɑ̃ti.

9 Kɛ̀ wèè mɔ̀kɛ yɛto kɛ bo keè wèe keè.

Mùù kpɛ́í ndo te kɛ̀ Yesu nnɑ́ɑ́ yɛnɑ́ɑǹhɑ̃ntíyɛ̀

(Wéntɛ́ Mɑriki 4:10-12 nɛ̀ Duku 10:9-10)

10 Kɛ̀ Yesu tɑncɔ́ùmbɛ̀ɛ ò bekɛ kɛ dɔ̀: Dɛ̀ dòmmɛ kɑ̀ɑ bɛ̀ nɑ̀ɑ́nnɛ̀ yɛnɑ́ɑǹhɑ̃ntíyɛ̀? 11 Kɛ̀ Yesu bɛ̀ tɛ̃̀ńnɛ́ kɛ dɔ̀: Díndi Kuyie ndi duɔ́mmu mɛciì nkɛ̀ di bo yĩ́ɛ̃́tɛ́ ku kpɑ̀ɑ̀tìyuu kpɛti tìì sɔ̀ri, bɛmbɛ mɛ nyí mɛ̀ mɔ̀kɛ. 12 Kɛ yɛ̃́ wèè mɔ̀kɛ bɛ̀ yóó we nyíɛ́mɛ̀ kòo mɔɔtɛ mɛdiɛ̀, wèè kpɑ kɛ̀ bɛ̀ɛ fietɛ dɛsɑ́m̀pɔ́rɛ̀ ò mɔ̀kɛ dɛ̀. 13 Dɛɛ̀ kpɛ́í nte kɛ̀ m bɛ̀ nɑ̀ɑ́nnɛ̀ yɛnɑ́ɑǹhɑ̃ntíyɛ̀ kɛ yɛ̃́ bɛ̀ wùómmɛ̀ kɛ í bɑnní kɛ yo kɛ í keu, 14 kɛ̀ dɛ̀ bo dɔɔ̀ Kuyie mpɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑǹtò Esɑii do nɑ̀kɛ́ tì bɛ kpɛ́í nkɛ dɔ̀:

Di bo nyo di mɛ mbɑ́ɑ́ keè,

kɛ́nwúó di mɛ mbɑ́ɑ́ bɑntɛ́.

15 Kɛ yɛ̃́ dɛ kó kubotí kɔbɛ yɛ̀mmɛ̀ kpeńnìmɛ̀,

kɛ̀ bɛ̀ ĩ̀tínnɛ́ bɛ to,

kɛ bɑ́ɑ́ keè, kɛ ũ̀ṹ nkɛ bɑ́ɑ́ yɑ̀,

bɛ̀ yɑ̀ɑ̀ bo ceetɛ mɛ̀ɛ̀ kpɛ́í

kɛ̀ m bɛ̀ miɛkùnnɛ.

16 Díndi biɛ, dɛ̀ ndi nɑɑti kɛ yɛ̃́ di nuɔ nwùómmɛ̀ kɛ̀ di to yo. 17 N di nɑ́ɑ́ mɔ́mmuɔ nwe Kuyie mpɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑm̀bɛ̀ pɛ́u nɛ̀ bɛ̀ɛ̀ dɔ́ Kuyie bɛ̀ do dɔ́mu kɛ bo yɑ̀ di mɛ̀ nwùó ndɛ̀ bɑ́ bɛ̀ í yɑ̀, kɛ bo keè di mɛ nyo tì bɑ́ bɛ̀ í tì kèè.

Yesu wèńkùnnɛmɛ̀ wèè yɑù tidiitì o kó dinɑ́ɑǹhɑ̃ntírì

(Wéntɛ́ Mɑriki 4:13-20 nɛ̀ Duku 8:11-15)

18 Ntɛnɛ̀ wèè yɑù tidiitì o kó tinɑ́ɑǹtì bɛnkú tì. 19 Kucɛ ĩ́nkɛ̀ kó mɛdibii ndo dɛ̀ tu onìtì bɛ̀ nɑ̀kɛ́ wènwe Tinɑ́ɑǹsɑ̀ɑ̀tì Kuyie nkpɑ̀ɑ̀tìyuu kpɛti bɑ́ ò í ntì bɑntɛ́ kɛ̀ dibɔɔ̀ kɔtɛní kɛ́ tì dɛ̀itɛ. 20 Fɛkũũfɛ mɛdibii ndo fɛ̀ɛ̀ ĩ́nkɛ̀ tu onìtì bɛ̀ nɑ̀kɛ́ wènwe Tinɑ́ɑǹsɑ̀ɑ̀tì kòo tì cɔutɛ́ mɛcɑ̃ɑ̃ nɛ̀ diwɛ̀ì. 21 Ò í nyóu kɛ̀ tì bo fííkú o miɛkɛ, ò í mmɔkɛ mɛwɛ̃́ɛ̃́rìmɛ̀, mɛyɛǹcɑɑ̀rìmɛ̀ tùɔ̀kɛní dìì mɔ̀nnì yoo bɛ̀ ò fɛ̃́ũ nKuyie nnɑ́ɑǹtì kpɛ́í, ò pɑ̃̀nkɛɛ bútínnɛ́ Kuyie. 22 Tipotì mɛdibii ndo tìì miɛkɛ tú onìtì bɛ̀ nɑ̀kɛ́ wènwe Tinɑ́ɑǹsɑ̀ɑ̀tì, mɛborimɛ kó iyɛntotí nɛ̀ ɑ bo ndɔ́mɛ̀ tikpɑ̀tì kɛ̀ dɛ̀ɛ tì ɛ̃̀ṹtɛ́ bɑ́ ti í mpĩ mmutɔ̃mmú mɑmù o miɛkɛ. 23 Kɛtenkɛ̀ sɑ̀ɑ̀kɛ̀ mɛdibii ndo kɛ̀ɛ̀ miɛkɛ tú bɛnìtìbɛ̀ mbɛ bɛ̀ nɑ̀kɛ́ bɛ̀ Tinɑ́ɑǹsɑ̀ɑ̀tì kɛ̀ bɛ̀ tì cɔutɛ́ nɛ̀ bɛ yɛ̀mmɛ̀ mɛmɔu kɛ kɔ̀tɛ kɛ wɑɑnní bɛtɔbɛ̀, yie sipísìtɑ̃ɑ̃ti, otɔù sipísìkuɔ̀, otɔù tɛkɔ̀ùtɛ̀ (100).

Yesu dònnɛnɛ̀mɛ̀ Kuyie nkpɑ̀ɑ̀tìyuu kupɑku

24 Kɛ̀ Yesu yíɛ́ kɛ́ bɛ̀ nɑ̀kɛ́ mɛdonnimɛ̀ tɛ̃mɛ̀ kɛ dɔ̀: Kuyie nkpɑ̀ɑ̀tìyuu dònnɛ̀ onìtì mɔù nwe wèè do buɔtí tidibotì sɑ̀ɑ̀tì o pɑku. 25 Kɛyènkɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ yɛ̃̀ nkɛ duɔ́ dìì mɔ̀nnì kòo kpɑntídɛ̀ntɔùu kɔtɛní kɛ́buɔtí timúyɛiti tìì tì dònnɛ̀ dɛ kó kupɑku miɛkɛ kɛ́ítɛ́. 26 Tidibotì sɑ̀ɑ̀tì yɛ̀nní dìì mɔ̀nnì timúyɛiti tìì tì dònnɛ̀ kɛ̀ tí múnkɛɛ yɛ̀nní. 27 Kɛ̀ kupɑku yiɛ̀ nkó bɛtɔ̃mbɛ̀ɛ ò bekɛ kɛ dɔ̀: Okótì ɑ í buɔtí tidibotì sɑ̀ɑ̀tì nti ɑ pɑkɑɑ̀? Timúyɛiti tìì tì dònnɛ̀ tì nɛ́ boní dɛ kɛ yɛ̀nní dɛ miɛkɛ. 28 Kòo bɛ̀ tɛ̃̀ńnɛ́ kɛ dɔ̀: N kpɑntídɛ̀ntɔù weè dɔ̀ɔ̀ mɛmmɛ, kɛ̀ bɛtɔ̃mbɛ̀ɛ ò bekɛ kɛ dɔ̀: Á dɔ́ kɛ̀ ti kɔtɛ kɛ́hu dɛ kó timúyɛitɑɑ̀? 29 Kòo bɛ̀ tɛ̃̀ńnɛ́ kɛ dɔ̀: Áɑ̀ kɛ̀ di u timúyɛiti di yɑ̀ɑ̀ bo tɑunnɛ̀ tidisɑ̀ɑ̀tì. 30 Yóunɛ̀ kɛ̀ dɛ̀ nwɛ̃ nkɛ kótírí kɛ̀ dididɛ̀ì tùɔ̀kɛ n di nɑ́kɛ́, kɛ̀ dí ketɛ́ kɛ́kɛ̃ĩ́ timúyɛiti kɛ́boú kɛ́cɔ́u, kɛ́deè kɛ́kɛ̃ĩ́ tidisɑ̀ɑ̀tì kɛ́ɑ̃nnɛ́ m bɔu miɛkɛ.

Yesu dònnɛnɛ̀mɛ̀ Kuyie nkpɑ̀ɑ̀tìyuu fɛyoǹfɛ̀

(Wéntɛ́ Mɑriki 4:30-32 nɛ̀ Duku 13:18-19)

31 Kɛ̀ Yesu yíɛ́ kɛ́ bɛ̀ nɑ̀kɛ́ mɛdonnimɛ̀ tɛ̃mɛ̀ kɛ dɔ̀: Kuyie nkpɑ̀ɑ̀tìyuu dònnɛ̀ fɛyoǹfɛ̀ dòmmɛ̀ mmɛ kɛ kɛ̃ńnì, 32 kɑ̀ɑ nɛ́ fɛ̀ buɔtí fɛ̀ɛ yɛ̀nní kɛ́kótɛ́ kɛ́nɑɑ́ mmutie diɛmù nɛ̀ ibɑkɛ kɛ̀ sinɔɔ yĩɛ̃ nyi ĩ́nkɛ̀.

Yesu dònnɛmɛ̀ Kuyie nkpɑ̀ɑ̀tìyuu mutie mùù muuti pɛ̃́ɛ̃̀

(Wéntɛ́ Duku 13:20-21)

33 Kɛ̀ Yesu bɛ̀ nɑ̀kɛ́ mɛdonnimɛ̀ tɛ̃mɛ̀ kɛ dɔ̀: Kuyie nkpɑ̀ɑ̀tìyuu dònnɛ̀ mutie mùù muuti pɛ̃́ɛ̃̀ mù dòmmɛ̀ mmɛ kòo nitipòkù ɔ̃ɔ̃ mù wɑɑ́ nsɑ́m̀pɔ́rɛ̀ kɛ́kɔɔrɛnɛ̀ tipɛ̃́ɛ̃̀cootì kɛ̀ tìi múútí timɔu.

Yesu do nɑ́ɑ́mmɛ̀ yɛnɑ́ɑnhɑ̃ǹtíyɛ̀

34 Yesu do ɔ̃ nnɑ́ɑ́nnɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ nɛ̀ yɛnɑ́ɑǹhɑ̃ntíyɛ̀ nyɛ sɑ̃́ɑ̃̀, 35 kɛ̀ dɛ̀ bo dɔɔ̀ Kuyie mpɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑǹtò do nɑ̀kɛ́ tì kɛ dɔ̀: M bo bɛ̀ nɑ̀kɛ́ nɛ̀ yɛnɑ́ɑǹhɑ̃ntíyɛ̀ kɛ́ bɛ̀ bɛnkɛ dɛ̀ɛ̀ sɔ̀ri nɛ̀ Kuyie ndɔ̀ɔ̀mɛ̀ kutenkù.

Yesu wèńkùnnɛmɛ̀ tidibotì nɛ̀ timúyɛiti dɛ kó mɛdonnimɛ̀

(Wéntɛ́ Mɑriki 4:33-34)

36 Kɛ̀ Yesu cɑu nditĩ̀nnì kɛ́kò ntɛcĩ́ɛ̃̀tɛ̀, kòo tɑncɔ́ùmbɛ̀ɛ tíí nho borɛ̀ kóò bekɛ kɛ dɔ̀: Á ti wénkùnnɛ timúyɛiti bɛ̀ buɔtí tì kupɑku miɛkɛ dɛ̀ bɛnkú mù.

37 Kɛ̀ Yesu bɛ̀ tɛ̃̀ńnɛ́ kɛ dɔ̀: Wèè buɔtí tidibotì sɑ̀ɑ̀tì weè tu Onìtìbirɛ. 38 Kɛ̀ kupɑku tú kutenkù, kɛ̀ tidibotì sɑ̀ɑ̀tì tu bɛ̀ɛ̀ tu Kuyie nkpɑ̀ɑ̀tìyuu kɔbɛ, kɛ̀ timúyɛiti tú bɛ̀ɛ̀ tu dibɔɔ̀ kɔbɛ. 39 Kupɑku yiɛ̀ nkpɑntídɛ̀ntɔù wèè buɔtí timúyɛiti weè tu dibɔɔ̀, kɛ̀ dididɛ̀ì tu kutenkù kó mudeèmù, kɛ̀ bɛdidɛ̀ìbɛ̀ tu Kuyie ntɔ̃rɛ̀. 40 Bɛ̀ ɔ̃ɔ̃ kɛ̃ĩ́ mɛ̀ɛ̀ botí timúyɛiti kɛ́cɔ́u, dɛ̀ yó mmɛ ndò kutenkù kó mudeèmù mɔ̀nnì. 41 Onìtìbirɛ bo tɔ̃nní Kuyie ntɔ̃rɛ̀ kɛ̀ yɛ̀ɛ tɑ̃nkɛ́ Kuyie nkpɑ̀ɑ̀tìyuu miɛkɛ bɛ̀ɛ̀ tɑnnìnko bɛtɔbɛ̀ mɛyɛi mmiɛkɛ nɛ̀ bɛ̀ɛ̀ dɔ̀ɔ̀ri Kuyie nyí dɔ́ dɛ̀, 42 kɛ́ bɛ̀ ɑ̃nnɛ́ muhɑ̃ɑ̃́ mmiɛkɛ bɛ̀ yó nkuɔ̀ ndɛ̀ kɛ cɑ́ɑ́ mbɛ nìì. 43 Dɛ mɔ̀nnì bɛ̀ɛ̀ dɔ̀ɔ̀ri Kuyie ndɔ́ dɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ mmiɛti kɛ dònnɛ̀ diyiè bɛ cicɛ kó dikpɑ̀ɑ̀tìyuu miɛkɛ. Kɛ̀ wèè mɔ̀kɛ yɛto kɛ bo keè wèe keè.

Yesu dònnɛnɛ̀mɛ̀ Kuyie nkpɑ̀ɑ̀tìyuu dɛ̀mɑrɛ̀ sɑ̀ɑ̀rɛ̀ dɛ̀ɛ̀ sɔ̀ri kupɑku miɛkɛ

44 Kuyie nkpɑ̀ɑ̀tìyuu dònnɛ̀ dɛ̀mɑrɛ̀ sɑ̀ɑ̀rɛ̀ ndɛ dɛ̀ɛ̀ sɔ̀ri kupɑku miɛkɛ, kòo mɔùu dɛ̀ yɑ̀ kɛ́dɔɔ̀ kɛ́ dɛ̀ sɔ̀nnɛ kɛ́kònnɛ̀ diwɛ̀ì, kɛ́fítɛ́ ò mɔ̀kɛ dɛ̀ɛ̀ kó dimɑ̀ɑ̀ kɛ́kɔtɛ kɛ́dontɛ́ dɛ kó kupɑku.

Yesu dònnɛnɛ̀mɛ̀ Kuyie nkpɑ̀ɑ̀tìyuu mɛdɛ̀ì

45 Kuyie nkpɑ̀ɑ̀tìyuu dònnɛ̀ mɛdɛ̀ì nsɑ̀ɑ̀mɛ̀ mmɛ opotɑɑ̀ nwɑnti mɛ̀. 46 Ò pɛ̀tɛ́ dìì mɔ̀nnì mɛdɛ̀ì nsɑ̀ɑ̀mɛ̀ mɛ̀ɛ̀ díítí kpeńnì kɛ́kò nkɛ́fítɛ́ ò mɔ̀kɛ dɛ̀ɛ̀ kó dimɑ̀ɑ̀ kɛ́ mɛ̀ dontɛ́.

Yesu dònnɛnɛ̀mɛ̀ Kuyie nkpɑ̀ɑ̀tìyuu muyĩndìtìmù

47 Kuyie nkpɑ̀ɑ̀tìyuu dònnɛ̀ muyĩndìtìmù mmu bɛ̀ bɔ mmù dɑ̀mɛ́ɛ̀rì miɛkɛ kɛ pĩ nsiyĩĩ sibotí sibotí. 48 Mù píɛ ndìì mɔ̀nnì kɛ̀ bɛ̀ɛ mù yũ̀ɔ̃́ nkɛ́dennɛní, kɛ́kɑri kɛ́tɑ̃nkɛ́ sisɑ̀ɑ̀sì kɛ́ɑ̃nnɛ́ yɛmɑ́mmùyɑ́kɛ̀ kɛ́útóo dɛsĩ́ntɛ́kpɛrɛ. 49 Dɛ̀ yó mmɛ ndò nkutenkù kó mudeèmù mɔ̀nnì, Kuyie ntɔ̃rɛ̀ bo kɔtɛní kɛ́bɑtɛ bɛsɑ̀ɑ̀bɛ̀ nɛ̀ bɛyɛibɛ, 50 kɛ́ɑ̃nnɛ́ bɛyɛibɛ muhɑ̃ɑ̃́ mmiɛkɛ bɛ̀ yó nkuɔ̀ ndɛ̀ kɛ cɑ́ɑ́ mbɛ nìì. 51 Kɛ̀ Yesu bɛ̀ bekɛ kɛ dɔ̀: Di bɑntɛ́ dɛ kó tinɑ́ɑǹtì dimɔuɑ̀? Kɛ̀ bɛ̀ dɔ̀: Ɛ̃ɛ̃ ti tì bɑntɛ́mu. 52 Dɛ mɔ̀nnì kòo bɛ̀ nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Dɛɛ̀ kpɛ́í nte ikuɔ́ wɑ̃ɑ̃̀tì wèè yie nKuyie nkpɑ̀ɑ̀tìyuu kpɛti mɛsɑ̀ɑ̀ ò mɔ̀kɛ tikpɑ̀tì tìdɛ́tì nti o miɛkɛ, mɛtɑummɛ̀ kótímɛ̀ kpɛti nɛ̀ mɛpɑ̀mmɛ̀ kpɛti.

Yesu ɛì kɔbɛ do í ò tɑ̃́

(Wéntɛ́ Mɑriki 6:1-6 nɛ̀ Duku 4:16-30)

53 Kɛ̀ Yesu bɛ̀ nɑ̀kɛ́ dɛ kó mɛdonnimɛ̀ mɛmɔu kɛ́ítɛ́ dɛborɛ̀, 54 kɛ́kɔtɛ Nɑnsɑrɛti ò bìíkú dìì ɛì kɛ́nnɑ́ɑ́ Kuyie nnɑ́ɑǹtì kutííntouku miɛkɛ kɛ̀ dɛ̀ɛ di bɛnìtìbɛ̀ mɛdiɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ ntú: Ò yɑ̀ dɛ mɛciì mmiɛ? Ò yĩ́mɛ kɛ nɑ kɛ dɔɔri tidiɛtì tii? 55 Wenwe odɑbɛɛsṹɔ̃̀tì birɛ! Mɑɑri birɛ! Kòo nɛí tú Isɑku nɛ̀ Sosɛfu nɛ̀ Simɔɔ nɛ̀ Sudi, 56 kòo tɑ̃bɛ̀ bo ti cuokɛ̀! Ò nɛ́ yɑ̀ dɛ̀ dɛ kó muwɛ̃rímú?

57 Kɛ̀ dɛɛ̀ nte kɛ̀ bɛ̀ɛ ò yetɛ. Kɛ̀ Yesu bɛ̀ nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Bɛ̀ ɔ̃ɔ̃ í nsènkɛ̀rì Kuyie mpɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑǹtò mɔù kupíkù mɑkù kɛ̀ dɛ̀ í tú o ɛì kɔbɛ nɛ̀ o cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kɔbɛ.

58 Ò í ndɔ̀ɔ̀ tidiɛtì pɛ́u dɛborɛ̀ bɛ̀ í ò tɑ̃́ mmɛ̀ɛ̀ kpɛ́í.

14

Bɛ̀ kùɔmɛ̀ Isɑ̃ɑ̃-Bɑtiisi

(Wéntɛ́ Mɑriki 6:14-29 nɛ̀ Duku 9:7-9)

1 Edɔti Kɑdidee kóo kpɑ̀ɑ̀tì kèè dìì mɔ̀nnì kɛ̀ bɛ̀ nɑ̀ɑ́ nYesu kpɛ́í, 2 kɛ́nɑ́kɛ́ o kó bɛtɔ̃mbɛ̀ kɛ dɔ̀: Isɑ̃ɑ̃-Bɑtiisi weè wɛ̃̀tɛ kɛ yɑ̃̀ńtɛ́ dɛɛ̀ te kòo mɔ̀kɛ muwɛ̃rímú kɛ dɔɔri tidiɛtì.

3 Kɛ yɛ̃́ weè Edɔti do duɔ́mmɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ɛ pĩ́ nyIsɑ̃ɑ̃ kɛ́boú kɛ́kpetínnɛ́ wenwe Edɔti o nɑntɛ̀ Fidipu pokù Edodiyɑti kpɛ́í. 4 Kɛ yɛ̃́ Isɑ̃ɑ̃ do nɑ̀kɛ́mɛ̀ Edɔti kɛ dɔ̀: A í dò nkɛ́fietɛ ɑ nɑntɛ̀ Fidipu pokù kɛ́puokɛ.

5 Kɛ̀ Edɔti ndɔ́ kɛ nɑ nkùɔ Isɑ̃ɑ̃ kɛ̀ nɛ́ ndé bɛnìtìbɛ̀ kɛ yɛ̃́ bɛ̀ do yɛ̃́mɛ̀mu Isɑ̃ɑ̃ tumɛ̀ Kuyie mpɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑǹtò.

6 Kɛ̀ Edɔtii ɑ̃nnɛ́ o pɛitɛ́ yiè kó dibɑnni. Kɛ̀ Edodiyɑti kóo sɑpɑ̀ɑ̀ ntɑ kɛ́hɑɑ́ bɛnìtìbɛ̀ ììkɛ̀ kɛ̀ dɛ̀ɛ nɑrikɛ Edɔti mɛdiɛ̀, 7 kòo bɛ́i nkɛ dɔ̀: Osɑpɑ̀ɑ̀ mbekɛ ɑ dɔ́ dɛ̀ɛ̀ kó dimɑ̀ɑ̀ m bo dɛ̀ ndɑ duɔ́, míì bɛ́i! 8 Kòo yɔ̃ ò tié nkòo nɑ́kɛ́ Edɔti kɛ dɔ̀: Ãnnɛ́ Isɑ̃ɑ̃ kó diyuu dibuu miɛkɛ kɛ́ n duɔ́ ndiɛ!

9 Kòo kpɑ̀ɑ̀tì yɛ̀mmɛ̀ɛ cɑɑ̀rɛ̀, ò nɛ́ mɛ ndiɛ́mmɛ̀ kɛ bɛ́i nho kɔbɛ ììkɛ̀ kòo dɔ̀ bɛ̀ɛ di nhò duɔ́, 10 kɛ́tɔ̃ kɛ̀ bɛ̀ɛ kɔtɛ dikpetíntou miɛkɛ kɛ́féútɛ́ Isɑ̃ɑ̃, 11 kɛ́ɑ̃nnɛ́ o yuu dibuu miɛkɛ kɛ́kɔtɛnní kɛ́duɔ́ nhosɑpɑ̀ɑ̀ kòo dì duɔ́ nho yɔ̃. 12 Kɛ̀ Isɑ̃ɑ̃ kó bɛtɑncɔ́ùmbɛ̀ɛ kɔtɛ kóò tùótɛ́ kɛ́kũnnɛ́ kɛ́deè kɛ́kɔtɛ kɛ́nɑ́kɛ́ Yesu dɛ̀ɛ̀ dɔ̀ɔ̀.

Yesu sɑ̃ntɛmɛ̀ Kuyie mpɛ̃́ɛ̃̀bɛ̀ bɛ̀nùmmù nɛ̀ siyĩĩ sìdɛ́sì kɛ̀ dɛ̀ɛ sṹṹ

(Wéntɛ́ Mɑriki 6:30-44 nɛ̀ Duku 9:10-17 nɛ̀ Isɑ̃ɑ̃ 6:1-14)

13 Yesu tì kèè dìì mɔ̀nnì kɛ́tɑ kudɑbɛkù kɛ́ítɛ́ kɛ́nkɔri dikpɑ́ɑ̀ omɑ́ɑ̀ borɛ̀. Kɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ɛ tì kèè kɛ́yɛ̀nní bɛ ɛkɛ̀ kóò tũ̀nnɛ nɛ̀ bɛ nɑɑ̀cɛ̀i. 14 Kɛ̀ Yesu nyɛ̀tiní kudɑbɛkù kɛ́yɑ̀ bɛnìtìbɛ̀ pɛ́u kɛ̀ mɛsémmɛ̀ɛ ò pĩ kòo mmiɛkùnko bɛmuɔmbɛ.

15 Kuyuoku mɔ̀nnì kɛ̀ Yesu tɑncɔ́ùmbɛ̀ɛ ò nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Diyiè mɛ̀ ndèèmɛ̀ kɛ̀ ti bo dikpɑ́ɑ̀ cuokɛ̀, duɔ́ nkɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ɛ kɔtɛ yɛhɛkɛ̀ kɛ́dontɛ́ kɛ́di. 16 Kɛ̀ Yesu bɛ̀ tɛ̃̀ńnɛ́ kɛ dɔ̀: Bɛ̀ í dò nkɛ́kɔtɛ, duɔ́nnɛ̀ bɛ kɛ̀ bɛ̀ɛ di. 17 Kɛ̀ bɛ̀ɛ ò tɛ̃̀ńnɛ́ kɛ dɔ̀: Ti mɔkɛ diɛ mpɛ̃́ɛ̃̀bɛ̀ bɛ̀nùmmù mɑ́ɑ̀ ndi nɛ̀ siyĩĩ sìdɛ́sì. 18 Kɛ̀ Yesu dɔ̀: N duɔ́nnɛ̀nní dɛ.

19 Kòo duɔ́ nkɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ɛ kɑri timútì ĩ́nkɛ̀ kòo túótɛ́ pɛ̃́ɛ̃̀bɛ̀ bɛ̀nùmmù nɛ̀ siyĩĩ sìdɛ́sì kɛ́bɔ́útɛ́ kɛ́sɑ̃ntɛ Kuyie nkɛ́wɛ́rí pɛ̃́ɛ̃̀bɛ̀ kɛ́duɔ́ nho tɑncɔ́ùmbɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ɛ totí bɛnìtìbɛ̀. 20 Kɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ bɛmɔuu cɑ́ɑ́kɛ́ kɛ́nsɑ̀nnɛ̀ kɛ̀ dɛ̀ɛ súɔ́ kɛ́mpíɛ́kɛ́ yɛmɑ́mmùyɑ́kɛ̀ tɛpíítɛ̀ nɛ̀ yɛ̀dɛ́ɛ̀ kòo tɑncɔ́ùmbɛ̀ɛ tɔ. 21 Bɛ̀ɛ̀ do cɑ̀ɑ́kɛ́ dɛ kóò pɛ̃́ɛ̃̀ nɛ̀ dɛ kó siyĩĩ bɛ̀ bo ntùɔ̀kɛ sikɔupísìnùmmù (5000), bɛ̀ í kɑ̀ɑnnɛ̀ bɛnitipòbɛ̀ nɛ̀ ibí.

Yesu do kérímɛ̀ mɛniɛ nyĩ́nkɛ̀

(Wéntɛ́ Mɑriki 6:45-52 nɛ̀ Isɑ̃ɑ̃ 6:15-21)

22 Dɛ kó difɔ̃nkúò kɛ̀ Yesu duɔ́ nkòo tɑncɔ́ùmbɛ̀ɛ tɑ kudɑbɛkù kɛ bo ò niitɛ́nɛ̀ kɛ́séntɛ́ mɛniɛ nyɑ́ɑ̀ kɛ̀ wenwe nkpɑɑ́ kɛ cíɛ́nko bɛnìtìbɛ̀. 23 Ò bɛ̀ cìɛ́ ndìì mɔ̀nnì kɛ́deè kɛ́dekɛ ditɑ̃rì omɑ́ɑ̀ borɛ̀, kɛ́mbɑ́ɑ́ nKuyie nkɛ̀ kɛyènkɛ̀ yɑ̀ɑ biitɛnɛ̀ kòò nkɛ̀ kpɑɑ́ omɑ́ɑ̀. 24 Dɛ mɔ̀nnì kɛ̀ kudɑbɛkù bo mɛniɛ ncuokɛ̀ kɛ̀ kuyɑɑkù fuutiní ku ììkɛ̀ kɛ̀ yɛnɛ́fĩ̀nfĩ̀rɛ̀ kù kɔɔ́nnɛ̀. 25 Kukṹnwentóo mɔ̀nnì kɛ̀ Yesu nkɔri o tɑncɔ́ùmbɛ̀ borɛ̀ kɛ kérí mɛniɛ nyĩ́nkɛ̀. 26 Bɛ̀ ò yɑ̀ dìì mɔ̀nnì kòò kèríní mɛniɛ nyĩ́nkɛ̀ kɛ̀ kufɔ̃wɑɑ́ mbɛ̀ ɑutɛ́ kɛ̀ bɛ yɛ̀mmɛ̀ ndò dibɔɔ̀ mɑrì ndi.

Kɛ̀ bɛ̀ɛ kuɔ́nko mɛdiɛ̀. 27 Kɛ̀ Yesu bɛ̀ nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Bɑ́ nyĩɛ̃̀kùnɛ̀, mínwe kufɔ̃wɑɑ́ mbɑ́ɑ́ di pĩ́.

28 Kɛ̀ Piɛrii bɛ́i nkɛ dɔ̀: N Yiɛ̀, kɛ̀ fɔ̃́ nwe duɔ́ kɛ̀ n kétóo mɛniɛ nyĩ́nkɛ̀ kɛ dɑ co. Kɛ̀ Yesu dɔ̀: Kétɛ́ní. 29 Kɛ̀ Piɛrii yɛ̀nní kudɑbɛkù kɛ́kétɛ́ mɛniɛ nyĩ́nkɛ̀ kɛ́nwetí Yesu. 30 Ò yɑ̀ dìì mɔ̀nnì kuyɑɑkù kpeńnìmɛ̀ kɛ̀ kufɔ̃wɑɑ́ nhò pĩ, kòo ketɛ́ ò bo diumɛ̀ kɛ́kuɔ́nko kɛ dɔ̀? N Yiɛ̀ n dɛɛtɛ́!

31 Kɛ̀ Yesu pɑ̃̀nkɛɛ diɛkɛ o nɔ̀ùtɛ̀ kóò pĩ nkóò nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Dɛ̀ dòmmɛ kɑ̀ɑ wɛ̃̀tɛ kɛ yĩɛ̃̀kɛ, ɑ í tɑ̃́ kɛ̀ dɛ̀ dɛu!

32 Bɛ̀ tɑ dìì mɔ̀nnì kudɑbɛkù kɛ̀ kuyɑɑkùu cómmú. 33 Yesu tɑncɔ́ùmbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ do kpɑɑ́ kudɑbɛkù miɛkɛ kɛ̀ bɛ̀ɛ nínkóo o ììkɛ̀ kɛ dɔ̀: A mɛ̀nkɛ tú Kuyie mBirɛ ndɛ.

Bɛmuɔmbɛ do kɑ́ɑ́mmɛ̀ Yesu kɛ miɛrí

(Wéntɛ́ Mɑriki 6:53-56)

34 Kɛ̀ bɛ̀ɛ séntɛ́ mɛniɛ nkɛ́tuɔkɛ Sennɛsɑrɛti kó kɛtenkɛ̀. 35 Bɛnìtìbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ dɛ̀ bo kɛ̀ bɛ̀ɛ bɑntɛ́ Yesu kɛ́nɑ́kɛ́ yɛhɛkɛ̀ yɛmɔu yɛ̀ɛ̀ dɛ̀ tɔ̀kɛ́ kɛ̀ bɛ̀ nkɔrìnɛ̀ní bɛmuɔmbɛ o borɛ̀, 36 koò bɑ̀ɑ́ nkɛ tú wèe yóu kɛ̀ bɛ̀ɛ kɑ́ɑ́kɛ́ bɑ́ o yɑɑ̀bòrì mɑ̀nku. Bɛ̀ɛ̀ kó dimɑ̀ɑ̀ kɑ̀ɑ́kɛ́ o yɑɑ̀bòrì kɛ̀ bɛ̀ɛ miɛtɛ́.

15

Kuyie nkó ikuɔ́ nɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ kpɛyi

(Wéntɛ́ Mɑriki 7:1-13)

1 Kɛ̀ Fɑdisĩɛ̃bɛ nɛ̀ ikuɔ́ wɑ̃ɑ̃̀bɛ̀ɛ yɛ̀nní Sedisɑdɛmmu kɛ́kɔtɛní Yesu borɛ̀ kóò bekɛ kɛ dɔ̀: 2 Dɛ̀ dòmmɛ kɑ̀ɑ tɑncɔ́ùmbɛ̀ í dɔɔri ti yɛmbɛ̀ kó ikuɔ́ kɛ ɔ̃ɔ̃ di kɛ í nìtɛ? 3 Kɛ̀ Yesu bɛ̀ tɛ̃̀ńnɛ́ kɛ dɔ̀: Díndi tɑ́, dɛ̀ dòmmɛ kɛ̀ di yóu Kuyie nkó ikuɔ́ kɛ tũ ndi mɔ́mmɔmbɛ di kpɛyi? 4 Kuyie nnɑ́ɑǹtì tu: Á ndé ɑ cicɛ nɛ̀ ɑ yɔ̃, kɛ̀ wèè sɑ̃̀ɑ̃́ nho cicɛ yoo o yɔ̃ bɛ̀ɛ ò kùɔ. 5 Kɛ̀ díndi tú kɛ̀ wèè cicɛ bo dikònnì kòò ò nɑ̀kɛ́ kɛ tú, ò nɑ nhò pɑ̃ dɛ̀, ò dɛ̀ pɑ̃ Kuyie nku, dɛ̀ dèèmu. 6 Di kùɔ Kuyie nkó ikuɔ́ nyi kɛ tũ ndi mɔ́mmɔmbɛ di kpɛyi. 7 Mɛyɛ̀mmɛ̀ mɛ̀dɛ́mɛ̀ yɛmbɛ̀ díndi! Kuyie mpɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑǹtò Esɑii do nɑɑtimu ò nɑ̀ɑ́ ndìì mɔ̀nnì kɛ tú:

8 Bɛ nnìtìbɛ̀ sɑ̃ntí Kuyie nnɛ̀ bɛ nɔ̀ nyɛ

kɛ̀ bɛ yɛ̀mmɛ̀ nɛ́ kù dɛ́tɛ́nɛ̀.

9 Bɛ̀ kù bɑ̀ɑ́ ndɛtetìrɛ̀ ndɛ

kɛ tiè mbɛ mɔ́mmɔmbɛ kó ikuɔ́

kɛ dò n yì tú Kuyie n kpɛyi.

Dɛ̀ɛ̀ sĩ̀nkùnko onìtì

(Wéntɛ́ Mɑriki 7:14-23)

10 Kɛ̀ Yesu nɑ́kɛ́ ditĩ̀nnì kɛ dɔ̀: Kéntɛ́nɛ̀ kɛ́keè tii. 11 Dɛ̀ í tú onìtì yo ndɛ̀ dɛɛ̀ ò sĩ̀nkùnko, tinɑ́ɑǹtì tìì yìɛ̀ní onìtì nùù tiì ò sĩ̀nkùnko.

12 Kòo tɑncɔ́ùmbɛ̀ɛ tɔ́ɔ́nní o borɛ̀ kóò nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: A bɛ́i ntìì nɑ́ɑǹtì yonkɛmu Fɑdisĩɛ̃bɛ. 13 Kɛ̀ Yesu bɛ̀ nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: N cicɛ Kuyie nyí fìíkú dɛ̀ɛ̀ tie nkó dimɑ̀ɑ̀ ò bo dɛ̀ u. 14 Nwúónnɛ̀ bɛ, tiyũ̀ɔ̃̀ntì tiì dɛ̀ri titɛtì. Kɛ̀ kuyũ̀ɔ̃̀nkù mɛ ndɛ̀ri kutɛkù tì bo do tidɛ́ difɔ̃̀tìrì miɛkɛ.

15 Kɛ̀ Piɛri dɔ̀: Á ti nɑ́kɛ́ dɛ kó dinɑ́ɑǹhɑ̃ntírì tu mù. 16 Kɛ̀ Yesu bɛ̀ tɛ̃̀ńnɛ́ kɛ dɔ̀: Di múnkɛ í nɑ kɛ bo bɑntɑ́ɑ̀? 17 Di í yɛ̃́ kɛ dò ndɛ̀ɛ̀ tɑɑ̀ dinùù dɛ̀ kɔ̀rì tipɔutì nti kɛ pɛ̃nkù kɛ yiɛ̀ɑ̀? 18 Dɛ̀ɛ̀ mɛ nyiɛ̀ní dinùù dɛ̀ bonní mɛyɛ̀mmɛ̀ miɛkɛ nkɛ, kɛ̀ dɛɛ̀ sĩ̀nkùnko onìtì. 19 Mɛyɛ̀mmɛ̀ miɛkɛ nkɛ iyɛǹtotí yɛiyi yiɛ̀nímɛ̀, ìì tu: Munitikɔ̀ù nɛ̀ ɑ bo duɔ́nɛ̀mɛ̀ wèè í tú ɑ pokù yoo wèè í tú ɑ dɔù nɛ̀ di bo ndɔuti dɔutinɛ̀ ditɔbɛ̀ nɛ̀ mupocɛ̃nwɑmmù nɛ̀ muyóò nɛ̀ muyeticɑɑ̀rìmù nɛ̀ iwɑ́tìi. 20 Ntɛnɛ̀ dɛ̀ɛ̀ sĩ̀nkùnko. A bo dimɛ̀ kɛ í nìtɛ dɛɛ̀ í sĩnkùnko onìtì.

Kɑnnɑhɑ̃ɑ̃ kóo nitipòkù do tɑ̃́mɛ̀ Yesu

(Wéntɛ́ Mɑriki 7:24-30)

21 Kɛ̀ Yesu ítɛ́ dɛborɛ̀ kɛ́kɔtɛ Tiiri nɛ̀ Sitɔ̃ɔ̃ kó kutempɛ̃ mmiɛkɛ. 22 Kòo nitipòkù mɔùu kɔtɛní o borɛ̀ kóò bɑ́ntɛ̀ kɛ dɔ̀: Okótì! Dɑfiti kó dɛbirɛ n kuɔ́ mmɛsémmɛ̀, dibɔɔ̀ diì tɑ n kóo sɑpɑ̀ɑ̀ koò fɛ̃́ũnko mɛdiɛ̀.

23 Yesu mɛ nyí nhò tɛ̃̀ńnɛ́ tìmɑtì kòo tɑncɔ́ùmbɛ̀ɛ ò nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Dɔɔ̀ we ò dɑ békú tì, kɛ yɛ̃́ ò ti tũmmɛ̀ kɛ wékíí. 24 Kɛ̀ Yesu dɔ̀: Kuyie nni ntɔ̃nní Isidɑyɛɛribɛ kpɛ́í nkɛ, bɛ̀ɛ̀ dònnɛ̀ ipe ìì feti.

25 Kɛ̀ dɛ kóo nitipòkùu nínkóo Yesu ììkɛ̀ kɛ dɔ̀: Okótì n teennɛ̀! 26 Kɛ̀ Yesu dɔ̀: Dɛ̀ í wenni ɑ bo túótɛ́mɛ̀ ibí kó mudiì kɛ́duɔ́ nyimɔbí. 27 Kòo nitipòkùu bɛ́i nkɛ dɔ̀: Mɔ́mmuɔ nwe Okótì, nɛ̀ mɛmmɛ simɔɔ́ nɛ́ ɔ̃ ntóúmu icɑbìri si yiɛ̀ nyo nkɛ̀ ìì duò.

28 Dɛ mɔ̀nnì kɛ̀ Yesu ò nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Onitipòkù ɑ tɑ̃́ kɛ̀ dɛ̀ dɛumu, dɛ̀ɛ dɔɔ̀ ɑ dɔ́mɛ̀. Mɛm̀mɛ kòo kóo sɑpɑ̀ɑ̀ pɑ̃̀nkɛ miɛtɛ́.

Yesu miɛkùnnɛmɛ̀ bɛmuɔmbɛ Kɑdidee kó mɛniɛ ntɑkɛ́

(Wéntɛ́ Mɑriki 7:31-37)

29 Kɛ̀ Yesu ítɛ́ dɛborɛ̀ kɛ́kétɛ́ Kɑdidee kóo dɑ̀mɛ́ɛ̀rì pɛɛ́mmɛ̀ kɛ́kɔtɛ kɛ́dekɛ ditɑ̃rì ĩ́nkɛ̀ kɛ́nkɑri. 30 Kɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ pɛ́u nkɔrìnɛ̀ní o borɛ̀ yɛkpĩɛ̃̀ ǹnɛ̀ tihɔ̀ùtì nɛ̀ tiyũ̀ɔ̃̀ntì nɛ̀ yɛwũ̀ɔ̃̀ ǹnɛ̀ bɛmuɔmbɛ tɔbɛ̀ pɛ́u kɛ́ mbɛ̀ dɔunko Yesu borɛ̀ kòò bɛ̀ miɛkùnko. 31 Kɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ɛ yɑ̀ yɛwũ̀ɔ̃̀ nnɑ̀ɑ́mmɛ̀, kɛ̀ tihɔ̀ùtì cèntì kɛ̀ yɛkpĩɛ̃̀ nsɛ́ìrì kɛ̀ tiyũ̀ɔ̃̀ntì wénnì kɛ̀ dɛ̀ɛ bɛ̀ di mɛdiɛ̀ nkɛ̀ bɛ̀ nsɑ̃ntí Kuyie nyIsidɑyɛɛribɛ tũ nkù.

Yesu do yíɛ́ kɛ́dɔɔ̀mɛ̀ tidiɛtì kɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ sikɔupísìnɑ̀ɑ̀ di

(Wéntɛ́ Mɑriki 8:1-10 nɛ̀ Mɑtie 14:13-21)

32 Kɛ̀ Yesu yú o tɑncɔ́ùmbɛ̀ kɛ́ bɛ̀ nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Mɛsémmɛ̀ mɛɛ̀ m pĩ̀ńnɛ̀ bɛ nnìtìbɛ̀, diyiè tɑ̃ɑ̃́nnì ndi yíe ǹnɛ̀ bɛ̀ bomɛ̀ m borɛ̀, bɑ́ bɛ̀ í mɔkɛ bɛ̀ bo di mù, kɛ̀ m bɛ̀ ciɛ́ mmɛmmɛ bɛ̀ yɑ̀ɑ bo duó kucɛ nɛ̀ dikònnì.

33 Kòo tɑncɔ́ùmbɛ̀ɛ ò nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Ti bo pɛ́tɛ́ dɛ mudiì dikpɑ́ɑ̀ dii ncuokɛ̀ kɛ̀ ditĩ̀nnì dii ndi kɛ́nsɑ̀nnɛ̀? 34 Kɛ̀ Yesu bɛ bekɛ kɛ dɔ̀: Di mɔkɛ pɛ̃́ɛ̃̀bɛ̀ bɛ̀dɛ? Kɛ̀ bɛ̀ dɔ̀: Bɛ̀yiekɛ̀ nɛ̀ siyĩĩ sɑ́m̀pɔ́.

35 Dɛ mɔ̀nnì kɛ̀ Yesu duɔ́ nkɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ɛ kɑri kɛtenkɛ̀. 36 Kòo túótɛ́ pɛ̃́ɛ̃̀bɛ̀ bɛyiekɛ̀ nɛ̀ siyĩĩ kɛ́sɑ̃ntɛ Kuyie nkɛ́ bɛ̀ wɛ́rí kɛ́duɔ́ nkòo tɑncɔ́ùmbɛ̀ɛ dɛ̀ totí bɛnìtìbɛ̀. 37 Bɛmɔu kɛ̀ bɛ̀ɛ cɑ́ɑ́kɛ́ kɛ́nsɑ̀nnɛ̀ kɛ̀ dɛ̀ɛ súɔ́ nkɛ́píɛ yɛmɑ́mmùyɑ́kɛ̀ yɛ̀yiekɛ̀ kòo tɑncɔ́ùmbɛ̀ɛ tɔ. 38 Bɛ̀ɛ̀ do cɑ̀ɑ́kɛ́ dɛ kóò pɛ̃́ɛ̃̀ bɛ̀ do bo sikɔupísìnɑ̀ɑ̀ ndi (4000) bɑ́ bɛ̀ í kɑ̀ɑnnɛ̀ bɛnitipòbɛ̀ nɛ̀ ibí. 39 Yesu cíɛ ndìì mɔ̀nnì bɛnìtìbɛ̀ kɛ́deè kɛ́tɑ kudɑbɛkù kɛ́kɔtɛ Mɑkɑtɑ̃ɑ̃.

16

Fɑdisĩɛ̃bɛ nɛ̀ Sɑdusĩɛ̃bɛ bekɛmɛ̀ Yesu tidiɛtì

(Wéntɛ́ Mɑtie 12:38-39 nɛ̀ Mɑriki 8:11-13 nɛ̀ Duku 11:16, 29, 12:54-56)

1 Fɑdisĩɛ̃bɛ nɛ̀ Sɑdusĩɛ̃bɛ kɛ̀ bɛ̀ ndɔ́ kɛ́díí nYesu kɛ́kɔtɛ o borɛ̀ kóò bekɛ kɛ dɔ̀: Dɔɔ̀ tidiɛtì kɛ̀ ti bɑntɛ́ kɛ dò nhɑ bonní Kuyie mborɛ̀. 2 Kɛ̀ Yesu bɛ̀ tɛ̃̀ńnɛ́ kɛ dɔ̀: Diyiè ɔ̃ ntɑti kɛ̀ di tú kɛĩ́nkɛ̀ bo ncɑɑ́nnì kɛ yɛ̃́ tiwɛtì wennimɛ̀ yíe, 3 dikṹnweńnì kɛ̀ di ntú fɛtɑɑfɛ̀ yóó nimu yíe nkɛ yɛ̃́ tiwɛtì sɔ̀ùmɛ̀. Dɛ̀ dòmmɛ kɛ̀ di nɔ nkɛ bɑnní tiwɛtì kó mɛbɛnkùmɛ̀ kɛ nɛ́ í bɑnní yɛbɛnkùyɛ̀ di yɑu yɛ̀ yɛwe yiɛ mmiɛkɛ. 4 Di mmɔ̀nnì kó bɛnìtìbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ bùtínnɛ́ Kuyie kɛ dɔɔri mɛyɛi bɛ̀ m bèkú tidiɛtì, bɛ̀ mɛ mbɑ́ɑ́ yɑ̀ tìmɑtì kɛ̀ dɛ í tù tìì do dɔ̀ɔ̀ Kuyie mpɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑǹtò Sonɑɑsi.

Ò yĩ́ mɛmmɛ kɛ ítɛ́ kɛ́pɛ̃ɛ̃tɛ́ kɛ́ bɛ̀ yóu.

Yesu yɛ̃mmɛ̀ bɛ̀ ndɑkɛ Fɑdisĩɛ̃bɛ nɛ̀ Sɑdusĩɛ̃bɛ bɛ kó itié nkpɛ́í

(Wéntɛ́ Mɑriki 8:14-21)

5 Kɛ̀ Yesu tɑncɔ́ùmbɛ̀ nsenti mɛniɛ nyɑ́ɑ̀ nkɛ́yɛ̃̀ mbɛ̀ bo ńtɔmɛ̀ pɛ̃́ɛ̃̀. 6 Kɛ̀ Yesu bɛ̀ nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Nyɛ̃́nɛ̀ Fɑdisĩɛ̃bɛ nɛ̀ Sɑdusĩɛ̃bɛ bɛ kó mutie mùù muuti pɛ̃́ɛ̃̀ mu kpɛ́í.

7 Kòo tɑncɔ́ùmbɛ̀ yɛ̀mmɛ̀ ndò nhò nɑ̀ɑ́ mɛmmɛ bɛ̀ í tɔ mɛ̀ɛ̀ kpɛ́í nkɛ pɛ̃́ɛ̃̀bɛ̀.

8 Kɛ̀ Yesu bɑntɛ́ bɛ yɛ̀mmɛ̀ kɛ́ bɛ̀ nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Dɛ̀ dòmmɛ kɛ̀ di mɔkɛ mɛyɛ̀mmɛ̀ mɛmmɛ botí? Di í tɑ̃́ kɛ̀ dɛ̀ dɛu! Dɛ̀ dòmmɛ kɛ̀ di yɛ̀mmɛ̀ dò ndi í tɔ mɛ̀ɛ̀ kpɛ́í nkɛ pɛ̃́ɛ̃̀, 9 di mu nyí bɑntɑ́ɑ̀? Di í kpɑɑ́ kɛ yɛ̃́ n sòò wɛ̀rí pɛ̃́ɛ̃̀bɛ̀ bɛ̀nùmmù kɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ sikɔupísìnùmmùu (5000) cɑ́ɑ́kɛ́ kɛ́nsɑ̀nnɛ̀ kɛ̀ yɛmɑ́mmùyɑ́kɛ̀ nkpɑɑ́ súɔ́ nyɛ̀dɛ̀ kɛ̀ di tɔɑɑ̀? 10 Nɛ̀ pɛ̃́ɛ̃̀bɛ̀ bɛ̀yiekɛ̀ n sòò wɛ̀rí bɛ̀ kɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ sikɔupísìnɑ̀ɑ̀ (4000) cɑ́ɑ́kɛ́ kɛ̀ yɛmɑ́mmùyɑ́kɛ̀ nkpɑɑ́ súɔ́ nyɛ̀dɛ̀ kɛ̀ di tɔɑɑ̀? 11 Dɛ̀ dòmmɛ kɛ̀ di yɛ̀mmɛ̀ dò n di nɑ́ɑ́nnɛ̀ pɛ̃́ɛ̃̀ kpɛ́í nkɛ n yĩ dìì mɔ̀nnì nyɛ̃́nɛ̀ Fɑdisĩɛ̃bɛ nɛ̀ Sɑdusĩɛ̃bɛ kó mutie mùù muuti pɛ̃́ɛ̃̀ mu kpɛ́í.

12 Dɛ mɔ̀nnì kòo tɑncɔ́ùmbɛ̀ɛ bɑntɛ́ kɛ dò nhò do í bɛ̀ nɑ̀ɑ́nnɛ̀ mutie mùù muuti pɛ̃́ɛ̃̀ mu kpɛ́í, kòò bɛ̀ nɑ̀ɑ́nnɛ̀ Fɑdisĩɛ̃bɛ nɛ̀ Sɑdusĩɛ̃bɛ bɛ kó itié nkpɛ́í nkɛ.

Piɛri nɑ̀kɛ́mɛ̀ Yesu tumɛ̀ Kuyie mBirɛ

(Wéntɛ́ Mɑriki 8:27-30 nɛ̀ Duku 9:18-21)

13 Yesu tùɔ̀kɛ dìì mɔ̀nnì Sesɑdee Fidipu kó dihɛì kɛ́bekɛ o tɑncɔ́ùmbɛ̀ kɛ dɔ̀: Bɛnìtìbɛ̀ yɛ̃ n tú we mí nhOnìtìbirɛ? 14 Kɛ̀ bɛ̀ɛ ò tɛ̃̀ńnɛ́ kɛ dɔ̀: Bɛ̀mɑbɛ̀ yɛ̀mmɛ̀ do nhɑ tú Isɑ̃ɑ̃-Bɑtiisi, kɛ̀ bɛtɔbɛ̀ yɛ̃ nhɑ tú Edii, kɛ̀ bɛtɔbɛ̀ tu ɑ tú Sedemii yoo Kuyie mpɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑm̀bɛ̀ kóò mɔù. 15 Kɛ̀ Yesu bɛ̀ bekɛ kɛ dɔ̀: Díndi nɛ́ yɛ̃ n tú we? 16 Kɛ̀ Simɔɔ Piɛrii ò tɛ̃̀ńnɛ́ kɛ dɔ̀: A tú Kirisi nwe Kuyie Birɛ. 17 Kɛ̀ Yesu ò nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Simɔɔ Sonɑɑsi birɛ, dɛ̀ ndɑ nɑɑti kɛ yɛ̃́ n cicɛ Kuyie nkuù tì ndɑ nɑ̀kɛ́mɛ̀, fɔ̃́ɔ̃̀ í tì bɑntɛ́ nɛ̀ ɑmɑ́ɑ̀. 18 N nɛ́ dɑ nɑ́ɑ́mmu kɛ tú ɑ tú ditɑ̃́rì ndi, diì tɑ̃́rì ĩ́nkɛ̀ nkɛ n yóó fíímmɛ̀ n kó ditĩ̀nnì, bɑ́ mukṹṹ bɑ́ɑ́ nɑ kɛ́ kù nɑmpɛ. 19 M bo dɑ duɔ́ nKuyie nkpɑ̀ɑ̀tìyuu kó sikpetísì, kɑ̀ɑ yetɛ dɛ̀ kɛtenkɛ̀, Kuyie ndɛ̀ yetɛ kɛĩ́nkɛ̀, kɑ̀ɑ yie ndɛ̀ kɛtenkɛ̀ Kuyie ndɛ̀ yie nkɛĩ́nkɛ̀.

20 Dɛ kó difɔ̃nkúò kɛ̀ Yesu cɑu nho tɑncɔ́ùmbɛ̀ kɛ dɔ̀: Di bɑ́ɑ́ nɑ́kɛ́ òmɔù n túmɛ̀ Kirisi Odɛɛtíwè Kuyie nnɑ̀kɛ́ wèè kpɛ́í.

Yesu do nɑ́ɑ́mmɛ̀ o kṹṹ nkpɛ́í

(Wéntɛ́ Mɑriki 8:31-33 nɛ̀ Duku 9:22)

21 Dɛ kó dimɔ̀nnì miɛkɛ nkɛ Yesu ketɛ́mɛ̀ kɛ́nnɑ́ɑ́ nho tɑncɔ́ùmbɛ̀ kɛ tú: N dò nkɛ́kɔtɛ Sedisɑdɛmmu nwe ikuɔ́ tũ̀mbɛ̀ kó bɛkótíbɛ̀ nɛ̀ ikuɔ́ nìùbɛ̀ kó bɛkótíbɛ̀ nɛ̀ ikuɔ́ wɑ̃ɑ̃̀bɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ n fɛ̃́ũ, kɛ́ n kuɔ, kɛ̀ n yɑ̃́ntɛ́ diyiè tɑ̃ɑ̃́nnì yiè.

22 Kɛ̀ Piɛrii ò yu kɛ́kɛntɛ́nɛ̀ kóò nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: N Yiɛ̀, Kuyie m bɑ́ɑ́ yie nkɛ̀ dɛ̀ dɑ tuɔkɛní.

23 Kɛ̀ Yesu wɛ̃ɛ̃tɛ kɛ́nɑ́kɛ́ Piɛri kɛ dɔ̀: Fũtɛ m borɛ̀ fɔ̃́ ndibɔɔ̀! A dɔ́ kɛ́ m bɔmmu, ɑ toti mɛ̀ɛ̀ yɛ̀mmɛ̀ í tú Kuyie nkɔ̃mɛ, bɛnìtìbɛ̀ kɔ̃mɛ mmɛ.

Ti bo ntũ mmɛ̀ɛ̀ botí Yesu

(Wéntɛ́ Mɑriki 8:34-9:1 nɛ̀ Duku 9:23-27)

24 Kɛ̀ Yesu nɑ́kɛ́ o tɑncɔ́ùmbɛ̀ kɛ dɔ̀: Kòò mɔù dɔ́ kɛ́ n tũnnɛ wèe bútínnɛ́ omɑ́ɑ̀, kɛ́tɔ o dɑpɑ̃ɑ̃tí kɛ́ n tũnnɛ*. 25 Kɛ yɛ̃́ wèè bo ndɔ́ kɛ́dɛɛtɛ́ o fòmmu ò bo mù fétinnɛ, kɛ̀ wèè duɔ́ nho fòmmu n kpɛ́í kòo mù pɛ̀tɛ́. 26 Onìtì bo cɔ̃ntɛ bɑ kòò mɔ̀kɛ kutenkù kuu nkpɛrɛ dɛmɔu kòo wɛ̃nnì nɛ́ feti. Onìtì bo yietí bɑ kòo wɛ̃nnìi yentɛ́? 27 Kɛ yɛ̃́ Onìtìbirɛ yó nwɛ̃tinímɛ̀ nɛ̀ dɛ cicɛ wɛ̃rímú kɛ nɛínɛ̀ Kuyie ntɔ̃rɛ̀, kɛ́yietí bɑ́ wè o tɔ̃mmú mɑnnɛ̀ tìì yeti. 28 N di nɑ́ɑ́ mmɔ́mmuɔ nwe díndi bɛ̀ɛ̀ bo diɛ ndi kó bɛ̀mɑbɛ̀ yó nkpɑɑ́ fòùmu kɛ́yɑ Onìtìbirɛ kɛ̀ dɛ̀ wɛ̃tiní kɛ bo bɑɑtɛ́ dɛ kpɑ̀ɑ̀tìyuu.

17

Yesu kɔ̃̀ntì do cèètɛmɛ̀

(Wéntɛ́ Mɑriki 9:2-13 nɛ̀ Duku 9:28-36)

1 Kɛ̀ dɛ̀ mmɔkɛ yɛwe yɛ̀kuɔ̀ kɛ̀ Yesu túótɛ́ Piɛri nɛ̀ Isɑku nɛ̀ Isɑku nɑntɛ̀ Isɑ̃ɑ̃, kɛ̀ bɛ̀ɛ dekɛ ditɑ̃rì diɛrì mɑrì ĩ́nkɛ̀ bɛmɑ́ɑ̀ borɛ̀. 2 Kɛ̀ Yesu kɔ̃̀ntìi ceetɛ bɛ ììkɛ̀, kòo ììkɛ̀ mmiɛti kɛ dò ndiyiè, kòo yɑ̀ɑ̀tìi pɛikɛ kɛ́mpĩnti. 3 Kɛ̀ bɛ̀ nyóó dɑɑtɛ kɛ́yɑ̀ Mɔyiisi nɛ̀ Edii kɛ̀ bɛ̀ nɑ̀ɑ́nnɛ̀ Yesu. 4 Kɛ̀ Piɛrii nɑ́kɛ́ Yesu kɛ dɔ̀: N Yiɛ̀ ndɛ̀ wennimu kɛ dò nti ḿbo diɛ, kɑ̀ɑ dɔ́ m bo dɔɔ̀ titouti tìtɑ̃ɑ̃ti, fɔ̃́ nkùmɑ́ɑ̀, Edii kùmɑ́ɑ̀, Mɔyiisi kùmɑ́ɑ̀.

5 Ò kpɑɑ́ kɛ mɛ nnɑ́ɑ́ kɛ̀ diwɛtirì mɑrìi kɔtɛní kɛ miɛti kɛ́ bɛ̀ kɑ̃ɑ̃́nko kɛ̀ bɛ̀ɛ keè mɛtɑmmɛ̀ mɑmɛ̀ di miɛkɛ kɛ̀ mɛ̀ tu: Yie nweè tú m birɛ kɛ̀ nh ò dɔ́ mɛsɑ̀ɑ̀, koò yɑ́rí mɛdiɛ̀, nyíénnɛ̀ o kpɛti.

6 Yesu tɑncɔ́ùmbɛ̀ kèè dìì mɔ̀nnì dɛ kó mɛtɑmmɛ̀ kɛ̀ kufɔ̃wɑɑ́ mbɛ̀ ɑutɛ́ kɛ̀ bɛ̀ɛ do kɛ́nsĩ́ĩ́ nkɛtenkɛ̀. 7 Kɛ̀ Yesu tɔ́ɔ́nko bɛ borɛ̀ kɛ́ bɛ̀ bɑ̀ùtɛ̀ kɛ dɔ̀: Kufɔ̃wɑɑ́ mbɑ́ɑ́ di pĩ́, ítɛ́nɛ̀.

8 Kɛ̀ bɛ̀ɛ íinní bɛ yɔ kɛ wéntɛ́ní kɛ́yɑ̀ Yesu mɑ́ɑ̀.

9 Bɛ̀ cutiní dìì mɔ̀nnì ditɑ̃rì kɛ̀ Yesu bɛ̀ cɑu nkɛ dɔ̀: Di bɑ́ɑ́ yie nkɛ́nɑ́kɛ́ òmɔù di yɑ̀ dɛ̀, kɛ̀ Onìtìbirɛ yɑ̀ɑ yɑ̃́ntɛ́nɛ̀.

10 Kɛ̀ Yesu tɑncɔ́ùmbɛ̀ɛ o bekɛ kɛ dɔ̀: Bɑ nkpɛ́í nte kɛ̀ ikuɔ́ wɑ̃ɑ̃̀bɛ̀ tu Edii weè dò nkɛ́ketɛ́ kɛ́kɔtɛní? 11 Kɛ̀ Yesu bɛ̀ tɛ̃̀ńnɛ́ kɛ dɔ̀: Mɔ́mmuɔ nwe Edii dòmmɛ̀ kɛ́niitɛ́ kɛ́kɔtɛní kɛ́tũntɛ dɛmɔu. 12 N di nɑ́ɑ́mmu kɛ tú Edii kɔ̀tɛnímu kɛ dèè, bɑ́ bɛnìtìbɛ̀ í ò bɑntɛ́ kɛ ò dɔ̀ɔ̀ bɛ̀ dɔ́ mɛ̀ɛ̀ botí, mɛɛ̀ botí nku bɛ̀ yóó fɛ̃́ũmmɛ̀ Onìtìbirɛ.

13 Kòo tɑncɔ́ùmbɛ̀ɛ bɑntɛ́ kɛ dò nhò bɛ̀ nɑ́ɑ́nnɛ̀ Isɑ̃ɑ̃-Bɑtiisi kpɛ́í nkɛ.

Yesu tɑncɔ́ùmbɛ̀ do yĩɛ̃kɛmɛ̀ dibɔɔ̀

(Wéntɛ́ Mɑriki 9:14-29 nɛ̀ Duku 9:37-43)

14 Bɛ̀ tùɔ̀kɛ dìì mɔ̀nnì ditĩ̀nnì borɛ̀ kòo nìtì mɔùu kɔtɛní Yesu borɛ̀ kɛ nínkóo o ììkɛ̀ kɛ dɔ̀: 15 Okótì! Kuɔ́ m birɛ mɛsémmɛ̀, dɛ̀ duò yɛcíncírɛ̀ nyɛ sɑ̃́ɑ̃̀ muhɑ̃ɑ̃́ mmiɛkɛ nɛ̀ mɛniɛ kɛ fɛ̃́ũ̀rì mɛdiɛ̀, 16 kɛ̀ n dɛ̀ kɔ̀tɛnní ɑ tɑncɔ́ùmbɛ̀ borɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ yĩɛ̃kɛ bɛ̀ bo dɛ̀ miɛkùnnɛmɛ̀.

17 Kɛ̀ Yesu bɛ́i nkɛ dɔ̀: Itookperí yɛmbɛ̀ díndi, míì yó nhɑ̃ kɛ di tɔɑɑ̀? Míì yó nhɑ̃ kɛ di bonɑ̀ɑ̀? Kɔtɛnní dɛbirɛ m borɛ̀!

18 Kɛ̀ bɛ̀ɛ dɛ̀ kɔ̀tɛnní kòo pɛ́i ndibɔɔ̀ kɛ̀ dìi yɛ̀, kɛ̀ dɛbirɛɛ pɑ̃̀nkɛɛ miɛtɛ́.

19 Kòo tɑncɔ́ùmbɛ̀ɛ o bekɛ bɛ̀ borɛ̀ bɛmɑ́ɑ̀ kɛ dɔ̀: Dɛ̀ dòmmɛ kɛ̀ tínti í nɑ kɛ dènnɛ dɛ kó dibɔɔ̀? 20 Kɛ̀ Yesu dɔ̀: Di í tɑ̃́ kɛ̀ dɛ̀ dɛu. Mɔ́mmuɔ nwe n di nɑ́ɑ́mmɛ̀ kɛ̀ di do ntɑ̃́ bɑ́ kɛ̀ dɛ̀ mmɑ̀nnɛ̀ fɛyoǹfɛ̀, dɛ̀mɑrɛ̀ nɑ bɑ́ ndi yóùnɛ̀, di níí nɑ nnɑmu kɛ́nɑ́kɛ́ ditɑ̃rì kɛ dɔ̀: Ítɛ́! Kɛ̀ dìi ítɛ́. [ 21 Dibɔɔ̀ diì mbotí ɔ̃ɔ̃ í nyɛ̀ kɛ̀ di í boú dinùù kɛ bɑ́ntɛ̀ Kuyie.]

Yesu do nɑ́ɑ́mmɛ̀ o kṹṹ nkpɛ́í nkucɛ mɛdɛ́rímɛ̀

(Wéntɛ́ Mɑriki 9:30-32 nɛ̀ Duku 9:43-45)

22 Diyiè mɑrì Yesu nɛ̀ o tɑncɔ́ùmbɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ mbo Kɑdidee kó kutempɛ̃ nkòo bɛ̀ nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Bɛ̀ bo fítɛ́ Onìtìbirɛ, kɛ̀ bɛ̀ɛ dɛ̀ kùɔ, 23 diyiè tɑ̃ɑ̃́nnì yiè kɛ̀ dɛ̀ɛ yɑ̃́ntɛ́.

Kòo tɑncɔ́ùmbɛ̀ yɛ̀mmɛ̀ɛ cɑɑ̀rɛ̀ mɛdiɛ̀.

Yesu yietímɛ̀ Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kóò dɑ̀mpóò

24 Yesu nɛ̀ o tɑncɔ́ùmbɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ɛ tuɔkɛ Kɑpɛnnɑummu. Bɛ̀ɛ̀ cɔú Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kóò dɑ̀mpóò kɛ̀ bɛ̀ɛ bekɛ Piɛri kɛ dɔ̀: Di kóo kótì í yietì Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kóò dɑ̀mpóòɑ̀? 25 Kɛ̀ Piɛri dɔ̀: Ò yietìmu.

Piɛri tɑ dìì mɔ̀nnì tɛcĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kɛ̀ Yesu niitɛ́ kóò bekɛ kɛ dɔ̀: Simɔɔ ɑ yɛ̀mmɛ̀ dò nwe ndò nkɛ́yietí dɑ̀mpóò, kɛtenkɛ̀ yɛmbɑ̀ɑ, kɛ̀ bɛpɔ̀ɔ̀bɛ̀? Kòò dɔ̀: Bɛpɔ̀ɔ̀bɛ̀. 26 Kɛ̀ Yesu ò nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Kɛtenkɛ̀ yɛmbɛ̀ í dò nkɛ́yietí. 27 Ti nɛ́ í mɛ ndɔ́mɛ̀ dɛ̀ɛ bɛ̀ yonkɛ, kɔtɛ dɑ̀mɛ́ɛ̀rì kɛ́bɔ nhɑ yĩmpie, ɑ bo ketɛ́ kɛ́tuɔti tɛ̀ɛ̀ yĩǹtɛ̀, ɑ́ bɑɑ́ tɛ nùù kɛ́dɛitɛ fɛdífɛ̀ kɛ̀ fɛ̀ mmɑ̀nnɛ̀ n kóò dɑ̀mpóò nɛ̀ ɑ kou kɑ̀ɑ bɛ̀ yietí.

18

Yesu tɑncɔ́ùmbɛ̀ nɛ̀nnimɛ̀ tikótì kpɛ́í

(Wéntɛ́ Mɑriki 9:33-37 nɛ̀ Duku 9:46-48)

1 Dɛ mɔ̀nnì kɛ̀ Yesu tɑncɔ́ùmbɛ̀ɛ ò bekɛ kɛ dɔ̀: We nyó mbɑkɛ́ Kuyie nkpɑ̀ɑ̀tìyuu miɛkɛ?

2 Kɛ̀ Yesu yúní dɛbirɛ sɑ́m̀pɔ́rɛ̀ kɛ́cónnɛ́ bɛ ììkɛ̀ kɛ́ bɛ̀ nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: 3 Mɔ́mmuɔ nwe n di nɑ́ɑ́mmɛ̀ kɛ̀ di í cèètɛ kɛ nɑɑ́nnɛ̀ ibí sɑ́m̀pɔ́yì di bɑ́ɑ́ tɑ Kuyie nkpɑ̀ɑ̀tìyuu miɛkɛ. 4 Wèè bo kɛ̃́kùnnɛ omɑ́ɑ̀ kɛ́nɑɑ́ dɛbirɛ sɑ́m̀pɔ́rɛ̀ weè yó ntú odiɛwè Kuyie nkpɑ̀ɑ̀tìyuu miɛkɛ. 5 Kɛ̀ wèè cɔutɛ́ dɛbirɛ mɑrɛ̀ nɛ̀ n kpɛ́í ò cɔutɛ́ mínwe m mɔ́mmuɔ.

Wèè bo bɔ nhotɔù mɛyɛi mmiɛkɛ ò bo yɑ̀

(Wéntɛ́ Mɑriki 9:42-48 nɛ̀ Duku 17:1-2)

6 Kòò mɔù bɔ mbɛsɑ́m̀pɔ́bɛ̀ biɛ mbɛ̀ɛ̀ n dɔ́ bɛ kóò mɔù mɛyɛi mmiɛkɛ, kɛ̀ bɛ̀ ò dùú nditɑ̃́rì diɛrì kɛ dootóo dɑ̀mɛ́ɛ̀rì miɛkɛ dɛ̀ ntɔ̃ũ. 7 Mɛyɛi nyí yóó pɑɑ̀ kutenkù, wèè nɛ́ bo tɑnnɛ́ otɔù mɛyɛi mmiɛkɛ ò bo yɑ̀!

8 Kɑ̀ɑ nɔ̀ùtɛ̀ tɛɛ̀ yó nte yoo ɑ nɑɑ̀cɛ̀tɛ̀ kɑ̀ɑ dɔ̀ɔ̀ mɛyɛi, kéétɛ́ tɛ kɛ́dootóo mɛdɛ́timɛ̀. A bo tɑmɛ̀ mufòmmu mɔ́mmɔmmu miɛkɛ nɛ̀ kubɑkù kumɑ́ɑ̀ yoo kutɑ̀ɑ̀ku kumɑ́ɑ̀ dɛ̀ tɔ̃ũnɛ̀ ɑ bo mmɔkɛmɛ̀ dɛbɑɑ̀ ndɛ̀dɛ́rɛ̀ nɛ̀ itɑ̀ɑ̀kɛ ìdɛ́ì kɛ nɛ́ tɑ muhɑ̃ɑ̃́ mmùù í kɔ̃ mmu miɛkɛ. 9 Kɑ̀ɑ nɔ̀nfɛ̀ fɛɛ̀ mɛ nyó nte kɑ̀ɑ dɔ̀ɔ̀ mɛyɛi nkpɛ́ɛ́tɛ́ fɛ kɛ́dootóo mɛdɛ́timɛ̀, ɑ bo tɑmɛ̀ mufòmmu mɔ́mmɔmu miɛkɛ nɛ̀ kunɔnfĩ̀ɛ̃̀kù dɛ̀ tɔ̃ũnɛ̀ ɑ bo mmɔkɛmɛ̀ inuɔ nyìdɛ́ì kɛ nɛ́ tɑ muhɑ̃ɑ̃́ mmùù í kɔ̃ mmu miɛkɛ.

Fɛpìèfɛ̀ fɛ̀ɛ̀ feti

(Wéntɛ́ Duku 15:3-7)

10 Nyɛ̃́nɛ̀ kɛ bɑ́ɑ́ senkɛ̀rì bɛsɑ́m̀pɔ́bɛ̀ biɛ nkóò mɔù, n di nɑ́ɑ́ mɔ́mmuɔ nwe Kuyie ntɔ̃rɛ̀ yɛ̀ɛ̀ bɛ̀ bɑ̀ɑ yɛ̀ mɔ̀kɛmu kucɛ kɛ bo beé nKuyie mbɛ kpɛti. 11 [Kɛ yɛ̃́ Onìtìbirɛ kɔ̀tɛnímɛ̀ kɛ bo dɛɛtɛ́ bɛ̀ɛ̀ feti bɛ̀mbɛ.]

12 Di yɛ̀mmɛ̀ dò nkòo nìtì mɔ̀kɛ ipe tɛkɔ̀ùtɛ̀ (100) kɛ̀ fɛ̀mɑ́ɑ̀ feti ò bɑ́ɑ́ yóu sipísìwɛi nɛ̀ ìwɛi kɛ̀ ì nkpɑɑ́ dinɑɑcɛ̃nhòò koò kɔtɛ kɛ́wɑmmú fɛ̀ɛ̀ mɛ nfetɑɑ̀? 13 N di nɑ́ɑ́ mmɔ́mmuɔ nwe ò fɛ̀ yɑ̀ dìì mɔ̀nnì dɛ̀ bo ò nɑrikɛ kɛ́pɛ̃ɛ̃tɛ́ sipísìwɛi nɛ̀ ìwɛi ìì mɛ nkpɑɑ́ kɛ í feti. 14 Mɛɛ̀ botí nku di cicɛ Kuyie nyí dɔ́mɛ̀ bɛsɑ́m̀pɔ́bɛ̀ biɛ nkóò mɔùu feti.

Kɑ̀ɑ kou dɔ̀ɔ̀ mɛyɛi nhɑ ò nɑ̀kɛ́

15 Kɑ̀ɑ kou dɔ̀ɔ̀ mɛyɛi, kɔtɛ kóò nɑ̀kɛ́ didɛ́ borɛ̀, kòò yie nhɑ ò tɛ̃̀nnɛ́nímu kucɛ kusɑ̀ɑ̀kù miɛkɛ, 16 kòo mɛ nyí yie nhɑ yú onìtì òmɑ́ɑ̀ yoo bɛ̀dɛ́bɛ̀ kɛ̀ di wɛ̃nnɛ́ bɛnìtìbɛ̀ bɛ̀dɛ́bɛ̀ yoo bɛ̀tɑ̃ɑ̃ti kɛ́ tì tũ̀ntɛ. 17 Kòò mɛ nyí yie ndi kpɛti, nɑ́kɛ́ tì ditĩ̀nnì, kòo í yie nditĩ̀nnì kpɛti, dí ò wèńtɛ́ wèè í yɛ̃́ Kuyie, osoùntì. 18 N di nɑ́ɑ́ mmɔ́mmuɔ nwe di bo yetɛ dɛ̀ kɛtenkɛ̀, Kuyie mbo dɛ̀ yetɛ kɛĩ́nkɛ̀, kɛ̀ di yie ndɛ̀ kɛtenkɛ̀ Kuyie ndɛ̀ yie nkɛĩ́nkɛ̀.

Ti bo wɛ̃nnɛ́mɛ̀ dinùù kɛ́bɑ́ntɛ̀ Kuyie

19 N di nɑ́ɑ́mmu kɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ bɛ̀dɛ́bɛ̀ wɛ̃nnɛ́ kɛtenkɛ̀ ĩ́nkɛ̀ kɛ mɔɔ bɑ́ dɛ̀ɛ̀ botí n cicɛ wèè bo kɛĩ́nkɛ̀ ò bo dɛ̀ mbɛ̀ duɔ́. 20 Kɛ yɛ̃́ kɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ bɛ̀dɛ́bɛ̀ yoo bɛ̀tɑ̃ɑ̃ti tìí ndɛ̀ n kpɛ́í m bomu bɛ cuokɛ̀.

Okpɑ̀ɑ̀tì do cĩ̀ɛ̃́mmɛ̀ obɑnteu

21 Dɛ mɔ̀nnì kɛ̀ Piɛrii bekɛ Yesu kɛ dɔ̀: N Yiɛ̀, kɛ̀ n tèbitɛ n cɑɑri, n dò nkóò cĩ̀ɛ̃́ nkucɛ mɛ̀dɛ? Kucɛ mɛ̀yiekɑ̀ɑ̀? 22 Kɛ̀ Yesu ò tɛ̃̀ńnɛ́ kɛ dɔ̀: Áɑ̀, m bɑ́ɑ́ dɑ nɑ́kɛ́ kɛ dɔ̀ kucɛ mɛ̀yiekɛ̀, m bo yĩ́ ɑ́ ò cĩ̀ɛ̃́ nkɛ̀ dɛ̀ɛ tuɔkɛ sipísìyiekɛ̀ kucɛ mɛyiekɛ̀. 23 Mɛɛ̀ botí nku Kuyie nkpɑ̀ɑ̀tìyuu dònnɛ̀mɛ̀ okpɑ̀ɑ̀tì mɔù wèè do dɔ́ o kó bɛtɔ̃mbɛ̀ɛ ò yietí yɛbɑ̀ɑ̀ mbɛ̀ ò bɑnnɛ̀ yɛ̀. 24 Ò ketɛ́ dìì mɔ̀nnì kɛ́mbɑɑ̀tì o bɑ̀ɑ̀ nkɛ̀ bɛ̀ɛ kɔtɛnní òmɔù wèè ò bɑnnɛ̀ yɛsɔɔwèrɛ̀ tɛkɔupíítɛ̀ (1000). 25 Dɛ kóò nìtì í mpɛ̀tɛ́ kɛ yietí, kòo kpɑ̀ɑ̀tì dɔ̀ bɛ̀ɛ ò fìtɛ́ wenwe nɛ̀ o pokù nɛ̀ o bí nɛ̀ o kpɛrɛ dɛmɔu kɛ́yietí o bɑ̀ɑ̀. 26 Kɛ̀ weè nìtìi do kɛ́nínkóo okpɑ̀ɑ̀tì ììkɛ̀, kóò bɑ́ntɛ̀ kɛ dɔ̀: Minnɛ́, kɛ̀ n yóó dɑ yietímu dɛmɔu. 27 Kɛ̀ mɛsémmɛ̀ɛ pĩ́ nhokpɑ̀ɑ̀tì kòo ò pɑ̃ dɛ kó idíítí, kóo yóu kòo ítɛ́.

28 Weè nìtì ìtóo dìì mɔ̀nnì kɛ́conɛ̀ o nɛ́po mɔù, wèè múnkɛ o bɑnnɛ̀ idíítí sɑ́m̀pɔ́, kóò pĩ nkɛ́yĩɛ̃́ o fɔ̃̀níí kɛ dɔ̀: N yietí n díítí! 29 Kòo nɛ́poo nínkóo o ììkɛ̀, kóò bɑ́ntɛ̀ kɛ dɔ̀: Minnɛ́ kɛ̀ n yóó dɑ yietímu dɛmɔu. 30 Kòo yetɛ kóò kpetínnɛ́ kòò bo nkpetí kɛ yɑ̀ɑ ò yietínɛ̀ o bɑ̀nnì. 31 Bɛtɔ̃mbɛ̀ tɔbɛ̀ dɛ̀ yɑ̀ dìì mɔ̀nnì kɛ̀ bɛ yɛ̀mmɛ̀ɛ cɑɑ̀rɛ̀ mɛdiɛ̀, nkɛ̀ bɛ̀ɛ kɔtɛ kɛ́nɑ́kɛ́ okpɑ̀ɑ̀tì dɛ̀ɛ̀ dɔ̀ɔ̀. 32 Dɛ mɔ̀nnì kòo kpɑ̀ɑ̀tìi yúní dɛ kóo nìtì kóò nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Onitiyɛiwe fɔ̃́, n dɑ pɑ̃ ɑ do m bɑnnɛ̀ ìì díítí imɔu ɑ m bɑ́ntɛ̀ mɛ̀ɛ̀ kpɛ́í, 33 ɑ do í dò nkɛ́kuɔ́ nhɑ nɛ́po mɛsémmɛ̀ m mɛ̀ ndɑ kuɔ́ mmɛ̀ɛ̀ botɑ́ɑ̀? 34 Kòo kpɑ̀ɑ̀tì miɛkɛɛ pɛikɛ mɛdiɛ̀ nkòo duɔ́ ndɛ kóo nìtì sɑ̃ndɑ́mmùbɛ̀, kɛ̀ bɛ̀ bo nhò kpetí kòo yɑ̀ɑ yietínɛ̀ o bɑ̀nnì dimɔu.

35 Mɛɛ̀ botí nku n cicɛ wèè bo kɛĩ́nkɛ̀ ò yóó di dɔ̀ɔ̀mɛ̀, kɛ nsɑ̀ kɛ̀ di í cĩ́ɛ̃nko ditɔbɛ̀ nɛ̀ di yɛ̀mmɛ̀ mɛmɔu.

19

Mupobɛtìmù

(Wéntɛ́ Mɑriki 10:1-12)

1 Yesu duɔ́ ndìì mɔ̀nnì o tié nkɛ́deè, kɛ́ítɛ́ Kɑdidee kɛ́kɔtɛ Sudee kó kutempɛ̃ mmiɛkɛ, Suditɛ̃ɛ̃ kó nyɑ́ɑ̀. 2 Kɛ̀ ditĩ̀nnì diɛrì nhò urínɛ̀ kòò miɛkùnko bɛmuɔmbɛ.

3 Kɛ̀ Fɑdisĩɛ̃bɛɛ kɔtɛní kɛ bo ò dìí nkóò bekɛ kɛ dɔ̀: Ikuɔ́ yie nhonìtì bo bɛtimɛ̀ o pokù bɑ́ tìì kpɛ́ínnɑ́ɑ̀? 4 Kɛ̀ Yesu bɛ̀ tɛ̃̀ńnɛ́ kɛ dɔ̀: Di í kɑ̀ɑ ntìì wɑ̃̀ri kɛ tú: Mɛketimɛ̀ mɔ̀nnì Kuyie ndo dɔ̀ɔ̀ onìtì nɛ̀ o pokù nwɑɑ̀? 5 Nɛ̀ dɛ kpɛ́í nkòo nitidɔ̀ù bo yóu o cicɛ nɛ̀ o yɔ̃ kɛ́tɑunnɛ̀ o pokù kɛ̀ bɛ̀ɛ nɑɑ́ nhonìtì omɑ́ɑ̀. 6 Dɛ mɔ̀nnì bɛ̀ tɛ̃́nkɛ í bo bɛ̀dɛ́bɛ̀, bɛ̀ nɑɑ́ nhonìtì omɑ́ɑ̀ ndi. Onìtì tũ mbɑ́ɑ́ yɑtɛ Kuyie ntɑ̀u ndɛ̀.

7 Kɛ̀ Fɑdisĩɛ̃bɛɛ ò bekɛ kɛ dɔ̀: Bɑ nkpɛ́í nnɛ́ te kɛ̀ Mɔyiisi kó ikuɔ́ tú: Kòo nìtì dɔ́ kɛ́bɛti o pokù wèe ò duɔ́ mmɛyɑtimɛ̀ kó dipɑ́tíri? 8 Kɛ̀ Yesu bɛ̀ tɛ̃̀ńnɛ́ kɛ dɔ̀: Di kó itookperí kpɛ́í nte kɛ̀ Mɔyiisi yɛ̃ ndi mbɛtì di pobɛ̀, mɛketimɛ̀ mɔ̀nnì dɛ̀ do í mɛ ndò. 9 N di nɑ́ɑ́mmu kɛ tú kòo nìtì pokù í yiɛ̀ kɛ dɔunɛ̀ bɛtɔbɛ̀ kòo dɔù ò bɛ̀ti kɛ tùótɛ́ otɔù ò nɑɑ́ nwèè dɔuti dɔutinɛ̀ wènwe bɛnitipòbɛ̀.

10 Kòo tɑncɔ́ùmbɛ̀ɛ ò nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Kɛ̀ dɛ̀ dò mmɛmmɛ kòo nìtì í puokɛ dɛ̀ tɔ̃ũ. 11 Kɛ̀ Yesu bɛ̀ nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Bɛnìtìbɛ̀ bɑ́ɑ́ nɑ kɛ́cɔutɛ́ dɛ kó tinɑ́ɑǹtì kɛ̀ dɛ̀ í tú Kuyie nteennɛ̀ bɛ̀. 12 Mɛborimɛ sũmu pɛ́u mɛ̀ɛ̀ te kɛ̀ bɛ̀mɑbɛ̀ í puokú: Bɛ̀mɑbɛ̀ túmu yɛdɑtɑɑ̀ nnɛ̀ bɛ̀ bɛ̀ piɛ́mɛ̀, kɛ̀ bɛ̀ fɔ̃̀mmu bɛtɔbɛ̀ kɛ bɛ̀ pĩ̀ńnɛ́ sikpɑ̀ɑ̀tìcɛ̃́ĩ miɛkɛ mutɔ̃mmú, kɛ̀ bɛtɔbɛ̀ yóu dipopuò kɛ bo nɑ kɛ́pĩ́ nKuyie nkpɑ̀ɑ̀tìyuu kó mutɔ̃mmú. Kɛ̀ wèè bo nɑ kɛ́cɔutɛ́ dɛ kó tinɑ́ɑǹtì wèe tì cɔutɛ́.

Yesu mɔɔmɛ̀ Kuyie nkó mɛsɑ̀ɑ̀ nyibí kpɛ́í

(Wéntɛ́ Mɑriki 10:13-16 nɛ̀ Duku 18:15-17)

13 Kɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ nkɔrìnɛ̀ní ibí Yesu borɛ̀ kòo bo nɔ́ɔ́ nho nɔu i ĩ́nkɛ̀ kɛ́bɑ́ntɛ̀ Kuyie nnɛ̀ i kpɛ́í, kòo tɑncɔ́ùmbɛ̀ mbɛ̀ kpɑ̀nnɛ̀. 14 Kɛ̀ Yesu bɛ̀ nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Yóunɛ̀ kɛ̀ ibí nkɔrìní m borɛ̀ bɑ́ nyì bɛ̀tìnɛ̀, kɛ yɛ̃́ Kuyie nkpɑ̀ɑ̀tìyuu bomɛ̀ bɛ̀ɛ̀ i dònnɛ̀ bɛ kpɛ́í nkɛ.

15 Kɛ̀ Yesu nɔ́ɔ́ nho nɔu i ĩ́nkɛ̀, kɛ́bɑ́ntɛ̀ Kuyie, kɛ́deè kɛ́ítɛ́.

Odɑpɑ̀ɑ̀ ntikpɑ̀tì yiɛ̀

(Wéntɛ́ Mɑriki 10:17-31 nɛ̀ Duku 18:18-30)

16 Kòo nìtì mɔùu kɔtɛní Yesu borɛ̀ kóò bekɛ kɛ dɔ̀: Okótì, n dò nkɛ́dɔɔ̀ bɑ dɛ̀ɛ̀ tu dɛsɑ̀ɑ̀rɛ̀ kɛ́pɛ́tɛ́ mufòmmu mùù bo sɑ̃́ɑ̃̀? 17 Kɛ̀ Yesu ò tɛ̃̀ńnɛ́ kɛ dɔ̀: Dɛ̀ dòmmɛ kɑ̀ɑ m bèkú dɛ̀ɛ̀ tu dɛsɑ̀ɑ̀rɛ̀? Òmɔù mɑ́ɑ̀ weè sɑ̀, kɑ̀ɑ dɔ́ kɛ́pɛ́tɛ́ mufòmmu mùù bo sɑ̃́ɑ̃̀, ɑ ndɔɔri nKuyie ntɑnnɔ̀ yɛ̃mmɛ̀. 18 Kòo bekɛ Yesu kɛ dɔ̀: Ɔ̃̀nyɛ nyɛ? Kɛ̀ Yesu ò tɛ̃̀ńnɛ́ kɛ dɔ̀: Yɛ̀ɛ̀ tu: A bɑ́ɑ́ kuɔ onìtì, ɑ bɑ́ɑ́ duɔ́nɛ̀ wèè í tú ɑ pokù yoo wèè í tú ɑ dɔù, ɑ bɑ́ɑ́ yúúkú, ɑ bɑ́ɑ́ soutɛ́ kɛ́cɑɑ̀rɛ̀ ɑ kou tɔù yètìrì, 19 ɑ dé ɑ cicɛ nɛ̀ ɑ yɔ̃, kɛ́ndɔ́ ɑ kou tɔù ɑ dɔ́ mɛ̀ɛ̀ botí ɑmɑ́ɑ̀. 20 Kɛ̀ dɛ kóo dɑpɑ̀ɑ̀ nho tɛ̃̀ńnɛ́ kɛ dɔ̀: N tũmmu dɛ kó yɛtɑnnɔ̀ yɛmɔu, ɔ̃̀nyɛ kpɑɑ́ kɛ n dónnì tɛ̃́nkɛ? 21 Kɛ̀ Yesu ò nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Kɑ̀ɑ dɔ́ kɛ́wenkɛ pɑ́íí, kɔtɛ kɛ́fítɛ́ ɑ mɔkɛ dɛ̀ kɛ́pɑ̃mmú idíítí bɛcĩ̀rìbɛ̀ ɑ bo pɛ́tɛ́ kɛĩ́nkɛ̀ kó tikpɑ̀tì, kɑ̀ɑ dèè ɑ́ wɛ̃tɛní kɛ́ n tũnnɛ.

22 Dɛ kóo dɑpɑ̀ɑ̀ nkèè dìì mɔ̀nnì dɛ kó tinɑ́ɑǹtì kòo yɛ̀mmɛ̀ɛ cɑɑ̀rɛ̀, kòo ítɛ́ kɛ yɛ̃́ ò mɔ̀kɛmɛ̀ tikpɑ̀tì mɛdiɛ̀.

23 Kɛ̀ Yesu nɑ́kɛ́ o tɑncɔ́ùmbɛ̀ kɛ dɔ̀: N di nɑ́ɑ́ mmɔ́mmuɔ nwe, dɛ̀ bo nyóùnɛ̀ tikpɑ̀tì yiɛ̀ nhò bo tɑmɛ̀ Kuyie nkpɑ̀ɑ̀tìyuu miɛkɛ. 24 M bo yíɛ́ kɛ́ di nɑ́kɛ́ kɛ tú dɛ̀ bo nyóùnɛ̀ tikpɑ̀tì yiɛ̀ mbo tɑmɛ̀ Kuyie nkpɑ̀ɑ̀tìyuu miɛkɛ kɛ́pɛ̃ɛ̃tɛ́ yòyó bo tɑmɛ̀ fɛyɑ́rifɛ fíè.

25 Kɛ̀ Yesu tɑncɔ́ùmbɛ̀ɛ tì kèè kɛ̀ dɛ̀ɛ bɛ̀ di mɛdiɛ̀, kɛ̀ bɛ̀ dɔ̀: Kɛ̀ dɛ̀ dò mmɛmmɛ we mbo nɑ kɛ́cootɛ́?

26 Kɛ̀ Yesu bɛ́i nkɛ dɔ̀: Dɛ̀ yóùnɛ̀mu bɛnìtìbɛ̀ dɛ̀ mɛ nyí yóùnɛ̀ Kuyie.

27 Dɛ mɔ̀nnì kɛ̀ Piɛrii bekɛ Yesu kɛ dɔ̀: Ti mɛ nyóumɛ̀ dɛmɔu kɛ dɑ tũ̀nnɛ ti kpɛti nɛ́ yó ndòmmɛ? 28 Kɛ̀ Yesu bɛ̀ tɛ̃̀ńnɛ́ kɛ dɔ̀: Mɔ́mmuɔ nwe n di nɑ́ɑ́mmɛ̀ Kuyie mbo dɔɔ̀ dìì yiè dɛmɔu dɛpɑ̀nnɛ̀ kɛ̀ Onìtìbirɛ nkɑri dɛ kpɑ̀ɑ̀tìkɑ̀rì tidiɛtì kpɛri ĩ́nkɛ̀, dínni n tɑncɔ́ùmbɛ̀ di bo nkɑri yɛkpɑ̀ɑ̀tìkɑ̀rɛ̀ tɛpíítɛ̀ nɛ̀ yɛ̀dɛ́ɛ̀, kɛ́bekɛ́nɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ kó iwuɔ ntɛpíítɛ̀ nɛ̀ idɛ́ì. 29 Bɛ̀ɛ̀ bo yóu bɛ cɛ̃́ĩ nɛ̀ bɛ nɛí nɛ̀ bɛ tɑ̃bɛ̀ nɛ̀ bɛ cicɛbɛ̀ nɛ̀ bɛ yɔ̃bɛ̀ nɛ̀ bɛ bí nɛ̀ bɛ pɑɑ n kpɛ́í, bɛ̀ bo pɛ́tɛ́ kɛ̀ dɛ̀ɛ nɔ́ɔ́ nkucɛ tɛkɔ̀ùtɛ̀ (100) kɛ̀ bɛ̀ mmɔkɛ mufòmmu mùù bo sɑ̃́ɑ̃̀. 30 Bɛsṹkùbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ tu bɛketibɛ̀ di mmɔ̀nnì bɛ̀ bo nɑɑ́ mbɛsɔmbɛ, kɛ̀ bɛ̀ɛ̀ tu bɛsɔmbɛ di mmɔ̀nnì kɛ̀ bɛ̀ɛ nɑɑ́ mbɛketibɛ̀.

20

Kupɑku yiɛ̀ nwɑɑ́mmɛ̀ bɛtɔ̃mbɛ̀

1 Kuyie nkpɑ̀ɑ̀tìyuu dònnɛ̀ onìtì mɔù nwe wèè do yɛ̀ dikṹnweńnì sɛ̀ì kɛ bo wɑɑ́ mbɛtɔ̃mbɛ̀ kɛ́ɑ̃nnɛ́ o pɑku. 2 Kɛ̀ bɛ̀ɛ tɑɑ́ ndiyiè dìmɑ́ɑ̀ kó idíítí, kòo duɔ́ nkɛ̀ bɛ̀ɛ kɔ̃tɛ́ kɛ́nkúútí. 3 Kòo yíɛ́ kɛ́yɛ̀ tɛwebiètɛ̀ mɛ̀wɛi, kɛ nsɔ̃́ mbɛ̀mɑbɛ̀ cèntì yɑɑ́rɛ̀ bɑ́ bɛ̀ í pĩ́ mmùmɑmù. 4 Kòo bɛ̀ nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Kɔ̃tɛ́nɛ̀ kɛ́pĩ́ mmutɔ̃mmú m pɑku kɛ̀ n di yietí dɛ̀ dò n di yietí mɛ̀ɛ̀ botí, kɛ̀ bɛ̀ɛ kɔ̃tɛ́. 5 Kòo wɛ̃tɛ kɛ́kɔtɛ diyiè còḿmú dìì mɔ̀nnì yɛyɔ nɛ̀ tɛwebiètɛ̀ mɛ̀tɑ̃ɑ̃ti mɔ̀nnì kɛ́wɑɑ́ mbɛtɔbɛ̀. 6 Mɛsɔmmɛ kòo yɛ̀ tɛwebiètɛ̀ mɛ̀nùmmù, kɛ́nsɔ̃́ mbɛ̀mɑbɛ̀ tó centì yɑɑ́rɛ̀, kòo bɛ̀ bekɛ kɛ dɔ̀: Dɛ̀ dòmmɛ kɛ̀ di tṹṹ ndiɛ nkɛ í pĩ́ mmùmɑmù? 7 Kɛ̀ bɛ̀ dɔ̀: Òmɔù í ti bɛnkɛ mutɔ̃mmú. Kòo bɛ̀ nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Múnkɛɛ kɔ̃tɛ́nɛ̀ kɛ́pĩ́ mmutɔ̃mmú m pɑku.

8 Kuyuoku mɔ̀nnì kɛ̀ kupɑku yiɛ̀ nnɑ́kɛ́ wèè bɑ̀ɑ bɛtɔ̃mbɛ̀ kɛ dɔ̀: Yú bɛtɔ̃mbɛ̀ kɛ́ bɛ̀ yietí kɛ́ketɛ́ bɛ̀ɛ̀ dèntɛní, kɛ́dentɛ bɛ̀ɛ̀ ketɛ́ní. 9 Kòo yietí bɛ̀ɛ̀ do kɔ̃tɛ́ tɛwebiètɛ̀ mɛ̀nùmmù diyiè dimɑ́ɑ̀ tɔ̃mmú díítí. 10 Bɛ̀ɛ̀ do ketɛ́ kɛ́kɔ̃tɛ́ kɛ̀ bɛ̀ɛ tuɔkɛní kɛ̀ bɛ yɛ̀mmɛ̀ ndò mbɛ̀ yóó bɛ̀ yietí kɛ̀ ìi pɛ̃ɛ̃tɛ́ bɛtɔbɛ̀ kpɛyi, kɛ̀ bɛ̀ nɛ́ bɛ̀ yietí bɑ́ wè diyiè dimɑ́ɑ̀ tɔ̃mmú díítí múnkɛ. 11 Kɛ̀ bɛ miɛkɛɛ pɛikɛ kupɑku yiɛ̀, nkɛ̀ bɛ̀ nkpɑ nkɛ tú: 12 Biɛ mpĩ mmutɔ̃mmú tɛwebiètɛ̀ mɛ̀mɑ́ɑ̀ ndi kɑ̀ɑ bɛ̀ yietí kɛ̀ ì mɑ̀nnɛ̀ ti kpɛyi, tínti bɛ̀ɛ̀ tṹṹ nkɛ pĩ́ mmutɔ̃mmú kuyie mmiɛkɛ kɛ ɔ̀u. 13 Kɛ̀ kupɑku yiɛ̀ ntɛ̃́nnɛ́ bɛ kóò mɔù kɛ dɔ̀: N nɛ́po n yí dɑ ciitɛ́ ɑ do yiemmu kɛ bo cɔutɛ́ diyiè dimɑ́ɑ̀ tɔ̃mmú díítí. 14 Cɔutɛ́ ɑ díítí kɛ́ítɛ́, n dɔ́ kɛ́yietí wèè dèntɛní kɛ̀ ì mmɑnnɛ̀ ɑ kpɛyi nyi. 15 N yí dò nkɛ́dɔɔ̀nɛ̀ n dɔ́mɛ̀ n díítɑ́ɑ̀? Yɑ́ɑ̀ ɑ miɛkɛ pɛikɛ n nitì mɛ̀ɛ̀ kpɛ́í nkɛ. 16 Mɛɛ̀ botí nku bɛ̀ɛ̀ tú bɛsɔmbɛ bɛ̀ bo nɑɑ́ mbɛketibɛ̀, kɛ̀ bɛ̀ɛ̀ tú bɛketibɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ɛ nɑɑ́ mbɛsɔmbɛ.

Yesu do nɑ́ɑ́mmɛ̀ kucɛ mɛtɑ̃ɑ̃́mmɛ̀ o kṹṹ nkpɛ́í

(Wéntɛ́ Mɑriki 10:32-34 nɛ̀ Duku 18:31-34)

17 Yesu kɔri dìì mɔ̀nnì Sedisɑdɛmmu kɛ́yú o tɑncɔ́ùmbɛ̀ tɛpíítɛ̀ nɛ̀ bɛ̀dɛ́bɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ nkérí kòo bɛ̀ nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: 18 Ti mɛ̀ nkɔ̀ri kù Sedisɑdɛmmu bɛ̀ bo fítɛ́ Onìtìbirɛ, kɛ̀ ikuɔ́ nìùbɛ̀ nɛ̀ ikuɔ́ wɑ̃ɑ̃̀bɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ɛ ò bekɛ́nɛ̀ kɛ dɔ̀ ò dò nkɛ́kuɔ, 19 kóò duɔ́ mbɛ̀ɛ̀ í tũ nKuyie nkɛ̀ bɛ̀ nhò puotì yɛdɑ́ koò dɑú, kóò bɑɑkɛ́ kudɑpɑ̃ɑ̃tí. Diyiè tɑ̃ɑ̃́nnì yiè kòo yɑ̃́ntɛ́.

Sebedee bí dɔ́mɛ̀ yɛkɑ̀rɛ̀ ketiyɛ̀

(Wéntɛ́ Mɑriki 10:35-45)

20 Dɛ mɔ̀nnì kɛ̀ Sebedee pokùu kɔtɛnní o bí Yesu borɛ̀ kɛ nínkóo o ììkɛ̀ kóò bɑ́ntɛ̀. 21 Kɛ̀ Yesu ò bekɛ kɛ dɔ̀: A dɔ́ bɑ? Kòò dɔ̀: N dɔ́ ɑ yóu kɛ̀ m bí iì nnɑnkɛ nkɑri ɑ kpɑ̀ɑ̀tìyuu miɛkɛ diɛ nhɑ bɑkù yoú dɛtɛrɛ̀ kucɑ̃̀nku. 22 Kɛ̀ Yesu dɔ̀: Di í yɛ̃́ di békú tì, di bo nɑ kɛ́yɑ̃̀ n yóó yɑ̃̀ fɛ̀ɛ̀ bòòfɑ̀ɑ̀? Kɛ̀ bɛ̀ dɔ̀: Ɛ̃ɛ̃, ti bo nɑ. 23 Kɛ̀ Yesu bɛ̀ tɛ̃̀ńnɛ́ kɛ dɔ̀: Mɔ́mmuɔ ndi bo fɛ̀ yɑ̃̀. Míì nɛ́ í yóó tɑ̃ɑ̃tɛ́ bɛ̀ɛ̀ yó nkɑri m bɑkù yoú nɛ̀ kucɑ̃̀nku, n cicɛ wèè yɛ̃́ bɛ̀ɛ̀ te dɛ kó yɛkɑ̀rɛ̀.

24 Kɛ̀ Yesu tɑncɔ́ùmbɛ̀ sɔmbɛ tɛpíítɛ̀ɛ tì kèè kɛ̀ bɛ miɛkɛɛ pɛikɛ Isɑku nɛ̀ o nɑntɛ̀ Isɑ̃ɑ̃. 25 Kɛ̀ Yesu bɛ̀ yu bɛmɔu kɛ́ bɛ̀ nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Bɛ̀ɛ̀ tu bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀, kɛtenkɛ̀ yɛmbɛ̀ bɛɛ̀ fɛ̃́ũnko bɛnìtìbɛ̀, kɛ̀ bɛkperíbɛ̀ yo mbɛsɑ́m̀pɔ́bɛ̀ muwɛ̃rímú. 26 Di kpɛrɛ í dò nkɛ́ndò mmɛmmɛ, wèè dɔ́ kɛ́ntú odiɛwè wèe nɑɑ́ bɛtɔbɛ̀ kóo tɔ̃ntì, 27 wèè dɔ́ kɛ́ntú oketiwè wèe nɑɑ́ bɛtɔbɛ̀ kó kudɑɑkù. 28 Onìtìbirɛ í kɔ̀tɛní kɛ bo nkɑri kɛ̀ bɛ̀ pĩ nho tɔ̃mmú, ò kɔ̀tɛní kɛ bo pĩ́ mmutɔ̃mmú mmu bɛnìtìbɛ̀ kpɛ́í, kɛ́duɔ́ nho fòmmu kɛ́dontɛ́ kusṹkù.

Yesu do wéimmɛ̀ tiyũ̀ɔ̃̀ntì tìdɛ́tì Sedikoo miɛkɛ

(Wéntɛ́ Mɑriki 10:46-52 nɛ̀ Duku 18:35-43)

29 Yesu nɛ̀ o tɑncɔ́ùmbɛ̀ bɛ̀ yɛ̀tì dìì mɔ̀nnì Sedikoo kɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ pɛ́u mbɛ̀ tũ, 30 kɛ̀ tiyũ̀ɔ̃̀ntì tìdɛ́tì kɑ̀ri kucɛ nùù kɛ́keè Yesu pɛ̃nkɛ́mɛ̀ kɛ́pĩɛ̃kɛ́ kɛ dɔ̀: Okótì! Dɑfiti kó dɛbirɛ ti kuɔ́ mmɛsémmɛ̀.

31 Kɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ ntì kpɑ̀nnɛ̀ kɛ tú tìi cĩ́ɛ̃́kɛ́, kɛ̀ tì nɛ́ dɔ̀kɛ pĩɛ̃kɛ́ mɛdiɛ̀ nkɛ dɔ̀: Okótì Dɑfiti kó dɛbirɛ ti kuɔ́ mmɛsémmɛ̀.

32 Kɛ̀ Yesu cómmɔ́ɔ kɛ́ tì yùní kɛ́ tì bekɛ kɛ dɔ̀: Di dɔ́ n di dɔɔ̀ bɑ? 33 Kɛ̀ tì dɔ̀: Okótì ti dɔ́ kɛ́wéntɛ́mu.

34 Kɛ̀ mɛsémmɛ̀ɛ pĩ́ nYesu kòo kɑ́ɑ́kɛ́ ti nuɔ nkɛ̀ tì pɑ̃̀nkɛɛ wéntɛ́ kóò tũ̀nnɛ.

21

Yesu tɑtimɛ̀ Sedisɑdɛmmu kɛ dekɛ sɑ̃mmɑrímú

(Wéntɛ́ Mɑriki 11:1-11 nɛ̀ Duku 19:28-40 nɛ̀ Isɑ̃ɑ̃ 12:12-19)

1 Bɛ̀ tɔ̀ɔ́nnɛ̀ dìì mɔ̀nnì Sedisɑdɛmmu kɛ tùɔ̀kɛ Bɛtifɑsee Odìfíè tɑ̃rì tɑkɛ́. Kɛ̀ Yesu tɔ̃ nho tɑncɔ́ùmbɛ̀ bɛ̀dɛ́bɛ̀, 2 kɛ́ bɛ̀ nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Kɔtɛnɛ̀ dihɛì dìì mɛ mbo di ììkɛ̀ di bo yɑ̀ sɑ̃mmɑrínsɛrì kɛ̀ dɛ̀ pìítí nɛ̀ di bii kɛ̀ dí dɛ̀ pìtɛ́ kɛ́kɔtɛnɛ̀ní. 3 Kòò mɔù di bekɛ kɛ tú: Di dɔɔri bɑ? Di dɔ̀: Ti Yiɛ̀ nweè dɛ̀ dɔ́. Ò yóó di yóumu kɛ̀ dí dɛ̀ tùótɛ́ní.

4 Kɛ̀ dɛ̀ bo dɔɔ̀ Kuyie mpɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑǹtò do nɑ̀kɛ́ tì kɛ dɔ̀:

5 Sedisɑdɛmmu kɔbɛ,

ntɛnɛ̀ di kóo kpɑ̀ɑ̀tì kɛ kéríní di borɛ̀,

kɛ yɔɔ̀ nkɛ dekɛ sɑ̃mmɑrímú,

kɛ dekɛ sɑ̃mmɑrínsɛrì kó dibii.

6 Kɛ̀ Yesu tɑncɔ́ùmbɛ̀ɛ kɔtɛ kɛ́dɔɔ̀ ò bɛ̀ nɑ̀kɛ́ tì, 7 kɛ́kɔtɛnɛ̀ní sɑ̃mmɑrínsɛrì nɛ̀ di bii, kɛ́nɔ́ɔ́ mbɛ yɑ̀ɑ̀tì di ĩ́nkɛ̀ kɛ̀ Yesu dekɛ. 8 Kɛ̀ bɛsṹkùbɛ̀ mpíenko kucɛ mɛsɑ̀ɑ̀ nkɛ nɛnkù bɛ yɑ̀ɑ̀tì ku ĩ́nkɛ̀. 9 Bɛ̀ɛ̀ ni Yesu ììkɛ̀ nɛ̀ bɛ̀ɛ̀ ò tũ nkɛ̀ bɛ̀ mpĩɛ̃kù kɛ tú: Dɑfiti kó dɛbirɛ ɑ yètìrì ńdɛu! Kuyie ndɔɔ̀ mɛsɑ̀ɑ̀ nfɔ̃́ nwèè kèríní nɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nkó diyètìrì! Kuyie nyètìrì ńdɛu kɛĩ́nkɛ̀!

10 Yesu tɑ dìì mɔ̀nnì Sedisɑdɛmmu kɛ̀ kunɔɔ̀roo dɑ́tínnɛ́ dihɛì kɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ mbékú kɛ tú: Wenninwe yie? 11 Kɛ̀ bɛ̀ɛ bɛ̀ tɛ̃̀ńnɛ́ kɛ dɔ̀: Kuyie mpɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑǹtò Yesu nwe Kɑdidee kó kutempɛ̃ nkó dihɛì Nɑnsɑrɛti kou.

Yesu bɛ̀timɛ̀ bɛpotɑmbɛ̀ Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ miɛkɛ

(Wéntɛ́ Mɑriki 11:15-19 nɛ̀ Duku 19:45-48 nɛ̀ Isɑ̃ɑ̃ 2:13-22)

12 Kɛ̀ Yesu tɑ Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kɛ́bɛti bɛpotɑnfítíbɛ̀ nɛ̀ bɛdombɛ, kɛ́buɔ́ mbɛdítíceetibɛ̀ kóò tɑ́bùrìbɛ̀ nɛ̀ bɛ̀ɛ̀ fiiti sinɔ́nkpeé bɛ kó yɛkɑ̀rɛ̀, 13 kɛ́deè kɛ́ bɛ̀ nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Ti wɑ̃̀rimu kɛ tú bɛ̀ bo nyu n cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kɛ tú mubɑ́ɑmmu kpɛtɛ, kɛ díndi nɛ́ tɛ̀ dɔ̀ɔ̀ bɛyóóbɛ̀ kó disɔ̀rì!

14 Tiyũ̀ɔ̃̀ntì nɛ̀ yɛkpĩɛ̃̀ kɛ̀ bɛ̀ nkɔrìní Yesu borɛ̀ Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ miɛkɛ kòò bɛ̀ miɛkùnko. 15 Ikuɔ́ nìùbɛ̀ nɛ̀ i wɑ̃ɑ̃̀bɛ̀ bɛ̀ yɑ̀ dìì mɔ̀nnì Yesu dɔ̀ɔ̀ tìì diɛtì, nɛ̀ ibí pĩɛ̃kùmɛ̀ kɛ tú: Dɑfiti birɛ ɑ yètìrì ńdɛu, 16 kɛ́nɑ́kɛ́ Yesu kɛ dɔ̀: A yo bɛ̀ túmɑ̀ɑ̀? Kɛ̀ Yesu bɛ̀ tɛ̃̀ńnɛ́ kɛ dɔ̀: Di í kɑ̀ɑ ntìì wɑ̃̀ri kɛ tú: Ibí nɛ̀ ibíbɛ́nní bo ndiè nkɛ dɑ sɑ̃ntɑ́ɑ̀?

17 Mɛm̀mɛ kɛ̀ Yesu bɛ̀ yóu dɛborɛ̀ kɛ́wɛ̃tɛ kɛ́yié mBɛtɑnnii ɛitɛ̀.

Yesu duɔ́mmɛ̀ kɛ̀ mutie kpeí

(Wéntɛ́ Mɑriki 11:12-14, 20-24)

18 Kɛ̀ dɛ̀ɛ wentɛ́ kɛ̀ Yesu nwɛ̃tiní dihɛì miɛkɛ kɛ̀ dikònnìi ò pĩ. 19 Kòo yɑ̀ fìkíè kó mutie mɑmù kucɛ nùù kɛ́tɔ́ɔ́nko kɛ̀ tifɑ̃ɑ̃̀tì mɑ́ɑ̀ dɑ̀ɑ́tí kòo mù nɑ́kɛ́ kɛ dɔ̀: Á tɛ̃́nkɛ bɑ́ɑ́ pɛitɛ́ bìtì.

Kɛ̀ mutie pɑ̃̀nkɛɛ kpeío. 20 Kòo tɑncɔ́ùmbɛ̀ɛ dɛ̀ yɑ̀ kɛ̀ dɛ̀ɛ bɛ̀ di mɛdiɛ̀ nkɛ̀ bɛ̀ɛ ò bekɛ kɛ dɔ̀: Dɛ̀ dòmmɛ kɛ̀ dɛ kó mutie kpeío dɛndɛ bɑ̀mbɑ̀? 21 Kɛ̀ Yesu bɛ̀ nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: N di nɑ́ɑ́ mɔ́mmuɔ nwe, kɛ̀ di do n tɑ̃́ kɛ í yĩɛ̃̀kù di bo nɑ kɛ́dɔɔ̀ kɛ̀ dɛ̀ɛ pɛ̃ɛ̃tɛ́ n dɔ̀ɔ̀ dɛ̀ mutie muu, di bo nɑ kɛ́nɑ́kɛ́ ditɑ̃rì dii nkɛ dɔ̀: Ítɛ́ dɛndɛ kɛ́do dɑ̀mɛ́ɛ̀rì miɛkɛ kɛ̀ dɛ̀ɛ dɔ̀ɔ̀. 22 Kɛ̀ di bɑ́ɑ́ nKuyie nkɛ tɑ̃́, di kù mɔ̀ú dɛ̀ɛ̀ kó dimɑ̀ɑ̀ di bɑ́ɑmmu miɛkɛ kù bo dɛ̀ dɔ̀ɔ̀.

Yesu wɛ̃rímú bonní dɛ

(Wéntɛ́ Mɑriki 11:27-33 nɛ̀ Duku 20:1-8)

23 Kɛ̀ Yesu wɛ̃tɛ kɛ́tɑ Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kɛ́nduɔ̀ mbɛnìtìbɛ̀ itié kɛ̀ ikuɔ́ nìùbɛ̀ kó bɛkótíbɛ̀ nɛ̀ bɛhɛikɛ̀nkótíbɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ɛ ò bekɛ kɛ dɔ̀: Nɛ̀ ɔ̃̀mmu wɛ̃rímú mmu ɑ dɔɔrinɛ̀mɛ̀ diɛ? We ndɑ duɔ́ dinùù kɑ̀ɑ dɛ̀ dɔ̀ɔ̀ri?

24 Kɛ̀ Yesu bɛ̀ tɛ̃̀ńnɛ́ kɛ dɔ̀: M múnkɛ bo di bekɛ tìmɑtì kɛ̀ di n tɛ̃̀ńnɛ́ nnɛ́ di nɑ́kɛ́ nɛ̀ mùù wɛ̃rímú mmu n dɛ̀ dɔ̀ɔ̀rinɛ̀mɛ̀. 25 We ndo tɔ̃nní Isɑ̃ɑ̃ kòo nhɑ̃ɑ̃̀ bɑ̀tɛ́mmù bɛnìtìbɛ̀, Kuyie nɑɑ̀ kɛ̀ bɛnìtìbɛ̀?

Kɛ̀ bɛ̀ nnɑ́ɑ́ mbɛmɑ́ɑ̀ kɛ tú: Kɛ̀ ti yĩ Kuyie nkuù do ò tɔ̃nní ò bo yĩ bɑ nkpɛ́í nnɛ́ te kɛ̀ ti í yie nho kpɛti. 26 Kɛ̀ ti mɛ nyĩ bɛnìtìbɛ̀ bɛɛ̀ ò tɔ̃nní, ti bo cé ndikpɑ̀nnì kɛ yɛ̃́ bɛnìtìbɛ̀ bɛmɔu do yɛ̃́mɛ̀ kɛ dò nyIsɑ̃ɑ̃ tu Kuyie mpɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑǹtò. 27 Kɛ̀ bɛ̀ɛ tɛ̃́nnɛ́ Yesu kɛ dɔ̀: Ti í yɛ̃́. Kɛ̀ Yesu dɔ̀: M mɛ mmúnkɛ bɑ́ɑ́ di nɑ́kɛ́ nɛ̀ mùù wɛ̃rímú mmu n dɛ̀ dɔ̀ɔ̀rinɛ̀mɛ̀.

Ibí ìdɛ́ì kó mɛdonnimɛ̀

28 Kɛ̀ Yesu yíɛ́ kɛ́ bɛ̀ bekɛ kɛ dɔ̀: Di yɛ̀mmɛ̀ dòmmɛ nɛ̀ tinɑ́ɑǹtì tii? Onìtì mɔù weè do mɔkɛ ibí ìdɛ́ì kɛ́yú dɛketirɛ̀ kɛ́ dɛ̀ nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Kɔ̃tɛ́ yíe m pɑku kɛ́pĩ́ mmutɔ̃mmú. 29 Kɛ̀ dɛ̀ɛ ò tɛ̃̀ńnɛ́ kɛ dɔ̀: M bɑ́ɑ́ nɑ, kɛ́deè kɛ́demmu mùù kpɛ́í nte kɛ̀ dɛ̀ bɛ́i mɛmmɛ kɛ́kɔ̃tɛ́. 30 Dɛ kó difɔ̃nkúò kòo yú dɛtɛrɛ̀ kɛ mɛ ndɛ̀ nɑ̀kɛ́, kɛ̀ dɛndɛ ò tɛ̃̀ńnɛ́ kɛ dɔ̀: N cicɛ m bo kɔ̃tɛ́. Dɛ̀ mɛ nyí nkɔ̃tɛ́. 31 Dɛ kó ibí idɛ́ mɛmmɛ ɔ̃̀ndɛ yie ndɛ cicɛ kpɛti? Kɛ̀ bɛ̀ dɔ̀: dɛketirɛ̀. Kɛ̀ Yesu bɛ̀ nɑ̀kɛ́ dɔ̀: N di nɑ́ɑ́ mmɔ́mmuɔ nwe bɛyóóbɛ̀ nɛ̀ bɛnitipòbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ dɔuti dɔutinɛ̀ bɛnitidɑɑbɛ̀ bɛ̀ bo di niitɛ́nɛ̀ kɛ́tɑ Kuyie nkpɑ̀ɑ̀tìyuu miɛkɛ. 32 Kɛ yɛ̃́ Isɑ̃ɑ̃-Bɑtiisi kɔ̀tɛnímɛ̀ kɛ di bɛnkɛ kucɛ sɑ̀ɑ̀kù, di mɛ nyí yie nhò di nɑ̀kɛ́ tì, bɛyóóbɛ̀ nɛ̀ bɛ̀ɛ̀ dɔuti dɔutinɛ̀ bɛtɔbɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ ti yie, nkɛ̀ di yɑ̀, di mɛ nyí cèètɛ kɛ bo yie nho kpɛti.

Bɛtɔ̃mbɛ̀ yɛibɛ kó mɛdonnimɛ̀

(Wéntɛ́ Mɑriki 12:1-12 nɛ̀ Duku 20:9-19)

33 Kɛ̀ Yesu yíɛ́ kɛ́ bɛ̀ nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: M bo di nɑ́kɛ́ mɛdonnimɛ̀ tɛ̃mɛ̀, onìtì mɔù weè do fìíkú dɛtie mbɛ̀ tu dɛ̀ fínyĩ̀ kɛ́mɑɑ́ kuduotí kɛ́ dɛ̀ fii, kɛ́dɑmmú difɔ̃̀tìrì ò yó nhũtírí dɛ̀ yɛtebɛ, kɛ́mɑɑ́ didènnì bɛ̀ bo ndekù dì kɛ bɑɑ o pɑku. Dɛ kó difɔ̃nkúò kɛ́ɑ̃nnɛ́ bɛtɔ̃mbɛ̀ kupɑku kɛ́ítɛ́ kɛ́kɔtɛ kupɔ̀ɔ̀kù. 34 Yɛtebɛ bi dìì mɔ̀nnì kòo tɔ̃ nho tɔ̃mbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ bɑ̀ɑ o pɑku miɛkɛ bɛ borɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ bo ò duɔ́nko o kó yɛtebɛ. 35 Bɛ̀ɛ̀ bɑ̀ɑ o pɑku kɛ̀ bɛ̀ɛ pĩ́ nho tɔ̃mbɛ̀ mɑbɛ̀ ò tɔ̃nko bɛ̀ kɛ́dukú òmɔù, kɛ́kuɔ otɔù, kɛ́búɔ́tí otɔù yɛtɑ̃́rɛ̀. 36 Kɛ̀ kupɑku yiɛ̀ nwɛ̃tɛ kɛ́tɔ̃ nho tɔ̃mbɛ̀ tɔbɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ nsũnɛ̀ bɛketibɛ̀, kɛ̀ bɛ̀ɛ bɛ̀ dɔ̀ɔ̀ bɛ̀ do dɔ̀ɔ̀ mɛ̀ɛ̀ botí bɛketibɛ̀. 37 Kòo yóu kɛ́tɔ̃ nho birɛ mɔ́mmɔndɛ kòo yɛ̀mmɛ̀ ndò mbɛ̀ bo dɛ̀ yɔ̀tɛ. 38 Bɛ̀ɛ̀ bɑ̀ɑ kupɑku bɛ̀ yɑ̀ní dìì mɔ̀nnì o birɛ kɛ́nɑ́kɛ́ bɛmɑ́ɑ̀ kɛ dɔ̀: Ntɛnɛ̀ wèè yóó tiekɛ kupɑku, ti kɔtɛ kóò kùɔ kɛ́ kù tiekɛ. 39 Mɛm̀mɛ kɛ̀ bɛ̀ɛ ò pĩ nkɛ́yɛnnɛ̀ kupɑku mɑ̀nku kɛ́kuɔ.

40 Kɛ̀ Yesu nɛ́ bekɛ kɛ dɔ̀: Di yɛ̀mmɛ̀ dò nkupɑku yiɛ̀ mbo tuɔkɛní dìì mɔ̀nnì ò bo yĩ́mɛ bɛ̀ɛ̀ bɑ̀ɑ o pɑku? 41 Kɛ̀ bɛ̀ɛ ò tɛ̃̀ńnɛ́ kɛ dɔ̀: Ò bo kuɔ dɛ kó bɛtɔ̃mbɛ̀ yɛibɛ kɛ́wɑɑ́ mbɛtɔbɛ̀ kɛ́ɑ̃nnɛ́ o pɑku, bɛ̀ɛ̀ yó nhò duɔ̀ nho tebɛ yɛ̀ bi dìì mɔ̀nnì.

42 Kɛ̀ Yesu yíɛ́ kɛ́ bɛ̀ nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Di í kɑ̀ɑ tìì wɑ̃̀rɑɑ̀? Tìì tu:

Bɛ̀ɛ̀ mɑɑ̀ bɛ̀ dootóo dìì tɑ̃́rì

diì nɑɑ́ ndipũũ kó ditɑ̃́rì mɔ́mmɔndi,

Kuyie nkuù dɔ̀ɔ̀ dɛ kó tidiɛtì

kɛ̀ ti tì yɑ̀ kɛ̀ dɛ̀ ti nɑɑti.

43 Dɛɛ̀ kpɛ́í nte kɛ̀ n di nɑ́ɑ́ nkɛ tú Kuyie mbo fietɛ ku kpɑ̀ɑ̀tìyuu di borɛ̀ kɛ́duɔ́ nkubotí tɛkù, kùù yóó pĩ́ mmutɔ̃mmú sɑ̀ɑ̀mù kù dɔ́ mù. [ 44 Wèè bo bétɛ́ dɛ kó ditɑ̃́rì ò bo kɔutɛ, kɛ̀ di do wèè ĩ́nkɛ̀ dìi ò nɑ̀nto.]

45 Ikuɔ́ nìùbɛ̀ kó bɛkótíbɛ̀ nɛ̀ Fɑdisĩɛ̃bɛ bɛ̀ kèè dìì mɔ̀nnì dɛ kó mɛdonnimɛ̀ kɛ́bɑntɛ́ kɛ dò nYesu bɛ nnɑ́ɑ́nnɛ̀, 46 kɛ́ndɔ́ kóò pĩ nkɛ nɛ́ yɔtɛ bɛnìtìbɛ̀ kɛ yɛ̃́ bɛnìtìbɛ̀ bɛmɔu do túmɛ̀ Yesu tú Kuyie mpɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑǹtò.

22

Mupotúòmù kó dibɑnni

(Wéntɛ́ Duku 14:15-24)

1 Kɛ̀ Yesu nsɔkɛ́ kɛ bɛ̀ nɑ̀ɑ́nnɛ̀ mɛdonnimɛ̀ miɛkɛ kɛ tú: 2 Kuyie nkpɑ̀ɑ̀tìyuu dònnɛ̀ okpɑ̀ɑ̀tì wèè do kùɔ wènwe tidiitì o birɛ kó mupotúòmù kpɛ́í, 3 kɛ́tɔ̃ nkɛ dɔ̀ bɛ̀ɛ yúní ò sòò nɑ̀kɛ́ bɛ̀ mupotúòmù kpɛ́í nkɛ̀ bɛ̀ɛ kɔtɛní kɛ́di dibɑnni, bɑ́ òmɔù í nkɔ̀tɛní. 4 Kòo yíɛ́ kɛ́tɔ̃ mbɛtɔ̃mbɛ̀ tɔbɛ̀ kɛ dɔ̀: Kɔtɛnɛ̀ kɛ́ bɛ̀ nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: N kùɔmu n wũɔ̃ sɑ̀ɑ̀yì kɛ̀ bɛ̀ bèńnɛ́ kɛ dèè, kɛ̀ bɛ̀ɛ kɔtɛní dibɑnni. 5 Bɑ́ bɛ̀ ketɛ́ kɛ í ndɑkɛ dɛ kó dibɑnni kpɛti, kɛ̀ yie nkɔ̃tɛ́ o pɑku, kòo tɔùu kɔtɛ o potɑɑ́, 6 kɛ̀ bɛtɔbɛ̀ɛ pĩ́ ndɛ kó bɛtɔ̃mbɛ̀ kɛ́ bɛ̀ fɛ̃́ũ nkɛ́ bɛ̀ kùɔ. 7 Kòo kpɑ̀ɑ̀tì miɛkɛɛ pɛikɛ kòo tɔ̃ mbɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ɛ kuɔ dɛ kó bɛnìtìbɛ̀ kɛ́cɔ́u mbɛ ɛì. 8 Dɛ kó difɔ̃nkúò kòo nɑ́kɛ́ o tɔ̃mbɛ̀ kɛ dɔ̀: Mudiì bimu, n yu bɛ̀ mɛ nyí mɑ̀nnɛ̀ kɛ́ mù di. 9 Kɔtɛnɛ̀ dihɛì miɛkɛ kɛ̀ di yɑ̀ bɛ̀ɛ̀ kó dimɑ̀ɑ̀, dí bɛ̀ yùní kɛ̀ bɛ̀ɛ kɔtɛní kɛ́di dibɑnni. 10 Kòo tɔ̃mbɛ̀ɛ kɔtɛ dihɛì miɛkɛ, kɛ́yúní bɛ̀ yɑ̀ bɛ̀ɛ̀ kó dimɑ̀ɑ̀ cɛ̃́nkɛ, bɛsɑ̀ɑ̀bɛ̀ nɛ̀ bɛyɛibɛ, kɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ɛ píɛ ndibɑnni kó kudieku.

11 Kòo kpɑ̀ɑ̀tìi tɑ kɛ bo yɑ̀ bɛ̀ɛ̀ yo ndibɑnni, kɛ́nsɔ̃́ nhòmɔù dɛ̀ kɔkɛ́ kɛ í dɑ́ɑ́tí dibɑnni kó tiyɑ̀ɑ̀tì okpɑ̀ɑ̀tì bɛ̀ duɔ́ ntì. 12 Kòo ò bekɛ kɛ dɔ̀: N nɛ́poo, dɛ̀ dòmmɛ kɑ̀ɑ í dɑ́ɑ́tí dibɑnni kó tiyɑ̀ɑ̀tì? Bɑ́ dɛ kóo nìtì í ntɛ̃̀ńnɛ́ tìmɑtì. 13 Kòo kpɑ̀ɑ̀tìi nɑ́kɛ́ o tɔ̃mbɛ̀ kɛ dɔ̀: Boúnɛ̀ we kɛ́dootóo ditowɑɑ̀ dibiìnnì miɛkɛ, ò yó nkuɔ̀ ndɛ̀ kɛ cɑ́ɑ́ nho nìì. 14 Kɛ yɛ̃́ Kuyie nyumɛ̀ pɛ́u nwe kɛ tɑ̃ɑ̃tɛ́ sɑ́m̀pɔ́.

Yesu yɛ̃mmɛ̀ bɛ̀ɛ duɔ́ Sesɑɑ o kpɛrɛ kɛ́duɔ́ Kuyie nku kpɛrɛ

(Wéntɛ́ Mɑriki 12:13-17 nɛ̀ Duku 20:20-26)

15 Kɛ̀ Fɑdisĩɛ̃bɛ nwɑnti bɛ̀ bo díínnɛ̀ tì Yesu o nɑ́ɑǹtì miɛkɛ kóo pĩ, 16 kɛ́tɔ̃ mbɛ kɔbɛ mɑbɛ̀ nɛ̀ Edɔti kó fɛnɑfɛ kɔbɛ mɑbɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ɛ kɔtɛ kɛ́nɑ́kɛ́ Yesu kɛ dɔ̀: Okótì, ti yɛ̃́mu kɛ dò nhɑ tú wèè nɑ̀ɑ́ ntimɔ́mmɔnti kɛ bɛnkú Kuyie nkó kucɛ weti weti, ɑ í yĩɛ̃̀kù òmɔù bɑ́ kòo tú wè. 17 Dɛ̀ wenni kɛ dò ntí nyietì dɑ̀mpóò okpɑ̀ɑ̀tì diɛwè wèè bo Odommɑ̀ɑ̀, kɛ̀ ti bɑ́ɑ́ nyietì?

18 Yesu nɛ́ mɛ nyɛ̃́mɛ̀ bɛ yɛ̀mmɛ̀ kòo bɛ̀ nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Díndi mɛyɛ̀mmɛ̀ mɛ̀dɛ́mɛ̀ yɛmbɛ̀ dɛ̀ dòmmɛ kɛ̀ di dɔ́ kɛ́ n díí? 19 Duɔ́nnɛ̀nní fɛdífɛ̀ fɛ̀mɑ́ɑ̀ di yietì fɛ̀ dɑ̀mpóò kɛ̀ n yɑ̀.

Kɛ̀ bɛ̀ɛ ò duɔ́ nfɛdífɛ̀ fɛ̀mɑ́ɑ̀. 20 Kɛ̀ Yesu bɛ̀ bekɛ kɛ dɔ̀: We nte kufènkù kùù bo fɛ miɛkɛ nɛ̀ diyètìrì dìì wɑ̃̀ri fɛ ĩ́nkɛ̀? 21 Kɛ̀ bɛ̀ɛ ò tɛ̃̀ńnɛ́ kɛ dɔ̀: Sesɑɑ, okpɑ̀ɑ̀tì diɛwè wèè bo Odommu.

Kɛ̀ Yesu bɛ̀ nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Duɔ́nnɛ̀ Sesɑɑ o kpɛrɛ kɛ́duɔ́ nKuyie nku kpɛrɛ.

22 Bɛ̀ kèè dìì mɔ̀nnì dɛ kó tinɑ́ɑǹtì kɛ̀ dɛ̀ɛ bɛ̀ di kɛ̀ bɛ̀ɛ cíɛ́tɛ́.

Dipopuò í bo kɛĩ́nkɛ̀

(Wéntɛ́ Mɑriki 12:18-27 nɛ̀ Duku 20:27-40)

23 Dɛ kó diyiè dimɑ́ɑ̀ miɛkɛ Sɑdusĩɛ̃bɛ bɛ̀ɛ̀ tu mukúkɛ́yɑ̃́ntímù í bo kɛ̀ bɛ̀ɛ kɔtɛní kɛ́bekɛ Yesu kɛ dɔ̀: 24 Okótì, Mɔyiisi kó ikuɔ́ tú kòo nìtì ku kɛ yóu o pokù bɑ́ dɛbirɛ í bo, o nɑntɛ̀ɛ ò tùótɛ́ kòo pɛitɛ́ ibí kɛ̀ ìi sɔɔtɛ́ wèè ku o cĩ́ɛ̃̀tɛ̀. 25 Kɛ̀ diyɔ̃fũ̀ɔ̃̀ mɑrì kɔbɛ nɛ́ mbo bɛ̀yiekɛ̀ kòo ketiwèe puokɛ kɛ kú bɑ́ dɛbirɛ í bo kòo nɑntɛ̀ɛ túótɛ́ dɛ kóo kúpokù 26 kɛ múnkɛɛ kú bɑ́ dɛbirɛ í bo, kɛ̀ bɛ̀ mmɛ nhɔ̃ kɛ yɑ̀ɑ tuɔkɛnɛ̀ oyiénwè. 27 Kɛ̀ dɛ̀ mboní kòo nitipòkùu kú. 28 Mukúkɛ́yɑ̃́ntímù yiè bɛ we nyó nte dɛ kóo nitipòkù, bɛmɔu bɛ̀ mɛ nhò puokɛmɛ̀?

29 Kɛ̀ Yesu bɛ̀ tɛ̃̀ńnɛ́ kɛ dɔ̀: Di yetɛ́mu di í yɛ̃́ mɛ̀ɛ̀ kpɛ́í Kuyie nnɑ́ɑǹtì di mɛ nyí bɑntɛ́ ku kó muwɛ̃rímú. 30 Kɛ yɛ̃́ bɛcíríbɛ̀ bo yɑ̃́ntɛ́ dìì mɔ̀nnì dipopuò í yó mbomɛ̀, bɛ̀ yó ndònnɛ̀ Kuyie ntɔ̃rɛ̀ dòmmɛ̀ mmɛ kɛĩ́nkɛ̀. 31 Kɛ̀ tìì tú mukúkɛ́yɑ̃́ntímù kpɛti di í kɑ̀ɑ ntìì wɑ̃̀rɑɑ̀? Tìì tú: 32 N tú Kuyie nku ɑ yɛmbɛ̀ Abɑrɑhɑmmu nɛ̀ Isɑki nɛ̀ Sɑkɔbu bɛ̀ do tũ nkù. Kuyie nyí tú bɛcíríbɛ̀ kɔku, kù tú bɛfòùbɛ̀ kɔku nku.

33 Kɛ̀ ditĩ̀nnìi keè Yesu bɛ̀ tɛ̃̀ńnɛ́ mɛ̀ɛ̀ botí kɛ̀ dɛ̀ɛ bɛ̀ di mɛdiɛ̀.

Ikuɔ́ ìì pɛ̃ɛ̃tɛ́ isɔnyi

(Wéntɛ́ Mɑriki 12:28-34 nɛ̀ Duku 10:25-28)

34 Kɛ̀ Fɑdisĩɛ̃bɛɛ yɑ̀ Sɑdusĩɛ̃bɛ í nɑmɛ̀ kɛ tɛ̃̀ńnɛ́ Yesu bɛ̀ nɑ̀kɛ́ tì, kɛ tíí. 35 Kɛ̀ Fɑdisĩɛ̃bɛ kóo kótì ndɔ́ kɛ́díí nYesu kóò bekɛ kɛ dɔ̀: 36 Okótì, ikuɔ́ diɛyì tú ɔ̃̀nyi? 37 Kɛ̀ Yesu ò tɛ̃̀ńnɛ́ kɛ dɔ̀: Ndɔ́ ɑ Yiɛ̀ nKuyie nnɛ̀ ɑ yɛ̀mmɛ̀ mɛmɔu, nɛ̀ ɑ wɛ̃nnì dimɔu nɛ̀ ɑ ciì mmɛmɔu. 38 Iì tu ikuɔ́ ketiyì ìì dɛu. 39 Ntɛ itɛì ìì ì dònnɛ̀: Ndɔ́ ɑ kou tɔù ɑ dɔ́ mɛ̀ɛ̀ botí ɑmɑ́ɑ̀. 40 Mɔyiisi kó ikuɔ́ nɛ̀ Kuyie mpɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑm̀bɛ̀ do nɑ̀kɛ́ tì timɔu kó dikũ̀nnì ndi.

Kirisi tu Dɑfiti yɑɑ̀birɛ ndɛɑ̀?

(Wéntɛ́ Mɑriki 12:35-37 nɛ̀ Duku 20:41-44)

41 Fɑdisĩɛ̃bɛ mɛ ndɛ̀ tìkúmɛ̀ kɛ̀ Yesu bɛ̀ bekɛ kɛ dɔ̀: 42 Di yɛ̀mmɛ̀ dò nKirisi tú we nkó dɛyɑɑ̀birɛ? Kɛ̀ bɛ̀ɛ ò tɛ̃̀ńnɛ́ kɛ dɔ̀ Dɑfiti.

43 Kɛ̀ Yesu bɛ̀ bekɛ kɛ dɔ̀: Bɑ nkpɛ́í nnɛ́ te kɛ̀ Muyɑɑ́nsɑ̀ɑ̀mù do niitɛ́ Dɑfiti kòo nyu Kirisi kɛ tú o Yiɛ̀? Ò nɑ̀ɑ́ ndìì mɔ̀nnì kɛ tú: 44 N Yiɛ̀ nKuyie nnɑ̀kɛ́mu n Yiɛ̀ nkɛ yĩ: Nkɑri m bɑkù yoú kɛ̀ n yɑ̀ɑ dɑ duɔ́nnɛ̀ ɑ kpɑntídɛ̀ntɔbɛ̀ kɑ̀ɑ bɛ̀ cùùti. 45 Kɛ̀ Dɑfiti do ò yu kɛ tú o Yiɛ̀, nho Yiɛ̀ mbo yĩ́mɛ kɛ́wɛ̃tɛ kɛ́ntú o yɑɑ̀birɛ?

46 Bɑ́ òmɔù í nnɑ kóò tɛ̃̀ńnɛ́. Nɛ̀ dɛ yiè òmɔù tɛ̃́nkɛ í ndɑ̀ɑ́tí kóò bekɛ tìmɑtì.

23

Yesu kpɑnnɛ̀mɛ̀ Fɑdisĩɛ̃bɛ nɛ̀ ikuɔ́ wɑ̃ɑ̃̀bɛ̀

(Wéntɛ́ Mɑriki 12:38-39 nɛ̀ Duku 11:43, 46, 20:45-46)

1 Kɛ̀ Yesu nɑ́kɛ́ ditĩ̀nnì nɛ̀ o tɑncɔ́ùmbɛ̀ kɛ dɔ̀: 2 Fɑdisĩɛ̃bɛ nɛ̀ ikuɔ́ wɑ̃ɑ̃̀bɛ̀ bɛɛ̀ dò nkɛ́mbɛnkú Mɔyiisi kó ikuɔ́. 3 Nyíénnɛ̀ kɛ dɔɔri bɛ̀ di nɑ́ɑ́ ntì, di nɛ́ bɑ́ ntũ mbɛ kó mɛborimɛ kɛ yɛ̃́ bɛ̀ di nɑ́ɑ́ ntì bɛ̀ í ti ndɔɔri. 4 Bɛ̀ bou yɛtuɔ cɛ̃́ɛ̃̀yɛ̀ nyɛ kɛ touǹko bɛnìtìbɛ̀, bɛ̀ nɛ́ í bɛ̀ teénnɛ̀ bɑ́ sɑ́m̀pɔ́ kɛ̀ bɛ̀ bo yɛ̀ tɔ. 5 Bɛ̀ ɔ̃ ndɔɔri bɛ kpɛrɛ dɛmɔu kɛ dɔ́ bɛnìtìbɛ̀ bɛɛ̀ bɛ̀ yɑ̀, kɛ yɑ́ntí idukɛ́ diɛyì kɛ ɑ̃ɑ̃̀ yɛnɑ́ɑǹkékɛ̀ dɛ miɛkɛ kɛ ũ bɛ bɑɑ̀, kɛ kpɛ̃nti bɛ yɑɑ̀bòrɛ̀ mɑ̀nkɛ mupɑ̀ɑ̀kómmú okùmù, 6 kɛ dɔ́ yɛkɑ̀rɛ̀ kètiyɛ̀ yɛbɑɑ mmiɛkɛ nɛ̀ titííntouti miɛkɛ, kɛ dɔ́ bɛ̀ mbɛ̀ dɔú nkɛ bɛ̀ dɛ̀úkùnko yɛkɑ̃̀ɑ̃̀tɛ̀ miɛkɛ, 7 kɛ bɛ̀ yu kɛ tú: Okótì, okótì. 8 Díndi di bɑ́ nyíé nkɛ̀ bɛ̀ ndi yu kɛ tú: Okótì, di kó Okótì bo omɑ́ɑ̀ ndi, dimɔu kɛ̀ di ɛri. 9 Di bɑ́ nyu òmɔù kɛtenkɛ̀ kiɛ nyĩ́nkɛ̀ kɛ tú di cicɛ, kɛ yɛ̃́ di cicɛ bomɛ̀ omɑ́ɑ̀ ndi wèè bo kɛĩ́nkɛ̀. 10 Di bɑ́ɑ́ yie nkɛ̀ bɛ̀ ndi yu kɛ tú: Onìùtì kɛ yɛ̃́ di kóo nìùtì bomɛ̀ omɑ́ɑ̀ ndi wèè tu Kirisi. 11 Wèè dɛu di miɛkɛ we ntú bɛtɔbɛ̀ kóo tɔ̃ntì. 12 Wèè dɛ̀úkùnnɛ omɑ́ɑ̀ bɛ̀ bo ò kɛ̃́kùnnɛ, wèè kɛ̃́kùnnɛ omɑ́ɑ̀ kɛ̀ bɛ̀ɛ ò dɛ̀úkùnnɛ.

Yesu do kpɑnnɛ̀mɛ̀ Fɑdisĩɛ̃bɛ nɛ̀ ikuɔ́ wɑ̃ɑ̃̀bɛ̀

(Wéntɛ́ Mɑriki 12:40 nɛ̀ Duku 11:39-42, 44, 52, 20:47)

13 Di bo yɑ̀ díndi Fɑdisĩɛ̃bɛ nɛ̀ ikuɔ́ wɑ̃ɑ̃̀bɛ̀, mɛyɛ̀mmɛ̀ mɛ̀dɛ́mɛ̀ yɛmbɛ̀! Di pɑɑnko mɛ̀ɛ̀ kpɛ́í Kuyie nkpɑ̀ɑ̀tìyuu bɛnìtìbɛ̀, di í tɑti di mɔ́mmɔmbɛ, di mɛ nyí yóu bɛ̀ɛ̀ dɔ́ kɛ̀ bɛ̀ bo tɑ.

[ 14 Di bo yɑ̀ dínni Fɑdisĩɛ̃bɛ nɛ̀ ikuɔ́ wɑ̃ɑ̃̀bɛ̀, mɛyɛ̀mmɛ̀ mɛ̀dɛ́mɛ̀ yɛmbɛ̀! Kɛ yɛ̃́ di fekùmɛ̀ bɛkúpobɛ̀ kpɛrɛ dɛmɔu, nɛ̀ mɛmmɛ kɛ ɔ̃ nhokùnko di bɑ́ɑmmu kɛ̀ dɛ̀ bo ndò ndi wetí, Kuyie mbo di potɛ́ kɛ̀ dɛ̀ nyóù mmɛdiɛ̀.]

15 Di bo yɑ̀ díndi Fɑdisĩɛ̃bɛ nɛ̀ ikuɔ́ wɑ̃ɑ̃̀bɛ̀ mɛyɛ̀mmɛ̀ mɛ̀dɛ́mɛ̀ yɛmbɛ̀! Díndi bɛ̀ɛ̀ cèntì kɛtenkɛ̀ kɛmɔu nɛ̀ dɑ̀mɛ́ɛ̀rì miɛkoo kɛ wɑnti kɛ́pɛ́tɛ́ wèè bo tũnnɛ di kó kucɛ, di ò pɛ̀tɛ́ dìì mɔ̀nnì kɛ nɛ́ ò sĩ̀nkùnnɛ kòo di pɛ̃ɛ̃tɛ́ kɛ́mmɑ̀nnɛ̀ kɛ́tɑ muhɑ̃ɑ̃́ mmiɛkɛ di tɑti mù.

16 Di bo yɑ̀ díndi tiyũ̀ɔ̃̀ntì tìì dɔ́ kɛ́niitɛ́ bɛnìtìbɛ̀! Díndi tú kòò mɔù yu Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ yètìrì kɛ pɑ̀rìkɛ̀ kɛ yɛ̃ nhò bo dɔɔ̀ tì, kɛ í tì dɔ̀ɔ̀, dɛ kpɛti í bo, kòò mɛ nyu Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kó mɛsɔɔ nyètìrì ndi ò dò nkɛ́ tì dɔ̀ɔ̀mu. 17 Tiyɛìntì, tiyũ̀ɔ̃̀ntì díndi, ɔ̃̀ndɛ pɛ̃ɛ̃tɛ́ dɛtɛrɛ̀ mɛsɔɔ nɑɑ kɛ̀ Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ tɛ̀ɛ̀ mɛ̀ wèńkùnko? 18 Kɛ wɛ̃̀tɛ kɛ tú: Kòò mɔù yu diwũɔ̃tɔ̀nnì yètìrì kɛ pɑ̀rìkɛ̀ dɛ kpɛti í bo, kòò mɛ nyu dipɑ̃nnì bɛ̀ pɑ̃ dì Kuyie ndiwũɔ̃tɔ̀nnì ĩ́nkɛ̀ ò dò nkɛ́dɔɔ̀mu ò yu kɛ yɛ̃ nhò bo dɔɔ̀ tì. 19 Díndi tiyũ̀ɔ̃̀ntì ɔ̃̀ndɛ pɛ̃ɛ̃tɛ́ dɛtɛrɛ̀? Dipɑ̃nnɑ̀ɑ kɛ̀ diwũɔ̃tɔ̀nnì dìì wénkùnko dipɑ̃nnì? 20 Kɛ̀ wèè yu diwũɔ̃tɔ̀nnì yètìrì kɛ pɑ̀rìkɛ̀ ò yu nɛ̀ dɛ̀ɛ̀ kó dimɑ̀ɑ̀ bo dɛ̀ndɛ di ĩ́nkɛ̀. 21 Wèè yu Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ yètìrì kɛ pɑ̀rìkɛ̀ ò pɑ̀rìkɛ̀nɛ̀ Kuyie nku kùù ɑ̃ dɛ miɛkɛ. 22 Kɛ̀ wèè yu kɛĩ́nkɛ̀ yètìrì kɛ pɑ̀rìkɛ̀ ò pɑ̀rìkɛ̀nɛ̀ Kuyie nkpɑ̀ɑ̀tìkɑ̀rì ndi nɛ̀ Kuyie nkùù kɑ̀ri di ĩ́nkɛ̀.

23 Di bo yɑ̀ díndi Fɑdisĩɛ̃bɛ nɛ̀ ikuɔ́ wɑ̃ɑ̃̀bɛ̀, mɛyɛ̀mmɛ̀ mɛ̀dɛ́mɛ̀ yɛmbɛ̀! Bɛ̀ɛ̀ duɔ̀ nKuyie nyikũmbotí imɔu kó mɛyɑɑtimɛ̀ tɛpíítɛ̀, kɛ búútí dɛ̀ɛ̀ tú dɛmɔ́mmɔnnɛ ikuɔ́ miɛkɛ, ɑ bo ndɔɔrimɛ̀ dɛ̀ɛ̀ wenni, kɛ kuɔ̀ nhotɔù mɛsémmɛ̀, kɛ dɔɔri Kuyie ndɔ́ dɛ̀. Dɛɛ̀ do dò nkɛ́ndɔɔri kɛ nɛ́ bɑ́ɑ́ yóu dɛsɔnnɛ. 24 Tiyũ̀ɔ̃̀ntì díndi tìì dɛ̀ri bɛnìtìbɛ̀, di ɔ̃ɔ̃ cɑ́ɑ́tɛ́ mɛniɛ ndi yɑ̀ɑ̀ bo yɑ̃̀nɛ̀ mɛ̀ɛ̀ kpɛ́í tɛbìtɛ̀ kɛ nɛ́ níí mɑɑ́nko yòyó.

25 Di bo yɑ̀ díndi Fɑdisĩɛ̃bɛ nɛ̀ ikuɔ́ wɑ̃ɑ̃̀bɛ̀, mɛyɛ̀mmɛ̀ mɛ̀dɛ́mɛ̀ yɛmbɛ̀! Di ɛirí ibòòkɛ nɛ̀ yɛbɔ ĩ́nkɛ̀ kɛ̀ dɛ miɛkɛ nɛ́ píɛ́kɛ́ di yùúkú dɛ̀ nɛ̀ di fèkɛ dɛ̀. 26 Tiyũ̀ɔ̃̀ntì díndi Fɑdisĩɛ̃bɛ, ketɛ́nɛ̀ kɛ́hɛitɛ́ ibòòkɛ nɛ̀ yɛbɔ miɛkɛ kɛ̀ dɛ ĩ́nkɛ̀ nɛ́ nɑ kɛ́wenkɛ.

27 Di bo yɑ̀ díndi Fɑdisĩɛ̃bɛ nɛ̀ ikuɔ́ wɑ̃ɑ̃̀bɛ̀! Di dònnɛ̀ ifɔ̃ti nyi bɛ̀ bí ì kɛ pɑ nyi ĩ́nkɛ̀ kɛ̀ i miɛkɛ nɛ́ píɛ́kɛ́ yɛkṹɔ̃̀ nɛ̀ dɛpɑ̃kùrɛ̀. 28 Kɛ dɔɔri kɛ dò ndi wenni bɛnìtìbɛ̀ ììkɛ̀ kɛ nɛ́ mɔkɛ mɛyɛ̀mmɛ̀ mɛ̀dɛ́mɛ̀ nɛ̀ mɛyɛi ndi miɛkɛ.

Yesu kpɑnnɛ̀mɛ̀ Fɑdisĩɛ̃bɛ nɛ̀ ikuɔ́ wɑ̃ɑ̃̀bɛ̀

(Wéntɛ́ Duku 11:47-51)

29 Di bo yɑ̀ díndi Fɑdisĩɛ̃bɛ nɛ̀ ikuɔ́ wɑ̃ɑ̃̀bɛ̀, díndi bɛ̀ɛ̀ mɑɑ̀ Kuyie mpɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑm̀bɛ̀ fɔ̃ti mɛsɑ̀ɑ̀ nkɛ sɑ̃rì bɛ̀ɛ̀ do dɔɔri Kuyie ndɔ́mɛ̀ bɛ kpɛyi, 30 kɛ nɑ́ɑ́ nkɛ tú: Kɛ̀ ti do mbo dɛ mɔ̀nnì ti nɑ bɑ́ ńwɛ̃nnɛ́nɛ̀ ti yɛmbɛ̀ kɛ̀ ti kùɔ Kuyie mpɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑm̀bɛ̀. 31 Díì nɑ̀ɑ́ ndi mɔ́mmɔmbɛ di túmɛ̀ bɛ̀ɛ̀ do kùɔ Kuyie mpɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑm̀bɛ̀ bɛ kó ibí. 32 Sɔɔtɛ́nɛ̀ tũnkɛ́ kɛ́deè di yɛmbɛ̀ do ketɛ́ mùù tɔ̃mmú. 33 Iwɑ̀ɑ̀kɛ díndi! Di bo yĩ́mɛ kɛ́nɑ kɛ́yentɛ́nɛ̀ muhɑ̃ɑ̃́ mmùù í kɔ̃! 34 Dɛɛ̀ kpɛ́í nte kɛ̀ n yóó di duɔ́ nKuyie mpɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑm̀bɛ̀ nɛ̀ mɛciì nyɛmbɛ̀ nɛ̀ bɛpɑ́tíyĩ́ɛ̃́tíbɛ̀ kɛ̀ dí kuɔ bɛ̀mɑbɛ̀, kɛ́bɑɑkɛ́ bɛtɔbɛ̀ idɑpɑ̃ɑ̃tí ĩ́nkɛ̀, kɛ́puotí bɛtɔbɛ̀ yɛdɑ́ di kó titííntouti miɛkɛ, kɛ́ mbɛ̀ bɛ̀ti yɛhɛkɛ̀ yɛmɔu. 35 Kɛ̀ dɛ̀ bo yie nkɛ̀ di kùɔ bɛ̀ɛ̀ nìtìbɛ̀ kó tibeéntìi do di yɔ ĩ́nkɛ̀, kɛ́ketɛ́ onitisɑ̀ù Abɛɛri kɛ́tuɔkɛnɛ̀ Sɑkɑrii Bɑdɑsii kó dɛbirɛ di kùɔ wè Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ nɛ̀ diwũɔ̃tɔ̀nnì dɛ sɑku. 36 Mɔ́mmuɔ nwe n di nɑ́ɑ́mmɛ̀ dɛ kó tibeéntì doti di mmɔ̀nnì kó bɛnìtìbɛ̀ yɔ ĩ́nkɛ̀ nkɛ.

Yesu do nɑ́ɑ́mmɛ̀ Sedisɑdɛmmu kó mupɔ̀mmù kpɛ́í

(Wéntɛ́ Duku 13:34-35)

37 Sedisɑdɛmmu kɔbɛ díndi bɛ̀ɛ̀ kɔ̀ù Kuyie mpɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑm̀bɛ̀ kɛ buɔti yɛtɑ̃́rɛ̀ ku kó bɛtɔ̃mbɛ̀ kù di duɔ̀nní bɛ̀ kɛ bɛ̀ kɔ̀ù, kucɛ mɛ̀dɛ ndi n dɔ́mɛ̀ kɛ di tíínní tɛkotɛ ɔ̃ɔ̃ tíí mmɛ̀ɛ̀ botí tɛ bí kɛ́okɛ bɑ́ di í yie. 38 Di ɛì bo pɔntɛ kɛ́nɑɑ́ ndidobonnì. 39 Mɔ́mmuɔ nwe n di nɑ́ɑ́mmɛ̀ di tɛ̃́nkɛ í yó n yɑ̀, kɛ̀ dɛ̀ í tú di bo yĩ́ dìì yiè mɛsɑ̀ɑ̀ ní mbonɛ̀ wèè kèríní nɛ̀ ti Yiɛ̀ nkó diyètìrì.

24

Yesu nɑ̀kɛ́mɛ̀ Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kó mupɔ̀mmù nɛ̀ kutenkù kó mudeèmù kpɛ́í

(Wéntɛ́ Mɑriki 13:1-2 nɛ̀ Duku 21:5-6)

1 Kɛ̀ Yesu yɛ̀nní Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kɛ́nyiti kòo tɑncɔ́ùmbɛ̀ɛ tɔ́ɔ́nní kóò bɛnkɛ Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ mɑɑ́ kɛ wenni mɛ̀ɛ̀ botí. 2 Kɛ̀ Yesu bɛ̀ nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Di wúó ntɛ̀ mɑɑ́ kɛ dòmmɑ̀ɑ̀? N di nɑ́ɑ́ mmɔ́mmuɔ nwe, ditɑ̃́rì mɑrì í yó nkpɑɑ́ kɛ nɔ́nkɛ́ ditɛrì ĩ́nkɛ̀, dɛmɔu dɛ̀ bo duó. 3 Kɛ̀ Yesu dekɛ kɛ́nkɑri Odìfíè tɑ̃rì ĩ́nkɛ̀ kòo tɑncɔ́ùmbɛ̀ɛ dekoo kóò bekɛ bɛmɑ́ɑ̀ borɛ̀ kɛ dɔ̀: Tí nɑ́kɛ́ dɛ yóó tuɔkɛní dìì mɔ̀nnì nɛ̀ ti yóó yɑ̀ dɛ̀ kɛ́bɑntɛ́ kɛ dò nhɑ wɛ̃tiní, kɛ̀ kutenkù kó mudeèmù tɔ̀ɔ́nní.

4 Kɛ̀ Yesu bɛ̀ tɛ̃̀ńnɛ́ kɛ dɔ̀: Nyɛ̃́nɛ̀ kòò mɔù bɑ́ɑ́ di soutɛ́. 5 Kɛ yɛ̃́ bɛnìtìbɛ̀ pɛ́u yó nkɔrìnímɛ̀ kɛ soú nkɛ tú bɛ̀ tu Kirisi kɛ́soutɛ́ kusṹkù. 6 Di yóó keèmu bɛ̀ nɑ̀ɑ́mmɛ̀ mudoò kpɛ́í nɛ̀ mu kó kutoweku, kufɔ̃wɑɑ́ mbɑ́ɑ́ di pĩ́ nkɛ yɛ̃́ dɛ̀ dòmmɛ̀ kɛ́tuɔkɛnímu, dɛ̀ nɛ́ mu nyí yó ntú kumɑ̀nku. 7 Ku mbotí bo ítɛ́ kɛ́nkpɑnnɛ̀ kutɛkù kɛ̀ dikpɑ̀ɑ̀tìyuu dii nyítɛ́ kɛ́kpɑnnɛ̀ ditɛrì, kɛ̀ yɛkòbɛ̀ɛ tɑnní kɛ̀ kɛtenkɛ̀ ńhɑu. 8 Dɛ̀ bo ndò kupɛitɛ́yonku ɔ̃ɔ̃ ketɛ́ mɛ̀ɛ̀ botí onitipòkù.

9 Bɛ̀ bo di fɛ̃́ũ nkɛ́ di kuɔ, kɛ̀ ibotí imɔu ndi níí ndi tú mɛ̀ɛ̀ kpɛ́í n kɔbɛ. 10 Nɛ̀ dɛ kpɛ́í bɛsṹkùbɛ̀ bo yɛ̃̀ nKuyie, kɛ́nfiiti bɛtɔbɛ̀ kɛ bɛ̀ kɔ̀ù, kɛ̀ bɛ̀ nníí mbɛtɔbɛ̀. 11 Kɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ɛ ɑ̃nnɛ́ kɛ́ntú bɛmɑ́ɑ̀ Kuyie mpɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑm̀bɛ̀ kɛ́soutɛ́ kusṹkù. 12 Kɛ̀ mɛyɛi ndɛukɛ, kɛ̀ bɛsṹkùbɛ̀ kó mɛdɔ́kùmɛ̀ɛ yɑɑtɛ. 13 Wèè bo nwɛ̃́ɛ̃́rì kɛ́tuɔkɛ kumɑ̀nku Kuyie mbo ò dɛɛtɛ́. 14 Bɛ̀ bo nɑ́kɛ́ Tinɑ́ɑǹsɑ̀ɑ̀tì Kuyie nkpɑ̀ɑ̀tìyuu kpɛti kutenkù kumɔu kɛ̀ ibotíi tì kèè, kɛ̀ kutenkù nɛ́ deè.

Bɛ̀ɛ̀ tu bɛmɑ́ɑ̀ Kuyie mpɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑm̀bɛ̀ nɛ̀ Kirisi tekùbɛ̀

(Wéntɛ́ Mɑriki 13:14-23 nɛ̀ Duku 21:20-24)

15 Kɛ̀ di yɑ̀ dìì mɔ̀nnì isɔkɛ ìì duɔ̀ mmɛyɛǹcɑɑ̀rìmɛ̀, Kuyie mpɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑǹtò Dɑnniyɛɛri do nɑ̀kɛ́ ìì kpɛ́í, kɛ̀ ì bo ikuɔ́ dieku, wèè kɑ̀ɑ̀ nwèe dɔɔ̀ mɛyɔɔ̀mmɛ̀ nɛ̀ dɛ kó tinɑ́ɑǹtì. 16 Kɛ̀ dɛ̀ sɔ̃́ mbɛ̀ɛ̀ bo Sudee kó kɛtenkɛ̀ bɛ̀ɛ cokɛ́ kɛ́dekɛ yɛtɑ̃rɛ̀ ĩ́nkɛ̀. 17 Kɛ̀ wèè bo kudɑ̀nkù, ò bɑ́ɑ́ cútɛ́ní kudieku kɛ bo túótɛ́ o kpɛrɛ. 18 Kɛ̀ wèè bo kupɑku ò bɑ́ɑ́ kò nkɛ bo túótɛ́ o yɑɑ̀bòrì. 19 Dɛ̀ bo nyóùnɛ̀ bɛnitipòbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ pùó nnɛ̀ bɛ̀ɛ̀ tɔ ibí dɛ kó yɛwe. 20 Mbɑ́ɑ́nnɛ̀ Kuyie nkɛ̀ dɛ̀ bɑ́ɑ́ tuɔkɛní diyɔ̃ɔ̃̀ miɛkɛ, yoo tɛom̀pùtɛ̀ yiè. 21 Kɛ yɛ̃́ dɛ kó yɛwe mɛyɛǹcɑɑ̀rìmɛ̀ yó ndɛumɛ̀ mɛdiɛ̀, mɛ kó kubotí mu nyí ɑ̃nnɛ́ nɛ̀ Kuyie ndɔ̀ɔ̀mɛ̀ kutenkù, mɛ̀ mɛ nyí kpɑɑ́ kɛ bo ɑ̃nnɛ́ bìtì. 22 Kɛ̀ Kuyie ndo í yɑ̀ɑ̀tɛ dɛ kó yɛwe òmɔù nɑ bɑ́ɑ́ yentɛ́. Ku kɔbɛ kù tɑ̃ɑ̃tɛ́ bɛ̀ bɛɛ̀ kpɛ́í nte kɛ̀ kù yɛ̀ yɑ̀ɑ̀tɛ.

23 Kòò mɔù di nɑ̀kɛ́ kɛ tú: Kirisi bo diɛ nyoo ciɛ, di bɑ́ɑ́ tì yie. 24 Kɛ yɛ̃́ Kirisi tekùbɛ̀ nɛ̀ bɛ̀ɛ̀ yó ntú bɛmɑ́ɑ̀ Kuyie mpɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑm̀bɛ̀ yóó ɑ̃nnɛ́mɛ̀ kɛ́ndɔɔri tidiɛtì nɛ̀ dɛ̀mɑrɛ̀ cɑ̀nnɛ̀, kɛ dɔ́ kɛ́soutɛ́ bɑ́ nɛ̀ Kuyie ntɑ̃ɑ̃tɛ́ bɛ̀. 25 N ti ndi nɑ̀kɛ́mu kɛ̀ dɛ̀ mu nyí tùɔkɛní.

26 Kɛ̀ bɛ̀ di nɑ̀kɛ́ kɛ tú: Ò bo dikpɑ́ɑ̀ cuokɛ̀ di bɑ́ɑ́ kɔtɛ, kɛ̀ bɛ̀ mɛ ndi nɑ̀kɛ́ kɛ tú: Ò sɔ̀ri ciɛ nkudieku miɛkɛ, di bɑ́ɑ́ tì yie. 27 Fɛtɑɑfɛ̀ ɔ̃ɔ̃ míítɛ́ mɛ̀ diyiè yìɛ̀ní kɛ̀ɛ̀ bíɛ́kɛ̀ kɛ̀ dì tɑɑ̀ kɛ̀ɛ̀ bíɛ́kɛ̀ kɔbɛɛ yɑ̀ kuwenniku, Onìtìbirɛ wɛ̃timù yó mmɛ ndò. 28 Dɛcírɛ̀ duɔ́ dɛ̀ timɑncòntì yóó dɛ ntíí.

Yesu bo nwɛ̃tinímɛ̀ o kɔbɛ kpɛ́í

(Wéntɛ́ Mɑriki 13:24-27 nɛ̀ Duku 21:25-28)

29 Dɛndɛ bɑ̀mbɑ̀ mɛfɛ̃́ṹtímɛ̀ bo pɛ̃ɛ̃tóomɛ̀ kɛ̀ diyiè sɔutɛ́, bɑ́ otɑ̃̀nkù tɛ̃́nkɛ bɑ́ mpɛ́ì, kɛ̀ siwɑ̃̀ɑ̃ nduòní, kɛ̀ siwɑ̃̀ɑ̃ diɛsìi sɑ̃ntɛ̀. 30 Dɛ mɔ̀nnì kɛ̀ Onìtìbirɛ kó mɛbɛnkùmɛ̀ɛ feitɛ́ní kɛĩ́nkɛ̀ kɛ̀ kɛtenkɛ̀ kó ibotí imɔuu mɛ̀ yɑ̀ kɛ́tiitɛ́ yɛdɑbùò, kɛ́yɑ̀ Onìtìbirɛ kɛ̀ dɛ̀ cutiní yɛwɛtɛ̀ miɛkɛ nɛ̀ muwɛ̃rímú diɛmù nɛ̀ tikpetì. 31 Kɛ̀ ditɑ̃tɛheùu kuɔ́ mmɛdiɛ̀ nkòo tɔ̃ nKuyie ntɔ̃rɛ̀ itemmɑ̀nkɛ imɔu kɛ̀ yɛ̀ɛ tíí nhò tɑ̃ɑ̃tɛ́ bɛ̀.

Mutie bɛ̀ tu mù fìkíè mu kó mɛdonnimɛ̀

(Wéntɛ́ Mɑriki 13:28-31 nɛ̀ Duku 21:29-33)

32 Wéntɛ́nɛ̀ fìkíè kó mutie kó mɛborimɛ, mù bitɛ́ dìì mɔ̀nnì ndi bɛ̀ ɔ̃ɔ̃ bɑntɛ́mɛ̀ kɛ dò ndiyɔ̃ɔ̃̀ tɔ̀ɔ́nní. 33 Mɛɛ̀ botí nku kɛ̀ di yɑ̀ dìì mɔ̀nnì dɛndɛ kó dimɑ̀ɑ̀, di bɑntɛ́ kɛ dò nhOnìtìbirɛ tɔ̀ɔ́nnímu kɛ bo dibòrì. 34 N di nɑ́ɑ́ mmɔ́mmuɔ nwe bɛnìtìbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ fòù di mmɔ̀nnì bɛ̀ í yóó kú bɛmɔu kɛ̀ dɛ̀ mu nyí tùɔ̀kɛní. 35 Kɛĩ́nkɛ̀ nɛ̀ kɛtenkɛ̀ dɛ̀ bo pɛ̃ɛ̃tɛ́, n nɑ́ɑǹtì mɛ mbɑ́ɑ́ pɛ̃ɛ̃tɛ́ bìtì.

Kuyie nkuù mɑ́ɑ̀ yɛ̃́ Yesu wɛ̃tiní dìì mɔ̀nnì

(Wéntɛ́ Mɑriki 13:32-37 nɛ̀ Duku 17:26-30, 34-36)

36 Òmɔù í yɛ̃́ diyiè yoo dimɔ̀nnì ò wɛ̃tiní dì, bɑ́ Kuyie ntɔ̃rɛ̀, bɑ́ Kuyie mBirɛ. Kuyie nkuù mɑ́ɑ̀ yɛ̃́ dɛ kó dimɔ̀nnì. 37 Dɛ̀ɛ̀ do dɔ̀ɔ̀ Nɔwee kó dimɔ̀nnì, dɛɛ̀ yóó dɔ̀ɔ̀ Onìtìbirɛ bo nwɛ̃tinímɛ̀. 38 Bɛnìtìbɛ̀ do yommu kɛ yɔ̃̀, kɛ puokú kɛ puoǹko bɛ bí, kɛ̀ Nɔwee yɑ̀ɑ tɑnɛ̀ bɑ̀tóò miɛkɛ, kɛ̀ fɛtɑɑfɛ̀ diɛfɛ̀ɛ tuɔkɛní. 39 Bɛ̀ do í yĩɛ̃̀kù tìmɑtì, kɛ̀ fɛtɑɑfɛ̀ diɛfɛ̀ yɑ̀ɑ tuɔkɛní kɛ́ bɛ̀ pɔ̃ntɛ́nɛ̀ bɛmɔu. Dɛ̀ yó mmɛ ndò Onìtìbirɛ bo nwɛ̃tinímɛ̀. 40 Bɛnitidɑɑbɛ̀ bɛ̀dɛ́bɛ̀ bo nwɛ̃ nkɛ kúútí, kɛ̀ bɛ̀ɛ túótɛ́ òmɑ́ɑ̀ kɛ́yóu otɔù. 41 Bɛnitipòbɛ̀ bɛ̀dɛ́bɛ̀ bo nwɛ̃ nkɛ nɑɑ̀ nkɛ̀ bɛ̀ɛ túótɛ́ òmɔù kɛ́yóu otɔù. 42 Ndɑkɛnɛ̀ tũnkɛ́ kɛ yɛ̃́ di í yɛ̃́mɛ̀ di Yiɛ̀ nwɛ̃tiní dìì yiè. 43 Di yɛ̃́mu kɛ dò nkɛ̀ tɛcĩ́ɛ̃̀tɛ̀ yiɛ̀ nyɛ̃́ oyúòkù kɔ̀riní kɛ̀ɛ̀ yènkɛ̀ ò bɑ́ɑ́ yɛ̃̀ nkɛ́duɔ́ kòo yúókùu pɔntɛ o cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ cɑ̀ù. 44 Kɛ̀ dɛ̀ dò mmɛmmɛ nwɑ̃kɛ́nɛ̀ kɛ yɛ̃́ di í yɛ̃́mɛ̀ Onìtìbirɛ wɛ̃tiní dìì mɔ̀nnì.

Otɔ̃ntì bɛ̀ bɑ̀nnɛ wè bɛtɔ̃mbɛ̀ tɔbɛ̀

(Wéntɛ́ Duku 12:41-48)

45 Dí ndònnɛ̀ otɔ̃ntì wèè dɔ̀ɔ̀ri dɛ̀ɛ̀ wenni kɛ ciì, bɛ̀ bɑ̀nnɛ wè bɛtɔ̃mbɛ̀ kòò bo mbɛ̀ duɔ̀ mmudiì ò dò nkɛ́ mmù mbɛ̀ duɔ̀ ndìì mɔ̀nnì. 46 Dɛ̀ bo nɑrikɛ otɔ̃ntì wèè yiɛ̀ mbo nwɛ̃tiní kɛ sɔ̃́ nhò pĩ nho tɔ̃mmú. 47 N di nɑ́ɑ́ mmɔ́mmuɔ nwe, dɛ kóo tɔ̃ntì yiɛ̀ mbo ò bɑ̀nnɛ o kpɑ̀tì timɔu. 48 Kɛ̀ dɛ kóo tɔ̃ntì mɛ ntú oyɛiwe ò bo yĩ́ o yiɛ̀ nyí wɛ̃tiní mɛcɑ̃ɑ̃, 49 kɛ́mpuotì bɛtɔ̃mbɛ̀, kɛ́nɛinɛ̀ tinɑɑ̀yɑ̃̀ɑ̃̀tì kɛ̀ bɛ̀ ńyo nkɛ yɔ̃̀ mmɛnɑɑ̀. 50 Dɛ kóo tɔ̃ntì yiɛ̀ mbo wɛ̃tɛní ò í ò bɑ̀ɑ dìì yiè, ò í dɑkɛ dìì mɔ̀nnì, 51 kɛ́puotí dɛ kóo tɔ̃ntì mɛdiɛ̀, kóò wɛ̃nnɛ́nɛ̀ mɛyɛ̀mmɛ̀ mɛ̀dɛ́mɛ̀ yɛmbɛ̀, ò yó nkuɔ̀ ndɛ̀ kɛ cɑ́ɑ́ nho nìì.

25

Bɛsɑpɑ̀mbɛ̀ tɛpíítɛ̀ kó mɛdonnimɛ̀

1 Kuyie nkpɑ̀ɑ̀tìyuu bo ndònnɛ̀ bɛsɑpɑ̀mbɛ̀ tɛpíítɛ̀ bɛ̀ɛ̀ do tùótɛ́ bɛ fitíyì kɛ́nkɔri kɛ bo co bɛ dɔù. 2 Kɛ̀ bɛ̀nùmmù tu tiyɛìntì kɛ̀ bɛ̀nùmmù ciì. 3 Bɛ̀ɛ̀ yɛi nkɛ̀ bɛ̀ɛ túótɛ́ bɛ fitíyì bɑ́ bɛ̀ í nsùɔ́ mmɛfitíkùɔ̀ nkɛ́ntɔ. 4 Bɛ̀ɛ̀ ciì kɛ̀ bɛ̀ɛ cũɔ̃́ mɛfìtíkùɔ̀ nkɛ́súɔ́ nkɛ́ntɔ nɛ̀ yɛmɑ́tìdíè. 5 Bɛ dɔù í ncɑ̃rikɛ kɛ tùɔ̀kɛní kɛ̀ inuɔ mbɛ̀ pĩ nkɛ̀ bɛ̀ɛ duɔ́.

6 Kɛyènkɛ̀ cuokɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ɛ pĩɛ̃kɛ́ kɛ dɔ̀: Di dɔù tùɔ̀kɛnímu. Kɔtɛnɛ̀ kóò co. 7 Kɛ̀ bɛɛ̀ bɛsɑpɑ̀mbɛ̀ɛ entɛ bɛmɔu kɛ́ntũnni bɛ fitíyì. 8 Bɛ̀ɛ̀ mɛ nyɛi nkɛ̀ bɛ̀ɛ mɔɔ bɛ̀ɛ̀ ciì kɛ dɔ̀: Tí pɑ̃nɛ̀ mɛfìtíkùɔ̀ nsɑ́m̀pɔ́ kɛ̀ ti fitíyì iì dɔ́ kɛ́kú. 9 Bɛ̀ɛ̀ ciì kɛ̀ bɛ̀ɛ yetɛ kɛ dɔ̀: Mɛ̀ í yó nti sɑ̀nnɛ̀, kɔtɛnɛ̀ bɛ̀ɛ̀ fiiti bɛ borɛ̀ kɛ́dontɛ́. 10 Bɛ̀ɛ̀ yɛi mbɛ̀ kɔ̀tɛ dìì mɔ̀nnì mɛfìtíkùɔ̀ ndommu, kɛ̀ bɛ dɔùu tuɔkɛní kɛ́túótɛ́ bɛ̀ɛ̀ ciì kɛ bɑ̀ɑ́tí, kɛ̀ bɛ̀ɛ tɑ mupotúòmù kó kudieku, kɛ́kpetínnɛ́ kɛ́pɑ́ɑ́, 11 kɛ̀ bɛ̀ɛ̀ yɛi, bɛ̀ɛ̀ do kɔ̀tɛ mɛfìtíkùɔ̀ ndommu kɛ̀ bɛ̀ɛ tuɔkɛní kɛ́yú kɛ dɔ̀: Ti yiɛ̀ nti kpetɛ́. 12 Kòò nɛ́ bɛ̀ tɛ̃̀ńnɛ́ní kɛ dɔ̀: N di nɑ́ɑ́ mmɔ́mmuɔ nwe n yí di yɛ̃́.

13 Ndɑkɛnɛ̀ tũ̀nkɛ kɛ yɛ̃́ di í yɛ̃́mɛ̀ di Yiɛ̀ nwɛ̃tiní dìì yiè yoo dìì mɔ̀nnì.

Bɛtɔ̃mbɛ̀ bɛ̀tɑ̃ɑ̃ti kó mɛdonnimɛ̀

(Wéntɛ́ Duku 19:11-27)

14 Kuyie nkpɑ̀ɑ̀tìyuu dònnɛ̀ onìtì wèè kɔ̀ri wènwe kupɔ̀ɔ̀kù kɛ yu o kó bɛtɔ̃mbɛ̀ kɛ bɛ̀ totí mɛsɔɔ, 15 kɛ duɔ́ nhoketiwè yɛsɔɔwèrɛ̀ sikɔu sìnùmmù (500), odɛ́rínwè sikɔu sìdɛ́ (200), otɑ̃ɑ̃́nwè tɛkɔ̀ùtɛ̀ (100), bɑ́ wè o wɛ̃rímú mɑmɛ̀ kɛ ìtɛ́. 16 Bɛ̀ duɔ́ nwè yɛsɔɔwèrɛ̀ sikɔu sìnùmmù kòo yɛ̀ dɔ̀ɔ̀nɛ̀ kupotɑɑ́ nkɛ́cɔ̃ntɛ sikɔu sìnùmmù kɛ̀ yɛ̀ɛ wɛ̃nnɛ́ tɛkɔupíítɛ̀ (1000). 17 Bɛ̀ do duɔ́ nwè yɛsɔɔwèrɛ̀ sikɔu sìdɛ́ kòo mɛ ndɔɔ̀ kɛ́cɔ̃ntɛ sikɔu sìdɛ́ kɛ̀ dɛ̀ɛ wɛ̃nnɛ́ sikɔu sìnɑ̀ɑ̀ (400). 18 Bɛ̀ do duɔ́ nwè yɛsɔɔwèrɛ̀ tɛkɔ̀ùtɛ̀ (100) kòo kɔtɛ kɛ́dɑmmú difɔ̃̀tìrì kɛ́ yɛ̀ kũnnɛ́.

19 Kɛ̀ dɛ̀ɛ mɔntɛ kɛ̀ yɛsɔɔwèrɛ̀ yiɛ̀ nkonní kɛ́bekɛ o tɔ̃mbɛ̀ kɛ̀ dɔ̀ bɛ̀ɛ ò nɑ̀kɛ́ bɛ̀ dɔ̀ɔ̀nɛ̀ mù o sɔɔwèrɛ̀. 20 Bɛ̀ do duɔ́ nwè yɛsɔɔwèrɛ̀ sikɔu sìnùmmù kòo kɔtɛní kɛ tɔ tɛkɔupíítɛ̀ kɛ dɔ̀: Okótì ntɛ ɑ do n duɔ́ nyɛ̀ɛ̀ sɔɔwèrɛ̀ sikɔu sìnùmmù, nɛ́ ntɛ sikɔu sìnùmmù tɛsì n cɔ̃ntɛ sì. 21 Kɛ̀ mɛsɔɔ nyiɛ̀ ndɔ̀: N dɑ pɛ́nsìrì ɑ tú otɔ̃ntì sɑ̀ɑ̀wè nwe wèè wetí dɛ̀mɑrɛ̀ sɑ́m̀pɔ́rɛ̀ miɛkɛ, nɛ̀ dɛ kpɛ́í m bo dɑ duɔ́ ndɛdiɛrɛ̀, kɔtɛní kɛ̀ ti ńwɛ̃ nkɛ yo ndiwɛ̀ì. 22 Bɛ̀ duɔ́ nwè yɛsɔɔwèrɛ̀ sikɔu sìdɛ́ kòo kɔtɛní kɛ tɔ yɛsɔɔwèrɛ̀ sikɔu sìnɑ̀ɑ̀ kɛ dɔ̀: Okótì, ǹtɛ ɑ do n duɔ́ nyɛ̀ɛ̀ sɔɔwèrɛ̀ sikɔu sìdɛ́, nɛ́ ntɛ sikɔu sìdɛ́ tɛsì n cɔ̃ntɛ sì. 23 Kɛ̀ mɛsɔɔ nyiɛ̀ ndɔ̀: N dɑ pɛ́nsìrì ɑ tú otɔ̃ntì sɑ̀ɑ̀wè nwe, wèè wetí dɛ̀mɑrɛ̀ sɑ́m̀pɔ́rɛ̀ miɛkɛ, nɛ̀ dɛ kpɛ́í m bo dɑ duɔ́ ndɛdiɛrɛ̀, kɔtɛní kɛ̀ tí ńwɛ̃ kɛ yo ndiwɛ̀ì. 24 Bɛ̀ duɔ́ nwè yɛsɔɔwèrɛ̀ tɛkɔ̀ùtɛ̀ kòo kɔtɛní kɛ dɔ̀: Okótì n sòò yɛ̃́mu ɑ yóùmɛ̀, kɛ dɛì tidiitì ɑ í buɔtí tì, kɛ kou ɑ í ye ntì. 25 Kɛ̀ kufɔ̃wɑɑ́ ni mpĩ nkɛ̀ n dɑmmú difɔ̃̀tìrì kɛ yɛ̀ kũnnɛ́, nto ɑ sɔɔwèrɛ̀. 26 Kɛ̀ mɛsɔɔ nyiɛ̀ nhò nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Fɔ̃́ nhotɔ̃ntì yɛiwe, kutɔ̃nnɛ́díékù, ɑ tú n dɛì tidiitì n yí buɔtí tì kɛ kou n yí ye ntì, 27 ɑ tũ nnɛ́ nɑ nhɑ̃nnɛ́ n sɔɔ tɛdítícĩ́ɛ̃̀tɛ̀ miɛkɛ kɛ̀ n nɑ nwɛ̃tiní kɛ tùótɛ́ n sɔɔ nɛ̀ mɛ̀ pɛitɛ́ mɛ̀. 28 Fietɛnɛ̀ n do ò duɔ́ nyɛ̀ɛ̀ sɔɔwèrɛ̀ tɛkɔ̀ùtɛ̀ kɛ́duɔ́ n do duɔ́ nwè yɛsɔɔwèrɛ̀ sikɔu sìnùmmù. 29 Kɛ yɛ̃́ wèè mɔ̀kɛ bɛ̀ yóó we nyíɛ́mɛ̀ kòo dɔkɛ mɔɔtɛ, kɛ̀ wèè mɔ̀kɛ sɑ́m̀pɔ́ bɛ̀ɛ dɛ̀ fìètɛ. 30 Dootɛ́nko dɛ kó kutɔ̃nnɛ́díékù ditowɑɑ̀, dibiìnnì miɛkɛ, ò yó nkuɔ̀ ndɛ̀ kɛ cɑ́ɑ́ nho nìì.

Tibeéntì sɔnti

31 Onìtìbirɛ bo nwɛ̃tiní dìì yiè nɛ̀ dɛ kpetì, kɛ nɛinɛ̀ Kuyie ntɔ̃rɛ̀, kɛ kɑri dɛ kpɑ̀ɑ̀tìkɑ̀rì ĩ́nkɛ̀. 32 Kɛ̀ kutenkù kumɔu kó bɛnìtìbɛ̀ɛ tíí nho ììkɛ̀ kòo bɛ̀ bɑ̀tɛ opecɛ̃nti ɔ̃ɔ̃ bɑtɛ mɛ̀ɛ̀ botí ipe nɛ̀ sibɔɔ́. 33 Kɛ̀ ipe ḿbo o bɑkù yoú kɛ̀ sibɔɔ́ bo kucɑ̃̀nku. 34 Kòo kpɑ̀ɑ̀tìi nɑ́kɛ́ bɛ̀ɛ̀ bo o bɑkù yoú kɛ dɔ̀: Kɔtɛnní díndi Kuyie ndɔ̀ɔ̀ bɛ̀ mɛsɑ̀ɑ̀ nkɛ́di tikpɑ̀tì kù dɔ̀ɔ̀ tì di kpɛ́í nnɛ̀ kutenkù kó mudɔɔ̀rìmù mɔ̀nnì. 35 Kɛ yɛ̃́ dikònnì do m bomɛ̀ kɛ̀ di m pɑ̃ mudiì kɛ̀ n di, kɛ̀ sinɛ́yɛ̃ĩ nní mbo kɛ̀ di m pɑ̃ mɛniɛ kɛ̀ n yɑ̃̀, kɛ̀ nní ntú opɔ̀ɔ̀ kɛ̀ di n cɔutɛ́. 36 Kɛ̀ nní nkpɑ tiyɑ̀ɑ̀tì kɛ̀ di n dɑ́tínnɛ́, kɛ̀ nní mmɔ nkɛ̀ di ndɑkɛ n kpɛ́í, kɛ̀ bɛ̀ nni nkpetí kɛ̀ di kɔrì kɛ n dɔú. 37 Bɛ̀ɛ̀ dɔ̀ɔ̀ri Kuyie ndɔ́mɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ɛ ò bekɛ kɛ dɔ̀: Ti Yiɛ̀ nti dɑ yɑ̀ ɔ̃̀ndɑɑ̀ ndi, kɛ̀ dikònnì dɑ bo kɛ̀ tí dɑ pɑ̃ mudiì kɑ̀ɑ di? Kɛ̀ sinɛ́yɛ̃ĩ ndɑ bo kɛ̀ tí dɑ pɑ̃ mɛniɛ nkɑ̀ɑ yɑ̃̀? 38 Kɑ̀ɑ ntú opɔ̀ɔ̀ kɛ̀ ti dɑ cɔutɛ́? Kɑ̀ɑ nkpɑ tiyɑ̀ɑ̀tì kɛ̀ ti dɑ dɑ́tínnɛ́? 39 Kɑ̀ɑ mmɔ nkɛ̀ tí ndɑkɛ ɑ kpɛ́í? Kɛ̀ bɛ̀ ndɑ kpetí kɛ̀ tí nkɔrì kɛ dɑ dɔú? 40 Kòo kpɑ̀ɑ̀tìi bɛ̀ tɛ̃̀ńnɛ́ kɛ dɔ̀: N di nɑ́ɑ́ mmɔ́mmuɔ nwe, di dɔɔri dɛ̀ɛ̀ kó dimɑ̀ɑ̀ n kɔbɛ sɑ́m̀pɔ́bɛ̀ biɛ, di dɛ̀ dɔ̀ɔ̀ri mínwe. 41 Dɛ kó difɔ̃nkúò kɛ́nɑ́kɛ́ bɛ̀ɛ̀ bo o bɑkù cɑ̃̀nku kɛ dɔ̀: Fũtɛnɛ̀ m borɛ̀ díndi Kuyie ncɔ̃ɔ̃ bɛ̀, tɑnnɛ̀ muhɑ̃ɑ̃́ mmùù í kɔ̃ mmu miɛkɛ, Kuyie ndɔ̀ɔ̀ mù dibɔɔ̀ nɛ̀ di tɔ̃rɛ̀ dɛ kpɛ́í. 42 Kɛ yɛ̃́ dikònnì do m bomɛ̀ di í nni mpɑ̃ mudiì kɛ̀ n di, kɛ̀ sinɛ́yɛ̃ĩ nní mbo di í nni mpɑ̃ mɛniɛ kɛ̀ n yɑ̃̀. 43 Kɛ̀ nní nkpɑ tiyɑ̀ɑ̀tì di í n dɑ̀tínnɛ́, kɛ̀ nni ntú opɔ̀ɔ̀ di í nni ncɔutɛ́, kɛ̀ nní mmɔ ndi í ndɑkɛ n kpɛ́í, kɛ̀ bɛ̀ nní nkpetí di í nkɔrì kɛ n dɔú. 44 Kɛ̀ bɛ̀ɛ o bekɛ kɛ dɔ̀: Ti Yiɛ̀ ti dɑ yɑ̀ ɔ̃̀ndɑɑ̀ kɛ̀ dikònnì dɑ bo, kɛ̀ sinɛ́yɛ̃ĩ dɑ bo, kɑ̀ɑ tu opɔ̀ɔ̀, kɑ̀ɑ kpɑ tiyɑ̀ɑ̀tì, kɑ̀ɑ mɔ, kɛ̀ ti nɛ́ í ndɑ teennɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ ndɑ kpetí kɛ̀ ti í kɔrì kɛ dɑ dɔú. 45 Dɛ mɔ̀nnì kòo kpɑ̀ɑ̀tì nɛ́ bɛ̀ tɛ̃̀ńnɛ́ kɛ dɔ̀: Di í dɔ̀ɔ̀ dìì mɔ̀nnì n kɔbɛ sɑ́m̀pɔ́bɛ̀ biɛ nkóò mɔù mɛsɑ̀ɑ̀, mínwe di í mɛ̀ dɔ̀ɔ̀ mɛ̀. 46 Kɛ̀ bɛmbɛɛ tɑ muhɑ̃ɑ̃́ mmùù í kɔ̃ mmu miɛkɛ, bɛ̀ɛ̀ dɔ̀ɔ̀ri Kuyie ndɔ́mɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ mbo mufòmmu miɛkɛ sɑ̃́ɑ̃̀.

26

Bɛ̀ dɑ̀kɛmɛ̀ kɛ bo pĩ́ nYesu

(Wéntɛ́ Mɑriki 14:1-2 nɛ̀ Duku 22:1-2 nɛ̀ Isɑ̃ɑ̃ 11:45-53)

1 Yesu dèè dìì mɔ̀nnì o nɑ́ɑǹtì kɛ́nɑ́kɛ́ o tɑncɔ́ùmbɛ̀ kɛ dɔ̀: 2 Di yɛ̃́mu kɛ dò ndɛ̀ kpɑɑ́ yɛwe yɛ̀dɛ́ɛ̀ kɛ diyentɛ́bɑnnii tuɔkɛní, diì miɛkɛ nkɛ bɛ̀ yóó fítɛ́mɛ̀ Onìtìbirɛ, kɛ̀ bɛ̀ɛ dɛ̀ bɑɑkɛ́ kudɑpɑ̃ɑ̃tí.

3 Dɛ mɔ̀nnì kɛ̀ ikuɔ́ nìùbɛ̀ kó bɛkótíbɛ̀ nɛ̀ dihɛì kó bɛkótíbɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ɛ tíí nyikuɔ́ nìùtì diɛwè Kɑifu cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ 4 kɛ bo yɑ̀ bɛ̀ yóó yĩ́mɛ̀ kɛ́pĩ́ nYesu nɛ̀ mɛciì nkɛ́kuɔ, 5 kɛ́nɑ́kɛ́ bɛmɑ́ɑ̀ kɛ dɔ̀: Ti bɑ́ɑ́ ò pĩ ndibɑnni miɛkɛ ti yɑ̀ɑ̀ bo cé ndikpɑ̀nnì bɛnìtìbɛ̀ cuokɛ̀.

Onitipòkù do còúmmɛ̀ Yesu tùdɑ̀ɑ̀rí

(Wéntɛ́ Mɑriki 14:3-9 nɛ̀ Isɑ̃ɑ̃ 12:1-8)

6 Kɛ̀ Yesu kɔtɛ Bɛtɑnnii kɛ́mbo Simɔɔ tɛkɔ̀ntɛ̀ cĩ́ɛ̃̀tɛ̀. 7 Bɛ̀ kɑ̀ri dìì mɔ̀nnì kɛ yo nkòo nitipòkù mɔùu tɑroo kɛ tɔ dimɑ́tìdénnì pɛ́írì kɛ̀ tùdɑ̀ɑ̀rí idíítí diɛyì kou píɛ́kɛ́ di miɛkɛ, kòo ò còú nYesu yuu ĩ́nkɛ̀. 8 Kɛ̀ Yesu tɑncɔ́ùmbɛ̀ɛ dɛ̀ yɑ̀ kɛ̀ dɛ̀ɛ bɛ̀ yonkɛ kɛ̀ bɛ̀ dɔ̀: Bɑ nkpɛ́í nte kòo cɑkɛ dɛ kóò tùdɑ̀ɑ̀rí? 9 Ti nɑ bɑ́ nhò fìtɛ́ idíítí pɛ́u kɛ pɑ̃mmú bɛcĩ̀rìbɑ̀ɑ̀?

10 Kɛ̀ Yesu keè kɛ́ bɛ̀ nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Dɛ̀ dòmmɛ kɛ̀ di cɑɑri onitipòkù yɛ̀mmɛ̀? Ò dɔ̀ɔ̀ dɛ̀ n kpɛ́í ndɛ̀ wennimu. 11 Kɛ yɛ̃́ di yó mbonɛ̀mu bɛcĩ̀rìbɛ̀, di mɛ nyí yó nhɑ̃ kɛ m bonɛ̀. 12 Ò pɑ̃̀nkɛ n còú ntùdɑ̀ɑ̀rí kɛ bo mbɑɑnɛ̀ n kũnnímù mmu. 13 Mɔ́mmuɔ nwe n di nɑ́ɑ́mmɛ̀ kutenkù kumɔu bɛ̀ bo nɑ́kɛ́ dɛ̀ Tinɑ́ɑǹsɑ̀ɑ̀tì bɛ̀ bo nɑ́kɛ́ dɛ kóo nitipòkù kpɛ́í nnɛ̀ ò dɔ̀ɔ̀ dɛ̀.

Sudɑɑsi fìtɛ́mɛ̀ Yesu

(Wéntɛ́ Mɑriki 14:10-11 nɛ̀ Duku 22:3-6)

14 Dɛ mɔ̀nnì kɛ̀ Sudɑɑsi Isikɑdiyoti Yesu tɑncɔ́ùmbɛ̀ tɛpíítɛ̀ nɛ̀ bɛdɛ́bɛ̀ kóò mɔùu kɔtɛ kɛ́yɑ ikuɔ́ nìùbɛ̀ kó bɛkótíbɛ̀, 15 kɛ́ bɛ̀ nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Kɛ̀ n di pĩ nYesu dí n duɔ́ nyìdɛ?

Kɛ̀ bɛ̀ɛ kɑɑ mmɛdítíbii nsipísìtɑ̃ɑ̃ti kóò duɔ́. 16 Dɛ mɔ̀nnì kɛ̀ Sudɑɑsi nwɑɑ̀ dimɔ̀nnì sɑ̀ɑ̀rì ò bo díínnɛ̀ dì kɛ́ bɛ̀ pĩ nYesu.

Yesu nɑ̀kɛ́mɛ̀ wèè yóó ò fìtɛ́

(Wéntɛ́ Mɑriki 14:12-21 nɛ̀ Duku 22:7-14, 21-23 nɛ̀ Isɑ̃ɑ̃ 13:21-30)

17 Pɛ̃́ɛ̃̀bɛ̀ bɛ̀ɛ̀ í kɔɔrɛnɛ̀ mutie mùù muuti bɛ kó dibɑnni yiè kètirì yiè, kɛ̀ Yesu tɑncɔ́ùmbɛ̀ɛ ò bekɛ kɛ dɔ̀: Á dɔ́ ti dɑ bénnɛ́ dɛ diyentɛ́bɑnni kó mudiì? 18 Kɛ̀ Yesu bɛ̀ nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Tɑnnɛ̀ dihɛì yie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀, kóò nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀ mí nhokótì n tú m mɔ̀nnì diì tɔ̀ɔ́nní kɛ̀ n dɔ́ kɛ́di diyentɛ́bɑnni o cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ nɛ̀ n tɑncɔ́ùmbɛ̀.

19 Kɛ̀ Yesu tɑncɔ́ùmbɛ̀ɛ dɔɔ̀ ò bɛ̀ nɑ̀kɛ́ tì kɛ́bénnɛ́ diyentɛ́bɑnni kó mudiì.

20 Kuyuoku mɔ̀nnì Yesu nɛ̀ o tɑncɔ́ùmbɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ nkɑri kɛ yo, 21 kòo bɛ̀ nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Mɔ́mmuɔ nwe n di nɑ́ɑ́mmɛ̀ di kóò mɔù weè yó n fítɛ́.

22 Kòo tɑncɔ́ùmbɛ̀ yɛ̀mmɛ̀ɛ cɑɑ̀rɛ̀ mɛdiɛ̀ mbɑ́ wè kòo ò bekɛ kɛ dɔ̀: Mínwɑɑ̀ n Yiɛ̀? 23 Kɛ̀ Yesu bɛ̀ tɛ̃̀ńnɛ́ kɛ dɔ̀: Nɛ̀ wè ti wɛ̃nnɛ́ dibuu, weè yó n fítɛ́. 24 Onìtìbirɛ yóó kúmu kɛ́ndònnɛ̀ ti wɑ̃̀rimɛ̀ dɛ kpɛ́í, wèè nɛ́ bo fítɛ́ Onìtìbirɛ ò bo yɑ̀, dɛ yiɛ̀ nkɛ̀ bɛ̀ do í ò pɛitɛ́ dɛ̀ nɑ ntɔ̃ũ.

25 Kɛ̀ Sudɑɑsii ò bekɛ kɛ dɔ̀: Mínwɑɑ̀ Okótì? Kɛ̀ Yesu ò tɛ̃̀ńnɛ́ kɛ dɔ̀: A ti mbɛ́i.

Yesu do dɔúmmɛ̀ Mudisɑ̀ɑ̀mù kó ikuɔ́

(Wéntɛ́ Mɑriki 14:22-26 nɛ̀ Duku 22:15-20 nɛ̀ 1 Kɔdɛnti 11:23-25)

26 Bɛ̀ yo ndìì mɔ̀nnì kɛ̀ Yesu túótɛ́ pɛ̃́ɛ̃̀ kɛ́sɑ̃ntɛ Kuyie nkóò wɛ̀rí kɛ́duɔ́ nho tɑncɔ́ùmbɛ̀ kɛ dɔ̀: Cɑ́ɑ́kɛ́nɛ̀, diɛ ndɛ̀ɛ̀ bɛnkú kɛ dò m pɑ̃ n kɔ̃̀ntì di kpɛ́í.

27 Kòo deè kɛ́túótɛ́ fɛbòòfɛ̀, kɛ́sɑ̃ntɛ Kuyie nkɛ́ bɛ̀ duɔ́ nkɛ dɔ̀: Yɑ̃̀nɛ̀ dimɔu, 28 dɛɛ̀ tu n yĩ̀ĩ̀, bɛ̀ yó n kuɔ kɛ̀ mɛ̀ɛ cóú nkusṹkù yɛi ncĩ́ɛ̃́mmɛ̀ kpɛ́í, Kuyie nyóó tɑunnɛ̀mɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ kumɑ́ɑ̀. 29 N di nɑ́ɑ́ mmɔ́mmuɔ nwe n tɛ̃́nkɛ í yóó yɑ̃̀ fínyĩ̀ kó mɛnɑ̀ɑ̀, kɛ̀ dɛ̀ í tú ti bo wɛ̃nnɛ́ dìì yiè kɛ́yɑ̃̀ mɛpɑ̀mmɛ̀ n cicɛ kpɑ̀ɑ̀tìyuu miɛkɛ.

30 Bɛ̀ dèntɛ̀ dìì mɔ̀nnì Kuyie nkó yɛsɑ̃ɑ̃ nkɛ́deè kɛ́dekɛ Odìfíè tɑ̃rì.

Yesu nɑ̀kɛ́mɛ̀ o tɑncɔ́ùmbɛ̀ bɛ̀ yóó ò fìtɛ́mɛ̀

(Wéntɛ́ Mɑriki 14:27-31 nɛ̀ Duku 22:31-34 nɛ̀ Isɑ̃ɑ̃ 13:36-38)

31 Kɛ̀ Yesu nɑ́kɛ́ o tɑncɔ́ùmbɛ̀ kɛ dɔ̀: Kɛ nyènkɛ̀ di bo n yóu dimɔu kɛ yɛ̃́ ti wɑ̃̀rimɛ̀ kɛ tú: M bo kuɔ opecɛ̃nti kɛ̀ ipee cíɛ́tɛ́. 32 N nɛ́ bo yɑ̃́ntɛ́ dìì mɔ̀nnì m bo niitɛ́ kɛ́ ndi bɑɑ Kɑdidee.

33 Kɛ̀ Piɛrii ò nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Bɑ́ kɛ̀ bɛtɔbɛ̀ dɑ yóu bɛmɔu, mí mbɑ́ɑ́ dɑ yóu bìtì. 34 Kɛ̀ Yesu ò nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: N dɑ nɑ́ɑ́ mmɔ́mmuɔ nwe kɛ nyènkɛ̀ tɛkotɛ bo nyóó kuɔ́ nkɑ̀ɑ pɑ̀rìkɛ̀mu kucɛ mɛ̀tɑ̃ɑ̃ti kɛ tú ɑ í n yɛ̃́. 35 Kɛ̀ Piɛrii yetɛ kɛ dɔ̀: Bìtì, bɑ́ kɛ̀ bɛ̀ bo n wɛ̃nnɛ́nɛ̀ kɛ́kuɔ m bɑ́ɑ́ dɑ yetɛ.

Kɛ̀ bɛtɔbɛ̀ múnkɛ mɛ ndɔ̀.

Yesu bɑ̀ńtɛ̀mɛ̀ Kuyie mbɛ̀ yóó ò pĩ nkɛ̀ɛ̀ yènkɛ̀

(Wéntɛ́ Mɑriki 14:32-42 nɛ̀ Duku 22:39-46)

36 Yesu nɛ̀ o tɑncɔ́ùmbɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ɛ tuɔkɛ dibòrì mɑrì kɛ̀ bɛ̀ dì tu Sɛtisemɑndee, kòo bɛ̀ nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Nkɑrinɛ̀ diɛ nkɛ̀ n kɔtɛ kɛ bɑ́ntɛ̀ nKuyie.

37 Kɛ́nɛinɛ̀ Piɛri nɛ̀ Sebedee kó ibí idɛ́, kòo yɛ̀mmɛ̀ ketɛ́ mɛ̀ bo cɑɑ̀rɛ̀mɛ̀, kòo kɔ̃m̀bùɔ̀tì duò. 38 Kòo bɛ̀ nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: N yɛ̀mmɛ̀ mɛɛ̀ cɑ̀ɑ̀rɛ̀ mɛdiɛ̀ mmɔ́mmɔmmɛ kɛ̀ dɛ̀ tontɛ́, nkpɑɑ́nɛ̀ diɛ nkɛ́ nni ńwɛ̃ńnɛ̀ kɛ̀ ti wúó.

39 Kòo dɛ́tóo sɑ́m̀pɔ́, kɛ́nínkú kɛ́sĩ́nnɛ́, kɛ́bɑ́ntɛ̀ Kuyie nkɛ dɔ̀: N cicɛ kɛ̀ dɛ̀ bo yie fɛ mbòòfɛ̀ mɛfɛ̃́ṹtímɛ̀ kɔfɛ n dɛ́tɛ́nɛ̀, dɛ̀ bɑ́ ntú míì mɛ̀ dɔ́, dɛ̀ ntú fɔ̃́ɔ̃̀ mɛ̀ dɔ́.

40 Kɛ́deè kɛ́nwɛ̃tinní o tɑncɔ́ùmbɛ̀ borɛ̀ kɛ sɔ̃́ mbɛ̀ yɛ̃̀ nkɛ duɔ́, kòo nɑ́kɛ́ Piɛri kɛ dɔ̀: Di í nɑ kɛ bo nní nwúónnɛ̀ tɛwebiètɛ̀ mɛ̀mɑ́ɑ̀ miɛkɑɑ̀? 41 Nwúónnɛ̀ kɛ bɑ́ɑ́ nKuyie nkɛ̀ mɛsoùmmɛ̀ bɑ́ɑ́ di nɑ, mɛyɛ̀mmɛ̀ dɔ́mu kɛ̀ tikɔ̃̀ntì nɛ́ kpɑ muwɛ̃rímú.

42 Kòo wɛ̃tɛ kucɛ mɛdɛ́rímɛ̀ kɛ́mbɑ́ɑ́ Kuyie nkɛ tú: N cicɛ kɛ̀ dɛ̀ í yóó yie nkɛ̀ fɛ mbòòfɛ̀ mɛfɛ̃́ṹtímɛ̀ kɔfɛ n dɛ́tɛ́nɛ̀ ɑ dɔ́mɛ̀ɛ dɔɔ̀.

43 Kòo nwɛ̃tiní o tɑncɔ́ùmbɛ̀ borɛ̀ kɛ sɔ̃́ nyinuɔ mbɛ̀ ɑutɛ́ bɑ́ bɛ̀ í nɑ kɛ bo nwúó nkɛ yɛ̃̀ nkɛ duɔ́. 44 Kɛ̀ Yesu wɛ̃tɛ kɛ́kɛntɛ́ kucɛ mɛtɑ̃ɑ̃́mmɛ̀ kɛ́mbɑ́ɑ́ nKuyie kɛ bɑɑ nɑ́ɑ́ nhò do nɑ́ɑ́ ntì, 45 kɛ́wɛ̃tɛní o tɑncɔ́ùmbɛ̀ borɛ̀ kɛ́ bɛ̀ nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Di wɛ̃̀tɛ kɛ duɔ́mu kɛ ompuɑ̀? Dimɔ̀nnì tùɔ̀kɛmu kɛ̀ bɛ̀ bo pĩ́ nhOnìtìbirɛ kɛ́duɔ́ mbɛnitiyɛibɛ. 46 Ítɛ́nɛ̀ kɛ̀ ti kɔtɛ, ntɛnɛ̀ wèè yó n fítɛ́ kɛ tùɔ̀kɛní.

Bɛ̀ do pĩmmɛ̀ Yesu

(Wéntɛ́ Mɑriki 14:43-50 nɛ̀ Duku 22:47-53 nɛ̀ Isɑ̃ɑ̃ 18:3-12)

47 Yesu kpɑɑ́ kɛ mɛ nnɑ́ɑ́ nkɛ̀ Sudɑɑsi Yesu tɑncɔ́ùmbɛ̀ tɛpíítɛ̀ nɛ̀ bɛ̀dɛ́bɛ̀ kóò mɔùu tùɔ̀kɛní, kɛ nɛínɛ̀ ditĩ̀nnì ikuɔ́ nìùbɛ̀ kó bɛkótíbɛ̀ nɛ̀ dihɛì kó bɛkótíbɛ̀ bɛ̀ tɔ̃nní dì, kɛ̀ dì tɔ yɛse nɛ̀ yɛdùrɛ̀. 48 Kɛ sɔ̃́ nSudɑɑsi nɑ̀kɛ́ ditĩ̀nnì kɛ tú kòò dɔu nwè koò ɔrí, bɛ̀ɛ bɑntɛ́ kɛ dò nweǹwe kóò pĩ. 49 Ò tùɔ̀kɛní dìì mɔ̀nnì Yesu borɛ̀ kóò dɔu nkɛ dɔ̀: Okótì, ɑ kpeńnɑ̀ɑ̀!

Kóò ɔrí. 50 Kɛ̀ Yesu ò nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: N nɛ́poo, ɑ kɔ̀tɛní kɛ dɔ́ kɛ́dɔɔ̀ tì, dɔɔ̀ tì.

Dɛ mɔ̀nnì kɛ̀ ditĩ̀nnìi munnɛ́ní kóò pĩ. 51 Mɛm̀mɛ bɛ̀ɛ̀ do nɛínɛ̀ Yesu bɛ kóò mɔù nɔ̀tɛmɛ̀ disiè kɛ́hɛí nkɛ́dɑtɛ ikuɔ́ nìùtì diɛwè kóo tɔ̃ntì toò. 52 Kɛ̀ Yesu ò nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Nɔnnɛ ɑ siè, bɛ̀ɛ̀ kpɑ̀nnɛ yɛse bɛ̀ yóó kúnɛ̀ yɛse nyɛ. 53 A í yɛ̃́ kɛ dò n nɑ nnɑ kɛ́bekɛ n cicɛ kòò n duɔnní miɛ mbɑ̀mbɑ̀ nho tɔ̃rɛ̀ sikɔu sikɔuɑɑ̀? 54 Kɛ̀ m mɛ̀ dɔ̀ɔ̀, dɛ̀ nɛ́ yĩ́mɛ kɛ́dɔɔ̀ tì wɑ̃̀ri kɛ yɛ̃ ndɛ̀ɛ dɔɔ̀mɛ̀?

55 Kɛ̀ Yesu deè kɛ́bekɛ ditĩ̀nnì kɛ dɔ̀: N tú onitikɔ̀ùtì nwe kɛ̀ di kɔ̀tɛní m borɛ̀ kɛ tɔ yɛse nɛ̀ yɛdùrɑ̀ɑ̀? Nh ɔ̃ mbomu di borɛ̀ yɛwe yɛmɔu kɛ duɔ̀ nyitié Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ miɛkɛ bɑ́ di í m pĩ. 56 Dɛmɔu dɛ̀ tùɔ̀kɛní kɛ̀ dɛ̀ bo dɔɔ̀ Kuyie mpɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑm̀bɛ̀ do wɑ̃̀ri tìnti.

Dɛ mɔ̀nnì kòo tɑncɔ́ùmbɛ̀ bɛmɔuu ò yóu kɛ́cokɛ́.

Bɛ̀ bekɛ́nɛ̀mɛ̀ Yesu

(Wéntɛ́ Mɑriki 14:53-65 nɛ̀ Duku 22:54-55, 63-71 nɛ̀ Isɑ̃ɑ̃ 18:13-14, 19-24)

57 Kɛ̀ bɛ̀ɛ kɔtɛnɛ̀ Yesu ikuɔ́ wɑ̃ɑ̃̀bɛ̀ nɛ̀ dihɛì yɛmbɛ̀ tìkú dɛ̀ ikuɔ́ nìùtì diɛwè Kɑifu cĩ́ɛ̃̀tɛ̀. 58 Kɛ̀ Piɛri ntũ nYesu kɛ díɛtirì kɛ yɑ̀ɑ tɑnnɛ̀nko ikuɔ́ nìùtì diɛwè kó kudɑ̀nkù kɛ́nkɑri tihɑ̃ɑ̃pɔ̀ntì borɛ̀ kɛ bo yɑ̀ dɛ̀ yóó dɔɔ̀mɛ̀.

59 Ikuɔ́ nìùbɛ̀ kó bɛkótíbɛ̀ nɛ̀ dibeéntĩ̀nnì, kɛ̀ bɛ̀ nwɑnti Yesu nu ndɔ̀ɔ̀ tì, tìì bo nte kɛ̀ bɛ̀ɛ ò kùɔ. 60 Kɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ pɛ́u nkɔrìní kɛ nɑ́ɑ́ nhò nu ndɔ̀ɔ̀ mɛ̀ɛ̀ yɛi bɑ́ bɛ tɛtì í mmɑ̀ɑ́, kɛ̀ dɛ̀ mboní kɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ bɛ̀dɛ́bɛ̀ɛ bɛ́i nkɛ dɔ̀: 61 Onìtì yie mbɛ́immu kɛ tú ò bo nɑ kɛ́pɔntɛ Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kɛ́wɛ̃tɛ kɛ́ tɛ̀ mɑɑ́ yɛwe yɛ̀tɑ̃ɑ̃ti miɛkɛ.

62 Kɛ̀ ikuɔ́ nìùtì diɛwèe ítɛ́ kɛ́bekɛ Yesu kɛ dɔ̀: A í yóó tɛ̃́nnɛ́ tìmɑtì bɛnìtìbɛ̀ biɛ nyɛ̃ nhɑ dɔ̀ɔ̀ tì ĩ́nkɑ̀ɑ̀?

63 Kɛ̀ Yesu ncĩ́ɛ̃́kɛ́ kɛ̀ ikuɔ́ nìùtì diɛwè dɔ̀: Kuyie mbomu, nɛ̀ kuù kó diyètìrì ndi n dɑ békúmɛ̀ kɛ tú ɑ́ n nɑ́kɛ́ timɔ́mmɔnti, fɔ̃́ɔ̃̀ tu Kirisi Kuyie mbirɑɑ̀? 64 Kɛ̀ Yesu ò tɛ̃̀ńnɛ́ kɛ dɔ̀: Ɛ̃ɛ̃, ɑ tì mbɛ́i, n nɛ́ di nɑ́ɑ́mmu kɛ tú di bo yɑ̀ Onìtìbirɛ kɛ̀ dɛ̀ kɑ̀ri Kuyie mmuwɛ̃rímú mumɔu yiɛ̀ mbɑkù yoú, kɛ́ dɛ̀ yɑ̀ kɛ̀ dɛ̀ cutiní nɛ̀ yɛwɛtɛ̀.

65 Dɛ mɔ̀nnì kɛ̀ ikuɔ́ nìùtì diɛwèe kɛ̃tɛ́ o yɑɑ̀bòrì kɛ dɔ̀: Ò sɑ̃̀ɑ̃́ nKuyie nku, ti tɛ̃́nkɛ í dò nkɛ́mbɑɑ wèè bo nɑ́kɛ́ ò dɔ̀ɔ̀ mɛ̀ɛ̀ yɛi. Di kèèmu di mɔ́mmɔmbɛ ò sɑ̃̀ɑ̃́mmɛ̀ Kuyie, di yɛ̀mmɛ̀ dòmmɛ? 66 Kɛ̀ bɛ̀ɛ ò tɛ̃̀ńnɛ́ kɛ dɔ̀: Ò dò nkɛ́kuɔmu.

67 Kɛ̀ bɛ̀ nsuu o ììkɛ̀ tinɔ́ntɔ̃ũtì koò dukù yɛnɑcɛ̀kuutɛ, kɛ̀ bɛtɔbɛ̀ ò bèmmu kɛ tú: 68 Fɔ̃́ nKirisi nɑ́kɛ́ wèè dɑ potɛ́.

Piɛri do pɑ̀rìkɛ̀mɛ̀ kɛ dɔ̀ ò í yɛ̃́ Yesu

(Wéntɛ́ Mɑriki 14:66-72 nɛ̀ Duku 22:56-62 nɛ̀ Isɑ̃ɑ̃ 18:15-18, 25-27)

69 Kɛ̀ Piɛri bɑɑ nkɑri kudɑ̀nkù miɛkɛ, kòo nitipotɔ̃ntì mɔùu ò nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: A múnkɛ do nɛínɛ̀mu Yesu Nɑnsɑrɛti kou.

70 Kɛ̀ Piɛrii pɑrìkɛ̀ kɛ dɔ̀: N yí yɛ̃́ ɑ dɔ́ kɛ n nɑ́kɛ́ tì.

71 Kɛ́ítɛ́ kɛ́nyɛtì, kòo nitipòkù tɔùu ò yɑ̀, kɛ́nɑ́kɛ́ bɛ̀ɛ̀ dɛ̀ bo kɛ dɔ̀: Onìtì yie mmúnkɛ do nɛínɛ̀mu Yesu Nɑnsɑrɛti kou.

72 Kɛ̀ Piɛri tó yetɛ kɛ́pɑrìkɛ̀ kɛ dɔ̀: Bìtì, n yí yɛ̃́ dɛ kóo nìtì!

73 Kɛ̀ dɛ̀ɛ yíɛ́ sɑ́m̀pɔ́, bɛ̀ɛ̀ dɛ̀ bo kɛ̀ bɛ̀ɛ nɑ́kɛ́ Piɛri kɛ dɔ̀: A mɛ̀nkɛ tú Kɑdidee kou nwe, ti bɑntɛ́mu ɑ nɑ́ɑǹtì. 74 Dɛ mɔ̀nnì kɛ̀ Piɛrii dɔ̀kɛ yíɛ́ kɛ́pɑrìkɛ̀ kɛ dɔ̀: N yí yɛ̃́ dɛ kóo nìtì.

Dɛ mɔ̀nnì kɛ̀ tɛkotɛɛ kuɔ́. 75 Kɛ̀ Piɛrii dentɛní Yesu do ò nɑ̀kɛ́ tì kɛ dɔ̀: Tɛkotɛ bo nyóó kuɔ́ nkɑ̀ɑ pɑ̀rìkɛ̀ kucɛ mɛ̀tɑ̃ɑ̃ti kɛ tú ɑ í n yɛ̃́. Kɛ̀ Piɛri yɛ̀ kɛ́nkuɔ̀ mmɛdiɛ̀.

27

Bɛ̀ do dɑ̀kɛmɛ̀ kɛ bo kuɔ Yesu

(Wéntɛ́ Mɑriki 15:1 nɛ̀ Duku 23:1-2 nɛ̀ Isɑ̃ɑ̃ 18:28-32)

1 Ikuɔ́ nìùbɛ̀ kó bɛkótíbɛ̀ nɛ̀ dihɛì kó bɛkótíbɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ɛ tíí ndikṹnweńnì sɛ̀ì kɛ́dɑkɛ kɛ bo kuɔ Yesu, 2 kóò boú kɛ́kɔtɛ kɛ́duɔ́ mPidɑti Odommu kɔbɛ kóò kùmɑ̀ndɑ́ɑ̀.

Sudɑɑsi do nùńnɛ́mɛ̀ omɑ́ɑ̀

(Wéntɛ́ Yesu Tɔ̃rɛ̀ 1:18-19)

3 Sudɑɑsi wèè fìtɛ́ Yesu ò yɑ̀ dìì mɔ̀nnì bɛ̀ yóó kuɔmɛ̀ Yesu kɛ́demmu mɛdiɛ̀, kɛ tɛ̃́nnɛ́ mɛdítíbii nsipísìtɑ̃ɑ̃ti kɛ́duɔ́ nyikuɔ́ nìùbɛ̀ kó bɛkótíbɛ̀ nɛ̀ dihɛì kó bɛkótíbɛ̀ kɛ dɔ̀: 4 N dɔ̀ɔ̀ mɛyɛi mmɛ kɛ di fìtɛ́nɛ̀ wèè í cɑ̀ɑ̀rɛ̀ mùmɑmù kɛ̀ di bo kuɔ. Kɛ̀ bɛ̀ɛ ò tɛ̃̀ńnɛ́ kɛ dɔ̀: Ti kpɛti í bo, dɛ̀ tú ɑ kpɛti nti. 5 Kɛ̀ Sudɑɑsii útóo idíítí Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ miɛkɛ kɛ́yɛ̀ kɛ́kɔtɛ kɛ́núnnɛ́ omɑ́ɑ̀.

6 Kɛ̀ ikuɔ́ nìùbɛ̀ kó bɛkótíbɛ̀ɛ koutɛ́ dɛ kó idíítí kɛ dɔ̀: Ti kó ikuɔ́ í yie nti bo ì ɑ̃nnɛ́mɛ̀ Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kó ditɔu miɛkɛ, kɛ yɛ̃́ mukṹṹ nkó idíítí nyimɛ̀.

7 Kɛ̀ bɛ̀ɛ wɛ̃nnɛ́ kɛ́nɑ́kɛ́, kɛ́ ì tùótɛ́ kɛ́dontɛ́nɛ̀ oyɑɑmɑrì mɔù kó kupɑku kɛ bo nkũrì bɛpɔ̀ɔ̀bɛ̀. 8 Dɛɛ̀ kpɛ́í nte kɛ̀ bɛ̀ yu dɛ kó kupɑku nɛ̀ yíenní kɛ tú: Mukṹṹ nkó kupɑku. 9 Mɛm̀mɛ kɛ̀ dɛ̀ɛ dɔ̀ɔ̀ Kuyie mpɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑǹtò Sedemii do nɑ̀kɛ́ tì kɛ dɔ̀: Bɛ̀ tùótɛ́ mɛdítíbii nsipísìtɑ̃ɑ̃ti Isidɑyɛɛribɛ do ò tɑɑ́ nyì, 10 kɛ dontɛ́nɛ̀ oyɑɑmɑrì pɑku kɛ́ndonnɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie ndo tì nɑ̀kɛ́mɛ̀.

Bɛ̀ do kɔ̀tɛnɛ̀mɛ̀ Yesu Pidɑti borɛ̀

(Wéntɛ́ Mɑriki 15:2-5 nɛ̀ Duku 23:3-5 nɛ̀ Isɑ̃ɑ̃ 18:33-38)

11 Kɛ̀ bɛ̀ɛ kɔtɛnɛ̀ Yesu Pidɑti Odommu kɔbɛ kóo kùmɑ̀ndɑ́ɑ̀ borɛ̀ kòo ò bekɛ kɛ dɔ̀: Fɔ̃́ɔ̃̀ tú Sifubɛ kóo kpɑ̀ɑ̀tɑ̀ɑ̀? Kɛ̀ Yesu dɔ̀: Ɛ̃ɛ̃, ɑ ti mbɛ́i.

12 Ikuɔ́ nìùbɛ̀ kó bɛkótíbɛ̀ nɛ̀ dihɛì kó bɛkótíbɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ nwɑ́tìrì Yesu, ò mɛ nyí mbɛ̀ tɛ̃̀ńnɛ́ tìmɑtì. 13 Dɛ mɔ̀nnì kɛ̀ Pidɑtii ò bekɛ kɛ dɔ̀: A í yo bɛ̀ tu ɑ dɔ̀ɔ̀ mɛ̀ɛ̀ yɛinɑɑ̀?

14 Bɑ́ Yesu í nhò tɛ̃̀ńnɛ́ tìmɑtì kɛ̀ dɛ̀ɛ ò di mɛdiɛ̀.

Bɛ̀ do fɛ̃́ũmmɛ̀ Yesu

(Wéntɛ́ Mɑriki 15:6-15 nɛ̀ Duku 23:13-25 nɛ̀ Isɑ̃ɑ̃ 18:39-19:16)

15 Bɑ́ dìì yentɛ́bɑnni kùmɑ̀ndɑ́ɑ̀ do ɔ̃ɔ̃ fĩ́ĩ nkukpetínkù kumɑ́ɑ̀ ndi ditĩ̀nnì yɛ̃ nwèe fĩ́ĩ nkù. 16 Kɛ sɔ̃́ nkukpetínkù mɑkù bo dikpetíntou kɛ̀ bɛ̀ kù yɛ̃́ bɛmɔu kɛ̀ ku yètìrì tu Bɑrɑbɑɑsi. 17 Kɛ̀ Pidɑtii bekɛ ditĩ̀nnì kɛ dɔ̀: Di dɔ́ n fĩ́ĩ nwe, Bɑrɑbɑɑsɑɑ kɛ̀ Yesu bɛ̀ tú wè Kirisi?

18 Kɛ yɛ̃́ ò do yɛ̃́mɛ̀mu kɛ dò mbɛ̀ pĩ nYesu bɛ miɛkɛ ò pɛ́ì mɛ̀ɛ̀ kpɛ́í nkɛ.

19 Kɛ̀ bɛ̀ nkpɑɑ́ kɛ bekù kɛ̀ Pidɑti pokùu tɔ̃nní kɛ̀ bɛ̀ɛ ò nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: A bɑ́ɑ́ tɑ onìtì yie nkpɛti ò í cɑ̀ɑ̀rɛ̀ mùmɑmù, kɛ yɛ̃́ nh ɑ̀kɛ́nɛ̀mɛ̀ tidɔùntì kɛyènkɛ̀ kiɛ nho ĩ́nkɛ̀.

20 Ikuɔ́ nìùbɛ̀ nɛ̀ dihɛì kó bɛkótíbɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ nsukíí bɛnìtìbɛ̀ kɛ tú: Di yĩ bɛ̀ɛ fĩ́ĩ mBɑrɑbɑɑsi kɛ́kuɔ Yesu. 21 Kɛ̀ Pidɑtii yíɛ́ kɛ́ bɛ̀ bekɛ kɛ dɔ̀: Bɛdɛ́ mɛmmɛ n fĩ́ĩ mbɛ we? Kɛ̀ bɛ̀ dɔ̀: Bɑrɑbɑɑsi! 22 Kɛ̀ Pidɑtii bɛ̀ bekɛ kɛ dɔ̀: N nɛ́ bo yĩ́mɛ Yesu bɛ̀ tú wè Kirisi? Bɛmɔu kɛ̀ bɛ̀ dɔ̀: Bɑɑkɛ́ we kudɑpɑ̃ɑ̃tí! 23 Kɛ̀ Pidɑtii yíɛ́ kɛ́ bɛ̀ bekɛ kɛ dɔ̀: Ò dɔ̀ɔ̀ ɔ̃̀mmɛ yɛi? Kɛ̀ bɛ̀ dɔkɛ pĩɛ̃kɛ́ kɛ dɔ̀: Bɑɑkɛ́ we kudɑpɑ̃ɑ̃tí!

24 Kɛ̀ kutoweku dɔkɛ dɛ́úkú kɛ̀ Pidɑtii bɑntɛ́ ò í yóó nɑmɛ̀ kɛ́dɔɔ̀ tìmɑtì kɛ́yɛ̃ntɛ́ mɛniɛ nkɛ́nitɛ ditĩ̀nnì ììkɛ̀ kɛ dɔ̀: N yí te onitisɑ̀ù yie nkó mukṹṹ, di kpɛti nti. 25 Kɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ bɛmɔuu ò tɛ̃̀ńnɛ́ kɛ dɔ̀: O kó kusĩ̀nkù tí do tínti nɛ̀ ti bí.

26 Mɛm̀mɛ kɛ̀ Pidɑtii fĩ́ĩ mBɑrɑbɑɑsi kɛ́duɔ́ nkɛ̀ bɛ̀ɛ puotí Yesu yɛdɑ́, kɛ́deè kòo wè mbɛ̀ duɔ́ nkɛ̀ bɛ̀ bo ò bɑɑkɛ́.

Tihɑ̃ɑ̃pɔ̀ntì do dɑúmɛ̀ Yesu

(Wéntɛ́ Mɑriki 15:16-20 nɛ̀ Isɑ̃ɑ̃ 19:2-3)

27 Kɛ̀ tihɑ̃ɑ̃pɔ̀ntìi ò kɔ̀tɛnɛ̀ Pidɑti cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kɛ́tíí ndihɑ̃ɑ̃pɔ̀ntĩ̀nnì dimɔu kóo munnɛ́, 28 kɛ́dɛitɛ Yesu yɑ̀ɑ̀tì kóò dɑ̀tínnɛ́ diyɑɑ̀bòrì wũɔ̃rì, 29 kɛ́duɔkɛ ipo kó dipìì kóò òó, kóò pií nho nɔ̀ùtɛ̀ youtɛ kupɑ̀ɑ̀ti kɛ́nnínkú o ììkɛ̀ koò dɑú kɛ tú: A kpeńnɑ̀ɑ̀ Sifubɛ kóo kpɑ̀ɑ̀tì!

30 Kɛ suu o ììkɛ̀ tinɔ́ntɔ̃ũtì kɛ puotì o yuu kuhɑ̃ri. 31 Bɛ̀ ò dɑɑ́ dìì mɔ̀nnì kɛ́deè kɛ́dɛitɛ o yɑɑ̀bòrì wũɔ̃rì kɛ́wɛ̃tɛ kóò dɑ̀tínnɛ́ o yɑ̀ɑ̀tì kɛ́nkɔrinɛ̀ kɛ bo bɑɑkɛ́.

Bɛ̀ bɑɑkɛ́mɛ̀ Yesu

(Wéntɛ́ Mɑriki 15:21-32 nɛ̀ Duku 22:26-43 nɛ̀ Isɑ̃ɑ̃ 19:17-27)

32 Bɛ̀ yɛ̀nní dìì mɔ̀nnì dihɛì kɛ́conɛ̀ Simɔɔ Sidɛnni ɛì kóo nìtì kóò pĩ̀ńnɛ̀ muwɛ̃rímú kɛ́duɔ́ nkòo tɔ Yesu dɑpɑ̃ɑ̃tí. 33 Kɛ̀ bɛ̀ɛ tuɔkɛ dibòrì mɑrì kɛ̀ bɛ̀ dì yu kɛ tú Kodikotɑɑ dɛ̀ɛ̀ tu kuyukɔ̃́ṹ. 34 Kɛ̀ tihɑ̃ɑ̃pɔ̀ntìi ò duɔ́ mmɛniɛ mmɛ̀ɛ̀ kɔɔrɛnɛ̀ mutie mùù kɔ̀ù kuyonku, kɛ̀ Yesu yɑ́ɑ́kɛ́ kɛ́yetɛ bɑ́ ò í nyɑ̃̀.

35 Kɛ̀ bɛ̀ɛ ò bɑɑkɛ́ kudɑpɑ̃ɑ̃tí ĩ́nkɛ̀ kɛ́tɑ̃ɑ̃́ tɛ́tɛ́ kɛ́totí o yɑ̀ɑ̀tì, 36 kɛ́deè kɛ́nkɑri koò bɑ̀ɑ. 37 Kɛ́wɑ̃ri tɛdɑbɛɛtɛ̀ ĩ́nkɛ̀ mùù kpɛ́í nte kɛ̀ bɛ̀ ò bɑɑkɛ́ kɛ dɔ̀: Yie nweè tu Sifubɛ kóo kpɑ̀ɑ̀tì kɛ́dɑnnɛ kudɑpɑ̃ɑ̃tí yómmɛ̀. 38 Kɛ̀ bɛ̀ɛ bɑɑkɛ́nɛ̀ bɛnitikɔ̀ùbɛ mɑbɛ̀ bɛ̀dɛ́bɛ̀ kóo pɛ̀ɛ́nnɛ̀ yie nho bɑkù yoú otɔù kucɑ̃̀nku.

39 Kɛ̀ bɛ̀ ḿpɛ̃nkù koò sɑ̃̀ɑ̃́ nkɛ bɔkii yɛyɔ kɛ tú: 40 Fɔ̃́ nwèè sòò yĩ ɑ bo pɔntɛ Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kɛ́wɛ̃tɛ kɛ́ tɛ̀ mɑɑ́ yɛwe yɛ̀tɑ̃ɑ̃ti miɛkɛ, dɛɛtɛ́ ɑmɑ́ɑ̀! Kɑ̀ɑ tu Kuyie mBirɛ ndɛ, cútɛ́ní kudɑpɑ̃ɑ̃tí ĩ́nkɛ̀.

41 Kɛ̀ ikuɔ́ nìùbɛ̀ kó bɛkótíbɛ̀ nɛ̀ ikuɔ́ wɑ̃ɑ̃̀bɛ̀ nɛ̀ dihɛì kó bɛkótíbɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ múnkɛ nho dɑú kɛ tú: 42 A dɛɛtɛ́ bɛtɔbɛ̀ ɑ mɛ nyí nɑ kɛ dɛɛtɛ́ ɑmɑ́ɑ̀, kɑ̀ɑ tu Isidɑyɛɛribɛ kóo kpɑ̀ɑ̀tì nwe, cútɛ́ní kudɑpɑ̃ɑ̃tí ĩ́nkɛ̀ kɛ ti nɛ́ nɑ kɛ́yie nhɑ kpɛti. 43 A mɛ̀ ndɔ́mɛ̀ Kuyie nku, kɛ̀ kù dɑ dɔ́mu kù tũ ndɑ dɛɛtɛ́ kɛ yɛ̃́ ɑ yɛ̃mmɛ̀ ɑ tú ku Birɛ ndɛ.

44 Bɛ̀ do bɑɑkɛ́ bɛ̀ɛ̀ nitikɔ̀ùbɛ̀ kóò pɛ̀ɛ́nnɛ̀, kɛ̀ bɛ̀ múnkɛ mmɛ nhò sɑ̃̀ɑ̃́.

Yesu kumɛ̀

(Wéntɛ́ Mɑriki 15:33-41 nɛ̀ Duku 23:44-49 nɛ̀ Isɑ̃ɑ̃ 19:28-30)

45 Diyiè còḿmú dìì mɔ̀nnì yɛyɔ kɛ̀ dɛ̀ɛ biitɛ kɛtenkɛ̀ kɛmɔu, kɛ́mbi kɛ yɑ̀ɑ tuɔkɛnɛ̀ tɛwebiètɛ̀ mɛ̀tɑ̃ɑ̃ti. 46 Tɛwebiètɛ̀ mɛ̀tɑ̃ɑ̃ti mɔ̀nnì, kɛ̀ Yesu kuɔ́ mmɛdiɛ̀ kɛ dɔ̀: Edoyii, Edoyii, dɑmɑsɑbɑtɑnnii! (Dɛ̀ɛ̀ tu Kuyie, Kuyie, dɛ̀ dòmmɛ kɑ̀ɑ n yóu!) 47 Bɛ̀ɛ̀ dɛ̀ bo kɛ̀ bɛ̀mɑbɛ̀ɛ keè kɛ dɔ̀: Ò yu Edii nwe.

48 Kɛ̀ bɛ kóò mɔùu cokɛ́ kɛ́mɛ́únní disɔ̃̀sṹɔ̃̀ mɛnɛ́yɑ̃ɑ̃ nkɛ́cɔ́ɔ́ nkuhɑ̃ri yómmɛ̀ kɛ́youtoo Yesu koò bo yɑ̃̀. 49 Kɛ̀ bɛ̀mɑbɛ̀ nnɑ́ɑ́ nkɛ tú yóu kɛ̀ ti yɑ̀ kɛ̀ Edii bo kɔtɛní kóò dɛɛtɛ́.

50 Dɛ mɔ̀nnì kɛ̀ Yesu wɛ̃tɛ kɛ́kuɔ́ mmɛdiɛ̀ nkɛ́tɔ̃tɛ.

51 Kuyɑ̀ɑ̀kù kùù do pi Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ miɛkɛ ikuɔ́ nɛntì bo kùù fɑ̃́ɑ̃́ kɛ̀ kùu kɛ̃tɛ́ ku yuu nɛ̀ ku fũ̀ɔ̃̀ní, kɛ̀ kɛtenkɛ̀ɛ sɑ̃ntɛ̀ kɛ̀ yɛpèrɛ̀ɛ puɔ. 52 Kɛ̀ ifɔ̃tii pootɛ kɛ̀ bɛsṹkùbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ do dɔ́ Kuyie nkɛ ku kɛ̀ bɛ̀ɛ yɑ̃́ntɛ́, 53 Yesu yɑ̃̀ńtɛ́ dìì mɔ̀nnì kɛ́deè kɛ̀ bɛ̀ɛ̀ tɑ Sedisɑdɛmmu kɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ pɛ́uu bɛ yɑ̀.

54 Odommu kɔbɛ kó kuhɑ̃ɑ̃pɔ̀nkù nɛ̀ tihɑ̃ɑ̃pɔ̀ntì tɛtì nɛ̀ tì bɛ̀ do bɑɑ Yesu fɔ̃ti kɛ̀ bɛ̀ɛ yɑ̀ kɛtenkɛ̀ sɑ̃̀ntɛ̀mɛ̀ nɛ̀ dɛ̀ɛ̀ kó dimɑ̀ɑ̀ dɔ̀ɔ̀ kɛ̀ kufɔ̃wɑɑ́ mbɛ̀ ɑutɛ́ kɛ̀ bɛ dɔ̀: Onìtì yie mmɛ̀nkɛ tú Kuyie mBirɛ ndɛ. 55 Kɛ sɔ̃́ mbɛnitipòbɛ̀ mɑbɛ̀ pɛ́u bɛ̀ɛ̀ do nɛitinɛ̀ Yesu kɛ pĩ́ nho tɔ̃mmú ò bo dìì mɔ̀nnì Kɑdidee kɛ̀ bɛ̀ còḿmú mɛdɛ́timɛ̀ kɛ wúónní. 56 Bɛɛ̀ kó bɛ̀mɑbɛ̀ tu: Mɑɑri Mɑkitɑdɑɑ kou nɛ̀ Mɑɑri Isɑku nɛ̀ Sosɛfu bɛ yɔ̃ nɛ̀ Sebedee kó ibí yɔ̃.

Bɛ̀ kũnnɛ́mɛ̀ Yesu

(Wéntɛ́ Mɑriki 15:42-47 nɛ̀ Duku 23:50-56 nɛ̀ Isɑ̃ɑ̃ 19:38-42)

57 Kuyuoku mɔ̀nnì kɛ̀ tikpɑ̀tì yiɛ̀ mmɔùu tuɔkɛní kòo yètìrì tu Sosɛfu Adimɑtee ɛì kou, kòo tu Yesu kou. 58 Kòo kɔtɛ kɛ́mɔɔ dinùù Pidɑti kɛ bo túótɛ́ Yesu, kɛ̀ Pidɑtii duɔ́ nkɛ̀ bɛ̀ɛ wè nhò duɔ́. 59 Kɛ̀ Sosɛfuu túótɛ́ Yesu kóò pɔ̃ṹ nkuyɑɑ̀sɑ̀ɑ̀kù, 60 kóò dɔú wenwe Sosɛfu ò keú kùù fɔ̃ti pɑ̀nkù kɛ bíe nditɑ̃́rì kɛ́poo nkɛ́ítɛ́. 61 Kɛ̀ Mɑɑri Mɑkitɑdɑɑ ɛì kou nɛ̀ Mɑɑri tɔù kɛ̀ bɛ̀ dɛ̀ bo kɛ kɑri kɛ co kufɔ̃ti.

Tihɑ̃ɑ̃pɔ̀ntì bɑ̀ɑmɛ̀ Yesu fɔ̃ti

62 Kɛ̀ dɛ̀ɛ wentɛ́ bɛ̀ ɔ̃ɔ̃ bénnɛ́ dìì yiè tɛom̀pùtɛ̀ kó mudiì kó kukṹnwentóo, kɛ̀ ikuɔ́ nìùbɛ̀ kó bɛkótíbɛ̀ nɛ̀ Fɑdisĩɛ̃bɛ kɛ̀ bɛ̀ɛ kɔtɛ Pidɑti cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kɛ dɔ̀: 63 Okótì, ti kpɑɑ́ yɛ̃́mu dɛ kó siyɑ́ɑ̀bìsí yiɛ̀ nsòò kpɑɑ́ fòù kɛ nɑ́ɑ́ ntì kɛ tú ò bo kú kɛ yɑ̃́ntɛ́ diyiè tɑ̃ɑ̃́nnì yiè. 64 Duɔ́ nkɛ̀ bɛ̀ mbɑɑ o fɔ̃ti kɛ dɔ̀ yɛwe yɛ̀tɑ̃ɑ̃ti, o tɑncɔ́ùmbɛ̀ yɑ̀ɑ̀ bo sɔri mɛ̀ɛ̀ kpɛ́í nkóò dɛ̀ìtɛ kɛ́soutɛ́ kɛ dɔ̀: Ò yɑ̃̀ńtɛ́, kɛ̀ dɛ̀ dɔ̀ɔ̀ mɛmmɛ dɛ kó siyɑ́ɑ̀bìsí bo pɛ̃ɛ̃tɛ́ siketisì.

65 Kɛ̀ Pidɑti dɔ̀: Dɛ̀ wenni, ntɛnɛ̀ tihɑ̃ɑ̃pɔ̀ntì, kɔtɛnɛ̀ kɛ́ tì bɑ̀nnɛ kɛ̀ tì mbɑɑ kufɔ̃ti mɛsɑ̀ɑ̀ ndi dɔ́ mɛ̀ɛ̀ botí.

66 Kɛ̀ bɛ̀ɛ kɔtɛ kɛ́poo nkufɔ̃ti mɛsɑ̀ɑ̀ nkɛ́pɔ̃nnɛ́ kɛ́deè kɛ́bɑnnɛ tihɑ̃ɑ̃pɔ̀ntì.

28

Yesu yɑ̃̀ńtɛ́mɛ̀

(Wéntɛ́ Mɑriki 16:1-10 nɛ̀ Duku 24:1-12 nɛ̀ Isɑ̃ɑ̃ 20:1-10)

1 Kɛ̀ Sifubɛ kó tɛom̀pùtɛ̀ɛ pɛ̃ɛ̃tɛ́ kɛ̀ Mɑɑri Mɑkitɑdɑɑ kou nɛ̀ Mɑɑri tɔù kɛ̀ bɛ̀ nkɔri dìmɑ́ɑ́sì yiè dikṹnweńnì Sifubɛ kóò tɔ̃nketɛ yiè kɛ bo síékɛ́ Yesu fɔ̃ti. 2 Kɛ̀ bɛ̀ nyóó dɑɑtɛ kɛ̀ kɛtenkɛ̀ sɑ̃̀ntɛ̀ mɛdiɛ̀, kɛ̀ Kuyie ntɔ̃nnì cùtɛ́ní kɛ pòòtɛ ditɑ̃́rì kɛ kɑri di ĩ́nkɛ̀, 3 kɛ pĩnti kɛ dò nfɛtɑɑfɛ̀ ɔ̃ɔ̃ míítɛ́ kɛ̀ dɛ̀ ndòmmɛ̀, kɛ̀ di yɑ̀ɑ̀tì pɛ́ì kɛ dònnɛ̀ tipɑ̀ɑ̀kóntì. 4 Kɛ̀ kufɔ̃wɑɑ́ nhɑutɛ́ tihɑ̃ɑ̃pɔ̀ntì kɛ̀ tì ńkpeutí kɛ duò kɛ dò ntì ku. 5 Kɛ̀ Kuyie ntɔ̃nnìi nɑ́kɛ́ bɛnitipòbɛ̀ kɛ dɔ̀: Díndi bɑ́ nyĩɛ̃̀kù n yɛ̃́mu kɛ dò ndi wɑnti Yesu nwe bɛ̀ sòò bɑɑkɛ́ wè, 6 kɛ́ndònnɛ̀ ò sòò di nɑ̀kɛ́mɛ̀ kɛ dɔ̀ ò bo yɑ̃́ntɛ́, ò yɑ̃̀ńtɛ́mu, ò í bo diɛ, kɔtɛnní kɛ́yɑ̀ ò do duɔ́ dɛ̀, 7 kɛ́kɔtɛ mɛcɑ̃ɑ̃ nkɛ́nɑ́kɛ́ o tɑncɔ́ùmbɛ̀ kɛ dɔ̀ ò yɑ̃̀ńtɛ́mu kɛ di niitɛ́nɛ̀ Kɑdidee di yóó kɛ nhò yɑ̀. N do mɔkɛ tìnti kɛ bo di nɑ́kɛ́.

8 Kɛ̀ bɛ̀ɛ ítɛ́ mɛcɑ̃ɑ̃ nkufɔ̃ti borɛ̀ nɛ̀ kufɔ̃wɑɑ́, kɛ̀ kuyɛǹnɑɑtí diɛkù wɛ̃̀tɛ kɛ bɛ̀ bo. Kɛ̀ bɛ̀ɛ cokɛ́ kɛ́nkɔri kɛ bo nɑ́kɛ́ Yesu tɑncɔ́ùmbɛ̀ dɛ̀ɛ̀ dɔ̀ɔ̀, 9 kɛ́ nyóó dɑɑtɛ kɛ́yɑ̀ Yesu kòò kèríní bɛ ììkɛ̀ kɛ́ bɛ̀ dɔu nkɛ dɔ̀: Di kpeńnɑ̀ɑ̀?

Kɛ̀ bɛ̀ɛ nínkóo o ììkɛ̀ kóò dɔu. 10 Kòo bɛ̀ nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Kufɔ̃wɑɑ́ mbɑ́ ndi bo, kɔtɛnɛ̀ kɛ́nɑ́kɛ́ n tɑncɔ́ùmbɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ɛ kɔtɛ Kɑdidee bɛ̀ yóó kɛ nni n yɑ̀.

Bɛ̀ do yɛ̃mmɛ̀ tihɑ̃ɑ̃pɔ̀ntì bɑ́ɑ́ nɑ́kɛ́ Yesu yɑ̃̀ńtɛ́mɛ̀

11 Kɛ̀ bɛnitipòbɛ̀ɛ ítɛ́ kɛ́nkũnti, kɛ̀ tihɑ̃ɑ̃pɔ̀ntì tìì do bɑɑ kufɔ̃ti kɛ̀ ti kó tìmɑtìi kɔtɛ dihɛì miɛkɛ, kɛ́nɑ́kɛ́ ikuɔ́ nìùbɛ̀ kó bɛkótíbɛ̀ dɛ̀ɛ̀ dɔ̀ɔ̀. 12 Kɛ̀ ikuɔ́ nìùbɛ̀ kó bɛkótíbɛ̀ nɛ̀ dihɛì kó bɛkótíbɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ɛ tíí nkɛ́nɑ́kɛ́ kɛ́duɔ́ ntihɑ̃ɑ̃pɔ̀ntì idíítí mɛdiɛ̀, 13 kɛ dɔ̀: Di yĩ́ o tɑncɔ́ùmbɛ̀ bɛɛ̀ kɔ̀tɛní kɛ sɔ̃́ ndi yɛ̃̀ nkɛ duɔ́ kɛ̀ bɛ̀ ò tùótɛ́. 14 Kɛ̀ kùmɑ̀ndɑ́ɑ̀ tì kèè kɛ dɔ́ kɛ di pĩ́ nti bo ò bɑ̀ḿmú kòo di yóu.

15 Kɛ̀ tihɑ̃ɑ̃pɔ̀ntìi yie mbɛ̀ yɛ̃ mmù, kɛ́cɔutɛ́ idíítí kɛ̀ dɛ kó tinɑ́ɑǹtìi pitɛ́ Sifubɛ cuokɛ̀ kɛ kpɑɑ́ bo nɛ̀ yíenní.

Yesu do tɔ̃mmɛ̀ o tɑncɔ́ùmbɛ̀

(Wéntɛ́ Mɑriki 16:14-18 nɛ̀ Duku 24:36-49 nɛ̀ Isɑ̃ɑ̃ 20:19-23 Yesu Tɔ̃rɛ̀ 1:6-8)

16 Kɛ̀ Yesu tɑncɔ́ùmbɛ̀ tɛpíítɛ̀ nɛ̀ omɑ́ɑ̀ kɔtɛ Kɑdidee kó ditɑ̃rì ĩ́nkɛ̀, Yesu do yɛ̃ mbɛ̀ yóó mɑ́ɑ́ dɛ̀. 17 Bɛ̀ ò yɑ̀ dìì mɔ̀nnì kɛ́nínkóo o ììkɛ̀ kóò dɔu, bɑ́ nɛ̀ mɛmmɛ bɛ̀mɑbɛ̀ í nyie kɛ dò nYesu nwe. 18 Kɛ̀ Yesu bɛ̀ tɔ̀ɔ́nnɛ̀ kɛ́ bɛ̀ nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Kuyie nni nduɔ́mmu muwɛ̃rímú mumɔu kɛtenkɛ̀ ĩ́nkɛ̀ nɛ̀ kɛĩ́nkɛ̀ miɛkɛ. 19 Kɔtɛnɛ̀ kutenkù kumɔu, kɛ́wɑɑ́ nyibotí imɔu miɛkɛ n kó bɛtũ̀mbɛ̀, kɛ́ m bɛ̀ ɑ̃ɑ̃̀ bɑ̀tɛ́mmù Cicɛ nɛ̀ dɛbirɛ nɛ̀ Muyɑɑ́nsɑ̀ɑ̀mù bɛ yètìrì, 20 kɛ́ bɛ̀ nɑ̀kɛ́ kɛ̀ bɛ̀ ntũ n di duɔ́ nyìì tié nyimɔu. N yó ndi bonɛ̀mu yɛmɔ̀rɛ̀ yɛmɔu kɛ̀ kutenkù yɑ̀ɑ deènɛ̀.

* 2:1 siwɑ̃̀ɑ̃̀wéìbɛ̀: Bɛyuwúòmbɛ̀ do mbɛ, bɛ̀ mɛ ndo í tú Kuyie nkɔbɛ. Kɛ̀ bɛ̀ mpɑkíí siwɑ̃̀ɑ̃ nɛ̀ si tɔ̃mmú si tɔ̃mmú.

* 9:1 o ɛì: Yesu ɛì bɛ̀ nɑ̀ɑ́ ndìì kpɛ́í ndiɛ, bɛ̀ yɛ̃

* 10:38 dɑpɑ̃ɑ̃tí: Kudɑpɑ̃ɑ̃tí bɛ̀ nɑ̀ɑ́ nkùù kpɛ́í ndɛ̀ bɛnkú

* 16:24 Wéntɛ́ 10:38 nɛ̀ tìì wénkùnnɛ

Mɑriki

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

14

15

16

Mɑriki wɑ̃̀rimɛ̀ tinɑ́ɑǹsɑ̀ɑ̀tì

Di mpɑ́tíri tɔ tìì nɑ́ɑǹtì

Yesu tɑncɔ́ùmbɛ̀ tɛpíítɛ̀ nɛ̀ bɛdɛ́bɛ̀ kóò mɔù bɛ̀ tu wè Mɑriki weè wɑ̃̀ri di mpɑ́tíri. Ò do tú Sedisɑdɛmmu ɛì kou nwe, kòo yɔ̃ yètìrì tu Mɑɑri (Yesu Tɔ̃rɛ̀ 12:12). Bɛ̀ í nɑ̀kɛ́ o cicɛ yie kpɛti. Mɑriki kó dipɑ́tíri diì tu dipɑ́tíri dìì kɛ̃ńnì tinɑ́ɑǹsɑ̀ɑ̀tì kó yɛpɑ́tɛ miɛkɛ.

Mɑriki kó dipɑ́tíri ò dì wɑ̃̀ri Odommu kɔbɛ kpɛ́í nkɛ, kɛ bɛ̀ nɑ̀ɑ́ nKirisi tumɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nkóo tɔ̃ntì kù tɔ̃nní wè kòò bo pĩ́ nKuyie nkó mutɔ̃mmú, dɛ kó dipɑ́tíri wɑ̃̀ri kɛ nɑ́ɑ́ nYesu pĩ mmùù tɔ̃mmú mmu, Kuyie mpɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑm̀bɛ̀ nɑ̀kɛ́ mùù kpɛ́í (Esɑii 42:1-21, 49:1-7). Mɑriki nɛ́ dɔkɛ ĩkú tìì ĩ́nkɛ̀ ò wɑ̃̀ũ dìì mɔ̀nnì o pɑ́tíri tiì tu: Tidiɛtì Yesu dɔ̀ɔ̀ tì, tiì bɛnkú ò tumɛ̀ Kuyie mBirɛ.

Di mpɑ́tíri nɑ́ɑǹtì duɔ́ kɛ dòmmɛ̀

1. Isɑ̃ɑ̃-Bɑtiisi nɑ̀ɑ́mmɛ̀ Kuyie nnɑ́ɑǹtì nɛ̀ ò ɑ̃nnɛ́mɛ̀ Yesu bɑ̀tɛ́mmù (1:1-13)

2. Yesu otɔ̃ntì pĩ mmùù tɔ̃mmú (1:14-13:37)

3. Yesu otɔ̃ntì yiemmɛ̀ Kuyie nkpɛti kɛ yɑ̀ɑ kúnɛ̀ (14-15)

4. Yesu otɔ̃ntì yɑ̃̀ńtɛ́mɛ̀ kɛ nɑ mukṹṹ (16)

1

Isɑ̃ɑ̃-Bɑtiisi nɑ̀ɑ́mmɛ̀ Kuyie nnɑ́ɑǹtì

(Wéntɛ́ Mɑtie 3:1-12 nɛ̀ Duku 3:1-18 nɛ̀ Isɑ̃ɑ̃ 1:19-28)

1 Kuyie mBirɛ Yesu Kirisi kó Tinɑ́ɑǹsɑ̀ɑ̀tì ketɛ́nɛ̀, 2 Kuyie ndo nɑ̀kɛ́ tìnti ku pɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑǹtò Esɑii kɛ dɔ̀:

N yóó duɔ́nkomu n kóo tɔ̃ntì

wèè yóó niitɛ́ kɛ́tũntɛ ɑ cɛ.

3 Weè pĩɛ̃kù dikpɑ́ɑ̀ miɛkɛ kɛ tú:

Tũntɛnɛ̀ ti Yiɛ̀ nkó kucɛ,

sɛ́innɛ̀ o cɛ.

4 Tiì dɔ̀ɔ̀ Isɑ̃ɑ̃-Bɑtiisi bo dìì mɔ̀nnì dikpɑ́ɑ̀ miɛkɛ kɛ nɑ́ɑ́ nkɛ tú: Duɔ́nnɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ di dɔ̀ɔ̀ bɑ̀tɛ́mmù dɛ̀ɛ̀ bɛnkú kɛ tú di dèmmu di yɛi, nkɛ́ceetɛ, kɛ̀ Kuyie nhũtɛ́ di yɛi ndi dɔ̀ɔ̀ mɛ̀.

5 Kɛ̀ Sudee kó kutempɛ̃ nkɔbɛ bɛmɔu nɛ̀ Sedisɑdɛmmu kɔbɛ bɛmɔu kɛ̀ bɛ̀ nkɔròo o borɛ̀ kɛ dɑ́ɑnko bɛ yɛi nkɛ̀ Isɑ̃ɑ̃ bɛ̀ ɑ̃ɑ̃̀ bɑ̀tɛ́mmù kukó Suditɛ̃ɛ̃ mmiɛkɛ.

6 Kɛ̀ weè Isɑ̃ɑ̃ ndɑ́ɑ́tí diyɑɑ̀bòrì dìì dùɔ̀kɛ́nɛ̀ yòyó kó ticìtì kɛ boú fɛnɑɑ̀kɔ̃̀nfɛ̀ o kɑ, kòo kó mudiì ntú ico nɛ̀ ticiètì. 7 Kòo nnɑ́ɑ́ nkɛ tú: Wèè n tũnní ò dɛumu kɛ m pɛ̃ɛ̃tɛ́ n yí tùɔ̀kɛ m bo sĩ́nnɛ́mɛ̀ kɛ́ṹtɛ́ o nɛùtì. 8 Mí n di ɑ̃ɑ̃̀ bɑ̀tɛ́mmù nɛ̀ mɛniɛ mmɛ, kɛ̀ wenwe bo ndi ɑ̃ɑ̃̀ bɑ̀tɛ́mmù nɛ̀ Muyɑɑ́nsɑ̀ɑ̀mù.

Bɛ̀ ɑ̃nnɛ́mɛ̀ Yesu bɑ̀tɛ́mmù nɛ̀ dibɔɔ̀ ò bennɛ́mɛ̀

(Wéntɛ́ Mɑtie 3:13-4:11, nɛ̀ Duku 3:21-22, 4:1-13 nɛ̀ Isɑ̃ɑ̃ 1:31-34)

9 Dɛ kó dimɔ̀nnì kɛ̀ Yesu yɛ̀nní Nɑnsɑrɛti, Kɑdidee kó kutempɛ̃, nkɛ Isɑ̃ɑ̃-Bɑtiisii ò ɑ̃nnɛ́ bɑ̀tɛ́mmù kukó Suditɛ̃ɛ̃ miɛkɛ. 10 Ò yɛ̀tìní dìì mɔ̀nnì mɛniɛ mmiɛkɛ kɛ̀ tiwɛtìi kpetɛ́ kɛ̀ Muyɑɑ́nsɑ̀ɑ̀mùu cùtɛ́ní o ĩ́nkɛ̀ kɛ dònnɛ̀ dikpɛtìnɔ́nkperi. 11 Kɛ̀ bɛ̀ɛ keè mɛtɑmmɛ̀ mɑmɛ̀ yɛ̀nnímɛ̀ kɛĩ́nkɛ̀ kɛ tú: A tú m birɛ ndɛ kɛ̀ n dɑ dɔ́ mɛsɑ̀ɑ̀, kɛ dɑ tɑ̃́ mɛdiɛ̀.

12 Dɛndɛ bɑ̀mbɑ̀ nkɛ̀ Muyɑɑ́nsɑ̀ɑ̀mùu tɑnnɛ́ Yesu dikpɑ́ɑ̀ miɛkɛ. 13 Kòo kɛ̀ dɔ̀ yɛwe sipísìnɑ̀ɑ̀ kɛ̀ dibɔɔ̀ ò beú, kòo bo tikpɑsĩ̀ntì miɛkɛ kɛ̀ Kuyie ntɔ̃rɛ̀ pĩ nho tɔ̃mmú.

Yesu yumɛ̀ o tɑncɔ́ùmbɛ̀ kètibɛ̀

(Wéntɛ́ Mɑtie 4:12-22 nɛ̀ Duku 4:14-15, 5:1-11)

14 Bɛ̀ kpetínnɛ́ dìì mɔ̀nnì Isɑ̃ɑ̃ kɛ̀ Yesu kɔtɛ Kɑdidee kɛ́nnɑ́ɑ́ Tinɑ́ɑǹsɑ̀ɑ̀tì Kuyie nkpɛti kɛ tú: 15 Kuyie ndo nɑ̀kɛ́ dìì mɔ̀nnì kpɛ́í, diì tùɔ̀kɛ, kɛ̀ kù tɔ̀ɔ́tɛ́ kɛ bo kɑnnɛ ku kpɑ̀ɑ̀tìyuu, ceetɛnɛ̀ di borimɛ kɛ́yie nTinɑ́ɑǹsɑ̀ɑ̀tì.

16 Diyiè mɑrì kɛ̀ Yesu mpɛkɛ́ Kɑdidee kó mɛniɛ nnùù kɛ́yɑ̀ Simɔɔ nɛ̀ o nɑntɛ̀ Ãntidee kɛ̀ bɛ̀ buɔ̀ mmuyĩndìtìmù mɛniɛ, kɛ yɛ̃́ bɛ̀ do túmɛ̀ bɛyĩnwɑmbɛ̀ mbɛ. 17 Kɛ̀ Yesu bɛ̀ nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: N tũnnɛnɛ̀ kɛ̀ n di dɔɔ̀ bɛnitiwɑmbɛ̀.

18 Kɛ̀ bɛ̀ pɑ̃̀nkɛɛ yóu bɛ yĩndìtìrɛ̀ kóò tũ̀nnɛ.

19 Kɛ̀ Yesu yíɛ́ dɛ́tóo kɛ́yɑ̀ Sebedee kó ibí Isɑku nɛ̀ o nɑntɛ̀ Isɑ̃ɑ̃ kɛ̀ bɛ̀ múnkɛ bo bɛ dɑbɛkù miɛkɛ kɛ dɔɔri bɛ yĩndìtìrɛ̀. 20 Kɛ̀ Yesu bɛ̀ yu kɛ̀ bɛ̀ pɑ̃̀nkɛɛ yóu bɛ cicɛ Sebedee nɛ̀ bɛtɔ̃mbɛ̀ kudɑbɛkù miɛkɛ kóò tũ̀nnɛ.

Yesu bɛ̀timɛ̀ dibɔɔ̀ onìtì miɛkɛ

(Wéntɛ́ Duku 4:31-37)

21 Tɛom̀pùtɛ̀ yiè Yesu nɛ̀ o tɑncɔ́ùmbɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ɛ kɔtɛ Kɑpɛnnɑummu, kɛ̀ Yesu tɑ kutííntouku kɛ́nnɑ́ɑ́ mbɛnìtìbɛ̀ Kuyie nnɑ́ɑǹtì. 22 Kɛ̀ dɛ̀ɛ bɛ̀ di mɛdiɛ̀ nnɛ̀ ò bɛ̀ nɑ̀ɑ́ mmɛ̀ɛ̀ botí, kɛ yɛ̃́ ò do í bɛ̀ nɑ̀ɑ́mmɛ̀ ikuɔ́ wɑ̃ɑ̃̀bɛ̀ kɔ̃mɛ, ò do bɛ̀ nɑ̀ɑ́nnɛ̀ muwɛ̃rímú mmu.

23 Kɛ sɔ̃́ nhonìtì mɔù bo dɛ miɛkɛ kɛ̀ dibɔɔ̀ mɑrì ò tɑ, kòo kuɔ́nko kɛ dɔ̀: 24 Ti kpɛti dòmmɛ Yesu Nɑnsɑrɛti kou, ɑ kɔ̀tɛní kɛ bo ti kuɔ̀mɑɑ̀? Ti yɛ̃́mu kɛ dò nhɑ tú Kuyie ntɔ̃nní wè, wèè kpɑ mɛyɛi.

25 Kɛ̀ Yesu di pɛ́i nkɛ dɔ̀: Cĩ́ɛ̃́kɛ́ kɛ́yɛ̀ onìtì yiè mmiɛkɛ!

26 Kɛ̀ dibɔɔ̀ kpekii dɛ kóo nìtì kɛ́kuɔ́nko mɛdiɛ̀ nkɛ́yɛ̀. 27 Kɛ̀ dɛ̀ɛ di bɛnìtìbɛ̀ bɛmɔu, kɛ̀ bɛ̀ mbékú bɛtɔbɛ̀ kɛ tú: Bɑ nni mmu diɛ? Tinɑ́ɑm̀pɑ̀ntì mɑtì bénɛ̀! Ò mɔ̀kɛ muwɛ̃rímú kɛ pɛ́inko yɛbɔkɛ̀ kɛ̀ yɛ̀ dɔ̀ɔ̀ri ò yɛ̃ mmù.

28 Mɛm̀mɛ kòo yètìrìi pɑ̃̀nkɛɛ feitɛ́ Kɑdidee kó kɛtenkɛ̀ miɛkɛ.

Yesu do miɛkùnnɛmɛ̀ bɛmuɔmbɛ pɛ́u

(Wéntɛ́ Mɑtie 8:14-17 nɛ̀ Duku 4:38-41)

29 Bɛ̀ yɛ̀nní dìì mɔ̀nnì kutííntouku kɛ̀ Yesu ńkɔri Simɔɔ nɛ̀ Ãntidee bɛ cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kɛ̀ Isɑku nɛ̀ Isɑ̃ɑ̃ kɛ̀ bɛ̀ɛ ò nɛinɛ̀, 30 kɛ́nsɔ̃́ Simɔɔ pokù yɔ̃ mɔ nkòo kɔ̃̀ntì tònnì mɛdiɛ̀ kòò duɔ́ kɛ̀ Yesu tuɔ̀koo kɛ̀ bɛ̀ pɑ̃̀nkɛɛ ò nɑ̀kɛ́ o kpɛ́í. 31 Kɛ̀ Yesu kɔtoo ò duɔ́ dɛ̀, kɛ pĩ́ nho nɔ̀ùtɛ̀, kóò íinní, kòo miɛtɛ́ kòo kɔ̃̀ntìi bonkɛ, kòo wɑɑ́ mmudiì kɛ́ bɛ̀ duɔ́ kɛ̀ bɛ̀ɛ di.

32 Diyiè tɑ dìì mɔ̀nnì kɛ̀ bɛ̀ ńtɔuo bɛmuɔmbɛ bɛmɔu nɛ̀ yɛbɔkɛ̀ tɑ bɛ̀. 33 Dihɛì kɔbɛ bɛmɔu kɛ̀ bɛ̀ ntikoo ò bo tɛ̀ɛ̀ cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ miɛkɛ dibòrì nùù. 34 Kɛ̀ Yesu miɛkùnnɛ bɛmuɔmbɛ pɛ́u bɛ̀ɛ̀ do mɔ mmumɔmmú mubotí mubotí kɛ́bɛti yɛbɔkɛ̀ pɛ́u yɛ̀ɛ̀ do tɑ bɛnìtìbɛ̀, ò í nyie nkɛ̀ yɛ̀ bo nnɑ́ɑ́ kɛ yɛ̃́ yɛ̀ ò yɛ̃́mɛ̀mu.

Yesu do nɑ́ɑntɛmɛ̀ Kuyie nɑ́ɑǹtì Kɑdidee kó mutentɑ̃́ɑ̃́

35 Kukṹnwentóo kɛ̀ dɛ̀ kpɑɑ́ bi mɛdiɛ̀, kɛ̀ Yesu ítɛ́ kɛ́kɛntɛ́nɛ̀ sicɛ̃́ĩ kɛ́mbɑ́ɑ́ nKuyie. 36 Simɔɔ nɛ̀ o nɛ́pobɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ɛ kɔtɛ o wɑmmù. 37 Bɛ̀ ò yɑ̀ dìì mɔ̀nnì kóò nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Bɛnìtìbɛ̀ bɛmɔu dɑ wɑɑ̀mmu.

38 Kɛ̀ Yesu bɛ̀ nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Ti kɔtɛnɛ̀ tipíìtì tɛtì sihɛkɛsí miɛkɛ kɛ̀ m bɛ̀ nɑ̀kɛ́ Kuyie nnɑ́ɑǹtì, kɛ yɛ̃́ dɛɛ̀ kpɛ́í ntemɛ̀ kɛ̀ n kɔ̀tɛní.

39 Mɛm̀mɛ kòo ńcentì Kɑdidee kó kɛtenkɛ̀ kɛmɔu kɛ nɑ́ɑntɛ Kuyie nnɑ́ɑǹtì titííntouti miɛkɛ, kɛ bɛtì yɛbɔkɛ̀ yɛ̀ɛ̀ tɑ bɛnìtìbɛ̀.

Yesu miɛkùnnɛmɛ̀ dikɔ̀nnì

(Wéntɛ́ Mɑtie 8:1-4 nɛ̀ Duku 5:12-16)

40 Diyiè mɑrì kɛ̀ dikɔ̀nnì mɑrìi kɔtɛní Yesu borɛ̀ kɛ́nínkóo o ììkɛ̀ kóò bɑ́ntɛ̀ kɛ dɔ̀: Kɑ̀ɑ dɔ́ ɑ bo nɑ kɛ́ m miɛkùnnɛ kɛ̀ n wenkɛ.

41 Kɛ̀ mɛsémmɛ̀ɛ pĩ́ nYesu kòo youtɛ o nɔ̀ùtɛ̀ kóò kɑ̀ɑ́kɛ́ kɛ dɔ̀: N dɔ́mu, miɛtɛ́ kɛ́wenkɛ.

42 Dɛndɛ bɑ̀mbɑ̀ kɛ̀ tikɔ̀ntìi deè kòo wenkɛ. 43 Kɛ̀ Yesu pɑ̃̀nkɛɛ ò cɑu nweti weti kɛ dɔ̀: 44 A bɑ́ɑ́ yie nkɛ́nɑ́kɛ́ òmɔù dɛ̀ɛ̀ dɔ̀ɔ̀, kɔtɛ kɛ́bɛnkɛ ɑ mɑ́ɑ̀ ikuɔ́ nìùtì, kɛ́dɔɔ̀ Mɔyiisi dɔú nyìì kuɔ́, kɛ̀ dɛ̀ɛ bɛnkɛ bɛnìtìbɛ̀ bɛmɔu ɑ miɛtɛ́mɛ̀.

45 Dɛ kóo nìtì ìtóo dìì mɔ̀nnì kɛ́nnɑ́ɑntoo dɛ kó tinɑ́ɑǹtì kɛ́ tì pitɛ́ tipíìtì timɔu, nɛ̀ dɛ kpɛ́í mbɑ́ Yesu tɛ̃́nkɛ í nnɑ kɛ tɑ dihɛì mɑrì, kɛ́mbo mɛkɛntímɛ̀ kɛ̀ tipíìtì timɔu kɔbɛ kɔròo o borɛ̀.

2

Yesu miɛkùnnɛmɛ̀ kuhɔ̀ùkù

(Wéntɛ́ Mɑtie 9:1-8 nɛ̀ Duku 5:17-26)

1 Kɛ̀ dɛ̀ dɔ̀ yɛwe mɑyɛ̀ kɛ̀ Yesu wɛ̃tɛ Kɑpɛnnɑummu, kɛ̀ bɛ̀ɛ keè ò bomɛ̀ tɛcĩ́ɛ̃̀tɛ̀ mɑtɛ̀. 2 Kɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ɛ tíínko pɛ́u bɑ́ mɛfíè ntɛ̃́nkɛ í nkpɑɑ́ nɛ̀ ditowɑɑ̀o, kɛ̀ Yesu mbɛ̀ nɑ̀ɑ́ nKuyie nnɑ́ɑǹtì. 3 Kɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ mɑbɛ̀ɛ tuɔkɛní bɛ̀nɑ̀ɑ̀ kɛ tɔ kuhɔ̀ùkù. 4 Ditĩ̀nnì dɛu mɛ̀ɛ̀ kpɛ́í bɛ̀ í nnɑ kɛ́ kù tùɔkɛnɛ̀ Yesu borɛ̀, kɛ yóu kɛ́dekɛ kɛ́duutɛ timùmmùntì Yesu berínɛ̀ dɛ̀, kɛ cṹũnko bɛ ɔ̀ùkù nɛ̀ ku dɔ́ù. 5 Kɛ̀ Yesu nwúó mbɛ̀ tɑ̃́mɛ̀ kɛ dò nhò bo kù miɛkùnnɛ, kɛ́nɑ́kɛ́ kuhɔ̀ùkù kɛ dɔ̀: M birɛ n dɑ cĩ̀ɛ̃́mmu ɑ yɛi.

6 Kɛ sɔ̃́ nyikuɔ́ wɑ̃ɑ̃̀bɛ̀ mɑbɛ̀ dɛ̀ kɑ̀ri, kɛ́ntoti bɛ yɛ̀mmɛ̀ kɛ tú: 7 Dɛ̀ dòmmɛ kòo nìtì yie ndɑ̀ɑ́tí kɛ nɑ́ɑ́ mmiɛ mbotí? Ò cɑ̀ɑ̀ri Kuyie nyètìrì ndi, kɛ̀ dɛ̀ í tú Kuyie mmɑ́ɑ̀ we mbo nɑ kɛ́cĩ́ɛ̃́ mmɛyɛi? 8 Kɛ̀ Yesu pɑ̃̀nkɛɛ bɑntɛ́ bɛ̀ toti tì bɛ yɛ̀mmɛ̀, kɛ́ bɛ̀ bekɛ kɛ dɔ̀: Dɛ̀ dòmmɛ kɛ di totí mɛyɛ̀mmɛ̀ mɛmmɛ kó kubotí? 9 Ɔ̃̀ndɛ í yóù nɛ̀ dɛtɛrɛ̀? M bo yĩ́mɛ̀ bɛ̀ dɑ cĩ̀ɛ̃́ nhɑ yɛinɑɑ, kɛ̀ m bo yĩ́mɛ̀ ítɛ́ kɛ́túótɛ́ ɑ dɔ́ù kɛ́kétɛ́? 10 N nɛ́ dɔ́ kɛ̀ di bɑntɛ́mu kɛ dò nhOnìtìbirɛ mɔkɛ muwɛ̃rímú kɛtenkɛ̀ ĩ́nkɛ̀ kɛ bo nɑ kɛ́cĩ́ɛ̃́ mmɛyɛi. 11 Ò mɛ nyĩ kɛ́nɑ́kɛ́ kuhɔ̀ùkù kɛ dɔ̀: Ítɛ́ kɛ́túótɛ́ ɑ dɔ́ù kɛ́kò, kɛ̀ míì mɛ nyɛ̃.

12 Ò bɛ́i mɛmmɛ kɛ̀ kù pɑ̃̀nkɛɛ ítɛ́ kɛ́túótɛ́ ku dɔ́ù kɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ bɛmɔu nkù wùó nkɛ̀ kùu yɛ̀, kɛ̀ dɛ̀ɛ bɛ̀ di bɛmɔu, kɛ̀ bɛ̀ ndɛ́úkùnko Kuyie nyètìrì kɛ tú: Ti mu nyí yɑ̀ diɛ mbotí nɛ̀ ti bomɛ̀.

Yesu yumɛ̀ odɑ̀mpóòcɔutíwè mɔù bɛ̀ tu wè Defii

(Wéntɛ́ Mɑtie 9:9-13 nɛ̀ Duku 5:27-32)

13 Kɛ̀ Yesu wɛ̃tɛ kɛ́yɛ̀ kɛ́mpɛkɛ́ Kɑdidee kóo dɑ̀mɛ́ɛ̀rì nùù kɛ kunitisṹkù ńkɔròo o borɛ̀ kòò bɛ̀ tiè. 14 Ò pɛ̃nkɛ́ dìì mɔ̀nnì kɛ́yɑ̀ Adifee kó dɛbirɛ Defii kòo kɑ̀ri bɛ̀ɛ̀ cɔú dɑ̀ḿpóò bɛ kóo bìróò, kɛ̀ Yesu ò yu kɛ dɔ̀: N tũnnɛ!

Kɛ̀ Defii ítɛ́ kóò tũ̀nnɛ.

15 Yesu nɛ̀ o tɑncɔ́ùmbɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ ńkɑri Defii cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kɛ yo, kɛ wɛ̃ńnɛ̀ bɛ̀ɛ̀ cɔú dɑ̀ḿpóò nɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ tɔbɛ̀ bɛ̀ do tú bɛ̀ mufòmmu yɛimu yɛmbɛ̀, kɛ yɛ̃́ bɛnìtìbɛ̀ do bɛ̀ tũ̀mmɛ̀ pɛ́u. 16 Ikuɔ́ wɑ̃ɑ̃̀bɛ̀ Fɑdisĩɛ̃bɛ kó fɛnɑfɛ kɔbɛ yɑ̀ dìì mɔ̀nnì kɛ̀ Yesu wɛ̃ńnɛ̀ bɛ̀ɛ̀ cɔú dɑ̀ḿpóò nɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ tɔbɛ̀ bɛ̀ do tú bɛ̀ mufòmmu yɛimu yɛmbɛ̀ kɛ yo, kɛ́bekɛ o tɑncɔ́ùmbɛ̀ kɛ dɔ̀: Dɛ̀ dòmmɛ kòo wɛ̃ńnɛ̀ bɛ̀ɛ̀ cɔú dɑ̀ḿpóò nɛ̀ mufòmmu yɛimu yɛmbɛ̀ kɛ yo?

17 Kɛ̀ Yesu keè kɛ́ bɛ̀ nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Dɛ̀ í tú bɛ̀ɛ̀ kɔ̃̀ntì nɑɑti bɛɛ̀ wɑnti otɑ̀ntì, bɛmuɔmbɛ bɛɛ̀ wɑnti otɑ̀ntì. N yí kɔ̀tɛní kɛ wɑnti bɛ̀ɛ̀ yɛ̀mmɛ̀ dò mbɛ̀ wenni, n wɑnti bɛ̀ɛ̀ bɑntɛ́ bɛ̀ mbɛ kɛ dò mbɛ̀ tu bɛnitiyɛibɛ.

Mɛnuboúmmɛ̀

(Wéntɛ́ Mɑtie 9:14-17 nɛ̀ Duku 5:33-39)

18 Diyiè mɑrì kɛ̀ Isɑ̃ɑ̃-Bɑtiisi kó bɛtɑncɔ́ùmbɛ̀ nɛ̀ Fɑdisĩɛ̃bɛ kɔbɛ kɛ̀ bɛ̀ mboú dinùù, kɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ mɑbɛ̀ɛ kɔtɛ kɛ́bekɛ Yesu kɛ dɔ̀: Dɛ̀ dòmmɛ kɛ̀ Isɑ̃ɑ̃-Bɑtiisi tɑncɔ́ùmbɛ̀ nɛ̀ Fɑdisĩɛ̃bɛ kɔbɛ kɛ̀ bɛ̀ bou dinùù bɑ́ fɔ̃́ nkɔbɛ í bou. 19 Kɛ̀ Yesu bɛ̀ tɛ̃̀ńnɛ́ kɛ dɔ̀: Di yɛ̀mmɛ̀ dò nhonìtì tòú dìì mɔ̀nnì o pokù o nɛ́pobɛ̀ bo nɑ kɛ́boú dinùù kòo kpɑɑ́ bɛ̀ bonɑ̀ɑ̀? Bìtì! Bɛ̀ bɑ́ɑ́ nɑ kɛ́yóu mudiì ò bɛ̀ bonɛ̀ dìì mɔ̀nnì. 20 Dɛ kó yɛwe kpɑɑnímu kɛ̀ bɛ̀ bo dɛitɛ wèè tòú o pokù, kɛ̀ dɛ yiè tùɔ̀kɛ bɛ̀ bo boú dinùù.

Dɛpɑ̀nnɛ̀ nɛ̀ dɛkótírɛ̀ kó tinɑ́ɑǹtì

21 Bɛ̀ ɔ̃ɔ̃ í nyɑ́ nkuyɑɑ̀pɑ̀nkù kukótíkù ĩ́nkɛ̀, kɑ̀ɑ mɛ̀ dɔ̀ɔ̀ kupɑ̀nkù bo yṹɔ̃́ nkukótíkù kɛ̀ dikɛ̃tírì dɔkɛ dɛukɛ. 22 Bɛ̀ ɔ̃ɔ̃ í ncũɔ̃́ mɛnɑɑ̀ mpɑ̀mmɛ̀ tidɔutì kótì kɑ̀ɑ mɛ̀ dɔ̀ɔ̀ tidɔutì bo potɛ, kɛ̀ mɛnɑɑ̀ ncɑkɛ nɛ̀ tidɔutì dɛmɔu. Mɛnɑɑ̀ mpɑ̀mmɛ̀ dò nkɛ́ncũɔ̃̀ tidɔutì pɑ̀ntì nti.

Yesu weè bɑkɛ́ tɛom̀pùtɛ̀

(Wéntɛ́ Mɑtie 12:1-8 nɛ̀ Duku 6:1-5)

23 Tɛom̀pùtɛ̀ mɑtɛ̀ yiè kɛ̀ Yesu mpɛ̃nkɛ́ dɛpɑɑ mmɑrɛ̀ miɛkɛ, kòo tɑncɔ́ùmbɛ̀ nkɑ̃́ɑ̃́tɛ tidiitì. 24 Kɛ̀ Fɑdisĩɛ̃bɛɛ ò nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Wéntɛ́ ɑ tɑncɔ́ùmbɛ̀ dɔ̀ɔ̀ri dɛ̀, bɑ nkpɛ́í nte kɛ̀ bɛ̀ dɔ̀ɔ̀ri ikuɔ́ yetɛ dɛ̀ tɛom̀pùtɛ̀ yiè? 25 Kɛ̀ Yesu bɛ̀ tɛ̃̀ńnɛ́ kɛ dɔ̀: Di í kɑ̀ɑ ndikònnì do pĩ nDɑfiti kòo dɔ̀ɔ̀mɛ̀ wenwe nɛ̀ o kɔbɑɑ? 26 Ò do tɑmɛ̀ Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀, ikuɔ́ nìùtì diɛwè Abiɑtɑɑ kó dimɔ̀nnì, kɛ́túótɛ́ pɛ̃́ɛ̃̀bɛ̀ bɛ̀ pɑ̃ bɛ̀ Kuyie, kɛ̀ bɛ̀ɛ cɑ́ɑ́kɛ́ wenwe nɛ̀ o kɔbɛ, òmɔù do í dò nkɛ́cɑ́ɑ́kɛ́ bɛ̀ kɛ̀ dɛ̀ í tú Kuyie nkuɔ́ nìùbɛ̀ mɑ́ɑ̀ɑ̀?

27 Kɛ̀ Yesu bɛ̀ nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Kuyie ndɔ̀ɔ̀ tɛom̀pùtɛ̀ onìtì kpɛ́í nkɛ, kù í dɔ̀ɔ̀ onìtì tɛom̀pùtɛ̀ kpɛ́í. 28 Onìtìbirɛ bɑkɛ́nɛ̀mu tɛom̀pùtɛ̀.

3

Yesu miɛkùnnɛmɛ̀ wèè bɑkù fɑ̃ũ tɛom̀pùtɛ̀ yiè

(Wéntɛ́ Mɑtie 12:9-14 nɛ̀ Duku 6:6-11)

1 Diyiè mɑrì kɛ̀ Yesu wɛ̃tɛ kɛ́tɑ kutííntouku kòo nìtì mɔù dɛ̀ bo kòo bɑkù fɑ̃ṹ. 2 Bɛ̀ɛ̀ dɔ́ kɛ́wɑ́tí Yesu, kɛ̀ bɛ̀ nhò wùó nkɛ bo yɑ̀ kɛ̀ nsɑ̀ ò bo miɛkùnnɛ dɛ kóo nìtì tɛom̀pùtɛ̀ yiè. 3 Kɛ̀ Yesu nɑ́kɛ́ dɛ kóo nìtì wèè bɑkù fɑ̃ṹ nkɛ dɔ̀: Ítɛ́, kɛ́cómmú diɛ mbɛnìtìbɛ̀ cuokɛ̀! Kòo ítɛ́ kɛ́cómmú.

4 Kɛ̀ Yesu bɛ̀ bekɛ kɛ dɔ̀: Ikuɔ́ yɛ̃ nti dɔɔ̀ mɛsɑ̀ɑ̀nɑ̀ɑ kɛ̀ mɛyɛi ntɛom̀pùtɛ̀ yiè? Ì yɛ̃ nti dɛɛtɛ́ onìtɑ̀ɑ kɛ̀ tí ò kùɔ?

Kɛ̀ bɛ̀ ndò nyúóó. 5 Kɛ̀ Yesu bɛ̀ wèńtɛ́ wéntɛ́ nɛ̀ kɛmiɛkɛ, kòo yɛ̀mmɛ̀ɛ cɑɑ̀rɛ̀ bɛ to kpeńnìmɛ̀, kòo nɑ́kɛ́ dɛ kóo nìtì kɛ dɔ̀: Youtɛ ɑ bɑkù!

Kòo youtɛ kɛ̀ kù pɑ̃̀nkɛ miɛtɛ́.

6 Kɛ̀ Fɑdisĩɛ̃bɛɛ yɛ̀nní kɛ́ pɑ̃̀nkɛɛ tíínnɛ̀ Edɔti kó fɛnɑfɛ kɔbɛ kɛ bo yɑ̀ bɛ̀ yóó yĩ́mɛ̀ kɛ́kuɔ Yesu.

Yesu miɛkùnnɛmɛ̀ bɛmuɔmbɛ pɛ́u

(Wéntɛ́ Mɑtie 4:25, 12:15-16 nɛ̀ Duku 6:17-19)

7 Yesu nɛ̀ o tɑncɔ́ùmbɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ɛ ítɛ́ kɛ́kɔtɛ Kɑdidee kóo dɑ̀mɛ́ɛ̀rì bíɛ́kɛ̀ kɛ̀ kunitisṹkù nhò tũ̀, bɛ̀ do bonní Kɑdidee, nɛ̀ Sudee 8 nɛ̀ Sedisɑdɛmmu nɛ̀ Idumbee, nɛ̀ yɛhɛkɛ̀ yɛ̀ɛ̀ bo Suditɛ̃ɛ̃ kó kukó nyɑ́ɑ̀ ndi nɛ̀ yɛhɛkɛ̀ yɛ̀ɛ̀ tɔ̀kɛ́nɛ̀ Tiiri nɛ̀ Sitɔ̃ɔ̃ yɛ kɔbɛ. Kɛ̀ bɛ̀ ńkɔrì Yesu borɛ̀ kɛ yɛ̃́ bɛ̀ do yomɛ̀ ò dɔ̀ɔ̀ri dɛ̀. 9 Kɛ̀ Yesu nɑ́kɛ́ o tɑncɔ́ùmbɛ̀ kɛ dɔ̀ bɛ̀ɛ ò wɑɑnní kudɑbɛkù kɛ̀ kù nhò tɔ̀kɛ́nɛ̀, bɛnìtìbɛ̀ yɑ̀ɑ̀ bo ò ɛ̃̀ṹtɛ́ mɛ̀ɛ̀ kpɛ́í. 10 Kɛ yɛ̃́ ò do miɛkùnkomɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ kɛ̀ dɛɛ̀ nte kɛ̀ bɛmuɔmbɛ ndɛití kɛ bo ò kɑ̀ɑ́kɛ́. 11 Kɛ̀ yɛbɔkɛ̀ tɑ bɛ̀ níí ò yɑ̀, kɛ́nínkóo o ììkɛ̀ kɛ́kuɔ́nko kɛ dɔ̀: A tú Kuyie mBirɛ ndɛ. 12 Kɛ̀ Yesu bɛ̀ cɑu weti weti kɛ dɔ̀ yɛ̀ bɑ́ɑ́ nɑ́kɛ́ ò tú wè.

Yesu tɑ̃ɑ̃tɛ́mɛ̀ o tɑncɔ́ùmbɛ̀ tɛpíítɛ̀ nɛ̀ bɛ̀dɛ́bɛ̀

(Wéntɛ́ Mɑtie 10:1-4 nɛ̀ Duku 6:12-16)

13 Kɛ̀ Yesu dekɛ ditɑ̃rì ĩ́nkɛ̀ kɛ́nyu ò dɔ́ kɛ́yú bɛ̀, kɛ̀ bɛ̀ nkɔròo o borɛ̀. 14 Kòo tɑ̃ɑ̃tɛ́ bɛnìtìbɛ̀ tɛpíítɛ̀ nɛ̀ bɛ̀dɛ́bɛ̀, kɛ̀ bɛ̀ bo nhò bonɛ̀, 15 kòò bɛ̀ tũɔ̃̀ nkɛ̀ bɛ̀ nɑ́ɑntɛ Kuyie nnɑ́ɑǹtì, kòo bɛ̀ duɔ́ mmuwɛ̃rímú bɛ yó mbɛtìnɛ̀mu yɛbɔkɛ̀. 16 Ntɛ bɛnìtìbɛ̀ tɛpíítɛ̀ nɛ̀ bɛ̀dɛ́bɛ̀ ò tɑ̃ɑ̃tɛ́ bɛ̀ kó yɛyètɛ̀: Simɔɔ kòo o yu kɛ dɔ̀ Piɛri, 17 nɛ̀ Sebedee kó ibí, Isɑku nɛ̀ o nɑntɛ̀ Isɑ̃ɑ̃ kɛ̀ Yesu bɛ yu kɛ dɔ̀: Boɑnnɛrikɛɛsi (dɛ̀ɛ̀ tu fɛtɑpíɛ̀fɛ̀), 18 Ãntidee nɛ̀ Fidipu nɛ̀ Bɑtidemii nɛ̀ Mɑtie nɛ̀ Tomɑɑ nɛ̀ Adifee kó dɛbirɛ Isɑku, Tɑdee Simɔɔ Sedɔti kó fɛnɑfɛ kou, 19 nɛ̀ Sudɑɑsi Isikɑdiyoti wèè fìtɛ́ Yesu.

Yesu cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kɔbɛ do dɔ́mɛ̀ kóò dɛ̀itɛ

20 Kɛ̀ bɛ̀ɛ konní tɛcĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kɛ̀ ditĩ̀nnìi wɛ̃tɛ kɛ́tíínní bɑ́ Yesu nɛ̀ o tɑncɔ́ùmbɛ̀ í mpɛ̀tɛ́ mɛfíè nkɛ bo di. 21 O cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kɔbɛ ti kèè dìì mɔ̀nnì kɛ́kɔtɛní kɛ bo ò dɛ̀itɛ kɛ yɛ̃́ bɛ̀ do nɑ́ɑ́mmɛ̀ kɛ tú o yɛ̀mmɛ̀ í nɑɑti.

Tɛcĩ́ɛ̃̀tɛ̀ tɛ̀mɑ́ɑ̀ kó mutotímù

(Wéntɛ́ Mɑtie 12:22-32 nɛ̀ Duku 11:14-23, 12:10)

22 Kɛ̀ ikuɔ́ wɑ̃ɑ̃̀bɛ̀ bɛ̀ɛ̀ do yɛ̀nní Sedisɑdɛmmu kɛ̀ bɛ̀ ntú: Obɔɔkpɑ̀ɑ̀tì weè bo o miɛkɛ, nɛ̀ weè kó muwɛ̃rímú mmu ò bɛ̀tìmɛ̀ yɛbɔkɛ̀.

23 Kɛ̀ Yesu bɛ̀ yu kɛ́ bɛ̀ ɑ̃ntɛ́ kɛ dɔ̀ obɔɔkpɑ̀ɑ̀tì bo yĩ́mɛ kɛ́wɛ̃tɛ kɛ́bɛti obɔɔkpɑ̀ɑ̀tì? 24 Kɛ̀ dikpɑ̀ɑ̀tìyuu dimɑ́ɑ̀ kɔbɛ totɛ́ kɛ kpɑ mbɛmɑ́ɑ̀ dɛ kó dikpɑ̀ɑ̀tìyuu bɑ́ nhɑ̃ kɛ bo. 25 Kɛ̀ tɛcĩ́ɛ̃̀tɛ̀ tɛmɑ́ɑ̀ mɛ ntotɛ́ kɛ kpɑ ntɛmɑ́ɑ̀ dɛ kó tɛcĩ́ɛ̃̀tɛ̀ bɑ́ nhɑ̃ kɛ bo. 26 Kɛ̀ nsɑ̀ kɛ̀ obɔɔkpɑ̀ɑ̀tì totɛ́ kɛ kpɑ nhomɑ́ɑ̀, kɛ̀ mɛyɑtimɛ̀ bo o cuokɛ̀ o kpɑ̀tì bɑ́ nhɑ̃ kɛ bo, tì bo deè.

27 Òmɔù bɑ́ɑ́ nɑ kɛ́tɑ onitikperì cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kɛ́hɛí o kpɛrɛ, kɛ̀ í ketɛ́ koò boú, kòò mɛ nhò boú kɛ dèè dɛ mɔ̀nnì ò bo nɑ kɛ́hɛí o kpɛrɛ dɛmɔu o cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ miɛkɛ.

28 Timɔ́mmɔnti nti n di nɑ́ɑ́mmɛ̀ Kuyie mbo cĩ́ɛ̃́ mbɛnìtìbɛ̀ bɛ yɛi mmɛmɔu nɛ̀ yɛsɑ̃́ɑ̃̀mbɛ̀ bɛ̀ kù sɑ̃̀ɑ̃́ nyɛ̀. 29 Wèè mɛ mbo sɑ̃́ɑ̃́ Muyɑɑ́nsɑ̀ɑ̀mù Kuyie mbɑ́ɑ́ ò cĩ̀ɛ̃́, o yɛi bo mbo o ĩ́nkɛ̀ sɑ̃́ɑ̃̀.

30 Yesu do bɛ́i mmɛmmɛ kɛ yɛ̃́ bɛ̀ do túmɛ̀ dibɔɔ̀ mɑrì diì bo o miɛkɛ.

Yesu yɔ̃ nɛ̀ o nɛí bɛ̀ do ò wɑɑ̀mmɛ̀

(Wéntɛ́ Mɑtie 12:46-50 nɛ̀ Duku 8:19-21)

31 Yesu yɔ̃ nɛ̀ o nɛí kɛ̀ bɛ̀ɛ tuɔkɛní kɛ́mbo ditowɑɑ̀ kɛ́tɔ̃ nkɛ̀ bɛ̀ bo ò yùní. 32 Kòò nsɔ̃́ ditĩ̀nnì kɑ̀ri koò cɛ̃̀ɛ̃̀tɛ, kɛ̀ bɛ̀ɛ ò nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: A yɔ̃ nɛ̀ ɑ nɛí bɛ̀ bo ditowɑɑ̀ kɛ dɑ yu. 33 Kɛ̀ Yesu bɛ̀ tɛ̃̀ńnɛ́ kɛ dɔ̀: We ntú n yɔ̃ kɛ ɔ̃̀mbɛ tú n nɛí?

34 Kòo deè kɛ́wéntɛ́ wéntɛ́ bɛ̀ɛ̀ kɑ̀ri koò cɛ̃ɛ̃̀tɛ kɛ dɔ̀: Ntɛnɛ̀ n yɔ̃ nɛ̀ n nɛí. 35 Wèè dɔ̀ɔ̀ri Kuyie ndɔ́ dɛ̀ weè tú n nɑntɛ̀ nɛ̀ n tɑ̃ũ̀ nɛ̀ n yɔ̃.

4

Wèè yɑù o diitì kó dinɑ́ɑǹhɑ̃ntírì

(Wéntɛ́ Mɑtie 13:1-9 nɛ̀ Duku 8:4-8)

1 Kɛ̀ Yesu wɛ̃tɛ kɛ́nnɑ́ɑ́ nKuyie nnɑ́ɑǹtì Kɑdidee kóo dɑ̀mɛ́ɛ̀rì nùù, kɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ɛ tíínko o borɛ̀ kɛ́nsũ, kòo tɑ kɛ́nkɑri kudɑbɛkù dɑ̀mɛ́ɛ̀rì miɛkɛ, kɛ̀ ditĩ̀nnì kɑ̀ri dɑ̀mɛ́ɛ̀rì nùù. 2 Kɛ̀ Yesu mbɛ̀ tiè nyitié mpɛ́u nɛ̀ yɛnɑ́ɑǹhɑ̃ntíyɛ̀ miɛkɛ, kɛ́ mbɛ̀ nɑ̀ɑ́ nkɛ tú: 3 Onìtì mɔù weè do yɛ̀ kɛ bo yɑɑ́ o diitì. 4 Ò yɑù dìì mɔ̀nnì kɛ̀ mɛdibii mmɑmɛ̀ɛ do kucɛ nùù kɛ̀ sinɔɔ kɔtɛní kɛ́ mɛ̀ di. 5 Kɛ̀ mɛtɛ̃mɛ̀ɛ do fɛkũũfɛ ĩ́nkɛ̀ mutɑ̃́ɑ̃́ nyí sũ dɛ̀ kɛ́cɑ̃rikɛ kɛ́yɛ̀nní, kɛ yɛ̃́ mutɑ̃́ɑ̃́ nyí sũmɛ̀ dɛborɛ̀. 6 Kɛ̀ diyiè tònkɛ̀ kɛ́ mɛ̀ tùɔ nkɛ̀ mɛ̀ɛ kpeí kɛ yɛ̃́ icĩɛ̃ nyí nɑmɛ̀ kɛ bo fííkú. 7 Kɛ̀ mɛdibii ntɛ̃mɛ̀ɛ do tipotì miɛkɛ kɛ̀ tìi ítɛ́ní kɛ́ mɛ̀ ɛ̃̀ṹtɛ́ bɑ́ mɛ̀ í nnɑ kɛ́pɛitɛ́. 8 Kɛ̀ mɛdibii ntɛ̃mɛ̀ɛ do kɛtenkɛ̀ wenni dɛ̀ kɛ́yɛ̀nní kɛ́nkótírí kɛ kpeńnì, kɛ̀ miɛ mpɛitɛ́ mɛbii nsipísìtɑ̃ɑ̃ti kɛ̀ mɛtɛ̃mɛ̀ɛ pɛitɛ́ mɛdibii sipísìkuɔ̀, kɛ̀ mɛtɛ̃mɛ̀ɛ pɛitɛ́ mɛdibii ntɛkɔ̀ùtɛ̀ (100).

9 Koò dèè kɛ dɔ̀: Wèè mɔ̀kɛ yɛto kɛ bo keè, wèe keè!

Mùù te kɛ̀ Yesu do nɑ́ɑ́nnɛ̀ yɛnɑ́ɑǹhɑ̃ntíyɛ̀

(Wéntɛ́ Mɑtie 13:10-17 Duku 8:9-10)

10 Yesu ìtɛ́ dìì mɔ̀nnì ditĩ̀nnì borɛ̀, o tɑncɔ́ùmbɛ̀ nɛ̀ bɛtɔbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ ò bonɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ɛ o bekɛ dɛ kó yɛnɑ́ɑǹhɑ̃ntíyɛ̀ tú mù. 11 Kɛ̀ Yesu bɛ̀ tɛ̃̀ńnɛ́ kɛ dɔ̀: Kuyie ndi bɛnkɛmu ku kpɑ̀ɑ̀tìyuu kó timɔ́mmɔnti tìì sɔ̀ri, bɛtɔbɛ̀ biɛ m bɛ̀ nɑ̀ɑ́nnɛ̀ yɛnɑ́ɑǹhɑ̃ntíyɛ̀ nyɛ, 12 kɛ̀ bɛ̀ bo nwúó nkɛ bɑ́ɑ́ yɑ̀, kɛ́nyo kɛ bɑ́ɑ́ bɑntɛ́, bɛ̀ yɑ̀ɑ̀ bo ceetɛ kɛ̀ Kuyie mbɛ̀ cĩ̀ɛ̃́ mbɛ yɛi.

Yesu wèńkùnnɛmɛ̀ wèè yɑù o diitì kó tinɑ́ɑǹtì o tɑncɔ́ùmbɛ̀

(Wéntɛ́ Mɑtie 13:18-23 nɛ̀ Duku 8:11-15)

13 Kɛ̀ Yesu yíɛ́ kɛ́ bɛ̀ nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Kɛ̀ di í bɑntɛ́ dɛ kó dinɑ́ɑǹhɑ̃ntírì di nɛ́ bo yĩ́mɛ kɛ́bɑntɛ́ yɛnɑ́ɑǹhɑ̃ntíyɛ̀ tɛyɛ̀ yɛmɔu. 14 Ntɛ dɛ kó dinɑ́ɑǹhɑ̃ntírì tu mù: Wèè yɑù mɛdibii nweè tu wèè nɑ̀ɑ́ Kuyie nnɑ́ɑǹtì. 15 Mɛdibii mmɛ̀ɛ̀ do kucɛ nùù kɛ̀ mɛ̀ tu bɛnìtìbɛ̀ bɛ̀ nɑ̀kɛ́ bɛ̀ Kuyie nnɑ́ɑǹtì, kɛ̀ bɛ̀ tì kèè, dɛndɛ bɑ̀mbɑ̀ nkɛ̀ dibɔɔ̀ kɔ̀tɛní kɛ tì dɛ̀itɛ. 16 Mɛdibii mmɛ̀ɛ̀ do fɛkũũfɛ ĩ́nkɛ̀, mɛ̀ tu bɛnìtìbɛ̀ mbɛ bɛ̀ɛ̀ ɔ̃ɔ̃ keè Kuyie nnɑ́ɑǹtì kɛ pɑ̃̀nkɛɛ tì cɔutɛ́ nɛ̀ kuyɛǹnɑɑtí. 17 Bɛ̀ mɛ nyí nyóu kɛ̀ tì bo fííkú bɛ miɛkɛ, bɛ̀ í nwɛ̃́ɛ̃́rì kɛ̀ mɛyɛǹcɑɑ̀rìmɛ̀ tùɔkɛní dìì mɔ̀nnì yoo bɛ̀ bɛ̀ fɛ̃́ũ bɛ̀ nɑ̀ɑ́ mmɛ̀ɛ̀ kpɛ́í Kuyie nnɑ́ɑǹtì bɛ̀ pɑ̃̀nkɛɛ bútínnɛ́ Kuyie. 18 Mɛdibii mmɛ̀ɛ̀ do tipotì miɛkɛ mɛ̀ tu bɛ̀ɛ̀ kèè bɛ̀mbɛ Kuyie nnɑ́ɑǹtì. 19 Kɛ̀ kutenkù kó iyɛǹtotí nɛ̀ tikpɑ̀tì kó muwɑmmù kɛ̀ dɛ̀ɛ bɛ̀ soutɛ́ nɛ̀ dɛtɛrɛ̀ dɛtɛrɛ̀ kó mɛdɔ́kùmɛ̀ kɛ̀ dɛ̀ɛ tɑ bɛ yɛ̀mmɛ̀ miɛkɛ kɛ́hɛ̃́ṹtɛ́ Kuyie nnɑ́ɑǹtì bɑ́ tì í nnɑ kɛ́pɛitɛ́. 20 Mɛdibii mmɛ̀ɛ̀ do kɛtenkɛ̀ wenni dɛ̀, mɛ̀ tu bɛnìtìbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ ɔ̃ɔ̃ keè bɛ̀mbɛ Kuyie nnɑ́ɑǹtì kɛ́ tì cɔutɛ́ kɛ́kɔtɛ kɛ́wɑɑ́ mbɛtɔbɛ̀, yie sipísìtɑ̃ɑ̃ti, otɔù sipísìkuɔ̀, otɔù tɛkɔ̀ùtɛ̀ (100).

Fìtírɛ̀ nɛ̀ tɛbiètɛ̀ dɛ kó tinɑ́ɑǹtì

(Wéntɛ́ Mɑtie 5:15, 10:26 nɛ̀ Duku 8:16-18)

21 Kɛ̀ Yesu yíɛ́ kɛ́bɛ́i nkɛ dɔ̀: Bɛ̀ ɔ̃ɔ̃ í ncɔ́u nfìtírɛ̀ kɛ́ dɛ̀ tɑ̀ɑ ntɛcètɛ̀ miɛkɛ yoo bɛ̀ɛ dɛ̀ ĩ̀ńnɛ́ mutɛ̃ĩ̀ fũ̀ɔ̃̀, bɛ̀ ɔ̃ɔ̃ dɛ̀ cɔ̃nnɛ́ fɛcùùfɛ̀ nfɛ. 22 Kɛ yɛ̃́ dɛ̀mɑrɛ̀ í bomɛ̀ dɛ̀ɛ̀ sɔ̀ri kɛ í yóó feitɛ́. Dɛ̀ɛ̀ sɔ̀ri dɛ̀ yóó yɛ̀nnímu kuwenniku. 23 Wèè mɔ̀kɛ yɛto kɛ bo keè wèe keè!

24 Kɛ̀ Yesu yíɛ́ kɛ́bɛ́i nkɛ dɔ̀: Dɑɑtɛnɛ̀ mɛsɑ̀ɑ̀ ndi yo tìì nɑ́ɑǹtì kpɛ́í, bɛ̀ bo di bennɛ́ nɛ̀ tɛbietɛ̀ di beú nɛ̀ tɛ̀ bɛtɔbɛ̀, kɛ́deè kɛ yíɛ́ dɛ ĩ́nkɛ̀. 25 Wèè mɔ̀kɛ bɛ̀ yóó ò yìɛ́mu, kɛ̀ wèè kpɑ bɛ̀ɛ dɛitoo dɛsɑ́m̀pɔ́rɛ̀ ò mɔ̀kɛ dɛ̀.

Tidibotì kó tinɑ́ɑǹtì

26 Kɛ̀ Yesu yíɛ́ kɛ́bɛ́i nkɛ dɔ̀: Kuyie nkpɑ̀ɑ̀tìyuu dònnɛ̀ onìtì wèè buɔtí wènwe mɛdibii nho pɑku miɛkɛ. 27 Kòo yɛ̃̀ nkɛ duɔ́ yoo ò wùó, tidiitì nkótírí nɛ̀ timɑ́ɑ̀ kɛyènkɛ̀ nɛ̀ kuyie mbɑ́ ò í yɛ̃́ ti kótírí mɛ̀ɛ̀ botí. 28 Kɛtenkɛ̀ kɛɛ̀ ɔ̃ mpĩ́ mmutɔ̃mmú nɛ̀ kɛmɑ́ɑ̀ kɛ̀ tidiitì kòtírí kɛ́ketɛ́ kɛ́ɑ̃nnɛ́ difènnì kɛ́deè kɛ̀ mɛbii nnɛ́ ɑ̃nnɛ́ kɛ́píɛ. 29 Tì bi dìì mɔ̀nnì kòo tì dɛ̀itɛ kɛ yɛ̃́ mudidɛ̀ì tùɔ̀kɛmɛ̀.

Fɛyoǹfɛ̀ kó dinɑ́ɑǹhɑ̃ntírì

(Wéntɛ́ Mɑtie 13:31-32, 34 nɛ̀ Duku 13:18-19)

30 Kɛ̀ Yesu yíɛ́ kɛ́bɛ́i nkɛ dɔ̀: Ti bo donnɛnɛ̀ bɑ Kuyie nkpɑ̀ɑ̀tìyuu? Ti bo yĩ́ dì dònnɛ̀ bɑ? 31 Ti bo yĩ́ dì dònnɛ̀ fɛyoǹfɛ̀ dòmmɛ̀ mmɛ kɛ kɛ̃ńnì. 32 Kɛ̀ bɛ̀ fɛ̀ buɔtí fɛ̀ɛ yɛ̀nní kɛ́kótɛ́ kɛ́nɑɑ́ mmutie diɛmù nɛ̀ ibɑkɛ, kɛ̀ sinɔɔ yĩɛ̃ nyi ĩ́nkɛ̀.

33 Nɛ̀ yɛnɑ́ɑǹhɑ̃ntíyɛ̀ miɛkɛ nkɛ pɛ́u ò do bɛ̀ nɑ̀ɑ́nnɛ̀mɛ̀ Kuyie nnɑ́ɑǹtì, kɛ bɛ̀ nɑ̀ɑ́nnɛ̀ bɛ̀ bo nɑ kɛ́keè mɛ̀ɛ̀ botí. 34 Yesu do ɔ̃ nɑ́ɑ́nnɛ̀ yɛnɑ́ɑǹhɑ̃ntíyɛ̀ nyɛ sɑ̃́ɑ̃̀, kɛ̀ bɛ̀ nɛ́ bo dìì mɔ̀nnì bɛmɑ́ɑ̀ borɛ̀ nɛ̀ o tɑncɔ́ùmbɛ̀ wèe tì mbɛ̀ wénkùnnɛ timɔu pɑ́íí.

Yesu còńnɛ́mɛ̀ kuyɑɑkù nɛ̀ mɛniɛ

(Wéntɛ́ Mɑtie 8:18, 23-27 nɛ̀ Duku 8:22-25)

35 Dɛ kó diyiè dimɑ́ɑ̀ kuyuoku mɔ̀nnì, kɛ̀ Yesu nɑ́kɛ́ o tɑncɔ́ùmbɛ̀ kɛ dɔ̀: Tí séntɛ́ mɛniɛ nyɑ́ɑ̀ tɛrì.

36 Bɛ̀ cíɛ ndìì mɔ̀nnì bɛnìtìbɛ̀ kɛ́deè, kɛ ítɛ́nɛ̀ kudɑbɛkù Yesu do bo kùù miɛkɛ, kɛ̀ tidɑbɛɛtì tɛtìi ò nɛinɛ̀. 37 Kɛ̀ kuyɑɑkù kperíkù mɑkùu ítɛ́ní kɛ́nfuuti, kɛ̀ mɛniɛ ntɑɑ̀ kudɑbɛkù miɛkɛ kɛ mmɔ́ nkɛ piɛku. 38 Kɛ̀ Yesu yie yɛ̃̀ nkɛ duɔ́ kudɑbɛkù miɛkɛ kɛ cekɛ́ diyuceénnì o yuu. Kòo tɑncɔ́ùmbɛ̀ɛ ò èntɛ kɛ dɔ̀: Okótì kɛ̀ ti ku ɑ kpɛti í boɑ̀?

39 Kɛ̀ Yesu ítɛ́ kɛ́pɛ́i nkuyɑɑkù kɛ dɔ̀: Cómmú! Kɛ́bɛ́innɛ̀ mɛniɛ nkɛ dɔ̀: Yĩ́ só!

Dɛndɛ bɑ̀mbɑ̀ nkɛ̀ kuyɑɑkùu cómmú kɛ̀ mɛniɛ ndɔ̀ bɛ́u. 40 Kòo bɛ̀ bekɛ kɛ dɔ̀: Dɛ̀ dòmmɛ kɛ̀ kufɔ̃wɑɑ́ ndi ɑutɛ́ mɛmmɛ? Dɛ̀ dòmmɛ kɛ̀ di í n tɑ̃́?

41 Kɛ̀ kufɔ̃wɑɑ́ mbɛ̀ ɑutɛ́ kɛ̀ bɛ̀ mbékú bɛtɔbɛ̀ kɛ tú: Wenninwe yie, kuyɑɑkù nɛ̀ mɛniɛ nkɛ̀ dɛ̀ yíé nhò yɛ̃ mmù?

5

Yesu miɛkùnnɛmɛ̀ onìtì dibɔɔ̀ tɑ wè

(Wéntɛ́ Mɑtie 8:28-34 nɛ̀ Duku 8:26-39)

1 Yesu nɛ̀ o tɑncɔ́ùmbɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ɛ séntɛ́ kɛ́tuɔkɛ Sedɑsɑɑ kó kɛtenkɛ̀, 2 kɛ̀ Yesu ncutiní kudɑbɛkù, kòo nìtì mɔù, dibɔɔ̀ mɑrì tɑ wèe yɛ̀nní ifɔ̃ti kɛ́kétɛ́ní o bíɛ́kɛ̀. 3 Dɛ kóo nìtì do ɑ̃ ifɔ̃ti miɛkɛ nkɛ, bɑ́ bɛ̀ tɛ̃́nkɛ í nnɔ nkoò bou bɑ́ nɛ̀ mɛfĩmmɛ. 4 Kɛ yɛ̃́ bɛ̀ do ò boúmɛ̀ kucɛ mɛ̀pɛ́u mɛfĩmmɛ, kɛ tɑ́ú nho nɑɑ̀cɛ̀i timɑ́tì, kòo tɔ̃ũ mɛfĩmmɛ kɛ́bɔ́kɛ́ timɑ́tì. Òmɔù tɛ̃́nkɛ í nnɑ kɛ bo ò yɔ̀kùnnɛ. 5 Yɛmɔ̀rɛ̀ yɛmɔu kɛyènkɛ̀ nɛ̀ kuyie kòò nhɑrì ifɔ̃ti miɛkɛ nɛ̀ yɛtɑ̃rɛ̀ ĩ́nkɛ̀ kɛ wúótí kɛ bokù omɑ́ɑ̀ yɛpèrɛ̀.

6 Ò yɑ̀ní dìì mɔ̀nnì Yesu kɛ́cokóo kɛ́nínkú o ììkɛ̀, 7 kɛ́kuɔ́nko mɛdiɛ̀ kɛ dɔ̀: Ti kpɛti dòmmɛ mí nnɛ̀ fɔ̃́, oĩ́nkɛ̀nkpɑ̀ɑ̀tì kó dɛbirɛ? N dɑ bɑ́ɑ́mmu nɛ̀ Kuyie nyètìrì ɑ bɑ́ nfɛ̃́ũ.

8 Kɛ yɛ̃́ Yesu do dì pɛ́immɛ̀ kɛ dɔ̀: Yɛ̀ onìtì yie mmiɛkɛ fɔ̃́ ndibɔɔ̀.

9 Kɛ̀ Yesu bekɛ dibɔɔ̀ kɛ dɔ̀: A yètìrì tú bɑ? Kɛ̀ di dɔ̀: N yètìrì tu kusṹkù, kɛ yɛ̃́ ti sũmɛ̀.

10 Kɛ̀ yɛ̀ mbɑ́ɑ́ nYesu kɛ tú: A bɑ́ɑ́ ti dennɛ dihɛì.

11 Kɛ sɔ̃́ kufɔ̃̀nkɛ̀cɛ̃nku mɑkù bo ditɑ̃rì ĩ́nkɛ̀ kɛ diiti. 12 Kɛ̀ yɛɛ̀ bɔkɛ̀ɛ bɑ́ntɛ̀ Yesu kɛ dɔ̀: Yóu kɛ̀ tí kɔtɛ kɛ́tɑ yɛfɔ̃̀nkɛ̀ yiɛ.

13 Kɛ̀ Yesu dɔ̀: Yɛ̀nnɛ̀, kɛ̀ yɛ̀ɛ yɛ̀ dɛ kóo nìtì miɛkɛ kɛ́tɑ kufɔ̃̀nkɛ̀cɛ̃nku, kɛ̀ kùu cokɛ́ kɛ́cútɛ́ní ditɑ̃rì ĩ́nkɛ̀ kɛ́diu mɛniɛ mmiɛkɛ, yɛ̀ do bo mbo sikɔupísìdɛ́ (2000).

14 Bɛ̀ɛ̀ do cɛ̃mmù dɛ kó yɛfɔ̃̀nkɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ɛ cokɛ́ kɛ́yeè dɛ kó tinɑ́ɑǹtì dihɛì miɛkɛ nɛ̀ dɛpɑɑnko, kɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ɛ ítɛ́ kɛ bo kɔtɛ kɛ́yɑ̀ dɛ̀ɛ̀ dɔ̀ɔ̀, 15 kɛ́tuɔkoo Yesu borɛ̀ kɛ́yɑ̀ onìtì yɛbɔkɛ̀ kusṹkù do tɑ wè kòò kɑ̀ri kɛ ɑ̃ tiyɑɑ̀sɑ̀ɑ̀tì, kòo yɛ̀mmɛ̀ wenkɛ, kɛ̀ kufɔ̃wɑɑ́ mbɛ̀ pĩ. 16 Bɛ̀ɛ̀ do dɛ̀ bo kɛ yɑ̀ dɛ̀ɛ̀ dɔ̀ɔ̀, kɛ̀ bɛ̀ɛ bɛ̀ nɑ̀kɛ́ dɛ̀ dɔ̀ɔ̀mɛ̀ onìtì yɛbɔkɛ̀ tɑ wè, nɛ̀ dɛ̀ɛ̀ dɔ̀ɔ̀ yɛfɔ̃̀nkɛ̀. 17 Dɛ mɔ̀nnì kɛ̀ bɛ̀ɛ bɑ́ntɛ̀ Yesu kɛ dɔ̀ wèe yɛ̀ bɛ tenkɛ̀.

18 Yesu tɑti dìì mɔ̀nnì kudɑbɛkù onìtì yɛbɔkɛ̀ do tɑ wè kòo ò bɑ́ntɛ̀ kɛ dɔ̀ ò bo nhò nɛínɛ̀. 19 Kɛ̀ Yesu yetɛ kóò nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Kò nhɑ cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kɛ́nɑ́kɛ́ ɑ kɔbɛ ti Yiɛ̀ ndɑ dɔ̀ɔ̀ dɛ̀ɛ̀ kó dimɑ̀ɑ̀, nɛ̀ ò dɑ kuɔ́ mmɛ̀ɛ̀ botí mɛsémmɛ̀.

20 Kɛ̀ weè nìtìi kɔtɛ kɛ́nnɑ́ɑntoo kutempɛ̃ yɛhɛkɛ̀ tɛpíítɛ̀ kɔku kumɔu miɛkɛ Yesu dɔ̀ɔ̀ dɛ̀ɛ̀ kó dimɑ̀ɑ̀, kɛ̀ dɛ̀ɛ bɛ̀ di bɛmɔu.

Yesu còńnɛ́mɛ̀ onitipòkù yɔ́ntì kɛ fòùkùnnɛ Sɑiduusi sɑpùmbirɛ

(Wéntɛ́ Mɑtie 9:18-26 nɛ̀ Duku 8:40-56)

21 Kɛ̀ Yesu séntɛ́ mɛniɛ nyɑ́ɑ̀ nɛ̀ kudɑbɛkù kɛ̀ kunitisṹkùu tíínko o borɛ̀ mɛniɛ nnùù. 22 Kɛ̀ kutííntouku kóo kótì mɔù bɛ̀ tu wè Sɑiduusi kòo tuɔkɛní kɛ́yɑ̀ Yesu kɛ́nínkóo o ììkɛ̀, 23 kóò bɑ́ntɛ̀ nɛ̀ o yɛ̀mmɛ̀ mɛmɔu kɛ dɔ̀: N sɑpùmbirɛ dɛɛ̀ mɑ̀ùnɛ̀ mukṹṹ, n dɑ bɑ́ɑ́mmu kɔtɛní kɛ́nɔ́ɔ́ nhɑ nɔu dɛ ĩ́nkɛ̀ kɛ̀ dɛ̀ɛ miɛtɛ́, kɛ́nfòù.

24 Kɛ̀ Yesu ò nɛinɛ̀ kɛ̀ ditĩ̀nnì nhò urínɛ̀ koò ɛ̃̀ṹ tipíìtì timɔu.

25 Kòo nitipòkù mɔù dɛ̀ bo kɛ mɔ ntiyɔ́ntì yɛbie ntɛpíítɛ̀ nɛ̀ yɛ̀dɛ́ɛ̀ bɑ́ tì í commu. 26 Kòò kɔ̀rì bɛdòòtórìbɛ̀ pɛ́u borɛ̀ kɛ fɛ̃̀ṹtɛ́ mɛdiɛ̀, kɛ cɑ̀kɛ o díítí imɔu bɑ́ dɛ̀ í tɔ̃ũkú, kɛ̀ dɛ̀ pètìnkɛ nɛ́ yetíróo mɛdiɛ̀. 27 Kòo keè kɛ̀ bɛ̀ nɑ̀ɑ́ nYesu kpɛ́í kòo kɔtoo ditĩ̀nnì miɛkɛ, kɛ kétóo Yesu fɔ̃ǹkúò bíɛ́kɛ̀ kɛ́kɑ́ɑ́kɛ́ o yɑɑ̀bòrì. 28 Nɛ̀ o yɛ̀mmɛ̀ miɛkɛ kɛ yɛ̃́ kɛ dò mbɑ́ kòo nɑ kɛ kɑ̀ɑ́kɛ́ o yɑɑ̀bòrì ò bo miɛtɛ́. 29 Ò kɑ̀ɑ́kɛ́ mɛm̀mɛ Yesu yɑɑ̀bòrì, kòo yɔ́ntì pɑ̃̀nkɛɛ cómmú, kòo bɑntɛ́ o kɔ̃̀ntì miɛkɛ o mɔmmú dèèmɛ̀. 30 Kɛ̀ Yesu bɑntɛ́ muwɛ̃rímú mɑmù yɛ̀mɛ̀ o miɛkɛ kɛ́wɛ̃ɛ̃tɛ kɛ́bekɛ ditĩ̀nnì kɛ dɔ̀: We nkɑ̀ɑ́kɛ́ n yɑ̀ɑ̀tì? 31 Kòo tɑncɔ́ùmbɛ̀ɛ ò tɛ̃̀ńnɛ́ kɛ dɔ̀: A wúó nkɛ̀ ditĩ̀nnì dɑ ɛ̃́ṹ miɛ̀ mbotí kɑ̀ɑ bèkú wèè dɑ kɑ̀ɑ́kɑ́ɑ̀?

32 Kɛ̀ Yesu nwéí tipíìtì timɔu kɛ bo yɑ̀ wèè ò kɑ̀ɑ́kɛ́. 33 Dɛ mɔ̀nnì kòo nitipòkù kɔ̃̀ntì ɑu nɛ̀ kufɔ̃wɑɑ́ nkɛ yɛ̃́ ò yɛ̃́mɛ̀ dɛ̀ɛ̀ dɔ̀ɔ̀ o kɔ̃̀ntì miɛkɛ, kòo tɔ́ɔ́nko Yesu borɛ̀ kɛ nínkóo o ììkɛ̀ kóò nɑ̀kɛ́ timɔ́mmɔnti. 34 Kɛ̀ Yesu nɛ́ ò nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: N kóo sɑpɑ̀ɑ̀ ɑ tɑ̃́kùmɛ̀ dɑ miɛkùnnɛmu, kɔtɛ kɛ̀ dɛ̀ nnɑɑti, kɑ̀ɑ mɔmmúu deè.

35 Ò kpɑɑ́ kɛ mɛ nnɑ́ɑ́ nkɛ̀ kutííntouku kóo kótì kɔbɛɛ tuɔkɛní kóò nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: A sɑpùmbirɛ kumu ɑ bɑ́ɑ́ bennɛ́ kɛ́nkɔɔ́nnɛ̀ okótì.

36 Kɛ̀ Yesu mbúútí bɛ̀ nɑ̀ɑ́ ntì, kɛ́nɑ́kɛ́ Sɑiduusi kɛ dɔ̀: N tɑ̃́ mɑ́ɑ̀, kɛ bɑ́ nyĩɛ̃̀kù.

37 Yesu í nyie koò mɔù bo ò nɛinɛ̀ kɛ̀ dɛ̀ í tú Piɛri nɛ̀ Isɑku nɛ̀ o nɑntɛ̀ Isɑ̃ɑ̃. 38 Bɛ̀ tùɔ̀koo dìì mɔ̀nnì kutííntouku kóo kótì cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kɛ̀ Yesu yɑ̀ kunitisṹkù kɛ̀ kutoweku dɑ́ɑ́tí kɛ̀ bɛ̀ kuɔ̀ nyɛkúdɑbùò. 39 Kòo tɑroo kɛ́ bɛ̀ bekɛ kɛ dɔ̀: Bɑ nte kutoweku kuu? Di kuɔ̀nnɛ̀ bɑ? Dɛbirɛ í ku dɛ̀ yɛ̃̀ kɛ duɔ́mu.

40 Kɛ̀ bɛ̀ nhò dɑú kòo bɛ̀ dènnɛ kɛ́yú dɛbirɛ cicɛ nɛ̀ dɛ yɔ̃ nɛ̀ o tɑncɔ́ùmbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ ò nɛínɛ̀ kɛ́tɑnnɛ̀ dɛbirɛ duɔ́ dɛ̀, 41 kɛ́pĩ́ ndɛsɑpùmbirɛ nɔ̀ùtɛ̀ kɛ dɔ̀: Tɑritɑkumi! (Dɛ̀ɛ̀ tu: Dɛsɑpùmbirɛ, ítɛ́ kɛ̀ míì mɛ nyɛ̃!).

42 Dɛndɛ bɑ̀mbɑ̀ nkɛ̀ dɛsɑpùmbirɛɛ ítɛ́ kɛ́centɛ. Dɛ̀ do mɔkɛ yɛbie ntɛpíítɛ̀ nɛ̀ yɛ̀dɛ́ɛ̀ ndi, kɛ̀ dɛ̀ɛ bɛ̀ di mɛdiɛ̀ nkɛ̀ kufɔ̃wɑɑ́ mbɛ̀ ɑutɛ́. 43 Kɛ̀ Yesu bɛ̀ nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀ bɛ̀ bɑ́ɑ́ yie nkòò mɔù tì keè, kɛ́deè kɛ dɔ̀: Duɔ́nnɛ̀ dɛsɑpùmbirɛ mudiì kɛ̀ dɛ̀ɛ di.

6

Yesu ɛì kɔbɛ do í ò tɑ̃́

(Wéntɛ́ Mɑtie 13:53-58 nɛ̀ Duku 4:16-30)

1 Kɛ̀ Yesu ítɛ́ dɛborɛ̀ kɛ́nɛinɛ̀ o tɑncɔ́ùmbɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ɛ kɔtɛ dihɛì ò bìíkú dì. 2 Tɛom̀pùtɛ̀ mɑtɛ̀ yiè kɛ̀ Yesu mbɛ̀ tiè nkutííntouku miɛkɛ kɛ̀ dɛ̀ɛ bɛ̀ di, kɛ̀ bɛ̀ nnɑ́ɑ́ nkɛ tú: Ò yɑ̀ dɛ diɛ nkó dimɑ̀ɑ̀? We nhò duɔ́ ndɛ kó mɛciì, ò yĩ́mɛ kɛ nɑ kɛ dɔɔri tidiɛtì ò mɛ̀ ndɔ̀ɔ̀ri tì? 3 Dɛ̀ í tú wenwe odɑbɛɛsṹɔ̃̀tɑ̀ɑ̀? Mɑɑri birɛ í dɔkɑɑ̀? Isɑku nɛ̀ Sosɛsi, Sudi nɛ̀ Simɔɔ bɛ kóo kótɑ̀ɑ̀? O tɑ̃bɛ̀ í bo diɛ ti cuokɑ̀ɑ̀?

Nɛ̀ dɛ kpɛ́í bɛ̀ í nhò tɑ̃́. 4 Kɛ̀ Yesu bɛ̀ nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Bɛnìtìbɛ̀ bɛmɔu ɔ̃ ndému Kuyie mpɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑǹtò, o ɛì kɔbɛ nɛ̀ o cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kɔbɛ bɛɛ̀ ɔ̃ɔ̃ í nhò dé.

5 Dɛborɛ̀ Yesu í ndɔ̀ɔ̀ tidiɛtì mɑtì pɛ́u, kɛ̀ dɛ̀ í tú ò nɔ̀ɔ́mmɛ̀ o nɔu bɛmuɔmbɛ mɑbɛ̀ ĩ́nkɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ɛ miɛtɛ́. 6 Kɛ̀ dɛ̀ɛ di Yesu mɛsɑ̀ɑ̀ mbɛ̀ í ò tɑ̃́ mɛ̀ɛ̀ kpɛ́í.

Yesu tɔ̃mmɛ̀ o tɑncɔ́ùmbɛ̀ bɛ̀dɛ́bɛ̀ dɛ́bɛ̀

(Wéntɛ́ Mɑtie 9:35, 10:5-15 nɛ̀ Duku 9:1-6)

7 Dɛ kó difɔ̃nkúò kɛ̀ Yesu ńcentì yɛhɛkɛ̀ yɛ̀ɛ̀ dɛ̀ tɔ̀kɛ́ kɛ bɛ̀ nɑ̀ɑ́ nKuyie nnɑ́ɑǹtì, mɛmmɛ kòo yú o tɑncɔ́ùmbɛ̀ tɛpíítɛ̀ nɛ̀ bɛ̀dɛ́bɛ̀ kɛ́ mbɛ̀ tũɔ̃̀ mbɛ̀dɛ́bɛ̀ dɛ́bɛ̀, kɛ́ bɛ̀ duɔ́ muwɛ̃rímú kɛ̀ bɛ̀ bo mbɛtì yɛbɔkɛ̀. 8 Di ńtɔ di pɑ̀ɑ̀ti mɑ́ɑ̀, di bɑ́ ntɔ mudiì yoo kudɔukù yoo idíítí. 9 Kòo bɛ̀ nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Ãnnɛ́nɛ̀ di nɛùtì, di bɑ́ɑ́ ɑ̃nnɛ́ yɛyɑɑ̀bòrɛ̀ yɛ̀dɛ́ɛ̀ dɛ́ɛ̀.

10 Kɛ yíɛ́ kɛ́ bɛ̀ nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Kɛ̀ di tùɔ̀kɛ dihɛì mɑrì kɛ bɑ̀tɛ́ tɛ̀ɛ̀ cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ di ndɛ mbo kɛ yɑ̀ɑ ítɛ́nɛ̀ dɛ kó dihɛì miɛkɛ. 11 Kɛ̀ dihɛì mɑrì kɔbɛ í dɔ́ kɛ di cɔutɛ́, bɛ̀ mɛ nyí dɔ́ kɛ́ di kémmú di ítɛ́ dɛ kó dihɛì, kɛ́kpɑ̃́ɑ̃́tɛ́ di nɑɑ̀cɛ̀tɑ̃́ɑ̃́ nkɛ̀ dɛ̀ɛ bɛnkɛ kɛ dò mmɛyɛi nkéríní bɛ yɔ ĩ́nkɛ̀.

12 Kɛ̀ Yesu tɑncɔ́ùmbɛ̀ɛ kɔtɛ kɛ́nnɑ́ɑntɛ bɛnìtìbɛ̀ kɛ tú bɛ̀ɛ ceetɛ bɛ borimɛ. 13 Kɛ̀ bɛ̀ mbɛtì yɛbɔkɛ̀ pɛ́u yɛ̀ɛ̀ tɑ bɛnìtìbɛ̀, kɛ wɑ́ɑ́rì bɛmuɔmbɛ pɛ́u mɛkùɔ̀ nkɛ̀ bɛ̀ miɛrí.

Edɔti kùɔmɛ̀ Isɑ̃ɑ̃-Bɑtiisi

(Wéntɛ́ Mɑtie 14:1-12 nɛ̀ Duku 9:7-9)

14 Kòo kpɑ̀ɑ̀tì Edɔtii keè kɛ̀ bɛ̀ nɑ̀ɑ́ nYesu kpɛ́í, kɛ yɛ̃́ o yètìrì do feitɛ́mɛ̀ tipíìtì timɔu kɛ̀ bɛ̀ ntú Isɑ̃ɑ̃-Bɑtiisi weè wɛ̃̀tɛ kɛ yɑ̃̀ńtɛ́, kɛ̀ dɛɛ̀ te kòo mɔ̀kɛ muwɛ̃rímú kɛ dɔɔri tidiɛtì.

15 Kɛ̀ bɛ̀mɑbɛ̀ ntú: Edii nwe Kuyie mpɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑǹtò diɛwè.

Kɛ̀ bɛtɔbɛ̀ tu: Kuyie mpɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑǹtò mɔù nwe kòo dònnɛ̀ bɛtɔbɛ̀ do dòmmɛ̀.

16 Edɔti tì kèè dìì mɔ̀nnì kɛ dɔ̀: N sòò kùɔ wèè Isɑ̃ɑ̃ weè wɛ̃tɛ kɛ yɑ̃̀ńtɛ́.

17 Kɛ yɛ̃́ dɛ kóo Edɔti weè do pĩ̀ḿmɛ̀ Isɑ̃ɑ̃ kɛ́boú, kɛ́kpetínnɛ́. Edɔti do fìètɛ o nɑntɛ̀ Fidipu pokù Edodiyɑti nwe kɛ́puokɛ. 18 Kɛ̀ Isɑ̃ɑ̃ o nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Dɛ̀ í wenni kɛ dò nhɑ́ puokɛ ɑ nɑntɛ̀ pokù. 19 Kɛ̀ Edodiyɑti miɛkɛɛ pɛikɛ Isɑ̃ɑ̃ kòo nwɑnti kɛ bo ò kùɔ, ò mɛ nyí nnɑ, 20 kɛ yɛ̃́ Edɔti do démɛ̀ Isɑ̃ɑ̃ koò kɑ̃nkɛ́, kɛ yɛ̃́ kɛ dò nhò tu onìtì wèè dɔ̀ɔ̀ri Kuyie ndɔ́ dɛ̀ kɛ kpɑ mɛyɛi. Kɛ̀ Isɑ̃ɑ̃ níí nnɑ́ɑ́ nkɛ̀ dɛ̀ɛ ò di kòo bɑɑ nɛ́ ndɔ́ kɛ́ nhò kèḿmú.

21 Kɛ̀ diyiè mɑrì nɛ́ mbo Edodiyɑti yóó díínnɛ̀ dì kɛ́dɔɔ̀ ò mɛ̀ ndɔ́mɛ̀. Kɛ̀ Edɔtii ɑ̃nnɛ́ o pɛitɛ́yiè kó dibɑnni, kɛ́yú bɛnitidiɛbɛ̀ o ɛì kɔbɛ nɛ̀ bɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ iwɛ̃ĩ yɛmbɛ̀, nɛ̀ Kɑdidee ɛkɛ̀ kó bɛkótíbɛ̀. 22 Kɛ̀ Edodiyɑti kóo sɑpɑ̀ɑ̀ ntɑ bɛ̀ kɑ̀ri dɛ̀, kɛ́hɑɑ́ kɛ̀ dɛ̀ɛ nɑrikɛ Edɔti nɛ̀ ò yu bɛ̀, kòo kpɑ̀ɑ̀tì Edɔtii bɛ́i nkɛ dɔ̀: Osɑpɑ̀ɑ̀ m bekɛ ɑ dɔ́ dɛ̀, m bo dɛ̀ ndɑ duɔ́.

23 Bɑ́ kɛ̀ n kpɑ̀tì kó dikéè ndi, m bo dɑ duɔ́. Míì mɛ nyɛ̃.

24 Kòo sɑpɑ̀ɑ̀ nyɛ̀ kɛ́bekɛ o yɔ̃ kɛ dɔ̀: M bo ò bekɛ bɑ? Kòo ò nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Bekɛ we Isɑ̃ɑ̃-Bɑtiisi yuu.

25 Kòo sɑpɑ̀ɑ̀ nwɛ̃tɛ mɛcɑ̃ɑ̃ nkɛ́tɑ okpɑ̀ɑ̀tì kɑ̀ri dɛ̀, kóò nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: N dɔ́ ɑ́ ɑ̃nnɛ́ bɑ̀mbɑ̀ mmiɛ Isɑ̃ɑ̃ yuu ndi dibuu miɛkɛ kɛ́ n duɔ́.

26 Kòo kpɑ̀ɑ̀tì yɛ̀mmɛ̀ɛ cɑɑ̀rɛ̀, ò mɛ nyí ndɔ́ kɛ́yetɛ kɛ yɛ̃́ ò diɛmmɛ̀ kɛ bɛ́i nho nɛ́pobɛ̀ ììkɛ̀. 27 Kòo kpɑ̀ɑ̀tìi pɑ̃̀nkɛɛ tɔ̃ nkuhɑ̃ɑ̃pɔ̀nkù kɛ́ kù nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Kɔtɛ dikpetíntou kɛ́ n tɔní Isɑ̃ɑ̃-Bɑtiisi yuu. 28 Kɛ̀ kuhɑ̃ɑ̃pɔ̀nkùu kɔtɛ kɛ́féútɛ́ Isɑ̃ɑ̃ kɛ́ɑ̃nnɛ́ o yuu dibuu miɛkɛ kɛ́kɔtɛnní kɛ́ dì duɔ́ nhosɑpɑ̀ɑ̀ nkòo di duɔ́ nho yɔ̃. 29 Kɛ̀ Isɑ̃ɑ̃ tɑncɔ́ùmbɛ̀ɛ tì kèè, kɛ́kɔtɛ kóò tùótɛ́ kɛ́kũnnɛ́.

Yesu dɔ̀ɔ̀mɛ̀ tidiɛtì kɛ̀ pɛ̃́ɛ̃̀bɛ̀ nɛ̀ siyĩĩ sinùmmù kɛ̀ dɛ̀ɛ sṹṹ

(Wéntɛ́ Mɑtie 14:13-21 nɛ̀ Duku 9:10-17 nɛ̀ Isɑ̃ɑ̃ 6:1-14)

30 Kɛ̀ Yesu tɑncɔ́ùmbɛ̀ɛ wɛ̃tɛní kɛ́tíí mbɛmɔu Yesu borɛ̀ kóò nɑ̀kɛ́ bɛ̀ dɔ̀ɔ̀ dɛ̀ɛ̀ kó dimɑ̀ɑ̀ nɛ̀ bɛ̀ nɑ̀kɛ́ tìì kó dimɑ̀ɑ̀. 31 Kòo bɛ̀ nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Ti ítɛ́nɛ̀ kɛ́kɔtɛ mɛkɛntímɛ̀ kɛ̀ dí om̀pɛ̀ sɑ́m̀pɔ́. Kɛ yɛ̃́ bɛnìtìbɛ̀ do sũmɛ̀ kɛ̀ biɛ nkɔ̀rìní kɛ̀ bɛtɔbɛ̀ iiti bɑ́ bɛ̀ í mpɛ̀tɛ́ mɛfíè nkɛ bo di.

32 Kɛ̀ bɛ̀ɛ tɑ kudɑbɛkù kɛ bo kɔtɛ dibòrì mɑrì dìì ciɛ́. 33 Bɛ̀ kérí dìì mɔ̀nnì kɛ̀ tipíìtì timɔu kɔbɛɛ bɛ̀ yɑ̀, kɛ́ bɛ̀ bɑntɛ́, kɛ́cokɛ́ bɛ nɑɑ̀cɛ̀i, kɛ́ bɛ̀ diɛ́nnɛ̀ dɛ bíɛ́kɛ̀.

34 Yesu cùtɛ́ní dìì mɔ̀nnì kudɑbɛkù kɛ́yɑ̀ ditĩ̀nnì diɛrì kɛ̀ mɛsémmɛ̀ɛ ò pĩ nnɛ̀ dɛ kó bɛnìtìbɛ̀, kɛ yɛ̃́ bɛ̀ do dòmmɛ̀ ipe ìì kpɑ inyi ocɛ̃nti, kòo pɑ̃̀nkɛ mbɛ̀ tiè Kuyie nnɑ́ɑǹtì pɛ́u. 35 Diyiè dèè dìì mɔ̀nnì kɛ̀ Yesu tɑncɔ́ùmbɛ̀ɛ kɔtɛní o borɛ̀ kóò nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Ti bo dikpɑ́ɑ̀ cuokɛ̀ nkɛ diɛ nkɛ̀ diyiè diɛ nkɛ dèè. 36 Cíɛ mbɛ kɛ̀ bɛ̀ɛ kɔtɛ dɛpɑɑ nkó sicɛ̃́ĩ nɛ̀ sihɛkɛsí sìì dɛ̀ tɔ̀kɛ́ kɛ́dontɛ́ kɛ́di.

37 Kɛ̀ Yesu bɛ̀ tɛ̃̀ńnɛ́ kɛ dɔ̀: Díndi di mɔ́mmɔmbɛ duɔ́nɛ̀ bɛ kɛ̀ bɛ̀ɛ di. Kɛ̀ bɛ̀ɛ ò tɛ̃̀ńnɛ́ kɛ dɔ̀: A dɔ́ ti kɔtɛ kɛ́dontɛ́ pɛ̃́ɛ̃̀bɛ̀ yɛwe sikɔusìdɛ́ (200) tɔ̃mmú díítí nyi kɛ́ bɛ̀ duɔ́nɑ́ɑ̀?

38 Kɛ̀ Yesu bɛ̀ bekɛ kɛ dɔ̀: Di mɔkɛ pɛ̃́ɛ̃̀bɛ̀ bɛ̀dɛ? Kɔtɛnɛ̀ kɛ́yɑ̀. Kɛ̀ bɛ̀ɛ kɔtɛ kɛ́yɑ̀ bɛtɔbɛ̀ kɛ́wɛ̃tɛní kóò nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Ti mɔkɛ pɛ̃́ɛ̃̀bɛ̀ bɛ̀nùmmù ndi nɛ̀ siyĩĩ sìdɛ́sì.

39 Kɛ̀ Yesu dɔ̀: Kɑnnɛnɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ timúsũ̀ũ̀tì ĩ́nkɛ̀ yɛtĩ̀rɛ̀ yɛtĩ̀rɛ̀. 40 Kɛ̀ bɛ̀ɛ bɛ̀ kɑ̀nnɛ biɛ ntɛkɔ̀ùtɛ̀ kɔ̀ùtɛ̀, bɛtɔbɛ̀ sipísìnùmmù nùmmù. 41 Kɛ̀ Yesu túótɛ́ pɛ̃́ɛ̃̀bɛ̀ bɛ̀nùmmù bɛmbɛ nɛ̀ siyĩĩ sìdɛ́sì sinsi kɛ́bɔ́útɛ́ kɛĩ́nkɛ̀ kɛ́sɑ̃ntɛ Kuyie, kɛ́deè kɛ́ mbɛ̀ wɛ́ú, kɛ duɔ̀ nho tɑncɔ́ùmbɛ̀, kɛ̀ bɛ̀ toti bɛnìtìbɛ̀, kɛ́ bɛ̀ totínɛ̀ siyĩĩ sìdɛ́sì sinsi bɛmɔu. 42 Kɛ̀ bɛ̀ɛ cɑ́ɑ́kɛ́ bɛmɔu kɛ́nsɑ̀nnɛ̀. 43 Kɛ̀ yɛpɛ̃́ɛ̃̀wɛ́tíyɛ̀ɛ súɔ́ nkɛ́píɛ nyɛmɔ́mmùyɑ́kɛ̀ tɛpíítɛ̀ nɛ̀ yɛ̀dɛ́ɛ̀ kɛ̀ Yesu tɑncɔ́ùmbɛ̀ɛ tɔ nɛ̀ siyĩĩ sìì sùɔ́. 44 Bɛ̀ɛ̀ kó dimɑ̀ɑ̀ do cɑ̀ɑ́kɛ́ dɛ kóò pɛ̃́ɛ̃̀bɛ̀ bɛ̀ do bo sikɔupísìnùmmù (5000) ndi.

Yesu do kérímɛ̀ mɛniɛ nyĩ́nkɛ̀

(Wéntɛ́ Mɑtie 14:22-33 nɛ̀ Isɑ̃ɑ̃ 6:16-21)

45 Dɛ kó difɔ̃nkúò kɛ̀ Yesu duɔ́ nkòo tɑncɔ́ùmbɛ̀ɛ tɑ kudɑbɛkù kɛ bo niitɛ́ kɛ́séntɛ́ mɛniɛ nyɑ́ɑ̀ Bɛtisɑidɑɑ bíɛ́kɛ̀ kɛ̀ wenwe nkpɑɑ́ kɛ cíɛnko bɛnìtìbɛ̀. 46 Ò bɛ̀ cíɛ ndìì mɔ̀nnì kɛ́deè kɛ́dekɛ ditɑ̃rì ĩ́nkɛ̀ kɛ bo bɑ́ntɛ̀ nKuyie. 47 Dɛ̀ bììtɛ dìì mɔ̀nnì kɛ sɔ̃́ nkudɑbɛkù kɑ̃̀ɑ̃́kɛ́ mɛniɛ ncuokɛ̀ kɛ̀ Yesu kpɑɑ́ diyɑ́ɑ̀ o mɑ́ɑ̀, 48 kɛ́bɑntɛ́ o tɑncɔ́ùmbɛ̀ mɑ̀ùnɛ̀mɛ̀ kuyɑɑkù kɛ yɛ̃́ kù do fuutinímɛ̀ bɛ ììkɛ̀ bíɛ́kɛ̀ nkɛ, kukṹnwentóo mɔ̀nnì kɛ̀ Yesu nkéróo bɛ bíɛ́kɛ̀ kɛ ceǹtì mɛniɛ nyĩ́nkɛ̀, kɛ ndɔ́ kɛ nɑ mbɛ̀ pɛ̃ɛ̃tɛ́. 49 Kɛ̀ bɛ̀ɛ ò yɑ̀ kòò kèríní mɛniɛ nyĩ́nkɛ̀ kɛ̀ bɛ yɛ̀mmɛ̀ ndò ndibɔɔ̀ mɑrì ndi, kɛ̀ bɛ̀ɛ kuɔ́nko mɛdiɛ̀. 50 Kɛ yɛ̃́ bɛ̀ do ò yɑ̀mɛ̀ kɛ̀ kufɔ̃wɑɑ́ mbɛ̀ ɑutɛ́, kɛ̀ Yesu bɛ̀ nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Di bɑ́ nyĩɛ̃̀kù, kufɔ̃wɑɑ́ mbɑ́ɑ́ di pĩ́ mínwe.

51 Kòo tɑroo bɛ borɛ̀ kudɑbɛkù miɛkɛ kɛ̀ kuyɑɑkùu cómmú, kɛ̀ dɛ̀ɛ di Yesu tɑncɔ́ùmbɛ̀ mɛdiɛ̀ 52 bɑ́ nɛ̀ ò do mɛ ndɔ̀ɔ̀mɛ̀ tidiɛtì kɛ̀ pɛ̃́ɛ̃̀bɛ̀ɛ sṹṹ kɛ̀ bɛ yɛ̀mmɛ̀ bɑɑ ńkpeńnì. Bɛ̀ í nnɑ kɛ́bɑntɛ́.

Bɛmuɔmbɛ do kɑ́ɑ́mmɛ̀ Yesu yɑɑ̀bòrì kɛ miɛrí

(Wéntɛ́ Mɑtie 14:34-36)

53 Bɛ̀ sèńtɛ́ dìì mɔ̀nnì mɛniɛ nkɛ́tuɔkɛ Sennɛsɑrɛti kó kɛtenkɛ̀, kɛ́pítínnɛ́ bɛ dɑbɛkù. 54 Bɛ̀ yɛ̀nní dìì mɔ̀nnì kudɑbɛkù kɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ɛ bɑntɛ́ Yesu, 55 kɛ́nkɔrì tipíìtì timɔu kɛ́ntɔu bɛmuɔmbɛ nɛ̀ bɛ dúɔ̀ kɛ kɔrìnko o borɛ̀, kɛ̀ bɛ̀ kèè kòò bo dɛ̀ bɛ̀ɛ bɛ̀ kɔ̀tɛnko. 56 Bɑ́ kɛ̀ Yesu kɔ̀tɛ kùù píkù sihɛkɛsí yoo yɛhɛkɛ̀ yoo dɛpɑɑ, bɛnìtìbɛ̀ ńtɔuo bɛmuɔmbɛ kɛ dɔunko yɑɑ́rɛ̀ koò bɑ̀ɑ́ nkɛ tú wèe yóu kɛ̀ bɛ̀ɛ kɑ́ɑ́kɛ́ bɑ́ o yɑɑ̀bòrì fũ̀ɔ̃̀. Bɛ̀ɛ̀ kó dimɑ̀ɑ̀ ò kɑ̀ɑ́ nkɛ̀ bɛ̀ mmiɛrí.

7

Kuyie nkó ikuɔ́ nɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ kpɛyi

(Wéntɛ́ Mɑtie 15:1-9)

1 Fɑdisĩɛ̃bɛ nɛ̀ ikuɔ́ wɑ̃ɑ̃̀bɛ̀ bɛ̀ɛ̀ ìtɛ́ní Sedisɑdɛmmu kɛ̀ bɛ̀ɛ tíí nYesu borɛ̀, 2 kɛ́yɑ̀ Yesu tɑncɔ́ùmbɛ̀ mɑbɛ̀ yommɛ̀ bɑ́ bɛ̀ í nìtɛ ikuɔ́ yɛ̃mmɛ̀.

3 Kɛ yɛ̃́ ikuɔ́ wɑ̃ɑ̃̀bɛ̀ nɛ̀ Sifubɛ tɔbɛ̀ bɛmɔu bɛ̀ɛ̀ tũ mbɛ yɛmbɛ̀ kó ikuɔ́, bɛ̀ do ɔ̃ɔ̃ í ndi kɛ í nìtɛ ikuɔ́ yɛ̃mmɛ̀. 4 Bɛ̀ do ɔ̃ɔ̃ konní dikɑ̃̀tìrì kɛ́nitɛ ikuɔ́ yɛ̃mmɛ̀ mmɛ kɛ nɛ́ di, kɛ mɔkɛnɛ̀ ikuɔ́ tɛì pɛ́u bɛ̀ yóó nhɛirí mɛ̀ɛ̀ botí ibòòkɛ nɛ̀ yɛdɔ́ nɛ̀ sikṹmboó timɑ́tì kpɛsi.

5 Fɑdisĩɛ̃bɛ nɛ̀ ikuɔ́ wɑ̃ɑ̃̀bɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ɛ bekɛ Yesu kɛ dɔ̀: Dɛ̀ yĩ́mɛ kɑ̀ɑ tɑncɔ́ùmbɛ̀ í tũ nti yɛmbɛ̀ kó ikuɔ́ kɛ yo mbɑ́ bɛ̀ í nìtɛ ikuɔ́ nyɛ̃mmɛ̀?

6 Kɛ̀ Yesu bɛ̀ tɛ̃̀ńnɛ́ kɛ dɔ̀: Mɛyɛ̀mmɛ̀ mɛ̀dɛ́mɛ̀ yɛmbɛ̀, Kuyie mpɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑǹtò Esɑii do nɑɑtimu ò wɑ̃̀ũ dìì mɔ̀nnì di kpɛ́í nkɛ tú:

Bɛ nnìtìbɛ̀ sɑ̃ntí Kuyie nnɛ̀ bɛ nɔ̀ nyɛ,

kɛ̀ bɛ yɛ̀mmɛ̀ nɛ́ kù dɛ̀tɛ́nɛ̀.

7 Bɛ̀ kù bɑ́ɑ́ ndɛtetìrɛ̀ ndɛ,

kɛ yɛ̃́ bɛ̀ tùótɛ́mɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ dɔú nyìì kuɔ́

kɛ tuonko bɛtɔbɛ̀,

kɛ dònnɛ̀ ì tu Kuyie nkpɛyi.

8 Kɛ̀ Yesu nsɔkɛ́ kɛ bɛ̀ nɑ̀ɑ́ nkɛ tú: Di bùtínnɛ́mu Kuyie nkó ikuɔ́ kɛ tũ mbɛnìtìbɛ̀ dɔú nyì.

9 Kòo yíɛ́ kɛ́bɛ́i nkɛ dɔ̀: Di mɛ̀nkɛ bùtínnɛ́mu pɑ́íí Kuyie nkuɔ́ kɛ tũ ndi mɔ́mmɔmbɛ di kpɛyi. 10 Mɔyiisi bɛ́immu kɛ tú: A ndé ɑ cicɛ nɛ̀ ɑ yɔ̃, kɛ yíé mbɛ̀ yɛ̃ mmù. Kɛ̀ wèè sɑ̃̀ɑ̃́ nho cicɛ yoo o yɔ̃ bɛ̀ɛ ò kùɔ. 11 Kɛ̀ díndi tú: Kòo nìtì nɑ̀kɛ́ o cicɛ yoo o yɔ̃ kɛ tú: N nɑ n dɑ pɑ̃ dɛ̀ɛ̀ kó dimɑ̀ɑ̀ n dɛ duɔ́ nKuyie nku, dɛ̀ dèèmu. 12 Nɛ̀ dɛ kó ikuɔ́ miɛkɛ kɛ̀ di bɛ̀ pɑ̃ kucɛ bɑ́ bɛ̀ tɛ̃́nkɛ í teennɛ̀ bɛ cicɛbɛ̀ nɛ̀ bɛ yɔ̃bɛ̀. 13 Nɛ̀ dɛ miɛkɛ kɛ kɔ̀ù Kuyie nkó ikuɔ́ kɛ tuonko bɛnìtìbɛ̀ kpɛ́í ditɔbɛ̀, kɛ wɛ̃̀tɛ kɛ dɔɔrinɛ̀ dɛtɛrɛ̀ dɛtɛrɛ̀ pɛ́u mɛ̀ kó kubotí.

Dɛ̀ɛ̀ sĩ̀nkùnko onìtì

(Wéntɛ́ Mɑtie 15:10-20)

14 Kɛ̀ Yesu yíɛ́ kɛ́yú ditĩ̀nnì kɛ́ dì nɑ́kɛ́ kɛ dɔ̀: Kéntɛ́nɛ̀ dimɔu mɛsɑ̀ɑ̀ nkɛ́keè. 15 Dɛ̀mɑrɛ̀ í bo onìtì bo di dɛ̀ kɛ̀ dɛ̀ɛ tɑ o miɛkɛ kóò sĩ̀nkùnnɛ, dɛ̀ɛ̀ yìɛ̀ní onìtì nùù dɛɛ̀ ò sĩ̀nkùnko. [ 16 Kɛ̀ wèè mɔ̀kɛ yɛto kɛ bo keè, wèe keè!]

17 Yesu ìtɛ́ dìì mɔ̀nnì ditĩ̀nnì borɛ̀ kɛ kò ntɛcĩ́ɛ̃̀tɛ̀, kòo tɑncɔ́ùmbɛ̀ɛ ò bekɛ dɛ kó dinɑ́ɑǹhɑ̃ntírì tu mù. 18 Kòo bɛ̀ tɛ̃̀ńnɛ́ kɛ dɔ̀: Díndi múnkɛ di í nɑ kɛ bɑntɑ́ɑ̀? Di í yɛ̃́ kɛ dò nhonìtì yo ndɛ̀ kɛ̀ dɛ̀ tɑɑ̀ o miɛkɛ dɛ̀ bɑ́ɑ́ nɑ kóò sĩ̀nkùnnɑɑ̀? 19 Kɛ yɛ̃́ dɛ̀ í tɑɑ̀mɛ̀ o yɛ̀mmɛ̀ miɛkɛ, dɛ̀ tɑɑ̀ o pɔutì nti kɛ kɔrì kɛ yiɛ̀.

(Yesu do dɔ́ kɛ́ bɛ̀ nɑ̀kɛ́ kɛ tú tidiitì timɔu wennimu.) 20 Kòo yíɛ́ kɛ́bɛ́i nkɛ dɔ̀: Dɛ̀ɛ̀ yìɛ̀ní onìtì nùù dɛɛ̀ ò sĩ̀nkùnko. 21 Kɛ yɛ̃́ onìtì yɛ̀mmɛ̀ miɛkɛ nkɛ mɛyɛ̀mmɛ̀ yɛimɛ yiɛ̀nímɛ̀, mɛɛ̀ ɔ̃ nte koò dɔ̀ɔ̀ mɛyɛi, mɛ̀ɛ̀ tú: A bo ndɔuti dɔutinɛ̀mɛ̀ bɛnitidɑɑbɛ̀ yoo bɛnitipòbɛ̀ nɛ̀ muyóò nɛ̀ munitikɔ̀ù. 22 A bo yóumɛ̀ ɑ pokù yoo ɑ dɔù kɛ́nyiɛ̀ kɛ dɔunɛ̀ bɛtɔbɛ̀, kɛ í diɛ̀ ntikpɑ̀tì, ɑ bo ndɔrimɛ̀, ɑ bo ciitɛ́mɛ̀ otɔù, nɛ̀ mufòmmu yɛimu, nɛ̀ mɛhɛ̃ɛ̃mmɛ̀, ɑ bo cɑɑ̀rɛ̀mɛ̀ otɔù yètìrì, ɑ bo mmɔkɛmɛ̀ tɛpɔ̀tɛ̀, dɛyɛìnkpɛrɛ kó mudɔɔ̀rìmù. 23 Dɛ kó mɛyɛi mmɛmɔu yìɛ̀ní onìtì yɛ̀mmɛ̀ miɛkɛ nkɛ koò sĩ̀nkùnko.

Onitipòkù wèè do kɛ̃kùnnɛ omɑ́ɑ̀ kɛ pɛ́tɛ́ mɛteèmmɛ̀

(Wéntɛ́ Mɑtie 15:21-28)

24 Kɛ̀ Yesu ítɛ́ dɛborɛ̀ kɛ́kɔtɛ Tiiri kó dihɛì, tɛcĩ́ɛ̃̀tɛ̀ mɑtɛ̀, bɑ́ ò í ndɔ́ òmɔù nyɛ̃́ o kpɛ́í, ò mɛ nyí nnɑ kɛ bo sɔri. 25 Dɛndɛ bɑ̀mbɑ̀ nkòo nitipòkù mɔù dibɔɔ̀ mɑrì tɑ wèè birɛ, kòo keè kɛ̀ bɛ̀ tu Yesu dɛ̀ bo kòo pɑ̃̀nkɛɛ cokɛ́ kɛ́kɔtɛ Yesu borɛ̀ kɛ nínkóo o ììkɛ̀. 26 Dɛ kóo nitipòkù do í tú Sifubɛ kó kubotí kou bɛ̀ do ò pɛitɛ́ Siirii nwe Fenisii kó dihɛì miɛkɛ. Kòo bɑ́ntɛ̀ Yesu kɛ dɔ̀ wèe dennɛ dibɔɔ̀ dìì tɑ o sɑpùmbirɛ. 27 Kɛ̀ Yesu ò nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Yóu kɛ̀ ibí ketɛ́ kɛ́di kɛ́nsɑ̀nnɛ̀, kɛ yɛ̃́ dɛ̀ í wenni ɑ bo túótɛ́mɛ̀ ibí kó mudiì kɛ́duɔ́ nyimɔbí. 28 Kòo nitipòkùu ò tɛ̃̀ńnɛ́ kɛ dɔ̀: Ɛ̃ɛ̃, n Yiɛ̀ n yí yetɛ, imɔbí nɛ́ ɔ̃ ndɛ́úmu ibí yo nkɛ̀ dɛ̀ɛ̀ duò. 29 Kɛ̀ Yesu ò tɛ̃̀ńnɛ́ kɛ dɔ̀: Nɛ̀ ɑ bɛ́i ntìì nɑ́ɑǹtì kpɛ́í, kò nkɛ̀ dibɔɔ̀ yɛ̀mu ɑ sɑpùmbirɛ miɛkɛ.

30 Kòo kò kɛ́nsɔ̃́ o birɛ duɔ́ bɛ́u dɛ dɔ́ù ĩ́nkɛ̀ kɛ̀ dibɔɔ̀ yɛ̀.

Yesu kèèkùnnɛmɛ̀ tɛɔ̃̀ntɛ̀ kɛ̀ tɛ̀ nnɔ nkɛ nɑ́ɑ́ mmɛsɑ̀ɑ̀

31 Kɛ̀ Yesu ítɛ́ Tiiri kɛ́yɛ̀nnɛ̀ Sitɔ̃ɔ̃ kɛ́pɛ̃ɛ̃tɛ́ kutempɛ̃ nyɛhɛkɛ̀ tɛpíítɛ̀ kɔku kɛ́tuɔkɛ Kɑdidee kó mɛniɛ. 32 Kɛ̀ bɛ̀ɛ kɔtɛnní tɛɔ̃̀ntɛ̀ mɑtɛ̀ Yesu borɛ̀, bɑ́ tɛ̀ í nɔ nkɛ nɑ́ɑ́ mɛsɑ̀ɑ̀, kɛ̀ tɛ̀ɛ bɑ́ntɛ̀ Yesu kɛ dɔ̀ wèe nɔ́ɔ́ nho nɔu tɛ ĩ́nkɛ̀ kɛ́ tɛ̀ miɛkùnnɛ. 33 Kɛ̀ Yesu nɛ́ tɛ̀ dɛ̀tɛ kɛ́kɛntɛ́nɛ̀ ditĩ̀nnì, kɛ́bɑɑ́ o nɔ́mbɛ tɛ to miɛkɛ, kɛ́deè kɛ́sutɛ o nɔ́mbifɛ kɛ́kɑ́ɑ́kɛ́ tɛ nɔ́ndɛnfɛ̀, 34 kɛ́deè kɛ́bɔ́útɛ́ kɛĩ́nkɛ̀, kɛ́wei mɛdiɛ̀ nkɛ dɔ̀: Efufɑtɑɑ! (Dɛ̀ɛ̀ tu yɛ̀ɛ kpetɛ́).

35 Dɛndɛ bɑ̀mbɑ̀ kɛ̀ tɛɛ̀ ɔ̃̀ntɛ̀ɛ keè, kɛ́nɑ kɛ́nnɑ́ɑ́ mmɛsɑ̀ɑ̀. 36 Kɛ̀ Yesu bɛ̀ nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀ bɛ̀ bɑ́ɑ́ yie nkòo mɔùu tì kèè, kɛ̀ bɛ̀ɛ yetɛ kɛ́nnɑ́ɑ́, kòo bɛ̀ nɑ̀kɛ́ kɛ́ bɛ̀ nɑ̀kɛ́, kɛ̀ bɛ̀ ncĩ́ɛ̃́kɛ́ kɛ nɑ́ɑntɛ tipíìtì timɔu. 37 Kɛ̀ dɛ̀ɛ di bɛnìtìbɛ̀ mɛdiɛ̀ mmɔ́mmɔmmɛ kɛ̀ bɛ̀ nnɑ́ɑ́ nkɛ tú: Ò dɔ̀ɔ̀ri dɛmɔu kɛ̀ dɛ̀ wennimu mɛdiɛ̀, nhò kèèkùnko yɛwũ̀ɔ̃̀ nyɛ̀ɛ̀ nɔ́ndiɛ́ ndɑ̀ri kɛ̀ yɛ̀ nɑ kɛ nɑ̀kɛ́ mɛsɑ̀ɑ̀.

8

Yesu dɔ̀ɔ̀mɛ̀ tidiɛtì kɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ sikɔupísìnɑ̀ɑ̀ di

(Wéntɛ́ Mɑtie 15:32-39)

1 Diyiè tɛrì mɑrì kɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ tó tíí nYesu borɛ̀ kɛ́nsũ bɛ̀ í mmɔkɛ bɛ̀ bo di mù, 2 kɛ̀ Yesu yú o tɑncɔ́ùmbɛ̀ kɛ́ bɛ̀ nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Mɛsémmɛ̀ mɛɛ̀ mpĩ̀ńnɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ biɛ! Diyiè tɑ̃ɑ̃́nnì ndi yíe nkɛ̀ bɛ̀ m bonɛ̀ bɑ́ bɛ̀ í mɔkɛ bɛ̀ yo mmù. 3 Kɛ̀ m bɛ̀ cíɛ mbɛ̀ bo duónɛ̀ dikònnì kucɛ kɛ yɛ̃́ bɛ̀mɑbɛ̀ bonnímɛ̀ dɛdɛ́tirɛ̀. 4 Kòo tɑncɔ́ùmbɛ̀ɛ ò tɛ̃̀ńnɛ́ kɛ dɔ̀: Ti bo pɛ́tɛ́ dɛ pɛ̃́ɛ̃̀bɛ̀ dikpɑ́ɑ̀ dii mmiɛkɛ kɛ̀ bɛ̀ɛ di kɛ́nsɑ̀nnɛ̀? 5 Kɛ̀ Yesu bɛ̀ bekɛ kɛ dɔ̀: Di mɔkɛ pɛ̃́ɛ̃̀bɛ̀ bɛ̀dɛ? Kɛ̀ bɛ̀ɛ ò tɛ̃̀ńnɛ́ kɛ dɔ̀: Pɛ̃́ɛ̃̀bɛ̀ bɛ̀yiekɛ̀.

6 Kòo duɔ́ nkɛ̀ ditĩ̀nnì kɑroo kɛtenkɛ̀, kòo túótɛ́ pɛ̃́ɛ̃̀bɛ̀ bɛyiekɛ̀ bɛmbɛ kɛ́sɑ̃ntɛ Kuyie, kɛ́ bɛ̀ wɛ̀rí kɛ́duɔ́ nho tɑncɔ́ùmbɛ̀ kɛ dɔ̀ bɛ̀ɛ totí bɛnìtìbɛ̀, kɛ̀ bɛ̀ɛ bɛ̀ totí. 7 Kɛ sɔ̃́ mbɛ̀ tɔnɛ̀ siyĩĩ sɑ́m̀pɔ́sì mɑsì kɛ̀ Yesu mɔɔ Kuyie nkó mɛsɑ̀ɑ̀ nkɛ́nɑ́kɛ́ o tɑncɔ́ùmbɛ̀ kɛ dɔ̀ bɛ̀ɛ sì totí. 8 Kɛ̀ bɛ̀ɛ di bɛmɔu kɛ́nsɑ̀nnɛ̀ kɛ̀ dɛ̀ nsúɔ́ nkɛ píɛ́kɛ́ yɛmɔ́mmùyɑ́kɛ̀ yɛ̀yiekɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ɛ tɔ. 9 Dɛ kó bɛnìtìbɛ̀ do bo mbo sikɔupísìnɑ̀ɑ̀ (4000) ndi bɛ̀ɛ̀ di. Kɛ̀ Yesu duɔ́ nkɛ̀ bɛ̀ɛ kò. 10 Yesu nɛ̀ o tɑncɔ́ùmbɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ pɑ̃̀nkɛɛ tɑ kudɑbɛkù kɛ́kɔtɛ Dɑdimɑnutɑɑ kó kɛtenkɛ̀.

Fɑdisĩɛ̃bɛ do díímɛ̀ Yesu

(Wéntɛ́ Mɑtie 12:38-39, 16:1-4 Duku 11:16-29, 12:54-56)

11 Kɛ̀ Fɑdisĩɛ̃bɛ ndíí Yesu kɛ́kɔtɛní kɛ́ nhò nɛ̀ìnɛ̀ kɛ tú: Dɔɔ̀ dɛ̀mɑrɛ̀ dɛ̀ɛ̀ bo cútɛ́ní kɛĩ́nkɛ̀, dɛ̀ɛ̀ bo bɛnkɛ Kuyie nkuù dɑ tɔ̃nnímɛ̀. 12 Kɛ̀ Yesu wei mɛdiɛ̀ nkɛ dɔ̀: Bɑ nkpɛ́í nte kɛ̀ di mmɔ̀nnì kɔbɛ m békú kɛ tú n dɔɔ̀ tidiɛtì. Mɔ́mmuɔ nwe n di nɑ́ɑ́mmɛ̀ bɛ̀ bɑ́ɑ́ yɑ̀ tidiɛtì mɑtì.

13 Dɛ kó difɔ̃nkúò kɛ̀ Yesu ítɛ́ dɛborɛ̀ kɛ́tɑ kudɑbɛkù kɛ́séntɛ́ mɛniɛ nyɑ́ɑ̀ tɛrì.

Yesu tɑncɔ́ùmbɛ̀ do í bɑntɛ́ ò dɔ̀ɔ̀ri tìì diɛtì bonɛ̀ní dɛ̀

(Wéntɛ́ Mɑtie 16:5-12 nɛ̀ Duku 12:1)

14 Kɛ̀ Yesu tɑncɔ́ùmbɛ̀ɛ yɛ̃̀ mbɛ̀ bo ntɔmɛ̀ pɛ̃́ɛ̃̀bɛ̀ kɛ́ntɔ pɛ̃́ɛ̃̀ omɑ́ɑ̀ bɛ dɑbɛkù miɛkɛ. 15 Kɛ̀ Yesu bɛ̀ nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Dɑɑtɛnɛ̀ Fɑdisĩɛ̃bɛ nɛ̀ Edɔti bɛ kó mutie mùù muuti pɛ̃́ɛ̃̀ mu kpɛ́í.

16 Kòo tɑncɔ́ùmbɛ̀ nnɑ́ɑ́ mbɛmɑ́ɑ̀ kɛ tú: Ò nɑ̀ɑ́ mmiɛ nti í tɔ mɛ̀ɛ̀ kpɛ́í nkɛ pɛ̃́ɛ̃̀bɛ̀.

17 Kɛ̀ Yesu bɑntɛ́ bɛ yɛ̀mmɛ̀ kɛ́ bɛ̀ nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Dɛ̀ dòmmɛ kɛ̀ di toti di yɛ̀mmɛ̀ pɛ̃́ɛ̃̀ ĩ́nkɛ̀, di mu nyí bɑntɑ́ɑ̀? Di mu nyí yĩ̀ɛ̃́tɑ́ɑ̀? 18 Di to yɛɛ̀ kpeńnɑ̀ɑ̀? Di mɛ mmɔ̀kɛ inuɔ nkɛ í wúónɑ́ɑ̀? Di mɛ mmɔ̀kɛ yɛto kɛ í yoɑ̀? 19 Di í kpɑɑ́ kɛ yɛ̃́ n sòò wɛ̀rí pɛ̃́ɛ̃̀bɛ̀ bɛ̀nùmmù kɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ sikɔupísìnùmmùu (5000) cɑ́ɑ́kɛ́, kɛ̀ bɛ̀ɛ sùɔ́ nkɛ́mpíɛ́kɛ́ nyɛmɔ́mmùyɑ́kɛ̀ yɛ̀dɛ̀ kɛ̀ di tɔɑ̀? Kɛ̀ bɛ̀ɛ ò tɛ̃̀ńnɛ́ kɛ dɔ̀: Tɛpíítɛ̀ nɛ̀ yɛ̀dɛ́ɛ̀. 20 Kòo yíɛ́ kɛ́bɛ́i nkɛ dɔ̀: Kɛ̀ n wɛ́rí pɛ̃́ɛ̃̀bɛ̀ bɛ̀yiekɛ̀ kɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ sikɔupísìnɑ̀ɑ̀ (4000) cɑ̀ɑ́kɛ́ kɛ̀ dɛ̀ɛ súɔ́ nkɛ́mpíɛ́kɛ́ nyɛmɔ́mmùyɑ́kɛ̀ yɛ̀dɛ kɛ̀ di tɔ? Kɛ̀ bɛ̀ dɔ̀: Yɛ̀yiekɛ̀. 21 Kɛ̀ Yesu bɛ̀ bekɛ kɛ dɔ̀: Bɑ́ di mu nnɛ́ í bɑntɑ́ɑ̀?

Yesu wéimmɛ̀ kuyũ̀ɔ̃̀nkù

22 Yesu nɛ̀ o tɑncɔ́ùmbɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ɛ tuɔkɛ Bɛtisɑidɑɑ, kɛ̀ bɛ̀ɛ ò tɔní kuyũ̀ɔ̃̀nkù mɑkù kóò bɑ́ntɛ̀ kɛ dɔ̀ wèe kù kɑ̀ɑ́kɛ́ kɛ́ kù miɛkùnnɛ. 23 Kɛ̀ Yesu dɛtɛ kuyũ̀ɔ̃̀nkù kɛ́yɛ̀nnɛ̀ dihɛì mɑ̀nku, kɛ́sutɛ o nɔ́mbifɛ tinɔ́ntɔ̃ũtì kɛ́kɑ́ɑ́kɛ́ ku nuɔ, kɛ́nɔ́ɔ́ nho nɔu ku ĩ́nkɛ̀, kɛ́ kù bekɛ kɛ dɔ̀: A yɑ̀ dɛ̀mɑrɑ̀ɑ̀? 24 Kɛ̀ kuyũ̀ɔ̃̀nkùu wéntɛ́ kɛ dɔ̀: N yɑ̀ bɛnìtìbɛ̀ mbɛ kɛ̀ bɛ̀ dònnɛ̀ dɛtie nkɛ centì.

25 Kɛ̀ Yesu yíɛ́ kɛ́pi ku nuɔ, kù wèńtɛ́ dìì mɔ̀nnì kɛ́ nsɔ̃́ nkù wùó mpɑ́íí kɛ wúó ndɛmɔu. 26 Kɛ̀ Yesu ò nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Kò nhɑ cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ ɑ nɛ́ bɑ́ɑ́ kétɛ́ dihɛì miɛkɛ.

Bɛnìtìbɛ̀ yɛ̃ nYesu tu wè

(Wéntɛ́ Mɑtie 16:13-20 nɛ̀ Duku 9:18-21)

27 Yesu nɛ̀ o tɑncɔ́ùmbɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ nkɔri Fidipu kóò Sesɑdee kó yɛhɛkɛ̀, kɛ̀ Yesu bɛ bekɛ kɛ dɔ̀: Bɛnìtìbɛ̀ yɛ̀mmɛ̀ dò n tú we? 28 Kɛ̀ bɛ̀ɛ ò tɛ̃̀ńnɛ́ kɛ dɔ̀: Bɛ̀mɑbɛ̀ yɛ̀mmɛ̀ dò nhɑ tú Isɑ̃ɑ̃-Bɑtiisi, kɛ̀ bɛtɔbɛ̀ yɛ̀mmɛ̀ dò nhɑ tú Kuyie mpɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑǹtò diɛwè Edii kɛ̀ bɛtɔbɛ̀ kɔ̃mɛ dò nhɑ tú Kuyie mpɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑm̀bɛ̀ kóò mɔù. 29 Kɛ̀ Yesu bekɛ o tɑncɔ́ùmbɛ̀ kɛ dɔ̀: Díndi yɛ̀mmɛ̀ dò n tú we? Kɛ̀ Piɛrii ò tɛ̃̀ńnɛ́ kɛ dɔ̀: A tú Kirisi nwe Kuyie ntɑ̃ɑ̃tɛ́ wè koò tɔ̃nní.

30 Kɛ̀ Yesu bɛ̀ cɑu nkɛ dɔ̀ bɛ̀ bɑ́ɑ́ yie nkoò mɔùu tì kèè.

Yesu nɑ̀kɛ́mɛ̀ ò yóó kúmɛ̀ kɛ́yɑ̃́ntɛ́

(Wéntɛ́ Mɑtie 16:21-28 Duku 9:22-27)

31 Dɛ mɔ̀nnì kɛ́ketɛ́ kɛ́ mbɛ̀ nɑ̀ɑ́ nkɛ tú: Onìtìbirɛ dò nkɛ́fɛ̃́ṹtɛ́mu mɛdiɛ̀, kɛ̀ Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kó bɛkótíbɛ̀ nɛ̀ ikuɔ́ nìùbɛ̀ kó bɛkótíbɛ̀ nɛ̀ ikuɔ́ wɑ̃ɑ̃̀bɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ɛ ò yetɛ kóò kùɔ, diyiè tɑ̃ɑ̃́nnì yiè kòo yɑ̃́ntɛ́.

32 Kɛ̀ Yesu nti mbɛ̀ nɑ̀ɑ́ mbɑ́ ò í sɔrì, kɛ̀ Piɛrii ò yu kɛ́kɛntɛ́nɛ̀ kɛ́ nhò kpɑ̀nnɛ̀. 33 Kɛ̀ Yesu wɛ̃ɛ̃tɛ kɛ́wéntɛ́ o tɑncɔ́ùmbɛ̀ kɛ́pɛ́i mPiɛri kɛ dɔ̀: Fũtɛ m borɛ̀ fɔ̃́ ndibɔɔ̀, kɛ yɛ̃́ ɑ yɛ̀mmɛ̀ í túmɛ̀ Kuyie nkɔ̃mɛ, mɛ̀ tú mɛnitiyɛ̀mmɛ̀ mmɛ.

Ti bo ntũ mmɛ̀ɛ̀ botí Yesu

(Wéntɛ́ Mɑtie 16:24-28 nɛ̀ Duku 9:23-27)

34 Kɛ̀ Yesu yú o tɑncɔ́ùmbɛ̀ nɛ̀ ditĩ̀nnì kɛ́ bɛ̀ nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Kòò mɔù dɔ́ kɛ́ n tũnnɛ wèe duɔ́ nhomɑ́ɑ̀ kɛ́tɔ o dɑpɑ̃ɑ̃tí kɛ́ n tũnnɛ. 35 Kɛ yɛ̃́ wèè bo ndɔ́ kɛ́dɛɛtɛ́ o fòmmu ò bo mù fétinnɛ, kɛ̀ wèè yetɛ o fòmmu n kpɛ́í nɛ̀ n nɑ́ɑǹtì kpɛ́í kòo mù pɛ̀tɛ́. 36 Onìtì bo cɔ̃ntɛ bɑ kòò mɔ̀kɛ kutenkù kuu nkpɛrɛ dɛmɔu kòo wɛ̃nnì nɛ́ feti? 37 Onìtì bo yietí bɑ kòo wɛ̃nnìi yentɛ́! 38 Kɛ yɛ̃́ ifɛi bo mbo wè nɛ̀ n kpɛ́í nɛ̀ n nɑ́ɑǹtì kpɛ́í di mmɔ̀nnì kó bɛnìtìbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ bùtínnɛ́ Kuyie nkɛ dɔɔri mɛyɛi mbɛ cuokɛ̀, mí nhOnìtìbirɛ m múnkɛ bo nhò mɔ̀kɛnɛ̀ ifɛi m bo nwɛ̃tiní dìì mɔ̀nnì nɛ̀ Kuyie nkó tikpetì kɛ nɛínɛ̀ Kuyie ntɔ̃rɛ̀.

9

1 Kɛ̀ Yesu yíɛ́ kɛ́bɛ́i nkɛ dɔ̀: Mɔ́mmuɔ nwe n di nɑ́ɑ́mmɛ̀ díndi bɛ̀ɛ̀ bo diɛ ndi kó bɛ̀mɑbɛ̀ yó nkpɑɑ́ kɛ fòùmu kɛ́yɑ̀ Kuyie nkpɑ̀ɑ̀tìyuu tùɔ̀kɛnímɛ̀ nɛ̀ muwɛ̃rímú.

Yesu kɔ̃̀ntì cèètɛmɛ̀

(Wéntɛ́ Mɑtie 17:1-13 nɛ̀ Duku 9:28-36)

2 Kɛ̀ yɛwe yɛ̀kuɔ̀ɔ pɛ̃ɛ̃tɛ́ kɛ̀ Yesu túótɛ́ Piɛri nɛ̀ Isɑku nɛ̀ Isɑ̃ɑ̃ kɛ̀ bɛ̀ɛ dekɛ ditɑ̃rì diɛrì mɑrì ĩ́nkɛ̀ bɛmɑ́ɑ̀ borɛ̀, kɛ̀ Yesu kɔ̃̀ntìi ceetɛ kɛ̀ bɛ̀ nhò wùó. 3 Kòo yɑ̀ɑ̀tìi pɛikɛ kɛ́mmiɛti mɛdiɛ̀, onìtì mɔù bɑ́ɑ́ nɑ kɛ́dɔɔ̀ o yɑ̀ɑ̀tì kɛ̀ tìi pɛikɛ mɛ botí kɛtenkɛ̀ kiɛ nyĩ́nkɛ̀. 4 Kɛ̀ bɛ̀ɛ yɑ̀ Edii nɛ̀ Mɔyiisi kɛ̀ bɛ̀ kɔ̀tɛní kɛ nɑ́ɑ́nnɛ̀ Yesu. 5 Kɛ̀ Piɛri dɔ̀: Okótì, dɛ̀ wennimu kɛ dò ntí mbo diɛ, ti bo dɔɔ̀ titouti tìtɑ̃ɑ̃ti, fɔ̃́ nkumɑ́ɑ̀, Edii kutɛkù, Mɔyiisi kutɛkù.

6 Kɛ yɛ̃́ kufɔ̃wɑɑ́ ndo bɛ̀ ɑutɛ́mɛ̀, kòò í nyɛ̃́ ò tu mù. 7 Kɛ̀ diwɛtirì mɑrìi kɔtɛní kɛ̀ di dɛ́ɛ̀ mbɛ̀ dɑ̀tínnɛ́, kɛ̀ bɛ̀ɛ keè mɛtɑmmɛ̀ mɑmɛ̀ di miɛkɛ kɛ̀ mɛ̀ tu: Yie nwèè tú m birɛ kɛ̀ nh ò dɔ́ mɛdiɛ̀, nyíénnɛ̀ o kpɛti.

8 Dɛndɛ bɑ̀mbɑ̀ nkɛ̀ Yesu tɑncɔ́ùmbɛ̀ɛ nyóó dɑɑtɛní kɛ́mɔ́ntóo bɛtɔbɛ̀, kɛ́yɑ̀ Yesu mɑ́ɑ̀, kɛ̀ weè bɛ̀ kpɑɑ́nɛ̀.

9 Bɛ̀ cùtɛ́ní dìì mɔ̀nnì ditɑ̃rì ĩ́nkɛ̀ kɛ̀ Yesu bɛ̀ cɑu nkɛ dɔ̀: Di bɑ́ɑ́ nɑ́kɛ́ òmɔù di yɑ̀ dɛ̀, kɛ̀ Onìtìbirɛ yɑ̀ɑ yɑ̃́ntɛ́nɛ̀.

10 Kɛ̀ bɛ̀ɛ yie nho nɑ́ɑǹtì kɛ nɛ́ mbékú bɛtɔbɛ̀ kɛ tú: Bɑ ntú kɛ yɑ̃́ntɛ́? 11 Kɛ̀ Yesu tɑncɔ́ùmbɛ̀ ò bekɛ kɛ dɔ̀: Bɑ nkpɛ́í nte kɛ̀ ikuɔ́ wɑ̃ɑ̃̀bɛ̀ tu Edii weè dò nkɛ́ketɛ́ kɛ́kɔtɛní? 12 Kɛ̀ Yesu bɛ̀ tɛ̃̀ńnɛ́ kɛ dɔ̀: Mɔ́mmuɔ nwe Edii dòmmɛ̀ kɛ́ketɛ́ kɛ́kɔtɛní kɛ́tũntɛ dɛmɔu, bɑ nkpɛ́í nnɛ́ te kɛ̀ tì wɑ̃̀ri kɛ tú: Onìtìbirɛ dò nkɛ́fɛ̃́ṹtɛ́ mɛdiɛ̀ nkɛ̀ bɛ̀ɛ dɛ̀ sènkɛ̀rì. 13 N nɛ́ di nɑ́ɑ́mmu kɛ tú Edii kɔ̀tɛnímu kɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ ò dɔ̀ɔ̀ bɛ̀ dɔ́ mɛ̀ɛ̀ botí, kɛ́ndònnɛ̀ tì wɑ̃̀rimɛ̀ o kpɛ́í.

Yesu tɑncɔ́ùmbɛ̀ do yĩɛ̃kɛmɛ̀ bɛ̀ bo bɛtimɛ̀ dibɔɔ̀

(Wéntɛ́ Mɑtie 17:14-21 nɛ̀ Duku 9:37-43)

14 Yesu nɛ̀ Piɛri nɛ̀ Isɑku nɛ̀ Isɑ̃ɑ̃ bɛ̀ tùɔ̀kɛ dìì mɔ̀nnì o tɑncɔ́ùmbɛ̀ tɔbɛ̀ borɛ̀ kɛ sɔ̃́ nditĩ̀nnì diɛrì bɛ̀ murí kɛ̀ bɛ̀ dìètìnɛ̀ ikuɔ́ wɑ̃ɑ̃̀bɛ̀. 15 Bɛ̀ yɑ̀ní dìì mɔ̀nnì Yesu kɛ̀ dɛ̀ɛ bɛ̀ di kɛ̀ bɛ̀ ncokòo koò dɔú. 16 Kɛ̀ Yesu bekɛ o tɑncɔ́ùmbɛ̀ kɛ dɔ̀: Nɛ̀ bɛ di diètì ɔ̃̀nti ĩ́nkɛ̀? 17 Kòo nìtì mɔùu bɛ́inní ditĩ̀nnì miɛkɛ kɛ dɔ̀: Okótì n kɔ̀tɛnní m birɛ ndɛ ɑ borɛ̀, dibɔɔ̀ mɑrì diì dɛ̀ tɑ kɛ dɑ̀nnɛ dɛ nɔ́ndɛnfɛ̀. 18 Bɑ́ kùù píkù kɛ̀ dì dɛ̀ pĩ ndìi dɛ̀ bɔ nkɛ̀ tinɔ́ntɔ̃ũpùùtì nyìɛ̀ dɛ nùù kɛ̀ dɛ̀ cɑ̀ɑ́ ndɛ nìì nkɛ́sɑ̃tɛ́. Kɛ̀ m bɑ́ntɛ̀ ɑ tɑncɔ́ùmbɛ̀ bɑ́ bɛ̀ í nɑ kɛ dì bɛ̀ti.

19 Kɛ̀ Yesu bɛ̀ nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Itookperí yɛmbɛ̀ díndi! Míì yó nhɑ̃ kɛ di bonɑ̀ɑ̀? Míì yó nhɑ̃ kɛ di tɔɑ̀? Kɔtɛnní dɛbirɛ m borɛ̀. Kɛ̀ bɛ̀ɛ dɛ̀ kɔ̀tɛnní.

20 Dibɔɔ̀ yɑ̀ dìì mɔ̀nnì Yesu kɛ́kpekii dɛbirɛ, kɛ̀ dɛ̀ɛ do, kɛ́mbírímu kɛ̀ tinɔ́ntɔ̃ũpùùtì yìɛ̀ dɛ nùù. 21 Kɛ̀ Yesu bekɛ dɛbirɛ cicɛ kɛ dɔ̀: Nɛ̀ ɔ̃̀ndɑɑ̀ ndi dɛ̀ ò ketɛ́mɛ̀? Kòo dɔ̀ nɛ̀ dɛ bíkɛ́mbɛ́ntì. 22 Kucɛ mɛ̀pɛ́u kɛ̀ dibɔɔ̀ dɛ̀ buɔ̀ mmuhɑ̃ɑ̃́ mmiɛkɛ nɛ̀ mɛniɛ mmiɛkɛ kɛ bo dɛ̀ kùɔ. Kɑ̀ɑ bo nɑ kɛ́dɔɔ̀ dɛ̀mɑrɛ̀ ɑ ti kuɔ́ mmɛsémmɛ̀ kɛ́ ti teennɛ̀. 23 Kɛ̀ Yesu dɔ̀: Bɑ nte kɑ̀ɑ tú kɛ̀ m bo nɑ! Kɑ̀ɑ n tɑ̃́ dɛ̀ í yóù.

24 Kɛ̀ dɛbirɛ cicɛɛ kuɔ́nko kɛ dɔ̀: N tɑ̃́mu, ɑ nɛ́ n teennɛ̀ kɛ̀ n tɑ̃́kùmɛ̀ɛ dɛukɛ.

25 Kɛ̀ Yesu yɑ̀ ditĩ̀nnì cokùnímɛ̀ kɛ pɛ́i ndibɔɔ̀ kɛ dɔ̀: Fɔ̃́ ndibɔɔ̀ dìì ɔ̃̀nkùnnɛ dɛbirɛ: Yɛ̀ dɛbirɛ kɛ tɛ̃́nkɛ bɑ́ɑ́ wɛ̃tɛní!

26 Kɛ̀ dibɔɔ̀ kuɔ́nko mɛdiɛ̀ nkɛ́kpekii dɛbirɛ kɛ́yɛ̀, kɛ̀ dɛbirɛ nduɔ́ kɛ dò ndɛ̀ ku, nɛ̀ dɛ kpɛ́í nkɛ̀ bɛ̀mɑbɛ̀ ntú dɛ̀ kúmu. 27 Kɛ̀ Yesu nɛ́ pĩ́ ndɛ nɔ̀ùtɛ̀ kɛ́yíinní kɛ̀ dɛ̀ɛ cómmú.

28 Yesu kò ndìì mɔ̀nnì tɛcĩ́ɛ̃̀tɛ̀ bɛmɑ́ɑ̀ borɛ̀ kòo tɑncɔ́ùmbɛ̀ ò bekɛ kɛ dɔ̀: Dɛ̀ dòmmɛ kɛ̀ tínti í nɑ kɛ dènnɛ dɛ kó dibɔɔ̀? 29 Kɛ̀ Yesu bɛ̀ tɛ̃̀ńnɛ́ kɛ dɔ̀: Mubɑ́ɑmmu muù mɑ́ɑ̀ bo nɑ kɛ́dennɛ dibɔɔ̀ dii mbotí.

Yesu do nɑ́ɑ́mmɛ̀ o kṹṹ nkpɛ́í kucɛ mɛdɛ́rímɛ̀

(Wéntɛ́ Mɑtie 17:22-23 nɛ̀ Duku 9:43-45)

30 Kɛ̀ bɛ̀ɛ ítɛ́ dɛborɛ̀ kɛ́mpɛ̃nkɛ́ Kɑdidee kó kɛtenkɛ̀ bɑ́ Yesu í ndɔ́ bɛ̀ nyɛ̃́ o kpɛ́í. 31 Ò do dɔ́ kɛ́mmɔkɛ mɛfíè mmɛ kɛ́tié nho tɑncɔ́ùmbɛ̀, ò do bɛ̀ nɑ̀ɑ́ mbɛ̀ yóó pĩ́ mɛ̀mmɛ wenwe Onìtìbirɛ kɛ́duɔ́ mbɛnìtìbɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ɛ ò kùɔ, kòo yɑ̃́ntɛ́ diyiè tɑ̃ɑ̃́nnì yiè.

32 Bɑ́ bɛ̀ í mbɑntɛ́ dɛ kó tinɑ́ɑǹtì tu mù, bɛ̀ mɛ nyí ndɑ̀ɑ́tí kɛ bo ò bekɛ tìmɑtì.

Yesu tɑncɔ́ùmbɛ̀ do diètìmɛ̀ kɛ́ bo yɑ̀ wèè bɛ̀ bɑkɛ́

(Wéntɛ́ Mɑtie 18:1-5 nɛ̀ Duku 9:46-48)

33 Bɛ̀ tùɔ̀kɛ dìì mɔ̀nnì Kɑpɛnnɑummu kɛ́mbo tɛcĩ́ɛ̃̀tɛ̀ miɛkɛ kɛ̀ Yesu bɛ̀ bekɛ kɛ dɔ̀: Di do diètì bɑ nkpɛ́í nkucɛ?

34 Kɛ̀ bɛ̀ ndò nyúóó, kɛ yɛ̃́ bɛ̀ do diètìmɛ̀ kɛ bo yɑ̀ bɛ miɛkɛ wèè bɛ̀ bɑkɛ́ wènwe. 35 Kɛ̀ Yesu kɑroo kɛ́yú o tɑncɔ́ùmbɛ̀ tɛpíítɛ̀ nɛ̀ bɛ̀dɛ́bɛ̀ kɛ́ bɛ̀ nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Di miɛkɛ kɛ̀ wèè dɔ́ kɛ́mbɑkɛ́ bɛtɔbɛ̀ ò ntú osɑ́m̀pɔ́ù kɛ́ntú bɛtɔbɛ̀ kóo tɔ̃ntì.

36 Kɛ́deè kɛ́dɛtɛní dɛbirɛ kɛ́cónnɛ́ bɛ cuokɛ̀ kɛ́ dɛ̀ ɔrí kɛ dɔ̀: 37 Kɛ̀ wèè cɔutɛ́ o cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ dɛbirɛ sɑ́m̀pɔ́rɛ̀ dɛ̀ɛ̀ mɑ̀nnɛ̀ diɛ n kpɛ́í, mí nwe ò cɔutɛ́mɛ̀, kɛ̀ wèè n cɔutɛ́ ò í cɔutɛ́ míì mɑ́ɑ̀, ò cɔutɛ́nɛ́mu wèè n tɔ̃nní.

Yesu kpɑnnɛ̀mɛ̀ o tɑncɔ́ùmbɛ̀ bɛ̀ yetɛ mɛ̀ɛ̀ kpɛ́í nwèè bɛ̀tì yɛbɔkɛ̀ nɛ̀ Yesu yètìrì

(Wéntɛ́ Duku 9:49-50)

38 Kɛ̀ Isɑ̃ɑ̃ nɑ́kɛ́ Yesu kɛ dɔ̀: Okótì, ti yɑ̀ òmɔù nwe kòo bɛ̀tì yɛbɔkɛ̀ nɛ̀ ɑ yètìrì kɛ̀ ti ò bɑ̀ɑ kɛ yɛ̃́ ò í ti nɛínɛ̀mɛ̀. 39 Kɛ̀ Yesu bɛ̀ tɛ̃̀ńnɛ́ kɛ dɔ̀ di nɑ bɑ́ nyetɛ kɛ yɛ̃́ òmɔù í yóó nɑ kɛ́dɔɔ̀ tidiɛtì nɛ̀ n yètìrì, dɛndɛ bɑ̀mbɑ̀ nkɛ́wɛ̃tɛ kɛ́ n sɑ̃́ɑ̃́. 40 Kɛ yɛ̃́ wèè í yetɛ ti kpɛti, ò ti wɛ̃nnɛ́mɛ̀mu. 41 Wèè bo di yɛ̃ntɛ́ mɛnɛ́buo nkɛ̀ dí yɑ̃̀ di tú mɛ̀ɛ̀ kpɛ́í n kɔbɛ, n di nɑ́ɑ́ mɔ́mmuɔ nwe dɛ yiɛ̀ mbɑ́ɑ́ mɔ́ntɛ́ dɛ kó ticuuti.

Wèè bo bɔ nhotɔù mɛyɛi mmiɛkɛ

(Wéntɛ́ Mɑtie 18:6-9 nɛ̀ Duku 17:1-2)

42 Kòò mɔù bɔ mbɛsɑ́m̀pɔ́bɛ̀ biɛ bɛ̀ɛ̀ n tɑ̃́ bɛ kóò mɔù mɛyɛi mmiɛkɛ, dɛ yiɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ ò dùú nditɑ̃́rì diɛrì kɛ́dootóo dɑ̀mɛ́ɛ̀rì miɛkɛ dɛ̀ ntɔ̃ũ. 43 Kɑ̀ɑ nɔ̀ùtɛ̀ tɛɛ̀ yó nte kɑ̀ɑ dɔ̀ɔ̀ mɛyɛi, nkéétɛ́ tɛ, ɑ bo mmɔkɛmɛ̀ mufòmmu sɑ̃́ɑ̃̀ nɛ̀ kubɑkù kumɑ́ɑ̀, dɛ̀ tɔ̃ũnɛ̀ ɑ bo mmɔkɛmɛ̀ dɛbɑɑ̀ ndɛ̀dɛ́rɛ̀ kɛ nɛ́ tɑ muhɑ̃ɑ̃́ mmùù í kɔ̃ mmu miɛkɛ. [ 44 Mu miɛkɛ yɛbiɛ̀ yɛ̀ɛ̀ cɑ̀ɑ́ ntikɔ̃̀ntì yɛ̀ í kɔ̃, dɛ kó muhɑ̃ɑ̃́ mɛ nyí kɔ̃.] 45 Kɑ̀ɑ nɑɑ̀cɛ̀tɛ̀ tɛɛ̀ yó nte kɑ̀ɑ dɔɔ̀ mɛyɛi nkéétɛ́ tɛ, ɑ bo mmɔkɛmɛ̀ mufòmmu mùù bo sɑ̃́ɑ̃̀ kɛ kpɑ tɛnɑɑ̀cɛ̀tɛ̀, dɛ̀ tɔ̃ũnɛ̀ ɑ bo mmɔkɛmɛ̀ sinɑɑ̀cɛ̀i sidɛ́ kɛ nɛ́ tɑ muhɑ̃ɑ̃́ mmùù í kɔ̃ mu miɛkɛ. [ 46 Mu miɛkɛ yɛbiɛ̀ yɛ̀ɛ̀ cɑ̀ɑ́ ntikɔ̃̀ntì yɛ̀ í kɔ̃, dɛ kó muhɑ̃ɑ̃́ mmɛ nyí kɔ̃.] 47 Kɑ̀ɑ nɔ̀nfɛ̀ fɛɛ̀ yó nte kɑ̀ɑ dɔ̀ɔ̀ mɛyɛi nkpɛ́ɛ́tɛ́ fɛ, ɑ bo tɑmɛ̀ Kuyie nkpɑ̀ɑ̀tìyuu miɛkɛ nɛ̀ kunɔnfĩ̀ɛ̃̀kù, dɛ̀ tɔ̃ũnɛ̀ ɑ bo mmɔkɛmɛ̀ inuɔ nyìdɛ́ kɛ nɛ́ tɑ mmuhɑ̃ɑ̃́ mmùù í kɔ̃ mmu miɛkɛ. 48 Mu miɛkɛ yɛbiɛ̀ yɛ̀ɛ̀ cɑ̀ɑ́ ntikɔ̃̀ntì yɛ̀ í kɔ̃, dɛ kó muhɑ̃ɑ̃́ mmɛ nyí kɔ̃.

49 Bɛ̀ yóó yɑ́ɑ́kɛ́ bɛnìtìbɛ̀ bɛmɔu nɛ̀ muhɑ̃ɑ̃́ mmu.

50 Mukɔ́kúɔ́ ntú dɛ̀mɑrɛ̀ sɑ̀ɑ̀rɛ̀ ndɛ, kɛ̀ mù nɛ́ fétinnɛ mu nɑɑti di bo mù nɑ́ríkùnnɛ bɑ? Di fòmmu mmɔkɛ mukɔ́kúɔ́ nkó kunɑɑtí kɛ̀ di nnɑɑtinɛ̀ ditɔbɛ̀.

10

Onìtì nɛ̀ o pokù bɛ kó muyɑtimù

(Wéntɛ́ Mɑtie 19:1-12 nɛ̀ Duku 16:18)

1 Kɛ̀ Yesu ítɛ́ dɛborɛ̀ kɛ́kɔtɛ Sudee kó kɛtenkɛ̀ mɑ̀nku, kɛ́séntɛ́ Suditɛ̃ɛ̃ kó kukó, kɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ tó tíínko o borɛ̀ kòo mbɛ̀ nɑ̀ɑ́ nKuyie nnɑ́ɑǹtì ò ɔ̃ mbɛ̀ nɑ̀ɑ́ mmɛ̀ɛ̀ botí.

2 Kɛ̀ Fɑdisĩɛ̃bɛ ndɔ́ kóò yɑ̀ɑ́kɛ́ kɛ́kɔtɛní o borɛ̀, kóò bekɛ kɛ dɔ̀: Ikuɔ́ yie nhonìtì bo bɛtimɛ̀ o pokɑ̀ɑ̀? 3 Kɛ̀ Yesu bɛ̀ tɛ̃̀ńnɛ́ kɛ dɔ̀: Mɔyiisi kó ikuɔ́ yɛ̃ nti ndɔɔri bɑ? 4 Kɛ̀ bɛ̀ dɔ̀: Mɔyiisi kó ikuɔ́ yɛ̃ nkòo nìtì dɔ́ kɛ́bɛti o pokù wèe wɑ̃ri muyɑtimù kó dipɑ́tíri kóò duɔ́ nkóò bɛ̀ti. 5 Kɛ̀ Yesu bɛ̀ nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Di kó itookperí kpɛ́í nte kɛ̀ Mɔyiisi di duɔ́ ndɛ kó ikuɔ́. 6 Mɛketimɛ̀ mɔ̀nnì dɛ̀ do í mɛ ndò, Kuyie ndo dɔ̀ɔ̀ onìtì nɛ̀ o pokù nwe. 7 Dɛɛ̀ kpɛ́í nte kòo nitidɔ̀ù bo yóu o cicɛ nɛ̀ o yɔ̃ kɛ́tɑunnɛ̀ o pokù. 8 Kɛ̀ bɛ̀ɛ nɑɑ́ nhonìtì omɑ́ɑ̀, dɛ mɔ̀nnì bɛ̀ tɛ̃́nkɛ í bo bɛ̀dɛ́bɛ̀, bɛ̀ nɑɑ́ nhonìtì omɑ́ɑ̀ ndi. 9 Onìtì tũ mbɑ́ɑ́ yɑtɛ Kuyie ntɑ̀u ndɛ̀.

10 Bɛ̀ kò ndìì mɔ̀nnì tɛcĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kɛ̀ Yesu tɑncɔ́ùmbɛ̀ɛ wɛ̃tɛ kóò bekɛ dɛ kó tinɑ́ɑǹtì tu mù. 11 Kɛ̀ Yesu bɛ̀ nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Kòo nìtì yetɛ o pokù kɛ tùótɛ́ otɔù ò yùúkúmu kɛ yetɛ́nɛ̀ oketiwè. 12 Kòo nitipòkù weè mɛ nyetɛ o dɔù kɛ cɑ̃̀ńtɛ́ otɔù o tú wèè bùtínnɛ́ wènwe o dɔù kɛ dɔuti dɔutinɛ̀ bɛnitidɑɑbɛ̀.

Kuyie nkpɑ̀tì bo bɛ̀ɛ̀ dònnɛ̀ ibí bɛ kpɛ́í nkɛ

(Wéntɛ́ Mɑtie 19:13-15 nɛ̀ Duku 18:15-17)

13 Kɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ɛ kɔtɛnní ibí sɑ́m̀pɔ́ì Yesu borɛ̀ kòo bo ì kɑ̀ɑ́kɛ́, kòo tɑncɔ́ùmbɛ̀ mbɛ̀ kpɑ̀nnɛ̀. 14 Yesu dɛ yɑ̀ dìì mɔ̀nnì kɛ̀ dɛ̀ɛ ò yonkɛ kòo bɛ̀ nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Yóunɛ̀ kɛ̀ ibí nkɔrìní m borɛ̀ di bɑ́ nyì bɛ̀tì, kɛ yɛ̃́ Kuyie nkpɑ̀ɑ̀tìyuu bomɛ̀ bɛ̀ɛ̀ ì dònnɛ̀ bɛ kpɛ́í nkɛ. 15 Timɔ́mmɔnti nti n di nɑ́ɑ́mmɛ̀. Kɛ̀ wèè í yie nKuyie nkpɑ̀ɑ̀tìyuu nɛ̀ dɛbirɛ kó mɛyɛ̀mmɛ̀, ò bɑ́ɑ́ nɑ kɛ́tɑ di miɛkɛ.

16 Ò yĩ́ mɛmmɛ kɛ́ ì ɔrí kɛ́ ì nɔ́ɔ́ nho nɔu kɛ́ ì pɑ̃ mɛsɑ̀ɑ̀.

Yesu nɛ̀ tikpɑ̀tì yiɛ̀

(Wéntɛ́ Mɑtie 19:16-30 nɛ̀ Duku 18:18-30)

17 Yesu iti dìì mɔ̀nnì kòo nìtì mɔùu cokɛ́ní kɛ́nínkóo o ììkɛ̀ kóò bekɛ kɛ dɔ̀: Okótì sɑ̀ɑ̀wè n dò nkɛ́dɔɔ̀ bɑ kɛ́pɛ́tɛ́ mufòmmu mùù bo sɑ̃́ɑ̃̀? 18 Kɛ̀ Yesu ò nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Bɑ nkpɛ́í nte kɑ̀ɑ n tú osɑ̀ɑ̀wè, òmɔù í wenni kɛ̀ dɛ̀ í tú Kuyie mmɑ́ɑ̀. 19 A yɛ̃́mu Kuyie ntɑnnɔ̀ yɛ̀ɛ̀ tú: A bɑ́ɑ́ kuɔ onìtì, ɑ bɑ́ɑ́ duɔ́nɛ̀ wèè í tú ɑ pokù yoo wèè í tú ɑ dɔù, ɑ bɑ́ɑ́ yúúkú, ɑ bɑ́ɑ́ cɑɑ̀rɛ̀ otɔù kó diyètìrì, ɑ bɑ́ɑ́ ciitɛ́ otɔù, ndé ɑ cicɛ nɛ̀ ɑ yɔ̃. 20 Kɛ̀ dɛ kóo nìtìi tɛ̃́nnɛ́ Yesu kɛ dɔ̀: Okótì n dɔ̀ɔ̀mu dɛndɛ kó dimɑ̀ɑ̀ nɛ̀ m bíkɛ́mbɛ́ntì miɛkɛ. 21 Kɛ̀ Yesu ò wèńtɛ́ kɛ́ nhò dɔ́, kóò nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Dɛ̀mɑrɛ̀ mɑ́ɑ̀ dɛɛ̀ kpɑɑ́ kɛ dɑ dónnì, kɔtɛ kɛ́fítɛ́ ɑ mɔkɛ dɛ̀, kɛ́pɑ̃mmú idíítí bɛcĩ̀rìbɛ̀, dɛ mɔ̀nnì ɑ bo pɛ́tɛ́ kɛĩ́nkɛ̀ kó tikpɑ̀tì kɛ́ nɛ́ kɔtɛní kɛ́ n tũnnɛ.

22 Odɑpɑ̀ɑ̀ wenwe kèè dìì mɔ̀nnì dɛ kó tinɑ́ɑǹtì kòo ììkɛ̀ɛ sɔutɛ, kòo ítɛ́nɛ̀ mɛyɛǹcɑɑ̀rìmɛ̀ kɛ yɛ̃́ ò do mɔkɛmɛ̀ tikpɑ̀tì mɛdiɛ̀.

23 Kɛ̀ Yesu wéntɛ́ wéntɛ́ o tɑncɔ́ùmbɛ̀ kɛ dɔ̀: Dɛ̀ yóùnɛ̀mu bɛ̀ɛ̀ mɔ̀kɛ tikpɑ̀tì bɛ̀ bo tɑmɛ̀ Kuyie nkpɑ̀ɑ̀tìyuu miɛkɛ.

24 Kɛ̀ dɛ̀ɛ di o tɑncɔ́ùmbɛ̀ dɛ kó tinɑ́ɑǹtì kpɛ́í, nkɛ̀ Yesu yíɛ́ kɛ́ bɛ̀ nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: M bí dɛ̀ yóumu ɑ bo tɑmɛ̀ Kuyie nkpɑ̀ɑ̀tìyuu miɛkɛ. 25 Dɛ̀ bo nyóùnɛ̀ tikpɑ̀tì yiɛ̀ mbo tɑmɛ̀ Kuyie nkpɑ̀ɑ̀tìyuu kɛ́pɛ̃ɛ̃tɛ́ yòyó bo tɑmɛ̀ fɛyɑ́rifɛ fíè.

26 Kɛ̀ dɛ̀ɛ dɔkɛ di o tɑncɔ́ùmbɛ̀ dɛ kó tinɑ́ɑǹtì ĩ́nkɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ mbékú bɛtɔbɛ̀ kɛ tú: Kɛ̀ dɛ̀ dò mmɛmmɛ we mbo nɑ kɛ́cootɛ́?

27 Kɛ̀ Yesu mbɛ̀ wùó nkɛ́ bɛ̀ nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Dɛ̀ yóùnɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ mbɛ, dɛ̀ í yóùnɛ̀ Kuyie.

28 Kɛ̀ Piɛrii nɑ́kɛ́ Yesu kɛ dɔ̀: Ti yóumu dɛmɔu kɛ dɑ tũ̀nnɛ. 29 Kɛ̀ Yesu ò tɛ̃̀ńnɛ́ kɛ dɔ̀: Mɔ́mmuɔ nwe n di nɑ́ɑ́mmɛ̀ òmɔù í yóu o cĩ́ɛ̃̀tɛ̀, yoo o nɛí, yoo o tɑ̃bɛ̀, yoo o cicɛ, yoo o bí, yoo o pɑku n kpɛ́í nɛ̀ Kuyie nnɑ́ɑǹtì kpɛ́í, 30 kɛ̀ í mpɛ́tɛ́ ticuuti kɛ̀ dɛ̀ɛ nɔ́ɔ́ nkucɛ tɛkɔ̀ùtɛ̀ (100) mɛborimɛ miɛ mmiɛkɛ: Sicɛ̃́ĩ, nɛ̀ o nɛí, nɛ̀ o tɑ̃bɛ̀, nɛ̀ o yɔ̃bɛ̀, nɛ̀ o bí, nɛ̀ dɛpɑɑ nnɛ̀ mɛfɛ̃́ṹtímɛ̀. Kɛ nɛ́ mmɔkɛ mufòmmu mùù bo sɑ̃́ɑ̃̀ mɛborimɛ mɛ̀ɛ̀ kpɑɑní mɛ miɛkɛ. 31 Bɛsṹkùbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ tu bɛketibɛ̀ di mmɔ̀nnì bɛ̀ bo nɑɑ́ mbɛsɔmbɛ, kɛ̀ bɛsṹkùbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ tu bɛsɔmbɛ di mmɔ̀nnì kɛ̀ bɛ̀ɛ nɑɑ́ mbɛketibɛ̀.

Yesu do kɔrimɛ̀ Sedisɑdɛmmu kucɛ mɛsɔmmɛ

(Wéntɛ́ Mɑtie 20:17-19 nɛ̀ Duku 18:31-34)

32 Yesu nɛ̀ o tɑncɔ́ùbɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ nkérí kɛ kɔri Sedisɑdɛmmu kòo tɑncɔ́ùmbɛ̀ kɔ̃m̀bùɔ̀tì duò kɛ̀ kufɔ̃wɑɑ́ mbo bɛ̀ɛ̀ bɛ̀ tũ̀. Kɛ̀ Yesu tó yú o tɑncɔ́ùmbɛ̀ kɛ́ mbɛ̀ nɑ̀ɑ́ tìì yóó ò tùɔ̀kɛní, kɛ tú: 33 Ti mɛ̀ nkɔ̀ri kù Sedisɑdɛmmu, bɛ̀ bo pĩ́ nhOnìtìbirɛ, kɛ́duɔ́ nyikuɔ́ nìùbɛ̀ kó bɛkótíbɛ̀ nɛ̀ ikuɔ́ wɑ̃ɑ̃̀bɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ dɔ̀ ò dò nkɛ́kuɔmu kóò duɔ́ mbɛ̀ɛ̀ í tú Sifubɛ. 34 Kɛ̀ bɛ̀ nhò dɑú koò sùu tinɔ́ntɔ̃ũtì, kóò puotí yɛdɑ́, kóò kùɔ, yɛwe yɛ̀tɑ̃ɑ̃ti kó difɔ̃nkúò kòo yɑ̃́ntɛ́.

Sebedee kó ibí do dɔ́mɛ̀ kɛ́ntú bɛketibɛ̀

(Wéntɛ́ Mɑtie 20:20-28 nɛ̀ Duku 22:25-27)

35 Kɛ̀ Sebedee kó ibí Isɑku nɛ̀ Isɑ̃ɑ̃ kɔtɛní Yesu borɛ̀ kóò nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Okótì ti dɔ́ ɑ ti dɔ̀ɔ̀mu ti yóó mɛ ndɑ bekɛ́ tì. 36 Kɛ̀ Yesu bɛ̀ bekɛ kɛ dɔ̀: Di dɔ́ n di dɔɔ̀ bɑ? 37 Kɛ̀ bɛ̀ɛ ò tɛ̃̀ńnɛ́ kɛ dɔ̀: A bo mbo dìì mɔ̀nnì ɑ kpɑ̀tì diɛtì miɛkɛ, ɑ yóu kɛ̀ ti nkɑri yie nhɑ bɑkù yoú, otɔù kucɑ̃̀nku. 38 Kɛ̀ Yesu bɛ̀ nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Di í yɛ̃́ di m békú tì di bo nɑ kɛ́yɑ̃̀ n yóó yɑ̃̀ fɛ̀ɛ̀ bòòfɑ̀ɑ̀? Di bo nɑ kɛ̀ bɛ̀ di ɑ̃nnɛ́ bɛ yóó nh ɑ̃nnɛ́ wèè bɑ̀tɛ́mmɑ̀ɑ̀? Kɛ̀ bɛ̀ dɔ̀: Ɛ̃ɛ̃, ti bo nɑ. 39 Kɛ̀ Yesu bɛ̀ tɛ̃̀ńnɛ́ kɛ dɔ̀: Mɔ́mmuɔ ndi yóó nɑmu kɛ́yɑ̃̀ n yóó yɑ̃̀ fɛ̀ɛ̀ bòòfɛ̀. Kɛ̀ bɛ̀ di ɑ̃nnɛ́ bɛ̀ yó nh ɑ̃nnɛ́ wèè bɑ̀tɛ́mmù. 40 Dɛ̀ nɛ́ í tú míì yóó tɑ̃ɑ̃tɛ́ bɛ̀ɛ̀ yó mbo m bɑkù yoú nɛ̀ kucɑ̃̀nku, dɛ kó yɛkɑ̀rɛ̀ Kuyie nyɛ̀ dɔ̀ɔ̀ bɛ̀ɛ̀ kpɛ́í mbɛɛ̀ yɛ̀ te.

41 Yesu tɑncɔ́ùmbɛ̀ sɔmbɛ tɛpíítɛ̀ tì kèè dìì mɔ̀nnì kɛ̀ bɛ miɛkɛɛ pɛikɛ Isɑku nɛ̀ Isɑ̃ɑ̃. 42 Kɛ̀ Yesu bɛ̀ yu bɛmɔu kɛ́ bɛ̀ nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Di yɛ̃́mu kɛ dò mbɛ̀ɛ̀ tu bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ yɛbotɛ̀ miɛkɛ bɛ̀ yɛ̀ fɛ̃́ũnkomɛ̀, bɛ̀ɛ̀ tu bɛkperíbɛ̀ yɛ miɛkɛ kɛ̀ bɛ̀ yɛ̀ diinko mɛsémmɛ̀. 43 Di kpɛrɛ í dò nkɛ́ndò mɛmmɛ, wèè dɔ́ kɛ́ndɛu di miɛkɛ wè ntú di kóo tɔ̃ntì. 44 Kɛ̀ wèè dɔ́ kɛ́ntú oketiwè di miɛkɛ wè ntú dimɔu kó kudɑɑkù. 45 Kɛ yɛ̃́ Onìtìbirɛ í kɔ̀tɛnímɛ̀ kɛ bɛ̀ bo mpĩ́ dɛ tɔ̃mmú, dɛ̀ kɔ̀tɛní kɛ bo pĩ́ mmutɔ̃mmú mmu bɛnìtìbɛ̀ kpɛ́í nkɛ́duɔ́ ndɛ fòmmu kɛ́dennɛ kusṹkù mɛyɛi nkó tidɑɑtì miɛkɛ.

Yesu wéimmɛ̀ kuyũ̀ɔ̃̀nkù Bɑɑtimbee

(Wéntɛ́ Mɑtie 20:29-34 nɛ̀ Duku 18:35-43)

46 Kɛ̀ bɛ̀ɛ tuɔkɛ Sedikoo Yesu nɛ̀ o tɑncɔ́ùmbɛ̀ bɛ̀ yɛ̀tì dìì mɔ̀nnì dɛ kó dihɛì kɛ̀ kunitisṹkù pɛ́u bɛ̀ tũ̀, kɛ̀ kuyũ̀ɔ̃̀nkù mɑkù bɛ̀ tu kù Bɑɑtimbee, Timbee kó dɛbirɛ kɛ̀ kù kɑ̀ri kucɛ nùù kɛ mɔ́ú. 47 Kù kèè dìì mɔ̀nnì kɛ̀ bɛ̀ tú Yesu Nɑnsɑrɛti kou weè pɛ̃nkɛ́ kɛ̀ kùu pĩɛ̃kɛ́ kɛ dɔ̀: Dɑfiti kó dɛbirɛ, Yesu n kuɔ́ mmɛsémmɛ̀.

48 Kɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ nkù kpɑ̀nnɛ̀ kɛ tú kùu cĩ́ɛ̃́kɛ́ kɛ̀ kù nɛ́ dɔkɛ pĩɛ̃kɛ́ kɛ dɔ̀: Dɑfiti kó dɛbirɛ ɑ́ n kuɔ́ mmɛsémmɛ̀! 49 Kɛ̀ Yesu cómmɔ́ɔ kɛ́bɛ́i nkɛ dɔ̀: Yúnní we!

Kɛ̀ bɛ̀ɛ kù yu kɛ dɔ̀: Ò dɑ yumu, ítɛ́ nɛ̀ tikɔ̃nyɑuti.

50 Kɛ̀ kuyũ̀ɔ̃̀nkùu ítɛ́ní kɛ́dootóo ku yɑɑ̀bòrì kɛ́ítóo mɛcɑ̃ɑ̃ nkɛ́kétóo Yesu bíɛ́kɛ̀. 51 Kɛ̀ Yesu kù bekɛ kɛ dɔ̀: A dɔ́ n dɑ dɔɔ̀ bɑ? Kɛ̀ kuyũ̀ɔ̃̀nkùu ò nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: N dɔ́ kɛ́wéntɛ́mu. 52 Kɛ̀ Yesu kù nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: A tɑ̃́ mɛ̀ɛ̀ kpɛ́í nkɛ dò m bo nɑ kɛ dɑ miɛkùnnɛ, ítɛ́! Kɑ̀ɑ miɛtɛ́mu.

Kɛ̀ kù pɑ̃̀nkɛɛ wéntɛ́ kɛ́nɛinɛ̀ Yesu.

11

Yesu tɑtimɛ̀ Sedisɑdɛmmu kɛ dekɛ disɑ̃mmɑrímbii

(Wéntɛ́ Mɑtie 21:1-11 nɛ̀ Duku 19:28-40 nɛ̀ Isɑ̃ɑ̃ 12:12-19)

1 Bɛ̀ tɔ̀ɔ́nnɛ̀nko dìì mɔ̀nnì Sedisɑdɛmmu kɛ́mberínɛ̀ Bɛtifɑsee nɛ̀ Bɛtɑnnii Odìfíè tɑ̃rì tɑkɛ́, kɛ̀ Yesu tɔ̃ nho tɑncɔ́ùmbɛ̀ bɛ̀dɛ́bɛ̀ kɛ dɔ̀: 2 Kɔtɛnɛ̀ dihɛì dìì bo di ììkɛ̀, di bo mbo tuɔkoo kɛ́yɑ̀ disɑ̃mmɑrímbii, òmɔù mu nyí dèkɛ dì kɛ̀ di pìítí, kɛ̀ dí dì pìtɛ́ kɛ́kɔtɛnɛ̀ní. 3 Kòò mɔù di bekɛ kɛ yĩ́: Dɛ̀ dòmmɛ kɛ̀ di dì pìtírí? Dí ò nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Ti Yiɛ̀ nweè dì dɔ́. Dɛndɛ bɑ̀mbɑ̀ nhò bo di yóu kɛ̀ dí dì tùótɛ́ní.

4 Kɛ̀ bɛ̀ɛ kɔtɛ kɛ́ mɛ̀nkɛ nsɔ̃́ disɑ̃mmɑrímbii mɑrì pìítí tɛcĩ́ɛ̃̀tɛ̀ mɑtɛ̀ kó ditowɑɑ̀ kucɛ nùù, kɛ̀ bɛ̀ ndì pìtírí. 5 Bɛ̀ɛ̀ dɛ̀ bo kɛ̀ bɛ kó bɛ̀mɑbɛ̀ɛ bɛ̀ bekɛ kɛ dɔ̀: Di dɔɔri bɑ? Dɛ̀ dòmmɛ kɛ̀ di pítírí dɛ kó disɑ̃mmɑrímbii? 6 Kɛ̀ bɛ̀ɛ bɛ̀ tɛ̃̀ńnɛ́ Yesu do bɛ̀ nɑ̀kɛ́ tì, kɛ̀ bɛ̀ɛ yóu kɛ̀ bɛ̀ɛ dì tùótɛ́, 7 kɛ́ di kɔtɛnní Yesu borɛ̀ kɛ́nɔ́ɔ́ mbɛ yɑ̀ɑ̀tì di ĩ́nkɛ̀ kɛ̀ Yesu dekɛ. 8 Kɛ̀ bɛsṹkùbɛ̀ mpíenko kucɛ mɛsɑ̀ɑ̀ nkɛ̀ bɛtɔbɛ̀ piitì bɛ yɑ̀ɑ̀tì ku ĩ́nkɛ̀. 9 Bɛ̀ɛ̀ ni Yesu ììkɛ̀ nɛ̀ bɛ̀ɛ̀ ò tũ nkɛ̀ bɛ̀ mpĩɛ̃kù kɛ tú: Kuyie nyètìrì ndɛu! Mɛsɑ̀ɑ̀ nní mbonɛ̀ fɔ̃́ nwèè kèríní nɛ̀ ti Yiɛ̀ nkó diyètìrì. 10 Kuyie ndɛ́úkùnnɛ dikpɑ̀ɑ̀tìyuu dìì kèríní ti yɑ̀ɑ̀rì Dɑfiti kpɛri, Kuyie nyètìrì ndɛu kɛĩ́nkɛ̀!

11 Kɛ̀ Yesu tuɔkɛ Sedisɑdɛmmu kɛ́tɑ Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kɛ wénní dɛmɔu, ò dèè dìì mɔ̀nnì kɛ sɔ̃́ ndiyiè dèè, kòo kɔtɛ Bɛtɑnnii nɛ̀ o tɑncɔ́ùmbɛ̀ tɛpíítɛ̀ nɛ̀ bɛ̀dɛ́bɛ̀.

Yesu bɛ́innɛ̀mɛ̀ mutie bɛ̀ tu mù fìkíè

(Wéntɛ́ Mɑtie 21:18-19)

12 Kɛ̀ dɛ̀ɛ wentɛ́ kɛ̀ bɛ̀ nyɛtìní Bɛtɑnnii kɛ̀ dikònnìi pĩ́ nYesu. 13 Kòo yɑ̀ mutie bɛ̀ tu mù fìkíè mɛdɛ́timɛ̀ kɛ̀ mù ɑ̃ tifɑ̃ɑ̃̀tì kòo kɔtoo kɛ bo yɑ̀ yɛbɛ bo mbo, ò tɔ̀ɔ́nko dìì mɔ̀nnì, kɛ́yɑ̀ tifɑ̃ɑ̃̀tì mɑ́ɑ̀, kɛ yɛ̃́ dɛ̀ do í túmɛ̀ dɛ kó dɛtie mpɛí dìì mɔ̀nnì. 14 Kɛ̀ Yesu bɛ́innɛ̀ dɛ kó mutie kɛ dɔ̀: Òmɔù tɛ̃́nkɛ bɑ́ɑ́ cɑ́ɑ́kɛ́ ɑ bɛ nɛ̀ ɑ bo mbomɛ̀.

Kòo tɑncɔ́ùmbɛ̀ɛ keè ò bɛ́immɛ̀.

Yesu bɛ̀timɛ̀ bɛpotɑmbɛ̀ Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀

(Wéntɛ́ Mɑtie 21:12-17 nɛ̀ Duku 19:45-48 nɛ̀ Isɑ̃ɑ̃ 2:13-22)

15 Bɛ̀ tùɔ̀kɛ dìì mɔ̀nnì Sedisɑdɛmmu kɛ̀ Yesu tɑ Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kɛ́mbɛtì bɛfítíbɛ̀ nɛ̀ bɛdombɛ, kɛ́buɔ́ mbɛdítíceetibɛ̀ kóò tɑ́bùrìbɛ̀ nɛ̀ bɛ̀ɛ̀ fiiti sinɔ́nkpeé bɛ kɑ̀rɛ̀. 16 Ò í nyie nkòò mɔù mpɛ̃nkùnɛ̀ tipotɑntì Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ borɛ̀, 17 kɛ́deè kɛ́ mbɛ̀ tiè nkɛ tú: Ti wɑ̃̀rimu kɛ tú: Bɛ̀ bo nyu n cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kɛ tú mubɑ́ɑmmu kpɛtɛ yɛbotɛ̀ yɛmɔu yó mbɑ́ɑ́ ndɛ̀ kɛ̀ díndi nɛ́ tɛ̀ dɔ̀ɔ̀ bɛyóóbɛ̀ kó disɔ̀rì.

18 Kuyie nkuɔ́ nìùbɛ̀ kó bɛkótíbɛ̀ nɛ̀ ikuɔ́ wɑ̃ɑ̃̀bɛ̀ tì kèè dìì mɔ̀nnì kɛ́nwɑnti bɛ̀ bo yĩ́mɛ̀ kɛ́pĩ́ nYesu kɛ́kuɔ, kɛ nɛ́ nhò dé kɛ yɛ̃́ bɛnìtìbɛ̀ bɛmɔu do pɛ́nsìrìmɛ̀ o nɑ́ɑǹtì. 19 Dɛ̀ yuotɛ́ dìì mɔ̀nnì Yesu nɛ̀ o tɑncɔ́ùmbɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ɛ yɛ̀ dihɛì.

A bo mbɑ́ɑ́mmɛ̀ Kuyie nkɛ tɑ̃́

(Wéntɛ́ Mɑtie 21:20-22)

20 Kɛ̀ dɛ̀ɛ wentɛ́ kɛ̀ bɛ̀ mpɛ̃nkɛ́ kɛ́yɑ̀ muù tie kɛ̀ mù kpeí nɛ̀ mu cĩ́ɛ̃nko. 21 Kɛ̀ Piɛrii dentɛní dɛ̀ɛ̀ wee dɔ̀ɔ̀ kɛ́nɑ́kɛ́ Yesu kɛ dɔ̀: Okótì wéntɛ́ mutie ɑ wee bɛ́innɛ̀ mù kɛ kpeí.

22 Kɛ̀ Yesu bɛ̀ tɛ̃̀ńnɛ́ kɛ dɔ̀: Ntɑ̃́nɛ̀ Kuyie, n di nɑ́ɑ́ ntimɔ́mmɔnti nti 23 kòò mɔù nɑ̀kɛ́ di ntɑ̃́rì kɛ yĩ: Ítɛ́ ɑ mɛ mbo dɛ̀ kɛ́do dɑ̀mɛ́ɛ̀rì miɛkɛ bɑ́ kɛ í yĩɛ̃̀kù, kɛ tɑ̃́ kɛ dò nhò bɛ́i ntì bo dɔɔ̀, tì bo dɔɔ̀. 24 Dɛɛ̀ kpɛ́í nte kɛ̀ n di nɑ́ɑ́ nkɛ tú: Di mɔ́ú dɛ̀ɛ̀ kó dimɑ̀ɑ̀ nɛ̀ mubɑ́ɑmmu miɛkɛ di ntɑ̃́ kɛ dò ndi dɛ̀ pɛ̀tɛ́mu, Kuyie bo dɛ̀ ndi duɔ́. 25 A cómmú dìì mɔ̀nnì kɛ bɑ́ɑ́ nKuyie nkɑ̀ɑ dèntɛní kɛ dò nhɑ mɔkɛnɛ̀ òmɔù tìmɑtì cĩ́ɛ̃́ nwe, kɑ̀ɑ cicɛ wèè bo kɛĩ́nkɛ̀ kòo dɑ cĩ́ɛ̃́ nhɑ yɛi. [ 26 Kɛ̀ di mɛ nyí cĩ́ɛ̃nko ditɔbɛ̀, di cicɛ wèè bo kɛĩ́nkɛ̀, ò bɑ́ɑ́ di cĩ́ɛ̃́ ndi yɛi.]

Yesu wɛ̃rímú bonní dɛ?

(Wéntɛ́ Mɑtie 21:23-27 nɛ̀ Duku 20:1-8)

27 Kɛ̀ bɛ̀ɛ wɛ̃tɛ Sedisɑdɛmmu kɛ̀ Yesu ńcentì Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ miɛkɛ kɛ̀ ikuɔ́ nìùbɛ̀ kó bɛkótíbɛ̀ nɛ̀ ikuɔ́ wɑ̃ɑ̃̀bɛ̀ nɛ̀ Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kó bɛkótíbɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ɛ kɔtɛní Yesu borɛ̀, 28 kóò bekɛ kɛ dɔ̀: Nɛ̀ ɔ̃̀mmu wɛ̃rímú mmu ɑ dɔɔrinɛ̀mɛ̀ diɛ? We ndɑ duɔ́ ndinùù kɑ̀ɑ dɛ̀ dɔ̀ɔ̀ri? 29 Kɛ̀ Yesu bɛ̀ tɛ̃̀ńnɛ́ kɛ dɔ̀: N yóó di bekɛ tìmɑtì mɑ́ɑ̀ ndi, kɛ̀ di n tɛ̃̀ńnɛ́, n nɛ́ di nɑ́kɛ́ nɛ̀ mùù wɛ̃rímú mmu n dɛ̀ dɔ̀ɔ̀rinɛ̀mɛ̀. 30 Isɑ̃ɑ̃ do ɑ̃ɑ̃̀ wèè bɑ̀tɛ́mmù do bonní bɛnìtìbɛ̀ borɑ̀ɑ kɛ̀ Kuyie mborɛ̀? Dí n tɛ̃́nnɛ́.

31 Kɛ̀ bɛ̀ nnɑ́ɑ́ mbɛmɑ́ɑ̀ kɛ tú: Kɛ̀ ti yĩ dɛ kóo bɑ̀tɛ́mmù do bonní Kuyie mborɛ̀ ò dɔ̀: Bɑ nkpɛ́í nnɛ́ te kɛ̀ di í tɑ̃́ Isɑ̃ɑ̃? 32 Kɛ̀ ti mɛ nyĩ: Dɛ kóo bɑ̀tɛ́mmù bonní bɛnìtìbɛ̀ borɛ̀...

(Bɛ̀ do dé bɛnìtìbɛ̀ mbɛ, kɛ yɛ̃́ bɛmɔu bɛ̀ do yɛ̃́mɛ̀mu kɛ dò nyIsɑ̃ɑ̃ tu Kuyie mpɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑǹtò mɔ́mmuɔ.)

33 Kɛ̀ bɛ̀ɛ tɛ̃́nnɛ́ Yesu kɛ dɔ̀: Ti í yɛ̃́. Kɛ̀ Yesu dɔ̀: M mɛ mbɑ́ɑ́ di nɑ́kɛ́ nɛ̀ mùù wɛ̃rímú mmu n dɛ̀ dɔ̀ɔ̀rinɛ̀mɛ̀.

12

Bɛtɔ̃mbɛ̀ yɛibɛ

(Wéntɛ́ Mɑtie 21:33-46 nɛ̀ Duku 20:9-19)

1 Kɛ̀ Yesu mbɛ̀ nɑ̀ɑ́nnɛ̀ yɛnɑ́ɑǹhɑ̃ntíyɛ̀ miɛkɛ kɛ tú: Onìtì mɔù weè do fìíkú dɛtie mbɛ̀ tu dɛ̀ fínyĩ̀, kɛ́mɑɑ́ kuduotí kɛ́ dɛ̀ fii, kɛ́dɑmmú difɔ̃̀tìrì bɛ̀ yó nhũtírí dɛ̀ yɛtebɛ, kɛ́mɑɑ́ didènnì bɛ̀ bo ndekù dì kɛ bɑɑ kupɑku, kɛ́deè kɛ́ítɛ́ kɛ́kɔtɛ kupɔ̀ɔ̀kù. 2 Yɛtebɛ bi dìì mɔ̀nnì kòo tɔ̃ nho kóo tɔ̃ntì mɔù bɛtɔ̃mbɛ̀ borɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ bo dì duɔ́nko o kó yɛtebɛ. 3 Kɛ̀ bɛ̀ɛ ò pĩ nkɛ́puotí kɛ́bɛti bɑ́ bɛ̀ í nhò duɔ́ ndɛ̀mɑrɛ̀. 4 Kɛ̀ kupɑku yiɛ̀ nwɛ̃tɛ kɛ́tɔ̃nko otɔ̃ntì dɛ́rì kɛ̀ bɛ̀ɛ ò kɔ̃̀mmu kóò sɑ̃̀ḿmú. 5 Wèè te kupɑku kòo yíɛ́ kɛ́tɔ̃nko otɑ̃ɑ̃́nwè kɛ̀ bɛ̀ɛ ò kùɔ, kɛ́ mɛ ndɔɔ̀ bɛtɔbɛ̀ pɛ́u kɛ́nkɔù biɛ nkɛ puotì bɛtɔbɛ̀. 6 Kòo birɛ dɛɛ̀ mɑ́ɑ̀ nkpɑɑ́ ò dɔ́ dɛ̀ mɛdiɛ̀ nkòo dentɛ kɛ́ dɛ̀ tɔ̃nko, kòo yɛ̀mmɛ̀ ndò mbɛ̀ bo dɛ̀ yɔ̀tɛ. 7 Kɛ̀ bɛ̀ nɛ́ dɑkɛ kɛ dɔ̀: Ntɛnɛ̀ wèè yóó tiekɛ kupɑku, yóunɛ̀ kɛ̀ tí ò kùɔ kɛ́ kù tiekɛ. 8 Kɛ̀ bɛ̀ɛ pĩ́ nho birɛ kɛ́kuɔ kɛ́dootóo kupɑku mɑ̀nku.

9 Kɛ̀ Yesu bɛ̀ bekɛ kɛ dɔ̀: Kupɑku yiɛ̀ mbo dɔɔ̀ bɑ dɛ mɔ̀nnì? Kɛ̀ bɛ̀ dɔ̀: Ò bo kɔtɛ kɛ́kuɔ dɛ kó bɛtɔ̃mbɛ̀ kɛ́wɑɑ́ mbɛtɔbɛ̀ kɛ́ɑ̃nnɛ́ o pɑku miɛkɛ. 10 Di í kɑ̀ɑ ntìì wɑ̃̀ri kɛ tú: Bɛ̀ɛ̀ mɑɑ̀ bɛ̀ dootóo dìì tɑ̃́rì diì nɑɑ́ ndipũũ kó ditɑ̃́rì mɔ́mmɔndɑɑ̀? 11 Ti Yiɛ̀ nKuyie nkuù dɔ̀ɔ̀ dɛ kó tidiɛtì kɛ̀ ti tì yɑ̀ kɛ̀ dɛ̀ ti nɑɑti.

12 Ikuɔ́ nìùbɛ̀ kó bɛkótíbɛ̀ nɛ̀ ikuɔ́ wɑ̃ɑ̃̀bɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ nwɑnti bɛ̀ bo yĩ́mɛ̀ kɛ́pĩ́ nYesu kɛ yɛ̃́ bɛ̀ bɑntɛ́mɛ̀ kɛ dò nho ɑ̃ntɛ́ bɛmbɛ kɛ nɛ́ yɔtɛ ditĩ̀nnì, kɛ́yóu, kɛ́ítɛ́.

Sesɑɑ kpɛrɛ nɛ̀ Kuyie nkpɛrɛ

(Wéntɛ́ Mɑtie 22:15-22 nɛ̀ Duku 20:20-26)

13 Kɛ̀ bɛ̀ɛ tɔ̃nko Fɑdisĩɛ̃bɛ mɑbɛ̀ nɛ̀ Edɔti kó fɛnɑfɛ kɔbɛ mɑbɛ̀ Yesu borɛ̀, kɛ̀ bɛ̀ bo ò díí nkɛ́yɑ̀ ò bo bɛ́i ntìmɑtì kɛ́yetɛ́ kɛ̀ bɛ̀ɛ ò pĩ. 14 Kɛ̀ bɛ̀ɛ kɔtoo Yesu borɛ̀ kóò bekɛ kɛ dɔ̀: Okótì ti yɛ̃́mu kɛ dò nhɑ nɑ́ɑ́ timɔ́mmɔnti bɑ́ ɑ í yĩɛ̃̀kù òmɔù, bɑ́ kòo tú wè, kɛ bɛnkú Kuyie nkó kucɛ nɛ̀ timɔ́mmɔnti. Dɛ̀ wenni kɛ dò nti yietí dɑ̀mpóò Odommu kɔbɛ kóo kpɑ̀ɑ̀tɑ̀ɑ̀? Ti dò nkɛ́yietɑ́ɑ̀, kɛ̀ ti bɑ́ɑ́ yietí?

15 Kɛ̀ Yesu bɑntɛ́ bɛ yɛ̀mmɛ̀ bomɛ̀ mɛ̀dɛ́mɛ̀, kɛ́ bɛ̀ bekɛ kɛ dɔ̀: Bɑ nkpɛ́í nte kɛ̀ di dɔ́ kɛ́ n díí? Duɔ́nnɛ̀nní fɛdífɛ̀ fɛmɑ́ɑ̀ kɛ̀ n yɑ̀.

16 Kɛ̀ bɛ̀ɛ ò duɔ́, kòo bɛ̀ bekɛ kɛ dɔ̀: We nte diyuu dii, nɛ̀ diyètìrì dii? Kɛ̀ bɛ̀ɛ ò tɛ̃̀ńnɛ́ kɛ dɔ̀: Sesɑɑ, Odommu kóo kpɑ̀ɑ̀tì. 17 Kɛ̀ Yesu bɛ̀ nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Duɔ́nnɛ̀ Sesɑɑ o kpɛrɛ kɛ́duɔ́ nKuyie nku kpɛrɛ.

Kɛ̀ dɛ̀ɛ bɛ̀ di mɛdiɛ̀ nnɛ̀ ò bɛ̀ tɛ̃̀ńnɛ́ tì kpɛ́í.

Dipopuò í bo kɛĩ́nkɛ̀

(Wéntɛ́ Mɑtie 22:22-33 nɛ̀ Duku 20:27-40)

18 Kɛ̀ Sɑdusĩɛ̃bɛ bɛ̀ɛ̀ í yie mbɛcíríbɛ̀ yóó yɑ̃́ntɛ́mɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ɛ kɔtɛní Yesu borɛ̀ kóò bekɛ, kɛ dɔ̀: 19 Okótì ntɛ Mɔyiisi ti duɔ́ nyìì kuɔ́ kɛ tú kòo nìtì ku kɛ yóu o pokù bɑ́ ò í mɔkɛ dɛbirɛ, o nɑntɛ̀ɛ ò tùótɛ́ kòo pɛitɛ́ ibí kɛ̀ ìì sɔɔtɛ́ wèè ku o cĩ́ɛ̃̀tɛ̀. 20 Bɛnìtìbɛ̀ mɑbɛ̀ bɛɛ̀ do bo bɛ̀yiekɛ̀, kòo ketiwè ḿpo kɛ́kú bɑ́ dɛbirɛ í bo. 21 Kòo dɛ́rìi túótɛ́ dɛ kóo kúpokù, kɛ́kú bɑ́ dɛbirɛ í bo, kɛ̀ dɛ̀ mɛ ndɔɔ̀ otɑ̃ɑ̃́nwè. 22 Bɛyiekɛ̀ bɛmbɛ kɛ̀ bɛ̀ ntóú dɛ kóo nitipòkù kɛ kɔ̃, bɑ́ òmɔù í nhò mɔ̀ɔ̀tɛnɛ̀ dɛbirɛ, dɛ kó difɔ̃nkúò kòo nitipòkù múnkɛɛ kú. 23 Bɛcíríbɛ̀ bo yɑ̃́ntɛ́ dìì yiè bɛ we nyó nte dɛ kóo nitipòkù, bɛmɔu bɛ̀ mɛ nhò puokɛmɛ̀mu?

24 Kɛ̀ Yesu bɛ̀ tɛ̃̀ńnɛ́ kɛ dɔ̀: Ntɛnɛ̀ dɛ̀ɛ̀ kpɛ́í nte kɛ̀ di yetɛ́, di í bɑntɛ́ tìì wɑ̃̀ri, di mɛ nyí bɑntɛ́ Kuyie nkó muwɛ̃rímú. 25 Bɛcíríbɛ̀ bo yɑ̃́ntɛ́ dìì mɔ̀nnì bɛnitidɑɑbɛ̀ í yó mpuokú, bɛnitipòbɛ̀ mɛ nyí yó nyenkú, bɛ̀ yó ndònnɛ̀ Kuyie ntɔ̃rɛ̀ dòmmɛ̀ mmɛ kɛĩ́nkɛ̀. 26 Kɛ̀ bɛcíríbɛ̀ kóò kɛ́yɑ̃́ntɛ́ kpɛti nti, di í kɑ̀ɑ mMɔyiisi pɑ́tíri miɛkɛ Kuyie ndo ò nɑ̀kɛ́ tì difɑ̃pèù miɛkɛ kɛ dɔ̀: Kù tu Kuyie nku Abɑrɑhɑmmu nɛ̀ Isɑki nɛ̀ Sɑkɔbu bɛ̀ do tũ nkùɑ̀? 27 Kuyie nyí tú bɛcíríbɛ̀ kɔku kù tú bɛfòùbɛ̀ kɔku nku. Di yetɛ́mu mɛdiɛ̀.

Ikuɔ́ ìì pɛ̃ɛ̃tɛ́ itɛì

(Wéntɛ́ Mɑtie 22:34-40 nɛ̀ Duku 10:25-28)

28 Kɛ̀ ikuɔ́ wɑ̃ɑ̃̀tì mɔùu keè bɛ̀ nɑ̀ɑ́mmɛ̀ kɛ́yɑ̀ Yesu tɛ̃̀ńnɛ́ mɛ̀ɛ̀ botí mɛsɑ̀ɑ̀ Sɑdusĩɛ̃bɛ bɛ̀ɛ̀ í tɑ̃́ mukúkɛ́yɑ̃́ntímù bomɛ̀ kɛ́tɔ́ɔ́nko Yesu borɛ̀ kóò bekɛ kɛ dɔ̀: Kuyie ntɑnnùù ɔ̃̀ndi pɛ̃ɛ̃tɛ́ yɛtɛyɛ̀. 29 Kɛ̀ Yesu ò tɛ̃̀ńnɛ́ kɛ dɔ̀ ǹtɛnɛ̀ dìì pɛ̃ɛ̃tɛ́ yɛtɛyɛ̀: Kémmúnɛ̀ díndi Isidɑyɛɛribɛ, ti Yiɛ̀ nKuyie ntú Kuyie nku, kùù bo kumɑ́ɑ̀. 30 Á ndɔ́ ɑ Yiɛ̀ nKuyie nnɛ̀ ɑ yɛ̀mmɛ̀ mmɛmɔu nɛ̀ ɑ wɛ̃nnì dimɔu nɛ̀ ɑ ciì mɛmɔu nɛ̀ ɑ wɛ̃rímú mumɔu. 31 Ntɛ ditɛrì dìì dì tũ: Á ndɔ́ otɔù ɑ dɔ́ mɛ̀ɛ̀ botí ɑmɑ́ɑ̀. Yɛ̀mɑyɛ̀ tɛ̃́nkɛ í pɛ̃ɛ̃tɛ́ yiɛ.

32 Kɛ̀ ikuɔ́ wɑ̃ɑ̃̀tìi ò tɛ̃̀ńnɛ́ kɛ dɔ̀: Okótì dɛ̀ wennimu ɑ nɑ̀kɛ́ timɔ́mmɔnti nti, Kuyie mbo kumɑ́ɑ̀ ndi kutɛkù mɑkù í bo. 33 A bo nkù dɔ́mɛ̀ nɛ̀ ɑ yɛ̀mmɛ̀ mɛmɔu, nɛ̀ ɑ ciì mmɛmɔu nɛ̀ ɑ wɛ̃rímú mumɔu, kɛ́ndɔ́ otɔù ɑ dɔ́ mɛ̀ɛ̀ botí ɑmɑ́ɑ̀ dɛɛ̀ pɛ̃ɛ̃tɛ́ bɛ̀ feu ìì wũɔ̃ kɛ tuɔ̀ nyɛwũɔ̃tɔ̀rɛ̀ ĩ́nkɛ̀ Kuyie nkpɛ́í, kɛ kù pɑ̃ɑ̃nnɛ̀ yɛpɑ̃rɛ̀ tɛyɛ̀ pɛ́u.

34 Kɛ̀ Yesu nsɔ̃́ nwe ò tɛ̃̀ńnɛ́ nɛ̀ mɛciì nkóò nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Á tɔ́kɛ́nɛ̀mu Kuyie nkpɑ̀ɑ̀tìyuu.

Dɛ kó difɔ̃nkúò òmɔù tɛ̃́nkɛ í ndɑ̀ɑ́tí kóò bekɛ tìmɑtì mɛ kó kubotí.

Kirisi nɛ̀ Dɑfiti

(Wéntɛ́ Mɑtie 22:41-46 nɛ̀ Duku 20:41-44)

35 Kɛ̀ Yesu nsɔkɛ́ kɛ bɛ̀ tiè Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ miɛkɛ kɛ́ bɛ̀ bekɛ kɛ dɔ̀: Ikuɔ́ wɑ̃ɑ̃̀bɛ̀ bo yĩ́mɛ kɛ dɔ̀ Kirisi tú Dɑfiti yɑɑ̀birɛ? 36 Kɛ yɛ̃́ Muyɑɑ́nsɑ̀ɑ̀mù do niitɛ́mɛ̀ Dɑfiti kòo bɛ́i nkɛ dɔ̀: N Yiɛ̀ nKuyie nnɑ̀kɛ́mu n yiɛ̀ nkɛ yĩ ńkɑri m bɑkù yoú kɛ̀ n yɑ̀ɑ̀ dɑ duɔ́nnɛ̀ ɑ kpɑntídɛ̀ntɔbɛ̀ kɑ̀ɑ bɛ̀ cùùti.

37 Kɛ̀ Dɑfiti do ò yu kɛ tú o Yiɛ̀, o Yiɛ̀ mbo yĩ́mɛ kɛ́wɛ̃tɛ kɛ́ntú o yɑɑ̀birɛ? Kɛ̀ kunitisṹkù nhò kèḿmú kɛ̀ dɛ̀ kù nɑɑti.

Yesu yɛ̃mmɛ̀ bɛ̀ ndɑkɛ ikuɔ́ wɑ̃ɑ̃̀bɛ̀ kpɛ́í

(Wéntɛ́ Mɑtie 23:1-36 nɛ̀ Duku 20:45-47)

38 Kɛ̀ Yesu mbɛ̀ tiè nkɛ tú: Dɑɑtɛnɛ̀ ikuɔ́ wɑ̃ɑ̃̀bɛ̀ kpɛ́í mbɛ̀ɛ̀ ɔ̃ ndɔ́ kɛ́nhɑ̃ yɛyɑɑ̀bòrɛ̀ diɛyɛ̀ kɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ bo mbɛ̀ dɔú nkɛ̀ bɛ̀ dɛ̀úkùnko yɑɑ́rɛ̀ miɛkɛ. 39 Kɛ ɔ̃ ndɔ́ yɛkɑ̀rɛ̀ dɛ ììkɛ̀ kpɛyɛ titííntouti miɛkɛ nɛ̀ yɛbɑɑ miɛkɛ. 40 Kɛ fekù bɛkúpobɛ̀ kpɛrɛ, kɛ ɔ̃ mbɑ́ɑ́ Kuyie kɛ́mɔntɛ, Kuyie mbo bɛ̀ potɛ́ kɛ̀ dɛ̀ ncɑ̃́ɑ̃́ kɛ yóù.

Okúpocĩ̀rì kó dipɑ̃nnì

(Wéntɛ́ Duku 21:1-4)

41 Diyiè mɑrì kɛ̀ Yesu nkɑri Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ miɛkɛ kɛ wetí bɛ̀ ɑ̃ɑ̃̀ dɛ̀ idíítí, kɛ wéí bɛnìtìbɛ̀ ɑ̃ɑ̃̀ mɛ̀ɛ̀ botí, kɛ tikpɑ̀tì yɛmbɛ̀ pɛ́u ɑ̃ɑ̃̀ idíítí mɛdiɛ̀. 42 Kòo kúpocĩ̀rì mɔùu tuɔkɛní kɛ́ɑ̃nnɛ́ fɛdífɛ̀ sɑ́m̀pɔ́fɛ̀. 43 Kɛ̀ Yesu yú o tɑncɔ́ùmbɛ̀ kɛ́ bɛ̀ nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Mɔ́mmuɔ nwe n di nɑ́ɑ́mmɛ̀ okúpocĩ̀rì yie nweè ɑ̃nnɛ́ kɛ̀ dɛ̀ pɛ̃ɛ̃tɛ́ bɛtɔbɛ̀. 44 Kɛ yɛ̃́ bɛ̀ ɑ̃ɑ̃̀mɛ̀ kɛ suɔmmu mɛdiɛ̀. Wenwe nɛ̀ o cĩ̀tì miɛkɛ kòo ɑ̃nnɛ́ ò do mɔkɛ fɛ̀ kɛ bo dinɛ̀ fɛmɔu.

13

Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kó mupɔ̀mmù

(Wéntɛ́ Mɑtie 24:1-2 nɛ̀ Duku 21:5-6)

1 Yesu yɛtìní dìì mɔ̀nnì Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kòo tɑncɔ́ùmbɛ̀ kóò mɔù ò nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Okótì wéntɛ́ kɛ́yɑ̀ bɛ̀ mɑɑ́nɛ̀ yɛ̀ɛ̀ tɑ̃́rɛ̀ Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ yɛ̀ wenni mɛ̀ɛ̀ botí, kɛ́wéntɛ́ Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ wennimɛ̀. 2 Kɛ̀ Yesu ò tɛ̃̀ńnɛ́ kɛ dɔ̀: A wúó ntɛ̀ mɑɑ́ kɛ dɛu mɛ̀ɛ̀ botɑ́ɑ̀? Ditɑ̃́rì mɑrì í yó nkpɑɑ́ nɔ́nkɛ́ ditɛrì ĩ́nkɛ̀. Dɛmɔu dɛ̀ bo duó.

3 Kɛ̀ Yesu nkɑri Odìfíè tɑ̃rì ĩ́nkɛ̀ kɛ wetí Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀. Piɛri nɛ̀ Isɑku nɛ̀ Isɑ̃ɑ̃ nɛ̀ Ãntidee kɛ̀ bɛ̀ɛ ò bekɛ bɛmɑ́ɑ̀ borɛ̀ kɛ dɔ̀: 4 Á ti nɑ́kɛ́ dɛ̀ yóó dɔɔ̀ dìì mɔ̀nnì nɛ̀ ti yóó yɑ̀ dɛ̀ kɛ́bɑntɛ́ kɛ dò ndɛ mɔ̀nnì tùɔ̀kɛ.

Tìì yóó tuɔkɛní kɛ̀ kutenkù nɛ́ nɑ kɛ́deè

(Wéntɛ́ Mɑtie 24:3-14 nɛ̀ Duku 21:7-19)

5 Dɛ mɔ̀nnì kɛ̀ Yesu mbɛ̀ nɑ̀ɑ́ nkɛ tú: Ndɑkɛnɛ̀ kòò mɔù bɑ́ɑ́ di soutɛ́. 6 Kɛ yɛ̃́ bɛnìtìbɛ̀ pɛ́u kɔrinímɛ̀ kɛ bo ntú bɛɛ̀ tú Kirisi, kɛ suó kusṹkù. 7 Di yóó keèmu bɛ̀ nɑ̀ɑ́mmɛ̀ mudoò kpɛ́í nnɛ̀ mu kó kutoweku, kufɔ̃wɑɑ́ mbɑ́ɑ́ di pĩ́ nkɛ yɛ̃́ dɛ̀ dòmmɛ̀ kɛ́tuɔkɛnímu, dɛ̀ nɛ́ mu nyí yó ntú kumɑ̀nku. 8 Ku mbotí bo ítɛ́ kɛ́nkpɑnnɛ̀ kutɛkù, kɛ̀ di nkpɑ̀ɑ̀tìyuu ítɛ́ kɛ́nkpɑnnɛ̀ ditɛrì, kɛ̀ kɛtenkɛ̀ nsɑ̃nti tipíìtì timɔu, kɛ̀ yɛkòbɛ̀ɛ tɑnní, dɛ̀ bo ndò nkupɛitɛ́yonku ɔ̃ɔ̃ ketɛ́mɛ̀ onitipòkù.

9 Nyɛ̃́nɛ̀ dimɑ́ɑ̀ kpɛ́í, bɛ̀ bo di kɔtɛnɛ̀ tibeéndieti kɛ̀ bɛ̀ ndi puotì ipɑ̀ɑ̀ti titííntouti miɛkɛ, kɛ́ di kɔtɛnɛ̀ bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ borɛ̀ nɛ̀ kɛtenkɛ̀ yɛmbɛ̀ borɛ̀ n kpɛ́í, kɛ̀ dí bɛ̀ nɑ̀kɛ́ n kpɛ́í. 10 Kɛ yɛ̃́ mɛdɛɛtímɛ̀ kó tinɑ́ɑǹtì dòmmɛ̀ kɛ́ketɛ́ kɛ́nɑ́kɛ́ ibotí imɔu ndi. 11 Kɛ̀ bɛ̀ di kɔrinɛ̀ dìì mɔ̀nnì tibeéntì di bɑ́ɑ́ niitɛ́ kɛ́nwɑɑ̀ ndi bíí bo nɑ́kɛ́ tì, kɛ̀ dɛ mɔ̀nnì tùɔ̀kɛ di nnɑ́ɑ́ tìì tɑɑ̀ní di nɔ̀ kɛ yɛ̃́ díì í yó nnɑ́ɑ́mmɛ̀ di mɔ́mmɔmbɛ, Muyɑɑ́nsɑ̀ɑ̀mù muù yó nnɑ́ɑ́ ndi kpɛ́í. 12 Bɛnìtìbɛ̀ bo fiiti bɛ nɛí nɛ̀ bɛ kó bɛkótíbɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ɛ bɛ̀ kùɔ kɛ̀ ibí cicɛbɛ̀ɛ ì fìítí kɛ̀ ibí sĩntɛnɛ̀ i cicɛbɛ̀ kɛ́duɔ́ nkɛ̀ bɛ̀ɛ bɛ̀ kùɔ. 13 Bɛnìtìbɛ̀ bɛmɔu bo ndi níí n kpɛ́í, wèè mɛ mbo nwɛ̃́ɛ̃́rì kɛ́tuɔkɛnɛ̀ kumɑ̀nku ò bo cootɛ́.

Yɛwe yɛiyɛ

(Wéntɛ́ Mɑtie 24:15-28 nɛ̀ Duku 21:20-24)

14 Kɛ̀ di yɑ̀ dìì mɔ̀nnì isɔkɛ ìì duɔ̀ mmɛyɛǹcɑɑ̀rìmɛ̀ kɛ̀ ì bo ì do í dò nkɛ́mbo dɛ̀, wèè kɑ̀ɑ nwèe dɔɔ̀ mɛyɔɔ̀mmɛ̀, kɛ̀ dɛ̀ sɔ̃́ mbɛ̀ɛ̀ bo Sudee kó kɛtenkɛ̀ bɛ̀ɛ cokɛ́ kɛ́dekɛ yɛtɑ̃rɛ̀ ĩ́nkɛ̀. 15 Kɛ̀ dɛ̀ sɔ̃́ nwèè bo o cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kudɑ̀nkù ò bɑ́ɑ́ cútɛ́ní kudieku kɛ bo túótɛ́ o kpɛrɛ. 16 Kɛ̀ dɛ̀ sɔ̃́ nwèè bo kupɑku ò bɑ́ɑ́ kò kɛ bo túótɛ́ o yɑɑ̀bòrì. 17 Dɛ kó diyiè dɛ̀ bo nyóùnɛ̀ bɛnitipòbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ bo mpúó nnɛ̀ bɛ̀ɛ̀ bo ntɔ ibí. 18 Mbɑ́ɑ́nnɛ̀ Kuyie nkɛ̀ dɛ̀ bɑ́ɑ́ tuɔkɛní diyɔ̃ɔ̃̀ miɛkɛ. 19 Kɛ yɛ̃́ dɛ kó yɛwe mɛyɛǹcɑɑ̀rìmɛ̀ mɛ̀ɛ̀ yó mbo mɛ kó kubotí mu nyí ɑ̃nnɛ́ nɛ̀ Kuyie ndɔ̀ɔ̀mɛ̀ kutenkù, mɛ̀ mɛ nyí kpɑɑ́ kɛ bo ɑ̃nnɛ́ bìtì. 20 Kɛ̀ Kuyie ndo í yɑ̀ɑ̀tɛ dɛ kó yɛwe òmɔù nɑ bɑ́ nyentɛ́, kù mɛ nyɛ̀ yɑ̀ɑ̀tɛ ku kó bɛnìtìbɛ̀ kù tɑ̃ɑ̃tɛ́ bɛ̀ kpɛ́í nkɛ. 21 Kòò mɔù di nɑ̀kɛ́ kɛ tú: Kirisi bo diɛ nyoo ciɛ, di bɑ́ ntì tɑ̃́. 22 Kɛ yɛ̃́ Kirisi tekùbɛ̀ nɛ̀ bɛ̀ɛ̀ yó ntú bɛmɑ́ɑ̀ Kuyie mpɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑm̀bɛ̀ bɛ̀ yóó ɑ̃nnɛ́mɛ̀ kɛ́ndɔɔri tidiɛtì nɛ̀ dɛ̀mɑrɛ̀ cɑ̀nnɛ̀ kɛ dɔ́ kɛ́soutɛ́ bɑ́ nɛ̀ Kuyie ntɑ̃ɑ̃tɛ́ bɛ̀. 23 Nyɛ̃́nɛ̀ dimɑ́ɑ̀ kpɛ́í, n diɛ nkɛ di nɑ̀kɛ́mu dɛmɔu.

Yɛwe sɔnyɛ

(Wéntɛ́ Mɑtie 24:29-31 nɛ̀ Duku 21:25-28)

24 Dɛ kó yɛwe miɛkɛ mɛfɛ̃́ṹtímɛ̀ mɛmmɛ kó difɔ̃nkúò, diyiè bo sɔutɛ, otɑ̃̀nkù tɛ̃́nkɛ bɑ́ mpɛ́ì. 25 Kɛ̀ siwɑ̃̀ɑ̃ nduòní kɛĩ́nkɛ̀ kɛ̀ siwɑ̃̀ɑ̃ diɛsìi sɑ̃ntɛ̀. 26 Dɛ mɔ̀nnì kɛ̀ bɛ̀ɛ yɑ̀ Kuyie mBirɛ kɛ̀ dɛ̀ cutiní yɛwɛtɛ̀ miɛkɛ nɛ̀ muwɛ̃rímú diɛmù nɛ̀ Kuyie nkó tikpetì, 27 kɛ́tɔ̃ nho tɔ̃rɛ̀ itemmɑ̀nkɛ imɔu kɛ̀ yɛ̀ɛ tíí nKuyie ntɑ̃ɑ̃tɛ́ bɛ̀.

Fìkíè kó mutie kó mɛdonnimɛ̀

(Wéntɛ́ Mɑtie 24:32-35 nɛ̀ Duku 21:29-33)

28 Bɑntɛ́nɛ̀ fìkíè kó mutie kó mɛdonnimɛ̀, mu bɑkɛ sũ̀ũ̀kɛ̀ dìì mɔ̀nnì kɛ̀ mu fɑ̃ɑ̃̀tì bitírí di ɔ̃ɔ̃ bɑntɛ́mu kɛ dò ndiyɔ̃ɔ̃̀ tɔ̀ɔ́nní. 29 Mɛɛ̀ botí nku di yɑ̀ dìì mɔ̀nnì kɛ̀ dɛndɛ kó dimɑ̀ɑ̀ tùɔ̀kɛní di nyɛ̃́ kɛ dò nhOnìtìbirɛ tɔ̀ɔ́nnímu kɛ bo dibòrì. 30 Timɔ́mmɔnti nti n di nɑ́ɑ́mmɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ fòù dì mmɔ̀nnì bɛ̀ í yóó kú bɛmɔu kɛ̀ dɛ̀ mu nyí tùɔ̀kɛní. 31 Kɛĩ́nkɛ̀ nɛ̀ kɛtenkɛ̀ dɛ̀ bo pɛ̃ɛ̃tɛ́, n nɑ́ɑǹtì mɛ mbɑ́ɑ́ pɛ̃ɛ̃tɛ́ bìtì.

Ndɑkɛnɛ̀

(Wéntɛ́ Mɑtie 24:36-44)

32 Òmɔù í yɛ̃́ dɛ yiè yoo dɛ mɔ̀nnì, bɑ́ Kuyie ntɔ̃rɛ̀ bɑ́ Kuyie mBirɛ, Kuyie nkuù mɑ́ɑ̀ yɛ̃́. 33 Ndɑkɛnɛ̀ kɛ bɑ́ɑ́ duɔ́ kɛ yɛ̃́ di í yɛ̃́mɛ̀ dɛ̀ yóó tuɔkɛní dìì mɔ̀nnì. 34 Dɛ̀ bo dɔ̀ɔ̀ kɛ́ndònnɛ̀ onìtì wèè kɔ̀ri kupɔ̀ɔ̀kù kɛ bɛnkɛ o cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ o tɔ̃mbɛ̀ kɛ duɔ́ mbɑ́ wè o tɔ̃mmú kɛ nɑ̀kɛ́ wèè bɑ̀ɑ̀ dibòrì kɛ yĩ ò bɑ́ɑ́ duɔ́. 35 Ndɑkɛnɛ̀ kɛ yɛ̃́ di í yɛ̃́mɛ̀ tɛcĩ́ɛ̃̀tɛ̀ yiɛ̀ nwɛ̃tiní dìì mɔ̀nnì, kɛ̀ dɛ yɛ̀mmɛ kuyuoku yoo kɛyènkɛ̀ cuokɛ̀, yoo dikodɑkɔńnì yoo kukṹnwentóo. 36 Nyĩɛ̃̀kùnɛ̀ ò bo nwɛ̃tinímɛ̀ kɛ sɔ̃́ ndi yɛ̃̀ nkɛ duɔ́ kòo di dɛ́ɛ́tɛ́. 37 M mɛ ndi nɑ̀kɛ́ tì n ti nnɑ́ɑ́ mbɛnìtìbɛ̀ bɛmɔu: Ndɑkɛnɛ̀!

14

Bɛ do dɑkiimɛ̀ kɛ bo pĩ́ nYesu

(Wéntɛ́ Mɑtie 26:1-5 nɛ̀ Duku 22:1-2 nɛ̀ Isɑ̃ɑ̃ 11:45-53)

1 Kɛ sɔ̃́ ndɛ kpɑɑ́ yɛwe yɛ̀dɛ́ɛ̀ kɛ̀ diyentɛ́bɑnni nɛ̀ pɛ̃́ɛ̃̀bɛ̀ bɛ̀ɛ̀ í kɔɔrɛnɛ̀ mutie mùù muuti pɛ̃́ɛ̃̀ kɛ̀ mu kó dibɑnni nɛ́ tuɔkɛní, kɛ̀ ikuɔ́ nìùbɛ̀ nɛ̀ ikuɔ́ wɑ̃ɑ̃̀bɛ̀ ńwɑnti bɛ̀ bo yĩ́mɛ kɛ́pĩ́ nYesu kɛ́kuɔ. 2 Kɛ yɛ̃́ bɛ̀ do túmɛ̀: Ti bɑ́ɑ́ ò pĩ ndibɑnni miɛkɛ, ti yɑ̀ɑ̀ bo cé ndikpɑ̀nnì bɛnìtìbɛ̀ cuokɛ̀.

Onitipòkù wèè còú nYesu yuu tudɑ̀ɑ̀rí

(Wéntɛ́ Mɑtie 26:6-13 nɛ̀ Isɑ̃ɑ̃ 12:1-8)

3 Kɛ̀ Yesu ḿbo Bɛtɑnnii Simɔɔ dikɔ̀nnì cĩ́ɛ̃̀tɛ̀. Bɛ̀ kɑ̀ri dìì mɔ̀nnì kɛ yo nkòo nitipòkù mɔùu tɑroo kɛ tɔ dimɑ́tìdénnì pɛ́írì, kɛ̀ dì pìɛ́kɛ́ tùdɑ̀ɑ̀rí idíítí diɛyì kou bɛ̀ dɔ̀ɔ̀nɛ̀ wè mutie bɛ̀ tú mù nɑ́ɑ́rì, kɛ́ dì bɔ̀ɔ́tɛ́ kɛ́cóú nYesu yuu tùdɑ̀ɑ̀rí. 4 Kɛ̀ dɛ̀ɛ yonkɛ bɛ̀mɑbɛ̀ bɛ miɛkɛ kɛ̀ bɛ̀ nnɑ́ɑ́ mbɛmɑ́ɑ̀ kɛ tú: Bɑ nkpɛ́í nte kòò cɑ̀kɛ dɛ kóò tùdɑ̀ɑ̀rí. 5 Ti nɑ bɑ́ nhò fìtɛ́ dibenni tɔ̃mmú dìítí kɛ́pɑ̃mmú bɛcĩ̀rìbɑ̀ɑ̀?

Kɛ̀ bɛ̀ ńkpɑnnɛ̀ dɛ kóo nitipòkù. 6 Kɛ̀ Yesu bɛ̀ nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Yóunɛ̀ we, dɛ̀ dòmmɛ kɛ̀ di cɑɑ̀ri o yɛ̀mmɛ̀? Ò dɔ̀ɔ̀ mɛdɔɔ̀rìmɛ̀ sɑ̀ɑ̀mɛ̀ mmɛ n kpɛ́í. 7 Kɛ yɛ̃́ di yó mbonɛ̀mɛ̀mu bɛcĩ̀rìbɛ̀, di bo nɑ kɛ́ bɛ̀ dɔ̀ɔ̀ mɛsɑ̀ɑ̀ ndi dɔ́ dìì mɔ̀nnì, mí mmɛ nyí yó nhɑ̃ kɛ di bonɛ̀. 8 Ò nɑ ndɔ̀ɔ̀mɛ̀ ò pɑ̃̀nkɛ mɛ ndɔ̀ɔ̀, kɛ́ nh ɑ̃nnɛ́ tùdɑ̀ɑ̀rí kɛ̀ m bo mbɑɑ̀nɛ̀ n fɔ̃ti. 9 Timɔ́mmɔnti nti n di nɑ́ɑ́mmɛ̀ kutenkù kumɔu miɛkɛ bɛ̀ bo nɑ́kɛ́ dɛ̀ mɛdɛɛtímɛ̀ kó tinɑ́ɑǹtì bɛ̀ bo nɑ́kɛ́ dɛ kóo nitipòkù dɔ̀ɔ̀ dɛ̀, kɛ́ndenniní o kpɛ́í.

Sudɑɑsi do dɔ́mɛ̀ kɛ́pĩ́ nYesu

(Wéntɛ́ Mɑtie 26:14-16 nɛ̀ Duku 22:3-6)

10 Kɛ̀ Sudɑɑsi Isikɑdiyoti, Yesu tɑncɔ́ùmbɛ̀ tɛpíítɛ̀ nɛ̀ bɛ̀dɛ́bɛ̀ kóò mɔù kɔtɛ kɛ́yɑ̀ ikuɔ́ nìùbɛ̀ kó bɛkótíbɛ̀ kɛ bo bɛ̀ pĩ nYesu. 11 Bɛ̀ tì kèè dìì mɔ̀nnì kɛ̀ dɛ̀ɛ bɛ̀ nɑrikɛ kɛ̀ bɛ̀ dɔ̀ bɛ̀ bo ò duɔ́ nyidíítí. Dɛ mɔ̀nnì kɛ̀ Sudɑɑsi nwɑnti dimɔ̀nnì sɑ̀ɑ̀rì ò bo díínnɛ̀ dì kɛ́ bɛ̀ pĩ nYesu.

Yesu nɛ̀ o tɑncɔ́ùmbɛ̀ yommɛ̀ diyentɛ́bɑnni kó mudiì

(Wéntɛ́ Mɑtie 26:17-25 nɛ̀ Duku 22:7-14, 22-23 nɛ̀ Isɑ̃ɑ̃ 13:21-30)

12 Pɛ̃́ɛ̃̀bɛ̀ bɛ̀ɛ̀ í kɔɔrɛnɛ̀ mutie mùù muuti pɛ̃́ɛ̃̀ kó dibɑnni yiè kètirì bɛ̀ ɔ̃ɔ̃ fíé dì diyentɛ́bɑnni kó ipe, kɛ̀ Yesu tɑncɔ́ùmbɛ̀ɛ ò bekɛ kɛ dɔ̀: Yé ɑ dɔ́ ti kɔtɛ kɛ̀ kɛ́ dɑ bénnɛ́ diyentɛ́bɑnni kó mudiì?

13 Kɛ̀ Yesu tɔ̃ nho tɑncɔ́ùmbɛ̀ bɛ̀dɛ́bɛ̀ kɛ́ bɛ̀ nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Kɔtɛnɛ̀ dihɛì miɛkɛ, di bo conɛ̀ onitidɔ̀ù mɔù kòò tɔ didúù nɛ̀ mɛniɛ nkɛ̀ dí ò tũ̀nnɛ. 14 Kòò tɑ dɛ̀, dí nɑ́kɛ́ dɛ kó tɛcĩ́ɛ̃̀tɛ̀ yiɛ̀ nkɛ dɔ̀: Okótì tú yé ò yóó di kùù dieku miɛkɛ diyentɛ́bɑnni kó mudiì nɛ̀ o tɑncɔ́ùmbɛ̀? 15 Ò bo di bɛnkɛ kudieku diɛkù kudɑ̀nkù ĩ́nkɛ̀ kɛ́ kù tũ̀ntɛ pɑ́íí, dɛmɔu kɛ̀ dɛ̀ bo ku miɛkɛ, dɛndɛ di yóó ti bénnɛ́mɛ̀ diyentɛ́bɑnni kó mudiì.

16 Kɛ̀ Yesu tɑncɔ́ùmbɛ̀ɛ ítɛ́ kɛ́kɔtɛ dihɛì miɛkɛ, kɛ́nsɔ̃́ ndɛ̀ dò nYesu do bɛ̀ nɑ̀kɛ́mɛ̀, kɛ̀ bɛ̀ɛ bénnɛ́ diyentɛ́bɑnni kó mudiì.

17 Kuyuoku kɛ̀ Yesu tuɔkoo nɛ̀ o tɑncɔ́ùmbɛ̀ tɛpíítɛ̀ nɛ̀ bɛ̀dɛ́bɛ̀. 18 Bɛ̀ kɑ̀ri dìì mɔ̀nnì kɛ yo nkɛ̀ Yesu bɛ̀ nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Mɔ́mmuɔ nwe n di nɑ́ɑ́mmɛ̀ di kóò mɔù nɛ̀ wè ti wɛ̃ nkɛ yo nweè yó n fítɛ́.

19 Kɛ̀ bɛ yɛ̀mmɛ̀ɛ cɑɑ̀rɛ̀ bɑ́ wè kòo ò bekɛ kɛ dɔ̀: Mí nwɑɑ̀? 20 Kɛ̀ Yesu bɛ̀ tɛ̃̀ńnɛ́ kɛ dɔ̀: Díndi n tɑncɔ́ùmbɛ̀ tɛpíítɛ̀ nɛ̀ bɛ̀dɛ́bɛ̀ kóò mɔù nɛ̀ wè ti wɛ̃ ndibuu dimɑ́ɑ̀ miɛkɛ. 21 Onìtìbirɛ yóó kúmu, tì wɑ̃̀rimɛ̀ dɛ kpɛ́í, wèè nɛ́ bo fítɛ́ Onìtìbirɛ ò bo yɑ̀. Dɛ yiɛ̀ nkɛ̀ bɛ̀ do í ò pɛitɛ́ dɛ̀ nɑ ntɔ̃ũ.

Yesu dɔúmmɛ̀ Mudisɑ̀ɑ̀mù kó ikuɔ́

(Wéntɛ́ Mɑtie 26:26-30 nɛ̀ Duku 22:15-20 nɛ̀ 1 Kɔdɛnti 11:23-25)

22 Bɛ̀ yo ndìì mɔ̀nnì kɛ̀ Yesu túótɛ́ pɛ̃́ɛ̃̀ kɛ́sɑ̃ntɛ Kuyie nkɛ́deè kóò wɛ́rí kɛ́duɔ́ nho tɑncɔ́ùmbɛ̀ kɛ dɔ̀: Cɑ́ɑ́kɛ́nɛ̀, diɛ ndɛɛ̀ bɛnkú kɛ dò m pɑ̃ n kɔ̃̀ntì di kpɛ́í.

23 Dɛ kó difɔ̃nkúò kɛ́túótɛ́ fɛbòòfɛ̀, kɛ́sɑ̃ntɛ Kuyie nkɛ́ bɛ̀ duɔ́ nkɛ̀ bɛ̀ɛ yɑ̃̀ bɛmɔu. 24 Kɛ̀ Yesu bɛ̀ nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Diɛ ndɛɛ̀ bɛnkú n yĩ̀ĩ̀, bɛ̀ yó n kuɔ kɛ̀ mɛ̀ɛ cóú, Kuyie nyóó tɑunnɛ̀mɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ kumɑ́ɑ̀, mɛ̀ɛ̀ yóó coú kusṹkù kpɛ́í. 25 Timɔ́mmɔnti nti n di nɑ́ɑ́mmɛ̀ n tɛ̃́nkɛ í yóó yɑ̃̀ mɛnɑ̀ɑ̀, nkɛ̀ dɛ̀ í tú m bo wɛ̃tɛ kɛ́yɑ̃̀ dìì yiè mɛpɑ̀mmɛ̀ Kuyie nkpɑ̀ɑ̀tìyuu miɛkɛ.

26 Bɛ̀ dèntɛ̀ dìì mɔ̀nnì Kuyie nkó yɛsɑ̃ɑ̃ nkɛ́deè kɛ́dekɛ Odìfíè tɑ̃rì.

Yesu do yɛ̃mmɛ̀ o tɑncɔ́ùmbɛ̀ bo ò yóu

(Wéntɛ́ Mɑtie 26:31-35 nɛ̀ Duku 22:31-34 nɛ̀ Isɑ̃ɑ̃ 13:36-38)

27 Kɛ̀ Yesu nɑ́kɛ́ o tɑncɔ́ùmbɛ̀ kɛ dɔ̀: Di bo n yóu dimɔu kɛ yɛ̃́ ti wɑ̃̀rimɛ̀ kɛ tú: M bo potɛ́ opecɛ̃nti kɛ̀ ipee cíɛ́tɛ́. 28 M bo yɑ̃́ntɛ́ dìì mɔ̀nnì, m bo niitɛ́ kɛ́kɔtɛ Kɑdidee kɛ́ ndi bɑɑ.

29 Kɛ̀ Piɛrii ò tɛ̃̀ńnɛ́ kɛ dɔ̀: Bɑ́ kɛ̀ bɛtɔbɛ̀ dɑ yóu mí mbɑ́ɑ́ dɑ yóu. 30 Kɛ̀ Yesu ò nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Mɔ́mmuɔ nwe n dɑ nɑ́ɑ́mmɛ̀, yíe nkó kɛyènkɛ̀ tɛkotɛ bo nyóó kuɔ mmɛdɛ́rímɛ̀ kɑ̀ɑ yetɛ kucɛ mɛtɑ̃ɑ̃ti kɛ tú ɑ í n yɛ̃́.

31 Kɛ̀ Piɛrii yetɛ kɛ dɔ̀ bìtì! Bɑ́ kɛ̀ bɛ̀ bo n wɛ̃nnɛ́nɛ̀ kɛ́kuɔ m bɑ́ɑ́ dɑ yóu.

Kɛ̀ bɛtɔbɛ̀ múnkɛ mɛ mbɛ́i.

Yesu bɑ́ɑ́mmɛ̀ Kuyie Sɛtisemɑndee miɛkɛ

(Wéntɛ́ Mɑtie 26:36-46 nɛ̀ Duku 22:39-46)

32 Kɛ̀ bɛ̀ɛ tuɔkɛ dibòrì mɑrì kɛ̀ bɛ̀ dì tu: Sɛtisemɑndee kɛ̀ Yesu nɑ́kɛ́ o tɑncɔ́ùmbɛ̀ kɛ dɔ̀: Nkɑrinɛ̀ diɛ kɛ̀ n kɔtɛ kɛ́bɑ́ntɛ̀ Kuyie.

33 Kòo nnɛínɛ̀ Piɛri nɛ̀ Isɑku nɛ̀ Isɑ̃ɑ̃, kòo kɔ̃m̀bùɔ̀tì ńduò kòo yɛ̀mmɛ̀ cɑ̀ɑ̀rɛ̀. 34 Kòo bɛ̀ nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: N yɛ̀mmɛ̀ mɛɛ̀ cɑ̀ɑ̀rɛ̀ mɛdiɛ̀ mmɔ́mmɔmmɛ kɛ̀ dɛ̀ n tontɛ́, nkpɑɑ́nɛ̀ diɛ ndi nɛ́ bɑ́ɑ́ yɛ̃̀ nkɛ́duɔ́.

35 Kɛ dɛ́tóo sɑ́m̀pɔ́rɛ̀ kɛ́nínkú kɛ́sĩ́nnɛ́ kɛ́bɑ́ntɛ̀ Kuyie nkɛ dɔ̀: Kɛ̀ dɛ̀ bo yie ndimɔ̀nnì dii, mmɛfɛ̃́ṹtímɛ̀ kpɛri, n dɛ́tɛ́nɛ̀. 36 Kɛ mbɑ́ɑ́ nKuyie nkɛ tú: N cicɛ ɑ nɔmmu dɛmɔu ɑ yóu kɛ̀ m bɑ́ɑ́ yɑ̃̀ fɛ mbòòfɛ̀ mɛfɛ̃́ṹtímɛ̀ kɔfɛ. Á dɔɔ̀ ɑ dɔ́mɛ̀ kɛ̀ dɛ̀ bɑ́ ntú n dɔ́mɛ̀.

37 Kòo nwɛ̃tiní o tɑncɔ́ùmbɛ̀ borɛ̀ kɛ sɔ̃́ mbɛ̀ yɛ̃̀ nkɛ duɔ́, kòo bekɛ Piɛri kɛ dɔ̀: Simɔɔ ɑ yɛ̃̀ nkɛ duɔ́mɑɑ̀? Á í nɑ kɛ bo nwúó tɛwebiètɛ̀ mɛfitímɛ̀ mɛ̀mɑ́ɑ̀ miɛkɑɑ̀? 38 Nwúónnɛ̀ kɛ bɑ́ɑ́ nKuyie nkɛ̀ mɛsoùmmɛ̀ bɑ́ɑ́ di nɑ. Mɛyɛ̀mmɛ̀ miɛ dɔ́mu kɛ́dɔɔ̀ mɛsɑ̀ɑ̀, nkɛ̀ tikɔ̃̀ntì nɛ́ kpɑ muwɛ̃rímú.

39 Kòo wɛ̃tɛ kɛ́kpɛ́ntɛ́, kɛ́mbɑ́ɑ́ nKuyie, kɛ nɑ́ɑ́ nhò bɑɑ do nɑ́ɑ́ ntì. 40 Kɛ́yíɛ́ kɛ́wɛ̃tɛní o tɑncɔ́ùmbɛ̀ borɛ̀ kɛ sɔ̃́ mbɛ̀ yɛ̃̀ nkɛ duɔ́ kɛ̀ bɛ nuɔ ncɛ̃ɛ̃kɛ, bɛ̀ í nyɑ̀ bɛ̀ bo ò nɑ̀kɛ́ tì.

41 Ò wɛ̃tɛní dìì mɔ̀nnì kucɛ mɛtɑ̃ɑ̃́mmɛ̀ kɛ́ bɛ̀ nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Di wɛ̃̀tɛ kɛ duɔ́mu kɛompuɑ̀? Dɛ̀ dɔ̀ɔ̀ kɛ dèèmu, dimɔ̀nnì tùɔ̀kɛmu kɛ̀ bɛ̀ bo fítɛ́ Onìtìbirɛ kɛ̀ bɛnitiyɛibɛɛ dɛ̀ pĩ́. 42 Ítɛ́nɛ̀ kɛ̀ tí kɔtɛ, ntɛnɛ̀ wèè yó m pĩ́ kɛ tùɔ̀kɛní.

Bɛ̀ pĩ̀ḿmɛ̀ Yesu

(Wéntɛ́ Mɑtie 26:47-56 nɛ̀ Duku 22:47-53 nɛ̀ Isɑ̃ɑ̃ 18:3-12)

43 Yesu kpɑɑ́ kɛ mɛ nnɑ́ɑ́ nkɛ̀ Sudɑɑsi, o tɑncɔ́ùmbɛ̀ tɛpíítɛ̀ nɛ̀ bɛ̀dɛ́bɛ̀ kóò mɔù tùɔ̀kɛní kɛ nɛínɛ̀ ikuɔ́ nìùbɛ̀ kó bɛkótíbɛ̀ nɛ̀ ikuɔ́ wɑ̃ɑ̃̀bɛ̀ nɛ̀ Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kó bɛkótíbɛ̀ tɔ̃nní bɛ̀, kɛ̀ bɛ̀ tɔ yɛse nɛ̀ yɛdùrɛ̀. 44 Kɛ sɔ̃́ nwèè yóó fítɛ́ Yesu ò nɑ̀kɛ́ ditĩ̀nnì kɛ tú: Kɛ̀ n dɔu nwe, koò ɔrí, di bɑntɛ́ kɛ dɔ̀ weǹwe, kóò pĩ kɛ́ nhò bɑ̀ɑ mɛsɑ̀ɑ̀. 45 Ò tùɔkɛní dìì mɔ̀nnì Yesu borɛ̀ kɛ pɑ̃̀nkɛ dɔ̀: Okótì!

Kɛ́deè kóò ɔrí. 46 Dɛ mɔ̀nnì kɛ̀ dɛ kó bɛnìtìbɛ̀ pɑ̃̀nkɛɛ munnɛ́ní kɛ́pĩ́ nYesu.

47 Kɛ̀ Yesu tɑncɔ́ùmbɛ̀ kóò mɔùu nɔtɛ disiè kɛ́hɛi nkɛ́dɑtɛ ikuɔ́ nìùtì diɛwè kóo tɔ̃ntì toò. 48 Kɛ̀ Yesu bɛ̀ nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Di kɔ̀tɛnní yɛse nɛ̀ yɛdùrɛ̀ kɛ bo m pĩ́ kɛ dò n tú onitikɔ̀ùtì. 49 Nh ɔ̃ mbo yɛwe yɛmɔu di cuokɛ̀ kɛ di tiè nKuyie nnɑ́ɑǹtì Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ miɛkɛ bɑ́ di í m pĩ, dɛ̀ tùɔ̀kɛ kɛ̀ dɛ̀ bo dɔɔ̀ tì wɑ̃̀ri kɛ yɛ̃mmɛ̀ mmɛ.

50 Dɛ mɔ̀nnì kòo tɑncɔ́ùmbɛ̀ bɛmɔuu ò yóu kɛ́cokɛ́.

51 Kòo dɑpɑɑ̀ mmɔù nkpɑɑ́ kòo tũ nkɛ dɑ́ɑ́tí kuyɑ̀ɑ̀kù mɑ́ɑ̀ kɛ̀ bɛ̀ ndɔ́ kóò pĩ, 52 kòo fĩ́ĩnko kuyɑ̀ɑ̀kù kɛ́cokɛ́ mɛbii.

Bɛ̀ bekɛ́nɛ̀mɛ̀ Yesu

(Wéntɛ́ Mɑtie 26:57-68 nɛ̀ Duku 22:54-55, 63-71 nɛ̀ Isɑ̃ɑ̃ 18:13-14, 19-24)

53 Kɛ̀ bɛ̀ɛ kɔtɛnɛ̀ Yesu ikuɔ́ nìùtì diɛwè cĩ́ɛ̃̀tɛ̀, ikuɔ́ nìùbɛ̀ kó bɛkótíbɛ̀ nɛ̀ Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kó bɛkótíbɛ̀ nɛ̀ ikuɔ́ wɑ̃ɑ̃̀bɛ̀, kɛ̀ bɛ̀ɛ tíí ndɛ borɛ̀. 54 Kɛ̀ Piɛri ntũ nYesu kɛ díɛtirì, kɛ yɑ̀ɑ tɑnnɛ̀nko ikuɔ́ nìùtì diɛwè kó kudɑ̀nkù miɛkɛ, kɛ́nkɑri tihɑ̃ɑ̃pɔ̀ntì borɛ̀, kɛ iiri muhɑ̃ɑ̃́.

55 Ikuɔ́ nìùbɛ̀ kó bɛkótíbɛ̀ nɛ̀ dibeéntĩ̀nnì kɛ̀ bɛ̀ nwɑnti Yesu dɔ̀ɔ̀ tì, tìì bo nte kɛ̀ bɛ̀ɛ ò kùɔ bɑ́ bɛ̀ í mpɛ̀tɛ́. 56 Kɛ̀ bɛsṹkùbɛ̀ nsoú nkɛ nɑ́ɑ́ nYesu nu ncɑ̀kɛmu bɑ́ bɛ̀ tɛtì í mmɑ̀ɑ́. 57 Kɛ̀ bɛ̀mɑbɛ̀ nyiiti kɛ soú nkɛ tú: Ti kèè kòo tu 58 ò bo pɔntɛ Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ mɑɑ́ tɛ̀ nɛ̀ bɛ nɔu kɛ́mɑɑ́ tɛtɛtɛ̀ yɛwe yɛ̀tɑ̃ɑ̃ti miɛkɛ tɛ̀ɛ̀ í yó ntú bɛnìtìbɛ̀ mɑɑ́ tɛ̀.

59 Bɑ́ nɛ̀ mɛmmɛ bɛ tɛtì í mmɑ̀ɑ́.

60 Kɛ̀ ikuɔ́ nìùtì diɛwèe ítɛ́ ditĩ̀nnì cuokɛ̀ kɛ́bekɛ Yesu kɛ dɔ̀: Á í yóó tɛ̃́nnɛ́ tìmɑtɑ̀ɑ̀? Bɛnìtìbɛ̀ biɛ nyɛ̃ nhɑ dɔ̀ɔ̀ bɑ?

61 Kɛ̀ Yesu ncĩ́ɛ̃́kɛ́, ò í mbɛ́i ntìmɑtì kɛ̀ ikuɔ́ nìùtì diɛwè yíɛ́ kóò bekɛ kɛ dɔ̀: Fɔ̃́ɔ̃̀ tu Kirisi Kuyie nti sɑ̃ntí kù kó dɛbirɑɑ̀? 62 Kɛ̀ Yesu ò tɛ̃̀ńnɛ́ kɛ dɔ̀: Ɛ̃ɛ̃ n we ntú, kɛ̀ di bo yɑ̀ Onìtìbirɛ kòò kɑ̀ri Kuyie mmuwɛ̃rímú mumɔu yiɛ̀ mbɑkù yoú, kóò yɑ̀ kòò cutiní nɛ̀ yɛwɛtɛ̀ kɛĩ́nkɛ̀.

63 Dɛ mɔ̀nnì kɛ̀ ikuɔ́ nìùtì diɛwèe kɛ̃tɛ́ o yɑɑ̀bòrì, kɛ́bɛ́i nkɛ dɔ̀: Dɛ̀ tɛ̃́nkɛ dòmmu ti ńwɑɑ̀ nwèè bo nɑ́kɛ́ ò dɔ̀ɔ̀ mɛ̀ɛ̀ yɛinɑɑ̀? 64 Di kèèmu ò sɑ̃̀ɑ̃́mmɛ̀ Kuyie, di yɛ̀mmɛ̀ dòmmɛ?

Bɛmɔu kɛ̀ bɛ̀ dɔ̀: Ò dò nkɛ́kuɔmu.

65 Kɛ̀ bɛ̀mɑbɛ̀ nhò sùu tinɔ́ntɔ̃ũtì, kɛ́kɑ̃ɑ̃́ nho ììkɛ̀ kuyɑ̀ɑ̀kù kɛ́ nhò puotì yɛnɑcɛ̀kuutɛ kɛ nɑ́ɑ́ nkɛ tú: Bɑntɛ́ wèè dɑ potɛ́.

Kɛ̀ tihɑ̃ɑ̃pɔ̀ntì nhò bèmmu.

Piɛri nɛ̀nnimɛ̀ Yesu

(Wéntɛ́ Mɑtie 26:69-75 nɛ̀ Duku 22:56-62 nɛ̀ Isɑ̃ɑ̃ 18:15-18, 25-27)

66 Kɛ̀ Piɛri nkpɑɑ́ kɛ bo kɛtenkɛ̀ kudɑ̀nkù kɛ̀ ikuɔ́ nìùtì diɛwè kóo nitipotɔ̃ntì mɔùu tùɔkɛní, 67 kɛ́yɑ̀ Piɛri kòò ììri muhɑ̃ɑ̃́, kòo ò wèńtɛ́ mɛsɑ̀ɑ̀, kóò nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Fɔ̃́ nhɑ múnkɛ do tũmmu Yesu Nɑnsɑrɛti kou. 68 Kɛ̀ Piɛrii nɛnni Yesu kɛ dɔ̀: N yí bɑntɛ́ ɑ dɔ́ kɛ́ n nɑ̀kɛ́ tì.

Dɛ kó difɔ̃nkúò kɛ ítɛ́ kudɑ̀nkù kɛ́ntɑti kukpɑ̃́nkpɑ̃́nkù kɛ̀ tɛkotɛɛ kuɔ́. 69 Kɛ̀ weè nitipòkùu wɛ̃tɛ kóò yɑ̀ kɛ́nɑ́kɛ́ bɛ̀ɛ̀ dɛ̀ bo kɛ dɔ̀: We nnìtì tú bɛ kóò mɔù nwe, kɛ̀ Piɛrii wɛ̃tɛ kɛ́nɛnni.

70 Kɛ̀ dɛ̀ nyóó yíɛ́ kɛ̀ bɛ̀ɛ̀ dɛ̀ bo kɛ̀ bɛ̀ɛ nɑ́kɛ́ Piɛri kɛ dɔ̀: A mɛ̀nkɛ bɛ̀ wɛ̃ńnɛ̀mu kɛ yɛ̃́ ɑ túmɛ̀ Kɑdidee kou kɛ nɑ́ɑ́ nKɑdidee kó tinɑ́ɑǹtì. 71 Dɛ mɔ̀nnì kɛ̀ Piɛrii pɑrìkɛ̀ kɛ dɔ̀: N tú n yí yɛ̃́ onìtì di mɛ nnɑ́ɑ́ nwèè kpɛ́í, kɛ̀ n soúmmu Kuyie nni ncɔ̃ɔ̃.

72 Dɛndɛ bɑ̀mbɑ̀ nkɛ̀ tɛkotɛɛ kuɔ́ nkucɛ mɛdɛ́rímɛ̀ kɛ̀ Piɛrii dentɛní Yesu sòò ò nɑ̀kɛ́ tì kɛ tú: Tɛkotɛ bo nyóó kuɔ́ nkucɛ mɛdɛ́rímɛ̀ kɑ̀ɑ pɑ̀rìkɛ̀ kucɛ mɛ̀tɑ̃ɑ̃ti kɛ tú ɑ í n yɛ̃́. Kɛ̀ Piɛri nkuɔ̀.

15

Bɛ̀ do dɑkɛ́mɛ̀ kɛ bo kuɔ Yesu

(Wéntɛ́ Mɑtie 27:1-2, 11-14 nɛ̀ Duku 23:1-5 nɛ̀ Isɑ̃ɑ̃ 18:28-38)

1 Dikṹnweńnì sɛ̀ì, ikuɔ́ nìùbɛ̀ kó bɛkótíbɛ̀, nɛ̀ Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kó bɛkótíbɛ̀ nɛ̀ ikuɔ́ wɑ̃ɑ̃̀bɛ̀ nɛ̀ dibeéntĩ̀nnì dimɔu, kɛ̀ bɛ̀ɛ tíí nkɛ bo yɑ̀ bɛ̀ yóó yĩ́mɛ̀ Yesu, mɛmmɛ kɛ̀ bɛ̀ɛ ò boú kɛ́kɔtɛnɛ̀ kɛ́duɔ́ mPidɑti Odommu kɔbɛ kóò kùmɑ̀ndɑ́ɑ̀. 2 Kɛ̀ Pidɑtii ò bekɛ kɛ dɔ̀: Fɔ̃́ɔ̃̀ tu Sifubɛ kóo kpɑ̀ɑ̀tɑ̀ɑ̀? Kɛ̀ Yesu ò tɛ̃̀ńnɛ́ kɛ dɔ̀: A ti mbɛ́i.

3 Kɛ̀ ikuɔ́ nìùbɛ̀ kó bɛkótíbɛ̀ nnɑ́ɑ́ nYesu nu ndɔ̀ɔ̀ dɛ̀. 4 Kɛ̀ Pidɑtii wɛ̃tɛ kɛ́bekɛ Yesu kɛ dɔ̀: A í yóó tɛ̃́nnɛ́ tìmɑtɑ̀ɑ̀? A í yo bɛ̀ tu ɑ dɔ̀ɔ̀ dɛ̀ɛ̀ kó dimɑ̀ɑ̀?

5 Bɑ́ Yesu tɛ̃́nkɛ í ntɛ̃̀ńnɛ́ tìmɑtì kɛ̀ dɛ̀ɛ di Pidɑti.

Pidɑti yɛ̃mmɛ̀ bɛ̀ɛ bɑɑkɛ́ Yesu kɛ́fíínko Bɑrɑbɑɑsi

(Wéntɛ́ Mɑtie 27:15-26 nɛ̀ Duku 23:13-25 nɛ̀ Isɑ̃ɑ̃ 18:39-19:16)

6 Bɑ́ dìì yentɛ́bɑnni miɛkɛ Pidɑti do ɔ̃ɔ̃ fĩ́ĩ nkukpetínkù kumɑ́ɑ̀ ndi ditĩ̀nnì yɛ̃ nwèe fĩ́ĩ nkù. 7 Kɛ sɔ̃́ mbɛ̀ kpetí onìtì mɔù kòo yètìrì tú Bɑrɑbɑɑsi nɛ̀ o kɔbɛ, kɛ yɛ̃́ bɛ̀ do yetɛmɛ̀ okpɑ̀ɑ̀tì kpɛti, kɛ̀ dikpɑ̀nnìi ɑ̃nnɛ́ kɛ̀ bɛ̀ɛ kuɔ onìtì. 8 Kɛ̀ ditĩ̀nnìi kɔtɛ Pidɑti borɛ̀, kóò nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀, wèe bɛ̀ dɔ̀ɔ̀ ò ɔ̃ɔ̃ bɛ̀ dɔ̀ɔ̀mɛ̀. 9 Kɛ̀ Pidɑtii bɛ̀ bekɛ kɛ dɔ̀: Di dɔ́ n fĩ́ĩnko Sifubɛ kóo kpɑ̀ɑ̀tì nweɑ̀?

10 Kɛ yɛ̃́ ò do yɛ̃́mɛ̀mu kɛ dò nyikuɔ́ nìùbɛ̀ kó bɛkótíbɛ̀ pĩ nYesu bɛ miɛkɛ ò pɛ́i mɛ̀ɛ̀ kpɛ́í nkɛ. 11 Kɛ̀ ikuɔ́ nìùbɛ̀ kó bɛkótíbɛ̀ nsukíí ditĩ̀nnì kɛ̀ dì bo duɔ́ nkɛ̀ Pidɑtii fĩ́ĩnko Bɑrɑbɑɑsi. 12 Kɛ̀ Pidɑtii yíɛ́ kɛ́ bɛ bekɛ kɛ dɔ̀: Di nɛ́ dɔ́ n yĩ́mɛ di tú wè Sifubɛ kóo kpɑ̀ɑ̀tì? 13 Kɛ̀ bɛ̀ɛ wekii kɛ dɔ̀: Bɑɑkɛ́ we kudɑpɑ̃ɑ̃tí ĩ́nkɛ̀! 14 Kɛ̀ Pidɑtii bɛ bekɛ kɛ dɔ̀: Ò dɔ̀ɔ̀ ɔ̃̀mmɛ yɛi? Kɛ̀ bɛ̀ dɔkɛ wekii mɛdiɛ̀ nkɛ dɔ̀: Bɑɑkɛ́ we kudɑpɑ̃ɑ̃tí ĩ́nkɛ̀.

15 Kɛ̀ Pidɑti ndɔ́ ditĩ̀nnì yɛ̀mmɛ̀ bo nɑrikɛmɛ̀ kɛ fĩ́ĩnko Bɑrɑbɑɑsi kɛ́duɔ́ nkɛ̀ bɛ̀ɛ puotí Yesu yɛdɑ́ kɛ́deè kòo ò duɔ́ ntihɑ̃ɑ̃pɔ̀ntì kɛ̀ ti bo ò bɑɑkɛ́ kudɑpɑ̃ɑ̃tí ĩ́nkɛ̀.

Bɛ̀ ìńnɛ́mɛ̀ Yesu ipo

(Wéntɛ́ Mɑtie 27:27-31 nɛ̀ Isɑ̃ɑ̃ 19:2-3)

16 Kɛ̀ tihɑ̃ɑ̃pɔ̀ntìi tɑnnɛ̀ Yesu Odommu kɔbɛ kóò kùmɑ̀ndɑ́ɑ̀ cĩ́ɛ̃̀tɛ̀, bɛ̀ kɑ̀rì dɛ̀ kɛ bekù, kɛ tíí ntihɑ̃ɑ̃pɔ̀ntì timɔu. 17 Kóò dɑ̀tínnɛ́ diyɑɑ̀bòrì wũɔ̃rì kɛ́cití ipo kóò ìńnɛ́, 18 kɛ́deè kɛ́ nhò dɑú kɛ tú: A boɑ̀ fɔ̃́ nSifubɛ kóo kpɑ̀ɑ̀tì!

19 Kɛ puotì o yuu kuhɑ̃ri koò tĩ̀ṹ tinɔ́ntɔ̃ũtì, kɛ ninku kɛ sĩĩnko o ììkɛ̀ kɛ dò mbɛ̀ ò dɔu. 20 Bɛ̀ ò dɑɑ́ dìì mɔ̀nnì kɛ́nsɑ̀nnɛ̀ kɛ́dɛitɛ diyɑɑ̀bòwũɔ̃rì, kɛ́wɛ̃tɛ kóò dɑ̀tínnɛ́ o yɑ̀ɑ̀tì, kóò yɛ̀nnɛ̀ dihɛì kɛ bo ò bɑɑkɛ́ kudɑpɑ̃ɑ̃tí ĩ́nkɛ̀.

Bɛ̀ bɑɑkɛ́mɛ̀ Yesu

(Wéntɛ́ Mɑtie 27:32-44 nɛ̀ Duku 23:26-43 nɛ̀ Isɑ̃ɑ̃ 19:17-27)

21 Kɛ̀ Sidɛnni ɛì kóo nìtì mɔù nkũntiní kupɑku kɛ̀ bɛ̀ ò tú Simɔɔ, Adɛkisɑ̃ntiri nɛ̀ Dufuusi bɛ cicɛ, kɛ̀ tihɑ̃ɑ̃pɔ̀ntìi ò pĩ nnɛ̀ muwɛ̃rímú kɛ́duɔ́ nkòo tɔ Yesu dɑpɑ̃ɑ̃tí. 22 Kɛ̀ bɛ̀ɛ kɔtɛnɛ̀ Yesu Kodikotɑɑ (dɛ̀ɛ̀ tú kuyukɔ̃́ṹ), 23 kóò duɔ́ mmɛnɑɑ̀ mmɛ̀ɛ̀ kɔɔrɛnɛ̀ mutie mùù kɔ̀ù kuyonku bɑ́ Yesu í nyie nkɛ́yɑ̃̀. 24 Kɛ̀ bɛ̀ɛ ò bɑɑkɛ́ kudɑpɑ̃ɑ̃tí ĩ́nkɛ̀, kɛ́tɑ̃ɑ̃́ tɛ́tɛ́ kɛ́totí o yɑ̀ɑ̀tì. 25 Diyiè do berinɛ̀ tɛwebiètɛ̀ mɛ̀wɛi ndi dikṹnweńnì kɛ̀ bɛ̀ɛ bɑɑkɛ́ Yesu kudɑpɑ̃ɑ̃tí ĩ́nkɛ̀, 26 kɛ́wɑ̃ri mùù kpɛ́í nte kɛ̀ bɛ̀ ò bɑɑkɛ́ kɛ dɔ̀: Sifubɛ kóo kpɑ̀ɑ̀tì, kɛ́dɑnnɛ kudɑpɑ̃ɑ̃tí yómmɛ̀. 27 Kɛ́bɑɑkɛ́ bɛnitikɔ̀ùbɛ̀ bɛ̀dɛ́bɛ̀, òmɔù o bɑkù yoú, otɔù kucɑ̃̀nku. [ 28 Mɛm̀mɛ kɛ̀ dɛ̀ɛ dɔɔ̀ tì wɑ̃̀rimɛ̀ kɛ tú: Bɛ̀ ò wɛ̃nnɛ́nɛ̀ bɛnitiyɛibɛ.]

29 Kɛ bɛ̀ mpɛ̃nkù koò sɑ̃̀ɑ̃́ nkɛ bɔkii yɛyɔ kɛ tú: Hé! Fɔ̃́ nwèè do tú ɑ bo pɔntɛ Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kɛ́mɑɑ́ tɛtɛtɛ̀ yɛwe yɛ̀tɑ̃ɑ̃ti miɛkɛ, 30 dɛɛtɛ́ ɑmɑ́ɑ̀! Cútɛ́ní kudɑpɑ̃ɑ̃tí ĩ́nkɛ̀.

31 Ikuɔ́ nìùbɛ̀ kó bɛkótíbɛ̀ nɛ̀ ikuɔ́ wɑ̃ɑ̃̀bɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ ndɑú Yesu kɛ nɑ́ɑ́ mbɛmɑ́ɑ̀ kɛ tú, ò dɛɛtɛ́ bɛtɔbɛ̀ ò mɛ nyí nɑ kɛ bo dɛɛtɛ́ omɑ́ɑ̀. 32 Kirisi Isidɑyɛɛribɛ kóo kpɑ̀ɑ̀tì, cútɛ́ní kudɑpɑ̃ɑ̃tí ĩ́nkɛ̀ kɛ̀ ti yɑ̀ kɛ́ntɑ̃́. Bɛ̀ do bɑɑkɛ́ bɛ̀ kóò pɛɛ́nnɛ̀, kɛ̀ bɛ̀ múnkɛ nhò sɑ̃̀ɑ̃́.

Yesu kumɛ̀

(Wéntɛ́ Mɑtie 27:45-56 nɛ̀ Duku 23:44-49 nɛ̀ Isɑ̃ɑ̃ 19:28-30)

33 Diyiè cómmú dìì mɔ̀nnì yɛyɔ kɛ̀ dɛ̀ɛ biitɛ kɛtenkɛ̀ kɛmɔu kɛ́mbi kɛ̀ dɛ̀ yɑ̀ɑ̀ tuɔkɛnɛ̀ tɛwebiètɛ̀ mɛ̀tɑ̃ɑ̃ti. 34 Tɛwebiètɛ̀ mɛ̀tɑ̃ɑ̃ti mɔ̀nnì kɛ̀ Yesu kuɔ́ mmɛdiɛ̀ nkɛ dɔ̀: Edoyii, Edoyii, dɑmɑsɑbɑkitɑnii (dɛ̀ɛ̀ tú: Kuyie, nKuyie, bɑ nkpɛ́í nte kɑ̀ɑ n yóu!).

35 Bɛ̀ɛ̀ dɛ̀ bo kɛ̀ bɛ kó bɛ̀mɑbɛ̀ɛ keè, kɛ bɛ́i nkɛ dɔ̀: Keènɛ̀ ò yumɛ̀ Edii.

36 Kɛ̀ bɛ kóò mɔù cokɛ́ kɛ́mɛ́únní disɔ̃̀sṹɔ̃̀ mɛnɛ́yɑ̃ɑ̃ nkɛ́cɔ́ɔ́ nkuhɑ̃ri yómmɛ̀ kɛ́youtoo Yesu kòò bo yɑ̃̀, kɛ nɑ́ɑ́ nkɛ tú: Yóunɛ̀ kɛ̀ ti yɑ̀ Edii bo kɔtɛní kóò cṹũnní kudɑpɑ̃ɑ̃tí ĩ́nkɛ̀.

37 Kɛ̀ Yesu kuɔ́ mmɛdiɛ̀, kɛ́tɔ̃tɛ.

38 Kɛ̀ kuyɑ̀ɑ̀kù kùù do pi Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ miɛkɛ ikuɔ́ nɛntì kó kudieku kɛ̀ kùu kɛ̃tɛ́ dɛ ĩ́nkɛ̀ nɛ̀ difũ̀ɔ̃̀ní. 39 Kɛ̀ Odommu kó kuhɑ̃ɑ̃pɔ̀nkù kùù ni tihɑ̃ɑ̃pɔ̀ntì tɛkɔ̀ùtɛ̀ (100) kɛ̀ kù còḿmú Yesu ììkɛ̀ kɛ́yɑ̀ Yesu ku mɛ̀ɛ̀ botí kɛ́bɛ́i nkɛ dɔ̀: We nnìtì mɛ̀nkɛ tú Kuyie mBirɛ ndɛ!

40 Kɛ̀ bɛnitipòbɛ̀ mɑbɛ̀ dɛ̀ bo kɛ cómmú mɛdɛ́timɛ̀ kɛ wúó. Bɛɛ̀ kó bɛ̀mɑbɛ̀ tu: Mɑɑri Mɑkitɑdɑɑ ɛì kou nɛ̀ Isɑku dɛdɑpùmbirɛ nɛ̀ Sosɛsi bɛ yɔ̃ Mɑɑri nɛ̀ Sɑdombee, 41 bɛ̀ɛ̀ do ò nɛitinɛ̀ kɛ pĩ́ nho tɔ̃mmú ò bo dìì mɔ̀nnì Kɑdidee, nɛ̀ bɛnitipòbɛ̀ tɔbɛ̀ pɛ́u bɛ̀ɛ̀ do ò nɛinɛ̀ kɛ́kɔtɛ Sedisɑdɛmmu.

Bɛ̀ kũnnɛ́mɛ̀ Yesu

(Wéntɛ́ Mɑtie 27:57-61 nɛ̀ Duku 23:50-56 nɛ̀ Isɑ̃ɑ̃ 19:38-42)

42 Kuyuoku bɛ̀ do ɔ̃ɔ̃ tũntɛ kù dɛmɔu kɛ̀ dɛ̀ nɛ́ wentɛ́ tɛom̀pùtɛ̀, 43 kɛ̀ Sosɛfu Adimɑtee ɛì kou, kòò tú dibeéntĩ̀nnì kou kɛ̀ bɛ̀ ò dé, kòo bɑ̀ɑ Kuyie nkpɑ̀ɑ̀tìyuu bo tuɔkɛnímɛ̀, kòo kɔtɛ nɛ̀ dikɔ̃m̀bùɔ̀ kɛ́yɑ̀ Pidɑti kóò mɔɔ dinùù kɛ bo kũnnɛ́ Yesu. 44 Kɛ̀ Pidɑtii keè Yesu kumɛ̀ mɛcɑ̃ɑ̃, nkɛ̀ dɛ̀ɛ ò di koò yu kuhɑ̃ɑ̃pɔ̀nkù kɛ́ kù bekɛ, kɛ bo yɑ̀ Yesu ku kɛ̀ dɛ̀ mɔ̀ntɛ yoo dɛ̀ í mɔ̀ntɛ. 45 Kɛ̀ kuhɑ̃ɑ̃pɔ̀nkùu ò nɑ̀kɛ́, kòo duɔ́ ndinùù Sosɛfu kòo bo túótɛ́ Yesu. 46 Kɛ̀ Sosɛfuu dontɛ́ kuyɑ̀ɑ̀kù kɛ́cṹũnní Yesu kudɑpɑ̃ɑ̃tí, koò pɔ̃ṹ, kɛ́dɔú nkufɔ̃ti miɛkɛ bɛ̀ keú kù dipèrì miɛkɛ, kɛ́deè kɛ́poo nkutɑ̃́ɑ̃́rí. 47 Mɑɑri Mɑkitɑdɑɑ kó dihɛì kou nɛ̀ Mɑɑri Sosɛsi yɔ̃ kɛ bɛ̀ nwúó mbɛ̀ ò dɔú ndɛ̀.

16

Yesu yɑ̃ntɛ́mɛ̀

(Wéntɛ́ Mɑtie 28:1-8 nɛ̀ Duku 24:1-12 nɛ̀ Isɑ̃ɑ̃ 20:1-10)

1 Kɛ̀ tɛom̀pùtɛ̀ɛ pɛ̃ɛ̃tɛ́ kɛ̀ Mɑɑri Mɑkitɑdɑɑ ɛì kou nɛ̀ Mɑɑri Isɑku yɔ̃ nɛ̀ Sɑdombee kɛ̀ bɛ̀ɛ dontɛ́ mɛkùɔ̀ nkunɔú nɑtikù kɔ̃mɛ kɛ bo kɔtɛ kɛ́pe nYesu. 2 Kɛ́ pikɛ cutɛ dìmɑ́ɑ́sì kó dikṹnweńnì kɛ́ntuɔkoo kufɔ̃ti borɛ̀ kɛ̀ diyiè yɛ̀nní. 3 Kɛ̀ bɛ̀ mbékú bɛmɑ́ɑ̀ kɛ tú: We mbii yóó ti pootɛ kufɔ̃ti kó kutɑ̃́ɑ̃́rí.

4 Bɛ̀ wèńtóo dìì mɔ̀nnì kɛ́nsɔ̃́ nkuù tɑ̃́ɑ̃́rí pòòtɛ. 5 Kɛ̀ bɛ̀ɛ tɑ kufɔ̃ti miɛkɛ, kɛ́yɑ̀ odɑpɑɑ̀ mmɔù kòò kɑ̀ri, kɛ dɑ́ɑ́tí tiyɑɑ̀pɛ́ítì kɛ̀ kufɔ̃wɑɑ́ mbɛ̀ pĩ́ mmɛdiɛ̀. 6 Kɛ̀ weè dɑpɑ̀ɑ̀ mbɛ̀ nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Kufɔ̃wɑɑ́ mbɑ́ɑ́ di pĩ́, di wɑnti Yesu Nɑnsɑrɛti kou nwe bɛ̀ bɑɑkɛ́ wè kudɑpɑ̃ɑ̃tí ĩ́nkɛ̀. Ò yɑ̃̀ńtɛ́mu kɛ ìtɛ́, ò í kpɑɑ́ diɛ, ǹtɛnɛ̀ bɛ̀ sòò ò dɔú dɛ̀. 7 Kɔtɛnɛ̀ kɛ́nɑ́kɛ́ o tɑncɔ́ùmbɛ̀ nɛ̀ Piɛri kɛ dɔ̀ ò niitɛ́ Kɑdidee, di bo kɛ nhò sɔ̃̀ńkɛ́ kɛ́ndònnɛ̀ ò sòò di nɑ̀kɛ́mɛ̀.

8 Kɛ̀ bɛ̀ɛ yɛ̀nní kɛ́cokɛ́ kɛ̀ bɛ kɔ̃̀ntì ɑu bɑ́ bɛ̀ tɛ̃́nkɛ í te bɛmɑ́ɑ̀, bɛ̀ í ndɑ̀ɑ́tí kɛ́nɑ́kɛ́ òmɔù tìmɑtì, kɛ yɛ̃́ kufɔ̃wɑɑ́ ndiɛ nkɛ bɛ̀ ɑutɛ́mɛ̀.

Yesu bɛnkɛmɛ̀ omɑ́ɑ̀ Mɑɑri Mɑkitɑdɑɑ ɛì kou

(Wéntɛ́ Mɑtie 28:9-10 Isɑ̃ɑ̃ 20:11-18)

[ 9 Dìmɑ́ɑ̀sì yiè kó dikṹnweńnì ndi Yesu yɑ̃̀ńtɛ́mɛ̀, kɛ́ketɛ́ kɛ́bɛnkɛ omɑ́ɑ̀ Mɑɑri Mɑkitɑdɑɑ ɛì kou, ò do bɛ̀ti wèè miɛkɛ yɛbɔkɛ̀ yɛ̀yiekɛ̀. 10 Kòo kɔtɛ kɛ́nɑ́kɛ́ bɛ̀ɛ̀ do nɛitinɛ̀ Yesu, kɛ sɔ̃́ mbɛ̀ kuɔ̀ nYesu kó mukṹṹ. 11 Bɛ̀ kèè dìì mɔ̀nnì Mɑɑri túmɛ̀ Yesu yɑ̃̀ńtɛ́ kòo ò yɑ̀ bɑ́ bɛ̀ í ntì tɑ̃́.

Yesu bɛnkɛmɛ̀ omɑ́ɑ̀ otɑncɔ́ùmbɛ̀ bɛ̀dɛ́bɛ̀

(Wéntɛ́ Duku 24:13-35)

12 Dɛ kó difɔ̃nkúò kòo tɑncɔ́ùmbɛ̀ bɛ̀dɛ́bɛ̀ nkɔri dɛpɑɑ nkòo bɛ̀ bɛnkɛ omɑ́ɑ̀ kɛ̀ dɛ̀ ncɑ̃́ɑ̃́nnɛ̀ ò sòò bɛnkɛmɛ̀ omɑ́ɑ̀ Mɑɑri. 13 Kɛ̀ bɛ̀ɛ wɛ̃tɛní kɛ múnkɛɛ tì nɑ̀kɛ́ bɛtɔbɛ̀ bɑ́ bɛ̀ í ntì tɑ̃́.

Yesu do tɔ̃mmɛ̀ o tɑncɔ́ùmbɛ̀

(Wéntɛ́ Mɑtie 28:16-20 nɛ̀ Duku 24:36-49 nɛ̀ Isɑ̃ɑ̃ 20:19-23 nɛ̀ Yesu Tɔ̃rɛ̀ 1:6-8)

14 Dɛ kó difɔ̃nkúò kɛ nɛ́ bɛnkɛ omɑ́ɑ̀ o tɑncɔ́ùmbɛ̀ tɛpíítɛ̀ nɛ̀ omɑ́ɑ̀ kɛ sɔ̃́ mbɛ̀ kɑ̀ri kɛ yo nkòo bɛ̀ kpɑnnɛ̀ bɛ̀ í tɑ̃́mɛ̀ kɛ dò nhò mɛ̀nkɛ yɑ̃̀ńtɛ́. Kɛ̀ bɛ yɛ̀mmɛ̀ kpɑɑ́ kpeńnì, kɛ yɛ̃́ bɛ̀ do í tɑ̃́mɛ̀ bɛ̀ɛ̀ tu bɛ̀ ò yɑ̀ koò yɑ̃̀ńtɛ́ bɛ kpɛti. 15 Dɛ mɔ̀nnì kɛ̀ Yesu bɛ̀ nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Kɔtɛnɛ̀ kutenkù kumɔu kɛ́nɑ́kɛ́ Tinɑ́ɑǹsɑ̀ɑ̀tì bɛnìtìbɛ̀ bɛmɔu. 16 Wèè bo tì yie nkɛ̀ bɛ̀ɛ ò ɑ̃nnɛ́ bɑ̀tɛ́mmù Kuyie mbo ò dɛɛtɛ́, kɛ̀ wèè í tì yie nkùu ò kpetínnɛ́. 17 Ntɛnɛ̀ bɛ̀ɛ̀ bo yie mbɛ̀ yó ndɔɔri tìì diɛtì: Bɛ̀ bo mbɛtì yɛbɔkɛ̀ nɛ̀ n yètìrì, kɛ́nnɑ́ɑ́ ntinɑ́ɑǹcɑ̀ntì. 18 Bɛ̀ bo mpĩĩ nyiwɑ̀ɑ̀kɛ bɑ́ ì í bɛ̀ dɔmmù, kɛ̀ bɛ̀ yɑ̃̀ mutie mùù kɔ̀ù mù bɑ́ɑ́ bɛ̀ dɔ̀ɔ̀ mɛyɛi mmɑmɛ̀, bɛ̀ bo nnɔnku bɛ nɔu bɛmuɔmbɛ ĩ́nkɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ miɛrí.

Yesu wɛ̃̀tɛ kɛ dèkɛmɛ̀ kɛĩ́nkɛ̀

(Wéntɛ́ Duku 24:50-53 Yesu Tɔ̃rɛ̀ 1:9-11)

19 Ti Yiɛ̀ nYesu bɛ̀ nɑ̀kɛ́ mɛmmɛ kɛ́deè, kɛ̀ Kuyie nhò tùótɛ́, kɛ́dekɛnɛ̀ kɛĩ́nkɛ̀, kòo kɑri Kuyie mbɑkù yoú. 20 Kɛ̀ Yesu tɑncɔ́ùmbɛ̀ɛ kɔtɛ tipíìtì timɔu kɛ́nnɑ́ɑntɛ Tinɑ́ɑǹsɑ̀ɑ̀tì, kɛ̀ ti Yiɛ̀ mbɛ̀ bonɛ̀, kɛ̀ bɛ̀ dɔ̀ɔ̀ri tidiɛtì, kɛ̀ dɛ̀ bɛnkú bɛ̀ nɑ̀ɑ́ ntì túmɛ̀ timɔ́mmɔnti.]

Duku

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

14

15

16

17

18

19

20

21

22

23

24

Duku wɑ̃̀rimɛ̀ Tinɑ́ɑǹsɑ̀ɑ̀tì

Di mpɑ́tíri tɔ tìì nɑ́ɑǹtì

Duku weè wɑ̃̀ri di mpɑ́tíri kɛ̀ dì ti nɑ́ɑ́ nYesu tumɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ kóo dɛɛtíwè nɛ̀ kutenkù kumɔu kóo dɛɛtíwè. Duku wɑ̃̀ri o pɑ́tíri kɛ bo bɛnkɛ Yesu dɔ́mɛ̀ mmɛ bɛnìtìbɛ̀ nɛ̀ Sɑmmɑrii kóo nìtì kó dinɑ́ɑǹhɑ̃ntírì nɛ̀ kukpɑ̀ɑ̀tìyɛinkù kpɛri nɛ̀ onìtì wèè birɛ do feti kòo wɛ̃tɛ kɛ́ dɛ̀ pɛ̀tɛ́, nɛ̀ Kuyie ntɔ̃rɛ̀ do nɑ̀kɛ́mɛ̀ bɛnɑɑcɛ̃mbɛ Yesu kó mupɛitímù kpɛ́í. Duku ti nɑ́ɑ́ nKuyie ndɔ́mɛ̀ mmɛ bɛsɑ́m̀pɔ́bɛ̀ nɛ̀ bɛcĩ̀rìbɛ̀ nɛ̀ bɛpɔ̀ɔ̀bɛ̀. Kɛ nɑ̀kɛ́ kɛ ĩkú Yesu túmɛ̀ Onìtìbirɛ, dɛɛ̀ te kòo bɑ̀tɛ ò yɑ̀ɑ̀rìbɛ̀ kó ifukɛ kɛ tùɔ̀kɛnɛ̀ Adɑmmu.

Di mpɑ́tíri nɑ́ɑǹtì duɔ́ kɛ dòmmɛ̀

1. Duku wɑ̃̀rimɛ̀ o pɑ́tíri 1:1-4

2. Yesu kó mupɛitímù nɛ̀ ò bɑ̀ɑ́tímɛ̀ o tɔ̃mmú kpɛ́í 1:5-4:13

3. Yesu pĩ mmùù tɔ̃mmú 4:14-19:27

4. Yesu fɛ̃̀ṹtɛ́mɛ̀ 19:28-23:56

5. Yesu kumɛ̀ nɛ̀ ò yɑ̃̀ńtɛ́mɛ̀ 24:1-53

1

Mùù kpɛ́í nte kɛ̀ Duku wɑ̃̀ri di mpɑ́tíri

1 Bɛnìtìbɛ̀ pɛ́u wɑ̃̀rimu Yesu fòmmu kó tinɑ́ɑǹtì tìì dɔ̀ɔ̀ ti cuokɛ̀, 2 kɛ tũ̀nnɛ Kuyie nkó bɛtɔ̃mbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ ò yɑ̀ nɛ̀ bɛ nuɔ ndɛ̀ ketɛ́ dìì mɔ̀nnì bɛ̀ tì nɑ̀kɛ́ kɛ̀ tì dòmmɛ̀. 3 M mɔ́mmuɔ nkɛ̀ m bìékɛ́ weti weti dɛ̀ dɔ̀ɔ̀ mɛ̀ɛ̀ botí nɛ̀ dɛ̀ ketɛ́ dìì mɔ̀nnì, kɛ sɔ̃́ ndɛ̀ wenni kɛ dò n dɑ wɑ̃̀ri dɛ kó tinɑ́ɑǹtì fɔ̃́ nhokótì Teofiiri. 4 Kɑ̀ɑ nyɛ̃́ kɛ dò nhɑ yie ntìì nɑ́ɑǹtì tú timɔ́mmɔnti.

Kuyie ntɔ̃nnì do nɑ̀kɛ́mɛ̀ Isɑ̃ɑ̃-Bɑtiisi kó mupɛitímù kpɛ́í

5 Edɔti do tú dìì mɔ̀nnì Sudee kóo kpɑ̀ɑ̀tì kɛ̀ ikuɔ́ nìùtì mɔù bo kòo yètìrì tú Sɑkɑrii, ikuɔ́ nìùtì Abiɑ kó fɛnɑfɛ kou, kòo pokù yètìrì tú Edisɑbɛti, Anɔɔ kó kufuku kou. 6 Bɛdɛ́ kɛ̀ bɛ̀ dɔ̀ɔ̀ri Kuyie ndɔ́mɛ̀, kɛ yíé nKuyie ntɑnnɔ̀ nɛ̀ ku tié nyimɔu. Tìmɑtì í mbo bɛ̀ bo bɛ̀ sɛi ntìì miɛkɛ. 7 Kɛ̀ bɛ̀ kòtɛ́ bɛdɛ́ bɑ́ bɛ̀ í mɔkɛ dɛbirɛ kɛ yɛ̃́ Edisɑbɛti do túmɛ̀ tɛhɑ̃ũntɛ.

8 Diyiè mɑrì kɛ̀ Abiɑ kó fɛnɑfɛ kó mɛfitímɛ̀ɛ tuɔkɛ 9 kɛ́ndònnɛ̀ bɛ̀ do ɔ̃ ndɔɔrimɛ̀, kɛ̀ bɛ̀ɛ tɑ̃ɑ̃́ tɛ́tɛ́ kɛ́tɑ̃ɑ̃tɛ́ Sɑkɑrii kòo tɑ Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kɛ́ntuɔ̀ ntihúúntì. 10 Kɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ bɛmɔu mbo ditowɑɑ̀, kɛ bɑ́ɑ́ nKuyie ò tùɔ̀ ndìì mɔ̀nnì tihúúntì. 11 Kɛ̀ Kuyie ntɔ̃nnìi cútɛ́ní kɛ́ncómmú dihúúntɔ̀nnì ĩ́nkɛ̀, di píkù yoú. 12 Sɑkɑrii di yɑ̀ dìì mɔ̀nnì kɛ̀ dɛ̀ɛ ò di mɛdiɛ̀ nkɛ̀ kufɔ̃wɑɑ́ nhò pĩ. 13 Kɛ̀ Kuyie ntɔ̃nnìi nɑ́kɛ́ Sɑkɑrii kɛ dɔ̀: Kufɔ̃wɑɑ́ mbɑ́ɑ́ dɑ pĩ́ nKuyie ncɔutɛ́mu ɑ bɑ́ɑmmìi, ɑ pokù Edisɑbɛti bo dɑ pɛitɛ́ dɛnitidɑbirɛ kɑ̀ɑ dɛ̀ yu kɛ dɔ̀ Isɑ̃ɑ̃. 14 Diwɛ̀ì bo dɑ pĩ́, nkɑ̀ɑ yɛ̀mmɛ̀ɛ nɑrikɛ mɛdiɛ̀ kɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ pɛ́u nyɑ̃nku bɛ̀ ò pɛitɛ́ mɛ̀ɛ̀ kpɛ́í. 15 Kɛ yɛ̃́ ò yó ntúmɛ̀ Kuyie nkóo nitidiɛwè nwe, ò í yó nyɔ̃ dìfɛ̃́ɛ̃̀ yoo mɛnɑɑ̀ mmɛ̀ɛ̀ kó dimɑ̀ɑ̀ muɔ̀. Bɛ̀ bo nyóó ò pɛitɛ́ kɛ̀ Muyɑɑ́nsɑ̀ɑ̀mù muù pɑ̃̀nkɛ ò pìɛ́kɛ́. 16 Weè yóó tɛ̃́nnɛ́ní Isidɑyɛɛribɛ pɛ́u bɛ Yiɛ̀ nKuyie mborɛ̀. 17 O borimɛ bo nwenni kɛ̀ Kuyie nhò duɔ́ nku Yɑɑ́ nnɛ̀ muwɛ̃rímú Kuyie pɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑǹtò Edii do mɔkɛ mù, kòo wɛ̃tɛ kɛ́nɑ́ríkùnnɛ ibí nɛ̀ i cicɛbɛ̀, kɛ́ceetɛ itookperí yɛmbɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ɛ mɔɔtɛ mɛyɛ̀mmɛ̀, mɛ̀ɛ̀ bo yie nKuyie kɛ́tũntɛ bɛnìtìbɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ mbɑɑ ti Yiɛ̀.

18 Kɛ̀ Sɑkɑrii bekɛ Kuyie ntɔ̃nnì kɛ dɔ̀: M bo yĩ́mɛ kɛ́bɑntɛ́ kɛ dɔ̀ ɑ nɑ́ɑ́ mmɔ́mmuɔ nkɛ yɛ̃́ n kòtɛ́mɛ̀ kɛ̀ m pokù kòtɛ́? 19 Kɛ̀ Kuyie ntɔ̃nnìi ò tɛ̃̀ńnɛ́ kɛ dɔ̀: N tú Kɑbiyɛɛri nwe kɛ bo Kuyie mborɛ̀, kɛ̀ kù n tɔ̃nní kɛ̀ m bo dɑ nɑ́kɛ́ dɛ kó tinɑ́ɑǹsɑ̀ɑ̀tì. 20 A í mɛ ntɑ̃́mɛ̀ kɛ dò ndɛ̀ bo dɔɔ̀, ɑ nɔ́ndɛnfɛ̀ bo dɑri, bɑ́ ɑ bɑ́ nnɔ nkɛ nɑ́ɑ́ nkɛ̀ dɛ̀ yɑ̀ɑ dɔ̀ɔ̀nɛ̀, kɛ yɛ̃́ dɛ̀ yóó dɔɔ̀mɛ̀mu dɛ mɔ̀nnì bo tuɔkɛ dìì mɔ̀nnì.

21 Dɛ mɔ̀nnì kɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ ò bɑ̀ɑ ditowɑɑ̀ kɛ̀ dɛ̀ bɛ̀ di, kɛ̀ bɛ̀ mɔ̀ńtɛ́ dɛ̀ yĩ́mɛ̀ koò ɔɔtɛ Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ miɛkɛ. 22 Ò yɛ̀nní dìì mɔ̀nnì ò í nnɑ kɛ bo bɛ̀ bɛ́innɛ̀ kɛ́ mbɛ̀ bɛnkú nɛ̀ sinɔu mɑ́ɑ̀ kɛ̀ bɛ̀ɛ bɑntɛ́ kɛ dɔ̀ tìmɑtì tiì ò tùɔ̀kɛní Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ miɛkɛ.

23 Sɑkɑrii dèè dìì mɔ̀nnì o tɔ̃mmú Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀, kɛ́kò nho cĩ́ɛ̃̀tɛ̀. 24 Kɛ̀ dɛ̀ɛ yíɛ́ sɑ́m̀pɔ́ kòo pokù Edisɑbɛtii púó nkɛ́mmɔkɛ bɛtɑ̃̀ɑ̃̀bɛ̀ bɛ̀nùmmù kɛ sɔri kɛ nɑ́ɑ́ nkɛ tú: 25 Kuyie ndèntɛní n kpɛ́í kɛ n dɔ̀ɔ̀ mɛsɑ̀ɑ̀, kɛ dɛ̀itɛ ifɛi ìì do m bo bɛnìtìbɛ̀ ììkɛ̀.

Kuyie ntɔ̃nnì nɑ̀kɛ́mɛ̀ Yesu kó mupɛitímù kpɛ́í

26 Edisɑbɛti pɔutì mɔ̀kɛ dìì mɔ̀nnì bɛtɑ̃̀ɑ̃̀bɛ̀ bɛ̀kuɔ̀, kɛ̀ Kuyie ntɔ̃nní ku tɔ̃nnì Kɑbiyɛɛri Kɑdidee kó dihɛì mɑrì miɛkɛ, kɛ̀ bɛ̀ dì tu Nɑnsɑrɛti, 27 dɛsɑpùmbirɛ mɑrɛ̀ dɛ̀ɛ̀ í yɛ̃́ onitidɔ̀ù dɛ borɛ̀, kɛ̀ dɛ yètìrì tu Mɑɑri, kɛ̀ Sosɛfu, okpɑ̀ɑ̀tì Dɑfiti kó kufuku kou dɛ pɔ̃. 28 Kɛ̀ Kuyie ntɔ̃nnìi tɑ dɛsɑpùmbirɛ cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kɛ dɔ̀: Mɑɑri, diwɛ̀ì ndɑ bo, Kuyie ndɑ bonɛ̀mu kɛ dɑ dɔ̀ɔ̀ mɛsɑ̀ɑ̀ mmɛdiɛ̀.

29 Kɛ̀ dɛ̀ɛ di Mɑɑri kòo mɔ́ntɛ́ tìì nɑ́ɑǹtì botí nku. 30 Kɛ̀ Kuyie ntɔ̃nnìi nɑ́kɛ́ Mɑɑri kɛ dɔ̀: A bɑ́ nyĩɛ̃̀kù, Kuyie nkuù dɑ dɔ̀ɔ̀ mɛsɑ̀ɑ̀. 31 A bo púó nkɛ́pɛitɛ́ dɛnitidɑbirɛ kɛ́ dɛ̀ yu kɛ dɔ̀ Yesu. 32 Ò bo ntú onitidiɛwè kɛ̀ bɛ̀ nhò yu kɛ tú Oĩ́nkɛ̀nkpɑ̀ɑ̀tì birɛ, kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nhò duɔ́ nho yɑ̀ɑ̀rì Dɑfiti kó dikpɑ̀ɑ̀tìkɑ̀rì. 33 Ò bo ntú Sɑkɔbu kɔbɛ kóo kpɑ̀ɑ̀tì sɑ̃́ɑ̃̀.

34 Kɛ̀ Mɑɑrii bekɛ Kuyie ntɔ̃nnì kɛ dɔ̀: Dɛ̀ bo yĩ́mɛ kɛ́dɔɔ̀ m mu nyí mɛ nyɛ̃́mɛ̀ onitidɔ̀ù? 35 Kɛ̀ Kuyie ntɔ̃nnìi ò tɛ̃̀ńnɛ́ kɛ dɔ̀: Muyɑɑ́nsɑ̀ɑ̀mù bo cútɛ́ní ɑ ĩ́nkɛ̀ kɛ̀ Oĩ́nkɛ̀nkpɑ̀ɑ̀tì dɑ dɑ́tínnɛ́ o kó mɛdɛ́ɛ̀, dɛɛ̀ te dɛbirɛ ɑ yóó pɛitɛ́ dɛ̀ í yó mmɔkɛmɛ̀ mɛyɛi, bɛ̀ bo ndɛ̀ yu kɛ tú Kuyie mBirɛ. 36 Ntɛ ɑ tèbitɛ Edisɑbɛti pùómmɛ̀ o kótì miɛkɛ kɛ bo otɑ̃̀nkù kuɔ́nwè, wenwe bɛ̀ do tú wè tɛhɑ̃ũntɛ. 37 Kɛ yɛ̃́ dɛ̀mɑrɛ̀ í yóunɛ̀mɛ̀ Kuyie. 38 Dɛ mɔ̀nnì kɛ̀ Mɑɑri dɔ̀: N tú Kuyie nkóo tɔ̃ntì nwe, dɛ̀ɛ dɔɔ̀ kɛ́ndònnɛ̀ ɑ bɛ́immɛ̀.

Dɛ mɔ̀nnì kɛ̀ Kuyie ntɔ̃nnìi ítɛ́.

Mɑɑri kɔ̀tɛmɛ̀ Edisɑbɛti dɔummu

39 Kɛ̀ Mɑɑrii ítɛ́ kɛ́kɔtɛ Sudee kó dihɛì mɑrì yɛtɑ̃rɛ̀ ĩ́nkɛ̀, 40 kɛ́tuɔkɛ kɛ́tɑ Sɑkɑrii cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kɛ́dɔu nhEdisɑbɛti. 41 Kɛ̀ Edisɑbɛtii keè Mɑɑri ò dɔummɛ̀ kɛ̀ dɛbirɛɛ nɑmpɛ o pɔutì miɛkɛ kɛ̀ Muyɑɑ́nsɑ̀ɑ̀mùu ò píɛ. 42 Kòo pĩɛ̃kɛ́ kɛ dɔ̀: Kuyie ndɑ dɔ̀ɔ̀mu mɛsɑ̀ɑ̀ mbɛnitipòbɛ̀ bɛmɔu miɛkɛ, kɛ̀ ku kó mɛsɑ̀ɑ̀ mbonɛ̀ dɛbirɛ ɑ púó ndɛ̀. 43 N tú we kɛ̀ n Yiɛ̀ nyɔ̃ kɔ̀tɛní n cĩ́ɛ̃̀tɛ̀. 44 Kɛ yɛ̃́ n kèè dìì mɔ̀nnì ɑ dɔummu kɛ̀ diwɛ̀ì pĩ ndɛbirɛ m pɔutì miɛkɛ kɛ̀ dɛ̀ nɑmpɛ. 45 Dɛ̀ ndɑ nɑɑti kɛ yɛ̃́ ɑ yiemmɛ̀ kɛ dò nKuyie ndɑ nɑ̀kɛ́ tì bo dɔɔ̀.

Mɑɑri kó fɛyɛ̀nfɛ̀

46 Kɛ̀ Mɑɑrii dentɛ̀ kɛ dɔ̀:

N wɛ̃nnì sɑ̃ntímu n Yiɛ̀,

47 kɛ̀ n yɛ̀mmɛ̀ nɑɑtinɛ̀ Kuyie

kunku n dɛɛtíwè.

48 Kɛ yɛ̃́ kù n wèńtɛ́mɛ̀ fɛnɔnsɑ̀ɑ̀fɛ̀,

mí nku kóo tɔ̃ntì sɑ́m̀pɔ́ù,

kɛ̀ bɛ̀ bo nni nyu sɑ̃́ɑ̃̀ kɛ tú diwɛ̀ì yiɛ̀.

49 Kɛ yɛ̃́ Muwɛ̃rímú mumɔu yiɛ̀ nni ndɔ̀ɔ̀mɛ̀ dɛ̀mɑrɛ̀ diɛrɛ̀,

wenwe wèè yètìrì tú kpɑ mɛyɛi,

50 kòò kuɔ̀ mmɛsémmɛ̀ sɑ̃́ɑ̃̀ bɛ̀ɛ̀ ò dé,

51 kɛ yòutɛ o bɑkù nɛ̀ muwɛ̃rímú

kɛ̀ sifeí yɛmbɛ̀ cìɛ́tɛ́,

52 kɛ buɔ́ mbɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀

kɛ íi mbɛcĩ̀rìbɛ̀,

53 kɛ píɛ ntikpɑ̀tì dikònnì bo bɛ̀,

kɛ bɛ̀ti tikpɑ̀tì yɛmbɛ̀ bɛ nɔu sinùmmù,

54 kɛ kuɔ́ mmɛsémmɛ̀ ku kó bɛtɔ̃mbɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ,

kɛ bɛ̀ teennɛ̀,

55 kɛ́ndònnɛ̀ kù do tì nɑ̀kɛ́mɛ̀ ti cicɛbɛ̀

nɛ̀ Abɑrɑhɑmmu kó diyuu ĩ́nkɛ̀

nɛ̀ o yɑɑ̀bío sɑ̃́ɑ̃̀.

56 Mɑɑri do bo mbonɛ̀ Edisɑbɛti kɛ dɔ̀ bɛtɑ̃̀ɑ̃̀bɛ̀ bɛ̀tɑ̃ɑ̃ti ndi kɛ́wɛ̃tɛ kɛ́kò nho ciɛ.

Isɑ̃ɑ̃-Bɑtiisi kó mupɛitímù

57 Kɛ̀ Edisɑbɛti pɛitɛ́mɔ̀nnìi tuɔkɛ kòo pɛitɛ́ dɛnitidɑbirɛ. 58 Edisɑbɛti pɛɛtitɔbɛ̀ nɛ̀ o nɑɑ̀mùnkù kɔbɛ kɛ̀ bɛ̀ɛ keè ti Yiɛ̀ nKuyie nhò dɔ̀ɔ̀ mɛ̀ɛ̀ sɑ̀ɑ̀ nkóò wɛ̃nnɛ́nɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ nyɑ̃nku. 59 Dɛbirɛ yiè niínnì yiè kɛ̀ bɛ̀ɛ kɔtɛní kɛ bo dɛ̀ cɑ̃ntɛ́, kɛ́ndɔ́ kɛ́ dɛ̀ yu kɛ dɔ̀ Sɑkɑrii, dɛ cicɛ yètìrì. 60 Kòo yɔ̃ yetɛ kɛ dɔ̀: Dɛbirɛ yètìrì yó ntú Isɑ̃ɑ̃ nwe. 61 Kɛ̀ bɛ̀ɛ yetɛ kɛ dɔ̀: Òmɔù í bo di nɑɑ̀mùnkù miɛkɛ wèè mɔ̀kɛ dɛ kó diyètìrì.

62 Kɛ̀ bɛ̀ɛ bekɛ Sɑkɑrii nɛ̀ tɛnɔ̀ùtɛ̀ kɛ bo yɑ̀ ò dɔ́ o birɛ yètìrì yó ntú mù. 63 Kɛ̀ Sɑkɑrii bekɛ tɛdɑbɛɛtɛ̀ kɛ́wɑ̃ri kɛ dɔ̀: O yètìrì yó ntú Isɑ̃ɑ̃ nwe. Kɛ̀ dɛ̀ɛ bɛ̀ di bɛmɔu. 64 Kòo nɔ́ndɛnfɛ̀ pɑ̃̀nkɛɛ dɑtɛ kòo nɑ kɛ́bɛ́i nkɛ́sɑ̃ntɛ Kuyie. 65 Kɛ̀ kufɔ̃wɑɑ́ mpĩ́ nho cɛ̃pɛɛtitɔbɛ̀ bɛmɔu, kɛ̀ dɛ kó tinɑ́ɑǹtìi pitɛ́, kɛ́tuɔkɛnɛ̀ yɛhɛkɛ̀ yɛ̀ɛ̀ bo Sudee kó yɛtɑ̃rɛ̀ ĩ́nkɛ̀. 66 Bɛ̀ɛ̀ kó dimɑ̀ɑ̀ tì kèè kɛ̀ bɛ̀ mbékú bɛmɑ́ɑ̀ kɛ tú: Dɛ kó dɛbirɛ sɑ̀ɑ̀ yó ntú we?

Kuyie nkó muwɛ̃rímú muù do ò bonɛ̀.

Sɑkɑrii kó fɛyɛ̀nfɛ̀

67 Kɛ̀ Muyɑɑ́nsɑ̀ɑ̀mùu píɛ nSɑkɑrii, dɛbirɛ cicɛ kòo nɑ́kɛ́ Kuyie mpɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì kɛ dɔ̀:

68 Ti Yiɛ̀ nKuyie tínti Isidɑyɛɛribɛ tũ nkù,

n dɑ sɑ̃ntímu.

Fɔ̃́ nwèè teennɛ̀ ɑ nìtìbɛ̀ kɛ bɛ̀ dɛɛtɛ́,

69 kɛ duɔnní Odɛɛtíwè diɛwè

ɑ kóo tɔ̃ntì Dɑfiti kó kufuku miɛkɛ,

70 ɑ pɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑm̀bɛ̀ do ti nɑ̀kɛ́mu nɛ̀ dimɔ̀nnì,

71 ɑ yóó duɔnnímɛ̀ Odɛɛtíwè,

kòo ti dɛɛtɛ́nɛ̀ ti kpɑntídɛ̀ntɔbɛ̀,

kɛ ti pɑtɛnɛ̀ bɛ̀ɛ̀ ti níí.

72 A dèntɛnímu ɑ kó mɛtɑummɛ̀ sɑ̀ɑ̀mɛ̀ kpɛ́í,

kɛ kuɔ́ nti cicɛbɛ̀ mɛsémmɛ̀.

73 A do nɑ̀kɛ́ tìnti ti yɑ̀ɑ̀rì Abɑrɑhɑmmu kɛ dɔ̀:

74 A bo ti dɛɛtɛ́nɛ̀ ti kpɑntídɛ̀ntɔbɛ̀,

kɛ̀ ti nɑ kɛ́mpĩ́ nhɑ tɔ̃mmú kɛ bɑ́ nyĩɛ̃̀kù,

75 kɛ́ndò mpɑ́íí ɑ ììkɛ̀,

kɛ dɔɔri ɑ dɔ́mɛ̀ ti fòmmu mumɔu miɛkɛ.

76 Fɔ̃́ m birɛ,

bɛ̀ bo ndɑ yu kɛ tú

Oĩ́nkɛ̀nkpɑ̀ɑ̀tì kó tipɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑǹtò,

kɛ yɛ̃́ fɔ̃́ɔ̃̀ yóó niitɛ́mɛ̀ kɛ́tũntɛ ti Yiɛ̀ ncɛ,

77 kɛ́bɛnkɛ bɛnìtìbɛ̀ ti Yiɛ̀ nyóó bɛ̀ dɛɛtɛ́mɛ̀,

kɛ́ bɛ̀ cĩ̀ɛ̃́ mbɛ yɛi.

78 Nɛ̀ Kuyie nkó mɛsémmɛ̀ diɛmɛ̀ kpɛ́í nkɛ,

kù ti duɔnnímɛ̀ kɛĩ́nkɛ̀ kó kuwenniku,

79 kɛ̀ kù bo míítɛ́

bɛ̀ɛ̀ bo mukṹṹ nkó dibiìnnì miɛkɛ,

kɛ ti tɑnnɛ́ mɛom̀pùmɛ̀ kó kucɛ.

80 Kɛ̀ dɛbirɛ nkótírí kɛ kpénkú Kuyie nkó kucɛ miɛkɛ kɛ́tɑ kɛ́mbo dikpɑ́ɑ̀ miɛkɛ kɛ yɑ̀ɑ ketɛ́nɛ̀ o tɔ̃mmú Isidɑyɛɛribɛ cuokɛ̀.

2

Bɛ̀ pɛitɛ́mɛ̀ Yesu

(Wéntɛ́ Mɑtie 1:18-25)

1 Sesɑɑ Okusiti do tú dìì mɔ̀nnì okpɑ̀ɑ̀tì, kɛ́ɑ̃nnɛ́ mukɑ̀mmù ketimù o kó kɛtenkɛ̀ kɛmɔu miɛkɛ. 2 Dɛ kó mukɑ̀mmù ketimù do ɑ̃nnɛ́ Kiriniisi tú dìì mɔ̀nnì ndi kùmɑ̀ndɑ́ɑ̀ Sidii kó kutempɛ̃ mmiɛkɛ. 3 Kɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ bɛmɔu nkɔrì bɑ́ wè o yɛmbɛ̀ ɛì kɛ̀ bɛ̀ wɑ̃̀ũ bɛ yètɛ̀. 4 Kɛ̀ Sosɛfuu ítɛ́ Nɑnsɑrɛti Kɑdidee tempɛ̃, kɛ́kɔtɛ Dɑfiti kó dihɛì bɛ̀ tú dì Bɛtideɛmmu Sudee kó kutempɛ̃ mmiɛkɛ, kɛ yɛ̃́ ò tumɛ̀ Dɑfiti kó kunɑɑ̀mùnkù kou nwe, 5 kɛ bo wɑ̃ri o yètìrì kɛ nɛínɛ̀ Mɑɑri o pokù kòò pùó. 6 Kɛ̀ bɛ̀ mbo Bɛtideɛmmu kɛ̀ dɛ̀ yɑ̀ɑ tuɔkɛnɛ̀ Mɑɑri bo pɛitɛ́mɛ̀. 7 Kòo pɛitɛ́ o kóò po, kóò pɔ̃ũ nkuyɑ̀ɑ̀kù kɛ dɔú nyiwũɔ̃ yonnɛ̀ kùù nɛnkù miɛkɛ, kɛ yɛ̃́ bɛmbɛ do í pɛ̀tɛ́mɛ̀ mɛfíè ntɛpɔ̀ɔ̀cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ miɛkɛ.

Kuyie ntɔ̃nnì nɑ̀kɛ́mɛ̀ bɛpecɛ̃mbɛ bɛ̀ pɛitɛ́mɛ̀ Yesu

8 Kɛ sɔ̃́ mbɛpecɛ̃mbɛ mɑbɛ̀ bo Bɛtideɛmmu kó dɛpɑɑ nkɛyènkɛ̀, kɛ bɑɑ bɛ pe. 9 Kɛ̀ Kuyie ntɔ̃nnìi kɔtoo bɛ borɛ̀, kɛ̀ Kuyie nkó kuwennikuu bɛ̀ fitɛ́ kɛ̀ kufɔ̃wɑɑ́ mbɛ̀ ɑutɛ́. 10 Kɛ̀ Kuyie ntɔ̃nnìi bɛ̀ nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Kufɔ̃wɑɑ́ mbɑ́ɑ́ di pĩ́, n di tɔní Tinɑ́ɑǹsɑ̀ɑ̀tì nti tìì yó ntú kubotí kumɔu kó kuyɛǹnɑɑtí. 11 Bɛ̀ di pɛitɛ́mu yíe Kirisi Odɛɛtíwè, ti Yiɛ̀ nDɑfiti kó dihɛì miɛkɛ. 12 Ntɛnɛ̀ dɛ̀ɛ̀ yó nte kɛ̀ dí ò bɑntɛ́nɛ̀, di bo yɑ̀ dɛbirɛ kɛ̀ dɛ̀ pũɔ̃́ kuyɑ̀ɑ̀kù kɛ́duɔ́ iwũɔ̃ yonnɛ̀ kùù nɛnkù miɛkɛ.

13 Dɛndɛ bɑ̀mbɑ̀ nkɛ̀ Kuyie nkó yɛtɔ̃rɛ̀ tɛyɛ̀ɛ cútɛ́ní kɛĩ́nkɛ̀ pɛ́u kɛ́wɛ̃nnɛ́nɛ̀ Kuyie ntɔ̃nnì kɛ̀ yɛ̀ nsɑ̃ntí Kuyie nkɛ tú:

14 Kuyie nyètìrì ndɛu kɛĩ́nkɛ̀ miɛkɛ,

kɛ̀ ku kó mɛsɑ̀ɑ̀ nní mbonɛ̀ bɛnìtìbɛ̀

ku dɔ́ bɛ̀ kɛtenkɛ̀ ĩ́nkɛ̀!

Bɛpecɛ̃mbɛ kɔ̀tɛmɛ̀ kɛ dɔu nYesu

15 Kuyie ntɔ̃rɛ̀ wɛ̃̀tɛ dìì mɔ̀nnì kɛĩ́nkɛ̀ kɛ̀ bɛpecɛ̃mbɛɛ nɑ́kɛ́ bɛmɑ́ɑ̀ kɛ dɔ̀: Ti kɔtɛnɛ̀ Bɛtideɛmmu kɛ́yɑ̀ dɛ̀ɛ̀ dɔ̀ɔ̀, ti Yiɛ̀ ntì nɑ̀kɛ́ dɛ̀ɛ̀ kpɛ́í.

16 Kɛ̀ bɛ̀ɛ ítɛ́ mɛcɑ̃ɑ̃ nkɛ́kɔtɛ kɛ́yɑ̀ Mɑɑri nɛ̀ Sosɛfu nɛ̀ dɛbirɛ kɛ̀ dɛ̀ duɔ́ iwũɔ̃ yonnɛ̀ kùù nɛnkù miɛkɛ. 17 Bɛ̀ yɑ̀ dìì mɔ̀nnì dɛbirɛ kɛ́ bɛ̀ nɑ̀kɛ́ Kuyie ntɔ̃nnì do bɛ̀ nɑ̀kɛ́ tì dɛ kó dɛbirɛ ĩ́nkɛ̀. 18 Kɛ̀ dɛ̀ɛ di bɛ̀ɛ̀ kó dimɑ̀ɑ̀ kèè bɛpecɛ̃mbɛ nɑ́ɑ́ ntì. 19 Kɛ̀ Mɑɑri tì ɑ̃ɑ̃̀ o yɛ̀mmɛ̀ kɛ toti o yɛ̀mmɛ̀ ti ĩ́nkɛ̀. 20 Kɛ̀ bɛpecɛ̃mbɛ nwɛ̃ti kɛ sɑ̃ntí Kuyie nkɛ dɛ́úkùnko ku yètìrì bɛ̀ kèè tì kɛ tì yɑ̀ ti kpɛ́í, nkɛ yɛ̃́ dɛ̀ do dɔ̀ɔ̀mɛ̀ Kuyie ntɔ̃nnì bɛ̀ nɑ̀kɛ́ mɛ̀ɛ̀ botí nku.

Bɛ̀ yúmɛ̀ Yesu o yètìrì

21 Kɛ̀ dɛ̀ɛ tuɔkɛ diyiè niínnì bɛ̀ yóó cɑ̃ntɛ́ dì dɛbirɛ, kɛ̀ bɛ̀ɛ dɛ̀ yú kɛ dɔ̀ Yesu, Kuyie ntɔ̃nnì do ò yu dì bɑ́ bɛ̀ mu nyí ò pùó.

Bɛ̀ bɛnkɛmɛ̀ Yesu Kuyie

22 Mɔyiisi do dɔú nyìì kuɔ́ tùɔ̀kɛ dìì mɔ̀nnì, Sosɛfu nɛ̀ Mɑɑri kɛ̀ bɛ̀ɛ kɔtɛnɛ̀ dɛbirɛ Sedisɑdɛmmu kɛ̀ bo dɛ̀ bɛnkɛ Kuyie kɛ́dɔɔ̀ ikuɔ́ mɛwénkùmɛ̀ kpɛyi, 23 tì wɑ̃̀rimɛ̀ ikuɔ́ miɛkɛ kɛ tú bɛ̀ níí duɔ́ bɛ̀ɛ̀ tu Mpo bɛ kó dimɑ̀ɑ̀ Kuyie. 24 Sosɛfu nɛ̀ Mɑɑri kɛ̀ bɛ̀ɛ kɔtɛ kɛ́dɔɔ̀ ikuɔ́ yɛ̃mmɛ̀, kɛ́kuɔ yɛkpɛtìnɔ́nkperɛ yɛ̀dɛ́ɛ̀ yoo sinɔ́nkpeé mɔ́mmɔnsi sìdɛ́sì.

25 Dɛ̀ do sɔ̃́ nhonìtì mɔù weè bo Sedisɑdɛmmu kòo yètìrì tú Simmɛɔ̃ɔ̃, kòo dɔ̀ɔ̀ri Kuyie ndɔ́ dɛ̀ kɛ dé Kuyie kɛ̀ Muyɑɑ́nsɑ̀ɑ̀mù ò pìɛ́kɛ́, kòo bɑ̀ɑ Isidɑyɛɛribɛ kóo dɛɛtíwè. 26 Kɛ yɛ̃́ Muyɑɑ́nsɑ̀ɑ̀mù do ò nɑ̀kɛ́mɛ̀ kɛ dɔ̀ ò bo yɑ̀ Kirisi Odɛɛtíwè, Kuyie ntɔ̃nní wè, kɛ nɛ́ nɑ kɛ́kú. 27 Kɛ̀ Muyɑɑ́nsɑ̀ɑ̀mùu niitɛ́ Simmɛɔ̃ɔ̃ kòo tɑ Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ Yesu yɛmbɛ̀ ò kɔ̀rinní dìì mɔ̀nnì kɛ bo dɔɔ̀ ikuɔ́. 28 Kɛ̀ Simmɛɔ̃ɔ̃ cɔutɛ́ dɛbirɛ kɛ́sɑ̃ntɛ Kuyie nkɛ dɔ̀:

29 N Yiɛ̀ nhɑ do nɑ̀kɛ́ tì dɔ̀ɔ̀mu,

di mmɔ̀nnì yóu mí ɑ kóo tɔ̃ntì

kɛ̀ n kú nɛ̀ diwɛ̀ì.

30 Kɛ yɛ̃́ n yɑ̀mɛ̀ nɛ̀ n nuɔ

ɑ duɔnní wèè dɛɛtíwè,

31 ibotí imɔu kpɛ́í nkɛ ɑ ò duɔnnímɛ̀,

32 weè tú kuwenniku kùù yóó míítɛ́ yɛbotɛ̀,

kɛ́duɔ́ nyIsidɑyɛɛribɛ disɑ̃nni.

Simmɛɔ̃ɔ̃ nɑ̀kɛ́mɛ̀ Kuyie mpɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì Yesu kpɛ́í

33 Kɛ̀ dɛ̀ɛ di dɛbirɛ cicɛ nɛ̀ dɛ yɔ̃ Simmɛɔ̃ɔ̃ nɑ̀ɑ́ tì dɛbirɛ kpɛ́í. 34 Kɛ̀ Simmɛɔ̃ɔ̃ mɔɔ Kuyie nkó mɛsɑ̀ɑ̀ mbɛ kpɛ́í nkɛ́deè kɛ́nɑ́kɛ́ Mɑɑri kɛ dɔ̀: Dɛbirɛ diɛ nkpɛ́í nkɛ Isidɑyɛɛribɛ pɛ́u yóó duómɛ̀ kɛ̀ pɛ́uu ítɛ́. Dɛ̀ yó ntú Kuyie nkó dibɛnkɛ̀rì ndi kɛ cé ntinɛìtì bɛsṹkùbɛ̀ cuokɛ̀. 35 Mɛyɛ̀mmɛ̀ mɛ̀ɛ̀ do sɔrì kɛ̀ mɛ̀ɛ feitɛ́. Kɛ̀ fɔ̃́ mMɑɑri, dɛmɔu mɛmmɛ dɛ̀ bo ndò ndisiè kɛ́kɔutɛ ɑ yɛ̀mmɛ̀.

Anni sɑ̃ntɛmɛ̀ Kuyie

36 Kɛ sɔ̃́ nKuyie mpɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑǹtò mɔù dɛ̀ bo kɛ̀ bɛ̀ ò tu Anni, Fɑnniyɛɛri kóo sɑpɑ̀ɑ̀, Asɛɛ kó kubotí kou kɛ kòtɛ́ mɛdiɛ̀, ò do yóó yenkɛ kɛ mu nyí yɛ̃́ onitidɔ̀ù kɛ̀ bɛ̀ mmɔkɛ yɛbie nyɛ̀yiekɛ̀ kòo dɔùu kú. 37 Kòo ntú okúpokù kɛ́tuɔkɛnɛ̀ yɛbie nsipísìni nɛ̀ yɛ̀nɑ̀ɑ̀ kɛ bɑ́ɑ́ nKuyie, Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ miɛkɛ, kɛ bou dinùù. 38 Kòo múnkɛɛ tuɔkɛní dɛ mɔ̀nnì kɛ́sɑ̃ntɛ Kuyie nkɛ́nɑ́kɛ́ Yesu kpɛ́í Sedisɑdɛmmu kɔbɛ bɛ̀ɛ̀ do bɑɑ Odɛɛtíwè.

Yesu nɛ̀ o yɛmbɛ̀ bɛ̀ wɛ̃̀tɛmɛ̀ Nɑnsɑrɛti

39 Mɑɑri nɛ̀ Sosɛfu bɛ̀ dɔ̀ɔ̀ dìì mɔ̀nnì Kuyie nkó ikuɔ́ kɛ́deè kɛ́wɛ̃tɛ kɛ́kònnɛ̀ dɛbirɛ Nɑnsɑrɛti Kɑdidee kó kutempɛ̃ mmiɛkɛ. 40 Kɛ̀ dɛbirɛ nkótírí kɛ kpénkú kɛ mɔkɛ mɛciì nkɛ̀ Kuyie nkó mɛsɑ̀ɑ̀ ndɛ̀ bonɛ̀.

Yesu tɑmɛ̀ Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ dɛ mɔ̀nnì kɛ mɔkɛ yɛbie ntɛpíítɛ̀ nɛ̀ yɛ̀dɛ́ɛ̀

41 Yesu yɔ̃ nɛ̀ o cicɛ bɛ̀ do ɔ̃ɔ̃ kɔtɛmu bɑ́ dìì benni Sedisɑdɛmmu diyentɛ́bɑnni. 42 Yesu mɔkɛ dìì mɔ̀nnì yɛbie ntɛpíítɛ̀ nɛ̀ yɛ̀dɛ́ɛ̀ kɛ́nɛinɛ̀ o yɛmbɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ɛ kɔtɛ, kɛ yɛ̃́ ò tùɔ̀kɛmɛ̀ o mɔ̀nnì. 43 Dibɑnni kó yɛwe dèè dìì mɔ̀nnì Mɑɑri nɛ̀ Sosɛfu kɛ̀ bɛ̀ nkũnti bɑ́ bɛ̀ í ndɑ̀ɑ̀tɛ kɛ dò nYesu í bɛ̀ nɛínɛ̀, kɛ̀ Yesu nkpɑɑ́ Sedisɑdɛmmu. 44 Kɛ̀ bɛ̀ dɔ̀ kucɛ diyiè dìmɑ́ɑ̀ kɛ yɛ̃́ kɛ tú Yesu nɛínɛ̀ bɛtɔbɛ̀, kóò mɔ̀ńtɛ́ kɛ́ketɛ́ o wɑmmù bɛ cɛ̃́ĩ kɔbɛ nɛ̀ bɛ nɛ́pobɛ̀ borɛ̀. 45 Bɑ́ bɛ̀ í nhò yɑ̀ kɛ́wɛ̃tɛ Sedisɑdɛmmu koò wɑnti, 46 kóò yɑ̀ diyiè tɑ̃ɑ̃́nnì yiè Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ miɛkɛ kòo sokɛ́ ikuɔ́ nìùbɛ̀ cuokɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ nɑ̀ɑ́ nkòò kèḿmú kɛ bɛ̀ bèkú tinɑ́ɑǹtì. 47 Kɛ̀ dɛ̀ɛ di bɛ̀ɛ̀ kó dimɑ̀ɑ̀ dɛ̀ bo mɛciì nhò mɔ̀kɛ mɛ̀ nɛ̀ ò bɛ̀ tɛ̃́nnìnko mɛ̀ɛ̀ botí. 48 O cicɛ nɛ̀ o yɔ̃ bɛ̀ ò yɑ̀ dìì mɔ̀nnì kɛ̀ dɛ̀ɛ bɛ̀ di mɛdiɛ̀ nkòo yɔ̃ ò bekɛ kɛ dɔ̀: M birɛ, dɛ̀ dòmmɛ kɑ̀ɑ ti dɔ̀ɔ̀ mɛmmɛ? Mí nnɛ̀ ɑ cicɛ ti dɑ wɑmmúmu kɛ̀ ti yɛ̀mmɛ̀ cɑ̀ɑ̀rɛ̀. 49 Kòo bɛ̀ tɛ̃̀ńnɛ́ kɛ dɔ̀: Di n wɑnti kɛ yɛ̃ mbɑ? Di í yɛ̃́ kɛ dɔ̀ n dò nkɛ́pĩ́ n cicɛ tɔ̃mmɑ́ɑ̀?

50 Bɛ̀ mɛ nyí mbɑntɛ́ ò dɔ́ kɛ́ bɛ̀ nɑ̀kɛ́ tì.

51 Kɛ̀ Yesu bɛ̀ nɛinɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ɛ wɛ̃tɛ kɛ́kò nNɑnsɑrɛti, kòò nyíé mbɛ kpɛti kòo yɔ̃ nhɑ̃ɑ̃̀ dɛ̀ɛ̀ kó dimɑ̀ɑ̀ dɔ̀ɔ̀ri o yɛ̀mmɛ̀ miɛkɛ. 52 Kɛ̀ Yesu nkótírí kòo ciì ndɛ̀úkú kòo dɔɔrìmɛ̀ nwenni Kuyie nnɛ̀ bɛnìtìbɛ̀.

3

Isɑ̃ɑ̃-Bɑtiisi kó mutɔ̃mmú

(Wéntɛ́ Mɑtie 3:1-12 nɛ̀ Mɑriki 1:1-8 nɛ̀ Isɑ̃ɑ̃ 1:19-28)

1 Tibɛɛri Sesɑɑ kó tikpɑ̀tì benni tɛpíítɛ̀ nɛ̀ dinummurì miɛkɛ, kɛ̀ Pɔ̃nsi Pidɑti tu Sudee kóò kùmɑ̀ndɑ́ɑ̀ kɛ̀ Edɔti Tetidɑki tu Kɑdidee kóo kpɑ̀ɑ̀tì, kòo nɑntɛ̀ Fidipu tu Itidee nɛ̀ Tɑdɑkonniti kó kɛtenkɛ̀ kóo kpɑ̀ɑ̀tì. Kɛ̀ Disɑnniyɑ Tetidɑki tu Abidɛnni kóo kpɑ̀ɑ̀tì. 2 Kɛ sɔ̃́ nhAnni nɛ̀ Kɑifu bɛ̀ tu ikuɔ́ nìùbɛ̀ kó bɛkótíbɛ̀. Kɛ̀ Kuyie mbɛ́innɛ̀ Isɑ̃ɑ̃, Sɑkɑrii birɛ dikpɑ́ɑ̀ miɛkɛ. 3 Kɛ̀ Isɑ̃ɑ̃ kɔtɛ Suditɛ̃ɛ̃ kó yɛhɛkɛ̀ kɛ́nnɑ́ɑntɛ bɛnìtìbɛ̀ kɛ tú: Duɔ́nnɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ di ɑ̃nnɛ́ bɑ̀tɛ́mmù, dɛ̀ɛ̀ bɛnkú kɛ dò ndi borimɛ cèètɛ kɛ̀ Kuyie ndí cĩ́ɛ̃́ ndi yɛi.

4 Mɛm̀mɛ kɛ̀ dɛ̀ɛ dɔɔ̀ kɛ́ndò nKuyie mpɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑǹtò Esɑii do wɑ̃̀ri tì kɛ dɔ̀:

Onìtì wèè bo dikpɑ́ɑ̀ miɛkɛ

weè pɛ́u mɛtɑmmɛ̀ kɛ tú:

Tũntɛnɛ̀ ti Yiɛ̀ nkó kucɛ,

sɛ́innɛ̀ o cɛ,

5 kɛ́ĩ́tínnɛ́ yɛfɔ̃̀tɛ̀ yɛmɔu

kɛ́pɔntɛ yɛtɑ̃rɛ̀ nɛ̀ sitɑ̃ɑ̃́,

kɛ́sɛ́i nyicɛ ìì kɔ̀ḿmú

kɛ́hɛnnɛ dɛ̀ɛ̀ ikú.

6 Kɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ bɛmɔuu yɑ̀ Odɛɛtíwè Kuyie nduɔnní wè.

7 Kɛ̀ Isɑ̃ɑ̃ nnɑ́ɑ́ mbɛ̀ɛ̀ kɔ̀rìní o borɛ̀ kòo bo bɛ̀ ɑ̃nnɛ́ bɑ̀tɛ́mmù kɛ tú: Iwɑ̀ɑ̀kɛ díndi! We ndi nɑ̀kɛ́ kɛ tú di yentɛ́nɛ̀ Kuyie nkó kɛmiɛkɛ kɛ̀ɛ̀ kèríní? 8 Di borimɛɛ bɛnkɛ tũnkɛ́ di cèètɛmɛ̀. Di bɑ́ ntú dɛ̀ sɑ̀nnɛ̀ di bo ntúmɛ̀ Abɑrɑhɑmmu tu di cicɛ. N di nɑ́ɑ́ mɔ́mmuɔ nwe, Kuyie mbo nɑ kɛ́túótɛ́mu yɛ ntɑ̃́rɛ̀ kɛ́dɔɔ̀ Abɑrɑhɑmmu kó iyɑɑ̀bí. 9 Okɔ̃ũtì sũ̀ɔ̃́tɛ́mu o pĩɛ̃tɛ̀ kɛ bo u dɛtie. Dɛtie ndɛ̀ɛ̀ kó dimɑ̀ɑ̀ í pɛí yɛbɛ sɑ̀ɑ̀yɛ̀ bɛ̀ bo dɛ̀ u kɛ́cɔ́u.

10 Kɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ɛ ò bekɛ kɛ dɔ̀: Ti nɛ́ dò nkɛ́dɔɔ̀ bɑ? 11 Kòo bɛ̀ tɛ̃̀ńnɛ́ kɛ dɔ̀: Kɛ̀ wèè mɔ̀kɛ yɛyɑɑ̀bòrɛ̀ yɛ̀dɛ́ɛ̀ wèe pɑ̃ dìmɑ́ɑ̀ wèè kpɑ, kɛ̀ wèè mɔ̀kɛ tidiitì kòo totɛ́nɛ̀ wèè kpɑ.

12 Kɛ̀ bɛdɑ̀mpóòcɔutíbɛ̀ɛ kɔtɛní Isɑ̃ɑ̃ borɛ̀, kòo bo bɛ̀ ɑ̃nnɛ́ bɑ̀tɛ́mmù, kóò bekɛ kɛ dɔ̀: Okótì ti dò nkɛ́dɔɔ̀ bɑ? Kòo bɛ̀ tɛ̃̀ńnɛ́ kɛ dɔ̀: 13 Di bɑ́ ncɔú dɑ̀mpóò kɛ̀ dɛ̀ pɛ̃nkù bɛ̀ yɛ̃ nyì mmɑ̀mɛ̀.

14 Kɛ̀ bɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ɛ ò bekɛ kɛ dɔ̀: Tínti tɑ́? Ti dò nkɛ́dɔɔ̀ bɑ? Kòo bɛ̀ tɛ̃̀ńnɛ́ kɛ dɔ̀: Di bɑ́ɑ́ fietɛ òmɔù kpɛrɛ nɛ̀ muwɛ̃rímú, di bɑ́ɑ́ pĩ́ nhòmɔù kòo di yietí dɛtetìrɛ̀, di yɛ̀mmɛ̀ ńnɑɑtinɛ̀ bɛ̀ di yietì ìì díítí.

15 Bɛnìtìbɛ̀ do mɛ mbɑɑmɛ̀ Odɛɛtíwè kɛ̀ bɛ yɛ̀mmɛ̀ ndò Isɑ̃ɑ̃ bo ntú Odɛɛtíwè nwe. 16 Kɛ̀ Isɑ̃ɑ̃ bɛ̀ nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Mí n di ɑ̃ɑ̃̀ bɑ̀tɛ́mmù nɛ̀ mɛniɛ mmɛ, wèè n tũ̀nní ò dɛumu kɛ m pɛ̃ɛ̃tɛ́, n yí tùɔ̀kɛ m bo ũtɛ́mɛ̀ o nɛùtì kó mutɑ̃́ɑ̃́, wenwe bo ndi ɑ̃ɑ̃̀ bɑ̀tɛ́mmù nɛ̀ Muyɑɑ́nsɑ̀ɑ̀mù nɛ̀ muhɑ̃ɑ̃́. 17 Ò tɔ o piɛnkù nku kɛ bo ye nkɛ́bɑtɛ mɛbii nnɛ̀ tifùtì kɛ́ɑ̃nnɛ́ mɛbii nho bɔu miɛkɛ kɛ́cɔ́u ntifùtì muhɑ̃ɑ̃́ mmùù í kɔ̃ mmu miɛkɛ.

18 Nɛ̀ itié mpɛ́u miɛkɛ nkɛ Isɑ̃ɑ̃ do nɑ́ɑ́mmɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ Tinɑ́ɑǹsɑ̀ɑ̀tì, 19 kɛ́kpɑnnɛ̀ okpɑ̀ɑ̀tì Edɔti Tetidɑki ò fìètɛ mɛ̀ɛ̀ kpɛ́í o nɑntɛ̀ Fidipu pokù Edodiyɑti kɛ puokɛ, kɛ wɛ̃̀tɛ kɛ dɔ̀ɔ̀ mɛyɛi tɛ̃mɛ̀ pɛ́u. 20 Kɛ̀ Edɔti nɛ́ dɔkɛ yíɛ́ kɛ́dɔɔ̀ mɛyɛi nkɛ́pĩ́ Isɑ̃ɑ̃ kɛ́kpetínnɛ́.

Bɛ̀ do ɑ̃nnɛ́mɛ̀ Yesu bɑ̀tɛ́mmù

(Wéntɛ́ Mɑtie 3:13-17 nɛ̀ Mɑriki 1:9-11)

21 Kɛ̀ Isɑ̃ɑ̃ nhɑ̃ɑ̃̀ bɛnìtìbɛ̀ bɛmɔu bɑ̀tɛ́mmù kɛ̀ Yesu múnkɛɛ duɔ́ nkòo ò ɑ̃nnɛ́ bɑ̀tɛ́mmù kòo bɑ́ntɛ̀ Kuyie kɛ̀ tiwɛtìi kpetɛ́. 22 Kɛ̀ Muyɑɑ́nsɑ̀ɑ̀mùu cútɛ́ní o ĩ́nkɛ̀ kɛ dònnɛ̀ dikpɛtìnɔ́nkperi, kɛ̀ bɛ̀ɛ keè mɛtɑmmɛ̀ mɑmɛ̀ kɛĩ́nkɛ̀ bíɛ́kɛ̀ kɛ̀ mɛ̀ tu: Yie nweè tu m birɛ kɛ̀ nh ò dɔ́ mɛsɑ̀ɑ̀ nkoò tɑ̃́ mɛdiɛ̀.

Yesu kó kufuku

(Wéntɛ́ Mɑtie 1:1-17)

23 Yesu do yóó ketɛ́ o tɔ̃mmú kɛ mɔkɛ yɛbie nsipísìtɑ̃ɑ̃ti ndi kɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ yɛ̀mmɛ̀ ndò o cicɛ tú Sosɛfu, kɛ̀ Sosɛfu cicɛ tú Edii. 24 Kɛ̀ Edii cicɛ ntú Mɑtɑti, kɛ̀ Mɑtɑti cicɛ tú Defii, kɛ̀ Defii cicɛ tú Mɛdisii, kɛ̀ Mɛdisii cicɛ tú Yɑnnɑii, kɛ̀ Yɑnnɑii cicɛ tú Sosɛfu. 25 Kɛ̀ Sosɛfu cicɛ ntú Mɑtɑtiɑsi, kɛ̀ Mɑtɑtiɑsi cicɛ tú Amɔɔsi, kɛ̀ Amɔɔsi cicɛ tú Nɑummu, kɛ̀ Nɑummu cicɛ tú Esidii, kɛ̀ Esidii cicɛ tú Nɑkɑii. 26 Kɛ̀ Nɑkɑii cicɛ ntú Mɑɑti, kɛ̀ Mɑɑti cicɛ tú Mɑtɑtiɑsi, kɛ̀ Mɑtɑtiɑsi cicɛ tú Semmɛinni, kɛ̀ Semmɛinni cicɛ tú Yosee, kɛ̀ Yosee cicɛ tú Yodɑɑ. 27 Kɛ̀ Yodɑɑ cicɛ ntú Yoɑnnɑnni, kɛ̀ Yoɑnnɑnni cicɛ tú Desɑɑ, kɛ̀ Desɑɑ cicɛ tú Sodobɑbɛɛri, kɛ̀ Sodobɑbɛɛri cicɛ tú Sɑdɑtiɛri, kɛ̀ Sɑdɑtiɛri cicɛ tú Nɛdii. 28 Kɛ̀ Nɛdii cicɛ ntú Mɛdiki, kɛ̀ Mɛdiki cicɛ tú Adii kɛ̀ Adii cicɛ tú Kosɑmmu, kɛ̀ Kosɑmmu cicɛ tú Edimɑdɑmmu, kɛ̀ Edimɑdɑmmu cicɛ tú Ɛɛri. 29 Kɛ̀ Ɛɛri cicɛ ntú Sesuu, kɛ̀ Sesuu cicɛ tú Ediesɛɛ, kɛ̀ Ediesɛɛ cicɛ tú Yodimmu, kɛ̀ Yodimmu cicɛ tú Mɑtɑti, kɛ̀ Mɑtɑti cicɛ tú Defii. 30 Kɛ̀ Defii cicɛ ntú Simmɛɔ̃ɔ̃, kɛ̀ Simmɛɔ̃ɔ̃ cicɛ tú Sudɑɑ, kɛ̀ Sudɑɑ cicɛ tú Sosɛfu, kɛ̀ Sosɛfu cicɛ tú Yonnɑmu, kɛ̀ Yonnɑmu cicɛ tú Ediɑkimmu. 31 Kɛ̀ Ediɑkimmu cicɛ ntú Mɛdeyɑ, kɛ̀ Mɛdeyɑ cicɛ tú Mɛnnɑ, kɛ̀ Mɛnnɑ cicɛ tú Mɑtɑtɑɑ, kɛ̀ Mɑtɑtɑɑ cicɛ tú Nɑtɑ̃ɑ̃. 32 Kɛ̀ Nɑtɑ̃ɑ̃ cicɛ ntú Dɑfiti, kɛ̀ Dɑfiti cicɛ tú Isɑii, kɛ̀ Isɑii cicɛ tú Obɛdi, kɛ̀ Obɛdi cicɛ tú Boɑsi, kɛ̀ Boɑsi cicɛ tú Sɑdimɔɔ, kɛ̀ Sɑdimɔɔ cicɛ tú Nɑsɔ̃ɔ̃. 33 Kɛ̀ Nɑsɔ̃ɔ̃ cicɛ ntú Aminɑdɑbu, kɛ̀ Aminɑdɑbu cicɛ tú Adiminni, kɛ̀ Adiminni cicɛ tú Adinii kɛ̀ Adinii cicɛ tú Esidommu, kɛ̀ Esidommu cicɛ tú Pedɛsi, kɛ̀ Pedɛsi cicɛ tú Sudɑɑ. 34 Kɛ̀ Sudɑɑ cicɛ ntú Sɑkɔbu, kɛ̀ Sɑkɔbu cicɛ tú Isɑki, kɛ̀ Isɑki cicɛ tú Abɑrɑhɑmmu, kɛ̀ Abɑrɑhɑmmu cicɛ tú Tedɑɑ, kɛ̀ Tedɑɑ cicɛ tú Nɑkɔɔ. 35 Kɛ̀ Nɑkɔɔ cicɛ ntú Seduki, kɛ̀ Seduki cicɛ tú Edeuu, kɛ̀ Edeuu cicɛ tú Pedɛki kɛ̀ Pedɛki cicɛ tú Ebɛɛri kɛ̀ Ebɛɛri cicɛ tú Sirɑɑ. 36 Kɛ̀ Sirɑɑ cicɛ ntú Kɑinɑmmu, kɛ̀ Kɑinɑmmu cicɛ tú Adifɑkisɑri, kɛ̀ Adifɑkisɑri cicɛ tú Sɛmmu, kɛ̀ Sɛmmu cicɛ tú Nɔwee, kɛ̀ Nɔwee cicɛ tú Demɛki. 37 Kɛ̀ Demɛki cicɛ ntú Mɑtusɑdɛmmu, kɛ̀ Mɑtusɑdɛmmu cicɛ tú Enɔki, kɛ̀ Enɔki cicɛ tú Yedɛti, kɛ̀ Yedɛti cicɛ tú Mɑdedeɛdi, kɛ̀ Mɑdedeɛdi cicɛ tú Kenɑmmu. 38 Kɛ̀ Kenɑmmu cicɛ ntú Enɔsi, kɛ̀ Enɔsi cicɛ tú Sɛti, kɛ̀ Sɛti cicɛ tú Adɑmmu kɛ̀ Adɑmmu cicɛ ntú Kuyie.

4

Dibɔɔ̀ do bennɛ́mɛ̀ Yesu

(Wéntɛ́ Mɑtie 4:1-11 nɛ̀ Mɑriki 1:12-13)

1 Kɛ̀ Yesu nyɛ̀tìní kukó nSuditɛ̃ɛ̃ kɛ̀ Muyɑɑ́nsɑ̀ɑ̀mù ò pìɛ́kɛ́ kóò tɑnnɛ́ dikpɑ́ɑ̀ miɛkɛ. 2 Kòò dɔ̀ yɛwe sipísìnɑ̀ɑ̀ kɛ̀ dibɔɔ̀ ò beú. Dɛ kó yɛwe miɛkɛ ò do í yo ndɛ̀mɑrɛ̀ kɛ̀ dikònnìi ò pĩ. 3 Kɛ̀ dibɔɔ̀ ò nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Kɑ̀ɑ tu Kuyie mBirɛ ndɛ, duɔ́ nkɛ̀ ditɑ̃́rì dii nnɑɑ́ mmudiì. 4 Kɛ̀ Yesu dì tɛ̃̀ńnɛ́ kɛ dɔ̀: Tì wɑ̃̀rimu kɛ tú: Onìtì í fòùnɛ̀ mudiì mɑ́ɑ̀.

5 Kɛ̀ dibɔɔ̀ ò dèkɛnɛ̀ ditɑ̃rì diɛrì ĩ́nkɛ̀ kóò bɛnkɛ dimɔ̀nnì dimɑ́ɑ̀ kɛtenkɛ̀ kó yɛkpɑ̀ɑ̀tìyɔ yɛmɔu, 6 kóò nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: N yóó dɑ duɔ́mmu yɛ nkpɑ̀ɑ̀tìyɔ yɛmɔu nɛ̀ yɛ kpetì, kɛ yɛ̃́ míì dɛ̀ temɛ̀, kɛ dɛ̀ duɔ̀ n dɛ̀ dɔ́nɛ̀ wè. 7 Dɛmɔu miɛ nfɔ̃́ɔ̃̀ yó ndɛ̀ te, kɛ̀ nsɑ̀ kɑ̀ɑ nìńkú n yììkɛ̀. 8 Kɛ̀ Yesu dì tɛ̃̀ńnɛ́ kɛ dɔ̀: Ti wɑ̃̀rimu kɛ tú: Á mbɑ́ɑ́ nhɑ Yiɛ̀ nKuyie mmɑ́ɑ̀ kɛ́mpĩ́ nkuù tɔ̃mmú.

9 Kɛ̀ dibɔɔ̀ ò kɔ̀tɛnɛ̀ Sedisɑdɛmmu kóò dèkɛnɛ̀ Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ ĩ́nkɛ̀ kóò nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Kɑ̀ɑ tú Kuyie mBirɛ ndɛ, puuo, 10 kɛ yɛ̃́ tì wɑ̃̀rimɛ̀ kɛ tú: Kuyie mbo duɔ́ ndinùù ku tɔ̃rɛ̀ kɛ̀ yɛ̀ ndɑ bɑɑ, 11 kɛ́ dɑ cɔ́útɛ́ bɑ́ ɑ nɑɑ̀cɛ̀tɛ̀ bɑ́ɑ́ bétɛ́ ditɑ̃́rì mɑrì. 12 Kɛ̀ Yesu dì tɛ̃̀ńnɛ́ kɛ dɔ̀: Ti wɑ̃̀rimu kɛ tú: Á bɑ́ɑ́ bennɛ́ ɑ Yiɛ̀ nKuyie.

13 Kɛ̀ dibɔɔ̀ ò bennɛ́ mɛbennímɛ̀ mɛmɔu kɛ̀ mɛ̀ɛ deè kɛ̀ dìi ítɛ́ kɛ́mbɑɑ dimɔ̀nnì tɛrì.

Yesu do tièmmɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ titííntouti miɛkɛ

(Wéntɛ́ Mɑtie 4:11-17 nɛ̀ Mɑriki 1:14-15)

14 Kɛ̀ Yesu nwɛ̃ti Kɑdidee kó kutempɛ̃ nkɛ̀ Muyɑɑ́nsɑ̀ɑ̀mù ò pìɛ́kɛ́ nɛ̀ muwɛ̃rímú kɛ̀ bɛ̀ nnɑ́ɑ́ nho kpɛ́í ndɛ kó kutempɛ̃ nkumɔu miɛkɛ. 15 Kòo ntiè mbɛnìtìbɛ̀ titííntouti miɛkɛ kɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ bɛmɔu nhò sɑ̃ntí.

Yesu do nɑ́ɑ́mmɛ̀ Kuyie nnɑ́ɑǹtì Nɑnsɑrɛti

(Wéntɛ́ Mɑtie 13:53-58 nɛ̀ Mɑriki 6:1-6)

16 Kɛ̀ Yesu kɔtɛ Nɑnsɑrɛti ò bìíkú dɛ̀, kɛ tó tɑ kutííntouku tɛom̀pùtɛ̀ yiè kɛ́ítɛ́ kɛ bo kɑɑ̀ ndipɑ́tíri. 17 Kɛ̀ bɛ̀ɛ ò duɔ́ nKuyie mpɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑǹtò Esɑii kó dipɑ́tíri kòo pĩntɛ tì wɑ̃̀ri dìì bòrì kɛ tú:

18 Ti Yiɛ̀ nKuyie nkó muyɑɑ́ mmuù bo n yĩ́nkɛ̀,

kù n tɑ̃ɑ̃tɛ́mu kɛ còú n yuu mɛkùɔ̀ kɛ n tɔ̃,

kɛ̀ m bo nɑ́kɛ́ Tinɑ́ɑǹsɑ̀ɑ̀tì bɛsénnìbɛ̀,

kɛ́dɛɛtɛ́ tidɑɑtì, kɛ́wéi ntiyũ̀ɔ̃̀ntì,

kɛ́dɛɛtɛ́ bɛ̀ fɛ̃́ũnko bɛ̀,

19 kɛ́nɑ́kɛ́ Kuyie nkó mɛsɑ̀ɑ̀ mbenni tùɔ̀kɛmɛ̀.

20 Kòo deè kɛ́kpɛ́ú ndipɑ́tíri kɛ́duɔ́ nho tɔ̃ntì kɛ́kɑri kɛ̀ bɛ̀ɛ kó dimɑ̀ɑ̀ bo kutííntouku miɛkɛ kɛ̀ bɛ̀ nhò wùó. 21 N kòo bɛ̀ nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Di bo kɛ yo tìì nɑ́ɑǹtì yíe ntì dɔ̀ɔ̀mu.

22 Kɛ̀ dɛ̀ɛ bɛ̀ di bɛmɔu kɛ̀ bɛ̀ nhò sɑ̃ntí Tinɑ́ɑǹsɑ̀ɑ̀tì ò nɑ̀ɑ́ ntì kpɛ́í, kɛ́mbékú bɛmɑ́ɑ̀ kɛ tú: Dɛ̀ í dò nSosɛfu birɛ ndɛɑ̀? 23 Kɛ̀ Yesu bɛ̀ nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: N yɛ̃́mu kɛ dò ndi bo n nɑ́kɛ́ dinɑ́ɑǹhɑ̃ntírì dìì tu: Otɑ̀ntì tɑɑ̀ nhɑmɑ́ɑ̀. Kɛ n nɑ́kɛ́ kɛ dɔ̀: Ti kèè kɛ̀ bɛ̀ yɛ̃ nhɑ dɔ̀ɔ̀ dɛ̀ Kɑpɛnnɑummu, dɔɔ̀ dɛ diɛ nhɑ ɛì. 24 Kɛ̀ Yesu yíɛ́ kɛ́bɛ́i nkɛ dɔ̀: N di nɑ́ɑ́ mmɔ́mmuɔ nwe bɛ̀ ɔ̃ɔ̃ í mpɛ́nsìrì Kuyie mpɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑǹtò mɔù o ɛì. 25 Bɛkúpobɛ̀ do sũmu Isidɑyɛɛribɛ miɛkɛ, Edii kó dimɔ̀nnì, fɛtɑɑfɛ̀ do yiɛtí dìì mɔ̀nnì kɛ dɔ̀ yɛbie nyɛtɑ̃ɑ̃ti nɛ̀ dikéè, kɛ̀ dikònnì diɛrìi tɑnní dihɛì. 26 Kuyie mɛ nyí nduɔ́ nkɛ̀ Edii kɔtɛ bɛ kóò mɔù borɛ̀, kɛ́duɔ́ nkòo kɔtɛ okúpokù mɔù borɛ̀ ndɛ kòo ɑ̃ Sɑdɛputɑɑ, Sitɔ̃ɔ̃ kó kɛtenkɛ̀ miɛkɛ. 27 Yɛkùɔ̀ mmúnkɛ do sũmu Isidɑyɛɛribɛ miɛkɛ Kuyie mpɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑǹtò Edisee kó dimɔ̀nnì. Ò mɛ nyí mmiɛkùnnɛ yɛ kó dìmɑrì kɛ́miɛkùnnɛ Nɑɑmɑɑ Sidii kó kɛtenkɛ̀ kou nwe omɑ́ɑ̀.

28 Bɛ̀ kèè dìì mɔ̀nnì dɛ kó tinɑ́ɑǹtì kutííntouku miɛkɛɛ kɛ̀ bɛ̀ miɛkɛɛ pɛikɛ bɛmɔu. 29 Kɛ̀ bɛ̀ɛ ítɛ́ kóò pĩ nkɛ́dekɛnɛ̀ bɛ̀ do mɑɑ́ dìì tɑ̃rì ĩ́nkɛ̀, kɛ bo ò tèntɛní kudúókù miɛkɛ. 30 Kɛ̀ Yesu yɛ̀ bɛ cuokɛ̀ kɛ́pɛ̃ɛ̃tɛ́.

Yesu bɛ̀timɛ̀ dibɔɔ̀ onìtì miɛkɛ

(Wéntɛ́ Mɑriki 1:21-28)

31 Kɛ̀ Yesu kɔtɛ Kɑpɛnnɑummu Kɑdidee kó kutempɛ̃ mmiɛkɛ kɛ́ntiè mbɛnìtìbɛ̀ tɛom̀pùtɛ̀ yiè. 32 Kɛ̀ dɛ̀ɛ bɛ̀ di mɛdiɛ̀ nkɛ yɛ̃́ ò do bɛ̀ nɑ̀ɑ́nnɛ̀mɛ̀ muwɛ̃rímú mmu. 33 Kòo nìtì mɔù bo kutííntouku miɛkɛ, kɛ̀ dibɔɔ̀ ò tɑ, kòo kuɔ́nko mɛdiɛ̀ nkɛ dɔ̀: 34 Ti kpɛti dòmmɛ Yesu Nɑnsɑrɛti kou, ɑ kɔ̀tɛní kɛ bo ti kuɔmɑɑ̀? N yɛ̃́mu kɛ dò nhɑ tú Kuyie ntɔ̃nní wè, wèè kpɑ mɛyɛi.

35 Kɛ̀ Yesu pɛ́i ndibɔɔ̀ kɛ dɔ̀: Cĩ́ɛ̃́kɛ́ kɛ́yɛ̀ onìtì yie mmiɛkɛ!

Kɛ̀ dìì ò bɔ mbɛnìtìbɛ̀ cuokɛ̀, kɛ́yɛ̀, bɑ́ dì í ò dɔ̀ɔ̀ mɛyɛi mmɑmɛ̀.

36 Kɛ̀ dɛ̀ɛ bɛ̀ di bɛmɔu kɛ̀ bɛ̀ mbékú bɛtɔbɛ̀ kɛ tú: Ɔ̃̀mmu wɛ̃rímú bo onìtì yie nnɑ́ɑǹtì miɛkɛ, kòo pɛ́inko yɛbɔkɛ̀ kɛ̀ yɛ̀ yìɛ̀?

37 Kɛ̀ bɛ̀ nnɑ́ɑ́ nYesu kpɛ́í dɛ kó kɛtenkɛ̀ kɛmɔu miɛkɛ.

Yesu do miɛkùnnɛmɛ̀ Simɔɔ pokù yɔ̃

(Wéntɛ́ Mɑtie 8:14-17 nɛ̀ Mɑriki 1:29-34)

38 Kɛ̀ Yesu yɛ̀ kutííntouku miɛkɛ kɛ́kɔtɛ Simɔɔ cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kɛ sɔ̃́ nho pokù yɔ̃ mɔ nkòo kɔ̃̀ntì tònnì mɛdiɛ̀, kɛ̀ bɛ̀ɛ bɑ́ntɛ̀ Yesu kɛ dɔ̀ wèe ò miɛkùnnɛ. 39 Kòo sĩ́nnɛ́ o ĩ́nkɛ̀ kɛ́pɛ́i mmumɔmmú kɛ̀ mùu deè, kòo pɑ̃̀nkɛɛ ítɛ́ kɛ́wɑɑ́ mbɛ̀ bo di mù.

40 Diyiè tɑ dìì mɔ̀nnì bɛ̀ɛ̀ kó bɛnìtìbɛ̀ do mɔ mmumɔmmú mubotí mubotí, kɛ̀ bɛ̀ mbɛ̀ kɔ̀rìnní Yesu borɛ̀ kòo bɛ̀ nɔnku o nɔu kɛ bɛ̀ miɛkùnko. 41 Kɛ̀ yɛbɔkɛ̀ ńyìɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ pɛ́u kɛ wékíí kɛ tú: Kuyie mBirɛ ndɛ! Kɛ̀ Yesu nyɛ̀ kpɑ̀nnɛ̀ kɛ tú yɛ̀ bɑ́ nnɑ́ɑ́ nkɛ yɛ̃́ yɛ̀ yɛ̃́mɛ̀mu kɛ dò nhò tú Kirisi.

Yesu do yɛtìmɛ̀ Kɑpɛnnɑummu bɑ́ bɛ̀ í dɔ́

(Wéntɛ́ Mɑriki 1:35-39)

42 Dɛ̀ wentɛ́ dìì mɔ̀nnì kɛ̀ Yesu yɛ̀ dihɛì kɛ́kɔtɛ omɑ́ɑ̀ borɛ̀ kɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ pɛ́u nhò wɑnti, kóò yɑ̀ kɛ́ndɔ́ ò nkpɑɑ́ bɛ borɛ̀ kɛ̀ bɑ́ɑ́ ítɛ́. 43 Kɛ̀ Yesu bɛ̀ nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: N dò nkɛ́nɑ́kɛ́mu Tinɑ́ɑǹsɑ̀ɑ̀tì Kuyie nkpɑ̀ɑ̀tìyuu kpɛti yɛhɛkɛ̀ tɛyɛ̀ kɛ yɛ̃́ Kuyie nni ntɔ̃nnímɛ̀ dɛɛ̀ kpɛ́í.

44 Kòo kɔtɛ kɛ́nnɑ́ɑntɛ Kuyie nnɑ́ɑǹtì Kɑdidee kó titííntouti miɛkɛ.

5

Yesu do yumɛ̀ o tɑncɔ́ùmbɛ̀ kètibɛ̀

(Wéntɛ́ Mɑtie 4:18-22 nɛ̀ Mɑriki 1:16-20)

1 Diyiè mɑrì kɛ̀ Yesu ḿbo Senɛsɑrɛti kó mɛniɛ mborɛ̀ kɛ̀ ditĩ̀nnì ndɛití kɛ bo ò tɔ̀ɔ́nnɛ̀ kɛ́keè Kuyie nnɑ́ɑǹtì. 2 Kɛ̀ Yesu yɑ̀ tidɑbɛɛtì tìdɛ́tì mɛniɛ nnùù kɛ̀ bɛyĩnwɑmbɛ̀ cùtɛ́ kɛ ɔu bɛ yĩndìtìrɛ̀. 3 Kɛ̀ Yesu tɑ ti kó kùmɑkù, kùù tu Simɔɔ kɔku, kóò nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀ bɛ̀ɛ fũtɛnɛ̀ mɛniɛ nnùù sɑ́m̀pɔ́, kɛ̀ bɛ̀ɛ fũtɛ kɛ̀ Yesu nkɑri kudɑbɛkù miɛkɛ kɛ tiè nditĩ̀nnì.

4 Ò tié ndìì mɔ̀nnì bɛnìtìbɛ̀ kɛ́deè kɛ́nɑ́kɛ́ Simɔɔ kɛ dɔ̀: Kɔtɛnɛ̀ kudɑbɛkù dɛcũmpurɛ kɛ̀ dí bɔ ndi yĩndìtìrɛ̀. 5 Kɛ̀ Simɔɔ ò tɛ̃̀ńnɛ́ kɛ dɔ̀: Okótì, ti yié nkɛ buɔ̀mmu bɑ́ ti í pĩ, ɑ nɛ́ mɛ̀ mbɛ́immɛ̀ m bo bɔ ndɛdìtìrɛ̀.

6 Kɛ̀ bɛ̀ɛ bɔ nkɛ́pĩ́ siyĩĩ pɛ́u kɛ̀ sìì píɛ nkɛ̀ bɛ dìtìrɛ̀ ńtɔ̃ũ̀. 7 Kɛ̀ bɛ̀ɛ pɑsìrì bɛ nɛ́pobɛ̀ bɛ̀ɛ̀ bo kudɑbɛkù tɛkù kɛ dɔ̀ bɛ̀ɛ kɔtɛní kɛ́ bɛ̀ teennɛ̀, kɛ̀ bɛ̀ɛ kɔtɛní kɛ́dɛi siyĩĩ kɛ́píɛ ntidɑbɛɛtì tìdɛ́tì kɛ̀ ti ndɔ́ kɛ́diu. 8 Simɔɔ Piɛri dɛ̀ yɑ̀ dìì mɔ̀nnì kɛ́nínkoo Yesu ììkɛ̀ kɛ dɔ̀: N Yiɛ̀ bɑ́ n tɔ́ɔ́nnɛ̀, n tú onitiyɛiwe nwe.

9 Kɛ yɛ̃́ kufɔ̃wɑɑ́ nhò ɑutɛ́mɛ̀ nɛ̀ o nɛ́pobɛ̀ bɛ̀ pĩ nsìì yĩĩ kpɛ́í. 10 Kɛ̀ Isɑku nɛ̀ Isɑ̃ɑ̃ Sebedee kó ibí Simɔɔ nɛ́pobɛ̀ kpɛrɛ múnkɛ mmɛ ndò, kɛ̀ Yesu nɑ́kɛ́ Simɔɔ kɛ dɔ̀: Bɑ́ nyĩɛ̃̀kù, di mmɔ̀nnì ɑ yó ntú onitiwɑntì nwe.

11 Kɛ̀ bɛ̀ɛ kɔtɛnɛ̀ bɛ dɑbɛɛtì mɛniɛ nnùù kɛ́ dɛ ntì yóu kɛ́tũnnɛ Yesu.

Yesu do miɛkùnnɛmɛ̀ dikɔ̀nnì

(Wéntɛ́ Mɑtie 8:1-4 nɛ̀ Mɑriki 1:40-45)

12 Diyiè mɑrì kɛ̀ Yesu mbo dihɛì miɛkɛ, kɛ̀ dikɔ̀nnì mɑrìi kɔtɛní o borɛ̀, kɛ́nínkóo o ììkɛ̀ kóò bɑ́ntɛ̀ kɛ dɔ̀: Okótì kɑ̀ɑ dɔ́ ɑ bo nɑ kɛ́ m miɛkùnnɛ, kɛ́ n wénkùnnɛ.

13 Kɛ̀ Yesu youtɛ o nɔ̀ùtɛ̀ kɛ́ dì kɑ̀ɑ́kɛ́ kɛ dɔ̀: N dɔ́mu, ɑ́ wenkɛ. Dɛndɛ bɑ̀mbɑ̀ kɛ̀ tikɔ̀ntìi deè kòo miɛtɛ́ kɛ́wenkɛ. 14 Kɛ̀ Yesu o cɑu nweti weti kɛ dɔ̀: A bɑ́ɑ́ nɑ́kɛ́ òmɔù, ɑ nɛ́ kɔtɛ kɛ́bɛnkɛ ɑmɑ́ɑ̀ ikuɔ́ nìùtì kɛ́dɔɔ̀ Mɔyiisi kuɔ́ pɑ́tíri yɛ̃mmɛ̀, kɛ̀ dɛ̀ɛ bɛnkɛ bɛnìtìbɛ̀ bɛmɔu ɑ miɛtɛ́mɛ̀.

15 Dɛ mɔ̀nnì kɛ̀ Yesu yètìrì nɛ́ dɔkɛ pitɛ́ kɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ nkɔrìní o borɛ̀ kɛ bo keè o nɑ́ɑǹtì kòo bɛ̀ miɛkùnnɛ. 16 Kɛ̀ Yesu nɛ́ ítɛ́ kɛ́kɔtɛ omɑ́ɑ̀ borɛ̀ kɛ́mbɑ́ɑ́ nKuyie.

Yesu do miɛkùnnɛmɛ̀ kuhɔ̀ùkù

(Wéntɛ́ Mɑtie 9:1-8 nɛ̀ Mɑriki 2:1-12)

17 Diyiè mɑrì kɛ̀ Yesu ntiè mbɛnìtìbɛ̀, kɛ̀ Fɑdisĩɛ̃bɛ nɛ̀ ikuɔ́ wɑ̃ɑ̃̀bɛ̀ bɛ̀ɛ̀ bo Kɑdidee nɛ̀ Sudee nɛ̀ Sedisɑdɛmmu, kɛ̀ bɛ̀ kɔkɛ́ dɛ miɛkɛ, kɛ̀ Kuyie nkó muwɛ̃rímú ò bonɛ̀ kòo miɛkùnko bɛmuɔmbɛ. 18 Kɛ̀ bɛ̀mɑbɛ̀ɛ tuɔkɛní kɛ tɔ kuhɔ̀ùkù, kɛ̀ kù duɔ́ ku dɔ́ù ĩ́nkɛ̀, kɛ̀ bɛ̀ nwɑnti bɛ̀ bo yĩ́mɛ̀ kɛ́ kù tɑnnɛ́ kɛ́dɔú nYesu ììkɛ̀. 19 Bɛ̀ í nnɑ nɛ̀ ditĩ̀nnì, kɛ́yóu, kɛ́dekɛ, kɛ́duutɛ timùmmùntì Yesu berí ndɛ̀, kɛ́ kù cṹũnko bɛnìtìbɛ̀ cuokɛ̀, kɛ́dɔú nYesu ììkɛ̀. 20 Kɛ̀ Yesu nwúó mbɛ̀ tɑ̃́mɛ̀ kɛ dò nhò bo kù miɛkùnnɛ, kɛ́ kù nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: N dɑ cĩ̀ɛ̃́mmu ɑ yɛi.

21 Fɑdisĩɛ̃bɛ nɛ̀ ikuɔ́ wɑ̃ɑ̃̀bɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ ntoti bɛ yɛ̀mmɛ̀ kɛ tú: Wenni nwe yie nkòo nɑ̀ɑ́ mmiɛ nkɛ cɑɑ̀ri Kuyie nyètìrì? We mbo nɑ kɛ́cĩ́ɛ̃́ mmɛyɛi nkɛ̀ dɛ̀ í tú Kuyie mmɑ́ɑ̀.

22 Kɛ̀ Yesu bɑntɛ́ bɛ yɛ̀mmɛ̀, kɛ́ bɛ̀ bekɛ kɛ dɔ̀: Dɛ̀ dòmmɛ kɛ̀ di toti di yɛ̀mmɛ̀ miɛ mbotí? 23 Ɔ̃ndɛ í yóù nɛ̀ dɛtɛrɛ̀, m bo yĩ́mɛ̀ n dɑ cĩ̀ɛ̃́ nhɑ yɛinɑɑ, kɛ̀ m bo yĩ́mɛ̀ ítɛ́ kɛ́kétɛ́? 24 Dɛ̀ nɛ́ bo yiemmɛ̀ kɛ̀ di bɑntɛ́ kɛ dò Onìtìbirɛ mɔkɛ muwɛ̃rímú kɛtenkɛ̀ ĩ́nkɛ̀ kɛ bo nɑ kɛ́cĩ́ɛ̃́ mmɛyɛi m bo yĩ́: Ítɛ́ kɛ́túótɛ́ ɑ dɔ́ù kɛ́kò!

25 Kɛ̀ kù pɑ̃̀nkɛɛ ítɛ́ bɛnìtìbɛ̀ ììkɛ̀, kɛ́túótɛ́ ku dɔ́ù, kɛ́nkũnti kɛ sɑ̃ntí Kuyie. 26 Kɛ̀ dɛ̀ɛ bɛ̀ di bɛmɔu, kɛ̀ bɛ̀ɛ depɛ Kuyie nkɛ́ nkù sɑ̃ntí, kɛ nɑ́ɑ́ nkɛ tú: Ti yɑ̀ yíe ndɛ̀mɑrɛ̀ cɑ̀nnɛ̀.

Yesu do yumɛ̀ Defii

(Wéntɛ́ Mɑtie 9:9-13 nɛ̀ Mɑriki 2:13-17)

27 Kɛ̀ Yesu ítɛ́ dɛborɛ̀ kɛ́mpɛ̃nkɛ́ kɛ́yɑ̀ odɑ̀mpóòcɔutíwè mɔù kòo yètìrì tú Defii kòo kɑ̀ri bɛ̀ yietì tɛ̀ɛ̀ cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ dɑ̀mpóò kòo ò yu kɛ dɔ̀:

28 N tũnnɛ! Kɛ̀ Defii yóu dɛmɔu kɛ́ítɛ́ kóò tũ̀nnɛ.

29 Dɛ kó difɔ̃nkúò kɛ̀ Defii bénnɛ́ tidiitì kɛ́yú Yesu kɛ̀ bɛdɑ̀mpóòcɔutíbɛ̀ nɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ tɔbɛ̀ pɛ́u kɛ̀ bɛ̀ nwɛ̃ nkɛ yo. 30 Kɛ̀ dɛ̀ɛ yonkɛ Fɑdisĩɛ̃bɛ nɛ̀ ikuɔ́ wɑ̃ɑ̃̀bɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ɛ bekɛ Yesu tɑncɔ́ùmbɛ̀ kɛ dɔ̀: Dɛ̀ dòmmɛ kɛ̀ di wɛ̃ńnɛ̀ bɛdɑ̀mpóòcɔutíbɛ̀ nɛ̀ mufòmmu yɛimu yɛmbɛ̀ kɛ̀ di yo nkɛ yɔ̃?

31 Kɛ̀ Yesu bɛ̀ tɛ̃̀ńnɛ́ kɛ dɔ̀: Dɛ̀ í tú bɛ̀ɛ̀ kɔ̃̀ntì nɑɑti bɛɛ̀ wɑɑ̀ nhotɑ̀ntì, bɛmuɔmbɛ bɛɛ̀ ò wɑɑ̀. 32 N yí kɔ̀tɛní kɛ bo yú bɛ̀ɛ̀ yɛ̀mmɛ̀ dò mbɛ̀ wenni, n kɔ̀tɛní kɛ bo yú bɛnitiyɛibɛ mbɛ kɛ̀ bɛ̀ɛ ceetɛ bɛ fòmmu.

Bɛ̀ do bekɛmɛ̀ Yesu mɛnùboúmmɛ̀ kpɛti

(Wéntɛ́ Mɑtie 9:14-17 nɛ̀ Mɑriki 2:18-22)

33 Kɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ mɑbɛ̀ɛ bekɛ Yesu kɛ dɔ̀: Dɛ̀ dòmmɛ kɛ̀ Isɑ̃ɑ̃-Bɑtiisi tɑncɔ́ùmbɛ̀ nɛ̀ Fɑdisĩɛ̃bɛ kɔbɛ bou dinùù kɛ bɑ́ɑ́ nKuyie nsɑ̃́ɑ̃̀ kɑ̀ɑ kɔbɛ biɛ yo nkɛ yɔ̃̀? 34 Kɛ̀ Yesu bɛ̀ tɛ̃̀ńnɛ́ kɛ dɔ̀: Onìtì tòú dìì mɔ̀nnì o pokù o nɛ́pobɛ̀ bo nɑ kɛ́boú dinùù o bɛ̀ bonɛ̀ dìì mɔ̀nnɑ̀ɑ̀? 35 Dɛ kó diyiè kpɑɑnímu kɛ̀ bɛ̀ bo dɛitɛ wèè tòú o pokù, dɛ mɔ̀nnì bɛ̀ bo boú dinùù.

36 Kɛ̀ Yesu yíɛ́ kɛ́ bɛ̀ nɑ̀kɛ́ nɛ̀ dinɑ́ɑǹhɑ̃ntírì kɛ dɔ̀: Bɛ̀ ɔ̃ɔ̃ í nkèétɛ́ kuyɑɑ̀pɑ̀nkù kɛ́yɑ́ nkukótíkù ĩ́nkɛ̀, kɑ̀ɑ mɛ̀ dɔ̀ɔ̀, ɑ cɑ̀ɑ̀rɛ̀mu kuyɑɑ̀pɑ̀nkù, dɛ kó dikéè mɛ mbɑ́ɑ́ yie nkɛ́tɑunnɛ̀ kukótíkù. 37 Bɛ̀ ɔ̃ɔ̃ í ncũɔ̃́ mɛnɑɑ̀ mbɛ́mmɛ̀ tidɔutì kótì miɛkɛ, kɑ̀ɑ mɛ̀ dɔ̀ɔ̀ tidɔutì bo potɛ kɛ̀ mɛnɑɑ̀ ncɑkɛ nɛ̀ tidɔutì dɛmɔu. 38 Mɛnɑɑ̀ mbɛ́mmɛ̀ dò nkɛ́ncũɔ̃̀ tidɔutì pɑ̀ntì miɛkɛ nkɛ. 39 Òmɔù ɔ̃ɔ̃ í ndɔ́ mɛnɑɑ̀ mbɛ́mmɛ̀ ò yɑ̃̀ dìì mɔ̀nnì mɛ̀ɛ̀ bi, ò ɔ̃ɔ̃ yĩ́ mɛ̀ɛ̀ bi mɛɛ̀ nɑɑti.

6

Yesu tɑncɔ́ùmbɛ̀ do kɑ̃̀rímɛ̀ mɛdibii

(Wéntɛ́ Mɑtie 12:1-8 nɛ̀ Mɑriki 2:23-28)

1 Tɛom̀pùtɛ̀ mɑtɛ̀ yiè kɛ̀ Yesu mpɛ̃nkɛ́ dɛpɑɑ mmɑrɛ̀ miɛkɛ, kòo tɑncɔ́ùmbɛ̀ nkɑ̃́ɑ̃tɛ mɛdibii nkɛ cɑ́ɑ́. 2 Kɛ̀ Fɑdisĩɛ̃bɛ mɑbɛ̀ɛ bekɛ Yesu kɛ dɔ̀: Dɛ̀ dòmmɛ kɑ̀ɑ tɑncɔ́ùmbɛ̀ dɔ̀ɔ̀ri ikuɔ́ yetɛ dɛ̀ tɛom̀pùtɛ̀ yiè? 3 Kɛ̀ Yesu bɛ̀ tɛ̃̀ńnɛ́ kɛ dɔ̀: Di í kɑ̀ɑ ndikònnì do pĩ nDɑfiti nɛ̀ o kɔbɛ kòo dɔ̀ɔ̀ dɛ̀ɑ̀? 4 Ò do tɑmɛ̀ Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kɛ́túótɛ́ pɛ̃́ɛ̃̀bɛ̀, nɛ̀ o kɔbɛ kɛ̀ bɛ̀ɛ cɑ́ɑ́kɛ́, òmɔù do í dò nkɛ́cɑ́ɑ́kɛ́ bɛ̀, kɛ̀ dɛ̀ í tú ikuɔ́ nìùbɛ̀ mɑ́ɑ̀ɑ̀?

5 Kɛ̀ Yesu bɛ̀ nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Onìtìbirɛ dɛɛ̀ bɑkɛ́ tɛom̀pùtɛ̀.

Yesu do miɛkùnnɛmɛ̀ wèè bɑkù fɑ̃ṹ

(Wéntɛ́ Mɑtie 12:9-14 nɛ̀ Mɑriki 3:1-6)

6 Tɛom̀pùtɛ̀ tɛtɛ̀ mɑtɛ̀ yiè kɛ̀ Yesu tɑ kutííntouku kɛ́ mbɛ̀ tiè, kòo nìtì mɔù dɛ̀ bo kòo bɑkù youku fɑ̃ṹ. 7 Kɛ̀ Fɑdisĩɛ̃bɛ nɛ̀ ikuɔ́ wɑ̃ɑ̃̀bɛ̀, bɛ̀ɛ̀ do wɑnti bɛ̀ bo yĩ́mɛ̀ kɛ́wɑ́tí Yesu, kɛ̀ bɛ̀ nwúó nkɛ bo yɑ̀ kòò bo miɛkùnnɛ dɛ kóo nìtì tɛom̀pùtɛ̀ yiè. 8 Yesu nɛ́ mɛ nyɛ̃́mɛ̀ bɛ yɛ̀mmɛ̀, kòo nɑ́kɛ́ wèè bɑkù fɑ̃ũ nkɛ dɔ̀: Ítɛ́ kɛ́cómmú dɛndɛ bɛnìtìbɛ̀ cuokɛ̀!

Kòo ítɛ́ kɛ́cómmú. 9 Kɛ̀ Yesu bɛ̀ bekɛ kɛ dɔ̀: Ikuɔ́ yɛ̃ nti dɔɔ̀ mɛsɑ̀ɑ̀ nnɑ̀ɑ kɛ̀ mɛyɛi ntɛom̀pùtɛ̀ yiè? Ti dɛɛtɛ́ onìtɑ̀ɑ, kɛ̀ ti ò kùɔ?

10 Kɛ̀ Yesu bɛ̀ wèńtɛ́ bɛmɔu, kɛ́nɑ́kɛ́ wèè bɑkù fɑ̃ũ nkɛ dɔ̀: Youtɛ ɑ bɑkù!

Kòo kù yòutɛ, kɛ̀ kùu kpenkɛ. 11 Kɛ̀ dɛ̀ɛ yonkɛ Fɑdisĩɛ̃bɛ nɛ̀ ikuɔ́ wɑ̃ɑ̃̀bɛ̀ mɛdiɛ̀ nkɛ̀ bɛ̀ mbékú bɛtɔbɛ̀ bɛ̀ yóó yĩ́mɛ̀ Yesu.

Yesu do tɑ̃ɑ̃tɛ́mɛ̀ o tɑncɔ́ùmbɛ̀ tɛpíítɛ̀ nɛ̀ bɛ̀dɛ́bɛ̀

(Wéntɛ́ Mɑtie 10:1-4 nɛ̀ Mɑriki 3:13-19)

12 Dɛ mɔ̀nnì kɛ̀ Yesu dekɛ ditɑ̃rì ĩ́nkɛ̀ kɛ́nyié nkɛ bɑ́ɑ́ nKuyie. 13 Kɛ̀ dɛ̀ɛ wentɛ́ kòo yú o tɑncɔ́ùmbɛ̀ kɛ́tɑ̃ɑ̃tɛ́ tɛpíítɛ̀ nɛ̀ bɛ̀dɛ́bɛ̀ kɛ́ bɛ̀ dɔɔ̀ o tɔ̃rɛ̀. 14 Simɔɔ ò do yu wè kɛ dɔ̀ Piɛri nɛ̀ o nɑntɛ̀ Ãntidee nɛ̀ Isɑku nɛ̀ Isɑ̃ɑ̃ nɛ̀ Fidipu nɛ̀ Bɑtidemii, 15 nɛ̀ Mɑtie nɛ̀ Tomɑɑ nɛ̀ Isɑku Adifee birɛ nɛ̀ Simɔɔ Sedɔti kó fɛnɑfɛ kou, 16 nɛ̀ Sudi Isɑku birɛ nɛ̀ Sudɑɑsi Isikɑdiyoti wèè fìtɛ́ Yesu.

Yesu do tièmmɛ̀ bɛnìtìbɛ̀, kɛ miɛkùnko bɛmuɔmbɛ

(Wéntɛ́ Mɑtie 4:23-25)

17 Kɛ̀ bɛ̀ɛ cútɛ́ kɛ́cómmú kubiriku o tɑncɔ́ùmbɛ̀ tìkú dɛ̀ nɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ pɛ́u bɛ̀ɛ̀ bonní Sudee nɛ̀ Sedisɑdɛmmu, Tiiri nɛ̀ Sitɔ̃ɔ̃ kó yɛhɛkɛ̀ yɛ̀ɛ̀ tɔ̀kɛ́nɛ̀ dɑ̀mɛ́ɛ̀rì. 18 Bɛ̀ do kɔ̀tɛní kɛ bo keè ò nɑ̀ɑ́mmɛ̀ mmɛ kòo bɛ̀ miɛkùnnɛ bɛ mɔmmú, kɛ múnkɛɛ miɛkùnnɛ yɛbɔkɛ̀ tɑ bɛ̀. 19 Kɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ bɛmɔu nwɑnti kɛ bo ò kɑ̀ɑ́kɛ́ kɛ yɛ̃́ muwɛ̃rímú mɑmù yìɛ̀nímɛ̀ o miɛkɛ kɛ bɛ̀ miɛkùnko bɛmɔu.

Yesu do tièmmɛ̀ o tɑncɔ́ùmbɛ̀ ditɑ̃rì ĩ́nkɛ̀

(Wéntɛ́ Mɑtie 5:1-12)

20 Kɛ̀ Yesu nwúó nho tɑncɔ́ùmbɛ̀ kɛ́ bɛ̀ nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀:

Dɛ̀ nnɑɑti díndi bɛ̀ɛ̀ tu bɛcĩ̀rìbɛ̀,

kɛ yɛ̃́ Kuyie nkpɑ̀ɑ̀tìyuu bomɛ̀ díì kpɛ́í!

21 Dɛ̀ nnɑɑti díndi dikònnì bo bɛ̀,

kɛ yɛ̃́ di yóó dimɛ̀ kɛ́nsɑ̀nnɛ̀!

Dɛ̀ nnɑɑti díndi bɛ̀ɛ̀ kuɔ̀

kɛ yɛ̃́ di yóó dimɛ̀ diwɛ̀ì!

22 Dɛ̀ ndi nnɑɑti bɛnìtìbɛ̀ bo ndi níí ndìì mɔ̀nnì kɛ di yetɛ, kɛ́ ndi sɑ̃́ɑ̃́ nkɛ di senku, di tú mɛ̀ɛ̀ kpɛ́í n kɔbɛ kɛ dò ndi tú bɛnitiyɛibɛ. 23 Kɛ̀ dɛ̀ di tùɔ̀kɛní dìì mɔ̀nnì dɛ̀ ndi nɑɑti kɛ̀ di nyɑ̃nku nɛ̀ diwɛ̀ì kɛ yɛ̃́ tiyeti diɛtì di bɑɑmɛ̀ kɛĩ́nkɛ̀. Mɛɛ̀ botí nku bɛ̀ yɛmbɛ̀ do fɛ̃́ũmmɛ̀ Kuyie mpɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑm̀bɛ̀.

24 Di nɛ́ bo yɑ̀ díndi tikpɑ̀tì yɛmbɛ̀,

kɛ yɛ̃́ di dimɛ̀ di kó diwɛ̀ì kɛ dèè!

25 Di bo yɑ̀ díndi bɛ̀ɛ̀ yo nkɛ sɑ̀nnɛ̀,

kɛ yɛ̃́ dikònnì yóó di pĩ́mmɛ̀!

Di bo yɑ̀ díndi bɛ̀ɛ̀ dɑú,

kɛ yɛ̃́ di yóó tɑmɛ̀ mɛyɛǹcɑɑ̀rìmɛ̀ miɛkɛ kɛ́nkuɔ̀!

26 Di bo yɑ̀ díndi bɛnìtìbɛ̀ bɛmɔu sɑ̃ntí bɛ̀, kɛ yɛ̃́ bɛ yɛmbɛ̀ múnkɛ do sɑ̃ntímɛ̀mu bɛ̀ɛ̀ tu bɛmɑ́ɑ̀ Kuyie mpɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑm̀bɛ̀.

Ndɔ́nɛ̀ di kpɑntídɛ̀ntɔbɛ̀

(Wéntɛ́ Mɑtie 5:38-48, 7:12)

27 N nɛ́ di nɑ́ɑ́mmu díndi bɛ̀ɛ̀ n kèḿmú kɛ tú: Ndɔ́nɛ̀ di kpɑntídɛ̀ntɔbɛ̀, ndɔɔrinɛ̀ mɛsɑ̀ɑ̀ mbɛ̀ɛ̀ di níí. 28 Ndɔɔrinɛ̀ mɛsɑ̀ɑ̀ mbɛ̀ɛ̀ di dɔ́nɛ̀ mɛyɛi, kɛ́mbɑ́ɑ́ nKuyie mbɛ̀ɛ̀ di fɛ̃́ũnko bɛ kpɛ́í. 29 Kòò mɔù dɑ bèntɛ, bɛnkɛ we ɑ bɑɑ tɛkù. Kòò mɔù fìètɛ ɑ yɑɑ̀bòrì diɛrì yóu kòo wɛ̃nnɛ́nɛ̀ di sɑ́m̀pɔ́rì. 30 Mpɑ̃ɑ̃ bɛ̀ɛ̀ kó dimɑ̀ɑ̀ dɑ mɔ́ú, kòò mɔù tùótɛ́ ɑ kpɛrɛ ɑ bɑ́ɑ́ dɛ̀ nhò bekɛ. 31 A dɔ́ bɛ̀ ndɑ dɔɔrimɛ̀, ndɔɔrimɛ bɛtɔbɛ̀.

32 Kɛ̀ di dɔ́ bɛ̀ɛ̀ di dɔ́ mɑ́ɑ̀, di kó ticuuti bo ntú ɔ̃̀nti Kuyie mborɛ̀? Bɛ̀ɛ̀ í tũ nKuyie mbɛ̀ múnkɛ dɔ́mu bɛ̀ɛ̀ bɛ̀ dɔ́. 33 Kɛ̀ di dɔɔri mɛsɑ̀ɑ̀ mbɛ̀ɛ̀ di dɔɔri bɛ̀mbɛ mɛsɑ̀ɑ̀, di dɔɔ̀rìmɛ̀ nɛ́ cɑ̃̀ɑ̃́ nhɔ̃̀ndɛ? Bɛ̀ɛ̀ í tũ nKuyie mbɛ̀ múnkɛ mɛ ndɔɔri. 34 Kɛ̀ di penni idíítí bɛ̀ɛ̀ yóó di tɛ̃́nnɛ́ mɑ́ɑ̀, di kó ticuuti bo ntú ɔ̃̀nti Kuyie mborɛ̀, bɛ̀ɛ̀ í tũ nKuyie mbɛ̀ múnkɛ pennimu bɛ̀ɛ̀ yóó bɛ̀ tɛ̃̀ńnɛ́. 35 Petìnkɛ ndɔ́nɛ̀ di kpɑntídɛ̀ntɔbɛ̀ kɛ́ mbɛ̀ dɔ̀ɔ̀ri mɛsɑ̀ɑ̀, kɛ̀ bɛ̀ di pèntɛ idíítí di bɑ́ nkémmú bɛ̀ bo di tɛ̃́nnɛ́mɛ̀. Dɛ̀ mɔ̀nnì ndi di kó ticuuti yó ndɛumɛ̀ kɛĩ́nkɛ̀, kɛ̀ di ntú Kuyie nkùù bɑkɛ́ kɛtenkɛ̀ nɛ̀ kɛĩ́nkɛ̀ ku kó ibí kɛ yɛ̃́ kù dɔ̀ɔ̀rimɛ̀ bɛ̀ɛ̀ í kù tũ nnɛ̀ bɛnitiyonkubɛ mɛsɑ̀ɑ̀. 36 Nkuɔ̀nnɛ̀ ditɔbɛ̀ mɛsémmɛ̀ di cicɛ Kuyie mɛ̀ ndi kuɔ̀ mmɛ̀ɛ̀ botí.

Di bɑ́ mbekùnɛ̀ ditɔbɛ̀

(Wéntɛ́ Mɑtie 7:1-5)

37 Di bɑ́ mbekùnɛ̀ bɛtɔbɛ̀ kɛ̀ Kuyie mbɑ́ɑ́ di bekɛ́nɛ̀. Di bɑ́ɑ́ yĩ́ otɔù cɑ̀ɑ̀rɛ̀, Kuyie nyɑ̀ɑ bo yĩ di cɑ̀ɑ̀rɛ̀. Ncĩ́ɛ̃́konɛ̀ ditɔbɛ̀ kɛ̀ Kuyie ndi cĩ́ɛ̃́. 38 Mpɑ̃ɑ̃nnɛ̀ kɛ̀ Kuyie ndi pɑ̃, kù bo cũɔ̃́ di yɑɑ̀yɔ̀rɛ̀ kɛ́píɛ nkɛ́ĩkú, kɛ yɛ̃́ Kuyie nyóó di bennɛ́mmɛ̀ di bennɛ́nɛ̀ tɛ̀ɛ̀ biètɛ̀ ntɛ bɛtɔbɛ̀.

39 Kɛ̀ Yesu yíɛ́ kɛ́ bɛ̀ nɑ̀kɛ́ nɛ̀ mɛdonnimɛ̀ miɛkɛ kɛ dɔ̀: Kuyũ̀ɔ̃̀nkù bɑ́ɑ́ nɑ kɛ́dɛtɛ kutɛkù, kɛ̀ kù dɛ̀tɛ kutɛkù tì bo do tidɛ́ difɔ̃̀tìrì miɛkɛ. 40 Wèè bɛbíí ò í pɛ̃ɛ̃tɛ́ wèè ò bɛnkú, kòo mɛ mbɛbíí kɛ dèè ò bo mɑɑtɛnɛ̀ wèè ò bɛnkɛ.

41 Dɛ̀ dòmmɛ kɑ̀ɑ wùó nkumúú kùù ɑ̃ ɑ kou nɔ̀nfɛ̀ miɛkɛ kɛ nɛ́ í dɑkɛ kumundɔú kùù bo ɑ kɔfɛ miɛkɛ ku kpɛ́í. 42 A bo yĩ́mɛ kɛ́nɑ́kɛ́ ɑ kou kɛ dɔ̀: Yóu kɛ̀ n dɛitɛ kumúú kùù pɑ̃̀ḿmú ɑ nɔ̀nfɛ̀ miɛkɛ kɛ̀ kumundɔú nɛ́ pɑ̃́mmú ɑ kɔfɛ miɛkɛ. Mɛyɛ̀mmɛ̀ mɛ̀dɛ́mɛ̀ yiɛ̀ nfɔ̃́, ketɛ́ kɛ́pɑ̃́ntɛ́ kumundɔú kùù pɑ̃̀ḿmú ɑ nɔ̀nfɛ̀ miɛkɛ kɛ nɛ́ nɑ kɛ́dɛitɛ kumúú kùù bo ɑ kou kɔfɛ miɛkɛ.

Bɛ̀ ɔ̃ɔ̃ bɑntɛ́ mutie mu bɛ borɛ̀ ndɛ

(Wéntɛ́ Mɑtie 7:16-20, 12:33-35)

43 Mutie sɑ̀ɑ̀mù í pɛí yɛbɛ sĩ̀nyɛ̀, musĩ̀mmù mɛ nyí pɛí yɛsɑ̀ɑ̀yɛ̀. 44 Bɛ̀ bɑnní mutie mu bɛ borɛ̀ ndɛ, bɛ̀ í tɔ̃ũ fìkíè bɛ musɑ̃mporìmù ĩ́nkɛ̀, bɛ̀ mɛ nyí tɔ̃ũ fínyĩ̀ bɛ mmuporìmù ĩ́nkɛ̀. 45 Onìtì wèè miɛkɛ wenni weè dɔ̀ɔ̀ri mɛsɑ̀ɑ̀, kɛ̀ wèè miɛkɛ í wenni kòò dɔ̀ɔ̀ri mɛyɛi, kɛ yɛ̃́ tìì bo onìtì yɛ̀mmɛ̀ miɛkɛ, o nùù ti nnɑ́ɑ́mmɛ̀.

Kuyɛìnkù nɛ̀ wèè ciì

(Wéntɛ́ Mɑtie 7:24-27)

46 Dɛ̀ dòmmɛ kɛ̀ di n tú ti Yiɛ̀, ti Yiɛ̀, kɛ nɛ́ í dɔɔri n di nɑ́ɑ́ ntì? 47 M bo di nɑ́kɛ́ wèè kɔ̀tɛní m borɛ̀ kɛ kémmú n nɑ́ɑǹtì kɛ dɔɔri tì yɛ̃mmɛ̀ ò dònnɛ̀ wè. 48 Ò dònnɛ̀ onìtì nwe wèè dɔ́ kɛ́mɑɑ́ tɛcĩ́ɛ̃̀tɛ̀, kɛ dɑmmú, kɛ tùɔ̀kɛ dipèrì, kɛ pũ̀ṹtɛ́ di ĩ́nkɛ̀. Kɛtenkɛ̀ kuɔ́ mmɛniɛ ndìì mɔ̀nnì kɛ̀ ikó mpíɛ, kɛ̀ mɛniɛ nyɛ̀nní kɛ́ ntɛ̀ puotì bɑ́ tɛ̀ í ndo, kɛ yɛ̃́ tɛ̀ pũ̀ṹtɛ́mɛ̀ dipèrì ĩ́nkɛ̀. 49 Wèè mɛ nkèḿmú n nɑ́ɑǹtì kɛ í dɔɔri tì yɛ̃mmɛ̀ ò dònnɛ̀ wèè mɑɑ́ wènwe o cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ dibiri ĩ́nkɛ̀ bɑ́ ò í dɑmmú kɛ sɔ̃̀ńtɛ́ kɛ pũ̀ṹtɛ́. Kɛ̀ kɛtenkɛ̀ɛ kuɔ́ nkɛ̀ ikó mpíɛ nkɛ̀ mɛniɛ nyɛ̀nní kɛ́ tɛ̀ potɛ́ kɛ̀ tɛ̀ pɑ̃̀nkɛɛ do kɛ́pɔntɛ pɑ́íí.

7

Yesu do miɛkùnnɛmɛ̀ ohɑ̃ɑ̃pɔ̀nkótì kóo tɔ̃ntì

(Wéntɛ́ Mɑtie 8:5-13 nɛ̀ Isɑ̃ɑ̃ 4:46-54)

1 Yesu bɛ̀ nɑ̀kɛ́ dìì mɔ̀nnì dɛ kó tinɑ́ɑǹtì kɛ́deè kɛ́kɔtɛ Kɑpɛnnɑummu. 2 Kòo ɑ̃ɑ̃pɔ̀nkótì mɔù kóo tɔ̃ntì ò dɔ́ wè mɛsɑ̀ɑ̀ nkòò mmɔ nkɛ̀ dɛ̀ cɛ̃́ɛ̃̀ mɛdiɛ̀. 3 Kòo keè Yesu kpɛ́í, kɛ́tɔ̃ nSifubɛ kó bɛkótíbɛ̀ mɑbɛ̀, kɛ̀ bɛ̀ bo bɑ́ntɛ̀ Yesu kòo kɔtɛní kɛ́miɛkùnnɛ o kóo tɔ̃ntì. 4 Kɛ̀ bɛ̀ɛ tuɔkɛ kɛ́bɑ́ntɛ̀ Yesu kɛ dɔ̀: Dɛ kóo nìtì dò nhɑ ò teennɛ̀mu, 5 kɛ yɛ̃́ ò dɔ́mɛ̀ ti kó kubotí, kɛ̀ weè ti mɑɑ́ kutííntouku.

6 Kɛ̀ Yesu bɛ̀ nɛinɛ̀. Bɛ̀ tɔ̀ɔ́nko dìì mɔ̀nnì tɛcĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kɛ̀ bɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ kóo kótìi tɔ̃nní o nɛ́pobɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ɛ nɑ́kɛ́ Yesu kɛ dɔ̀: Okótì, ohɑ̃ɑ̃pɔ̀nkótì tu ɑ bɑ́ɑ́ fɛ̃́ũ nhɑmɑ́ɑ̀, ò í tùɔ̀kɛ ɑ bo tɑmɛ̀ o cĩ́ɛ̃̀tɛ̀. 7 Dɛɛ̀ te kòo í dɑ̀ɑ́tí kɛ kɔ̀tɛní o mɔ́mmuɔ nhɑ borɛ̀. Ò tu ɑ́ bɛ́i nhɑ nùù mɑ́ɑ̀ kòo nkóo tɔ̃ntìi miɛtɛ́. 8 Kɛ tú ò mɔ̀kɛmu bɛ̀ɛ̀ ò bɑkɛ́ kɛ mɔkɛ tihɑ̃ɑ̃pɔ̀ntì ò bɑkɛ́ tì kòò nɑ̀kɛ́ kù kɛ yĩ: Kɔtɛ! Kùu kɔtɛ, kòò nɑ̀kɛ́ kù kɛ yĩ: Kɔtɛní! Kùu kɔtɛní, kòo yĩ́ o kóo tɔ̃ntìi dɔɔ̀ dɛ̀, wèe dɛ̀ dɔ̀ɔ̀.

9 Kɛ̀ Yesu keè dɛ kó tinɑ́ɑǹtì kɛ́pɛ́nsìrì bɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ kóo kótì, kɛ́wɛ̃ɛ̃tɛ kɛ́nɑ́kɛ́ ditĩ̀nnì kɛ dɔ̀: Bɑ́ Isidɑyɛɛribɛ miɛkɛ m mu nyí yɑ̀ onìtì wèè n tɑ̃́ miɛ mbotí.

10 Bɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ kóo kótì do tɔ̃ mbɛ̀ wɛ̃̀too dìì mɔ̀nnì tɛcĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kɛ́nsɔ̃́ nho kóo tɔ̃ntì miɛtɛ́.

Yesu duɔ́mmɛ̀ kòo kúpokù mɔù birɛɛ yɑ̃́ntɛ́

11 Kɛ̀ Yesu nkɔri dihɛì bɛ̀ tu dì Nɑinni kɛ nɛínɛ̀ o tɑncɔ́ùmbɛ̀, kɛ̀ ditĩ̀nnì ò tũ̀. 12 Bɛ̀ tɑtoo dìì mɔ̀nnì dihɛì, kòo kúpokù mɔù mɔ̀kɛ dɛnitidɑbirɛ dɛmɑ́ɑ̀ kɛ̀ dɛ̀ ku, kɛ̀ dihɛì yɛmbɛ̀ ò nɛínɛ̀ ditĩ̀nnì kɛ̀ bɛ̀ kɔ̀ri kɛ bo dɛ̀ kũnnɛ́. 13 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nYesu yɑ̀ dɛbirɛ yɔ̃ kɛ̀ mɛsémmɛ̀ɛ ò pĩ nkòo ò nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Bɑ́ ńkuɔ̀.

14 Kɛ tɔ́ɔ́nko kɛ́kɑ́ɑ́kɛ́ kudɛ́ɛ́nkù, bɛ̀ɛ̀ tɔ kɛ̀ bɛ̀ɛ cómmú, kɛ̀ Yesu bɛ́i nkɛ dɔ̀: Dɛdɑpùmbirɛ ítɛ́ míì mɛ nyɛ̃!

15 Kòo cíì ítɛ́ kɛ́kɑri kɛ́nnɑ́ɑ́ nkɛ̀ Yesu ò duɔ́ nho yɔ̃. 16 Kɛ̀ kufɔ̃wɑɑ́ mbɛ̀ pĩ mbɛmɔu kɛ̀ bɛ̀ nsɑ̃ntí Kuyie nkɛ tú: Kuyie mpɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑǹtò diɛwè kɔ̀tɛní ti cuokɛ̀, Kuyie nkuù dɔ̀ɔ̀ mɛsɑ̀ɑ̀ nku kó bɛnìtìbɛ̀.

17 Kɛ̀ dɛ kó tinɑ́ɑǹtìi pitɛ́ Sudee kó kutempɛ̃ nkumɔu nɛ̀ yɛhɛkɛ̀ yɛ̀ɛ̀ dɛ̀ tɔ̀kɛ́.

Isɑ̃ɑ̃-Bɑtiisi do tɔ̃mmɛ̀ o tɑncɔ́ùmbɛ̀ Yesu borɛ̀

(Wéntɛ́ Mɑtie 11:2-19)

18 Kɛ̀ Isɑ̃ɑ̃-Bɑtiisi tɑncɔ́ùmbɛ̀ɛ tì nhò nɑ̀kɛ́. 19 Kòo dɛitɛ bɛ̀dɛ́bɛ̀ kɛ́tɔ̃ nkɛ̀ bɛ̀ bo bekɛ Yesu kɛ dɔ̀: Isɑ̃ɑ̃-Bɑtiisi tu tí dɑ bekɛ kɛ dɔ̀: 20 Fɔ̃́ɔ̃̀ tu wèè dò nkɛ́kɔtɛnɑ́ɑ̀ yɑ́ɑ̀ ò kpɑɑní?

21 Kɛ sɔ̃́ nYesu miɛkùnko bɛmuɔmbɛ pɛ́u, tikɔ̃nyonkuti yɛmbɛ̀, nɛ̀ yɛbɔkɛ̀ tɑ bɛ̀, kɛ wéinko tiyũ̀ɔ̃̀ntì pɛ́u. 22 Kɛ̀ Yesu bɛ̀ nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Kɔtɛnɛ̀ kɛ́nɑ́kɛ́ Isɑ̃ɑ̃ di yɑ̀ dɛ̀ nɛ̀ di kèè tì, tiyũ̀ɔ̃̀ntì wéǹnì kɛ̀ yɛkpĩɛ̃̀ ncèntì sɛ́ì, kɛ̀ yɛkùɔ̀ mmiɛrí, kɛ̀ yɛwũ̀ɔ̃̀ nkèu, kɛ̀ bɛcíríbɛ̀ yɑ̃́nnì, kɛ̀ bɛsĩ́ntíbɛ̀ kèu Tinɑ́ɑǹsɑ̀ɑ̀tì. 23 Dɛ̀ nnɑɑti n yí tú wèè kpɛ́í ndidíìntɑ̃́rì.

24 Isɑ̃ɑ̃ do tɔ̃ mbɛ̀ kò ndìì mɔ̀nnì kɛ̀ Yesu nnɑ́ɑ́ mbɛnìtìbɛ̀ Isɑ̃ɑ̃ kpɛ́í kɛ tú: Di do kɔ̀tɛ kɛ́yɑ̀ bɑ dikpɑ́ɑ̀ cuokɛ̀, dipènnì kuyɑɑkù nɑmpú dɑ̀ɑ̀? 25 Kɛ̀ mɛɛ̀ dɔkɛ di nɛ́ kɔ̀tɛ kɛ yɑ̀ bɑ? Onìtì wèè dɑ̀ɑ́tí tiyɑɑ̀sɑ̀ɑ̀tɑ̀ɑ̀? Tiyɑɑ̀sɑ̀ɑ̀tì yɛmbɛ̀ ɔ̃ ḿbo sikpɑ̀ɑ̀tìcɛ̃́ĩ miɛkɛ nkɛ. 26 Yɑ́ɑ di kɔ̀tɛ kɛ yɑ̀ Kuyie mpɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑǹtò nwe? N nɛ́ di nɑ́ɑ́mmu kɛ tú ò pɛ̃ɛ̃tɛ́mu Kuyie mpɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑǹtò. 27 Isɑ̃ɑ̃ kpɛ́í nkɛ tì wɑ̃̀rimɛ̀ kɛ tú: Ntɛ mí nKuyie nkɛ duɔ́nko n kóo tɔ̃ntì wèè yóó niitɛ́ kɛ́tũntɛ ɑ cɛ. 28 N di nɑ́ɑ́ mmɔ́mmuɔ nwe bɛnìtìbɛ̀ piɛ́ bɛ̀ɛ̀ kó dimɑ̀ɑ̀, òmɔù mu nyí buotɛ́ wèè pɛ̃ɛ̃tɛ́ Isɑ̃ɑ̃, nɛ̀ mɛmmɛ wèè tu osɑ́m̀pɔ́ù Kuyie nkpɑ̀ɑ̀tìyuu miɛkɛ, kòo dɛu koò pɛ̃ɛ̃tɛ́.

29 Bɛ̀ɛ̀ kó dimɑ̀ɑ̀ do kèè Isɑ̃ɑ̃ nɑ̀ɑ́mmɛ̀ kɛ́tɑunnɛ̀ bɛdɑ̀mpóòcɔutíbɛ̀ bɛ̀ do bɑntɛ́mu Kuyie ndɔ̀ɔ̀rimɛ̀ kù bɛ́i ntì kɛ̀ dɛɛ̀ nte kɛ̀ bɛ̀ɛ duɔ́ nkɛ̀ Isɑ̃ɑ̃ bɛ̀ ɑ̃nnɛ́ bɑ̀tɛ́mmù. 30 Bɑ́ Fɑdisiɛ̃bɛ nɛ̀ ikuɔ́ wɑ̃ɑ̃̀bɛ̀ bɛmbɛ í nyie nkòo bɛ̀ ɑ̃nnɛ́ bɑ̀tɛ́mmù. Mɛmmɛ bɛ̀ yetɛmɛ̀ Kuyie ndo bɛ̀ dɔ́nɛ̀ mɛ̀ɛ̀ sɑ̀ɑ̀.

31 Kɛ̀ Yesu dɔ̀: M bo donnɛnɛ̀ bɑ di mmɔ̀nnì kó bɛnìtìbɛ̀? 32 M bo yĩ́ bɛ̀ dònnɛ̀ ibí ìì kɑ̀ri yɑɑ́rɛ̀ kɛ nɑ́ɑ́ nyitɛì kɛ tú: Ti di eé fɛtɑ̃rifɛ bɑ́ di í ɑɑ́, kɛ̀ ti kuɔ́ ndikúdɑbònnì bɑ́ di yɛ̀mmɛ̀ í cɑ̀ɑ̀rɛ̀. 33 Isɑ̃ɑ̃ kɔ̀tɛnímɛ̀ ò í yo nhò mɛ nyí yɔ̃ mmɛnɑɑ̀, kɛ̀ di tú dibɔɔ̀ bo o miɛkɛ. 34 Kɛ̀ Onìtìbirɛ kɔ̀tɛní kɛ yo nkɛ yɔ̃ mmɛnɑɑ̀, kɛ̀ di yɛ̃ nho tú odiitì, kunɑɑ̀yɑ̃̀ɑ̃̀kù, kɛ dɑ́púnɛ̀ bɛdɑ̀mpóòcɔutíbɛ̀ nɛ̀ di tú bɛ̀ bɛnitiyɛibɛ. 35 Bɛ̀ɛ̀ yie nKuyie bɛmbɛ bɑntɛ́mu Kuyie nciìmɛ̀ kɛ dɔɔri kù bɛ́i ntì.

Onitipòkù wèè do còú nYesu yuu tùdɑ̀ɑ̀rí

36 Kɛ̀ Fɑdisĩɛ̃ mɔùu yú Yesu kɛ̀ bɛ̀ bo di o cĩ́ɛ̃̀tɛ̀, kɛ̀ Yesu kɔtɛ kɛ̀ bɛ̀ nkɑri kɛ yo. 37 Kɛ̀ dɛ kó dihɛì kóo nitipòkù mɔù wèè dɔuti dɔutinɛ̀ bɛnitidɑɑbɛ̀ɛ keè Fɑdisĩɛ̃ mɔu yumɛ̀ Yesu kɛ̀ bɛ̀ yo, nkɛ́túótɛ́ dimɑ́tìdénnì pɛ́írì kɛ̀ tùdɑ̀ɑ̀ri píɛ́kɛ́ di miɛkɛ, 38 kɛ́kɔtɛ kɛ́ncómmú Yesu fɔ̃ǹkúò kɛ kuɔ̀ nkɛ̀ tinɔnniɛtii dúókɛ́ Yesu nɑɑ̀cɛ̀i, kòo nínkú kɛ́ sì ũtɛ́ nɛ̀ o yùtì, kɛ́ sì yɔɔrɛ tùdɑ̀ɑ̀rí kɛ́ sì wɑɑrɛ. 39 Fɑdisĩɛ̃ wèè yu Yesu ò dɛ̀ yɑ̀ dìì mɔ̀nnì, nɛ̀ o yɛ̀mmɛ̀ miɛkɛ kɛ dɔ̀: Kɛ̀ we nnìtì mɛ̀nkɛ do ntú Kuyie mpɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑǹtò nwe, ò nɑ nyɛ̃́mu wèè nitipòkù mɛ̀ nhò kɑ̀ɑ́ nhò tu wè. 40 Kɛ̀ Yesu ò nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Simɔɔ m mɔkɛ tìmɑtì nti kɛ bo dɑ nɑ́kɛ́. Kòo ò tɛ̃̀ńnɛ́ kɛ dɔ̀: Bɛ́i nhokótì.

41 Kɛ̀ Yesu dɔ̀: Bɛnìtìbɛ̀ bɛ̀dɛ́bɛ̀ bɛɛ̀ do mɔkɛnɛ̀ òmɔù dibɑ̀nnì, kɛ̀ yiè nní ndò kóò yietí mɛdítíbii nsikɔusìnùmmù (500), otɔù sipísìnùmmù. 42 Bɛ mɔù í nnɑ kóò yietí kòo bɛ̀ cĩ̀ɛ̃́ nkɛ́ bɛ̀ pɑ̃ dɛ kó idíítí, bɛdɛ́ mɛmmɛ, bɛ we ndò nkɛ́ nhò dɔ́ mɛdiɛ̀? 43 Kɛ̀ Simɔɔ ò tɛ̃̀ńnɛ́ kɛ dɔ̀: N yɛ̀mmɛ̀ dò mbɛ̀ pɑ̃ wè idíítí diɛyì. Kɛ̀ Yesu dɔ̀: A tɛ̃́nnɛ́ kɛ̀ dɛ̀ wenni.

44 Kɛ́bɛnkɛ onitipòkù kɛ dɔ̀: A wúó nwe nnitipòkɑ̀ɑ̀? N tɑ ɑ cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ bɑ́ ɑ í n duɔ́ mmɛniɛ nkɛ̀ m bo ɔ́útɛ́ n nɑɑ̀cɛ̀i kɛ̀ wenwe mɛ nsì ɔ̀útɛ́ nɛ̀ o nɔnniɛti kɛ sì ũtɛ́nɛ̀ o yùtì. 45 A í n co kɛ nh ɔrí, nɛ̀ n tɑnnímɛ̀ wenwe bɑɑ wɑ́ɑ̀rìmu n nɑɑ̀cɛ̀i. 46 A í còú mmɛkùɔ̀ n yuu ĩ́nkɛ̀ kɛ̀ wenwe còú ntùdɑ̀ɑ̀rí n nɑɑ̀cɛ̀i. 47 Dɛɛ̀ kpɛ́í nte kɛ̀ n dɑ nɑ́ɑ nkɛ tú: Nh ò cĩ̀ɛ̃́mmu o yɛi ndiɛmɛ̀ kɛ yɛ̃́ ò n dɔ́mɛ̀ mɛdiɛ̀, bɛ̀ cĩ̀ɛ̃́ nwè sɑ́m̀pɔ́ ò ɔ̃ɔ̃ bɛnkɛ sɑ́m̀pɔ́ nwe ò dɔ́mɛ̀ wèè ò cĩ̀ɛ̃́.

48 Dɛ mɔ̀nnì kɛ̀ Yesu nɑ́kɛ́ onitipòkù kɛ dɔ̀: N dɑ cĩ̀ɛ̃́mmu ɑ yɛi.

49 Nɛ̀ bɛ̀ bɛ̀ kɑ̀ri kɛ yo nkɛ̀ bɛ̀ nnɑ́ɑ́ bɛmɑ́ɑ̀ kɛ tú: Wennìnwe yie nwèè dɑ̀ɑ́tí kɛ cĩ̀ɛ̃́ mmɛyɛi? 50 Kɛ̀ Yesu nɑ́kɛ́ onitipòkù kɛ dɔ̀: A tɑ̃́kùmɛ̀ dɑ dɛɛtɛ́mu, kɔtɛ kɛ̀ dɛ̀ nnɑɑti.

8

Yesu do centìmɛ̀ yɛhɛkɛ̀ kɛ nɑ́ɑntɛ Tinɑ́ɑǹsɑ̀ɑ̀tì

1 Kɛ̀ Yesu ńcentì yɛhɛkɛ̀ nɛ̀ sihɛkɛsí kɛ nɑ́ɑntɛ Tinɑ́ɑǹsɑ̀ɑ̀tì Kuyie nkpɑ̀ɑ̀tìyuu kpɛti, kɛ nɛínɛ̀ o tɑncɔ́ùmbɛ̀ tɛpíítɛ̀ nɛ̀ bɛ̀dɛ́bɛ̀, 2 nɛ̀ bɛnitipòbɛ̀ mɑbɛ̀ yɛbɔkɛ̀ do tɑ bɛ̀ kòo yɛ̀ bɛ̀ti, kɛ́ bɛ̀ miɛkùnnɛ bɛ mɔmmú, bɛɛ̀ kóò mɔù tu Mɑɑri Mɑkitɑdɑɑ ɛì kou, yɛbɔkɛ̀ yɛ̀yiekɛ̀ do tɑ wè kɛ̀ Yesu yɛ̀ bɛ̀ti. 3 Nɛ̀ Isɑnni Susɑɑ wèè do bɑɑ Edɔti kpɑ̀tì o pokù nɛ̀ Susɑnni nɛ̀ bɛtɔbɛ̀ pɛ́u, bɛ̀ɛ̀ do pɑ̃ɑ̃ mbɛ kpɛrɛ kɛ teénnɛ̀ Yesu nɛ̀ o tɑncɔ́ùmbɛ̀.

Wèè yɑù tidiitì o kó dinɑ́ɑǹhɑ̃ntírì

(Wéntɛ́ Mɑtie 13:1-9 nɛ̀ Mɑriki 4:1-9)

4 Diyiè mɑrì kɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ɛ yɛ̀nní yɛhɛkɛ̀ yɛhɛkɛ̀ kɛ tíì nYesu borɛ̀ ditĩ̀nnì kòo mbɛ̀ nɑ̀ɑ́nnɛ̀ yɛnɑ́ɑǹhɑ̃ntíyɛ̀ kɛ tú:

5 Onìtì mɔù weè do yɛ̀ kɛ bo yɑɑ́ o diitì, kɛ́nyɑù kɛ̀ mɛdibii mmɑmɛ̀ɛ do kucɛ ĩ́nkɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ mmɛ̀ nɑ̀ù kɛ̀ sinɔɔ kɔtɛní kɛ́ mɛ̀ di. 6 Kɛ̀ mɛtɛ̃mɛ̀ɛ do fɛkũũfɛ ĩ́nkɛ̀ kɛ́yɛ̀nní kɛ́kpeío kɛ yɛ̃́ mɛ̀ í pɛ̀tɛ́mɛ̀ kubooku. 7 Kɛ̀ mɛdibii ntɛ̃mɛ̀ɛ do ipo miɛkɛ kɛ́yɛ̀nní kɛ̀ ipoo mɛ̀ ɛ̃́ṹtɛ́. 8 Kɛ̀ mɛtɛ̃mɛ̀ɛ do kɛtenkɛ̀ wenni dɛ̀ kɛ́kótɛ́ kɛ́pɛitɛ́ mɛbii ntɛkɔ̀ùtɛ̀ kɔ̀ùtɛ̀. Kɛ̀ Yesu deè kɛ dɔ̀: Kɛ̀ wèè mɔ̀kɛ yɛto kɛ bo keè wèe keè.

Yesu do nɑ́ɑ́ mmùù kpɛ́í yɛnɑ́ɑǹhɑ̃ntíyɛ̀

(Wéntɛ́ Mɑtie 13:10-17 nɛ̀ Mɑriki 4:10-12)

9 Kɛ̀ Yesu tɑncɔ́ùmbɛ̀ɛ ò bekɛ dɛ kó dinɑ́ɑǹhɑ̃ntírì tu mù. 10 Kòo bɛ̀ tɛ̃̀ńnɛ́ kɛ dɔ̀: Díndi Kuyie ndi duɔ́mmu mɛciì nkɛ̀ di bo yĩ́ɛ̃́tɛ́ ku kpɑ̀ɑ̀tìyuu kpɛti tìì sɔ̀ri, bɛmbɛ biɛ m bɛ̀ nɑ̀ɑ́nnɛ̀ yɛnɑ́ɑǹhɑ̃ntíyɛ̀ nyɛ:

Kɛ̀ bɛ̀ bo nwúó nkɛ bɑ́ɑ́ yɑ̀, kɛ́nyo kɛ bɑ́ɑ́ bɑntɛ́.

Yesu wénkùnnɛmɛ̀ wèè yɑu tidibotì o kó tinɑ́ɑǹtì

(Wéntɛ́ Mɑtie 13:18-23 nɛ̀ Mɑriki 4:13-20)

11 Ntɛnɛ̀ dɛ kó dinɑ́ɑǹhɑ̃ntírì bɛnkú mù: Mɛdibii ntú Kuyie nnɑ́ɑǹtì nti, 12 kɛ̀ kucɛ ĩ́nkɛ̀ mɛdibii ndo dɛ̀ tu bɛnìtìbɛ̀ mbɛ, bɛ̀ɛ̀ ɔ̃ɔ̃ kèè Kuyie nnɑ́ɑǹtì kɛ̀ dibɔɔ̀ kɔtɛní, kɛ́ tì dɛ̀itɛ bɛ yɛ̀mmɛ̀ miɛkɛ, bɛ̀ yɑ̀ɑ̀ bo ti yie mmɛ̀ɛ̀ kpɛ́í nkɛ̀ Kuyie mbɛ̀ dɛɛtɛ́. 13 Fɛkũũfɛ mɛdibii ndo fɛ̀ɛ̀ ĩ́nkɛ̀ tu bɛnìtìbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ ɔ̃ɔ̃ keè bɛ̀mbɛ Kuyie nnɑ́ɑǹtì kɛ pɑ̃̀nkɛɛ tì cɔutɛ́ nɛ̀ diwɛ̀ì, bɛ̀ nɛ́ í nyóu kɛ̀ tì bo fííkú bɛ yɛ̀mmɛ̀ miɛkɛ kɛ́mɔntɛ. Kɛ̀ mɛhɑ́ɑ́rìmɛ̀ tùɔ̀kɛní bɛ̀ pɑ̃̀nkɛɛ bútínnɛ́ Kuyie. 14 Tipotì mɛdibii ndo tìì miɛkɛ tú bɛ̀ɛ̀ ɔ̃ɔ̃ keè bɛ̀mbɛ Kuyie nnɑ́ɑǹtì, kɛ nɛ́ yóu kɛ̀ mɛborimɛ kó iyɛǹtotí nɛ̀ tikpɑ̀tì kóò kɛ́ndɔ́, kɛ̀ dɛ̀ɛ tɑ bɛ yɛ̀mmɛ̀ miɛkɛ, kɛ́ tì ɛ̃̀ṹtɛ́, bɑ́ tì í nnɑ kɛ́pɛitɛ́ yɛbɛ kɛ̀ yɛ̀ɛ bi. 15 Kɛtenkɛ̀ wennikɛ mɛdibii ndo kɛ̀ tú bɛ̀ɛ̀ ɔ̃ɔ̃ keè bɛ̀mbɛ Kuyie nnɑ́ɑǹtì, kɛ́ tì cɔutɛ́ nɛ̀ mɛyɛ̀mmɛ̀ mɛ̀mɑ́ɑ̀, kɛ̀ bɛ borimɛ ńwenni kɛ̀ bɛ̀ nwɛ̃́ɛ̃́rì kɛ́pɛitɛ́ yɛbɛ.

Yesu dònnɛnɛ̀mɛ̀ o kɔbɛ fìtírɛ̀

(Wéntɛ́ Mɑriki 4:21-25)

16 Kɛ̀ Yesu dɔ̀: Bɛ̀ ɔ̃ɔ̃ í ncɔ́u nfìtírɛ̀ kɛ́ dɛ̀ tɑ̀ɑ ntɛcètɛ̀ miɛkɛ yoo bɛ̀ɛ dɛ̀ ĩ̀ńnɛ́ mutɛ̃ĩ̀ fũ̀ɔ̃̀, bɛ̀ ɔ̃ɔ̃ dɛ̀ nùńnɛ́ fɛbɑɑfɛ nfɛ, bɛ̀ɛ̀ kó dimɑ̀ɑ̀ tɑɑ̀ní kɛ̀ bɛ̀ nwúó nkuwenniku. 17 Kɛ yɛ̃́ dɛ̀mɑrɛ̀ í bo dɛ̀ɛ̀ sɔ̀ri kɛ í yóó feitɛ́, dɛ̀ɛ̀ sɔ̀ri dɛ̀ yóó yɛ̀nnímu kuwenniku.

18 Dɑɑtɛnɛ̀ mɛsɑ̀ɑ̀ ndi yo tìì nɑ́ɑǹtì kpɛ́í, kɛ yɛ̃́ wèè mɔ̀kɛ bɛ̀ yóó we nyíɛ́ kòo dɔ̀kɛ mɔɔtɛ, kɛ̀ wèè kpɑ bɛ̀ɛ fietɛ dɛsɑ́m̀pɔ́rɛ̀ o yɛ̀mmɛ̀ dò nhò mɔ̀kɛ dɛ̀.

Yesu yɔ̃ nɛ̀ o nɛí bɛ̀ do dɔ́mɛ̀ kóò yɑ̀

(Wéntɛ́ Mɑtie 12:46-50 nɛ̀ Mɑriki 3:31-35)

19 Yesu yɔ̃ nɛ̀ o nɛí kɛ̀ bɛ̀ɛ kɔtɛní kɛ́ndɔ́ kóò yɑ̀, bɛ̀ í nnɑ nɛ̀ ditĩ̀nnì koò yɑ̀. 20 Kɛ̀ bɛ̀ɛ nɑ́kɛ́ Yesu kɛ dɔ̀: A yɔ̃ nɛ̀ ɑ nɛí bɛ̀ bo ditowɑɑ̀ kɛ dɔ́ kɛ dɑ yɑ̀.

21 Kɛ̀ Yesu bɛ̀ tɛ̃̀ńnɛ́ kɛ dɔ̀: Bɛ̀ɛ̀ kèḿmú Kuyie nnɑ́ɑǹtì kɛ dɔɔri tì yɛ̃mmɛ̀ bɛɛ̀ tu n yɔ̃ nɛ̀ n nɛí.

Yesu pɛ́immɛ̀ mɛniɛ nnɛ̀ kuyɑɑkù kɛ̀ dɛ̀ɛ cómmú

(Wéntɛ́ Mɑtie 8:23-27 nɛ̀ Mɑriki 4:35-41)

22 Diyiè mɑrì Yesu nɛ̀ o tɑncɔ́ùmbɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ɛ tɑ kudɑbɛkù mɑkù kòo bɛ̀ nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Ti séntɛ́nɛ̀ mɛniɛ nyɑ́ɑ̀.

Kɛ̀ bɛ̀ɛ kétɛ́ 23 kɛ́nsenti kɛ̀ Yesu yɛ̃̀ nkɛ́duɔ́, kɛ̀ kuyɑɑkù kperíkù mɑkùu ítɛ́ní kɛ́nfuuti, kɛ̀ mɛniɛ ntɑɑ̀ kudɑbɛkù kɛ̀ kù ndɔ́ kɛ́dìu. 24 Kɛ̀ Yesu tɑncɔ́ùmbɛ̀ɛ ò èntɛ kɛ dɔ̀: Okótì, ti yóó dìumu!

Kɛ̀ Yesu entɛ kɛ́pɛ́i nkuyɑɑkù nɛ̀ yɛnɛ́fĩ̀nfĩ̀rɛ̀ kɛ̀ dɛ̀ dɔ̀ bɛ́u. 25 Kòo bɛ̀ bekɛ kɛ dɔ̀: Dɛ̀ dòmmɛ kɛ̀ di í tɑ̃́?

Kɛ̀ kufɔ̃wɑɑ́ mbɛ̀ pĩ, kɛ̀ dɛ̀ bɛ̀ di, kɛ̀ bɛ̀ mbékú bɛtɔbɛ̀ kɛ tú: Wenni nwe yie nkòo pɛ́inko kuyɑɑkù nɛ̀ mɛniɛ nkɛ̀ dɛ̀ yìé nhò yɛ̃ mmù?

Yesu miɛkùnnɛmɛ̀ yɛbɔkɛ̀ tɑ wè

(Wéntɛ́ Mɑtie 8:28-34 nɛ̀ Mɑriki 5:1-20)

26 Kɛ̀ bɛ̀ɛ séntɛ́ Sedɑsɑɑ kɔbɛ kó dihɛì dìì wetí Kɑdidee. 27 Yesu cùtɛ́ní dìì mɔ̀nnì kudɑbɛkù kɛ̀ dihɛì kóò nìtì mɔùu kétɛ́ní kɛ́ nhò wetí kɛ̀ yɛbɔkɛ̀ pɛ́u ò tɑ, bɑ́ ò tɛ̃́nkɛ í dɑɑti tiyɑ̀ɑ̀tì, ò í tɑɑ̀ tɛcĩ́ɛ̃̀tɛ̀, kɛ ɑ̃ ifɔ̃ti miɛkɛ. 28 Kòo yɑ̀ Yesu kɛ́kuɔ́nko mɛdiɛ̀ nkɛ nínkú o ììkɛ̀ kɛ dɔ̀: Ti kpɛti dòmmɛ mí nnɛ̀ fɔ̃́ nKuyie nkùù bɑkɛ́ kɛtenkɛ̀ nɛ̀ kɛĩ́nkɛ̀ ku birɛ? N dɑ bɑ́ɑmmu, ɑ bɑ́ n fɛ̃́ũ.

29 Kɛ yɛ̃́ Yesu do dì pɛ́ìmmɛ̀ kɛ dɔ̀: Yɛ̀ onìtì yie mmiɛkɛ fɔ̃́ ndibɔɔ̀! Dɛ kó dibɔɔ̀ do ò tɑ nɛ̀ dimɔ̀nnì ndi, kɛ̀ bɛ̀ níí boú o nɔu mɛfĩmmɛ o nɑɑ̀cɛ̀i timɑ́tì, kòo dɛ̀ tɔ̃̀ũ, kɛ̀ dìi ò tɑnnɛ́ dikpɑ́ɑ̀. 30 Kɛ̀ Yesu ò bekɛ kɛ dɔ̀: A yètìrì tú bɑ? Kòo dɔ̀: N yètìrì tu: Kusṹkù. Yɛbɔkɛ̀ kusṹkù kuù do ò tɑ. 31 Kɛ̀ yɛ̀ɛ bɑ́ntɛ̀ Yesu kɛ dɔ̀: A bɑ́ɑ́ ti tɑnnɛ́ difɔ̃̀tìrì cũmpuri.

32 Kɛ sɔ̃́ nkufɔ̃̀nkɛ̀cɛ̃nku mɑkù bo ditɑ̃rì ĩ́nkɛ̀ kɛ diiti kɛ̀ yɛbɔkɛ̀ɛ bɑ́ntɛ̀ Yesu kɛ dɔ̀ wèe yóu kɛ̀ yɛ̀ɛ kɔtɛ kɛ́tɑ dɛ kó kufɔ̃̀nkɛ̀cɛ̃nku. Kɛ̀ Yesu dɔ̀ yɛ̀ɛ kɔtɛ. 33 Kɛ̀ yɛbɔkɛ̀ɛ yɛ̀ dɛ kóo nìtì miɛkɛ, kɛ́tɑ kufɔ̃̀nkɛ̀cɛ̃nku kɛ̀ kùu cokɛ́ kɛ́cútɛ́ní ditɑ̃rì kɛ́diu mɛniɛ.

34 Bɛ̀ɛ̀ do yɛ̀ cɛ̃mmú kɛ̀ bɛ̀ɛ cokɛ́ kɛ́kɔtɛ kɛ́nɑ́kɛ́ dihɛì kɔbɛ nɛ̀ dɛpɑɑ nkɔbɛ. 35 Kɛ̀ bɛ̀ɛ kɔtɛ kɛ bo yɑ̀ dɛ̀ɛ̀ dɔ̀ɔ̀. Bɛ̀ tùɔ̀koo dìì mɔ̀nnì kɛ́yɑ̀ onìtì yɛbɔkɛ̀ yɛ̀ wèè miɛkɛ, kòò kɑ̀ri Yesu borɛ̀, kɛ dɑ́ɑ́tí tiyɑ̀ɑ̀tì, kòo yɛ̀mmɛ̀ wenkɛ pɑ́íí kɛ̀ kufɔ̃wɑɑ́ mbɛ̀ pĩ. 36 Bɛ̀ɛ̀ do dɛ̀ bo, kɛ yɑ̀ dɛ̀ɛ̀ dɔ̀ɔ̀, kɛ̀ bɛ̀ɛ nɑ́kɛ́ bɛ̀ɛ̀ kɔ̀tɛní, dɛ̀ wũɔ̃kɛ́ mɛ̀ɛ̀ botí kòo nìtì yɛbɔkɛ̀ tɑ wè miɛtɛ́. 37 Dɛ mɔ̀nnì kɛ̀ Sedɑsɑɑ kó kɛtenkɛ̀ kɔbɛ bɛmɔuu wɛ̃nnɛ́ ditĩ̀nnì kɛ́bɑ́ntɛ̀ Yesu kɛ dɔ̀ wèe yɛ̀ bɛ tenkɛ̀, kɛ yɛ̃́ kufɔ̃wɑɑ́ mbɛ̀ pĩ̀ḿmɛ̀ mɛdiɛ̀. Kɛ̀ Yesu tɑ kudɑbɛkù kɛ́nyiti, 38 kòo nìtì yɛbɔkɛ̀ yɛ̀ wèe ò bɑ́ntɛ̀ kɛ dɔ̀ ò bo ò nɛinɛ̀, kɛ̀ Yesu yetɛ, kóò nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: 39 Kò nhɑ cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kɛ́nɑ́kɛ́ Kuyie ndɑ dɔ̀ɔ̀ dɛ̀.

Kɛ̀ weè nìtìi kɔtɛ kɛ́nnɑ́ɑntoo dihɛì dimɔu Yesu ò dɔ̀ɔ̀ dɛ̀.

Yesu miɛkùnnɛmɛ̀ Sɑiduusi birɛ nɛ̀ onitipòkù wèè mɔ ntiyɔ́ntì

(Wéntɛ́ Mɑtie 9:18-26 nɛ̀ Mɑriki 5:21-43)

40 Kɛ̀ Yesu nwɛ̃tiní Kɑdidee kɛ sɔ̃́ nditĩ̀nnì ò bɑ̀ɑ, kóò cɔutɛ́. 41 Kɛ̀ kutííntouku kóo kótì mɔùu bɛ̀ tu wè Sɑiduusi tuɔkɛní, kɛ nínkóo Yesu ììkɛ̀ kóò bɑ́ntɛ̀ kɛ dɔ̀: Kɔtɛní n cĩ́ɛ̃̀tɛ̀. 42 Kɛ yɛ̃́ ò do mɔkɛmɛ̀ dɛsɑpùmbirɛ dɛ̀mɑ́ɑ̀ ndi, kɛ̀ dɛ̀ mɔ̀kɛ yɛbie ntɛpíítɛ̀ nɛ̀ yɛ̀dɛ́ɛ̀, kɛ mɔ nkɛ̀ dɛ̀ cɛ̃́ɛ̃̀, kɛ̀ dɛ̀ duúnnɛ̀ mukṹṹ.

Kɛ̀ Yesu nkɔri, kɛ ditĩ̀nnì ò murí koò ɛ̃́ṹ tipíìtì timɔu. 43 Kòo nitipòkù mɔù dɛ̀ bo, kɛ mɔ ntiyɔ́ntì yɛbie ntɛpíítɛ̀ nɛ̀ yɛ̀dɛ́ɛ̀, bɑ́ tì í commu, kòò kɔ̀rì bɛdòòtórìbɛ̀ borɛ̀ kɛ cɑ̀kɛ o díítí imɔu, bɛ mɔù mɛ nyí nɑ koò miɛkùnnɛ. 44 Kòo kétɛ́ní Yesu fɔ̃nkúò bíɛ́kɛ̀ kɛ kɑ́ɑ́kɛ́ o yɑɑ̀bòrì mɑ̀nku, kòo yɔ́ntìi pɑ̃̀nkɛɛ cómmú. 45 Kɛ̀ Yesu bekɛ kɛ dɔ̀: We nni nkɑ̀ɑ́kɛ́?

Bɛmɔu kɛ̀ bɛ̀ nyetírí kɛ tú bɛ í yɛ̃́, kɛ̀ Piɛri dɔ̀: Okótì, ditĩ̀nnì diì dɑ murí kɛ dɑ ɛ̃́ṹ. 46 Kɛ̀ Yesu dɔ̀: Onìtì n kɑ̀ɑ́kɛ́mu, muwɛ̃rímú mɑmù muù yɛ̀ m miɛkɛ.

47 Kòo nitipòkù nsɔ̃́ nYesu bɑntɛ́, kòo kɔtɛní, kòo kɔ̃̀ntì ɑu, kòo nínkóo o tɑkɛ́, kɛ́bɛ́i mbɛnìtìbɛ̀ bɛmɔu ììkɛ̀ mùù kpɛ́í nte kòo ò kɑ̀ɑ́kɛ́ nɛ̀ ò pɑ̃̀nkɛ miɛtɛ́mɛ̀. 48 Kɛ̀ Yesu ò nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: N kóo sɑpɑ̀ɑ̀ ɑ tɑ̃́kùmɛ̀ dɑ dɛɛtɛ́mu, kɔtɛ kɛ̀ dɛ̀ nnɑɑti.

49 Yesu kpɑɑ́ kɛ mɛ nnɑ́ɑ nkòo nìtì mɔù boní Sɑiduusi cĩ́ɛ̃̀tɛ̀, kɛ tuɔkɛní, kóò nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: A sɑpùmbirɛ kumu, tɛ̃́nkɛ bɑ́ nkɔɔ́nnɛ̀ Okótì.

50 Kɛ̀ Yesu keè, kɛ nɑ́kɛ́ Sɑiduusi kɛ dɔ̀: Bɑ́ nyĩɛ̃̀kù n tɑ̃́ mɑ́ɑ̀ ò yóó miɛtɛ́mu.

51 Ò tùɔ̀kɛ dìì mɔ̀nnì tɛcĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kɛ í nyie nkòo mɔù bo ò nɛinnɛ̀ kɛ́tɑ kɛ̀ dɛ̀ í tú Piɛri nɛ̀ Isɑku nɛ̀ Isɑ̃ɑ̃ nɛ̀ dɛbirɛ cicɛ nɛ̀ dɛ yɔ̃ bɛ sɑ̃́ɑ̃̀. 52 Bɛnìtìbɛ̀ bɛmɔu do kuɔ̀mmu dɛbirɛ kṹṹ, nkɛ̀ Yesu bɛ̀ nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Bɑ́ nkuɔ̀nnɛ̀ dɛbirɛ í kú, dɛ̀ yɛ̃̀ nkɛ duɔ́mu.

53 Kɛ̀ bɛ̀ nhò dɑú kɛ yɛ̃́ bɛ̀ yɛ̃́mɛ̀mu kɛ dò ndɛbirɛ ku. 54 Kɛ̀ Yesu pĩ́ ndɛbirɛ nɔ̀ùtɛ̀ kɛ́pɛ́i nkɛ dɔ̀: M birɛ ítɛ́!

55 Dɛndɛ bɑ̀mbɑ̀ nkɛ̀ dɛbirɛɛ foutɛ kɛ́ítɛ́, kɛ̀ Yesu dɔ̀ bɛ̀ɛ dɛ̀ duɔ́ kɛ̀ dɛ̀ɛ di. 56 Kɛ̀ dɛ̀ɛ di dɛbirɛ yɛmbɛ̀, kɛ̀ Yesu bɛ̀ cɑu nkɛ̀ dɔ̀ bɛ̀ bɑ́ɑ́ nɑ́kɛ́ òmɔù dɛ̀ɛ̀ dɔ̀ɔ̀.

9

Yesu tɔ̃mmɛ̀ o tɑncɔ́ùmbɛ̀ kɛ́ bɛ̀ duɔ́ muwɛ̃rímú

(Wéntɛ́ Mɑtie 10:5-15 nɛ̀ Mɑriki 6:7-13)

1 Kɛ̀ Yesu tíí nho tɑncɔ́ùmbɛ̀ tɛpíítɛ̀ nɛ̀ bɛ̀dɛ́bɛ̀ kɛ́ bɛ̀ duɔ́ mmuwɛ̃rímú kɛ̀ bɛ̀ bo mbɛtì yɛbɔkɛ̀ yɛmɔu, kɛ miɛkùnko bɛmuɔmbɛ, 2 kɛ́ bɛ̀ tɔ̃, nkɛ̀ bɛ̀ bo nnɑ́ɑntɛ Kuyie nkpɑ̀ɑ̀tìyuu kpɛti, kɛ miɛkùnko bɛmuɔmbɛ, 3 kɛ́ bɛ̀ nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Di bɑ́ ntɔ dɛ̀mɑrɛ̀, bɑ́ kupɑ̀ɑ̀ti yoo kudɔukù yoo mudiì yoo idíítí, òmɔù bɑ́ ntɔ yɛyɑɑ̀bòrɛ̀ yɛ̀dɛ́ɛ̀. 4 Kɛ̀ bɛ̀ di cɔutɛ́ tɛ̀ɛ̀ cĩ́ɛ̃̀tɛ̀, di ntɛ mbo kɛ yɑ̀ɑ ítɛ́nɛ̀ dɛ kó dihɛì. 5 Kɛ̀ bɛ̀ di yetɛ dìì ɛì di kpɑ̃́ɑ̃́tɛ́ di nɑcɛ̀tɑ̃́ɑ̃́ nkɛ ítɛ́, kɛ̀ dɛ̀ɛ bɛnkɛ bɛ̀ cɑ̀ɑ̀rɛ̀mɛ̀.

6 Kɛ̀ bɛ̀ɛ kɔtɛ kɛ́ncentì yɛhɛkɛ̀ yɛmɔu kɛ nɑ́ɑntɛ Tinɑ́ɑǹsɑ̀ɑ̀tì kɛ miɛkùnko bɛmuɔmbɛ tipíìtì timɔu.

Yesu do dɔɔrimɛ̀ tidiɛtì kɛ̀ dɛ̀ɛ di Edɔti

(Wéntɛ́ Mɑtie 14:1-12 nɛ̀ Mɑriki 6:14-29)

7 Kɛ̀ Edɔti Tetidɑki, Kɑdidee kóo kpɑ̀ɑ̀tìi keè dɛ̀ɛ̀ dɔ̀ɔ̀ri kɛ̀ dɛ̀ɛ ò di kɛ yɛ̃́ bɛ̀mɑbɛ̀ do túmɛ̀ Isɑ̃ɑ̃-Bɑtiisi weè yɑ̃̀ńtɛ́.

8 Kɛ̀ bɛtɔbɛ̀ tu: Edii weè wɛ̃̀tɛní. Kɛ̀ bɛtɔbɛ̀ tu: Kuyie mpɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑm̀bɛ̀ dimɔ̀nnì kɔbɛ kóò mɔù weè yɑ̃̀ńtɛ́.

9 Kɛ̀ Edɔti dɔ̀: N duɔ́ nkɛ̀ bɛ̀ fèútɛ́ Isɑ̃ɑ̃ kɛ̀ we nnɛ́ nwe n wɛ̃̀tɛ kɛ yo kɛ̀ bɛ̀ nɑ̀ɑ́ nwèè kpɛ́í?

Kòo nwɑnti kɛ bo ò yɑ̀.

Yesu dɔ̀ɔ̀mɛ̀ tidiɛtì nɛ̀ pɛ̃́ɛ̃̀bɛ̀ bɛ̀nùmmù nɛ̀ siyĩĩ sìdɛ́sì

(Wéntɛ́ Mɑtie 14:13-21 nɛ̀ Mɑriki 6:30-44 nɛ̀ Isɑ̃ɑ̃ 6:1-14)

10 Kɛ̀ Yesu tɔ̃rɛ̀ɛ wɛ̃tɛní kóò nɑ̀kɛ́ yɛ̀ dɔ̀ɔ̀ dɛ̀ɛ̀ kó dimɑ̀ɑ̀, kɛ̀ bɛ̀ɛ nɛi kɛ́kɛntóo dihɛì bɛ̀ tu dì Bɛtisɑidɑɑ di bíɛ́kɛ̀. 11 Kɛ̀ ditĩ̀nnìi ò yɑ̀ kóò tũ̀nnɛ, kɛ̀ Yesu bɛ̀ cɔutɛ́ kɛ́ mbɛ̀ nɑ̀ɑ́ nKuyie nkpɑ̀ɑ̀tìyuu kpɛti, kɛ miɛkùnko bɛ̀ɛ̀ mɔ.

12 Diyiè yùnnɛ́ dìì mɔ̀nnì kɛ̀ Yesu tɑncɔ́ùmbɛ̀ tɛpíítɛ̀ nɛ̀ bɛ̀dɛ́bɛ̀ɛ tɔ́ɔ́nní o borɛ̀ kóò nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Cíɛ mbɛnìtìbɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ɛ kɔtɛ kɛ́wɑmmú mudiì, nɛ̀ yɛdúɔ̀, kɛ yɛ̃́ ti bomɛ̀ diɛ ndikpɑ́ɑ̀ miɛkɛ bɑ́ dɛ̀mɑrɛ̀ í bo.

13 Kɛ̀ Yesu bɛ̀ tɛ̃̀ńnɛ́ kɛ dɔ̀: Díndi di mɔ́mmɔmbɛ duɔ́nnɛ̀ bɛ kɛ̀ bɛ̀ɛ di. Kɛ̀ bɛ̀ dɔ̀: Ti mɔkɛ pɛ̃́ɛ̃̀bɛ̀ bɛ̀nùmmù ndi nɛ̀ siyĩĩ sìdɛ́sì mɑ́ɑ̀! Yɑ́ɑ̀ ti kɔtɛ kɛ́dontɛ́nímu kɛ́duɔ́ nkunììti kuu?

14 (Dɛ kó bɛnìtìbɛ̀ do bo mbo sikɔupísìnùmmù (5000)). Kɛ̀ Yesu nɑ́kɛ́ o tɑncɔ́ùmbɛ̀ kɛ dɔ̀: Kɑnnɛnɛ̀ bɛ sipísìnùmmù sìnùmmù.

15 Kòo tɑncɔ́ùmbɛ̀ɛ yie nkɛ́ bɛ̀ kɑ̀nnɛ bɛmɔu, 16 kɛ̀ Yesu túótɛ́ pɛ̃́ɛ̃̀bɛ̀ bɛ̀nùmmù nɛ̀ siyĩĩ sìdɛ́sì, kɛ bɔ́útɛ́ kɛĩ́nkɛ̀, kɛ́sɑ̃ntɛ Kuyie kɛ́ bɛ̀ wɛ́rí kɛ́duɔ́ nho tɑncɔ́ùmbɛ̀, kɛ̀ bɛ̀ɛ totí bɛnìtìbɛ̀. 17 Kɛ̀ bɛ̀ɛ cɑ́ɑ́kɛ́ bɛmɔu kɛ́nsɑ̀nnɛ̀, kɛ̀ dɛ̀ɛ súɔ́ nkɛ́píɛ nyɛmɔ́mmùyɑ́kɛ̀ tɛpíítɛ̀ nɛ̀ yɛ̀dɛ́ɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ɛ tɔ.

Piɛri nɑ̀kɛ́mɛ̀ Yesu tu wè

(Wéntɛ́ Mɑtie 16:13-19 nɛ̀ Mɑriki 8:27-29)

18 Diyiè mɑrì kɛ̀ Yesu mbɑ́ɑ́ nKuyie nhomɑ́ɑ̀ borɛ̀, kòo tɑncɔ́ùmbɛ̀ɛ kɔtoo kòo bɛ̀ bekɛ kɛ dɔ̀: Bɛnìtìbɛ̀ yɛ̃ n tú we? 19 Kɛ̀ bɛ̀ɛ ò tɛ̃̀ńnɛ́ kɛ dɔ̀: Bɛ̀mɑbɛ̀ yɛ̃ nhɑ tú Isɑ̃ɑ̃-Bɑtiisi, kɛ̀ bɛtɔbɛ̀ yɛ̃ nhɑ tú Edii, kɛ̀ bɛtɔbɛ̀ yɛ̃ nhɑ tú Kuyie mpɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑm̀bɛ̀ dimɔ̀nnì kɔbɛ kóò mɔù kɛ yɑ̃̀ńtɛ́. 20 Kɛ̀ Yesu bɛ̀ bekɛ kɛ dɔ̀: Díndi tɑ́, di yɛ̃ n tú we? Kɛ̀ Piɛrii ò tɛ̃̀ńnɛ́ kɛ dɔ̀: A tú Kirisi nwe Kuyie ntɔ̃nní wè.

Ti bo ntũ mmɛ̀ɛ̀ botí Yesu

(Wéntɛ́ Mɑtie 16:20-28 nɛ̀ Mɑriki 8:30-9:1)

21 Kɛ̀ Yesu bɛ̀ cɑu nweti weti kɛ dɔ̀ bɛ̀ bɑ́ɑ́ yie nkɛ́ tì nɑ̀kɛ́ òmɔù. 22 Kɛ yíɛ́ kɛ dɔ̀: Onìtìbirɛ dò nkɛ́fɛ̃́ṹtɛ́mu mɛdiɛ̀, kɛ̀ Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kó bɛkótíbɛ̀ nɛ̀ ikuɔ́ nìùbɛ̀ kó bɛkótíbɛ̀ nɛ̀ ikuɔ́ wɑ̃ɑ̃̀bɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ɛ ò yetɛ kóò kùɔ, diyiè tɑ̃ɑ̃́nnì yiè kòo yɑ̃́ntɛ́, 23 kɛ́deè kɛ́ bɛ̀ nɑ̀kɛ́ bɛmɔu kɛ dɔ̀: Kɛ̀ wèè dɔ́ kɛ́ n tũnnɛ wèe bútínnɛ́ omɑ́ɑ̀ kɛ́ntɔ o dɑpɑ̃ɑ̃tí yɛwe yɛmɔu kɛ n tũ. 24 Kɛ yɛ̃́ wèè bo ndɔ́ kɛ́dɛɛtɛ́ o fòmmu ò yóó mù fétìnnɛmu, kɛ̀ wèè fétìnnɛ o fòmmu n kpɛ́í kòo mù dɛɛtɛ́. 25 Kutenkù kuù nkpɛrɛ bo dɔɔ̀ bɑ onìtì kɛ́nsɑ kòò dɛ̀ mɔ̀kɛ dɛmɔu kɛ nɛ́ cɑ̀kɛ omɑ́ɑ̀ yoo ò fétìnnɛ o fòmmu. 26 Wèè bo nni mmɔkɛnɛ̀ mí nhonìtìbirɛ ifɛi m múnkɛ bo nhò mɔ̀kɛnɛ̀ ifɛi m bo nwɛ̃tiní dìì yiè nɛ̀ tikpetì nɛ̀ n cicɛ kpɛti kɛ nɛínnɛ̀ Kuyie ntɔ̃rɛ̀. 27 N di nɑ́ɑ́ mmɔ́mmuɔ nwe díndi bɛ̀ɛ̀ bo diɛ ndi kó bɛ̀mɑbɛ̀ yó nkpɑɑ́ fòùmu kɛ́yɑ̀ Kuyie nkpɑ̀ɑ̀tìyuu.

Yesu kɔ̃̀ntì cèètɛmɛ̀

(Wéntɛ́ Mɑtie 17:1-8 nɛ̀ Mɑriki 9:2-8)

28 Yesu bɛ̀ nɑ̀kɛ́ mɛmmɛ kɛ́deè, kɛ̀ dɛ̀ mmɔkɛ yɛwe yɛ̀ni mɛ̀ ndòmmɛ̀ kòo yú Piɛri nɛ̀ Isɑ̃ɑ̃ nɛ̀ Isɑku, kɛ̀ bɛ̀ɛ dekɛ ditɑ̃rì mɑrì ĩ́nkɛ̀ kɛ bo bɑ́ntɛ̀ Kuyie. 29 Ò bɑ́ɑ́ ndìì mɔ̀nnì Kuyie nkòo ììkɛ̀ɛ ceetɛ kòo yɑ̀ɑ̀tìi pɛikɛ kɛ́miɛtɛ̀. 30 Kɛ̀ bɛ̀ nyóó dɑɑtɛní kɛ́yɑ̀ bɛnìtìbɛ̀ bɛ̀dɛ́bɛ̀, Mɔyiisi nɛ̀ Edii kɛ̀ bɛ̀ ò nɑ̀ɑ́nnɛ̀. 31 Kɛ̀ Kuyie nkó tikpetì bɛ̀ fitɛ́ kɛ̀ bɛ̀ ò nɑ̀ɑ́ nhò yóó kú mɛ̀ɛ̀ botí Sedisɑdɛmmu. 32 Piɛri nɛ̀ o nɛ́pobɛ̀ bɛ̀ do yɛ̃̀ nkɛ́duɔ́mu kɛ́nhenniní kɛ́yɑ̀ Yesu kó tikpetì nɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ bɛ̀dɛ́bɛ̀ bɛ̀ɛ̀ do ò còḿmúnɛ̀. 33 Edii nɛ̀ Mɔyiisi, bɛ̀ ìtɛ́ dìì mɔ̀nnì kɛ̀ Piɛrii nɑ́kɛ́ Yesu kɛ dɔ̀: Dɛ̀ wennimu kɛ dò ntí mbo diɛ, ti bo dɔɔ̀ titouti tìtɑ̃ɑ̃ti, fɔ̃́ nkumɑ́ɑ̀, Mɔyiisi kutɛkù, Edii kutɛkù. (Piɛri do í yɛ̃́ ò nɑ̀ɑ́ nkɛ tú mù).

34 Ò kpɑɑ́ kɛ mɛ nnɑɑ́ nkɛ̀ diwɛtirì mɑrìi kɔtɛní kɛ́ bɛ̀ dɑ̀tínnɛ́, kɛ̀ kufɔ̃wɑɑ́ mpĩ́ nYesu tɑncɔ́ùmbɛ̀ bɛ̀ yɑ̀ dìì mɔ̀nnì diwɛtirì bɛ̀ dɑ̀tínnɛ́mɛ̀. 35 Kɛ̀ mɛtɑmmɛ̀ mɑmɛ̀ɛ yɛ̀nní diwɛtirì miɛkɛ kɛ tú: Yie nweè tu m birɛ n tɑ̃ɑ̃tɛ́ dɛ̀, nyíénnɛ̀ o kpɛti.

36 Bɛ̀ yóó keè dɛ kó mɛtɑmmɛ̀ kɛ̀ Yesu weè mɑ́ɑ̀ dɛ̀ kpɑɑ́. Dɛ kó yɛwe miɛkɛ kɛ̀ Yesu tɑncɔ́ùmbɛ̀ ndò yúóó bɛ̀ í nnɑ̀kɛ́ òmɔù bɛ̀ yɑ̀ dɛ̀.

Yesu tɑncɔ́ùmbɛ̀ do yĩɛ̃kɛmɛ̀ dibɔɔ̀

(Wéntɛ́ Mɑtie 17:14-18 nɛ̀ Mɑriki 9:14-27)

37 Kɛ̀ dɛ̀ɛ wentɛ́ kɛ̀ bɛ̀ ncutiní ditɑ̃rì, kɛ̀ ditĩ̀nnìi diɛrìi kɔtɛní kɛ́co Yesu. 38 Kòo mɔùu kuɔ́nko ditĩ̀nnì cuokɛ̀ kɛ dɔ̀: Okótì, dɑɑtɛ m birɛ kpɛ́í! N dɛ̀ mɔ̀kɛ dɛmɑ́ɑ̀ ndi, 39 kɛ̀ dibɔɔ̀ mɑrì ɔ̃ɔ̃ dɛ̀ pĩ nkɛ̀ dɛ̀ nwúótí, kɛ̀ dì dɛ̀ kpékíi, kɛ̀ tinɔ́ntɔ̃ũpùùtì yìɛ̀ dɛ̀ nùù, bɑ́ dì bɑ́ɑ́ cɑ̃rikɛ kɛ́ítɛ́, kɛ́nyiti kɛ dɛ̀ fɛ̃́ũ mmɛdiɛ̀. 40 Kɛ̀ m bɑ́ntɛ̀ ɑ tɑncɔ́ùmbɛ̀ kɛ yɛ̃ mbɛ̀ɛ dì bɛ̀ti kɛ̀ bɛ̀ yĩɛ̃kɛ.

41 Kɛ̀ Yesu bɛ́i nkɛ dɔ̀: Itookperí yɛmbɛ̀ díndi bɛ̀ɛ̀ dɔ̀ɔ̀ri mɛyɛi, míì yó nhɑ̃ kɛ di bonɑ̀ɑ̀? Míì yó nhɑ̃ kɛ di tɔɑɑ̀? Kɔtɛnní diɛ nhɑ birɛ.

42 Dɛbirɛ tɔ̀ɔ́nní dìì mɔ̀nnì Yesu borɛ̀, kɛ̀ dibɔɔ̀ dɛ̀ bɔ, nkɛ́ ndɛ̀ kpékíi, kɛ̀ Yesu pɛ́i ndibɔɔ̀ kɛ̀ dìi yɛ̀, kòo miɛkùnnɛ dɛbirɛ kɛ́ dɛ̀ duɔ́ ndɛ cicɛ. 43 Kɛ̀ dɛ̀ɛ di bɛnìtìbɛ̀ bɛmɔu, bɛ̀ yɑ̀mɛ̀ Kuyie nkpeńnìmɛ̀.

Yesu do yìɛ́ kɛ́nɑ́kɛ́mɛ̀ bɛ̀ yóó ò kùɔmɛ̀

(Wéntɛ́ Mɑtie 17:22-23 nɛ̀ Mɑriki 9:30-32)

Bɑ́ wè kòo nwúó nYesu dɔ̀ɔ̀ dɛ̀, kòo nɑ́kɛ́ o tɑncɔ́ùmbɛ̀ kɛ dɔ̀: 44 Mpĩ́nnɛ̀ mɛsɑ̀ɑ̀ n yóó mɛ̀ ndi nɑ́kɛ́ tìì nɑ́ɑǹtì: Bɛ̀ bo fítɛ́ Onìtìbirɛ.

45 Bɛ̀ mɛ nyí mbɑntɛ́ dɛ kó tinɑ́ɑǹtì tú mù, tì do sɔrimu kɛ̀ dɛɛ̀ nte kɛ̀ bɛ̀ í ntì bɑntɛ́, bɛ̀ mɛ nyí ndɑ̀ɑ́tí kɛ bekɛ́ Yesu.

Yesu tɑncɔ́ùmbɛ̀ nɛnnimɛ̀ tikótì kpɛ́í

(Wéntɛ́ Mɑtie 18:1-5 nɛ̀ Mɑriki 9:33-37)

46 Kɛ̀ Yesu tɑncɔ́ùmbɛ̀ɛ ítɛ́ tinɛìtì nɛ̀ bɛtɔbɛ̀ kɛ bo yɑ̀ bɛ miɛkɛ wèè dɛu. 47 Kɛ̀ Yesu bɑntɛ́ bɛ yɛ̀mmɛ̀ kɛ́dɛtɛní dɛbirɛ kɛ́cónnɛ́ o tɑkɛ́ kɛ́ bɛ̀ nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: 48 Wèè bo cɔutɛ́ dɛbirɛ diɛ n kpɛ́í, ò cɔutɛ́ mínwe, kɛ̀ wèè n cɔutɛ́, ò cɔutɛ́mu wèè n tɔ̃nní, kɛ yɛ̃́ wèè tu o sɑ́mpɔ́ù di cuokɛ̀ weè dɛu kɛ dì pɛ̃ɛ̃tɛ́.

Wèè bɛ̀tì yɛbɔkɛ̀ nɛ̀ Yesu yètìrì

(Wéntɛ́ Mɑriki 9:38-40)

49 Kɛ̀ Isɑ̃ɑ̃ nɑ́kɛ́ Yesu kɛ dɔ̀: Okótì ti yɑ̀ òmɔù nwe kòò bɛ̀tì yɛbɔkɛ̀ nɛ̀ ɑ yètìrì kɛ̀ ti ò bɑ̀ɑ, kɛ yɛ̃́ ò í ti wɛ̃ńnɛ̀mɛ̀.

50 Kɛ̀ Yesu ò tɛ̃̀ńnɛ́ kɛ dɔ̀: Di nɑ bɑ́ nhò bɑ̀ɑ kɛ yɛ̃́ wèè í yetɛ di kpɛti ò di wɛ̃ńnɛ̀mɛ̀mu.

Sɑmmɑrii kɔbɛ yetɛmɛ̀ Yesu

51 Dɛ̀ tɔ̀ɔ́tɛ́ dìì mɔ̀nnì Yesu bo dekɛmɛ̀ kɛĩ́nkɛ̀, kòo ítɛ́ nɛ̀ dikɔ̃m̀bùɔ̀ kɛ́nkɔri Sedisɑdɛmmu, 52 kɛ́tɔ̃ mbɛnìtìbɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ɛ kɔtɛ Sɑmmɑrii kó dihɛì mɑrì kɛ bo tũntɛ ò yóó bɑ́tɛ́ dɛ̀. 53 Sɑmmɑrii kɔbɛ mɛ nyí nhò yie nhò kɔ̀ri mɛ̀ɛ̀ kpɛ́í Sedisɑdɛmmu. 54 Yesu tɑncɔ́ùmbɛ̀ Isɑku nɛ̀ Isɑ̃ɑ̃ bɛ̀ dɛ̀ yɑ̀ dìì mɔ̀nnì kɛ nɑ́kɛ́ Yesu kɛ dɔ̀: Ti Yiɛ̀ nhɑ dɔ́ kɛ̀ ti duɔ́ nkɛ̀ muhɑ̃ɑ̃́ ncútɛ́ní kɛĩ́nkɛ̀ kɛ́ bɛ̀ kùɔɑ̀?

55 Kɛ̀ Yesu wɛ̃ɛ̃tɛ kɛ́ bɛ̀ kpɑnnɛ̀ kɛ dɔ̀: Di í yɛ̃́ mɛyɛ̀mmɛ̀ mɛ̀ɛ̀ di tɔ kɛ̀ di nɑ́ɑ́ mmɛmmɛ. 56 Onìtìbirɛ í kɔ̀tɛní kɛ bo kuɔ bɛnìtìbɛ̀, dɛ̀ kɔ̀tɛní kɛ bo bɛ̀ dɛɛtɛ́mu. Ò bɛ̀ nɑ̀kɛ́ mɛmmɛ kɛ́deè kɛ̀ bɛ̀ɛ kɔtɛ dihɛì tɛrì.

Yesu nɑ̀kɛ́mɛ̀ bɛ̀ɛ̀ dɔ́ kóò tũ̀nnɛ bɛ̀ dò nkóò tũ̀nnɛ mɛ̀ɛ̀ botí

(Wéntɛ́ Mɑtie 8:19-22)

57 Bɛ̀ kètɛ́ dìì mɔ̀nnì kòo mɔùu nɑ́kɛ́ Yesu kɛ dɔ̀: N yóó ndɑ tũmmu tipíìtì timɔu ɑ kɔri kɛ̀ɛ̀ bíɛ́kɛ̀. 58 Kɛ̀ Yesu ò tɛ̃̀ńnɛ́ kɛ dɔ̀: Ihɑ̃nkɛ́ mɔkɛmu i fɔ̃ti, kɛ̀ sinɔɔ mɔ̀kɛ tiyĩ́ɛ̃̀ntì, Onìtìbirɛ mɛ nyí mɔkɛ dɛ̀ bo duɔ́ dɛ̀ kɛ́om̀pɛ̀.

59 Kɛ nɑ́kɛ́ otɔù kɛ dɔ̀: N tũnnɛ̀. Kòo ò tɛ̃̀ńnɛ́ kɛ dɔ̀: Okótì, yóu kɛ̀ m mu nkɔtɛ kɛ́kũnnɛ́ n cicɛ kɛ́deè. 60 Kɛ̀ Yesu ò tɛ̃̀ńnɛ́ kɛ dɔ̀: Yóu kɛ̀ bɛcíríbɛ̀ɛ ńkũrì bɛcíríbɛ̀, kɛ̀ fɔ̃́ nkɔtɛ kɛ́nɑ́kɛ́ Kuyie nkpɑ̀ɑ̀tìyuu kpɛti.

61 Kòo tɔù múnkɛɛ bɛ́i nkɛ dɔ̀: Okótì n yó ndɑ tũmmu nɛ́ yóu kɛ̀ n kò nkɛ́cɑu n cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kɔbɛ. 62 Kɛ̀ Yesu ò nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Wèè dùɔ̀nɛ̀ dinɑɑkɑ̃ɑ̃̀ kɛ wɛ̃kɛ o fɔ̃nkúò dɛ yiɛ̀ mbɑ́ɑ́ nɑ kɛ́pĩ́ nKuyie nkpɑ̀ɑ̀tìyuu kó mutɔ̃mmú.

10

Yesu tɔ̃mmɛ̀ o tɔ̃mbɛ̀ sipísìyiekɛ̀

(Wéntɛ́ Mɑtie 9:37-38, 10:7-16 nɛ̀ Mɑriki 6:8-11)

1 Kɛ̀ Yesu yíɛ́ kɛ́tɑ̃ɑ̃tɛ́ o kó bɛtɔ̃mbɛ̀ sipísìyiekɛ̀ kɛ́ bɛ̀ tɔ̃ mbɛ̀dɛ́bɛ̀ dɛ́bɛ̀ yɛhɛkɛ̀ yɛmɔu miɛkɛ nɛ̀ tipíìtì timɔu o mɔ́mmuɔ nhò do dò nkɛ́kɔtɛ kɛ̀, 2 kɛ́ bɛ̀ nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Tidiitì bimu mɛdiɛ̀ kɛ̀ ti dɛ̀ìbɛ̀ nɛ́ kɛ̃ńnì, bɑ́ntɛ̀nɛ̀ kupɑku yiɛ̀ nkòo duɔnní bɛtɔ̃mbɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ɛ dɛi o diitì. 3 Kɔtɛnɛ̀, di dò nyipe nyi kɛ̀ n di tũɔ̃̀ nyɛkpɑmɑɑ̀ mmiɛkɛ. 4 Di bɑ́ ntɔ idíítí, di bɑ́ ntɔ kudɔukù, di bɑ́ nniɛ tinɛùtì, di bɑ́ɑ́ cómmú kucɛ kɛ́dɔu nhòmɔù. 5 Kɛ̀ di tɑti tɛ̀ɛ̀ cĩ́ɛ̃̀tɛ̀, di dɔ̀: Kunɑɑtí ndi bonɛ̀! 6 Kòò mɔù bo dɛ kó tɛcĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kɛ tú kunɑɑtí yiɛ̀, kù nhò bonɛ̀, kòò mɔù mɛ nyí bo, kùu wɛ̃tɛní di ĩ́nkɛ̀. 7 Dí mbo dɛ kó tɛcĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kɛ yo nkɛ yɔ̃ mbɛ̀ di duɔ́ ndɛ̀, otɔ̃ntì nɛ̀ o tɔ̃ndiitì nti, di bɑ́ nsɔɔti sɔɔti sicɛ̃́ĩ. 8 Kɛ̀ di tɑ dìì ɛì kɛ̀ bɛ̀ di cɔutɛ́ kɛ di duɔ̀ ndɛ̀ dí ńyo, 9 kɛ́mmiɛkùnko bɛmuɔmbɛ kɛ nɑ́ɑ́ ndɛ kó dihɛì yɛmbɛ̀ Kuyie nkpɑ̀ɑ̀tìyuu tɔ̀ɔ́nnímɛ̀. 10 Kɛ̀ di tɑ dihɛì mɑrì kɛ̀ bɛ̀ í di cɔutɛ́, di yɛ̀ kɛ́cómmú dɛ kó dihɛì icɛ, 11 kɛ́kpɑ̃́ɑ̃́tɛ́ dɛ kó dihɛì kó mutɑ̃́ɑ̃́ mmùù dɑ̀ri di nɑɑ̀cɛ̀i, kɛ nɛ́ bɛ̀ nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Di nyɛ̃́ kɛ̀ Kuyie nkpɑ̀ɑ̀tìyuu tɔ̀ɔ́nnímu. 12 N di nɑ́ɑ́mmu Kuyie mbeéntì yiè, Sodɔmmu ɛì kɔbɛ kó tiyɛ̃ĩti bo nkɛ̃ńnìnɛ̀ dɛ kó dihɛì kɔbɛ kpɛti.

Yɛhɛkɛ̀ yɛ̀ɛ̀ yetɛ Yesu

(Wéntɛ́ Mɑtie 11:20-24)

13 Di bo yɑ̀ díndi Korɑsɛ̃ɛ̃ kɔbɛ nɛ̀ Bɛtisɑidɑɑ kɔbɛ, kɛ yɛ̃́ tidiɛtì n dɔ̀ɔ̀ di di ciɛ, kɛ̀ n do ntì dɔ̀ɔ̀ Tiiri nɛ̀ Sitɔ̃ɔ̃ miɛkɛ nkɛ bɛ̀ nɑ ndɑ̀ɑ́tí tifɔ̀ɔ̀tɔ̃̀ntì, kɛ pe mmutɑ́pɛí nnɛ̀ dimɔ̀nnì kɛ bɛnkɛ bɛ̀ cèètɛmɛ̀. 14 Dɛɛ̀ kpɛ́í nte Kuyie mbeéntì yiè, Tiiri nɛ̀ Sitɔ̃ɔ̃ ɛkɛ̀ kɔkɛ kó tiyɛ̃ĩti bo nkɛ̃ńnìnɛ̀ di kpɛti. 15 Díndi Kɑpɛnnɑummu kɔbɛ di yɛ̀mmɛ̀ do nKuyie mbo ndi dee nkɛĩ́nkɑ̀ɑ? Bìtì. Kù bo di cṹũnní kɛ́ di tɑnnɛ́ kudɔnkù miɛkɛ.

16 Kɛ̀ Yesu yíɛ́ kɛ́nɑ́kɛ́ o tɔ̃mbɛ̀ kɛ dɔ̀: Kɛ̀ wèè yie ndi kpɛti ò yie mmíì kpɛti, kɛ̀ wèè di yetɛ ò yetɛ mínwe, wèè n yetɛ kòò yetɛ wèè n tɔ̃nní.

Yesu tɔ̃mbɛ̀ sipísìyiekɛ̀ ò nɑ̀kɛ́mɛ̀ bɛ̀ pĩ mmɛ̀ɛ̀ botí mutɔ̃mmú

17 Kɛ̀ Yesu tɔ̃mbɛ̀ɛ wɛ̃tɛní nɛ̀ diwɛ̀ì kɛ dɔ̀: Ti Yiɛ̀, ti ɔ̃ɔ̃ pɛɛ nyɛbɔkɛ̀ nɛ̀ ɑ yètìrì kɛ̀ yɛ̀ɛ cokɛ́mu.

18 Kɛ̀ Yesu bɛ̀ tɛ̃̀ńnɛ́ kɛ dɔ̀: N do wúómmu dibɔɔ̀ dotinímɛ̀ kɛĩ́nkɛ̀ tɛwɑ̃̀tɛ̀ tɛ̃mɛ̀. 19 N di duɔ́mmu muwɛ̃rímú kɛ̀ di bo nnɑù iwɑ̀ɑ̀kɛ nɛ̀ inɑɑ́ nkɛ́pɔntɛ dibɔɔ̀ wɛ̃rímú mumɔu, bɑ́ dɛ̀mɑrɛ̀ bɑ́ɑ́ di dɔɔ̀ mɛyɛi. 20 Dɛ̀ bɑ́ ndi nɑɑti yɛbɔkɛ̀ di cokùmɛ̀, dɛ̀ pètìnkɛ ndi nɑɑti di yètɛ̀ wɑ̃̀ri mɛ̀ɛ̀ kpɛ́í nkɛĩ́nkɛ̀.

Kuyie mbɛnkɛmɛ̀ bɛsɑ́m̀pɔ́bɛ̀ dɛ̀ɛ̀ sɔ̀ri

(Wéntɛ́ Mɑtie 11:25-27, 13:16-17)

21 Dɛ mɔ̀nnì kɛ̀ Muyɑɑ́nsɑ̀ɑ̀mùu píɛ nYesu kòo sɑ̃ntɛ Kuyie nkɛ dɔ̀: N dɑ sɑ̃ntí n cicɛ Kuyie nfɔ̃́ nwèè bɑkɛ́ kɛĩ́nkɛ̀ nɛ̀ kɛtenkɛ̀, ɑ sɔ̀nnɛ mɛ̀ɛ̀ kpɛ́í ntimɔ́mmɔnti mɛciì nyɛmbɛ̀, nɛ̀ mɛyĩ́ɛ̃́tímɛ̀ yɛmbɛ̀, kɛ ti bɛnkɛ bɛ̀ɛ̀ í tú bɛ̀mɑbɛ̀. N cicɛ fɔ̃́ɔ̃̀ mɛ̀ dɔ́ kɛ mɛ̀ tɑ̃ɑ̃tɛ́.

22 Ò dèè mɛmmɛ kɛ dɔ̀: N Cicɛ n duɔ́mmu dɛmɔu, òmɔù í yɛ̃́ dɛbirɛ kɛ̀ dɛ̀ í tú dɛ Cicɛ, òmɔù mɛ nyí yɛ̃́ dɛbirɛ Cicɛ kɛ̀ dɛ̀ í tú dɛbirɛ nɛ̀ dɛbirɛ dɔ́ kɛ́bɛnkɛ bɛ̀ dɛ Cicɛ.

23 Kòo deè kɛ́wéntɛ́ o tɑncɔ́ùmbɛ̀, kɛ́ bɛ̀ nɑ̀kɛ́ bɛmɑ́ɑ̀ borɛ̀ kɛ dɔ̀: Dɛ̀ ndi nɑɑti, dínni bɛ̀ɛ̀ yɑ̀ di mɛ̀ nwùó ndɛ̀. 24 N di nɑ́ɑ́mmu Kuyie mpɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑm̀bɛ̀ pɛ́u nɛ̀ bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ pɛ́u do dɔ́mu kɛ́yɑ̀ di mɛ̀ nwùó ndɛ̀ bɑ́ bɛ̀ í dɛ̀ yɑ̀, bɛ̀ do dɔ́mu kɛ́keè di mɛ nyo tì bɑ́ bɛ̀ í tì kèè.

Yesu tɛ̃̀ńnɛ́ tì ikuɔ́ wɑ̃ɑ̃̀bɛ̀ kóò kótì

(Wéntɛ́ Mɑtie 22:34-40 nɛ̀ Mɑriki 12:28-31)

25 Kɛ̀ ikuɔ́ wɑ̃ɑ̃̀bɛ̀ kóò kótì mɔù ndɔ́ kɛ́díí nYesu kɛ́ítɛ́ kóò bekɛ kɛ dɔ̀: Okótì n dò nkɛ́dɔɔ̀ bɑ kɛ́pɛ́tɛ́ mufòmmu mùù bo sɑ̃́ɑ̃̀? 26 Kɛ̀ Yesu ò tɛ̃̀ńnɛ́ kɛ dɔ̀: Tì wɑ̃̀ri ikuɔ́ miɛkɛ kɛ yɛ̃ mbɑ? A ti kɑ̀ɑ nkɛ̀ tì tú bɑ? 27 Kɛ̀ dɛ kóo nìtìi ò tɛ̃̀ńnɛ́ kɛ dɔ̀: Tì wɑ̃̀ri kɛ tú: Ndɔ́ ɑ Yiɛ̀ nKuyie nnɛ̀ ɑ yɛ̀mmɛ̀ mɛmɔu nɛ̀ ɑ wɛ̃ǹnì dimɔu, nɛ̀ ɑ wɛ̃rímú mumɔu nɛ̀ ɑ ciì mmɛmɔu kɛ́ndɔ́ ɑ kou tɔù ɑ dɔ́ mɛ̀ɛ̀ botí ɑmɑ́ɑ̀. 28 Kɛ̀ Yesu ò nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: A tɛ̃̀ńnɛ́ kɛ̀ dɛ̀ wenni, ńdɔɔri mɛmmɛ ɑ yó nfòùmu.

29 Kɛ̀ ikuɔ́ wɑ̃ɑ̃̀bɛ̀ kóò kótì ndɔ́ kɛ́bɛnkɛ ò dɔ̀ɔ̀rimɛ̀ Kuyie ndɔ́ dɛ̀, kɛ́bekɛ Yesu kɛ dɔ̀: We ntú n kou tɔù? 30 Kɛ̀ Yesu ò tɛ̃̀ńnɛ́ kɛ dɔ̀: Onìtì mɔù weè do yɛ̀nní Sedisɑdɛmmu kɛ́nkɔri Sedikoo, kɛ̀ bɛyóóbɛ̀ɛ ò dintɛ́ kɛ́dukú kòò ndò nhò kú, kɛ̀ bɛ̀ɛ fietɛ o kpɛrɛ kóò dɔunko kɛ́pɛ̃ɛ̃tɛ́. 31 Kɛ̀ dɛ̀ mmɑ̀nnɛ̀ ikuɔ́ nìùtì mɔù dɛ̀ kèrínímɛ̀ kóò yɑ̀ kɛ́pɛɛ́ nkɛ́pɛ̃ɛ̃tɛ́. 32 Kɛ̀ Defii botí kou mɔù nkéríní kɛ́tuɔkɛní o borɛ̀ kóò yɑ̀ kɛ́pɛɛ́ nkɛ́pɛ̃ɛ̃tɛ́. 33 Kɛ̀ Sɑmmɑrii ɛì kou mɔù weè nɛ́ nkɔri kupɔ̀ɔ̀kù kɛ́nkéríní kóò yɑ̀ kɛ̀ mɛsémmɛ̀ɛ ò pĩ mmɛdiɛ̀. 34 Kòo kɔtoo o borɛ̀, kɛ́ɔ́ú o muɔ nkɛ́wɑɑrɛ mɛkùɔ̀ nnɛ̀ mɛnɑɑ̀ mbɛ̀ tu mɛ̀ dìfɛ̃́ɛ̃̀ nkɛ́boú kɛ́deè kóò kɑ̀nnɛ o sɑ̃mmɑrímú ĩ́nkɛ̀, kóò kɔ̀tɛnɛ̀ tɛpɔ̀ɔ̀cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kɛ́nyié nkoò tɑ̀ɑ̀. 35 Kɛ̀ dɛ̀ɛ wentɛ́ kòo dɛitɛ mɛdítíbii mmɛ̀dɛ́mɛ̀ kɛ́duɔ́ nwèè bɑ̀ɑ tɛpɔ̀ɔ̀cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kɛ dɔ̀: Ntɑɑ̀nnɛ̀ we, kɛ̀ ì dòńtɛ́, kɑ̀ɑ yìɛ́, m bo nwɛ̃tiní kɛ dɑ yietí.

36 Kɛ̀ Yesu deè kóò bekɛ kɛ dɔ̀: A yɛ̀mmɛ̀ dò mbɛyóóbɛ̀ mɛ mpuotí wè kou tú we bɛtɑ̃ɑ̃ti mɛmmɛ? 37 Kɛ̀ ikuɔ́ wɑ̃ɑ̃̀bɛ̀ kóò kótìi ò tɛ̃̀ńnɛ́ kɛ dɔ̀: Wèè mɛ nhò dɔ̀ɔ̀ mɛsɑ̀ɑ̀. Kɛ̀ Yesu ò nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Kɔtɛ kɛ́dɔɔ̀ mɛ botí.

Mɑriti cɔutɛ́mɛ̀ Yesu o cĩ́ɛ̃̀tɛ̀

38 Yesu nɛ̀ o tɑncɔ́ùmbɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ nkérí kɛ́tuɔkɛ dihɛì mɑrì, kòo nitipòkù mɔù ò cɔutɛ́ o cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kòo yètìrì tu Mɑriti, 39 kòo nɑntɛ̀ bo kɛ̀ bɛ̀ tɛ̀ tu Mɑɑri, kɛ̀ tɛ̀ɛ kɔtoo kɛ́nkɑri ti Yiɛ̀ nYesu borɛ̀ kɛ kémmú o nɑ́ɑǹtì. 40 Kɛ̀ Mɑriti nhɑrìnɛ̀ mudibénnímù kɛ́nyitiní kɛ́bɛ́i nkɛ dɔ̀: Okótì dɛ̀ wenni m bo mpĩ́mmɛ̀ mutɔ̃mmú m mɑ́ɑ̀ kɛ̀ n nɑntɛ̀ kɑ̀ri ɑ borɑ̀ɑ̀? Duɔ́ nkòò ítɛ́ní kɛ́ n teennɛ̀. 41 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nYesu ò tɛ̃̀ńnɛ́ kɛ dɔ̀: Mɑriti ɑ yĩɛ̃̀kùmu kɛ ɑrì dɛ̀mɑrɛ̀ pɛ́u kpɛ́í. 42 Dɛ̀mɑrɛ̀ mɑ́ɑ̀ dɛɛ̀ tu dɛsɑ̀ɑ̀rɛ̀, Mɑɑri weè tɑ̃ɑ̃tɛ́ dɛ̀ɛ̀ wenni, bɛ̀ í yóó fietɛ dɛ̀.

11

Yesu yɛ̃ nti mbɑ́ɑ́ mmɛ̀ɛ̀ botí Kuyie

(Wéntɛ́ Mɑtie 6:9-13, 7:7-11)

1 Diyiè mɑrì kɛ̀ Yesu mbɑ́ɑ́ nKuyie dibòrì mɑrì, ò dèè dìì mɔ̀nnì kòo tɑncɔ́ùmbɛ̀ kóò mɔù ò bekɛ kɛ dɔ̀: N Yiɛ̀, nti tié nti bo mbɑ́ɑ́ mɛ̀ɛ̀ botí Kuyie nkɛ́ndònnɛ̀ Isɑ̃ɑ̃ tiémmɛ̀ o kɔbɛ.

2 Kɛ̀ Yesu bɛ̀ nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Kɛ̀ di níí bɑ́ɑ́ nKuyie ndi dɔ̀:

Ti cicɛ!

A dò mpɑ́íí nwe,

yóu kɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ɛ bɑntɛ́ ɑ dòmmɛ̀ pɑ́íí.

Bɑɑtɛ́ kutenkù,

3 Ti pɑ̃ ti bo di mù yíe,

ti cĩ́ɛ̃́ nti yɛi

ti ɔ̃ɔ̃ cĩ́ɛ̃́mmɛ̀ bɛ̀ɛ̀ ɔ̃ɔ̃ ti cɑɑ̀ri.

4 Bɑ́ɑ́ yóu kɛ̀ tí tɑ mɛsoùmmɛ̀ miɛkɛ.

Ti bo mmɔ́ú mɛ̀ɛ̀ botí Kuyie nti dɔ́ dɛ̀

(Wéntɛ́ Mɑtie 7:7-11 nɛ̀ Duku 18:1-8 nɛ̀ Isɑku 1:5-7)

5 Kɛ̀ Yesu yíɛ́ kɛ́ bɛ̀ nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Di miɛkɛ kòo mɔù mɔ̀kɛ o nɛ́po kɛ kɔ̀tɛ kòo sɔ̃̀ńtɛ́ kɛyènkɛ̀ cuokɛ̀ kɛ yĩ: N nɛ́poo m pentɛ mudiì, 6 n kóò nɛ́po mɔù weè m pɔ̀ɔ̀ní m mɛ nyí mɔkɛ dɛ̀mɑrɛ̀ kɛ bo ò duɔ́. 7 Kɛ̀ dɛ̀ dò nho nɛ́po bo ò tɛ̃̀ńnɛ́ní kudieku miɛkɛ kɛ dɔ̀: Bɑ́ nni nkɔɔ́nnɛ̀, n diɛ́ nkɛ kpetínnɛ́mu dicɑ̀ù mí nnɛ̀ m bí kɛ̀ ti duɔ́. M bɑ́ɑ́ nɑ kɛ́ítɛ́ kɛ dɑ duɔ́ mudiì. 8 N di nɑ́ɑ́mmu bɑ́ kòò do í yóó ítɛ́ kóò duɔ́, nhò tu mɛ̀ɛ̀ kpɛ́í o nɛ́po, ò bo ò duɔ́ nhò dɔ́ dɛ̀ dɛmɔu ò wè kɔɔ́nnɛ̀ mɛ̀ɛ̀ kpɛ́í.

9 Mí nnɛ́ di nɑ́ɑ́mmu kɛ tú: Mɔɔnɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ yóó di pɑ̃mu. Wɑmmúnɛ̀ kɛ̀ di yóó pɛ́tɛ́mu, bentɛnɛ̀ dicɑ̀ù kɛ̀ bɛ̀ yóó di kpetɛ́mu. 10 Kɛ yɛ̃́ wèè mɔɔ bɛ̀ ɔ̃ɔ̃ we mpɑ̃mɛ̀, wèè wɑmmú weè ɔ̃ɔ̃ pɛ́tɛ́, wèè bentɛ dicɑ̀ù bɛ̀ ɔ̃ɔ̃ we nkpetɛ́. 11 Òmɔù bo di miɛkɛ wèè birɛ bo ò mɔɔ mudiì kòo dɛ̀ duɔ́ nditɑ̃́rɑ̀ɑ̀? Yɑ́ɑ̀ kɛ̀ dɛ̀ ò mɔɔ tɛyĩǹtɛ̀ wèe dɛ̀ duɔ́ nfɛwɑ̀ɑ̀fɛ̀? 12 Yɑ́ɑ̀ kɛ̀ dɛ̀ ò mɔɔ dikoyennì wèe dɛ̀ duɔ́ nfɛnɑnfɛ̀? 13 Díndi bɛnitiyɛibɛ kɛ̀ di yɛ̃́ kɛ duɔ̀ ndɛsɑ̀ɑ̀rɛ̀ di bí, dɛ̀ bo yĩ́mɛ̀ di Cicɛ wèè bo kɛĩ́nkɛ̀ kòo bɑ́ɑ́ duɔ́ mMuyɑɑ́nsɑ̀ɑ̀mù bɛ̀ɛ̀ mù nhò mɔɔ.

Yesu miɛkùmmɛ̀ dibɔɔ̀ tɑ wè kɛ dɑ̀nnɛ o nɔ́ndɛnfɛ̀

(Wéntɛ́ Mɑtie 12:22-30 nɛ̀ Mɑriki 3:22-27)

14 Kɛ̀ Yesu bɛti dibɔɔ̀ dìì tɑ onìtì kɛ dɑ̀nnɛ o nɔ́ndɛnfɛ̀, kɛ̀ dìi yɛ̀, kɛ̀ dɛ kóo nìtìi nɑ kɛ́nnɑ́ɑ́ nkɛ̀ dɛ̀ɛ di bɛnìtìbɛ̀. 15 Kɛ̀ bɛ̀mɑbɛ̀ ntú: Nɛ̀ obɔɔkpɑ̀ɑ̀tì kó muwɛ̃rímú mmu ò bɛ̀tìmɛ̀ yɛbɔkɛ̀.

16 Kɛ̀ bɛtɔbɛ̀ ndɔ́ kóò yɑ̀ɑ́kɛ́, kóò bekɛ kɛ dɔ̀ wèe dɔɔ̀ mɛdɔɔ̀rìmɛ̀ mɑmɛ̀ mɛ̀ɛ̀ bɛnkú o wɛ̃rímú bonnímɛ̀ Kuyie mborɛ̀. 17 Yesu nɛ́ mɛ nyɛ̃́mɛ̀ bɛ yɛ̀mmɛ̀, kòo bɛ̀ nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Kɛ̀ dikpɑ̀ɑ̀tìyuu mɑrì totɛ́ kɛ kpɑ ndimɑ́ɑ̀ dì bɑ́ nhɑ̃ kɛ bo, di cɛ̃́ĩ bo duó sitɔbɛ̀ ĩ́nkɛ̀. 18 Di mɛ̀ ntúmɛ̀ m bɛtì yɛbɔkɛ̀ nɛ̀ obɔɔkpɑ̀ɑ̀tì kó muwɛ̃rímú, kɛ̀ dibɔɔ̀ totɛ́ kɛ kpɑ ndimɑ́ɑ̀, di kpɑ̀tì bɑ́ nhɑ̃ kɛ bo. 19 Kɛ̀ nsɑ̀ kɛ̀ m bɛ̀tì yɛbɔkɛ̀ nɛ̀ obɔɔkpɑ̀ɑ̀tì kó muwɛ̃rímú mmu di kɔbɛ nɛ́ yɛ̀ bɛ̀tì nɛ̀ we nkɔ̃mu? Dɛɛ̀ kpɛ́í nte kɛ̀ di kɔbɛ yóó di bekɛ́nɛ̀. 20 Kɛ̀ m mɛ mbɛ̀tì yɛbɔkɛ̀ nɛ̀ Kuyie nkó muwɛ̃rímú mmu, Kuyie nkpɑ̀ɑ̀tìyuu diì tũ ntùɔ̀kɛní di cuokɛ̀.

21 Onitikperì bɑ̀ɑ́tí dìì mɔ̀nnì mɛsɑ̀ɑ̀ nkɛ bɑɑ o cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ o kpɛrɛ dɛmɔu ɔ̃ mbomu bɛ́u. 22 Kòo nìtì mɔù mɛ nkɔ̀tɛní wèè kpeńnì koò pɛ̃ɛ̃tɛ́, koò nɑ, ò bo fietɛ o kpɑ̀rìnɛntì ò do tɑ̃́ tì, kɛ́túótɛ́nɛ̀ o kpɛrɛ kɛ́totí. 23 Wèè í n wɛ̃ńnɛ̀ ò n kpɑ̀nnɛ̀mu, wèè í n wɛ̃ńnɛ̀ kɛ̀ ti tíkíí ò dɛ́ímu.

Dibɔɔ̀ bo wɛ̃tɛnímɛ̀ onìtì miɛkɛ

(Wéntɛ́ Mɑtie 12:43-45)

24 Kɛ̀ dibɔɔ̀ yɛ̀ onìtì kɛ kɔ̀tɛ tɛdɔntɛ̀ ĩ́nkɛ̀, kɛ wɑnti dì bo om̀pɛ̀ dɛ̀, kɛ mɔ̀ńtɛ́ dì bo yĩ́: M bo wɛ̃tɛ n sòò bo wèè miɛkɛ. 25 Dì tùɔ̀koo dìì mɔ̀nnì kɛ́nsɔ̃́ ndɛ̀ kɑ̀útɛ́ pɑ́íí kɛ tũ̀ntɛ bɑ́ òmɔù í bo o miɛkɛ. 26 Kɛ̀ dìi wɛ̃tɛ kɛ́wɑɑnní yɛtɛyɛ̀ yɛ̀yiekɛ̀ yɛ̀ɛ̀ dɔ̀kɛ yóù kɛ dì pɛ̃ɛ̃tɛ́, kɛ̀ yɛ̀ɛ wɛ̃tɛ kɛ́tɑ o miɛkɛ, kòo borimɛɛ sĩntɛ kɛ́pɛ̃ɛ̃tɛ́ mɛ̀ sòò dòmmɛ̀.

Yesu nɑ̀kɛ́mɛ̀ bɛ̀ɛ̀ tú diwɛ̀ì mɔ́mmɔnni yɛmbɛ̀

27 Yesu kpɑɑ́ kɛ mɛ nnɑ́ɑ́ nkòo nitipòkù mɔùu bɛ́inní ditĩ̀nnì miɛkɛ kɛ dɔ̀: Dɛ̀ nnɑɑti onitipòkù wèè dɑ pɛitɛ́, ɑ yɑ̃ɑ̃́ wè.

28 Kɛ̀ Yesu ò tɛ̃̀ńnɛ́ kɛ dɔ̀: Dɛ̀ pètìnkɛ ńnɑɑti bɛ̀ɛ̀ kèḿmú bɛ̀mbɛ Kuyie nnɑ́ɑǹtì kɛ dɔɔri tì yɛ̃mmɛ̀.

Yesu do nɑ̀kɛ́mɛ̀ dɛ̀ yó ndòmmɛ̀ tibeéntì yiè

(Wéntɛ́ Mɑtie 12:38-42)

29 Kɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ ntikuní Yesu borɛ̀ kòo bɛ́i nkɛ dɔ̀: Di mmɔ̀nnì kó bɛnìtìbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ bùtínnɛ́ Kuyie nkɛ dɔɔri mɛyɛi, mbɛ̀ tú n dɔɔ̀ tidiɛtì bɛ̀ mɛ mbɑ́ɑ́ tì yɑ̀ kɛ̀ dɛ̀ í tú tìì do dɔ̀ɔ̀ Sonɑɑsi. 30 Sonɑɑsi do túmɛ̀ dibɛnkɛ̀rì Ninifu kɔbɛ kpɛ́í, mmɛɛ̀ botí nku Onìtìbirɛ yó ntúmɛ̀ dibɛnkɛ̀rì di mmɔ̀nnì kó bɛnìtìbɛ̀ kpɛ́í. 31 Tibeéntì kó diyiè Sebɑɑ kóo nitipokpɑ̀ɑ̀tì bo cómmú kɛ́bekɛ́nɛ̀ di mmɔ̀nnì kɔbɛ kɛ́ bɛ̀ kpetínnɛ́ kɛ yɛ̃́ ò ìtɛ́nímɛ̀ dɛdɛ́tirɛ̀ kɛ kɔ̀tɛní kɛ kèè Sɑdomɔɔ nɑ́ɑǹtì mɛciì nkpɛti. Nɛ́ ntɛnɛ̀ òmɔù diɛ nkɛ dɛunɛ̀ Sɑdomɔɔ. 32 Tibeéntì yiè Ninifu kɔbɛ bo cómmú kɛ́bekɛ́nɛ̀ di mmɔ̀nnì kɔbɛ kɛ́ bɛ̀ kpetínnɛ́ kɛ yɛ̃́ Sonɑɑsi do bɛ̀ nɑ̀kɛ́mɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ɛ ceetɛmu. Nɛ́ ntɛnɛ̀ òmɔù diɛ nkɛ pɛ̃ɛ̃tɛ́ Sonɑɑsi.

Fɛnɔ̀nfɛ̀ tu tikɔ̃̀ntì kó dɛfìtírɛ̀ ndɛ

(Wéntɛ́ Mɑtie 5:15, 6:22-23)

33 Kɛ̀ Yesu bɛ́i nkɛ dɔ̀: Bɛ̀ ɔ̃ɔ̃ í ncɔ́u nfìtírɛ̀ kɛ́ dɛ̀ ɑ̃nnɛ́ tɛcètɛ̀ miɛkɛ, bɛ̀ ɔ̃ɔ̃ dɛ̀ cɔ̃nnɛ́ dɛyiitírɛ̀ ndɛ, bɛ̀ɛ̀ kó dimɑ̀ɑ̀ tɑɑ̀ní kɛ̀ bɛ̀ nwúó nkuwenniku. 34 Inuɔ ntu tikɔ̃̀ntì kó dɛfìtírɛ̀ ndɛ, kɑ̀ɑ nuɔ nwúó nhɑ kɔ̃̀ntì timɔu ɔ̃ mbo kuwenniku miɛkɛ nkɛ. Kɑ̀ɑ nuɔ mmɛ nyí wúó ɑ kɔ̃̀ntì timɔu ɔ̃ mbo dibiìnnì miɛkɛ nkɛ. 35 Dɑɑtɛ kɛ̀ kuwenniku kùù bo ɑ miɛkɛ kɛ̀ kù bɑ́ ntú dibiìnnì. 36 Kɛ̀ kuwenniku dɑ mí ɑ kɔ̃̀ntì timɔu kɛ í sokɛ́ kupíkù mɑkù, ɑ kɔ̃̀ntì timɔu bo mbo kuwenniku miɛkɛ, kɛ́ndònnɛ̀ dɛfìtírɛ̀ ɔ̃ ndɑ mímɛ̀.

Yesu kpɑnnɛ̀mɛ̀ Fɑdisĩɛ̃bɛ

(Wéntɛ́ Mɑtie 23:1-36 nɛ̀ Mɑriki 12:38-40)

37 Yesu nɑ̀kɛ́ dìì mɔ̀nnì kɛ́deè, kɛ̀ Fɑdisĩɛ̃ mɔùu ò yu o cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ mudiì, kɛ̀ Yesu kɔtɛ kɛ̀ bɛ̀ nyo. 38 Kɛ̀ Fɑdisĩɛ̃ mɔuu yɑ̀ Yesu yommɛ̀ bɑ́ ò í nìtɛ ikuɔ́ yɛ̃mmɛ̀ kɛ̀ dɛ̀ɛ ò di. 39 Kɛ̀ Yesu ò nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Díndi Fɑdisĩɛ̃bɛ di ɔ̃ɔ̃ ɛitɛ́ fɛbòòfɛ̀ nɛ̀ dibuu ĩ́nkɛ̀ nkɛ kɛ̀ di miɛkɛ nɛ́ píɛ́kɛ́ oyúókù kó mɛyɛ̀mmɛ̀ nɛ̀ kuyonku. 40 Tiyɛìntì díndi! Kuyie nkùù dɔ̀ɔ̀ dɛ ĩ́nkɛ̀ kuù í dɔ̀ɔ̀ dɛ miɛkɑɑ̀? 41 Mpɑ̃ɑ̃nnɛ̀ bɛcĩ̀rìbɛ̀ nɛ̀ di yɛ̀mmɛ̀ mɛmɔu, mɛmmɛ dɛmɔu dɛ̀ bo wenkɛmɛ̀ di kpɛ́í.

42 Di bo yɑ̀ díndi Fɑdisĩɛ̃bɛ! Díndi bɛ̀ɛ̀ duɔ̀ nKuyie ndi kpɛrɛ dɛmɔu kó mɛyɑɑtimɛ̀ tɛpíítɛ̀ nɛ̀ tikũnfɑ̃ɑ̃̀tòo, kɛ yóu di bo ndɔɔrimɛ̀ Kuyie ndɔ́ dɛ̀ nɛ̀ di bo nkù dɔ́mɛ̀. Di do dò nkɛ́ ndɛ ndɔɔri, di nɛ́ bɑ́ɑ́ yóu dɛsɔnnɛ.

43 Di bo yɑ̀ díndi Fɑdisĩɛ̃bɛ bɛ̀ɛ̀ nɔnnɛ̀ yɛkɑ̀rɛ̀ kètiyɛ̀ titííntouti miɛkɛ, kɛ dɔ́ bɛ̀ ndi dɔú nyɛkɑ̃̀ɑ̃̀tɛ̀ miɛkɛ kɛ ninkoo. 44 Di bo yɑ̀ díndi bɛ̀ɛ̀ dònnɛ ifɔ̃ti ìì dɑnnɛ́, bɛ̀ ɔ̃ ncentì ìì ĩ́nkɛ̀ kɛ í yɛ̃́.

45 Kɛ̀ Fɑdisĩɛ̃bɛ kóo kótì mɔùu bɛ́i nkɛ dɔ̀: Okótì ɑ nɑ́ɑ́ mmiɛ nkɛ sɑ̃́ɑ̃́ ntí mbɛ. 46 Kɛ̀ Yesu ò tɛ̃̀ńnɛ́ kɛ dɔ̀: Di múnkɛ bo yɑ̀ díndi Fɑdisĩɛ̃bɛ kó bɛkótíbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ bou yɛtuɔ cɛ̃́ɛ̃́yɛ̀ kɛ tounko bɛnìtìbɛ̀, di mɛ nyí bɛ̀ teénnɛ̀ bɑ́ sɑ́m̀pɔ́ mutɔù. 47 Di bo yɑ̀ díndi bɛ̀ɛ̀ mɑɑ̀ mɛsɑ̀ɑ̀ Kuyie mpɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑm̀bɛ̀ di yɛmbɛ̀ do kuɔ̀ bɛ̀ kó ifɔ̃ti. 48 Nɛ̀ dɛ miɛkɛ di bɛnkúmu di kómmúmɛ̀ di yɛmbɛ̀ kɛ yɛ̃́ bɛɛ̀ kuɔ̀mɛ̀ Kuyie mpɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑm̀bɛ̀ kɛ̀ díndi mɑɑ̀ bɛ fɔ̃ti. 49 Dɛɛ̀ kpɛ́í nte Kuyie nnɛ̀ ku kó mɛciì mmiɛkɛ kɛ̀ kùu bɛ́i nkɛ dɔ̀: M bo bɛ̀ duɔ́nko m pɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑm̀bɛ̀ nɛ̀ n tɔ̃rɛ̀, kɛ̀ bɛ̀ɛ kuɔ biɛ nkɛ́fɛ̃́ũ mbɛtɔbɛ̀. 50 Kɛ̀ dɛ̀ɛ yie nkɛ̀ Kuyie mpɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑm̀bɛ̀ bɛ̀ do kùɔ bɛ̀ nɛ̀ kutenkù ketɛ́mɛ̀ kɛ̀ bɛ kó tibeéntìi do di mmɔ̀nnì kɔbɛ yɔ ĩ́nkɛ̀, 51 kɛ́ketɛ́ Abɛɛri kó mukɔ̀ù, kɛ́ntɔ kɛ́tuɔkɛnní Sɑkɑrii bɛ̀ kùɔ wè Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ nɛ̀ diwũɔ̃tɔ̀nnì dɛ sɑku. Mɔ́mmuɔ nwe n di nɑ́ɑ́mmɛ̀ dɛ kó tibeéntì bo do di mmɔ̀nnì kɔbɛ yɔ ĩ́nkɛ̀.

52 Di bo yɑ̀ díndi ikuɔ́ nìùtì bɛ̀ɛ̀ pɑ̀ɑnko bɛtɔbɛ̀ Kuyie nkó kucɛ, di í kù tũ ndi mɔ́mmɔmbɛ, kɛ nɛ́ díítí bɛ̀ɛ̀ dɔ́ kɛ́ kù tũ̀nnɛ.

53 Yesu ìtɛ́ dìì mɔ̀nnì dɛ borɛ̀ kɛ̀ Fɑdisĩɛ̃bɛ nɛ̀ ikuɔ́ wɑ̃ɑ̃̀bɛ̀ miɛkɛɛ ò pɛikɛ mɛdiɛ̀ nkɛ̀ bɛ̀ nhò bèkú tinɑ́ɑǹtì pɛ́u, 54 kɛ bo yɑ̀ ò bo bɛ́i nkɛ́yetɛ kɛ̀ bɛ̀ɛ o pĩ.

12

Dɛ̀ɛ̀ sɔ̀ri dɛ̀ bo feitɛ́

(Wéntɛ́ Mɑtie 10:26-27)

1 Dɛ mɔ̀nnì kɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ɛ tíí nsikɔupí sikɔupí kɛ́nnɑù bɛtɔbɛ̀, kɛ̀ Yesu ketɛ́ kɛ́nɑ́kɛ́ o tɑncɔ́ùmbɛ̀ kɛ dɔ̀: Dɑɑtɛnɛ̀ Fɑdisĩɛ̃bɛ kó mɛyɛ̀mmɛ̀ mɛ̀dɛ́mɛ̀ kpɛ́í mmɛ̀ɛ̀ dònnɛ̀ mutie mùù muuti pɛ̃́ɛ̃̀. 2 Dɛ̀ɛ̀ sɔ̀ri dɛ̀ bo feitɛ́, kɛ̀ disɔ̀rì kpɛrɛɛ yɛ̀nní kuwenniku. 3 Dɛɛ̀ kpɛ́í nte di nɑ̀kɛ́ tì kufɑ̃́ɑ̃́ bɛ̀ bo tì kèè kupììti, di wɛɛ tì dimɑ́ɑ̀ borɛ̀, bɛ̀ bo dekɛ kudɑ̀nkù kɛ́ tì pĩɛ̃kɛ́.

Ti í dòmmɛ̀ kɛ́ndé bɛ̀ɛ̀ kɔ̀ù tikɔ̃̀ntì mɑ́ɑ̀

(Wéntɛ́ Mɑtie 10:28-31)

4 N di nɑ́ɑ́mmu díndi n nɛ́pobɛ̀: Bɑ́ ndénɛ̀ bɛ̀ɛ̀ kɔ̀ù tikɔ̃̀ntì mɑ́ɑ̀. 5 M bo di bɛnkɛ di dò nkɛ́ndé wè, ndénɛ̀ Kuyie nkùù bo nɑ kɛ dɑ tɑnnɛ́ muhɑ̃ɑ̃́ miɛkɛ ɑ kṹṹ nkó difɔ̃ǹkúò. Di dò kɛ́ nku ndé.

6 Bɛ̀ ɔ̃ɔ̃ í nfìtɛ́ inɔribí inùmmù dɑ́rɑ̀ɑ̀? Nɛ̀ mɛmmɛ Kuyie ndɑkɛmu imɔu i kpɛ́í. 7 Bɑ́ di yùtì Kuyie nti kɑ̀ɑ̀mmu kɛ yɛ̃́ tì mɑ̀mɛ̀. Di bɑ́ nyĩɛ̃̀kù, bɑ́ wè di miɛkɛ ò pɛ̃ɛ̃tɛ́mu inɔribí pɛ́u.

Wèè bo nɑ́kɛ́ ò tumɛ̀ Yesu kou

(Wéntɛ́ Mɑtie 10:32-33, 12:32, 10:19-20)

8 N di nɑ́ɑ́mmu, wèè bo nɑ́kɛ́ bɛnìtìbɛ̀ ììkɛ̀ ò tumɛ̀ n kou, mí nhOnìtìbirɛ m bo nɑ́kɛ́ Kuyie ntɔ̃rɛ̀ ììkɛ̀ ò túmɛ̀ n kou. 9 Wèè bo n nɛnni bɛnìtìbɛ̀ ììkɛ̀, m bo ò nɛ̀nni Kuyie ntɔ̃rɛ̀ ììkɛ̀.

10 Wèè bo sɑ̃́ɑ̃̀ nhOnìtìbirɛ, Kuyie mbo ò cĩ̀ɛ̃́, wèè mɛ mbo sɑ̃́ɑ̃̀ mMuyɑɑ́nsɑ̀ɑ̀mù, Kuyie mbɑ́ɑ́ ò cĩ̀ɛ̃́ mbìtì.

11 Kɛ̀ bɛ̀ di kɔrinɛ̀ dìì mɔ̀nnì tibeéntì titííntouti miɛkɛ yoo bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ nɛ̀ bɛbeémbɛ̀ borɛ̀ di bɑ́ ntoti di yɛ̀mmɛ̀ di bii yóó nɑ́kɛ́ tì kɛ́yɛ̀, nɛ̀ di yóó ti nɑ̀kɛ́ mɛ̀ɛ̀ botí. 12 Kɛ̀ di tùɔ̀kɛ, Muyɑɑ́nsɑ̀ɑ̀mù muù yó di duɔ́ ndi dò nkɛ́nɑ́kɛ́ tì.

Kukpɑ̀ɑ̀tìyɛinkù

13 Kòo mɔùu bɛ́inní ditĩ̀nnì miɛkɛ kɛ dɔ̀: Okótì nɑ́kɛ́ n kóo kótì kɛ̀ tí totí ti cicɛ ku kɛ ti yóunɛ̀ dɛ̀. 14 Kɛ̀ Yesu ò nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: N nɛ́poo we nni ndɔ̀ɔ̀ obeéntì kɛ̀ m bo ndi bekùnɛ̀, yoo n di totí di kpɛrɛ? 15 Dɛ mɔ̀nnì kɛ nɑ́kɛ́ bɛnìtìbɛ̀ kɛ dɔ̀: Dɔɔ̀nɛ̀ mɛyɔɔ̀mmɛ̀, kɛ yóu di bo ndɔ́mɛ̀ di kpɑrìkɛ̀ kɛ yɛ̃́ onìtì kpɑ̀tì tiì í temɛ̀ o fòmmu.

16 Kòo bɛ̀ nɑ̀kɛ́ dinɑ́ɑǹhɑ̃ntírì mɑrì kɛ dɔ̀: Tikpɑ̀tì yiɛ̀ mmɔù weè do bo, kɛ mɔkɛ dɛpɑɑ nkɛ̀ dɛ̀ɛ piɛ́ mɛdiɛ̀. 17 Kòò mbékú omɑ́ɑ̀ o yɛ̀mmɛ̀ miɛkɛ kɛ tú: N yí mɔkɛ m bo ɑ̃nnɛ́ dɛ̀ n diitì? 18 Kɛ nɑ́kɛ́ omɑ́ɑ̀ kɛ dɔ̀: N yɑ̀mu n yóó yĩ́mɛ̀, m bo puɔ m buɔ sɑ́m̀pɔ́yɛ̀, kɛ́mɑɑ́ yɛdiɛyɛ̀ kɛ́ɑ̃nnɛ́ n diitì nɛ̀ n kpɛrɛ dɛmɔu. 19 Dɛ mɔ̀nnì kɛ nɑ́kɛ́ n wɛ̃nnì kɛ dɔ̀: A mɔkɛmu tikpɑ̀tì pɛ́u, ńhompu kɛ yo nkɛ yɔ̃ nkɛ yɑ̃nku. 20 Kɛ̀ Kuyie nnɛ́ ò nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Kuyɛìnkù fɔ̃́! Kɛ nyènkɛ̀ mɔ́mmɔnkɛ m bo túótɛ́ ɑ wɛ̃nnì kɛ̀ we nnɛ́ tiekɛ dɛ kó tikpɑ̀tì?

21 Wèè wɑɑ̀ ntikpɑ̀tì o mɔ́mmuɔ nho kpɛ́í nkɛ nɛ́ í tú okpɑ̀ɑ̀tì Kuyie mborɛ̀ o kpɛrɛ mɛ dò.

Ti í dòmmɛ̀ kɛ́nyĩɛ̃̀kù

(Wéntɛ́ Mɑtie 6:25-34)

22 Kɛ̀ Yesu nɑ́kɛ́ o tɑncɔ́ùmbɛ̀ kɛ dɔ̀: Dɛɛ̀ kpɛ́í nte kɛ̀ n di nɑ́ɑ́ nkɛ tú: Di bɑ́ nyĩɛ̃̀kù di bo dimu yoo di bo dɑ́ɑ́tí mù kpɛ́í. 23 Kɛ yɛ̃́ mufòmmu pɛ̃ɛ̃tɛ́mɛ̀ tidiitì kɛ̀ tikɔ̃̀ntì pɛ̃ɛ̃tɛ́ tiyɑ̀ɑ̀tì. 24 Wéntɛ́nɛ̀ tinɔ̀tì, tì í buɔtì, tì í kɔ̃ũ, tì í mɔkɛ yɛbuɔ, kɛ̀ Kuyie ntì piú. Díndi nɑ́kɛ di í pɛ̃ɛ̃tɛ́ sinɔɔɑ̀? 25 Di we mbo nɑ nɛ̀ o yɛǹtotí miɛkɛ kɛ́yíɛ́ o fòmmu kɛ̀ mùu okɛ̀? 26 Kɛ̀ di í yóó nɑ kɛ́dɔɔ̀ dɛ̀mɑrɛ̀ sɑ́m̀pɔ́rɛ̀, bɑ nkpɛ́í nnɛ́ te kɛ̀ di yĩɛ̃̀kù dɛtɛrɛ̀ kpɛ́í? 27 Wéntɛ́nɛ̀ mutepóó ndòmmɛ̀ dikpɑ́ɑ̀ miɛkɛ, mù í pĩ́ mmutɔ̃mmú, mù mɛ nyí duɔ̀kù tiyɑ̀ɑ̀tì. N nɛ́ di nɑ́ɑ́mmu kɛ̀ n tu bɑ́ Sɑdomɔɔ nɛ̀ o kpɑ̀tì diɛtì miɛkɛ, ò í dɑ̀ɑ́tí tiyɑ̀ɑ̀tì tìì wenni kɛ mù tùɔ̀kɛ. 28 Díndi bɛ̀ɛ̀ í tɑ̃́ kɛ̀ dɛ̀ dɛu, kɛ̀ Kuyie nsɑ̃̀rì tifɑ̃ɑ̃̀tì tìì bo yíe, kɛ nɑɑ yóó cɔ́útɛ́, dɛ̀ bo yĩ́mɛ kɛ̀ kù bɑ́ɑ́ di dɑ́tínnɛ́ tiyɑ̀ɑ̀tì? 29 Di bɑ́ nhɑrì kɛ wɑnti di bo nyo mmù nɛ̀ di bo nyɔ̃ mmù. 30 Bɛ̀ɛ̀ í tũ nKuyie mbɛɛ̀ mɔ̀kɛ dɛ kó iyɛǹtotí sɑ̃́ɑ̃̀, díndi biɛ, di mɔkɛmu di Cicɛ kòò yɛ̃́ dɛ̀ di békú dɛ̀. 31 Petìnkɛ wɑmmúnɛ̀ Kuyie nkpɑ̀ɑ̀tìyuu kɛ̀ kù nɛ́ di duɔ́ ndɛsɔnnɛ kɛ́nɔ́ɔ́.

Ti bo sɔnnɛmɛ̀ tikpɑ̀tì kɛĩ́nkɛ̀

(Wéntɛ́ Mɑtie 6:19-21)

32 M pecɛ̃nku, di bɑ́ nyĩɛ̃̀kù kɛ tú di í sũ, kɛ yɛ̃́ di cicɛ weè dɔ́mɛ̀ kɛ di duɔ́ nho kpɑ̀ɑ̀tìyuu. 33 Fítɛ́nɛ̀ di kpɛrɛ kɛ́pɑ̃mmú bɛcĩ̀rìbɛ̀ idíítí. Yɑ́nnɛ̀ sidítídɔú sìì í yóó cɑkɛ, kɛ́ɑ̃nnɛ́ tikpɑ̀tì tìì í yóó cɑkɛ kɛ́ tì sɔ̀nnɛ kɛĩ́nkɛ̀ Kuyie mborɛ̀. Bɛyóóbɛ̀ í yóó tɔ́ɔ́nko dɛ̀, ditúù í yóó cɑ́ɑ́kɛ́ dɛ̀. 34 Kɛ yɛ̃́ ɑ kpɑ̀tì borɛ̀ ɑ yɛ̀mmɛ̀ dɛ mbomɛ̀.

Ti bo ndɑkɛmɛ̀

(Wéntɛ́ Mɑtie 24:42-51 nɛ̀ Mɑriki 13:33-37)

35 Yinɛ̀ di nɑɑ̀kũ̀ɔ̃ kɛ̀ di fitíyì ncɔ́u, 36 kɛ́ndònnɛ̀ bɛtɔ̃mbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ bɑ̀ɑ wèè bɛ̀ bɑkɛ́, ò bo nkũntinímɛ̀ mupotúòmù kɛ́bentɛ dicɑ̀ù kɛ̀ bɛ̀ɛ o kpetɛ́. 37 Dɛ̀ nnɑɑti bɛtɔ̃mbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ kóò kótì bo nwɛ̃tiní kɛ sɔ̃́ mbɛ̀ wùó. N di nɑ́ɑ́ mmɔ́mmuɔ nwe ò bo ɑ̃nnɛ́ o tɔ̃nyɑ̀ɑ̀tì, kɛ́ bɛ̀ kɑ̀nnɛ kɛ́ bɛ̀ duɔ́ mmudiì. 38 Kòò wɛ̃tiní kɛyènkɛ̀ cuokɛ̀ yoo dikodɑkɔńnì, kɛ sɔ̃́ mbɛ̀ wùó ndɛ̀ mbɛ̀ nɑɑti. 39 Bɑntɛ́nɛ̀ kɛ dò nkɛ̀ tɛcĩ́ɛ̃̀tɛ̀ yiɛ̀ nyɛ̃́ oyúókù kɔ̀riní dìì mɔ̀nnì, ò bo nwúó, ò bɑ́ɑ́ yie nkòo tɑ o cĩ́ɛ̃̀tɛ̀. 40 Díndi múnkɛ nwɑ̃kɛ́nɛ̀ kɛ yɛ̃́ Onìtìbirɛ wɛ̃tinímɛ̀ di í dɑkɛ dìì mɔ̀nnì ndi.

Otɔ̃ntì yɛiwe kó mɛdonnimɛ̀

(Wéntɛ́ Mɑtie 24:45-51)

41 Kɛ̀ Piɛrii bekɛ Yesu kɛ dɔ̀: N Yiɛ̀ nhɑ nɑ́ɑ́ ndɛ kó dinɑ́ɑǹhɑ̃ntírì tíì kpɛ́ínɑ́ɑ̀ yɑ́ɑ timɔu? 42 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nhò tɛ̃̀ńnɛ́ kɛ dɔ̀: Dí ndònnɛ̀ otɔ̃ntì wèè dɔ̀ɔ̀ri dɛ̀ɛ̀ wenni kɛ ciì bɛ̀ bɑ̀nnɛ wè bɛtɔ̃mbɛ̀ kòò bo mbɛ̀ duɔ̀ mmudiì ò dò nkɛ́ mmù mbɛ̀ duɔ̀ ndìì mɔ̀nnì. 43 Dɛ̀ bo nɑrikɛ dɛ kóò tɔ̃ntì tɛcĩ́ɛ̃̀tɛ̀ yiɛ̀ mbo nwɛ̃tiní dìì mɔ̀nnì kɛ sɔ̃́ nho pĩ ndɛ kó mutɔ̃mmú. 44 N di nɑ́ɑ́ mɔ́mmuɔ nwe tɛcĩ́ɛ̃̀tɛ̀ yiɛ̀ mbo bɑnnɛ dɛ kóo tɔ̃ntì o kpɑ̀tì timɔu. 45 Kɛ̀ dɛ kóo tɔ̃ntì yɛ̀mmɛ̀ mɛ ndò ntɛcĩ́ɛ̃̀tɛ̀ yiɛ̀ nyí wɛ̃tiní mɛcɑ̃ɑ̃, kɛ puotì bɛtɔ̃mbɛ̀ bɛnitidɑɑbɛ̀ nɛ̀ bɛnitipòbɛ̀, kɛ nɛinɛ̀ tinɑɑ̀yɑ̃̀ɑ̃̀tì kɛ̀ bɛ̀ yo nkɛ yɔ̃̀ mmɛnɑɑ̀. 46 Tɛcĩ́ɛ̃̀tɛ̀ yiɛ̀ mbo wɛ̃tɛní dɛ kóo tɔ̃ntì í ò bɑ̀ɑ dìì yiè, ò í dɑkɛ dìì mɔ̀nnì, kóò puotí mɛdiɛ̀, nkóò dɔ̀ɔ̀ bɛ̀ dɔ̀ɔ̀rimɛ̀ bɛnitiyɛibɛ.

47 Otɔ̃ntì wèè yɛ̃́ wèè ò bɑkɛ́ ò dɔ́ dɛ̀, kɛ í dɛ̀ dɔ̀ɔ̀ri, ò bo cɔutɛ́ tiyɛ̃ĩti mɛdiɛ̀. 48 Wèè tɔ̃ntì mɛ nyí yɛ̃́ kɛ dò nhò dɔ̀ɔ̀ri dɛ̀ tu mɛyɛi, mbɛ̀ bo ò puotí kɛ̀ dɛ̀ nkɛ̃ńnì, bɛ̀ duɔ́ nwè pɛ́u bɛ̀ bo ò bekɛ pɛ́u, bɛ̀ bɑ̀nnɛ wè kɛ̀ dɛ̀ sũ bɛ̀ bo ò bekɛ kɛ̀ dɛ̀ɛ pɛ̃ɛ̃tɛ́.

Tɛcĩ́ɛ̃̀tɛ̀ tɛmɑ́ɑ̀ kó mɛtotímɛ̀ kó tinɑ́ɑǹtì

(Wéntɛ́ Mɑtie 10:34-36)

49 N kɔ̀tɛní kɛ bo wetɛ muhɑ̃ɑ̃́ mmu kutenkù miɛkɛ kɛ̀ dɛ̀ nh ɔɔtí mù bo cɔ́útɛ́mɛ̀. 50 N dò mbɛ̀ nh ɑ̃nnɛ́ bɑ̀tɛ́mmù mɔù nwe kɛ̀ dɛ̀ nh ɔɔtí bɛ̀ bo wè nni nh ɑ̃nnɛ́mɛ̀. 51 Di yɛ̀mmɛ̀ bɑ́ ndò ǹ tɔní kunɑɑtí nku kutenkù kuu mmiɛkɛ, n tɔní mɛyɑtimɛ̀ mmɛ. 52 N di nɑ́ɑ́ mɔ́mmuɔ nwe, kɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ bo bɛ̀nùmmù tɛcĩ́ɛ̃̀tɛ̀, bɛ̀ bo totɛ́ kɛ̀ bɛ̀tɑ̃ɑ̃ti nkpɑnnɛ̀ bɛ̀dɛ́bɛ̀, kɛ̀ bɛ̀ múnkɛ bɛ̀ kpɑ̀nnɛ̀. 53 Kɛ̀ dɛbirɛ cicɛ ndɛ̀ kpɑ̀nnɛ̀, kɛ̀ dɛ̀ ò kpɑ̀nnɛ̀, kòo nitipòkù nkpɑnnɛ̀ o kóo sɑpɑ̀ɑ̀, kòo kóò sɑpɑ̀ɑ̀ nhò kpɑ̀nnɛ̀, kòo nitipòkù ńkpɑnnɛ̀ o cɔkù, kòo cɔ̀kù ò kpɑ̀nnɛ̀.

Ti bo mbɑɑ̀tìmɛ̀ dɛ̀ɛ̀ wenni

(Wéntɛ́ Mɑtie 16:2-3)

54 Kɛ̀ Yesu yíɛ́ kɛ́nɑ́kɛ́ ditĩ̀nnì kɛ dɔ̀: Di ɔ̃ɔ̃ yɑ̀ diwɛtirì diyiè yìɛ̀ní kɛ̀ɛ̀ bíɛ́kɛ̀ kɛ dɔ̀: Fɛtɑɑfɛ̀ yóó ni. Kɛ̀ fɛ̀ mɛ̀nkɛɛ ni. 55 Kɛ̀ kubɑkù cɑ̃̀nku bíɛ́kɛ̀ kó kuyɑɑkù fùutɛ di dɔ̀: Kuyiìnkù yó mbo, kɛ̀ kù mɛ̀nkɛ ḿbo. 56 Mɛyɛ̀mmɛ̀ mɛ̀dɛ́mɛ̀ yɛmbɛ̀ díndi, dɛ̀ dòmmɛ kɛ̀ di bɑnní tiwɛtì kó mɛdòmmɛ̀ nɛ̀ kɛtenkɛ̀ kɔ̃mɛ kɛ nɛ́ í bɑnní dɛ̀ɛ̀ dɔ̀ɔ̀ri di mmɔ̀nnì. 57 Dɛ̀ dòmmɛ kɛ̀ di í nɔ nkɛ bɑɑ̀tì di mɑ́ɑ̀ dɛ̀ɛ̀ wenni?

Ti bo ntũnnimɛ̀ tìì bo nɛ̀ ti kou ti cuokɛ̀

(Wéntɛ́ Mɑtie 5:25-26)

58 Nɛ̀ òmɔù kɛ̀ di mɔkɛ tìmɑtì kɛ kɔri tibeéntì, yetoo kɛ́ ti tũ̀ntɛ kɛ̀ di mu nyí tùɔ̀kɛ, kòò bɑ́ɑ́ dɑ duɔ́ mpòdíìsìbɛ̀, kɛ̀ bɛ̀ dɑ kpetínnɛ́. 59 N dɑ nɑ́ɑ́ mɔ́mmuɔ nwe ɑ í yɛtì dɛborɛ̀ kɛ í yietí tɛpíítɛ̀ sɔntɛ.

13

Sidowee kó kuduotí do kùɔ bɛ̀ kó tinɑ́ɑǹtì

1 Dɛ kó dimɔ̀nnì kɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ mɑbɛ̀ɛ kɔtɛní, kɛ́nɑ́kɛ́ Yesu Pidɑti do kùɔ Kɑdidee kɔbɛ bɛ̀ kpɛ́í nkɛ sɔ̃́ mbɛ̀ feu Kuyie nyiwũɔ̃ kɛ kù kɔ̀ù itɛì, kɛ̀ bɛ̀ɛ bɛ̀ kùɔ kɛ̀ bɛ yĩ̀ĩ̀ ńwɛ̃nnɛ́nɛ̀ iwũɔ̃ kɔ̃mɛ. 2 Kɛ̀ Yesu bɛ̀ nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Di yɛ̀mmɛ̀ dò ndɛ kó bɛnìtìbɛ̀ yɛi mpɛ̃ɛ̃tɛ́mu Kɑdidee kɔbɛ tɔbɛ̀ kɔ̃mɛ kɛ̀ dɛɛ̀ te kɛ̀ bɛ̀ kúɑ̀? 3 Bìtì, n nɛ́ di nɑ́ɑ́mmu kɛ tú: Kɛ̀ di í cèètɛ mɛborimɛ, di yóó kú bɛ̀ ku mɛ̀ɛ̀ botí nku. 4 Di yɛ̀mmɛ̀ dò nSidowee kó kuduotí do do, kɛ́yɑ̃kɛ bɛ̀ɛ̀ nìtìbɛ̀ tɛpíítɛ̀ nɛ̀ bɛ̀ni kó mɛyɛi ndo pɛ̃ɛ̃tɛ́mu Sedisɑdɛmmu kɔbɛ tɔbɛ̀ kɔ̃mɑɑ̀? 5 Bìtì, n nɛ́ di nɑ́ɑ́mmu kɛ tú kɛ̀ di í cèètɛ mɛborimɛ di bo kú bɛ̀ ku mɛ̀ɛ̀ botí!

Mutie mùù í pɛí mu kó dinɑ́ɑǹhɑ̃ntírì

6 Dɛ kó difɔ̃nkúò kɛ̀ Yesu bɛ̀ nɑ́kɛ́ dinɑ́ɑǹhɑ̃ntírì kɛ dɔ̀: Onìtì mɔù weè do fìí mmutie o pɑku miɛkɛ, kɛ́kɔtɛní kɛ bo tɔ̃ũ yɛbɛ ò mɛ nyí mpɛ̀tɛ́, 7 kɛ́nɑ́kɛ́ wèè bɑ̀ɑ kupɑku kɛ dɔ̀: Dibenni tɑ̃ɑ̃́nnì ndi miɛ nkɛ̀ n kɔ̀rìní kɛ bo tɔ̃ũ yɛbɛ bɑ́ n yí pɛ̀tɛ́, kɔ̃ṹ mu, mù bɑ́ɑ́ sɔ̃́ntɛ́ kɛ́ncɑɑri kɛtenkɛ̀. 8 Wèè bɑ̀ɑ kupɑku kòò dɔ̀: Okótì yóu mu di mbenni kɛ̀ m mù ɑ̃nnɛ́ tikùtì, 9 kɛ̀ dɛ̀ yɛ̀mmɛ mù yɑ̀ɑ pɛitɛ́, kɛ̀ mù mɛ nyí pɛitɛ́ ɑ nɛ́ mù kɔ̃ṹ.

Onitipòkù dibɔɔ̀ pũ̀tínnɛ́ wè

10 Tɛom̀pùtɛ̀ mɑtɛ̀ yiè kɛ̀ Yesu ńtiè mbɛnìtìbɛ̀ kutííntouku miɛkɛ. 11 Kòo nitipòkù mɔù dɛ̀ bo, kɛ̀ dibɔɔ̀ mɑrì ò tɑ, koò pũ̀tínnɛ́ yɛbie ntɛpíítɛ̀ nɛ̀ yɛ̀ni, bɑ́ ò í nɔ nkɛ sɛ́ìrì. 12 Kɛ̀ Yesu ò yɑ̀ kóò nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Onitipòkù n dɑ miɛkùnnɛmu ɑ mɔmmú.

13 Kɛ nɔ́ɔ́ nho nɔu o ĩ́nkɛ̀, kòo pɑ̃̀nkɛɛ sɛ́ítɛ́ kɛ́nsɑ̃ntí Kuyie. 14 Kɛ̀ kutííntouku kóo kótì miɛkɛɛ pɛikɛ, Yesu miɛkùnnɛmɛ̀ omuɔnti tɛom̀pùtɛ̀ yiè, kòo nɑ́kɛ́ ditĩ̀nnì kɛ dɔ̀: Yɛwe bo yɛkuɔ̀ ndi mutɔ̃mmú kpɛyɛ, ńkɔrìnɛ̀ní yɛɛ̀ miɛkɛ kɛ̀ bɛ̀ di miɛkùnko kɛ yóu tɛom̀pùtɛ̀ yiè.

15 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nhò tɛ̃̀ńnɛ́ kɛ dɔ̀: Mɛyɛ̀mmɛ̀ mɛ̀dɛ́mɛ̀ yɛmbɛ̀ díndi! Di ɔ̃ɔ̃ í mpìtɛ́ di wũɔ̃ tɛom̀pùtɛ̀ yiè kɛ́kɔtɛ kɛ́ ì nììnɑɑ̀? 16 Onitipòkù yie nwèè nɛ́ tú Abɑrɑhɑmmu kó kubotí kou kɛ̀ dibɔɔ̀ ò boú yɛbie ntɛpíítɛ̀ nɛ̀ yɛ̀ni, dɛ̀ do í dò nh ò boutɛ́ dɛ kó iwɛ̃ĩ tɛom̀pùtɛ̀ yièɑ̀?

17 Yesu nɑ̀kɛ́ mɛmmɛ, kɛ̀ ifɛii pĩ́ nho kpɑntídɛ̀ntɔbɛ̀, kɛ̀ ditĩ̀nnì yɛ̀mmɛ̀ ńnɑɑti, ò dɔ̀ɔ̀ri tìì diɛtì kpɛ́í.

Fɛyoǹfɛ̀ nɛ̀ mutie mùù muuti pɛ̃́ɛ̃̀ dɛ kó mɛdonnimɛ̀

(Wéntɛ́ Mɑtie 13:31-32 nɛ̀ Mɑriki 4:30-32)

18 Kɛ̀ Yesu yíɛ́ kɛ́bɛ́i nkɛ dɔ̀: Kuyie nkpɑ̀ɑ̀tìyuu dònnɛ̀ bɑ? M bo dì dònnɛnɛ̀ bɑ? 19 M bo yĩ́ dì dònnɛ̀ fɛyoǹfɛ̀ dòmmɛ̀ mmɛ, kòo nìtì ɔ̃ɔ̃ fɛ̀ buɔtí kɛ̀ fɛ̀ɛ yɛ̀nní kɛ́nɑɑ́ mmutie diɛmù nɛ̀ ibɑkɛ, kɛ̀ sinɔɔ yĩɛ̃ mmu bɑkɛ ĩ́nkɛ̀.

Mutie mùù muuti pɛ̃́ɛ̃̀ mu kó mɛdonnimɛ̀

(Wéntɛ́ Mɑtie 13:33)

20 Kɛ̀ Yesu yíɛ́ kɛ́bɛ́i nkɛ dɔ̀: M bo donnɛnɛ̀ bɑ Kuyie nkpɑ̀ɑ̀tìyuu? 21 Dì dònnɛ̀ mutie mùù muuti pɛ̃́ɛ̃̀ mù dòmmɛ̀ mmɛ kòo nitipòkù ɔ̃ɔ̃ mù wɑɑ́ nsɑ́m̀pɔ́ kɛ́kɔɔrɛnɛ̀ mupɛ̃́ɛ̃̀yùo ncìróò bɛ̀tɑ̃ɑ̃ti kɛ́ɑ̃ntɛ kɛ̀ ticootìi múútí timɔu.

Dibòrì dìì mɔpúrì

(Wéntɛ́ Mɑtie 7:13-14, 21-23)

22 Kɛ̀ Yesu ńduɔ̀ nyitié nyɛhɛkɛ̀ nɛ̀ sihɛkɛsí kɛ kérí kɛ kɔri Sedisɑdɛmmu. 23 Kòo mɔùu ò bekɛ kɛ dɔ̀: Okótì bɛnìtìbɛ̀ sɑ́m̀pɔ̀ bɛɛ̀ yóó cootɑ́ɑ̀? Kɛ̀ Yesu bɛ̀ tɛ̃̀ńnɛ́ kɛ dɔ̀: 24 Yetɛnko kɛ́tɑ dibòrì dìì mɔpúrì, n di nɑ́ɑ́mmu kusṹkù yóó bennɛ́mu bɛ̀ bo tɑmɛ̀ kɛ́yĩɛ̃kɛ.

25 Tɛcĩ́ɛ̃̀tɛ̀ yiɛ̀ mbo ítɛ́ dìì mɔ̀nnì kɛ́kpetínnɛ́ kɛ́pɑ́ɑ́, nkɛ̀ di ḿbo ditowɑɑ̀ di bo mbie ndicɑ̀ù kɛ tú: Ti Yiɛ̀ ntí kpetɛ́. Kòò nɛ́ di nɑ́kɛ́ kɛ dɔ̀: N yí yɛ̃́ di boǹní kɛ̀ɛ̀ bíɛ́kɛ̀. 26 Dɛ mɔ̀nnì kɛ̀ di ò nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Nɛ̀ fɔ̃́ ntíì bɑɑ do wɛ̃nnɛ́ kɛ́di, kɑ̀ɑ duɔ̀ nyitié nti cɛ̃kɑrɑ̀ɑ̀? 27 Kòo wɛ̃tɛ kɛ di nɑ́kɛ́ kɛ dɔ̀: N yí yɛ̃́ di boǹní kɛ̀ɛ̀ bíɛ́kɛ̀, fũtɛnɛ̀ m borɛ̀ díndi bɛ̀ɛ̀ dɔ̀ɔ̀ri mɛyɛi. 28 Dɛǹdɛ di yóó nkuɔ̀mmɛ̀ kɛ cɑ́ɑ́ ndi nìì, kɛ wúó Abɑrɑhɑmmu nɛ̀ Isɑki nɛ̀ Sɑkɔbu nɛ̀ Kuyie mpɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑm̀bɛ̀ bɛmɔu kɛ̀ bɛ̀ bo Kuyie nkpɑ̀ɑ̀tìyuu miɛkɛ kɛ̀ díndi nɛ́ bo ditowɑɑ̀. 29 Bɛnìtìbɛ̀ itinímu tipíìtì timɔu diyiè yìɛ̀ní kɛ̀ nɛ̀ dì tɑɑ̀ kɛ̀ kɔbɛ kubɑkù cɑ̃̀nku bíɛ́kɛ̀ nɛ̀ kuyoú kɔbɛ kɛ bo kɑri Kuyie nkpɑ̀ɑ̀tìyuu miɛkɛ kɛ́di. 30 Bɛ̀mɑbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ tũ ndi mmɔ̀nnì bɛ̀ bo niitɛ́, bɛ̀mɑbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ ni di mmɔ̀nnì kɛ̀ bɛ̀ɛ̀ tũnnɛ.

Yesu do kɔ̀tɛmɛ̀ Sedisɑdɛmmu mɛsɔmmɛ

31 Dɛ kó dimɔ̀nnì kɛ̀ Fɑdisĩɛ̃bɛ mɑbɛ̀ɛ kɔtɛní kɛ́nɑ́kɛ́ Yesu kɛ dɔ̀: Ítɛ́ diɛ, pɛ̃ɛ̃tɛ́, Edɔti dɔ́ kɛ́ dɑ kuɔmu. 32 Kɛ̀ Yesu bɛ̀ nɑ́kɛ́ kɛ dɔ̀: Kɔtɛnɛ̀ kɛ́nɑ́kɛ́ dɛ kó fɛhɑ̃ɑ̃fɛ̀* kɛ dɔ̀: M bɛtìmu yɛbɔkɛ̀ yíe nnɛ̀ nɑnkɛ kɛ miɛkùnko bɛmuɔmbɛ, diyiè tɑ̃ɑ̃́nnì yiè kɛ yóó deè n tɔ̃mmú. 33 N do nkɛ́sɔɔtɛ́mu n cɛ yíe nnɛ̀ nɑnkɛ nɛ̀ diyiè tɛrì, kɛ yɛ̃́ dɛ̀ í wenni bɛ̀ bo kuɔmɛ̀ Kuyie mpɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑǹtò dihɛì mɑrì kɛ̀ dɛ̀ í tú Sedisɑdɛmmu.

34 Díndi Sedisɑdɛmmu ɛì kɔbɛ bɛ̀ɛ̀ kɔ̀ù Kuyie mpɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑm̀bɛ̀, kɛ buɔti Kuyie ntɔ̃mbɛ̀ yɛtɑ̃́rɛ̀. Kucɛ mɛdɛ ndi n dɔ́mɛ̀ kɛ́ ndi okɛ tɛkotɛ ɔ̃ nhokɛmɛ̀ tɛ bí bɑ́ di í yie? 35 Di ɛì bo pɔntɛ kɛ́nɑɑ́ ntidobontì, n di nɑ́ɑ́mmu di tɛ̃́nkɛ í yó n yɑ̀, kɛ̀ dɛ̀ í tú di bo yĩ́ dìì yiè: Mɛsɑ̀ɑ̀ nní mbonɛ̀ wèè kèríní nɛ̀ ti Yiɛ̀ nkó diyètìrì.

14

Yesu miɛkùnnɛmɛ̀ omuɔnti tɛom̀pùtɛ̀ yiè

1 Tɛom̀pùtɛ̀ mɑtɛ̀ yiè kɛ̀ Yesu kɔtɛ Fɑdisĩɛ̃bɛ kóo kótì mɔù cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kɛ bo di, kòo nìtì mɔù dɛ̀ bo kɛ mɔ nkɛ mùútí, 2 kɛ̀ bɛ̀ nwéí Yesu mɛyɔɔ̀mmɛ̀ kɛ bo yɑ̀ ò bo ò miɛkùnnɛ tɛom̀pùtɛ̀ yiè. 3 Kɛ̀ Yesu bekɛ ikuɔ́ wɑ̃ɑ̃̀bɛ̀ nɛ̀ Fɑdisĩɛ̃bɛ kɛ dɔ̀: Ikuɔ́ yienɑɑ̀, kɛ í yetɛ ɑ bo miɛkùnnɛmɛ̀ onìtì tɛom̀pùtɛ̀ yiè?

4 Kɛ̀ bɛ̀ ndò nyúóó. Kɛ̀ Yesu nɔ́ɔ́ nho nɔ̀ùtɛ̀ omuɔnti ĩ́nkɛ̀ kóò miɛkùnnɛ, kɛ́duɔ́ nkòo pɛ̃ɛ̃tɛ́. 5 Dɛ mɔ̀nnì kòo bɛ̀ bekɛ kɛ dɔ̀: Di miɛkɛ kòò mɔù mɔ̀kɛ o birɛ yoo o nɑ̀ɑ̀fɛ̀, kɛ̀ dɛ̀ do dɔ̀kɛ̀ miɛkɛ tɛom̀pùtɛ̀ yiè, ò bɑ́ɑ́ kɔtɛ kɛ́ dɛ̀ dènnɛnɑ́ɑ̀? 6 Bɑ́ bɛ̀ í nnɑ kóò tɛ̃̀ńnɛ́ tìmɑtì dɛ kó tinɑ́ɑǹtì ĩ́nkɛ̀.

Bɛ̀ɛ̀ dɛ̀úkùnko bɛmɑ́ɑ̀

7 Kɛ̀ Yesu yɑ̀ bɛ̀ dɔ́mɛ̀ yɛkɑ̀rɛ̀ ketiyɛ̀ kɛ́ bɛ̀ nɑ̀kɛ́ dinɑ́ɑǹhɑ̃ntírì kɛ dɔ̀: 8 Kɛ̀ bɛ̀ dɑ yu mupotúòmù kó dibɑnni, bɑ́ɑ́ niitɛ́ kɛ́kɑri dikɑ̀rì dɛyììkɛ̀ kpɛri, kɛ̀ dɛ̀ yɛ̀mmɛ bɛ̀ yu òmɔù kòò dɑ pɛ̃ɛ̃tɛ́. 9 Wèè di yu kòo dɑ nɑ́kɛ́ kɛ dɔ̀: Ítɛ́ kɛ́feí nyie ndikɑ̀rì. Dɛ mɔ̀nnì kɑ̀ɑ ítɛ́ nɛ̀ ifɛi, kɛ́kɔtɛ kɛ́kɑri dɛfɔ̃nkúò kpɛri. 10 Kɛ̀ bɛ̀ dɑ yu dibɑnni, kɔtɛ kɛ́kɑri dɛfɔ̃nkúò, wèè dɑ yu kòò tùɔ̀kɛní kɛ dɑ yɑ̀ kɛ yĩ: N nɛ́poo, kɔtɛní kɛ́kɑri dɛyììkɛ̀. Dɛ mɔ̀nnì dɛ̀ bo dɑ dɛ́úkùnnɛ bɛtɔbɛ̀ yììkɛ̀. 11 Wèè dɛ́úkùnnɛ omɑ́ɑ̀ bɛ̀ bo ò kɛ̃́kùnnɛ, wèè kɛ̃́kùnnɛ omɑ́ɑ̀ kɛ̀ bɛ̀ɛ ò dɛ́úkùnnɛ.

12 Kɛ̀ Yesu nɑ́kɛ́ wèè ò yu kɛ dɔ̀: Kɑ̀ɑ yóó yú bɛnìtìbɛ̀ mudiì ɑ bɑ́ɑ́ yú ɑ nɛ́pobɛ̀ ɑ mɛ mbɑ́ɑ́ yú ɑ tebìí, ɑ bɑ́ɑ́ yú ɑ cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kɔbɛ, ɑ bɑ́ɑ́ yú ɑ cɛ̃pɛɛtitɔbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ mɔ̀kɛ bɛ kpɛrɛ kɛ yɛ̃́ bɛ̀ yóó nɑmɛ̀mu kɛ múnkɛɛ dɑ yú kɛ́ dɛ̀ ndɑ fɔ́ɔ́. 13 Kɑ̀ɑ ɑ̃nnɛ́ dibɑnni, yú bɛcĩ̀rìbɛ̀, nɛ̀ tihɔ̀ùtì nɛ̀ yɛkpĩɛ̃̀ nnɛ̀ tiyũ̀ɔ̃̀ntì kɛ̀ dɛ̀ɛ di. 14 Dɛ̀ bo ndɑ nɑɑti kɛ yɛ̃́ bɛ̀ í yóó nɑmɛ̀ kɛ́ dɛ̀ ndɑ fɔ́ɔ́, Kuyie nkuù yóó dɛ̀ ndɑ yietí bɛ̀ɛ̀ wetí bɛ̀ bo yɑ̃́ntɛ́ dìì yiè.

Dinɑ́ɑǹhɑ̃ntírì dìì tukúnɛ̀ wèè yú mudiì

(Wéntɛ́ Mɑtie 22:1-10)

15 Bɛ̀ɛ̀ kɑ̀ri kɛ yo nkɛ̀ bɛ kóò mɔùu nɑ́kɛ́ Yesu kɛ dɔ̀: Dɛ̀ nnɑɑti wèè bo di Kuyie nkpɑ̀ɑ̀tìyuu miɛkɛ.

16 Kɛ̀ Yesu ò nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Onìtì mɔù weè do ɑ̃nnɛ́ dibɑnni kɛ́yú bɛnìtìbɛ̀ pɛ́u kɛ̀ bɛ̀ bo di. 17 Mudiì bi dìì mɔ̀nnì kòo tɔ̃ nho kóo tɔ̃ntì kòò bo bɛ̀ yúní. 18 Bɛmɔu kɛ̀ bɛ̀ɛ peri. Kòo ketiwè dɔ̀: N dontɛ́ m pɑku nku kɛ dɔ́ kɛ́kɔtɛ kɛ́ kù yɑ̀, n dɑ bɑ́ɑ́mmu n yí yóó nɑ kɛ́kɔtoo. 19 Kòo tɔù dɔ̀: N dontɛ́ inɑ̀ɑ̀kɛ nyi tɛpíítɛ̀ kɛ dɔ́ kɛ́ ì yɑ́ɑ́kɛ́nɛ̀ mutɔ̃mmú, n dɑ bɑ́ɑ́mmu n yí yóó nɑ kɛ́kɔtoo. 20 Kòo tɔù dɔ̀: N tùótɛ́ m pokù nwe bɑ̀mbɑ̀ ndɛɛ̀ te kɛ̀ n yí yóó nɑ kɛ́kɔtoo. 21 Kòo tɔ̃ntìi wɛ̃tɛní kɛ́nɑ́kɛ́ tɛcĩ́ɛ̃̀tɛ̀ yiɛ̀ mbɛ̀ ò nɑ̀kɛ́ tì. Kɛ̀ tɛcĩ́ɛ̃̀tɛ̀ yiɛ̀ mmiɛkɛɛ pɛikɛ kòo nɑ́kɛ́ otɔ̃ntì kɛ dɔ̀: Kɔtɛ mɛcɑ̃ɑ̃ nyɑɑ́rɛ̀ nɛ̀ dihɛì kó icɛ kɛ́yúní bɛcĩ̀rìbɛ̀ nɛ̀ tihɔ̀ùtì nɛ̀ tiyũ̀ɔ̃̀ntì nɛ̀ yɛkpĩɛ̃̀. 22 Kɛ̀ dɛ̀ɛ yíɛ́ sɑ́m̀pɔ́ kòo tɔ̃ntìi wɛ̃tɛ kóò nɑ́kɛ́ kɛ dɔ̀: Okótì ti dɔ̀ɔ̀mu ɑ yɛ̃ nti dɔɔ̀mɛ̀ kɛ̀ mɛfíè nkpɑɑ́. 23 Kɛ̀ tɛcĩ́ɛ̃̀tɛ̀ yiɛ̀ nyíɛ́ kɛ́nɑ́kɛ́ otɔ̃ntì kɛ dɔ̀: Kɔtɛ icɛ miɛkɛ nɛ̀ yɛteyɔ, kɑ̀ɑ yɑ̀ bɛ̀, ɑ duɔ́ nkɛ̀ bɛ̀ɛ kɔtɛní kɛ̀ n cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ɛ píɛ. 24 N dɑ nɑ́ɑ́mmu n do ketɛ́ kɛ́yú bɛ̀ɛ̀ kó dimɑ̀ɑ̀ bɛ kóò mɔù bɑ́ɑ́ di n diitì.

Yesu nɑ̀kɛ́ tì bɛ̀ɛ̀ dɔ́ kɛ́ nhò tũ

(Wéntɛ́ Mɑtie 10:37-38)

25 Kɛ̀ ditĩ̀nnì diɛrì ntũ nYesu, kòo wɛ̃ɛ̃tɛ kɛ́ dì nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: 26 Kòò mɔù dɔ́ kɛ́ n tũnnɛ, kɛ í n dɔ́ kɛ̀ dɛ̀ pɛ̃ɛ̃tɛ́ o cicɛ nɛ̀ o yɔ̃ nɛ̀ o pokù nɛ̀ o bí nɛ̀ o nɛí nɛ̀ o kó bɛkótíbɛ̀ nɛ̀ o tɑ̃bɛ̀ nɛ̀ o mɔ́mmuɔ, ò bɑ́ɑ́ nɑ kɛ́ntú n kou. 27 Kɛ̀ wèè í tɔ o dɑpɑ̃ɑ̃tí kɛ n tũ nhò bɑ́ɑ́ nɑ kɛ́ntú n kou. 28 Di miɛkɛ we mbo nyóó mɑɑ́ tɛcĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kɛ í nketɛ́ kɛ kɑ̀ri kɛ bɑ̀tɛ o díítí kɛ yɑ̀ kòo bo nɑ kɛ́ tɛ̀ ketɛ́ kɛ́ tɛ̀ dèè. 29 Ò yɑ̀ɑ̀ bo pṹṹtɛ́ mɛ̀ɛ̀ kpɛ́í kɛ í nnɑ kɛ tɛ̀ dèè kɛ̀ bɛ̀ nhò dɑú kɛ tú: 30 We ǹnìtì pũ̀ṹtɛ́ kɛ yĩɛ̃kɛ ò bo deèmɛ̀. 31 Yɑ́ɑ̀ we ǹkpɑ̀ɑ̀tì bo nkɔri kɛ bo dokɛ́nɛ̀ okpɑ̀ɑ̀tìtɔù kɛ bɑ́ɑ́ ketɛ́ kɛ́kɑri kɛ́wéntɛ́ kɛ́yɑ̀ kòo bo nɑnɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ tɛkɔupíítɛ̀ (1000), kɛ́dokɛ́nɛ̀ otɔù wèè mɔ̀kɛ bɛnìtìbɛ̀ sikɔupísìdɛ́ (2000)? 32 Kòò wèńtɛ́ kɛ bɑ́ɑ́ nɑ, ò ɔ̃ɔ̃ tɔ̃ nyɛtɔ̃rɛ̀ nyɛ, kòo kpɑ̀ɑ̀tì tɔù kpɑɑ́ díɛ́tìrì, kòo ò wɑmmúnɛ̀ kunɑɑtí. 33 Mɛɛ̀ botí nku di miɛkɛ kɛ̀ wèè í yóu ò mɔ̀kɛ dɛ̀ dɛmɔu, ò bɑ́ɑ́ nɑ kɛ́ntú n kou.

Mukɔ́kúɔ́ mmùù fétìnnɛ mu nɑɑtí

(Wéntɛ́ Mɑtie 5:13 nɛ̀ Mɑriki 9:50)

34 Mukɔ́kúɔ́ ntú dɛ̀mɑrɛ̀ sɑ̀ɑ̀rɛ̀ ndɛ, kɛ̀ mù nɛ́ fétìnnɛ mu nɑɑtí, bɛ̀ bo mù nɑ́ríkùnnɛ bɑ? 35 Mukɔ́kúɔ́ mmùù tɛ̃́nkɛ í nɑɑti bɛ̀ í mù dɔ̀ɔ̀rinɛ̀ mùmɑmù, mù ketɛ́ kɛ bɑ́ɑ́ yie nkɛ́dɔɔ̀ tikùtì, bɛ̀ ɔ̃ɔ̃ mù ùtóo ditowɑɑ̀ ndi. Kɛ̀ wèè mɔ̀kɛ yɛto kɛ bo keè wèe keè!

15

Fɛpìèfɛ̀ fɛ̀ɛ̀ feti

(Wéntɛ́ Mɑtie 18:12-14)

1 Bɛdɑ̀mpóòcɔutíbɛ̀ nɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ tɔbɛ̀ bɛ̀ do tú bɛ̀ mufòmmu yɛimu yɛmbɛ̀, kɛ̀ bɛ̀ɛ kɔtɛní Yesu borɛ̀ kɛ bo keè o nɑ́ɑǹtì. 2 Kɛ̀ dɛ̀ɛ yonkɛ Fɑdisĩɛ̃bɛ nɛ̀ ikuɔ́ wɑ̃ɑ̃̀bɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ nnɑ́ɑ́ mbɛmɑ́ɑ̀ kɛ tú: Onìtì yie nyie nkɛ cɔutɛ́ mufòmmu yɛimu yɛmbɛ̀ kɛ bɛ̀ wɛ̃ńnɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ yo.

3 Kɛ̀ Yesu bɛ̀ bɛ́innɛ̀ dinɑ́ɑǹhɑ̃ntírì kɛ dɔ̀: 4 Di miɛkɛ we mbo mmɔkɛ ipe tɛkɔ̀ùtɛ̀ (100) kɛ̀ fɛ̀mɑ́ɑ̀ feti kòo bɑ́ɑ́ yóu sipísìwɛi nɛ̀ iwɛi ìì kpɑɑ́ kɛ́kɔtɛ fɛ wɑmmù? 5 Kòo fɛ̀ yɑ̀ o yɛ̀mmɛ̀ bɑ́ɑ́ nɑrikɛ kòo fɛ̀ buútɛ̀, 6 ò fɛ̀ kònnɛ̀ dìì mɔ̀nnì ò bɑ́ɑ́ nɑ́kɛ́ o kɔbɛ kɛ dɔ̀: Kɔtɛnɛ̀ní kɛ̀ ti nyɑ̃nku nɛ̀ diwɛ̀ì, n yɑ̀mu m pìèfɛ̀ fɛ̀ɛ̀ do fetɑɑ̀? 7 N di nɑ́ɑ́mmu diwɛ̀ì yó mbo mɛɛ̀ botí kɛĩ́nkɛ̀ onitiyɛiwe omɑ́ɑ̀ bɑntɛ́ dìì mɔ̀nnì o yɛi nkɛ cèètɛ kɛ̀ dɛ̀ɛ pɛ̃ɛ̃tɛ́ sipísìwɛi nɛ̀ bɛ̀wɛi bɛ̀ɛ̀ yɛ̀mmɛ̀ dò mbɛ̀ wetí kɛ̀ dɛ̀ í bɛ̀ bèkú mɛceetimɛ̀.

Fɛdífɛ̀ fɛ̀ɛ̀ feti

8 Kòo nitipòkù mɔù mɔ̀kɛ mɛdítíbii ntɛpíítɛ̀, kɛ̀ mɛ̀mɑ́ɑ̀ feti, ò í cɔ́u nfìtírɛ̀ kɛ kɑ̀ɑ́ o cĩ́ɛ̃̀tɛ̀, kɛ wɑmmú weti weti kɛ yɑ̀ɑ̀ mɛ̀ yɑ̀nɑ̀ɑ̀? 9 Kòò mɛ̀ yɑ̀ dìì mɔ̀nnì ò bɑ́ɑ́ nɑ́kɛ́ o cɛ̃pɛɛtitɔbɛ̀ kɛ dɔ̀: Kɔtɛnɛ̀ní kɛ̀ ti nyɑ̃nku nɛ̀ diwɛ̀ì, n yɑ̀mu n dífɛ̀ fɛ̀ɛ̀ do fetɑɑ̀? 10 N di nɑ́ɑ́mmu diwɛ̀ì yó mbo mɛɛ̀ botí Kuyie ntɔ̃rɛ̀ onitiyɛiwe omɑ́ɑ̀ bɑntɛ́ dìì mɔ̀nnì o yɛi nkɛ cèètɛ.

Dɛbirɛ dɛ̀ɛ̀ cɑ̀kɛ dɛ cicɛ kpɑ̀tì

11 Kɛ̀ Yesu yíɛ́ kɛ́bɛ́i nkɛ dɔ̀: Onìtì mɔù weè do mɔkɛ ibí ìdɛ́ì. 12 Kòo sɑ́m̀pɔ́ùu nɑ́kɛ́ bɛ cicɛ kɛ dɔ̀: N cicɛ n duɔ́ nhɑ yóó kú kɛ̀ n tiekɛ dɛ̀. Kɛ̀ bɛ cicɛɛ dɛ̀ mbɛ̀ totɛ́. 13 Kɛ̀ dɛ̀ɛ yĩ yɛwe sɑ́m̀pɔ́ kòo sɑ́m̀pɔ́ùu fítɛ́ o kpɛrɛ bɛ̀ ò duɔ́ ndɛ̀, kɛ́ítɛ́ nɛ̀ o díítí, kɛ́kɔtɛ dihɛì dɛ́tirì kɛ́nfòù ò dɔ́mɛ̀, kɛ́cɑkɛ o díítí imɔu. 14 O díítí dèè dìì mɔ̀nnì, kɛ̀ dikònnì diɛrìi tɑnní dɛ kó dihɛì, kòo mɔ́ntɛ́ ò bo di mù, 15 kɛ́wɑɑ́ mmutɔ̃mmú dihɛì yiɛ̀ mmɔù borɛ̀, kòo ò kũɔ̃ nho pɑku kòo ncɛ̃mmù o fɔ̃̀nkɛ̀. 16 Kòò níí ndɔ́ kɛ́di mufɔ̃̀nkɛ̀diì, òmɔù mɛ nyí mmù nhò duɔ́. 17 Kòo totíní o yɛ̀mmɛ̀ kɛ dɔ̀: N cicɛ kó bɛtɔ̃mbɛ̀ ɔ̃ɔ̃ dimu kɛ́yĩɛ̃kɛ, kɛ̀ mí nnɛ́ kɔ̃nnɛ̀ diɛ ndikònnì. 18 M bo ítɛ́ kɛ́kò n cicɛ cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kóò nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: N cicɛ n yetɛ́nɛ̀mu Kuyie nkɛ dɑ yetɛ́nɛ̀. 19 N tɛ̃́nkɛ í mɑnnɛ̀ ɑ nni ntú ɑ birɛ, ɑ n dɔɔ̀ ɑ kóo tɔ̃ntì. 20 Kòo ítɛ́ kɛ́nkũnti o cicɛ cĩ́ɛ̃̀tɛ̀.

Ò ɑutóo dìì mɔ̀nnì kòo cicɛɛ ò yɑ̀ní kɛ̀ mɛsémmɛ̀ɛ ò pĩ́ nkòo cokóo kóò ɔrí. 21 Kòo birɛɛ ò nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: N yetɛ́nɛ̀mu Kuyie nkɛ dɑ yetɛ́nɛ̀. N tɛ̃́nkɛ í mɑnnɛ̀ ɑ nni ntú ɑ birɛ. 22 Kòo cicɛ nɛ́ nɑ́kɛ́ bɛtɔ̃mbɛ̀ kɛ dɔ̀: Cokɛ́nɛ̀ mɛcɑ̃ɑ̃ nkɛ́túótɛ́ní diyɑɑ̀bòrì sɑ̀ɑ̀rì, kóò dɑ̀tínnɛ́, kóò ṹnnɛ́ mumɑ́mɑ́ɑ́, kóò ɑ̃nnɛ́ tinɛùtì. 23 Túótɛ́nɛ̀ní dinɑɑdɑɑ̀ mɛkùɔ̀ nkpɛri kɛ́kuɔ kɛ̀ ti nyo nkɛ yɑ̃nku. 24 Kɛ yɛ̃́ m birɛ diɛ ndo kúmɛ̀mu kɛ yɑ̃̀ńtɛ́, dɛ̀ do fetimu kɛ̀ n dɛ̀ pɛ̀tɛ́. Mɛm̀mɛ kɛ̀ bɛ̀ɛ ketɛ́ kɛ́nyɑ̃nku dibɑnni nɛ̀ diwɛ̀ì.

25 Kɛ sɔ̃́ nho kóò po bo kupɑku kɛ́nkũntiní kɛ́keè bɛ biemmɛ̀ kɛ ɑu. 26 Kòo yú otɔ̃ntì mɔù kɛ́bekɛ mùù dɔ̀ɔ̀ri. 27 Kòo ò tɛ̃̀ńnɛ́ kɛ dɔ̀: A nɑntɛ̀ tɛɛ̀ konní, kɑ̀ɑ cicɛ kùɔ dinɑɑdɑɑ̀ mɛkùɔ̀ nkpɛri, kɛ yɛ̃́ wè tɛ̀ yɑ̀mɛ̀ nɛ̀ kukɔ̃ǹnɑɑtí. 28 Kɛ̀ Mpo miɛkɛɛ pɛikɛ kòo yetɛ́ mutɑrimù, kòo cicɛɛ yɛnní kɛ bo o bɑ́mmú kòo tɑ. 29 Kòo ò nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: N dɑ bonɛ̀ yɛbie yɛbie nkɛ pĩ́ nhɑ tɔ̃mmú, n yí yetɛ ɑ kpɛti mɑtì, ɑ mɛ nyí n duɔ́ mbɑ́ dɛbɔbirɛ, kɛ̀ m bo kuɔ mí nnɛ̀ n nɛ́pobɛ̀ kɛ̀ ti ɑ̃nnɛ́ dibɑnni. 30 A birɛ dɛ̀ɛ̀ tùótɛ́ ɑ kpɑ̀tì, kɛ kɔ̀tɛ kɛ dɔuti dɔutinɛ̀ bɛnitipòbɛ̀ kɛ ti cɑ̀kɛ, kɛ̀ dɛ̀ konní kɑ̀ɑ nɛ́ dɛ nkùɔ dinɑɑdɑɑ̀ mɛkùɔ̀ nkpɛri. 31 Kòo cicɛɛ ò nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: M birɛ mí nnɛ̀ fɔ̃́ ntíì bo sɑ̃́ɑ̃̀, kɛ̀ m mɔ̀kɛ dɛ̀ tú ɑ kpɛrɛ. 32 Ti do dò nkɛ́dɔɔ̀mu dibɑnni kɛ yɛ̃́ ɑ nɑntɛ̀ tiɛ ndo kúmɛ̀mu kɛ fòùtɛ, ò do fetimɛ̀mu kɛ̀ nh ò pɛ̀tɛ́.

16

Ti dòmmɛ̀ kɛ́nciì kɛ́pɛ̃ɛ̃tɛ́ kutenkù kɔbɛ

1 Kɛ̀ Yesu nɑ́kɛ́ o tɑncɔ́ùmbɛ̀ kɛ dɔ̀: Tikpɑ̀tì yiɛ̀ mmɔu weè do bɑnnɛ̀ o kóo tɔ̃ntì mɔù o kpɑ̀tì kɛ̀ bɛ̀ɛ ò nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀ dɛ yiɛ̀ ntì cɑ̀ɑri. 2 Kòo yú dɛ kóo tɔ̃ntì kóò nɑ́kɛ́ kɛ dɔ̀: N yo kɛ̀ bɛ̀ tu ɑ cɑɑri n kpɑ̀tì, bɛnkɛ ɑ pɑ́tɛ kɛ̀ n yɑ̀ ɑ pĩ́ mmɛ̀ɛ̀ botí mutɔ̃mmú. A tɛ̃́nkɛ í yó mbɑɑ n kpɑ̀tì. 3 Kɛ̀ dɛ kóò nìtì ntoti o yɛ̀mmɛ̀ kɛ tú: Mutɔ̃mmú yiɛ̀ nyó m bɛti kɛ̀ n yĩ́mɛ? N yí yóó nɑ kɛ́kúútí, kɛ̀ ifɛi m bonɛ̀ muyɑ̃ũ. 4 Kòo dɔ̀: N yɑ̀mu n yóó yĩ́mɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ m bɛ̀ti dìì yiè mutɔ̃mmú nní mmɔkɛ bɛ̀ɛ̀ bo n cɔutɛ́. 5 Kɛ yúní bɛ̀ɛ̀ bɑnnɛ̀ ò pĩ́ nwèè borɛ̀ mutɔ̃mmú, kɛ́bekɛ oketiwè kɛ dɔ̀: A bɑnnɛ ìdɛ wèè n duɔ́ mmutɔ̃mmú? 6 Kòò dɔ̀: Mɛkùɔ̀ ntikɑ̃̀nkɑ̃̀ntì tɛkɔ̀ùtɛ̀ (100). Kòò dɔ̀: Túótɛ́ ɑ pɑ́tíri kɛ́wɑ̃ri kɛ dɔ̀ tikɑ̃̀nkɑ̃̀ntì sipísìnùmmù. 7 Kɛ́bekɛ otɔù kɛ dɔ̀: A ò bɑ̀nnɛ ìdɛ? Kòo ò nɑ́kɛ́ kɛ dɔ̀: Tiyɔ̀tì tɛkɔ̀ùtɛ̀ (100). Kòò dɔ̀: Túótɛ́ ɑ pɑ́tíri kɛ́wɑ̃ri kɛ dɔ̀ tiyɔ̀tì sipísìni. 8 Kɛ̀ tikpɑ̀tì yiɛ̀ nsɑ̃ntɛ dɛ kóò yúókù o ciì nkpɛ́í, kɛ yɛ̃́ kutenkù kuu nkɔbɛ ciìmɛ̀ bɛ kɔbɛ ììkɛ̀ kɛ pɛ̃ɛ̃tɛ́ bɛ̀ɛ̀ tu kuwenniku kɔbɛ.

9 N di nɑ́ɑ́mmu kɛ tú: Túótɛ́nɛ̀ kɛtenkɛ̀ kiɛ nkó tikpɑ̀tì kɛ́wɑmmúnɛ̀ di nɛ́pobɛ̀, kɛ̀ dɛ̀ɛ yie nkɛ̀ tì dèè dìì yiè, bɛ̀ di cɔutɛ́ kɛĩ́nkɛ̀ di yó mbo dɛ̀ sɑ̃́ɑ̃̀. 10 Wèè pĩ ndɛsɑ́m̀pɔ́rɛ̀ kɛ̀ dɛ̀ wenni weè yóó mpĩ́ ndɛdiɛrɛ̀ kɛ̀ dɛ̀ wenni, wèè pĩ ndɛsɑ́m̀pɔ́rɛ̀ kɛ̀ dɛ̀ í wenni wè í yó mpĩ́ ndɛdiɛrɛ̀ kɛ̀ dɛ̀ wenni. 11 Kɛ̀ di í pĩ́ nkɛtenkɛ̀ kiɛ nkó tikpɑ̀tì kɛ̀ dɛ̀ wenni, we mbo di duɔ́ ntìì tu timɔ́mmɔnti?

12 Kɛ̀ di í pĩ́ nhotɔù kpɛrɛ kɛ̀ dɛ̀ wenni we mbo di duɔ́ ndɛ̀ɛ̀ tu di kpɛrɛ?

13 Otɔ̃ntì mɔù bɑ́ɑ́ nɑ kɛ́ntũ mbɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ bɛ̀dɛ́bɛ̀, ò bo ndɔ́ yie nkɛ́nii nhotɔù, ò bo ntɑunɛ̀ yie nkɛ́yɑtɛnɛ̀ otɔù. Òmɔù bɑ́ɑ́ nɑ kɛ́ntũ nKuyie nnɛ̀ idíítí.

Bɛnìtìbɛ̀ wùó ndɛ̀ dɛdiɛrɛ̀ Kuyie ndɛ̀ wùó nyisɔkɛ nyi

(Wéntɛ́ Mɑtie 11:12-13)

14 Kɛ̀ Fɑdisĩɛ̃bɛɛ keè kɛ́ndɑú Yesu, kɛ yɛ̃́ bɛ̀ dɔ́mɛ̀ idíítí mɛdiɛ̀. 15 Kɛ̀ Yesu bɛ̀ nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Di tú bɛ̀ɛ̀ ɔ̃ ndɔɔri bɛ̀mbɛ bɛnìtìbɛ̀ ììkɛ̀ kɛ dò mbɛ̀ wenni, Kuyie mmɛ nyɛ̃́mu di yɛ̀mmɛ̀, kɛ yɛ̃́ bɛnìtìbɛ̀ wùó ndɛ̀ dɛdiɛrɛ̀, Kuyie ndɛ̀ wùó nyisɔkɛ nyi.

16 Mɔyiisi kó ikuɔ́ nɛ̀ Kuyie mpɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑm̀bɛ̀ kó yɛpɑ́tɛ dɛɛ̀ do bo kɛ yɑ̀ɑ kɑ̃́ɑ̃́nnɛ̀ Isɑ̃ɑ̃ kó dimɔ̀nnì. Isɑ̃ɑ̃ kó dimɔ̀nnì ndi bɛnìtìbɛ̀ kèèmɛ̀ Tinɑ́ɑǹsɑ̀ɑ̀tì kɛ mɑù kɛ bo tɑ Kuyie nkpɑ̀ɑ̀tìyuu. 17 Nɛ̀ mɛmmɛ kɛĩ́nkɛ̀ nɛ̀ kɛtenkɛ̀ dɛ̀ bo pɛ̃ɛ̃tɛ́mɛ̀ bo ntɔ̃ũnɛ̀ ikuɔ́ kó fɛwɑ̃rìfɛ̀ fɛ̀mɑ́ɑ̀ bo fetimɛ̀.

Yesu nɑ̀kɛ́mɛ̀ mupobɛtìmù kpɛti

(Wéntɛ́ Mɑtie 5:31-32, 19:1-9 nɛ̀ Mɑriki 10:2-12 nɛ̀ Odommu 7:2-3)

18 Wèè bɛ̀ti o pokù kɛ tùótɛ́ otɔù ò nɑɑ́ nwèè dɔuti dɔutinɛ̀ wènwe bɛnitipòbɛ̀. Kɛ̀ wèè tùótɛ́ onitipòkù bɛ̀ bɛ̀tì wè ò nɑɑ́ nwèè dɔuti dɔutinɛ̀ wènwe bɛnitipòbɛ̀.

Tikpɑ̀tì yiɛ̀ nnɛ̀ ocĩ̀rì Dɑsɑɑ

19 Onìtì mɔù weè do bo kɛ mɔkɛ tikpɑ̀tì mɛdiɛ̀ nkɛ dɑɑti tiyɑɑ̀kpetì, kɛ bo diwɛ̀ì miɛkɛ, kɛ yo ndɛsɑ̀ɑ̀rɛ̀ yɛwe yɛmɔu. 20 Kòo cĩ̀rì mɔù dɛ̀ bo, kɛ̀ bɛ̀ ò tu Dɑsɑɑ, kòò dɑ̀ɑ́tí yɛmuɔ nho kɔ̃̀ntì timɔu kɛ dɔu tikpɑ̀tì yiɛ̀ mbòrìnùù. 21 Kɛ níí ndɔ́ kɛ́tɑ̃nkɛ́ tikpɑ̀tì yiɛ̀ nyo nkɛ̀ dɛ̀ɛ̀ duò, kɛ̀ simɔɔ́ nkɔrìní kɛ dɛ́ú o muɔ. 22 Kɛ̀ dɛ kóo cĩ̀rìi kú, kɛ̀ Kuyie ntɔ̃rɛ̀ɛ ò tùótɛ́, kɛ́kɔtɛnɛ̀ Abɑrɑhɑmmu borɛ̀, kɛ̀ tikpɑ̀tì yiɛ̀ nkú kɛ̀ bɛ̀ɛ ò kũnnɛ́. 23 Kɛ̀ tikpɑ̀tì yiɛ̀ nní mbo bɛcíríbɛ̀ kó dihɛì, kɛ fɛ̃́ũ̀rì mɛdiɛ̀, kɛ́wéntɛ́, kɛ́yɑ̀ Dɑsɑɑ mɛdɛ́timɛ̀, kòo bo Abɑrɑhɑmmu borɛ̀. 24 Kòo pĩɛ̃kɛ́ kɛ dɔ̀: N cicɛ Abɑrɑhɑmmu! N kuɔ́ mmɛsémmɛ̀, kɛ́duɔ́ nkɛ̀ Dɑsɑɑ pɔɔ̀tɛ̀ o nɔ́mbii mɛniɛ nkɛ yɑ̀ɑ dúo n nɔ́ndɛnfɛ̀, n fɛ̃́ũ̀rìmu mɛdiɛ̀ mmuhɑ̃ɑ̃́ mmuu mmiɛkɛ. 25 Kɛ̀ Abɑrɑhɑmmuu ò tɛ̃̀ńnɛ́ kɛ dɔ̀: M birɛ dentɛní ɑ do mɔkɛmɛ̀ tikpɑ̀tì kɛtenkɛ̀ ĩ́nkɛ̀ kɛ̀ Dɑsɑɑ fɛ̃́ũ̀rì, di mmɔ̀nnì kɛ̀ bɛ̀ ò òmpùnnɛ kɑ̀ɑ mɛ ntó fɛ̃́ũ̀rì. 26 Difɔ̃̀tìrì cũmpuri diì ketɛ́ kɛ bo ti cuokɛ̀, kòo mɔù dɔ́ kɛ́kɔtoo di borɛ̀, ò bɑ́ɑ́ nɑ, kɛ̀ di kóò mɔù mɛ ndɔ́ kɛ́kɔtɛní ti borɛ̀, ò bɑ́ɑ́ nɑ. 27 Kɛ̀ tikpɑ̀tì yiɛ̀ ndɔ̀: N dɑ bɑ́ɑmmu n cicɛ, duɔ́ nkɛ̀ Dɑsɑɑ kɔtɛ n cĩ́ɛ̃̀tɛ̀. 28 N nɛí bomu sìnùmmù kòo sì nɑ̀kɛ́, kɛ̀ sì bɑ́ɑ́ kɔtɛní m mɛ̀ mbo mɛ̀ɛ̀ fɛ̃́ṹtímɛ̀ miɛkɛ. 29 Kɛ̀ Abɑrɑhɑmmuu ò tɛ̃̀ńnɛ́ kɛ dɔ̀: Mɔyiisi kuɔ́ nɛ̀ Kuyie mpɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑm̀bɛ̀ pɑ́tɛ dɛ̀ bomu, bɛ̀ɛ yie ndɛ̀ yɛ̃ mmù. 30 Kɛ̀ tikpɑ̀tì yiɛ̀ ndɔ̀: N cicɛ Abɑrɑhɑmmu, bɛ̀ɛ̀ ku, kɛ̀ bɛ kóò mɔù kɔ̀too kɛ bɛ̀ nɑ̀kɛ́, bɛ̀ yóó yiemmu kɛ́ceetɛ. 31 Kɛ̀ Abɑrɑhɑmmuu ò nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Kɛ̀ bɛ̀ í yie mMɔyiisi kó ikuɔ́ nɛ̀ Kuyie mpɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑm̀bɛ̀ pɑ́tɛ kpɛti, bɑ́ kɛ̀ bɛcíríbɛ̀ kóò mɔù yɑ̃̀ńtɛ́ kɛ bɛ̀ nɑ̀kɛ́ bɛ̀ í yóó yie.

17

Yesu nɑ̀kɛ́ tì mɛcĩ́ɛ̃́mmɛ̀ ĩ́nkɛ̀

(Wéntɛ́ Mɑtie 18:6-7, 21-22, 17:20 nɛ̀ Mɑriki 9:42)

1 Kɛ̀ Yesu nɑ́kɛ́ o tɑ́ncɔ́ùmbɛ̀ kɛ dɔ̀: Dɛ̀ɛ̀ bo nte kòo nìtìi dɔɔ̀ mɛyɛi ndɛ̀ í yóó pɑɑ̀, wèè nɛ́ bo nte kòo tɔù dɔɔ̀ mɛyɛi ndɛ yiɛ̀ mbo yɑ̀. 2 Kɛ̀ bɛ̀ ò dùú nditɑ̃́rì diɛrì kɛ dootóo dɑ̀mɛ́ɛ̀rì miɛkɛ dɛ̀ ńtɔ̃ũnɛ̀ ò bo bɔmmɛ̀ bɛsɑ́m̀pɔ́bɛ̀ biɛ nkóò mɔù mɛyɛi mmiɛkɛ. 3 Ndɑkɛnɛ̀!

Kɑ̀ɑ kou cɑ̀ɑ̀rɛ̀ kɛ bɑntɛ́ o cɑɑ̀rìmɛ̀ ɑ ò cĩ̀ɛ̃́. 4 Kòo dɑ cɑ̀ɑ̀rɛ̀ kucɛ mɛ̀yiekɛ̀ diyiè dimɑ́ɑ̀ miɛkɛ, kɛ kɔrìní kɛ dɑ mɔ́ú mɛcĩ́ɛ̃́mmɛ̀, ńcĩ́ɛ̃nko we.

Yesu dònnɛnɛ̀mɛ̀ mɛtɑ̃́kùmɛ̀ fɛyoǹfɛ̀

5 Kɛ̀ Yesu tɔ̃rɛ̀ɛ ò mɔɔ kɛ dɔ̀: Ti Yiɛ̀ nhɑ ti yíɛ́ mɛtɑ̃́kùmɛ̀. 6 Kɛ̀ Yesu bɛ̀ nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Kɛ̀ di do n tɑ̃́ bɑ́ kɛ̀ dɛ̀ mmɑnnɛ̀ fɛyoǹfɛ̀ di bo nɑ kɛ́nɑ́kɛ́ mutie muu nkɛ dɔ̀: Uutɛ́ ɑ mɛ̀ mborɛ̀ kɛ́do dɑ̀mɛ́ɛ̀rì miɛkɛ kɛ̀ mùu yie ndi yɛ̃ mmù.

Otɔ̃ntì nɛ̀ o yiɛ̀

7 Di miɛkɛ kòò mɔù mɔ̀kɛ otɔ̃ntì kòò kùútí yoo ò cɛ̃mmù o wũɔ̃ kɛ konní kupɑku ò bo ò nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Yɑ̀ɑ kɑri kɛ́diɑ̀? 8 Ò bɑ́ɑ́ ò nɑ́kɛ́ kɛ yĩ́: Bénnɛ́ kɛ́deè kɛ́ceetɛ ɑ yɑ̀ɑ̀tì kɛ́tɔnní kɛ́ n duɔ́ nkɛ̀ n di kɛ́deè kɑ̀ɑ nɛ́ nɑ kɛ́diɑ̀? 9 Ò bo sɑ̃ntɛ otɔ̃ntì wenwe ò pĩ́ mɛ̀ɛ̀ kpɛ́í mmutɔ̃mmú ò yɛ̃ nwèe pĩ́mmɑ̀ɑ̀? Ɔ́ɔ̀! 10 Di kpɛrɛ mɛ ndò nkɛ̀ di pĩ mbɛ̀ di duɔ́ mmùù tɔ̃mmú kɛ dèè di dɔ̀: Ti tú bɛtɔ̃mbɛ̀ mbɛ cɛ̃́nkɛ kɛ pĩ́ mmutɔ̃mmú ti do dò nkɛ́pĩ́ mmù.

Yesu miɛkùnnɛmɛ̀ yɛkùɔ̀ ntɛpíítɛ̀

11 Kɛ̀ Yesu nkɔri Sedisɑdɛmmu, kɛ́pɛ̃ɛ̃tɛ́ Sɑmmɑrii nɛ̀ Kɑdidee dɛ tenkɛ̀ mɑ̀nku, 12 kɛ́ntɑti dihɛì mɑrì kɛ̀ yɛkùɔ̀ ntɛpíítɛ̀ɛ kétɛ́ní kɛ́mɑɑ nkɛ́cómmú, kɛ́pĩɛ̃kɛ́ kɛ dɔ̀: 13 Okótì Yesu, ti kuɔ́ mmɛsémmɛ̀!

14 Kɛ̀ Yesu nyɛ̀ wùó, kɛ́ yɛ̀ nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Kɔtɛnɛ̀ kɛ́bɛnkɛ dimɑ́ɑ̀ ikuɔ́ nìùbɛ̀.

Kɛ̀ yɛ̀ nkérí kɛ́miɛtɛ́. 15 Bɛ miɛkɛ kòo mɔù yɑ ò miɛtɛ́mɛ̀ kɛ́wɛ̃tɛ kɛ́poo nho nɑcɛ̀fɔ̃̀tɛ̀ kɛ́nwɛ̃tiní Yesu borɛ̀ kɛ́nsɑ̃ntí Kuyie, 16 kɛ yɑ̀ɑ̀ nínkóo Yesu ììkɛ̀, kóò dɔunnɛ̀ mutɔ̃mmú. Sɑmmɑrii kó dihɛì kou do nwe. 17 Kɛ̀ Yesu ò bekɛ kɛ dɔ̀: Dimɔu di í miɛtɑ́ɑ̀? Bɛtɔbɛ̀ bɛwɛi nɛ́ borɛ? 18 Bɛ kóò mɔù í wɛ̃̀tɛní, fɔ̃́ nhopɔ̀ɔ̀, kɛ̀ fɔ̃́ɔ̃̀ mɑ́ɑ̀ wɛ̃̀tɛnɑ́ɑ̀? 19 Kɛ́deè kóò nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Ítɛ́ kɛ́kò, ɑ tɑ̃́kùmɛ̀ dɑ dɛɛtɛ́mu.

Yesu wɛ̃tinímɛ̀ kó tinɑ́ɑǹtì

(Wéntɛ́ Mɑtie 24:23-28, 37-41)

20 Kɛ̀ Fɑdisĩɛ̃bɛɛ bekɛ Yesu kɛ dɔ̀: Kuyie nkpɑ̀ɑ̀tìyuu yóó buotɛ́ ɔ̃mmɔ̀nnì? Kɛ̀ Yesu bɛ̀ tɛ̃̀ńnɛ́ kɛ dɔ̀: Kuyie nkpɑ̀ɑ̀tìyuu í yó nkéríní kɛ feí kɛ̀ bɛ̀ dì wúó. 21 Bɛ̀ í yóó yĩ́ di bo diɛ nyoo ciɛ, Kuyie nkpɑ̀ɑ̀tìyuu bomu di cuokɛ̀.

22 Ò dèè mɛmmɛ kɛ́nɑ́kɛ́ o tɑncɔ́ùmbɛ̀ kɛ dɔ̀: Yɛwe kèrínímu di yóó wɑmmú yɛ̀ɛ̀ miɛkɛ di bo yɑ̀mɛ̀ Onìtìbirɛ bɑ́ diyiè dimɑ́ɑ̀ di mɛ mbɑ́ɑ́ dɛ̀ yɑ̀. 23 Kɛ̀ bɛ̀ di nɑ́ɑ́ nkɛ tú: Ò bo diɛ nyoo ciɛ. Di bɑ́ɑ́ kɛ̀ kɔ̀tɛ, di bɑ́ ndɛití dɛ bíɛ́kɛ̀. 24 Fɛtɑɑfɛ̀ ɔ̃ɔ̃ míítɛ́mɛ̀ kɛ̀ dɛ̀ɛ wenkoo ku nwɛtimɑ̀nku nɛ̀ kutɛkù Onìtìbirɛ kó diyiè dɛ̀ yó mmɛ ndò. 25 Onìtìbirɛ nɛ́ dò nkɛ́ketɛ́ kɛ́fɛ̃́ṹtɛ́mu mɛdiɛ̀ nkɛ̀ di mmɔ̀nnì kɔbɛɛ ò yetɛ. 26 Dɛ̀ do dɔ̀ɔ̀ mɛ̀ɛ̀ botí Nɔwee kó dimɔ̀nnì, dɛ̀ yóó mɛ ndɔɔ̀ Onìtìbirɛ bo nwɛ̃tiní dìì mɔ̀nnì. 27 Bɛnìtìbɛ̀ do yommu kɛ yɔ̃ nkɛ puokú, kɛ yenkú, kɛ̀ Nɔwee yɑ̀ɑ tɑnnɛ̀ bɑ̀tóò, kɛ̀ fɛtɑdiɛfɛ̀ɛ kɔtɛní, kɛ́ bɛ̀ kùɔ bɛmɔu. 28 Dɛ̀ do dɔ̀ɔ̀mɛ̀ Dɔti kó dimɔ̀nnì dɛ̀ yóó mɛ ndɔɔ̀. Bɛnìtìbɛ̀ do yommu kɛ yɔ̃, nkɛ do nkɛ fiiti, kɛ buɔtì, kɛ mɑɑ̀. 29 Dɔti nɛ́ yɛ̀ dìì mɔ̀nnì Sodɔmmu, kɛ̀ muhɑ̃ɑ̃́ nnɛ̀ muhɑ̃pòpùo kɛ̀ dɛ̀ɛ cútɛ́ní kɛĩ́nkɛ̀, kɛ́ bɛ̀ kùɔ bɛmɔu. 30 Dɛ̀ yóó mɛ ndɔɔ̀ Onìtìbirɛ bo nkéríní dìì yiè nɛ̀ dɛ kpetì.

31 Dɛ yiè kɛ̀ dɛ̀ sɔ̃́ nwèè bo kudɑ̀nkù ò bɑ́ɑ́ yĩ́ ò bo cútɛ́ní kudieku kɛ túótɛ́ o kpɛrɛ. Kɛ̀ dɛ̀ sɔ̃́ nwèè bo kupɑku ò bɑ́ɑ́ kò ntɛcĩ́ɛ̃̀tɛ̀. 32 Di bɑ́ɑ́ yɛ̃̀ ntìì do tùɔ̀kɛní Dɔti pokù. 33 Wèè bo ndɔ́ kɛ́dɛɛtɛ́ o fòmmu ò bo mù fétìnnɛ, kɛ̀ wèè mù fétìnnɛ n kpɛ́í kòo mù dɛɛtɛ́. 34 N di nɑ́ɑ́mmu dɛ kó kɛyènkɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ bɛ̀dɛ́bɛ̀ bo nduɔ́ didɔ́ù dimɑ́ɑ̀, kɛ̀ bɛ̀ɛ túótɛ́ omɑ́ɑ̀ kɛ yóu otɔù. 35 Bɛnitipòbɛ̀ bɛ̀dɛ́bɛ̀ bo nwɛ̃ nkɛ nɑɑ̀ nkɛ̀ bɛ̀ɛ túótɛ́ omɑ́ɑ̀ kɛ yóu otɔù. [ 36 Bɛnitidɑɑbɛ̀ bɛ̀dɛ́bɛ̀ bo nwɛ̃ nkɛ kúútí kɛ̀ bɛ̀ɛ túótɛ́ omɑ́ɑ̀ kɛ yóu otɔù.] 37 Kɛ̀ Yesu tɑncɔ́ùmbɛ̀ɛ o bekɛ kɛ dɔ̀: Ti Yiɛ̀ ndɛ̀ yóó dɔɔ̀ ɔ̃̀ndɛ? Kòo bɛ̀ tɛ̃́nnɛ́ kɛ dɔ̀: Dɛcírɛ̀ duɔ́ dɛ̀, timɑncòntì yóó dɛ ntíí.

18

Ti bo mbɑ́ɑ́mmɛ̀ Kuyie nkɛ ti kɔ̃̀ntì bɑ́ɑ́ yɑ̃rikɛ

1 Kɛ̀ Yesu ndɔ́ kɛ́ bɛ̀ bɛnkɛ bɛ dòmmɛ̀ kɛ́mbɑ́ɑ́ nKuyie nsɑ̃́ɑ̃̀ kɛ̀ bɛ kɔ̃̀ntì bɑ́ɑ́ yɑ̃rikɛ, kɛ́ bɛ̀ nɑ̀kɛ́ dinɑ́ɑǹhɑ̃ntírì kɛ dɔ̀: 2  Obeéntì mɔù weè do bo dihɛì mɑrì, bɑ́ ò í ndé Kuyie, nhò mɛ nyí mbɔti òmɔù kpɛti. 3 Kòo kúpokù mɔù bo dɛ kó dihɛì kɛ́nkɔri weè beéntì borɛ̀ koò bɑ́ɑ́ nkɛ tú: Ti pútɛ́ mí nnɛ̀ n kpɑntídɛ̀ntɔù, 4 kɛ́nyetíróo kɛ̀ dɛ̀ mboní kòo beéntì dɔ̀: Bɑ́ n yí mɛ ndémɛ̀ Kuyie kɛ í bɔti òmɔù kpɛti, 5 m bo teennɛ̀ we nkúpokù kòo cɔutɛ́ o kpɛrɛ kɛ bɑ́ nkɔrìní sɑ̃́ɑ̃̀ kɛ n kɔɔ́nnɛ̀.

6 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ mbɛ́i nkɛ dɔ̀: Keènɛ̀ dɛ kóò beéntì yɛiwe yĩ́ mù. 7 Di yɛ̀mmɛ̀ nɛ́ do nKuyie mbɑ́ɑ́ teenɛ̀ ku kɔbɛ bɛ̀ɛ̀ kuɔ̀ nkɛyènkɛ̀ nɛ̀ kuyienɑɑ̀? Kù bɑ́ɑ́ ɔɔtɛ kù bo bɛ̀ teennɛ̀mɛ̀. 8 N di nɑ́ɑ́mmu kù bo bɛ̀ teennɛ̀ bɑ̀mbɑ̀. Onìtìbirɛ nɛ́ bo nwɛ̃tiní dìì mɔ̀nnì dɛ̀ bo nsɔ̃́ mbɛnìtìbɛ̀ kpɑɑ́ kɛ dɛ̀ tɑ̃́ɑ̃̀?

Fɑdisĩɛ̃ nɛ̀ odɑ̀mpóòcɔutíwè bɛ̀ bɑ́ɑ́mmɛ̀ Kuyie

9 Kɛ̀ Yesu nɑ́kɛ́ dinɑ́ɑǹhɑ̃ntírì tɛrì bɛ̀ɛ̀ yɛ̀mmɛ̀ do mbɛ̀ wenni, kɛ senku bɛtɔbɛ̀ bɛ kpɛ́í nkɛ dɔ̀: 10 Bɛnìtìbɛ̀ bɛ̀dɛ́bɛ̀ bɛɛ̀ do tɑ Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kɛ bo bɑ́ntɛ̀ Kuyie. Kòò mɔù tu Fɑdisĩɛ̃, kòo tɔù tu odɑ̀mpóòcɔutíwè. 11 Kɛ̀ Fɑdisĩɛ̃ ncómmú kɛ bɑ́ɑ́ nKuyie nkɛ tú: Kuyie n dɑ sɑ̃ntí n yí dònnɛ̀mɛ̀ bɛtɔbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ tú bɛyóóbɛ̀, bɛ̀ɛ̀ í dɔɔri ɑ dɔ́mɛ̀, bɛ̀ɛ̀ dɔuti dɔutinɛ̀ bɛtɔbɛ̀, n dɑ sɑ̃ntí n yí dònnɛ̀mɛ̀ odɑ̀mpóòcɔutíwè yie. 12 Nh ɔ̃ɔ̃ boú dinùù kucɛ mɛ̀dɛ́mɛ̀ ndi semɛ́nnì miɛkɛ, kɛ duɔ̀ n kpɛrɛ dɛmɔu kó mɛyɑɑtimɛ̀ tɛpíítɛ̀. 13 Kòo dɑ̀mpóòcɔutíwè ncómmú mɛkpɛ̃ɛ̃́mmɛ̀ kɛ sĩ́ĩ́ kɛ pĩ́ nho cĩ̀ncĩ̀nnì kɛ tú: Kuyie, nhɑ n kuɔ́ mmɛsémmɛ̀ mí nhonitiyɛiwe! 14 Kɛ̀ Yesu dɔ̀: N di nɑ́ɑ́mmu dɛ kóo nìtì do kũnti kɛ̀ Kuyie nhò wénkùnnɛmu, kù mɛ nyí nwénkùnnɛ Fɑdisĩɛ̃, kɛ yɛ̃́ wèè bo ndɛ́úkùnko omɑ́ɑ̀, Kuyie mbo ò kɛ̃́kùnnɛ, kɛ̀ wèe kɛ̃́kùnnɛ omɑ́ɑ̀ kùu ò dɛ́úkùnnɛ.

Bɛ̀ do kɔrìnnímɛ̀ ibí Yesu borɛ̀

(Wéntɛ́ Mɑtie 19:13-15 nɛ̀ Mɑriki 10:13-16)

15 Kɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ nkɔrìnɛ̀ ibí Yesu borɛ̀ kòò bo ì kɑ̀ɑ́kɛ́, kòo tɑncɔ́ùmbɛ̀ nyì bɛ̀tì. 16 Kɛ̀ Yesu ì yúní kɛ bɛ́i nkɛ dɔ̀: Yóunɛ̀ kɛ̀ ibí nkɔrìní m borɛ̀ bɑ́ nyì bɛ̀tìnɛ̀ kɛ yɛ̃́ Kuyie nkpɑ̀ɑ̀tìyuu bomɛ̀ bɛ̀ɛ̀ ì dònnɛ̀ bɛ kpɛ́í nkɛ. 17 N di nɑ́ɑ́ mmɔ́mmuɔ nwe kòo nìtì í cɔutɛ́ Kuyie nkpɑ̀ɑ̀tìyuu dɛbirɛ kɔ̃mɛ o bɑ́ɑ́ dì tɑ.

Odɑpɑ̀ɑ̀ ntikpɑ̀tì yiɛ̀

(Wéntɛ́ Mɑtie 19:16-30 nɛ̀ Mɑriki 10:17-31)

18 Kɛ̀ Sifubɛ kóò nìùtì mɔùu bekɛ Yesu kɛ dɔ̀: Okótì sɑ̀ɑ̀wè, n dò nkɛ́dɔɔ̀ bɑ kɛ́pɛ́tɛ́ mufòmmu mùù bo sɑ̃́ɑ̃̀. 19 Kɛ̀ Yesu ò bekɛ kɛ dɔ̀: Bɑ nte kɑ̀ɑ n tú osɑ̀ɑ̀wè? Òmɔù í wenni kɛ̀ dɛ̀ í tú Kuyie mmɑ́ɑ̀. 20 A yɛ̃́mu ikuɔ́ ìì tu ɑ bɑ́ɑ́ duɔ́nɛ̀ ɑ pokù yoo ɑ dɔù í tú wè ɑ bɑ́ɑ́ kuɔ onìtì, ɑ bɑ́ɑ́ yúúkú, ɑ bɑ́ɑ́ soutɛ́ kɛ́cɑɑ̀rɛ̀ ɑ kou tɔù yètìrì, ndé ɑ cicɛ nɛ̀ ɑ yɔ̃. 21 Kɛ̀ weè nìtìi ò tɛ̃̀ńnɛ́ kɛ dɔ̀: N dɛ̀ dɔ̀ɔ̀mu dɛmɔu nɛ̀ m bíkɛ́mbɛ́ntì miɛkɛ. 22 Kɛ̀ Yesu ti kèè kóò nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Dɛ̀mɑrɛ̀ kpɑɑ́ kɛ dɑ dónnìmu, kɔtɛ kɛ́fítɛ́ ɑ mɔkɛ dɛ̀ dɛmɔu, kɛ́pɑ̃mmú bɛcĩ̀rìbɛ̀ idíítí, ɑ bo pɛ́tɛ́ kɛĩ́nkɛ̀ kó tikpɑ̀tì, kɛ́kɔtɛní kɛ́ n tũnnɛ!

23 Ò kèè dìì mɔ̀nnì dɛ kó tinɑ́ɑǹtì kòo yɛ̀mmɛ̀ɛ cɑɑ̀rɛ̀ kɛ yɛ̃́ ò do mɔkɛmɛ̀ tikpɑ̀tì mɛdiɛ̀. 24 Kɛ̀ Yesu yɑ̀ o yɛ̀mmɛ̀ cɑ̀ɑ̀rɛ̀mɛ̀ kɛ dɔ̀: Dɛ̀ yóumu tikpɑ̀tì yɛmbɛ̀ bo tɑmɛ̀ Kuyie nkpɑ̀ɑ̀tìyuu miɛkɛ. 25 Dɛ̀ yóunɛ̀mu tikpɑ̀tì yiɛ̀ nhò bo tɑmɛ̀ Kuyie nkpɑ̀ɑ̀tìyuu kɛ pɛ̃ɛ̃tɛ́ yòyó bo tɑmɛ̀ fɛyɑ́rifɛ kó mɛfíè.

26 Bɛ̀ɛ̀ dɛ̀ bo kɛ̀ bɛ̀ dɔ̀: Kɛ̀ dɛ̀ dò mmɛmmɛ we mbo nɑ kɛ́cootɛ́? 27 Kɛ̀ Yesu bɛ̀ tɛ̃̀ńnɛ́ kɛ dɔ̀: Dɛ̀ɛ̀ yóunɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ dɛ̀ í yóùnɛ̀ Kuyie. 28 Kɛ̀ Piɛrii ò nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Ntɛ ti yóumɛ̀ dɛmɔu kɛ dɑ tũ̀nnɛ. 29 Kɛ̀ Yesu bɛ̀ nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: N di nɑ́ɑ mmɔ́mmuɔ nwe, kòò mɔù yóu o cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ nɛ̀ o pokù nɛ̀ o yɔ̃fũ̀ɔ̃̀ kɔbɛ nɛ̀ o yɛmbɛ̀ nɛ̀ o bí Kuyie nkpɑ̀ɑ̀tìyuu kpɛ́í 30 ò yóó pɛ́tɛ́mu mɛborimɛ miɛ mmiɛkɛ kɛ̀ dɛ̀ nsũ, kɛ́pɛ́tɛ́ mufòmmu mùù bo sɑ̃́ɑ̃̀ mɛborimɛ mɛ̀ɛ̀ kpɑɑní mɛ miɛkɛ.

Yesu nɑ̀kɛ́ mɛ̀ ò yóó kúmɛ̀ kɛ́yɑ̃́ntɛ́

(Wéntɛ́ Mɑtie 20:17-19 nɛ̀ Mɑriki 10:32-34)

31 Kɛ̀ Yesu yú o tɑncɔ́ùmbɛ̀ tɛpíítɛ̀ nɛ̀ bɛdɛ́bɛ̀ kɛ́ bɛ̀ nɑ́kɛ́ kɛ dɔ̀: Ti kɔri Sedisɑdɛmmu kɛ̀ Kuyie mpɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑm̀bɛ̀ do wɑ̃̀ri tì Onìtìbirɛ kpɛ́í nkɛ̀ tiì bo dɔɔ̀. 32 Bɛ̀ bo ò pĩ́ nkɛ́duɔ́ mbɛ̀ɛ̀ í tũ nKuyie, kɛ̀ bɛ̀ nhò dɑú, koò sɑ̃̀ɑ̃́, koò sùu tinɔ́ntɔ̃ũtì, 33 kóò puotí yɛdɑ́, kɛ́deè kóò kùɔ, diyiè tɑ̃ɑ̃́nnì yiè kòo yɑ̃́ntɛ́.

34 O tɑncɔ́ùmbɛ̀ mɛ nyí mbɑntɛ́ ò bɛ̀ nɑ̀ɑ́ ntì kɛ̀ tì mbɛ̀ sɔ̀ù, bɛ̀ í mbɑntɛ́ ò tú mù.

Yesu wéimmɛ̀ kuyũ̀ɔ̃̀nkù mɑkù Sedikoo

(Wéntɛ́ Mɑtie 20:29-34 nɛ̀ Mɑriki 10:46-52)

35 Yesu tɔ̀ɔ́nnɛ̀ dìì mɔ̀nnì Sedikoo kɛ̀ kuyũ̀ɔ̃̀nkù mɑkù kɑ̀ri kucɛ nùù kɛ mɔ́ú, 36 kɛ́keè ditĩ̀nnì pɛ̃nkɛ́mɛ̀ kɛ́bekɛ mùù dɔ̀ɔ̀ri. 37 Kɛ̀ bɛ̀ dɔ̀ Yesu Nɑnsɑrɛti kou weè pɛ̃nkɛ́. 38 Kɛ̀ kùu pĩɛ̃kɛ́ kɛ dɔ̀: Yesu Dɑfiti kó dɛbirɛ n kuɔ́ mmɛsémmɛ̀!

39 Bɛ̀ɛ̀ ni dɛyììkɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ nkù kpɑ̀nnɛ̀ kɛ tú kùu cĩ́ɛ̃́kɛ́, kɛ̀ kù nɛ́ dɔkɛ pĩɛ̃kɛ́ kɛ dɔ̀: Dɑfiti kó dɛbirɛ n kuɔ́ mmɛsémmɛ̀!

40 Kɛ̀ Yesu cómmɔ́ɔ kɛ́duɔ́ nkɛ̀ bɛ̀ɛ kù yúní, kòo kù bekɛ kɛ dɔ̀: 41 A dɔ́ n dɑ dɔɔ̀ bɑ? Kɛ̀ kù dɔ̀: Okótì, n dɔ́ kɛ́wéntɛ́mu. 42 Kɛ̀ Yesu kù nɑ́kɛ́ kɛ dɔ̀: Wéntɛ́, ɑ tɑ̃́kùmɛ̀ dɑ dɛɛtɛ́mu.

43 Kɛ̀ kù pɑ̃̀nkɛɛ wéntɛ́ kɛ́tũnnɛ Yesu kɛ́nsɑ̃ntí Kuyie, kɛ̀ ditĩ̀nnìi ò yɑ̀ kɛ́nsɑ̃ntí Kuyie.

19

Sɑsee kó muceetimù kó tinɑ́ɑǹtì

1 Kɛ̀ Yesu tɑ Sedikoo hɛì kɛ́mpɛ̃nkɛ́. 2 Kɛ̀ bɛdɑ̀mpóòcɔutíbɛ̀ kóo kótì mɔù dɛ̀ bo, kòo yètìrì tu Sɑsee, kòò mɔ̀kɛ o kpɛrɛ mɛdiɛ̀. 3 Kòo ndɔ́ kɛ́yɑ̀ bɛ̀ tu wè Yesu, ò mɛ nyí nnɑ nɛ̀ ditĩ̀nnì, kɛ yɛ̃́ ò tumɛ̀ onitikũpúwe. 4 Kòo cokɛ́ kɛ́niitɛ́, kɛ́dekɛ mutie mɑmù kɛ bo nɑ, kɛ̀ Yesu mpɛ̃nkɛ́ kòo ò yɑ̀. 5 Kɛ̀ Yesu tuɔkoo dɛborɛ̀ kɛ́bɔ́útɛ́ kɛ dɔ̀: Sɑsee cútɛ́ní mɛcɑ̃ɑ̃! N dò nkɛ́bɑ́tɛ́ ɑ cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ ntɛ yíe.

6 Kɛ̀ Sɑsee cútɛ́ní mɛcɑ̃ɑ̃ nkóo cɔutɛ́nɛ̀ diwɛ̀ì. 7 Kɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ɛ dɛ̀ yɑ̀ kɛ́nnɑ́ɑ́ nkɛ tú: Ò kɔ̀tɛ kɛ bɑ̀tɛ́ onitiyɛiwe cĩ́ɛ̃̀tɛ̀.

8 Kɛ̀ Sɑsee ncómmú ti Yiɛ̀ nyììkɛ̀ koò nɑ̀ɑ́ nkɛ tú: N Yiɛ̀ m bo duɔ́ n kpɑ̀tì kó dikéè bɛcĩ̀rìbɛ̀. Kɛ̀ n do soutɛ́ òmɔù kɛ di o kpɛrɛ, m bo dɛ̀ nhò yietí kɛ́nɔ́ɔ́ nkucɛ mɛ̀nɑ̀ɑ̀.

9 Kɛ̀ Yesu ò nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Kuyie ndɛɛtɛ́mu tɛ ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kɔbɛ yíe, kɛ yɛ̃́ Sɑsee túmɛ̀ Abɑrɑhɑmmu yɑɑ̀birɛ. 10 Onìtìbirɛ kɔ̀tɛní kɛ wɑnti bɛ̀ɛ̀ feti bɛ̀mbɛ kɛ bo bɛ̀ dɛɛtɛ́.

Bɛtɔ̃mbɛ̀ bɛ̀ do totí bɛ̀ idíítí bɛ kó tinɑ́ɑǹtì

(Wéntɛ́ Mɑtie 25:14-30)

11 Kɛ̀ Yesu tɔ́ɔ́nnɛ̀ Sedisɑdɛmmu kɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ yɛ̀mmɛ̀ ndò Kuyie kpɑ̀ɑ̀tìyuu ɑutɛ́ kɛ bo tuɔkɛní, kòo bɛ̀ nɑ̀kɛ́ dinɑ́ɑǹhɑ̃ntírì mɑrì kɛ dɔ̀: 12 Tɛkpɑ̀ɑ̀tìbitɛ mɑtɛ̀ tɛɛ̀ do iti kɛ́nkɔri dihɛì dɛ́tírì, kɛ̀ bɛ̀ bo ò pĩ́ ntikpɑ̀tì kòo wɛ̃tɛní. 13 Ò iti dìì mɔ̀nnì kɛ́yú o tɔ̃mbɛ̀ kɛ́ bɛ̀ duɔ́ mbɑ́ wè idíítí mɛdiɛ̀ nkɛ dɔ̀: Ḿpɛinkonɛ̀ i kɛ̀ nní nwɛ̃tiní. 14 O ɛì kɔbɛ mɛ nyí nhò dɔ́, kòo ítɛ́ kɛ́deè kɛ̀ bɛ̀ɛ tɔ̃nko bɛnìtìbɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ɛ nɑ́kɛ́ dɛ kó dihɛì kóo kpɑ̀ɑ̀tì kɛ dɔ̀: Ti í dɔ́ onìtì yie nni ntú ti kóo kpɑ̀ɑ̀tì.

15 Kɛ̀ bɛ̀ɛ ò pĩ́ ntikpɑ̀tì kòo konní kɛ́yú bɛtɔ̃mbɛ̀ ò sòò duɔ́ mbɛ̀ idíítí kɛ bo yɑ̀ bɛ̀ ì pɛi mmɛ̀ɛ̀ botí. 16 Kòo ketiwèe kɔtɛní kɛ dɔ̀: Okótì, ntɛ ɑ sòò n duɔ́ nyìì díítí, nɛ́ ntɛ m pɛi nyì kucɛ tɛpíítɛ̀. 17 Kòo kpɑ̀ɑ̀tìi ò nɑ́kɛ́ kɛ dɔ̀: N dɑ pɛ́nsìrì ɑ tú otɔ̃ntì sɑ̀ɑ̀wè nwe, wèè pĩ́ ndɛsɑ́m̀pɔ́rɛ̀ kɛ̀ dɛ̀ wenni, nɛ̀ dɛ kpɛ́í m bo dɑ duɔ́ nyɛhɛkɛ̀ tɛpíítɛ̀ kɑ̀ɑ nyɛ̀ bɑkɛ́. 18 Kòo dɛ́rìi kɔtɛní kɛ dɔ̀: Okótì, ǹtɛ ɑ sòò n duɔ́ nyìì díítí, nɛ́ ntɛ m pɛi nyì kucɛ mɛ̀nùmmù. 19 Kòo kpɑ̀ɑ̀tìi ò nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Bɑɑtɛ́ yɛhɛkɛ̀ yɛ̀nùmmù. 20 Kòo tɔùu kɔtɛní kɛ dɔ̀: Okótì ntɛ ɑ díítí, n yì pɔ̃ũmmú kɛsɔ̀nnɛ. 21 Kufɔ̃wɑɑ́ nkuù sòò m pĩ kɛ yɛ̃́ ɑ túmɛ̀ onitiyonkuwe, kɛ tóú ɑ í dɔú ndɛ̀, kɛ kɔ̃ũ ɑ í buɔtí dɛ̀. 22 Kòo kpɑ̀ɑ̀tìi ò nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Otɔ̃ntì yɛiwe n yóó dɑ bekɛnɛ̀ ɑ bɛ́i ntì ĩ́nkɛ̀ nkɛ, ɑ do yɛ̃́ kɛ do n tú onitiyonkuwe kɛ tóú n yí dɔú ndɛ̀, kɛ kɔ̃ũ n yí buɔtí dɛ̀. 23 A tũ nnɛ́ nɑ ndɔú n díítí tɛdítícĩ́ɛ̃̀tɛ̀ miɛkɛ kɛ̀ n nɑ nwɛ̃tiní kɛ sɔ̃́ nyì pɛitɛ́ kɛ̀ n túótɛ́, kɛ́túótɛ́nɛ̀ ìì pɛitɛ́. 24 Kɛ̀ Yesu deè kɛ́nɑ́kɛ́ bɛ̀ɛ̀ dɛ̀ bo kɛ dɔ̀: Fietɛnɛ̀ idíítí n sòò ò duɔ́ nyì kɛ́duɔ́ nwèè kpɛyi pɛitɛ́ kucɛ tɛpíítɛ̀. 25 Kɛ̀ bɛ̀ɛ ò tɛ̃̀ńnɛ́ kɛ dɔ̀: Okótì, ò diɛ nkɛ mɔkɛmu idíítí kucɛ tɛpíítɛ̀. 26 Kòo kpɑ̀ɑ̀tìi bɛ̀ nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: N di nɑ́ɑ́mmu wèè mɔ̀kɛ bɛ̀ yóó we nyíɛ́, kɛ̀ wèè kpɑ bɛ̀ɛ fietɛ dɛsɑ́m̀pɔ́rɛ̀ ò mɔ̀kɛ dɛ̀. 27 Kɛ̀ n kpɑntídɛ̀ntɔbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ do í dɔ́ n di tikpɑ̀tì pĩ́mmúnní bɛ, kɛ́ bɛ̀ kuɔ diɛ n yììkɛ̀.

Yesu kɔ̀rimɛ̀ Sedisɑdɛmmu

(Wéntɛ́ Mɑtie 21:1-11 nɛ̀ Mɑriki 11:1-11 Isɑ̃ɑ̃ 12:12-19)

28 Yesu nɑ̀kɛ́ mɛmmɛ kɛ́deè, kɛ́kétɛ́, kɛ̀ ditĩ̀nnì nhò tũ̀ nkòò kɔ̀ri Sedisɑdɛmmu. 29 Ò tɔ́ɔ́nnɛ̀ dìì mɔ̀nnì Bɛtifɑsee nɛ̀ Bɛtɑnnii Odìfíè tɑ̃rì tɑkɛ́, kɛ́tɔ̃ nho tɑncɔ́ùmbɛ̀ bɛ̀dɛ́bɛ̀ kɛ dɔ̀: 30 Kɔtɛnɛ̀ dihɛì, dìì mɛ mbo ti ììkɛ̀, di bo yɑ̀ disɑ̃mmɑrímbii, òmɔù mu nyí dèkɛ dì, kɛ̀ dì pìítí, kɛ̀ di dì pìtɛ́ kɛ́kɔtɛnɛ̀ní. 31 Kòo mɔù di bekɛ kɛ yĩ: Dɛ̀ dòmmɛ kɛ̀ di dì pìtírí? Di ò nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Ti Yiɛ̀ nweè dì dɔ́.

32 Kɛ̀ bɛ̀ɛ kɔtɛ kɛ́nsɔ̃́ ndɛ̀ mɛ̀nkɛ do nhò do bɛ̀ nɑ̀kɛ́ kɛ yɛ̃mmɛ̀. 33 Kɛ̀ bɛ̀ ndì pìtírí, kɛ̀ di yɛmbɛ̀ɛ bɛ̀ bekɛ kɛ dɔ̀: Dɛ̀ dòmmɛ kɛ̀ di pítírí disɑ̃mmɑrímbii? 34 Kɛ̀ bɛ̀ɛ bɛ̀ tɛ̃̀ńnɛ́ kɛ dɔ̀: Ti Yiɛ̀ nweè dì dɔ́.

35 Kɛ̀ bɛ̀ɛ dì kɔ̀tɛnɛ̀ní Yesu borɛ̀ kɛ́dɑ́tínnɛ́ bɛ yɑ̀ɑ̀tì di ĩ́nkɛ̀ kòo dekɛ. 36 Kɛ̀ bɛ̀ nnɛnkù bɛ yɑ̀ɑ̀tì kucɛ ĩ́nkɛ̀ kòò kèrí. 37 Bɛ̀ tɔ̀ɔ́nnɛ̀ dìì mɔ̀nnì Sedisɑdɛmmu kɛ́ncuti Odìfíè tɑ̃rì, kɛ̀ diwɛ̀ìi pĩ́ nho tɑncɔ́ùmbɛ̀ kó ditĩ̀nnì dimɔu kɛ̀ bɛ̀ ńdiè nkɛ pĩɛ̃kù kɛ sɑ̃ntí Kuyie mbɛ̀ yɑ̀ tìì diɛtì kpɛ́í nkɛ tú: 38 Ti dɑ sɑ̃ntí, mɛsɑ̀ɑ̀ ní mbonɛ̀ fɔ̃́ nwèè kéríní nɛ̀ ti Yiɛ̀ nkó diyètìrì, kunɑɑtí ḿbo kɛĩ́nkɛ̀, kɛ̀ Kuyie nyètìrì ńdɛu nɛ̀ kɛĩ́nkɛ̀ miɛkoo.

39 Kɛ̀ Fɑdisĩɛ̃bɛ mɑbɛ̀ bo ditĩ̀nnì miɛkɛ kɛ nɑ́kɛ́ Yesu kɛ dɔ̀: Okótì duɔ́ nkɑ̀ɑ tɑncɔ́ùmbɛ̀ɛ cĩ́ɛ̃́kɛ́. 40 Kɛ̀ Yesu bɛ̀ tɛ̃̀ńnɛ́ kɛ dɔ̀: N di nɑ́ɑ́mmu kɛ̀ bɛ̀ cĩ̀ɛ̃́kɛ́ yɛtɑ̃́rɛ̀ bo pĩɛ̃kɛ́ kɛ́ n sɑ̃ntɛ.

Yesu kuɔ́mmɛ̀ Sedisɑdɛmmu ɛì kpɛ́í

41 Ò tɔ̀ɔ́nnɛ̀ dìì mɔ̀nnì Sedisɑdɛmmu ɛì kɛ́ dì yɑ̀ kɛ́kuɔ́ nkɛ dɔ̀: 42 Sedisɑdɛmmu kɑ̀ɑ do mbɑntɛ́ Kuyie ndɑ dɔ́nɛ̀ kùù nɑɑtí, ɑ mɛ nyí bɑntɛ́, dɛ̀ kpɑɑ́ kɛ dɑ sɔrinɛ̀mu yíe. 43 Dɛ kó yɛwe kpɑɑnímu kɑ̀ɑ dootitɔbɛ̀ bo dɑ cɛ̃tinnɛ kɛ dɑ pénnɛ́ kudookɔti kɛ dɑ ɛ̃́ṹtɛ́ tipíìtì timɔu, 44 kɛ́pɔntɛ ɑ ɛì bɑ́ bɛ̀ bɑ́ɑ́ súɔ́ nditɑ̃́rì mɑrì kɛ̀ dì nnɔ́nkɛ ditɛrì ĩ́nkɛ̀, kɛ́kuɔ ɑ nìtìbɛ̀ bɛmɔu, kɛ yɛ̃́ ɑ í bɑntɛ́mɛ̀ Kuyie nkɔ̀tɛní dìì mɔ̀nnì kɛ bo dɑ dɛɛtɛ́.

Yesu bɛ̀timɛ̀ bɛpotɑmbɛ̀ Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀

(Wéntɛ́ Mɑtie 21:12-17 nɛ̀ Mɑriki 11:15-19 nɛ̀ Isɑ̃ɑ̃ 2:13-22)

45 Kɛ̀ Yesu tɑ Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kɛ́mbɛtì bɛpotɑmbɛ̀, 46 kɛ bɛ̀ nɑ̀ɑ́ nkɛ tú: Tì wɑ̃̀rimu kɛ tú: Bɛ̀ bo nyu n cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kɛ tú mubɑ́ɑmmu kpɛtɛ. Kɛ̀ díndi nɛ́ tɛ̀ dɔ̀ɔ̀ bɛyóóbɛ̀ kó disɔ̀rì.

47 Kɛ̀ Yesu mbɛ tiè nyɛwe yɛmɔu Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ miɛkɛ, kɛ̀ ikuɔ́ nìùbɛ̀ kó bɛkótíbɛ̀ nɛ̀ ikuɔ́ wɑ̃ɑ̃̀bɛ̀ nɛ̀ Sifubɛ kó bɛkótíbɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ nwɑnti kɛ bo ò kùɔ. 48 Bɛ̀ mɛ nyí nyɑ̀ bɛ̀ bo yĩ́mɛ̀ kɛ yɛ̃́ bɛnìtìbɛ̀ bɛmɔu do kémmúmɛ̀ ò tié nnɛ̀ bɛ yɛ̀mmɛ̀ mɛmɔu.

20

Bɛ̀ do bekɛmɛ̀ Yesu o wɛ̃rímú bonní dɛ̀

(Wéntɛ́ Mɑtie 21:23-27 nɛ̀ Mɑriki 11:27-33)

1 Kɛ̀ Yesu ńtiè mbɛnìtìbɛ̀ Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ miɛkɛ kɛ bɛ̀ nɑ̀ɑ́ nTinɑ́ɑǹsɑ̀ɑ̀tì, kɛ̀ ikuɔ́ nìùbɛ̀ kó bɛkótíbɛ̀ nɛ̀ ikuɔ́ wɑ̃ɑ̃̀bɛ̀ nɛ̀ Sifubɛ kó bɛkótíbɛ̀, kɛ̀ bɛ̀ɛ kɔtɛní diyiè mɑrì, 2 kóò bekɛ kɛ dɔ̀: Nɛ̀ ɔ̃̀mmu wɛ̃rímú mmu ɑ dɔɔrimɛ̀ diɛ? We nduɔ́ nkɑ̀ɑ dɛ̀ dɔ̀ɔ̀ri? 3 Kɛ̀ Yesu bɛ̀ tɛ̃̀ńnɛ́ kɛ dɔ̀: M múnkɛ yóó di bekɛ tìmɑtì nti. 4 We ndo tɔ̃nní Isɑ̃ɑ̃ kòo nhɑ̃ɑ̃̀ bɑ̀tɛ́mmù? Kuyie nɑɑ, kɛ̀ bɛnìtìbɛ̀?

5 Kɛ̀ bɛ̀ nnɑ́ɑ́ mbɛmɑ́ɑ̀ kɛ tú: Kɛ̀ ti yĩ: Kuyie nkuù ò tɔ̃nní ò bo yĩ́: Bɑ nkpɛ́í nɛ́ te kɛ̀ ti í ò tɑ̃́. 6 Kɛ̀ ti mɛ nyĩ: Bɛnìtìbɛ̀ bɛɛ̀ ò tɔ̃nní. Bɛ̀ bo ti búɔ́tí yɛtɑ̃́rɛ̀ kɛ́kuɔ, kɛ yɛ̃́ bɛnìtìbɛ̀ bɛmɔu yɛ̃́mɛ̀ Isɑ̃ɑ̃ túmɛ̀ Kuyie mpɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑǹtò nwe.

7 Kɛ̀ bɛ̀ɛ ò tɛ̃̀ńnɛ́ kɛ dɔ̀: Ti í yɛ̃́ wèè ò tɔ̃nní. 8 Kɛ̀ Yesu dɔ̀: M mɛ mmúnkɛ bɑ́ɑ́ di nɑ́kɛ́ nɛ̀ mùù wɛ̃rímú mmu n dɛ̀ dɔ̀ɔ̀rinɛ̀mɛ̀.

Bɛtɔ̃mbɛ̀ yɛibɛ kó mɛdonnimɛ̀

(Wéntɛ́ Mɑtie 21:33-46 nɛ̀ Mɑriki 12:1-12)

9 Kɛ̀ Yesu yíɛ́ bɛ̀ kɛ́ nɑ̀kɛ́ dinɑ́ɑǹhɑ̃ntírì mɑrì kɛ dɔ̀: Onìtì mɔù weè do fìíkú dɛtie, mbɛ̀ dɔ̀ɔ̀rinɛ̀ dɛ̀ɛ̀ kó yɛbɛ mɛnɑɑ̀, mbɛ̀ túmɛ̀ dìfɛ̃́ɛ̃̀, kɛ́bɑnnɛ bɛtɔ̃mbɛ̀, kɛ́kɔtɛ kupɔ̀ɔ̀kù kɛ́mɔntɛ. 10 Yɛtebɛ bi dìì mɔ̀nnì, kòo tɔ̃ nho tɔ̃nnì bɛ̀ɛ̀ bɑ̀ɑ kupɑku bɛ borɛ̀, kɛ̀ bɛ̀ bo ò duɔ́nko o kó yɛtebɛ. Bɛ̀ɛ̀ bɑ̀ɑ kupɑku kɛ̀ bɛ̀ɛ puotí otɔ̃ntì kóò bɛ̀ti o nɔu sitetìrì. 11 Kòo yíɛ́ kɛ́tɔ̃ nhotɔ̃ntì tɔù, kɛ̀ bɛ̀ɛ ò puotí kóò sɑ̃̀ḿmú, kóò bɛ̀ti o nɔu sitetìrì. 12 Kòo yíɛ́ kɛ́tɔ̃nko otɑ̃ɑ̃́nwè kɛ̀ bɛ̀ɛ ò puotí kɛ́kɔutɛ kɔutɛ kóò bɛ̀ti. 13 Kɛ̀ kupɑku yiɛ̀ ndɔ̀: N nɛ́ bo yĩ́mɛ? Kɛ yóu kɛ dɔ̀, m bo tɔ̃ m birɛ mɔ́mmɔndɛ kɛ̀ dɛ̀ yɛ̀mmɛ bɛ̀ bo dɛ̀ depɛ. 14 Bɛ̀ɛ̀ bɑ̀ɑ kupɑku bɛ̀ yɑní dìì mɔ̀nnì o birɛ kɛ nɛ́ nɑ́kɛ́ bɛmɑ́ɑ̀ kɛ dɔ̀: Ntɛnɛ̀ wèè yóó tiekɛ kupɑku, ti ò kùɔnɛ̀ kɛ́ kù tiekɛ, 15 kóò pĩ nkɛ́yɛnnɛ̀ kupɑku mɑ̀nku kɛ́kuɔ. Kɛ̀ Yesu dɔ̀: Kupɑku yiɛ̀ mbo bɛ̀ dɔ̀ɔ̀ bɑ dɛ mɔ̀nnì? 16 Ò bo kɔtɛní kɛ́kuɔ dɛ kó bɛnìtìbɛ̀ kɛ́ɑ̃nnɛ́ bɛtɔbɛ̀ o pɑku.

Bɛ̀ kèè dìì mɔ̀nnì dɛ kó tinɑ́ɑǹtì kɛ dɔ̀: Kuyie mbɑ́ɑ́ dɛ̀ tɔní! 17 Kɛ̀ Yesu bɛ̀ wèńtɛ́ kɛ́bɛ́i nkɛ dɔ̀: Kɛ̀ tìì nɛ́ wɑ̃̀ri kɛ tú:

Bɛ̀ɛ̀ mɑɑ̀ bɛ̀ dootóo dìì tɑ̃́rì,

diì nɑɑ́ ndipũũ kó ditɑ̃́rì,

tì bɛnkú bɑ?

18 Wèè bo do dɛ kó ditɑ̃́rì ĩ́nkɛ̀ ò bo kéétɛ́ kéétɛ́, kɛ̀ dì do wèè ĩ́nkɛ̀ dìì ò nɑ̀ntɛ nɑntɛ.

Ti bo duɔ́mmɛ̀ Sesɑɑ o kpɛrɛ kɛ́duɔ́ nKuyie nku kpɛrɛ

(Wéntɛ́ Mɑtie 22:15-22 nɛ̀ Mɑriki 12:13-17)

19 Kɛ̀ ikuɔ́ nìùbɛ̀ kó bɛkótíbɛ̀ nɛ̀ ikuɔ́ wɑ̃ɑ̃̀bɛ̀ nwɑnti kɛ bo pĩ́ nYesu kɛ nɛ́ yɔtɛ ditĩ̀nnì. Bɛ̀ do bɑntɛ́mu kɛ dò nYesu ɑ̃ntɛ́ bɛm̀bɛ dɛ kó dinɑ́ɑǹhɑ̃ntírì. 20 Kɛ̀ bɛ̀ɛ tɑ̃ɑ̃tɛ́ bɛnìtìbɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ ndò mbɛ̀ tu bɛnitisɑ̀ɑ̀bɛ̀ kɛ bo díí nYesu, kɛ́yɑ̀ bɛ̀ bo ò pĩ̀ńnɛ̀ o nɑ́ɑǹtì miɛkɛ kɛ́duɔ́ kùmɑ̀ndɑ́ɑ̀. 21 Kɛ̀ bɛ̀ɛ ò bekɛ kɛ dɔ̀: Okótì ti yɛ̃́mu kɛ dò nhɑ tú wèè nɑ̀ɑ́ ntimɔ́mmɔnti kɛ tiè nweti weti, kɛ í yĩɛ̃̀kù òmɔù bɑ́ kòò tu wè kɛ bɛnkú Kuyie nkó kucɛ kɛ tũ ntimɔ́mmɔnti. 22 Dɛ̀ wenni kɛ dò ntí nyietì dɑ̀ḿpóò okpɑ̀ɑ̀tì diɛwè wèè bo Odommɑ̀ɑ̀, kɛ̀ ti bɑ́ nyietì?

23 Kɛ̀ Yesu bɑntɛ́ bɛ̀ dɔ́mɛ̀ kóò dìí nkɛ dɔ̀: Bɛnkɛnɛ̀ fɛdífɛ̀ fɛ̀mɑ́ɑ̀ kɛ̀ n yɑ̀. Kɛ̀ bɛ̀ɛ ò duɔ́ nkòo bɛ̀ bekɛ kɛ dɔ̀: 24 We nte diyuu dii nnɛ̀ diyètìrì dii ndɛ̀ɛ̀ wɑ̃̀ri fɛ ĩ́nkɛ̀? Kɛ̀ bɛ̀ɛ ò tɛ̃̀ńnɛ́ kɛ dɔ̀: Sesɑɑ, okpɑ̀ɑ̀tìdiɛwè wèè bo Odommu.

25 Kɛ̀ Yesu bɛ̀ nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Duɔ́nnɛ̀ tũnkɛ́ Sesɑɑ o kpɛrɛ, kɛ́duɔ́ nKuyie nku kpɛrɛ.

26 Kɛ̀ dɛ̀ɛ bɛ̀ di bɛ̀ í nyɑ̀ bɛ̀ bo ò pĩ̀ńnɛ̀ tì bɛnìtìbɛ̀ ììkɛ̀, kɛ́yóu kɛ dɔ̀ yúóó.

Dipopuò í bo kɛĩ́nkɛ̀

(Wéntɛ́ Mɑtie 22:23-33 nɛ̀ Mɑriki 12:18-27)

27 Kɛ̀ Sɑdusĩɛ̃bɛ bɛ̀ɛ̀ í yie mmukúkɛ́yɑ̃́ntímù bomɛ̀, kɛ̀ bɛ̀ɛ kɔtɛní Yesu borɛ̀ kóò bekɛ kɛ dɔ̀: 28 Okótì, Mɔyiisi kó ikuɔ́ tú kòo nìtì ku kɛ yóu o pokù bɑ́ dɛbirɛ í bo, o nɑntɛ̀ɛ ò tùótɛ́ kòo pɛitɛ́ ibí kɛ̀ ìi sɔɔtɛ́ wèè ku o cĩ́ɛ̃̀tɛ̀. 29 Kɛ̀ diyɔ̃fũ̀ɔ̃̀ mɑrì kɔbɛ nɛ́ mbo bɛ̀yiekɛ̀, kòo ketiwèe puokɛ kɛ́kú bɑ́ dɛbirɛ í bo. 30 Kòo nɑntɛ̀ɛ túótɛ́ dɛ kóo kúpokù kɛ múnkɛɛ kú, bɑ́ dɛbirɛ í bo. 31 Kɛ̀ bɛ̀ mmɛ nhɔ̃ kɛ yɑ̀ɑ tuɔkɛnɛ̀ oyiénwè bɑ́ dɛbirɛ í bo. 32 Dɛ kó difɔ̃nkúò kɛ̀ dɛ kóo nitipòkùu kú. 33 Mukúkɛ́yɑ̃́ntímù yiè bɛ we nyóó nte dɛ kóò nitipòkù, bɛmɔu bɛ̀ mɛ nhò puokɛmɛ̀mu.

34 Kɛ̀ Yesu bɛ̀ tɛ̃̀ńnɛ́ kɛ dɔ̀: Di mmɔ̀nnì kó bɛnìtìbɛ̀ puokúmu kɛ yenkú, 35 bɛ̀ɛ̀ bo mmɑ̀nnɛ̀ kɛ́tɑ mɛborimɛ mɛ̀ɛ̀ kpɑɑní, bɛ̀ɛ̀ yóó yɑ̃́ntɛ́ kɛ́tɑ mɛborimɛ pɑ̀mmɛ̀ miɛkɛ bɛ̀ í yóó mpuokú bɛ̀ mɛ nyí yóó nyenkú. 36 Bɛ̀ tɛ̃́nkɛ í yóó kú, bɛ̀ yóó ndònnɛ̀ Kuyie ntɔ̃rɛ̀ nyɛ, kɛ́ntú Kuyie mbí, kɛ yɛ̃́ bɛ̀ kúmɛ̀mu kɛ yɑ̃̀ńtɛ́. 37 Kɛ̀ tìì tu mukúkɛ́yɑ̃́ntímù kpɛti. Mɔyiisi do bɛ́immu ò yɑ̀ dìì mɔ̀nnì difɑ̃pèù kɛ̀ dì cɔ̀ú nkòo yú Kuyie nkɛ dɔ̀: Kuyie, Abɑrɑhɑmmu nɛ̀ Isɑki nɛ̀ Sɑkɔbu bɛ̀ tũ nkù. 38 Kuyie nyí tú bɛcíríbɛ̀ kɔku kɛ yɛ̃́ kunku borɛ̀ bɛ̀ í kúmɛ̀.

39 Kɛ̀ ikuɔ́ wɑ̃ɑ̃̀bɛ̀ mɑbɛ̀ɛ bɛ́i nkɛ dɔ̀: Okótì ɑ nɑ̀kɛ́ kɛ̀ dɛ̀ wenni.

40 Bɛ̀ tɛ̃́nkɛ í ndɑ̀ɑ́tí koò bekɛ tìmɑtì.

Yesu Odɛɛtíwè nɛ̀ dɑfiti

(Wéntɛ́ Mɑtie 22:41-46 nɛ̀ Mɑriki 12:35-37)

41 Kɛ̀ Yesu bɛ̀ bekɛ kɛ dɔ̀: Bɛnìtìbɛ̀ bo yĩ́mɛ kɛ dɔ̀ Kirisi tú Dɑfiti yɑɑ̀birɛ? 42 Dɑfiti mɔ́mmuɔ do bɛ́immu Yɛsɑ̃ɑ̃ mpɑ́tíri miɛkɛ kɛ dɔ̀: N Yiɛ̀ nKuyie nnɑ̀kɛ́mu n Yiɛ̀ nkɛ yĩ: Ǹkɑri m bɑkù yoú. 43 Kɛ̀ n yɑ̀ɑ̀ dɑ duɔ́nnɛ̀ ɑ kpɑntídɛ̀ntɔbɛ̀ kɑ̀ɑ bɛ̀ cùùti. 44 Kɛ̀ Dɑfiti do ò yu kɛ tú o Yiɛ̀, nho Yiɛ̀ mbo yĩ́mɛ kɛ́wɛ̃tɛ kɛ́ntú o yɑɑ̀birɛ?

Yesu nɑ̀kɛ́mɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ kɛ tú bɛ̀ ndɑkɛ ikuɔ́ wɑ̃ɑ̃̀bɛ̀ kpɛ́í

(Wéntɛ́ Duku 23:1-36 nɛ̀ Mɑriki 12:38-40)

45 Kɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ bɛmɔu nkémmú Yesu nɑ́ɑǹtì, kòo nɑ́kɛ́ o tɑncɔ́ùmbɛ̀ kɛ dɔ̀: 46 Dɑɑtɛnɛ̀ ikuɔ́ wɑ̃ɑ̃̀bɛ̀ kpɛ́í bɛ̀ɛ̀ ɔ̃ ndɔ́ kɛ́nhɑ̃ yɛyɑɑ̀bòrɛ̀ diɛyɛ̀ kɛ centì kɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ bo mbɛ̀ dɔú nkɛ bɛ̀ sɑ̃ntí yɑɑ́rɛ̀ miɛkɛ, kɛ ɔ̃ ndɔ́ yɛkɑ̀rɛ̀ dɛyììkɛ̀ kpɛyɛ titííntouti miɛkɛ nɛ̀ yɛkɑ̀rɛ̀ kètiyɛ̀ yɛbɑɑ mmiɛkɛ. 47 Kɛ fekù bɛkúpobɛ̀ kpɛrɛ, kɛ ɔ̃ mbɑ́ɑ́ nKuyie nkɛ̀ dɛ̀ɛ mɔntɛ, kɛ bo ndò mbɛ̀ wenni, Kuyie mbo bɛ̀ bekɛ́nɛ̀ kɛ̀ dɛ̀ ncɑ̃́ɑ̃́ nkɛ yóù mɛdiɛ̀.

21

Okúpocĩ̀rì kó dipɑ̃nnì

(Wéntɛ́ Mɑriki 12:41-44)

1 Kɛ̀ Yesu mbo Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ miɛkɛ, kɛ́wéntɛ́ kɛ́yɑ̀ tikpɑ̀tì yɛmbɛ̀ pɑ̃ɑ̃mmɛ̀ Kuyie nyidíítí kɛ ɑ̃ɑ̃̀ ndibuu miɛkɛ, 2 kɛ́yɑ̀ okúpocĩ̀rì mɔù pɑ̃mɛ̀ mɛdítíbii mɛ̀dɛ́mɛ̀ mɛ̀ɛ̀ í tùɔ̀kɛ dɛ̀mɑrɛ̀. 3 Kɛ̀ Yesu bɛ́i nkɛ dɔ̀: N di nɑ́ɑ́ mmɔ́mmuɔ nwe okúpocĩ̀rì yie nweè ɑ̃nnɛ́ kɛ̀ dɛ̀ pɛ̃ɛ̃tɛ́ bɛtɔbɛ̀ bɛmɔu. 4 Kɛ yɛ̃́ bɛtɔbɛ̀ ɑ̃ɑ̃̀mɛ̀ kɛ suɔmmu mɛdiɛ̀, wenwe nɛ̀ o cĩ̀tì miɛkɛ kòò ɑ̃nnɛ́ ò do mɔkɛ ì kɛ bo dinɛ̀.

Yesu nɑ̀kɛ́mɛ̀ Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kó mupɔ̀mmù kpɛ́í

(Wéntɛ́ Mɑtie 24:1-2 nɛ̀ Mɑriki 13:1-2)

5 Kɛ̀ Yesu tɑncɔ́ùmbɛ̀ mɑbɛ̀ nnɑ́ɑ́ Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ mɑɑ́ mɛ̀ɛ̀ botí nɛ̀ yɛtɑ̃́rɛ̀ wenniyɛ nɛ̀ bɛ̀ pɑ̃mmú tìì sɑ̃tì tɛ kpɛ́í. 6 Kɛ̀ Yesu bɛ nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Dɛ kó yɛwe kpɑɑnímu, kɛ̀ di mɛ̀ nwùó ndɛ̀, ditɑ̃́rì mɑrì í yó nkpɑɑ́ nɔ́nkɛ́ ditɛrì ĩ́nkɛ̀ dɛ mɔu dɛ̀ bo duó.

Yesu nɑ̀kɛ́mɛ̀ o wɛ̃timù kpɛ́í

(Wéntɛ́ Mɑtie 24:3-14 nɛ̀ Mɑriki 13:3-13)

7 Kɛ̀ bɛ̀ɛ bekɛ Yesu kɛ dɔ̀: Okótì dɛ̀ yóó tuɔkɛní ɔ̃̀mmɔ̀nnì? Ti yóó yɑ̀ bɑ kɛ́bɑntɛ́ kɛ dò ndɛ̀ ɑutɛ́ní? 8 Kɛ̀ Yesu bɛ̀ tɛ̃̀ńnɛ́ kɛ dɔ̀: Nyɛ̃́nɛ̀ kòò mɔù bɑ́ɑ́ di soutɛ́ kɛ yɛ̃́ bɛnìtìbɛ̀ pɛ́u kɔrinímɛ̀ kɛ yóó nsoú nkɛ tú bɛ̀ tu Kirisi, dɛ̀ tùɔ̀kɛnímu kɛ dèè, di bɑ́ɑ́ bɛ̀ tũ̀nnɛ. 9 Kɛ̀ di kèè dìì mɔ̀nnì kɛ̀ bɛ̀ nɑ̀ɑ́ mmudoò kpɛ́í nnɛ̀ tikpɑ̀tì kó mufèè, kufɔ̃wɑɑ́ mbɑ́ɑ́ di pĩ́, dɛɛ̀ dò nkɛ́ketɛ́ kɛ́tuɔkɛní, dɛ̀ nɛ́ mu nyí yó ntú kumɑ̀nku.

10 Ku m̀botí bo ítɛ́ kɛ́nkpɑnnɛ̀ kutɛkù, kɛ̀ di ǹkpɑ̀ɑ̀tìyuu ítɛ́ kɛ́nkpɑnnɛ̀ ditɛrì. 11 Kɛ̀ kɛtenkɛ̀ nsɑ̃nti mɛdiɛ̀ nkɛ̀ mumɔmmú yɛimuu tɑnní tipíìtì timɔu nɛ̀ yɛkòbɛ̀ kɛ̀ dɛ̀mɑrɛ̀ yɛirɛ ndɔɔri kɛĩ́nkɛ̀ nɛ̀ yɛbɛnkùyɛ̀ cɑ̀nyɛ̀. 12 Bɛ̀ yóó ketɛ́ kɛ di pĩ́mmúmu, kɛ di fɛ̃́ũ, nkɛ di kɔtɛnɛ̀ titííntouti, kɛ di kpetínnɛ́, kɛ di duɔ́ mbɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ nɛ̀ kùmɑ̀ndɑ́ɑ̀bɛ̀ di tú mɛ̀ɛ̀ kpɛ́í n kɔbɛ. 13 Nɛ̀ mɛɛ̀ miɛkɛ nkɛ di yóó nɑmɛ̀ kɛ́ bɛ̀ nɑ̀kɛ́ n kpɛ́í. 14 Nyɛ̃́nɛ̀ kɛ níí bɑ́ɑ́ niitɛ́ kɛ́nwɑɑ̀ ndi bii yóó nɑ́kɛ́ tì kɛ́yɛ̀. 15 Kɛ yɛ̃́ míì yóó di duɔ́mmɛ̀ tinɑ́ɑǹtì nɛ̀ mɛciì, bɑ́ di kpɑntídɛ̀ntɔù mɔù bɑ́ɑ́ nɑ kɛ́ di bɑɑ̀ní, yoo wèe tì yetɛ. 16 Di yɛmbɛ̀ nɛ̀ diyɔ̃fɔ̃̀ kɔbɛ nɛ̀ di cɛ̃pɛɛtitɔbɛ̀ nɛ̀ di nɛ́pobɛ̀ bɛ̀ bo di fíítí kɛ́kuɔ bɛsṹkùbɛ̀. 17 Bɛnìtìbɛ̀ bɛmɔu bo ndi níí ndi tú mɛ̀ɛ̀ kpɛ́í n kɔbɛ. 18 Di yɔ kó kuyùrìkù kùmɑ́ɑ̀ mɛ mbɑ́ɑ́ feti. 19 Ǹtɛ̃ĩ́nɛ̀, mɛm̀mɛ di bo nɑmɛ̀ kɛ́dɛɛtɛ́ di fòmmu.

Sedisɑdɛmmu kó mupɔ̀mmù

(Wéntɛ́ Mɑtie 24:15-21 nɛ̀ Mɑriki 13:14-19)

20 Kɛ̀ di yɑ̀ dìì mɔ̀nnì kɛ̀ bɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ cɛ̃̀ɛ̃̀tɛ Sedisɑdɛmmu, di bɑntɛ́ kɛ dò nho pɔntimù muù duunní. 21 Kɛ̀ dɛ̀ sɔ̃́ mbɛ̀ɛ̀ bo Sudee bɛ̀ɛ cokɛ́ kɛ́dekɛ yɛtɑ̃rɛ̀, kɛ̀ bɛ̀ɛ bo Sedisɑdɛmmu miɛkɛ bɛ̀ɛ yɛ̀, kɛ̀ bɛ̀ɛ̀ bo dɛpɑɑ mbɛ̀ bɑ́ɑ́ konní dihɛì. 22 Kuyie nkó tiyɛ̃ĩti kó yɛwe nyɛ, kɛ̀ dɛ̀ bo dɔɔ̀ tì wɑ̃̀ri kɛ yɛ̃mmɛ̀. 23 Dɛ̀ bo nyóùnɛ̀ bɛnitipòbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ bo mpúó nnɛ̀ bɛ̀ɛ̀ tɔ ibí, kɛ yɛ̃́ mɛyɛǹcɑɑ̀rìmɛ̀ diɛmɛ̀ yóó mbomɛ̀ dɛ kó dihɛì miɛkɛ kɛ̀ Kuyie mmiɛkɛ ncɔ́ú ndɛ kó kubotí. 24 Bɛ̀ bo kuɔ bɛ̀mɑbɛ̀ nɛ̀ disiè, kɛ́pĩ́mmú bɛtɔbɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ɛ nɑɑ́ nyibotí imɔu kó tidɑɑtì, kɛ̀ bɛ̀ɛ̀ í tú Sifubɛ kɛ̀ bɛ̀ɛ pɔntɛ Sedisɑdɛmmu kɛ́dɛ́ítɛ́, kɛ̀ dɛ̀ mmɛ ndò nkɛ kémmúnɛ̀ dɛ kó mɛfíè mbo deèmɛ̀.

Mɛdɔɔ̀rìmɛ̀ mɛ̀ɛ̀ yóó dɔɔ̀ kɛ̀ Yesu nɛ́ wɛ̃tɛní

(Wéntɛ́ Mɑtie 24:29-31 nɛ̀ Mɑriki 13:24-27)

25 Dɛ mɔ̀nnì dɛ̀mɑrɛ̀ cɑ̀nnɛ̀ bo ndɔɔri, diyiè nɛ̀ otɑ̃̀nkù nɛ̀ siwɑ̃̀ɑ̃ dɛ ĩ́nkɛ̀, dɑ̀mɛ́ɛ̀rì kó kunɑmpoo nɛ̀ o kó kutoweku bo nte kɛ̀ yɛbotɛ̀ yɛmɔu yɛ̀mmɛ̀ɛ cɑɑ̀rɛ̀. 26 Kufɔ̃wɑɑ́ ndiɛkù bo pĩ́ mbɛnìtìbɛ̀ nɛ̀ dɛ̀ɛ̀ dɔ̀ɔ̀ri dɛ kpɛ́í, nkɛ yɛ̃́ siwɑ̃̀ɑ̃ diɛsì yóó sɑ̃ntɛ̀mɛ̀. 27 Dɛ mɔ̀nnì kɛ̀ bɛ̀ɛ yɑ̀ Onìtìbirɛ, kɛ̀ dɛ̀ cutiní yɛwɛtɛ̀ miɛkɛ nɛ̀ muwɛ̃rímú diɛmù nɛ̀ tikpetì. 28 Kɛ̀ dɛ kó mɛdɔɔ̀rìmɛ̀ ketɛ́ dìì mɔ̀nnì di tɛ̃́nkɛ bɑ́ nsĩ́ĩ́, cɑ́tìnnɛ di yɛ̀mmɛ̀ kɛ yɛ̃́ Kuyie nyóó di dɛɛtɛ́mɛ̀ bɑ̀mbɑ̀.

Dɛ̀ɛ̀ bɛnkú kɛ dò nYesu wɛ̃timù tɔ̀ɔ́ní

(Wéntɛ́ Mɑtie 24:32-35 nɛ̀ Mɑriki 13:28-31)

29 Kɛ̀ Yesu bɛ̀ nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Wéntɛ́nɛ̀ fìkíè kó dɛtie nnɛ̀ dɛtie ntɛrɛ̀ dɛ kó mɛdonnimɛ̀. 30 Kɛ̀ dɛ̀ bitɛ́ dìì mɔ̀nnì di ɔ̃ɔ̃ bɑntɛ́mu kɛ dò ndiyɔ̃ɔ̃̀ tɔ̀ɔ́nní. 31 Mɛɛ̀ botí nku kɛ̀ di yɑ̀ dìì mɔ̀nnì dɛndɛ kó dimɑ̀ɑ̀ di bɑntɛ́ kɛ dò nKuyie nkpɑ̀ɑ̀tìyuu tɔ̀ɔ́nní. 32 N di nɑ́ɑ́ mmɔ́mmuɔ nwe bɛnìtìbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ fòù di mmɔ̀nnì bɛ̀ í yóó kú bɛmɔu, kɛ̀ dɛ̀ mu nyí tuɔ̀kɛní. 33 Kɛĩ́nkɛ̀ nɛ̀ kɛtenkɛ̀ dɛ̀ bo pɛ̃ɛ̃tɛ́, n nɑ́ɑǹtì mɛ mbɑ́ɑ́ pɛ̃ɛ̃tɛ́ bìtì.

Ti bo nwúómmɛ̀ kɛ bɑ́ɑ́ nKuyie

34 Ǹdɑkɛnɛ̀ kɛ̀ dɛ kó diyiè bɑ́ nyóó tuɔkɛní kɛ sɔ̃́ ndi bo yɛbɑɑ mmiɛkɛ kɛ yɑ̃̀ kɛ muɔ́, nkɛ̀ kutenkù kuu nkó iyɛntotí di nɑ, kɛ̀ dì di dɛ́ɛ́tɛ́, 35 ticùɔ̀tì ɔ̃ɔ̃ pĩ́ mmɛ̀ɛ̀ botí sinɔɔ dɛ kó diyiè yóó mɛ ndɛ́ɛ́tɛ́ kutenkù kumɔu kɔbɛ. 36 Nwúónnɛ̀ kɛ bɑ́ɑ́ nKuyie nsɑ̃́ɑ̃̀ kɛ́mmɔkɛ muwɛ̃rímú kɛ́nɑ kɛ́yentɛ́nɛ̀ dɛ̀ɛ̀ kó dimɑ̀ɑ̀ yóó tuɔkɛní, kɛ́nɑ kɛ́cómmú Onìtìbirɛ ììkɛ̀.

37 Kɛ̀ Yesu níí ntṹṹ nkɛ tiè mbɛnìtìbɛ̀ Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ miɛkɛ kɛ yɑ̀ɑ kɔtɛ kɛ́yié Odìfíè tɑ̃rì ĩ́nkɛ̀. 38 Kɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ níí pikɛ cutɛ Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀, kɛ bo keè o tié.

22

Sudɑɑsi do dɔ́mɛ̀ kɛ́fítɛ́ Yesu

(Wéntɛ́ Mɑtie 26:1-5 nɛ̀ Mɑriki 14:1-2 nɛ̀ Isɑ̃ɑ̃ 11:45-53)

1 Kɛ̀ dɛ̀ nkpɑɑ́ yɛwe sɑ́m̀pɔ́ kɛ̀ pɛ̃́ɛ̃̀bɛ̀ bɛ̀ɛ̀ í kɔɔrɛnɛ̀ mutie mùù muuti kó dibɑnni bɛ̀ tú dì diyentɛ́bɑnnii tuɔkɛní, 2 kɛ̀ ikuɔ́ nìùbɛ̀ kó bɛkótíbɛ̀ nɛ̀ ikuɔ́ wɑ̃ɑ̃̀bɛ̀ nwɑnti bɛ̀ bo yĩ́mɛ̀ kɛ́ kuɔ Yesu, kɛ nɛ́ ndé bɛnìtìbɛ̀. 3 Dɛ mɔ̀nnì kɛ̀ dibɔɔ̀ tɑ Sudɑɑsi Isikɑdiyoti Yesu tɑncɔ́ùmbɛ̀ tɛpíítɛ̀ nɛ̀ bɛ̀dɛ́bɛ̀ kóò mɔù. 4 Kòo kɔtɛ kɛ́yɑ̀ ikuɔ́ nìùbɛ̀ kó bɛkótíbɛ̀ nɛ̀ ikuɔ́ wɑ̃ɑ̃̀bɛ̀ kɛ́ bɛ̀ nɑ̀kɛ́ ò yóó yĩ́mɛ̀, kɛ̀ bɛ̀ɛ pĩ́ nYesu. 5 Kɛ̀ dɛ̀ɛ bɛ̀ nɑrikɛ kɛ̀ bɛ̀ dɔ̀ bɛ̀ bo ò duɔ́ nyidíítí. 6 Dɛ mɔ̀nnì kɛ̀ Sudɑɑsi ńwɑnti ò bo yĩ́mɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ɛ pĩ́ nYesu bɑ́ ditĩ̀nnì bɑ́ nyɛ̃́.

Yesu do yɛ̃mmɛ̀ bɛ̀ɛ bénnɛ́ diyentɛ́bɑnni kó mudiì

(Wéntɛ́ Mɑtie 26:17-25 nɛ̀ Mɑriki 14:12-21 nɛ̀ Isɑ̃ɑ̃ 13:21-30)

7 Pɛ̃́ɛ̃̀bɛ̀ bɛ̀ɛ̀ í kɔɔrɛnɛ̀ mutie mùù muuti kó dibɑnnii, bɛ̀ ɔ̃ɔ̃ fíé dìì yiè ipe diyentɛ́bɑnni kpɛ́í nkɛ̀ dìi tuɔkɛní. 8 Kɛ̀ Yesu tɔ̃ mPiɛri nɛ̀ Isɑ̃ɑ̃ kɛ́ bɛ̀ nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Kɔtɛnɛ̀ kɛ́bénnɛ́ diyentɛ́bɑnni kó mudiì kɛ̀ tí di. 9 Kɛ̀ bɛ̀ɛ ò bekɛ kɛ dɔ̀: A dɔ́ tí mù bèńnɛ́ dɛ? 10 Kòo bɛ̀ tɛ̃̀ńnɛ́ kɛ dɔ̀: Kɔtɛnɛ̀ dihɛì, di bo conɛ̀ onitidɔ̀ù mɔù kòo tɔ didúù nɛ̀ mɛniɛ, nkɛ̀ dí ò tũ̀nnɛ. 11 Kòo tɑ dɛ̀ dí nɑ́kɛ́ dɛ kó tɛcĩ́ɛ̃̀tɛ̀ yiɛ̀ nkɛ dɔ̀: Okótì tu yé ò yóó di kùù dieku miɛkɛ diyentɛ́bɑnni kó mudiì nɛ̀ o tɑncɔ́ùmbɛ̀? 12 Ò bo di bɛnkɛ kudieku diɛkù mɑkù kudɑ̀nkù ĩ́nkɛ̀ kɛ̀ kù tũ̀ntɛ pɑ́íí, dɛǹdɛ di yóó bénnɛ́mɛ̀ diyentɛ́bɑnni kó mudiì.

13 Kɛ̀ bɛ̀ɛ kɔtɛ kɛ́nsɔ̃́ ndɛ̀ dò nhò do bɛ̀ nɑ̀kɛ́mɛ̀, kɛ̀ bɛ̀ɛ bénnɛ́ diyentɛ́bɑnni kó mudiì.

Mudiì sɑ̀ɑ̀mù kó ikuɔ́

(Wéntɛ́ Mɑtie 26:26-30 nɛ̀ Mɑriki 14:22-26 nɛ̀ 1 Kɔdɛnti 11:23-25)

14 Dɛ̀ tùɔ̀kɛ dìì mɔ̀nnì Yesu nɛ̀ o tɔ̃rɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ nkɑri kɛ yo. 15 Kɛ̀ Yesu nɑ́kɛ́ o tɑncɔ́ùmbɛ̀ kɛ dɔ̀: N dɔ́ nɛ̀ n yɛ̀mmɛ̀ mɛmɔu ndi, mí nnɛ̀ díndi tí wɛ̃nnɛ́ kɛ́di diyentɛ́bɑnni dii nkó mudiì, kɛ̀ n nɛ́ nɑ kɛ́fɛ̃́ṹtɛ́. 16 N di nɑ́ɑ́ mmɔ́mmuɔ nwe n tɛ̃́nkɛ í yóó mù di kɛ̀ diyentɛ́bɑnni kó mɛbɛnkùmɛ̀ í dɔ̀ɔ̀ kɛ̀ Kuyie nkɑ̀nnɛ ku kpɑ̀ɑ̀tìyuu.

17 Ò yĩ́ mɛmmɛ kɛ́túótɛ́ fɛbòòfɛ̀ kɛ́sɑ̃ntɛ Kuyie nkɛ́ bɛ̀ duɔ́ kɛ dɔ̀: Ntonɛ̀ kɛ́yɑ̃̀ dimɔu. 18 N di nɑ́ɑ́mmu n tɛ̃́nkɛ í yóó yɑ̃̀ fínyĩ̀ bɛ kó mɛnɑɑ̀, kɛ̀ Kuyie nyɑ̀ɑ kɑnnɛnɛ̀ ku kpɑ̀ɑ̀tìyuu.

19 Dɛ kó difɔ̃nkúò kɛ túótɛ́ pɛ̃́ɛ̃̀, kɛ́sɑ̃ntɛ Kuyie, kóo wɛ́rí kɛ́ bɛ̀ duɔ́ nkɛ dɔ̀: Diɛ ndɛɛ̀ bɛnkú m pɑ̃mɛ̀ n kɔ̃̀ntì di kpɛ́í, ńdɔɔrinɛ̀ dɛ, kɛ denniní n kpɛ́í.

20 Kɛ̀ bɛ̀ɛ di kɛ́deè kòo túótɛ́ fɛbòòfɛ̀ kɛ́ bɛ̀ duɔ́ nkɛ dɔ̀: Fɛ mbòòfɛ̀ fɛɛ̀ bɛnkú n yĩ̀ĩ̀ mmɛɛ̀ yó ntemɛ̀ kɛ̀ mɛtɑummɛ̀ pɑ̀mmɛ̀ɛ dɔɔ̀. 21 Wèè yó n fítɛ́ ò mɛ nkɔkɛ́mu diɛ nti yo ndɛ̀. 22 Onìtìbirɛ yóó kúmu kɛ́ndònnɛ̀ tì wɑ̃̀rimɛ̀ dɛ kpɛ́í, wèè mɛ mbo dɛ̀ fìtɛ́ ò bo yɑ̀.

23 Kɛ̀ bɛ̀ mbékú bɛtɔbɛ̀ kɛ tú, ti miɛkɛ we mbo dɔɔ̀ mɛ kó kubotí?

Kuyie nkpɑ̀tì cɑ̃̀ɑ̃́nnɛ̀mu kutenkù kpɛti

24 Kɛ̀ Yesu tɑncɔ́ùmbɛ̀ ńnɛì kɛ bo yɑ̀ wèè yó mbɛ̀ bɑkɛ́. 25 Kɛ̀ Yesu bɛ̀ nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Yɛbotɛ̀ kó bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ bɛɛ̀ yɛ̀ fɛ̃́ũnko, bɛ̀ɛ̀ bɑkɛ́ yɛbotɛ̀ bɛɛ̀ duɔ̀ nkɛ̀ bɛ̀ bɛ̀ yu kɛ tú mɛsɑ̀ɑ̀ ndɔɔ̀rìbɛ̀. 26 Di kpɛrɛ í dò nkɛ́ mmɛ ndò, wèè kòtí wè ndò di kóo sɑ́m̀pɔ́ù, wèè bɑkɛ́ kòò ndò ndi kóo tɔ̃ntì. 27 Wèè kɑ̀ri kɛ yo nnɛ̀ wèè ò duɔ̀ mmudiì, bɛ we ndɛunɛ̀ otɔù? Wèè kɑ̀ri kɛ yo nweè í dɛuɑ̀? M bo di cuokɛ̀ kɛ dò nwèè duɔ̀ nwènwe mudiì. 28 Di tú bɛ̀ɛ̀ wɛ̃́ɛ̃́rì bɛ̀mbɛ kɛ m bonɛ̀ n fɛ̃́ũtímɛ̀ mɛmɔu miɛkɛ. 29 N cicɛ n duɔ́mmu dikpɑ̀ɑ̀tìyuu kɛ̀ m bo nɑ kɛ́ dì ndi duɔ́. 30 Di yó nyommu kɛ yɔ̃̀, n kpɑ̀ɑ̀tìyuu miɛkɛ kɛ́kɑri yɛkpɑ̀ɑ̀tìkɑ̀rɛ̀, kɛ́bekɛ́nɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ kó iwuɔ tɛpíítɛ̀ nɛ̀ ìdɛ́ì.

Yesu nɑ̀kɛ́mɛ̀ Piɛri ò yóó ò nɛ̀nnimɛ̀

(Wéntɛ́ Mɑtie 26:31-35 nɛ̀ Mɑriki 14:27-31 nɛ̀ Isɑ̃ɑ̃ 13:36-38)

31 Kɛ̀ Yesu nɑ́kɛ́ Simɔɔ kɛ dɔ̀: Simɔɔ, Simɔɔ, dibɔɔ̀ yɑ̃ũtɛ́mu dinùù kɛ bo dɑ mɛɛ̀rɛ̀ bɛ̀ ɔ̃ɔ̃ mɛɛ̀rɛ̀mɛ̀ mɛdibii nkɛ́ mɛ̀ bɑ̀tɛ nɛ̀ tifèntì. 32 Kɛ̀ m bɑ́ntɛ̀ Kuyie nhɑ kpɛ́í nkɛ̀ dɛ̀ bo yie nkɑ̀ɑ tɑ̃́kùmɛ̀ bɑ́ɑ́ bonkɛ. Kɑ̀ɑ wɛ̃̀tɛ kɛ fìíkú dìì mɔ̀nnì ɑ kpénkùnnɛ ɑ kɔbɛ.

33 Kɛ̀ Simɔɔ ò nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: N Yiɛ̀, kɛ̀ bɛ̀ bo ti wɛ̃nnɛ́ kɛ́kpetínnɛ́ n yiemmu, kɛ̀ dɛ̀ mɛ ntú mukṹṹ nni mmu tí kú. 34 Kɛ̀ Yesu ò tɛ̃̀ńnɛ́ kɛ dɔ̀: Piɛri n dɑ nɑ́ɑ́mmu tɛkotɛ bo nyóó kuɔ́ nkɑ̀ɑ nɛ̀nnimu kucɛ mɛ̀tɑ̃ɑ̃ti kɛ tú ɑ í n yɛ̃́.

Yesu nɑ́ɑ́mmɛ̀ o tɑncɔ́ùmbɛ̀ kɛ tú bɛ̀ɛ bɑ́ɑ́tí

35 Kɛ̀ Yesu bɛ̀ bekɛ kɛ dɔ̀: N di tɔ̃ ndìì yiè bɑ́ di í ntɔ idíítí, di í ntɔ yɛyɔ̀rɛ̀ di í ntɔ tinɛùtì, kɛ̀ dɛ̀mɑrɛ̀ di dóntɑ́ɑ̀? Kɛ̀ bɛ̀ dɔ̀: Áɑ̀, dɛ̀mɑrɛ̀ í ti dòńtɛ́.

36 Kòo bɛ̀ nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Di mmɔ̀nnì nɑ́kɛ kɛ̀ wèè mɔ̀kɛ idíítí we nyì tɔ, kɛ̀ wèè mɔ̀kɛ diyɔ̀rì kòo ndi tɔ, kɛ̀ wèè í mɔkɛ disiè wèe fítɛ́ o yɑɑ̀bòrì kɛ́dontɛ́ disiè. 37 N di nɑ́ɑ́mmu tìì wɑ̃̀ri n kpɛ́í ntì dò nkɛ́dɔɔ̀mu. Tìì tu: Bɛ̀ ò wɛ̃nnɛ́nɛ̀ bɛnitiyɛibɛ, tì mɛ nhɑutɛ́ kɛ bo dɔɔ̀mu.

38 Kɛ̀ bɛ̀ɛ ò tɛ̃̀ńnɛ́ kɛ dɔ̀: Ti Yiɛ̀ ntɛ yɛse yɛ̀dɛ́ɛ̀, kòo bɛ̀ tɛ̃̀ńnɛ́ kɛ dɔ̀ yɛ̀ sɑ̀nnɛ̀mu.

Yesu bɑ́ɑ́mmɛ̀ Kuyie nkòo biɛtimɛ̀ɛ nɑɑ́ mmɛyĩ̀ĩ̀

(Wéntɛ́ Mɑtie 26:36-46 nɛ̀ Mɑriki 14:32-42)

39 Kɛ̀ Yesu ítɛ́ kɛ tó ńdeètì Odìfíè tɑ̃rì, kòo tɑncɔ́ùmbɛ̀ nhò tũ̀. 40 Kòo tuɔkɛ kɛ́ bɛ̀ nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Mbɑ́ɑ́nnɛ̀ Kuyie nkɛ̀ mɛsoùmmɛ̀ bɑ́ɑ́ di nɑ.

41 Kɛ́kɛntɛ́ kɛ̀ dɛ̀ mmɑnnɛ̀ ɑ bo dootɛ́mɛ̀ ditɑ̃́rì, kòo nínkóo kɛ́mbɑ́ɑ́ nKuyie nkɛ tú: 42 N cicɛ kɑ̀ɑ dɔ́ ɑ n dɛ́tinnɛ fɛbòòfɛ̀ fiɛ, dɛ̀ bɑ́ ntú míì kó mɛdɔ́kùmɛ̀ɛ dɔɔ̀ ɑ kɔ̃mɛ mɛɛ dɔɔ̀. [ 43 Dɛ mɔ̀nnì kɛ̀ Kuyie ntɔ̃nnì mɑrìi cútɛ́ní kɛĩ́nkɛ̀ kóò kpénkùnnɛ. 44 Kɛ̀ Yesu yɛ̀mmɛ̀ cɑɑ̀rɛ̀ mɛdiɛ̀ nkòo mbɑ́ɑ́ nKuyie nɛ̀ o wɛ̃rímú mumɔu, kòo biɛtimɛ̀ɛ nɑɑ́ mmɛyĩ̀ĩ̀ kɛ́ndóú kɛtenkɛ̀.]

45 Ò bɑ́ntɛ̀ dìì mɔ̀nnì Kuyie nkɛ́deè kɛ́wɛ̃tɛní o tɑncɔ́ùmbɛ̀ borɛ̀, kɛ nsɔ̃́ mbɛ yɛ̀mmɛ̀ cɑ̀ɑ̀rɛ̀, kɛ̀ bɛ̀ yɛ̃̀ nkɛ duɔ́. 46 Kòo bɛ̀ bekɛ kɛ dɔ̀: Di yɛ̃̀ nkɛ duɔ́mɑɑ̀? Ítɛ́nɛ̀ kɛ́mbɑ́ɑ́ nKuyie nkɛ̀ mɛsoùmmɛ̀ bɑ́ɑ́ di nɑ.

Bɛ̀ dɔ́mɛ̀ kɛ́pĩ́ nYesu

(Wéntɛ́ Mɑtie 26:47-56 nɛ̀ Mɑriki 14:43-50 nɛ̀ Isɑ̃ɑ̃ 18:3-11)

47 Yesu kpɑɑ́ kɛ mɛ nnɑ́ɑ́ nkɛ̀ ditĩ̀nnì mɑrìi tuɔkɛní kɛ̀ Sudɑɑsi, Yesu tɑncɔ́ùmbɛ̀ tɛpíítɛ̀ nɛ̀ bɛ̀dɛ́bɛ̀ kóò mɔù, dì ni, kɛ tɔ́ɔ́nní Yesu borɛ̀ kɛ bo ò ɔrí. 48 Kɛ̀ Yesu ò nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Sudɑɑsi, ɑ bo ɔrímu Onìtìbirɛ kɛ́ dɛ̀ fìtɑ́ɑ̀?

49 Bɛ̀ɛ̀ nɛinɛ̀ Yesu kɛ̀ bɛ̀ɛ yɑ̀ dɛ̀ɛ̀ yóó dɔɔ̀ kóò bekɛ kɛ dɔ̀: Ti Yiɛ̀, tí kpɑnnɛ̀ ti seɑ̀?

50 Kɛ̀ bɛ kóò mɔùu kpɑtɛ disiè kɛ́hɛi nkɛ́dɑtɛ ikuɔ́ nìùtì diɛwè kóo tɔ̃ntì toò youri. 51 Kɛ̀ Yesu dɔ̀: Yóunɛ̀ mɛmmɛ. Kɛ́kɑ́ɑ́kɛ́ dɛ kóò nìtì toò, kɛ́ dì miɛkùnnɛ, 52 kɛ́deè kɛ́nɑ́kɛ́ ikuɔ́ nìùbɛ̀ nɛ̀ bɛ̀ɛ̀ bɑ̀ɑ Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ bɛ kó bɛkótíbɛ̀ nɛ̀ bɛhɛìkɛ̀nkótíbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ kɔ̀tɛní kɛ bo ò pĩ́ nkɛ dɔ̀: Di kɔ̀tɛnɛ̀ní yɛse nyɛ nɛ̀ ipɑ̀ɑ̀ti kɛ dò n tú onitikɔ̀ùtɑ̀ɑ̀? 53 Nh ɔ̃ɔ̃ ndi bonɛ̀mu yɛwe yɛmɔu Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ miɛkɛ bɑ́ di í m pĩ. Di kó dimɔ̀nnì diì tùɔ̀kɛ díndi nɛ̀ dibiìnnì kóò kpɑ̀ɑ̀tì.

Piɛri nɛ̀nnimɛ̀ Yesu

(Wéntɛ́ Mɑtie 26:57-58, 69-75 nɛ̀ Mɑriki 14:53-54, 66-72 nɛ̀ Isɑ̃ɑ̃ 18:12-18, 25-27)

54 Kɛ̀ bɛ̀ɛ pĩ́ nYesu kɛ́kɔtɛnɛ̀ ikuɔ́ nìùtì diɛwè cĩ́ɛ̃̀tɛ̀, kɛ̀ Piɛri ntũ nkɛ díɛtirì. 55 Kɛ sɔ̃́ mbɛ̀ tùɔ̀ti muhɑ̃ɑ̃́ nkɛ iiri kudɑ̀nkù cuokɛ̀, kɛ̀ Piɛrii kɑroo bɛ borɛ̀. 56 Kòo nitipotɔ̃ntì mɔùu ò yɑ̀, kòò kɑ̀ri muhɑ̃ɑ̃́ ntɑkɛ́, kòo mmɛ nhò wùó nkɛ́bɛ́i nkɛ dɔ̀: We nnìtì do nɛínɛ̀mu Yesu.

57 Kɛ̀ Piɛrii nɛnni kɛ dɔ̀: Onitipòkù, n yí ò yɛ̃́.

58 Kɛ̀ dɛ̀ɛ yíɛ́ sɑ́m̀pɔ́ kòo tɔù mɔùu ò yɑ̀, kɛ́bɛ́i nkɛ dɔ̀: A tú bɛ kóò mɔù nwe, kɛ̀ Piɛrii ò tɛ̃̀ńnɛ́ kɛ dɔ̀: N yí ò wɛ̃ńnɛ̀.

59 Kɛ̀ dɛ̀ɛ yíɛ́ kɛ́mɔntoo sɑ́m̀pɔ́ tɛwebiètɛ̀ mɛ̀mɑ́ɑ̀ tɛ̃mɛ̀ kòo tɔù mɔùu bɛ́i nkɛ dɔ̀: Mɔ́mmuɔ nhonìtì yie ndo ò nɛínɛ̀mu, ò tú Kɑdidee kou nwe. 60 Kɛ̀ Piɛrii ò tɛ̃̀ńnɛ́ kɛ dɔ̀: N yí yɛ̃́ ɑ dɔ́ kɛ́ n nɑ́kɛ́ tì. Ò kpɑɑ́ kɛ mɛ nnɑ́ɑ́ nkɛ̀ tɛkotɛɛ kuɔ́. 61 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nwɛ̃ɛ̃tɛ kɛ́wéntɛ́ Piɛri, kòo dentɛní ò do ò nɑ̀kɛ́ tì kɛ dɔ̀: Tɛkotɛ bo nyóó kuɔ́ nkɑ̀ɑ nɛnni kucɛ mɛ̀tɑ̃ɑ̃ti kɛ tú ɑ í n yɛ̃́. 62 Kɛ̀ Piɛrii yɛ̀ kɛ́nkuɔ̀ tinɔnniɛti.

Bɛ̀ do dɑúmɛ̀ Yesu koò puotì

(Wéntɛ́ Mɑtie 26:67-68 nɛ̀ Mɑriki 14:65)

63 Bɛ̀ɛ̀ bɑ̀ɑ Yesu kɛ̀ bɛ̀ nhò dɑú koò puotì, 64 kɛ níí kɑ̃ɑ̃́ nho ììkɛ̀ kuyɑ̀ɑ̀kù kɛ́ nhò bèkú kɛ tú: Nɑ́kɛ́ wèè dɑ potɛ́.

65 Koò sɑ̃̀ɑ̃́ nyɛsɑ̃́ɑ̃̀mbɛ̀ tɛyɛ̀ pɛ́u.

Bɛ̀ bekɛ́nɛ̀nɛ̀ Yesu kubeéndieku kudiɛkù

66 Kɛ̀ dɛ̀ɛ wentɛ́ kɛ̀ dihɛì kó bɛkótíbɛ̀ nɛ̀ ikuɔ́ nìùbɛ̀ kó bɛkótíbɛ̀ nɛ̀ ikuɔ́ wɑ̃ɑ̃̀bɛ̀, kɛ̀ bɛ̀ɛ tíí nkɛ́kɔtɛnɛ̀ Yesu kubeéndieku diɛkù, 67 kóò bekɛ kɛ dɔ̀: Kɛ̀ fɔ̃́ɔ̃̀ tú Kirisi ɑ ti nɑ́kɛ́, kòo bɛ̀ tɛ̃̀ńnɛ́ kɛ dɔ̀: Bɑ́ kɛ̀ n di nɑ̀kɛ́ di í yóó yie. 68 Kɛ̀ m mɛ ndi bekɛ tìmɑtì di í yó n tɛ̃́nnɛ́. 69 Onìtìbirɛ bo kɑri yíe Kuyie mmuwɛ̃rímú mumɔu yiɛ̀ mbɑkù yoú.

70 Bɛmɔu kɛ̀ bɛ̀ dɔ̀: A tũ ntú Kuyie mBirɛ ndɑɑ̀? Kòò dɔ̀: Di ti mbɛ́i, n dɛ n tú.

71 Kɛ̀ bɛ̀ dɔ̀: Ti nɛ́ tɛ̃́nkɛ bɑɑ ɔ̃̀nti ti kèèmu ti mɔ́mmɔmbɛ ò bɛ́i ntì nɛ̀ o nùù.

23

Bɛ̀ kɔ̀tɛnnɛ̀mɛ̀ Yesu Pidɑti borɛ̀

(Wéntɛ́ Mɑtie 27:1-2, 11-14 nɛ̀ Mɑriki 15:1-5 nɛ̀ Isɑ̃ɑ̃ 18:28-38)

1 Kɛ̀ bɛ̀ɛ ítɛ́ bɛmɔu kɛ́kɔtɛnɛ̀ Yesu Pidɑti borɛ̀, 2 kɛ́ nhò wɑ́tìrì kɛ tú ò sukii bɛnìtìbɛ̀ mbɛ kɛ̀ bɛ̀ bo yetɛ okpɑ̀ɑ̀tì, kɛ bɛ̀ nɑ̀ɑ́ nkɛ tú bɛ̀ bɑ́ nyietì dɑ̀ḿpóò okpɑ̀ɑ̀tì diɛwè Sesɑɑ, kɛ yu omɑ́ɑ̀ kɛ tú Kirisi okpɑ̀ɑ̀tì.

3 Kɛ̀ Pidɑtii ò bekɛ kɛ dɔ̀: Fɔ̃́ɔ̃̀ tu Sifubɛ kóò kpɑ̀ɑ̀tɑ̀ɑ̀? Kòo tɛ̃́nnɛ́ kɛ dɔ̀: A ti m̀bɛ́i.

4 Kɛ̀ Pidɑtii nɑ́kɛ́ ditĩ̀nnì nɛ̀ ikuɔ́ nìùbɛ̀ kó bɛkótíbɛ̀ kɛ dɔ̀: N yí yɑ̀ onìtì yie nkó mɛyɛi.

5 Kɛ̀ bɛ̀ nyetíróo kɛ tú: Ò sukii bɛnìtìbɛ̀ mbɛ kɛ̀ bɛ̀ bo yetɛ okpɑ̀ɑ̀tì. Ò dɛ̀ ketɛ́ Kɑdidee nwe kɛ tɑ Sudee omɔu kɛ tùɔkɛnɛ̀ní diɛ.

Pidɑti duɔ́mmɛ̀ Yesu Edɔti

6 Pidɑti kèè dìì mɔ̀nnì Kɑdidee kó diyètìrì kɛ́bekɛ kɛ dɔ̀: A tú Kɑdidee kou nweɑ̀?

7 Ò kèè dìì mɔ̀nnì Yesu túmɛ̀ Kɑdidee kou kóò duɔ́nko Edɔti, kɛ sɔ̃́ nhEdɔti bo Sedisɑdɛmmu dɛ kó yɛwe. 8 Kɛ̀ Edɔtii yɑ̀ Yesu kɛ̀ dɛ̀ɛ ò nɑrikɛ mɛdiɛ̀ nkɛ yɛ̃́ ò do yomɛ̀ o kɔ̃mɛ, kɛ́ndɔ́ wèe dɔɔ̀ tidiɛtì kòo yɑ̀. 9 Kòo bíékɛ́ Yesu tinɑ́ɑǹtì pɛ́u ò mɛ nyí nhò tɛ̃̀ńnɛ́ tìmɑtì. 10 Kɛ̀ ikuɔ́ nìùbɛ̀ kó bɛkótíbɛ̀ nɛ̀ ikuɔ́ wɑ̃ɑ̃̀bɛ̀ ncómmú kɛ wɑ́tìrì Yesu mɛdiɛ̀. 11 Edɔti nɛ̀ o kó bɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ nhò dɑú, koò sɑ̃̀ɑ̃́, kóò dɑ̀tínnɛ́ diyɑɑ̀bòrì sɑ̀ɑ̀rì, kɛ́wɛ̃tɛ kóò duɔ́nko Pidɑti. 12 Dɛ kó diyiè Edɔti nɛ̀ Pidɑti kɛ̀ bɛ̀ɛ nɑrikɛ kɛ do sĩ.

Bɛ̀ fĩ́ĩmmɛ̀ Bɑrɑbɑɑsi kɛ bɑɑkɛ́ Yesu kudɑpɑ̃ɑ̃tí

(Wéntɛ́ Mɑtie 27:15-26 nɛ̀ Mɑriki 15:6-15 nɛ̀ Isɑ̃ɑ̃ 18:39-19:16)

13 Kɛ̀ Pidɑtii tíí nyikuɔ́ nìùbɛ̀ kó bɛkótíbɛ̀ nɛ̀ dihɛì kó bɛkótíbɛ̀, kɛ́ bɛ̀ nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: 14 Di kɔ̀tɛnní onìtì yie m borɛ̀ kɛ tú ò sukii bɛnìtìbɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ bo yetɛ okpɑ̀ɑ̀tì kpɛti, kɛ̀ nh ò bìékɛ́ di ììkɛ̀ m mɛ nyí yɑ̀ ò cɑ̀kɛ mù. 15 Edɔti mɛ mmúnkɛ í yɑ̀ o yɛi mmɑmɛ̀ kɛ wɛ̃̀tɛ kɛ wè nni nduɔnní, ò tũ nyí dɔ̀ɔ̀ mɛyɛi mmɑmɛ̀ mɛ̀ɛ̀ bo nte kɛ̀ ti ò kùɔ. 16 M bo duɔ́ nkɛ̀ bɛ̀ɛ ò puotí kɛ̀ nh ò fĩ́ĩ.

[ 17 Bɑ́ dìì yentɛ́bɑnni Pidɑti do ɔ̃ ndò nkɛ́ bɛ̀ fĩ́ĩ nkukpetínkù kùmɑ́ɑ̀ ndi.]

18 Kɛ̀ bɛ̀ɛ pĩɛ̃kɛ́ bɛmɔu kɛ dɔ̀: Kuɔ onìtì yie nkɛ́fĩ́ĩ Bɑrɑbɑɑsi.

19 (Bɛ̀ do yetɛ okpɑ̀ɑ̀tì kpɛti nti kɛ̀ dikpɑ̀nnìi ɑ̃nnɛ́ kɛ̀ Bɑrɑbɑɑsi kuɔ onìtì kɛ̀ bɛ̀ nhò kpetí.) 20 Kɛ̀ Pidɑti ndɔ́ kɛ́fĩ́ĩ nYesu, kɛ yíɛ́ kɛ́bɛ́innɛ̀ ditĩ̀nnì. 21 Kɛ̀ ditĩ̀nnì dɔ̀kɛ pĩɛ̃kɛ́ kɛ dɔ̀: Bɑɑkɛ́ we kudɑpɑ̃ɑ̃tí! Bɑɑkɛ́ we kudɑpɑ̃ɑ̃tí!

22 Kɛ̀ Pidɑtii wɛ̃tɛ kɛ́bɛ́i nkucɛ mɛtɑ̃ɑ̃́mmɛ̀ kɛ dɔ̀: Ò dɔ̀ɔ̀ ɔ̃̀mmɛ yɛi? N yí yɑ̀ ò cɑ̀ɑ̀rɛ̀mu mùù bo nte kɛ̀ ti ò kùɔ. M bo duɔ́ nkɛ̀ bɛ̀ɛ ò puotí kɛ̀ nh ò fĩ́ĩ.

23 Kɛ̀ bɛ̀ nyetíróo kɛ pĩɛ̃kù kɛ tú: Bɑɑkɛ́ we kudɑpɑ̃ɑ̃tí, bɑɑkɛ́ we kudɑpɑ̃ɑ̃tí! Kɛ̀ bɛ toweku dɔkɛ dɛ́ukú kóò nɑ. 24 Kɛ̀ Pidɑtii yóu kɛ́yie mbɛ kpɛti, 25 kɛ́fĩ́ĩ mbɛ̀ do yetɛ okpɑ̀ɑ̀tì kpɛti kɛ̀ dikpɑ̀nnìi ɑ̃nnɛ́ kɛ̀ wèe kuɔ onìtì kɛ̀ bɛ̀ nhò kpetí, kɛ́ bɛ̀ duɔ́ nYesu kɛ̀ bɛ̀ bo ò dɔ̀ɔ̀ bɛ̀ ò dɔ́nɛ̀mɛ̀.

Bɛ̀ do kɔrinɛ̀mɛ̀ Yesu kɛ bo bɑɑkɛ́

(Wéntɛ́ Mɑtie 27:32-44 nɛ̀ Mɑriki nɛ̀ 15:21-32 nɛ̀ Isɑ̃ɑ̃ 19:17-27)

26 Kɛ̀ bɛ̀ ńkɔrinɛ̀ Yesu kɛ bo bɑɑkɛ́, kɛ́conɛ̀ Simɔɔ Sidɛnni ɛì kóò nìtì mɔù kòò kũntiní kupɑku, kɛ̀ bɛ̀ɛ ò pĩ nkóò tou nkudɑpɑ̃ɑ̃tí, kòo nkù tɔ kɛ tũ nYesu.

27 Kɛ̀ ditĩ̀nnì ò urí, kɛ̀ bɛnitipòbɛ̀ mɛí mɛí kɛ kuɔ̀ nho kpɛ́í. 28 Kɛ̀ Yesu wɛ̃ɛ̃tɛ kɛ́ bɛ̀ nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Sedisɑdɛmmu kó bɛnitipòbɛ̀ bɑ́ nkuɔ̀nnɛ̀ n kpɛ́í, pètìnkɛ ńkuɔ̀nnɛ̀ dimɑ́ɑ̀ kpɛ́í nkɛ nɛ̀ di bí kpɛ́í. 29 Kɛ yɛ̃́ yɛwe kpɑɑnímɛ̀mu kɛ̀ bɛ̀ bo yĩ́ dɛ̀ ńnɑɑti sihɑ̃ũnsi, bɛ̀ɛ̀ í piɛ́, bɛ̀ɛ̀ í yɑ̃ɑ̃́ nyibí. 30 Dɛ mɔ̀nnì bɛnìtìbɛ̀ bo nnɑ́ɑ́ nyɛtɑ̃rɛ̀ kɛ tú: Duónɛ̀ní kɛ́ ti yɑ̃kɛ! Kɛ nɑ́ɑ́ nsitɑ̃ɑ̃́ kɛ tú: Tí kɑ̃ɑ̃́nnɛ̀. 31 Kɛ̀ bɛ̀ dɔ̀ɔ̀ri miɛ nkudɔú kusũ̀ũ̀kù, kukperíkù kpɛrɛ bo ndòmmɛ̀?

32 Kɛ̀ bɛ̀ɛ kɔtɛnɛ̀ní bɛnitikɔ̀ùbɛ̀ bɛ̀dɛ́bɛ̀, bɛ̀ yóó wɛ̃nnɛ́nɛ̀ bɛ̀ Yesu kɛ́kuɔ. 33 Bɛ̀ tùɔ̀kɛ dìì mɔ̀nnì dibòrì mɑrì bɛ̀ tu dì Kodikotɑɑ (dɛ̀ɛ̀ tu kuyukɔ̃́ṹ) kɛ́ dɛ mbɑɑkɛ́ Yesu nɛ̀ bɛnitikɔ̀ùbɛ̀ bɛ̀dɛ́bɛ̀, yie nho bɑkù yoú, otɔù kucɑ̃̀nku. 34 Kɛ̀ Yesu bɛ́i nkɛ dɔ̀: N cicɛ cĩ́ɛ̃́ mbɛ bɛ̀ í yɛ̃́ bɛ̀ dɔ̀ɔ̀ri dɛ̀.

Kɛ̀ tihɑ̃ɑ̃pɔ̀ntìi tɑ̃ɑ̃́ tɛ́tɛ́ kɛ́totɛ́ o yɑ̀ɑ̀tì. 35 Kɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ ńcómmú dɛborɛ̀ koò wùó nkɛ̀ Sifubɛ kó bɛkótíbɛ̀ nhò dɑú kɛ tú: Wenwe wèè dɛɛtɛ́ bɛtɔbɛ̀, kòò mɛ̀nkɛ tú Kirisi nwe, Kuyie ntɑ̃ɑ̃tɛ́ wè wèe dɛɛtɛ́ omɑ́ɑ̀.

36 Kɛ̀ tihɑ̃ɑ̃pɔ̀ntì múnkɛ nhò dɑú, kɛ tɔ́ɔ́nko kóò duɔ́ mmɛnɛ́yɑ̃ɑ̃́ nkɛ dɔ̀: 37 Kɑ̀ɑ mɛ̀nkɛ tú Sifubɛ kóo kpɑ̀ɑ̀tì nwe, dɛɛtɛ́ ɑmɑ́ɑ̀!

38 Kɛ̀ bɛ̀ɛ wɑ̃ri tɛdɑbɛɛtɛ̀ kɛ dɔ̀: Yie nweè tu Sifubɛ kóo kpɑ̀ɑ̀tì. Kɛ́dɑnnɛ kudɑpɑ̃ɑ̃tí yómmɛ̀.

39 Bɛɛ̀ nitikɔ̀ùbɛ̀ bɛ̀ ò wɛ̃nnɛ́nɛ̀ bɛ̀ kɛ bɑɑkɛ́ kɛ̀ bɛ kóò mɔù nhò dɑú kɛ tú: Fɔ̃́ɔ̃̀ bɑɑ tú Kirisɑ̀ɑ̀? Dɛɛtɛ́ ɑmɑ́ɑ̀ kɛ nɛ́ ti dɛɛtɛ́.

40 Kòo tɔùu ò kpɑnnɛ̀ kɛ dɔ̀: A bɑɑ dé Kuyie nɑɑ? Fɔ̃́ nnɛ̀ we di bo difɔ̃̀tìrì dimɑ́ɑ̀ ndi. 41 Tínti dɔ̀ɔ̀ mɛ̀ɛ̀ yɛi mmɑ̀nnɛ̀ bɛ̀ ti kuɔmu, wenwe mɛ nyí dɔ̀ɔ̀ mɛyɛi mmɑmɛ̀, 42 kɛ́deè kɛ́nɑ́kɛ́ Yesu kɛ dɔ̀: Kɑ̀ɑ wɛ̃tɛní dìì mɔ̀nnì ɑ kpɑ̀ɑ̀tìyuu miɛkɛ ɑ nyɛ̃́ n kpɛ́í. 43 Kɛ̀ Yesu ò nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: N dɑ nɑ́ɑ́ mmɔ́mmuɔ nwe, ɑ bo nni mbonɛ̀ yíe ndiwɛ̀ìhɛì miɛkɛ.

Yesu kṹṹ nkó tinɑ́ɑǹtì

(Wéntɛ́ Mɑtie 27:45-56 nɛ̀ Mɑriki 15:33-41 nɛ̀ Isɑ̃ɑ̃ 19:28-30)

44 Diyiè dɔ́ kɛ́cómmú dìì mɔ̀nnì yɛyɔ kɛ̀ dɛ̀ɛ biitoo kɛtenkɛ̀ kɛmɔu kɛ́mbi, kɛ́tuɔkɛnɛ̀ tɛwebiètɛ̀ mɛ̀tɑ̃ɑ̃ti. 45 Bɑ́ diyiè tɛ̃́nkɛ í nnɑ́ kɛ̀ Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kó kuyɑ̀ɑ̀kùu kɛ̃tɛ́ ku cuokɛ̀. 46 Kɛ̀ Yesu pĩɛ̃kɛ́ kɛ dɔ̀: N cicɛ nh ɑ̃nnɛ́ m mɑ́ɑ̀ ɑ nɔu miɛkɛ nkɛ.

Ò bɛ́i mɛmmɛ kɛ́deè kɛ́tɔ̃tɛ. 47 Kɛ̀ Odommu kɔbɛ kó kuhɑ̃ɑ̃pɔ̀nkùu yɑ̀ dɛ̀ɛ̀ dɔ̀ɔ̀ kɛ́sɑ̃ntɛ Kuyie nkɛ dɔ̀: Onìtì yiè mmɛ̀nkɛ í dɔ̀ɔ̀ mɛyɛi mmɑmɛ̀.

48 Bɛ̀ɛ̀ do kɔ̀tɛní muwéìmù, bɛ̀ yɑ̀ dìì mɔ̀nnì dɛ̀ɛ̀ dɔ̀ɔ̀ kɛ̀ bɛ yɛ̀mmɛ̀ɛ cɑɑ̀rɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ ncíɛ̀rì kɛ pĩ́ mpĩ́ mbɛ cĩ̀ncĩ̀rɛ̀ nɛ̀ mɛyɛncɑɑ̀rìmɛ̀. 49 Bɛ̀ɛ̀ yɛ̃́ Yesu nɛ̀ bɛnitipòbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ do ò nɛitinɛ̀ nɛ̀ Kɑdideení kɛ̀ bɛ̀ ncómmú mɛkɛntímɛ̀ kɛ wúó ndɛ̀ɛ̀ dɔ̀ɔ̀ri.

Bɛ̀ kũnnɛ́mɛ̀ Yesu

(Wéntɛ́ Mɑtie 27:57-61 nɛ̀ Mɑriki 15:42-47 nɛ̀ Isɑ̃ɑ̃ 19:38-42)

50 Onìtì mɔù weè do bo dibeéntĩ̀nnì miɛkɛ kɛ̀ bɛ̀ ò tu Sosɛfu, kòo tú onitisɑ̀ù kɛ dɔɔri Kuyie ndɔ́ dɛ̀. 51 Wenwe do í yie nho kɔbɛ kpɛti, ò mɛ nyí nkɔkɛ́ bɛ̀ tì dɔ̀ɔ̀ri dɛ̀, ò do tú Adimɑtee ɛì kou nwe, kɛ bɑɑ Kuyie nkpɑ̀ɑ̀tìyuu. 52 Kòo kɔtɛ kɛ́mɔɔ Pidɑti dinùù kɛ bo kũnnɛ́ Yesu, 53 kóò cṹũnní kudɑpɑ̃ɑ̃tí, kóò pɔ̃ṹ nkuyɑɑ̀sɑ̀ɑ̀kù, kɛ́dɔú nkufɔ̃ti miɛkɛ bɛ̀ do keú kù dipèrì ĩ́nkɛ̀, bɑ́ bɛ̀ mu nyí nkù kũnnɛ́ òmɔù. 54 Dɛ̀ do tú Sifubɛ kó tɛom̀pùtɛ̀ ketírí kùù yuoku nku, kɛ̀ dɛ̀ nɛ́ bo wentɛ́ kɛ̀ tɛ̀ ḿbo.

55 Bɛ̀ɛ̀ nitipòbɛ̀ do nɛinɛ̀ní Yesu Kɑdidee, kɛ̀ bɛ̀ɛ nɛinɛ̀ Sosɛfu kɛ́yɑ̀ kufɔ̃ti nɛ̀ bɛ̀ ò dɔú mmɛ̀ɛ̀ botí, 56 kɛ́wɛ̃tɛ kɛ́kò nkɛ́dɔɔ̀ mɛkùɔ̀ nnɛ̀ tùdɑ̀ɑ̀rí, kɛ́nhompu tɛom̀pùtɛ̀ yiè ikuɔ́ yɛ̃mmɛ̀.

24

Yesu yɑ̃ntɛ́mɛ̀

(Wéntɛ́ Mɑtie 28:1-10 nɛ̀ Mɑriki 16:1-8 nɛ̀ Isɑ̃ɑ̃ 20:1-10)

1 Dìmɑ́ɑ̀sì kó dikṹnweńnì sɛ̀ì kɛ̀ bɛnitipòbɛ̀ nkɔri kufɔ̃ti kɛ tɔ mɛkùɔ̀ mmɛ̀ɛ̀ kɔkɛ́nɛ̀ tùdɑ̀ɑ̀rí bɛ̀ dɔ̀ɔ̀ mɛ̀, 2 kɛ́nsɔ̃́ nditɑ̃́rí dìì do pokɛ kufɔ̃ti dì pòòtɛ. 3 Kɛ̀ bɛ̀ɛ tɑ bɑ́ bɛ̀ í nyɑ̀ ti Yiɛ̀ nYesu. 4 Kɛ̀ dɛ̀ɛ bɛ̀ di, kɛ̀ bɛ̀ɛ yɑ̀ bɛnìtìbɛ̀ bɛ̀dɛ́bɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ dɑ̀ɑ́tí tiyɑɑ̀pɛ́ítì kɛ̀ tì mìɛ̀ti. 5 Kɛ̀ kufɔ̃wɑɑ́ mpĩ́ mbɛnitipòbɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ nsĩ́ĩ́ nsĩ́ĩ́, kɛ̀ dɛ kó bɛnìtìbɛ̀ɛ bɛ̀ bekɛ kɛ dɔ̀: Dɛ̀ dòmmɛ kɛ̀ di wɑɑ̀ nwèè fòù bɛcíríbɛ̀ miɛkɛ? 6 Ò í kpɑɑ́ diɛ nhò yɑ̃̀ńtɛ́mu, dentɛnɛ̀ní ò sòò di nɑ̀kɛ́ tì ò kpɑɑ́ dìì mɔ̀nnì Kɑdidee kɛ dɔ̀: 7 Bɛ̀ bo pĩ́ Onìtìbirɛ kɛ́duɔ́ mbɛ̀ɛ̀ í tũ nKuyie nkɛ̀ bɛ̀ɛ ò bɑɑkɛ́ kudɑpɑ̃ɑ̃tí ĩ́nkɛ̀ kòo yɑ̃́ntɛ́ diyiè tɑ̃ɑ̃́nnì yiè.

8 Kɛ̀ bɛ̀ɛ dentɛní Yesu sòò bɛ̀ nɑ̀kɛ́ tì, 9 kɛ́wɛ̃tɛ kɛ́kò nkɛ́nɑ́kɛ́ Yesu tɑncɔ́ùmbɛ̀ tɛpíítɛ̀ nɛ̀ omɑ́ɑ̀ nɛ̀ bɛtɔbɛ̀. 10 Mɑɑri Mɑkitɑdɑɑ kou nɛ̀ Isɑnni, nɛ̀ Mɑɑri Isɑku yɔ̃, nɛ̀ bɛnitipòbɛ̀ tɔbɛ̀ bɛɛ̀ do tì nɑ̀kɛ́ Yesu tɑncɔ́ùmbɛ̀. 11 Kɛ̀ Yesu tɑncɔ́ùmbɛ̀ yɛ̀mmɛ̀ ndò mbɛ̀ í yɛ̃́ bɛ̀ nɑ̀ɑ́ ntì nti bɑ́ bɛ̀ í ntì tɑ̃́. 12 Kɛ̀ Piɛrii cokɛ́ kɛ́kɔtɛ kufɔ̃ti kɛ́síékɛ́, kɛ́yɑ̀ tiyɑ̀ɑ̀tì bɛ̀ sòò ò pɔ̃ṹ ntì mɑ́ɑ̀, kɛ́nwɛ̃tiní o kɔbɛ borɛ̀, kɛ̀ dɛ̀ ò di nɛ̀ dɛ̀ɛ̀ dɔ̀ɔ̀ dɛ kpɛ́í.

Yesu bɛnkɛmɛ̀ omɑ́ɑ̀ bɛ̀ɛ̀ kɔ̀ri Emɑyuusi

(Wéntɛ́ Mɑriki 16:12-13)

13 Dɛ kó diyiè kɛ̀ Yesu tɑncɔ́ùmbɛ̀ bɛ̀dɛ́bɛ̀ nkɔri tɛhɛitɛ̀ mɑtɛ̀ bɛ̀ tu tɛ̀ Emɑyuusi, nɛ̀ Sedisɑdɛmmu kɛ̀ dɛ̀ mɔ̀kɛ cìdòmɛ́tìrìbɛ̀ tɛpíítɛ̀ nɛ̀ omɑ́ɑ̀, 14 kɛ́nkérí kɛ nɑ́ɑntɛ dɛ̀ɛ̀ dɔ̀ɔ̀. 15 Bɛ̀ nɑ́ɑntɛ mɛmmɛ kɛ̀ Yesu bɛ̀ nìntɛ kɛ̀ bɛ̀ ńnɛí. 16 Kɛ̀ dɛ̀mɑrɛ̀ nɛ́ nkɑ̃nkɛ́ bɛ nuɔ nkɛ̀ bɛ̀ í nnɑ kóò bɑntɛ́. 17 Kɛ̀ Yesu bɛ bekɛ kɛ dɔ̀: Di nɑ́ɑ́ mbɑ nkpɛ́í?

Kɛ̀ bɛ̀ɛ cómmɔ́ɔ kɛ̀ bɛ̀ yɛ̀mmɛ̀ cɑ̀ɑ̀rɛ̀. 18 Bɛ̀ tu wè Kedeopɑɑsi kòo ò tɛ̃̀ńnɛ́ kɛ dɔ̀: Fɔ̃́ nwe ɑmɑ́ɑ̀ wèè bo Sedisɑdɛmmu kɛ í yɛ̃́ dɛ̀ɛ̀ dɔ̀ɔ̀ yɛ ǹwe miɛkɛ. 19 Kɛ̀ Yesu bekɛ kɛ dɔ̀: Bɑ ndɔ̀ɔ̀? Kɛ̀ bɛ̀ dɔ̀: A í kèè tìì tùɔ̀kɛní Yesu Nɑnsɑrɛti kou, wèè tu Kuyie mpɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑǹtò kɛ dɔɔri tidiɛtì kɛ nɑ́ɑ́ nkòo nɑ́ɑǹtì mɔ̀kɛ muwɛ̃rímú, Kuyie nnɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ kɛ̀ dɛ̀ yɛ̃́ɑ̀? 20 Kɛ̀ ikuɔ́ nìùbɛ̀ nɛ̀ dihɛì kó bɛkótíbɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ ò pĩ nkɛ yɛ̃ mbɛ̀ɛ ò kùɔ, kɛ duɔ́ nkɛ̀ bɛ̀ ò bɑɑkɛ́ kudɑpɑ̃ɑ̃tí. 21 Ti yɛ̀mmɛ̀ do dò nweè yóó dɛɛtɛ́ Isidɑyɛɛribɛ! Yíe nwe diyiè tɑ̃ɑ̃́nnì nɛ̀ dɛ̀ dɔ̀ɔ̀mɛ̀. 22 Kɛ̀ ti kó bɛnitipòbɛ̀ mɑbɛ̀ pìkɛ cùtɛ kɛ kɔ̀tɛ kufɔ̃ti kɛ wɛ̃̀tɛní kɛ nɑ̀kɛ́ kɛ̀ dɛ̀ ti di, 23 kɛ yɛ̃ mbɛ̀ í ò yɑ̀ kɛ yɑ̀ Kuyie ntɔ̃rɛ̀, kɛ̀ yɛ̀ bɛ̀ nɑ̀kɛ́ kɛ tú ò yɑ̃̀ńtɛ́. 24 Kɛ̀ ti kɔbɛ mɑbɛ̀ kɔ̀tɛ kufɔ̃ti kɛ sɔ̃́ ndɛ̀ dò bɛnitipòbɛ̀ do tì nɑ̀kɛ́mɛ̀, bɛ̀ mɛ nyí ò yɑ̀.

25 Kɛ̀ Yesu dɔ̀: Díndi bɛnìtìbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ dóntɛ́ mɛyɛ̀mmɛ̀ kɛ í cɑ̃ɑ̃ di bo ntɑ̃́mɛ̀ Kuyie mpɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑm̀bɛ̀ nɑ̀kɛ́ tì. 26 Kirisi do í dò nkɛ́fɛ̃́ṹtɛ́ mɛɛ̀ botí kɛ nɛ́ nɑ kɛ́dɛukɑɑ̀?

27 Kɛ́deè kɛ́ bɛ̀ nɑ̀kɛ́ Kuyie nnɑ́ɑǹtì tìì wɑ̃̀ri Mɔyiisi kó yɛpɑ́tɛ nɛ̀ Kuyie mpɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑm̀bɛ̀ kpɛyɛ, kɛ́ bɛ̀ nɑ̀kɛ́ timɔu tìì wɑ̃̀ri o kpɛ́í.

28 Bɛ̀ tɔ̀ɔ́nnɛ̀ dìì mɔ̀nnì bɛ̀ kɔ̀ri tɛ̀ɛ̀ ɛitɛ̀ kɛ̀ Yesu dɔɔ̀ kɛ́ndò nhò pɛ̃nkɛ́. 29 Kɛ̀ bɛ̀ɛ yetɛ kɛ dɔ̀: Yóu kɛ̀ tí yié nkɛ̀ diyiè dèèmu, kɛ̀ kɛyènkɛ̀ bììri.

Kòo yie nkɛ̀ bɛ̀ɛ tɑ kɛ́bɑ́tɛ́. 30 Bɛ̀ yóó di dìì mɔ̀nnì kòo túótɛ́ pɛ̃́ɛ̃̀, kɛ́sɑ̃ntɛ Kuyie, nkóò wɛ́rí kɛ́ bɛ̀ duɔ́. 31 Dɛ mɔ̀nnì kɛ̀ dɛ̀ɛ bɛ̀ wenkɛ, kɛ̀ bɛ̀ɛ ò bɑntɛ́ kɛ nɛ́ ò mɔ́ntóo. 32 Kɛ́ n nɑ́ɑ́ mbɛmɑ́ɑ̀ kɛ tú: Dɛ̀ do í dò muhɑ̃ɑ̃́ mmɑmù cɔ́ú nti miɛkɛ ò ti nɑ́ɑ́nnɛ̀ dìì mɔ̀nnì kucɛ kɛ ti bɛnkú Kuyie nnɑ́ɑǹtɑ̀ɑ̀?

33 Kɛ̀ bɛ̀ɛ pɑ̃̀nkɛɛ ítɛ́ kɛ́wɛ̃tɛ Sedisɑdɛmmu kɛ́nsɔ̃́ nYesu tɑncɔ́ùmbɛ̀ tɛpíítɛ̀ nɛ̀ omɑ́ɑ̀ nɛ̀ bɛtɔbɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ tìkú. 34 Kɛ̀ bɛ̀ɛ bɛ̀ nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Mɔ́mmuɔ ti Yiɛ̀ nyɑ̃̀ńtɛ́mu kɛ bɛnkɛ omɑ́ɑ̀ Simɔɔ.

35 Kɛ́ bɛ̀ nɑ̀kɛ́nɛ̀ tìì dɔ̀ɔ̀ bɛ̀ kèrí dìì mɔ̀nnì nɛ̀ bɛ̀ ò bɑntɛ́mɛ̀ ò wɛ́ú dìì mɔ̀nnì pɛ̃́ɛ̃̀.

Yesu bɛnkɛmɛ̀ omɑ́ɑ̀ o tɑncɔ́ùmbɛ̀

(Wéntɛ́ Mɑtie 28:16-20 nɛ̀ Mɑriki 16:14-18 nɛ̀ Isɑ̃ɑ̃ 20:19-23 nɛ̀ Yesu Tɔ̃rɛ̀ 1:6-8)

36 Bɛ̀ kpɑɑ́ kɛ mɛ nnɑ́ɑ́ nkɛ̀ Yesu cómmɔ́ɔ bɛ cuokɛ̀ kɛ dɔ̀: Kunɑɑtí ndi bonɛ̀!

37 Kɛ̀ kufɔ̃wɑɑ́ mbɛ̀ pĩ nkɛ̀ bɛ yɛ̀mmɛ̀ ndò ndibɔɔ̀ mɑrì ndi. 38 Kɛ̀ Yesu bɛ bekɛ kɛ dɔ̀: Di kɔ̃m̀bùɔ̀tì duònɛ̀ bɑ? Dɛ̀ dòmmɛ kɛ̀ di í tɑ̃́ kɛ dò mmí nwe? 39 Wéntɛ́nɛ̀ n nɔu nɛ̀ n nɑɑ̀cɛ̀i, mínwe m mɔ́mmuɔ, n kɑ́ɑ́kɛ́nɛ̀ kɛ́yɑ̀, dibɔɔ̀ mɑrì í mɔkɛ tikɔ̃̀ntì di mɛ nwúó nkɛ̀ m mɔ̀kɛ tì.

40 Ò bɛ́i mmɛmmɛ kɛ́ bɛ̀ bɛnkɛ o nɔu nɛ̀ o nɑɑ̀cɛ̀i. 41 Kɛ̀ diwɛ̀ìi bɛ̀ pĩ mbɛ̀ nɛ́ mu mbɑɑ í ntɑ̃́ kɛ dò nweǹwe, kòo bɛ̀ bekɛ kɛ dɔ̀: Di í mɔkɛ dɛ̀mɑrɛ̀ kɛ̀ n diɑ́ɑ̀?

42 Kɛ̀ bɛ̀ɛ ò duɔ́ ndiyĩǹkéè dìì ɑ̃ṹ. 43 Kòo di cɔutɛ́ kɛ́cɑ́ɑ́kɛ́ bɛ ììkɛ̀. 44 Kɛ́deè kɛ́ bɛ̀ nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: N sòò tì ndi nɑ́ɑ́, n kpɑɑ́ di bonɛ̀ dìì mɔ̀nnì kɛ tú: Tìì wɑ̃ri n kpɛ́í Mɔyiisi pɑ́tɛ miɛkɛ nɛ̀ Kuyie mpɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑm̀bɛ̀ kó yɛpɑ́tɛ miɛkɛ nɛ̀ yɛsɑ̃ɑ̃ nkpɛyɛ miɛkɛ tì dò nkɛ́dɔɔ̀mu.

45 Mɛmmɛ kòo bɛ̀ duɔ́ mmɛciì nkɛ̀ bɛ̀ bo bɑntɛ́nɛ̀ tìì wɑ̃̀ri, 46 kɛ́ bɛ̀ nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Tì wɑ̃̀rimu kɛ tú Kirisi dò nkɛ́fɛ̃́ṹtɛ́mu, kɛ̀ bɛ̀ɛ ò kùɔ, kòo yɑ̃́ntɛ́ diyiè tɑ̃ɑ̃́nnì yiè. 47 Kɛ̀ Kuyie nnɑ́ɑǹtìi nɑ́kɛ́ kɛ́ketɛ́nɛ̀ Sedisɑdɛmmu nɛ̀ ibotí imɔu miɛkoo. Kɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ɛ bɑntɛ́ bɛ yɛi nkɛ́ceetɛ kɛ̀ Kuyie mbɛ̀ cĩ̀ɛ̃́. 48 Di dɛ̀ yɑ̀mu kɛ dò nkɛ́nɑ́kɛ́ di yɑ̀ dɛ̀. 49 Nɛ́ nkpɑɑ́nɛ̀ diɛ nSedisɑdɛmmu kɛ̀ n di duɔ́ nkɛĩ́nkɛ̀ kó muwɛ̃rímú n cicɛ yɛ̃ nhò yóó di duɔ́ mmù.

Yesu dèkɛmɛ̀ kɛĩ́nkɛ̀

(Wéntɛ́ Mɑriki 16:19-20 nɛ̀ Yesu Tɔ̃rɛ̀ 1:9-11)

50 Kɛ̀ Yesu deè kɛ́ bɛ̀ kɔ̀tɛnɛ̀ Bɛtɑnnii bíɛ́kɛ̀, kɛ́youtɛ o nɔu bɛ ĩ́nkɛ̀ kɛ́ bɛ̀ pɑ̃ mɛsɑ̀ɑ̀. 51 Ò bɛ̀ pɑ̃ɑ̃ ndìì mɔ̀nnì mɛsɑ̀ɑ̀ nkɛ́ítɛ́ kɛ́ndeètì kɛĩ́nkɛ̀. 52 Kɛ̀ bɛ̀ɛ nínkú, kóò sɑ̃ntɛ kɛ́ítɛ́ nɛ̀ kuyɛǹnɑɑtí kɛ́wɛ̃tɛ Sedisɑdɛmmu, 53 kɛ́mbo Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ sɑ̃́ɑ̃̀ kɛ sɑ̃ntí Kuyie.

* 13:32 fɛhɑ̃ɑ̃fɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ do wúó nfɛhɑ̃ɑ̃fɛ̀ kuwɑnwɑnkù kùù ciì kùnku kɛ soú, kɛ nɛ́ dɔri kɛ dɔɔri mɛyɛi.

Isɑ̃ɑ̃

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

14

15

16

17

18

19

20

21

Isɑ̃ɑ̃ wɑ̃̀rimɛ̀ Tinɑ́ɑǹsɑ̀ɑ̀tì

Di mpɑ́tíri tɔ tìì nɑ́ɑǹtì

Yesu tɑncɔ́ùmbɛ̀ tɛpíítɛ̀ nɛ̀ bɛdɛ́bɛ̀ kóò mɔù bɛ̀ tu wè Isɑ̃ɑ̃ Sebedee kó dɛbirɛ. Weè Isɑ̃ɑ̃ weè wɑ̃̀ri Tinɑ́ɑǹsɑ̀ɑ̀tì kó dipɑ́tíri kòo nɑ́ɑǹtì yuu tú: Bɛnìtìbɛ̀ɛ bɑntɛ́ kɛ dò nYesu weè tu Kirisi Kuyie mBirɛ. Kɛ̀ bɛ̀ɛ̀ dɛ̀ yie mbɛ̀ɛ pɛ́tɛ́ mufòmmu mùù bo sɑ̃́ɑ̃̀. Isɑ̃ɑ̃ weè mɑ́ɑ̀ nɑ̀kɛ́ kɛ ĩkú Yesu kó yɛtɑnnɔ̀ ò do nɑ́ɑ́ nyɛ̀ kɛ tú: Míì tu timɔ́mmɔnti kɛ tú kucɛ nɛ̀ mufòmmu. Isɑ̃ɑ̃ nɑ̀kɛ́mu o pɑ́tíri miɛkɛ tidiɛtì Yesu dɔ̀ɔ̀ tì, dɛɛ̀ bɛnkú Yesu túmɛ̀ Kuyie mBirɛ. Dɛ kó dipɑ́tíri diì nɑ̀kɛ́ kɛ bɑ̀tɛ mɛborimɛ mɑmɛ̀ tinɑ́ɑǹsɑ̀ɑ̀tì kó yɛpɑ́tɛ tɛyɛ̀ í nɑ̀kɛ́mɛ̀. Kɛ́ndònnɛ̀ mupotúòmù mùù do ɑ̃nnɛ́ Kɑnɑɑ, Nikodɛmmu kɔ̀tɛmɛ̀ kɛ́yɑ̀ Yesu, Sɑmmɑrii kóo nitipòkù nɛ̀ Yesu bɛ kó tinɑ́ɑǹtì, bɛ̀ pɛitɛ́ wèè nìtì kòò tu kuyũɔ̃̀nkù o kó tinɑ́ɑǹtì.

Di mpɑ́tíri nɑ́ɑǹtì duɔ́ kɛ dòmmɛ̀

1. Bɛ̀ tu wè tinɑ́ɑǹtì ò tùótɛ́mɛ̀ tinitikɔ̃̀ntì 1:1-14

2. Isɑ̃ɑ̃-Bɑtiisi nɑ̀kɛ́mɛ̀ Kuyie mBirɛ kpɛ́í 1:15-34

3. Kuyie mBirɛ bɛnkɛmɛ̀ dɛ wɛ̃rímú 1:35-12:50

4. Kuyie mBirɛ bɛnkɛmɛ̀ dɛ̀ dɔ́mɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ nɛ̀ dɛ tɔ̃mmú miɛkɛ 13-17

5. Kuyie mBirɛ duɔ́mmɛ̀ dɛmɑ́ɑ̀ kɛ̀ bɛ̀ dɛ̀ kùɔ 18-19

6. Kuyie mBirɛ yɑ̃̀ńtɛ́mɛ̀ kɛ́bɛnkɛ dɛmɑ́ɑ̀ 20-21.

1

Bɛ̀ tu wè Tinɑ́ɑǹtì weè tu kuwenniku

1 Kuyie nyóó dɔ̀ɔ̀ kutenkù bɛ̀ tu wè Tinɑ́ɑǹtì kòò bomu, kɛ bonɛ̀ Kuyie nkɛ tú Kuyie. 2 Bɛ̀ tu wè Tinɑ́ɑǹtì ò do bonɛ̀mu Kuyie nkù yóó dɔɔ̀ dìì mɔ̀nnì kutenkù. 3 Kuyie nwe ndɔ̀ɔ̀nɛ̀ dɛ̀ɛ̀ kó dimɑ̀ɑ̀ bo dɛmɔu, dɛ̀mɑrɛ̀ í dɔ̀ɔ̀ kòò kpɑ. 4 Mufòmmu do bo weè miɛkɛ, kɛ̀ dɛ kó mufòmmu tú kuwenniku kɛ mí bɛnìtìbɛ̀. 5 Kuwenniku mímu dibiìnnì miɛkɛ bɑ́ dibiìnnì í nɑ kɛ kù dɑ̀tínnɛ́.

6 Kuyie ntɔ̃nnímu onìtì mɔù kòo yètìrì tu Isɑ̃ɑ̃, 7 kòò kɔ̀tɛní, kɛ nɑ̀kɛ́ bɛnìtìbɛ̀ kuwenniku kpɛ́í kɛ̀ dɛ̀ bo yie nkɛ̀ bɛ̀ɛ keè kɛ́ntɑ̃́ kuwenniku. 8 Isɑ̃ɑ̃ do í tú o mɔ́mmuɔ nkuwenniku, ò do kɔ̀tɛní kɛ bo nɑ́kɛ́ kuwenniku kpɛ́í nkɛ. 9 Dɛ kó kuwenniku kuù mɑ́ɑ̀ do tú kuwenniku mɔ́mmɔnku, kùù kɔ̀tɛní kutenkù kɛ mí bɛnìtìbɛ̀ bɛmɔu.

10 Bɛ̀ tu wè Tinɑ́ɑǹtì ò do bomu kutenkù, Kuyie nwe ndɔ̀ɔ̀nɛ̀ kutenkù, kutenkù mɛ nyí ò bɑntɛ́. 11 Ò kɔ̀tɛnímu o nìtìbɛ̀ borɛ̀, bɑ́ bɛ̀ í ò cɔutɛ́. 12 Bɛ̀ɛ̀ mɛ nhò cɔutɛ́ koò tɑ̃́, ò bɛ̀ duɔ́mmu muwɛ̃rímú kɛ̀ bɛ̀ nɑɑ́ nKuyie nkó ibí. 13 Kuyie nyí bɛ̀ pɛitɛ́ onìtì pɛímɛ̀ kù bɛ̀ duɔ́ mmufòmmu pɑ̀mmù mmu.

14 Bɛ̀ tu wè Tinɑ́ɑǹtì weè nɑɑ́ nhonìtì kɛ kɔ̀tɛní ti borɛ̀ kɛ tɔní mɛsɑ̀ɑ̀ nnɛ̀ timɔ́mmɔnti, kɛ̀ ti yɑ̀ o kpetì o cicɛ Kuyie nhò duɔ́ ntì wenwe wèè bo omɑ́ɑ̀. 15 Isɑ̃ɑ̃ do nɑ́ɑ́ nweè kpɛ́í nkɛ tú: Ntɛnɛ̀, n di nɑ́ɑ́ nkɛ tú wèè n tũ̀nní, ò n kpeńnìnɛ̀mu, ò do yó mbo kɛ̀ m mu nyí bo.

16 Weè ti duɔ́ ndɛmɔu, kɛ ti duɔ́ mmɛsɑ̀ɑ̀ mmɛbotí mɛbotí. 17 Mɔyiisi weè ti nɑ̀kɛ́ Kuyie nkó ikuɔ́ kɛ̀ Yesu ti tɔní Kuyie nkó mɛsɑ̀ɑ̀ nnɛ̀ timɔ́mmɔnti. 18 Òmɔù í yɑ̀ Kuyie, ku Birɛ dɛ̀ɛ̀ bo dɛmɑ́ɑ̀, kɛ kù bonɛ̀ dɛɛ̀ te kɛ̀ ti kù yĩ̀ɛ̃́tɛ́.

Isɑ̃ɑ̃-Bɑtiisi kó mutɔ̃mmú

(Wéntɛ́ Mɑtie 3:1-12 nɛ̀ Mɑriki 1:1-8 nɛ̀ Duku 3:1-18)

19 Ntɛnɛ̀ Sedisɑdɛmmu ɛì kó bɛkótíbɛ̀ do tɔ̃nní ikuɔ́ nìùbɛ̀ nɛ̀ Defiibɛ Isɑ̃ɑ̃ borɛ̀, kɛ̀ bɛ̀ɛ bekɛ Isɑ̃ɑ̃ ò tú wè, kòo bɛ̀ tɛ̃̀ńnɛ́ tì. 20 Ò do í bɛ̀ sɔ̀nnɛ, ò do bɛ̀ nɑ̀kɛ́mu mpɑ́íí kɛ dɔ̀: Míì í tú Kirisi. 21 Kɛ̀ bɛ̀ dɔ̀: A tú we nɑ́kɛ? A tú Edii ǹweɑ̀? Kòò dɔ̀: N yí tú Edii. Kɛ̀ bɛ̀ dɔ̀: A tú Kuyie mpɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑǹtò ǹweɑ̀? Kòò dɔ̀: Ɔ́ɔ̀. 22 Dɛ mɔ̀nnì kɛ̀ bɛ̀ dɔ̀: A nɛ́ tú we? Ti nɑ́kɛ́ kɛ̀ ti kò nkɛ́nɑ́kɛ́ bɛ̀ɛ̀ ti tɔ̃nní. 23 Kɛ̀ Isɑ̃ɑ̃ bɛ̀ nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Kuyie mpɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑǹtò Esɑii do nɑ́ɑ́ mmíì kpɛ́í nkɛ tú: Onìtì mɔù kó mɛtɑmmɛ̀ pɛ́ú dikpɑ́ɑ̀ miɛkɛ kɛ tú: Tũntɛnɛ̀ ti Yiɛ̀ nkó kucɛ.

24 Bɛ̀ do tɔ̃nní bɛ̀ Isɑ̃ɑ̃ borɛ̀ bɛ̀ do tú Fɑdisĩɛ̃bɛ mbɛ. 25 Kɛ̀ bɛ̀ɛ wɛ̃tɛ kóò bekɛ kɛ dɔ̀: Kɑ̀ɑ í tú Kirisi, ɑ mɛ nyí tú Edii, ɑ mɛ nyí tú Kuyie mpɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑǹtò, dɛ̀ nɛ́ dòmmɛ kɑ̀ɑ ɑ̃ɑ̃̀ bɑ̀tɛ́mmù? 26 Kɛ̀ Isɑ̃ɑ̃ bɛ̀ tɛ̃̀ńnɛ́ kɛ dɔ̀: Mí ndi ɑ̃ɑ̃̀ bɑ̀tɛ́mmù nɛ̀ mɛniɛ mmɛ, òmɔù nɛ́ bomu di cuokɛ̀ di mu nyí yɛ̃́ wè. 27 Ò n tũ̀nnímu m mɛ nyí tùɔ̀kɛ m bo ũtɛ́mɛ̀ o nɛùtì kó mutɑ̃́ɑ̃́.

28 Dɛmɔu mɛmmɛ dɛ̀ do dɔɔri Betɑnnii nwe Suditɛ̃ɛ̃ kó kukó nyɑ́ɑ̀ Isɑ̃ɑ̃ do ɑ̃ɑ̃̀ dɛ̀ bɑ̀tɛ́mmù.

Isɑ̃ɑ̃-Bɑtiisi nɑ̀kɛ́mɛ̀ Yesu kpɛ́í

29 Kɛ̀ dɛ̀ɛ wentɛ́ kɛ̀ Isɑ̃ɑ̃ yɑ̀ Yesu kòò kèríní kòo bɛ́i nkɛ dɔ̀: Ntɛnɛ̀ Kuyie mpebii dìì dɛ̀ì bɛnìtìbɛ̀ kó mɛyɛi. 30 N di nɑ́ɑ́ nweè kpɛ́í nkɛ kɛ tú wèè n tũ̀nní, ò n dɛunɛ̀mu, ò do yó mbo kɛ̀ m mu nyí bo. 31 M mɔ́mmuɔ n do í ò yɛ̃́. N nɛ́ kɔ̀tɛní kɛ ɑ̃ɑ̃̀ bɛnìtìbɛ̀ bɑ̀tɛ́mmù nɛ̀ mɛniɛ mmɛ kɛ̀ dɛ̀ bo yie nkɛ̀ Isidɑyɛɛribɛɛ ò bɑntɛ́.

32 Kɛ̀ Isɑ̃ɑ̃ bɛ́i nho kpɛ́í nkɛ dɔ̀: N yɑ̀ Muyɑɑ́nsɑ̀ɑ̀mù cùtɛ́ní mɛ̀mmɛ kɛĩ́nkɛ̀ kɛ dònnɛ̀ dikpɛtìnɔ́nkperi kɛ còḿmú o ĩ́nkɛ̀. 33 Nh ɔ̃ɔ̃ í nhò yɛ̃́ Kuyie nkùù n tɔ̃nní kɛ̀ nh ɑ̃ɑ̃̀ bɑ̀tɛ́mmù nɛ̀ mɛniɛ, kuù n nɑ̀kɛ́ kɛ tú kɛ̀ n yɑ̀ kɛ̀ Muyɑɑ́nsɑ̀ɑ̀mù cùtɛ́ní wèè ĩ́nkɛ̀, weè yóó nhɑ̃ɑ̃̀ bɑ̀tɛ́mmù nɛ̀ Muyɑɑ́nsɑ̀ɑ̀mù. 34 N dɛ nyɑ̀ kɛ nɑ́ɑ́ nkɛ tú ò tu Kuyie mBirɛ.

Yesu yumɛ̀ o tɑncɔ́ùmbɛ̀ kètibɛ̀

35 Kɛ̀ dɛ̀ɛ wentɛ́, kɛ̀ Isɑ̃ɑ̃ wɛ̃tɛní ò wee borɛ̀ nɛ̀ o tɑncɔ́ùmbɛ̀ bɛ̀dɛ́bɛ̀. 36 Kɛ̀ Yesu mpɛ̃nkɛ́ kòo ò yɑ̀ kɛ dɔ̀: Ntɛnɛ̀ Kuyie mpebii.

37 Kòo tɑncɔ́ùmbɛ̀ bɛdɛ́ɛ keè ò bɛ́i ntì, kɛ́tũnnɛ Yesu. 38 Kɛ̀ Yesu wɛ̃ɛ̃tɛ kɛ́yɑ̀ bɛ̀ ò tũmmɛ̀ kɛ́ bɛ̀ bekɛ kɛ dɔ̀: Di wɑnti bɑ? Kɛ̀ bɛ̀ dɔ̀: Okótì, yé ɑ ɑ̃ dɛ̀? 39 Kòò dɔ̀: Kɔtɛnní kɛ̀ di bo yɑ̀ nh ɑ̃ dɛ̀.

Kɛ̀ bɛ̀ɛ kɔtɛ kɛ́yɑ̀ ò ɑ̃ dɛ̀, kɛ́ nhò bonɛ̀ dɛ kó diyiè. Dɛ̀ do sɔ̃́ ntɛwebiètɛ̀ puotì mɛ̀nɑɑ̀ ndi kuyuoku.

40 Simɔɔ Piɛri nɑntɛ̀ Ãntidee, weè do tú bɛ̀ɛ̀ do kèè Isɑ̃ɑ̃ bɛ́immɛ̀ kɛ́tũnnɛ Yesu bɛ kóò mɔù. 41 Kɛ̀ Ãntidee mɑ́ɑ́nɛ̀ o kóo kótì Simɔɔ kóò nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Ti yɑ̀mu Kirisi, Kuyie ntɑ̃ɑ̃tɛ́ wè,

42 kóò niitɛ́ Yesu borɛ̀ kɛ̀ Yesu nhò wùó nkɛ́bɛ́i nkɛ dɔ̀: A tú Simɔɔ nwe Sonɑɑsi kó dɛbirɛ, di mmɔ̀nnì bɛ̀ bo ndɑ yu kɛ tú Sefɑɑsi, dɛ̀ɛ̀ tu: Ditɑ̃́rì.

Yesu yumɛ̀ Fidipu nɛ̀ Nɑtɑnnɑyɛɛri

43 Kɛ̀ dɛ̀ɛ wentɛ́ kɛ̀ Yesu nkɔri Kɑdidee kɛ́conɛ̀ Fidipu kóò nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: N tũnnɛ.

44 Fidipu do tú Bɛtisɑidɑɑ ɛì kou nwe, bɛ̀ pɛitɛ́ dɛ̀ Ãntidee nɛ̀ Piɛri. 45 Kɛ̀ Fidipuu mɑ́ɑ́nɛ̀ Nɑtɑnnɑyɛɛri kóò nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Ti yɑ̀mu Mɔyiisi nɛ̀ Kuyie mpɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑm̀bɛ̀ bɛ̀ nɑ̀kɛ́ wèè kpɛ́í, Yesu Nɑnsɑrɛti kou Sosɛfu kó dɛbirɛ.

46 Kɛ̀ Nɑtɑnnɑyɛɛrii ò bekɛ kɛ dɔ̀: Dɛ̀mɑrɛ̀ sɑ̀ɑ̀rɛ̀ bo nɑ kɛ́yɛ̀nní Nɑnsɑrɛti miɛkɑɑ̀? Kɛ̀ Fidipuu ò tɛ̃̀ńnɛ́ kɛ dɔ̀: Kɔtɛní kɛ́yɑ̀.

47 Kɛ̀ Yesu yɑ̀ Nɑtɑnnɑyɛɛri kòò kèríní kòo bɛ́i nkɛ dɔ̀: Isidɑyɛɛri mɔ́mmuɔ ntú yie, ò í mɔkɛ siyɑ́ɑ̀bìsí. 48 Kɛ̀ Nɑtɑnnɑyɛɛrii ò bekɛ kɛ dɔ̀: A n yĩ̀ɛ̃́tɛ́ dɛ? Kɛ̀ Yesu dɔ̀: N do dɑ yɑ̀mu ɑ kɑri dìì mɔ̀nnì diteyuu, kɛ̀ Fidipu mu nyí dɑ yu. 49 Kɛ̀ Nɑtɑnnɑyɛɛri dɔ̀: Okótì, ɑ tú Kuyie mBirɛ ndɛ, Isidɑyɛɛribɛ kóo kpɑ̀ɑ̀tì. 50 Kɛ̀ Yesu dɔ̀: N dɑ nɑ̀kɛ́ mɛ̀ɛ̀ kpɛ́í nkɛ tú n dɑ yɑ̀, ɑ kɑri dìì mɔ̀nnì diteyuu, dɛɛ̀ te kɑ̀ɑ tɑ̃́ ɑ bo yɑ̀ dɛ̀mɑrɛ̀ diɛrɛ̀ dɛ̀ɛ̀ pɛ̃ɛ̃tɛ́ diɛ. 51 Mɔ́mmuɔ nwe n di nɑ́ɑ́mmɛ̀ di bo yɑ̀ tiwɛtì kpetɛ́mɛ̀ kɛ̀ Kuyie ntɔ̃rɛ̀ dèkù kɛ cuutiní Onìtìbirɛ ĩ́nkɛ̀.

2

Yesu dɔ̀ɔ̀ tìì diɛtì ketitì

1 Kɛ̀ dɛ̀ mmɔkɛ yɛwe yɛ̀tɑ̃ɑ̃ti kɛ̀ mupotúòmù bɑnnii ɑ̃nnɛ́ Kɑnɑɑ, Kɑdidee kó kutempɛ̃ nkɛ̀ Yesu yɔ̃ ndɛ̀ bo. 2 Kɛ̀ bɛ̀ múnkɛɛ yú Yesu nɛ̀ o tɑncɔ́ùmbɛ̀ dɛ kó mupotúòmù bɑnni. 3 Kɛ̀ mɛnɑɑ̀ ndeè kɛ̀ Yesu yɔ̃ ò nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Mɛnɑɑ̀ ǹdóntɛ́. 4 Kɛ̀ Yesu ò nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: N yɔ̃, fɔ̃́ɔ̃̀ bɑ́ n nɑ́kɛ́ n dò nkɛ́ dɔɔ̀ tì! M mɔ̀nnì mu nyí tùɔ̀kɛ.

5 Kòo yɔ̃ nɑ́kɛ́ bɛtɔ̃mbɛ̀ kɛ dɔ̀: Kòò di nɑ̀kɛ́ tì, di tì dɔ̀ɔ̀ timɔu.

6 Kɛ sɔ̃́ nsicee dɛ̀ bo sìkuɔ̀, bɛ̀ mɑɑ́nɛ̀ sì yɛtɑ̃́rɛ̀, Sifubɛ do ɔ̃ɔ̃ utɛ́ sì mɛniɛ nkɛ́hɔ́únɛ̀ bɛmɑ́ɑ̀ kɛ́bɑ́ntɛ̀ Kuyie. Bɑ́ tɛ̀, tɛ̀ do bo mbo dítírìbɛ̀ tɛkɔ̀ùtɛ̀ (100). 7 Kɛ̀ Yesu nɑ́kɛ́ bɛtɔ̃mbɛ̀ kɛ dɔ̀: Píɛnnɛ̀ sicèe sii mmɛniɛ.

Kɛ̀ bɛ̀ɛ sì píɛ nfɛ́i fɛ́i. 8 Kòò dɔ̀: Yɛ̃ntɛ́nɛ̀ di mmɔ̀nnì kɛ́duɔ́ nwèè ni dibɑnni kó mutɔ̃mmú.

Kɛ̀ bɛ̀ɛ ò duɔ́. 9 Kòo yɑ́ɑ́kɛ́ mɛniɛ mmɛ̀ɛ̀ nɑɑ́ mmɛnɑɑ̀, nhò í mbɑntɛ́ dɛ kó mɛnɑɑ̀ nyɛ̀nní dɛ̀, kɛ̀ bɛtɔ̃mbɛ̀ biɛ mɛ nyɛ̃́ kɛ yɛ̃́ bɛɛ̀ dómɛ̀ dɛ kó mɛniɛ. 10 Wèè ni dibɑnni kòo yú wèè tóú o pokù kóò nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Bɛtɔbɛ̀ ɔ̃ɔ̃ ketɛ́ kɛ́totí mɛnɑɑ̀ mmɛ̀ɛ̀ nɑɑti mɛ̀mmɛ kɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ muɔ́ nkɛ deè bɛ̀ nɛ́ totí mɛ̀ɛ̀ í nɑɑti mɛsɑ̀ɑ̀ nkɛ̀ fɔ̃́ ndèntɛnɛ̀ mɛnɑtimɛ̀!

11 Dɛ kó tidiɛtì Yesu dɔ̀ɔ̀ tì Kɑnɑɑ, Kɑdidee kó kutempɛ̃ mmiɛkɛ, tiì tú tiketitì, ò dɔ̀ɔ̀ tì, kɛ bɛnkɛ ò kpeńnìmɛ̀, kòo tɑncɔ́ùmbɛ̀ dɔkɛɛ nhò tɑ̃́.

12 Dɛ kó difɔ̃nkúò kɛ̀ Yesu kɔtɛ Kɑpɛnnɑummu nɛ̀ o yɔ̃ nɛ̀ o nɛí nɛ̀ o tɑncɔ́ùmbɛ̀ kɛ dɔ̀ yɛwe sɑ́m̀pɔ́.

Yesu do bɛ̀timɛ̀ bɛpotɑmbɛ̀ Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ miɛkɛ

(Wéntɛ́ Mɑtie 21:12-13 nɛ̀ Mɑriki 11:15-17 nɛ̀ Duku 19:45-46)

13 Sifubɛ kó dibɑnni bɛ̀ tu dì diyentɛ́bɑnni kɛ̀ dìi tɔ́ɔ́nní kɛ̀ Yesu kɔtɛ Sedisɑdɛmmu, 14 kɛ́yɑ̀ bɛnìtìbɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ fiiti inɑ̀ɑ̀kɛ nɛ̀ ipe nɛ̀ sinɔ́nkpeé Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kó kudɑ̀nkù miɛkɛ nɛ̀ bɛdítíceetibɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ kɑ̀ri tɑ́bùrìbɛ̀ tɑkɛ́. 15 Kòo dɔɔ̀ kuhɔ̃ũ didɑ́ù, kɛ́ bɛ̀ bɛ̀ti bɛmɔu nɛ̀ bɛ nɑ̀ɑ̀kɛ nɛ̀ bɛ pe kɛ díɛ́ bɛdítíceetibɛ̀ díítí kɛ́buɔ́ mbɛ tɑ́bùrìbɛ̀, 16 kɛ́nɑ́kɛ́ bɛ̀ɛ̀ fiiti sinɔ́nkpeé kɛ dɔ̀: Túótɛ́nɛ̀ di tɛrɛ̀ kɛ́yɛ̀, di bɑ́ɑ́ dɔɔ̀ n cicɛ cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kupotɑɑ́ nkpɛtɛ.

17 Kòo tɑncɔ́ùmbɛ̀ɛ dentɛní tìì wɑ̃̀ri kɛ tú: N Yiɛ̀ nKuyie n dɔ́mu ɑ cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kɛ̀ dɛ̀ n tuɔ̀ mmuhɑ̃ɑ̃́ nkɔ̃mɛ.

18 Kɛ̀ Sifubɛɛ ò bekɛ kɛ dɔ̀: Dɔɔ̀ tidiɛtì mɑtì kɛ̀ tí bɑntɛ́ kɛ dò nhɑ mɔkɛ kucɛ kɛ bo nɑ kɛ́dɔɔ̀ ɑ mɛ̀ ndɔ̀ɔ̀ dɛ̀.

19 Kɛ̀ Yesu bɛ̀ tɛ̃̀ńnɛ́ kɛ dɔ̀: Pɔntɛnɛ̀ Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kɛ̀ n wɛ̃tɛ kɛ́ tɛ̀ mɑɑ́ yɛwe yɛ̀tɑ̃ɑ̃ti miɛkɛ. 20 Kɛ̀ Sifubɛ dɔ̀: Tínti mɑɑ́ Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ tɛ̀ yɛbie nsipísìnɑ̀ɑ̀ nɛ̀ yɛ̀kuɔ̀ kɛ̀ fɔ̃́ nnɛ́ bo tɛ̀ mmɑɑ́ yɛwe yɛ̀tɑ̃ɑ̃ti miɛkɑɑ̀?

21 Yesu do nɑ́ɑ́ Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kpɛ́í nkɛ yɛ̃ nho mɔ́mmuɔ nwe. 22 Yesu yɑ̃̀ńtɛ́ dìì mɔ̀nnì kòo tɑncɔ́ùmbɛ̀ɛ dentɛní ò sòò tì bɛ́immɛ̀, kɛ́yie nKuyie nnɑ́ɑǹtì tìì wɑ̃̀ri, nɛ̀ Yesu nɑ̀kɛ́ tì.

Yesu yɛ̃́mɛ̀ tìì bo onìtì yɛ̀mmɛ̀ miɛkɛ

23 Yesu bo dìì mɔ̀nnì Sedisɑdɛmmu diyentɛ́bɑnni kɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ pɛ́uu yɑ̀ ò dɔ̀ɔ̀ri tìì diɛtì kɛ́ nhò tɑ̃́. 24 Yesu mɛ nyí mbɛ̀ tɑ̃́ kɛ yɛ̃́ ò yɛ̃́mɛ̀ bɛ yɛ̀mmɛ̀ bɛmɔu. 25 Dɛ̀ do í dò mbɛ̀ɛ ò nɑ̀kɛ́ onìtì dòmmɛ̀, ò do yɛ̃́mu nɛ̀ omɑ́ɑ̀ tìì bo onìtì yɛ̀mmɛ̀ miɛkɛ.

3

Yesu nɑ̀kɛ́ tì Nikodɛmmu

1 Onìtì mɔù weè do bo Fɑdisĩɛ̃bɛ kó fɛnɑfɛ miɛkɛ, kòo yetìrì tu Nikodɛmmu, kòò tu Sifubɛ kóò kótì. 2 Kòo kɔtɛ kɛyènkɛ̀ mɑkɛ̀ Yesu borɛ̀ kɛ́bɛ́i nkɛ dɔ̀: Okótì, ti yɛ̃́mu kɛ dò nKuyie nkuù dɑ tɔ̃nní kɑ̀ɑ bo ti nɑ́kɛ́ ku nɑ́ɑǹtì, kɛ yɛ̃́ òmɔù bɑ́ɑ́ nɑmɛ̀ kɛ́dɔɔ̀ ɑ mɛ̀ ndɔ̀ɔ̀ri tìì diɛtì kɛ̀ Kuyie nyí ò bonɛ̀. 3 Kɛ̀ Yesu ò nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: N yóó dɑ nɑ́kɛ́ timɔ́mmɔnti nti, kɛ̀ bɛ̀ í pɛitɛ́ onìtì mɛpɑ̀mmɛ̀ ò bɑ́ɑ́ nɑ kɛ́yɑ̀ Kuyie nkpɑ̀ɑ̀tìyuu. 4 Kɛ̀ Nikodɛmmu dɔ̀: Bɛ̀ bo yĩ́mɛ kɛ́wɛ̃tɛ kɛ́pɛitɛ́ onitikótì? Ò bo nɑ kɛ́wɛ̃tɛ kɛ́tɑ o yɔ̃ pɔutì kɛ̀ bɛ̀ɛ ò pɛitɑ́ɑ̀? 5 Kɛ̀ Yesu ò tɛ̃̀ńnɛ́ kɛ dɔ̀: Timɔ́mmɔnti nti n dɑ nɑ̀kɛ́mɛ̀, kɛ̀ bɛ̀ í pɛitɛ́ onìtì nɛ̀ mɛniɛ nnɛ̀ Muyɑɑ́nsɑ̀ɑ̀mù ò bɑ́ɑ́ nɑ kɛ́tɑ Kuyie nkpɑ̀ɑ̀tìyuu miɛkɛ. 6 Onìtì pɛitɛ́ wè tu onìtì nwe kɛ̀ Muyɑɑ́nsɑ̀ɑ̀mù pɛitɛ́ wè tu Muyɑɑ́nsɑ̀ɑ̀mù kou. 7 Dɛ̀ bɑ́ɑ́ dɑ di n dɑ nɑ̀kɛ́mɛ̀ kɛ tú: Di dò mbɛ̀ di pɛitɛ́ mɛpɑ̀mmɛ̀. 8 Kuyɑɑkù ɔ̃ nfuuti kù dɔ́ kɛ̀ɛ̀ bíɛ́kɛ̀ nkɛ̀, kɑ̀ɑ yo kù nɑmpúmɛ̀, ɑ mɛ nyí yɛ̃́ kù ìtɛ́ní dɛ̀ yoo kù kɔ̀ri kɛ̀. Muyɑɑ́nsɑ̀ɑ̀mù pɛitɛ́ wè o kpɛrɛ mɛ ndò. 9 Kɛ̀ Nikodɛmmu dɔ̀: Dɛ̀ yóó yĩ́mɛ kɛ́dɔɔ̀? 10 Kɛ̀ Yesu dɔ̀: Fɔ̃́ nwèè tu Isidɑyɛɛribɛ miɛkɛ ikuɔ́ wɑ̃ɑ̃̀bɛ̀ kóo kótì ɑ í tì yɛ̃́ɑ̀? 11 N dɑ nɑ́ɑ́ mmɔ́mmuɔ nwe: Ti nɑ́ɑ́ ti yɛ̃́ tì nti nɛ̀ ti yɑ̀ tì, di mɛ nyí dɔ́ kɛ́ tì yie. 12 Kɛ̀ n di nɑ́ɑ́ kutenkù kpɛti kɛ̀ dì í tɑ̃́, di bo yĩ́mɛ kɛ́ntɑ̃́ n di nɑ́ɑ́ ndìì mɔ̀nnì kɛĩ́nkɛ̀ kpɛti? 13 Òmɔù í dèkɛ kɛĩ́nkɛ̀ kɛ̀ dɛ̀ í tú Onìtìbirɛ, dɛ̀ɛ̀ cùtɛ́ní kɛĩ́nkɛ̀. 14 Mɔyiisi do còńnɛ́ mɛ̀ɛ̀ botí fɛmɑ́tìwɑ̀ɑ̀fɛ̀ dikpɑ́ɑ̀ miɛkɛ, mɛɛ̀ botí nku bɛ̀ yóó bɑɑkɛ́mɛ̀ Onìtìbirɛ kudɔú kɛ́cónnɛ́. 15 Dɛ mɔ̀nnì bɛ̀ɛ̀ ò tɑ̃́ kɛ̀ bɛ̀ mmɔkɛ mufòmmu mùù bo sɑ̃́ɑ̃̀. 16 Kɛ yɛ̃́ Kuyie mmɛ̀nkɛ dɔkɛmɛ̀ kutenkù, kɛ duɔnní ku Birɛ dɛ̀ɛ̀ bo dɛmɑ́ɑ̀, kɛ̀ bɛ̀ɛ̀ dɛ̀ tɑ̃́ bɛ̀ bɑ́ɑ́ kú, bɛ̀ mmɔkɛ mufòmmu mùù bo sɑ̃́ɑ̃̀. 17 Kuyie nyí duɔnní ku Birɛ kɛ̀ dɛ̀ bo bekɛ́nɛ̀ kutenkù, kù dɛ̀ duɔnní kɛ̀ dɛ̀ bo kù dɛɛtɛ́mu. 18 Wèè tɑ̃́ Kuyie mBirɛ kù bɑ́ɑ́ ò bekɛ́nɛ̀, wèè mɛ nyí dɛ̀ tɑ̃́ kù ò bekɛ́nɛ̀ kɛ dèèmu, kɛ yɛ̃́ ò yetɛmɛ̀ Kuyie mBirɛ dɛ̀ɛ̀ bo dɛmɑ́ɑ̀. 19 Ntɛ Kuyie mbeéntì tú tì: Kuwenniku kɔ̀tɛnímu kutenkù kɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ dɔkɛ dibiìnnì kɛ̀ dɛ̀ pɛ̃ɛ̃tɛ́ kuwenniku, kɛ yɛ̃́ bɛ dɔɔ̀rìmɛ̀ tumɛ̀ mɛyɛimɛ. 20 Wèè dɔ̀ɔ̀ri mɛyɛi nhò í dɔ́ kuwenniku, ò ɔ̃ mbo dibiìnnì miɛkɛ nkɛ, ò dɔ̀ɔ̀ri mɛ̀ɛ̀ yɛi nyɑ̀ɑ̀ bo feitɛ́ mɛ̀ɛ̀ kpɛ́í. 21 Wèè mɛ ndɔ̀ɔ̀ri dɛ̀ɛ̀ wenni ò ɔ̃ mbo kuwenniku miɛkɛ nkɛ kɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ bo yɑ̀ ò dɔ̀ɔ̀rimɛ̀ Kuyie ndɔ́ dɛ̀.

Yesu nɛ̀ Isɑ̃ɑ̃-Bɑtiisi

22 Yesu nɛ̀ o tɑncɔ́ùmbɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ɛ kɔtɛ Sudee kó kutempɛ̃ nkɛ dɔ̀ yɛwe sɑ́m̀pɔ́ kòo ɑ̃ɑ̃̀ bɛnìtìbɛ̀ bɑ̀tɛ́mmù. 23 Dɛ mɔ̀nnì kɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ pɛ́u nkɔrìní Isɑ̃ɑ̃ borɛ̀ kòò bɛ̀ ɑ̃ɑ̃̀ bɑ̀tɛ́mmù Enɔɔ, Sɑdimmu tɑkɛ́, kɛ yɛ̃́ mɛniɛ ndɛ̀ sũmɛ̀. 24 (Dɛ mɔ̀nnì kɛ̀ bɛ̀ mu nyí kpetínnɛ́ Isɑ̃ɑ̃.)

25 Sifu mɔù nɛ̀ Isɑ̃ɑ̃-Bɑtiisi tɑncɔ́ùmbɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ nnɛì Isɑ̃ɑ̃ ɑ̃ɑ̃̀ wèè bɑ̀tɛ́mmù kpɛ́í. 26 Kɛ̀ bɛ̀ɛ kɔtɛ kɛ́nɑ́kɛ́ Isɑ̃ɑ̃ kɛ dɔ̀: Okótì, nɛ̀ wè di sòò bo Suditɛ̃ɛ̃ kó nyɑ́ɑ̀, ɑ sòò nɑ́ɑ́ nwèè kpɛ́í, weè ɑ̃ɑ̃̀ bɑ̀tɛ́mmù kɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ bɛmɔu kɔ̀rì o borɛ̀. 27 Kɛ̀ Isɑ̃ɑ̃ bɛ̀ tɛ̃̀ńnɛ́ kɛ dɔ̀: Onìtì mɔ̀kɛ dɛ̀ Kuyie nkuù dɛ̀ nhò duɔ́. 28 N sòò di nɑ̀kɛ́mu weti weti kɛ dɔ̀: Míì í tú Kirisi, Kuyie ntɑ̃ɑ̃tɛ́ wè, n niitɛ́ní kɛ bo nɑ́kɛ́ o kpɛ́í nkɛ. 29 Onìtì ɔ̃ ntóú o pokù kòo nɛ́po còḿmú kɛ yo o tɑmmɛ̀ kɛ̀ dɛ̀ ò nɑɑti mɛ̀ɛ̀ botí, n kpɛrɛ mɛ ndo. 30 Ò dò nkɛ́ndɛ́úkúmu kɛ̀ n kɛ̃́kú.

Kɛĩ́nkɛ̀ kou nɛ̀ kɛtenkɛ̀ kou dɛ kó tinɑ́ɑǹtì

31 Wèè bonní kɛĩ́nkɛ̀ weè bɑkɛ́ dɛmɔu, wèè bo kɛtenkɛ̀ kòò tu kɛtenkɛ̀ kou, kɛ nɑ́ɑ́ nkɛtenkɛ̀ kó tinɑ́ɑǹtì. Wèè bonní kɛĩ́nkɛ̀ weè bɑkɛ́ dɛmɔu. 32 Kɛ nɑ́ɑ́ nhò kèè tì nɛ̀ ò yɑ̀ dɛ̀ Kuyie mborɛ̀, òmɔù mɛ nyí tì yie. 33 Wèè tì yie nhò bɑntɛ́mu kɛ dò nKuyie ntú timɔ́mmɔnti kɔku nku. 34 Kuyie ntɔ̃nní wè weè nɑ̀ɑ́ nku kpɛti kɛ yɛ̃́ Muyɑɑ́nsɑ̀ɑ̀mù ò pìɛ́kɛ́mɛ̀ kɛ í mɔkɛ kumɑ̀nku. 35 Kuyie ndɔ́mu ku Birɛ, kɛ dɛ̀ duɔ́ ndɛmɔu kɛ̀ dɛ̀ bɑkɛ́. 36 Wèè tɑ̃́ Kuyie mBirɛ ò mɔ̀kɛmu mufòmmu mùù bo sɑ̃́ɑ̃̀, kɛ̀ wèè í tɑ̃́ Kuyie mBirɛ ò bɑ́ɑ́ mù pɛ̀tɛ́, Kuyie mmiɛkɛ bo nhò cɔ̀ú.

4

Yesu nɛ̀ Sɑmmɑrii kóo nitipòkù

1 Kɛ̀ Fɑdisĩɛ̃bɛɛ keè Yesu mɔ̀ɔ̀tɛmɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ sũnɛ̀ Isɑ̃ɑ̃ kɔbɛ kòò bɛ̀ ɑ̃ɑ̃̀ bɑ̀tɛ́mmù. 2 Weti weti, Yesu do í ɑ̃nnɛ́ òmɔù bɑ̀tɛ́mmù, ò tɑncɔ́ùmbɛ̀ bɛɛ̀ do ɑ̃ɑ̃̀ bɑ̀tɛ́mmù. 3 Yesu kèè dìì mɔ̀nnì bɛ̀ nɑ́ɑntɛmɛ̀ o kpɛ́í nkɛ́ítɛ́ Sudee kɛ́nkɔri Kɑdidee, 4 kɛ̀ dɛ̀ ndò nwèe yɛ̀ Sɑmmɑrii.

5 Kòo tuɔkɛ Sɑmmɑrii kó dihɛì mɑrì, bɛ̀ tú di Sisɑɑ, kɛ̀ dì tɔ̀kɛ́nɛ̀ Sɑkɔbu do duɔ́ nkùù pɑku o birɛ Sosɛfu. 6 Kɛ̀ Sɑkɔbu do keú tɛ̀ɛ̀ bintɛ dɛ̀ bo. Kɛ sɔ̃́ ndiyiè còḿmú yɛyɔ kɛ̀ Yesu ɔu kɛ́kɑroo tɛbintɛ tɑkɛ́.

7 Kɛ̀ Sɑmmɑrii kóo nitipòkù mɔùu kɔtɛní kɛ bo dó mɛniɛ, kɛ̀ Yesu dɔ̀: M pɑ̃ mɛniɛ nkɛ̀ n yɑ̃̀. 8 (Dɛ̀ do sɔ̃́ nho tɑncɔ́ùmbɛ̀ tɑ dihɛì ndi kɛ bo dontɛ́ mudiì.) 9 Kɛ̀ dɛ̀ɛ di dɛ kóò nitipòkù kòo dɔ̀: Dɛ̀ yĩ́mɛ fɔ̃́ nSifu kɑ̀ɑ m mɔ́ú mɛniɛ mí nSɑmmɑrii kou kɛ bo yɑ̃̀? (Sifubɛ í nɑɑtinɛ̀ Sɑmmɑrii kɔbɛ.) 10 Kɛ̀ Yesu ò tɛ̃̀ńnɛ́ kɛ dɔ̀: Kɑ̀ɑ do nyɛ̃́ Kuyie mpɑ̃ɑ̃ ndɛ̀, kɛ yɛ̃́ wèè dɑ mɔ́ú mɛniɛ kɛ bo yɑ̃̀, fɔ̃́ɔ̃̀ nɑ nhò mɔɔ kòo dɑ pɑ̃ mɛniɛ mmɛ̀ɛ̀ duɔ̀ mmufòmmu. 11 Kòo nitipòkùu ò tɛ̃̀ńnɛ́ kɛ dɔ̀: Okótì, ɑ í mɔkɛ dihɔnnì kɛ̀ tɛbintɛ cũmpúrì, ɑ bo yĩ́mɛ kɛ́nintɛ mɛniɛ? 12 A yɛ̀mmɛ̀ do nhɑ dɛunɛ̀mu ti yɑ̀ɑ̀rì Sɑkɔbu wèè do yɔ̃ ndɛ kó tɛbintɛ kó mɛniɛ nnɛ̀ o bí nɛ̀ o wũɔ̃ kɛ ku kɛ tɛ̀ nti yóunɑ̀ɑ̀? 13 Kɛ̀ Yesu ò tɛ̃̀ńnɛ́ kɛ dɔ̀: Wèè bo yɑ̃̀ mɛniɛ mmiɛ sinɛ́yɛ̃ĩ wɛ̃ti kɛ bo ò pĩ̀ḿmu. 14 Wèè mɛ mbo yɑ̃̀ mɛniɛ nh ò pɑ̃mɛ̀ sinɛ́yɛ̃ĩ tɛ̃́nkɛ bɑ́ɑ́ ò pĩ, mɛ̀ bo nɑɑ́ ntɛbintɛ kɛ́mpũɔ̃̀ nho miɛkɛ, koò duɔ̀ mmufòmmu mùù bo sɑ̃́ɑ̃̀. 15 Kòo nitipòkùu bɛ́i nkɛ dɔ̀: Okótì m pɑ̃ dɛ kó mɛniɛ kɛ̀ sinɛ́yɛ̃ĩ tɛ̃́nkɛ bɑ́ m pĩ́ kɛ̀ n wɛ̃tɛní diɛ mmudúò. 16 Kɛ̀ Yesu dɔ̀: Kɔtɛ kɛ yúní ɑ dɔù. 17 Kòo nitipòkùu ò tɛ̃̀ńnɛ́ kɛ dɔ̀: N yí mɔkɛ n dɔù. Kɛ̀ Yesu dɔ̀: A nɑɑtimu ɑ mɛ ntúmɛ̀ ɑ í mɔkɛ ɑ dɔù. 18 A bɛ́i mɔ́mmuɔ nwe, kɛ yɛ̃́ ɑ yenkɛmɛ̀ bɛnitidɑɑbɛ̀ bɛ̀nùmmù, kɑ̀ɑ mɛ̀ mbo wè yíe nyí tú ɑ dɔù. 19 Kòo nitipòkùu bɛ́i nkɛ dɔ̀: Okótì, m bɑntɛ́mu, ɑ tú Kuyie mpɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑǹtò nwe. 20 Tínti Sɑmmɑrii kɔbɛ ti yɛmbɛ̀ ɔ̃ mbɑ́ɑ́ nKuyie ndi ntɑ̃rì ĩ́nkɛ̀ nkɛ. Kɛ̀ díndi Sifubɛ kɛ̀ di tú Sedisɑdɛmmu nwe ti dò nkɛ́ nkù bɑ̀ɑ́mmɛ̀. 21 Kɛ̀ Yesu ò tɛ̃̀ńnɛ́ kɛ dɔ̀: Onitipòkù fɔ̃́, ɑ nyɛ̃́ kɛ tú dɛ mɔ̀nnì kpɑɑnímu kɛ̀ bɛ̀ tɛ̃́nkɛ í yó mbɑ́ɑ́ nKuyie di ntɑ̃rì ĩ́nkɛ̀ nɛ̀ Sedisɑdɛmmu. 22 Díndi Sɑmmɑrii kɔbɛ di í yɛ̃́ di bɑ́ɑ́ mmù, tínti Sifubɛ ti yɛ̃́mu ti bɑ́ɑ́ mmù, kɛ yɛ̃́ mɛdɛɛtímɛ̀ bonnímɛ̀ Sifubɛ borɛ̀ ndɛ. 23 Dɛ mɔ̀nnì duunnímu kɛ tùɔ̀kɛní, bɛ̀ɛ̀ tũ̀ nKuyie nnɛ̀ timɔ́mmɔnti kɛ̀ bɛ̀ bo nkù bɑ́ɑ́ nnɛ̀ timɔ́mmɔnti nɛ̀ Muyɑɑ́nsɑ̀ɑ̀mù, Kuyie ndɔ́ muù bɑ́ɑmmu botí. 24 Kuyie ntú muyɑɑ́ mmu, bɛ̀ɛ̀ kù bɑ́ɑ́ mbɛ̀ do nkɛ́ nkù bɑ́ɑ́ nnɛ̀ timɔ́mmɔnti nti, nɛ̀ Muyɑɑ́nsɑ̀ɑ̀mù. 25 Kòo nitipòkùu ò nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: N yɛ̃́mu kɛ dò nKirisi Kuyie ntɑ̃ɑ̃tɛ́ wè kɔ̀riní, ò bo kɔtɛní dìì mɔ̀nnì ò bo ti nɑ́kɛ́ dɛmɔu. 26 Kɛ̀ Yesu dɔ̀: Mí nwèè dɑ nɑ́ɑ́nnɛ̀, míì ò tú.

27 Dɛ mɔ̀nnì kòo tɑncɔ́ùmbɛ̀ wɛ̃̀tɛní, kɛ nsɔ̃́ mbɛ̀ nɑ̀ɑ́, kɛ̀ dɛ̀ɛ bɛ̀ di, bɛ̀ mɛ nyí ndɑ̀ɑ́tí kɛ bekɛ onitipòkù wɑnti mù yoo Yesu ò nɑ̀ɑ́nnɛ̀ mùù kpɛ́í.

28 Kòo nitipòkùu yóu o dúù dɛborɛ̀ kɛ́wɛ̃tɛ dihɛì kɛ́nɑ́kɛ́ kɛ dɔ̀: 29 Kɔtɛnní kɛ́yɑ̀ wèè n nɑ̀kɛ́ n dɔ̀ɔ̀ dɛ̀ɛ̀ kó dimɑ̀ɑ̀, Kirisi bo nní nwe.

30 Kɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ɛ ítɛ́ní kɛ́kɔtɛní Yesu borɛ̀.

31 Kɛ nsɔ̃́ kòo tɑncɔ́ùmbɛ̀ ò bɑ̀ɑ́ nkɛ tú: Okótì, ɑ bɑ́ɑ́ diɑ̀? 32 Kòo bɛ̀ nɑ́kɛ́ kɛ dɔ̀: N kó mudiì di í mù yɛ̃́.

33 Kòo tɑncɔ́ùmbɛ̀ mbékú bɛtɔbɛ̀ kɛ tú: Òmɔù weè sɑ̀ɑ̀ ò duɔ́ nkòò diɑ̀?

34 Kɛ̀ Yesu bɛ̀ nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: N kó mudiì tú m bo dɔɔ̀mɛ̀ wèè n tɔ̃nní ò dɔ́ dɛ́, kɛ́deè mutɔ̃mmú ò n duɔ́ mmù. 35 Díndi tú bɛtɑ̃̀ɑ̃̀bɛ̀ kpɑɑ́ bɛ̀nɑ̀ɑ̀ kɛ̀ tidiitìi bi, mi nnɛ́ di nɑ́ɑ́mmu kɛ tú: Wéntɛ́nɛ̀ dɛpɑɑ tidiitì bimu kɛ bɑɑ mukɔ̃ũ̀. 36 Wèè kɔ̃ũ tidiitì ò mɔ̀kɛmu o kó tiyeti, kɛ tíkíí tidiitì mufòmmu mùù bo sɑ̃́ɑ̃̀ mu kpɛ́í. Wèè buɔtì nɛ̀ wèè kɔ̃ũ bɛ wɛ̀ì dimɑ́ɑ̀ ndi. 37 Kɛ̀ dɛ̀ dò mmɛmmɛ tìì nɑ́ɑǹtì tú yie mbuɔtì kòo tɔù kɔ̃ũ, tì tú timɔ́mmɔnti nti. 38 N di tɔ̃ nkɛ̀ di kɔ̃ũ tìì diitì díì í ti kùútí, bɛtɔbɛ̀ bɛɛ̀ tì kùútí kɛ di dɛì.

39 Kɛ̀ Sɑmmɑrii kɔbɛ pɛ́uu yie nYesu, onitipòkù bɛ̀ nɑ̀kɛ́ mɛ̀ɛ̀ kpɛ́í nkɛ tú: Ò n nɑ̀kɛ́mu n dɔ̀ɔ̀ dɛ̀ɛ̀ kó dimɑ̀ɑ̀. 40 Kɛ̀ bɛ̀ɛ kɔtɛní Yesu borɛ̀ kóò bɑ́ntɛ̀ kɛ dɔ̀ wè nkpɑɑ́, kòo yie nkɛ́nkpɑɑ́ kɛ dɔ̀ yɛwe yɛ̀dɛ́ɛ̀. 41 Kɛ̀ kusṹkùu keè ò bɛ̀ nɑ̀ɑ́ ntì kɛ́yie nkɛ́ nhò tɑ̃́, 42 kɛ́nɑ́kɛ́ onitipòkù kɛ dɔ̀: Dɛ í tú ɑ ti nɑ̀kɛ́ tì, tiì te kɛ̀ ti yie koò tɑ̃́. Ti mɔ́mmɔmbɛ ti kèèmu ò nɑ̀ɑ́mmɛ̀ kɛ bɑntɛ́ kɛ dò nhò tu kutenkù kumɔu kó Odɛɛtíwè.

Yesu miɛkùnnɛmɛ̀ onitidiɛwè birɛ

(Wéntɛ́ Duku 7:1-10, 17:5)

43 Yɛwe yɛ̀dɛ́ɛ̀ kó difɔ̃nkúò kɛ̀ Yesu ítɛ́ kɛ́nkɔri Kɑdidee. 44 Bɑ́ nɛ̀ ò do mɛ mbɛ́immɛ̀ kɛ dɔ̀: Bɛ̀ ɔ̃ɔ̃ í ndé Kuyie mpɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑǹtò mɔù o ɛì miɛkɛ. 45 Ò tùɔ̀koo dìì mɔ̀nnì Kɑdidee kɛ̀ bɛ̀ɛ ò cɔutɛ́ mɛsɑ̀ɑ̀, kɛ yɛ̃́ bɛ̀ do kɔ̀tɛmɛ̀ diyentɛ́bɑnni Sedisɑdɛmmu kɛ́yɑ̀ ò dɔ̀ɔ̀ dɛ̀.

46 Kɛ̀ Yesu ítɛ́ kɛ́kɔtɛ Kɑnɑɑ ò do cèètɛ dɛ̀ mɛniɛ nkɛ̀ mɛ̀ɛ nɑɑ́ mmɛnɑɑ̀, kɛ sɔ̃́ nhonitidiɛwè mɔù dɛ̀ bo kɛ yɛ̀nní Kɑpɛnnɑummu, kòo birɛ mɔ. 47 Kòo keè kɛ̀ bɛ̀ tú Yesu ìtɛ́ní Sudee kɛ tùɔ̀kɛní Kɑdidee, kòo kɔtɛ kóò bɑ́ntɛ̀ kɛ dɔ̀: M birɛ dɛɛ̀ mɔ nkɛ duúnnɛ̀ mukṹṹ, ti kò nkɑ̀ɑ dɛ̀ miɛkùnnɛ. 48 Kɛ̀ Yesu ò nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Kɛ̀ n yí dɔ̀ɔ̀ tidiɛtì nɛ̀ mɛdɔɔ̀rìmɛ̀ cɑ̀mmɛ̀ di ɔ̃ɔ̃ í ntɑ̃́! 49 Kɛ̀ weè nitidiɛwè nhò bɑ́ɑ́ nkɛ tú: Okótì! Tí kò nkɛ̀ m birɛ mu nyí kú. 50 Kɛ̀ Yesu ò nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Kò! Nkɑ̀ɑ birɛ miɛtɛ́mu.

Kòo yie nYesu ò nɑ̀kɛ́ tì kɛ́kétɛ́, 51 kɛ́nkũnti, kòo tɔ̃mbɛ̀ɛ ò co kóò nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: A birɛ miɛtɛ́mu.

52 Kòo bɛ̀ bekɛ kɛ dɔ̀: Dɛ̀ dɛ̀ tɔ̃ũkɛ ɔ̃mmɔ̀nnì? Kɛ̀ bɛ̀ɛ ò nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Ò wee miɛtɛ́mu tɛwebiètɛ̀ mɛ̀mɑ́ɑ̀ mɔ̀nnì.

53 Kɛ̀ dɛbirɛ cicɛɛ bɑntɛ́ kɛ dɔ̀ Yesu wee ò nɑ̀kɛ́ dìì mɔ̀nnì ndi kɛ dɔ̀: A birɛ miɛtɛ́mu. Wenwe nɛ̀ o cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kɔbɛ kɛ̀ bɛ̀ɛ yie nkɛ́ntɑ̃́ Yesu.

54 Yesu do yìɛ́ kɛ́dɔɔ̀ tiì diɛtì dɛ́ríntì ò ìtɛ́ní dìì mɔ̀nnì Sudee kɛ wɛ̃̀tɛní Kɑdidee.

5

Yesu miɛkùnnɛmɛ̀ wèè mɔ nyɛbie nsipísìtɑ̃ɑ̃ti nɛ̀ yɛ̀ni

1 Dɛ kó difɔ̃nkúò kɛ̀ Sifubɛɛ ɑ̃nnɛ́ dibɑnni mɑrì Sedisɑdɛmmu kɛ̀ Yesu kɔtɛ. 2 Kɛ̀ dibòrì mɑrì bo kɛ̀ bɛ̀ dì tu Ipe kó dibòrì, kɛ̀ kubinku mɑkù dɛ̀ bo kɛ̀ bɛ̀ kù yu nɛ̀ ebedee kɛ tú Bɛtɛsitɑɑ, kɛ̀ bɛ̀ kù cɛ̃̀ɛ̃̀tɛ tifiiti tìnùmmù. 3 Kɛ̀ bɛmuɔmbɛ pɛ́u duɔ́ ti miɛkɛ, tiyũ̀ɔ̃̀ntì, nɛ̀ yɛkpĩɛ̃̀ nɛ̀ tihɔ̀ùtì. [Bɛ̀ do ɔ̃ mbɑɑ mɛniɛ mbo nɑmpɛmɛ̀ mmɛ, 4 kɛ yɛ̃́ Kuyie ntɔ̃nnì mɑrì do ɔ̃ɔ̃ cútɛ́nímɛ̀ kɛ́nɑmpɛ mɛniɛ nkòo muɔnti wèè niitɛ́ kɛ tɑ, wèe miɛtɛ́, bɑ́ kòo mɔ mmùù mɔmmú botí.] 5 Kòo nìtì mɔù dɛ̀ bo kɛ mɔ nkɛ tùɔ̀kɛ yɛbie nsipísìtɑ̃ɑ̃ti nɛ̀ yɛ̀ni. 6 Kɛ̀ Yesu ò yɑ̀ kòò duɔ́, kòo bɑntɛ́ ò dɛ̀ bomɛ̀ kɛ̀ dɛ̀ mɔ̀ntɛ, kóò bekɛ kɛ dɔ̀: A dɔ́ kɛ́miɛtɑ́ɑ̀? 7 Kòo muɔntii ò tɛ̃̀ńnɛ́ kɛ dɔ̀: Okótì n yí mɔkɛ òmɔù wèè bo n tɑnnɛ́ kubinku miɛkɛ, kɛ̀ mɛniɛ nnɑmpɛ kɛ̀ nh ɑ̀rì kɛ bo tɑ otɔù weè ɔ̃ɔ̃ niitɛ́ kɛ́tɑ. 8 Kɛ̀ Yesu ò nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Ítɛ́! Túótɛ́ ɑ mìɛ̀kù kɛ́kétɛ́.

9 Dɛndɛ bɑ̀mbɑ̀ nkòò miɛtɛ́ kɛ́túótɛ́ o mìɛ̀kù kɛ́kétɛ́.

Dɛ̀ do tú tɛom̀pùtɛ̀ yiè ndi. 10 Kɛ̀ Sifubɛɛ ò nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Dɛ̀ cimu ɑ bo ntɔmɛ̀ ɑ mìɛ̀kù tɛom̀pùtɛ̀ yiè. 11 Kòo bɛ̀ tɛ̃̀ńnɛ́ kɛ dɔ̀: Wèè m miɛkùnnɛ, weè yɛ̃ n túótɛ́ m mìɛ̀kù kɛ́kétɛ́. 12 Kɛ̀ bɛ̀ɛ ò bekɛ kɛ dɔ̀: Weninwe wèè mɛ nyɛ̃?

13 Dɛ kóo nìtì mɛ ndo í yɛ̃́ wènwe, ditĩ̀nnì diì do sũ kɛ̀ Yesu tɑroo di miɛkɛ.

14 Dɛ kó difɔ̃nkúò kɛ̀ Yesu ò yɑ̀ Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ miɛkɛ kóò nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: A mɛ mmiɛtɛ́mɛ̀ ɑ tɛ̃́nkɛ bɑ́ɑ́ dɔɔ̀ mɛyɛi, dɛdiɛrɛ̀ yɑ̀ɑ̀ bo dɑ tuɔkɛní.

15 Kɛ̀ dɛ kóo nìtìi kɔtɛ kɛ́nɑ́kɛ́ Sifubɛ kɛ dɔ̀: Yesu weè m miɛkùnnɛ. 16 Dɛ mɔ̀nnì kɛ̀ Sifubɛ nkpɑnnɛ̀ Yesu wè ò miɛkùnnɛ mɛ̀ɛ̀ kpɛ́í ntɛom̀pùtɛ̀ yiè. 17 Kɛ̀ Yesu bɛ̀ nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: N cicɛ pĩ́mmu mutɔ̃mmú sɑ̃́ɑ̃̀ kɛ̀ m múnkɛ pĩ́.

18 Kɛ̀ Sifubɛ ndɔ́ kóò kùɔ, dɛ̀ í tú ò dɔ̀ɔ̀ mɛ̀ɛ̀ kpɛ́í ndɛ̀ɛ̀ ci tɛom̀pùtɛ̀ yiè mɑ́ɑ̀, ò yɛ̃ mmɛ̀ɛ̀ kpɛ́í nho cicɛ tú Kuyie nkɛ ɛrìnɛ̀ omɑ́ɑ̀ Kuyie.

Kuyie nduɔ́mmɛ̀ ku Birɛ muwɛ̃rímú

19 Kɛ̀ Yesu bɛ̀ tɛ̃̀ńnɛ́ kɛ dɔ̀: N di nɑ́ɑ́ mmɔ́mmuɔ nwe, dɛbirɛ í dɔɔri dɛ̀mɑrɛ̀ nɛ̀ dɛmɑ́ɑ̀. Dɛ̀ wùó nkɛ̀ dɛ cicɛ dɔɔri dɛ̀, dɛ̀ dɛ ndɔɔri. Dɛ cicɛ dɔɔri dɛ̀ dɛ̀ múnkɛ dɛ ndɔɔri. 20 Dɛbirɛ cicɛ dɛ̀ dɔ́mu kɛ dɛ̀ bɛnkú ò dɔ̀ɔ̀ri dɛ̀ɛ̀ kó dimɑ̀ɑ̀ dɛmɔu, kɛ yóó dɛ̀ bɛnkɛ mutɔ̃mmú diɛmù, kɛ̀ dɛ̀ɛ mù dɔ̀ɔ̀ kɛ̀ dɛ̀ di di. 21 Cicɛ Kuyie nduɔ̀ mmɛ̀ɛ̀ botí kɛ̀ bɛcíríbɛ̀ yɑ̃́nnì, mɛɛ̀ botí nku dɛbirɛ duɔ̀mmɛ̀ mufòmmu dɛ̀ mù dɔ́nɛ̀ wè. 22 Cicɛ Kuyie nyí bekùnɛ̀ òmɔù, kù duɔ̀ nku Birɛ ndɛ muwɛ̃rímú mumɔu, kɛ̀ dɛ̀ bo bekɛ́nɛ̀ bɛnìtìbɛ̀. 23 Kɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ bɛmɔuu dɛ́úkùnnɛ dɛbirɛ, kɛ́ndònnɛ̀ bɛ̀ dɛ́úkùnkomɛ̀ dɛ cicɛ. Wèè í dɛ́úkùnko dɛbirɛ ò í dɛ́úkùnko dɛ cicɛ wèè dɛ̀ tɔ̃nní.

24 Kɛ̀ Yesu yíɛ́ kɛ́bɛ́i nkɛ dɔ̀: N di nɑ́ɑ́ mmɔ́mmuɔ nwe, wèè kemmu n nɑ́ɑǹtì kɛ dɔ́ wèè n tɔ̃nní ò mɔ̀kɛmu mufòmmu mùù bo sɑ̃́ɑ̃̀, bɛ̀ bɑ́ɑ́ ò bekɛ́nɛ̀. Ò yɛ̀mu mukṹṹ mmiɛkɛ kɛ tɑ mufòmmu miɛkɛ. 25 N di nɑ́ɑ́ timɔ́mmɔnti nti, dɛ mɔ̀nnì tùɔ̀kɛ kɛ dèèmu, kɛ̀ bɛcíríbɛ̀ bo keè Kuyie mBirɛ tɑmmɛ̀, kɛ̀ bɛ̀ɛ̀ mɛ̀ kèè kɛ̀ bɛ̀ nfòù sɑ̃́ɑ̃̀. 26 Cicɛ Kuyie mmɔ̀kɛ mɛ̀ɛ̀ botí mufòmmu, mɛɛ̀ botí nku kù duɔ́mmɛ̀ ku Birɛ mufòmmu kɛ̀ dɛ̀ mù mɔ̀kɛ. 27 Kòò dɛ̀ duɔ́ mmuwɛ̃rímú kɛ̀ dɛ̀ bo bekɛ́nɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ kɛ yɛ̃́ dɛ̀ túmɛ̀ Onìtìbirɛ. 28 Dɛ̀ bɑ́ɑ́ di di, dɛ mɔ̀nnì duunnímu kɛ̀ bɛcíríbɛ̀ bo keè Onìtìbirɛ tɑmmɛ̀, 29 kɛ́yɑ̃́ntɛ́ kɛ́yɛ̀nní ifɔ̃ti miɛkɛ. Bɛ̀ɛ̀ dɔ̀ɔ̀ri mɛsɑ̀ɑ̀ nkɛ̀ bɛ̀ɛ tɑ mufòmmu miɛkɛ, bɛ̀ɛ̀ dɔ̀ɔ̀ri mɛyɛi nkɛ̀ bɛ̀ɛ bɛ̀ bekɛ́nɛ̀.

Yesu í wɑnti bɛnìtìbɛ̀ nhò sɑ̃ntí

30 N yí yóó nɑ kɛ́dɔɔ̀ tìmɑtì nɛ̀ m mɑ́ɑ̀, m bekù n cicɛ yɛ̃ nni mbekù mɛ̀mmɛ, kɛ̀ m beéntì wetí kɛ yɛ̃́ n yí wɑntimɛ̀ kɛ́dɔɔ̀ n dɔ́ dɛ̀. N dɔɔri wèè n tɔ̃nní ò dɔ́ dɛ̀ndɛ. 31 Kɛ̀ míì nɑ̀ɑ́ m mɑ́ɑ̀ kpɛ́í n nɑ́ɑǹtì bɑ́ ntú timɔ́mmɔnti. 32 Otɔù mɔù weè nɑ̀ɑ́ n kpɛ́í, kɛ̀ n yɛ̃́ kɛ dò nhò nɑ̀ɑ́ ntì n kpɛ́í ntì tu timɔ́mmɔnti. 33 Di tɔ̃mmu bɛnìtìbɛ̀ Isɑ̃ɑ̃ borɛ̀, kòò nɑ̀kɛ́ ò yɛ̃́ tì timɔ́mmɔnti ĩ́nkɛ̀. 34 N yí dɔ́ bɛ̀ɛ nɑ́kɛ́ n kpɛ́í, m bɛ́i nyIsɑ̃ɑ̃ kpɛ́í kɛ̀ dɛ̀ bo yie nkɛ̀ di cootɛ́mu. 35 Isɑ̃ɑ̃ do dònnɛ̀ fìtírɛ̀ ndɛ kɛ mìítɛ́, kɛ̀ di yie nkɛ yɑ̃̀nkɛ̀ sɑ́m̀pɔ́ o wenniku miɛkɛ. 36 M pĩ́ mmùù tɔ̃mmú dɛumu kɛ pɛ̃ɛ̃tɛ́ Isɑ̃ɑ̃ kɔ̃mu, muù bɛnkú kɛ dò nKuyie nni ntɔ̃nní. 37 N cicɛ wèè n tɔ̃nní ò nɑ̀ɑ́mmu n kpɛ́í. Di í kèè o tɑmmɛ̀ diyiè mɑrì, di mɛ nyí ò yɑ̀ diyiè mɑrì. 38 O nɑ́ɑǹtì í kɑrì di miɛkɛ, kɛ yɛ̃́ di í tɑ̃́mɛ̀ ò tɔ̃nní wè. 39 Di fɛí ntìì wɑ̃̀ri kɛ̀ di yɛ̀mmɛ̀ dò ndi bo pɛ́tɛ́ ti miɛkɛ mufòmmu mùù bo sɑ̃́ɑ̃̀, tiì mɛ nni nti tìì nɑ̀ɑ́ n kpɛ́í. 40 Di mɛ nyí dɔ́ kɛ́kɔtɛní m borɛ̀ kɛ́pɛ́tɛ́ mufòmmu.

41 N yí wɑnti bɛnìtìbɛ̀ nni nsɑ̃ntí. 42 N di yɛ̃́mu, kɛ̀ di í dɔ́ Kuyie. 43 N cicɛ weè n tɔ̃nní bɑ́ di í n cɔutɛ́, kòò tɔù mɔù kɔ̀tɛní nɛ̀ omɑ́ɑ̀ di bo ò cɔutɛ́. 44 Di bo yĩ́mɛ kɛ́ntɑ̃́, díndi bɛ̀ɛ̀ wɑnti ditɔbɛ̀ kó yɛsɑ̃ɑ̃, kɛ í wɑnti Kuyie nkuù mɑ́ɑ̀ di sɑ̃ntɛ. 45 Di yɛ̀mmɛ̀ bɑ́ ndo mmíì yóó di sɛi nKuyie mborɛ̀, Mɔyiisi di yie nwèe kpɛti weè yóó di sɛi. 46 Kɛ̀ di mɛ̀nkɛ do nyiemmu Mɔyiisi kpɛti di nɑ nyiemmu n kpɛti, kɛ yɛ̃́ ò nɑ̀kɛ́mɛ̀ míì kpɛ́í. 47 Di nɛ́ í mɛ nyiemmɛ̀ Mɔyiisi wɑ̃̀ri tì, di bo yĩ́mɛ kɛ́yie n kpɛti.

6

Yesu duɔ́mmɛ̀ kɛ̀ pɛ̃́ɛ̃̀ sũ̀ṹ

(Wéntɛ́ Mɑtie 14:13-21 nɛ̀ Mɑriki 6:30-44 nɛ̀ Duku 9:10-17)

1 Kɛ̀ Yesu séntɛ́ Kɑdidee kó mɛniɛ mbɛ̀ tu mɛ̀ Tiberiyɑti mɛ kó diyɑ́ɑ̀. 2 Kɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ pɛ́u nhò tũ̀ mbɛ̀ yɑ̀ mɛ̀ɛ̀ kpɛ́í kòò miɛkùnko bɛmuɔmbɛ 3 kɛ̀ Yesu dekɛ ditɑ̃rì kɛ́nkɑri nɛ̀ o tɑncɔ́ùmbɛ̀. 4 Kɛ sɔ̃́ nSifubɛ kó dibɑnni bɛ̀ tu dì diyentɛ́bɑnni kɛ̀ dì duunní. 5 Kɛ̀ Yesu yɑ̀ ditĩ̀nnì kɛ̀ dì kɔ̀riní o borɛ̀ kòo bekɛ Fidipu kɛ dɔ̀: Ti bo dontɛ́ dɛ mudiì kɛ̀ ditĩ̀nnì dii ndi? 6 Ò do yɛ̃́mu ò yóó dɔɔ̀mɛ̀ kɛ nɛ́ bekɛ Fidipu kɛ bo yɑ̀ ò bo tɛ̃́nnɛ́ tì. 7 Kɛ̀ Fidipuu ò tɛ̃̀ńnɛ́ kɛ dɔ̀: Bɑ́ kɛ̀ ti dontɛ́nɛ̀ dibenni tɔ̃mmú díítí pɛ̃́ɛ̃̀bɛ̀, dɛ̀ bɑ́ nsɑ̀nnɛ̀ bɑ́ wè ò bo pɛ́tɛ́mɛ̀ tɛwɛ́titɛ̀.

8 Kɛ̀ Yesu tɑncɔ́ùmbɛ̀ kóò mɔù Ãntidee, Simɔɔ Piɛri nɑntɛ̀ɛ ò nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: 9 Dɛdɑpùmbirɛ mɑrɛ̀ mɔ̀kɛ diɛ mpɛ̃́ɛ̃̀bɛ̀ bɛ̀nùmmù nɛ̀ siyĩĩ sìdɛ́sì, dɛndɛ nɛ́ bo dɔɔ̀ bɑ kunitisṹkù kuu? 10 Kɛ̀ Yesu dɔ̀: Duɔ́nnɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ɛ kɑri.

Kɛ sɔ̃́ ntimútì dɛ̀ bo kɛ̀ bɛ̀ɛ kɑroo ti ĩ́nkɛ̀, bɛ̀ do bo mbo sikɔupísìnùmmù (5000). 11 Kɛ̀ Yesu cɔutɛ́ pɛ̃́ɛ̃̀bɛ̀ kɛ́sɑ̃ntɛ Kuyie nkɛ́ bɛ̀ totí nɛ̀ siyĩĩ bɛ̀ dɔ́ mɛ̀ɛ̀ botí. 12 Bɛ̀ di dìì mɔ̀nnì kɛ́nsɑ̀nnɛ̀ kɛ̀ Yesu nɑ́kɛ́ o tɑncɔ́ùmbɛ̀ kɛ dɔ̀: Tíínnɛ̀ yɛwɛ́tiyɛ̀ yɛ̀ɛ̀ kpɑɑ́, kɛ̀ dìmɑrì bɑ́ɑ́ feti.

13 Kɛ̀ bɛ̀ɛ yɛ̀ tìí nkɛ̀ yɛ̀ɛ píɛ yɛmɔ́mmùyɑ́kɛ̀ tɛpíítɛ̀ nɛ̀ yɛ̀dɛ́ɛ̀.

14 Kɛ̀ bɛ̀ɛ yɑ̀ Yesu dɔ̀ɔ̀ dɛ̀ kɛ dɔ̀: Onìtì yie mmɛ̀nkɛ tú Kuyie mpɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑǹtò nwe, kù yɛ̃ nwèè kɔ̀riní.

15 Kɛ̀ Yesu nsɔ̃́ mbɛ̀ dɔ́ kóò pĩ ntikpɑ̀tì nɛ̀ muwɛ̃rímú, kɛ́wɛ̃tɛ kɛ́dekɛ ditɑ̃rì o mɑ́ɑ̀ borɛ̀.

Yesu kètɛ́mɛ̀ mɛniɛ nyĩ́nkɛ̀

(Wéntɛ́ Mɑtie 14:22-33 nɛ̀ Mɑriki 6:45-52)

16 Kuyuoku mɔ̀nnì kòo tɑncɔ́ùmbɛ̀ɛ kɔtɛ mɛniɛ mborɛ̀, 17 kɛ́dekɛ kudɑbɛkù kɛ́nsenti Kɑpɛnnɑummu bíɛ́kɛ̀, kɛ sɔ̃́ ndɛ̀ bììtɛ kɛ̀ Yesu mu nyí wɛ̃̀tɛní bɛ borɛ̀. 18 Kɛ̀ kuyɑɑkperikú mɑkùu ítɛ́ kɛ́nfuuti kɛ íinko yɛnɛ́fĩ̀nfĩ̀rɛ̀. 19 Dɛ̀ do bo nsɔ̃́ mbɛ̀ tùɔ̀kɛ cìdòmɛ́tìrìbɛ̀ bɛ̀nùmmù yoo bɛ̀kuɔ̀, kɛ́yɑ̀ Yesu kòò kéróo mɛniɛ nyĩ́nkɛ̀ kɛ bɛ̀ tɔ́ɔ́ntoo kɛ̀ kufɔ̃wɑɑ́ mbɛ̀ pĩ. 20 Kɛ̀ Yesu bɛ̀ nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Mí nwe! Kufɔ̃wɑɑ́ mbɑ́ɑ́ di pĩ́.

21 Kɛ̀ bɛ̀ ndɔ́ kóò tùótɛ́nɛ̀ kudɑbɛkù kɛ́yɑ̀ bɛ̀ pɑ̃̀nkɛ tùɔ̀kɛmɛ̀ bɛ̀ kɔ̀ri kɛ̀.

Bɛ̀ɛ̀ do wɑnti Yesu pɛ̃́ɛ̃̀ kpɛ́í

22 Kɛ̀ dɛ̀ɛ wentɛ́ kɛ̀ bɛ̀ɛ̀ kpɑɑ́ mɛniɛ nyɑ́ɑ̀ bɛ̀ wee ìtɛ́ dɛ̀, kɛ̀ bɛ̀ɛ dentɛní kudɑbɛkù wee dɛ̀ bomɛ̀ kumɑ́ɑ̀ ndi, kɛ̀ Yesu tɑncɔ́ùmbɛ̀ɛ kù tɑ kɛ́ítɛ́ bɑ́ ò í nɛí. 23 Dɛ mɔ̀nnì kɛ̀ tidɑbɛɛtì mɑtì bonní Tiberiyɑti kɛ́tuɔkɛní Yesu wee sɑ̃ntɛ dɛ̀ Kuyie mpɛ̃́ɛ̃̀ kpɛ́í kɛ̀ bɛ̀ɛ dɛ̀ cɑ̀ɑ́kɛ́. 24 Bɛnìtìbɛ̀ bɑntɛ́ dìì mɔ̀nnì kɛ dò nYesu nɛ̀ o tɑncɔ́ùmbɛ̀ bɛ̀ í dɛ̀ kpɑɑ́ kɛ́tɑ dɛ kó tidɑbɛɛtì kɛ́kɔtɛ Kɑpɛnnɑummu o wɑmmù.

Yesu weè tu mudiì mùù duɔ̀ mmufòmmu

25 Bɛ̀ yɑ̀ dìì mɔ̀nnì Yesu kóo bekɛ kɛ dɔ̀: Okótì, ɑ tùɔ̀kɛní diɛ ɔ̃̀mmɔ̀nnì? 26 Kɛ̀ Yesu bɛ̀ tɛ̃̀ńnɛ́ kɛ dɔ̀: N di nɑ́ɑ́ mɔ́mmuɔ nwe, di n wɑnti kɛ nɑɑti kɛ yɛ̃́ di wee cɑ̀ɑ́kɛ́mɛ̀ pɛ̃́ɛ̃̀bɛ̀ kɛ́nsɑ̀nnɛ̀, dɛ̀ í tú di yɑ̀ mɛ̀ɛ̀ kpɛ́í n dɔɔri dɛ̀. 27 Di bɑ́ mpĩ́ mmutɔ̃mmú mudiì mùù yóó cɑkɛ mu kpɛ́í, mpĩ́nnɛ̀ mùù í yóó cɑkɛ mu kpɛ́í, mùù yóó di duɔ́ mmufòmmu mùù bo sɑ̃́ɑ̃̀. Onìtìbirɛ dɔ́ kɛ́ mu ndi duɔ́ nkɛ yɛ̃́ o cicɛ Kuyie nhò cɑ̀nnɛmɛ̀ koò duɔ́ mmuwɛ̃rímú.

28 Kɛ̀ bɛ̀ɛ ò bekɛ kɛ dɔ̀: Ti dò nkɛ́dɔɔ̀ bɑ kɛ pĩ́ nKuyie ntɔ̃mmú? 29 Kɛ̀ Yesu bɛ̀ tɛ̃̀ńnɛ́ kɛ dɔ̀: Kuyie nkó mutɔ̃mmú tú di bo ntɑ̃́mɛ̀ kù tɔ̃nní wè. 30 Kɛ̀ bɛ̀ɛ ò bekɛ kɛ dɔ̀: A bo nɑ kɛ́dɔɔ̀ ɔ̃̀nti diɛtì kɛ̀ ti yɑ̀ kɛ nɛ́ ntɑ̃́, ɑ bo nɑ kɛ́dɔɔ̀ ɔ̃̀mmu tɔ̃mmú! 31 Ti yɛmbɛ̀ do dimu mɑ́nnì dikpɑ́ɑ̀ miɛkɛ, kɛ́ndònnɛ̀ tì wɑ̃̀rimɛ̀ kɛ tú: Kù bɛ̀ duɔ́ nkɛĩ́nkɛ̀ kó mudiì kɛ̀ bɛ̀ di. 32 Kɛ̀ Yesu bɛ̀ tɛ̃̀ńnɛ́ kɛ dɔ̀: N di nɑ́ɑ́ mmɔ́mmuɔ nwe, dɛ̀ í tú Mɔyiisi weè di duɔ́ kɛĩ́nkɛ̀ kó mudiì, n cicɛ weè di duɔ̀ kɛĩ́nkɛ̀ kó mudiì mɔ́mmɔmmu. 33 Kuyie nduɔ̀ mùù diì tú wèè cùtɛ́ní kɛĩ́nkɛ̀ kɛ duɔ̀ mmufòmmu kutenkù. 34 Dɛ mɔ̀nnì kɛ bɛ dɔ̀: Okótì, ńti duɔ̀ ndɛ kó mudiì sɑ̃́ɑ̃̀. 35 Kɛ̀ Yesu bɛ̀ nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Míì tú mudiì mùù duɔ̀ mmufòmmu, wèè kɔ̀tɛní m borɛ̀ dikònnì tɛ̃́nkɛ bɑ́ɑ́ ò pĩ, wèè n tɑ̃́ sinɛ́yɛ̃ĩ tɛ̃́nkɛ bɑ́ɑ́ ò pĩ. 36 M mɛ̀ nti ndi nɑ̀kɛ́: Di n yɑ̀mu, di mɛ nyí tɑ̃́. 37 N cicɛ n duɔ́ mbɛ̀ bɛmɔu bɛ̀ kɔ̀rinímu m borɛ̀, m mɛ nyí yóó yetɛ òmɔù! 38 Kɛ yɛ̃́ n cùtɛ́nímɛ̀ kɛĩ́nkɛ̀ kɛ bo dɔɔ̀ wèè n tɔ̃nní ò dɔ́mɛ̀ mmɛ, dɛ̀ í tú m mɔ́mmuɔ n dɔ́mɛ̀. 39 Wèè n tɔ̃nní ò í dɔ́ n fétìnnɛ ò n duɔ́ mbɛ̀ kóò mɔù, ò dɔ́ n duɔ́ nkɛ̀ bɛ̀ɛ yɑ̃́ntɛ́mu diyiè sɔnni yiè. 40 N cicɛ dɔ́ bɛ̀ɛ̀ kó dimɑ̀ɑ̀ yɑ̀ dɛbirɛ kɛ dɛ̀ tɑ̃́ bɛ̀ mmɔkɛmu mufòmmu mùù bo sɑ̃́ɑ̃̀, kɛ̀ dɛ̀ɛ duɔ́ nkɛ̀ bɛ̀ɛ yɑ̃́ntɛ́ diyiè sɔnni yiè.

41 Kɛ̀ dɛ̀ɛ yonkɛ Sifubɛ Yesu yĩ mɛ̀ɛ̀ kpɛ́í nhò tú mudiì mùù cùtɛ́ní kɛĩ́nkɛ̀. 42 Kɛ̀ bɛ̀ dɔ̀: Sosɛfu kó dɛbirɛ ndɛ, kɛ̀ ti yɛ̃́ o cicɛ nɛ̀ o yɔ̃, ò bo yĩ́mɛ kɛ́nɑ kɛ dɔ̀ o cùtɛ́ní kɛĩ́nkɛ̀.

43 Kɛ̀ Yesu dɔ̀: Bɑ́ nhũntínɛ̀ dimɑ́ɑ̀. 44 N cicɛ wèè n tɔ̃nní, kòò í yũ̀ɔ̃́nní òmɔù, ò bɑ́ɑ́ nɑ kɛ́kɔtɛní m borɛ̀, kɛ̀ n duɔ́ nkòo yɑ̃́ntɛ́ diyiè sɔnni yiè. 45 Kuyie mpɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑm̀bɛ̀ pɑ́tɛ miɛkɛ tì wɑ̃̀ri kɛ tú Kuyie mbo bɛ̀ duɔ́ nyitié. Wèè kèè Cicɛ tié nkɛ ì yie nweè kɔ̀riní m borɛ̀. 46 Dɛ̀ í tú n yɛ̃ nhòmɔù yɑ̀ Cicɛ Kuyie, wèè ìtɛ́ní Cicɛ Kuyie mborɛ̀ weè kù yɑ̀. 47 N di nɑ́ɑ́ mmɔ́mmuɔ nwe, wèè n tɑ̃́ ò mɔ̀kɛmu mufòmmu mùù bo sɑ̃́ɑ̃̀. 48 Míì tú mudiì mùù duɔ̀ mmufòmmu. 49 Di yɛmbɛ̀ do dimu mɑ́nnì dikpɑ́ɑ̀ miɛkɛ nɛ̀ mɛmmɛ kɛ ku. 50 Mudiì mùù cùtɛ́ní kɛĩ́nkɛ̀ muù tú muu, wèè mù di ò bɑ́ɑ́ kú. 51 Míì tú mudiì mùù cùtɛ́ní kɛĩ́nkɛ̀ kɛ duɔ̀ mmufòmmu. Kɛ̀ wèè di dɛ kó mudiì ò yó nfòùmu sɑ̃́ɑ̃̀. N yóó pɑ̃ mùù diì tú n kɔ̃̀ntì, n yóó mu mpɑ̃ kɛ̀ dɛ̀ɛ yie nkɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ nfòù.

52 Ò bɛ́i mmɛmmɛ, kɛ̀ Sifubɛ ńnɛì bɛmɑ́ɑ̀ mɛdiɛ̀ nkɛ tú: Ò bo yĩ́mɛ kɛ ti duɔ́ nho kɔ̃̀ntì kɛ̀ ti cɑ́ɑ́kɛ́.

53 Kɛ̀ Yesu bɛ̀ nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: N di nɑ́ɑ́ mmɔ́mmuɔ nwe, kɛ̀ di í cɑ̀ɑ́kɛ́ Onìtìbirɛ kɔ̃̀ntì kɛ yɑ̃̀ dɛ yĩ̀ĩ̀ ndi bɑ́ mmɔkɛ mufòmmu. 54 Wèè cɑ̀ɑ́ n kɔ̃̀ntì kɛ yɔ̃ n yĩ̀ĩ̀ weè mɔ̀kɛ mufòmmu mùù bo sɑ̃́ɑ̃̀, kɛ̀ n yóó duɔ́ nkòo yɑ̃́ntɛ́ diyiè sɔnni yiè. 55 Kɛ yɛ̃́ n kɔ̃̀ntì tiì túmɛ̀ mudiì mɔ́mmɔmmu, kɛ̀ n yĩ̀ĩ̀ ntú mɛniɛ mmɔ́mmɔmmɛ. 56 Wèè cɑ̀ɑ́ n kɔ̃̀ntì kɛ yɔ̃̀ n yĩ̀ĩ̀ weè n tɑunɛ̀, kɛ̀ nh ò tɑunɛ̀. 57 N cicɛ wèè n tɔ̃nní ò fòùmu sɑ̃́ɑ̃̀, kɛ te kɛ̀ n fòù. Mɛɛ̀ botí nku wèè cɑ̀ɑ́ n kɔ̃̀ntì m bo ntemɛ̀ kòò nfòù. 58 Míì tú mudiì mùù cùtɛ́ní kɛĩ́nkɛ̀, mù í wɛ̃ńnɛ̀ di yɛmbɛ̀ do di mù kɛ́kú. Wèè bo di dɛ kó mudiì ò bo nfòù sɑ̃́ɑ̃̀.

59 Kɑpɛnnɑummu kó kutííntouku miɛkɛ nkɛ Yesu do nɑ̀kɛ́mɛ̀ dɛ kó tinɑ́ɑǹtì.

Yesu tɑncɔ́ùmbɛ̀ mɑbɛ̀ do ò yetɛmɛ̀

60 Bɛ̀ kèè dìì mɔ̀nnì Yesu bɛ́immɛ̀ dɛ kó tinɑ́ɑǹtì kòo tɑncɔ́ùmbɛ̀ sṹkùbɛ̀ dɔ̀: Dɛ kó tinɑ́ɑǹtì yóumu, we mbo nɑ kɛ́ tì yie.

61 Kɛ̀ Yesu bɑntɛ́ tì kɔkɛ́nɛ̀mɛ̀ o tɑncɔ́ùmbɛ̀, kɛ́ bɛ̀ bekɛ kɛ dɔ̀: Tì di kɔkɛ́nɛ̀mɑɑ̀? 62 Dɛ̀ nɛ́ bo ndi dòmmɛ di bo yɑ̀ dìì mɔ̀nnì kɛ̀ Onìtìbirɛ deètì ò do bo kɛ̀ nɛ̀ dimɔ̀nnì? 63 Muyɑɑ́nsɑ̀ɑ̀mù muù duɔ̀ mmufòmmu, tikɔ̃̀ntì í dɔɔri dɛ̀mɑrɛ̀, tinɑ́ɑǹtì n di nɑ̀kɛ́ tì tú Muyɑɑ́nsɑ̀ɑ̀mù mmu kɛ fòù. 64 Bɛ̀mɑbɛ̀ di miɛkɛ mɛ nyí tì tɑ̃́. Yesu do yɛ̃́mu nɛ̀ dimɔ̀nnì bɛ̀ɛ̀ í ò tɑ̃́, nɛ̀ wèè yóó ò fìtɛ́.

65 Kɛ̀ Yesu yíɛ́ kɛ́bɛ́i nkɛ dɔ̀: Dɛɛ̀ kpɛ́í nte kɛ̀ n di nɑ̀kɛ́ kɛ tú òmɔù í yóó nɑ kɛ́kɔtɛní m borɛ̀ kɛ̀ n Cicɛ í ò yũ̀ɔ̃́nní.

66 Dɛ mɔ̀nnì kòo tɑncɔ́ùmbɛ̀ bɛsṹkùbɛ̀ɛ ò yóu bɑ́ bɛ̀ tɛ̃́nkɛ í nhò nɛínɛ̀. 67 Kɛ̀ Yesu bekɛ o tɑncɔ́ùmbɛ̀ tɛpíítɛ̀ nɛ̀ bɛdɛ́ kɛ dɔ̀: Díndi í dɔ́ kɛ́ítɑ́ɑ̀? 68 Kɛ̀ Simɔɔ Piɛrii ò tɛ̃̀ńnɛ́ kɛ dɔ̀: N Yiɛ̀ nkɛ̀ ti dɑ yóu ti bo kɔtɛ we mborɛ̀? Fɔ̃́ɔ̃̀ mɔ̀kɛ tinɑ́ɑǹtì tìì duɔ̀ mmufòmmu mùù bo sɑ̃́ɑ̃̀. 69 Ti tɑ̃́mu kɛ bɑntɛ́ kɛ dò nhɑ tú wèè kpɑ mɛyɛi, Kuyie ntɔ̃nní wè. 70 Kɛ̀ Yesu bɛ̀ nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Míì di tɑ̃ɑ̃tɛ́ dimɔu tɛpíítɛ̀ nɛ̀ bɛ̀dɛ́bɛ̀, nɛ̀ mɛmmɛ di miɛkɛ kòò mɔù tu dibɔɔ̀.

71 Ò do nɑ́ɑ́ Sudɑɑsi Simɔɔ Isikɑdiyoti kó dɛbirɛ kpɛ́í nkɛ, o tɑncɔ́ùmbɛ̀ tɛpíítɛ̀ nɛ̀ bɛ̀dɛ́bɛ̀ kóò mɔù wèè yóó ò fìtɛ́.

7

Yesu nɛi do í yie nho kpɛti

1 Dɛ kó difɔ̃ǹkúò kɛ̀ Yesu ńceǹtì Kɑdidee kó kutempɛ̃ mmiɛkɛ, ò í nyie nkɛ kɔ̀tɛ Sudee, kɛ yɛ̃́ Sifubɛ do wɑntimɛ̀ kɛ bo ò kùɔ. 2 Kɛ sɔ̃́ nSifubɛ kó dibɑnni bɛ̀ tú dì titouti kpɛri dì tɔ̀ɔ́nní. 3 Kòo nɛí ò nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Kɔtɛ Sudee kɑ̀ɑ tɑncɔ́ùmbɛ̀ múnkɛɛ yɑ̀ ɑ dɔɔri dɛ̀. 4 Wèè dɔ́ bɛ̀ɛ ò yĩ́ɛ̃́tɛ́ ò ɔ̃ɔ̃ í ndɔɔri dɛ̀mɑrɛ̀ disɔ̀rì, bɛnkɛ ɑ dɔɔ̀rìmɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ dɑ yɑ̀.

5 (Yesu nɛí múnkɛ do í ò tɑ̃́.)

6 Kɛ̀ Yesu bɛ̀ nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: M mɔ̀nnì mu nyí tùɔ̀kɛ, díndi borɛ̀ yɛmɔ̀rɛ̀ yɛmɔu tú yɛsɑ̀ɑ̀yɛ̀ nyɛ. 7 Kutenkù kɔbɛ bɑ́ɑ́ nɑ kɛ́ ndi níí, bɛ̀ nìímmu mí, kɛ yɛ̃́ m bɛ̀ nɑ̀ɑ́mmɛ̀ kɛ tú bɛ dɔɔ̀rìmɛ̀ í wenni. 8 Kɔtɛnɛ̀ dibɑnni, mí m mu nyí kɔri, m mɔ̀nnì mu nyí tùɔ̀kɛ.

9 Ò bɛ̀ nɑ̀kɛ́ mɛmmɛ kɛ́deè kɛ́nkpɑɑ́ Kɑdidee.

Yesu do tièmmɛ̀ Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ miɛkɛ

10 Kòo nɛíi kɔtɛ dibɑnni kòò múnkɛɛ kɔtɛ, ò mɛ nyí nyie nkɛ́nfeí. 11 Kɛ̀ Sifubɛ nhò wɑɑ̀ ndibɑnni miɛkɛ kɛ tú: Yé ò borɛ̀?

12 Kɛ̀ bɛ̀ ńnɛì o kpɛ́í nkɛ̀ bɛ̀mɑbɛ̀ tu onitisɑ̀ɑ̀wè nwe, kɛ̀ bɛtɔbɛ̀ tu ò sountɛ bɛnìtìbɛ̀ mbɛ. 13 Bɑ́ òmɔù í nnɑ́ɑ́ nho kpɛ́í kɛ̀ dɛ̀ feí, kɛ yɛ̃́ bɛ̀ do démɛ̀ Sifubɛ kó bɛkótíbɛ̀.

14 Kɛ̀ dibɑnni kó yɛwee totɛ́ yɛ cuokɛ̀, kɛ̀ Yesu tɑ Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kɛ́nduɔ̀ nyitié mbɛnìtìbɛ̀. 15 Kɛ̀ dɛ̀ɛ di Sifubɛ kɛ̀ bɛ̀ mbékú bɛmɑ́ɑ̀ kɛ tú: Ò yĩ́mɛ kɛ yɛ̃́ Kuyie nnɑ́ɑǹtì miɛ mbotí ò mɛ nyí tì bɛbíí? 16 Kɛ̀ Yesu bɛ̀ tɛ̃̀ńnɛ́ kɛ dɔ̀: N di nɑ́ɑ́ ntì í tú n kpɛti, wèè n tɔ̃nní weè tì te. 17 Wèè dɔ́ kɛ́dɔɔ̀ Kuyie ndɔ́ dɛ̀, ò yóó bɑntɛ́mu kɛ́nsɑ̀ kɛ̀ n nɑ̀ɑ́ ntì tú Kuyie nkpɛti yoo m mɔ́mmuɔ n kpɛti. 18 Wèè nɑ̀ɑ́ nhomɑ́ɑ̀ kpɛti ò wɑnti o kó disɑ̃nni ndi, kɛ̀ wèè wɑɑ̀ nwèè ò tɔ̃nní o kó disɑ̃nni ò í nɑ́ɑ́ ntìmɑtì tìì tu siyɑ́ɑ̀bìsí. 19 Mɔyiisi di nɑ̀kɛ́mu Kuyie ntɑnnɔ̀, di kóo mɔù mɛ nyí yɛ̀ tũ̀, dɛ̀ yĩ́mɛ kɛ̀ di dɔ́ kɛ́ n kuɔ?

20 Kɛ̀ ditĩ̀nnìi ò tɛ̃̀ńnɛ́ kɛ dɔ̀: Dibɔɔ̀ diì dɑ tɑ, we ndɔ́ kɛ dɑ kuɔ? 21 Kɛ̀ Yesu bɛ̀ nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: M pĩ mmutɔ̃mmú mùmɑ́ɑ̀ ndi kɛ̀ dɛ̀ di di. 22 Mɔyiisi weè duɔ́ mucɑ̃mmù kó ikuɔ́, dɛ̀ mɛ nyí tú weè ketɛ́ mucɑ̃mmù, mù bonɛ̀ní di yɛmbɛ̀ borɛ̀ ndɛ, nɛ̀ mɛmmɛ kɛ̀ di yie nkɛ ɔ̃ɔ̃ cɑ̃ntɛ́ onìtì bɑ́ tɛom̀pùtɛ̀ yiè. 23 Kɛ̀ di yie mMɔyiisi dɔú ndìì nùù kɛ ɔ̃ɔ̃ cɑ̃ntɛ́ dɛbirɛ bɑ́ tɛom̀pùtɛ̀ yiè, bɑ nkpɛ́í nnɛ́ te kɛ̀ di miɛkɛ m pɛ́ì m miɛkùnnɛ mɛ̀ɛ̀ kpɛ́í nhonìtì tɛom̀pùtɛ̀ yiè? 24 Di bɑ́ɑ́ mbekùnɛ̀ mɛbɑtimɛ̀, dí mbekù kɛ tũ ntimɔ́mmɔnti.

25 Kɛ̀ Sedisɑdɛmmu kɔbɛ mɑbɛ̀ nnɑ́ɑ́ nkɛ tú: Dɛ̀ í dò mbɛ̀ wɑnti wèè nìtì nwe kɛ bo ò kùɔɑ̀? 26 Ntɛ we kɛ nɑ́ɑ́ mbɑ́ ò í sɔri kɛ̀ bɛ̀ ò wúónko. Bɛkótíbɛ̀ sɑ̀ɑ̀ bo mbɑntɛ́mu kɛ do nhò tú Kirisɑ̀ɑ̀? 27 Ti yɛ̃́mu onìtì yie ǹyɛ̀nní dɛ̀. Kirisi bo tuɔkɛní dìì mɔ̀nnì òmɔù í yó nyɛ̃́ ò bonní dɛ̀.

28 Kɛ̀ Yesu ńtiè mbɛnìtìbɛ̀ Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ miɛkɛ kɛ́pĩɛ̃kɛ́ kɛ dɔ̀: Di yɛ̃ ndi yɛ̃́ ǹ yɛ̀nní dɛ̀ɑ̀? N yí kɔ̀tɛní nɛ̀ m mɑ́ɑ̀, wèè n tɔ̃nní ò tu timɔ́mmɔnti yiɛ̀ nwe, di mɛ nyí ò yɛ̃́. 29 Mí nh ò yɛ̃́mu kɛ yɛ̃́ m bonímɛ̀ weè borɛ̀ kɛ̀ weè n tɔ̃nní.

30 Dɛ mɔ̀nnì kɛ̀ bɛ̀ ndɔ́ kóò pĩ, òmɔù mɛ nyí nhò kɑ̀ɑ́kɛ́, kɛ yɛ̃́ o mɔ̀nnì mu ndo í tùɔ̀kɛmɛ̀. 31 Kɛ̀ kusṹkùu yie nho kpɛti kɛ́nnɑ́ɑ́ kɛ tú: Kirisi bo tuɔkɛní kɛ́dɔɔ̀ dɛ̀mɑrɛ̀ kɛ̀ dɛ̀ɛ pɛ̃ɛ̃tɛ́ onìtì yie nkpɛrɑɑ̀?

Bɛ̀ tɔ̃mmɛ̀ tihɑ̃ɑ̃pɔ̀ntì kɛ̀ tì bo pĩ́ nYesu

32 Kɛ̀ Fɑdisĩɛ̃bɛɛ keè bɛ̀ ũntí ũntímɛ̀ o kpɛ́í, kɛ nɑ́kɛ́ Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kó bɛnìùbɛ̀, kɛ̀ bɛ̀ɛ dɑkɛ kɛ́tɔ̃ ntihɑ̃ɑ̃pɔ̀ntì kɛ̀ tì bo ò pĩ. 33 Kɛ̀ Yesu bɛ̀ nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: N yó nkpɑɑ́ kɛ di bonɛ̀mu kɛ̀ dɛ̀ɛ yíɛ́ sɑ́m̀pɔ́ kɛ̀ n kò nwèe n tɔ̃nní o borɛ̀. 34 Dɛ mɔ̀nnì kɛ̀ di n wɑmmú kɛ́mɔ́ntɛ́, kɛ yɛ̃́ di í yóó nɑmɛ̀ kɛ́kɔtɛ m borɛ̀.

35 Kɛ̀ Sifubɛ mbékú bɛmɑ́ɑ̀ kɛ tú: Ò yóó kɔtɛ kɛ, kɛ̀ ti nɛ́ bɑ́ɑ́ ò yɑ̀? Ò sɑ̀ɑ̀ yóó kɔtɛ kɛ́ntiè Sifubɛ bɛ̀ɛ̀ cìɛ́tɛ́ bɛ̀mbɛ kɛ bo Kɛrɛkibɛ ciɛɑ̀? 36 Ò mɛ mbɛ́i tìì nɑ́ɑǹtì kɛ tú: Ti bo ò wɑmmú kɛ bɑ́ɑ́ ò yɑ̀, kɛ bɑ́ɑ́ nɑ kɛ́kɔtɛ ò borɛ̀, tì tú bɑ?

Mɛniɛ mɛ̀ɛ̀ duɔ̀ mmufòmmu

37 Dibɑnni denni dìì yiè kɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ nsũ kɛ̀ Yesu cómmú ditĩ̀nnì cuokɛ̀ kɛ́pĩɛ̃kɛ́ kɛ dɔ̀: Kɛ̀ sinɛ́yɛ̃ĩ bo wè, wèe kɔtɛní m borɛ̀ kɛ́yɑ̃̀! 38 Wèè yie n kpɛti, mɛniɛ mmɛ̀ɛ̀ duɔ̀ mmufòmmu mɛ̀ bo mpũɔ̃̀ nho miɛkɛ kɛ́ndònnɛ̀ tì wɑ̃̀rimɛ̀.

39 Yesu do nɑ́ɑ́ Muyɑɑ́nsɑ̀ɑ̀mù kpɛ́í nkɛ, bɛ̀ɛ̀ ò tɑ̃́ bɛ̀ yóó pɛ́tɛ́ mù. Muyɑɑ́nsɑ̀ɑ̀mù mu ndo í kɔ̀tɛní kɛ yɛ̃́ Yesu mu ndo í dèkɛmɛ̀ kɛĩ́nkɛ̀.

Bɛ̀ nɛ̀nnimɛ̀ Yesu kpɛ́í nkɛ́totɛ́ yɛtĩ̀rɛ̀

40 Kɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ɛ keè dɛ kó tinɑ́ɑǹtì kɛ dɔ̀: We nnìtì mɛ̀nkɛ tú Kuyie mpɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑǹtò nwe.

41 Kɛ̀ bɛ̀mɑbɛ̀ ntu Kirisi nwe, kɛ̀ bɛtɔbɛ̀ tu: Kɑdidee nwe Kirisi dò nkɛ́yɛ̀nnímɛ̀ɑ̀? 42 Tì í wɑ̃̀ri kɛ tú Kirisi dò nkɛ́yɛ̀nní Dɑfiti kó kufuku miɛkɛ nkɛ kɛ̀ bɛ̀ɛ ò pɛitɛ́ Bɛtideɛmmu Dɑfiti kó dihɛìɑ̀?

43 Mɛmmɛ kɛ̀ ditĩ̀nnìi totɛ́ Yesu kpɛ́í. 44 Kɛ̀ bɛ̀mɑbɛ̀ ndɔ́ kóò pĩ, òmɔù mɛ nyí nhò kɑ̀ɑ́kɛ́.

Bɛ̀ tɔ̃mmɛ̀ tihɑ̃ɑ̃pɔ̀ntì kɛ̀ ti bo pĩ́ nYesu

45 Kɛ̀ tihɑ̃ɑ̃pɔ̀ntìi wɛ̃too ikuɔ́ nìùbɛ̀ nɛ̀ Fɑdisĩɛ̃bɛ borɛ̀, kɛ̀ bɛ̀ɛ bɛ̀ bekɛ kɛ dɔ̀: Dɛ̀ yĩ́mɛ kɛ̀ di í ò pĩ̀ńní.

46 Kɛ̀ tihɑ̃ɑ̃pɔ̀ntìi bɛ̀ tɛ̃̀ńnɛ́ kɛ dɔ̀: Ti mu nyí yɑ̀ wèè nɑ́ɑǹtì dònnɛ̀ onìtì yiè nkpɛti. 47 Kɛ̀ Fɑdisĩɛ̃bɛɛ bɛ̀ bekɛ kɛ dɔ̀: Di múnkɛ yie nkɛ̀ bɛ̀ di soutɛ́mɑɑ̀? 48 Di yɑ̀ kɛ̀ ti kó bɛkótíbɛ̀ kóò mɔù yoo Fɑdisĩɛ̃ mɔù kòò yie nho kpɛtɑɑ̀? 49 Bɛ̀ɛ̀ yie nho kpɛti bɛ̀ í yɛ̃́ Mɔyiisi kó ikuɔ́, bɛ̀ tu Kuyie ncɔ̃ɔ̃ bɛ̀mbɛ.

50 Kɛ sɔ̃́ Nikodɛmmu Fɑdisĩɛ̃bɛ kóò mɔù wèè do kɔ̀tɛ kɛyènkɛ̀ mɑkɛ̀ kɛ́yɑ̀ Yesu kòò dɛ̀ bo kɛ́bɛ́i nkɛ dɔ̀: 51 Ti kó ikuɔ́ yɛ̃ nti níí bekɛ́nɛ̀mu onìtì kòo nɑ́kɛ́ o kpɛti, kɛ̀ ti bɑntɛ́ ò cɑ̀ɑ̀rɛ̀ mù kɛ nɛ́ nɑ kóò kùɔ.

52 Kɛ̀ bɛ̀ɛ ò tɛ̃̀ńnɛ́ kɛ dɔ̀: A múnkɛ tú Kɑdidee kou nweɑ̀? Wéntɛ́ mɛsɑ̀ɑ̀ nKuyie nnɑ́ɑǹtì kɑ̀ɑ bo yɑ̀ Kuyie mpɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑǹtò mɔù mu nyí yɛ̀nnímɛ̀ Kɑdidee. [ 53 Mɛm̀mɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ɛ cíɛ́tɛ́ kɛ́kũṹ mbɛ cɛ̃́ĩ.

8

Bɛ̀ pĩ nwèè nitipòkù kòò duɔ́nɛ̀ onitidɔ̀ù

1 Kɛ̀ Yesu dekɛ Odìfíè tɑ̃rì, 2 kɛ́ pikɛ wɛ̃tɛ Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀, kɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ɛ tíí nkòo nkɑri kɛ bɛ tiè. 3 Kɛ̀ ikuɔ́ wɑ̃ɑ̃̀bɛ̀ nɛ̀ Fɑdisĩɛ̃bɛɛ tɔní onitipòkù mɔù kóò còńnɛ́ ditĩ̀nnì cuokɛ̀, 4 kɛ́nɑ́kɛ́ Yesu kɛ dɔ̀: Okótì, ti sɔ̃́ nhonitipòkù yiè nduɔ́nɛ̀ onitidɔ̀ù mɔù nwe kɛ̀ ti ò pĩ. 5 Mɔyiisi kó ikuɔ́ yɛ̃ nti níí búɔ́tí wèè dɔ̀ɔ̀ mɛ kóò botí yɛtɑ̃́rɛ̀ nyɛ kɛ́kuɔ. A yɛ̀mmɛ̀ dòmmɛ?

6 Bɛ̀ do nɑ́ɑ́ mmɛmmɛ kòo díintɛmu kɛ wɑnti bɛ̀ bo ò sɛi ntìì ĩ́nkɛ̀. Kɛ̀ Yesu sĩ́nnɛ́ kɛ́nwɑ̃ũ kɛtenkɛ̀ nɛ̀ o nɔ́mbii. 7 Kɛ̀ bɛ̀ bɑɑ nsɔkɛ́ koò bèkú, kòo íinní o yuu kɛ́bɛ́i nkɛ dɔ̀: Di miɛkɛ wèè í dɔ̀ɔ̀ mɛyɛi nnɛ̀ ò bomɛ̀, wèe ketɛ́ kóò bɔ̀tɛ́ ditɑ̃́rì.

8 Kɛ́wɛ̃tɛ kɛ́sĩ́nnɛ́ kɛ́nwɑ̃ũ kɛtenkɛ̀. 9 Bɛ̀ kèè dìì mɔ̀nnì dɛ kó tinɑ́ɑǹtì kɛ́nyiiti bɛmɑ bɛmɑ, kɛ́ketɛ́nɛ̀ bɛkótíbɛ̀ kɛ yɑ̀ɑ dentɛnɛ̀ bɛbɛ́mbɛ̀, kɛ yóu Yesu nɛ̀ onitipòkù dɛborɛ̀. 10 Kɛ̀ Yesu íinní o yuu kɛ́bekɛ́ onitipòkù kɛ dɔ̀: Yé bɛ̀ɛ̀ dɑ pĩ̀ńní? Òmɔù tɛ̃́nkɛ í dɔ́ kɛ́ dɑ kuɔɑ̀? 11 Kòo ò tɛ̃̀ńnɛ́ kɛ dɔ̀: Ɔ́ɔ̀ n Yiɛ̀! Kɛ̀ Yesu ò nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: M múnkɛ í dɔ́ kɛ dɑ kuɔ, kɔtɛ, kɛ tɛ̃́nkɛ nɛ́ bɑ́ɑ́ dɔɔ̀ mɛyɛi.]

Yesu weè tú kuwenniku

12 Kɛ̀ Yesu wɛ̃tɛ kɛ́bɛ́innɛ̀ ditĩ̀nnì kɛ dɔ̀: Míì tú kutenkù kó kuwenniku, wèè n tũ nhò bɑ́ nkérí dibiìnnì, dɛ kó kuwenniku ò kɔ̀rinɛ̀ mufòmmu borɛ̀ ndɛ.

13 Kɛ̀ Fɑdisĩɛ̃bɛɛ ò nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: A nɑ́ɑ́ nhɑmɑ́ɑ̀ kpɛ́í nkɛ, ɑ nɑ́ɑǹtì í tú timɔ́mmɔnti. 14 Kɛ̀ Yesu bɛ̀ nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: N nɑ́ɑ́ m mɑ́ɑ̀ kpɛ́í nkɛ, kɛ̀ tì tu timɔ́mmɔnti, kɛ yɛ̃́ n yɛ̃́mɛ̀mu m boní dɛ̀ nɛ̀ n kɔri kɛ̀, díndi mɛ nyí yɛ̃́ m boní dɛ̀ nɛ̀ n kɔri kɛ̀. 15 Díndi bekù di nuɔ nwùó ndɛ̀ndɛ, mí mmɛ nyí bekùnɛ̀ òmɔù. 16 Kɛ̀ dɛ̀ tùɔ̀kɛní kɛ dò m bekɛ́, m bekɛ́nɛ̀ timɔ́mmɔnti, kɛ yɛ̃́ n yí bomɛ̀ m mɑ́ɑ̀, n cicɛ wèè n tɔ̃nní ò m bonɛ̀mu. 17 Di kó ikuɔ́ miɛkɛ tì wɑ̃̀rimu kɛ tú: Bɛnìtìbɛ̀ bɛ̀dɛ́bɛ̀ yɑ̀ tì kɛ bɛ́i ntiì ɔ̃ ntú timɔ́mmɔnti! 18 N nɑ́ɑ́mmu m mɑ́ɑ̀ kpɛ́í, nkɛ̀ n cicɛ wèè n tɔ̃nní kòò nɑ̀ɑ́ n kpɛ́í. 19 Kɛ̀ bɛ̀ɛ bekɛ Yesu kɛ dɔ̀: A cicɛ borɛ? Kòo bɛ̀ tɛ̃̀ńnɛ́ kɛ dɔ̀: Di í n yɛ̃́, di mɛ nyí yɛ̃́ n cicɛ, kɛ̀ di do n yɛ̃́ di nɑ nyɛ̃́mu n cicɛ.

20 Yesu do bo Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ miɛkɛ nkɛ, bɛ̀ ɑ̃ɑ̃̀ dɛ̀ idíítí kɛ nɑ́ɑ́ ndɛ kó tinɑ́ɑǹtì, òmɔù mɛ nyí nhò pĩ nkɛ yɛ̃́ o mɔ̀nnì mu ndo í tùɔ̀kɛmɛ̀.

Yɛsu nɑ̀kɛ́mɛ̀ kɛ tú ò kũnti o cicɛ bo kɛ̀

21 Kɛ̀ Yesu yíɛ́ kɛ́ bɛ̀ nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: N yitimu kɛ̀ di bo n wɑmmú kɛ kú di yɛi mmiɛkɛ. Di bɑ́ɑ́ nɑ kɛ́kɔtɛ n kɔri kɛ̀.

22 Kɛ̀ Sifubɛ nnɑ́ɑ́ mbɛmɑ́ɑ̀ kɛ tú: Ò sɑ̀ɑ̀ yóó kuɔ omɑ́ɑ̀ ndɑɑ̀? Bɑ nnɛ́ tú ti bɑ́ɑ́ nɑ kɛ́kɔtɛ ò kɔ̀ri kɛ̀. 23 Kɛ̀ Yesu bɛ̀ nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Di tú kɛtenkɛ̀ kɔbɛ mbɛ, kɛ̀ n tu kɛĩ́nkɛ̀ kou, di tú ku ntenkù kɔbɛ mbɛ, mí mmɛ nyí tú kutenkù kou. 24 Dɛɛ̀ kpɛ́í nte kɛ̀ n di nɑ̀kɛ́ kɛ tú di yóó kú di yɛi mmiɛkɛ, kɛ nsɑ̀ kɛ̀ di í yie nkɛ dò n tú n tú wè, di yóó kú di yɛi mmiɛkɛ nkɛ. 25 Kɛ̀ bɛ̀ɛ bekɛ Yesu kɛ dɔ̀: A tú we? Kòo bɛ̀ tɛ̃̀ńnɛ́ kɛ dɔ̀: N di nɑ̀kɛ́mu n tú wè nɛ̀ dimɔ̀nnì. 26 M mɔkɛmu tinɑ́ɑǹtì pɛ́u n nɑ nnɑ̀kɛ́ tì di kpɛ́í nnɛ̀ m bo di bekɛ́nɛ̀ tì, n cicɛ wèè nɛ́ n tɔ̃nní ò tu timɔ́mmɔnti yiɛ̀ nwe, n kèè tì o borɛ̀, n ti nnɑ́ɑ nkutenkù.

27 Bɑ́ bɛ̀ í mbɑntɛ́ kɛ dò nhò bɛ̀ nɑ̀ɑ́ nho cicɛ kpɛ́í nkɛ. 28 Dɛ mɔ̀nnì kɛ̀ Yesu bɛ̀ nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Di bo dee ndìì mɔ̀nnì Onìtìbirɛ kudɑpɑ̃ɑ̃tí ĩ́nkɛ̀ di bo bɑntɛ́ n tú wè, kɛ́bɑntɛ́ kɛ dò n yí nɑ́ɑ́ ntìmɑtì nɛ̀ m mɑ́ɑ̀, n nɑ́ɑ́ n cicɛ m bɛnkɛ tìnti. 29 Wèè n tɔ̃nní wè m bonɛ̀mu wè í n yóu m mɑ́ɑ̀, kɛ yɛ̃́ n dɔɔrimɛ̀ ò dɔ́mɛ̀ mmɛ sɑ̃́ɑ̃̀.

30 Yesu nɑ̀kɛ́ dìì mɔ̀nnì mɛmmɛ kɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ pɛ́uu yie nkɛ́ nhò tɑ̃́.

A bo yɛ̀mɛ̀ tidɑɑtì miɛkɛ

31 Kɛ̀ Yesu nɑ́kɛ́ Sifubɛ bɛ̀ɛ̀ do ò tɑ̃́ kɛ dɔ̀: Kɛ̀ di yie n nɑ́ɑǹtì, ńdɔɔrinɛ̀ tì yɛ̃mmɛ̀, di bo ntú n tɑncɔ́ùmbɛ̀ mɔ́mmɔmbɛ. 32 Di bo yĩ́ɛ̃́tɛ́ timɔ́mmɔnti, kɛ̀ tì di dennɛ tidɑɑtì miɛkɛ. 33 Kɛ̀ bɛ̀ɛ ò tɛ̃̀ńnɛ́ kɛ dɔ̀: Ti tú Abɑrɑhɑmmu yɑɑ̀bí nyi, ti í nɑɑ́ nhòmɔù kó tidɑɑtì diyiè mɑrì, ɑ bɑ́ɑ́ nɑ kɛ dɔ̀ ti bo yɛ̀ tidɑɑtì miɛkɛ. 34 Kɛ̀ Yesu bɛ̀ tɛ̃̀ńnɛ́ kɛ dɔ̀: N di nɑ́ɑ́ mmɔ́mmuɔ nwe, wèè dɔ̀ɔ̀ri mɛyɛi nhò tú mɛyɛi nkó kudɑɑkù nku. 35 Kudɑɑkù ɔ̃ɔ̃ í nhɑ̃ kɛ bo ku yiɛ̀ ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ sɑ̃́ɑ̃̀, tɛcĩ́ɛ̃̀tɛ̀ birɛ dɛɛ̀ ɔ̃ ḿbo sɑ̃́ɑ̃̀. 36 Kɛ̀ n di dènnɛ tidɑɑtì miɛkɛ di mɛ̀nkɛ yɛ̀mu ti miɛkɛ. 37 N yɛ̃́mu di túmɛ̀ Abɑrɑhɑmmu kó iyɑɑ̀bí, kɛ nɛ́ dɔ́ kɛ́ n kuɔ, di í yie mmɛ̀ɛ̀ kpɛ́í n nɑ́ɑǹtì. 38 Mí n di nɑ́ɑ́ n cicɛ m bɛnkɛ tìnti, kɛ̀ di dɔɔri di kóò cicɛ di nɑ̀kɛ́ tì. 39 Kɛ̀ bɛ̀ dɔ̀: Ti cicɛ tú Abɑrɑhɑmmu nwe. Kɛ̀ Yesu dɔ̀: Kɛ̀ di mɛ̀nkɛ do ntú Abɑrɑhɑmmu yɑɑ̀bí nyí di nɑ mpĩ́mmu ò do pĩ́ mmùù tɔ̃mmú. 40 N di nɑ̀kɛ́ timɔ́mmɔnti nti n kèè tì Kuyie mborɛ̀ kɛ̀ di dɔ́ kɛ́ n kuɔ, Abɑrɑhɑmmu í dɔ̀ɔ̀ mɛ kóò botí. 41 Di pĩ́ ndi cicɛ kó mutɔ̃mmú mmu. Kɛ̀ bɛ̀ dɔ̀ ti í tú ipocɛ̃mbí, ti cicɛ bo omɑ́ɑ̀ ndi, weè tu Kuyie. 42 Kɛ̀ Yesu dɔ̀: Kɛ̀ Kuyie nkuù do ntú di cicɛ, di nɑ nni ndɔ́mu, kɛ yɛ̃́ nɛ̀ ku tíì bomɛ̀, kɛ̀ kuù n tɔ̃nní, n yí kɔ̀tɛní nɛ̀ m mɑ́ɑ̀. 43 Bɑ nte kɛ̀ di í bɑnní n nɑ́ɑǹtì? Di to kpeńnì mɛ̀ɛ̀ kpɛ́í nkɛ. 44 Di cicɛ tú dibɔɔ̀ ndi, kɛ̀ di dɔ́ kɛ́dɔɔ̀ di cicɛ dibɔɔ̀ dɔ́mɛ̀. Dibɔɔ̀ tu okɔ̀ùtì nwe nɛ̀ dì bomɛ̀, dì ɔ̃ɔ̃ í nnɑ kɛ́nɑ́kɛ́ timɔ́mmɔnti, di nɑ́ɑǹtì timɔu ɔ̃ɔ̃ ntú siyɑ́ɑ̀bìsí nsi, kɛ yɛ̃́ dì tumɛ̀ siyɑ́ɑ̀bìsí yiɛ̀ nwe, siyɑ́ɑ̀bìsí cicɛ. 45 Mí n nɑ́ɑ́ ntimɔ́mmɔnti nti, dɛɛ̀ te kɛ̀ di í yie n kpɛti. 46 Di miɛkɛ we mbo bɛnkɛ n dɔ̀ɔ̀ mɛ̀ɛ̀ yɛi? N nɑ́ɑ́ ntimɔ́mmɔnti nti, dɛ̀ yĩ́mɛ kɛ̀ di í dɔ́ kɛ́yie n kpɛti. 47 Wèè tu Kuyie nkou weè kemmu ku nɑ́ɑǹtì. Díndi mɛ nyí tú Kuyie nkɔbɛ, dɛɛ̀ te kɛ̀ di í kemmu n nɑ́ɑǹtì.

Yesu nɛ̀ Abɑrɑhɑmmu we nkótí?

48 Kɛ̀ Sifubɛɛ ò nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Ti nɑɑtimu ti yĩ́mɛ̀ ɑ tú Sɑmmɑrii ɛì kou, kɛ̀ dibɔɔ̀ dɑ tɑ. 49 Kɛ̀ Yesu bɛ̀ tɛ̃̀ńnɛ́ kɛ dɔ̀: Dibɔɔ̀ mɑrì í n tɑ, n dɛ́úkùnko n cicɛ yètìrì ndi, díndi mɛ nyí dɔ́ kɛ́ n dɛ́úkùnnɛ. 50 N yí wɑnti disɑ̃nni, Kuyie nkuù dɔ́ n sɑ̃nni kɛ̀ kuù bekù. 51 N di nɑ́ɑ́ mmɔ́mmuɔ nwe, wèè yie n nɑ́ɑǹtì ò bɑ́ɑ́ kú.

52 Kɛ̀ Sifubɛɛ ò nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Di mmɔ̀nnì ti bɑntɛ́mu weti weti kɛ do ndibɔɔ̀ dɑ tɑ. Abɑrɑhɑmmu kumu kɛ̀ Kuyie mpɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑm̀bɛ̀ ku, kɛ̀ fɔ̃́ ntú wèè yie nhɑ tié nhò bɑ́ɑ́ kúɑ̀? 53 Fɔ̃́ɔ̃̀ dɛu kɛ pɛ̃ɛ̃tɛ́ Abɑrɑhɑmmu wèè kú nɛ̀ Kuyie mpɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑm̀bɛ̀ bɛ̀ɛ̀ kúɑ̀? A yɛ̀mmɛ̀ do nhɑ tú we?

54 Kɛ̀ Yesu bɛ̀ tɛ̃̀ńnɛ́ kɛ dɔ̀: Kɛ̀ n sɑ̃ntí m mɑ́ɑ̀ n sɑ̃nni bo ndò ndɛtetìrɛ̀. N cicɛ weè n sɑ̃ntí, wenwe di yɛ̃ nwèè tú di kó Kuyie. 55 Di í ò yɛ̃́, mí mmɛ nhò yɛ̃́mu, kɛ̀ n yĩ n yí ò yɛ̃́ n tú siyɑ́ɑ̀bìsí yiɛ̀ nwe kɛ di dònnɛ̀, m mɛ nhò yɛ̃́mu, kɛ yíé nho nɑ́ɑǹtì. 56 Dɛ̀ do nɑɑtimu di cicɛ Abɑrɑhɑmmu n kɔriní mɛ̀ɛ̀ kpɛ́í, kòo n yɑ̀ kɛ̀ diwɛ̀ì ò pĩ.

57 Kɛ̀ Sifubɛɛ ò bekɛ kɛ dɔ̀: A bie mmu nyí tùɔ̀kɛ sipísìnùmmù kɑ̀ɑ yɛ̃ nhɑ yɑ̀ Abɑrɑhɑmmɑɑ̀? 58 Kɛ̀ Yesu bɛ̀ tɛ̃̀ńnɛ́ kɛ dɔ̀: N yó mbo kɛ̀ bɛ̀ mu nyí pɛitɛ́ Abɑrɑhɑmmu. 59 Dɛ mɔ̀nnì kɛ̀ bɛ̀ɛ túótɛ́ yɛtɑ̃́rɛ̀ kɛ bo ò bùɔ́tí, kóò mɔ̀ńtóo Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ miɛkɛ, kòò yɛ̀.

9

Wèè do tú kuyũ̀ɔ̃̀nkù nɛ̀ bɛ̀ ò pɛitɛ́mɛ̀

1 Kɛ̀ Yesu ḿpɛ̃nkɛ́ kɛ́yɑ̀ onìtì mɔù, kòò tú kuyũ̀ɔ̃̀nkù nɛ̀ bɛ̀ ò pɛitɛ́mɛ̀. 2 Kòo tɑncɔ́ùmbɛ̀ɛ ò bekɛ kɛ dɔ̀: Okótì, bɑ nte kòò tu kuyũ̀ɔ̃̀nkù nɛ̀ bɛ̀ ò pɛitɛ́mɛ̀? O kó mɛyɛi mmɛɛ̀ te yɑ́ɑ̀ o yɛmbɛ̀ kɔ̃mɛ? 3 Kɛ̀ Yesu bɛ̀ tɛ̃̀ńnɛ́ kɛ dɔ̀: Dɛ̀ í tú o kó mɛyɛi mmɛɛ̀ te yoo o yɛmbɛ̀ kɔ̃mɛ, ò yɛ̃̀ĩ kɛ̀ Kuyie nkuù bo bɛnkɛ ku wɛ̃rímú o ĩ́nkɛ̀. 4 Ti dò nkɛ́pĩ́ wèè n tɔ̃nní o tɔ̃mmú mmu kɛ̀ diyiè kpɑɑ́, dɛ̀ yóó biitɛmu bɑ́ òmɔù tɛ̃́nkɛ bɑ́ɑ́ nɑ kɛ́pĩ́ mmutɔ̃mmú. 5 M bo kutenkù miɛkɛ kɛ tú kutenkù kó kuwenniku nku.

6 Ò bɛ́i mmɛmmɛ kɛ́deè kɛ́tĩ́ṹtɛ́ kɛtenkɛ̀, kɛ́dɔɔ̀ titɑ̃́tì kɛ́wɑɑrɛ kuyũ̀ɔ̃̀nkù nuɔ, 7 kɛ́ kù nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Kɔtɛ Sidowee kó kubinku kɛ́yuutɛ́ (diyètìrì dìì tu Sidowee dì bɛnkú kɛ tú: Bɛ̀ tɔ̃ nwe.)

Kɛ̀ kùu kɔtɛ kɛ́yuutɛ́, kɛ́nwɛ̃tiní kɛ wúó mpɑ́íí.

8 O cɛ̃pɛɛtitɔbɛ̀ nɛ̀ bɛ̀ɛ̀ do ò yɛ̃ kòò múɔ́tɛ kɛ̀ bɛ̀ dɔ̀: Dɛ̀ í dò nwèè do kɑri wènwe kɛ mɔ́ɑ́ɑ̀?

9 Kɛ̀ bɛ̀mɑbɛ̀ ntú weǹwe.

Kɛ̀ bɛtɔbɛ̀ tu weè dɔkɛ, bɛ̀ dòmmu.

Kɛ̀ wenwe tú: Mí nwe m mɔ́mmuɔ.

10 Kɛ̀ bɛ̀ɛ ò bekɛ kɛ dɔ̀: A yĩ́mɛ kɛ wèńtɛ́? 11 Kòo bɛ̀ tɛ̃̀ńnɛ́ kɛ dɔ̀: Onìtì bɛ̀ tu wè Yesu weè dɔ̀ɔ̀ titɑ̃́tì kɛ wɑɑrɛ n nuɔ, kɛ yɛ̃ ń kɔtɛ Sidowee kó kubinku kɛ́yuutɛ́. Kɛ̀ n kɔ̀tɛ kɛ yuutɛ́ kɛ wèńtɛ́. 12 Kɛ̀ bɛ̀ɛ ò bekɛ kɛ dɔ̀: Dɛ kóo nìtì borɛ? Kòò dɔ̀: N yí yɛ̃́ ò borɛ̀.

Fɑdisĩɛ̃bɛ bèkúmɛ̀ kuyũ̀ɔ̃̀nkù wèè ku wéi

13 Kɛ bɛ̀ɛ kɔtɛnɛ̀ onìtì wèè do tú kuyũ̀ɔ̃̀nkù kɛ wèńtɛ́ Fɑdisĩɛ̃bɛ borɛ̀. 14 Tɛom̀pùtɛ̀ yiè do ndi Yesu dɔ̀ɔ̀mɛ̀ titɑ̃́tì kɛ́wɑɑrɛ o nuɔ kóò wéi. 15 Kɛ̀ Fɑdisĩɛ̃bɛɛ ò bekɛ ò yĩ́mɛ̀ kɛ wèńtɛ́? Kòò dɔ̀: Ò wɑɑrɛ titɑ̃́tì nti n nuɔ, kɛ̀ n yuutɛ́ kɛ wèńtɛ́.

16 Kɛ̀ Fɑdisĩɛ̃bɛ mɑbɛ̀ dɔ̀: Dɛ kóo nìtì í tú Kuyie nkou kɛ yɛ̃́ ò í tũmmɛ̀ tɛom̀pùtɛ̀ kó ikuɔ́.

Kɛ̀ bɛtɔbɛ̀ dɔ̀: Wèè mɔ̀kɛ mɛyɛi nho bɑ́ɑ́ nɑ kɛ́dɔɔ̀ yiè mmɛ̀ ndɔ̀ɔ̀ tìì diɛtì.

Mɛm̀mɛ kɛ̀ mɛtotímɛ̀ɛ ɑ̃nnɛ́ bɛ cuokɛ̀.

17 Kɛ̀ Fɑdisĩɛ̃bɛɛ yíɛ́ kɛ́bekɛ onìtì ò wéi nwè kɛ dɔ̀: A yɛ̀mmɛ̀ dò nhò tú we? Kɛ yɛ̃́ ò wéimmɛ̀ fɔ̃́ nwe. Kòo bɛ̀ tɛ̃̀ńnɛ́ kɛ dɔ̀: Ò tú Kuyie mpɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑǹtò nwe.

18 Nɛ̀ mɛmmɛ Sifubɛ í nyie nhò do túmɛ̀ kuyũ̀ɔ̃̀nkù kɛ wèńtɛ́ kɛ̀ dɛɛ̀ nte kɛ̀ bɛ̀ɛ yúní o yɛmbɛ̀, 19 kɛ́ bɛ̀ bekɛ kɛ dɔ̀: Di birɛ ndɛ di yɛ̃ ndɛɛ̀ tú kuyũ̀ɔ̃̀nkù nɛ̀ dɛ̀ pɛitɛ́mɑ̀ɑ̀? Dɛ̀ nɛ́ wũɔ̃kɛ́mɛ̀ kòò wèńtɛ́?

20 Kòo yɛmbɛ̀ dɔ̀: Ti birɛ ndɛ kòò tu kuyũ̀ɔ̃̀nkù nɛ̀ ò pɛitɛ́mɛ̀. 21 Ti mɛ nyí yɛ̃́ dɛ̀ yĩmɛ̀ kòò wèńtɛ́, yoo wèè ò wéi, bekɛ́nɛ̀ we o mɔ́mmuɔ, ò kòtɛ́mu kɛ bo nɑ kɛ́ di tɛ̃́nnɛ́.

22 O yɛmbɛ̀ do dé Sifubɛ mbɛ kɛ́nnɑ́ɑ́ mmɛmmɛ, kɛ yɛ̃́ Sifubɛ do túmɛ̀ kɛ̀ wèè yie nYesu túmɛ̀ Kirisi Kuyie ntɑ̃ɑ̃tɛ́ wè, bɛ̀ɛ ò bɛ̀ti kutííntouku miɛkɛ. 23 Kɛ̀ dɛɛ̀ nte kòo cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kɔbɛ dɔ̀: Ò kòtɛ́mu, bekɛnɛ̀ we o mɔ́mmuɔ.

24 Kɛ̀ Fɑdisĩɛ̃bɛɛ wɛ̃tɛ kɛ́yúní onìtì wèè do tú kuyũ̀ɔ̃̀nkù kɛ wèńtɛ́ kɛ dɔ̀: Nɑ́kɛ́ timɔ́mmɔnti Kuyie nyììkɛ̀, tínti yɛ̃́ kɛ dò nhonìtì yie ntú mɛyɛi nyiɛ̀ nwe. 25 Kòo bɛ̀ tɛ̃̀ńnɛ́ kɛ dɔ̀: Kòò tu mɛyɛi nyiɛ̀ nyoo ò í ò tu, n yí yɛ̃́, n yɛ̃́ tìmɑtì mɑ́ɑ̀ ndi: Nh ɔ̃ ntú kuyũ̀ɔ̃̀nkù nku, di m̀mɔ̀nnì kɛ wúó. 26 Kɛ̀ bɛ̀ɛ ò bekɛ kɛ dɔ̀: Ò dɑ dɔ̀ɔ̀ bɑ? Ò dɑ wéi nhɔ̃̀mmɛ botí? 27 Kòo bɛ̀ tɛ̃̀ńnɛ́ kɛ dɔ̀: N tì ndi nɑ̀kɛ́mu, di mɛ nyí dɔ́ kɛ́yie, dɛ̀ yĩ́mɛ kɛ̀ di dɔ́ n wɛ̃tɛ kɛ́bɛ́i? Yɑ́ɑ di múnkɛ dɔ́ kɛ́nɑɑ́ nho tɑncɔ́ùmbɛ̀ mbɛ?

28 Kɛ̀ bɛ̀ nhò sɑ̃́ɑ̃̀ nkɛ tú: Fɔ̃́ɔ̃̀ tu dɛ kóò nìtì kóo tɑncɔ́ùntì, tínti tú Mɔyiisi kɔbɛ mbɛ. 29 Ti yɛ̃́mu Kuyie ndo nɑ́ɑ́nɛ̀mɛ̀ Mɔyiisi, ti mɛ nyí yɛ̃́ yiè nyɛ̀nní kɛ̀ɛ̀ bíɛ́kɛ̀.

30 Kòo bɛ̀ tɛ̃̀ńnɛ́ kɛ dɔ̀: Dɛ̀ n dimu di túmɛ̀ di í yɛ̃́ ò bonní dɛ̀, kɛ̀ weè nɛ́ n wéi. 31 Ti yɛ̃́mu kɛ do nKuyie nyí cɔú mɛyɛi nyɛmbɛ̀ kó mubɑ́ɑmmu, bɛ̀ɛ̀ kù dé kɛ dɔɔri kù dɔ́mɛ̀ ku cɔú bɛɛ̀ kɔ̃mu. 32 Ti mu nyí kèè kòò mɔù wéi mbɛ̀ pɛitɛ́ wè kòò tu kuyũ̀ɔ̃̀nkù. 33 Kɛ̀ dɛ kóo nìtì do í boní Kuyie mborɛ̀, ò nɑ bɑ́ nnɑ kɛ́dɔɔ̀ dɛ̀mɑrɛ̀.

34 Kɛ̀ bɛ̀ɛ ò tɛ̃̀ńnɛ́ kɛ dɔ̀: Fɔ̃́ nwèè tú mɛyɛi nyiɛ̀ nɛ̀ bɛ̀ dɑ pɛitɛ́mɛ̀, fɔ̃́ɔ̃̀ bo ti tiénnɑ́ɑ̀? Kóò bɛ̀ti kutííntouku miɛkɛ.

Tiyũ̀ɔ̃̀ntì mɔ́mmɔnti

35 Kɛ̀ Yesu keè bɛ̀ ò bɛ̀timɛ̀, kóò yɑ̀ kóò bekɛ kɛ dɔ̀: A tɑ̃́ onìtìbirɑɑ̀? 36 Kòo ò tɛ̃̀ńnɛ́ kɛ dɔ̀: Okótì, yé weè tu wè kɛ̀ nní nhò tɑ̃́? 37 Kɛ̀ Yesu ò nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: A ò yɑ̀mu weè dɑ nɑ́ɑ́nnɛ̀. 38 Kɛ̀ weè nìtì dɔ̀: N Yiɛ̀ n tɑ̃́mu.

Kɛ nínkóo Yesu ììkɛ̀ kóò bɑ́ntɛ̀. 39 Kɛ̀ Yesu ò nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: N kɔ̀tɛnɛ̀ní tibeéntì nti kutenkù miɛkɛ kɛ̀ bɛ̀ɛ̀ wùó nkɛ̀ bɛ̀ bo yɛ̃̀ĩ, bɛ̀ɛ̀ yɛ̃̀ĩ kɛ̀ bɛ̀ɛ wéntɛ́.

40 Kɛ̀ Fɑdisĩɛ̃bɛ mɑbɛ̀ dɛ̀ bo, kɛ́keè ò nɑ̀ɑ́mmɛ̀, kóò bekɛ kɛ dɔ̀: Ti múnkɛ tú tiyũ̀ɔ̃̀ntì ntɑɑ̀? 41 Kɛ̀ Yesu bɛ̀ tɛ̃̀ńnɛ́ kɛ dɔ̀: Kɛ̀ di do ntú tiyũ̀ɔ̃̀ntì dɛ̀ nɑ bɑ́ ntú di kó mɛyetímɛ̀, di yɛ̀mmɛ̀ nɛ́ mɛ ndòmmɛ̀ di wúó, dɛɛ̀ te kɛ̀ dɛ̀ tu di kó mɛyetímɛ̀.

10

Opecɛ̃nti sɑ̀ɑ̀wè

1 N di nɑ́ɑ́ mɔ́mmuɔ nwe, wèè í tɑ dipètou kó dibòrì kɛ tɑ kupíkù tɛkù kuduotí ò tu oyúókù nwe, okɔ̀ùtì. 2 Wèè mɛ ntɑ dibòrì weè tu opecɛ̃nti. 3 Wèè bɑ̀ɑ dibòrì ò ɔ̃ɔ̃ we nkpetɛ́, kòo nyì yu kɛ̀ ì yo o tɑmmɛ̀ kòo ì yɛ̀nnɛ̀, 4 kɛ́nni kɛ̀ ì tũ̀ nkɛ yɛ̃́ í yɛ̃́mɛ̀ o tɑmmɛ̀. 5 Ipe í tũũ̀ nyì í yɛ̃́ wè, ì ɔ̃ nhò cokùmu, kɛ yɛ̃́ ì í yɛ̃́mɛ̀ o tɑmmɛ̀.

6 Yesu do bɛ̀ ɑ̃ntɛ́mu, bɛ̀ mɛ nyí mbɑntɛ́ ò tu mù.

Yesu weè tu opecɛ̃nti sɑ̀ɑ̀wè

7 Kɛ̀ Yesu yíɛ́ kɛ́bɛ́i nkɛ dɔ̀: N di nɑ́ɑ́ mmɔ́mmuɔ nwe, míì tu dipètou kó dibòrì. 8 Bɛ̀ɛ̀ kó dimɑ̀ɑ̀ ketɛ́ kɛ kɔ̀tɛní bɛ̀ tú bɛyóóbɛ̀ mbɛ, bɛkɔ̀ùbɛ̀, ipe mɛ nyí yie mbɛ kpɛti. 9 Kɛ̀ Yesu dɔ̀: Míì tu dibòrì, wèè tɑ m borɛ̀ ò bo cootɛ́, kɛ níí tɑ, kɛ́yɛ̀, kɛ́pɛ́tɛ́ mudiì. 10 Oyúókù ɔ̃ɔ̃ kɔtɛní kɛ bo yúúkúmu, kɛ bo kuɔ, kɛ bo cɑkɛ. Kɛ̀ mí nkɔ̀tɛní kɛ bo duɔ́ m pe mufòmmu kɛ̀ ì mmù mɔ̀kɛ mɛdiɛ̀.

11 Míì tu opecɛ̃nti sɑ̀ɑ̀wè, opecɛ̃nti sɑ̀ɑ̀wè duɔ̀ nho fòmmu mmu o pe kpɛ́í. 12 Wèè í te ipe kɛ ì cɛ̃mmù idíítí kpɛ́í, kòò yɑ̀ dimɑnnì kɛ̀ dì kèríní, ò ɔ̃ɔ̃ yóumu ipe kɛ́cokɛ́ kɛ̀ dìi pĩ́mmú ipe, kɛ̀ itɛìi cíɛ́tɛ́. 13 Kɛ yɛ̃́ ò cɛ̃mmúmɛ̀ idíítí kpɛ́í nkɛ, o kpɛti í ì bonɛ̀. 14 Mí n yɛ̃́mu m pe kɛ̀ m pe n yɛ̃́. 15 N cicɛ n yɛ̃́ mɛ̀ɛ̀ botí m mɛ nhò yɛ̃́ kɛ yɛ̃́ m pe kɛ̀ ì n yɛ̃́, kɛ̀ n duɔ̀ n fòmmu i kpɛ́í. 16 M mɔkɛmu ipe tɛì ìì mu nyí tɑ dipetou miɛkɛ, n dò nkɛ múnkɛɛ ì kpɑ̀ɑ̀kɛnímu kɛ̀ ìi keè n tɑmmɛ̀ kɛ́wɛ̃nnɛ́ kupecɛ̃nku kumɑ́ɑ̀, ocɛ̃nti omɑ́ɑ̀.

17 N cicɛ n dɔ́mu, n yóó duɔ́ mmɛ̀ɛ̀ kpɛ́í n fòmmu, kɛ́wɛ̃tɛ kɛ́ mù cɔutɛ́. 18 N duɔ́ n fòmmu nɛ̀ mmɑ́ɑ̀ ndi, òmɔù bɑ́ɑ́ nɑ kɛ́ n kuɔ, n cicɛ weè n duɔ́ ndɛ kó muwɛ̃rímú, kɛ̀ m bo duɔ́ n fòmmu kɛ́wɛ̃tɛ kɛ́ mù cɔutɛ́.

19 Nɛ̀ dɛ kó tinɑ́ɑǹtì kpɛ́í nkɛ̀ mɛtotímɛ̀ɛ wɛ̃tɛ kɛ́ɑ̃nnɛ́ Sifubɛ cuokɛ̀. 20 Kɛ̀ bɛsṹkùbɛ̀ ntú: Dibɔɔ̀ diì ò tɑ, ò wɑ̀ɑ́tɛ́mu! Bɑ nte kɛ̀ di kemmu o nɑ́ɑǹtì.

21 Kɛ̀ bɛtɔbɛ̀ tu: Dibɔɔ̀ tɑ wè bɑ́ɑ́ nɑ kɛ́nnɑ́ɑ́ mmiɛ m̀botí, dibɔɔ̀ bo nɑ kɛ́wéi kuyũ̀ɔ̃̀nkɑ̀ɑ̀?

Sifubɛ do yetɛmɛ̀ Yesu

22 Dɛ̀ do tú muséé nkó dimɔ̀nnì ndi, kɛ̀ bɛ̀ɛ ɑ̃nnɛ́ Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ wénkùmɛ̀ kó dibɑnni Sedisɑdɛmmu. 23 Kɛ̀ Yesu ńceǹtì Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kó ditowɑɑ̀, Sɑdomɔɔ kó kufiiku miɛkɛ. 24 Kɛ̀ Sifubɛɛ ò cɛ̃̀ɛ̃̀tɛ, kóò bekɛ kɛ dɔ̀: Ɔ̃ndɑɑ̀ ndi ɑ yóó ti nɑ́kɛ́mɛ̀ ɑ tú wè, kɛ̀ dɛ̀ ti wenkɛ? Kɛ̀ fɔ̃́ɔ̃̀ tu Kirisi, ɑ ti nɑ́kɛ́ weti weti. 25 Kɛ̀ Yesu bɛ̀ tɛ̃̀ńnɛ́ kɛ dɔ̀: N ti ndi nɑ̀kɛ́mu bɑ́ di í yie, mutɔ̃mmú m pĩ mmù nɛ̀ n cicɛ kó diyètìrì muù bɛnkú n tú wè. 26 Di mɛ nyí tɑ̃́ kɛ yɛ̃́ di í túmɛ̀ n kó ipe. 27 M pe yomu n tɑmmɛ̀ kɛ̀ n yì yɛ̃́ kɛ̀ ì n tũ̀. 28 Kɛ̀ n yì duɔ̀ mmufòmmu mùù bo sɑ̃́ɑ̃̀, ì í yóó kú bìtì! Òmɔù mɛ mbɑ́ɑ́ nɑ kɛ́ ì fìètɛ n nɔ̀ùtɛ̀ miɛkɛ. 29 N cicɛ wèè ì nni nduɔ́, ò pɛ̃ɛ̃tɛ́mu dɛmɔu, òmɔù bɑ́ɑ́ nɑ kɛ́ ì fìètɛ o nɔ̀ùtɛ̀ miɛkɛ. 30 Mí nnɛ̀ n cicɛ ti tú onìtì omɑ́ɑ̀ ndi.

31 Kɛ̀ Sifubɛ tó ɑkɛ́ yɛtɑ̃́rɛ̀ kɛ bo ò bùɔ́tí kɛ́kuɔ. 32 Kɛ̀ Yesu bɛ̀ nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Di yɑ̀mu m pĩmmɛ̀ mutɔ̃mmú sɑ̀ɑ̀mù nɛ̀ n cicɛ kó muwɛ̃rímú, ɔ̃̀mmu kpɛ́í nkɛ di dɔ́mɛ̀ kɛ́ m búɔ́tí yɛtɑ̃́rɛ̀ kɛ́kuɔ? 33 Kɛ̀ Sifubɛɛ ò tɛ̃̀ńnɛ́ kɛ dɔ̀: Ti í dɔ́ kɛ dɑ kuɔ mutɔ̃mmú sɑ̀ɑ̀mù kpɛ́í, ɑ cɑɑ̀ri Kuyie nyètìrì ndi. Fɔ̃́ nhonìtì kɑ̀ɑ tú ɑmɑ́ɑ̀ Kuyie. 34 Kɛ̀ Yesu bɛ̀ tɛ̃̀ńnɛ́ kɛ dɔ̀: Ti wɑ̃̀rimu di kó ikuɔ́ pɑ́tíri miɛkɛ kɛ tú: Mí nKuyie mmíì bɛ́i nkɛ yɛ̃ ndi tú kɛĩ́nkɛ̀ kɔbɛ mbɛ. 35 Kɛ̀ tì wɑ̃̀ri kɛ tú kù do nɑ́ɑ́nnɛ̀ bɛ̀ tú kɛĩ́nkɛ̀ kɔbɛ ti mɛ nyí yóó nɑ kɛ́ tì kùɔ. 36 Kuyie nnɛ́ tɑ̃ɑ̃tɛ́ mínwe kɛ n tɔ̃nní kutenkù miɛkɛ, di bo yĩ́mɛ kɛ dɔ̀ n cɑɑ̀ri Kuyie nyètìrì, n yĩ mɛ̀ɛ̀ kpɛ́í n tú Kuyie mBirɛ? 37 Kɛ̀ n yí pĩ n cicɛ kó mutɔ̃mmú di bɑ́ɑ́ nni ntɑ̃́. 38 Kɛ̀ mmɛ mmù pĩ, nkɛ di í n tɑ̃́, ntɑ̃́nɛ̀ tũnkɛ́ m pĩ mmùù tɔ̃mmú kɛ̀ dɛ̀ɛ yie nkɛ̀ dí bɑntɛ́ kɛ dò n cicɛ bo m miɛkɛ kɛ̀ m bo o miɛkɛ.

39 Kɛ̀ bɛ̀ tó ndɔ́ kóò pĩ nkòo yɛ̀ kɛ́ítɛ́.

40 Kɛ́kɔtɛ Suditɛ̃ɛ̃, Isɑ̃ɑ̃ do ketɛ́ kɛ́nhɑ̃ɑ̃̀ dɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ bɑ̀tɛ́mmù kɛ́mbo. 41 Kɛ̀ kunitisṹkù nkɔrì o borɛ̀ kɛ nɑ́ɑ́ nkɛ tú Isɑ̃ɑ̃ í dɔ̀ɔ̀ tidiɛtì mɑtì, ò nɛ́ nɑ̀kɛ́ tìì kó dimɑ̀ɑ̀ onìtì yie nkpɛ́í tì tú timɔ́mmɔnti nti.

42 Dɛborɛ̀ kɛ̀ kunitisṹkùu yie nkɛ́ntɑ̃́ Yesu.

11

Dɑsɑɑ kúmɛ̀

1 Dɑsɑɑ do tú Betɑnnii kó dihɛì kou nwe kòo tɑ̃bɛ̀ bo bɛ̀dɛ́bɛ̀, Mɑɑri nɛ̀ Mɑriti, kɛ̀ Dɑsɑɑ muɔkɛ. 2 Dɑsɑɑ tɑ̃ũ̀ Mɑɑri wèè do còú nYesu nɑɑ̀cɛ̀i tùdɑ̀ɑ̀rí kɛ́ũtɛ́nɛ̀ o yùtì, weè tɑ̃ũ̀ Dɑsɑɑ do muɔkɛ. 3 Kòo tɑ̃bɛ̀ɛ tɔ̃ nkɛ̀ bɛ̀ɛ nɑ́kɛ́ Yesu kɛ dɔ̀: Ti Yiɛ̀ nhɑ nɛ́po weè mɔ.

4 Kɛ̀ Yesu keè dɛ kó tinɑ́ɑǹtì kɛ dɔ̀: Dɛ kó mumɔmmú í yóó ò kùɔ, mù pètìnkɛ yóó dɛ́úkùnnɛ Kuyie nyètìrì ndi, kɛ́nte kɛ̀ bɛ̀ɛ sɑ̃ntɛ ku Birɛ.

5 Yesu do dɔ́mu Mɑriti nɛ̀ Mɑɑri nɛ̀ Dɑsɑɑ mɛdiɛ̀, 6 kɛ́keè Dɑsɑɑ mɔmmɛ̀ kɛ́nkpɑɑ́ dɛborɛ̀ kɛ dɔ̀ yɛwe yɛ̀dɛ́ɛ̀, 7 kɛ́nɑ́kɛ́ o tɑncɔ́ùmbɛ̀ kɛ dɔ̀: Ti wɛ̃tɛnɛ̀ Sudee. 8 Kòo tɑncɔ́ùmbɛ̀ɛ ò nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Okótì, dɛ̀ mu nyí mɔ̀ntɛ Sifubɛ sòò dɔ́mɛ̀ kɛ́ dɑ kuɔ kɑ̀ɑ tu ti kɛ̀ wɛ̃̀tɑɑ̀? 9 Kɛ̀ Yesu bɛ̀ nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Diyiè dìmɑ́ɑ̀ tɛwebiètɛ̀ mɛfitímɛ̀ tɛpíítɛ̀ nɛ̀ mɛ̀dɛ́mɛ̀ mmɛ, kòò mɔù kèrí kuyie nhò bɑ́ɑ́ bétɛ́, kɛ yɛ̃́ ò wùómmɛ̀ kuwenniku kùù bo kutenkù. 10 Kòò mɔù mɛ nkèrí kɛyènkɛ̀ ò bo bétɛ́ kɛ yɛ̃́ ò í mɔkɛmɛ̀ kuwenniku.

11 Yesu bɛ́i mmɛmmɛ kɛ́deè kɛ dɔ̀: Ti nɛ́po Dɑsɑɑ yɛ̃̀ nkɛ duɔ́mu, m mɛ nkɔ̀rimu kɛ bo ò èntɛ. 12 Kòo tɑncɔ́ùmbɛ̀ dɔ̀: Ti Yiɛ̀ nkòò yɛ̃̀ nkɛ duɔ́mu ò yóó miɛtɛ́mu.

13 Yesu do dɔ́ kɛ́ bɛ̀ nɑ̀kɛ́ Dɑsɑɑ kúmɛ̀ mmɛ, kɛ̀ bɛmbɛ yɛ̀mmɛ̀ nɛ́ ndò ò nɑ̀ɑ́ mmunɔǹdɔmmú kpɛ́í nkɛ. 14 Dɛ mɔ̀nnì kɛ̀ Yesu bɛ̀ nɑ̀kɛ́ pɑ́íí kɛ dɔ̀: Dɑsɑɑ kúmu. 15 Dɛ̀ nɛ́ n nɑɑtimu di kpɛ́í n yí bomɛ̀ dɛborɛ̀ dɛ̀ bo yiemmɛ̀ kɛ̀ di nni ntɑ̃́. Tí kɔtɛnɛ̀ o borɛ̀.

16 Dɛ mɔ̀nnì Tomɑɑ wèè do tú dɛtɑ́ɑ́tɛ́birɛ kòo nɑ́kɛ́ bɛtɔbɛ̀ kɛ dɔ̀: Ti kɔtɛnɛ̀ kɛ́wɛ̃nnɛ́nɛ̀ ti Yiɛ̀ nkɛ́kú.

Yesu duɔ́mmɛ̀ kɛ̀ Dɑsɑɑ yɑ̃̀ńtɛ́

17 Kɛ̀ Yesu ḿbo tuɔkoo Bɛtɑnnii kɛ sɔ̃́ mbɛ̀ kũnnɛ́ Dɑsɑɑ kɛ̀ dɛ̀ mɔ̀kɛ yɛwe yɛ̀nɑ̀ɑ̀. 18 Bɛtɑnnii do í dɛ́tirìnɛ̀ Sedisɑdɛmmu, dɛ̀ bo mbo cìdòmɛ́tìrìbɛ̀ bɛ̀tɑ̃ɑ̃ti. 19 Kɛ̀ Sifubɛɛ yɛ̀nní pɛ́u kɛ́kɔtɛní kɛ bo dɔu mMɑriti nɛ̀ Mɑɑri bɛ tɑ̃ũ̀ kṹṹ.

20 Mɑriti kèè dìì mɔ̀nnì Yesu kèróomɛ̀, kɛ̀ Mɑɑri ńkɑri tɛcĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kòo kɔtɛ kóò co, 21 kóò nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: N Yiɛ̀ nkɑ̀ɑ do mbo diɛ n tɑ̃ũ̀ nɑ bɑ nkú. 22 N nɛ́ yɛ̃́mu kɛ do nkɑ̀ɑ bekɛ tì Kuyie kù bo tì dɔ̀ɔ̀. 23 Kɛ̀ Yesu ò nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: A tɑ̃ũ̀ yóó yɑ̃́ntɛ́mu. 24 Kɛ̀ Mɑriti dɔ̀: N yɛ̃́mu kɛ dò mmukúkɛ́yɑ̃́ntímù yiè, diyiè sɔnni yiè ò bo yɑ̃́ntɛ́. 25 Kɛ̀ Yesu ò nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Míì tu mukúkɛ́yɑ̃́ntímù kɛ tú mufòmmu. Wèè n tɑ̃́ ò bo nfòù bɑ́ kòò ku. 26 Bɛ̀ɛ̀ kó dimɑ̀ɑ̀ n tɑ̃́ bɛ̀ bɑ́ɑ́ kú bìtì. A ti yienɑɑ̀? 27 Kɛ̀ Mɑritii ò tɛ̃̀ńnɛ́ kɛ dɔ̀: N Yiɛ̀, n tɑ̃́mu kɛ dò nhɑ tú Kirisi Kuyie mBirɛ dɛ̀ɛ̀ kɔ̀tɛní kutenkù miɛkɛ.

28 Ò bɛ́i mɛmmɛ kɛ́deè kɛ́kɔtɛ kɛ́wɛɛ Mɑɑri kɛ dɔ̀: Ti Yiɛ̀ nkɔ̀tɛní kɛ dɑ yu.

29 Kɛ̀ Mɑɑrii ítɛ́ mɛcɑ̃ɑ̃ nkɛ́nkɔri Yesu borɛ̀. 30 Yesu mu ndo í tɑ dihɛì miɛkɛ, ò do kpɑɑ́ Mɑriti do ò co dɛ̀ ndɛ. 31 Sifubɛ bɛ̀ɛ̀ do bonɛ̀ Mɑɑri koò bɑ̀ɑ́ nkɛ̀ bɛ̀ɛ yɑ̀ ò ìtɛ́mɛ̀ mɛcɑ̃ɑ̃ nkóò tũ̀nnɛ kɛ̀ bɛ yɛ̀mmɛ̀ dò nhò kɔ̀ri kufɔ̃ti borɛ̀ ndɛ kɛ bo kuɔ́.

32 Kɛ̀ Mɑɑrii tuɔkɛ Yesu borɛ̀ kɛ́nínkóo o ììkɛ̀ kóò nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: N Yiɛ̀, kɑ̀ɑ do mbo diɛ n tɑ̃ũ̀ nɑ bɑ́ nku.

33 Kɛ̀ Yesu yɑ̀ ò kuɔ̀mmɛ̀, kɛ̀ Sifubɛ múnkɛ kuɔ̀, kòo yɛ̀mmɛ̀ɛ cɑɑ̀rɛ̀ mɛdiɛ̀ nkɛ̀ mɛsémmɛ̀ɛ ò pĩ. 34 Kòo bekɛ kɛ dɔ̀: Di ò kũnnɛ́ dɛ? Kɛ̀ bɛ̀ɛ ò tɛ̃̀ńnɛ́ kɛ dɔ̀: Ti Yiɛ̀ nkɔtɛní kɛ́yɑ̀.

35 Kɛ̀ Yesu kuɔ́. 36 Kɛ̀ Sifubɛ dɔ̀: Wéntɛ́nɛ̀ wè ò dɔ́ mɛ̀ɛ̀ botí.

37 Kɛ̀ bɛ̀mɑbɛ̀ ntú: Wenwe wèè wéi nkuyũ̀ɔ̃̀nkù ò nɑ bɑ́ nnɑ kɛ́dɔɔ̀ tìmɑtì kɛ̀ Dɑsɑɑ bɑ́ɑ́ kúɑ̀?

38 Kɛ̀ Yesu yɛ̀mmɛ̀ɛ wɛ̃tɛ kɛ́cɑɑ̀rɛ̀ kòo kɔtɛ kufɔ̃ti borɛ̀. Bɛ̀ do kù keú ditɑ̃́rì ndi kɛ́poo nditɑ̃́rì. 39 Kɛ̀ Yesu bɛ̀ nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Pootɛnɛ̀ ditɑ̃́rì! Kɛ̀ Mɑriti, ocíì tɑ̃ũ̀ dɔ̀: N Yiɛ̀, nhò bo ncɑ̀ɑ̀rɛ̀, diyiè nɑɑnnì ndi yíe nɛ̀ bɛ̀ ò kũnnɛ́mɛ̀. 40 Kɛ̀ Yesu ò tɛ̃̀ńnɛ́ kɛ dɔ̀: N dɑ nɑ̀kɛ́ tì, kɑ̀ɑ tì tɑ̃́, ɑ bo yɑ̀ Kuyie nkó tikpetì.

41 Kɛ̀ bɛ̀ɛ pootɛ ditɑ̃́rì, kɛ̀ Yesu bɔ́útɛ́ kɛĩ́nkɛ̀ kɛ dɔ̀: N Yiɛ̀ ndɑ dɔúnnɛ̀ mutɔ̃mmú ɑ dɔ̀ɔ̀mɛ̀ n dɑ mɔɔ tì. 42 N yɛ̃́mu kɛ dò nhɑ dɔɔri n dɑ békú tìì kó dimɑ̀ɑ̀, nnɛ́ bɛ́i mɛmmɛ kɛ̀ dɛ̀ bo yie nkɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ m murí kɛ̀ bɛɛ̀ nyɛ̃́ kɛ dò nfɔ̃́ɔ̃̀ n tɔ̃nní.

43 Ò bɛ́i mmɛmmɛ kɛ́deè kɛ́pĩɛ̃kɛ́ kɛ dɔ̀: Dɑsɑɑ yɛ̀nní!

44 Kòo cíì yɛ̀nní kɛ fĩ ntiyɑ̀ɑ̀tì o nɑɑ̀cɛ̀i nɛ̀ o nɔu nɛ̀ o ììkɛ̀, kɛ̀ Yesu bɛ̀ nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Fĩntɛnɛ̀ we kòo ítɛ́.

Bɛ̀ do wɛ̃nnɛ́mɛ̀ dinùù kɛ bo kuɔ Yesu

(Wéntɛ́ Mɑtie 26:1-5 nɛ̀ Mɑriki 14:1-2 nɛ̀ Duku 22:1-2)

45 Kɛ̀ Sifubɛ bɛ̀ɛ̀ do bonɛ̀ Mɑɑri kɛ́yɑ̀ Yesu dɔ̀ɔ̀ dɛ̀, bɛ miɛkɛ kɛ̀ bɛsṹkùbɛ̀ɛ yie nYesu. 46 Kɛ̀ bɛ kó bɛ̀mɑbɛ̀ɛ kɔtɛ kɛ́nɑ́kɛ́ Fɑdisĩɛ̃bɛ Yesu dɔ̀ɔ̀ dɛ̀. 47 Dɛ mɔ̀nnì ikuɔ́ nìùbɛ̀ kó bɛkótíbɛ̀ nɛ̀ Fɑdisĩɛ̃bɛ kɛ̀ bɛ̀ɛ tíí dibeéntĩ̀nnì diɛrì kɛ dɔ̀: Ti yóó yĩ́mɛ? Onìtì yie mmɛ̀ ndɔ̀ɔ̀rimɛ̀ tidiɛtì pɛ́u? 48 Kɛ̀ ti yóu kòò mɛ̀ dɔ̀ɔ̀ri bɛnìtìbɛ̀ bɛmɔu bo yie nho kpɛti, kɛ̀ Odommu kɔbɛɛ kɔtɛní, kɛ́pɔntɛ Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kɛ́tiekɛ ti ɛì.

49 Kɛ̀ bɛ kóò mɔù bɛ̀ tu wè Kɑyifu, wèè do tú ikuɔ́ nìùtì diɛwè dɛ benni, kòo bɛ̀ nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Di í bɑntɛ́. 50 Di í yɛ̃́ kɛ dò ndɛ̀ tú di kó mɛsɑ̀ɑ̀ mmɛ onìtì òmɑ́ɑ̀ bo kúmɛ̀ kubotí kpɛ́í, kɛ̀ kubotí kumɔuu cootɑ́ɑ̀? 51 Ò do í nɑ́ɑ́ ndɛ kó tinɑ́ɑǹtì nɛ̀ o mɔ́mmuɔ, ò do mɛ ntúmɛ̀ ikuɔ́ nìùtì nwe dɛ kó dibenni, kɛ̀ Kuyie nduɔ́ nkòò nnɑ́ɑ́ Yesu weè yóó kúmɛ̀ kubotí kpɛ́í. 52 Dɛ̀ í tú Sifubɛ mɑ́ɑ̀ kpɛ́í nkɛ ò yóó kúmɛ̀, ò dɔ́ kɛ́wɛ̃nnɛ́ Kuyie mbí nyi kɛ̀ ìì nɑɑ́ nhonìtì òmɑ́ɑ̀.

53 Dɛ kó diyiè ndi Sifubɛ wɛ̃nnɛ́mɛ̀ dinùù kɛ bo kuɔ Yesu. 54 Bɑ́ ò tɛ̃́nkɛ í nyie nkɛ́nfeí Sifubɛ miɛkɛ, kɛ́kɔtɛ dihɛì dìì bo dikpɑ́ɑ̀ miɛkɛ kɛ̀ bɛ̀ dì tu Efɑdɑyimmu, kɛ́ nkɛ mbo nɛ̀ o tɑncɔ́ùmbɛ̀.

55 Kɛ sɔ̃́ ndiyentɛ́bɑnni tɔ̀ɔ́nní kɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ kɔ̀rì Sedisɑdɛmmu, kɛ bo wénkùnnɛ bɛmɑ́ɑ̀ kɛ̀ dibɑnni nɛ́ tuɔkɛní. 56 Kɛ̀ bɛ̀ nwɑnti Yesu, kɛ békú bɛtɔbɛ̀ Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ miɛkɛ kɛ tú: Di yɛ̀mmɛ̀ dò nhò bo kɔtɛní dibɑnnɑɑ̀?

57 Ikuɔ́ nìùbɛ̀ nɛ̀ Fɑdisĩɛ̃bɛ do nɑ̀kɛ́mu kɛ tú kɛ̀ wèè ò yɑ̀, wèe nɑ́kɛ́ kɛ̀ bɛ̀ɛ ò pĩ.

12

Mɑɑri do còúmmɛ̀ tùdɑ̀ɑ̀rí Yesu nɑɑ̀cɛ̀i

(Wéntɛ́ Mɑtie 26:6-13 nɛ̀ Mɑriki 14:3-9)

1 Dɛ̀ do kpɑɑ́ yɛwe yɛ̀kuɔ̀ ndi diyentɛ́bɑnnii bo tuɔkɛnímɛ̀, kɛ̀ Yesu kɔtɛ Bɛtɑnnii, Dɑsɑɑ, ò do duɔ́ nkɛ̀ wèè yɑ̃́ntɛ́ o ciɛ. 2 Kɛ̀ bɛ̀ɛ ò ɑ̃nnɛ́ kupɔ̀ɔ̀kù, kɛ̀ Mɑriti mbɛ̀ ɑ̃ɑ̃̀ tidiitì Dɑsɑɑ nɛ̀ bɛtɔbɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ kɑ̀ri nɛ̀ Yesu kɛ̀ bɛ̀ yo. 3 Kɛ̀ Mɑɑrii túótɛ́ tùdɑ̀ɑ̀rí nɑtiwè wèè donku yóù, kɛ́cóú Yesu nɑɑ̀cɛ̀i, kɛ́ũtɛ́nɛ̀ o yùtì, kɛ̀ kufɔ̃ɔ̃kuu dɑ́tínnɛ́ tɛcĩ́ɛ̃̀tɛ̀ tɛmɔu. 4 Yesu tɑncɔ́ùmbɛ̀ kóò mɔù Sudɑɑsi Isikɑdiyoti wèè yóó ò fìtɛ́ kòo bɛ́i nkɛ dɔ̀: 5 Dɛ̀ dòmmɛ kòo cɑ̀kɛ dɛ kóò tùdɑ̀ɑ̀rí, ti nɑ bɑ́ɑ́ nhò fìtɛ́ dibenni tɔ̃mmú díítí, kɛ́pɑ̃mmú bɛcĩ̀rìbɑ̀ɑ̀?

6 Dɛ̀ í tú mɛsémmɛ̀ do ò bonɛ̀ bɛcĩ̀rìbɛ̀ kòò nnɑ́ɑ́ mmɛmmɛ, ò do tú oyúókù nwe kɛ̀ weè ntɔu idíítí kɛ yuuku dɛ miɛkɛ. 7 Kɛ̀ Yesu ò nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Yóu we, ò còú ndɛ kóò tùdɑ̀ɑ̀rí n kũnnímù kpɛ́í nkɛ. 8 Bɛcĩ̀rìbɛ̀ yó ndi bonɛ̀mu sɑ̃́ɑ̃̀, mí mmɛ nyí yó nhɑ̃ kɛ di bonɛ̀.

Ikuɔ́ nìùbɛ̀ kó bɛkótíbɛ̀ dɑ̀kɛmɛ̀ kɛ bo kuɔ Dɑsɑɑ

9 Kɛ̀ Sifubɛ pɛ́uu keè Yesu bomɛ̀ Bɛtɑnnii, kɛ́tíínko kɛ bo yɑ̀nɛ̀ Dɑsɑɑ Yesu do duɔ́ nkɛ̀ wèè yɑ̃́ntɛ́. 10 Kɛ̀ ikuɔ́ nìùbɛ̀ kó bɛkótíbɛ̀ɛ dɑkɛ kɛ bo kuɔ Dɑsɑɑ. 11 Kɛ yɛ̃́ weè do temɛ̀ kɛ̀ Sifubɛ pɛ́uu bɛ̀ yóu kɛ́tũnnɛ Yesu.

Yesu do kɔrimɛ̀ Sedisɑdɛmmu kɛ dekɛ disɑ̃mmɑrímbii

(Wéntɛ́ Mɑtie 21:1-11, Mɑriki 11:1-11, Duku 19:28-40)

12 Kɛ̀ dɛ̀ɛ wentɛ́ kɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ kɔ̀tɛní diyentɛ́bɑnni Sedisɑdɛmmu kɛ̀ bɛ̀ɛ keè Yesu kéróomɛ̀, 13 kɛ́kɔ̃ṹ tipuonti kɛ́kɔtɛ kóò co kɛ́mpĩɛ̃kù kɛ tú:

Mɛsɑ̀ɑ̀ nní mbonɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ kóo kpɑ̀ɑ̀tì wèè kèríní nɛ̀ ti Yiɛ̀ nkó diyètìrì.

14 Kɛ̀ Yesu yɑ̀ disɑ̃mmɑrímbii kɛ́dekɛ, kɛ̀ dɛ̀ɛ dɔɔ̀ tì wɑ̃̀rimɛ̀ kɛ tú:

15 Díndi Sedisɑdɛmmu kɔbɛ di bɑ́ nyĩɛ̃̀kù,

ǹtɛnɛ̀ di kóò kpɑ̀ɑ̀tì kɛ kéríní

kɛ dekɛ disɑ̃mmɑrínsɛrì kó dibii.

16 Dɛ mɔ̀nnì Yesu tɑncɔ́ùmbɛ̀ mu nyí mbɑntɛ́ dɛ̀ɛ̀ dɔ̀ɔ̀ri. Ò dèkɛ dìì mɔ̀nnì ndi kɛĩ́nkɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ɛ dentɛní tìì wɑ̃̀ri o kpɛ́í tiì sòò dɔ̀ɔ̀mɛ̀.

17 Bɛ̀ɛ̀ kó dimɑ̀ɑ̀ do nɛínɛ̀ Yesu kɛ́yɑ̀ ò yumɛ̀ Dɑsɑɑ kufɔ̃ti miɛkɛ kòò yɑ̃̀ńtɛ́, kɛ̀ bɛ̀ nnɑ́ɑ́ nhò dɔ̀ɔ̀ dɛ̀. 18 Yesu duɔ́mmɛ̀ kɛ̀ Dɑsɑɑ yɑ̃̀ńtɛ́ dɛɛ̀ dɔ̀kɛ do te kɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ pɛ́uu kɔtɛní kóò co. 19 Kɛ̀ Fɑdisĩɛ̃bɛ nnɑ́ɑ́ mbɛtɔbɛ̀ kɛ tú: Ti í yóó nɑ kɛ́dɔɔ̀ dɛ̀mɑrɛ̀, bɛnìtìbɛ̀ bɛmɔu we ntũ̀nnɛ.

Kɛrɛkibɛ do wɑntimɛ̀ Yesu

20 Kɛ̀ Kɛrɛkibɛ mɑbɛ̀ kɔkɛ́ bɛ miɛkɛ bɛ̀ɛ̀ do kɔ̀tɛní Sedisɑdɛmmu dibɑnni Kuyie mbɑ́ɑ́mmu. 21 Kɛ̀ bɛ̀ɛ kɔtɛ kɛ́nɑ́kɛ́ Fidipu wèè yɛ̀nní Bɛtisɑidɑɑ Kɑdidee kó kutempɛ̃ nkɛ dɔ̀: Okótì, ti dɔ́ kɛ́yɑ̀ Yesu nwe. 22 Kɛ̀ Fidipuu nɑ́kɛ́ Ãntidee kɛ̀ bɛ̀ɛ nɛi bɛdɛ́ kɛ́ tì nɑ̀kɛ́ Yesu. 23 Kɛ̀ Yesu bɛ̀ nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Dɛ̀ tùɔ̀kɛmu kɛ̀ bɛ̀ bo dɛ́úkùnnɛ Onìtìbirɛ. 24 Timɔ́mmɔnti nti n yóó di nɑ́kɛ́mɛ̀, kɛ̀ bɛ̀ í buɔtí mɛdibii mmɛ̀ ɔ̃ ḿbo mɛ̀ mɑ́ɑ̀ ndi, kɛ̀ bɛ̀ mɛ mmɛ̀ buɔtí, dɛ mɔ̀nnì ndi mɛ̀ ɔ̃ɔ̃ yɛ̀nnímɛ̀, kɛ́butɛ kɛ̀ tidiitìi pɛitɛ́ pɛ́u. 25 Wèè bo ndɔ́ o fòmmu, ò bo mù fétìnnɛ, kɛ̀ wèè í dɔ́ o fòmmu kɛtenkɛ̀ kiɛ mmiɛkɛ kòo mmù mɔ̀kɛ sɑ̃́ɑ̃̀. 26 Kòò mɔù pĩ n kó mutɔ̃mmú, ò nni ntũ, kɛ̀ m borɛ̀ wè ndɛ mbo. Wèè pĩ n kó mutɔ̃mmú n cicɛ bo ò sɑ̃ntɛ.

Yesu nɑ̀kɛ́mɛ̀ o kṹṹ nkpɛ́í

27 Di m̀mɔ̀nnì n yɛ̀mmɛ̀ cɑ̀ɑ̀rɛ̀ mɛdiɛ̀, m bo yĩ́ n dɛɛtɛ́nɛ̀ mɛ nfɛ̃́ṹtímɑ̀ɑ̀? Bìtì! N kɔ̀tɛní mɛɛ̀ kpɛ́í. 28 M bo yĩ́: N cicɛ dɛ́úkùnnɛ ɑ yètìrì. Dɛ mɔ̀nnì kɛ̀ bɛ̀ɛ keè mɛtɑmmɛ̀ mɑmɛ̀ kɛĩ́nkɛ̀ní kɛ̀ mɛ̀ tú: N dì dɛ́úkùnnɛmu kɛ bo yíɛ́ kɛ́ dì dɛ́úkùnnɛ.

29 Bɛnìtìbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ do dɛ̀ bo kɛ́keè dɛ kó mɛtɑmmɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ dɔ̀: Fɛtɑpíɛ̀fɛ̀ nfɛ. Kɛ̀ bɛtɔbɛ̀ dɔ̀: Kuyie ntɔ̃nnì mɑrì diì ò bɛ́innɛ̀.

30 Kɛ̀ Yesu bɛ̀ nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Di kèè mɛ̀ɛ̀ tɑmmɛ̀ í nɑ́ɑ́ mmíì kpɛ́í, mɛ̀ nɑ̀ɑ́ ndíì kpɛ́í nkɛ. 31 Di m̀mɔ̀nnì ndi Kuyie nyóó bekɛ́nnɛ̀mɛ̀ kutenkù kuu, di mmɔ̀nnì ndi Kuyie nyóó bɛtimɛ̀ kutenkù kuu nkóo kpɑ̀ɑ̀tì. 32 Kɛ̀ bɛ̀ n dèe ndìì mɔ̀nnì kudɔú ĩ́nkɛ̀, m bo yṹɔ̃́nní bɛnìtìbɛ̀ bɛmɔu m borɛ̀ * mmɛ̀mmɛ kudɑpɑ̃ɑ̃tí ĩ́nkɛ̀ nɛ̀ ò yóó dekɛmɛ̀ kɛĩ́nkɛ̀.

33 (Ò do bɛ́i mɛmmɛ kɛ bo bɛnkɛ ò yóó kú mùù kṹṹ mbotí nku.) 34 Kɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ dɔ̀: Bɛ̀ ti nɑ̀kɛ́ ikuɔ́ miɛkɛ kɛ tú Kirisi yó nfòùmu sɑ̃́ɑ̃̀. A bo yĩ́mɛ kɛ dɔ̀ bɛ̀ bo dee nhonìtìbirɛ kudɔú? We ǹnìtì birɛ ndɛ? 35 Kɛ̀ Yesu bɛ̀ nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Kuwenniku kpɑɑ́ di bonɛ̀mu, kù nɛ́ í yóó mɔntɛ, ńkérínɛ̀ kɛ̀ kù kpɑɑ́ bo, kɛ̀ dibiìnnì bɑ́ɑ́ di dɛ́ɛ́tɛ́, kɛ yɛ̃́ wèè kèrí dibiìnnì miɛkɛ ò í yɛ̃́mɛ̀ ò kɔ̀ri kɛ̀. 36 Kuwenniku kpɑɑ́ kɛ di bonɛ̀mu, ntɑ̃́nɛ̀ ku, kɛ̀ dɛ̀ɛ yie nkɛ̀ di nɑɑ́ nkuwenniku kó ibí. Yesu bɛ́i mmɛmmɛ kɛ́deè kɛ́ítɛ́ kɛ́sɔri.

Sifubɛ í tɑ̃́mɛ̀ Yesu

37 Bɑ́ Yesu do mɛ ndɔ̀ɔ̀mɛ̀ tidiɛtì pɛ́u kɛ̀ bɛ̀ɛ yɑ̀, bɛ̀ í nhò tɑ̃́. 38 Kɛ̀ dɛ̀ bo dɔɔ̀ Kuyie mpɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑǹtò Esɑii do bɛ́i ntì kɛ dɔ̀:

N Yiɛ̀, we nyie nhɑ nɑ́ɑǹtì ti nɑ́ɑ́ ntì,

we mbɑntɛ́ ɑ wɛ̃rímú ɑ bɛnkɛ mù?

39 Esɑii do bɛ́immu mùù te kɛ̀ bɛ̀ í bɑntɛ́, kɛ dɔ̀:

40 Kuyie nkuù bɛ̀ yɛ̃̀ĩkùnnɛ

kuù kpénkùnnɛ bɛ to,

bɛ̀ yɑ̀ɑ̀ bo yɑ̀ mɛ̀ɛ̀ kpɛ́í nnɛ̀ bɛ nuɔ,

kɛ́bɑntɛ́ kɛ̀ bɛ yɛ̀mmɛ̀ɛ ceetɛ

kɛ̀ kùu bɛ̀ miɛkùnnɛ.

41 Esɑii do yɑ̀ Yesu kó tikpetì nti kɛ́nnɑ́ɑ́ nho kpɛ́í.

42 Kɛ̀ Sifubɛ kó bɛkótíbɛ̀ pɛ́uu yie nYesu bɑ́ dɛ̀ nɛ́ í nfeí, Fɑdisĩɛ̃bɛ yɑ̀ɑ̀ bo bɛ̀ bɛ̀ti mɛ̀ɛ̀ kpɛ́í kutííntouku. 43 Kɛ yɛ̃́ bɛ̀ do dɔ́mɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ kó yɛsɑ̃ɑ̃ nyɛ kɛ̀ dɛ̀ pɛ̃ɛ̃tɛ́ Kuyie nkpɛri.

Yesu nɑ́ɑǹtì bo ti bekɛ́nɛ̀

44 Kɛ̀ Yesu pĩɛ̃kɛ́ kɛ dɔ̀: Wèè n tɑ̃́ dɛ̀ í tú ò tɑ̃́ mí nwe m mɑ́ɑ̀ ò tɑ̃́mu wèè n tɔ̃nní. 45 Wèè n yɑ̀ ò yɑ̀mu wèè n tɔ̃nní. 46 Kɛ̀ Yesu dɔ̀: N tú kuwenniku nku kɛ kɔ̀tɛní kutenkù miɛkɛ, kɛ̀ wèè n tɑ̃́ ò bɑ́ mbo dibiìnnì miɛkɛ. 47 Kòò mɔù kèè n nɑ́ɑǹtì kɛ í dɔɔri tì yɛ̃mmɛ̀ míì í yóó ò bekɛ́nɛ̀, kɛ yɛ̃́ n yí kɔ̀tɛnímɛ̀ kɛ bo bekɛ́nɛ̀ kutenkù, n kɔ̀tɛní kɛ bo kù dɛɛtɛ́mu. 48 Wèè n yetɛ kɛ yetɛ n nɑ́ɑǹtì, n nɑ́ɑǹtì tiì yóó ò bekɛ́nɛ̀ diyiè sɔnni yiè. 49 Kɛ yɛ̃́ n yí nɑ́ɑ́mmɛ̀ m mɔ́mmuɔ n kpɛti, n cicɛ wèè n tɔ̃nní weè n duɔ́ n dò nkɛ́nɑ́kɛ́ tì bɛnìtìbɛ̀ kɛ́ tì mbɛ̀ tié. 50 N yɛ̃́mu kɛ dò nhò yɛ̃ n nɑ́kɛ́ tì tu mufòmmu mùù bo sɑ̃́ɑ̃̀ mu kpɛti nti, dɛɛ̀ kpɛ́í nte kɛ̀ n nɑ̀ɑ́ nhò yɛ̃ n nɑ́kɛ́ tì mɑ́ɑ̀.

13

Yesu ɔ̀úmɛ̀ o tɑncɔ́ùmbɛ̀ nɑɑ̀cɛ̀i

1 Kɛ̀ diyentɛ́bɑnni ntú nɑnkɛ kɛ̀ Yesu bɑntɛ́ kɛ dò nho mɔ̀nnì tùɔ̀kɛ ò bo ítɛ́mɛ̀ kɛtenkɛ̀ ĩ́nkɛ̀ kɛ́dekɛ o cicɛ borɛ̀, ò nɛ́ mɛ ndɔ́mɛ̀ o kɔbɛ bɛ̀ɛ̀ bo kɛtenkɛ̀ ĩ́nkɛ̀, kòo bɛ̀ bɛnkɛ ò bɛ̀ dɔ́mɛ̀ mɛdiɛ̀.

2 Bɛ̀ yo ndìì mɔ̀nnì kɛ sɔ̃́ ndibɔɔ̀ diɛ́ nkɛ ɑ̃nnɛ́ Sudɑɑsi Isikɑdiyoti Simɔɔ kó dɛbirɛ mɛyɛ̀mmɛ̀ ò bo fítɛ́nɛ̀mɛ̀ Yesu. 3 Yesu mɛ nyɛ̃́mɛ̀ kɛ dò nhò bonní Kuyie mborɛ̀, kɛ wɛ̃ti ku borɛ̀, kɛ̀ kù ò duɔ́ ndɛmɔu. 4 Kòo ítɛ́ kɛ́dɑ́tɛ́ o yɑɑ̀bòrì, kɛ́boutɛ́ kuyɑ̀ɑ̀kù ò do boú kù o kɑ, 5 kɛ́ɑ̃nnɛ́ mɛniɛ ndibuu kɛ́ketɛ́ kɛ́nhɔu o tɑncɔ́ùmbɛ̀ nɑɑ̀cɛ̀i, kɛ ũũtìnɛ̀ kuyɑ̀ɑ̀kù ò do boú kù o kɑ. 6 Kɛ́tuɔkɛ Simɔɔ Piɛri borɛ̀, kòò dɔ̀: Fɔ̃́ n Yiɛ̀, nkɛ̀ fɔ̃́ɔ̃̀ ɔ́útɛ́ n nɑɑ̀cɛ̀iɑ̀? 7 Kɛ̀ Yesu ò nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Di mmɔ̀nnì n dɔɔri dɛ̀ ɑ mu mbɑ́ɑ́ dɛ̀ bɑntɛ́, ɑ bo dɛ̀ bɑntɛ́ diyiè mɑrì. 8 Kɛ̀ Piɛrii yetɛ kɛ dɔ̀: A bɑ́ɑ́ ɔ́ú n nɑɑ̀cɛ̀i. Kɛ̀ Yesu ò nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Kɛ̀ n yí ɔ́ú ɑ nɑɑ̀cɛ̀i ti bɑ́ nkpɑɑ́ wɛ̃. 9 Kɛ̀ Simɔɔ Piɛrii ò nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Kɛ̀ mɛm̀mɛ n Yiɛ̀, ndɛ̀ í tú n nɑɑ̀cɛ̀i mɑ́ɑ̀, ɔ́únɛ̀ n nɔu nɛ̀ n yuu. 10 Kɛ̀ Yesu ò nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Wèè wùɔ ò tɛ̃́nkɛ í dò nkɛ́wuɔ, kòò í ɔ́ú o nɑɑ̀cɛ̀i nsi kɛ wenkɛ. Díndi wennimu dɛ̀ nɛ́ í tú dimɔu.

11 Yesu do yɛ̃́mu wèè yóó ò fìtɛ́, kɛ̀ dɛɛ̀ ńte kòò dɔ̀: Di í wenni di mɔu.

12 Ò ɔ́ú dìì mɔ̀nnì bɛ nɑɑ̀cɛ̀i kɛ́deè kɛ́dɑ́ɑ́tí o yɑɑ̀bòrì kɛ́kɑroo bɛ̀ yo ndɛ̀, kɛ́ bɛ̀ bekɛ kɛ dɔ̀: Di bɑntɛ́ n dɔ̀ɔ̀rɑ̀ɑ̀? 13 Di n yu kɛ tú Okótì, di Yiɛ̀, mɔ́mmuɔ nwe, n we ntú. 14 Mí nwèè tú Okótì, di Yiɛ̀, kɛ̀ nh ɔ́ú di nɑɑ̀cɛ̀i, di dò nkɛ́hɔ́úmu ditɔbɛ̀ nɑɑ̀cɛ̀i. 15 N di bɛnkɛ di dò nkɛ́ndɔɔri mɛ̀mmɛ ditɔbɛ̀. 16 N di nɑ́ɑ́ mɔ́mmuɔ nwe, otɔ̃ntì í dɛunɛ̀ ò pĩ nwè mutɔ̃mmú, ditɔ̃nnì mɛ nyí dɛunɛ̀ wèè dì tɔ̃. 17 Di bɑntɛ́mu dɛ kó mɛdɔɔ̀rìmɛ̀, mmɛ̀ dɔ̀ɔ̀rinɛ̀ dɛ̀ bo ndi nɑɑti.

18 N yí nɑ́ɑ́ ndimɔu di kpɛ́í, n yɛ̃́mu n tɑ̃ɑ̃tɛ́ bɛ̀, tìì wɑ̃̀ri tì nɛ́ dò nkɛ́dɔɔ̀mu tìì tú: Nɛ̀ wè ti wɛ̃ nweè kòńtɛ́ kɛ n dokùnɛ̀. 19 M pɑ̃̀nkɛ ti ndi nɑ̀kɛ́mu kɛ̀ tì mu nyí tùɔ̀kɛní, kɛ̀ dɛ̀ tùɔ̀kɛní dìì mɔ̀nnì di nyɛ̃́ kɛ dò n tú, n tú wè. 20 N di nɑ́ɑ́ mmɔ́mmuɔ nwe, wèè cɔutɛ́ n tɔ̃ nwè ò cɔutɛ́ mínwe, kɛ̀ wèè n cɔutɛ́ ò cɔutɛ́mu wèè n tɔ̃nní.

Yesu nɑ̀kɛ́mɛ̀ wèè yóó ò fìtɛ́

(Wéntɛ́ Mɑtie 26:20-25 nɛ̀ Mɑriki 14:17-21 nɛ̀ Duku 22:21-23)

21 Yesu bɛ́i mmɛmmɛ kòo yɛ̀mmɛ̀ɛ cɑɑ̀rɛ̀ mɛdiɛ̀ nkòò dɔ̀: N di nɑ́ɑ́ mmɔ́mmuɔ nwe di kóò mɔù weè yó n fítɛ́.

22 Bɑ́ o tɑncɔ́ùmbɛ̀ í mbɑntɛ́ ò yɛ̃ nwè kɛ́nwéí wéí bɛtɔbɛ̀. 23 Yesu tɑncɔ́ùmbɛ̀ kóò mɔù ò dɔ́ wè mɛsɑ̀ɑ̀, kòò kɑ̀ri koò pɛ́kɛ́nɛ̀. 24 Kɛ̀ Simɔɔ Piɛrii ò pɑ̀sìrì kɛ dɔ̀: Bekɛ we kɛ́yɑ̀ ò yɛ̃ nwè nwe. 25 Kòo sĩ́nnɔ́ɔ kɛ́bekɛ Yesu kɛ dɔ̀: N Yiɛ̀ wenninwe? 26 Kɛ̀ Yesu ò nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: N yóó pɔɔ̀tɛ̀ pɛ̃́ɛ̃̀ tikṹntì kɛ́duɔ́ nwè nwe.

Mɛm̀mɛ ò pɔ̀ɔ̀tɛ̀mɛ̀ pɛ̃́ɛ̃̀ kɛ́duɔ́ nSudɑɑsi, Isikɑdiyoti birɛ. 27 Sudɑɑsi cɔutɛ́ dìì mɔ̀nnì pɛ̃́ɛ̃̀ kɛ̀ dibɔɔ̀ tɑ o yɛ̀mmɛ̀ kɛ̀ Yesu ò nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: A yóó dɔɔ̀ tì, dɔɔ̀ ti mɛcɑ̃ɑ̃.

28 (Ò kɑ̀rinɛ̀ bɛ̀ kɛ yo, bɛ kóo mɔù í mbɑntɛ́ mùù te kòò ò nɑ̀kɛ́ mɛmmɛ. 29 Sudɑɑsi weè do mɛ ntɔumɛ̀ idíítí, kɛ̀ bɛ̀mɑbɛ̀ yɛ̀mmɛ̀ ńdò nYesu yɛ̃ nwèè kɔtɛ kɛ́dontɛ́ní dibɑnni kó mudiì mmu, yoo wèe pɑ̃ dɛ̀mɑrɛ̀ bɛcĩ̀rìbɛ̀.) 30 Kɛ̀ Sudɑɑsii cɔutɛ́ pɛ̃́ɛ̃̀ kɛ́yɛ̀ mɛcɑ̃ɑ̃, kɛ sɔ̃́ ndɛ̀ urikɛ.

Ditɑnnùù pɑ̀nnì Yesu ti duɔ́ ndì

31 Sudɑɑsi yɛ̀ dìì mɔ̀nnì kɛ̀ Yesu bɛ́i nkɛ dɔ̀: Dɛ mɔ̀nnì tùɔ̀kɛmu kɛ̀ Onìtìbirɛ bo dɛ́úkùnnɛ dɛ yètìrì, kɛ́dɛ́úkùnnɛ Kuyie nkpɛri. 32 Kɛ̀ Onìtìbirɛ dɛ̀úkùnnɛ Kuyie nyètìrì, Kuyie mmúnkɛ bo dɛ́úkùnnɛ dɛ kpɛri bɑ̀mbɑ̀. 33 M bí, n yí yó nkpɑɑ́ kɛ di bonɛ̀ kɛ̀ dɛ̀ɛ mɔntɛ. N yitimu kɛ̀ di bo n wɑmmú kɛ́mɔ́ntɛ́, n nɑ̀kɛ́ tì Sifubɛ n ti ndi nɑ́ɑ́, di bɑ́ɑ́ nɑ kɛ́kɔtɛ n kɔri kɛ̀. 34 N di nɑ̀kɛ́ ditɑnnùù pɑ̀nnì ndi, n dɔ́nɛ̀ ditɔbɛ̀. N di dɔkɛ mɛ̀ɛ̀ botí ḿmɛ ndɔ́nɛ̀ ditɔbɛ̀. 35 Kɛ̀ di dɔ́ ditɔbɛ̀, mɛm̀mɛ bɛ̀ bo bɑntɛ́mɛ̀ kɛ dò ndi tú n tɑncɔ́ùmbɛ̀.

Yesu nɑ̀kɛ́mɛ̀ Piɛri ò yóó ò pɑ̀rìkɛ̀mɛ̀

(Wéntɛ́ Mɑtie 26:31-35 nɛ̀ Mɑriki 14:27-31 nɛ̀ Duku 22:31-34)

36 Kɛ̀ Simɔɔ Piɛrii ò bekɛ kɛ dɔ̀: N Yiɛ̀ ɑ kɔri kɛ? Kɛ̀ Yesu ò tɛ̃̀ńnɛ́ kɛ dɔ̀: A bɑ́ɑ́ nɑ kɛ́ n nɛinɛ̀ bɑ̀mbɑ̀, dɛ̀ yóó yíɛ́mu kɑ̀ɑ n tũnnɔɔ. 37 Kɛ̀ Piɛrii ò bekɛ kɛ dɔ̀: N Yiɛ̀, bɑ nte kɛ̀ m bɑ́ɑ́ nɑ kɛ dɑ nɛinɛ̀ bɑ̀mbɑ̀? N yiemmu kɛ bo kú ɑ kpɛ́í. 38 Kɛ̀ Yesu ò tɛ̃̀ńnɛ́ kɛ dɔ̀: A mɛ̀nkɛ yɛ̃ nhɑ bo kú n kpɛ́ínɑ́ɑ̀? N dɑ nɑ́ɑ́ mɔ́mmuɔ nwe, tɛkotɛ bo nyóó kuɔ́ nkɑ̀ɑ pɑ̀rìkɛ̀ kucɛ mɛ̀tɑ̃ɑ̃ti kɛ tú ɑ í n yɛ̃́.

14

Yesu weè tu kucɛ

1 Kɛ̀ Yesu bɛ̀ nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Di yɛ̀mmɛ̀ bɑ́ɑ́ cɑɑ̀rɛ̀. N tɑ̃́nɛ̀ Kuyie nkɛ́ nni ntɑ̃́. 2 Mɛfíè nsũmu n cicɛ cĩ́ɛ̃̀tɛ̀, kɛ̀ dɛ̀ do í dò mɛmmɛ nnɑ bɑ́ mbɛ́i. N kũnti kɛ bo tũntɛ di yó mborɛ̀ ndɛ. 3 Kɛ̀ n kò kɛ tũ̀ntɛ di yó mborɛ̀, m bo wɛ̃tɛní kɛ di túótɛ́ kɛ̀ dí ḿbo m borɛ̀. 4 Di yɛ̃́mu n kũnti kɛ̀, kɛ yɛ̃́ kucɛ.

5 Kɛ̀ Tomɑɑ dɔ̀: N Yiɛ̀, ti í yɛ̃́ ɑ kũnti kɛ̀, ti bo yĩ́mɛ kɛ́nyɛ̃́ kucɛ? 6 Kɛ̀ Yesu ò nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Míì tu kucɛ, nɛ̀ timɔ́mmɔnti, nɛ̀ mufòmmu. Òmɔù í kɔri n cicɛ borɛ̀ kɛ í yɛ̀ m borɛ̀. 7 Kɛ̀ di do n yɛ̃́ di nɑ nyɛ̃́mu n cicɛ, di mɛ nhò yɛ̃́mu kɛ ò yɑ̀.

8 Kɛ̀ Fidipuu bɛ́i nkɛ dɔ̀: N Yiɛ̀, nti bɛnkɛ ɑ cicɛ kɛ̀ dɛ̀ nti sɑnnɛ̀. 9 Kɛ̀ Yesu ò tɛ̃̀ńnɛ́ kɛ dɔ̀: M mɛ ndi bonɛ̀ dìì dɑɑ̀ ɑ mu nyí n yĩ̀ɛ̃́tɑ́ɑ̀? Wèè n yɑ̀ ò yɑ̀mu n cicɛ. Dɛ̀ dòmmɛ kɑ̀ɑ tú n dɑ bɛnkɛ n cicɛ? 10 A í tɑ̃́ kɛ dò n cicɛ bo m miɛkɛ kɛ̀ m bo o miɛkɑɑ̀? N di nɑ́ɑ́ ntìì nɑ́ɑǹtì í tú n kpɛti, n cicɛ wèè bo m miɛkɛ weè pĩ nho tɔ̃mmú. 11 Nni ntɑ̃́nɛ̀ m bomu n cicɛ miɛkɛ kòo bo m miɛkɛ, kɛ̀ di mɛ nyí n tɑ̃́ tũ nni ntɑ̃́nɛ̀ m pĩ́ mùù tɔ̃mmú. 12 N di nɑ́ɑ́ mmɔ́mmuɔ nwe, wèè n tɑ̃́ ò bo pĩ́ mmutɔ̃mmú m pĩ́ mmù kɛ̀ mù ndɛu kɛ́pɛ̃ɛ̃tɛ́ m pĩ́ mmù kɛ yɛ̃́ n kũntimɛ̀ n cicɛ borɛ̀. 13 Di bo mɔɔ dɛ̀ɛ̀ kó dimɑ̀ɑ̀ nɛ̀ n kó diyètìrì, m bo dɛ̀ dɔ̀ɔ̀ kɛ́dɛ́úkùnnɛ n cicɛ yètìrì. 14 Kɛ̀ di mɔɔ dɛ̀mɑrɛ̀ nɛ̀ n kó diyètìrì m bo dɛ̀ dɔ̀ɔ̀.

Wèè n dɔ́ wè nyíé n kó tinɑ́ɑǹtì

15 Kɛ̀ di n dɔ́ mpĩ́nnɛ̀ n tɑnnɔ̀. 16 M bo bɑ́ntɛ̀ n cicɛ kòo di duɔnní obɑ́ɑ́ǹtì tɔù, kòo ndi bonɛ̀ sɑ̃́ɑ̃̀. 17 Wèè tu Muyɑɑ́nsɑ̀ɑ̀mù timɔ́mmɔnti kɔ̃mu, kutenkù kuu nkɔbɛ bɑ́ɑ́ nɑ kɛ́ mù cɔutɛ́, bɛ̀ í mù wùó mbɛ̀ mɛ nyí mù yɛ̃́, díndi mɛ mmù yɛ̃́mu, kɛ̀ mù di bonɛ̀ kɛ bo di miɛkɛ.

18 N yí yóó di yóu kɛ̀ dí ndò nyiciribí, n wɛ̃tinímu di borɛ̀. 19 Dɛ̀ bo yíɛ́ sɑ́m̀pɔ́ kutenkù kuu nkɔbɛ tɛ̃́nkɛ bɑ́ n yɑ̀, díndi mɛ n yóó n yɑ̀mu kɛ yɛ̃́ n fòùmɛ̀ kɛ̀ di yó nfòù. 20 Dɛ kó diyiè di bo bɑntɛ́ kɛ dò m bo n cicɛ miɛkɛ, kɛ̀ di bo m miɛkɛ, kɛ̀ m bo di miɛkɛ.

21 Wèè yie n nɑ́ɑǹtì kɛ dɔɔri tì yɛ̃mmɛ̀ weè n dɔ́, kɛ̀ wèè n dɔ́, n cicɛ bo nhò dɔ́, kɛ̀ nní nhò dɔ́ kóò bɛnkɛ m mɑ́ɑ̀.

22 Kɛ̀ Sudii ò bekɛ kɛ dɔ̀: N yiɛ̀ ndɛ̀ dòmmɛ kɑ̀ɑ bo ti bɛnkɛ ɑ mɑ́ɑ̀, kɛ bɑ́ɑ́ bɛnkɛ ɑ mɑ́ɑ̀ kutenkù kɔbɛ. 23 Kɛ̀ Yesu ò tɛ̃̀ńnɛ́ kɛ dɔ̀: Wèè n dɔ́ ò yó mpĩ́mmu n nɑ́ɑǹtì kɛ̀ n cicɛ nhò dɔ́, kɛ̀ tí kɔtɛní kɛ́ nhò bonɛ̀. 24 Wèè í pĩ́ n nɑ́ɑǹtì ò í n dɔ́. N di nɑ́ɑ́ ntìì nɑ́ɑǹtì í tú n kpɛti, n cicɛ wèè n tɔ̃nní o kpɛti nti.

25 N ti ndi nɑ̀kɛ́mu kɛ kpɑɑ́ kɛ di bonɛ̀. 26 Obɑ́ɑǹtì Muyɑɑ́nsɑ̀ɑ̀mù n cicɛ yóó duɔnní mù n kó difɔ̃̀tìrì mù bo di nɑ́kɛ́ dɛmɔu, kɛ́ di dentɛ n di nɑ̀kɛ́ tì timɔu.

27 N di duɔ́ ndiwɛ̀ì ndi, n kó diwɛ̀ì. N yí dì ndi duɔ́ nkutenkù kuù nkɔ̃mɛ, di yɛ̀mmɛ̀ bɑ́ɑ́ cɑɑ̀rɛ̀, di kɔ̃m̀bùɔ̀tì bɑ́ɑ́ do. 28 Di kèèmu n di nɑ̀kɛ́mɛ̀ kɛ tú n kũnti n cicɛ borɛ̀ kɛ wɛ̃tiní. Kɛ̀ di do n dɔ́ dɛ̀ nɑ ndi nɑɑtimu kɛ yɛ̃́ n kũntimɛ̀ n cicɛ borɛ̀ wèè dɛu kɛ m pɛ̃ɛ̃tɛ́. 29 N tì ndi nɑ̀kɛ́mu kɛ̀ dɛ̀ mu nyí tùɔ̀kɛní, kɛ̀ dɛ̀ bo yie nkɛ̀ dɛ̀ tùɔ̀kɛní dìì mɔ̀nnì di ntɑ̃́. 30 N tɛ̃́nkɛ í yóó di nɑ́kɛ́ tìmɑtì pɛ́u, kɛ yɛ̃́ kutenkù kuu nkóò kpɑ̀ɑ̀tì kèrínímɛ̀, ò í mɔkɛ muwɛ̃rímú mɑmù n yĩ́nkɛ̀. 31 Ò kèríní kɛ̀ kutenkù kɔbɛ bɛɛ̀ bo bɑntɛ́ kɛ dò n dɔ́ n cicɛ kɛ dɔɔri ò dɔ́mɛ̀. Ítɛ́nɛ̀ kɛ̀ tí pɛ̃ɛ̃tɛ́.

15

Yesu dònnɛnɛ̀mɛ̀ o mɑ́ɑ̀ mutie bɛ̀ tú mù fínyĩ̀

1 Kɛ̀ Yesu dɔ̀: Míì tú fínyĩ̀ tie kó dikũ̀nnì kɛ̀ n cicɛ tú wèè mù te. 2 Ibɑkɛ ìì n tukúnɛ̀ kɛ í pɛí ò ì kɔ̃ũmu, kɛ̀ ibɑkɛ ìì pɛí kɛ ì kɛ́í kɛ̀ ì bo dɔ̀kɛ pɛitɛ́. 3 Tinɑ́ɑǹtì n di nɑ̀kɛ́ tì diɛ́ nkɛ dì cìɛ́mu, kɛ̀ di wenkɛ pɑ́íí. 4 Di nni ntɑunɛ̀ kɛ̀ n di tɑunɛ̀. Kutebɑku bɑ́ɑ́ nɑ kɛ́pɛitɛ́ kɛ í tɑunɛ̀ mutie. Mɛɛ̀ botí nku di bɑ́ɑ́ nɑ kɛ́pɛitɛ́ kɛ í n tɑunɛ̀.

5 Míì tú mutie kũ̀nnì kɛ̀ di tú ibɑkɛ, wèè n tɑunɛ̀ kɛ̀ nh ò tɑ̀unɛ̀ weè pɛí yɛbɛ pɛ́u, kɛ̀ di í n tɑunɛ̀ di bɑ́ɑ́ nɑ kɛ́dɔɔ̀ dɛ̀mɑrɛ̀. 6 Wèè í n tɑunɛ̀ Kuyie nhò dootóomu, kutebɑku ɔ̃ɔ̃ kpeí kɛ̀ bɛ̀ɛ kù dootóo mɛ̀ɛ̀ botí, kɛ̀ bɛ̀ɛ kù tùótɛ́ kɛ́cɔ́u nkɛ̀ kùu cɔ́útɛ́. 7 Kɛ̀ di n tɑunɛ̀ kɛ̀ n nɑ́ɑǹtì bo di miɛkɛ, mɔɔnɛ̀ di dɔ́ dɛ̀, m bo dɛ̀ ndi pɑ̃. 8 Kɛ̀ di pɛitɛ́ yɛbɛ pɛ́u, mɛm̀mɛ n cicɛ yètìrì bo dɛukɛmɛ̀, kɛ̀ dɛ̀ɛ bɛnkɛ di túmɛ̀ n tɑncɔ́ùmbɛ̀. 9 N cicɛ n dɔ́ mɛ̀ɛ̀ botí, m mɛ ndi dɔ́, n fííkúnɛ̀. 10 Kɛ̀ di pĩ́ n tɑnnɔ̀ m bo ndi dɔ́ kɛ̀ di nfííkú, m pĩ́mmɛ̀ n cicɛ tɑnnɔ̀ kòò n dɔ́ kɛ̀ n fííkú.

11 N ti ndi nɑ̀kɛ́ kɛ̀ dɛ̀ bo yie nkɛ̀ di mɔɔtɛ n kó diwɛ̀ì ndi kɛ̀ dì di píɛ. 12 Ntɛnɛ̀ n di nɑ̀kɛ́ dìì tɑnnùù: Ndɔ́nɛ̀ ditɔbɛ̀ n di dɔ́ mɛ̀ɛ̀ botí. 13 Wèè duɔ́ nho fòmmu o kɔbɛ kpɛ́í, weè bɛ̀ dɔ́ mɛdiɛ̀. 14 Kɛ̀ di dɔɔri n di nɑ̀kɛ́ dìì nùù di tú n nɛ́pobɛ̀ mbɛ. 15 N tɛ̃́nkɛ í di tú bɛtɔ̃mbɛ̀, kɛ yɛ̃́ otɔ̃ntì í yɛ̃́mɛ̀ wèè ò duɔ́ mmutɔ̃mmú ò dɔ̀ɔ̀ri dɛ̀. N di tú n nɛ́pobɛ̀ mbɛ, kɛ yɛ̃́ n di bɛnkɛmɛ̀ n cicɛ m bɛnkɛ dɛ̀ dɛmɔu. 16 Díì í n tɑ̃ɑ̃tɛ́ míì di tɑ̃ɑ̃tɛ́, kɛ tú di kɔtɛ kɛ́pɛitɛ́ yɛbɛ yɛ̀ɛ̀ yó mbo sɑ̃́ɑ̃̀ kɛ̀ dɛ̀ɛ yie nkɛ̀ di mɔɔ dɛ̀ɛ̀ kó dimɑ̀ɑ̀ n cicɛ nɛ̀ n kó diyètìrì, wèe dɛ̀ ndi pɑ̃. 17 N di duɔ́ dìì tɑnnùù tú: Di bo ndɔ́mɛ̀ ditɔbɛ̀.

Kutenkù kɔbɛ níímmɛ̀ Yesu nɛ̀ o kɔbɛ

18 Kɛ̀ kutenkù kɔbɛ di níí, nyɛ̃́nɛ̀ kɛ dò mbɛ̀ ketɛ́ kɛ níí mínwe. 19 Kɛ̀ di do ntú kutenkù kɔbɛ bɛ̀ nɑ ndi dɔ́mu, di mɛ nyí tú ku kɔbɛ, kɛ yɛ̃́ n di dènnɛnímɛ̀ kutenkù, dɛɛ̀ te kɛ̀ bɛ̀ di níí. 20 Dentɛnɛ̀ní n di nɑ̀kɛ́ tì: Otɔ̃ntì mɔù í dɛunɛ̀ wèè ò duɔ́ mmutɔ̃mmú. Kɛ̀ bɛ̀ n fɛ̃̀ṹ mbɛ̀ yóó di fɛ̃́ũmmu kɛ̀ bɛ̀ mɛ nyie n kpɛti bɛ̀ yóó yiemmu di kpɛti. 21 Bɛ̀ yóó di fɛ̃́ũ ndi tú mɛ̀ɛ̀ kpɛ́í nkɛ n kɔbɛ, kɛ yɛ̃́ bɛ̀ í yɛ̃́mɛ̀ wèè n tɔ̃nní. 22 Kɛ̀ n do í kɔ̀tɛní kɛ bɛ̀ nɑ̀kɛ́ dɛ̀ nɑ bɑ́ ntú bɛ kó mɛyetímɛ̀, n nɛ́ mɛ nkɔ̀tɛnímɛ̀ kɛ bɛ̀ nɑ̀kɛ́ bɛ̀ bɑ́ɑ́ nɑ kɛ́peri. 23 Wèè n níí ò níímmu n cicɛ. 24 Kɛ̀ n do í pĩ mmutɔ̃mmú otɔù mɔù í nɑ kɛ pĩ̀ḿmú, kɛ̀ bɛ̀ yɑ̀, dɛ̀ nɑ bɑ́ ntú bɛ kó mɛyetímɛ̀. Bɛ̀ mɛ mmù yɑ̀mu kɛ ti níí, mmí nnɛ̀ n cicɛ. 25 Tìì wɑ̃̀ri bɛ kó ikuɔ́ miɛkɛ tiì dɔ̀ɔ̀ tìì tú: Bɛ̀ n níí dɛtetìrɛ̀.

26 Obɑ́ɑǹtì Muyɑɑ́nsɑ̀ɑ̀mù n cicɛ yó n duɔ́ mmù kɛ̀ n di duɔ́, mù bo tuɔkɛní dìì mɔ̀nnì mù yó nnɑ́ɑ́ n kpɛ́í nkɛ. 27 Kɛ̀ di múnkɛ n nɑ́ɑ́ n kpɛ́í, nkɛ yɛ̃́ di m bonɛ̀mɛ̀ nɛ̀ diketírìní.

16

1 N tì ndi nɑ̀kɛ́ dɛ̀ bo yiemmɛ̀ mmɛ kɛ̀ di bɑ́ɑ́ duó. 2 Bɛ̀ bo ndi bɛtì titííntouti, mɔ̀nnì mɑrì kɛ́ ndi kɔù kɛ̀ bɛ yɛ̀mmɛ̀ dò mbɛ̀ pĩ́ Kuyie ntɔ̃mmú. 3 Bɛ̀ yó ndɔɔri mɛmmɛ bɛ̀ í yɛ̃́ mɛ̀ɛ̀ kpɛ́í nkɛ n cicɛ, bɛ̀ mɛ nyí n yɛ̃́ m mɔ́mmuɔ. 4 N ti ndi nɑ̀kɛ́mu kɛ̀ dɛ mɔ̀nnì tùɔ̀kɛní, di dentɛní n di nɑ̀kɛ́ tì, n yí tì ndi nɑ̀kɛ́ nɛ̀ dimɔ̀nnì kɛ yɛ̃́ n di bonɛ̀mɛ̀.

Yesu nɑ̀kɛ́mɛ̀ Muyɑɑ́nsɑ̀ɑ̀mù yóó pĩ́ mmùù tɔ̃mmú

5 Di m̀mɔ̀nnì n kũnti wèè n tɔ̃nní o borɛ̀ ndɛ, di kóò mɔù mɛ nyí m békú n kɔri kɛ̀. 6 Kɛ̀ di yɛ̀mmɛ̀ nɛ́ cɑ̀ɑ̀rɛ̀ n di nɑ̀kɛ́ mɛ̀ɛ̀ kpɛ́í n kɔri kɛ̀. 7 N di nɑ́ɑ́ mɔ́mmuɔ nwe, kɛ̀ n kò dɛ̀ bo ntú di kó mɛsɑ̀ɑ̀, nkɛ yɛ̃́ kɛ̀ n yí kò, Obɑ́ɑǹtì sɑ̀ɑ̀wè í kɔriní, kɛ̀ m mɛ nkò m bo wè ndi duɔnní. 8 Obɑ́ɑǹtì bo kɔtɛní dìì mɔ̀nnì, ò bo nte kɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ɛ bɑntɛ́ bɛ yɛi, kɛ́bɑntɛ́ dɛ̀ɛ̀ tú timɔ́mmɔnti, kɛ́bɑntɛ́ Kuyie mbeéntì bomɛ̀. 9 Bɛ yɛi ntú bɛ̀ í n tɑ̃́mɛ̀. 10 Bɛ̀ í bɑntɛ́mɛ̀ kɛ dò n dɔɔri Kuyie ndɔ́mɛ̀ kɛ kũnti ku borɛ̀, di tɛ̃́nkɛ í yó n yɑ̀, 11 kɛ́bɑntɛ́ kɛ dò nKuyie mbeéntì bo kɛ yɛ̃́ Kuyie mbekɛ́nɛ̀mɛ̀ kutenkù kuu nkóo kpɑ̀ɑ̀tì kɛ dèè.

12 Tinɑ́ɑǹtì kpɑɑ́mu pɛ́u n nɑ ndi nɑ̀kɛ́ tì, di mɛ mmu mbɑ́ɑ́ nɑ kɛ́ tì kèè di mmɔ̀nnì. 13 Muyɑɑ́nsɑ̀ɑ̀mù mùù tu timɔ́mmɔnti mù bo kɔtɛní dìì mɔ̀nnì, mù bo di nɑ́kɛ́ timɔu, kɛ yɛ̃́ mù í yó nnɑ́ɑ́mmɛ̀ nɛ̀ mu kó muwɛ̃rímú, mù yó nnɑ́ɑ́ mmù kèè tìnti kɛ di nɑ́kɛ́ dɛ̀ɛ̀ kpɑɑní. 14 Mù bo nni nsɑ̃ntí kɛ yɛ̃́ mù yó nnɑ́ɑ́mmɛ̀ mù kèè tìnti m borɛ̀. 15 N cicɛ mɔkɛ dɛ̀ dɛmɔu dɛ̀ tú n kpɛrɛ ndɛ, dɛɛ̀ te kɛ̀ n tu Muyɑɑ́nsɑ̀ɑ̀mù bo ndi nɑ́ɑ́ mmù kèè tì m borɛ̀.

Yesu yɛ̃mmɛ̀ o kɔbɛ yɛ̀mmɛ̀ bo cɑɑ̀rɛ̀ kɛ́wɛ̃tɛ kɛ́nɑrikɛ

16 Dɛ̀ bo yíɛ́ sɑ́m̀pɔ́ di tɛ̃́nkɛ bɑ́ n yɑ̀, kɛ̀ dɛ̀ɛ wɛ̃tɛ kɛ́yíɛ́ sɑ́m̀pɔ́ kɛ̀ di n yɑ̀, kɛ yɛ̃́ n kũntimɛ̀ n cicɛ borɛ̀.

17 Dɛ mɔ̀nnì kòo tɑncɔ́ùmbɛ̀ mɑbɛ̀ mbékú bɛtɔbɛ̀ kɛ tú: Ɔ̃̀nti nɑ́ɑǹtì tu, dɛ̀ bo yíɛ́ sɑ́m̀pɔ́ di tɛ̃́nkɛ bɑ́ n yɑ̀, kɛ̀ dɛ̀ɛ wɛ̃tɛ kɛ́yíɛ́ sɑ́m̀pɔ́ kɛ̀ di n yɑ̀, kɛ yɛ̃́ n kũntimɛ̀ n cicɛ borɛ̀? 18 Bɑ ntú dɛ̀ bo yíɛ́ sɑ́m̀pɔ́? Ti í bɑntɛ́ mùù mɛ ntú.

19 Kɛ̀ Yesu bɑntɛ́ bɛ̀ dɔ́mɛ̀ kóò bekɛ kɛ́ bɛ̀ nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Di dɔ́ kɛ́bɑntɛ́ mùù tu dɛ̀ bo yíɛ́ sɑ́m̀pɔ́ kɛ̀ di tɛ̃́nkɛ bɑ́ n yɑ̀, kɛ̀ dɛ̀ɛ yíɛ́ sɑ́m̀pɔ́ kɛ̀ di wɛ̃tɛ kɛ́ n yɑɑ̀? 20 N di nɑ́ɑ́ mmɔ́mmuɔ nwe, di bo kɔmmú, kɛ̀ kutenkù kɔbɛ nyɑ̃nku. Di yɛ̀mmɛ̀ bo cɑɑ̀rɛ̀, kɛ dɛ kó mɛyɛǹcɑɑ̀rìmɛ̀ nɛ́ nɑɑ́ ndiwɛ̀ì. 21 Onitipòkù pɛí dìì mɔ̀nnì dɛ̀ ɔ̃ nhò yóùmu, kɛ yɛ̃́ o mɔ̀nnì tùɔ̀kɛmɛ̀ kɛ̀ dɛbirɛ yɛ̀nní kɛ dèè wèe yɛ̃̀nko kuyonku, kɛ yɛ̃́ ò pɛitɛ́mɛ̀ onìtì. 22 Di kpɛrɛ mɛ ndò, di yɛ̀mmɛ̀ cɑ̀ɑ̀rɛ̀mu di m̀mɔ̀nnì, kɛ bo nɑrikɛ di bo wɛ̃tɛ kɛ́ n yɑ̀ dìì mɔ̀nnì, bɑ́ òmɔù bɑ́ɑ́ nɑ kɛ́dɛitɛ dɛ kó kuyɛǹnɑɑtí.

23 Kɛ̀ dɛ kó diyiè tùɔ̀kɛ di tɛ̃́nkɛ í yó mbekɛ tìmɑtì n di nɑ́ɑ́ mmɔ́mmuɔ nwe dɛ kó diyiè di mɔ́ú dɛ̀ɛ̀ kó dimɑ̀ɑ̀ n cicɛ nɛ̀ nkó diyètìrì ò bo dɛ̀ ndi pɑ̃. 24 Nɛ̀ yíenní di mu nyí mɔɔ dɛ̀mɑrɛ̀ Kuyie nɛ̀ n kó diyètìrì, mɔɔnɛ̀ kɛ̀ kù di pɑ̃, kɛ̀ di yɛ̀mmɛ̀ ńnɑɑti.

Yesu nɑmɛ̀ kutenkù

25 N di nɑ̀kɛ́ dɛ kó tinɑ́ɑǹtì nɛ̀ dinɑ́ɑǹhɑ̃ntírì ndi, dɛ mɔ̀nnì kpɑɑnímu, n tɛ̃́nkɛ í yo ndi nɑ́ɑ́nnɛ̀ kɛ di ɑ̃mmù, dɛ mɔ̀nnì n yó ndi nɑ́ɑ́ mpɑ́íí nwe n cicɛ kpɛti. 26 Dɛ kó dimɔ̀nnì di bo mmɔ́ú n cicɛ di dɔ́ dɛ̀ nɛ̀ n kó diyètìrì. Dɛ̀ í tú n yɛ̃ n yó nhò bɑ́ɑ́ ndi kpɛ́í. 27 N cicɛ mɔ́mmuɔ ndi dɔ́mu di n dɔ́ mɛ̀ɛ̀ kpɛ́í, kɛ tɑ̃́ kɛ do m bonní o borɛ̀. 28 N yìtɛ́ní n cicɛ borɛ̀ ndɛ kɛ kɔ̀tɛní kutenkù, kɛ iti kutenkù kɛ kũnti n cicɛ borɛ̀.

29 Kòo tɑncɔ́ùmbɛ̀ɛ ò nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Ntɛ ɑ nɑ́ɑ́mmɛ̀ pɑ́íí bɑ́ ɑ í ɑ̃mmù. 30 Di m̀mɔ̀nnì ti bɑntɛ́mu kɛ dò nhɑ yɛ̃́ dɛmɔu, kɛ̀ dɛ̀ í dò nhòmɔùu bennɛ́ kɛ́ ndɑ békú tìmɑtì. Dɛɛ̀ te kɛ̀ ti tɑ̃́ kɛ dò nhɑ bonní Kuyie mborɛ̀. 31 Kɛ̀ Yesu bɛ̀ bekɛ kɛ dɔ̀: Di tɑ̃́ di mmɔ̀nnɑ̀ɑ̀? 32 Dɛ mɔ̀nnì duunnímu kɛ tùɔ̀kɛní, kɛ̀ di bo cíɛ́tɛ́ kɛ́kũṹ ndi cɛ̃́ĩ kɛ́ n yóu. M mɛ nyí yó mbo m mɑ́ɑ̀, n cicɛ m bonɛ̀mu. 33 N tì ndi nɑ̀kɛ́ kɛ̀ dɛ̀ bo ndi nɑɑtimu ti kó mɛtɑummɛ̀ miɛkɛ, bɛ̀ yóó di fɛ̃́ũmmu, di yɛ̀mmɛ̀ nɛ́ bɑ́ɑ́ cɑɑ̀rɛ̀ n nɑmu kutenkù.

17

Yesu bɑ̀ńtɛ̀mɛ̀ Kuyie nho tɑncɔ́ùmbɛ̀ kpɛ́í

1 Yesu bɛ́i mmɛmmɛ kɛ́deè kɛ́bɔ́útɛ́ kɛĩ́nkɛ̀ kɛ dɔ̀: N cicɛ dɛ mɔ̀nnì tùɔ̀kɛmu, dɛ́úkùnnɛ ɑ birɛ yètìrì kɛ̀ dɛ̀ɛ dɛ́úkùnnɛ ɑ kpɛri. 2 Kɛ yɛ̃́ ɑ dɛ̀ duɔ́mmɛ̀ muwɛ̃rímú kɛ̀ dɛ̀ bo duɔ́ mmufòmmu mùù bo sɑ̃́ɑ̃̀ bɛnìtìbɛ̀ ɑ dɛ̀ duɔ́ mbɛ̀. 3 Bɛ̀ bo yĩ́ɛ̃́tɛ́mɛ̀ fɔ̃́ nKuyie mmɔ́mmɔnku kùù bo kumɑ́ɑ̀, nɛ̀ Yesu Kirisi ɑ tɔ̃nní wè dɛɛ̀ tú mufòmmu mùù bo sɑ̃́ɑ̃̀. 4 N dèèmu mutɔ̃mmú ɑ yɛ̃ m pĩ́ mmù kɛ dɛ́úkùnnɛ ɑ yètìrì kɛtenkɛ̀ ĩ́nkɛ̀. 5 Di mmɔ̀nnì n cicɛ dɛ́úkùnnɛ n yètìrì, kɛ́ n duɔ́ ndisɑ̃nni n do mɔkɛ dì ɑ borɛ̀ kɛ̀ kutenkù mu nyí dɔ̀ɔ̀.

6 Míì duɔ́ nkɛ̀ bɛ̀ dɑ yĩ̀ɛ̃́tɛ́, bɛnìtìbɛ̀ ɑ dɛ̀itɛní bɛ̀ kutenkù, kɛ bɛ̀ nni nduɔ́, fɔ̃́ɔ̃̀ do bɛ̀ te kɛ bɛ̀ nni nduɔ́ nkɛ̀ bɛ̀ yie nhɑ nɑ́ɑǹtì. 7 Bɛ̀ bɑntɛ́mu di m̀mɔ̀nnì kɛ dò mmɔkɛ dɛ̀ɛ̀ kó dimɑ̀ɑ̀ bonní ɑ borɛ̀. 8 Kɛ yɛ̃́ m bɛ̀ nɑ̀kɛ́mɛ̀ tinɑ́ɑǹtì ɑ n duɔ́ ntì kɛ̀ bɛ̀ tì cɔutɛ́ kɛ bɑntɛ́ kɛ dò m mɛ̀nkɛ bonní ɑ borɛ̀ kɛ yie nkɛ dò nfɔ̃́ɔ̃̀ n tɔ̃nní.

9 N yí dɑ bɑ́ɑ́ nkutenkù kɔbɛ kpɛ́í, n dɑ bɑ́ɑ́ nhɑ n duɔ́ mbɛ̀ kpɛ́í nkɛ, kɛ yɛ̃́ fɔ̃́ɔ̃̀ bɛ̀ temɛ̀. 10 M mɔkɛ dɛ̀ tú ɑ kpɛrɛ ndɛ, kɑ̀ɑ mɔ̀kɛ dɛ̀ tú n kpɛrɛ. Mɛm̀mɛ kɛ̀ bɛ̀ dɛ́úkùnko n yètìrì. 11 N kũnti ɑ borɛ̀ ndɛ, n tɛ̃́nkɛ í yó nkpɑɑ́ kutenkù miɛkɛ, kɛ̀ bɛmbɛ yó nkpɑɑ́. N cicɛ wèè dò mpɑ́íí, ḿpĩ́ mbɛ nɛ̀ ɑ kó diyètìrì kɛ̀ bɛ̀ ńwɛ̃ nkɛ dò onìtì omɑ́ɑ̀ mí nnɛ̀ fɔ̃́ nti dòmmɛ̀. 12 M bɛ̀ bonɛ̀ kɛ bɛ̀ bɑ̀ɑ̀mu kutenkù miɛkɛ nɛ̀ ɑ kó diyètìrì, kɛ pĩ́ nhɑ n duɔ́ mbɛ̀ bɑ́ bɛ kóò mɔù í feti, kɛ̀ dɛ̀ í tú wèè do dò nkɛ́feti wènwe kɛ̀ dɛ̀ɛ dɔɔ̀ tì wɑ̃̀ri kɛ yɛ̃mmɛ̀. 13 Di m̀mɔ̀nnì n kũnti ɑ borɛ̀ ndɛ, kɛ kpɑɑ́ kɛ bo kutenkù miɛkɛ, kɛ bɛ̀ nɑ̀ɑ́ nkɛ̀ bɛ̀ bo mmɔkɛ n kó diwɛ̀ì mɛdiɛ̀. 14 M bɛ̀ nɑ̀kɛ́mu ɑ kó tinɑ́ɑǹtì kɛ̀ kutenkù kɔbɛ bɛ̀ nìí bɛ̀ í tú mɛ̀ɛ̀ kpɛ́í nkutenkù kɔbɛ kɛ́ndònnɛ̀ m mɔ́mmuɔ n yí túmɛ̀ kutenkù kou. 15 N yí dɑ bɑ́ɑ́ nkɛ yɛ̃ nhɑ bɛ̀ dènnɛ kutenkù miɛkɛ, n yɛ̃ nhɑ mbɛ̀ kɑ̃nkɛ́ oyɛiwe nwe. 16 Bɛ̀ í tú kutenkù kuu nkɔbɛ, m mɔ́mmuɔ n yí túmɛ̀ kutenkù kou. 17 Wénkùnnɛ bɛ nɛ́ ɑ nɑ́ɑǹtì, ɑ nɑ́ɑǹtì tu timɔ́mmɔnti nti. 18 A n tɔ̃nní mɛ̀ɛ̀ botí kutenkù miɛkɛ mmɛ mbɛ̀ tũɔ̃̀ nku miɛkɛ. 19 N duɔ́ m mɑ́ɑ̀ bɛɛ̀ kpɛ́í, kɛ̀ dɛ̀ bo yie nkɛ̀ bɛ̀ mɛ̀nkɛ ntú ɑ kɔbɛ.

20 N yí dɑ bɑ́ɑ́ mbɛɛ̀ mɑ́ɑ̀ kpɛ́í, n dɑ bɑ́ɑmmu nɛ̀ bɛ̀ɛ̀ yóó keè ɑ nɑ́ɑǹtì kɛ́ nni ntɑ̃́ bɛ kpɛ́í. 21 N dɑ bɑ́ɑ́ nkɛ tú bɛ̀ ńwɛ̃ nkɛ dò nhonìtì omɑ́ɑ̀, mí nnɛ̀ fɔ̃́ nti dòmmɛ̀ kɛ́ nti tɑunɛ̀ kɛ̀ kutenkùu bɑntɛ́ fɔ̃́ɔ̃̀ n tɔ̃nnímɛ̀. 22 M bɛ̀ duɔ́mmu tikpetì ɑ n duɔ́ ntì, kɛ̀ bɛ̀ bo ńwɛ̃ nkɛ dò nhonìtì omɑ́ɑ̀ m mí nnɛ̀ fɔ̃́ nti dòmmɛ̀. 23 Kɛ̀ nní mbo bɛ miɛkɛ kɑ̀ɑ ḿbo m miɛkɛ kɛ̀ bɛ̀ ńwɛ̃ nkɛ dò onìtì omɑ́ɑ̀, kɛ̀ kutenkùu bɑntɛ́ fɔ̃́ɔ̃̀ n tɔ̃nnímɛ̀ kɛ bɛ̀ dɔ́ ɑ n dɔ́ mɛ̀ɛ̀ botí.

24 N cicɛ n dɔ́ kɛ̀ m borɛ̀ ɑ n duɔ́ mbɛ̀ ndɛ mbo, kɛ wúó n kpetì ɑ n duɔ́ ntì kɛ yɛ̃́ ɑ n dɔkɛmɛ̀ kɛ mu nyí dɔ̀ɔ̀ kutenkù. 25 N cicɛ ɑ tú timɔ́mmɔnti yiɛ̀ nwe, kutenkù kɔbɛ í dɑ yɛ̃́, mí mmɛ ndɑ yɛ̃́mu, kɛ̀ n tɑncɔ́ùmbɛ̀ yɛ̃́ kɛ dò nfɔ̃́ɔ̃̀ n tɔ̃nní. 26 M bɛ̀ nɑ̀kɛ́mu ɑ tú wè kɛ yó nsɔkɛ́ kɛ bɛ̀ bɛnkú, kɛ̀ bɛ̀ nyɛ̃́ kɛ dò nhɑ bɛ̀ dɔ́ ɑ n dɔ́ mɛ̀ɛ̀ botí, kɛ̀ m bo bɛ miɛkɛ.

18

Bɛ̀ pĩ̀ḿmɛ̀ Yesu

(Wéntɛ́ Mɑtie 26:47-56 nɛ̀ Mɑriki 14:43-50 nɛ̀ Duku 22:47-53)

1 Yesu nɑ̀kɛ́ mɛmmɛ kɛ́deè, nɛ̀ o tɑncɔ́ùmbɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ɛ ítɛ́ kɛ́kɔtɛ Setinɔɔ kó kukó, kɛ̀ kupúú mɑkù dɛ̀ bo, kɛ̀ bɛ̀ɛ tɑ ku miɛkɛ. 2 Sudɑɑsi wèè yóó fítɛ́ Yesu ò do yɛ̃́mu dɛ kó kupúú, kɛ yɛ̃́ Yesu nɛ̀ o tɑncɔ́ùmbɛ̀ do kɔrimɛ̀ dɛborɛ̀ sɑ̃́ɑ̃̀. 3 Ikuɔ́ nìùbɛ̀ kó bɛkótíbɛ̀ nɛ̀ Fɑdisĩɛ̃bɛ kɛ̀ bɛ̀ɛ tɔ̃nní bɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ nɛ̀ ntihɑ̃ɑ̃pɔ̀ntì tìì bɑ̀ɑ̀ Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kɛ̀ Sudɑɑsii bɛ̀ niitɛ́ kɛ̀ bɛ̀ tɔ fitìi nɛ̀ dɛhɑ̃nnɛ kɛ tɔnɛ̀ tikpɑ̀rìnɛntì. 4 Yesu mɛ nyɛ̃́mɛ̀ tìì yóó ò tùɔ̀kɛní, kòò tɔ́ɔ́nko bɛ borɛ̀ kɛ́ bɛ̀ bekɛ kɛ dɔ̀: Di wɑnti we? 5 Kɛ̀ bɛ̀ɛ ò tɛ̃̀ńnɛ́ kɛ dɔ̀: Yesu Nɑnsɑrɛti kou. Kɛ̀ Yesu bɛ̀ nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Mínwe! Kɛ̀ Sudɑɑsi wèè ò fìtɛ́ kòò bɛ̀ nɛínɛ̀. 6 Ò bɛ̀ nɑ̀kɛ́ dìì mɔ̀nnì kɛ dɔ̀: Mínwe. Kɛ̀ bɛ̀ mbótírí kɛ duò. 7 Kɛ̀ Yesu wɛ̃tɛ kɛ́ bɛ̀ bekɛ kɛ dɔ̀: Di wɑnti we? Kɛ̀ bɛ̀ dɔ̀: Yesu Nɑnsɑrɛti kou. 8 Kòò dɔ̀: N di nɑ̀kɛ́mu kɛ tú mínwe, kɛ̀ di wɑnti mínwe, yóunɛ̀ bɛtɔbɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ɛ ítɛ́.

9 Mɛm̀mɛ kɛ̀ dɛ̀ɛ dɔɔ̀ kɛ́ndònnɛ̀ ò bɛ́i ntì kɛ tú: N cicɛ n yí fétinnɛ ɑ n duɔ́ mbɛ̀ kóò mɔù. 10 Kɛ̀ Simɔɔ Piɛrii kpɑtɛ disiè kɛ́kɔ̃ṹ ikuɔ́ nìùtì diɛwè tɔ̃ntì toò youri. Dɛ kóò tɔ̃ntì yètìrì do tú Mɑdikuusi. 11 Kɛ̀ Yesu nɑ́kɛ́ Piɛri kɛ dɔ̀: Nɔnnɛ ɑ siè di nɔ̀rìkù, ɑ yɛ̀mmɛ̀ dò m bɑ́ɑ́ yɑ̃̀ fɛbòòfɛ̀ n cicɛ n duɔ́ nfɛ̀ɑ̀?

Bɛ̀ kɔ̀tɛnɛ̀mɛ̀ Yesu Anni borɛ̀

12 Kɛ̀ bɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ kóò kótìi duɔ́ ndinùù tihɑ̃ɑ̃pɔ̀ntì nɛ̀ tìì bɑ̀ɑ Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ɛ pĩ́ nYesu kɛ́boú. 13 Kɛ kétɛ́ kóò kɔ̀tɛnɛ̀ Anni, Kɑyifu cɔ̀kù cĩ́ɛ̃̀tɛ̀, weè do tú ikuɔ́ nìùtì diɛwè dɛ benni. 14 Weè Kɑyifu do nɑ̀kɛ́ Sifubɛ kɛ dɔ̀: Dɛ̀ bo nwenni onìtì omɑ́ɑ̀ bo kúmɛ̀ kubotí kumɔu kpɛ́í.

Piɛri nɛ̀nnimɛ̀ Yesu

(Wéntɛ́ Mɑtie 26:69-70 nɛ̀ Mɑriki 14:66-68 nɛ̀ Duku 22:55-57)

15 Simɔɔ Piɛri nɛ̀ Yesu tɑncɔ́ùntì tɔù mɔù, kɛ̀ bɛ̀ ńtũ nYesu. Ikuɔ́ nìùtì diɛwè nɛ́ mɛ nyɛ̃́mɛ̀ Yesu tɑncɔ́ùntì tɔù, kɛ̀ wenwee tɑ. 16 Kɛ̀ Piɛri nkpɑɑ́ ditowɑɑ̀ kɛ kɑri dibòrì kɛ̀ Yesu tɑncɔ́ùntì, ikuɔ́ nìùtì diɛwè yɛ̃́ wèe yɛ̀nní kɛ́nɑ́kɛ́ osɑpɑ̀ɑ̀ nwèè bɑ̀ɑ dibòrì kɛ̀ Piɛri bo tɑ. 17 Kɛ̀ dɛ kóo sɑpɑ̀ɑ̀ mbekɛ Piɛri kɛ dɔ̀: A múnkɛ í tú we ǹnìtì kóò tɑncɔ́ùntì nweɑ̀? Kɛ̀ Piɛri dɔ̀: Ɔ́ɔ̀! N yí ò tú!

18 Kɛ sɔ̃́ mmuséé mbo kɛ̀ bɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ nɛ̀ bɛtɔ̃mbɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ tɔ̀tinnɛ muhɑ̃ɑ̃́ nkɛ iiri, kɛ̀ Piɛri ncómmú dɛborɛ̀ kɛ iiri.

Ikuɔ́ nìùtì diɛwè bekɛ́ tì Yesu o tié nyĩ́nkɛ̀

(Wéntɛ́ Mɑtie 26:59-66 nɛ̀ Mɑriki 14:55-64 nɛ̀ Duku 22:66-71)

19 Kɛ̀ ikuɔ́ nìùtì diɛwèe bekɛ Yesu o tɑncɔ́ùmbɛ̀ kpɛti nɛ̀ o tié nkpɛti. 20 Kɛ̀ Yesu ò tɛ̃̀ńnɛ́ kɛ dɔ̀: N yí nɑ̀kɛ́ tìmɑtì disɔ̀rì, nh ɔ̃ɔ̃ ntiè ntitííntouti nɛ̀ Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ diɛtɛ̀ miɛkɛ nkɛ Sifubɛ bɛmɔu ɔ̃ɔ̃ tíí ndɛ̀. 21 Dɛ̀ dòmmɛ kɑ̀ɑ m bèkú? Bekɛ nh ɔ̃ nnɑ́ɑ́ nkɛ̀ bɛ̀ɛ̀ bo, bɛ̀ yɛ̃́mu n nɑ̀kɛ́ tì.

22 Yesu bɛ́i mɛmmɛ kɛ̀ kuhɑ̃ɑ̃pɔ̀nkù kùù ò tɔ̀kɛ́nɛ̀ kɛ̀ kùu ò bèntɛ kɛ dɔ̀: Ikuɔ́ nìùtì diɛwè nwe ɑ nɑ́ɑ́mmɛ̀ mɛmmɑɑ̀? 23 Kɛ̀ Yesu dɔ̀: Kɛ̀ m bɛ́i tiyɛiti nti bɛnkɛ tìì tu tiyɛiti? Kɛ̀ m mɛ bɛ́i tisɑ̀ɑ̀tì nti bɑ nte kɑ̀ɑ m potɛ́?

24 Mɛm̀mɛ kɛ̀ Anni yóu kòo nkpɑɑ́ boú kòo ò duɔ́nko ikuɔ́ nìùtì diɛwè Kɑyifu.

Piɛri nɛ̀nnimɛ̀ Yesu

(Wéntɛ́ Mɑtie 26:71-75 nɛ̀ Mɑriki 14:69-72 nɛ̀ Duku 22:58-62)

25 Kɛ̀ Simɔɔ Piɛri ńdɛ̀ kpɑɑ́ kɛ iiri, kòò mɔùu wɛ̃tɛ kóò bekɛ kɛ dɔ̀: A í tú we ǹnìtì kóo tɑncɔ́ùntì ǹweɑ̀?

Kɛ̀ Piɛrii ò nɛ̀nni kɛ dɔ̀: N yí ò tú. 26 Kɛ̀ ikuɔ́ nìùtì diɛwè kóo tɔ̃ntì, Piɛri dɑ̀tɛ wèè toò cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kouu bɛ́i nkɛ dɔ̀: N do dɑ yɑ̀mu kɑ̀ɑ ò nɛínɛ̀ kupúú miɛkɛ. 27 Kɛ̀ Piɛrii wɛ̃tɛ kóò nɛ̀nni kɛ dɔ̀: N yí ò yɛ̃́. Dɛ mɔ̀nnì kɛ̀ tɛkotɛɛ kuɔ́.

Pidɑti bekɛ́nɛ̀mɛ̀ Yesu

(Wéntɛ́ Mɑtie 27:1-2, 11-14 nɛ̀ Mɑriki 15:1-5 nɛ̀ Duku 23:1-5)

28 Kɛ̀ bɛ̀ɛ ítɛ́nɛ̀ Yesu Kɑyifu cĩ́ɛ̃̀tɛ̀, kóò sɔɔ́nnɛ̀ kùmɑ̀ndɑ́ɑ̀ cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kɛ̀ dɛ̀ kpɑɑ́ uu, kɛ̀ Sifubɛɛ yetɛ mutɑrimù bɛ̀ yɑ̀ɑ̀ bo sɑ̃ũ mɛ̀ɛ̀ kpɛ́í mbɛmɑ́ɑ̀ kɛ́pɑɑ̀ ndiyentɛ́bɑnni kó mudiì. 29 Kɛ̀ Pidɑtii yɛ̀nní kɛ́ bɛ̀ bekɛ kɛ dɔ̀: Di yɛ̃ nhonìtì yie ǹcɑ̀kɛ bɑ? 30 Kɛ̀ bɛ̀ɛ ò tɛ̃̀ńnɛ́ kɛ dɔ̀: Kòò do í cɑ̀kɛ dɛ̀mɑrɛ̀, ti nɑ bɑ́ nhò kɔ̀tɛnní ɑ borɛ̀. 31 Kɛ̀ Pidɑtii bɛ̀ nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Túótɛ́nɛ̀ we, kóò bekɛ́nɛ̀ di mɔ́mmɔmbɛ di kuɔ́ dòmmɛ̀. Kɛ̀ bɛ̀ dɔ̀: Ti kó ikuɔ́ í yie nti kuɔmɛ̀ òmɔù.

32 Kɛ̀ dɛ̀ bo yie nkɛ̀ dɛ̀ɛ dɔɔ̀ Yesu do yɛ̃ nhò yóó kú mùù kṹṹ. 33 Kɛ̀ Pidɑtii tɑ kudieku kɛ́yú Yesu kóò bekɛ kɛ dɔ̀: Fɔ̃́ɔ̃̀ tu Sifubɛ kóò kpɑ̀ɑ̀tɑ̀ɑ̀? 34 Kɛ̀ Yesu ò tɛ̃̀ńnɛ́ kɛ dɔ̀: A m békú nɛ̀ ɑmɑ́ɑ̀ ndɑɑ̀? Kɛ̀ bɛtɔbɛ̀ bɛɛ̀ yɛ̃ nhɑ m bekɛ? 35 Kɛ̀ Pidɑtii ò tɛ̃̀ńnɛ́ kɛ dɔ̀: N túmu Sifuɑ? A botí kɔbɛ nɛ̀ ikuɔ́ nìùbɛ̀ kó bɛkótíbɛ̀ bɛɛ̀ dɑ kɔ̀tɛnní m borɛ̀. A cɑ̀kɛ bɑ? 36 Kɛ̀ Yesu ò tɛ̃̀ńnɛ́ kɛ dɔ̀: N kó tikpɑ̀tì í tú kutenkù kuu nkpɛti, kɛ̀ tì do nti ntú, n kɔbɛ nɑ m̀bɑ̀ɑomu bɑ́ Sifubɛ bɑ́ m pĩ́. N kó tikpɑ̀tì mɛ nyí tú kutenkù kuu nkpɛti. 37 Kɛ̀ Pidɑtii ò bekɛ kɛ dɔ̀: A tú okpɑ̀ɑ̀tì nwe yɑ́ɑ́ bɑ? Kɛ̀ Yesu ò tɛ̃̀ńnɛ́ kɛ dɔ̀: A ti mbɛ́i, n tú okpɑ̀ɑ̀tì nwe kɛ kɔ̀tɛní kutenkù, kɛ̀ bɛ̀ m pɛitɛ́ kɛ̀ m bo nɑ́kɛ́ timɔ́mmɔnti. Bɛ̀ɛ̀ dɔ́ timɔ́mmɔnti bɛɛ̀ kemmu n nɑ́ɑǹtì.

Bɛ̀ do yɛ̃mmɛ̀ bɛ̀ɛ kuɔ Yesu

(Wéntɛ́ Mɑtie 27:15-31 nɛ̀ Mɑriki 15:6-20 nɛ̀ Duku 23:13-25)

38 Kɛ̀ Pidɑti dɔ̀: Bɑ ntú timɔ́mmɔnti? Ò bɛ́i mmɛmmɛ kɛ́yɛ̀ kɛ́kɔtɛ Sifubɛ borɛ̀ kɛ́ bɛ̀ nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: N yí yɑ̀ onìtì yie n cɑ̀kɛmu kɛ dò nti ò kùɔ. 39 Kɛ́ndònnɛ̀ di kó ikuɔ́ miɛkɛ di ɔ̃ɔ̃ duɔ́mmɛ̀ kɛ̀ n fĩ́ĩ nkukpetínkù mɑkù diyentɛ́bɑnni yiè, di dɔ́ n fĩ́ĩ nSifubɛ kóo kpɑ̀ɑ̀tɑ̀ɑ̀? 40 Kɛ̀ bɛ̀ɛ wekíí kɛ dɔ̀: Ti í dɔ́ ɑ fĩ́ĩ nyie, ti dɔ́ ɑ fĩ́ĩ mBɑrɑbɑɑsi nwe!

Bɑrɑbɑɑsi mɛ ndo tú onitikɔ̀ùtì nwe.

19

Bɛ̀ òómmɛ̀ Yesu ipo kó dipìì

1 Mɛm̀mɛ kɛ̀ Pidɑtii duɔ́ nkɛ̀ bɛ̀ɛ puotí Yesu yɛdɑ́. 2 Kɛ̀ tihɑ̃ɑ̃pɔ̀ntìi duɔkɛ ipo kó dipìì kóò òó, kóò dɑ̀tínnɛ́ diyɑɑ̀bòrì wũɔ̃rì. 3 Kɛ níí tɔ́ɔ́nní kóò dɔu nkɛ dɔ̀: A kpeńnɑ̀ɑ̀ Sifubɛ kóò kpɑ̀ɑ̀tì? Ḿbo sɑ̃́ɑ̃̀! Kóò bèntɛ. 4 Kɛ̀ Pidɑtii wɛ̃tɛ kɛ́yɛ̀nní kɛ́ bɛ̀ nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: N yóó ò dènnɛmu kɛ̀ di bɑntɛ́ n yí yɑ̀mɛ̀ ò cɑ̀kɛmu kɛ dò nti ò kùɔ. 5 Kɛ̀ Yesu yɛ̀nní kɛ ókɛ́ ipo kó dipìì kɛ dɑ́ɑ́tí diyɑɑ̀bòrì wũɔ̃rì, kɛ̀ Pidɑti dɔ̀: Ntɛnɛ̀ we! 6 Ikuɔ́ nìùbɛ̀ kó bɛkótíbɛ̀ nɛ̀ tihɑ̃ɑ̃pɔ̀ntì tìì bɑ̀ɑ̀ Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ɛ yɑ̀ Yesu kɛ́pĩɛ̃kɛ́ kɛ dɔ̀: Bɑɑkɛ́ we kudɑpɑ̃ɑ̃tí! Kɛ̀ Pidɑti dɔ̀: Túótɛ́nɛ̀ we di mɔ́mmɔmbɛ kɛ́bɑɑkɛ́! Mí n yí yɑ̀ ò cɑ̀kɛ mù kɛ dò nti ò kùɔ. 7 Kɛ̀ Sifubɛɛ ò tɛ̃̀ńnɛ́ kɛ dɔ̀: Ti kó ikuɔ́ tú ò dò nkɛ́kuɔmu, ò yĩ mɛ̀ɛ̀ kpɛ́í nhò tú Kuyie mBirɛ.

8 Kɛ̀ Pidɑtii keè dɛ kó tinɑ́ɑǹtì kɛ̀ kufɔ̃wɑɑ́ nhò ɑutɛ́. 9 Kòo wɛ̃tɛ kɛ́tɑ kudieku kɛ́bekɛ Yesu kɛ dɔ̀: A yɛ̀nní dɛ?

Yesu mɛ nyí nhò tɛ̃̀ńnɛ́ tìmɑtì. 10 Kɛ̀ Pidɑti dɔ̀: A í dɔ́ kɛ́ n tɛ̃́nnɛ́ tìmɑtɑ̀ɑ̀? A í yɛ̃́ kɛ dò m mɔkɛ muwɛ̃rímú kɛ bo nɑ kɛ dɑ fĩ́ĩ, kɛ mɔkɛ muwɛ̃rímú kɛ bo nɑ kɛ dɑ bɑɑkɑ́ɑ̀? 11 Kɛ̀ Yesu ò tɛ̃̀ńnɛ́ kɛ dɔ̀: A nɑ bɑ́ mmɔkɛ muwɛ̃rímú mɑmù n yĩ́nkɛ̀ kɛ̀ Kuyie ndo í mù ndɑ duɔ́. Dɛɛ̀ kpɛ́í nte wèè m pĩ́ nkɛ dɑ duɔ́ nkòo kó mɛyɛi ndɛunɛ̀ ɑ kɔ̃mɛ.

12 Dɛ mɔ̀nnì kɛ̀ Pidɑti ndɔ́ kɛ́fĩ́ĩ nYesu, kɛ̀ Sifubɛɛ pĩɛ̃kɛ́ kɛ dɔ̀: Kɑ̀ɑ ò fĩ́ĩ nhɑ í dɔ́ okpɑ̀ɑ̀tì diɛwè Sesɑɑ, weè tú omɑ́ɑ̀ okpɑ̀ɑ̀tì, ò yetɛ Sesɑɑ kpɛti nti.

13 Kɛ̀ Pidɑtii keè dɛ kó tinɑ́ɑǹtì kɛ́dennɛní Yesu kɛ́kɑri obeénkɑ̀rì ĩ́nkɛ̀, bɛ̀ tú dɛ̀ dibòrì bɛ̀ ce di. Nɛ̀ ebedee kó tinɑ́ɑǹtì: Kɑbɑtɑ. 14 Dɛ̀ do tú diyiè sɔnni yiè ndi kɛ̀ diyiè còḿmú yɛyɔ kɛ̀ dɛ̀ nɛ́ bo wentɛ́ diyentɛ́bɑnni. Kɛ̀ Pidɑtii nɑ́kɛ́ Sifubɛ kɛ dɔ̀: Ntɛnɛ̀ di kóo kpɑ̀ɑ̀tì.

15 Kɛ̀ bɛ̀ɛ pĩɛ̃kɛ́ mɛdiɛ̀ nkɛ dɔ̀: Bɑɑkɛ́ we! Bɑɑkɛ́ we kudɑpɑ̃ɑ̃tí ĩ́nkɛ̀! Kɛ̀ Pidɑti dɔ̀: M bɑɑkɛ́ di kóo kpɑ̀ɑ̀tì kudɑpɑ̃ɑ̃tɑ́ɑ̀? Kɛ̀ ikuɔ́ nìùbɛ̀ kó bɛkótíbɛ̀ dɔ̀: Ti í mɔkɛ okpɑ̀ɑ̀tì tɔù mɔù kɛ̀ dɛ̀ í tú Sesɑɑ.

Bɛ̀ bɑɑkɛ́mɛ̀ Yesu

(Wéntɛ́ Mɑtie 27:32-44 nɛ̀ Mɑriki 15:21-32 nɛ̀ Duku 23:26-43)

16 Mɛm̀mɛ kɛ̀ Pidɑtii bɛ̀ duɔ́ nYesu kɛ̀ bɛ̀ ńkɔrinɛ̀ kɛ bo bɑɑkɛ́. 17 Kɛ̀ Yesu ńtɔ o dɑpɑ̃ɑ̃tí kɛ́tuɔkɛ dibòrì mɑrì bɛ̀ tú dì kuyukɔ̃́ṹ, nɛ̀ bɛ kó tinɑ́ɑǹtì miɛkɛ Kodikotɑɑ. 18 Dɛǹdɛ bɛ̀ bɑɑkɛ́mɛ̀ Yesu kudɑpɑ̃ɑ̃tí nɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ mɑbɛ̀ bɛ̀dɛ́bɛ̀, kóò soó mbɛ cuokɛ.

19 Kɛ̀ Pidɑtii duɔ́ nkɛ̀ bɛ̀ɛ wɑ̃ri tɛdɑbɛɛtɛ̀ kɛ dɔ̀: Yesu Nɑnsɑrɛti kou, Sifubɛ kóò kpɑ̀ɑ̀tì, kɛ́dɑnnɛ kudɑpɑ̃ɑ̃tí yómmɛ̀. 20 Bɛ̀ do bɑɑkɛ́ dɛ̀ Yesu do í dɛ́tirìnɛ̀ dihɛì. Bɛ̀ do wɑ̃̀ri ebedee nɛ̀ dɑtɛ̃ɛ̃ nɛ̀ kɛrɛki nwe kɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ pɛ́u mpɛ̃nkù kɛ tì kɑ̀ɑ̀. 21 Kɛ̀ ikuɔ́ nìùbɛ̀ kó bɛkótíbɛ̀ɛ nɑ́kɛ́ Pidɑti kɛ dɔ̀: A nɑ bɑ́ nwɑ̃̀ri kɛ yĩ Sifubɛ kóò kpɑ̀ɑ̀tì, wɑ̃ri kɛ dɔ̀ ò yɛ̃ nhò tú Sifubɛ kóo kpɑ̀ɑ̀tì. 22 Kɛ̀ Pidɑti dɔ̀: N wɑ̃̀ri tì tiǹti.

23 Kɛ̀ tihɑ̃ɑ̃pɔ̀ntìi bɑɑkɛ́ Yesu kɛ́deè kɛ́totɛ́ o yɑ̀ɑ̀tì yɛcúò yɛ̀nɑ̀ɑ̀, bɑ́ kù nɛ̀ ku kpɛti, kɛ̀ dɛ̀ nkpɑɑ́ o yɑɑ̀bòrì diɛrì dìì í mɔkɛ kuyĩ. 24 Kɛ̀ tihɑ̃ɑ̃pɔ̀ntìi nɑ́kɛ́ titɔbɛ̀ kɛ dɔ̀: Ti bɑ́ɑ́ kɛ̃tɛ́ di nyɑɑ̀bòrì, ti tɑ̃ũ tɛ́tɛ́ kɛ́yɑ̀ wèè bo dì di.

Mɛm̀mɛ kɛ̀ dɛ̀ɛ dɔɔ̀ tì wɑ̃̀ri kɛ yɛ̃mmɛ̀ tìì tu: Bɛ̀ totí n yɑ̀ɑ̀tì kɛ tɑ̃ũ n yɑɑ̀bòrì diɛrì tɛ́tɛ́. Tihɑ̃ɑ̃pɔ̀ntì do mɛ ndɔ̀ɔ̀.

25 Kɛ̀ Yesu yɔ̃ nɛ̀ o yɔ̃ nɑntɛ̀ nɛ̀ Mɑɑri Kodopɑɑsi pokù nɛ̀ Mɑɑri Mɑkitɑdɑɑ kou, kɛ̀ bɛ̀ còḿmú Yesu dɑpɑ̃ɑ̃tí tɑkɛ́. 26 Kɛ̀ Yesu ńwúó nho yɔ̃ kòò pɛkɛ́nɛ̀ o kóò tɑncɔ́ùntì ò dɔ́ wè mɛdiɛ̀, nkòò ò nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: N yɔ̃, ntɛ ɑ birɛ. 27 Kɛ nɑ́kɛ́ o kóò tɑncɔ́ùntì kɛ dɔ̀: Ntɛ ɑ yɔ̃.

Mɛm̀mɛ kòò ò tùótɛ́ kɛ́konnɛ̀.

Yesu kumɛ̀

(Wéntɛ́ Mɑtie 27:45-56 nɛ̀ Mɑriki 15:33-41 nɛ̀ Duku 23:44-49)

28 Yesu mɛ nyɛ̃́mɛ̀ kɛ dò ndɛmɔu dɛ̀ dɔ̀ɔ̀ kɛ́bɛ́i nkɛ dɔ̀: Sinɛ́yɛ̃ĩ siì m̀ bo, kɛ̀ dɛ̀ bo dɔɔ̀ tì wɑ̃̀ri kɛ yɛ̃mmɛ̀.

29 Kɛ sɔ̃́ ndidúù mɑrì dɛ̀ ĩ̀ĩ́kú kɛ píɛ́kɛ́ mɛnɛ́yɑ̃ɑ̃ nkɛ̀ tihɑ̃ɑ̃pɔ̀ntìi mɛ́ú disɔ̃̀sṹɔ̃̀ mɛ miɛkɛ kɛ́cɔɔ isɔ́pù kó kudɔú kɛ́youtoo kɛ́tuú nYesu nùù. 30 Kòo sũɔ̃tɛ mɛnɛ́yɑ̃ɑ̃ nkɛ bɛ́i nkɛ dɔ̀: Dɛmɔu dɛ̀ dɔ̀ɔ̀mu.

Kɛ sĩ́nnɛ́ o yuu kɛ́kú!

Kuhɑ̃ɑ̃pɔ̀nkù kũ̀ṹmɛ̀ Yesu píkù dikpɑ̃nnì

31 Dɛ̀ do tú diyiè sɔnni ndi kɛ̀ dɛ̀ nɛ́ bo wentɛ́ tɛom̀pùtɛ̀, kɛ̀ Sifubɛ nyĩɛ̃̀kù tɛom̀pùtɛ̀ bo nsɔ̃́mmɛ̀ bɛ̀ kpɑɑ́ idɑpɑ̃ɑ̃tí ĩ́nkɛ̀. Dɛ kó tɛom̀pùtɛ̀ do mɑ́ɑ́nɛ̀ diyentɛ́bɑnni ndi, kɛ̀ Sifubɛɛ mɔɔ Pidɑti dinùù kɛ bo píɛ́ bɛ̀ bɑɑkɛ́ bɛ̀ tɑ̀ɑ̀kɛ, kɛ́ bɛ̀ cṹũnní.

32 Mɛm̀mɛ kɛ̀ tihɑ̃ɑ̃pɔ̀ntìi kɔtɛ kɛ́píɛ́ bɛ̀ bɑɑkɛ́nɛ̀ bɛ̀ Yesu bɛ tɑ̀ɑ̀kɛ. 33 Kɛ tuɔkɛ Yesu borɛ̀ kɛ́nsɔ̃́ nhò ku, bɑ́ bɛ̀ í mpìɛ́ o tɑ̀ɑ̀kɛ. 34 Kɛ̀ kuhɑ̃ɑ̃pɔ̀nkù mɑkùu kṹṹ o píkù dikpɑ̃nnì kɛ́duutɛ, mɛniɛ nnɛ̀ mɛyĩ̀ĩ̀ nkɛ̀ dɛ̀ɛ yɛ̀nní. 35 Wèè dɛ̀ yɑ̀ weè nɑ̀ɑ́ nkòo nɑ̀ɑ́ ntì tú timɔ́mmɔnti, ò yɑ̀ tì ò ti nnɑ́ɑ́ nkɛ̀ dɛ̀ bo yie nkɛ̀ di ntɑ̃́. 36 Dɛ̀ dɔ̀ɔ̀ ti wɑ̃̀ri kɛ yɛ̃mmɛ̀ mmɛ tìì tu: Bɛ̀ í yóó kéétɛ́ o kɔ̃́ũ̀ mɑrì. 37 Kɛ̀ titɛtì wɑ̃̀ri kɛ tú: Bɛ̀ yóó yɑ̀mu bɛ̀ dùùtɛ wèè píkù.

Bɛ̀ kũnnɛ́mɛ̀ Yesu

(Wéntɛ́ Mɑtie 27:57-61 nɛ̀ Mɑriki 15:42-47 nɛ̀ Duku 23:50-56)

38 Dɛ̀ dɔ̀ɔ̀ mɛmmɛ kɛ́deè, Sosɛfu Adimɑtee ɛì kou wèè do tú Yesu kou kɛ̀ dɛ̀ sɔ̀ri, kɛ yɛ̃́ ò do démɛ̀ Sifubɛ, kòo kɔtɛ kɛ́mɔɔ Pidɑti dinùù kɛ bo túótɛ́ Yesu. Kɛ̀ Pidɑtii yie, nkòo kɔtɛ kóò tùótɛ́. 39 Nikɔdɛmmu wèè do kɔ̀tɛ kɛyènkɛ̀ mɑkɛ̀ kɛ́yɑ̀ Yesu kòò múnkɛɛ kɔtɛ, kɛ tɔ tùdɑ̀ɑ̀rí kòò kɔɔrɛnɛ̀ mutie mùù ɔ̃ nte kòo cíì bɑ́ɑ́ pɑ̃ɑ̃kɛ mɛcɑ̃ɑ̃. Dɛ kóò tùdɑ̀ɑ̀rí do bo ḿbo cìdóòbɛ̀ sipísìtɑ̃ɑ̃ti. 40 Bɛdɛ́ kɛ̀ bɛ̀ɛ túótɛ́ Yesu kɛ́dɔɔ̀ Sifubɛ ɔ̃ɔ̃ dɔɔ̀mɛ̀, kóò pɔ̃ṹ ntiyɑ̀ɑ̀tì kɛ́yɔɔrɛ tùdɑ̀ɑ̀rí.

41 Bɛ̀ do bɑɑkɛ́ dɛ̀ Yesu, dɛ̀ do tɔ́kɛ́nɛ̀ kupúú mɑkù nku, kɛ̀ kufɔ̃ti pɑ̀nkù mɑkù dɛ̀ bo bɛ̀ mu nyí tɑnnɛ́ kù òmɔù. 42 Dɛ̀ do yóó wentɛ́ tɛom̀pùtɛ̀ ntɛ, kɛ̀ dɛɛ̀ ńte kɛ̀ bɛ̀ ndɔ́ mɛcɑ̃ɑ̃, dɛ kó kufɔ̃ti nɛ́ mɛ ntɔ́kɛ́mɛ̀ dɛborɛ̀, kɛ̀ bɛ̀ɛ dɛ̀ nhò dɔú.

20

Kufɔ̃tikperí

(Wéntɛ́ Mɑtie 28:1-8 nɛ̀ Mɑriki 16:1-8 nɛ̀ Duku 24:1-12)

1 Dìmɑ́ɑ̀sì kó kukṹnwentóo kɛ̀ dɛ̀ nkpɑɑ́ kɛ uu kɛ̀ Mɑɑri, Mɑkitɑdɑɑ ɛì kouu, kɔtɛ kufɔ̃ti kɛ́nsɔ̃́ nditɑ̃́rì pòòtɛ. 2 Kòo cokɛ́ kɛ́wɛ̃tɛ kɛ́nɑ́kɛ́ Piɛri nɛ̀ Yesu tɑncɔ́ùntì tɔù Yesu dɔ́ wè kɛ dɔ̀: Bɛ̀ kũtɛ́mu ti Yiɛ̀, nti mɛ n yí yɛ̃́ bɛ̀ ò yĩ́mɛ̀.

3 Piɛri nɛ̀ Yesu tɑncɔ́ùntì tɔù kɛ̀ bɛ̀ɛ ítɛ́ kɛ́nkɔri kufɔ̃ti 4 kɛ cokù kɛ̀ Yesu tɑncɔ́ùntì tɔùu diɛ́nnɛ̀ Piɛri kɛ́tuɔkɛ kufɔ̃ti, 5 kɛ́síékɛ́ kɛ́yɑ̀ tiyɑ̀ɑ̀tì bɛ̀ do pɔ̃ṹ ntì Yesu kɛ̀ tì duɔ́ ò mɛ nyí ntɑ. 6 Kɛ̀ Simɔɔ Piɛrii tuɔkɛní kɛ́tɑ kɛ́yɑ̀ tiyɑ̀ɑ̀tì bɛ̀ pɔ̃ṹ ntì Yesu kɛ̀ tì duɔ́ kɛtenkɛ̀. 7 Kɛ̀ kuyɑ̀ɑ̀kù kùù do fĩ ndiyuu kɛ̀ kù kpɛ́ú kɛ cɑ̃ɑ̃ nkɛ duɔ́. 8 Kɛ̀ Yesu tɑncɔ́ùntì tɔù wèè do niitɛ́ kɛ́tuɔkɛ, kòò múnkɛɛ tɑ kɛ́yɑ̀ kɛ́ntɑ̃́. 9 (Yesu tɑncɔ́ùmbɛ̀ mu ndo í bɑntɛ́ tìì wɑ̃̀ri kɛ tú: Yesu do nkɛ́yɑ̃́ntɛ́.) 10 Dɛ kó difɔ̃nkúò kɛ̀ Yesu tɑncɔ́ùmbɛ̀ɛ kò.

Yesu yɑ̃̀ńtɛ́mɛ̀

(Wéntɛ́ Mɑtie 28:9-10 nɛ̀ Mɑriki 16:9-11)

11 Kɛ̀ Mɑɑri kpɑɑ́ kɛ́cómmú kufɔ̃ti bɛ̀nnì kɛ kuɔ̀, nkɛ sĩ́nnɛ́ kɛ́síékɛ́ 12 kɛ́yɑ̀ Kuyie ntɔ̃rɛ̀ yɛ̀dɛ́ɛ̀ kɛ̀ yɛ̀ dɑ̀ɑ́tí tiyɑɑ̀pɛ́ítì kɛ kɑri bɛ̀ do dɔú ndɛ̀ Yesu, dii nho yuu do duɔ́ dɛ̀, ditɛrì o nɑɑ̀cɛ̀i do borɛ̀. 13 Kɛ̀ yɛ̀ɛ ò bekɛ kɛ dɔ̀: Onitipòkù ɑ kuɔ̀nnɛ̀ bɑ? Kòo yɛ̀ tɛ̃̀ńnɛ́ kɛ dɔ̀: Bɛ̀ tùótɛ́ n Yiɛ̀ nwe, m mɛ nyí yɛ̃́ bɛ̀ ò yĩ́mɛ̀.

14 Ò bɛ́i mɛmmɛ kɛ́wɛ̃ɛ̃tɛ kɛ́yɑ̀ Yesu kòò còḿmú, ò mɛ nyí nhò bɑntɛ́. 15 Kɛ Yesu ò bekɛ kɛ dɔ̀: Onitipòkù dɛ̀ dòmmɛ kɑ̀ɑ kuɔ̀? A wɑɑ̀ nwe?

Kòo yɛ̀mmɛ̀ ńdo okũnyɔ́ɔ̀rìwè nwe, kɛ dɔ̀: Kɛ̀ fɔ̃́ɔ̃̀ ò tùótɛ́, m bɛnkɛ ɑ ò dɔú ndɛ̀ kɛ̀ n kɔtɛ kóò tùótɛ́. 16 Kɛ̀ Yesu ò yu kɛ dɔ̀: Mɑɑri!

Kòo bunnɔ́ɔ kɛ dɔ̀: Okótì! Nɛ̀ bɛ kó tinɑ́ɑǹtì miɛkɛ dɑbunnii! 17 Kɛ̀ Yesu ò nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Bɑ́ n kɑ́ɑ́kɛ́, m mu nyí dèkɛ n cicɛ borɛ̀. Kɔtɛ kɛ́nɑ́kɛ́ n kɔbɛ kɛ dɔ̀: N deètì n cicɛ borɛ̀ ndɛ, wèè tu di kóo cicɛ, Kuyie nkùù di te.

18 Kɛ̀ Mɑɑri Mɑkitɑdɑɑ ɛì kouu kɔtɛ Yesu tɑncɔ́ùmbɛ̀ borɛ̀ kɛ dɔ̀: N yɑ̀mu ti Yiɛ̀.

Kòo bɛ̀ nɑ̀kɛ́ wè ò nɑ̀kɛ́ tì.

Yesu bɛnkɛmɛ̀ omɑ́ɑ̀ o tɑncɔ́ùmbɛ̀

(Wéntɛ́ Mɑtie 28:16-20 nɛ̀ Mɑriki 16:14-18 nɛ̀ Duku 24:36-49)

19 Dɛ kóò dìmɑ́ɑ̀sì kó kuyuoku kòo tɑncɔ́ùmbɛ̀ ntíkú tɛcĩ́ɛ̃̀tɛ̀ mɑtɛ̀ miɛkɛ, kɛ kpetínnɛ́ yɛbòrɛ̀ kɛ pɑ̀ɑ́, mbɛ̀ dé mɛ̀ɛ̀ kpɛ́í nSifubɛ, kɛ̀ Yesu tɑroo kɛ́cómmú bɛ cuokɛ̀ kɛ dɔ̀: Kunɑɑtí ndi bonɛ̀!

20 Ò bɛ́i mmɛmmɛ kɛ́deè kɛ́bɛnkɛ o nɔu nɛ̀ o píkù kɛ̀ diwɛ̀ìi bɛ̀ pĩ mbɛ̀ yɑ̀mɛ̀ bɛ Yiɛ̀. 21 Kɛ̀ Yesu yíɛ́ kɛ́bɛ́i nkɛ dɔ̀: Kunɑɑtí ndi bonɛ̀! N cicɛ n tɔ̃nní mɛ̀ɛ̀ botí m mɛ ndi tũɔ̃̀.

22 Ò bɛ́i mmɛmmɛ kɛ́deè kɛ́fuutɛ bɛ ĩ́nkɛ̀ kɛ dɔ̀: Cɔutɛ́nɛ̀ Muyɑɑ́nsɑ̀ɑ̀mù. 23 Di bo cĩ́ɛ̃́ mbɛ̀ bɛ yɛi mbɛ̀ bo pɛ́tɛ́ mɛcĩ́ɛ̃́mmɛ̀, kɛ̀ di í cĩ̀ɛ̃́ mbɛ̀ bɛ yɛi, mbɛ̀ bɑ́ɑ́ pɛ́tɛ́ mɛcĩ́ɛ̃́mmɛ̀.

Yesu kpɑnnɛ̀mɛ̀ Tomɑɑ ò í tɑ̃́mɛ̀

24 Dɛ̀ do sɔ̃́ nTomɑɑ, Yesu tɑncɔ́ùmbɛ̀ kóò mɔù, bɛ̀ tu wè Didimmu í dɛ̀ bo. 25 Kɛ̀ Yesu tɑncɔ́ùmbɛ̀ tɔbɛ̀ɛ ò nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Ti yɑ̀ ti Yiɛ̀.

Kɛ̀ Tomɑɑ dɔ̀: Kɛ̀ n yí yɑ̀ sikɑ̃ũ kó yɛbòrɛ̀ o nɔu kɛ bɑɑ́ n nɔ́mbii, kɛ̀ n yí bɑɑ́ n nɔ́mbii o píkù m bɑ́ n tɑ̃́.

26 Kɛ̀ dɛ̀ mmɔkɛ semɛ́nnì òmɑ́ɑ̀ kɛ̀ Yesu tɑncɔ́ùmbɛ̀ɛ wɛ̃tɛ kɛ́tíí nkudieku miɛkɛ kɛ̀ Tomɑɑ ndɛ̀ bo, kɛ̀ yɛbòrɛ̀ kpetí kɛ pɑ́kɛ́, kɛ̀ Yesu tɑroo kɛ́cómmú bɛ cuokɛ̀ kɛ dɔ̀: Kunɑɑtí ndi bonɛ̀! 27 Kɛ́deè kɛ́nɑ́kɛ́ Tomɑɑ kɛ dɔ̀: Youtɛní ɑ nɔ̀ùtɛ̀ kɛ́bɑɑ́ ɑ nɔ́mbii yɛbòrɛ̀, kɛ bɑɑ́ m píkù kɛ́ntɑ̃́ kɛ bɑ́ nyĩɛ̃̀kù. 28 Kɛ̀ Tomɑɑ kuɔ́nko kɛ dɔ̀: N Yiɛ̀! N kó Kuyie! 29 Kɛ̀ Yesu ò nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: A n yɑ̀mu kɛ tɑ̃́. Dɛ̀ ńnɑɑti bɛ̀ɛ̀ í n yɑ̀ kɛ tɑ̃́. 30 Yesu dɔ̀ɔ̀mu tidiɛtì pɛ́u kòo tɑncɔ́ùmbɛ̀ yɑ̀, bɑ́ ti í wɑ̃̀ri dipɑ́tíri dii mmiɛkɛ. 31 Tii nwɑ̃̀ri kɛ̀ di bo bɑntɛ́ Yesu Kirisi túmɛ̀ mmɛ Kuyie mBirɛ kɛ́ nhò tɑ̃́ kɛ́pɛ́tɛ́ mufòmmu.

21

Yesu bɛnkɛmɛ̀ omɑ́ɑ̀ o tɑncɔ́ùmbɛ̀ Tiberiyɑti niɛ nnùù

1 Kɛ̀ Yesu wɛ̃tɛ kɛ́bɛnkɛ omɑ́ɑ̀ o tɑncɔ́ùmbɛ̀ Tiberiyɑti kó mɛniɛ nnùù. 2 Ntɛ ò bɛ̀ bɛnkɛ mɛ̀ɛ̀ botí omɑ́ɑ̀: Simɔɔ Piɛri nɛ̀ Tomɑɑ bɛ̀ tú wè Didimmu nɛ̀ Nɑtɑnnɑyɛɛri Kɑnɑɑ Kɑdidee kó kutempɛ̃ nkou, nɛ̀ Sebedee kó ibí, nɛ̀ Yesu tɑncɔ́ùmbɛ̀ tɔbɛ̀ mɑbɛ̀ bɛ̀dɛ́bɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ ntíkú. 3 Kɛ̀ Simɔɔ Piɛrii bɛ̀ nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: M bo kɔtɛ muyĩm̀pĩ́mmù.

Kɛ̀ bɛtɔbɛ̀ dɔ̀: Ti bo nnɛí.

Kɛ̀ bɛ̀ɛ kɔtɛ kɛ́nyié nkɛ buɔ̀, mbɑ́ bɛ̀ í pĩ mmùmɑmù.

4 Dikṹnweńnì kɛ̀ Yesu ńcómmú mɛniɛ nnùù bɑ́ o tɑncɔ́ùmbɛ̀ í nhò bɑntɛ́. 5 Kɛ̀ Yesu bɛ̀ bekɛ kɛ dɔ̀: Bɛdɑpɑ̀mbɛ̀, di pĩ nsiyĩĩɑ̀? Kɛ̀ bɛ̀ dɔ̀: Ɔ́ɔ̀, ti í pɛ̀tɛ́. 6 Kòo bɛ̀ nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Bɔnnɛ̀ mudìtìmù kubɑkù yoú bíɛ́kɛ́ di bo pɛ́tɛ́.

Kɛ̀ bɛ̀ɛ bɔ nkɛ̀ siyĩĩ píɛ mmɛdiɛ̀, bɑ́ bɛ̀ í nnɑ kɛ mù dènnɛní. 7 Kɛ̀ Yesu tɑncɔ́ùntì ò dɔ́ wèe nɑ́kɛ́ Piɛri kɛ dɔ̀: Ti Yiɛ̀ nwe.

Kɛ̀ Simɔɔ Piɛrii tì kèè kɛ dɑ́ɑ́tí o yɑɑ̀bòrì kɛ yɛ̃́ ò do í dɑ́ɑ́tímɛ̀ mùmɑmù, kɛ́doroo mɛniɛ mmiɛkɛ kɛ́ndɛìtì.

8 Kɛ̀ Yesu tɑncɔ́ùmbɛ̀ tɔbɛ̀ nkéríní nɛ̀ kudɑbɛkù kɛ yṹɔ̃́ muyĩndìtìmù kɛ̀ siyĩĩ pìɛ́kɛ́. Bɛ̀ do í dɛ́tirìnɛ̀ mɛniɛ nnùù, dɛ̀ do bo mmɔkɛ mɛ́tìrì tɛkɔ̀ùtɛ̀ (100). 9 Kɛ̀ bɛ̀ɛ yɛ̀nní kɛ́yɑ̀ muhɑ̃ɑ̃́, nkɛ̀ siyĩĩ ɑ̃ṹ mu ĩ́nkɛ̀ nɛ̀ pɛ̃́ɛ̃̀. 10 Kɛ̀ Yesu bɛ̀ nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Dɛitɛnɛ̀ní siyĩĩ di pĩ nsì.

11 Kɛ̀ Simɔɔ Piɛrii tɑ kudɑbɛkù kɛ́cṹũnní muyĩndìtìmù kɛ̀ siyĩĩ diɛsì pìɛ́kɛ́, kɛ bo tɛkɔ̀ùtɛ̀ nɛ̀ sipísìnùmmù nɛ̀ sìtɑ̃ɑ̃ti (153), nɛ̀ mɛmmɛ muyĩndìtìmù í nkɛ̃tɛ́. 12 Kɛ̀ Yesu bɛ̀ nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Kɔtɛnɛ̀ní kɛ́di.

Ò tɑncɔ́ùmbɛ̀ kóò mɔù mɛ nyí ndɑ̀ɑ́tí kóò bekɛ ò tú wè, bɛ̀ do bɑntɛ́mu bɛ Yiɛ̀ nwemɛ̀. 13 Kɛ̀ Yesu tɔ́ɔ́nní kɛ́túótɛ́ pɛ̃́ɛ̃̀ kɛ́ bɛ̀ duɔ́, kɛ́ bɛ̀ duɔ́nnɛ̀ siyĩĩ.

14 Kucɛ mɛtɑ̃ɑ̃́mmɛ̀ mmɛ Yesu yɑ̃̀ńtɛ́ kɛ́bɛnkɛmɛ̀ omɑ́ɑ̀ o tɑncɔ́ùmbɛ̀.

Yesu bekɛmɛ̀ Piɛri kucɛ mɛ̀tɑ̃ɑ̃ti kɛ tú: A n dɔ́ɑ̀ɑ̀?

15 Bɛ̀ di dìì mɔ̀nnì kɛ́deè kɛ̀ Yesu bekɛ Simɔɔ Piɛri kɛ dɔ̀: Simɔɔ Isɑ̃ɑ̃ kó dɛbirɛ ɑ n dɔ́ kɛ̀ dɛ̀ pɛ̃ɛ̃tɛ́ bɛtɔbɑ̀ɑ̀? Kòò dɔ̀: Ɛ̃ɛ̃ n Yiɛ̀ ɑ yɛ̃́mu n dɑ dɔ́mɛ̀. Kɛ̀ Yesu ò nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Cɛ̃mmú m pebí. 16 Kɛ yíɛ́ kóò bekɛ kucɛ mɛdɛ́rímɛ̀ kɛ dɔ̀: Simɔɔ Isɑ̃ɑ̃ kó dɛbirɛ ɑ mɛ̀nkɛ n dɔ́ɑ̀ɑ̀? Kòò dɔ̀: Ɛ̃ɛ̃ n Yiɛ̀ ɑ yɛ̃́mu n dɑ dɔ́mɛ̀. Kɛ̀ Yesu ò nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Cɛ̃mmú m pe. 17 Kɛ̀ Yesu wɛ̃tɛ kóò bekɛ mɛtɑ̃ɑ̃́mmɛ̀ kɛ dɔ̀: Simɔɔ Isɑ̃ɑ̃ kó dɛbirɛ ɑ yɛ̃ nhɑ n dɔ́ɑ̀? Kòò dɔ̀: N Yiɛ̀, nhɑ yɛ̃́mu dɛmɔu. Kɛ̀ Piɛri yɛ̀mmɛ̀ɛ cɑɑ̀rɛ̀ Yesu wɛ̃̀tɛ koò bekɛmɛ̀ kucɛ mɛtɑ̃ɑ̃́mmɛ̀ kɛ tú: A ndɔ́ɑ̀ɑ̀? Kòò dɔ̀: N Yiɛ̀ ɑ yɛ̃́mu dɛmɔu, kɛ yɛ̃́ n dɑ dɔ́mɛ̀. Kɛ̀ Yesu ò nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Cɛ̃mmú m pe. 18 N dɑ nɑ́ɑ́ mɔ́mmuɔ nwe. A do kpɑɑ́ kɛ bɛ ndìì mɔ̀nnì kɛ yiì ɑ nɑɑ̀kɔ̃̀nfɛ̀ ɑmɑ́ɑ̀ ndi, kɛ kɔrì ɑ dɔ́ kɛ̀. A bo kótɛ́ dìì mɔ̀nnì kɛ níí nyuo ɑ nɔu nsi kòo tɔù fɛ ndɑ yiì, kɛ dɑ kɔtɛnɛ̀ ɑ í dɔ́ kɛ̀.

19 (Yesu nɑ́ɑ́ mmɛmmɛ kɛ bɛnkú Piɛri yóó kú mùù kṹṹ mbotí nku kɛ dɛ́úkùnnɛ Kuyie nyètìrì.) Kɛ́deè kóò nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: N tũnnɛ.

Yesu nɑ̀kɛ́ tì Isɑ̃ɑ̃ kpɛ́í

20 Kɛ̀ Piɛrii wɛ̃ɛ̃tɛ kɛ́yɑ̀ Yesu tɑncɔ́ùntì ò dɔ́ wè kòò kèríní, (wèè do ò bekɛ bɛ̀ yo ndìì mɔ̀nnì diyentɛ́bɑnni kó mudiì kɛ dɔ̀: N Yiɛ̀, we nyóó dɑ fítɛ́?) 21 Kɛ̀ Piɛrii bekɛ Yesu kɛ dɔ̀: N Yiɛ̀, yie ntɑ́, o kpɛti yó ndòmmɛ? 22 Kɛ̀ Yesu ò tɛ̃̀ńnɛ́ kɛ dɔ̀: Kɛ̀ n dɔ́ we nfòù kɛ̀ n yɑ̀ɑ wɛ̃tɛnɛ̀ní ɑ kpɛti í bo, fɔ̃́ ní nni ntũ.

23 Kɛ̀ dɛ kó tinɑ́ɑǹtìi pitɛ́ bɛ cuokɛ̀, kɛ̀ bɛ̀ dɔ̀ dɛ kóò tɑncɔ́ùntì í yóó kú. Yesu mɛ ndo í nɑ̀kɛ́ Piɛri kɛ dɔ̀ wè í yóó kú, ò do yĩ: Kɛ̀ n dɔ́ wè nfòù kɛ̀ n yɑ̀ɑ wɛ̃tɛnní, ɑ kpɛti í bo.

24 Weè tɑncɔ́ùntì mɔ́mmuɔ nweè bɛ́i ndɛ kó tinɑ́ɑǹtì, kɛ tì wɑ̃̀ri, kɛ̀ ti yɛ̃́ tì tumɛ̀ timɔ́mmɔnti.

25 Yesu do pĩ̀ḿmu mutɔ̃mmú tɛ̃mù, kɛ̀ bɛ̀ yɛ̃ mbɛ̀ bo tì wɑ̃̀ri timɔu yɛpɑ́tɛ miɛkɛ, n yɛ̀mmɛ̀ dò kutenkù bɑ́ɑ́ pɛ́tɛ́ kù bo yɛ̀ dɔú ndɛ̀.

* 12:32 Dɛ kó dinɑ́ɑǹkéè miɛkɛ Yesu nɑ́ɑ́ mbɛ̀ yóó ò dèe

Yesu Tɔ̃rɛ̀

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

14

15

16

17

18

19

20

21

22

23

24

25

26

27

28

Yesu Tɔ̃rɛ̀ tɔ̃mmú pɑ́tíri

Di mpɑ́tíri tɔ tìì nɑ́ɑǹtì

Yesu tɔ̃rɛ̀ kó dipɑ́tíri sɔɔtɛ́nɛ̀ tinɑ́ɑǹsɑ̀ɑ̀tì kpɛyɛ kó tinɑ́ɑǹtì nti. Duku dòòtórì diɛwè Pɔɔri nɛ́po, ò do nɛitinɛ̀ wè weè wɑ̃̀ri dɛ kó dipɑ́tíri (Kɔdɔɔsi 4:14). Dɛ kó dipɑ́tíri miɛkɛ yɛnɑ́ɑǹkékɛ̀ yɛ̀ɛ̀ ti nɑ́ɑ́ mMuyɑɑ́nsɑ̀ɑ̀mù pĩ mmùù tɔ̃mmú yɛ̀ sũmu.

Dɛ kó dipɑ́tíri diì ti nɑ́ɑ́ nKirisi kɔbɛ tĩ̀rɛ̀ ketɛ́ mɛ̀ɛ̀ botí Sifubɛ cuokɛ̀ kɛ́ketɛ́nɛ̀ Sedisɑdɛmmu bɛ̀ɛ̀ tu Sifubɛ. Nɛ̀ bɛ̀ɛ̀ í tú Sifubɛ: Kɔdɛnti nɛ̀ Ãntiyɔsi nɛ̀ Fidipu. Dɛ kó dipɑ́tíri diì ti nɑ́ɑ́ mbɛ̀ do mɑ̀ɑ́nɛ̀ ìì dìèti mɛsɑ̀ɑ̀ nKirisi kɔbɛ tĩ̀rɛ̀ yɛpɑ̀nyɛ̀ miɛkɛ, nɛ̀ Muyɑɑ́nsɑ̀ɑ̀mù do bɛ̀ niitɛ́ kɛ̀ bɛ̀ɛ tì tũ̀ntɛ mɛ̀ɛ̀ botí.

Di mpɑ́tíri nɑ́ɑǹtì duɔ́ kɛ dòmmɛ̀

1. Muyɑɑ́nsɑ̀ɑ̀mu cùtɛ́nímɛ̀ nɛ̀ Kirisi kɔbɛ tĩ̀nnì ketɛ́mɛ̀ Sedisɑdɛmmu 1-12

2. Pɔɔri ìtɛ́mɛ̀ Kuyie nnɑ́ɑǹtì nɑ́ɑmmù 13-28

1

1 N nɛ́po Teofiiri, m pɑ́tíri ketirì miɛkɛ n dɑ nɑ̀kɛ́mu Yesu pĩ mmùù tɔ̃mmú mumɔu nɛ̀ ò tié ntì bɛnìtìbɛ̀ nɛ̀ ò ketɛ́ ndìì yiè o tɔ̃mmú, 2 kɛ́ntɔ kɛ́tuɔkɛnɛ̀ Muyɑɑ́nsɑ̀ɑ̀mù ò niitɛ́mɛ̀ kòò duɔ́ nho tɑnnɔ̀ o tɑncɔ́ùmbɛ̀ ò tɑ̃ɑ̃tɛ́ bɛ̀ kɛ ítɛ́ kɛ́dekɛ kɛĩ́nkɛ̀. 3 O kṹṹ nkó difɔ̃nkúò kòo mbɛ̀ bɛnkú omɑ́ɑ̀ nɛ̀ mɛbɛnkùmɛ̀ pɛ́u mɛ̀ɛ̀ bɛnkú ò fòùtɛmɛ̀, kɛ dɔ̀ yɛwe sipísìnɑ̀ɑ̀ kɛ bɛ̀ nɑ̀ɑ́ nKuyie nkpɑ̀ɑ̀tìyuu kpɛti. 4 Diyiè mɑrì kɛ sɔ̃́ mbɛ̀ yo nkɛ Yesu bɛ̀ nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Di bɑ́ɑ́ dɛ́tɛ́nɛ̀ Sedisɑdɛmmu, dí nkɑri kɛ bɑɑ n cicɛ do yɛ̃ nhò yóó di pɑ̃ dɛ̀, n di nɑ̀kɛ́ dɛ̀ɛ̀ kpɛ́í. 5 Isɑ̃ɑ̃ do di ɑ̃ɑ̃̀ bɑ̀tɛ́mmù, nɛ̀ mɛniɛ mmɛ yɛwe sɑ́m̀pɔ́ miɛkɛ bɛ̀ bo di ɑ̃nnɛ́ bɑ̀tɛ́mmù nɛ̀ Muyɑɑ́nsɑ̀ɑ̀mù.

Yesu dèkɛmɛ̀ kɛĩ́nkɛ̀

6 Kɛ̀ bɛ̀ɛ ò bekɛ kɛ dɔ̀: Dɛ mɔ̀nnì ndi ɑ yóó fíímmɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ kó dikpɑ̀ɑ̀tìyuuɑ̀? 7 Kɛ̀ Yesu bɛ̀ tɛ̃̀ńnɛ́ kɛ dɔ̀: Di kpɛti dɔkɛ, di bo yĩ́ɛ̃́tɛ́mɛ̀ dɛ kó yɛmɔ̀rɛ̀ nɛ̀ dɛ kó yɛwe, n cicɛ Kuyie nkumɔ́mmɔnku kuù dɔú ndɛ kó yɛmɔ̀rɛ̀ nɛ̀ dɛ kó yɛwe. 8 Kù bo di duɔ́ mmuwɛ̃rímú, kù bo cṹũnní Muyɑɑ́nsɑ̀ɑ̀mù di ĩ́nkɛ̀ kɛ̀ di nɑɑ́ mbɛ̀ɛ̀ yo nnɑ́ɑ́ n kpɛ́í nSedisɑdɛmmu miɛkɛ nɛ̀ Sudee nɛ̀ Sɑmmɑrii dɛ kó kɛtenkɛ̀ kɛmɔu miɛkɛ nɛ̀ itemmɑ̀nkɛ imɔu miɛkoo.

9 Ò tì mbɛ̀ nɑ̀kɛ́ dìì mɔ̀nnì kɛ́deè kɛ́ítɛ́ kɛ́ndeètì kɛĩ́nkɛ̀, kɛ̀ bɛ̀ nhò bùɔ́ kɛ̀ diwɛtirì mɑrìi ò dɑ̀tínko.

10 Kɛ̀ bɛ̀ nkpɑɑ́ búɔ́, kɛ́yɑ̀ bɛnìtìbɛ̀ bɛ̀dɛ́bɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ dɑ̀ɑ́tí tiyɑɑ̀pɛ́ítì kɛ́kɔtɛní bɛ borɛ̀ kɛ́bɛ́i nkɛ dɔ̀: 11 Kɑdidee kó bɛnìtìbɛ̀ dɛ̀ dòmmɛ kɛ̀ di cómmú kɛ búɔ́ kɛĩ́nkɛ̀? Yesu ìtɛ́ mɛ̀ɛ̀ botí di cuokɛ̀ kɛ dèkɛ kɛĩ́nkɛ̀ ò yóó wɛ̃tɛní mɛɛ̀ botí.

12 Mɛm̀mɛ kɛ̀ bɛ̀ɛ ítɛ́ Odìfíè tɑ̃rì kɛ́wɛ̃tɛní Sedisɑdɛmmu. Dɛ kó ditɑ̃rì do í dɛ́tirìnɛ̀ Sedisɑdɛmmu, dɛ̀ do bo mbo cìdòmɛ́tìrì òmɑ́ɑ̀ ndi. 13 Bɛ̀ tùɔ̀kɛní dìì mɔ̀nnì kɛ́dekɛ tɛcĩ́ɛ̃̀tɛ̀ bɛ̀ ɔ̃ɔ̃ tíi ntɛ̀ɛ̀ miɛkɛ. Ntɛ o tɑncɔ́ùmbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ do mbɛ bɛ yètɛ̀: Piɛri nɛ̀ Isɑ̃ɑ̃ nɛ̀ Isɑku nɛ̀ Ãntidee nɛ̀ Fidipu nɛ̀ Bɑtidemii nɛ̀ Mɑtie nɛ̀ Isɑku Adifee kó dɛbirɛ nɛ̀ Simɔɔ Sedɔtibɛ kó ditĩ̀nnì kou nɛ̀ Sudi Isɑku kó dɛbirɛ. 14 Kɛ̀ bɛnitipòbɛ̀ mɑbɛ̀ múnkɛ ndɛ̀ bo nɛ̀ Mɑɑri Yesu yɔ̃ nɛ̀ Yesu nɛí, bɛmɔu kɛ̀ bɛ̀ nwɛ̃ nkɛ bɑ́ɑ́ nKuyie nɛ̀ mɛyɛ̀mmɛ̀ mɛ̀mɑ́ɑ̀.

Wèè cɔutɛ́ Sudɑɑsi kó difɔ̃̀tìrì

15 Diyiè mɑrì kɛ sɔ̃́ mbɛ̀ tó tíkú, kɛ bo ntùɔ̀kɛ tɛkɔ̀ùtɛ̀ nɛ̀ sipísìdɛ́ (120), kɛ̀ Piɛrii bɛ́i nkɛ dɔ̀: 16 N kɔbɛ Muyɑɑ́nsɑ̀ɑ̀mù do niitɛ́ Dɑfitii kòo wɑ̃ri tì Sudɑɑsi kpɛ́í, nwèè niitɛ́ní bɛ̀ɛ̀ pĩ nYesu tì dò nkɛ́dɔɔ̀mu. 17 Sudɑɑsi do tú ti kou nwe kɛ̀ ti wɛ̃ nkɛ pĩ́ mmutɔ̃mmú.

( 18 Kòò yɛ̀ kɛ dontɛ́nɛ̀ kupɑku o yɛi nkó idíítí, ò nùńnɛ́ dɛ̀ omɑ́ɑ̀, kɛ donní kɛ pɔ̀ntɛ, kòo nɑutì cìɛ́tɛ́ cíɛ́tɛ́. 19 Kɛ̀ Sedisɑdɛmmu kɔbɛ bɛmɔuu yĩ̀ɛ̃́tɛ́ dɛ kó tinɑ́ɑǹtì kɛ yu dɛ kó kupɑku kɛ tú: Mukṹṹ nkó kupɑku. Nɛ̀ bɛ kó tinɑ́ɑǹtì Akɛdidɑmɑɑ.)

20 Tì wɑ̃̀rimu Yɛsɑ̃ɑ̃ mpɑ́tíri miɛkɛ kɛ tú:

O cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ bo nɑɑ́ nkudobonkù,

bɑ́ òmɔù tɛ̃́nkɛ bɑ́ ntɛ̀ ɑ̃,

kòo tɔù mɔùu cɔutɛ́ o fɔ̃̀tìrì.

21 Dɛ̀ dò ntí yɑ̀ onìtì mɔù nwe wèè do ti bonɛ̀ Isɑ̃ɑ̃ ɑ̃ɑ̃̀ dìì mɔ̀nnì bɑ̀tɛ́mmù, 22 kɛ́ntɔ kɛ́tuɔkɛnɛ̀ Yesu dèkɛmɛ̀ kɛĩ́nkɛ̀, kòo ti wɛ̃nnɛ́nɛ̀ kɛ̀ ti nnɑ́ɑ́ nYesu kumɛ̀ kɛ yɑ̃̀ńtɛ́.

23 Kɛ̀ bɛ̀ɛ dɛitɛ bɛnìtìbɛ̀ bɛ̀dɛ́bɛ̀, Sosɛfu bɛ̀ do tú wè Bɑɑdisɑbɑsi kóò yu kɛ dɔ̀ Susituusi nɛ̀ otɔù mɔù bɛ̀ tu wè Mɑtiɑsi. 24 Kɛ́deè kɛ́bɑ́ntɛ̀ Kuyie nkɛ dɔ̀: Ti Yiɛ̀ nfɔ̃́ɔ̃̀ yɛ̃́ bɛnìtìbɛ̀ yɛ̀mmɛ̀, ɑ tí bɛnkɛ ɑ tɑ̃ɑ̃tɛ́ wè bɛnìtìbɛ̀ biɛ mmiɛkɛ, 25 kòo cɔutɛ́ Sudɑɑsi fɔ̃̀tìrì, ò yóu dì, kɛ kɔ̀tɛ o kó kucɛ.

26 Kɛ̀ bɛ̀ɛ tɑ̃ũ tɛ́tɛ́ kɛ̀ tɛ́tɛ́ɛ do Mɑtiɑsi ĩ́nkɛ̀, kòo wɛ̃nnɛ́nɛ̀ Yesu tɔ̃rɛ̀ tɛpíítɛ̀ nɛ̀ dimɑ́ɑ̀.

2

Muyɑɑ́nsɑ̀ɑ̀mù cùtɛ́nímɛ̀

1 Kɛ̀ Pɑ̃ntikoti kó diyiè nyóó tuɔkɛ, kɛ sɔ̃́ mbɛ̀ tìkú dibòrì dìmɑ́ɑ̀. 2 Kɛ́ nyóó dɑɑtɛ kɛ́keè kutoweku mɑkù kɛ̀ kù cutiní kɛĩ́nkɛ̀ kɛ donnɛ̀ kuyɑɑkperíkù, kɛ́ bɛ̀ kpɛ̀ɛ́tɛ́ bɛmɔu bɛ̀ kɑ̀ri tɛ̀ɛ̀ cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ miɛkɛ. 3 Kɛ̀ bɛ̀ɛ yɑ̀ ihɑ̃ɑ̃dɛɛm̀bìi kɛ̀ ì dònnɛ̀ inɔ́ndiɛ nkɛ́ńtotírí kɛ commu bɛ ĩ́nkɛ̀. 4 Kɛ̀ Muyɑɑ́nsɑ̀ɑ̀mùu bɛ̀ píɛ, kɛ̀ bɛ̀ɛ ketɛ́ kɛ́nnɑ́ɑ́ ntinɑ́ɑǹcɑ̀ǹtì.

5 Dɛ̀ do sɔ̃́ nSifubɛ bɛɛ̀ ìtɛ́ní titentì timɔu kɛ kɔ̀tɛní kɛ bo Sedisɑdɛmmu. Bɛ̀ do tú bɛ̀ɛ̀ dé bɛ̀mbɛ Kuyie. 6 Bɛ̀ kèè dìì mɔ̀nnì kutoweku kɛ tíínní, kɛ̀ dɛ̀ɛ bɛ̀ di mɛdiɛ̀ nkɛ yɛ̃́ bɑ́ wè ò do yomɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ nɑ̀ɑ́ nho kó tinɑ́ɑǹtì mɔ́mmɔnti. 7 Kɛ̀ dɛ̀ɛ bɛ̀ kpeí mɛdiɛ̀, kɛ̀ bɛ̀ mbɛ̀ wùó nkɛ tú: Dɛ̀ í dò nKɑdidee kɔbɛ mbɛ bɛmɔuɑ̀? 8 Dɛ̀ nɛ́ dòmmɛ bɑ́ wè kòò yo bɛ̀ nɑ̀ɑ́mmɛ̀ o kó tinɑ́ɑǹtì? 9 Ti miɛkɛ kɛ̀ bɛ̀mɑbɛ̀ bonní Pɑditi kó kɛtenkɛ̀: Mɛdii nɛ̀ Mɛdɑmmu Mɛsopotɑmii nɛ̀ Sudee nɛ̀ Kɑpɑdoosi nɛ̀ Pɔ̃ɔ̃ Asii kó kɛtenkɛ̀ miɛkɛ. 10 Nɛ̀ Fidisii nɛ̀ Pɑ̃nfidii nɛ̀ Esibiti nɛ̀ Dibii kɔbɛ mɑbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ tɔ̀kɛ́nɛ̀ Sidɛnni, kɛ̀ bɛ̀mɑbɛ̀ bonní Odommu, kɛ̀ bɛtɔbɛ̀ tu Sifubɛ mɔ́mmɔmbɛ nɛ̀ bɛ̀ɛ̀ tũ nSifubɛ kó kuwedɔuncɛ nɛ̀ Kɛrɛti kɔbɛ nɛ̀ Adɑbii kɔbɛ. 11 Nɛ̀ mɛmmɛ kɛ̀ ti yo bɛ̀ nɑ̀ɑ́mmɛ̀ bɑ́ wè o kó tinɑ́ɑǹtì kɛ sɑ̃ntí Kuyie nku diɛtì kpɛ́í.

12 Kɛ̀ dɛ̀ɛ bɛ̀ di mɛdiɛ̀, bɛ̀ í nyɑ̀ bɛ̀ bo bɛ́i ntì, kɛ́mbékú bɛtɔbɛ̀ kɛ tú: Bɑ mbotí nku diɛ?

13 Kɛ̀ bɛ̀mɑbɛ̀ mbɛ̀ dɑú kɛ tú: Bɛ̀ muɔ́ mmɛnɑɑ̀ nnɑtimɛ̀ mmɛ.

Piɛri nɑ̀kɛ́ tì Muyɑɑ́nsɑ̀ɑ̀mù cùtɛ́ní dìì yiè

14 Kɛ̀ Yesu tɔ̃rɛ̀ tɛpíítɛ̀ nɛ̀ yɛ̀dɛ́ɛ̀ ítɛ́ kɛ́cómmú, kɛ̀ Piɛri nnɑ́ɑ́nnɛ̀ ditĩ̀nnì mɛkperímɛ̀ kɛ tú: Díndi Kɑdidee kɔbɛ nɛ̀ bɛ̀ɛ̀ kó dimɑ̀ɑ̀ kɔ̀tɛní Sedisɑdɛmmu miɛkɛ! Kéntɛ́nɛ̀ kɛ́keè n yóó di nɑ́kɛ́ tì. 15 Di yɛ̀mmɛ̀ bɑ́ ndò mbɛnìtìbɛ̀ biɛ mmuɔ́ mmɛnɑɑ̀, diyiè kpɑɑ́ kɛ bɛmmu. 16 Kuyie pɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑǹtò Sowɛɛri do nɑ̀kɛ́ tì tiì dɔ̀ɔ̀. Tìì tu:

17 Yɛwe sɔnyɛ mmiɛkɛ m bo cṹũnní Muyɑɑ́nsɑ̀ɑ̀mù

bɛnìtìbɛ̀ bɛmɔu ĩ́nkɛ̀,

di kó bɛdɑpɑ̀mbɛ̀ nɛ̀ di kó bɛsɑpɑ̀mbɛ̀

bo nɑɑ́ m pɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑm̀bɛ̀.

Kɛ̀ bɛbɛ́mbɛ̀ ńyɑu mɛbɛnkùmɛ̀.

Kɛ̀ bɛkótíbɛ̀ ńyɑu tidɔùntì.

18 Dɛ kó yɛwe miɛkɛ

m mɛ̀nkɛ yóó cṹũnkomu n Yɑɑ́

n kó bɛnìtìbɛ̀ bɛmɔu ĩ́nkɛ̀,

bɛnitidɑɑbɛ̀ nɛ̀ bɛnitipòbɛ̀

kɛ̀ bɛ̀ɛ nɑɑ́ m pɑ̃ɑ̃nɑ́ɑntì nɑ́ɑm̀bɛ̀.

19 M bo dɔɔ̀ tidiɛtì kɛĩ́nkɛ̀ nɛ̀ kɛtenkɛ̀,

mɛyĩ̀ĩ̀ nnɛ̀ muhɑ̃ɑ̃́ nɛ̀ kuyukú diɛkù

dɛ̀ bo mbo dɛ kó diyiè.

20 Diyiè bo sɔutɛ,

kòo tɑ̃̀nkùu wũɔ̃tɛ́ kɛ́ndò mɛyĩ̀ĩ̀,

kɛ̀ ti Yiɛ̀ nkó diyiè diɛrì nɛ́ nɑ kɛ́tuɔkɛní,

dìì duò tikɔ̃m̀bùɔ̀tì.

21 Dɛ mɔ̀nnì wèè bo kuɔ́nnɛ̀

ti Yiɛ̀ nKuyie nhò bo cootɛ́.

22 Díndi Isidɑyɛɛribɛ kéntɛ́nɛ̀ kɛ́keè n yóó di nɑ́kɛ́ tì. Yesu Nɑnsɑrɛti kou Kuyie ndi bɛnkɛ wèè miɛkɛ ku wɛ̃rímú, kòò dɔ̀ɔ̀ tidiɛtì, di mɔ́mmɔmbɛ kɛ̀ di yɑ̀. 23 Bɛ̀ we ndi fìtɛ́nɛ̀ Kuyie ndo tì yɛ̃́mu nɛ̀ dimɔ̀nnì, kuù duɔ́ nkɛ̀ tì dɔ̀ɔ̀, kɛ̀ di ò duɔ́ mbɛ̀ɛ̀ í yɛ̃́ Kuyie nkɛ̀ bɛ̀ ò bɑɑkɛ́ koò kùɔ. 24 Kɛ̀ Kuyie nduɔ́ nkòò yɑ̃̀ńtɛ́, kɛ̀ kù ò dɛɛtɛ́nɛ̀ mukṹṹ nkó iwɛ̃ĩ, kɛ yɛ̃́ mukṹṹ ndo í dommɛ̀ mù bo nɑ kóò pĩ̀ńnɛ́ muwɛ̃rímú. 25 Dɑfiti do nɑ̀kɛ́ weè kpɛ́í nkɛ dɔ̀:

M búɔ́ n Yiɛ̀ sɑ̃́ɑ̃̀,

kɛ yɛ̃́ we m bonɛ̀mɛ̀ m bɑ́ɑ́ kpeutɛ.

26 Dɛɛ̀ te kɛ̀ n yɛ̀mmɛ̀ nɑɑti,

kɛ̀ n dìènnɛ̀ diwɛ̀ì.

27 Kɛ yɛ̃́ kɛ dò mbɑ́ kɛ̀ n ku,

m bɑ́ nkpɑɑ́ kufɔ̃ti miɛkɛ.

Kɛ yɛ̃́ ɑ í yóó yóumɛ̀ ɑ kou kòo pɑ̃ɑ̃kɛ.

28 A m bɛnkɛmu mufòmmu kó kucɛ,

kɛ yóó nni mbonɛ̀ kɛ n duɔ̀ diwɛ̀ì.

29 N kɔbɛ n dɔ́ kɛ di nɑ́kɛ́ ti yɑ̀ɑ̀rì Dɑfiti kpɛ́í nkɛ, ò kúmu, kɛ̀ bɛ̀ ò kũnnɛ́ kòo fɔ̃ti kpɑɑ́ bo nɛ̀ yíenní. 30 Ò do tú Kuyie mpɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑǹtò nwe kɛ nyɛ̃́ kɛ dò nKuyie mbɛ́i kɛ tú kù yóó kɑnnɛ o yɑɑ̀birɛ mɑrɛ̀ o kpɑ̀ɑ̀tìkɑ̀rì ĩ́nkɛ̀. 31 Dɑfiti do nɑ́ɑ́ nKirisi yóó yɑ̃́ntɛ́mɛ̀ mmɛ kɛ tú:

Ò í yó nkpɑɑ́ kufɔ̃ti miɛkɛ.

Ò í yóó pɑ̃ɑ̃kɛ.

32 Weè Yesu nwe Kuyie nduɔ́mmɛ̀ kòò yɑ̃̀ńtɛ́ timɔu kɛ̀ ti ò yɑ̀. 33 Kɛ̀ Kuyie nhò tùótɛ́ koò kɑ̀nnɛ kubɑkù you, koò duɔ́ Muyɑɑ́nsɑ̀ɑ̀mù kù do nɑ̀kɛ́ mùù kpɛ́í, kòò mù nti duɔnní, dɛndɛ di kèèmɛ̀ kɛ dɛ̀ yɑ̀. 34 Dɑfiti í dèkɛ kɛĩ́nkɛ̀ kɛ nɛ́ bɛ́i nkɛ dɔ̀:

Kuyie nnɑ̀kɛ́mu n Yiɛ̀ nkɛ tú:

Nkɑri m bɑkù yoú,

35 kɛ̀ n yɑ̀ɑ dɑ duɔ́ nhɑ kpɑntídɛ̀ntɔbɛ̀

kɑ̀ɑ bɛ̀ cùùti.

36 Isidɑyɛɛribɛ di tũ mbɑntɛ́ kɛ dò nYesu di bɑɑkɛ́ wè kudɑpɑ̃ɑ̃tí ĩ́nkɛ̀, Kuyie nwe ndɔ̀ɔ̀ ti Yiɛ̀ nti dɛɛtíwè.

37 Bɛ̀ kèè dìì mɔ̀nnì dɛ kó tinɑ́ɑǹtì kɛ̀ tìi bɛ̀ kɑ̀ɑ́kɛ́ mɛsɑ̀ɑ̀, nkɛ̀ bɛ̀ɛ bekɛ Piɛri nɛ̀ Yesu tɔ̃rɛ̀ tɛyɛ̀ kɛ dɔ̀: Ti kɔbɛnɛ̀ ti dò nkɛ́dɔɔ̀ bɑ? 38 Kɛ̀ Piɛrii bɛ̀ nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Ceetɛnɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ di ɑ̃nnɛ́ bɑ̀tɛ́mmù nɛ̀ Yesu kó diyètìrì, kɛ̀ Kuyie ndi cĩ́ɛ̃́ ndi yɛi nkɛ di pɑ̃ Muyɑɑ́nsɑ̀ɑ̀mù. 39 Kɛ yɛ̃́ kù bɛ́immɛ̀ dɛ kó tinɑ́ɑǹtì díì kpɛ́í, nɛ̀ di bí, bɛ̀ɛ̀ bo diɛ nnɛ̀ bɛ̀ɛ̀ dɛ́tirì. Nɛ̀ bɛtɔbɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nyóó yu bɛ̀.

40 Kɛ̀ Piɛri mbɛ̀ nɑ̀ɑ́ ntinɑ́ɑǹtì tɛtì pɛ́u kɛ yɑ́úkùnko bɛ kɔ̃̀ntì kɛ bɛ̀ tiè nkɛ tú: Yiénnɛ̀ Tinɑ́ɑǹsɑ̀ɑ̀tì kɛ́yɑtɛnɛ̀ dimɑ́ɑ̀ bɛnitiyɛibɛ biɛ.

41 Bɛ̀ɛ̀ yie nho nɑ́ɑǹtì kɛ̀ bɛ̀ɛ bɛ̀ ɑ̃nnɛ́ bɑ̀tɛ́mmù kɛ̀ bɛ̀ nsũ, bɛ bo ntùɔ̀kɛ sikɔupísìtɑ̃ɑ̃ti (3000), kɛ̀ bɛ̀ɛ wɛ̃ńnɛ́nɛ̀ Yesu kɔbɛ dɛ kó diyiè. 42 Kɛ níí nkémmú Yesu tɔ̃rɛ̀ bɛ̀ nɑ̀ɑ́ ntì nɛ̀ bɛ yɛ̀mmɛ̀ mɛmɔu, kɛ́nwɛ̃ nkɛ yo nkɛ yonnɛ̀ Mudisɑ̀ɑ̀mù, kɛ bɑ́ɑ́ nKuyie.

Kirisi kɔbɛ ketibɛ̀ kó mufòmmu

43 Kɛ̀ Yesu tɔ̃rɛ̀ ndɔɔri tidiɛtì nɛ̀ mɛbɛnkùmɛ̀ pɛ́u nɛ̀ dɛ kpɛ́í nkɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ɛ yɔtɛ Kuyie. 44 Kɛ̀ Kuyie nkɔbɛ ntiku sɑ̃́ɑ̃̀, kɛ̀ wèè mɔ̀kɛ dɛ̀ bɛ̀ ndɛ wɛ̃ mbɛmɔu. 45 Kɛ̀ bɛ̀ nfiiti bɛ kpɛrɛ nɛ̀ bɛ pɑɑ nkɛ totírí nɛ̀ bɛ̀ɛ̀ kpɑ bɑ́ wè dɛ̀ ò bèkúmɛ̀. 46 Kɛ níí ntíkú kɛ bo Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kɛ bɑ́ɑ́ nKuyie, kɛ wɛ̃ mmɛyɛ̀mmɛ̀ mɛmɑ́ɑ̀ kɛ yo mbɛtɔbɛ̀ cɛ̃́ĩ, kɛ yonnɛ̀ Mudisɑ̀ɑ̀mù. 47 Kɛ sɑ̃ntí Kuyie, nkɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ bɛmɔu bɛ dɔ́ kɛ̀ ti Yiɛ̀ mbɛ̀ yɛ̀útí yɛwe yɛmɔu ò dɛɛtɛ́ bɛ̀.

3

Piɛri nɛ̀ Isɑ̃ɑ̃ bɛ̀ miɛkùnnɛmɛ̀ kuhɔ̀ùkù

1 Diyiè mɑrì, diyiè tũ̀ntɛ dìì mɔ̀nnì Piɛri nɛ̀ Isɑ̃ɑ̃ kɛ̀ bɛ̀ nkɔri mubɑ́ɑmmu. 2 Kɛ nsɔ̃́ nhonìtì mɔù kɑ̀ri kɛ tú kuhɔ̀ùkù nɛ̀ bɛ̀ ò pɛitɛ́mɛ̀, kɛ̀ kù kɑ̀ri Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kó dibòrì bɛ̀ tú dì disɑ̀ɑ̀rì. Bɛ̀ do kù tɔunímu yɛwe yɛmɔu kɛ kɑnnìnko dɛborɛ̀ kɛ̀ kù bo mmɔ́ú idíítí bɛ̀ɛ̀ tɑɑ̀ mubɑ́ɑmmu. 3 Piɛri nɛ̀ Isɑ̃ɑ̃ kɛ̀ bɛ̀ ntɑti kɛ̀ kùu bɛ̀ mɔɔ idíítí. 4 Piɛri nɛ̀ Isɑ̃ɑ̃ kɛ̀ bɛ̀ nkù wùó nkɛ̀ Piɛrii kù nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Ti wéntɛ́.

5 Kɛ̀ kùu bɛ̀ wèńtɛ́ kɛ̀ ku yɛ̀mmɛ̀ ńdò mbɛ̀ yóó kù pɑ̃ dɛ̀mɑrɛ̀ ndɛ. 6 Kɛ̀ Piɛrii kù nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: N yí mɔkɛ idíítí kɛ bo dɑ pɑ̃, m mɔkɛ dɛ̀, m bo dɛ̀ ndɑ pɑ̃. Nɛ̀ Yesu Nɑnsɑrɛti kou kó di yètìrì ítɛ́ kɛ́kétɛ́!

7 Kɛ pĩ́ nku nɔ̀ùtɛ̀ youtɛ, kɛ́yíinní, dɛndɛ bɑ̀mbɑ̀ nkɛ̀ ku nɑɑ̀cɛ̀i nɛ̀ ku bɑ́ɑ́ nkɛ̀ dɛ̀ɛ kpenkɛ. 8 Kɛ̀ kùu puu kɛ́cómmú, kɛ́nɛinɛ̀ Yesu tɔ̃rɛ̀, kɛ̀ bɛ̀ɛ tɑ Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀, kòo ncentì kɛ yɑ̃nku, kɛ sɑ̃ntí Kuyie. 9 Kɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ bɛmɔu nhò wùó, kòò cèntì kɛ sɑ̃ntí Kuyie. 10 Bɛ̀ bɑntɛ́ dìì mɔ̀nnì kɛ dò nwèè do kɑri wenwe Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kó dibòrì sɑ̀ɑ̀rì kɛ mɔ́ú, kɛ̀ dɛ̀ɛ bɛ̀ di bɛmɔu kɛ̀ kufɔ̃wɑɑ́ mbɛ̀ pĩ nkɛ̀ bɛ̀ɛ mɔ́ntɛ́ ò yĩ́mɛ̀ kɛ miɛtɛ́.

Piɛri do nɑ̀kɛ́ tì

11 Kɛ̀ dɛ kóo nìtì bɑɑ ntũ Piɛri nɛ̀ Isɑ̃ɑ̃, kɛ̀ dɛ̀ɛ di bɛnìtìbɛ̀ bɛmɔu, kɛ̀ bɛ̀ ncokòo bɛ borɛ̀ kufiiku bɛ̀ tú kù Sɑdomɔɔ kó kufiiku miɛkɛ. 12 Kɛ̀ Piɛrii bɛ̀ bekɛ kɛ dɔ̀: Isidɑyɛɛribɛ dɛ̀ dòmmɛ kɛ̀ dɛ̀ di di? Kɛ̀ di ti wúó nkɛ donnɛ̀ tíì kó muwɛ̃rímú mmu yoo ti kpɑ mɛ̀ɛ̀ kpɛ́í mɛyɛi nte nkɛ̀ onìtì yie mmiɛtɛ́? 13 Kuyie nti yɛmbɛ̀, Abɑrɑhɑmmu nɛ̀ Isɑki nɛ̀ Sɑkɔbu do tũ nkù kuù miɛkùnnɛ dɛ kóo nìtì, kɛ dɛ́úkùnnɛ ku kóo tɔ̃ntì Yesu yètìrì di pĩ nwè, kɛ duɔ́ ndihɛì yɛmbɛ̀, Odommu kɔbɛ, kɛ̀ di ò yetɛ Pidɑti ììkɛ̀, kɛ sɔ̃́ nhò do dɔ́ kóò fĩ́ĩ. 14 Kɛ̀ di yetɛ wèè dɔ̀ɔ̀ri Kuyie ndɔ́mɛ̀ kɛ kpɑ mɛyɛi, nkɛ bɑ̀ńtɛ̀ okpɑ̀ɑ̀tì Pidɑti kɛ dɔ̀ wèe fĩ́ĩ onitikɔ̀ùtì. 15 Kɛ̀ di kùɔ mufòmmu yiɛ̀, kɛ̀ Kuyie nduɔ́ nkòò yɑ̃̀ńtɛ́. Kɛ̀ ti ò yɑ̀ kɛ nɑ́ɑ́. 16 Yesu ti tɑ̃́ wè kó diyètìrì dii te, onìtì di mɛ nwúó nwè koò yɛ̃́ ò miɛtɛ́mɛ̀ pɑ́íí. Ti tɑ̃́ mɛ̀ɛ̀ kpɛ́í nkɛ Yesu dɛɛ̀ te kòo kpenkɛ.

17 N kɔbɛ n yɛ̃́mu kɛ dò ndɛ kó dimɔ̀nnì díndi nɛ̀ di kó bɛkótíbɛ̀ di do í yɛ̃́ di dɔɔ̀ri dɛ̀. 18 Kuyie mpɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑm̀bɛ̀ bɛmɔu do ti nɑ̀kɛ́mu nɛ̀ dimɔ̀nnì kɛ tú: Odɛɛtíwè dò nkɛ́fɛ̃́ṹtɛ́. 19 Ceetɛnɛ̀ tũ̀nkɛ kɛ́cuó nKuyie mbíɛ́kɛ̀ kɛ̀ kùu ũtɛ́ di yɛi. 20 Kɛ̀ dɛ̀ɛ yie nkɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie di pɑ̃ mɛom̀pùmɛ̀, kɛ di duɔnní Odɛɛtíwè Yesu kù nɑ̀kɛ́ wèè kpɛ́í nnɛ̀ dimɔ̀nnì. 21 Yesu yó mbo kɛĩ́nkɛ̀ nkɛ kɛ̀ Muyɑɑ́nsɑ̀ɑ̀mù tũntɛnɛ̀ dɛmɔu kɛ̀ dɛ̀ɛ nɑɑ́ ndɛpɑ̀nnɛ̀ ku pɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑm̀bɛ̀ do tì nɑ̀kɛ́ mɛ̀mmɛ. 22 Mɔyiisi do nɑ́ɑ́ nweè kpɛ́í kɛ tú: Kuyie mbo di duɔnní ku pɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑǹtò kòò nni ndònnɛ̀. Di nyíé nho kpɛti timɔu. 23 Wèè bo yetɛ o kpɛti bɛ̀ bo ò dènnɛ Kuyie nkó bɛnìtìbɛ̀ miɛkɛ kóò kùɔ. 24 Kuyie mpɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑm̀bɛ̀, kɛ́ketɛ́nɛ̀ Sɑmmuyɛɛri nɛ̀ o fɔ̃nkúò kɔbɛ bɛ̀ nɑ̀kɛ́mu bɛmɔu ti mɛ̀ mbo yɛ̀ɛ̀ we kpɛ́í. 25 Dɛ kó yɛwe bo díì kpɛ́í nkɛ, kɛ̀ di kɔkɛ Kuyie nkó mɛtɑummɛ̀ miɛkɛ, kɛ yɛ̃́ kù do nɑ́ɑ́nnɛ̀ díì yɛmbɛ̀ kù nɑ̀ɑ́ ndìì mɔ̀nnì Abɑrɑhɑmmu kɛ tú kù bo dɔɔ̀ mɛsɑ̀ɑ̀ nyibotí imɔu kɛtenkɛ̀ miɛkɛ nɛ̀ o kpɛ́í. 26 Kuyie nduɔnní ku Birɛ díì kpɛ́í nkɛ mɛketimɛ̀, kɛ̀ dɛ̀ bo di dɔɔ̀ mɛsɑ̀ɑ̀ nkɛ di teennɛ̀ kɛ̀ dí yóu di dɔɔ̀ri mɛ̀ɛ̀ yɛi.

4

Bɛ̀ pĩ̀ḿmɛ̀ Piɛri nɛ̀ Isɑ̃ɑ̃ kɛ kpetínnɛ́

1 Piɛri nɛ̀ Isɑ̃ɑ̃ kɛ̀ bɛ̀ nkpɑɑ́ kɛ nɑ́ɑ́nnɛ̀ bɛnìtìbɛ̀, kɛ̀ ikuɔ́ nìùbɛ̀ kó bɛkótíbɛ̀ nɛ̀ Sɑdusĩɛ̃bɛ nɛ̀ tihɑ̃ɑ̃pɔ̀ntì tìì bɑ̀ɑ Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ ti kóo kótì kɛ̀ bɛ̀ɛ tuɔkɛní. 2 Kɛ̀ bɛ miɛkɛɛ pɛikɛ Yesu tɔ̃rɛ̀ nɑ̀ɑ́mmɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ kɛ tú: Yesu yɑ̃̀ńtɛ́ kɛ̀ bɛcíríbɛ̀ múnkɛ bo yɑ̃́ntɛ́. 3 Kɛ̀ bɛ̀ɛ bɛ̀ pĩ nkɛ sɔ̃́ ndɛ̀ dɔ́ kɛ́biitɛ kɛ̀ bɛ̀ɛ bɛ̀ kpetínnɛ́ dikpetíntou kɛ́mbɑɑnɛ̀ dɛ̀ bo wentɛ́mɛ̀. 4 Bɑ́ nɛ̀ mɛmmɛ bɛ̀ɛ̀ kèè dɛ kó tinɑ́ɑǹtì, kɛ̀ bɛ̀mɑbɛ̀ɛ tì yie nkɛ́nsũ, bɛ̀ bo ntùɔ̀kɛ sikɔupísìnùmmù (5000).

5 Kɛ̀ dɛ̀ɛ wentɛ́, Sifubɛ kó bɛkótíbɛ̀ nɛ̀ dihɛì kó bɛkótíbɛ̀ nɛ̀ ikuɔ́ wɑ̃ɑ̃̀bɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ɛ tíí nSedisɑdɛmmu. 6 Kɛ̀ ikuɔ́ nìùtì diɛwè Anni ndɛ̀ bo nɛ̀ o cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kɔbɛ: Kɑyifu nɛ̀ Isɑ̃ɑ̃ nɛ̀ Adɛkisɑ̃ntiri nɛ̀ ikuɔ́ nìùtì diɛwè cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kɔbɛ sɔmbɛ, 7 kɛ́duɔ́ nkɛ̀ bɛ̀ɛ kɔtɛnní Piɛri nɛ̀ Isɑ̃ɑ̃ kɛ̀ bɛ̀ɛ bɛ̀ bekɛ kɛ dɔ̀: We ndi duɔ́ mmuwɛ̃rímú? Nɛ̀ we nkó diyètìrì ndi di ò miɛkùnnɛmɛ̀?

8 Kɛ̀ Muyɑɑ́nsɑ̀ɑ̀mù pìɛ́kɛ́ Piɛri kòo bɛ̀ nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: 9 Isidɑyɛɛribɛ kó bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ nɛ̀ bɛkótíbɛ̀, ti dɔ̀ɔ̀ mɛ̀ɛ̀ sɑ̀ɑ̀ nkuhɔ̀ùkù kpɛ́í nte kɛ̀ di ti békú kɛ tú ti nɑ́kɛ́ dɛ̀ yĩ́mɛ̀ kɛ̀ kù miɛtɛ́. 10 Bɛnìtìbɛ̀ bɛmɔu nɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ bɑntɛ́nɛ̀ tũnkɛ́ weti weti kɛ do nnɛ̀ Yesu Kirisi Nɑnsɑrɛti kou di bɑɑkɛ́ wè kudɑpɑ̃ɑ̃tí, kɛ̀ Kuyie nduɔ́ nkòò yɑ̃̀ńtɛ́, weè kó diyètìrì te kòo nìtì yie mmiɛtɛ́ pɑ́íí kɛ cómmú di ììkɛ̀. 11 Yesu di yetɛ wè, Kuyie nnɑ́ɑǹtì nɑ̀ɑ́ nweè kpɛ́í kɛ tú:

Bɛ̀ɛ̀ mɑɑ̀ bɛ̀ dootóo dìì tɑ̃́rì,

diì nɑɑ́ ndipũũ kó ditɑ̃́rì mɔ́mmɔnni.

12 Bɑntɛ́nɛ̀ kɛ dò nkutenkù kumɔu miɛkɛ òmɔù tɔù bɑ́ɑ́ nɑ kɛ́dɛɛtɛ́, Kuyie nti duɔ́ nYesu nwe, weè ti dɛɛrí.

13 Kɛ̀ bɛbeémbɛ̀ɛ yɑ̀ Piɛri nɛ̀ Isɑ̃ɑ̃ bɛ mɔ̀kɛ dìì kɔ̃m̀bùɔ̀ kɛ̀ dɛ̀ɛ bɛ̀ di mɛdiɛ̀, nkɛ yɛ̃́ bɛ̀ do yɛ̃́mɛ̀ kɛ dò mbɛ̀ í bɛbíí yɛpɑ́tɛ mɛdiɛ̀, bɛ̀ do yɛ̃́ bɛ̀ nɛitinɛ̀mɛ̀ mmɛ Yesu. 14 Bɛ̀ nɛ́ mɛ nwúómmɛ̀ wèè miɛtɛ́ kòò còḿmú bɛ borɛ̀ bɛ̀ í nyɑ̀ bɛ̀ bo tɛ̃́nnɛ́ tì. 15 Kɛ̀ bɛ̀ɛ bɛ̀ dènnɛ kɛ nɑ́kɛ́ bɛmɑ́ɑ̀ kɛ dɔ̀: Ti bo yĩ́mɛ bɛnìtìbɛ̀ biɛ? 16 Sedisɑdɛmmu kɔbɛ bɛmɔu yɛ̃́mu bɛɛ̀ dɔ̀ɔ̀mɛ̀ tidiɛtì tii, ti bɑ́ɑ́ nɑ kɛ́ tì nɛ̀nni. 17 Kɛ̀ ti nɛ́ dɔ́ kɛ̀ dɛ kó tinɑ́ɑǹtì dɔkɛ bɑ́ɑ́ pitɛ́, ti bɛ̀ kpɑ̀nnɛ, kɛ́ bɛ̀ bɑ̀ɑ kɛ̀ bɛ̀ tɛ̃́nkɛ bɑ́ɑ́ bɛ́innɛ̀ òmɔù Yesu kó diyètìrì.

18 Kɛ̀ bɛ̀ɛ wɛ̃tɛ kɛ́ bɛ̀ yùní kɛ́ mbɛ̀ kpɑ̀nnɛ̀ kɛ tú: Di yɔ bɑ́ɑ́ kú kɛ̀ di wɛ̃tɛ kɛ́yú Yesu yètìrì òmɔù borɛ̀ yoo dí ò nɑ̀kɛ́ o nɑ́ɑǹtì. 19 Piɛri nɛ̀ Isɑ̃ɑ̃ kɛ̀ bɛ̀ɛ bɛ̀ tɛ̃̀ńnɛ́ kɛ dɔ̀: Wéntɛ́nɛ̀ di mɔ́mmɔmbɛ Kuyie nyììkɛ̀ nsɑ kɛ̀ dɛ̀ wenni, ti bo yiemmɛ̀ díì kpɛti kɛ́yetɛ Kuyie nkpɛti. 20 Tínti bɑ́ɑ́ nɑ kɛ í mbɛ́i ti yɑ̀ dɛ̀ nɛ̀ ti kèè tì.

21 Kɛ̀ bɛbeémbɛ̀ɛ wɛ̃tɛ kɛ́ bɛ̀ yùní bɛ̀ í nyɑ̀ bɛ̀ bo yĩ́mɛ̀ kɛ́ bɛ̀ puotí, kɛ yóu, kɛ́ bɛ̀ kpɑnnɛ̀, kɛ́ bɛ̀ fĩ́ĩnko, kɛ yɛ̃́ bɛnìtìbɛ̀ bɛmɔu do sɑ̃ntímɛ̀ Kuyie nnɛ̀ dɛ̀ɛ̀ dɔ̀ɔ̀ dɛ kpɛ́í. 22 Kɛ yɛ̃́ kuhɔ̀ùkù bɛ̀ miɛkùnnɛ kù bie do pɛ̃ɛ̃tɛ́mɛ̀ sipísìnɑ̀ɑ̀.

Yesu tɔ̃rɛ̀ mɔɔmɛ̀ Kuyie ndikɔ̃m̀bùɔ̀

23 Bɛ̀ fĩ́ĩ ndìì mɔ̀nnì Piɛri nɛ̀ Isɑ̃ɑ̃ kɛ̀ bɛ̀ pɑ̃̀nkɛɛ kɔtɛ bɛ kɔbɛ borɛ̀, kɛ́ bɛ̀ nɑ̀kɛ́ ikuɔ́ nìùbɛ̀ kó bɛkótíbɛ̀ nɛ̀ bɛkótíbɛ̀ bɛ̀ bɛ̀ nɑ̀kɛ́ tì. 24 Bɛ̀ tì kèè dìì mɔ̀nnì kɛ́wɛ̃nnɛ́ kɛ́bɑ́ntɛ̀ Kuyie nkɛ dɔ̀: Ti Yiɛ̀ nfɔ̃́ nwèè dɔ̀ɔ̀ kɛtenkɛ̀ nɛ̀ kɛĩ́nkɛ̀ nɛ̀ dɑ̀mɛ́ɛ̀rì nɛ̀ dɛ̀ɛ̀ kó dimɑ̀ɑ̀ bo o miɛkɛ. 25 Fɔ̃́ɔ̃̀ do duɔ́ Muyɑɑ́nsɑ̀ɑ̀mù ti yɑ̀ɑ̀rì Dɑfiti ɑ kóo tɔ̃ntì kòo bɛ́i nkɛ dɔ̀:

Bɑ nte kɛ̀ ibotí miɛkɛ cɔ́u?

Bɑ nte kɛ̀ yɛbotɛ̀ dɑ̀kii

mɛyɛi nkpɛ́í ndɛtetìrɛ̀?

26 Kɛ̀ kutenkù yɛmbɛ̀ bɑɑti dikpɑ̀nnì,

kɛ̀ sikpɑ̀ɑ̀tìbìí wɛ̃nnɛ́

kɛ kpɑnnɛ̀ Kuyie nnɛ̀ kù tɑ̃ɑ̃tɛ́ wè.

27 Mɔ́mmuɔ Edɔti nɛ̀ Pɔ̃nsi Pidɑti bɛ̀ wɛ̃nnɛ́mu dihɛì miɛkɛ nɛ̀ bɛpɔ̀ɔ̀bɛ̀ nɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ kɛ bo dɔɔ̀ mɛyɛi nhɑ kóo tɔ̃ntì Yesu ɑ tɑ̃ɑ̃tɛ́ wè wèè dò mpɑ́íí. 28 Dɛ̀ dɔ̀ɔ̀ ɑ dɔ́ tìnti nɛ̀ dimɔ̀nnì kɛ tì tɑ̃ɑ̃tɛ́. 29 Ti Yiɛ̀ nwéntɛ́ bɛ̀ ti kpɑnnɛ̀mɛ̀, kɛ́duɔ́ nhɑ kó bɛtɔ̃mbɛ̀ dikɔ̃m̀bùɔ̀ kɛ̀ bɛ̀ nnɑ́ɑ́ nhɑ nɑ́ɑǹtì. 30 Bɛnkɛ ɑ wɛ̃rímú kɛ́mmiɛkùnko bɛmuɔmbɛ, kɛ́ndɔɔ̀ri tidiɛtì nɛ̀ mɛbɛnkùmɛ̀ nɛ̀ ɑ kóo tɔ̃ntì Yesu yètìrì wèè dò mpɑ́íí.

31 Bɛ̀ bɑ́ntɛ̀ dìì mɔ̀nnì Kuyie nkɛ́deè, kɛ̀ kɛtenkɛ̀ɛ sɑ̃ntɛ̀ bɛ̀ tìkú dɛ̀ kɛ̀ Muyɑɑ́nsɑ̀ɑ̀mù bɛ̀ píɛ nkɛ̀ bɛ̀ nnɑ́ɑ́ Kuyie nnɑ́ɑǹtì nɛ̀ dikɔ̃m̀bùɔ̀.

Yesu kɔbɛ kó mɛwɛ̃nnímɛ̀

32 Bɛ̀ɛ̀ kó dimɑ̀ɑ̀ do tɑ̃́ Yesu kɛ̀ bɛ̀ nwɛ̃ mmɛyɛ̀mmɛ̀ mɛ̀mɑ́ɑ̀, òmɔù í ntú ò te o kpɛrɛ omɑ́ɑ̀, bɛ̀ do dɛ̀ wɛ̃ḿmu bɛmɔu. 33 Kɛ̀ Yesu tɔ̃rɛ̀ nnɑ́ɑ́ mbɛnìtìbɛ̀ nɛ̀ muwɛ̃rímú Yesu yɑ̃̀ńtɛ́mɛ̀, kɛ̀ Kuyie mbɛ̀ bonɛ̀ kɛ bɛ̀ dɔ̀ɔ̀ri mɛsɑ̀ɑ̀. 34 Òmɔù í mmɔ́nnì dɛ̀mɑrɛ̀ bɛ miɛkɛ, bɛ̀ɛ̀ mɔ̀kɛ dɛpɑɑ nyoo sicɛ̃́ĩ kɛ̀ bɛ̀ ndɛ̀ fiiti kɛ tɔuní idíítí 35 kɛ duɔ̀ nYesu tɔ̃rɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ toti bɑ́ wè dɛ̀ ò bèkúmɛ̀.

36 Onìtì mɔù kɛ̀ bɛ̀ ò tu Sosɛfu Defii kó kuwuɔ kou, kɛ̀ bɛ̀ ò pɛitɛ́ Sipiri kó kutempɛ̃ mmiɛkɛ, kɛ̀ Yesu tɔ̃rɛ̀ɛ ò yu kɛ dɔ̀: Tikɔ̃nyɑuti yiɛ̀. Nɛ̀ bɛ kó tinɑ́ɑǹtì Bɑnnɑbɑɑsi. 37 Kòo fítɛ́ o pɑku kɛ́tɔní idíítí kɛ́ ì duɔ́ nYesu tɔ̃rɛ̀.

5

Anɑnniyɑɑsi nɛ̀ o pokù Sɑfidɑɑ

1 Anɑnniyɑɑsi nɛ̀ o pokù Sɑfidɑɑ kɛ̀ bɛ múnkɛɛ fítɛ́ bɛ pɑku, 2 kɛ́yɑɑtɛ kɛ́sɔnnɛ, kòo ńkɔrinɛ̀ isɔnyi kɛ bo duɔ́ nYesu tɔ̃rɛ̀ kòo pokù yɛ̃́. 3 Kɛ̀ Piɛrii o bekɛ kɛ dɔ̀: Anɑnniyɑɑsi! Dɛ̀ dòmmɛ kɑ̀ɑ yóu kɛ̀ dibɔɔ̀ dɑ tɑ kɑ̀ɑ soutɛ́ Muyɑɑ́nsɑ̀ɑ̀mù, kɛ fìtɛ́ ɑ pɑku kɛ yɑ̀ɑ̀tɛ idíítí kɛ sɔ̀nnɛ? 4 A í kù fìtɛ́ dìì mɔ̀nnì kɛ̀ kù í tú ɑ kɔkɑɑ̀? A kù fìtɛ́ dìì mɔ̀nnì kɛ í nte idíítɑ́ɑ̀? Dɛ̀ dòmmɛ kɑ̀ɑ yóu kɛ̀ mɛyɛ̀mmɛ̀ mɛmmɛ dɑ tɑ? Dɛ̀ í tú bɛnìtìbɛ̀ mbɛ ɑ soutɛ́mɛ̀, ɑ soutɛ́ Kuyie nku.

5 Kɛ̀ Anɑnniyɑɑsii kèè tiì nɑ́ɑǹtì kɛ́do kɛ́kú. Kɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ɛ dɛ̀ kèè kɛ̀ kufɔ̃wɑɑ́ mbɛ̀ pĩ mmɛdiɛ̀. 6 Kɛ̀ bɛdɑpɑ̀mbɛ̀ɛ ítɛ́ kóò tùótɛ́ kɛ́kɔtɛ kɛ́kũnnɛ́.

7 Kɛ̀ dɛ̀ mmɔkɛ tɛwebiètɛ̀ mɛfitímɛ̀ mɛ̀tɑ̃ɑ̃ti kòo pokùu tɑroo bɑ́ ò í yɛ̃́ dɛ̀ɛ̀ dɔ̀ɔ̀. 8 Kɛ̀ Piɛrii ò bekɛ kɛ dɔ̀: Di fìtɛ́ di pɑku i ndíítí nyiɑ̀? Kòò dɔ̀: Ɛ̃ɛ̃ inyi.

9 Kɛ̀ Piɛri dɔ̀: Dɛ̀ dòmmɛ kɛ̀ di dɑ̀kɛ kɛ bo yɑ́ɑ́kɛ́ Muyɑɑ́nsɑ̀ɑ̀mù? Ntɛ bɛ̀ɛ̀ kũnnɛ́ ɑ dɔù kɛ bo dibòrì kɛ bo dɑ túótɛ́.

10 Kòò pɑ̃̀nkɛɛ do Piɛri ììkɛ̀ kɛ́kú. Kɛ̀ bɛdɑpɑ̀mbɛ̀ɛ tɑroo kɛ sɔ̃́ nhò ku, kɛ̀ bɛ̀ɛ ò tùótɛ́ kɛ́kɔtɛ kɛ́kũnnɛ́ kɛ́pɛ́ɛ́nnɛ̀ o dɔù. 11 Kɛ̀ kufɔ̃wɑɑ́ mpĩ́ Kirisi kɔbɛ nɛ̀ bɛ̀ɛ̀ kó dimɑ̀ɑ̀ tì kèè.

Yesu tɔ̃rɛ̀ dɔ̀ɔ̀mɛ̀ tidiɛtì pɛ́u

12 Yesu kɔbɛ do wɛ̃ḿmu mɛyɛ̀mmɛ̀ mɛmɑ́ɑ̀, kɛ tiku Sɑdomɔɔ fiiku miɛkɛ, kɛ̀ Yesu tɔ̃rɛ̀ dɔ̀ɔ̀ri tidiɛtì pɛ́u. 13 Bɑ́ bɛtɔbɛ̀ í ndɑ̀ɑ́tí kɛ bo bɛ̀ wɛ̃ńnɛ́nɛ̀ kɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ mbɛ̀ sɑ̃ntí. 14 Bɛ̀ɛ̀ tɑ̃́ ti Yiɛ̀ nYesu bɛnitidɑɑbɛ̀ nɛ̀ bɛnitipòbɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ nyɛ́útí kɛ sṹũnko. 15 Kɛ bɛnìtìbɛ̀ ntɔuní bɛmuɔmbɛ nɛ̀ bɛ mìɛ̀tì nɛ̀ bɛ tɛ̃ĩ̀ kɛ dɔùnko kucɛ nùù, kɛ̀ Piɛri bo mpɛ̃nkɛ́ kòo fènkù dɑ́tínnɛ́ bɛ miɛkɛ òmɔù. 16 Kɛ̀ Sedisɑdɛmmu kó sihɛkɛsí kɔbɛ ntɔuní bɛmuɔmbɛ nɛ̀ yɛbɔkɛ̀ tɑ bɛ̀, bɛmɔu kɛ̀ bɛ̀ɛ miɛtɛ́.

Bɛ̀ fɛ̃́ũmmɛ̀ Yesu tɔ̃rɛ̀

17 Ikuɔ́ nìùtì diɛwè nɛ̀ o kɔbɛ Sɑdusĩɛ̃bɛ kɛ̀ bɛ̀ɛ ítɛ́ nɛ̀ kɛmiɛkɛ, 18 kɛ́pĩ́ nYesu tɔ̃rɛ̀ kɛ́kpetínnɛ́ dikpetíntou. 19 Kɛyènkɛ̀ mɔ̀nnì kɛ̀ Kuyie ntɔ̃nnìi kɔtɛní kɛ́kpetɛ́ dikpetíntou kó yɛcɑ̀kɛ̀ kɛ́ bɛ̀ dènnɛ, kɛ́ bɛ̀ nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: 20 Kɔtɛnɛ̀ Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kɛ́nnɑ́ɑ́ mbɛnìtìbɛ̀ mufòmmu kó tinɑ́ɑǹtì.

21 Kɛ̀ bɛ̀ɛ yie nkɛ́kɔtɛ dikṹnweńnì sɛ̀ì Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀, kɛ nnɑ́ɑ́ nKuyie nnɑ́ɑǹtì.

Kɛ̀ ikuɔ́ nìùtì diɛwè nɛ̀ o kɔbɛ kɛ̀ bɛ̀ɛ yú bɛbeémbɛ̀ nɛ̀ Sifubɛ kó bɛkótíbɛ̀ kɛ́tɔ̃ nkɛ̀ bɛ̀ bo yúní Yesu tɔ̃rɛ̀ dikpetíntou. 22 Kɛ̀ tihɑ̃ɑ̃pɔ̀ntìi kɔtɛ kɛ́ bɛ̀ mɔ̀ńtɛ́, kɛ́wɛ̃tɛní kɛ́ bɛ̀ nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: 23 Ti sɔ̃́ ndikpetíntou kpetímu tɑ́u kɛ̀ tihɑ̃ɑ̃pɔ̀ntì bɑ̀ɑ, kɛ̀ ti kpetɛ́ kɛ tɑ ti mɛ nyí yɑ̀ òmɔù.

24 Kɛ̀ dɛ̀ɛ di tihɑ̃ɑ̃pɔ̀ntì tìì bɑ̀ɑ Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kóo kótì nɛ̀ ikuɔ́ nìùtì diɛwè kɛ̀ bɛ̀ɛ mɔ́ntɛ́ dɛ kó tinɑ́ɑǹtì tu mù. 25 Dɛ mɔ̀nnì kòò mɔùu kɔtɛní kɛ́ bɛ̀ nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Di mɛ nkpetínnɛ́ bɛ̀ɛ̀ nìtìbɛ̀ bo Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kɛ nɑ́ɑ́ nKuyie nnɑ́ɑǹtì.

26 Kɛ̀ tihɑ̃ɑ̃pɔ̀ntì kóo kótìi nɛinɛ̀ o tɔ̃mbɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ɛ bɛ̀ pĩ̀ńní mɛyɔɔ̀mmɛ̀ kɛ yɛ̃́ bɛ̀ do démɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ yɑ̀ɑ̀ bo bɛ̀ bùɔ́tímɛ̀ yɛtɑ̃́rɛ̀ kɛ́kuɔ. 27 Kɛ̀ bɛ̀ɛ bɛ̀ kɔ̀tɛnɛ̀ bɛbeémbɛ̀ borɛ̀ kɛ̀ ikuɔ́ nìùtì diɛwèe bɛ bekɛ kɛ dɔ̀: 28 Ti di nɑ̀kɛ́mu kɛ tú: Di bɑ́ nnɑ́ɑ́ nhonìtì yie nkpɛ́í. Dɛ̀ dòmmɛ kɛ̀ di pitɛ́ dɛ kó tinɑ́ɑǹtì Sedisɑdɛmmu omɔu miɛkɛ, kɛ dɔ́ dɛ̀ ndò tíì te kɛ̀ bɛ̀ ò kùɔ?

29 Piɛri nɛ̀ Yesu tɔ̃rɛ̀ tɛyɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ɛ bɛ̀ tɛ̃̀ńnɛ́ kɛ dɔ̀: Ti dò nkɛ́yie Kuyie nkpɛti nti kɛ̀ dɛ̀ɛ pɛ̃ɛ̃tɛ́ bɛnìtìbɛ̀ kpɛti. 30 Kuyie nti yɛmbɛ̀ do tũ nkù kuù te kɛ̀ Yesu yɑ̃̀ńtɛ́ wenwe, di bɑɑkɛ́ wè kudɑpɑ̃ɑ̃tí koò kùɔ. 31 Kuyie nwe ndɛ́úkùnnɛ koò dɔ̀ɔ̀ okpɑ̀ɑ̀tì, Odɛɛtíwè, kɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ bo ceetɛ kɛ̀ Kuyie mbɛ̀ cĩ̀ɛ̃́ mbɛ yɛi. 32 Ti ti nyɛ̃́ kɛ̀ Muyɑɑ́nsɑ̀ɑ̀mù tì yɛ̃́ mummu Kuyie duɔ́ mmù bɛ̀ɛ̀ yie nku nɑ́ɑǹtì.

33 Bɛbeémbɛ̀ tì kèè dìì mɔ̀nnì kɛ̀ bɛ miɛkɛɛ pɛikɛ, kɛ̀ bɛ̀ ndɔ́ kɛ́kuɔ Yesu tɔ̃rɛ̀. 34 Kɛ̀ Fɑdisĩɛ̃ mɔù dɛ̀ bo kòo yètìrì tu Kɑmɑdiyɛɛri kòo yɛ̃́ Kuyie nkuɔ́ mɛsɑ̀ɑ̀ nkɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ ò dé, kòo ítɛ́ kɛ́duɔ́ nkɛ̀ bɛ̀ɛ mu ndennɛ Yesu tɔ̃rɛ̀. 35 Kòo bɛ́i nkɛ dɔ̀: Isidɑyɛɛribɛ, dɔɔ̀nɛ̀ mɛyɔɔ̀mmɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ biɛ. 36 Dɛ̀ í mɔ̀ntɛ onìtì mɔù ɑ̃nnɛ́mɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ ò tu Tedɑɑsi kòo yɛ̀mmɛ̀ ndo nhò tú òmɔù, kɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ sikɔusìnɑ̀ɑ̀ (400) nhò tũ̀. Kɛ̀ bɛ̀ɛ ò kùɔ kɛ̀ bɛ̀ɛ cíɛ́tɛ́ kɛ̀ dɛ̀ dèè. 37 Dɛ kó difɔ̃nkúò kɛ̀ Sidɑɑsi Kɑdidee kouu ɑ̃nnɛ́, kɛ̀ kunitisṹkùu ò tũ̀nnɛ kòo múnkɛɛ kú kɛ̀ bɛ̀ɛ cíɛ́tɛ́. 38 N di nɑ́ɑ́mmu di tɛ̃́nkɛ bɑ́ ndɑkɛ bɛnìtìbɛ̀ biɛ nkpɛti, kɛ̀ bɛ tɔ̃mmú bɛ̀ pĩ mmù tú bɛnìtìbɛ̀ kɔ̃mu mmu mù yóó deèmu. 39 Kɛ̀ mù mɛ ntú Kuyie nkɔ̃mu mmu di bɑ́ɑ́ nɑ kɛ́ mù pɑ̀ɑ. Dɔɔ̀nɛ̀ mɛyɔɔ̀mmɛ̀ kɛ̀ di bɑ́ɑ́ dokɛ́nɛ̀ Kuyie.

40 Kɛ̀ bɛ̀ɛ yie nho kpɛti kɛ yúní Yesu tɔ̃rɛ̀ kɛ́duɔ́ nkɛ̀ bɛ̀ɛ yɛ̀ puotí yɛdɑ́ kɛ̀ bɛ̀ dɔ̀ yɛ̀ tɛ̃́nkɛ bɑ́ nnɑ́ɑ́ nYesu kpɛ́í kɛ́deè kɛ́ yɛ̀ fĩ́ĩnko. 41 Kɛ̀ Yesu tɔ̃rɛ̀ɛ ítɛ́ bɛbeémbɛ̀ borɛ̀ nɛ̀ kuyɛǹnɑɑtí, kɛ yɛ̃́ Kuyie nsɔ̃́mmɛ̀ bɛ̀ mɑ̀nnɛ̀ bɛ̀ɛ bɛ̀ fɛ̃́ũ nYesu kó diyètìrì kpɛ́í. 42 Kɛ̀ bɛ̀ nsɔkɛ́ yɛwe yɛmɔu Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ nɛ̀ sicɛ̃́ĩ miɛkɛ kɛ nɑ́ɑ́ nTinɑ́ɑǹsɑ̀ɑ̀tì Yesu Kirisi Odɛɛtíwè kpɛti.

6

Yesu kɔbɛ tɑ̃ɑ̃tɛ́ bɛ̀ bɛ̀yiekɛ̀

1 Dɛ mɔ̀nnì kɛ̀ Yesu kɔbɛɛ sṹṹ nkɛ̀ Sifubɛ bɛ̀ɛ̀ nɑ̀ɑ́ nkɛ̀rɛ́kì kɛ̀ bɛ̀ nkpɑnnɛ̀ Sifubɛ bɛ̀ɛ̀ nɑ̀ɑ́ nhebedee kɛ tú: Di í toti ti kó bɛkúpobɛ̀ mudiì mɛsɑ̀ɑ̀. 2 Kɛ̀ Yesu tɔ̃rɛ̀ tɛpíítɛ̀ nɛ̀ yɛ̀dɛ́ɛ̀ tíí nYesu kɔbɛ tĩ̀nnì, kɛ́ bɛ̀ nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Dɛ̀ í wenni ti bo yóumɛ̀ Kuyie nnɑ́ɑǹtì kɛ́ndɑkɛnɛ̀ mudiì kó mutotimù. 3 Tɑ̃ɑ̃tɛ́nɛ̀ di miɛkɛ bɛnìtìbɛ̀ bɛ̀yiekɛ̀, bɛ̀ɛ̀ borimɛ wenni, kɛ̀ Muyɑɑ́nsɑ̀ɑ̀mù bɛ̀ pìɛ́kɛ́, kɛ̀ bɛ̀ mɔ̀kɛ mɛciì, kɛ̀ tí bɛ̀ duɔ́ ndɛ kó mutɔ̃mmú. 4 Dɛ mɔ̀nnì kɛ̀ ti pɛ́tɛ́ mɛfíè nkɛ mbɑ́ɑ́ nKuyie nkɛ nnɑ́ɑ́ ku nɑ́ɑǹtì.

5 Kɛ̀ Yesu kɔbɛ tĩ̀nnìi yie ndɛ kó tinɑ́ɑǹtì kɛ́tɑ̃ɑ̃tɛ́ Etiɛnni wèè tɑ̃́ Kuyie mmɛsɑ̀ɑ̀ kɛ̀ Muyɑɑ́nsɑ̀ɑ̀mù ò pìɛ́kɛ́ nɛ̀ Fidipu nɛ̀ Podokɔɔ nɛ̀ Nikɑnnɔɔ nɛ̀ Timɔɔ nɛ̀ Pɑdimɛnɑɑ nɛ̀ Nikodɑɑ Ãntiyɔsi ɛì kou wèè do tũ nSifubɛ kó kuwedɔuncɛ, 6 kɛ́ bɛ̀ kɔ̀tɛnɛ̀ Yesu tɔ̃rɛ̀ borɛ̀, kɛ̀ yɛ̀ɛ nɔ́ɔ́ nyɛ nɔu bɛ ĩ́nkɛ̀ kɛ́bɑ́ntɛ̀ Kuyie mbɛ kpɛ́í.

7 Kɛ̀ Kuyie nnɑ́ɑǹtì dɔkɛ mpitírí, kɛ̀ Yesu kɔbɛ nsṹũnko Sedisɑdɛmmu miɛkɛ, kɛ̀ ikuɔ́ nìùbɛ̀ pɛ́uu yie nkɛ́ntɑ̃́ Yesu.

Bɛ̀ pĩ̀ḿmɛ̀ Etiɛnni

8 Kɛ̀ Kuyie nni mbonɛ̀ Etiɛnni kóò duɔ́ mmuwɛ̃rímú kòò ndɔɔri tidiɛtì nɛ̀ mɛbɛnkùmɛ̀ cɑ̀mmɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ cuokɛ̀. 9 Kɛ̀ sifubɛ bɛ̀ɛ̀ do kɔrì kutííntouku bɛ̀ tú kù tidɑɑtì bɛ̀ fĩ́ĩ ntì kɔku nɛ̀ Sifubɛ tɔbɛ̀, Sidɛnni ɛì kɔbɛ, Adɛkisɑ̃ntiri ɛì kɔbɛ, Sidisii nɛ̀ Asii ɛkɛ̀ kɔbɛ kɛ̀ bɛ̀ɛ yetɛ Etiɛnni kpɛti kɛ́ nhò nɛ̀ìnɛ̀. 10 Bɛ̀ mɛ nyí nhò nɑ kɛ yɛ̃́ ò do nɑ́ɑ́nnɛ̀mɛ̀ mɛciì Muyɑɑ́nsɑ̀ɑ̀mù ò duɔ́ mmɛ̀. 11 Kɛ̀ bɛ̀ɛ yóu kɛ́yietí bɛnìtìbɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ dɔ̀: Ti kèèmu ò sɑ̃̀ɑ̃́mmɛ̀ Mɔyiisi nɛ̀ Kuyie. 12 Kɛ̀ bɛ̀ɛ íi mbɛnìtìbɛ̀ miɛkɛ, dihɛì kó bɛkótíbɛ̀ nɛ̀ ikuɔ́ wɑ̃ɑ̃̀bɛ̀, kɛ̀ bɛ̀ɛ pĩ́ nhEtiɛnni kóò kɔ̀tɛnɛ̀ bɛbeéndiɛbɛ̀ borɛ̀, 13 kɛ́nnɛínɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ɛ soutɛ́ kɛ dɔ̀: Onìtì yie nsɑ̃̀ɑ̃́ nKuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ ntɛ kɛ sɑ̃̀ɑ̃́nnɛ̀ Mɔyiisi kó ikuɔ́. 14 Ti kèèmu kòò tu Yesu Nɑnsɑrɛti kou bo pɔntɛ Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kɛ́ceetɛ Mɔyiisi dɔú nyìì kuɔ́.

15 Kɛ̀ dibeéntĩ̀nnì diɛrì nwúó nhEtiɛnni kòo ììkɛ̀ cèètɛ kɛ dò Kuyie ntɔ̃nnì kɔkɛ.

7

Etiɛnni nɑ̀kɛ́ tì

1 Kɛ̀ Ikuɔ́ nìùtì diɛwèe bekɛ Etiɛnni kɛ dɔ̀: Bɛ̀ nɑ̀ɑ́ mɔ́mmuɔ nwɑɑ̀? 2 Kɛ̀ Etiɛnnii bɛ́i nkɛ dɔ̀: N tebìí nɛ̀ n cicɛbɛ̀ kéntɛ́nɛ̀ kɛ́keè, Kuyie nnɛ̀ ku kó tikpetì kuù do bɛnkɛ kumɑ́ɑ̀ ti yɑ̀ɑ̀rì Abɑrɑhɑmmu ò kpɑɑ́ bo dìì mɔ̀nnì Mɛsopotɑmii kɛ mu nyí kò Anɑɑ, 3 kóò nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Yóu ɑ cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kɔbɛ nɛ̀ ɑ ɛì kɛ́kɔtɛ dihɛì n yóó dɑ bɛnkɛ dì. 4 Mɛm̀mɛ kɛ̀ Abɑrɑhɑmmuu ítɛ́ Kɑndee kɛ́kò Anɑɑ, kòo cicɛɛ kú. Kɛ̀ Kuyie nhò sɔɔ́nnɛ̀nní di mɛ̀ mbo dìì ɛì miɛkɛ yíe. 5 Kuyie nyí nhò duɔ́ nkɛtenkɛ̀ dɛborɛ̀ bɑ́ sɑ́m̀pɔ́, kɛ nɛ́ ò nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀ kù bo ò duɔ́ ndɛ kó dihɛì kòo yɑɑ̀bí di tiekɛ kɛ sɔ̃́ nhò nyí mɔkɛ dɛbirɛ. 6 Kɛ̀ Kuyie nhò nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: A yɑɑ̀bí bo kɔtɛ bɛtɔbɛ̀ ciɛ kɛ́nɑɑ́ ntidɑɑtì kɛ̀ bɛ̀ɛ ì fɛ̃́ũ nyɛbie sikɔusìnɑ̀ɑ̀ (400) miɛkɛ. 7 Kɛ̀ n fɛ̃́ũ ndɛ kó bɛnìtìbɛ̀ kɛ̀ ìi ítɛ́ kɛ pĩ́ n tɔ̃mmú diɛ ndi nhɛì miɛkɛ. 8 Kɛ̀ Kuyie ntɑunnɛ̀ kumɑ́ɑ̀ Abɑrɑhɑmmu kɛ dɔ̀ bɛ̀ ncɑ̃mmù. Mɛm̀mɛ kɛ̀ Abɑrɑhɑmmuu pɛitɛ́ Isɑki kóò cɑ̃ntɛ́ diyiè niínnì yiè, kɛ̀ bɛ̀ɛ mɛ nsɔɔtɛ́. Kɛ̀ Isɑkii pɛitɛ́ Sɑkɔbu kóò cɑ̃ntɛ́ kɛ̀ Sɑkɔbuu cɑ̃mmú ti yɑ̀ɑ̀rìbɛ̀ tɛpíítɛ̀ nɛ̀ bɛ̀dɛ́bɛ̀.

9 Kɛ̀ ti yɑ̀ɑ̀rìbɛ̀ miɛkɛ mpɛ́ì bɛ tèbitɛ Sosɛfu, kɛ̀ bɛ̀ɛ ò fìtɛ́ kòò bo nɑɑ́ nkudɑɑkù Esibiti miɛkɛ. 10 Kɛ̀ Kuyie mɛ nní nhò bonɛ̀, koò dɛɛrí kóò duɔ́ mmɛciì nkòo kpɑ̀ɑ̀tìi ò pɛ́nsìrì, kóò duɔ́ nho cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ tɛmɔu kòò mbɑkɛ́. 11 Kɛ̀ dikònnì diɛrìi tɑnní Esibiti omɔu nɛ̀ Kɑnnɑhɑ̃ɑ̃ kɛ̀ dɛ̀ nyóù, bɑ́ ti yɛmbɛ̀ í mpɛ̀tɛ́ bɛ̀ bo di mù. 12 Kɛ̀ Sɑkɔbuu keè tidiitì bomɛ̀ Esibiti kɛ́tɔ̃ nti yɑ̀ɑ̀rìbɛ̀ mɛketimɛ̀. 13 Kɛ̀ bɛ̀ɛ wɛ̃tɛ mɛdɛ́rímɛ̀ kɛ̀ Sosɛfuu bɛ̀ bɛnkɛ omɑ́ɑ̀, kòo kpɑ̀ɑ̀tìi bɑntɛ́ ò kɔbɛ tú bɛ̀. 14 Kɛ̀ Sosɛfuu tɔ̃ nkɛ̀ bɛ̀ bo yúní o cicɛ Sɑkɔbu nɛ̀ o cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kɔbɛ bɛmɔu sipísìyiekɛ̀ nɛ̀ bɛ̀nùmmù. 15 Mɛm̀mɛ kɛ̀ bɛ̀ɛ kò nhEsibiti Sɑkɔbu dɛ nku, kɛ̀ ti yɛmbɛ̀ múnkɛ dɛ nku. 16 Kɛ̀ bɛ̀ɛ bɛ̀ tɔ kɛ́kũnnɛ́ Sisɛmmu Abɑrɑhɑmmu do dontɛ́ kùù fɔ̃ti nɛ̀ idíítí Emɔɔ bí borɛ̀.

17 Kɛ̀ dɛ̀ɛ tuɔkɛ Kuyie ndo nɑ̀kɛ́ tì Abɑrɑhɑmmuu ti bo dɔɔ̀mɛ̀, kɛ̀ ti kó kubotíi sṹṹ mmɛdiɛ̀ Esibiti miɛkɛ. 18 Kòo kpɑ̀ɑ̀tì pɑ̀nwè mɔùu buotɛ́ wèè í yɛ̃́ Sosɛfu, 19 kɛ́nyóù mɛdiɛ̀ nkɛ sénnìnnɛ ti yɛmbɛ̀, kɛ́ n duɔ̀ nkɛ̀ bɛ̀ mbuɔ̀nko bɛ bí kɛ̀ ì kɔ̃. 20 Dɛ mɔ̀nnì ndi bɛ̀ pɛitɛ́mɛ̀ Mɔyiisi kòo nwenni, kɛ̀ Kuyie nni nhò dɔ́, kɛ̀ bɛ̀ nhò yùɔ̀ri o cicɛ cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ miɛkɛ, kòò mmɔkɛ bɛtɑ̃̀ɑ̃̀bɛ̀ bɛ̀tɑ̃ɑ̃ti 21 kɛ̀ bɛ̀ɛ ò bɔntóo, kɛ̀ Esibiti kóo kpɑ̀ɑ̀tì kóo sɑpɑ̀ɑ̀ nhò tùótɛ́ kɛ́ nhò yùɔ̀ri kɛ dò nho birɛ mɔ́mmɔndɛ. 22 Kɛ̀ Mɔyiisi bɛbíí Esibiti kó mɛciì mmɛmɔu kɛ́nnɔ mmutɔ̃mmú kɛ yɛ̃́ tinɑ́ɑǹtì.

23 Ò tùɔ̀kɛ dìì mɔ̀nnì yɛbie nsipísìnɑ̀ɑ̀ kɛ́tɑ̃ɑ̃tɛ́ kɛ́kɔtɛ kɛ bo yɑ̀ o kɔbɛ Isidɑyɛɛribɛ, 24 kɛ́nsɔ̃́ Esibiti kou puotì Isidɑyɛɛribɛ kou, kòo kónnɛ́ o botí kou, kɛ́potɛ́ Esibiti kou kɛ́kuɔ. 25 Kòo yɛ̀mmɛ ńdò nho kɔbɛ bo bɑntɛ́ Kuyie nyóó duɔ́mmɛ̀ kɛ̀ weè bɛ̀ dɛɛtɛ́. Bɛ̀ mɛ nyí mbɑntɛ́. 26 Kɛ̀ dɛ̀ɛ wentɛ́ kòo tó nsɔ̃́ Isidɑyɛɛribɛ mɑ́ɑ̀ kpɑ̀, kòo mbɛ̀ pɑ̀ɑ̀tì kɛ dɔ̀: N kɔbɛ dɛ̀ yĩ́mɛ kɛ̀ di kpɑ díndi kubotí kùmɑ́ɑ̀ kɔbɛ? 27 Wèè do dɔ́ kɛ́nɑ otɔù kòo bɑɑo kɛ dɔ̀: We ndɑ pĩ ntikpɑ̀tì kɑ̀ɑ bo nti bekùnɛ̀? 28 A dɔ́ kɛ́ n kuɔ ɑ wee kùɔmɛ̀ mmɛ Esibiti kouɑ̀? 29 Kɛ̀ Mɔyiisi tì kèè kɛ́cokɛ́ kɛ́kɔtɛ Mɑndiyɑ̃ɑ̃ kó kɛtenkɛ̀ kɛ́ nkɛ mbo kɛ́mɔɔtɛ ibí ìdɛ́ì.

30 Yɛbie sipísìnɑ̀ɑ̀ kó difɔ̃nkúò kɛ̀ Kuyie ntɔ̃nnìi kɔtɛní o borɛ̀ Sinɑii kó ditɑ̃rì tɑkɛ́, dikpɑ́ɑ̀ cuokɛ̀ difɑ̃pèù mɑrì miɛkɛ kɛ̀ di cɔ̀ú. 31 Kɛ̀ Mɔyiisi dɛ̀ yɑ̀ kɛ̀ dɛ̀ɛ ò di kòò ntɔ́ɔntoo kɛ bo dɔ̀kɛ wéntɛ́, kɛ́keè ti Yiɛ̀ nKuyie ntɑmmɛ̀ kɛ̀ mɛ̀ tu: 32 Míì tu Kuyie nhɑ yɛmbɛ̀ Abɑrɑhɑmmu, Isɑki nɛ̀ Sɑkɔbu bɛ̀ do tũ nkù, kɛ̀ Mɔyiisi kɔ̃̀ntì ńhɑu ò í ndɑ̀ɑ́tí kɛ́wéntɛ́. 33 Kɛ̀ Ti Yiɛ̀ nKuyie nhò nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Dɛitɛ ɑ nɛùtì ɑ cómmú kɛ̀ɛ̀ tenkɛ̀ tú Kuyie nkɔkɛ nkɛ. 34 N yɑ̀ n kó ibí fɛ̃́ṹrìmɛ̀ mmɛ Esibiti ɛì miɛkɛ, kɛ kèè i dɑbùò nkɛ cùtɛ́ní kɛ bo ì dɛɛtɛ́ kɛ yóó dɑ tɔ̃ nhEsibiti.

35 Mɔyiisi Isidɑyɛɛribɛ do yetɛ wè kɛ dɔ̀: We ndɑ pĩ ntikpɑ̀tì kɑ̀ɑ ti bekùnɛ̀, Kuyie nwɛ̃̀tɛ kɛ we ntɔ̃nní kòo nɑɑ́ mbɛ kóo kpɑ̀ɑ̀tì, bɛ dɛɛtíwè nɛ̀ Kuyie ntɔ̃nnì ò do yɑ̀ dì difɑ̃pèù miɛkɛ di kó mɛteèmmɛ̀. 36 Weè bɛ̀ dènnɛ tidɑɑtì miɛkɛ, kɛ dɔ̀ɔ̀ tidiɛtì Esibiti miɛkɛ nɛ̀ dɑ̀mɛ́ɛ̀rì wũɔ̃wè miɛkɛ nɛ̀ dikpɑ́ɑ̀ miɛkɛ yɛbie nsipísìnɑ̀ɑ̀. 37 Weè do bɛ̀ nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Kuyie mbo di duɔnní ku pɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑǹtò mɔù, di botí kou, kòo nni ndònnɛ̀. 38 Weè do bonɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ ti yɛmbɛ̀ dikpɑ́ɑ̀ cuokɛ̀ bɛ̀ do tíkù dɛ̀ Sinɑii tɑ̃rì, kɛ̀ Kuyie ntɔ̃nnì ò nɑ̀ɑ́nnɛ̀, Kuyie nwe nduɔ́ mmufòmmu kó tinɑ́ɑǹtì, kòò tì nti tùo.

39 Kɛ̀ ti yɛmbɛ̀ɛ yetɛ o kpɛti kóò bɑ̀ɑ̀o kɛ́ndɔ́ kɛ́wɛ̃tɛ Esibiti. 40 Kɛ nɑ́kɛ́ Anɔɔ kɛ dɔ̀: Ti í yɛ̃́ tìì tùɔ̀kɛní Mɔyiisi wèè ti dènnɛní Esibiti. Tí dɔɔ̀ Kuyie nkùù nti dònnɛ̀. 41 Kɛ̀ bɛ̀ɛ dɔɔ̀ mɛsɔɔ nkɛ̀ dɛ̀ ndò nkunɑɑbiiku, kɛ̀ bɛ̀ɛ kù fìé iwũɔ̃, kɛ́nyɑ̃nku nɛ̀ bɛ̀ dɔ̀ɔ̀ dɛ̀ bɛ mɔ́mmɔmbɛ dɛ kpɛ́í. 42 Mɛm̀mɛ kɛ̀ Kuyie mbɛ̀ yóu kɛ̀ bɛ̀ mbɑ́ɑ́ ndiyiè nɛ̀ otɑ̃̀nkù nɛ̀ siwɑ̃̀ɑ̃, kɛ́ndònnɛ̀ tì wɑ̃̀rimɛ̀ Kuyie mpɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑǹtò pɑ́tíri miɛkɛ kɛ tú:

Isidɑyɛɛribɛ,

di do n feumu iwũɔ̃ yɛbie nsipísìnɑ̀ɑ̀

di do dɔ̀ɔ̀ yɛ̀ dikpɑ́ɑ̀ miɛkɑɑ̀?

43 Di do dɔ̀ɔ̀ dibɔɔ̀ Mɔdɔki tenkɑɑnìtɛ̀ ntɛ

nɛ̀ Defɑ̃ɑ̃ kó tɛwɑ̃̀tɛ̀ kɛ̀ ndɛ bɑ́ɑ́.

Dɛɛ̀ te kɛ̀ n yóó di dennɛ

kɛ di pɛ̃ɛ̃ mBɑbidɔnni.

44 Ti yɛmbɛ̀ do mɔkɛ Kuyie nkó ditou ndi dikpɑ́ɑ̀ cuokɛ̀, Mɔyiisi do dɔ̀ɔ̀ dì kɛ̀ di ndònnɛ̀ Kuyie nyɛ̃ nwèe dì dɔ̀ɔ̀ kɛ̀ dì ndòmmɛ̀ kù do dì nhò bɛnkɛ kɛ̀ dì ndòmmɛ̀. 45 Kɛ̀ bɛ̀ ndi tɔuti kɛ̀ Sosuwee yɑ̀ɑ̀ bɛ̀ tɑnnɛ́ dihɛì Kuyie ndo bɛ̀ti dìì miɛkɛ bɛ̀ɛ̀ í kù tũ̀. Kɛ̀ dì mbo kɛ́tuɔkɛnɛ̀ Dɑfiti kó dimɔ̀nnì. 46 Kòò dɔ̀: Ò bo mɑɑ́ Kuyie nSɑkɔbu do tũ nkù tɛcĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kɛ yɛ̃́ kù ò dɔ̀ɔ̀mɛ̀ mɛsɑ̀ɑ̀. 47 Nɛ̀ mɛmmɛ kòo birɛ Sɑdomɔɔ weè nɛ́ kù mɑɑ́ tɛcĩ́ɛ̃̀tɛ̀.

48 Kuyie nkùù bo kɛĩ́nkɛ̀ kù í ɑ̃ bɛnìtìbɛ̀ mɑɑ́ sìì cɛ̃́ĩ miɛkɛ, Kuyie mpɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑǹtò bɛ́immu kɛ yĩ: 49 Kuyie ntu:

Kɛĩ́nkɛ̀ tu n kpɑ̀ɑ̀tìkɑ̀rì,

kɛ̀ kɛtenkɛ̀ tu n nɑcɛ̀dɑɑ́nnì.

Ɔ̃ndi bòrì ndi n dò nkɛ́om̀pɛ̀mɛ̀?

50 Dɛ̀ í tú míì dɛ̀ dɔ̀ɔ̀ dɛmɔuɑ̀?

51 Kɛ̀ Etiɛnnii sɔɔtɛ́ kɛ́bɛ́i nkɛ dɔ̀: Di to yɛɛ̀ kpeńnì di yɛmbɛ̀ kpɛyɛ do dòmmɛ̀, di í dɔ́ kɛ́keè Kuyie nkpɛti, kɛ yetírí Muyɑɑ́nsɑ̀ɑ̀mù yɛ̃ mmù sɑ̃́ɑ̃̀. 52 Di yɛmbɛ̀ do fɛ̃́ũmmu Kuyie mpɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑm̀bɛ̀ bɛmɔu, kɛ́kuɔ bɛ̀ɛ̀ nɑ̀ɑ́ nhowenniwe kɔrinímɛ̀, kòò kɔ̀tɛní, kɛ̀ di ò fìtɛ́ koò kùɔ. 53 Kuyie ntɔ̃rɛ̀ di duɔ́mmu Kuyie nkó ikuɔ́ bɑ́ di í yie nkɛ ì tũ̀nnɛ.

Bɛ̀ bùɔ́tímɛ̀ Etiɛnni yɛtɑ̃́rɛ̀ kɛ kùɔ

54 Kɛ̀ bɛbeémbɛ̀ɛ tì kèè kɛ̀ bɛ miɛkɛɛ pɛikɛ Etiɛnni kɛ̀ bɛ̀ɛ mɑɑ́ nyɛbìɛ̀ nhEtiɛnni kpɛ́í. 55 Kɛ̀ Muyɑɑ́nsɑ̀ɑ̀mù mpíɛ́kɛ́ Etiɛnni kòò bùɔ́ kɛĩ́nkɛ̀, kɛ́yɑ̀ Kuyie nkó tikpetì kɛ̀ Yesu cómmú Kuyie mbɑkù yoú. 56 Kòo bɛ́i nkɛ dɔ̀: Kɛĩ́nkɛ̀ kpetɛ́mu kɛ̀ n wùó nhOnìtìbirɛ kɛ̀ dɛ̀ còḿmú Kuyie mbɑkù yoú.

57 Kɛ̀ bɛ̀ɛ pi bɛ to kɛ́wekii mɛdiɛ̀, kɛ́bunnɔ́ɔ bɛmɔu o bíɛ́kɛ̀. 58 Kóò dènnɛ dihɛì mɑ̀nku kóò bùɔ́tí yɛtɑ̃́rɛ̀ kɛ́bɑnnɛ bɛ yɑ̀ɑ̀tì odɑpɑ̀ɑ̀ mmɔù kòo yètìrì tu Sɔɔri. 59 Kɛ̀ bɛ̀ mbuɔti Etiɛnni yɛtɑ̃́rɛ̀, kòo bɑ́ntɛ̀ Kuyie nkɛ dɔ̀: N Yiɛ̀ nYesu cɔutɛ́ n wɛ̃nnì.

60 Kɛ́deè kɛ́do kɛ́nínkú kɛ́pĩɛ̃kɛ́ kɛ dɔ̀: N Yiɛ̀ mbɑ́ɑ́ bɛ̀ yietí bɛ yɛi!

Ò bɛ́i mmɛmmɛ kɛ́kú.

8

1 Sɔɔri do wɛ̃ńnɛ̀mu bɛ̀ɛ̀ kɔ̀ù Etiɛnni.

Bɛ̀ fɛ̃́ũmmɛ̀ Kirisi kɔbɛ

Dɛ kó diyiè kɛ̀ bɛ̀ɛ fɛ̃́ũ nKirisi kɔbɛ Sedisɑdɛmmu miɛkɛ. Kɛ̀ bɛ̀ɛ cíɛ́tɛ́ bɛmɔu kɛ́kɔtɛ Sudee nɛ̀ Sɑmmɑrii kó kɛtenkɛ̀ kɛ̀ Yesu tɔ̃rɛ̀ yɛɛ̀ mɑ́ɑ̀ ńkpɑɑ́. 2 Bɛ̀ɛ̀ dé Kuyie nkɛ̀ bɛ̀ɛ kũnnɛ́ Etiɛnni kɛ́kɔmmú o kṹṹ mmɛdiɛ̀.

3 Kɛ̀ Sɔɔri nkɔrì Kirisi kɔbɛ cɛ̃́ĩ kɛ pĩĩ mbɛnitidɑɑbɛ̀ nɛ̀ bɛnitipòbɛ̀ kɛ kpetì.

Fidipu nɑ̀kɛ́mɛ̀ Tinɑ́ɑǹsɑ̀ɑ̀tì Sɑmmɑrii

4 Bɛ̀ɛ̀ cìɛ́tɛ́ kɛ̀ bɛ̀ nkɔrì yɛhɛkɛ̀ yɛmɔu kɛ nɑ́ɑntɛ Tinɑ́ɑǹsɑ̀ɑ̀tì. 5 Kɛ̀ Fidipuu kɔtɛ Sɑmmɑrii kó dihɛì mɑrì kɛ́ bɛ̀ nɑ̀kɛ́ Kirisi kpɛ́í. 6 Kɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ bɛmɔuu yie, kɛ́nkémmú o nɑ́ɑǹtì, kɛ wúó nhò dɔ̀ɔ̀rimɛ̀ tidiɛtì. 7 Kɛ̀ yɛbɔkɛ̀ kuɔ̀ nkɛ yiɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ miɛkɛ, kɛ̀ tihɔ̀ùtì pɛ́u nɛ̀ yɛcĩɛ̃̀ nkɛ̀ dɛ̀ miɛrí. 8 Kɛ̀ kuyɛǹnɑɑtí diɛkù ḿbo dɛ kó dihɛì miɛkɛ.

9 Kɛ sɔ̃́ nhonìtì mɔù dɛ̀ bo kòo yètìrì tu Simɔɔ, kòò níí ndɔɔri tidiɛtì kɛ̀ dɛ̀ɛ di Sɑmmɑrii kɔbɛ, kòo yɛ̀mmɛ̀ ńdò nhò tú òmɔù. 10 Kɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ nhò tũ̀, nyibí nɛ̀ bɛkótíbɛ̀ kɛ tú onìtì yie mmɔ̀kɛ Kuyie nkó muwɛ̃rímú diɛmù.

11 Bɛ̀ do ò tũ nkɛ yɛ̃́ ò dɔ̀ɔ̀rimɛ̀ tidiɛtì sɑ̃́ɑ̃̀. 12 Bɛ̀ yie ndìì mɔ̀nnì kɛ́ntɑ̃́ Fidipu bɛ̀ nɑ̀ɑ́ ntìì nɑ́ɑǹsɑ̀ɑ̀tì, Kuyie nkpɑ̀ɑ̀tìyuu kpɛti, nɛ̀ Yesu kó diyètìrì kɛ̀ bɛ̀ɛ bɛ̀ ɑ̃nnɛ́ bɑ̀tɛ́mmù bɛnitidɑɑbɛ̀ nɛ̀ bɛnitipòbɛ̀. 13 Kɛ̀ Simɔɔ múnkɛɛ yie nkɛ́ntɑ̃́ Yesu kɛ̀ bɛ̀ɛ ò ɑ̃nnɛ́ bɑ̀tɛ́mmù kòò mbonɛ̀ Fidipu kɛ wúó nho dɔ̀ɔ̀rimɛ̀ tidiɛtì nɛ̀ mɛdɔɔ̀rìmɛ̀ cɑ̀mmɛ̀ kɛ̀ dɛ̀ɛ ò di.

14 Yesu tɔ̃rɛ̀ yɛ̀ɛ̀ bo Sedisɑdɛmmu miɛkɛ kɛ̀ yɛ̀ɛ keè Sɑmmɑrii kɔbɛ yiemmɛ̀ Yesu, kɛ́ bɛ̀ duɔ́nko Piɛri nɛ̀ Isɑ̃ɑ̃. 15 Kɛ̀ bɛ̀ɛ tuɔkoo kɛ́ bɛ̀ bɑ́ntɛ̀nɛ̀ Kuyie nkɛ̀ bɛ̀ bo pɛ́tɛ́ Muyɑɑ́nsɑ̀ɑ̀mù. 16 Kɛ yɛ̃́ mù mu ndo í cùtɛ́nímɛ̀ bɛ kóò mɔù ĩ́nkɛ̀, bɛ̀ do bɛ̀ ɑ̃nnɛ́ bɑ̀tɛ́mmù nɛ̀ Yesu kó diyètìrì mɑ́ɑ̀ ndi. 17 Piɛri nɛ̀ Isɑ̃ɑ̃ kɛ̀ bɛ̀ɛ bɛ̀ nɔ̀ɔ́ nsinɔu kɛ̀ bɛ̀ɛ pɛ́tɛ́ Muyɑɑ́nsɑ̀ɑ̀mù.

18 Kɛ̀ Simɔɔ yɑ̀ bɛ̀ bɛ̀ nɔ̀ɔ́mmɛ̀ sinɔu kɛ̀ Muyɑɑ́nsɑ̀ɑ̀mù cùtɛ́ní kɛ́tɔní idíítí kɛ dɔ̀: 19 N duɔ́nnɛ̀ dɛ kó muwɛ̃rímú, kɛ̀ n nɔ̀ɔ́ nwè sinɔu wèe pɛ́tɛ́ Muyɑɑ́nsɑ̀ɑ̀mù.

20 Kɛ̀ Piɛrii ò nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Feti nɛ̀ ɑ díítí, kɛ yɛ̃́ ɑ yɛ̀mmɛ̀ dòmmɛ̀ bɛ̀ do nKuyie nkó dipɑ̃nnì nɛ̀ idíítí. 21 A í kɔkɛ́ dɛ kó mutɔ̃mmú miɛkɛ, ɑ bɑ́ɑ́ pɛ́tɛ́ dɛ kó dipɑ̃nnì, kɛ yɛ̃́ ɑ toti mɛ̀ɛ̀ yɛ̀mmɛ̀ í wennimɛ̀. 22 Yóu mɛyɛ̀mmɛ̀ yɛimɛ kɛ́ceetɛ kɛ́mɔɔ Kuyie mmɛcĩ́ɛ̃́mmɛ̀ kɛ̀ dɛ̀ nɑɑti kù dɑ cĩ́ɛ̃́ nhɑ toti mɛ̀ɛ̀ yɛ̀mmɛ̀ yɛimɛ. 23 M bɑntɛ́mu kɛ dò nhɑ mɔkɛ mɛyɛ̀mmɛ̀ yɛimɛ kɛ tú mɛyɛi nkó kudɑɑkù.

24 Kɛ̀ Simɔɔ nɑ́kɛ́ Piɛri nɛ̀ Isɑ̃ɑ̃ kɛ dɔ̀: Di mɔ́mmɔmbɛ bɑ́ntɛ̀nɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie n kpɛ́í nkɛ̀ di nɑ̀kɛ́ tì bɑ́ n tuɔkɛní.

25 Piɛri nɛ̀ Isɑ̃ɑ̃ kɛ̀ bɛ̀ɛ nɑ́kɛ́ bɛ̀ yɑ̀ dɛ̀ kɛ nɑ́kɛ́ Tinɑ́ɑǹsɑ̀ɑ̀tì kɛ́deè, kɛ́nwɛ̃ti Sedisɑdɛmmu kɛ nɑ́ɑntoo Tinɑ́ɑǹsɑ̀ɑ̀tì Sɑmmɑrii kó yɛhɛkɛ̀ pɛ́u yɛ̀ɛ̀ tɔ̀kɛ́nɛ̀ kucɛ.

Fidipu nɛ̀ Etiopii kou

26 Kɛ Kuyie ntɔ̃nnìi nɑ́kɛ́ Fidipu kɛ dɔ̀: Ítɛ́ kɛ́kɔtɛ diyiè yìɛ̀ kɛ̀ɛ̀ bíɛ́kɛ̀. Sedisɑdɛmmu kó kucɛ, kùù yìɛ̀ dikpɑ́ɑ̀ cuokɛ̀ kɛ kɔrìnɛ̀ Kɑsɑɑ.

27 Kɛ̀ Fidipuu ítɛ́ kɛ́kɔtɛ kɛ́yɑ̀ Etiopii ɛì kóo nitipokpɑ̀ɑ̀tì Kɑ̃ndɑɑsi kpɑ̀ɑ̀tìcĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kóo kótì. Bɛ̀ do ò fɔ̃̀ntɛmu kòo mbɑɑ̀ tikpɑ̀tì. Dɛ̀ do sɔ̃́ nhò boní Sedisɑdɛmmu nwe kɛ kũnti o ciɛ, 28 kɛ kɑri o nɑɑ̀sɑ̃ntɛ̀ miɛkɛ kɛ kɑɑ̀ nKuyie mpɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑǹtò Esɑii kó dipɑ́tíri. 29 Kɛ̀ Muyɑɑ́nsɑ̀ɑ̀mùu nɑ́kɛ́ Fidipu kɛ dɔ̀: Kétóo kɛ́nintɛ dɛ kó tɛnɑɑsɑ̃ntɛ̀.

30 Kɛ̀ Fidipuu cokɛ́ kɛ́tɔ́ɔ́nkoo, kɛ́keè ò kɑ̀ɑ̀mmɛ̀ Kuyie mpɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑǹtò kó dipɑ́tíri, kòo ò bekɛ kɛ dɔ̀: A bɑntɛ́ ɑ kɑɑ̀ ntɑ̀ɑ̀? 31 Kòo tɛ̃́nnɛ́ Fidipu kɛ dɔ̀: M bo yĩ́mɛ kɛ́bɑntɛ́ kòò mɔù í n nɑ̀kɛ́ tì tu mù? Kɛ́duɔ́ nkɛ̀ Fidipuu dekoo o nɑɑ̀sɑ̃ntɛ̀ miɛkɛ kɛ́kɑri kóò pɛ̀ɛ́nnɛ̀. 32 Ò do kɑɑ̀ ntìì nɑ́ɑǹtì tu:

Ò do dò nfɛpìèfɛ̀ bɛ̀ kɔ̀rinɛ̀ fɛ̀nfɛ mukɔ̀ù,

dipebii bɛ̀ kɛ̃ĩ́ dìì cìtì kɛ̀ dì cĩ̀ɛ̃́kɛ́,

ò í ɑ̀ɑ̀tɛ o nùù.

33 Kɛ kɛ̃kùnnɛ omɑ́ɑ̀ kɛ̀ bɛ̀ ò sènkɛ̀rì,

koò dɔ̀ɔ̀ bɛ̀ do í dò nkóò dɔ̀ɔ̀ dɛ̀,

òmɔù bɑ́ɑ́ nɑ kɛ́nɑ́kɛ́ o wuɔ nnɑ ndòmmɛ̀.

Kɛ yɛ̃́ bɛ̀ ò kùɔmɛ̀mu kɛtenkɛ̀ ĩ́nkɛ̀.

34 Kɛ̀ dɛ kóo ɑ̃ɑ̃pɔ̀nkótìi bekɛ Fidipu kɛ dɔ̀: N dɑ bɑ́ɑ́mmu n nɑ́kɛ́, Kuyie mpɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑǹtò nɑ̀ɑ́ nhomɑ́ɑ̀ kpɛ́ínɑ́ɑ̀ kòò mɔù kpɛ́í?

35 Dɛ mɔ̀nnì kɛ̀ Fidipuu ò tũ̀ntɛ dɛ kó tinɑ́ɑǹtì, kóò nɑ̀kɛ́ Tinɑ́ɑǹsɑ̀ɑ̀tì, Yesu kpɛti. 36 Kɛ̀ bɛ̀ nkérí kɛ́tuɔkɛ mɛniɛ mmɑmɛ̀, kɛ̀ weè nìtì dɔ̀: Ntɛ mɛniɛ, bɑ́ ndìítí ɑ bo nhɑ̃nnɛ́mɛ̀ bɑ̀tɛ́mmù? [ 37 Kɛ̀ Fidipu dɔ̀: Kɑ̀ɑ tɑ̃́ nɛ̀ ɑ yɛ̀mmɛ̀ mɛmɔu dɛ̀ í yóù. Kòò dɔ̀: N tɑ̃́mu kɛ dò nYesu Kirisi tu Kuyie mBirɛ.]

38 Kòo cónnɛ́ tɛnɑɑsɑ̃ntɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ɛ tɑ mɛniɛ mmiɛkɛ bɛdɛ́, kɛ̀ Fidipuu ò ɑ̃nnɛ́ bɑ̀tɛ́mmù. 39 Bɛ̀ yɛ̀nní dìì mɔ̀nnì mɛniɛ mmiɛkɛ, kɛ̀ Muyɑɑ́nsɑ̀ɑ̀mùu túótɛ́ Fidipu, kɛ̀ weè nìtìi ò mɔ̀ńtóo, kɛ́nsɔkɛ́ o cɛ nɛ̀ kuyɛǹnɑɑtí. 40 Kɛ̀ Fidipu nyóó dɑɑtɛ kɛ bo Asoo, kɛ́sɔɔtɛ́ kɛ́nnɑ́ɑntoo Tinɑ́ɑǹsɑ̀ɑ̀tì yɛhɛkɛ̀ yɛmɔu kɛ yɑ̀ɑ tuɔkɛnɛ̀ Sesɑdee.

9

Sɔɔri cèètemɛ̀

(Yesu Tɔ̃rɛ̀ 22:6-16, 26:12-18)

1 Dɛ kó yɛmɔ̀rɛ̀ kɛ̀ Sɔɔri bɑɑ kpɑɑ́ fɛ̃́ũnko Yesu kɔbɛ kɛ bɛ̀ kɔ̀ù, kɛ́kɔtɛ ikuɔ́ nìùtì diɛwè borɛ̀, 2 kóò bekɛ yɛpɑ́tɛ kɛ bo kɔtɛ Dɑmɑɑsi kó titííntouti, kɛ́pĩ́mmú Yesu kɔbɛ bɛnitidɑɑbɛ̀ nɛ̀ bɛnitipòbɛ̀ kɛ́boú kɛ́kònnɛ̀ Sedisɑdɛmmu.

3 Mɛm̀mɛ kòò nkérí kɛ́hɑutóo Dɑmɑɑsi kɛ́ nyóó dɑɑtɛ kɛ̀ kuwenniku mɑkù cùtɛ́ní o ĩ́nkɛ̀ kɛ pĩnti. 4 Kòo do kɛtenkɛ̀, kɛ́keè mɛtɑmmɛ̀ mɑmɛ̀ kɛ̀ mɛ̀ tu: Sɔɔri, Sɔɔri, dɛ̀ yĩ́mɛ kɑ̀ɑ nfɛ̃́ũnko? 5 Kɛ̀ Sɔɔrii bekɛ kɛ dɔ̀: Fɔ̃́ nwe nni nwe kɛ̀ mɛ̀ɛ ò tɛ̃̀ńnɛ́ kɛ dɔ̀: Mí nYesu nwe ɑ fɛ̃́ũnkomɛ̀. 6 A nɛ́ ítɛ́ kɛ́tɑ dihɛì kɛ̀ bɛ̀ dɑ nɑ́kɛ́ ɑ dò nkɛ́dɔɔ̀mɛ̀.

7 Bɛ̀ɛ̀ ò nɛínɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ɛ keè mɛtɑmmɛ̀ bɛ̀ mɛ nyí nyɑ̀ wèè nɑ̀ɑ́, kɛ̀ dɛ̀ɛ bɛ̀ di kɛ̀ bɛ̀ ndò nyúóó. 8 Kɛ̀ Sɔɔrii ítɛ́ní kɛ́wéntɛ́ ò í nnɑ kɛ́yɑ̀ dɛ̀mɑrɛ̀, kɛ̀ bɛ̀ɛ ò dɛ̀tɛ kɛ́kɔtɛnɛ̀ Dɑmɑɑsi. 9 Kòo mbo, kɛ dɔ̀ yɛwe yɛ̀tɑ̃ɑ̃ti bɑ́ ò í wúó, nhò í yo, nhò mɛ nyí yɔ̃̀.

10 Kɛ sɔ̃́ nYesu kou mɔù dɛ̀ bo kòo yètìrì tu Anɑnniyɑɑsi, kɛ̀ Kuyie nhò yu kɛ dɔ̀: Anɑnniyɑɑsi! Kòò dɔ̀: N Yiɛ̀ ntɛ mí! 11 Kɛ̀ kùu ò nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Ítɛ́ kɛ́kɔtɛ kucɛ bɛ̀ tu kù kucɛ kùù sìɛ́, Sudɑɑsi cĩ́ɛ̃̀tɛ̀, kɛ́bekɛ bɛ̀ tú wè Sɔɔri Tɑɑsi kou, kòò m bɑ̀ɑ́. 12 Kɛ̀ nh ò bɛnkɛ òmɔù kòo yètìrì tu Anɑnniyɑɑsi, kòò kɔ̀too koò nɔ̀ɔ́ sinɔu kɛ bɑ́ntɛ̀ Kuyie nkòò bo wɛ̃tɛ kɛ́wéntɛ́. 13 Kɛ̀ Anɑnniyɑɑsii bɛ́i nkɛ dɔ̀: N Yiɛ̀! Bɛnìtìbɛ̀ pɛ́u n nɑ̀kɛ́mu dɛ kóo nìtì dɔ̀ɔ̀ mɛ̀ɛ̀ yɛi nhɑ kɔbɛ Sedisɑdɛmmu miɛkɛ. 14 Kɛ̀ ikuɔ́ nìùbɛ̀ kó bɛkótíbɛ̀ ò duɔ́ ndinùù kòò bo pĩ́mmú bɛ̀ɛ̀ tu ɑ kɔbɛ kɛ́boú. 15 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nhò nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Kɔtɛ kɛ̀ míì ò tɑ̃ɑ̃tɛ́ kòò bo nɑ́kɛ́ n kpɛ́í nyɛbotɛ̀ nɛ̀ bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ nɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ. 16 N yóó ò bɛnkɛmu ò dò nkɛ́fɛ̃́ṹtɛ́ mɛ̀ɛ̀ botí n kpɛ́í.

17 Kɛ̀ Anɑnniyɑɑsii kɔtɛ kɛ́nɔ́ɔ́ sinɔu Sɔɔri ĩ́nkɛ̀ kɛ dɔ̀: N tebitɛ Sɔɔri! Ti Yiɛ̀ nwèè dɑ bɛnkɛ omɑ́ɑ̀ kucɛ weè n tɔ̃nní kɑ̀ɑ bo wɛ̃tɛ kɛ́wéntɛ́ kɛ̀ Muyɑɑ́nsɑ̀ɑ̀mù dɑ píɛ.

18 Dɛ mɔ̀nnì kɛ̀ dɛ̀mɑrɛ̀ɛ yɛnní o nuɔ kɛ donnɛ̀ yɛyĩnyìɛ́ɛ́kɛ̀ kɛ́do, kòò wɛ̃tɛ kɛ́wéntɛ́, kɛ̀ bɛ̀ɛ ò ɑ̃nnɛ́ bɑ̀tɛ́mmù. 19 Kòo di, kɛ́wɛ̃tɛ kɛ́pɛ́tɛ́ muwɛ̃rímú.

Sɔɔri nɑ̀kɛ́mɛ̀ Yesu kpɛ́í Dɑmɑɑsi

Kòò nkpɑɑ́ Dɑmɑɑsi kɛ dɔ̀ yɛwe sɑ́m̀pɔ́ kɛ bonɛ̀ Yesu kɔbɛ. 20 Kɛ pɑ̃̀nkɛ nnɑ́ɑ́ titííntouti miɛkɛ Yesu túmɛ̀ Kuyie mBirɛ. 21 Kɛ̀ dɛ̀ɛ di bɛ̀ɛ̀ kó dimɑ̀ɑ̀ tì kèè kɛ̀ bɛ̀ ntú: Dɛ̀ í do nwèè do fɛ̃́ũnko wènwe Yesu kɔbɛ Sedisɑdɛmmɑɑ? Ò í kɔ̀tɛní kɛ bo bɛ̀ pĩ̀ḿmúmu kɛ́boú kɛ́duɔ́ nyikuɔ́ nìùbɑ̀ɑ̀?

22 Kɛ̀ Sɔɔri dɔkɛ ńkpénkú Kuyie nnɑ́ɑǹtì miɛkɛ, kɛ nɑ́ɑ́ nSifubɛ bɛ̀ɛ̀ bo Dɑmɑɑsi miɛkɛ Yesu túmɛ̀ Kirisi.

23 Kɛ̀ dɛ̀ɛ yíɛ́ kɛ́mɔntɛ sɑ́m̀pɔ́ kɛ̀ Sifubɛɛ dɑkɛ kɛ bo kuɔ Sɔɔri, 24 kɛ́mbɑɑ yɛbòrɛ̀ kɛyènkɛ̀ nɛ̀ kuyie nkɛ̀ dɛ̀ bo yie nkɛ̀ bɛ̀ɛ̀ ò kùɔ. 25 Kɛ̀ Yesu kɔbɛɛ ò tùótɛ́ nɛ̀ dimɑ́mmùyɑ́ɑ̀ kɛyènkɛ̀ mɑkɛ̀ kɛ́sée nkuduotí.

Sɔɔri wɛ̃nnɛ́mmɛ̀ Yesu tɔ̃rɛ̀

26 Kɛ̀ Sɔɔrii tuɔkɛ Sedisɑdɛmmu kɛ́ndɔ́ kɛ́wɛ̃nnɛ́nɛ̀ Yesu kɔbɛ, kɛ̀ bɛ̀ nhò dé, bɛ̀ í ntɑ̃́ kɛ dò nhò mɛ̀nkɛ cɔutɛ́ Yesu. 27 Kɛ̀ Bɑnnɑbɑɑsii ò niitɛ́ Yesu tɔ̃rɛ̀ borɛ̀, kɛ́ bɛ̀ nɑ̀kɛ́ ò yɑ̀ mɛ̀ɛ̀ botí ti Yiɛ̀ nnɛ̀ ti Yiɛ̀ nhò nɑ̀kɛ́ tì, nɛ̀ ò nɑ̀kɛ́ mɛ̀ɛ̀ botí ti Yiɛ̀ nkpɛ́í Dɑmɑɑsi miɛkɛ nɛ̀ dikɔ̃m̀bùɔ̀. 28 Kɛ̀ bɛ̀ɛ ò cɔutɛ́, kɛ̀ bɛ̀ nwɛ̃ nkɛ ceǹtì Sedisɑdɛmmu kɛ nɑ́ɑ́ nYesu kpɛ́í nɛ̀ dikɔ̃m̀bùɔ̀. 29 Kòò múnkɛ nnɑ́ɑ́ Sifubɛ bɛ̀ɛ̀ nɑ̀ɑ́ kɛrɛki, kɛ̀ bɛ̀ nɛ̀i kɛ̀ bɛ̀ nwɑnti kɛ bo ò kùɔ. 30 Kòo kɔbɛɛ tì kèè, kóò kɔ̀tɛnɛ̀ Sesɑdee kòò bo kò nTɑɑsi.

31 Dɛ kó yɛmɔ̀rɛ̀ miɛkɛ Kirisi kɔbɛ bɛ̀ɛ̀ bo Sudee nɛ̀ Kɑdidee nɛ̀ Sɑmmɑrii dɛ kó itempɛ̃ mmiɛkɛ kɛ̀ bɛ̀ɛ om̀pɛ̀, kɛ́nkpénkú Kuyie nnɑ́ɑǹtì miɛkɛ kɛ sṹũnko kɛ̀ Muyɑɑ́nsɑ̀ɑ̀mù bɛ̀ bonɛ̀.

Piɛri miɛkùnnɛmɛ̀ Endee

32 Kɛ̀ Piɛri ńceǹtì tipíìtì timɔu kɛ síètɛ Yesu kɔbɛ, kɛ́kɔtɛ Didɑɑ ɛì kɔbɛ borɛ̀. 33 Kɛ nsɔ̃́ nhonìtì mɔù bɛ̀ tú wè Endee nɑɑ́ kuhɔ̀ùkù, yɛbie nyɛ̀ni kɛ dɔu. 34 Kɛ̀ Piɛrii ò nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Endee Yesu Kirisi dɑ miɛkùnnɛmu! Ítɛ́ kɛ́túótɛ́ ɑ dɔ́ù!

Dɛndɛ bɑ̀mbɑ̀ nkòo ítɛ́. 35 Kɛ̀ Didɑɑ ɛì kɔbɛ bɛmɔu nɛ̀ Sɑnɔɔ ɛì kó kutempɛ̃ nkɔbɛ kɛ̀ bɛ̀ɛ ò yɑ̀ kɛ́yie nYesu.

Piɛri fòùkùnnɛmɛ̀ Dɔrikɑɑsi

36 Onitipòkù mɔù weè do bo Sopee kòo yètìrì tu: Tɑbitɑɑ, nɛ̀ kɛrɛki kó tinɑ́ɑǹtì Dɔrikɑɑsi, kòò dɔ̀ɔ̀ri mɛsɑ̀ɑ̀ kɛ teénnɛ̀ bɛcĩ̀rìbɛ̀, 37 kɛ́muɔkɛ kɛ́kú kɛ̀ bɛ̀ɛ ò wùɔ kɛ́dɔú nkudɑ̀nkù kudieku. 38 Kɛ̀ Yesu kɔbɛɛ keè Piɛri bomɛ̀ Didɑɑ kɛ tɔ́kɛ́nɛ̀ Sopee, kɛ́tɔ̃ mbɛnìtìbɛ̀ bɛ̀dɛ́bɛ̀, kɛ̀ bɛ̀ bo ò bɑ́ntɛ̀ kòo kɔtɛní mɛcɑ̃ɑ̃. 39 Kɛ̀ Piɛri pɑ̃̀nkɛɛ ítɛ́ kɛ́ bɛ̀ nɛinɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ɛ tuɔkɛ kɛ́dekɛ kudɑ̀nkù kudieku, kɛ̀ bɛkúpobɛ̀ kɑ̀ri kɛ kuɔ̀, nkóò bɛnkɛ Dɔrikɑɑsi do kpɑɑ́ kɛ fòù kɛ́ bɛ̀ dùɔ̀kɛ yɛ̀ɛ̀ yɑɑ̀bòrɛ̀. 40 Kɛ̀ Piɛrii dennɛ bɛnìtìbɛ̀ bɛmɔu kɛ́nínkú kɛbɑ́ntɛ̀ nKuyie kɛ́wɛ̃ɛ̃tɛ ocíì bíɛ́kɛ̀ kɛ dɔ̀: Tɑbitɑɑ, ítɛ́!

Kòo wéntɛ́ní kóò yɑ̀, kɛ ítɛ́, kɛ́kɑri. 41 Kɛ̀ Piɛrii pĩ́ nho nɔ̀ùtɛ̀ kóò teennɛ̀ kòo ítɛ́ kɛ́cómmú, kòo yu Yesu kɔbɛ nɛ̀ bɛkúpobɛ̀ kɛ́ wè mbɛ̀ bɛnkɛ kòo fòùtɛ. 42 Kɛ̀ Sopee kɔbɛ bɛmɔuu tì kèè kɛ̀ kusṹkùu yie nYesu. 43 Kɛ̀ Piɛri mbo Sopee kɛ́mɔntɛ. Ò do bo okɔ̃nnuurìwè mɔù cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ ntɛ kɛ̀ bɛ̀ ò tú Simɔɔ.

10

Kɔrinɛi yumɛ̀ Piɛri

1 Onìtì mɔù weè do bo Sesɑdee kòo yètìrì tu Kɔrinɛi, kòo tu ohɑ̃ɑ̃pɔ̀nkótì, kɛ ni Odommu kó tihɑ̃ɑ̃pɔ̀ntì tɛkɔ̀ùtɛ̀ (100), 2 kɛ dɔ́ Kuyie nnɛ̀ o cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ tɛmɔu, kɛ kù dé, kɛ kù bɑ̀ɑ́ nsɑ̃́ɑ̃̀ kɛ pɑ̃ɑ̃ nyɛpɑ̃rɛ̀ Sifubɛ kó bɛcĩ̀rìbɛ̀. 3 Diyiè mɑrì kuyuoku tɛwebiètɛ̀ mɛ̀tɑ̃ɑ̃ti mɔ̀nnì kɛ̀ Kuyie ntɔ̃nnìi tɑroo o cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kòo di yɑ̀ weti weti, kɛ̀ dìi ò yu kɛ dɔ̀: Kɔrinɛi.

4 Kòo dì wèńtɛ́ kɛ̀ kufɔ̃wɑɑ́ nhò ɑutɛ́ kòò dɔ̀: N Yiɛ̀ ndɛ̀ dòmmɛ? Kɛ̀ dìi ò nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Kuyie ncɔutɛ́mu ɑ bɑ́ɑ́mmu, kɛ pɛ́nsìrì ɑ pɑ̃rɛ̀ ɑ pɑ̃ɑ̃ nyɛ̀ bɛcĩ̀rìbɛ̀, kɛ dɑ̀ɑ̀tɛní ɑ kpɛ́í. 5 Tɔ̃ mbɛnìtìbɛ̀ Sopee kɛ̀ bɛ̀ɛ yúní Simɔɔ bɛ̀ tu wè Piɛri. 6 Ò bo Simɔɔ okɔ̃nnuurìwè cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ ntɛ dɑ̀mɛ́ɛ̀rì tɑkɛ́.

7 Kuyie ntɔ̃nnì ò nɑ̀kɛ́ kɛ́deè kɛ́ítɛ́, kòo yú o tɔ̃mbɛ̀ bɛ̀dɛ́bɛ̀ nɛ̀ kuhɑ̃ɑ̃pɔ̀nkù ò tɑ̃́ kù, kɛ̀ kù dɔ́ Kuyie, 8 kɛ́ bɛ̀ nɑ̀kɛ́ dɛ̀ dɔ̀ɔ̀ mɛ̀ɛ̀ botí kɛ́deè kɛ́ bɛ̀ tɔ̃ nSopee.

Kuyie mbɛnkɛmɛ̀ Piɛri dɛ̀mɑrɛ̀

9 Kɛ̀ dɛ̀ɛ wentɛ́ kɛ̀ bɛ̀ nkérí kɛ tɔ́ɔ́nnɛ̀nko Sopee, kɛ̀ Piɛri dèkɛ kudɑ̀nkù kɛ bo dɔu nKuyie kɛ̀ diyiè còḿmú yɛyɔ. 10 Kɛ̀ dikònnìi ò pĩ nkɛ̀ bɛ̀ nhò bèrí mudiì, kɛ̀ Kuyie nhò bɛnkɛ dɛ̀mɑrɛ̀. 11 Kòo yɑ̀ tiwɛtì kpetɛ́mɛ̀ kɛ̀ dɛ̀mɑrɛ̀ cutiní kɛĩ́nkɛ̀ kɛ dònnɛ̀ kuyɑ̀ɑ̀kù, kɛ píítí dɛ píìtì tìnɑ̀ɑ̀ kɛ tɔ́ɔntɛnì kɛtenkɛ̀. 12 Kɛ̀ iwũɔ̃ imɔu botí bo dɛ miɛkɛ: Itɑ̀ɑ̀kɛ ìnɑ̀ɑ̀ kpɛyi nɛ̀ iwɑ̀ɑ̀kɛ nɛ̀ tinɔ̀tì tibotí tibotí. 13 Kòo keè mɛtɑmmɛ̀ mɑmɛ̀ kɛ̀ mɛ̀ tu: Piɛri ítɛ́ kɛ́kuɔ kɛ́cɑ́ɑ́kɛ́. 14 Kɛ̀ Piɛrii yetɛ kɛ dɔ̀: Áɑ̀ n Yiɛ̀! N yí di diyiè mɑrì ikuɔ́ yetɛ dɛ̀ nɛ̀ dɛ̀ɛ̀ í wenni. 15 Kɛ̀ mɛtɑmmɛ̀ɛ yíɛ́ kɛ dɔ̀: Bɑ́ nwúó nKuyie nyĩ dɛ̀ɛ̀ wenni kɛ tú dɛ̀ sĩ̀.

16 Kɛ̀ dɛ̀ mmɛ nhɔ̃ kɛ dɔ̀ kucɛ mɛ̀tɑ̃ɑ̃ti kɛ́wɛ̃too kɛĩ́nkɛ̀.

17 Kɛ̀ Piɛri ntoti o yɛ̀mmɛ̀ kɛ bo yɑ̀ Kuyie ndɔ́ kóò nɑ̀kɛ́ tì kɛ dɛ̀ nhò bɛnkɛ, kɛ̀ Kɔrinɛi tɔ̃nní bɛ̀ tùɔ̀kɛní kɛ cómmú dibòrì, 18 kɛ́bekɛ kɛ dɔ̀: Diɛ ndɛ Simɔɔ bɛ̀ tú wè Piɛri ò bomɑ̀ɑ̀?

19 Kɛ̀ Piɛri bɑɑ nkpɑɑ́ toti o yɛ̀mmɛ̀ kɛ̀ Muyɑɑ́nsɑ̀ɑ̀mùu ò nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Bɛnìtìbɛ̀ bɛtɑ̃ɑ̃ti biɛ nkɔ̀tɛní ɑ borɛ̀ ndɛ. 20 Cútóo kɛ́ bɛ̀ nɛinɛ̀, kɛ bɑ́ nyĩɛ̃̀kù, míì bɛ̀ tɔ̃nní.

21 Kɛ̀ Piɛrii cútóo kɛ́ bɛ̀ nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Míì tú onìtì di wɑɑ̀ nwè, di yɛ̃ mbɑ? 22 Kɛ̀ bɛ̀ dɔ̀: Ohɑ̃ɑ̃pɔ̀nkótì Kɔrinɛi wèè dɔ̀ɔ̀ri Kuyie ndɔ́ dɛ̀, kɛ kù dé, kɛ̀ Sifubɛ bɛmɔu ò dɔ́, Kuyie ntɔ̃nnì we nnɑ̀kɛ́ kòò ti tɔ̃nní kɛ tú ɑ kɔtoo kóò nɑ̀kɛ́ ɑ mɔkɛ tì.

23 Kɛ̀ Piɛrii bɛ̀ cɔutɛ́, kɛ̀ bɛ̀ɛ yié.

Kɛ̀ dɛ̀ɛ wentɛ́ kɛ̀ bɛ̀ɛ nɛi, kɛ̀ Yesu kɔbɛ bɛ̀ɛ̀ bo Sopee kɛ̀ bɛ kó bɛ̀mɑbɛ̀ɛ ò cíe. 24 Di wentírì kɛ̀ bɛ̀ ntuɔ̀kòo Sesɑdee kɛ sɔ̃́ nKɔrinɛi yu o cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kɔbɛ bɛmɔu nɛ̀ o nɛ́posɑ̀ɑ̀bɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ ò bɑ̀ɑ. 25 Kɛ̀ Piɛri ńtɑtoo kɛ̀ Kɔrinɛii ítɛ́ kóò co kɛ́nínkóo o ììkɛ̀. 26 Kɛ̀ Piɛrii ò íinní kɛ dɔ̀: N tú ɑ nititɔù nwe.

27 Kɛ̀ bɛ̀ nnɑ́ɑntɛ kɛ́tɑroo kɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ tìkú pɛ́u. 28 Kɛ̀ Piɛrii bɛ̀ nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Di yɛ̃́mu kɛ dò nSifubɛ ci bɛ̀ bo tɑmɛ̀ wèè í tú Sifu o cĩ́ɛ̃̀tɛ̀, mí nKuyie nnɛ́ n nɑ̀kɛ́mu kɛ tú m bɑ́ nwúó nhòmɔù osĩ̀nwè. 29 Dɛɛ̀ te kɛ̀ di n yu kɛ̀ n yie nkɛ kɔ̀tɛní, n nɑ́kɛ́nɛ̀ di n yu mùù kpɛ́í.

30 Kɛ̀ Kɔrinɛi dɔ̀: Dɛ̀ mɔ̀kɛ yíe nyɛwe yɛ̀nɑ̀ɑ̀ n sòò bɑ́ɑ́mmɛ̀ Kuyie, kɛ̀ tɛwebiètɛ̀ bo mɛ̀tɑ̃ɑ̃ti, kɛ̀ nní nyóó dɑɑtɛ kɛ́yɑ̀ onìtì mɔù kòò còḿmú n yììkɛ̀ kɛ ɑ̃ tiyɑ̀ɑ̀tì kɛ̀ tì mìɛ̀ti, 31 kɛ n nɑ́kɛ́ kɛ dɔ̀: Kɔrinɛi, Kuyie ncɔutɛ́mu ɑ bɑ́ɑ́mmu, kù í yɛ̃̀ nhɑ pɑ̃rɛ̀, ɑ pɑ̃ɑ̃ nyɛ̀ bɛcĩ̀rìbɛ̀. 32 Tɔ̃ mbɛnìtìbɛ̀ Sopee kɛ̀ bɛ̀ɛ yúní Simɔɔ bɛ̀ tú wè Piɛri, ò bo okɔ̃nnuurìwè mɔù cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ ò tu Simɔɔ, kòò bo dɑ̀mɛ́ɛ̀rì tɑkɛ́. 33 Mɛm̀mɛ kɛ̀ m pɑ̃̀nkɛɛ tɔ̃ mbɛnìtìbɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ bo dɑ yúní, kɑ̀ɑ yie nkɛ kɔ̀tɛní. Ti tíkú diɛ nKuyie nyììkɛ̀ kɛ bo keè Kuyie ndɑ duɔ́ ntìnti kɑ̀ɑ bo ti nɑ́kɛ́.

Piɛri nɑ̀kɛ́mɛ̀ Kuyie nnɑ́ɑǹtì Kɔrinɛi cĩ́ɛ̃̀tɛ̀

34 Kɛ̀ Piɛrii bɛ́i nkɛ dɔ̀: M bɑntɛ́mu di mmɔ̀nnì kɛ dò nKuyie nyí bɑɑ̀tì òmɔù. 35 Bɑ́ kùù botí miɛkɛ wèè kù dé kɛ dɔɔ̀ri kù dɔ́mɛ̀ kù we ndɔ́. 36 Kuù tu bɛnìtìbɛ̀ bɛmɔu Yiɛ̀, kɛ duɔ́ nkɛ̀ bɛ̀ nɑ̀kɛ́ Isidɑyɛɛribɛ Tinɑ́ɑǹsɑ̀ɑ̀tì tìì bo tɑunnɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ Kuyie nnɛ̀ Yesu Kirisi kpɛ́í. 37 Di yɛ̃́mu tìì dɔ̀ɔ̀ Sudee omɔu nɛ̀ Kɑdidee Isɑ̃ɑ̃ ɑ̃nnɛ́ dìì mɔ̀nnì bɛnìtìbɛ̀ bɑ̀tɛ́mmù kɛ́deè. 38 Di yɛ̃́mu Kuyie ntɑ̃ɑ̃tɛ́mɛ̀ Yesu Nɑnsɑrɛti kou, kóò duɔ́ Muyɑɑ́nsɑ̀ɑ̀mù nɛ̀ muwɛ̃rímú kòo ncentì tipíìtì timɔu kɛ miɛkùnko dibɔɔ̀ fɛ̃́ũnko bɛ̀, kɛ yɛ̃́ Kuyie nhò bonɛ̀mɛ̀. 39 Kɛ̀ ti yɑ̀ ò dɔ̀ɔ̀ dɛ̀ dɛmɔu Sifubɛ kó kɛtenkɛ̀ Sedisɑdɛmmu nɛ̀ yɛhɛkɛ̀ yɛmɔu. Kɛ̀ bɛ̀ ò bɑɑkɛ́ kudɑpɑ̃ɑ̃tí kɛ kùɔ. 40 Kɛ̀ Kuyie nhò fòùkùnnɛ diyiè tɑ̃ɑ̃́nnì yiè kɛ duɔ́ nkòò ti bɛnkɛ omɑ́ɑ̀. 41 Tínti kù tɑ̃ɑ̃tɛ́ bɛ̀ nɛ̀ dimɔ̀nnì kɛ̀ ti bo nɑ́kɛ́ o kpɛ́í, kɛ̀ ti ò wɛ̃nnɛ́nɛ̀ kɛ di kɛ yɑ̃̀. 42 Kòò yɛ̃ nti nnɑ́ɑ́ mbɛnìtìbɛ̀, weè túmɛ̀ Kuyie ntɑ̃ɑ̃tɛ́ wè kòò bo bekɛ́nɛ̀ bɛfòùbɛ̀ nɛ̀ bɛcíríbɛ̀. 43 Kuyie mpɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑm̀bɛ̀ bɛmɔu nɑ̀kɛ́ weè kpɛ́í nkɛ tú wèè ò tɑ̃́ kùu ò cĩ̀ɛ̃́ nho yɛi nnɛ̀ o kó diyètìrì kpɛ́í.

Muyɑɑ́nsɑ̀ɑ̀mù cùtɛ́nímɛ̀ bɛ̀ɛ̀ í tú Sifubɛ bɛ ĩ́nkɛ̀

44 Piɛri kpɑɑ́ kɛ nɑ́ɑ́ mɛmmɛ kɛ̀ Muyɑɑ́nsɑ̀ɑ̀mùu cútɛ́ní ò nɑ̀ɑ́nnɛ̀ bɛ̀ ĩ́nkɛ̀. 45 Kɛ̀ dɛ̀ɛ di Sifubɛ bɛ̀ɛ̀ tu Yesu kɔbɛ kɛ nɛínɛ̀ Piɛri, Muyɑɑ́nsɑ̀ɑ̀mù Kuyie nduɔ̀ mmù cùtɛ́nímɛ̀ bɛ̀ɛ̀ í tú Sifubɛ bɛ ĩ́nkɛ̀. 46 Kɛ yɛ̃́ bɛ̀ do yomɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ nɑ̀ɑ́ ntinɑ́ɑǹcɑ̀ntì kɛ sɑ̃ntí Kuyie nkù dɛumɛ̀. 47 Kɛ̀ Piɛri dɔ̀: Ti bo nɑ kɛ́yetɛ ti bo bɛ̀ ɑ̃nnɛ́mɛ̀ bɑ̀tɛ́mmù mɛniɛ nkou, bɛmbɛ Muyɑɑ́nsɑ̀ɑ̀mù cùtɛ́ní bɛ̀ɛ̀ ĩ́nkɛ̀ mù cùtɛ́ní mɛ̀ɛ̀ botí ti ĩ́nkɑ̀ɑ̀?

48 Mɛm̀mɛ kɛ̀ bɛ̀ɛ bɛ̀ ɑ̃nnɛ́ bɑ̀tɛ́mmù nɛ̀ Yesu Kirisi kó diyètìrì, kɛ́deè kɛ̀ bɛ̀ɛ ò bɑ́ntɛ̀ kɛ dɔ̀ ò nkpɑɑ́ bɛ borɛ̀ yɛwe sɑ́m̀pɔ́.

11

Bɛ̀ kpɑnnɛ̀mɛ̀ Piɛri ò kɔ̀tɛmɛ̀ Kɔrinɛi cĩ́ɛ̃̀tɛ̀

1 Yesu tɔ̃rɛ̀ nɛ̀ Yesu kɔbɛ bɛ̀ɛ̀ bo Sudee kɛ̀ bɛ̀ɛ keè bɛ̀ɛ̀ í tú Sifubɛ bɛ̀ cɔutɛ́mɛ̀ Kuyie nnɑ́ɑǹtì. 2 Piɛri wɛ̃̀too dìì mɔ̀nnì Sedisɑdɛmmu, kɛ̀ Sifubɛ bɛ̀ɛ̀ tu Yesu kɔbɛ kɛ̀ bɛ̀ nhò kpɑ̀nnɛ̀ kɛ tú: 3 Dɛ̀ dòmmɛ kɑ̀ɑ kɔ̀tɛ bɛ̀ɛ̀ í cɑ̃mmù bɛ ciɛ kɛ di wɛ̃nnɛ́ kɛ di?

4 Kɛ̀ Piɛrii tuú nkɛ́ bɛ̀ nɑ̀kɛ́ dɛ̀ɛ̀ dɔ̀ɔ̀ dɛmɔu kɛ dɔ̀: 5 N sòò bo Sopee ɛì miɛkɛ nkɛ, kɛ́ mbɑ́ɑ́ nKuyie, nkɛ̀ kù m bɛnkɛ dɛ̀mɑrɛ̀ kɛ̀ dɛ̀ dònnɛ̀ kuyɑ̀ɑ̀kù kɛ píítí tipíìtì tìnɑ̀ɑ̀, kɛ cutiní kɛĩ́nkɛ̀ kɛ n tɔ́ɔntɛnní kɛ̀ dɛ̀ n di. 6 Kɛ̀ n wéntɛ́ dɛ miɛkɛ kɛ́yɑ̀ iwũɔ̃ itɑ̀ɑ̀kɛ ìnɑ̀ɑ̀ kpɛyi nɛ̀ iwɑ̀ɑ̀kɛ nɛ̀ tinɔ̀tì timɔu botí, 7 kɛ́keè mɛtɑmmɛ̀ mɑmɛ̀ túmɛ̀: Piɛri ítɛ́ kɛ́kuɔ kɛ́cɑ́ɑ́kɛ́. 8 Kɛ̀ n dɔ̀: Áɑ̀ n Yiɛ̀! N yí di diyiè mɑrì ikuɔ́ ci dɛ̀ nɛ̀ dɛ̀ɛ̀ í wenni. 9 Kɛ̀ mɛtɑmmɛ̀ɛ yíɛ́ kɛ dɔ̀: Bɑ́ nwúó ndɛ̀mɑrɛ̀ Kuyie nyĩ dɛ̀ɛ̀ wenni kɛ tú dɛ̀ sĩ̀. 10 Kɛ̀ dɛ mmɛ nhɔ̃ kɛ dɔ̀ kucɛ mɛ̀tɑ̃ɑ̃ti kɛ́wɛ̃too kɛĩ́nkɛ̀. 11 Dɛ mɔ̀nnì kɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ bɛ̀tɑ̃ɑ̃ti tùɔ̀kɛní kɛ boní Sesɑdee kɛ̀ bɛ̀ bɛ̀ tɔ̃nní m borɛ̀. 12 Kɛ̀ Muyɑɑ́nsɑ̀ɑ̀mù n nɑ́kɛ́ kɛ dɔ̀: Kɔtɛ kɛ bɑ́ nyĩɛ̃̀kù. Kɛ̀ ti kɔbɛ bɛkuɔ̀ biɛ nni ncíe nkɛ̀ tí kɔtɛ kɛ́tɑ Kɔrinɛi cĩ́ɛ̃̀tɛ̀. 13 Kòo ti nɑ́kɛ́ ò yɑ̀mɛ̀ Kuyie ntɔ̃nnì o cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ miɛkɛ, kɛ̀ dì ò nɑ̀kɛ́ kɛ tú: Wèe tɔ̃ mbɛnìtìbɛ̀ Sopee kɛ̀ bɛ̀ɛ yúní Simɔɔ bɛ̀ tú wè Piɛri. 14 Kòo ò nɑ̀kɛ́ tinɑ́ɑǹtì tìì bo ò dɛɛtɛ́ wenwe nɛ̀ o cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kɔbɛ. 15 Kɛ̀ nní ntì mbɛ̀ nɑ̀ɑ́ nkɛ̀ Muyɑɑ́nsɑ̀ɑ̀mùu cútɛ́ní bɛ ĩ́nkɛ̀ kɛ́ndònnɛ̀ mù cùtɛ́nímɛ̀ ti ĩ́nkɛ̀ mɛketimɛ̀ mɔ̀nnì. 16 Kɛ̀ n dentɛní ti Yiɛ̀ ndo bɛ́i ntì kɛ tú: Isɑ̃ɑ̃ do ɑ̃ɑ̃̀ bɑ̀tɛ́mmù nɛ̀ mɛniɛ mmɛ, díndi bɛ̀ bo di ɑ̃nnɛ́ bɑ̀tɛ́mmù nɛ̀ Muyɑɑ́nsɑ̀ɑ̀mù. 17 Kɛ̀ Kuyie mbɛ̀ pɑ̃ dipɑ̃nnì kù pɑ̃ di tínti bɛ̀ɛ̀ cɔutɛ́ Yesu Kirisi, yé n tú wè kɛ̀ míì bo pɑɑ nKuyie nkó mutɔ̃mmú!

18 Bɛ̀ kèè dìì mɔ̀nnì dɛ kó tinɑ́ɑǹtì kɛ̀ bɛ miɛkɛɛ do kɛ̀ bɛ̀ nsɑ̃ntí Kuyie nkɛ tú: Kuyie ntũ nkpetɛ́mu kucɛ bɛ̀ɛ̀ í tú Sifubɛ kɛ̀ bɛ̀ bo ceetɛ kɛ́pɛ́tɛ́ mufòmmu mùù bo sɑ̃́ɑ̃̀.

Mɛfɛ̃́ṹtímɛ̀ mɛ̀ɛ̀ cíɛ nYesu kɔbɛ

19 Bɛ̀ do kùɔ Etiɛnni kɛ́deè kɛ̀ mɛfɛ̃́ṹtímɛ̀ mɛɛ̀ tɑnní kɛ̀ Yesu kɔbɛɛ cíɛ́tɛ́ tipíìtì timɔu, kɛ́kɔtɛ Fenisii nɛ̀ Sipiri nɛ̀ Ãntiyɔsi kɛ́nnɑ́ɑntɛ Tinɑ́ɑǹsɑ̀ɑ̀tì Sifubɛ mɑ́ɑ̀. 20 Dɛ mɔ̀nnì Yesu kɔbɛ bɛ̀ɛ̀ bo Sipiri nɛ̀ Sidɛnni kɛ̀ bɛ̀ɛ kɔtɛ Ãntiyɔsi, kɛ́nnɑ́ɑ́ Kɛrɛkibɛ Tinɑ́ɑǹsɑ̀ɑ̀tì ti Yiɛ̀ nYesu kpɛti. 21 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nkó muwɛ̃rímú mbɛ̀ bonɛ̀ kɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ pɛ́uu yie nkɛ́ceetɛ, kɛ́tũnnɛ ti Yiɛ̀.

22 Kɛ̀ Sedisɑdɛmmu kó Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kɔbɛɛ tì kèè kɛ́tɔ̃ mBɑnnɑbɑɑsi Ãntiyɔsi. 23 Kòo tuɔkoo kɛ́yɑ̀ Kuyie mpĩ̀ḿmɛ̀ mutɔ̃mmú, kɛ̀ dɛ̀ɛ ò nɑrikɛ kòo yɑ́úkùnnɛ bɛ kɔ̃̀ntì kɛ dɔ̀, bɛ̀ dɔ̀kɛ duɔ́ mbɛmɑ́ɑ̀ ti Yiɛ̀ nkɛ nhò tɑ̀unɛ̀ bɛ yɛ̀mmɛ̀ mɛmɔu. 24 Bɑnnɑbɑɑsi do tú onitisɑ̀ù nwe, kɛ dɔ́ Kuyie nkɛ̀ Muyɑɑ́nsɑ̀ɑ̀mù nhò pìɛ́kɛ́ kɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ pɛ́uu yie nYesu.

25 Kɛ̀ Bɑnnɑbɑɑsii sɔɔtɛ́ kɛ́kɔtɛ Tɑɑsi Sɔɔri wɑmmù. 26 Ò ò yɑ̀ dìì mɔ̀nnì kɛ̀ bɛ̀ɛ wɛ̃tɛ Ãntiyɔsi kɛ́mbo kɛ tiè Kirisi kɔbɛ kɛ dɔ̀ dibenni. Bɛ̀ dɛ nyú mɛketimɛ̀ bɛ̀ɛ̀ tũ nYesu kɛ dɔ̀ Kirisi kɔbɛ.

27 Dɛ mɔ̀nnì kɛ̀ Kuyie mpɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑm̀bɛ̀ɛ ítɛ́ Sedisɑdɛmmu kɛ́kɔtɛ Ãntiyɔsi. 28 Kɛ̀ Muyɑɑ́nsɑ̀ɑ̀mùu píɛ bɛ kóò mɔù kòo yètìrì tu Akɑbuusi kòo ítɛ́ kɛ́bɛ́i nkɛ dɔ̀, dikònnì diɛrì bo tɑnní kɛtenkɛ̀ kɛmɔu miɛkɛ. Kɛ̀ dì mɛ̀nkɛɛ tɑnní Kododi kó tikpɑ̀tì mɔ̀nnì. 29 Kɛ̀ Yesu kɔbɛɛ wɛ̃nnɛ́ kɛ́nɑ́kɛ́ kɛ dɔ̀ bɑ́ wè wèe pɑ̃ ò pɛ̀tɛ́ kɛ̀ dɛ̀ mɑ̀mɛ̀ kɛ́teennɛ̀ Yesu kɔbɛ bɛ̀ɛ̀ bo Sudee. 30 Bɛ̀ mɛ ndɔ̀ɔ̀ kɛ́duɔ́ ndɛ kó yɛpɑ̃rɛ̀ Bɑnnɑbɑɑsi, nɛ̀ Sɔɔri kɛ̀ bɛ̀ɛ kɔtɛ kɛ́duɔ́ nSedisɑdɛmmu kó bɛwedɔunkótíbɛ̀.

12

Bɛ̀ kùɔmɛ̀ Isɑku

1 Dɛ kó dimɔ̀nnì kòo kpɑ̀ɑ̀tì Edɔti nfɛ̃́ũnko Kirisi kɔbɛ mɑbɛ̀, 2 kɛ́duɔ́ nkɛ̀ bɛ̀ɛ kuɔ Isɑku Isɑ̃ɑ̃ nɑntɛ̀ nɛ̀ disiè, 3 kɛ́yɑ̀ dɛ̀ nɑrikɛmɛ̀ Sifubɛ kòo yíɛ́ kɛ́duɔ́ nkɛ̀ bɛ̀ɛ pĩ́ mPiɛri, kɛ sɔ̃́ ndɛ̀ tu pɛ̃́ɛ̃̀bɛ̀ bɛ̀ɛ̀ í kɔɔrɛnɛ̀ mutie mùù muuti bɛ kó dibɑnni miɛkɛ. 4 Kòo duɔ́ nkɛ̀ bɛ̀ɛ ò kpetínnɛ́ kɛ́bɑnnɛ tihɑ̃ɑ̃pɔ̀ntì tɛpíítɛ̀ nɛ̀ tìkuɔ̀, tìnɑ̀ɑ̀ tìnɑ̀ɑ̀, kɛ̀ diyentɛ́bɑnni bo pɛ̃ɛ̃tɛ́ kɛ̀ bɛ̀ɛ ò bekɛ́nɛ̀. 5 Kɛ̀ Piɛri ḿbo dikpetíntou kɛ̀ Kirisi kɔbɛ bɑ́ɑ́ nKuyie nho kpɛ́í sɑ̃́ɑ̃̀.

Kuyie ntɔ̃nnì dɛɛtɛ́mɛ̀ Piɛri

6 Bɛ̀ do boúmu Piɛri mɛfĩmmɛ mɛ̀dɛ́mɛ̀ kòo nduɔ́ tihɑ̃ɑ̃pɔ̀ntì tìdɛ́tì cuokɛ̀ kɛ̀ titɛtì bɑ̀ɑ dibòrì, kɛ̀ɛ̀ yènkɛ̀ nɑ nwentɛ́ kɛ̀ Edɔtii duɔ́ nkɛ̀ bɛ̀ɛ ò bekɛ́nɛ̀, 7 kɛ̀ Kuyie ntɔ̃nnìi tɑroo kɛ̀ kuwenniku mɑkùu míítɛ́ kufɑ̃́ɑ̃́, kɛ̀ dìi bɑùtɛ̀ Piɛri.

Kɛ̀ mɛfĩmmɛɛ tɔ̃ũ. 8 Kɛ̀ dìi ò nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Yì ɑ nɑɑ̀kɔ̃̀nfɛ̀ kɛ́ɑ̃nnɛ́ ɑ nɛùtì.

Kɛ̀ Piɛrii mɛ ndɔɔ̀. Kɛ̀ dì dɔ̀: Dɑɑ́tí ɑ yɑɑ̀bòrì kɛ́ n tũnnɛ.

9 Kɛ̀ Piɛrii dì tũ̀nnɛ kɛ̀ bɛ̀ nyɛtì kɛ̀ dɛ̀ ò dò ntidɔuǹtì bɑ́ ò í yɛ̃́ kɛ dò ndɛ̀ tu mɔ́mmuɔ. 10 Kɛ̀ bɛ̀ɛ pɛ̃ɛ̃tɛ́ dibòrì ketirì kɛ́pɛ̃ɛ̃tɛ́ didɛ́rì, kɛ́tuɔkɛ timɑ́tì kpɛri, bɛ̀ yìɛ̀ dì, kɛ kɔrì dihɛì, kɛ̀ dìi kpetɛ́nɛ̀ dimɑ́ɑ̀ kɛ̀ bɛ̀ɛ yɛ̀, kɛ́dɛ́tóo sɑ́m̀pɔ́ kɛ̀ Piɛrii mɔ́ntóo Kuyie ntɔ̃nnì.

11 Dɛ mɔ̀nnì kɛ̀ Piɛrii bɑntɛ́ kɛ dɔ̀, Kuyie kuù tɔ̃nní ku tɔ̃nnì kɛ̀ dì ò dɛɛtɛ́nɛ̀ Edɔti nɛ̀ Sifubɛ do ò dɔ́nɛ̀ mɛ̀ɛ̀ yɛi.

12 Kòo totíní o yɛ̀mmɛ̀, kɛ́kɔtɛ Isɑ̃ɑ̃ bɛ̀ tu wè Mɑriki, o yɔ̃ Mɑɑri cĩ́ɛ̃̀tɛ̀, kɛ nsɔ̃́ mbɛnìtìbɛ̀ tìkú pɛ́u kɛ bɑ́ɑ́ nKuyie. 13 Kòo bentɛ dicɑ̀ù kòo sɑpɑ̀ɑ̀ mmɔù bɛ̀ tu wè Odotii ítɛ́ní kɛ́bekɛ kɛ dɔ̀: Wenni nwe? 14 Kɛ́bɑntɛ́ Piɛri tɑmmɛ̀ kɛ̀ diwɛ̀ìi ò pĩ nkòo yóu ò bo kpetɛ́mɛ̀ kɛ́wɛ̃too kɛ́ bɛ̀ nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Piɛri còḿmú dibòrì. 15 Kɛ̀ bɛ̀ dɔ̀: A yɛ̀mmɛ̀ í nɑɑtɑɑ̀?

Kòò dɔ̀: N yí so, kɛ̀ bɛ̀ dɔ̀: A dɔú ntidɔuntì nti.

16 Kɛ̀ Piɛri bɑɑ ḿbie ndicɑ̀ù, kɛ̀ bɛ̀ɛ kpetɛ́ kóò yɑ̀, kɛ̀ dɛ̀ɛ bɛ̀ di. 17 Kɛ̀ Piɛrii bɛ̀ yèkìì tɛnɔ̀ùtɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ dɔ̀ yúóó, kòo bɛ̀ nɑ̀kɛ́ Kuyie ntɔ̃nnì ò dènnɛ mɛ̀ɛ̀ botí dikpetíntou miɛkɛ, kɛ dɔ̀: Nɑ́kɛ́nɛ̀ ti Isɑku nɛ̀ Yesu kɔbɛ tɔbɛ̀.

Ò mɛ nyĩ kɛ́yɛ̀ kɛ́kɔtɛ kupíkù tɛkù.

18 Kɛ̀ dɛ̀ɛ wentɛ́ kɛ̀ tihɑ̃ɑ̃pɔ̀ntì ńkpeutí kɛ békú titɔbɛ̀ Piɛri kɔ̀tɛ kɛ̀? 19 Kɛ̀ Edɔtii duɔ́ nkɛ̀ bɛ̀ɛ wɑmmú Piɛri kɛ mɔ́ntɛ́. Kòo bekɛ́nɛ̀ tihɑ̃ɑ̃pɔ̀ntì kɛ̀ dɔ̀ bɛ̀ɛ tì kùɔ, kɛ́deè kɛ́kɔtɛ Sesɑdee kɛ́mbo.

Kuyie ntɔ̃nnì potɛ́mɛ̀ Edɔti

20 Edɔti do í nɑɑtinɛ̀ Tiiri nɛ̀ Sitɔ̃ɔ̃ ɛkɛ̀ kɔbɛ, kɛ̀ bɛ̀ nɛ́ wɛ̃nnɛ́ dinùù kɛ́kɔtɛ kɛ́yɑ̀ Edɔti kó ditɔ̃nnì, Bɑdɑsitusi kɛ bo tɑunnɛ̀ Edɔti kɛ yɛ̃́ bɛ diitì do yiɛ̀nímɛ̀ weè ɛì miɛkɛ.

21 Kɛ̀ Edɔtii dɔú mmɛtɑummɛ̀ kó diyiè. Kɛ̀ dìi tuɔkɛ kòo ɑ̃nnɛ́ o kpɑ̀ɑ̀tìyɑ̀ɑ̀tì kɛ́nkɑri okpɑ̀ɑ̀tì kɑ̀rì ĩ́nkɛ̀ kɛ nɑ́ɑ́nnɛ̀ bɛnìtìbɛ̀. 22 Kɛ̀ bɛ̀ pĩɛ̃kù kɛ tú: Kuyie nkuù nɑ̀ɑ́ ndɛ̀ í tú onìtì.

23 Dɛndɛ bɑ̀mbɑ̀ kɛ̀ Kuyie ntɔ̃nnìi ò potɛ́ kɛ̀ yɛbiɛ̀ɛ ò cɑ̀ɑ́kɛ́ kòo kú kɛ yɛ̃́ ò do cɔutɛ́mɛ̀ Kuyie nkó disɑ̃nni.

24 Kɛ̀ Kuyie nnɑ́ɑǹtì dɔkɛ mpitírí tipíìtì timɔu.

25 Bɑnnɑbɑɑsi nɛ̀ Sɔɔri kɛ̀ bɛ̀ɛ duɔ́ nyɛpɑ̃rɛ̀ bɛ̀ do bɛ̀ tɔ̃nnɛ̀ yɛ̀ Sedisɑdɛmmu kɛ́nwɛ̃ti Sesɑdee kɛ nnɛínɛ̀ Isɑ̃ɑ̃ bɛ̀ tu wè Mɑriki.

13

Muyɑɑ́nsɑ̀ɑ̀mù tɑ̃ɑ̃ɑ̃tɛ́mɛ̀ Bɑnnɑbɑɑsi nɛ̀ Sɔɔri

1 Kirisi kɔbɛ tĩ̀nnì dìì bo Ãntiyɔsi di miɛkɛ Kuyie mpɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑm̀bɛ̀ do bomu nɛ̀ bɛ̀ɛ̀ tiè mbɛnìtìbɛ̀ Kuyie nnɑ́ɑǹtì: Bɑnnɑbɑɑsi nɛ̀ Simmɛɔ̃ɔ̃ osɔ̀ùwè nɛ̀ Dusiyu Sidɛnni kou nɛ̀ Mɑnnɑɑ wèè do bìíkú nɛ̀ okpɑ̀ɑ̀tì Edɔti nɛ̀ Sɔɔri. 2 Diyiè mɑrì kɛ̀ bɛ̀ mboú dinùù kɛ bɑ́ɑ́ nKuyie nkɛ̀ Muyɑɑ́nsɑ̀ɑ̀mùu bɛ̀ nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Cɑ̃́nnɛ́nɛ̀ Bɑnnɑbɑɑsi nɛ̀ Sɔɔri kɛ̀ bɛ̀ɛ pĩ́ mmutɔ̃mmú m bɛ̀ yu mùù kpɛ́í.

3 Mɛm̀mɛ kɛ̀ bɛ̀ nsɔkɛ́ kɛ boú dinùù kɛ́deè kɛ́ bɛ̀ nɔ̀ɔ́ nsinɔu kɛ́bɑ́ntɛ̀ Kuyie, kɛ́ bɛ̀ yóu kɛ̀ bɛ̀ɛ ítɛ́ kɛ́kɔtɛ.

Sɔɔri nɛ̀ onitinɔ̀ntì Edimɑɑsi

4 Kɛ̀ Muyɑɑ́nsɑ̀ɑ̀mùu bɛ̀ niitɛ́ kɛ̀ bɛ̀ɛ kɔtɛ Sedisii kɛ́tɑ bɑ̀tóò kɛ́nkɔri Sipiri kó kɛtenkɛ̀ kɛ̀ɛ̀ sokɛ́ mɛniɛ mmiɛkɛ, 5 kɛ́tuɔkɛ Sɑdɑminni kɛ́nnɑ́ɑ́ nSifubɛ Kuyie nnɑ́ɑǹtì titííntouti miɛkɛ, kɛ̀ Isɑ̃ɑ̃ Mɑriki bɛ̀ teénnɛ̀.

6 Kɛ̀ bɛ̀ nnɑ́ɑntɛ Kuyie nnɑ́ɑǹtì kɛ́tuɔkɛ kumɑ̀nku tɛkù Pɑfoosi, kɛ mɑ́ɑ́nɛ̀ Sifu mɔù kòò tú onitinɔ̀ntì, kòo yètìrì tú Bɑɑri-Yesu, kòò tu omɑ́ɑ̀ Kuyie mpɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑǹtò. 7 Kɛ bo dɛ kó dihɛì kóo kùmɑ̀ndɑ́ɑ̀ Sɛɛsuusi Poduusi borɛ̀, wèè tu mɛciì nyiɛ̀, kɛ́duɔ́ nkɛ̀ bɛ̀ɛ yúní Bɑnnɑbɑɑsi nɛ̀ Sɔɔri kɛ̀ bɛ̀ bo ò nɑ̀kɛ́ Kuyie nnɑ́ɑǹtì. 8 Kɛ̀ weè nitinɔ̀ntì Edimɑɑsi, ò yètìrì mɛ ntú nɛ̀ kɛrɛki, kòò ndɔ́ kɛ́pɑɑnnɛ̀ kùmɑ̀ndɑ́ɑ̀ Kuyie nnɑ́ɑǹtì. 9 Dɛ mɔ̀nnì kɛ̀ Muyɑɑ́nsɑ̀ɑ̀mù pìɛ́kɛ́ Sɔɔri, bɛ̀ yu wè Pɔɔri, kòo ò wèńtɛ́, 10 kɛ́bɛ́i nkɛ dɔ̀: Fɔ̃́ ndibɔɔ̀ birɛ, onitisountì, ociiǹtì, ɑ í yóó yóu ɑ bo ncɑɑ̀rimɛ̀ Kuyie nkó mutɔ̃mmɑ́ɑ̀? 11 Kuyie mbo dɑ potɛ́ bɑ̀mbɑ̀ nkɑ̀ɑ yɛ̃ĩ kɛ tɛ̃́nkɛ bɑ́ nwúó ndiyiè yɛmɔ̀rɛ̀ mɑyɛ̀ miɛkɛ.

Dɛndɛ bɑ̀mbɑ̀ kɛ̀ Edimɑɑsi yɛ̃ĩ kɛ́nhɑ̃́ɑ̃́ nkɛ wɑnti wèè bo ò dɛ̀tɛ. 12 Kɛ̀ kùmɑ̀ndɑ́ɑ̀ dɛ̀ yɑ̀ kɛ̀ dɛ̀ɛ ò di, kɛ̀ Kuyie nnɑ́ɑǹtìi kɑ́ɑ́kɛ́ o yɛ̀mmɛ̀ kòo yie nYesu.

Pɔɔri do nɑ̀kɛ́ tì Ãntiyɔsi

13 Pɔɔri nɛ̀ o nɛ́pobɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ɛ tɑ bɑ̀tóò Pɑfoosi kɛ́kɔtɛ Pɛdisi Pɑ̃nfidii kó kɛtenkɛ̀, Isɑ̃ɑ̃ Mɑriki dɛ mbɛ̀ yóu kɛ́wɛ̃tɛ Sedisɑdɛmmu. 14 Kɛ̀ bɛ̀ nsɔkɛ́ kɛ́tuɔkɛ Ãntiyɔsi Pisidii kó kutempɛ̃ miɛkɛ, tɛom̀pùtɛ̀ yiè kɛ́tɑ kutííntouku kɛ́nkɑri. 15 Bɛ̀ kɑ̀ɑ̀ ndìì mɔ̀nnì Kuyie nkuɔ́ pɑ́tɛ nɛ̀ ku pɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑm̀bɛ̀ kpɛyɛ, kɛ̀ kutííntouku kó bɛnìùbɛ̀ɛ duɔ́ nkɛ̀ bɛ̀ɛ nɑ́kɛ́ Pɔɔri kɛ dɔ̀: Ti kɔbɛ kɛ̀ di mɔkɛ tìmɑtì kɛ bo ti teennɛ̀ di bo nɑ kɛ́bɛ́i.

16 Kɛ̀ Pɔɔrii youtɛ o nɔ̀ùtɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ dɔ̀ yúóó kòo bɛ́i nkɛ dɔ̀: Isidɑyɛɛribɛ nɛ̀ díndi bɛ̀ɛ̀ dé Kuyie nkémmúnɛ̀ kɛ́keè. 17 Kuyie nyIsidɑyɛɛribɛ tũ nkù, kuù tɑ̃ɑ̃tɛ́ ti yɛmbɛ̀ kɛ duɔ́ nkɛ̀ bɛ̀ sũ̀ṹ mbɛ̀ bo dìì mɔ̀nnì Esibiti, dɛ kó difɔ̃nkúò kɛ̀ kùu bɛ̀ dènnɛ nɛ̀ ku kó muwɛ̃rímú. 18 Kɛ́ mbɛ̀ tɔ yɛbie nsipísìnɑ̀ɑ̀ dikpɑ́ɑ̀ cuokɛ̀, 19 kɛ́kuɔ ibotí ìyiekɛ̀ Kɑnnɑhɑ̃ɑ̃ kó kɛtenkɛ̀ kɛ́ kɛ̀ duɔ́ nku kɔbɛ kɛ̀ bɛ̀ɛ kɛ̀ tiekɛ, 20 kɛ̀ dɛ̀ mmɔkɛ yɛbie sikɔusìnɑ̀ɑ̀ nɛ̀ sipísìnùmmù (450).

Kɛ̀ Kuyie mbɛ̀ duɔ́ mbɛbɑɑtíbɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ ḿbo kɛ́tuɔkɛnɛ̀ Sɑmmuyɛɛri kó dimɔ̀nnì. 21 Kɛ̀ bɛ̀ dɔ̀ bɛ̀ dɔ́ okpɑ̀ɑ̀tì, kɛ̀ Kuyie mbɛ̀ duɔ́ Sɑuri Kiisi kó dɛbirɛ, Bɛnsɑmɛɛ kó kufuku kou, kóo ńtɔ tikpɑ̀tì kɛ dɔ̀ yɛbie nsipísìnɑ̀ɑ̀. 22 Kɛ̀ Kuyie nhò dènnɛ kɛ́duɔ́ nDɑfiti tikpɑ̀tì, kɛ bɛ́i nkɛ dɔ̀: M pɛ̀tɛ́ onìtì n yɛ̀mmɛ̀ kou, wèè yó ndɔɔri n dɔ́mɛ̀ mɛmɔu. 23 Nɛ̀ Dɑfiti kó kufuku miɛkɛ nkɛ Kuyie nduɔnnímɛ̀ Yesu Odɛɛtíwè, kù yɛ̃ nkù yóó duɔnní wè, kòo dɛɛtɛ́ Isidɑyɛɛribɛ. 24 Yesu mu ndo í kɔ̀tɛní kɛ̀ Isɑ̃ɑ̃ nɑ́kɛ́mu Isidɑyɛɛribɛ kɛ dɔ̀ bɛ̀ɛ ceetɛ kòo bɛ̀ ɑ̃nnɛ́ bɑ̀tɛ́mmù. 25 Isɑ̃ɑ̃ dèu dìì mɔ̀nnì o tɔ̃mmú kɛ nnɑ́ɑ́ nkɛ tú: Míì í tú di bɑɑ wè, ò kèrínímu, n ketɛ́ kɛ í sɑnnɛ̀ m bo sɛutɛmɛ̀ o nɛùtì kó iwɛ̃ĩ.

26 N kɔbɛ díndi Abɑrɑhɑmmu kó kufuku kɔbɛ nɛ̀ bɛtɔbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ dé Kuyie, tímbɛ Kuyie nduɔnnímɛ̀ mɛdɛɛtímɛ̀ kó tinɑ́ɑǹtì tii. 27 Sedisɑdɛmmu kɔbɛ nɛ̀ bɛ kó bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ mɛ nyí bɑntɛ́ Yesu, koò kùɔ kɛ nɛ́ dɔ̀ɔ̀ Kuyie mpɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑm̀bɛ̀ wɑ̃̀ri tì kɛ̀ bɛ̀ tì kɑ̀ɑ nsiom̀pùu simɔu. 28 Bɛ̀ í nyɑ̀ mɛyɛi mmɑmɛ̀ Yesu dɔ̀ɔ̀ mɛ̀ kɛ ncĩ́ɛ̃́kɛ́ kɛ nɑ́kɛ́ Pidɑti kɛ dɔ̀ wèe ò kùɔ. 29 Bɛ̀ dɔ̀ɔ̀ dìì mɔ̀nnì tìì wɑ̃̀ri o kpɛ́í tì yɛ̃mmɛ̀, kóò cṹũnní kudɑpɑ̃ɑ̃tí kɛ́dɔú nkufɔ̃ti miɛkɛ. 30 Kɛ̀ Kuyie mmɛ nduɔ́ nkòo yɑ̃́ntɛ́. 31 Kòo bɛnkɛ omɑ́ɑ̀ yɛwe pɛ́u miɛkɛ bɛ̀ɛ̀ do ò nɛínɛ̀ Kɑdidee kɛ́kɔtɛ Sedisɑdɛmmu, bɑ̀mbɑ̀ nkɛ nɑ́ɑ́ nyIsidɑyɛɛribɛ o kpɛ́í. 32 Ti di nɑ́ɑ́ tìì nɑ́ɑǹsɑ̀ɑ̀tì Kuyie ndo nɑ̀kɛ́ ti yɛmbɛ̀ tiì kpɛ́í. 33 Kɛ̀ tì dɔ̀ɔ̀ tínti bɛ yɑɑ̀bí ti kpɛ́í, kɛ duɔ́ nkɛ̀ Yesu yɑ̃̀ńtɛ́ tì wɑ̃̀ri kɛ yɛ̃mmɛ̀ Yɛsɑ̃ɑ̃ mmiɛkɛ mukɑ̀mmù mudɛ́rímù kɛ tú:

A tú m birɛ ndɛ

kɛ̀ n dɑ pɛitɛ́ yíe.

34 Kuyie ndo nɑ̀kɛ́ weè kpɛ́í nkɛ dɔ̀:

M bo duɔ́ nkòo yɑ̃́ntɛ́

m bɑ́ɑ́ yóu kòo pɑ̃ɑ̃kɛ.

M bo di dɔɔ̀ mɛsɑ̀ɑ̀

n do yɛ̃ n yóó dɔɔ̀mɛ̀ Dɑfiti.

35 Tì wɑ̃̀rimu Yɛsɑ̃ɑ̃ mmiɛkɛ kupíkù tɛkù kɛ tú:

A í yóó yóu kɑ̀ɑ kou pɑ̃ɑ̃kɛ.

36 Dɑfiti do dɔ̀ɔ̀mu Kuyie nyɛ̃ nwèe dɔɔ̀mɛ̀, kɛ ku, kɛ̀ bɛ̀ ò kũnnɛ́ o yɛmbɛ̀ borɛ̀ kòò pɑ̃̀ɑ̃̀kɛ. 37 Kuyie mɛ nduɔ́ nkɛ̀ wèè yɑ̃̀ńtɛ́ ò í pɑ̃̀ɑ̃̀kɛ. 38 N kɔbɛ bɑntɛ́nɛ̀ tũ̀nkɛ kɛ dò nnɛ̀ Yesu borɛ̀ ndɛ Kuyie mbo di cĩ́ɛ̃́mmɛ̀ di yɛi. 39 Kɛ̀ wèè ò tɑ̃́, wèe ũtɛ́ o yɛi mmɛmɔu, Mɔyiisi kó ikuɔ́ do í yóó nɑ kɛ́ũtɛ́ mɛ̀. 40 Ndɑkɛnɛ̀ tũnkɛ́ kɛ̀ Kuyie mpɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑm̀bɛ̀ do nɑ̀kɛ́ tì bɑ́ɑ́ di tuɔkɛní. Tìì tu:

41 Wéntɛ́nɛ̀ díndi sifeí yɛmbɛ̀,

kɛ̀ dɛ̀ di di kɛ̀ di kú.

N yóó pĩ́ mmutɔ̃mmú mɑmù mmu

di kó yɛwe miɛkɛ

di do í yóó yie nkɛ dò mmùù bo dɔɔ̀

bɑ́ kɛ̀ bɛ̀ di nɑ̀kɛ́.

42 Bɛ̀ yɛ̀nní dìì mɔ̀nnì kutííntouku kɛ̀ bɛ̀ dɔ̀: Pɔɔri nɛ̀ Bɑnnɑbɑɑsi bɛ̀ɛ wɛ̃tɛní tɛom̀pùtɛ̀ tɛtɛ̀ yiè kɛ yíɛ́ kɛ́ bɛ̀ nɑ́kɛ́ dɛ kó tinɑ́ɑǹtì. 43 Bɛ̀ cìɛ́tɛ́ dìì mɔ̀nnì kɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ pɛ́u, Sifubɛ nɛ̀ bɛ̀ɛ̀ í Sifubɛ kɛ tũ̀nnɛ Sifubɛ kó kuwedɔuncɛ kɛ̀ bɛ̀ɛ cíe mPɔɔri nɛ̀ Bɑnnɑbɑɑsi kɛ̀ bɛ̀ɛ yɑ́ukùnnɛ bɛ kɔ̃̀ntì kɛ dɔ̀, bɛ̀ ntɑunɛ̀ Kuyie nkù bɛ̀ dɔ̀ɔ̀ mɛ̀ɛ̀ sɑ̀ɑ̀ nkpɛ́í.

Pɔɔri nɛ̀ Bɑnnɑbɑɑsi bɛ̀ kpɑ̃ɑ̃tɛ́mɛ̀ bɛ nɑcɛ̀tɑ̃́ɑ̃́

44 Tɛom̀pùtɛ̀ tɛtɛ̀ yiè kɛ̀ dihɛì kɔbɛ bɛmɔuu sɑ̃́kɛɛ tíí nkɛ bo keè Kuyie nnɑ́ɑǹtì. 45 Kɛ̀ Sifubɛɛ yɑ̀ bɛnìtìbɛ̀ tìímmɛ̀ kɛ sũ kɛ̀ dɛ̀ɛ bɛ̀ yonkɛ. Kɛ̀ Pɔɔri nnɑ́ɑ́ ntii kɛ̀ bɛ̀ nɑ̀ɑ́ ntitɛtì koò sɑ̃̀ɑ̃́. 46 Pɔɔri nɛ̀ Bɑnnɑbɑɑsi kɛ̀ bɛ̀ɛ bɛ̀ nɑ̀kɛ́ weti weti kɛ dɔ̀: Dɛ̀ do dò mbɛ̀ɛ ketɛ́ kɛ́nɑ́kɛ́ dímbɛ Kuyie nnɑ́ɑǹtì. Di nɛ́ mɛ ntì yetɛmɛ̀ kɛ bɛnkɛ di mɔ́mmɔmbɛ di í dòmmɛ̀ kɛ pɛ́tɛ́ mufòmmu mùù bo sɑ̃́ɑ̃̀. Di mmɔ̀nnì ti bo kɔtɛ bɛ̀ɛ̀ í tú Sifubɛ bɛ borɛ̀. 47 Kɛ yɛ̃́ tì wɑ̃̀rimɛ̀ kɛ tú:

N dɑ tɑ̃ɑ̃tɛ́mu,

kɑ̀ɑ bo ntú yɛbotɛ̀ yɛmɔu kó kuwenniku

kɛ́nɑ́kɛ́ titentì timɔu kɔbɛ

mɛdɛɛtímɛ̀ kó tinɑ́ɑǹtì.

48 Bɛ̀ɛ̀ í tú Sifubɛ kɛ̀ bɛ̀ɛ keè dɛ kó tinɑ́ɑǹtì kɛ̀ dɛ̀ɛ bɛ̀ nɑrikɛ mɛsɑ̀ɑ̀, bɛ̀ɛ̀ tú mufòmmu mùù bo sɑ̃́ɑ̃̀ mu kɔbɛ kɛ̀ bɛ̀ɛ yie nYesu.

49 Kɛ̀ Kuyie nnɑ́ɑǹtìi pitɛ́ dɛ kó kɛtenkɛ̀ kɛmɔu. 50 Kɛ̀ Sifubɛɛ sukú bɛnitipodiɛbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ tũ̀nnɛ Yesu nɛ̀ dihɛì kó bɛnitidiɛbɛ̀, kɛ̀ bɛ̀ɛ fɛ̃́ũ mPɔɔri nɛ̀ Bɑnnɑbɑɑsi kɛ́ bɛ̀ dènnɛ bɛ tenkɛ̀. 51 Pɔɔri nɛ̀ Bɑnnɑbɑɑsi kɛ̀ bɛ̀ɛ kpɑ̃́ɛ̃́ bɛ nɑcɛ̀tɑ̃́ɑ̃́*, kɛ́deè kɛ́kɔtɛ Ikɔnni. 52 Kɛ̀ diwɛ̀ì ḿbo Yesu kɔbɛ bɛ̀ɛ̀ dɛ̀ bo, kɛ̀ Muyɑɑ́nsɑ̀ɑ̀mù bɛ̀ pìɛ́kɛ́.

14

Pɔɔri nɛ̀ Bɑnnɑbɑɑsi bɛ̀ do bomɛ̀ Disiri

1 Pɔɔri nɛ̀ Bɑnnɑbɑɑsi kɛ̀ bɛ̀ tó tɑ Ikɔnni kó kutííntouku, kɛ nnɑ́ɑ́ nKuyie nnɑ́ɑǹtì kɛ̀ dɛ̀ɛ nɑrikɛ Sifubɛ nɛ̀ bɛ̀ɛ̀ í tú Sifubɛ, kɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ pɛ́uu yie nYesu. 2 Bɛ̀ɛ̀ tu Sifubɛ kɛ̀ bɛ̀ɛ sukú bɛ̀ɛ̀ í tú Sifubɛ kɛ̀ bɛ̀ bo dɔɔ̀ mɛyɛi mPɔɔri nɛ̀ Bɑnnɑbɑɑsi. 3 Pɔɔri nɛ̀ Bɑnnɑbɑɑsi kɛ̀ bɛ̀ mbo Ikɔnni kɛ́mɔntɛ, kɛ́nnɑ́ɑ́ Kuyie nɑ́ɑǹtì nɛ̀ dikɔ̃m̀bùɔ̀, kɛ nɑ́ɑ́ nKuyie mbɛ̀ dɔ̀ɔ̀ mɛ̀ɛ̀ sɑ̀ɑ̀, kɛ̀ ti Yiɛ̀ nkó muwɛ̃rímú bɛ̀ bonɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ dɔ̀ɔ̀ri tidiɛtì pɛ́u. 4 Kɛ̀ dɛ kó dihɛì kɔbɛɛ totɛ́ mɛ̀dɛ́mɛ̀, kɛ biɛ nni ndɔ́ Sifubɛ kɛ̀ bɛtɔbɛ̀ dɔ́ Yesu tɔ̃rɛ̀.

5 Sifubɛ nɛ̀ bɛ̀ɛ̀ í tú Sifubɛ nɛ̀ dɛ kó bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ɛ dɑkɛ kɛ bo fɛ̃́ũ mPɔɔri nɛ̀ Bɑnnɑbɑɑsi, kɛ bo bɛ̀ bùɔ́tí yɛtɑ̃́rɛ̀ kɛ́kuɔ. 6 Kɛ̀ bɛ̀ɛ tì kèè kɛ́cokɛ́ kɛ́kɔtɛ Dikɑonii kó yɛhɛkɛ̀: Disiri nɛ̀ Dɛribu nɛ̀ yɛhɛkɛ̀ tɛyɛ̀ yɛ̀ɛ̀ dɛ̀ tɔ̀kɛ́, 7 kɛ́nnɑ́ɑ́ Tinɑ́ɑǹsɑ̀ɑ̀tì.

Bɛ̀ do dɔ́mɛ̀ kɛ́fíé Pɔɔri nɛ̀ Bɑnnɑbɑɑsi inɑ̀ɑ̀kɛ

8 Kòo nìtì mɔù bo Disiri kɛ tú kuhɔ̀ùkù nɛ̀ bɛ̀ ò pɛitɛ́mɛ̀ ò í nɔ nkɛ ceǹtì. 9 Kɛ̀ Pɔɔri nnɑ́ɑ́ nkɛ̀ kù kèḿmú kɛ̀ Pɔɔrii wéntɛ́ kɛ́bɑntɛ́ kù tɑ̃́mɛ̀ kɛ do nKuyie mbo kù miɛkùnnɛ. 10 Kɛ bɛ́i mmɛkperímɛ̀ kɛ dɔ̀: Ítɛ́ kɛ cómmú, kɛ̀ kùu puuní mɛcɑ̃ɑ̃ nkɛ́kétɛ́. 11 Kɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ɛ dɛ̀ yɑ̀ kɛ́wekii nɛ̀ Dikɑonii kó tinɑ́ɑǹtì kɛ dɔ̀: Kuyie nnɑɑ́ mbɛnìtìbɛ̀ kɛ cùtɛ́ní ti borɛ̀!

12 Kɛ̀ bɛ̀ɛ bɛ̀ yú bɛ kó yɛbɔkɛ̀ yètɛ̀, kɛ yú Bɑnnɑbɑɑsi kɛ dɔ̀: Seyuusi, kɛ yú Pɔɔri kɛ dɔ̀: Edimɛsi, kɛ yɛ̃́ weè do nɑ́ɑ́mmɛ̀. 13 Kɛ̀ bɛ kóo bɔɔyiɛ̀ nwèè kó dibɔɔ̀tou do bo dihɛì kó dibòrì borɛ̀ kòo tɔní yɛnɑɑdɑkɛ̀ yɛ̀dɛ́ɛ̀, kɛ̀ yɛ̀ dùúkú mutepóó, nɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ bo wɛ̃nnɛ́ kɛ́ yɛ̀ fìé Pɔɔri nɛ̀ Bɑnnɑbɑɑsi. 14 Pɔɔri nɛ̀ Bɑnnɑbɑɑsi kɛ̀ bɛ̀ɛ tì kèè kɛ̀ bɛ yɛ̀mmɛ̀ɛ cɑɑ̀rɛ̀, kɛ̀ bɛ̀ɛ kɛ̃rí bɛ yɑɑ̀bòrɛ̀ kɛ́cokóo ditĩ̀nnì miɛkɛ kɛ́kuɔ́nko kɛ dɔ̀: 15 Ti kɔbɛ dɛ̀ dòmmɛ kɛ̀ di dɔɔ̀ri mɛmmɛ? Ti tú bɛnìtìbɛ̀ mbɛ kɛ di dònnɛ̀, ti di tɔní Tinɑ́ɑǹsɑ̀ɑ̀tì nti, kɛ tú di yóu yɛbɔkɛ̀ kɛ́tũnnɛ Kuyie kùù fòù, kùù dɔ̀ɔ̀ kɛĩ́nkɛ̀ nɛ̀ kɛtenkɛ̀ nɛ̀ dɑ̀mɛ́ɛ̀rì nɛ̀ dɛ̀ɛ̀ kó dimɑ̀ɑ̀ bo o miɛkɛ. 16 Kuù do yóu yɛbotɛ̀ bɑ́ wè kòo ntũ ò dɔ́ kùù cɛ. 17 Nɛ̀ mɛmmɛ kɛ̀ kù bɑɑ di bɛnkú kù bomɛ̀, kɛ di dɔɔ̀ri mɛsɑ̀ɑ̀, nkɛ di duɔ̀nní fɛtɑɑfɛ̀, kɛ̀ di pɑɑ mpɛí kɛ̀ di mɔkɛ kɛ yo nkɛ̀ di yɛ̀mmɛ̀ nɑɑti.

18 Kɛ̀ dɛ̀ɛ ɑri mɛsɑ̀ɑ̀ nkɛ̀ bɛ̀ nɛ́ nɑ kɛ́ bɛ̀ bɑ̀ɑ bɛ̀ bo bɛ̀ fìémɛ̀ dɛ kó inɑ̀ɑ̀kɛ.

19 Kɛ̀ Sifubɛɛ yɛ̀nní Ãntiyɔsi nɛ̀ Ikɔnni, kɛ́sukú bɛnìtìbɛ̀, kɛ̀ bɛ̀ɛ búɔ́tí Pɔɔri yɛtɑ̃́rɛ̀, kɛ nyɛ̃́ kɛ tú ò ku, kóò fũrí kɛ́dennɛ dihɛì mɑ̀nku. 20 Kɛ̀ Yesu kɔbɛɛ tíí nho borɛ̀ kòo ítɛ́ kɛ́tɑ dihɛì, kɛ̀ dɛ̀ɛ wentɛ́ nɛ̀ Bɑnnɑbɑɑsi kɛ̀ bɛ̀ɛ kɔtɛ Dɛribu.

Pɔɔri nɛ̀ Bɑnnɑbɑɑsi bɛ̀ wɛ̃̀tɛmɛ̀ Ãntiyɔsi

21 Pɔɔri nɛ̀ Bɑnnɑbɑɑsi kɛ̀ bɛ̀ɛ nɑ́kɛ́ Tinɑ́ɑǹsɑ̀ɑ̀tì Dɛribu kɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ pɛ́uu tì yie nkɛ̀ bɛ̀ɛ ítɛ́ kɛ́wɛ̃tɛ Disiri nɛ̀ Ikɔnni nɛ̀ Ãntiyɔsi, 22 kɛ́nyɑ́úkùnko Yesu kɔbɛ kɔ̃̀ntì kɛ bɛ̀ nɑ̀ɑ́ nkɛ tú bɛ̀ nyɛ̃́ kɛ dò nti dò nkɛ́fɛ̃́ṹtɛ́mu kɛ nɛ́ tɑ Kuyie nkpɑ̀ɑ̀tìyuu miɛkɛ.

23 Kɛ kɑnnìnko Kirisi kɔbɛ tĩ̀rɛ̀ yɛmɔu bɛwedɔunkótíbɛ̀, kɛ bou yɛnɔ̀ kɛ bɑ́ɑ́ nKuyie, kɛ bɛ̀ nɑ̀ɑ́ nkɛ tú ti Yiɛ̀ ndi dɔ́ wè di teennɛ̀.

24 Kòo deè kɛ́yɛ̀ Pisidii kó kutempɛ̃ nkɛ́tɑ Pɑ̃nfidii kɔku, 25 kɛ́nɑ́kɛ́ Pɛdisi Kuyie nnɑ́ɑǹtì kɛ́deè kɛ́kɔtɛ Atɑdii. 26 Bɛ̀ dɛ ndèkɛ bɑ̀tóò, kɛ́wɛ̃tɛ Ãntiyɔsi, bɛ̀ do bɛ̀ bɑ́ntɛ̀nɛ̀ dɛ̀ Kuyie nkɛ̀ bɛ̀ɛ kɔtɛ kɛ pĩ́ mmutɔ̃mmú bɛ̀ bo kɛ deu mù.

27 Kòo bɛ̀ nɑ̀kɛ́ Kuyie mpĩ mmɛ̀ɛ̀ botí mutɔ̃mmú kɛ kpetɛ́ kucɛ bɛ̀ɛ̀ í tú Sifubɛ kɛ̀ bɛ̀ yie nYesu. 28 Kɛ̀ bɛ̀ ndɛ̀ bo nɛ̀ Kirisi kɔbɛ kɛ̀ dɛ̀ɛ mɔntɛ.

15

Bɛ̀ nɛ̀nnimɛ̀ Sedisɑdɛmmu

1 Kɛ̀ bɛ̀mɑbɛ̀ɛ yɛ̀nní Sudee kɛ́kɔtɛ Ãntiyɔsi kɛ́nnɑ́ɑ́ mbɛ̀ɛ̀ yie nYesu kɛ tú: Kɛ̀ bɛ̀ í di cɑ̃mmú Mɔyiisi kó ikuɔ́ yɛ̃mmɛ̀ Kuyie mbɑ́ɑ́ di cɔutɛ́. 2 Pɔɔri nɛ̀ Bɑnnɑbɑɑsi kɛ̀ bɛ̀ɛ yetɛ kɛ̀ bɛ̀ɛ nɛnni mɛdiɛ̀, nkɛ̀ Yesu kɔbɛ dɔ̀: Pɔɔri nɛ̀ Bɑnnɑbɑɑsi nɛ̀ Ãntiyɔsi kɔbɛ mɑbɛ̀ bɛ̀ɛ kɔtɛ Sedisɑdɛmmu kɛ́yɑ̀ Yesu tɔ̃rɛ̀ nɛ̀ bɛwedɔunkótíbɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ɛ nɑ́kɛ́ dɛ kó tinɑ́ɑǹtì.

3 Kɛ̀ bɛ̀ɛ bɛ̀ cíe nkɛ́dennɛ dihɛì, kɛ̀ bɛ̀ nkérí kɛ́yɛ̀nnɛ̀ Fenisii nɛ̀ Sɑmmɑrii kó kɛtenkɛ̀ kɛ́nnɑ́ɑntɛ bɛ̀ɛ̀ í tú Sifubɛ bɛ̀ cɔutɛ́mɛ̀ Yesu, kɛ̀ dɛ kó tinɑ́ɑǹtì nnɑ́rìnkùnko Kirisi kɔbɛ bɛmɔu yɛ̀mmɛ̀. 4 Bɛ̀ tùɔ̀koo dìì mɔ̀nnì Sedisɑdɛmmu Kirisi kɔbɛ nɛ̀ Yesu tɔ̃rɛ̀ nɛ̀ bɛwedɔunkótíbɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ɛ co Pɔɔri nɛ̀ Bɑnnɑbɑɑsi kɛ̀ bɛ̀ɛ bɛ̀ nɑ̀kɛ́ Kuyie mbɛ̀ pĩ̀ńnɛ́ mùù tɔ̃mmú. 5 Kɛ̀ Fɑdisĩɛ̃bɛ mɑbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ yie nYesu kɛ̀ bɛ̀ɛ bɛ́i nkɛ dɔ̀: Bɛ̀ɛ̀ í tú Sifubɛ kɛ yie nYesu bɛ̀ dò nkɛ́cɑ̃mmúmu kɛ́tũnnɛ Mɔyiisi kó ikuɔ́.

6 Kɛ̀ Yesu tɔ̃rɛ̀ nɛ̀ bɛwedɔunkótíbɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ɛ tíí nkɛ bo yɑ̀ dɛ kó tinɑ́ɑǹtì, 7 kɛ́nnɛì kɛ̀ dɛ̀ɛ mɔntɛ, kɛ̀ Piɛrii ítɛ́ kɛ bɛ́i nkɛ dɔ̀: N kɔbɛ, di yɛ̃́mu Kuyie nni ntɑ̃ɑ̃tɛ́mɛ̀ nɛ̀ dimɔ̀nnì kɛ̀ m bo nɑ́kɛ́ Tinɑ́ɑǹsɑ̀ɑ̀tì bɛ̀ɛ̀ í tú Sifubɛ kɛ yie nYesu. 8 Kuyie nkùù yɛ̃́ bɛnìtìbɛ̀ bɛmɔu yɛ̀mmɛ̀ kɛ̀ kù bɛ̀ duɔ́ Muyɑɑ́nsɑ̀ɑ̀mù kù ti duɔ́ mmù, kɛ bɛnkɛ kù bɛ̀ cɔutɛ́mɛ̀. 9 Mɛcɑ̃́nnímɛ̀ mɑmɛ̀ í bo tínti nɛ̀ bɛ ti cuokɛ̀, bɛ yie ndìì mɔ̀nnì Yesu kɛ̀ Kuyie nhũtɛ́ bɛ yɛi. 10 Dɛ̀ dòmmɛ kɛ̀ di dɔ́ kɛ́yíi nKuyie mmiɛkɛ kɛ́toú mbɛ̀ɛ̀ yie nYesu ditɔu tínti nɛ̀ ti yɛmbɛ̀ ti í nɑ kɛ tɔ dì. 11 Di í yɛ̃́ kɛ dò nnɛ̀ ti Yiɛ̀ nYesu kó mɛsɑ̀ɑ̀ mmɛ timɔu ti cootɛ́mɛ̀ tínti nɛ̀ bɛɑ̀ɑ̀?

12 Kɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ dɔ̀ yúóó, Bɑnnɑbɑɑsi nɛ̀ Pɔɔri kɛ̀ bɛ̀ɛ bɛ̀ nɑ̀kɛ́ Kuyie ndɔ̀ɔ̀ tìì diɛtì bɛ̀ɛ̀ í tú Sifubɛ bɛ cuokɛ̀. 13 Bɛ̀ nɑ̀kɛ́ dìì mɔ̀nnì kɛ dèè kɛ̀ Isɑku dɔ̀: N kɔbɛ kémmúnɛ̀! 14 Simɔɔ nɑ̀kɛ́mu Kuyie ndɑ̀ɑ̀tɛnímɛ̀ bɛ̀ɛ̀ í tú Sifubɛ bɛ kpɛ́í nkɛ tɑ̃nkíí ku kɔbɛ. 15 Kuyie mpɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑm̀bɛ̀ do nɑ̀kɛ́ tì dɛ̀ wɛ̃ḿmu tiì tú:

16 M bo wɛ̃tɛní kɛ́mɑɑ́ Dɑfiti cĩ́ɛ̃̀tɛ̀,

kɛ́yíi nho dobuò.

17 Kɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ bɛmɔu

nɛ̀ bɛ̀ɛ̀ í tú Sifubɛ

n yu bɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ bo n tú n kɔbɛ

kɛ̀ bɛ̀ɛ wɑmmú Kuyie.

18 Kuyie nti nnɑ̀kɛ́ kunku kùù tì nti bɛnkɛ nɛ̀ dimɔ̀nnì.

19 Kɛ̀ Isɑku dɔ̀: N yɛ̀mmɛ̀ í dò nti duɔ́ mbɛ̀ɛ̀ í tú Sifubɛ kɛ yie nYesu dɛ kó ikuɔ́ kɛ̀ bɛ̀ nhɑ́ɑ̀rì. 20 Yóunɛ̀ kɛ̀ tí bɛ̀ wɑ̃̀ri kɛ dɔ̀: Bɛ̀ bɑ́ nyo iwũɔ̃ bɛ̀ fìé ì yɛbɔkɛ̀, kɛ́mɛntɛ́nɛ̀ bɛmɑ́ɑ̀ bɛ̀ bo ndɔutinɛ̀mɛ̀ bɛtɔbɛ̀, kɛ bɑ́ɑ́ cɑ́ɑ́kɛ́ fɛhɔ̃̀fɛ̀ bɛ̀ í fèútɛ́ fɛ̀ yoo mɛyĩ̀ĩ̀. 21 Kɛ yɛ̃́ Mɔyiisi kó ikuɔ́ bomɛ̀ nɛ̀ dimɔ̀nnì kɛ̀ bɛ̀ ì kɑ̀ɑ siom̀pùu simɔu titííntouti miɛkɛ.

Bɛ̀ do wɑ̃̀ri dìì pɑ́tíri mucɑ̃mmù kpɛ́í

22 Yesu tɔ̃rɛ̀ nɛ̀ bɛwedɔùnkótíbɛ̀ nɛ̀ Kirisi kɔbɛ bɛmɔu kɛ̀ bɛ̀ɛ pɛ́nsìrì dɛ kó ikuɔ́, kɛ́tɑ̃ɑ̃tɛ́ Sudi bɛ̀ tú wè Bɑɑrisɑbɑɑsi nɛ̀ Sidɑɑsi bɛnìtìbɛ̀ bɛmɔu tɑ̃ bɛ̀, kɛ́ bɛ̀ nɛínnɛ̀ Pɔɔri nɛ̀ Bɑnnɑbɑɑsi kɛ̀ bɛ̀ɛ kɔtɛ Ãntiyɔsi, 23 kɛ́ bɛ̀ duɔ́ ndipɑ́tíri kɛ̀ dì tu: Di kɔbɛ tínti Yesu tɔ̃rɛ̀ nɛ̀ bɛwedɔunkótíbɛ̀, ti di dɔunko díndi bɛ̀ɛ̀ í tú Sifubɛ kɛ bo Ãntiyɔsi nɛ̀ Sidii kó itempɛ̃. 24 Ti kèè ti kɔbɛ mɑbɛ̀ kɔ̀toomɛ̀ kɛ di kɔkɛ́nɛ̀ kɛ cɑ̀ɑ̀rɛ̀ di yɛ̀mmɛ̀, tíì í bɛ̀ duɔ́ ndɛ kó dinùù. 25 Dɛɛ̀ te kɛ̀ ti wɛ̃nnɛ́ kɛ tɑ̃ɑ̃tɛ́ bɛ̀mɑbɛ̀ kɛ bɛ̀ nɛínnɛ̀nko ti nɛ́pobɛ̀ sɑ̀ɑ̀bɛ̀ Bɑnnɑbɑɑsi nɛ̀ Pɔɔri. 26 Bɛ̀ɛ̀ duɔ́ mbɛmɑ́ɑ̀ kɛ kɑ̀ɑ́tɛ́ mukṹṹ kucɛ mɛ̀pɛ́u ti Yiɛ̀ nYesu kó mutɔ̃mmú kpɛ́í. 27 Ti tɔ̃nko Sudi nɛ̀ Sidɑɑsi kɛ̀ bɛ̀ bo di tuo ntìì wɑ̃̀ri tìnti dipɑ́tíri miɛkɛ. 28 Muyɑɑ́nsɑ̀ɑ̀mù muù ti niitɛ́ kɛ̀ ti yɛ̃ nti bɑ́ɑ́ di sṹũ mmucìrìmù kɛ̀ dɛ̀ í tú ikuɔ́ ìì í dò nkɛ́yóu. 29 Iì tu di bɑ́ nyo iwũɔ̃ bɛ̀ fìé ì yɛbɔkɛ̀ nɛ̀ mɛyĩ̀ĩ̀ nɛ̀ iwũɔ̃ bɛ̀ í fìé ì, kɛ́mɛntɛ́nɛ̀ dimɑ́ɑ̀ di bo ndɔutinɛ̀mɛ̀ ditɔbɛ̀, kɛ̀ di dɔɔ̀ri mɛmmɛ dɛ̀ bo nwenni. Dɛ̀ nsúɔ́nnɛ̀ diyiè mɑrì.

30 Kɛ̀ bɛ̀ɛ cɑu mbɛtɔbɛ̀ kɛ́deè kɛ̀ bɛ̀ɛ kɔtɛ Ãntiyɔsi kɛ́tíí nYesu kɔbɛ pɛ́u, kɛ́ bɛ̀ duɔ́ ndipɑ́tíri. 31 Kɛ̀ bɛ̀ɛ dì kɑ̀ɑ nkɛ́keè, kɛ̀ dɛ̀ɛ bɛ̀ nɑrikɛ bɛmɔu. 32 Sudi nɛ̀ Sidɑɑsi bɛ̀ mɛ ntúmɛ̀ Kuyie mpɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑm̀bɛ̀ mbɛ, kɛ̀ bɛ̀ɛ bɛ̀ duɔ́ nyitié mpɛ́u kɛ́yɑ́úkùnnɛ bɛ kɔ̃̀ntì. 33 Kɛ́ mbɛ̀ bonɛ̀ kɛ̀ dɛ̀ɛ mɔntɛ, kɛ̀ bɛ̀ɛ bɛ̀ cɑu nkɛ́wɛ̃tɛ bɛ̀ɛ̀ sòò bɛ̀ tɔ̃nní bɛ borɛ̀ nɛ̀ kunɑɑtí. [ 34 Kɛ̀ Sidɑɑsi yie dɔ̀ ò bo nkpɑɑ́.]

35 Pɔɔri nɛ̀ Bɑnnɑbɑɑsi nɛ̀ bɛtɔbɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ ḿbo Ãntiyɔsi kɛ tiè nYesu kɔbɛ kɛ bɛ̀ nɑ̀ɑ́ Tinɑ́ɑǹsɑ̀ɑ̀tì Yesu kpɛti pɛ́u.

Bɑnnɑbɑɑsi nɛ̀ Pɔɔri bɛ̀ yɑ̀tɛmɛ̀

36 Kɛ̀ dɛ̀ɛ mɔntɛ kɛ̀ Pɔɔrii nɑ́kɛ́ Bɑnnɑbɑɑsi kɛ dɔ̀: Tí wɛ̃tɛ yɛhɛkɛ̀ yɛmɔu kɛ́síékɛ́ ti sòò nɑ̀kɛ́ bɛ̀ Kuyie nnɑ́ɑǹtì, kɛ́yɑ̀ bɛ̀ bo kɛ̀ dɛ̀ dòmmɛ̀.

37 Kɛ̀ Bɑnnɑbɑɑsi ndɔ́ Isɑ̃ɑ̃ bɛ̀ yu wè Mɑriki ḿbɛ̀ nɛínɛ̀. 38 Kɛ̀ Pɔɔrii yetɛ kɛ dɔ̀: Ò bɑ́ nti nɛínɛ̀ kɛ yɛ̃́ ò do ti yóunɛ̀mɛ̀ mutɔ̃mmú Pɑ̃nfidii kɛ́ítɛ́. 39 Kɛ̀ dɛ̀ɛ nɑɑ́ tinɛìtì mɛdiɛ̀ nkɛ̀ bɛ̀ɛ yɑtɛ, kɛ̀ Bɑnnɑbɑɑsii túótɛ́ Mɑriki kɛ̀ bɛ̀ɛ tɑ kudɑbɛkù kɛ́kɔtɛ Sipiri. 40 Kɛ̀ Pɔɔrii tɑ̃ɑ̃tɛ́ Sidɑɑsi kɛ̀ bɛ̀ɛ bɛ̀ bɑ́ntɛ̀nɛ̀ Kuyie nkɛ̀ bɛ̀ɛ ítɛ́. 41 Kòo kɔtɛ Sidii nɛ̀ Sidisii kɛ́nkpénkùnko Kirisi kɔbɛ Kuyie nkó kucɛ miɛkɛ.

16

Pɔɔri do tùótɛ́mɛ̀ Timɔntee

1 Kɛ̀ Pɔɔrii kɔtɛ Dɛribu kɛ́pɛ̃ɛ̃tɛ́ kɛ́kɔtɛ Disiri, kɛ́yɑ̀ odɑpɑ̀ɑ̀ mmɔù bɛ̀ tú wè Timɔntee, kòò tu Yesu kou, kòo yɔ̃ tú Sifu kɛ tũ nYesu, kòo cicɛ tú Kɛrɛki. 2 Kɛ̀ Yesu kɔbɛ bɛ̀ɛ̀ bo Disiri nɛ̀ Ikɔnni kɛ̀ bɛ̀ ò sɑ̃ntí. 3 Kɛ̀ Pɔɔri ndɔ́ Timɔntee ò nɛinɛ̀, kóò tùótɛ́ kɛ́cɑ̃ntɛ́ Sifubɛ bɛ̀ɛ̀ dɛ̀ bo bɛ kpɛ́í, kɛ yɛ̃́ bɛ̀ do yɛ̃́mɛ̀ bɛmɔu o cicɛ túmɛ̀ Kɛrɛki. 4 Kɛ̀ bɛ̀ nkɔrì yɛhɛkɛ̀ kɛ nɑ́ɑntɛ Yesu tɔ̃rɛ̀ nɛ̀ bɛwedɔunkótíbɛ̀ bɛ̀ tɑ̃ɑ̃tɛ́ tì Sedisɑdɛmmu, kɛ tú bɛ̀ɛ tì yie. 5 Mɛm̀mɛ kɛ̀ Kirisi kɔbɛ ńkpénkú Kuyie nnɑ́ɑǹtì miɛkɛ kɛ sṹũnko yɛwe yɛmɔu.

Kuyie nyúmɛ̀ Pɔɔri Mɑseduɔnni

6 Kɛ̀ Muyɑɑ́nsɑ̀ɑ̀mùu yetɛ bɛ̀ bo nɑ̀kɛ́mɛ̀ Kuyie nnɑ́ɑǹtì Asii kɛ̀ bɛ̀ɛ pɛ̃ɛ̃tɛ́ Fidisii nɛ̀ Kɑdɑsii, 7 kɛ́tuɔkɛ Misii kó kutemmɑ̀nku kɛ ndɔ́ kɛ́kɔtɛ Bitinnii kɛ̀ Muyɑɑ́nsɑ̀ɑ̀mùu yetɛ. 8 Kɛ̀ bɛ̀ɛ yóu kɛ́tɑ Misii kɛ́pɛ̃ɛ̃tɛ́ kɛ́kɔtɛ Todowɑɑsi. 9 Kɛ̀ Pɔɔri nduɔ́ kɛyènkɛ̀ kɛ̀ Kuyie nhò bɛnkɛ mɛbɛnkùmɛ̀ kòo yɑ̀ Mɑseduɔnni kou mɔù, kòò còḿmú koò bɑ̀ɑ́ nkɛ tú: Kɔtɛní ti ciɛ kɛ́ ti teennɛ̀! 10 Kɛ̀ ti bɑntɛ́ kɛ dò nKuyie nkuù kɛ̀ n ti yu kɛ̀ ti bo nɑ́kɛ́ Tinɑ́ɑǹsɑ̀ɑ̀tì, kɛ̀ ti pɑ̃̀nkɛɛ ítɛ́ Todowɑɑsi, 11 kɛ́tɑ bɑ̀tóò kɛ́kɔtɛ Sɑmmutɑɑsi dihɛì dìì sokɛ́ mɛniɛ mmiɛkɛ. Kɛ̀ dɛ̀ɛ wentɛ́ kɛ̀ ti kɔtɛ Nɛɑpodii. 12 Kɛ ítɛ́ dɛborɛ̀ kɛ́kɔtɛ Fidipu Mɑseduɔnni kó kutempɛ̃ nkó dihɛì kètirì kɛ̀ Odommu kɔbɛ dì bɑkɛ́, kɛ̀ tí nkɛ mbo kɛ dɔ̀ yɛwe sɑ́m̀pɔ́.

Didii tũnnɛmɛ̀ Yesu

13 Tɛom̀pùtɛ̀ yiè kɛ̀ ti yɛ̀, kɛ́tɑ kukó nkɛ bo yɑ̀ Sifubɛ bo nkɛ bɑ̀ɑ́ nKuyie. Kɛ sɔ̃́nkɛ́ bɛnitipòbɛ̀ mɑbɛ̀ dɛborɛ̀ kɛ́kɑroo kɛ́ mbɛ̀ nɑ̀ɑ́ Kuyie nnɑ́ɑǹtì, 14 kɛ́yɑ̀ onitipòkù mɔù bɛ̀ tú wè Didii kòò bonní Tiyɑtiiri, kɛ fiiti tiyɑɑ̀kpetì tiwũɔ̃tì kɛ tũ nKuyie, kɛ̀ Kuyie nkpetɛ́ o yɛ̀mmɛ̀ kòò nkémmú Pɔɔri nɑ̀ɑ́ ntì. 15 Kɛ̀ tí ò ɑ̃nnɛ́ bɑ̀tɛ́mmù nɛ̀ o cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kɔbɛ.

Kòo nyetíróo kɛ tú: Kɛ̀ di yie nkɛ dò m mɛ̀nkɛ cɔutɛ́ Yesu kɔtɛnɛ̀ní kɛ́mbo n cĩ́ɛ̃̀tɛ̀.

Pɔɔri bɛ̀timɛ̀ onipopɑ̃ũ̀ kó dibɔɔ̀

16 Diyiè mɑrì kɛ ti nkɔri mubɑ́ɑmmu kɛ́conɛ̀ osɑpɑ̀ɑ̀ mmɔù kòò tu kudɑɑkù, kɛ̀ dibɔɔ̀ ò tɑ, kòò pɑ̃ũ̀ kòo yɛmbɛ̀ pɛ̀ú idíítí. 17 Kòo nti tũ nkɛ wékíí kɛ tú: Bɛnìtìbɛ̀ biɛ ntú Kuyie ndiɛkù tɔ̃mbɛ̀ mbɛ, kɛ di nɑ́ɑ́ mmɛdɛɛtímɛ̀ kó tinɑ́ɑǹtì.

18 Kòo mmɛ nhɔ̃ nyɛwe yɛmɔu kɛ̀ dɛ̀ɛ ɔu Pɔɔri kòo wɛ̃ɛ̃tɛ kɛ́pɛ́i ndibɔɔ̀ kɛ dɔ̀: Nɛ̀ Yesu Kirisi kó diyètìrì yɛ̀ onitipòkù yie mmiɛkɛ! Dɛndɛ bɑ̀mbɑ̀ nkɛ̀ dìi yɛ̀. 19 Onitipòkù yɛmbɛ̀ sɔ̃́ ndìì mɔ̀nnì bɛ̀ tɛ̃́nkɛ í yó mpɛ́ú idíítí, kɛ pĩ́ mPɔɔri nɛ̀ Sidɑɑsi kɛ́kɔtɛnɛ̀ bɛbeémbɛ̀ borɛ̀. 20 Kɛ dɔ̀: Bɛnìtìbɛ̀ biɛ ntú Sifubɛ mbɛ kɛ kɔ̀tɛnní diɛ mmɛkɔɔ̀mmɛ̀. 21 Kɛ bɛnkú bɛ kó ikuɔ́ tínti Odommu kɔbɛ ti í dò nkɛ́ntũ nyì.

22 Kɛ̀ ditĩ̀nnìi tì yie nkɛ̀ bɛbeémbɛ̀ɛ duɔ́ nkɛ̀ podíìsìbɛ̀ɛ dɑ́tɛ́ Pɔɔri nɛ̀ Sidɑɑsi bɛ yɑɑ̀bòrɛ̀ kɛ́ bɛ̀ puotí yɛdɑ́, 23 kɛ́deè kɛ́ bɛ̀ kpetínnɛ́ kɛ́duɔ́ nkɛ̀ kuhɑ̃ɑ̃pɔ̀nkù mbɛ̀ bɑ̀ɑ mɛsɑ̀ɑ̀, 24 kɛ́ bɛ̀ tɑ́ú nkɛ́tɑnnɛ́ kufɑ̃́ɑ̃́ ndɛ́tikù.

25 Kɛyènkɛ̀ cuokɛ̀ kɛ̀ Pɔɔri nɛ̀ Sidɑɑsi kɛ̀ bɛ̀ bɑ̀ɑ́ nKuyie nkɛ diè nkɛ kù sɑ̃ntí, kɛ̀ tikpetíntì tɛtì kèḿmú. 26 Kɛ̀ bɛ̀ nyóó dɑɑtɛ kɛ̀ kɛtenkɛ̀ɛ sɑ̃̀ntɛ̀, kɛ̀ dikpetíntouu sɑ̃ntɛ̀ kɛ̀ yɛbòrɛ̀ɛ kpetɛ́, kɛ̀ bɛ̀ boú mɛ̀ɛ̀ fĩmmɛ tikpetíntì nɛ̀ bɛ̀ bɛ̀ tɑ́ú nnɛ̀ dɛ̀ kɛ̀ dɛ̀ɛ duó. 27 Kɛ̀ kuhɑ̃ɑ̃pɔ̀nkùu entɛní kɛ́yɑ̀ yɛbòrɛ̀ kpetɛ́mɛ̀ kɛ nyɛ̃́ kɛ tú bɛ̀ cokɛ́, kɛ́kpɑtɛ disiè kɛ bo kuɔ kumɑ́ɑ̀. 28 Kɛ̀ Pɔɔrii pɛ́i nkɛ dɔ̀: Bɑ́ɑ́ dɔɔ̀ ɑmɑ́ɑ̀ mɛyɛi. Ti bomu timɔu.

29 Kɛ̀ ku kɔ̃̀ntì ɑu kɛ̀ kùu duɔ́ nkɛ̀ bɛ̀ɛ míítɛ́ kɛ̀ kùu cokóo Pɔɔri nɛ̀ Sidɑɑsi bɛ borɛ̀ kɛ́nínkóo bɛ ììkɛ̀, 30 kɛ́ bɛ̀ dènnɛní kɛ́ bɛ̀ bekɛ kɛ dɔ̀: Bɛkótíbɛ̀, n dò nkɛ́yĩ́mɛ̀ kɛ̀ Kuyie nni ndɛɛtɛ́? 31 Kɛ̀ bɛ̀ɛ kù tɛ̃̀ńnɛ́ kɛ dɔ̀: N tɑ̃́ ti Yiɛ̀ nYesu ɑ bo cootɛ́ fɔ̃́ nnɛ̀ ɑ cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kɔbɛ.

32 Kɛ̀ bɛ̀ɛ kù nɑ̀kɛ́ Kuyie nnɑ́ɑǹtì nɛ̀ bɛ̀ɛ̀ kó dimɑ̀ɑ̀ bo ku cĩ́ɛ̃̀tɛ̀. 33 Kɛ̀ kùu bɛ̀ tùótɛ́ kɛ ɔ́ú bɛ muɔ, nkɛ̀ bɛ̀ pɑ̃̀nkɛɛ kù ɑ̃nnɛ́ bɑ̀tɛ́mmù dɛ kó kɛyènkɛ̀ nɛ̀ ku cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kɔbɛ. 34 Kɛ̀ kùu yú Pɔɔri nɛ̀ Sidɑɑsi kɛ́konnɛ̀ kɛ́ bɛ̀ duɔ́ mmudiì, kɛ̀ diwɛ̀ì nkù bo nɛ̀ ku cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kɔbɛ bɛ̀ cɔutɛ́mɛ̀ Kuyie.

35 Kɛ̀ dɛ̀ɛ wentɛ́ kɛ̀ bɛbeémbɛ̀ɛ tɔ̃ mpòdíìsìbɛ̀, kɛ̀ bɛ̀ɛ kù nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀ kùu bɛ̀ fĩ́ĩ.

36 Kɛ̀ kuhɑ̃ɑ̃pɔ̀nkùu nɑ́kɛ́ Pɔɔri kɛ dɔ̀: Bɛbeémbɛ̀ tɔ̃nní kɛ tú n di fĩ́ĩ, di mmɔ̀nnì yɛ̀nnɛ̀ kɛ́pɛ̃ɛ̃tɛ́ kɛ bɑ́ nyĩɛ̃̀kù.

37 Kɛ̀ Pɔɔrii nɑ́kɛ́ pòdíìsìbɛ̀ kɛ dɔ̀: Tínti Odommu kɔbɛ bɛ̀ ti puotí bɛnìtìbɛ̀ ììkɛ̀ bɑ́ bɛ̀ í ti bekɛ́nɛ̀ kɛ nɛ́ dɔ́ kɛ ti fĩ́ĩ ndisɔrɑ̀ɑ̀? Ti bɑ́ɑ́ yie. Bɛ̀ɛ kɔtɛní bɛ mɔ́mmɔmbɛ kɛ́ ti dennɛ.

38 Kɛ̀ pòdíìsìbɛ̀ɛ kɔtɛ kɛ́nɑ́kɛ́ bɛbeémbɛ̀ Pɔɔri nɛ̀ o kɔbɛ bɛ̀ tumɛ̀ Odommu kɔbɛ kɛ̀ kufɔ̃wɑɑ́ mbɛ̀ pĩ. 39 Kɛ̀ bɛ̀ɛ kɔtɛ kɛ́ bɛ̀ mɔɔ mɛcĩ́ɛ̃́mmɛ̀, kɛ́ bɛ̀ dènnɛ dikpetíntou, kɛ́ bɛ̀ bɑ́ntɛ̀ kɛ dɔ̀ bɛ̀ɛ yɛ̀ dihɛì. 40 Kɛ̀ bɛ̀ɛ yɛ̀ dikpetíntou kɛ́kɔtɛ Didii cĩ́ɛ̃̀tɛ̀, kɛ́yɑ̀ Yesu kɔbɛ kɛ yɑ́úkùnnɛ bɛ kɔ̃̀ntì, kɛ́pɛ̃ɛ̃tɛ́.

17

Bɛ̀ pĩ̀ḿmɛ̀ Sɑsɔ̃ɔ̃ nɛ̀ o kɔbɛ kɛ kɔ̀tɛnɛ̀ bɛbeémbɛ̀ borɛ̀

1 Kɛ̀ bɛ̀ɛ pɛ̃ɛ̃tɛ́ Ãnfipodii nɛ̀ Apodonii kɛ́tuɔkɛ Tɛsɑdoniki, kɛ̀ Sifubɛ kó kutííntouku dɛ̀ bo. 2 Kɛ̀ Pɔɔri tó tɑ Sifubɛ kó kutííntouku kɛ dɔ̀ siom̀pùu sìtɑ̃ɑ̃ti kɛ nɑ́ɑ́ Kuyie nnɑ́ɑǹtì. 3 Kɛ́ mbɛ̀ nɑ̀ɑ́ nkɛ tú: Kirisi do dò nkɛ́fɛ̃́ṹtɛ́mu kɛ́kú kɛ́yɑ̃́ntɛ́, Yesu n di nɑ́ɑ́ nwèè kpɛ́í weè tu Kirisi.

4 Bɛ miɛkɛ kɛ̀ Kɛrɛkibɛ bɛ̀ɛ̀ do dé Kuyie bɛnitipodiɛbɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ɛ yie mPɔɔri nɛ̀ Sidɑɑsi kpɛti kɛ́nsũ mɛsɑ̀ɑ̀.

5 Kɛ̀ dɛ̀ɛ yonkɛ Sifubɛ kɛ̀ bɛ̀ɛ yú bɛcièmbɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ɛ wɛ̃nnɛ́ kɛ́ɑ̃nnɛ́ dikpɑ̀nnì kɛ́ítɛ́nɛ̀ kɛmiɛkɛ kɛ́nwɑnti Pɔɔri nɛ̀ Sidɑɑsi, kɛ́kɔtɛ Sɑsɔ̃ɔ̃ cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kɛ bo bɛ̀ kɔ̀tɛnɛ̀ ditĩ̀nnì borɛ̀, 6 kɛ́ bɛ̀ mɔ̀ńtɛ́, kɛ́pĩ́ nSɑsɔ̃ɔ̃ nɛ̀ Yesu kɔbɛ mɑbɛ̀ kɛ́kɔtɛnɛ̀ bɛbeémbɛ̀ borɛ̀ kɛ́nwékíí kɛ tú: Dɛ kó bɛnìtìbɛ̀ cɑ̀ɑ̀ri kutenkù kumɔu kó ikuɔ́ nyi kɛ tùɔkɛní diɛ nkɛ̀ Sɑsɔ̃ɔ̃ bɛ̀ cɔutɛ́. 7 Kɛ sènkɛ̀rì okpɑ̀ɑ̀tì Sesɑɑ kɛ nɑ́ɑ́ nkɛ tú okpɑ̀ɑ̀tì mɔù bo kɛ̀ bɛ̀ ò tu Yesu.

8 Kɛ̀ dɛ̀ɛ yonkɛ bɛbeémbɛ̀ nɛ̀ dihɛì kɔbɛ. 9 Sɑsɔ̃ɔ̃ nɛ̀ o kɔbɛ kɛ̀ bɛ̀ɛ yietí idíítí dihɛì yɛmbɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ nɛ́ nɑ kɛ́ bɛ̀ fĩ́ĩ.

Pɔɔri nɛ̀ o kɔbɛ bɛ̀ nɑ̀kɛ́mɛ̀ Kuyie nnɑ́ɑǹtì Bedee

10 Kɛ̀ kɛyènkɛ̀ɛ biitɛ kɛ̀ Yesu kɔbɛɛ duɔ́ nkɛ̀ Pɔɔri nɛ̀ Sidɑɑsi kɛ̀ bɛ̀ɛ kɔtɛ Bedee, bɛ̀ tùɔ̀kɛ dìì mɔ̀nnì kɛ́tɑ Sifubɛ kó kutííntouku. 11 Kɛ̀ bɛmbɛ ndɔ́ Kuyie nnɑ́ɑǹtì kɛ́pɛ̃ɛ̃tɛ́ Tɛsɑdoniki kɔbɛ, kɛ níí ntì kɑ̀ɑ̀ nyɛwe yɛmɔu kɛ bo yɑ̀ kɛ̀ nsɑ̀ kɛ̀ bɛ̀ nɑ̀ɑ́ ntì tu timɔ́mmɔnti. 12 Bɛ miɛkɛ kɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ pɛ́uu yie nYesu, Kɛrɛki kó bɛnitipòbɛ̀ nɛ̀ bɛnitidɑɑbɛ̀ pɛ́u. 13 Sifubɛ bɛ̀ɛ̀ bo Tɛsɑdoniki kɛ̀ bɛ̀ɛ keè Pɔɔri nɑ̀ɑ́mmɛ̀ Kuyie nnɑ́ɑǹtì Bedee kɛ́kɔtoo kɛ́sukú bɛnìtìbɛ̀. 14 Kɛ̀ Yesu kɔbɛɛ kɔtɛnɛ̀ Pɔɔri dɑ̀mɛ́ɛ̀rì kòò bo tɑ bɑ̀tóò, kɛ̀ Sidɑɑsi nɛ̀ Timɔntee kɛ̀ bɛɛ̀ nkpɑɑ́ Bedee. 15 Kɛ̀ bɛ̀ɛ ò cíe nkɛ́tuɔkɛ Atɛnni kɛ́wɛ̃tɛ Bedee kɛ́nɑ́kɛ́ Sidɑɑsi nɛ̀ Timɔntee kɛ dɔ̀: Pɔɔri tu bɛ̀ɛ kɔtoo mɛcɑ̃ɑ̃.

Pɔɔri kɔ̀tɛmɛ̀ Atɛnni

16 Kɛ̀ Pɔɔri mbɑɑ Sidɑɑsi nɛ̀ Timɔntee Atɛnni, kɛ́yɑ̀ yɛbɔkɛ̀ sũmɛ̀ dɛ kó dihɛì kòo yɛ̀mmɛ̀ɛ cɑɑ̀rɛ̀ mɛdiɛ̀. 17 Kòò nnɑ́ɑ́nnɛ̀ Sifubɛ nɛ̀ bɛ̀ɛ̀ í tú Sifubɛ kɛ tũ nSifubɛ kó kuwedɔuncɛ titííntouti miɛkɛ, yɛwe yɛmɔu kɛ nnɑ́ɑ́nnɛ̀ ò mɑunɛ̀ bɛ̀. 18 Kɛ múnkɛ mmɑunɛ̀ mɛciì nyɛmbɛ̀ bɛ̀ tu bɛ̀ Epikudiyɛ̃bɛ, nɛ̀ Sitoyisĩɛ̃bɛ, kɛ̀ bɛ̀mɑbɛ̀ ntú onìtì yie nnɑ̀ɑ́ nhɔ̃̀nti? Kɛ̀ bɛtɔbɛ̀ tu dɛ dò nhò nɑ̀ɑ́ nKuyie ncɑ̀nkù mɑkù kpɛ́í nkɛ, kɛ yɛ̃́ ò do nɑ́ɑ́mmɛ̀ Yesu kumɛ̀ mmɛ kɛ yɑ̃̀ńtɛ́.

19 Kɛ̀ bɛ̀ɛ ò kɔ̀tɛnɛ̀ dihɛì kó bɛkótíbɛ̀ ɔ̃ɔ̃ tíí ndɛ̀ kóò bekɛ kɛ dɔ̀: Dɔɔ̀ kɛ ti nɑ́kɛ́ tinɑ́ɑm̀pɑ̀ntì ɑ nɑ́ɑ́ ntì tú mù. 20 Ti mu nyí kèè dɛ kó tinɑ́ɑǹtì diyiè mɑrì kɛ dɔ́ kɛ́bɑntɛ́ tì tu mù.

21 Atɛnni kɔbɛ bɛmɔu nɛ̀ bɛpɔ̀ɔ̀bɛ̀ bɛ̀ɛ̀ bo dɛ kó dihɛì, bɛ̀ do ɔ̃ ntṹṹ kɛ nɑ́ɑ́mmu kɛ kémmú tinɑ́ɑm̀pɑ̀ntì tìì yìɛ̀ní.

22 Kɛ̀ Pɔɔrii ítɛ́ kɛ́cómmú bɛnìtìbɛ̀ ììkɛ̀ kɛ dɔ̀: Díndi Atɛnni kɔbɛ n yɑ̀mu kɛ dò ndi wɑnti Kuyie mmɛdiɛ̀. 23 N cè ndihɛì kɛ yɑ̀ di bɑ́ɑ́ ndɛ̀ kɛ tú Kuyie nkɛ wɑ̃̀ri dɛ̀mɑrɛ̀ ĩ́nkɛ̀ kɛ tú: Kuyie nti í yɛ̃́ kù. Di bɑ́ɑ́ nkùù yie nkɛ í kù yɛ̃́, n kɔ̀tɛní kɛ bo di nɑ́kɛ́ kuù kpɛ́í. 24 Kuù dɔ̀ɔ̀ kɛtenkɛ̀ nɛ̀ dɛ̀ɛ̀ kó dimɑ̀ɑ̀ bo, kuù bɑkɛ́ kɛĩ́nkɛ̀ nɛ̀ kɛtenkɛ̀, kù í ɑ̃ bɛnìtìbɛ̀ mɑɑ́ tìì touti miɛkɛ. 25 Kù í yɛ̃ nti nkù duɔ̀ ndɛ̀mɑrɛ̀ kɛ yɛ̃́ kuù duɔ̀mmɛ̀ mufòmmu dɛnɛnnɛ̀ dɛmɔu. 26 Kuyie ndɔ̀ɔ̀ wèè nìtì borɛ̀ ndɛ ibotí imɔu sũ̀ṹmmɛ̀ kutenkù kumɔu. Kɛ̀ kù yɛ̃́ bɑ́ wè ò yó mborɛ̀ nɛ̀ o we mɑ̀mɛ̀. 27 Kù mɛ̀ dɔ̀ɔ̀ kɛ dɔ́ bɛnìtìbɛ̀ɛ kù wɑmmúmu, kɛ̀ bɛ̀ kù wɑɑ́ mbɑ́ kɛ í yɛ̃́ bɛ̀ bo kù wɑmmúmɛ̀ bɛ̀ bo kù yɑ̀, kɛ yɛ̃́ kù í ti dɛ́tirìnɛ̀mɛ̀. 28 Kɛ yɛ̃́ kuù temɛ̀ kɛ̀ ti fòù kɛ bo, kɛ ɔ̃ɔ̃ nɑ kɛ́dɔɔ̀ dɛ̀mɑrɛ̀. Di kó bɛpɑ́tiwɑ̃ɑ̃̀bɛ̀ mɑbɛ̀ ti nwɑ̃̀ri kɛ tú: Ti tú kuù kó ibí. 29 Kɛ̀ ti tú ku bí, ti yɛ̀mmɛ̀ bɑ́ ndò Kuyie ndònnɛ̀ tɛtenkɑɑnìtɛ̀ mɛsɔɔ nkpɛtɛ, yoo mɛbiɛrimɛ kpɛtɛ, yoo ditɑ̃́rì onìtì dɔ̀ɔ̀ dɛ̀ nɛ̀ o kó mɛciì. 30 Kuyie mbùútóomu mɛyɛi nti í kù yɛ̃́ dìì mɔ̀nnì kɛ dɔɔ̀ri mɛ̀ kɛ nɑ́ɑ́ ndi mmɔ̀nnì bɛnìtìbɛ̀ kɛ tú: Bɛ̀ɛ cèètɛ mɛborimɛ. 31 Kɛ yɛ̃́ kù tɑ̃ɑ̃tɛ́mɛ̀ diyiè kɛ yóó duɔ́ nkɛ̀ Yesu bekɛ́nɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ bɛmɔu. Kù dɛ mbɛnkɛ kɛ duɔ́ nkɛ̀ Yesu yɑ̃̀ńtɛ́

32 Kɛ̀ bɛ̀ɛ keè Pɔɔri nɑ̀ɑ́mmɛ̀ mukúkɛ́yɑ̃́ntímù kpɛ́í kɛ̀ bɛ̀mɑbɛ̀ nhò dɑú kɛ̀ bɛtɔbɛ̀ tu: Diyiè mɑrì ndi ɑ bo tì nti nɑ́kɛ́mɛ̀.

33 Mɛm̀mɛ kɛ̀ Pɔɔrii ítɛ́ dɛborɛ̀. 34 Nɛ̀ mɛmmɛ kɛ̀ bɛ̀mɑbɛ̀ nhò tũ̀ nkɛ́yie nYesu. Bɛɛ̀ kóò mɔù tu: Deniisi dibeéntĩ̀nnì kou, nɛ̀ onitipòkù mɔù bɛ̀ tú wè Dɑmmɑriisi nɛ̀ bɛtɔbɛ̀ mɑbɛ̀.

18

Bɛ̀ pĩ̀ḿmɛ̀ Pɔɔri Kɔdɛnti

1 Kɛ̀ Pɔɔrii ítɛ́ Atɛnni kɛ́kɔtɛ Kɔdɛnti 2 kɛ mɑ́ɑ́nɛ̀ Sifu mɔù bɛ̀ tú wè Akidɑɑsi Pɔ̃ɔ̃ ɛì kou, kòò boní Itɑdii nɛ̀ o pokù Pirisiidi kɛ tùɔkɛní bɑ̀mbɑ̀. Kɛ yɛ̃́ okpɑ̀ɑ̀tì diɛwè Kododi do duɔ́mmɛ̀ kɛ̀ Sifubɛɛ yɛ̀ Odommu kɛ̀ Pɔɔrii kɔtɛ kɛ́ bɛ̀ yɑ̀. 3 Pɔɔri do mɛ nnɔmmɛ̀ muyɑɑ̀dùɔ̀ kɛ̀ bɛ̀ɛ wɛ̃ńnɛ́ kɛ́nduɔ̀kù tiyɑ̀ɑ̀tì bɛ̀ dɔ̀ɔ̀rinɛ̀ tì titouti. 4 Kɛ̀ Pɔɔri nnɑ́ɑ́ nKuyie nnɑ́ɑǹtì siom̀pùu simɔu kutííntouku miɛkɛ kɛ yɑ́úkùnko Sifubɛ nɛ̀ Kɛrɛkibɛɛ kɔ̃̀ǹtì kɛ̀ bɛ̀ yié nKuyie nnɑ́ɑǹtì.

5 Sidɑɑsi nɛ̀ Timɔntee kɛ̀ bɛ̀ɛ ítɛ́ní Mɑseduɔnni kɛ́tuɔkɛní, kɛ̀ Pɔɔrii pɛ́tɛ́ mɛfíè nkɛ nnɑ́ɑ́ nSifubɛ Kuyie nnɑ́ɑǹtì kɛ tú Yesu weè tu Odɛɛtíwè, Kuyie nnɑ̀kɛ́ wèè kpɛ́í. 6 Kɛ̀ Sifubɛɛ yetɛ kɛ́ nhò nsɑ̃̀ɑ̃́, nkɛ̀ Pɔɔrii piùrɛ̀ o yɑ̀ɑ̀tì kɛ dɔ̀: Kɛ̀ di feti dɛ̀ í tú n kpɛti, di yɛi ndo di yɔ ĩ́nkɛ̀ nkɛ, di mmɔ̀nnì n kɔri bɛ̀ɛ̀ í tú Sifubɛ bɛ bíɛ́kɛ̀ nkɛ.

7 Kòo yɛ̀ kɛ́tɑ onìtì mɔù cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ bɛ̀ tú wè Tituusi Susituusi kòo tũ nKuyie, kòo cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ pɛ̀kɛ́nɛ̀ kutííntouku. 8 Kɛ̀ Kirisipusi kutííntouku kóo kótì nɛ̀ o cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kɔbɛ bɛmɔu kɛ̀ bɛ̀ɛ yie nYesu kɛ̀ Kɔdɛnti kɔbɛ pɛ́uu keè Pɔɔri nɑ̀ɑ́mmɛ̀ kɛ múnkɛɛ yie nYesu kɛ̀ bɛ̀ɛ bɛ̀ ɑ̃nnɛ́ bɑ̀tɛ́mmù.

9 Kɛyènkɛ̀ mɑkɛ̀ kɛ̀ ti Yiɛ̀ mbɛnkɛ omɑ́ɑ̀ Pɔɔrii kóò nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Bɑ́ nyĩɛ̃̀kù, sɔɔtɛ́ kɛ́nnɑ́ɑ́, bɑ́ɑ́ yóu ɑ bo nnɑ́ɑ́mmɛ̀. 10 N dɑ bonɛ̀mu, òmɔù bɑ́ɑ́ nɑ kɛ dɑ dɔɔ̀ mɛyɛi, kɛ yɛ̃́ n kɔbɛ sũmɛ̀ dihɛì dii mmiɛkɛ.

11 Mɛmmɛ kɛ̀ Pɔɔri ḿbo Kɔdɛnti kɛ dɔ̀ dibenni nɛ̀ dikéè kɛ bɛ̀ nɑ̀ɑ́ Kuyie nnɑ́ɑǹtì.

12 Kɑyɔ̃ɔ̃ nɑɑ́ ndìì mɔ̀nnì kùmɑ̀ndɑ́ɑ̀ Akɑyii kó kutempɛ̃ nkɛ̀ Sifubɛɛ wɛ̃nnɛ́ kɛ́pĩ́ mPɔɔri kɛ́kɔtɛnɛ̀ kubeéndieku. 13 Kɛ dɔ̀: Onìtì yie ndɔ́ bɛnìtìbɛ̀ mbɑ́ɑ́ nKuyie mɛ̀mɑmɛ̀ botí nku ikuɔ́ yetɛmɛ̀.

14 Kɛ̀ Pɔɔri ndɔ́ kɛ nɑ mbɛ́i nkɛ̀ Kɑyɔ̃ɔ̃ nɑ́kɛ́ Sifubɛ kɛ dɔ̀: Kòò do nyetɛ́nɛ̀ dihɛì kó ikuɔ́ nyi, yoo ò dɔ̀ɔ̀ mɛyɛi ndiɛmɛ̀ mɑmɛ̀, n nɑ nkèèmu di tú mù. 15 Dɛ̀ nɛ́ mɛ ntúmɛ̀ tinɑ́ɑǹtì nɛ̀ yɛyètɛ̀ dɛ̀ɛ̀ tu di kó ikuɔ́ kpɛrɛ, dɛ̀ tu di kpɛti nti, m bɑ́ɑ́ nɑ kɛ́ tì bekɛ́.

16 Dɛ mɔ̀nnì kɛ́ bɛ̀ bɛ̀ti kubeéndieku. 17 Kɛ̀ bɛ̀ɛ pĩ Sositɛnni, kutííntouku kóo kótì kubeéndieku borɛ̀, kɛ́mpuotì, kɛ̀ Kɑyɔ̃ɔ̃ bùútóo.

Pɔɔri wɛ̃̀tɛmɛ̀ Ãntiyɔsi

18 Kɛ̀ Pɔɔri nkpɑɑ́ Kɔdɛnti kɛ́mɔntɛ kɛ́cɑu nYesu kɔbɛ kɛ́nɛinɛ̀ Pirisiidi nɛ̀ Akidɑɑsi kɛ bo kɔtɛ Sidii, kɛ́tuɔkɛ bɑ̀tóò commu dɛ̀ Sɑ̃nkidee kɛ́kuó kɛ yɛ̃́ ò do cɑ̀nnɛnɛ̀mɛ̀ dinùù Kuyie. 19 Kɛ̀ bɛ̀ɛ tuɔkɛ Efɛɛsi kɛ̀ Pɔɔrii yóu Akidɑɑsi nɛ̀ Pirisiidi kɛ́tɑ kutííntouku kɛ́nnɑ́ɑ́nnɛ̀ Sifubɛ. 20 Kɛ̀ bɛ̀ dɔ̀ wè nkpɑɑ́ kòo yetɛ, 21 kɛ́ bɛ̀ cɑu nkɛ dɔ̀: Kɛ̀ Kuyie ndɔ́ m bo wɛ̃tɛní diyiè mɑrì. Ò mɛ nyĩ kɛ́tɑ bɑ̀tóò kɛ́pɛ̃ɛ̃tɛ́, 22 kɛ́cútɛ́ Sesɑdee kɛ́pɛ̃ɛ̃tɛ́ Sedisɑdɛmmu kɛ́dɔu Kirisi kɔbɛ kɛ́deè kɛ́kɔtɛ Ãntiyɔsi, 23 kɛ́mɔntɛ sɑ́m̀pɔ́ kɛ́pɛ̃ɛ̃tɛ́, kɛ́kɔtɛ Kɑdɑsii nɛ̀ Fidisii dɛ kó itempɛ̃ mmiɛkɛ kɛ́ nyɑ́úkùnko Yesu kɔbɛ kɔ̃̀ntì.

Apodoosi nɑ̀ɑ́mmɛ̀ Kuyie nnɑ́ɑǹtì Efɛɛsi

24 Kɛ̀ Sifu mɔù bɛ̀ tu wè Apodoosi, Adɛkisɑ̃ntiri ɛì kouu tuɔkɛní Efɛɛsi. Ò do tú onìtì nwe wèè yɛ̃́ Kuyie nnɑ́ɑǹtì mɛsɑ̀ɑ̀, kɛ nɔ nkɛ nɑ́ɑ́. 25 Ò do tì bɛbíí mɛsɑ̀ɑ̀ mmɛ, kɛ́nnɑ́ɑ́ Yesu kpɛti weti weti nɛ̀ tikɔ̃nyɑuti, bɑ́ ò mɛ nyɛ̃́mɛ̀ Isɑ̃ɑ̃ kóo bɑ̀tɛ́mmù mɑ́ɑ̀. 26 Kòo nnɑ́ɑ́ nkutííntouku miɛkɛ kɛ í yĩɛ̃̀kù kɛ̀ Pirisiidi nɛ̀ Akidɑɑsi kɛ̀ bɛ̀ nkémmú, kɛ́deè kóò yu bɛ cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kóò bɛnkɛ dɛ̀ɛ̀ ò dónnì Kuyie nnɑ́ɑǹtì miɛkɛ. 27 Kòò ndɔ́ kɛ́kɔtɛ Akɑyii, kɛ̀ Yesu kɔbɛɛ yɑ́úkùnnɛ o kɔ̃̀ntì kɛ́wɑ̃ri dipɑ́tíri Kirisi kɔbɛ bɛ̀ɛ̀ kɛ̀ bo, kɛ̀ bɛ̀ bo ò cɔutɛ́. Kòo kɔtoo kɛ̀ Kuyie nkó mɛsɑ̀ɑ̀ nní nhò bonɛ̀, kòo teénnɛ̀ bɛ̀ɛ̀ cɔutɛ́ Yesu. 28 Kòo nnɑ́ɑ́ Sifubɛ weti weti bɑ́ kɛ í sɔrì, kɛ bɛ̀ bɛnkú nɛ̀ Kuyie nnɑ́ɑǹtì miɛkɛ Yesu túmɛ̀ Odɛɛtíwè.

19

Efɛɛsi kɔbɛ pɛ̀tɛ́mɛ̀ Muyɑɑ́nsɑ̀ɑ̀mù

1 Apodoosi bo dìì mɔ̀nnì Kɔdɛnti kɛ̀ Pɔɔri ńceǹtì Asii kó yɛhɛkɛ̀ yɛ̀ɛ̀ bo yɛtɑ̃rɛ̀ ĩ́nkɛ̀, kɛ́tuɔkɛ Efɛɛsi kɛ́yɑ̀ bɛ̀mɑbɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ tú Yesu kɔbɛ. 2 Kòo bɛ̀ bekɛ kɛ dɔ̀: Di pɛ̀tɛ́ Muyɑɑ́nsɑ̀ɑ̀mù nnɛ̀ di tũ̀nnɛmɛ̀ Kuyienɑɑ̀? Kɛ̀ bɛ̀ dɔ̀: Ti ketɛ́ kɛ í kèè Muyɑɑ́nsɑ̀ɑ̀mù kpɛ́í diyiè mɑrì. 3 Kɛ̀ Pɔɔrii bɛ̀ bekɛ kɛ dɔ̀: Bɛ̀ di ɑ̃nnɛ́ we mbɑ̀tɛ́mmù? Kɛ̀ bɛ̀ dɔ̀: Isɑ̃ɑ̃ kou. 4 Kɛ̀ Pɔɔrii bɛ̀ nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Isɑ̃ɑ̃ do ɑ̃ɑ̃̀ bɑ̀tɛ́mmù bɛ̀ɛ̀ dɔ́ kɛ́ceetɛ bɛ̀mbɛ bɛ borimɛ, kɛ bɛ̀ nɑ̀ɑ́ nkɛ tú bɛ̀ɛ tũnnɛ wèè kèríní o kó difɔ̃nkúò, wèè tu Yesu.

5 Kɛ̀ bɛ̀ɛ keè dɛ kó tinɑ́ɑǹtì kɛ́duɔ́ nkɛ̀ bɛ̀ɛ bɛ̀ ɑ̃nnɛ́ bɑ̀tɛ́mmù nɛ̀ ti Yiɛ̀ nYesu kó diyètìrì. 6 Kɛ̀ Pɔɔrii nɔ́ɔ́ nho nɔu bɛ ĩ́nkɛ̀, kɛ́bɑ́ntɛ̀ Kuyie nkɛ̀ Muyɑɑ́nsɑ̀ɑ̀mùu cútɛ́ní, kɛ̀ bɛ̀ nnɑ́ɑ́ tinɑ́ɑǹcɑ̀ntì, kɛ nɑ́ɑ́ Kuyie mpɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì. 7 Dɛ kó bɛnìtìbɛ̀ do bo tɛpíítɛ̀ nɛ̀ bɛ̀dɛ́bɛ̀ mbɛ.

8 Kɛ̀ Pɔɔri ńtɑɑ̀ kutííntouku kɛ dɔ̀ bɛtɑ̃̀ɑ̃̀bɛ̀ bɛ̀tɑ̃ɑ̃ti kɛ nɑ́ɑ́ Kuyie nkpɑ̀ɑ̀tìyuu kpɛti bɑ́ kɛ í yĩɛ̃̀kù, kɛ dɔ́ bɛ̀ɛ tì yie. 9 Kɛ̀ itookperí yɛmbɛ̀ɛ yetɛ kɛ́nsɑ̃́ɑ̃́ nYesu, bɛnìtìbɛ̀ ììkɛ̀. Kɛ̀ Pɔɔrii túótɛ́ Yesu kɔbɛ kɛ́kɔtɛnɛ̀ Tidɑnuusi kóo dɑ̀kɔ́ɔ̀rì kɛ́ mbɛ̀ nɑ̀ɑ́ Kuyie nnɑ́ɑǹtì yɛwe yɛmɔu. 10 Kɛ dɔ̀ yɛbie nyɛ̀dɛ́ɛ̀ kɛ̀ Asii kɔbɛ bɛmɔu Sifubɛ nɛ̀ bɛ̀ɛ̀ í tú Sifubɛ kɛ̀ bɛ̀ɛ keè Kuyie nnɑ́ɑǹtì.

Dibɔɔ̀ puotímɛ̀ Sefɑ bí

11 Kɛ̀ Kuyie nkó muwɛ̃rímú ḿbonɛ̀ Pɔɔri kòò dɔ̀ɔ̀ri tidiɛtì. 12 Kɛ̀ bɛ̀ ntɔu tiyɑ̀ɑ̀tì tìì kɑ̀ɑ́kɛ́ Pɔɔri kɛ nɔnku bɛmuɔmbɛ kɛ̀ bɛ̀ miɛrí kɛ̀ yɛbɔkɛ̀ yìɛ̀ yɛ̀ tɑ bɛ̀. 13 Sifubɛ mɑbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ do centì kɛ bɛtì yɛbɔkɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ múnkɛ ndɔ́ kɛ́bɛti dibɔɔ̀ nɛ̀ Yesu kó diyètìrì kɛ dɔ̀: Nɛ̀ Yesu, Pɔɔri nɑ̀ɑ́ nwèè kpɛ́í kó diyètìrì míì tu ɑ yɛ̀ onìtì yie mmiɛkɛ.

14 (Ikuɔ́ kóo nìùtì diɛwè Sefɑ kó ibí iyiekɛ̀ iì do dɔ̀ɔ̀ mɛmmɛ.) 15 Kɛ̀ dibɔɔ̀ dɔ̀: N yɛ̃́mu Yesu! Kɛ yɛ̃́ Pɔɔri! Díndi nɛ́ tú ɔ̃mbɛ?

16 Kɛ̀ dibɔɔ̀ tɑ wèe bunnɔ́ɔ, kɛ́ bɛ̀ puotí kɛ́ bɛ̀ kɔ̀utɛ kɔutɛ, kɛ́kɛ̃rí bɛ yɑ̀ɑ̀tì, kɛ̀ bɛ̀ɛ yɛ̀ kɛ́cokɛ́ mɛbii. 17 Kɛ̀ Efɛɛsi kɔbɛ bɛmɔu Sifubɛ nɛ̀ bɛ̀ɛ̀ í tú Sifubɛ kɛ̀ bɛ̀ɛ keè dɛ kó tinɑ́ɑǹtì, kɛ̀ kufɔ̃wɑɑ́ mbɛ̀ pĩ nkɛ̀ bɛ̀ ndɛ́úkùnko ti Yiɛ̀ nYesu kó diyètìrì. 18 Bɛnìtìbɛ̀ pɛ́u bɛ̀ɛ̀ yie nYesu kɛ̀ bɛ̀ nkɔrìní kɛ dɑ́ɑnko bɛ yɛi. 19 Kɛ̀ bɛtetiebɛ ntɔunní bɛtetepɑ́tɛ kɛ cɔ́unko bɛnìtìbɛ̀ ììkɛ̀, dɛ kó yɛpɑ́tɛ díítí bo ntùɔ̀kɛ mɛdítíbii nsikɔupísìnùmmù (5000). 20 Mɛm̀mɛ kɛ̀ Kuyie nkó muwɛ̃rímú mbɛ̀ bonɛ̀ kɛ̀ Kirisi kɔbɛ sṹũnko.

Bɛ̀ kpɑmmɛ̀ Diɑnni kpɛ́í

21 Kɛ̀ Pɔɔri dɔ̀: M bo nkɔri dìì mɔ̀nnì Sedisɑdɛmmu kɛ́yɛ̀ Mɑseduɔnni nɛ̀ Akɑyii kó itempɛ̃. Kɛ̀ n dèè mɛmmɛ nkɔtɛ Odommu.

22 Mɛmmɛ ò duɔ́mmɛ̀ kɛ̀ Timɔntee nɛ̀ Edɑsiti bɛ̀ɛ̀ do ò teénnɛ̀ mutɔ̃mmú, kɛ̀ bɛ̀ɛ niitɛ́ kɛ́kɔtɛ Mɑseduɔnni kòo nkpɑɑ́ Asii kɛ dɔ̀ yɛwe sɑ́m̀pɔ́.

23 Dɛ mɔ̀nnì ndi dikɔnkɔɔ̀nnì diɛrì tɑnnímɛ̀ Kuyie nnɑ́ɑǹtì kpɛ́í. 24 Kòo nìtì mɔù bɛ̀ tu wè Demɛtiriyuusi kòò mɑ̀ɑ́tí mɛsɔɔ kɛ donnìkonɛ̀ Diɑnni kó kudieku, kɛ yietì o tɔ̃mbɛ̀ mɛsɑ̀ɑ̀. 25 Kòo tíí ndiyiè mɑrì bɛtɔbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ múnkɛ pĩ́ ndɛ kó mutɔ̃mmú, kɛ́ bɛ̀ nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: N kɔbɛ di yɛ̃́mu kɛ dò mmu ntɔ̃mmú muù te kɛ̀ ti mɔkɛ ti kpɛrɛ. 26 Di wúómmu kɛ yo dɛ̀ í tú Efɛɛsi mɑ́ɑ̀, Asii kó kɛtenkɛ̀ kɛmɔu ndi Pɔɔri nɑ̀ɑ́mmɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ kɛ tú bɛnìtìbɛ̀ dɔ̀ɔ̀ri sìì tenkɑɑnìi í tú Kuyie, kɛ̀ kusṹkù yìé nho kpɛti. 27 Dɛ̀ í dò ndɛ̀ yóó cɑɑ̀rɛ̀ ti kó mutɔ̃mmú mɑ́ɑ̀, dɛ̀ bo cɑkɛ nɛ̀ ti kó dibɔɔ̀ diɛrì Diɑnni Aditemiisi kòo yètìrìi kɛ̃kɛ, Asii kɔbɛ nɛ̀ kutenkù kumɔu kɔbɛ tũ ndì bo nɑɑ́ dɛtetìrɛ̀.

28 Kòo kɔbɛɛ ti kèè kɛ̀ bɛ miɛkɛɛ pɛikɛ kɛ̀ bɛ̀ nwékíí kɛ tú: Efɛɛsi kó dibɔɔ̀ Diɑnni dɛumu!

29 Kɛ̀ kutowekuu dɑ́tínnɛ́ dihɛì dimɔu kɛ̀ bɛ̀ɛ pĩ́ Kɑyuusi nɛ̀ Adisitɑki Mɑseduɔnni kɔbɛ bɛ̀ɛ̀ cíenní Pɔɔri, kɛ́kɔtɛnɛ̀ bɛ̀ ɔ̃ɔ̃ tíí ndɛ̀. 30 Kɛ̀ Pɔɔri dɔ̀ ò bo kɔtɛ, kɛ̀ Yesu kɔbɛɛ yetɛ. 31 Kòo nɛ́pobɛ̀ Asii kó bɛnitidiɛbɛ̀ mɑbɛ̀ɛ tɔ̃nní òmɔù kɛ dɔ̀ ò bɑ́ɑ́ kɔtoo. 32 Kɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ɛ sɔ̃́ntɛ́ kɛ́nwékíí bɛ bíɛ́kɛ̀ bɛ bíɛ́kɛ̀, bɛsṹkùbɛ̀ ketɛ́ kɛ í yɛ̃́ bɛ̀ tìí mmùù kpɛ́í. 33 Kɛ̀ bɛ̀ɛ nɑ́kɛ́ Adɛkisɑ̃ntiri ditĩ̀nnì miɛkɛ dɛ̀ dòmmɛ̀, kɛ̀ Sifubɛ dɔ̀ wèe bɛ́i, kóò tèntoo dɛyììkɛ̀, kòò dɔ̀: Kémmúnɛ̀! 34 Kɛ̀ bɛ̀ɛ bɑntɛ́ ò túmɛ̀ Sifu nwe kɛ́nwékíí bɛmɔu kɛ tú: Efɛɛsi kóo Diɑnni Aditemiisi dɛumu kɛ̀ dɛ̀ mmɔkɛ tɛwebiètɛ̀ mɛfitímɛ̀ mɛ̀dɛ́mɛ̀.

35 Kɛ̀ dihɛì kóo pɑ́tíwɑ̃ɑ̃̀tìi bónkùnnɛ bɛnìtìbɛ̀ yɛ̀mmɛ̀, kɛ́bɛ́i nkɛ dɔ̀: Bɑ́ wè ò yɛ̃́mu kɛ do ntínti Efɛɛsi kɔbɛ tíì bɑ̀ɑ Diɑnni kó kutouku nɛ̀ tɛtenkɑɑnìtɛ̀ tɛ̀ɛ̀ donní kɛĩ́nkɛ̀. 36 Òmɔù bɑ́ɑ́ nɑ kɛ́ tì nɛ̀nni, di dò nkɛ́totí di yɛ̀mmɛ̀ mmɛ kɛ bɑ́ɑ́ sɔ̃́ntɛ́ kɛ́dɔɔ̀ tìmɑtì mɛcɑ̃ɑ̃. 37 Di pĩ̀ńní bɛnìtìbɛ̀ biɛ mbɛ̀ mɛ nyí yùúkú dɛ̀mɑrɛ̀ ti kó kubɔɔtouku miɛkɛ, bɛ̀ mɛ nyí sɑ̃̀ɑ̃́ ti kó tɛtenkɑɑnìtɛ̀ Diɑnni. 38 Kɛ̀ nsɑ̀ kɛ̀ Demɛtiriyuusi nɛ̀ o kɔbɛ kɛ̀ bɛ̀ mɔ̀kɛ nɛ̀ òmɔù tìmɑtì nti, yɛbeénwe bomu, kɛ̀ bɛbeémbɛ̀ bo, bɛ̀ dò nkɛ́nyu yɛ̀ bɛtɔbɛ̀. 39 Kɛ̀ di mɔkɛ titɛtì mɑtì di bo nɑ kɛ́ tì tũ̀ntɛ bɛbeémbɛ̀ borɛ̀. 40 Kɛtenkɛ̀ yɛmbɛ̀ bo nɑ kɛ dɔ̀ ti dɔ́ kɛ́yetɛ bɛ kpɛti nɛ̀ tìì dɔ̀ɔ̀ yíe nti kpɛ́í nkɛ yɛ̃́ ti í yóó nɑmɛ̀ kɛ́nɑ́kɛ́ mùù te kɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ tìí.

41 Ò bɛ́i mɛmmɛ kɛ́deè kɛ́cíɛ mbɛnìtìbɛ̀.

20

Pɔɔri kɔ̀tɛmɛ̀ Mɑseduɔnni nɛ̀ Kɛrɛsi

1 Dikɔnkɔɔ̀nnì dèè dìì mɔ̀nnì kɛ̀ Pɔɔrii tíí nYesu kɔbɛ kɛ́yɑ́úkùnnɛ bɛ kɔ̃̀ntì kɛ́ bɛ̀ cɑu nkɛ́ítɛ́ kɛ́nkɔri Mɑseduɔnni. 2 Kɛ́nyɑ́úkùnko Yesu kɔbɛ kɔ̃̀ntì yɛhɛkɛ̀ pɛ́u miɛkɛ kɛ́kɔtɛ Kɛrɛsi. 3 Kɛ́mmɔkɛ bɛtɑ̃̀ɑ̃̀bɛ̀ bɛ̀tɑ̃ɑ̃ti kɛ́ndɔ́ kɛ nɑ nkɔ̀tɛ Sidii kɛ́keè Sifubɛ ò dìímɛ̀ kɛ́yóu kɛ́wɛ̃tɛ Mɑseduɔnni. 4 Ntɛ bɛ̀ɛ̀ do ò cíe mbɛ yètɛ̀: Piduusi Bedee ɛì kou birɛ nɛ̀ Sopɑtɛɛ Adisitɑki nɛ̀ Sikunduusi Tɛsɑdoniki ɛì kou nɛ̀ Kɑyuusi Dɛribu kou nɛ̀ Timɔntee nɛ̀ Tisiki nɛ̀ Todofimmu Asii kó kutempɛ̃ nkou. 5 Kɛ̀ bɛ̀ɛ niitɛ́ kɛ́ nti bɑɑ Todowɑɑsi. 6 Kɛ̀ pɛ̃́ɛ̃̀bɛ̀ bɛ̀ɛ̀ í kɔɔrɛnɛ̀ mutie mùù muuti dɛ kó dibɑnnii pɛ̃ɛ̃tɛ́ kɛ̀ ti tɑ bɑ̀tóò Fidipu ɛì kɛ́mmɔkɛ yɛwe yɛ̀nùmmù kɛ́ bɛ̀ sɔ̃̀ńtóo Todowɑɑsi, kɛ̀ tí mbo kɛ dɔ̀ yɛwe yɛ̀yiekɛ̀.

Pɔɔri duɔ́mmɛ̀ kɛ̀ Etiisi yɑ̃̀ńtɛ́

7 Dìmɑ́ɑ̀sì yiè kɛ̀ ti tíí ntɛcĩ́ɛ̃̀tɛ̀ tɛ̀ɛ̀ mùmmu, kɛ bo di kɛ́dinɛ̀ Mudisɑ̀ɑ̀mù, kɛ̀ Pɔɔri nnɑ́ɑ́ nKuyie nnɑ́ɑǹtì kɛ̀ kɛyènkɛ̀ yɑ̀ɑ totɛ́ kɛ cuokɛ̀, kɛ yɛ̃́ ò nɑɑ itimɛ̀. 8 Ti do tíkú kudɑ̀nkù tɑ̃ɑ̃́nkù nku, kɛ̀ ifìtíyì cɔ̀ú mpɛ́u. 9 Kɛ̀ Pɔɔri nnɑ́ɑ́ nkɛ̀ dɛ̀ɛ mɔntɛ mɛdiɛ̀, kɛ̀ dɛdɑpùmbirɛ mɑrɛ̀ kɑrì kudieku kó tɛbòtɛ̀ ĩ́nkɛ̀ kɛ̀ dɛ yètìrì tu Etiisi, kɛ yɛ̃̀ nkɛ duɔ́ kɛ́donní, kɛ̀ bɛ̀ dɔ̀ bɛ̀ bo dɛ̀ íi nkɛ sɔ̃́ ndɛ̀ kú. 10 Kɛ̀ Pɔɔrii cútɛ́ní kɛ́ dɛ̀ tùótɛ́ kɛ́bɛ́i nkɛ dɔ̀: Di bɑ́ nyĩɛ̃̀kù dɛbirɛ fòùmu.

11 Kɛ́wɛ̃tɛ kɛ́dekɛ kɛ̀ bɛ̀ɛ̀ di kɛ́dinɛ̀ Mudisɑ̀ɑ̀mù. Kòo sɔɔtɛ́ kɛ́nnɑ́ɑ́ nkɛ̀ diyiè yɑ̀ɑ yɛ̀nní, kòo pɛ̃ɛ̃tɛ́. 12 Kɛ̀ bɛ̀ɛ kpɛ̃nnɛ́ dɛ kó dɛdɑpùmbirɛ kɛ̀ dɛ̀ fòù kɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ bɛmɔu yɛ̀mmɛ̀ɛ nɑrikɛ.

Pɔɔri ítɛ́mɛ̀ Todowɑɑsi kɛ́kɔtɛ Midɛti

13 Kɛ̀ ti tɑ kudɑbɛkù kɛ́niitɛ́ Asoo kɛ́mbɑɑ mPɔɔri, kɛ yɛ̃́ ò kèrímɛ̀ o nɑɑ̀cɛ̀i. 14 Kòo ti sɔ̃́ntɛ́ní kɛ̀ ti pɛ̃ɛ̃tɛ́ kɛ́kɔtɛ Mitɛdɔnni. 15 Kɛ̀ dɛ̀ɛ wentɛ́ kɛ̀ tí tuɔkɛ Kiyo, diyiè tɛrì kɛ́tuɔkɛ Sɑmɔɔsi kɛ cómmú, kɛ́pɛ̃ɛ̃tɛ́ kɛ́kɔtɛ Midɛti. 16 Kɛ̀ Pɔɔri ndɔ́ kɛ́mbo Sedisɑdɛmmu pɑ̃ntikoti kó diyiè kɛ́ nsɑ̀ kɛ̀ dɛ̀ bo yie, kɛ̀ dɛ̀ nte kòò í ndɔ́ kɛ́cómmú Efɛɛsi Asii kó kutempɛ̃ mmiɛkɛ.

Pɔɔri cɑummɛ̀ Efɛɛsi kɔbɛ mɛsɔmmɛ

17 Kɛ̀ Pɔɔrii mbo Midee kɛ́tɔ̃ nkɛ̀ bɛ̀ɛ yúní Efɛɛsi kó bɛwedɔunkótíbɛ̀. 18 Kòo bɛ̀ nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Di yɛ̃́mu mɛborimɛ do dòmmɛ̀ nɛ̀ n tùɔ̀kɛnímɛ̀ di borɛ̀ Asii kó kutempɛ̃ mmiɛkɛ kɛ n yɑ̀ɑ̀ ítɛ́nɛ̀. 19 Di yɛ̃́mu n kɛ̃́kùnkomɛ̀ mmɑ́ɑ̀ kɛ pĩ́ Kuyie ntɔ̃mmú nɛ̀ tinɔnniɛti, kɛ̀ Sifubɛ n díí kɛ n fɛ̃́ũnko. 20 Di yɛ̃́mu n di nɑ̀kɛ́ tì timɔu, mɛtíímmɛ̀ miɛkɛ nɛ̀ sicɛ̃́ĩ miɛkɛ, n yí di sɔ̀nnɛ tìmɑtì tìì dò nkɛ́ di teennɛ̀. 21 N nɑ̀kɛ́mu Sifubɛ nɛ̀ bɛ̀ɛ̀ í tú Sifubɛ kɛ tú bɛ̀ɛ̀ ceetɛ bɛ borimɛ kɛ́tũnnɛ Kuyie nkɛ́yie nti Yiɛ̀ nYesu. 22 Di mmɔ̀nnì Muyɑɑ́nsɑ̀ɑ̀mù muù yɛ̃ n kɔtɛ Sedisɑdɛmmu, m mɛ nyí yɛ̃́ dɛ̀ yó nni ndòmmɛ̀ dɛ bíɛ́kɛ̀. 23 Bɑ́ dìì ɛì Muyɑɑ́nsɑ̀ɑ̀mù ɔ̃ n nɑ́kɛ́mu dikpetíntou nɛ̀ mɛfɛ̃́ṹtímɛ̀ dɛ̀ m bɑ̀ɑmɛ̀. 24 N kpɛti í bonɛ̀ n fòmmu, n dɔ́ n deè ti Yiɛ̀ nYesu n duɔ́ mmùù tɔ̃mmú mmu kɛ yɛ̃ n nɑ́kɛ́ Kuyie nkó Tinɑ́ɑǹsɑ̀ɑ̀tì bɛnìtìbɛ̀.

25 Di mmɔ̀nnì n yɛ̃́mu kɛ dò ndi tɛ̃́nkɛ í yó n yɑ̀, díndi n nɑ̀kɛ́ bɛ̀ Kuyie nkpɑ̀ɑ̀tìyuu kpɛti. 26 Dɛɛ̀ te kɛ̀ n di nɑ́ɑ́ nyíe nkɛ tú: Kɛ̀ tìì di tùɔ̀kɛní dɛ̀ í tú n kpɛti. 27 N di nɑ̀kɛ́mu dɛmɔu Kuyie ndɔ́ dɛ̀, n yí di sɔ̀nnɛ dɛ̀mɑrɛ̀. 28 N dɑkɛnɛ̀ di mɔ́mmɔmbɛ kpɛ́í nnɛ̀ Muyɑɑ́nsɑ̀ɑ̀mù di duɔ́ mbɛ̀ kpɛ́í. Mbɑɑnɛ̀ Kuyie ndontɛ́ bɛ̀ nɛ̀ ku Birɛ kṹṹ. 29 N yɛ̃́mu kɛ dò m bo ítɛ́ dìì mɔ̀nnì, bɛnitiyɛibɛ bo kɔtɛní kɛ́ndò yɛkpɑmɑɑ̀ nkɛ́ ndi dɔɔ̀ri mɛyɛi, mbɑ́ mɛsémmɛ̀ í mbɛ̀ bo. 30 Bɛnìtìbɛ̀ yóó yɛ̀mu di cuokɛ̀ kɛ́ n nɑ̀ɑ́ nsiyɑ́ɑ̀bísí kɛ bo yṹɔ̃́ nYesu kɔbɛ bɛ bíɛ́kɛ̀. 31 Dentɛnní tũ̀nkɛ n di tiémmɛ̀ yɛbie nyɛ̀tɑ̃ɑ̃ti miɛkɛ, kɛyènkɛ̀ nɛ̀ kuyie nnɛ̀ tinɔnniɛti.

32 Di mmɔ̀nnì n di duɔ́ nKuyie nku, kɛ̀ ku kó mɛsɑ̀ɑ̀ nkó tinɑ́ɑǹtì bo ndi bɑɑ̀. Kuù yóó nɑ kɛ di kpénkùnnɛ, kɛ di duɔ́ ndɛmɔu kù yɛ̃ nkù yóó duɔ́ ndɛ̀ ku kɔbɛ. 33 N yí bekɛ òmɔù idíítí yoo tiyɑ̀ɑ̀tì. 34 Di yɛ̃́mu kɛ dò nnɛ̀ n nɔu sii nsi m pĩ́mmɛ̀ mutɔ̃mmú kɛ teénnɛ̀ mmɑ́ɑ̀ nɛ̀ n kɔbɛ nɛ̀ bɛ̀ ti nɛiti. 35 Kɛ di bɛnkɛ di dò nkɛ́mpĩ́ mmɛ̀ɛ̀ botí mutɔ̃mmú, kɛ teénnɛ̀ bɛcĩ̀rìbɛ̀, kɛ̀ n dènniní ti Yiɛ̀ nYesu bɛ́i ntì kɛ tú: Dɛ̀ ɔ̃ɔ̃ ndɑ nɑɑti ɑ pɑ̃ dìì mɔ̀nnì kɛ pɛ̃ɛ̃tɛ́ bɛ̀ dɑ pɑ̃ dìì mɔ̀nnì.

36 Pɔɔri nɑ̀kɛ́ mɛmmɛ kɛ́deè kɛ nínkú kɛ̀ bɛ̀ɛ wɛ̃nnɛ́ kɛ bɑ́ntɛ̀ Kuyie. 37 Kɛ̀ bɛ̀ɛ ò cɑu nkóò ɔrí kɛ́kuɔ́ mbɛmɔu. 38 Kɛ̀ bɛ yɛ̀mmɛ̀ cɑ̀ɑ̀rɛ̀ mɛdiɛ̀ nhò bɛ́i ntìì kpɛ́í nkɛ tú, bɛ̀ tɛ̃́nkɛ í yóó ò yɑ̀. Kɛ̀ bɛ̀ɛ ò cíe nkɛ́kɔtɛnɛ̀ bɑ̀tóò commu dɛ̀.

21

Muyɑɑ́nsɑ̀ɑ̀mù tumɛ̀ Pɔɔri bo fɛ̃́ṹtɛ́ Sedisɑdɛmmu

1 Kɛ̀ tí cɑu ntitɔbɛ̀ kɛ́deè, kɛ̀ tí tɑ bɑ̀tóò kɛ́tuɔkɛ Koosi, kɛ̀ dɛ̀ɛ wentɛ́ kɛ̀ tí tuɔkɛ Odoti kɛ́pɛ̃ɛ̃tɛ́ kɛ́kɔtɛ Pɑtɑdɑɑ. 2 Ti dɛ mpɛ̀tɛ́ bɑ̀tóò wèè kɔ̀ri Fenisii kɛ́tɑ kɛ́pɛ̃ɛ̃tɛ́. 3 Kɛ́tɔ́ɔ́nnɛ̀ Sipiri, kóò yóu kubɑkù cɑ̃̀nku kɛ́wetínnɛ́ Sidii kó kutempɛ̃, kɛ́tuɔkɛ Tiiri, bɑ̀tóò dò nkɛ́cṹũ ndɛ̀ tinɛntì. 4 Ti dɛ nyɑ̀ Yesu kɔbɛ, kɛ́ mbɛ̀ bonɛ̀ kɛ dɔ̀ yɛwe yɛ̀yiekɛ̀ kɛ̀ Muyɑɑ́nsɑ̀ɑ̀mùu bɛ̀ niitɛ́ kɛ̀ bɛ̀ɛ nɑ́kɛ́ Pɔɔri kɛ dɔ̀ ò bɑ́ɑ́ kɔtɛ Sedisɑdɛmmu. 5 Dɛ kó difɔ̃nkúò kɛ̀ bɛ̀ ti cíe mbɛmɔu, bɛnitidɑɑbɛ̀ nɛ̀ bɛ pobɛ̀ nɛ̀ bɛ bí, kɛ ti dennɛ dihɛì mɑ̀nku, kɛ̀ tí nínkú dɑ̀mɛ́ɛ̀rì tɑkɛ́ kɛ́wɛ̃nnɛ́ kɛ́bɑ́ntɛ̀ Kuyie. 6 Kɛ́cɑu ntitɔbɛ̀ kɛ̀ tí ntɑti bɑ̀tóò, kɛ̀ bɛ kũnti.

7 Kɛ̀ tí ítɛ́ Tiiri kɛ́tuɔkɛ Potodemɑyiisi kɛ dɔ̀ diyiè dìmɑ́ɑ̀ kɛ dɔú nti kɔbɛ Yesu kɔbɛ. 8 Kɛ̀ dɛ̀ɛ wentɛ́ kɛ̀ tí pɛ̃ɛ̃tɛ́ kɛ́tuɔkɛ Sesɑdee kɛ́tɑ Fidipu cĩ́ɛ̃̀tɛ̀, bɛ̀ do tɑ̃ɑ̃tɛ́ bɛ̀ bɛyiekɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ bo nteénnɛ̀ Yesu tɔ̃rɛ̀ kóò mɔù nwe. 9 Kòò mɔ̀kɛ bɛsɑpɑ̀mbɛ̀ bɛ̀nɑ̀ɑ̀ bɑ́ bɛ̀ í ye, kɛ tú Kuyie mpɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑm̀bɛ̀. 10 Kɛ̀ tí ndɛ mbo kɛ dɔ̀ yɛwe sɑ́m̀pɔ́, kɛ̀ Kuyie mpɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑǹtò mɔù bɛ̀ tú wè Akɑbuusi boní Sudee kɛ́tuɔkɛní. 11 Kɛ́kɔtoo ti borɛ̀ kɛ́túótɛ́ Pɔɔri nɑɑ̀kɔ̃̀nfɛ̀ kɛ́boú omɑ́ɑ̀ o nɔu nɛ̀ o nɑɑ̀cɛ̀i kɛ dɔ̀: Ntɛ Muyɑɑ́nsɑ̀ɑ̀mù n nɑ̀kɛ́ tì, wèè te fɛnɑɑ̀kɔ̃̀nfɛ̀ fiɛ, Sifubɛ yóó ò boú miɛ mbotí nku Sedisɑdɛmmu kɛ́duɔ́ mbɛ̀ɛ̀ í tú Sifubɛ.

12 Ti kèè dìì mɔ̀nnì dɛ kó tinɑ́ɑǹtì, nɛ̀ Sesɑdee kɔbɛ kɛ̀ tí bɑ́ntɛ̀ Pɔɔri kɛ dɔ̀ ò bɑ́ɑ́ kɔtɛ Sedisɑdɛmmu. 13 Kòo bɛ́i nkɛ dɔ̀: Di kuɔ̀nnɛ̀ bɑ kɛ cɑɑri n yɛ̀mmɛ̀? N wɑ̃kɛ́mu kɛ̀ bɛ̀ bo n kpetínnɛ́ Sedisɑdɛmmu bɑ́ bɛ̀ n kuɔ ti Yiɛ̀ nYesu kó diyètìrì kpɛ́í.

14 Ti í nnɑ kɛ bo ò bɑ̀ɑ kɛ́yóu kɛ dɔ̀: Kuyie ńdɔɔ̀ kù dɔ́mɛ̀.

15 Kɛ̀ tí mmɔkɛ yɛwe sɑ́m̀pɔ́ kɛ bɑ́ɑ́tí kɛ́kɔtɛ Sedisɑdɛmmu. 16 Kɛ̀ Yesu kɔbɛ bɛ̀ɛ̀ bo Sesɑdee kɛ̀ bɛ̀ ti cíe nkɛ̀ ti bií bɑ́tɛ́ onìtì mɔù cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ bɛ̀ tu wè Mɑnɑsɔ̃ɔ̃, Sipiri ɛì kou, kòò tu wèè cɔutɛ́ Yesu nɛ̀ dimɔ̀nnì.

Pɔɔri dɔ̀ɔ̀mɛ̀ Kuyie nkó ikuɔ́ Sedisɑdɛmmu

17 Ti tùɔ̀kɛ dìì mɔ̀nnì Sedisɑdɛmmu kɛ̀ Yesu kɔbɛɛ ti cɔutɛ́ nɛ̀ diwɛ̀ì. 18 Kɛ̀ dɛ̀ɛ wentɛ́, kɛ̀ Pɔɔri ti kɔtɛnɛ̀ Isɑku cĩ́ɛ̃̀tɛ̀, kɛ bɛwedɔunkótíbɛ̀ bɛmɔuu tíí. 19 Kɛ̀ Pɔɔrii bɛ̀ dɔu nkɛ́deè, kɛ́ bɛ̀ nɑ̀kɛ́ dɛmɔu Kuyie nhò pĩ̀ńnɛ̀ mɛ̀ɛ̀ botí mutɔ̃mmú bɛ̀ɛ̀ í tú Sifubɛ bɛ miɛkɛ. 20 Kɛ̀ bɛ̀ɛ sɑ̃ntɛ Kuyie nkɛ́deè kɛ nɛ́ ò nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Wéntɛ́ Sifubɛ cɔutɛ́ Yesu kɛ sũ mɛ̀ɛ̀ botí, kɛ nɛ́ kpɑɑ́ tũ mbɛ kó ikuɔ́ weti weti. 21 Bɛ̀ kèè kɛ̀ bɛ̀ tu ɑ yɛ̃ nSifubɛ bɛ̀ɛ̀ bo ibotí tɛì miɛkɛ bɛ̀ɛ yóu Mɔyiisi kó ikuɔ́, kɛ bɑ́ ncɑ̃mmù bɛ bí, bɛ̀ mɛ mbɑ́ ntũ Sifubɛ kó mɛdɔɔ̀rìmɛ̀. 22 Kɛ̀ bɛ̀ kèè ɑ tùɔ̀kɛnímɛ̀ kɛ kɔ̀tɛní ti yĩ́mɛ? 23 Dɔɔ̀ ti yóó mɛ ndɑ nɑ́kɛ́ tì: Ti mɔkɛ diɛ mbɛnìtìbɛ̀ bɛ̀nɑ̀ɑ̀ ndi bɛ̀ɛ̀ cɑ̀nnɛnɛ̀ Kuyie ndinùù. 24 Nɛinɛ̀ bɛ kɛ̀ dí dɔɔ̀ Kuyie nkó ikuɔ́ kɛ́wenkɛ, kɑ̀ɑ yietí bɛ kó tiyeti kɛ̀ bɛ̀ɛ bɛ̀ kuó, kɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ɛ bɑntɛ́ ɑ tũmmɛ̀ Mɔyiisi kó ikuɔ́, kɛ̀ bɛ̀ kèè tì, í tú timɔ́mmɔnti. 25 Ti wɑ̃̀rimu dipɑ́tíri bɛ̀ɛ̀ í tú Sifubɛ, kɛ cɔutɛ́ Yesu, ti tɑ̃ɑ̃tɛ́ tì, kɛ tú bɛ̀ bɑ́ nyo nyiwũɔ̃ bɛ̀ fìé ì yɛbɔkɛ̀ nɛ̀ mɛyĩ̀ĩ̀ nɛ̀ iwũɔ̃ bɛ̀ í fìé ì kɛ̀ mɛyĩ̀ĩ̀ nyɛ̀, kɛ́mɛntɛ́nɛ̀ bɛmɑ́ɑ̀ bɛ̀ bo ndɔutinɛ̀mɛ̀ bɛtɔbɛ̀.

26 Kɛ̀ Pɔɔrii bɛ̀ nɛinɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ɛ dɔɔ̀ ikuɔ́ kɛ́wenkɛ, kɛ̀ dɛ̀ɛ wentɛ́ kɛ̀ bɛ̀ɛ tɑ Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ miɛkɛ kɛ́nɑ́kɛ́ kɛ dɔ̀ yɛwe yɛ̀yiekɛ̀ ikuɔ́ bo deè, bɑ́ wè kòo tɔní o wũɔ̃ kɛ́fíé.

Bɛ̀ pĩ̀ḿmɛ̀ Pɔɔri Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ miɛkɛ

27 Kɛ̀ dɛ kó yɛwe yɛyiekɛ̀ ndɔ́ kɛ́deè, kɛ̀ Sifubɛ bɛ̀ɛ̀ bonní Asii kó kutempɛ̃ kɛ̀ bɛ̀ɛ yɑ̀ Pɔɔri Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kɛ́sukú bɛnìtìbɛ̀, kɛ̀ bɛ̀ɛ ò pĩ, 28 kɛ́kuɔ́nko kɛ dɔ̀: Isidɑyɛɛribɛ ti dɛɛtɛ́nɛ̀! Onìtì yie, nweè nɑ́ɑntɛ tipíìtì timɔu Isidɑyɛɛribɛ kpɛ́í, kɛ yetɛ Mɔyiisi kó ikuɔ́, kɛ dɑ̀ɑ́tí kɛ tɑnnɛ́ bɛ̀ɛ̀ í tú Sifubɛ Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀, kɛ tɛ̀ sĩ̀nkùnnɛ.

29 (Bɛ̀ do nɑ́ɑ́ mɛmmɛ kɛ yɛ̃́ bɛ̀ yɑ̀mɛ̀ Todofimmu Efɛɛsi ɛì kou wèè tu Kirisi kou dihɛì miɛkɛ kòò nɛínɛ̀ Pɔɔri kɛ̀ bɛ yɛ̀mmɛ̀ ndò mPɔɔri ò tɑnnɛ́ Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀.) 30 Kɛ̀ dɛ̀ɛ yonkɛ bɛnìtìbɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ɛ yɛ̀nní bɛmɔu dihɛì kɛ́pĩ́ mPɔɔri Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ miɛkɛ kɛ́dɛtɛ kɛ́yɛ̀nnɛ̀, kɛ́kpetínnɛ́ yɛbòrɛ̀ mɛcɑ̃ɑ̃. 31 Kɛ̀ bɛ̀ nwékíí kɛ dɔ́ kóò kùɔ, kɛ̀ bɛ̀ɛ nɑ́kɛ́ Odommu kó bɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ kóo kótì kɛ dɔ̀: Dikpɑ̀nnì bo dihɛì miɛkɛ. 32 Kòo yú bɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ nɛ̀ iwɛ̃ĩ yɛmbɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ɛ kɔtɛ mɛcɑ̃ɑ̃. Bɛ̀ bɛ̀ yɑ̀ní dìì mɔ̀nnì kɛ́yóu bɛ̀ bo mpuotimɛ̀ Pɔɔri. 33 Kɛ̀ bɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ kóo kótìi tɔ́ɔ́nko kɛ́duɔ́ nkɛ̀ bɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ɛ boú Pɔɔri mɛfĩmmɛ mɛ̀dɛ́mɛ̀ kɛ́deè kòo bekɛ bɛnìtìbɛ̀ Pɔɔri tú wè nɛ̀ ò cɑ̀kɛ mù. 34 Kɛ̀ biɛ nni nnɑ́ɑ́ ntii, kɛ̀ bɛtɔbɛ̀ nɑ̀ɑ́ ntitɛtì, bɑ́ ò í mbɑntɛ́ kɛ́duɔ́ nkɛ̀ bɛ̀ɛ ò kɔ̀tɛnɛ̀ tɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀, 35 kɛ́ndeètì yɛdɛtìsɑ̀kɛ̀ kɛ̀ tihɑ̃ɑ̃pɔ̀ntìi ò buutɛ́ bɛnìtìbɛ̀ miɛkɛ ò pɛ́i mɛ̀ɛ̀ kpɛ́í. 36 Kɛ yɛ̃́ kunitisṹkù do tũmmɛ̀ kɛ wékíí kɛ tú: Kuɔnɛ̀ we!

Pɔɔri beémmɛ̀ o kpɛti

37 Kɛ̀ bɛ̀ nhò tɑnnìnkoo kudieku kòo bekɛ bɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ kóo kótì kɛ dɔ̀: A bo yie nkɛ̀ n dɑ nɑ́kɛ́ tìmɑtɑ̀ɑ̀? Kòo ɑ̃ɑ̃pɔ̀nkótì dɔ̀: A yomu kɛrɛkìɑ̀ɑ̀? 38 Fɔ̃́ɔ̃̀ í tú Esibiti kou wèè yetɛ dihɛì kpɛti kɛ wɑɑ́ mbɛkpɑ̀rìbɛ̀ sikɔupísìnɑ̀ɑ̀ (4000) kɛ̀ dí tɑ dikpɑ́ɑ̀ miɛkɑɑ̀? 39 Kɛ̀ Pɔɔri dɔ̀: N tú Sifu nwe kɛ̀ bɛ̀ m pɛitɛ́ Tɑɑsi dihɛì diɛ, Sidisii kó kutempɛ̃, n dɑ bɑ́ɑmmu yóu kɛ̀ m bɛ́i.

40 Kòo ɑ̃ɑ̃pɔ̀nkótìi yie nkɛ̀ Pɔɔrii ncómmú yɛdɛtìsɑ̀kɛ̀ kɛ́yekìi o nɔ̀ùtɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ dɔ̀ kɑ́rɛ́. Kɛ̀ Pɔɔri bɛ́innɛ̀ Ebedeebɛ kó tinɑ́ɑǹtì kɛ dɔ̀:

22

1 N nɛ́pobɛ̀ nɛ̀ n cicɛbɛ̀ kémmúnɛ̀ kɛ̀ n di nɑ́kɛ́ kɛ̀ di bɑntɛ́ n yí cɑ̀ɑ̀rɛ̀mɛ̀ mùmɑmù.

2 Kɛ̀ bɛ̀ɛ keè ò bɛ̀ nɑ̀ɑ́nnɛ̀mɛ̀ Ebedeebɛ kó tinɑ́ɑǹtì kɛ dɔkɛ dɔ̀ kɑ́rɛ́. 3 Kòò dɔ̀: N tú Sifu nwe, kɛ̀ bɛ̀ m pɛitɛ́ Tɑɑsi, Sidisii kó kutempɛ̃, kɛ̀ m bìíkú diɛ Sedisɑdɛmmu, kɛ̀ Kɑmɑdiyɛɛri m bɛnkɛ ti yɛmbɛ̀ kó ikuɔ́ weti weti, kɛ̀ n kɔ̃̀ntì ńyɑunɛ̀ Kuyie nkó mutɔ̃mmú kɛ dò ndi kpɛti mɛ̀ ndòmmɛ̀ yíe. 4 Kɛ̀ nní nfɛ̃́ũnko Yesu kɔbɛ, bɛnitidɑɑbɛ̀ nɛ̀ bɛnitipòbɛ̀, kɛ bɛ̀ pĩĩ nkɛ kpetì bɛtɔbɛ̀. 5 Ikuɔ́ nìùtì diɛwè nɛ̀ o kɔbɛ bɛ̀ yɛ̃́mu, bɛɛ̀ do n duɔ́ yɛpɑ́tɛ kɛ̀ m bo kɔtɛ Dɑmɑɑsi kɛ pĩ́mmú Yesu kɔbɛ kɛ́konnɛ̀nní Sedisɑdɛmmu kɛ́fɛ̃́ũ.

Pɔɔri nɑ̀kɛ́mɛ̀ ò cèètɛ mɛ̀ɛ̀ botí

(Yesu Tɔ̃rɛ̀ 9:1-19, 26:12-18)

6 Kɛ̀ nní nkeri kɛ tɔ́ɔ́nko Dɑmɑɑsi kɛ̀ diyiè còḿmú yɛyɔ, kɛ̀ kuwenniku mɑkùu cútɛ́ní kɛĩ́nkɛ̀ kɛ́ n fitɛ́. 7 Kɛ̀ n do kɛtenkɛ̀ kɛ́keè mɛtɑmmɛ̀ mɑmɛ̀ tumɛ̀: Sɔɔri! Sɔɔri! Dɛ̀ dòmmɛ kɑ̀ɑ n fɛ̃́ũnko? 8 Kɛ̀ n dɔ̀: Fɔ̃́ nwennìnwe n Yiɛ̀? Kòò dɔ̀: Mí nYesu Nɑnsɑrɛti kou nwe ɑ fɛ̃́ũnkomɛ̀. 9 Nɛ̀ bɛ̀ ti nɛi kɛ̀ bɛ̀ɛ yɑ̀ kuwenniku bɛ̀ mɛ nyí nkèè mɛtɑmmɛ̀. 10 Kɛ̀ n dɔ̀: N Yiɛ̀ n dò nkɛ́dɔɔ̀ bɑ? Kòò dɔ̀: Ítɛ́, kɛ́kɔtɛ Dɑmɑɑsi, bɛ̀ yóó kɛ ndɑ nɑ́kɛ́ ɑ dò nkɛ́dɔɔ̀ tì. 11 Dɛ mɔ̀nnì kɛ sɔ̃́ ndɛ kó kuwenniku n tiitɛ́ bɑ́ n yí wúó, kɛ̀ n nɛínɛ̀ bɛ̀ n dɛtɛ kɛ́tɑnnɛ́ Dɑmɑɑsi.

12 Kòo nìtì mɔù dɛ̀ bo bɛ̀ tú wè Anɑnniyɑɑsi kòò dé Kuyie nkɛ yíe nku kuɔ́, kɛ̀ Sifubɛ bɛmɔu ò dɔ́. 13 Kòo kɔtɛní m borɛ̀ kɛ dɔ̀: N tebitɛ Pɔɔri, wɛ̃tɛ kɛ́wéntɛ́, dɛ mɔ̀nnì kɛ̀ n nɑ kɛ́wéntɛ́ kóò yɑ̀. 14 Kòo bɛ́i nkɛ dɔ̀: Kuyie nti yɛmbɛ̀ tũ nkù kuù dɑ tɑ̃ɑ̃tɛ́ kɑ̀ɑ yɑ̀ wèè dɔ̀ɔ̀ri kù dɔ́mɛ̀ kòò bɛ́i nkɑ̀ɑ kèè kɛ bo bɑntɛ́ o dɔ́ dɛ̀. 15 Fɔ̃́ɔ̃̀ yóó nɑ́kɛ́ o kpɛ́í bɛnìtìbɛ̀ bɛmɔu ɑ kèè tì nɛ̀ ɑ yɑ̀ dɛ̀. 16 A tɛ̃́nkɛ bɑɑ bɑ? Ítɛ́ kɛ̀ bɛ̀ dɑ ɑ̃nnɛ́ bɑ̀tɛ́mmù kɑ̀ɑ duɔ́ nhɑmɑ́ɑ̀ ti Yiɛ̀, nkòò dɑ ɔ́útɛ́ ɑ yɛi.

Pɔɔri nɑ̀kɛ́mɛ̀ ò kɔ̀tɛmɛ̀ bɛ̀ɛ̀ í tú Sifubɛ bɛ ciɛ

17 Kɛ̀ n wɛ̃tɛní Sedisɑdɛmmu, kɛ́mbɑ́ɑ́ nKuyie nku cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ miɛkɛ. 18 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nni mbɛnkɛ omɑ́ɑ̀ kɛ́ n nɑ́kɛ́ kɛ dɔ̀: Ítɛ́ kɛ́yɛ̀ Sedisɑdɛmmu mɛcɑ̃ɑ̃ nkɛ yɛ̃́ bɛ̀ í yóó yiemmɛ̀ ɑ bɛ̀ nɑ̀ɑ́ ntì n kpɛ́í. 19 Kɛ̀ n dɔ̀: N Yiɛ̀, mbɛ̀ yɛ̃́mu bɛ mɔ́mmɔmbɛ míì do kɔrìmɛ̀ titííntouti kɛ pĩĩ nhɑ kɔbɛ kɛ bɛ̀ puotì, kɛ bɛ̀ kpetì. 20 Bɛ̀ do kɔù ɑ kóo tɔ̃ntì Etiɛnni kɛ̀ m bomu kɛ wɛ̃nnɛ̀ bɛ̀ɛ̀ ò kɔ̀ù, kɛ bɑɑ bɛ yɑ̀ɑ̀tì. 21 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nni nnɑ́kɛ́ kɛ dɔ̀: N yóó dɑ tɔ̃ ndɛdɛ́tirɛ̀ ndɛ bɛ̀ɛ̀ í tú Sifubɛ bɛ borɛ̀.

Pɔɔri nɛ̀ Odommu kó kuhɑ̃ɑ̃pɔ̀nkù

22 Pɔɔri do nɑ́ɑ́ kɛ̀ bɛ̀ kèḿmúmu, bɛ̀ nɛ́ kèè dìì mɔ̀nnì bɛ̀ɛ̀ í tú Sifubɛ bɛ kpɛti kɛ́wekíí kɛ dɔ̀: Kuɔnɛ̀ onìtì yie, nwè í dò nkɛ́nfòù.

23 Kɛ̀ bɛ̀ nwékíí kɛ buɔǹkoo bɛ yɑ̀ɑ̀tì kɛ dɛ́i mutɑ̃́ɑ̃́. 24 Kɛ̀ bɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ kóo kótìi duɔ́ nkɛ̀ bɛ̀ɛ tɑnnɛ́ Pɔɔri tɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀, kɛ bo ò puotí yɛdɑ́, kòo nɑ́kɛ́ mùù te kɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ miɛkɛ ò cɔ̀ú. 25 Kóò tɑ̀ú nkɛ bo ò puotí, kòo bekɛ kuhɑ̃ɑ̃pɔ̀nkù kùù do bɛ̀ bɑ̀ɑ dɛ kó diyiè kɛ dɔ̀: Di mɔkɛ kucɛ kɛ bo puotí Odommu kou kɛ í ò bekɛ́nɑ̀ɑ̀?

26 Kɛ̀ kùu cokɛ́ kɛ́nɑ́kɛ́ bɛ kóo kótì kɛ dɔ̀: A bo yĩ́mɛ onìtì yie? Ò tu Odommu kou nwe.

27 Kòo ɑ̃ɑ̃pɔ̀nkótìi kɔtɛní kɛ́bekɛ Pɔɔri kɛ dɔ̀: A mɛ̀nkɛ tú Odommu kou nweɑ̀? Kòò dɔ̀: Ɛ̃ɛ̃, n we ntú.

28 Kòo ɑ̃ɑ̃pɔ̀nkótì dɔ̀: Mí n yietí idíítí nyi mɛdiɛ̀ nkɛ nɑɑ́ nhOdommu kou. Kɛ̀ Pɔɔri dɔ̀: Mí nhò tu nɛ̀ bɛ̀ m pɛitɛ́mɛ̀ mmɛ.

29 Bɛ̀ɛ̀ do dɔ́ kóò puotí kɛ̀ bɛ̀ɛ ítɛ́, kɛ̀ kufɔ̃wɑɑ́ mpĩ́ nhohɑ̃ɑ̃pɔ̀nkótì ò duɔ́mmɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ boú mɛfĩmmɛ Odommu kou.

Pɔɔri nɛ̀ bɛbeémbɛ̀ diɛbɛ̀

30 Kɛ̀ dɛ̀ɛ wentɛ́ kòo ɑ̃ɑ̃pɔ̀nkótì ndɔ́ kɛ́yɑ̀ mùù te kɛ̀ bɛ̀ pĩ mPɔɔri, kɛ tíí nyikuɔ́ nìùbɛ̀ kó bɛkótíbɛ̀ nɛ̀ bɛbeémbɛ̀ kɛ́boutɛ́ Pɔɔri mɛfĩmmɛ kɛ́cṹũnní kɛ́cónnɛ́ bɛ cuokɛ̀.

23

1 Kɛ̀ Pɔɔri nwúó mbɛbeémbɛ̀ kɛ́bɛ́i nkɛ dɔ̀: Kuyie nni nwúómu, nɛ̀ m bomɛ̀ tìmɑtì í kɔɔ́nnɛ̀ n yɛ̀mmɛ̀.

2 Kɛ̀ ikuɔ́ nìùtì diɛwè Anɑnniyɑɑsii duɔ́ nkɛ̀ bɛ̀ɛ̀ tɔ̀kɛ́nɛ̀ Pɔɔri kɛ̀ bɛ̀ɛ potɛ́ o nùù. 3 Kɛ̀ Pɔɔri dɔ̀: Kuyie nyóó potɛ́ fɔ̃́ nwe, ɑ dò nnɛ̀ ditou sĩ̀nnì bɛ̀ bi dì mumɔ̀mmu pɛ́ímù. A kɑri diɛ nkɛ bo m bekɛ́nɛ̀ ikuɔ́ yɛ̃mmɛ̀ kɛ wɛ̃̀tɛ kɛ ì yetɛ́nɛ̀, kɛ duɔ́ nkɛ̀ bɛ̀ m potɛ́.

4 Bɛ̀ɛ̀ tɔ̀kɛ́nɛ̀ Pɔɔri kɛ̀ bɛ̀ɛ ò nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Ikuɔ́ nìùtì diɛwè nwe ɑ sɑ̃́ɑ̃́mmɑ̀ɑ̀? 5 Kɛ̀ Pɔɔri dɔ̀: N kɔbɛ n do í yɛ̃́ kɛ do ikuɔ́ nìùtì diɛwè nwe, kɛ yɛ̃́ tì wɑ̃̀rimɛ̀ kɛ tú: A bɑ́ɑ́ sɑ̃́ɑ̃́ nwèè ni ɑ kó kubotí.

6 Kɛ̀ Pɔɔrii bɑntɛ́ bɛbeémbɛ̀ bomɛ̀ ibotí ìdɛ́ì, Sɑdusĩɛ̃bɛ nɛ̀ Fɑdisĩɛ̃bɛ, kɛ bɛ́i nkɛ dɔ̀: N tú Fɑdisĩɛ̃ nwe kɛ̀ n cicɛ tú Fɑdisĩɛ̃, n tɑ̃́ mɛ̀ɛ̀ kpɛ́í nkɛ dò mukúkɛ́yɑ̃́ntímù bo, dɛɛ̀ te kɛ̀ di m bekùnɛ̀.

7 Ò bɛ́i mɛmmɛ Fɑdisĩɛ̃bɛ nɛ̀ Sɑdusĩɛ̃bɛ kɛ̀ bɛ̀ɛ ítɛ́ tinɛìtì kɛ́yɑtɛ. 8 Kɛ̀ Sɑdusĩɛ̃bɛ ntú mukúkɛ́yɑ̃́ntímù í bo, Kuyie ntɔ̃rɛ̀ mɛ nyí bo, yoo muyɑɑ́ ntɛ̃mù mɑmù mɛ nyí bo, kɛ̀ Fɑdisĩɛ̃bɛ biɛ nyɛ̃́ kɛ dò dɛndɛ kó dimɑ̀ɑ̀ bo. 9 Kɛ̀ kutowekuu dɛukɛ kɛ̀ ikuɔ́ wɑ̃ɑ̃̀bɛ̀ bɛ̀ɛ̀ tu Fɑdisĩɛ̃bɛ kɛ̀ bɛ̀ɛ kónnɛ́ Pɔɔri kɛ dɔ̀: Ti í yɑ̀ onìtì yie ndɔ̀ɔ̀ mɛ̀ɛ̀ yɛi, kɛ̀ dɛ̀ yɛ̀mmɛ Kuyie ntɔ̃nnì mɑrì diì bo nhò bɛ́innɛ̀, yoo muyɑɑ́ ntɛ̃mù mɑmù.

10 Kɛ̀ dikpɑ̀nnìi dɛukɛ, kòo ɑ̃ɑ̃pɔ̀nkótì ńyĩɛ̃̀kù bɛ̀ bo kuɔmɛ̀ Pɔɔri, kɛ́duɔ́ nkɛ̀ bɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ɛ cútóo kóò tùótɛ́ ditĩ̀nnì miɛkɛ kɛ́tɑnnɛ́ tɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀.

11 Dɛ kó kɛyènkɛ̀ kɛ̀ ti Yiɛ̀ nkɔtɛní kɛ́nɑ́kɛ́ Pɔɔri kɛ dɔ̀: A kɔ̃̀ntì bɑ́ɑ́ yɑ̃rikɛ, ɑ nɑ̀kɛ́ mɛ̀ɛ̀ botí nkpɛ́í Sedisɑdɛmmu kɔbɛ ɑ yóó mɛ nnɑ́kɛ́ Odommu kɔbɛ n kpɛ́í.

Sifubɛ dɑ̀kɛmɛ̀ kɛ bo kuɔ Pɔɔri

12 Kɛ̀ dɛ̀ɛ wentɛ́ kɛ̀ Sifubɛɛ wɛ̃nnɛ́ kɛ dɔ̀ bɛ̀ bɑ́ɑ́ di, bɛ̀ mɛ mbɑ́ɑ́ yɑ̃̀ dɛ̀mɑrɛ̀ kɛ í kùɔ Pɔɔri. 13 Bɛ̀ɛ̀ do wɛ̃nnɛ́ kɛ bo ò kùɔ bɛ̀ do bo mbo sipísìnɑ̀ɑ̀, 14 kɛ́kɔtɛ kɛ́yɑ̀ ikuɔ́ nìùbɛ̀ kó bɛkótíbɛ̀ nɛ̀ bɛkótíbɛ̀ kɛ́ bɛ̀ nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Ti yetɛmu kɛ tú ti bɑ́ɑ́ di dɛ̀mɑrɛ̀ kɛ í kùɔ Pɔɔri. 15 Bekɛnɛ̀ ohɑ̃ɑ̃pɔ̀nkótì kɛ̀ dɛ̀ ndò ndi dɔ́ kɛ́yɑ̀ Pɔɔri kɛ wéntɛ́ o nɑ́ɑǹtì mɛsɑ̀ɑ̀, kɛ̀ bɛ̀ ò kɔ̀rinní, ti bo mbo dɛ mɔ̀nnì kucɛ kóò kùɔ kòo mu nyí tùɔ̀kɛní.

16 Kɛ̀ Pɔɔri tɑ̃ũ̀ birɛɛ keè bɛ̀ dɑ̀kɛmɛ̀ kɛ bo kuɔ Pɔɔri, kɛ́kɔtɛ tɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kɛ́tɑ kóò nɑ̀kɛ́. 17 Kɛ̀ Pɔɔrii yú kuhɑ̃ɑ̃pɔ̀nkù mɑkù kɛ dɔ̀: Niitɛ́ we ndɑpɑ̀ɑ̀ nhOkótì borɛ̀, ò mɔ̀kɛ tìmɑtì nti kɛ dɔ́ kóò nɑ̀kɛ́.

18 Kɛ̀ kuhɑ̃ɑ̃pɔ̀nkùu ò nɛinɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ɛ kɔtɛ ohɑ̃ɑ̃pɔ̀nkótì borɛ̀, kɛ̀ kùu ò nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Kukpetínkù Pɔɔri weè yɛ̃ n kɔtɛnní we ndɑpɑ̀ɑ̀ nhɑ borɛ̀ kòò dɑ nɑ́kɛ́ tìmɑtì.

19 Kòo ɑ̃ɑ̃pɔ̀nkótìi dɛtɛ weè dɑpɑ̀ɑ̀ nkɛ̀ bɛ̀ɛ kɛntɛ́ kòò dɔ̀: A yɛ̃ mbɑ? 20 Kòò dɔ̀: Sifubɛ bɛɛ̀ dɑ̀kɛ kɛ duɔ́ nkɛ̀ bɛbeémbɛ̀ bo dɑ bekɛ kɑ̀ɑ nɑɑ nkɔriǹko Pɔɔri kɛ̀ dɛ̀ ndò mbɛ̀ dɔ́ kɛ wéntɛ́ o nɑ́ɑǹtì mɛsɑ̀ɑ̀. 21 Bɑ́ɑ́ yie mbɛ kpɛti! Bɛ̀ɛ̀ dɔ́ kóò kùɔ bɛ̀ bo mbo sipísìnɑ̀ɑ̀ ndi kɛ tú bɛ̀ bɑ́ɑ́ di, bɛ̀ mɛ mbɑ́ɑ́ yɑ̃̀ dɛ̀mɑrɛ̀ kɛ í ò kùɔ. Bɛ̀ bɑ̀ɑ́tímu kɛ bɑɑ̀ fɔ̃́ nwe.

22 Kòo ɑ̃ɑ̃pɔ̀nkótì dɔ̀: Kò, ɑ nɛ́ bɑ́ɑ́ nɑ́kɛ́ òmɔù ɑ tì nni nnɑ̀kɛ́mɛ̀.

Bɛ̀ kɔ̀tɛmmɛ̀ Pɔɔri Fediisi borɛ̀

23 Kɛ̀ bɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ kóo kótìi yú iwɛ̃ĩ yɛmbɛ̀ bɛ̀dɛ́bɛ̀ kɛ dɔ̀: Duɔ́nnɛ̀ kɛ̀ bɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ sikɔusìnɑ̀ɑ̀ nɛ̀ sipísìyiekɛ̀ɛ (470) bɑ́ɑ́tí. Kɛ̀ sikɔusìdɛ́ (200) ńtɔ tikpɑ̀rìnɛntì, kɛ̀ sipísìyiekɛ̀ ńdekɛ sisɛ̃ĩ́, kɛ̀ sikɔusìdɛ́ tɛsìi bɑ́ɑ́tí, kɛ̀ di ítɛ́ kɛyènkɛ̀ tɛwebiètɛ̀ mɛ̀wɛi mɔ̀nnì kɛ́kɔtɛ Sesɑdee. 24 Wɑɑ́nnɛ̀ sisɛ̃ĩ́ sìì yó ńtɔ Pɔɔri kòo tuɔkɛ kùmɑ̀ndɑ́ɑ̀ Fediisi borɛ̀ nɛ̀ kusɑ̀ɑ̀kù.

25 Ò bɛ́i mmɛmmɛ kɛ́wɑ̃ri dipɑ́tíri kɛ dɔ̀:

26 Kudodi Disiyɑsi míì dɔunko kùmɑ̀ndɑ́ɑ̀ Fediisi. 27 M mɛ̀ ndɑ duɔ́nko wèè nìtì Sifubɛ bɛɛ̀ sòò ò pĩ nkɛ́ndɔ́ kóò kùɔ, kɛ̀ n kɔtoo nɛ̀ nh ɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀. Kɛ́keè ò túmɛ̀ Odommu kou kóò fìètɛ, 28 kɛ́ndɔ́ kɛ́yɑ̀ bɛ̀ ò pĩ mmùù kpɛ́í, kóò kɔ̀tɛnɛ̀ bɛbeéndiɛbɛ̀ borɛ̀. 29 Kɛ sɔ̃́ mbɛ̀ ò pĩ mbɛ kó iwedɔunkuɔ́ kpɛ́í nkɛ, ò mɛ nyí dɔ̀ɔ̀ mɛyɛi mmɑmɛ̀ mɛ̀ɛ̀ dò mbɛ̀ɛ ò kùɔ yoo bɛ̀ɛ ò kpetínnɛ́. 30 N kèè bɛ̀ dɑ̀kɛmɛ̀ mmɛ kɛ dɔ́ kóò kùɔ, kɛ pɑ̃̀nkɛ wè ndɑ duɔ́nko kɛ̀ bɛ̀ bo kɔtoo kɑ̀ɑ yɑ̀ o kpɛti.

31 Kɛ̀ bɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ɛ dɔɔ̀ bɛ kóo kótì bɛ̀ nɑ̀kɛ́ tì, kɛ́túótɛ́ Pɔɔri dɛ kó kɛyènkɛ̀ kɛ́kɔtɛnɛ̀ Ãntipɑtirisi. 32 Kɛ̀ dɛ̀ɛ wentɛ́ kɛ̀ bɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ cèntì bɛ nɑɑ̀cɛ̀i kɛ̀ bɛ̀ɛ kpɛ́ntɛ́ kɛ̀ bɛ̀ɛ̀ dèkɛ sisɛ̃ĩ́ kɛ̀ bɛ̀ nhò sɔkɛ́nɛ̀. 33 Kɛ́tuɔkɛ Sesɑdee kɛ́duɔ́ nkùmɑ̀ndɑ́ɑ̀ dipɑ́tíri nɛ̀ Pɔɔri. 34 Kɛ̀ kùmɑ̀ndɑ́ɑ̀ kɑɑ̀ ndipɑ́tíri, kɛ́bekɛ Pɔɔri ò tu kùù tempɛ̃ nkou, kòò dɔ̀: Sidisii. 35 Kòò dɔ̀: N yóó wɛ̃tɛ kɛ dɑ bekɛ́mu bɛ̀ɛ̀ dɑ pĩ bɛ̀ bo tuɔkɛní dìì mɔ̀nnì kɛ́deè kóò tɑnnɛ́ Edɔti do mɑɑ́ tɛ̀ɛ̀ cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ miɛkɛ.

24

Bɛ̀ bekùnnɛ̀mɛ̀ Pɔɔri Fediisi borɛ̀

1 Yɛwe yɛ̀nùmmù kó difɔ̃nkúò kɛ̀ ikuɔ́ nìùtì diɛwè Anɑnniyɑɑsii tuɔkɛní nɛ̀ dihɛì kó bɛkótíbɛ̀ nɛ̀ opútíwè Tɛtiduusi, kɛ bo nɑ́kɛ́ kùmɑ̀ndɑ́ɑ̀ Pɔɔri kó mɛyɛi. 2 Kɛ̀ bɛ̀ɛ yúní Pɔɔri, kɛ̀ Tɛtiduusi nyóó ò wɑ̀tí kɛ́sɑ̃ntɛ kùmɑ̀ndɑ́ɑ̀ kɛ dɔ̀: Kùmɑ̀ndɑ́ɑ̀ diɛwè Fediisi, 3 fɔ̃́ɔ̃̀ te kɛ̀ ti òmpɛ̀, kɛ̀ ti ɛì cèètɛ kɛ wenkɛ. Ti dɑ sɑ̃ntí sɑ̃́ɑ̃̀ tipíìtì timɔu ɑ sɑ̀ɑ̀ nkpɛ́í. 4 N nɛ́ dɑ bɑ́ɑmmu nɛ̀ ɑ sɑ̀ɑ̀ nkpɛ́í, yóu kɛ̀ n dɑ nɑ́kɛ́ onìtì yiè nkpɛti sɑ́m̀pɔ́. 5 Ò tú onitiyɛiwe nwe, kɛ yɑɑ̀ɑ́tì Sifubɛ tipíìtì timɔu, ò tu Nɑnsɑrɛti kɔbɛ kó ditĩ̀nnì kóo nìùtì nwe. 6 Ò dɔ́ kɛ́sĩnkùnnɛ Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ ntɛ kɛ ti ò pĩ, [kɛ nɑ nhò bekɛ́nɛ̀ ti kó ikuɔ́ yɛ̃mmɛ̀. 7 Kɛ̀ bɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ kóo kótì Disiyɑsi ò fìètɛ nɛ̀ muwɛ̃rímú, 8 kɛ́duɔ́ nkɛ̀ bɛ̀ɛ̀ ò pĩ nkɛ̀ bɛ̀ ò kɔ̀tɛnɛ̀ní ɑ borɛ̀.] Bekɛ we ɑ mɔ́mmuɔ nkòò dɑ nɑ́kɛ́.

9 Kɛ̀ Sifubɛɛ yie mbɛmɔu nkɛ dɔ̀: Ò nɑ̀ɑ́ mɔ́mmuɔ nwe.

Pɔɔri nɑ̀kɛ́mɛ̀ o kpɛti Fediisi borɛ̀

10 Kɛ̀ kùmɑ̀ndɑ́ɑ̀ dɔ̀ Pɔɔrii bɛ́i, kɛ̀ Pɔɔri dɔ̀: Kùmɑ̀ndɑ́ɑ̀ diɛwè Fediisi, n yɛ̃́mu kɛ dò nti kó kɛtenkɛ̀ kɛmɔu kɔbɛ bekù fɔ̃́ nwe yɛbie mpɛ́u miɛkɛ, n yí yĩɛ̃̀kù m bo dɑ nɑ́kɛ́mɛ̀ n kpɛti. 11 A bo nɑ kɛ́ bɛ̀ bekɛ. Nɛ̀ n tùɔ̀kɛnnímɛ̀ Sedisɑdɛmmu kɛ bo bɑ́ntɛ̀ Kuyie dɛ̀ í pɛ̃ɛ̃tɛ́ yɛwe tɛpíítɛ̀ nɛ̀ yɛ̀dɛ́ɛ̀. 12 Òmɔù í n yɑ̀ Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ miɛkɛ yoo titííntouti yoo dihɛì kɛ̀ n nɛínɛ̀ òmɔù yoo n sukíí bɛnìtìbɛ̀. 13 Bɛ nnìtìbɛ̀ bɑ́ɑ́ nɑ kɛ́nɑ́kɛ́ tìmɑtì bɛ̀ m pĩ tìì kpɛ́í. 14 Tìmɑtì mɑ́ɑ̀ ndi n yɛ̃́mɛ̀. N tũ ti yɛmbɛ̀ kó kucɛ nku mɛborimɛ pɑ̀mmɛ̀ miɛkɛ, bɛmbɛ yɛ̃ mmɛ̀ɛ̀ í wenni, m mɛ nyí yetɛ tìì wɑ̃̀ri ikuɔ́ kó yɛpɑ́tɛ nɛ̀ Kuyie mpɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑm̀bɛ̀ kpɛyɛ miɛkɛ. 15 N tɑ̃́mu bɛ̀ tɑ̃́mɛ̀ kɛ dò nKuyie mbo duɔ́ nkɛ̀ bɛnitisɑ̀ɑ̀bɛ̀ nɛ̀ bɛnitiyɛibɛ kɛ̀ bɛ̀ɛ yɑ̃́ntɛ́. 16 Dɛɛ̀ te kɛ̀ n yetíróo kɛ í dɔ́ kɛ́yetɛ́nɛ̀ Kuyie nɛ̀ bɛnìtìbɛ̀.

17 Dɛ̀ mɔ̀kɛ yɛbie mpɛ́u n yìtɛ́mɛ̀ Sedisɑdɛmmu, kɛ wɛ̃̀tɛní kɛ tɔ idíítí kɛ bo pɑ̃ n kɔbɛ kɛ́pɑ̃ Kuyie nyɛpɑ̃rɛ̀. 18 Nsòò yɛ mpɑ̃ɑ̃ Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ miɛkɛ bɑ́ kutoweku í bo. 19 Kɛ̀ Sifubɛ mɑbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ ɔ̃ mboní Asii kɛ̀ bɛ̀ n sɔ̃́ntɛ́, bɛɛ̀ dò nkɛ nɑ mbo diɛ, kɛ̀ n cɑ̀ɑ̀rɛ̀ dɛ̀mɑrɛ̀ ndɛ bɛ̀ɛ bɛ́i. 20 Yoo bɛ̀ɛ̀ bo diɛ mbɛ̀ɛ bɛ́i mbɛ̀ sòò m bekùnɛ̀ kɛ́yɑ̀ mɛ̀ɛ̀ yɛi. 21 Kɛ̀ dɛ̀ í tú n sòò bɛ́i ntì mɛkperímɛ̀ bɛ ììkɛ̀ kɛ dɔ̀: N tɑ̃́ mɛ̀ɛ̀ kpɛ́í nkɛ dò mukúkɛ́yɑ̃́ntímù bo, dɛɛ̀ kpɛ́í nte kɛ̀ di m bekùnɛ̀ yíe.

22 Fediisi wèè yɛ̃ Yesu kó kucɛ do mmɛ̀ɛ̀ botí, kòo tentɛ dikɑ̃̀tìrì kɛ dɔ̀: Bɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ kóo kótì Disiyɑsi bo tuɔkɛní dìì mɔ̀nnì m bo dɔɔ̀ kɛ́wéntɛ́ dɛ kó tinɑ́ɑǹtì.

23 Ò bɛ́i mɛmmɛ kɛ́nɑ́kɛ́ kuhɑ̃ɑ̃pɔ̀nkù kɛ dɔ̀ kùu kpetínnɛ́ Pɔɔri, kɛ nɛ́ ò pɑ̃ mɛfíè kɛ yóu kòo kɔbɛ nhò teénnɛ̀.

Pɔɔri nɑ̀kɛ́mɛ̀ o kpɛti Fedikisi nɛ̀ o pokù Turisiiri

24 Kɛ̀ dɛ̀ dɔ̀ yɛwe sɑ́m̀pɔ́ kɛ̀ Fedikisii nɛinɛ̀ o pokù Turisiiri wèè tu Sifu, kɛ́kɔtɛ, kɛ́duɔ́ nkɛ̀ bɛ̀ɛ yúní Pɔɔri kòo mbɛ̀ nɑ̀ɑ́ nYesu Kirisi kpɛti kɛ̀ bɛ̀ kèḿmú. 25 Kɛ̀ Pɔɔri nnɑ́ɑ́ onìtì dòmmɛ̀ kɛ́ndɔɔri Kuyie ndɔ́ dɛ̀, kɛ́nnɔ nkɛ pĩĩ nhomɑ́ɑ̀. Nɛ̀ Kuyie nyóó bekɛ́nɛ̀mɛ̀ bɛnìtìbɛ̀. Kɛ̀ kufɔ̃wɑɑ́ mpĩ́ Fediisi kòò dɔ̀: Kɛ̀ m pɛ̀tɛ́ mɛfíè m bo wɛ̃tɛ kɛ dɑ yú.

26 Ò do dɔ́ Pɔɔri bo ò pɑ̃mɛ̀ mmɛ idíítí kɛ̀ dɛɛ̀ nte kòo nhò yu sɑ̃́ɑ̃̀ kɛ̀ bɛ̀ nɑ̀ɑ́.

27 Kɛ̀ yɛbie nyɛ̀dɛ́ɛ̀ pɛ̃ɛ̃tɛ́, kɛ̀ Pɔdisuusi Fɛsituusii cɔutɛ́ tikpɑ̀tì kɛ̀ Fediisi ndɔ́ kɛ́nnɑɑtinɛ̀ Sifubɛ kɛ yóu kɛ̀ Pɔɔri ńkpetí.

25

Pɔɔri dɔ́mɛ̀ kɛ́yɑ̀ okpɑ̀ɑ̀tì diɛwè Sesɑɑ

1 Kɛ̀ Fɛsituusii tuɔkɛní Sesɑdee kɛ́mmɔkɛ yɛwe yɛ̀tɑ̃ɑ̃ti kɛ́kɔtɛ Sedisɑdɛmmu. 2 Kɛ̀ ikuɔ́ nìùbɛ̀ kó bɛkótíbɛ̀ nɛ̀ Sifubɛ kó bɛkótíbɛ̀ɛ kɔtɛní o borɛ̀ kɛ́ nhò nɑ̀ɑ́ mPɔɔri kó mɛyɛi. 3 Koò bɑ̀ɑ́ nkɛ tú wèe duɔ́ nkɛ̀ Pɔɔrii kɔtɛní Sedisɑdɛmmu. Bɛ̀ do dɑ̀kɛmu kɛ bo ò kùɔ kucɛ miɛkɛ. 4 Kɛ̀ Fɛsituusii bɛ̀ nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Pɔɔri kpetí Sesɑdee nwe. Mí mmɔ́mmuɔ nkɛ̀ n kũnti bɑ̀mbɑ̀. 5 Di kó bɛkótíbɛ̀ bo nɑ kɛ́ n nɛinɛ̀ Sesɑdee, kòò dɔ̀ɔ̀ mɛyɛi mmɑmɛ̀ mmɛ bɛ̀ɛ nɑ́kɛ́.

6 Kɛ̀ Fɛsituusi mbɛ̀ bonɛ̀ kɛ dɔ̀ yɛwe yɛ̀ni yoo tɛpíítɛ̀, kɛ́wɛ̃tɛ Sesɑdee. Kɛ̀ dɛ̀ɛ wentɛ́ kòo tɑ kubeéndieku kɛ́duɔ́ nkɛ̀ bɛ̀ɛ yúní Pɔɔri. 7 Kòo tuɔkɛní, kɛ̀ Sifubɛɛ yɛ̀nní Sedisɑdɛmmu kóò kɛ̀ńnɛ́, kɛ nnɑ́ɑ́ ò nu ndɔ̀ɔ̀ mɛ̀ɛ̀ yɛi mpɛ́u, bɛ̀ mɛ nyí mpɛ̀tɛ́ dɛ̀ɛ̀ bɛnkú kɛ dò mbɛ̀ nɑ̀ɑ́ ntì tú timɔ́mmɔnti. 8 Kɛ̀ Pɔɔrii yetɛ kɛ dɔ̀: N yí yetɛ Sifubɛ kó ikuɔ́ mɑì, m mɛ nyí yetɛ́nɛ̀ Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀, m mɛ nyí yetɛ kɛtenkɛ̀ yiɛ̀ nkpɛti mɑtì.

9 Kɛ̀ Fɛsituusi ndɔ́ kɛ́nnɑɑtinɛ̀ Sifubɛ kɛ́bekɛ Pɔɔri kɛ dɔ̀: A dɔ́ kɛ́kɔtɛ Sedisɑdɛmmu kɛ̀ bɛ̀ ndɑ bekùnɛ̀ kɛ̀ m boɑ̀ɑ̀? 10 Kɛ̀ Pɔɔrii ò tɛ̃̀ńnɛ́ kɛ dɔ̀: N dɔ́ kɛ́kɔtɛ okpɑ̀ɑ̀tì diɛwè Sesɑɑ borɛ̀ ndɛ kɛ̀ wèe m bekɛ́nɛ̀, n yí dɔ̀ɔ̀ Sifubɛ mɛyɛi mmɑmɛ̀ kɛ́ndònnɛ̀ ɑ yɛ̃́mɛ̀ ɑ mɔ́mmuɔ. 11 Kɛ̀ n do ncɑ̀ɑ̀rɛ̀mu yoo n dɔ̀ɔ̀ mɛyɛi mɛ̀ɛ̀ dò mbɛ̀ n kuɔ, n yí yetírí m bo kúmɛ̀, kɛ̀ bɛ̀ mɛ nsɔ̃̀ńtɛ́ kɛ n níímmu òmɔù í mɔkɛ kucɛ kɛ bo m pĩ́ nkɛ́ bɛ̀ duɔ́. N dɔ́ kɛ́yɑ̀ okpɑ̀ɑ̀tì diɛwè Sesɑɑ nwe.

12 Fɛsituusi nɛ̀ o kɔbɛ kɛ̀ bɛ̀ɛ nɑ́kɛ́ bɛmɑ́ɑ̀ kɛ́deè kòo nɑ́kɛ́ Pɔɔri kɛ dɔ̀: Kɑ̀ɑ dɔ́ kɛ́yɑ̀ Sesɑɑ nwe ɑ yóó ò yɑ̀mu.

Akiripɑɑ dɔ́mɛ̀ kɛ́keè Pɔɔri nɑ̀ɑ́mmɛ̀

13 Kɛ̀ dɛ̀ dɔ̀ yɛwe sɑ́m̀pɔ́ kóo kpɑ̀ɑ̀tì Akiripɑɑ nɛ̀ Bɛriniisi kɛ̀ bɛ̀ɛ kɔtɛ Sesɑdee kɛ bo dɔu Fɛsituusi, 14 kɛ́mbo kɛ̀ dɛ̀ɛ mɔntɛ sɑ́m̀pɔ́ kɛ̀ Fɛsituusii ò nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Fediisi n yóunɛ̀ onìtì mɔù kòò kpɑɑ́ kpetí. 15 Kɛ̀ n sòò kɔ̀tɛ Sedisɑdɛmmu kɛ̀ ikuɔ́ nìùbɛ̀ kó bɛkótíbɛ̀ nɛ̀ Sifubɛ kó bɛkótíbɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ n nɑ̀kɛ́ o kpɛ́í nkɛ dɔ̀ nh ò kùɔ. 16 Kɛ̀ m bɛ̀ tɛ̃̀ńnɛ́ kɛ dɔ̀: Odommu kɔbɛ ɔ̃ɔ̃ í nduɔ́ nhonìtì o kpɑntídɛ̀ntɔbɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ í bekɛ́, kòò nɑ̀kɛ́ o kpɛti. 17 Mɛm̀mɛ kɛ̀ bɛ̀ɛ kɔtɛní diɛ, kɛ̀ dɛ̀ɛ wentɛ́ kɛ̀ m pɑ̃̀nkɛɛ tɑ kubeéndieku kɛ́duɔ́ nkɛ̀ bɛ̀ɛ yúní dɛ kóo nìtì. 18 Bɛ̀ɛ̀ ò pĩ mbɛ̀ mɛ nyí nɑ̀kɛ́ mɛyɛi mmɑmɛ̀ n yɛ̀mmɛ̀ do dò mbɛ̀ yɛ̃ nh ò dɔ̀ɔ̀mɛ̀. 19 Bɛ̀ do nɛì bɛ kó muwedɔummu kpɛ́í nkɛ nɛ̀ Yesu mɔù wèè ku kɛ̀ Pɔɔri tu ò fòù. 20 Bɑ́ n yí mbɑntɛ́ m bo bekɛ mɛ̀ɛ̀ botí dɛ kó tinɑ́ɑǹtì, kɛ́bekɛ Pɔɔri kòò bo ndɔ́ kɛ́kɔtɛ Sedisɑdɛmmu kɛ̀ bɛ̀ɛ kɛ́ mbekɛ́. 21 Kɛ̀ Pɔɔri yetɛ kɛ tú: Ò dɔ́ okpɑ̀ɑ̀tì diɛwè weè ò bekɛ́nɛ̀, kɛ̀ m mɛ nyóu kòò kpetí kɛ kémmúnɛ̀ m bo ò duɔ́nkomɛ̀ Sesɑɑ.

22 Kɛ̀ Akiripɑɑ dɔ̀: M múnkɛ dɔ́ kɛ́keèmu dɛ kóo nìtì nɑ̀ɑ́ ntì. Kɛ̀ Fɛsituusi dɔ̀: A nɑɑ bo ò yɑ̀ kɛ́keè ò nɑ̀ɑ́mmɛ̀.

23 Kɛ̀ dɛ̀ɛ wentɛ́ Akiripɑɑ nɛ̀ Bɛriniisi kɛ̀ bɛ̀ nkɔri kɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ bɛ̀ urí, kɛ̀ bɛ̀ɛ tɑ kubeéndieku kɛ nɛinɛ̀ iwɛ̃ĩ yɛmbɛ̀ nɛ̀ dihɛì kó bɛkótíbɛ̀, kɛ̀ Fɛsituusii duɔ́ nkɛ̀ bɛ̀ɛ yúní Pɔɔri. 24 Kɛ̀ Fɛsituusii bɛ́i nkɛ dɔ̀: Okpɑ̀ɑ̀tì Akiripɑɑ nɛ̀ díndi bɛ̀ɛ̀ bo diɛ, ǹtɛnɛ̀ onìtì Sifubɛ bɛmɔu Sedisɑdɛmmu kɔbɛ nɛ̀ Sesɑdee kɔbɛ yɛ̃ n kuɔ wè. 25 Mí n yí yɑ̀ ò dɔ̀ɔ̀ mɛ̀ɛ̀ yɛi nkɛ dò nti ò kùɔ, ò nɛ́ mɛ nyɛ̃mmɛ̀ ò dɔ́ kɛ́yɑ̀ okpɑ̀ɑ̀tì diɛwè, kɛ̀ m mɛ nyie kɛ bo wè nhò duɔ́nko. 26 N yí yɑ̀ m bo wɑ̃ri tì, dɛɛ̀ te kɛ̀ nh ò yùní, fɔ̃́ nhokpɑ̀ɑ̀tì Akiripɑɑ ɑ ììkɛ̀ nɛ̀ bɛtɔbɛ̀, kɛ̀ ti bo nɑ́kɛ́ dɛ kó tinɑ́ɑǹtì kɛ̀ n yɑ̀ m bo wɑ̃ri tì kɛtenkɛ̀ yiɛ̀. 27 Mí m borɛ̀ dɛ̀ í wenni m bo duɔ́nkomɛ̀ kukpetínkù okótì kɛ í nɑ̀kɛ́ kù cɑ̀kɛmu.

26

Pɔɔri beémmɛ̀ okpɑ̀ɑ̀tì Akiripɑɑ

1 Kɛ̀ Akiripɑɑ nɑ́kɛ́ Pɔɔri kɛ dɔ̀: Ti dɑ duɔ́mmu dinùù. Nɑ́kɛ́ bɛ̀ yɛ̃ nhɑ cɑ̀kɛmu.

Kɛ̀ Pɔɔri youtɛ o nɔ̀ùtɛ̀ kɛ bo beé nho kpɛti kɛ bɛ́i nkɛ dɔ̀: 2 Okpɑ̀ɑ̀tì Akiripɑɑ dɛ̀ n nɑɑtimu yíe mmɛsɑ̀ɑ̀ n yóó bɛ́immɛ̀ ɑ ììkɛ̀ Sifubɛ m bekùnɛ̀ tìì kpɛ́í. 3 A yɛ̃́mu Sifubɛ kó ikuɔ́ nɛ̀ bɛ̀ mɔ̀kɛmɛ̀ tinɛìtì, n dɑ bɑ́ɑmmu ɑ minnɛ́ kɛ́ n kéntɛ́.

4 M bìíkú Sedisɑdɛmmu n kɔbɛ cuokɛ̀ nkɛ kɛ̀ Sifubɛ bɛmɔu yɛ̃́. 5 Bɛ̀ n yɛ̃́mu nɛ̀ dimɔ̀nnì kɛ̀ bɛ̀ dɔ́ bɛ̀ bo nɑ kɛ́nɑ́kɛ́ n do túmɛ̀ Fɑdisĩɛ̃ wèè tũ nti kó ikuɔ́ kperíyì. 6 Bɛ̀ m bekùnɛ̀ yíe n tɑ̃́ mɛ̀ɛ̀ kpɛ́í nkɛ Kuyie ndo nɑ̀kɛ́ tì ti yɛmbɛ̀. 7 Kɛ̀ ti kó iwuɔ tɛpíítɛ̀ nɛ̀ idɛ́ì pĩ nKuyie nkó mutɔ̃mmú kɛ bɑɑ tì bo dɔɔ̀mɛ̀. Okpɑ̀ɑ̀tì, n ti ntɑ̃́ kɛ̀ Sifubɛ m bekùnɛ̀. 8 Dɛ̀ dòmmɛ díndi Sifubɛ kɛ̀ di í tɑ̃́ kɛ dò bɛcíríbɛ̀ bo yɑ̃́ntɛ́?

9 Mí m mɔ́mmuɔ n do yɛ̃́ kɛ tú dɛsɑ̀ɑ̀rɛ̀ ndɛ kɛ́mmɑu kɛ bo pɑɑ mbɛ̀ bo nyumɛ̀ Yesu Nɑnsɑrɛti kou kó diyètìrì. 10 Kɛ̀ ikuɔ́ nìùbɛ̀ kó bɛkótíbɛ̀ n duɔ́ ndinùù kɛ̀ m pĩ̀ḿmú Yesu kɔbɛ pɛ́u Sedisɑdɛmmu miɛkɛ kɛ kpetínnɛ́, kɛ̀ bɛ̀ mbɛ̀ kɔ̀ù kɛ̀ n dɔ́, 11 kɛ́ m bɛ̀ pĩĩ titííntouti miɛkɛ kɛ puotì, kɛ̀ bɛ̀ bo yetɛ Yesu, kɛ̀ m miɛkɛ mbɛ̀ cɔ̀ú mmɛsɑ̀ɑ̀ kɛ̀ m bɛ̀ fɛ̃́ũnko nɛ̀ yɛhɛkɛ̀ tɛyɛ̀ miɛkoo.

Pɔɔri nɑ̀kɛ́mɛ̀ ò cèètɛ mɛ̀ɛ̀ botí

12 Mɛm̀mɛ kɛ̀ ikuɔ́ nìùbɛ̀ n duɔ́ ndinùù kɛ̀ nní nkɔri Dɑmɑɑsi kɛ nɛínɛ̀ n kɔbɛ. 13 Okpɑ̀ɑ̀tì! Kɛ́nkɑ̃́ɑ̃́kɛ́ kucɛ kɛ̀ diyiè còḿmú yɛyɔ, kɛ̀ kuwenniku mɑkùu cútɛ́ní ti ĩ́nkɛ̀ kɛ́pɛ̃ɛ̃tɛ́ diyiè kɔku. 14 Kɛ̀ ti duó timɔu kɛtenkɛ̀, kɛ̀ n keè mɛtɑmmɛ̀ mɑmɛ̀ nɛ̀ Ebedeebɛ kó tinɑ́ɑǹtì kɛ̀ mɛ̀ tu: Sɔɔri! Sɔɔri bɑ nte kɑ̀ɑ n fɛ̃́ũnko, dɛ̀ bo ndɑ yóùnɛ̀ ɑ bo m bɑɑomɛ̀. 15 Kɛ̀ m bekɛ kɛ dɔ̀: Fɔ̃́ wenni nwe? Kɛ̀ mɛ̀ dɔ̀: Mínwe Yesu ɑ fɛ̃́ũnkomɛ̀. 16 A nɛ́ ítɛ́ kɛ́cómmú, n dɑ bɛnkɛ m mɑ́ɑ̀ ndi kɑ̀ɑ bo nɑɑ́ n kóo tɔ̃ntì, kɛ́nnɑ́ɑntɛ ɑ mɛ nyɑ̀ dɛ̀ yíe nɛ̀ n yóó yíɛ́ dɑ bɛnkɛ dɛ̀. 17 N dɑ tɑ̃ɑ̃tɛ́ Sifubɛ nɛ̀ bɛ̀ɛ̀ í tú Sifubɛ bɛ cuokɛ̀ nkɛ, kɛ bo dɑ tɔ̃ mbɛ̀ borɛ̀. 18 Kɑ̀ɑ bɛ̀ wéi, kɛ́ bɛ̀ duɔ́ nKuyie, kɛ̀ bɛ̀ɛ yie nkɛ̀ kùu bɛ̀ cĩ̀ɛ̃́ nkɛ̀ bɛ̀ɛ wɛ̃nnɛ́nɛ̀ ku kɔbɛ ku cĩ́ɛ̃̀tɛ̀.

Pɔɔri ketɛ́ yɛ̀ɛ̀ ɛkɛ̀ Kuyie nnɑ́ɑǹtì

19 Mɛm̀mɛ okpɑ̀ɑ̀tì Akiripɑɑ n yí nyetɛ Kuyie nni mbɛnkɛ dɛ. 20 N ketɛ́ kɛ́nɑ́kɛ́ Kuyie nnɑ́ɑǹtì Dɑmɑɑsi nwe nɛ̀ Sedisɑdɛmmu nɛ̀ Sudee kó yɛhɛkɛ̀ yɛmɔu nɛ̀ bɛ̀ɛ̀ í tú Sifubɛ, kɛ tú bɛ̀ɛ ceetɛ kɛ́ndɔɔ̀ri Kuyie ndɔ́mɛ̀. 21 Dɛɛ̀ te kɛ̀ Sifubɛ m pĩ́ Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ miɛkɛ kɛ́ndɔ́ kɛ́ n kuɔ. 22 Kɛ̀ Kuyie nni ndɛɛtɛ́ kɛ̀ n kpɑɑ́ fòù, kɛ nɑ́ɑ́ ku nɑ́ɑǹtì bɛsɑ́m̀pɔ́bɛ̀ nɛ̀ bɛnitidiɛbɛ̀. N yí nɑ́ɑ́ ntìmɑtì kɛ̀ dɛ̀ í tú Kuyie mpɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑm̀bɛ̀ nɛ̀ Mɔyiisi bɛ̀ do nɑ̀kɛ́ tì kɛ dɔ̀: 23 Kirisi dò nkɛ́fɛ̃́ṹtɛ́mu kɛ́kú, kɛ́ntú oketiwè wèè yɑ̃̀ńtɛ́, kɛ́míítɛ́ ti kó kubotí nɛ̀ ibotí tɛì kuwenniku.

Pɔɔri nɑ̀ɑ́mmɛ̀ Kuyie nnɑ́ɑǹtì Akiripɑɑ

24 Kɛ̀ Pɔɔri nkpɑɑ́ nɑ́ɑ́ kɛ̀ Fɛsituusi ò pɛ́i nkɛ dɔ̀: A bɛbíí yɛpɑ́tɛ kɛ̀ yɛ̀ dɑ wɑ́ɑmmɑɑ̀? 25 Kɛ̀ Pɔɔri dɔ̀: Okpɑ̀ɑ̀tì, n yí wɑ̀ɑ́tɛ́, n nɑ́ɑ́ timɔ́mmɔnti nti. 26 Okpɑ̀ɑ̀tì Akiripɑɑ tì yɛ̃́mu timɔu, dɛɛ̀ te kɛ̀ n nɑ̀ɑ́ kɛ í yĩɛ̃̀kù, kɛ yɛ̃́ ti í dɔ̀ɔ̀mɛ̀ disɔ̀rì. 27 Okpɑ̀ɑ̀tì Akiripɑɑ, n yɛ̃́mu kɛ dò nhɑ yie Kuyie mpɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑm̀bɛ̀ nɑ̀kɛ́ tì. 28 Kɛ̀ Akiripɑɑ dɔ̀: Pɔɔri ɑ yóó duɔ́ kɛ̀ nní mbo kɛ nɑɑ́ nYesu kou nwe. 29 Kɛ̀ Pɔɔri dɔ̀: Kɛ̀ dɛ̀ cɑ̃rikɛ yoo dɛ̀ ɔɔtɛ, mbɑ́ɑ́ nKuyie nku fɔ̃́ nnɛ̀ bɛtɔbɛ̀ biɛ ndi kpɛ́í, kɛ̀ di bo nɑɑ́ nYesu kɔbɛ, kɛ́ nni ndònnɛ̀, bɛ̀ nɛ́ bɑ́ɑ́ di boú mɛfĩmmɛ bɛ̀ m boúmɛ̀.

30 Okpɑ̀ɑ̀tì Akiripɑɑ nɛ̀ kùmɑ̀ndɑ́ɑ̀ nɛ̀ Bɛriniisi nɛ̀ bɛtɔbɛ̀ bɛmɔu, kɛ̀ bɛ̀ɛ ítɛ́. 31 Kɛ́nkérí kɛ nɑ́ɑntɛ kɛ tú onìtì yie nyí dɔ̀ɔ̀ mɛyɛi mmɑmɛ̀ kɛ dò mbɛ̀ɛ ò kùɔ yoo bɛ̀ɛ ò kpetínnɛ́.

32 Kɛ̀ Akiripɑɑ nɑ́kɛ́ Fɛsituusi kɛ dɔ̀: Ti nɑ nhò fĩ́ĩmmu kòò do í yɛ̃ nhò dɔ́ kɛ́yɑ̀ kɛtenkɛ̀ yiɛ̀.

27

Pɔɔri kɔ̀rimɛ̀ Odommu

1 Bɛ̀ yĩ dìì mɔ̀nnì ti dò nkɛ́kɔtɛ Itɑdii kɛ́duɔ́ mPɔɔri nɛ̀ tikpetíntì tɛtì kuhɑ̃ɑ̃pɔ̀nkù, kùù ni kɛtenkɛ̀ yiɛ̀ nkó fɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀nnɑfɛ bɛ̀ tú kù Sidiyusi. 2 Kɛ̀ ti tɑ Atidɑmiti kóo bɑ̀tóò kòò kɔ̀ri Asii, kɛ̀ Adisitɑki Mɑseduɔnni kó kutempɛ̃ nkou kòo ɛì tu Tɛsɑdoniki kòo nti nɛínɛ̀. 3 Kɛ̀ dɛ̀ɛ wentɛ́ kɛ̀ tí tuɔkɛ Sitɔ̃ɔ̃. Sidiyusi wèè dɔ́ Pɔɔri kòo yóu kòo kɔtɛ kɛ́yɑ̀ o kɔbɛ, kɛ̀ bɛ̀ɛ ò cɔutɛ́ mɛsɑ̀ɑ̀. 4 Kɛ̀ ti ítɛ́ dɛborɛ̀ kɛ̀ kuyɑɑkùu yetɛ kɛ ti kɔ́ntɛ́ kɛ́yɛ̀ Sipiri bɑkù yoú. 5 Kɛ̀ ti séntɛ́ dɑ̀mɛ́ɛ̀rì wèè pɛkɛ́nɛ̀ Sidisii nɛ̀ Pɑ̃nfidii kó itempɛ̃ nkɛ́tuɔkɛ Midɑɑ Disii kó kutempɛ̃. 6 Dɛǹdɛ kuhɑ̃ɑ̃pɔ̀nkù yɑ̀mɛ̀ Adɛkisɑ̃ntiri kóo bɑ̀tóò kòò kɔ̀ri Itɑdii kɛ̀ kù ti tɑnnɛ̀.

7 Kɛ̀ ti nkérí kɛ dɔ̀ yɛwe pɛ́u kɛ fɛ̃́ṹtɛ́ mɛdiɛ̀ nkɛ nɛ́ nɑ kɛ́tuɔkɛ Kinidi, bɑ́ kuyɑɑkù í nyie kɛ̀ ti kɔ́ntɛ́ kɛ́yɛ̀ Sɑdomɔnni kɛ́tuɔkɛ Kɛrɛti. 8 Kɛ́ nhò pɛkɛ́ kɛ ɑ́ɑ̀rì, kɛ́tuɔkɛ dibòrì mɑrì kɛ̀ bɛ̀ dì tu: Dicónnì sɑ̀ɑ̀rì, kɛ̀ dì tɔ̀kɛ́nɛ̀ Dɑsee kó dihɛì.

9 Kɛ̀ bɑ̀tóò kó mucèmmu dɔ̀kɛ yónkú kɛ ti mɔntɛ kucɛ mɛdiɛ̀ dɛ̀ do sɔ̃́ mmɛnùboúmmɛ̀ kó dimɔ̀nnì pɛ̃ɛ̃tɛ́mu. 10 Kɛ̀ Pɔɔrii bɛ́i nkɛ dɔ̀: N kɔbɛ, ti kó kucɛ kuù nyó nyóumu, bɑ̀tóò bo cɑkɛ nɛ̀ tinɛntì, kɛ̀ ti í yɛ̃́ ti kú.

11 Kɛ̀ kuhɑ̃ɑ̃pɔ̀nkù ntɑ̃́ wèè piú bɑ̀tóò nɛ̀ wèè ò te kɛ̀ dɛ̀ pɛ̃ɛ̃tɛ́ Pɔɔri bɛ́i ntì. 12 Bɑ̀tóòbɛ̀ commu dɛ̀ í wenni diyɔ̃ɔ̃̀, kɛ̀ bɛ̀mɑbɛ̀ dɔ̀ bɛ̀ɛ pɛ̃ɛ̃tɛ́ kɛ́kɔtɛ Fennikisi, Kɛrɛti kóo bɑ̀tóòbɛ̀ commu dɛ̀ kɛ wetí diyiè tɑɑ̀ kɛ̀ɛ̀ bíɛ́kɛ̀, dɛ̀ɛ̀ do dò ɑ́ ndɛ mbo diyɔ̃ɔ̃̀.

Kuyɑɑkù diɛkù ìtɛ́mɛ̀ dɑ̀mɛ́ɛ̀rì miɛkɛ kɛ́nfuu

13 Kɛ̀ kuyɑɑkù mɑkùu ítɛ́ní kubɑkù cɑ̃̀nku bíɛ́kɛ̀ kɛ́nfuuti mɛyɔɔ̀mmɛ̀, kɛ̀ bɛ yɛ̀mmɛ̀ ndò bɛ̀ bo tuɔkɛ bɛ̀ dɔ́ dɛ̀, kɛ́dɛitɛ bɑ̀tóò cónnírì, kɛ́mpɛ́kɛ́nɛ̀ Kɛrɛti kó kɛtenkɛ̀. 14 Kɛ̀ dɛ̀ nyóó yíɛ́ kɛ̀ kutɛkù mɑkùu ítɛ́ní kubɑkùu yoú diyiè yìɛ̀ní kɛ̀ɛ̀ bíɛ́kɛ̀ kó kuyɑɑkù kɛ kpeńnì. 15 Bɑ́ ti í nnɑ kɛ kù kɛ̃tɛ́, kɛ yóu kɛ̀ kù nti tɔ. 16 Kɛ̀ ti pɛ̃ɛ̃tɛ́ Kodɑɑ, dihɛì dìì sokɛ́ dɑ̀mɛ́ɛ̀rì miɛkɛ kɛ̀ di nti kɑ̃nkɛ́ sɑ́m̀pɔ́rɛ̀, kɛ̀ ti ɑ́kɛ́ kɛ nɛ́ nɑ kɛ́deè mbɑ̀tóò sɑ́m̀pɔ́ù. 17 Kóò boú iwɛ̃ĩ kɛ́nyĩɛ̃̀kù ò bo tɑmɛ̀ mubirímú kɛ́cṹũ ntiyɑ̀ɑ̀tì, kɛ yóu kɛ̀ kuyɑɑkù ńti tɔ. 18 Kɛ̀ dɛ̀ɛ wentɛ́ kɛ̀ kuyɑɑkù bɑɑ nkpɑɑ́ ti kóonko mɛkperímɛ̀, kɛ̀ tí ńdɛì tinɛntì kɛ buɔǹko dɑ̀mɛ́ɛ̀rì miɛkɛ. 19 Kɛ̀ dɛ̀ tó wentɛ́ kɛ̀ bɑ̀tóò yɛmbɛ̀ mɔ́mmɔmbɛ ńdɛì tipotɑntì kɛ dokòo dɑ̀mɛ́ɛ̀rì miɛkɛ. 20 Yɛwe pɛ́u miɛkɛ kɛ̀ kuyɑɑkù bɑɑ kpɑɑ́ kpeńnì, bɑ́ ti í nwúó diyiè nɛ̀ siwɑ̃̀ɑ̃, ti tɛ̃́nkɛ í nyɛ̃́ kɛ dò nti bo cootɛ́.

21 Yɛwe pɛ́u miɛkɛ òmɔù í ndi dɛ̀mɑrɛ̀, kɛ̀ Pɔɔrii cómmú kɛ́bɛ́i nkɛ dɔ̀: N kɔbɛ kɛ̀ di sòò do nyie n kpɛti kɛ̀ tí nkpɑɑ́ Kɛrɛti ti nɑ bɑ́ nyɑ̀ mɛhɑ́ɑ́rìmɛ̀ miɛ nkɛ̀ ti kpɛrɛɛ cɑkɛ. 22 Di mmɔ̀nnì dí cɑ́tìnnɛ di yɛ̀mmɛ̀, òmɔù í yóó kú, bɑ̀tóò weè mɑ́ɑ̀ yóó yɛi. 23 Kuyie nkùù n te kɛ̀ m pĩ ku tɔ̃mmú ku tɔ̃nnì kɔ̀tɛnímu kɛ nyènkɛ̀ kɛ n nɑ̀kɛ́ kɛ tú: 24 Pɔɔri bɑ́ nyĩɛ̃̀kù ɑ dò nkɛ́tuɔkɛmu kɛtenkɛ̀ yiɛ̀ mborɛ̀, Kuyie ndɑ dɔ́ mɛ̀ɛ̀ kpɛ́í nte kɛ̀ kù yóó dɛɛtɛ́ ɑ nɛínɛ̀ bɛ̀. 25 Dɛɛ̀ te kɛ̀ n tú cɑ́tìnnɛ̀ di yɛ̀mmɛ̀, n yɛ̃́mu weti weti dɛ̀ yó ndòmmɛ̀ Kuyie nni nnɑ̀kɛ́mɛ̀ mmɛ. 26 Ti nɛ́ yóó fṹṹkúmu dibòrì mɑrì dihɛì diì sokɛ́ dɑ̀mɛ́ɛ̀rì miɛkɛ di borɛ̀.

27 Kɛyènkɛ̀ tɛpíítɛ̀ nɛ̀ kɛnɑɑnkɛ̀ do nkɛ, kɛ̀ kuyɑɑkù kpɑɑ́ ti kóonko kɛ̀ ti bɑɑ bo dɑ̀mɛ́ɛ̀rì miɛkɛ, kɛ̀ bɑ̀tóò yɛmbɛ̀ yɛ̀mmɛ̀ ndò ti tɔ̀ɔ́nnɛ̀ kɛtenkɛ̀, 28 kɛ́bɔ nkuhɔ̃ũ kɛ̀ mɛcũmpumɛ ḿbo mɛ́tìrì sipísìtɑ̃ɑ̃ti nɛ̀ mɛ̀yiekɛ̀, kɛ̀ bɛ̀ɛ yíɛ́ dɛ́tóo kɛ́bɔ nkɛ̀ mɛ̀ ḿbo sipísìdɛ́ nɛ̀ mɛ̀ni. 29 Kɛ̀ bɛ̀ nyĩɛ̃̀kù bɑ̀tóò bo bootɛmɛ̀ dipèrì mɑrì, kɛ́bɔ mbɑ̀tóò còńníyɛ̀ yɛ̀nɑ̀ɑ̀ o fɔ̃nkúò bíɛ́kɛ̀, kɛ́mbɑɑ dɛ̀ bo wentɛ́mɛ̀ kɛ̀ dɛ̀ bɛ̀ ɔɔtí. 30 Kɛ̀ bɑ̀tóò yɛmbɛ̀ ndɔ́ kɛ́cokɛ́ kɛ́ncṹũnko bɑ̀tóò sɑ́m̀pɔ́ù kɛ dɔɔ̀ri kɛ dò mbɛ̀ pitírí bɑ̀tóò cònnírì. 31 Kɛ̀ Pɔɔrii nɑ́kɛ́ iwɛ̃ĩ yiɛ̀ nnɛ̀ tihɑ̃ɑ̃pɔ̀ntì tɛtì kɛ dɔ̀: Kɛ̀ bɛ nnìtìbɛ̀ í kpɑɑ́ bɑ̀tóò miɛkɛ òmɔù bɑ́ɑ́ cootɛ́.

32 Kɛ̀ tihɑ̃ɑ̃pɔ̀ntìi kéétɛ́ iwɛ̃ĩ ìì pìítí bɑ̀tóò sɑ́m̀pɔ́ù kòo pɔ̃ntɛ́.

33 Kɛ̀ dɛ̀ɛ ɑutɛ́ kɛ bo wentɛ́ kɛ̀ Pɔɔrii bɛ̀ nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Dɛ̀ mɔ̀kɛ yíe nyɛwe tɛpíítɛ̀ nɛ̀ yɛnɑ̀ɑ̀ di í dimɛ̀ mùmɑmù. 34 Dinɛ̀ kɛ́nfòù, di kóo mɔù kó kunɔ́nkúókù í yóó feti.

35 Pɔɔri bɛ́i mɛmmɛ kɛ́túótɛ́ pɛ̃́ɛ̃̀ kɛ́sɑ̃ntɛ Kuyie mbɛ ììkɛ̀ kɛ wɛ́tɛ́ kɛ́ncɑ́ɑ́. 36 Bɛmɔu, kɛ̀ bɛ yɛ̀mmɛ̀ɛ cɑ́tɛ́, kɛ̀ bɛ̀ɛ di. 37 Timɔu ti do bo sikɔusìdɛ́ nɛ̀ sipísìyiekɛ̀ nɛ̀ bɛ̀kuɔ̀ (276) ndi bɑ̀tóò miɛkɛ. 38 Kɛ̀ bɛ̀ɛ di kɛ́deè kɛ́dootóo tidiitì sɔnti dɑ̀mɛ́ɛ̀rì miɛkɛ kɛ̀ bɑ̀tóò bo yɑukɛ.

Bɛ̀ dìunɛ̀mɛ̀ bɑ̀tóò

39 Dɛ̀ wentɛ́ dìì mɔ̀nnì bɑ́ bɛ̀ í mbɑntɛ́ kɛtenkɛ̀, kɛ́yɑ̀ kubinkɛnkɛnkù mɑkù kɛ̀ mubirímú dɛ bo, kɛ̀ bɛ yɛ̀mmɛ̀ ńdò kɛ̀ bɛ̀ bo nɑ, bɛ̀ɛ kɔtɛnɛ̀ bɑ̀tóò dɛborɛ̀. 40 Kɛ kéétɛ́ bɑ̀tóò cònníyɛ̀ kɛ́pítɛ́ dɛ̀ɛ̀ piúnɛ̀ bɑ̀tóò kɛ́deè kɛ́cónnɛ́ kuyɑ̀ɑ̀kù, kɛ̀ kuyɑɑkù mbɛ̀ tèmmù kɛ̀ bɛ̀ kɔ̀ri dɛborɛ̀. 41 Kɛ́tɑ mubirímú kó kupɛ̃ mmɑkù, kɛ̀ bɑ̀tóò fṹṹkú o ììkɛ̀ kɛ̀ mɛniɛ nní mpuotì o fɔ̃nkúò koò wɛ́ú.

42 Kɛ̀ tihɑ̃ɑ̃pɔ̀ntì ńyĩɛ̃̀kù tikpetíntì bo dɛimɛ̀ kɛ̀ kùmɑkùu cokɛ́, kɛ́ndɔ́ kɛ́ tì kùɔ timɔu. 43 Kɛ̀ iwɛ̃ĩ yiɛ̀ nní ndɔ́ kɛ́dɛɛtɛ́ Pɔɔri kɛ́yetɛ kɛ dɔ̀, bɛ̀ɛ̀ nɔ nkɛ dɛì bɛ̀ɛ dɛi kɛ́niitɛ́ kɛ́séntɛ́. 44 Kɛ̀ bɛtɔbɛ̀ mbɛ tũ kɛ dɛitínɛ̀ tidɑbɛɛtì yoo bɑ̀tóò kó yɛwɛ́tiyɛ̀. Mɛm̀mɛ kɛ̀ bɛ̀ɛ séntɛ́ bɛmɔu bɑ́ dɛ̀mɑrɛ̀ í bɛ̀ dɔ̀ɔ̀.

28

Fɛwɑ̀ɑ̀fɛ̀ dɔntɛ́mɛ̀ Pɔɔri

1 Ti sèńtɛ́ dìì mɔ̀nnì nɛ̀ kukɔ̃ǹnɑɑtí kɛ́keè dɛ kó dihɛì yètìrì túmɛ̀ Mɑriti. Dì do sokɛ́ dɑ̀mɛ́ɛ̀rì miɛkɛ nkɛ. 2 Kɛ̀ dɛ kó dihɛì yɛmbɛ̀ ti dɔɔ̀ mɛsɑ̀ɑ̀. Kɛ sɔ̃́ nfɛtɑɑfɛ̀ nìu kɛ̀ muséé mbo, kɛ̀ bɛ̀ɛ tɔtìnnɛ muhɑ̃ɑ̃́ mmɛdiɛ̀. 3 Kɛ̀ Pɔɔrii otɛ́ tidɑbiti kɛ bo ɑ̃nnɛ́ muhɑ̃ɑ̃́ mmiɛkɛ, kɛ̀ fɛwɑ̀ɑ̀fɛ̀ ɑ̃ ti miɛkɛ kɛ́keè kuhɑ̃ɑ̃yiìnkù kɛ́yɛ̀nní kɛ́dɔntɛ́ o nɔ̀ùtɛ̀ kɛ́ncɑ́ɑ́tí. 4 Kɛ̀ dɛ kó dihɛì kɔbɛɛ yɑ̀ fɛwɑ̀ɑ̀fɛ̀ cɑ̀ɑ́tímɛ̀ Pɔɔri nɔ̀ùtɛ̀ kɛ́nnɑ́ɑ́ mbɛmɑ́ɑ̀ kɛ tú: Onìtì yie mmɛ̀nkɛ tú onitikɔ̀ùti nwe, bɑ́ ò mɛ ncootɛ́mɛ̀ dɑ̀mɛ́ɛ̀rì miɛkɛ mɛyɛi mbɑɑ ò tũ̀mmu.

5 Kɛ̀ Pɔɔrii míɛ́tóo fɛwɑ̀ɑ̀fɛ̀ muhɑ̃ɑ̃́ mmiɛkɛ bɑ́ ò í nkèè kuyonku. 6 Kɛ̀ bɛ̀ nkémmú dɛ̀ bo múútímɛ̀ yoo wèe doroo bɑ̀mbɑ̀ nkɛ́kú. Kɛ̀ dɛ̀ɛ mɔntɛ bɑ́ dɛ̀mɑrɛ̀ í dɔ̀ɔ̀, kɛ̀ bɛ̀ɛ ceetɛ tinɑ́ɑǹtì kɛ dɔ̀ ò dò nKuyie nku.

7 Kɛ sɔ̃́ nkùmɑ̀ndɑ́ɑ̀ bɛ̀ tú wè Pibidiyuusi, wèè te dihɛì kòo bɑ̀tɛ̀ dɛ̀ bo, kòo ti cɔutɛ́nɛ̀ diwɛ̀ì. Kɛ̀ tí mbo kɛ dɔ̀ yɛwe yɛ̀tɑ̃ɑ̃ti. 8 Kɛ̀ timíɛ́tì bo o cicɛ kòò yɛ̃́nkú mɛyĩ̀ĩ̀ kɛ duɔ́ kɛ̀ Pɔɔrii ò nɔ̀ɔ́ nsinɔu, kɛ bɑ́ntɛ̀ Kuyie nkòo miɛtɛ́. 9 Kɛ̀ bɛmuɔmbɛ tɔbɛ̀ ńkɔrìní kòò bɛ̀ miɛkùnko. 10 Kɛ̀ bɛ̀ ti dɔɔ̀ mɛsɑ̀ɑ̀. Kɛ̀ ti pɛ̃ɛ̃tímùu tuɔkɛní dìì mɔ̀nnì kɛ̀ bɛ̀ ti pɑ̃mmú dɛ̀ ti békú dɛ̀.

Odommu kɔbɛ do dɔ́mɛ̀ Pɔɔri

11 Bɛtɑ̃̀ɑ̃̀bɛ̀ bɛ̀tɑ̃ɑ̃ti kó difɔ̃nkúò kɛ̀ ti tɑ bɑ̀tóò mɔù wèè do dɛ̀ bo diyɔ̃ɔ̃̀ miɛkɛ, kɛ bonní Adɛkisɑ̃ntiri, kɛ mɔkɛ sitenkɑɑnìi sìdɛ́sì kɛ̀ bɛ̀ sì tu itɑ́ɑ́tɛ́bí. 12 Kɛ̀ ti tuɔkɛ Sidɑkii kɛ cómmú kɛ dɔ̀ yɛwe yɛ̀tɑ̃ɑ̃ti. 13 Kɛ ítɛ́ dɛborɛ̀ kɛ́mpɛkɛ́nɛ̀ kɛtenkɛ̀ kɛ̀ dɛ̀ɛ wentɛ́ kɛ̀ ti tuɔkɛ Desiyo kɛ̀ kubɑkù cɑ̃̀nku kó kuyɑɑkù ḿbo, kɛ̀ ti mmɔkɛ yɛwe yɛ̀dɛ́ɛ̀ kɛ́tuɔkɛ Pusɔɔri. 14 Kɛ dɛ̀ yɑ̀ Yesu kɔbɛ kɛ̀ bɛ̀ dɔ̀ ti mbɛ̀ bonɛ̀ kɛ dɔ̀ yɛwe yɛ̀yiekɛ̀. Kɛ̀ ti mbɛ̀ bonɛ̀ kɛ́pɛ̃ɛ̃tɛ́ kɛ́nkɔri Odommu. 15 Kɛ̀ Yesu kɔbɛ bɛ̀ɛ̀ bo Odommu kɛ̀ bɛ̀ɛ keè ti kpɛ́í, kɛ́kɔtɛní Dɑpiyusi bɛ̀ tɑɑ̀ dɛ̀ dikɑ̃̀tìrì kɛ ti co, kɛ̀ bɛtɔbɛ̀ɛ kɔtɛní bɛ̀ tu dɛ̀ titouti tìtɑ̃ɑ̃ti bɛpɔ̀ɔ̀bɛ̀ kpɛti. Kɛ̀ Pɔɔrii bɛ̀ yɑ̀ kòo yɛ̀mmɛ̀ɛ nɑrikɛ kòo sɑ̃ntɛ Kuyie. 16 Ti tùɔ̀kɛ dìì mɔ̀nnì Odommu kɛ̀ bɛ̀ɛ duɔ́ mPɔɔri kudieku kòo mbo kɛ̀ kuhɑ̃ɑ̃pɔ̀nkù ò bɑ̀ɑ.

Pɔɔri nɑ̀ɑ́mmɛ̀ Kuyie nnɑ́ɑǹtì Odommu

17 Yɛwe yɛ̀tɑ̃ɑ̃ti kó difɔ̃nkúò kɛ̀ Pɔɔrii yú Sifubɛ kó bɛkótíbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ bo Odommu kɛ̀ bɛ̀ɛ tíínní kòo bɛ̀ nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀, ti kɔbɛ n yí yetɛ́nɛ̀ ti yɛmbɛ̀ kó ikuɔ́, kɛ̀ bɛ̀ m pĩ Sedisɑdɛmmu kɛ duɔ́ nhOdommu kɔbɛ. 18 Kɛ̀ bɛ̀ m bìékɛ́ kɛ́ndɔ́ kɛ́ n fĩ́ĩ kɛ yɛ̃́ bɛ̀ í yɑ̀mɛ̀ mɛyɛi n dɔ̀ɔ̀mɛ̀ kɛ dò mbɛ̀ n kuɔ. 19 Kɛ̀ Sifubɛ nɛ́ yetɛ, kɛ̀ dɛɛ̀ nte kɛ̀ n dɔ̀: M bo yɑ̀ kɛtenkɛ̀ yiɛ̀, dɛ̀ nɛ́ í tú n yɛ̃ m bo ò yɑ̀ kóò nɑ̀kɛ́ bɛ kó mɛyɛi mmɑmɛ̀. 20 Dɛɛ̀ te kɛ̀ n dɔ́ kɛ di nɑ́kɛ́, Isidɑyɛɛribɛ bɑɑ wè kpɛ́í ntemɛ̀ kɛ̀ m boú mɛfĩmmɛ.

21 Kɛ̀ bɛ̀ɛ ò tɛ̃̀ńnɛ́ kɛ dɔ̀: Bɛ̀ í wɑ̃̀ri ɑ kpɛti mɑtì Sudee kɛ ti duɔnní, ti kou mɔù mɛ nyí kɛ yɛ̀nní kɛ ti nɑ̀kɛ́ ɑ cɑ̀ɑ̀rɛ̀ mù. 22 Ti yɛ̃́mu kɛ dò ntipíìtì timɔu bɛ̀ í dɔ́ ɑ tũ nkùù wedɔuncɛ̀, ɑ ti nɑ́kɛ́ ɑ mɔ́mmuɔ ndɛ kó tinɑ́ɑǹtì.

23 Kɛ̀ bɛ̀ɛ dɔú ndikɑ̃̀tìrì kɛ́kɔtɛní dɛ yiè Pɔɔri borɛ̀ kɛ́nsũnɛ̀ bɛ̀ sòò mɑ̀mɛ̀. Kɛ̀ Pɔɔri ntṹṹ nkɛ bɛ̀ nɑ̀ɑ́ Kuyie nkpɑ̀ɑ̀tìyuu kpɛti, kɛ bɛ̀ bɛnkú Mɔyiisi nɛ̀ Kuyie mpɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑm̀bɛ̀ do nɑ̀kɛ́ tì, kɛ yetíróo kɛ dɔ́ bɛ̀ɛ bɑntɛ́ Yesu túmɛ̀ Odɛɛtíwè. 24 Kɛ̀ bɛ̀mɑbɛ̀ɛ yie nkɛ̀ bɛtɔbɛ̀ɛ yetɛ. 25 Kɛ̀ bɛ̀ nyiti kɛ nɛì bɛmɑ́ɑ̀, kɛ̀ Pɔɔrii bɛ́i nkɛ dɔ̀: Muyɑɑ́nsɑ̀ɑ̀mù nɑɑtimu mù do mɛ nnɑ̀kɛ́mɛ̀ Kuyie mpɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑǹtò Esɑii kɛ dɔ̀: 26 Kɔtɛ kɛ́nɑ́kɛ́ ku mbotí kɔbɛ kɛ dɔ̀:

Di bo nyo,

di mɛ mbɑ́ɑ́ bɑntɛ́,

kɛ́nwúó, di mɛ mbɑ́ɑ́ yɑ̀.

27 Kɛ yɛ̃́ dɛ kó kubotí kɔbɛ yɛ̀mmɛ̀ kpeńnìmɛ̀,

bɛ̀ í yíé ntìmɑtì,

kɛ ĩtínnɛ́ bɛ to, kɛ bɑ́ɑ́ keè,

kɛ ũ̀ṹ nkɛ bɑ́ɑ́ yɑ̀,

bɛ̀ yɑ̀ɑ̀ bo ceetɛ mɛ̀ɛ̀ kpɛ́í

kɛ̀ m bɛ̀ miɛkùnnɛ.

28 N yɛ̃́nɛ̀ kɛ dò mɛdɛɛtímɛ̀ kó tinɑ́ɑǹtì kɔ̀tɛmu bɛ̀ɛ̀ í tú Sifubɛ bɛ borɛ̀ kɛ̀ bɛmbɛ yóó tì cɔutɛ́.

[ 29 Pɔɔri bɛ́i mɛmmɛ kɛ̀ Sifubɛɛ ítɛ́ tinɛìtì bɛmɑ́ɑ̀ kɛ́nkũnti.]

30 Kɛ̀ Pɔɔri dɔ̀ yɛbie nyɛ̀dɛ́ɛ̀ kɛ yietì ò bo kùù dieku, kɛ cɔú bɛ̀ɛ̀ kɔ̀riní o borɛ̀. 31 Kɛ nɑ́ɑ́ Kuyie nkpɑ̀ɑ̀tìyuu kpɛti nɛ̀ Yesu túmɛ̀ Odɛɛtíwè bɑ́ kɛ í yĩɛ̃̀kù, òmɔù mɛ nyí nhò kɔɔ́nnɛ̀.

* 13:51 kpɑ̃́ɑ̃́tɛ́ bɛ nɑcɛ̀tɑ̃́ɑ̃́: Dɛ̀ bɛnkú kɛ dò mbɛ kpɛti tɛ̃́nkɛ í bɛ̀ bonɛ̀ kɛ yɛ̃́ bɛ̀ yetɛmɛ̀ bɛ̀ bɛ̀ tɔní tìì nɑ́ɑǹtì.

Odommu

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

14

15

16

Pɔɔri wɑ̃̀ri dìì pɑ́tíri Kirisi kɔbɛ bɛ̀ɛ̀ bo Odommu

Di mpɑ́tíri tɔ tìì nɑ́ɑǹtì

Kuyie nkóo tɔ̃ntì Pɔɔri weè wɑ̃̀ri dɛ kó dipɑ́tíri Odommu kɔbɛ. Dɛ kó dipɑ́tíri diì ti nɑ́ɑ́ nKuyie ndɛɛrí mɛ̀ɛ̀ botí onìtì, diì ti nɑ́ɑ́ mbɛnìtìbɛ̀ bɛmɔu túmɛ̀ mɛyɛi nyɛmbɛ̀ mbɛ kɛ̀ Kuyie nti dɛɛrí ti tɑ̃́ dìì mɔ̀nnì Yesu. Dɛ mɔ̀nnì ndi Kuyie nhɔ̃ɔ̃ ti cĩ́ɛ̃́mmɛ̀ kɛ̀ Muyɑɑ́nsɑ̀ɑ̀mù ti wénkùnnɛ. Kòò bɛ́i nho pɑ́tíri miɛkɛ kɛ tú tinɑ́ɑǹsɑ̀ɑ̀tì ò nɑ̀ɑ́ ntì tu bɛnìtìbɛ̀ bɛmɔu kpɛti nti. Ò í bɑɑ̀tì òmɔù.

Pɔɔri yóó pɔ̃́ntɛ́ o pɑ́tíri, kɛ́ bɛ̀ nɑ̀kɛ́mu bɛ̀ dò nkɛ́nfòù mɛ̀ɛ̀ botí bɛ cuokɛ̀ nɛ̀ bɛ̀ bo ndòmmɛ̀ kɛtenkɛ̀ yɛmbɛ̀ ììkɛ̀.

Di mpɑ́tíri nɑ́ɑǹtì duɔ́ kɛ dòmmɛ̀

1. Pɔɔri do dɔ́mɛ̀ kɛ́kɔtɛ kɛ́síékɛ́ Yesu kɔbɛ bɛ̀ɛ̀ bo Odommu 1:1-17

2. Bɛnìtìbɛ̀ bɛmɔu tú mɛyɛi yɛmbɛ̀ mbɛ Kuyie mborɛ̀ 1:18-3:20

3. Onìtì ɔ̃ ntɑ̃́ Kirisi nwe kɛ̀ Kuyie nhò wèńkùnnɛ 4-5

4. Ti wɛ̃nnɛ́nɛ̀ Kirisi nwe kɛ ku, koò wɛ̃nnɛ́nɛ̀ kɛ yɑ̃ntɛ́, dɛɛ̀ te kɛ ti wenkɛ 6-8

5 Isidɑyɛɛribɛ do í yiemmɛ̀ Kuyie nkpɛti 9-11

6 Yesu kou kó mufòmmu nɛ̀ o borimɛ dɛ̀ dòmmɛ̀ kɛ́ndɛ́úkùnko Kuyie nyètìrì 12:1-15:13

7 Yesu kou bo mbɛnkúmɛ̀ o dɔ́kùmɛ̀ 15:14-16:27

1

Mudɔummu

1 Mí mPɔɔri, Yesu kóo tɔ̃ntì míì di wɑ̃̀ri di mpɑ́tíri, Kuyie nkuù n yu kɛ n tɑ̃ɑ̃tɛ́ kɛ n dɔ̀ɔ̀ ku kó ditɔ̃nnì kɛ̀ m bo nɑ́kɛ́ ku nɑ́ɑǹsɑ̀ɑ̀tì. 2 Kù do nɑ̀kɛ́ tìì kpɛ́í ku pɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑm̀bɛ̀ nɛ̀ dimɔ̀nnì kɛ̀ bɛ̀ tì wɑ̃̀ri. 3 Tì nɑ̀ɑ́ nti Yiɛ̀ nYesu kpɛ́í nkɛ wèè tùótɛ́ tinitikɔ̃̀ntì kɛ̀ bɛ̀ ò pɛitɛ́ Dɑfiti kó kufuku miɛkɛ. 4 Kɛ̀ Kuyie nhò duɔ́ mmuwɛ̃rímú kɛ̀ Muyɑɑ́nsɑ̀ɑ̀mù duɔ́ nkòo yɑ̃̀ńtɛ́ kɛ bɛnkɛ ò tumɛ̀ ku Birɛ. 5 Weè te kɛ̀ Kuyie nni ndɔ̀ɔ̀ mɛsɑ̀ɑ̀ kɛ̀ n nɑɑ́ nku kó ditɔ̃nnì kɛ bo yṹɔ̃́nní ibotí imɔu kɛ̀ ì nhò tɑ̃́ kɛ́yíé nho kpɛti. 6 Díndi Odommu kɔbɛ di tú iì botí kó bɛ̀mɑbɛ̀ kɛ̀ Kuyie ndi yu.

7 N di dɔummu díndi, Kuyie ndɔ́ bɛ̀, kɛ di tɑ̃ɑ̃tɛ́, kɛ̀ di bo nfòù kù dɔ́mɛ̀. Ti cicɛ Kuyie nnɛ̀ ti Yiɛ̀ nYesu Kirisi bɛ̀ di pɑ̃ mɛsɑ̀ɑ̀ nnɛ̀ diwɛ̀ì.

Pɔɔri dɔ́mɛ̀ kɛ́kɔtɛ kɛ́yɑ̀ Odommu kɔbɛ

8 N sɑ̃ntí Kuyie nnɛ̀ Yesu Kirisi kó diyètìrì di kpɛ́í, nkɛ yɛ̃́ nh ɔ̃ɔ̃ kɔtɛ kɛ̀ɛ̀ bíɛ́kɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ n nɑ́ɑ́mmu di tɑ̃́ mɛ̀ɛ̀ botí Kuyie. 9 M bɑ́ɑ́mmu Kuyie ndi kpɛ́í nsɑ̃́ɑ̃̀ kɛ̀ kù yɛ̃́, kunku m pĩ́ nkùù tɔ̃mmú nɛ̀ n yɛ̀mmɛ̀ mɛmɔu kɛ nɑ́ɑ́ nku Birɛ kó Tinɑ́ɑǹsɑ̀ɑ̀tì. 10 M bɑ́ɑ́mmu Kuyie nsɑ̃́ɑ̃̀, kɛ tú kɛ̀ kù dɔ́ kù m pɑ̃ kucɛ kɛ̀ n kɔtoo di ciɛ. 11 N do dɔ́ kɛ di yɑ̀mu kɛ́ di nɑ́kɛ́ Kuyie nkó yɛpɑ̃rɛ̀ mɑyɛ̀ kpɛ́í nkɛ̀ dɛ̀ɛ yie nkɛ̀ di kpenkɛ Kuyie nkó kucɛ miɛkɛ. 12 Kɛ wɛ̃̀tɛ kɛ do dɔ́ tí mɑ́ɑ́ kɛ́yɑ́úkùnnɛ titɔbɛ̀ kɔ̃̀ntì, kɛ yɛ̃́ timɔu ti wɛ̃ḿmɛ̀ kɛtɑ̃́ Kuyie.

13 N kɔbɛ n dɔ́ dí nyɛ̃́mu n do dɔ́mɛ̀ kɛ́kɔtoo di ciɛ kɛ di nɑ́kɛ́ Kirisi kpɛti kɛ̀ di tì yie, kɛ́ndò n tì nɑ̀kɛ́mɛ̀ ibotí tɛì kɛ̀ ì tì yie. 14 N kó mutɔ̃mmú mmu n dò nkɛ́pĩ́ mmù bɛ̀ɛ̀ tú Kɛrɛkibɛ nɛ̀ bɛ̀ɛ̀ í tú Kɛrɛkibɛ, bɛ̀ɛ̀ yɛ̃́ yɛpɑ́tɛ nɛ̀ bɛ̀ɛ̀ í yɛ̀ yɛ̃́ bɛ cuokɛ̀. 15 N dɔ́ tì tú m bo di nɑ́kɛ́mɛ̀ Tinɑ́ɑǹsɑ̀ɑ̀tì díndi bɛ̀ɛ̀ bo Odommu.

Tinɑ́ɑǹsɑ̀ɑ̀tì tú Kuyie nkó muwɛ̃rímú mmu

16 Kɛ yɛ̃́ ifɛi í m bonɛ̀mɛ̀ m bo nɑ́kɛ́mɛ̀ Tinɑ́ɑǹsɑ̀ɑ̀tì, tì tú Kuyie nkó muwɛ̃rímú mmu, kɛ dɛɛrí bɛ̀ɛ̀ kó dimɑ̀ɑ̀ tì tɑ̃́ kɛ́ketɛ́nɛ̀ Sifubɛ borɛ̀ nɛ̀ bɛsɔmboo. 17 Kuyie nhɔ̃ɔ̃ wénkùnnɛ onìtì ò tɑ̃́ dìì mɔ̀nnì ndi nɛ̀ o yɛ̀mmɛ̀ mɛmɔu. Tì wɑ̃̀rimu kɛ tú: Wèè wetí ò bo nfòù ò tɑ̃́ mɛ̀ɛ̀ kpɛ́í.

Bɛnìtìbɛ̀ bɑ́ɑ́ nɑ kɛ́peri Kuyie nyììkɛ̀

18 Kuyie mmiɛkɛ cɔ́únní kɛĩ́nkɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ cɑɑ̀rimɛ̀ nɛ̀ mɛyɛi mbɛ̀ dɔ̀ɔ̀ri mɛ̀ kɛ̀ mɛ̀ dìítí timɔ́mmɔnti. 19 Dɛ̀ɛ̀ dò nkɛ́nte kɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ɛ bɑntɛ́ Kuyie ndɛ̀ feímu, Kuyie mmɔ́mmɔnku kuù dɛ̀ mbɛ̀ bɛnkɛ. 20 Kuyie nkó mɛdòmmɛ̀ nɛ̀ ku wɛ̃rímú mùù bo sɑ̃́ɑ̃̀ dɛ̀ í dò nnɑ kɛ́yɑ̀. Kɑ̀ɑ nɛ́ wéntɛ́ní kù dɔ̀ɔ̀mɛ̀ kutenkù dɛ̀ feímu kɛ dò ntí nɑ kɛ́ dɛ̀ bɑntɛ́ dɛɛ̀ te kòo nìtì bɑ́ɑ́ nɑ kɛ́peri Kuyie nyììkɛ̀. 21 Kɛ yɛ̃́ bɛ̀ kù bɑntɛ́mɛ̀ kɛ yetɛ bɛ̀ bo dɛ́úkùnnɛmɛ̀ ku yètìrì, kɛ́ kù sɑ̃ntɛ, kɛ tũ̀nnɛ iyɛǹtotí dɛtetìrɛ̀ kpɛyi nɛ̀ itookperí, kɛ tɑ dibiìnnì miɛkɛ. 22 Kɛ̀ bɛ yɛ̀mmɛ̀ dò mbɛ̀ ciì kɛ̀ bɛ̀ nɛ́ yɛi. 23 Bɛ̀ bo mbɑ́ɑ́mmɛ̀ Kuyie nkùù í deu, kɛ̀ bɛ̀ bɑ̀ɑ́ nsitenkɑɑnìi sìì dònnɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ nɛ̀ sinɔɔ nɛ̀ tiwɑnwɑntì nɛ̀ iwɑ̀ɑ̀kɛ.

24 Dɛɛ̀ te kɛ̀ Kuyie mbɛ̀ yóu kɛ̀ bɛ̀ dɔ̀ɔ̀ri mɛyɛi mbɛ̀ dɔ́mɛ̀, kɛ dɔɔri isɔkɛ kpɛrɛ nɛ̀ bɛ kɔ̃̀ntì. 25 Kɛ yóu Kuyie nkpɛti kɛ tũ nsiyɑ́ɑ̀bìsí, bɛ̀ bo mbɑ́ɑ́mmɛ̀ Kuyie nkɛ̀ bɛ̀ bɑ̀ɑ́ nkù dɔ̀ɔ̀ dɛ̀. Kuù do dò nkɛ́nsɑ̃ntí sɑ̃́ɑ̃̀, kɛ̀ dɛ̀ mmɛ ndò.

26 Dɛɛ̀ te kɛ̀ Kuyie mbɛ̀ yóu kɛ̀ bɛ̀ dɔ̀ɔ̀ri isɔkɛ, kɛ̀ bɛnitipòbɛ̀ yóu bɛ̀ bo ndɔunɛ̀mɛ̀ bɛnitidɑɑbɛ̀ kɛ dɔunɛ̀ bɛtɔbɛ̀. 27 Kɛ̀ bɛnitidɑɑbɛ̀ yóu bɛ̀ bo ndɔunɛ̀mɛ̀ bɛnitipòbɛ̀ kɛ dɔunɛ̀ bɛtɔbɛ̀. Mɛm̀mɛ kɛ̀ Kuyie mbɛ̀ yóu kɛ̀ bɛ̀ yɑ̀u bɛ dɔɔ̀rìmɛ̀ kó tiyeti.

28 Bɛ̀ mɛ nyetɛmɛ̀ Kuyie ndɛɛ̀ te kɛ̀ kù bɛ̀ yóu kɛ̀ bɛ̀ tũ̀ mmɛyɛ̀mmɛ̀ yɛimɛ kɛ dɔɔri bɛ̀ do í dò nkɛ́ndɔɔri dɛ̀. 29 Bɑ́ bɛ̀ í weti, kɛ dɔri, kɛ dɔ́ idíítí, kɛ yóù, kɛ mɔkɛ mɛhɛ̃ɛ̃mmɛ̀, kɛ dɔ́ munitikɔ̀ù, kɛ dɔ́ yɛkpɑ̀rɛ̀, kɛ soú mbɛtɔbɛ̀, kɛ cií mbɛtɔbɛ̀, kɛ dɔ́ munɑ́ɑǹtɔù. 30 Kɛ nɑ́ɑntɛ bɛtɔbɛ̀ kpɛ́í, kɛ í dɔ́ Kuyie, kɛ sɑ̃́ɑ̃ntɛ bɛtɔbɛ̀, kɛ tú sifeí yɛmbɛ̀, sipɔɔ yɛmbɛ̀, kɛ wɑɑ̀ mmɛborimɛ pɑ̀mmɛ̀ bɛ̀ bo yĩ́mɛ̀ kɛ́dɔɔ̀ mɛyɛi kɛ yetírí bɛ yɛmbɛ̀ kpɛti. 31 Bɛ̀ í yɛ̃́ bɛ̀ dɔ̀ɔ̀ri dɛ̀, bɛ̀ mɛ nyí dɔɔri bɛ̀ nɑ̀kɛ́ tì, bɛ̀ í dɔ́ bɛtɔbɛ̀, bɛ̀ í mɔkɛ bɛtɔbɛ̀ kó mɛsémmɛ̀. 32 Bɛ̀ yɛ̃́mu kɛ dò nKuyie nkó ikuɔ́ miɛkɛ bɛ̀ɛ̀ dɔ̀ɔ̀ri mɛ kóò botí bɛ̀ dò nkɛ́tɑ muhɑ̃ɑ̃́ mmiɛkɛ. Bɑ́ nɛ̀ mɛmmɛ kɛ̀ bɛ̀ sɔkɛ́ kɛ dɔɔri mɛyɛi, dɛ̀ í tú bɛ̀ dɔ̀ɔ̀ri mɛyɛi mmɑ́ɑ̀, bɛ̀ kòḿmúmu bɛ̀ɛ̀ mɛ̀ dɔ̀ɔ̀ri.

2

Kuyie mbeéntì wennimɛ̀

1 Fɔ̃́ wèè bekùnɛ̀ bɛtɔbɛ̀, bɛ̀ í yóó dɑ coo, kɛ yɛ̃́ ɑ bekùnɛ̀ dìì mɔ̀nnì bɛtɔbɛ̀ ɑ bekùnɛ̀ ɑ mɑ́ɑ̀ ndi. Kɛ yɛ̃́ bɛ̀ dɔ̀ɔ̀ri tì ɑ tì dɔ̀ɔ̀ri mɛ̀. 2 Ti yɛ̃́mu kɛ dò nKuyie mbo bekɛ́nɛ̀ bɛ̀ɛ̀ dɔ̀ɔ̀ri dɛ kó mɛyɛi mbotí kɛ́nnɑɑti. 3 Fɔ̃́ nwèè nɑ̀ɑ́ mbɛtɔbɛ̀ dɔ̀ɔ̀ri mɛ̀ɛ̀ yɛi nkɛ mɛ̀ dɔ̀ɔ̀ri, ɑ yɛ̀mmɛ̀ dò nhɑ bo yentɛ́nɛ̀ Kuyie nkó tibeéntɑ̀ɑ̀? 4 Yɑ́ɑ̀ ɑ sènkɛ̀rì Kuyie nkó mɛsɑ̀ɑ̀ mmɛ nɛ̀ ku minnímɛ̀ nɛ̀ ku nìtì? Kɛ̀ kù í dɑ kpetínnɛ́ bɑ̀mbɑ̀ nkù miḿmu kɛ dɔ́ ɑ ceetɛ. 5 Kɑ̀ɑ yɛ̀mmɛ̀ kpenkɛ kɑ̀ɑ í dɔ́ kɛ́ceetɛ ɑ yɛ́útí ɑmɑ́ɑ̀ ndi Kuyie nkó tiyɛ̃ĩti, ku beéntì bo tuɔkɛ dìì yiè. Kunku kùù bekù weti weti. 6 Kù yóó yietí bɑ́ wè o tɔ̃mmú mɑnnɛ̀ tìì yeti nti, 7 kɛ́duɔ̀ mmufòmmu mùù bo sɑ̃́ɑ̃̀ bɛ̀ɛ̀ wɛ̃́ɛ̃̀rì kɛ dɔɔri mɛsɑ̀ɑ̀, kɛ dɔ́ kùu bɛ̀ sɑ̃ntɛ, 8 kɛ́puotí bɛ̀ɛ̀ yetɛ ku kpɛti nɛ̀ kɛmiɛkɛ, bɛ̀ɛ̀ duɔ́ mbɛmɑ́ɑ̀ mɛyɛi nkɛ tũ nsiyɑ́ɑ̀bìsí, 9 kɛ́ bɛ̀ fɛ̃́ũ, kɛ́ bɛ̀ ɑ̃nnɛ́ mɛyɛǹcɑɑ̀rìmɛ̀, Sifubɛ mɛketimɛ̀ nɛ̀ bɛ̀ɛ̀ í tú Sifubɛ, 10 kɛ́sɑ̃ntɛ bɛ̀ɛ̀ dɔ̀ɔ̀ri mɛsɑ̀ɑ̀ nkɛ́ bɛ̀ duɔ́ ndiwɛ̀ì, Sifubɛ mɛketimɛ̀ nɛ̀ bɛ̀ɛ̀ í tú Sifubɛ. 11 Kɛ yɛ̃́ Kuyie nyí bɑɑ̀tìmɛ̀ òmɔù.

12 Bɛ̀ɛ̀ dɔ̀ɔ̀ri mɛyɛi nkɛ í yɛ̃́ Mɔyiisi kó ikuɔ́, bbɛ̀ bɑ́ɑ́ kú i kó mukṹṹ, kɛ̀ bɛ̀ɛ̀ yɛ̃́ dɛ kó ikuɔ́ kɛ dɔɔri mɛyɛi bɛ̀ yóó i mbɛ̀ bekɛ́nɛ̀. 13 A bo nyɛ̃́mɛ̀ ikuɔ́ dɛɛ̀ í tú ɑ wenni, ɑ dɔɔri dìì mɔ̀nnì ndi ikuɔ́ yɛ̃mmɛ̀, Kuyie nhɔ̃ɔ̃ dɑ wénkùnnɛmɛ̀. 14 Bɛ̀ɛ̀ í tú Sifubɛ kɛ í yɛ̃́ Mɔyiisi kó ikuɔ́ bɛ̀ dɔ̀ɔ̀rimu ì yɛ̃mmɛ̀, bɛ̀ í yɛ̃́ Mɔyiisi kó ikuɔ́ kɛ̀ ì nɛ́ bo bɛ miɛkɛ. 15 Bɛ dɔɔ̀rìmɛ̀ bɛnkúmu kɛ dò mbɛ̀ yɛ̃́ Kuyie nkó ikuɔ́. Bɛ yɛ̀mmɛ̀ mɛɛ̀ ɔ̃ mbɛ̀ bekùnɛ̀ dimɔ̀nnì mɑrì, ditɛrì kɛ́ mbɛ̀ kòḿmú. 16 Dɛ̀ɛ̀ sɔ̀ri dɛ̀ bo yɛ̀nní Kuyie nyóó duɔ́ ndìì yiè kɛ̀ Yesu Kirisi bekɛ́nɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ bɛ dɔɔ̀rìmɛ̀ ĩ́nkɛ̀. Tinɑ́ɑǹsɑ̀ɑ̀tì n nɑ́ɑ́ tì mɛ nyɛ̃.

Sifu mɔ́mmuɔ nyí tú wèè cɑ̃ntɛ́

17 Fɔ̃́ nSifu wèè pɔ̀tì ɑ túmɛ̀ Sifu kɛ yɛ̃́ Kuyie nkó ikuɔ́ kɛ sonku ɑ yɛ̃́mɛ̀ Kuyie. 18 A yɛ̃́mu Kuyie ndɔ́ dɛ̀, ikuɔ́ dɛ̀ ndɑ bɛnkɛmu kɑ̀ɑ bo nɑ kɛ́tɑ̃ɑ̃tɛ́ dɛ̀ɛ̀ wenni. 19 Kɑ̀ɑ yɛ̀mmɛ̀ dò nhɑ tú tiyũ̀ɔ̃̀ntì kóo dɛ̀rì, kɛ mí bɛ̀ɛ̀ bo dibiìnnì. 20 Kɛ tú ɑmɑ́ɑ̀ tiyɛìntì nɛ̀ ibí bɛ kóo tentì, kɛ tú ikuɔ́ dɑ duɔ́ mmɛyĩ́ɛ̃́tímɛ̀ kɑ̀ɑ yɛ̃́ timɔ́mmɔnti. 21 Fɔ̃́ nwèè tiè mbɛtɔbɛ̀ kɛ í tiè nhɑmɑ́ɑ̀, kɛ tú bɛ̀ bɑ́ nyuuku kɛ nɛ́ yuuku. 22 Fɔ̃́ nwèè tu bɑ́ ndɔuti dɔutinɛ̀ ditɔbɛ̀ kɛ dɔuti dɔutinɛ̀ bɛtɔbɛ̀, kɛ tú yɛbɔkɛ̀ í wenni kɛ wɛ̃̀tɛ kɛ yɛ̀ wɑɑ̀ nkɛ bo kpɑrìkɛ̀. 23 Kɛ dɛ́úkùnko ɑmɑ́ɑ̀ ɑ yɛ̃́mɛ̀ ikuɔ́, kɛ nɛ́ dɔɔri ì yetɛ dɛ̀, kɛ cɑɑ̀ri Kuyie nyètì. 24 Tì wɑ̃̀rimu kɛ tú: Díndi Sifubɛ díì te kɛ̀ ibotí tɛì sɑ̃̀ɑ̃́ nKuyie.

25 Fɔ̃́ nSifu kɑ̀ɑ dɔ̀ɔ̀ri Kuyie nkuɔ́ yɛ̃mmɛ̀, mucɑ̃mmù ńwenni, kɑ̀ɑ nɛ́ í dɔɔri ì yɛ̃mmɛ̀ mucɑ̃mmù tú dɛtetìrɛ̀ ndɛ. 26 Wèè í tú Sifu kɛ í cɑ̃ntɛ́ kòò yie nyikuɔ́ yɛ̃mmɛ̀ Kuyie nhò wùó nwèè cɑ̃ntɛ́ wènwe. 27 Dɛɛ̀ te wèè í cɑ̃ntɛ́ kòò bo dɑ bekɛ́nɛ̀ fɔ̃́ nwèè tu Sifu kɛ cɑ̃ntɛ́, kɛ mɔkɛ ikuɔ́ kó dipɑ́tíri, kɛ í tũ nyì yɛ̃ mmù. 28 Kɛ̀ bɛ̀ dɑ pɛitɛ́ kɑ̀ɑ tu Sifu kɛ cɑ̃ntɛ́ dɛ̀ í sɑnnɛ̀. Sifu mɔ́mmuɔ ntú wèè cèètɛ wènwe. 29 Dɛ̀ tu Muyɑɑ́nsɑ̀ɑ̀mù kó mutɔ̃mmú mmu, dɛ̀ í tú ikuɔ́ ìì wɑ̃̀ri dipɑ́tíri miɛkɛ. Dɛ kóo Sifu í wɑnti bɛnìtìbɛ̀ bo nhò sɑ̃ntímɛ̀, ò wɑnti Kuyie nkuù ò sɑ̃ntɛ.

3

Kuyie nwetímɛ̀ bɑ́ kɛ̀ ti í wetí

1 Kɑ̀ɑ tu Sifu dɛ̀ bo dɔɔ̀ bɑ? Mucɑ̃mmù bo dɑ dɔɔ̀ bɑ? 2 Dɛ̀ nɛ́ bo dɔɔ̀mu bɑkɛ, kɛ yɛ̃́ Kuyie nketɛ́ kɛduɔ́mmɛ̀ Sifubɛ mbɛ ku nɑ́ɑǹtì. 3 Ti bo yĩ́ bɑ? Kɛ̀ Sifubɛ mɑbɛ̀ í yie nKuyie mbɛ́i ntì dɛ̀ dɔ́ kɛ́ dɔ̀ Kuyie nyí dɔ̀ɔ̀mu kù bɛ́i ntɑ̀ɑ̀? 4 Bìtì! Bɑ́ kɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ bɛmɔu í wetí Kuyie mbɑ́ɑ́ yóu kù bo nwetímɛ̀ kɛ́ndonnɛ̀ tì wɑ̃̀rimɛ̀ kɛ tú:

Kɑ̀ɑ nɑ̀ɑ́, nhɑ nɑ́ɑǹtì ntú timɔ́mmɔnti,

kɛ̀ bɛ̀ dɑ bekùnɛ̀ ɑ kpɛti ńnɑɑti.

5 Kɛ̀ nsɑ̀ kɛ̀ ti yɛ̃́ ti bo dɔɔ̀ dɛ̀ kɛ í dɛ̀ dɔ̀ɔ̀, kɛ̀ kù dɔ̀ɔ̀ kù bɛ́i ntì, ti yĩ́ kù í wenni kù ti kpetínnɛ́ dìì mɔ̀nnɑ̀ɑ̀? (N nɑ́ɑ́ mbɛnìtìbɛ̀ yɛ̀mmɛ̀ dòmmɛ mmɛ.) 6 Bìtì! Bìtì! Kɛ̀ Kuyie nyí wetí kù bo yĩ́mɛ kɛ́bekɛ́nɛ̀ bɛnìtìbɛ̀.

7 Kɛ̀ nsɑ̀ kɛ̀ n yɑ́ɑ̀bìsí bo nte kɛ̀ Kuyie nkó timɔ́mmɔntii feitɛ́ kɛ́dɛ́úkùnnɛ ku yètìrì, bɑ nkpɛ́í bo nte kɛ̀ kù m bekɛ́nɛ̀ tɛ̃́nkɛ? 8 Bɛ̀ɛ̀ tũ nyɛ̃ nti ńdɔɔri mɛyɛi nkɛ̀ mɛ̀ɛ pɛitɛ́ mɛsɑ̀ɑ̀, bɛ̀ɛ̀ nɑ̀ɑ́ mmɛmmɛ Kuyie mbo bɛ̀ kpetínnɛ́ kɛ́nnɑɑti.

Òmɔù í dɔɔri Kuyie ndɔ́mɛ̀ bɑ́ omɑ́ɑ̀

9 Ti bo yĩ́ Sifubɛ pɛ̃ɛ̃tɛ́ bɛ̀ɛ̀ í tú Sifubɑɑ? Bìtì! Tì bɛ́immu kɛ tú Sifubɛ nɛ̀ bɛ̀ɛ̀ í tú Sifubɛ bɛ̀ tu mɛyɛi nkó tidɑɑtì nti. 10 Tì wɑ̃̀rimɛ̀ kɛ tú:

Òmɔù í bo wèè wetí, bɑ́ omɑ́ɑ̀.

11 Òmɔù í ciì,

òmɔù í wɑnti Kuyie.

12 Bɛmɔu bɛ̀ yetɛ́mu,

kɛ dɛ̀tɛ́nɛ̀ Kuyie.

Òmɔù í dɔɔri dɛ̀ɛ̀ wenni bɑ́ omɑ́ɑ̀.

13 Kɛ̀ bɛ nɑ́ɑǹtì dò nkufɔ̃ti kùu feí,

kɛ̀ bɛ̀ soú,

tìì yìɛ̀ní bɛ nɔ kɛ̀ tì tii

kɛ dò mmɛwɑɑ̀dɔ̀mmɛ̀.

14 Bɑ́ bɛ nɔ̀ í wenni,

kɛ̀ bɛ nɑ́ɑǹtì tii.

15 Kɛ̀ bɛ̀ ɔ̃ ndɔ́ mɛcɑ̃ɑ̃ nkɛ bo kuɔ.

16 Kɛ̀ bɛ̀ pɛ̃ɛ̃tɛ́ kɛ̀ɛ̀ bíɛ́kɛ̀,

mɛyɛi nnɛ̀ mɛyɛǹcɑɑ̀rìmɛ̀ dɛɛ̀ ɑ̃nnɛ́.

17 Bɛ̀ í yɛ̃́ mɛom̀pùmɛ̀ kó kucɛ.

18 Bɛ̀ í dé Kuyie.

19 Ti yɛ̃́mu kɛ dò nKuyie nkó ikuɔ́ nɑ́ɑ́nnɛ̀ bɛ̀ɛ̀ ì te bɛ̀mbɛ, kɛ̀ dɛ̀ bo yie nkɛ̀ bɛ̀ bɑ́ɑ́ nɑ kɛ́peri, kɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ bɛmɔuu bɑntɛ́ bɛ̀ túmɛ̀ bɛyɛibɛ Kuyie nyììkɛ̀. 20 Òmɔù bɑ́ɑ́ nɑ kɛ́dɔɔ̀ ikuɔ́ yɛ̃mmɛ̀ kɛ́wenkɛ Kuyie nyììkɛ̀, ikuɔ́ ti bɛnkú ti tumɛ̀ mmɛ bɛnitiyɛibɛ.

Kuyie nwénkùnko mɛ̀ɛ̀ botí bɛnìtìbɛ̀

21 Di mmɔ̀nnì Kuyie nyí ti wénkùnko nɛ̀ ikuɔ́ miɛkɛ, ku pɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑm̀bɛ̀ nɛ̀ ikuɔ́ pɑ́tɛ dɛ̀ tì bɛ́immu. 22 Kuyie nhɔ̃ɔ̃ wénkùnnɛ onìtì ò tɑ̃́ dìì mɔ̀nnì ndi Yesu Kirisi. Kù mɛ̀ dɔ̀ɔ̀ri bɛ̀ɛ̀ kó dimɑ̀ɑ̀ tɑ̃́ bɛ̀mbɛ Yesu, kù í bɑɑ̀tì òmɔù. 23 Bɛnìtìbɛ̀ bɛmɔu yetɛ́mu kɛ pɑ̀ɑ̀ Kuyie nkó tikpetì. 24 Di mmɔ̀nnì Kuyie nnɛ̀ ku kó mɛsɑ̀ɑ̀ nkɛ̀ kù bɛ̀ wénkùnnɛ fɑ̀ɑ̀rɛ̀ kɛ̀ Yesu Kirisi bɛ̀ dɛɛtɛ́ nɛ̀ mɛyɛi. Dipɑ̃nnì ndi fɑ̀ɑ̀rɛ̀. 25 Kuyie ndo miḿmu nɛ̀ dimɔ̀nnì, kù nɛ́ mɛ ndɔɔ̀rimɛ̀ kù bɛ́i ntì kù bɑ́ɑ́ yie nkɛ́yóu mɛyɛi nyɛmbɛ̀ sɑ̃́ɑ̃̀ kɛ í mbɛ̀ kpetínnɛ́, dɛɛ̀ te kɛ̀ kù tɑ̃ɑ̃tɛ́ ku Birɛ kɛ̀ bɛ̀ dɛ̀ kùɔ, kɛ dɛ̀ bo ũtɛ́ bɛnìtìbɛ̀ yɛi. 26 Di mmɔ̀nnì Kuyie nwénkùnko bɛ̀ɛ̀ tɑ̃́ bɛ̀mbɛ Yesu kɛ bɛnkú kù túmɛ̀ timɔ́mmɔnti yiɛ̀.

27 Kuyie nwénkùnko ɔ̃̀mmɛ botí bɛnìtìbɛ̀? Bɛ̀ dɔ̀ɔ̀ mɛ̀ɛ̀ kpɛ́í nyikuɔ́ yɛ̃mmɑ̀ɑ̀? Ɔ́ɔ̀! Bɛ̀ tɑ̃́ mɛ̀ɛ̀ kpɛ́í nkɛ Yesu. Kɛ̀ dɛ̀ dò mmɛmmɛ onìtì bo yĩ́mɛ kɛ́sɑ̃ntɛ omɑ́ɑ̀. 28 Ti yɛ̃́mu kɛ dò nhonìtì í dɔɔri Kuyie nkó ikuɔ́ kɛ̀ kù ò wénkùnko, ò tɑ̃́ dìì mɔ̀nnì ndi Yesu. 29 Yɑ́ɑ̀ Kuyie ntu Sifubɛ mɑ́ɑ̀ kɔku nku? Ɔ́ɔ̀! Kù tú ibotí imɔu kɔku nku. 30 Kuyie mbo kumɑ́ɑ̀ ndi kɛ wénkùnko Sifubɛ nɛ̀ bɛ̀ɛ̀ í tú Sifubɛ bɛ̀ tɑ̃́ dìì mɔ̀nnì Yesu. 31 Ti pɑɑ̀nkomu ikuɔ́ ti tɑ̃́ mɛ̀ɛ̀ kpɛ́ínɑ́ɑ̀? Ɔ́ɔ̀, ti pètìnkɛ ì commu i fɔ̃̀tìrì ndi.

4

Kuyie nwénkùnnɛ mmɛ̀ɛ̀ botí Abɑrɑhɑmmu

1 Ti bo nɑ́kɛ́ ɔ̃̀nti ti yɑ̀ɑ̀rì Abɑrɑhɑmmu kpɛ́í? Kuyie ndo ò dɔ̀ɔ̀ bɑ wenwe onìtì? 2 Kɛ̀ kù do nhò wénkùnnɛ o tɔ̃mmú kpɛ́í nkɛ ò nɑ mpɔtìmu, Kuyie mborɛ̀ dɛ̀ mɛ nnɛ́ í dò mmɛmmɛ. 3 Tì wɑ̃̀rimu kɛ tú: Abɑrɑhɑmmu do tɑ̃́ Kuyie nku kɛ̀ dɛɛ̀ nte kɛ̀ kù dɔ̀ ò wetí. 4 Kòo nìtì pĩ mmutɔ̃mmú bɛ̀ ɔ̃ɔ̃ nhò yietìmu, dɛ kó tiyeti í tú dipɑ̃nnì, o tɔ̃mmú yeti nti. 5 Kuyie mborɛ̀ dɛ̀ í tú nɛ̀ mutɔ̃mmú kpɛ́í nkɛ kù ɔ̃ɔ̃ wénkùnɛmɛ̀ onìtì, ò tɑ̃́ dìì mɔ̀nnì ndi Yesu kù ɔ̃ɔ̃ ò wénkùnɛmɛ̀. 6 Dɛɛ̀ te Dɑfiti bɛ́immɛ̀ kɛ tú: Diwɛ̀ì ɔ̃ ḿbo Kuyie nwénkùnnɛ wè bɑ́ dɛ̀ í tú nɛ̀ o tɔ̃mmú kpɛ́í.

7 Dɛ̀ ńnɑɑti Kuyie ncĩ̀ɛ̃́ mbɛ̀ bɛ yetímɛ̀,

kɛ ũtɛ́ bɛ yɛi.

8 Dɛ̀ nnɑɑti Kuyie ntɛ̃́nkɛ í kɑɑ̀nnɛ̀ bɛ̀ɛ̀ kó mɛyɛi.

9 Dɛ kó diwɛ̀ì bo Sifubɛ mɑ́ɑ̀ kpɛ́í nkɑɑ̀? Ɔ́ɔ̀! Di bomu bɛ̀ɛ̀ í tú Sifubɛ bɛ kpɛ́í mmúnkɛ. Ti bo kɛ nɑ́ɑ́ nkɛ tú Kuyie nwénkùnnɛ Abɑrɑhɑmmu ò kù tɑ̃́ mɛ̀ɛ̀ kpɛ́í nkɛ. 10 Ɔ̃̀mmɔ̀nnì ndi Kuyie ndo wèńkùnɛmɛ̀ Abɑrɑhɑmmu? Dɛ̀ do sɔ̃́ nho cɑ̃ntɑ́ɑ̀ kòò mu nyí cɑ̃ntɛ́? Kuyie nyóó ò wèńkùnnɛ kòò mu nyí cɑ̃ntɛ́. 11 Ò mu ndo í cɑ̃ntɛ́ kɛ́ntɑ̃́mu Kuyie nkɛ̀ kùu duɔ́ nkòo cɑ̃ntɛ́ kɛ̀ dɛ̀ɛ bɛnkɛ kù ò wénkùnɛmɛ̀ ò kù tɑ̃́ mɛ̀ɛ̀ kpɛ́í. Dɛɛ̀ te kòò tu bɛ̀ɛ̀ tɑ̃́ Kuyie mbɛ kóo cicɛ. 12 Weè wɛ̃̀tɛ kɛ tú bɛ̀ɛ̀ cɑ̃mmú bɛ kóò cicɛ, dɛ̀ nɛ́ í tú bɛ̀ɛ̀ cɑ̃mmú bɛmɔu, bɛ̀ɛ̀ tɑ̃́ bɛ̀mbɛ Kuyie nhò do kù tɑ̃́ mɛ̀ɛ̀ botí kɛ mu nyí cɑ̃ntɛ́.

Abɑrɑhɑmmu yiemmɛ̀ Kuyie mbɛ́i ntì

13 Kuyie ndo yɛ̃ nhAbɑrɑhɑmmu nɛ̀ o yɑɑ̀bí bɛ̀ bo tiekɛ kutenkù kumɔu, dɛ̀ í tú ò do yie mmɛ̀ɛ̀ kpɛ́í nku kuɔ́, ò do tɑ̃́ mɛ̀ɛ̀ kpɛ́í nkɛ Kuyie. 14 Kɛ̀ nsɑ̀ kɛ̀ bɛ̀ɛ̀ yie nKuyie nkuɔ́ kɛ̀ bɛɛ̀ mɑ́ɑ̀ yóó tiekɛ kutenkù, Kuyie mbɛ̀ dɔunnɛ̀ dìì nùù tũ ntú dɛtetìrɛ̀ ndɛ, kɛ̀ bɛ̀ɛ̀ kù tɑ̃́ kɛ̀ bɛ̀ kù tɑ̃́ dɛtetìrɛ̀. 15 Ikuɔ́ íinko Kuyie nkó kɛmiɛkɛ nkɛ, kɛ̀ ikuɔ́ í bo ɑ bɑ́ɑ́ ì yetɛ́nɛ̀.

16 Ti tɑ̃́ mɛ̀ɛ̀ kpɛ́í nKuyie ndɛɛ̀ te kɛ̀ kù yɛ̃ nkù bo ti pɑ̃ dipɑ̃nnì fɑ̀ɑ̀rɛ̀, kɛ̀ dì ntú Abɑrɑhɑmmu yɑɑ̀bí imɔu kpɛri, dì í tú bɛ̀ɛ̀ yie nyikuɔ́ mɑ́ɑ̀ bɛ kpɛri, dì tu nɛ̀ tínti bɛ̀ɛ̀ tɑ̃́ Kuyie nhAbɑrɑhɑmmu do kù tɑ̃́ mɛ̀ɛ̀ botí ti kpɛri ndi. 17 Tì wɑ̃̀rimu kɛ tú: N dɑ dɔ̀ɔ̀ ibotí pɛ́u kóò cicɛ. Abɑrɑhɑmmu yĩ́mɛ kɛ nɑɑ́ nyibotí kóò cicɛ? Ò do tɑ̃́ mɛ̀ɛ̀ kpɛ́í nkɛ Kuyie nkùù duɔ̀ nkɛ̀ bɛcíríbɛ̀ yɑ̃́nnì, kùù dènnìnkoní dɛ̀ɛ̀ í bo. 18 Dɛ̀ í dò ndìì mɔ̀nnì wèe yie nkòò yie, mɛm̀mɛ kòo nɑɑ́ nyibotí pɛ́u cicɛ, kɛ́ndònnɛ̀ tì wɑ̃̀rimɛ̀ kɛ tú: A yɑɑ̀bí bo nsũ mɛdiɛ̀. 19 Abɑrɑhɑmmu bie ndo bo ntùɔ̀kɛ tɛkɔ̀ùtɛ̀ (100), kòo pokù Sɑrɑɑ múnkɛɛ kótɛ́ kɛ́pɛ̃ɛ̃tɛ́ ò bo pɛitɛ́ dɛ̀, bɑ́ nɛ̀ mɛmmɛ kòo tɑ̃́kùmɛ̀ nfííkú. 20 Kòo yie nKuyie mbɛ́i ntì kɛ í nyĩɛ̃̀kù, ò tɑ̃́ mɛ̀ɛ̀ kpɛ́í nkɛ̀ dɛ̀ɛ ò duɔ́ mmuwɛ̃rímú kòo dɛ́úkùnnɛ Kuyie nyètìrì. 21 Kòo nyɛ̃́ weti weti kɛ dò nKuyie mbɛ́i ntì kù mɔ̀kɛ muwɛ̃rímú kɛ bo tì dɔ̀ɔ̀. 22 Nɛ̀ dɛ kpɛ́í nkɛ̀ Kuyie ndɔ̀: Ò wetí. 23 Dɛ kó ditɑnnùù diì tú Kuyie nhò wéntɛ́ wèè wetí tì í wɑ̃̀ri Abɑrɑhɑmmu mɑ́ɑ̀ kpɛ́í. 24 Tì wɑ̃̀rinɛ̀mu ti kpɛ́í, tiì tú Kuyie nyóó ti wéntɛ́ bɛ̀ɛ̀ wetí tínti bɛ̀ɛ̀ tɑ̃́ ti Yiɛ̀ nYesu, kù duɔ́ nkɛ̀ wèè yɑ̃̀ńtɛ́. 25 Wèè ku ti yɛi nkpɛ́í nkɛ yɑ̃̀ńtɛ́ kɛ ti wénkùnko.

5

Kuyie ntɑunnɛ̀mɛ̀ kumɑ́ɑ̀ onìtì

1 Kuyie nhɔ̃ɔ̃ ti wénkùnnɛ ti yie ndìì mɔ̀nnì ndi ku kpɛti, Yesu dɔ̀ɔ̀ dɛ̀ ti kpɛ́í ndɛɛ̀ te nɛ̀ Kuyie nkɛ̀ ti nɑrikɛ. 2 Ti tɑ̃́ mɛ̀ɛ̀ kpɛ́í nkɛ Yesu dɛɛ̀ te kɛ̀ Kuyie nti dɔ̀ɔ̀ mɛsɑ̀ɑ̀ kɛ̀ ti nɑ kɛ kù tɔ̀ɔ́nnɛ̀. Kɛ kù wɛ̃ńnɛ̀ kɛ fòù kɛ̀ dɛ̀ ti nɑɑti kɛ̀ ti bɑɑ Kuyie mbo ti duɔ́mmɛ̀ ku kó tikpetì. 3 Ti ɑrìmu kɛ̀ diwɛ̀ì nɛ́ ti bo kɛ yɛ̃́ mɛhɑ́ɑ́rìmɛ̀ ti duɔ̀mmɛ̀ mɛwɛ̃́ɛ̃́rìmɛ̀. 4 Mɛminnímɛ̀ mɛɛ̀ ɔ̃ɔ̃ nte kɛ̀ mɛhɑ́ɑ́rìmɛ̀ ti tùɔ̀kɛní tí nwɛ̃́ɛ̃̀rì. Kɛ̀ mɛwɛ̃́ɛ̃́rìmɛ̀ nte kɛ̀ ti pɛ́tɛ́ ti bɑɑ dɛ̀. 5 Dɛ kó mubɑ̀rìmù ti bɑɑ mù ɔ̃ɔ̃ í ntì soutɛ́ kɛ yɛ̃́ Muyɑɑ́nsɑ̀ɑ̀mù muù ti bɛnkú kù ti dɔ́mɛ̀.

6 Ti do í mɔkɛ dìì mɔ̀nnì muwɛ̃rímú kɛ bo dɛɛtɛ́ timɑ́ɑ̀, kɛ̀ Kirisi ku ti yɛi nkpɛ́í nKuyie ntɑ̃ɑ̃tɛ́ dìì mɔ̀nnì. 7 We mbo yie nkɛ́ kú wèè dɔ̀ɔ̀ri Kuyie ndɔ́mɛ̀ o kpɛ́í? Kɛ̀ dɛ̀ yetɛ ɑ sɑ̀ɑ̀ bo kú mɛsɑ̀ɑ̀ nyiɛ̀ nkpɛ́í nkɛ. 8 Kuyie mbɛnkɛmu kù ti dɔ́mɛ̀, kɛ̀ Kirisi ku ti kpɛ́í nti tú dìì mɔ̀nnì bɛnitiyɛibɛ. 9 Bɑ̀mbɑ̀ nho kṹṹ mmɛ ntemɛ̀ kɛ̀ ti wenkɛ, bɑ mbo nte kòò bɑ́ɑ́ ti dɛɛtɛ́nɛ̀ Kuyie nkó kɛmiɛkɛ? 10 Kɛ̀ Kuyie nti tɑunnɛ̀ kumɑ́ɑ̀ ku Birɛ kó mukṹṹ mmiɛkɛ, ti tú dìì mɔ̀nnì mɛyɛi nyɛmbɛ̀, dɛ̀ bo yĩ́mɛ ku Birɛ mɛ nyɑ̃̀ńtɛ́mɛ̀ kɛ̀ kù bɑ́ɑ́ ti dɛɛtɛ́ ti nɑɑ́ ndìì mɔ̀nnì ku kɔbɛ! 11 Dɛndɛ kó difɔ̃nkúò, kɛ̀ ti wɛ̃̀tɛ kɛ mɔkɛ diwɛ̀ì kɛ yɛ̃́ nɛ̀ Yesu Kirisi kó mukṹṹ mmiɛkɛ nkɛ nɛ̀ Kuyie nti tɑummɛ̀.

Adɑmmu nɛ̀ Yesu bɛ kó tinɑ́ɑǹtì

12 Nɛ̀ onìtì omɑ́ɑ̀ borɛ̀ ndɛ mɛyɛi ntɑnnímɛ̀ kutenkù kumɔu, kɛ̀ mukṹṹ mbuotɛ́ kɛ kɔù bɛnìtìbɛ̀ bɛmɔu, kɛ yɛ̃́ bɛ̀ yetɛ́mɛ̀. 13 Ikuɔ́ do í bo dìì mɔ̀nnì kɛ̀ mɛyɛi mbomu, ikuɔ́ nɛ́ í mɛ mbomɛ̀ Kuyie nyí mbɛ̀ bekùnɛ̀, kɛ yɛ̃́ bɛ̀ í yɛ̃́mɛ̀ dɛ̀ɛ̀ tu mɛyɛi, 14 kɛ́túótɛ́ Adɑmmu kó dimɔ̀nnì kɛ́tuɔkɛnɛ̀ Mɔyiisi, kɛ̀ mukṹṹ nkɔù bɛ̀ɛ̀ í yetɛ Kuyie nkpɛti Adɑmmu do yetɛ mɛ̀ɛ̀ botí.

Adɑmmu do tú dibɛnkɛ̀rì ndi wèè kèríní o kpɛri. 15 Adɑmmu yétímɛ̀ í wɛ̃ńnɛ̀ Kuyie nkó dipɑ̃nnì. Mɔ́mmuɔ nwe onìtì omɑ́ɑ̀ yetɛ́ mɛ̀ɛ̀ kpɛ́í nkɛ kusṹkù kɔ̃mmɛ̀. Nɛ̀ onìtì omɑ́ɑ̀ Yesu Kirisi borɛ̀ ndɛ, Kuyie nti pɑ̃mɛ̀ mɛsɑ̀ɑ̀ nkɛ̀ mɛ̀ dɛu. 16 Dɛ kó mɛsɑ̀ɑ̀ nyí wɛ̃ńnɛ̀ onìtì omɑ́ɑ̀ yétímɛ̀, onìtì omɑ́ɑ̀ yetɛ́ mɛ̀ɛ̀ kpɛ́í nkɛ bɛnìtìbɛ̀ yɑ̀tɛ̀nɛ̀mɛ̀ Kuyie nkɛ̀ kù ti dɔ̀ɔ̀ mɛsɑ̀ɑ̀ nnɛ̀ Yesu Kirisi kpɛ́í. 17 Onìtì omɑ́ɑ̀ yetɛ́mɛ̀ kɛ̀ mukṹṹ ntɑnní kɛ kɔù bɛnìtìbɛ̀, mɛɛ̀ botí nku onìtì omɑ́ɑ̀ Yesu kó mɛsɑ̀ɑ̀ nkpɛ́í nkɛ bɛnìtìbɛ̀ pɛ̀ú mufòmmu, kɛ bo ò wɛ̃nnɛ́nɛ̀ kɛ́di tikpɑ̀tì.

18 N wɛ̃̀tɛ kɛ nɑ́ɑ́mmu kɛ tú onìtì omɑ́ɑ̀ yetɛ́ mɛ̀ɛ̀ kpɛ́í nkɛ bɛnìtìbɛ̀ í nɑɑtinɛ̀mɛ̀ Kuyie. Mɛɛ̀ botí nku onìtì omɑ́ɑ̀ wèè wetí o kpɛ́í nkɛ bɛnìtìbɛ̀ nɑrikɛnɛ̀mɛ̀ Kuyie, kɛ̀ kù bɛ̀ duɔ́ mmufòmmu. 19 Onìtì omɑ́ɑ̀ yetɛ mɛ̀ɛ̀ kpɛ́í nKuyie nkpɛti dɛɛ̀ te kɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ bɛmɔu nɑɑ́ mmɛyɛi nyɛmbɛ̀. Mɛɛ̀ botí nku onìtì omɑ́ɑ̀ wèè yie nKuyie nkpɛti ò yó ntemɛ̀ kɛ̀ kùu wénkùnnɛ bɛnìtìbɛ̀ bɛmɔu.

20 Ikuɔ́ ɑ̃nnɛ́ kɛ bo fei mmɛyɛi mmɛ kɛ̀ ti yɑ̀ mɛ̀ dɛumɛ̀. Mɛyɛi ndɛu dɛ̀, Kuyie nkó mɛsɑ̀ɑ̀ nhɔ̃ ndɛu kɛ́pɛ̃ɛ̃tɛ́ mɛmmɛ. 21 Kɛ́ndonnɛ̀ mɛyɛi nkɔùmɛ̀ bɛnìtìbɛ̀, mɛɛ̀ botí nku Kuyie nkó mɛsɑ̀ɑ̀ nti duɔ̀mmɛ̀ mufòmmu Yesu weè te kɛ̀ Kuyie nti wénkùnko.

6

Ti kunɛ̀mɛ̀ Yesu kɛ yɑ̃̀ńtɛ́

1 Kɛ̀ dɛ̀ dò mmɛmmɛ ti bo nsɔkɛ́ kɛ dɔɔri mɛyɛi mmɛ kɛ̀ Kuyie nkó mɛsɑ̀ɑ̀ nnɛ́ dɛukɑɑ̀? 2 Bìtì, bìtì! Ti yɛ̀mu mɛyɛi mmiɛkɛ, ti tɛ̃́nkɛ bɑ́ɑ́ nɑ kɛ́ mmɛ̀ dɔ̀ɔ̀ri. 3 Di í yɛ̃́ kɛ dò nkɛ̀ bɛ̀ ti ɑ̃nnɛ́ dìì mɔ̀nnì bɑ̀tɛ́mmù ti wɛ̃nnɛ́nɛ̀ Yesu Kirisi nwe kɛ kúɑ̀? 4 Bɛ̀ ti kùnnɛ dìì mɔ̀nnì mɛniɛ ndɛ̀ dònnɛ̀ bɛ̀ ti kũnnɛ́nɛ̀ Kirisi nwe, kɛ́ndò Kuyie nkó muwɛ̃rímú diɛmù duɔ́mmɛ̀ kòò yɑ̃̀ńtɛ́ kù múnkɛ bo nte kɛ̀ tí nfòù mufòmmu pɑ̀mmù.

5 Kɛ̀ ti ò wɛ̃nnɛ́nɛ̀ kɛ ku ti bo ò wɛ̃nnɛ́nɛ̀ kɛ́yɑ̃́ntɛ́. 6 Ti yɛ̃́mu kɛ dò nti fòmmu mukótímù, bɛ̀ mù wɛ̃nnɛ́nɛ̀ Kirisi kɛ bɑɑkɛ́ kudɑpɑ̃ɑ̃tí, kɛ̀ mɛyɛ̀mmɛ̀ mɛ̀ɛ̀ do ti yũɔ̃ mmɛyɛi mbíɛ́kɛ̀ kɛ̀ mɛ̀ tɛ̃́nkɛ í mɔkɛ muwɛ̃rímú, ti tɛ̃́nkɛ í tú mɛyɛi nkó tidɑɑtì. 7 Kɛ yɛ̃́ wèè ku ò tɛ̃́nkɛ í bomɛ̀ mɛyɛi mmiɛkɛ. 8 Ti nyɛ̃́ kɛ dò nkɛ̀ ti wɛ̃nnɛ́nɛ̀ Yesu kɛ ku ti bo ò wɛ̃nnɛ́nɛ̀ o fòmmu pɑ̀mmù. 9 Ti yɛ̃́mu kɛ dò nKirisi ku kɛ yɑ̃̀ńtɛ́, ò tɛ̃́nkɛ í yóó kú. Mukṹṹ tɛ̃́nkɛ bɑ́ɑ́ nɑ kóò kùɔ. 10 Ò ku kɛ nɑ mɛyɛi nkucɛ mɛmɑ́ɑ̀ ndi sɑ̃́ɑ̃̀, kɛ yɑ̃̀ńtɛ́ kɛ fòù kɛ bo Kuyie mborɛ̀. 11 Wéntɛ́nɛ̀ dimɑ́ɑ̀ mɛyɛi mbíɛ́kɛ́ kɛ́ndò ndi ku, kɛ nfòù Kuyie nkó mufòmmu Yesu Kirisi borɛ̀.

12 Bɑ́ɑ́ yiennɛ̀ kɛ̀ mɛyɛi ní nte di kɔ̃̀ntì, kɛ̀ di yɛ̀mmɛ̀ ndi yũɔ̃ nkɛ̀ di dɔɔri mɛyɛi. 13 Di bɑ́ɑ́ yie nkɛ̀ di tùòtii nɑɑ́ mmɛyɛi nkó titɔ̃nnɛntì. Duɔ́nnɛ̀ dimɑ́ɑ̀ kɛ́ndò mbɛnìtìbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ ku kɛ yɑ̃̀ńtɛ́, kɛ́ndò ntitɔ̃nnɛntì Kuyie nkó mutɔ̃mmú kpɛti. 14 Mɛyɛi ntɛ̃́nkɛ í di te, di tɛ̃́nkɛ í dò nkɛ́ndé ikuɔ́, di bo Kuyie nkó mɛsɑ̀ɑ̀ mmiɛkɛ nkɛ.

Ti yɛ̀mɛ̀ mɛyɛi mmiɛkɛ

15 Kɛ̀ ikuɔ́ tɛ̃́nkɛ í ti te tí ndɔɔri mɛyɛi mmɛ ti bo mɛ̀ɛ̀ kpɛ́í Kuyie nkó mɛsɑ̀ɑ̀ mmiɛkɑɑ̀? Bìtì! 16 Di í yɛ̃́ kɛ dò nkɑ̀ɑ duɔ́ nhɑmɑ́ɑ̀ òmɔù, kɛ yíé nhò yɛ̃mmù, ɑ nɑɑ́ nho dɑɑkù nkuɑ̀ɑ̀? Kɑ̀ɑ dɔ̀ɔ̀ri mɛyɛi nhɑ yóó kúmu, kɑ̀ɑ mɛ nyie nKuyie nkpɛti kù dɑ wénkùnnɛ. 17 Ti sɑ̃ntí Kuyie ndi do túmɛ̀ mɛyɛi nkó tidɑɑtì, di mmɔ̀nnì kɛ́yie nnɛ̀ di yɛ̀mmɛ̀ mɛmɔu itié mbɛ̀ ti nɑ̀kɛ́ ì. 18 Di mmɔ̀nnì di yɛ̀mu mɛyɛi nkó tidɑɑtì mmiɛkɛ, kɛ nɑɑ́ mmɛwetímmɛ̀ kó tidɑɑtì. 19 N yóó bɛ́i nkɛ́donnɛnɛ̀ di yɛ̃́ tì nti, kɛ yɛ̃́ di mu nyí kpenkɛmɛ̀. Kɛ́ndò ndi do duɔ́mmɛ̀ dimɑ́ɑ̀ mufòmmu yɛimu kɛ́nɑɑ́ mmu kó tidɑɑtì, di mmɔ̀nnì duɔ́nnɛ̀ dimɑ́ɑ̀ kɛ́ndò mmɛwetímmɛ̀ kó tidɑɑtì kɛ̀ di fòmmu ndò mpɑ́íí.

20 Di do tú dìì mɔ̀nnì mɛyɛi kó tidɑɑtì, di do í wetí di do dɔɔri di dɔ́mɛ̀ mmɛ. 21 Di do dɔɔri dìì mɔ̀nnì mɛyɛi nyifɛi mɛ̀ ndi bonnɛ̀mɛ̀ di mmɔ̀nnì kɛ́pɛ́ú ɔ̃̀mmu cɔ̃́ntimu? Di kó mucɔ̃́ntimu do tú mukṹṹ mmu. 22 Di mmɔ̀nnì di yɛ̀mu mɛyɛi nkó tidɑɑtì miɛkɛ kɛ nɑɑ́ nKuyie nkó tidɑɑtì kɛ̀ kù di wénkùnnɛ kɛ̀ di pɛ̀tɛ́ mufòmmu mùù bo sɑ̃́ɑ̃̀. 23 Kɛ yɛ̃́ mɛyɛi nkó tiyeti túmɛ̀ mukṹṹ mmu, kɛ̀ Kuyie nkó dipɑ̃nnì tú mufòmmu mùù bo sɑ̃́ɑ̃̀ ti tɑunnɛ̀ ti Yiɛ̀ nYesu Kirisi nwe kɛ mù pɛ̀tɛ́.

7

Ikuɔ́ tɛ̃́nkɛ í ti te

1 N kɔbɛ n di nɑ́ɑ́nnɛ̀ kɛ dò mbɛnìtìbɛ̀ mbɛ bɛ̀ɛ̀ yɛ̃́ ikuɔ́, ikuɔ́ ɔ̃ nte onìtì ò kpɑɑ́ fòù dìì mɔ̀nnì ndi. 2 Ntɛnɛ̀ mɛdonnimɛ̀ mɑmɛ̀, kòo nitipòkù ye nho dɔù ikuɔ́ ɔ̃ɔ̃ ò tɑùnnɛ̀mu o dɔù, kòo dɔù mɛ nku ì tɔ̃̀tɛmu. 3 Kòò yenkɛ otɔù kòo dɔù kpɑɑ́ fòù ò tu wèè dɔuti dɔutinɛ̀ wènwe bɛnitidɑɑbɛ̀. Kòo dɔù mɛ nku ò feitɛ́mu, dɛ mɔ̀nnì kòò yenkɛ otɔù ò í tú wèè dɔuti dɔutinɛ̀ bɛnitidɑɑbɛ̀. 4 Kɛ́ndò ndi wɛ̃nnɛ́nɛ̀mɛ̀ Kirisi kɛ ku, ikuɔ́ tɛ̃́nkɛ í di te, di mmɔ̀nnì wèè ku kɛ yɑ̃̀ńtɛ́ weè di te, kɛ̀ di dɔɔrìmɛ̀ bo nwenni Kuyie mborɛ̀. 5 Ti do fòù dìì mɔ̀nnì ti mɔ́mmɔmbɛ ti dɔ́ mɛ̀ɛ̀ botí kɛ̀ ikuɔ́ iì ti te, kɛ̀ ti dɔɔri mɛyɛi, nkɛ̀ dɛ kó tiyeti tú mukṹṹ. 6 Di mmɔ̀nnì, ti yɛ̀mu ikuɔ́ kó tidɑɑtì miɛkɛ, kɛ yɛ̃́ Yesu kṹṹ nti dènnɛmɛ̀ ikuɔ́ kó tidɑɑtì miɛkɛ, kɛ̀ Muyɑɑ́nsɑ̀ɑ̀mù ti duɔ́ mmɛborimɛ pɑ̀mmɛ̀, kɛ̀ ti bo nɑ kɛ́pĩ́ Kuyie ntɔ̃mmú kɛ́yóu ikuɔ́ kó mɛborimɛ kótímɛ̀.

Ikuɔ́ wennimɛ̀

7 Ti bo yĩ́ ikuɔ́ tú mɛyɛimmɑɑ̀? Bìtì! Ikuɔ́ iì nɛ́ te kɛ̀ n yĩ̀ɛ̃́tɛ́ mɛyɛi, n nɑ bɑ́ nyɛ̃́ kɛ dò nhɑ bo nyɑ́ɑ́mmɛ̀ otɔù kpɛrɛ dɛ̀ í wenni, kɛ̀ ikuɔ́ do í n nɑ̀kɛ́ kɛ tú: A bɑ́ nyɑ́ɑ́ nhotɔù kpɛrɛ. 8 Mɛyɛi ndìínnɛ̀ ikuɔ́ nyi kɛ íi m miɛkɛ otɔù kpɛrɛ kó muyɑ́ɑ̀mmù, kɛ̀ ikuɔ́ í bo dɛ̀, mɛyɛi ɔ̃ɔ̃ í nfeí. 9 Ikuɔ́ do í bo dìì mɔ̀nnì kɛ̀ dɛ̀mɑrɛ̀ í n kɔɔ́nnɛ̀, ì buotɛ́mu kɛ̀ n yĩ̀ɛ̃́tɛ́ mɛyɛi kɛ̀ mɛ̀ n kùɔ. 10 Mɛm̀mɛ ikuɔ́ ìì nɑ nni nkɔ̀tɛnɛ̀ mufòmmu bíɛ́kɛ̀, kɛ̀ ì nɛ́ n kɔ̀tɛnɛ̀ mukṹṹ mbíɛ́kɛ̀. 11 Kɛ̀ mɛyɛi nni ndìínnɛ̀ ikuɔ́ kɛ n nìntɛ kɛ n kùɔ.

12 Ikuɔ́ dò mpɑ́íí nwe kɛ̀ ku tɑnnùù dò mpɑ́íí. 13 Dɛsɑ̀ɑ̀rɛ̀ dɛɛ̀ n kuɔɑ̀? Bìtì! Mɛyɛi mmɛɛ̀ tùótɛ́ dɛ̀ɛ̀ wenni kɛ n kuɔ̀nɛ̀, kɛ̀ dɛ̀ bo yie nkɛ̀ mɛyɛi nfeitɛ́ mɛ̀ dɛu kɛ mɑmɛ̀.

N yí dɔɔri n dɔ́mɛ̀

14 Ti yɛ̃́mu kɛ dò nyikuɔ́ tú Kuyie nkpɛyi, kɛ̀ mí ntú onìtì mɛyɛi nkó kudɑɑkù. 15 N yí yɛ̃́ n dɔɔri dɛ̀, n yí dɔɔri mɛsɑ̀ɑ̀ n do dɔ́ kɛ́dɔɔ̀ mɛ̀, mɛyɛi n yí dɔ́mɛ̀ n nɛ́ mɛ ndɔɔri. 16 Kɛ̀ n dɔ̀ɔ̀ri n yí dɔ́mɛ̀ n tũ nyiemmu kɛ dò nyikuɔ́ wenni. 17 Míì í dɔɔri n dɔ́mɛ̀, mɛyɛi mɛ̀ɛ̀ bo m miɛkɛ mɛɛ̀ n tèmmù kɛ̀ m mɛ̀ dɔ̀ɔ̀ri. 18 N yɛ̃́mu kɛ dò n tú onìtì kɛ̀ mɛsɑ̀ɑ̀ nyí bo m miɛkɛ, nh ɔ̃ ndɔ́mu kɛ́dɔɔ̀ mɛsɑ̀ɑ̀ nkɛ́mɔ́ntɛ́ muwɛ̃rímú. 19 N yí dɔɔri mɛsɑ̀ɑ̀ n dɔ́ kɛ́dɔɔ̀ mɛ̀, n nɛ́ dɔɔri mɛyɛi mmɛ n yí dɔ́ mɛ̀. 20 Kɛ̀ n dɔ̀ɔ̀ri mɛyɛi n yí dɔ́ mɛ̀, dɛ̀ í tú míì mɛ̀ dɔ̀ɔ̀ri, mɛyɛi mmɛ̀ɛ̀ bo m miɛkɛ mɛɛ̀ n tèmmù.

21 Ntɛ ìì kuɔ́ bo m miɛkɛ: Nh ɔ̃ɔ̃ ndɔ́ kɛ́dɔɔ̀ mɛsɑ̀ɑ̀ kɛ́nsɔ̃́ n dɔ̀ɔ̀ mɛyɛi mmɛ. 22 Nɛ̀ n yɛ̀mmɛ̀ miɛkɛ n dɔ́mu Kuyie nkó ikuɔ́. 23 M bɑntɛ́mu kɛ dò mmɛyɛ̀mmɛ̀ mɛ̀dɛ́mɛ̀ mɛɛ̀ m mɑ̀ùnɛ̀: Mɛsɑ̀ɑ̀ nkɔ̃mɛ nɛ̀ mɛyɛi nkɔ̃mɛ. Kɛ̀ mɛyɛi nkɔ̃mɛ n nɑ kɛ̀ n wɛ̃̀tɛ kɛ nɑɑ́ mmɛyɛi nkó kudɑɑkù. 24 Mí nhosénnìwè! We mbo n dennɛ mukṹṹ kó difɔ̃̀tìrì dii mmiɛkɛ? 25 Òmɔu bomu wèè tu Kirisi. Kuyie nnɛ̀ mutɔ̃mmú! Dɛ kó mɛyɛ̀mmɛ̀ mɛ̀dɛ́mɛ̀ bɑɑ bomu m miɛkɛ kɛ miɛ ǹdɔ́ Kuyie nkó ikuɔ́ yɛ̃mmɛ̀, kɛ̀ mɛtɛ̃mɛ̀ dɔ́ n dɔɔ̀ mɛyɛi.

8

Muyɑɑ́nsɑ̀ɑ̀mù kó mufòmmu

1 Di mmɔ̀nnì Kuyie ntɛ̃́nkɛ í yóó kpetínnɛ́ bɛ̀ɛ̀ wɛ̃ńnɛ̀ Yesu Kirisi. 2 Kɛ yɛ̃́ Muyɑɑ́nsɑ̀ɑ̀mù kó ikuɔ́ ìì duɔ̀ mmufòmmu bɛ̀ɛ̀ tɑ̀unnɛ̀ Yesu Kirisi iì n dènnɛmɛ̀ mɛyɛi nkó ikuɔ́ miɛkɛ ìì kɔ̀ù. 3 Ikuɔ́ do í nɑ kɛ ti duɔ́ mmufòmmu, kɛ yɛ̃́ onìtì í mɔkɛmɛ̀ muwɛ̃rímú kɛ bo dɔɔ̀ ì yɛ̃mmɛ̀, dɛɛ̀ te kɛ̀ Kuyie ntɔ̃nní ku Birɛ kɛ̀ dɛ̀ tùótɛ́ tinitikɔ̃̀ntì, kɛ bo ti dɛɛtɛ́ kɛ ku kudɑpɑ̃ɑ̃tí ĩ́nkɛ̀ kɛ nɑ mɛyɛi. 4 Yesu ku kɛ dɔ̀ɔ̀ ikuɔ́ yɛ̃mmɛ̀ mmɛ, di mmɔ̀nnì ti bo nɑ kɛ́ ì tũ̀nnɛ kɛ yɛ̃́ Kuyie nti duɔ́mmɛ̀ Muyɑɑ́nsɑ̀ɑ̀mù. 5 Wèè tũ̀ nho mɔ́mmuɔ nkó mɛyɛ̀mmɛ̀ ò dɔ̀ɔ̀ri tikɔ̃̀ntì kpɛrɛ ndɛ, kɛ̀ wèè yie mMuyɑɑ́nsɑ̀ɑ̀mù kpɛti kòò dɔ̀ɔ̀ri mù dɔ́ dɛ̀. 6 Kɑ̀ɑ tũ̀ nhɑ mɔ́mmuɔ nkó mɛyɛ̀mmɛ̀ dɛ̀ dɑ kɔrinɛ̀ mukṹṹ mborɛ̀ ndɛ, kɑ̀ɑ yie mMuyɑɑ́nsɑ̀ɑ̀mù kpɛti ɑ pɛ́tɛ́ mufòmmu nɛ̀ diwɛ̀ì. 7 Bɛ̀ɛ̀ tũ̀ mbɛ mɔ́mmɔmbɛ kó mɛyɛ̀mmɛ̀ bɛ̀ tú Kuyie nkpɑntídɛ̀ntɔbɛ̀ mbɛ, kɛ yɛ̃́ onìtì kó mɛyɛ̀mmɛ̀ í tũmmɛ̀ Kuyie nkó ikuɔ́, mɛ̀ ketɛ́ kɛ bɑ́ɑ́ nɑ kɛ́ ì tũ̀nnɛ. 8 Bɛ̀ɛ̀ dɔ̀ɔ̀ri bɛ yɛ̀mmɛ̀ dɔ́mɛ̀ Kuyie mbɑ́ɑ́ bɛ̀ pɛ́nsìrì.

9 Díndi tɛ̃́nkɛ í tũ ndi kɔ̃̀ǹtì kó mɛyɛ̀mmɛ̀, di tũ mMuyɑɑ́nsɑ̀ɑ̀mù kpɛti nti mùù bo di miɛkɛ. Kòò mɔù í mɔkɛ Muyɑɑ́nsɑ̀ɑ̀mù Kirisi duɔ̀ mmù ò í tú Kirisi kou.

Mufòmmu pɑ̀mmù

10 Bɑ́ di kɔ̃̀ntì mɛ ntúmɛ̀ tìì yóó kú diyiè mɑrì, kɛ̀ Kirisi bo di miɛkɛ Kuyie ndi wénkùmmu, kɛ̀ Muyɑɑ́nsɑ̀ɑ̀mù di duɔ́ mufòmmu pɑ̀mmù mùù bo sɑ̃́ɑ̃̀. 11 Kɛ̀ Muyɑɑ́nsɑ̀ɑ̀mù mùù te kɛ̀ Yesu yɑ̃̀ńtɛ́ kɛ̀ mù bo di miɛkɛ, mummu mùù te kɛ̀ Kirisi yɑ̃̀ńtɛ́ mù bo duɔ́ nkɛ̀ di kɔ̃̀ntìi foutɛ.

12 N kɔbɛ kɛ̀ dɛ̀ dò mmɛmmɛ di tɛ̃́nkɛ í dò nkɛ́ndɔɔri di kɔ̃̀ǹtì dɔ́ dɛ̀. 13 Kɛ̀ di dɔɔri di yɛ̀mmɛ̀ dɔ́mɛ̀ di wɛ̃rɛ̀ bo kú, kɛ̀ di mɛ nyóu kɛ Muyɑɑ́nsɑ̀ɑ̀mù kùɔ di mɔ́mmɔmbɛ kó mɛyɛ̀mmɛ̀, di bo nfòù sɑ̃́ɑ̃̀. 14 Muyɑɑ́nsɑ̀ɑ̀mù ni bɛ̀ɛ̀ kó dimɑ̀ɑ̀ bɛɛ̀ tu Kuyie mbí. 15 Kuyie nti duɔ́ mmùù Yɑɑ́ nyí ti dɔɔri tidɑɑtì, kɛ ti ɑ̃ɑ̃̀ kufɔ̃wɑɑ́, mmù ti dɔɔri Kuyie mbí nyí, kɛ te kɛ̀ ti kù yu kɛ tú ti cicɛ. 16 Muyɑɑ́nsɑ̀ɑ̀mù mmuù ti nɑ́ɑ́ nti yɛ̀mmɛ̀ miɛkɛ ti túmɛ̀ Kuyie mbí. 17 Kɛ̀ ti tú Kuyie mbí kɛ wɛ̃nnɛ́nɛ̀ Kirisi kɛ fɛ̃̀ṹtɛ́ ti bo tiekɛ Kuyie mmɔ̀kɛ dɛ̀, kɛ́wɛ̃nnɛ́nɛ̀ Kirisi kɛ́di tikpɑ̀tì.

Kuyie ndɔ́mɛ̀ ti kù wɛ̃nnɛ́nɛ̀ kɛ́mbo ku kpetì miɛkɛ

18 N yɛ̃́mu kɛ dò nKuyie nti bɑɑnɛ̀ tìì kpɑ̀tì dɛumu kɛ pɛ̃ɛ̃tɛ́ ti mɛ nfɛ̃́ũ̀rì mɛ̀ɛ̀ fɛ̃́ṹtímɛ̀. 19 Kuyie ndɔ̀ɔ̀ dɛ̀ kó dimɑ̀ɑ̀ bɑ̀ɑmu Kuyie mbo dɛ̀ bɛnkɛmɛ̀ ku bí kó tikpɑ̀tì. 20 Kuyie ndɔ̀ɔ̀ dɛ̀ tɑ mɛ̀ɛ̀ fɛ̃́ṹtímɛ̀ dɛtetìrɛ̀ kɔ̃mɛ dɛ̀ í tú dɛɛ̀ mɛ̀ dɔ́ Kuyie nkuù yɛ̃ ndɛ̀ mmɛ dò. 21 Kuyie ndɔ̀ɔ̀ dɛ̀ bɑ̀ɑmu bɛ̀ bo dɛ̀ dɛɛtɛ́nɛ̀mɛ̀ mɛfɛ̃́ṹtímɛ̀ kɛ̀ dɛ̀ɛ yɛ̀ mɛ kó tidɑɑtì kɛ́wɛ̃nnɛ́nɛ̀ Kuyie nkó ibí mɛom̀pùmɛ̀. 22 Ti yɛ̃́mu kɛ do nnɛ̀ dimɔ̀nnìní Kuyie ndɔ̀ɔ̀ dɛ̀ dɛmɔu yo mmɛsémmɛ̀, kɛ fɛ̃́ũ̀rì onitipòkù ɔ̃ mpɛí kɛ fɛ̃́ṹrì mɛ̀ɛ̀ botí. 23 Dɛ̀ í tú Kuyie ndɔ̀ɔ̀ dɛ̀ dɛɛ̀ mɑ́ɑ̀ fɛ̃́ũ̀rì, tínti bɛ̀ɛ̀ niitɛ́ kɛ mɔ̀ɔ̀tɛ Kuyie mpɑ̃nnì Muyɑɑ́nsɑ̀ɑ̀mù, ti múnkɛ fɛ̃́ũ̀rìmu kɛ bɑɑ Kuyie mbo dɛɛtɛ́ dìì yiè ti kɔ̃̀ntì pɑ́íí, kɛ ti túótɛ́ kɛ́dɔɔ̀ ku bí. 24 Yíe nti cootɛ́mu kɛ̀ ti cootímɛ̀ mɔ́mmɔmmɛ nɛ́ kpɑɑní kɛ̀ ti mɛ̀ bɑ̀ɑ. Kɑ̀ɑ yɑ̀ dɛ̀mɑrɛ̀ ɑ tɛ̃́nkɛ ɔ̃ɔ̃ í ndɛ̀ bɑ̀ɑ. 25 Kɛ̀ ti bɑɑ ti í wúó ndɛ̀, ti ɔ̃ɔ̃ ndɛ̀ bɑ̀ɑ nɛ̀ mɛwɛ̃́ɛ̃́rìmɛ̀ mmɛ.

26 Ti í mɔkɛ muwɛ̃rímú, dɛɛ̀ te kɛ̀ Muyɑɑ́nsɑ̀ɑ̀mùu ti teénnɛ̀, kɛ yɛ̃́ ti í yɛ̃́mɛ̀ ti bo nkù bɑ̀ɑ́ mmɛ̀ɛ̀ botí, kɛ̀ mù kù bɑ̀ɑ́ nkɛ sɑ́útí ti do í yóó nɑ kɛ́dɔɔ̀ mɛ̀. 27 Kuyie nkùù yɛ̃́ ti yɛ̀mmɛ̀, kù yɛ̃́mu Muyɑɑ́nsɑ̀ɑ̀mù dɔ́ tì, kɛ yɛ̃́ Muyɑɑ́nsɑ̀ɑ̀mù tũmmɛ̀ Kuyie ndɔ́mɛ̀ mmɛ kɛ kù bɑ̀ɑ́ nku kɔbɛ kpɛ́í.

28 Ti yɛ̃́mu kɛ dò nKuyie ndɔ̀ɔ̀ri dɛ̀ dɛmɔu kù dɛ̀ dɔ̀ɔ̀ri bɛ̀ɛ̀ kù dɔ́ bɛ kó mɛsɑ̀ɑ̀ nkpɛ́í nkɛ, bɛmbɛ kù yu bɛ̀ kɛ tũ nkù do tɑ̃ɑ̃tɛ́ tì bɛ kpɛ́í. 29 Kuyie ntɑ̃ɑ̃tɛ́ bɛ̀ nɛ̀ dimɔ̀nnì kù bɛ̀ tɑ̃ɑ̃tɛ́ kɛ dɔ́ bɛ̀ ndònnɛ̀ ku Birɛ ndɛ, kɛ̀ dɛ̀ ntú bɛ kóò Po. 30 Kuyie ntɑ̃ɑ̃tɛ́ bɛ̀ nɛ̀ dimɔ̀nnì ku bɛ nyu, kù yu bɛ̀ kù bɛ nwénkùnnɛ kù wénkùnnɛ bɛ̀ kù bɛ nduɔ́ nku kpetì.

Bɑ mbo nɑ kɛ ti yɑtɛnɛ̀ Kirisi

31 Ti bo yĩ́ bɑ nɑ́kɛ? Kɛ̀ Kuyie nti kómmú we mbo nti níí? 32 Kunku í ti yetɛnɛ̀ ku Birɛ mɔ́mmɔndɛ kɛ duɔ́ nkɛ̀ bɛ̀ dɛ̀ kùɔ, dɛ̀ bo yĩ́mɛ kɛ̀ kù bɑ́ɑ́ ti duɔ́ ndɛ sɔnnɛ? 33 We mbo sɛi nKuyie ntɑ̃ɑ̃tɛ́ bɛ̀? Dɛ yiɛ̀ nyí bo! Kuyie nkuù bɛ̀ wénkùnnɛ. 34 Kɛ yɛ̃́ Yesu Kirisi kumɛ̀ ti kpɛ́í nkɛ kɛ yɑ̃̀ńtɛ́ kɛ bo Kuyie mbɑkù yoú kɛ bɑ́ɑ́ nti kpɛ́í. 35 Bɑ mbo ti yɑtɛnɛ̀ Kirisi? Mɛhɑ́ɑ́rìmɑ̀ɑ̀? Mɛyɛǹcɑɑ̀rìmɑ̀ɑ̀? Mɛfɛ̃́ṹtímɑ̀ɑ̀? Dikònnɑ̀ɑ̀? Tidɑwɑntɑ̀ɑ̀? Kufɔ̃wɑɑnɑ́ɑ̀? Yɑ́ɑ̀ mukṹṹ? 36 Tì wɑ̃̀rimu kɛ tú:

Fɔ̃́ɔ̃̀ kpɛ́í nkɛ

bɛ̀ ti dɔ́nɛ̀mɛ̀ mukṹṹ

kɛ ti dɔɔri kɛ dò ntipìètì

tìì bo mukɔ̀ù kpɛ́í.

37 Dɛmɔu mɛmmɛ wèè ti dɔ́ weè te kɛ̀ ti tú bɛ̀ɛ̀ nɑ kɛ mɛ̀nkɛ nɑ. 38 N yɛ̃́mu weti weti kɛ do ndɛ̀mɑrɛ̀ bɑ́ɑ́ nɑ kɛ́ ti yɑtɛnɛ̀ Kuyie nti dɔkɛ mɛ̀ɛ̀ dɔ́kùmɛ̀ nɛ̀ Yesu borɛ̀! Bɑ́ mukṹṹ, bɑ́ mufòmmu, bɑ́ Kuyie ntɔ̃rɛ̀, bɑ́ yɛbɔkɛ̀ kó mɛyɛi, bɑ́ mɛhɑ́ɑ́rìmɛ̀ di mmɔ̀nnì kɔ̃mɛ, yoo mɛ̀ɛ̀ kpɑɑní. 39 Bɑ́ kɛĩ́nkɛ̀ kó bɛkperíbɛ̀, bɑ́ kɛtenkɛ̀ kɔbɛ. Dɛ̀mɑrɛ̀ bɑ́ɑ́ nɑ kɛ ti yɑtɛnɛ̀ Kuyie nkùù ti dɔ́ kɛ ti duɔnní Yesu Kirisi wèè tu ti Yiɛ̀.

9

Kuyie nkó mɛsémmɛ̀

1 N tú Kirisi kou nwe kɛ̀ Muyɑɑ́nsɑ̀ɑ̀mù bo m miɛkɛ kɛ n ni kɛ̀ n nɑ̀ɑ́ ntimɔ́mmɔnti n yí soú. 2 N yɛ̀mmɛ̀ mɛɛ̀ cɑ̀ɑ̀ri mɛdiɛ̀ nkɛ̀ dɛ̀ nyóù sɑ̃́ɑ̃̀. 3 N nɑ ndɔ́mu Kuyie nni ncɔ̃ɔ̃ kɛ̀ n yɑtɛnɛ̀ Kirisi kɛ̀ nsɑ̀ kɛ̀ dɛ̀ bo yie nkɛ̀ m botí kɔbɛ Isidɑyɛɛribɛɛ cootɛ́. 4 Bɛ̀ tu Isidɑyɛɛri yɑɑ̀bí nyi, kɛ̀ kù bɛ̀ dɔ̀ɔ̀ ku bí, kɛ bɛ̀ bɛnkɛ kù dɛu mɛ̀ɛ̀ botí, kɛ bɛ̀ tɑunnɛ̀ kumɑ́ɑ̀. Kɛ bɛ̀ duɔ́ nyikuɔ́, kɛ bɛ̀ bɛnkɛ ku kpetì, kɛ bɛ̀ bɛnkɛ bɛ̀ yóó nkù bɑ́ɑ́mmɛ̀ kɛ bɛ̀ dɔúnnɛ̀ yɛnɔ̀. 5 Bɛɛ̀ tu ti yɑ̀ɑ̀rìbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ yètɛ̀ feí bɛ kó iyɑɑ̀bí nyi, kɛ̀ Yesu boǹní bɛ kó kubotí miɛkɛ wèè bɑkɛ́ dɛnɛnnɛ̀ dɛmɔu. Kuyie nyètìrì ǹdɛu sɑ̃́ɑ̃̀. Kɛ̀ dɛ̀ mmɛ ndò.

6 Dɛ̀ í tú n yɛ̃ nKuyie nyí dɔ̀ɔ̀ kù do bɛ̀ dɔúnnɛ̀ dìì nùù, n dɔ́ kɛ yĩ́ Isidɑyɛɛribɛ bɛmɔu bɛɛ̀ í tú Isidɑyɛɛribɛ mɔ́mmɔmbɛ. 7 Dɛ̀ í tú Abɑrɑhɑmmu yɑɑ̀bí imɔu ìì tu o bí mɔ́mmɔnyi, kɛ yɛ̃́ kù do yɛ̃ nkù bo ò dɔɔ̀ mɛsɑ̀ɑ̀ nyIsɑki kó ibí kpɛ́í nkɛ. 8 Dɛ̀ í tú bɛ̀ɛ̀ cicɛ tú Abɑrɑhɑmmu bɛɛ̀ tú Kuyie mbí, bɛ̀ɛ̀ yie nkù do bɛ̀ dɔúnnɛ̀ dìì nùù bɛɛ̀ tu ku bí. 9 Ntɛ Kuyie ndo ò nɑ̀kɛ́ tì kɛ dɔ̀: Dɛ̀ yɑ̀ɑ̀ bo mmɛ̀ nkɑ̃̀ɑ̃́kɛ́ kɛ̀ nní nwɛ̃tiní kɛ sɔ̃́ nSɑrɑɑ pɛitɛ́ dɛnitidɑbirɛ.

10 Debekɑɑ kó ibí idɛ́ì do wɛ̃ḿmu i cicɛ Isɑki. 11-12 Ò mu nyí ì pɛitɛ́ dìì mɔ̀nnì, ì í dɔ̀ɔ̀ mɛyɛi mmɑmɛ̀ yoo mɛsɑ̀ɑ̀ mmɑmɛ̀ kɛ̀ Kuyie ntɑ̃ɑ̃tɛ́ dɛ̀mɑrɛ̀ kɛ̀ dɛ̀ bo ntú ku kpɛrɛ, dɛ̀ í tú ì dɔ̀ɔ̀ mɛsɑ̀ɑ̀ mɑmɛ̀ kɛ̀ mɛɛ̀ te, kù dɔ̀ɔ̀ kù dɔ́ mɛ̀mmɛ kɛ nɑ́kɛ́ Debekɑɑ kɛ dɔ̀: 13 Osɑ́m̀pɔ́ù bo mbɑkɛ́ Okótì, kɛ́ndònnɛ̀ tì wɑ̃̀rimɛ̀ kɛ tú:

N dɔkɛ Sɑkɔbu kɛ nii Esɑyu.

14 Ti bo yĩ́ Kuyie nyí wennɑɑ̀? Áɑ̀! 15 Kɛ yɛ̃́ kù do nɑ̀kɛ́mɛ̀ Mɔyiisi kɛ dɔ̀: M bo kuɔ́ mmɛsémmɛ̀ n dɔ́ kɛ́ mɛ̀ kuɔ́ nwè kɛ́dɔɔ̀ mɛsɑ̀ɑ̀ n dɔ́ kɛ́ mɛ̀ dɔ̀ɔ̀ wè. 16 Dɛ̀ í tú onìtì weè ɔ̃ ndɔ́ yoo nɛ̀ o kó mɛwɛ̃́ɛ̃́rìmɛ̀, Kuyie nkuù ɔ̃ɔ̃ ò kuɔ́ mmɛsémmɛ̀. 17 Tì wɑ̃̀ri kɛ tú Kuyie ndo nɑ̀kɛ́ Esibiti kóo kpɑ̀ɑ̀tì kɛ dɔ̀: N dɑ duɔ́ ntikpɑ̀tì kɛ bo bɛnkɛ n wɛ̃rímú mmu, kɛ̀ bɛ̀ɛ dɛ́úkùnnɛ n yètìrì kutenkù kumɔu. 18 Kɛ̀ dɛ̀ dò mmɛmmɛ Kuyie nhɔ̃ɔ̃ kuɔ́ mmɛsémmɛ̀ kù dɔ́ kɛ́ mɛ̀ kuɔ́ wènwe kɛ́kpénkùnnɛ kù dɔ́ kɛ́kpénkùnnɛ wèè kó yɛto.

We mbo sɛi nKuyie?

19 Kɛ̀ dɛ̀ yɛ̀mmɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ bo yĩ́ kɛ̀ dɛ̀ dò mmɛmmɛ bɑ nnɛ́ te kɛ̀ Kuyie mbo ti kpetínnɛ́? We mbo nɑ kɛ́yetɛ Kuyie nhò dɔ́mmɛ̀? 20 A tú we fɔ̃́ nhonìtì kɛ bo sɛi nKuyie? Tɛkṹmbotɛ̀ bo nɑ kɛ́bekɛ wèè tɛ̀ mɑɑ́ kɛ dɔ̀: Dɛ̀ dòmmɛ kɑ̀ɑ m mɑɑ́ miɛ mbotɑ́ɑ̀? 21 Oyɑɑmɑrì bo nɑ kɛ túótɛ́ tiyɑɑtì timɑ́ɑ̀ kɛ mɑɑ́ tɛkṹmbotɛ̀ sɑ̀ɑ̀tɛ̀, kɛ́mɑɑ́ kunɛ́sĩ̀mbuuku.

22 Ti kpɛrɛ mɛ ndò, Kuyie mmiɛkɛ do pɛikɛmu kɛ̀ kù ndɔ́ kɛ́bɛnkɛ kù kpeńnìmɛ̀, kɛ́ nɛ́ mɔɔtɛ mɛminnímɛ̀ bɑ́ kù í nkùɔ bɛ̀ɛ̀ do dò nkùu bɛ̀ kùɔ. 23 Kɛ ndɔ́ kɛ́ ti bɛnkɛ kù kpeńnìmɛ̀ mɛdiɛ̀, nkɛ ti kuɔ́ mmɛsémmɛ̀ tínti kù tɑ̃ɑ̃tɛ́ bɛ̀ nɛ̀ dimɔ̀nnì kɛ̀ ti bo di ku kpɑ̀tì. 24 Tíì tú Kuyie ntɑ̃ɑ̃tɛ́ bɛ̀ kɛ ti kuɔ́ mmɛsémmɛ̀, Sifubɛ nɛ̀ bɛ̀ɛ̀ í tú Sifubɛ bɛ miɛkɛ. 25 Tì wɑ̃̀rimu Osee kó dipɑ́tíri miɛkɛ kɛ tú:

Bɛ̀ɛ̀ do í tú n kɔbɛ

m bo bɛ̀ dɔ̀ɔ̀ n kɔbɛ,

n do í dɔ́ bɛ̀ m bo bɛ̀ dɔkɛ.

26 Díndi bɛ̀ do í tú bɛ̀ Kuyie nkɔbɛ

bɛ̀ bo di yú Kuyie nkɔbɛ.

27 Kɛ̀ Esɑii bɛ́i nyIsidɑyɛɛribɛ kpɛ́í nkɛ dɔ̀: Bɑ́ kɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ do sũ kɛ mɑnnɛ̀ dɑ̀mɛ́ɛ̀rì kó mubirímú, bɛ miɛkɛ bɛ̀ɛ̀ bo nsúɔ́ mbɛɛ̀ yóó cootɛ́.

28 Kɛ yɛ̃́ ti Yiɛ̀ nKuyie nyóó dɔɔ̀mɛ̀mu kù bɛ́i ntì pɑ́íí kɛ́ tì dɔ̀ɔ̀ mɛcɑ̃ɑ̃.

29 Esɑii do yìɛ́ kɛ́bɛ́immu kɛ dɔ̀:

Kɛ̀ Ti Yiɛ̀ nKuyie Mpɑkɛdɑɑ

do í coo nti kó bɛ̀mɑbɛ̀,

nɛ̀ yíe nti kpɛrɛ do dèèmu

kɛ nɑɑ́nɛ̀ Sodɔmmu ɛì kɔbɛ kpɛrɛ,

kɛ sɑ̃̀ɑ̃́tɛ́nɛ̀ Komɔɔ ɛì kɔbɛ kpɛrɛ.

Kuyie nwénkùnkomɛ̀ bɛ̀ɛ̀ tɑ̃́ Yesu

30 Ti bo yĩ́ bɑ nɑ́kɛ? Bɛ̀ɛ̀ í tú Sifubɛ kɛ do í wɑnti Kuyie nku bɛ̀ nwénkùnnɛ, di mmɔ̀nnì kù bɛ̀ wénkùnnɛmu bɛ̀ tɑ̃́ mmɛ̀ɛ̀ kpɛ́í nYesu. 31 Kɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ biɛ bɛ̀ɛ̀ do wɑnti Kuyie mbɛ̀ wèńkùnnɛ nɛ̀ ikuɔ́ miɛkɛ kɛ mɛ nyí nɑ kɛ dɔ̀ɔ̀ ì yɛ̃ mmù. 32 Kɛ yɛ̃́ bɛ̀ í dɔ́mɛ̀ Kuyie mbɛ̀ wénkùnnɛ bɛ̀ tɑ̃́ mɛ̀ɛ̀ kpɛ́í, kɛ dɔ́ kùu bɛ̀ wénkùnnɛ nɛ̀ bɛ dɔɔ̀rìmɛ̀ miɛkɛ. Mɛm̀mɛ kɛ̀ bɛ̀ bètɛ́ dibétɛ́tɑ̃́rì. 33 Tì wɑ̃̀ri díì kpɛ́í nkɛ tú:

Ntɛnɛ̀ n dɔúmmɛ̀ dibétɛ́tɑ̃́rì

Siyɔ̃ɔ̃ ĩ́nkɛ̀ dipèrì dìì buɔ̀,

kɛ̀ wèè di tɑ̃́ ò bɑ́ɑ́ di ifɛi.

10

1 N kɔbɛ, n dɔ́ tì nɛ̀ n yɛ̀mmɛ̀ mɛmɔu kɛ bɑ́ɑ́ nKuyie nti kpɛ́í tiì tú Kuyie ndɛɛtɛ́ Sifubɛ. 2 N yɛ̃́mu kɛ dò mbɛ kɔ̃̀ntì yɑu Kuyie nkpɛ́í kɛ̀ mɛyĩ́ɛ̃́tímɛ̀ nɛ́ bɛ̀ dòńtɛ́. 3 Bɛ̀ í bɑntɛ́ Kuyie nwénkùnko mɛ̀ɛ̀ botí bɛnìtìbɛ̀ kɛ wɑnti kɛ́wenkɛ nɛ̀ bɛmɑ́ɑ̀ kɛ í tũ̀nnɛ kucɛ Kuyie nwénkùnko kù nɛ̀ bɛnìtìbɛ̀. 4 Mɔ́mmuɔ nɛ̀ Kirisi kɔ̀tɛnímɛ̀ ikuɔ́ tɛ̃́nkɛ í ti wénkùnko di mmɔ̀nnì Kuyie nwénkùnko bɛ̀ɛ̀ tɑ̃́ bɛ̀mbɛ Kirisi.

Yesu weè mɑ́ɑ̀ dɛɛrí

5 Mɔyiisi do wɑ̃̀ri kɛ̀ dɛ̀ ntukúnɛ̀ Kuyie mbo wénkùnnɛmɛ̀ onìtì nɛ̀ ikuɔ́ miɛkɛ kɛ dɔ̀: Wèè bo tũnnɛ ikuɔ́ yɛ̃mmɛ̀, ì bo nte kòò nfòù. 6 Nɛ́ ntɛ ò nɑ̀kɛ́ tì kɛ̀ dɛ̀ ntukúnɛ̀ ɑ bo ntɑ̃́mɛ̀ kɛ̀ Kuyie ndɑ wénkùnnɛ: Ò do tú: We mbo dekɛ kɛĩ́nkɛ̀? Kɛ yɛ̃ nkɛ́cṹũnní Kirisi nwe. 7 Ò do tú: We mbo tɑ kudɔnkù? Kɛ yɛ̃ nkɛ́yíinní Kirisi nwe bɛcíríbɛ̀ cuokɛ̀. 8 Ò nɛ́ wɑ̃̀ri kɛ yɛ̃ mbɑ? Tìì tú: Tinɑ́ɑǹtì í dɑ dɛ́tirìnɛ̀, tì bo ɑ nùù ndi kɛ ɑ̃ ɑ yɛ̀mmɛ̀ miɛkɛ. Dɛ kó tinɑ́ɑǹtì tú ɑ bo ntɑ̃́mɛ̀ mmɛ, tiǹti ti nɑ́ɑntɛmɛ̀. 9 Kɑ̀ɑ bɛ́innɛ̀ ɑ nùù kɛ yĩ Kirisi tú ɑ Yiɛ̀ kɛ tɑ̃́ nɛ̀ ɑ yɛ̀mmɛ̀ miɛkɛ kɛ dò nKuyie nduɔ́ nkòò yɑ̃̀ńtɛ́, ɑ bo cootɛ́mu. 10 Kɛ yɛ̃́ onìtì ɔ̃ ntɑ̃́mɛ̀ nɛ̀ o yɛ̀mmɛ̀ mmɛ kɛ̀ Kuyie nhò wénkùnnɛ kòo bɛ́i nnɛ̀ o nùù kɛ pɛ́tɛ́ mɛdɛɛtímɛ̀. 11 Kɛ yɛ̃́ tì wɑ̃̀rimɛ̀ kɛ tú: Wèè ò tɑ̃́ ò bɑ́ɑ́ di ifɛi. 12 Sifu nɛ̀ wèè í tú Sifu dɛ̀ tũ nyí cɑ̃́ɑ̃́, bɛ Yiɛ̀ nhomɑ́ɑ̀ ndi, kòo nɔ̀ùtɛ̀ yɑ̀ɑ mbɛ̀ɛ̀ kó dimɑ̀ɑ̀ ò kuɔ̀nnɛ̀ bɛ kpɛ́í. 13 Ti wɑ̃̀rimu nkɛ tú: Bɛ̀ɛ̀ bo kuɔ́nnɛ̀ ti Yiɛ̀ mbɛ̀ bo cootɛ́.

14 Bɛ̀ bo yĩ́mɛ kóò kuɔ́nnɛ̀ kɛ í ò tɑ̃́? Bɛ̀ bo yĩ́mɛ kɛ́ nhò tɑ̃́ kòò mɔù í bɛ̀ nɑ̀kɛ́ o kpɛ́í? Bɛ̀ bo yĩ́mɛ kɛ́keè o kpɛ́í kòò mɔù í bɛ̀ nɑ̀kɛ́. 15 Bɛ̀ bo yĩ́mɛ kɛ́nɑ́kɛ́ o kpɛ́í kɛ̀ bɛ̀ í bɛ̀ tɔ̃? Kɛ́ndonnɛ̀ tì wɑ̃̀rimɛ̀ kɛ tú: Diwɛ̀ì ɔ̃ mbo bɛ̀ɛ̀ nɑ́ɑntɛ Tinɑ́ɑǹsɑ̀ɑ̀tì bɛ̀ tùɔkɛní dìì mɔ̀nnì. 16 Bɛmɔu òmɔù mɛ nyí yie ndɛ kó Tinɑ́ɑǹsɑ̀ɑ̀tì, Esɑii do bɛ́immu kɛ dɔ̀: N Yiɛ̀ nKuyie, we nyie nhɑ nɑ́ɑǹtì ti nɑ́ɑ́ ntì? 17 Onìtì ɔ̃ɔ̃ keè tinɑ́ɑǹtì nti kɛ́ntɑ̃́, dɛ kó tinɑ́ɑǹtì tú Kirisi kpɛti nti.

18 M bo bekɛ kɛ dɔ̀: Sifubɛ sɑ̀ɑ̀ í kèèmu dɛ kó tinɑ́ɑǹtɑ̀ɑ̀? Bɛ̀ tì kèèmu kɛ yɛ̃́ tì wɑ̃̀rimu kɛ tú:

Bɛ nɑ́ɑǹtì pitɛ́mu kutenkù kumɔu,

kɛ̀ bɛ̀ tì kèè itemmɑ̀nkɛ imɔu.

19 M bo bekɛ kɛ dɔ̀: Isidɑyɛɛribɛ sɑ̀ɑ̀ í bɑntɛ́mu dɛ kó tinɑ́ɑǹtɑ̀ɑ̀? Kuyie ndiɛ́ nkɛ duɔ́ nkɛ̀ Mɔyiisi bɛ́immu kɛ tú:

M bo túótɛ́ bɛ̀ɛ̀ í tú Sifubɛ,

di yɛ̀mmɛ̀ dò mbɛ̀ɛ̀ í ciì,

kɛ̀ dɛ̀ nte kɛ̀ dɛ̀ dí yonkɛ,

kɛ̀ di miɛkɛɛ pɛikɛ.

20 Kuyie nyíɛ́ kɛ nɑ̀kɛ́mu Esɑii kòò tì wɑ̃̀ri kɛ tú:

Bɛ̀ɛ̀ do í n wɑnti bɛ̀ n yɑ̀mu,

m bɛnkɛmu m mɑ́ɑ̀ bɛ̀ɛ̀ do í dɑkɛ n kpɛ́í.

21 Kuyie mbɛ́immu Isidɑyɛɛribɛ kpɛ́í kɛ tú: N yuo n nɔu nsi yɛwe yɛmɔu itookperí yɛmbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ yetɛ n kpɛti bɛ bíɛ́kɛ̀.

11

Kuyie nyí yetɛ Isidɑyɛɛribɛ

1 M bo yĩ́ Kuyie nyí dɔ́mu Isidɑyɛɛribɑ̀ɑ̀? Bìtì, kɛ yɛ̃́ n túmɛ̀ Isidɑyɛɛri nwe, Abɑrɑhɑmmu yɑɑ̀birɛ, Bɛnsɑmɛɛ kó kuwuɔ nkou. 2 Kuyie nyí yetɛ ku kó bɛnìtìbɛ̀ kù tɑ̃ɑ̃tɛ́ bɛ̀ nɛ̀ dimɔ̀nnì, yɑ́ɑ̀ di í yɛ̃́ Edii do kuɔ̀nnɛ̀ Kuyie kɛ bɛ́i ntì Isidɑyɛɛribɛ kpɛ́í nkɛ dɔ̀: 3 N Yiɛ̀, mbɛ̀ kùɔ ɑ pɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑm̀bɛ̀ bɛmɔu kɛ pùɔ nhɑ wũɔ̃tɔ̀rɛ̀, kɛ̀ míì kpɑɑ́ m mɑ́ɑ̀ kɛ̀ bɛ̀ dɔ́ kɛ́ n kuɔ. 4 Kuyie ndo ò tɛ̃̀ńnɛ́ ɔ̃̀nti? Kù do ò tɛ̃̀ńnɛ́ kɛ dɔ̀: N sɔ̀nnɛmu bɛnìtìbɛ̀ sikɔupísìyiekɛ̀ (7000) bɛ̀ɛ̀ í nìnkú dibɔɔ̀ Bɑɑri ììkɛ̀. 5 Mɛɛ̀ botí nku, bɛ̀mɑbɛ̀ kpɑɑ́mɛ̀ yíe nKuyie ntɑ̃ɑ̃tɛ́ bɛ̀ nɛ̀ ku kó mɛsɑ̀ɑ̀ nkpɛ́í. 6 Kù bɛ̀ tɑ̃ɑ̃tɛ́ nɛ̀ ku kó mɛsɑ̀ɑ̀ nkpɛ́í nkɛ, dɛ̀ í tú bɛ dɔɔ̀rìmɛ̀ kpɛ́í kɛ̀ mɛɛ̀ dɔkɛ dɛ̀ tɛ̃́nkɛ í tú ku kó mɛsɑ̀ɑ̀.

7 Ti bo yĩ́ bɑ nɑ́kɛ! Isidɑyɛɛribɛ í pɛ̀tɛ́ bɛ̀ do wɑnti dɛ̀ɑ̀? Kuyie ntɑ̃ɑ̃tɛ́ bɛ̀ bɛɛ̀ mɑ́ɑ̀ dɛ̀ pɛ̀tɛ́, kɛ̀ bɛsɔmbɛ to kpenkɛ. 8 Tì wɑ̃̀rimu kɛ tú: Nɛ̀ yíenní Kuyie nkuù bɛ̀ tɑnnɛ́ tikɔ̃ǹcɛ̃́ɛ̃́tì miɛkɛ, kɛ bɛ̀ yɛ̃̀ĩkùnnɛ kɛ kpénkùnnɛ bɛ to. 9 Kɛ̀ Dɑfiti múnkɛɛ bɛ́i nkɛ dɔ̀:

Yɛbɑɑ mbɛ̀ ɑ̃ɑ̃̀ yɛ̀ɛ̀ nɑɑ́ mbɛ kpɛ́í timɑ́tì nɛ̀ ticùɔ̀tì

kɛ́ bɛ̀ tùɔ̀ti

kɛ̀ dɛ̀ ntú bɛ yɛi nkó tiyeti.

10 Bɛ̀ɛ nɑɑ́ ntiyũ̀ɔ̃̀ntì

kɛ tɛ̃́nkɛ bɑ́ nwúó mbɑ́ sɑ́m̀pɔ́.

Pṹtínnɛ́ bɛ kɛ̀ bɛ̀ mpṹṹtí sɑ̃́ɑ̃̀.

11 M békúmu nkɛ tú: Sifubɛ bètɛ́ kɛ do sɑ̃́ɑ̃̀ nweɑ̀? Bìtì! Bɛ kóo kɛ́do kpɛ́í nte kɛ̀ Kuyie ndɛɛtɛ́ ibotí tɛì kɛ̀ dɛ̀ bo bɛ̀ yonkɛ. 12 Kɛ̀ Sifubɛ yetɛ mɛ̀ɛ̀ kpɛ́í nte kɛ̀ kutenkù kumɔu pɛ̀tɛ́ mɛsɑ̀ɑ̀, kɛ̀ bɛ̀ pɑ̀ɑ̀ mɛ̀ɛ̀ sɑ̀ɑ̀ nnɑɑ́ nyibotí tɛì kɔ̃mɛ, dɛ̀ nɛ́ bo ndòmmɛ̀ bɛ̀ bo ceetɛ dìì yiè kɛ́wɛ̃tɛní Kuyie mborɛ̀?

Dikpɑ́ɑ̀ kó itebɑkɛ nɑɑ́mmɛ̀ kupɑku kpɛyi

13 N nɑ́ɑ́nnɛ̀ dímbɛ bɛ̀ɛ̀ í tú Sifubɛ. Kuyie nni ntɑ̃ɑ̃tɛ́ kɛ̀ m bo nɑ́kɛ́ dímbɛ ku nɑ́ɑǹtì, kɛ̀ dɛ̀ n nɑɑtinɛ̀ dɛ kó mutɔ̃mmú. 14 Kɛ̀ n yɛ̀mmɛ̀ dò ndɛ̀ bo yonkɛ m botí kɔbɛ Sifubɛ kɛ̀ bɛ̀mɑbɛ̀ɛ tũnnɛ Kirisi. 15 Kɛ̀ Kuyie ndo bɛ̀ yóu kɛ́tɑunnɛ̀ kumɑ́ɑ̀ ibotí tɛì, dɛ̀ nɛ́ bo ndòmmɛ bɛ̀ bo wɛ̃tɛ kɛ́ kù tɑunnɛ̀ dìì mɔ̀nnì. Dɛ mɔ̀nnì dɛ̀ bo ndò bɛ̀ do ku kɛ yɑ̃̀ńtɛ́.

16 Kɛ̀ Kuyie nte dicɑwɛ̃́ĩtirì kètirì, kù temu dicɑbuu dimɔu. Kɛ̀ kù te mutie kũ̀nnì kù temu mutie mumɔu. 17 Sifubɛ dònnɛ̀ mutie bɛ̀ buɔtí mùmmu kupɑku, kɛ̀ bɛ̀ɛ̀ í tú Sifubɛ kɛ̀ bɛ̀ dònnɛ̀ dikpɑ́ɑ̀ kɔ̃mu, kɛ̀ bɛ̀ kɔ̃ũní mu bɑkɛ kɛ tuutɛ́nɛ̀ kupɑku kɔ̃mu, kɛ̀ ì pɛ̀ú mu kó mɛkṹmmɛ̀. 18 A nɛ́ bɑ́ mpɔtì kɑ̀ɑ yɛ̀mmɛ̀ dò nhɑ pɛ̃ɛ̃tɛ́ bɛ̀ kɔ̃ṹ ìì bɑkɛ, dikũ̀nnì diì dɑ tɔ, fɔ̃́ɔ̃̀ í dì tɔ.

19 Kɛ̀ dɛ̀ yɛ̀mmɛ̀ ɑ bo yĩ́: Bɛ̀ kɔ̃ṹ ibɑkɛ kɛ ùtóo kɛ bo tuutɛ́ mínwe. 20 Mɔ́mmuɔ nwe bɛ̀ ì kɔ̃ṹmɛ̀ ì í tɑ̃́ mɛ̀ɛ̀ kpɛ́í, kɛ dɑ tuutɛ́ ɑ tɑ̃́ mɛ̀ɛ̀ kpɛ́í, ɑ nɛ́ bɑ́ mpɔtì, dɔɔ̀ mɛyɔɔ̀mmɛ̀ kɛ́ndé. 21 Kɛ̀ Kuyie nyí yóu kù bo kɔ̃ṹmɛ̀ mutie mɔ́mmɔmmu kó itebɑkɛ, kù bɑ́ɑ́ dɑ yóu. 22 A nyɛ̃́ kɛ dò nKuyie nyóùmu kɛ wɛ̃̀tɛ kɛ sɑ̀. Kù yóùmu bɛ̀ɛ̀ kù yetɛ bɛ kpɛ́í, kɛ sɑ̀ ɑ kpɛ́í kɛ́nsɑ̀ kɑ̀ɑ í yɛ̀ ku kó mɛsɑ̀ɑ̀ mmiɛkɛ, kɛ̀ mɛɛ̀ dɔkɛ kù bo dɑ kɔ̃ṹ itebɑkɛ tɛì kɔ̃mɛ. 23 Kɛ̀ Sifubɛ yóu bɛ tookperí Kuyie mbo wɛ̃tɛ kɛ́ bɛ̀ tuutɛ́ bɛ kũ̀nnì, kɛ yɛ̃́ kù mɔ̀kɛmɛ̀ muwɛ̃rímú kɛ bo mɛ̀ dɔ̀ɔ̀. 24 A nyɛ̃́ kɛ dò nhɑ tú kutebɑku dikpɑ́ɑ̀ kɔku nku kɛ Kuyie ndɑ kɔ̃ũní kɛ tuutɛ́nɛ̀ bɛ̀ buɔtí mùù tie kupɑku, dɛ̀ tũ tɛ̃́nkɛ bɑ́ nkù yóùnɛ̀ kù bo tuutɛ́mɛ̀ itebɑkɛ mɔ́mmɔnyi i kũ̀nnì.

Kuyie mbo dɛɛtɛ́ Sifubɛ

25 N kɔbɛ n dɔ́ kɛ di nɑ́kɛ́ disɔ̀rì kpɛti mɑtì nti kɛ̀ di bɑ́ mpɔtì, Isidɑyɛɛribɛ to í yó nhɑ̃ kɛ kpeńnì sɑ̃́ɑ̃̀, yɛ̀ yó nkpeńnì kɛ kémmúnɛ̀ Kuyie mbo dɛɛtɛ́ mɛ̀mmɛ kù tɑ̃ɑ̃tɛ́ bɛ̀ bɛmɔu ibotí tɛì miɛkɛ. 26 Mɛɛ̀ botí nku Kuyie nyóó dɛɛtɛ́mɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ kɛ́ndònnɛ̀ tì wɑ̃̀rimɛ̀ kɛ tú:

Odɛɛtíwè bo yɛ̀nní Siyɔ̃ɔ̃

kɛ́ũtɛ́ Sɑkɔbu yɑɑ̀bí yɛi mmɛmɔu.

27 Dɛɛ̀ yó ntú mí nnɛ̀ bɛ ti kó mɛtɑummɛ̀,

m bo bɛ̀ ũtɛ́ dìì mɔ̀nnì bɛ yɛi.

28 Sifubɛ yetɛ Tinɑ́ɑǹsɑ̀ɑ̀tì nti kɛ nɑɑ́ nKuyie nkpɑntídɛ̀ntɔbɛ̀. Dɛ̀ɛ̀ tú ti kó mucɔ̃́ntimu Kuyie mbɛ̀ dɔ́mu kù tɑ̃ɑ̃tɛ́ mɛ̀ɛ̀ kpɛ́í mbɛ yɛmbɛ̀. 29 Kɛ yɛ̃́ Kuyie nhɔ̃ɔ̃ í mpɑ̃ kɛ́fietɛ kù mɛ nhɔ̃ í nyetɛ kù yu wè. 30 Di do tú bɛ̀ɛ̀ yetɛ bɛ̀mbɛ Kuyie nkpɛti. Di mmɔ̀nnì kɛ̀ kù di kuɔ́ mmɛsémmɛ̀ Sifubɛ yetɛ mɛ̀ɛ̀ kpɛ́í ku kpɛti. 31 Sifubɛ yetɛmɛ̀ Kuyie nkɛ̀ kù di kuɔ́ mmɛsémmɛ̀ kù múnkɛ yóó mɛ mbɛ̀ kuɔ́ mmɛsémmɛ̀. 32 Kuyie nyóumu kɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ bɛmɔu yetɛ ku kpɛti, kɛ̀ dɛ̀ bo yie nkɛ̀ kùu bɛ̀ kuɔ́ mɛsémmɛ̀.

Kuyie nsɑ̀ɑ̀ ndɛumu

33 Kuyie nsɑ̀ɑ̀ ndɛumu, kɛ̀ ku ciì ndɛu kɛ̀ kù yɛ̃́ dɛmɔu. We mbo nɑ kɛ́nɑ́kɛ́ kù tɑ̃ɑ̃tɛ́ tì nɛ̀ kù dɔ́ kɛ́dɔɔ̀ tì. 34 Kɛ́ndònnɛ̀ tì wɑ̃̀rimɛ̀ kɛ tú:

We nyɛ̃́ ti Yiɛ̀ nyɛ̀mmɛ̀ dòmmɛ̀?

We nkù duɔ̀ nyitié?

35 We nkù pɑ̃ diyiè mɑrì dɛ̀mɑrɛ̀

kɛ bɑɑ dɛ kó tiyeti?

36 Kuù dɔ̀ɔ̀ dɛmɔu, kɛ dɛ̀ te, bɑ́ dɛ̀ nɛ̀ dɛ kó mutɔ̃mmú. Kuyie nyètìrì ńdɛu sɑ̃́ɑ̃̀. Kɛ̀ dɛ̀ mmɛ ndò.

12

Tínti Kuyie ndɛɛtɛ́ bɛ̀ ti bo mpĩ́ mmɛ̀ɛ̀ botí ku tɔ̃mmú

1 N kɔbɛ Kuyie ndi dɔ̀ɔ̀mu mɛsɑ̀ɑ̀, dɛɛ̀ te kɛ̀ n di tiè nkɛ tú dí kù duɔ́ ndi kɔ̃̀ntì nɛ̀ di fòmmu kɛ̀ dɛ̀ ndò ndipɑ̃nnì sɑ̀ɑ̀rì dìì kù wenni dìì dò pɑ́íí. Dɛɛ̀ yó ntú mubɑ́ɑmmu di dò nkɛ́ nkù bɑ́ɑ́ mmù. 2 Bɑ́ ncɔúnɛ̀ kuntenkù kuù nkó mɛdɔɔ̀rìmɛ̀. Yóunɛ̀ kɛ̀ Kuyie nceetɛ di yɛ̀mmɛ̀ pɑ́íí, mɛm̀mɛ di bo nɑmɛ̀ kɛ́bɑntɛ́ kù dɔ́ dɛ̀ dɛ̀ɛ̀ wenni pɑ́íí.

3 Nɛ̀ Kuyie nni ndɔ̀ɔ̀ mɛ̀ɛ̀ sɑ̀ɑ̀ nkpɛ́í nkɛ̀ n nɑɑ́ ku kó ditɔ̃nnì, n dɔ́ kɛ di nɑ́kɛ́ kɛ tú di yɛ̀mmɛ̀ bɑ́ ndò ndi dɛu kɛ pɛ̃ɛ̃tɛ́ di dommɛ̀. Kɛ̃́kùnnɛ dimɑ́ɑ̀ kɛ́yie nKuyie ndi duɔ́ nyɛ̀ɛ̀ fɔ̃̀tɛ̀. 4 Wéntɛ́nɛ̀ onìtì mɔ̀kɛ mɛ̀ɛ̀ botí itùòti pɛ́u kɛ̀ i tɔ̃mmú cɑ̃́ɑ̃́ ncɑ̃́ɑ̃́. 5 Tínti Kirisi kɔbɛ ti kpɛrɛ mɛ ndò, kɛ̀ ti sũ koò tɑ̀unɛ̀, ti wɛ̃ tikɔ̃̀ntì timɑ́ɑ̀ ndi, kɛ teé ntitɔbɛ̀. 6 Bɑ́ wè kòo pɑ̃nnì cɑ̃̀ɑ̃́ nKuyie nhò pɑ̃ kɛ̀ dɛ̀ mɑ̀mɛ̀, kɛ̀ Kuyie nyɛ̃ nwèè duɔ́ nwè ku nɑ́ɑǹtì, wè nti nɑ̀ɑ́ nti tɑ̃́kùmɛ̀ dòmmɛ̀. 7 Kɛ̀ Kuyie nyɛ̃ nwèè nteé mbɛtɔbɛ̀, wè mbɛ̀ teé, kɛ̀ kù yɛ̃ nwèè ntiè mbɛtɔbɛ̀, wè mbɛ̀ tiè. 8 Kɛ̀ kù yɛ̃ nwèè nyɑ́úkùnko bɛtɔbɛ̀ kɔ̃̀ntì wè ntì yɑ́úkùnko, kɛ̀ kù duɔ́ nkɑ̀ɑ mɔ̀kɛ ɑ kpɛrɛ ɑ ḿpɑ̃ɑ̃ nnɛ̀ mɛyɛ̀mmɛ̀ mɛ̀mɑ́ɑ̀, kɛ̀ kù yɛ̃ nwèè nni bɛtɔbɛ̀ wè nni kɛ̀ dɛ̀ wenni, kɛ̀ kù yɛ̃ nwèè ńteé mbɛcĩ̀rìbɛ̀, wè mbɛ̀ teé nnɛ̀ diwɛ̀ì.

Ti bo ndɔ́mɛ̀ titɔbɛ̀

9 Ndɔ́nɛ̀ ditɔbɛ̀ nɛ̀ timɔ́mmɔnti kɛ níí mmɛyɛi kɛ tɑunnɛ̀ dimɑ́ɑ̀ mɛsɑ̀ɑ̀ nteii. 10 Ndɔ́nɛ̀ ditɔbɛ̀ díndi Kirisi kɔbɛ, kɛ́ndé ditɔbɛ̀. 11 Di bɑ́ ntú bɛtɔ̃nnɛ́díébɛ̀, di kɔ̃̀ntì ńyɑu kɛ̀ di mpĩ́ nti Yiɛ̀ ntɔ̃mmú kɛ̀ Muyɑɑ́nsɑ̀ɑ̀mù ndi teénnɛ̀. 12 Dɛ̀ ndi nɑɑti di bɑɑ dɛ̀ kpɛ́í, kɛ̀ di fɛ̃́ũ̀rì di mmi kɛ bɑ́ɑ́ nKuyie nsɑ̃́ɑ̃̀. 13 Nteénnɛ̀ di kɔbɛ Kirisi kɔbɛ dɛ̀mɑrɛ̀ bɛ̀ dónnì dìì mɔ̀nnì, kɛ́ncɔú bɛpɔ̀ɔ̀bɛ̀ nɛ̀ diwɛ̀ì.

14 Kɛ̀ bɛ̀ di fɛ̃́ũnko di mbékú Kuyie nkó mɛsɑ̀ɑ̀ mbɛ kpɛ́í, di mbékú Kuyie nkó mɛsɑ̀ɑ̀ bɛ̀ɛ̀ di fɛ̃́ũnko bɛ kpɛ́í, di bɑ́ mbɛ̀ buɔ̀ nkusĩ̀nkù. 15 Di níí ńwɛ̃ńnɛ̀ diwɛ̀ì bo bɛ̀ kɛ yɑ̃nku kɛ nwɛ̃ńnɛ̀ bɛ̀ɛ̀ kuɔ̀, nkɛ kuɔ̀. 16 Nyonɛ̀ titɔbɛ̀ tú mù, di bɑ́ nhɑ̃ sifeé, nkɛ̃́kùnkonɛ̀ dimɑ́ɑ̀, di yɛ̀mmɛ̀ bɑ́ ndò di yɛ̃́ dɛmɔu.

17 Di bɑ́ nfɔku mɛyɛi bɛ̀ɛ̀ mɛ̀ ndi dɔɔri. Ndɔɔrinɛ̀ dɛ̀ɛ̀ wenni kɛ̀ bɛ̀nìtìbɛ̀ bɛmɔu wúó. 18 N dɔɔrinɛ̀ di bo nɑmɛ̀ kɛ́nnɑɑtinɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ bɛmɔu. 19 Di bɑ́ nwɑnti kɛ́pɛitɛ di mɔ́mmɔmbɛ, yóunɛ̀ kɛ̀ Kuyie nkpɑ ndi kpɛ́í, nkɛ yɛ̃́ ti wɑ̃̀rimɛ̀ kɛ tú: Mí nKuyie, míì yóó kpɑ̀ ndi kpɛ́í. 20 Kɛ̀ dikònnì bo ɑ kpɑntídɛ̀ntɔù, duɔ́ nwe kòo di, kɛ̀ sinɛ́yɛ̃ĩ ò bo, duɔ́ nwe kòo yɑ̃̀. Kɑ̀ɑ dɔ̀ɔ̀ mɛm̀mɛ dɛ̀ dò nhɑ còú yɛhɑ̃ɑ̃kũɔ̃ nyɛ o yuu ĩ́nkɛ̀. 21 A bɑ́ɑ́ yie nkɛ̀ mɛyɛi ndɑ nɑ, ńdɔɔri mɛsɑ̀ɑ̀ nkɛ̀ mɛɛ̀ nte kɑ̀ɑ nɑ mɛyɛi.

13

Ndénɛ̀ bɛ̀ɛ̀ bɑkɛ́

1 Bɛnìtìbɛ̀ bɛmɔu dò nkɛ́nyíémmu bɛ̀ɛ̀ bɑkɛ́ bɛ kpɛti kɛ yɛ̃́ Kuyie nkuù bɛ̀ kɑ̀nnɛmɛ̀. Bɛ̀ɛ̀ kó dimɑ̀ɑ̀ bɑkɛ́ Kuyie nkuù bɛ̀ bɑɑ́. 2 Dɛɛ̀ kpɛ́í nte kɛ̀ bɛ̀ɛ̀ yetɛ bɛ̀ɛ̀ bɑkɛ́ bɛ kpɛti, bɛ̀ yetɛ Kuyie nkpɛti nti, kɛ̀ bɛ̀ɛ̀ mɛ ntì yetɛ tibeéntì tiì doti bɛ yɔ ĩ́nkɛ̀. 3 Bɛ̀ɛ̀ dɔ̀ɔ̀ri mɛsɑ̀ɑ̀, mbɛ̀ í dò nkɛ́ndé bɛ̀ɛ̀ bɑkɛ́, bɛ̀ɛ̀ dɔ̀ɔ̀ri mɛyɛi mbɛɛ̀ dò nkɛ́ mbɛ̀ dé. Kɑ̀ɑ í dɔ́ kɛ́ mbɛ̀ dé, dɔɔ̀ mɛsɑ̀ɑ̀ nkɛ̀ bɛ̀ dɑ sɑ̃ntɛ. 4 Bɛ̀ pĩ́ nKuyie ntɔ̃mmú mmu kɛ bo dɑ teennɛ̀ kɑ̀ɑ dɔɔ̀ mɛsɑ̀ɑ̀. Kɑ̀ɑ dɔ̀ɔ̀ri mɛyɛi ndé bɛ, kɛ yɛ̃́ Kuyie nkuù bɛ̀ duɔ́mmɛ̀ dɛ kó mutɔ̃mmú kɛ bɛ̀ fɛ̃́ũnko bɛ̀ɛ̀ dɔ̀ɔ̀ri mɛyɛi nkɛ bɛnkú Kuyie nyí dɔ́mɛ̀ bɛ̀ dɔ̀ɔ̀ri dɛ̀. 5 Dɛɛ̀ kpɛ́í nte kɛ̀ ti dò nkɛ́nyíé mbɛ̀ɛ̀ bɑkɛ́ bɛ kpɛti, dɛ̀ nɛ́ bɑ́ ntú bɛ̀ bo ti fɛ̃́ũmmɛ̀ mɑ́ɑ̀ kpɛ́í, ti yɛ̀mmɛ̀ yɑ̀ɑ̀ bo nti bekùnɛ̀mɛ̀ kpɛ́í.

6 Dɛɛ̀ te kɛ̀ di yietì dɑ̀ḿpóò. Bɛ̀ɛ̀ pĩ ndɛ kó mutɔ̃mmú Kuyie nkuù mù mbɛ̀ duɔ́, nkɛ̀ bɛ̀ mù pĩ. 7 Nduɔ̀nnɛ̀ bɑ́ wè ò te dɛ̀: Kɛ yietì dɑ̀ḿpóò o yɛmbɛ̀, kɛ yietì dɛ̀ɛ̀ dò do nkɛ́nyietì di dò nkɛ́ ndɛ̀ yietì bɛ̀, kɛ́nyíé di dò nkɛ́nyíé mbɛ̀ɛ̀ kpɛti, kɛ́ndé di dò nkɛ́ndé bɛ̀.

Ti bo ndɔ́mɛ̀ ti kou tɔù

8 Di bɑ́ mbɑnnɛ̀ òmɔù, dibɑ̀nnì bomu di bo nyietì dì diì tú di bo ndɔ́mɛ̀ ditɔbɛ̀. Wèè dɔ́ bɛtɔbɛ̀ ò dɔ̀ɔ̀ Kuyie nkuɔ́ imɔu yɛ̃mmɛ̀ mmɛ. 9 Ntɛnɛ̀ ikuɔ́ yɛ̃mmɛ̀: Bɑ́ɑ́ duɔ́nɛ̀ wèè í tú ɑ pokù yoo wèè í tú ɑ dɔù, bɑ́ɑ́ kuɔ onìtì, bɑ́ɑ́ soutɛ́ kɛ́cɑɑ̀rɛ̀ ɑ kou tɔù yètìrì, bɑ́ɑ́ yúúkú, bɑ́ɑ́ yɑɑ nhotɔù kpɛrɛ mɑrɛ̀. Dɛ kó ikuɔ́ imɔu kó dikũ̀nnì tú: Ndɔ́ ɑ kou tɔù ɑ dɔ́ mɛ̀ɛ̀ botí ɑmɑ́ɑ̀. 10 Wèè dɔ́ o kou tɔù ò í ò dɔ̀ɔ̀ri mɛyɛi, ò dɔ̀ɔ̀ri Kuyie nkuɔ́ yɛ̃mmɛ̀ mmɛ.

Ndɑkɛnɛ̀ Yesu kó muwɛ̃timù kpɛ́í

11 Di yɛ̃́mɛ̀mu ti bo yɛ̀ɛ̀ mɔ̀rɛ̀ miɛkɛ. Dɛ̀ tùɔ̀kɛmu di bo entɛmɛ̀, kɛ yɛ̃́ ti tɔ̀ɔ́nɛ̀mu mɛdɛɛtímɛ̀ sɔmmɛ di mmɔ̀nnì. 12 Kɛyènkɛ̀ yòtɛ́mu kɛ̀ dɛ̀ ɑutɛ́ kɛ bo wentɛ́, yóunɛ̀ dibiìnnì kó mutɔ̃mmú mumɔu, kɛ bɑ́ɑ́tí kuwenniku kó tikpɑ̀rìnɛntì. 13 Ti fòmmu nwenni kɛ̀ ti kérí kuwenniku miɛkɛ. Ti yóu mudikɛ́tontímù nɛ̀ tinɑyɑ̃̀kɛ́muɔ́ntì, kɛ bɑ́ ndɔuti dɔutinɛ̀ titɔbɛ̀, kɛ bɑ́ nfòù mufòmmu yɛimu, kɛ bɑ́ ndɔ́ yɛkpɑ̀rɛ̀ nɛ̀ mɛhɛ̃ɛ̃mmɛ̀. 14 Nfòùnɛ̀ mufòmmu pɑ̀mmù mùù tu Kirisi kɔ̃mu, kɛ tɛ̃́nkɛ bɑ́ ndɔɔri di mɔ́mmɔmbɛ di kɔ̃̀ntì dɔ́mɛ̀.

14

Òmɔù bɑ́ mbekùnɛ̀ otɔù

1 Ncɔúnɛ̀ bɛ̀ɛ̀ kó mɛtɑ̃́kùmɛ̀ mu nyí kpenkɛ, kɛ bɑ́ nsenku bɛ yɛntotí. 2 Òmɔù yɛ̀mmɛ̀ dòmmu ò bo nɑ kɛ́nyo ndɛmɔu, wèè tɑ̃́kùmɛ̀ mu nyí kpenkɛ kòo yo ntikũnfɑ̃ɑ̃̀tì. 3 Wèè yo ndɛmɔu ò bɑ́ɑ́ senkɛ̀rì wèè í yo ndɛmɔu, wèè í yo ndɛmɔu ò mɛ mbɑ́ mbekùnɛ̀ wèè yo ndɛmɔu kɛ yɛ̃́ Kuyie mbɛ̀ cɔutɛ́mɛ̀mu. 4 A tú we kɛ bo mbekùnɛ̀ otɔù kóo tɔ̃ntì? Kòo cómmú yoo ò do o yiɛ̀ nkpɛti nti. Ò mɛ nyó ńcómmúmu kɛ yɛ̃́ ti Yiɛ̀ mmɔ̀kɛmɛ̀mu muwɛ̃rímú kɛ bo nhò cúɔ́. 5 Bɛ̀mɑbɛ̀ yɛ̀mmɛ̀ dòmmu yɛwe mɑyɛ̀ wenni nɛ̀ yɛtɛyɛ̀, kɛ̀ bɛtɔbɛ̀ yɛ̀mmɛ̀ dò yɛ̀mɑyɛ̀ í cɑ̃́ɑ̃́, òmɔù yɛ̀mmɛ̀ cɛ̃́nkɛ bɑ́ nhò bekùnɛ̀. 6 Wèè yɛ̀mmɛ̀ dò nyɛwe mɑyɛ̀ wenni nɛ̀ yɛtɛyɛ̀, ò sɑ̃ntí Kuyie nku, kɛ̀ wèè yo ndɛmɔu kòo múnkɛ kù sɑ̃ntí, kɛ yɛ̃́ ò ɔ̃ nyóó dimɛ̀ kɛ́ ku dɔunnɛ̀ mutɔ̃mmú. Kɛ̀ wèè í yo ndɛmɔu kòo múnkɛ ku nsɑ̃ntí. 7 Òmɔù í fòù omɑ́ɑ̀ kpɛ́í, òmɔù mɛ nyí kɔ̃ nhomɑ́ɑ̀ kpɛ́í. 8 Kɛ yɛ̃́ kɛ̀ ti fòù, ti fòù Kuyie nkpɛ́í nkɛ, kɛ ti ku, ti ku Kuyie nkpɛ́í nkɛ. Kɛ̀ ti fòù yoo ti ku, ti ɑ̃ Kuyie nnɔ̀ùtɛ̀ miɛkɛ nkɛ. 9 Kɛ yɛ̃́ Kirisi kumɛ̀ kɛ yɑ̃̀ńtɛ́, kɛ bɑkɛ́ bɛcíríbɛ̀ nɛ̀ bɛfòùbɛ̀. 10 Dɛ̀ dòmmɛ kɑ̀ɑ bekùnɛ̀ ɑ kou tɔù? Bɑ nte kɑ̀ɑ ò sènkɛ̀rì? Timɔu ti yóó cómmú Kuyie nyììkɛ̀ nkɛ kɛ̀ kù ti bekɛ́nɛ̀. 11 Tì wɑ̃̀rimu kɛ tú:

Mí nKuyie m bomu!

Bɛnìtìbɛ̀ bɛmɔu bo nínkú n yììkɛ̀,

bɑ́ kùù botí kɛ̀ kù n sɑ̃ntɛ.

12 Dɛ mɔ̀nnì bɑ́ wè kòò kù nɑ̀kɛ́ tìì ò tukúnɛ̀.

A bɑ́ɑ́ bɔ ɑ kou

13 Ti tũ nyóunɛ̀ ti bo bekùnɛ̀mɛ̀ titɔbɛ̀, kɛ́tɑ̃ɑ̃tɛ́ kɛ́ bɑ́ɑ́ dɔɔ̀ dɛ̀mɑrɛ̀ dɛ̀ɛ̀ bo bɔ nhɑ kou tɔù. 14 Nɛ̀ Yesu ti kó mɛtɑummɛ̀ miɛkɛ n yɛ̃́mu weti weti kɛ dò ndɛ̀mɑrɛ̀ í sĩ, ɑ yɛ̀mmɛ̀ dò ndɛ̀ɛ̀ sĩ̀ ndɛɛ̀ ɔ̃ɔ̃ nɑɑ́ ndɛsĩ̀nnɛ̀ ɑ kpɛ́í. 15 Kɑ̀ɑ yo mmudiì mɑmù kɛ̀ dɛ̀ kɔɔ́nnɛ̀ ɑ kou, ɑ í ò dɔ́mu. Bɑ́ɑ́ yie nkɛ́nyo ndɛ̀mɑrɛ̀ dɛ̀ɛ̀ bo fétinnɛ ɑ kou Kirisi ku wèè kpɛ́í. 16 A bɑ́ɑ́ yie nkɛ̀ bɛ̀ dɑ wɑ́tí dɛ̀mɑrɛ̀ kpɛ́í fɔ̃́ n yɛ̀mmɛ̀ dò ndɛ̀ɛ̀ wenni. 17 Kuyie nkpɑ̀ɑ̀tìyuu í tú mudiì nɛ̀ muyɑ̃̀ɑ̃̀ kpɛri. Di tú ɑ bo nwetímɛ̀ mmɛ kɛ́mmɔkɛ diwɛ̀ì, Muyɑɑ́nsɑ̀ɑ̀mù duɔ̀ ndɛ̀. 18 Wèè tũ nKirisi mɛbotí Kuyie nwe ndɔ́ kɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ ò sɑ̃ntí.

19 Kɛ̀ dɛ̀ dò mmɛmmɛ, yóunɛ̀ kɛ̀ ti ńwɑɑ̀ dɛ̀ɛ̀ bo nte kɛ̀ kunɑɑtí mbo ti cuokɛ̀, kɛ̀ tí nkpénkunko titɔbɛ̀ Kirisi kó kucɛ miɛkɛ. 20 Mudiì muù bɑ́ nte kɛ̀ ti cɑkɛ Kuyie ntɔ̃mmú. Mudiì mɑmù í sĩ, ndɛ̀ nɛ́ í wenni ɑ bo dimɛ̀ dɛ̀mɑrɛ̀ kɛ́bɔ nhɑ kou. 21 Dɛ̀ɛ̀ wenni dɛɛ̀ tú ɑ bo yóumɛ̀ imɑɑ, kɛ bɑ́ nyɔ̃ mɛnɑɑ̀, kɛ́yóu dɛ̀ɛ̀ kó dimɑ̀ɑ̀ bo bɔ nhɑ kou tɔù. 22 Kɑ̀ɑ yɛ̀mmɛ̀ dòmmɛ̀ dɛ kó tinɑ́ɑǹtì ĩ́nkɛ̀, nyɛ̃́ ti fɔ̃́ nnɛ̀ Kuyie ndidɛ́. Dɛ̀ ńnɑɑti wèè dɔ̀ɔ̀ri tìmɑtì kɛ̀ dɛ̀ í ò bekùnɛ̀. 23 Wèè mɛ nyo mmudiì mɑmù kòo yɛ̀mmɛ̀ ò bekùnɛ̀, Kuyie mmúnkɛ ò bekɛ́nɛ̀mu kɛ dèè. Onìtì dɔ̀ɔ̀ri dɛ̀ kòo yɛ̀mmɛ̀ ò bekùnɛ̀ dɛ̀ tú mɛyɛi mmɛ.

15

Ti bo nteénnɛ̀mɛ̀ titɔbɛ̀

1 Tínti bɛ̀ɛ̀ kó mɛtɑ̃́kùmɛ̀ kpenkɛ ti dò nkɛ́mmimmu bɛ̀ɛ̀ mu nyí kpenkɛ bɛ kpɛ́í, ti í dò nkɛ́ndɔɔri ti mɛ̀ ndɔ́mɛ̀. 2 Timɔu bɑ́ wè ò ndɔɔri dɛ̀ɛ̀ bo nnɑɑti o kou, dɛ̀ɛ̀ bo ò teennɛ̀ kòo tɑ̃́kùmɛ̀ɛ kpenkɛ. 3 Kɛ yɛ̃́ Kirisi do í dɔɔrimɛ̀ ò mɛ̀ ndɔ́mɛ̀. Tì wɑ̃̀rimu kɛ tú: Bɛ̀ɛ̀ dɑ sɑ̃́ɑ̃́ mbɛ sɑ̃́ɑ̃̀mbɛ̀ do n yuu ĩ́nkɛ̀. 4 Kuyie nnɑ́ɑǹtì wɑ̃̀ri kɛ bo ti bɛnkɛ ti do nkɛ́mmi mmɛ̀ɛ̀ botí nku, kɛ wɛ̃́ɛ̃̀rì kɛ bɑɑ Kuyie nyóó ti duɔ́ ndɛ̀. 5 Kuyie nkùù ɔ̃ɔ̃ duɔ́ nhonìtì mɛminnímɛ̀ kóò bɑ́ntɛ̀, kù di teennɛ̀ kɛ̀ dí nyo titɔbɛ̀ tú mù kɛ tũ nKirisi kó itié. 6 Mɛm̀mɛ di bo nwɛ̃mmɛ̀ mɛyɛ̀mmɛ̀ mɛ̀mɑ́ɑ̀ nɛ̀ mɛtɑmmɛ̀ mɛ̀mɑ́ɑ̀ kɛ sɑ̃ntí Kuyie ti Yiɛ̀ nYesu Kirisi cicɛ.

Tinɑ́ɑǹsɑ̀ɑ̀tì bomɛ̀ ibotí imɔu kpɛ́í

7 Kɛ̀ dɛ̀ do mɛmmɛ ncɔúnɛ̀ ditɔbɛ̀, Kirisi di cɔutɛ́ mmɛ̀ɛ̀ botí kɛ̀ Kuyie nyètìrìi dɛukɛ. 8 Mɔ́mmuɔ nwe n di nɑ́ɑ́mmɛ̀ Kirisi dɔ̀ɔ̀ omɑ́ɑ̀ Sifubɛ kóo tɔ̃ntì, kɛ bɛnkɛ Kuyie ndo nɑ̀kɛ́ tì ti yɛmbɛ̀ tì túmɛ̀ mmɛ timɔ́mmɔnti. 9 Ò kɔ̀tɛní kɛ̀ bɛ̀ɛ̀ í tú Sifubɛ kɛ̀ bɛ̀ múnkɛ bo sɑ̃ntɛ Kuyie nku sɑ̀ɑ̀ nkpɛ́í, kɛ́ndò ntì wɑ̃̀rimɛ̀ kɛ tú:

M bo ndiè nkɛ dɑ sɑ̃ntí yɛbotɛ̀ cuokɛ̀,

kɛ́ndɛ́úkùnko ɑ yètìrì.

10 Kɛ̀ titɛtì wɑ̃̀ri kɛ tú:

Ibotí imɔu kɔbɛ di wɛ̃nnɛ́nɛ̀ ku kó bɛnìtìbɛ̀

kɛ̀ di nyɑ̃nku.

11 Kɛ̀ titɛtì tu:

Díndi yɛbotɛ̀ yɛmɔu kɔbɛ

nsɑ̃ntínɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie,

díndi ibotí ndɛ́úkùnkonɛ̀ ku.

12 Kɛ̀ Esɑii múnkɛɛ bɛ́i nkɛ dɔ̀:

Òmɔù bo yɛ̀nní Isɑii kó kufuku miɛkɛ

kɛ́mbɑkɛ́ yɛbotɛ̀ yɛmɔu,

kɛ̀ ibotí imɔu nhò tɑ̃́.

13 Kuyie nkùù ɔ̃ɔ̃ te kɛ̀ ti ntɑ̃́, kù di píɛ ndiwɛ̀ì nɛ̀ kuyɛǹnɑɑtí di kù tɑ̃́ mɛ̀ɛ̀ kpɛ́í. Kɛ̀ Muyɑɑ́nsɑ̀ɑ̀mù di teennɛ̀ kɛ̀ di dɔkɛ ntɑ̃́.

Pɔɔri nɑ̀kɛ́mɛ̀ mùù te kòo bɛ̀ wɑ̃̀rinɛ̀ dikɔ̃m̀bùɔ̀

14 N kɔbɛ n yɛ̃́mu kɛ dò ndi nitì, kɛ yɛ̃́ dɛmɔu, kɛ bo nɑ kɛ́tié nditɔbɛ̀. 15 Kuyie nni ndɔ̀ɔ̀ mɛ̀ɛ̀ sɑ̀ɑ̀ nkpɛ́í nte kɛ̀ n di wɑ̃̀ri nɛ̀ dikɔ̃m̀bùɔ̀ bɑ́ n yí di sɔ̀nnɛ tìmɑtì, kɛ bo di dentɛ di kèè tì nɛ̀ dimɔ̀nnì. 16 N tú Yesu Kirisi kóo tɔ̃ntì nwe kɛ nɑ́ɑ́ mbɛ̀ɛ̀ í tú Sifubɛ o kpɛ́í. M pĩ́ nKuyie nkó mutɔ̃mmú mmu kɛ nɑ́ɑ́ nTinɑ́ɑǹsɑ̀ɑ̀tì kɛ̀ Muyɑɑ́nsɑ̀ɑ̀mù bo wénkùnnɛ bɛ̀ɛ̀ í tú Sifubɛ, kɛ̀ bɛ̀ɛ nɑɑ́ ndipɑ̃nnì sɑ̀ɑ̀rì Kuyie ndɔ́ dì. 17 Nɛ̀ Yesu Kirisi ti kó mɛtɑummɛ̀ miɛkɛ, dɛ̀ n nɑɑtimu Kuyie nkó mutɔ̃mmú m pĩ́ mmù kpɛ́í. 18 N nɑ́ɑ́ mmiɛ nKirisi n tee mmɛ̀ɛ̀ kpɛ́í nkɛ, kɛ̀ n nɑ̀kɛ́ bɛ̀ɛ̀ í tú Sifubɛ kɛ̀ bɛ̀ cɔutɛ́ Kuyie. Weè n teé n nɑ́ɑǹtì miɛkɛ nɛ̀ n tɔ̃mmú miɛkɛ. 19 Muyɑɑ́nsɑ̀ɑ̀mù n teènnɛ̀mu kɛ̀ n dɔ̀ɔ̀ tidiɛtì pɛ́u, kɛ nɑ̀kɛ́ Kuyie nnɑ́ɑǹtì Sedisɑdɛmmu nɛ̀ Idirii kó kutempɛ̃ nkumɔu miɛkɛ. 20 N tɑ̃ɑ̃tɛ́ kɛ dɔ́ kɛ́nnɑ́ɑntɛ Tinɑ́ɑǹsɑ̀ɑ̀tì nti bɛ̀ mu nyí ti kèè kɛ̀ɛ̀ bíɛ́kɛ̀, kɛ bɑ́ɑ́ sɔɔ́ nhòmɔù kó dipũũ ĩ́nkɛ̀. 21 N dɔ̀ɔ̀ tì wɑ̃̀ri mɛmmɛ kɛ tú:

Bɛ̀ do í nɑ̀kɛ́ bɛ̀ o kpɛ́í,

bɛ̀ bo ò yɑ̀,

kɛ̀ bɛ̀ɛ do í kèè o kpɛ́í,

kɛ̀ bɛ̀ɛ keè.

Pɔɔri dɔ́mɛ̀ kɛ́kɔtɛ Odommu

22 Dɛɛ̀ n dìítí sɑ̃́ɑ̃̀ kɛ̀ n yí kɔ̀too di ciɛ. 23 Di mmɔ̀nnì n tɛ̃́nkɛ í pĩ́ mutɔ̃mmú mɑmù i ntempɛ̃ mmiɛkɛ, yɛbie mpɛ́u miɛkɛ nkɛ n dɔ́mɛ̀ kɛ́ di síékɛ́. 24 Bɑ̀mbɑ̀ n dɔ́ kɛ́kɔtɛ Ɛsipɑnyi nwe, m bo nkɔri kɛ́yɛroo di ciɛ kɛ di yɑ̀, kɛ̀ n yɛ̀mmɛ̀ɛ nɑrikɛ kɛ̀ ti dɔ́ɔ́tɛ́, kɛ̀ dí n teennɛ̀ kucɛ. 25 N nɛ́ yóó niitɛ́ kɛ́kɔtɛ Sedisɑdɛmmu nwe kɛ́duɔ́ nKirisi kɔbɛ yɛpɑ̃rɛ̀. 26 Mɑseduɔnni kɔbɛ nɛ̀ Akɑyii kɔbɛ bɛɛ̀ pɑ̃mmú yɛpɑ̃rɛ̀ kɛ bo teennɛ̀ Kirisi kɔbɛ bɛcĩ̀rìbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ bo Sedisɑdɛmmu. 27 Bɛ̀ tɑ̃ɑ̃tɛ́ nɛ̀ bɛmɑ́ɑ̀ ndi kɛ bɛ̀ pɑ̃ dɛ kó yɛpɑ̃rɛ̀, bɛ̀ do dò nkɛ́ bɛ̀ pɑ̃mu. Kɛ yɛ̃́ Sifubɛ bɛ̀ɛ̀ bo Sedisɑdɛmmu bɛ̀ bɛ̀ nɑ̀kɛ́mɛ̀ Kuyie nnɑ́ɑǹtì bɛmbɛ bɛ̀ɛ̀ í tú Sifubɛ. Bɛ̀ tũ ndò nkɛ́ bɛ̀ pɑ̃mu bɛ kpɛrɛ. 28 Kɛ̀ m bɛ̀ duɔ́ ndɛ kó yɛpɑ̃rɛ̀ kɛ dèè, m bo nkɔri Ɛsipɑnyi kɛ́yɛroo di ciɛ. 29 N yɛ̃́mu kɛ dò m bo nkɔroo dìì yiè kɛ di tɔo Kirisi kó mɛsɑ̀ɑ̀ mmɛ.

30 N kɔbɛ n di békúmu, nɛ̀ ti Yiɛ̀ nYesu Kirisi kó diyètìrì kpɛ́í nɛ̀ Muyɑɑ́nsɑ̀ɑ̀mù mùù ɔ̃ nte kɛ̀ ti ndɔ́ titɔbɛ̀ kɛ tú di n wɛ̃nnɛ́nɛ̀ dimɑ̀ù kɛ́mbɑ́ɑ́ Kuyie n kpɛ́í, 31 kɛ̀ n yentɛ́nɛ̀ Sudee kó itookperí yɛmbɛ̀. Kɛ̀ Sedisɑdɛmmu kɔbɛɛ cɔutɛ́ m bɛ̀ tɔo yɛ̀ɛ̀ pɑ̃rɛ̀. 32 Kɛ̀ Kuyie ndɔ́ m bo tuɔkoo di ciɛ nɛ̀ diwɛ̀ì, kɛ́om̀pɛ̀ sɑ́m̀pɔ́. 33 Kuyie nkùù duɔ̀ nkuyɛǹnɑɑtí kù ndi bonɛ̀ dimɔu. Kɛ̀ dɛ̀ mmɛ ndo.

16

Mudɔummu

1 N dɔ́ kɛ di nɑ́kɛ́ kɛ̀ di nyɛ̃́ ti tɑ̃ũ̀ Febee wèè pĩ nSɑ̃nkiree Kirisi kɔbɛ tĩ̀nnì miɛkɛ mutɔ̃mmú, ò kèróomɛ̀ mmɛ. 2 Dí ò cɔutɛ́ nɛ̀ ti Yiɛ̀ nkó diyètìrì, Kirisi kɔbɛ dò nkɛ́ncɔúmɛ̀ bɛtɔbɛ̀, kɛ́ nhò teénnɛ̀ dɛ̀ ò bèkú dìì mɔ̀nnì mɛteèmmɛ̀. Ò teénnɛ̀mu bɛnìtìbɛ̀ pɛ́u, kɛ n teénnɛ̀ mí m mɔ́mmuɔ.

3 N dɔunko Pirisiidi nɛ̀ Akidɑɑsi nɛ̀ bɛ̀ ti wɛ̃ nkɛ pĩ́ nYesu Kirisi tɔ̃mmú. 4 Bɛɛ̀ kɑ̀ɑ́tɛ́ mukṹṹ kɛ n dɛɛtɛ́. Dɛ̀ í tú míì mɑ́ɑ̀ bɛ̀ sɑ̃ntí, nɛ̀ Kirisi kɔbɛ bɛmɔu ndi bɛ̀ɛ̀ í tú Sifubɛ. 5 N dɔunko bɛ̀ɛ̀ tiku bɛ cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kɛ bɑ́ɑ́ nKuyie kɛ dɔu n nɛ́po sɑ̀ù Epɑinɛti, wèè ketɛ́ kɛ cɔutɛ́ Yesu Asii kó kutempɛ̃ mmiɛkɛ. 6 N dɔunko Mɑɑri wèè pĩ mmutɔ̃mmú mɛdiɛ̀ ndi kpɛ́í. 7 Kɛ dɔunko Ãndonnikuusi nɛ̀ Sunniyɑɑsi n ciɛ kɔbɛ, nɛ̀ bɛ̀ ti do wɛ̃ nkɛ kpetí, bɛnitidiɛbɛ̀ mbɛ Yesu tɔ̃rɛ̀ miɛkɛ. Bɛɛ̀ n niitɛ́nɛ̀ kɛ cɔutɛ́ Yesu.

8 Kɛ̀ n dɔunnɛ̀nko Ãmpidiyɑtuusi n nɛ́posɑ̀ù ti Yiɛ̀ nkó kucɛ miɛkɛ. 9 Kɛ dɔunko Udimɛɛ wèè múnkɛ pĩ́ nKirisi tɔ̃mmú nɛ̀ n nɛ́po Sitɑkiisi. 10 Kɛ dɔunko Apɛdɛsi Yesu tɔ̃ntì wèè fìíkú ti Yiɛ̀ nkó kucɛ miɛkɛ. Nɛ̀ bɛ̀ɛ̀ pĩ mmutɔ̃mmú Adisitobuuri cĩ́ɛ̃̀tɛ̀. 11 Kɛ dɔunko Edodiyɔ̃ɔ̃ n cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kou nɛ̀ Nɑsiisi cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kɔbɛ bɛ̀ɛ̀ cɔutɛ́ ti Yiɛ̀. 12 N dɔunko ti tɑ̃bɛ̀ Tidifɛnni nɛ̀ Tidifoosi, bɛ̀ɛ̀ pĩ nti Yiɛ̀ ntɔ̃mmú nɛ̀ ti tɑ̃ũ̀ sɑ̀ɑ̀wè Pɛdisii wèè pĩ nti Yiɛ̀ ntɔ̃mmú mɛdiɛ̀. 13 Kɛ dɔunko Dufuusi Kuyie ntɑ̃ɑ̃tɛ́ wè nɛ̀ o yɔ̃, wèè múnkɛ tú n yɔ̃. 14 Kɛ dɔunko Asɛ̃nkiriti nɛ̀ Fekɔ̃ɔ̃ nɛ̀ Edimɛsi nɛ̀ Pɑtirobɑɑsi nɛ̀ Edimɑɑsi nɛ̀ ti kɔbɛ Kirisi kɔbɛ bɛ̀ɛ̀ bɛ bonɛ̀. 15 Kɛ dɔunko Fidokɔsi nɛ̀ Sudii nɛ̀ Nɛdee nɛ̀ o tɑ̃ũ̀ Odimpɑɑsi nɛ̀ Kirisi kɔbɛ bɛ̀ɛ̀ bɛ̀ bonɛ̀.

16 Di dɔunko ditɔbɛ̀ nɛ̀ diwɛ̀ì. Kirisi kɔbɛ bɛmɔu di dɔunko.

Nyɛ̃́nɛ̀ bɛ̀ɛ̀ ɑ̃ɑ̃̀ mɛtotímɛ̀ bɛ kpɛ́í

17 N kɔbɛ n di nɑ́ɑ́mmu kɛ tú: Di nyɛ̃́ bɛ̀ɛ̀ ɑ̃ɑ̃̀ mɛtotímɛ̀ Kirisi kɔbɛ cuokɛ̀ bɛ kpɛ́í, kɛ nɑ́ɑ́ ntìì cɑ̃̀ɑ̃́ kɛ bɛ̀ fétìnko. Di bɛ̀ dɛ́tinnɛ dimɑ́ɑ̀. 18 Bɛ̀ í pĩ nti Yiɛ̀ nKirisi kó mutɔ̃mmú, bɛ̀ wɑnti bɛmɑ́ɑ̀ kó mudiì mmu. Kɛ ɔ̃ nnɑ́ɑ́ nnɛ̀ inunɑɑtí nɛ̀ yɛsɑ̃ɑ̃, kɛ soú nKirisi kɔbɛ bɛ̀ɛ̀ í kpenkɛ. 19 Bɛnìtìbɛ̀ bɛmɔu yɛ̃́mu di yiemmɛ̀ ti Yiɛ̀ nkó tinɑ́ɑǹtì. Dɛ̀ n nɑɑti mɛsɑ̀ɑ̀, n nɛ́ dɔ́ di nyɛ̃́mu mɛsɑ̀ɑ̀ nnɛ̀ mɛyɛi kɛ bɑ́ɑ́ tɑ mɛyɛi mmiɛkɛ. 20 Kuyie nkùù duɔ̀ nkuyɛǹnɑɑtí kù bo duɔ́ nkɛ̀ di cuuti dibɔɔ̀ kɛ́ dì nɑ̀ntoo bɑ̀mbɑ̀.

Ti Yiɛ̀ nYesu kó mɛsɑ̀ɑ̀ ní ndi bonɛ̀.

21 Timɔntee nɛ̀ wè ti nɛiti wè di dɔunko, kɛ̀ n ciɛ kɔbɛ dususi nɛ̀ Sɑsɔ̃ɔ̃ nɛ̀ Sosipɑtɛɛ kɛ̀ bɛ̀ múnkɛ di dɔunko.

22 Mí nTɛrisuusi wèè wɑ̃̀ri dipɑ́tíri dii, m múnkɛ di dɔunko ti Yiɛ̀ nkó mɛwɛ̃nnímɛ̀ miɛkɛ.

23 Kɑyuusi m bɑ̀tɛ́ wèè cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ nɛ̀ Kirisi kɔbɛ tiku dɛ̀ kɛ bɑ́ɑ́ nKuyie nɛ̀ Edɑsiti dihɛì kóò dítídɔúntì nɛ̀ ti nɛ́po Kɑdituusi bɛ̀ di dɔunko.

[ 24 Ti Yiɛ̀ nYesu Kirisi kó mɛsɑ̀ɑ̀ ní ndi bonɛ̀ dimɔu. Kɛ̀ dɛ̀ mmɛ ndò.]

Kuyie nyètìrì ńdɛu

25 Ti sɑ̃ntí Kuyie nkùù bo nɑ kɛ di kpénkùnnɛ ku kó kucɛ miɛkɛ nɛ̀ Tinɑ́ɑǹsɑ̀ɑ̀tì n di nɑ́ɑ́ ntì. Dɛ kó Tinɑ́ɑǹsɑ̀ɑ̀tì ti nɑ́ɑ́ Yesu kpɛ́í nkɛ, kɛ ti bɛnkú timɔ́mmɔnti Kuyie ndo sɔ̀nnɛ tì nɛ̀ dimɔ̀nnì. 26 Di mmɔ̀nnì dɛ kó tinɑ́ɑǹtì tɛ̃́nkɛ í sɔri, Kuyie mpɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑm̀bɛ̀ do ti nwɑ̃̀ri. Kuyie nkùù bo sɑ̃́ɑ̃̀ kuù yɛ̃ ti ntì nɑ̀ɑ́ nyibotí imɔu kɛ̀ ìi ti cɔutɛ́ kɛ́ ntì tɑ̃́ kɛ dɔɔri tì yɛ̃mmɛ̀.

27 Nɛ̀ ti Yiɛ̀ nYesu kó diyètìrì Kuyie nyètìrì ńdɛu, kunku kùù mɑ́ɑ̀ tú mɛyɛ̀mmɛ̀ yiɛ̀ yɛbie nyɛbie. Kɛ̀ dɛ̀ mmɛ ndò.

1 Kɔdɛnti

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

14

15

16

Pɔɔri wɑ̃̀ri dìì pɑ́tíri ketirì Kirisi kɔbɛ bɛ̀ɛ̀ bo Kɔdɛnti

Di mpɑ́tíri nɑ́ɑ́ ntì

Pɔɔri weè wɑ̃̀ri di mpɑ́tíri Kɔdɛnti kɔbɛ. Ò do bo dì wɑ̃̀ri kɛ bo Efɛɛsi kó dihɛì ndi kɛ́keè dikɔnkɔɔ̀nnì dìì bo Kɔdɛnti Kirisi kɔbɛ tĩ̀nnì miɛkɛ nɛ̀ bɛmɔ́mmɔmbɛ bɛ̀ múnkɛ do ò wɑ̃̀rimɛ̀ kóò bìékɛ́ itié mmɑì Kuyie nkó kucɛ miɛkɛ.

Dɛ kó dipɑ́tíri mɔkɛ itié nyibotí ibotí nku muwedɔunfòmmu ĩ́nkɛ̀ diì ti nɑ́ɑ́ mMuyɑɑ́nsɑ̀ɑ̀mù duɔ̀ nyɛ̀ɛ̀ pɑ̃rɛ̀ kpɛ́í nnɛ̀ ti dò nkɛ nyɛ̀ pĩ̀ńnɛ̀ mɛ̀ɛ̀ botí kɛ teennɛ̀ titɔbɛ̀. Kòò wɛ̃̀tɛ kɛ ĩkú Yesu tɑnfɔ̃̀tɛ̀ kɛ bɛnkɛ kɛ tú dɛmɔu dɛ miɛkɛ mɛdɔ́kùmɛ̀ mɛɛ̀ tu dèènnì.

Di mpɑ́tíri nɑ́ɑǹtì duɔ́ kɛ dòmmɛ̀

1. Mudɔummu 1:1-9

2. Mɛtotímɛ̀ mɛ̀ɛ̀ do ɑ̃nnɛ́ Kirisi kɔbɛ bɛ̀ɛ̀ bo Kɔdɛnti bɛ cuokɛ̀ 1:10-4:21

3. Kirisi kou dò nkɛ́ndò mpɑ́íí nwe nɛ̀ dipopuò kó tinɑ́ɑǹtì 5-7

4. Kirisi kou dò nkɛ́nte omɑ́ɑ̀ kɛ́kɑ̃́ɑ̃́ ndɛ̀ 8:1-11:1

5. Kirisi kɔbɛ dò nkɛ níí ndòmmɛ̀ kuwedɔundieku miɛkɛ nɛ̀ Mudisɑ̀ɑ̀mù tu mù 11:2-34

6. Muyɑɑ́nsɑ̀ɑ̀mù nduɔ̀ nyɛ̀ɛ̀ pɑ̃rɛ̀ kó tinɑ́ɑǹtì nɛ̀ ti bo ndɔ́mɛ̀ titɔbɛ̀ 12-14

7. Mukúkɛ́yɑ̃́ntímù kó tinɑ́ɑǹtì 15

8. Dikɔ̀ù nɛ̀ mudɔummu sɔmmu 16

1

Mudɔummu

1 Mí mPɔɔri Kuyie nkuù n yu kɛ dɔ́ n nɑɑ́ Yesu Kirisi kó ditɔ̃nnì mí nnɛ̀ n nɛ́po Sositɛnni, tíì di wɑ̃ũ di mpɑ́tíri díndi Kirisi kɔbɛ bɛ̀ɛ̀ bo Kɔdɛnti.

2 Ti di dɔunko díndi Kirisi kɔbɛ bɛ̀ɛ̀ bo Kɔdɛnti, díndi bɛ̀ɛ̀ wɛ̃nnɛ́nɛ̀ Kirisi kɛ̀ Kuyie ndi wénkùnnɛ kɛ di cɑ̃̀ńnɛ́, kɛ dɔunko bɛ̀ɛ̀ kó dimɑ̀ɑ̀ yu ti Yiɛ̀ nYesu Kirisi yètìrì tipíìtì timɔu. Yesu wèè tú ti Yiɛ̀ nkɛ tú bɛ Yiɛ̀. 3 Kuyie nti cicɛ nɛ̀ ti Yiɛ̀ nYesu Kirisi bɛ̀ di dɔɔ̀ mmɛsɑ̀ɑ̀ nkɛ di pɑ̃ kuyɛǹnɑɑtí.

Kuyie nti dɔ̀ɔ̀ mɛ̀ɛ̀ sɑ̀ɑ̀ nnɛ̀ Kirisi ti kó mɛwɛ̃nnímɛ̀ miɛkɛ

4 N sɑ̃ntímu Kuyie nsɑ̃́ɑ̃̀ nɛ̀ kù di dɔ̀ɔ̀ mɛ̀ɛ̀ sɑ̀ɑ̀ nnɛ̀ Kirisi di kó mɛwɛ̃nnímɛ̀ miɛkɛ, 5 kɛ di pɑ̃ɑ̃ ndɛmɔu botí, kɛ̀ di nɔ nkɛ nɑ́ɑ́ nKuyie nnɑ́ɑǹtì kɛ yɛ̃́ dɛmɔu. 6 Kɛ yɛ̃́ Kirisi kó tinɑ́ɑǹtì fìíkúmɛ̀ di miɛkɛ tei tei. 7 Kɛ̀ di mɔkɛ Kuyie nkó yɛpɑ̃rɛ̀ yɛmɔu díndi bɛ̀ɛ̀ bɑ̀ɑ Kirisi bo wɛ̃tɛnímɛ̀. 8 Kuyie mbo di fíí kɛ̀ di nɑ kɛ́tuɔkɛ kumɑ̀nku. Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nYesu Kirisi ńwɛ̃tiní kɛ bɑ́ɑ́ yɑ̀ ò bo di sɛi ntìì ĩ́nkɛ̀. 9 Kuyie nkùù di yu kɛ di tɑunnɛ̀ ku Birɛ ti Yiɛ̀ nYesu Kirisi, kù dɔ̀ɔ̀rimu kù bɛ́i ntì.

Mɛyɑtimɛ̀ Kirisi kɔbɛ cuokɛ̀

10 N kɔbɛ n di nɑ́ɑ́mmu nɛ̀ ti Yiɛ̀ nYesu Kirisi kó diyètìrì, kɛ tú di nyo ditɔbɛ̀ tu mù kɛ̀ mɛyɑtimɛ̀ bɑ́ mbo di cuokɛ̀, kɛ̀ dí nwɛ̃ mmɛyɛ̀mmɛ̀ mɛ̀mɑ́ɑ̀ nɛ̀ iyɛǹtotí ìmɑ́ɑ̀. 11 N kɔbɛ n nɑ́ɑ́ mmɛmmɛ kɛ yɛ̃́ Kodowe cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kɔbɛ n nɑ̀kɛ́mɛ̀ kɛ tú yɛkpɑ̀rɛ̀ bo di cuokɛ̀. 12 N kèèmu bɛ̀mɑbɛ̀ tumɛ̀: Mí ntú Pɔɔri kou. Kòo tɔù tu: Mí ntú Apodoosi kou. Kòo tɔù tu: Mí ntú Piɛri kou. Kòo tɔù tu: Mí ntú Kirisi kou. 13 Di yɛ̀mmɛ̀ dò nKirisi totɛ́ totɛ́ mɑɑ̀? Mí mPɔɔri míì ku di kpɛ́í nkudɑpɑ̃ɑ̃tí ĩ́nkɑ̀ɑ̀? Bɛ̀ di ɑ̃nnɛ́ bɑ̀tɛ́mmù nɛ̀ míì kó diyètìrɑ̀ɑ̀?

14 N sɑ̃ntí Kuyie n yí ɑ̃nnɛ́mɛ̀ bɑ̀tɛ́mmù di kóò mɔù kɛ̀ dɛ̀ í tú Kirisipusi nɛ̀ Kɑyuusi. 15 Òmɔù bɑ́ɑ́ nɑ kɛ dɔ̀ bɛ̀ ò ɑ̃nnɛ́ bɑ̀tɛ́mmù nɛ̀ n kó diyètìrì. 16 Éé! Nh ɑ̃nnɛ́mu bɑ̀tɛ́mmù Setifɑnnɑɑsi cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kɔbɛ, bɛ kó difɔ̃nkúò n yí yɛ̃́ kɛ̀ m bo nhɑ̃nnɛ́ otɔù mɔù bɑ̀tɛ́mmù. 17 Kirisi í n tɔ̃ nkɛ̀ m bo nhɑ̃ɑ̃̀ bɛnìtìbɛ̀ bɑ̀tɛ́mmù, wè n yu kɛ̀ m bo nɑ́kɛ́ Tinɑ́ɑǹsɑ̀ɑ̀tì nti, kɛ bɑ́ ntì nɑ̀ɑ́ nnɛ̀ onìtì kó mɛciì, tì yɑ̀ɑ̀ bo kɛ̃́kùnnɛ kudɑpɑ̃ɑ̃tí nɑ́ɑǹtì kó muwɛ̃rímú.

Kuyie nkó mɛciì cɑ̃̀ɑ̃́nnɛ̀mɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ kɔ̃mɛ

18 Kirisi kumɛ̀ kudɑpɑ̃ɑ̃tí ĩ́nkɛ̀ kó tinɑ́ɑǹtì dò nkuwɑɑ́tóo nku bɛ̀ɛ̀ feti bɛ borɛ̀, kɛ nɛ́ tú Kuyie nkó muwɛ̃rímú tínti kù dɛɛtɛ́ bɛ̀ ti borɛ̀, 19 kɛ́ndònnɛ̀ tì wɑ̃̀rimɛ̀ kɛ tú:

Bɛ̀ɛ̀ mɔ̀kɛ mɛyɛ̀mmɛ̀ m bo mɛ̀ dɛ̀ìtɛ,

kɛ́ũtɛ́ mɛciì yɛmbɛ̀ ciì.

20 We ntɛ̃́nkɛ nɛ́ tú mɛyɛ̀mmɛ̀ yiɛ̀? We ntu opɑ́tíyĩ́ɛ̃́tíwè? We ntu tinɛìtì yiɛ̀? Kuyie mbɛnkɛmu kɛ tú bɛnìtìbɛ̀ mɔ̀kɛ mɛ̀ɛ̀ yɛ̀mmɛ̀ tu mɛwɑ́ɑ́tɛ́yɛ̀mmɛ̀ mmɛ.

21 Bɛnìtìbɛ̀ í nɑ kɛ bɑntɛ́ Kuyie nnɛ̀ bɛ kó mɛyɛ̀mmɛ̀, dɛɛ̀ te kɛ̀ Kuyie ntɑ̃ɑ̃tɛ́ kɛ dɛɛrí bɛ̀ɛ̀ tɑ̃́ tinɑ́ɑǹtì ti nɑ́ɑ́ ntì, tìì dò ntiwɑ́ɑ́tɛ́nɑ́ɑǹtì bɛ̀ɛ̀ tì yetɛ bɛ borɛ̀. 22 Sifubɛ dɔ́ kɛ́yɑ̀ tidiɛtì, kɛ̀ Kɛrɛkibɛ biɛ wɑnti mɛciì. 23 Tínti mɛ nnɑ́ɑ́ nKirisi kpɛ́í nkɛ bɛ̀ bɑɑkɛ́ wè kudɑpɑ̃ɑ̃tí ĩ́nkɛ̀, Sifubɛ í dɔ́ dɛ kó tinɑ́ɑǹtì, tì dò ntiwɑ́ɑ́tɛ́nɑ́ɑǹtì nti bɛ̀ɛ̀ í tú Sifubɛ bɛ borɛ̀. 24 Bɛ̀ɛ̀ kó dimɑ̀ɑ̀ yie nKuyie, nSifubɛ nɛ̀ bɛ̀ɛ̀ í tú Sifubɛ Kirisi bɛ̀ bɛnkúmu Kuyie nkó muwɛ̃rímú nɛ̀ ku kó mɛciì. 25 Kɛ yɛ̃́ Kuyie ndɔ̀ɔ̀ri dɛ̀ dòmmɛ̀ dɛwɑ́ɑ́tɛ́kpɛrɛ ndɛ kɛ nɛ́ pɛ̃ɛ̃tɛ́ bɛnìtìbɛ̀ kó mɛciì, kù dɔ̀ɔ̀ri kɛ̀ dɛ̀ dò ndɛ̀ cĩ̀ĩnnìmu kɛ nɛ́ pɛ̃ɛ̃tɛ́ bɛnìtìbɛ̀ kó muwɛ̃rímú.

26 N kɔbɛ wéntɛ́nɛ̀ dimɑ́ɑ̀ díndi Kuyie nyu bɛ̀. Mɛciì nyɛmbɛ̀ nɛ̀ bɛnitidiɛbɛ̀ nɛ̀ bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ bɛ̀ í sũ di miɛkɛ. 27 Kuyie ntùótɛ́ kutenkù kuù nkɔbɛ wúó ndɛ̀ kɛ̀ dɛ̀ dò ndɛwɑ́ɑ́tɛ́kpɛrɛ kɛ fɛ̀ikùnnɛ mɛciì nyɛmbɛ̀, kɛ tùótɛ́ bɛ̀ wùó ndɛ̀ kɛ̀ dɛ̀ cĩ̀ĩnnì kɛ fɛ̀ikùnnɛ bɛkperíbɛ̀, 28 kɛ tùótɛ́ bɛ̀ wùó ndɛ̀ kɛ dò ndɛ̀ í tú dɛ̀mɑrɛ̀, bɛ̀ sènku dɛ̀ kɛ fɛ̀ikùnnɛ dɛdiɛrɛ̀, kɛ̀ dɛ̀ nɑɑ́ ndɛtetìrɛ̀, 29 kɛ̀ dɛ̀ bo yie kòo mɔù bɑ́ɑ́ dɛ́úkùnnɛ omɑ́ɑ̀ Kuyie nyììkɛ̀. 30 Kuyie nkuù di tɑunnɛ̀ Yesu Kirisi, kòo di duɔ́ mmɛciì nkɛ di wénkùnnɛ, kɛ di dɛɛtɛ́ kɛ di cɑ̃̀ńnɛ́ kɛ̀ di tú ku kɔbɛ. 31 Ti wɑ̃̀rimu kɛ tú: Kòò mɔù dɔ́ kɛ́nsɑ̃ntí omɑ́ɑ̀, ò nsɑ̃ntí omɑ́ɑ̀ Kirisi ò dɛɛtɛ́ mɛ̀ɛ̀ kpɛ́í.

2

Pɔɔri do í nɑ́ɑ́nnɛ̀ mɛniticiì

1 N kɔbɛ n kɔ̀too dìì mɔ̀nnì di ciɛ, n do í di nɑ̀kɛ́ Kuyie n nɑ́ɑǹtì nɛ̀ yɛtɑnnɔ̀ diɛyɛ̀ yoo nɛ̀ onìtì kó mɛciì. 2 N do í dɔ́ kɛ́ di nɑ́kɛ́ titɛtì mɑtì tìì í tú Yesu Kirisi bɛ̀ bɑɑkɛ́ wè kudɑpɑ̃ɑ̃tí ĩ́nkɛ̀ o kpɛti. 3 M bo dìì mɔ̀nnì di ciɛ kɛ dò nhocĩ̀rì nwe kɛ̀ kufɔ̃wɑɑ́ nní nni mbo kɛ̀ ǹ kpeutí. 4 N do í di tiè kɛ di nɑ́ɑ́ nKuyie nnɑ́ɑǹtì nɛ̀ mɛnɑ́ɑǹkùɔ̀ nyoo nɛ̀ mɛciì, n do nɑ́ɑ́nnɛ̀ Muyɑɑ́nsɑ̀ɑ̀mù kó muwɛ̃rímú mmu kɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ bɑnní, 5 kɛ̀ dɛ̀ bo yie nkɛ̀ di tɑ̃́kùmɛ̀ bɑ́ nfííkú onìtì kó mɛciì nyĩ́nkɛ̀, mɛ̀ nfííkú Kuyie nkó muwɛ̃rímú ĩ́nkɛ̀.

Kuyie nkó mɛciì sɔ̀rimu

6 Nh ɔ̃ nnɑ́ɑ́ mmɛciì nKirisi kɔbɛ bɛ̀ɛ̀ kpenkɛ bɛ̀mbɛ Kuyie nkó kucɛ miɛkɛ, dɛ kó mɛciì nyí tú kutenkù kuù nkɔ̃mɛ yoo bɛ̀ɛ̀ bɑkɛ́ bɛ kɔ̃mɛ, kɛ yɛ̃́ bɛ̀ɛ̀ bɑkɛ́ bɛ wɛ̃rímú yóó deèmɛ̀mu. 7 Ti nɑ́ɑ́ nKuyie nkó mɛciì mmɛ mɛ̀ɛ̀ sɔ̀ri, kù do tɑ̃ɑ̃tɛ́ mɛ̀ kɛ̀ kutenkù mu nyí bo, kɛ bo ti tɑnnɛ́ ku kó tikpetì miɛkɛ. 8 Bɛ̀ɛ̀ bɑkɛ́ kutenkù kuù mbɛ̀ í bɑntɛ́ dɛ kó mɛciì, nkɛ̀ bɛ̀ do mmɛ̀ bɑntɛ́ bɛ̀ nɑ bɑ́ mbɑɑkɛ́ ti Yiɛ̀ ntikpetì yiɛ̀ nkudɑpɑ̃ɑ̃tí ĩ́nkɛ̀. 9 Tì wɑ̃̀rimu kɛ tú:

Òmɔù í yɑ̀ dɛ̀,

òmɔù í kèè tì,

òmɔù í totí tì o yɛ̀mmɛ̀

Kuyie ndɛ ndɔ̀ɔ̀ bɛ̀ɛ̀ kù dɔ́ bɛ kpɛ́í.

10 Kuyie nduɔ́ nkɛ̀ ku Yɑɑ́ mbɛnkɛ tímbɛ ku kó disɔ̀rì, kɛ yɛ̃́ Muyɑɑ́nsɑ̀ɑ̀mù yɛ̃́mɛ̀mu dɛmɔu bɑ́ Kuyie nkó disɔ̀rì diɛrì. 11 We mbo nɑ kɛ́nyɛ̃́ otɔù yɛ̀mmɛ̀ dòmmɛ̀ kɛ̀ dɛ̀ í tú o mɔ́mmuɔ, mɛɛ̀ botí nku òmɔù í yɛ̃́mɛ̀ Kuyie nyɛ̀mmɛ̀ dòmmɛ̀ kɛ̀ dɛ̀ í tú Muyɑɑ́nsɑ̀ɑ̀mù. 12 Kuyie nti duɔ́ mmùù Yɑɑ́ nyí tú kutenkù kɔ̃mu, Kuyie nkɔ̃mu mmu kɛ̀ dɛ̀ bo yie nkɛ̀ ti bɑntɛ́ kù ti dɔ̀ɔ̀ dɛ̀ nɛ̀ ku kó mɛsɑ̀ɑ̀. 13 Ti ɔ̃ɔ̃ í nnɑ́ɑ́ Kuyie nnɑ́ɑǹtì nɛ̀ onìtì kó mɛciì, ti ɔ̃ nnɑ́ɑ́ Muyɑɑ́nsɑ̀ɑ̀mù ti duɔ́ ntì nti. Ti ɔ̃ɔ̃ nti ntiè Kuyie nkó bɛnìtìbɛ̀.

14 Wèè í mɔkɛ Muyɑɑ́nsɑ̀ɑ̀mù ò bɑ́ɑ́ nɑ kɛ́yie Muyɑɑ́nsɑ̀ɑ̀mù ti nɑ́ɑ́ Kuyie nkpɛti tì, tì ɔ̃ ndò ntiwɑ́ɑ́tɛ́nɑ́ɑǹtì nti o borɛ̀. Bɛ̀ɛ̀ mɔ̀kɛ Muyɑɑ́nsɑ̀ɑ̀mù bɛɛ̀ bo nɑ kɛ́ tì bɑntɛ́, bɛ̀ɛ̀ í mù mɔ̀kɛ bɛ̀ bɑ́ɑ́ nɑ kɛ́ tì bɑntɛ́. 15 Wèè mɔ̀kɛ Muyɑɑ́nsɑ̀ɑ̀mù weè bo nɑ kɛ́bɑntɛ́ dɛmɔu, wèè í mù mɔ̀kɛ ò bɑ́ɑ́ nɑ kóò bekɛ́nɛ̀, 16 tì wɑ̃̀rimu kɛ tú:

We nyɛ̃́ ti Yiɛ̀ nyɛ̀mmɛ̀ dòmmɛ̀?

We nkù duɔ́ nyitié?

Tínti mɛ mmɔ̀kɛmu Kirisi kó mɛyɛ̀mmɛ̀.

3

Kuyie ntɔ̃mbɛ̀ bɛmɔu bɛ̀ mɑ̀mu

1 N kɔbɛ n yí di nɑ́ɑ́nnɛ̀ kɛ dònnɛ̀ bɛ̀ɛ̀ kpenkɛ Kirisi kó kucɛ miɛkɛ, n di nɑ́ɑ́nnɛ̀ kɛ dònnɛ̀ kutenkù kuù nkɔbɛ mbɛ, kɛ yɛ̃́ di kpɑɑ́ bɛmmɛ̀ Kirisi kó kucɛ miɛkɛ. 2 N do di duɔ́ mɛmiɛ̀ mmɛ, n do í di duɔ́ mmuciɛ̀, kɛ yɛ̃́ di do í yóó nɑmɛ̀ kɛ́ mù di, bɑ́ nɛ̀ yíenní di bɑ́ɑ́ nɑ, 3 kɛ yɛ̃́ di kpɑɑ́ mɔkɛmɛ̀ kutenkù kuù nkɔbɛ kó mɛyɛ̀mmɛ̀ dɛ̀ɛ̀ tu yɛkpɑ̀rɛ̀ nɛ̀ mɛhɛ̃ɛ̃mmɛ̀ dɛɛ̀ bɛnkú di fòmmu í cèètɛmɛ̀. 4 Kòò mɔù tú: Mí ntú Pɔɔri kou nwe, kòo tɔù tu: Mí ntú Apodoosi kou nwe. Di dɔɔri kɛ dò mbɛ̀ɛ̀ í yɛ̃́ bɛ̀mbɛ Kuyie.

5 We ntu Pɔɔri kɛ we ntu Apodoosi? Ti tú Kuyie nkó bɛtɔ̃mbɛ̀ mbɛ kɛ di niitɛ́ Kirisi kó kucɛ, bɑ́ wè kòò pĩ nKuyie nyɛ̃ nwèe pĩ́ mmùù tɔ̃mmú. 6 N fìímmu, kɛ̀ Apodoosi yɔɔrɛ, kɛ̀ Kuyie nte kɛ̀ dɛ̀ kòtɛ́. 7 Dɛ̀ í tú wèè fìí nyoo wèè yɔɔrɛ bɛɛ̀ dɔ̀ɔ̀ mùmɑmù, Kuyie nkùù te kɛ̀ dɛ̀ kòtɛ́, kuù dɔ̀ɔ̀ dɛmɔu. 8 Wèè fìí nnɛ̀ wèè yɔɔrɛ bɛ̀ mɑ̀mu, Kuyie nyóó yietí bɑ́ wè o tɔ̃mmú dòmmɛ̀ mmɛ. 9 Ti wɛ̃ nkɛ pĩ́ nKuyie nkó mutɔ̃mmú mmu kɛ̀ di tú Kuyie nkó kupɑku, kɛ dò nKuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kó imɑrí. 10 Kuyie nkuù n duɔ́ kɛ̀ n dò mbɛmɑribɛ̀ kóo kótì kɛ pũ̀ṹtɛ́ kɛ̀ bɛtɔbɛ̀ sɔkù, bɑ́ wè ò nɛ́ ndɑkɛ ò mɑɑ̀ mɛ̀ɛ̀ botí. 11 Dipũũ dɔú nkɛ dèèmu diì tu Yesu Kirisi, òmɔù bɑ́ɑ́ nɑ kɛ́pṹṹtɛ́ ditɛrì mɑrì. 12 Dipũũ dimɑ́ɑ̀ ĩ́nkɛ̀ bɛ̀mɑbɛ̀ mɑɑ̀mu nɛ̀ timɑ́tì pɛ́ítì, kɛ̀ bɛtɔbɛ̀ mɑɑ̀ nɛ̀ mɛsɔɔ, kɛ̀ bɛtɔbɛ̀ mɑɑ̀ nɛ̀ yɛtɑ̃́sɑ̀ɑ̀yɛ̀, kɛ̀ bɛtɔbɛ̀ mɑɑ̀ nɛ̀ idɛí, kɛ̀ bɛtɔbɛ̀ mɑɑ̀ nɛ̀ timútì, kɛ̀ bɛtɔbɛ̀ mɑɑ̀ nɛ̀ tiyontì. 13 Bɑ́ wè ò mɑɑ́nɛ̀ dɛ̀ bo feitɛ́ Kuyie mbeéntì yiè, kɛ̀ kùu dɛ̀ yɑ̀ɑ́kɛ́ nɛ̀ muhɑ̃ɑ̃́. 14 Wèè mɑɑ́ dipũũ ĩ́nkɛ̀ kɛ̀ muhɑ̃ɑ̃́ nyí cɔ̀útɛ́ o kpɛrɛ, dɛ yiɛ̀ mbo pɛ́tɛ́ ticuuti. 15 Kɛ̀ wèè kpɛrɛ mɛ ncɔ̀útɛ́, ò bɑ́ɑ́ pɛ́tɛ́ ticuuti, ò nɛ́ yóó cootɛ́mu kɛ̀ dɛ̀ nɛ́ ndò nhò yentɛ́ muhɑ̃ɑ̃́ mmiɛkɛ kɛ yɛ̀.

16 Di í yɛ̃́ kɛ dò ndimɔu di wɛ̃ nkɛ́tú Kuyie nkó tɛcĩ́ɛ̃̀tɛ̀ ntɛ kɛ̀ Muyɑɑ́nsɑ̀ɑ̀mù bo di miɛkɑɑ̀? 17 Kòò mɔù kùɔ Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ Kuyie mbo ò kùɔ múnkɛ, kɛ yɛ̃́ Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ dòmmɛ̀ pɑ́íí nwe kɛ̀ di wɛ̃ nkɛ tɛ ntú.

18 Òmɔù bɑ́ nsoú nhomɑ́ɑ̀, wèè yɛ̀mmɛ̀ dò nhò ciì kutenkù kuù nkó mɛciì wèe yɛi nkɛ̀ dɛ̀ɛ yie nkòo pɛ́tɛ́ mɛciì mɔ́mmɔmmɛ. 19 Kɛ yɛ̃́ kòò mɔù yɛ̀mmɛ̀ dò nhò ciì kutenkù kuù nkó mɛciì Kuyie nhò wùó nkuyɛìnkù nku. Ti wɑ̃̀rimu kɛ tú: Kuù duɔ̀ nkɛ̀ mɛciì nyɛmbɛ̀ ciì mbɛ̀ pĩĩ. 20 Kɛ̀ titɛtì wɑ̃̀ri kɛ tú: Kuyie nyɛ̃́mu mɛciì n yɛmbɛ̀ yɛǹtotí. Kù yɛ̃́mu ì túmɛ̀ dɛtetìrɛ̀. 21 Òmɔù tũ mbɑ́ mpɔtì ò wɛ̃ńnɛ̀mɛ̀ yie nyoo yie, bɛmɔu bɛ̀ tu di kɔbɛ mbɛ. 22 Pɔɔrɑ̀ɑ̀, Apodoosɑ̀ɑ̀, Piɛrɑ̀ɑ̀, kutenkɑ̀ɑ̀, mufòmmɑɑ̀, mukṹṹnɑ́ɑ̀, dɛmɔu dɛ̀ tu di kpɛrɛ ndɛ, 23 kɛ̀ di tú Kirisi kɔbɛ kɛ̀ Kirisi tu Kuyie nkou.

4

Kirisi kó yɛtɔ̃rɛ̀

1 Di dò nkɛ́ nti wúó nKirisi kó bɛtɔ̃mbɛ̀ mbɛ ò duɔ́ nkɛ̀ bɛ̀ɛ̀ nɑ̀ɑ́ nKuyie nkpɛti tìì sɔ̀ri. 2 Bɛ̀ bèkú tì otɔ̃ntì tu ò bo mpĩ́mmɛ̀ o tɔ̃mmú weti weti. 3 Mí nkpɛ́í kɛ̀ díndi yoo kutenkù kuù nkó kubeéndieku mɑkù bo m bekɛ́nɛ̀, dɛ̀ í n kɔɔ́nnɛ̀, n yɛ̀mmɛ̀ mɛ mmúnkɛ í m bekùnɛ̀. 4 N nɛ́ í yɛ̃ n wenni pɑ́íí, n Yiɛ̀ nweè tu n kóo beéntì. 5 Dɛɛ̀ kpɛ́í nte kɛ̀ n tu di bɑ́ mbekùnɛ̀ òmɔù kɛ̀ dimɔ̀nnì mu nyí tùɔ̀kɛ. Mbɑɑnɛ̀ ti Yiɛ̀ mbo wɛ̃tɛnímɛ̀, weè yóó fei ndɛ̀ɛ̀ kó dimɑ̀ɑ̀ do sɔri dɛmɔu, kɛ́dennɛní dɛ̀ɛ̀ kó dimɑ̀ɑ̀ bo bɛnìtìbɛ̀ yɛ̀mmɛ̀ miɛkɛ, kɛ̀ Kuyie nsɑ̃ntɛ bɑ́ wè ò mɑ̀nnɛ̀ dìì sɑ̃nni.

6 N tùótɛ́ mí nnɛ̀ Apodoosi ti kó mɛdonnimɛ̀ kɛ̀ dɛ̀ bo di teennɛ̀mu kɛ̀ di bɑntɛ́ dinɑ́ɑǹhɑ̃ntírì dìì tu: Òmɔù bɑ́ɑ́ séntɛ́ tìì wɑ̃̀ri. Òmɔù tũ mbɑ́ ndɛ́úkùnko omɑ́ɑ̀ yoo Kuyie nkóo tɔ̃ntì mɔù kɛ kɛ̃́kùnko otɔù. 7 Dɛ̀ dòmmɛ kɛ̀ di dɛ́úkùnko dimɑ́ɑ̀? Di mɔkɛ dɛ̀ Kuyie nkuù í dɛ̀ ndi pɑ̃ɑ̃̀? Kɛ̀ kuù dɛ̀ ndi pɑ̃, bɑ nte kɛ̀ di pɔtì kɛ dò ndíì dɛ̀ wɑɑ́ nnɛ̀ dimɑ́ɑ̀.

8 Di yɛ̀mmɛ̀ dò ndi yĩ̀ɛ̃́tɛ́mu kɛ̀ dɛ̀ sɑ̀nnɛ̀ kɛ̀ di kpenkɛ kɛ bɑɑtɛ́, dɛ̀ í dò mmɛmmɛ, n nɛ́ bɑ́ɑ́mmu Kuyie nkɛ dɔ́ dɛ̀ɛ mɛ̀ dɔ̀ɔ̀ kɛ̀ tí wɛ̃nnɛ́ kɛ́bɑɑtɛ́. 9 Dɛ̀ dò nKuyie ntùótɛ́ tínti ku kó bɛtɔ̃mbɛ̀ mbɛ kɛ dɔ̀ɔ̀ kuyóú kɔbɛ, kɛ̀ ti dònnɛ̀ bɛnitiyɛibɛ bɛ̀ dɔ́ kɛ́kuɔ bɛ̀, bɛnìtìbɛ̀ bɛmɔu nɛ̀ Kuyie ntɔ̃rɛ̀ dɛ ììkɛ̀. 10 Ti nɑɑ́ ntiyɛìntì nti Kirisi kpɛ́í, Kirisi kpɛ́í nkɛ̀ díndi ciitɛ́, kɛ̀ ti cĩĩnnì kɛ̀ di kpeńnì, kɛ̀ bɛ̀ ti sènku kɛ di sɑ̃ntí. 11 Mɔ́mmuɔ nwe nɛ̀ yíenní ti fɛ̃́ṹrìmɛ̀ nɛ̀ dikònnì nɛ̀ sinɛ́yɛ̃ĩ, kɛ kpɑ tiyɑ̀ɑ̀tì, kɛ̀ bɛ̀ ti fɛ̃́ũnko, kɛ̀ ti ɑ̃́ɑ̃́ntɛ tipíìtì timɔu kɛ kpɑ ti ɑ̃ dɛ̀ 12 kɛ pĩ́ mmutɔ̃mmú kɛ yonnɛ̀, kɛ̀ bɛ̀ ti sɑ̃́ɑ̃́ nkɛ̀ ti bɛ̀ pɑ̃ɑ̃ nKuyie nkó mɛsɑ̀ɑ̀, kɛ̀ bɛ̀ ti fɛ̃́ũnko kɛ̀ ti mi, 13 kɛ̀ bɛ̀ ti nɑ́ɑ́ ntiyɛiti kɛ̀ ti bɛ̀ tɛ̃́nnìnko tisɑ̀ɑ̀tì, kɛ̀ bɛ̀ ti wúó nkutenkù kuù mmiɛkɛ kɛ dò ntiyontì nɛ̀ dɛsĩ́ntɛ́kpɛrɛ bɛ̀ ùtóo dɛ̀.

14 N yí tì ndi wɑ̃̀ri kɛ bo di ɑ̃nnɛ́ ifɛi, n tì ndì wɑ̃̀ri kɛ bo di tiémmu díndi m bí n dɔ́ ì. 15 Bɑ́ kɛ̀ di mɔ̀ɔ̀tɛ bɛ̀ɛ̀ di bɑkɛ́ kɛ̀ bɛ̀ tùɔ̀kɛ tɛkɔupípíítɛ̀ (10000), míì tu di cicɛ kɛ yɛ̃́ míì di nɑ̀kɛ́mɛ̀ Tinɑ́ɑǹsɑ̀ɑ̀tì kɛ di bɛnkɛ Yesu Kirisi kó kucɛ. 16 N di nɑ́ɑ́mmu n tũnnɛ n kó mɛborimɛ. 17 Dɛɛ̀ te kɛ̀ n di duɔ́nko m birɛ Timɔntee n dɔ́ wè mɛdiɛ̀ kòò tũ nti Yiɛ̀ nYesu kɛ̀ dɛ̀ wenni, kòò bo di dentɛ n tũ mmɛ̀ɛ̀ botí Kirisi kɛ mɛ̀ tiè nKirisi kɔbɛ tĩ̀rɛ̀ yɛmɔu.

18 Bɛ̀mɑbɛ̀ di miɛkɛ mɔkɛ sifeí nsi kɛ̀ bɛ yɛ̀mmɛ̀ dò n yí kɔroo di ciɛ. 19 Kɛ̀ Kuyie ndɔ́ n kɔroomu kɛ bo yɑ̀ dɛ kó sifeí yɛmbɛ̀, kɛ́yɑ̀ nsɑ̀ kɛ̀ bɛ̀ nɑ̀ɑ́nnɛ̀ bɛ nɔ̀ mɑ́ɑ̀ yoo bɛ̀ dɔ̀ɔ̀ri tìmɑtì. 20 Kuyie nkpɑ̀ɑ̀tìyuu í tú munùbémmù mɑ́ɑ̀, dì tu nɛ̀ mɛdɔɔ̀rìmɛ̀ mmɛ. 21 Di dɔ́ nní nkɔroo di ciɛ kɛ tɔ didɑ́ù ndiɑ̀? Yɑ́ɑ di dɔ́ nní nkɔroo kɛ di dɔ́ kɛ yɔɔ̀?

5

Mɛyɛi mmɛ̀ɛ̀ dɔ̀ɔ̀ri Kirisi kɔbɛ cuokɛ̀

1 N yomu bɛ̀ nɑ̀ɑ́mmɛ̀ tipíìtì timɔu di borimɛ í wennimɛ̀. Kɛ̀ di dɔɔri bɑ́ bɛ̀ɛ̀ í tũ nKuyie mbɛ̀ í dɔɔri dɛ̀. Bɛ̀ tu òmɔù dɔutinɛ̀ o cicɛ pokù. 2 Nɛ̀ mɛmmɛ kɛ̀ di kpɑɑ́ mɔkɛ tɛfentɛ̀, dɛ̀ do dò ndi yɛ̀mmɛ̀ mɛɛ̀ cɑɑ̀rɛ̀ kɛ̀ di bɛti dɛ kóo nìtì di cuokɛ̀. 3 Mí n kpɛ́í, bɑ́ n yí mɛ ndi bonɛ̀mɛ̀, n yɛ̀mmɛ̀ di bonɛ̀mu kɛ̀ n diɛ́ nkɛ bekɛ́nɛ̀ dɛ kóo nìtì. 4 Di tíí nnɛ̀ Yesu kó diyètìrì, n yɛ̀mmɛ̀ nɛ̀ ti Yiɛ̀ nYesu kó muwɛ̃rímú dɛ̀ yó ndi bonɛ̀mu. 5 Kɛ̀ di ò duɔ́ ndibɔɔ̀, kòo kɔ̃̀ntìi kú kòo wɛ̃nnìi cootɛ́ tibeéntì yiè.

6 Di í dò nkɛ́nsɑ̃ntí dimɑ́ɑ̀ di wennimɛ̀, kɛ yɛ̃́ mutie mùù muuti pɛ̃́ɛ̃̀ mù ɔ̃ɔ̃ mmɑmɛ̀ sɑ́m̀pɔ̀ nwe kɛ̀ tipɛ̃́ɛ̃̀cootìi múútí timɔu. 7 Dɛitɛnɛ̀ mutie mùù muuti pɛ̃́ɛ̃̀ di miɛkɛ kɛ́ntú tipɛ̃́ɛ̃̀cootì pɑ̀ntì, kɛ yɛ̃́ bɛ̀ kùɔmɛ̀ Kirisi wèè tu diyentɛ́bɑnni kó fɛpìèfɛ̀ ti kpɛ́í. 8 Nɛ̀ dɛ̀ kpɛ́í nyóunɛ̀ kɛ̀ tí mbɑɑ̀nnɛ̀ pɛ̃́ɛ̃̀ wèè í kɔɔrɛnɛ̀ mutie mùù muuti dɛ̀ɛ̀ tu ti bo nwennimɛ̀ kɛ nɑ́ɑ́ ntimɔ́mmɔnti, kɛ́yóu pɛ̃́ɛ̃̀ wèè kɔɔrɛnɛ̀ mutie mùù muuti dɛ̀ɛ̀ tu tidɔnnitì nɛ̀ mufòmmu yɛimu.

9 N sòò di wɑ̃̀ri dìì pɑ́tíri, n sòò di nɑ̀kɛ́ kɛ tú di bɑ́ ntɑunɛ̀ bɛ̀ɛ̀ fòmmu í wenni. 10 N sòò í yɛ̃ ndi yɑtɛnɛ̀ kutenkù kɔbɛ bɛ̀ɛ̀ fòmmu í wenni, kɛ̀ bɛ̀ duɔ́ mbɛ yɛ̀mmɛ̀ idíítí, kɛ yuuku, kɛ feu yɛbɔkɛ̀. N sòò yɛ̃ nKirisi kɔbɛ mbɛ bɛ̀ɛ̀ dɔ̀ɔ̀ri mɛ kóò botí. Kɛ̀ n do mbɛ nyɛ̃ n nɑ nyĩ di yɛ̀mu kutenkù miɛkɛ. 11 Di mpɑ́tíri miɛkɛ n dɔ́ kɛ́ di nɑ́kɛ́ kɛ tú kòò mɔù tu omɑ́ɑ̀ Kirisi kou kòo fòmmu í wenni, yoo ò duɔ́ nho yɛ̀mmɛ̀ idíítí, yoo ò feu yɛbɔkɛ̀, yoo ò cɑ̀ɑ̀ri bɛtɔbɛ̀ yètɛ̀ yoo ò tu kunɑɑ̀yɑ̃̀ɑ̃̀kù yoo ò tu oyúókù, di ketɛ́ kɛ bɑ́ɑ́ ò wɛ̃nnɛ́nɛ̀ kɛ́di.

12-13 Míì í dò nkɛ́bekɛ́nɛ̀ bɛ̀ɛ̀ í tú Kirisi kɔbɛ, Kuyie nkuù yóó bɛ̀ bekɛ́nɛ̀. Di dòmmu kɛ́bekɛ́nɛ̀ di kó ditĩ̀nnì kɔbɛ, ti wɑ̃̀rimu kɛ tú: Bɛtinɛ̀ oyɛiwe di cuokɛ̀.

6

Kirisi kɔbɛ dò nkɛ́ntũnnimɛ̀ bɛ kpɛti

1 Dɛ̀ dòmmɛ díndi Kirisi kɔbɛ, kɛ̀ di mɔkɛ tìmɑtì nɛ̀ ditɔbɛ̀ di tì kɔ̀tɛnɛ̀ bɛ̀ɛ̀ í tũ nKuyie mbɛ borɛ̀, kɛ yóu di bo tì kɔ̀tɛnɛ̀mɛ̀ Kirisi kɔbɛ borɛ̀? 2 Di í yɛ̃́ kɛ dò nKirisi kɔbɛ bɛɛ̀ yóó bɛkɛ́nɛ̀ kutenkù kɔbɑɑ̀? Kɛ̀ bɛɛ̀ yóó bekɛ́nɛ̀ kutenkù kɔbɛ, dɛ̀ dòmmɛ kɛ̀ di nɛ́ bɑ́ɑ́ nɑ kɛ́tũntɛ tìmɑtì sɑ́m̀pɔ́tì di cuokɛ̀? 3 Di í yɛ̃́ kɛ dò ntíì yóó bekɛ́nɛ̀ Kuyie ntɔ̃rɑ̀ɑ̀? Ti nɛ́ bo yĩɛ̃kɛ ti bo tũntɛmɛ̀ mmɛ kutenkù kuù nkpɛtɑɑ̀? 4 Dɛ̀ nɛ́ dòmmɛ kɛ̀ di ɔ̃ mmɔkɛ tìmɑtì kɛ tì kɔ̀tɛnɛ̀ bɛ̀ɛ̀ í tú Kirisi kɔbɛ bɛ borɛ̀ kɛ̀ bɛɛ̀ tì bekɛ́? 5 N tì bɛ́i nkɛ ifɛi iì bo di pĩ́. Òmɔù í bo di miɛkɛ bɑ́ omɑ́ɑ̀ wèè ciì kɛ bo nɑ kɛ́tũntɛ tìmɑtɑ̀ɑ̀? 6 Dɛ̀ ketɛ́ kɛ í dò ndi mmɔkɛnɛ̀ ditɔbɛ̀ tìmɑtì kɛ nɛ́ bɑ́ɑ́ tì kɔ̀tɛnɛ̀ bɛ̀ɛ̀ í tũ nKuyie mbɛ borɛ̀.

7 Kɛ̀ di mɔ̀kɛ tìmɑtì nɛ̀ ditɔbɛ̀ dɛɛ̀ bɛnkú di yĩɛ̃kɛmɛ̀. Di níí nɑ mmimmu bɛ̀ di dɔɔ̀ri dìì mɔ̀nnì mɛyɛi, nkɛ̀ bɛ̀ yùúkú di kpɛrɛ di yóu kɛ̀ dɛ̀ɛ yɛi. 8 Díì pètìnkɛ dɔɔri mɛyɛi nkɛ yuuku ditɔbɛ̀. 9 Di yɛ̃́mu kɛ dò mbɛ̀ɛ̀ borimɛ í wenni bɛ̀ í tɑti Kuyie nkpɑ̀ɑ̀tìyuu. Di bɑ́ nsoú ndimɑ́ɑ̀: Bɛ̀ɛ̀ fòù mufòmmu muyɛimu nɛ̀ bɛbɔɔféúbɛ̀ nɛ̀ bɛ̀ɛ̀ dɔuti dɔutinɛ̀ bɛtɔbɛ̀, nɛ̀ bɛ̀ɛ̀ dɔ̀ɔ̀ritɛ isɔkɛ: Bɛnitidɑɑbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ dɔunɛ̀ bɛdɑtɔbɛ̀ nɛ̀ bɛnitipòbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ dɔunɛ̀ bɛpotɔbɛ̀, 10 nɛ̀ bɛyóóbɛ̀ nɛ̀ bɛ̀ɛ̀ duɔ́ mbɛ yɛ̀mmɛ̀ idíítí nɛ̀ tinɑɑ̀yɑ̃̀ɑ̃̀tì nɛ̀ bɛ̀ɛ̀ cɑ̀ɑ̀ri bɛtɔbɛ̀ yètɛ̀ nɛ̀ yɛyoyóókperɛ̀. Bɛmbɛ kó dimɑ̀ɑ̀ í tɑti Kuyie nkpɑ̀ɑ̀tìyuu. 11 Di miɛkɛ bɛ̀mɑbɛ̀ do tú bɛɛ̀ nìtìbɛ̀ botí kɛ̀ Kuyie ndi cĩ̀ɛ̃́ ndi yɛi, nkɛ di cɑ̃̀ńnɛ́ kɛ̀ di tú ku kɔbɛ, kɛ̀ kù dì wénkùnnɛ. Yesu weè te kɛ̀ Kuyie mmɛ̀ dɔ̀ɔ̀ nɛ̀ ku Yɑɑ́ mmiɛkɛ.

Kirisi kou bo nɑ kɛ́ndɔɔri ò dɔ́rɑ̀ɑ̀?

12 Bɛ̀mɑbɛ̀ di miɛkɛ tú dɛ̀mɑrɛ̀ í ci, mɔ́mmuɔ nwe, dɛmɔu dɛ̀ nɛ́ í ti dɔɔri mɛsɑ̀ɑ̀. N yí ci dɛ̀mɑrɛ̀ n nɛ́ í yóó yie nkɛ́nɑɑ́ ndɛ̀mɑrɛ̀ kó kudɑɑkù. 13 Di tú tidiitì bo dipitiri kpɛ́í nkɛ kɛ̀ dipitiri bo tidiitì kpɛ́í, mɔ́mmuɔ nwe, nɛ̀ mɛmmɛ Kuyie nyɛ̃́mu dɛdɛ́ dɛ mɑ̀nku tikɔ̃̀ntì tii mɛ nyí bo di bo ndɔuti dɔutinɛ̀ mɛ̀ɛ̀ kpɛ́í nditɔbɛ̀, tì bo ti Yiɛ̀ nKuyie nkpɛ́í nkɛ, kòò tì te. 14 Kuyie kùù te kɛ̀ ti Yiɛ̀ nyɑ̃̀ńtɛ́ kuù kó muwɛ̃rímú yó nte kɛ̀ ti yɑ̃́ntɛ́ múnkɛ.

15 Di í yɛ̃́ kɛ dò ndi kɔ̃̀ntì tu Yesu kpɛti ntɑɑ̀? M bo túótɛ́ n kɔ̃̀ntì kɛ́duɔ́ nhonitipòkù wèè dɔuti dɔutinɛ̀ bɛnitidɑɑbɑ̀ɑ̀? Bìtì bìtì! 16 Di í yɛ̃́ kɛ dò kòo nìtì duɔ́nɛ̀ onitipòkù wèè dɔuti dɔutinɛ̀ bɛnitidɑɑbɛ̀ bɛ̀ nɑɑ́ tikɔ̃̀ntì tìmɑ́ɑ̀ ndiɑ̀? Kɛ yɛ̃́ ti wɑ̃̀rimɛ̀ kɛ tú: Bɛdɛ́ bɛ̀ bo nɑɑ́ nhonìtì omɑ́ɑ̀. 17 Kɛ̀ wèè mɛ ntɑ̀unnɛ̀ Yesu Muyɑɑ́nsɑ̀ɑ̀mù miɛkɛ bɛ̀ nɑɑ́ nhonìtì omɑ́ɑ̀ ndi.

18 Ncokùnɛ̀ di bo ndɔutinɛ̀mɛ̀ ditɔbɛ̀! Mɛyɛi ntɛ̃mɛ̀ onìtì dɔ̀ɔ̀mɛ̀ í sĩnkùnko o kɔ̃̀ntì wèè mɛ nduɔ́nɛ̀ o pokù í tú wè yoo o dɔù í tú wè ò sĩ̀nkùnnɛ o kɔ̃̀ntì nti. 19 Di í yɛ̃́ kɛ dò nKuyie ndi duɔ́ mMuyɑɑ́nsɑ̀ɑ̀mù kɛ̀ mù bo di miɛkɛ kɛ̀ di kɔ̃̀ntì tu mu cĩ́ɛ̃̀tɑ̀ɑ̀? Di í te dimɑ́ɑ̀. 20 Kuyie nkuù di dontɛ́ kudonku diɛkù, ndɛ́úkùnkonɛ̀ ku nɛ̀ di kɔ̃̀ntì.

7

Pɔɔri tɛ̃̀ńnɛ́ tì dipopuò ĩ́nkɛ̀

1 M bo di tɛ̃́nnɛ́ di m bekɛ tìì nɑ́ɑǹtì kɛ tú dɛ̀ wenni onìtì bo nkpɑmɛ̀ o pokɑ̀ɑ̀? Ɛ̃ɛ̃, kòo nìtì í kɑ̀ɑ́kɛ́ onitipòkù dɛ̀ wennimu. 2 Bɛnìtìbɛ̀ nɛ́ mɛ̀ ndɔuti dɔutinɛ̀mɛ̀ bɛtɔbɛ̀. Nɛ̀ dɛ kpɛ́í mbɑ́ wèè nitidɔ̀ù mmɔkɛ o pokù, bɑ́ wèè nitipòkù kòo mmɔkɛ o dɔù. 3 Onitidɔ̀ù ńduɔ̀ nho pokù ò dò nkɛ́ nhò duɔ̀ ndɛ̀, kòo nitipòkù múnkɛ ńduɔ̀ nho dɔù ò dò nkɛ́ nhò duɔ̀ ndɛ̀. 4 Onitipòkù í te o kɔ̃̀ntì o dɔù weè tì te, onitidɔ̀ù mɛ nyí te o kɔ̃̀ntì, o pokù weè tì te. 5 Òmɔù bɑ́ɑ́ yetɛnɛ̀ omɑ́ɑ̀ otɔù, kɛ̀ dɛ̀ í tú di wɛ̃nnɛ́ kɛ tɑ̃ɑ̃tɛ́ dimɔ̀nnì mɑrì kɛ bo bɑ́ntɛ̀ Kuyie, kɛ̀ di dèè di wɛ̃tɛ kɛ́sɔɔtɛ́. Dibɔɔ̀ yɑ̀ɑ̀ bo di soutɛ́ mɛ̀ɛ̀ kpɛ́í nkɛ yɛ̃́ di bɑ́ɑ́ nɑmɛ̀ kɛ́pĩ́ ndimɑ́ɑ̀.

6 N di nɑ́ɑ́ n yɛ̀mmɛ̀ dò ndɛ̀ɛ̀ wenni dɛ̀ndɛ, n yí yɛ̃ ndi dɛ̀ dɔ̀ɔ̀nɛ̀ muwɛ̃rímú. 7 N nɑ ndɔ́ dimɔu di nni ndònnɛ̀mu, timɔu ti nɛ́ í wɛ̃ nyɛpɑ̃rɛ̀, bɑ́ wè Kuyie nhò pɑ̃ dìì pɑ̃nnì cɑ̃̀ɑ̃́mmu.

8 Ntɛnɛ̀ n nɑ́ɑ́ ntì tidɑkɔ́ɔ́tì nɛ̀ tipokɔ́ɔ́tì nɛ̀ bɛkúpobɛ̀: Dɛ̀ wennimu di bo nni ndònnɛ̀mɛ̀. 9 Kɛ̀ di mɛ nyí yóó nɑ kɛ pĩ́ ndimɑ́ɑ̀, puokɛnɛ̀ kɛ́yenkɛ, kɛ̀ dɛɛ̀ tɔ̃ũnɛ̀ di bo ndɔ́mɛ̀ kɛ̀ dɛ̀ di tuɔ̀.

10 Kirisi kɔbɛ bɛ̀ɛ̀ po nɛ̀ bɛ̀ɛ̀ ye, n yóó mɛ̀ mbɛ́i ndìì nùù í tú n kpɛri ti Yiɛ̀ nkpɛri ndi, wèè ye nhò bɑ́ɑ́ yetɛ o dɔù. 11 Kòò mɛ nhò yetɛ ò nkɔ́kɛ́. Onitidɔ̀ù mɛ nyí dò nkɛ́bɛti o pokù.

12 Díndi bɛtɔbɛ̀ ( n yóó di nɑ́kɛ́ tì í tú ti Yiɛ̀ nkpɛti, n kpɛti nti) kɛ̀ Kirisi kou mɔù po wèè í yie nKirisi kòò dɔ́ kɛ́ nhò ye nhò bɑ́ɑ́ ò bɛ̀ti. 13 Kòo nitipòkù weè mɛ ntú Kirisi kou kɛ ye nwèè í yie nKirisi kòò dɔ́ kɛ́ nhò po ò bɑ́ɑ́ ò yetɛ. 14 Kɛ yɛ̃́ onitidɔ̀ù wèè í yie nKirisi ò tɔ̀kɛ́nɛ̀mɛ̀ Kuyie nnɛ̀ ò pokù kpɛ́í, kòo nitipòkù wèè í yie nKirisi kòo tɔ̀kɛ́nɛ̀ Kuyie nnɛ̀ o dɔù kpɛ́í, kɛ̀ bɛ̀ mɛ nyɑ̀tɛ bɛ bí bo dɛ́tɛ́nɛ̀ Kuyie nkɛ nɛ́ do kù tɔ̀kɛ́nɛ̀. 15 Wèè í dɔ́ Kuyie nkɛ̀ weè yetɛ wèè dɔ́ Kuyie nwèe wè yóu. Dɛ mɔ̀nnì dɛ̀mɑrɛ̀ tɛ̃́nkɛ í bɛ̀ tɑ̀unko. Kuyie ndi dɛɛtɛ́ kɛ̀ di bo nfòù diwɛ̀ì miɛkɛ nkɛ. 16 Onitipòkù, ɑ bo yĩ́mɛ kɛ́nyɛ̃́ kɛ dò nhɑ bo dɛɛtɛ́ ɑ dɔù? Onitidɔ̀ù ɑ bo yĩ́mɛ kɛ́nyɛ̃́ kɛ dò nhɑ bo dɛɛtɛ́ ɑ pokù?

Bɑ́ wè wèe yie nho fɔ̃̀tìrì

17 Kɛ̀ dɛ̀ í tú m mɛ̀ mbo kɛ nɑ́ɑ́ ntìì ĩ́nkɛ̀, bɑ́ wè wèe yie nho fɔ̃̀tìrì Kuyie nyóó ò dɛɛtɛ́ kòò bo dì. Tiǹti n tièmmɛ̀ Kirisi kɔbɛ bɛmɔu. 18 Kɛ̀ Kuyie nyóó dɑ dɛɛtɛ́ kɛ sɔ̃́ nkɑ̀ɑ cɑ̃ntɛ́ bɑ́ nsɔrì kɑ̀ɑ mɛ nyí cɑ̃ntɛ́ bɑ́ ntú ɑ bo cɑ̃ntɛ́. 19 Kɑ̀ɑ cɑ̃ntɛ́ yoo ɑ í cɑ̃ntɛ́ dɛ kpɛti í bo, ɑ bo nyíémmɛ̀ Kuyie nkuɔ́ dɛɛ̀ wenni. 20 Bɑ́ wè wè mbo Kuyie nyóó ò dɛɛtɛ́ kòo bo dìì fɔ̃̀tìrì kɛ́ntũ nKuyie. 21 Kɛ̀ Kuyie nyóó dɑ dɛɛtɛ́ kɛ sɔ̃́ nhɑ tú kudɑɑkù bɑ́ nyĩɛ̃̀kù. Kɛ̀ kucɛ mɛ mbo ɑ bo yĩ́mɛ̀ kɛ tɛ̃́nkɛ bɑ́ ntú kudɑɑkù ɑ́ yɛ̀. 22 Kɛ yɛ̃́ wèè do tú kudɑɑkù ò tiekɛmɛ̀ omɑ́ɑ̀ Kirisi kó mɛtɑummɛ̀ miɛkɛ, wèè do te omɑ́ɑ̀ kòo nɑɑ́ nKirisi kó kudɑɑkù. 23 Kuyie ndi dontɛ́mu kɛ yietí kudonku diɛkù, tɛ̃́nkɛ bɑ́ nɑɑ́nnɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ kó tidɑɑtì. 24 N kɔbɛ bɑ́ wè ò mbo Kuyie nyóó o dɛɛtɛ́ kòo bo dìì fɔ̃̀tìrì kɛ́ nkù tũ.

Bɛ̀ɛ̀ kɔ́kɛ́ nɛ̀ bɛkúpobɛ̀

25 Bɛ̀ɛ̀ í po nɛ̀ bɛ̀ɛ̀ í ye, n yóó mɛ̀ mbɛ́i ntì í tú ti Yiɛ̀ nkpɛti, mí nKuyie ndɔ̀ɔ̀ wè mɛsɑ̀ɑ̀ mmíì yɛ̀mmɛ̀ mɛ̀ dò, kɛ̀ di bo nɑ kɛ́yie n kpɛti.

26 N yɛ̀mmɛ̀ dò nti mɛ̀ mbo yɛ̀ɛ̀ mɔ̀rɛ̀ yɛiyɛ miɛkɛ, dɛ̀ wennimu kɛ dò nhonìtì ḿbo o fɔ̃̀tìrì. 27 Kɑ̀ɑ mɔ̀kɛ ɑ pokù, ɑ bɑ́ɑ́ yĩ́ ɑ bo ò bɛ̀ti, kɑ̀ɑ mɛ nyí mɔkɛ, ɑ bɑ́ nwɑnti kɛ́puokɛ. 28 Kɑ̀ɑ po ɑ í dɔ̀ɔ̀ mɛyɛi, kɑ̀ɑ mɛ nye nhɑ í dɔ̀ɔ̀ mɛyɛi. Bɛ̀ɛ̀ po nɛ̀ bɛ̀ɛ̀ ye mbɛ̀ yó nhɑ́ɑ́rìmu, dɛɛ̀ te kɛ n yí dɔ́ di tɑ mɛhɑ́ɑ́rìmɛ̀ miɛkɛ.

29 Ntɛ n duɔ̀ nyìì tié: Dimɔ̀nnì kũpɛ́mu, bɛ̀ɛ̀ po, bɛ̀ ndò mbɛ̀ í po. 30 Bɛ̀ɛ̀ kuɔ̀ mbɛ̀ bɑ́ ndɑkɛnɛ̀ yɛdɑbùò, bɛ̀ɛ̀ yɑ̃̀nku bɛ̀ bɑ́ ndɑkɛnɛ̀ tiyɑ̃nkùtì, bɛ̀ɛ̀ do mbɛ̀ bɑ́ ndɑkɛnɛ̀ mudommu. 31 Bɛ̀ɛ̀ mɔ̀kɛ tikpɑ̀tì bɛ̀ bɑ́ ntì dɑ̀kɛnɛ̀, kɛ yɛ̃́ kutenkù ɑutɛ́mɛ̀ kɛ bo deè.

32 N dɔ́ kɛ́ di dɛɛtɛ́nɛ̀ iyɛntotí nyi, wèè í po ò ɔ̃ ndɑkɛnɛ̀ ti Yiɛ̀ nkó mutɔ̃mmú mmu, kɛ dɔ́ kɛ́dɔɔ̀ ti Yiɛ̀ ndɔ́ dɛ̀. 33 Wèè po kòo ndɑkɛnɛ̀ o cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kó mutɔ̃mmú, kɛ dɔ́ kɛ́dɔɔ̀ o pokù dɔ́ dɛ̀. 34 Kòo yɛ̀mmɛ̀ bo tipíìtì tidɛ́. Mɛɛ̀ botí nku onitipòkù wèè í ye nnɛ̀ osɑpɑ̀ɑ̀ nwèè í ye mbɛ̀ ɔ̃ ndɑkɛnɛ̀mɛ̀ ti Yiɛ̀ nkó mutɔ̃mmú, kɛ dɔ́ kɛ́nwenni bɛ kɔ̃̀ntì nɛ̀ bɛ yɛ̀mmɛ̀. Wèè mɛ nye nhò ɔ̃ ndɑkɛnɛ̀ o cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kó mutɔ̃mmú mmu kɛ dɔ́ kɛ́dɔɔ̀ o dɔù dɔ́ dɛ̀.

35 N yí di dɔɔrinɛ̀ muwɛ̃rímú, n dɔ́ kɛ́ di teennɛ̀mu kɛ̀ di mbo kɛ̀ dɛ̀ wenni, kɛ tɑunɛ̀ Kuyie nkɛ pĩ́ nku tɔ̃mmú.

36 Kòò mɔù wɑɑ́ ndipocɛ̃nnì kɛ sɔ̃́ ndi dɔ́ kɛ́pɛ̃ɛ̃tɛ́ di túòrɛ̀, kòò dɔ́ kɛ́ dì tùótɛ́, kɛ dì tùótɛ́, wè í cɑ̀ɑ̀rɛ̀. 37 Kòò mɔù mɛ ntotí o yɛ̀mmɛ̀ weti weti, kɛ bo nɑ kɛ́mpĩ́ nhomɑ́ɑ̀, kɛ bɑ́ɑ́ túótɛ́ o pocɛ̃nnì, wè í cɑ̀ɑ̀rɛ̀. 38 Wèè tùótɛ́ o pocɛ̃nnì ò dɔ̀ɔ̀ kɛ̀ dɛ̀ wennimu, kɛ̀ wèè í tùótɛ́ kòo kpɛrɛ dɔkɛ wenni.

39 Onitipòkù wèè ye nhò tɑunɛ̀ o dɔù nwe bɛ fòmmu mumɔu miɛkɛ, kòo dɔù mɛ nku ò bo nɑ kɛ́yenkɛ ò dɔ́ wè kɛ̀ dɛ yiɛ̀ ncɛ̃́nkɛ tú Kirisi kou. 40 N yɛ̀mmɛ̀ dò nkòò í wɛ̃̀tɛ kɛ yenkɛ dɛ̀ dɔ̀kɛ bo nhò nɑɑti. N yɛ̃́mu kɛ dò n nɑ́ɑ́ ntì Muyɑɑ́nsɑ̀ɑ̀mù muù tì nni nduɔ́.

8

Iwũɔ̃ bɛ̀ fìé ì yɛbɔkɛ̀

1 Di mɛ̀ nni mbekɛmɛ̀ di bo nhɔ̃mmɛ̀ iwũɔ̃ bɛ̀ fìé ì yɛbɔkɛ̀ i kó imɑɑ.

Timɔu ti tì yɛ̃́mu. Dɛ kó mɛyĩ́ɛ̃́tímɛ̀ botí nɛ́ ɑ̃ɑ̃̀ onìtì nwe tɛfentɛ̀, ɑ bo ndɔ́mɛ̀ otɔù dɛɛ̀ ti kpénkùnko Kuyie nkó kucɛ miɛkɛ. 2 Wèè yɛ̀mmɛ̀ dò nhò yɛ̃́ dɛ̀mɑrɛ̀ ò mu nyí yĩ̀ɛ̃́tɛ́ ò dò nkɛ́nyɛ̃́ kɛ̀ dɛ̀ mɑ̀mɛ̀. 3 Wèè dɔ́ Kuyie, Kuyie nwe nyɛ̃́.

4 Di m bekɛ kɛ tú: Ti bo nɑ kɛ́ncɑ́ɑ́ nyiwũɔ̃ bɛ̀ fìé ì yɛbɔkɑ̀ɑ̀? Ti yɛ̃́mu kɛ dò nyɛbɔkɛ̀ í mɑnnɛ̀ Kuyie. Kuyie mbo kumɑ́ɑ̀ ndi. 5 Bɑ́ kɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ yɛ̀mmɛ̀ dò nKuyie nyí bo kumɑ́ɑ̀, kɛ̀ dɛtɛrɛ̀ mɑrɛ̀ bo kɛ kù mɑ̀nnɛ̀, kɛ mɔkɛ muwɛ̃rímú kɛĩ́nkɛ̀ nɛ̀ kɛtenkɛ̀. Kutenkù kumɔu miɛkɛ yɛbɔkɛ̀ bomu kɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ tu yɛ̀ mɑ̀nnɛ̀ Kuyie. 6 Tínti yɛ̃́ kɛ dò nKuyie mbo kumɑ́ɑ̀ ndi, ti cicɛ wèè dɔ̀ɔ̀ dɛmɔu, weè ti te. Kɛ̀ ti Yiɛ̀ mbo omɑ́ɑ̀ Yesu Kirisi, Kuyie nnɛ̀ wè bɛ̀ dɔ̀ɔ̀ dɛmɔu, wèè ti duɔ́ mmufòmmu.

7 Kirisi kɔbɛ bɛ̀ɛ̀ do mɑntɛ́nɛ̀ bɛ̀ bo nfeumɛ̀ yɛbɔkɛ̀ kɛ mu nyí kpenkɛ nɛ̀ yíenní, kɛ̀ bɛ yɛ̀mmɛ̀ dò nyɛbɔkɛ̀ yɛɛ̀ te dɛ kó imɑɑ nkɛ̀ bɛ̀ ì cɑ̀ɑ́kɛ́ dɛ̀ mbɛ̀ kɔɔ́nnɛ̀ bɛ yɛ̀mmɛ̀ miɛkɛ kɛ bɛ̀ sĩ̀nkùnko. 8 Mudiì kpɛti í bo tínti nɛ̀ Kuyie nti kó mɛtɑummɛ̀ miɛkɛ. Kɑ̀ɑ í di dɛ̀ í dɑ yɑɑri dɛ̀mɑrɛ̀, kɑ̀ɑ mɛ ndi dɛ̀ í yóó dɑ yíɛ́ dɛ̀mɑrɛ̀.

9 Kɑ̀ɑ bo nɑ kɛ́ncɑ́ɑ́ mbɛ̀ fìé ìì wũɔ̃ yɛbɔkɛ̀, kɛ̀ dɛ̀ bɑ́ɑ́ dɑ dɔ̀ɔ̀ dɛ̀mɑrɛ̀ ɑ nɛ́ ndɑkɛ kɛ bɑ́ɑ́ bɔ nwèè mu nyí kpenkɛ Kuyie nkó kucɛ miɛkɛ. 10 Wèè mu nyí kpenkɛ Kuyie nkó kucɛ miɛkɛ kòò yɑ̀ fɔ̃́ nwèè yɛ̃́ Kuyie nnɑ́ɑǹtì, kɑ̀ɑ kɑ̀ri yɛbɔkɛ̀ kó ditou miɛkɛ kɛ yo ndɛ̀ bɑ́ɑ́ yɑ́úkùnnɛ o kɔ̃̀ntì kòò ncɑ́ɑ́ iwũɔ̃ bɛ̀ fìé ì yɛbɔkɑ̀ɑ̀? 11 A yĩ̀ɛ̃́tɛ́ mɛ̀ɛ̀ kpɛ́í mbɑ nte kɑ̀ɑ bɔ nwèè mu nyí kpenkɛ Kuyie nkó kucɛ miɛkɛ Kirisi ku wèè kpɛ́í. 12 Kɛ yɛ̃́ ɑ bɔ ndìì mɔ̀nnì wèè mu nyí kpenkɛ Kuyie nkó kucɛ miɛkɛ. A yetɛ́nɛ̀ Kirisi nwe o mɔ́mmuɔ. 13 Kɛ̀ imɑɑ nyiì bo nte kɛ̀ m bɔ n kou mɛyɛi mmiɛkɛ, m bɑ́ɑ́ ì cɑ̀ɑ́kɛ́, n yɑ̀ɑ̀ bo ò bɔ mmɛ̀ɛ̀ kpɛ́í.

9

Bɛ̀ dò nkɛ̀dɔɔ̀ dɛ̀ Kuyie ntɔ̃ntì nɛ̀ o dò nkɛ́dɔɔ̀ dɛ̀

1 M bɑ́ɑ́ nɑ kɛ́dɔɔ̀ n dɔ́mɑ̀ɑ̀? N yí tú Yesu tɔ̃nnɑ̀ɑ̀? N yí yɑ̀ ti Yiɛ̀ nɛ̀ n nɔ̀nfɑ̀ɑ̀? Míì í di nɑ̀kɛ́ Kuyie nnɑ́ɑǹtɑ̀ɑ̀? 2 Bɑ́ kɛ̀ bɛtɔbɛ̀ yɛ̃ n yí tú Yesu tɔ̃nnì, díndi do dò kɛ́nyɛ̃́mu, kɛ yɛ̃́ míì di nɑ̀kɛ́mɛ̀ Kuyie nnɑ́ɑǹtì kɛ̀ di cèètɛ.

3 N ti ntɛ̃́nnìnko bɛ̀ɛ̀ n wɑ́tìrì. 4 M pĩ́ mùù tɔ̃mmú í dò di nni nduɔ̀ kɛ̀ n yo nkɛ yɔ̃nnɑ̀ɑ̀? 5 N do í dò nkɛ́mmɔkɛ m pokù wèè tu Kirisi kou kɛ̀ ti nɛitɑɑ̀, Yesu tɔ̃rɛ̀ nɛ̀ o nɛí nɛ̀ Piɛri bɛ̀ dòmmɑɑ̀? 6 Mí nnɛ̀ Bɑnnɑbɑɑsi tíì mɑ́ɑ̀ dò kɛ́mpĩ́ mutɔ̃mmú kɛ yonnɛ̀, kɛ̀ di teénnɛ̀ bɛtɔbɑ̀ɑ̀? 7 We nhɑ̃ɑ̃pɔ̀ntì piú omɑ́ɑ̀? We nfiiku dɛtie nkɛ í yo ndɛ bɛ? We ncɛ̃mmù inɑ̀ɑ̀kɛ kɛ í yɔ̃ nyì miɛ̀?

8 Di yɛ̀mmɛ̀ bɑ́ ndò n nɑ́ɑ́ nkɛ wetí kutenkù kuù nkpɛti mɑ́ɑ̀. Tì wɑ̃̀rimu Mɔyiisi kó ikuɔ́ miɛkɛ kɛ tú: 9 Bɑ́ɑ́ tɑ́ú nfɛnɑ̀ɑ̀fɛ̀ nùù fɛ puòtì dìì mɔ̀nnì tidiitì, Kuyie nkuɔ́ nyinɑ̀ɑ̀kɛ nyi mɛsémmɑ̀ɑ̀? 10 Tì nɑ̀ɑ́ ntíì kpɛ́í nkɛ, kɛ tú, wèè kùútí tidiitì nɛ̀ wèè tì puòtì bɛ̀ dɔ́ mucɔ̃́ntimu mmu bɛdɛ́. 11 Mí nwèè di duɔ́ ndi wɛ̃rɛ̀ kó mudiì di bo n duɔ́mmɛ̀ tidiitì dɛɛ̀ di yonkɑɑ̀? 12 Kɛ̀ di teénnɛ̀ bɛtɔbɛ̀, n do í dò nkɛ́ di bekɛ kɛ̀ dɛ̀ɛ pɛ̃ɛ̃tɛ́ bɛ kpɛrɑɑ̀?

M pètìnkɛ duɔ́ m mɑ́ɑ̀ ndi kɛ̀ dɛ̀mɑrɛ̀ bɑ́ɑ́ dítínnɛ́ Kirisi kó Tinɑ́ɑǹsɑ̀ɑ̀tì. 13 Di í yɛ̃́ kɛ dò mbɛ̀ɛ̀ pĩ nyikuɔ́ tɔ̃mmú Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ miɛkɛ bɛ̀ dɛ nyonnɛ̀, kɛ̀ bɛ̀ɛ̀ feu iwũɔ̃ diwũɔ̃tɔ̀nnì ĩ́nkɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ mɔ̀kɛ bɛ kó imɑɑnɑɑ̀? 14 Mɛm̀mɛ Kuyie mbɛ́immɛ̀ kɛ tú bɛ̀ɛ̀ nɑ̀ɑ́ nKuyie nnɑ́ɑǹtì bɛ̀ tì nɑ̀ɑ́ mbɛ̀, mbɛ̀ duɔ̀ nkɛ bɛ̀ yo.

15 Mí n yí bekɛ dɛ̀mɑrɛ̀ òmɔù, bɑ́ m mɛ̀ ndi wɑ̃ũmɛ̀ dipɑ́tíri n yí dɔ́ di n duɔ́ ndɛ̀mɑrɛ̀, kɛ̀ n ku nɛ̀ dikònnì dɛ̀ tɔ̃ũnɛ̀ m bo mɔɔmɛ̀ kɛ́cɑkɛ n yètìrì. 16 M bɑ́ɑ́ nɑ kɛ́yóu Kuyie nnɑ́ɑǹtì kɛ yɛ̃́ Kuyie nkuù ti nni nduɔ́mmɛ̀, kɛ̀ n yí dɔ̀ɔ̀ mɛmmɛ Kuyie mbɑ́ n yóu. 17 Kɛ̀ m pĩ ndɛ kó mutɔ̃mmú nɛ̀ diwɛ̀ì, Kuyie mbo n yietí, bɑ́ kɛ̀ n yí dɔ́ kɛ́ mù pĩ, n dò nkɛ́ mù pĩ̀ḿmu kɛ yɛ̃́ Kuyie nkuù mù nni nduɔ́mmɛ̀. 18 Dɛndɛ tú n kó mutɔ̃mmú kpɑmu tiyetɑɑ̀? Ɔ́ɔ̀, n kó tiyeti tú diwɛ̀ì ndi nɛ̀ m bo nɑ́kɛ́mɛ̀ Kuyie nnɑ́ɑǹtì fɑ̀ɑ̀rɛ̀ kɛ bɑ́ɑ́ cɔutɛ́ tiyeti n do dò nkɛ́cɔutɛ́ tì.

19 N temu m mɑ́ɑ̀, n yí tú òmɔù kó kudɑɑkù, kɛ nɛ́ duɔ́ m mɑ́ɑ̀ kɛ tú bɛnìtìbɛ̀ bɛmɔu kóo tɔ̃ntì, kɛ bo yṹɔ̃́nní kusṹkù Kirisi kó kucɛ miɛkɛ. 20 Nh ɔ̃ mbo Sifubɛ cuokɛ̀ kɛ dɔɔ̀ri bɛ̀ dɔ̀ɔ̀rimɛ̀ mmɛ, kɛ̀ bɛ̀ tũ̀ nyikuɔ́, nní nyì tũ̀ kɛ bo yṹɔ̃́nní kusṹkù Kirisi borɛ̀. 21 Kɛ̀ m̀ bonɛ̀ dìì mɔ̀nnì bɛ̀ɛ̀ í tú Sifubɛ, bɛ̀ɛ̀ í yɛ̃́ Mɔyiisi kó ikuɔ́ bɛ cuokɛ̀, nní ndɔɔri bɛ̀ dɔ̀ɔ̀rimɛ̀, kɛ dò n yí mɔkɛ ikuɔ́ kɛ nɛ́ tũ nKirisi kó ikuɔ́. 22 Kɛ̀ m bo bɛ̀ɛ̀ mu nyí kpenkɛ Kuyie nkó kucɛ miɛkɛ, ḿ bɛ̀ ɛ̀nnɛnɛ̀ m mɑ́ɑ̀, kɛ́ bɛ̀ yũ̀ɔ̃́nní Kirisi borɛ̀. M mɛ̀ dɔ̀ɔ̀ri mɛmɔu kɛ̀ dɛ̀ bo yie nkɛ̀ n dɛɛtɛ́ bɛ̀mɑbɛ̀ mbɛ. 23 N dɔɔ̀ri mɛmmɛ kɛ bo pitɛ́ Tinɑ́ɑǹsɑ̀ɑ̀tì nti, kɛ̀ tí wɛ̃nnɛ́ kɛ́totɛ́ ti kó ticuuti.

24 Di yɛ̃́mu kɛ dò mbɛ̀ɛ̀ betí muceé mbɛ̀ ɔ̃ ncokù kòò mɑ́ɑ̀ weè pɛ́tɛ́ tiyeti. Ncokùnɛ̀ mɛsɑ̀ɑ̀ nkɛ́pɛ́tɛ́ tiyeti. 25 Bɛ̀ɛ̀ dɔ́ kɛ́betɛ́ muceé mbɛ̀ ɔ̃ɔ̃ ketɛ́ kɛ́mbeú kɛ̀ dɛ̀ yóumu, kɛ̀ bɛ̀ mɔ̀kɛ bɛ̀ ci dɛ̀ pɛ́u. Bɛ̀ wɑnti kɛ́pɛ́tɛ́ kɛtenkɛ̀ kiɛ nkó tiyeti nti, tìì í mɔnni, kɛ̀ tínti wɑnti kɛ́pɛ́tɛ́ kɛĩ́nkɛ̀ kó tiyeti tìì yó mbo sɑ̃́ɑ̃̀. 26 Dɛɛ̀ te kɛ̀ n cokù kɛ yɛ̃́ m bɛtì dɛ̀, n yí sɔ̃̀ntɛ́ kɛ puòtì dɛtetìrɛ̀. 27 N fɛ̃́ũnko m mɑ́ɑ̀ ndi weti weti kɛ pĩ́ n kɔ̃̀ntì mɛsɑ̀ɑ̀ nkɛ yĩɛ̃̀kù m bo nɑ́kɛ́mɛ̀ bɛtɔbɛ̀ Kuyie nnɑ́ɑǹtì kɛ̀ Kuyie nnɛ́ n dootóo.

10

Di bɑ́ ndònnɛ̀ Isidɑyɛɛri kɔbɛ

1 N kɔbɛ n yí dɔ́ di yɛ̃̀ nti yɛmbɛ̀ do kérímɛ̀ dikpɑ́ɑ̀ cuokɛ̀ kɛ̀ diwɛtirì bɛ̀ ni, kɛ̀ bɛ̀ɛ séntɛ́ dɑ̀mɛ́ɛ̀rì tipèntì kou. 2 Ti bo nɑ kɛ dɔ̀ bɛ̀ ɑ̃nnɛ́ bɑ̀tɛ́mmù diwɛtirì miɛkɛ nɛ̀ dɑ̀mɛ́ɛ̀rì miɛkɛ, bɛ̀ yié mmɛ̀ɛ̀ kpɛ́í nkɛ tũ Mɔyiisi. 3 Kɛ̀ bɛ̀ɛ di bɛmɔu mudiì mùù duòní kɛĩ́nkɛ̀, 4 kɛ́yɑ̃̀ bɛmɔu Kuyie mbɛ̀ duɔ́ mmɛ̀ɛ̀ niɛ, mɛ̀ɛ̀ yìɛ̀ní dipèrì. Dɛ kó dipèrì do bɛnkú Kirisi nwe. 5 Nɛ̀ mɛmmɛ Kuyie nyí mpɛ́nsìrì bɛ̀mɑbɛ̀ bɛ miɛkɛ kɛ̀ bɛ̀ɛ kú dikpɑ́ɑ̀ miɛkɛ.

6 Dɛ̀ dɔ̀ɔ̀ mɛmmɛ kɛ bo bɛnkɛ tímbɛ kɛ̀ ti bɑ́ mbɛ̀ dònnɛ̀ kɛ́ndɔ́ mɛyɛi nkó mudɔɔ̀rìmù. 7 Di bɑ́ ntũ nyɛbɔkɛ̀, bɛ miɛkɛ bɛ̀mɑbɛ̀ do dòmmɛ̀. Ti wɑ̃̀rimu kɛ tú: Kɛ̀ bɛ̀ɛ di kɛ́yɑ̃̀ mɛnɑɑ̀ nkɛ́ítɛ́ kɛ́nhɑu. 8 Di bɑ́ɑ́ ndɔuti dɔutinɛ̀ ditɔbɛ̀, bɛ miɛkɛ bɛ̀mɑbɛ̀ do mɛ ndɔ̀ɔ̀ kɛ́kú sikɔupípísìdɛ́ nɛ̀ sikɔupísìtɑ̃ɑ̃ti (23000) diyiè dimɑ́ɑ̀ miɛkɛ. 9 Di bɑ́ nyíinko Kuyie mmiɛkɛ, bɛ̀mɑbɛ̀ bɛ miɛkɛ do mɛ ndɔ̀ɔ̀ kɛ̀ iwɑ̀ɑ̀kɛɛ bɛ̀ dɔmmú kɛ̀ bɛ̀ɛ kú. 10 Di bɑ́ nsɛ́í nKuyie, bɛ miɛkɛ bɛ̀mɑbɛ̀ do mɛ ndɔ̀ɔ̀ kɛ̀ Kuyie ntɔ̃nní ku tɔ̃nnì dìì kɔ̀ù kɛ̀ dìi bɛ̀ kùɔ.

11 Dɛ̀ mɛ̀ dɔ̀ɔ̀ kɛ̀ bɛ̀ ti wɑ̃̀ri kɛ bo bɛnkɛ tímbɛ yɛmɔ̀rɛ̀ sɔnyɛ yiɛ̀ nkɔbɛ. 12 Kɛ̀ dɛ̀ tũ ndò mmɛmmɛ, wèè yɛ̀mmɛ̀ dò nhò còḿmú wè nyɛ̃́ kòò bɑ́ɑ́ do. 13 Mɛbennímɛ̀ mɑmɛ̀ í di tuɔ̀kùní bɛtɔbɛ̀ í yɛ̃́mɛ̀. Kuyie mbɛ́i ntì kù tì dɔ̀ɔ̀rimu, kù í yóó yóu kɛ̀ mɛbennímɛ̀ɛ pɛ̃ɛ̃tɛ́ di wɛ̃rímú kɛ̀ mɛ̀ di tuɔ̀kɛní kuù yɛ̃́ kù yóó yĩ́mɛ̀ kɛ́ di mɛ̀ nɑ kɛ́yɛ̀.

14 N kɔbɛ n di nɑ́ɑ́mmu, bɑ́ ntũnnɛ̀ yɛbɔkɛ̀. 15 N di nɑ́ɑ́nnɛ̀ kɛ dònnɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ ciì bɛ̀mbɛ. Wéntɛ́nɛ̀ di mɔ́mmɔmbɛ n di nɑ́ɑ́ ntì. 16 Ti ɔ̃ɔ̃ sɑ̃ntɛ Kuyie nkɛ́yɑ̃̀ fɛ̀ɛ̀ bòòfɛ̀ fɛɛ̀ bɛnkú ti wɛ̃mmɛ̀ Kuyie nkó mɛsɑ̀ɑ̀ nti pɛ̀tɛ́mɛ̀ nɛ̀ Kirisi kó mukṹṹ mmiɛkɛ. Ti wɛ̀rí dìì mɔ̀nnì pɛ̃́ɛ̃̀ kɛ cɑ́ɑ́ ndɛ̀ bɛnkú ti wɛ̃ḿmɛ̀ mmɛ Kirisi kó tikɔ̃̀ntì miɛkɛ. 17 Ti ɔ̃ɔ̃ nyóó wɛ́rí pɛ̃́ɛ̃̀ kòò wɛ̃ḿmu, dɛ̀ mɛ ndò nɛ̀ Kirisi kɔbɛ, bɑ́ kɛ̀ ti sũ, ti wɛ̃ nhonìtì omɑ́ɑ̀ ndi. 18 Wéntɛ́nɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ kó mɛborimɛ, bɛ̀ɛ̀ cɑ̀ɑ́ nyiwũɔ̃ bɛ̀ feu ì Kuyie mbɛ̀ kù tɑ̀unɛ̀mu.

19 Dɛ̀ í mɛ ndò nɛ̀ imɑɑ nyìì fìé yɛbɔkɛ̀, imɑɑ nyoo yɛbɔkɛ̀ dɛ̀ í mɔkɛ muwɛ̃rímú mɑmù. 20 N nɛ́ dɔ́ kɛ́ di nɑ́kɛ́ tì tú: Kɛ̀ imɑɑ mbɛ̀ fìé ì Kuyie mbɛ̀ tɑ̀unkonɛ̀ Kuyie, mɛɛ̀ botí nku imɑɑ mbɛ̀ fìé ì yɛbɔkɛ̀ bɛ̀ tɑ̀unkonɛ̀mɛ̀ yɛbɔkɛ̀. N nɛ́ í dɔ́ òmɔù di miɛkɛ ntɑunɛ̀ dibɔɔ̀. 21 Di bɑ́ɑ́ nɑ kɛ́yɑ̃̀ ti Yiɛ̀ nkó fɛbòòfɛ̀ nɛ̀ yɛbɔkɛ̀ kɔfɛ, di bɑ́ɑ́ nɑ kɛ́di ti Yiɛ̀ nkó mudiì nɛ̀ yɛbɔkɛ̀ kɔ̃mu. 22 Yɑ́ɑ̀ di dɔ́ kɛ́íi nti Yiɛ̀ nkó kɛmiɛkɛ nkɛ? Di yɛ̀mmɛ̀ dò ndíì kpeńnì kóo pɛ̃ɛ̃tɑ́ɑ̀?

Dɛ̀mɑrɛ̀ í ci, dɛmɔu dɛ̀ nɛ́ í dɔɔri mɛsɑ̀ɑ̀

23 Bɛ̀mɑbɛ̀ di miɛkɛ tú: Dɛ̀mɑrɛ̀ í ci! Mɔ́mmuɔ, dɛmɔu dɛ̀ nɛ́ í ti dɔɔri mɛsɑ̀ɑ̀. Dɛ̀mɑrɛ̀ í ci, dɛmɔu dɛ̀ nɛ́ í ti teénnɛ̀ Kuyie nkó kucɛ miɛkɛ. 24 Òmɔù bɑ́ nwɑnti omɑ́ɑ̀ kó mmucɔ̃́ntimu, ò pètìnkɛ nwɑnti otɔù bo cɔ̃ntɛmɛ̀ mmɛ.

25 Di bo nɑ kɛ́ncɑ́ɑ́ mbɛ̀ fiiti ìì mɑɑ ndikɑ̃̀tìrì kɛ̀ di yɛ̀mmɛ̀ bɑ́ ndi bekùnɛ̀. 26 Tì wɑ̃̀rimu kɛ tú: Kɛtenkɛ̀ nɛ̀ dɛ̀ɛ̀ kó dimɑ̀ɑ̀ bo kɛ miɛkɛ, ti Yiɛ̀ nweè dɛ̀ te.

27 Wèè í tũ nKuyie nkòo di yu mudiì kɛ̀ di kɔ̀tɛ, dí di bɛ̀ di duɔ́ ndɛ̀ɛ̀ kó dimɑ̀ɑ̀, di yɛ̀mmɛ̀ bɑ́ ndi bekùnɛ̀. 28 Kòò mɔù mɛ ndi nɑ̀kɛ́ kɛ tú: Bɛ̀ fèútɛ́ i m̀mɑɑ dibɔɔ̀ ndi. Di bɑ́ɑ́ di, dɛ̀ yɑ̀ɑ̀ bo kɔkɛ́nɛ̀mɛ̀ wèè di nɑ̀kɛ́. 29 Dɛ̀ í tú n yɛ̃ díì kó mɛyɛ̀mmɛ̀ yó ndi bekùnɛ̀, wèè mɛ ndi nɑ̀kɛ́ o kpɛ́í nkɛ.

Kɛ̀ dɛ̀ yɛ̀mmɛ̀ òmɔù bo yĩ́ otɔù kpɛ́í mbɑ́ nte kɛ̀ n yóu n dɔ́ kɛ́dɔɔ̀ dɛ̀, 30 kɛ̀ n sɑ̃ntɛ Kuyie mmudiì kpɛ́í nkɛ yo, nhòmɔù bɑ́ɑ́ nɑ kɛ́ n sɛi.

31 Kɛ̀ di yo nyoo di yɔ̃̀, di dɔɔri dɛ̀ɛ̀ kó dimɑ̀ɑ̀ dɛ̀ ndɛ́úkùnko Kuyie nyètìrì. 32 Di bɑ́ ndɔɔri dɛ̀mɑrɛ̀ dɛ̀ɛ̀ bo bɔ nhotɔù, Sifu yoo wèè í tú Sifu yoo Kirisi kou mɔù. 33 M mɔ́mmuɔ n yí wɑnti n kó kuyɛǹnɑɑtí, n wɑnti bɛtɔbɛ̀ kɔku nku, kɛ̀ dɛ̀ bo yie nkɛ̀ bɛ̀ɛ cootɛ́.

11

1 Ntũnnɛ n kó mɛborimɛ, kɛ́ndònnɛ̀ m mɔ́mmuɔ n tũ̀nnɛmɛ̀ Kirisi kɔ̃mɛ.

Onitipòkù nɛ̀ onitidɔ̀ù bɛ̀ bo ndòmmɛ̀ bɛ̀ bɑ́ɑ́ ndìì mɔ̀nnì Kuyie

2 N di sɑ̃ntí di yɛ̃́mɛ̀ n kpɛ́í nyɛmɔ̀rɛ̀ yɛmɔu nɛ̀ di tũ̀nnɛ̀mɛ̀ itié n di duɔ́ nyì. 3 N nɛ́ dɔ́ di nyɛ̃́ tì tiì tú tii: Kirisi weè bɑkɛ́ bɛnitidɑɑbɛ̀, kòo nitidɔ̀ù bɑkɛ́ onitipòkù, kɛ̀ Kuyie mbɑkɛ́ Kirisi. 4 Dɛɛ̀ kpɛ́í nte kòo nitidɔ̀ù bɑ̀ɑ́ nyoo ò nɑ̀ɑ́ nKuyie nɑ́ɑǹtì kɛ ókɛ́ dɛ̀mɑrɛ̀ ò sènkɛ̀rì Kirisi nwe. 5 Kòo nitipòkù mɛ nyí kɑ̃nkɛ́ o yuu ò bɑ̀ɑ́ ndìì mɔ̀nnì yoo ò nɑ̀ɑ́ nKuyie nnɑ́ɑǹtì ò sènkɛ̀rì o dɔù nwe dɛ̀ í cɑ̃́ɑ̃́nnɛ̀ ò bo kuómɛ̀ mɛyubii. 6 Kòo nitipòkù í dɔ́ kɛ́nkɑ̃nkɛ́ o yuu wèe kuó, kɛ̀ ifɛi mɛ nhò bonɛ̀ ò bo kuómɛ̀ wè nkɑ̃nkɛ́ o yuu. 7 Onitidɔ̀ù í dò kɛ́nhókɛ́ dɛ̀mɑrɛ̀ kɛ yɛ̃́ Kuyie nhò dɔ̀ɔ̀mɛ̀ kòò bo nkù dònnɛ̀mu kɛ kù dɛ́úkùnko, kɛ dɔ̀ɔ̀ onitipòkù kòò bo ndɛ́úkùnko o dɔù. 8 Kuyie nyí tùótɛ́ onitipòkù kó diwɛ́tirì ndi kɛ dɔ̀ɔ̀nɛ̀ onitidɔ̀ù, kù tùótɛ́ onitidɔ̀ù kpɛri ndi kɛ dɔ̀ɔ̀nɛ̀ onitipòkù. 9 Kuyie nyí dɔ̀ɔ̀ onitidɔ̀ù onitipòkù kpɛ́í, kù dɔ̀ɔ̀ onitipòkù nwe onitidɔ̀ù kpɛ́í. 10 Dɛɛ̀ te kòo nitipòkù dò nkɛ́nkɑ̃nkɛ́ o yuu, kɛ̀ dɛ̀ɛ bɛnkɛ Kuyie ntɔ̃rɛ̀ ò yeḿmɛ̀. 11 Kuyie mborɛ̀ onitidɔ̀ù nɛ̀ onitipòkù bɛ̀ í cɑ̃́ɑ̃́, 12 kɛ́ndònnɛ̀ onitipòkù yɛ̀nnímɛ̀ onitidɔ̀ù borɛ̀, mɛɛ̀ botí nku onitipòkù pɛímɛ̀ onitidɔ̀ù. Bɛdɛ́ kɛ̀ bɛ̀ boǹní Kuyie mborɛ̀.

13 Díndi wúó nkɛ̀ dɛ̀ wenni onitipòkù bo mbɑ́ɑ́mmɛ̀ Kuyie nkɛ í kɑ̃nkɛ́ o yuuɑ̀? 14 Ti kó mɛborimɛ miɛkɛ dɛ̀ dò nyifɛi nyi onitidɔ̀ù yùtì bo nhokùmɛ̀, 15 kɛ tú diyètìrì onitipòkù yùtì bo nhokùmɛ̀. Kɛ yɛ̃́ Kuyie nkuù tì nhò duɔ́mmɛ̀ kɛ̀ tì bo nhò kɑ̃nkɛ́. 16 Kòò mɔù dɔ́ kɛ́ tì yetɛ, wè nyɛ̃́ kɛ dò mmí nnɛ̀ Kirisi kɔbɛ tɔbɛ̀ ti í mɔkɛ dɛ kó mɛborimɛ.

Kuyie nkó mudiì

(Wéntɛ́ Mɑtie 26:26-29 nɛ̀ Mɑriki 14:22-25 nɛ̀ Duku 22:15-20)

17 N dɔ́ kɛ́ di kpɑnnɛ̀mu. Di tiku mɛ̀ɛ̀ tíímmɛ̀ kɛ yo nKuyie nkó mudiì, mɛ̀ í di dɔɔri mɛsɑ̀ɑ̀, mɛ̀ pètìnkɛ di cɑɑ̀rimu. 18 Bɛ̀ n nɑ̀kɛ́ kɛ tú di ɔ̃ɔ̃ tíí nkɛ̀ mɛtotímɛ̀ ḿbo di cuokɛ̀, kɛ̀ n tì yie ndikéè. 19 Mɛtotímɛ̀ ɔ̃ nwennimu mɔ̀nnì mɑrì, kɛ̀ bɛ̀ bo bɑntɛ́nɛ̀ bɛ̀ɛ̀ kérí kucɛ sɑ̀ɑ̀kù nɛ̀ bɛ̀ɛ̀ yetɛ́. 20 Di ɔ̃ɔ̃ tíí nkɛ́nyo mmùù diì í tú Kuyie nkɔ̃mu. 21 Di ɔ̃ɔ̃ tíí mbɑ́ wè kòò nyo nho kó mudiì mmu, wèè kpɑ kòò kɑ̀ri dikònnì kɛ̀ bɛtɔbɛ̀ dɛ ndi kɛ sɑ̀nnɛ̀, kɛ́yɑ̃̀ mɛnɑɑ̀ nkɛ́muɔ́. 22 Di í mɔkɛ di cɛ̃́ĩ di bo nyommɛ̀ kɛ yɔ̃̀ ndi nɑɑ̀nɑ̀ɑ̀? Yɑ́ɑ̀ di sènkɛ̀rì Kirisi kɔbɛ tĩ̀nnì ndi, kɛ dɔ́ kɛ́fɛikùnnɛ bɛ̀ɛ̀ kpɑ bɛ kpɛrɛ? Di dɔ́ n di nɑ́kɛ́ ɔ̃̀nti? Di dɔ́ n di sɑ̃ntɛmɑɑ̀? Bìtì! M bɑ́ɑ́ di sɑ̃ntɛ.

23 Ntɛnɛ̀ ti Yiɛ̀ nni nnɑ̀kɛ́ ìì tié kɛ̀ n yì ndi tùo: Bɛ̀ yóó pĩ́ nkɛ̀ɛ̀ yènkɛ̀ ti Yiɛ̀ nYesu, kòo túótɛ́ pɛ̃́ɛ̃̀, 24 kɛ́mɔɔ Kuyie nkó mɛsɑ̀ɑ̀ nkóò wɛ̀rí kɛ́duɔ́ nho tɑncɔ́ùmbɛ̀ kɛ dɔ̀: We mpɛ̃́ɛ̃̀ weè bɛnkú kɛ dò m pɑ̃ n kɔ̃̀ntì di kpɛ́í. Ǹdɔɔrinɛ̀ miɛ nkɛ denniní n kpɛ́í. 25 Kɛ̀ bɛ̀ɛ cɑ́ɑ́kɛ́ kɛ́deè kòo túótɛ́ fɛbòòfɛ̀ kɛ́ bɛ̀ duɔ́ nkɛ dɔ̀: Fɛ mbòòfɛ̀ fɛɛ̀ bɛnkú kɛ dò n yĩ̀ĩ̀ mmɛɛ̀ yó nte kɛ̀ mɛtɑummɛ̀ pɑ̀mmɛ̀ɛ dɔɔ̀. Ǹdɔɔrinɛ̀ miɛ nyɛmɔ̀rɛ̀ yɛmɔu kɛ denniní n kpɛ́í. 26 Di cɑ́ɑ́ ndìì mɔ̀nnì dɛ kóò pɛ̃́ɛ̃̀ kɛ yɔ̃̀ ndɛ kó fɛbòòfɛ̀, di nɑ́ɑ́ nKirisi kú mɛ̀mmɛ di kpɛ́í. Di yó mmɛ nhɔ̃ kòò yɑ̀ɑ wɛ̃tɛnní.

27 Dɛɛ̀ kpɛ́í nte wèè bo cɑ́ɑ́kɛ́ ti Yiɛ̀ nkóò pɛ̃́ɛ̃̀ kɛ́yɑ̃̀ o kó fɛbòòfɛ̀ kɛ í mɑnnɛ̀, ò yetɛ́nɛ̀ ti Yiɛ̀ nkó tikɔ̃̀ntì nti nɛ̀ o yĩ̀ĩ̀. 28 Bɑ́ wè ò níí wéntɛ́ omɑ́ɑ̀ mɛsɑ̀ɑ̀, kɛ nɛ́ nɑ kɛ́cɑ́ɑ́kɛ́ ti Yiɛ̀ nkóò pɛ̃́ɛ̃̀ kɛ́yɑ̃̀ o kó fɛbòòfɛ̀. 29 Kɛ yɛ̃́ wèè bo cɑ́ɑ́kɛ́ dɛ kóò pɛ̃́ɛ̃̀ kɛ́yɑ̃̀ dɛ kó fɛbòòfɛ̀, kɛ í bɑ̀tɛ ò ce nhomɑ́ɑ̀ ndi Kuyie nkó tibeéntì. 30 Dɛɛ̀ kpɛ́í nte kɛ̀ bɛmuɔmbɛ sũ di cuokɛ̀ nɛ̀ tihɔ̀ùtì, kɛ̀ bɛsṹkùbɛ̀ ku. 31 Kɛ̀ ti bekùnɛ̀ timɑ́ɑ̀, Kuyie mbɑ́ɑ́ ti bekɛ́nɛ̀. 32 Kuyie nhɔ̃ɔ̃ ti bekɛ́nɛ̀ kɛ́ ti tié, dɛ̀ bo yiémmɛ̀ mmɛ kɛ̀ kù bɑ́ɑ́ ti wɛ̃nnɛ́nɛ̀ kutenkù kɔbɛ kɛ́kpetínnɛ́.

33 N kɔbɛ kɛ̀ di níí tìí nkɛ bo di Kuyie nkó mudiì, ḿbɑɑnɛ̀ ditɔbɛ̀. 34 Kɛ̀ dikònnì níí bo wè wèe diní o cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kɛ̀ di níí bɑ́ɑ́ tíí kɛ́nce nKuyie nkó tibeéntì. Kɛ̀ n kɔ̀too dìì yiè m bo tũntɛ tìì kpɑɑ́.

12

Muyɑɑ́nsɑ̀ɑ̀mù kó mutɔ̃mmú

1 N kɔbɛ n dɔ́ di bɑntɛ́mu Muyɑɑ́nsɑ̀ɑ̀mù pɑ̃ɑ̃ yɛ̀ɛ̀ pɑ̃rɛ̀ bɛnìtìbɛ̀.

2 Di yɛ̃́mu kɛ dò ndi mu ndo í tũ ndìì mɔ̀nnì Kuyie kɛ̀ yɛbɔkɛ̀ yɛɛ̀ di yɔ̃nti kɛ̀ di feu sitenkɑɑnìi sìì í nɔ nkɛ nɑ́ɑ́. 3 Kɛ̀ Muyɑɑ́nsɑ̀ɑ̀mù bonɛ̀ onìtì ò bɑ́ɑ́ nɑ kɛ́sɑ̃́ɑ̃́ nYesu, kòò mɔù yĩ Yesu tú o Yiɛ̀ ndɛ̀ bonní Muyɑɑ́nsɑ̀ɑ̀mù mborɛ̀ ndɛ.

4 Muyɑɑ́nsɑ̀ɑ̀mù bo mumɑ́ɑ̀ ndi, kɛ̀ mu pɑ̃rɛ̀ sũ mù mpɑ̃ɑ̃ nyɛ̀. 5 Kuyie ntɔ̃mmú sũmu kɛ tú Kuyie nkumɑ́ɑ̀ kó mutɔ̃mmú. 6 Ti bo mpĩ́ mmɛ̀ɛ̀ botí Kuyie ntɔ̃mmú mɛ̀ sũmu Kuyie nkumɑ́ɑ̀ kuù nɛ́ mɛ̀ nti bɛnkú. 7 Kɛ̀ Muyɑɑ́nsɑ̀ɑ̀mù pɑ̃ wè dìì pɑ̃nnì dì ntú timɔu kó mɛsɑ̀ɑ̀. 8 Muyɑɑ́nsɑ̀ɑ̀mù ɔ̃ɔ̃ pɑ̃mu òmɔù mɛciì nkó tinɑ́ɑǹtì, kɛ́pɑ̃ otɔù mɛyĩ́ɛ̃́tímɛ̀ kpɛti, 9 kɛ́pɑ̃ otɔù mɛtɑ̃́kùmɛ̀, kɛ́pɑ̃ otɔù kòo mmiɛkùnko bɛmuɔmbɛ, 10 kɛ́pɑ̃ otɔù kòo ndɔɔri tidiɛtì, kɛ́pɑ̃ otɔù kòò nnɑ́ɑ́ nKuyie mpɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì, kɛ́pɑ̃ otɔù kòo nnɔ nkɛ bɑɑ̀tì Muyɑɑ́nsɑ̀ɑ̀mù kpɛti nɛ̀ yɛbɔkɛ̀ kpɛti, kɛ́pɑ̃ otɔù kòò nnɑ́ɑ́ tinɑ́ɑǹcɑ̀ntì, kɛ́pɑ̃ otɔù kòo nnɔ kɛ tì tùonko. 11 Dɛmɔu mɛmmɛ Muyɑɑ́nsɑ̀ɑ̀mù kó mutɔ̃mmú mmu muù pɑ̃ɑ̃ nyɛpɑ̃rɛ̀ kɛ̀ yɛ̀ cɑ̃̀ɑ̃́ ncɑ̃́ɑ̃́ mmù dɔ́ mɛ̀ɛ̀ botí.

Onìtì omɑ́ɑ̀ itùòti pɛ́u

12 Onìtì bo omɑ́ɑ̀ ndi kɛ mɔkɛ itùòti pɛ́u, Kirisi kɔbɛ kpɛrɛ mɛ ndò, kɛ̀ bɛ̀ sũ kɛ nɛ́ wɛ̃. 13 Timɔu tínti Sifubɛ nɛ̀ bɛ̀ɛ̀ í tú Sifubɛ, tidɑɑtì nɛ̀ bɛ̀ɛ̀ í tú tidɑɑtì, Muyɑɑ́nsɑ̀ɑ̀mù mmuù ti tɑunnɛ̀ Kirisi bɛ̀ ti ɑ̃nnɛ́ dìì mɔ̀nnì bɑ̀tɛ́mmù kɛ pĩ́ mmutɔ̃mmú timɔu ti miɛkɛ.

14 Kutùòti kumɑ́ɑ̀ kuù í tú onìtì, ì sũmu. 15 Kɛ̀ tɛnɑɑ̀cɛ̀tɛ̀ yetɛ kɛ yĩ tɛ̀ í tú tɛnɔ̀ùtɛ̀, tɛ̀ í tɑunnɛ̀ tikɔ̃̀ntì. Tɛ̀ bɑ́ɑ́ nɑ, tɛ̀ bɑɑ tú tikɔ̃̀ntì nti. 16 Kɛ̀ ditoò yĩ dì í tú fɛnɔ̀nfɛ̀, di í tɑunnɛ̀ tikɔ̃̀ntì. Dì bɑ́ɑ́ nɑ, dì bɑɑ tú tikɔ̃̀ntì nti. 17 Kɛ̀ tikɔ̃̀ntì timɔu do ntú fɛnɔ̀nfɛ̀ nfɛ kɛ̀ ditoò í bo ti yĩ́mɛ kɛ́nyo? Kɛ̀ ti mɛ ndo tú ditoò ndi kɛ̀ dihɔ̃nnì í bo ti yĩ́mɛ kɛ́nyo kunɔ́ú. 18 Dɛɛ̀ te kɛ̀ Kuyie nhɑ̃nnɛ́ itùòti onìtì kunku Kuyie nkù dɔ́ mɛ̀ɛ̀ botí. 19 Kutùòti kumɑ́ɑ̀ bɑ́ɑ́ nɑ kɛ́ntú onìtì. 20 Itùòti pɛ́u iì wɛ̃nnɛ́ kɛ tú onìtì.

21 Fɛnɔ̀nfɛ̀ bɑ́ɑ́ nɑ kɛ́nɑ́kɛ́ tɛnɔ̀ùtɛ̀ kɛ dɔ̀: M bo nɑ m mɑ́ɑ̀, bɑ́ kɑ̀ɑ í bo. Diyuu mɛ mbɑ́ɑ́ nɑ kɛ́nɑ́kɛ́ sinɑɑ̀cɛ̀i kɛ dɔ̀: M bo nɑ m mɑ́ɑ̀ bɑ́ kɛ̀ di í bo. 22 Onìtì kɔ̃̀ntì kpɛrɛ dɛ̀ɛ̀ kɛ̃ńnì, dɛɛ̀ kó mutɔ̃mmú pètìnkɛ dɛu. 23 Onìtì kpɛrɛ dɛ̀ɛ̀ í dò nkɛ́yɑ̀, ti dɛ nyɑ́rí kɛ dɛ̀ dɑɑti tiyɑ̀ɑ̀tì. 24 Kɛ̀ itùòti tɛì bo ti í sɔrì ì, Kuyie nhɑ̃nnɛ́ bɑ́ kùù tùòti nɛ̀ ku tɔ̃mmú mmu, kɛ̀ tikɔ̃̀ntì kpɛrɛ ti sɔrì dɛ̀ kó mutɔ̃mmú pɛ̃ɛ̃tɛ́ itùòti tɛì kɔ̃mu. 25 Kutùòti kumɑ́ɑ̀ bɑ́ɑ́ nɑ kɛ́pĩ́ mmutɔ̃mmú imɔu ì dò nkɛ́nteénnɛ̀ itɔbɛ̀ mbɛ. 26 Kɛ̀ kutùòti kumɑ́ɑ̀ fɛ̃́ũ̀rì, itɛì ɔ̃ nfɛ̃́ũ̀rìmu, kɛ̀ dɛ̀ kù nɑɑti, dɛ̀ nnɑɑti itɛì.

27 Dimɔu di tú Kirisi kó tikɔ̃̀ntì nti, bɑ́ wè kòò tu kutùòti. 28 Mɛɛ̀ botí nku Kuyie nhɑ̃nnɛ́mɛ̀ Kirisi kɔbɛ miɛkɛ, mɛketimɛ̀ Yesu tɔ̃rɛ̀, mɛdɛ́rímɛ̀ bɛ̀ɛ̀ nɑ̀ɑ́ nKuyie mpɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì. Mɛtɑ̃ɑ̃́mmɛ̀ bɛ̀ɛ̀ tiè mbɛnìtìbɛ̀ Kuyie nnɑ́ɑǹtì, dɛ kó difɔ̃nkúò bɛ̀ɛ̀ dɔ̀ɔ̀ri tidiɛtì nɛ̀ bɛ̀ɛ̀ miɛkùnko bɛmuɔmbɛ nɛ̀ bɛ̀ɛ̀ teénnɛ̀ bɛtɔbɛ̀ nɛ̀ bɛ̀ɛ̀ bɑkɛ́ nɛ̀ bɛ̀ɛ̀ nɑ̀ɑ́ ntinɑ́ɑǹcɑ̀ntì. 29 Bɛmɔu bɛɛ̀ í tú Yesu tɔ̃rɛ̀, bɛmɔu bɛɛ̀ í tú bɛ̀ɛ̀ nɑ̀ɑ́ Kuyie mpɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì, bɛmɔu bɛɛ̀ í tiè mbɛnìtìbɛ̀ Kuyie nnɑ́ɑǹtì, bɛmɔu bɛɛ̀ í dɔɔri tidiɛtì. 30 Bɛmɔu bɛɛ̀ í miɛkùnko bɛmuɔmbɛ, bɛmɔu bɛɛ̀ í nɑ́ɑ́ ntinɑ́ɑǹcɑ̀ntì, bɛmɔu bɛɛ̀ í tuònko tinɑ́ɑǹcɑ̀ntì. 31 Tũ ńwɑmmúnɛ̀ yɛpɑ̃rɛ̀ yɛ̀ɛ̀ pɛ̃ɛ̃tɛ́ yɛtɛyɛ̀.

M bo di bɛnkɛ dɛ̀ɛ̀ pɛ̃ɛ̃tɛ́ dɛmɔu.

13

Mɛdɔ́kùmɛ̀

1 Bɑ́ kɛ̀ n nɔ nkɛ nɑ́ɑ́ nyibotí imɔu kó tinɑ́ɑǹtì nɛ̀ Kuyie ntɔ̃rɛ̀ kpɛti, kɛ nɛ́ í mɔkɛ mɛdɔ́kùmɛ̀, n dò nkubɑrìcíríkù nku bɛ̀ bie nkù yoo kukɑ̃̀nkɑ̃̀nkù. 2 Bɑ́ kɛ̀ Kuyie nni mpɑ̃ kɛ̀ n nɔ kɛ nɑ́ɑ́ ku pɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì, kɛ yɛ̃́ dɛ̀ɛ̀ sɔ̀ri, kɛ yɛ̃́ mɛciì mmɛmɔu, kɛ tɑ̃́ Kuyie nkɛ̀ m bɛ́i nyɛtɑ̃rɛ̀ɛ fũtɛ, kɛ̀ n nɛ́ í mɔkɛ mɛdɔ́kùmɛ̀ n tú dɛtetìrɛ̀ ndɛ.

3 Bɑ́ kɛ̀ n totí n kpɛrɛ dɛmɔu bɛcĩ̀rìbɛ̀, kɛ duɔ́ m mɑ́ɑ̀ kɛ̀ bɛ̀ n cɔ́u, kɛ̀ n yí mɔkɛ mɛdɔ́kùmɛ̀ n tú dɛtetìrɛ̀ ndɛ. 4 Mɛdɔ́kùmɛ̀ yiɛ̀ nhɔ̃ mmimmu, kɛ nitì, wè í ɛ̃ɛ̃̀nnɛ̀ bɛtɔbɛ̀, wè í mɔkɛ tipɔ̀tì, wè í mɔkɛ tɛfentɛ̀. 5 Mɛdɔ́kùmɛ̀ yiɛ̀ nyí dɔɔri dɛ̀ɛ̀ í wenni, ò í wɑnti omɑ́ɑ̀ kó mucɔ̃́ntimu, ò í mɔkɛ kɛmiɛkɛ, ò ɔ̃ɔ̃ í nhu tinɑ́ɑǹtì. 6 Dɛ̀ ɔ̃ɔ̃ í nnɑɑti mɛdɔ́kùmɛ̀ yiɛ̀ otɔù dɔ̀ɔ̀ dìì mɔ̀nnì mɛyɛi, dɛ̀ ɔ̃ nhò nɑɑti otɔù dɔ̀ɔ̀ dìì mɔ̀nnì ndi mɛsɑ̀ɑ̀. 7 Mɛdɔ́kùmɛ̀ yiɛ̀ nhɔ̃ɔ̃ cĩ́ɛ̃́mmu, kɛ́ntɑ̃́, kɛ́mbɑɑ, kɛ́mmi ndɛmɔu miɛkɛ.

8 Kuyie mpɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑm̀mù yóó deèmu, kɛ̀ tinɑ́ɑǹcɑ̀ntìi deè, kɛ̀ mɛyĩ́ɛ̃́tímɛ̀ɛ deè, mɛdɔ́kùmɛ̀ mɛ nyí yóó deè bìtì. 9 Yíe nti yɛ̃́ Kuyie nnɑ́ɑǹtì dikéè ndi, kɛ tì nɑ̀ɑ́ ndikéè. 10 Dɛ̀ɛ̀ í kṹmmú dɛ̀ bo tuɔkɛní dìì mɔ̀nnì kɛ̀ dɛ̀ɛ̀ kṹmmú kɛ̀ dɛ̀ɛ pɛ̃ɛ̃tɛ́mu.

11 N do tú dìì mɔ̀nnì dɛbirɛ kɛ nɑ́ɑ́ ntibíkɛ́nnɑ́ɑǹtì nti, kɛ mɔkɛ mɛbíkɛ́ǹyɛ̀mmɛ̀, kɛ̀ n yɛǹtotí tú ibíkɛ́nkpɛyi, kɛ kòtɛ́ kɛ yoo dɛbíkɛ́nkpɛrɛ. 12 Yíe nti wúó nkɛ̀ dɛ̀ dò nhɑ ɔ̃ nwúómmɛ̀ mmɛ onìtì dihuri, dɛ mɔ̀nnì ti bo yɑ̀ pɑ́íí. Yíe nti yɛ̃́ dikéè ndi, dɛ yiè kɛ bo yĩ́ɛ̃́tɛ́ pɑ́íí Kuyie nti yɛ̃́ mɛ̀ɛ̀ botí.

13 Yíe ndɛnɛnnɛ̀ dɛ̀tɑ̃ɑ̃ti diɛ ndɛɛ̀ bo: Mɛtɑ̃́kùmɛ̀, ti bo mbɑɑmɛ̀ dɛ̀ɛ kpɑɑní nɛ̀ mɛdɔ́kùmɛ̀. Dɛ̀ɛ̀ pɛ̃ɛ̃tɛ́ dɛtɛrɛ̀ dɛɛ̀ tú: Mɛdɔ́kùmɛ̀.

14

Tinɑ́ɑǹcɑ̀ntì nɛ̀ Kuyie mpɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑmmù

1 Wɑmmúnɛ̀ mɛketimɛ̀ mɛdɔ́kùmɛ̀, kɛ múnkɛ ndɔ́ kɛ́mɔɔtɛ Muyɑɑ́nsɑ̀ɑ̀mù kó yɛpɑ̃rɛ̀, kɛ́nwɑnti dɔkɛ di bo nnɑ́ɑ́mmɛ̀ Kuyie mpɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì. 2 Wèè nɑ̀ɑ́ tinɑ́ɑǹcɑ̀ntì ò nɑ̀ɑ́nnɛ̀ Kuyie nku, kɛ yɛ̃́ bɛnìtìbɛ̀ í yomɛ̀ ò tú mù, ò nɑ̀ɑ́ ndisɔ̀rì kpɛti nti Muyɑɑ́nsɑ̀ɑ̀mù ò duɔ́ ntì. 3 Wèè nɑ̀ɑ́ nKuyie mpɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì, ò nɑ̀ɑ́nnɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ mbɛ kɛ bɛ̀ kpénkùnko, kɛ bɛ̀ tiè nkɛ yɑ́úkùnko bɛ kɔ̃̀ntì. 4 Wèè mɛ nnɑ̀ɑ́ tinɑ́ɑǹcɑ̀ntì ò kpénkùnko omɑ́ɑ̀ ndi, kɛ̀ wèè nɑ̀ɑ́ nKuyie mpɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì kòo kpénkùnko Kirisi kɔbɛ.

5 N dɔ́mu dimɔu di nnɑ́ɑ́ ntinɑ́ɑǹcɑ̀ntì kɛ nɛ́ dɔkɛ dɔ́ di nnɑ́ɑ́ nKuyie mpɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì, wèè nɑ̀ɑ́ nKuyie mpɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì ò pɛ̃ɛ̃tɛ́mu wèè nɑ̀ɑ́ tinɑ́ɑǹcɑ̀ntì, kɛ̀ dɛ yiɛ̀ nsɑ̀ɑ̀ í tì tùòmmu Kirisi kɔbɛ kɛ̀ bɛ̀ɛ kpenkɛ. 6 N kɔbɛ kɛ̀ n kɔ̀too di ciɛ kɛ di nɑ́ɑ́nnɛ̀ tinɑ́ɑǹcɑ̀ntì, dɛ̀ bo di teennɑ̀ɑ̀? Kɛ̀ m mɛ ndi nɑ̀kɛ́ Kuyie nkó disɔ̀rì kpɛti yoo n di yìɛ́ mɛciì, yoo n di nɑ̀kɛ́ nKuyie mpɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì, yoo n di duɔ́ nKuyie nkó itié, dɛ̀ bɑ́ɑ́ di teennɑ̀ɑ̀?

7 Wéntɛ́nɛ̀ fɛtɑ̃rifɛ dòmmɛ̀ yoo kukùtìdùkù. Kɛ̀ bɛ̀ eu yoo bɛ̀ bie nkɛ í bɑɑ̀tì ɑ bo yĩ́mɛ kɛ́bɑntɛ́ tìì ɑutì botí nku. 8 Kɛ̀ wèè eu tɛkpɑ̀rìheutɛ̀, kòò í bɑɑ̀tì, we mbo bɑ́ɑ́tí kɛ́kɔtɛ dikpɑ̀nnì. 9 Mɛɛ̀ botí nku kɛ̀ di nɑ́ɑ́ tinɑ́ɑǹcɑ̀ntì kɛ̀ bɛ̀ í yo di tú mù dɛ̀ bo ndò ndɛtetìrɛ̀. 10 Tinɑ́ɑǹtì bomu kutenkù miɛkɛ kɛ sũ, bɑ́ kùù botí nɛ̀ ku nɑ́ɑǹtì. 11 Kòò mɔù n nɑ̀ɑ́nnɛ̀ tinɑ́ɑǹtì n yí yo tì ò ɔ̃ ndò nhokpɑ́kpɑ̀rì nwe m borɛ̀ kɛ̀ n dò nhokpɑ́kpɑ̀rì o borɛ̀, 12 kɛ́ndònnɛ̀ di wɑɑ̀mmɛ̀ Muyɑɑ́nsɑ̀ɑ̀mù kó yɛpɑ̃rɛ̀, wɑmmúnɛ̀ yɛ̀ɛ̀ bo ńteénnɛ̀ Kirisi kɔbɛ.

13 Wèè nɑ̀ɑ́ ntinɑ́ɑǹcɑ̀ntì, wèe mɔɔ Kuyie nkɛ̀ kùu ò pɑ̃ kòò nnɔ kɛ tì tùònko. 14 Kɛ̀ m bɑ̀ɑ́ nKuyie nɛ̀ tinɑ́ɑǹcɑ̀ntì, n yɛ̀mmɛ̀ mɛɛ̀ kù bɑ̀ɑ́ ndɛ̀ í tú n ciì. 15 N dò nkɛ́ dɛ̀ dɔ̀ɔ̀mu dɛdɛ́. M bo mbɑ́ɑ́ nKuyie nnɛ̀ tinɑ́ɑǹcɑ̀ntì, kɛ́mbɑ́ɑ́ nKuyie kɛ̀ bɛ̀ yo n tú mù. Kɛ́ndiè nɛ̀ tinɑ́ɑǹcɑ̀ntì kɛ́ndiè kɛ̀ bɛ̀ yo n tú mù. 16 Kɛ̀ nsɑ̀ kɑ̀ɑ sɑ̃ntí Kuyie nnɛ̀ tinɑ́ɑǹcɑ̀ntì, bɛ̀ɛ̀ kɑ̀ri kɛ̀ bɛ̀ í yo ɑ tú mù bɛ̀ bo yĩ́mɛ kɛ́ dɑ wɛ̃nnɛ́nɛ̀ kɛ dɔ̀: Dɛ̀ mmɛ ndò? 17 A sɑ̃ntí Kuyie nkɛ̀ dɛ̀ wennimu yie, dɛ̀ nɛ́ í teénnɛ̀ bɛtɔbɛ̀.

18 N sɑ̃ntí Kuyie n nɑ́ɑ́mmɛ̀ tinɑ́ɑǹcɑ̀ntì kɛ di pɛ̃ɛ̃tɛ́ dimɔu. 19 Kɛ̀ m mɛ mbo bɛnìtìbɛ̀ tìkú dɛ̀, m bo bɛ́immɛ̀ yɛtɑnnɔ̀ yɛ̀nùmmù kɛ̀ dɛ̀ɛ bɛ̀ teennɛ̀, dɛ̀ pɛ̃ɛ̃tɛ́ m bo nɑ́kɛ́mɛ̀ tinɑ́ɑǹcɑ̀ntì yɛtɑnnɔ̀ sikɔu sikɔu kɛ̀ bɛ̀ bɑ́ɑ́ keè n tú mù.

20 N kɔbɛ bɑ́ mmɔkɛnɛ̀ ibí kó iyɛǹtotí, di nɛ́ ndò nyibí mɛyɛi nyĩ́nkɛ̀, kɛ̀ di yɛntotí dò mbɛnitìmɔ́mmɔmbɛ kpɛyi. 21 Tì wɑ̃̀rimu kɛ tú:

M bo duɔ́ nkɛ̀ ibotí tɛìi

nɑ́kɛ́ n kó bɛnìtìbɛ̀ n nɑ́ɑǹtì,

m bo duɔ́ nkɛ̀ bɛpɔ̀ɔ̀bɛ̀ɛ

bɛ̀ nɑ̀kɛ́ n nɑ́ɑǹtì,

bɛ̀ mɛ mbɑ́ɑ́ ti kèńtɛ́.

22 Tinɑ́ɑǹcɑ̀ntì bɛnkú bɛ̀ɛ̀ í tũ bɛ̀mbɛ Kuyie nku kó muwɛ̃rímú. Kɑ̀ɑ bo nɑ́kɛ́mɛ̀ Kuyie mpɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì dɛ̀ bɛnkú Kirisi kɔbɛ kù kó muwɛ̃rímú.

23 Kɛ̀ Kirisi kɔbɛ tìí nkɛ nɑ́ɑ́ ntinɑ́ɑǹcɑ̀ntì bɛmɔu, kɛ̀ bɛwedɔumpɑ̀mbɛ̀ yoo bɛ̀ɛ̀ í tũ nKuyie nkɛ̀ bɛ̀ dɛ̀ bo, bɛ̀ bɑ́ɑ́ yĩ́ di wɑ̀ɑ́tɑ́ɑ̀? 24 Bɛmɔu kɛ̀ bɛ̀ mɛ nnɑ̀ɑ́ nKuyie mpɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì, kòo wedɔumpɑ̀nwè yoo wèè í tũ nKuyie nkòò dɛ̀ bo, kɛ kèè bɛ̀ nɑ̀ɑ́ ntì, tì bo ò teennɛ̀ kòo bɑntɛ́ o yɛi. 25 Kòo yɛ̀mmɛ̀ kpɛti tìì sɔ̀ri kɛ̀ tìi feitɛ́, kòo sĩ́nnɛ́ kɛ́bɑ́ntɛ̀ Kuyie nkɛ́bɑntɛ́ Kuyie mmɛ̀nkɛ bomɛ̀ di cuokɛ̀.

Di bo ndɔɔrimɛ̀ kɛ̀ dikɔnkɔɔ̀nnì bɑ́ mbo

26 N kɔbɛ kɛ̀ di níí tìí nkɛ bo bɑ́ntɛ̀ nKuyie, bɑ́ wè wèe dɔɔ̀ Kuyie nhò duɔ́ ntì. Kɛ̀ yie ndèntɛ̀ fɛyɛ̀nfɛ̀, otɔùu duɔ́ nyitié, kòo tɔùu nɑ́kɛ́ Kuyie mpɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì, kòo tɔùu bɛ́i ntinɑ́ɑǹcɑ̀ntì, kòo tɔùu tì tùo, kɛ̀ dɛ̀ɛ teennɛ̀ Kirisi kɔbɛ kɛ̀ bɛ̀ɛ kpenkɛ. 27 Kɛ̀ di níí nɑ́ɑ́ ntinɑ́ɑǹcɑ̀ntì, bɛnìtìbɛ̀ bɑ́ɑ́ pɛ̃ɛ̃tɛ́ bɛ̀dɛ́bɛ̀ yoo bɛ̀tɑ̃ɑ̃ti, kɛ́nfeinko bɛtɔbɛ̀, kòò mɔù tì tùònko. 28 Kòò mɔù í bo wèè bo ti tùo, ɑ́ ncĩ́ɛ̃́kɛ́ Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ miɛkɛ, kɛ́nnɑ́ɑ́ nhɑmɑ́ɑ̀ nɛ̀ Kuyie. 29 Bɛ̀ɛ̀ nɑ̀ɑ́ Kuyie mpɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì bɛ̀ mbo bɛ̀dɛ́bɛ̀ yoo bɛ̀tɑ̃ɑ̃ti kɛ́nnɑ́ɑ́ nkɛ feinko bɛtɔbɛ̀, kɛ̀ bɛtɔbɛ̀ tì wèí kɛ bo yɑ̀ tì bo ntú Kuyie nkpɛti. 30 Kɑ̀ɑ nɑ̀ɑ́, nkɛ̀ Kuyie mbɛnkɛ otɔù tìmɑtì, ɑ cĩ́ɛ̃́kɛ́ kóò feí. 31 Di bo nɑ kɛ́nnɑ́ɑ́ nKuyie mpɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì kɛ feinko ditɔbɛ̀, kɛ̀ dɛ̀ɛ yie nkɛ̀ di yíɛ́ bɛnìtìbɛ̀ mɛciì nkɛ yɑ́úkùnnɛ bɛ kɔ̃̀ntì. 32 Wèè nɑ̀ɑ́ nKuyie mpɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì ò dò nkɛ́nnɔmmu kɛ pĩĩ nhomɑ́ɑ̀. 33 Kuyie nyí tú dikɔnkɔɔ̀nnì kɔku, kù tú diwɛ̀ì kɔku nku.

34 Kɛ́ndònnɛ̀ dɛ̀ dòmmɛ Kirisi kɔbɛ tĩ̀rɛ̀ yɛmɔu, n dɔ́ dɛ̀ mmɛ ndo ndi ciɛ. Bɛnitipòbɛ̀ níí ncĩ́ɛ̃́kɛ́ Kirisi kɔbɛ tĩ̀rɛ̀ miɛkɛ, kɛ yɛ̃́ ikuɔ́ túmɛ̀ bɛ̀ ńyɔɔ̀mu. 35 Kòo nitipòkù mɛ ndɔ́ kɛ́bekɛ tìmɑtì nti, wèe bekɛ o dɔù tɛcĩ́ɛ̃̀tɛ̀, dɛ̀ í wenni onitipòkù bo nnɑ́ɑ́mmɛ̀ Kirisi kɔbɛ tĩ̀nnì miɛkɛ.

36 Kɛ̀ di dɔ́ kɛ́yetɛ dɛ kó tinɑ́ɑǹtì, Tinɑ́ɑǹsɑ̀ɑ̀tì í yɛ̀nní díì borɛ̀, bɛ̀ tì ndi nɑ̀kɛ́mu. 37 Kòò mɔù yɛ̀mmɛ̀ dò nhò tú Kuyie mpɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑǹtò yoo ò mɔ̀kɛ Kuyie nkó dipɑ̃nnì mɑrì, wè nyɛ̃́ kɛ dò n di wɑ̃̀ri tì tú ti Yiɛ̀ nkó ditɑnnùù ndi. 38 Kòò mɔù yetɛ dɛ kó tinɑ́ɑǹtì, ti múnkɛ ò yetɛmu.

39 N kɔbɛ nwɑɑ̀nnɛ̀ di bo nnɑ́ɑ́mmɛ̀ Kuyie mpɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì, kòò mɔù dɔ́ kɛ́bɛ́i ntinɑ́ɑǹcɑ̀ntì, di bɑ́ɑ́ ò bɑ̀ɑ. 40 Dí ndɔɔri dɛmɔu kɛ̀ dɛ̀ wenni bɑ́ dikɔnkɔɔ̀nnì bɑ́ mbo.

15

Yesu kumɛ̀ kɛ yɑ̃̀ńtɛ́

1 N kɔbɛ n dɔ́ kɛ́ di dentɛ Tinɑ́ɑǹsɑ̀ɑ̀tì n di nɑ̀kɛ́ tìnti, kɛ̀ di tì yie nkɛ tì pĩ tei tei. 2 Kɛ̀ di kpɑɑ́ tũ nti n di nɑ̀kɛ́ mɛ̀ɛ̀ botí Kuyie mbo di dɛɛtɛ́, kɛ mɛɛ̀ dɔkɛ di yie ntì, di ti yie ndɛtetìrɛ̀ ndɛ.

3 N kèè tì, n ti ndi nɑ̀kɛ́, tìì tú Kirisi ku ti yɛi nkpɛ́í, kɛ́ndònnɛ̀ ti wɑ̃̀rimɛ̀ nɛ̀ dimɔ̀nnì. 4 Kɛ̀ bɛ̀ɛ ò kũnnɛ́ kòo yɑ̃́ntɛ́ diyiè tɑ̃ɑ̃́nnì yiè, kɛ́ndònnɛ̀ tì wɑ̃̀rimɛ̀, 5 kɛ́bɛnkɛ omɑ́ɑ̀ Piɛri, dɛ kó difɔ̃nkúò kɛ́bɛnkɛ omɑ́ɑ̀ o tɑncɔ́ùmbɛ̀ tɛpíítɛ̀ nɛ̀ bɛ̀dɛ́bɛ̀, 6 kɛ́wɛ̃tɛ kɛ́bɛnkɛ omɑ́ɑ̀ o kɔbɛ dimɔ̀nnì dimɑ́ɑ̀ miɛkɛ, bɛ̀ bo mpɛ̃ɛ̃tɛ́ sikɔusìnùmmù (500). Bɛ̀mɑbɛ̀ kúmu kɛ̀ bɛsṹkùbɛ̀ kpɑɑ́ fòù. 7 Kòo wɛ̃tɛ kɛ́yíɛ́ kɛ́bɛnkɛ omɑ́ɑ̀ Isɑku nɛ̀ Yesu tɔ̃rɛ̀ yɛmɔu.

8 Dɛ kó difɔ̃nkúò kòo dentɛ kɛ́ m bɛnkɛ omɑ́ɑ̀, mí nwèè do í mɑ̀nnɛ̀. 9 Míì tu Yesu tɔ̃rɛ̀ kóo sɑ́m̀pɔ́ù, n do í mɑ̀nnɛ̀ bɛ̀ nni ntú Yesu tɔ̃nnì, kɛ yɛ̃́ n fɛ̃́ũmmɛ̀ Kirisi kɔbɛ. 10 Nɛ̀ Kuyie nkó mɛsɑ̀ɑ̀ nkpɛ́í nkɛ̀ ǹ tu n tú wè, kù n dɔ̀ɔ̀ mɛ̀ɛ̀ sɑ̀ɑ̀ nyí yɛ̀ dɛtetìrɛ̀. Kɛ yɛ̃́ m pĩmmɛ̀ mutɔ̃mmú kɛ pɛ̃ɛ̃tɛ́ Yesu tɔ̃rɛ̀ tɛyɛ̀ yɛmɔu, míì í pĩ ndɛ kó mutɔ̃mmú m mɑ́ɑ̀, Kuyie nkó mɛsɑ̀ɑ̀ mɛɛ̀ m bonɛ̀. 11 Mí nnɛ̀ Yesu tɔ̃rɛ̀ tɛyɛ̀ ti wɛ̃ nkɛ nɑ́ɑ́ Tinɑ́ɑǹsɑ̀ɑ̀tì tìmɑ́ɑ̀ ndi kɛ̀ di ti nyie.

Ti yóó yɑ̃́ntɛ́mɛ̀

12 Ti di nɑ̀kɛ́ ti kó diyuu tú: Kirisi ku kɛ yɑ̃̀ńtɛ́. Dɛ̀ dòmmɛ kɛ̀ bɛ̀mɑbɛ̀ di miɛkɛ tú bɛcíríbɛ̀ í yóó yɑ̃́ntɛ́? 13 Kɛ̀ mukúkɛ́yɑ̃́ntímù í bo Kirisi nɑ bɑ́ nku kɛ yɑ̃̀ńtɛ́. 14 Kɛ̀ Kirisi do í ku kɛ yɑ̃́ntɛ́ ti nɑ́ɑ́ ntì nɑ ntú dɛtetìrɛ̀ ndɛ, kɛ̀ di ti tɑ̃́ dɛtetìrɛ̀. 15 Kɛ̀ bɛcíríbɛ̀ í yóó yɑ̃́ntɛ́ tínti Yesu tɔ̃rɛ̀ ti nɑ ntú siyɑ́ɑ̀bísí yɛmbɛ̀ mbɛ, kɛ yɛ̃́ ti túmɛ̀ Kuyie nduɔ́ nkɛ̀ Kirisi yɑ̃̀ńtɛ́. 16 M bo yíɛ́ kɛ́bɛ́i nkɛ dɔ̀ kɛ̀ bɛcíríbɛ̀ í yóó yɑ̃́ntɛ́, Kirisi tũ mmúnkɛ í yɑ̃̀ńtɛ́. 17 Kɛ̀ Kirisi ku kɛ í yɑ̃̀ńtɛ́ di yie ntì tú dɛtetìrɛ̀ ndɛ, kɛ̀ di kpɑɑ́ di yɛi mmiɛkɛ. 18 Kɛ̀ Kirisi kɔbɛ bɛ̀ɛ̀ ku kɛ̀ bɛ̀ feti. 19 Kɛ̀ ti do mbɑɑ Kirisi bo ti duɔ́mmɛ̀ kɛtenkɛ̀ kiɛ nkpɛrɛ ndɛ, tíì nɑ ntú bɛsénnìbɛ̀ kètibɛ̀.

20 Kirisi weè tú oketiwè kɛ yɑ̃̀ńtɛ́, kɛ̀ dɛ̀ bo yie nkɛ̀ bɛ̀ɛ̀ kú kɛ̀ bɛ̀ɛ yɑ̃́ntɛ́. 21 Kɛ yɛ̃́ onìtì omɑ́ɑ̀ weè temɛ̀ kɛ̀ mukṹṹ ntɑnní, mɛɛ̀ botí nku onìtì omɑ́ɑ̀ yó ntemɛ̀ kɛ̀ bɛcíríbɛ̀ɛ yɑ̃́ntɛ́, 22 kɛ́ndònnɛ̀ Adɑmmu kúmɛ̀ kɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ bɛmɔu kɔ̃, mmɛɛ̀ botí nku Kirisi yɑ̃̀ńtɛ́mɛ̀ bɛmɔu kɛ̀ bɛ̀ yóó yɑ̃́ntɛ́. 23 Bɑ́ wè nɛ̀ o fíè mmɛ, Kirisi weè tú oketiwè wèè ku kɛ yɑ̃̀ńtɛ́, ò bo wɛ̃tɛní dìì yiè kɛ́duɔ́ nkòo kɔbɛɛ yɑ̃́ntɛ́. 24 Kirisi bo nɑ dìì mɔ̀nnì bɛkperíbɛ̀ bɛmɔu, bɛdiɛbɛ̀ bɛmɔu nɛ̀ yɛbɔkɛ̀ yɛmɔu, kɛ́wɛ̃tɛ kɛ́duɔ́ ntikpɑ̀tì o cicɛ Kuyie, kɛ̀ kutenkùu deè. 25 Kɛ yɛ̃́ Kirisi weè yó ntúmɛ̀ okpɑ̀ɑ̀tì kɛ kémmúnɛ̀ Kuyie m bo ò duɔ́mmɛ̀ o kpɑntídɛ̀ntɔbɛ̀ kòo bɛ̀ cùùti. 26 O kpɑntídɛ̀ntɔù sɔnwe ò yóó nɑ wè tu mukṹṹ. 27 Ti wɑ̃̀rimu kɛ tú: Kuyie nhò bɑɑ́ ndɛmɔu, bɛ̀ nɛ́ í yɛ̃ nhò bɑkɛ́ nɛ̀ Kuyie nkùù ò bɑɑ́ ndɛmɔu. 28 Dɛmɔu dɛ̀ bo bɔ́útɛ́ dìì mɔ̀nnì Kirisi, o mɔ́mmuɔ nhò bo bɔ́útɛ́ Kuyie nkùù ò duɔ́ ntikpɑ̀tì. Dɛ mɔ̀nnì kɛ̀ Kuyie nkuù mbɑkɛ́ dɛmɔu, dɛmɔu pɑ́íí.

29 N yo kɛ̀ bɛ̀ tu, di miɛkɛ bɛ̀mɑbɛ̀ duɔ́ nkɛ̀ bɛ̀ bɛ̀ ɑ̃nnɛ́ bɑ̀tɛ́mmù bɛ kɔbɛ bɛ̀ɛ̀ ku bɛ kpɛ́í. Kɛ̀ mukúkɛ́yɑ̃́ntímù í bo, dɛ kóo bɑ̀tɛ́mmù tukúnɛ̀ bɑ? 30 Ti mɔ́mmɔmbɛ bɑ nte kɛ̀ ti kɑ́ɑ́rì mukṹṹ nyɛmɔ̀rɛ̀ yɛmɔu? 31 N kɔbɛ, n kɑ́ɑ́rì mukṹṹ nyɛwe yɛmɔu ndi, kɛ̀ dɛ̀ n nɑɑti nɛ̀ díndi ti wɛ̃ḿmɛ̀ ti Yiɛ̀ nYesu Kirisi miɛkɛ. 32 Kɛtenkɛ̀ kiɛ nkó ticuuti kpɛ́í nkɛ m mɑnɛ̀mɛ̀ yɛkpɑmɑɑ̀ Efɛɛsi ɛì miɛkɑɑ̀? Kɛ̀ bɛcíríbɛ̀ í yóó yɑ̃́ntɛ́, tɔ̃ntinɛ̀ dikotinùù mɑrì tí nyo nkɛ yɔ̃̀, nkɛ yɛ̃́ ti nɑɑ yóó kúmɛ̀mu.

33 Nyɛ̃́nɛ̀ kɛ dò nkɑ̀ɑ nɛitinɛ̀ wèè borimɛ í wenni ɑ kɔ̃mɛ ɔ̃ɔ̃ sĩntɛmu. 34 Dɑɑtɛnɛ̀ kɛ yóu mɛyɛi nkɛ́ndɔɔri mɛsɑ̀ɑ̀, bɛ̀mɑbɛ̀ di miɛkɛ ketɛ́ kɛ í yɛ̃́ Kuyie, m bɛ́i nti kɛ̀ ifɛi iì bo di pĩ́.

Ti yóó yɑ̃́ntɛ́nɛ̀ tìì kɔ̃̀ntì

35 Kɛ̀ dɛ̀ yɛ̀mmɛ̀ òmɔù bo yĩ́ bɛcíríbɛ̀ yóó yɑ̃́ntɛ́ ɔ̃mmɛ botí? Bɛ̀ yó mmɔkɛ ɔ̃̀nti kɔ̃̀ntì? 36 Dɛ yiɛ̀ ntú kuyɛìnkù nku, ò í yɛ̃́ kɛ dò, nkɑ̀ɑ buɔtí ditebii dì ɔ̃ɔ̃ kúmu kɛ̀ mutie nɛ́ nɑ kɛ́kótɑ́ɑ̀? 37 Bɛ̀ ɔ̃ɔ̃ í mbuɔtí kuye, bɛ̀ ɔ̃ɔ̃ buɔtí mɛdibii mmɛ yoo ditebii mɑrì, bɛ̀ mɛ nhɔ̃ ntidibotí timɔu. 38 Kuyie nkuù duɔ̀ bɑ́ tìì diitì ti kó kubotí, bɑ́ mùù tie mu botí.

39 Bɛnìtìbɛ̀ nɛ̀ iwũɔ̃ nɛ̀ tiwɑnwɑntì nɛ̀ sinɔɔ dɛ̀ í wɛ̃ ntikɔ̃̀ntì.

40 Kɛĩ́nkɛ̀ kpɛrɛ nɛ̀ kɛtenkɛ̀ kpɛrɛ dɛ̀ í wɛ̃ ntikɔ̃̀ntì, dɛmɔu dɛ̀ wennimu kɛ̀ dɛ wenniku nɛ́ cɑ̃́ɑ̃́. 41 Kɛ̀ kɛĩ́nkɛ̀ kpɛrɛ wɛ̃̀tɛ kɛ cɑ̃́ɑ̃́, diyiè nɛ̀ otɑ̃̀nkù dɛ̀ wenniku í wɛ̃, siwɑ̃̀ɑ̃ mɛ nyí wɛ̃ nkuwenniku.

42 Mɛɛ̀ botí nku, bɛ̀ kũnnɛ́ onìtì nɛ̀ tìì kɔ̃̀ntì ɔ̃ɔ̃ pɑ̃ɑ̃kɛmu, ò yóó yɑ̃́ntɛ́nɛ̀ tì mɛ nyí yóó kú. 43 Bɛ̀ ɔ̃ ńkũrì onìtì kòò í wenni, kɛ bo yɑ̃́ntɛ́ kɛ ńwenni, kɛ́ nhò kũrì kòo kpɑ muwɛ̃rímú kɛ bo yɑ̃́ntɛ́ kɛ́ mmù mɔ̀kɛ mɛdiɛ̀. 44 Bɛ̀ kũnnɛ́ tìì kɔ̃̀ntì do mɔkɛ kɛtenkɛ̀ kó mufòmmu mmu, tìì yóó yɑ̃́ntɛ́ kɛ̀ tì yó mmɔkɛ kɛĩ́nkɛ̀ kɔ̃mu. Kɛ̀ kɛtenkɛ̀ kó mufòmmu bo, kɛĩ́nkɛ̀ kɔ̃mu múnkɛ bomu. 45 Onìtì kètiwè Adɑmmu do mɔkɛ kɛtenkɛ̀ kó mmufòmmu mmu, kɛ̀ Adɑmmu sɔnwe Kirisi tú muyɑɑ́ kɛ duɔ̀ mufòmmu. 46 Kɛtenkɛ̀ kó mufòmmu muù ɔ̃ɔ̃ ketɛ́, kɛ̀ kɛĩ́nkɛ̀ kɔ̃mu ntũnní, dɛ̀ bɑ́ɑ́ nɑ kɛ́ceetɛ. 47 Kuyie ndɔ̀ɔ̀ Adɑmmu kètiwè nɛ̀ mutɑ̃́ɑ̃́ mmu, kɛ̀ Adɑmmu dɛ́rínwè Kirisi cùtɛ́ní kɛĩ́nkɛ̀. 48 Bɛ̀ɛ̀ tú Adɑmmu kètiwè kɔbɛ, bɛ̀ mɔ̀kɛ kɛtenkɛ̀ kó mufòmmu mmu kɛ̀ Adɑmmu wèè cùtɛ́ní kɛĩ́nkɛ̀ kòo duɔ̀ nkɛĩ́nkɛ̀ kó mufòmmu bɛ̀ɛ̀ tú o kɔbɛ. 49 Di mmɔ̀nnì tì dònnɛ̀ Adɑmmu bɛ̀ dɔ̀ɔ̀nɛ̀ wènwe mutɑ̃́ɑ̃́, nkɛ̀ dɛ mɔ̀nnì kpɑɑní kɛ̀ ti bo dontɛnɛ̀ wèè cùtɛ́ní kɛĩ́nkɛ̀.

50 N kɔbɛ ntɛnɛ̀ n dɔ́ kɛ́ di nɑ́kɛ́ tì, kɛtenkɛ̀ kó tikɔ̃̀ntì tiì í tɑti Kuyie nkpɑ̀ɑ̀tìyuu miɛkɛ, kɛ yɛ̃́ tìì kɔ̃̀ntì yóó pɑ̃ɑ̃kɛ tì bɑ́ɑ́ nɑ kɛ́mbo sɑ̃́ɑ̃̀.

51 Ntɛnɛ̀ disɔ̀rì kpɛti n dɔ́ kɛ di nɑ́kɛ́ tì: Ti í yóó kú timɔu dɔkɛ, ti yoo ceetɛmu. 52 Kutenkù deèmu kó tɛheutɛ̀ bo kuɔ́ ndìì mɔ̀nnì, kɛ̀ ti ceetɛmu mɛcɑ̃ɑ̃ nfɛnɔ̀nfɛ̀ kóò kɑ̃́mii tɛ̃mɛ̀, kɛ̀ bɛcíríbɛ̀ɛ yɑ̃́ntɛ́ kɛ̀ ti mmɔkɛ tikɔ̃̀ntì tìì yó nfòù sɑ̃́ɑ̃̀. 53 Tikɔ̃̀ntì tìì pɑ̃̀ɑ̃̀kù kɛ̀ tìi nɑɑ́ ntìì í yóó pɑ̃ɑ̃kɛ, kɛ̀ tìì kɔ̃ nkɛ̀ tìi nɑɑ́ ntìì yó mbo sɑ̃́ɑ̃̀. 54 Tikɔ̃̀ntì tìì pɑ̃̀ɑ̃̀kù tì bo nɑɑ́ ndìì mɔ̀nnì tìì í yóó pɑ̃ɑ̃kɛ, tìì kɔ̃ nkɛ̀ tìì nɑɑ́ ntìì yó mbo sɑ̃́ɑ̃̀, dɛ mɔ̀nnì kɛ̀ dɛ̀ɛ dɔɔ̀ tì wɑ̃̀rimɛ̀ kɛ tú: Ò nɑ mukṹṹ.

55 Mukṹṹ nyé ɑ nɑkùmɛ̀ kɔ̀tɛ kɛ̀?

Yé ɑ kpɑ̃nnì kɔ̀tɛ kɛ̀?

56 Mukṹṹ nkó dikpɑ̃nnì tu mɛyɛi mmɛ, kɛ̀ mɛyɛi nkó muwɛ̃rímú tú ikuɔ́. 57 Ti sɑ̃ntí Kuyie nkùù ti duɔ́ mmuwɛ̃rímú nɛ̀ ti Yiɛ̀ nYesu Kirisi borɛ̀.

58 Kɛ̀ dɛ̀ dò mɛmmɛ, n kɔbɛ nfííkúnɛ̀ tei tei, kɛ̀ di kɔ̃̀ntì ńyɑu, kɛ̀ di pĩ́ nti Yiɛ̀ nkó mutɔ̃mmú kɛ̀ dɛ̀ kèrí dɛ ììkɛ̀, kɛ́nyɛ̃́ kɛ dò ndi pĩ́ mùù tɔ̃mmú ti Yiɛ̀ nkpɛ́í mmù í yɛ̀ dɛtetìrɛ̀.

16

Bɛ̀ pɑ̃ yɛ̀ɛ̀ pɑ̃rɛ̀ Kirisi kɔbɛ bɛ̀ɛ̀ bo Sedisɑdɛmmu

1 Dɛ̀ɛ̀ tu yɛpɑ̃rɛ̀ bɛ̀ pɑ̃ɑ̃ nyɛ̀ Sedisɑdɛmmu kɔbɛ, ntɛnɛ̀ n tiè ntì Kirisi kɔbɛ bɛ̀ɛ̀ bo Kɑdɑsii. Di dò nkɛ́ ti ntũnnɛ. 2 Bɑ́ tɛ̀ɛ̀ om̀pùtɛ̀ bɑ́ wè ò níí dɛitɛ ò dɔ́ kɛ́pɑ̃ kɛ̀ dɛ̀ mmɑmɛ̀ kɛ́dɔú nho cĩ́ɛ̃̀tɛ̀, kɛ bɑ́ɑ́ mbɑɑ m bo tuɔkoomɛ̀ kɛ̀ di nɛ́ cuɔ́ yɛpɑ̃rɛ̀. 3 M bo tuɔkoo dìì mɔ̀nnì m bo wɑ̃ri yɛpɑ́tɛ kɛ́duɔ́ ndi tɑ̃ɑ̃tɛ́ bɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ɛ kɔtɛnɛ̀ dɛ kó yɛpɑ̃rɛ̀ Sedisɑdɛmmu. 4 Kɛ̀ dɛ̀ mɛ ndò n kɔtɛmu, bɛ̀ n nɛinɛ̀.

Pɔɔri kó icɛ

5 N yó nkɔroo di ciɛ kɛ́yɛ̀ Mɑseduɔnni nwe, n dò nkɛ́ kɛ nyɛ̀. 6 Kɛ̀ dɛ̀ yɛ̀mmɛ̀ m bo mɔntɛ di ciɛ kɛ́deè diyɔ̃ɔ̃̀, kɛ̀ di n teénnɛ̀ kɛ̀ n nɑ kɛ́kɔtɛ n dò nkɛ́kɔtɛ kɛ̀. 7 N yí dɔ́ kɛ́ di yɑ̀ mɑ́ɑ̀ kɛ́pɛ̃ɛ̃tɛ́, n dɔ́ tí mbo kɛ́mɔntɛmu kɛ̀ nsɑ̀ kɛ̀ Kuyie ndɔ́.

8 N nɛ́ yó nkpɑɑ́ diɛ ndɛ Efɛɛsi kɛ́tuɔkɛnɛ̀ Pɑ̃ntikoti. 9 Kuyie nkpetɛ́mu kucɛ kɛ̀ m bo pĩ́ mmutɔ̃mmú diɛ mbɑ́ n kpɑntídɛ̀ntɔbɛ̀ mɛ nsũmɛ̀.

10 Kɛ̀ Timɔntee tùɔ̀koo di ò cɔutɛ́ kòo yɛ̀mmɛ̀ bɑ́ɑ́ cɑɑ̀rɛ̀, kɛ yɛ̃́ ò pĩ́mmɛ̀ Kuyie nkó mutɔ̃mmú mmu kɛ n dònnɛ̀. 11 Òmɔù bɑ́ɑ́ ò sènkɛ̀rì, di ò teennɛ̀ kòo wɛ̃tɛnínɛ̀ diwɛ̀ì, nhò bɑ̀ɑ̀mu nɛ̀ o kɔbɛ bɛ̀ɛ̀ ò cíe.

12 N yɑ́úkùnkomu ti kou Apodoosi kɔ̃̀ntì kɛ tú wèe nɛinɛ̀ bɛtɔbɛ̀ kɛ́kɔtoo, kòò tu o yɛ̀mmɛ̀ í yie, kɛ̀ mɛ̀ yie ndìì mɔ̀nnì ò bo kɔtoo.

Pɔɔri bɛ̀ nɑ̀kɛ́ tì mɛsɔmmɛ kɛ bɛ̀ cɑu

13 Ndɑkɛnɛ̀, kɛ̀ di tɑ̃́kùmɛ̀ ńfííkú kɛ̀ dí mmɔkɛ dikɔ̃mbùɔ̀ kɛ́nkpeńnì Kuyie nkó kucɛ miɛkɛ. 14 Di dɔɔri dɛ̀ dɛmɔu di ndɛ̀ dɔ̀ɔ̀ri nɛ̀ mɛdɔ́kùmɛ̀.

15 Nyɛ̃́nɛ̀ Setifɑnnɑɑsi nɛ̀ o cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kɔbɛ kpɛ́í, mbɛ̀ɛ̀ ketɛ́ kɛ cɔutɛ́ Kirisi Akɑyii tempɛ̃ mmiɛkɛ kɛ duɔ́ mbɛmɑ́ɑ̀ Kirisi kó mutɔ̃mmú, kɛ teénnɛ̀ Kirisi kɔbɛ. 16 Ndénɛ̀ dɛ kó bɛnìtìbɛ̀ botí nɛ̀ bɛ̀ɛ̀ kó dimɑ̀ɑ̀ bɛ̀ wɛ̃ńnɛ̀ kɛ pĩ́ mmutɔ̃mmú.

17 Dɛ̀ n nɑɑtimu kɛ yɛ̃́ m mu nyí kɔ̀toomɛ̀ kɛ̀ Setifɑnnɑɑsi nɛ̀ Fɔritinnɑtuusi nɛ̀ Akɑyikuusi kɛ̀ bɛ̀ kɔ̀tɛní kɛ n teennɛ̀. 18 Kɛ yɑ́úkùnnɛ n kɔ̃̀ntì bɛ̀ yɑ́ukùnnɛ mɛ̀ɛ̀ botí di kpɛti. Nsɑ̃ntínɛ̀ dɛ kó bɛnìtìbɛ̀ botí.

19 Kirisi kɔbɛ bɛ̀ɛ̀ bo Asii bɛ̀ di dɔunko kɛ̀ Akidɑɑsi nɛ̀ Pirisiidi nɛ̀ Kirisi kɔbɛ bɛ̀ɛ̀ tiku bɛ cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ di dɔunko nɛ̀ ti Yiɛ̀ nkó mɛtɑummɛ̀ miɛkɛ. 20 Kirisi kɔbɛ bɛ̀ɛ̀ bo diɛ mbɛmɔu bɛ̀ di dɔunko.

Ǹdɔúnnɛ̀ ditɔbɛ̀ nɛ̀ diwɛ̀ì.

21 Mí mPɔɔri míì wɑ̃̀ri mudɔummu muu nnɛ̀ n nɔ̀ùtɛ̀.

22 Kòo mɔù í dɔ́ ti Yiɛ̀, Kuyie nhò cɔ̃ɔ̃. Mɑrɑnɑtɑ - Ti Yiɛ̀, nwɛ̃tɛní!

23 Ti Yiɛ̀ nYesu kó mɛsɑ̀ɑ̀ ní ndi bonɛ̀.

24 N di dɔ́mu dimɔu nɛ̀ Yesu Kirisi kó mɛtɑummɛ̀ miɛkɛ.

2 Kɔdɛnti

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

Pɔɔri wɑ̃̀ri dìì pɑ́tíri dɛ́rì Kirisi kɔbɛ bɛ̀ɛ̀ bo Kɔdɛnti

Di mpɑ́tíri tɔ tìì nɑ́ɑǹtì

Pɔɔri wɑ̃̀ri dìì pɑ́tíri dɛ́rì Kɔdɛnti kɔbɛ, kɛ̀ ti dì kɑ̀ɑ nti bo yɑ̀ Pɔɔri do bòòtɛnɛ̀ mɛ̀ɛ̀ ɑ́ɑ̀rìmɛ̀, Kɔdɛnti kɔbɛ nɛ̀ wenwe bɛ kó mɛtɑummɛ̀ do dòmmɛ̀. Kɔdɛnti kɔbɛ do cɑ̀ɑ̀rɛ̀mu Pɔɔri timɔ́mmɔnti bɛ̀ í yiemmɛ̀ kɛ dò mPɔɔri mɛ̀nkɛ tú Kuyie nkóo tɔ̃ntì. Kɛ̀ Pɔɔri bɛ̀ wɑ̃̀ri kɛ bo bɛ̀ bɛnkɛ ò tumɛ̀ Kuyie nkóo tɔ̃ntì. Mukɑ̀mmù niímmù miɛkɛ kɛ̀ Pɔɔri nyɑ́úkùnko Kɔdɛnti kɔbɛ kɔ̃̀ntì kɛ tú bɛ̀ nniti.

Di mpɑ́tíri nɑ́ɑǹtì duɔ́ kɛ dòmmɛ̀

1. Pɔɔri do bòòtɛnɛ̀ mɛ̀ɛ̀ ɑ́ɑ̀rìmɛ̀ Kɔdɛnti 1-7

2. Pɔɔri duɔ́mmɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ pɑ̃mmú idíítí Sedisɑdɛmmu ɛì kó bɛcĩ̀rìbɛ̀ kpɛ́í 8-9

3. Pɔɔri nɑ̀kɛ́mɛ̀ ò tú wè 10-13

1

Mudɔummu

1 Mí mPɔɔri Kuyie nkuù dɔ́ kɛ̀ n nɑɑ́ nYesu Kirisi kó ditɔ̃nnì nɛ̀ ti nɛ́po Timɔntee, tíì di wɑ̃̀ri di m̀pɑ́tíri, díndi Kirisi kɔbɛ bɛmɔu bɛ̀ɛ̀ bo Kɔdɛnti nɛ̀ Akɑyii omɔu miɛkɛ. 2 Kuyie nti cicɛ nɛ̀ ti Yiɛ̀ nYesu Kirisi bɛ̀ di duɔ́ mmɛsɑ̀ɑ̀ nnɛ̀ diwɛ̀ì.

Kuyie nnɑ́rìkùnkomɛ̀ ti yɛ̀mmɛ̀

3 Ti sɑ̃ntí Kuyie nti Yiɛ̀ nYesu Kirisi cicɛ, ti cicɛ wèè mɔ̀kɛ mɛsémmɛ̀ kɛ nɑ́ríkùnko ti yɛ̀mmɛ̀ mɛborimɛ mɛmɔu miɛkɛ. 4 Ò nɑ́ríkùnko ti yɛ̀mmɛ̀ kɛ̀ dɛ̀ bo yie nkɛ̀ ti nɑ kɛ́nɑ́ríkùnnɛ bɛ̀ɛ̀ bo mɛyɛǹcɑɑ̀rìmɛ̀ miɛkɛ bɛ kɔ̃mɛ mmɛ nɛ̀ kù ti duɔ́ mmùù wɛ̃rímú. 5 Kɛ́ndònnɛ̀ ti fɛ̃́ũ̀rìmɛ̀ Kirisi kpɛ́í mmɛdiɛ̀, mɛɛ̀ botí nku ò nɑ́ríkùnkomɛ̀ ti yɛ̀mmɛ̀ mɛdiɛ̀. 6 Ti fɛ̃́ũ̀rì kɛ̀ dɛ̀ bo nɑ́ríkùnnɛ di yɛ̀mmɛ̀ mmɛ, kɛ̀ dí pɛ́tɛ́ mɛdɛɛtímɛ̀. Kirisi nɑ́ríkùnnɛ ti yɛ̀mmɛ̀ kɛ̀ dɛ̀ bo nɑ́ríkùnnɛ díì kɔ̃mɛ, kɛ̀ dí mmi ndi fɛ̃́ũ̀rì dìì mɔ̀nnì ti fɛ̃́ũ̀rì mɛɛ̀ fɛ̃́ṹtímɛ̀. 7 Ti yɛ̃́ kɛ dò ndi ti wɛ̃ńnɛ̀ mɛ̀ɛ̀ botí kɛ fɛ̃́ũ̀rì, di yóó mɛ nti wɛ̃nnɛ́nɛ̀ ti kó kuyɛǹnɑɑtí miɛkɛ.

8 N kɔbɛ ti dɔ́ dí yĩ́ɛ̃́tɛ́mu ti fɛ̃̀ṹtɛ́ mɛ̀ɛ̀ botí Asii tempɛ̃ mmiɛkɛ, kɛ̀ dɛ̀ɛ cĩɛ̃kɛ kɛ́ ti yɔ̃ntɛ, kɛ̀ tí ketɛ́ kɛ í nyɛ̃́ kɛ dò nti bo nfòù. 9 Ti mɛ̀nkɛ sòò í yɛ̃́ kɛ dò nti bo nfòù, kɛ bútínko kɛ́nkémmú Kuyie mmɑ́ɑ̀, kunku kùù ɔ̃ɔ̃ duɔ́ nkɛ̀ bɛcíríbɛ̀ɛ yɑ̃́ntɛ́. 10 Kuù ti dɛɛtɛ́nɛ̀ mukṹṹ, nkɛ yóó nti dɛɛrí, ti ku mbúɔ́, kuù yó nti dɛɛrí sɑ̃́ɑ̃̀. 11 Kɛ yɛ̃́ di yóó nti wɛ̃ńnɛ̀mɛ̀ kɛ bɑ́ɑ́ nKuyie, nkɛ̀ kùu cɔutɛ́ di bɑ́ɑmmu kɛ́ ti dɔɔ̀ mɛsɑ̀ɑ̀, nkɛ̀ dí kù sɑ̃ntɛ dɛ kpɛ́í.

Pɔɔri do dɔ́mɛ̀ kɛ́kɔtɛ Kɔdɛnti kɛ́wɛ̃tɛ kɛ́yóu

12 Ntɛ dɛ̀ ti nɑɑtinɛ̀ tì: Ti yɛ̀mmɛ̀ ti nɑ́ɑ́mmu ti borimɛ wennimɛ̀ kɛ̀ ti dò mpɑ́íí kutenkù miɛkɛ, kɛ nɛ́ dɔkɛ wenni di borɛ̀, dɛ̀ í tú nɛ̀ onìtì kó mɛciì, ndɛ̀ bonní Kuyie nkó mɛsɑ̀ɑ̀ mborɛ̀ ndɛ. 13 Ti di wɑ̃ũ tì í cɑ̃́ɑ̃́nnɛ̀ di kɑɑ̀ ntì kɛ tì yo. Ti yɛ̀mmɛ̀ dòmmɛ̀ ti ti ndi wɑ̃̀ri, kɛ̀ n yɛ̃́ kɛ dò ndi bo tì kɑ̀ɑ nkɛ́keè timɔu pɑ́íí. 14 Di yĩ̀ɛ̃́tɛ́mu bɑ̀mbɑ̀ ndikéè tiì tú ti Yiɛ̀ nYesu Kirisi yóó wɛ̃tɛnímɛ̀ kɛ̀ di yɛ̀mmɛ̀ ti nɑrikɛnɛ̀ ti kɔ̃mɛ di nɑɑtinɛ̀mɛ̀.

15 Nɛ̀ dɛ kó kuyɛǹnɑɑtí kpɛ́í nkɛ n do dɔ́mɛ̀ kɛ́ketɛ́ kɛ́kɔtɛ di ciɛ, kɛ́yíɛ́ kɛ́nɑ́ríkùnnɛ di yɛ̀mmɛ̀, 16 kɛ́pɛ̃ɛ̃tɛ́ kɛ́kɔtɛ Mɑseduɔnni kɛ́nwɛ̃tiní kɛ̀ dí n teennɛ̀ kɛ̀ n kɔtɛ Sudee. 17 N do tú dìì mɔ̀nnì m bo kɔtoo kɛ wɑ́ntímɑ́ɑ̀? N do sɔ̃̀ńtɛ́ kɛ́nnɑ́ɑ́ m mɑ́ɑ̀? Kɛ níí bo yĩ́ ɛ̃ɛ̃ kɛ́wɛ̃tɛ kɛ dɔ̀ ɑ́ɑ̀? 18 Kuyie nyɛ̃́mu n do í soúmmɛ̀, n nɔ̀ í bo yɛ̀dɛ́ɛ̀. 19 Timɔntee nɛ̀ Sidifɛ̃ɛ̃ nɛ̀ mí mmɔ́mmuɔ, ti di nɑ̀kɛ́ Kuyie mBirɛ dɛ̀ɛ̀ kpɛ́í, nYesu Kirisi ɔ̃ɔ̃ í nyĩ ɛ̃ɛ̃, kɛ́wɛ̃tɛ kɛ dɔ̀ ɑ́ɑ̀. 20 Yesu Kirisi kɔtɛnímɛ̀ dɛɛ̀ bɛnkú kɛ dò nKuyie ɔ̃ɔ̃ í mbɛ́i nkɛ́ceetɛ. Dɛɛ̀ te kɛ̀ ti ɔ̃ɔ̃ yĩ́ nɛ̀ Yesu yètìrì: Kɛ̀ dɛ̀ mmɛ ndò. Kɛ́dɛ́úkùnnɛ Kuyie nyètìrì. 21 Kuyie nkumɔ́mmɔnku kuù ti tɑ̃ɑ̃tɛ́ timɔu nɛ̀ dínni, kɛ ti kpénkùnnɛ Kirisi kó mɛtɑummɛ̀ miɛkɛ. 22 Kuù ti cɑ̀nnɛ kɛ ti duɔ́ mMuyɑɑ́nsɑ̀ɑ̀mù mùù bɛnkú kù ti bɑɑnɛ̀ mɛ̀ɛ̀ sɑ̀ɑ̀.

23 Kɛ̀ n soúmmu Kuyie nni nkuɔ! N yí dɔ́ kɛ́cɑɑ̀rɛ̀ di yɛ̀mmɛ̀ dɛɛ̀ te kɛ̀ n yí wɛ̃̀too di ciɛ Kɔdɛnti. 24 N yí dɔ́ kɛ́ di nɑ́kɛ́ nɛ̀ muwɛ̃rímú di dò nkɛ́ntũ mmɛ̀ɛ̀ botí Kirisi. Di kpenkɛmu kɛ̀ n dɔ́ kɛ́nɑ́ríkùnnɛ di yɛ̀mmɛ̀.

2

1 Dɛɛ̀ te kɛ̀ n tɑ̃ɑ̃tɛ́ kɛ í dɔ́ kɛ́wɛ̃too di ciɛ kɛ́yíɛ́ kɛ́cɑɑ̀rɛ̀ di yɛ̀mmɛ̀. 2 M mɛ nwúómmɛ̀ dímbɛ kɛ̀ n yɛ̀mmɛ̀ nɑɑti, kɛ̀ n cɑ̀ɑ̀rɛ̀ di yɛ̀mmɛ̀, n yɛ̀mmɛ̀ tɛ̃́nkɛ nɛ́ nnɑɑtinɛ̀ ɔ̃̀mbɛ? 3 Dɛɛ̀ te kɛ̀ n di wɑ̃̀ri n sòò di wɑ̃̀ri tì. N do í dɔ́ n kɔtoo kɛ̀ n yɛ̀mmɛ̀ɛ cɑɑ̀rɛ̀nɛ̀ n nɑ nwúó mbɛ̀ kɛ̀ mɛ̀ nɑɑti. N yɛ̃́mu kɛ dò nkɛ̀ n yɛ̀mmɛ̀ nɑɑti, di kɔ̃mɛ múnkɛ bo nnɑɑti. 4 N sòò yó ndi wɑ̃ũ nɛ̀ tinɔnniɛti nti nɛ̀ mɛyɛǹcɑɑ̀rìmɛ̀, dɛ̀ í dò n dɔ́ kɛ́cɑɑ̀rɛ̀ di yɛ̀mmɛ̀, n dɔ́ dí bɑntɛ́ n di dɔ́ mɛ̀ɛ̀ botí nku.

Ti bo cĩ́ɛ̃́mmɛ̀ wèè dɔ̀ɔ̀ mɛyɛi

5 Kòò mɔù te kɛ̀ n yɛ̀mmɛ̀ cɑ̀ɑ̀rɛ̀, míì mɑ́ɑ̀ kɔ̃mɛ í cɑ̀ɑ̀rɛ̀, timɔu ndi, yoo bɛ̀mɑbɛ̀ di miɛkɛ kɛ̀ n dɔ̀kɛ bɑ́ɑ́ dɛ̀ sũ̀ṹ. 6 Kusṹkù di miɛkɛ ò còńnɛ́ mɛ̀ɛ̀ cónnímɛ̀ sɑ̀nnɛ̀mu. 7 Di mmɔ̀nnì di dò nkɛ́ ò cĩ̀ɛ̃́mmu kɛ́nɑ́ríkùnnɛ o yɛ̀mmɛ̀ kɛ̀ mɛ̀ dɔ̀kɛ bɑ́ɑ́ cɑɑ̀rɛ̀. 8 N di nɑ́ɑ́mmu kɛ tú dɔɔ̀nɛ̀ dɛ̀mɑrɛ̀ kòo bɑntɛ́ di ò dɔ́mɛ̀. 9 Dɛɛ̀ te kɛ̀ n di wɑ̃̀ri dipɑ́tíri kɛ bo di yɑ́ɑ́kɛ́ kɛ́yɑ̀ kɛ̀ di yíé n kó itié nyimɔu. 10 Kɛ̀ di ò cĩ̀ɛ̃́ nho yɛi, m múnkɛ ò cĩ̀ɛ̃́mmu. N dò nkɛ́cĩ́ɛ̃́ nwè, nh ò cĩ̀ɛ̃́mmu di kó mɛsɑ̀ɑ̀ nkpɛ́í kɛ̀ Kirisi yɛ̃́. 11 Dɛ̀ bo yiennɛ̀mɛ̀ kɛ̀ dibɔɔ̀ bɑ́ɑ́ pɛ́tɛ́ mɛfíè nkɛ yɛ̃́ di yɛ̃́mɛ̀mu dibɔɔ̀ yɛ̀mmɛ̀ dòmmɛ̀.

12 N tùɔ̀kɛ dìì mɔ̀nnì Todowɑɑsi kɛ̀ Kuyie nkpetɛ́ kucɛ kɛ̀ m bo pĩ́ mmutɔ̃mmú. 13 N yí nyɑ̀ n nɛ́po Titi kɛ̀ n yɛ̀mmɛ̀ɛ cɑɑ̀rɛ̀ kɛ̀ m bɛ̀ cɑu nkɛ́pɛ̃ɛ̃tɛ́ Mɑseduɔnni.

Fɛkperínɑfɛ kɔbɛ

14 Kuyie nyètìrì ndɛu, kunku kùù ti tɑnnɛ́ fɛkperínɑfɛ miɛkɛ, nɛ̀ Yesu Kirisi kpɛ́í. Kɛ̀ ti dò tùdɑ̀ɑ̀rí kufɔ̃ɔ̃ku kunɑtikù kou tipíìtì timɔu, kɛ bo nte kɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ɛ bɑntɛ́ Kirisi. 15 Kirisi ti dɔ̀ɔ̀ tùdɑ̀ɑ̀rí wèè fɔ̃ɔ̃ku nɑɑti wè nwe Kuyie nkpɛ́í, bɛ̀ɛ̀ coorí nɛ̀ bɛ̀ɛ̀ fieti kɛ̀ bɛ̀ bo nkù yo. 16 Kɛ̀ ti tú bɛ̀ɛ̀ í coorí bɛ borɛ̀ kufɔ̃ɔ̃ku kùù kɔ̀ù. Kɛ tú bɛ̀ɛ̀ coorí bɛ borɛ̀ kufɔ̃ɔ̃ku kùù duɔ̀ mmufòmmu. We mbo nɑ kɛ́pĩ́ ndɛ kó mutɔ̃mmú? 17 Ti í dònnɛ̀ bɛtɔbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ dɔ̀ɔ̀ Kuyie nnɑ́ɑǹtì kupotɑɑ́, tínti nɑ́ɑ́ nKuyie nnɑ́ɑǹtì weti weti nwe, kɛ yɛ̃́ kuù ti tɔ̃mmɛ̀ kɛ̀ ti tú Kirisi kó bɛtɔ̃mbɛ̀.

3

Mɛtɑummɛ̀ pɑ̀mmɛ̀ kó bɛtɔ̃mbɛ̀ dò nkɛ́ndòmmɛ̀

1 Ti mɛ̀ mbɛ́i ntì ti sɑ̃ntí timɑ́ɑ̀ ndɑɑ̀? Yɑ́ɑ̀ ti dò nkɛ́ntɔ yɛpɑ́tɛ nyɛ yɛ̀ɛ̀ bɛnkú ti tú bɛ̀, kɛ́ndònnɛ̀ bɛ̀mɑbɛ̀ dɔ̀ɔ̀rimɛ̀? Yoo di ti duɔnní di kó yɛpɑ́tɛ? 2 Díì tú yɛpɑ́tɛ yɛ̀ɛ̀ bɛnkú ti tú bɛ̀, kɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ bo ndi wúó nkɛ́bɑntɛ́ ti pĩ́ mmùù tɔ̃mmú. 3 Dɛɛ̀ bɛnkú di túmɛ̀ dipɑ́tíri Kirisi wɑ̃̀ri dì kɛ dì nti duɔ́ ti di nɑ̀kɛ́ dìì mɔ̀nnì Kuyie nnɑ́ɑǹtì. Dɛ kó dipɑ́tíri í wɑ̃̀rinɛ̀ mɛwɑ̃ɑ̃niɛ, dì wɑ̃̀rinɛ̀ Muyɑɑ́nsɑ̀ɑ̀mù mmu, dì í wɑ̃̀ri titɑ̃́píɛ́tì ĩ́nkɛ̀, dì wɑ̃̀ri mɛnitiyɛ̀mmɛ̀ miɛkɛ nkɛ.

4 Ti nɑ́ɑ́ mmiɛ nkɛ í yĩɛ̃̀kù Kuyie mborɛ̀ ti tɑ̃́ mɛ̀ɛ̀ kpɛ̀í nKirisi. 5 Ti í yɛ̃ ntíì pĩ ndɛ kó mutɔ̃mmú nɛ̀ ti kó muwɛ̃rímú ti dɔɔri dɛ̀ɛ̀ kó dimɑ̀ɑ̀ bonní Kuyie mborɛ̀ ndɛ. 6 Kɛ yɛ̃́ kù ti duɔ́mmɛ̀ muwɛ̃rímú kɛ̀ ti nɑɑ́ mmɛtɑummɛ̀ pɑ̀mmɛ̀ kó bɛtɔ̃mbɛ̀. Dɛ kó mɛtɑummɛ̀ pɑ̀mmɛ̀ í bonní ikuɔ́ ìì wɑ̃̀ri i borɛ̀. Ikuɔ́ kɔumu kɛ̀ Muyɑɑ́nsɑ̀ɑ̀mù fòùkùnko.

7 Ikuɔ́ bɛ̀ do wɑ̃ũ ì yɛtɑ̃́rɛ̀ ĩ́nkɛ̀ ì do kɔùmu. Nɛ̀ mɛmmɛ kɛ nnɛínɛ̀ Kuyie nkó kuwenniku diɛkù, bɑ́ kù mɛ ntúmɛ̀ kùù pɛ̃nkɛ́, kɛ̀ Mɔyiisi ììkɛ̀ mpĩnti bɑ́ Isidɑyɛɛribɛ í nnɑ kɛ bo nhò wùó. 8 Kɛ̀ Kuyie nkó kuwenniku diɛkù do bonɛ̀ ikuɔ́ ìì kɔ̀ù, kù bo mbonɛ̀ Muyɑɑ́nsɑ̀ɑ̀mù mùù duɔ́ mufòmmu kɛ́pɛ̃ɛ̃tɛ́ kù do dòmmɛ̀. 9 Kɛ̀ kuwenniku do bonɛ̀ ikuɔ́ ìì kɔ̀ù, kù bo mbonɛ̀ Muyɑɑ́nsɑ̀ɑ̀mù mùù wénkùnko bɛnìtìbɛ̀ kɛ́pɛ̃ɛ̃tɛ́ kù do dòmmɛ̀. 10 Ti bɑ́ɑ́ nɑ kɛ́túótɛ́ Kuyie nkó kuwenniku di mmɔ̀nnì kɔku kɛ́hɛnnɛnɛ̀ kùù do pĩnti, di mmɔ̀nnì kɔku kù pɛ̃ɛ̃tɛ́mu. 11 Kɛ̀ Kuyie nkó kuwenniku do bonɛ̀ dɛ̀ɛ̀ í yóó mɔntɛ, kù bo mbonɛ̀ dɛ̀ɛ̀ yó mbo sɑ̃́ɑ̃̀ kɛ́pɛ̃ɛ̃tɛ́ kù do dòmmɛ̀.

12 Ti mɛ nyɛ̃́mɛ̀ kɛ dò nkù í yóó deè, dɛɛ̀ te kɛ̀ ti nɑ́ɑ́ nkɛ í yĩɛ̃̀kù. 13 Ti í dònnɛ̀ Mɔyiisi wèè do ɔ̃ɔ̃ kɑ̃ɑ̃́ nho ììkɛ̀ kuyɑ̀ɑ̀kù bɑ́ Isidɑyɛɛribɛ í nyɑ̀ Kuyie nkó kuwenniku dèè dìì mɔ̀nnì. 14 Mɛmmɛ kɛ̀ dɛ kó kuyɑ̀ɑ̀kù kpɑɑ́ kɑ̃nkɛ́ bɛ yɛ̀mmɛ̀, kɛ̀ bɛ̀ kɑ̀ɑ̀ mmɛtɑummɛ̀ kótímɛ̀ kó dipɑ́tíri kɛ í bɑnní. Kɑ̀ɑ í wɛ̃nnɛ́nɛ̀ Kirisi dɛ̀ ɔ̃ɔ̃ í ndɑ kɑ̃ɑ̃tɛ́. 15 Nɛ̀ yíenní kɛ dɛ̀ bɑɑ kpɑɑ́ kɛ bɛ̀ kɑ̃nkɛ́, kɛ̀ bɛ̀ kɑ̀ɑ̀ mMɔyiisi kó yɛpɑ́tɛ kɛ í bɑnní. 16 Onìtì cɔutɛ́ dìì mɔ̀nnì ndi Yesu, dɛ kó kuyɑ̀ɑ̀kù ɔ̃ɔ̃ kɑ̃ɑ̃tɛ́mɛ̀. 17 Kɛ yɛ̃́ ti Yiɛ̀ ntúmɛ̀ Muyɑɑ́nsɑ̀ɑ̀mù. Muyɑɑ́nsɑ̀ɑ̀mù borɛ̀ kunɑɑtí dɛ mbo. 18 Tínti bɛ̀ɛ̀ cɔutɛ́ Yesu, kɛ̀ dɛ kó kuyɑ̀ɑ̀kù kɑ̃ɑ̃tɛ́, ti mɔkɛmu Kuyie nkó kuwenniku kɛ̀ kù ti ceeri kɛ̀ ti nɑɑ̀ nnɛ̀ ti Yiɛ̀ nyɛwe yɛmɔu duɔ́mɛ̀ kɛ mɔɔri o kpetì. Ti Yiɛ̀ nkó muyɑɑ́ mmuù pĩ ndɛ kó mutɔ̃mmú.

4

Tikpɑ̀tì tìì bo tiyɑɑmɑtì miɛkɛ

1 Kuyie nkuù ti dɔ̀ɔ̀ mɛsɑ̀ɑ̀ nkɛ tì duɔ́ nku kó mutɔ̃mmú, dɛɛ̀ te kɛ̀ ti mù pĩ nkɛ̀ ti kɔ̃̀ntì í yɑ̃́ríkú. 2 Ti yóumu mɛdɔɔ̀rìmɛ̀ disɔ̀rì kɔ̃mɛ, ti dɔɔ̀rìmɛ̀ mɛmɔu síɛ́mu, ti í cií nhòmɔù, ti í ceeri Kuyie nnɑ́ɑǹtì. Ti nɑ́ɑ́ ntimɔ́mmɔnti nti bɛnìtìbɛ̀ kɛ̀ Kuyie nwúó, bɛ̀ɛ̀ dɔ́ timɔ́mmɔnti bɛ̀ bo nɑ kɛ́bɑntɛ́. 3 Bɑ́ kɛ̀ Tinɑ́ɑǹsɑ̀ɑ̀tì ti nɑ́ɑ́ ntì kpɑɑ́ kɛ sɔ̀ù, ti sɔ̀ùnɛ̀ bɛ̀ɛ̀ fieti bɛ̀mbɛ. 4 Bɛ̀ í yie nkɛ yɛ̃́ kutenkù kuù nkóo kpɑ̀ɑ̀tì dibɔɔ̀ bɛ̀ yɛ̃̀ĩ̀kùnnɛmɛ̀ kɛ bɛ̀ dìítí bɑ́ bɛ̀ í yɑu Tinɑ́ɑǹsɑ̀ɑ̀tì kó kuwenniku, Kirisi kɔku kùù ti bɛnkú Kuyie ndòmmɛ̀. 5 Ti í nɑ́ɑ́ nti mɔ́mmɔmbɛ kpɛ́í, ti nɑ́ɑ́ nYesu Kirisi kpɛ́í nkɛ, wèè tú ti Yiɛ̀, ti tú díì kó bɛtɔ̃mbɛ̀ Kirisi kó mɛtɑummɛ̀ miɛkɛ. 6 Kuyie nkùù yĩ kuwennikuu míítɛ́ dibiìnnì miɛkɛ kuù míítɛ́ ti yɛ̀mmɛ̀ miɛkɛ, kɛ ti bɛnkɛ ku kpetì nɛ̀ Kirisi borɛ̀.

7 Ti dònnɛ̀ tiyɑɑmɑtì nti kɛ̀ dɛ̀mɑrɛ̀ sɑ̀ɑ̀rɛ̀ bo ti miɛkɛ, kɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ bo bɑntɛ́ dɛ kó muwɛ̃rímú í túmɛ̀ ti kɔ̃mu kɛ̀ Kuyie nkɔ̃mu mmu. 8 Bɛ̀ ti fɛ̃́ṹkomu bɛ̀ mɛ nyí ti nɑ, kɛ ti ɑ̃ɑ̃̀ iyĩ̀ɛ̃̀kɛ ti kɔ̃̀ntì mɛ nyí yɑ̃rikɛ. 9 Bɛ̀ ti fɛ̃́ṹkomu kɛ̀ Kuyie nti bonɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ ti buɔ̀ nkɛ̀ ti iiti. 10 Kɛ̀ bɛ̀ ti wɑntinɛ̀ mukṹṹ mbɛ̀ do mù wɑntinɛ̀mɛ̀ Yesu, kɛ̀ bɛ̀ bo bɑntɛ́ Kirisi fòùmɛ̀ ti miɛkɛ, 11 kɛ ti wɑntinɛ̀ mukṹṹ nsɑ̃́ɑ̃̀ Yesu kpɛ́í, kɛ̀ bɛ̀ bo bɑntɛ́ Yesu fòùmɛ̀ ti kó tikɔ̃̀ntì tìì yóó kú ti miɛkɛ. 12 Ti nɑ́ɑ́ ntìì nɑ́ɑǹsɑ̀ɑ̀tì kɛ̀ di pɛ́u mufòmmu tiì te kɛ̀ bɛ̀ dɔ́ kɛ́ ti kuɔ.

13 Ti wɑ̃̀rimu kɛ tú: N yiemmu dɛɛ̀ te kɛ̀ n nɑ̀ɑ́. Ti múnkɛ yiemmu dɛɛ̀ te kɛ̀ ti nɑ́ɑ́. 14 Ti yɛ̃́mu kɛ dò nKuyie nkùù te kɛ̀ ti Yiɛ̀ nYesu yɑ̃̀ńtɛ́ kuù yó nte kɛ̀ ti yɑ̃́ntɛ́ nɛ̀ díndi kɛ̀ ti wɛ̃nnɛ́ kɛ́kɔtɛ kɛ́mbo ku borɛ̀. 15 Ti fɛ̃́ṹrì díì kpɛ́í nkɛ kusṹkù di miɛkɛ bo pɛ́tɛ́ Kuyie nkó mɛsɑ̀ɑ̀ kɛ̀ ku kó yɛsɑ̃ɑ̃ ndɔkɛ dɛukɛ.

Tikɔ̃̀ntì tìì yóó kú

16 Dɛɛ̀ te kɛ̀ ti kɔ̃̀ntì í yɑ̃́ríkú, bɑ́ kɛ̀ tikɔ̃̀ntì cĩ̀tiri ti wɛ̃rɛ̀ yiɛ pɛ́úmu muwɛ̃rímú yɛwe yɛmɔu. 17 Ti fɛ̃́ũ̀rì sɑ́m̀pɔ́ nwe kɛ̀ dɛ kó mɛfɛ̃́ṹtímɛ̀ yóó pɛ̃ɛ̃tɛ́, dɛɛ̀ ti tũnni kɛ bo ti tɑnnɛ́ Kuyie nkó tikpetì miɛkɛ tìì dɛu kɛ í sénní kɛ yóó mbo sɑ̃́ɑ̃̀, tì pɛ̃ɛ̃tɛ́mu ti mɛ̀ nyo mmɛ̀ɛ̀ sémmɛ̀. 18 Ti í wɑnti ti nuɔ nwúó ndɛ̀, ti wɑnti ti í wúó ndɛ̀ ndɛ, onìtì wùó ndɛ̀ ɔ̃ɔ̃ í nhɔɔtɛ, ti í wúó ndɛ̀ dɛɛ̀ bo sɑ̃́ɑ̃̀.

5

1 Ti yɛ̃́mu kɛ dò nti kó tikɔ̃̀ntì tii ntú yɛfɛ nyɛ kɛ̀ ti bo yɛ miɛkɛ, kɛ̀ yɛ̀ ku dìì yiè, Kuyie nti duɔ́mmu sicɛ̃kperí kɛĩ́nkɛ̀ kumɔ́mmɔnku kù mɑɑ́ sì, sìì yó mbo sɑ̃́ɑ̃̀. Sì í mɑɑ́nɛ̀ sinitinɔ̀u. 2 Dɛɛ̀ te di mmɔ̀nnì kɛ̀ ti fɛ̃́ũ̀rì dɛ kó yɛfɛ miɛkɛ kɛ dɔ́ Kuyie nti duɔ́ nkɛĩ́nkɛ̀ kó sicɛ̃́ĩ. 3 Ti mɛ nyóó tɑmɛ̀ dɛ kó sicɛ̃́ĩ ti í yóó nfeío. 4 Ti mɔkɛ tìì kɔ̃̀ntì kɛtenkɛ̀ kiɛ nti ti fɛ̃́ṹkomu, kɛ̀ ti ɑ́ɑ̀rì, ti mɛ nyí dɔ́ kɛ kú kɛ́nkpɑ tikɔ̃̀ntì, ti dɔ́ kɛ́pɛ́tɛ́ kɛĩ́nkɛ̀ kpɛti nti kɛ̀ dɛ̀ɛ yie nkɛ̀ mufòmmuu mɑɑ́nko mukṹṹ. 5 Kuyie nkuù dɛ̀ dɔ̀ɔ̀ ti kpɛ́í nkɛ ti duɔ́ Muyɑɑ́nsɑ̀ɑ̀mù mùù bɛnkú kù ti bɑɑnɛ̀mɛ̀ mɛsɑ̀ɑ̀.

6 Ti kpɑɑ́ bo dìì mɔ̀nnì tikɔ̃̀ntì tiì mmiɛkɛ ti í tɔ́kɛ́nɛ̀ ti Yiɛ̀ ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ ti kɔ̃m̀bùɔ̀tì mɛ nyí duò. 7 Ti kérí nɛ̀ mɛtɑ̃́kùmɛ̀ mmɛ dɛ̀ í tú ti dɛ̀ wùó. 8 Ti kɔ̃m̀bùɔ̀tì í duò, ti pètìnkɛ dɔ́ kɛ́yɛ̀mu ti nkɔ̃̀ntì miɛkɛ kɛ́kɔtɛ ti Yiɛ̀ mborɛ̀. 9 Dɛɛ̀ te kɛ̀ ti wɑnti kɛ̀ ti ku yoo ti fòù Kuyie nti pɛ́nsìrì. 10 Kɛ yɛ̃́ ti yóó cómmúmɛ̀ diyiè mɑrì Kirisi ììkɛ̀ kòo yietí bɑ́ wè dɔɔ̀rìmɛ̀ do dòmmɛ̀, mɛsɑ̀ɑ̀ nyoo mɛyɛi nhò dɔ̀ɔ̀ mɛ̀ ò kpɑɑ́ fòù dìì mɔ̀nnì.

Onitipɑ̀nwè

11 Ti dé ti Yiɛ̀ nwe kɛ pĩ́ nho tɔ̃mmú, kɛ yũɔ̃nní bɛnìtìbɛ̀ o borɛ̀. Kuyie nyɛ̃́mu ti yɛ̀mmɛ̀, kɛ̀ n yɛ̀mmɛ̀ dò ndi múnkɛ n yɛ̃́. 12 Ti í dɔ́ kɛ́sɑ̃ntɛ timɑ́ɑ̀, ti dɔ́ kɛ́ di nɑ́kɛ́ ti nɑ́ɑ́mmɛ̀ mmɛ timɔ́mmɔnti kɛ̀ di yɛ̀mmɛ̀ nti nɑɑtinɛ̀, kɛ̀ di níí nɑ kɛ́tɛ̃́nnɛ́ bɛ̀ɛ̀ di nɑ́ɑ́nnɛ̀ sipɔɔ bɑ́ dɛ̀ í bonní bɛ yɛ̀mmɛ̀ miɛkɛ. 13 Kɛ̀ ti wɑ̀ɑ́tɛ́, ti wɑ̀ɑ́tɛ́ Kuyie nkpɛ́í nkɛ, kɛ̀ ti yɛ̀mmɛ̀ mɛ nwenni mɛ̀ wenni díì kpɛ́í. 14 Kirisi kó mɛdɔ́kùmɛ̀ mɛɛ̀ ti tem̀mù, kɛ̀ ti yɛ̃́ kɛ dò nhonìtì omɑ́ɑ̀ kú dìì mɔ̀nnì bɛnìtìbɛ̀ bɛmɔu kpɛ́í, timɔu ti kumu. 15 Ò ku timɔu ti kpɛ́í nkɛ, ti tɛ̃́nkɛ í te timɑ́ɑ̀, ti dò nkɛ́nfòù wèè kú kɛ yɑ̃̀ńtɛ́ ti kpɛ́í o kpɛ́í nkɛ.

16 Kɛ̀ dɛ̀ dò mɛmmɛ ti tɛ̃́nkɛ í wúó nhòmɔù nɛ̀ mɛnitiyɛ̀mmɛ̀, ti mɛ ntɛ̃́nkɛ í wúó nKirisi nɛ̀ mɛnitiyɛ̀mmɛ̀. 17 Kòò mɔù tɑ̀unnɛ̀ Kirisi ò nɑɑ́ nhonitipɑ̀nwè nwe kɛ̀ dɛ̀ kótírɛ̀ dɛmɔu pɛ̃ɛ̃tɛ́, dɛmɔu kɛ̀ dɛ̀ nɑɑ́ ndɛpɑ̀nnɛ̀. 18 Dɛmɔu Kuyie nkuù dɛ̀ dɔ̀ɔ̀ri, kunku kùù ti tɑunnɛ̀ kumɑ́ɑ̀ nɛ̀ Kirisi borɛ̀, kɛ ti duɔ́ mmutɔ̃mmú kɛ̀ ti bo nyũɔ̃ní bɛnìtìbɛ̀ ku borɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ɛ kù tɑunnɛ̀. 19 Kuyie ntɑukonɛ̀ kumɑ́ɑ̀ bɛnìtìbɛ̀ nɛ̀ Kirisi borɛ̀ ndɛ kɛ bɛ̀ cĩ̀ɛ̃́nko bɛ yɛi nkɛ ti duɔ́ ndɛ kó mutɔ̃mmú kɛ tú tí nɑ́kɛ́ mɛtɑummɛ̀ kpɛ́í.

20 Ti cómmú Kirisi kó difɔ̃̀tìrì ndi kɛ di nɑ́ɑ́nnɛ̀, Kuyie ndi nɑ́ɑ́nnɛ̀ ti nɔ̀ miɛkɛ nkɛ, ti di bɑ́ɑ́mmu kɛ tú dí yie nkɛ tɑunnɛ̀ dimɑ́ɑ̀ Kuyie. 21 Kirisi do í mɔkɛ mɛyɛi mmɑmɛ̀, kɛ̀ Kuyie nhò toú nti kó mɛyɛi mmɛmɔu kɛ̀ dɛ̀ bo yie nkɛ̀ kù ti sɑɑ̀kùnnɛ.

6

1 Tínti bɛ̀ɛ̀ wɛ̃ńnɛ̀ Kuyie nkɛ pĩ́ nku tɔ̃mmú, ti di nɑ́ɑ́mmu kɛ tú di bɑ́ɑ́ yóu kɛ̀ Kuyie ndi duɔ́ mmɛ̀ɛ̀ sɑ̀ɑ̀ nyɛ̀ dɛtetìrɛ̀. 2 Ti wɑ̃̀rimu kɛ tú:

N kèèmu ɑ bɑ́ɑmmìi dimɔ̀nnì sɑ̀ɑ̀rì,

kɛ ì cɔutɛ́, kɛ dɑ teénnɛ̀,

n dɔ́ kɛ dɑ dɛɛtɛ́ dìì mɔ̀nnì.

Tóò, dimɔ̀nnì sɑ̀ɑ̀rì tú dii. Yíe nwe Kuyie ndɔ́mɛ̀ kɛ́ dɑ dɛɛtɛ́!

3 Ti í dɔ́ ti dɔɔ̀rìmɛ̀ɛ bɔ nhòmɔù, kɛ̀ bɛ̀ɛ wɑ́tí ti tɔ̃mmú. 4 Ti dɔ́ bɛ̀ɛ bɑntɛ́mu ti dɔɔ̀rìmɛ̀ mɛmɔu miɛkɛ ti túmɛ̀ Kuyie nkó bɛtɔ̃mbɛ̀. Dɛɛ̀ te kɛ̀ ti fɛ̃́ũ̀rì kɛ ɑ́ɑ̀rì, kɛ̀ ti yɛ̀mmɛ̀ cɑ̀ɑ̀ri, kɛ ti mi. 5 Kɛ̀ bɛ̀ ti puotì, kɛ ti kpetì, kɛ sukú bɛnìtìbɛ̀ kɛ̀ bɛ miɛkɛ ti pɛikɛ, kɛ̀ ti pĩ mutɔ̃nyonkumu, kɛ wentɛ́ inuɔ, kɛ wentɛ́ dikònnì. 6 Kɛ̀ Muyɑɑ́nsɑ̀ɑ̀mù ti teénnɛ̀ kɛ̀ ti borimɛ wenni, kɛ ti yɛ̃́ Kuyie nnɑ́ɑǹtì, kɛ mɔkɛ mɛminnímɛ̀, kɛ nitì, kɛ dɔ́ titɔbɛ̀ mɔ́mmuɔ. 7 Ti nɑ́ɑ́ nKuyie nnɑ́ɑǹtì weti weti nwe kɛ̀ Kuyie nwɛ̃rímú ti bonɛ̀, ti kó tikpɑ̀rìnɛntì tu ti bo dɔɔ̀mɛ̀ Kuyie ndɔ́mɛ̀. 8 Kɛ̀ biɛ nti sɑ̃ntí, bɛtɔbɛ̀ nti sɑ̃́ɑ̃́, kɛ̀ biɛ nti wɑ́tìrì, kɛ̀ bɛtɔbɛ̀ nɑ́ɑ́ nti kó mɛsɑ̀ɑ̀ nkpɛ́í, kɛ ti wúó nsiyɑ́ɑ̀bìsí yɛmbɛ̀ kɛ̀ ti nɛ́ nɑ́ɑ́ ntimɔ́mmɔnti. 9 Kɛ dɔɔri kɛ dò mbɛ̀ í ti yɛ̃́ kɛ nɛ́ ti yɛ̃́, kɛ̀ ti wúó mbɛ̀ɛ̀ yóó kú kɛ̀ ti nɛ́ fòù, kɛ ti kpetì, bɛ̀ mɛ nyí ti kɔ̀ù. 10 Kɛ cɑɑ̀ri ti yɛ̀mmɛ̀ kɛ̀ diwɛ̀ì nɛ́ ti bo sɑ̃́ɑ̃̀, kɛ ti wúó nyidɑwɑɑ́ nkɛ̀ ti nɛ́ kpɑrikùnko bɛnìtìbɛ̀ pɛ́u, kɛ ti wúó mbɛ̀ɛ̀ í mɔkɛ dɛ̀mɑrɛ̀ kɛ̀ ti nɛ́ mɔkɛ dɛmɔu.

11 Ti kɔbɛ, Kɔdɛnti kɔbɛ ti í di sɔ̀nnɛ tìmɑtì, ti di dɔ́mu nɛ̀ ti yɛ̀mmɛ̀ mɛmɔu. 12 Ti di duɔ́mmu ti yɛ̀mmɛ̀, díì í ti duɔ́ ndi kɔ̃mɛ. 13 N di nɑ́ɑ́nnɛ̀ kɛ dò m bí nyi, ti duɔ́nnɛ̀ di yɛ̀mmɛ̀ ti di duɔ́mmɛ̀ ti kɔ̃mɛ.

Kuwenniku í wɛ̃nnɛ́ dibiìnnì

14 Di bɑ́ɑ́ tɑunnɛ̀ dimɑ́ɑ̀ bɛ̀ɛ̀ í yɛ̃́ Kuyie. Dɛwennirɛ í wɛ̃ńnɛ̀ dɛsĩ̀nnɛ̀, kuwenniku í wɛ̃ńnɛ̀ dibiìnnì. 15 Kirisi í wɛ̃ńnɛ̀ dibɔɔ̀, Kirisi kou í wɛ̃ńnɛ̀ wèè í tú Kirisi kou. 16 Bɛ̀ í fiiku yɛbɔkɛ̀ Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀. Ti tú Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ ntɛ kù bo tɛ̀ɛ miɛkɛ, kɛ́ndònnɛ̀ tì wɑ̃̀rimɛ̀ kɛ tu:

M bo mbo bɛ cuokɛ̀ kɛ bɛ wɛ̃nnɛ́,

kɛ bɛ te kɛ bɛ̀ tu n kɔbɛ.

17 Dɛɛ̀ te kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie mbɛ́i nkɛ tú:

Yɛ̀nnɛ̀ bɛ miɛkɛ kɛ́cɑ̃́nnɛ́.

Di bɑ́ɑ́ kɑ́ɑ́kɛ́ dɛ̀ɛ̀ sĩ̀,

kɛ̀ dɛ̀ɛ yie nkɛ̀ n di cɔutɛ́,

18 kɛ́ n tú di cicɛ, kɛ̀ di tú m bí.

Mí nKuyie Mpɑkɛdɑɑ míì mɛ nyɛ̃.

7

1 N kɔbɛ Kuyie nti dɔúnnɛ̀ yɛ̀ɛ̀ nɔ̀ kó dimɑ̀ɑ̀ tú yɛsɑ̀ɑ̀yɛ̀ nyɛ, yóunɛ̀ kɛ̀ ti mɛntɛ́nɛ̀ timɑ́ɑ̀ dɛ̀ɛ̀ sĩ̀nkùnko tikɔ̃̀ntì nɛ̀ mɛyɛ̀mmɛ̀, kɛ́yetoo kɛ́ndò mpɑ́í pɑ́í kɛ́ndé Kuyie.

Kɔdɛnti kɔbɛ cèètɛmɛ̀ kɛ̀ dɛ̀ nɑrikɛ Pɔɔri

2 N duɔ́nnɛ̀ di yɛ̀mmɛ̀ mɛmɔu, n yí cɑ̀ɑ̀rɛ̀ òmɔù dɛ̀mɑrɛ̀, n yí tɑnnɛ́ òmɔù tidɑwɑntì miɛkɛ, n yí ciitɛ́ òmɔù kɛ di o kpɛrɛ. 3 Dɛ̀ í tú m bɛ́i mɛmmɛ kɛ di kpɑnnɛ̀, n di nɑ̀kɛ́mu kɛ̀ n tú n di duɔ́ n yɛ̀mmɛ̀ mɛmɔu kɛ ti wɛ̃nnɛ́, kɛ yó nwɛ̃ mmufòmmu miɛkɛ nɛ̀ mukṹṹ mmiɛkoo. 4 N di tɑ̃́ mɛdiɛ̀ mmɛ kɛ̀ n yɛ̀mmɛ̀ di nɑɑtinɛ̀, kɛ̀ m mɔ̀kɛ dikɔ̃m̀bùɔ̀ kɛ̀ diwɛ̀ì m bo mɛsɑ̀ɑ̀ ndi kpɛ́í bɑ́ nɛ̀ ti mɛ nfɛ̃́ũ̀rìmɛ̀.

5 N tùɔ̀kɛ dìì mɔ̀nnì Mɑseduɔnni kɛ mɑ́ɑ́nɛ̀ mɛhɑ́ɑ́rìmɛ̀ tipíìtì timɔu, n yí nnɑ kɛ om̀pɛ̀, kɛ́nhɑrìnɛ̀ biɛ nkɛ yĩɛ̃̀kù bɛtɔbɛ̀. 6 Kuyie nkùù ɔ̃ɔ̃ bɑ́ntɛ̀ wèè yɛ̀mmɛ̀ cɑ̀ɑ̀rɛ̀, kɛ̀ kù m bɑ́ntɛ̀ kɛ̀ Titii tuɔkɛní. 7 Dɛ̀ í tú dɛ̀ n nɑrikɛ ò tùɔ̀kɛnímɛ̀ mɑ́ɑ̀ kpɛ́í, nɛ̀ di sòò nɑ́ríkùnnɛ mɛ̀ɛ̀ botí o yɛ̀mmɛ̀ ò n nɑ̀kɛ́mu di dɔ́mɛ̀ kɛ́ n yɑ̀ nɛ̀ di yɛ̀mmɛ̀ sòò cɑ̀ɑ̀rɛ̀mɛ̀ nɛ̀ di mɔkɛ tìì kɔ̃nyɑuti n kpɛ́í dɛɛ̀ te kɛ̀ diwɛ̀ì dɔ̀kɛ m pĩ.

8 N sòò di wɑ̃̀ri dipɑ́tíri kɛ́cɑɑ̀rɛ̀ di yɛ̀mmɛ̀ n yí dèmmu, bɑ́ kɛ̀ ǹ dèmmu dɛ kó idebìi í ɔɔtɛ, kɛ yɛ̃́ di yɛ̀mmɛ̀ cɑ̀ɑ̀rɛ̀mɛ̀ dimɔ̀nnì sɑ́m̀pɔ́ nwe. 9 Dɛ̀ n nɑɑtimu di m̀mɔ̀nnì n di wɑ̃̀rimɛ̀ dɛ kó dipɑ́tíri dɛ̀ nɛ́ í tú n yɛ̃ ndi yɛ̀mmɛ̀ cɑ̀ɑ̀rɛ̀ mɛ̀ɛ̀ kpɛ́í, dɛ kó mɛyɛǹcɑɑ̀rìmɛ̀ di tee mmɛ̀ɛ̀ kpɛ́í nkɛ kɛ̀ di cèètɛ kɛ tũ̀nnɛ Kuyie nkù dɔ́ ku kɔbɛ mmɔkɛ mɛɛ̀ yɛǹcɑɑ̀rìmɛ̀ botí. N tũ n yí di cɑ̀ɑ̀rɛ̀ dɛ̀mɑrɛ̀. 10 Mɛyɛǹcɑɑ̀rìmɛ̀ mɛ̀ɛ̀ tu Kuyie nkɔ̃mɛ mɛ̀ teénnɛ̀ onìtì nwe koò cèèri. Dɛ kó mɛyɛǹcɑɑ̀rìmɛ̀ botí bɛ̀ ɔ̃ɔ̃ í ǹdèmmu mɛ kpɛ́í. Kutenkù kuù nkó mɛyɛǹcɑɑ̀rìmɛ̀ í ceeri onìtì mɛ̀ ò kɔ̀ùmu. 11 Wéntɛ́nɛ̀ kɛ́yɑ̀ dɛ kó mɛyɛǹcɑɑ̀rìmɛ̀ miɛkɛ Kuyie mpĩ mmùù tɔ̃mmú, kɛ̀ dɛ̀ di yonkɛ, kɛ̀ di kɔ̃m̀bùɔ̀tìi do, kɛ̀ dí ndɔ́ kɛ́ n yɑ̀, kɛ́ítɛ́ kɛ́cómmú kɛ́dɛitɛ wèè dɔ̀ɔ̀ mɛyɛi, kɛ bɛnkɛ kɛ dò ndi í ò kòḿmú.

12 N sòò í di wɑ̃̀ri dipɑ́tíri wèè dɔ̀ɔ̀ mɛyɛi nhò kpɛ́í nyoo ò cɑ̀ɑ̀rɛ̀ wè kpɛ́í. N di wɑ̃̀ri kɛ di bo dɔ̀ɔ̀ kɛ̀ dɛ̀ɛ bɛnkɛ di ti dɔ́mɛ̀ mmɛ. 13 Di dɔ̀ɔ̀ kɛ̀ dɛ̀ n nɑrikɛmu, kɛ yìɛ́ kɛ n nɑrikɛ di sòò cɔutɛ́mɛ̀ Titi kɛ́nɑ́ríkùnnɛ o yɛ̀mmɛ̀. 14 N sòò di sɑ̃ntɛmu Titi borɛ̀ kɛ sɔ̃́ nhò mu nyí kɔ̀too, kòò kɔ̀too kɛ sɔ̃́ ndɛ̀ mɛ̀nkɛ mɛ ndò. Nh ɔ̃ ndi nɑ́ɑ́ mɔ́mmuɔ nwe, kɛ́ndonnɛ̀ n sòò sɑ̃ntɛmɛ̀ Titi di borɛ̀ kɛ̀ di mɛ̀nkɛ dɛ nyɑ̀. 15 Ò di dɔ́ mɛdiɛ̀ mmɛ, kɛ í yĩɛ̃ ndi sòò ò cɔutɛ́mɛ̀ kɛ́yie nho tié nkɛ́ nhò dé mɛdiɛ̀. 16 N yɛ̀mmɛ̀ di nɑɑtinɛ̀mu, n yí di yĩɛ̃̀kù tìmɑtì miɛkɛ.

8

Mɑseduɔnni kɔbɛ kó yɛpɑ̃rɛ̀

1 N kɔbɛ n dɔ́ kɛ́ di nɑ́kɛ́ Kuyie ndɔ̀ɔ̀ mɛ̀ɛ̀ sɑ̀ɑ̀ mmɛ Kirisi kɔbɛ tĩ̀rɛ̀ yɛ̀ɛ̀ bo Mɑseduɔnni. 2 Bɑ́ nɛ̀ mɛfɛ́ṹtímɛ̀ mɛ nti sɔ̃̀nkɛ́mɛ̀ mɛdiɛ̀ nɛ̀ mɛmmɛ kɛ̀ ti mmɔ̀kɛ diwɛ̀ì mɛdiɛ̀, kɛ pɑ̃ mɛdiɛ̀, bɑ́ nɛ̀ ti mɛ ncĩĩnnìmɛ̀. 3 Kɛ̀ tìi ndɔ́ nɛ̀ timɑ́ɑ̀ tì bo pɑ̃mɛ̀, kɛ́pɑ̃ kɛ̀ dɛ̀ɛ pɛ̃ɛ̃tɛ́ ti wɛ̃rímú. 4 Tiì do yetíróo kɛ ti bɑ́ɑ́ nkɛ tú tí yóu kɛ̀ tì múnkɛɛ pɑ̃ ti kpɛrɛ Kirisi kɔbɛ bɛ̀ɛ̀ bo Sudee kó kutempɛ̃ mmiɛkɛ. 5 Tì do ketɛ́ kɛ́duɔ́ ntimɑ́ɑ̀ ndi Kuyie nkɛ́ndònnɛ̀ Kuyie ndɔ́mɛ̀, kɛ nɛ́ ti duɔ́ timɑ́ɑ̀, kɛ pɑ̃ kɛ̀ dɛ̀ɛ pɛ̃ɛ̃tɛ́ ti yɛ̀mmɛ̀ do dò ntì yóó pɑ̃ kɛ̀ dɛ̀ mmɑmɛ̀. 6 Dɛɛ̀ te kɛ̀ ti bɑ́ntɛ̀ Titi kɛ tú wèe wɛ̃too kɛ́sɔɔtɛ́ kɛ́yɑ́úkùnnɛ di kɔ̃̀ntì, kɛ́deè mutɔ̃mmú ò ketɛ́ mù. 7 Díì tú bɛketibɛ̀ dɛmɔu dɛ miɛkɛ, kɛ dɔ́ Kuyie mmɛdiɛ̀, nkɛ mɔkɛ bɛ̀ɛ̀ nɔ nkɛ nɑ́ɑ́ Kuyie nnɑ́ɑǹtì, nɛ̀ bɛ̀ɛ̀ nɔ nkɛ tì tié nkɛ̀ di kɔ̃̀ntì yɑu, kɛ̀ di ti dɔ́ mɛdiɛ̀. Kɛ̀ n yɛ̃́ kɛ dò ndi bo ntú bɛketibɛ̀ bɛ̀ɛ̀ pɑ̃ɑ̃ mbɛ miɛkɛ.

8 N yí yɛ̃ ndi pɑ̃ nɛ̀ muwɛ̃rímú, n dɔ́ kɛ́ di nɑ́kɛ́ bɛtɔbɛ̀ pɑ̃ɑ̃ mmɛ̀ɛ̀ botí nku, kɛ̀ dɛ̀ɛ yɑ́úkùnnɛ di kɔ̃̀ntì kɛ di bɛnkɛ di dɔ́mɛ̀ Kuyie. 9 Di yɛ̃́mu ti Yiɛ̀ nYesu di dɔ̀ɔ̀ mɛ̀ɛ̀ sɑ̀ɑ̀, wenwe wèè do tú okpɑ̀ɑ̀tì kɛ yie nticĩ̀tì kɛ di kpɑ̀rìkùnnɛ.

10 N di nɑ́ɑ́ n yɛ̀mmɛ̀ dòmmɛ̀ mmɛ, dɛ̀ wennimu kɛ dò ndi sɔɔtɛ́ kɛ́mpɑ̃ɑ̃, kɛ yɛ̃́ díì yɑ̀ɑ̀ yɑ̀mɛ̀ dɛ kó mɛyɛ̀mmɛ̀ kɛ́ketɛ́ di bo pɑ̃mɛ̀. 11 Di ketɛ́ dɛ kó mutɔ̃mmú nɛ̀ tikɔ̃nyɑuti nti, sɔɔtɛ́nɛ̀ kɛ́ mù dèè nɛ̀ diwɛ̀ì, kɛ́mpɑ̃ɑ̃ ndi bo nɑ kɛ́pɑ̃mɛ̀. 12 Kɑ̀ɑ pɑ̃ nɛ̀ ɑ yɛ̀mmɛ̀ mɛmɔu, bɑ́ kɛ̀ dɛ̀ í dɛu Kuyie nhɔ̃ɔ̃ cɔutɛ́mu, Kuyie nwèí ɑ mɔkɛ kɛ̀ dɛ̀ mɑ̀mɛ̀ mmɛ.

13 Bɛ̀ í yɛ̃ ndí pɑ̃ bɛtɔbɛ̀ kɛ́mɔntɛ di mɔ́mmɔmbɛ, bɛ yɛ̃ ndi totɛ́mu. 14 Di mɔkɛmu yíe, dí nteennɛ̀ bɛ̀ɛ̀ kpɑ, kɛ̀ bɛ̀ nɑɑ mɔkɛ kɛ̀ di kpɑ bɛ̀ di teennɛ̀. Bɛ̀ dɛ ntú di totɛ́. 15 Kɛ́ndònnɛ̀ ti wɑ̃̀rimɛ̀ kɛ tú:

Wèè do ɔ̃ɔ̃ koú pɛ́u

o kpɛrɛ do ɔ̃ í nsùɔ́,

wèè kou sɑ́m̀pɔ́

o kpɛrɛ mɛ ndo ɔ̃ɔ̃ í nhò dòńtɛ́.

Pɔɔri tɔ̃mmɛ̀ Titi nɛ̀ o nɛ́pobɛ̀

16 Ti sɑ̃ntí Kuyie nkuù teennɛ̀ Titi kòò di dɔ́ ti di dɔ́mɛ̀. 17 Ò yiemmu kɛ bo kɔtoo di ciɛ, dɛ̀ í tú ti ò nɑ̀kɛ́mɛ̀ mɑ́ɑ̀, ò do dɔ́mu o mɔ́mmuɔ kɛ́ di yɑ̀. 18 Ti ò nɛínnɛ̀nko ti nɛ́po wèè nɑ̀ɑ́ Tinɑ́ɑǹsɑ̀ɑ̀tì kɛ̀ Kirisi kɔbɛ bɛmɔu ò sɑ̃ntí. 19 Kirisi kɔbɛ bɛɛ̀ ò tɑ̃ɑ̃tɛ́ kòò bo ti cíe nkɛ̀ ti kɔtɛnɛ̀ yɛpɑ̃rɛ̀ Sedisɑdɛmmu. Kɛ̀ yɛ̀ɛ dɛ́úkùnnɛ Kuyie nyètìrì kɛ bɛnkɛ ti dɔ́mɛ̀ kɛ́nteénnɛ̀ titɔbɛ̀.

20 N yí dɔ́ kɛ́ntɔ dɛ kó idíítí diɛyì m mɑ́ɑ̀ bɛ̀ yɑ̀ɑ̀ bo n wɑ́tí mɛ̀ɛ̀ kpɛ́í. 21 Ti í wɑnti dɛ̀ɛ̀ wenni Kuyie nyììkɛ̀ mɑ́ɑ̀, ti dɔ́ dɛ̀ɛ̀ wenni dɛ̀ndɛ Kuyie nnɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ ììkɛ̀.

22 Ti yìɛ́ kɛ tɔ̃nko ti nɛ́po wè, ti ò yɑ̀ɑ́kɛ́mu kucɛ mɛ̀pɛ́u kɛ sɔ̃́ nho kɔ̃̀ntì yɑu, kɛ nɛ́ dɔkɛ yɑukɛ di mmɔ̀nnì ò tɑ̃́ mɛ̀ɛ̀ kpɛ́í. 23 Mí nnɛ̀ Titi tíì wɛ̃ nkɛ pĩ́ mmutɔ̃mmú di kpɛ́í, kɛ̀ bɛtɔbɛ̀, Kirisi kɔbɛ bɛɛ̀ bɛ̀ tɑ̃ɑ̃tɛ́, kɛ̀ bɛ̀ pĩ mmutɔ̃mmú kɛ dɛ́úkùnko ti Yiɛ̀ nYesu Kirisi yètìrì. 24 Bɛnkɛnɛ̀ bɛ, di bɛ̀ dɔ́mɛ̀, kɛ̀ Kirisi kɔbɛ tĩ̀rɛ̀ɛ bɑntɛ́ mùù te kɛ ti di sɑ̃ntí.

9

Kuyie nti pɑ̃ɑ̃ nkɛ̀ ti bo mpɑ̃ɑ̃mmu

1 Dɛ̀ tɛ̃́nkɛ í békú n di wɑ̃ri yɛpɑ̃rɛ̀ bɛ̀ pɑ̃ɑ̃ nyɛ̀ Kirisi kɔbɛ bɛ̀ɛ̀ bo Sudee yɛ kpɛ́í. 2 N yɛ̃́mu di dɔ́mɛ̀ kɛ́ bɛ̀ teennɛ̀, kɛ di sɑ̃ntɛ Mɑseduɔnni kɔbɛ borɛ̀, kɛ bɛ̀ nɑ̀kɛ́ kɛ tú nɛ̀ yɑ̀kɛní nwe Akɑyii kɔbɛ dɔ́mɛ̀ kɛ́pɑ̃. Di kó tikɔ̃nyɑuti tiì yɑ́úkùnnɛ bɛsṹkúbɛ̀ kɔ̃̀ntì. 3 N tɔ̃nko ti kɔbɛ biɛ nkɛ dɔ́ nni nsɔ̃́ ndi bɑ̀ɑ́tí kɛ dèèmu, kɛ̀ n di sɑ̃ntɛ dìì sɑ̃nni ntú dimɔ́mmɔnni. 4 Kɛ̀ dɛ̀ dò Mɑseduɔnni kɔbɛ mɑbɛ̀ bo n nɛinɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ sɔ̃́ ndɛ̀ í dò mbɛ̀ nɑ̀kɛ́mɛ̀ dɛ̀ bo nɑɑ́ nti kó ifɛi kɛ̀ m bɑ́ɑ́ yĩ́ di kpɛyi. 5 Dɛɛ̀ te kɛ̀ n tɔ̃nko ti kɔbɛ kɛ̀ di bo tíí nyɛpɑ̃rɛ̀ di ti nɑ̀kɛ́ yɛ̀ɛ̀ kpɛ́í. Nɛ̀ di pɑ̃rɛ̀ miɛkɛ nkɛ bɛ̀ bo bɑntɛ́mɛ̀ di pɑ̃mɛ̀ nɛ̀ mɛyɛ̀mmɛ̀ mɛmɑ́ɑ̀.

6 Di yɛ̃́mu kɛ dò nkɑ̀ɑ buɔtí sɑ́m̀pɔ́ ɑ ɔ̃ɔ̃ kɔ̃ṹ sɑ́m̀pɔ́ nwe, kɑ̀ɑ buɔtí mɛdiɛ̀ nhɑ kɔ̃ṹ mɛdiɛ̀. 7 Bɑ́ wè wèe pɑ̃ o yɛ̀mmɛ̀ dò nwèe pɑ̃ kɛ̀ dɛ̀ mmɑmɛ̀, kɛ bɑ́ɑ́ pɑ̃ kɛ́deè kɛ́demmu yoo dɛ̀ ndònnɛ̀ muwɛ̃rímú, kɛ yɛ̃́ Kuyie ndɔ́mɛ̀ wèè pɑ̃ wènwe nɛ̀ o yɛ̀mmɛ̀ mɛmɔu. 8 Kuyie mmɔ̀kɛmu muwɛ̃rímú kɛ bo di pɑ̃ kɛ̀ dɛ̀ nsũ kɛ́ ndi sɑ̀nnɛ̀ kɛ́súɔ́ nkɛ di dɔɔ̀ bɛtɔbɛ̀ mɛsɑ̀ɑ̀. 9 Kɛ́ndònnɛ̀ ti wɑ̃̀rimɛ̀ kɛ tú:

Kù nitimu kɛ pɑ̃ɑ̃ mbɛcĩ̀rìbɛ̀ sɑ̃́ɑ̃̀.

10 Kuyie nkùù ɔ̃ɔ̃ duɔ́ nhotenkútì tidibotì kɛ́nte kòo kɔ̃ṹ mɛdiɛ̀ kɛ́pɛ́tɛ́ kɛ́nyo, kù bo ndi yɛ́útí tidibotì kɛ́nte kɛ̀ dɛ̀ kòtírí kɛ di nìtì dɔ̀kɛ dɛukɛ. 11 Kuyie nyóó di pɑ̃mu mɛdiɛ̀, nkɛ̀ di múnkɛɛ pɑ̃ mɛdiɛ̀. Kɛ̀ ti kɔtɛnɛ̀ di pɑ̃rɛ̀ Sudee kɛ̀ bɛ̀ɛ sɑ̃ntɛ Kuyie nyɛ kpɛ́í. 12 Kɛ yɛ̃́ yɛpɑ̃rɛ̀ di pɑ̃ɑ̃ nyɛ̀ í teénnɛ̀ Kirisi kɔbɛ mɑ́ɑ̀, yɛ̀ yó ntemu kɛ̀ bɛ̀ɛ sɑ̃ntɛ Kuyie. 13 Di pɑ̃rɛ̀ yɛɛ̀ yóó bɛnkɛ di tú bɛ̀, kɛ́nte kɛ̀ kusṹkùu dɛ́úkùnnɛ Kuyie nyètìrì, di yié mmɛ̀ɛ̀ kpɛ́í nTinɑ́ɑǹsɑ̀ɑ̀tì kɛ totírínɛ̀ di kpɛrɛ bɛtɔbɛ̀. 14 Bɛ yɛ̀mmɛ̀ bo ndi nɑɑtinɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ ndi bɑ́ɑ́nnɛ̀ Kuyie nkù di dɔ̀ɔ̀ mɛ̀ɛ̀ sɑ̀ɑ̀ ndiɛmɛ̀ kpɛ́í. 15 Nsɑ̃ntínɛ̀ Kuyie ku pɑ̃nnì diɛrì kpɛ́í.

10

Pɔɔri nɑ̀kɛ́ tì bɛ̀ɛ̀ ò wɑ̀tìrì

1 Mí Pɔɔri míì dɔ́ kɛ́ di bɛ́innɛ̀. Mí nwèè yɔ̀ɔ̀ nKirisi n dɔ̀ɔ̀ mɛ̀ɛ̀ sɑ̀ɑ̀ nkpɛ́í, kɛ́ndònnɛ̀ di miɛkɛ bɛ̀mɑbɛ̀ tumɛ̀ nh ɔ̃ nyɔɔ̀ n di bonɛ̀ dìì mɔ̀nnì kɛ́dɛ́tɛ́ kɛ́kpenkɛ. 2 Bɑ́ɑ́ duɔ́nnɛ̀ kɛ̀ n kɔtoo dìì yiè di ciɛ kɛ̀ n nɑ́ɑǹtì ńkpeńnì, n yí yó nnɑ́ɑ́nnɛ̀ bɛ̀ɛ̀ yɛ̀mmɛ̀ dò n dɔɔri nɛ̀ onìtì kó mɛciì nkɛ yĩɛ̃̀kù. 3 Ti tú bɛnìtìbɛ̀ mbɛ, ti nɛ́ í mɑù nɛ̀ onìtì kó mɛciì. 4 Ti kó tikpɑ̀rìnɛntì í tú kutenkù kuù nkpɛti, ti tú Kuyie nkpɛti nti kɛ kpeńnì, kɛ bo nɑ kɛ́pɔntɛ sicɛ̃kperí. 5 Ti ti nkɔùnɛ̀ mɛyɑ́ɑ̀bìsíyɛ̀mmɛ̀ nɛ̀ sifeí kɔ̃mɛ, dɛ̀ɛ̀ ti dítìnko Kuyie mbíɛ́kɛ̀. Ti ti mpĩĩnnɛ̀ mɛnitiyɛ̀mmɛ̀ kɛ mɛ niù Kirisi borɛ̀, kɛ̀ mɛ̀ yìé nho kpɛti. 6 Kɛ̀ di yie ndìì mɔ̀nnì ti kpɛti ti bo kpetínnɛ́ bɛ̀ɛ̀ yetírí Kuyie nkpɛti.

7 Bɛ̀ wèí dɛ̀ɛ̀ wenni dɛ̀ndɛ fɛnɔ̀nfɛ̀. Kòò mɔù yɛ̀mmɛ̀ dò nhò tu Kirisi kou, wè nyɛ̃́ kɛ dò nti múnkɛ bɛ ntú. 8 Di yɛ̀mmɛ̀ dò m pɔtì Kuyie nni niímmɛ̀ kpɛ́í nkɛ. N do dòmmu kɛ́mpɔtì kɛ̀ dɛ̀ɛ pɛ̃ɛ̃tɛ́ mɛmmɛ bɑ́ ifɛi bɑ́ nni mbo, kɛ yɛ̃́ Kuyie kuù n niímmɛ̀ kɛ̀ m bo pĩ́ mmutɔ̃mmú kɛ di kpénkùnnɛ, dɛ̀ í tú n yóó di bɔ. 9 N yí di wɑ̃ũ yɛpɑ́tɛ kɛ̀ bo donnɛ́ di kɔ̃m̀bùɔ̀tì. 10 Bɛ̀mɑbɛ̀ nɑ̀ɑ́ nkɛ tú: M pɑ́tɛ nɑ́ɑǹtì ɔ̃ nkpeńnì kɛ yóù, kɛ̀ n nɛ́ kɔ̀too nni ncĩ̀ĩ̀nnì kɛ nɑ́ɑ́ nkɛ kɔɔ́ nkɔɔ́ nkɛ̀ dɛ̀ dò mmɛsémmɛ̀ kpɛrɛ. 11 Wèè nɑ̀ɑ́ mmɛmmɛ wè nyɛ̃́ kɛ dò n di wɑ̃ũ tì nɛ̀ nh ɔ̃ɔ̃ kɔtoo kɛ́nnɑ́ɑ́ ntì dɛ̀ í cɑ̃́ɑ̃́.

12 M bɑ́ɑ́ nɑ kɛ́mbeúnɛ̀ m mɑ́ɑ̀ bɛ̀ɛ̀ yɛ̀mmɛ̀ dò mbɛ̀ dɛu. Bɛ̀ tu tiyɛìntì nti kɛ ɛrìnɛ̀ bɛmɑ́ɑ̀ bɛtɔbɛ̀. 13 M bɑ́ɑ́ nɑ kɛ́nsɑ̃ntí m mɑ́ɑ̀ kɛ̀ dɛ̀ɛ pɛ̃ɛ̃tɛ́ Kuyie nni mbennɛ́ nɛ̀ dɛ̀, n yó nsɑ̃ntí m mɑ́ɑ̀ Kuyie nni mbennɛ́nɛ̀ dɛ̀ ndɛ. Dɛ̀ɛ̀ tú m bo kɔtoomɛ̀ di ciɛ. 14 N nɑ nyĩ n dɔ̀ɔ̀ n do í dò nkɛ́dɔɔ̀ dɛ̀ ndɛ kɛ̀ n do í kɔ̀too di ciɛ, míì mɛ nkɔ̀too di ciɛ kɛ di nɑ̀kɛ́ Kirisi kó Tinɑ́ɑǹsɑ̀ɑ̀tì. 15 Ti í dɔ́ kɛ́mpɔtìnɛ̀ bɛtɔbɛ̀ pĩ mmùù tɔ̃mmú. Ti dɔ́ di tɑ̃́kùmɛ̀ mɛɛ̀ kpenkɛ, kɛ̀ n tɔ̃mmúu yíɛ́ kɛ́dɛukɛ di cuokɛ̀, mù nɛ́ bɑ́ɑ́ pɛ̃ɛ̃tɛ́ Kuyie nyɛ̃ mmù ḿberínɛ̀ dɛ̀. 16 Dɛ kó difɔ̃nkúò m bo nɑ kɛ́nɑ́kɛ́ Tinɑ́ɑǹsɑ̀ɑ̀tì yɛhɛkɛ̀ tɛyɛ̀ òmɔù mu nyí nɑ̀kɛ́ yɛ̀, n yí dɔ́ n sɔɔtɛ́ òmɔù pĩ ndɛ̀ mutɔ̃mmú.

17 Wèè dɔ́ kɛ́mpɔtì wè mpɔtì nɛ̀ Kuyie nhò dɛɛtɛ́mɛ̀. 18 Kuyie nsɑ̃ntí wè weè tu onìtì dɛ̀ í tú wèè sɑ̃ntí omɑ́ɑ̀.

11

Pɔɔri nɛ̀ bɛsoùmbɛ̀

1 Kɛ̀ di bo nɑ kɛ́minnɛ́ kɛ̀ n nɑ̀kɛ́ kuyɛìnkù tɛ̃mɛ̀ di minnɛ́. 2 N di dɔ́ mɛdiɛ̀ mmɛ kɛ̀ dɛ̀ n yóù, kɛ̀ dɛ kó kuyonku tú Kuyie nkɔku. Di dònnɛ̀ isɑpùmbí nyi, kɛ̀ n di wɑɑ́ ndi dɔù Kirisi, kɛ dɔ́ di nwe nwetí omɑ́ɑ̀. 3 Kɛ nɛ́ yĩɛ̃̀kù bɛ̀ bo di sukúmɛ̀ kɛ̀ di ò yóu. Kɛ́ndònnɛ̀ fɛwɑ̀ɑ̀fɛ̀ do soutɛ́mɛ̀ Ɛfu kóò fétìnnɛ. 4 Di í yetírí tìmɑtì, bɑ́ kɛ̀ bɛ̀ di nɑ̀kɛ́ Kirisi tɔù mɔù kpɛti, di ɔ̃ɔ̃ yiemmu, kɛ̀ bɛ̀ di nɑ̀kɛ́ dibɔɔ̀ kpɛti di bɑɑ yienko, kɛ̀ bɛ̀ di nɑ̀kɛ́ tìì cɑ̃̀ɑ̃́nnɛ̀ Muyɑɑ́nsɑ̀ɑ̀mù nɛ̀ Tinɑ́ɑǹsɑ̀ɑ̀tì kpɛti, di bɑɑ tó yienko.

5 N yɛ̀mmɛ̀ í dò n kɛ̃ńnìnɛ̀ di tú bɛ̀ Kirisi kó yɛtɔ̃rɛ̀ diɛyɛ̀. 6 Kɛ̀ dɛ̀ yɛ̀mmɛ̀ n yí nɔ nkɛ nɑ́ɑ́, n nɛ́ yɛ̃́mu Kuyie nnɑ́ɑǹtì pɑ́íí kɛ tì ndi nɑ̀kɛ́.

7 Mɛyɛi mmɛ n kɛ̃kùnnɛmɛ̀ m mɑ́ɑ̀ kɛ di nɑ̀kɛ́ Kuyie nnɑ́ɑǹtì fɑ̀ɑ̀rɛ̀ kɛ di bo kpenkɑɑ̀? 8 N yóu kɛ̀ Kirisi kɔbɛ n tɔ, kɛ̀ m bɛ̀ kòtɛ, kɛ bo teénnɛ̀ dímbɛ. 9 N sòò bo di ciɛ kòò mɔù í n tɔ. N kpɛrɛ dèè dìì mɔ̀nnì, kɛ̀ ti kɔbɛ Mɑseduɔnni kɔbɛ bɛɛ̀ kɔtɛní kɛ́ m pɑ̃ dɛ̀ɛ̀ kó dimɑ̀ɑ̀ n dòńtɛ́. Di kóò mɔù sòò í n tɔ, m mɛ nyí dɔ́ òmɔù n tɔ. 10 Nɛ̀ Kirisi timɔ́mmɔnti yiɛ̀ nwèè bo m miɛkɛ ò kpɛ́í, m bɑ́ɑ́ yie nkɛ̀ dɛ kó disɑ̃nnii nɔ́ɔ́tɛ́ n yĩ́nkɛ̀ Akɑyii kó kutempɛ̃ nkumɔu miɛkɛ. 11 N yí di dɔ́mu dɛɛ̀ te kɛ̀ m bɛ́i mɛmmɑɑ̀? Kuyie nyɛ̃́mu n di dɔ́mɛ̀.

12 N dɔ̀ɔ̀mɛ̀ n yóó nsɔkɛ́ kɛ mɛ ndɔɔri. Dɛ mɔ̀nnì bɛ̀ɛ̀ wɑnti kɛ́mpɔtì bɛ̀ pĩ̀ḿmɛ̀ mutɔ̃mmú kɛ ti dònnɛ̀, bɛ̀ bɑ́ɑ́ pɛ́tɛ́ bɛ̀ bo mpɔtìnɛ̀ mù. 13 Dɛ kó bɛnìtìbɛ̀ tú bɛsoùmbɛ̀ mbɛ kɛ dɔ̀ɔ̀ bɛmɑ́ɑ̀ Yesu tɔ̃rɛ̀. 14 Dɛ̀ í dò nkɛ ti di, dibɔɔ̀ mɔ́mmɔnni ɔ̃ɔ̃ nɑmu kɛ́dɔɔ̀ dimɑ́ɑ̀ Kuyie ntɔ̃nnì. 15 Dɛ̀ í yóù dibɔɔ̀ kó bɛtɔ̃mbɛ̀ bo dɔɔ̀mɛ̀ bɛmɑ́ɑ̀ Kuyie nkó bɛtɔ̃mbɛ̀, bɛ̀ nɛ́ yóó yɑ̀mu dɛ kó mucɔ̃́ntimu diyiè mɑrì.

Pɔɔri fɛ̃̀ṹtɛ́mɛ̀

16 M bo yíɛ́ kɛ́bɛ́i nkɛ dɔ̀: Òmɔù bɑ́ nni nhwúó nkuyɛìnkù, kɛ̀ di mɛ nni nhwúó nkuyɛìnkù nku, yóunɛ̀ kɛ̀ nnɑ́kɛ́ tiyɛìnnɑ́ɑǹtì, kɛ múnkɛɛ fómmú sɑ́m̀pɔ́. 17 N dɔ́ kɛ bɛ́i ntì í tú ti Yiɛ̀ nkpɛti, tiyɛìnnɑ́ɑǹtì nti. Dɛ̀ dò n fómmúmu kɛ̀ n yóó fómmú. 18 Bɛtɔbɛ̀ fuommu, kɛ̀ bɛ yɛ̀mmɛ̀ dò mbɛ̀ yɛ̃́ dɛ̀mɑrɛ̀, m múnkɛ bo fómmú. 19 Díndi bɛ̀ɛ̀ yɛ̀mmɛ̀ dò ndi ciì, di yie tiyɛìnnɑ́ɑǹtì, 20 kɛ yie nkɛ tú bɛ kó tidɑɑtì, kɛ yie nkɛ̀ bɛ̀ di soú nkɛ tóú di kpɛrɛ, kɛ yie nkɛ̀ bɛ̀ di senku, kɛ yie nkɛ̀ bɛ̀ di bemmù. 21 Di nɑɑtimu di túmɛ̀ n cĩĩ̀nnì, ifɛi iì tì nni mbonɛ̀ n yí nɑmɛ̀ kɛ dɔ̀ɔ̀ bɛtɔbɛ̀ dɔ̀ɔ̀rimɛ̀.

Mùù te kɛ̀ bɛtɔbɛ̀ fuo m múnkɛ mù mɔ̀kɛmu. N nɑ́ɑ́ tiyɛìnnɑ́ɑǹtì nti. 22 Kɛ̀ bɛ̀ tu Ebedeebɛ mbɛ m múnkɛ we ntú, kɛ̀ bɛ̀ tu Isidɑyɛɛribɛ mbɛ, m múnkɛ we ntú, kɛ̀ bɛ̀ tú Abɑrɑhɑmmu kó iyɑɑ̀bí nyi, m múnkɛ dɛ ntú. 23 M bo yíɛ́ kɛ́nɑ́kɛ́ tiyɛìnnɑ́ɑǹtì. Kɛ̀ bɛ̀ tu Kirisi kó bɛtɔ̃mbɛ̀ mbɛ, m múnkɛ we ntú kɛ pĩ́ mmutɔ̃mmú kɛ bɛ̀ pɛ̃ɛ̃tɛ́, kɛ̀ bɛ̀ n kpetínnɛ́ kucɛ mɛ̀pɛ́u, kɛ m puotí kucɛ mɛ̀pɛ́u, kɛ̀ n kɑ̀ɑ́tɛ́ mukṹṹ nkucɛ mɛ̀pɛ́u. 24 Kɛ̀ Sifubɛ m puotí kucɛ mɛ̀nùmmù didɑ́ù sipísìtɑ̃ɑ̃ti nɛ̀ mɛ̀wɛi. 25 Kɛ̀ Odommu kɔbɛ m puotí kucɛ mɛ̀tɑ̃ɑ̃ti, kɛ m bùɔ́tí yɛtɑ̃́rɛ̀ kucɛ mɛ̀nɑ̀ɑ̀. Kɛ̀ n dìu nɛ̀ bɑ̀tóò kucɛ mɛ̀tɑ̃ɑ̃ti, kɛ́mmɔkɛ mɛniɛ mmiɛkɛ kuyie nku mɑ́ɑ̀, kɛyènkɛ̀ kɛmɑ́ɑ̀ kɛ dɛitínɛ̀ kudɑbɛkù kó diwɛ́tirì. 26 N cemmu miɛkɛ kɛ̀ n kɑ̀ɑ́tɛ́ mukṹṹ nyikó mmiɛkɛ, Sifubɛ nɛ̀ bɛ̀ɛ̀ í tú Sifubɛ bɛ miɛkɛ, yɛhɛkɛ̀ miɛkɛ nɛ̀ dɛpɑɑ mmiɛkɛ, dɑ̀mɛ́ɛ̀rì miɛkɛ nɛ̀ bɛ̀ɛ̀ soú nkɛ tú bɛ̀ tu Kirisi kɔbɛ bɛ miɛkɛ. 27 Kɛ pĩ mmutɔ̃nyonkumu kɛ fɛ̃̀ṹtɛ́, kɛ wentɛ́ inuɔ, kɛ̀ dikònnì m pĩ nkɛ̀ sinɛ́yɛ̃ĩ m potɛ́, kɛ̀ m mɔ̀ńtɛ́ tidiitì kɛ boú dinùù, kɛ mɔ̀ńtɛ́ tiyɑ̀ɑ̀tì kɛ̀ muséé nni mpotɛ́. 28 Kɛ̀ nní mmɛ ndò nkɛ wɛ̃̀tɛ kɛ́totí n yɛ̀mmɛ̀ Kirisi kɔbɛ bɛmɔu kpɛ́í. 29 Kòò mɔù í kpeńnì muwedɔummu miɛkɛ n yɛ̀mmɛ̀ɛ cɑɑ̀rɛ̀, kòò mɔù do mɛyɛi mmiɛkɛ dɛ̀ nni yóù.

30 Kɛ̀ m bo mpɔtì nni mpɔtìnɛ̀ n cĩ̀tì nti. 31 Kuyie nti Yiɛ̀ nYesu Kirisi cicɛ wèè tu mɛsɑ̀ɑ̀ nyiɛ̀ nsɑ̃́ɑ̃̀, ò yɛ̃́mu n yí soúmmɛ̀. 32 Okpɑ̀ɑ̀tì Adɛtɑɑsi kó dimɔ̀nnì, kɛ̀ nni mbo Dɑmɑɑsi kɛ̀ kùmɑ̀ndɑ́ɑ̀ duɔ́ nkɛ̀ bɛ̀ɛ̀ bɑ̀ɑ dihɛì kó yɛbòrɛ̀ kɛ bo m pĩ́. 33 Kɛ̀ bɛ̀ mɛ̀ nni n cṹũnnɛ̀ dimɑ́mmùyɑ́ɑ̀ kuduotí kó tɛbòtɛ̀, kɛ̀ m bɛ̀ yentɛ́nɛ̀.

12

Kuyie mbɛnkɛ dɛ̀ Pɔɔri

1 Dɛ̀ í wenni ɑ bo nfuommɛ̀. N nɛ́ dɔ́ kɛ́yíɛ́ tìmɑtì nti Kuyie nni mbɛnkɛ dɛ̀ nɛ̀ kù n dɑ́ɑ ntì. 2 N yɛ̃́ Kirisi kou mɔù nwe Kuyie ndo tùótɛ́ wè kɛ dèkɛnɛ̀ kɛĩ́nkɛ̀, dɛ̀ mɔ̀kɛ yíe nyɛbie ntɛpíítɛ̀ nɛ̀ yɛ̀nɑ̀ɑ̀. Kù mɛ̀nkɛ do ò tùótɛ́mɑ́ɑ̀, dɛ̀ ò dɔ̀ɔ̀ tidɔuǹtì ntɑɑ̀, n yí yɛ̃́, Kuyie nkuù mɑ́ɑ̀ yɛ̃́. 3 N yɛ̃́mu kɛ dò nkù ò tùótɛ́ kɛ kònnɛ̀ diwɛ̀ìhɛì. Kù mɛ̀nkɛ ò tùótɛ́mɑ́ɑ̀, dɛ̀ ò dɔ̀ɔ̀ tidɔuǹtì ntɑɑ̀, n yí yɛ̃́, Kuyie nkuù mɑ́ɑ̀ yɛ̃́. 4 Dɛborɛ̀ kòo keè tinɑ́ɑǹsɑ̀ɑ̀tì mɑtì, onìtì í yóó nɑ kɛ bɛ́i ntì, onìtì ketɛ́ kɛ í dò nkɛ́ tì bɛ́i. 5 Míì tu dɛ kóo nìtì, kɛ nɑ nnɑ kɛ́mpɔtì. N nɛ́ dɔ́ kɛ́mpɔtìnɛ̀ n cĩ̀tì nti. 6 Kɛ̀ n do dɔ́ n nɑ mpɔtìmu, dɛ̀ mɛ nɑ bɑ́ ntú siyɑ́ɑ̀bísí, kɛ yɛ̃́ n nɑ́ɑ́mmɛ̀ mɔ́mmuɔ nwe. N nɛ́ yóumu kɛ́dɔ́ n dɔɔ̀rìmɛ̀ nɛ̀ n nɑ́ɑǹtì dɛɛ̀ bɛnkɛ n tú wè, kòò mɔù bɑ́ nni nwúó nkɛ dò n dɛu.

7 Kuyie nyóu kɛ̀ dibɔɔ̀ nh ɑ̃nnɛ́ mumɔmmú yonkumu, kɛ̀ m bɑ́ mmɔkɛ tɛfentɛ̀ nɛ̀ kù m bɛnkɛ dɛ̀ kpɛ́í. 8 Kɛ̀ n kù bɑ́ntɛ̀ kucɛ mɛ̀tɑ̃ɑ̃ti kɛ tú kù m miɛkùnnɛ. 9 Kɛ̀ kù ǹ tɛ̃̀ńnɛ́ kɛ dɔ̀: N kó mɛsɑ̀ɑ̀ ndɑ bonɛ̀ kɛ̀ dɛ̀ sɑ̀nnɛ̀mù, nh ɔ̃ɔ̃ pĩ́ mmutɔ̃mmú onìtì cĩ̀ĩnnì dìì mɔ̀nnì ndi. Dɛɛ̀ te kɛ̀ dɛ̀ n nɑɑti n cĩ̀ĩnnìmɛ̀ kɛ̀ Kirisi kó muwɛ̃rímú bo nni mbonɛ̀. 10 Dɛ̀ n nɑɑtimu n cĩ̀ĩnnìmɛ̀, kɛ̀ bɛ̀ n sɑ̃̀ɑ̃́, kɛ n fɛ̃́ũnko, kɛ cɑɑri n yɛ̀mmɛ̀ Kirisi kpɛ́í, kɛ yɛ̃́ n cĩĩnnì dìì mɔ̀nnì ndi n kpeńnìmɛ̀.

Pɔɔri dɔ́mɛ̀ kɛ́kɔtɛ Kɔdɛnti mɛtɑ̃ɑ̃́mmɛ̀

11 Díì te kɛ̀ ǹ nɑ̀kɛ́ tiyɛìnnɑ́ɑǹtì kɛ fòḿmú, díì do dò nkɛ nni nkómmú. Bɑ́ kɛ̀ n yí tú òmɔù di yɛ̃ mbɛ̀ɛ̀ tu Yesu tɔ̃rɛ̀ diɛyɛ̀, bɛ̀ í mpɛ̃ɛ̃tɛ́ mmùmɑmù. 12 N fɛ̃́ũ̀rì kɛ mi nkɛ dɔ̀ɔ̀ tìì diɛtì di cuokɛ̀ tiì bɛnkú n túmɛ̀ Yesu tɔ̃nnì. 13 N dɔ̀ɔ̀ bɑ Kirisi kɔbɛ tĩ̀rɛ̀ tɛyɛ̀ kɛ í mɛ ndi dɔ̀ɔ̀? Kɛ̀ n cɑ̀ɑ̀rɛ̀ di í n tɔmɛ̀ mmɛ, n cĩ́ɛ̃́nnɛ̀.

14 N kɔ̀too di ciɛ kucɛ mɛtɑ̃ɑ̃́mmɛ̀ mmɛ, n yí dɔ́ di kpɛrɛ mɑrɛ̀, n dɔ́ dímbɛ di mɔ́mmɔmbɛ ibí iì ɔ̃ɔ̃ í mpií i yɛmbɛ̀, i yɛmbɛ̀ bɛɛ̀ ɔ̃ɔ̃ ì pií. 15 Dɛ̀ n nɑɑtimu m bo di duɔ́mmɛ̀ n kpɛrɛ dɛmɔu kɛ́duɔ́ m mɑ́ɑ̀ kɛ di teennɛ̀. M mɛ ndi dɔ́mɛ̀ mɛdiɛ̀ di bo nni ndɔ́ sɑ́m̀pɔ́ɑ̀ɑ̀?

16 Di yɛ̃́mu kɛ dò ndi í n tɔ, kɛ̀ bɛ̀mɑbɛ̀ yɛ̀mmɛ̀ dò n dɔ̀ɔ̀ mɛciì nkɛ di di kpɛrɛ. 17 Yɑ́ɑ̀ n nɑ̀kɛ́ n tɔ̃nko bɛ̀mbɛ kɛ̀ bɛ̀ di ciitɛ́? 18 N tɔ̃nko Titi nwe nɛ̀ ti kou di yɛ̃́ wè bɛɛ̀ di ciitɑ́ɑ̀? Mí nnɛ̀ bɛ̀ ti wɛ̃ mmɛyɛ̀mmɛ̀ mɛmɑ́ɑ̀ ndi nɛ̀ ti pĩ́ mmɛ̀ɛ̀ botí mutɔ̃mmú.

19 Kɛ̀ dɛ yɛ̀mmɛ̀ di yɛ̀mmɛ̀ ndò n nɑ́ɑ́ mmiɛ nkɛ dɔ́ kɛ́bɛnkɛ n wennimɛ̀ mmɛ. Dɛ̀ í dò mmɛmmɛ, Kuyie nyɛ̃́mu n nɑ́ɑ́mmɛ̀ Kirisi dɔ́mɛ̀ mmɛ, kɛ bo di kpénkùnnɛ di tɑ̃́kùmɛ̀ miɛkɛ. 20 N yĩɛ̃̀kù m bo tuɔkoomɛ̀ kɛ́nsɔ̃́ ndi í dɔɔ̀ri n dɔ́mɛ̀, kɛ̀ m múnkɛ dɔɔ̀ di í dɔ́mɛ̀. N yĩɛ̃̀kù m bo nsɔ̃́mmɛ̀ di kpɑɑ́ kɛ ɛ̃ɛ̃nnɛ̀ ditɔbɛ̀, kɛ̀ di miɛkɛ pɛ́i ditɔbɛ̀, kɛ̀ di sɑ̃́ɑ̃́ nditɔbɛ̀, kɛ nɑ́ɑ́ ntisĩ́ntɛ́nɑ́ɑǹtì, kɛ mɔkɛ sifeí kɛ kɔɔ́nnɛ̀ ditɔbɛ̀. 21 N yĩɛ̃̀kù m bo tuɔkoomɛ̀ kɛ́nsɔ̃́ mbɛ̀ɛ̀ dɔ̀ɔ̀ mɛyɛi mbɛ̀ kpɑɑ́ sɔkɛ́ mufòmmu yɛimu miɛkɛ kɛ dɔɔri di dɔ́mɛ̀. Kɛ̀ Kuyie nni ndií nyifɛi kɛ̀ n yɛ̀mmɛ̀ɛ cɑɑ̀rɛ̀ kɛ n kɔmmú bɛ kpɛ́í.

13

Pɔɔri wɑ̃̀rimɛ̀ Kɔdɛnti kɔbɛ kɛ tú bɛ̀ɛ wéntɛ́ bɛmɑ́ɑ̀

1 Kucɛ mɛtɑ̃ɑ̃́mmɛ̀ mmɛ n kɔroomɛ̀ di ciɛ. Ti wɑ̃̀rimu kɛ tú kɛ̀ bɛ̀ wɑ́tìrì òmɔù dí tì tũ̀ntɛ bɛnìtìbɛ̀ bɛ̀dɛ́bɛ̀ yoo bɛ̀tɑ̃ɑ̃ti ììkɛ̀ bɛ̀ɛ̀ yɑ̀. 2 N sòò bo dìì mɔ̀nnì di ciɛ kucɛ mɛdɛ́rímmɛ̀ kɛ́cɑummu bɛ̀ɛ̀ dɔ̀ɔ̀ mɛyɛi, nkɛ́wɛ̃tɛ kɛ́ bɛ̀ cɑu bɑ́ n yí mɛ mbɛ̀ bonɛ̀mɛ̀ bɛmbɛ nɛ̀ bɛtɔbɛ̀ kɛ tú n tɛ̃́nkɛ í yóó cĩ́ɛ̃́ nhòmɔù m bo tuɔkoo dìì mɔ̀nnì di ciɛ. 3 Kɛ̀ di dɔ́ kɛ́yɑ̀ dɛ̀ɛ̀ bɛnkú dɛ̀ndɛ kɛ dò nKirisi nɑ́ɑ́ m miɛkɛ di bo dɛ̀ yɑ̀. Kirisi í cĩĩnnì ò bɛnkúmu o wɛ̃rímú di cuokɛ̀. 4 Ò do cĩĩnnìmu kɛ̀ bɛ̀ɛ ò bɑɑkɛ́ kudɑpɑ̃ɑ̃tí kòo yɑ̃̀ńtɛ́ nɛ̀ Kuyie nkó muwɛ̃rímú, ti múnkɛ cĩĩnnìmu ò do dòmmɛ̀, kɛ̀ Kuyie nkó muwɛ̃rímú nɛ́ ti bonɛ̀ mù do ò bonɛ̀ mɛ̀ɛ̀ botí, kɛ̀ ti pĩ́ mmutɔ̃mmú di cuokɛ̀.

5 Wéntɛ́nɛ̀ dimɑ́ɑ̀ kɛ́yɑ̀ kɛ̀ di tɑ̃́kùmɛ̀ fìíkú, kɛ́yɑ́ɑ́kɛ́ dimɑ́ɑ̀ kɛ́yɑ̀ kɛ̀ Kirisi bo di miɛkɛ, kɛ̀ di yɑ̀ɑ́kɛ́ kɛ sɔ̃́ nhò í bo di miɛkɛ di yĩɛ̃kɛmu. 6 N yɛ̀mmɛ̀ dò ndi yɛ̃́mu n yɑ̀ɑ́kɛ́mɛ̀ m mɑ́ɑ̀ kɛ yɑ̀ Kirisi bomɛ̀ m miɛkɛ kɛ̀ n tu o kou. 7 M bɑ́ɑ́mmu Kuyie nkɛ di bɑ́ɑ́ dɔɔ̀ mɛyɛi, n yí dɔ́ m bɛnkɛ n nɔmmɛ̀, bɑ́ kɛ̀ n yí tú òmɔù di ndɔɔri mɛsɑ̀ɑ̀. 8 M bɑ́ɑ́ nɑ kɛ́yetɛ timɔ́mmɔnti tìì tu Kuyie nkpɛti, n ti ndɔ́. 9 Dɛ̀ ɔ̃ nni nnɑɑtimu n cĩ̀ĩnnì dìì mɔ̀nnì kɛ̀ di kpeńnì. M bɑ́ɑ́mmu Kuyie nkɛ tú kù dɔ̀kɛ di kpénkùnnɛ ku kó kucɛ miɛkɛ. 10 Dɛɛ̀ te kɛ̀ n di wɑ̃̀ri dipɑ́tíri kɛ kpɑɑ́o, kɛ̀ dɛ̀ bo yie nkɛ̀ n tùɔ̀koo m bɑ́ɑ́ di kpɑnnɛ̀. Kuyie nyí n duɔ́ mmuwɛ̃rímú kɛ̀ m bo di fɛ̃́ũ, kù mù nni nduɔ́ nkɛ̀ m bo di kpénkùnnɛmu ku kó kucɛ miɛkɛ.

11 N kɔbɛ dɛ̀ ndi nɑɑti, kɛ̀ di nkótírí Kuyie nkó kucɛ miɛkɛ, kɛ nyɑ́úkùnko ditɔbɛ̀ kɔ̃̀ntì, kɛ́nwɛ̃ ndinùù, kɛ́nnɑɑtinɛ̀ ditɔbɛ̀. Kuyie nkùù ti dɔ́ kɛ ti duɔ́ ndiwɛ̀ì kù ndi bonɛ̀.

12 Dɔunɛ̀ ditɔbɛ̀ mɛsɑ̀ɑ̀. Kirisi kɔbɛ bɛmɔu bɛ̀ɛ̀ bo diɛ mbɛ̀ di dɔunkoo.

13 Ti Yiɛ̀ nYesu Kirisi kó mɛsɑ̀ɑ̀ nní ndi bonɛ̀, kɛ̀ Kuyie nni ndi dɔ́, kɛ̀ Muyɑɑ́nsɑ̀ɑ̀mù mùù ti tɑunko kɛ̀ mù ndi bonɛ̀ dimɔu.

Kɑdɑsii

1

2

3

4

5

6

Pɔɔri wɑ̃̀ri dìì pɑ́tíri Kirisi kɔbɛ bɛ̀ɛ̀ bo Kɑdɑsii

Di mpɑ́tíri tɔ tìì nɑ́ɑǹtì

Pɔɔri do wɑ̃̀ri di mpɑ́tíri Kirisi kɔbɛ bɛ̀ɛ̀ bo bɛ̀mbɛ Kɑdɑsii. Pɔɔri do kɔri Ikɔnni nwe, kɛ́pɛ̃ɛ̃tɛ́ dɛ kó yɛhɛkɛ̀ miɛkɛ kɛ́ bɛ̀ nɑ̀kɛ́ Kuyie nnɑ́ɑǹtì. Pɔɔri ìtɛ́ dìì mɔ̀nnì kɛ́sɔɔtɛ́ yɛhɛkɛ̀ tɛyɛ̀, kɛ̀ Sifubɛ kó ikuɔ́ tũ̀mbɛ̀ɛ kɔtɛní kɛ́yetɛ Pɔɔri nɑ̀kɛ́ tì, kɛ́ce nKɑdɑsii kó yɛhɛkɛ̀ yɛmɔu kɛ́nɑ́kɛ́ bɛnìtìbɛ̀ kɛ dɔ̀ bɛ̀ ntũ mMɔyiisi kó ikuɔ́ yɛ̃mmɛ̀. Dɛ kó dipɑ́tíri miɛkɛ ò í yóu ò bo bɛ́immɛ̀ Piɛri do wɛ̃nnɛ̀mɛ̀ bɛ̀ɛ̀ í tú Sifubɛ kɛ yo kɛ́yɑ̀ Sifubɛ kɛ́sɔri, kòo ò kpɑnnɛ̀, kɛ́bɛnkɛ kɛ dò nyikuɔ́ iì í dɛɛrí, kɑ̀ɑ bo ntɑ̃́mɛ̀ Yesu dɛɛ̀ dɛɛrí.

Di mpɑ́tíri nɑ́ɑǹtì duɔ́ kɛ dòmmɛ̀

1. Mùù kpɛ́í nte kɛ̀ Pɔɔri wɑ̃̀ri dɛ kó dipɑ́tíri 1:1-9

2. Pɔɔri yetɛmɛ̀ bɛ̀ nɑ̀kɛ́ tì o ĩ́nkɛ̀ 1:10-2:21

3. Kuyie nhɔ̃ɔ̃ ti dɛɛtɛ́ ti kù tɑ̃́ dìì mɔ̀nnì ndi, dɛ̀ í tú ti tũmmɛ̀ ikuɔ́ 3-4

4. Kirisi kou wèè tɑ̃́ Kuyie nhò dò nkɛ́nfòù mɛ̀ɛ̀ botí 5-6

1

Pɔɔri dɔummɛ̀ Kɑdɑsii kɔbɛ

1 Mí mPɔɔri Yesu kó ditɔ̃nnì míì di wɑ̃̀ri, bɛnìtìbɛ̀ bɛɛ̀ í n duɔ́ ndɛ kó mutɔ̃mmú yoo onìtì mɔù, Yesu Kirisi nɛ̀ ti cicɛ Kuyie nkùù te kòò yɑ̃̀ńtɛ́, bɛɛ̀ mù nni nduɔ́. 2 N kɔbɛ bɛ̀ɛ̀ m bonɛ̀, bɛ̀ di dɔunko díndi Kirisi kɔbɛ bɛ̀ɛ̀ bo Kɑdɑsii, kɛ tú 3 Kuyie nti cicɛ nɛ̀ ti Yiɛ̀ nYesu Kirisi bɛ̀ di dɔɔ̀ mɛsɑ̀ɑ̀ nkɛ di duɔ́ ndiwɛ̀ì. 4 Kirisi dɔ̀ɔ̀ Kuyie ndɔ́ mɛmmɛ kɛ duɔ́ nhomɑ́ɑ̀ kɛ̀ bɛ̀ ò kùɔ, kòò bo ti dɛɛtɛ́nɛ̀ kutenkù yɛiku kuu. 5 Kuyie nyètìrì ndɛu sɑ̃́ɑ̃̀. Kɛ̀ dɛ̀ mmɛ ndò.

Tinɑ́ɑǹsɑ̀ɑ̀tì bomɛ̀ timɑ́ɑ̀

6 Dɛ̀ n dimu di pɑ̃̀nkɛ yóumɛ̀ Kuyie, kunku kùù di yu Kirisi ti dɔ̀ɔ̀ mɛ̀ɛ̀ sɑ̀ɑ̀ nkpɛ́í, kɛ dɔ́ kɛ́tũnnɛ kucɛ tɛkù. 7 N di nɑ́ɑ́mmu kucɛ tɛkù mɑkù í bo, bɛnìtìbɛ̀ bɛɛ̀ dɔ́ kɛ́ di soutɛ́ kɛ ceeri Kirisi kó tinɑ́ɑǹtì. 8 Kòò mɔù, yoo mí, yoo Kuyie ntɔ̃nnì mɑrì di nɑ̀kɛ́ tìmɑtì kɛ̀ tì cɑ̃̀ɑ̃́nnɛ̀ n di nɑ̀kɛ́ tìì nɑ́ɑǹsɑ̀ɑ̀tì, Kuyie nhò cɔ̃ɔ̃. 9 N tì nɑ̀kɛ́mu kɛ wɛ̃̀tɛ kɛ di nɑ́ɑ́, nkòò mɔù di nɑ̀kɛ́ tìmɑtì kɛ̀ tì cɑ̃̀ɑ̃́nnɛ̀ Tinɑ́ɑǹsɑ̀ɑ̀tì di yie ntì, Kuyie nhò cɔ̃ɔ̃.

10 N nɑ́ɑ́ mmiɛ nkɛ dɔ́ bɛnìtìbɛ̀ bɛɛ̀ n sɑ̃ntɑɑ̀? Bìtì, n dɔ́ Kuyie nkuù n sɑ̃ntɛ, kɛ̀ n do dɔ́ bɛnìtìbɛ̀ bɛɛ̀ n sɑ̃ntɛ n nɑ bɑ́ nkpɑɑ́ tú Kirisi kóo tɔ̃ntì.

Pɔɔri nɑɑ́ mmɛ̀ɛ̀ botí Yesu tɔ̃nnì

11 N kɔbɛ n di nɑ́ɑ́mmu Tinɑ́ɑǹsɑ̀ɑ̀tì n di nɑ́ɑ́ ntì í tú onìtì kpɛti. 12 Mí mmɔ́mmuɔ onìtì weè í tì nni nnɑ̀kɛ́, Yesu Odɛɛtíwè weè tì nni mbɛnkɛ.

13 Di kèèmu n do dòmmɛ̀ n tũ ndìì mɔ̀nnì Sifubɛ kó itié, di yɛ̃́mu n do fɛ̃́ũmmɛ̀ Kirisi kɔbɛ nɛ̀ tikɔ̃nyɑuti kɛ́ndɔ́ kɛ́ bɛ̀ deè, 14 kɛ́mpɛ̃nkù n dɑpùntɔbɛ̀ Sifubɛ kó itié mmiɛkɛ, kɛ̀ n kɔ̃̀ntì nyɑunɛ̀ m bo ntũmmɛ̀ ti yɛmbɛ̀ kó ikuɔ́ mɛsɑ̀ɑ̀.

15 Kuyie nnɛ̀ ku kó mɛsɑ̀ɑ̀ nkpɛ́í nkɛ̀ kù n tɑ̃ɑ̃tɛ́ kɛ̀ bɛ̀ mu nyí m pɛitɛ́, kɛ̀ m bo pĩ́ nku tɔ̃mmú. 16 Kɛ̀ dɛ mɔ̀nnì tùɔ̀kɛ kɛ̀ kù m bɛnkɛ ku Birɛ kɛ̀ m bo nɑ́kɛ́ Tinɑ́ɑǹsɑ̀ɑ̀tì bɛ̀ɛ̀ í tú Sifubɛ, n yí mbekɛ òmɔù itié. 17 M mɛ n yí kɔ̀tɛ Sedisɑdɛmmu kɛ bo yɑ̀ bɛ̀ɛ̀ n niitɛ́nɛ̀ kɛ nɑɑ́ nYesu tɔ̃rɛ̀, kɛ̀ m pɑ̃̀nkɛɛ kɔtɛ Adɑbii, kɛ́wɛ̃tɛní Dɑmɑɑsi. 18 Yɛbie nyɛ̀tɑ̃ɑ̃ti kó difɔ̃nkúò ndi n kɔ̀tɛmɛ̀ Sedisɑdɛmmu kɛ bo yĩ́ɛ̃́tɛ́ Piɛri, kɛ dɔ̀ yɛwe tɛpíítɛ̀ nɛ̀ yɛ̀nùmmù o borɛ̀. 19 N yí nyɑ̀ Yesu tɔ̃rɛ̀ tɛyɛ̀ kɛ́yɑ̀ Isɑku nwe ti Yiɛ̀ nnɑntɛ̀.

20 N di wɑ̃ũ tì tú timɔ́mmɔnti nti kɛ̀ Kuyie nyɛ̃́, n yí soú.

21 Dɛ kó difɔ̃nkúò kɛ́kɔtɛ Sidii nɛ̀ Sidisii. 22 Dɛ mɔ̀nnì Kirisi kɔbɛ bɛ̀ɛ̀ bo Sudee bɛ̀ mu ndo í n yɛ̃́. 23 Bɛ̀ do yo bɛ̀ nɑ̀ɑ́ mmɛ̀mmɛ kɛ tú: Wèè do ti fɛ̃́ũnko, weè nɑ̀ɑ́ ndi mmɔ̀nnì Tinɑ́ɑǹsɑ̀ɑ̀tì ò do í dɔ́ tìì ḿbo. 24 Kɛ̀ bɛ̀ nsɑ̃ntí Kuyie n kpɛ́í.

2

Yesu tɔ̃rɛ̀ tìímmɛ̀ Sedisɑdɛmmu

1 Kɛ̀ dɛ̀ mmɔkɛ yɛbie ntɛpíítɛ̀ nɛ̀ yɛ̀nɑ̀ɑ̀, kɛ̀ nní nwɛ̃ti Sedisɑdɛmmu kɛ nɛínɛ̀ Bɑnnɑbɑɑsi nɛ̀ Titi. 2 Kɛ yɛ̃́ Kuyie ndo n nɑ̀kɛ́mɛ̀ kɛ dɔ̀ n kɔtɛ. Nɛ̀ bɛ̀ɛ̀ ni Kirisi kɔbɛ tĩ̀rɛ̀ kɛ̀ ti tíí, kɛ̀ m bɛ̀ nɑ̀kɛ́ Tinɑ́ɑǹsɑ̀ɑ̀tì n nɑ́ɑ́ ntì bɛ̀ɛ̀ í tú Sifubɛ. N do í dɔ́ m pĩ mmùù tɔ̃mmú ntú dɛtetìrɛ̀ kɔ̃mu, kɛ̀ dɛɛ̀ nte kɛ̀ n kɔtɛ kɛ́ bɛ̀ nɑ̀kɛ́. 3 Bɛ̀ mɛ nyí nti yetɛ, kɛ̀ dɛɛ̀ nte Titi nɛ̀ wè ti nɛiti, wèè í tú Sifu, bɛ̀ í nduɔ́ nkòo cɑ̃ntɛ́. 4 Mucɑ̃mmù kó tinɑ́ɑǹtì nɑ bɑ́ nhɑ̃nnɛ́ bɛ̀ɛ̀ soú nkɛ tú bɛ̀ tú ti kɔbɛ bɛ̀ɛ̀ tɑnní kɛ dɔ́ kɛ́yɑ̀ Yesu Kirisi ti dènnɛ mɛ̀ɛ̀ botí ikuɔ́ miɛkɛ. Bɛ̀ do dɔ́ kɛ́wɛ̃tɛ kɛ́ ti tɑnnɛ́ ikuɔ́ kó tidɑɑtì miɛkɛ nkɛ. 5 Ti í nyie mbɛ kpɛti, bɑ́ sɑ́m̀pɔ́, ti yɑ̀ɑ̀ bo ceetɛ mɛ̀ɛ̀ kpɛ́í Tinɑ́ɑǹsɑ̀ɑ̀tì.

6 Bɛ̀ɛ̀ do tú Kirisi kɔbɛ tĩ̀rɛ̀ kó bɛnìùbɛ̀ diɛbɛ̀ bɛ̀ í nni nyíɛ́ itié mmɑì. Mí mborɛ̀ timɔu timɑ́ɑ̀ ndi, Kuyie nyí bɑɑ̀tì òmɔù. 7 Bɛ̀ do bɑntɛ́mu Kuyie nni ntɑ̃ɑ̃tɛ́mɛ̀ kɛ nnɑ́ɑ́ nTinɑ́ɑǹsɑ̀ɑ̀tì bɛ̀ɛ̀ í tú Sifubɛ, kɛ́ndònnɛ̀ kù tɑ̃ɑ̃tɛ́mɛ̀ Piɛri kòò tì nɑ̀ɑ́ nSifubɛ. 8 Kuyie nkùù tɔ̃ mPiɛri kòò nɑ̀ɑ́ nSifubɛ, kuù n tɔ̃ kɛ̀ n nɑ̀ɑ́ mbɛ̀ɛ̀ í tú Sifubɛ. 9 Isɑku nɛ̀ Piɛri nɛ̀ Isɑ̃ɑ̃ bɛ̀ɛ̀ ni Kirisi kɔbɛ kɛ̀ bɛ̀ɛ bɑntɛ́ Kuyie nkuù n duɔ́mmɛ̀ dɛ kó mutɔ̃mmú, kɛ́yɔ̃kii mí nnɛ̀ Bɑnnɑbɑɑsi ti nɔu, dɛ̀ɛ̀ bɛnkú kɛ dò nti wɛ̃nnɛ́ tinɑ́ɑǹtì. Kɛ̀ ti kɔtɛ bɛ̀ɛ̀ í tú Sifubɛ bíɛ́kɛ̀ kɛ̀ bɛmbɛɛ kɔtɛ Sifubɛ bíɛ́kɛ̀. 10 Bɛ̀ do ti nɑ̀kɛ́ kɛ tú ti nteénnɛ̀ bɛ kó bɛcĩ̀rìbɛ̀ mbɛ, kɛ sɔ̃́ n diɛ nkɛ mɛ̀ dɔ̀ɔ̀ri.

Pɔɔri kpɑ̀nnɛ̀mɛ̀ Piɛri Ãntiyɔsi ɛì miɛkɛ

11 Piɛri kɔ̀tɛní dìì mɔ̀nnì Ãntiyɔsi kɛ̀ nh ò kpɑnnɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ ììkɛ̀ kɛ yɛ̃́ ò dɔ̀ɔ̀mɛ̀ dɛ̀ɛ̀ í wenni. 12 Ò do wɛ̃ńnɛ̀mu Kirisi kɔbɛ bɛ̀ɛ̀ í tú Sifubɛ kɛ yo, kɛ̀ Isɑku tɔ̃rɛ̀ɛ tuɔkɛní kòo yɛ̀ yɔ̀tɛ kɛ́sɔri bɑ́ ò tɛ̃́nkɛ í mbɛ̀ wɛ̃ńnɛ̀. 13 Kɛ̀ Sifubɛ tɔbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ cɔutɛ́ Kirisi kɛ̀ bɛ̀ɛ wɛ̃nnɛ́nɛ̀ Piɛri kɛ́sɔri, kɛ̀ Bɑnnɑbɑɑsi múnkɛɛ mɛ ndɔ̀ɔ̀. 14 M bɑntɛ́ dìì mɔ̀nnì ò tɛ̃́nkɛ í tũmmɛ̀ timɔ́mmɔnti weti weti, kóò nɑ̀kɛ́ bɛnìtìbɛ̀ ììkɛ̀ kɛ dɔ̀: Fɔ̃́ nSifu nɛ̀ bɛ̀ɛ̀ í tú Sifubɛ di sòò wɛ̃ḿmu, dɛ̀ dòmmɛ kɑ̀ɑ dɔ́ kɛ́ bɛ̀ dɔ̀ɔ̀nɛ̀ muwɛ̃rímú kɛ̀ bɛ̀ɛ tũnnɛ Sifubɛ kó ikuɔ́?

Kirisi weè dɛɛrí kɛ̀ ikuɔ́ í dɛɛrí

15 Mí nnɛ̀ fɔ̃́ nti tú Sifubɛ mbɛ ti í tú ibotí ìì í tũ nKuyie. 16 Ti yɛ̃́mu kɛ dò nKuyie nhɔ̃ɔ̃ wénkùnnɛ onìtì o tɑ̃́ dìì mɔ̀nnì ndi Yesu, dɛ̀ í tú ò tũ̀ mmɛ̀ɛ̀ kpɛ́í nyikuɔ́. Ti tɑ̃́ Yesu Kirisi nwe kɛ̀ Kuyie nti wénkùnnɛ dɛ̀ í tú ti tũ mmɛ̀ɛ̀ kpɛ́í ikuɔ́, kɛ yɛ̃́ Kuyie nhɔ̃ɔ̃ í nwénkùnnɛ òmɔù ò tũ̀ mmɛ̀ɛ̀ kpɛ́í ikuɔ́.

17 Ti dɔ́ Kuyie nti wénkùnnɛ Kirisi kpɛ́í nkɛ, kɛ̀ bɛ̀ ti wúó mbɛ̀ɛ̀ í tũ nKuyie, bɛ̀ɛ̀ í tũ nyikuɔ́. Dɛndɛ bɛnkú kɛ dò nKirisi weè te kɛ̀ ti dɔɔ̀ri mɛyɛi nɑɑ̀? Ɔ́ɔ̀! 18 Kɛ̀ n wɛ̃̀tɛ kɛ tũ̀nnɛ ikuɔ́ n yetɛ ì, n tũ n do ì yetɛ́nɛ̀mu. 19 Dɛ̀ɛ̀ tu ikuɔ́ bíɛ́kɛ̀ n kumu, kɛ yɛ̃́ n yí nɑmɛ̀ kɛ ì tũ̀nnɛ kɛ̀ ì n kùɔ. Di mmɔ̀nnì kɛ̀ n fòù Kuyie nkó mufòmmu. 20 Bɛ̀ n wɛ̃nnɛ́nɛ̀ Kirisi nwe kudɑpɑ̃ɑ̃tí kɛ kùɔ míì tɛ̃́nkɛ í fòù, Kirisi weè fòù m miɛkɛ. M mɔkɛ mùù fòmmu di mmɔ̀nnì m mù fòù n tɑ̃́ mɛ̀ɛ̀ kpɛ́í nkɛ Kuyie mBirɛ, dɛ̀ɛ̀ n dɔ́ kɛ ku n kpɛ́í. 21 M bɑ́ɑ́ yetɛ Kuyie nkó mɛsɑ̀ɑ̀, kɛ̀ kù ɔ̃ɔ̃ wénkùnnɛ onìtì ò tũ mmɛ̀ɛ̀ kpɛ́í nkɛ ikuɔ́, Kirisi tũ nku dɛtetìrɛ̀ ndɛ.

3

Ikuɔ́ í dɛɛrí ɑ bo ntɑ̃́mɛ̀ Kirisi dɛɛ̀ dɛɛrí

1 Díndi Kɑdɑsii kɔbɛ di yɛimmɑɑ̀? Bɛ̀ di fèntɛmɑɑ̀? N di nɑ̀kɛ́mu pɑ́íí Kirisi kó mukṹṹ nkpɛti. 2 N yóó di bekɛ tìmɑtì mɑ́ɑ̀ ndi, Kuyie ndi duɔ́ nku Yɑɑ́ ndi tũ mmɛ̀ɛ̀ kpɛ́í nkɛ ikuɔ́ɑ̀, kɛ̀ di kèè mɛ̀ɛ̀ kpɛ́í nTinɑ́ɑǹsɑ̀ɑ̀tì kɛ tì yie? 3 Dɛ̀ dòmmɛ kɛ̀ di yɛi mmɛmmɛ, di ketɛ́nɛ̀ Muyɑɑ́nsɑ̀ɑ̀mù kɛ nɛ́ dɔ́ kɛ́dentɛnɛ̀ bɑ̀mbɑ̀ ndi mɔ́mmɔmbɛ kó muwɛ̃rímɑ́ɑ̀? 4 Muyɑɑ́nsɑ̀ɑ̀mùu di bɛnkɛ dɛ̀ɛ̀ kó dimɑ̀ɑ̀ tú dɛtetìrɛ̀ ndɑɑ̀? Dɛ̀ bɑ́ɑ́ nɑ kɛ́ntú dɛtetìrɛ̀. 5 Kuyie ndi duɔ́ nku Yɑɑ́ nkɛ dɔɔri tidiɛtì di cuokɛ̀ di tũ mmɛ̀ɛ̀ kpɛ́í nkɛ nyikuɔ́ɑ̀, kɛ̀ di kèè mɛ̀ɛ̀ kpɛ́í nTinɑ́ɑǹsɑ̀ɑ̀tì kɛ ti tɑ̃́?

6 Tì wɑ̃̀rimu kɛ tú: Abɑrɑhɑmmu do yie nKuyie nkɛ̀ kùu ò wénkùnnɛ, ò yie mmɛ̀ɛ̀ kpɛ́í nkù yɛ̃ mmù. 7 N yɛ̃́nɛ̀ tũ̀nkɛ kɛ dò mbɛ̀ɛ̀ tɑ̃́ Kuyie mbɛɛ̀ tú Abɑrɑhɑmmu kó iyɑɑ̀bí mɔ́mmɔnyi. 8 Ti wɑ̃̀rimu nɛ̀ dimɔ̀nnì kɛ tú: Kuyie mbo wénkùnnɛ bɛ̀ɛ̀ í tú Sifubɛ bɛ̀ kù yie mmɛ̀ɛ̀ kpɛ́í. Dɛɛ̀ do te kɛ̀ kùu nɑ̀kɛ́ Abɑrɑhɑmmu kɛ dɔ̀: Nɛ̀ ɑ kpɛ́í m bo dɔɔ̀ mɛsɑ̀ɑ̀ nyibotí imɔu. 9 Abɑrɑhɑmmu do tɑ̃́ Kuyie nku kɛ̀ kùu ò dɔ̀ɔ̀ mɛsɑ̀ɑ̀. Mɛɛ̀ botí nku bɛ̀ɛ̀ kó dimɑ̀ɑ̀ bo yie nKuyie nkù múnkɛ bo bɛ̀ dɔɔ̀ mɛsɑ̀ɑ̀.

10 Bɛ̀ɛ̀ tũ̀ nyikuɔ́, kɛ̀ bɛ yɛ̀mmɛ̀ dò nyì bo bɛ̀ dɛɛtɛ́ bɛ̀ bo yɑ̀. Ti wɑ̃̀rimu kɛ tú: Kɛ̀ wèè í dɔɔri ikuɔ́ imɔu yɛ̃mmɛ̀ ò bo yɑ̀. 11 Onìtì bɑ́ɑ́ nɑ kɛ́wenkɛ Kuyie nyììkɛ̀ ò tũ mmɛ̀ɛ̀ kpɛ́í nyikuɔ́. Tì wɑ̃̀rimu kɛ tú: Wèè wetí ò bo nfòù ò tɑ̃́ mɛ̀ɛ̀ kpɛ́í*. 12 Ikuɔ́ kó kucɛ í wɛ̃nnɛ́ Kirisi kɔku. Ti wɑ̃̀rimu kɛ tú: Kɛ̀ wèè tũ̀ nyikuɔ́ wè ndɔɔri ì yɛ̃mmɛ̀ imɔu.

13 Kirisi tùótɛ́ ikuɔ́ do ti dɔɔri mɛ̀ɛ̀ yɛi mmɛ kɛ tɔ. Kɛ yɛ̃́ tì wɑ̃̀rimɛ̀ kɛ tú: Kɛ̀ bɛ̀ bɑɑkɛ́ wè kudɑpɑ̃ɑ̃tí ò tú Kuyie ncɔ̃ɔ̃ wènwe. 14 Nɛ̀ Yesu borɛ̀ ndɛ ibotí imɔu pɛ̀tɛ́mɛ̀ mɛsɑ̀ɑ̀ nKuyie ndo nɑ̀kɛ́ Abɑrɑhɑmmu mɛ̀ɛ̀ kpɛ́í. Nɛ̀ Yesu Kirisi borɛ̀ ndɛ ti pɛ̀tɛ́mɛ̀ Muyɑɑ́nsɑ̀ɑ̀mù Kuyie ndo nɑ̀kɛ́ mùù kpɛ́í.

Ikuɔ́ nɛ̀ Kuyie nnɑ̀kɛ́ dìì nùù

15 N kɔbɛ wéntɛ́nɛ̀ mɛborimɛ dòmmɛ̀. Kòo nìtì dɔú ndinùù nɛ̀ otɔù kɛ wɑ̃̀ri, òmɔù ɔ̃ɔ̃ í ntì cèètɛ. 16 Kuyie ndo nɑ̀kɛ́ mɛ̀ɛ̀ botí Abɑrɑhɑmmu kɛ dɔ̀ nɛ̀ o yɑɑ̀birɛ ndɛ, kù í yĩ nɛ̀ o yɑɑ̀bí kɛ̀ dɛ̀ bo ndò nyì sũ, kù tu o yɑɑ̀birɛ kɛ yɛ̃ nKirisi nwe omɑ́ɑ̀. 17 Ntɛ n dɔ́ kɛ́ di nɑ́kɛ́ tì: Kuyie ndo nɑ̀kɛ́mu kɛ dɔ̀ kù yóó dɛɛtɛ́ bɛ̀ɛ̀ kù tɑ̃́, kɛ yóó bɛ̀ dɛɛtɛ́, ikuɔ́ ìì tùɔ̀kɛní yɛbie nsikɔusìnɑ̀ɑ̀ nɛ̀ sipísìtɑ̃ɑ̃ti (430) kó difɔ̃nkúò bɑ́ɑ́ nɑ kɛ́ tì pɑ̀ɑ nyoo ìi tì cèètɛ. 18 Kɛ̀ ikuɔ́ do yóó nɑ kɛ́ ti dɛɛtɛ́ Kuyie nnɑ bɑ́ nnɑ̀kɛ́ tìmɑtì Abɑrɑhɑmmu, kù do ò nɑ̀kɛ́mu kɛ dɔ̀: Kù yóó ò dɔɔ̀ mɛsɑ̀ɑ̀ nkɛ mɛ̀ nhò dɔ̀ɔ̀.

19 Bɑ nnɛ́ te kɛ̀ Kuyie ndɔú nyikuɔ́? Kù í dɔú nkɛ̀ dɛ̀ bo bɛnkɛ bɛnìtìbɛ̀ mbɛ bɛ̀ cɑɑ̀rìmɛ̀. Ikuɔ́ do dò nkɛ́mbo kɛ́bennɛ́nɛ̀ Abɑrɑhɑmmu yɑɑ̀birɛ bo kɔ̀tɛnímɛ̀ mmɛ wenwe wèè tɑ̀unko Kuyie nnɛ̀ bɛnìtìbɛ̀, Kuyie ntɔ̃rɛ̀ yɛɛ̀ do ì nɑ̀kɛ́ onìtì kòo ì tùò mbɛtɔbɛ̀. 20 Kòo nìtì bo omɑ́ɑ̀ dɛ̀ ɔ̃ɔ̃ í mbékú otɔù mɔù wèè bo ò tɑunnɛ̀. Kuyie mbo kumɑ́ɑ̀ ndi.

Ikuɔ́ pĩ́ mmùù tɔ̃́mmú

21 Dɛndɛ tú ikuɔ́ pietinɛ̀mu Kuyie nnɑ̀kɛ́ tɑ̀ɑ̀? Bìtì, kɛ̀ ikuɔ́ do nyóó ti dɛɛtɛ́, Kuyie nnɑ nwénkùnnɛ bɛnìtìbɛ̀ ikuɔ́ miɛkɛ nkɛ. 22 Ti wɑ̃̀rimu kɛ tú: Mɛyɛi ntiekɛ kutenkù kumɔu, bɛ̀ɛ̀ kó dimɑ̀ɑ̀ tɑ̃́ ti Yiɛ̀ nYesu Odɛɛtíwè bɛɛ̀ yɑ̀u Kuyie ndo yɛ̃ nkù yóó ti dɔɔ̀ mɛ̀ɛ̀ sɑ̀ɑ̀.

23 Kuyie mmu ndo í ti kpetɛ́ dìì mɔ̀nnì mɛtɑ̃́kùmɛ̀ kó kucɛ kɛ̀ ikuɔ́ iì ti te. Kɛ̀ ti tú i kó tidɑɑtì kɛ kémmúnɛ̀ kù bo ti bɛnkɛmɛ̀ mɛtɑ̃́kùmɛ̀ kó kucɛ. 24 Ikuɔ́ iì do ti cɛ̃mmú kɛ kémmúnɛ̀ Yesu bo kɔtɛnímɛ̀. Di mmɔ̀nnì Kuyie nhɔ̃ɔ̃ ti wénkùnnɛ ti tɑ̃́ mɛ̀ɛ̀ kpɛ́í nkɛ Yesu. 25 Odɛɛtíwè mɛ ntùɔ̀kɛnímɛ̀, ikuɔ́ tɛ̃́nkɛ í dò nkɛ́ nti cɛ̃mmú.

26 Kɛ yɛ̃́ di mmɔ̀nnì ti mɔu ti túmɛ̀ Kuyie nkó ibí nyi ti tɑ̃́ mɛ̀ɛ̀ kpɛ́í nYesu Kirisi. 27 Bɛ̀ ɑ̃nnɛ́ díndi bɛ̀ bɑ̀tɛ́mmù kɛ di wɛ̃nnɛ́nɛ̀ Kirisi, di ò dòntɛnɛ̀mu. 28 Òmɔù tũ ntɛ̃́nkɛ í cɑ̃̀ɑ̃́nnɛ̀ otɔù, Sifu nɛ̀ wèè í tú Sifu, kudɑɑkù nɛ̀ wèè í tú kudɑɑkù, onitipòkù nɛ̀ onitidɔ̀ù, bɛmɔu bɛ̀ wɛ̃nnɛ́ onìtì omɑ́ɑ̀ ndi Yesu Kirisi kó mɛtɑummɛ̀ miɛkɛ. 29 Kɛ̀ di tú Kirisi kɔbɛ, di tú Abɑrɑhɑmmu yɑɑ̀bí nyi, ìì yóó tiekɛ Kuyie ndo yɛ̃ nkù yóó duɔ́ ndɛ̀ Abɑrɑhɑmmu.

4

1 Ntɛnɛ̀ n wɛ̃̀tɛ kɛ dɔ́ kɛ́yíɛ́ tì: Dɛbirɛ dɛ̀ɛ̀ yóó tiekɛ dɛ cicɛ kpɛrɛ dɛ̀ kpɑɑ́ kɛ bɛ dìì mɔ̀nnì dɛ̀ ɔ̃ɔ̃ í ncɑ̃́ɑ̃́nnɛ̀ kudɑɑkù, bɑ́ dɛ̀ mɛ ntúmɛ̀ dɛ̀ɛ̀ yóó tiekɛ dɛmɔu. 2 Dɛ̀ ɔ̃ mbúɔ́ bɛ̀ɛ̀ dɛ̀ cɛ̃mmú bɛ̀mbɛ nɛ̀ bɛ̀ɛ̀ dɛ̀ piú, kɛ bɑɑ dɛ cicɛ dɔú ndìì mɔ̀nnì bo tuɔkɛmɛ̀. 3 Tínti múnkɛ Kirisi mu ndo í kɔ̀tɛní dìì mɔ̀nnì yɛbɔkɛ̀ nɛ̀ ikuɔ́ kɛ̀ dɛ̀ɛ ti te. 4 Kɛ̀ dɛ mɔ̀nnì tùɔ̀kɛ kɛ̀ Kuyie nduɔnní ku Birɛ, kɛ̀ bɛ̀ɛ dɛ̀ pɛitɛ́ Sifubɛ kó kubotí miɛkɛ, kɛ̀ dɛɛ̀ nte kòo ntũ mbɛ kó ikuɔ́. 5 Kɛ bo dɛɛtɛ́ tínti ikuɔ́ te bɛ̀, kɛ̀ ti nɑɑ́ nKuyie nkó ibí.

6 Kɛ̀ kù ti duɔ́ nku Birɛ kó Muyɑɑ́ mmùù te kɛ̀ ti kù yu kɛ tú ti cicɛ. 7 Ti tɛ̃́nkɛ í tú tidɑɑtì, ti tú Kuyie mbí nyi, kɛ̀ kù yóó ti duɔ́ nkù yɛ̃ nkù yóó duɔ́ ndɛ̀ bɛ̀ɛ̀ tu ku bí.

Pɔɔri do yĩɛ̃̀kùmɛ̀ Kɑdɑsii kɔbɛ

8 Di mu ndo í yɛ̃́ dìì mɔ̀nnì Kuyie nkɛ tú yɛbɔkɛ̀ kó tidɑɑtì nti, kɛ yɛ̀ tú Kuyie yɛ̀ mɛ nyí kù tú. 9 Bɑ̀mbɑ̀ nkɛ yĩ̀ɛ̃́tɛ́ Kuyie! Kuyie nkuù pètìnkɛ di yĩ̀ɛ̃́tɛ́, kɛ̀ m bɑ́ɑ́ yĩ́ díì kù yĩ̀ɛ̃́tɛ́, dɛ̀ dòmmɛ kɛ̀ di wɛ̃̀tɛ kɛ dɔ́ kɛ́yóu kɛ̀ yɛbɔkɛ̀ di tiekɛ? 10 Di yɛ̀mmɛ̀ dò nKuyie mbo di cɔutɛ́ di yɛ̃́ mɛ̀ɛ̀ kpɛ́í nyɛwe nɛ̀ bɛtɑ̃̀ɑ̃̀bɛ̀ nɛ̀ yɛmɔ̀rɛ̀ nɛ̀ yɛbie ndɛ̀ɛ̀ pɛ̃ɛ̃tɛ́ dɛtɛrɛ̀ kɛ dɛ̀ bɑ̀ɑ̀tɑ̀ɑ̀? 11 N yĩɛ̃̀kùmu m pĩ mmùù tɔ̃mmú di cuokɛ̀ bo ntúmɛ̀ dɛtetìrɛ̀.

12 N kɔbɛ n di bɑ́ɑ́mmu, ɑ̃nnɛ́nɛ̀ dimɑ́ɑ̀ n kó difɔ̃̀tìrì kɛ́ndònnɛ̀ nh ɑ̃nnɛ́mɛ̀ m mɑ́ɑ̀ di kó difɔ̃̀tìrì. 13 Di í n dɔ̀ɔ̀ mɛyɛi mmɑmɛ̀. Di kpɑɑ́ yɛ̃́mu n do mɔmmɛ̀mu kɛ bɑ́tɛ́ di ciɛ mɛketimɛ̀ kɛ di nɑ̀kɛ́ Tinɑ́ɑǹsɑ̀ɑ̀tì Yesu Kirisi kpɛti. 14 Di nɑ nnɑmu kɛ n senkɛ̀rì yoo di m bɛtì n tú mɛ̀ɛ̀ kpɛ́í omuɔnti, kɛ̀ di nɛ́ pètìnkɛ n cɔutɛ́ kɛ́ndò n tú Kuyie ntɔ̃nnì, kɛ n cɔutɛ́ di nɑ ncɔutɛ́ mɛ̀ɛ̀ botí Kirisi. 15 Di do mɔkɛ dìì wɛ̀ì kɔ̀tɛ kɛ? Kɛ̀ di do bo nɑ dɛ mɔ̀nnì kɛ́dɛitɛ di nuɔ nkɛ́ n duɔ́, di nɑ nyì dɛ̀itɛmu. 16 N di nɑ̀kɛ́ mɛ̀ɛ̀ kpɛ́í ntimɔ́mmɔnti dɛɛ̀ te kɛ̀ n nɑɑ́ ndi kpɑntídɛ̀ntɔùɑ̀?

17 Dɛ kó bɛnìtìbɛ̀ dɔ̀ɔ̀ri kɛ dò mbɛ̀ di dɔ́mu kɛ̀ nɛ́ wɑnti tìì cɑ̃́ɑ̃́, kɛ bo di yṹɔ̃́ mbɛ bíɛ́kɛ̀ kɛ̀ di mbɛ̀ mbùɔ́. 18 Dɛ̀ wennimu di bo nkémmúmɛ̀ bɛ̀ di nɑ́ɑ́ ntì, kɛ nɛ́ mbɑɑ̀tì tìì tú tisɑ̀ɑ̀tì, dɛ̀ bɑ́ ntú n di bonɛ̀ dìì mɔ̀nnì mɑ́ɑ̀ bɑ́ kɛ̀ n kpɑ. 19 M bí dɛ̀ n yóù mɛdiɛ̀ mmɛ di kpɛ́í nkɛ dò nhonitipòkù ɔ̃ mpɛímɛ̀, kɛ bɑɑnɛ̀ m bo bɑntɛ́mɛ̀ weti weti kɛ dò nKirisi bo di miɛkɛ. 20 N dɔ́ n nɑ mbo di borɛ̀ ndɛ bɑ̀mbɑ̀ mmiɛ, nkɛ́yɑ̀ m bo di nɑ́kɛ́ mɛ̀ɛ̀ botí kɛ̀ di keè, n yĩɛ̃̀kùmu mɛsɑ̀ɑ̀ ndi kpɛ́í.

Kudɑɑkù nɛ̀ wèè í tú kudɑɑkù bɛ kó mɛdonnimɛ̀

21 Di tũ nnɛ́ n nɑ́kɛ́ díndi bɛ̀ɛ̀ dɔ́ kɛ́ntũ nyikuɔ́ kɛ̀ nsɑ̀ kɛ̀ di í yo ì tú mù. 22 Ti wɑ̃̀rimu kɛ tú Abɑrɑhɑmmu do mɔkɛ ibí ìdɛ́ì ndi, kɛ̀ dɛ̀mɑrɛ̀ kóo yɔ̃ Akɑɑ ntú kudɑɑkù *, kɛ̀ dɛtɛrɛ̀ kóo yɔ̃ Sɑrɑɑ í nku tú. 23 Kɛ̀ kudɑɑkùu pɛitɛ́ ku kpɛrɛ bɛtɔbɛ̀ pɛí mɛ̀ɛ̀ botí, wèè í tú kudɑɑkù kɛ̀ Kuyie nkuù ò dɔúnnɛ̀ dinùù kòo dɛ̀ pɛitɛ́. 24 Dɛ kó tinɑ́ɑǹtì mɔ̀kɛ mɛbɛnkùmɛ̀ mɛ̀dɛ́mɛ̀ mmɛ. Bɛnitipòbɛ̀ bɛdɛ́ bɛmbɛ dònnɛ̀ mɛtɑummɛ̀ mɛ̀dɛ́mɛ̀ mmɛ, mɛtɑummɛ̀ kètimɛ̀ do dɔ̀ɔ̀ Sinɑii tɑ̃rì ĩ́nkɛ̀ nkɛ mɛɛ̀ pɛitɛ́ idɑɑbí (mɛɛ̀ tú Akɑɑ). 25 Diyètìrì dìì tú Akɑɑ dì bɛnkú Sinɑii tɑ̃rì ndi dìì bo Adɑbii tenkɛ̀, kɛ wɛ̃̀tɛ kɛ bɛnkú Sedisɑdɛmmu ɛì dìì bo di mmɔ̀nnì. 26 Sedisɑdɛmmu kɛĩ́nkɛ̀ kou í tú kudɑɑkù, weè tu ti yɔ̃. 27 Ti wɑ̃̀rimu kɛ tú:

Dɛ̀ nnɑɑti fɔ̃́ ntɛhɑ̃ũntɛ,

fɔ̃́ nwèè í pɛí,

tiitɛ́ tɛyíìtɛ̀

kɛ́nyɑ̃nku nɛ̀ diwɛ̀ì,

kɛ yɛ̃́ bɛ̀ yetɛ wèè nitipòkù

kó ibí yó nsṹṹnnɛ̀mɛ̀

wèè ye nho kpɛyi.

28 N kɔbɛ díndi tú Kuyie nkó ibí nyi, kɛ́ndònnɛ̀ Isɑki Kuyie ndo dɔú ndinùù kɛ̀ bɛ̀ pɛitɛ́ wè. 29 Bɛ̀ do pɛitɛ́ dɛ̀ɛ̀ birɛ bɛnìtìbɛ̀ pɛímɛ̀ do fɛ̃́ũnkomu bɛ̀ pɛitɛ́ dɛ̀ nɛ̀ Kuyie nYɑɑ́, ti kpɛrɛ mɛ ndò mmúnkɛ. 30 Tì wɑ̃̀rimu kɛ tú: Bɛti kudɑɑkù nɛ̀ ku birɛ kɛ yɛ̃́ kudɑɑkù birɛ í yóó totɛ́nɛ̀ wèè í tú kudɑɑkù o birɛ dɛ cicɛ kpɛrɛ. 31 N kɔbɛ ti í tú kudɑɑkù kó ibí, ti tú wèè í tú kudɑɑkù o kpɛyi nyi.

5

Kirisi nɛ̀ ikuɔ́ dɛ kó tinɑ́ɑǹtì

1 Kirisi ti dènnɛmu tidɑɑtì miɛkɛ pɑ́íí kɛ̀ ti mɛ̀nkɛ yɛ̀, nfííkúnɛ̀ teii, bɑ́ɑ́ yiennɛ̀ kɛ́wɛ̃tɛ kɛ́nɑɑ́ ntidɑɑtì.

2 Mí mPɔɔri n di nɑ́ɑ́mmu kɛ tú kɛ̀ di cɑ̃mmú, Kirisi tɛ̃́nkɛ bɑ́ɑ́ di teennɛ̀. 3 M bo yíɛ́ kɛ́bɛ́i nkɛ dɔ̀ kɛ̀ bɛ̀ɛ yie nkɛ́cɑ̃mmú bɛ̀ ntũ nyikuɔ́ imɔu. 4 Díndi bɛ̀ɛ̀ dɔ́ Kuyie ndi wénkùnnɛ di yie mmɛ̀ɛ̀ kpɛ́í nyikuɔ́, di yɑ̀tɛnɛ̀mu Kirisi, kɛ pɑ̀ɑ̀ Kuyie nkó mɛsɑ̀ɑ̀. 5 Tínti yɛ̃́mu kɛ dò nti tɑ̃́ Yesu kɛ̀ Kuyie nyóó ti wénkùnnɛ, dɛǹdɛ ti bɑɑmɛ̀ nɛ̀ Muyɑɑ́nsɑ̀ɑ̀mù kó muwɛ̃rímú mùù bo ti miɛkɛ. 6 Kɛ̀ ti tɑunɛ̀ Yesu Kirisi kɛ cɑ̃mmù yoo ti í cɑ̃mmù, dɛ kpɛti í bo, ti bo ntɑ̃́mɛ̀ Yesu, kɛ́ndɔ́ titɔbɛ̀ kɛ teénnɛ̀ titɔbɛ̀ dɛɛ̀ tu.

7 Di do ketɛ́ kɛ̀ dɛ̀ nwennimu, we ndi còńnɛ́ kɛ̀ di tɛ̃́nkɛ í tũ ntimɔ́mmɔnti? 8 Dɛ yɛmbɛ̀ di tié nyìì tié nyí bonní Kuyie nkùù di yu ku borɛ̀. 9 Mutie mùù muuti pɛ̃́ɛ̃̀ mù ɔ̃ɔ̃ mmɑ sɑ́m̀pɔ́rɛ̀ ndɛ, kɛ̀ tipɛ̃́ɛ̃̀cootì timɔuu múútí. 10 N yí di yĩɛ̃̀kù, n yɛ̃́mu kɛ dò ndi yɛ̀mmɛ̀ í cɑ̀ɑ̀rɛ̀ n kɔ̃mɛ. Wèè di kɔɔ́nnɛ̀ bɑ́ kòo tú wè, Kuyie mbo ò kpetínnɛ́.

11 N kɔbɛ bɛ̀mɑbɛ̀ yɛ̀mmɛ̀ dò n nɑ́ɑ́ mmucɑ̃mmù dɛɛrímɛ̀, kɛ̀ dɛ̀ tú mɔ́mmuɔ mbɛ̀ nɑ bɑ́ nni nfɛ̃́ũnko. N nɑ́ɑ́ ntì kɛ tú Kirisi ku kudɑpɑ̃ɑ̃tí ĩ́nkɛ̀ ti nɑ bɑ́ nyóù òmɔù. 12 Bɛ̀ɛ̀ mɛ ndi kɔɔ́nnɛ̀ mucɑ̃mmù kpɛ́í, mbɛ̀ dɔ̀kɛ sɔɔtɛ́ kɛ́fɔ̃mmu.

13 Díndi Kuyie ndi dɛɛtɛ́nɛ̀mu ikuɔ́, kù nɛ́ í di dɛɛtɛ́ kɛ̀ di bo ndɔɔri di dɔ́mɛ̀, kù di dɛɛtɛ́ kɛ̀ di bo ndɔ́ ditɔbɛ̀ mbɛ, kɛ teénnɛ̀ ditɔbɛ̀. 14 Kɛ yɛ̃́ ikuɔ́ imɔu kó dikũ̀nnì tumɛ̀: N dɔ́ otɔù ɑ dɔ́mɛ̀ ɑmɑ́ɑ̀. 15 Kɛ̀ di mɛ nkpɑ, nkɛ dɔmmù ditɔbɛ̀, dɔɔ̀nɛ̀ mɛyɔɔ̀mmɛ̀ kɛ̀ di bɑ́ɑ́ kuɔ ditɔbɛ̀ kɛ́deè.

Muyɑɑ́nsɑ̀ɑ̀mù pĩ mmùù tɔ̃mmú onìtì miɛkɛ

16 Ntɛnɛ̀ n dɔ́ kɛ́ di nɑ́kɛ́ tì: Bɑ́ ndɔɔrinɛ̀ di dɔ́ dɛ̀, yóunɛ̀ kɛ̀ Muyɑɑ́nsɑ̀ɑ̀mù di bɛnkɛ di dò nkɛ́dɔɔ̀ dɛ̀. 17 Kɛ yɛ̃́ di dɔ́ dɛ̀ í wɛ̃ńnɛ̀ Muyɑɑ́nsɑ̀ɑ̀mù dɔ́ dɛ̀, di dɔ́ dɛ̀ cɑ̃̀ɑ̃́mmu, kɛ̀ Muyɑɑ́nsɑ̀ɑ̀mù dɔ́ dɛ̀ cɑ̃̀ɑ̃́ nkɛ̀ dɛ̀ pìètì. Kɛ̀ dɛ̀ bo yie nkɛ̀ di bɑ́ ndɔɔri di dɔ́mɛ̀. 18 Kɛ̀ Muyɑɑ́nsɑ̀ɑ̀mù di ni, ikuɔ́ tɛ̃́nkɛ í di te.

19 Ti yɛ̃́mu bɛ̀ɛ̀ dɔ̀ɔ̀ri bɛ̀ dɔ́mɛ̀ bɛ kó mufòmmu tú mù: Kɛ́ndɔuti dɔutinɛ̀ bɛtɔbɛ̀, kɛ fòù mufòmmu yɛimu, kɛ foù bɛ̀ dɔ́mɛ̀, 20 kɛ feu yɛbɔkɛ̀, kɛ diiti dɛtie, kɛ níí mbɛtɔbɛ̀, kɛ kpɑntì, kɛ ɛ̃ɛ̃nnɛ̀ bɛtɔbɛ̀. Kɛ̀ bɛ miɛkɛ pɛ́i bɛtɔbɛ̀, kɛ sĩnkùnko bɛtɔbɛ̀ yètɛ̀, kɛ yɑɑtì bɛ cuokɛ̀, 21 kɛ dɔ́ bɛtɔbɛ̀ kpɛrɛ, kɛ tú tinɑyɑ̃̀kɛ́muɔ́ntì, kɛ ɔ̃ɔ̃ nyo kunɑɑtí kɛ yonko, kɛ dɔɔri mɛyɛi ntɛ̃mɛ̀ mɛ̀ɛ̀ mɛ̀ dònnɛ̀. N ti ndi nɑ̀kɛ́mu kɛ wɛ̃̀tɛ kɛ di nɑ́ɑ́, bɛ̀ɛ̀ dɔ̀ɔ̀ri mɛ kó kubotí bɛ̀ í tɑti Kuyie nkpɑ̀ɑ̀tìyuu miɛkɛ.

22 Ntɛnɛ̀ Muyɑɑ́nsɑ̀ɑ̀mù kó mutɔ̃mmú: Muù ɔ̃ nte kɑ̀ɑ ndɔ́ otɔù, kɑ̀ɑ yɛ̀mmɛ̀ ńnɑɑti, kɑ̀ɑ mmɔkɛ diwɛ̀ì kɛ nɔ nkɛ mi, kɛ tú onitisɑ̀ɑ̀wè, kɛ niti, kɛ nɑ́ɑ́ ntimɔ́mmɔnti, kɛ bɑ́ ndɔri, kɛ nnɔ nkɛ pĩĩ nhɑmɑ́ɑ̀. 23 Ikuɔ́ í yetɛ dɛndɛ kó dimɑ̀ɑ̀.

24 Bɛ̀ɛ̀ tɑunnɛ̀ Kirisi, bɛ fòmmu kótímù nɛ̀ mù do dɔ́ dɛ̀, bɛ̀ dɛ̀ wɛ̃nnɛ́nɛ̀ Yesu Kirisi nwe, kɛ bɑɑkɛ́ kudɑpɑ̃ɑ̃tí. 25 Muyɑɑ́nsɑ̀ɑ̀mù mmuù ti duɔ̀ mmufòmmu, mùù dò nkɛ nti bɛnkú ti bo ndɔɔrimɛ̀. 26 Ti bɑ́ ntú sipɔɔ yɛmbɛ̀, kɛ pɛ́ikùnko titɔbɛ̀ miɛkɛ, kɛ dɔ́ titɔbɛ̀ fɔ̃̀tɛ̀.

6

Onìtì buɔtí dɛ̀ ò ɔ̃ɔ̃ dɛ ndɛitɛ

1 N kɔbɛ díndi Kuyie nkɔbɛ, kòò mɔù dɔ̀ɔ̀ mɛyɛi ndíndi Muyɑɑ́nsɑ̀ɑ̀mù bonɛ̀ bɛ̀ di ò tɛ̃̀ńnɛ́ní kucɛ sɑ̀ɑ̀kù miɛkɛ diyɔɔ̀nnì, kɛ nɛ́ nyɛ̃́ kɛ̀ di bɑ́ɑ́ do di mɔ́mmɔmbɛ mɛyɛi mmiɛkɛ. 2 Ntɔunɛ̀ ditɔbɛ̀ kó yɛtuɔ, dɛ mɔ̀nnì di yie nKirisi kó ikuɔ́ nyi. 3 Kòò mɔù yɛ̀mmɛ̀ dò nhò tú òmɔù ò soú nhomɑ́ɑ̀ ndi. 4 Bɑ́ wè wèè wéntɛ́ o dɔɔ̀rìmɛ̀ kòò dɔ̀ɔ̀ri Kuyie ndɔ́mɛ̀ dɛ̀ nhò nɑɑti omɑ́ɑ̀ borɛ̀, kòò bɑ́ mpɔtì kɛ ɛrìnɛ̀ bɛtɔbɛ̀ omɑ́ɑ̀. 5 Kuyie nyóó bekɛ́nɛ̀ bɑ́ wè nɛ̀ o kpɛti nti.

6 Bɛ̀ nɑ̀ɑ́ nwè Kuyie nnɑ́ɑǹtì, ò ntotírínɛ̀ o kpɛrɛ wèè tì nhò nɑ̀ɑ́.

7 Di bɑ́ nsoú ndimɑ́ɑ̀, bɛ̀ í dɑú Kuyie, onìtì buɔtí dɛ̀, ò ɔ̃ɔ̃ dɛ ndɛitɛ. 8 Wèè buɔtí o mɔ́mmuɔ nhò dɔ́ dɛ̀, dɛ̀ bo ò pɛitɛ́ mukṹṹ. Kɛ̀ wèè buɔtí Muyɑɑ́nsɑ̀ɑ̀mù dɔ́ dɛ̀, kɛ̀ dɛ̀ɛ ò pɛitɛ́ mufòmmu mùù bo sɑ̃́ɑ̃̀. 9 Ti bɑ́ɑ́ yóu ti bo ndɔɔrimɛ̀ mɛsɑ̀ɑ̀. Kɛ̀ ti dɔɔri mɛsɑ̀ɑ̀ nkɛ̀ ti kɔ̃̀ntì í yɑ̃rikɛ, kɛ̀ dɛ mɔ̀nnì tùɔ̀kɛ ti bo dɛitɛ ti dɔ̀ɔ̀ dɛ̀ kó yɛbɛ. 10 Ti kpɑɑ́ mɔkɛmu di mmɔ̀nnì mɛfíè, yóunɛ̀ kɛ̀ ti ndɔɔri mɛsɑ̀ɑ̀ mbɛnìtìbɛ̀ bɛmɔu, kɛ nɛ́ dɔkɛ mmɛ̀ dɔ̀ɔ̀ri Yesu kɔbɛ.

Mucɑummu nɛ̀ mudɔummu

11 Bɑ̀mbɑ̀ mmíì wɑ̃̀ri m mɔ́mmuɔ nɛ̀ n nɔ̀ùtɛ̀, di bo bɑntɛ́ n wɑ̃rii ì dɛu mɛ̀mmɛ. 12 Bɛ̀ɛ̀ di tié nkɛ dɔ́ di cɑ̃mmú, bɛ̀ dɔ́ di mbɛ̀ nɑɑtinɛ̀mu, bɛ̀ í dɔ́ kɛ́nnɑ́ɑ́ mbɛ̀ bɑɑkɛ́mɛ̀ Kirisi kudɑpɑ̃ɑ̃tí mɑ́ɑ̀ kpɛti kɛ̀ bɛ̀ɛ bɛ̀ fɛ̃́ũ. 13 Dɛ kó bɛnìtìbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ cɑ̃mmù, bɛ̀ í dɔɔri ikuɔ́ imɔu yɛ̃mmɛ̀, bɛ̀ dɔ́ di cɑ̃mmú kɛ́mpɔtìnɛ̀ di cɑ̃mmúmɛ̀ mmɛ. 14 Mí m pɔtìnɛ̀ bɛ̀ bɑɑkɛ́mɛ̀ mmɛ Yesu kudɑpɑ̃ɑ̃tí. Dɛɛ̀ te kɛ̀ n yí yɛ̃́ kɛ dò nkutenkù kpɛrɛ bo, dɛ̀ mɛ mmúnkɛ í yɛ̃́ kɛ dò m bo. 15 Kɑ̀ɑ cɑ̃ntɛ́ yoo ɑ í cɑ̃ntɛ́ dɛ kpɛti í bo. A bo nɑɑ́mmɛ̀ onitìpɑ̀nwè dɛɛ̀ tu. 16 Di miɛkɛ bɛ̀ɛ̀ kó dimɑ̀ɑ̀ yɛ̀mmɛ̀ dònnɛ̀ n kɔ̃mɛ Kuyie mbɛ̀ duɔ́ mmɛsɑ̀ɑ̀ nkɛ́ bɛ̀ pɑ̃ diwɛ̀ì: Bɛmbɛ nɛ̀ Kuyie nkɔbɛ bɛmɔu bɛ̀ɛ̀ bo kutenkù miɛkɛ.

17 Nɛ̀ ti bo mbomɛ̀ òmɔù tɛ̃́nkɛ bɑ́ n kɔkɛ́nɛ̀, m mɔkɛ tìì fíɛ́tì tiì bɛnkú n túmɛ̀ Yesu kóo tɔ̃ntì.

18 N kɔbɛ ti Yiɛ̀ nYesu Kirisi kó mɛsɑ̀ɑ̀ nni ndi bonɛ̀ dimɔu, kɛ̀ dɛ̀ mmɛ ndò.

* 3:11 Wéntɛ́ Abɑkuku 2:4.

* 4:22 kudɑɑkù: Sɑrɑɑ do í mɔkɛ dɛbirɛ kɛ́túótɛ́ o kó kudɑɑkù bɛ kó dimɔ̀nnì kó ikuɔ́ do yɛ̃mmɛ̀ kɛ́puó nho dɔù Abɑrɑhɑmmu, kɛ̀ kùu púó nkɛ́pɛitɛ́ dɛbirɛ Isimɑyɛɛri.

Efɛɛsi

1

2

3

4

5

6

Pɔɔri wɑ̃̀ri dìì pɑ́tíri Kirisi kɔbɛ bɛ̀ɛ̀ bo Efɛɛsi

Di mpɑ́tíri tɔ tìì nɑ́ɑǹtì

Pɔɔri do bo wɑ̃̀ri di mpɑ́tíri kɛ̀ bɛ̀ ò kpetí Odommu nwe. O pɑ́tíri nɑ́ɑǹtì yuu tú: Kuyie nwɛ̃nnɛ́ kɛĩ́nkɛ̀ kpɛrɛ nɛ̀ kɛtenkɛ̀ kpɛrɛ kɛ̀ Kirisi dɛ̀ bɑkɛ́.

O pɑ́tíri miɛkɛ ò ketɛ́ kɛ bɛnkɛ ti wɛ̃ mmɛ̀ɛ̀ botí nku nɛ̀ Kirisi, kɛ bɛnkɛ Kuyie nti yumɛ̀ kɛ̀ ti bo ntú ku kɔbɛ, kɛ bɛnkɛ kù ti dɛɛtɛ́mɛ̀ nɛ̀ ti yɛi nɛ̀ ku Birɛ Yesu Kirisi borɛ̀ nɛ̀ kù ti cɑ̀nnɛmɛ̀ nɛ̀ Muyɑɑ́nsɑ̀ɑ̀mù.

Mɛdɛ́rímɛ̀ kɛ nɑ́ɑ́ nti dò nkɛ́ntɑunɛ̀ mɛ̀ɛ̀ botí Kirisi. Nɛ̀ mɛdonnimɛ̀ mɛ̀pɛ́u miɛkɛ kòò bɛnkɛ kɛ tú Kirisi kɔbɛ tĩ̀nnì dònnɛ̀ onìtì kó tikɔ̃̀ntì nti, kɛ̀ Kirisi tu diyuu, kɛ bɛnkɛ kɛ tú Kirisi kɔbɛ tĩ̀nnì dò ntɛcĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kɛ̀ Yesu tu dipũũ. Kɛ̀ bɛ̀ wɛ̃̀tɛ kɛ donnɛ̀ onitipòkù kɛ̀ Kirisi tu o dɔù.

Di mpɑ́tíri nɑ́ɑǹtì duɔ́ kɛ dòmmɛ̀

1. Kirisi nɛ̀ o kɔbɛ tĩ̀nnì 1-3

2. Mufòmmu mupɑ̀mmù nɛ̀ Kirisi 4-6

1

Pɔɔri dɔummɛ̀ Efɛɛsi kɔbɛ

1 Mí mPɔɔri Kuyie ntɑ̃ɑ̃tɛ́ wè, kɛ̀ n tú Yesu Kirisi kó ditɔ̃nnì, míì di wɑ̃̀ri dipɑ́tíri díndi Kirisi kɔbɛ bɛ̀ɛ̀ bo Efɛɛsi kɛ tɑunnɛ̀ Yesu. 2 Ti cicɛ Kuyie nnɛ̀ ti Yiɛ̀ nYesu Kirisi bɛ̀ di dɔɔ̀ mɛsɑ̀ɑ̀ kɛ di duɔ́ ndiwɛ̀ì.

Nɛ̀ Kirisi kpɛ́í nkɛ Kuyie nti dɔ̀ɔ̀mɛ̀ mɛsɑ̀ɑ̀

3 Ti sɑ̃ntímu Kuyie nti Yiɛ̀ nYesu Kirisi cicɛ, wèè ti dɔ̀ɔ̀ kɛĩ́nkɛ̀ kó mɛsɑ̀ɑ̀ mmɛbotí mɛbotí, ti tɑunnɛ̀ mɛ̀ɛ̀ kpɛ́í nYesu Kirisi. 4 Nɛ̀ Kirisi kpɛ́í nkɛ Kuyie nti tɑ̃ɑ̃tɛ́mɛ̀ kɛ̀ mu nyí dɔ̀ɔ̀ kutenkù, kɛ̀ ti bo nwenni pɑ́íí kɛ̀ dɛ̀ kù nɑɑti kù ti dɔ́ mɛ̀ɛ̀ kpɛ́í. 5 Nɛ̀ Yesu kpɛ́í nkɛ Kuyie nti dɔ́mɛ̀ kɛ mɛ̀ tɑ̃ɑ̃tɛ́ nɛ̀ dimɔ̀nnì, kɛ ti dɔ̀ɔ̀ ku bí, kuù mɛ̀ dɔ́ kɛ mɛ̀ dɔ̀ɔ̀. 6 Kɛ̀ ti sɑ̃ntí Kuyie nkù ti kuɔ́ mmɛ̀ɛ̀ kpɛ́í mmɛsémmɛ̀ mɛdiɛ̀, nti tɑunnɛ̀ mɛ̀ɛ̀ kpɛ́í nku Birɛ kù dɔ́ dɛ̀ mɛsɑ̀ɑ̀.

7 Kuyie nti dontɛ́nɛ̀ wèè kó mɛyĩ̀ĩ̀ nkɛ tì cĩ̀ɛ̃́ nti yɛi nku sɑ̀ɑ̀ ndɛu mɛ̀ɛ̀ kpɛ́í, 8 kɛ̀ kù ti duɔ́ mmɛciì nnɛ̀ mɛyĩ́ɛ̃́tímɛ̀ mɛdiɛ̀. 9 Kù ti bɛnkɛ dɛ̀ɛ̀ do sɔri dɛ̀ndɛ, kù do tɑ̃ɑ̃tɛ́mɛ̀ nɛ̀ dimɔ̀nnì nɛ̀ Yesu Kirisi kpɛ́í nkɛ bo mɛ̀ dɔ̀ɔ̀. 10 Kù do dɔ́ kɛ̀ dɛ mɔ̀nnì tùɔ̀kɛ kùu wɛ̃nnɛ́ dɛnɛnnɛ̀ dɛmɔu ndi, kɛĩ́nkɛ̀ kpɛrɛ nɛ̀ kɛtenkɛ̀ kpɛrɛ kɛ̀ Kirisi ndɛ̀ bɑkɛ́.

11 Nɛ̀ Yesu kpɛ́í nkɛ kù ti tɑ̃ɑ̃tɛ́mɛ̀ kɛ ti cɑ̃̀ńnɛ́. Kù do mɛ ndɔ́ nɛ̀ dimɔ̀nnì, kù ɔ̃ nkɛ̀ kù tɑ̃ɑ̃tɛ́ tì kù ti ndɔɔ̀. 12 Kù dɔ́ tìnti bɛ̀ɛ̀ tɑ̃́ Kirisi nɛ̀ dimɔ̀nnì ti nkù sɑ̃ntímu kù dɛu mɛ̀ɛ̀ kpɛ́í.

13 Díndi múnkɛ di kèè dìì mɔ̀nnì timɔ́mmɔnti, Tinɑ́ɑǹsɑ̀ɑ̀tì kɛ tɑ̃́ Kirisi kòo di dɛɛtɛ́, dɛ mɔ̀nnì ndi Kuyie ndi cɑ̀nnɛmɛ̀ kɛ di duɔ́ Muyɑɑ́nsɑ̀ɑ̀mù kù do yɛ̃ nkù yóó di duɔ́ mmù. 14 Muù ti bɛnkú ti yóó tiekɛmɛ̀ mɛsɑ̀ɑ̀ nKuyie mbɑɑnɛ̀mɛ̀ ku kɔbɛ, muù ti nɑ́ɑ́ nti yóó tiekɛmɛ̀ dɛ kó mɛsɑ̀ɑ̀ nkù bo ti dɛɛtɛ́ dìì yiè pɑ́íí, ti nkù sɑ̃ntí kù dɛu mɛ̀ɛ̀ kpɛ́í.

Pɔɔri bɑ̀ɑ́mmɛ̀ Kuyie nhEfɛɛsi kɔbɛ kpɛ́í

15 N kèèmu di tɑ̃́ mɛ̀ɛ̀ botí Yesu, nɛ̀ di dɔ́ mɛ̀ɛ̀ botí di kɔbɛ tɔbɛ̀. 16 Dɛɛ̀ kpɛ́í nte kɛ̀ n yí yóu m bo nsɑ̃ntímɛ̀ Kuyie ndi kpɛ́í, kɛ denniní di kpɛ́í m bɑ́ɑ́mmu miɛkɛ sɑ̃́ɑ̃̀. 17 Kɛ̀ dɛ̀ bo yie nkɛ̀ Kuyie nti Yiɛ̀ nYesu Kirisi cicɛ di duɔ́ mmɛciì kɛ̀ di bɑntɛ́ Yesu, kɛ́yĩ́ɛ̃́tɛ́ ò dɔ̀ɔ̀ dɛ̀ di kpɛ́í. 18 N kù bɑ̀ɑ́mmu kɛ tú kù di duɔ́ mmɛciì nkɛ̀ di bɑntɛ́ kù di yu mùù kpɛ́í, kù bɑ̀ɑnɛ̀ dɛ̀ bɛ̀ɛ̀ tu ku kɔbɛ, 19 kɛ́bɑntɛ́ muwɛ̃rímú diɛmù kù ti duɔ́ mmù tínti bɛ̀ɛ̀ tɑ̃́ Kirisi mù dɛu kɛ mɑmɛ̀. 20 Nɛ̀ muù wɛ̃rímú mmu Kuyie nduɔ́mmɛ̀ kɛ̀ Kirisi yɑ̃̀ńtɛ́, kɛ̀ kù ò kɑ̀nnɛ ku borɛ̀ kɛĩ́nkɛ̀ dikɑ̀rì sɑ̀ɑ̀rì, ku bɑkù yoú. 21 Kòò bɑkɛ́ muwɛ̃rímú yɛmbɛ̀, nɛ̀ kɛtenkɛ̀ yɛmbɛ̀ nɛ̀ kɛĩ́nkɛ̀ kɔbɛ, dɛ̀ɛ̀ kó dimɑ̀ɑ̀ bo bɑ̀mbɑ̀, di mmɔ̀nnì nɛ̀ dɛ̀ɛ̀ kpɑɑní, Kirisi weè dɛ̀ bɑkɛ́. 22 Kuyie nwe n duɔ́ ndɛmɔu, weè tu Kirisi kɔbɛ tĩ̀rɛ̀ yɛmɔu kó diyuu, 23 diì tú o kɔ̃̀ntì ò bo dìì miɛkɛ, kɛ bo kutenkù kumɔu.

2

Ti do kumɛ̀ kɛ yɑ̃̀ńtɛ́

1 Di yɛi nnɛ̀ di cɑɑ̀rìmɛ̀ dɛɛ̀ do te kɛ̀ di ntú bɛ̀ɛ̀ ku Kuyie nkó mufòmmu bíɛ́kɛ̀. 2 Di do fòù kutenkù kuù nkɔbɛ kɔ̃mɛ mmɛ, kɛ yíé nku kóo kpɑ̀ɑ̀tì wèè bo kɛtenkɛ̀ nɛ̀ kɛĩ́nkɛ̀ dɛ cuokɛ̀ o kpɛti, wèè bɑkɛ́ bɛ̀ɛ̀ kó dimɑ̀ɑ̀ yetɛ Kuyie nkpɛti. 3 Ti múnkɛ do bɛ ntú, kɛ dɔɔ̀ri ti kɔ̃̀ntì nɛ̀ ti yɛ̀mmɛ̀ dɔ́ dɛ̀, nɛ̀ dɛ kpɛ́í nkɛ̀ Kuyie mmiɛkɛ ńdò nkɛ́do ti ĩ́nkɛ̀ kɛ̀ doti mɛ̀ɛ̀ botí bɛtɔbɛ̀ ĩ́nkɛ̀.

4 Kuyie nsémmɛ̀ nɛ́ mɛ ndɛumɛ̀ kɛ̀ kù ti dɔkɛ mɛdiɛ̀. 5 Ti yɛi nnɛ̀ ti cɑɑ̀rìmɛ̀ dɛɛ̀ do te kɛ̀ ti ntú bɛ̀ɛ̀ ku Kuyie nkó mufòmmu bíɛ́kɛ̀ kɛ̀ Kuyie nti dɔ̀ɔ̀ mɛsɑ̀ɑ̀ nkɛ ti duɔ́ mmufòmmu nɛ̀ Kirisi ti kó mɛwɛ̃nnímɛ̀, ku sɑ̀ɑ̀ mmɛɛ̀ te kɛ̀ kù ti coo. 6 Kɛ̀ ti wɛ̃nnɛ́nɛ̀ Yesu Kirisi kɛ fòù, kɛ wɛ̃ nkɛ kɑri kɛĩ́nkɛ̀ ku borɛ̀. 7 Kuyie ndɔ̀ɔ̀ mɛmmɛ kɛ bo bɛnkɛ kù ti dɔ̀ɔ̀ mɛ̀ɛ̀ sɑ̀ɑ̀ ndɛu mɛ̀ mmɛ, kɛ yó mbo sɑ̃́ɑ̃̀ kù mɛ̀ nti dɔ̀ɔ̀ nɛ̀ Yesu Kirisi borɛ̀ ndɛ. 8 Kuù di dɔ̀ɔ̀ mɛsɑ̀ɑ̀ nkɛ di dɛɛtɛ́ di tɑ̃́ mɛ̀ɛ̀ kpɛ́í Yesu, dɛ̀ í tú nɛ̀ di mɔ́mmɔmbɛ kó muwɛ̃rímú, Kuyie nkó dipɑ̃nnì ndi. 9 Òmɔù bɑ́ nsɑ̃ntí omɑ́ɑ̀, kòo yɛ̀mmɛ̀ dò nhò dɔ̀ɔ̀ dɛ̀mɑrɛ̀ kɛ̀ dɛɛ̀ te kɛ̀ kù ò dɛɛtɛ́. 10 Kuyie nkuù ti dɔ̀ɔ̀, nɛ̀ Yesu Kirisi ti kó mɛtɑummɛ̀ miɛkɛ nkɛ kù ti dɔ̀ɔ̀mɛ̀, kɛ̀ ti bo ndɔɔri mutɔ̃mmú sɑ̀ɑ̀mù kù tũ̀ntɛmu nɛ̀ dimɔ̀nnì kɛ̀ ti bo mmù dɔ̀ɔ̀ri.

Yesu temɛ̀ kɛ̀ Sifubɛ nɛ̀ bɛ̀ɛ̀ í tú Sifubɛ kɛ̀ bɛ̀ wɛ̃nnɛ́ onìtì omɑ́ɑ̀

11 Dentɛnɛ̀ní di do tú bɛ̀ nɛ̀ dimɔ̀nnì, di do í tũ nKuyie, nkɛ̀ Sifubɛ di yu kɛ tú bɛ̀ɛ̀ í cɑ̃mmù, kɛ tú bɛmɑ́ɑ̀ bɛ̀ɛ̀ cɑ̃mmù, dɛ kó mucɑ̃mmù nɛ́ do í tú mùmɑmù. 12 Dentɛnɛ̀ní di do í túmɛ̀ Kirisi kɔbɛ, di do tú bɛpɔ̀ɔ̀bɛ̀ mbɛ, di do í wɛ̃ńnɛ̀ Kuyie nkɔbɛ, di do í mɔkɛ di bɑɑ dɛ̀, di do í tũ nKuyie. 13 Di do í tɔ́kɛ́nɛ̀ Kuyie, di mmɔ̀nnì kɛ kù tɔ̀ɔ́nnɛ̀, Yesu Kirisi duɔ́ mmɛ̀ɛ̀ kpɛ́í nhomɑ́ɑ̀ kɛ̀ bɛ̀ ò kùɔ. 14 Kòò kùɔ mɛníímmɛ̀ mɛ̀ɛ̀ do dò nkuduotí kɛ yɑɑ̀tì Sifubɛ nɛ̀ bɛ̀ɛ̀ í tú Sifubɛ, kɛ̀ bɛ̀ nɑrikɛ kɛ wɛ̃nnɛ́ onìtì omɑ́ɑ̀. 15 Kɛ pɑ̀ɑ nSifubɛ kó ikuɔ́ yɛ̃ mbɛ̀ nci dɛ̀ nɛ̀ ì yɛ̃ mbɛ̀ ndɔɔri dɛ̀, kɛ wɛ̃nnɛ́ ibotí ìdɛ́, ìì do kpɑ nkɛ̀ ì nɑɑ́ nkubotí kumɑ́ɑ̀, kɛ nɑrikɛ. 16 Bɛ̀ ò kùɔmu kòò dɛ̀itɛ mɛníímmɛ̀ dɛ kó ibotí idɛ́ do mɔkɛ mɛ̀, kɛ ì tɑunnɛ̀ Kuyie, nkɛ̀ ì nɑɑ́ nhonìtì omɑ́ɑ̀. 17 Ò pĩ mmuù tɔ̃mmú kɛ nɑ̀kɛ́ Tinɑ́ɑǹsɑ̀ɑ̀tì, diwɛ̀ì kpɛti, díndi bɛ̀ɛ̀ í tú Sifubɛ kɛ dɛ́tìrinɛ̀ Kuyie, nnɛ̀ Sifubɛ bɛ̀ɛ̀ do kù tɔ̀kɛ́nɛ̀. 18 Timɔu Sifubɛ nɛ̀ bɛ̀ɛ̀ í tú Sifubɛ, Kirisi weè ti niitɛ́ Kuyie mborɛ̀ nɛ̀ Muyɑɑ́nsɑ̀ɑ̀mù kó mɛteèmmɛ̀.

19 Di tɛ̃́nkɛ í tú bɛpɔ̀ɔ̀bɛ̀, yoo dihɛì mɑrì kɔbɛ, di tú Kuyie nkó dihɛì kɔbɛ mbɛ, ku cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kɔbɛ. 20 Yesu Kirisi weè tu dipũũ, o tɔ̃rɛ̀ nɛ̀ Kuyie mpɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑm̀bɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ yɑ̃̀ɑ̃ nkɛ̀ di sɔkɛ́. 21 Kirisi weè te kɛ̀ tɛ̀ kpeńnì, kɛ kótírí, kɛ nɑɑ́ Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ sɑ̀ɑ̀tɛ̀. 22 Nɛ̀ Yesu kpɛ́í di tú tɛcĩ́ɛ̃̀tɛ̀ ntɛ Kuyie mbo tɛ̀ nɛ̀ Muyɑɑ́nsɑ̀ɑ̀mù.

3

Pɔɔri nɑ̀kɛ́mɛ̀ bɛ̀ɛ̀ í tú Sifubɛ Kuyie nnɑ́ɑǹtì

1 Mí mPɔɔri Yesu Kirisi kóo tɔ̃ntì, bɛ̀ n kpetí n nɑ̀kɛ́ mɛ̀ɛ̀ kpɛ́í nkɛ díndi bɛ̀ɛ̀ í tú Sifubɛ Kuyie nnɑ́ɑǹtì. 2 Di yɛ̃́mu Kuyie nni nkuɔ́mmɛ̀ mɛsémmɛ̀ kɛ n dɔ̀ɔ̀ mɛsɑ̀ɑ̀ kɛ yɛ̃ n nɑ̀kɛ́ Tinɑ́ɑǹsɑ̀ɑ̀tì, díndi bɛ̀ɛ̀ í tú Sifubɛ. 3 Tìì do sɔri Kuyie nti nni mbɛnkɛ, kɛ̀ n yĩ̀ɛ̃́tɛ́ ku kó disɔ̀rì kpɛti, m mɛ̀ mbo kɛ ti nwɑ̃ũní. 4 Kɛ̀ di ti kɑ̀ɑ ndi bo bɑntɛ́ Kuyie nni mbɛnkɛmɛ̀ Kirisi kpɛti tìì do sɔri. 5 Kù do í bɛnkɛ dɛ kó disɔ̀rì kpɛti dimɔ̀nnì kɔbɛ, kù mɛ̀ ntì bɛnkɛmɛ̀ di mmɔ̀nnì Yesu tɔ̃rɛ̀ nɛ̀ Kuyie mpɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑm̀bɛ̀ nɛ̀ Muyɑɑ́nsɑ̀ɑ̀mù kó muwɛ̃rímú. 6 Dɛ kó disɔ̀rì tu: Sifubɛ nɛ̀ bɛ̀ɛ̀ í tú Sifubɛ bɛ̀ wɛ̃nnɛ́mɛ̀ onìtì omɑ́ɑ̀, kɛ yóó di tikpɑ̀tì, kù yɛ̃ nkù yóó duɔ́ ntì bɛ̀ɛ̀ yie nYesu Kirisi kó Tinɑ́ɑǹsɑ̀ɑ̀tì.

7 Kù duɔ́ nkɛ̀ n nɑ̀ɑ́ ntì, kù n dɔ̀ɔ̀ mɛsɑ̀ɑ̀ mmɛ kɛ n duɔ́ ndɛ kó mutɔ̃mmú kɛ bɛnkú nɛ̀ n tɔ̃mmú miɛkɛ ku wɛ̃rímú dɛumɛ̀. 8 Bɑ́ nɛ̀ m mɛ ntumɛ̀ Kirisi kɔbɛ bɛmɔu kó bɛsɑ́m̀pɔ́bɛ̀ kóo sɑ́m̀pɔ́ù, kɛ̀ kù duɔ́ nkɛ̀ m bo nɑ́kɛ́ Tinɑ́ɑǹsɑ̀ɑ̀tì bɛ̀ɛ̀ í tú Sifubɛ, Kirisi kpɑ̀tì dɛumɛ̀ kɛ í mɔkɛ kumɑ̀nku, 9 kɛ bɛ̀ bɛnkɛ Kuyie nkó disɔ̀rì kpɛti, kunku kùù dɔ̀ɔ̀ dɛmɔu kuù mɛ̀ dɔ́ nɛ̀ dimɔ̀nnì, 10 kɛ dɔ́ bɛ̀ɛ̀ bɑkɛ́ kɛĩ́nkɛ̀ nɛ̀ bɛ kó bɛkperíbɛ̀ɛ yɑ̀ Kirisi kɔbɛ tĩ̀nnì, kɛ́bɑntɛ́ Kuyie nciì ndɛumɛ̀ mɛdiɛ̀ kɛ í mɔkɛ kumɑ̀nku. 11 Kuyie ndɔ̀ɔ̀ kù dɔ́mɛ̀ mmɛ nɛ̀ dimɔ̀nnì ti Yiɛ̀ nYesu Kirisi kpɛ́í. 12 Di mmɔ̀nnì ti bo nɑ kɛ́ kù tɔ̀ɔ́nnɛ̀ kɛ bɑ́ nyĩɛ̃̀kù, ti tɑ̃́ mɛ̀ɛ̀ kpɛ́í nYesu, koò tɑunnɛ̀. 13 N di nɑ́ɑ́mmu kɛ tú di kɔ̃̀ntì bɑ́ɑ́ yɑ̃rikɛ, bɑ́ kɛ̀ n fɛ̃́ṹrì, n fɛ̃́ṹrì díì kpɛ́í nkɛ̀ dɛ̀ bo di dɔɔ̀ mɛsɑ̀ɑ̀.

Kirisi ti dɔ́ mɛ̀ɛ̀ botí

14 Dɛɛ̀ kpɛ́í nte kɛ̀ n nínkú n núù ti cicɛ Kuyie nyììkɛ̀. 15 Kunku kùù te kɛ̀ kɛĩ́nkɛ̀ kɔbɛ nɛ̀ kɛtenkɛ̀ kɔbɛ kɛ̀ bɛ̀ bo. 16 N kù bɑ̀ɑ́mmu kɛ tú kù di duɔ́ nku kpɑ̀tì diɛtì, kɛ̀ Muyɑɑ́nsɑ̀ɑ̀mù di kpénkùnnɛ, 17 kɛ̀ Kirisi mbo di miɛkɛ, kɛ̀ di nfííkú tei tei, Kuyie nkó mɛdɔ́kùmɛ̀ miɛkɛ, 18 kɛ́wɛ̃nnɛ́nɛ̀ Kirisi kɔbɛ tɔbɛ̀ kɛ́bɑntɛ́ Kirisi ti dɔ́ kɛ̀ dɛ̀ dɛu mɛ̀ɛ̀ botí kɛ okù mɛ̀ɛ̀ botí kɛ cũmpúrì mɛ̀ɛ̀ botí bɑ́ kɛ í mɔkɛ kumɑ̀nku, 19 kɛ́yĩ́ɛ̃́tɛ́ Kirisi ti dɔ́mɛ̀ kɛ̀ dɛ̀ pɛ̃ɛ̃tɛ́ ti yĩ́ɛ̃́tímɛ̀, kɛ́pɛ́tɛ́ Kuyie nkpɛrɛ dɛmɔu.

20 Ti sɑ̃ntímu Kuyie nkùù wɛ̃rímú diɛmù bo ti miɛkɛ, kɛ bo nɑ kɛ́dɔɔ̀ kɛ̀ dɛ̀ɛ pɛ̃ɛ̃tɛ́ ti kù mɔ̀ú dɛ̀ nɛ̀ ti toti tì ti yɛ̀mmɛ̀. 21 Ku yètìrì ndɛu Yesu Kirisi kɔbɛ cuokɛ̀ sɑ̃́ɑ̃̀ Kirisi pĩ mmùù tɔ̃mmú kpɛ́í. Kɛ̀ dɛ̀ mmɛ̀ ndò.

4

Kirisi kɔbɛ wɛ̃ mmɛ̀ɛ̀ botí

1 N di nɑ́ɑ́mmu, mí mPɔɔri bɛ̀ kpetí wè Yesu kpɛ́í, nkɛ tú di ńdò nKuyie ndi yu kɛ dɔ́ di ndòmmɛ̀, 2 kɛ̃́kùnnɛ dimɑ́ɑ̀ kɛ́nyɔɔ̀, kɛ́mmi, kɛ́ndɔ́ ditɔbɛ̀, kɛ́nteénnɛ̀ ditɔbɛ̀. 3 Yetɛnko kɛ̀ Muyɑɑ́nsɑ̀ɑ̀mù di tɑu, kɛ̀ di mmɔkɛ Kuyie nkó diwɛ̀ì. 4 Ti mɔkɛ Muyɑɑ́nsɑ̀ɑ̀mù mumɑ́ɑ̀ ndi, kɛ dò nhonìtì omɑ́ɑ̀, kɛ bɑɑ dɛ̀mɑrɛ̀ mɑ́ɑ̀, Kuyie nti yu dɛ̀ɛ̀ kpɛ́í. 5 Ti Yiɛ̀ mbo omɑ́ɑ̀ ndi, kɛ̀ ti tũ nkucɛ kumɑ́ɑ̀, kɛ̀ bɑ̀tɛ́mmù bo omɑ́ɑ̀. 6 Kuyie mbo kumɑ́ɑ̀ ndi, timɔu ti cicɛ wèè bɑkɛ́ dɛmɔu, kɛ ti pĩ́nnɛ̀ mutɔ̃mmú timɔu, kɛ bo timɔu ti miɛkɛ.

7 Kuyie nti pɑ̃mu bɑ́ wè dipɑ̃nnì kɛ̀ Kirisi yɛ̀ nti toti bɑ́ wè ò dɔ́ mɛ̀. 8 Ti wɑ̃̀rimu kɛ tú: Ò wɛ̃̀tɛ kɛ deètì dìì mɔ̀nnì kɛĩ́nkɛ̀ kɛ nɛinɛ̀ bɛcíríbɛ̀ kó yɛwɛ̃rɛ̀ yɛ̀ɛ̀ do kpetí, kɛ pɑ̃ bɛnìtìbɛ̀ yɛpɑ̃rɛ̀.

9 Bɑ ntú ò wɛ̃̀tɛ kɛ deètì? Dɛ̀ bɛnkú kɛ tú ò ketɛ́ kɛ cùtɛ́mu kɛ tɑ kɛtenkɛ̀ miɛkoo dɛcũmpurɛ. 10 Wèè cùtɛ́ní, weè wɛ̃̀tɛ kɛ dèkɛ, kɛ bo kɛĩ́nkɛ̀ kɛ píɛ́kɛ́ tipíìtì timɔu. 11 Weè duɔ́ nkɛ̀ bɛ̀mɑbɛ̀ tu o tɔ̃rɛ̀, kɛ̀ bɛtɔbɛ̀ tú Kuyie mpɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑm̀bɛ̀, kɛ̀ bɛtɔbɛ̀ tu bɛ̀ɛ̀ nɑ́ɑntɛ Tinɑ́ɑǹsɑ̀ɑ̀tì, kɛ̀ bɛtɔbɛ̀ tu bɛ̀ɛ̀ ni Kirisi kɔbɛ tĩ̀rɛ̀, kɛ̀ bɛtɔbɛ̀ tu bɛ̀ɛ̀ tiè nKuyie nnɑ́ɑǹtì. 12 Ò bɛ̀ duɔ́ ndɛ kó mutɔ̃mmú kɛ̀ bɛ̀ bo tũntɛ o kɔbɛ mbɛ, kɛ̀ bɛ̀ɛ nɑ kɛ pĩ́ nKuyie ntɔ̃mmú, kɛ̀ Kirisi kɔbɛ tĩ̀nnì dìì tu Kirisi kɔ̃̀ntì kɛ̀ dìi dɛukɛ. 13 Kɛ̀ ti nwɛ̃ ntimɔu ti kérí kùù cɛ, kɛ kótírí kɛ́kpenkɛ, kɛ́nɑɑ́ mpɑ́íí Kirisi dòmmɛ̀. 14 Kɛ bɑ́ ndònnɛ̀ ibí ìì mu nyí ciì, kɛ tũ mbɛniticiìmbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ tiè nyiyɑ́ɑ̀bísítié kɛ ì ti tɔu kuyɑɑkù tɔumɛ̀ tifɔ̃kpɛ̃ti. 15 Ti dò nkɛ́nnɑ́ɑ́ ntimɔ́mmɔnti nti, kɛ́ndɔ́ titɔbɛ̀, mɛmmɛ ti bo nkótírímɛ̀ kuwedɔuncɛ miɛkɛ, kɛ nɑɑ́nnɛ̀ Kirisi wèè tu diyuu. 16 Kirisi weè te kòo kɔbɛ bɛmɔu wɛ̃ nkɛ dò nhonìtì omɑ́ɑ̀ nɛ̀ itùòti, kɛ kpeńnì, bɑ́ kùù tùòti kɛ̀ kù pĩ nku tɔ̃mmú kù dò nkɛ́mpĩ́ mmù, kɛ̀ tikɔ̃̀ntì timɔu kòtírí, kɛ kpénkú Kuyie nkó mɛdɔ́kùmɛ̀ miɛkɛ.

Mɛborimɛ pɑ̀mmɛ̀ dò kɛ́ndòmmɛ̀

17 Ntɛnɛ̀ n dɔ́ kɛ́ di nɑ́kɛ́ tì, nɛ̀ ti Yiɛ̀ nkó diyètìrì, di bɑ́ ntũ mbɛ̀ɛ̀ í bɑ́ɑ́ nKuyie mbɛ kó mɛborimɛ, bɛ̀ tũ mmɛ̀ɛ̀ yɛ̀mmɛ̀ tú dɛtetìrɛ̀ kɔ̃mɛ mmɛ. 18 Bɛ̀ toti dibiìnnì kó iyɛntotí nyi, bɛ̀ í yɛ̃́ Kuyie nduɔ̀ mmùù fòmmu, bɛ̀ í bɑntɛ́ mɛ̀ɛ̀ kpɛ́í nkɛ̀ bɛ to kpeńnì. 19 Bɛ̀ tɛ̃́nkɛ í bɑɑ̀tì mɛyɛi nnɛ̀ mɛsɑ̀ɑ̀ kɛ dɔɔ̀ri dɛ̀ɛ̀ í wenni kɛ í diɛ̀ ntikpɑ̀tì, kɛ dɔɔri dɛsĩ́ntɛ́kpɛrɛ dɛmɔu botí nɛ̀ mɛyɛi mmɛmɔu bɛ yɛ̀mmɛ̀ dɔ́mɛ̀ kɛ í yĩɛ̃̀kù.

20 Díndi bɛ̀ í mɛ ndi bɛnkɛ Kirisi kɛ̀ di ò yĩ̀ɛ̃́tɛ́. 21 Díndi biɛ bɛ̀ di tiémmu o kpɛti kɛ̀ di yĩ̀ɛ̃́tɛ́ o kó timɔ́mmɔnti, dɛ̀ɛ̀ tu: 22 Di bo yóumɛ̀ mɛborimɛ kótímɛ̀ di do tũ mmɛ̀, di do mɔkɛ mɛdɔ́kùmɛ̀ yɛimɛ mmɛ kɛ̀ mɛ̀ di soú nkɛ di fétìnko. 23 Yóunɛ̀ kɛ̀ di yɛ̀mmɛ̀ɛ ceetɛ nɛ̀ di yɛǹtotí, 24 kɛ̀ di nɑɑ́ mbɛnitipɑ̀mbɛ̀ Kuyie ndɔ̀ɔ̀ bɛ̀ kɛ dònnɛnɛ̀ kumɑ́ɑ̀, kɛ̀ di borimɛɛ wenkɛ kɛ̀ di ntũ ntimɔ́mmɔnti.

25 Di yóu siyɑ́ɑ̀bìsí, kɛ́nnɑ́ɑ́ nditɔbɛ̀ timɔ́mmɔnti kɛ yɛ̃́ ti túmɛ̀ Yesu kɔ̃̀ntì kó itùòti nyi. 26 Kɛ̀ di miɛkɛ pɛikɛ di bɑ́ɑ́ yóu kɛ̀ kɛ̀ɛ ɔɔtɛ kɛ di cé mmɛyɛi, di bɑ́ɑ́ yie nkɛ̀ diyiè tɑ kɛ̀ kɛ̀ kpɑɑ́ pɛ́i. 27 Di bɑ́ɑ́ pɑ̃ dibɔɔ̀ kucɛ. 28 Wèè do yuuku wèe yóu muyóò kɛ pĩ́ mmutɔ̃mmú kɛ́mɔɔtɛ o kpɛrɛ kɛ́pɑ̃ bɛcĩ̀rìbɛ̀. 29 Di bɑ́ nnɑ́ɑ́ ntinɑ́ɑnyɛiti, kɛ̀ di pɛ̀tɛ́ mɛfíè nnɑ́ɑ́nnɛ̀ tìì bo teennɛ̀ bɛtɔbɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ɛ kpenkɛ Kuyie nkó kucɛ miɛkɛ, tìì bo teennɛ̀ bɑ́ wè ò bo dìì fɔ̃̀tìrì. 30 Di bɑ́ ncɑɑri Muyɑɑ́nsɑ̀ɑ̀mù yɛ̀mmɛ̀, muù tu mɛcɑnnimɛ̀ Kuyie nti cɑ̀nnɛ mɛ̀, muù te kɛ̀ ti yɛ̃́ kɛ dò nKuyie nyóó ti dɛɛtɛ́ pɑ́íí diyiè sɔnni. 31 Bɑ́ mpoonnɛ̀ ditɔbɛ̀, bɑ́ nníínnɛ̀ ditɔbɛ̀, di miɛkɛ bɑ́ mpɛ́ì ditɔbɛ̀, di bɑ́ mmɔkɛ yɛkpɑ̀rɛ̀, di bɑ́ nsĩnkùnko ditɔbɛ̀ yètɛ̀, di bɑ́ ndɔɔri mɛyɛi. 32 Ndɔɔrinɛ̀ ditɔbɛ̀ mɛsɑ̀ɑ̀, nkɛ ndɔ́ ditɔbɛ̀, kɛ ncĩ́ɛ̃nko ditɔbɛ̀ Kuyie nti cĩ̀ɛ̃́ mmɛ̀ɛ̀ botí nɛ̀ Kirisi kpɛ́í.

5

Ti bo nyɛ̃́mɛ̀ Kuyie ndɔ́ dɛ̀

1 Ntũnnɛ Kuyie nkó mɛborimɛ, kɛ yɛ̃́ di túmɛ̀ ku bí nyi, kù dɔ́ ì. 2 Ndɔ́nɛ̀ ditɔbɛ̀ Kirisi ti dɔ́ mɛ̀ɛ̀ botí kɛ duɔ́ nhomɑ́ɑ̀ kɛ̀ bɛ̀ ò kùɔ kòò dò ndipɑ̃nnì kufɔ̃ɔ̃ku nɑtikù kpɛri Kuyie ndɔ́ dì.

3 Di tú Kuyie nkɔbɛ mbɛ, di bɑ́ ndɔuti dɔutinɛ̀ ditɔbɛ̀ di bɑ́ nsĩnkùnko dimɑ́ɑ̀, di bɑ́ duɔ́ ndi yɛ̀mmɛ̀ tikpɑ̀tì. Dɛ̀ ketɛ́ kɛ í dò mbɛ̀ nyo dɛ kó tinɑ́ɑǹtì di cuokɛ̀. 4 Di bɑ́ nnɑ́ɑntɛ ifɛi kpɛti nɛ̀ tiyɛìnnɑ́ɑǹtì nɛ̀ tinɑ́ɑnyɛiti, dɛ̀ í wenni. Petìnkɛ nsɑ̃ntínɛ̀ Kuyie nku sɑ̀ɑ̀ nkpɛ́í. 5 Nyɛ̃́nɛ̀ kɛ dò nwèè dɔuti dɔutinɛ̀ bɛtɔbɛ̀ nɛ̀ wèè sĩ̀nkùnko omɑ́ɑ̀, nɛ̀ wèè í diɛ̀ ntikpɑ̀tì, dɛ̀ í cɑ̃́ɑ̃́nnɛ̀ wèè feu yɛbɔkɛ̀. Dɛ yiɛ̀ mbotí í tɑti Kirisi nɛ̀ Kuyie mbɛ kpɑ̀ɑ̀tìyuu miɛkɛ.

6 Di bɑ́ɑ́ yie nkòò mɔù di soutɛ́ nɛ̀ dɛtetìrɛ̀ kó tinɑ́ɑǹtì: Dɛɛ̀ te kɛ̀ Kuyie mmiɛkɛ cɔ́ú bɛ̀ɛ̀ yetɛ ku kpɛti. 7 Di bɑ́ mmɔkɛnɛ̀ dɛ kó bɛnìtìbɛ̀ botí mɛtɑummɛ̀ mɑmɛ̀. 8 Di do tú dibiìnnì kɔbɛ mbɛ di mmɔ̀nnì kɛ tɑunnɛ̀ ti Yiɛ̀ kɛ tú kuwenniku kɔbɛ. Nfòùnɛ̀ kɛ dò mmɛnɑ́ɑ̀ nkó ibí. 9 Kuwenniku kó mutɔ̃mmú tú: Tinìtì, mɛwetímmɛ̀, nɛ̀ timɔ́mmɔnti. 10 Mbɑɑ̀tìnɛ̀ ti Yiɛ̀ ndɔ́ dɛ̀. 11 Di bɑ́ nkɔkɛ́ dibiìnnì kɔbɛ kó mutɔ̃mmú miɛkɛ, mù tú mutetìmù mmu, di petìnkɛ mmù dɑ́ɑmmu mmu. 12 A bo nɑ́kɛ́mɛ̀ bɛ̀ dɔ̀ɔ̀ri dɛ̀ disɔ̀rì dɛ̀ mɔ̀kɛ ifɛi nyi. 13 Dɛ kó mutɔ̃mmú yɛ̀nní dìì mɔ̀nnì kuwenniku miɛkɛ, kuwenniku ɔ̃ɔ̃ mù feimmu. 14 Mɔ́mmuɔ nwe bɛ̀ dènnɛní dɛ̀ kuwenniku dɛ̀ ɔ̃ɔ̃ wenkɛmu. Tì wɑ̃̀rimu kɛ tú:

Entɛ,

fɔ̃́ nwèè duɔ́ bɛcíríbɛ̀ miɛkɛ!

Kɛ̀ Kirisi dɑ míítɛ́.

15 Ndɑkɛnɛ̀ mɛsɑ̀ɑ̀ di fòù mɛ̀ɛ̀ botí. Di bɑ́ɑ́ ndò tiyɛìntì, ntúnɛ̀ mɛciì nyɛmbɛ̀. 16 Bɑ́ nfétìnkonɛ̀ di fíè, ti bo yɛmɔ̀rɛ̀ yɛiyɛ nyɛ. 17 Di bɑ́ ndò ntiyɛìntì, yetɛnko kɛ́yĩ́ɛ̃́tɛ́ Kuyie ndɔ́ dɛ̀.

18 Di bɑ́ mmuɔ̀ mmɛnɑɑ̀, mɛ̀ di tɑnnìnko mɛyɛi mmiɛkɛ nkɛ. Yóunɛ̀ kɛ̀ Muyɑɑ́nsɑ̀ɑ̀mù di píɛ. 19 Kɛ̀ di nwɛ̃ nkɛ yɑ́úkùnko ditɔbɛ̀ kɔ̃̀ntì, kɛ́ndiè nKuyie nkó yɛsɑ̃ɑ̃, nnɛ̀ ku kó iyiɛ, kɛ diè Muyɑɑ́nsɑ̀ɑ̀mù di duɔ́ nyìì yiɛ, kɛ́nsɑ̃ntí Kuyie nnɛ̀ di yɛ̀mmɛ̀ mɛmɔu, 20 nsɑ̃ntínɛ̀ ti cicɛ Kuyie dɛmɔu kpɛ́í nsɑ̃́ɑ̃̀ nɛ̀ ti Yiɛ̀ nYesu Kirisi kó diyètìrì.

Onìtì nɛ̀ o pokù bɛ̀ dò kɛ́ntɑumɛ̀

21 Nyíénnɛ̀ ditɔbɛ̀ kpɛti, di dé mɛ̀ɛ̀ kpɛ́í nKirisi.

22 Bɛnitipòbɛ̀ nyíénnɛ̀ di dɑɑbɛ̀ kpɛti, di yie mmɛ̀ɛ̀ botí ti Yiɛ̀ nkpɛti. 23 Kɛ yɛ̃́ onitidɔ̀ù weè bɑkɛ́mɛ̀ o pokù Kirisi bɑkɛ́ mɛ̀ɛ̀ botí o kɔbɛ tĩ̀nnì dìì tú o kɔ̃̀ntì kɛ dì dɛɛrí. 24 Dɛɛ̀ te kɛ̀ bɛnitipòbɛ̀ dò nkɛ́nyíé mbɛ dɑɑbɛ̀ kpɛti timɔu, Kirisi kɔbɛ tĩ̀nnì yíé mmɛ̀ɛ̀ botí Kirisi kpɛti.

25 Bɑ́ wèè nitidɔ̀ù kòo ndɔ́ o pokù Kirisi dɔ́ mɛ̀ɛ̀ botí o kɔbɛ tĩ̀nnì kɛ ku di kpɛ́í, 26 kɛ dì ɔ̀útɛ́ nɛ̀ mɛniɛ nnɛ̀ Kuyie nnɑ́ɑǹtì. 27 Ò dɔ̀ɔ̀ mɛmmɛ kɛ dɔ́ dì ntú o kpɛri ndi kɛ́nwenni, kɛ́nkpɑ kuyɛ̀nkù, kɛ́nkpɑ mɛyɔ̃́ɔ̃̀, kɛ́nkpɑ mɛyɛi mmɛmɔu, kɛ́ndò mpɑ́íí kɛ í mmɔkɛ bɛ̀ bo dì sɛi ntìì ĩ́nkɛ̀. 28 Mɛɛ̀ botí nku bɑ́ wèè nitidɔ̀ù dò nkɛ́ndɔ́mɛ̀ o pokù ò dɔ́ mɛ̀ɛ̀ botí omɑ́ɑ̀. Wèè dɔ́ o pokù ò dɔ́ omɑ́ɑ̀ ndi. 29 Òmɔù ɔ̃ɔ̃ í mpóó nhomɑ́ɑ̀, ò ɔ̃ nyɑ́rímu omɑ́ɑ̀, kɛ piú omɑ́ɑ̀. Kirisi mɛ ndɔɔri o kɔbɛ tĩ̀nnì. 30 Kɛ yɛ̃́ ti túmɛ̀ o kɔ̃̀ntì kó itùòti nyi. 31 Tì wɑ̃̀rimu kɛ tú: Onìtì bo yóu o cicɛ nɛ̀ o yɔ̃ kɛ́tɑunnɛ̀ o pokù, kɛ̀ bɛ̀ɛ nɑɑ́ ntikɔ̃̀ntì timɑ́ɑ̀. 32 Ti nnɑ́ɑǹtì tú disɔ̀rì diɛrì kpɛti nti, tì tú Kirisi nwe nɛ̀ o kɔbɛ tĩ̀nnì, 33 kɛ múnkɛ tú di kpɛti. Bɑ́ wèè nitidɔ̀ù wè ndɔ́ o pokù ò dɔ́ mɛ̀ɛ̀ botí omɑ́ɑ̀, kòo nitipòkù ndé o dɔù.

6

Ibí nɛ̀ i yɛmbɛ̀ kó tinɑ́ɑǹtì

1 Díndi ibí nyíénnɛ̀ di yɛmbɛ̀ kpɛti. Kuyie mmɛ ndɔ́. 2 Ndé ɑ cicɛ nɛ̀ ɑ yɔ̃. Kuyie ndɔú nyìì kuɔ́ kɛ bɛ́i nkɛ tú: 3 Kɛ̀ dɛ̀ɛ yie nkɛ̀ dɛ̀ ndɑ nɑɑti, kɑ̀ɑ fòmmuu okɛ̀ kɛtenkɛ̀ ĩ́nkɛ̀.

4 Díndi ibí yɛmbɛ̀, di bɑ́ mpɛ́íkùnko ibí miɛkɛ, ńtiènnɛ̀ i kɛ ì tũ̀nni ti Yiɛ̀ ndɔ́ mɛ̀ɛ̀ botí.

Tidɑɑtì nɛ̀ ti yɛmbɛ̀ bɛ kó tinɑ́ɑǹtì

5 Díndi tidɑɑtì, nyíénnɛ̀ bɛ̀ɛ̀ di te diɛ nkɛtenkɛ̀ ĩ́nkɛ̀ bɛ kpɛti, kɛ́ mbɛ̀ dé mɛdiɛ̀, kɛ́mpĩ́ mbɛ tɔ̃mmú nɛ̀ mɛyɛ̀mmɛ̀ mɛmɑ́ɑ̀, kɛ́ndò ndi pĩ́ nKirisi kɔ̃mu. 6 Di níí bɑ́ mpĩ́ mmutɔ̃mmú bɛ̀ bo dìì mɔ̀nnì mɑ́ɑ̀ kɛ̀ dɛ̀ bo bɛ̀ nɑrikɛ, dɔɔ̀nɛ̀ dimɑ́ɑ̀ Kirisi kó tidɑɑtì, kɛ́ mmù pĩ nnɛ̀ di yɛ̀mmɛ̀ mɛmɔu Kuyie ndɔ́mɛ̀. 7 Di mpĩ́ mbɛ tɔ̃mmú kɛ dò ndi pĩ́ nti Yiɛ̀ nkɔ̃mu, dɛ̀ bɑ́ ndò ndi pĩ mbɛnìtìbɛ̀ kɔ̃mu. 8 Nyɛ̃́nɛ̀ kɛ dò nkɑ̀ɑ tú kudɑɑkù yoo ɑ í kù tu, Kuyie nyóó yietí bɑ́ wè ò dɔ̀ɔ̀ mɛ̀ɛ̀ sɑ̀ɑ̀ nkó tiyeti nti.

9 Kɛ̀ díndi tidɑɑtì yɛmbɛ̀ di nti pĩ mmɛsɑ̀ɑ̀ ndi bɑ́ nti pɛ́inko, nyɛ̃́nɛ̀ kɛ dò nwèè di te dimɔu ò bo kɛĩ́nkɛ̀ nkɛ, o borɛ̀ òmɔù í cɑ̃́ɑ̃́.

Kirisi kɔbɛ dò nkɛ́mmɔkɛ tìì kpɑ̀rìnɛntì

10 Tisɔnti tú di bo ntɑunnɛ̀mɛ̀ Yesu kɛ́kpenkɛ, kɛ́pɛ́tɛ́ o wɛ̃rímú diɛmù. 11 Bɑ́ɑ́tínɛ̀ Kuyie nkpɑ̀rìnɛntì timɔu kɛ cómmú tei tei, kɛ́bɑɑo dibɔɔ̀ kó mɛsoùmmɛ̀. 12 Ti í kpɑnnɛ̀ bɛnìtìbɛ̀, ti kpɑnnɛ̀ yɛbɔkɛ̀ nyɛ, yɛ̀ɛ̀ bo muyɑɑ́ mmiɛkɛ, yɛ̀ɛ̀ kpeńnì, bɛbɔɔkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ te dibiìnnì kó kutenkù. 13 Nɛ̀ dɛ kpɛ́í, túótɛ́nɛ̀ Kuyie nkó tikpɑ̀rìnɛntì timɔu, kɛ̀ diyiè yɛiri tùɔ̀kɛní di nɑ kɛ kpɑ nkɛ̀ di kpɑ nkɛ dèè, di nkpɑɑ́ yɛ̃́ kɛ́nwɑ̃kɛ́.

14 Nyinɛ̀ timɔ́mmɔnti di kɑ fɛnɑɑ̀kɔ̃̀nfɛ̀ kɔ̃mɛ, kɛ́nkɑ̃nkɛ́ mɛwetímmɛ̀ di cĩ̀ncĩ̀rɛ̀ dimɑ́tìyɑɑ̀bòrì kɔ̃mɛ. 15 Ãnnɛ́nɛ̀ tikɔ̃nyɑuti tinɛùtì kɔ̃mɛ, kɛ nɑ́kɛ́ Tinɑ́ɑǹsɑ̀ɑ̀tì tìì duɔ̀ mmɛom̀pùmɛ̀. 16 Ntɔnɛ̀ mɛtɑ̃́kùmɛ̀ kɛ̀ mɛ̀ ndò nkudɔpìkù sɑ̃́ɑ̃̀ kùù yó nte kɛ̀ di nɑ kɛ́kuɔ dibɔɔ̀ kó ipie nyìì cɔ̀ú. 17 Túótɛ́nɛ̀ mɛdɛɛtímɛ̀ kɛ́dɔɔ̀ dipìì, kɛ́túótɛ́ Muyɑɑ́nsɑ̀ɑ̀mù kó disiè dìì tú Kuyie nɑ́ɑǹtì. 18 Muyɑɑ́nsɑ̀ɑ̀mù ndi bonɛ̀ kɛ̀ di mbɑ́ɑ́ nKuyie nsɑ̃́ɑ̃̀, di nkù bɑ́ɑ́ nyibɑ́ɑmìi imɔu botí kɛ kù sɑ̀útínɛ̀. Mbɑ́ɑ́nnɛ̀ ku Kirisi kɔbɛ bɛmɔu kpɛ́í. 19 Kɛ́ nkù bɑ́ɑ́ n kpɛ́í, kɛ̀ dɛ̀ɛ yie nkɛ̀ nh ɑ̀ɑ̀tɛ n nùù nni nnɑ́ɑ́ nTinɑ́ɑǹsɑ̀ɑ̀tì tìì do sɔri kɛ í yĩɛ̃̀kù, tìì tu Kuyie ndɛɛrí bɛ̀ɛ̀ í tú Sifubɛ. 20 Mbɑ́ɑ́nnɛ̀ ku, kɛ̀ kù n teennɛ̀ kɛ̀ n nɑ kɛ́nnɑ́ɑ́ Tinɑ́ɑǹsɑ̀ɑ̀tì, bɑ́ nɛ̀ bɛ̀ mɛ nni nkpetímɛ̀.

Mucɑummu

21 N tɔ̃nko ti nɛ́po sɑ̀ù Tisiki, ti Yiɛ̀ nkóo tɔ̃ntì sɑ̀ɑ̀wè, kòo bo di nɑ́kɛ́ dɛ ndòmmɛ̀ mmɛ, 22 kɛ́ di nɑ́kɛ́ tìì kó dimɑ̀ɑ̀ bo ti ciɛ, kɛ́yɑ́úkùnnɛ di kɔ̃̀ntì.

23 Ti cicɛ Kuyie nnɛ̀ Yesu Kirisi bɛ̀ di duɔ́ mmɛom̀pùmɛ̀, nɛ̀ mɛdɔ́kùmɛ̀ nɛ̀ mɛtɑ̃́kùmɛ̀. 24 Mɛsɑ̀ɑ̀ nni mbonɛ̀ díndi bɛ̀ɛ̀ kó dimɑ̀ɑ̀ dɔ́ ti Yiɛ̀ nYesu Kirisi kɛ fííkú teii.

Fidipu

1

2

3

4

Pɔɔri wɑ̃̀ri dìì pɑ́tíri Kirisi kɔbɛ bɛ̀ɛ̀ bo Fidipu

Di mpɑ́tíri tɔ tìì nɑ́ɑǹtì

Bɛ̀ do kpetí Pɔɔri Odommu nwe kòo wɑ̃ri dɛ kó dipɑ́tíri, ò do yóó dì wɑ̃̀ri kɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ mɑbɛ̀ bɛɛ̀ tɑnní kɛ tiè nyitié nyɛyi Kirisi kɔbɛ bɛ̀ɛ̀ bo Fidipu kɛ̀ bɛ yɛ̀mmɛ̀ɛ cɑɑ̀rɛ̀. Bɑ́ nɛ̀ mɛmmɛ kɛ̀ Pɔɔri mmɔkɛ diwɛ̀ì kɛ yɛ̃́ kɛ dò nnɛ̀ mɛtɑ̃́kùmɛ̀ ò mɔ̀kɛ mɛ̀ Yesu Kirisi ĩ́nkɛ̀, dɛ bo tũntɛ. Kòo bɛ̀ sɑ̃ntɛ bɛ̀ ò pɑ̃ dìì pɑ̃nnì kɛ bo ò teennɛ̀ dikpetíntou miɛkɛ, kɛ́ndɔ́ kɛ́yɑ́úkùnnɛ bɛ kɔ̃̀ntì kɛ̀ bɛ̀ nwetí Kirisi kɛ bɑ́ɑ́ yóu kɛ̀ itié nyɛyii ìì tɑní kɛ̀ ìì bɛ̀ soutɛ́. Ò do wɛ̃̀tɛ kɛ́ndɔ́ kɛ́yɑ́úkùnnɛ bɛ kɔ̃̀ntì nti kɛ̀ bɛ̀ɛ̀ wɑmmú bɛ̀ bo ntɑunɛ̀mɛ̀ bɛtɔbɛ̀ kɛ́mmɔkɛ mɛyɛ̀mmɛ̀ mɛmɑ́ɑ̀ Kirisi kó mutɔ̃mmú kpɛ́í.

Di mpɑ́tíri nɑ́ɑǹtì duɔ́ kɛ dòmmɛ̀

1. Mudɔummu nɛ̀ ò bɑ́ntɛ̀mɛ̀ Kuyie mbɛ kpɛ́í. 1:1-11

2. Ò do bo mɛ̀ɛ̀ borimɛ miɛkɛ 1:12-26

3. Ò yɛ̃mmɛ̀ bɛ̀ ntɑunɛ̀ Kirisi 1:27-2:18

4. Epɑfɑdoosi nɛ̀ Timɔntee bɛ̀ɛ̀ do dɔɔri dɛ̀ɛ̀ wenni Pɔɔri nɛ̀ Fidipu ɛì kɔbɛ bɛ cuokɛ̀. 2:19-30

5. Pɔɔri do cɑummɛ̀ Fidipu kɔbɛ bɛdùɔ̀ntɔbɛ̀ kó mɛyɛi nkpɛ́í 3:1-4:9

6. Ò dèntɛnɛ̀ ti tú ò yɑ́úkùnnɛmɛ̀ bɛ kɔ̃̀ntì, kɛ bɛ̀ dɔunɛ̀ mutɔ̃mmú, nɛ̀ nɑ́kɛ mudɔummu cɛ̃́nkɛ 4:10-21

1

Pɔɔri dɔummɛ̀ Fidipu kɔbɛ

1 Mí mPɔɔri nɛ̀ Timɔntee Yesu Kirisi kó bɛtɔ̃mbɛ̀, ti di dɔunko díndi Kirisi kɔbɛ bɛ̀ɛ̀ bo Fidipu nɛ̀ bɛ̀ɛ̀ ni Kirisi kɔbɛ tĩ̀rɛ̀ nɛ̀ bɛ kó bɛwedɔunkótíbɛ̀. 2 Ti cicɛ Kuyie nnɛ̀ ti Yiɛ̀ Yesu Kirisi bɛ̀ di dɔɔ̀ mɛsɑ̀ɑ̀ nkɛ́ di duɔ́ ndiwɛ̀ì.

Pɔɔri dɔ́mɛ̀ Kirisi kɔbɛ bɛ̀ɛ̀ bo Fidipu

3 M bɑɑ ɔ̃ nkɛ̀ n dèntɛní di kpɛ́í nni nsɑ̃ntímu Kuyie. 4 Nh ɔ̃ɔ̃ mbɑ́ɑ́mmu Kuyie ndi kpɛ́í nsɑ̃́ɑ̃̀ kɛ̀ dɛ̀ n nɑɑti, 5 di n teénnɛ̀mɛ̀ kɛ̀ ti pitírí Tinɑ́ɑǹsɑ̀ɑ̀tì nɛ̀ di yiemmɛ̀ Yesu nɛ̀ yíenní. 6 N yɛ̃́mu weti weti kɛ dò nKuyie nkùù ketɛ́ dɛ kó mutɔ̃mmú sɑ̀ɑ̀mù di miɛkɛ, kù bo mmù sɔkɛ́ kɛ́ mù dèè ti Yiɛ̀ nYesu Kirisi bo wɛ̃tɛnní dìì yiè. 7 N di dɔ́mu mɛsɑ̀ɑ̀ n yí di yĩɛ̃̀kù, kɛ yɛ̃́ ti wɛ̃ḿmɛ̀ Kuyie nkó mɛsɑ̀ɑ̀ dì mmɔ̀nnì m mɛ nkpetímɛ̀ nɛ̀ n yí kpetí dìì mɔ̀nnì nɛ̀ m mɑumɛ̀ kɛ bo fíí nTinɑ́ɑǹsɑ̀ɑ̀tì. 8 N di dɔ́mu kɛ̀ Kuyie nyɛ̃́, Yesu Kirisi weè n duɔ́ ndɛ kó mɛdɔ́kùmɛ̀.

9 M bɑ́ɑ́mmu Kuyie nkɛ tú kù di teennɛ̀ kɛ̀ di dɔkɛ ndɔ́ ditɔbɛ̀, kɛ́yĩ́ɛ̃́tɛ́ Kuyie nkɛ́bɑntɛ́ mɛsɑ̀ɑ̀ nkù dɔ́ dɛ̀, 10 kɛ́nɑ kɛ́mbɑɑ̀tì mɛsɑ̀ɑ̀ nnɛ̀ mɛyɛi kɛ́nwenni kɛ̀ dɛ̀ɛ yie nkɛ̀ Yesu wɛ̃tiní ò bɑ́ɑ́ yɑ̀ ò bo di sɛi ntìì ĩ́nkɛ̀. 11 Yesu Kirisi yóó di teennɛ̀mu kɛ̀ di dɔɔ̀rìmɛ̀ ńwenni kɛ̀ bɛ̀ nsɑ̃ntí Kuyie kɛ dɛ́úkùnko ku yètìrì.

Tínti Kirisi kɔbɛ ti fòù Kirisi kpɛ́í nkɛ

12 N kɔbɛ n dɔ́ di bɑntɛ́mu tìì n tùɔ̀kɛní tii temɛ̀ kɛ̀ Kuyie nnɑ́ɑǹtì nɛ́ dɔkɛ pitɛ́. 13 Tihɑ̃ɑ̃pɔ̀ntì tìì bɑ̀ɑ okpɑ̀ɑ̀tì diɛwè nɛ̀ bɛsɔmbɛ bɛmɔu bɛ̀ yɛ̃́mu bɛ n kpetínnɛ́mɛ̀ Kirisi kpɛ́í nkɛ. 14 Kɛ̀ Kirisi kɔbɛ kusṹkù yɑ̀ n kpetímɛ̀ kɛ̀ bɛ kɔ̃̀ntì yɑukɛ, kɛ̀ bɛ̀ nɑ̀ɑ́ nKuyie nnɑ́ɑǹtì nɛ̀ dikɔ̃m̀bùɔ̀.

15 Kɛ̀ bɛ̀mɑbɛ̀ tì nɑ̀ɑ́ nkɛ m betínɛ̀ kɛ nh ɛ̃ɛ̃̀nnɛ̀, kɛ̀ bɛtɔbɛ̀ ti nɑ̀ɑ́nnɛ̀ mɛyɛ̀mmɛ̀ mɛ̀ɛ̀ wenni, 16 bɛ̀ n dɔ́ mɛ̀ɛ̀ kpɛ́í, kɛ yɛ̃́ kɛ dò nKuyie nni nduɔ́ ndɛ kó mutɔ̃mmú kɛ̀ m bo mɑ ku nɑ́ɑǹtì kpɛ́í. 17 Bɛ̀ɛ̀ nh ɛ̃ɛ̃̀nnɛ̀ bɛ̀ í nɑ́ɑ́ nKirisi kpɛti nɛ̀ mɛyɛ̀mmɛ̀ mɛmɑ́ɑ̀, bɛ̀ dɔ́ kɛ́ n yíɛ́ mɛyɛǹcɑɑ̀rìmɛ̀ mmɛ dikpetíntou miɛkɛ.

18 Kɛ̀ bɛ yɛ̀mmɛ̀ wenni yoo mɛ̀ í wenni, bɛ̀ cɛ̃́nkɛ mɛ nnɑ̀kɛ́mɛ̀ Kirisi kpɛti, dɛ̀ n nɑɑtimu kɛ yó nni nɑɑti sɑ̃́ɑ̃̀. 19 Kɛ yɛ̃́ n yɛ̃́mu kɛ dò ndi bɑ́ɑ́ Kuyie n kpɛ́í, kɛ̀ Muyɑɑ́nsɑ̀ɑ̀mù n teénnɛ̀, dɛmɔu dɛ̀ tú n kó mɛdɛɛtímɛ̀ mmɛ. 20 M bɑ́ɑ́mmu Kirisi nɛ̀ n yɛ̀mmɛ̀ mɛmɔu, ifɛi í we nni mbonɛ̀. Bɑ́ kɛ̀ n fɛ̃́ũ̀rì, n yó nnɑ́ɑ́mmu o kpɛ́í nnɛ̀ tikɔ̃nyɑuti, kɛ́ndònnɛ̀ n tì nɑ̀kɛ́mɛ̀. Kɛ̀ m bo kú yoo m bo nfòù, n dɔ́ kɛ́ndɛ́úkùnko o yètìrì ndi. 21 Kɛ̀ n fòù n dò nkɛ́mpĩ́ Kirisi kó mutɔ̃mmú mmu, kɛ̀ m mɛ nku n dɔkɛ cɔ̃ntɛmu. 22 Kɛ̀ m mɛ nfòù n yó nnɑ́ɑ́mmu bɛnìtìbɛ̀ Kirisi kpɛti, dɛɛ̀ te kɛ̀ n yí bɑntɛ́ mufòmmu nɛ̀ mukṹṹ n dò nkɛ́tɑ̃ɑ̃tɛ́ dɛ̀. 23 N yɛ̀mmɛ̀ mɛɛ̀ sũ. Mɔ̀nnì mɑrì dɛ̀ ɔ̃ ndò nni nfòù, ditɛrì kɛ́ndò n kú kɛ́kɔtɛ Kirisi borɛ̀, n dɔkɛ mɛ ndɔ́. 24 Dɛ̀ nɛ́ békú kɛ dò nni nkpɑɑ́ fòùmu kɛ di teénnɛ̀. 25 Dɛɛ̀ kpɛ́í nte kɛ̀ n yɛ̃́ kɛ dò n yó nkpɑɑ́ fòù kɛ́ ndi teénnɛ̀, kɛ̀ di kpenkɛ Kuyie nkó kucɛ miɛkɛ, kɛ́mɔɔtɛ diwɛ̀ì. 26 Kɛ̀ dɛ̀ɛ yie nkɛ̀ n wɛ̃̀too dìì yiè kɛ̀ di n yɑ̀, di sɑ̃ntɛ Yesu Kirisi mɛdiɛ̀ ndi fòmmu miɛkɛ.

27 Bɑ́ kɛ̀ dɛ̀ dòmmɛ̀, ntũnnɛ Kuyie nnɑ́ɑǹtì yɛ̃mmɛ̀, kɛ̀ n nɑ kɛ kɔ̀too yoo n yí nɑ, nni nyo di wɛ̃ḿmɛ̀ mɛyɛ̀mmɛ̀ mɛmɑ́ɑ̀ kɛ pitírí Kuyie nnɑ́ɑǹtì, kɛ fííkú mɛtɑ̃́kùmɛ̀ miɛkɛ. 28 Di bɑ́ nyĩɛ̃̀kù di kpɑntídɛ̀ntɔbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ í dɔ́ Kuyie nnɑ́ɑǹtì, dɛɛ̀ bɛnkú bɛ̀ fetimɛ̀, kɛ̀ di kó tikɔ̃nyɑuti bɛnkú di cootɛ́mɛ̀. 29 Kuyie nyí di dɔ̀ɔ̀ mɛsɑ̀ɑ̀ nkɛ̀ di bo yie nYesu mɑ́ɑ̀, kù dɔ́ di fɛ̃́ṹtɛ́mu múnkɛ. 30 Mí nnɛ̀ díndi ti wɛ̃ nkɛ mɑùmu, di sòò yɑ̀mu m mɑùmɛ̀, kɛ kpɑɑ́ mɑù nɛ̀ yíenní.

2

Yesu kɛ̃́kùnnɛmɛ̀ omɑ́ɑ̀

1 Di yie nKirisi kɛ̀ dɛ̀ di kpénkùnko o kó kucɛ miɛkɑɑ̀? Ò di dɔ́ kɛ̀ dɛ̀ yɑ̀úkùnko di kɔ̃̀ntɑ̀ɑ̀? Muyɑɑ́nsɑ̀ɑ̀mù di bonɑ̀ɑ̀? Di dɔ́ ditɔbɛ̀ mɛsɑ̀ɑ̀ nkɛ kuɔ̀ nditɔbɛ̀ mɛsémmɑ̀ɑ̀? 2 Kɛ̀ dɛndɛ kó dimɑ̀ɑ̀ bo, di nwɛ̃ ndinùù, kɛ wɛ̃ mmɛdɔ́kùmɛ̀, kɛ wɛ̃ mmɛyɛ̀mmɛ̀ mɛmɑ́ɑ̀, kɛ pĩ́ mmutɔ̃mmú kɛ̀ dɛ̀ n nɑɑti. 3 Di bɑ́ ndɔɔri dɛ̀mɑrɛ̀ kɛ ɛ̃ɛ̃̀nnɛ̀ ditɔbɛ̀, yoo di ndɛ̀ dɔ̀ɔ̀ri kɛ dɔ́ disɑ̃nni dɛtetìrɛ̀ kpɛri. Di nkɛ̃́kùnko dimɑ́ɑ̀ di dɔɔ̀rìmɛ̀ miɛkɛ, kɛ níí nwúó nditɔbɛ̀ kɛ̀ dò mbɛɛ̀ di dɛunɛ̀. 4 Òmɔù bɑ́ nwɑnti ò kó mɛsɑ̀ɑ̀ mmɑ́ɑ̀, múnkɛ nwɑɑ̀nnɛ̀ bɛtɔbɛ̀ kɔ̃mɛ. 5 Ntũnnɛ̀ Yesu Kirisi kó mɛborimɛ.

6 Ò do tú Kuyie nku,

ò mɛ nyí ndɔ́ kɛ́ kù ɛ̀nnɛnɛ̀ omɑ́ɑ̀,

7 kɛ́yóu o wɛ̃rímú kɛ́nɑɑ́ nhonìtì,

kɛ́dɔɔ̀ omɑ́ɑ̀ otɔ̃ntì,

8 kɛ́kɛ̃́kùnnɛ omɑ́ɑ̀,

kɛ́nyíé nKuyie nkpɛti

kɛ̀ bɛ̀ yɑ̀ɑ ò bɑɑkɛ́nɛ̀ kudɑpɑ̃ɑ̃tí

onitikɔ̀ùtì kɔ̃mɛ kòo kú.

9 Kɛ̀ dɛɛ̀ nte kɛ̀ Kuyie nhò dɛ̀úkùnnɛ,

kóo duɔ́ ndiyetidiɛrì

dìì pɛ̃ɛ̃tɛ́ yɛsɔnyɛ.

10 Kɛ̀ kɛĩ́nkɛ̀ kɔbɛ nɛ̀ kɛtenkɛ̀

nɛ̀ kɛtenkɛ̀ miɛkɛ kɔbɛ

kɛ̀ bɛ̀ bo nínkú o ììkɛ̀.

11 Bɑ́ wè kòo bɛ́i nnɛ̀ o nùù,

kɛ dɔ̀ Yesu Kirisi tú o Yiɛ̀!

Kɛ̀ ti cicɛ Kuyie nyètìrìi dɛukɛ.

Kirisi kɔbɛ bo mmimmɛ̀ kutenkù miɛkɛ

12 N kɔbɛ nh ɔ̃ mbo di borɛ̀ kɛ̀ di yíémmu n kpɛti, nyíénnɛ̀ ti bɑ́ kɛ̀ n yí bo, dɛɛ̀ dɔ̀kɛ wenni. Kuyie ndi dɛɛtɛ́mu, mpĩ́nnɛ̀ ku tɔ̃mmú kɛ kù dé mɛdiɛ̀. 13 Kuyie nkuù ɔ̃ɔ̃ di duɔ́ mmɛyɛ̀mmɛ̀, kɛ̀ di ndɔ́ kɛ́dɔɔ̀ kù dɔ́mɛ̀, kɛ di duɔ́ mmuwɛ̃rímú kɛ̀ di nɑ kɛ́ mɛ̀ dɔ̀ɔ̀.

14 Di níí bɑ́ ndɔɔri dɛ̀mɑrɛ̀ kɛ̀ di yɛ̀mmɛ̀ í bo kɛ̀ di kpɑ. 15 Di ńwenni pɑ́íí kɛ̀ bɛ̀ bɑ́ɑ́ yɑ̀ di cɑɑ̀rìmɛ̀, Kuyie nkó ibí dò nkɛ́nwennimu pɑ́íí bɛnitiyɛibɛ bɛ̀ɛ̀ dɔ̀ɔ̀ri dɛ̀ɛ̀ í wenni bɛ cuokɛ̀, kɛ́mmí fìtírɛ̀ kɔ̃mɛ, 16 kɛ̀ bɛ̀ nɑ́ɑ́ mmufòmmu kó tinɑ́ɑǹtì. Kɛ̀ di dɔɔri mɛmmɛ, n yɛ̀mmɛ̀ bo ndi nɑɑtinɛ̀, kɛ̀ Kirisi wɛ̃tɛní dìì yiè, dɛ̀ɛ bɛnkɛ n tɔ̃mmú nɛ̀ n wɛ̃́ɛ̃̀rìmɛ̀ dɛ̀ í yɛ̀mɛ̀ dɛtetìrɛ̀.

17 Di tɑ̃́mɛ̀ Kuyie ndɛɛ̀ dò ndipɑ̃nnì di kù pɑ̃ dì. Kɛ̀ n ku kɛ kpɑ̃ɑ̃ dɛ kó dipɑ̃nnì, dɛ̀ nni nnɑɑti. Dɛ̀ n nɑɑtimu kɛ̀ diwɛ̀ì m bo nɛ̀ díndi. 18 Díndi múnkɛ, nyɑ̃nkunɛ̀ kɛ̀ ti nwɛ̃ nkɛ yɑ̃nku.

Pɔɔri tɔ̃mmɛ̀ Timɔntee nɛ̀ Epɑfoditi Fidipu kó dihɛì

19 Kɛ̀ Kuyie ndɔ́ m bo tɔ̃nko Timɔntee bɑ̀mbɑ̀ nkɛ́keè di bo kɛ̀ dɛ̀ dòmmɛ̀, kɛ̀ dɛ̀ɛ yɑ́úkùnnɛ n kɔ̃̀ntì. 20 Otɔù mɔù í bo nɛ̀ wè ti wɛ̃ nkɛ dɑkɛ di kpɛ́í. 21 Bɛtɔbɛ̀ biɛ dɑkɛnɛ̀ bɛ kpɛrɛ wɑmmù mmu, bɛ̀ í dɑkɛ Kirisi kɔbɛ kpɛ́í. 22 Di yɛ̃́mu Timɔntee duɔ́mmɛ̀ omɑ́ɑ̀ kɛ n teénnɛ̀ kɛ̀ ti nɑ́ɑ́ nTinɑ́ɑǹsɑ̀ɑ̀tì, kɛ dò nhonìtì nɛ̀ o birɛ. 23 Kɛ̀ m bɑntɛ́ dìì mɔ̀nnì dɛ̀ yó nni ndòmmɛ̀ m bo ò tɔ̃nko. 24 N yɛ̃́mu weti weti kɛ dò nti Yiɛ̀ mbo n teennɛ̀ kɛ̀ n kɔtoo m mɔ́mmuɔ nkɛ́ di yɑ̀.

25 N yɛ̀mmɛ̀ dò m bo wɛ̃tɛ kɛ́ di duɔ́nko Epɑfoditi, di sòò m pɑ̃ dipɑ̃nnì kɛ́duɔnní wè, kɛ dɔ̀ wè n teennɛ̀ mutɔ̃mmú kɛ̀ ti wɛ̃nnɛ́ kɛ mù pĩ nkɛ fɛ̃̀ṹtɛ́. 26 Ò kèè di kèèmɛ̀ mmɛ ò muɔkɛmɛ̀ kòo yɛ̀mmɛ̀ cɑ̀ɑ̀rɛ̀, kòò dɔ́ kɛ́ di yɑ̀. 27 Ò mɛ̀nkɛ sòò muɔkɛmu, kɛ́kɑ́ɑ́tɛ́ mukṹṹ, kɛ Kuyie nhò kuɔ́ mmɛsémmɛ̀ nɛ̀ mí m múnkɛ, koò miɛkùnnɛ, n yɛ̀mmɛ̀ dɔ̀kɛ bɑ́ɑ́ cɑɑ̀rɛ̀ mɛ̀ɛ̀ kpɛ́í. 28 Dɛɛ̀ te kɛ̀ n dɔ́ koò tɛ̃̀ńnɔ́ɔ mɛcɑ̃ɑ̃, nkɛ̀ di ò yɑ̀ kɛ̀ di yɛ̀mmɛ̀ɛ nɑrikɛ, kɛ̀ n kɔ̃mɛ múnkɛɛ nɑrikɛ. 29 Cɔutɛ́nɛ̀ we nɛ̀ diwɛ̀ì ti Yiɛ̀ nkó mɛwɛ̃nnímɛ̀ miɛkɛ, ndénɛ̀ dɛ kó bɛnìtìbɛ̀ botí. 30 Ò duɔ́ nhomɑ́ɑ̀ ndi Kirisi tɔ̃mmú kpɛ́í, nkɛ kɑ̀ɑ́tɛ́ mukṹṹ kɛ n teennɛ̀ díndi bɛ̀ɛ̀ dɛ́tirì di do í yóó nɑ kɛ́ n teennɛ̀ mɛ̀ɛ̀ botí.

3

Pɔɔri yóumɛ̀ dɛmɔu Kirisi kpɛ́í

1 Tisɔnti tú tì, ńyɑ̃nkunɛ̀ ti Yiɛ̀ nkó kucɛ miɛkɛ, n do tì wɑ̃̀rimu kɛ wɛ̃̀tɛ kɛ tì yíɛ́, dɛ̀ wennimu di kpɛ́í. 2 Ndɑkɛnɛ̀ sinitimɔɔ́ kpɛ́í, bɛtɔ̃mbɛ̀ yɛibɛ, bɛ̀ɛ̀ tú bɛ̀ cɑ̃mmú, dɛ kó mucɑ̃mmù nɛ́ í tú mùmɑmù. 3 Tínti bɛ̀ɛ̀ bɑ́ɑ́ nKuyie nnɛ̀ Muyɑɑ́nsɑ̀ɑ̀mù mmiɛkɛ, kɛ í tũ mbɛnìtìbɛ̀ kó ikuɔ́, tíì tu bɛ̀ɛ̀ cɑ̃mmù mucɑ̃mmù mɔ́mmɔmmu. 4 Kòò mɔù yɛ̀mmɛ̀ dò nhò bo cootɛ́ ò tũ mmɛ̀ɛ̀ kpɛ́í nyikuɔ́, n yɛ̃́mu ikuɔ́ koò pɛ̃ɛ̃tɛ́. 5 Bɛ̀ m pɛitɛ́ kɛ̀ nni mmɔkɛ yɛwe yɛ̀ni ndi kɛ̀ bɛ̀ n cɑ̃ntɛ́, n tú Isidɑyɛɛri mɔ́mmuɔ nwe, Bɛnsɑmɛɛ kó kufuku kou, Ebedee mɔ́mmuɔ nkɛ tú Fɑɑdisĩɛ̃ ikuɔ́ yiɛ̀ mmɔ́mmuɔ. 6 Kɛ̀ n kɔ̃̀ntì ńyɑu kɛ̀ n fɛ̃́ũnko Kirisi kɔbɛ, kɛ yetíróo kɛ bo ntũ nyikuɔ́ imɔu. 7 Dɛ̀ɛ̀ do tú n kó disɑ̃nni n dɛ̀ ǹwéntɛ́ di mmɔ̀nnì dɛtetìrɛ̀ Kirisi kpɛ́í. 8 Dɛ̀ í tú dɛ̀ɛ̀ do tú n kó disɑ̃nni mɑ́ɑ̀ nɛ̀ dɛ̀ɛ̀ do tú n kó mucɔ̃́ntimu, n dɛ̀ yetɛmu n yĩ̀ɛ̃́tɛ́ mɛ̀ɛ̀ kpɛ́í nYesu Kirisi wenwe wèè pɛ̃ɛ̃tɛ́ dɛmɔu. Weè te kɛ̀ n dɛ̀ wúó nkɛ̀ dɛ̀ dò ntiyontì kɛ̀ dɛ̀ bo yie nkɛ̀ nní mmɔkɛ Kirisi. 9 Nh ò mɔ̀ɔ̀tɛ dɛ̀ í tú Kuyie nyɛ̃ n wetí n tũ mmɛ̀ɛ̀ kpɛ́í nyikuɔ́, n tɑ̃́ Yesu nwe kɛ̀ kù yɛ̃ n wetí, kɛ yɛ̃́ Kuyie nhɔ̃ɔ̃ yĩ́mɛ̀ onìtì wetí ò tɑ̃́ dìì mɔ̀nnì ndi Yesu. 10 N dɔ́ tì di mmɔ̀nnì tu m bo yĩ́ɛ̃́tɛ́ Kirisi mɑ́ɑ̀, kɛ́pɛ́tɛ́ muwɛ̃rímú diɛmù mùù te kòò yɑ̃̀ńtɛ́, kɛ fɛ̃́ṹtɛ́ o kpɛ́í nkɛ́kú o kpɛ́í. 11 Kɛ̀ dɛ̀ bo yie nní ntú bɛ̀ɛ̀ yóó yɑ̃́ntɛ́ bɛ kóò mɔù.

Ti bo ncokùmɛ̀ kɛ dɔ́ kumɑ̀nku

12 Dɛ̀ í tú n yɛ̃ n nìntɛ m bɛtì dɛ̀ yoo n wenkɛ pɑ́íí, n kpɑɑ́ cokùmu kɛ yetíróo kɛ bo nintɛ Kirisi ò n nìntɛ mɛ̀ɛ̀ botí. 13 N kɔbɛ m mu nyí tùɔ̀kɛ kumɑ̀nku, n dɔɔri dɛ̀mɑrɛ̀ mɑ́ɑ̀ ndi, n yĩɛ̃̀ ndifɔ̃nkúò kpɛrɛ ndɛ, kɛ bɛtì dɛ̀ɛ̀ bo n yììkɛ̀. 14 N cokùmu kɛ dɔ́ dɛyììkɛ̀, kɛ bo nintɛ ticuuti Kuyie nti yu kɛ bo ti duɔ́ ntì kɛĩ́nkɛ̀, nɛ̀ Yesu Kirisi kpɛ́í.

15 Tínti bɛ̀ɛ̀ kpenkɛ Kuyie nkó kucɛ miɛkɛ, ti dò nkɛ́mmɔkɛ mɛɛ̀ yɛ̀mmɛ̀, kòò mɔù kɔ̃mɛ kpɑɑ́ cɑ̃́ɑ̃́, Kuyie mbo ò teennɛ̀ kòo bɑntɛ́. 16 Ti yĩ̀ɛ̃́tɛ́ tì, yóunɛ̀ kɛ̀ ti ntì pĩ nkɛ wɛ̃ nkɛ kérí kucɛ kumɑ́ɑ̀.

17 Ntũnnɛ n kó mɛborimɛ, kɛ múnkɛ ntũ mbɛtɔbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ kɔ̃mɛ dònnɛ̀ ti kɔ̃mɛ. 18 N tì ndi nɑ̀kɛ́mu kɛ wɛ̃̀tɛ kɛ tì ndi nɑ́ɑ́ nnɛ̀ tinɔnniɛti, bɛsṹkùbɛ̀ tú bɛmɑ́ɑ̀ Kirisi kɔbɛ, kɛ̀ bɛ dɔɔ̀rìmɛ̀ nɛ́ bɛnkú bɛ̀ senkɛ̀rìmɛ̀ ò kúmɛ̀ kudɑpɑ̃ɑ̃tí. 19 Bɛ kó kumɑ̀nku tú bɛ̀ bo fetimɛ̀ sɑ̃́ɑ̃̀, kɛ̀ bɛ pitɛ tú bɛ kó Kuyie, kɛ̀ dɛ̀ bɛ̀ nɑɑtinɛ̀ ifɛi do dò nkɛ́ mbɛ̀ bonɛ̀ dɛ̀, kɛ̀ bɛ̀ dɔ́ kutenkù kpɛrɛ mɑ́ɑ̀. 20 Tínti tú kɛĩ́nkɛ̀ kɔbɛ mbɛ, kɛ bɑɑ ti Yiɛ̀ nYesu Kirisi bo wɛ̃tɛnnímɛ̀, 21 kɛ́ceetɛ ti kó tikɔ̃ncĩ̀tì kɛ̀ tìi nɑɑ́nnɛ̀ o kpɛti kɛ́kpenkɛ kɛ́wenkɛ, ò yóó nɑmu kɛ́ dɛ̀ dɔ̀ɔ̀ kɛ yɛ̃́ ò mɔ̀kɛmɛ̀ muwɛ̃rímú kɛ bɑkɛ́ dɛnɛnnɛ̀ dɛmɔu.

4

Pɔɔri tiémmɛ̀ Fidipu kɔbɛ

1 Díndi n kɔbɛ n di dɔ́mu mɛdiɛ̀, n dɔ́ kɛ́wɛ̃tɛ kɛ́ di yɑ̀mu, díì tu n kó diwɛ̀ì nɛ̀ n kó mucɔ̃́ntimu, di ntɑunɛ̀ ti Yiɛ̀ ntei tei.

2 M bɑ́ɑ́mmu Efodii nɛ̀ Sɛ̃ntisi kɛ tú bɛ̀ ńwɛ̃ mmɛyɛ̀mmɛ̀ Kuyie nkó kucɛ miɛkɛ. 3 Fɔ̃́ n nɛ́po Sisii nɛ̀ wè ti wɛ̃ mmutɔ̃mmú, ɑ nteénnɛ̀ dɛ kó bɛnitipòbɛ̀, bɛ̀ n wɛ̃nnɛ́nɛ̀mu kɛ̀ ti nɑ̀kɛ́ Tinɑ́ɑǹsɑ̀ɑ̀tì kɛ fɛ̃̀ṹtɛ́. Kɛ múnkɛ wɛ̃nnɛ́nɛ̀ Kedemɑɑ mutɔ̃mmú nɛ̀ bɛtɔbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ kó yɛyètɛ̀ wɑ̃̀ri mufòmmu pɑ́tíri miɛkɛ.

4 Nyɑ̃nkunɛ̀ sɑ̃́ɑ̃̀ ti Yiɛ̀ nkó kucɛ miɛkɛ, n yíɛ́ kɛ tì bɛ́immu, ńyɑ̃nkunɛ̀.

5 Yóunɛ̀ kɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ bɛmɔuu yɑ̀ di nitìmɛ̀, ti Yiɛ̀ nduúnnímu. 6 Di bɑ́ nyĩɛ̃̀kù, kɛ̀ di dɔ́ dɛ̀, mɔɔnɛ̀ Kuyie nkɛ́ nkù sɑ̃ntí. 7 Kɛ̀ di dɔɔri mɛmmɛ Kuyie mbo di duɔ́ nku kó diwɛ̀ì nɛ̀ Yesu Kirisi di kó mɛwɛ̃nnímɛ̀ miɛkɛ, dìì dɛu, kɛ í dò nkɛ́nɑ kɛ́yɑ̀ dì mɑ̀mɛ̀.

8 N kɔbɛ n nɑ́ɑ́nnɛ̀ timɔ́mmɔnti, kɛ́ndɔɔri dɛ̀ɛ̀ wenni, kɛ́ndɔɔri Kuyie ndɔ́ dɛ̀, kɛ́ndɔɔri dɛ̀ɛ̀ sɑ̀, dɛ̀ɛ̀ dò nkɛ́ndɔ́, dɛ̀ɛ̀ mɑ̀nnɛ̀ disɑ̃nni. 9 Ndɔɔrinɛ̀ di kèè tì m borɛ̀, kɛ́ntũ n kó mɛdɔɔ̀rìmɛ̀, Kuyie nkùù duɔ́ ndiwɛ̀ì kù yó ndi bonɛ̀mu.

Pɔɔri dɔummɛ̀ Fidipu kɔbɛ nɛ̀ mutɔ̃mmú

10 Dɛ̀ n nɑrikɛ mɛdiɛ̀ kɛ̀ n sɑ̃ntí ti Yiɛ̀ ndi wɛ̃̀tɛ kɛ n teémmɛ̀, n yɛ̃́mu kɛ dò ndi ɔ̃ ndɔ́ kɛ́ n teénnɛ̀ di nɛ́ mu nyí mpɛ̀tɛ́ kucɛ. 11 Dɛ̀ í tú n kpɑ mɛ̀ɛ̀ kpɛ́í nte kɛ̀ n nɑ̀ɑ́ mɛmmɛ, kɛ̀ m mɔ̀kɛ yoo n kpɑ, dɛ̀ ɔ̃ nni nnɑɑtimu. 12 M mɑntɛ́nɛ̀mu m bo mmɔkɛmɛ̀ nɛ̀ m bo nkpɑmɛ̀, kɛ̀ n di kɛ sɑnnɛ̀ yoo nh ɑutɛ́, kɛ̀ m mɔ̀kɛ kɛ̀ dɛ̀ sũ yoo dɛ̀ n dòńtɛ́, dɛ̀ n nɑɑtimu. 13 Kirisi weè n duɔ́ muwɛ̃rímú kɛ̀ n dɛ̀ nɔ ndɛmɔu. 14 Dɛ̀ nɛ́ wennimu di n teémmɛ̀ nh ɑ́ɑ̀rìmɛ̀ miɛkɛ.

15 Díndi Fidipu kɔbɛ, di yɛ̃́mu kɛ dò n di nɑ̀kɛ́ dìì mɔ̀nnì Tinɑ́ɑǹsɑ̀ɑ̀tì mɛketimɛ̀, kɛ́nyɛtì Mɑseduɔnni kó kɛtenkɛ̀ díì mɑ́ɑ̀ kó ditĩ̀nnì do n teennɛ̀. 16 Kɛ̀ nní mbo Tɛsɑdoniki kɛ̀ di n teennɛ̀ kucɛ mɛ̀dɛ́mɛ̀. 17 Dɛ̀ í tú dɛ̀ n nɑɑti yɛpɑ̃rɛ̀ mɑ́ɑ̀ kpɛ́í, dɛ̀ɛ̀ n nɑɑti dɛɛ̀ tu di bo pɛ́tɛ́mɛ̀ mucɔ̃́ntimu. 18 N yɑ̀mu di m pɑ̃ dɛ̀ kɛ duɔnní Epɑfoditi, di mmɔ̀nnì kɛ̀ m mɔ̀kɛ pɛ́u. Di pɑ̃rɛ̀ dònnɛ̀ tudɑ̀ɑ̀rí nwe wèè fɔ̃ɔ̃ku nɑɑti kɛ̀ Kuyie nyɛ̀ cɔutɛ́. 19 Kuyie nkùù n te ku kpɑ̀tì í sénní, kù yó ndi duɔ̀mmu dɛ̀ di békú dɛ̀ nɛ̀ Yesu Kirisi di kó mɛtɑummɛ̀ miɛkɛ. 20 Ti cicɛ Kuyie nyètìrì ndɛu sɑ̃́ɑ̃̀. Kɛ̀ dɛ̀ mmɛ̀ ndò.

Mucɑummu

21 Dɔunnɛ̀ Yesu Kirisi kɔbɛ bɛmɔu bɛ̀ɛ̀ bo di ciɛ, kɛ dɔ̀ bɛ̀ɛ̀ bo diɛ mbɛ̀ bɛ̀ dɔunko. 22 Kòo kpɑ̀ɑ̀tì diɛwè Sesɑɑ cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kɔbɛ múnkɛ di dɔunko.

23 Ti Yiɛ̀ nYesu Kirisi kó mɛsɑ̀ɑ̀ nni ndi bonɛ̀.

Kɔdɔɔsi

1

2

3

4

Pɔɔri wɑ̃̀ri dìì pɑ́tíri Kirisi kɔbɛ bɛ̀ɛ̀ bo Kɔdɔɔsi

Di mpɑ́tíri tɔ tìì nɑ́ɑǹtì

Pɔɔri weè do wɑ̃̀ri di mpɑ́tíri Kɔdɔɔsi Kirisi kɔbɛ tĩ̀nnì, kɛ́ dì duɔ́ nTisiki nɛ̀ Onnɛsimmu kɛ̀ bɛ̀ bo dì kɔ̀tɛnɛ̀ Kɔdɔɔsi. Pɔɔri weè do í bɛ̀ nɑ̀kɛ́ Kuyie nnɑ́ɑǹtì. Bɛ ciɛ kou Epɑfɑdɑsi wèè do wɛ̃nnɛ́ Pɔɔri kɛ nɑ́ɑntɛ Kuyie nnɑ́ɑǹtì weè do tì mbɛ̀ nɑ̀kɛ́.

Bɛ̀ do kpetí dìì mɔ̀nnì Pɔɔri Odommu kɛ̀ Epɑfɑdɑsi kɔtoo kóò nɑ̀kɛ́ bɛsoùmbɛ̀ mɑbɛ̀ tɑnnímɛ̀ bɛ ciɛ Kirisi kɔbɛ tĩ̀nnì miɛkɛ kɛ bɛ̀ nɑ̀ɑ́ nkɛ tú: Kɑ̀ɑ dɔ́ kɛ́yĩ́ɛ̃́tɛ́ Kuyie nkɛ̀ kù dɑ dɛɛtɛ́ ɑ dò nkɛ́mbɑ́ɑ́ nkɛĩ́nkɛ̀ kó bɛkperíbɛ̀ mbɛ kɛ dɔɔrinɛ̀ ikuɔ́ mɑì kɛ́ndònnɛ̀ mucɑ̃mmù nɛ̀ ticìcìtì mɑtì mudiì ĩ́nkɛ̀.... Pɔɔri tì kèè dìì mɔ̀nnì kɛ pɑ̃̀nkɛɛ bɛ̀ dèntɛní Kuyie nduɔ̀mmɛ̀ mufòmmu nɛ̀ Yesu borɛ̀ mɑ́ɑ̀ ndi, kɛ́ bɛ̀ wɑ̃̀ri di mpɑ́tíri kɛ bo bɛ̀ tié mbɛ̀ dò nkɛ́ndòmmɛ̀ kɛ bɑ́ɑ́ tũnnɛ mufòmmu yɛimu.

Di mpɑ́tíri nɑ́ɑǹtì duɔ́ kɛ dòmmɛ̀

1. Mudɔummu 1:1-8

2. Pɔɔri bɑ́ɑ́ ntì Kuyie mbɛ kpɛ́í 1:9-14

3. Kirisi bɑkɛ́mɛ̀ dɛmɔu 1:15-23

4. Ò bɛ̀ cɑu ntì bɛsoùmbɛ̀ kpɛ́í 1:24-2:2

5. Mufòmmu pɑ̀mmù nɛ̀ Kirisi ti kó mɛwɛ̃nnímɛ̀ miɛkɛ 3:1-4:6

6. Mɛcɑummɛ̀ 4:7-18

1

Pɔɔri dɔummɛ̀ Kɔdɔɔsi kɔbɛ

1 Mí mPɔɔri Kuyie ntɑ̃ɑ̃tɛ́ wè, kɛ̀ n tu Yesu Kirisi kó ditɔ̃nnì nɛ̀ Timɔntee tíì di wɑ̃̀ri dipɑ́tíri díndi bɛ̀ɛ̀ bo Kɔdɔɔsi kɛ tɑ̃́ Yesu.

2 Ti cicɛ Kuyie ndi dɔɔ̀ mɛsɑ̀ɑ̀ nkɛ́ di duɔ́ ndiwɛ̀ì.

Kuyie nti kuɔ́ mmɛsémmɛ̀ kɛ́ ti dɔ̀ɔ̀ mɛsɑ̀ɑ̀

3 Ti ɔ̃ nsɑ̃ntímu Kuyie nti Yiɛ̀ nYesu Kirisi cicɛ, koò bɑ̀ɑ́ nsɑ̃́ɑ̃̀ di kpɛ́í. 4 Kɛ yɛ̃́ ti kèèmɛ̀ di tɑ̃́ mɛ̀ɛ̀ botí Yesu Kirisi nɛ̀ di dɔ́mɛ̀ Kuyie nkɔbɛ bɛmɔu. 5 Nɛ̀ di kèè dìì yiè ndi Tinɑ́ɑǹsɑ̀ɑ̀tì tìì tu timɔ́mmɔnti, di bɑntɛ́mɛ̀ Kuyie ndi bɑɑnɛ̀ dɛ̀ kɛĩ́nkɛ̀ kɛ dɛ̀ bɑ̀ɑ. 6 Tinɑ́ɑǹsɑ̀ɑ̀tì pitírí kutenkù kumɔu ndi, dɛ̀ í tú di ciɛ mɑ́ɑ̀, kɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ tì yíé nkɛ̀ bɛ borimɛ ceeri, di kɔ̃mɛ cèètɛmɛ̀ di tì kèè dìì mɔ̀nnì mɛketímɛ̀ kɛ bɑntɛ́ weti weti Kuyie nkó mɛsɑ̀ɑ̀. 7 Ti nɛ́po mɔ́mmuɔ Epɑfɑdɑsi nɛ̀ wè ti wɛ̃ nkɛ pĩ́ nKuyie ntɔ̃mmú, weè tì ndi nɑ̀kɛ́. Ò pĩ mmùù tɔ̃mmú di ciɛ mù tú musɑ̀ɑ̀mù mmu, Kirisi dɔ́ mù. 8 Weè ti nɑ̀kɛ́ Muyɑɑ́nsɑ̀ɑ̀mù di teé mmɛ̀ɛ̀ botí kɛ̀ di dɔ́ ditɔbɛ̀.

9 Dɛɛ̀ kpɛ́í nte nɛ̀ ti kèèmɛ̀ dɛ kó tinɑ́ɑǹtì, ti í yóu ti bo mbɑ́ɑ́mmɛ̀ Kuyie ndi kpɛ́í nkɛ tú kù di teennɛ̀ kɛ̀ di yĩ́ɛ̃́tɛ́ kù dɔ́ dɛ̀, kɛ̀ Muyɑɑ́nsɑ̀ɑ̀mù di duɔ́ mmɛciì nkɛ̀ di nyɛ̃́ di dɔɔri dɛ̀, 10 kɛ́ndɔɔri Kuyie ndɔ́ dɛ̀, dɛ̀ɛ̀ dɛ̀úkùnko ku yètìrì, kɛ́ndɔɔri ditɔbɛ̀ mɛsɑ̀ɑ̀ nkɛ dɔkɛɛ yĩ́ɛ̃́tɛ́ Kuyie. 11 M bɑ́ɑ́mmu Kuyie nkɛ tú kù di kpénkùnnɛ dɛmɔu dɛ miɛkɛ nɛ̀ ku wɛ̃rímú diɛmù kɛ̀ di nɑ kɛ́mmi nkɛ wɛ̃́ɛ̃̀rì. 12 Nsɑ̃ntínɛ̀ ti cicɛ Kuyie nkùù te kɛ̀ di mɑnnɛ̀ kɛ́wɛ̃nnɛ́nɛ̀ ku kɔbɛ bɛ̀ɛ̀ bo kuwenniku miɛkɛ, kɛ̀ kù yóó wɛ̃nnɛ́ kɛ́ di duɔ́ nkù bɑ̀ɑnɛ̀ dɛ̀ ku kɔbɛ. 13 Kuù ti fìetɛ dibiìnnì kóo kpɑ̀ɑ̀tì nɔu miɛkɛ, kɛ ti tɑnnɛ́ ku Birɛ kù dɔ́ dɛ̀ mɛsɑ̀ɑ̀ nkó dikpɑ̀ɑ̀tìyuu miɛkɛ, 14 wèè ti dontɛ́, kɛ ti cĩ̀ɛ̃́ nti yɛi.

Kirisi weè tu oketiwè dɛmɔu dɛ miɛkɛ

15 Òmɔù bɑ́ɑ́ nɑ kɛ́yɑ̀ Kuyie, Kirisi weè ti bɛnkú kù dòmmɛ̀, weè tu Mpo kɛ bɑkɛ́ Kuyie ndɔ̀ɔ̀ dɛ̀ dɛmɔu. 16 Weè te dɛmɔu kɛ dɛ̀ dɔ̀ɔ̀, kɛĩ́nkɛ̀ kpɛrɛ nɛ̀ kɛtenkɛ̀ kpɛrɛ, ti wúó ndɛ̀ nɛ̀ ti í wúó ndɛ̀, bɛ̀ɛ̀ bɑkɛ́, bɛkótíbɛ̀, muwɛ̃rímú yɛmbɛ̀, bɛ̀ɛ̀ ni, kù dɛ̀ dɔ̀ɔ̀ dɛmɔu weè kpɛ́í. 17 Dɛmɔu dɛ̀ yóó dɔɔ̀ kòò bomu, weè te kɛ̀ dɛ̀ bo kòò dɛ̀ bɑkɛ́. 18 Weè tu diyuu, kòo kɔbɛ tú o kɔ̃̀ntì, kòò bɛ̀ duɔ́ mmufòmmu. Weè tu oketiwè wèè ku kɛ yɑ̃̀ńtɛ́, Kuyie mmɛ dɔ̀ɔ̀ kòò bo mbɑkɛ́ tipíìtì timɔu ndi, 19 kɛ yɛ̃́ Kuyie ndɔ́mɛ̀ kɛ́mbo ku Birɛ miɛkɛ nɛ̀ ku dòmmɛ̀ mɛmɔu ndi. 20 Kuù dɔ́ kɛ́tɑunnɛ̀ kumɑ́ɑ̀ dɛnɛnnɛ̀ dɛmɔu kɛĩ́nkɛ̀ kpɛrɛ nɛ̀ kɛtenkɛ̀ kpɛrɛ nɛ̀ ku Birɛ Yesu kó mukṹṹ nkudɑpɑ̃ɑ̃tí ĩ́nkɛ̀ te dɛmɔu kɛ̀ dɛ̀ nɑrikɛnɛ̀ Kuyie.

21 Díndi múnkɛ di do tú Kuyie nkpɑntídɛ̀ntɔbɛ̀ mbɛ kɛ̀ kù dɛ́tirìnɛ̀, kɛ̀ di yɛ̀mmɛ̀ sĩ̀ nkɛ̀ di dɔɔri mɛyɛi. 22 Di mmɔ̀nnì kɛ̀ ku Birɛ tùótɛ́ tinitikɔ̃̀ntì kɛ ku, kɛ̀ kù di tɑunnɛ̀ kumɑ́ɑ̀. Kɛ̀ di bo nɑ kɛ́nkɔri ku borɛ̀ kɛ wenni pɑ́íí, kɛ kpɑ mɛyɔ̃́ɔ̃̀ nkòò mɔù bɑ́ɑ́ nɑ kɛ di sɛi. 23 Ntɑ̃́nɛ̀ Kuyie nweti weti, kɛ̀ dɛ̀mɑrɛ̀ bɑ́ɑ́ di yɑtɛnɛ̀ ku kó kucɛ yoo di bɑɑ dɛ̀, Tinɑ́ɑǹsɑ̀ɑ̀tì di bɛnkɛ dɛ̀. Dɛ kó Tinɑ́ɑǹsɑ̀ɑ̀tì bɛ̀ tì nɑ̀kɛ́mu kutenkù kumɔu, mí mPɔɔri kɛ̀ n tì nɑ̀ɑ́.

Kuyie nduɔ́ mmùù tɔ̃mmú Pɔɔri

24 Di mmɔ̀nnì dɛ̀ n nɑɑtimu kɛ̀ n fɛ̃́ũ̀rì di kpɛ́í. Kɛ̀ n sɔkɛ́ kɛ fɛ̃́ũ̀rì Kirisi fɛ̃̀ṹtɛ́mɛ̀ o kɔbɛ díndi bɛ̀ɛ̀ tu o kɔ̃̀ntì di kpɛ́í. 25 Kuyie nkuù n tɑ̃ɑ̃tɛ́ kɛ m pĩ̀ńnɛ́ Kirisi kɔbɛ cuokɛ̀ mutɔ̃mmú kɛ̀ m bo bɛ̀ nɑ̀kɛ́ ku nɑ́ɑǹtì pɑ́íí, kɛ́ tì mbɛ̀ tié. 26 Kuyie ndo tì mbɛ̀ sɔ̀nnɛnɛ̀mu, di mmɔ̀nnì kɛ̀ tì mbɛ̀ bɛnkɛ bɛmbɛ bɛ̀ɛ̀ tu ku kɔbɛ. 27 Kuyie nkuù dɔ́ kɛ́bɛnkɛ ku kó disɔ̀rì kpɛti tìì do sɔri, tìì tu: Kɛ̀ Kirisi bo di miɛkɛ di nyɛ̃́ kɛ dò ndi bo ò totɛ́nɛ̀ Kuyie nkó tikpetì. 28 Weè Kirisi kpɛ́í nkɛ ti nɑ́ɑ́mmɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ bɛmɔu, kɛ̀ bɛ̀ cɑú, kɛ bɛ̀ tiè nKuyie nnɑ́ɑǹtì ti yɛ̃́ kɛ̀ dɛ̀ mɑ̀mɛ̀, kɛ̀ dɛ̀ bo yie nkɛ̀ dí ntɑunɛ̀ Kirisi, kɛ́mbo tuɔkoo Kuyie mborɛ̀ kɛ dò mpɑ́íí. 29 Dɛɛ̀ te kɛ̀ ti pĩ́ ndɛ kó mutɔ̃mmú kɛ mɑù, Kirisi weè n duɔ́ nho kó muwɛ̃rímú diɛmù.

2

1 N dɔ́ di yĩ́ɛ̃́tɛ́mu m mɑù mɛ̀ɛ̀ botí di kpɛ́í nnɛ̀ Dɑodisee kɔbɛ kpɛ́í nnɛ̀ Kirisi kɔbɛ tɔbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ í n yɛ̃́ bɛ kpɛ́í. 2 M bɑ́ɑ́mmu Kuyie nkɛ tú kùu yɑ́úkùnnɛ di kɔ̃̀ntì, kɛ̀ dí nwɛ̃ nkɛ dɔ́ ditɔbɛ̀, kɛ̀ kù di duɔ́ mmɛciì nkɛ̀ di dɔkɛ yĩ́ɛ̃́tɛ́ Kuyie nkó disɔ̀rì dìì tu Kirisi. 3 Weè tu mɛciì nnɛ̀ mɛyĩ́ɛ̃́tímɛ̀ kó disɔ̀rì.

4 N tì ndi nɑ̀kɛ́ kɛ̀ di bo nyɛ̃́mu kòò mɔù bɑ́ɑ́ di soutɛ́ nɛ̀ kununɑɑtí. 5 Bɑ́ kɛ̀ n yí di tɔ́kɛ́nɛ̀ n yɛ̀mmɛ̀ di bonɛ̀mu, kɛ̀ n wùó ndi kérí mɛ̀ɛ̀ botí Kuyie nkó kucɛ miɛkɛ kɛ̀ dɛ̀ wenni kɛ̀ di tɑ̃́ Kirisi kɛ̀ dɛ̀ n nɑɑti.

Dɛɛ̀ bo ti teénnɛ̀ kɛ̀ tí nɑ iyɑ́ɑ̀bìsítié nyɛmbɛ̀

6 Di yiemmu Yesu Kirisi kòò tu di Yiɛ̀, dí nhò tɑunɛ̀ weti weti. 7 Yóunɛ̀ kɛ̀ di cĩ̀ɛ̃ nfííkú o ĩ́nkɛ̀ teii kɛ̀ di tɑ̃́kùmɛ̀ɛ kpenkɛ kɛ̀ di ntũ ndi cɔutɛ́ ìì tié nkɛ́dɔkɛ nkù sɑ̃ntí sɑ̃́ɑ̃̀.

8 Ndɑkɛnɛ̀ kòò mɔù bɑ́ɑ́ di soutɛ́ nɛ̀ mɛniticiì nnɛ̀ mɛbɔɔyɛ̀mmɛ̀ kɛ́ di fétìnnɛ, dɛ kó tinɑ́ɑǹtì í tú Kirisi kpɛti, bɛnìtìbɛ̀ kpɛti nti. 9 Kuyie nkó mɛborimɛ mɛmɔu do bomu Kirisi miɛkɛ ò tùótɛ́ dìì mɔ̀nnì tinitikɔ̃̀ntì. 10 Kɛ̀ di ò tɑunɛ̀ di pɛ̀tɛ́mu dɛmɔu. Weè bɑkɛ́ bɛbɑɑtíbɛ̀ bɛmɔu nɛ̀ kɛĩ́nkɛ̀ kó bɛkperíbɛ̀ bɛmɔu.

11 Di wɛ̃nnɛ́nɛ̀ Kirisi kɛ̀ dɛɛ̀ tu di kó mucɑ̃mmù, dɛ̀ í tú bɛnìtìbɛ̀ kó mucɑ̃mmù Kirisi kó mucɑ̃mmù tu ò di dɛɛtɛ́nɛ̀mɛ̀ mɛdɔ́kùmɛ̀ yɛimɛ. 12 Dɛ̀ dò mbɛ̀ wè ndi wɛ̃nnɛ́nɛ̀mu kɛ kũnnɛ́ bɛ̀ di ɑ̃ɑ̃̀ dìì mɔ̀nnì bɑ̀tɛ́mmù, kɛ̀ di ò wɛ̃nnɛ́nɛ̀ kɛ yɑ̃̀ńtɛ́ di tɑ̃́ mɛ̀ɛ̀ kpɛ́í nkɛ dò nKuyie mmɔ̀kɛ muwɛ̃rímú kɛ bo duɔ́ nkɛ̀ di yɑ̃́ntɛ́, kù duɔ́mmɛ̀ kɛ̀ Kirisi yɑ̃̀ńtɛ́. 13 Di yɛi mmɛɛ̀ do te kɛ̀ dí ntú bɛcíríbɛ̀ Kuyie nkó mufòmmu bíɛ́kɛ̀, di do í cɑ̃mmù, di do í yɛ̃́ Kuyie. Di mmɔ̀nnì nɛ̀ Kirisi kpɛ́í nkɛ̀ kù di kuɔ́ mmɛsémmɛ̀ kɛ di cĩ̀ɛ̃́ nkɛ duɔ́ nkɛ̀ di yɑ̃̀ńtɛ́. 14 Ikuɔ́ do yɛ̃ nti tú bɛyɛibɛ mbɛ, kɛ dò nKuyie nti kpetínnɛ́, kɛ̀ Kirisi kɔ̀tɛní kɛ̀ bɛ̀ ò bɑɑkɛ́ kudɑpɑ̃ɑ̃tí kòò kùɔ dɛ kó ikuɔ́. 15 Kirisi ku dìì mɔ̀nnì kudɑpɑ̃ɑ̃tí kɛ nɑmu muyɑɑ́ mmiɛkɛ kó bɛkperíbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ bɑkɛ́, kɛ bɛ̀ fɛ̀ìkùnnɛ kɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ bɛmɔu yɑ̀ ò bɛ̀ nɑmɛ̀.

16 Kɛ̀ dɛ̀ dò mmɛmmɛ, di bɑ́ɑ́ yie nkòò mɔù di wɑ́tí di yo ndɛ̀ nɛ̀ di yɔ̃̀ ndɛ̀ ĩ́nkɛ̀, nɛ̀ yɛbɑɑ ndi bɑɑ̀ nyɛ̀, otɑ̃ɑ̃̀pɑ̀nwè kpɛyɛ yoo tɛom̀pùtɛ̀ kpɛyɛ. 17 Dɛndɛ kó dimɑ̀ɑ̀ do tú dɛ̀ɛ̀ kpɑɑní dɛ kó kufènkù nku, dɛmɔ́mmɔnnɛ tú Kirisi nwe. 18 Di bɑ́ɑ́ yie nkòò mɔù di soutɛ́ di í yɑu mɛ̀ɛ̀ kpɛ́í ntidɔuǹtì, di í dɔú mmɛ̀ɛ̀ kpɛ́í nKuyie ntɔ̃rɛ̀, di í kɛ̃́kùnko mɛ̀ɛ̀ kpɛ́í ndimɑ́ɑ̀ kɛ bɛ̀ dònnɛ̀. Dɛ kó bɛnìtìbɛ̀ tu sifeí yɛmbɛ̀ mbɛ kɛ mɔkɛ mɛnitiyɛ̀mmɛ̀ dɛtetìrɛ̀ kɔ̃mɛ. 19 Bɛ̀ í tɑunɛ̀ Kirisi wèè tu diyuu. Dentɛnní Kirisi kɔbɛ tĩ̀nnì dòmmɛ̀ onìtì kó tikɔ̃̀ntì dòmmɛ̀ mmɛ, kɛ mɔkɛ itùòti nɛ̀ icĩɛ̃ nkɛ nɑmpú, kɛ kótírí Kuyie nkó kucɛ miɛkɛ kù dɔ́ mɛ̀ɛ̀ botí.

Ti kunɛ̀mɛ̀ Kirisi koò wɛ̃nnɛ́nɛ̀ kɛ yɑ̃̀ńtɛ́

20 Díndi bɛ̀ɛ̀ wɛ̃nnɛ́nɛ̀ Kirisi kɛ ku, kòò di dɛɛtɛ́nɛ̀ yɛbɔkɛ̀ kó tidɑɑtì. Dɛ̀ dòmmɛ kɛ̀ di yie nkɛ̀ kutenkù kɔbɛ wɛ̃̀tɛ kɛ di duɔ́ nyikuɔ́ ìì tu: 21 Bɑ́ɑ́ túótɛ́ diɛ, bɑ́ɑ́ dɛ́útɛ́ diɛ, bɑ́ɑ́ kɑ́ɑ́kɛ́ diɛ? 22 Dɛ kó ikuɔ́ tú bɛnìtìbɛ̀ kpɛyi nyi, ì yóó deèmu bɑ̀mbɑ̀. 23 Dɛ kó ikuɔ́ tú mɛciì nkpɛyi nyi bɑkɛ ɑ bo nkɛ̃́kùnkomɛ̀ ɑmɑ́ɑ̀, kɛ bɑ́ɑ́ nKuyie nkɛ fɛ̃́ũnko ɑ kɔ̃̀ntì, dɛ̀ nɛ́ í teénnɛ̀ kɛ dɛì mɛyɛ̀mmɛ̀ yɛimɛ, dɛ̀ teénnɛ̀ onìtì kɔ̃̀ntì nti.

3

1 Di wɛ̃nnɛ́nɛ̀mu Kirisi kɛ ku kòò duɔ́ nkɛ̀ di yɑ̃̀ńtɛ́, ńwɑɑ̀nnɛ̀ Kuyie nkpɛrɛ dɛ̀ɛ̀ bo ò kɑ̀ri dɛ̀, Kuyie mbɑkù yoú. 2 Nwɑɑ̀nnɛ̀ kɛĩ́nkɛ̀ kpɛrɛ kɛ bɑ́ nduɔ̀ ndi yɛ̀mmɛ̀ kutenkù kpɛrɛ, 3 kɛ yɛ̃́ di kumɛ̀mu kɛ̀ di fòmmu pɑ̀mmù wɛ̃ńnɛ̀ Kirisi kɛ sɔri Kuyie mborɛ̀. 4 Kirisi wèè tu di fòmmu kó dikũ̀nnì, ò bo wɛ̃tɛní dìì yiè di bo nhò bonɛ̀, koò nwɛ̃ńnɛ̀ o kpetì miɛkɛ.

Mɛborimɛ kótímɛ̀ nɛ̀ mɛpɑ̀mmɛ̀ kó tinɑ́ɑǹtì

5 Kuɔnɛ̀ kutenkù kó mɛyɛ̀mmɛ̀, mɛ̀ɛ̀ tu: Di bo ndɔuti dɔutinɛ̀mɛ̀ ditɔbɛ̀, di bo mbɛnkúmɛ̀ dimɑ́ɑ̀ kɛ yũɔ̃ mbɛnìtìbɛ̀ yɛ̀mmɛ̀, di bo mmɔkɛmɛ̀ iyɛntotí yɛiyi. Di bɑ́ ntú bɛ̀ɛ̀ í diɛ̀ ntikpɑ̀tì, dɛ̀ í cɑ̃́ɑ̃́nnɛ̀ mubɔɔféù. 6 Kuyie mbo bekɛ́nɛ̀ bɛ̀ɛ̀ yetɛ ku kpɛti kɛ dɔɔri mɛ kóò botí kɛ̀ dɛ̀ nyóù mɛdiɛ̀. 7 Di do dɔɔri mɛɛ̀ botí kɛ mɛyɛi ndi nɔ.

8 Di mmɔ̀nnì yóunɛ̀ kumiɛpíɛ́ nɛ̀ kuyonku nɛ̀ tidɔnnitì nɛ̀ yɛsɑ̃́ɑ̃̀mbɛ̀ nɛ̀ tinɑ́ɑnyɛiti. 9 Di bɑ́ nsoú nditɔbɛ̀, kɛ yɛ̃́ di dɑ̀tɛ́mɛ̀ di borimɛ kótímɛ̀ kɛ dootóo, 10 kɛ tùótɛ́ mɛborimɛ pɑ̀mmɛ̀ kɛ dɑ̀ɑ́tí kɛ́nɑɑ́ mbɛnitipɑ̀mbɛ̀. Kuyie ndo di dɔ̀ɔ̀ kɛ̀ dí ndòmmɛ̀, kɛ́mmɔkɛ Kuyie nkó mɛciì. 11 Mɛbɑtimɛ̀ tɛ̃́nkɛ í bo Sifu nɛ̀ wèe í tú Sifu bɛ cuokɛ̀, wèè cɑ̃ntɛ́ nɛ̀ wèè í cɑ̃ntɛ́, okpɑ́kpɑ̀rì nɛ̀ timútì kou, kudɑɑkù nɛ̀ wèè í tú kudɑɑkù bɛmɔu bɛ̀ tɑunnɛ̀ Kirisi nwe kòò bɛ̀ te.

12 Kuyie nkuù di dɔ́ kɛ di tɑ̃ɑ̃tɛ́ kɛ̀ di tú ku kɔbɛ. Di mmɔkɛnɛ̀ ditɔbɛ̀ mɛsémmɛ̀, kɛ́nnitì, kɛ́nkɛ̃́kùnko dimɑ́ɑ̀, kɛ́ntú bɛnitisɑ̀ɑ̀bɛ̀, kɛ nɔ nkɛ mi. 13 Mmɔkɛnɛ̀ mɛminnímɛ̀ nɛ̀ ditɔbɛ̀, kɛ́ncĩ́ɛ̃́nko ditɔbɛ̀, kòò mɔù yetɛ́nɛ̀ otɔù wèè ò cĩ̀ɛ̃́ Kirisi di cĩ̀ɛ̃́ mmɛ̀ɛ̀ botí. 14 Tìì dɔ̀kɛ tú tidiɛtì tiì tu di bo ndɔ́mɛ̀ ditɔbɛ̀ mɛsɑ̀ɑ̀ nkɛ́nɑ kɛ́nwɛ̃ nweti weti. 15 Kirisi kó diwɛ̀ì mbo di miɛkɛ. Kuyie ndi yu dìì kpɛ́í kɛ̀ di bo ńwɛ̃ nkɛ dò nhonìtì òmɑ́ɑ̀. Nsɑ̃ntínɛ̀ Kuyie kù di dɔɔri dɛ̀ɛ̀ kpɛ́í. 16 Kirisi kó tinɑ́ɑǹtì ḿbo di miɛkɛ mɛsɑ̀ɑ̀ nkɛ̀ di nciì, kɛ tiè nditɔbɛ̀, kɛ yɑ́úkùnko ditɔbɛ̀ kɔ̃̀ntì, kɛ diè nKuyie nkó yɛsɑ̃ɑ̃ nnɛ̀ ku kó iyiɛ nkɛ kù sɑ̃ntí nɛ̀ Muyɑɑ́nsɑ̀ɑ̀mu di duɔ́ nyìì yiɛ, kɛ nkù sɑ̃ntí nɛ̀ di yɛ̀mmɛ̀ mɛmɔu. 17 Di dɔɔ̀rìmɛ̀ nɛ̀ di nɑ́ɑǹtì dɛ̀ mbɛnkú di túmɛ̀ Kirisi kɔbɛ, kɛ̀ di ndɔúnnɛ̀ ti cicɛ Kuyie mutɔ̃mmú Kirisi kpɛ́í.

Bɛ̀ɛ̀ tu Kirisi kɔbɛ bɛ borimɛ dò nkɛ́ndòmmɛ̀

18 Bɛnitipòbɛ̀, nyíénnɛ̀ di dɑɑbɛ̀ kpɛti, Kuyie nkɔbɛ dò nkɛ́ mmɛ ndɔɔri.

19 Bɛnitidɑɑbɛ̀, ndɔ́nɛ̀ di pobɛ̀, di miɛkɛ bɑ́ɑ́ sɔ̃́ntɛ́ kɛ́ mbɛ̀ cɔ̀ú nkɛ̀ di bɛ̀ kpɑ̀nnɛ̀.

20 Ibí, nyíénnɛ̀ di yɛmbɛ̀ kpɛti timɔu, Kuyie mmɛ ndɔ́.

21 Ibí yɛmbɛ̀, di bɑ́ɑ́ sɔ̃́ntɛ́ kɛ́nkpɑnnɛ̀ ibí, i yɛ̀mmɛ̀ yɑ̀ɑ̀ bo cɑɑ̀rɛ̀.

22 Díndi tidɑɑtì, nyíénnɛ̀ bɛ̀ɛ̀ di te bɛ kpɛti timɔu, dɛ̀ bɑ́ ntú bɛ̀ bo dìì mɔ̀nnì mɑ́ɑ̀ kɛ̀ dɛ̀ bo bɛ̀ nɑrikɛ, mpĩ́nnɛ̀ bɛ tɔ̃mmú nɛ̀ mɛyɛ̀mmɛ̀ mɛmɑ́ɑ̀ di dé mɛ̀ɛ̀ kpɛ́í nti Yiɛ̀. 23 Di dɔɔri dɛ̀ dɛmɔu, dí ndɛ̀ dɔ̀ɔ̀ri nɛ̀ di yɛ̀mmɛ̀ mɛmɔu, kɛ́ ndò ndi pĩ́ nti Yiɛ̀ nkó mutɔ̃mmú, dɛ̀ bɑ́ ndò ndi pĩ́ mbɛnìtìbɛ̀ kɔ̃mu, 24 kɛ́nyɛ̃́ kɛ dò ndi bo wɛ̃nnɛ́nɛ̀ Kirisi kɛ́di o cicɛ kpɑ̀tì ò bɑ̀ɑnɛ̀ tì bɛ̀ɛ̀ tu o kɔbɛ. Kɛ yɛ̃́ weè tumɛ̀ di Yiɛ̀ ndimɔu di pĩ nwèè tɔ̃mmú. 25 Wèè mɛ ndɔ̀ɔ̀ri mɛyɛi, ò bo yɑ̀ mɛ kó tiyeti, Kuyie mborɛ̀ òmɔù í cɑ̃́ɑ̃́.

4

1 Díndi tidɑɑtì yɛmbɛ̀, di nti pĩ mmɛsɑ̀ɑ̀ nkɛ nyɛ̃́ wèè múnkɛ di te ò bomɛ̀ kɛĩ́nkɛ̀.

Pɔɔri bɛ̀ dèntɛ tì

2 Mbɑ́ɑ́nnɛ̀ Kuyie nsɑ̃́ɑ̃̀ kɛ kù dɔunnɛ̀ mutɔ̃mmú kɛ bɑ́ɑ́ ɔɔ ndimɑ́ɑ̀. 3 Kɛ múnkɛ nkù bɑ̀ɑ́nnɛ̀ ti kpɛ́í, kɛ̀ kù ti pɑ̃ kucɛ kɛ̀ ti nɑ kɛ́nnɑ́ɑ́ Tinɑ́ɑǹsɑ̀ɑ̀tì bɛ̀ n kpetí tìì kpɛ́í. 4 Mbɑ́ɑ́nnɛ̀ ku kɛ̀ n nɑ kɛ́ ntì nɑ̀ɑ́ nweti weti, n dò nkɛ́ ntì nɑ̀ɑ́ mmɛ̀ɛ̀ botí.

5 Nyɛ̃́nɛ̀ di bo nfòù mɛ̀ɛ̀ botí bɛ̀ɛ̀ í tú Kirisi kɔbɛ bɛ cuokɛ̀. Kɛ̀ Kuyie nníí di pɑ̃ dɛ̀ mɛfíè, di bɑ́ɑ́ mɛ̀ fétìnnɛ, di nɑ́kɛ́ ku nɑ́ɑǹtì. 6 Di nɑ́ɑǹtì nnɑɑti kɛ́ndò mmukɔ́kúɔ́ nkɛ̀ bɛ̀ ntì dɔ́, kòò mɔù di bekɛ tìmɑtì di tì nhò tɛ̃̀ńnɛ́ weti weti.

Mudɔummu

7 Ti kou Tisiki tu ti Yiɛ̀ nkóo tɔ̃ntì sɑ̀ɑ̀wè nwe kɛ̀ nh ò dɔ́, nɛ̀ we tíì wɛ̃ nkɛ pĩ́ mmutɔ̃mmú, ò bo kɔtoo dìì mɔ̀nnì, ò bo di nɑ́kɛ́ n kpɛti. 8 Nh ò tɔ̃nko kòò bo di nɑ́kɛ́ ti bo kɛ̀ dɛ̀ dòmmɛ̀ mmɛ, kɛ́yɑ́úkùnnɛ di kɔ̃̀ntì. 9 Onnɛsimmu ti kou sɑ̀ɑ̀wè nwe wèè tũ̀ nti Yiɛ̀ nweti weti, di ciɛ kou nwe, n we nɛínnɛ̀nko Tisiki kɛ̀ bɛ̀ bo di nɑ́kɛ́ ti bo kɛ̀ dɛ̀ dòmmɛ̀.

10 Adisitɑki nɛ̀ wè ti wɛ̃ nkɛ kpetí ò di dɔunko, kɛ̀ Mɑriki Bɑnnɑbɑɑsi tebitɛ di dɔunko. (N di nɑ̀kɛ́mu o kpɛ́í, kòò tùɔ̀koo dí ò cɔutɛ́ nɛ̀ diwɛ̀ì.) 11 Sesuɑ bɛ̀ tu wè Susituusi ò di dɔunko. Bɛtɑ̃ɑ̃ti bɛ̀ɛ̀ tu Sifubɛ bɛ̀ɛ̀ yie nYesu, kɛ̀ ti wɛ̃ nkɛ pĩ́ nKuyie nkpɑ̀ɑ̀tìyuu tɔ̃mmú, bɛɛ̀ yɑ́úkùnnɛ n kɔ̃̀ntì.

12 Epɑfɑdɑsi di ciɛ kou di dɔunko. Yesu Kirisi kóo tɔ̃ntì nwe, ò bɑ́ɑmmu Kuyie nsɑ̃́ɑ̃̀ di kpɛ́í nkɛ tú kù di kpénkùnnɛ kɛ̀ dí ńdò mpɑ́íí kɛ dɔɔri kù dɔ́mɛ̀. 13 M bo nɑ kɛ́ di nɑ́kɛ́ kɛ dɔ̀ ò mɑ̀ùmu mɛsɑ̀ɑ̀ ndi kpɛ́í, díndi Dɑodisee kɔbɛ nɛ̀ Yiedɑpodii kɔbɛ kpɛ́í. 14 Duku dòòtórì ti nɛ́po sɑ̀ù, nɛ̀ Demɑɑsi bɛ̀ di dɔunko.

15 Di dɔunko Kirisi kɔbɛ bɛ̀ɛ̀ bo Dɑodisee, kɛ́dɔunnɛ̀ Nɛnfɑɑ nɛ̀ Kirisi kɔbɛ bɛ̀ɛ̀ tiku o cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kɛ bɑ́ɑ́ nKuyie. 16 Kɛ̀ di kɑ̀ɑ ndɛ kó dipɑ́tíri kɛ dèè dí duɔ́ nDɑodisee kɔbɛ kɛ̀ bɛ̀ɛ kɑɑ, kɛ̀ bɛ̀ɛ di duɔnní bɛ kpɛri m bɛ̀ wɑ̃̀ri dì kɛ̀ di kɑɑ. 17 Di nɑ́kɛ́ Asipu kɛ dɔ̀ ò ndɑkɛ ti Yiɛ̀ nkó mutɔ̃mmú kpɛ́í, kɛ́ mmù pĩ mmɛsɑ̀ɑ̀.

18 Mí mPɔɔri míì di wɑ̃̀ri nɛ̀ n nɔ̀ùtɛ̀ mudɔummu muu, di bɑ́ɑ́ yɛ̃̀ mbɛ̀ n kpetímɛ̀.

Kuyie nkó mɛsɑ̀ɑ̀ nni ndi bonɛ̀ dimɔu.

1 Tɛsɑdoniki

1

2

3

4

5

Pɔɔri wɑ̃̀ri dìì pɑ́tíri ketirì Kirisi kɔbɛ bɛ̀ɛ̀ bo Tɛsɑdoniki

Di mpɑ́tíri tɔ tìì nɑ́ɑǹtì

Tɛsɑdoniki do tú Mɑseduɔnni tempɛ̃ nkó dihɛidiɛ̀ ndi. Pɔɔri do nɑ̀kɛ́ Kuyie nnɑ́ɑǹtì Fidipu ɛì kɔbɛ kɛ́deè kɛ́kɔtɛ kɛ̀, kɛ́ kɛ̀ ketɛ́ Kirisi kɔbɛ tĩ̀nnì kɛ nɛ́ í nkɛ mɔ̀ntɛ kɛ yɛ̃́ Sifubɛ mɑbɛ̀ do yetɛmɛ̀ o kpɛti kɛ́nkɔɔ́ kóò bɛ̀ti.

Mɛm̀mɛ kòo dɛ̀ ìtɛ́ kɛ́kɔtɛ Bedee (Yesu Tɔ̃rɛ̀ 17:1-10). Ò kɛ mbo kɛ̀ Timɔntee wèè do kpɑɑ́ Tɛsɑdoniki kòo ò sɔ̃̀ńkóo kóò nɑ̀kɛ́ dɛ̀ kɛ̀ dòmmɛ̀. Kòo yɛ̀mmɛ̀ nɑrikɛ mɛsɑ̀ɑ̀ nkòò sɑ̃ntɛ Kuyie mbɛ̀ kù yie mmɛ̀ɛ̀ kpɛ́í nkɛ kù dɔ́. Kòò bɛ̀ dèntɛní ò do dɔ̀ɔ̀ mùù tɔ̃mmú bɛ ciɛ mu kpɛ́í kɛ́yɑ́úkùnnɛ bɛ kɔ̃̀ntì Kirisi kó kucɛ kpɛ́í. Kɛ múnkɛ bɛ̀ tɛ̃̀ńnɛ́ tìì do bɛ̀ kɔɔ́nnɛ̀ mukúkɛ́yɑ̃́ntímù ĩ́nkɛ̀ nɛ̀ Yesu bo nyóó wɛ̃tɛní kɛ̀ dɛ̀ dòmmɛ̀.

Di mpɑ́tíri nɑ́ɑǹtì duɔ́ kɛ dòmmɛ̀

1. Pɔɔri sɑ̃ntɛmɛ̀ Kuyie Tɛsɑdoniki kɔbɛ kpɛ́í 1-3

2. Pɔɔri tièmmɛ̀ Tɛsɑdoniki kɔbɛ kɛ tú bɛ̀ nfòù mufòmmu sɑ̀ɑ̀mù 4:1-12

3. Pɔɔri bɛ̀ tié ntì Yesu yóó wɛ̃tɛní mɛ̀ɛ̀ botí 4:13-5:11

4. Itié nsɔnyi 5:12-28

1

Pɔɔri dɔummɛ̀ Tɛsɑdoniki kɔbɛ

1 Mí mPɔɔri nɛ̀ Sidifɛ̃ɛ̃ nɛ̀ Timɔntee, tíì di wɑ̃̀ri di mpɑ́tíri díndi Kirisi kɔbɛ bɛ̀ɛ̀ bo Tɛsɑdoniki kɛ tɑunɛ̀ ti cicɛ Kuyie nnɛ̀ ti Yiɛ̀ nYesu Kirisi kɔbɛ. Kuyie ndi dɔɔ̀ mɛsɑ̀ɑ̀ nkɛ́ di duɔ́ ndiwɛ̀ì.

Tɛsɑdoniki kɔbɛ yie mmɛ̀ɛ̀ botí Tinɑ́ɑǹsɑ̀ɑ̀tì

2 N kɔbɛ ti sɑ̃ntímu Kuyie ndi kpɛ́í nkɛ kù bɑ̀ɑ́ ndi kpɛ́í nsɑ̃́ɑ̃̀. 3 Ti í yĩɛ̃̀ ndi pĩ́ mmɛ̀ɛ̀ botí mutɔ̃mmú di tɑ̃́ mɛ̀ɛ̀ kpɛ́í nKuyie kɛ kù dɔ́ nɛ̀ di tɛ̃ĩ́mɛ̀ kɛ bɑɑ ti Yiɛ̀ nYesu Kirisi bo wɛ̃tɛnímɛ̀. 4 N kɔbɛ ti yɛ̃́mu kɛ dò nKuyie nkuù di dɔkɛ kɛ di tɑ̃ɑ̃tɛ́, kɛ̀ di tú ku kɔbɛ. 5 Ti kɔ̀tɛnko dìì mɔ̀nnì Tinɑ́ɑǹsɑ̀ɑ̀tì, di do í tì dɔ̀ɔ̀ dɛkpɛìtìkpɛrɛ, Kuyie nkó muwɛ̃rímú do ti bonɛ̀mu kɛ̀ Muyɑɑ́nsɑ̀ɑ̀mù ti teénnɛ̀ kɛ̀ tí nnɑ́ɑ́ nkɛ í yĩɛ̃̀kù. Di yɛ̃́mu kɛ dò nti dɔ̀ɔ̀ dɛ̀ɛ̀ kó dimɑ̀ɑ̀ dɛ̀ tu di kó mɛsɑ̀ɑ̀ mmɛ. 6 Di do cɔutɛ́ Tinɑ́ɑǹsɑ̀ɑ̀tì kɛ̀ bɛ̀ di fɛ̃́ũmmu mɛdiɛ̀ nkɛ̀ Muyɑɑ́nsɑ̀ɑ̀mù mɛ ndi duɔ́ ndiwɛ̀ì, kɛ̀ di tũ nti Yiɛ̀ nYesu kɛ tũnnɛ̀ ti kó mɛborimɛ. 7 Kɛ̀ di borimɛ wenni kɛ̀ Mɑseduɔnni nɛ̀ Akɑyii kó itempɛ̃ nkɔbɛ mɛ tũ̀. 8 Nɛ̀ di borɛ̀ ndɛ Tinɑ́ɑǹsɑ̀ɑ̀tì pitɛ́mɛ̀, kɛ sèńtɛ́ Mɑseduɔnni nɛ̀ Akɑyii kó itempɛ̃ nkɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ ti kèè, bɛ̀ kèèmu tipíìtì timɔu di tɑ̃́ mɛ̀ɛ̀ botí Kuyie, dɛ̀ ketɛ́ kɛ í dò ntí ntì mbɛ̀ nɑ̀ɑ́. 9 Kɛ̀ ti kɔ̀tɛ kɛ̀ɛ̀ bíɛ́kɛ̀ bɛ̀ ɔ̃ nnɑ́ɑ́mmu ti kɔ̀too kɛ̀ dí ti cɔutɛ́mɛ̀ nɛ̀ diwɛ̀ì nɛ̀ di ùtóomɛ̀ yɛbɔkɛ̀, kɛ tũ̀nnɛ Kuyie mmɔ́mmɔnku kùù duɔ̀ mmufòmmu. 10 Kɛ bɑɑ ku Birɛ Yesu kù duɔ́ nkɛ̀ wèè yɑ̃̀ńtɛ́, wèè ti dɛɛrí nɛ̀ Kuyie mbeéntì tìì kèríní.

2

Pɔɔri ketɛ́mɛ̀ o tɔ̃mmú Tɛsɑdoniki

1 N kɔbɛ di yɛ̃́mu kɛ dò nti kɔ̀too di ciɛ nɛ̀ mùù tɔ̃mmú í yɛ̀ dɛtetìrɛ̀. 2 Di yɛ̃́mu bɛ̀ ti sɑ̃̀ḿmú mɛ̀ɛ̀ botí Fidipu kɛ ti fɛ̃́ũ nkɛ̀ ti nɛ́ nɑ kɛ kɔ̀too di ciɛ, kɛ̀ Kuyie mmɛ nti duɔ́ ndikɔ̃m̀bùɔ̀ kɛ̀ ti nɑ́ɑ́ nku nɑ́ɑǹtì bɑ́ bɛ̀ɛ̀ do ti yetɛ kɛ́ nti mɑunɛ̀ bɛ̀ do mɛ nsũmɛ̀. 3 Ti í nɑ́ɑ́ nTinɑ́ɑǹsɑ̀ɑ̀tì kɛ dɔ́ kɛ́soutɛ́ òmɔù, ti mɛ nyí wɑnti timɑ́ɑ̀ kó mɛsɑ̀ɑ̀ nyoo ti ciitɛ́ òmɔù. 4 Ti í nɑ́ɑ́ nTinɑ́ɑǹsɑ̀ɑ̀tì kɛ dɔ́ bɛnìtìbɛ̀ bɛɛ̀ nti nɑɑtinɛ̀, ti dɔ́ Kuyie nkùù yɛ̃́ onìtì yɛ̀mmɛ̀ kuù nti nɑɑtinɛ̀, kuù ti wèńtɛ́ kɛ sɔ̃́ ndɛ̀ dò ntí nɑ́kɛ́ ku nɑ́ɑǹtì. 5 Kuyie nyɛ̃́mu kɛ dò nti í di nɑ́ɑ́ nkɛ di kpɛnti, yoo ti dɔ́ kɛ́ di nɑrikɛnɛ̀ kɛ́di di díítí. 6 Kù yɛ̃́mu kɛ dò nti do í dɔ́ òmɔù ti sɑ̃ntɛ, díndi yoo bɛtɔbɛ̀ mɑbɛ̀. 7 Ti tú Yesu tɔ̃rɛ̀ nyɛ, kɛ do dò ntí ndi békú di bo nti tɔmɛ̀, kɛ̀ tíì nɛ́ petìnkɛ yɔɔ̀, kɛ di yuɔri dɛbirɛ yɔ̃ ɔ̃ ndɛ̀ yùɔ̀ri mɛ̀ɛ̀ botí. 8 Ti do di dɔ́ mɛdiɛ̀ mmɛ, dɛ̀ í tú ti dɔ́ kɛ́ di nɑ́kɛ́ Tinɑ́ɑǹsɑ̀ɑ̀tì mɑ́ɑ̀, ti do í yetɛ ti bo kúmɛ̀ di kpɛ́í. 9 Ti kɔbɛ di yɛ̃́mu ti do di nɑ́ɑ́ ndìì mɔ̀nnì Tinɑ́ɑǹsɑ̀ɑ̀tì kɛ pĩ́ mmɛ̀ɛ̀ botí mutɔ̃mmú kuyie nnɛ̀ kɛyènkɛ̀, ti í dɔ́ mɛ̀ɛ̀ kpɛ́í nkɛ́ntú òmɔù kó ditɔu.

10 Di yɛ̃́mu kɛ̀ Kuyie nyɛ̃́ ti borimɛ do wennimɛ̀, kɛ̀ ti í nwɑnti timɑ́ɑ̀ kó mɛsɑ̀ɑ̀, òmɔù í nyɑ̀ ti cɑɑ̀rìmɛ̀. 11 Di yɛ̃́mu dimɔu kɛ dò nti do di pĩ́ nhonìtì ɔ̃ mpĩ́ mmɛ̀ɛ̀ botí nku o bí, 12 kɛ yɑ́úkùnko di kɔ̃̀ntì, kɛ di bɑ́ɑ́ nkɛ di tiè nkɛ yetíróo kɛ dɔ́ dí ndɔɔri Kuyie ndɔ́mɛ̀ kuù di yu kɛ dɔ́ dí tɑ ku kpɑ̀ɑ̀tìyuu nɛ̀ ku kpetì miɛkɛ.

Ti bo ndɔɔrimɛ̀ Kuyie ndɔ́mɛ̀ mɛhɑ́ɑ́rìmɛ̀ mɔ̀nnì

13 Ti sɑ̃ntímu Kuyie nsɑ̃́ɑ̃̀ ti di nɑ̀kɛ́mɛ̀ ku nɑ́ɑǹtì kɛ̀ di tì cɔutɛ́. Di í tì cɔutɛ́ bɛnìtìbɛ̀ kpɛti kɔ̃mɛ, di do tì cɔutɛ́ tì tu mɛ̀ɛ̀ kpɛ́í nkɛ Kuyie nnɑ́ɑǹtì kɛ pĩ́ mmutɔ̃mmú di miɛkɛ, díndi bɛ̀ɛ̀ tì yie. 14 Kɛ̀ di nɑɑ́ nYesu Kirisi kɔbɛ kɛ dònnɛ̀ Sudee Kuyie nnɑ́ɑǹtì ketɛ́ dɛ̀ kɔbɛ, kɛ̀ di ciɛ kɔbɛ di fɛ̃́ũ, Sifubɛ do fɛ̃́ũ mmɛ̀ɛ̀ botí Sudee kɔbɛ. 15 Sifubɛ bɛɛ̀ kùɔ ti Yiɛ̀ nYesu, kɛ kùɔ Kuyie mpɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑm̀bɛ̀, kɛ íimmu Kuyie mmiɛkɛ kɛ níí mbɛnìtìbɛ̀ bɛmɔu. 16 Kɛ̀ bɛ̀ ti pɑɑnkonɛ̀ ti bo nnɑ́ɑ́mmɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ Kuyie nnɑ́ɑǹtì kɛ̀ kùu bɛ̀ dɛɛtɛ́, kɛ dɔkɛ yɛ́útí bɛmɑ́ɑ̀ mɛyɛi kɛ̀ Kuyie mmiɛkɛ bɛ̀ do.

Pɔɔri dɔ́mɛ̀ kɛ́wɛ̃tɛ kɛ́yɑ̀ Tɛsɑdoniki kɔbɛ

17 Nɛ̀ ti ìtɛ́mɛ̀ di ciɛ, dɛ̀ mɔ̀ntɛ sɑ́m̀pɔ́, ti yɛ̀mmɛ̀ kpɑɑ́mu di borɛ̀, kɛ̀ ti mɑù mmɛdiɛ̀ nkɛ dɔ́ kɛ́wɛ̃too kɛ́ di yɑ̀. 18 Ti sòò dɔ́mu kɛ nɑ nkɔ̀too di ciɛ. Mí mPɔɔri kɛ̀ m bɑ́ɑ́tí kucɛ mɛ̀pɛ́u kɛ bo kɔtoo. Kɛ̀ dibɔɔ̀ diì ti dìtínnɛ́ kɛ̀ ti í kɔ̀too. 19 Ti yɛ̀mmɛ̀ nɑɑtinɛ̀ dímbɛ kɛ̀ diwɛ̀ì ti bo, díì yó nte kɛ̀ ti yètɛ̀ ncɛ̃́ɛ̃̀ Yesu bo wɛ̃tɛní dìì mɔ̀nnì. 20 Díì tu ti kó diyetìcɛ̃́ɛ̃̀rì, diwɛ̀ì ti bo díì kpɛ́í.

3

Pɔɔri tɔ̃mmɛ̀ Timɔntee Tɛsɑdoniki

1 Mɛmmɛ̀ ti í nɑmɛ̀ kɛ bo pĩ́ ntimɑ́ɑ̀, ti í yɛ̃́ mɛ̀ɛ̀ kpɛ́í ndi bo kɛ̀ dɛ̀ dòmmɛ̀, kɛ̀ ti nkpɑɑ́ Atɛnni, 2 kɛ́tɔ̃nko Timɔntee nɛ̀ wè ti wɛ̃ nkɛ pĩ́ nKuyie ntɔ̃mmú kòò bo yɑ́úkùnnɛ di kɔ̃̀ntì, kɛ̀ di kpenkɛ Kuyie nkó kucɛ miɛkɛ, 3 kɛ̀ mɛfɛ̃́ṹtímɛ̀ bɑ́ɑ́ di nɑ. Di yɛ̃́mu kɛ dò nKuyie nkuù dɔ́ dɛ̀ mmɛ ndò. 4 Ti do bo di ciɛ kɛ di nɑ́kɛ́mu kɛ dɔ̀, bɛ̀ yóó di fɛ̃́ũ, ndɛɛ̀ tùɔ̀kɛní di mmɔ̀nnì. 5 Dɛɛ̀ te kɛ̀ n yĩ̀ɛ̃̀kù dibɔɔ̀ bo di soutɛ́mɛ̀, kɛ̀ ti tɔ̃mmúu nɑɑ́ ndɛtetìrɛ̀. Kɛ tɔ̃nkoo Timɔntee kòò bo yɑ̀ di kérí kɛ̀ dɛ̀ dòmmɛ̀.

6 Kɛ̀ Timɔntee wɛ̃̀tɛní di ciɛ bɑ̀mbɑ̀ kɛ ti nɑ̀kɛ́ di tũ mmɛ̀ɛ̀ botí Kuyie nkó kucɛ kɛ̀ dɛ̀ wenni, kɛ dɔ́ ditɔbɛ̀, kɛ dɔ́ kɛ́ ti yɑ̀ kɛ́ndònnɛ̀ ti dɔ́mɛ̀ kɛ́ di yɑ̀. 7 Kɛ̀ dɛ kó tinɑ́ɑǹtì yɑ́úkùnnɛ ti kɔ̃̀ntì mɛhɑ́ɑ́rìmɛ̀ nɛ̀ mɛfɛ̃́ṹtímɛ̀ miɛkɛ. 8 Di mmɔ̀nnì ti yɛ̀mmɛ̀ nɑrikɛmu di tũmmɛ̀ ti Yiɛ̀ nkó kucɛ weti weti. 9 Ti mɔkɛ dìì wɛ̀ì di kpɛ́í ndi dɛumu ti í yɛ̃́ ti bo sɑ̃ntɛ mɛ̀ɛ̀ botí Kuyie. 10 Ti kù bɑ́ɑmmu kɛyènkɛ̀ nɛ̀ kuyie nkɛ tú kù ti pɑ̃ kucɛ kɛ̀ tí kɔtoo kɛ́ di teennɛ̀, kɛ̀ di kpenkɛ weti weti ku kó kucɛ miɛkɛ.

11 Ti cicɛ Kuyie nnɛ̀ ti Yiɛ̀ nYesu Kirisi ti pɑ̃ kucɛ, kɛ̀ tí kɔtoo kɛ́ di yɑ̀. 12 Ti Yiɛ̀ ndi teennɛ̀ kɛ̀ di dɔkɛ ndɔ́ ditɔbɛ̀ nɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ bɛmɔu ti di dɔ́ mɛ̀ɛ̀ botí, 13 kɛ̀ di kpenkɛ mɛtɑ̃́kùmɛ̀ miɛkɛ, kɛ̀ ti Yiɛ̀ nYesu nwɛ̃tiní nɛ̀ o kɔbɛ kɛ sɔ̃́ ndi wenni pɑ́íí, kɛ kpɑ mɛyɛi.

4

Mɛborimɛ Kuyie ndɔ́ mɛ̀

1 Ti kɔbɛ ti di nɑ̀kɛ́mu di dò nkɛ́ndɔɔri mɛ̀ɛ̀ botí kɛ̀ dɛ̀ nnɑɑti Kuyie nkɛ̀ di mɛ̀ dɔ̀ɔ̀ri. Ti nɛ́ di bɑ́ɑ́mmu nɛ̀ Yesu kó diyètìrì kɛ tú dí nsɔkɛ́ kɛ dɔɔri kɛ̀ dɛ̀ɛ pɛ̃ɛ̃tɛ́ mɛmmɛ. 2 Di yɛ̃́mu ti Yiɛ̀ nYesu kó itié nti di duɔ́ nyì. 3 Kuyie ndɔ́ di nwenni pɑ́íí nwe, kɛ bɑ́ ndɔuti dɔuti nɛ̀ ditɔbɛ̀. 4 Bɑ́ wè ò nwetí o pokù mɑ́ɑ̀ kɛ́nwenni, Kuyie nnɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ bɛ̀ mɛ ndɔ́. 5 Di bɑ́ɑ́ duɔ́ ndi yɛ̀mmɛ̀ mɛdɔ́kùmɛ̀ yɛimɛ, bɛ̀ɛ̀ í yɛ̃́ Kuyie mbɛ kɔ̃mɛ. 6 Òmɔù bɑ́ɑ́ kɑ́ɑ́kɛ́ otɔù kpɛrɛ, ò mɛ mbɑ́ɑ́ kɑ́ɑ́kɛ́ otɔù pokù, ti tì ndi nɑ̀kɛ́mu kɛ yìɛ́ kɛ di nɑ́ɑ́, Kuyie nyóó kpetínnɛ́mu bɛ̀ɛ̀ dɔ̀ɔ̀ri dɛ kó mɛyɛi. 7 Kuyie nyí ti yu kɛ̀ ti bo ndɔuti nɛ̀ titɔbɛ̀, kù ti yu kɛ̀ ti bo ndɔɔri dɛ̀ɛ̀ wenni dɛ̀ndɛ. 8 Wèè yetɛ ti nnɑ́ɑǹtì, wè í yetɛ onìtì kpɛti, ò yetɛ Kuyie nkpɛti nti kùù di duɔ́ mMuyɑɑ́nsɑ̀ɑ̀mù.

9 Dɛ̀ í dò ntí wɑ̃ri kɛ di nɑ́kɛ́ di bo ndɔ́ mɛ̀ɛ̀ botí ditɔbɛ̀, Kuyie ntì ndi nɑ̀kɛ́mu. 10 Ti yɛ̃́mu kɛ dò ndíndi Mɑseduɔnni kɔbɛ di dɔ́ ditɔbɛ̀, kɛ nɛ́ di bɑ́ɑ́ nkɛ tú di dɔkɛ ndɔ́ ditɔbɛ̀ kɛ̀ dɛ̀ɛ pɛ̃ɛ̃tɛ́ mɛmmɛ. 11 Ti di nɑ̀kɛ́mu kɛ tú dí yóu tinɛìtì kɛ́ndɑkɛnɛ̀ di kpɛti mɑ́ɑ̀, kɛ́mpĩ́ mmutɔ̃mmú kɛ yonnɛ̀, 12 kɛ bɑ́ ntú òmɔù kó ditɔu, mɛmmɛ bɛ̀ɛ̀ í tú Kirisi kɔbɛ bɛ̀ bo ndi démɛ̀.

Bɛcíríbɛ̀ yóó yɑ̃ntɛ́mɛ̀

13 Ti kɔbɛ ti dɔ́ di nyɛ̃́mu Kirisi kɔbɛ bɛ̀ɛ̀ ku bɛ kpɛti yó ndòmmɛ̀ kɛ bɑ́ nyĩɛ̃̀kù bɛ̀ɛ̀ í tũ nKuyie nkɛ í bɑɑ dɛ̀mɑrɛ̀ bɛ kɔ̃mɛ. 14 Ti yɛ̃́mu kɛ dɔ̀ Kirisi ku kɛ yɑ̃̀ńtɛ́ kɛ yɛ̃́ kɛ dò nKuyie mbo duɔ́ nkɛ̀ bɛ̀ɛ̀ tú o kɔbɛ kɛ ku kɛ̀ bɛ̀ɛ yɑ̃́ntɛ́.

15 Ntɛ ti Yiɛ̀ nYesu ti nɑ̀kɛ́ tì kɛ̀ ti tì ndi nɑ́ɑ́, ò bo nwɛ̃tiní kɛ̀ tínti bɛ̀ɛ̀ kpɑɑ́ fòù ti í yóó niitɛ́nɛ̀ bɛ̀ɛ̀ ku. 16 Kuyie mbo duɔ́ ndìì mɔ̀nnì kɛ̀ ku tɔ̃nnì diɛrìi pĩɛ̃kɛ́, kɛ̀ ditɛrìi eé kutenkù deèmù kó tɛheutɛ̀, kɛ̀ ti Yiɛ̀ ncútɛ́ní kɛĩ́nkɛ̀, kòo kɔbɛ bɛ̀ɛ̀ ku kɛ̀ bɛɛ̀ ketɛ́ kɛ́yɑ̃́ntɛ́. 17 Tínti bɛ̀ɛ̀ kpɑɑ́ fòù kɛ̀ ti bɛ̀ nɛinɛ̀, kɛ́dekɛ kɛ́co ti Yiɛ̀ nYesu yɛwɛtɛ̀ miɛkɛ, kɛ̀ ti mbo sɑ̃́ɑ̃̀. 18 Nyɑ́úkùnkonɛ̀ ditɔbɛ̀ kɔ̃̀ntì nɛ̀ dɛ kó tinɑ́ɑǹtì.

5

1 Dɛ̀ í dò nti ketɛ́ kɛ́ di wɑ̃ri kɛ́ di nɑ́kɛ́ ti Yiɛ̀ nwɛ̃tiní dìì mɔ̀nnì. 2 Di yɛ̃́mu di mɔ́mmɔmbɛ ti Yiɛ̀ wɛ̃tinímɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ í dɑkɛ dìì mɔ̀nnì ndi, oyúókù ɔ̃ɔ̃ kɔtɛní mɛ̀ɛ̀ botí kɛyènkɛ̀. 3 Bɛnìtìbɛ̀ bo yĩ́ dìì mɔ̀nnì: Bɑ̀mbɑ̀ nkutenkù nɑrikɛ, ti tɛ̃́nkɛ í yĩɛ̃̀kù dɛ̀mɑrɛ̀. Dɛ mɔ̀nnì ndi mɛyɛi ndiɛmɛ̀ yóó bɛ̀ domɛ̀, bɑ́ bɛ̀ bɑ́ɑ́ nɑ kɛ́yentɛ́, onitipòkù wèè pùó nhò ɔ̃ɔ̃ í nnɑmɛ̀ kɛ́yentɛ́nɛ̀ kupɛitɛ́yonku. 4 Ti kɔbɛ, di í tú dibiìnnì kɔbɛ kɛ dò ndɛ kó diyiè di dɛ́ɛ́tɛ́ oyúókù kɔ̃mɛ. 5 Di í tú dibiìnnì kɔbɛ, di tú kuwenniku kɔbɛ mbɛ. 6 Ndɑkɛnɛ̀ kɛ́nnɔ nkɛ pĩĩ ndimɑ́ɑ̀, kɛ bɑ́ɑ́ yɛ̃̀ nkɛ́duɔ́ bɛ̀ɛ̀ í tũ nKuyie mbɛ kɔ̃mɛ. 7 Bɛ̀ dɔu kɛyènkɛ̀ nkɛ, kɛ muɔ̀ mmɛnɑɑ̀ nkɛyènkɛ̀. 8 Tínti tú kuwenniku kɔbɛ mbɛ kɛ dò nkɛ́ndɑkɛ kɛ́mpĩĩ ntimɑ́ɑ̀, kɛ́mmɔkɛ mɛdɔ́kùmɛ̀ nɛ̀ mɛtɑ̃́kùmɛ̀ kɛ̀ dɛ̀ nti dɑ́ɑ́tí dimɑ́tìyɑɑ̀bòrì kɔ̃mɛ, kɛ́mbɑɑ Kuyie mbo ti dɛɛtɛ́mɛ̀, kɛ̀ dɛ̀ nti kɑ̃nkɛ́ dipìì kɔ̃mɛ. 9 Kuyie nyí ti dɔ̀ɔ̀ kɛ bo ti kpetínnɛ́, kù ti dɔ̀ɔ̀ kɛ̀ Yesu bo ti dɛɛtɛ́mu. 10 Kirisi ku kɛ bo ti duɔ́ mmufòmmu mmu, kòò wɛ̃tiní kɛ sɔ̃́ nti ku yoo ti kpɑɑ́ fòù ò yóó mù nti duɔ́mmu. 11 Nyɑ́úkùnkonɛ̀ ditɔbɛ̀ kɔ̃̀ntì, kɛ kpénkùnko ditɔbɛ̀ ti Yiɛ̀ nkó kucɛ miɛkɛ, di dɔɔri mɛ̀ɛ̀ botí.

Kirisi kɔbɛ kó mɛborimɛ dò kɛ́ndòmmɛ̀

12 Ndénɛ̀ bɛ̀ɛ̀ pĩ nKuyie ntɔ̃mmú di cuokɛ̀ ti Yiɛ̀ nkó kucɛ miɛkɛ, kɛ di ni, kɛ di tiè. 13 Di bɑ́ɑ́ mbɛ̀ sènku, ndɔ́nɛ̀ bɛ nɛ̀ di yɛ̀mmɛ̀ mɛmɔu. Yɛkpɑ̀rɛ̀ bɑ́ mbo di cuokɛ̀.

14 Ti kɔbɛ, ti di nɑ́ɑ́mmu kɛ tú di ncɑú mbɛ̀ɛ̀ fòù mufòmmu yɛimu, kɛ́nyɛ́útí yɛkɔ̃m̀bɔ̀ bɛ̀ɛ̀ yɛ̀mmɛ̀ cɑ̀ɑ̀rɛ̀, kɛ teénnɛ̀ bɛ̀ɛ̀ í kpeńnì Kuyie nkó kucɛ miɛkɛ, kɛ́mmɔkɛ mɛminnímɛ̀ nɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ bɛmɔu. 15 Nyɛ̃́nɛ̀ kòò mɔù bɑ́ nfɔku bɛ̀ ò dɔ̀ɔ̀ mɛ̀ɛ̀ yɛi, nwɑɑ̀nnɛ̀ di bo ndɔɔrinɛ̀ mɛsɑ̀ɑ̀ nsɑ̃́ɑ̃̀ Kirisi kɔbɛ nɛ̀ bɛ̀ɛ̀ í tú Kirisi kɔbɛ.

16 Mmɔkɛnɛ̀ diwɛ̀ì sɑ̃́ɑ̃̀. 17 Mbɑ́ɑ́nnɛ̀ Kuyie nsɑ̃́ɑ̃̀. 18 Díndi Yesu Kirisi kɔbɛ bɑ́ kɛ̀ di bo tìì miɛkɛ, nsɑ̃ntínɛ̀ Kuyie, kù mɛ ndɔ́.

19 Di bɑ́ɑ́ dítínnɛ́ Muyɑɑ́nsɑ̀ɑ̀mù kó mutɔ̃mmú. 20 Di bɑ́ nsenku Kuyie mpɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì. 21 Di ndɛ̀ wèí dɛmɔu kɛ yíé ndɛ̀ɛ̀ wenni, 22 kɛ mɛnnínɛ̀ dimɑ́ɑ̀ dɛ̀ɛ̀ í wenni dɛmɔu.

23 Kuyie nkùù duɔ̀ ndiwɛ̀ì kù di wénkùnnɛ pɑ́íí: Di yɛ̀mmɛ̀ nɛ̀ di wɛ̃rɛ̀ nɛ̀ di kɔ̃̀ntì. Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nYesu Kirisi nwɛ̃tiní kɛ sɔ̃́ ndi dò mpɑ́íí kɛ í dò nkɛ́sɛi. 24 Kuyie nkùu í soú nkuù di yu kɛ bo dɛ̀ dɔɔ̀.

25 Ti kɔbɛ mbɑ́ɑ́nnɛ̀ Kuyie nti kpɛ́í.

26 Di dɔu nKirisi kɔbɛ bɛmɔu nɛ̀ diwɛ̀ì.

27 N di bɑ́ɑ́mmu nɛ̀ ti Yiɛ̀ nkó diyètìrì kɛ tú di kɑɑ ndi mpɑ́tíri Kirisi kɔbɛ bɛmɔu.

28 Ti Yiɛ̀ nYesu Kirisi kó mɛsɑ̀ɑ̀ nní ndi bonɛ̀.

2 Tɛsɑdoniki

1

2

3

Pɔɔri wɑ̃̀ri dìì pɑ́tíri dɛ́rì Kirisi kɔbɛ bɛ̀ɛ̀ bo Tɛsɑdoniki

Di mpɑ́tíri tɔ tìì nɑ́ɑǹtì

Pɔɔri do wɑ̃̀ri o pɑ́tíri ketirì Tɛsɑdoniki kɔbɛ, kɛ̀ dɛ̀ í mmɔ̀ntɛ kòo bɛ̀ wɑ̃̀ri didɛ́rì, kɛ́wɛ̃tɛ kɛ́ bɛ̀ dèntɛ Yesu kó muwɛ̃timù kó tinɑ́ɑǹtì, kɛ yɛ̃́ Yesu kó muwɛ̃timù kó tinɑ́ɑǹtì do tɔnímɛ̀ dikɔnkɔɔ̀nnì Kirisi kɔbɛ cuokɛ̀. Kɛ̀ bɛ̀mɑbɛ̀ bɛ miɛkɛ ntú: Kirisi wɛ̃tɛnímu kɛ dèè, kɛ̀ bɛ̀mɑbɛ̀ yetɛ mutɔ̃mmú kɛ tú Kirisi wɛ̃timù duunní kɛ kotìri bɛtɔbɛ̀. Dɛɛ̀ do te kɛ̀ Pɔɔri bɛ̀ wɑ̃̀ri dipɑ́tíri, kɛ bo tũntɛ iyɛntotí yɛiyi ìì tɑnní bɛ cuokɛ̀ kɛ bɛ̀ kɔɔ́nnɛ̀.

Di mpɑ́tíri nɑ́ɑǹtì duɔ́ kɛ dòmmɛ̀

1. Mudɔummu nɛ̀ ò yɑ̀úkùnnɛmɛ̀ bɛ kɔ̃̀ntì 1

2. Ò nɑ̀kɛ́mɛ̀ osoùntì kpɛ́í nnɛ̀ Yesu wɛ̃timù kpɛ́í 2:1-12

3. Ti bo ndɛ́úkùnkomɛ̀ Kuyie nyètìrì nɛ̀ ti dɔɔ̀rìmɛ̀ miɛkɛ 2:13-3:15

4 Pɔɔri bɛ̀ pɑ̃mɛ̀ Kuyie nkó mɛsɑ̀ɑ̀ nnɛ̀ Yesu kó diyètìrì nɛ̀ mudɔummu sɔmmu 3:16-18

1

Pɔɔri dɔummɛ̀ Tɛsɑdoniki kɔbɛ

1 Mí mPɔɔri nɛ̀ Sidifɛ̃ɛ̃ nɛ̀ Timɔntee, tíì di wɑ̃̀ri di mpɑ́tíri díndi Kirisi kɔbɛ bɛ̀ɛ̀ bo Tɛsɑdoniki, ti cicɛ Kuyie nnɛ̀ ti Yiɛ̀ nYesu Odɛɛtíwè kɔbɛ. 2 Ti cicɛ Kuyie nnɛ̀ ti Yiɛ̀ nYesu Kirisi bɛ̀ di dɔɔ̀ mmɛsɑ̀ɑ̀ kɛ́ di duɔ́ ndiwɛ̀ì.

Kirisi wɛ̃tinímɛ̀ kɛ bo bekɛ́nɛ̀ bɛnìtìbɛ̀

3 N kɔbɛ ti sɑ̃ntímu Kuyie ndi kpɛ́í nsɑ̃́ɑ̃̀, kɛ yɛ̃́ di kótírímɛ̀ ku kó kucɛ miɛkɛ kɛ dɔ́ ditɔbɛ̀ kɛ̀ dɛ̀ dɛ̀úkú sɑ̃́ɑ̃̀. 4 Dɛɛ̀ te kɛ̀ dɛ̀ ti nɑɑti, kɛ̀ ti nɑ́ɑntɛ di kpɛ́í Kirisi kɔbɛ tĩ̀rɛ̀ yɛmɔu, di tɑ̃́mɛ̀ kɛ mi nkɛ tɑ̃rì mɛfɛ̃́ṹtímɛ̀ nɛ̀ mɛhɑ́ɑ́rìmɛ̀ miɛkɛ.

5 Kuyie ntu kùù bekù kùnku weti weti, kɛ yóó di tɑnnɛ̀ ku kpɑ̀ɑ̀tìyuu miɛkɛ di fɛ̃́ũ̀rì dìì kpɛ́í, 6 kɛ́fɛ̃́ũ mbɛ̀ɛ̀ di fɛ̃́ũnko. 7 Mɔ́mmuɔ nwe kù yóó ti om̀pùnnɛmɛ̀, Yesu bo cútɛ́ní dìì yiè kɛĩ́nkɛ̀ kɛ́nnɛínɛ̀ Kuyie ntɔ̃rɛ̀ diɛyɛ̀, 8 kɛ bo fɛhɑ̃ɑ̃dɛɛ̀nfɛ̀ miɛkɛ kɛ́kpetínnɛ́ bɛ̀ɛ̀ yetɛ Kuyie nkɛ yetɛ Tinɑ́ɑǹsɑ̀ɑ̀tì. 9 Kɛ̀ bɛ kó tiyɛ̃ĩti bɛ̀ mɑ̀nnɛ̀ tì ntú bɛ̀ bo yɑtɛnɛ̀mɛ̀ sɑ̃́ɑ̃̀ kɛ dɛ́tɛ́nɛ̀ Kuyie mborɛ̀ nɛ̀ ku wɛ̃rímú nɛ̀ ku kpetì diɛtì. 10 Ò bo wɛ̃tɛní dìì yiè di yóó wɛ̃nnɛ́nɛ̀mu o kɔbɛ bɛmɔu kɛ́ nhò sɑ̃ntí koò dɛ̀úkùnko, kɛ yɛ̃́ di yiemmɛ̀ Tinɑ́ɑǹsɑ̀ɑ̀tì ti di nɑ̀kɛ́ tì.

11 Dɛɛ̀ kpɛ́í nte kɛ̀ ti bɑ́ɑ́ nKuyie nsɑ̃́ɑ̃̀ di kpɛ́í, kɛ tú kù di tũntɛ kɛ̀ di mɑɑtɛnɛ̀ mufòmmu pɑ̀mmù kù di yu mùù kpɛ́í kɛ́nɑ kɛ́dɔɔ̀ mɛsɑ̀ɑ̀ nkɛ pĩ́ mmutɔ̃mmú di dɔ́ kɛ́pĩ́ mmù di tɑ̃́ mɛ̀ɛ̀ kpɛ́í nKuyie. 12 Mɛmmɛ di bo dɛ́úkùnnɛmɛ̀ ti Yiɛ̀ nYesu yètìrì, kòo múnkɛɛ dɛ́úkùnnɛ di kpɛyɛ, Kuyie nnɛ̀ Yesu bɛɛ̀ kó mɛsɑ̀ɑ̀ nyó nte kɛ̀ dɛ̀ɛ dɔɔ̀.

2

Dɛ̀ɛ̀ yóó dɔɔ̀ kɛ̀ Kirisi nɛ́ nɑ kɛ́wɛ̃tɛní

1 Ti kɔbɛ di bɑɑmu ti Yiɛ̀ mbo wɛ̃tɛnímɛ̀ kɛ̀ tí tíí nho borɛ̀, di kɔ̃̀ntì ńyɑu di bɑɑ dɛ̀ kpɛ́í, 2 kɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ nɑ̀ɑ́ nkɛ tú ti Yiɛ̀ nduunní yoo ò tùɔ̀kɛní yoo bɛ̀ dɔ̀ tíì tì wɑ̃̀ri dipɑ́tíri mɑrì miɛkɛ, di bɑ́ɑ́ yie nkɛ̀ dɛ kó tinɑ́ɑǹtì di kɔkɛ́nɛ̀. 3 Di bɑ́ɑ́ yie nkòò mɔù di soutɛ́. Ti Yiɛ̀ mbo nyóó wɛ̃tɛní kɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ bɛɛ̀ yetɛ Kuyie nkpɛti kòo yɛiwe wèè feti kòo yɛ̀nní 4 kɛ́pɑɑ nKuyie mbɑ́ɑ́mmu nɛ̀ mubɔɔféù, kɛ́tɑ kɛ́kɑri Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kɛ dɔ̀ weè tu Kuyie.

5 Di í kpɑɑ́ yɛ̃́ n sòò di nɑ̀kɛ́mɛ̀ m bo dìì mɔ̀nnì di ciɛɑ̀? 6 Di yɛ̃́mu mùù ò dìítí kòò í kɔ̀tɛní, kɛ̀ dɛ mɔ̀nnì tùɔ̀kɛ ò bo kɔtɛní. 7 Oyɛiwe bomu bɑ̀mbɑ̀ mmiɛ, kɛ pĩ́ nho tɔ̃mmú disɔ̀rì nɛ̀ mɛciì nkɛ bo feitɛ́ní dɛ̀ɛ̀ ò dìítí dɛ̀ bo ítɛ́ dìì mɔ̀nnì. 8 Oyɛiwe yóó yɛ̀nnímu, kɛ̀ ti Yiɛ̀ nYesu nwɛ̃tiní nɛ̀ tikpetì kóò kùɔ, kóò nɑ̀ntɛ. 9 Obɔɔkpɑ̀ɑ̀tì weè yóó duɔ́ nhoyɛiwe muwɛ̃rímú, kòo ndɔɔri tidiɛtì pɛ́u nɛ̀ dɛ̀mɑrɛ̀ cɑ̀nnɛ̀, 10 kɛ́soutɛ́ bɛ̀ɛ̀ feti kɛ í yie nkɛ bo tũnnɛ timɔ́mmɔnti kɛ̀ Kuyie mbɛ̀ dɛɛtɛ́. 11 Dɛɛ̀ te kɛ̀ Kuyie nyóu kɛ̀ bɛ̀ yie nsiyɑ́ɑ̀bìsí. 12 Kù yóó kpetinɛ́mu bɛ̀ɛ̀ í yie ntimɔ́mmɔnti, kɛ dɔ́ siyɑ́ɑ̀bìsí kɛ sì tũ̀.

Kuyie nti tɑ̃ɑ̃tɛ́mɛ̀ kɛ bo ti dɛɛtɛ́

13 Ti dò nkɛ́sɑ̃ntímu Kuyie nsɑ̃́ɑ̃̀, kùù di dɔ́ kɛ di tɑ̃ɑ̃tɛ́, kɛ̀ di tú bɛketibɛ̀ bɛ̀ɛ̀ cootɛ́, kɛ̀ Muyɑɑ́nsɑ̀ɑ̀mù di cɑ̃̀ńnɛ́ kɛ̀ di tú Kuyie nkɔbɛ di yie mmɛ̀ɛ̀ kpɛ́í ntimɔ́mmɔnti. 14 Nɛ̀ Tinɑ́ɑǹsɑ̀ɑ̀tì ti di nɑ̀kɛ́ tìnti Kuyie ndi yumɛ̀ kɛ̀ di bo mmɔkɛ tikpetì ti Yiɛ̀ nYesu mɔkɛ tì. 15 Ti kɔbɛ nfííkúnɛ̀ Kuyie nkó kucɛ miɛkɛ, kɛ mpĩ́ nyitié ti di nɑ̀kɛ́ ì nɛ̀ ti di wɑ̃̀ri ì.

16 Ti Yiɛ̀ nYesu Kirisi mɔ́mmuɔ nɛ̀ ti cicɛ Kuyie nkùù ti dɔ́ kɛ ti dɔɔ̀ mɛsɑ̀ɑ̀ nkɛ yɑ́úkùnko ti kɔ̃̀ntì sɑ̃́ɑ̃̀, kɛ ti teénnɛ̀ kɛ ti bɑɑ mɛsɑ̀ɑ̀ nkù yɛ̃ nkù yóó ti dɔɔ̀mɛ̀, 17 bɛ̀ɛ di kpénkùnnɛ, kɛ́ di duɔ́ mmuwɛ̃rímú, kɛ̀ di borimɛ nɛ̀ di nɑ́ɑǹtì kɛ̀ dɛ̀ nwenni.

3

Pɔɔri bekɛmɛ̀ mubɑ́ɑmmu

1 Ti kɔbɛ mbɑ́ɑ́nnɛ̀ Kuyie nti kpɛ́í nkɛ̀ tí nɑ kɛ́nsɔkɛ́ kɛ pitírí ti Yiɛ̀ nkó tinɑ́ɑǹtì, kɛ̀ bɛ̀ ntì yìé ndi ti yie mmɛ̀ɛ̀ botí, 2 kɛ́ nkù bɑ̀ɑ́ kɛ̀ kù nti dɛɛrínɛ̀ bɛnitiyɛibɛ nɛ̀ bɛnitidɔnnibɛ̀. Di yɛ̃́mu kɛ tú bɛnìtìbɛ̀ bɛmɔu bɛɛ̀ í tɑ̃́ Kuyie.

3 Kuyie nyí soú, kù yóó ti duɔ́mu muwɛ̃rímú kɛ́ nti bɑɑ osoùntì. 4 Ti Yiɛ̀ nKuyie nti teénnɛ̀mu, kɛ ti yɛ̃́ weti weti di dɔɔrimɛ̀ ti di nɑ̀kɛ́ tì, kɛ̀ yó nsɔkɛ́ kɛ tì dɔ̀ɔ̀ri.

5 Ti Yiɛ̀ nKuyie ndi teennɛ̀ kɛ̀ dí mmɔkɛ ku kó mɛdɔ́kùmɛ̀, kɛ mɔkɛ Kirisi kó mɛminnímɛ̀.

Ti dòmmɛ̀ kɛ́mpĩ́ mmutɔ̃mmú

6 Ti kɔbɛ di bɑ́ ntɔkunɛ̀ bɛ̀ɛ̀ kó dimɑ̀ɑ̀ mɔ̀kɛ mɛtɔ̃nnɛ́deciì nkɛ í tũ nyitié ti di duɔ́ nyì. 7 Ti í tú bɛtɔ̃nnɛ́díébɛ̀, di yɛ̃́mu ti do bo di ciɛ kɛ dòmmɛ̀, mmɛ ntũnnɛ. 8 Òmɔù do í ti piú, ti do pĩ́ mmutɔ̃mmú mmu kɛyènkɛ̀ nnɛ̀ kuyie kɛ yonnɛ̀, ti do í tú òmɔù kó ditɔu. 9 Dɛ̀ í tú ti do í dò ndi nti tɔ, ti do dɔ́ kɛ́ di bɛnkɛ di dò nkɛ́ndòmmɛ̀ mmɛ. 10 Ti do bo dìì mɔ̀nnì di ciɛ kɛ́ di nɑ́kɛ́mu kɛ dɔ̀: Kɛ̀ wèè í dɔ́ mutɔ̃mmú ò bɑ́ nyo.

11 Ti nɑ́ɑ́ mɛmmɛ kɛ yɛ̃́ ti kèèmɛ̀ kɛ̀ bɛ̀mɑbɛ̀ di miɛkɛ í dɔ́ mutɔ̃mmú, kɛ tɑɑ̀ tìì í tú bɛ kpɛti ti miɛkɛ. 12 Dɛ kó bɛnìtìbɛ̀ ti bɛ̀ nɑ̀ɑ́mmu nɛ̀ ti Yiɛ̀ nYesu Kirisi kó diyètìrì kɛ tú bɛ̀ɛ pĩ́ mmutɔ̃mmú kɛ́pɛ́tɛ́ kɛ́di.

13 Díndi ti kɔbɛ, di bɑ́ɑ́ yóu di bo ndɔɔrimɛ̀ mɛsɑ̀ɑ̀. 14 Kòò mɔù yetɛ i ntié ndi nɑ̀kɛ́ o kpɛ́í kóò yɑ̀tɛnɛ̀, kɛ ifɛii ò pĩ. 15 Di nɛ́ bɑ́ nhò wùó ndi kpɑntídɛ̀ntɔù, di ò tié nhonìtì ɔ̃ɔ̃ tiémmɛ̀ o kou.

Pɔɔri mɔɔmɛ̀ Kuyie nkó mɛsɑ̀ɑ̀ nTɛsɑdoniki kɔbɛ kpɛ́í

16 Ti Yiɛ̀ nKuyie nkùù duɔ̀ ndiwɛ̀ì kù ndì ndi duɔ̀ nyɛmɔ̀rɛ̀ yɛmɔu mɛborimɛ mɛmɔu miɛkɛ. Ti Yiɛ̀ nKuyie ni ndi bonɛ̀.

17 Mí mPɔɔri, míì di wɑ̃̀ri mu ndɔumu nɛ̀ n nɔ̀ùtɛ̀. Ntɛ nh ɔ̃ɔ̃ wɑ̃ri mpɑ́tíri kɛ́ dì cɑ̀nnɛmɛ̀.

18 Ti Yiɛ̀ nYesu Kirisi kó mɛsɑ̀ɑ̀ nní ndi bonɛ̀ dimɔu.

1 Timɔntee

1

2

3

4

5

6

Pɔɔri wɑ̃̀ri dìì pɑ́tíri ketirì Timɔntee

Di mpɑ́tíri tɔ tìì nɑ́ɑǹtì

Timɔntee yɔ̃ do tú Sifu nwe kòo cicɛ tú Kɛrɛki. Timɔntee do yóó cɔutɛ́ Kuyie nkɛ kpɑɑ́ tú odɑpɑ̀ɑ̀ nwe. Pɔɔri do wɑ̃̀ri Timɔntee dipɑ́tíri ketirì kɛ bo ò cɑu nyitié nyɛiyi kpɛ́í nkɛ. Dɛ kó itié nyɛiyi do tú: Dɛ̀ɛ̀ kó dimɑ̀ɑ̀ tu tikɔ̃̀ntì kpɛrɛ dɛ̀ í wenni. Kɑ̀ɑ dɔ́ kɛ́cootɛ́ ɑ dò nkɛ́yóu tidiitì mɑtì, ɑ mɛ mbɑ́ɑ́ puokɛ yoo ɑ yenkɛ. Dɛ kó dipɑ́tíri ketirì miɛkɛ nkɛ bɛ̀ nɑ̀kɛ́mɛ̀ mubɑ́ɑmmu yó ndòmmɛ̀.

Kɛ̀ Pɔɔri ò duɔ́nnɛ̀ itié nhò bo ndòmmɛ̀ otɔ̃ntì sɑ̀ɑ̀wè kɛ́ndò ndibɛnkɛ̀rì sɑ̀ɑ̀rì bɛtɔbɛ̀ kpɛ́í nkɛ́nyɛ̃́ ò bo mpĩ́mmɛ̀ Kuyie nkɔbɛ kó ditĩ̀nnì.

Di mpɑ́tíri nɑ́ɑǹtì duɔ́ kɛ dòmmɛ̀

1. Mudɔummu 1:1-2

2. Itié nyìì tukúnɛ̀ Kirisi kɔbɛ tĩ̀nnì nɛ̀ di kó bɛtɔ̃mbɛ̀ 1:3-3:16

3. Pɔɔri duɔ́mmɛ̀ itié Timɔntee kɛ̀ dɛ̀ ntukúnɛ̀ o mɔ́mmuɔ nho tɔ̃mmú. 4:1-6:21

1

Pɔɔri dɔummɛ̀ Timɔntee

1 Mi mPɔɔri, Kuyie nhOdɛɛtíwè yu wè kɛ n dɔ̀ɔ̀ Yesu Kirisi ti bɑɑ wè kó ditɔ̃nnì, míì wɑ̃̀ri di mpɑ́tíri, 2 Timɔntee, m birɛ mɔ́mmɔndɛ Kuyie nkó kucɛ miɛkɛ. Ti cicɛ Kuyie nnɛ̀ ti Yiɛ̀ nYesu Kirisi bɛ̀ dɑ kuɔ́ mmɛsémmɛ̀ kɛ dɑ dɔɔ̀ mɛsɑ̀ɑ̀ nkɛ dɑ duɔ́ ndiwɛ̀ì.

Ti bo nyɛ̃́mɛ̀ iyɑ́ɑ̀bìsítié nyɛmbɛ̀ kpɛ́í

3 N sòò kɔ̀ri Mɑseduɔnni kɛ dɑ nɑ́kɛ́mu kɛ dɔ̀ ɑ nkpɑɑ́ Efɛɛsi kɛ́bɑɑ bɛ̀ɛ̀ tiè nyiyɑ́ɑ̀bìsítié nkɛ̀ bɛ̀ɛ ì yóu, 4 kɛ́ bɛ̀ nɑ̀kɛ́ kɛ̀ bɛ̀ɛ yóu bɛ̀ bo ntũmmɛ̀ tinɑ́ɑǹtì dɛtetìrɛ̀ kpɛti, kɛ́yóu bɛ̀ bo nfɛímmɛ̀ ifukɛ, dɛ̀ ce tinɛìtì nti. Dɛ̀ í yóó bɛ̀ teennɛ̀ kɛ̀ Kuyie mbɛ̀ dɛɛtɛ́, kù dɛɛrí wèè kù tɑ̃́ wènwe. 5 N yɛ̃ nhɑ́ tì mbɛ̀ tié nkɛ̀ bɛ̀ ndɔ́ Kuyie nku nɛ̀ bɛ yɛ̀mmɛ̀ mɛmɔu kɛ̀ tìmɑtì bɑ́ mbɛ̀ bekùnɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ tɑ̃́ Kuyie nweti weti. 6 Bɛ̀mɑbɛ̀ bùtínnɛ́mu dɛ kó itié nkɛ dɔ́ tinɛìtì sɔ̃́ntíkɛ kpɛti. 7 Kɛ dɔ́ kɛ́ntú bɛ̀ɛ̀ bɛnkú Kuyie nkuɔ́, bɛ̀ nɛ́ í yɛ̃́ ì tú mù weti weti.

8 Ti yɛ̃́mu kɛ tú ikuɔ́ wennimu kɛ̀ nsɑ̀ kɑ̀ɑ dɔ̀ɔ̀ri ì yɛ̃mmɛ̀. 9 Ikuɔ́ í bo bɛ̀ɛ̀ dɔ̀ɔ̀ri mɛsɑ̀ɑ̀ mbɛ kpɛ́í, nyì bo itookperí yɛmbɛ̀ kpɛ́í nkɛ nɛ̀ bɛ̀ɛ̀ yetɛ Kuyie nkpɛti nɛ̀ bɛnitiyonkubɛ nɛ̀ bɛ̀ɛ̀ dɔ̀ɔ̀ri mɛyɛi nnɛ̀ bɛ̀ɛ̀ sènku Kuyie nnɛ̀ bɛ̀ɛ̀ kɔ̀ù bɛ cicɛbɛ̀ nɛ̀ bɛ yɔ̃bɛ̀, kɛ tú bɛnitikɔ̀ùbɛ̀. 10 Ikuɔ́ bo bɛ̀ɛ̀ dɔuti dɔutinɛ̀ bɛtɔbɛ̀ bɛ kpɛ́í nkɛ nɛ̀ bɛnitidɑɑbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ dɔutinɛ̀ bɛnitidɑtɔbɛ̀ nɛ̀ bɛnitipòbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ dɔutinɛ̀ bɛnitipotɔbɛ̀, nɛ̀ bɛ̀ɛ̀ fiiti bɛnìtìbɛ̀ kɛ yonnɛ̀ nɛ̀ bɛyɑ́ɑ̀bìsítiebɛ nɛ̀ bɛ̀ɛ̀ ɔ̃ mpɑriku kɛ nɛ́ soú nnɛ̀ bɛ̀ɛ̀ dɔ̀ɔ̀ri dɛtɛrɛ̀ dɛtɛrɛ̀ Kuyie nnɑ́ɑǹtì kó itié nyetɛ dɛ̀. 11 Dɛ kó itié mbo Kuyie nkùù kpeńnì kɛ dɔɔri mɛsɑ̀ɑ̀ ku kó Tinɑ́ɑǹsɑ̀ɑ̀tì miɛkɛ nkɛ. Kù ti nni nduɔ́.

Pɔɔri sɑ̃ntímɛ̀ Kuyie nku sɑ̀ɑ̀ nkpɛ́í

12 N sɑ̃ntímu Yesu Kirisi ò n dɔ́mɛ̀, kɛ n tɑ̃ɑ̃tɛ́ kɛ n duɔ́ muwɛ̃rímú, kɛ̀ m pĩ nho tɔ̃mmú. 13 N do ò sɑ̃̀ɑ̃́mmu, kɛ fɛ̃́ũnko o kɔbɛ, kɛ̀ m miɛkɛ bɛ̀ cɔ̀ú mbɑ́ nɛ̀ mɛmmɛ kɛ̀ kù n kuɔ́ mmɛsémmɛ̀ kɛ yɛ̃́ n do í yɛ̃́mɛ̀ n dɔɔri dɛ̀. 14 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nni ndɔɔ̀ mɛsɑ̀ɑ̀ mmɛdiɛ̀ kɛ n teennɛ̀ kɛ̀ n tɑ̃́ Kuyie kɛ kù dɔ́ n tɑ̀unnɛ̀ mɛ̀ɛ̀ kpɛ́í nYesu Kirisi. 15 Tinɑ́ɑǹtì tii ntú timɔ́mmɔnti nti, kɛ dò mbɑ́ wè wèe tì yie, Yesu Kirisi kɔ̀tɛní kutenkù kɛ bo dɛɛtɛ́ bɛnitiyɛibɛ mbɛ, kɛ̀ n tu bɛyɛibɛ kóo ketiwè. 16 Kòò n kuɔ́ mmɛsémmɛ̀ mí mbɛyɛibɛ kóo ketiwè, kɛ bo bɛnkɛ o minnímɛ̀ dɛumɛ̀ bɛ̀ɛ̀ yó nhò tɑ̃́ bɛ̀ yóó nɑmɛ̀ kɛ́pɛ́tɛ́ mufòmmu mùù bo sɑ̃́ɑ̃̀. 17 Kuyie nyètìrì ndɛu sɑ̃́ɑ̃̀. Kunku kuù tu okpɑ̀ɑ̀tì kɛ bo sɑ̃́ɑ̃̀, kɛ í kɔ̃, ti í wúó nkù. Kuù mɑ́ɑ̀ tú Kuyie nkɛ̀ ti yó nkù sɑ̃ntí sɑ̃́ɑ̃̀. Kɛ̀ dɛ̀ mmɛ ndò.

18 N kóo dɑpɑ̀ɑ̀ Timɔntee, n dɑ nɑ̀kɛ́ tìì nɑ́ɑǹtì wɛ̃nnɛ́mu Kuyie mpɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑm̀bɛ̀ do nɑ̀kɛ́ tì ɑ kpɛ́í. Mpĩ́ ndɛ kó tinɑ́ɑǹtì kɛ̀ ti dɑ teénnɛ̀ kɑ̀ɑ nɑ kɛ́mɑ dimɑ̀ù sɑ̀ɑ̀rì, 19 kɛ́ntɑ̃́ Kuyie, kɛ yíé nkù dɑ nɑ́ɑ́nnɛ̀ tì ɑ yɛ̀mmɛ̀ miɛkɛ. A bɑ́ɑ́ dɔɔ̀ bɛ̀mɑbɛ̀ dɔ̀ɔ̀mɛ̀ kɛ yetɛ Kuyie mbɛ̀ nɑ́ɑ́ ntì bɛ yɛ̀mmɛ̀ miɛkɛ kɛ fétìnnɛ bɛ tɑ̃́kùmɛ̀. 20 Bɛ kó bɛ̀mɑbɛ̀ tu Imindee nɛ̀ Adɛkisɑ̃ntiri. N duɔ́ mbɛ̀ dibɔɔ̀, kɛ̀ dì bo bɛ̀ fɛ̃́ũ nkɛ̀ bɛ̀ɛ yɔtɛ bɛ̀ bo nsɑ̃́ɑ̃́mmɛ̀ Kuyie.

2

Ti bo mbɑ́ɑ́ mmɛ̀ɛ̀ botí Kuyie

1 Mɛketimɛ̀, n dɔ́ di mbɑ́ɑ́mmu Kuyie mbɛnìtìbɛ̀ bɛmɔu kpɛ́í, kɛ́ nkù bɑ̀ɑ́ nkɛ kù mɔ̀ú di kpɑ dɛ̀, kɛ kù sɑ̃ntí, 2 kɛ́ nkù bɑ̀ɑ́ mbɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ kpɛ́í nnɛ̀ bɛ̀ɛ̀ bɑkɛ́ bɛmɔu bɛ kpɛ́í kɛ̀ ti mbo bɑ̀mmùù kɛ̀ dikɔnkɔɔ̀nnì bɑ́ mbo, kɛ̀ ti nkù tũ nkɛ kù dé kɛ dɔɔri kù dɔ́mɛ̀. 3 Kuyie mmɛ ndɔ́, kunku kùù tu ti dɛɛtíwè. 4 Kù dɔ́mu bɛnìtìbɛ̀ bɛmɔuu cootɛ́, kɛ yĩ́ɛ̃́tɛ́ timɔ́mmɔnti. 5 Kuyie mbo kumɑ́ɑ̀ ndi, wèè tɑ̀unko Kuyie nnɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ kòò bo omɑ́ɑ̀, weè tu Yesu Kirisi wèè tùótɛ́ tinitikɔ̃̀ntì. 6 Wèè duɔ́ nhomɑ́ɑ̀ kɛ nɑɑ́ ntiyeti kɛ̀ bɛ̀ ò kùɔ kòò bo dɛɛtɛ́ bɛnìtìbɛ̀ bɛmɔu. Kuyie mmɔ̀nnì diì do tùɔ̀kɛ kòò mɛ̀ dɔ̀ɔ̀. 7 Kuyie nkuù n tɑ̃ɑ̃tɛ́ kɛ n dɔ̀ɔ̀ ku tɔ̃nnì, kɛ̀ m bo nɑ́kɛ́ bɛ̀ɛ̀ í tú Sifubɛ timɔ́mmɔnti kɛ̀ bɛ̀ ntɑ̃́ Kuyie. N nɑ́ɑ́ mmɔ́mmuɔ nwe, n yí soú.

8 N dɔ́ bɑ́ wè wè mbɑ́ɑ́ nKuyie nhò berínɛ̀ kɛ̀ɛ̀ bíɛ́kɛ̀ nɛ̀ o yɛ̀mmɛ̀ mɛmɔu ndi, kɛ dò mpɑ́íí kɛ bɑ́ mmɔkɛ mɛkpɑ̀rìyɛ̀mmɛ̀ yoo kɛmiɛkɛ.

9 Bɛnitipòbɛ̀ níí nyi tiyɑ̀ɑ̀tì mɛsɑ̀ɑ̀, bɛ̀ bɑ́ nwɑnti idíítí ikperí kpɛti nɛ̀ mɛfĩmmɛ mɛsɔɔ nkɔ̃mɛ nɛ̀ yɛtootɔ̃rɛ nɛ̀ mɛdɛ̀ì nkɛ pɑ̃ɑ̃tì tiyùtì kɛ bo bɛnkɛ bɛmɑ́ɑ̀. 10 Bɛ kó tisɑ̃tì ntú bɛ̀ bo ndɔɔrimɛ̀ mɛsɑ̀ɑ̀ nkɛ dé Kuyie. 11 Onitipòkù níí nkémmú itié mbɛ́u, kɛ́yie nyì yɛ̃ mmù. 12 N yí dɔ́ onitipòkù ntiè nhonitidɔ̀ù yoo wè nhò bɑkɛ́. 13 Kɛ yɛ̃́ Kuyie nketɛ́ kɛ dɔ̀ɔ̀mɛ̀ Adɑmmu nwe kɛ dèntɛ Ɛfu. 14 Dɛ̀ í tú Adɑmmu nwe dibɔɔ̀ soutɛ́mɛ̀, Ɛfu nwe dì soutɛ́mɛ̀, kòò yetɛ Kuyie nkpɛti. 15 Kuyie nnɛ́ yóó dɛɛtɛ́mu onitipòkù ò mɔ̀kɛ dìì mɔ̀nnì ibí, kɛ̀ nsɑ̀ nkòò kù tɑ̃́ kɛ kù dɔ́, kɛ kpɑ mɛyɛi, kòo yɛ̀mmɛ̀ wenni.

3

Kirisi kɔbɛ tĩ̀nnì kó bɛnìùbɛ̀ bo ndòmmɛ̀

1 Ti nnɑ́ɑǹtì tu timɔ́mmɔnti nti, kòò mɔù dɔ́ kɛ́nni Kirisi kɔbɛ tĩ̀nnì ò dɔ́ mutɔ̃mmú sɑ̀ɑ̀mù mmu. 2 Wèè ni Kirisi kɔbɛ tĩ̀nnì o borimɛ dò nkɛ́nwennimu, kòo mpo onitipòkù òmɑ́ɑ̀, kɛ́nnɔ kɛ pĩĩ nhomɑ́ɑ̀, kɛ́nciì kɛ dɔɔri dɛ̀ɛ̀ wenni, kɛ cɔú bɛpɔ̀ɔ̀bɛ̀, kɛ́nnɔ nkɛ tiè mbɛnìtìbɛ̀ Kuyie nnɑ́ɑǹtì. 3 Ò bɑ́ ntú kunɑɑ̀yɑ̃̀ɑ̃̀kù, o miɛkɛ bɑ́ ntonnì, wè nwenni kɛ bɑ́ nwɑnti yɛkpɑ̀rɛ̀, ò bɑ́ɑ́ duɔ́ nho yɛ̀mmɛ̀ idíítí. 4 Ò mpĩ́ nho cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ mɛsɑ̀ɑ̀, kòo bí nhò dé kɛ yíé nho kpɛti. 5 Kòo nìtì í nɑ kɛ pĩ́ nho cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ ò bo yĩ́mɛ kɛ́ndɑkɛ Kirisi kɔbɛ tĩ̀nnì kpɛ́í? 6 Ò bɑ́ ntú wèè cɔutɛ́ Kuyie mbɑ̀mbɑ̀, ò yɑ̀ɑ̀ bo mɔɔtɛ tɛfentɛ̀ kɛ̀ Kuyie nhò kpetínnɛ́, dibɔɔ̀ tɛ̀ mɔ̀ɔ̀tɛ mɛ̀ɛ̀ botí kɛ̀ kù dì kpetínnɛ́. 7 Bɛ̀ɛ̀ í tũ nKuyie kɛ̀ bɛ̀ bɑ́ɑ́ pɛ́tɛ́ bɛ̀ bo ò wɑ̀tí tíì kpɛ́í, ò yɑ̀ɑ̀ bo tɑ dibɔɔ̀ kó timɑ́tì miɛkɛ.

Bɛwedɔuntɔ̃mbɛ̀ dò nkɛ́ndòmmɛ̀

8 Bɛwedɔuntɔ̃mbɛ̀ borimɛ múnkɛ dò nkɛ́nwennimu kɛ̀ bɛ̀ bɛ̀ dé, bɛ̀ bɑ́ mmɔkɛ yɛnɔ̀ yɛ̀dɛ́, bɛ̀ bɑ́ ntú tinɑɑyɑ̃̀ɑ̃̀tì, bɛ̀ bɑ́ ndɔɔri mɛciì nkpɛrɛ kɛ yo nyidíítí. 9 Bɛ̀ ntũ ntimɔ́mmɔnti, kɛ bɑ́ ncɑɑri Kuyie nyètìrì. 10 Bɛ̀ níí ketɛ́ kɛ́ bɛ̀ yɑ̀ɑ́kɛ́, kɛ̀ bɛ̀ nɑ dɛ kó mutɔ̃mmú bɛ̀ nɛ́ bɛ̀ dɔ̀ɔ̀ bɛwedɔuntɔ̃mbɛ̀. 11 Bɛnitipòbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ tu bɛwedɔuntɔ̃mbɛ̀ bɛ borimɛ múnkɛ dò nkɛ́nwennimu, bɛ̀ bɑ́ nnɑ́ɑntɛ bɛtɔbɛ̀ kpɛ́í nkɛ́nnɔ nkɛ pĩĩ mbɛmɑ́ɑ̀, kɛ̀ bɛ dɔɔ̀rìmɛ̀ nwenni dɛmɔu dɛ miɛkɛ. 12 Owedɔuntɔ̃ntì dò nkɛ́mpo onitipòkù omɑ́ɑ̀ ndi, kɛ pĩ́ nho cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ mɛsɑ̀ɑ̀, kòo bí nyíé nho kpɛti. 13 Bɛwedɔuntɔ̃mbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ pĩ mbɛ tɔ̃mmú mɛsɑ̀ɑ̀ mbɛ̀ ɔ̃ mbɛ̀ dému, kɛ̀ bɛ̀ nɑ̀ɑ́ nYesu Kirisi kpɛ́í nnɛ̀ dikɔ̃m̀bùɔ̀ bɛ borimɛ wenni mɛ̀ɛ̀ kpɛ́í.

Yesu weè tu ti tɑ̃́kùmɛ̀ kó dikũ̀nnì

14 N dɑ wɑ̃̀ri di mpɑ́tíri kɛ dɔ́ kɛ́kɔtoomu bɑ̀mbɑ̀ nkɛ dɑ yɑ̀. 15 Kɛ̀ mmɛ n yí cɑ̃rikɛ kɛ kɔ̀too, di mpɑ́tíri bo dɑ teennɛ̀ kɑ̀ɑ nyɛ̃́ ɑ bo mpĩ́ mmɛ̀ɛ̀ botí Kuyie nkɔbɛ cuokɛ̀ mutɔ̃mmú. Kuyie mbomu kɛ̀ kuù tɔ timɔ́mmɔnti yɛsɑ̃ǹkɛ̀ ɔ̃ ntɔ mɛ̀ɛ̀ botí tɛcĩ́ɛ̃̀tɛ̀. 16 Timɔ́mmɔnti disɔ̀rì kpɛti Kuyie nti duɔ́ ntì kɛ̀ ti tì nɑ̀ɑ́ ntì dɛumu, tìì tu:

Kirisi nɑɑ́ nhonìtì nwe kɛ kɔ̀tɛní,

Muyɑɑ́nsɑ̀ɑ̀mù bɛ́immu

ò tumɛ̀ timɔ́mmɔnti yiɛ̀,

kɛ̀ Kuyie ntɔ̃rɛ̀ ò yɑ̀,

kɛ̀ bɛ̀ nɑ̀kɛ́ o kpɛ́í nyɛbotɛ̀,

kɛ̀ kutenkù kumɔu kɔbɛ ò yie,

kòò dèkɛ kɛĩ́nkɛ̀ nɛ̀ diyetidiɛrì.

4

Kuyie ndɔ̀ɔ̀ dɛ̀ɛ̀ kó dimɑ̀ɑ̀ wennimɛ̀

1 Muyɑɑ́nsɑ̀ɑ̀mù ti nɑ́ɑ́mmu nweti weti kɛ tú yɛwe sɔnyɛ bɛnìtìbɛ̀ bo yetɛ Kuyie nkó kucɛ kɛ́tũnnɛ mɛyɑ́ɑ̀bìsíyɛ̀mmɛ̀ nɛ̀ yɛbɔkɛ̀ kó itié. 2 Mɛyɛ̀mmɛ̀ mɛ̀dɛ́mɛ̀ yɛmbɛ̀ nɛ̀ siyɑ́ɑ̀bìsí yɛmbɛ̀ bo mbɛ̀ soú. Dɛ kó siyɑ́ɑ̀bìsí yɛmbɛ̀ dɛ̀mɑrɛ̀ í kɑ́ɑ́ mbɛ yɛ̀mmɛ̀ bɛ̀ dò mbɛ̀ bɛ̀ tùɔnnɛ̀ timɑ́tì wũɔ̃tì nti. 3 Dɛ kó bɛnìtìbɛ̀ bo nnɑ́ɑ́ nkɛ tú dipopuò í wenni, kɛ tú bɛ̀ nci mudiì mɑmù. Kuyie ndɛ̀ dɔ̀ɔ̀ kɛ̀ dɛ̀ tu onìtì kó mɛsɑ̀ɑ̀ mmɛ, bɛ̀ɛ̀ yie nKuyie mbɛ̀ yĩ̀ɛ̃́tɛ́mu timɔ́mmɔnti, kɛ ɔ̃ɔ̃ kù dɔunnɛ̀ mutɔ̃mmú kɛ́di. 4 Kuyie ndɔ̀ɔ̀ dɛ̀ɛ̀ kó dimɑ̀ɑ̀ wennimu, dɛ̀mɑrɛ̀ í dò nkɛ́yóu. Ti nɛ́ dò nkɛ níí kù dɔunnɛ̀ mutɔ̃mmú mmu kɛ́ dɛ̀ di. 5 Kuyie nnɑ́ɑǹtì nɛ̀ mubɑ́ɑmmu dɛɛ̀ wénkùnko dɛmɔu.

Kuyie nkóo tɔ̃ntì sɑ̀ɑ̀wè dò nkɛ́ndòmmɛ̀

6 A ntiè nti Kirisi kɔbɛ. Mɛm̀mɛ ɑ bo ntúmɛ̀ Yesu Kirisi kóo tɔ̃ntì sɑ̀ɑ̀wè, wèè bɛbíí Kuyie nnɑ́ɑǹtì sɑ̃́ɑ̃̀ kɛ̀ tì dònnɛ̀ o kó mudiì kɛ tũ nKuyie nnɑ́ɑǹtì kó itié nweti weti ɑ ì bɛbíí mɛ̀ɛ̀ botí. 7 Bútínnɛ́ tiyɑ̀ɑ̀rìnɛìtì sɔ̃́ntíkɛ kpɛti, tì í yóó dɑ teennɛ̀ Kuyie nkó kucɛ, kɛ́yetoo kɛ́ndɔɔri Kuyie ndɔ́mɛ̀. 8 A bo fɛ̃́ũmmɛ̀ ɑ kɔ̃̀ntì dɛ̀ wennimu yie, ɑ nɛ́ bo yetoomɛ̀ Kuyie nkó kucɛ dɛɛ̀ pɛ̃ɛ̃tɛ́. Kɛ yɛ̃́ dɛ̀ í túmɛ̀ mufòmmu muù mmɑ́ɑ̀ kpɛ́í nnɛ̀ mùù kpɑɑní mu kpɛ́í nkɛ. 9 Tinɑ́ɑǹtì mɔ́mmɔnti nti bɛnìtìbɛ̀ bɛmɔu dò nkɛ́ntɑ̃́ tì. 10 Dɛɛ̀ te kɛ̀ ti pĩ́ mmutɔ̃mmú kɛ mɑù, kɛ yɛ̃́ ti tɑ̃́mɛ̀ Kuyie, kunku kùù bo sɑ̃́ɑ̃̀ kɛ dɛɛrí bɛnìtìbɛ̀ bɛmɔu, dɔ̀kɛ bɛ̀ɛ̀ kù tɑ̃́.

11 Á dò nkɛ́ ntì mbɛ̀ nɑ̀ɑ́mmu, kɛ tì mbɛ̀ tiè. 12 Á bɑ́ɑ́ yóu kɛ̀ bɛ̀ dɑ senkɛ̀rì ɑ tú mɛ̀ɛ̀ kpɛ́í nhodɑpɑ̀ɑ̀. A nɑ́ɑǹtì nɛ̀ ɑ dɔɔ̀rìmɛ̀ dɛ̀ nwenni, kɑ̀ɑ ndɔ́ bɛtɔbɛ̀, kɛ́ntɑ̃́ Kuyie mmɛsɑ̀ɑ̀ nkɛ dɔɔri dɛ̀ɛ̀ wenni, kɛ̀ bɛ̀ ndɑ wúó nkɛ tũ. 13 Á nkɑɑ̀ Kuyie nnɑ́ɑǹtì bɛnìtìbɛ̀, kɛ tì mbɛ̀ tũ̀nni, kɛ ti mbɛ̀ tiè nkɛ kémmú m bo tuɔkoomɛ̀. 14 A bɑ́ɑ́ yɛ̃̀ nKuyie ndɑ pɑ̃ dìì pɑ̃nnì, kɛ̀ ku pɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́m̀bɛ̀ tì bɛ́i mbɛwedɔunkótíbɛ̀ dɑ nɔ̀ɔ́ ndìì mɔ̀nnì sinɔu kɛ bɑ̀ńtɛ̀ Kuyie. 15 Totí ɑ yɛ̀mmɛ̀ dɛ kó dipɑ̃nnì ĩ́nkɛ̀, kɛ duɔ́ nhɑmɑ́ɑ̀ dɛ kó mutɔ̃mmú, kɛ̀ bɛ̀ nwùó nhɑ kérímɛ̀ dɛ ììkɛ̀. 16 Ndɑkɛ ɑmɑ́ɑ̀ kpɛ́í nkɛ́ mbɛ̀ tiè nkɛ̀ dɛ̀ wenni, kɛ́nfííkú teii. Kɑ̀ɑ dɔ̀ɔ̀ri mɛmmɛ ɑ bo dɛɛtɛ́ ɑmɑ́ɑ̀, kɛ́dɛɛtɛ́nɛ̀ ɑ tiè mbɛ̀.

5

A bo nni mɛ̀ɛ̀ botí bɛnìtìbɛ̀

1 A níí bɑ́ nnɑ́ɑ́nnɛ̀ wèè dɑ kótí mɛkperímɛ̀, ɑ nhò nɑ̀ɑ́nnɛ̀ kɛ dò nhɑ cicɛ, kɛ́nnɑ́ɑ́nnɛ̀ bɛdɑpɑ̀mbɛ̀ kɛ dò nhɑ nɛí, 2 kɛ́ndɔɔri bɛpokótíbɛ̀ kɛ dò nhɑ yɔ̃bɛ̀, kɛ́ndɔɔri bɛsɑpɑ̀mbɛ̀ kɛ dò nhɑ tɑ̃bɛ̀, kɛ tìmɑtì bɑ́ mbo di cuokɛ̀.

Kirisi kɔbɛ dò nkɛ́ndɑkɛ bɛ̀ɛ̀ kúpobɛ̀ kpɛ́í

3 Á ndɑkɛ bɛkúpobɛ̀ bɛ̀ɛ̀ í mɔkɛ bɛ̀ɛ̀ bɛ̀ teénnɛ̀ bɛ kpɛ́í, kɛ́ mbɛ̀ dé kɛ dò nhɑ yɔ̃bɛ̀. 4 Kòo kúpokù mɔù mɛ mmɔ̀kɛ ibí yoo o yɑɑ̀bí, iì dò nkɛ́ nhò tɔ ò do ì tɔ mɛ̀ɛ̀ botí kɛ́bɛnkɛ ì tumɛ̀ Kirisi kɔbɛ. Kuyie mmɛ ndɔ́. 5 Okúpokù wèè í mɔkɛ wèè ò teénnɛ̀ ò ɔ̃ mbúɔ́ Kuyie nku, kɛ kù mmɔ́ú mɛteèmmɛ̀ sɑ̃́ɑ̃̀. 6 Okúpokù wèè dɔ̀ɔ̀ri ò dɔ́mɛ̀ ò kumu, kòo yɛ̀mmɛ̀ nɛ́ dò nhò fòù. 7 A dò nkɛ́ tì mbɛ̀ nɑ̀kɛ́mu kɛ̀ bɛ̀ ndɔɔri dɛ̀ɛ̀ wenni. 8 Kòò mɔù í dɑkɛ o kɔbɛ kpɛ́í, dɔ̀kɛ o cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kpɛ́í, wè í tú Kirisi kou. Wèè í tũ nKuyie nho kɔ̃mɛ ò tɔ̃ũnɛ̀mu.

9 Ntɛ ɑ dò nkɛ́wɑ̃ri bɛ̀ɛ̀ kúpobɛ̀ yètɛ̀ kɛ́ mbɛ̀ tɔ, wèè yenkɛ onitidɔ̀ù omɑ́ɑ̀ kɛ mɔkɛ yɛbie sipísìkuɔ̀. 10 Kɛ tiè nho bí mɛsɑ̀ɑ̀, kɛ cɔú bɛpɔ̀ɔ̀bɛ̀, kɛ yɑ́rí Kirisi kɔbɛ, kɛ dɑkɛ bɛsénnìbɛ̀ kpɛ́í. Kòo tɔ̃mmú mumɔu wenni.

11 A bɑ́ɑ́ wɑ̃ri bɛkúpobɛ̀ bɛ̀ɛ̀ kpɑɑ́ bɛ, Kirisi kɔbɛ dò nkɛ́tɔ bɛ̀ bɛ kó yɛyètɛ̀ miɛkɛ. Kɛ̀ dɛ̀ yɛ̀mmɛ̀ bɛ̀ bo bútínnɛ́ bɛ̀ dɔúnnɛ̀ dìì nùù Kirisi kɛ́wɛ̃tɛ kɛ́ndɔ́ kɛ́yenkɛ, 12 kɛ́tɔ̃tɛ bɛ̀ do dɔúnnɛ̀ dìì nùù Kirisi, kɛ́yetɛ́nɛ̀ Kuyie, 13 kɛ́nɑɑ́ mbɛtɔ̃nnɛ́diebɛ̀, kɛ́ncentì centì sicɛ̃́ĩ, kɛ nɑ́ɑntɛ nɑ́ɑntɛ tìì í tú bɛ kpɛti. 14 Dɛɛ̀ te kɛ̀ n dɔ́ bɛkúpobɛ̀ bɛ̀ɛ̀ kpɑɑ́ kɛ bɛ bɛ̀ nyenkú, kɛ́piɛ́ ibí, kɛ́ndɑkɛ bɛ cɛ̃́ĩ kpɛ́í, kɛ̀ ti kpɑntídɛ̀ntɔbɛ̀ bɑ́ɑ́ nɑ kɛ ti wɑ́tí. 15 Kɛ yɛ̃́ bɛkúpobɛ̀ mɑbɛ̀ yóumɛ̀ Kuyie nkó kucɛ kɛ tũnnɛ obɔɔ̀kpɑ̀ɑ̀tì kɔku. 16 Kòo kúpokù mɔù mɔ̀kɛ o kɔbɛ bɛ̀ɛ̀ tũ̀ nKuyie bɛ̀ nhò tɔ, kòò bɑ́ ntú Kirisi kɔbɛ kó ditɔu kɛ̀ bɛ̀ ntɔ bɛ̀ɛ̀ í mɔkɛ bɛ kɔbɛ.

Bɛ̀ dò nkɛ́ntɔmɛ̀ wèè nɑ̀ɑ́ Kuyie nnɑ́ɑǹtì nɛ̀ ò dò kɛ́ndòmmɛ̀

17 Wèè nɑ̀ɑ́ Kuyie nnɑ́ɑǹtì kɛ ni Kirisi kɔbɛ tĩ̀nnì di nhò yietì kɛ̀ dɛ̀ɛ pɛ̃ɛ̃tɛ́ di duɔ́ ndɛ̀ bɛkúpobɛ̀ kucɛ mɛ̀dɛ́mɛ̀. 18 Tì wɑ̃̀rimu kɛ tú: A bɑ́ɑ́ tɑ́ú nfɛnɑ̀ɑ̀fɛ̀ nùù fɛ̀ puotì dìì mɔ̀nnì tidiitì. Kɛ wɑ̃̀ri kupíkù tɛkù kɛ tu: Bɛ̀ dò nkɛ́nyietìmu otɔ̃ntì. 19 Kɛ̀ bɛ̀ wɑ́tìrì owedɔunkótì ɑ bɑ́ɑ́ yie nkɛ̀ nsɑ̀ kɛ̀ bɛ̀dɛ́bɛ̀ yoo bɛ̀tɑ̃ɑ̃ti bɛɛ̀ í yɑ̀ kɛ bɛ́i. 20 Kòò mɔù dɔ̀ɔ̀ mɛyɛi, nhɑ ò kpɑnnɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ ììkɛ̀ kɛ̀ kufɔ̃wɑɑ́ mbɛ̀ pĩ nkɛ̀ bɛ̀ɛ yɔtɛ mɛyɛi nkó mudɔɔ̀rìmù.

21 N dɑ bɑ́ɑ́mmu Kuyie nyììkɛ̀ nɛ̀ Yesu Kirisi kɔkɛ nɛ̀ Kuyie ntɔ̃rɛ̀ kù tɑ̃ɑ̃tɛ́ yɛ̀ ììkɛ̀, kɛ tú ɑ ntũ ndɛ kó itié kɛ bɑ́ mmɔkɛ yɛnɔ̀ yɛ̀dɛ́ɛ̀, kɛ bɑ́ mbɑɑ̀tì òmɔù. 22 A bɑ́ ncɑ̃ɑ̃́ ɑ bo tɑ̃ɑ̃tɛ́mɛ̀ onìtì, kóò nɔ̀ɔ́ nsinɔu, kóò duɔ́ mmutɔ̃mmú, kɑ̀ɑ mɛ̀ dɔ̀ɔ̀, kòo do, ɑ múnkɛ kɔkɛ́mu dɛ kó mɛyɛi mmiɛkɛ, fɔ̃́ nní nwenni pɑ́íí.

23 Á bɑ́ nyɔ̃̀ mmɛniɛ mmɑ́ɑ̀, nyɔ̃̀ ndìfɛ̃́ɛ̃̀ sɑ́m̀pɔ́ ɑ pɔutì yonku kpɛ́í.

24 Bɛ̀mɑbɛ̀ kó mɛyɛi mpɑ̃̀nkɛ ɔ̃ nfeímu, kɛ̀ bɛtɔbɛ̀ kɔ̃mɛ ɔ̃ɔ̃ dentɛ kɛ́feitɛ́. 25 Mɛsɑ̀ɑ̀ nkpɛrɛ mɛ ndò, bɛ̀mɑbɛ̀ kɔ̃mɛ ɔ̃ɔ̃ nfeímu kɛ̀ bɛtɔbɛ̀ kɔ̃mɛ ɔ̃ɔ̃ dentɛ kɛ́feitɛ́.

6

1 Bɛ̀ɛ̀ tu Kirisi kɔbɛ kɛ tú tidɑɑtì bɛ̀ ndé bɛ yɛmbɛ̀, kɛ̀ dɛ̀ɛ yie nkɛ̀ bɛ̀ bɑ́ɑ́ sɑ̃́ɑ̃́ nKuyie nkɛ́senkɛ̀rì ku nɑ́ɑǹtì. 2 Tidɑɑtì tìì yɛmbɛ̀ tu Kirisi kɔbɛ, tì bɑ́ɑ́ yóu tì bo mbɛ̀ démɛ̀ kɛ dɔ̀ bɛ̀ tu bɛmɔu Kirisi kɔbɛ. Tì petìnkɛ dò ntì mpĩ mbɛ tɔ̃mmú mmu, kɛ̀ dɛ̀ɛ pɛ̃ɛ̃tɛ́ dɛ̀ nɑ ndòmmɛ̀.

Iyɑ́ɑ̀bìsítié nnɛ̀ tikpɑ̀tì mɔ́mmɔnti dɛ kó tinɑ́ɑǹtì

Ntɛ ɑ dò nkɛ́ mbɛ̀ tiè ntì kɛ yɑ́úkùnko bɛ kɔ̃̀ntì. 3 Kòò mɔù tié nyitié mmɑì ìì cɑ̃̀ɑ̃́nnɛ̀ Kirisi kpɛyi, ò yetɛ Kuyie nkó kucɛ kpɛti nti, 4 kɛ mɔkɛ tɛfentɛ̀, wè í yɛ̃́ dɛ̀mɑrɛ̀, kɛ mɔkɛ tinɛìtì sɔ̃́ntíkɛ kpɛti, tìì ce nyɛkpɑ̀rɛ̀ nɛ̀ yɛsɑ̃́ɑ̃̀mbɛ̀, kɛ mɔkɛ mɛhɛ̃ɛ̃mmɛ̀, kɛ wúó mbɛtɔbɛ̀ bɛyɛibɛ. 5 Bɛ̀ɛ̀ mɔ̀kɛ dɛ kó tinɛìtì botí bɛ̀ tɛ̃́nkɛ í yɛ̃́ timɔ́mmɔnti, kɛ̀ bɛ yɛ̀mmɛ̀ dò nkuwedɔuncɛ tu kuditikɔku.

6 Kuwedɔuncɛ kó tikpɑ̀tì tu dɛ̀ bo ndɑ nɑɑtinɛ̀mɛ̀ ɑ mɔkɛ dɛ̀. 7 Ti yɛ̃́mu kɛ dò nti í tɔní dɛ̀mɑrɛ̀ bɛ̀ ti pɛí dìì mɔ̀nnì, ti mɛ nyí yó ntɔ dɛ̀mɑrɛ̀ ti kṹṹ nyiè. 8 Kɛ̀ ti mɔkɛ ti yo mmù, kɛ mɔkɛ tiyɑ̀ɑ̀tì dɛ̀ ti sɑ̀nnɛ̀mu. 9 Bɛ̀ɛ̀ dɔ́ kɛ́nɑɑ́ mbɛdítíkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀, bɛ̀ ɔ̃ɔ̃ do mɛbennímɛ̀ miɛkɛ nkɛ kɛ̀ iyɛntotí yɛiyii bɛ̀ soutɛ́ kɛ̀ bɛ̀ɛ tɑ mɛyɛi mmiɛkɛ, kɛ́feti kɛ̀ dɛ̀ɛ deè. 10 A bo duɔ́mmɛ̀ ɑ yɛ̀mmɛ̀ idíítí dɛ̀ tu mɛyɛi nkó dikũ̀nnì ndi, bɛ̀mɑbɛ̀ i ndɔkɛ kɛ dɛ́tɛ́nɛ̀ Kuyie nkɛ fɛ̃́ũ̀rì.

Pɔɔri tiémmɛ̀ Timɔntee

11 Fɔ̃́ nKuyie nkóo nìtì, mɛntɛ́nɛ̀ ɑmɑ́ɑ̀ dɛ kó mɛyɛi nkɛ́ntũ Kuyie nkɛ dɔɔri kù dɔ́ dɛ̀, kɛ́nyíé nku kpɛti, kɛ́ nkù dɔ́, kɛ́nnɔ nkɛ mi nkɛ bɑ́ ndɔri. 12 Mɑ̀ dimɑ̀ù sɑ̀ɑ̀rì ɑ tɑ̃́ mɛ̀ɛ̀ kpɛ́í nKuyie nkɛ́pɛ́tɛ́ mufòmmu mùù bo sɑ̃́ɑ̃̀ Kuyie ndɑ yu mùù kpɛ́í nkɑ̀ɑ nɑ̀kɛ́ bɛnìtìbɛ̀ pɛ́u ììkɛ̀ ɑ kù tɑ̃́mɛ̀. 13 Nɛ̀ Kuyie nkùù duɔ̀ mmufòmmu dɛnɛnnɛ̀ dɛmɔu ku yètìrì nɛ̀ Yesu Kirisi wèè do í yɔ̀tɛ ò bo nɑ́kɛ́mɛ̀ Pɔ̃nsi Pidɑti ììkɛ̀ ò tu wè o kpɛri, n dɑ nɑ́ɑ́mmu kɛ̀ n tú: 14 A mpĩ́ nKuyie ntɑnnùù kɑ̀ɑ fòmmu nwenni pɑ́íí, kòò mɔù bɑ́ɑ́ dɑ wɑ́tí, kɛ̀ ti Yiɛ̀ nYesu Kirisi yɑ̀ɑ wɛ̃tɛnní. 15 Kuyie ndiɛkù kùù mɑ́ɑ̀ mɔ̀kɛ muwɛ̃rímú mumɔu, bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ kóo kpɑ̀ɑ̀tì, kùù bɑkɛ́ bɛ̀ɛ̀ bɑkɛ́, kɛ̀ ku mɔ̀nnì tùɔ̀kɛ ò bo wɛ̃tɛní. 16 Kuù mɑ́ɑ̀ fòù sɑ̃́ɑ̃̀, kɛ ɑ̃ kuwenniku diɛkù miɛkɛ kùù kɔ̀ù inuɔ, òmɔù í yóó nɑ kɛ tɔ́ɔ́nko kùù borɛ̀. Òmɔù í yɑ̀ Kuyie, òmɔù mɛ mbɑ́ɑ́ nɑ kɛ́ kù yɑ̀. Ku yètìrì ndɛu, kɛ̀ kù nkpeńnì sɑ̃́ɑ̃̀. Kɛ̀ dɛ̀ mmɛ ndò.

17 Nɑ́kɛ́ bɛ̀ɛ̀ mɔ̀kɛ ku ntenkù kó tikpɑ̀tì kɛ̀ bɛ̀ bɑ́ mmɔkɛ sifeí, bɛ̀ bɑ́ɑ́ duɔ́ mbɛ yɛ̀mmɛ̀ tikpɑ̀tì, kɛ yɛ̃́ bɛ̀ í yɛ̃́mɛ̀ tì pɛ̃nkɛ́ dìì mɔ̀nnì. Bɛ̀ɛ̀ duɔ́ mbɛ yɛ̀mmɛ̀ Kuyie nkùù ti duɔ̀ ndɛmɔu, kɛ dɔ́ dɛ̀ nti nɑɑti. 18 Nɑ́kɛ́ bɛ kɛ̀ bɛ̀ ndɔɔri dɛ̀ɛ̀ wenni, kɛ̀ bɛ borimɛ nwenni, kɛ̀ bɛ̀ nnitì kɛ pɑ̃ɑ̃ mbɛ kpɛrɛ. 19 Mɛmmɛ bɛ̀ bo pɛ́tɛ́mɛ̀ tikpɑ̀tì kɛĩ́nkɛ̀ kpɛti, tìì yó mbo sɑ̃́ɑ̃̀, kɛ́mmɔkɛ mufòmmu sɑ̃́ɑ̃̀.

20 Timɔntee ɑ bɑ́ɑ́ yóu ɑ bo mpĩ́mmɛ̀ Kuyie ndɑ duɔ́ mmùù tɔ̃mmú, mɛntɛ́nɛ̀ ɑmɑ́ɑ̀ bɛ̀ɛ̀ yɛ̀mmɛ̀ dò mbɛ̀ ciì, kɛ dɔ́ tinɛìtì sɔ̃́ntíkɛ kpɛti. 21 Bɛ̀mɑbɛ̀ yɛ̀mmɛ̀ dò mbɛ̀ ciìmu kɛ dɛ́tɛ́nɛ̀ Kuyie nkó kucɛ.

Kuyie nkó mɛsɑ̀ɑ̀ nní ndi bonɛ̀!

2 Timɔntee

1

2

3

4

Pɔɔri wɑ̃̀ri dìì pɑ́tíri dɛ́rì Timɔntee

Di mpɑ́tíri tɔ tìì nɑ́ɑǹtì

Pɔɔri do yóó wɑ̃ri Timɔntee dipɑ́tíri dɛ́rì kɛ bo Odommu nwe. Ò do wɑ̃̀ri dɛ kó dipɑ́tíri Timɔntee nwe kɛ bo o duɔ́ nyitié, kɛ̀ dɛ̀ɛ yie nkɛ̀ mɛbennímɛ̀ ò tùɔ̀kɛní ò nwɛ̃́ɛ̃́rì kɛ́ntié nKuyie ntié nyì dò nti nyì tièmmɛ̀.

Kòo ò nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀ ò dò nkɛ́ndɑkɛmu bɛ̀ɛ̀ ce ntinɛìtì dɛtetìrɛ̀ kpɛti, yɛtɑnnɔ̀ ĩ́nkɛ̀ dɛtetìrɛ̀ kɛ̀ dɛ̀ bɛ̀ dɛ́tìnkonɛ̀ Kuyie nkuɔ́. Dɛmɔu dɛ miɛkɛ kɛ tié Timɔntee kɛ tú wè nyɛ̃́ wenwe Pɔɔri ò fɛ̃̀ṹtɛ́ mɛ̀ɛ̀ botí, nɛ̀ mɛminnímɛ̀ ò mɔ̀ɔ̀tɛmɛ̀ mɛfɛ̃́ṹtímɛ̀ miɛkɛ nɛ̀ ò dɔ́ mɛ̀ɛ̀ botí Kirisi kɔbɛ.

Di mpɑ́tíri nɑ́ɑǹtì duɔ́ kɛ dòmmɛ̀

1. Pɔɔri sɑ̃ntɛmɛ̀ Kuyie, nɛ̀ ò yɑ́úkùnnɛmɛ̀ Timɔntee kɔ̃̀ntì kɛ dɔ̀ ò ntɛ̃ĩ́ 1:1-18

2. Pɔɔri duɔ́ nyìì tié nTimɔntee 2:14-4:5

3. Pɔɔri ò mɔ́mmuɔ nhò do bo tìì miɛkɛ 4:6-22

1

Mudɔummu

1 Mí mPɔɔri Yesu Kirisi kó ditɔ̃nnì, Kuyie nkuù n tɑ̃ɑ̃tɛ́ kɛ̀ m bo nɑ́kɛ́ bɛnìtìbɛ̀ tinɑ́ɑǹtì tìì duɔ̀ mmufòmmu kù do nɑ̀kɛ́ tìì kpɛ́í. Onìtì ɔ̃ɔ̃ tɑunnɛ̀ Yesu nwe kɛ́pɛ́tɛ́ dɛ kó mufòmmu. 2 Míì dɑ wɑ̃̀ri di mpɑ́tíri, fɔ̃́ nTimɔntee n kóo dɑpɑ̀ɑ̀ n tɑ̃́ wè. Kuyie nti cicɛ nɛ̀ ti Yiɛ̀ nYesu Kirisi, bɛ̀ dɑ kuɔ́ mmɛsémmɛ̀ kɛ dɑ dɔɔ̀ mɛsɑ̀ɑ̀ nkɛ dɑ duɔ́ ndiwɛ̀ì!

Pɔɔri yɑ́úkùnkomɛ̀ Timɔntee kɔ̃̀ntì

3 N sɑ̃ntímu Kuyie kunku n yɛmbɛ̀ do tũ nkù, m pĩ́ nkùù tɔ̃mmú bɑ́ n yɛ̀mmɛ̀ í m bekùnɛ̀. N kù bɑ̀ɑ́mmu kɛyènkɛ̀ nɛ̀ kuyie nhɑ kpɛ́í. 4 Nh ɔ̃ɔ̃ dentɛnímu ti sòò yóó yɑtɛ dìì mɔ̀nnì kɑ̀ɑ kuɔ́ mmɛ̀ɛ̀ botí tinɔnniɛti, kɛ́ndɔ́ kɛ dɑ yɑ̀ kɛ̀ dɛ̀ n nɑrikɛ. 5 N yɛ̃́mu ɑ tɑ̃́mɛ̀ Kuyie mmɛsɑ̀ɑ̀, ɑ yɔ̃ kótì Doyiisi nɛ̀ ɑ yɔ̃ Enniisi bɛ̀ do kù tɑ̃́ mɛ̀ɛ̀ botí. 6 A bɑ́ɑ́ yɛ̃̀ n dɑ nɔ̀ɔ́ ndìì mɔ̀nnì sinɔu kɛ bɑ́ntɛ̀ Kuyie nkɛ̀ kù dɑ pɑ̃ dìì pɑ̃nnì kpɛ́í. 7 Muyɑɑ́nsɑ̀ɑ̀mù í ti bónkùnko, mù ti duɔ̀ mmuwɛ̃rímú mmu, kɛ te kɛ̀ ti dɔ́ titɔbɛ̀, kɛ nɔ nkɛ pĩĩ ntimɑ́ɑ̀.

8 Ifɛi bɑ́ ndɑ bonɛ̀ ɑ bo nɑ́kɛ́mɛ̀ ti Yiɛ̀ nYesu Kirisi kpɛ́í nnɛ̀ bɛ̀ n kpetímɛ̀ o kpɛ́í. N wɛ̃nnɛ́nɛ̀ kɛ́fɛ̃́ṹtɛ́ Tinɑ́ɑǹsɑ̀ɑ̀tì ɑ nɑ́ɑ́ ntì kpɛ́í nnɛ̀ Kuyie ndɑ duɔ́ mmùù wɛ̃rímú. 9 Kuù ti yu kɛ ti dɛɛtɛ́, dɛ̀ í tú kù yɛ̃ nti dɔɔ̀rìmɛ̀ mɛɛ̀ wenni, kuù mɛ̀ dɔ́ nɛ̀ dimɔ̀nnì kɛ mu nyí dɔ̀ɔ̀ kutenkù, kɛ mɛ̀ dɔ̀ɔ̀ nɛ̀ Yesu Kirisi kpɛ́í. 10 Bɑ̀mbɑ̀ nkɛ̀ ti yɑ̀ ku sɑ̀ɑ̀ nkù duɔnnímɛ̀ Yesu Kirisi kòò ti dɛɛtɛ́, kɛ nɑ mukṹṹ nkɛ mù dèè, kɛ ti nɑ̀kɛ́ Tinɑ́ɑǹsɑ̀ɑ̀tì kɛ̀ ti pɛ̀tɛ́ mufòmmu mùù bo sɑ̃́ɑ̃̀.

11 Kuyie nni ndɔ̀ɔ̀ ku kó ditɔ̃nnì kɛ̀ m bo nɑ́kɛ́ tiì nɑ́ɑǹsɑ̀ɑ̀tì bɛ̀ɛ̀ í tú Sifubɛ kɛ́ ti mbɛ̀ tié. 12 Tiì nɑ́ɑǹsɑ̀ɑ̀tì te kɛ̀ n fɛ̃́ũ̀rì bɑ́ ifɛi í m bo, n yɛ̃́ mɛ̀ɛ̀ kpɛ́í n tɑ̃́ wè, kɛ yɛ̃́ kɛ dò nhò bo m bɑɑ ò n duɔ́ ndɛ̀ kɛ́tuɔkɛnɛ̀ tibeéntì yiè. 13 A mpĩ́ nTinɑ́ɑǹsɑ̀ɑ̀tì n dɑ nɑ̀kɛ́ tì, kɛ dɔkɛ duɔ́ nhɑmɑ́ɑ̀ Kuyie, kɛ ndɔ́ bɛtɔbɛ̀ nɛ̀ muwɛ̃rímú ti mɔkɛ mù ti Yiɛ̀ nYesu kó mɛtɑummɛ̀ miɛkɛ.

14 Mpĩ́ mmɛsɑ̀ɑ̀ mMuyɑɑ́nsɑ̀ɑ̀mù mùù bo ti miɛkɛ mù dɑ duɔ́ ndɛ̀. 15 A yɛ̃́mu kɛ dò nhAsii kɔbɛ bɛ̀ɛ̀ do m bonɛ̀, Fisɛɛri nɛ̀ Edimɔsɛnni bɛ̀ n yóumu. 16 Kuyie ndɔɔ̀ mɛsɑ̀ɑ̀ Onnɛsifɔɔ cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kɔbɛ, kɛ yɛ̃́ bɛ̀ n kpetímɛ̀ bɑ́ ifɛi í ò bo, kòò kɔ̀rìní kɛ n dɔu nkɛ yɑ́úkùnko n kɔ̃̀ntì. 17 Ò tùɔ̀kɛní dìì mɔ̀nnì Odommu miɛkɛ kɛ́ n wɑmmú weti weti nwe kɛ́nɑ kɛ́ n yɑ̀. 18 Ti Yiɛ̀ nYesu ò kuɔ́ mmɛsémmɛ̀, kòo pɛ́tɛ́ mɛsɑ̀ɑ̀ nKuyie mbeéntì yiè. A yɛ̃́mu wè n teennɛ̀ mɛ̀ɛ̀ botí Efɛɛsi.

2

Kirisi ɑ̃ɑ̃pɔ̀ntì sɑ̀ɑ̀wè wèè dɔ̀ɔ̀ri Kirisi dɔ́mɛ̀

1 Timɔntee n kóo dɑpɑ̀ɑ̀ n tɑ̃́ wè mɛsɑ̀ɑ̀, yetoo kɛ̀ ti Yiɛ̀ nYesu Kirisi dɑ duɔ́ mmùù wɛ̃rímú dɑ kpénkùnnɛ. 2 A kèè kɛ̀ n nɑ̀ɑ́ ntì bɛnìtìbɛ̀, tuo nti bɛtɔbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ borimɛ wenni, bɛ̀ɛ̀ yóó nɑ kɛ ti tùo mbɛtɔbɛ̀.

3 N wɛ̃nnɛ́nɛ̀ kɛ̀ ti fɛ̃́ṹtɛ́ ɑ tú mɛ̀ɛ̀ kpɛ́í Yesu Kirisi kóo ɑ̃ɑ̃pɔ̀ntì sɑ̀ɑ̀wè. 4 Ohɑ̃ɑ̃pɔ̀ntì wèè dɔ̀ɔ̀ri wèè ò bɑkɛ́ ò dɔ́mɛ̀, ò ɔ̃ɔ̃ í ndɔɔri dɛtɛrɛ̀ mɑrɛ̀ kɛ̀ dɛ̀ í tú muhɑ̃ɑ̃pɔ̀ntɔ̃mmú. 5 Kòo nìtì mɛ ndɔ́ kɛ́cokɛ́ kɛ́diɛ́ nhò ɔ̃ ntũmmu muceé nkó ikuɔ́ kòo í ì tũ̀nnɛ ò bɑ́ɑ́ nɑ kɛ́niitɛ́ kɛ́pɛ́tɛ́ tiyeti. 6 Wèè kùútí mɛsɑ̀ɑ̀ nweè ɔ̃ ndò nkɛ́niitɛ́ kɛ́kɔ̃ṹ tidiitì. 7 Totí ɑ yɛ̀mmɛ̀ ti nnɑ́ɑǹtì ĩ́nkɛ̀, ti Yiɛ̀ nyóó dɑ teènnɛ̀mu kɑ̀ɑ tì bɑntɛ́ timɔu.

8 Á bɑ́ɑ́ yɛ̃̀ nYesu Kirisi wèè ku kɛ yɑ̃̀ńtɛ́ o kpɛ́í. Bɛ̀ pɛitɛ́ wè Dɑfiti kó kufuku miɛkɛ. Tinɑ́ɑǹsɑ̀ɑ̀tì n nɑ́ɑ́ ntì nɑ̀ɑ́ nweè kpɛ́í. 9 N nɑ́ɑ́ mmɛ̀ɛ̀ kpɛ́í nTinɑ́ɑǹsɑ̀ɑ̀tì dɛɛ̀ te kɛ̀ n fɛ̃́ũ̀rì, kɛ̀ bɛ̀ n kpetí kɛ dò n tú onitikɔ̀ùtì, bɛ̀ mɛ nyí yóó nɑ kɛ́pɑɑ nKuyie nnɑ́ɑǹtì. 10 Dɛɛ̀ te kɛ̀ m mi nkɛ fɛ̃́ũ̀rì Kuyie ntɑ̃ɑ̃tɛ́ bɛ̀ kpɛ́í, kɛ̀ Yesu Kirisi bo bɛ̀ dɛɛtɛ́ kɛ̀ bɛ̀ɛ nintɛ tikpetì tìì bo sɑ̃́ɑ̃̀. 11 Tinɑ́ɑǹtì tii ntú timɔ́mmɔnti nti:

Kɛ̀ ti wɛ̃nnɛ́nɛ̀ Yesu Kirisi kɛ ku,

ti bo ò wɛ̃nnɛ́nɛ̀ kɛ́nfòù.

12 Kɛ̀ ti wɛ̃́ɛ̃̀rì koò tũ̀,

ti bo ò wɛ̃nnɛ́nɛ̀ o kpɑ̀tì miɛkɛ,

kɛ̀ ti mɛ nhò yetɛ

ò bo ti yetɛ múnkɛ.

13 Kɛ̀ ti í dɔɔri Kuyie ndɔ́mɛ̀,

wenwe dɔɔrimu kù dɔ́mɛ̀.

Kɛ yɛ̃́ wè í yóó nɑmɛ̀ kɛ yóu ò dòmmɛ̀.

Otɔ̃ntì sɑ̀ɑ̀wè bo ndòmmɛ̀

14 Dentɛ bɛ ti nnɑ́ɑǹtì, kɛ́ tí mbɛ̀ nɑ̀kɛ́ weti weti Kuyie nyììkɛ̀ kɛ tú bɛ̀ɛ yóu tisĩ́ntɛ́nɛìtì, tì í dɔɔri mɛsɑ̀ɑ̀, tì pètìnkɛ buɔ̀mmu bɛ̀ɛ̀ tì kèḿmú. 15 Yetoo kɛ́ndò nhotɔ̃ntì sɑ̀ɑ̀wè Kuyie nyììkɛ̀, kɛ bɑ́ mmɔkɛ tìi bo dɑ pĩ́ nyifɛi ɑ tɔ̃mmú ĩ́nkɛ̀, kɑ̀ɑ nnɑ́ɑ́ ntinɑ́ɑǹsɑ̀ɑ̀tì dɛ̀ bèkúmɛ̀. 16 Nyennínɛ̀ tinɛìtì sɔ̃́ntíkɛ kpɛti tìì pìetinɛ̀ Kuyie nkó kucɛ, bɛ̀ɛ̀ dɔ́ dɛ kó tisĩ́ntɛ́nɛìtì tì bɛ̀ dɛ́tìnkonɛ̀ Kuyie nku. 17 Dɛ kó tinɛìtì dònnɛ̀ dimɔnsĩ̀nnì ndi kɛ dɔmmù, bɛ̀ɛ̀ tì mɔ̀kɛ bɛ kó bɛ̀mɑbɛ̀ tu: Imindee nɛ̀ Fidɛti. 18 Bɛ̀ yóu timɔ́mmɔnti nti kɛ dɛ́tinnɛ̀ bɛ̀mɑbɛ̀ Kuyie, kɛ bɛ̀ nɑ̀ɑ́ nkɛ tú Kuyie nduɔ́ nkɛ̀ bɛcíríbɛ̀ yɑ̃̀ńtɛ́ kɛ dèèmu. 19 Nɛ̀ mɛmmɛ Kuyie ndɔú nyɛ̀ɛ̀ pũkɛ kɛ̀ yɛ̀ fìíkú teii, kɛ̀ ku nɑ́ɑǹtì wɑ̃̀ri yɛ ĩ́nkɛ̀ kɛ tú: Ti Yiɛ̀ nKuyie nyɛ̃́mu ku kɔbɛ. Kɛ̀ titɛtì wɑ̃̀ri kɛ tú: Kɛ̀ wèè yĩ ò tú ti Yiɛ̀ nkou wèe yóu mɛyɛi.

20 Tɛcĩ́ɛ̃̀tɛ̀ diɛtɛ̀ miɛkɛ tinɛntì ɔ̃ mbomu tibotí tibotí: Mɛsɔɔ kpɛti nɛ̀ timɑ́tì pɛ́ítì kpɛti nɛ̀ tiyɑɑtì kpɛti nɛ̀ idɛí kpɛti. Kɛ̀ bɛ̀ pĩĩnnɛ̀ tìmɑtì mutɔ̃mmú yɛbɑɑ mmiɛkɛ, kɛ pĩĩnnɛ̀ titɛtì yɛwe yɛmɔu, kɛ kounɛ̀ titɛtì tiyontì. 21 Wèè yóu mɛyɛi n nɑ́ɑ́ mmɛ̀ɛ̀ kpɛ́í ndiɛ nhò bo ntú ti Yiɛ̀ nkou, kɛ́ntú kunɛnkù sɑ̀ɑ̀kù bɛ̀ pĩĩnnɛ̀ kù mutɔ̃mmú sɑ̀ɑ̀mù. 22 Pĩ́ nhɑmɑ́ɑ̀ kɛ̀ tidɑpɑ̀ntì bɑ́ɑ́ dɑ tɑnnɛ́ mɛyɛi mmiɛkɛ, kɛ́mbɛtì timɔ́mmɔnti, kɛ́nyetíroo kɛ tɑ̃́ Kuyie, kɛ́nwɑɑ̀ mmɛdɔ́kùmɛ̀, kɛ́mbɛtì diwɛ̀ì, kɛ́nwɛ̃nnɛ̀ bɛ̀ɛ̀ tũ̀ nKuyie nnɛ̀ bɛ yɛ̀mmɛ̀ mɛmɔu. 23 Bɑ́ nyíé ntiyɛinnɛìtì dɛtetìrɛ̀ kpɛti, tì ce nyɛkpɑ̀rɛ̀ nyɛ. 24 Kuyie nkóo tɔ̃ntì í dò nkɛ́ndɔ́ yɛkpɑ̀rɛ̀, ò dò nkɛ́ndɔ́ bɛnìtìbɛ̀ bɛmɔu ndi, kɛ́nnɔ nkɛ bɛ̀ tiè, kɛ́nnɔ nkɛ mi. 25 Kɛ tiè mbɛ̀ɛ̀ í dɔ́ o nɑ́ɑǹtì mɛyɔɔ̀mmɛ̀, kɛ̀ dɛ̀ yɛ̀mmɛ̀ Kuyie mbo bɛ̀ teennɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ɛ bɑntɛ́ timɔ́mmɔnti kɛ́ceetɛ kɛ̀ bɛ borimɛɛ wenkɛ. 26 Kɛ̀ bɛ̀ɛ yɛ̀ dibɔɔ̀ dìì do bɛ̀ pĩ ndi nɔ̀ùtɛ̀ miɛkɛ, kɛ́nɑɑ́ mbɛsɑ̀ɑ̀bɛ̀ kɛ́ndɔɔri Kuyie ndɔ́mɛ̀.

3

Bɛnìtìbɛ̀ yó ndòmmɛ̀ yɛwe sɔnyɛ

1 Timɔntee, ɑ́ nyɛ̃́ kɛ dò ndɛ̀ yóó yonkɛmu yɛwe sɔnyɛ miɛkɛ. 2 Kɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ɛ nɑɑ́ nsinɔutɛ̃ĩ yɛmbɛ̀, kɛ́duɔ́ mbɛ yɛ̀mmɛ̀ idíítí, kɛ́nhɑ̃ yɛpɔ̀rɛ̀, kɛ́mmɔkɛ sifeí, kɛ́nsɑ̃́ɑ̃́ nKuyie. Kɛ í sɑ̃ntí bɛ̀ bɛ̀ pɑ̃ɑ̃ ndɛ̀ kpɛ́í, kɛ sènku dɛ̀ɛ̀ tu Kuyie nkpɛrɛ. 3 Kɛ̀ bɛ toò kpenkɛ, kɛ̀ bɛ̀ nkpɑ mɛsémmɛ̀, kɛ nɑ́ɑntɛ bɛtɔbɛ̀ kpɛ́í, kɛ mɔkɛ kɛmiɛyonkɛ, kɛ yóù, kɛ níí mbɛnìtìbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ dɔ̀ɔ̀ri dɛ̀ɛ̀ wenni. 4 Bɛ̀ bo nfiiti bɛtɔbɛ̀, kɛ mɔkɛ kɛmiɛkɛ nɛ̀ sifeí, kɛ dɔɔri bɛ yɛ̀mmɛ̀ dɔ́mɛ̀ kɛ í dɔ́ Kuyie, 5 kɛ́ndɔɔri kɛ dò mbɛ̀ tũ̀ nKuyie nkó kucɛ kɛ nɛ́ yetírí dɛ̀ɛ̀ tu bɛ̀ɛ̀ tɑ̃́ bɛ kó muwɛ̃rímú, ɑ́ yɑtɛnɛ̀ ɑmɑ́ɑ̀ dɛ kó bɛnìtìbɛ̀. 6 Bɛɛ̀ kó bɛ̀mɑbɛ̀ tɑɑ̀ bɛnitipòbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ mu nyí kpenkɛ Kuyie nkó kucɛ bɛ cɛ̃́ĩ. Dɛ kó bɛnitipòbɛ̀ mɔ̀kɛ mɛyɛi mmɛ pɛ́u kɛ í nɔ nkɛ pĩĩ mbɛmɑ́ɑ̀, 7 kɛ tú bɛ̀ wɑnti timɔ́mmɔnti bɛ̀ mɛ nyí nɑ kɛ tì bɑntɛ́. 8 Bɛ̀ɛ̀ mɛ ntɑɑ̀ bɛnitipòbɛ̀ cɛ̃́ĩ bɛ̀ yetɛ timɔ́mmɔnti nti, kɛ dònnɛ̀ Esibiti kó bɛnitinɔ̀mbɛ̀ Sɑnnɛsi nɛ̀ Sɑ̃mbɛɛsi * bɛ̀ do yetɛmɛ̀ Mɔyiisi kpɛti, kɛ̀ bɛ yɛ̀mmɛ̀ɛ sĩntɛ kɛ̀ bɛ̀ɛ bútínnɛ́ Kuyie nkó kucɛ. 9 Bɛ dɔɔ̀rìmɛ̀ mɛ nyí yó nhɑ̃ kɛ sɔri, mɛ̀ yóó feitɛ́mu kɛ́ndònnɛ̀ dɛ kó bɛnitinɔ̀mbɛ̀ kɔ̃mɛ do feitɛ́mɛ̀.

Pɔɔri nɑ̀kɛ́mɛ̀ Timɔntee ò dò nkɛ́ndòmmɛ̀

10 Fɔ̃́ nTimɔntee, ɑ kèèmu n tié, kɛ yɑ̀ m borimɛ dòmmɛ̀ kɛ yĩ̀ɛ̃́tɛ́ m bɛtì mù kɛ yɑ̀ n tɑ̃́ mɛ̀ɛ̀ botí Kuyie nnɛ̀ m minnímɛ̀ nɛ̀ n dɔ́ mɛ̀ɛ̀ botí Kuyie nnɛ̀ bɛnìtìbɛ̀, nɛ̀ n fííkúmɛ̀ Kuyie nkó kucɛ miɛkɛ. 11 A yɛ̃́mu bɛ̀ n fɛ̃́ũ mmɛ̀ɛ̀ botí nɛ̀ nh ɑ̀kɛ́ mɛ̀ɛ̀ botí. A yɛ̃́mu tìì n tùɔ̀kɛní Ãntiyɔsi nɛ̀ Ikɔnni nɛ̀ Disiri. N yɑ̀mu mɛfɛ̃́ṹtímɛ̀ mɛmɔu botí kɛ̀ Kuyie mmɛ nni dɛɛtɛ́. 12 Bɛ̀ɛ̀ dɔ́ kɛ́ndɔɔri Kuyie ndɔ́mɛ̀ kɛ tũ nYesu Kirisi bɛ̀ yóó bɛ̀ fɛ̃́ũmmu. 13 Kɛ̀ bɛnitiyonkubɛ biɛ nɛ̀ iyɑ́ɑ̀bìsítié nyɛmbɛ̀ bɛ̀ yó nsɔkɛ́mu kɛ tɑti mɛyɛi mmiɛkɛ, kɛ fétìnko bɛnìtìbɛ̀ nɛ̀ bɛmɔ́mmɔmbɛ. 14 Fɔ̃́ nni mpĩ́ mbɛ̀ dɑ tié ntì kɑ̀ɑ ti yie nnɛ̀ ɑ yɛ̀mmɛ̀ mɛmɔu, ɑ yɛ̃́mu wèè tì ndɑ tié. 15 A yɛ̃́mu Kuyie nnɑ́ɑǹtì nɛ̀ ɑ bɛmmɛ̀, tiì dɑ duɔ́ mmɛciì nkɑ̀ɑ yie nYesu kòò dɑ dɛɛtɛ́. 16 Kuyie nkuù niitɛ́ bɛ̀ɛ̀ wɑ̃̀ri ku nɑ́ɑǹtì, kɛ̀ bɛ̀ tì wɑ̃̀ri kɛ̀ tì wenni, kɛ ti bɛnkú timɔ́mmɔnti nɛ̀ ti yɛi nnɛ̀ ti yetímɛ̀ nɛ̀ ti bo mbo mɛ̀ɛ̀ botí kɛ dɔɔri Kuyie ndɔ́mɛ̀. 17 Kù mɛ̀ dɔ̀ɔ̀ kɛ̀ dɛ̀ bo yie nkɛ̀ ku kóo nìtì weè tũntɛ omɑ́ɑ̀ mɛsɑ̀ɑ̀ nkɛ́pĩ́ mmutɔ̃mmú sɑ̀ɑ̀mù.

4

1 N dɑ nɑ́ɑ́mmu nɛ̀ Kuyie nkó diyètìrì nɛ̀ Yesu Kirisi kpɛri, wenwe wèè wɛ̃tiní kɛ bo bɑɑtɛ́ kutenkù kɛ́bekɛ́nɛ̀ bɛfòùbɛ̀ nɛ̀ bɛcíríbɛ̀ kɛ̀ n tú: 2 A yetoo kɛ́nnɑ́ɑ́ Kuyie nnɑ́ɑǹtì sɑ̃́ɑ̃̀, kɛ̀ yɛmɔ̀rɛ̀ wenni yoo yɛ̀ sĩ̀. Kɛ̀ wèè yetɛ́ ɑ ò tié nkòo bɑntɛ́ o yetímɛ̀, kɛ̀ wèè dò nhɑ ò kpɑnnɛ̀ ɑ ò kpɑnnɛ̀, kɛ̀ dɛ̀ dò nhɑ yɑ́úkùnnɛ wèè kɔ̃̀ntì, ɑ́ tì yɑ́úkùnnɛ, ɑ́ mmi nkɛ́ mbɛ̀ tiè nnɛ̀ mɛyɛ̀mmɛ̀ mɛmɑ́ɑ̀. 3 Yɛmɔ̀rɛ̀ kpɑɑnímu kɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ yóó yetɛ itié nsɑ̀ɑ̀yì, kɛ́wɑmmú bɛ̀ɛ̀ bo mbɛ̀ ni kɛ bɛ̀ nɑ̀ɑ́ mbɛ̀ dɔ́ tì. 4 Kɛ̀ bɛ̀ɛ bútínnɛ́ Kuyie nnɑ́ɑǹtì kɛ́ntũnnɛ iyɑ́ɑ̀bìsítié. 5 A nnɔ nkɛ pĩĩ nhɑmɑ́ɑ̀, kɛ́mmɔkɛ mɛminnímɛ̀ mɛfɛ̃́ṹtímɛ̀ miɛkɛ kɛ́nnɑ́ɑ́ nTinɑ́ɑǹsɑ̀ɑ̀tì kɛ pĩ́ nhɑ tɔ̃mmú weti weti.

6 N dɑ nɑ́ɑ́ mmiɛ nkɛ yɛ̃́ n duɔ́mmɛ̀mu n fòmmu kɛ yóó kú. N kṹṹ mmɔ̀nnì diì tùɔ̀kɛ. 7 M mɑ̀mu dɛ̀ bèkúmɛ̀, kɛ tɑ̃́ Kuyie nkɛ tùɔ̀kɛ kumɑ̀nku. 8 Kɛ bɑɑ ticuuti obeéntì sɑ̀ɑ̀wè yó n duɔ́ ntì tibeéntì yiè, wè í yóó tì duɔ́ mmíì mmɑ́ɑ̀. Ò yóó tì duɔ́ mbɛ̀ɛ̀ kó dimɑ̀ɑ̀ ò bɑ̀ɑ bɛ̀mbɛ nɛ̀ diwɛ̀ì ò yóó wɛ̃tɛní dìì yiè.

Pɔɔri do yɛ̃ Timɔntee bɑ́ɑ́ yɛ̃̀ ndɛ̀

9 Yetoo kɛ́kɔtɛní mɛcɑ̃ɑ̃ nkɛ́ n yɑ̀. 10 Demɑɑsi dɔ́ kutenkù kuù nkpɛrɛ ndɛ kɛ n yóu kɛ kɔ̀tɛ Tɛsɑdoniki, kɛ̀ Kɛresɑ̃ɑ̃ kɔ̀tɛ Kɑdɑsii, kɛ̀ Titi kɔ̀tɛ Dɑdimɑsii. 11 Duku weè mɑ́ɑ̀ kpɑɑ́ kɛ m bonɛ̀. Kɑ̀ɑ kɔ̀riní ɑ nnɛinní Mɑriki kòo n teennɛ̀ mutɔ̃mmú. 12 Tisiki yie nh ò tɔ̃ nhEfɛɛsi nwe. 13 Kɑ̀ɑ kɔ̀riní ɑ n tɔní n yɑɑ̀bòrì n yóu dì Todowɑɑsi, Kɑpuusi cĩ́ɛ̃̀tɛ̀, kɛ́ntɔnní m pɑ́tɛ, ɑ bɑ́ɑ́ yɛ̃̀ nhɑ bo n tɔnnímɛ̀ Kuyie nnɑ́ɑǹtì kpɛyɛ.

14 Adɛkisɑ̃ntiri omɑ́ɑ́tì n dɔ̀ɔ̀ mɛyɛi mmɛdiɛ̀, ti Yiɛ̀ nyóó mɛ̀ nhò yietímu. 15 Á nyɛ̃́ o kpɛ́í, ò cɑ̀ɑ̀rimu ti nɑ́ɑ́ ntìì kó dimɑ̀ɑ̀.

16 Bɛ̀ do m bekùnɛ̀ dìì mɔ̀nnì mɛketimɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ n yóumu bɛmɔu, Kuyie mbɑ́ɑ́ bɛ̀ yietí bɛ cɑɑ̀rìmɛ̀. 17 Kɛ̀ Kuyie mmɛ nní nni mbonɛ̀, kɛ́ n dɛɛtɛ́nɛ̀ yɛcìrícìrɛ̀, kɛ́ n duɔ́ mmuwɛ̃rímú kɛ̀ n nɑ̀kɛ́ Tinɑ́ɑǹsɑ̀ɑ̀tì bɛ̀ɛ̀ í tú Sifubɛ. 18 Ti Yiɛ̀ mbo nni ndɛɛrí nɛ̀ mɛyɛi mmɛmɔu, kɛ́ n tɑnnɛ́ o kpɑ̀ɑ̀tìyuu, o yètìrì ndɛu sɑ̃́ɑ̃̀. Kɛ̀ dɛ̀ mmɛ ndò.

Mucɑummu

19 A dɔu Pirisiidi nɛ̀ o dɔù Akidɑɑsi nɛ̀ Onnɛsifɔɔ cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kɔbɛ. 20 Edɑsiti kpɑɑ́ Kɔdɛnti nwe, kɛ̀ Todofimmu mɔ nkɛ̀ nh ò yóu Midɛti. 21 Yetoo kɛ́kɔtɛní kɛ̀ diyɔ̃ɔ̃̀ kpɑɑní.

Ebuduusi nɛ̀ Pitɑ̃ɑ̃ nɛ̀ Dinuusi Kododiyɑ nɛ̀ ti kɔbɛ tɔbɛ̀ bɛ̀ dɑ dɔunko.

22 Ti Yiɛ̀ nni ndɑ bonɛ̀!

Kuyie nkó mɛsɑ̀ɑ̀ nní ndɑ bonɛ̀.

* 3:8 Sɑnnɛsi nɛ̀ Sɑ̃mbɛɛsi: Dɛ kó bɛnitinɔ̀mbɛ̀ bɛ̀ nɑ̀ɑ́ mbɛ̀ɛ̀ kpɛ́í Mudennimù 7:11-22 bɛ̀ mɛ nyí kɛ̀ wɑ̃̀ri bɛ yètɛ̀.

Titi

1

2

3

Pɔɔri wɑ̃̀ri dìì pɑ́tíri Titi

Di mpɑ́tíri tɔ tìì nɑ́ɑǹtì

Titi do tú onìtì nwe wèè í tú Sifu kó kubotí kou. Kòo yie nYesu, kɛ́nnɛitinɛ̀ Pɔɔri kɛ̀ bɛ̀ nɑ̀ɑ́ nKuyie nnɑ́ɑǹtì. Pɔɔri do yóó ò wɑ̃̀ri di mpɑ́tíri kɛ sɔ̃́ nhò bo Kɛdɛti nwe, Pɔɔri weè do kɛ̀ nhò tɔ̃ nkòò bo pɑɑtɛ́ mutɔ̃mmú centìmɛ̀ nɛ̀ bɛ̀ tũ̀ntɛmɛ̀ Kuyie mbɑ́ɑmmu.

Mɛketimɛ̀ kòò dɔ̀ Titi dò nkɛ́ bɛ̀ dèntɛmu bɛ̀ɛ̀ ni Kirisi kɔbɛ tĩ̀rɛ̀ bɛ̀ dò nkɛ́ndòmmɛ̀, dɛ mɔ̀nnì bɑ́ wè ò do yɛ̃́mu kɛ dò nKɛdɛti kɔbɛ tú bɛ̀ɛ̀ fòmmu í wenni.

Dɛ kó difɔ̃nkúò kɛ̀ Pɔɔri ò duɔ́ nyitié nhò bo ntièmmɛ̀ bɛdɑkótíbɛ̀ nɛ̀ bɛpokótíbɛ̀ Kirisi kɔbɛ tĩ̀nnì miɛkɛ, kɛ̀ bɛ̀ múnkɛɛ tuo ndɛ kó itié mbɛbɛ́mbɛ̀ nɛ̀ bɛ̀ɛ̀ tú tidɑɑtì. Kòo bɛ̀ dèntɛ Kirisi kɔbɛ dòmmɛ̀ kɛ́nnɑɑtinɛ̀ bɛtɔbɛ̀, kɛ̀ dɛ̀ɛ yie nkɛ̀ mɛtotímɛ̀ bɑ́ mbo.

Di mpɑ́tíri nɑ́ɑǹtì duɔ́ kɛ dòmmɛ̀

1. Bɛwedɔunkótíbɛ̀ dò nkɛ́ndòmmɛ̀ 1

2. Bɛdɑkótíbɛ̀ nɛ̀ bɛpokótíbɛ̀ bɛ̀ dò nkɛ́ndòmmɛ̀ 2

3. Kirisi kɔbɛ dò nkɛ́ndòmmɛ̀ 3

1

Mudɔummu

1 Mí mPɔɔri Kuyie nkóo tɔ̃ntì, n tú Yesu Kirisi kó ditɔ̃nnì ndi kɛ nɑ́ɑ́ nTinɑ́ɑǹsɑ̀ɑ̀tì.

Kuyie nkuù n duɔ́ ndɛ kó mutɔ̃mmú kɛ̀ m bo nɑ́kɛ́ Tinɑ́ɑǹsɑ̀ɑ̀tì kù tɑ̃ɑ̃tɛ́ bɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ɛ ti bɑntɛ́ kɛ́ntɑ̃́ Kuyie, kɛ́ntũ̀ nku kó kucɛ bɛ̀ dò nkɛ́ nkù tũ̀mmɛ̀. 2 Kɛ̀ bɛ̀ɛ bɑntɛ́ kɛ dò mbɛ̀ mɔ̀kɛ mufòmmu mùù bo sɑ̃́ɑ̃̀, kù do yɛ̃ nkù yóó bɛ̀ duɔ́ mmù kɛ mu nyí dɔ̀ɔ̀ kutenkù. 3 Di mmɔ̀nnì kɛ mù nti bɛnkɛ kɛ duɔ́ nkɛ̀ n nɑ́ɑ́ nTinɑ́ɑǹsɑ̀ɑ̀tì. Kuù mɛ̀ dɔ̀ɔ̀ kɛ bo ti dɛɛtɛ́.

4 Míì dɑ wɑ̃̀ri di mpɑ́tíri fɔ̃́ nTiti m birɛ mɔ́mmɔndɛ Kuyie nkó kucɛ miɛkɛ. Ti cicɛ Kuyie nnɛ̀ ti Yiɛ̀ nYesu Kirisi bɛ̀ dɑ dɔɔ̀ mɛsɑ̀ɑ̀ nkɛ dɑ duɔ́ ndiwɛ̀ì!

Pɔɔri duɔ́ mmùù tɔ̃mmú Titi Kɛrɛti

5 N do dɑ yóu Kɛrɛti kɑ̀ɑ bo deè mutɔ̃mmú mùù kpɑɑ́ mùmmu, kɛ́ntũ nyitié n dɑ duɔ́ nyì, kɛ́tɑ̃nkɛ́ bɛwedɔunkótíbɛ̀ bɑ́ dìì ɛì miɛkɛ. 6 Wèè ni Kirisi kɔbɛ tĩ̀nnì o dò nkɛ́ntú onitisɑ̀ɑ̀wè nwe, kɛ́mpo onitipòkù omɑ́ɑ̀, kòo bí ntú bɛwedɔùmbɛ̀, kɛ̀ ì borimɛ wenni, kɛ̀ ì yìé nyi yɛmbɛ̀ kpɛti. 7 Wèè ni Kirisi kɔbɛ tĩ̀nnì ò pĩ nKuyie ntɔ̃mmú mmu, kɛ dò nkɛ́nwenni, ò bɑ́ mmɔkɛ tɛfentɛ̀, ò bɑ́ mmɔkɛ kɛmiɛkɛ, ò bɑ́ ntú kunɑɑ̀yɑ̃̀ɑ̃̀kù, ò bɑ́ nyóù, ò bɑ́ ncií nkɛ yo nyidíítí. 8 We ncɔú bɛpɔ̀ɔ̀bɛ̀, kɛ́ndɔɔri mɛsɑ̀ɑ̀ nkɛ ciì, kɛ dɔɔri Kuyie ndɔ́mɛ̀, kòo borimɛ nwenni, kòo nnɔ nkɛ pĩĩ nhomɑ́ɑ̀. 9 Wè mpĩ́ Kuyie nnɑ́ɑǹtì weti weti, kɛ tì tiè mbɛ̀ tì nhò tié mɛ̀ɛ̀ botí, kòò dɔ̀ɔ̀ri mɛmmɛ ò bo nɑ kɛ́ntiè mbɛnìtìbɛ̀ itié mɔ́mmɔnyi, kɛ̀ wèè yetɛ́ wèe nɑ kóo bɛnkɛ o yetímɛ̀.

10 Bɛ̀ɛ̀ í tũ nKuyie nkó itié nweti weti bɛ̀ dɔ̀kɛ sũ Sifubɛ bɛ̀ɛ̀ cɔutɛ́ Yesu bɛ miɛkɛ nkɛ, bɑ́ bɛ̀ í yíé ntìmɑtì, kɛ nɑ́ɑ́ mbɛnìtìbɛ̀ tinɑ́ɑǹtì pɛ́u kɛ bɛ̀ fétìnko. 11 A bɛ̀ bɑ̀ɑ kɛ̀ bɛ̀ bɑ́ nnɑ́ɑ́, bɛ̀ buɔ̀ nsicɛ̃́ĩ nsi kɛ sì pùɔ̀ mpɑ́íí kɛ tiè nyitié nyɛiyi kɛ dɔ́ ticuuti. 12 Kɛrɛti kɔbɛ kó Kuyie mpɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑǹtò mɔù do bɛ́immu kɛ dɔ̀: Kɛrɛti kɔbɛ tú siyɑ́ɑ̀bìsí yɛmbɛ̀ mbɛ kɛ yóù tikpɑsĩ̀ntì kɔ̃mɛ, kɛ dé mutɔ̃mmú, kɛ dɔ́ mudiì mɑ́ɑ̀. 13 Kuyie mpɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑǹtò bɛ́i ntì tu timɔ́mmɔnti nti, kpɑnnɛ̀ bɛ mɛdiɛ̀, kɛ̀ bɛ̀ɛ bɑntɛ́ bɛ̀ bo ntũmmɛ̀ Kuyie nkó kucɛ kɛ́cootɛ́. 14 Kɛ yóu bɛ̀ bo ntũmmɛ̀ Sifubɛ kó iyɑ́ɑ̀bìsítié kɛ́ntũ ntimɔ́mmɔnti kɛ yóu bɛnìtìbɛ̀ dɔú nyìì tié. 15 Dɛmɔu dɛ̀ wennimu Kuyie nwénkùnnɛ bɛ̀ borɛ̀. Dɛ̀mɑrɛ̀ mɛ nyí wenni bɛ̀ɛ̀ yetɛ Kuyie nkpɛti kɛ sĩ mbɛ borɛ̀, bɛ yɛ̀mmɛ̀ nɛ̀ bɛ dɔɔ̀rìmɛ̀ dɛ̀ sĩ̀mmu. 16 Kɛ̀ bɛ̀ yɛ̀mmɛ̀ dò mbɛ yɛ̃́ Kuyie nkɛ̀ bɛ dɔɔ̀rìmɛ̀ mɔ̀kɛ isíɛ, bɛ̀ í yie nKuyie nkpɛti, bɛ̀ bɑ́ɑ́ nɑ kɛ́dɔɔ̀ mɛsɑ̀ɑ̀ mmɑmɛ̀.

2

Kirisi kou dòmmɛ̀ kɛ́ntiè nyitié nsɑ̀ɑ̀yì

1 Fɔ̃́ nni mbɛ̀ tiè nyitié nsɑ̀ɑ̀yì Kuyie nkpɛyi. 2 Nɑ́kɛ́ bɛdɑkótíbɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ nnɔ nkɛ pĩĩ mbɛmɑ́ɑ̀, kɛ tú bɛnìtìbɛ̀ mɔ́mmɔmbɛ, kɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ mbɛ̀ dé. Kɛ̀ bɛ̀ ntɑ̃́ Kuyie nweti weti, kɛ́ndɔ́ bɛ kɔbɛ tɔbɛ̀, kɛ mɔkɛ mɛminnímɛ̀. 3 A nɑ́kɛ́ bɛpokótíbɛ̀ kɛ̀ bɛ borimɛ nwenni, kɛ̀ bɛ̀ bɑ́ nnɑ́ɑntɛ bɛtɔbɛ̀ kpɛ́í mbɛ̀ bɑ́ ntú tinɑɑyɑ̃̀ɑ̃̀tì. Bɛ̀ nduɔ̀ nyitié nsɑ̀ɑ̀yì 4 bɛnitipobɛ́mbɛ̀, kɛ̀ bɛ̀ ndɔ́ bɛ dɑɑbɛ̀ nɛ̀ bɛ bí, 5 kɛ́ntú bɛnitiposɑ̀ɑ̀bɛ̀ kɛ́nwetí bɛ dɑɑbɛ̀, kɛ́nnɔ nkɛ pĩĩ mbɛmɑ́ɑ̀, kɛ pĩ́ mmucɛ̃tɔ̃mmú mɛsɑ̀ɑ̀, kɛ̀ bɛ yɛ̀mmɛ̀ wenni, kɛ̀ bɛ̀ yìé mbɛ dɑɑbɛ̀ kpɛti kɛ̀ bɛ dɔɔ̀rìmɛ̀ bɑ́ nte kòò mɔù senkɛ̀rì Kuyie nnɑ́ɑǹtì.

6 A ntiè mbɛbɛ́mbɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ nciì, kɛ́nnɔ nkɛ pĩĩ mbɛmɑ́ɑ̀ dɛmɔu miɛkɛ. 7 Fɔ̃́ nhɑ mɔ́mmuɔ nkɑ̀ɑ borimɛ nwenni, kɑ̀ɑ mbɛ̀ tiè nyitié nsɑ̀ɑ̀yì, ìì tu imɔ́mmɔnyi. 8 A tié nni ndò mpɑ́íí kɛ̀ ti kpɑntídɛ̀ntɔbɛ̀ɛ mɔ́ntɛ́ bɛ̀ bo ti wɑ́tí tì, kɛ̀ ifɛii bɛ̀ pĩ.

9 A tié ntidɑɑtì kɛ̀ tì nyíé nti yɛmbɛ̀ kpɛti, kɛ́ndɔɔri bɛ̀ dɔ́mɛ̀, bɛ̀ níí bɑ́ɑ́ tì bɛ́innɛ̀ kɛ̀ tìi bɑɑo. 10 Tì bɑ́ mbɛ̀ yuuku, tì ndɔɔri mɛsɑ̀ɑ̀ nkɛ̀ ti borimɛ nwenni. Kɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ ndé Kuyie nkùù dɛɛrí, kù ti duɔ́ ntìì nɑ́ɑǹtì.

11 Kuyie ndɔ̀ɔ̀ mɛsɑ̀ɑ̀ nkɛ dɔ́ kɛ́ ti dɛɛtɛ́mu kɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ɛ kù bɑntɛ́. 12 Kù dɔ́ ti yóu mɛyɛi mmɛ nɛ̀ kutenkù kó mɛyɛ̀mmɛ̀, kɛ̀ ti borimɛ nwenni kɛ̀ tí nnɔ nkɛ pĩĩ ntimɑ́ɑ̀, kɛ dɔɔri Kuyie ndɔ́mɛ̀, 13 kɛ́nkémmúnɛ̀ diyiè diɛrì ti bɑɑ dì. Dɛ kó diyiè Kuyie ndiɛkù, ti Yiɛ̀ nYesu Kirisi odɛɛtíwè bo feítɛ́ní dì nɛ̀ tikpetì. 14 Ò duɔ́ nhomɑ́ɑ̀ ndi kɛ̀ bɛ̀ ò kùɔ ti yɛi nkpɛ́í, kòò ti dɛɛtɛ́, kɛ ti wénkùnnɛ, kɛ̀ ti tú o kɔbɛ, kɛ dɔ́ mɛsɑ̀ɑ̀ nkɛ mɛ̀ dɔ̀ɔ̀ri.

15 A dò nkɛ́ ntì mbɛ̀ tiè nnɛ̀ muwɛ̃rímú kɛ nyɑ́úkùnko bɛ kɔ̃̀ntì, kɛ̀ bɛ̀ ndɔɔri ti yɛ̃ mmù, Kuyie nkuù dɑ duɔ́ ndɛ kó mutɔ̃mmú, bɑ́ɑ́ yie nkòò mɔùu senkɛ̀rì ɑ tié.

3

Kirisi kɔbɛ dò nkɛ́ndòmmɛ̀

1 Nɑ́kɛ́ bɛ kɛ̀ bɛ̀ ndé kɛtenkɛ̀ yɛmbɛ̀ nɛ̀ bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀, kɛ́nyíé mbɛ kpɛti, kɛ́mpĩ́ mmutɔ̃mmú kɛ̀ dɛ̀ wenni. 2 Bɛ̀ bɑ́ mmɔkɛ tisĩ́ntɛnɑ́ɑǹtì, bɛ̀ bɑ́ nwɑnti yɛkpɑ̀rɛ̀, bɛ̀ nwɑnti bɛnìtìbɛ̀ bɛmɔu kó mɛsɑ̀ɑ̀. 3 Ti múnkɛ do tú tiyɛìntì nti, kɛ mɔkɛ mɛyɛ̀mmɛ̀ yɛimɛ, kɛ í yíé ntìmɑtì, kɛ tũ nkucɛ yɛiku, kɛ dɔ́ kutenkù kpɛrɛ dɛmɔu, kɛ dɔɔri dɛ̀ɛ̀ í wenni, kɛ ɛ̃ɛ̃nnɛ̀ titɔbɛ̀, kɛ beúnɛ̀ titɔbɛ̀. 4 Kɛ̀ Kuyie nti dɔ́ kɛ ti dɔ̀ɔ̀ mɛsɑ̀ɑ̀ nkɛ ti dɛɛtɛ́. 5 Dɛ̀ í tu ti dɔ̀ɔ̀ mɛsɑ̀ɑ̀ mmɑmɛ̀, kù ti kuɔ́ mmɛsémmɛ̀ mmɛ. Bɛ̀ ti kùnnɛ dìì mɔ̀nnì ndi mɛniɛ mMuyɑɑ́nsɑ̀ɑ̀mù ti dɔ̀ɔ̀mɛ̀ bɛnitipɑ̀mbɛ̀ kɛ ti duɔ́ mmufòmmu pɑ̀mmù. 6 Ti Yiɛ̀ nYesu Kirisi weè te kɛ̀ Kuyie nti duɔ́ mMuyɑɑ́nsɑ̀ɑ̀mù mɛdiɛ̀. 7 Ku kó mɛsɑ̀ɑ̀ mmɛɛ̀ te kɛ̀ ti wenkɛ, kɛ bɑɑ mufòmmu mùù bo sɑ̃́ɑ̃̀ kù yɛ̃ nkù yóó ti duɔ́ mmù. 8 Dɛ kó tinɑ́ɑǹtì tu timɔ́mmɔnti nti kɛ̀ n dɔ́ ɑ tì mbɛ̀ tié nkɛ̀ bɛ̀ɛ tì cɔutɛ́ kɛ̀ tìi bɛ̀ teennɛ̀, kɛ̀ bɛ̀ ndɔɔri mɛsɑ̀ɑ̀ ndɛ̀ɛ̀ wenni kɛ yóó teennɛ̀ bɛnìtìbɛ̀. 9 Á bɑ́ nkɔkɛ́ tisĩ́ntɛ́nɛìtì miɛkɛ: Ifukɛ kó tinɛìtì nɛ̀ Sifubɛ kó ikuɔ́, dɛ ce nyɛkpɑ̀rɛ̀ nyɛ, dɛ̀ í teennɛ̀ mùmɑmù. 10 Kòò mɔù totírí Kirisi kɔbɛ, ɑ́ ò cɑu nkucɛ mɛ̀dɛ́mɛ̀ kòo yetɛ ɑ́ ò bɛ̀ti. 11 Dɛ yiɛ̀ nkó kubotí fetimu, kɛ dɔɔri mɛyɛi nkɛ cɑɑ̀ri omɑ́ɑ̀.

Mucɑummu

12 Kɛ̀ n tɔ̃nko Atɛmɑɑ yoo Tisiki. Á kɔtɛní mɛcɑ̃ɑ̃ Nikɔpɔdiisi n yó ndɛ mbo diyɔ̃ɔ̃̀. 13 Teennɛ̀ Senɑɑsi obeéntì nɛ̀ Apodoosi kɛ̀ bɛ̀ɛ kɔtɛ kupɔ̀ɔ̀kù kɛ̀ dɛ̀mɑrɛ̀ bɑ́ɑ́ bɛ̀ dòńtɛ́. 14 Ti kɔbɛ múnkɛ dò nkɛ́ndɔɔrimu mɛsɑ̀ɑ̀, kɛ teennɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ bo ticĩ̀tì miɛkɛ kɛ bɑ́ɑ́ sɔ̃́ntɛ́ kɛ́mbo dɛtetìrɛ̀.

15 Kirisi kɔbɛ bɛ̀ɛ̀ bo diɛ mbɛ̀ dɑ dɔunko. Á dɔunko Kirisi kɔbɛ bɛ̀ɛ̀ bo di ciɛ.

Kuyie nkó mɛsɑ̀ɑ̀ nní ndi bonɛ̀ dimɔu!

Fidemɔɔ

Pɔɔri wɑ̃̀ri dìì pɑ́tíri Fidemɔɔ

Di mpɑ́tíri tɔ tìì nɑ́ɑǹtì

Fidemɔɔ do tú onitidiɛwè nwe kɛ́ceetɛ kɛ́tũnnɛ Yesu kó kucɛ Kɔdɔɔsi Kirisi kɔbɛ tĩ̀nnì. Kòo mmɔkɛ o kó kudɑɑkù mɑkù kɛ̀ ku yètìrì tu Onnɛsimmu, kɛ̀ kùu cokɛ́ o borɛ̀, kɛ́sɔ̃́nkoo Pɔɔri kukpetíndieku, kɛ́ kɛ nceetɛ kɛ́yie nYesu. Dɛɛ̀ te kɛ̀ Pɔɔri wɑ̃̀ri Fidemɔɔ dipɑ́tíri kɛ bo ò bɑ́ntɛ̀ kòo wɛ̃tɛ kɛ́tɑunnɛ̀ o kó kudɑɑkù koò nnɑ̀ɑ́ nkɛ tú wèe kù cɔutɛ́ kɛ́ kù cĩ̀ɛ̃́, kɛ tɛ̃́nkɛ bɑ́ nhò wùó nkɛ dò nkudɑɑkù ò nhò wùó nkɛ dò nho kou.

Di mpɑ́tíri nɑ́ɑǹtì duɔ́ kɛ dòmmɛ̀

1. Pɔɔri sɑ̃ntɛmɛ̀ Fidemɔɔ 1-7

2. Bɛ̀ bɑ̀ɑ́mmɛ̀ Fidemɔɔ kɛ tú wèe cɔutɛ́ Onnɛsimmu 8-25

1

Mudɔummu

1 Mí mPɔɔri bɛ̀ kpetí wè Yesu Kirisi kpɛ́í nnɛ̀ Timɔntee tíì dɑ wɑ̃̀ri fɔ̃́ nti nɛ́po sɑ̀ù nɛ̀ wè ti wɛ̃ nti pĩ́ mmùù tɔ̃mmú. 2 Kɛ dɔunnɛ̀ Kirisi kɔbɛ bɛ̀ɛ̀ tiku ɑ cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ nɛ̀ ti tɑ̃ũ̀ Apiyɑ nɛ̀ Adisipu, wèè ti wɛ̃ńnɛ̀ dimɑ̀ù. 3 Ti cicɛ Kuyie nnɛ̀ ti Yiɛ̀ nYesu Kirisi bɛ̀ di dɔɔ̀ mɛsɑ̀ɑ̀ nkɛ di duɔ́ ndiwɛ̀ì!

Fidemɔɔ tɑ̃́mɛ̀ Yesu nɛ̀ ò dɔ́mɛ̀ o kɔbɛ tɔbɛ̀

4 Fidemɔɔ n nɛ́po sɑ̀ù nh ɔ̃ mbɑ́ɑ́ nKuyie nkɛ kù sɑ̃ntímu ɑ kpɛ́í. 5 N kèèmu ɑ tɑ̃́ mɛ̀ɛ̀ botí ti Yiɛ̀ nYesu koò dɔ́ kɛ dɔ́nɛ̀ o kɔbɛ. 6 M bɑ́ɑ́mmu Kuyie nkɛ tú mɛtɑ̃́kùmɛ̀ mɛ̀ɛ̀ ti wɛ̃nnìnko mí nnɛ̀ fɔ̃́, mɛ̀ dɑ teennɛ̀ kɑ̀ɑ bɑntɛ́ ti mɔkɛ mɛ̀ɛ̀ sɑ̀ɑ̀ mmɛmɔu ti wɛ̃ńnɛ̀mɛ̀ Kirisi. 7 N tebitɛ, ɑ dɔ́mɛ̀ Kirisi kɔbɛ dɛɛ̀ n duɔ̀ ndiwɛ̀ì kɛ nɑ́ríkùnko n yɛ̀mmɛ̀ kɛ yɑ́úkùnnɛ Kirisi kɔbɛ kɔ̃̀ntì.

Pɔɔri yɛ̃mmɛ̀ Fidemɔɔ cɔutɛ́ Onnɛsimmu nɛ̀ diwɛ̀ì

8 N tú Kirisi kóo tɔ̃̀ntì nwe kɛ̀ n do dɔ́ n dɑ nɑ́kɛ́ nɛ̀ muwɛ̃rímú ɑ dò nkɛ́dɔɔ̀ tì. 9 N nɛ́ dɔ́ kɛ dɑ bɑ́ntɛ̀mu n dɑ dɔ́ mɛ̀ɛ̀ kpɛ́í nnɛ̀ Yesu Kirisi ti dɔ́ wè kó diyètìrì, mí mPɔɔri odɑkótì bɛ̀ n kpetínnɛ́ Yesu Kirisi kpɛ́í nkɛ. 10 N dɔ́ ɑ cɔutɛ́ Onnɛsimmu nwe kóò dɔ̀ɔ̀ mɛsɑ̀ɑ̀. Míì ò nɑ̀kɛ́ Kuyie nnɑ́ɑǹtì dikpetíntou miɛkɛ kòò cèètɛ, kɛ tú m birɛ Kuyie nkó kucɛ miɛkɛ. 11 N yɛ̃́mu kɛ dò nhOnnɛsimmu do í dɑ dɔ̀ɔ̀ mɛsɑ̀ɑ̀, di mmɔ̀nnì kɛ yóó mɛ̀ ndɑ dɔɔ̀ ò mɛ̀ nni ndɔ̀ɔ̀ mɛ̀ɛ̀ botí.

12 Nɛ̀ we ti nɑɑ́ nhonìtì omɑ́ɑ̀ ndi, kɛ̀ n wè ndɑ duɔnko. 13 N nɑ ndɔ́mu wè nkpɑɑ́ m borɛ̀, n kpetí dɛ̀ Tinɑ́ɑǹsɑ̀ɑ̀tì kpɛ́í nkɛ n teénnɛ̀, ɑ nɑ nni nteénnɛ̀ mɛ̀ɛ̀ botí. 14 N nɛ́ í dɔ́ n dɔɔ̀ dɛ̀mɑrɛ̀ kɑ̀ɑ í dɔ́, m mɛ nyí dɔ́ ɑ́ n dɔɔ̀ mɛsɑ̀ɑ̀ nnɛ̀ muwɛ̃rímú, n dɔ́ ɑ́ wè nni nduɔnní nɛ̀ ɑmɑ́ɑ̀ ndi.

15 Kɛ̀ dɛ̀ yɛ̀mmɛ̀ dɛ̀ dò nhOnnɛsimmu dɑ yɑtɛnɛ̀mu yɛmɔ̀rɛ̀ sɑ́m̀pɔ́ miɛkɛ, kɛ̀ di wɛ̃tɛ kɛ́wɛ̃nnɛ́ sɑ̃́ɑ̃̀. 16 Di mmɔ̀nnì ò tɛ̃́nkɛ í tú kudɑɑkù cɛ̃́nkoo, ò nɑɑ́ nti kou nwe Kirisi kó mɛwɛ̃nnímɛ̀ miɛkɛ, kɛ̀ nh ò dɔ́ mɛsɑ̀ɑ̀ nkɛ̀ n yɛ̀mmɛ̀ dò nhɑ kpɛrɛ yó mmɛ ndò.

17 Kɑ̀ɑ yɛ̃́ kɛ dò m mɛ̀nkɛ tú ɑ nɛ́po nwe, cɔutɛ́ we ɑ nɑ nni ncɔutɛ́ mɛ̀ɛ̀ botí. 18 Kòò dɑ cɑ̀ɑ̀rɛ̀ dɛ̀mɑrɛ̀ yoo ò dɑ bɑnnɛ̀ m bo dɛ̀ ndɑ yietí. 19 Mí mPɔɔri míì wɑ̃̀ri tinɑ́ɑǹtì tii nnɛ̀ n nɔ̀ùtɛ̀ kɛ tú m bo dɛ̀ ndɑ yietí. N nɛ́ í yɛ̃ nhɑ n yietí ɑ m bɑnnɛ̀ dɛ̀, kɛ yɛ̃́ ɑ m bɑnnɛ̀mɛ̀ ɑ fòmmu. 20 N tebitɛ n dɑ bɑ́ɑ́mmu nɛ̀ ti Yiɛ̀ nkó diyètìrì kɛ tú ɑ n dɔɔ̀ onìtì ɔ̃ɔ̃ dɔ̀ɔ̀mɛ̀ o kou Kirisi kó kucɛ miɛkɛ.

21 N tì n dɑ wɑ̃̀ri kɛ yɛ̃́mu kɛ dò nhɑ yóó tì dɔ̀ɔ̀ kɛ̀ dɛ̀ɛ pɛ̃ɛ̃tɛ́ n yɛ̃mmɛ̀. 22 A n tũntɛ kudieku, n yɛ̀mmɛ̀ dò nKuyie mbo cɔutɛ́ di bɑ́ɑmmu kɛ́ m pɑ̃ kucɛ kɛ̀ n kɔtoo di ciɛ.

Mucɑummu

23 Epɑfɑdɑsi, nɛ̀ wè ti wɛ̃ nkɛ kpetí Kirisi kpɛ́í nhò dɑ dɔunko. 24 Nɛ̀ Mɑriki nɛ̀ Adisitɑki nɛ̀ Demɑɑsi nɛ̀ Duku nɛ̀ bɛ̀ ti pĩ mmutɔ̃mmú bɛ̀ dɑ dɔunko.

25 Ti Yiɛ̀ nYesu Kirisi kó mɛsɑ̀ɑ̀ nní ndɑ bonɛ̀!

Ebedeebɛ

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

Bɛ̀ wɑ̃̀ri dìì pɑ́tíri Kirisi kɔbɛ bɛ̀ɛ̀ tu Ebedeebɛ

Di mpɑ́tíri tɔ tìì nɑ́ɑǹtì

Bɛ̀ wɑ̃̀ri Ebedee kó dipɑ́tíri Kirisi kɔbɛ tĩ̀rɛ̀ mɑyɛ̀ nyɛ yɛ̀ɛ̀ do tɑ mɛhɑ́ɑ́rìmɛ̀ kɛ́ndɔ́ kɛ́dootóo mɛtɑ̃́kùmɛ̀, wèè bɛ̀ wɑ̃̀ri dipɑ́tíri kòò nyɑ́úkùnko bɛ kɔ̃̀ntì kɛ tú bɛ̀ ntɛ̃ĩ́, kɛ́ nyɛ̃́ kɛ dò ndɛ̀ɛ̀ do dɔɔri mɛtɑummɛ̀ kótímɛ̀ miɛkɛ onìtì kó mɛdɛɛtímɛ̀ kpɛ́í, Kirisi dɛ ndɔ̀ɔ̀ nɛ̀ o kṹṹ mmiɛkɛ.

Ebedeebɛ kó dipɑ́tíri nɑ́ɑ́ nkɛ ĩkú yɛtɑnnɔ̀ yɛ̀tɑ̃ɑ̃ti ndi yɛ̀ɛ̀ tu:

1. Yesu Kuyie mBirɛ kɛ̃́kùnnɛmɛ̀ omɑ́ɑ̀ kɛ yie nho cicɛ kpɛti kɛ fɛ̃̀ṹtɛ́ mɛdiɛ̀. Yesu dɛunɛ̀mu Kuyie mpɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑm̀bɛ̀ nɛ̀ Kuyie ntɔ̃rɛ̀.

2. Kuyie nnɑ̀kɛ́mɛ̀ kɛ tú Yesu weè tu ikuɔ́ nìùtì diɛwè.

3. Yesu kó mukṹṹ mmuù te kòo nìtì nɑ kɛ pɛ̀tɛ́ mɛdɛɛtímɛ̀ iwũɔ̃ kó muféù do í nɑ kɛ duɔ́mmɛ̀ onìtì.

Dɛ kó dipɑ́tíri kó dikéè didɛ́rì miɛkɛ kòo yɑ́úkùnnɛ Ebedeebɛ kɔ̃̀ntì kɛ̀ bɛ̀ bo nwɛ̃́ɛ̃́rì kɛ nfííkú Kirisi kó kucɛ miɛkɛ kɛ́ndònnɛ̀ dimɔ̀nnì kɔbɛ bɛ̀ɛ̀ do tɑ̃́ Kuyie. Kòo ntiè nKirisi kɔbɛ kɛ tú bɛ̀ nfííkú kɛ́ntɑ̃́ nkɛ́tuɔkɛnɛ̀ kumɑ̀nku.

Di mpɑ́tíri nɑ́ɑǹtì duɔ́ kɛ dòmmɛ̀

1. Yɛmɔ̀rɛ̀ sɔnyɛ yiɛ̀ mmiɛkɛ Kuyie nti bɛnkɛ kumɑ́ɑ̀ nɛ̀ ku Birɛ Yesu borɛ̀ ndɛ 1:1-3

2. Kirisi pɛ̃ɛ̃tɛ́mɛ̀ dɛmɔu 1:4-10:18

3. Mɛtɑ̃́kùmɛ̀ 10:19-13:17

4. Mudɔummu 13:18-25

1

Kuyie nti nɑ́ɑ́nnɛ̀ ku Birɛ nùù miɛkɛ nkɛ

1 Kuyie ndo nɑ́ɑ́nnɛ̀ ti yɛmbɛ̀ nɛ̀ ku pɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑm̀bɛ̀ nɔ̀ miɛkɛ nkɛ kucɛ mɛ̀pɛ́u, nɛ̀ mɛborimɛ pɛ́u miɛkɛ. 2 Yɛmɔ̀rɛ̀ sɔnyɛ yiɛ mmiɛkɛ kɛ̀ kù ti nɑ́ɑ́nnɛ̀ ku Birɛ nùù miɛkɛ. Nɛ̀ ku Birɛ bɛɛ̀ wɛ̃nnɛ́ kɛ dɔ̀ɔ̀ kutenkù. Kù dɛ ntɑ̃ɑ̃tɛ́ kɛ̀ dɛ̀ yóó tiekɛ dɛmɔu. 3 Ti yɑ̀ Yesu dɛumɛ̀ mmɛ kɛ bɑntɛ́ Kuyie ndɛumɛ̀. Weè nɑ́ɑǹtì kpeńnì kɛ tɔ kutenkù kɛ te dɛmɔu kɛ̀ dɛ̀ kérí mɛsɑ̀ɑ̀. Weè ku kɛ ũtɛ́ ti yɛi nkɛ dèè kɛ kɑ̀ri Kuyie nkùù nɔ ndɛmɔu ku bɑkù yoú.

Yesu pɛ̃ɛ̃tɛ́mɛ̀ Kuyie ntɔ̃rɛ̀

4 Yesu kpeńnìmu kɛ pɛ̃ɛ̃tɛ́ Kuyie ntɔ̃rɛ̀, Kuyie nwe n duɔ́ ndiyètìrì diɛrì, dìì dɛu kɛ pɛ̃ɛ̃tɛ́ ku tɔ̃rɛ̀ kpɛyɛ. 5 Kuyie nyí nɑ̀kɛ́ ku tɔ̃nnì mɑrì kɛ yĩ:

A tú m birɛ ndɛ yíe,

kɛ̀ n tu ɑ cicɛ.

Kù mɛ nyí nɑ̀kɛ́ ku tɔ̃nnì mɑrì kɛ yĩ:

M bo ntú ɑ cicɛ,

kɑ̀ɑ ntú m birɛ.

6 Kuyie nyóó duɔnní dìì mɔ̀nnì kutenkù miɛkɛ ku Birɛ dɛ̀ɛ̀ tu Mpo kɛ bɛ́immu kɛ dɔ̀:

Kuyie ntɔ̃rɛ̀ ndɛ̀ bɑ̀ɑ́.

7 Kuyie mbɛ́immu ku tɔ̃rɛ̀ kpɛ́í nkɛ yĩ:

Kuyie nkuù cèèri ku tɔ̃rɛ̀

kɛ̀ yɛ̀ nɑɑ̀ nkuyɑɑkù,

kɛ ceeri ku tɔ̃mbɛ̀

kɛ bɛ̀ nɑɑ̀ nfɛhɑ̃ɑ̃dɛɛ̀nfɛ̀.

8 Kɛ nɛ́ nɑ̀kɛ́ ku Birɛ kɛ yĩ:

A tú Kuyie nku,

kɑ̀ɑ kpɑ̀ɑ̀tìkɑ̀rì yó mbo sɑ̃́ɑ̃̀,

ɑ bɑkɛ́ nɛ̀ timɔ́mmɔnti nti.

9 A dɔ́ timɔ́mmɔnti nti,

ɑ í dɔ́ mɛyɛi,

dɛɛ̀ te kɛ̀ Kuyie nhɑ Yiɛ̀ ndɑ tɑ̃ɑ̃tɛ́

ɑ kɔbɛ miɛkɛ,

kɛ wɑɑrɛ ɑ yuu mɛkùɔ̀,

kɛ dɑ duɔ́ ndiwɛ̀ì.

10 Kɛ yìɛ́ kɛ bɛ̀ nɑ̀kɛ́ kɛ yĩ:

Fɔ̃́ nti Yiɛ̀

fɔ̃́ɔ̃̀ dɔ̀ɔ̀ kɛtenkɛ̀ nɛ̀ dimɔ̀nnì,

tiwɛtì tu ɑ nɔ̀ùtɛ̀ kó mutɔ̃mmú mmu.

11 Dɛndɛ yóó pɛ̃ɛ̃tɛ́mu,

kɛ̀ fɔ̃́ nni mbo,

dɛ̀ yóó kótɛ́mu kuyɑ̀ɑ̀kù tɛ̃mɛ̀.

12 A yóó dɛ̀ kpɛ̀úmu kuyɑ̀ɑ̀kù kɔ̃mɛ,

kɛ̀ dɛ̀ɛ ceetɛ.

Fɔ̃́ nyie mɛ mbɑɑ yó ndò nhɑ dòntì nti,

ɑ í deu.

13 Kuyie nyí nɑ̀kɛ́ ku kó ditɔ̃nnì mɑrì kɛ yĩ:

Nkɑri m bɑkù yoú

kɛ kémmúnɛ̀ m bo dɑ duɔ́mmɛ̀

ɑ dootitɔbɛ̀ kɑ̀ɑ bɛ̀ nɑ kɛ́ bɛ̀ cùùti.

14 Bɑ ntu Kuyie ntɔ̃rɛ̀? Ku tɔ̃mbɛ̀ mbɛ kù tũɔ̃̀nní bɛ̀, kɛ̀ bɛ̀ teénnɛ̀ kù yóó dɛɛtɛ́ bɛ̀.

2

Kuyie ndɛɛrí mɛ̀ɛ̀ botí wennimu

1 Kuyie ndɛɛrí mɛ̀ɛ̀ botí wennimu, dɛɛ̀ kpɛ́í nte kɛ̀ ti dò nkɛ́mpĩ́ ntimɔ́mmɔnti ti kèè tì, kɛ bɑ́ɑ́ yetɛ́ kucɛ. 2 Nyɛ̃́nɛ̀ kɛ dò nKuyie ntɔ̃rɛ̀ do tɔuní tì kɛ nɑ́ɑ́ mbɛnìtìbɛ̀ tì tu timɔ́mmɔnti nti, kɛ̀ bɛ̀ɛ̀ tì yetírí kɛ̀ Kuyie mbɛ̀ fɛ̃́ũnko. 3 Ti kèè tìì nɑ́ɑǹtì, Kuyie mBirɛ dɛɛ̀ tì nti nɑ̀kɛ́, kɛ̀ bɛ̀ɛ̀ tì kèè kɛ̀ bɛ̀ múnkɛ tì nɑ̀kɛ́. Kɛ̀ ti tì yetɛ ti bo yĩ́mɛ kɛ́yentɛ́? 4 Kɛ̀ Kuyie ndɔ̀ɔ̀ tidiɛtì tibotí tibotí, kɛ bɛnkɛ bɛ̀ nɑ̀ɑ́ ntì tumɛ̀ timɔ́mmɔnti, kɛ bɛ̀ pɑ̃ Muyɑɑ́nsɑ̀ɑ̀mù kó yɛpɑ̃rɛ̀ kù dɔ́mɛ̀.

Yesu weè dɛɛrí

5 Kuyie nyí yɛ̃ nku tɔ̃rɛ̀ yɛɛ̀ yó mbɑkɛ́ kutenkù kùù kpɑɑní, ti nɑ́ɑ́ nkùu kpɛ́í. 6 Ti wɑ̃̀rimu nkɛ tú:

Onìtì kpɛti tú bɑ

kɑ̀ɑ dènniní ò kpɛ́í?

Onìtì tu we kɑ̀ɑ dɑ̀kɛ o kpɛ́í?

7 A ò kɛ̃́kùnnɛ̀mu Kuyie ntɔ̃rɛ̀

dimɔ̀nnì sɑ́m̀pɔ́rì miɛkɛ

kɑ̀ɑ ò duɔ́ ntikpetì nɛ̀ diyetidiɛrì,

8 koò duɔ́ nhɑ dɔ̀ɔ̀ dɛ̀ɛ̀ kó dimɑ̀ɑ̀

kòò dɛ̀ bɑkɛ́ dɛmɔu.

Kuyie nhò duɔ́mmu dɛmɔu kòò dɛ̀ bɑkɛ́ ti nɛ́ mu nyí yɑ̀ ò bɑkɛ́mɛ̀ dɛmɔu. 9 Ti yɑ̀mu Kuyie nhò kɛ̃́kùnnɛmɛ̀ dimɔ̀nnì sɑ́m̀pɔ́rì miɛkɛ Kuyie ntɔ̃rɛ̀, koò dɛ̀úkùnnɛ koò kpénkùnnɛ ò fɛ̃̀ṹtɛ́mɛ̀ kɛ ku ti kpɛ́í. Kuyie nti dɔ́ mɛ̀ɛ̀ kpɛ́í nte ò kumɛ̀ timɔu kpɛ́í. 10 Kuyie nkuù dɔ̀ɔ̀ dɛ̀ɛ̀ kó dimɑ̀ɑ̀ bo dɛmɔu, kɛ dɛ̀ te kɛ dɔ́ bɛnìtìbɛ̀ pɛ́uu tɑ ku kpetì miɛkɛ, dɛɛ̀ te kɛ̀ kù duɔ́ nkɛ̀ Yesu fɛ̃̀ṹtɛ́ kɛ yɛ̀ pɑ́íí kɛ bo bɛ̀ dɛɛtɛ́.

11 Yesu weè ɔu bɛnìtìbɛ̀ bɛ yɛi. Wèè wèńkùnko nɛ̀ ò wèńkùnko bɛ̀ bɛ̀ wɛ̃ mbɛ cicɛ omɑ́ɑ̀ ndi. Dɛɛ̀ kpɛ́í nte kɛ̀ ifɛi í ò bo ò bo mbɛ̀ túmɛ̀ o kɔbɛ, 12 kòò bɛ́i nkɛ dɔ̀:

M bo nnɑ́ɑ́ nhɑ kpɛ́í n kɔbɛ cuokɛ̀,

m bo ndɑ sɑ̃ntí ditĩ̀nnì cuokɛ̀.

13 Kɛ wɛ̃̀tɛ kɛ yĩ:

M búɔ́ Kuyie nku.

Ntɛ mí nnɛ̀ ku bí kù n duɔ́ nyì.

14 Ò yu bɛ̀ diɛ nkɛ tú ibí, ò yɛ̃ mbɛ̀ɛ̀ mɔ̀kɛ bɛ̀mbɛ tinitikɔ̃̀ntì nɛ̀ mɛyĩ̀ĩ̀. Yesu mɔ́mmuɔ nkòò nɑɑ́ nhonìtì, kɛ mɔ̀ɔ̀tɛ ti mɔkɛ tìì kɔ̃̀ntì, kɛ ku kɛ nɑ mukṹṹ nyiɛ̀ ndibɔɔ̀, 15 kɛ dɛɛtɛ́ bɛ̀ɛ̀ do yĩɛ̃̀kù mukṹṹ nkɛ mù dé. 16 Wè í kɔ̀tɛní kɛ bo dɛɛtɛ́ Kuyie ntɔ̃rɛ̀ nyɛ, ò kɔ̀tɛní kɛ bo dɛɛtɛ́ Abɑrɑhɑmmu yɑɑ̀bí nyi. 17 Dɛɛ̀ te kòò dòntɛnɛ̀ o kɔbɛ weti weti, kɛ tú ikuɔ́ nìùtì diɛwè kɛ kuɔ̀ mmɛsémmɛ̀ kɛ pĩ́ nKuyie ntɔ̃mmú mɛsɑ̀ɑ̀, kɛ ũũtì bɛnìtìbɛ̀ yɛi. 18 Ò fɛ̃́ũtɛ́mu o mɔ́mmuɔ nkɛ yɑ̀ mɛsoùmmɛ̀ mɛmɔu. Di mmɔ̀nnì kɛ bo nɑ kɛ́teennɛ̀ bɛ̀ɛ̀ fɛ̃́ũ̀rì kɛ yɑu mɛsoùmmɛ̀.

3

Yesu dɛunɛ̀mɛ̀ Mɔyiisi

1 N kɔbɛ Kuyie nyu bɛ̀, nwúónnɛ̀ Yesu nwe, Kuyie ntɔ̃nní wè, ikuɔ́ nìùtì diɛwè ti tũ nwèè kó kucɛ. 2 Ò do dɔɔri Kuyie nkùù ò tɑ̃ɑ̃tɛ́ kòò pĩ ndɛ kó mutɔ̃mmú kù dɔ́mɛ̀ mmɛ, kɛ dò mMɔyiisi do dòmmɛ̀. Ti wɑ̃̀rimu kɛ tú Mɔyiisi do pĩ́ mmutɔ̃mmú Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kɛ̀ dɛ̀ wenni. 3 Kòo nìtì mɑɑ́ tɛcĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kɛ̀ tɛ̀ wenni, bɛ̀ ɔ̃ nsɑ̃ntí wèè tɛ̀ mɑɑ́ wènwe. Mɛɛ̀ botí nku ti dòmmɛ̀ kɛ́nsɑ̃ntí Yesu wèè pɛ̃ɛ̃tɛ́ Mɔyiisi. 4 Kɑ̀ɑ yɑ̀ tɛcĩ́ɛ̃̀tɛ̀ ɑ ɔ̃ nyɛ̃́mu onìtì weè tɛ̀ mɑɑ́mɛ̀. Mɛɛ̀ botí nku ti yɛ̃́mɛ̀ kɛ dò nKuyie nkuù dɔ̀ɔ̀ dɛmɔu. 5 Mɔyiisi do dò nhotɔ̃ntì nwe, kɛ pĩ́ nKuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ miɛkɛ mutɔ̃mmú mumɔu kù dɔ́ mɛ̀ɛ̀ botí kɛ̀ dɛ̀ wenni, kɛ nɑ́ɑ́ nKuyie nhò duɔ́ ntì. 6 Kirisi tu Kuyie mBirɛ ndɛ, kɛ dɔɔri kù dɔ́mɛ̀ sɑ̃́ɑ̃̀. Weè tu omɑrì, bɛ̀ɛ̀ ò yie nkɛ̀ bɛ̀ tu tɛcĩ́ɛ̃̀tɛ ò mɑɑ̀ tɛ̀ kɛ̀ nsɑ̀ kɛ̀ ti tɑ̃́ kɛ bɑɑ dɛ̀ɛ̀ kpɑɑní nɛ̀ diwɛ̀ì.

Kuyie ndo dɔ́mɛ̀ kɛ́om̀pùnnɛ ku kɔbɛ

7 Dɛɛ̀ te kɛ̀ Muyɑɑ́nsɑ̀ɑ̀mù nɑ̀ɑ́ nkɛ tú:

Mí nKuyie nkɛ̀ n di bɛ́innɛ̀ yíe,

8 di bɑ́ɑ́ kpénkùnnɛ di to,

di yɛmbɛ̀ do dɔɔrimɛ̀ kɛ yetírí n kpɛti,

n do bɛ̀ yɑ̀ɑ́kɛ́ dìì mɔ̀nnì dikpɑ́ɑ̀ cuokɛ̀.

9 Yɛbie nsipísìnɑ̀ɑ̀ miɛkɛ

di yɛmbɛ̀ do yɑumu n dɔ̀ɔ̀ri tìì diɛtì,

kɛ bɑɑ ncĩ́ɛ̃́kɛ́ kɛ n yɑ́ú.

10 Dɛɛ̀ do te

kɛ̀ m miɛkɛɛ pɛikɛ dɛ kó bɛnìtìbɛ̀,

kɛ̀ m bɛ́i nkɛ dɔ̀:

Bɛ nnìtìbɛ̀ í yie n kpɛti,

bɛ yɛ̀mmɛ̀ mɛɛ̀ n dɛ́tɛ́nɛ̀.

11 Kɛ̀ m miɛkɛɛ pɛikɛ

kɛ̀ m pɑrìkɛ̀ kɛ dɔ̀:

Di í tɑti dihɛì mɛom̀pùmɛ̀ kpɛri.

12 N kɔbɛ Kuyie mbomu, ndɑkɛnɛ̀ kòò mɔù yɛ̀mmɛ̀ bɑ́ɑ́ sĩntɛ kòo toò kpenkɛ, kòo kù dɛ̀tɛ́nɛ̀. 13 Nyɑ́úkùnkonɛ̀ ditɔbɛ̀ kɔ̃̀ntì yɛwe yɛmɔu. Yíe nKuyie ndi yumu, di bɑ́ɑ́ yóu kɛ̀ mɛyɛi nsoutɛ́ òmɔù kɛ̀ dɛ kó diyiè ò pɛ̃ɛ̃tɛ́, kòo toò kpenkɛ kòo yetɛ Kuyie nkpɛti. 14 Ti bo ntú Kirisi kɔbɛ kɛ̀ nsɑ̀ kɛ̀ ti tũ nKuyie nnɑ́ɑǹtì weti weti kɛ dò nti ti yie ndìì yiè kɛ̀ dɛ ndòmmɛ̀ kɛ tùɔ̀kɛnɛ̀ kumɑ̀nku.

15 Ti wɑ̃̀rimu kɛ tú:

Mí nKuyie nkɛ̀ n di bɛ́innɛ̀ yíe,

di bɑ́ɑ́ kpénkùnnɛ di to,

di yɛmbɛ̀ do dɔɔrimɛ̀

kɛ yetírí n kpɛti.

16 Ɔ̃̀mbɛ mbɛ bɛ̀ɛ̀ do kèè Kuyie nkpɛti kɛ́ tì yetɛ? Mɔyiisi do dɛɛtɛ́ bɛ̀mbɛ Esibiti kɛ bɛ̀ dènnɛ. 17 Kuyie mmiɛkɛ do pɛ́íkú ɔ̃̀mbɛ yɛbie nsipísìnɑ̀ɑ̀? Bɛ̀ɛ̀ do dɔ̀ɔ̀ bɛ̀mbɛ mɛyɛi nkɛ kú dikpɑ́ɑ̀ cuokɛ̀. 18 Kuyie ndo pɑ̀rìkɛ̀ kɛ dɔ̀ ɔ̃̀mbɛ í tɑti kù do dɔ́ bɛ̀ɛ tɑ kɛ̀ɛ̀ tenkɛ̀ kɛ́om̀pɛ̀? Bɛ̀ɛ̀ do yetɛ bɛ̀mbɛ ku kpɛti. 19 Bɑ ndo te kɛ̀ bɛ̀ í ntɑ? Bɛ̀ do yetɛ mɛ̀ɛ̀ kpɛ́í nkɛ ku kpɛti, dɛɛ̀ do te kɛ̀ bɛ̀ í ntɑ dɛ kó kɛtenkɛ̀.

4

1 Kuyie ndo bɛ́immu kɛ dɔ̀: Bɑ́ wè ò bo nɑ kɛ́tɑ ku om̀pùmɛ̀ miɛkɛ, dɛ kó dinùù kpɑɑ́ bomu nɛ̀ yíenní. Ndɑkɛnɛ̀ kòò mɔù bɑ́ɑ́ pɑɑ̀ dɛ kó mɛom̀pùmɛ̀. 2 Ti kèèmu Tinɑ́ɑǹsɑ̀ɑ̀tì bɛ̀ɛ̀ do bo dikpɑ́ɑ̀ cuokɛ̀ bɛ kɔ̃mɛ. Bɛ̀ do tì kèèmu tì mɛ nyí mbɛ̀ teennɛ̀ bɛ̀ do í tì tɑ̃́ mɛ̀ɛ̀ kpɛ́í. 3 Tínti bɛ̀ɛ̀ yie nKuyie nkpɛti, ti tɑtimu mɛom̀pùmɛ̀ miɛkɛ kù bɛ́i mmɛ̀ɛ̀ kpɛ́í nkɛ yĩ:

Di í tɑti n do yɛ̃ ndi tɑ

kɛ̀ɛ̀ tenkɛ̀ miɛkɛ kɛ́om̀pɛ̀.

Kù yóó bɛ́i mmɛmmɛ kɛ sɔ̃́ nkù dèèmu ku tɔ̃mmú nɛ̀ dimɔ̀nnì. 4 Ti wɑ̃̀rimu kupíkù mɑkù diyiè yiénnì kpɛ́í nkɛ tú: Kuyie mpĩ nku tɔ̃mmú kɛ dèè kɛ om̀pɛ̀ diyiè yiénnì yiè. 5 Kɛ yìɛ́ kɛ wɑ̃̀ri kɛ tú: Di í tɑti n do yɛ̃ ndi tɑ kɛ̀ɛ̀ tenkɛ̀ miɛkɛ kɛ́om̀pɛ̀. 6 Bɛ̀ɛ̀ do niitɛ́ kɛ́keè dɛ kó Tinɑ́ɑǹsɑ̀ɑ̀tì kɛ í ntì tɑ̃́, bɛ̀ í tɑ dɛ kó mɛom̀pùmɛ̀ miɛkɛ. Yíe nkucɛ kpɑɑ́ kɛ bomu dɛ kó mɛom̀pùmɛ̀ kpɛ́í, kɛ̀ bɛ̀ɛ̀ yie nTinɑ́ɑǹsɑ̀ɑ̀tì bɛ̀ bo nɑ kɛ́tɑ mɛ miɛkɛ. 7 Dɛɛ̀ te kɛ̀ Kuyie ndɔú ndiyiè tɛrì kɛ di yu kɛ tú: Yíe. Dɛ̀ do mɔ̀ntɛmu kɛ̀ kùu duɔ́ nkòo kpɑ̀ɑ̀tì Dɑfitii bɛ́i nkɛ dɔ̀ Kuyie ntu:

Mí Kuyie nkɛ̀ n di bɛ́innɛ̀ yíe,

di bɑ́ɑ́ kpénkùnnɛ di to.

8 Kɛ̀ Sosuwee do mbɛ̀ tɑnnɛ́ mɛom̀pùmɛ̀ miɛkɛ, Kuyie nnɑ bɑ́ nwɛ̃̀tɛ kɛ nnɑ́ɑ́ ndiyiè tɛrì mɑrì kpɛ́í. 9 Kuyie ndo dèè ku tɔ̃mmú kɛ́om̀pɛ̀mu, mɛɛ̀ botí nku bɛ̀ɛ̀ kù yie mbɛ̀ yóó om̀pɛ̀mɛ̀. 10 Wèè tɑ Kuyie nkó mɛom̀pùmɛ̀ miɛkɛ, ò òmpɛ̀mu nɛ̀ o tɔ̃mmú Kuyie ndo òmpɛ̀ mɛ̀ɛ̀ botí. 11 Dɛɛ̀ te kɛ̀ ti dò nkɛ́yetoo kɛ́tɑ dɛ kó mɛom̀pùmɛ̀ miɛkɛ. Ti ndɑkɛ kɛ bɑ́ɑ́ yetɛ Kuyie nkpɛti kɛ́pɑɑ̀ mɛom̀pùmɛ̀, bɛ̀ do tì yetɛ mɛ̀ɛ̀ botí dikpɑ́ɑ̀ cuokɛ̀ kɛ́ mɛ̀ pɑ̀ɑ̀.

12 Kuyie nnɑ́ɑǹtì fòùmu kɛ kpeńnì kɛ si kɛ pɛ̃ɛ̃tɛ́ disiè mɛnɑtimɛ̀ mɛ̀dɛ́mɛ̀ kpɛri, kɛ si kɛ tuɔ̀kù diwɛ̃nnì nɛ̀ mɛyɛ̀mmɛ̀, kɛ kékíí yɛkṹɔ̃̀ kɛ tuɔ̀kù mɛfemmɛ, kɛ kpɛ́inkoní mɛyɛ̀mmɛ̀ mɛ̀ɛ̀ sɔ̀ri nɛ̀ iyɛntotí. 13 Kuyie nkuù dɛ̀ dɔ̀ɔ̀ dɛmɔu, dɛ̀mɑrɛ̀ í kù sɔ̀rinɛ̀, dɛmɔu dɛ̀ feímu, dɛ̀mɑrɛ̀ í kù bìinnìnɛ̀, ti yóó ku nnɑ́kɛ́ ti dɔ̀ɔ̀ dɛ̀ɛ̀ kó dimɑ̀ɑ̀.

Kirisi tumɛ̀ ikuɔ́ nìùtì diɛwè

14 Ti mɔkɛmu ikuɔ́ nìùtì diɛwè, Yesu Kirisi, Kuyie mBirɛ, wèè dèkɛ kɛĩ́nkɛ̀. Tí ntɛ̃ĩ́ kɛ tũ nKuyie nti tɑ̃́ kù. 15 Ti kó ikuɔ́ nìùtì yɛ̃́mu ti cĩĩnnì mɛ̀ɛ̀ botí, kɛ̀ mɛsémmɛ̀ ò bo, ò yɑ̀mu mɛsoum̀mɛ̀ mɛmɔu ti yɑumɛ̀, ò mɛ nyí dɔ̀ɔ̀ mɛyɛi. 16 Yóunɛ̀ kɛ̀ ti tɔ́ɔ́nnɛ̀ Kuyie nkùù ti dɔ́ kɛ bɑ́ nyĩɛ̃̀kù, kɛ̀ kù ti kuɔ́ mmɛsémmɛ̀, kɛ́ nti dɔ́, kɛ́ nti teénnɛ̀ dɛ̀ dò nkù ti teennɛ̀ dìì mɔ̀nnì.

5

1 Ikuɔ́ nìùtì diɛwè bɛnìtìbɛ̀ ɔ̃ɔ̃ tɑ̃ɑ̃tɛ́ wè, o kó mutɔ̃mmú ɔ̃ ntú ò bo mbɑ́ɑ́mmɛ̀ Kuyie mbɛnìtìbɛ̀ yɛi nkpɛ́í, kɛ kù duɔ̀ mbɛ pɑ̃rɛ̀, kɛ feu iwũɔ̃ bɛnìtìbɛ̀ yɛi ncĩ́ɛ̃́mmɛ̀ kpɛ́í. 2 Ò mɛ ntúmɛ̀ onìtì nwe kɛ cĩ̀ĩnnì, kɛ̀ bɛ̀ dɔ̀ɔ̀ mɛyɛi nhò yɛ̃́mu bɛ̀ í kpeńnìmɛ̀. 3 Ò cĩ̀ĩnnì mɛ̀ɛ̀ kpɛ́í nkɛ dɔɔri mɛyɛi dɛɛ̀ te kòò ɔ̃ɔ̃ ketɛ́ kɛ́féútɛ́ o mɔ́mmuɔ nho yɛi ncĩ́ɛ̃́mmɛ̀ kó fɛɔ̃̀fɛ̀, kɛ́deè kɛ́fíé bɛtɔbɛ̀ kó mɛyɛi ncĩ́ɛ̃́mmɛ̀ kpɛyi. 4 Òmɔù ɔ̃ɔ̃ í ntɑ̃ɑ̃tɛ́ omɑ́ɑ̀ kɛ́nɑɑ́ nyikuɔ́ nìùtì diɛwè, Kuyie nkuù ɔ̃ɔ̃ ò tɑ̃ɑ̃tɛ́, kù do tɑ̃ɑ̃tɛ́ mɛ̀ɛ̀ botí Anɔɔ.

5 Kirisi kpɛrɛ mɛ ndò nweè í tɑ̃ɑ̃tɛ́ omɑ́ɑ̀ kɛ bo nɑɑ́ nyikuɔ́ nìùtì diɛwè, Kuyie nkuù ò tɑ̃ɑ̃tɛ́ kɛ bɛ́i nkɛ yĩ:

A tú m birɛ ndɛ yíe

kɛ̀ n tu ɑ cicɛ.

6 Kupíkù tɛkù kɛ bɛ́i nkɛ tú:

A yó ntú ikuɔ́ nìùtì nwe sɑ̃́ɑ̃̀

kɛ́ndònnɛ̀ Mɛsisedɛki.

7 Yesu bo dìì mɔ̀nnì kɛtenkɛ̀ ĩ́nkɛ̀ kɛ mbɑ́ɑ́ nKuyie nku, Kuyie nkùù kpeńnì kɛ bo nɑ kóò dɛɛtɛ́nɛ̀ mukṹṹ, kɛ́kuɔ́ mmɛdiɛ̀ nkɛ̀ kùu cɔutɛ́ o bɑ́ɑ́mmu, ò yie mmɛ̀ɛ̀ kpɛ́í nku kpɛti. 8 Bɑ́ ò mɛ ntúmɛ̀ Kuyie mBirɛ kòo nfɛ̃́ũ̀rì kɛ bɑɑ yíé nKuyie nkpɛti. 9 Kòo nyíé Kuyie nkpɛti timɔu, ò í nyóu tìmɑtì kɛ nɑɑ́ nwèè duɔ̀ mmufòmmu mùù bo sɑ̃́ɑ̃̀ bɛ̀ɛ̀ yie nho kpɛti. 10 Kuyie mbɛ́immu kɛ tú weè tu ikuɔ́ nìùtì diɛwè kɛ dònnɛ̀ Mɛsisedɛki.

Ti bo nyɛ̃́mɛ̀ kɛ bɑ́ɑ́ yóu Kuyie nkó kucɛ

11 Tinɑ́ɑǹtì kpɑɑ́mu pɛ́u n nɑ ndi nɑ̀kɛ́ tì, ti mɛ̀ nnɑ̀kɛ́ní tìì ĩ́nkɛ̀ kɛ nɛ́ yóù ti bo yĩ́mɛ̀ kɛ́ tì ndi nɑ́kɛ́ kɛ̀ dí bɑntɛ́ kɛ yɛ̃́ di tɛ̃́nkɛ í cɑ̃ɑ̃mɛ̀ kɛ bɑnní. 12 Díì do dò nnɛ̀ dimɔ̀nnì kɛ́ntiè bɛnìtìbɛ̀ Kuyie nnɑ́ɑǹtì kɛ̀ di nɛ́ kpɑɑ́ kɛ dò mbɛ̀ ndi tiè nKuyie nkó itié nketiyì, di do dò kɛ́nyo mmuciɛ̀ mmu, kɛ̀ di nɛ́ kpɑɑ́ yɑ̃ɑ̃́ mmɛmiɛ̀. 13 Wèè kpɑɑ́ kɛ yɑ̃ɑ̃́ nhò bɑ́ɑ́ nɑ kɛ́bɑntɛ́ Kuyie nnɑ́ɑǹtì tu mù, kɛ yɛ̃́ ò kpɑɑ́ kɛ túmɛ̀ dɛbirɛ ndɛ. 14 Bɛ̀ɛ̀ yo mmuciɛ̀ bɛ̀ kòtɛ́mu kɛ yɛ̃́ mɛsɑ̀ɑ̀ nnɛ̀ mɛyɛi.

6

1 Ti sɔɔtɛ́nɛ̀ Kuyie nnɑ́ɑǹtì kó itié ntɛì, bɛkótíbɛ̀ kpɛyi, kɛ yóu iketíyì, ìì tu ti bo yóumɛ̀ mɛyɛi nkɛ́ceetɛ kɛ́tũnnɛ Kuyie, 2 bɛ̀ bo nti ɑ̃ɑ̃̀ mɛ̀ɛ̀ botí bɑ̀tɛ́mmù, ti bo nnɔnkumɛ̀ ti nɔu bɛnìtìbɛ̀ ĩ́nkɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ miɛrí, bɛcíríbɛ̀ yóó yɑ̃́ntɛ́ mɛ̀ɛ̀ botí nɛ̀ Kuyie nyóó bekɛ́nɛ̀mɛ̀ bɑ́ wè ku beéntì yiè. 3 N yɛ̃́mu kɛ dò nKuyie mbo ti teennɛ̀ kɛ̀ ti sɔɔtɛ́ kɛ́tɑ itié ncũmpuyi.

4 Bɛ̀ɛ̀ diɛ́ nkɛ yĩ̀ɛ̃́tɛ́ Kuyie nkɛ̀ kù bɛ̀ mìítɛ́ ku kó kuwenniku kɛ bɛ̀ pɑ̃ kɛĩ́nkɛ̀ kó dipɑ̃nnì kɛ̀ bɛ̀ mɔ̀ɔ̀tɛ Muyɑɑ́nsɑ̀ɑ̀mù, 5 kɛ yĩ̀ɛ̃́tɛ́ Kuyie nnɑ́ɑǹtì wennimɛ̀, kɛ mɔ̀ɔ̀tɛ kutempɑ̀nkù kó muwɛ̃rímú, 6 kɛ̀ bɛ̀ yóu Kuyie kɛ ku yetɛ bɛ̀ bɑ́ɑ́ nɑ kɛ́wɛ̃tɛ kɛ́ceetɛ mɛdɛ́rímɛ̀. Dɛ̀ dònnɛ̀ bɛ̀ bɑɑkù Yesu nwe kucɛ mɛdɛ́rímmɛ̀ koò sɑ̃̀ɑ̃́ nkɛ̀ dɛ̀ feío.

7 Onìtì dònnɛ̀ kɛtenkɛ̀ nkɛ fɛtɑɑfɛ̀ nìù kɛ̀ sɑ̃́ɑ̃̀, kɑ̀ɑ kùútí kɛ̀ dɛ̀ pɛitɛ́ Kuyie nhɔ̃ɔ̃ kɛ̀ dɔ̀ɔ̀mu mɛsɑ̀ɑ̀. 8 Kɛ̀ kɛ̀ mɛ nyɛ̀ tipotì nɛ̀ timusĩ̀ntì, kɛ̀ bo dɛtetìrɛ̀ ndɛ, kɛ̀ Kuyie nyóó kɛ̀ cɔ̃ɔ̃ kɛ́ kɛ̀ cɔ́u.

9 N kɔbɛ ti nɑ́ɑ́ mɛmmɛ kɛ yɛ̃́mu kɛ dò ndi kérí kucɛ sɑ̀ɑ̀kù, kɛ yóó cootɛ́. 10 Kuyie ntu timɔ́mmɔnti yiɛ̀ nwe, kù í yóó yɛ̃̀ ndi pĩ mmùù tɔ̃mmú ku kpɛ́í nkɛ teennɛ̀ Kirisi kɔbɛ kɛ kpɑɑ́ kɛ bɛ̀ teénnɛ̀, kɛ bɛnkú di kù dɔ́mɛ̀. 11 Ti dɔ́ di nsɔkɛ́mu kɛ pĩ́ ndɛ kó mutɔ̃mmú kɛ́tuɔkɛ kumɑ̀nku, kɛ́pɛ́tɛ́ di bɑɑ dɛ̀. 12 Ti í dɔ́ dí ntú bɛtɔ̃nnɛ́kótíbɛ̀, ti dɔ́ di ndònnɛ̀ bɛ̀ɛ̀ do yie mbɛ̀mbɛ Kuyie nkɛ́ nkù tũ̀ nkɛ mi, kɛ́tiekɛ kù yɛ̃ nkù yóó bɛ̀ duɔ́ ndɛ̀.

Kuyie nyɛ̃mmɛ̀ kù yóó dɔɔ̀ mɛsɑ̀ɑ̀ nhAbɑrɑhɑmmu nɛ̀ o yɑɑ̀bí

13 Kuyie ndo yóó dɔúnnɛ̀ dinùù Abɑrɑhɑmmu kɛ́pɑrìkɛ̀ nɛ̀ ku yètìrì kɛ yɛ̃́ òmɔù í bomɛ̀ kɛ kù dɛunɛ̀ kɛ dò nkùù pɑrìkɛ̀ kɛ́yú o yètìrì. 14 Kɛ̀ kùu bɛ́i nkɛ tú, kù bo ò dɔ̀ɔ̀ mɛsɑ̀ɑ̀ nkòo yɑɑ̀bíi sṹṹ mmɛdiɛ̀. Dɛ kó tinɑ́ɑǹtì tu timɔ́mmɔnti nti. 15 Kɛ̀ Abɑrɑhɑmmuu yie nkɛ́mbɑɑ kɛ kémmú, kɛ̀ Kuyie nhò dɔ̀ɔ̀ dɛ kó mɛsɑ̀ɑ̀ nkù do yɛ̃ nkù yóó ò dɔ̀ɔ̀ mɛ̀. 16 Kòo nìtì dɔ́ bɛ̀ɛ bɑntɛ́ ò nɑ̀ɑ́mmɛ̀ mɔ́mmuɔ, ò ɔ̃ɔ̃ yu wèè ò dɛunɛ̀ o yètìrì ndi kɛ̀ tinɛìtìi deè. 17 Dɛɛ̀ kpɛ́í ndo te kɛ̀ Kuyie mbɛ́i nkɛ́pɑrìkɛ̀ kɛ bo bɛnkɛ ku nìtìbɛ̀ kɛ dò nkù bɛ́i ntì í yóó pɑ̀ɑ̀. 18 Kuyie mbɛ́i ntì nɛ̀ kù pɑ̀rìkɛ̀mɛ̀, dɛ kó tinɑ́ɑǹtì tidɛ́ tiì bɛnkú kɛ dò nKuyie nyí soú, tínti bɛ̀ɛ̀ yie nku kpɛti, ti bo nɑ kɛ́mmɔkɛ tikɔ̃nyɑuti kɛ kémmú kù yɛ̃ nkù yóó dɔɔ̀ tì. 19 Ti yɛ̃́ mɛ̀ɛ̀ kpɛ́í nkɛ dò nKuyie mbo dɔɔ̀ kù bɛ́i ntì, dɛɛ̀ te kɛ̀ ti kpeńnì kɛ fííkú, kɛ dò mbɑ̀tóò cónnírì. Ti tɑ̃́mu Kuyie nkɛ̀ dɛ̀ kpeńnì kɛ dò mbɑ̀tóò cónnírì kó mɛfĩmmɛ, kɛ ti tɑnnìnko Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kufɑ̃́ɑ̃́ nkuyɑ̀ɑ̀kù kpetí kù. 20 Yesu weè ti kpetɛ́ Kuyie nkó kucɛ kɛ̀ ti bo kɔtɛ ku borɛ̀. Weè tu ikuɔ́ nìùtì diɛwè kɛ dònnɛ̀ Mɛsisedɛki.

7

Mɛsisedɛki kó tinɑ́ɑǹtì

1 Mɛsisedɛki do tú Sɑdɛmmu kóo kpɑ̀ɑ̀tì nwe, Kuyie nkùù bɑkɛ́ kɛĩ́nkɛ̀ nɛ̀ kɛtenkɛ̀ ku kuɔ́ nìùtì. Kɛ̀ Abɑrɑhɑmmuu dokɛ́nɛ̀ bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ kɛ́ bɛ̀ nɑ kɛ́nkũntiní kòo ò co, kóò pɑ̃ Kuyie nkó mɛsɑ̀ɑ̀. 2 Kɛ̀ Abɑrɑhɑmmuu dɛitɛ ò pɔ̀ntɛ kɛ ɛí dɛ̀ bɑ́ dɛ̀ kó dɛpííndɛ̀ kóò duɔ́. Diyètìrì dìì tu: Mɛsisedɛki di bɛnkú ò tumɛ̀ mmɛ okpɑ̀ɑ̀tì sɑ̀ɑ̀wè. Kɛ̀ Sɑdɛmmu kóo kpɑ̀ɑ̀tì bɛnkú ò tumɛ̀ mɛom̀pùmɛ̀ kóo kpɑ̀ɑ̀tì. 3 Òmɔù í yɛ̃́ Mɛsisedɛki cicɛ yoo o yɔ̃ yoo o yɑ̀ɑ̀rìbɛ̀. Òmɔù í yɛ̃́ ò pɛitɛ́ dɛ̀ nɛ̀ ò ku dɛ̀. Ò tu Kuyie nkuɔ́ nìùtì nwe sɑ̃́ɑ̃̀, kɛ dònnɛ̀ Kuyie mBirɛ.

4 Ò dɛu mɛdiɛ̀ mmɛ, dɛɛ̀ te kɛ̀ ti yɑ̀ɑ̀rì Abɑrɑhɑmmuu dɛitɛ ò ɛí dɛ̀ miɛkɛ bɑ́ dɛ̀ kó dɛpííndɛ̀ kóò duɔ́. 5 Defii yɑɑ̀bí iì tu ikuɔ́ nìùbɛ̀, kɛ̀ Kuyie nnɑ́kɛ́ Mɔyiisi kɛ dɔ̀ bɛ̀ mbɛ duɔ̀ ndɛ̀ɛ̀ tu dɛpííndɛ̀. Bɑ́ bɛ̀ mɛ ntúmɛ̀ bɛmɔu Abɑrɑhɑmmu yɑɑ̀bí. 6 Mɛsisedɛki í tú Defii kó kuwuɔ kou, nɛ̀ mɛmmɛ kòo pɑ̃ Abɑrɑhɑmmu Kuyie nkó mɛsɑ̀ɑ̀, kòo dɛitɛ ò ɛí dɛ̀ kó dɛpííndɛ̀ kóò duɔ́. 7 Ti yɛ̃́mu timɔu kɛ dò nwèè dɛu weè ɔ̃ɔ̃ pɑ̃ mɛsɑ̀ɑ̀ nhosɑ́m̀pɔ́ù. 8 Ikuɔ́ nìùbɛ̀, bɛ̀ duɔ̀ mbɛ̀ dɛpííndɛ̀ bɛ̀ tu bɛnìtìbɛ̀ mbɛ kɛ kɔ̃. Kuyie nnɑ́ɑǹtì nɑ̀ɑ́mmu kɛ tú Mɛsisedɛki í ku. 9 Abɑrɑhɑmmu do duɔ́mɛ̀ ò ɛí dɛ̀ kó dɛpííndɛ̀, ti bo nɑ kɛ dɔ̀ o yɑɑ̀bí Defiibɛ bɛ̀ duɔ̀ mbɛ̀ dɛpííndɛ̀ bɛɛ̀ do dɛ̀ duɔ́. 10 Bɛ̀ mu ndo í pɛitɛ́ Defii, ò nɛ́ do bomu o yɑ̀ɑ̀rì Abɑrɑhɑmmu miɛkɛ Mɛsisedɛki ò co dìì mɔ̀nnì kòo ò duɔ́ nhò ɛí dɛ̀ kó dɛpííndɛ̀.

11 Ikuɔ́ nɑ́ɑ́ nkɛ tú i nìùbɛ̀ yó ntú Defii kó kuwuɔ nkɔbɛ mbɛ, kɛ̀ Defiibɛ ikuɔ́ nìùbɛ̀ do nnɑ kɛ́ɔ́útɛ́ Isidɑyɛɛribɛ yɛi mpɑ́íí, Kuyie nnɑ bɑ́ nduɔnní ikuɔ́ nìùtì tɔù kòo ńdònnɛ̀ Mɛsisedɛki. Anɔɔ kó kuwuɔ kɔbɛ bɛ̀ɛ̀ tu Defii yɑ̀ɑ̀bí bɛ̀ nɑ nsɑ̀nnɛ̀mu. 12 Kɛ̀ ikuɔ́ kó munìù cèètɛ, ikuɔ́ ɔ̃ ndò nkɛ́ceetɛmu. 13 Ti Yiɛ̀ nYesu, ti nnɑ́ɑǹtì nɑ̀ɑ́ nwèe kpɛ́í wè í tú ikuɔ́ nìùbɛ̀ kó kuwuɔ nkou, o kó kuwuɔ nkou mɔù í pĩ nyikuɔ́ kó mutɔ̃mmú diyiè mɑrì. 14 Ti yɛ̃́mu kɛ dò nti Yiɛ̀ nYesu tú Sudɑɑ kó kuwuɔ nkou nwe. Mɔyiisi do nɑ́ɑ́ ndìì mɔ̀nnì bɛ̀ɛ̀ yó mpĩ́ nyikuɔ́ kó mutɔ̃mmú ò í mbɛ́i ndɛ kó kuwuɔ nkpɛ́í.

Yesu tumɛ̀ ikuɔ́ nìùtì kɛ dònnɛ̀ Mɛsisedɛki

15 Ikuɔ́ nìùtì tɔù buotɛ́mɛ̀ kɛ dònnɛ̀ Mɛsisedɛki dɛɛ̀ bɛnkú kɛ dò nDefii kó ikuɔ́ nìùbɛ̀ í nɑ kɛ ũtɛ́ bɛnìtìbɛ̀ yɛi. 16 Yesu í tú ikuɔ́ nìùtì ò tu mɛ̀ɛ̀ kpɛ́í Defii kó kuwuɔ nkou, ò kpeńnìmu kɛ fòù sɑ̃́ɑ̃̀, dɛɛ̀ te kòo nɑɑ́ nyikuɔ́ nìùtì. 17 Tì wɑ̃̀rimu kɛ tú:

Ò yó ntú ikuɔ́ nìùtì nwe sɑ̃́ɑ̃̀,

kɛ dònnɛ̀ Mɛsisedɛki.

18 Ikuɔ́ ketiyì do cĩĩnnìmu, kɛ í nnɑ kɛ dɛɛtɛ́ bɛnìtìbɛ̀ kɛ̀ Kuyie nyì yóu. 19 Mɔyiisi kó ikuɔ́ do í nɑ kɛ́ɔ́útɛ́ ti yɛi. Di mmɔ̀nnì kɛ̀ ti pɛ̀tɛ́ kucɛ tɛkù kùù kɔ̀rìnɛ̀ Kuyie mborɛ̀.

20 Kuyie mbɛ́immu kɛ pɑ̀rìkɛ̀ o kpɛ́í. Kù í nɑ̀kɛ́ mɛ botí ikuɔ́ nìùtì tɔù mɔù kpɛ́í. 21 Kuyie mmɛ mbɛ́immu Yesu túmɛ̀ ikuɔ́ nìùtì kɛ pɑ̀rìkɛ̀ kɛ yĩ:

Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie m bɛ́immu kɛ pɑ̀rìkɛ̀,

n yí yóó kpɑtɛ n nùù:

A tú ikuɔ́ nìùtì nwe sɑ̃́ɑ̃̀.

22 Yesu weè tu mɛtɑummɛ̀ pɑ̀mmɛ̀ kó dikũ̀nnì, dɛɛ̀ te kɛ̀ mɛ̀ kpeńnì kɛ wenni, kɛ pɛ̃ɛ̃tɛ́ mɛkótímɛ̀.

23 Ikuɔ́ nìùbɛ̀ tɔbɛ̀ do sũmu kɛ yɛ̃́ bɛ̀ kɔ̃mmɛ̀ kɛ̀ bɛtɔbɛ̀ cɔú. 24 Yesu yie mɛ nfòùmu sɑ̃́ɑ̃̀, kɛ yó ntú ikuɔ́ nìùtì sɑ̃́ɑ̃̀. 25 Dɛɛ̀ te kòò mɔ̀kɛ muwɛ̃rímú kɛ dɛɛrí bɛnìtìbɛ̀, kɛ̀ bɛ̀ kɔ̀rì Kuyie mborɛ̀ bɛ̀ ò tɑ̃́ mɛ̀ɛ̀ kpɛ́í. Ò fòùmu sɑ̃́ɑ̃̀ kɛ bɑ́ɑ́ nKuyie mbɛ kpɛ́í.

26 Yesu weè tu ikuɔ́ nìùtì diɛwè, dɛ̀ dò nti mmɔkɛ wè. Ò dò mpɑ́íí nwe, wè í mɔkɛ mɛyɛi mmɑmɛ̀. Òmɔù bɑ́ɑ́ nɑ kóò wɑ̀tí. Kuyie nhò cɑ̃̀ńnɛ́nɛ̀mu bɛnitiyɛibɛ koò bɑɑ́ ndɛmɔu. 27 Dɛɛ̀ te kòo í dònnɛ̀ ikuɔ́ nìùbɛ̀ diɛbɛ̀ tɔbɛ̀, bɛ̀ɛ̀ do feu iwũɔ̃ yɛwe yɛmɔu, kɛ níí ketɛ́ kɛ́féútɛ́ bɛ kó mɛyɛi ncĩ́ɛ̃́mmɛ̀ kpɛyi, kɛ́deè kɛ́fíé bɛtɔbɛ̀ kɔ̃mɛ kpɛyi, ò duɔ́ nhomɑ́ɑ̀ ndi kɛ̀ bɛ̀ ò kùɔ kucɛ mɛ̀mɑ́ɑ̀ kɛ̀ dɛ̀ dèè. 28 Kuyie ndo duɔ́ nyikuɔ́ Mɔyiisi kòo tɑ̃ɑ̃tɛ́ bɛ̀ɛ̀ nìtìbɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ ntú ikuɔ́ nìùbɛ̀ diɛbɛ̀ bɛ̀ do tú mɛyɛi nyɛmbɛ̀ mbɛ kɛ dɔɔri mɛyɛi, Kuyie mbɛ́i ndìì nùù kɛ pɑ̀rìkɛ̀ diì pɑ̀ɑ nyikuɔ́ kɛ̀ kù tɑ̃ɑ̃tɛ́ ku Birɛ kɛ̀ dɛ̀ tu ikuɔ́ nìùtì diɛwè kɛ dò mpɑ́íí sɑ̃́ɑ̃̀.

8

Yesu weè tu ti kó ikuɔ́ nìùtì diɛwè

1 Ntɛnɛ̀ ti nɑ́ɑ́ ntìì nɑ́ɑǹtì yuu: Kirisi weè tu ikuɔ́ nìùtì diɛwè, kɛ kɑri kɛĩ́nkɛ̀ dikɑ̀rì diɛrì Kuyie mbɑkù yoú, 2 kɛ pĩ́ nKuyie nkuɔ́ tɔ̃mmú ku cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ miɛkɛ, kù mɑɑ́ tɛ̀ kumɔ́mmɔnku, onìtì í mɑɑ́ tɛ̀.

3 Bɛ̀ ɔ̃ɔ̃ kɑnnɛ ikuɔ́ nìùtì kòò bo nduɔ̀ nyɛpɑ̃rɛ̀ nyɛ Kuyie kɛ kù feu iwũɔ̃. Dɛɛ̀ te kɛ̀ ti kó ikuɔ́ nìùtì dò nkɛ́féútɛ́ o kɔfɛ. 4 Kɛ̀ Kirisi do bo kɛtenkɛ̀ ĩ́nkɛ̀ nkɛ, ò nɑ bɑ́ ntú ikuɔ́ nìùtì. Kɛ yɛ̃́ ikuɔ́ nìùbɛ̀ diɛ́ nkɛ bomɛ̀mu kɛ feu iwũɔ̃ ikuɔ́ yɛ̃mmɛ̀. 5 Ikuɔ́ nìùbɛ̀ do pĩ́ mmùù tɔ̃mmú do bɛnkú dɛ̀ɛ̀ dɔ̀ɔ̀ri dɛ̀ndɛ Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kɛĩ́nkɛ̀, Mɔyiisi do yóó mɑɑ́ dìì mɔ̀nnì mɛtɑummɛ̀ tou kɛ̀ kùu ò nɑ̀kɛ́mu kɛ dɔ̀: Mɑɑ́ di mɛsɑ̀ɑ̀ nweti weti kɛ̀ dì ndònnɛ̀ n dɑ bɛnkɛ dì ditɑ̃rì ĩ́nkɛ̀. 6 Kirisi kó mutɔ̃mmú dɛumu, weè tɑ̀unko Kuyie nnɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ kɛ̀ dɛ kó mɛtɑummɛ̀ dɛu kɛ pɛ̃ɛ̃tɛ́ mɛkótímɛ̀, weè tu Kuyie nyɛ̃ nkù yóó dɔɔ̀mɛ̀ mɛmɔu kó dikũ̀nnì.

Mɛtɑummɛ̀ pɑ̀mmɛ̀ kó tinɑ́ɑǹtì

7 Kɛ̀ mɛtɑummɛ̀ kótímɛ̀ do nsɑ̀nnɛ̀, mɛpɑ̀mmɛ̀ nɑ bɑ́ mbuotɛ́. 8 Kuyie nyɑ̀ mɛ̀ í sɑ̀nnɛ̀mɛ̀ mmɛ, kɛ bɛ́i nkɛ yĩ:

Dɛ yiè kpɑɑnímu

kɛ̀ m bo wɛ̃tɛ kɛ́tɑunnɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ

nɛ̀ Sudɑɑ kɔbɛ.

9 Dɛ̀ tɛ̃́nkɛ í yó ntú mɛtɑummɛ̀

n do dɔ̀ɔ̀nɛ̀mɛ̀ bɛ yɛmbɛ̀

m bɛ̀ dɛ̀tɛ dìì yiè Esibiti kɛ dènnɛ.

Dɛ kó mɛtɑummɛ̀ bɛ̀ mɛ̀ tɔ̃̀tɛmu

kɛ̀ m bɛ̀ bùtínnɛ́.

Mí ndi Yiɛ̀ nKuyie mmíì bɛ́i.

10 Kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie mbɛ́i nkɛ dɔ̀:

Ntɛ dɛ yiè n yóó dɔɔ̀nɛ̀

mɛ̀ɛ̀ tɑummɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ:

N yóó ɑ̃nnɛ́ n kuɔ́ bɛ miɛkɛ nkɛ,

kɛ́ ì wɑ̃̀ri bɛ yɛ̀mmɛ̀ miɛkɛ

kɛ́ m bɛ̀ te mí nKuyie

kɛ̀ bɛ̀ ntú n kɔbɛ.

11 Dɛ yiè òmɔù tɛ̃́nkɛ

bɑ́ɑ́ tié n kuɔ́ o kou,

yoo o kouu ò tié nkɛ dɔ̀

wè n yĩ́ɛ̃́tɛ́ mí ndi Yiɛ̀ nKuyie.

Bɛ̀ yóó nyì yɛ̃́mu bɛmɔu,

ibí sɑ́m̀pɔ́ì nɛ̀ bɛkótíbɛ̀.

12 N yóó bɛ̀ cĩ̀ɛ̃́mmu bɛ cɑɑ̀rìmɛ̀,

n tɛ̃́nkɛ bɑ́ɑ́ dentɛní bɛ yɛi nkpɛ́í.

13 Kɛ̀ Kuyie nnɑ̀ɑ́ mɛtɑummɛ̀ pɑ̀mmɛ̀ kpɛ́í kù yɛ̃ mɛketimɛ̀ kòtɛ́mu kɛ pɛ̃nkɛ́.

9

Kɛĩ́nkɛ̀ kó mubɑ́ɑmmu nɛ̀ kɛtenkɛ̀ kɔ̃mu dɛ̀ cɑ̃̀ɑ̃́ ndɛ̀

1 Mɛtɑummɛ̀ ketimɛ̀ do mɔkɛmu ikuɔ́ bɛ̀ bo mbɑ́ɑ́ mmɛ̀ɛ̀ botí Kuyie nnɛ̀ mɛtɑummɛ̀ tou bɛnìtìbɛ̀ mɑɑ́ dì. 2 Dɛ kó ditou do mɔkɛ tidieti tìdɛ́tì nti, kɛ̀ bɛ̀ yu kuketikù kɛ tú ikuɔ́ dieku, kɛ̀ fìtírɛ̀ nɛ̀ tɑ́bùrì kɛ̀ dɛ̀ bo ku miɛkɛ, kɛ̀ pɛ̃́ɛ̃̀bɛ̀ bɛ̀ pɑ̃ bɛ̀ Kuyie nkɛ̀ bɛ̀ dɑkɛ́ tɑ́bùrì ĩ́nkɛ̀. 3 Kɛ̀ kuyɑ̀ɑ̀kù kpetí kudɛ́ríkù kó dibòrì kɛ̀ bɛ̀ kù tu ikuɔ́ nɛntì kó kufɑ̃́ɑ̃́. 4 Kɛ̀ dihúúntɔ̀nnì mɛsɔɔ nkpɛri, bɛ̀ cɔ́unko dìì ĩ́nkɛ̀ tùdɑ̀ɑ̀rí kɛ̀ dì bo ku miɛkɛ, kɛ̀ mɛtɑummɛ̀ tɔu bɛ̀ dɑ̀ri dì mɛsɔɔ nkɛ̀ dì bo, kɛ̀ titɑ̃́píɛ̀tì tìdɛ́tì, bɛ̀ wɑ̃̀ri tì Kuyie ntɑnnɔ̀ tɛpíítɛ̀ nɛ̀ disɔɔbuu mudiì bɛ̀ tu mù mɑ́nnì mù ɑ̃ dì, nɛ̀ Anɔɔ kó kupɑ̀ɑ̀ti kùù do yɛ̀ tifɑ̃ɑ̃̀tì kɛ̀ dɛ̀ bo dɛ kó mɛtɑummɛ̀ tɔu miɛkɛ. 5 Kɛ̀ bɛĩ́nkɛ̀mbɑ̀rìbɛ̀ kó tifèntì còḿmú dɛ kó ditɔu ĩ́nkɛ̀ kɛ bɛnkú Kuyie ndɛ̀ bomɛ̀, kɛ̀ si fìɛ̀ti kɑ̃nkɛ́ bɛ̀ ɔ̃ɔ̃ míɛ́tɛ́ dɛ̀ iwũɔ̃ kó mɛyĩ̀ĩ̀ nkɛ́mɔɔ Kuyie mbɛ yɛi ncĩ́ɛ̃́mmɛ̀. Tinɑ́ɑǹtì kpɑɑ́mu pɛ́u, ti mɛ mbɑ́ɑ́ nɑ kɛ́ tì nɑ̀kɛ́ timɑ timɑ.

6 Dɛ̀ do mɛ ndò ndɛ kó kudieku miɛkɛ, kɛ̀ ikuɔ́ nìùbɛ̀ tɑɑ̀ kudieku ketikù yɛwe yɛmɔu, kɛ pĩĩ mbɛ tɔ̃mmú. 7 Ikuɔ́ nìùtì diɛwè mɑ́ɑ̀ weè do ɔ̃ɔ̃ tɑ ikuɔ́ nɛntì kó kufɑ̃́ɑ̃́ nkucɛ mɛ̀mɑ́ɑ̀ dibenni miɛkɛ, nɛ̀ iwũɔ̃ kó mɛyĩ̀ĩ̀ nkɛ́mɔɔ Kuyie nho yɛi ncĩ́ɛ̃́mmɛ̀, kɛ́deè kɛ́ kù mɔɔ bɛnìtìbɛ̀ yɛi ncĩ́ɛ̃́mmɛ̀. 8 Nɛ̀ dɛ kó tidieti tidɛ́tì kó mɛborimɛ mmɛ Muyɑɑ́nsɑ̀ɑ̀mù bɛnkúmɛ̀ kɛ dò nkɛ̀ kudieku ketikù bo, kudɛ́rìkù kó kucɛ mu nyí kpetɛ́. 9 Dɛ kó tinɑ́ɑǹtì ti nɑ́ɑ́ nyíe nkɛ dò nyɛpɑ̃rɛ̀ bɛ̀ do pɑ̃ɑ̃ nyɛ̀ nɛ̀ iwũɔ̃ bɛ̀ do feu ì, do í nɑ kɛ́wénkùnnɛ bɛnìtìbɛ̀ yɛ̀mmɛ̀ pɑ́íí bɛ̀ɛ̀ do bɑ́ɑ́ nKuyie mmɛ botí. 10 Dɛ kó mubɑ́ɑmmu botí do tú tikɔ̃̀ntì kó ikuɔ́ kɔ̃mu mmu, kɛ̀ bɛ̀ nyɛ̃́ bɛ̀ bo nyo ndìì mɔ̀nnì nɛ̀ bɛ̀ bo nyo ndɛ̀ nɛ̀ bɛ̀ bo nyɔ̃ mmù nɛ̀ bɛ̀ bo nhɔu mɛ̀ɛ̀ botí bɛmɑ́ɑ̀. Bɛ̀ do mɛ nhɔ̃ nkɛ bɑɑ Kuyie mbo dɔɔ̀ mɛ̀mmɛ mɛtɑummɛ̀ pɑ̀mmɛ̀.

11 Di mmɔ̀nnì Kirisi kɔ̀tɛnímu kɛ tú ikuɔ́ nìùtì diɛwè mɔ́mmuɔ, kɛ ti cĩ̀ɛ̃́ nti yɛi. Ò pĩ mutɔ̃mmú mɛtɑummɛ̀ tou dìì miɛkɛ dì dɛumu kɛ wenni kɛ pɛ̃ɛ̃tɛ́ diketirì, dì í tú kutenkù kuu nkpɛri, onìtì weè í dì mɑɑ́. 12 Weè tɑ mɛtɑummɛ̀ tou kucɛ mɛmɑ́ɑ̀ kɛ̀ dɛ̀ sɑ̀nnɛ̀, ò tɑnnɛ̀ mɛ̀ɛ̀ yĩ̀ĩ̀ nyí tú yɛbɔdɑkɛ̀ nɛ̀ yɛnɑɑdɑkɛ̀ kɔ̃mɛ. O mɔ́mmuɔ nho kó mɛyĩ̀ĩ̀ mmɛ, kòò ti ɔ̀útɛ́ ti yɛi nsɑ̃́ɑ̃̀. 13 Kɛ̀ yɛbɔdɑkɛ̀ nɛ̀ yɛnɑɑdɑkɛ̀ kó mɛyĩ̀ĩ̀ nnɛ̀ yɛnɑɑsɛrɛ̀ kó mutɑ́pɛí mbɛ̀ do ɔ̃ɔ̃ míɛ́tɛ́ dɛ̀ do ɔ̃ɔ̃ wénkùnnɛ bɛnìtìbɛ̀. 14 Kirisi kó mɛyĩ̀ĩ̀ mpɛ̃ɛ̃tɛ́mu mɛmmɛ mɛdiɛ̀ kɛ ti ɔ́u ti yɛi mmɛmɔu, Muyɑɑ́nsɑ̀ɑ̀mù mmuù ò teennɛ̀, kòò duɔ́ nhomɑ́ɑ̀ kɛ̀ bɛ̀ ò kùɔ ti kpɛ́í, wenwe wèè í mɔkɛ mɛyɛi mmɑmɛ̀, kòò ti dɛɛtɛ́ kɛ ti bo nɑ kɛ́pĩ́ nKuyie nkùù duɔ́ mmufòmmu ku kó mutɔ̃mmú.

15 Mɛɛ̀ botí nku Kirisi tɑ̀unnɛ̀mɛ̀ Kuyie mbɛnìtìbɛ̀, kɛ̀ dɛ kó mɛtɑummɛ̀ tu mɛpɑ̀mmɛ̀. Nɛ̀ mɛɛ̀ miɛkɛ nkɛ Kuyie ndɔ̀ɔ̀mɛ̀ ku do bɛ́i ntì kɛ dɔ̀ kù yóó duɔ́ mmufòmmu mùù bo sɑ̃́ɑ̃̀ bɛnìtìbɛ̀. Kirisi kumu kɛ ɔ̀útɛ́ bɛnìtìbɛ̀ yɛi mbɛ̀ do dɔɔri mɛ̀ mɛtɑummɛ̀ kótímɛ̀ mɔ̀nnì.

16 Kuyie ndɔ̀ɔ̀ mɛ̀ɛ̀ tɑummɛ̀ dònnɛ̀ onìtì ɔ̃ nyóó kú mɛ̀mmɛ kɛ́nɑ́kɛ́ wèè yóó túótɛ́ o kpɛrɛ, dɛ yiɛ̀ nnɛ́ ɔ̃ɔ̃ í ndɛ̀ tùótɛ́ kòò kpɑɑ́ fòù. 17 Ò bɛ́i ntì ɔ̃ɔ̃ í ndɔ̀ɔ̀ ò kpɑɑ́ fòù dìì mɔ̀nnì, ò ɔ̃ɔ̃ kúmu kɛ̀ tìi dɔ̀ɔ̀. 18 Mɛtɑummɛ̀ kótímɛ̀ do ɔ̃ɔ̃ í mmɔkɛ muwɛ̃rímú kɛ̀ bɛ̀ í fèútɛ́ fɛɔ̃̀fɛ̀ kɛ̀ mɛyĩ̀ĩ̀ ncòú. 19 Mɛɛ̀ botí nku Mɔyiisi nɑ̀kɛ́ dìì mɔ̀nnì Kuyie nkuɔ́ bɛnìtìbɛ̀, kɛ́deè kɛ́túótɛ́ tipecìtì wũɔ̃tì nɛ̀ tifɑ̃ɑ̃̀tì, bɛ̀ tu tì isɔ́pù, kɛ́pɔɔ̀tɛ̀ yɛbɔdɑkɛ̀ nɛ̀ yɛnɑɑdɑkɛ̀ bɛ̀ fìé yɛ̀ kó mɛyĩ̀ĩ̀ nkɛ́míɛ́tɛ́ ikuɔ́ kó dipɑ́tíri nɛ̀ bɛnìtìbɛ̀. 20 Kɛ dɔ̀: Mɛ nyĩ̀ĩ̀ mmɛɛ̀ bɛnkú Kuyie ndi tɑunnɛ̀mɛ̀ kumɑ́ɑ̀. 21 Ò mɛ nyĩ kɛ́míɛ́tɛ́ mɛyĩ̀ĩ̀ mɛtɑummɛ̀ tou nɛ̀ ikuɔ́ nɛntì. 22 Ikuɔ́ miɛkɛ mɛyĩ̀ĩ̀ mmɛɛ̀ ɔ̃ɔ̃ wénkùnnɛ dɛmɔu. Ikuɔ́ miɛkɛ kɛ̀ mɛyĩ̀ĩ̀ nyí còú nKuyie mbɑ́ɑ́ cĩ́ɛ̃́ mbɛnìtìbɛ̀ bɛ yɛi.

Kirisi kumɛ̀ kɛ ɔ̀útɛ́ bɛnìtìbɛ̀ yɛi

23 Ikuɔ́ miɛkɛ bɛ̀ do ɔ̃ɔ̃ wénkùnnɛ dɛmɔu nɛ̀ iwũɔ̃ kó mɛyĩ̀ĩ̀ mmɛ. Dɛ̀ do bɛnkú kɛĩ́nkɛ̀ kpɛrɛ dòmmɛ̀ mmɛ. Iwũɔ̃ kó mɛyĩ̀ĩ̀ mbɑ́ɑ́ nɑ kɛ́wénkùnnɛ kɛĩ́nkɛ̀ kpɛrɛ, dɛtɛrɛ̀ mɑrɛ̀ dɛɛ̀ dò nkɛ́dɔɔ̀ dɛ̀ɛ̀ pɛ̃ɛ̃tɛ́ mɛmmɛ. 24 Kirisi weè tɑ Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ mɔ́mmɔntɛ, wè í tɑ mɛtɑummɛ̀ tou bɛnìtìbɛ̀ mɑɑ́ dì, dìì tu Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kó kufènkù mɔ́mmɔnku. Ò dèkɛ kɛĩ́nkɛ̀ nkɛ kɛ bo Kuyie mborɛ̀, kɛ kù bɑ́ɑ́ nti kpɛ́í. 25 Kirisi í tɑ Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kɛ bo duɔ́ nhomɑ́ɑ̀ kucɛ mɛ̀pɛ́u, ikuɔ́ nìùtì diɛwè do tɑɑ̀nɛ̀ mɛyĩ̀ĩ̀ mmɛ̀ɛ̀ botí bɑ́ dìì benni mɛtɑummɛ̀ tou miɛkɛ kucɛ mɛmɑ́ɑ̀. 26 Kɛ̀ Kirisi kpɛrɛ do mɛ ndò, nɛ̀ Kuyie ndɔ̀ɔ̀mɛ̀ kutenkù ò nɑ nku kucɛ mɛ̀pɛ́u ndi. Ò kɔ̀tɛní yɛmɔ̀rɛ̀ sɔnyɛ nyɛ kɛ duɔ́ nhomɑ́ɑ̀ kɛ̀ bɛ̀ ò kùɔ kucɛ mɛmɑ́ɑ̀, kòò dɛ̀itɛ bɛnìtìbɛ̀ yɛi nkɛ̀ dɛ̀ dèè. 27 Onìtì ɔ̃ɔ̃ kú kucɛ mɛ̀mɑ́ɑ̀ ndi, dɛ kó difɔ̃nkúò kɛ̀ Kuyie nhò bekɛ́nɛ̀. 28 Mɛɛ̀ botí nku Kirisi duɔ́mmɛ̀ omɑ́ɑ̀ kɛ̀ bɛ̀ ò kùɔ kucɛ mɛ̀mɑ́ɑ̀, kòò ɔ̀útɛ́ bɛnìtìbɛ̀ yɛi. Ò yóó dɔɔ̀ bɛ̀ɛ̀ ò bɑ̀ɑ bɛ̀mbɛ kɛ̀ bɛ̀ɛ ò dòntɛnɛ̀.

10

1 Mɔyiisi kó ikuɔ́ do bɛnkú Kirisi yóó ti dɔɔ̀ mɛ̀ɛ̀ sɑ̀ɑ̀ mmɛ. Ì do í nɑ kɛ bo dɛɛtɛ́ bɛ̀ɛ̀ ì tũ̀ nkɛ̀ dɛɛ̀ kpɛ́í nní nte kɛ̀ bɛ̀ nfeu iwũɔ̃ yɛbie nyɛmɔu. 2 Kɛ̀ ì do mbɛ̀ dɛɛtɛ́ pɑ́íí kɛ̀ bɛ̀ɛ wenkɛ, bɛ̀ tɛ̃́nkɛ nɑ bɑ́ nyĩɛ̃̀kù kɛ feu iwũɔ̃. 3 Dɛ kó iwũɔ̃ kó muféù pètìnkɛ do bɛ̀ dènni bɛ yɛi mmɛ yɛbie nyɛmɔu. 4 Kɛ yɛ̃́ yɛnɑɑdɑkɛ̀ nɛ̀ yɛbɔdɑkɛ̀ kó mɛyĩ̀ĩ̀ mbɑ́ɑ́ nɑmɛ̀ kɛ́ɔ́útɛ́ onìtì kó mɛyɛi.

5 Dɛɛ̀ te Kirisi kɔ̀riní dìì mɔ̀nnì kutenkù kɛ nɑ́kɛ́ Kuyie nkɛ dɔ̀:

A í dɔ́ bɛ̀ dɑ feu ìì wũɔ̃

nɛ̀ bɛ̀ dɑ pɑ̃ɑ̃ nyɛ̀ɛ̀ pɑ̃rɛ̀

ɑ nh ɑ̃nnɛ́ tikɔ̃̀ntì nti.

6 A í dɔ́ bɛ feu ì kɛ tuɔ̀ nyɛwũɔ̃tɔ̀rɛ̀,

nɛ̀ bɛ̀ dɑ feu ì mɛyɛi ncĩ́ɛ̃́mmɛ̀ kpɛ́í.

7 Dɛɛ̀ te kɛ̀ n yĩ:

Ntɛ mí n kɔrimu

kɛ bo dɔɔ̀ fɔ̃́ nKuyie nhɑ dɔ́mɛ̀,

tì wɑ̃̀ri n kpɛ́í

ikuɔ́ pɑ́tíri miɛkɛ kɛ yɛ̃mmɛ̀.

8 Dɛɛ̀ te kɛ̀ Kirisi ketɛ́ kɛ́bɛ́i nkɛ dɔ̀: A í dɔ́ iwũɔ̃ bɛ̀ dɑ feu ì nɛ̀ bɛ̀ dɑ pɑ̃ɑ̃ nyì kɛ tuɔ̀ nɛ̀ bɛ̀ dɑ feu ì mɛyɛi ncĩ́ɛ̃́mmɛ̀ kpɛ́í bɑ́ nɛ̀ bɛ̀ mɛ ndɛ̀ n dɑ pɑ̃ɑ̃mmɛ̀ ikuɔ́ yɛ̃mmɛ̀. 9 Kòo yíɛ́ kɛ́bɛ́i nkɛ dɔ̀: Ntɛ mí n kɔrimu kɛ̀ bo dɔɔ̀ ɑ dɔ́mɛ̀. Mɛmmɛ Kirisi pɑ̀ɑmmɛ̀ ikuɔ́ kótíyì kɛ cèètɛ ipɑ̀nyì. 10 Kirisi dɔ̀ɔ̀ Kuyie ndɔ́mɛ̀ mmɛ kɛ duɔ́ nhomɑ́ɑ̀ kɛ̀ bɛ̀ ò kùɔ kucɛ mɛmɑ́ɑ̀ kòò ti ɔ̀útɛ́ ti yɛi.

11 Ikuɔ́ nìùbɛ̀ do ɔ̃ mpĩ́ mbɛ tɔ̃mmú yɛwe yɛmɔu ndi, kɛ bɑɑ feu iwũɔ̃ sɑ̃́ɑ̃̀ bɑ́ dɛ̀ í ɔu bɛ yɛi. 12 Kirisi yie duɔ́ nhomɑ́ɑ̀ kucɛ mɛmɑ́ɑ̀ ndi, kɛ̀ bɛ̀ ò kùɔ kòò ɔ̀útɛ́ bɛnìtìbɛ̀ yɛi nkɛ dèè kɛ kɑ̀ri Kuyie mbɑkù yoú sɑ̃́ɑ̃̀. 13 Kɛ bɑɑnɛ̀ Kuyie mbo ò duɔ́mmɛ̀ o kpɑntídɛ̀ntɔbɛ̀ kòo bɛ̀ cùùti. 14 Ò duɔ́ nhomɑ́ɑ̀ kɛ̀ bɛ̀ ò kùɔ kucɛ mɛmɑ́ɑ̀ ndi, kòò ɔ̀útɛ́ bɛnìtìbɛ̀ yɛi nkɛ̀ bɛ̀ wenkɛ koò nɑɑ́nnɛ̀ sɑ̃́ɑ̃̀.

15 Muyɑɑ́nsɑ̀ɑ̀mù tì yɛ̃́mu, kɛ kòńnɛ́ Kuyie mbɛ́i ntì kɛ yĩ:

16 Ntɛ n yóó bɛ̀ dɔ̀ɔ̀nɛ̀ mɛ̀ɛ̀ tɑummɛ̀

dɛ kó yɛwe miɛkɛ.

N yóó ɑ̃nnɛ́ n kuɔ́ bɛ miɛkɛ nkɛ,

kɛ́ ì wɑ̃̀ri bɛ yɛ̀mmɛ̀ miɛkɛ.

17 N tɛ̃́nkɛ bɑ́ɑ́ dentɛní bɛ yɛi nnɛ̀ bɛ cɑɑ̀rìmɛ̀ kpɛ́í. 18 Kɛ̀ Kuyie ncĩ́ɛ̃́ mbɛnìtìbɛ̀ bɛ yɛi mbɛ̀ tɛ̃́nkɛ ɔ̃ɔ̃ í nfeu iwũɔ̃ mɛ kpɛ́í.

Yesu ti kpetɛ́mɛ̀ kucɛ pɑ̀nkù

19 N kɔbɛ Yesu ku mɛ̀ɛ̀ kpɛ́í nte kɛ̀ ti mɔkɛ kucɛ, kɛ tɑ̃́ kɛ dò nti bo nɑ kɛ́tɑ Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ ikuɔ́ nɛntì kó kufɑ̃́ɑ̃́ kɛ́tuɔkɛ Kuyie mborɛ̀. 20 Kirisi weè ti kpetɛ́ kucɛ pɑ̀nkù, mufòmmu kɔku, weè kɛ̃tɛ́ kuyɑ̀ɑ̀kù kùù do ti pi, ò duɔ́mmɛ̀ omɑ́ɑ̀ kɛ̀ bɛ̀ ò kùɔ. 21 Ti mɔkɛmu ikuɔ́ nìùtì diɛwè wèè ni Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ miɛkɛ. 22 Ti tũ ntɔ́ɔ́nnɛ̀ timɑ́ɑ̀ Kuyie nnɛ̀ ti yɛ̀mmɛ̀ wennimɛ̀ kɛ bɑ́ nyĩɛ̃̀kù bɑ́ sɑ́m̀pɔ́, kɛ yɛ̃́ bɛ̀ ti wùɔmɛ̀ mɛnɛ́sɑ̀ɑ̀mɛ̀. 23 N kɔbɛ ti pĩ́nnɛ̀ weti weti ti yie ntì kɛ́nkémmú ti bɑɑ dɛ̀, Kuyie mbɛ́immu kɛ yóó dɔɔ̀ kù bɛ́i ntì. 24 N kɔbɛ ti ndɑkɛ titɔbɛ̀ kpɛ́í kɛ́ndɔ́ titɔbɛ̀ kɛ́ndɔɔri titɔbɛ̀ mɛsɑ̀ɑ̀. 25 Ti bɑ́ɑ́ yóu ti bo ntɑunnɛ̀mɛ̀ ti kó yɛtĩ̀rɛ̀ bɛ̀mɑbɛ̀ dɔ̀ɔ̀mɛ̀, tí nyɑ́úkùnko titɔbɛ̀ kɔ̃̀ntì, ti yɛ̃́mu kɛ dò nhò wɛ̃tiní bɑ̀mbɑ̀.

26 Kɛ̀ ti yĩ̀ɛ̃́tɛ́ timɔ́mmɔnti kɛ wɛ̃̀tɛ kɛ tɑ̃ɑ̃tɛ́ mɛyɛi nkɛ mɛ̀ dɔ̀ɔ̀ri, Kirisi kó mukṹṹ mbɑ́ɑ́ nɑ kɛ́ ti dɛɛtɛ́. 27 Tí pɑ̃̀nkɛ nkpeutí, muhɑ̃ɑ̃́ ndiɛmù Kuyie nyóó tɑnnɛ́ mù bɛ̀ɛ̀ yetɛ ku kpɛti mu kpɛ́í. 28 Onìtì do ɔ̃ nkòò dɔ̀ɔ̀ Mɔyiisi kó ikuɔ́ ci dɛ̀, kɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ bɛ̀dɛ́bɛ̀ yoo bɛ̀tɑ̃ɑ̃ti ò yɑ̀ kɛ bɛ́i, mbɛ̀ ɔ̃ɔ̃ í nhò kuɔ́ mmɛsémmɛ̀, bɛ̀ ɔ̃ɔ̃ ò kùɔmu. 29 Wèè bo senkɛ̀rì Kuyie mBirɛ, kɛ́sɑ̃ũ ndɛ yĩ̀ĩ̀ mɛtɑummɛ̀ pɑ̀mmɛ̀ mɛ̀ɛ̀ ò ɔ̀útɛ́ kɛ́ mmɛ̀ wùó ndɛtetìrɛ̀ kɛ sɑ̃́ɑ̃́ Muyɑɑ́nsɑ̀ɑ̀mù, o kpɛrɛ bo pɛ̃ɛ̃tɛ́ mɛmmɛ. 30 Ti yɛ̃́mu Kuyie nkuù bɛ́immɛ̀ kɛ tú kuù yóó pɛitɛ, kɛ̀ kuù fɔ́ɔ́. Kɛ yíɛ́ kɛ bɛ́i nkɛ tú kuù yóó bekɛ́nɛ̀ ku nìtìbɛ̀. 31 Kuyie nfòùmu, dɛ̀ bo nyóùnɛ̀ ku miɛkɛ bo do wè.

32 Dentɛnɛ̀ní di yie ndìì mɔ̀nnì Kirisi kɛ̀ dɛ̀ ndòmmɛ̀, di do fɛ̃̀ṹtɛ́mɛ̀ kɛ́ɑ́kɛ́, mɛhɑ́ɑ́rìmɛ̀ mɛ nyí ndi nɑ. 33 Kɛ̀ bɛ̀ níí ndi sɑ̃́ɑ̃́ nyɛmɔ̀rɛ̀ mɑyɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ ììkɛ̀ kɛ di puotì yɛtɛyɛ̀, kɛ̀ di nkómmú bɛ̀ fɛ̃́ũnko bɛ̀. 34 Kɛ̀ di wɛ̃nnɛ́ kɛ́fɛ̃́ṹtɛ́ kɛ̀ bɛ̀ nfekù di kpɛrɛ kɛ̀ dɛ̀ di nɑɑti di yɛ̃́ mɛ̀ɛ̀ kpɛ́í nkɛ dò ndi kpɑ̀tì bo kɛĩ́nkɛ̀, tìì pɛ̃ɛ̃tɛ́ mɛmmɛ, tìì yó mbo sɑ̃́ɑ̃̀. 35 Di bɑ́ɑ́ yóu kɛ̀ di kɔ̃̀ntìi yɑ̃rikɛ, dí ndɔɔri Kuyie ndɔ́mɛ̀, kɛ̀ kù di cú. 36 Di do nkɛ́nwɛ̃́ɛ̃̀rìmu kɛ dɔɔri Kuyie ndɔ́ dɛ̀ kɛ̀ kù di duɔ́ nkù yɛ̃ nkù yóó di duɔ́ ndɛ̀. 37 Ti wɑ̃̀rimu kɛ tú:

Ò wɛ̃tinímu bɑ̀mbɑ̀ nhò í yóó ɔɔtɛ.

38 Kɛ̀ titɛtì wɑ̃̀ri kɛ tú:

Wèè wetí dɛ yiɛ̀ mbo nfòù

ò tɑ̃́ mɛ̀ɛ̀ kpɛ́í.

Kɛ̀ wèè yetɛ Kuyie nkpɛti

ku miɛkɛ bo nhò cɔ́u.

39 Yóunɛ̀ kɛ̀ ti nwɛ̃́ɛ̃̀rì kɛ̀ Kuyie nti duɔ́ mmufòmmu mùù bo sɑ̃́ɑ̃̀, ti bɑ́ ntú bɛ̀ɛ̀ yetɛ ku kpɛti kɛ̀ kù yóó bɛ̀ kpetínnɛ́.

11

Bɛ̀ɛ̀ yie nKuyie nweti weti bɛ kó tinɑ́ɑǹtì

1 A bo ntɑ̃́mɛ̀ Kuyie ntú ɑ bo nyɛ̃́mɛ̀ mmɛ weti weti kɛ dò nhɑ bɑɑ dɛ̀ ɑ yóó dɛ̀ yɑ̀, ɑ bo nyɛ̃́mɛ̀ kɛ dò ndɛ̀ bo, bɑ́ ɑ í mɛ ndɛ̀ wùómmɛ̀. 2 Dimɔ̀nnì kɔbɛ do tɑ̃́ mɛ̀ɛ̀ kpɛ́í nKuyie ndɛɛ̀ do te kɛ̀ kùu bɛ̀ pɛ́nsìrì.

3 Ti tɑ̃́ mɛ̀ɛ̀ kpɛ́í nKuyie, ndɛɛ̀ te kɛ̀ ti yɛ̃́ kɛ dò nkuù bɛ́i nkɛ̀ kutenkù dɔ̀ɔ̀. Ti tɑ̃́mu kɛ dò nti wúó ndɛ̀ Kuyie ndɛ̀ dɔ̀ɔ̀ nɛ̀ ti í wúó ndɛ̀ndɛ.

4 Abɛɛri do tɑ̃́ mɛ̀ɛ̀ kpɛ́í nKuyie ndɛɛ̀ do te kòò kù pɑ̃ dìì pɑ̃nnì diwũɔ̃tɔ̀nnì ĩ́nkɛ̀, kɛ̀ Kuyie ndì pɛ́nsìrì kɛ́pɛ̃ɛ̃tɛ́ Kɑyɛ̃ɛ̃ kpɛrɛ, kɛ̀ Kuyie ndɔ̀ ò wetí kɛ́cɔutɛ́ o pɑ̃nnì ò kù tɑ̃́ mɛ̀ɛ̀ kpɛ́í. Abɛɛri tɑ̃́mɛ̀ Kuyie ndɛ kó tinɑ́ɑǹtì kpɑɑ́ ti nɑ́ɑ́nnɛ̀mu bɑ́ ò mɛ nkumɛ̀ kɛ̀ dɛ̀ mɔ̀ntɛ.

5 Enɔki do tɑ̃́ mɛ̀ɛ̀ kpɛ́í nKuyie ndɛɛ̀ do te kòo í nku, kɛ̀ kùu ò tùótɛ́, kɛ̀ bɛ̀ɛ ò mɔ̀ńtóo. Ti wɑ̃̀rimu kɛ tú: Kuyie mmu ndo í ò tùótɛ́ kɛ yɛ̃́mu ò wetímɛ̀. 6 Ti tɑ̃́ dìì mɔ̀nnì ndi Kuyie nkù ɔ̃ɔ̃ ti pɛ́nsìrìmɛ̀, kɛ̀ ti kù tũ̀ nti dò nkɛ́ntɑ̃́mu kɛ dò nkù bo, kɛ yóó cú bɛ̀ɛ̀ kù wɑnti.

7 Nɔwee do tɑ̃́ mɛ̀ɛ̀ kpɛ́í nKuyie ndɛɛ̀ do te kɛ̀ kùu ò nɑ̀kɛ́ dɛ̀ɛ̀ kpɑɑnní kòo yie nkɛ́ nkù dé kɛ́dɔɔ̀ bɑ̀tóò, nɛ̀ o cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kɔbɛ kɛ̀ bɛ̀ɛ tɑ bɛmɔu kɛ́cootɛ́ kɛ̀ Kuyie nkuɔ bɛtɔbɛ̀ kɛ dɔ̀ Nɔwee wetí ò kù tɑ̃́ mɛ̀ɛ̀ kpɛ́í.

8 Abɑrɑhɑmmu do tɑ̃ mɛ̀ɛ̀ kpɛ́í nKuyie ndɛɛ̀ do te kɛ̀ kù dɔ̀ wèe kɔtɛ kɛtenkɛ̀ kù yóó ò duɔ́ nkɛ̀ diyiè mɑrì. Kòo yie nkɛ́ítɛ́ kɛ́nkérí bɑ́ ò í yɛ̃́ ò kɔ̀ri kɛ̀, 9 kɛ́tuɔkɛ dɛ kó kɛtenkɛ̀ Kuyie nyóó ò duɔ́ nkɛ̀ diyiè mɑrì, kɛ́mbo kɛ dò nhopɔ̀ɔ̀, kɛ ɑ̃ titouti miɛkɛ. Isɑki nɛ̀ Sɑkɔbu bɛ̀ do mɛ ndɔ̀ɔ̀, o kó difɔ̃nkúò Kuyie mmúnkɛ do ti mbɛ̀ nɑ̀kɛ́mu. 10 Abɑrɑhɑmmu do bɑɑ Kuyie mbo ò duɔ́mmɛ̀ kɛĩ́nkɛ̀ kó dihɛì ndi kumɔ́mmɔnku kù mɑɑ́ dì kɛ̀ dì kpeńnì.

11 Sɑrɑɑ do tɑ̃́ mɛ̀ɛ̀ kpɛ́í nKuyie ndɛɛ̀ do te kòo mɔɔtɛ dɛbirɛ kɛ sɔ̃́ nhò kòtɛ́ mɛdiɛ̀ nkɛ tú tɛhɑ̃ũntɛ. Ò do tɑ̃́ mɛ̀ɛ̀ kpɛ́í nkɛ dò nKuyie nyóó dɔɔ̀ kù bɛ́i ntì. 12 Abɑrɑhɑmmu do kòtɛ́mu mɛdiɛ̀ nkɛ́duúnnɛ̀ mukṹṹ nkɛ́mɔɔtɛ dɛbirɛ, kòo yɑɑ̀bíi sṹṹ nkɛ́mmɑnnɛ̀ siwɑ̃̀ɑ̃ nɛ̀ mubirímú dɑ̀mɛ́ɛ̀rì nùù kɔ̃mu.

13 Bɛmɔu bɛ̀ do tɑ̃́mu kɛ́kúnɛ̀ kɛ í yɑ̀ Kuyie ndo yɛ̃ nkù yóó bɛ̀ duɔ́ ndɛ̀, kɛ nɛ́ ntɑ̃́ kɛ dò ndɛ̀ kpɑɑní kɛ̀ kù yóó dɔɔ̀ kù bɛ́i ntì, kɛ̀ bɛ̀ɛ bɛ́i nkɛ dɔ̀: Ti dò mbɛpɔ̀ɔ̀bɛ̀ mbɛ kutenkù miɛkɛ. 14 Bɛ̀ nɑ̀ɑ́ mmɛmmɛ kɛ bɛnkú bɛ̀ wɑntimɛ̀ mmɛ bɛ kó dihɛì. 15 Kɛ̀ bɛ̀ do nkpɑɑ́ dɔ́ bɛ ɛì bɛ̀ ìtɛ́ní dì ndi, bɛ̀ nɑ nnɑmu kɛ́wɛ̃tɛ. 16 Bɛ̀ do dɔ́ dihɛì sɑ̀ɑ̀rì ndi dìì pɛ̃ɛ̃tɛ́ bɛ̀ ìtɛ́ní dì, dìì tu kɛĩ́nkɛ̀ kpɛri. Dɛɛ̀ te kɛ̀ ifɛi í bo Kuyie bɛ̀ bo nkù yumɛ̀ kɛ tú: Ti Yiɛ̀ nKuyie.

17 Abɑrɑhɑmmu do tɑ̃́ Kuyie nku, kɛ̀ dɛɛ̀ nte kù ò yɑ̀ɑ́kɛ́ dìì mɔ̀nnì kɛ dɔ̀ wèe kù pɑ̃ o birɛ kù ò duɔ́ ndɛ̀, kòo yie nkɛ ndɔ́ kɛ́ dɛ̀ kùɔ diwũɔ̃tɔ̀nnì ĩ́nkɛ̀. 18 Kuyie ndo dɔunnɛ̀mu dinùù Abɑrɑhɑmmu kɛ dɔ̀ Isɑki weè yóó ò piɛ́ iyɑɑ̀bí. 19 Abɑrɑhɑmmu do tɑ̃́mu kɛ dò nKuyie mmɔ̀kɛ muwɛ̃rímú bɑ́ kòò kùɔ o birɛ kù bo nɑ kɛ́duɔ́ nkɛ̀ dɛ̀ɛ yɑ̃́ntɛ́, nɛ̀ o yɛ̀mmɛ̀ miɛkɛ ò do tɑ̃́mu kɛ dò ndɛ̀ ku kɛ̀ Kuyie mmɛ ndɛ̀ fòùkùnnɛ kɛ̀ dɛ̀ tu dibɛnkɛ̀rì.

20 Isɑki do tɑ̃́ mɛ̀ɛ̀ kpɛ́í nKuyie ndɛɛ̀ do te kòo kù mɔɔ mɛsɑ̀ɑ̀ nSɑkɔbu nɛ̀ Esɑyu kpɛ́í, kɛ́ntɑ̃́ kɛ dò nKuyie mbo dɛ̀ dɔ̀ɔ̀.

21 Sɑkɔbu do tɑ̃́ mɛ̀ɛ̀ kpɛ́í nKuyie ndɛɛ̀ do te, ò kòtɛ́ dìì mɔ̀nnì kɛ duúnnɛ̀ mukṹṹ nkòo nyĩkú o pɑ̀ɑ̀ti kɛ sĩ́ĩ́ nkɛ́mɔɔ Kuyie nkó mɛsɑ̀ɑ̀ nSosɛfu kó ibí idɛ́ kpɛ́í.

22 Sosɛfu do tɑ̃́ mɛ̀ɛ̀ kpɛ́í nKuyie ndɛɛ̀ do te kòo nyóó kú kɛ́nɑ́kɛ́ Isidɑyɛɛribɛ kɛ dɔ̀ kɛ̀ bɛ̀ yɛ̀tì bɛ̀ ntɔ o kṹɔ̃̀ kɛ́kònnɛ̀ Kɑnnɑhɑ̃ɑ̃.

23 Mɔyiisi yɛmbɛ̀ do tɑ̃́ mɛ̀ɛ̀ kpɛ́í nKuyie ndɛɛ̀ do te kɛ̀ bɛ̀ɛ ò pɛitɛ́ kɛ́yɑ̀ ò wennimɛ̀ kɛ́ nhò sɔ̀ri bɛtɑ̃̀ɑ̃̀bɛ̀ bɛ̀tɑ̃ɑ̃ti, bɑ́ bɛ̀ í yɔ̀tɛ okpɑ̀ɑ̀tì bɛ́i ntì.

24 Mɔyiisi tɑ̃́ mɛ̀ɛ̀ kpɛ́í nKuyie ndɛɛ̀ do te kòo kótɛ́ní kɛ́yetɛ bɛ̀ bo nhò tumɛ̀ okpɑ̀ɑ̀tì kóo sɑpɑ̀ɑ̀ mbirɛ, 25 kɛ́wɛ̃nnɛ́nɛ̀ Kuyie nkɔbɛ kɛ̀ bɛ̀ nfɛ̃́ũ̀rì, kɛ́yetɛ ò bo ntúmɛ̀ mɛyɛi nyiɛ̀, kɛ́di kunɑɑtí dimɔ̀nnì sɑ́m̀pɔ́ miɛkɛ. 26 Kòo nyɛ̃́ kɛ dò nkòò fɛ̃̀ṹtɛ́ Kirisi kpɛ́í, Kuyie mbɛ̀ nɑ̀kɛ́ wèè kpɛ́í, dɛ̀ wenni kɛ pɛ̃ɛ̃tɛ́ ò bo ntũmmɛ̀ mɛyɛi nkó kucɛ kɛ mɔkɛ Esibiti kó tikpɑ̀tì timɔu. Ò do fɛ̃́ṹrì mɛmmɛ kɛ yɛ̃́ Kuyie nyóó bɛ̀ yietímɛ̀ mmɛ dɛ̀ɛ̀ pɛ̃ɛ̃tɛ́ Esibiti kó tikpɑ̀tì.

27 Mɔyiisi do tɑ̃́ mɛ̀ɛ̀ kpɛ́í nKuyie ndɛɛ̀ do te kòo kpɑ̀ɑ̀tì miɛkɛɛ ò pɛikɛ, kòo ítɛ́ Esibiti, bɑ́ ò í yĩɛ̃̀kù, kɛ́mbo nɛ̀ dikɔ̃m̀bùɔ̀ kɛ dò nhò wùó nKuyie mbɛ̀ í wúó nkù. 28 Ò do tɑ̃́ mɛ̀ɛ̀ kpɛ́í nkɛ Kuyie ndɛɛ̀ do te kòo ɑ̃nnɛ́ diyentɛ́bɑnni, kɛ níɛ́kɛ́ mɛpeyĩ̀ĩ̀ nyɛbòrɛ̀, kɛ̀ Kuyie ntɔ̃nnì dìì kɔ̀ù kɛ̀ dì bɑ́ɑ́ kuɔ Isidɑyɛɛribɛ kɔbɛ bɛ̀ɛ̀ tu Mpo.

29 Isidɑyɛɛribɛ do tɑ̃́ mɛ̀ɛ̀ kpɛ́í nKuyie ndɛɛ̀ do te kɛ̀ dɑ̀mɛ́ɛ̀rì tipèntì kouu kṹṹ kɛ̀ bɛ̀ɛ séntɛ́, kɛ̀ Esibiti kɔbɛ mbɛ̀ tũ̀ nkɛ́tuɔkoo kɛ́ bɛ̀ tekii kɛ́pɔ̃ntɛ́.

30 Isidɑyɛɛribɛ tɑ̃́ mɛ̀ɛ̀ kpɛ́í nKuyie ndɛɛ̀ do te kɛ̀ bɛ̀ɛ fitɛ́ Sedikoo kɛ dɔ̀ kucɛ mɛ̀yiekɛ̀ kòo duotíi duó. 31 Dɑhɑbu do tú onitipòkù wèè dɔuti dɔutinɛ̀ wènwe bɛnitidɑɑbɛ̀ kɛ́ntɑ̃́ Kuyie nkɛ̀ dɛɛ̀ nte kòo cɔutɛ́ Isidɑyɛɛribɛ do tɔ̃nkoo bɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ bo pɑɑtɛ́ dihɛì, kòo bɛ̀ dɔ̀ɔ̀ mɛsɑ̀ɑ̀. Kɛ̀ dɛ̀ nte kòo í ńwɛ̃nnɛ́nɛ̀ bɛ̀ɛ̀ yetɛ Kuyie nkpɛti kɛ́kú.

32 Kɛ̀ n tú m bo nɑ́kɛ́ bɛ̀ɛ̀ do tɑ̃́ nKuyie: Sedeɔ̃ɔ̃ nɛ̀ Bɑɑrɑki nɛ̀ Sɑ̃nsɔ̃ɔ̃ nɛ̀ Sefutee nɛ̀ Dɑfiti nɛ̀ Sɑmmuyɛɛri nɛ̀ Kuyie mpɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑm̀bɛ̀ kpɛti m bɑ́ɑ́ deè. 33 Bɛ̀ do tɑ̃́ mɛ̀ɛ̀ kpɛ́í nKuyie ndɛɛ̀ do te, kɛ̀ bɛ̀ɛ dokɛ́nɛ̀ ibotí kɛ́ ì nɑ, kɛ́ndɔɔri Kuyie ndɔ́ dɛ̀, kɛ́yɑ̀ Kuyie ndo yɛ̃ nkù yóó bɛ̀ duɔ́ ndɛ̀, kɛ̀ yɛcìrícìrɛ̀ɛ bɛ̀ yĩɛ̃kɛ mucɑ́ɑmmù. 34 Kɛ̀ bɛtɔbɛ̀ɛ bónkùnnɛ fɛhɑ̃ɑ̃dɛɛ̀nfɛ̀, kɛ̀ bɛtɔbɛ̀ɛ yentɛ́nɛ̀ bɛ kpɑntídɛ̀ntɔbɛ̀ kó yɛse, kɛ̀ bɛtɔbɛ̀ ncĩĩnnì kɛ̀ Kuyie mbɛ̀ kpénkùnnɛ, kɛ̀ bɛ̀ɛ kpɑ nkɛ́nɑ bɛ kpɑntídɛ̀ntɔbɛ̀ kɛ́bɛti. 35 Bɛnitipòbɛ̀ mɑbɛ̀ do tɑ̃́ mɛ̀ɛ̀ kpɛ́í nKuyie ndɛɛ̀ do te kɛ̀ kùu foukùnnɛ bɛ cɛ̃́ĩ kɔbɛ.

Kɛ̀ bɛtɔbɛ̀ɛ yie nkɛ̀ bɛ̀ mbɛ̀ fɛ̃́ũnko kɛ bɛ̀ kɔ̀ù bɑ́ bɛ̀ í cokù bɛ̀ tɑ̃́ mɛ̀ɛ̀ kpɛ́í nkɛ dò nKuyie mbo duɔ́ nkɛ̀ bɛ̀ɛ yɑ̃́ntɛ́, kɛ̀ kùu bɛ̀ duɔ́ mmufòmmu pɑ̀mmù mùù wenni kɛ pɛ̃ɛ̃tɛ́ ti mɛ̀ nfòù mù. 36 Bɛ̀ tɑ̃́ mɛ̀ɛ̀ kpɛ́í nKuyie, ndɛɛ̀ do te kɛ̀ bɛ̀ mbɛ̀ dɑú, kɛ́fɛ̃́ṹ mbɛtɔbɛ̀, kɛ́boú bɛtɔbɛ̀ mɛfĩmmɛ kɛ́kpetínnɛ́, 37 kɛ́búɔ́tí bɛtɔbɛ̀ yɛtɑ̃́rɛ̀ kɛ́kuɔ, kɛ́si bɛtɔbɛ̀ kɛ́yɑrí, kɛ́nkɔù bɛtɔbɛ̀ nɛ̀ yɛse kɛ́mbɛtì bɛtɔbɛ̀ kɛ bɛ̀ fɛ̃́ũnko, kɛ̀ bɛ̀ɛ nɑɑ́ nyidɑwɑɑ́ ndiɛyì, kɛ́ndɑɑti tibɔkɔ̃̀ntì nɛ̀ tipekɔ̃̀ntì. 38 Kɛ̀ bɛ̀ mbɛ̀ bɛ̀tì bɛ cɛ̃́ĩ kɛ̀ bɛ̀ cokù kɛ tɑɑ̀ yɛfɔ̃̀tɛ̀ nɛ̀ titɑ̃dèntì. Kutenkù do í wenni kɛ dò mbɛ̀ɛ nɑ kɛ́mbo ku miɛkɛ.

39 Dɛ kó bɛnìtìbɛ̀ bɛmɔu bɛ̀ do tɑ̃́ Kuyie nku kɛ̀ kùu bɛ̀ pɛ́nsìrì. Nɛ̀ mɛmmɛ kɛ̀ bɛ̀ɛ kúnɛ̀ bɑ́ bɛ̀ í yɑ̀ Kuyie nyɛ̃ nkù yóó dɔɔ̀ dɛ̀. 40 Kuyie ndɔ̀ɔ̀ dɛ̀mɑrɛ̀ sɑ̀ɑ̀rɛ̀ ndɛ timɔu ti kpɛ́í, kù í dɔ́ bɛɛ̀ mɑ́ɑ̀ ndɛ̀ te, kù dɔ́ timɔu ti dɛ̀ wɛ̃nnɛ́mu.

12

Kuyie nti tiè nti kó mɛsɑ̀ɑ̀ nkpɛ́í nkɛ

1 Ti yɛmbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ do tɑ̃́ Kuyie mbɛ̀ sũmu mɛdiɛ̀ nkɛ í sénní. Kɛ̀ dɛ̀ dò mmɛmmɛ ti dootóo dɛ̀ɛ̀ ti dítìnko nɛ̀ mɛyɛi mɛ̀ɛ̀ ti cɑɑti mɛcɑ̃ɑ̃ mmɛcɑ̃ɑ̃ kɛ́ncokù kɛ wɛ̃́ɛ̃̀rì kɛ tũ nkucɛ Kuyie nti bɛnkɛ kù. 2 Yóunɛ̀ kɛ̀ ti nkérí kɛ wetí Yesu wèè ti kpetɛ́ Kuyie nkó kucɛ, ò yóó ti teennɛ̀mu kɛ̀ tí tuɔkɛ kumɑ̀nku. Weè yie nkɛ kú ifɛi kó mukṹṹ nkudɑpɑ̃ɑ̃tí ĩ́nkɛ̀ ò do yɛ̃́ ò tɑti mɛ̀mmɛ diwɛ̀ì miɛkɛ. Di mmɔ̀nnì kɛ kɑri Kuyie mbɑkù yoú dikpɑ̀ɑ̀tìkɑ̀rì.

3 Wéntɛ́nɛ̀ bɛnitiyɛibɛ bɛ̀ɛ̀ í ò dɔ́ bɛ̀ ò fɛ̃́ũ mmɛ̀ɛ̀ botí, kɛ̀ dɛ̀ɛ yɑ́úkùnnɛ di kɔ̃̀ntì kɛ́ di duɔ́ mmuwɛ̃rímú. 4 Di mɑùnɛ̀mu mɛyɛi, di nɛ́ mu nyí mɑ̀ kɛ tùɔ̀kɛ mukṹṹ. 5 Di bɑ́ɑ́ yɛ̃̀ nKuyie mbɛ́i ntì kɛ tú:

Kɛ̀ kù yũ̀ɔ̃́ nhɑ to,

ɑ miɛkɛ bɑ́ɑ́ pɛikɛ

kɛ̀ kù dɑ tié nhɑ yɛ̀mmɛ̀ bɑ́ɑ́ cɑɑ̀rɛ̀.

6 Kuyie nhɔ̃ɔ̃ yṹɔ̃́ nkù dɔ́ wè kó ditoò ndi,

kɛ́tié nwèè tu ku birɛ.

7 Kɛ̀ Kuyie ndi tiè ndí mmi. Di tú mɛ̀ɛ̀ kpɛ́í nku bí dɛɛ̀ te kɛ̀ kù di tiè. We ndɔ́ o birɛ kɛ í ndɛ̀ tiè? 8 Kuyie ntièmmu bɛ̀ɛ̀ tu ku bí, kɛ̀ kù í di tiè ndi tú ipocɛ̃mbí nyi. 9 Ti do dò nyibí kɛ̀ ti yɛmbɛ̀ ti tièmmu, kɛ̀ ti bɛ̀ dé. Ti dò nkɛ́nyíémmu Kuyie nkpɛti kɛ̀ dɛ̀ɛ pɛ̃ɛ̃tɛ́ ti yɛmbɛ̀ kpɛti. 10 Ti yɛmbɛ̀ do ti tiè mbɛ̀ dɔ́ mɛ̀ɛ̀ botí nku dimɔ̀nnì sɑ́m̀pɔ́ miɛkɛ, Kuyie nkuu mɛ nti tiè nti kó mɛsɑ̀ɑ̀ nkpɛ́í nkɛ, kɛ dɔ́ ti wenkɛ kù wennimɛ̀. 11 Kɛ̀ bɛ̀ dɑ tiè ndɛ̀ ɔ̃ ndò ndɛ̀ yóumu, kɑ̀ɑ yie nhɑ yɑ̀ dɛ kó mɛsɑ̀ɑ̀ nkɑ̀ɑ borimɛ nwenni kɑ̀ɑ mmɔkɛ diwɛ̀ì.

Ti bo nyɛ̃́mɛ̀ kɛ bɑ́ɑ́ yetɛ Kuyie nkpɛti

12 Kpénkùnnɛnɛ̀ tũnkɛ́ di bɑɑ̀ ndɛ̀ɛ̀ ɔ̀ɔ̀tɛ kɛ́tɛ̃ĩ́ ndi núù nyɛ̀ɛ̀ bɔ̀ɔ̀tɛ̀. 13 Nkérínɛ̀ kucɛ kùù ɛ̀ri, kɛ̀ yɛcĩɛ̃̀ ntɑ̀ɑ̀kɛ dɔkɛ bɑ́ɑ́ tutɛ, ì pètìnkɛɛ sɛ́ítɛ́.

14 Yetɛnko kɛ́nwɑnti kɛ́nnɑɑtinɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ bɛmɔu, kɛ́nwenni pɑ́íí. Kɛ̀ dɛ̀ í dò mmɛmmɛ, di bɑ́ɑ́ nɑ kɛ́yɑ̀ Kuyie. 15 Nyɛ̃́nɛ̀ kòò mɔù di miɛkɛ bɑ́ɑ́ pɑɑ nhomɑ́ɑ̀ Kuyie nkó mɛsɑ̀ɑ̀ nkɛ fɛkɛ̃̀nfɛ̀ tiifɛɛ yɛ̀ o miɛkɛ kɛ̀ fɛ dɔ̀mmɛ̀ɛ cɑɑ̀rɛ̀ bɛtɔbɛ̀. 16 Nyɛ̃́nɛ̀ kɛ bɑ́ ndɔutinɛ̀ ditɔbɛ̀, òmɔù bɑ́ɑ́ senkɛ̀rì Kuyie nkó kucɛ. Esɑyu do dɔ̀ɔ̀mɛ̀ kɛ́ceetɛnɛ̀ dicɑbuu Mpo ɔ̃ nte dɛ̀. 17 Ò wɛ̃̀tɛ kɛ ndɛ̀ dɔ́ dìì mɔ̀nnì kɛ́mbɑ́ɑ́ nhò cicɛ kɛ kuɔ̀ ndɛ̀ mɛ nyí nyie.

18 Di í yɑ̀ dɛkɔ̃mbɔ̀dorikpɛrɛ Isidɑyɛɛribɛ do yɑ̀ dɛ̀ Sinɑii tɑ̃rì ĩ́nkɛ̀, muhɑ̃ɑ̃́ ndo cɔ́u ndɛ̀ kɛ̀ kuyukú fĩ, kɛ̀ dibiìnnì bo nɛ̀ fɛtɑɑfɛ̀ kó kuyɑɑkù, 19 kɛ̀ siheú kuɔ̀ nkɛ̀ Kuyie mpɛ́ú mɛtɑmmɛ̀, kɛ̀ bɛ kɔ̃m̀bùɔ̀tì duò, kɛ̀ bɛ̀ kù bɑ̀ɑ́ nkɛ tú kù tɛ̃́nkɛ bɑ́ɑ́ bɛ̀ bɛ́innɛ̀. 20 Kɛ yɛ̃́ bɛ̀ do í nɑmɛ̀ kɛ́tɔ dinùù Kuyie mbɛ̀ nɑ̀kɛ́ dì kɛ tú: Kòo nìtì yoo fɛɔ̃̀fɛ̀ kɑ̀ɑ́kɛ́ dɛ kó ditɑ̃rì bɛ̀ɛ ò bùɔ́tí yɛtɑ̃́rɛ̀ kɛ́kuɔ. 21 Dɛ̀ do do Mɔyiisi kɔ̃m̀bùɔ̀tì nti kòo bɛ́i kɛ dɔ̀: Kufɔ̃wɑɑ́ nkuù m pĩ nkɛ̀ n kpeutí.

22 Díndi mɛ nkɔ̀tɛní ditɑ̃rì bɛ̀ tu dìndi Siyɔ̃ɔ̃, Kuyie nkùù duɔ̀ mmufòmmu ku ɛì, dɛ kó dihɛì tu kɛĩ́nkɛ̀ kóo Sedisɑdɛmmu nwe, Kuyie ntɔ̃rɛ̀ tìkú dɛ̀ pɛ́u kɛ yɑ̃nku kɛ kù sɑ̃ntí. 23 Díndi wɛ̃nnɛ́nɛ̀ Kuyie mbí ketiyì nyi, ìì yètɛ̀ wɑ̃̀ri kɛĩ́nkɛ̀. Kɛ tɔ̀ɔ́nnɛ̀ Kuyie nkùù bekùnɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ bɛmɔu. Kɛ tɔ̀ɔ́nnɛ̀ bɛ̀ɛ̀ wetí kɛ wenkɛ pɑ́íí. 24 Kɛ wɛ̃nnɛ́nɛ̀ Yesu wèè tɑ̀unko Kuyie nnɛ̀ bɛnìtìbɛ̀, kòo yĩ̀ĩ̀ nti ɔ̀útɛ́ kɛ ti cĩ́ɛ̃nko. Mɛ̀ í dònnɛ̀ Abɛɛri kɔ̃mɛ mɛ̀ɛ̀ do dɔ́ kɛ́pɛitɛ.

25 Dɔɔ̀nɛ̀ mɛyɔɔ̀mmɛ̀, kɛ́kéntɛ́ wèè di nɑ́ɑ́nnɛ̀. Di bɑ́ ndònnɛ̀ Isidɑyɛɛribɛ, bɛ̀ɛ̀ do yetɛ Kuyie nkpɛti Mɔyiisi bɛ̀ nɑ̀ɑ́ ntì kɛ̀ kùu bɛ̀ potɛ́. Kɛ̀ bɛ̀ do yetɛ ku kpɛti kɛ̀ kùu bɛ̀ potɛ́, kɛ̀ ti yetɛ Yesu ò múnkɛ yóó ti potɛ́mu. Ti bɑ́ɑ́ nɑ kɛ́yentɛ́nɛ̀ Kuyie nkùù bo kɛĩ́nkɛ̀ kɛ ti nɑ́ɑ́nnɛ̀nní. 26 Kù do nɑ́ɑ́ nditɑ̃rì Sinɑii ĩ́nkɛ̀ kɛ̀ kɛtenkɛ̀ sɑ̃̀ntimu, kɛ ti nɑ́ɑ́ nyíe nkɛ tú kù yóó yíɛ́ sɑ̃ntɛ̀mu kɛtenkɛ̀ nɛ̀ kɛĩ́nkɛ̀. 27 Dɛ kó tinɑ́ɑǹtì bɛnkú kɛ dò nKuyie ndɔ̀ɔ̀ dɛ̀ yóó sɑ̃ntɛ̀mu kɛ́pɛ̃ɛ̃tɛ́, dɛ̀ɛ̀ í sɑ̃nti kɛ̀ dɛ̀ nkpɑɑ́.

28 Kuù bɛ́i nkɛ tú dɛ̀ɛ̀ kó dimɑ̀ɑ̀ í yóó sɑ̃ntɛ̀ dɛɛ̀ yó nkpɑɑ́, òmɔù í yóó nɑ kɛ́sɑ̃ntɛ̀ Kuyie nkó dikpɑ̀ɑ̀tìyuu. Ti sɑ̃ntímu Kuyie ndɛ̀ kpɛ́í nkɛ kù bɑ̀ɑ́ nkù dɔ́ mɛ̀ɛ̀ botí kɛ kù dé. 29 Kɛ yɛ̃́ kɛ dò nKuyie ndònnɛ̀ muhɑ̃ɑ̃́ mmu kɛ cɔ́u ndɛmɔu.

13

Ti bo yĩ́mɛ̀ kɛ̀ Kuyie nti pɛ́nsìrì

1 Nsɔkɛ́nɛ̀ kɛ dɔ́ ditɔbɛ̀, kɛ dò ntɛcĩ́ɛ̃̀tɛ̀ tɛ̀mɑ́ɑ̀ kɔbɛ. 2 Nyɛ̃́nɛ̀ kɛ́ncɔú bɛpɔ̀ɔ̀bɛ̀, bɛ̀mɑbɛ̀ do mɛ nhɔ̃ nkɛ́cɔutɛ́ Kuyie ntɔ̃rɛ̀ bɑ́ bɛ̀ í yɛ̃́ kɛ dò nKuyie ntɔ̃rɛ̀ nyɛ. 3 Nyɛ̃́nɛ̀ tikpetíntì kpɛ́í, kɛ́ndò ndi bɛ̀ wɛ̃nnɛ́ kɛ kpetí. Kɛ nyɛ̃́ bɛ̀ fɛ̃́ũnko bɛ̀ kpɛ́í, kɛ́ndò mbɛ̀ wɛ̃ nkɛ di fɛ̃́ũnko.

4 Nyɛ̃́nɛ̀ kɛ dò nKuyie nkuù ɑ̃nnɛ́ dipopuò, dì í dò ntí ndì cɑ̀ɑri. Onìtì nɛ̀ o pokù bɛ̀ nwetí bɛtɔbɛ̀. Kuyie nyóó bekɛ́nɛ̀mu bɛ̀ɛ̀ dɔuti dɔutinɛ̀ bɛtɔbɛ̀ nɛ̀ bɛ̀ɛ̀ dɔutinɛ̀ bɛ pobɛ̀ í tú bɛ̀ yoo bɛ dɑɑbɛ̀ í tú bɛ̀.

5 Di bɑ́ɑ́ yie nkɛ́duɔ́ ndi yɛ̀mmɛ̀ idíítí, dɛ̀ ndi nɑɑti nɛ̀ di mɔkɛ dɛ̀. Kuyie mbɛ́immu kɛ tú kù í yóó di yóu, kù í yóó di bɔntóo. 6 Dɛɛ̀ te bɑ́ wè kòo bo nɑ kɛ́bɛ́innɛ̀ dikɔ̃m̀bùɔ̀ kɛ dɔ̀:

N Yiɛ̀ nKuyie nni nkómmúmu,

n yí dé dɛ̀mɑrɛ̀,

onìtì bo nɑ kɛ́ n dɔɔ̀ bɑ?

7 Nyɛ̃́nɛ̀ bɛ̀ɛ̀ do di ni, bɛ̀ɛ̀ di nɑ̀kɛ́ Kuyie nnɑ́ɑǹtì kɛ̀ di kù yĩ̀ɛ̃́tɛ́ bɛ kpɛ́í, nwéínɛ̀ bɛ borimɛ do dòmmɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ yɑ̀ɑ kúnɛ̀ kɛ́ntɑ̃́ Kuyie mbɛ̀ do kù tɑ̃́ mɛ̀ɛ̀ botí. 8 Yesu í ceeri, ò do dòmmɛ̀ ò mɛ ndò, kɛ yó mmɛ ndò nsɑ̃́ɑ̃̀. 9 Di bɑ́ɑ́ yie nkɛ̀ itié nsɔ̃́ntíkɛ kpɛyi di fétìnnɛ, yóunɛ̀ kɛ̀ Kuyie ndi duɔ́ mmɛ̀ɛ̀ sɑ̀ɑ̀ ndi kpénkùnnɛ. Di bɑ́ɑ́ nɑ kɛ́kpenkɛ di bɑɑ̀tì mɛ̀ɛ̀ kpɛ́í ndi yo ndɛ̀ nɛ̀ di ci dɛ̀. Dɛ kó ikuɔ́ botí í teénnɛ̀ bɛ̀ɛ̀ ì tũ̀.

10 Ti mɔkɛmu ti kó diwũɔ̃tɔ̀nnì. Ikuɔ́ nìùbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ pĩ́ mɛtɑummɛ̀ tou miɛkɛ mutɔ̃mmú bɛ̀ bɑ́ɑ́ nɑ kɛ́di dɛ̀ɛ̀ dɑkɛ́ dɛ kó diwũɔ̃tɔ̀nnì ĩ́nkɛ̀. 11 Bɛ̀ do ɔ̃ɔ̃ fíé iwũɔ̃ kɛ̀ ikuɔ́ nìùtì diɛwèe tɑnnɛ̀ mɛyĩ̀ĩ̀ nyikuɔ́ nɛntì kó kufɑ̃́ɑ̃́ kɛ́mɔɔ Kuyie mmɛyɛi ncĩ́ɛ̃́mmɛ̀, kɛ̀ bɛ̀ɛ yɛ̀nnɛ̀ imɑɑ ndihɛì mɑ̀nku nku kɛ́cɔ́u. 12 Dɛɛ̀ te kɛ̀ Yesu ku dihɛì mɑ̀nku, kòo yĩ̀ĩ̀ nhɔ̀útɛ́ ti yɛi. 13 Ti kɔtɛnɛ̀ o borɛ̀ dihɛì mɑ̀nku, kóò wɛ̃nnɛ́nɛ̀ kɛ́di ifɛi ò di ì. 14 Kɛ yɛ̃́ ti í mɔkɛmɛ̀ kɛtenkɛ̀ kiɛ ndihɛì dìì yó mbo sɑ̃́ɑ̃̀, ti wɑnti dìì kpɑɑní dìndi, dìì yó mbo sɑ̃́ɑ̃̀.

15 Yóunɛ̀ kɛ̀ Yesu ti teennɛ̀, kɛ̀ yɛsɑ̃ɑ̃ nti kù sɑ̃ntí yɛ̀, ndònnɛ̀ iwũɔ̃ bɛ̀ do feu ì Kuyie, kɛ̀ ti nkù sɑ̃ntí sɑ̃́ɑ̃̀. 16 Di nɛ́ bɑ́ɑ́ yóu di bo ndɔɔrimɛ̀ mɛsɑ̀ɑ̀, di mpɑ̃ɑ̃ ndi kpɛrɛ bɛ̀ɛ̀ kpɑ, Kuyie ndɔ́ yɛɛ̀ pɑ̃rɛ̀ botí.

17 Nyíénnɛ̀ bɛ̀ɛ̀ di ni bɛ kpɛti, kɛ́ntũ mbɛ tié, bɛɛ̀ dɑ̀kɛ di wɛ̃rɛ̀ kpɛ́í, kɛ yóó nɑ́kɛ́ Kuyie mbɛ̀ pĩ mùù tɔ̃mmú. Kɛ̀ di yíé mbɛ kpɛti bɛ̀ bo mpĩ́ mbɛ tɔ̃mmú nɛ̀ kuyɛǹnɑɑtí. Kɛ̀ dɛ̀ í dò mmɛmmɛ bɛ̀ bo mmù pĩ nnɛ̀ mɛyɛǹcɑɑ̀rìmɛ̀ kɛ̀ di pɑɑ̀ mucɔ̃́ntimu.

18 Mbɑ́ɑ́nnɛ̀ Kuyie nti kpɛ́í, ti yɛ̃́mu kɛ dò nti yɛ̀mmɛ̀ í ti bekùnɛ̀ tìmɑtì ĩ́nkɛ̀. Ti dɔ́ kɛ́ndɔɔri dɛsɑ̀ɑ̀rɛ̀ ndɛ sɑ̃́ɑ̃̀. 19 Mbɑ́ɑ́nnɛ̀ Kuyie n kpɛ́í kɛ̀ n nɑ kɛ́kɔtoo bɑ̀mbɑ̀.

Mubɑ́ɑmmu

20 Kuyie nkuù te kɛ̀ ti Yiɛ̀ nYesu yɑ̃̀ńtɛ́, wèè ku kòo yĩ̀ĩ̀ ndɔ̀ɔ̀ mɛtɑummɛ̀ mɛ̀ɛ̀ yó mbo sɑ̃́ɑ̃̀, wèè di cɛ̃mmú opecɛ̃nti ɔ̃ ncɛ̃mmúmɛ̀ o pe. 21 Kuyie nkùù duɔ̀ ndiwɛ̀ì kù di teennɛ̀ kɛ̀ di ndɔɔri mɛsɑ̀ɑ̀ nkù dɔ́ di ndɔɔri mɛ̀, kù di teennɛ̀ kɛ̀ di ndɔɔri dɛ̀ɛ̀ kù nɑɑti nɛ̀ Yesu wèè dɛu kɛ yó mbo sɑ̃́ɑ̃̀ o kó diyètìrì. Kɛ̀ dɛ̀ mmɛ ndò.

Mudɔummu sɔmmu

22 N kɔbɛ n di bɑ́ɑ́mmu kɛ tú dí mmi nkɛ́kéntɛ́ n di wɑ̃̀ri tìì nɑ́ɑǹtì, tì dɔkɛ í dɛu. 23 N kɔbɛ n dɔ́ kɛ́ di nɑ́kɛ́ kɛ tú bɛ̀ kpetɛ́ ti kou Timɔntee. Kòò tùɔ̀kɛní mɛcɑ̃ɑ̃ nti bo nɛi kɛ́kɔtoo kɛ di yɑ̀.

24 Di dɔunko bɛ̀ɛ̀ di ni, kɛ́dɔunnɛ̀ Kirisi kɔbɛ bɛmɔu, ti kɔbɛ Itɑdii kɔbɛ di dɔunko. 25 Kuyie nkó mɛsɑ̀ɑ̀ nní ndi bonɛ̀ dimɔu!

Isɑku

1

2

3

4

5

Isɑku wɑ̃̀ri dìì pɑ́tíri

Di mpɑ́tíri tɔ tìì nɑ́ɑǹtì

Isɑku weè wɑ̃̀ri dɛ kó dipɑ́tíri kɛ duɔ́ nKirisi kɔbɛ itié mbɛ̀ dò nkɛ́tũnnɛ ì kɛ nɑ́ɑ́ nkɛ duɔ̀ mmɛdonnimɛ̀ yɛwe yɛmɔu kɔ̃mɛ Kirisi kou dò nkɛ́ntũmmɛ̀.

Kɛ̀ dɛ kó mɛdonnimɛ̀ bɛnkú ti bo ndòmmɛ̀ tidɑwɑntì miɛkɛ nɛ̀ tikpɑ̀tì miɛkɛ. Ti bo ndòmmɛ̀ mɛhɑ́ɑ́rìmɛ̀ miɛkɛ, yoo dibɔɔ̀ kó mɛsoùmmɛ̀ miɛkɛ. Kòo bɛ̀ nɑ̀kɛ́ kuwedɔuncɛ mɔ́mmɔnku dò nkɛ́mbɛnkúmɛ̀ nɛ̀ ku dɔɔ̀rìmɛ̀ miɛkɛ nkɛ. Ti bo mbɑɑ̀tìmɛ̀ bɛnìtìbɛ̀, fɛnɔ́ndɛǹfɛ̀ kó mɛdòmmɛ̀, dɛ ĩ́nkɛ̀ kó mɛciì, yɛkpɑ̀rɛ̀ nɛ̀ tɛfentɛ̀, ɑ bo kɛ̃́kùnnɛmɛ̀ ɑmɑ́ɑ̀, mɛminnímɛ̀, mubɑ́ɑmmu. Dɛ kó dipɑ́tíri nɛ́ dɔkɛ ĩkú tìì ĩ́nkɛ̀ tiì tu: Ti bo mbɛnkúmɛ̀ ti tɑ̃́kùmɛ̀ nɛ̀ ti dɔɔ̀rìmɛ̀ miɛkɛ.

Di mpɑ́tíri nɑ́ɑǹtì duɔ́ kɛ dòmmɛ̀

1. Mudɔummu 1:1

2. Mɛtɑ̃́kùmɛ̀ mɛ̀ɛ̀ ɔ̃ nfííkú mɛbennímɛ̀ miɛkɛ, nɛ̀ Kuyie nkuù duɔ́mmɛ̀ mɛciì 1:2-8

3. Fɛdɑwɑnfɛ̀ nɛ̀ okpɑ̀ɑ̀tì 1:9-11

4. Mɛbennímɛ̀ nɛ̀ mɛyɑ́ɑ̀mɛ̀ 1:12-18

5. A bo keèmɛ̀ kɛ́dɔɔ̀ tì yɛ̃mmɛ̀ 1:19-27

6. Ti bo ndɑkɛmɛ̀ kɛ bɑ́ mbɑɑ̀tì bɛnìtìbɛ̀ 2

7. Kirisi kou dòmmɛ̀ nkɛ́ndɑkɛ o nɔ́ndɛnfɛ̀ kpɛ́í 3:1-12

8. Kirisi kou dò nkɛ́ndòmmɛ̀ kutenkù kɔbɛ ììkɛ̀ 3:13-5:6

9. Itié nsɔnyi 5:7-20

1

Mudɔummu

1 Mí nyIsɑku Kuyie nnɛ̀ ti Yiɛ̀ nYesu Kirisi bɛ kóo tɔ̃ntì, míì wɑ̃̀ri di mpɑ́tíri, kɛ dɔu nKuyie nkɔbɛ bɛ̀ɛ̀ cìɛ́tɛ́ kɛ bo tipíìtì timɔu.

Ti bo mbɑ́ɑ́mmɛ̀ Kuyie nkɛ tɑ̃́

2 N kɔbɛ kɛ̀ mɛhɑ́ɑ́rìmɛ̀ di tùɔ̀kɛní dɛ̀ ndi nɑɑti. 3 Di yɛ̃́mu kɛ dò nkɛ mɛhɑ́ɑ́rìmɛ̀ di sɔ̃̀ńtɛ́ kɛ̀ di kpɑɑ́ tɑ̃́ Kuyie, dɛ mɔ̀nnì ndi di ɔ̃ɔ̃ mɔɔtɛmɛ̀ mɛminnímɛ̀. 4 Yóunɛ̀ kɛ̀ di minnímɛ̀ɛ pĩ́ mmɛ tɔ̃mmú kɛ́tuɔkɛ mɛ mɑ̀nku kɛ̀ dí kpenkɛ Kuyie nkó kucɛ miɛkɛ kɛ̀ ku kpɛrɛ mɑrɛ̀ bɑ́ ndi dónnì. 5 Kɛ̀ mɛciì ndòńtɛ́ òmɔù, wèe mɛ̀ mɔɔ Kuyie, ku nɔ̀ùtɛ̀ yɑ̀ɑmmu kɛ̀ kù pɑ̃ɑ̃ nnɛ̀ diwɛ̀ì kù bo mɛ̀ nhò pɑ̃. 6 Ò bɑ́ mmɔ́ú kɛ yĩɛ̃̀kù, wè mmɔ́únɛ̀ o yɛ̀mmɛ̀ mɛmɔu, kòò yĩ̀ɛ̃̀kù ò dònnɛ̀ dɑ̀mɛ́ɛ̀rì kó yɛnɛ́fĩ̀nfĩ̀rɛ̀ nyɛ kuyɑɑkù tèmmù yɛ̀ tipíìtì timɔu. 7 Wèè mɔ̀ú kɛ yĩɛ̃̀kù o yɛ̀mmɛ̀ bɑ́ ndò nti Yiɛ̀ mbo ò pɑ̃ dɛ̀mɑrɛ̀. 8 Dɛ yiɛ̀ mbotí yɛ̀mmɛ̀ mɛɛ̀ sũ, ò í yɛ̃́ ò dɔ́ dɛ̀.

Okpɑ̀ɑ̀tì nɛ̀ fɛdɑwɑnfɛ̀ dɛmɑ́ɑ̀ ndi Kuyie mborɛ̀

9 Diwɛ̀ì mbo bɛ̀ɛ̀ kpɑ bɛ kpɛrɛ, kɛ yɛ̃́ Kuyie nyóó bɛ̀ dɛ́úkùnnɛmɛ̀. 10 Bɛ̀ɛ̀ mɔ̀kɛ bɛ kpɛrɛ bɛ̀ nyɛ̃́ kɛ dò mbɛ kpɑ̀tì í tú tìmɑtì Kuyie mborɛ̀, tì yóó pɛ̃ɛ̃tɛ́mu mutepóó nhɔ̃ɔ̃ yotɛ mɛ̀ɛ̀ botí. 11 Kuyie nhɔ̃ɔ̃ tuɔ mmɛ̀ɛ̀ botí mutepóó nkɛ̀ mùu mɔ́tɛ́ kɛ́yotɛ, mɛɛ̀ botí nku bɛ̀ yóó pɛ̃ɛ̃tɛ́mɛ̀ kɛ̀ bɛ kpɑ̀tìi deè.

Mɛhɑ́ɑ́rìmɛ̀ nɛ̀ mɛsoùmmɛ̀ dɛ kó tinɑ́ɑǹtì

12 Dɛ̀ nnɑɑti mɛhɑ́ɑ́rìmɛ̀ sɔ̃̀ńkɛ́ wè kòò fìíkú tei tei, kɛ yɛ̃́ mɛ̀ yóó pɛ̃ɛ̃tɛ́mɛ̀ kɛ̀ Kuyie nhò yietí mufòmmu mùù bo sɑ̃́ɑ̃̀, Kuyie nyɛ̃ nkù yóó duɔ́ mmù bɛ̀ɛ̀ kù tɑ̃́. 13 Kɛ̀ mɛsoùmmɛ̀ sɔ̃̀ńkɛ́ òmɔù ò bɑ́ɑ́ yĩ́ Kuyie nkuù te, Kuyie nyí soú nhòmɔù nɛ̀ mɛyɛi, kù í soú nhòmɔù. 14 Onìtì ɔ̃ɔ̃ yɑ̀mu kɛ́yɑɑ nkɛ̀ dɛ̀ɛ ò tɑnnɛ́ mɛsoùmmɛ̀ miɛkɛ. 15 Mɛyɑ́ɑmmɛ̀ mɛɛ̀ ɔ̃ɔ̃ púó nkɛ́pɛitɛ́ mɛyɛi, kɛ̀ mɛyɛi mpúó nkɛ́pɛitɛ́ mukṹṹ.

16 N kɔbɛ díndi n dɔ́ bɛ̀, di bɑ́ nsoú ndimɑ́ɑ̀. 17 Kuyie mpɑ̃ɑ̃ nyɛ̀ɛ̀ pɑ̃rɛ̀ tu yɛsɑ̀ɑ̀yɛ̀ nyɛ kɛ wenni, kù í ceeri, kuù dɔ̀ɔ̀ kuwenniku, dibiìnnì í bo ku borɛ̀. 18 Kuù mɛ̀ dɔ́ kɛ duɔ̀ mmufòmmu nɛ̀ ku nɑ́ɑǹtì miɛkɛ, kɛ̀ ti bo ntú kù dɔ̀ɔ̀ dɛ̀ kó bɛketibɛ̀, bɛ̀ɛ̀ yóó kù dòntɛnɛ̀.

Ti bo nkemmumɛ̀ Kuyie nɑ́ɑǹtì kɛ dɔɔri tì yɛ̃mmɛ̀

19 Nyɛ̃́nɛ̀ kɛ níí nkémmú mɛsɑ̀ɑ̀ nkɛ bɑ́ ncɑ̃ɑ̃ tinɑ́ɑǹtì, di miɛkɛ bɑ́ ncɑ̃ɑ̃ kɛ pɛ́íkú. 20 Wèè mɔ̀kɛ kɛmiɛkɛ wè í dɔɔri Kuyie ndɔ́mɛ̀. 21 Nɛ̀ dɛ kpɛ́í nyóunɛ̀ dɛ̀ɛ̀ kó dimɑ̀ɑ̀ sĩ̀nkùnko onìtì nɛ̀ mɛborimɛ yɛimɛ, kɛ kɛ̃́kùnnɛ dimɑ́ɑ̀, kɛ́mpĩ́ nTinɑ́ɑǹsɑ̀ɑ̀tì Kuyie mbuɔtí tì di yɛ̀mmɛ̀ miɛkɛ, tiì yóó di dɛɛtɛ́.

22 Ndɔɔrinɛ̀ Kuyie nnɑ́ɑǹtì yɛ̃mmɛ̀. Kɛ̀ di tì kemmu kɛ í dɔɔri tì yɛ̃mmɛ̀ di soú ndimɑ́ɑ̀ ndi. 23 Wèè kèḿmú Kuyie nnɑ́ɑǹtì kɛ í dɔɔri tì yɛ̃mmɛ̀ ò dònnɛ̀ wèè wèńtɛ́ wènwe tɛwéìtɛ̀ kɛ yɑ̀ ò dòmmɛ̀ pɑ́íí. 24 Kɛ ìtɛ́ kɛ yɛ̃̀nko dɛndɛ bɑ̀mbɑ̀ nhò do dòmmɛ̀. 25 Wèè mɛ nsìékɛ́ Kuyie nnɑ́ɑǹtì tɛwéìtɛ̀ kɔ̃mɛ tìì dɛɛrí, kɛ í tì yɛ̃̀ nkɛ ti tũ̀ nweti weti, kɛ dɔɔri tì yɛ̃mmɛ̀, Kuyie mbo ò dɔ̀ɔ̀ mɛsɑ̀ɑ̀ nho tɔ̃mmú mumɔu miɛkɛ.

26 Kòò mɔù yɛ̀mmɛ̀ dò nhò tu Kirisi kou kɛ í nɔ nkɛ pĩĩ nho nùù ò soú nhomɑ́ɑ̀ ndi kòo bɑ́ɑmmu tú dɛtetìrɛ̀. 27 Ti cicɛ Kuyie ndɔ́ wèè dɑ̀kɛ wènwe iciribí nɛ̀ bɛkúpobɛ̀ kpɛ́í nkɛ dɔɔri Kuyie ndɔ́mɛ̀ kɛ yóu kutenkù kó mɛyɛi mmɛmɔu.

2

Kirisi kɔbɛ í dòmmɛ̀ kɛ́mmɔkɛ mɛbɑtimɛ̀

1 N kɔbɛ díndi bɛ̀ɛ̀ tũ̀ nti Yiɛ̀ nYesu Kirisi Kuyie ndɛ́úkùnnɛ wè, di bɑ́ mbɑɑ̀tì bɛnìtìbɛ̀. 2 Kɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ bɛ̀dɛ́bɛ̀ tɑnní di tíkú dɛ̀, kòò mɔù tu odítíkpɑ̀ɑ̀tì, kɛ ṹ mumɑ́mɑ́ɑ́ mmùù díítí kpeńnì, kɛ dɑ́ɑ́tí tiyɑɑ̀sɑ̀ɑ̀tì, kòo cĩ̀rì dɑ̀ɑ́tí tiyɑɑ̀cítì. 3 Kɛ̀ di bɛnkɛ odítíkpɑ̀ɑ̀tì dikɑ̀rì sɑ̀ɑ̀rì kɛ yĩ: Kɑri diɛ ndikotikɑ̀rì. Kɛ nɑ̀kɛ́ ocĩ̀rì kɛ yĩ: Ncómmú dɛndɛ. Yoo di yĩ: Kɑroo kɛtenkɛ̀. 4 Kɛ̀ di dɔɔri mɛmmɛ di mɔkɛ mɛbɑtimɛ̀ mmɛ di cuokɛ̀, dɛ kó mɛyɛ̀mmɛ̀ í wenni.

5 N kɔbɛ díndi n dɔ́ bɛ̀, Kuyie ntɑ̃ɑ̃tɛ́ kutenkù kuu nkɔbɛ wúó mbɛ̀ mbɛ bɛcĩ̀rìbɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ bo nkù tɑ̃́ mɛdiɛ̀ kɛ́tɑ ku kpɑ̀ɑ̀tìyuu miɛkɛ kù yɛ̃ nkù yóó duɔ́ ndì bɛ̀ɛ̀ kù dɔ́. 6 Kɛ̀ di bɑɑ̀tì bɛnìtìbɛ̀ kɛ senku bɛcĩ̀rìbɛ̀, di í yɛ̃́ kɛ dò mbɛdítíkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ bɛɛ̀ di fɛ̃́ũnko, kɛ di kɔrìnɛ̀ bɛbeémbɛ̀ borɑ̀ɑ̀? 7 Bɛɛ̀ cɑ̀ɑ̀ri Kirisi yetìsɑ̀ɑ̀rì bɛ̀ yu dì kɛ di ɑ̃nnɛ́ bɑ̀tɛ́mmù.

8 Kɛ̀ di dɔ́ kɛ́ntũ nyikuɔ́ diɛyì, tì wɑ̃̀rimu kɛ tú: Ndɔ́ ɑ kou tɔù ɑ dɔ́ mɛ̀ɛ̀ botí ɑmɑ́ɑ̀. 9 Kɛ̀ di mɛ mbɑ̀ɑ̀tì bɛnìtìbɛ̀ di dɔɔri mɛyɛi mmɛ, di í tũ nyikuɔ́. 10 Kòò mɔù tũ nyikuɔ́ kɛ yetɛ́nɛ̀ ditɑnnùù dimɑ́ɑ̀, ò yetɛ́nɛ̀ ikuɔ́ imɔu ndi. 11 Kuyie nkùù yĩ ɑ bɑ́ɑ́ duɔ́nɛ̀ wèè í tú ɑ pokù yoo wèè í tú ɑ dɔù, kuù yĩ ɑ bɑ́ɑ́ kuɔ onìtì. Kɑ̀ɑ í duɔ́nɛ̀ wèè í tú ɑ pokù yoo wèè í tú ɑ dɔù kɛ kùɔ onìtì ɑ yetɛ́nɛ̀ ikuɔ́ imɔu ndi. 12 Kɛ̀ di nɑ́ɑ́ ntì yoo di dɔɔri dɛ̀ dí nyɛ̃́ kɛ̀ Kuyie nyóó di bekɛ́nɛ̀mu. 13 Wèè í kuɔ́ nhotɔù mɛsémmɛ̀, Kuyie mbɑ́ɑ́ mɛ̀ nhò kuɔ́. Wèè kuɔ́ nhotɔù mɛsémmɛ̀, Kuyie nyóó we nkuɔ́ mmɛsémmɛ̀ kòo yɛ̀ tibeéntì.

A tɔ̃mmú muù bɛnkú ɑ tɑ̃́kùmɛ̀

14 Kòo nìtì tu ò tɑ̃́ Kuyie nkɛ í dɔɔri dɛ̀mɑrɛ̀ dɛ̀ bo dɔɔ̀ bɑ? Dɛ kó mɛtɑ̃́kùmɛ̀ botí bo nɑ kóò dɛɛtɑ́ɑ̀? 15 Kɛ̀ dɛ̀ dò ndi tebitɛ yoo di tɑ̃ũ̀ mɔù kpɑ tiyɑ̀ɑ̀tì yoo mudiì. 16 Kɛ̀ di í ò duɔ́ ndɛ̀mɑrɛ̀, kɛ nɛ́ ò nɑ̀kɛ́ kɛ tú: Kɔtɛ kɛ̀ dɛ̀ nnɑɑti! Muséé nyí yóó dɑ pĩ́, ɑ í yóó mɔ́ntɛ́ ɑ bo di mù. Dɛ̀ bo ò teennɑ̀ɑ̀? 17 Mɛɛ̀ botí nku kòò mɔù tu ò tɑ̃́ Kuyie nkɛ í dɔɔ̀ri dɛ̀mɑrɛ̀ o bɑ́ɑmmu tú dɛtetìrɛ̀ ndɛ.

18 Onìtì bo nɑ kɛ dɔ̀ kɑ̀ɑ cɛ̃́nkɛ tɑ̃́ Kuyie nkɛ í dɔɔri mɛsɑ̀ɑ̀ ndɛ̀ sɑ̀nnɛ̀mu, kɛ̀ mí n nɛ́ ò tɛ̃̀ńnɛ́ kɛ dɔ̀ kɑ̀ɑ tɑ̃́ Kuyie nkɛ dɔɔri mɛsɑ̀ɑ̀ ndɛɛ̀ wenni, kɛ yɛ̃́ n dɔɔ̀rìmɛ̀ mɛɛ̀ bɛnkú n kù tɑ̃́mɛ̀. 19 Kɑ̀ɑ yɛ̃́ kɛ dò nKuyie mbo kumɑ́ɑ̀, dɛ̀ wennimu, yɛbɔkɛ̀ múnkɛ tì yɛ̃́mu kɛ̀ kufɔ̃wɑɑ́ nyɛ̀ bo kɛ̀ yɛ̀ kpeutí. 20 Kuyɛìnkù fɔ̃́, ɑ í yɛ̃́ kɛ dò nkɑ̀ɑ tɑ̃́ Kuyie nkɛ̀ í dɔɔri mɛsɑ̀ɑ̀ ndɛ̀ tu dɛtetìrɛ̀ ndɑɑ̀? 21 Ti yɑ̀ɑ̀rì Abɑrɑhɑmmu do yiemmu Kuyie nhò nɑ̀kɛ́ tì kɛ ndɔ́ kɛ́féútɛ́ o birɛ Isɑki diwũɔ̃tɔ̀nnì ĩ́nkɛ̀, kɛ̀ kù dɔ̀ ò wenni. 22 A yɑ̀mu o tɑ̃́kùmɛ̀ nɛ̀ o dɔɔ̀rìmɛ̀ dɛ̀ do nɛímɛ̀mu, kòo dɔɔ̀rìmɛ̀ɛ bɛnkɛ ò tɑ̃́mɛ̀ Kuyie mmɛdiɛ̀. 23 Mɛmmɛ tì wɑ̃̀rimɛ̀ kɛ tú: Abɑrɑhɑmmu do tɑ̃́ Kuyie nku kɛ̀ kù dɔ̀ ò wetí, kóò yu kɛ dɔ̀ ku nɛ́po. 24 Di yɛ̃́mu kɛ dò nKuyie nhɔ̃ɔ̃ yĩ́ onìtì wetí o dɔɔ̀rìmɛ̀ kpɛ́í nkɛ, dɛ̀ í tú ò kù tɑ̃́mɛ̀ mɑ́ɑ̀.

25 Dɑhɑbu do tú onitipòkù wèè dɔuti dɔutinɛ̀ wènwe bɛnitidɑɑbɛ̀, kɛ́dɔɔ̀ Sifubɛ mɛsɑ̀ɑ̀ nkɛ́ bɛ̀ bɛnkɛ kucɛ tɛkù kɛ̀ bɛ̀ɛ kò. Dɛɛ̀ do te kɛ̀ Kuyie ndɔ̀ ò wetí. 26 Kòo nìtì í weí ò kúmu. Mɛɛ̀ botí nku kòo nìtì tɑ̃́ Kuyie nkɛ í dɔɔri mɛsɑ̀ɑ̀ nhò bɑ́ɑmmu kumu.

3

Fɛnɔ́ndɛǹfɛ̀ kó tinɑ́ɑǹtì

1 N kɔbɛ di bɑ́ ndɔ́ dimɔu di ntú bɛ̀ɛ̀ tiè mbɛnìtìbɛ̀ Kuyie nnɑ́ɑǹtì. Kuyie nyóó bekɛ́nɛ̀ tínti bɛ̀ɛ̀ nɑ̀ɑ́ mbɛ̀mbɛ ku nɑ́ɑǹtì kɛ̀ dɛ̀ nyóù kɛ́pɛ̃ɛ̃tɛ́ bɛtɔbɛ̀. 2 Timɔu ti ɔ̃ɔ̃ yetɛ́mu ti dɔɔ̀rìmɛ̀ miɛkɛ, kòò mɔù ɔ̃ nnɑ́ɑ́ nkɛ bɑ́ɑ́ yetɛ́ ò do mpɑ́íí nwe kɛ nɔ nkɛ pĩĩ nhomɑ́ɑ̀. 3 Ti ɔ̃ɔ̃ tɑ́ú ntimɑ́tì sisɛ̃ĩ́ nɔ̀ kɛ́nɑ kɛ́ nsì tũ̀nni ti sì dɔ́nɛ̀mɛ̀ mmɛ. 4 Wéntɛ́nɛ̀ bɑ̀tóò dɛu kɛ mɑmɛ̀ kɛ̀ ɔ̃ nkérí kɛ̀ kuyɑɑkperíkù ò tèmmù, kɛ̀ bɛ̀ ò pirìnɛ̀ dɛ̀ nɛ́ mɑ̀ sɑ́m̀pɔ́rɛ̀. 5 Fɛnɔ́ndɛǹfɛ̀ mɛ ndò ndinùù miɛkɛ, kɛ mɑ sɑ́m̀pɔ́ kɛ nɛ́ pɔtì fɛ yóó nɑmɛ̀ kɛ pĩ́ mmutɔ̃mmú diɛmù.

Muhɑ̃ɑ̃́ nhɔ̃ mmɑ sɑ́m̀pɔ́ nwe kɛ́cɔ́útɛ́ ndikpɑ́ɑ̀ diɛrì. 6 Fɛnɔ́ndɛǹfɛ̀ bo dinùù miɛkɛ nkɛ kɛ pĩ́ mmutɔ̃mmú yɛimu mɛdiɛ̀, kɛ sĩnkùnko onìtì omɔu, kɛ tuɔ̀ nkɛ dò mmuhɑ̃ɑ̃́ nKuyie nyóó ɑ̃nnɛ́ bɛnitiyɛibɛ mùù miɛkɛ. 7 Onìtì bo nɑ kɛ́tũntɛ dɛkpɑ́kpɛrɛ dɛbotí dɛbotí nɛ̀ sinɔɔ nɛ̀ dɛbɑmbɑɑ̀nnɛ̀ nɛ̀ mɛniɛ mmiɛkɛ kpɛrɛ kɛ̀ dɛ̀ɛ yɔkɛ̀ kɛ́nɑɑ́ ntɛcĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kpɛrɛ. 8 Òmɔù mɛ mbɑ́ɑ́ nɑ kɛ́tũntɛ fɛnɔ́ndɛǹfɛ̀, fɛ̀ tu fɛyɛifɛ nfɛ, kɛ píɛ́kɛ́ mɛdɔ̀mmɛ̀ mɛ̀ɛ̀ kɔ̀ù. 9 Ti ɔ̃ɔ̃ fɛ nsɑ̃ntɛnɛ̀ ti cicɛ Kuyie, kɛ́wɛ̃tɛ kɛ́ fɛ mbɔntɛ́nɛ̀ kusĩ̀nkù bɛnìtìbɛ̀ Kuyie ndɔ̀ɔ̀ bɛ̀ kɛ dònnɛ̀nɛ̀ kumɑ́ɑ̀. 10 N kɔbɛ dɛ̀ í dò ndinùù dìì pɑ̃ɑ̃ mmɛsɑ̀ɑ̀ ndiì wɛ̃tɛ kɛ́mbɔmmùnɛ̀ kusĩ̀nkù. 11 Mɛniɛ nnɑtimɛ̀ nɛ̀ mɛtiimɛ dɛ̀ bo nɑ kɛ́nyiɛ̀ní dinɛ́bòrì dimɑ́ɑ̀ miɛkɑɑ̀? 12 N kɔbɛ, mutie bɛ̀ tu mù fìkíè bo nɑ kɛ́pɛitɛ́ odìfíè kó yɛbɛɑ̀, yɑ́ɑ̀ mutie bɛ̀ tu mù fínyĩ̀ mù bo nɑ kɛ́pɛitɛ́ fìkíè kpɛyɛ? Mɛɛ̀ botí nku mɛniɛ mɛ̀ɛ̀ wɛ̀ɛ̀ti mɛ̀ bɑ́ɑ́ nɑmɛ̀ kɛ́yɛ̀nní dinɛ́bòrì tiiri miɛkɛ.

Kɛĩ́nkɛ̀ kó mɛciì ndòmmɛ̀

13 Di miɛkɛ kòò mɔù ciì, kɛ mɔkɛ mɛyɛ̀mmɛ̀, o borimɛ nɛ̀ o tɔ̃mmú dɛ̀ nwenni kòo nɑ́ɑǹtì nnɑɑti, kòo nyɔɔ̀. 14 Kɛ̀ di mɛ mmɔ̀kɛ mɛpómmɛ̀ kɛ u mɛdɔ̀mmɛ̀ kɛ ɛ̃ɛ̃nnɛ̀ ditɔbɛ̀, di nyɛ̃́ kɛ dò ndi toti tì di yɛ̀mmɛ̀ í tú timɔ́mmɔnti, di bɑ́ɑ́ bennɛ́ kɛ́mpɔtì. 15 Dɛ kó mɛciì mbotí í tú Kuyie nkɔ̃mɛ, kutenkù kɔ̃mɛ mmɛ, mɛnitikɔ̃mɛ, mɛbɔɔkɔ̃mɛ. 16 Mɛpómmɛ̀ nɛ̀ mɛhɛ̃ɛ̃mmɛ̀ dɛ borɛ̀, dikɔnkɔɔ̀nnì nɛ̀ mɛyɛi mmɛmɔu dɛ̀ dɛ mbo. 17 Wèè mɔ̀kɛ Kuyie nkó mɛciì nhò wennimu, kɛ mɔkɛ diwɛ̀ì, kòo yɛ̀mmɛ̀ yɔ̀ɔ̀ nkòo nìti, kɛ kuɔ̀ mbɛnìtìbɛ̀ mɛsémmɛ̀, wè í bɑɑ̀tì bɛnìtìbɛ̀, wè í mɔkɛ mɛyɛ̀mmɛ̀ mɛ̀dɛ́mɛ̀. 18 Bɛ̀ɛ̀ mɔ̀kɛ diwɛ̀ì bɛ̀ dì buɔtí tidibotì tɛ̃mɛ̀ mmɛ bɛ̀ kɔbɛ miɛkɛ kɛ̀ dì yóó pɛitɛ́ Kuyie ndɔ́mɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ɛ kɔ̃ṹ.

4

Mùù te kɛ̀ yɛkpɑ̀rɛ̀ bo

1 Dimɑ̀ù nɛ̀ yɛkpɑ̀rɛ̀ dɛ̀ɛ̀ bo di cuokɛ̀, dɛ̀ bonní dɛ? Dɛ̀ bonní di mɔ́mmɔmbɛ borɛ̀ ndɛ, kɛ yɛ̃́ di dɔ́mɛ̀ dɛ̀mɑrɛ̀ pɛ́u dɛ̀ɛ̀ í wenni kɛ kpɑ nsɑ̃́ɑ̃̀. 2 Di ɔ̃ ndɔ́ dɛ̀mɑrɛ̀ ndɛ kɛ mɔ́ntɛ́ kɛ́nkɔ̀ù ditɔbɛ̀. Kɛ ndɔ́ otɔù mɔ̀kɛ dɛ̀ kɛ mɔ́ntɛ́ kɛ́nkpɑ. Di ɔ̃ɔ̃ mɔ́ntɛ́ di í mɔɔ mɛ̀ɛ̀ kpɛ́í nkɛ Kuyie. 3 Di mɔ́ú kɛ̀ kù í di pɑ̃ɑ̃ nkɛ yɛ̃́ di mɔ́únɛ̀ mɛ̀ɛ̀ yɛ̀mmɛ̀ í wennimɛ̀, di dɔ́ kɛ́ ndɛ̀ dɔ̀ɔ̀rinɛ̀ di dɔ́mɛ̀ mmɛ. 4 Díndi bɛ̀ɛ̀ tũ̀ nyicɛ ìdɛ́yì di í yɛ̃́ kɛ dò nkɛ̀ di dɔ́ kutenkù di tú Kuyie ndootitɔbɛ̀ mbɛɑ̀? 5 Di yɛ̀mmɛ̀ dò ntì sɔ̃̀ńtɛ́ kɛ wɑ̃̀rimu kɛ tú: Kuyie ndɔ́ kuù mɑ́ɑ̀ nte diwɛ̃nnì kù ɑ̃nnɛ́ dì onìtì miɛkɑɑ̀? 6 Kù dɔ́ kɛ́ ti dɔɔ̀ mɛsɑ̀ɑ̀ mmɛ pɛ́u. Tì wɑ̃̀rimu kɛ tú: Kuyie ndɔ̀ɔ̀ri mɛsɑ̀ɑ̀ mbɛ̀ɛ̀ kɛ̃́kùnnɛ bɛmɑ́ɑ̀, kɛ yetírí sipɔɔ yɛmbɛ̀. 7 Duɔ́nnɛ̀ dimɑ́ɑ̀ Kuyie nkɛ́bɑɑo dibɔɔ̀ kɛ̀ dìi cokɛ́ kɛ́dɛ́tɛ́. 8 Tɔ́ɔ́nnɛ̀ dimɑ́ɑ̀ Kuyie nkɛ̀ kù di tɔ́ɔ́nnɛ̀. Díndi mɛyɛi nyɛmbɛ̀ wénkùnnɛ dimɑ́ɑ̀, díndi mɛyɛ̀mmɛ̀ mɛ̀dɛ́mɛ̀ yɛmbɛ̀ wénkùnnɛ di yɛ̀mmɛ̀. 9 Bɑntɛ́nɛ̀ di sémmɛ̀ kɛ̀ di yɛ̀mmɛ̀ɛ cɑɑ̀rɛ̀, kɛ̀ di yóu mudɑɑ́ nnɛ̀ diwɛ̀ì kɛ́nkuɔ̀. 10 Kɛ̃́kùnnɛ dimɑ́ɑ̀ Kuyie nyììkɛ̀ kɛ̀ kù di dɛ́úkùnnɛ.

Kirisi kɔbɛ í dòmmɛ̀ kɛ́nnɑ́ɑntɛ bɛtɔbɛ̀ kpɛ́í

11 N kɔbɛ di bɑ́ nnɑ́ɑntɛ ditɔbɛ̀ kpɛ́í nkɛ wɑ́tìrì ditɔbɛ̀, wèè nɑ̀ɑ́ nhotɔù kpɛ́í nkoò wɑ́tìrì ò wɑ́tìrì ikuɔ́ nyi, wèè mɛ nwɑ́tìrì ikuɔ́ wè ì yetɛ́nɛ̀mu. 12 Kuyie nkuù mɑ́ɑ̀ ɑ̃nnɛ́ ikuɔ́, kɛ̀ kuù bekù, kɛ̀ kuù dɛ̀ì wèè nɑɑti nɛ̀ wèè sĩ̀. Fɔ̃́ nnɑ́kɛ ɑ tú we kɛ bekùnɛ̀ ɑ kou tɔù!

Ti í dòmmɛ̀ kɛ́mmɔkɛ sifeí

13 N nɑ́ɑ́nnɛ̀ dímbɛ di mmɔ̀nnì díndi bɛ̀ɛ̀ tu: Yíe nyoo nɑnkɛ ti bo kɔtɛ di nhɛì kɛ́mmɔkɛ dibenni kɛ dɔɔri kupotɑɑ́ nkɛ pɛ́tɛ́ idíítí. 14 Di í yɛ̃́ tìì nɑɑ yóó di tuɔkɛní, di dònnɛ̀ mupɑ̃̀ɑ̃ mmu mùù ɔ̃ɔ̃ yɛnní kɛ́pɛ̃ɛ̃tóo bɑ̀mbɑ̀. 15 Di dò nkɛ níí nɑ nyĩ́: Kɛ̀ Kuyie ndɔ́ ti nfòù kɛ́dɔɔ̀ diɛ nyoo dɛtɛrɛ̀. 16 Kɛ̀ di nɛ́ mɔkɛ tɛfentɛ̀ kɛ tɑ̃́ dimɑ́ɑ̀, Kuyie nyí dɔ́ dɛ kó tɛfentɛ̀ botí. 17 Wèè yɛ̃́ mɛsɑ̀ɑ̀ nhò dò nkɛ́dɔɔ̀ mɛ̀, kɛ í mɛ̀ dɔ̀ɔ̀, ò dɔ̀ɔ̀ mɛyɛi mmɛ.

5

Bɛdítíkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ bo ndɑkɛmɛ̀

1 Díndi bɛdítíkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ mɛyɛi mmɛ̀ɛ̀ yóó di tuɔkɛní mɛ̀ dɛumu. Nkuɔ̀nnɛ̀. 2 Di kpɑ̀tì pɑ̃̀ɑ̃̀kɛmu, kɛ̀ ditúù cɑ̀ɑ́kɛ́ di yɑ̀ɑ̀tì. 3 Yɛmɔ̀rɛ̀ sɔnyɛ nyɛ di wɑmmúmɛ̀ mɛsɔɔ nnɛ̀ idíítí kɛ còú nkɛ̀ dɛ̀ cɑ̀kɛ kɛ nɑɑ yóó di bekɛ́nɛ̀ kɛ́ di cɔ́u. 4 Di í yietí bɛ̀ɛ̀ kùútí di pɑɑ nnɛ̀ bɛ̀ɛ̀ dɛ̀ì di diitì. Kɛ̀ bɛ̀ kuɔ̀ nkɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie Mpɑkɛdɑɑ kèè bɛ dɑbùò. 5 Díndi dɔ̀ɔ̀mu di dɔ́mɛ̀ kɛtenkɛ̀ ĩ́nkɛ̀, kɛ di kɛ dùnnɛ kɛ bɑɑ di kó mukɔ̀ù yiè. 6 Díì bekɛ́nɛ̀ bɛnitisɑ̀ɑ̀bɛ̀ kɛ yɛ̃ mbɛ̀ í nɑɑti kɛ bɛ̀ kùɔ, bɑ́ bɛ̀ í di bɑ̀ɑo.

Ti bo mmimmɛ̀ mɛhɑ́ɑ́rìmɛ̀ miɛkɛ

7 N kɔbɛ mmińnɛ̀ kɛ bɑɑ ti Yiɛ̀ mbo wɛ̃tɛnímɛ̀, fɛtɑɑfɛ̀ ɔ̃ɔ̃ do kòo tenkútì mmi mmɛ̀ɛ̀ botí kɛ bɑɑ diyɔ̃ɔ̃̀ bo deèmɛ̀ kòo kɔ̃ṹ o diitì. 8 Mmińnɛ̀ kɛ fííkú tei tei, ti Yiɛ̀ nhɑutɛ́ kɛ bo wɛ̃tɛnímu.

9 N kɔbɛ di bɑ́ nnɑ́ɑ́ntɛ ditɔbɛ̀ kpɛ́í nKuyie nyɑ̀ɑ̀ bo di bekɛ́nɛ̀, obeéntì tùɔ̀kɛnímu kɛ cómmú dibòrì. 10 Dentɛnɛ̀ní Kuyie pɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑm̀bɛ̀ do nɑ́ɑntɛ ku nɑ́ɑǹtì, kɛ fɛ̃́ũ̀rì kɛ mi mmɛ̀ɛ̀ botí, dí mmɛ ndò. 11 Dɛ̀ nnɑɑti bɛ̀ɛ̀ do fɛ̃́ũ̀rì kɛ mi. Di kèèmu Isɔbu kó tinɑ́ɑǹtì kɛ yɑ̀ ò do mi nkɛ́tuɔkɛ kumɑ̀nku kɛ̀ Kuyie nhò dɔ̀ɔ̀ dɛ̀. Kɛ yɛ̃́ Kuyie nnitimɛ̀mu kɛ kuɔ̀ mmɛsémmɛ̀.

12 N kɔbɛ di nyɛ̃́ kɛ bɑ́ mpɑrìkunɛ̀ kɛĩ́nkɛ̀ yoo kɛtenkɛ̀ yoo dɛtɛrɛ̀ mɑrɛ̀, di kóò ɛ̃ɛ̃ ntú ɛ̃ɛ̃ kɛ̀ di kóò ɑ́ɑ̀ ntú ɑ́ɑ̀, kɛ̀ Kuyie mbɑ́ɑ́ di bekɛ́nɛ̀.

Ti bo nyumɛ̀ bɛwedɔunkótíbɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ ti bɑ́ɑ́nnɛ̀ Kuyie

13 Di miɛkɛ kɛ̀ mɛhɑ́ɑ́rìmɛ̀ sɔ̃̀ńtɛ́ òmɔù wèe bɑ́ntɛ̀ Kuyie, kɛ̀ wèè yɛ̀mmɛ̀ nɑɑti wè ndiè nkɛ kù sɑ̃ntí. 14 Kòò mɔù mɔ nwèe yu bɛwedɔunkótíbɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ɛ ò wɑɑrɛ mɛkùɔ̀ nnɛ̀ ti Yiɛ̀ nyètìrì kɛ́bɑ́ntɛ̀ Kuyie. 15 Kɛ̀ bɛ̀ bɑ̀ńtɛ̀ Kuyie nkɛ tɑ̃́, ti Yiɛ̀ nKuyie mbo miɛkùnnɛ omuɔnti, bɑ́ kòò dɔ̀ɔ̀ mɛyɛi kùu mɛ̀ nhò cĩ̀ɛ̃́. 16 Ndɑ́ɑnkonɛ̀ ditɔbɛ̀ di yɛi, kɛ bɑ́ɑ́nnɛ̀ ditɔbɛ̀ Kuyie nkɛ miɛrí, wèè dɔ̀ɔri Kuyie ndɔ́mɛ̀ o kó mubɑ́ɑmmu kpeńnìmu mɛdiɛ̀. 17 Edii do tú onìtì nwe kɛ ti dònnɛ̀ kɛ bɑ́ntɛ̀ Kuyie nkɛ dɔ̀ fɛtɑɑfɛ̀ bɑ́ɑ́ ni, kɛ̀ fɛ̀ dɔ̀ yɛbie nyɛ̀tɑ̃ɑ̃ti nɛ̀ dikéè bɑ́ fɛ̀ í dùótɛ́ kɛtenkɛ̀. 18 Kòo wɛ̃tɛ kɛ́ kù bɑ̀ńtɛ̀ kɛ̀ fɛtɑɑfɛ̀ɛ ni kɛ̀ tidiitìi pɛitɛ́.

19 N kɔbɛ di miɛkɛ kòò mɔù dɛ̀tɛ́nɛ̀ Kuyie nkòo tɔù wɛ̃̀tɛ koò tɛ̃̀nnɛ́ní, 20 ò dɛɛtɛ́mu dɛ yiɛ̀ nkɛ yó nte kɛ̀ Kuyie ncĩ́ɛ̃́ mmɛyɛi mpɛ́u.

1 Piɛri

1

2

3

4

5

Piɛri wɑ̃̀ri dìì pɑ́tíri diketirì

Di mpɑ́tíri tɔ tìì nɑ́ɑǹtì

Piɛri pɑ́tíri ketirì nɑ̀ɑ́nnɛ̀ Kirisi kɔbɛ mbɛ bɛ̀ɛ̀ do cìɛ́tɛ́ kɛ́ mbo Asii tenkɛ̀ kubɑkù cɑ̃̀nku bíɛ́kɛ̀, Piɛri do yóó bɛ̀ wɑ̃̀ri dipɑ́tíri kɛ bo Odommu nwe. Ò do bɛ̀ wɑ̃̀ri kɛ bo yɑ́úkùnnɛ Kirisi kɔbɛ bɛ̀ɛ̀ bo mɛfɛ̃́ṹtímɛ̀ miɛkɛ bɛ kɔ̃̀ntì nti, kòo mbɛ̀ nɑ̀ɑ́ nkɛ tú Kirisi kumu kɛ yɑ̃̀ńtɛ́, kɛ ti dɔunnɛ̀ dinùù kɛ wɛ̃tiní.

Di mpɑ́tíri nɑ́ɑǹtì duɔ́ kɛ dòmmɛ̀

1. Mudɔummu 1:1-2

2. Piɛri dèntɛmɛ̀ Kirisi kɔbɛ Kuyie mbɛ̀ dɛɛtɛ́mɛ̀ 1:3-12

3. Ò bɛ̀ tiémmɛ̀ kɛ tú bɛ̀ nfoù mufòmmu wennimu kɛ̀ bɛ fòmmu ndɛ́úkùnko Kuyie nyètìrì 1:13-2:10

4. Kirisi kou bo ndòmmɛ̀ mɛfɛ̃́ṹtímɛ̀ miɛkɛ 2:11-4:19

5. Kirisi kou dò nkɛ kɛ̃́kùnnɛ omɑ́ɑ̀ ndi, kɛ mpĩ́ mmutɔ̃mmú bɛtɔbɛ̀ kpɛ́í 5:1-11

6. Mudɔummu sɔmmu 5:12-14

1

Mudɔummu

1 Mí mPiɛri Yesu Kirisi kó ditɔ̃nnì, míì wɑ̃̀ri dipɑ́tíri dii nKirisi kɔbɛ bɛ̀ɛ̀ cìɛ́tɛ́ kɛ bo Pɔ̃ɔ̃ nɛ̀ Kɑdɑsii nɛ̀ Kɑpɑdoosi nɛ̀ Asii nɛ̀ Bitinnii kó itempɛ̃ mmiɛkɛ. 2 Ti cicɛ Kuyie nkuù mɛ̀ dɔ́ kɛ di tɑ̃ɑ̃tɛ́ nɛ̀ dimɔ̀nnì, kɛ̀ di bo ntú ku kɔbɛ, kɛ̀ Muyɑɑ́nsɑ̀ɑ̀mù di cɑ̃̀ńnɛ́ kɛ̀ di bo nyíé nku kpɛti kɛ̀ Yesu Kirisi di ɔ̀útɛ́ nɛ̀ o yĩ̀ĩ̀.

Kuyie ndi dɔɔ̀ mɛsɑ̀ɑ̀ kɛ́ di duɔ́ ndiwɛ̀ì mmɛdiɛ̀!

Kuyie nyóó duɔ́ ndɛ̀ ku kɔbɛ dɛ kó tinɑ́ɑǹtì

3 Ti sɑ̃ntímu Kuyie nti Yiɛ̀ nYesu Kirisi cicɛ, ò dɔ̀ɔ̀ mɛ̀ɛ̀ sɑ̀ɑ̀ nkpɛ́í nkɛ duɔ́ nkɛ̀ Yesu Kirisi yɑ̃̀ńtɛ́, kɛ̀ ti pɛ̀tɛ́ mufòmmu pɑ̀mmù, koò bɑ̀ɑnɛ̀ ti yɛ̀mmɛ̀ mɛmɔu. 4 Kɛ̀ diwɛ̀ì ti bo Kuyie nyóó duɔ́ ndɛ̀ ku kɔbɛ kɛĩ́nkɛ̀ dɛ kpɛ́í. Dɛ̀ í cɑɑri, dɛ̀ í sĩnni, dɛ̀ í ceeri. 5 Kuyie mbo teennɛ̀ díndi bɛ̀ɛ̀ kù tɑ̃́ kɛ̀ di tuɔkɛ diyiè sɔnni kɛ̀ kù di duɔ́ nkù sɔ̀ri dɛ̀.

6 Dɛ̀ tũ nní ndi nɑɑti bɑ́ kɛ̀ di fɛ̃́ũ̀rì kɛ ɑ́ɑ̀rì yɛmɔ̀rɛ̀ sɑ́m̀pɔ́ miɛkɛ. 7 Di yɛ̃́mu kɛ dò mbɛ̀ ɔ̃ ndɔ́ kɛ́wénkùnnɛ mɛsɔɔ kɛ́ mɛ̀ pũ̀ńnɛ́mu bɑ́ mɛ̀ í yóó mɛ mmɔntɛmɛ̀. Di tɑ̃́kùmɛ̀ pɛ̃ɛ̃tɛ́mu mɛsɔɔ, mɛfɛ̃́ṹtímɛ̀ nɛ̀ mɛhɑ́ɑ́rìmɛ̀ kɛ̀ dɛ̀ di yɑ́ú kɛ̀ bo yɑ̀ di tɑ̃́ kɛ̀ dɛ̀ mɑ̀mɛ̀. Di yóó kpenkɛmu kɛ̀ Kuyie ndi sɑ̃ntɛ kɛ́ di dɛ́úkùnnɛ Yesu bo wɛ̃tɛní dìì yiè. 8 Di ò dɔ́mu bɑ́ di í mɛ nhò wùómmɛ̀, koò tɑ̃́ bɑ́ di í mɛ nhò yɑ̀mɛ̀, kɛ mɔkɛ kuyɛǹnɑɑtí diɛkù onìtì bɑ́ɑ́ nɑ kɛ́nɑ́kɛ́ kùù mɑ̀mɛ̀. 9 Kɛ yɛ̃́ weti weti kɛ dò ndi tɑ̃́ Kuyie nkɛ̀ kù yóó di dɛɛtɛ́ diyiè sɔnni yiè.

10-11 Kuyie mpɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑm̀bɛ̀ do nɑ̀kɛ́mu kù yóó dɛɛtɛ́mɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ kɛ̀ Muyɑɑ́nsɑ̀ɑ̀mù mbɛ̀ bonɛ̀ kɛ bɛ̀ bɛnkú Yesu yóó fɛ̃́ṹtɛ́ mɛ̀ɛ̀ botí kɛ̀ Kuyie nhò dɛ̀úkùnnɛ, kɛ̀ dɛɛ̀ nte kɛ̀ bɛ̀ɛ fiɛ́ yɛpɑ́tɛ kɛ bo yɑ̀ dìì mɔ̀nnì ndi nɛ̀ mɛ̀ɛ̀ botí nku dɛ̀ yóó dɔɔ̀mɛ̀. 12 Kuyie ndo bɛnkɛmu ku pɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑm̀bɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ nyɛ̃́ kɛ dò mbɛ̀ nɑ̀ɑ́ ntì í yóó dɔɔ̀ kɛ̀ bɛ̀ kpɑɑ́ fòù. Bɛ̀ tì nɑ̀kɛ́ díì kpɛ́í nkɛ, bɛ̀ɛ̀ nɑ́ɑntɛ Tinɑ́ɑǹsɑ̀ɑ̀tì kɛ̀ bɛ̀ tì ndi nɑ̀kɛ́ pɑ́íí nɛ̀ Muyɑɑ́nsɑ̀ɑ̀mù kó muwɛ̃rímú, kɛ̀ Kuyie ntɔ̃rɛ̀ dɔ́ kɛ́ tì yĩ̀ɛ̃́tɛ́.

Ti bo nwennimɛ̀ pɑ́íí kɛ dònnɛ̀ ti cicɛ Kuyie

13 Nwɑ̃kɛ́nɛ̀ kɛ́mpĩ́ nKuyie ntɔ̃mmú kɛ́nnɔ nkɛ pĩĩ ndimɑ́ɑ̀, kɛ́mbɑɑnɛ̀ di yɛ̀mmɛ̀ mɛmɔu Yesu yóó wɛ̃tɛní kɛ di duɔ́ ndɛ̀. 14 Nyíénnɛ̀ Kuyie nkpɛti, bɑ́ ntũnnɛ kutenkù kuu nkó mɛborimɛ, di do í yɛ̃́ Kuyie nkɛ dòmmɛ̀. 15 Ndònnɛ̀ pɑ́íí di borimɛ mɛmɔu miɛkɛ, Kuyie nkùù di yu kù dòmmɛ̀. 16 Ti wɑ̃̀rimu kɛ tú: N dònnɛ̀ pɑ́íí mí nKuyie n dòmmɛ̀ pɑ́íí.

17 Di kù yu kɛ tú di cicɛ nwe, nyɛ̃́nɛ̀ kɛ dò nkù í bɑɑ̀tì òmɔù, kù yóó bekɛ́nɛ̀ bɑ́ wè o tɔ̃mmú dòmmɛ̀ mmɛ. Ndénɛ̀ ku di fòmmu mumɔu miɛkɛ kɛtenkɛ̀ kiɛ nyĩ́nkɛ̀. 18 Di yɛ̃́mu kɛ dò ndi do tũ ndi yɛmbɛ̀ kó mɛborimɛ yɛimɛ kɛ̀ Kuyie ndontɛ́ di wũɔ̃, kù nɛ́ í yɛ̀ dontɛ́ nɛ̀ mɛsɔɔ nyoo nɛ̀ idíítí dɛ̀ɛ̀ pɛ̃nkɛ́. 19  Kù yɛ̀ dontɛ́nɛ̀ Kirisi kó mukṹṹ mmu. Kirisi do mpɑ́íí nwe, kɛ dò ndipebii dìì kpɑ kuyɛ̀nkù kɛ kpɑ tɛsɔ̀ùtɛ̀, bɛ̀ ɔ̃ɔ̃ kuɔ dì. 20 Kuyie nyóó ò tɑ̃ɑ̃tɛ́ kòo bo di dɛɛtɛ́ kɛ mu nyí dɔ̀ɔ̀ kutenkù, koò duɔnní yɛmɔ̀rɛ̀ sɔnyɛ kòò bo di dɔɔ̀ mɛsɑ̀ɑ̀. 21 Kɛ duɔ́ nkòo yɑ̃̀ńtɛ́, kɛ̀ kù ò dɛ̀úkùnnɛ, dɛɛ̀ te kɛ̀ ti tɑ̃́ Kuyie kɛ bɑɑ kù bo ti dɛɛtɛ́mɛ̀ diyiè sɔnni yiè.

22 Di yie ntimɔ́mmɔnti nti kɛ̀ tì di wèńkùnnɛ, kɛ̀ di bo nɑ kɛ́ndɔ́ ditɔbɛ̀. Ndɔ́nɛ̀ ditɔbɛ̀ mɛdiɛ̀ nnɛ̀ di yɛ̀mmɛ̀ mɛmɔu. 23 Di fòù mùù fòmmu í tú di yɛmbɛ̀ kɔ̃mu, mùù yóó deè. Tinɑ́ɑǹsɑ̀ɑ̀tì tìì bo sɑ̃́ɑ̃̀ kɛ duɔ̀ mmufòmmu tiì mù ndi duɔ́ nkɛ̀ mù yó mbo sɑ̃́ɑ̃̀. 24 Ti wɑ̃̀rimu kɛ tú:

Onìtì dò ntimútì nti,

kòo ɑ̃rimɛ dò mmumúpóó.

Timútì ɔ̃ɔ̃ kpeímu kɛ̀ ti póó nyotɛ.

25 Ti Yiɛ̀ nKuyie nkó tinɑ́ɑǹtì tinti mɛ mbomu sɑ̃́ɑ̃̀.

Tiì tu Tinɑ́ɑǹsɑ̀ɑ̀tì bɛ̀ di nɑ̀kɛ́ tì.

2

Kirisi kɔbɛ kó tinɑ́ɑǹtì

1 N kɔbɛ yóunɛ̀ mɛpómmɛ̀, mɛciìmmɛ̀, mɛyɛ̀mmɛ̀ mɛ̀dɛ́mɛ̀, ɑ bo ndɔ́mɛ̀ otɔù kpɛrɛ, nɛ̀ tinɑ́ɑnyɛiti. 2 Kuyie nnɑ́ɑǹtì wennimu: Ndɔ́nɛ̀ ti ibíbɛ́nní dɔ́ mɛ̀ɛ̀ botí mɛmiɛ̀, kɛ́nɑ kɛ́nkótírí Kuyie nkó kucɛ miɛkɛ. 3 Di yɑ̀ɑ́kɛ́mu kɛ yɑ̀ Kuyie nwennimɛ̀.

4 Dí tɔ́ɔ́nnɛ̀ dimɑ́ɑ̀ Kirisi wèè tu ditɑ̃́fòùrì Kuyie mpɛ́nsìrì dì kɛ dì tɑ̃ɑ̃tɛ́ kɛ bo pṹṹtɛ́nɛ̀ ku cĩ́ɛ̃̀tɛ̀, kɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ dì yetɛ. 5 Duɔ́nnɛ̀ dimɑ́ɑ̀ Kuyie nkɛ múnkɛɛ nɑɑ́ nyɛtɑ̃́kperɛ̀ kɛ̀ kù di mɑɑ́nɛ̀ ku cĩ́ɛ̃̀tɛ̀, kɛ̀ dí ntú Kuyie nkuɔ́ nìùbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ dò mpɑ́íí kɛ pĩ́ mmutɔ̃mmú kù dɔ́ mù. 6 Ti wɑ̃̀rimu kɛ tú:

N tɑ̃ɑ̃tɛ́ ditɑ̃́sɑ̀ɑ̀rì ndi

kɛ dɔu nSiyɔ̃ɔ̃ kɛ̀ dì tu dipũũ,

wèè dì tɑ̃́ dɛ̀mɑrɛ̀ bɑ́ɑ́ ò nɑmpɛ.

7 Dɛ kó ditɑ̃́rì tu díndi bɛ̀ɛ̀ dì tɑ̃́ di kó disɑ̃nni ndi. Bɛ̀ɛ̀ dì yetɛ tì wɑ̃̀rimu bɛ kpɛ́í nkɛ tú:

Bɛmɑribɛ̀ dootóo dìì tɑ̃́rì,

diì nɑɑ́ ndipũũ kó ditɑ̃́rì mɔ́mmɔnni.

8 Titɛtì wɑ̃̀rimu kɛ tú:

Weè tu ditɑ̃́rì bɛ̀ yó mbétírí dì,

dipèrì dìì yó mbɛ̀ buɔ̀

bɛ̀ í tɑ̃́ mɛ̀ɛ̀ kpɛ́í nho kpɛti.

Bɛ̀ɛ̀ yetɛ o kpɛti bɛ̀ yó nduòmu, Kuyie nkuù mɛ nyɛ̃.

9 Díndi biɛ di tú Kuyie ntɑ̃ɑ̃tɛ́ bɛ̀mbɛ, Okpɑ̀ɑ̀tì kó ikuɔ́ nìùbɛ̀, kubotí kùù cɑ̃̀ɑ̃́, kubotí Kuyie ndontɛ́ kù. Kù di tɑ̃ɑ̃tɛ́ kɛ di dènnɛní dibiìnnì, kɛ di tɑnnɛ́ ku kó kuwenniku diɛkù kɛ̀ di bo nɑ́kɛ́ mutɔ̃mmú diɛmù kù pĩ mmù mmu di kpɛ́í. 10 Di do í tú Kuyie nkɔbɛ, di mmɔ̀nnì kɛ bɛ̀ nɑɑ́. Kuyie mu ndo í di cĩ̀ɛ̃́, di mmɔ̀nnì kɛ di cĩ̀ɛ̃́.

Kirisi kɔbɛ borimɛ bo ndòmmɛ̀

11 N kɔbɛ n dɔ́ bɛ̀, di pɔ̀ɔ̀nímu kɛ tú bɛpɔ̀ɔ̀bɛ̀ kɛtenkɛ̀ kiɛ ĩ́nkɛ̀, dɛɛ̀ te kɛ̀ n di tiè nkɛ tú: Di yóu mɛyɛ̀mmɛ̀ mɛ̀ɛ̀ dɔ́ mɛyɛi, mɛ̀ mɑ̀ùnɛ̀ di wɛ̃nnì ndi dìì dɔ́ Kuyie. 12 Di borimɛ nwenni, bɛ̀ɛ̀ í tũ nKuyie nkɛ̀ bɛ̀ di sɑ̃́ɑ̃́ mbɛ̀ɛ yɑ̀ mɛ̀ wennimɛ̀, kɛ dɛ́úkùnnɛ Kuyie nyètìrì ku beéntì yiè.

13 Di dɔ́ mɛ̀ɛ̀ kpɛ́í nti Yiɛ̀, nyíénnɛ̀ bɛ̀ɛ̀ bɑkɛ́ bɛ kpɛti, okpɑ̀ɑ̀tì diɛwè 14 nɛ̀ o kó bɛtũ̀mbɛ̀, ò kɑ̀nnɛ bɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ tiè mbɛ̀ɛ̀ cɑ̀ɑ̀ri, kɛ sɑ̃ntí bɛ̀ɛ̀ dɔ̀ɔ̀ri mɛsɑ̀ɑ̀. 15 Kuyie ndɔ́ dí ndɔɔri mɛsɑ̀ɑ̀ mmɛ, bɛ̀ɛ̀ í kù tũ̀ nkɛ̀ bɛ̀ bɑ́ɑ́ pɛ́tɛ́ tìmɑtì kɛ di wɑ́tí. 16 Kirisi di dènnɛmu ikuɔ́ miɛkɛ, bɛ̀ nɛ́ í yɛ̃ ndí ndɔɔri mɛyɛi di yɛ̀ mɛ̀ɛ̀ kpɛ́í nyikuɔ́ miɛkɛ. Di borimɛ nwenni kɛ̀ di dɔɔri Kuyie ndɔ́mɛ̀. 17 Di bɑ́ɑ́ senkɛ̀rì òmɔù, ndɔ́nɛ̀ Kirisi kɔbɛ bɛmɔu, kɛ́ndé Kuyie, kɛ yíé nhokpɑ̀ɑ̀tì kpɛti.

Kirisi fɛ̃̀ṹtɛ́mɛ̀ kɛ̀ ti dò nkɛ́fɛ̃́ṹtɛ́

18 Díndi bɛtɔ̃mbɛ̀ nyíénnɛ̀ bɛ̀ɛ̀ di ni bɛ kpɛti kɛ bɛ̀ dé, kɛ̀ bɛ̀ wenni yoo bɛ̀ yóù. 19 Kuyie mbo di dɔɔ̀ mɛsɑ̀ɑ̀ nkɛ̀ bɛ̀ di fɛ̃́ũnko kɛ̀ di mi ndi dɔ́ mɛ̀ɛ̀ kpɛ́í nkɛ yie nKuyie nkpɛti. 20 Kɑ̀ɑ dɔ̀ɔ̀ mɛyɛi nkɛ fɛ̃́ũ̀rì dɛ̀ í mɔkɛ diyètìrì mɑrì, kɑ̀ɑ mɛ ndɔ̀ɔ̀ mɛsɑ̀ɑ̀ nkɛ fɛ̃́ṹrì kɛ mi, dɛ̀ tu Kuyie nkó mɛsɑ̀ɑ̀ mmɛ. 21 Kuyie ndi yu dɛɛ̀ kpɛ́í. Kirisi fɛ̃̀ṹtɛ́mu di kpɛ́í nkɛ̀ di dò nkɛ́tũnnɛ o cɛ kɛ́fɛ̃́ṹtɛ́. 22 Wè í dɔ̀ɔ̀ mɛyɛi mmɑmɛ̀, ò mɛ nyí nɑ̀kɛ́ siyɑ́ɑ̀bìsí nɛ̀ ò bomɛ̀. 23 Kɛ̀ bɛ̀ nhò sɑ̃̀ɑ̃́, mbɑ́ wè í tɛ̃́nnìnko, koò fɛ̃́ũnko kòò cĩ̀ɛ̃́kɛ́, kɛ ɑ̃nnɛ́ dɛmɔu Kuyie nkùù bekù weti weti ku nɔ̀ùtɛ̀ miɛkɛ. 24 Weè cɔutɛ́ ti yɛi nkɛ tɔ, kɛ̀ bɛ̀ ò bɑɑkɛ́ kudɑpɑ̃ɑ̃tí kɛ̀ ti bo kú mɛyɛi mbíɛ́kɛ̀ kɛ́nfòù mufòmmu Kuyie ndɔ́ mù. Bɛ̀ we nkɔ̀utɛ kɛ̀ ti miɛtɛ́. 25 Bɛ̀ we nkɔ̀utɛ kɛ̀ Kuyie nti dɛɛtɛ́. Di do dò ntipìètì tìì feti tìnti, di mmɔ̀nnì kɛ wɛ̃̀tɛ di cɛ̃nti wèè bɑ̀ɑ di wɛ̃rɛ̀ o borɛ̀.

3

Bɛnitipòbɛ̀ nɛ̀ bɛ dɑɑ̀bɛ̀ bɛ̀ dò nkɛ́ndòmmɛ̀

1 Díndi bɛnitipòbɛ̀ dí nyíé ndi dɑɑ̀bɛ̀ kpɛti dɛɛ̀ pɛ̃ɛ̃tɛ́ di bo mbɛ̀ nɑ̀ɑ́mmɛ̀ Kuyie nnɑ́ɑǹtì. Kɛ̀ bɛ̀mɑbɛ̀ bɛ miɛkɛ í tũ̀ nKuyie, di borimɛ nte kɛ̀ bɛ̀ɛ kù tũ̀nnɛ. 2 Kɛ yɛ̃́ bɛ̀ yóó yɑ̀mɛ̀ di borimɛ wennimɛ̀ kɛ̀ di bɛ̀ dé. 3 Di bɑ́ nsɑ̃rì kɛ pɑ̃ɑ̃tì tiyùtì kɛ do ntiyɑ̀ɑ̀tì idítíkperí kpɛti, yɛtootɔ̃rɛ idítíkperí kpɛyɛ, kɛ bo bɛnkɛ dimɑ́ɑ̀. 4 Di wenniku ntú kùù bo di miɛkɛ kùù í ceeri, di yɛ̀mmɛ̀ nwenni kɛ boo, Kuyie ndɔ́ kuù wenniku botí. 5 Dimɔ̀nnì kó bɛnitipòbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ do duɔ́ bɛ mɑ́ɑ̀ Kuyie nkɛ́ nkù bɑ̀ɑ bɛ̀ do mɛ ndò nkɛ yíé mbɛ dɑɑ̀bɛ̀ kpɛti. 6 Sɑrɑɑ do mɛ ndò kɛ yu o dɔù Abɑrɑhɑmmu kɛ tú o yiɛ̀. Kɛ̀ di dɔɔri mɛmmɛ di bo ntú o bí kɛ̀ bɑ́ nyĩɛ̃̀kù tìmɑtì.

7 Díndi bɛnitidɑɑbɛ̀ kɛ̀ dí mpĩ́ ndi pobɛ̀ mɛsɑ̀ɑ̀ nkɛ yɛ̃́ di wɛ̃rímú pɛ̃ɛ̃tɛ́mɛ̀ bɛ kɔ̃mu, kɛ́ mbɛ̀ dé kɛ yɛ̃́ di yóó wɛ̃nnɛ́mɛ̀ kɛ pɛ́tɛ́ mufòmmu mùù bo sɑ̃́ɑ̃̀. Kɛ̀ di dɔɔri mɛmmɛ dɛ̀mɑrɛ̀ bɑ́ɑ́ dítínnɛ́ di bɑ́ɑmmu.

A bo ndɔɔrimɛ̀ mɛsɑ̀ɑ̀ mbɑ́ kɛ̀ bɛ̀ dɑ fɛ̃́ũnko

8 Ǹwɛ̃ńnɛ̀ mɛyɛ̀mmɛ̀ mɛ̀mɑ́ɑ̀, dinùù dìmɑ́ɑ̀ kɛ́mmɔkɛ ditɔbɛ̀ kó mɛsémmɛ̀, kɛ dɔ́ ditɔbɛ̀ kɛ dò ntɛcĩ́ɛ̃̀tɛ̀ tɛ̀mɑ́ɑ̀ kɔbɛ. Kɛ́ndɔɔri mɛsɑ̀ɑ̀ nkɛ kɛ̃́kùnko dimɑ́ɑ̀. 9 Di bɑ́ nfɔku ditɔbɛ̀ mɛyɛi, kɛ̀ bɛ̀ dɑ sɑ̃̀ɑ̃́ nhɑ bɑ́ɑ́ tɛ̃́nnɛ́, ɑ petìnkɛɛ mɔɔ Kuyie nkó mɛsɑ̀ɑ̀ mmɛ bɛ kpɛ́í. Kuyie ndɔ́ di mmɛ ndɔɔri kɛ̀ kù di dɔɔ̀ mɛsɑ̀ɑ̀. 10 Tì wɑ̃̀rimu kɛ tú:

Wèè dɔ́ kɛ́mbo kɛ̀ dɛ̀ ò nɑɑti,

wèe yóu tinɑ́ɑnyɛiti nɛ̀ siyɑ́ɑ̀bìsí.

11 Kɛ yóu mɛyɛi kɛ́ndɔɔri mɛsɑ̀ɑ̀,

kɛ́nyetíróo kɛ dɔ́ kɛ́nnɑɑtinɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ bɛmɔu.

12 Kɛ yɛ̃́ Kuyie nyɛ̃́mɛ̀

bɛ̀ɛ̀ dɔ̀ɔ̀ri kù dɔ́mɛ̀ bɛ kpɛ́í nkɛ,

kɛ cɔú bɛ kó mubɑ́ɑmmu,

kɛ búútí bɛ̀ɛ̀ dɔ̀ɔ̀ri mɛyɛi mbɛ kɔ̃mu.

13 Kɛ̀ di dɔɔri mɛsɑ̀ɑ̀ nwe mbo di dɔɔ̀ mɛyɛi? 14 Bɑ́ kɛ̀ bɛ̀ di fɛ̃́ũnko di dɔɔri mɛ̀ɛ̀ kpɛ́í mmɛsɑ̀ɑ̀ ndi bɑ́ nyĩɛ̃̀kù òmɔù, kɛ̀ di kɔ̃m̀bùɔ̀tì duò. Dɛ̀ ndi nɑɑti. 15 Ndénɛ̀ Kirisi di Yiɛ̀, kòò mɔù di bekɛ o kó kucɛ kpɛti dí ò nɑ̀kɛ́ diyɔɔ̀nnì kɛ bɑ́ɑ́ ò sènkɛ̀rì. 16 Ndɔɔrinɛ̀ mɛsɑ̀ɑ̀ nkɛ bɑ́ nyĩɛ̃̀kù, kɛ̀ ifɛii pĩ́ mbɛ̀ɛ̀ di wɑ́tìrì kɛ di sɑ̃́ɑ̃́, kɛ yɛ̃́ bɛ̀ í yóó yɑ̀mɛ̀ di dɔ̀ɔ̀ mɛ̀ɛ̀ yɛi. 17 Kɑ̀ɑ dɔ̀ɔ̀ri mɛsɑ̀ɑ̀ nkɛ̀ Kuyie ndɔ́ ɑ fɛ̃́ṹtɛ́, dɛ̀ wennimu kɛ pɛ̃ɛ̃tɛ́ ɑ bo dɔɔ̀mɛ̀ mɛyɛi nkɛ́fɛ̃́ṹtɛ́. 18 Kirisi fɛ̃̀ṹtɛ́mu ti yɛi nkpɛ́í, wenwe wèè kpɑ mɛyɛi nkɛ duɔ́ nhomɑ́ɑ̀ kucɛ mɛ̀mɑ́ɑ̀ kɛ̀ bɛ̀ ò kùɔ, ò mɛ ntúmɛ̀ onìtì kòò ku, kɛ yɑ̃̀ńtɛ́ kɛ yɛ̃́ ò tumɛ̀ Kuyie, kɛ bo ti niitɛ́ Kuyie mborɛ̀. 19 Ò ku dìì mɔ̀nnì kɛ́nɑ́kɛ́mu Kuyie nnɑ́ɑǹtì bɛcíríbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ kpetí. 20 Bɛ̀ɛ̀ do yetɛ bɛ̀mbɛ Kuyie nkpɛti, Nɔwee bɑɑkù dìì mɔ̀nnì bɑ̀tóò kɛ̀ Kuyie mmi nkɛ bɛ̀ bɑ̀ɑ. Bɛnìtìbɛ̀ bɛ̀ni, bɛɛ̀ mɑ́ɑ̀ do tɑ bɑ̀tóò miɛkɛ kɛ́yentɛ́nɛ̀ mɛniɛ. 21 Dɛ kó mɛniɛ ndo dònnɛ̀ bɑ̀tɛ́mmù nwe bɛ̀ di ɑ̃ɑ̃̀ wè kòò di dɛɛrí, bɛ̀ ɔ̃ɔ̃ í nyóó ɑ̃nnɛ́ onìtì bɑ̀tɛ́mmù kɛ bo ɔ́útɛ́ o kɔ̃̀ntì kó mɛyɔ̃́ɔ̃̀, dɛ̀ bɛnkú Kuyie nhũtɛ́ mɛ̀mmɛ o yɛi nkòò wenkɛ. Kuyie mbo nɑ kɛ́ mɛ̀ dɔ̀ɔ̀ kɛ yɛ̃́ Kirisi kumɛ̀ kɛ yɑ̃̀ńtɛ́. 22 Di mmɔ̀nnì Yesu dèkɛ kɛĩ́nkɛ̀ nkɛ kɛ kɑri Kuyie mbɑkù yoú kɛ bɑkɛ́ Kuyie ntɔ̃rɛ̀ yɛmɔu nɛ̀ kɛĩ́nkɛ̀ kó bɛkperíbɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ ò dé.

4

A bo yóumɛ̀ mɛyɛi nkɛ́dɔɔ̀ Kuyie ndɔ́mɛ̀

1 Kirisi fɛ̃̀ṹtɛ́mu! Nyɛ̃́nɛ̀ kɛ dò ndi múnkɛ yóó fɛ̃́ṹtɛ́, kɛ yɛ̃́ wèè fɛ̃́ũ̀rì ò yóumɛ̀ mɛyɛi. 2 Dɛɛ̀ te kɛ̀ ti dò nkɛ́ndɔɔri Kuyie ndɔ́mɛ̀ ti we yɛ̀ɛ̀ kpɑɑ́ yɛ miɛkɛ kɛ́yóu timɔ́mmɔmbɛ ti dɔ́mɛ̀. 3 Di do í tũ̀ ndìì mɔ̀nnì Kuyie nkɛ dɔɔri di dɔ́mɛ̀ mmɛ, kɛ dɔutinɛ̀ ditɔbɛ̀, kɛ tú tinɑɑyɑ̃̀ɑ̃̀tì, kɛ ɑ̃ɑ̃̀ yɛdikɛ́tontɛ́bɑɑ kɛ feu iwũɔ̃ yɛbɔkɛ̀ dɛ̀ɛ̀ tu mɛyɛi ndiɛmɛ̀. 4 Di mmɔ̀nnì kɛ dɛ̀ yóu, nɛ̀ bɛ̀ di do wɛ̃ nkɛ dɔɔri mɛyɛi kɛ̀ dɛ̀ bɛ̀ di, kɛ̀ bɛ̀ di sɑ̃́ɑ̃́ nkɛ di senku. 5 Kuyie nkùù yóó bekɛ́nɛ̀ bɛfòùbɛ̀ nɛ̀ bɛcíríbɛ̀ kù yóó bɛ̀ yietímu bɛ dɔɔ̀rìmɛ̀ dòmmɛ̀. 6 Dɛɛ̀ te kɛ̀ Kirisi nɑ̀kɛ́ Tinɑ́ɑǹsɑ̀ɑ̀tì bɛcíríbɛ̀, kɛ̀ Kuyie mbo bɛ̀ bekɛ́nɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ɛ pɛ́tɛ́ mufòmmu kù duɔ̀ mmù.

Kuyie nti duɔ́mmɛ̀ ti tɔ̃mmú ti tɔ̃mmú

7 Kutenkù ɑutɛ́ kɛ bo deèmu, nciìnɛ̀, kɛ nyɛ̃́ kɛ bɑ́ɑ́ nKuyie. 8 Dɛ̀mɑrɛ̀ ketirɛ̀ tu: Di bo ndɔ́mɛ̀ ditɔbɛ̀, kɛ yɛ̃́ mɛdɔ́kùmɛ̀ dɑɑtimɛ̀ mɛyɛi mmɛsṹkùmɛ̀. 9 Ncɔúnɛ̀ Kirisi kɔbɛ di cɛ̃́ĩ nɛ̀ diwɛ̀ì. 10 Kuyie mpɑ̃mu bɑ́ wè dipɑ̃nnì, di nyɛ̀ pĩ̀ńnɛ̀ mutɔ̃mmú kɛ̀ dɛ̀ wenni, kɛ teennɛ̀ ditɔbɛ̀. 11 Kuyie nduɔ́ nwè kòò bo nnɑ́ɑ́ nku nɑ́ɑǹtì, wè nti nɑ̀ɑ́ mbɛtɔbɛ̀, kɛ̀ kù duɔ́ nwè kòò bo nteennɛ̀ bɛtɔbɛ̀ wè mbɛ̀ teennɛ̀ o wɛ̃rímú mumɔu Kuyie nhò duɔ́ mmù. Kɛ̀ Kuyie nyètìrìi dɛukɛ Yesu Kirisi kpɛ́í nwèè dɛu kɛ kpeńnì sɑ̃́ɑ̃̀. Kɛ̀ dɛ̀ mmɛ ndò.

A bo nfɛ̃́ũ̀rìmɛ̀ Kirisi kpɛ́í nkɛ̀ dɛ̀ dɑ nɑɑti

12 N kɔbɛ n dɔ́ bɛ̀, kɛ̀ di fɛ̃́ũ̀rì mɛdiɛ̀ ndɛ̀ bɑ́ɑ́ di di, kɛ̀ di yɛ̀mmɛ̀ ndò ndɛ̀mɑrɛ̀ cɑ̀nnɛ̀. 13 Dɛ̀ petìnkɛ ndi nɑɑti Kirisi fɛ̃̀ṹtɛ́mɛ̀ kɛ̀ di múnkɛ fɛ̃́ũ̀rì, kòò bo wɛ̃tɛní kɛ̀ di yɑ̀ ò dɛumɛ̀ kɛ̀ diwɛ̀ì di pĩ́. 14 Kɛ̀ bɛ̀ di sɑ̃́ɑ̃́ ndi tú mɛ̀ɛ̀ kpɛ́í nKirisi kɔbɛ dɛ̀ ndi nɑɑti kɛ yɛ̃́ Muyɑɑ́nsɑ̀ɑ̀mù kó muwɛ̃rímú diɛmù di bonɛ̀mɛ̀. 15 Nyɛ̃́nɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ bɑ́ nfɛ̃́ũnko òmɔù kɛ tú ò kùɔ onìtì, yoo ò yùúkú, yoo ò dɔ̀ɔ̀ mɛyɛi nyoo ò tɑ otɔù kpɛti miɛkɛ. 16 Kòò mɔù fɛ̃́ũ̀rì ò tu mɛ̀ɛ̀ kpɛ́í nKirisi kou, ifɛi bɑ́ nhò bo, ò petìnkɛɛ sɑ̃ntɛ Kuyie nhò tu mɛ̀ɛ̀ kpɛ́í nKirisi kou.

17 Kuyie mbeéntì tùɔ̀kɛmu kɛ̀ kù ketɛ́nɛ̀ ku kɔbɛ. Kɛ̀ Kuyie nketɛ́ kɛ bekùnɛ̀ tínti ku kɔbɛ dɛ̀ nɛ́ bo ndòmmɛ̀ bɛ̀ɛ̀ kù yetɛ? 18 Bɛ̀ɛ̀ dɔ̀ɔ̀ri Kuyie ndɔ́mɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ fɛ̃̀ṹtɛ́ kɛ nɛ́ nɑ kɛ cootɛ́, bɛnitiyɛibɛ nɛ̀ bɛnitidɔnnibɛ̀ bo yĩ́mɛ kɛ́cootɛ́? 19 Bɛ̀ɛ̀ dɔ̀ɔ̀ri Kuyie ndɔ́mɛ̀ kɛ fɛ̃́ũ̀rì bɛ̀ nsɔkɛ́ kɛ dɔɔri mɛsɑ̀ɑ̀ nkɛ duɔ́ mbɛmɑ́ɑ̀ Kuyie nkùù bɛ̀ dɔ̀ɔ̀, kù bɛ́i ntì í ceeri, kù bɛ́immu kɛ tú kù í yóó bɛ̀ yóu.

5

Ti bo ndɑkɛmɛ̀ Kuyie nkɔbɛ kpɛ́í

1 Di mmɔ̀nnì n nɑ́ɑ́nnɛ̀ dímbɛ bɛwedɔunkótíbɛ̀, m múnkɛ we ntú kɛ yɑ̀ Kirisi fɛ̃̀ṹtɛ́mɛ̀, kɛ yóó ò wɛ̃nnɛ́nɛ̀ o kpetì miɛkɛ. 2 Ndɑkɛnɛ̀ Kuyie nkɔbɛ kù di duɔ́ mbɛ̀ kpɛ́í nkɛ́ mbɛ̀ pĩ́ mmɛsɑ̀ɑ̀ nnɛ̀ di yɛ̀mmɛ̀ mɛmɔu, dɛ̀ bɑ́ ntú nɛ̀ muwɛ̃rímú yoo di dɔ́ idíítí, dí mpĩ́ ndi dɔ́ mɛ̀ɛ̀ kpɛ́í nKuyie. 3 Di bɑ́ ndɔ́ kɛ́mbɑkɛ́ Kuyie ndi duɔ́ mbɛ̀, dí ntú bɛ̀ yó nwúó mbɛ̀ɛ̀ kó mɛborimɛ kɛ tũ. 4 Kòo cɛ̃nti diɛwè tùɔ̀kɛní dìì yiè wèe di cú ticuuti tikpetì tìì yó mbo sɑ̃́ɑ̃̀.

5 Díndi bɛbɛ́mbɛ̀, nyíénɛ̀ bɛkótíbɛ̀ kpɛti. Dimɔu kɛ̀ di nkɛ̃́nkùnko dimɑ́ɑ̀. Ti wɑ̃̀rimu kɛ tú: Kuyie nyetírí sifeí yɛmbɛ̀ kɛ dɔɔri mɛsɑ̀ɑ̀ mbɛ̀ɛ̀ kɛ̃́kùnko bɛmɑ́ɑ̀. 6 Kɛ̃́kùnnɛ dimɑ́ɑ̀ Kuyie nkperíkù ììkɛ̀, kɛ̀ ku mɔ̀nnì tùɔ̀kɛ kù di dɛ́úkùnnɛ. 7 Duɔ́nnɛ̀ ku di yɛntotí imɔu, kɛ yɛ̃́ kù dɑ̀kɛmɛ̀ di kpɛ́í.

8 Nyɛ̃́nɛ̀ kɛ́ndɑkɛ, di kpɑntídɛ̀ntɔù dibɔɔ̀ firìmu dicìrícìrì kɔ̃mɛ, kɛ ũntí kɛ wɑnti dì bo pĩ́ nwè. 9 Nfííkúnɛ̀ tei tei Kuyie nkó kucɛ kɛ́bɑɑo dibɔɔ̀. Nyɛ̃́nɛ̀ kɛ dò ndi kɔbɛ bɛ̀ɛ̀ bo tipíìtì timɔu bɛ̀ múnkɛ fɛ̃́ũ̀rì mɛɛ̀ botí. 10 Di yóó fɛ̃́ṹtɛ́mu yɛmɔ̀rɛ̀ sɑ́m̀pɔ́ miɛkɛ. Kuyie nkùù dɔ̀ɔ̀ri mɛsɑ̀ɑ̀ nkɛ di yu kɛ̀ di bo wɛ̃nnɛ́nɛ̀ Kirisi kɛ́mbo ku kpetì miɛkɛ sɑ̃́ɑ̃̀, kɛ̀ kù di wénkùnnɛ pɑ́íí, kɛ di kpénkùnnɛ, kɛ di fíí ndipũũ kperì ĩ́nkɛ̀. 11 Kuù kpeńnì sɑ̃́ɑ̃̀. Kɛ̀ dɛ̀ mɛ̀ ndò.

Mucɑummu

12 Ti kou Sidifɛ̃ɛ̃ weè n teennɛ̀ kɛ̀ ti wɑ̃̀ri di mpɑ́tíri kɛ̀ m bo di nɑ́kɛ́ kɛ tú Kuyie ndi dɔ̀ɔ̀mu mɛsɑ̀ɑ̀ nweti weti kɛ yɑ́úkùnnɛ di kɔ̃̀ntì kɛ̀ di nfííkú teii kù kó kucɛ miɛkɛ.

13 Kirisi kɔbɛ Kuyie ntɑ̃ɑ̃tɛ́ bɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ bo Odommu nɛ̀ n kóo dɑpɑ̀ɑ̀ mMɑriki, bɛ̀ di dɔunko. 14 Díndi Kirisi kɔbɛ, ndɔúnnɛ̀ ditɔbɛ̀ nɛ̀ diwɛ̀ì.

Díndi Kirisi kɔbɛ kunɑɑtí ndi bonɛ̀ dimɔu.

2 Piɛri

1

2

3

Piɛri wɑ̃̀ri dìì pɑ́tíri dɛ́rí

Di mpɑ́tíri tɔ tìì nɑ́ɑǹtì

Piɛri do wɑ̃̀ri o pɑ́tíri dɛ́rì Kirisi kɔbɛ bɛmɔu ndi bɑ́ kɛ̀ bɛ̀ bo kùù píkù. Ò do bɛ̀ wɑ̃̀ri kɛ bo bɛ̀ nɑ̀kɛ́mu kɛ̀ bɛ̀ ndɑkɛ kɛ́bɑɑo bɛ̀ɛ̀ tiè nyiyɑ́ɑ̀bìsítié nkɛ̀ ì cɑ̀ɑ̀ri bɛnìtìbɛ̀ kɛ bɛ̀ tɑnnìnko mɛyɛi mmiɛkɛ.

Piɛri do dɔkɛ yĩkú tìì ĩ́nkɛ̀ tiì tú: Kirisi í ɔɔtí ò bo wɛ̃tɛnímɛ̀. Kɛ̀ Piɛri nɑ̀kɛ́ dɛ yɛmbɛ̀ kɛ tú, kɛ̀ Kirisi ɔɔtí ò í dɔ́mɛ̀ mmɛ kòò mɔùu feti, ò dɔ́ timɔu ti bɑntɛ́mu kɛ́ceetɛ kɛ yóu ti yɛi.

Di mpɑ́tíri nɑ́ɑǹtì duɔ́ kɛ dòmmɛ̀

1. Mudɔummu 1:1-2

2. Kirisi kou kó mufòmmu dò nkɛ́ndòmmɛ̀ 1:3-21

3. Piɛri tumɛ̀ bɛ̀ ndɑkɛ iyɑ́ɑ̀bìsítié nyɛmbɛ̀ kpɛ́í 2:1-22

4. Piɛri nɑ̀kɛ́mɛ̀ Kirisi kó muwɛ̃timù nɛ̀ Kuyie nkó diyiè dɛ kpɛ́í 3

1

Mudɔummu

1 Mí nSimɔɔ Piɛri m pĩ́ nYesu Kirisi kó mutɔ̃mmú mmu kɛ tú o kó ditɔ̃nnì. Míì wɑ̃̀ri di mpɑ́tíri díndi bɛ̀ɛ̀ tɑ̃́ Kuyie nti kù tɑ̃́ mɛ̀ɛ̀ botí. Kuyie nnɛ̀ Yesu Kirisi Odɛɛtíwè bɛ̀ wetímu dɛɛ̀ te kɛ̀ bɛ̀ di duɔ́ mmɛtɑ̃́kùmɛ̀ kɛ̀ mɛ̀ dònnɛ̀ ti kɔ̃mɛ. 2 Kuyie ndi teennɛ̀ kɛ́ di dɔɔ̀ mɛsɑ̀ɑ̀ mmɛdiɛ̀ nkɛ́ di duɔ́ ndiwɛ̀ì, di kù yĩ̀ɛ̃́tɛ́ mɛ̀ɛ̀ kpɛ́í nnɛ̀ ti Yiɛ̀ nYesu Kirisi.

Kuyie nti tɑ̃ɑ̃tɛ́mɛ̀ kɛ ti yu

3 Kuyie nnɛ̀ ku wɛ̃rímú miɛkɛ kù ti duɔ́mmu dɛ̀ ti békú dɛ̀ɛ̀ kó dimɑ̀ɑ̀ kɛ̀ ti bo nfòù kɛ kù sɑ̃ntí. Kuù te kɛ̀ ti yĩ̀ɛ̃́tɛ́ wèè ti yu, kɛ̀ ti bo ò totɛ́nɛ̀ o kó tikpetì nɛ̀ o kó mɛsɑ̀ɑ̀. 4 Nɛ̀ dɛɛ̀ miɛkɛ nkɛ Kuyie nti dɔunnɛ́mɛ̀ yɛnɔ̀ yɛdiɛyɛ̀ yɛsɑ̀ɑ̀yɛ̀ kɛ̀ dɛ̀ bo yie nkɛ̀ ti pɛ̀tɛ́ kù yɛ̃ nkù yóó ti dɔɔ̀ dɛ̀ kɛ̀ ti nɑ kɛ́yentɛ́nɛ̀ kutenkù kuù nkó mɛyɛi mmɛ̀ɛ̀ mɔ̀kɛ mɛdɔ́kùmɛ̀ mɛ̀ɛ̀ kɔ̀ù, kɛ́dontɛnɛ̀ Kuyie. 5 Nɛ̀ dɛ kpɛ́í nyetɛnko kɛ́yíɛ́ mɛborimɛ sɑ̀ɑ̀mɛ̀ di tɑ̃́kùmɛ̀ ĩ́nkɛ̀, kɛ́yíɛ́ mɛyĩ́ɛ̃́tímɛ̀ di borimɛ sɑ̀ɑ̀mɛ̀ ĩ́nkɛ̀, 6 kɛ́nnɔ nkɛ pĩĩ ndimɑ́ɑ̀ kɛ̀ dɛ̀ɛ yíɛ́nɛ̀ di yĩ́ɛ̃́tímɛ̀ ĩ́nkɛ̀, kɛ̀ di nɔ nkɛ pĩĩ ndimɑ́ɑ̀ di yetoo kɛ́mɔɔtɛ mɛwɛ̃́ɛ̃́rìmɛ̀, kɛ́yíɛ́ Kuyie nkó disɑ̃nni mɛwɛ̃́ɛ̃́rìmɛ̀ ĩ́nkɛ̀, 7 kɛ́yetoo kɛ́ndɔ́ Kirisi kɔbɛ kɛ́mɔɔtɛ mɛdɔ́kùmɛ̀. 8 Kɛ̀ di mɔkɛ dɛndɛ kó dimɑ̀ɑ̀ kɛ dɛ̀ yɛ́útí dɛ̀ bo nte kɛ̀ di tɔ̃mmú ndɛ́úkú kɛ̀ di dɔkɛ yĩ́ɛ̃́tɛ́ ti Yiɛ̀ Yesu Kirisi. 9 Wèè í mɔkɛ dɛndɛ ò tu kuyũ̀ɔ̃̀nkù nku, wè í wúó, kɛ í kpɑɑ́ yɛ̃́ Kuyie nhò ɔ̀útɛ́mɛ̀ o yɛi.

10 Yetɛnko kɛ́tɑunnɛ̀ dimɑ́ɑ̀ weti weti Kuyie nkùù di tɑ̃ɑ̃tɛ́ kɛ di yu. Kɛ̀ di dɔɔri mɛmmɛ di bo nɑ kɛ́tuɔkɛ kumɑ̀nku. 11 Kɛ̀ Kuyie ndi kpetɛ́ dibòrì mɛsɑ̀ɑ̀ nkɛ̀ di tɑ ti Yiɛ̀ nYesu Odɛɛtíwè kpɑ̀ɑ̀tìyuu miɛkɛ, dìì yó mbo sɑ̃́ɑ̃̀.

12 Dɛɛ̀ te kɛ̀ n dɔ́ kɛ́ ndi denni dɛ kó tinɑ́ɑǹtì sɑ̃́ɑ̃̀ bɑ́ nɛ̀ di mɛ ndiɛ́ nkɛ tì yɛ̃́mɛ̀ kɛ̀ di dɔkɛ fííkú timɔ́mmɔnti di tɑ̃́ tì miɛkɛ. 13 Kɛ̀ n kpɑɑ́ fòù, n dɔ́ kɛ́ ndi dennimu dɛ kó tinɑ́ɑǹtì kɛ̀ di bɑ́ɑ́ yɛ̃̀ nkɛ́duɔ́. 14 Ti Yiɛ̀ nYesu Kirisi n nɑ̀kɛ́mu kɛ tú m mɔ̀nnì tùɔ̀kɛ. 15 Dɛɛ̀ te kɛ̀ n yetíróo kɛ bɑɑ tì ndi nɑ́ɑ́ nkɛ bo kú kɛ̀ di nkpɑɑ́ kɛ tì yɛ̃́.

Kuyie mpɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑm̀bɛ̀ nɑ̀kɛ́ tì tumɛ̀ timɔ́mmɔnti

16 Ti nɑ́ɑ́ ntìì nɑ́ɑǹtì kɛ di bɛnkú ti Yiɛ̀ nYesu Kirisi wɛ̃tinímɛ̀ nɛ̀ muwɛ̃rímú í tú pɛ̀tɛ̀m̀pɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ keú wè nɛ̀ mɛciì. Ti yɑ̀mu nɛ̀ ti nuɔ nhò kpeńnìmɛ̀. 17 Ti do bomu ditɑ̃sɑ̀ɑ̀rì ĩ́nkɛ̀ kɛ̀ ti cicɛ Kuyie nhò sɑ̃ntɛ kóò dɛ́úkùnnɛ nɛ̀ ku kpetì diɛtì miɛkɛ kóò bɛ́innɛ̀ kɛ dɔ̀: Yie nweè tú m birɛ kɛ̀ nh ò dɔ́ mɛsɑ̀ɑ̀ koò tɑ̃́ mɛdiɛ̀. 18 Ti do ò bonɛ̀ ditɑ̃sɑ̀ɑ̀rì ĩ́nkɛ̀ nkɛ kɛ́keè dɛ kó mɛtɑmmɛ̀.

19 Dɛɛ̀ te kɛ̀ ti yie nkɛ dò Kuyie mpɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑm̀bɛ̀ do nɑ̀kɛ́ tì yóó dɔɔ̀. Di dò nkɛ́ tì yiemmu, tiì dò nfìtírɛ̀ dɛ̀ɛ̀ mí kɛyènkɛ̀ kɛ wentɛ́, kɛ̀ tɛkṹnwentɛ́wɑ̃̀tɛ̀ yɛ̀nní kɛ mìítɛ́ di yɛ̀mmɛ̀ miɛkɛ. 20 Nyɛ̃́nɛ̀ kɛ dò nKuyie mpɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑǹtò mɔù í nɑ̀kɛ́ tìmɑtì tìì tu o kpɛti. 21 Onìtì bɑ́ɑ́ nɑ nɛ̀ omɑ́ɑ̀ kɛ́nɑ́kɛ́ Kuyie mpɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì, Muyɑɑ́nsɑ̀ɑ̀mù muù do bɛ̀ bonɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ nnɑ́ɑ́ nKuyie mbɛ̀ duɔ́ ntì kɛ̀ bɛ̀ bo nɑ́kɛ́ bɛnìtìbɛ̀.

2

Iyɑ́ɑ̀bìsítié nyɛmbɛ̀ kó tinɑ́ɑǹtì

1 Bɛnìtìbɛ̀ do bomu bɛ̀ɛ̀ tu bɛmɑ́ɑ̀ Kuyie mpɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑm̀bɛ̀ kɛ soú. Mɛɛ̀ botí nku bɛnìtìbɛ̀ buotɛ́mɛ̀ di cuokɛ̀ kɛ nɑ́ɑ́ mbɛnìtìbɛ̀ tìì í tú Kuyie nkpɛti kɛ bɛ̀ soú kɛ yetɛ ti Yiɛ̀ nwèè bɛ̀ dɛɛtɛ́ o kpɛti kɛ feti kɛ̀ Kuyie nyóó bɛ̀ kùɔ mɛcɑ̃ɑ̃. 2 Kusṹkù bo tũnnɛ bɛ borimɛ kɛ̀ bɛ̀ ndɔutinɛ̀ bɛtɔbɛ̀ kɛ̀ dɛ̀ nte kɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ɛ senkɛ̀rì Kuyie nkó kucɛ kùù tu timɔ́mmɔnti kɔku. 3 Bɛ̀ yó ndi soú nkɛ dɔ́ idíítí nyi, Kuyie mmɛ nyóó bɛ̀ kpetínnɛ́mu bɑ̀mbɑ̀.

4 Kuyie nyí yóu ku tɔ̃rɛ̀ yɛ̀ɛ̀ yetɛ ku kpɛti, kù yɛ̀ tɑnnɛ́ difɔ̃̀tìrì cũmpuri ndi dibiìnnì miɛkɛ kɛ bɑɑnɛ̀ tibeéntì yiè. 5 Kuyie ndo í yóu Nɔwee kó dimɔ̀nnì kɔbɛ. Kù do cṹũnní fɛtɑɑfɛ̀ nfɛ kɛ̀ fɛ̀ɛ kuɔ bɛnitiyɛibɛ, kɛ́yóu Nɔwee nɛ̀ o cĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kɔbɛ bɛyiekɛ̀. Nɔwee do nɑ̀kɛ́mu bɛnìtìbɛ̀ kɛ dɔ̀ bɛ̀ɛ dɔɔ̀ Kuyie ndɔ́mɛ̀. 6 Kuyie ndo cɔ́u nSodɔmmu nɛ̀ Komɔɔ kɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ɛ kú pɑ́íí, kɛ̀ dɛ̀ bɛnkú kù yóó kpetínnɛ́mɛ̀ mmɛ bɛnitiyɛibɛ, 7 kɛ́dɛɛtɛ́ Dɔti onitisɑ̀ù wèè yɛ̀mmɛ̀ do cɑɑri nɛ̀ bɛ̀ dɔ̀ɔ̀ri mɛ̀ɛ̀ yɛi. 8 Ò do tú onitisɑ̀ù nwe kɛ bo bɛ̀ cuokɛ̀ kɛ wúó mbɛ̀ dɔ̀ɔ̀ri mɛ̀ɛ̀ yɛi nkɛ yo bɛ nɑ́ɑnyɛiti kòo yɛ̀mmɛ̀ cɑ̀ɑ̀ri. 9 Kuyie nyɛ̃́mu kù yóó dɛɛtɛ́ mɛ̀ɛ̀ botí ku kɔbɛ bɛ̀ɛ̀ fɛ̃́ũ̀rì, kɛ yɛ̃́ kù yóó kpetínnɛ́ mɛ̀ɛ̀ botí bɛnitiyɛibɛ ku beéntì yiè. 10 Kù dɔ̀kɛ yóó kpetínnɛ́ bɛ̀ɛ̀ dɔ̀ɔ̀ri bɛ̀mbɛ mɛyɛi mbɛ yɛ̀mmɛ̀ dɔ́mɛ̀ kɛ kù sènku.

Iyɑ́ɑ̀bìsítié nyɛmbɛ̀, n di nɑ́ɑ́ mbɛ̀ɛ̀ kpɛ́í mmɔkɛ yɛkɔ̃m̀bɔ̀ nyɛ nɛ̀ sifeí, bɛ̀ í dé kɛĩ́nkɛ̀ kó bɛkperíbɛ̀ kɛ bɛ̀ sɑ̃̀ɑ̃́. 11 Bɑ́ Kuyie ntɔ̃rɛ̀ yɛ̀ɛ̀ kpeńnì kɛ bɛ̀ pɛ̃ɛ̃tɛ́, yɛ̀ í dɑ̀ɑ́tí kɛ bo sɑ̃́ɑ̃́ nkɛĩ́nkɛ̀ kó bɛkperíbɛ̀ Kuyie mborɛ̀ kɛ dɔ̀ bɛ̀ cɑ̀ɑ̀rɛ̀. 12 Dɛ kó bɛnìtìbɛ̀ í yɛ̃́ bɛ̀ dɔ̀ɔ̀ri dɛ̀, bɛ̀ dò nyiwũɔ̃ nyi ìì pɛí kɛ̀ bɛ̀ pĩĩ nkɛ kɔù. Bɛ̀ sɑ̃̀ɑ̃́ mbɛ̀ í yɛ̃́ dɛ̀ndɛ kɛ̀ Kuyie nyóó bɛ̀ kùɔ iwũɔ̃ tɛ̃mɛ̀. 13 Bɛ̀ dɔ̀ɔ̀ mɛ̀ɛ̀ yɛi nKuyie nyóó mɛ mbɛ̀ yietí. Bɛ̀ dɔ̀ɔ̀ri mɛyɛi mbɛ̀ dɔ́mɛ̀ mmɛ kuyie ncuokɛ̀, kɛ̀ ɔ̃ mbo di yo ndɛ̀ kɛ̀ dɛ̀ dò nyisíɛ́ kɛ di sĩnkùnko, kɛ̀ dɛ̀ bɛ̀ nɑɑtinɛ̀ bɛ̀ dɔ̀ɔ̀ri mɛ̀ɛ̀ yɛi. 14 Kɛ dɔ́ bɛnitipòbɛ̀ mɑ́ɑ̀ kɛ dɔɔri mɛyɛi nsɑ̃́ɑ̃̀ kɛ buɔ̀ mbɛ̀ɛ̀ í kpeńnì Kuyie nkó kucɛ, kɛ duɔ́ mbɛ yɛ̀mmɛ̀ idíítí kɛ yɛ̃́ bɛ̀ ɔ̃mmɛ̀ kɛ ì pɛ́u. Kuyie nyóó bɛ̀ bɔntɛ́mu kusĩ̀nkù. 15 Bɛ̀ yóu kucɛ sɑ̀ɑ̀kù nku kɛ tũ mmɛyɛi nkɔku. Bɑdɑmmu Beɔɔ birɛ do tũ nkù kɛ́ndɔɔri mɛyɛi nkɛ dɔ́ idíítí. 16 Kɛ̀ Kuyie nhò kpɑnnɛ̀ o tookperí kpɛ́í nkɛ̀ sɑ̃mmɑrímú ò dèkɛ wèe bɛ́i nhonìtì kɔ̃mɛ, kóò pɛ̀ítɛ́ ò dɔ́ kɛ́dɔɔ̀ mɛ̀ɛ̀ yɛi nkpɛ́í.

17 Dɛ kó bɛnìtìbɛ̀ dò nsibií sìì kũ̀ṹ sìnsi, kɛ dò nyɛwɛtɛ̀ kuyɑɑkù tɔu yɛ̀. Kuyie mbo bɛ̀ kpetínnɛ́ difɔ̃̀tìrì cũmpuri dibiìnnì miɛkɛ. 18 Bɛ̀ nɑ́ɑntɛ sifeí kó tinɑ́ɑǹtì nti nɛ̀ tiyɛinnɑ́ɑǹtì, kɛ soú mbɛnìtìbɛ̀ nɛ̀ mufòmmu yɛimu, kɛ yũɔ̃ mbɛ̀ɛ̀ bo kɛ yɛtìní bɛ̀ɛ̀ feti bɛ miɛkɛ. 19 Kɛ bɛ̀ nɑ̀ɑ́ nkɛ tú bɛ̀ɛ yɛ̀ tidɑɑtì miɛkɛ, kɛ nɛ́ tú bɛmɔ́mmɔmbɛ mɛyɛi nkó tidɑɑtì, kɛ̀ mɛ̀ yóó bɛ̀ kùɔ kɛ yɛ̃́ dɛ̀ɛ̀ nɔ nhonìtì dɛɛ̀ ò bɑkɛ́mɛ̀. 20 Kòo nìtì cɔutɛ́ ti Yiɛ̀ nYesu Kirisi Odɛɛtíwè kɛ yóu kutenkù kó mɛborimɛ kɛ wɛ̃̀tɛ kɛ mɛ̀ tũ̀nnɛ, o borimɛ ɔ̃ɔ̃ sĩntɛmu kɛ́pɛ̃ɛ̃tɛ́ ò sòò í tũ nKuyie nkɛ̀ mɛ̀ dòmmɛ̀. 21 Kòo do í yĩ̀ɛ̃́tɛ́ kucɛ sɑ̀ɑ̀kù dɛ̀ nɑ ntɔ̃ũ kɛ́pɛ̃ɛ̃tɛ́ ò bo kù yĩ̀ɛ̃́tɛ́mɛ̀ kɛ́wɛ̃tɛ kɛ́ kù yetɛ, kɛ́yetɛ Kuyie ntié nsɑ̀ɑ̀yì bɛ̀ ò tié nyì. 22 Dikotinùù mɑrì nɑ̀ɑ́ ntì kɛ tú: Tɛmɔtɛ̀ tɔ̃́ kɛ wɛ̃̀tɛ kɛ yo ntɛ̀ tɔ̃́ dɛ̀, kɛ̀ dɛfɔ̃̀nkùrɛ̀ wùɔ kɛ wɛ̃̀tɛ kɛ muɔ̀tì mɛsɑ̃̀mmɛ̀. Tiì ò tùɔ̀kɛ.

3

Ti Yiɛ̀ nYesu yó nwɛ̃tiní kɛ̀ dɛ̀ ndòmmɛ̀

1 N kɔbɛ n dɔ́ bɛ̀, n di wɑ̃̀ri di mpɑ́tíri dɛ́ríndi kɛ dɔ́ kɛ́yíɛ́ di dentɛmu kɛ̀ di ndɑkɛ di kèè tì Kuyie nkó kucɛ miɛkɛ ti kpɛ́í. 2 Dentɛnɛ̀ní Kuyie mpɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑm̀bɛ̀ do nɑ̀kɛ́ tì nɛ̀ ti Yiɛ̀ nYesu Kirisi Odɛɛtíwè duɔ́ nyìì tié nkòo tɔ̃rɛ̀ ì ndi tùo. 3 Di nyɛ̃́ kɛ dò nyɛwe sɔnyɛ bɛnìtìbɛ̀ bo buotɛ́ kɛ́ndɔɔri bɛ̀ dɔ́mɛ̀ kɛ di dɑú kɛ tú: 4 Yesu yɛ̃ nhò wɛ̃tiní, yé we? Ti yɛmbɛ̀ do bomu kɛ ku, nɛ̀ Kuyie ndɔ̀ɔ̀mɛ̀ kɛtenkɛ̀ dɛmɔu dɛ̀ í cèètɛ. 5 Bɛ̀ í yóó yie nKuyie nkuù bɛ́immɛ̀ kɛ̀ kɛtenkɛ̀ nɛ̀ kɛĩ́nkɛ̀ kɛ̀ dɛ̀ buotɛ́, kɛ̀ kuù yìɛ́ kɛ́bɛ́i nkɛ̀ mɛniɛ mbɑ̀tɛ kɛ cɑ̃̀ńnɛ́ nɛ̀ kɛtenkɛ̀. 6 Mɛɛ̀ niɛ ndo wɛ̃̀tɛ kɛ́píɛ nkɛtenkɛ̀ kɛ́kuɔ bɛnìtìbɛ̀. 7 Mɛɛ̀ botí nku kù yóó bɛ́immɛ̀ kɛĩ́nkɛ̀ nɛ̀ kɛtenkɛ̀ kɛ̀ dɛ̀ɛ cɔ́útɛ́, kɛ̀ kùu bekɛ́nɛ̀ bɛnitiyɛibɛ kɛ́ bɛ̀ kpetínnɛ́.

8 N kɔbɛ nyɛ̃́nɛ̀ kɛ dò nti Yiɛ̀ mborɛ̀ yɛbie ntɛkɔupíítɛ̀ (1000) dò ndiyiè dimɑ́ɑ̀ ndi kɛ̀ diyiè dimɑ́ɑ̀ dò nyɛbie ntɛkɔupíítɛ̀. 9 Ti Yiɛ̀ nyí ɔɔtí, ò bo dɔɔ̀mɛ̀ ò bɛ́i ntì, bɛnìtìbɛ̀ bɛɛ̀ yɛ̀mmɛ̀ mɛ̀ dò, nhò í dɔ́ òmɔùu feti, ò miḿmu kɛ dɔ́ bɑ́ wè wèe ceetɛ kɛ yóu mɛyɛi.

10 Ti Yiɛ̀ nyóó wɛ̃tɛní oyúókù kɔ̃mɛ mmɛ. Dɛ yiè kɛ̀ kɛĩ́nkɛ̀ɛ uutɛ̀ mɛdiɛ̀ nkɛ́pɛ̃ɛ̃tóo kɛ̀ muhɑ̃ɑ̃́ ncɔ́útɛ́ siwɑ̃̀ɑ̃ nɛ̀ kɛtenkɛ̀ nɛ̀ kɛ kpɛrɛ dɛmɔu. 11 Dɛmɔu kɛ̀ dɛ̀ yóó cɔ̀útɛ́ mɛmmɛ, di tũ ndò nkɛ́ceetɛ di borimɛ mmɛ kɛ́ndɔɔri Kuyie ndɔ́mɛ̀. 12 Mpĩ́nnɛ̀ ku tɔ̃mmú nɛ̀ di yɛ̀mmɛ̀ mɛmɔu kɛ̀ dɛ kó diyièe cɑ̃rikɛ kɛ́tuɔkɛní, kɛ̀ muhɑ̃ɑ̃́ ncɔ́útɛ́ kɛĩ́nkɛ̀ kpɛrɛ kɛ̀ dɛ̀ɛ yiɛtɛ. 13 Ti bɑɑ kɛĩ́nkɛ̀ pɑ̀nkɛ̀ nkɛ nɛ̀ kɛtenkɛ̀ pɑ̀nkɛ̀, Kuyie nti dɔúnnɛ̀ dɛ̀ɛ̀ kpɛ́í ndinùù, mɛyɛi nyí yó mbo dɛ̀ bɑ́ wè ò yó ndɔɔri dɛ̀ Kuyie ndɔ́mɛ̀.

14 N kɔbɛ n dɔ́ bɛ̀, yetɛnko kɛ́ndò mpɑ́íí kɛ kpɑ mɛyɛi, kɛ́ntɑunɛ̀ Kuyie, kɛ́mbɑɑ dɛ kó diyiè. 15 Nyɛ̃́nɛ̀ kɛ dò nkɛ̀ ti Yiɛ̀ nyí wɛ̃̀tɛní mɛcɑ̃ɑ̃ nhò mimmu kɛ dɔ́ kɛ́ di dɛɛtɛ́. Kuyie nduɔ́mmu mɛciì ntì tebitɛ Pɔɔri kòò tì ndi wɑ̃̀ri. 16 Kɛ̀ tì bo o pɑ́tɛ miɛkɛ, kɛ̀ tìmɑtì yóù, bɛ̀ɛ̀ í bɑntɛ́ nɛ̀ bɛ̀ɛ̀ í kpenkɛ, kɛ̀ bɛ̀ cèèri tì tu mù bɛ̀ ɔ̃mmɛ̀ Kuyie nnɑ́ɑǹtì tɛtì, bɛ̀ ce mbɛmɑ́ɑ̀ ndi Kuyie mbeéntì.

17 N kɔbɛ n tì ndi nɑ̀kɛ́mu, nyɛ̃́nɛ̀ kɛ̀ bɛnitiyɛibɛ bɑ́ɑ́ di soutɛ́ kɛ̀ di yóu di fííkú nkùù cɛ miɛkɛ. 18 Nsɔkɛ́nɛ̀ kɛ kótírí Kuyie nkó kucɛ miɛkɛ, kɛ dɔkɛ yĩ́ɛ̃́tɛ́ ti Yiɛ̀ nYesu Kirisi Odɛɛtíwè, kòo yètìrì ndɛu sɑ̃́ɑ̃̀. Kɛ̀ dɛ̀ mmɛ̀ ndò.

1 Isɑ̃ɑ̃

1

2

3

4

5

Isɑ̃ɑ̃ wɑ̃̀ri dìì pɑ́tíri ketirì

Di mpɑ́tíri tɔ tìì nɑ́ɑǹtì

Isɑ̃ɑ̃ wèè wɑ̃̀ri tinɑ́ɑǹsɑ̀ɑ̀tì kó dipɑ́tíri weè wɑ̃̀ri dii. Ò wɑ̃̀ri dɛ kó dipɑ́tíri kɛ bo teennɛ̀ Kirisi kɔbɛ mbɛ kɛ̀ bɛ̀ mmɔkɛnɛ̀ Kuyie mmɛtɑummɛ̀ sɑ̀ɑ̀mɛ̀, kɛ múnkɛ ntɑunnɛ̀ bɛtɔbɛ̀ kɛ̀ dɛ̀ wenni. Isɑ̃ɑ̃ nɑ́ɑǹtì miɛkɛ ò ĩkú dìì tɑnyuu tú ɑ bo ndɔ́mɛ̀ ɑ kou tɔù. Kɛ̀ Isɑ̃ɑ̃ dɔ̀ kɛ̀ wèè yetɛ, kɛ tú Yesu í tú Kirisi Kuyie ntɑ̃ɑ̃tɛ́ wè, dɛ yiɛ̀ ntɔ̃̀tɛ mɛtɑummɛ̀ mmɛ nɛ̀ Kuyie nkɛ mɛ̀ tɔ̃̀tɛ wenwe nɛ̀ bɛnìtìbɛ̀. Ti fòmmu dò nkɛ́nwennimu kɛ̀ tí ntú kuwenniku kó ibí, dibiìnnì bɑ́ɑ́ nɑ kɛ́nkɔkɛ́nɛ̀ kuwenniku.

Di mpɑ́tíri nɑ́ɑǹtì duɔ́ kɛ dòmmɛ̀

1. Yesu bɛ̀ yu wè kɛ tú Tinɑ́ɑǹtì tìì duɔ́ mmufòmmu 1:1-4

2. Ti bo nfòùmɛ̀ kuwenniku miɛkɛ 1:5-2:17

3. Kirisi kpɑntídɛ̀ntɔù 2:18-29

4. Mɛborimɛ mɛ̀ɛ̀ bɛnkú ti túmɛ̀ Kuyie mbí 3

5. Ti bo mbɑɑ̀tìmɛ̀ dɛ̀ɛ̀ tu mɛyetímɛ̀ nɛ̀ dɛ̀ɛ̀ tu timɔ́mmɔnti 4:1-6

6. Wèè dɔ́ ò ɔ̃ ndòmmɛ̀ 4:7-21

7. Ti bo yiemmɛ̀ Yesu dɛɛ̀ bo nte kɛ̀ ti nɑ mɛyɛi 5:1-21

1

Bɛ̀ tu wè Tinɑ́ɑǹtì

1 Mɛketimɛ̀ mɔ̀nnì kɛ̀ bɛ̀ tu wè tinɑ́ɑǹtì kòò bomu, kɛ̀ Kuyie nhò duɔnní kɛ̀ ti ò yɑ̀, kɛ kèè ò nɑ̀ɑ́mmɛ̀, koò kɑ̀ɑ́kɛ́, weè duɔ̀ mufòmmu. 2 Ò kɔ̀tɛnímu kɛ̀ ti ò yɑ̀, weè duɔ́ mmufòmmu. Dɛɛ̀ te kɛ̀ ti di nɑ́ɑ́ nkɛ tú ti yɑ̀ Odɛɛtíwè, wèè tu mufòmmu mùù bo sɑ̃́ɑ̃̀, ò do bo ti cicɛ Kuyie mborɛ̀ ndɛ kɛ kɔ̀tɛní. 3 Ti yɑ̀ dɛ̀ nɛ̀ ti kèè tì o borɛ̀ ti mɛ̀nkɛ ti ndi nɑ́ɑ́, nkɛ̀ di bo ti wɛ̃nnɛ́nɛ̀ kɛ̀ tí ntɑunɛ̀ ti cicɛ Kuyie nnɛ̀ ku Birɛ Yesu Kirisi. 4 Ti di wɑ̃̀ri dɛ kó tinɑ́ɑǹtì kɛ̀ ti wɛ̀ì diì bo píɛ.

Kuyie ntumɛ̀ kuwenniku

5 Ntɛnɛ̀ tinɑ́ɑǹtì ti kèè tì Yesu borɛ̀ kɛ̀ tì ndi nɑ́ɑ́, Kuyie ntú kuwenniku nku dibiìnnì í bo ku borɛ̀. 6 Kɛ̀ ti yɛ̃ nti kù tɑunɛ̀ kɛ kpɑɑ́ dibiìnnì miɛkɛ, ti soú ntimɑ́ɑ̀ ndi, ti í tũ ntimɔ́mmɔnti. 7 Kɛ̀ ti mɛ mbo kuwenniku miɛkɛ Kuyie mbomɛ̀ kuwenniku, ti kù tɑunɛ̀mu kɛ tɑunɛ̀ titɔbɛ̀ kɛ̀ ku Birɛ Yesu yĩ̀ĩ̀ nhɔu ti yɛi mmɛmɔu. 8 Kɛ̀ ti tú ti í mɔkɛ mɛyɛi, nti soú ntimɑ́ɑ̀ ndi, ti í nɑ́ɑ́ ntimɔ́mmɔnti. 9 Kɛ̀ ti mɛ ndɑ́ɑ nti yɛi, nti bo nɑ kɛ nyɛ̃́ weti weti kɛ dò nkù ti cĩ̀ɛ̃́ nkɛ ti wénkùnnɛ ti yɛi mmɛmɔu kɛ yɛ̃́ kù dɔ̀ɔ̀rimɛ̀mu kù bɛ́i ntì. 10 Kɛ̀ ti tú ti í mɔkɛ mɛyɛi nti yu Kuyie nku siyɑ́ɑ̀bìsí yiɛ̀, ti í yie nku nɑ́ɑǹtì.

2

Kirisi tumɛ̀ wèè ti pɑɑ̀tì

1 M bí n di wɑ̃̀ri ti nnɑ́ɑǹtì kɛ̀ di bɑ́ ndɔɔri mɛyɛi mmɛ, kòò mɔù mɛ ndɔ̀ɔ̀ mɛyɛi nti mɔkɛmu Yesu Kirisi, wèè yóó nɑ́kɛ́ ti kpɛ́í nKuyie mborɛ̀ wenwe wèè kpɑ mɛyɛi. 2 Weè duɔ́ nhomɑ́ɑ̀ kɛ̀ bɛ̀ ò kùɔ ti yɛi nkpɛ́í nkɛ̀ Kuyie mbo ti cĩ́ɛ̃́, dɛ̀ í tú timɑ́ɑ̀, bɛnìtìbɛ̀ bɛmɔu ndi.

3 Kɛ̀ ti yíé nKuyie ntɑnnɔ̀ mɛm̀mɛ ti bo bɑntɛ́mɛ̀ kɛ dò nti kù yɛ̃́. 4 Kòò mɔù tu ò yɛ̃́ Kuyie nkɛ̀ nɛ́ í tũ nku tɑnnɔ̀ ò soúmmu. 5 Wèè mɛ nyíé nKuyie nkpɛti, weè kù dɔ́ mɔ́mmuɔ, nɛ̀ dɛndɛ ti bo bɑntɛ́mɛ̀ kɛ dò nti kù tɑunnɛ̀. 6 Wèè yĩ́ ò tɑunnɛ̀ Kuyie, nho borimɛ ńdò Kirisi kɔ̃mɛ do dòmmɛ̀.

Ikuɔ́ pɑ̀nyì kó tinɑ́ɑǹtì

7 N kɔbɛ n dɔ́ bɛ̀, dɛ̀ í tú ditɑnnùù pɑ̀nnì ndi n di wɑ̃̀rimɛ̀, di dì yɛ̃́mu nɛ̀ dimɔ̀nnì, bɛ̀ dì ndi nɑ̀kɛ́mu. 8 Kɛ̀ dì nɛ́ tú dipɑ̀nnì, kɛ yɛ̃́ Kirisi weè dì nti bɛnkɛmɛ̀ nɛ̀ o borimɛ miɛkɛ kɛ̀ ti mɛ̀ tũ̀, ti yie ndìì mɔ̀nnì dɛ kó ditɑnnùù, dibiìnnì ɔ̃ɔ̃ pɛ̃ɛ̃tɛ́mu kɛ̀ kuwennikuu yɛ̀nní.

9 Wèè yɛ̀mmɛ̀ dò nhò bo kuwenniku miɛkɛ, kɛ nɛ́ níí nho kou tɔù ò kpɑɑ́ dibiìnnì miɛkɛ nkɛ. 10 Wèè dɔ́ o kou tɔù, weè bo kuwenniku miɛkɛ, wè í yóó do. 11 Wèè níí nho kou tɔù ò bo dibiìnnì miɛkɛ nkɛ, kɛ̀ dì ò yɛ̃̀ĩkùnnɛ bɑ́ ò í yɛ̃́ ò kɔ̀ri kɛ̀.

12 M bí, n di wɑ̃̀ri kɛ yɛ̃́ Kuyie ndi cĩ̀ɛ̃́mmɛ̀mu di yɛi nnɛ̀ Yesu Kirisi kpɛ́í. 13 Díndi bɛkótíbɛ̀ n tì ndi wɑ̃̀ri kɛ yɛ̃́ di yĩ̀ɛ̃́tɛ́mɛ̀ weti weti Kirisi wèè do bo kɛ̀ Kuyie mmu nyí dɔ̀ɔ̀ kutenkù. Díndi bɛdɑpɑ̀mbɛ̀ n di wɑ̃̀ri di nɑ mɛ̀ɛ̀ kpɛ́í nkɛ oyɛiwe.

Ti bɑ́ ndɔ́ kutenkù nɛ̀ ku kpɛrɛ

14 Díndi ibí n di wɑ̃̀ri kɛ yɛ̃́ di yĩ̀ɛ̃́tɛ́mɛ̀ ti cicɛ. Díndi bɛkótíbɛ̀ n di wɑ̃̀ri kɛ yɛ̃́ di yĩ̀ɛ̃́tɛ́mɛ̀ weti weti wèè do bo kɛ̀ Kuyie mu nyí dɔ̀ɔ̀ kutenkù. Díndi bɛbɛ́m̀bɛ̀ n di wɑ̃̀ri, kɛ yɛ̃́ di yiemmɛ̀ Kuyie nnɑ́ɑǹtì kɛ̀ tì pĩ nkɛ̀ tì di kpénkùnnɛ kɛ̀ di nɑ dibɔɔ̀.

15 Bɑ́ ndɔ́nɛ̀ kutenkù kuu nnɛ̀ ku kpɛrɛ. Kòo mɔù dɔ́ kutenkù ò í dɔ́ ti cicɛ Kuyie. 16 Kutenkù yɛiku kuu mmiɛkɛ ɑ bo ndɔ́mɛ̀ kɛ́dɔ̀ɔ̀ mɛyɛi nkó mɛyɛ̀mmɛ̀ mɛɛ̀ bo, kɑ̀ɑ yɑ̀ dɛ̀ ɑ́ ndɛ̀ dɔ́, kɛ́mpɔtì ɑ mɔkɛmɛ̀. Kutenkù kpɛrɛ í wɛ̃nnɛ́ Kuyie nkpɛrɛ. 17 Kutenkù pɛ̃nkɛ́mu nɛ̀ ku kpɛrɛ, bɛnìtìbɛ̀ wùó ndɛ̀, kɛ dɛ̀ yɑ̀ɑ́. Wèè dɔ̀ɔ̀ri Kuyie ndɔ́mɛ̀ weè yó nfòù sɑ̃́ɑ̃̀.

Kirisi kpɑntídɛ̀ntɔù diɛwè kó tinɑ́ɑǹtì

18 M bí, kutenkù ɑutɛ́ kɛ bo deèmu, di kèèmu, bɛ̀ tumɛ̀ Kirisi kpɑntídɛ̀ntɔù dò nkɛ́kɔtɛní, Kirisi kpɑntídɛ̀ntɔbɛ̀ í sénní di mmɔ̀nnì. Dɛɛ̀ te kɛ̀ ti bɑntɛ́ kɛ dò nkutenkù ɑutɛ́ kɛ bo deè. 19 Dɛ kó bɛnìtìbɛ̀ do bo ti cuokɛ̀ nkɛ kɛ ìtɛ́ kɛ yɛ̃́ bɛ̀ do í túmɛ̀ ti kɔbɛ mɔ́mmɔmbɛ, kɛ̀ bɛ̀ do ntú ti kɔbɛ mɔ́mmɔmbɛ bɛ̀ nɑ nti kpɑɑ́nɛ̀mu. Bɛ̀ yɛ̀mu bɑ́ wè kòò bɑntɛ́ kɛ dò mbɛ̀ do í tú ti kɔbɛ.

20 Díndi mɛ nyí bɛ̀ dònnɛ̀, Kirisi di duɔ́mmu Muyɑɑ́nsɑ̀ɑ̀mù kɛ̀ di yɛ̃́ timɔ́mmɔnti. 21 N yì di wɑ̃̀ri kɛ yɛ̃ ndi í yɛ̃́ timɔ́mmɔnti, di tì yɛ̃́mu kɛ bo nɑ kɛ́bɑtɛ timɔ́mmɔnti nɛ̀ siyɑ́ɑ̀bìsí.

22 Siyɑ́ɑ̀bìsí yiɛ̀ ntu we? Wèè yetɛ wènwe kɛ yɛ̃ nYesu í tú Kirisi, weè tu Yesu kpɑntídɛ̀ntɔù, kɛ yɛ̃́ ò yetɛmɛ̀ Kuyie nnɛ̀ ku Birɛ. 23 Wèè yetɛ Kuyie mBirɛ ò yetɛmu Kuyie, kɛ̀ wèè yie nKuyie mBirɛ ò yiemmu Kuyie.

24 Dɛɛ̀ te kɛ̀ n tu nyíénnɛ̀ bɛ̀ di tié nyìì tié mmɛketimɛ̀ mɔ̀nnì. Mɛmmɛ di bo ntɑunnɛ̀mɛ̀ Kuyie nnɛ̀ ku Birɛ sɑ̃́ɑ̃̀. 25 Kuyie mBirɛ ti nɑ̀kɛ́mu kɛ tú dɛ̀ bo ti duɔ́ mmufòmmu mùù bo sɑ̃́ɑ̃̀.

26 N di wɑ̃̀ri dɛ kó tinɑ́ɑǹtì bɛ̀ɛ̀ di soú mbɛ̀ kpɛ́í nkɛ. 27 Kirisi di duɔ́mmu Muyɑɑ́nsɑ̀ɑ̀mù kɛ̀ mù bo di miɛkɛ, dɛ̀ tɛ̃́nkɛ í dò mbɛ̀ di nɑ́kɛ́ dɛ̀ɛ̀ wenni nɛ̀ dɛ̀ɛ̀ sĩ̀, mmù di tiè ntì tu timɔ́mmɔnti nti, mù í soú. Nyíénnɛ̀ mù di tiè ntì kɛ́ mmù tɑunɛ̀ sɑ̃́ɑ̃̀.

28 M bí di ntɑunnɛ̀ ti Yiɛ̀, kòo nwɛ̃tiní bɑ́ di í yĩɛ̃̀kù kɛ̀ ifɛi di bo. 29 Di yɛ̃́mu kɛ dò nKirisi do dɔɔri Kuyie ndɔ́mɛ̀, di dò nkɛ́nyɛ̃́mu kɛ dò nwèè dɔ̀ɔ̀ri Kuyie ndɔ́mɛ̀, weè tu Kuyie mBirɛ.

3

Kuyie mbí í dòmmɛ̀ kɛ́ndɔɔri mɛyɛi

1 Wéntɛ́nɛ̀ ti cicɛ Kuyie nti dɔ́ kɛ̀ dɛ̀ dɛu kɛ mɑmɛ̀, kɛ̀ ti yu kɛ tú ku bí, kɛ̀ ti mɛ̀nkɛ ì tu. Bɛ̀ɛ̀ yetɛ Kuyie mbɛ̀ yóó ti yetɛmu, kɛ yɛ̃́ bɛ̀ í yɛ̃́mɛ̀ Kuyie. 2 N kɔbɛ n dɔ́ bɛ̀, ti tú Kuyie mbí nyi di mmɔ̀nnì, ti nɛ́ mu nyí yɛ̃́ weti weti ti yó ndòmmɛ̀, ti nɛ́ yɛ̃́mu kɛ dò nhò bo wɛ̃tɛní dìì yiè ti bo ò dòntɛnɛ̀, kɛ yɛ̃́ ti yóó ò yɑ̀mɛ̀ ò dòmmɛ̀ pɑ́íí. 3 Wèè bɑ̀ɑ kɛ bo dontɛnɛ̀ Kirisi, wè nwénkùnko omɑ́ɑ̀ pɑ́íí Kirisi dòmmɛ̀.

4 Wèè dɔ̀ɔ̀ri mɛyɛi, nhò yetɛ Kuyie nkuɔ́ nyi, kɛ yɛ̃́ mɛyɛi ntúmɛ̀ ɑ bo yetɛ́nɛ́mɛ̀ Kuyie nkuɔ́. 5 Di yɛ̃́mu kɛ dò nKirisi í mɔkɛ mɛyɛi nkɛ kɔ̀tɛní kɛ bo dɛitɛ bɛnìtìbɛ̀ yɛi. 6 Wèè ò tɑunnɛ̀ ò ɔ̃ɔ̃ í nkpɑɑ́ dɔɔri mɛyɛi. Wèè mɛ nkpɑɑ́ dɔɔri mɛyɛi nhò í ò yɛ̃́, ò ketɛ́ kɛ í ò yɑ̀. 7 M bí, di bɑ́ɑ́ yie nkòò mɔù di soutɛ́, wèè dɔ̀ɔ̀ri Kuyie ndɔ́mɛ̀ weè wenni kɛ dònnɛ̀ ti Yiɛ̀ nYesu. 8 Wèè kpɑɑ́ dɔɔri mɛyɛi nhò tu dibɔɔ̀ kou nwe. Kɛ yɛ̃́ dibɔɔ̀ dɔ̀ɔ̀rimɛ̀ mɛyɛi mmɛ nɛ̀ dì bomɛ̀. Kɛ̀ Kuyie mBirɛ kɔ̀tɛní kɛ bo pɑɑ ndibɔɔ̀ kó mutɔ̃mmú.

9 Wèè tu Kuyie mbirɛ ò ɔ̃ɔ̃ í nkpɑɑ́ dɔɔri mɛyɛi nkɛ yɛ̃́ Kuyie nkó mɛborimɛ bomɛ̀ o miɛkɛ. 10 Ntɛ dɛ̀ɛ̀ bɑ̀ɑ̀tì Kuyie mbí nɛ̀ dibɔɔ̀ kpɛyi. Wèè í dɔɔ̀ri Kuyie ndɔ́mɛ̀, yoo ò í dɔ́ otɔù ò í tú Kuyie mbirɛ.

Ti bo ndɔ́mɛ̀ titɔbɛ̀

11 Ti kèè tì mɛketimɛ̀ tiì tu: Tí ndɔ́ titɔbɛ̀. 12 Ti bɑ́ ndònnɛ̀ Kɑyɛ̃ɛ̃, wèè do tú dibɔɔ̀ kou, kɛ́kuɔ o nɑntɛ̀, kɛ nɛ́ tɛ̀ kùɔ bɑ nkpɛ́í? Tɛ tɔ̃mmú wenni mɛ̀ɛ̀ kpɛ́í nkòo kɔ̃mu sĩ.

13 N kɔbɛ kɛ̀ kutenkù kɔbɛ bɛ̀ɛ̀ yetɛ Kuyie nkɛ̀ bɛ̀ di níí ndɛ̀ bɑ́ɑ́ di di. 14 Ti yɛ̃́mu kɛ dò nti yɛ̀ mukṹṹ nkó kucɛ, kɛ tɑ mufòmmu kɔku ti dɔ́ mɛ̀ɛ̀ kpɛ́í ntitɔbɛ̀. Wèè í dɔ́ otɔù ò kpɑɑ́ mukṹṹ nkó kucɛ miɛkɛ nkɛ. 15 Wèè níí nho kou tɔù ò tu onitikɔ̀ùtì nwe, di yɛ̃́mu kɛ dò nhonitikɔ̀ùtì í yó nfòù sɑ̃́ɑ̃̀. 16 Yesu duɔ́mmɛ̀ omɑ́ɑ̀ kɛ̀ bɛ̀ ò kùɔ ti kpɛ́í ndɛɛ̀ bɛnkú ò ti dɔ́ mɛ̀, ti múnkɛ dò nkɛ́duɔ́ ntimɑ́ɑ̀ ndi titɔbɛ̀ kpɛ́í. 17 Kòò mɔù mɔ̀kɛ o kpɛrɛ, kòo tɔù kpɑ, kòò í dɔ́ kóò pɑ̃, ò bɑ́ɑ́ nɑ kɛ́ntú ò dɔ́ Kuyie. 18 M bí, ti bɑ́ ndɔ́ titɔbɛ̀ nɛ̀ ti nɔ mɑ́ɑ̀, yóunɛ̀ kɛ̀ ti dɔɔ̀rìmɛ̀ mɛɛ̀ mbɛnkú ti dɔ́mɛ̀ titɔbɛ̀.

Ti bo mbɑ́ɑ́mmɛ̀ Kuyie nkɛ bɑ́ nyĩɛ̃̀kù

19 Mɛmmɛ ti bo bɑntɛ́mɛ̀ kɛ dò nti dɔɔri Kuyie ndɔ́mɛ̀ kɛ bɑ́ nyĩɛ̃̀kù. 20 Kɛ̀ ti yɛ̀mmɛ̀ mɛ nti bekùnɛ̀, Kuyie mpɛ̃ɛ̃tɛ́mu ti yɛ̀mmɛ̀, kɛ yɛ̃́ dɛmɔu. 21 N kɔbɛ n dɔ́ bɛ̀ kɛ̀ ti yɛ̀mmɛ̀ mɛ nyí ti bekùnɛ̀, ti mɔkɛmu dikɔ̃m̀bùɔ̀ Kuyie mborɛ̀. 22 Kù ti pɑ̃ɑ̃ nti kù mɔ́ú dɛ̀ɛ̀ kó dimɑ̀ɑ̀ ti yie mmɛ̀ɛ̀ kpɛ́í nkɛ ku kpɛti kɛ dɔɔri kù dɔ́mɛ̀. 23 Kuyie nti nɑ̀kɛ́ dìì tɑnnùù tu: Tí ntɑ̃́ ku Birɛ Yesu Kirisi nwe, kɛ́ndɔ́ titɔbɛ̀. 24 Wèè yíé nKuyie ntɑnnɔ̀, ò kù tɑunɛ̀mu kɛ̀ kù ò tɑ̀unɛ̀. Muyɑɑ́nsɑ̀ɑ̀mù Kuyie nti duɔ́ mmù muù ti nɑ́ɑ́ nkù ti bonɛ̀mɛ̀.

4

Ti bo mbɛímɛ̀ tìì tu Kuyie nkpɛti nɛ̀ tìì í ti tú

1 N kɔbɛ n dɔ́ bɛ̀ di bɑ́ nyíé bɛnìtìbɛ̀ bɛmɔu kpɛti, bɛ̀ɛ̀ tu bɛ̀ nɑ̀ɑ́ ntì bonní Kuyie mborɛ̀, di níí bɛ̀ yɑ̀ɑ́kɛ́, kɛ́yɑ̀ kɛ̀ bɛ̀ nɑ̀ɑ́ ntì bonní Muyɑɑ́nsɑ̀ɑ̀mù borɛ̀, kɛ yɛ̃́ bɛsṹkùbɛ̀ soúmmɛ̀mu kɛ tú bɛ̀ nɑ̀ɑ́ nKuyie nnɑ́ɑǹtì. 2 Ntɛ di bo yĩ́mɛ̀ kɛ́bɑntɛ́ wèè nɑ̀ɑ́ Kuyie nkpɛti. Wèè nɑ̀ɑ́ nweti weti Yesu Kirisi nɑɑ́mmɛ̀ onìtì, weè nɑ̀ɑ́ ntìì bonní Muyɑɑ́nsɑ̀ɑ̀mù borɛ̀. 3 Wèè mɛ nyí tì yie nhò mɔ̀kɛ Yesu kpɑntídɛ̀ntɔù kó mɛyɛ̀mmɛ̀ mmɛ. Bɛ̀ di nɑ̀kɛ́mu ò kpɛ́í, kòò ketɛ́ o tɔ̃mmú kutenkù miɛkɛ kɛ dèè.

4 M bí, Kuyie nkuù di te kɛ̀ di nɑ bɛ̀ɛ̀ soú nkɛ tú bɛ̀ nɑ̀ɑ́ nKuyie nɑ́ɑǹtì, kɛ yɛ̃́ wèè di bonɛ̀ ò kpeńnìmɛ̀ kɛ pɛ̃ɛ̃tɛ́ wèè bɛ̀ bonɛ̀. 5 Bɛ̀ tu kutenkù kɔbɛ mbɛ, kɛ̀ bɛ nɑ́ɑǹtì tu kutenkù kpɛti, kɛ̀ kutenkù kɔbɛ bɛ̀ kèḿmú. 6 Tínti tú Kuyie nkɔbɛ mbɛ, wèè dɔ́ Kuyie nweè kèḿmú ti kpɛti, wèè í yie nKuyie nwe í yóó yie nti nɑ́ɑ́ ntì, dɛǹdɛ ti bo bɑntɛ́mɛ̀ bɛ̀ nɑ̀ɑ́ ntì tumɛ̀ timɔ́mmɔnti, Muyɑɑ́nsɑ̀ɑ̀mù nkpɛti.

Kuyie nti dɔ́mɛ̀

7 N kɔbɛ n dɔ́ bɛ̀, ti ndɔ́ titɔbɛ̀ kɛ yɛ̃́ Kuyie ntúmɛ̀ mɛdɔ́kùmɛ̀ yiɛ̀ nwe. Wèè dɔ́ otɔù weè tu Kuyie mbirɛ kɛ yɛ̃́ Kuyie. 8 Wèè í dɔ́ otɔù, wè í yĩ̀ɛ̃́tɛ́ Kuyie nkɛ yɛ̃́ Kuyie ntúmɛ̀ kùù dɔ́ kùnku bɛnìtìbɛ̀. 9 Kuyie mbɛnkɛ kù ti dɔ́mɛ̀, kù duɔnní mɛ̀mmɛ ku Birɛ dɛ̀ɛ̀ bo dɛmɑ́ɑ̀ kutenkù miɛkɛ kɛ̀ dɛ̀ bo ti duɔ́ mmufòmmu. 10 Dɛɛ̀ bɛnkú kù ti dɔ́mɛ̀, dɛ̀ í tú tíì kù dɔ́, kuù ti dɔ́ kɛ duɔnní ku Birɛ kɛ̀ bɛ̀ dɛ̀ kùɔ ti yɛi nkpɛ́í.

11 N kɔbɛ n dɔ́ bɛ̀ kɛ̀ Kuyie nti dɔ́ mɛmmɛ, ti múnkɛ dò nkɛ́ndɔ́mu titɔbɛ̀. 12 Òmɔù í yɑ̀ Kuyie mbìtì, kɛ̀ ti dɔ́ titɔbɛ̀ kù ti bonɛ̀mu kɛ te kɛ̀ ti dɔ́ titɔbɛ̀ kù ti dɔ́ mɛ̀ɛ̀ botí.

13 Kù ti duɔ́mmu ku Yɑɑ́ ndɛɛ̀ te kɛ̀ ti yɛ̃́ kɛ dò nti kù tɑunɛ̀ kɛ̀ kù ti bonɛ̀. 14 Ti yɑ̀mu Kuyie mBirɛ, kɛ nɑ́ɑ́ nkɛ tú kù dɛ̀ duɔnní kɛ̀ dɛ̀ bo dɛɛtɛ́ kutenkù. 15 Kòò mɔù nɑ̀ɑ́ nYesu túmɛ̀ Kuyie mBirɛ, ò kù tɑunɛ̀mu kɛ̀ kù ò bonɛ̀. 16 Ti bɑntɛ́mu Kuyie nti dɔ́mɛ̀, kɛ kù yie.

Kuyie ndɔ́mu bɛnìtìbɛ̀. Wèè mɔ̀kɛ mɛdɔ́kùmɛ̀ weè tɑunɛ̀ Kuyie nkɛ̀ kù ò bonɛ̀. 17 Nɛ̀ ku ti kó mɛwɛ̃nnímɛ̀ kpɛ́í nyó nte kɛ̀ ti nɑ kɛ́mmɔkɛ mɛdɔ́kùmɛ̀ mɔ́mmɔmmɛ kɛ̀ bɑ́ nyĩɛ̃̀kù. Kuyie mbeéntì yiè, kɛ yɛ̃́ ti fòmmu dòmmɛ̀ Yesu kɔ̃mu do dòmmɛ̀. 18 Kɑ̀ɑ dɔ́ otɔù kufɔ̃wɑɑ́ ntɛ̃́nkɛ ɔ̃ɔ̃ í nwè ndɑ bonɛ̀. Wèè dɔ́ otɔù mɛsɑ̀ɑ̀ kufɔ̃wɑɑ́ nhɔ̃ɔ̃ yɛ̀mu, kɛ yɛ̃́ wèè yĩɛ̃̀kù ò yĩ̀ɛ̃̀kùmɛ̀ tibeéntì nti.

19 Ti dɔ́ Kuyie nkɛ yɛ̃́ kuù ketɛ́mɛ̀ kɛ ti dɔ́. 20 Kòò mɔù tu ò dɔ́ Kuyie nkɛ í dɔ́ o kou tɔù, ò soúmmu. Kɛ yɛ̃́ wèè í dɔ́ o kou ò wùó nwè ò bɑ́ɑ́ nɑ kɛ́ndɔ́ Kuyie nwè í wúó nkù. 21 Yesu bɛ́immu kɛ tú, kɛ̀ wèè dɔ́ Kuyie nwè ndɔ́ o kou tɔù.

5

Ti bo yĩ́mɛ kɛ́nɑ mɛyɛi

1 Wèè yie nYesu Kirisi tumɛ̀ Kuyie mBirɛ dɛ yiɛ̀ ntu Kuyie mBirɛ ndɛ. Wèè dɔ́ ti cicɛ Kuyie nwe ndɔ́ ku bí tɛì. 2 Kɛ̀ ti dɔ́ Kuyie nkɛ tũ̀ nku tɑnnɔ̀ ti bo dɛ mbɑntɛ́ ti túmɛ̀ ku bí. 3 Kɑ̀ɑ dɔ́ Kuyie ndɛ̀ ɔ̃ɔ̃ í ndɑ yóunɛ̀ ɑ bo ndɔɔrimɛ̀ ku tɑnnɔ̀ yɛ̃mmɛ̀. 4 Kuyie nkó ibí nɔmmu kutenkù mɛtɑ̃́kùmɛ̀ mɛɛ̀ ɔ̃ nte kɛ̀ ti nɑ kutenkù. 5 We nhɔ̃ɔ̃ nɑ kutenkù kuu? Wèè tɑ̃́ wènwe kɛ dò nYesu tú Kuyie mBirɛ.

Yesu mɛ̀nkɛ túmɛ̀ Kuyie mBirɛ

6-7 Dɛnɛnnɛ̀ bo dɛ̀tɑ̃ɑ̃ti ndi dɛ̀ɛ̀ ti nɑ́ɑ́ nYesu túmɛ̀ Kuyie mBirɛ. Kuyie ntɑmmɛ̀ bɛ̀ do kèè mɛ̀ bɛ̀ ò ɑ̃ɑ̃̀ dìì mɔ̀nnì bɑ̀tɛ́mmù, nɛ̀ tìì do dɔ̀ɔ̀ o kṹṹ mmɔ̀nnì, nɛ̀ Muyɑɑ́nsɑ̀ɑ̀mù mmùù bo ti miɛkɛ mù ti nɑ́ɑ́ ntì. 8 Mɛniɛ nnɛ̀ o kṹṹ nɛ̀ Muyɑɑ́nsɑ̀ɑ̀mù dɛ̀ wɛ̃ḿmu dɛ̀ nɑ̀ɑ́ ntì. 9 Kòo nìtì yɑ̀ dɛ̀mɑrɛ̀ kɛ bɛ́i, nti ɔ̃ɔ̃ yiemmu. Kuyie mpɛ̃ɛ̃tɛ́mu onìtì, ti dò nkɛ́yiemmu kù bɛ́i ntì kɛ yĩ Yesu tú ku Birɛ. 10 Wèè yie nKuyie mBirɛ ò yie nKuyie mbɛ́i ntì nti, wèè mɛ nyí dɛ̀ yie nhò yu Kuyie nku siyɑ́ɑ̀bìsí yiɛ̀, kɛ yɛ̃́ ò í yiemmɛ̀ kù bɛ́i ntì ku Birɛ kpɛ́í. 11 Ntɛ Kuyie nnɑ̀kɛ́ tì kɛ tú nɛ̀ ku Birɛ borɛ̀ ndɛ kù ti duɔ́mmɛ̀ mufòmmu mùù bo sɑ̃́ɑ̃̀. 12 Wèè tɑ̃́ Kuyie mBirɛ weè yó nfòù sɑ̃́ɑ̃̀, wèè í dɛ̀ tɑ̃́ ò bɑ́ nfòù sɑ̃́ɑ̃̀.

Wèè tɑ̃́ Kuyie mBirɛ ò mɔ̀kɛmu mufòmmu mùù bo sɑ̃́ɑ̃̀

13 N di wɑ̃̀ri dɛ kó tinɑ́ɑǹtì, kɛ̀ di bo nyɛ̃́ di mɔkɛ mɛ̀mmɛ mufòmmu mùù bo sɑ̃́ɑ̃̀, díndi bɛ̀ɛ̀ tɑ̃́ Kuyie mBirɛ. 14 Ntɛ dɛ̀ɛ̀ te kɛ̀ ti í yĩɛ̃̀kù, kɛ̀ ti mɔɔ dɛ̀mɑrɛ̀ Kuyie, kɛ̀ dɛ̀ tu ku kó mɛdɔ́kùmɛ̀ kù ɔ̃ɔ̃ ti kéntɛ́mu. 15 Kɛ̀ ti yɛ̃́ kɛ dò nkù ti kémmú, ti nyɛ̃́ kɛ dò kù ti duɔ́mmu ti kù mɔɔ dɛ̀.

16 Kòò mɔù yɑ̀ otɔù kòò dɔ̀ɔ̀ri mɛyɛi mmɛ̀ɛ̀ dò nKuyie mbo ò cĩ̀ɛ̃́ nwèe bɑ́ntɛ̀ Kuyie nkɛ̀ kùu ò cĩ̀ɛ̃́. Mɛyɛi mmɑmɛ̀ bomu Kuyie nyí cĩ́ɛ̃nko mɛ̀ n yí yɛ̃ ndi mbɑ́ɑ́ Kuyie mmɛɛ̀ kpɛ́í. 17 Mɛyɛi mɛmɔu tú mɛyɛi mmɛ, kɛ̀ mɛ̀mɑmɛ̀ nɛ́ bo kɛ̀ Kuyie mmɛ̀ cĩ́ɛ̃nko.

18 Ti yɛ̃́mu kɛ dò nKuyie nte wè ɔ̃ɔ̃ í nkpɑɑ́ dɔɔri mɛyɛi, Kuyie nte wè tu wè, kù ɔ̃ nhò bɑ̀ɑmu dibɔɔ̀ kɛ̀ dì bɑ́ɑ́ ò kɑ̀ɑ́kɛ́.

19 Ti yɛ̃́mu kɛ dò nKuyie nkuù ti te, kɛ̀ dibɔɔ̀ te kutenkù kuu nkɔbɛ bɛ̀ɛ̀ yetɛ Kuyie nkpɛti.

20 Ti yɛ̃́mu kɛ dò nKuyie mBirɛ kɔ̀tɛní kɛ ti teennɛ̀ kɛ̀ ti yĩ̀ɛ̃́tɛ́ Kuyie nkumɔ́mmɔnku, kɛ kù tɑunɛ̀ ku Birɛ Yesu Kirisi kpɛ́í, nweè tú Kuyie nkumɔ́mmɔnku, kɛ duɔ̀ mufòmmu mùù bo sɑ̃́ɑ̃̀.

21 M bí mɛntɛnɛ̀ dimɑ́ɑ̀ yɛbɔkɛ̀!

2 Isɑ̃ɑ̃

Isɑ̃ɑ̃ wɑ̃̀ri dìì pɑ́tíri dɛ́rínnì

Di mpɑ́tíri tɔ tìì nɑ́ɑǹtì

Wèè wɑ̃̀ri Isɑ̃ɑ̃ pɑ́tíri ketirì weè wɑ̃̀ri didɛ́rì, kɛ yu omɑ́ɑ̀ kɛ tú: Okótì, kɛ wɑ̃̀ri o pɑ́tíri onitipòkù mɔù Kuyie ntɑ̃ɑ̃tɛ́ wè kòo yètìrì tu Kiriyɑ, wenwe nɛ̀ o bí. Bɛ̀mɑbɛ̀ yɛ̀mmɛ̀ dò ndɛ kóo nitipòkù nɛ̀ o bí dɛ̀ bɛnkú Kirisi kɔbɛ tĩ̀nnì ndi nɛ̀ di nìtìbɛ̀. O pɑ́tíri miɛkɛ kòò nɑ̀ɑ́ nKirisi kɔbɛ kɛ tú bɛ̀ nfòù timɔ́mmɔnti miɛkɛ kɛ́ndɔ́ bɛtɔbɛ̀, kɛ́ndɑkɛ iyɑ́ɑ̀bìsítié nyɛmbɛ̀ kpɛ́í nkɛ bɑ́ ncɔú bɛ̀ duɔ́ nyìì tié nyɛyi.

Dɛ kó dipɑ́tíri nɑ́ɑǹtì duɔ́ kɛ dòmmɛ̀

1. Mudɔummu 1-3

2. Onìtì ɑ bo ndɔ́mɛ̀ Kuyie nnɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ tɔbɛ̀ dɛɛ̀ pɛ̃ɛ̃tɛ́ dɛmɔu 4-6

3. Isɑ̃ɑ̃ bɛ̀ cɑummɛ̀ iyɑ́ɑ̀bìsítié nkpɛ́í 7-11

4. Isɑ̃ɑ̃ túmɛ̀ ò bo kɔtoo kɛ́ bɛ̀ sìékɛ́ nɛ̀ mudɔummu sɔmmu 12-13

1

Mudɔummu

1 Mí nhokótì Isɑ̃ɑ̃, míì dɑ wɑ̃̀ri fɔ̃́ nKiriyɑ nɛ̀ ɑ bí, n di dɔ́mu mɛsɑ̀ɑ̀. Dɛ̀ nɛ́ í tú m mɑ́ɑ̀, bɛ̀ɛ̀ yie ntimɔ́mmɔnti bɛ̀ múnkɛ di dɔ́mu. 2 Kɛ yɛ̃́ timɔ́mmɔnti bomɛ̀ ti miɛkɛ kɛ yó mbo sɑ̃́ɑ̃̀, òmɔù í yóó nɑ kɛ́ tì dɛ̀itɛ.

3 Ti cicɛ Kuyie nnɛ̀ Yesu Kirisi bɛ̀ ti kuɔ́ mmɛsémmɛ̀ kɛ ti dɔɔ̀ mɛsɑ̀ɑ̀ nkɛ ti duɔ́ ndiwɛ̀ì kɛ̀ ti ndɔ́ titɔbɛ̀ mɔ́mmuɔ.

Ti bo ndɑkɛmɛ̀ itié nyɛiyi yɛmbɛ̀ kpɛ́í

4 Dɛ̀ n nɑɑtimu n yɑ̀mɛ̀ ɑ bí mɑì yiemmɛ̀ timɔ́mmɔnti, kɛ dɔɔri ti cicɛ Kuyie nyɛ̃mmɛ̀. 5 Fɔ̃́ nKiriyɑ n dɑ wɑ̃̀ri tì í tú tipɑ̀ntì, ti yɛ̃́ tìnti nɛ̀ dimɔ̀nnì tìì tu: Ti ndɔ́ titɔbɛ̀. 6 Kɛ̀ ti dɔ́ Kuyie nti yie nku tɑnnɔ̀ nyɛ, kù ti nɑ̀kɛ́mu nɛ̀ dimɔ̀nnì kɛ tú ti ndɔ́ titɔbɛ̀.

7 Bɛsoùmbɛ̀ bomu kutenkù miɛkɛ, bɛ̀ɛ̀ í yie nYesu Kirisi tùótɛ́mɛ̀ tinitikɔ̃̀ntì, bɛsoùmbɛ̀ mbɛ, Yesu kpɑntídɛ̀ntɔbɛ̀. 8 Yetɛnko kɛ́mpĩ́ ndi tɔ̃mmú kɛ́tuɔkɛ kumɑ̀nku kɛ bɑ́ɑ́ pɑɑ̀ tiyeti.

9 Kòò mɔù yóu Kirisi tié nkɛ yie nyìmɑì, ò tɛ̃́nkɛ í tũ nKuyie. Wèè mɛ nyie nkɛ ì tũ̀ nweè tɑunɛ̀ Kuyie nnɛ̀ ku Birɛ. 10 Kòò mɔù kɔ̀tɛní kɛ tɔ itié ntɛì, di bɑ́ɑ́ ò cɔutɛ́, di ketɛ́ kɛ bɑ́ɑ́ ò dɔu. 11 Kɛ̀ wèè ò dɔu mbɛ̀ wɛ̃nnɛ́mu dɛ kó mutɔ̃mmú yɛimu.

12 N kpɑɑ́ mɔkɛmu tinɑ́ɑǹtì pɛ́u n nɑ ndi nɑ̀kɛ́ tì, n nɛ́ í dɔ́ kɛ́ tì wɑ̃̀ri. N dɔ́ kɛ́kɔtoomu kɛ̀ ti kɑri kɛ́ tì nɑ̀kɛ́ kɛ̀ dɛ̀ nnɑɑti.

13 Kirisi kɔbɛ Kuyie ntɑ̃ɑ̃tɛ́ bɛ̀ bɛ̀ɛ̀ bo diɛ mbɛ̀ dɑ dɔunko.

3 Isɑ̃ɑ̃

Isɑ̃ɑ̃ wɑ̃̀ri dìì pɑ́tíri ditɑ̃ɑ̃́nnì

Di mpɑ́tíri tɔ tìì nɑ́ɑǹtì

Wèè wɑ̃̀ri Isɑ̃ɑ̃ pɑ́tíri dɛ́rì, weè wɑ̃̀ri ditɑ̃ɑ̃́nnì, kɛ dì wɑ̃̀ri Kirisi kɔbɛ tĩ̀nnì kóo nìùtì mɔù, kòo yetìrì tu Kɑyuusi, koò sɑ̃ntí ò teennɛ̀mɛ̀ Kirisi kɔbɛ, kɛ bɛ̀ cɑú nkɛ tú bɛ̀ nyɛ̃́ onìtì bɛ̀ tu wè Diyotirɛfu o kpɛ́í.

Di mpɑ́tíri nɑ́ɑǹtì duɔ́ kɛ dòmmɛ̀

1. Ò sɑ̃ntímɛ̀ Kɑyuusi 1-8

2. Diyotirɛfu kó tɛfentɛ̀ nɛ̀ bɛ̀ sɑ̃ntɛmɛ̀ Demɛtiriyuusi 9-15

1

Bɛ̀ sɑ̃ntɛmɛ̀ Kɑyuusi

1 Mí nhokótì Isɑ̃ɑ̃, míì dɑ wɑ̃̀ri fɔ̃́ nKɑyuusi, n dɑ dɔ́mu mɛsɑ̀ɑ̀. 2 N nɛ́po sɑ̀ù, n dɔ́ ɑ kpɛrɛ dɛmɔu nkérí sɛ́i nwe, ɑ kɔ̃̀ntì nnɑɑti ɑ kpeńnì mɛ̀ɛ̀ botí Kuyie nkó kucɛ miɛkɛ. 3 Ti kɔbɛ tùɔ̀kɛní kɛ ti nɑ̀kɛ́ ɑ tũ mmɛ̀ɛ̀ botí Kuyie nweti weti, kɑ̀ɑ borimɛ wenni kɛ̀ dɛ̀ n nɑrikɛmu mɛsɑ̀ɑ̀. 4 Tìmɑtì ɔ̃ɔ̃ í nni nnɑrikɛ kɛ pɛ̃ɛ̃tɛ́ m bo keèmɛ̀ díndi m bí kɛ̀ di tũ nKuyie nweti weti.

Kɑyuusi teénnɛ̀mɛ̀ Kirisi kɔbɛ kɛ bɛnkú ò dɔ́mɛ̀ Kuyie

5 N nɛ́po sɑ̀ù, ɑ tɔ̃mmú wennimu Kirisi kɔbɛ cuokɛ̀, kɑ̀ɑ cɔú Kirisi kɔbɛ bɛ̀ɛ̀ tu bɛpɔ̀ɔ̀bɛ̀. 6 Bɛ̀ ti nɑ̀kɛ́mu Kirisi kɔbɛ miɛkɛ ɑ bɛ̀ dɔ̀ɔ̀ mɛ̀ɛ̀ sɑ̀ɑ̀. Teennɛ̀ bɛ Kuyie ndɔ́ mɛ̀ɛ̀ botí kɛ̀ bɛ̀ɛ sɔɔtɛ́ bɛ cèmmu. 7 Bɛ̀ cèntì kɛ nɑ́ɑntɛ Yesu kpɛti nti, bɛ̀ í dɔ́ bɛ̀ɛ̀ í tú Kirisi kɔbɛ bɛ̀ mbɛ̀ teénnɛ̀. 8 Tínti Kirisi kɔbɛ tíì dò nkɛ́ mbɛ̀ teénnɛ̀, kɛ yɛ̃́ ti wɛ̃ḿmɛ̀ mutɔ̃mmú kɛ pitírí Kuyie nnɑ́ɑǹtì.

Diyotirɛfu yóùmɛ̀

9 N wɑ̃̀rimu tinɑ́ɑǹtì sɑ́m̀pɔ́ Kirisi kɔbɛ bɛ̀ɛ̀ bo ɑ ciɛ, kɛ̀ Diyotirɛfu wèè dɔ́ kɛ́ nni kòo yetɛ n yɛ̃ mmù. 10 M bo kɔtoo dìì yiè m bo dɑ nɑ́kɛ́ ò nɑ́ɑntɛmɛ̀ n kpɛ́í nkɛ n sɑ̃́ɑ̃́ nkɛ í cɔú bɛ̀ɛ̀ nɑ́ɑntɛ Kuyie nnɑ́ɑǹtì, kɛ wɛ̃̀tɛ kɛ pɑɑnko bɛ̀ɛ̀ dɔ́ kɛ́ mbɛ̀ cɔú, kɛ bɛtì bɛ̀ɛ̀ yetɛ o kpɛti Kirisi kɔbɛ tĩ̀nnì miɛkɛ.

11 N nɛ́po sɑ̀ù, bɑ́ɑ́ teetɛ́ bɛ̀ɛ̀ dɔ̀ɔ̀ri mɛyɛi, ntũ nkucɛ sɑ̀ɑ̀kù. Wèè dɔ̀ɔ̀ri mɛsɑ̀ɑ̀ nweè tu Kuyie nkou, wèè dɔ̀ɔ̀ri mɛyɛi nwè í yɛ̃́ Kuyie.

12 Demɛtiriyuusi yie borimɛ wennimu, kɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ bɛmɔu ò sɑ̃ntí, kɛ̀ ti múnkɛ ò sɑ̃ntí kɑ̀ɑ yɛ̃́ ti nɑ́ɑ́mmɛ̀ mɔ́mmuɔ.

Mucɑummu

13 M mɔkɛmu tinɑ́ɑǹtì pɛ́u n nɑ ndɑ nɑ̀kɛ́ tì, nnɛ́ í dɔ́ kɛ́ tì wɑ̃̀ri. 14 N dɔ́ kɛ́ dɑ yɑ̀mu yɛ nwe miɛkɛ kɛ̀ ti nɑ́kɛ́.

15 A nɛ́pobɛ̀ bɛ̀ɛ̀ bo diɛ mbɛ̀ dɑ dɔunko.

Á dɔu nhɑ ciɛ kɔbɛ bɑ́ wè kɛ̀ di mbo kɛ̀ dɛ̀ nɑɑti.

Sudi

Sudi wɑ̃̀ri dìì pɑ́tíri

Di mpɑ́tíri tɔ tìì nɑ́ɑǹtì

Sudi wɑ̃̀ri o pɑ́tíri Kirisi kɔbɛ bɛmɔu ndi, o pɑ́tíri nɑ́ɑǹtì dònnɛ̀ Piɛri pɑ́tíri dɛ́rì kpɛti nti, kɛ cɑú nKirisi kɔbɛ kɛ tú bɛ̀ ndɑkɛ itié nyɛiyi yɛmbɛ̀ kpɛ́í mbɛ̀ɛ̀ pitírí itié nyɛiyi tipíìtì timɔu. Kòo ntiè nKirisi kɔbɛ kɛ tú bɛ̀ ntɛ̃ĩ́ Kuyie nkó kucɛ miɛkɛ.

Di mpɑ́tíri nɑ́ɑǹtì duɔ́ kɛ dòmmɛ̀

1. Mudɔummu 1-2

2. Itié nyɛiyi yɛmbɛ̀ yóó dentɛnɛ̀ tì 3-16

3. Kirisi kɔbɛ bo nfííkúmɛ̀ o kó kucɛ miɛkɛ 17-23

4. Ò duɔ́mmɛ̀ Kuyie ndisɑ̃nni 24-25

1

Mudɔummu

1 Mí nSudi Yesu Kirisi kóo tɔ̃ntì, Isɑku nɑntɛ̀, míì wɑ̃̀ri kɛ di dɔunko díndi Kuyie nti cicɛ yu bɛ̀ kɛ bɛ̀ dɔ́, kɛ̀ Yesu Kirisi di bɑɑ.

2 Kuyie ndi kuɔ́ mmɛsémmɛ̀, kɛ́ di duɔ́ ndiwɛ̀ì kɛ̀ di dɔkɛ ndɔ́ ditɔbɛ̀.

Bɛyɛibɛ pĩ́ mmùù tɔ̃mmú

3 N kɔbɛ n do dɔ́mu nɛ̀ n yɛ̀mmɛ̀ mɛmɔu kɛ́ di wɑ̃ri Kuyie nti dɛɛrí mɛ̀ɛ̀ botí, kɛ sɔ̃́ ndɛ̀ dò n di wɑ̃ri kɛ yɑ́úkùnnɛ di kɔ̃̀ntì, kɛ̀ di cómmú kɛ tɛ̃ĩ́ nKuyie nkó kucɛ miɛkɛ. 4 Kɛ yɛ̃́ bɛnitiyɛibɛ sɔ̀rimɛ̀ kɛ tɑnní di cuokɛ̀, kɛ cɑɑ̀ri Kuyie nkó mɛsɑ̀ɑ̀ nnɑ́ɑǹtì kɛ bo nɑ kɛ́ndɔɔri bɛ̀ dɔ́mɛ̀, kɛ yetɛ Yesu Kirisi. Weè mɑ́ɑ̀ ti bɑkɛ́, weè ti te. Tì wɑ̃̀rimu nɛ̀ dimɔ̀nnì Kuyie nyóó bɛ̀ kpetínnɛ́ mɛ̀ɛ̀ botí.

5 N dɔ́ kɛ́ di dentɛ Kuyie ndo dɛɛtɛ́ mɛ̀ɛ̀ botí nku Isidɑyɛɛribɛ, bɑ́ di mɛ ntì yɛ̃́mɛ̀. Kù do bɛ̀ dènnɛmu bɛmɔu Esibiti miɛkɛ, dɛ kó difɔ̃nkúò kɛ́kuɔ bɛ̀ɛ̀ yetɛ ku kpɛti. 6 Di nyɛ̃́ kɛ dò nKuyie ntɔ̃rɛ̀ yɛ̀ɛ̀ yetɛ Kuyie nyɛ̀ duɔ́ mmùù tɔ̃mmú, kɛ ìtɛ́ yɛ̀ do dò nkɛ́mbo dɛ̀, Kuyie nyɛ̀ kpetínnɛ́mu dibiìnnì miɛkɛ kɛ bɑɑnɛ̀ ku beéntì yiè. 7 N dɔ́ kɛ́yíɛ́ di dentɛ Sodɔmmu kɔbɛ nɛ̀ Komɔɔ kɔbɛ nɛ̀ yɛhɛkɛ̀ yɛ̀ɛ̀ dɛ̀ tɔ̀kɛ́ bɛ kpɛrɛ do dɔ̀ɔ̀mɛ̀ mmɛ. Bɛ borimɛ do í wenni, kɛ́ndònnɛ̀ Kuyie ntɔ̃rɛ̀ íyiɛ, kɛ̀ bɛnitidɑɑbɛ̀ dɔunɛ̀ bɛtɔbɛ̀, kɛ̀ bɛnitipobɛ̀ dɔunɛ̀ bɛtɔbɛ̀, kɛ̀ Kuyie mbɛ̀ cɔ́u mmuhɑ̃ɑ̃́. Ti dò nkɛ́ ntì yɛ̃́mu.

8 Dɛ kó bɛnìtìbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ tɑnní di cuokɛ̀ bɛ kpɛrɛ mɛ ndò, kɛ̀ bɛ yɛntotí tɑnnìnko mɛyɛi miɛkɛ kɛ̀ bɛ̀ sĩ̀nkùnko bɛ kɔ̃̀ntì, kɛ senku Kuyie nkó muwɛ̃rímú kɛ sɑ̃́ɑ̃́ nkɛĩ́nkɛ̀ kó bɛkperíbɛ̀. 9 Bɑ́ Mɔyiisi ku dìì mɔ̀nnì kɛ̀ Misɛɛri Kuyie ntɔ̃rɛ̀ diɛyɛ̀ kó dìmɑrì ndɔ́ kóò tùótɛ́ nɛ̀ dibɔɔ̀ kɛ̀ bɛ̀ nkpɑ nho kpɛ́í nhò í nyie kɛ dì sɑ̃́ɑ̃́, kɛ́ dì nɑ̀kɛ́ mɑ́ɑ̀ kɛ dɔ̀: Kuyie ndɑ yietí ɑ yɛi. 10 Dɛ kó bɛnìtìbɛ̀ í yɛ̃́ bɛ̀ dɔ̀ɔ̀ri dɛ̀. Iwũɔ̃ kɔ̃mɛ bɛ̀ tɔ̃ũnɛ̀mu, bɛ̀ sɔ̃̀ńtɛ́ kɛ sɑ̃́ɑ̃ntɛ bɛ̀ í yɛ̃́ dɛ̀ ndɛ, kɛ yóó feti. 11 Bɛ̀ bo yɑ̀! Bɛ̀ mɛ ntũmmɛ̀ Kɑyɛ̃ɛ̃ wèè do kùɔ o nɑntɛ̀ o kó kucɛ, bɛ̀ dɔ́ idíítí nyi kɛ̀ ì bɛ̀ tɑnnɛ́ Bɑdɑmmu kó kucɛ. Bɛ̀ yetɛ Kuyie nkpɛti nti, kɛ yóó kú Kodee kɔbɛ do yetɛmɛ̀ Mɔyiisi kpɛti kɛ́kú. 12 Díndi Kirisi kɔbɛ kɛ̀ di tìí nkɛ bo di kɛ́bɛnkɛ di dɔ́mɛ̀ ditɔbɛ̀, bɛ̀ nkɔkɛ́ di miɛkɛ kɛ yo nkɛ yɔ̃̀ mbɑ́ ifɛi í bɛ̀ bo, bɛ̀ mɛ nyí dɑkɛ òmɔù kpɛ́í. Bɛ̀ dò nyisɔkɛ nyi di cuokɛ̀ kɛ dònnɛ̀ fɛtɑɑfɛ̀ fɛ̀ɛ̀ kpèrì kɛ í niù, kɛ dònnɛ̀ dɛtie ndɛ̀ɛ̀ í pɛí, kɛ dònnɛ̀ dɛtie mbɛ̀ u dɛ̀ kɛ̀ dɛ̀ kpeí kɛ ku. 13 Bɛ̀ dònnɛ̀ dɑ̀mɛ́ɛ̀rì kó yɛnɛ́fĩ̀nfĩ̀rɛ̀ nyɛ yɛ̀ɛ̀ kpeńnì, kɛ̀ bɛ tɔ̃mmú sĩ̀ nkɛ dònnɛ̀ dɑ̀mɛ́ɛ̀rì kó kupémmúwùòkù. Bɛ̀ dònnɛ̀ siwɑ̃̀ɑ̃ sìì tɔ̃̀ũ sìnsi. Kuyie mbo bɛ̀ tɑnnɛ́ difɔ̃̀tìrì cũmpuri dibiìnnì miɛkɛ kù dɔ̀ɔ̀ dì bɛ kpɛ́í nkɛ̀ bɛ̀ mbo sɑ̃́ɑ̃̀.

14 Bɛɛ̀ kpɛ́í nkɛ Enɔki, Adɑmmu yɑɑ̀birɛ kudɑpùtɔ̃nkù kuyiénkù kou do bɛ́immɛ̀ kɛ dɔ̀: Nyɛ̃́nɛ̀ kɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nkɔ̀rinímu kɛ bo nnɛínɛ̀ Kuyie ntɔ̃rɛ̀ sikɔupí sikɔupí, 15 kɛ bo kpetínnɛ́ bɛ̀ɛ̀ yetɛ Kuyie nkpɛti kɛ dɔɔri mɛyɛi nkɛ nɑ́ɑntɛ tisĩ́ntɛnɑ́ɑǹtì, kɛ sɑ̃́ɑ̃́ nKuyie nkɛ̀ dɛ̀ɛ bɛnkɛ bɛ̀ kù cɑ̀kɛmɛ̀. 16 Dɛ kó bɛnìtìbɛ̀ ɔ̃ɔ̃ í nsɑ̀nnɛ̀ mɔ̀nnì mɑrì Kuyie mbɛ̀ pɑ̃ɑ̃ ndɛ̀ kɛ̀ bɛ yɛ̀mmɛ̀ cɑ̀ɑ̀ri, kɛ̀ bɛ̀ kpɑ nkɛ dɔɔri bɛ̀ dɔ́mɛ̀, kɛ nɑ́ɑ́ ntipocɛ̃mmúnɑ́ɑǹtì, kɛ kpɛnti bɛnìtìbɛ̀ kɛ yo mbɛ kpɛrɛ.

Pɔɔri cɑummɛ̀ Kirisi kɔbɛ kɛ bɛ̀ nɑ̀kɛ́ bɛ̀ dò nkɛ́ndòmmɛ̀

17 Díndi n kɔbɛ n dɔ́ bɛ̀ dentɛnɛ̀ní ti Yiɛ̀ nYesu Kirisi tɔ̃rɛ̀ do nɑ̀kɛ́ tì kɛ dɔ̀: 18 Yɛmɔ̀rɛ̀ sɔnyɛ miɛkɛ bɛnìtìbɛ̀ yóó buotɛ́mu, kɛ́nsenku Kuyie nkɛ dɔɔri bɛ̀ dɔ́mɛ̀. 19 Bɛ̀ buotɛ́mu kɛ di yɑɑtì, kɛ dɔɔri bɛ̀ dɔ́mɛ̀, Muyɑɑ́nsɑ̀ɑ̀mù í bɛ̀ bonɛ̀. 20 Díndi n kɔbɛ, di bɑ́ɑmmu kpeńnìmu kɛ dònnɛ̀ dipũũ, nsɔkɛ́nɛ̀ kɛ kótírí mɛsɑ̀ɑ̀ nkɛ mbɑ́ɑ́ nKuyie nnɛ̀ Muyɑɑ́nsɑ̀ɑ̀mù kó muwɛ̃rímú. 21 Di bɑ́ɑ́ dɛ́tɛ́nɛ̀ Kuyie nkùù di dɔ́, mbɑɑnɛ̀ mufòmmu mùù bo sɑ̃́ɑ̃̀ ti Yiɛ̀ nYesu yóó di duɔ́ mmù, kɛ yɛ̃́ ò di kuɔ́mmɛ̀ mɛsémmɛ̀.

22 Mɛsémmɛ̀ ndi bonɛ̀ bɛ̀ɛ̀ yɛ̀mmɛ̀ sũ, kɛ̀ di bɛ̀ teennɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ɛ tɑ̃ɑ̃tɛ́ kucɛ sɑ̀ɑ̀kù. 23 Dɛɛtɛ́nɛ̀ bɛ mɛcɑ̃ɑ̃ mbɛ̀ ɔ̃ɔ̃ pṹtɛ́ mɛ̀ɛ̀ botí onìtì muhɑ̃ɑ̃́ mmiɛkɛ, kɛ́kuɔ́ mmɛsémmɛ̀ bɛ̀ɛ̀ dɔ̀ɔ̀ri bɛ̀ dɔ́mɛ̀, kɛ nɛ́ nyɛ̃́ kɛ̀ mɛyɛi mmɛ̀ɛ̀ sɑ̃ũ bɛ yɑ̀ɑ̀tì kɛ̀ mɛ̀ bɑ́ɑ́ di cɑ̃́ntɛ́.

Ti bo nsɑ̃ntímɛ̀ Kuyie nku kpetì kpɛ́í

24 Ti sɑ̃ntí Kuyie nkùù mɔ̀kɛ muwɛ̃rímú kɛ di bɑɑ mudorimù mumɔu, kɛ̀ di bo ndò mpɑ́íí, kɛ́tɑ ku kpetì miɛkɛ nɛ̀ diwɛ̀ì. 25 Nsɑ̃ntínɛ̀ ku, kuù tɔ̃nní Yesu kòò ti dɛɛtɛ́, kuù yètìrì dɛu, kunku dɛmɔu kpɑ̀ɑ̀tì, wèè bɑkɛ́ dɛmɔu, wèè do te dɛmɔu, kɛ dɛ̀ te, kɛ yó ndɛ̀ te. Kɛ̀ dɛ̀ mmɛ ndò.

Mudɑ́ɑmmu

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

14

15

16

17

18

19

20

21

22

Isɑ̃ɑ̃ wɑ̃̀rimɛ̀ Mudɑ́ɑmmu

Di mpɑ́tíri tɔ tìì nɑ́ɑǹtì

Isɑ̃ɑ̃ weè wɑ̃̀ri mudɑ́ɑmmu kó dipɑ́tíri, dìì tu Kuyie nnɑ́ɑǹtì pɑ́tɛ kó disɔnni. Ò dì wɑ̃̀ri kɛ nɑ́ɑ́ nKirisi ò bɛnkɛ tìnti. Isɑ̃ɑ̃ do yóó wɑ̃ri Mudɑ́ɑmmu pɑ́tíri kɛ sɔ̃́ mbɛ̀ fɛ̃́ũnkoomu Kirisi kɔbɛ, kòo bɛ̀ wɑ̃̀ri kɛ bo yɑ́úkùnnɛ bɛ kɔ̃̀ntì kɛ̀ bɛ̀ nfííkú Kuyie nkó kucɛ miɛkɛ. Isɑ̃ɑ̃ do yɑ̀ mɛ̀ɛ̀ bɛnkùmɛ̀ do dò ncɑ̃́ɑ̃́ ncɑ̃́ɑ̃́ nwe kɛ nɛ́ wɛ̃ mmɛ kũ̀nnì dɛ̀ɛ̀ tu: Mɛyɛi nkóo kpɑ̀ɑ̀tì dòmmɛ̀ ò nɔ, dɛ̀ nɛ́ bo nyóó dentɛnɛ̀ Kuyie nnɛ̀ ku kɔbɛ kɛ̀ bɛ̀ɛ nɑ, kɛ̀ Yesu Kirisi bɑɑtɛ́.

Di mpɑ́tíri nɑ́ɑǹtì duɔ́ kɛ dòmmɛ̀

1. Mudɔummu 1:1-8

2. Mɛbɛnkùmɛ̀ ketimɛ̀ Kuyie nhò bɛnkɛmɛ̀ nɛ̀ yɛpɑ́tɛ yɛ̀yiekɛ̀ ò wɑ̃̀ri yɛ̀ Kirisi kɔbɛ tĩ̀rɛ̀ 1:9-3:22

3. Dipɑ́tipɔ̃ũ nɛ̀ yɛcɑnniyɛ̀ yɛ̀yiekɛ̀ 4:1-8:1

4. Yɛtɑ̃tɛhe yɛ̀yiekɛ̀ kó tinɑ́ɑǹtì 8:2-11:19

5. Dinìtìrì nɛ̀ dɛsĩ̀nnɛ̀ dɛ̀dɛ́rɛ̀ kó tinɑ́ɑǹtì 12:1-13:18

6. Mɛbɛnkùmɛ̀ tɛ̃mɛ̀ Kuyie nhò bɛnkɛ́mɛ̀ 14:1-15:8

7. Kuyie mmiɛkɛ kó ibòòkɛ 16

8. Bɑbidɔnni kó mudorimù nɛ̀ bɛ̀ nɑmɛ̀ musĩ̀mmù nɛ̀ Kuyie mpɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑm̀bɛ̀ siyɑ́ɑ̀bìsí yɛmbɛ̀ 17:1-20:10

9. Tibeéntì sɔnti 20:11-15

10. Kɛĩ́nkɛ̀ pɑ̀nkɛ̀ nɛ̀ kɛtenkɛ̀ pɑ̀nkɛ̀ 21:1-22:5

11. Tinɑ́ɑǹtì kó dikɔ̀ù 22:6-21

1

Dimɔ̀nnì duunnímɛ̀

1 Yesu Kirisi dɑ́ɑ ntìì nɑ́ɑǹtì tiì bo di mpɑ́tíri miɛkɛ. Kuyie nkuù duɔ́ nkòò nɑ̀kɛ́ o tɔ̃mbɛ̀ tìì yóó tuɔkɛní, kòo duɔ́ nkɛ̀ Kuyie ntɔ̃nnì tì nɑ̀kɛ́ o kóo tɔ̃ntì Isɑ̃ɑ̃. 2 Kɛ̀ Isɑ̃ɑ̃ tì wɑ̃̀ri timɔu. Kuyie nhò nɑ̀kɛ́ tì nɛ̀ Yesu ò bɛnkɛ tì, ò yɑ̀ dɛ̀ nɛ̀ ò kèè tì. 3 Dɛ̀ nnɑɑti wèè kɑ̀ɑ nti nnɑ́ɑǹtì Kuyie ndɑ́ɑ tì, kɛ́nnɑɑti bɛ̀ɛ̀ kèḿmú kɛ tì yie. Kuyie ndo nɑ̀kɛ́ dìì mɔ̀nnì kpɛ́í dì duunnímu.

Isɑ̃ɑ̃ dɔummɛ̀ Kirisi kɔbɛ tĩ̀rɛ̀ yɛ̀yiekɛ̀

4 Mí nyIsɑ̃ɑ̃ míì dɔunko Kirisi kɔbɛ tĩ̀rɛ̀ yɛ̀yiekɛ̀ yɛ̀ɛ̀ bo Asii.

Kuyie nkùù do bo, kɛ bo, kɛ yó mbo nɛ̀ ku Yɑɑ́ mmuyiekɛ̀ mùù fitɛ́ ku kpɑ̀ɑ̀tìkɑ̀rì, bɛ̀ di dɔɔ̀ mɛsɑ̀ɑ̀ kɛ di duɔ́ ndiwɛ̀ì 5 nɛ̀ Yesu Kirisi wèè ti nɑ̀kɛ́ Kuyie nkpɛti weti weti, wèè ku kɛ yɑ̃̀ńtɛ́ mɛketimɛ̀, wèè bɑkɛ́ bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ bɛmɔu.

Wèè ti dɔ́ kɛ còú nho yĩ̀ĩ̀ kɛ ti dɛɛtɛ́nɛ̀ mɛyɛi, 6 kɛ ti tɑ o kpɑ̀ɑ̀tìyuu miɛkɛ kɛ tú ikuɔ́ nìùbɛ̀, kɛ pĩ́ nho cicɛ Kuyie ntɔ̃mmú. O yètìrì ndɛu, kòo mbɑkɛ́ sɑ̃́ɑ̃̀! Kɛ̀ dɛ mmɛ ndo.

7 Dɑɑtɛnɛ̀! Ò kèrínímu yɛwɛtɛ̀ miɛkɛ, kɛ̀ titentì timɔu kɔbɛ nɛ̀ bɛ̀ɛ̀ ò kùɔ kɛ̀ bɛ̀ bo ò yɑ̀ kɛ́kɔmmú. Dɛ̀ mmɛ ndò.

8 Ti Yiɛ̀ nKuyie mmuwɛ̃rímú mumɔu yiɛ̀ mbɛ́immu kɛ tú kuù tu diketirì nɛ̀ kumɑ̀nku. Kù do bomu, kɛ bo, kɛ yóó kɔtɛní.

Kuyie mbɛnkɛ dɛ̀ Isɑ̃ɑ̃

9 Mí nyIsɑ̃ɑ̃ di tebitɛ Kirisi kó mɛtɑummɛ̀ miɛkɛ, kɛ̀ ti wɛ̃ nkɛ fɛ̃́ũ̀rì kɛ mi nkɛ tɑunɛ̀ Kirisi, kɛ wɛ̃ nho kpɑ̀ɑ̀tìyuu miɛkɛ. Bɛ̀ n kɑ̀nnɛ Pɑtimɔsi, dihɛì dìì sokɛ́ mɛniɛ mmiɛkɛ, n nɑ̀kɛ́ mɛ̀ɛ̀ kpɛ́í nkɛ Kuyie nnɑ́ɑǹtì nɛ̀ Yesu m bɛnkɛ tì. 10 Tɛom̀pùtɛ̀ mɑtɛ̀ yiè kɛ̀ Muyɑɑ́nsɑ̀ɑ̀mù n túótɛ́ kɛ̀ n keè mɛtɑmmɛ̀ mɑmɛ̀ n fɔ̃nkúò kɛ̀ mɛ̀ kpeńnì kɛ dò nditɑ̃tɛheù kɔ̃mɛ kɛ̀ mɛ̀ tu: 11 Wɑ̃ri ɑ wúó ndɛ̀ nkɛ́duɔnko Kirisi kɔbɛ tĩ̀rɛ̀ yɛ̀yiekɛ̀: Efɛɛsi kpɛri, Siminni kpɛri, Pɛrikɑmmu kpɛri, Tiyɑtiiri kpɛri, Sɑriti kpɛri, Fidɑdɛrifii kpɛri, nɛ̀ Dɑodisee kpɛri.

12 Kɛ̀ n wɛ̃̀ɛ̃tɛ kɛ bo yɑ̀ wèè n nɑ̀ɑ́nnɛ̀, kɛ yɑ̀ sifitíkɛ̀kɛ̀ɛ sìyiekɛ̀ mɛsɔɔ kpɛsi. 13 Kòò mɔù còḿmú si cuokɛ̀ kɛ dònnɛ̀ Onìtìbirɛ kɛ dɑ́ɑ́tí diyɑɑ̀bòrì kɛ̀ dì cùtɛ́ kɛ kɑ̃́ɑ̃́kɛ́ o nɑɑ̀cɛ̀i, kòo boú fɛsɔɔnɑɑ̀kɔ̃̀nfɛ̀ o cuokɛ̀. 14 Kòo yùtì pɛ́i kɛ dò ntikóntì, kòo nuɔ ncɔ́u mmuhɑ̃ɑ̃́. 15 Kòo nɑɑ̀cɛ̀i cɔ́u nkɛ dò mmɛbiɛrimɛ bɛ̀ pũ̀tírí mmɛ̀ dihònnì. Kòo tɑmmɛ̀ dò mmɛniɛ nhɔ̃ nhuutimɛ̀ kucúcuku miɛkɛ. 16 Kòo tɔ siwɑ̃̀ɑ̃ sìyiekɛ̀ o nɔ̀ùtɛ̀ youtɛ, kɛ̀ disiè mɛnɑtimɛ̀ mɛdɛ́mɛ̀ kpɛri yiɛní o nùù, kòo ììkɛ̀ pĩ̀nti diyiè ɔ̃ ncɔ́ummɛ̀ kuyie ncuokɛ̀. 17 Kɛ̀ n do o ììkɛ̀ kɛ́ndò n ku, kòo nɔ́ɔ́ nho nɔ̀ùtɛ̀ youtɛ n yĩ́nkɛ̀ kɛ dɔ̀: Kufɔ̃wɑɑ́ mbɑ́ dɑ pĩ́, míì tu diketírì nɛ̀ kumɑ̀nku. 18 N fòùmu! N do kumu kɛ yɑ̃̀ńtɛ́ kɛ yó nfòù sɑ̃́ɑ̃̀, kɛ bɑkɛ́ mukṹṹ nkɛ tɔ mu ɛì kpetínsì. 19 Wɑ̃ri ɑ wúó ndɛ̀ nɛ̀ ɑ yóó yɑ̀ dɛ̀. 20 Ntɛ siwɑ̃̀ɑ̃ sìyiekɛ̀ n tɔ sì n nɔ̀ùtɛ̀ youtɛ nɛ̀ sisɔɔfitíkɛ̀kɛ̀ɛ sìyiekɛ̀ bɛnkú mù: Siwɑ̃̀ɑ̃ sìyiekɛ̀ tu Kuyie ntɔ̃rɛ̀ nyɛ yɛ̀ɛ̀ bo Kirisi kɔbɛ tĩ̀rɛ̀ yɛyiekɛ̀ miɛkɛ. Kɛ̀ sikɛ̀kɛ̀ɛ tu Kirisi kɔbɛ tĩ̀rɛ̀ yɛ̀yiekɛ̀.

2

Kuyie nnɑ̀kɛ́ tì Kirisi kɔbɛ tĩ̀nnì dìì bo Efɛɛsi

1 Wɑ̃ri Kuyie ntɔ̃nnì dìì bo Kirisi kɔbɛ tĩ̀nnì dìì bo Efɛɛsi kɛ dɔ̀: Ntɛ wèè tɔ siwɑ̃̀ɑ̃ sìyiekɛ̀ o nɔ̀ùtɛ̀ youtɛ nɛ̀ sisɔɔfitíkɛ̀kɛ̀ɛ ò tu mù: 2 N yɛ̃́mu ɑ pĩ mmùù tɔ̃nkperímù, kɛ fɛ̃̀ṹtɛ́ kɛ mi nkɛ yɑ̀ɑ́kɛ́ bɛ̀ɛ̀ tu bɛmɑ́ɑ̀ Yesu tɔ̃rɛ̀ kɛ yɑ̀ bɛ̀ soúmmɛ̀. 3 N yɛ̃́mu ɑ fɛ̃́ũ̀rìmɛ̀ n kpɛ́í nkɛ mi, mbɑ́ ɑ kɔ̃̀ntì í yɑ̃rikɛ. 4 Ntɛ n yɛ̀mmɛ̀ nɛ́ í dɑ nɑɑtinɛ̀ tì: A tɛ̃́nkɛ í n dɔ́ ɑ do n dɔ́mɛ̀ mɛketimɛ̀. 5 Dentɛní ɑ do dìì bòrì kɛ́ceetɛ kɛ́pĩ́ nhɑ do pĩ́ mmùù tɔ̃mmú mɛketimɛ̀ mɔ̀nnì, kɑ̀ɑ í cèètɛ n kéróomu kɛ bo dɛitɛ ɑ fìtírɛ̀ dɛ kɑ̀rì. 6 Nɛ̀ mɛmmɛ ɑ dɔ̀ɔ̀ dɛ̀ dɛ̀ɛ̀ wenni dɛɛ̀ tú ɑ yetɛmɛ̀ Nikodɑitibɛ tɔ̃mmú m mù yetɛ mɛ̀ɛ̀ botí.

7 Wèè mɔ̀kɛ yɛto kɛ bo keè wèe keè Muyɑɑ́nsɑ̀ɑ̀mù nɑ̀ɑ́ ntì Kirisi kɔbɛ tĩ̀rɛ̀.

Wèè bo nɑ kɛ́tuɔkɛ kumɑ̀nku m bo ò duɔ́ mmufòmmu tie mùù còḿmú Kuyie nkó kupúú sɑ̀ɑ̀kù mu kó dibii kòo di.

Kuyie nnɑ̀kɛ́ tì Kirisi kɔbɛ tĩ̀nnì dìì bo Siminni

8 Wɑ̃ri Kuyie ntɔ̃nnì dìì bo Kirisi kɔbɛ tĩ̀nnì dìì bo Siminni kɛ dɔ̀:

Ntɛ wèè tu diketírì nɛ̀ kumɑ̀nku, wèè ku kɛ yɑ̃̀ńtɛ́, ò tu mù: 9 N yɛ̃́mu ɑ fɛ̃́ũ̀rìmɛ̀, kɛ yɛ̃́ ɑ cĩĩ̀nnìmɛ̀ kɛ nɛ́ tú okpɑ̀ɑ̀tì Kuyie mborɛ̀. 10 N yɛ̃́mu bɛ̀ɛ̀ tu bɛmɑ́ɑ̀ Sifubɛ kɛ í bɛ̀ tu, bɛ̀ di níímmɛ̀, bɛ̀ tu dibɔɔ̀ kɔbɛ mbɛ. Bɑ́ nyĩɛ̃̀kù ɑ bo fɛ̃́ṹtɛ́mɛ̀, dibɔɔ̀ yóó di bennɛ́mu kɛ́duɔ́ nkɛ̀ bɛ̀ɛ kpetínnɛ́ bɛ̀mɑbɛ̀, kɛ̀ di fɛ̃́ṹtɛ́ yɛwe tɛpíítɛ̀. N wɛ̃́ɛ̃̀rì kɛ́tuɔkɛ kumɑ̀nku kɛ̀ n dɑ cú mufòmmu kó dipìì.

11 Wèè mɔ̀kɛ yɛto kɛ bo keè wèe keè Muyɑɑ́nsɑ̀ɑ̀mù nɑ̀ɑ́ ntì Kirisi kɔbɛ tĩ̀rɛ̀.

Wèè bo nɑ kɛ́tuɔkɛ kumɑ̀nku ò bɑ́ɑ́ kú mukṹṹ ndɛ́rímù.

Kuyie nnɑ̀kɛ́ tì Kirisi kɔbɛ tĩ̀nnì dìì bo Pɛrikɑmmu

12 Wɑ̃ri Kuyie ntɔ̃nnì dìì bo Kirisi kɔbɛ tĩ̀nnì dìì bo Pɛrikɑmmu kɛ dɔ̀:

Ntɛ wèè tɔ disiè mɛnɑtimɛ̀ mɛ̀dɛ́mɛ̀ kpɛri ò tu mù: 13 N yɛ̃́mu ɑ ɑ̃mɛ̀ dibɔɔ̀ ɛì. Bɑ́ nɛ̀ mɛmmɛ kɛ n tɑunɛ̀ weti weti bɑ́ ɑ í n yetɛ, bɑ́ nɛ̀ bɛ̀ mɛ nkùɔmɛ̀ n kóo tɔ̃ntì sɑ̀ɑ̀wè Ãntipɑɑ ɑ ciɛ dibɔɔ̀ ɑ̃ dɛ̀. 14 Kɛ̀ tìmɑtì nɛ́ bo, n yí dɑ nɑɑtinɛ̀ tì, ɑ kɔbɛ mɑbɛ̀ yiemmɛ̀ Bɑdɑmmu kpɛti, wèè do tié mBɑdɑki kɛ̀ bɛ̀ɛ soutɛ́ Isidɑyɛɛribɛ, kɛ̀ bɛ̀ɛ cɑ́ɑ́kɛ́ imɑɑ mbɛ̀ fìé ì yɛbɔkɛ̀, kɛ́ndɔunɛ̀ bɛtɔbɛ̀. 15 Kɑ̀ɑ wɛ̃̀tɛ kɛ mɔkɛ bɛ̀ɛ̀ tũ̀ nNikodɑitibɛ kó itié. 16 Kɑ̀ɑ í cèètɛ, n kéróomu kɛ bo kuɔ dɛ kó bɛnìtìbɛ̀ nɛ̀ n nùù kó disiè.

17 Wèè mɔ̀kɛ yɛto kɛ bo keè wèe keè Muyɑɑ́nsɑ̀ɑ̀mù nɑ̀ɑ́ tì Kirisi kɔbɛ tĩ̀rɛ̀.

Wèè bo nɑ kɛ́tuɔkɛ kumɑ̀nku, m bo ò duɔ́ mɑ́nnì wèè sɔ̀ri, kóò duɔ́ ditɑ̃́pɛ́írì bɛ̀ wɑ̃̀ri dì diyetìpɑ̀nnì, òmɔù í yɛ̃́ dì kɛ̀ dɛ̀ í tú bɛ̀ dì duɔ́ nwè.

Kuyie nnɑ̀kɛ́ tì Kirisi kɔbɛ tĩ̀nnì dìì bo Tiyɑtiiri

18 Wɑ̃ri nKuyie ntɔ̃nnì dìì bo Kirisi kɔbɛ tĩ̀nnì dìì bo Tiyɑtiiri kɛ dɔ̀:

Ntɛ Kuyie mBirɛ dɛ̀ɛ̀ nuɔ ncɔ́u mmuhɑ̃ɑ̃́ nkɛ̀ dɛ nɑɑ̀cɛ̀i cɔ́u nkɛ dò mmɛbiɛrimɛ̀ bɛ̀ pũ̀tíríní mɛ̀ dihònnì dɛ̀ tu mù: 19 N yɛ̃́mu ɑ dɔɔri dɛ̀ dɛmɔu nɛ̀ ɑ n dɔ́mɛ̀ kɛ n tɑ̃́ kɛ fííkú Kuyie nkó kucɛ, kɛ duɔ́ nhɑmɑ́ɑ̀ mutɔ̃mmú kɛ mi, kɑ̀ɑ tɔ̃mmú dɛukɛ kɛ pɛ̃ɛ̃tɛ́ mù do dòmmɛ̀. 20 Ntɛ n yí dɑ nɑɑtinɛ̀ tì: A yóumɛ̀ onitipòkù Sesɑbɛɛdi * wèè tu omɑ́ɑ̀ Kuyie mpɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑǹtò kòo suó n kɔbɛ, kɛ̀ bɛ̀ dɔuti dɔutinɛ̀ bɛtɔbɛ̀ kɛ cɑ́ɑ́ nyimɑɑ mbɛ̀ fìé ì yɛbɔkɛ̀. 21 Nh ò duɔ́mmu mɛfíè nkòò bo ceetɛ, ò mɛ nyí yie nkɛ bo yóu o yɛi. 22 Dɛɛ̀ te kɛ̀ n yóó ò fɛ̃̀ṹ nkɛ́fɛ̃́ũ mbɛ̀ɛ̀ ò dɔutinɛ̀, kɛ̀ bɛ̀ sɑ̀ɑ í yóumu dɛ kó mɛyɛi. 23 M bo kuɔ o kɔbɛ, kɛ̀ Kirisi kɔbɛ tĩ̀rɛ̀ yɛmɔuu bɑntɛ́ n yɛ̃́mɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ yɛntotí nɛ̀ bɛ yɛ̀mmɛ̀, kɛ yóó yietí bɑ́ wè o tɔ̃mmú dòmmɛ̀.

24 Díndi Tiyɑtiiri kɔbɛ bɛ̀ɛ̀ í tũ̀nnɛ dɛ kó itié nyɛiyi, bɛ̀ɛ̀ í yĩ̀ɛ̃́tɛ́ bɛ̀ tu dɛ̀ dibɔɔsɔ̀rì kpɛti. N yí yóó di yíɛ́ ditɔu mɑrì. 25 Mpĩ́nnɛ̀ di kèè tì weti weti kɛ̀ n yɑ̀ɑ wɛ̃tɛnɛ̀ní. 26 Wèè bo ndɔɔri n dɔ́mɛ̀ kɛ́tuɔkɛ kumɑ̀nku m bo duɔ́ nkòo mbɑkɛ́ ibotí. 27 Ò bo nyì cɛ̃mmú nɛ̀ kumɑ́tìpɑ̀ɑ̀ti, kɛ́ nyì pùɔ̀ ntiyɑɑmɑtì kɔ̃mɛ. 28 Kɛ̀ nh ò duɔ́ ntɛkũnwentɛ́wɑ̃̀tɛ̀.

29 Wèè mɔ̀kɛ yɛto kɛ bo keè wèe keè Muyɑɑ́nsɑ̀ɑ̀mù nɑ̀ɑ́ ntì Kirisi kɔbɛ tĩ̀rɛ̀.

3

Kuyie nnɑ̀kɛ́ tì Kirisi kɔbɛ tĩ̀nnì dìì bo Sɑriti

1 Wɑ̃ri Kuyie ntɔ̃nnì dìì bo Kirisi kɔbɛ tĩ̀nnì dìì bo Sɑriti kɛ dɔ̀: Ntɛ wèè mɔ̀kɛ Muyɑɑ́nsɑ̀ɑ̀mù mùyiekɛ̀ kɛ tɔ siwɑ̃̀ɑ̃ sìyiekɛ̀ ò tu mù: N yɛ̃́mu ɑ dɔɔri dɛ̀, bɛnìtìbɛ̀ yɛ̀mmɛ̀ dò nhɑ fòùmu kɑ̀ɑ nɛ́ ku. 2 Dɑɑtɛ kɛ́kpénkùnnɛ bɛ̀ɛ̀ kpɑɑ́ kɛ̀ bɛ̀ mu nyí ku pɑ́íí. N yɛ̃́mu ɑ borimɛ í wennimɛ̀ Kuyie nyììkɛ̀. 3 Dentɛní bɛ̀ do dɑ nɑ̀kɛ́ itié mmɛ̀ɛ̀ botí, kɛ́wɛ̃tɛ kɛ́ ì tũ̀nnɛ kɛ́yóu mɛyɛi, kɑ̀ɑ í dɑ̀ɑ̀tɛ n kéróomu kɛ bo dɑ dɛ́ɛ́tɛ́ oyúókù kɔ̃mɛ bɑ́ ɑ bɑ́ nyɛ̃́ n tùɔ̀koo dìì mɔ̀nnì. 4 Bɑ́ nɛ̀ mɛmmɛ bɛ̀mɑbɛ̀ bomu Sɑriti miɛkɛ bɛ̀ɛ̀ í sɑ̃ũ mbɛ yɑ̀ɑ̀tì, bɛ̀ bo nni nnɛinɛ̀ kɛ dɑ́ɑ́tí tiyɑɑ̀pɛ́ítì kɛ yɛ̃́ bɛ borimɛ wennimɛ̀. 5 Wèè bo nɑ kɛ́tuɔkɛ kumɑ̀nku ò bo dɑ́ɑ́tí tiyɑɑ̀pɛ́ítì, m bɑ́ɑ́ ũtɛ́ o yètìrì mufòmmu pɑ́tíri miɛkɛ. M bo nɑ́kɛ́ n cicɛ Kuyie nnɛ̀ ku tɔ̃rɛ̀ ò tumɛ̀ n kou.

6 Wèè mɔ̀kɛ yɛto kɛ bo keè weè keè Muyɑɑ́nsɑ̀ɑ̀mù nɑ̀ɑ́ ntì Kirisi kɔbɛ tĩ̀rɛ̀.

Kuyie nnɑ̀kɛ́ tì Kirisi kɔbɛ tĩ̀nnì dìì bo Fidɑdɛrifii

7 Wɑ̃ri Kuyie ntɔ̃nnì dìì bo Kirisi kɔbɛ tĩ̀nnì dìì bo Fidɑdɛrifii kɛ dɔ̀:

Ntɛ wèè kpɑ mɛyɛi nkɛ tú timɔ́mmɔnti yiɛ̀, wèè tɔ okpɑ̀ɑ̀tì Dɑfiti kó sikpetísì, kɛ ɔ̃ɔ̃ kpetɛ́ bɑ́ òmɔù bɑ́ɑ́ nɑ kɛ́kpetínnɛ́, kòo kpetínnɛ́ òmɔù bɑ́ɑ́ nɑ kɛ́kpetɛ́, ò tú mù: 8 N yɛ̃́mu ɑ tɔ̃mmú kɛ yɛ̃́ ɑ cĩĩ̀nnìmɛ̀, nɛ̀ mɛmmɛ kɛ yíé n kpɛti kɛ n tɑunɛ̀, kɛ̀ n dɑ kpetɛ́ kucɛ kɑ̀ɑ pĩ́ n tɔ̃mmú, bɑ́ òmɔù í yóó nɑ kɛ́ mù pɑ̀ɑ. 9 Ntɛ ɑ yóó dɔɔ̀mɛ̀ bɛ̀ɛ̀ tu dibɔɔ̀ kɔbɛ kɛ soú nkɛ tú bɛmɑ́ɑ̀ Sifubɛ kɛ í bɛ̀ tu. N yóó duɔ́ nkɛ̀ bɛ̀ɛ nínkúmu ɑ ììkɛ̀ kɛ́bɑntɛ́ n dɑ dɔ́mɛ̀. 10 A mɛ̀ nyiemmɛ̀ n kpɛti kɛ fɛ̃́ũ̀rì kɛ mi, kɛ̀ mɛfɛ̃́ṹtímɛ̀ tùɔ̀kɛní dìì yiè kutenkù kumɔu kɛ̀ bɛ̀ fɛ̃́ũ̀rì, m bo ndɑ kɑ̃nkɛ́. 11 N wɛ̃tinímu bɑ̀mbɑ̀, mpĩ́ nhɑ kèè tì weti weti kòò mɔù bɑ́ɑ́ cɔutɛ́ ɑ cuuti. 12 Wèè bo nɑ kɛ́tuɔkɛ kumɑ̀nku m bo ò dɔ̀ɔ̀ disɑ̃ɑ̃ kperì Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ miɛkɛ, kɛ́wɑ̃ri o ĩ́nkɛ̀ Kuyie nyètìrì nɛ̀ ku ɛì kpɛri, Sedisɑdɛmmu pɑ̀nwè wèè cùtɛ́ní kɛĩ́nkɛ̀, kɛ́wɑ̃ri o ĩ́nkɛ̀ diyètìrì pɑ̀nnì m mɔkɛ dì.

13 Wèè mɔ̀kɛ yɛto kɛ bo keè wèe keè Muyɑɑ́nsɑ̀ɑ̀mù nɑ̀ɑ́ ntì Kirisi kɔbɛ tĩ̀rɛ̀.

Kuyie nnɑ̀kɛ́ tì Kirisi kɔbɛ tĩ̀nnì dìì bo Dɑodisee

14 Wɑ̃ri Kuyie ntɔ̃nnì dìì bo Kirisi kɔbɛ tĩ̀nnì dìì bo Dɑodisee kɛ dɔ̀:

Ntɛ wèè yètìrì tu: Dɛ̀ mmɛ ndò, wèè dɔ̀ɔ̀ri ò nɑ̀ɑ́ ntì kɛ í soú, wèè bɑkɛ́ Kuyie ndɔ̀ɔ̀ dɛ̀ dɛmɔu ò tu mù: 15 N yɛ̃́mu ɑ tɔ̃mmú í tonnìmɛ̀, mù mɛ nyí boo. N dɔ́ mù ntonnìmu yoo mù mboo. 16 A do ndɑ̀ɑ̀ dɑ̀ɑ̀ nwe, ɑ í tonnì, ɑ mɛ nyí boo, kɛ̀ m bo dɑ tĩ́ṹtóo. 17 A yɛ̀mmɛ̀ mɛɛ̀ dò nhɑ tú okpɑ̀ɑ̀tì kɛ mɔkɛ dɛmɔu, kɛ í kpɑ dɛ̀mɑrɛ̀. A nɛ́ í yɛ̃́ kɛ dò nKuyie mborɛ̀ ɑ tú osénnìwè kɛ tú ocĩ̀rì kɛ tú fɛdɑwɑnfɛ̀ kɛ tú kuyũɔ̃̀nkù kɛ bo difɔ̃kperì. 18 N dɑ tièmmu kɛ tú ɑ dontɛ́ m borɛ̀ mɛsɔɔ mbɛ̀ wèńkùnnɛ mɛ̀ kɛ́kpɑrìkɛ̀, nɛ̀ tiyɑɑ̀pɛ́ítì kɛ́kɑ̃ɑ̃́ nhɑ fɛi, nɛ̀ munɔntie kɛ́ɑ̃nnɛ́ ɑ nuɔ nkɛ́nɑ kɛ́yɑ̀. 19 N tièmmu n dɔ́ bɛ̀ kɛ bɛ̀ puotì. Yóu mɛyɛi nkɛ yɑ́úkùnnɛ ɑ kɔ̃̀ntì. 20 N cómmú dibòrì ndi kɛ bie, kɛ̀ wèè kèè n tɑmmɛ̀ kɛ kpetɛ́, n tɑroo kɛ̀ ti nwɛ̃ nkɛ yo. 21 Wèè bo nɑ kɛ́tuɔkɛ kumɑ̀nku m bo ò kɑ̀nnɛ dikpɑ̀ɑ̀tìkɑ̀rì m borɛ̀, n nɑ mɛ̀ɛ̀ botí kɛ kɑ̀ri Kuyie mborɛ̀.

22 Wèè mɔ̀kɛ yɛto kɛ bo keè wèe keè Muyɑɑ́nsɑ̀ɑ̀mù nɑ̀ɑ́ ntì Kirisi kɔbɛ tĩ̀rɛ̀.

4

Kuyie nkpɑ̀ɑ̀tìkɑ̀rì

1 Dɛ kó difɔ̃nkúò kɛ̀ n wɛ̃tɛ kɛ́yɑ̀ kɛĩ́nkɛ̀ kpetɛ́mɛ̀, kɛ́keè mɛtɑmmɛ̀ kɛ̀ mɛ̀ ndònnɛ̀ n sòò kèè dìì tɑ̃tɛheù kɔ̃mɛ kɛ̀ mɛ̀ tu:

Dekɛní diɛ nkɛ̀ n dɑ bɛnkɛ dɛ̀ɛ̀ yóó dɔɔ̀.

2 Dɛndɛ bɑ̀mbɑ̀ nkɛ̀ Muyɑɑ́nsɑ̀ɑ̀mù m píɛ kɛ̀ n yɑ̀ kɛĩ́nkɛ̀ dikpɑ̀ɑ̀tìkɑ̀rì kòò mɔù dì kɑ̀ri, 3 kòo ììkɛ̀ dò ntinɔ́bɛ́ntì kɛ miɛti, kɛ wɛ̃̀tɛ kɛ miɛti kɛ dò nyɛkṹɔ̃̀. Kɛ̀ kutɑ̃mmɛyɑ̃rí fitɛ́ dɛ kó dikpɑ̀ɑ̀tìkɑ̀rì kɛ miɛti kɛ dò mmɛnɔ́ɔnnúɔ̀. 4 Kɛ̀ yɛkpɑ̀ɑ̀tìkɑ̀rɛ̀ sipísìdɛ́ nɛ̀ yɛ̀nɑ̀ɑ̀ dì fitɛ́, kɛ̀ bɛkótíbɛ̀ sipísìdɛ́ nɛ̀ bɛ̀nɑ̀ɑ̀ yɛ̀ kɑ̀ri kɛ dɑ́ɑ́tí tiyɑɑ̀pɛ́ítì kɛ ókɛ́ yɛsɔɔpìkɛ̀. 5 Kɛ̀ dikpɑ̀ɑ̀tìkɑ̀rì pĩ̀nti kɛ kũnti kɛ pɛ́ú fɛtɑɑfɛ̀ ɔ̃ɔ̃ mmíí nkɛ̀ dɛ̀ kũ̀nti kɛ pɛ́umɛ̀, kɛ̀ ifìtíyì ìyiekɛ̀ cɔ́u nyìì tu Kuyie nyɑɑ́ mmùyiekɛ̀. 6 Kɛ̀ dɛ kó dikpɑ̀ɑ̀tìkɑ̀rì ììkɛ̀ dò ndɑ̀mɛ́ɛ̀rì, kɛ dò ndoii kɛ dò ntɛwéìtɛ̀.

Kɛ̀ dɛ̀mɑrɛ̀ fòùrɛ̀ dɛ̀nɑ̀ɑ̀ kɑ̀ri kɛ dì fitɛ́ kɛ mɔkɛ inuɔ ndɛ ììkɛ̀ nɛ̀ dɛ fɔ̃nkúò. 7 Kɛ̀ dɛketirɛ̀ dò ndicìrícìrì, dɛdɛ́rɛ̀ dinɑɑdɑɑ̀, kɛ̀ dɛtɑ̃ɑ̃́nnɛ̀ ììkɛ̀ dò nhonìtì kɔkɛ, kɛ̀ dɛnɑɑnnɛ̀ dò nfɛtúúfɛ̀ ɛ̀ìntɛ. 8 Bɑ́ dɛ̀, kɛ̀ dɛ̀ mɔ̀kɛ ifìɛ̀ti ìkuɔ̀ kɛ̀ inuɔ nhɑ̃ i ĩ́nkɛ̀ nɛ̀ i miɛkɛ, kɛ̀ dɛ̀ diè nsɑ̃́ɑ̃̀ kɛ tú:

Ti Yiɛ̀ nKuyie mmuwɛ̃rímú mumɔu yiɛ̀

ndò pɑ́í, pɑ́í, pɑ́í nwe,

kù do bomu,

kɛ bo, kɛ yóó kɔtɛní.

9 Kɛ̀ dɛ kó dɛnɛnnɛ̀ dɛnɑ̀ɑ̀ diè nkɛ sɑ̃ntí wèè fòù sɑ̃́ɑ̃̀, kɛ kɑri dikpɑ̀ɑ̀tìkɑ̀rì. 10 Kɛ̀ bɛkótíbɛ̀ sipísìdɛ́ nɛ̀ bɛnɑ̀ɑ̀ nínkú wèè fòù sɑ̃́ɑ̃̀ o ììkɛ̀ kɛ́hóótɛ́ bɛ pìkɛ̀ kɛ́dɔú nho ììkɛ̀ kɛ dɔ̀:

11 Ti Yiɛ̀ nKuyie

fɔ̃́ɔ̃̀ dò nti ndɑ sɑ̃ntí

kɛ dɛ́úkùnko ɑ yètìrì,

ɑ kpeńnìmu

kɛ yɛ̃́ fɔ̃́ɔ̃̀ dɔ́mɛ̀ kɛ dɔ̀ɔ̀ dɛmɔu

kɛ te kɛ̀ dɛ̀ bo.

5

Yɛkpetínyɛ̀ yɛ̀yiekɛ̀ kó tinɑ́ɑǹtì

1 Kɛ̀ n yɑ̀ wèè kɑ̀ri dikpɑ̀ɑ̀tìkɑ̀rì kòò tɔ o nɔ̀ùtɛ̀ tɛyoutɛ dipɑ́tíri dìì wɑ̃̀ri di ĩ́nkɛ̀ nɛ̀ di miɛkɛ, kɛ kpɛ̀ú nkɛ dɑ̀nnɛ yɛcɑnniyɛ̀ yɛ̀yièkɛ̀. 2 Kɛ̀ n yɑ̀ Kuyie ntɔ̃nnì kperì kɛ̀ dì pĩɛ̃kù kɛ tú: We mbo nɑ kɛ́kéétɛ́ yɛcɑnniyɛ̀ yiɛ nkɛ́pĩntɛ dipɑ́tíri?

3 Òmɔù í mbo kɛĩ́nkɛ̀ miɛkɛ nɛ̀ kɛtenkɛ̀ ĩ́nkɛ̀, yoo kɛtenkɛ̀ miɛkɛ, wèè bo nɑ kɛ́pĩntɛ dɛ kó dipɑ́tíri kɛ́kɑɑ. 4 Dɛ mɔ̀nnì kɛ̀ n kuɔ́ mmɛdɛ̀, òmɔù í bomɛ̀ wèè bo nɑ kɛ́ dì pĩ̀ntɛ kɛ́kɑɑ. 5 Kɛ̀ bɛkótíbɛ̀ kóò mɔù n nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Bɑ́ nkuɔ̀, ntɛ Sudɑɑ kɔbɛ kó dicìrícìrì, okpɑ̀ɑ̀tì Dɑfiti yɑɑ̀birɛ wèè nɑ dikpɑ̀nnì, kɛ bo nɑ kɛ́kéétɛ́ dɛ kó yɛcɑnniyɛ̀ kɛ́pĩntɛ dɛ kó dipɑ́tíri.

6 Kɛ̀ n yɑ̀ dɛ̀mɑrɛ̀ kɛ̀ dɛ dò ndipebii kɛ cómmú dikpɑ̀ɑ̀tìkɑ̀rì nɛ̀ bɛkótíbɛ̀ nɛ̀ dɛ̀mɑrɛ̀ fòùrɛ̀ dɛ̀nɑ̀ɑ̀ cuokɛ̀, kɛ dò mbɛ̀ do di kùɔ, kɛ mɔkɛ yɛyìè nyɛ̀yiekɛ̀ nɛ̀ inuɔ nyìyiekɛ̀, dɛ̀ɛ̀ tu Kuyie nYɑɑ́ mmùyiekɛ̀ kù duɔnní mù kutenkù kumɔu. 7 Kɛ̀ dɛ kó dipebii tɔ́ɔ́nní wèè kɑ̀ri dikpɑ̀ɑ̀tìkɑ̀rì o borɛ̀ kɛ́cɔutɛ́ ò tɔ dìì pɑ́tíri o nɔ̀ùtɛ̀ youtɛ. 8 Kɛ̀ dɛnɛnnɛ̀ dɛfòùrɛ̀ dɛnɑ̀ɑ̀ nɛ̀ bɛkótíbɛ̀ sipísìdɛ́ nɛ̀ bɛ̀nɑ̀ɑ̀ nínkú di ììkɛ̀ kɛ tɔ bɛmɔu tikùtìdùùtì nɛ̀ sisɔɔbúkúsí, kɛ̀ sì pìɛ́kɛ́ tùdɑ̀ɑ̀rí, dɛ̀ɛ̀ tu Kuyie nkɔbɛ kó mubɑ́ɑmmu. 9 Kɛ̀ bɛ̀ ndiè nfɛyɛm̀pɑ̀nfɛ̀ kɛ tú:

Fɔ̃́ɔ̃̀ mɑ̀nnɛ̀ kɛ́cɔutɛ́ dipɑ́tíri

kɛ́kéétɛ́ di kó yɛcɑnniyɛ̀,

kɛ yɛ̃́ fɔ̃́ɔ̃̀ kúmɛ̀ kɛ dɛɛtɛ́

iwuɔ nyimɔu nɛ̀ ibotí imɔu

nɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ bɛmɔu nɛ̀ yɛbotɛ̀ yɛmɔu

kɛ bɛ̀ duɔ́ nKuyie.

10 Kɛ bɛ̀ tɑnnɛ́ ku kpɑ̀ɑ̀tìyuu miɛkɛ

kɛ̀ bɛ̀ tú ikuɔ́ nìùbɛ̀,

kɛ pĩ́ nKuyie ntɔ̃mmú,

kɛ yó mbɑkɛ́ kutenkù.

11 Kɛ̀ n wɛ̃tɛ kɛ́wéntɛ́ kɛ́keè Kuyie ntɔ̃rɛ̀ sikɔupípí cɛ̃̀ɛ̃̀tɛmɛ̀ dikpɑ̀ɑ̀tìkɑ̀rì nɛ̀ dɛ̀mɑrɛ̀ fòùrɛ̀ dɛnɑ̀ɑ̀ nɛ̀ bɛkótíbɛ̀ kɛ diè mmɛdiɛ̀ nkɛ tú:

12 Dipebii bɛ̀ kùɔ dì,

diì mɑ̀nnɛ̀ Kuyie ndì duɔ́ mmuwɛ̃rímú,

nɛ̀ tikpɑ̀tì nɛ̀ mɛciì,

nɛ̀ tikpetì, nɛ̀ disɑ̃nni,

nɛ̀ didontìrì nɛ̀ diyetidiɛrì!

13 Kɛ̀ n keè Kuyie ndɔ̀ɔ̀ dɛ̀ɛ̀ kó dimɑ̀ɑ̀, kɛĩ́nkɛ̀ kpɛrɛ nɛ̀ kɛtenkɛ̀ kpɛrɛ nɛ̀ kɛtenkɛ̀ miɛkɛ kpɛrɛ nɛ̀ dɑ̀mɛ́ɛ̀rì kpɛrɛ dɛ̀ dìèmmɛ̀ kɛ tú:

Wèè kɑ̀ri dikpɑ̀ɑ̀tìkɑ̀rì nɛ̀ dipebii,

bɛɛ̀ te disɑ̃nni, nɛ̀ didontìrì,

nɛ̀ diyetidiɛrì,

nɛ̀ muwɛ̃rímú mumɔu yɛbie nyɛbie.

14 Kɛ̀ dɛnɛnnɛ̀ fòùrɛ̀ dɛnɑ̀ɑ̀ dɔ̀: Dɛ̀ mmɛ ndò. Kɛ̀ bɛkótíbɛ̀ɛ nínkú kɛ́ bɛ̀ sɑ̃ntɛ.

6

Sisɛ̃ĩ́ sìnɑ̀ɑ̀ kó tinɑ́ɑǹtì

1 Kɛ̀ n wéntɛ́ kɛ́yɑ̀ dipebii kèétɛ́mɛ̀ dicɑnnirì ketirì, kɛ̀ dɛ̀mɑrɛ̀ fòùrɛ̀ dɛ̀nɑ̀ɑ̀ kó dɛ̀mɑrɛ̀ɛ pɛɛ fɛtɑɑfɛ̀ kɔ̃mɛ kɛ dɔ̀: Kɔtɛní! 2 Kɛ̀ n yɑ̀ní tɛsɑ̃mpɛ́ítɛ̀, wèè tɛ̀ dèkɛ kòò tɔ mutɑ̃mmù kɛ kɔri dikpɑ̀nnì, kɛ ókɛ́ mɛnɑkùmɛ̀ kó dipìì. Ò diɛ́ nkɛ́nɑmu dikpɑ̀nnì kɛ kɔri kɛ bo yíɛ́ kɛ́kpɑ nkɛ́nɑ.

3 Kɛ̀ dipebii yíɛ́ kɛ́kéétɛ́ dicɑnnirì dɛ́rínnì kɛ̀ n kèè dɛnɛnnɛ̀ fòùrɛ̀ dɛ́rínnɛ̀ bɛ́immɛ̀ kɛ tú: Kɔtɛní! 4 Kɛ̀ tɛsɑ̃nwũɔ̃tɛ̀ɛ yɛ̀nní kɛ̀ bɛ̀ɛ duɔ́ nwèè tɛ̀ dèkɛ muwɛ̃rímú nɛ̀ disiè diɛrì kòò bo konnɛ bɛnìtìbɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ɛ kuɔ bɛtɔbɛ̀ kutenkù kumɔu.

5 Kɛ̀ dipebii kéétɛ́ dicɑnnirì tɑ̃ɑ̃́nnì, kɛ̀ dɛnɛnnɛ̀ fòùrɛ̀ tɑ̃ɑ̃́nnɛ̀ɛ bɛ́i nkɛ dɔ̀: Kɔtɛní! Kɛ̀ n yɑ̀ní tɛsɑ̃nsɔ̀ùtɛ̀, wèè tɛ̀ dèkɛ kòò tɔ tɛbiètɛ̀. 6 Kɛ̀ n kèè dɛnɛnnɛ̀ fòùrɛ̀ dɛnɑ̀ɑ̀ kó dɛ̀mɑrɛ̀ bɛ́immɛ̀ kɛ dɔ̀: Tidiitì bɛ̀ tu tì bèdéè tɛbiètɛ̀ mɛ̀mɑ́ɑ̀ nɛ̀ bɛ̀ tu tì ɔ́dìsì tɛbietɛ̀ mɛ̀tɑ̃ɑ̃ti diyiè dìmɑ́ɑ̀ tɔ̃mmú kpɛ́í, kɛ́yóu mɛkùɔ̀ nnɛ̀ mɛnɑɑ̀.

7 Kɛ̀ dipebii yíɛ́ kɛ́kéétɛ́ dicɑnnirì nɑɑnnì, kɛ̀ n keè dɛ̀mɑrɛ̀ fòùrɛ̀ nɑɑnnɛ bɛ́immɛ̀ kɛ dɔ̀: Kɔtɛní! 8 Kɛ̀ n yɑ̀ tɛsɑ̃ntɛ̀ kɛ̀ tɛ̀ dò mmɛnɔ́ɔnnúɔ̀, nkɛ̀ wèè tɛ̀ dèkɛ kòo yètìrì tu mukṹṹ, kɛ̀ mukṹṹ nhò tũ̀. Kɛ̀ bɛ̀ɛ mù duɔ́ muwɛ̃rímú, kɛ̀ mù bo kuɔ kɛtenkɛ̀ wɛ́tirì kó dikéè kɔbɛ nɛ̀ yɛse nɛ̀ dikònnì nɛ̀ mumɔmmú, kɛ̀ tikpɑsĩ̀ntì mbɛ̀ cɑ̀ɑ́ nkɛ kɔù.

9 Kɛ̀ dipebii kéétɛ́ dicɑnnirì nummùrì, kɛ̀ n yɑ̀ diwũɔ̃tɔ̀nnì borɛ̀ bɛ̀ɛ̀ do nɑ́ɑntɛ Tinɑ́ɑǹsɑ̀ɑ̀tì kɛ̀ bɛ̀ bɛ̀ kùɔ bɛ wɛ̃rɛ̀. 10 Kɛ̀ bɛ pĩɛ̃kù kɛ tú: Ti Yiɛ̀ nwèè kpɑ mɛyɛi, kɛ nɑ́ɑ́ ntimɔ́mmɔnti, ɑ yóó bekɛ́nɛ̀ ɔ̃mmɔ̀nnì kutenkù kɔbɛ kɛ́ bɛ̀ kpetínnɛ́ kɛ fɔ́ɔ́ mbɛ̀ ti kùɔmɛ̀? 11 Kɛ̀ bɛ̀ɛ duɔ́ mbɑ́ wè diyɑɑ̀bòrì pɛ́írì kɛ́ bɛ̀ nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Di nkpɑɑ́ kɛ mi nkɛ kémmú bɛ̀ bo kuɔmɛ̀ di kɔbɛ bɛ̀ dò nkɛ́kuɔ bɛ̀ bɛ̀ di kùɔ mɛ̀ɛ̀ botí, nɛ̀ bɛ̀ di wɛ̃ mmutɔ̃mmú.

12 Kɛ̀ dipebii kéétɛ́ dicɑnnirì kuɔ́nnì, kɛ̀ kɛtenkɛ̀ɛ sɑ̃ntɛ̀ mmɛdiɛ̀ nkɛ̀ diyiè sɔutɛ kuyɑɑsɔ̀ùkù kɔ̃mɛ, kòo tɑ̃̀nkùu wũɔ̃tɛ́ kɛ́ ndò mmɛyĩ̀ĩ̀. 13 Kɛ̀ siwɑ̃̀ɑ̃ nduòní kuyɑɑkù ɔ̃ɔ̃ fuùtɛ̀ kɛ̀ fìkíè kó yɛtebɛ nduòní mɛ̀ɛ̀ botí. 14 Kɛ̀ kɛĩ́nkɛ̀ɛ kpɛ́ú nkpɛ́ú nkumìɛ̀kù kɔ̃mɛ kɛ́pɛ̃ɛ̃tóo, kɛ̀ yɛtɑ̃rɛ̀ nɛ̀ kɛtenkɛ̀ kɛ̀ɛ̀ sokɛ́ dɑ̀mɛ́ɛ̀rì kɛ̀ dɛ̀ɛ ítɛ́ dɛ̀ do borɛ̀. 15 Bɛ̀ɛ̀ bɑkɛ́ kɛtenkɛ̀, bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀, bɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ iwɛ̃ĩ yɛmbɛ̀, bɛdítíkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀, bɛkperíbɛ̀ nɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ bɛmɔu, tidɑɑtì nɛ̀ bɛ̀ɛ̀ í tú tidɑɑtì, kɛ̀ bɛ̀ cokù kɛ tɑɑ̀ titɑ̃dèntì nɛ̀ tidúótì. 16 Kɛ dɛ̀ nɑ̀ɑ́ nkɛ tú: Duónɛ̀ní ti ĩ́nkɛ̀ kɛ ti kɑ̃ɑ̃́ nKuyie nnɛ̀ dipebii kɛ̀ bɛ miɛkɛ bɑ́ɑ́ ti do. 17 Bɛ miɛkɛ kó diyiè yɛiri diì tùɔ̀kɛ kɛ̀ bɛ miɛkɛ pɛikɛ. We mbo nkpɑɑ́?

7

Isidɑyɛɛribɛ bɛ̀ ĩkú bɛ̀ Kuyie nkó mɛcɑnnimɛ̀

1 Dɛ kó difɔ̃nkúò kɛ̀ n yɑ̀ Kuyie ntɔ̃rɛ̀ yɛ̀nɑ̀ɑ̀ yɛ̀ɛ̀ te kuyɑɑkù kɛ̀ yɛ̀ còḿmú itemmɑ̀nkɛ inɑ̀ɑ̀, bɑ́ dì kɛ̀ dì bɑ̀ɑ di kó kuyɑɑkù, kɛ̀ kù bɑ́ɑ́ fuutɛ kɛĩ́nkɛ̀ nɛ̀ kɛtenkɛ̀ yoo dɑ̀mɛ́ɛ̀rì yoo mutie mɑmù. 2 Kɛ̀ Kuyie ntɔ̃nnì tɛrìi yɛ̀nní diyiè yìɛ̀ní kɛ̀ɛ̀ bíɛ́kɛ̀, kɛ tɔ Kuyie nfòùkù kó mɛcɑnnimɛ̀, kɛ́pɛ́i nKuyie ntɔ̃rɛ̀ yɛnɑ̀ɑ̀ kù duɔ́ nyɛ̀ muwɛ̃rímú kɛ̀ yɛ̀ bo pɔntɛ kɛtenkɛ̀ nɛ̀ dɑ̀mɛ́ɛ̀rì. 3 Kɛ dɔ̀: Di mu mbɑ́ɑ́ nɑmpɛ kɛtenkɛ̀ yoo dɑ̀mɛ́ɛ̀rì yoo mutie mɑmù. Yóunɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ɛ ĩkú Kuyie nkɔbɛ tĩ́ĩ̀ mmɛcɑnnimɛ̀ kɛ́deè. 4 Kɛ̀ yɛ̀ n nɑ́kɛ́ yɛ̀ ĩkú Isidɑyɛɛribɛ wuɔ nyimɔu miɛkɛ bɛnìtìbɛ̀ tĩ́ĩ̀ mɛcɑnnimɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ mɑ̀mɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ mbo tɛkɔupíkɔ̀ùtɛ̀ nɛ̀ sikɔupípísìnɑ̀ɑ̀ nɛ̀ sikɔupísìnɑ̀ɑ̀ (144000).

5-8 Sudɑɑ kɔbɛ tɛkɔupípíítɛ̀ nɛ̀ sikɔupísìdɛ́ (12000),

Dubɛnni kɔbɛ 12000,

Kɑti kɔbɛ 12000,

Asɛɛ kɔbɛ 12000,

Nɛfutɑdii kɔbɛ 12000,

Mɑnɑnsee kɔbɛ 12000,

Simmɛɔ̃ɔ̃ kɔbɛ 12000,

Defii kɔbɛ 12000,

Isɑkɑ kɔbɛ 12000,

Sɑbunɔɔ kɔbɛ 12000,

Sosɛfu kɔbɛ 12000,

Bɛnsɑmɛɛ kɔbɛ 12000.

Ibotí imɔu tĩ̀nnì kó tinɑ́ɑǹtì

9 Dɛ kó difɔ̃nkúò kɛ̀ n yɑ̀ yɛbotɛ̀ yɛmɔu kɔbɛ nɛ̀ ibotí imɔu kɔbɛ, nɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ bɛmɔu nɛ̀ iwuɔ nyimɔu kɔbɛ kɛ̀ bɛ̀ tìkú ditĩ̀nnì diɛrì kɛ í dò nkɛ́nɑ kɛ́kɑɑ nkɛ dɑ́ɑ́tí tiyɑɑ̀pɛ́ítì, kɛ cómmú dikpɑ̀ɑ̀tìkɑ̀rì nɛ̀ dipebii dɛ ììkɛ̀, kɛ pikú tipuonti. 10 Kɛ pĩɛ̃kù kɛ tú: Kuyie nkùù kɑ̀ri dikpɑ̀ɑ̀tìkɑ̀rì ĩ́nkɛ̀ nɛ̀ dipebii, bɛɛ̀ ti dɛɛtɛ́. 11 Kɛ̀ Kuyie ntɔ̃rɛ̀ yɛmɔu nɛ̀ bɛkótíbɛ̀ nɛ̀ dɛnɛnnɛ̀ fòùrɛ̀ dɛnɑ̀ɑ̀ kɛ̀ bɛ̀ cɛ̃̀ɛ̃̀tɛ dikpɑ̀ɑ̀tìkɑ̀rì, kɛ nínkú kɛ sɑ̃ntí Kuyie 12 nkɛ tú: Dɛ̀ mmɛ ndò! Ti Yiɛ̀ nKuyie nfɔ̃́ nnɛ̀ mutɔ̃mmú! Fɔ̃́ɔ̃̀ mɑ̀nnɛ̀ disɑ̃nni nɛ̀ diyetidiɛrì nɛ̀ mɛciì, nɛ̀ didontìrì nɛ̀ muwɛ̃rímú mumɔu yɛbie nyɛbie. Kɛ̀ dɛ̀ mmɛ ndò.

13 Kɛ̀ bɛkótíbɛ̀ kóò mɔù m bekɛ kɛ dɔ̀: A yɛ̃́ bɛ̀ɛ̀ mɛ ndɑ́ɑ́tí tiyɑɑ̀pɛ́ítɑ̀ɑ̀, bɛ̀ yɛ̀nní dɛ̀ɑ̀? 14 Kɛ̀ nh ò tɛ̃̀ńnɛ́ kɛ dɔ̀: N yiɛ̀ nfɔ̃́ɔ̃̀ yɛ̃́. Kòo n nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Bɛ̀ɛ̀ fɛ̃̀ṹtɛ́ bɛ̀mbɛ mɛdiɛ̀ nkɛ ɔ̀ú bɛ yɑɑ̀bòrɛ̀ nɛ̀ dipebii yĩ̀ĩ̀ nkɛ̀ yɛ̀ pɛikɛ. 15 Dɛɛ̀ te kɛ̀ bɛ̀ bo diɛ nKuyie nkpɑ̀ɑ̀tìkɑ̀rì ììkɛ̀, kɛ pĩ́ nku tɔ̃mmú sɑ̃́ɑ̃̀ ku cĩ́ɛ̃̀tɛ̀. Wèè kɑ̀ri dikpɑ̀ɑ̀tìkɑ̀rì kòo bo mbɛ̀ bonɛ̀ kɛ bɛ̀ kɑ̃nkɛ́. 16 Dikònnì nɛ̀ sinɛ́yɛ̃ĩ dɛ̀ tɛ̃́nkɛ bɑ́ɑ́ bɛ̀ pĩ, diyiè nɛ̀ kuyiìnkù dɛ̀ mɛ mbɑ́ɑ́ bɛ̀ potɛ́. 17 Dipebii dìì kɑ̀ri dikpɑ̀ɑ̀tìkɑ̀rì diì yó mbɛ̀ cɛ̃mmú kɛ́ bɛ̀ niitɛ́ mufòmmu bintɛ kɛ̀ Kuyie mbɛ̀ ũtɛ́ bɛ nɔnniɛti.

8

Dipebii kèétɛ́mɛ̀ dicɑnnirì yiénnì

1 Dipebii kèétɛ́ dìì mɔ̀nnì dicɑnnirì yiénnì, kɛ̀ dɛ̀ dɔ̀ yúóó kɛĩ́nkɛ̀ miɛkɛ kɛ́mmɔkɛ tɛwebiètɛ̀ mɛfitímɛ̀ sipísìtɑ̃ɑ̃ti. 2 Kɛ̀ n yɑ̀ Kuyie ntɔ̃rɛ̀ yɛ̀yiekɛ̀, kɛ̀ kùu yɛ̀ duɔ́ nyɛtɑ̃tɛhe yɛ̀yiekɛ̀.

3 Kɛ̀ Kuyie ntɔ̃nnì tɛrìi kɔtɛní kɛ́cómmɔ́ɔ dihúúntɔ̀nnì ììkɛ̀ kɛ tɔ tɛsɔɔbuutɛ, kɛ̀ bɛ̀ɛ tɛ̀ píɛ ntùdɑ̀ɑ̀rí, kɛ̀ dìi wɛ̃nnɛ́nɛ̀ Kuyie nkɔbɛ kó mubɑ́ɑmmu kɛ bo tuɔ ndihúúntɔ̀nnì ĩ́nkɛ̀ mɛsɔɔ nkpɛri dìì bo dikpɑ̀ɑ̀tìkɑ̀rì ììkɛ̀. 4 Kɛ̀ kuyukú tùdɑ̀ɑ̀rí kɔku wɛ̃nnɛ́nɛ̀ Kuyie nkɔbɛ kó mubɑ́ɑmmu Kuyie ntɔ̃nnì nɔ̀ùtɛ̀ miɛkɛ kɛ́ndekù Kuyie mborɛ̀. 5 Kɛ̀ Kuyie ntɔ̃nnìi túótɛ́ tɛsɔɔbuutɛ kɛ́koutɛ́ muhɑ̃ɑ̃́ nkɛ́útɛ́ kɛtenkɛ̀, kɛ̀ fɛtɑɑfɛ̀ mpɛ́ú, kɛ kuɔ̀, nkɛ wéí, kɛ̀ kɛtenkɛ̀ sɑ̃̀nti mɛdiɛ̀.

Kuyie ntɔ̃rɛ̀ yɛ̀yiekɛ̀ eémɛ̀ yɛtɑ̃tɛhe yɛ̀yiekɛ̀

6 Kɛ̀ Kuyie ntɔ̃rɛ̀ yɛ̀yiekɛ̀ yɛ̀ɛ̀ tɔ yɛtɑ̃tɛhe kɛ̀ yɛ̀ɛ bɑ́ɑ́tí kɛ bo eé.

7 Kɛ̀ diketirìi eé kɛ̀ yɛmɑ́tɑ̃́rɛ̀ nɛ̀ muhɑ̃ɑ̃́ nkɛ̀ dɛ̀ nkɔkɛ́nɛ̀ mɛyĩ̀ĩ̀ nkɛ duòní, kɛ́cɔ́útɛ́ kɛtenkɛ̀ kó yɛwɛ́tiyɛ̀ yɛ̀tɑ̃ɑ̃ti kó dìmɑrì nɛ̀ dɛtie nnɛ̀ timúsũ̀ũ̀tì.

8 Kɛ̀ Kuyie ntɔ̃nnì dɛ́rìi eé ditɑ̃tɛheù, kɛ̀ dɛ̀mɑrɛ̀ ncɔ́ú nkɛ dɛu kɛ dò nditɑ̃rì diɛrì, kɛ́doroo dɑ̀mɛ́ɛ̀rì miɛkɛ, kòo wɛ́tìyɛ̀ yɛ̀tɑ̃ɑ̃ti kó dìmɑrìi nɑɑ́ mmɛyĩ̀ĩ̀. 9 Kɛ̀ dɛ kó diwɛ́tirì kó siyĩĩ kú, kɛ̀ bɑ̀tóòbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ bo dɛ miɛkɛ kɛ̀ bɛ̀ɛ cɑkɛ.

10 Kɛ̀ Kuyie ntɔ̃nnì tɑ̃ɑ̃́nnìi eé, kɛ̀ tɛwɑ̃̀tɛ̀ diɛtɛ̀ mɑtɛ̀ cɔ̀ú mmuhɑ̃ɑ̃́ nkɛ́donní ikó nnɛ̀ sibií kó yɛwɛ́tiyɛ̀ yɛ̀tɑ̃ɑ̃ti kó dìmɑrì miɛkɛ. 11 Kɛ̀ dɛ kó tɛwɑ̃̀tɛ̀ yètìrì tu mɛdɔ̀mmɛ̀, kɛ̀ tɛ̀ do dìì wɛ́tirì kó mɛniɛ nnɑɑ́ mmɛdɔ̀mmɛ̀ kɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ɛ yɑ̃̀ kɛ́kú.

12 Kɛ̀ Kuyie ntɔ̃nnì nɑɑnnìi eé. Diyiè nɛ̀ otɑ̃̀nkù nɛ̀ siwɑ̃̀ɑ̃ kó yɛwɛ́tiyɛ̀ yɛ̀tɑ̃ɑ̃ti kó dìmɑrìi sɔutɛ kɛ̀ kuwenniku í mbo kuyie nkó yɛwɛ́tiyɛ̀ yɛ̀tɑ̃ɑ̃ti kó dìmɑrì nɛ̀ kɛyènkɛ̀ kpɛyɛ kó dìmɑrì.

13 Kɛ̀ n yɑ̀ fɛtúúfɛ̀ mɑfɛ̀ kɛ̀ fɛ̀ ɛ̀intɛ kɛĩ́nkɛ̀, kɛ kuɔ̀ nkɛ tú: Díndi kɛtenkɛ̀ kɔbɛ di bo yɑ̀! Di bo yɑ̀! Di bo yɑ̀! Kuyie ntɔ̃rɛ̀ yɛ̀tɑ̃ɑ̃ti tɛyɛ̀ bo eé dìì mɔ̀nnì yɛtɑ̃tɛhe.

9

1 Kɛ̀ Kuyie ntɔ̃nnì nummùrìi eé ditɑ̃tɛheù, kɛ̀ n yɑ̀ tɛwɑ̃̀tɛ̀ donnímɛ̀ kɛtenkɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ɛ tɛ̀ duɔ́ ndifɔ̃̀tìrì cũmpuri kó sikpetínsì. 2 Kɛ̀ tɛ̀ɛ dì kpetɛ́, kɛ̀ kuyukú diɛkù nyiɛ̀ní fɛhɑ̃ɑ̃tofɛ kɔ̃mɛ, kɛ́sɔukùnnɛ diyiè kɛ̀ dɛ̀ɛ biitoo. 3 Kɛ̀ fɛcofɛɛ yɛ̀nní kuyukú miɛkɛ kɛ́pitóo kɛtenkɛ̀. Kɛ̀ Kuyie nfɛ̀ duɔ́ mmuwɛ̃rímú kɛ̀ fɛ̀ bo ntũɔ̃tì bɛnìtìbɛ̀ inɑɑ́ nkɔ̃mɛ. 4 Kɛ̀ Kuyie nfɛ̀ nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Bɑ́ɑ́ kɑ́ɑ́kɛ́ timútì nɛ̀ dɛtie nnɛ̀ tidiitì. A ntũɔ̃tì n yí ĩkú bɛ̀ɛ̀ tĩ́ĩ̀ mmɛcɑnnimɛ̀ mɑ́ɑ̀. 5 A bɑ́ɑ́ bɛ̀ kùɔ, ɑ́ mbɛ̀ tũɔ̃tì kɛ̀ dɛ̀ yóù kɛ dò nyinɑɑ́, kɛ́ bɛ̀ fɛ̃́ũ mbɛtɑ̃̀ɑ̃̀bɛ̀ bɛ̀nùmmù. 6 Dɛ kó bɛtɑ̃̀ɑ̃̀bɛ̀ miɛkɛ bɛnìtìbɛ̀ bo wɑmmú mukṹṹ kɛ́mɔ́ntɛ́, bɛ̀ bo mmù dɔ́ nɛ̀ bɛ yɛ̀mmɛ̀ mɛmɔu kɛ̀ mùu cokɛ́ kɛ́dɛ́tɛ́.

7 Kɛ̀ dɛ kó fɛcofɛ dò nsisɛ̃ĩ́ sìì bɑ̀ɑ́tí kɛ kɔri dikpɑ̀nnì, kɛ̀ fɛ̀ yɔ dò nyɛsɔɔpìkɛ̀, kɛ̀ fɛ̀ ììkɛ̀ dò nkɛnitikɔkɛ. 8 Kɛ̀ fɛ yùtì òkù kɛ dò ntinitipokpɛti, kɛ̀ fɛ nìì ndò ndicìrícìrì kpɛyɛ. 9 Kɛ̀ fɛ̀ dɑ̀ɑ́tí dimɑ́tìyɑɑ̀bòrì kɛ kɔri dikpɑ̀nnì, kɛ putì kɛ̀ dɛ̀ ùuti kɛ dò nsikpɑ̀rìnɑɑsɛ̃́ĩ. 10 Kɛ̀ fɛ̀ mɔ̀kɛ iyéí kɛ̀ ì dò nyinɑɑ́ nkpɛyi. Kuyie nfɛ̀ duɔ́ mmuwɛ̃rímú kɛ̀ fɛ̀ yó nyi ntũɔ̃tìnɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ bɛtɑ̃̀ɑ̃̀bɛ̀ bɛ̀nùmmù. 11 Kɛ̀ difɔ̃̀tìrì cũmpuri kóo kpɑ̀ɑ̀tì fɛ̀ bɑkɛ́ kòo yètìrì tu: Okɔ̀ùtì, nɛ̀ ebedee kó tinɑ́ɑǹtì Abɑnɔɔ, nɛ̀ kɛrɛki kpɛti Apodiyɔ̃ɔ̃.

12 Mɛyɛi nketimɛ̀ pɛ̃ɛ̃tɛ́mu kɛ̀ mɛ̀dɛ́mɛ̀ kpɑɑ́ kéríní.

13 Kɛ̀ Kuyie ntɔ̃nnì kuɔ́nnìi eé ditɑ̃tɛheù, kɛ̀ n kèè mɛtɑmmɛ̀ mɑmɛ̀ yɛ̀nnímɛ̀ disɔɔhúúntɔ̀nnì dìì bo Kuyie nyììkɛ̀ di píìtì. 14 Kɛ̀ mɛ̀ɛ nɑ́kɛ́ Kuyie ntɔ̃nnì kuɔ́nnì kɛ dɔ̀: Boutɛ́ yɛbɔɔkperɛ̀ yɛnɑ̀ɑ̀ yɛ̀ɛ̀ boú kukó ndiɛkù Efɑdɑti borɛ̀. 15 Yɛ̀ do dɛ bo kɛ bɑɑ dɛ kó dibenni ndi nɛ̀ dɛ kóo tɑ̃̀nkù nɛ̀ dɛ kó diyiè nɛ̀ dɛ kóo dɛ́ɛ̀rì weti weti. Kɛ̀ bɛ̀ɛ yɛ̀ boutɛ́ kɛ̀ yɛ̀ɛ kuɔ kɛtenkɛ̀ kó yɛwɛ́tiyɛ̀ yɛ̀tɑ̃ɑ̃ti kó dìmɑrì kɔbɛ. 16 Kɛ̀ bɛ̀ n nɑ́kɛ́ kɛ dɔ̀: Bɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ dèkɛ sisɛ̃ĩ́, bɛ̀ sũmu kɛ bo sikɔupí sikɔupí. 17 Kɛ̀ n yɑ̀ sisɛ̃ĩ́, bɛ̀ɛ̀ sì dèkɛ kɛ̀ bɛ̀ dɑ̀ɑ́tí yɛmɑ́tìyɑɑ̀bòrɛ̀, kɛ̀ yɛ̀mɑyɛ̀ wũɔ̃ kɛ dò muhɑ̃ɑ̃́, kɛ̀ yɛtɛyɛ̀ dò ntiwɛtì, kɛ̀ yɛtɛyɛ̀ dò mmuhɑ̃ɑ̃ponyuo, kɛ̀ sisɛ̃ĩ́ yɔ dò nyɛcìrícìrɛ̀ kpɛyɛ. Muhɑ̃ɑ̃́ nnɛ̀ kuyukú nɛ̀ muhɑ̃pòpùo nkɛ̀ dɛ̀ yìɛ̀ní si nɔ, 18 kɛ́kùɔ kɛtenkɛ̀ wɛ́tiyɛ̀ yɛ̀tɑ̃ɑ̃ti kó dìmɑrì kɔbɛ. 19 Kɛ̀ si nɔ̀ dɔmmù kɛ kɔù kɛ̀ si yéí mɔkɛ yɛyɔ kɛ̀ yɛ̀ dò nyiwɑ̀ɑ̀kɛ kɛ dɔmmù kɛ kɔù.

20 Mɛyɛi nyí kùɔ bɛ̀ í nyie nkɛ bo ceetɛ kɛ́tũnnɛ Kuyie, kɛ́nkpɑɑ́ tũ nyɛbɔkɛ̀ kɛ yɛ̀ bɑ̀ɑ́ nnɛ̀ sisɔɔtenkɑɑnìi, nɛ̀ timɑ́tì pɛ́ítì kpɛsi nɛ̀ disɔɔwũɔ̃̀ kpɛsi nɛ̀ yɛtɑ̃́rɛ̀ kpɛsi nɛ̀ idɛí kpɛsi. Bɛ̀ dɛ̀ dɔ̀ɔ̀mu, dɛ̀ í wúó ndɛ̀ í nɔ nkɛ nɑ́ɑ́, dɛ̀ í nɔ nkɛ centì. 21 Bɛ̀ í yie nkɛ bo yóu muyóò, munitikɔ̀ù nɛ̀ tinitinɔ̀ntì, kɛ dɔuti dɔutinɛ̀ bɛtɔbɛ̀.

10

Kuyie ntɔ̃nnì tɔmɛ̀ tɛpɑ́títɛ

1 Kɛ̀ n yɑ̀ Kuyie ntɔ̃nnì kperì mɑrì, kɛ̀ dì cùtɛ́ní kɛĩ́nkɛ̀ yɛwɛtɛ̀ miɛkɛ, kɛ írí kutɑ̃mmɛyɑ̃rí, kɛ̀ di ììkɛ̀ pĩ̀nti kɛ dò ndiyiè, kɛ̀ di tɑ̀ɑ̀kɛ cɔ́u mmuhɑ̃ɑ̃́. 2 Kɛ̀ di pikú tɛpɑ́títɛ, kɛ́nɑ di nɑɑ̀cɛ̀tɛ̀ youtɛ dɑ̀mɛ́ɛ̀rì kɛ́nɑ tɛcɑ̃nkutɛ̀ kɛtenkɛ̀. 3 Kɛ̀ dìi pɛɛ mɛtɑmmɛ̀ mɛdiɛ̀ ndicìrícìrì kɔ̃mɛ, kɛ̀ itɑpíɛ́ ìyiekɛ̀ cɔ́útɛ́. 4 Kɛ̀ nni ndɔ́ kɛ́wɑ̃ri dì bɛ́i ntì kɛ̀ mɛtɑmmɛ̀ mɑmɛ̀ɛ bɛ́inní kɛĩ́nkɛ̀ kɛ dɔ̀: Bɑ́ɑ́ tì wɑ̃̀ri, ntì yɛ̃́ ɑmɑ́ɑ̀.

5 Kɛ̀ n yɑ̀ Kuyie ntɔ̃nnì dìì do nɑ di nɑɑ̀cɛ̀tɛ̀ dɑ̀mɛ́ɛ̀rì kɛ̀ tɛtɛtɛ̀ nɑ kɛtenkɛ̀, kɛ̀ dìi youtɛ di nɔ̀ùtɛ̀ kɛĩ́nkɛ̀, 6 kɛ́pɑrìkɛ̀ kɛ́yú wèè bo sɑ̃́ɑ̃̀ nho yètìrì wèè dɔ̀ɔ̀ kɛĩ́nkɛ̀ nɛ̀ dɛ̀ɛ̀ kó dimɑ̀ɑ̀ bo kɛ miɛkɛ, kɛtenkɛ̀ nɛ̀ dɛ̀ɛ̀ kó dimɑ̀ɑ̀ bo, dɑ̀mɛ́ɛ̀rì nɛ̀ dɛ̀ɛ̀ kó dimɑ̀ɑ̀ bo, kɛ bɛ́i nkɛ dɔ̀: Dɛ̀ tɛ̃́nkɛ í yóó ɔɔtɛ dɛ̀ bo dɔɔ̀mɛ̀. 7 Kuyie ntɔ̃nnì yiénnì bo eé dìì mɔ̀nnì ditɑ̃tɛheù kɛ̀ Kuyie ndɔɔ̀ ku sɔ̀rì kpɛti kù do nɑ̀kɛ́ tì ku kó bɛtɔ̃mbɛ̀ ku pɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑm̀bɛ̀.

8 N do kèè mɛ̀ɛ̀ tɑmmɛ̀ kɛ̀ mɛ̀ɛ wɛ̃tɛ kɛ́bɛ́inní kɛĩ́nkɛ̀ kɛ dɔ̀: Kɔtɛ kɛ́cɔutɛ́ tɛpɑ́títɛ Kuyie ntɔ̃nnì dìì còḿmú dɑ̀mɛ́ɛ̀rì nɛ̀ kɛtenkɛ̀ dì tɔ tɛ̀.

9 Kɛ̀ n kɔtoo kɛ dɔ̀: N duɔ́ ntɛpɑ́títɛ. Kɛ̀ di dɔ̀: Nto tɛ kɛ́mɑɑ́nko. Tɛ̀ bo nwɛɛti ɑ nùù kɛ dò mmɛcekùɔ̀, kɛ́ntii ɑ pɔutì.

10 Kɛ̀ n cɔutɛ́ tɛpɑ́títɛ Kuyie ntɔ̃nnì nɔ̀ùtɛ̀ miɛkɛ kɛ́mɑɑ́nko, kɛ̀ tɛ̀ mɛ̀nkɛ nwɛɛti n nùù kɛ dò mmɛcekùɔ̀, kɛ́tɑroo m pɔutì kɛ́ntii.

11 Kɛ̀ Kuyie ntɔ̃nnì dɔ̀: A dò nkɛ́yíɛ́ nɑ́kɛ́mu Kuyie mpɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì titentì timɔu kpɛ́í, ibotí imɔu nɛ̀ bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ kpɛ́í.

11

Kuyie mpɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑm̀bɛ̀ bɛdɛ́ kṹṹ nnɑ́ɑǹtì

1 Kɛ̀ bɛ̀ n duɔ́ nkupɑ̀ɑ̀ti kùù beúnɛ̀ kɛ dɔ̀: Ítɛ́ kɛ́bennɛ́ Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ nɛ̀ diwũɔ̃tɔ̀nnì, kɛ́kɑɑ mbɛ̀ɛ̀ bo tɛ miɛkɛ kɛ bɑ́ɑ́ nKuyie. 2 A mɛ mbɑ́ɑ́ bennɛ́ Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kó kudɑ̀nkù, kɛ yɛ̃́ Kuyie nyóó duɔ́mmɛ̀ kɛ̀ yɛbotɛ̀ɛ ḿpuɔ̀ ndihɛì sɑ̀ɑ̀rì kɛ dɔ̀ bɛtɑ̃̀ɑ̃̀bɛ̀ sipísìnɑ̀ɑ̀ nɛ̀ bɛ̀dɛ́bɛ̀ *, 3 kɛ̀ ń duɔ́ nkɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ bɛ̀dɛ́bɛ̀ nnɑ́ɑ́ n kpɛ́í nkɛ̀ bɛ̀ɛ̀ dɑ́ɑ́tí tifɔ̀ɔ̀tɔ̃̀ntì, kɛ́ nnɑ́ɑ́ m pɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì kɛ dɔ̀ yɛwe tɛkɔupíítɛ̀ nɛ̀ sikɔusìdɛ́ nɛ̀ sipísìkuɔ̀ (1260) † nyɛ̀tɑ̃ɑ̃ti ndi nɛ̀ dikéè.

4 Dɛ kó bɛnìtìbɛ̀ tu odìfíè kó dɛtie ndɛ̀dɛ́rɛ̀ ndɛ nɛ̀ sifìtíkɛ̀kɛ̀ɛ sìdɛ́sì dɛ̀ɛ̀ còḿmú Kuyie nkùù bɑkɛ́ kɛtenkɛ̀ ku ììkɛ̀. 5 Kòò mɔù dɔ́ kɛ́ bɛ̀ dɔ̀ɔ̀ mɛyɛi mmuhɑ̃ɑ̃́ nyɛ̀nní bɛ nɔ miɛkɛ kóò kùɔ. 6 Kɛ̀ bɛ̀ mɔ̀kɛ muwɛ̃rímú kɛ bo nɑ kɛ́wɛtínnɛ́ fɛtɑɑfɛ̀ bɛ̀ nɑ̀ɑ́ ndìì mɔ̀nnì Kuyie mpɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì, kɛ bo nɑ kɛ́ceetɛ mɛniɛ nkɛ̀ mɛ̀ɛ nɑɑ́ mmɛyĩ̀ĩ̀, kɛ bo nɑ kɛ́dɔɔ̀ mɛyɛi mmɛmɔu bɛ̀ dɔ́ mɛ̀ɛ̀ botí.

7 Bɛ̀ dèè dìì mɔ̀nnì mutɔ̃mmú Kuyie mbɛ̀ duɔ́ mmù, kɛ̀ musĩ̀mmùu yɛ̀nní difɔ̃̀tìrì cũmpuri, kɛ́ bɛ̀ kpɑnnɛ̀ kɛ́ bɛ̀ nɑ, kɛ́ bɛ̀ kùɔ, 8 kɛ́dɔúnko dihɛì diɛrì miɛkɛ bɛ̀ do bɑɑkɛ́ dɛ̀ bɛ Yiɛ̀ nkudɑpɑ̃ɑ̃tí. Kɛ̀ bɛ̀ nduɔ́ kucɛ nùù. Bɛ̀ yu dìì ɛì kɛ donnìnkonɛ̀ Sodɔmmu yoo Esibiti. 9 Bɛ̀ bo bɛ̀ kùɔ, kɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ bɛmɔu, ibotí imɔu kɔbɛ, iwuɔ nyimɔu kɔbɛ, yɛbotɛ̀ yɛmɔu kɔbɛɛ tíí, kɛ́ mbɛ̀ wèí kɛ dɔ̀ yɛwe yɛ̀tɑ̃ɑ̃ti nɛ̀ dikéè, kɛ́yetɛ bɛ̀ bo bɛ̀ kũnnɛ́mɛ̀. 10 Dɛ kó bɛnìtìbɛ̀ bɛdɛ́ kṹṹ mbo nɑrikɛ kutenkù kumɔu kó bɛnìtìbɛ̀, kɛ̀ bɛ̀ mpɑ̃ɑ̃ mbɛtɔbɛ̀ yɛpɑ̃rɛ̀, kɛ yɛ̃́ dɛ kó Kuyie mpɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑm̀bɛ̀ do bɛ̀ kɔɔ́nnɛ̀mɛ̀. 11 Dɛ kó yɛwe yɛtɑ̃ɑ̃ti nɛ̀ dikéè kó difɔ̃nkúò kɛ̀ Kuyie mbɛ̀ fùùtɛ muyɑɑ́ nkɛ̀ bɛ̀ɛ yɑ̃́ntɛ́, kɛ̀ kufɔ̃wɑɑ́ mpĩ́ mbɛ̀ɛ̀ do bɛ̀ wùó mmɛdiɛ̀. 12 Kɛ̀ bɛ̀ɛ keè mɛtɑmmɛ̀ mɑmɛ̀ kɛ̀ mɛ̀ pĩɛ̃kù kɛĩ́nkɛ̀ kɛ tú: Dekɛnɛ̀ní diɛ. Kɛ̀ bɛ̀ ndeètòo yɛwɛtɛ̀ miɛkɛ, kɛ̀ bɛ kpɑntídɛ̀ntɔbɛ̀ bɛ̀ wùó. 13 Dɛndɛ bɑ̀mbɑ̀ nkɛ̀ kɛtenkɛ̀ɛ sɑ̃ntɛ̀ mɛdiɛ̀ nkɛ́kuɔ dihɛì wɛ́tirì dipíínnì kɔbɛ sikɔupísìyiekɛ̀ (7000) kɛ̀ kufɔ̃wɑɑ́ mpĩ́ mbɛsɔmbɛ kɛ̀ bɛ̀ ndɛ́úkùnko Kuyie nyètìrì.

14 Mɛyɛi ndɛ́rímɛ̀ pɛ̃ɛ̃tɛ́mu kɛ̀ mɛtɑ̃ɑ̃́mmɛ̀ yóó tuɔkɛní bɑ̀mbɑ̀.

Kuyie ntɔ̃nnì yiénnì eémɛ̀ ditɑ̃tɛheù

15 Kɛ̀ Kuyie ntɔ̃nnì yiénnìi eé ditɑ̃tɛheù kɛ̀ mɛtɑmmɛ̀ mɑmɛ̀ɛ pɛɛ dɛĩ́nkɛ̀ kɛ dɔ̀: Ti Yiɛ̀ nKuyie nnɛ̀ Kirisi bɛɛ̀ yó mbɑkɛ́ kutenkù yɛbie nyɛbie nsɑ̃́ɑ̃̀. 16 Kɛ̀ bɛkótíbɛ̀ sipísìdɛ́ nɛ̀ bɛ̀nɑ̀ɑ̀ bɛ̀ɛ̀ kɑ̀ri yɛkpɑ̀ɑ̀tìkɑ̀rɛ̀ Kuyie nyììkɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ɛ nínkoo kɛ́ kù sɑ̃ntɛ kɛ dɔ̀:

17 Kuyie nkperíkù,

ti dɑ sɑ̃ntí fɔ̃́ nwèè do bo,

kɛ bo, ɑ bɛnkɛmɛ̀ ɑ wɛ̃rímú kɛ bɑɑtɛ́.

18 Bɛnìtìbɛ̀ miɛkɛ do dɑ pɛ́imu,

di mmɔ̀nnì kɑ̀ɑ kɔkɛ bɛ̀ pɛikɛ,

kɑ̀ɑ yóó bekɛ́nɛ̀ bɛcíríbɛ̀

kɛ́yietí ɑ tɔ̃mbɛ̀ ɑ pɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑm̀bɛ̀

nɛ̀ bɛ̀ɛ̀ tu ɑ kɔbɛ kɛ dɑ dé,

bɛnitidiɛbɛ̀ nɛ̀ bɛsɑ́m̀pɔ́bɛ̀ kɛ́kuɔ bɛ̀ɛ̀ cɑ̀ɑ̀ri kutenkù.

19 Kɛ̀ n yɑ̀ Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kpetɛ́mɛ̀ kɛĩ́nkɛ̀, kɛ̀ mɛtɑummɛ̀ tɔu ĩ́ĩ́kú tɛ miɛkɛ. Kɛ̀ fɛtɑɑfɛ̀ mìí nkɛ pɛ́ú, kɛ̀ yɛmɑ́tɑ̃́rɛ̀ duòní mɛdiɛ̀ kɛ̀ kɛtenkɛ̀ sɑ̃̀nti.

12

Onitipòkù pɛímɛ̀ kɛ̀ dinìtìrì còḿmú kɛ bɑɑ

1 Kɛ̀ n yɑ̀ dɛ̀mɑrɛ̀ kɛ̀ dɛ̀ dò nhonitipòkù kɛ dɑ́ɑ́ti diyiè tiyɑ̀ɑ̀tì kɔ̃mɛ, kɛ nɑ otɑ̃̀nkù, kɛ ókɛ́ siwɑ̃̀ɑ̃ tɛpíítɛ̀ nɛ̀ sìdɛ́sì kó dipìì. 2 Kɛ pùó nkɛ dɔ́ kɛ́pɛitɛ́ kɛ kuɔ̀nnɛ̀ kuyonku.

3 Kɛ̀ n yɑ̀ dinìtìrì diɛrì mɑrì kɛ̀ di dò ndiwũɔ̃rì, kɛ mɔkɛ yɛyɔ yɛ̀yiekɛ̀, yɛyìè ntɛpíítɛ̀, bɑ́ dìì yuu kɛ̀ dì òkɛ́ dipìì. 4 Kɛ̀ di yóú kɑu siwɑ̃̀ɑ̃ yɛwɛ́tiyɛ̀ yɛ̀tɑ̃ɑ̃ti kó dìmɑrì kpɛsi kɛ buɔ̀nní kɛtenkɛ̀, kɛ̀ dì bɑ̀ɑ onitipòkù bo pɛitɛ́mɛ̀ kɛ̀ dìi cɑ́ɑ́kɛ́ dɛbirɛ. 5 Kòo nitipòkùu pɛitɛ́ kɛ̀ Kuyie mpɑ̃̀nkɛɛ túótɛ́ dɛbirɛ̀ kɛ́kònnɛ̀. Dɛɛ̀ birɛ yó mbɑkɛ́ bɛnìtìbɛ̀ kɛ bɛ̀ cɛ̃mmú nɛ̀ kumɑ́tìpɑ̀ɑ̀ti. 6 Kòo nitìpòkùu cokɛ́ kɛ́tɑ dikpɑ́ɑ̀ kɛ́nsɔri kɛ̀ Kuyie nhò piú kɛ dɔ̀ yɛwe tɛkɔupíítɛ̀ nɛ̀ sikɔu sìdɛ́ nɛ̀ sipísìkuɔ̀ (1260).

7 Kɛ̀ mudoò ɑ̃nnɛ́ kɛĩ́nkɛ̀ kɛ̀ Kuyie ntɔ̃nnì Misɛɛri nɛ̀ o kɔbɛ kɛ̀ bɛ̀ɛ kpɑnnɛ̀ dinìtìrì nɛ̀ di kɔbɛ, 8 kɛ́ bɛ̀ nɑ kɛ̀ bɛ̀ tɛ̃́nkɛ í mmɔkɛ kucɛ kɛ bo mbo kɛĩ́nkɛ̀. 9 Kɛ̀ bɛ̀ɛ tentɛní dɛ kó dinìtìrì diɛrì nɛ̀ di kɔbɛ kɛtenkɛ̀, fɛwɑ̀ɑ̀fɛ̀ fɛ̀ɛ̀ do bo nɛ̀ dimɔ̀nnì bɛ̀ tu fɛ̀ dibɔɔ̀ yoo Sɑtɑ̃ɑ̃.

10 Kɛ̀ n kèè mɛtɑmmɛ̀ pɛ̀úmɛ̀ kɛĩ́nkɛ̀ kɛ tú: Kuyie mmɔ̀nnì tùɔ̀kɛmu kɛ̀ kù dɛɛtɛ́ bɛnìtìbɛ̀, kɛ bɛnkɛ ku wɛ̃rímú, kɛ̀ Kirisi bɑɑtɛ́, kɛ̀ bɛ̀ tentɛní dibɔɔ̀ dìì do wɑ́tìrì Kirisi kɔbɛ Kuyie mborɛ̀ kɛyènkɛ̀ nɛ̀ kuyie.

11 Dipebii kó mɛyĩ̀ĩ̀ nnɛ̀ bɛ̀ nɑ̀kɛ́ mɛ̀ɛ̀ kpɛ́í ntimɔ́mmɔnti, dɛɛ̀ te kɛ̀ bɛ̀ dì nɑ, kɛ yie nkɛ duɔ́ mbɛmɑ́ɑ̀ kɛ̀ bɛ̀ bɛ̀ kùɔ bɑ́ bɛ̀ í yɔ̀tɛ mukṹṹ. 12 Fɔ̃́ nkɛĩ́nkɛ̀ nɛ̀ ɑ kɔbɛ dɛ̀ ndi nɑɑti. Kɛtenkɛ̀ kɔbɛ nɛ̀ dɑ̀mɛ́ɛ̀rì kɔbɛ di bo yɑ̀, kɛ yɛ̃́ dibɔɔ̀ cùtɛ́nímɛ̀ di borɛ̀ kɛ̀ di miɛkɛ cɔ́u ndì yɛ̃́ mɛ̀ɛ̀ kpɛ́í nkɛ dò ndimɔ̀nnì kũpɛ.

13 Dinìtìrì yɑ̀ dìì mɔ̀nnì dì donnímɛ̀ kɛtenkɛ̀, kɛ́ɑnnɛnɛ̀ onitipòkù wèè do pɛitɛ́ dɛnitidɑbirɛ. 14 Kɛ̀ Kuyie nhò ɑ̃nnɛ́ itúfìɛ̀ti kòo puu kɛ́tɑ dikpɑ́ɑ̀ cuokɛ̀ kɛ́sɔrinɛ̀ fɛwɑ̀ɑ̀fɛ̀, kɛ́mmɔkɛ yɛbie nyɛ̀tɑ̃ɑ̃ti nɛ̀ dikéè, kɛ̀ Kuyie nhò piú. 15 Kɛ̀ fɛwɑ̀ɑ̀fɛ̀ɛ tɔ̃́ mɛniɛ nkɛ̀ mɛ̀ɛ nɑɑ́ nkukó ndiɛkù kɛ bo pɔ̃ntɛ́nɛ̀ onitipòkù. 16 Kɛ̀ kɛtenkɛ̀ɛ dɛɛtɛ́ onitipòkù kɛ́mɑɑ́nko mɛɛ̀ niɛ ndinìtìrì tɔ̃́ mɛ̀. 17 Kɛ̀ dɛ̀ɛ yonkɛ dinìtìrì kɛ̀ dìi kɔtɛ kɛ́kpɑnnɛ̀ o bí sɔnyi. Bɛ̀ɛ̀ kó dimɑ̀ɑ̀ yie nKuyie nkuɔ́ kɛ tú weti weti Kirisi kɔbɛ, 18 kɛ́kɔtɛ kɛ́ncómmú dɑ̀mɛ́ɛ̀rì tɑkɛ́.

13

Dinìtìrì yóó pĩ́ mmùù tɔ̃mmú

1 Kɛ̀ n yɑ̀ musĩ̀mmù mɑmù kɛ̀ mù yɛ̀tìní dɑ̀mɛ́ɛ̀rì, kɛ mɔkɛ yɛyɔ yɛ̀yiekɛ̀, nɛ̀ yɛyìè ntɛpíítɛ̀, bɑ́ dìì yènnì kɛ̀ dì òkɛ́ dipìì, bɑ́ dìì yuu kɛ̀ dì wɑ̃̀ri kɛ sɑ̃́ɑ̃́ nKuyie. 2 Kɛ̀ dɛ kó musĩ̀mmù dònnɛ̀ dimɑnnì, kɛ̀ mu tɑ̀ɑ̀kɛ dò nkutontonkù kpɛyi, kɛ̀ mu nùù dò ndicìrícìrì kpɛri, kɛ̀ dinìtìrì mù duɔ́ ndi wɛ̃rímú, kɛ́ mù kɑ̀nnɛ mu kó dikpɑ̀ɑ̀tìkɑ̀rì kɛ́ mù duɔ́ ntikpetì. 3 Kɛ̀ mu yuu mɑrì dò ndi kɔ̀ùtɛ kɛ nɑ nku kɛ miɛtɛ́. Kɛ̀ dɛ̀ɛ di kutenkù kumɔu kɔbɛ kɛ̀ bɛ̀ mmù tũ, 4 kɛ́nsɑ̃ntí dinìtìrì di duɔ́ mmɛ̀ɛ̀ kpɛ́í ndi wɛ̃rímú musĩ̀mmù. Kɛ múnkɛ nsɑ̃ntí musĩ̀mmù kɛ tú: We ndɑ mɑnnɛ̀, we mbo nɑ kɛ dɑ kpɑnnɛ̀!

5 Kɛ̀ dinìtìrìi duɔ́ mmuwɛ̃rímú musĩ̀mmù kɛ̀ mù mbɑkɛ́ kutenkù kɛ dɔ̀ bɛtɑ̃̀ɑ̃̀bɛ̀ sipísìnɑ̀ɑ̀ nɛ̀ bɛ̀dɛ́bɛ̀, kɛ nɑ́ɑ́ ntɛpɔ̀tɛ̀ kó tinɑ́ɑǹtì kɛ sɑ̃́ɑ̃́ nKuyie. 6 Kɛ nɑ́ɑ́ ntinɑ́ɑnyɛiti, kɛ cɑɑri Kuyie nyètìrì, kɛ sɑ̃́ɑ̃́ nku ɛì kɛĩ́nkɛ̀, nɛ̀ ku kɔbɛ bɛ̀ɛ̀ kɛ̀ bo. 7 Kɛ̀ dinìtìrìi duɔ́ mmuwɛ̃rímú musĩ̀mmù kɛ̀ mù bo kpɑnnɛ̀ Kuyie nkɔbɛ kɛ́ bɛ̀ nɑ, kɛ́mbɑkɛ́ iwuɔ nyimɔu, bɛnìtìbɛ̀ bɛmɔu ibotí imɔu, yɛbotɛ̀ yɛmɔu. 8 Bɛ̀ɛ̀ yètɛ̀ í wɑ̃̀ri mufòmmu pɑ́tíri Kuyie mpebii bɛ̀ kùɔ dì kpɛri, bɛ̀ɛ̀ yètɛ̀ í bo dɛ miɛkɛ nɛ̀ Kuyie ndɔ̀ɔ̀mɛ̀ kutenkù kɛ̀ bɛ̀ nninku kɛ mù bɑ̀ɑ́.

9 Wèè mɔ̀kɛ yɛto kɛ bo keè, wèe keè. 10 Dɛ̀ dò mbɛ̀ɛ kpetínnɛ́ wè bɛ̀ yóó ò kpetínnɛ́mu, dɛ̀ dò mbɛ̀ɛ kuɔ wè nɛ̀ disiè bɛ̀ yóó ò kùɔmu. Dɛɛ̀ te kɛ̀ Kuyie nkɔbɛ dò nkɛ́nwɛ̃́ɛ̃́rì kɛ tũ nKuyie.

11 Kɛ̀ n yíɛ́ kɛ́yɑ̀ musĩ̀mmù mɑmù kɛ̀ mù yɛ̀tìní kɛtenkɛ̀, kɛ mɔkɛ yɛyìè nyɛ̀dɛ́ɛ̀, kɛ̀ yɛ̀ dò ntɛpedɑɑtɛ̀ kpɛyɛ, kɛ̀ mu tɑmmɛ̀ dò ndinìtìrì kɔ̃mɛ. 12 Kɛ̀ mù mɔ̀kɛ muketimù kó muwɛ̃rímú, kɛ́duɔ́ nkɛ̀ kɛtenkɛ̀ kɛmɔu kɔbɛ mbɑ́ɑ́ mmusĩ̀mmù ketimù mùù do kɔ̀utɛ, kɛ nɑ nku kɛ miɛtɛ́. 13 Kɛ̀ dɛ kó musĩ̀mmù dɛ́rímmù ndɔɔri tidiɛtì kɛ níí bɛ́i nkɛ̀ muhɑ̃ɑ̃́ ncútɛ́ní kɛĩ́nkɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ bɛmɔu ììkɛ̀. 14 Kɛ̀ mù ndɔɔri tidiɛtì bɛ̀ yɛ̃ mmùu dɔɔ̀ tì kɛ fétìnko bɛnìtìbɛ̀ kɛ̀ muketimù wùó. Kɛ̀ mùu duɔ́ nkɛ̀ bɛ̀ɛ dɔɔ̀ muketimù bɛ̀ do kɔ̀utɛmu nɛ̀ disiè kɛ̀ mùu miɛtɛ́ mu kó tɛtenkɑɑnìtɛ̀ kɛ bo mmù dɛ̀úkùnko. 15 Kɛ̀ dɛ kó musĩ̀mmù dɛ́rìmù mmɔkɛ muwɛ̃rímú, kɛ́ɑ̃nnɛ́ mufòmmu tɛtenkɑɑnìtɛ̀ kɛ̀ tɛ̀ nnɔ nkɛ nɑ́ɑ́ nkɛ́duɔ́ nkɛ̀ bɛ̀ nkɔ̀ù bɛ̀ɛ̀ yetɛ bɛ̀ bo nínkúmɛ̀ kɛ́ tɛ̀ sɑ̃ntɛ. 16 Kɛ̀ mùu duɔ́ nkɛ̀ bɛ̀ɛ cɑnnɛ bɛnìtìbɛ̀ bɛmɔu, bɛdiɛbɛ̀ nɛ̀ bɛsɑ́m̀pɔ́bɛ̀, bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ nɛ̀ idɑwɑɑ́ tidɑɑtì nɛ̀ bɛ̀ɛ̀ í tú tidɑɑtì, bɑ́ wè bɛ nɔu siyoú nɛ̀ bɛ tĩ́ĩ̀. 17 Òmɔù bɑ́ɑ́ nɑ kɛ́fítɛ́ yoo wèe dontɛ́ kɛ̀ bɛ̀ í ò wɑ̃̀ri musĩ̀mmù yètìrì yoo mu cɑnnimɛ̀.

18 Wèè ciì weè bo bɑntɛ́ musĩ̀mmù kó mɛcɑnnimɛ̀ miɛ mmɛ̀ɛ̀ tu onìtì yètìrì: Sikɔu sìkuɔ̀ nɛ̀ sipísìkuɔ̀ nɛ̀ mɛ̀kuɔ̀ (666).

14

Kuyie ndontɛ́ bɛ̀ dìèmmɛ̀ fɛyɛm̀pɑ̀nfɛ̀

1 Kɛ̀ n yɑ̀ dipebii kɛ̀ dì còḿmú ditɑ̃rì Siyɔ̃ɔ̃ ĩ́nkɛ̀, kɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ dɛ̀ bo tɛkɔupíkɔ̀ùtɛ̀ nɛ̀ sikɔupípísìnɑ̀ɑ̀ nɛ̀ sikɔupísìnɑ̀ɑ̀ (144000) kɛ̀ dipebii yètìrì nɛ̀ di cicɛ kpɛri kɛ̀ dɛ̀ wɑ̃̀ri bɛ tĩ́ĩ̀. 2 Kɛ̀ n kèèní mɛtɑmmɛ̀ mɑmɛ̀ kɛĩ́nkɛ̀ kɛ̀ mɛ̀ ùuti kɛ dò mmɛniɛ nduò kucúcuku, kɛ pɛ́ú fɛtɑɑfɛ̀ kɔ̃mɛ, kɛ wɛ̃̀tɛ kɛ dò mbɛ̀ bie ntikùtìdùùtì. 3 Kɛ̀ dɛ kó bɛnìtìbɛ̀ tɛkɔupíkɔ̀ùtɛ̀ nɛ̀ sikɔupípí sìnɑ̀ɑ̀ nɛ̀ sikɔupísìnɑ̀ɑ̀ (144000) còḿmú Kuyie nkpɑ̀ɑ̀tìkɑ̀rì nɛ̀ dɛnɛnnɛ̀ fòùrɛ̀ dɛnɑ̀ɑ̀ dɛ ììkɛ̀ nɛ̀ bɛkótíbɛ̀ ììkɛ̀, kɛ diè nfɛyɛm̀pɑ̀nfɛ̀ òmɔù í yóó nɑ kɛ́dentɛ̀ fɛ̀ kɛ̀ dɛ̀ í tù bɛmbɛ Kuyie ndontɛ́ bɛ̀.

4 Bɛ̀ í sɑ̃ũ mbɛmɑ́ɑ̀ nɛ̀ bɛnitipòbɛ̀, bɛ̀ dò mpɑ́íí nwe, kɛ tũ ndipebii tipíìtì timɔu, Kuyie nkuù bɛ̀ dontɛ́, kɛ̀ bɛ̀ duɔ́ mbɛmɑ́ɑ̀ Kuyie nnɛ̀ dipebii. 5 Bɛ̀ í nɑ̀kɛ́ siyɑ́ɑ̀bìsí diyiè mɑrì, bɛ̀ í dɔ̀ɔ̀ mɛyɛi mmɑmɛ̀.

Kuyie ntɔ̃rɛ̀ yɛ̀tɑ̃ɑ̃ti kó tinɑ́ɑǹtì

6 Kɛ̀ n yíɛ́ kɛ́yɑ̀ Kuyie ntɔ̃nnì tɛrì kɛ̀ di ɛ̀intɛ kɛĩ́nkɛ̀ kɛ tɔ Tinɑ́ɑǹsɑ̀ɑ̀tì tìì bo sɑ̃́ɑ̃̀ kɛ bo tì nɑ̀kɛ́ kutenkù kumɔu, yɛbotɛ̀ yɛmɔu, iwuɔ nyimɔu, ibotí imɔu, bɛnìtìbɛ̀ bɛmɔu. 7 Kɛ pĩɛ̃kù kɛ tú: Ndénɛ̀ Kuyie nkɛ dɛ́úkùnko ku yètìrì. Mbɑ́ɑ́nnɛ̀ ku, kuù dɔ̀ɔ̀ kɛĩ́nkɛ̀ nɛ̀ kɛtenkɛ̀ nɛ̀ dɑ̀mɛ́ɛ̀rì nɛ̀ ikó, ku mɔ̀nnì tùɔ̀kɛmu kɛ̀ kù yóó bekɛ́nɛ̀ bɛnìtìbɛ̀.

8 Kɛ̀ ditɛrì ntũnní kɛ nɑ́ɑ́ nkɛ tú: Díndi Bɑbidɔnni diɛwè kɔbɛ di domu! Díndi bɛ̀ɛ̀ cɑ̀kɛ kutenkù kɔbɛ, kɛ bɛ̀ nìi ndi kó mɛnɑɑ̀ nkɛ̀ bɛ̀ cɑ̀kɛ kɛ dɔuti dɔutinɛ̀ bɛtɔbɛ̀.

9 Kɛ̀ Kuyie ntɔ̃nnì tɑ̃ɑ̃́nnì ntũnní kɛ pĩɛ̃kù kɛ tú: Wèè yie nkɛ nìńkú kɛ sɑ̃ntɛ musĩ̀mmù nɛ̀ mu tenkɑɑnìtɛ̀, kɛ̀ bɛ̀ cɑ̀nnɛ o tĩ́nnì yoo o nɔ̀ùtɛ̀. 10 Kuyie mmiɛkɛ bɛ̀ cɔ́ummu, kɛ̀ kù yóó yɑutɛ́ ku nɑɑ̀ nkperímɛ̀ ku bòòfɛ̀ yɛifɛ miɛkɛ kɛ̀ bɛ̀ɛ yɑ̃̀, kɛ fɛ̃̀ṹtɛ́ muhɑ̃ɑ̃́ nnɛ̀ muhɑ̃pòpùo mmiɛkɛ, Kuyie ntɔ̃rɛ̀ sɑ̀ɑ̀yɛ̀ nɛ̀ ku pebii ììkɛ̀. 11 Bɛ̀ bo ncɔ́ú nkɛ̀ kuyukú yìɛ̀ní kɛ̀ bɛ̀ fɛ̃́ṹrì kɛyènkɛ̀ nɛ̀ kuyie nyɛbie nyɛbie mbɑ́ bɛ̀ í ompu, kɛ yɛ̃́ bɛ̀ nìńkúmɛ̀ kɛ sɑ̃ntɛ musĩ̀mmù nɛ̀ mu tenkɑɑnìtɛ̀, kɛ̀ mù bɛ̀ cɑ̀nnɛ mu yètìrì.

12 Dɛɛ̀ te bɛ̀ɛ̀ tu Kuyie nkɔbɛ kɛ yie nku tɑnnɔ̀, kɛ dɔɔri kù dɔ́mɛ̀, kɛ̀ bɛ̀ dò nkɛ́nwɛ̃́ɛ̃́rì kɛ tũ nYesu.

13 Kɛ̀ n yíɛ́ kɛ́keè mɛtɑmmɛ̀ mɑmɛ̀ kɛĩ́nkɛ̀ kɛ̀ mɛ̀ tu: Wɑ̃ri tii: Dɛ̀ nnɑɑti bɛ̀ɛ̀ ɔ̃ nyóó kú kɛ tɑunnɛ̀ Kuyie. Muyɑɑ́nsɑ̀ɑ̀mù tì bɛ́immu weti weti kɛ tú: Bɛ̀ om̀pɛ̀nɛ̀mu mutɔ̃mmú bɛ̀ pĩ mmù, kɛ̀ Kuyie mbɛ̀ yietí bɛ̀ pĩ́ mmùù tɔ̃mmú kpɛ́í.

Bɛ̀ dònnɛnɛ̀mɛ̀ kutenkù kó mudeèmù mudidɛ̀ì

14 Kɛ̀ n yíɛ́ kɛ́yɑ̀ diwɛtipɛ́írì, kòò mɔù kɑ̀ri di miɛkɛ kɛ dò nhOnìtìbirɛ, kɛ ókɛ́ disɔɔpìì, kɛ tɔ disenɑtirì. 15 Kɛ̀ Kuyie ntɔ̃nnì tɛrìi yɛ̀nní Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀, kɛ́pĩɛ̃kɛ́ kɛ́nɑ́kɛ́ dìì kɑ̀ri diwɛtirì miɛkɛ kɛ dɔ̀: Tidiitì bimu kɛtenkɛ̀, túótɛ́ ɑ siè kɛ́ tì kɔ̃ṹ. 16 Kòo túótɛ́ o siè kɛ́hɛi nkɛ́kɔ̃ṹ tidiitì timɔu kɛtenkɛ̀.

17 Kɛ̀ Kuyie ntɔ̃nnì tɛrìi yɛ̀nní Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ kɛĩ́nkɛ̀ kpɛtɛ miɛkɛ kɛ tɔ disenɑtirì.

18 Kɛ̀ Kuyie ntɔ̃nnì dìì bɑkɛ́ muhɑ̃ɑ̃́ nkɛ̀ dìi ítɛ́ní dihúúntɔ̀nnì borɛ̀, kɛ́pĩɛ̃kɛ́ kɛ́nɑ́kɛ́ dìì tɔ disenɑtirì kɛ dɔ̀: Mutie bɛ̀ tu mù fínyĩ̀ kó yɛbɛ bimu, túótɛ́ ɑ siè kɛ́ yɛ̀ kɔ̃ṹ. 19 Kɛ̀ dìi túótɛ́ disiè kɛ́hɛi nkɛ́kɔ̃ṹ dɛ kó yɛbɛ kɛ́ɑ̃nnɛ́ Kuyie nnɑ̀ù dɛ̀ yɛtebɛ ku miɛkɛ cɔ́ú nyɛ̀. 20 Kɛ̀ bɛ̀ɛ yɛ̀ yɛ̀nnɛ̀ dihɛì mɑ̀nku kɛ́nɑu kɛ̀ mɛyĩ̀ĩ̀ nyɛ̀ kɛ́pɔ̃ntɛ́ kɛ́mmɔkɛ cìdòmɛ́tìrìbɛ̀ sikɔusìtɑ̃ɑ̃ti (300), kɛ̀ mɛcũmpumɛ mbo mɛ́tìrì omɑ́ɑ̀ nɛ̀ dikéè.

15

Kuyie ntɔ̃rɛ̀ nɛ̀ mɛyɛi nsɔmmɛ kó tinɑ́ɑǹtì

1 Kɛ̀ n yɑ̀ dɛ̀mɑrɛ̀ diɛrɛ̀ kɛĩ́nkɛ̀ kɛ̀ dɛ̀ n di. Kuyie ntɔ̃rɛ̀ yɛ̀yiekɛ̀ kɛ̀ yɛ̀ tɔ mɛyɛi mmɛ̀yiekɛ̀, mɛ̀ɛ̀ yóó pɛ̃ɛ̃tɛ́ kɛ̀ Kuyie mmiɛkɛɛ do.

2 Kɛ̀ n yíɛ́ kɛ́yɑ̀ dɑ̀mɛ́ɛ̀rì kòo dò ndoii, kɛ dò ntɛwéìtɛ̀ kɛ cɔ́ú mmuhɑ̃ɑ̃́, kɛ́yɑ̀ bɛ̀ɛ̀ do nɑ musĩ̀mmù kɛ í nìńkú kɛ sɑ̃ntɛ mu tenkɑɑnìtɛ̀, bɑ́ bɛ̀ í mbɛ̀ wɑ̃̀ri mu yètìrì kó mɛcɑnnimɛ̀, kɛ̀ bɛ̀ còḿmú dɛ kóò dɑ̀mɛ́ɛ̀rì ĩ́nkɛ̀ kɛ tɔ tikùtìdùùtì Kuyie mbɛ̀ duɔ́ ntì. 3 Kɛ diè mMɔyiisi Kuyie nkóo tɔ̃ntì kó fɛyɛ̀nfɛ̀ nɛ̀ dipebii kɔfɛ kɛ tú:

Ti Yiɛ̀ nKuyie,

ɑ tɔ̃mmú dɛumu kɛ wenni,

ibotí imɔu kpɑ̀ɑ̀tì.

A dɔɔri dɛ̀ dɛmɔu wennimu

kɛ tú dɛmɔ́mmɔnnɛ.

4 Ti Yiɛ̀ mbɛnìtìbɛ̀ bɛmɔu dɑ dému

kɛ dɛ́úkùnko ɑ yètìrì,

fɔ̃́ɔ̃̀ dò mpɑ́íí.

Ibotí imɔu bo tíí

kɛ nínkú ɑ ììkɛ̀ kɛ dɑ sɑ̃ntɛ,

kɛ yɛ̃́ ɑ bɛnkɛmɛ̀ ɑ wetímɛ̀.

5 Kɛ̀ n yíɛ́ kɛ́yɑ̀ Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ mɛtɑummɛ̀ tɔu ĩ́ĩ́kú tɛ̀ kpetɛ́mɛ̀ kɛĩ́nkɛ̀. 6 Kɛ̀ Kuyie ntɔ̃rɛ̀ yɛ̀yiekɛ̀ yɛ̀ɛ̀ do tɔ mɛyɛi mmɛ̀yiekɛ̀, kɛ̀ yɛ̀ɛ yɛ̀nní tɛ miɛkɛ kɛ dɑ́ɑ́tí tiyɑɑ̀pɛ́ítì kɛ̀ tì mìɛ̀ti, kɛ boú isɔɔnɑɑkũ̀ɔ̃ nyɛ cuokɛ̀. 7 Kɛ̀ dɛ̀mɑrɛ̀ fòùrɛ̀ dɛ̀nɑ̀ɑ̀ kó dɛ̀mɑrɛ̀ɛ yɛ̀ duɔ́ nyisɔɔbòòkɛ ìyiekɛ̀, kɛ̀ Kuyie nkùù bo yɛbie nyɛbie ku miɛkɛ píɛ́kɛ́ i miɛkɛ. 8 Kɛ̀ Kuyie ndɔ̀ɔ̀ tidiɛtì kɛ́bɛnkɛ ku wɛ̃rímú, kɛ̀ kuyukúu dɑ́tínnɛ́ ku cĩ́ɛ̃̀tɛ̀, òmɔù í nnɑ kɛ́tɑ, kɛ́nkémmú ku tɔ̃rɛ̀ nyɛ̀yiekɛ̀ tɔ mɛ̀ɛ̀ yɛi mbo deèmɛ̀.

16

Kuyie mmiɛkɛ yóó pɛikɛ kɛ̀ kùu duɔnní mɛ̀ɛ̀ yɛi

1 Kɛ̀ n kèè òmɔù pĩɛ̃kɛ́ní Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀, kɛ nɑ́kɛ́ ku tɔ̃rɛ̀ yɛyiekɛ̀ kɛ dɔ̀: Kɔtɛnɛ̀ kɛ́útɛ́ mmɛyɛi mmɛ̀ɛ̀ ɑ̃ isɔɔbòòkɛ iyiekɛ̀ kɛtenkɛ̀, Kuyie mmiɛkɛ pɛikɛmu!

2 Kɛ̀ Kuyie ntɔ̃nnì ketirìi útɛ́ní di kó fɛbòòfɛ̀ kó mɛyɛi nkɛtenkɛ̀, kɛ̀ yɛmɔnsĩ̀nyɛ̀ɛ pĩ́ mbɛ̀ɛ̀ mɔ̀kɛ musĩ̀mmù cɑnnimɛ̀, kɛ ninku kɛ sɑ̃nti tɛtenkɑɑnìtɛ̀, kɛ́nyóù mɛdiɛ̀.

3 Kɛ̀ Kuyie ntɔ̃nnì dɛ́rìi útɛ́ní di kó fɛbòòfɛ̀ kó mɛyɛi ndɑ̀mɛ́ɛ̀rì miɛkɛ kòo nɑɑ́ mmɛyĩ̀ĩ̀, kɛ́ndò mbɛ̀ kùɔ onìtì, dɛ̀ɛ̀ kó dimɑ̀ɑ̀ bo o miɛkɛ kɛ̀ dɛ̀ɛ kú.

4 Kɛ̀ Kuyie ntɔ̃nnì tɑ̃ɑ̃́nnìi útɛ́ní di kó fɛbòòfɛ̀ kó mɛyɛi nyikó mmiɛkɛ nɛ̀ sibií kɛ̀ dɛ̀ɛ nɑɑ́ mmɛyĩ̀ĩ̀. 5 Kɛ̀ n kèè Kuyie ntɔ̃nnì dìì bɑkɛ́ mɛniɛ ndi nɑ̀ɑ́mmɛ̀ kɛ tú: A beéntì wennimu fɔ̃́ nwèè dò mpɑ́íí, kɛ do bo, kɛ bo. 6 Kɛ yɛ̃́ bɛ̀ kùɔmɛ̀ ɑ kó bɛnìtìbɛ̀ nɛ̀ Kuyie mpɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑm̀bɛ̀, di mmɔ̀nnì kɑ̀ɑ bɛ̀ duɔ́ mmɛyĩ̀ĩ̀ nkɛ̀ bɛ̀ bo yɑ̃̀. A bɛ̀ duɔ́ mbɛ̀ dò nhɑ bɛ̀ duɔ́ ndɛ̀ndɛ. 7 Kɛ̀ n yíɛ́ kɛ́keè mɛtɑmmɛ̀ yɛ̀nnímɛ̀ dihúúntɔ̀nnì bíɛ́kɛ̀ kɛ tú: N Yiɛ̀ nKuyie nhɑ bekù weti weti nwe, kɛ̀ dɛ̀ wenni.

8 Kɛ̀ Kuyie ntɔ̃nnì nɑɑnnìi útɛ́ní di kó fɛbòòfɛ̀ kó mɛyɛi ndiyiè, kɛ̀ di ɑ̃ɑ̃́ ntuɔ mbɛnìtìbɛ̀. 9 Kɛ̀ bɛ̀ ncɔ́ú mmɛdiɛ̀ nkɛ sɑ̃́ɑ̃́ nKuyie nkùù duɔnní dɛ kó mɛyɛi. Bɛ̀ mɛ nyí nyie nkɛ bo yóu mɛyɛi nkɛ dɛ́úkùnnɛ Kuyie nyètìrì.

10 Kɛ̀ Kuyie ntɔ̃nnì nummùrìi útɛ́ní di kó fɛbòòfɛ̀ kó mɛyɛi musĩ̀mmù kpɑ̀ɑ̀tìkɑ̀rì ĩ́nkɛ̀, kɛ̀ mu ɛì biitoo, kɛ̀ mu nìtìbɛ̀ nkuɔ̀nnɛ̀ kuyonku kɛ cɑ́ɑ́ mbɛ nìì. 11 Kɛ̀ yɛmuɔ mbɛ̀ dɔmmù kɛ̀ dɛ̀ bɛ̀ yóù, kɛ̀ bɛ̀ sɑ̃̀ɑ̃́ nKuyie nkɛĩ́nkɛ̀ kɔku. Bɛ̀ mɛ nyí nyie kɛ bo yóu mɛyɛi nkɛ́ceetɛ.

12 Kɛ̀ Kuyie ntɔ̃nnì kuɔ́nnìi útɛ́ní di kó fɛbòòfɛ̀ kó mɛyɛi nkukó ndiɛkù Efɑdɑti kɛ̀ kùu kṹṹ, kɛ̀ diyiè yìɛ̀ní kɛ̀ɛ̀ bíɛ́kɛ̀ kó bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ bo nɑ kɛ́pɛ̃ɛ̃tɛ́. 13 Kɛ̀ n yɑ̀ yɛbɔkɛ̀ yɛ̀tɑ̃ɑ̃ti kɛ̀ yɛ̀ dò nyɛcɛdɑkɛ̀. Kɛ̀ yɛ̀ yìɛ̀ní dinìtìrì nùù miɛkɛ, yɛtɛyɛ̀ musĩ̀mmù kpɛri miɛkɛ, yɛtɛyɛ̀ wèè soú nkɛ tú ò nɑ̀ɑ́ nKuyie mpɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì o nùù miɛkɛ. 14 Yɛbɔkɛ̀ nyɛ yɛ̀ɛ̀ nɔ nkɛ dɔɔri tidiɛtì. Kɛ̀ yɛ̀ɛ kɔtɛ kɛ́yɑ̀ titentì timɔu kó bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀, kɛ̀ bɛ̀ bo wɛ̃nnɛ́ kɛ́kpɑnnɛ Kuyie nkùù bɑkɛ́ kɛĩ́nkɛ̀ nɛ̀ kɛtenkɛ̀, dikpɑ̀nnì diɛrì yiè.

15 Nyɛ̃́nɛ̀ kɛ̀ n kéróomu oyúókù kɔ̃mɛ, dɛ̀ nnɑɑti wèè dɑ̀kɛ kɛ ɑ̃ o yɑ̀ɑ̀tì kɛ bɑ́ɑ́ ce nhotetìrì kɛ̀ bɛ̀ɛ yɑ̀ o fɛi!

16 Kɛ̀ dɛ kó yɛbɔkɛ̀ɛ tíí mbɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ bɛmɔu dibòrì mɑrì bɛ̀ yu dì nɛ̀ Ebedeebɛ kó tinɑ́ɑǹtì kɛ tú: Adimɑkɛtɔ̃ɔ̃.

17 Kɛ̀ Kuyie ntɔ̃nnì yiénnìi útɛ́ní di kó fɛbòòfɛ̀ kó mɛyɛi nyɛwɛtɛ̀ miɛkɛní, kòò mɔùu pĩɛ̃kɛ́ní Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ ku kpɑ̀ɑ̀tìkɑ̀rì borɛ̀ kɛ dɔ̀: Dɛ̀ dɔ̀ɔ̀ kɛ dèèmu. 18 Kɛ̀ fɛtɑɑfɛ̀ mìí nkɛ uuti, kɛ pɛ́u, kɛ̀ kɛtenkɛ̀ sɑ̃̀nti mɛdiɛ̀, kɛ̀ mu nyí sɑ̃̀ntɛ̀ mɛbotí nɛ̀ Kuyie ndɔ̀ɔ̀mɛ̀ onìtì. 19 Kɛ̀ dihɛidiɛ̀ɛ totɛ́ mɛ̀tɑ̃ɑ̃ti, kɛ̀ yɛbotɛ̀ kó yɛhɛkɛ̀ yɛmɔuu ńduò. Kɛ̀ Kuyie nyí nyɛ̃̀ mBɑbidɔnni kɔbɛ kó mɛyɛi, kɛ̀ ku miɛkɛɛ pɛikɛ kɛ̀ kùu bɛ̀ nìi nku bòòfɛ̀ yɛifɛ kó mɛnɑɑ̀. 20 Kɛ̀ bɛ̀ɛ mɔ́ntóo kɛtenkɛ̀ kɛ̀ɛ̀ sokɛ́ sokɛ́ dɑ̀mɛ́ɛ̀rì miɛkɛ nɛ̀ yɛtɑ̃rɛ̀. 21 Kɛ̀ fɛtɑɑfɛ̀ mɑ́tɑ̃́rɛ̀ nduòní kɛ cɛ̃́ɛ̃̀ kɛ tuɔ̀kù cidóò sipísìnɑ̀ɑ̀, kɛ buɔti bɛnìtìbɛ̀, kɛ̀ bɛ̀ nsɑ̃́ɑ̃́ nKuyie ndɛ kó mɛyɛi nkpɛ́í. Kɛ yɛ̃́ mɛ̀ do yóùmɛ̀ mɛdiɛ̀ mmɔ́mmɔmmɛ.

17

Bɛ̀ yóó kuɔmɛ̀ onitipòkù wèè dɔuti dɔutinɛ̀ bɛnitidɑɑbɛ̀

1 Kɛ̀ Kuyie ntɔ̃rɛ̀ yɛ̀ɛ̀ do tɔ mɛyɛi mmɛ̀yiekɛ̀ kó ibòòkɛ kɛ̀ yɛ kó dìmɑrì n nɑ̀kɛ́ kɛ dɔ̀: Kɔtɛní kɛ̀ n dɑ bɛnkɛ Kuyie nyóó bekɛnɛ̀ mɛ̀ɛ̀ botí onitipòkù wèè dɔuti dɔutinɛ̀ bɛnitidɑɑbɛ̀ kɛ̀ dɛ̀ tontɛ́, wèè tu: Dihɛidiɛ̀ dìì bo ikó mpɛ́u borɛ̀. 2 Kɛ̀ kɛtenkɛ̀ kó bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ bɛmɔu nɛ̀ kɛtenkɛ̀ kó bɛnìtìbɛ̀ bɛmɔu kɛ̀ bɛ̀ dì duɔ́nɛ̀, kɛ muɔ́ mmɛnɑɑ̀ kɔ̃mɛ.

3 Kɛ̀ Muyɑɑ́nsɑ̀ɑ̀mùu n túótɛ́ kɛ́kɔtɛnɛ̀ dikpɑ́ɑ̀ cuokɛ̀, kɛ̀ n yɑ̀ onitipòkù mɔù kòò dèkɛ musĩ̀mmù wũɔ̃mù, kɛ̀ mù wɑ̃̀ri mu kɔ̃̀ntì timɔu iwɑ̃rii kɛ̀ ì sɑ̃̀ɑ̃́ nKuyie, kɛ̀ mù mɔ̀kɛ yɛyɔ yɛ̀yiekɛ̀ nɛ̀ yɛyìè ntɛpíítɛ̀. 4 Kɛ̀ dɛ kóo nitipòkù dɑ̀ɑ́tí tikpɑ̀ɑ̀tìyɑ̀ɑ̀tì kɛ̀ tì wũɔ̃, kɛ sɑ̃̀ri weti weti nɛ̀ mɛdɛ̀ì mmɛ̀ɛ̀ dɔ̀ɔ̀nɛ̀ mɛsɔɔ nnɛ̀ yɛtɑ̃́sɑ̀ɑ̀yɛ̀ kɛ tɔ fɛbòòfɛ̀ kɛ̀ isɔkɛ nɛ̀ mɛyɛi nhò dɔ̀ɔ̀mmɛ̀ bɛnitidɑɑbɛ̀ kɛ̀ dɛ̀ ɑ̃ dɛ miɛkɛ. 5 Kòò wɑ̃̀ri o tĩ́nnì kɛ kutinnɛ kɛ tú: Bɑbidɔnni, bɛ̀ɛ̀ dɔuti dɔutinɛ̀ bɛtɔbɛ̀ nɛ̀ bɛ̀ɛ̀ dɔ̀ɔ̀ri isɔkɛ kpɛrɛ bɛ kóo yɔ̃.

6 Kɛ̀ n yɑ̀ ò muɔ́mmɛ̀ Kuyie nkɔbɛ kó mɛyĩ̀ĩ̀ mmɛ nɛ̀ Kirisi kɔbɛ bɛ̀ kùɔ bɛ̀, bɛ̀ yie mmɛ̀ɛ̀ kpɛ́í nYesu.

Kɛ̀ n dɛ̀ yɑ̀ kɛ̀ dɛ̀ n di. 7 Kɛ̀ Kuyie ntɔ̃nnì m bekɛ kɛ dɔ̀: Dɛ̀ dɑ di bɑ nkpɛ́í? M bo dɑ nɑ́kɛ́ onitipòkù nɛ̀ ò dèkɛ mùù sĩ̀mmù kɛ̀ mù mɔ̀kɛ yɛyɔ yɛ̀yiekɛ̀ nɛ̀ yɛyìè ntɛpíítɛ̀ dɛ̀ bɛnkú mù. 8 A mɛ nwúó mmùù sĩ̀mmù do bomu, kɑ̀ɑ mù mɔ̀ńtóo. Mù wɛ̃̀tɛ kɛ yɛ̀nní difɔ̃̀tìrì ndi kɛ̀ bɛ̀ mù kùɔ. Kɛ̀ dɛ̀ɛ di bɛnìtìbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ yètɛ̀ í bo mufòmmu pɑ́tíri miɛkɛ nɛ̀ Kuyie ndɔ̀ɔ̀mɛ̀ kutenkù, kɛ yɛ̃́ bɛ̀ do mù yɑ̀mɛ̀ kɛ wɛ̃̀tɛ kɛ mù mɔ̀ńtóo, kɛ wɛ̃̀tɛ kɛ mù yɑ̀.

9 Diɛ ntú mɛciì nkpɛrɛ ndɛ, yɛyɔ yɛ̀yiekɛ̀ tu yɛtɑ̃rɛ̀ yɛ̀yiekɛ̀ nyɛ onitipòkù kɑ̀ri yɛ̀ɛ̀ ĩ́nkɛ̀, kɛ wɛ̃̀tɛ kɛ tú bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ bɛ̀yiekɛ̀. 10 Bɛ̀nùmmù domu, kòo kuɔ́nwè kpɑɑ́, oyiénwè bo tuɔkɛní dìì mɔ̀nnì wenwe í yóó ɔɔtɛ. 11 Musĩ̀mmù mùù do bo kɛ̀ bɛ̀ɛ mù mɔ̀ńtóo mù tu okpɑ̀ɑ̀tì niínwè, kɛ wɛ̃̀tɛ kɛ wɛ̃nnɛ́ bɛketibɛ̀ bɛyiekɛ̀ kɛ yóó kú.

12 A yɑ̀ yɛ̀ɛ̀ yìè ntɛpíítɛ̀ tu bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ mbɛ tɛpíítɛ̀ bɛ̀ɛ̀ mu nyí di tikpɑ̀tì. Bɛ̀ nɛ́ yóó tì dimu, kɛ́nwɛ̃nnɛ̀ musĩ̀mmù kɛ dɔ̀ dimɔ̀nnì sɑ́m̀pɔ́. 13 Bɛmɔu tɛpíítɛ̀ tɛntɛ bɛ̀ yóó wɛ̃nnɛ́ dinùù ndi, kɛ́duɔ́ mmusĩ̀mmù bɛ wɛ̃rímú nɛ̀ bɛ kpetì. 14 Kɛ̀ bɛ̀ɛ dokɛ́nɛ̀ dipebii kɛ̀ dìi bɛ̀ nɑ, kɛ yɛ̃́ diì bɑkɛ́mɛ̀ bɛ̀ɛ̀ bɑkɛ́, kɛ tú bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ kóo kpɑ̀ɑ̀tì. Kɛ̀ di kɔbɛ tú Kuyie ntɑ̃ɑ̃tɛ́ bɛ̀ kɛ bɛ̀ yu, kɛ̀ bɛ̀ kù tũ mmɛsɑ̀ɑ̀.

15 Kɛ̀ Kuyie ntɔ̃nnì n nɑ́kɛ́ kɛ dɔ̀: A do yɑ̀ mɛ̀ɛ̀ niɛ nhonitipòkù wèè dɔuti dɔutinɛ̀ bɛnitidɑɑbɛ̀ kòò kɑ̀ri mɛ ĩ́nkɛ̀, mɛ̀ tu bɛnìtìbɛ̀ mbɛ nɛ̀ yɛtĩ̀rɛ̀ nɛ̀ yɛbotɛ̀ nɛ̀ ibotí imɔu kɔbɛ. 16 Musĩ̀mmù yìè ntɛpíítɛ̀ ɑ yɑ̀ yɛ̀ tu bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ mbɛ bɛ̀ɛ̀ yó nníí nhonitipòkù wèè dɔuti dɔutinɛ̀ bɛnitidɑɑbɛ̀, kɛ́fietɛ o kpɛrɛ dɛmɔu kóò còńnɔ́ɔ difɔ̃kperì, kóò cɑ̀ɑ́kɛ́ kɛ́cɔ́u ndɛsɔnnɛ muhɑ̃ɑ̃́. 17 Kuyie nkuù yóó bɛ̀ duɔ́ ndɛ kó mɛyɛ̀mmɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ɛ wɛ̃nnɛ́ dinùù, kɛ duɔ́ mmusĩ̀mmù bɛ wɛ̃rímú kɛ̀ mùu dɔ̀ɔ̀ Kuyie bɛ́i ntì.

18 A yɑ̀ wèè nitipòkù tu dihɛidiɛ̀ ndi, dìì bɑkɛ́ kutenkù kó bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ bɛmɔu.

18

Bɑbidɔnni domɛ̀

1 Dɛ kó difɔ̃nkúò kɛ̀ n yɑ̀ Kuyie ntɔ̃nnì cùtɛ́nímɛ̀ kɛĩ́nkɛ̀ kɛ mɔkɛ muwɛ̃rímú mɛdiɛ̀ nkɛ miɛti kɛ̀ dɛ̀ɛ wenkoo kutenkù kumɔu. 2 Kɛ̀ dìì pĩɛ̃kɛ́ mɛdiɛ̀ nkɛ dɔ̀: Bɑbidɔnni diɛwè domu! Ò domu! Kɛ nɑɑ́ nyɛbɔkɛ̀ sĩ̀nyɛ̀ nɛ̀ tinɔ̀tì sĩ̀ntì kó dihɛì. 3 Titentì timɔu kɔbɛ nɛ̀ bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀, kɛ̀ bɛ̀ ò duɔ́nɛ̀ kɛ muɔ́ mmɛnɑɑ̀ nkɔ̃mɛ, kɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ dɔ́ idíítí kperí kpɛrɛ, kɛ̀ dɛ kó bɛpotɑmbɛ̀ kpɑ̀rìkɛ̀.

4 Kɛ̀ n yíɛ́ kɛ́keèní mɛtɑmmɛ̀ mɑmɛ̀ kɛĩ́nkɛ̀ kɛ̀ mɛ̀ tu: Díndi n kɔbɛ, yɛ̀nnɛ̀ dɛ kó dihɛì kɛ́yentɛ́nɛ̀ mɛyɛi mmɛ̀ɛ̀ yóó dì tùɔ̀kɛní. 5 Kɛ yɛ̃́ dɛ kó dihɛì yɛi nsũ̀ṹmmɛ̀, kɛ̀ Kuyie ndɑ̀ɑ̀tɛní di kpɛ́í. 6 Fɔ́ɔ́nnɛ̀ di, dì di dɔ̀ɔ̀ dɛ̀, kɛ nɔ́ɔ́ nkucɛ mɛ̀mɑ́ɑ̀, kɛ́ dì nìi mmɛnɑɑ̀ mɛ̀ɛ̀ nkpeńnì kucɛ mɛ̀dɛ́mɛ̀ kɛ́pɛ̃ɛ̃tɛ́ dì do di duɔ́mmɛ̀. 7 Fɛ̃́ũnnɛ̀ di mɛdiɛ̀ nkɛ̀ dɛ̀ mmɑnnɛ̀ dì di tìì kpɑ̀tì kɛ yɛ̃́ dì do fuommɛ̀ kɛ tú, dì tú onitipokpɑ̀ɑ̀tì nwe, dì í tú okúpokù kɛ bo nkuɔ̀. 8 Dɛɛ̀ te kɛ̀ Kuyie nyóó dì potɛ́ tiyɛ̃ĩti diyiè dìmɑ́ɑ̀ miɛkɛ: Mumɔmmú mùù kɔ̀ù nɛ̀ dikònnì, kɛ́ dì cɔ́u mmuhɑ̃ɑ̃́ nkɛ̀ dì ńkuɔ̀ ndikúdɑbònnì, kɛ yɛ̃́ ti Yiɛ̀ nKuyie nkpeńnìmɛ̀mu kɛ̀ kuù di bekɛ́nɛ̀.

9 Kɛ̀ kutenkù kó bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ ò duɔ́nɛ̀ kɛ kpɑ̀rìkɛ̀, kɛ nɑɑ́ mbɛdítíkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ɛ yɑ̀ di cɔ́ummɛ̀ kɛ̀ kuyukú yiɛ̀ kɛ́nkuɔ̀, 10 kɛ́yɔtɛ dɛ kó mɛfɛ̃́ṹtímɛ̀, kɛ́ncómmú mɛdɛ́timɛ̀ kɛ sɑ́útí kɛ tú: Áú yoò! Áú yoò! Bɑbidɔnni wèè do dɛu kɛ kpeńnì, weè fɛ̃́ũ̀rì miɛ ndɛndɛ bɑ̀mbɑ̀nɑ̀ɑ̀?

11 Kɛ̀ kutenkù kó bɛpotɑmbɛ̀ɛ kɔmmú, kɛ yɛ̃́ òmɔù tɛ̃́nkɛ í dommɛ̀ bɛ potɑntì. 12 Tìì tu: Mɛsɔɔ, timɑ́tì pɛ́ítì nɛ̀ yɛtɑ̃́sɑ̀ɑ̀yɛ̀ yɛbotí yɛbotí, mɛdɛì, tiyɑɑ̀sɑ̀ɑ̀tì tibotí tibotí, tidɑbɛɛsɑ̀ɑ̀tì tibotí tibotí, yɛpɑ́pɑ́nìì nkó tinɛntì, disɔɔwũɔ̃̀ nɛ̀ timɑ́tì. 13 Ikũmbotí imɔu, tùdɑ̀ɑ̀ríbɛ̀ nɛ̀ tihúúntì bɛ̀ tu tì míìrì nɛ̀ ɑ̃̀nsɑ̃́ɑ̃̀ nɛ̀ mɛnɑɑ̀ nɛ̀ mɛkùɔ̀ nɛ̀ muyuo nsɑ̀ɑ̀mù nɛ̀ bèdéè nɛ̀ inɑ̀ɑ̀kɛ nɛ̀ ipe nɛ̀ sisɛ̃ĩ́ nɛ̀ sinɑɑ̀sɛ̃ĩ́ nɛ̀ tidɑɑtì bɛ̀ fiiti tì. 14 Kɛ̀ bɛpotɑmbɛ̀ nnɑ́ɑ́ nkɛ tú: Idítíkperí kpɛrɛ ɑ do mɔkɛ dɛ̀ tɛ̃́nkɛ í kpɑɑ́, ɑ tɛ̃́nkɛ bɑ́ɑ́ dɛ̀ pɛ̀tɛ́ bìtì. 15 Kɛ̀ bɛ̀ɛ̀ do fiiti tipotɑntì dɛ kó dihɛì, kɛ̀ bɛ̀ɛ yɔtɛ mɛfɛ̃́ṹtímɛ̀ kɛ́ncómmú mɛdɛ́timɛ̀ kɛ kuɔ̀ ndikúdɑbònnì kɛ tú: 16 Áú yoò! Dihɛidiɛ̀ dìì do mɔkɛ tisɑ̃tì timɔu idítíkperí kpɛti: Tiyɑɑ̀sɑ̀ɑ̀tì idítíkperí kpɛti tìì mìɛ̀ti nɛ̀ mɛsɔɔ nnɛ̀ mɛdɛ̀ì mmɛ̀ɛ̀ dɔ̀ɔ̀nɛ̀ mɛsɔɔ nnɛ̀ yɛtɑ̃́sɑ̀ɑ̀yɛ̀ yɛbotí yɛbotí. 17 Dɛ kó tisɑ̃tì cɑ̀kɛ dimɔ̀nnì dimɑ́ɑ̀.

Bɛ̀ɛ̀ piú bɑ̀tóòbɛ̀ nɛ̀ bɛtɔbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ pĩ mmutɔ̃mmú dɛ miɛkɛ, kɛ̀ bɛ̀ ncòḿmú mɛkɛntímɛ̀. 18 Kɛ wúó ndì cɔ́ummɛ̀ kɛ̀ kuyukú fĩ kɛ ntú: Dihɛì dii ndo í mɑnnɛ̀ dìmɑrì, 19 kɛ́nkuɔ̀ nkɛ pĩ́ mbɛ yɔ kɛ tú: Áú yoò! Dihɛidiɛ̀ dìì kó tikpɑ̀tì do te kɛ̀ bɛpotɑmbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ cèntìnɛ̀ bɑ̀tóòbɛ̀ kɛ̀ bɛ̀ kpɑ̀rìkɛ̀ diì pɔ̀ntɛ miɛ ndimɔ̀nnì dimɑ́ɑ̀?

20 Dɛ̀ nnɑɑti kɛĩ́nkɛ̀ kɔbɛ nɛ̀ Kuyie nkɔbɛ nɛ̀ Yesu tɔ̃rɛ̀ nɛ̀ ku pɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑm̀bɛ̀, Kuyie mpɔ̀ntɛ dɛ kó dihɛì kɛ fɔ̀ɔ́ ndì di dɔ̀ɔ̀ mɛ̀ɛ̀ yɛi mmɛ.

21 Dɛ mɔ̀nnì kɛ̀ Kuyie ntɔ̃nnì kperì mɑrìi túótɛ́ ditɑ̃́diɛrì mɑrì kɛ̀ dì mɑnnɛ̀ dinɑ̀ɑ̀ kɛ́bɔ ndɑ̀mɛ́ɛ̀rì miɛkɛ kɛ dɔ̀: Mɛɛ̀ botí nku Bɑbidɔnni diɛwè yóó domɛ̀ mɛcɑ̃ɑ̃ bɑ́ bɛ̀ tɛ̃́nkɛ bɑ́ɑ́ ò yɑ̀. 22 Òmɔù tɛ̃́nkɛ í yóó keè tikùtìdùùtì, nɛ̀ itɑ̃rí nɛ̀ yɛtɑ̃tɛhe dɛ̀ kuɔ̀mmɛ̀. Bɛyɑ́ntíbɛ̀ tɛ̃́nkɛ í yó mbo, òmɔù tɛ̃́nkɛ í yóó keè cɔ̀nnì kuɔ̀mmɛ̀. 23 Muhɑ̃ɑ̃́ ntɛ̃́nkɛ í yó ncɔ́u, nhòmɔù tɛ̃́nkɛ í yóó keè odɑpɑ̀ɑ̀ nɛ̀ osɑpɑ̀ɑ̀ mbɛ̀ dɑúmɛ̀. A kó bɛpotɑmbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ do bɑkɛ́ titentì timɔu kɛ dɔɔri dɛnitinɔ̀nkpɛrɛ, kɛ suó bɛnìtìbɛ̀.

24 Kuyie nyóó bɛ̀ bekɛ́nɛ̀ Kuyie mpɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑm̀bɛ̀ bɛ̀ kùɔ bɛ̀ kpɛ́í nkɛ nɛ̀ Kuyie nkɔbɛ bɛ̀ kùɔ bɛ̀.

19

Dipebii tóúmɛ̀ di pokù

1 Kɛ̀ n keè ditĩ̀nnì mɑrì dièmmɛ̀ kɛ tú: Adeduyɑ! Sɑ̃ntɛnɛ̀ Kuyie nkùù kpeńnì kɛ̀ ku yètìrì ndɛu, kùù ti dɛɛtɛ́. 2 Kuyie mbekù weti weti nwe kɛ̀ dɛ̀ wenni, kù kpetínnɛ́mu onitipòkù wèè dɔuti dɔutinɛ̀ bɛnìtìbɛ̀ kɛ bɛ̀ cɑ̀ɑ̀ri. Ò kùɔ ku tɔ̃mbɛ̀ mbɛ kɛ̀ kù ò kpetínnɛ́ kɛ fɔ̀ɔ́. 3 Kɛ yíɛ́ kɛ dɔ̀: Adeduyɑ! Sɑ̃ntɛnɛ̀ Kuyie, ndɛ kó dihɛì cɔ́ummu kɛ̀ kuyukú dekù tiwɛtì yɛbie nyɛbie. 4 Kɛ̀ Kuyie nni nkɑri ku kpɑ̀ɑ̀tìkɑ̀rì kɛ̀ bɛkótíbɛ̀ sipísìdɛ́ nɛ̀ bɛ̀nɑ̀ɑ̀ nɛ̀ dɛ̀mɑrɛ̀ fòùrɛ̀ dɛ̀nɑ̀ɑ̀ ninkoo ku ììkɛ̀ kɛ tú: Adeduyɑ! Dɛ̀ mmɛ ndò. Sɑ̃ntɛnɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie.

5 Kɛ̀ n keè òmɔù bɛ́innímɛ̀ Kuyie nkpɑ̀ɑ̀tìkɑ̀rì borɛ̀ kɛ tú: Díndi ku tɔ̃mbɛ̀ bɛ̀ɛ̀ ku dé, bɛkótíbɛ̀ nɛ̀ bɛsɑ́m̀pɔ́bɛ̀ sɑ̃ntɛnɛ̀ Kuyie. 6 Kɛ̀ n yíɛ́ kɛ́keè ditĩ̀nnì diɛrì mɑrì dìèmmɛ̀ kɛ̀ dɛ̀ ùuti kɛ dò mmɛniɛ nduò kucúcuku, kɛ pɛ́ú fɛtɑɑfɛ̀ kɔ̃mɛ kɛ tú: Adeduyɑ! Sɑ̃ntɛnɛ̀ ti Yiɛ̀ nKuyie nkùù kpeńnì kɛ tú okpɑ̀ɑ̀tì, kɛ bɑkɛ́. 7 Dɛ̀ nti nɑɑti, kɛ yɛ̃́ Kuyie mpebii yóó túótɛ́mɛ̀ di pokù, ò bɑ̀ɑ́tí kɛ dèèmu. 8 Kuyie nhò sɑ̃̀rimu koò dɑ̀tínnɛ́ tiyɑɑ̀kpetì tìì wenni kɛ miɛti, tìì tu ku kɔbɛ pĩ́ mmùù tɔ̃mmú sɑ̀ɑ̀mù kù dɔ́ mù.

9 Kɛ̀ Kuyie ntɔ̃nnì n nɑ́kɛ́ kɛ dɔ̀: Wɑ̃ri kɛ dɔ̀: Dɛ̀ nnɑɑti Kuyie nyú bɛ̀ ku pebii potúòmù, Kuyie nkuù tì bɛ́i.

10 Kɛ̀ n nínkú kɛ bo dì sɑ̃ntɛ kɛ̀ di dɔ̀ m bɑ́ɑ́ di sɑ̃ntɛ kɛ̀ dì tu Kuyie nkóo tɔ̃ntì nwe kɛ dònnɛ̀ mí nnɛ̀ Kirisi kɔbɛ tɔbɛ̀, kɛ̀ n sɑ̃ntɛ Kuyie nku.

Yesu nɑ̀kɛ́ tì, Kuyie mpɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑm̀bɛ̀ do nɑ̀kɛ́ tì, ti ti nnɑ́ɑ́.

Wèè dèkɛ tɛsɑ̃mpɛ́ítɛ̀ ò nɑmɛ̀ dikpɑ̀nnì

11 Kɛ̀ n yɑ̀ kɛĩ́nkɛ̀ kpetɛ́mɛ̀, kòò mɔù dèkɛ tɛsɑ̃mpɛ́ítɛ̀ kòo yètìrì tu: Timɔ́mmɔnti, kòò dɔ̀ɔ̀ri Kuyie ndɔ́mɛ̀ kɛ bekù nɛ̀ timɔ́mmɔnti kɛ kpɑ nnɛ̀ timɔ́mmɔnti. 12 Kòo nuɔ ncɔ́u mmuhɑ̃ɑ̃́ nkòò òkɛ́ yɛkpɑ̀ɑ̀tìpìkɛ̀, kɛ̀ diyètìrì mɑrì wɑ̃̀ri yɛ ĩ́nkɛ̀ kɛ̀ weè mɑ́ɑ̀ dì yɛ̃́. 13 Kɛ̀ bɛ̀ ò yu kɛ tú: Kuyie nnɑ́ɑǹtì. Kòò dɑ̀ɑ́tí diyɑɑ̀bòrì kɛ̀ bɛ̀ di mɛ̀ú mmɛyĩ̀ĩ̀. 14 Kɛ̀ kɛĩ́nkɛ̀ kó tihɑ̃ɑ̃pɔ̀ntì ò tũ̀ nkɛ dɑ́ɑ́tí tiyɑɑ̀sɑ̀ɑ̀tì tikpetì tipɛ́ítì kɛ dekɛ sisɑ̃mpíɛ́. 15 Kòo cɛ̃mmú bɛ̀ɛ̀ yetɛ Kuyie nkpɛti nɛ̀ kumɑ́tìpɑ̀ɑ̀ti, kɛ̀ kuseú nɑtikù yìɛ̀ní o nùù ò yóó bɛ̀ kùɔnɛ̀ kù, kɛ́ bɛ̀ bɛnkɛ Kuyie nkperíkù miɛkɛ bɛ̀ cɔ́ummɛ̀ kɛ̀ bɛ yĩ̀ĩ̀ mpɔ̃ntɛ́ kɛ́ ndò bɛ̀ ɔ̃ɔ̃ nɑumɛ̀ yɛtebɛ diyɛtituò miɛkɛ. 16 Kɛ wɑ̃̀ri o yɑɑ̀bòrì ĩ́nkɛ̀ nɛ̀ o kpèrì o yètìrì kɛ tú: Bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ kóo kpɑ̀ɑ̀tì, bɛkótíbɛ̀ kóo kótì!

17 Kɛ̀ n yíɛ́ kɛ́yɑ̀ Kuyie ntɔ̃nnì mɑrì kɛ̀ dì còḿmú diyiè tɑkɛ́, kɛ pĩɛ̃kù kɛ yu tinɔtì kɛ tú: Tíínnɛ̀nní, kɛ̀ Kuyie ndi ɑ̃nnɛ́ dibɑnni diɛrì kɛ̀ dí di. 18 Kɔtɛnɛ̀ní kɛ́cɔ bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀, bɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀ iwɛ̃ĩ yɛmbɛ̀, bɛkperíbɛ̀, sisɛ̃ĩ́ nɛ̀ si dèèbɛ̀, bɛnìtìbɛ̀ bɛmɔu, tidɑɑtì nɛ̀ bɛ̀ɛ̀ í tú tidɑɑtì, bɛdiɛbɛ̀ nɛ̀ bɛsɑ́m̀pɔ́bɛ̀.

19 Kɛ̀ n yíɛ́ kɛ́yɑ̀ musĩ̀mmù nɛ̀ kutenkù kumɔu kó bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ nɛ̀ bɛ kó bɛhɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀, kɛ̀ bɛ̀ tìí nkɛ bo dokɛ́nɛ̀ wèè dèkɛ tɛsɑ̃ntɛ̀ nɛ̀ o ɑ̃ɑ̃pɔ̀mbɛ̀. 20 Kɛ̀ bɛ̀ɛ kpetínnɛ́ musĩ̀mmù nɛ̀ wèè do soú nkɛ tú ò nɑ̀ɑ́ nKuyie mpɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì, wèè do mù nɛínɛ̀ kɛ dɔɔri tidiɛtì. (Ò do dɔɔri tìì diɛtì kɛ suó mù cɑ̀nnɛ bɛ̀, kɛ̀ bɛ̀ nninku kɛ sɑ̃ntí mu tenkɑɑnìtɛ̀.) Dɛ kó musĩ̀mmù nɛ̀ wèè do soú nkɛ tú ò nɑ̀ɑ́ nKuyie mpɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì, kɛ̀ bɛ̀ɛ bɛ̀ dootóo bɛfòùbɛ̀ kuhɑ̃ɑ̃binku, muhɑ̃pòpùo mmiɛkɛ, 21 kɛ́kuɔ bɛtɔbɛ̀ nɛ̀ kuseú kùù yìɛ̀ní wèè dèkɛ tɛsɑ̃ntɛ̀ o nùù, kɛ̀ tinɔ̀tìi bɛ cɔ̀ kɛ́kpenkɛ.

20

Kuyie nyóó kpetínnɛ́mɛ̀ dibɔɔ̀ yɛbie ntɛkɔupíítɛ̀

1 Kɛ̀ n yɑ̀ Kuyie ntɔ̃nnì cùtɛ́nímɛ̀ kɛĩ́nkɛ̀ kɛ tɔ difɔ̃̀tìrì cũmpuri kó sikpetínsì nɛ̀ mɛfĩmmɛ diɛmɛ̀. 2 Kɛ pĩ́ ndinìtìrì, fɛwɑ̀ɑ̀fɛ̀ fɛ̀ɛ̀ do bo nɛ̀ dimɔ̀nnì, fɛ̀ɛ̀ tu Sɑtɑ̃ɑ̃ kɛ́boú kɛ̀ dì mboú kɛ dɔ̀ yɛbie ntɛkɔupíítɛ̀ (1000). 3 Kɛ̀ Kuyie ntɔ̃nnìi di dootóo difɔ̃̀tìrì cũmpuri, kɛ kpetínnɛ́ kɛ́pɑ́ɑ́ nkɛ́pɔ̃nnɛ́, kɛ̀ di nkɛ bo kɛ̀ yɛbie ntɛkɔupíítɛ̀ yɑ̀ɑ deènɛ̀, bɑ́ di tɛ̃́nkɛ í soú nhòmɔù. Kɛ̀ bɛ̀ɛ wɛ̃tɛ kɛ́ dì fĩ̀ĩ́ ndimɔ̀nnì sɑ́m̀pɔ́.

4 Kɛ̀ n yíɛ́ kɛ́yɑ̀ yɛkpɑ̀ɑ̀tìkɑ̀rɛ̀, kɛ̀ Kuyie nduɔ́ mbɛ̀ɛ̀ yɛ̀ kɑ̀ri muwɛ̃rímú kɛ̀ bɛ̀ bo bekɛ́nɛ̀ bɛnìtìbɛ̀. Kɛ̀ n yɑ̀ bɛcíríbɛ̀ bɛ̀ do kùɔ bɛ̀, bɛ̀ nɑ̀kɛ́ mɛ̀ɛ̀ kpɛ́í nKirisi kpɛ́í nɛ̀ Kuyie nnɑ́ɑǹtì. Bɛ̀ɛ̀ do í yie nkɛ nínkú kɛ́dɔu mmusĩ̀mmù nɛ̀ mu tenkɑɑnìtɛ̀ bɛ̀ í nyie kɛ̀ mùu bɛ̀ cɑ̀nnɛ bɛ tĩ́ĩ̀ nyoo bɛ nɔu. Kɛ̀ m bɛ̀ yɑ̀ kɛ̀ bɛ̀ yɑ̃̀ńtɛ́ kɛ wɛ̃ńnɛ̀ Kirisi kɛ yo ntikpɑ̀tì yɛbie ntɛkɔupíítɛ̀. 5 Bɛ̀ɛ̀ yɑ̃̀ńtɛ́ bɛ̀mbɛ mɛketimɛ̀, kɛ̀ bɛsɔmbɛ yóó yɑ̃́ntɛ́ yɛbie ntɛkɔupíítɛ̀ bo pɛ̃ɛ̃tɛ́mɛ̀. 6 Dɛ̀ nnɑɑti Kuyie ncɑ̃̀ńnɛ́ bɛ̀, bɛ̀ɛ̀ ketɛ́ kɛ yɑ̃̀ńtɛ́, bɛ̀ tɛ̃́nkɛ í yóó kú mukúdɛ́rímù, bɛ̀ yó ntú Kuyie nnɛ̀ Kirisi bɛ kó ikuɔ́ nìùbɛ̀ mbɛ, kɛ́nwɛ̃ńnɛ̀ Kirisi kɛ yo ntikpɑ̀tì yɛbie ntɛkɔupíítɛ̀.

Kuyie nyóó nɑmɛ̀ dibɔɔ̀ nɛ̀ di kɔbɛ

7 Kɛ̀ yɛbie ntɛkɔupíítɛ̀ɛ (1000) pɛ̃ɛ̃tɛ́ kɛ̀ Kuyie nkpetɛ́ dibɔɔ̀. 8 Kɛ̀ dìi suó titentì timɔu kɔbɛ, kɛ tíí nKuyie nkpɑntídɛ̀ntɔbɛ̀ bɛ̀ tu bɛ̀: Kɔku nɛ̀ Mɑkɔku *, kɛ̀ bɛ̀ nsũ kɛ mɑ̀nnɛ̀ dɑ̀mɛ́ɛ̀rì kó mubirímú. 9 Kɛ̀ bɛ̀ɛ ítɛ́ kɛ́cɛ̃ɛ̃tɛ Kuyie nkɔbɛ dihɛì ku dɔ́ dì. Kɛ̀ Kuyie ncṹũnní muhɑ̃ɑ̃́ nkɛ̀ mùu bɛ̀ kùɔ. 10 Dɛ mɔ̀nnì kɛ̀ bɛ̀ɛ dootóo dibɔɔ̀ dìì do bɛ̀ soú mmuhɑ̃ɑ̃́ nnɛ̀ kuhɑ̃ɑ̃binku muhɑ̃pòpùo mmiɛkɛ, musĩ̀mmù nɛ̀ wèè do soú nkɛ tú ò nɑ̀ɑ́ nKuyie mpɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì dɛ borɛ̀, kɛ̀ dɛ̀ nfɛ̃́ũ̀rì kuyie nnɛ̀ kɛyènkɛ̀ sɑ̃́ɑ̃̀ yɛbie nyɛbie.

Tibeéntì sɔnti

11 Kɛ̀ nwèńtɛ́ kɛ́mɔ́ntóo kɛtenkɛ̀ nɛ̀ kɛĩ́nkɛ̀, kɛ́yɑ̀ dikpɑ̀ɑ̀tìkɑ̀rì pɛ́írì diɛrì, kòò mɔù kɑ̀ri di ĩ́nkɛ̀. 12 Kɛ̀ n yɑ̀ bɛcíríbɛ̀: Bɛkótíbɛ̀ nɛ̀ bɛsɑ́m̀pɔ́bɛ̀, kɛ̀ bɛ̀ còḿmú dikpɑ̀ɑ̀tìkɑ̀rì ììkɛ̀, kɛ̀ bɛ̀ pĩ̀ntɛ yɛpɑ́tɛ, bɑ́ wè o dɔɔ̀rìmɛ̀ wɑ̃̀ri dɛ̀. Kɛ̀ Kuyie mbɛ̀ bekɛ́nɛ̀ bɛ dɔɔ̀rìmɛ̀ dòmmɛ̀. 13 Kɛ̀ dɑ̀mɛ́ɛ̀rìi tɛ̃́nnɛ́ní bɛcíríbɛ̀ kɛ̀ kudɔnkù tɛ̃́nnɛ́ní ku kɔbɛ, kɛ̀ bɛ̀ɛ bekɛ́nɛ̀ bɑ́ wè o dɔɔ̀rìmɛ̀ dòmmɛ̀, 14 kɛ́pĩ́ mmukṹṹ nɛ̀ kudɔnkù, kɛ́dootóo kuhɑ̃ɑ̃binku miɛkɛ mùù tu mukúdɛ́rímù. 15 Kɛ̀ bɛ̀ í yɑ̀ wèè yètìrì mufòmmu pɑ́tíri miɛkɛ bɛ̀ɛ ò dootóo kuhɑ̃ɑ̃binku miɛkɛ.

21

Kɛĩ́nkɛ̀ pɑ̀nkɛ̀ nɛ̀ kɛtenkɛ̀ pɑ̀nkɛ̀ dɛ kó tinɑ́ɑǹtì

1 Kɛ̀ n yɑ̀ kɛĩ́nkɛ̀ pɑ̀nkɛ̀ nɛ̀ kɛtenkɛ̀ pɑ̀nkɛ̀, kɛkótíkɛ̀ nɛ̀ dɑ̀mɛ́ɛ̀rì kɛ̀ dɛ̀ pɛ̃ɛ̃tɛ́. 2 Kɛ̀ n yɑ̀ dihɛì sɑ̀ɑ̀rì Sedisɑdɛmmu pɑ̀nwè, kòò cutiní kɛĩ́nkɛ̀ Kuyie mborɛ̀, kɛ sɑ̃̀ri kɛ dò nhosɑpɑ̀ɑ̀ nsɑ̃̀ri kɛ kɔri o dɔù. 3 Kɛ̀ n kèè òmɔù pĩɛ̃kɛ́nímɛ̀ dikpɑ̀ɑ̀tìkɑ̀rì borɛ̀ kɛ tú: Di mmɔ̀nnì Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ bomu bɛnìtìbɛ̀ cuokɛ̀, kù yó mbɛ̀ bonɛ̀mu kɛ̀ bɛ̀ wɛ̃ nkɛ̀ bɛ̀ tu ku kɔbɛ, kɛ̀ kù bɛ̀ te. 4 Kɛ̀ kùu ũtɛ́ bɛ nɔnniɛti pɑ́íí. Mukṹṹ mbɑ́ mbo, yɛkúdɑbùò mbɑ́ mbo, isɑ́útìi bɑ́ mbo, mumɔmmú bɑ́ mbo, dɛkótírɛ̀ dɛmɔu yóó pɛ̃ɛ̃tɛ́mu.

5 Wèè kɑ̀ri dikpɑ̀ɑ̀tìkɑ̀rì ĩ́nkɛ̀ kòo bɛ́i nkɛ dɔ̀: Di mmɔ̀nnì m bo dɔɔ̀ dɛmɔu dɛpɑ̀nnɛ̀ kɛ yíɛ́ dɔ̀: Wɑ̃ri n yóó dɑ nɑ́kɛ́ tì, tì tu timɔ́mmɔnti nti kɛ dò ndí tì yie.

6 Kɛ yíɛ́ kɛ́bɛ́i nkɛ dɔ̀: Dɛ̀ dɔ̀ɔ̀ kɛ dèèmu. Míì tu oketiwè kɛ tú osɔnwe, kɛ tú diketírì kɛ tú kumɑ̀nku. Kɛ̀ sinɛ́yɛ̃ĩ bo wè m bo ò pɑ̃ mufòmmu bintɛ niɛ nkòo yɑ̃̀ kɛ́nfòù. 7 Bɛ̀ɛ̀ bo nɑ kɛ́tuɔkɛ kumɑ̀nku m bo bɛ̀ duɔ́ n yɛ̃ n yóó bɛ̀ duɔ́ ndɛ̀, kɛ́ mbɛ̀ te kɛ̀ bɛ̀ tu m bí. 8 Ifɔ̃wɑɑ́ nyɛmbɛ̀, bɛ̀ɛ̀ í dɔɔri bɛ̀ nɑ̀ɑ́ ntì, bɛ̀ɛ̀ dɔ̀ɔ̀ri isɔkɛ kpɛrɛ, bɛnitikɔ̀ùbɛ̀, bɛ̀ɛ̀ dɔunɛ̀ bɛtɔbɛ̀, bɛtediibɛ̀, bɛbɔɔféúbɛ̀ nɛ̀ siyɑ́ɑ̀bìsí yɛmbɛ̀, m bo bɛ̀ ɑ̃nnɛ́ kuhɑ̃ɑ̃binku nɛ̀ muhɑ̃pòpùo mmiɛkɛ dɛ̀ɛ̀ tu mukṹṹ ndɛ́rímù.

Sedisɑdɛmmu pɑ̀nwè yó ndòmmɛ̀

9 Kɛ̀ Kuyie ntɔ̃rɛ̀ yɛ̀yiekɛ̀ kó dìmɑrì, dìì do tɔ mɛyɛi nkó ibòòkɛ sɔnyi ìyiekɛ̀ n yu kɛ dɔ̀: Kɔtɛní kɛ̀ n dɑ bɛnkɛ Kuyie mpebii pokù.

10 Kɛ̀ Muyɑɑ́nsɑ̀ɑ̀mù m píɛ nkɛ̀ ku tɔ̃nnì n túótɛ́, kɛ́dekɛnɛ̀ ditɑ̃rì diɛrì mɑrì ĩ́nkɛ̀, kɛ́ m bɛnkɛ dihɛì sɑ̀ɑ̀rì Sedisɑdɛmmu wèè cutiní kɛĩ́nkɛ̀ Kuyie mborɛ̀. 11 Kɛ̀ Kuyie nkó tikpetì dì dɑ̀ɑ́tí kɛ pĩnti kɛ dò ndoii kɛ dò ntɛwéìtɛ̀, kɛ miɛti kɛ dò nyɛtɑ̃́sɑ̀ɑ̀yɛ̀. Kɛ̀ dìmɑrì dò ntinɔbɛ́ntì kɛ̀ ditɛrì dò ndoii kɛ dò ntɛwéìtɛ̀. 12 Kɛ̀ di duotí okù mɛdiɛ̀ nkɛ mɔkɛ yɛbòrɛ̀ tɛpíítɛ̀ nɛ̀ yɛ̀dɛ́ɛ̀, kɛ̀ Kuyie ntɔ̃rɛ̀ tɛpíítɛ̀ nɛ̀ yɛ̀dɛ́ɛ̀ yɛ̀ bɑ̀ɑ, kɛ̀ dɛ kó yɛbòrɛ̀ wɑ̃̀ri yɛ ĩ́nkɛ̀. Isidɑyɛɛribɛ wuɔ ntɛpíítɛ̀ nɛ̀ idɛ́ì yètɛ̀. 13 Kɛ̀ dɛ kó yɛbòrɛ̀ keú tipíìtì tinɑ̀ɑ̀: Yɛ̀tɑ̃ɑ̃ti diyiè yìɛ̀ kɛ̀ɛ̀ bíɛ́kɛ̀, yɛ̀tɑ̃ɑ̃ti dì tɑɑ̀ kɛ̀ɛ̀ bíɛ́kɛ̀, yɛ̀tɑ̃ɑ̃ti kubɑkù cɑ̃̀nku, yɛ̀tɑ̃ɑ̃ti kuyoú. 14 Kɛ̀ dɛ kó kuduotí cómmú yɛtɑ̃rɛ̀ tɛpíítɛ̀ nɛ̀ yɛ̀dɛ́ɛ̀ ĩ́nkɛ̀. Kɛ̀ yɛ̀ wɑ̃̀ri dipebii tɔ̃rɛ̀ tɛpíítɛ̀ nɛ̀ yɛ̀dɛ́ɛ̀ yètɛ̀.

15 Kɛ̀ Kuyie ntɔ̃nnì dìì n nɑ̀ɑ́nnɛ̀ kɛ̀ dì tɔ kusɔɔpɑ̀ɑ̀ti, kɛ̀ bo bennɛ́ dihɛì nɛ̀ yɛbòrɛ̀ nɛ̀ iduotí, 16 kɛ́bennɛ́ kɛ̀ dɛ̀ mmɑ tipíìtì timɔu nɛ̀ mɛhokùmɛ̀ nɛ̀ mɛcómmɛ̀, kɛ́mbo cìdòmɛ́tíríbɛ̀ sikɔupísìdɛ́ nɛ̀ sikɔusìdɛ́ (2200). 17 Kɛ́bennɛ́ kuduotí cɛ̃́ɛ̃̀ nkɛ̀ mɛ̀ mbo mɛ́tíríbɛ̀ sipísìkuɔ̀ nɛ̀ bɛ̀nùmmù (65). 18 Kɛ̀ kuduotí mɑɑ́nɛ̀ yɛtɑ̃́sɑ̀ɑ̀yɛ̀, yɛ̀ɛ̀ dò ntinɔ́bɛ́ntì, kɛ̀ dihɛì mɑɑ́nɛ̀ mɛsɔɔ mmɛ̀ɛ̀ dò ndoii kɛ dò ntɛwéìtɛ̀. 19-20 Kɛ̀ bɛ̀ dɑ̀ri yɛtɑ̃́sɑ̀ɑ̀yɛ̀ yɛbotí yɛbotí dipũũ, kɛ̀ dìmɑrì dò ntinɔ́bɛ́ntì, kɛ̀ ditɛrì dò nyɛkṹɔ̃̀, kɛ̀ ditɛrì dò mmɛyĩ̀ĩ̀, kɛ̀ ditɛrì dò nfɛtònfɛ̀, kɛ̀ ditɛrì dò mmɛbèrìmɛ̀, kɛ̀ ditɛrì dò ntɛdɑ̀ntɛ̀, kɛ̀ ditɛrì dò mmutɑ́pɛí. Kɛ̀ ditɛrì dò ntiwɛtì, kɛ̀ ditɛrì dò mmɛkɔ̀cɛ̀burimɛ. 21 Kɛ̀ yɛbòrɛ̀ tɛpíítɛ̀ nɛ̀ yɛ̀dɛ́ɛ̀ dɔ̀ɔ̀nɛ̀ mɛ̀dɛ̀ì, bɑ́ dì kɛ̀ dì mɔ̀kɛ mɛ̀mɑ́ɑ̀. Kɛ̀ dihɛì kó kucɛ tú mɛsɔɔ mmɛ̀ɛ̀ dò ndoii kɛ dò ntɛwéìtɛ̀.

22 Bɑ́ n yí nyɑ̀ Kuyie ncĩ́ɛ̃̀tɛ̀ bɛ̀ kɔ̀rì kɛ̀ kɛ bɑ́ɑ́, ti Yiɛ̀ Kuyie nkùù bɑkɛ́ kɛtenkɛ̀ nɛ̀ kɛĩ́nkɛ̀ nɛ̀ dipebii bɛɛ̀ do dɛ̀ bo kɛ̀ bɛ̀ mbɛ mbɑ́ɑ́ tipíìtì timɔu. 23 Diyiè nɛ̀ otɑ̃̀nkù dɛ̀ í mbo kɛ bo mmí dihɛì. Kuyie nkuù do miɛti kɛ̀ dɛ̀ wenni, kɛ̀ dipebii tú dɛfìtírɛ̀. 24 Kɛ̀ titentì timɔu kɔbɛ centì di wenniku miɛkɛ, kɛ̀ titentì timɔu kó bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ kɔrìnko bɛ kpɑ̀tì dɛborɛ̀. 25 Dɛ kó dihɛì bòrɛ̀ yó nfeímu sɑ̃́ɑ̃̀, kɛ yɛ̃́ kɛyènkɛ̀ í yó mbomɛ̀. 26 Bɛ̀ yó ndɛ ntɔuo titentì timɔu kɔbɛ kpɑ̀tì sɑ̀ɑ̀tì. 27 Dɛ̀mɑrɛ̀ sĩ̀nnɛ̀ í tɑti dɛ kó dihɛì, yoo wèè dɔ̀ɔ̀ri isɔkɛ kpɛrɛ yoo siyɑ́ɑ̀bìsí yiɛ̀. Bɛ̀ɛ̀ yètɛ̀ wɑ̃̀ri mufòmmu pɑ́tíri miɛkɛ dìì tu dipebii kpɛri, bɛɛ̀ mɑ́ɑ̀ tɑti dɛ kó dihɛì.

22

Mɛniɛ mmɛ̀ɛ̀ duɔ́ mmufòmmu mɛ kó tinɑ́ɑǹtì

1 Kɛ̀ Kuyie ntɔ̃nnì m bɛnkɛ kukó nkùù kó mɛniɛ nduɔ̀ mmufòmmu, kɛ̀ mɛ̀ yìɛ̀ní Kuyie nnɛ̀ dipebii bɛ kpɑ̀ɑ̀tìkɑ̀rì borɛ̀, kɛ dò ndoii kɛ dò n tɛwéìtɛ̀. 2 Kɛ pũɔ̃̀ ndihɛì miɛkɛ, kɛ̀ dɛtie ndɛ̀ɛ̀ duɔ̀ mmufòmmu kɛ̀ dɛ̀ còḿmú yɛyɑkɛ̀ yɛ̀dɛ́ kɛ pɛi kucɛ tɛpíítɛ̀ nɛ̀ mɛ̀dɛ́mɛ̀ dibenni, kucɛ mɛ̀mɑ́ɑ̀ otɑ̃̀nkù, kɛ̀ mu fɑ̃ɑ̃̀tì miɛkùnko yɛbotɛ̀. 3 Dɛ̀mɑrɛ̀ í yó mbo dɛ kó dihɛì miɛkɛ Kuyie ncɔ̃ɔ̃ dɛ̀.

Kuyie nkpɑ̀ɑ̀tìkɑ̀rì nɛ̀ dipebii kpɛri yó mbo dihɛì miɛkɛ nkɛ, kɛ̀ Kuyie ntɔ̃mbɛ̀ kù bɑ̀ɑ́. 4 Kɛ wúó nku ììkɛ̀, kɛ̀ kùu wɑ̃ri ku yètìrì bɛ tĩ́ĩ̀. 5 Kɛyènkɛ̀ í yó mbo, diyiè nɛ̀ otɑ̃̀nkù dɛ̀ mɛ nyí yó mbo. Ti Yiɛ̀ nKuyie nkuù yó mpĩnti kɛ̀ dɛ̀ wenni, kɛ̀ bɛ̀ yo nku kpɑ̀tì sɑ̃́ɑ̃̀ yɛbie nyɛbie.

Yesu wɛ̃tinímɛ̀ bɑ̀mbɑ̀

6 Kɛ̀ Kuyie ntɔ̃nnì n nɑ́kɛ́ kɛ dɔ̀: Dɛ kó tinɑ́ɑǹtì tu timɔ́mmɔnti nti kɛ dò ntí ntì tɑ̃́. Ti Yiɛ̀ nKuyie nkuù píɛ nku Yɑɑ́ nku pɑ̃ɑ̃nɑ́ɑǹtì nɑ́ɑm̀bɛ̀, kɛ tɔ̃nní ku tɔ̃nnì kɛ̀ dì bɛ̀ nɑ̀kɛ́ dɛ̀ɛ̀ yóó dɔɔ̀.

7 Kɛ̀ Yesu dɔ̀: Ndɑkɛnɛ̀ n wɛ̃tinímu bɑ̀mbɑ̀. Dɛ̀ nnɑɑti wèè yie ndi mpɑ́tíri nɑ́ɑǹtì.

8 Mí nyIsɑ̃ɑ̃ n kèèmu kɛ yɑ̀ dɛ kó dɛnɛnnɛ̀, n kèè dìì mɔ̀nnì kɛ yɑ̀ kɛ́nínkóo Kuyie ntɔ̃nnì dìì dɛ̀ nni mbɛnkɛ, di ììkɛ̀ kɛ bo dì sɑ̃ntɛ.

9 Kɛ̀ dì dɔ̀: A bɑ́ɑ́ n sɑ̃ntɛ, kɛ̀ n tu Kuyie ntɔ̃ntì nwe, kɛ dɑ dònnɛ̀ nɛ̀ Kirisi kɔbɛ tɔbɛ̀, ɑ́ sɑ̃ntɛ Kuyie nku.

10 Á bɑ́ɑ́ yóu ɑ bo nɑ́kɛ́mɛ̀ di mpɑ́tíri kó tinɑ́ɑǹtì, kɛ yɛ̃́ dɛ mɔ̀nnì tɔ̀ɔ́nímɛ̀mu kɛ̀ tì yóó dɔɔ̀. 11 Mɛyɛi nyiɛ̀ ndɔkɛ sɔɔtɛ́ o yɛi, wèè sĩ̀ nkòo dɔkɛ sĩntɛ, wèè dɔ̀ɔ̀ri mɛsɑ̀ɑ̀ nkòo dɔkɛ mmɛ̀ dɔ̀ɔ̀ri, wèè dò mpɑ́íí kòo dɔkɛ wénkùnnɛ omɑ́ɑ̀.

12 Kɛ̀ Yesu dɔ̀: Ndɑkɛnɛ̀! N wɛ̃tinímu bɑ̀mbɑ̀ nkɛ bo yietí bɑ́ wè o dɔɔ̀rìmɛ̀ dò mmɛ̀. 13 Míì tu Oketiwè kɛ tú Osɔnwe, kɛ tú diketírì nɛ̀ kumɑ̀nku.

14 Dɛ̀ nnɑɑti bɛ̀ɛ̀ ɔ̀ú bɛ yɑ̀ɑ̀tì kɛ̀ dɛ̀ bo yie nkɛ̀ bɛ̀ɛ di mutie mùù duɔ̀ mmufòmmu mu kó yɛbɛ kɛ́tɑ dihɛì kó yɛbòrɛ̀. 15 Bɛ̀ɛ̀ dɔ̀ɔ̀ri isɔkɛ kpɛrɛ, bɛtediibɛ̀, bɛ̀ɛ̀ dɔutinɛ̀ bɛtɔbɛ̀, bɛnitikɔ̀ùbɛ̀, bɛbɔɔféúbɛ̀ nɛ̀ siyɑ́ɑ̀bìsí yɛmbɛ̀, bɛmbɛ kó dimɑ̀ɑ̀ yó mbo ditowɑɑ̀ ndi.

16 Mí nYesu míì tɔ̃nní n tɔ̃nnì kɛ̀ dì tì nɑ̀kɛ́ n kɔbɛ tĩ̀rɛ̀. Míì tu Dɑfiti yɑɑ̀birɛ, kɛ tú tɛkṹnwentɛ́wɑ̃̀tɛ̀ tɛ̀ɛ̀ pĩ̀nti.

17 Kuyie nYɑɑ́ nnɛ̀ Kirisi kɔbɛ bɛ̀ɛ̀ tu o pokù ò tɑ̃ɑ̃tɛ́ wè kɛ̀ bɛ̀ dɔ̀: Kɔtɛní!

Bɛ̀ɛ̀ kèè kɛ̀ bɛ̀ múnkɛ dɔ̀: Kɔtɛní!

Kɛ̀ sinɛ́yɛ̃ĩ bo wè wèe kɔtɛní kɛ́yɑ̃̀ fɑ̀ɑ̀rɛ̀ mɛniɛ mmɛ̀ɛ̀ duɔ́ mmufòmmu.

Bɛ̀ cɑummɛ̀ wèè bo kɑɑ ndi m̀pɑ́tíri

18 Mí nyIsɑ̃ɑ̃ n nɑ́ɑ́mmu bɛ̀ɛ̀ kɑ̀ɑ ndi mpɑ́tíri kɛ tú: Wèè yìɛ́ tìmɑtì dɛ miɛkɛ Kuyie mbo ò yìɛ́ mɛyɛi mbɛ̀ nɑ̀ɑ́ mmɛ̀ɛ̀ kpɛ́í dɛ kó dipɑ́tíri miɛkɛ. 19 Kòò mmɔù mɛ nyɑ̀ɑ̀tɛ tìmɑtì, Kuyie mbo o mɔ̀ntɛ mutie mùù duɔ̀ mufòmmu mu kó dibii, bɑ́ ò bɑ́ɑ́ tɑ dihɛì sɑ̀ɑ̀rì kù nɑ̀ɑ́ ndìì kpɛ́í dì mpɑ́tíri miɛkɛ.

20 Mí nyIsɑ̃ɑ̃ n nɑ́ɑ́ mɔ́mmuɔ nwe kɛ tú: Ò bɛ́immu kɛ tú: N wɛ̃tinímu bɑ̀mbɑ̀. Dɛ̀ mmɛ ndò! Wɛ̃tɛní ti Yiɛ̀ nYesu!

21 Ti Yiɛ̀ nYesu kó mɛsɑ̀ɑ̀ nní ndi bonɛ̀ dimɔu.

* 2:20 Sesɑbɛɛdi: Dɛ kóo nitipòkù nwe Sedoboɑmmu do puokɛmɛ̀ kòo ò tɑnnɛ́ mubɔɔféù miɛkɛ. Wéntɛ́ 1 Bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ 16:31. 19:1-2 nɛ̀ 2 Bɛkpɑ̀ɑ̀tìbɛ̀ 9:22,30.

* 11:2 Bɛtɑ̃̀ɑ̃̀bɛ̀ sipísìnɑ̀ɑ̀ nɛ̀ bɛ̀dɛ́bɛ̀ dɛ̀ bo yɛbie nyɛ̀tɑ̃ɑ̃ti ndi nɛ̀ dikéè.

† 11:3 Yɛwe tɛkɔupíítɛ̀ nɛ̀ sikɔusìdɛ́ nɛ̀ sipísìkuɔ̀ bo yɛbie

* 20:8 Kɔku nɛ̀ Mɑkɔku: Kɔku tu dihɛì ndi kɛ̀ Mɑkɔku tu dɛ kó dihɛì kóo kpɑ̀ɑ̀tì yètìrì (wéntɛ́ Esekiɛri 38:2). Kɛ wɛ̃̀tɛ kɛ bɛnkú yɛbotɛ̀ yɛ̀ɛ̀ yóó ítɛ́ kɛ bo kpɑnnɛ̀ Kuyie nnɛ̀ ku kó bɛnìtìbɛ̀ yɛmɔ̀rɛ̀ sɔnyɛ.