^

Beibel: okanisi tongo

New Testament in Eastern Maroon Creole (NS:djk:Eastern Maroon Creole)

copyright © 2009 Wycliffe Bible Translators, Inc.
Language: Eastern Maroon Creole
Translation by: Wycliffe Bible Translators, Inc.

Eastern Maroon Creole
djk
Suriname

Copyright Information

© 2009, Wycliffe Bible Translators, Inc. All rights reserved.

This translation text is made available to you under the terms of the Creative Commons License: Attribution-Noncommercial-No Derivative Works. (http://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/3.0/) In addition, you have permission to port the text to different file formats, as long as you do not change any of the text or punctuation of the Bible.

You may share, copy, distribute, transmit, and extract portions or quotations from this work, provided that you include the above copyright information:

You must give Attribution to the work.

You do not sell this work for a profit.

You do not make any derivative works that change any of the actual words or punctuation of the Scriptures.

Permissions beyond the scope of this license may be available if you contact us with your request.

The New Testament
in Eastern Maroon Creole

© 2009, Wycliffe Bible Translators, Inc. All rights reserved.

This translation is made available to you under the terms of the Creative Commons Attribution-Noncommercial-No Derivatives license 4.0.

You may share and redistribute this Bible translation or extracts from it in any format, provided that:

You include the above copyright and source information.

You do not sell this work for a profit.

You do not change any of the words or punctuation of the Scriptures.

Pictures included with Scriptures and other documents on this site are licensed just for use with those Scriptures and documents. For other uses, please contact the respective copyright owners.

2014-04-22

ePub generated by Haiola 21 Feb 2024 from source files dated 29 Jan 2022
eBible.org certified

23094d39-a89d-5e7b-9566-980a4fc35574

Mateyesi

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

14

15

16

17

18

19

20

21

22

23

24

25

26

27

28

Mateyesi

Den sani fu Masaa Jesesi di Mateyesi sikiifi

Wan wowtu a fesi

Da a sama di sikiifi a buku ya, ne en den e kai Mateyesi. Ne en nen den teke gi a buku fu di ne en sikiifi en. Mateyesi na be wan fu den twalufu bakaman fu Masaa Jesesi, di a be kai a wan apaiti fasi, aposteli.

Da a buku ya na a fosi buku di e sete a sani di wi e kai a Bun Nyunsu fu Masaa Jesesi. Den taa dii pisi fu a Bun Nyunsu fu Masaa Jesesi na Maakusi, Lukasi anga Johanisi.

Da na a Mateyesi ya, den e kai Leifi tu a taa pisi fu Masaa Gadu Buku. Dati na wan taa nen fi en.

Da somen leliman fu Masaa Gadu Buku taki Mateyesi sikiifi a buku ya 75 yali baka di Masaa Jesesi meke kon a goontapu. Da, te yu o leisi en, da yu o si taki a sikiifi a buku ya moo taanga gi den Dyusama. Ai feti fu den Dyu kon sabi taki Masaa Jesesi na a kownu di Masaa Gadu be paamisi den Dyu gaandiwe a fesi kaba taki a be o sende kon. Bika a somen peesi, da yu o si taki ai taki fu sani di den fositen apaiti takiman fu Masaa Gadu be taki kon miti anga den sani di Masaa Jesesi be du. Da na sowan fasi a wani meke den sama sabi taki na Masaa Jesesi na a Sama di den fositen apaiti takiman be e taki.

Ma anga ala fa a sikiifi den sani ya gi den Dyu seefi, toku a sabi taki, a na á fu den Dyu wawan Masaa Jesesi be kon a goontapu. Bika Masaa Jesesi be kon anga a Nyun Tii fi en kon gi ala sama. Da, te i leisi a pisi fu Gadu Buku ya, da i sa si a fa a Nyun Tii fu Masaa Gadu de. Da na a kaba pisi fu a buku ya, da i sa leisi fa Masaa Jesesi sende den bakaman fi en go a den kondee kondee fu go paati a Bun Nyunsu gi ala sama a hii goontapu.

1

A lo avo gaansama fu Masaa Jesesi

Lk 3:23-38

1 Disi na a lo avo gaansama fu Masaa Jesesi Kelestesi, a bakaten manpikin fu Kownu Dafeti paansu. Dafeti seefi na wan baka bakaten pikin fu Abalaham paansu, a moo gaandi avo gaansama fu ala Dyusama.

2 Ne Abalaham meke Isaki.

Ne Isaki meke Jakopu.

Ne Jakopu meke Juda anga den taa elufu baala fi en.

3 Juda dati sete a lo fu den Dyusama den e kai Juda. Bika en anga a uman di den e kai Tamal meke Pelesi anga Seila.

Ne Pelesi meke Sesilon.

Bakadati, ne Sesilon meke Alan.

4 Ne Alan meke Amenadabu.

Ne Amenadabu meke Nakson.

Ne Nakson meke Salmon.

5 We, ne Salmon anga a uman den e kai Laakabu meke Bowasi.

Ne Bowasi anga a uman den e kai Lotu meke Obeti.

Bakadati, ne Obeti meke Isai.

6 Ne Isai meke Dafeti, a kownu.

Namo, ne Kownu Dafeti anga a uman fu Uliya meke Salomo.

7 Ne Salomo meke Lekabeyamu.

Ne Lekabeyamu meke Abiya.

Namo, ne Abiya, meke Asa.

8 Ne Asa meke Jowsafati.

Ne Jowsafati meke Yoolam.

Ne Yoolam meke Usiya.

9 Ne Usiya meke Yowtam.

Ne Yowtam meke Akasi.

Namo, ne Akasi meke Heskiya.

10 Ne Heskiya meke Manase.

Ne Manase dati meke Amon.

Bakadati, ne Amon meke Yowsiya.

11 Ne Yowsiya meke Yekoniya anga den taa baala fu Yekoniya.

Da na a ten de, ne den sama fu Babilon Kondee be kon meke oloku anga den Dyusama. Ne den kisi den Dyusama puu a Dyu Kondee tyai go poti a Babilon.

12 We, baka di den kisi den Dyusama so,

ne Yekoniya meke Seyaltiyeli.

Namo, ne Seyaltiyeli meke Selubabeli.

13 Ne Selubabeli meke Abihutu.

Ne Abihutu meke Eliyaken.

Ne Eliyaken meke Asolu.

14 Ne Asolu meke Saadoki.

Ne Saadoki dati meke Akin.

Namo, ne Akin dati meke Eliyutu.

15 Namo, ne Eliyutu meke Eliyasa.

Ne Eliyasa dati meke Matan.

Da Matan dati meke Jakopu.

16 Te fu kaba, na a Jakopu ya meke Jowsef, a man fu Maliya. Maliya na a mma fu Jesesi di den e kai a Kelestesi.

17 We, te u teli komoto na a fosi gaansama Abalaham go miti Kownu Dafeti, da na tin na fo dada meke pikin. Da fu komoto a Kownu Dafeti go doo a yuu di den Babilon sama kon kisi den Dyusama tyai gwe, da na tin na fo dada meke pikin tu. Soseefi fu teli komoto na a yuu di den Dyusama go a Babilon Kondee, go miti a ten di a Kelestesi meke, da na soseefi tin na fo dada meke pikin tu.

Masaa Jesesi Kelestesi meke

Lk 2:1-7

18 Ma namo, da a de so taki, Maliya na be a poti mofu uman fu Jowsef. Den be de fu libi, ma Maliya kon de anga bee, sondee fu Jowsef sabi en, uman fasi. A Jeje fu Masaa Gadu meke Maliya de anga a bee. 19 Ma namo, Jowsef na be wan sama di e pakisei fu du san fiti Masaa Gadu. Ne a denki namo fu paati anga Maliya saafi bakabaka, sondee fu bolotyasi a taki. Bika a á wani gi Maliya sen.

20 Ne di a pakisei de kon ne en, ne wan Basiya fu Masaa Gadu Kondee*f1* kon ne en a ini wan deen. Ne a taigi en taki: “Jowsef! Manpikin fu Kownu Dafeti paansu! Yu á mu feele fu teke Maliya toon yu uman! Bika, a ná sama gi en a bee de, ma na a Jeje fu Masaa Gadu seefi wooko so. 21 A o meke wan manpikin. Da i mu kai en Jesesi. Bika ne en o tyai yeepi gi a foluku fi en, fu puu den a takuudu anga ogii.”

22 We! A hii toli ya waka enke fa Masaa Gadu be piki wan fositen apaiti takiman fi en, fu sikiifi taki, dati musu pasa bakaten. Bika a takiman be sikiifi taki: 23 “Wan ten e kon! Yu o si taki wan yonkuu uman, di á go a man wan dei o de anga bee. Da a o meke wan manpikin. Da den o kai en Imanuweli. A nen ya wani taki, Masaa Gadu seefi kon fu de anga wi.”

24 We, di Jowsef weki na a siibi, ne a du leti enke fa a Basiya fu Masaa Gadu Kondee be taigi en, ne a teke Maliya poti a osu enke uman.

25 Ma a á siibi anga en uman fasi, fosi a meke a manpikin. Ne di Maliya meke a pikin, ne Jowsef taki, den mu kai en Jesesi.

2

Koniman komoto a taa kondee
kon luku a Pikin

1 Ma namo, da Masaa Jesesi meke na a pisiwataa fu Judeja, na a foto den kai Betelehem. A pisiten de, da na Kownu Helowdesi be e taki fu a hii pisiwataa anda. Ma wan duupu koniman komoto a doose kondee go a Jelusalem Foto. Den komoto na a se pe san e opo. Den koniman ya na sama di e sabi san o pasa, te den luku den sitali a tapu. 2 Di den go doo Jelusalem Foto, ne den e akisi den sama ape taki: “Pe a kownu fu den Dyu di meke ya de? Bika wi si wan sitali a tapu, di e soi wi taki wan nyun kownu fu Dyusama meke dise. Ne i si u kon ya, fu kon gi en gaandi. We, gaantangi! U soi wi pe a meke, baa.”

3 Namo, di Kownu Helowdesi yee taki, den e taki wan taa kownu meke, ne en anga a hii Jelusalem foluku buuya, te ná sipowtu. 4 Namo a sende kai ala den moo hei begiman a Jelusalem Foto fu den kon ne en. Soseefi a kai ala den leliman fu Dyuweiti tu. Ne a taigi den taki: “We! Masaa Gadu á be paamisi fu sende wan yeepiman kon a goontapu, no? We, u suku gi mi a ini Masaa Gadu Buku pe a Kelestesi*f2* be o meke.”

5 We namo, ne den piki en taki: “Na Betelehem Foto, na a pisiwataa fu Judeja! Bika a sikiifi taki:

6 ‘Betelehem Foto! A ná yu de na a pisiwataa fu Judeja, sondee balinen, no?

We toku so, yu o toon wan balinen foto.

Bika na yu a gaan edeman,

di o de wan soluguman fu mi sikapu, mi Dyu foluku, o meke.’ ”

7 We, Kownu Helowdesi aliki, te a kaba. Namo a sende kai den koniman di be komoto na a se pe san e opo kibii kibii kon ne en. Ne a akisi den, meke den taigi en, on ten pilisisi den be si a sitali a tapu. 8 Bakadati, ne a gi den pasi den go a Betelehem Foto go suku a pikin. Ma fosi den gwe, ne a taigi den taki: “U go suku fini fini pe a pikin meke. Te u fende en, da u kon piki mi baka. Bika mi seefi wani go gi en gaandi tu.”

9-10 We, di den anga Kownu Helowdesi taki so kaba, ne den gwe. Namo den si a seefi sitali di den be si a tapu baka. We, ne den piisii gaan piisii. Bika den e waka, da a sitali e waka a tapu a den fesi, fu tii den go doo na a pikin. Na di den si a sitali taampu pii a wan peesi, ne den sabi kaba taki, den doo a peesi pe a pikin meke. 11 Ne den go a ini a osu. Ne den si a pikin anga en mma, Maliya de. Ne wanten wanten den sutu kini a doti, gi a pikin gaandi. Soseefi den puu den sowtu a sowtu dii kado di den be tyai, fu gi a pikin a ini sani. Den be tyai gowtu sani, wan sowtu kandaa fu boon switi sumee anga mile oli fu lobi a sikin.

12 Na so ala sani be waka. Ma namo de, Masaa Gadu wasikoi den koniman a ini deen taki, den á mu daai go a Kownu Helowdesi moo. Ne den teke wan hii taa pasi waka gwe a den kondee baka.

Maliya anga Jowsef tyai a pikin
go kibii a Egepte Kondee

13 Da di den koniman gwe kaba, ne namo, ne Masaa Gadu sende wan Basiya fu Masaa Gadu Kondee*f3* kon a Jowsef, a ini wan deen. Ne a taigi en taki: “Opo teke a pikin anga en mma, da i lowe gwe a Egepte Kondee. Da tan anda fu te enke mi taigi yu, fi i daai kon baka. Bika luku! Helowdesi o meke ala moiti fu kii a pikin ya!” 14 We, ne Jowsef opo, ne a teke a pikin anga en mma na a neti, ne a gwe a Egepte Kondee. 15 Ne a tan anda fu te Helowdesi dede. Na so a be mu pasa fu san Masaa Gadu be meke wan apaiti takiman fi en be taki mu kon pasa tuu. Bika a be taki: “Mi o kai mi manpikin puu a Egepte Kondee.”

Kownu Helowdesi kii manpikin

16 Ma namo, di Kownu Helowdesi si taki, den koniman á kon piki en moo enke fa den be taki, ne en ati boon, te ná sipowtu. Ne a sende suudati waka kii ala manpikin, fu tu yali go a ondoo, a Betelehem anga a hii pisiwataa de. Bika den koniman be taigi en taki, na tu yali pasa kaba di den be si a sitali a tapu.

17 Da na so a sani kon pasa tuu enke fa a Jelemija, a apaiti takiman fu Masaa Gadu be taki. 18 Bika a be taki:

“U o yee fa sama e bali gaan adyumadye na a pisi kondee fu Laama.

U o yee kusumi anga soso balibali anda.

Na den baka bakaten pikin fu a uman den e kai Laakeli di e tan anda o kusumi so.

Den ná o wani sama koo den ati.

Bika den pikin fu den á de a libi moo.”

Fa den Jowsef daai kon a
Dyu Kondee baka

19 We, ne baka di Kownu Helowdesi dede, ne na wan Basiya fu Masaa Gadu Kondee kon a Jowsef, a ini wan deen a Egepte Kondee anda. 20 Ne a taigi en taki: “Jowsef, opo! Teke a pikin anga en mma, da u gwe a Islayeli Kondee baka! Bika a sama di be wani kii a pikin anda dede kaba.” 21 We, ne Jowsef opo wanten, enke fa Masaa Gadu taigi en a ini a deen. Ne a teke a pikin anga en mma, ne den gwe a Islayeli Kondee baka. 22 Ma di a yee taki na a Alikalawsu, a manpikin fu Kownu Helowdesi toon kownu fu Juda ne en dda peesi, ne a feele fu go na a pisi kondee anda. We, ne Masaa Gadu soi en a ini wan deen taki, meke a go tan na a pisiwataa fu Galileya. 23 We, ne a go tan a wan foto fu Galileya den e kai Nasaleti. Na so san den apaiti takiman fu Masaa Gadu be taki, kon pasa tuu. Bika den be taki: “Den o kai en wan sama fu Nasaleti Foto.”

3

A pisi toli di Johanisi be e dopu sama

Mk 1:1-8; Lk 3:1-18; Jn 1:19-28

1 Na a seefi pisiten de Johanisi a Dopuman be de a ini a gaan sabana fu Judeja Kondee e bali a bosikopu fu Masaa Gadu 2 taki: “Daai libi! Bika a Nyun Tii fu Masaa Gadu de koosube tuutuu.” 3 A sani ya waka leti enke fa Masaa Gadu be piki Jesaja enke wan apaiti takiman fu taki, fi en:

“A tongo fu wan bosikopuman o bali a ini a gaan sabana taki:

‘U seeka pasi gi a Masaa,

meke a pasi sa kon taampu letiopu tollo.’ ”

4 We, den koosi fu Johanisi di a be e wei be meke anga a uwii fu wan meti den e kai kameili. Da a be e banti en mindii anga wan leli buba. Da na makonkon anga busi oniki a be e nyan. 5 Namo den sama fu Jelusalem Foto anga a pisiwataa fu Judeja yee a bosikopu fu Masaa Gadu di ai bali. Soseefi sama di e tan na a pisi fu Joodani Liba seefi yee tu. Ne ala den booko kon aliki san ai taki. 6 Namo Johanisi dopu somen fu den sama a ini Joodani Liba. Ma fosi a dopu den, da den be mu puu ala ogii, di den be du taki fosi.

7 Ma Johanisi kon si taki, somen Faliseiman anga Saduseiman de a ini den sama di kon fu teke dopu de. Namo a bali kosi den taki: “U takuu tetei sineki! Fa u du sabi taki, u mu lon kibii gi a gaan atiboon fu Masaa Gadu di de a pasi e kon?” 8 Soseefi a taki go doo taki: “Ma u sabi san? Daai libi sowan fasi taki, u libi e puu bun, di e soi taki, u libi daai tuu. 9 Ma u á mu pakisei taki, di u na baka bakaten pikin fu Abalaham paansu, da u anga Masaa Gadu de mati. Kweti kweti! Bika mi e taigi u taki, Masaa Gadu abi makiti fu meke den siton di u e si ya kon toon libisama fu de enke pikin fu Abalaham. 10 Bika luku ya, a akisi de na a lutu fu a bon kaba. Da iniiwan bon di nái meke bun nyanyan, den sa faa en towe, iti go boon a ini faya.”

11 Soseefi Johanisi taki go doo taki: “U si! Mi e dopu u anga wataa, fu u daai libi. Ma u luku Awan di makiti bigi moo mi, a o kon a mi baka! Ma mi á dyendee sai fu bendi sibi en susu gi en seefi. En dati o dopu sama anga a Apaiti Jeje anga faya.

12 “We, Masaa Gadu o wai den bun ati sama poti a wanse. Da a wai den takuu ati wan poti na a taase. A de leti enke fa den e wai alisi puu buba. Da den e teke a alisi seefi tyai go kibii a magisin. Ma a buba dati de, e towe a dyiko fu boon a ini gaan ati faya. We da, na letiso den takuu ati sama o pina fu tego a ini a gaan ati faya. Bika sama ná o de fu kii a faya de noiti wan ten.”

Masaa Jesesi teke dopu

Mk 1:9-11; Lk 3:21,22

13 Masaa Jesesi seefi be komoto na a pisiwataa fu Galileya kon a Joodani Liba, fu meke Johanisi dopu enseefi tu. 14 Ma, di Johanisi si en, ne a á wani dopu en. A taigi Masaa Jesesi taki: “Mi ná o dopu yu! Bika na yu mu dopu mi.” 15 Ma Masaa Jesesi piki en taki: “Nono! I mu dopu mi. Bika wi ya seefi mu du ala letiopu sani di fiti du.” We, di a taki so, ne Johanisi dopu en.

16 Ma namo, fa i si Masaa Jesesi dopu komoto a ini a wataa go a soo, ne tapu anda piiti opo waa. Ne a Apaiti Jeje fu Masaa Gadu saka komoto a tapu anda wanten, kon enke wan doifi a Masaa Jesesi tapu. 17 Ne wan Tongo taki a tapu anda taki: “Disi na mi Manpikin di mi lobi. Mi hii ati e piisii anga en.”

4

Didibii kon tesi Masaa Jesesi a
ini a sabana

Mk 1:12,13; Lk 4:1-13

1 We ne, wanten wanten de, ne a Apaiti Jeje fu Masaa Gadu tyai Masaa Jesesi waka gwe a ini a gaan sabana. Namo, ne a didibii de ape e tesi Masaa Jesesi. 2 We, ne Masaa Jesesi poti nyanyan a wanse, fu begi, fotenti dei anga fotenti neti langa. Namo, ne angii moo en. 3 We, ne a tesiman, a didibii kon doo. Ne a taigi Masaa Jesesi taki: “Di i na a Manpikin fu Masaa Gadu tuu, da taigi den siton ya, meke den toon beele, osi?”

4 Ma Masaa Jesesi piki en taki: “Masaa Gadu Buku sikiifi taki: ‘A ná nyanyan namo e oli wan sama a libi. Ma na te wan sama e du san Masaa Gadu taki.’ ”

5 We bakadati, ne a didibii teke Masaa Jesesi tyai go a tapu na a Mama Keliki fu den Dyu, a Jelusalem, a apaiti foto fu Masaa Gadu. 6 Ne a taigi en taki: “We, di i na a Manpikin fu Masaa Gadu tuu, da fee saka go a doti anda, no? Bika Masaa Gadu Buku sikiifi taki:

‘Masaa Gadu o sende den Basiya fi en a Masaa Gadu Kondee*f4* kon a yu,

fu den tyai yu na a ana,

meke yu á sa naki i futu a wan siton.’ ”

7 Ma Masaa Jesesi piki en taki: “Masaa Gadu Buku sikiifi tu taki: ‘Ná tesi Masaa Gadu, di de u Gadu.’ ” 8 We, bakadati, ne a didibii tyai Masaa Jesesi gwe a wan gaan hei mongo ede. Ne te fi i pingi ain opo, ne a soi Masaa Jesesi ala den gudu anga den dyendee fu den kondee kondee fu goontapu. 9 Ne a taigi Masaa Jesesi taki: “I si fa goontapu dyendee? Mi sa gi yu ala den dyendee de. Ma, da i mu sutu kini a doti begi mi.”

10 Namo Masaa Jesesi bali en taki: “Tumalisi komoto a mi fesi ya! Yu didibii, saatan yu! Bika Masaa Gadu Buku sikiifi taki: ‘Na Masaa Gadu wawan u mu begi, soseefi dini!’ ”

11 We, ne a didibii fika Masaa Jesesi saafi, ne a gwe. Ne den Basiya fu Masaa Gadu Kondee kon, ne den dini Masaa Jesesi, gi en ala san a abi fanowdu.

Masaa Jesesi go sete wooko a Galileya

Mk 1:14,15; Lk 4:14,15

12 Namo Masaa Jesesi yee taki, den kisi Johanisi sooto. Ne a komoto ape go tan a Nasaleti Foto, pe a be kiya. Nasaleti Foto de na a pisiwataa fu Galileya. 13 Ma Masaa Jesesi á tan langa a Nasaleti de moo. Bika a komoto de go tan a Kafalnayemu Foto. Kafalnayemu Foto meke na a sikin wataa fu a ze den e kai ze fu Galileya. Dati na a pisi pe Sebulon anga Naftali kondee de. 14 Da fa Masaa Jesesi go tan ya, meke a sani di wan apaiti takiman fu Masaa Gadu den e kai Jesaja be taki kon pasa tuu. Bika Jesaja be taki:

15 “Luku den kondee den kai Sebulon anga Naftali.

Den de leti na a pasi fu waka pasa kai na a ze, na a taase fu Joodani Liba.

Na tu kondee fu taa foluku di á de Dyusama. Galileya seefi na kondee fu sama di á de Dyu.

16 Da den be o tan faawe fu Masaa Gadu, te den boo be o koti.

Bika den gei sama di de a ini dunguu. Ma den ain o kon kiin, enke fa peesi e kiin fu si.

Bika den o kon sabi Masaa Gadu,

da den o toon sama di abi pasi fu tan a Masaa Gadu se.”

17 We, ne fanafu di Masaa Jesesi go tan anda, ne ai bali den sama taki: “U daai libi! Bika a Nyun Tii fu Masaa Gadu de koosube tuutuu.”

Masaa Jesesi teke sama fu waka ne
en baka

Mk 1:16-20; Lk 5:1-11

18 We wan dei, da Masaa Jesesi be e waka na a lampeesi pe a gaan ze fu Galileya kon sutu mofu a soo. Ne a si tu baala. Wan fu den na Simon di abi a taa nen fu Peitilisi. A taawan na Andeleyasi. Den tu baala ya be de fisiman, di e towe seepi fu kisi fisi a ini a ze. 19 Namo Masaa Jesesi waka go a den. Ne a taigi den taki: “U kon waka a mi baka! U kon go anga mi na ala pe mi e go. Da mi o leli u onti taa fasi, bika u ná o onti fisi moo. Ma u o kon toon ontiman fu kisi libisama tyai kon biibi a mi.” 20 We, ne den tu baala á du taa fa, ne den wai den seepi wanten poti a wanse. Ne den bigin waka a Masaa Jesesi baka.

21 A di den waka go moo pikinso, ne den si tu taa baala anga den dda, Da Sebedi a ini wan boto. Wan fu den baala na Jakowbesi, a taawan na Johanisi. Den be e seeka den seepi, fu go sete. Ne Masaa Jesesi kai den tu baala ya tu. 22 Ne den tu baala ya seefi fika den dda anga ala den seepi anga ala a boto a baka wanten. Ne den go waka a Masaa Jesesi baka tu.

Masaa Jesesi e paati a Bun Nyunsu
a Galileya

Lk 6:17-19

23 Namo, Masaa Jesesi e waka e lontu a hii pisiwataa fu Galileya e leli den sama a ini den keliki osu fu den Dyu. Soseefi ai bali a Bun Nyunsu di e taki, fu a Nyun Tii fu Masaa Gadu. Da ai deesi ala siki anga ala sowtu takuu takuu siki anga nowtu di den sama be abi. 24 We, ne Masaa Jesesi nen bali lontu na a hii pisiwataa de, te go doo Siliya. Den sama anda seefi tyai ala sowtu sikiman kon ne en. Sama di be abi sikin ati. Sama di takuu jeje be e bali a den tapu. Soseefi, den be tyai lawman anga lanman. Ne Masaa Jesesi deesi ala den fiya. 25 Ma namo, da somen sama fu a pisiwataa fu Galileya, anga a pisiwataa fu den tin foto, di den e kai Dekapolisi, anga Jelusalem Foto, anga sama di be e tan na a pisiwataa fu Judeja, anga abaase fu a Joodani Liba, booko kon e waka a Masaa Jesesi baka.

5

Masaa Jesesi soi fa sani
o waka bun gi son sama

Lk 6:20-23

1 We, ne di Masaa Jesesi si fa somen sama e waka ne en baka, ne a subi go a wan pikin mongo. Ne di a sidon, ne den bakaman fi en kon ne en anda. 2 Ne a bigin leli den taki:

3 “Seigi fu saka fasi sama di sabi taki, den abi Masaa Gadu fanowdu.

Bika fu di a abi a saka fasi ya, da a sa de a ini a Nyun Tii fu Masaa Gadu.

4 Seigi fu sama di e fii tyali, fu ogii di den du.

Bika Masaa Gadu o gi den paadon, meke den ati koo.

5 Seigi fu sama di e wooko saka fasi anga taawan.

Bika wanten e kon, pe na den anga Masaa Gadu o tii goontapu.

6 Seigi fu sama di e angii fu libi letiopu a Masaa Gadu fesi.

Bika Masaa Gadu o yeepi den fu libi so tu, meke den ati koo.

7 Seigi fu sama di e wooko tyali ati fasi anga taawan.

Bika Masaa Gadu seefi o wooko tyali ati fasi anga den baka.

8 Seigi fu sama di ati kiin a Masaa Gadu fesi.

Bika dati o meke den go doo Masaa Gadu Kondee, te go si Masaa Gadu seefi anga ain.

9 Seigi fu sama di e feti fu puu toobi a sama anga sama mindii.

Bika den o kai den pikin fu Masaa Gadu.

10 Seigi fu sama di ogii e miti soso fu di den e libi bun gi Masaa Gadu.

Bika den o de a ini a Nyun Tii fu Masaa Gadu.

11 “Seigi fi yu, te sama e kosi yu, e pina yu, e lei gi yu, fu mi ede. 12 Dyombo piisii seefi fu dati. Bika na letiso den be pina den fositen apaiti takiman fu Masaa Gadu a fesi. Da u paiman fu kisi bigi a Masaa Gadu Kondee.”

Fa den bakaman fu Masaa Jesesi
mu de a goontapu

Mk 9:50; Lk 14:34,35

13 We, ne Masaa Jesesi taki baka taki: “U na a sawtu fu goontapu. Da efu sawtu lasi en tesi, da anga san den o sawtu en fu a kisi tesi baka? Nono! A á bun fu du wan enkii sani moo enke na fu fiingi towe a dyiko namo, da a kaba, fu sama waka ne en tapu. Bika taa sani á de, fu poti gi en moo, fu a kisi tesi, baka.

14 “Soseefi, u na a leti kiin fu goontapu. Wan foto di meke a wan mongo ede, á poi de kibii kibii. Bika te sama e pasa, den ain musu kai ne en. 15 We, u nái leti wan lampu, da u poti en a baka sani. Nono! Te u leti wan lampu, u e poti en a hei, a tapu. Da ai leti kiin peesi gi ala sama. 16 Na letiso u mu meke a leti fu u kiin gi ala sama fu si, meke den si den bun wooko di u e du, fu di u e biibi. Da den o gi u Tata a tapu daa, fu dati.

Masaa Jesesi soi fa a de anga
den weiti fu Mosesi

17 “Da u á mu denki taki mi kon fu leli sama taki den á mu oli den weiti di Masaa Gadu be meke Mosesi anga den taa apaiti takiman be sikiifi. Kweti! Mi á kon fu leli sama fu den ná oli den weiti moo. Nono. Ma mi kon fu soi sama tuutuu, fa fu libi leti enke fa den weiti taki! Da mi seefi o libi leti enke fa den weiti taki, meke sama si. 18 Bika fu tuutuu, mi e taigi u taki, fu te enke a dei di tapu anga goontapu o lasi go kaba a soso, da ala weiti di Masaa Gadu be poti sa tan, fu meke ala san di Buku taki kon pasa tuu. 19 Ma son sama e si son fu den weiti ya enke wan soso sani. Da den e leli taawan fu si den weiti ya enke soso sani tu. Da den sowtu sama de o de den moo lagiwan a ini a Nyun Tii fu Masaa Gadu. Ma den sama di e libi leti enke fa den weiti taki, da den e leli taawan fu libi sowan fasi, o hei a ini a Nyun Tii fu Masaa Gadu. 20 Soseefi, u mu sabi tu taki, sama di wani de a ini a Nyun Tii fu Masaa Gadu, mu waka letiopu fasi moo den Faliseiman anga den leliman fu Dyuweiti seefi.

Masaa Jesesi soi den sama
fa fu begi paadon

21 “Bika u yee ya! Weiti be leli u taki: ‘U á mu kii sama ofuso u sa go a kuutu, fu kisi sitaafu.’ 22 Ma mi e leli u taki: I mu kisi sitaafu kaba, winsi na boon yu ati boon a wan sama namo. Efu na wan taawan i kosi, kai en wisiwasi man, da na wan moo gaan kuutu bakaa mu leisi sitaafu gi yu! Efu yu e kai taawan lawman, da yu fiti kaba, fu go teke sitaafu a didibii faya.

23 “We, kon u taki, i tyai wan paiman anga yu go pai Masaa Gadu na a apaiti begi tafaa. Ne a seefi yuu de, ne i kisi a ini i pakisei de taki, wan sama abi wan sani anga yu, da i mu 24 saka a paiman di i tyai go gi Masaa Gadu de fika leti ape fosi. Da i go, da i meke en bun anga en te a kaba fosi, da i kon, da boon a paiman gi Masaa Gadu.

25 “Efu yu anga wan taawan abi sani, da feti fu seeka a taki, meke a toli á go doo kuutu. Bika efu a go doo anda, den o poti yu a sikowtu ana, fu sooto. 26 Fu tuutuu mi e taigi i taki: Yu ná o komoto anda fosi i kaba koti a sitaafu, fu san i du.”

Uman anga man á mu
waka gi den seefi

27 Namo, ne Masaa Jesesi taigi den taki: “We, u be yee kaba taki: ‘Uman anga man, di libi kaba, á mu go a taa man ofu uman.’ 28 Toku mi e taigi u taki: Efu wan man si wan uman, ne a luku en anga wan losutu ain, da na waka a waka anga en kaba a ini en ati ini. 29 We, efi i letise ain wani tyai yu go du ogii, da a moo betee i diki en puu fiingi towe. Bika a moo bun fi i lasi wan pisi fi i sikin, da i doo Masaa Gadu Kondee, moo enke pe fi i de anga i hii sikin bunbun, da den iti yu go a didibii faya. 30 Soseefi, efi i letise ana e tyai yu go du ogii, da koti en puu towe. Bika a moo bun fi i lasi wan pisi fi i sikin, da i doo Masaa Gadu Kondee, moo enke pe fi i de anga i hii sikin bunbun, da den iti yu go a didibii faya.”

Uman anga man á mu paati

Mt 19:9; Mk 10:11,12; Lk 16:18

31 Soseefi Masaa Jesesi taki baka taki: “U be yee tu taki: ‘Efu wan man o paati anga en uman, da a mu gi en wan biifi di a naki sitampu taki, en anga en paati.’ 32 We, mi e taigi u taki, a sama di o towe en uman fu wan taa sani moo enke te a uman waka gi en, da i fika en fu booko a weiti di taki: ‘I á mu go a taa uman ofu man.’ Soseefi a man di o teke wan uman di en man towe, booko a weiti de tu.”

Paamisi mu meke sondee
sweli kon a ini

33 Namo Masaa Jesesi taki baka taki: “U be yee tu fa den be taigi den avo fu u taki: ‘Te u sweli wan sweli, da u mu du, san u sweli fu du.’ 34 Ma mi e taigi u taki: Kweti kweti! U á mu sweli! U á mu sweli kai Masaa Gadu Kondee. Bika Masaa Gadu Kondee na pe Masaa Gadu sidon ne en kownu sutuu, e luku ala sani. 35 U á mu sweli kai goontapu. Bika goontapu de enke wan futu bangi, pe Gadu e poti en futu. Soseefi, yu á mu sweli kai Jelusalem Foto. Bika, Jelusalem na a foto, pe a gaan Kownu e tan. 36 Soseefi yu á mu teke i ede sweli. Bika yuseefi ná abi makiti fu meke yu ede uwii weti efu daai en kon toon baaka. 37 Ma, te i taki: ‘Ya,’ a mu tan ‘Ya.’ Te i taki: ‘Nono,’ a mu tan ‘Nono.’ Bika efu yu mu sweli, fosi sama mu si taki, na tuu, da na didibii se u e go kaba.”

Wi á mu pai ogii fu ogii

Lk 6:29,30

38 Soseefi Masaa Jesesi taki baka taki: “Den be taigi u tu taki: ‘Efu wan sama booko wan taawan ain, da a taawan abi pasi fu booko en ain baka. Efu wan sama booko wan taawan tifi, da a taawan abi pasi fu booko en tifi baka.’ 39 We, mi e taigi u taki: U á mu pai ogii, fu ogii baka. Ma efu wan sama naki i wan baala ana a i letise sikin fesi, da poti a taase gi en, meke a naki tu. 40 Da efu wan sama wani tyai u go a kuutu, fu di a wani i impi, da a ná yu impi wawan i mu gi en, ma gi en yu dyakiti tu. 41 Soseefi, efu wan sama e dwengi yu, fu waka wan yuu langa anga en, da waka tu yuu langa anga en. 42 Te wan sama begi yu wan sani di yu abi, da yu á mu mombii en. Efu na wan sani fi yu, wan sama wani leni, da yu á mu fika en gwe anga soso ana.”

Lobi den feyanti fi yu enke na yu mati

Lk 6:27,28,32-36

43 Namo, Masaa Jesesi taki baka taki: “Da den be taigi u tu taki: ‘U mu lobi den sama, di e libi bun anga u. Ma u mu buuse den feyanti fu u.’ 44 Ma mi e taigi u taki: U lobi den feyanti fu u tu. Da u begi gi den sama, di e lon a u baka e suku fu ogii anga u. 45 Bika, te u du so, da u de enke fa u Tata a tapu de. We bika, te a san fi en opo a tapu, da ai pii gi takuu ati sama anga bun ati wan makandii. Te a alen fi en e kai, da ai kai gi ala sama. Den bun ati wan go miti den takuu ati wan. 46 We, efu na den sama di lobi yu namo, yu lobi, ma u á lobi den feyanti fu u, da sowtu paiman u sa fende a Masaa Gadu fu dati? Ná so den sama di e piki lantimoni de tu, no? 47 Da soseefi, efu yu e taki anga den sama di yu anga den sabi namo, da a ná wan apaiti sani dati. Bika na so den sama fu a goontapu ya, di á de a Masaa Gadu pasi e libi tu. 48 We, u mu meke moiti fu u libi sondee fowtu, enke fa u Tata, di de a tapu de kiinkiin sondee fowtu.”

6

Yeepi taawan sondee fu suku balinen

1 We, ne Masaa Jesesi taigi den taki: “U á mu du sani fu sama ain, fu meke sama si u. Nono! Ofuso, u ná o fende paiman a u Tata a tapu, fu san u du. 2 Te u e yeepi pootiman a sani, u á mu yeepi den fu suku balinen a sama. Bika yu o wooko enke bidiigiman. Den sama de, te den du wan bun, da den e bali a taki, a keliki anga kondee ganda. Ma fu tuu, mi e taigi u, gafa di sama e gafa den, meke den kisi den paiman kaba. 3 Ma, te u e yeepi pootiman a sani, da u mu yeepi den sowan fasi, sondee fu u kukutu ana sabi san u leti ana e du. 4 Da na so, u mu du bun sondee fu sama sabi. Da u Tata, di e si ala san wi e du, o pai wi fu san u du.”

A fasi di fiti fu begi Masaa Gadu

Lk 11:2-4

5 Ne Masaa Jesesi taki: “Te u o begi, u á mu begi enke den bidiigiman di e begi enke den bun moo taawan a ini keliki anga kondee mindii. Na den sowtu sama de e wani libisama mu gafa den, fu a fasi fa den e begi. Ma fu tuu, mi e taigi u, a balinen di den o fende a sama, na dati na a hii wini, di den fende kaba. 6 Da u dati mu wooko taa fasi, te u e begi. U mu waka go a wan peesi pe sama ain á sa kai a u tapu. Da na ape u mu tan, da u begi. Bika u Tata a tapu e si ala sani. Da na a Masaa Gadu ya u sa fende wini, fu di u begi en so.

7 “We, den sama di á sabi Masaa Gadu, lobi e begi gaan langa lolo begi. Bika den membee taki, na te den e lolo so fosi, da Masaa Gadu o yee den. 8 Ma u dati mu begi taa fasi. Bika u Tata, Masaa Gadu sabi ala san u abi fanowdu, fosi u opo mofu begi en wan sani. 9 So! Da u luku ya fa u mu begi. U mu begi taki:

‘Kee! Wi Tata, Masaa Gadu a tapu!

Meke ala sani sa kon lesipeki yu nen, wan apaiti fasi.

10 Meke a Nyun Tii fi yu sa paati a hii goontapu.

Meke ala sani sa waka ya enke fa yu wani,

leti enke fa ai waka a yu kondee a tapu anda.

11 Wi e begi yu, fu gi wi san wi abi fanowdu, fu nyan tide baka.

12 Gi wi paadon fu ogii di wi e du a yu fesi,

leti enke fa wiseefi e gi taawan di e du ogii anga wi paadon.

13 Wi e begi yu fu kibii wi, meke wi á kai a ini tesi.

Meke a didibii á sa poi tyai u go ini takuudu anga ogii tu.’ ”

14 Namo a taki go doo taki: “Te u sa gi taawan paadon, da u Tata, Masaa Gadu a tapu seefi sa gi u paadon, fu ogii di u e du tu. 15 Ma te u nái gi taawan paadon, da Masaa Gadu, u Tata, a tapu seefi, ná o gi u paadon tu.”

Fa fu de sondee nyan fu begi

16 We, ne Masaa Jesesi taigi den taki: “Te u de sondee nyan, fu begi,*f5* da u á mu de enke den gaan bidiigiman. Bika te den e de sondee nyan fu begi, da den e poti gaan tyali buduufu fesi, fu sama mu si taki, den de sondee nyan fu begi. Da na so den e suku nen a sama. Ma u aliki mi! Den sama de fende den paiman kaba anga a gafa di sama gafa den de. 17 Ma u dati, te u de sondee nyan fu begi wasi, u fesi moi te a kaba. Lobi fatu a u ede, kanmi u uwii te, u de silli. 18 Da so fasi, sama ná o sabi taki u de sondee nyan fu begi. Ma na Masaa Gadu wawan di e si ala sani, e si. Da a sa pai u fu dati.”

Tu sowtu gudu

Lk 12:33,34

19 Namo Masaa Jesesi taigi den taki: “U á mu libi so taki, na feti u e feti e suku fu dyunta gudu, poti a goontapu ya namo. Bika goontapu gudu ya, na fu fufuuman kon booko osu teke tyai gwe. Soseefi, na fu udulosu anga fuunsu go nyan poli tu. 20 Ma na feti u mu e feti e libi bun gi Masaa Gadu! Bika Masaa Gadu paamisi den sama di e libi sowan fasi gaan gudu, di noiti noiti o poli. A o dyunta dati poti a Masaa Gadu Kondee gi den. Soseefi, fufuuman á poi fende pasi go fufuu den puu anda. 21 We, u yee ya! Na pe yu gudu de, na ape yu ati o de tu.

San e meke wan sama waka leti?

Lk 11:34-36

22 “We, a lampu fu wan libisama sikin, na den ain fi en. Da efu yu ain kiin, da i hii sikin o kiin tu. 23 Ma sama di ain á kiin, da i hii sikin o de dunguu dunguu. Na letiso, efu wan sama ati á kiin, a sa waka a dunguu. Bika na den sama di ati kiin sa waka a leti pasi.”

Kusumi fu libi á bun

Lk 12:22-31; 16:13

24 Namo Masaa Jesesi taki baka taki: “Ná wan sama di o poi dini tu masaa, sondee fu lobi awan moo enke a taawan. Bika a o lobi awan e teke en taki, moo enke a taawan. Soseefi wan sama á poi dini Masaa Gadu efu moni de wan basi fi en tu. 25 Ma efu Masaa Gadu na u basi, da u ná abi fu kusumi. U ná abi fu taki: ‘Oho! San mi o nyan? Oho, san mi o wei a sikin?’ Bika pakisei taki, Masaa Gadu du moo gaan sani gi wi enke libisama. A gi wi sikin anga libi, di bigi moo nyanyan anga koosi. Da efu a gi wi den sani de, da i denki taki, a ná o gi wi sani fu nyan anga sani fu wei? 26 We, luku den foo a tapu anda! Peesi fu paandi sani, den ná abi. Magisin fu kibii nyanyan sani, den ná abi tu. Ma toku, den e nyan, e diingi ibii dei. We, wi enke libisama waiti moo foo! 27 I denki taki, libisama sa kusumi fu sani te, da a fende moo langa libi?

28-29 “Teke yu ain luku den moi boomiki di e goo a goontapu! We, u be yee fu a fositen kownu di den kai Salomo. Na be wan tuutuu poolo man, di be e wei en koosi moi, moo ala sani. Ma toku anga ala a moi dyendee fasi fi en de, toku a á be doo a moi fu den boomiki ya. 30 Ma na Masaa Gadu meke den moi so. Ma toku den ná abi langa libi seefi. Bika na tide den de ete, ma kande den á doo tamaa. Libisama e koti den go boon a ini faya enke soso sani. Ma u ya dati waiti moo boomiki! Da fa u pakisei taki Masaa Gadu ná o poi solugu u anga koosi? Ma na fu di u nái biibi Gadu sai, na dati e tyai a denki de.

31 “We, u á mu kusumi moo, pakisei taki: ‘Oho! San u o nyan anga san u o wei a sikin tu?’ 32 Bika na sama di nái waka a Masaa Gadu pasi e kusumi den fasi de. Ma u Tata a tapu, sabi ala san u abi fanowdu. 33 Da suku fu de a ini a Nyun Tii fu Masaa Gadu. Soseefi fu waka letiopu fasi fiti en. Da a o gi u ala san u fanowdu. 34 Ma u á mu feti e kusumi fu a dei fu tamaa. Bika ibii dei abi en eigi booko anga en nowtu.”

7

Wi á mu kuutu taawan

Lk 6:37,38,41,42

1 “Ná kuutu, kaagi taawan, da taawan ná o kuutu, kaagi yu tu. 2 Bika na a fasi fa yu e kuutu, kaagi taawan, na so taawan o kuutu, kaagi yu baka. Anga a seefi maiki di yu e teke maiki taawan, anga en den o teke maiki yu baka. 3 Bika saide meke, u e si a pikin mbalububa a ini a ain fu wan taawan, ma a gaan gobo di de a ini iseefi ain, dati i nái si? 4 Da fa i sa taigi i baala taki: ‘Baala! Kon mi puu a pikin mbalu a ini yu ain gi yu.’ Ma wan gaan gobo de a ini iseefi ain? 5 U bidiigiman u! Puu a gaan gobo a ini iseefi ain fosi, da i sa si kiin fu puu a pikin mbalu di de a ini i baala ain gi en!”

6 Namo Masaa Jesesi piki den taki: “U á teke a apaiti sani fu Masaa Gadu, iti gi den dagu anga den agu. Bika te u iti den gi dagu anga den agu, da den ná o si en fu wan sani. Da kande den o teke en, da den waka ne en tapu, masimasi en enke lawlaw sani. Da te fu kaba, da den daai kon nyan yu seefi pisipisi kii.”

Fa Masaa Gadu e yee u begi

Lk 11:9-13

7 We, ne Masaa Jesesi taigi den taki: “U begi, da u o kisi. U suku, da u o fende. U koko, da doo o opo gi u. 8 Bika sama di e begi, e kisi. Da sama di e suku, e fende. Soseefi sama di e koko, da doo e opo gi den. 9 We, sama di de ya, te i manpikin begi yu wan beele, yu o teke wan siton gi en? 10 Te a akisi yu wan fisi, yu o teke wan sineki langa gi en? Nono! 11 We, efu u, anga ala fa u abi takuu ati seefi, toku u sabi gi u pikin bun sani so, da fa u pakisei, fu u Tata a tapu? A ná o gi sama di e begi en sani, bun sani, no?

12 “We, a fasi fa i wani meke sama libi anga yu, na letiso i mu libi anga sama tu. Disi na a hii mama fu den weiti di Mosesi, anga ala taa taa fositen apaiti takiman fu Masaa Gadu be sikiifi.”

Den tu sowtu pasi

Lk 13:24

13 Soseefi a taki go doo taki: “U doo pasa, go a ini, na a sumaa doo mofu! Bika a baala doo mofu na fu pasa go miti a baala pasi di e go kai a didibii faya. Somen sama de, di e waka na a baala pasi ya, pasa go a ini. 14 Ma a doo di e tyai sama go na a libi fu tego sumaa. Da a pasi fu waka go miti a doo de nyoni, da a taanga fu waka. Somen sama á de di e waka ne en.”

Fa fu sabi apaiti takiman
fu Masaa Gadu

Lk 6:43,44

15 Namo Masaa Jesesi wasikoi den sama taki: “U mu koni anga leiman di e lei taki, den na apaiti takiman fu Masaa Gadu. Den sa koli yu kisi. Bika den e kon a yu tapu enke bunbun saka manii sama. Ma luku bun anga den! Den abi takuu ati enke takuu meti di e kisi taa meti nyan kii. 16 A takuu libi fu den e puu a takuu ati di den abi kon a doo, fu si. Bika i si pe bunbun sii fu nyan komoto a maka bon kaba? 17 Kweti! Na bun ati bon namo sa poi meke bunbun sii fu nyan. Ma takuu ati bon na sii di á bun fu nyan a o meke. 18 Takuu ati bon dati á poi meke bunbun sii fu nyan. Da a kon, bun ati bon á poi meke sii di á bun fu nyan tu. 19 Da di takuu ati bon nái meke bun sii kaba, da na fu koti go iti a ini faya, fu boon. 20 Ala san mi taki de e soi, fa fu luku sama libi, meke u sa sabi den falisi takiman.”

A dei di ala sani o kon a kiin

Lk 6:46; 13:25-27

21 Namo Masaa Jesesi taki go doo taki: “U denki taki na ala sama di e kai mi, ‘Masaa! Masaa!’ o go doo a Nyun Tii fu Masaa Gadu Kondee a tapu anda. Kweti! A ná ala sama di e kai mi, ‘Masaa! Masaa!’ o doo anda. Ma na sama di e libi enke fa mi Tata wani, o doo a tapu anda. 22 Na a dei di Masaa Gadu o kai ala sama kon a kuutu, da u o yee bali. Taawan o go e bali taki: ‘Oho! Masaa! A ná wi be teke yu nen e tyai a bosikopu fu Masaa Gadu go taigi sama, no? Masaa! A ná wi be e yaki takuu jeje puu a sama tapu anga yu nen, no? Oho! Masaa, a ná wi be e du somen foondoo sani anga yu nen, no?’ 23 Ma, da mi o piki den taki: ‘U gwe komoto a mi fesi ya! U takuu ati sama u! Bika mi á sabi u enke sama di be e libi enke fa mi wani.’ ”

Tu sowtu fasi fu sete a libi

Lk 6:47-49

24 Soseefi Masaa Jesesi taki go doo taki: “Sama di e teke mi taki de enke wan gaan koniman. Bika a koni, da a sabi luku bunbun peesi fu sete en osu. 25 A sete a fondamenti fi en osu kinkin, fasi a ini wan bunbun taanga doti. Namo gaan alen kai dyullu, ne wataa fuu kon doo na a osu. Soseefi, gaan winta wai huu kon naki a osu. Ma anga ala dati, toku a osu á bunduka kai. Ma a taampu kinkin ete. Bika a fondamenti be sete a ini taanga doti. 26 Ma sama di á wani teke mi taki dati tan enke gaan donman di don. Bika a gei sama di don, fu sabi luku bunbun peesi, fu sete en osu. A gaan donman ya go sete a fondamenti fi en osu wisiwasi fasi a ini fukufuku doti. 27 Namo gaan alen kai dyullu, ne wataa fuu kon doo na a osu. Soseefi gaan winta wai huu kon naki a osu. Ne a osu bunduka guwaa dyulu a wataa. Bika a be sete a fukufuku doti ini.”

Masaa Jesesi leli nái gei taa sama leli

Mk 1:22

28 Da a hii fasi fa Masaa Jesesi e gi a leli fu Masaa Gadu ya be foondoo den sama, te ná sipowtu. 29 Bika den leliman fu Dyuweiti be e leli den sani wan hii taa fasi. Ma Masaa Jesesi dati be e leli den, enke wan sama di sa sidon taki a Masaa Gadu peesi.

8

Masaa Jesesi deesi wan gwasiman

Mk 1:40-45; Lk 5:12-16

1 Namo Masaa Jesesi saka a pikin mongo kon a ondoo baka. Da tyaipi sama be de ne en baka e waka. 2 Wan gwasiman dati be de a ini den sama. Ne a lon kon sutu kini a doti gi Masaa Jesesi. Da ai begi taki: “Masaa! Yu sa wani deesi mi? We, da gaantangi deesi mi, no baa?”

3 Ne wanten wanten, ne Masaa Jesesi langa ana oli en, taki: “Eeye! Mi wani i kon bun.” Da Masaa Jesesi á kaba taki seefi, a gwasi fu a man gwe kaba. A kon bun kele kele. 4 Namo Masaa Jesesi taigi en taki: “Yee ya! Yu á mu go taigi sama fa i du kon bun so! San i mu du, da go a den apaiti begiman na a Mama Keliki a Jelusalem Foto, meke den si fa i kon bun. Soseefi tyai a paiman go pai de, enke fa Mosesi weiti taki, gwasiman mu pai, te den kon bun. Da na dati o meke den sama de si taki, i kon bun tuutuu.”

Masaa Jesesi deesi a futuboi fu a ofisii

Lk 7:1-10

5 We, ne Masaa Jesesi o komoto go a wan foto, den e kai Kafalnayemu Foto. Na ape a de, wan ofisii fu den suudati fu Loma Foto, lon kon begi en wan sani. 6 A taki: “Masaa! Wan fu den futuboi fu mi lan didon a osu. Ai dede anga sikin ati.”

7 Ne Masaa Jesesi piki en wanten taki: “Mi o kon anda, fu kon deesi en gi yu.”

8 A ofisii piki en baka taki: “Nono Masaa! Bika mi á waiti sai taki, i sa poti i futu a ini mi osu. Na wan wowtu namo mi wani i taki. Da mi futuboi musu kon bun.” 9 Soseefi a ofisii taki go doo taki: “Bika mi seefi abi basi a mi tapu. Den e sende mi sani, da mi musu fu du, san den e sende mi. Mi abi suudati a mi ondoo. Den musu fu du, ala san mi e sende den. Efu mi sende wan go a wan peesi, a musu fu go. Mi taigi wan taki, kon! A musu fu kon. Mi taigi wan taki, du so! A musu fu du so.”

10 Masaa Jesesi aliki, fa a ofisii fu suudati ya taki, te a kaba. Ne a sani foondoo en te, a daai wanten luku ala sama di taampu ape taki: “Oho! A man di biibi mi a biibi ya! A ná Dyusama, seefi! Ma Dyusama seefi á de di biibi mi a fasi ya wanten. Senten mi e waka lontu a Dyu Kondee, mi á si Dyusama di biibi mi so wanten.” 11 Soseefi a taki go doo taki: “Fu tuu! I si fa a man ya biibi mi tide ya? Na letiso somen taa foluku, di á de Dyusama o de na ala uku fu goontapu di o kon sabi fa Masaa Gadu abi makiti. Na den dati o de a ini a Nyun Tii fu Masaa Gadu Kondee a tapu anda, makandii anga den moo gaandi avo gaansama fu wi Dyusama ya, Abalaham, Isaki anga Jakopu. Da na den o sidon makandii anda na a seefi tafaa, fu meke piisii makandii. 12 Ma a ná Dyusama Masaa Gadu o tyai go a ini a Nyun Tii fu Masaa Gadu Kondee a tapu anda, no? Weeno! Ma toku, somen fu den o kai gwe a ini a sitaafu peesi pe soso kee anga tyali de, fu di den nái biibi mi.”

13 Namo Masaa Jesesi daai go taigi a ofisii taki: “Go a osu fi i! Ala sani musu waka enke fa yu biibi taki mi o du.” Ne a seefi yuu di Masaa Jesesi taki so, ne a futuboi fu a ofisii, kon bun kelle.

Masaa Jesesi deesi somen sikiman

Mk 1:29-34; Lk 4:38-41

14 Moo lati, ne Masaa Jesesi go a Peitilisi osu. Ne a go si a main fu Peitilisi didon anga feba a kama tapu anda. 15 Namo a oli a uman de wan ana namo, ne a feba saka wanten. Ne a main fu Peitilisi ya opo go seeka sani fu nyan gi Masaa Jesesi anga den taawan wanten.

16 Fa i si neti e doo, sama fu a kondee de seefi tyai somen sama di abi takuu jeje a den tapu kon a Masaa Jesesi. Da Masaa Jesesi e bali den takuu jeje wan kodo mofu namo. Da ala den e komoto wanten wanten a den sama tapu gwe. Soseefi Masaa Jesesi be e deesi ala sama di be abi taanga siki de tu. Ala sikiman be kon betee so moimoi. 17 A hii sani ya e waka enke fa Masaa Gadu be piki Jesaja, a fositen apaiti takiman fi en, fu sikiifi taki, dati o kon pasa bakaten. Bika a be sikiifi taki:

“A teke ala u takuu siki puu a u tapu.

Da enseefi tyai wi siki anga wi nowtu gi wi.”

Masaa Jesesi soi fa a tan fu waka
ne en baka

Lk 9:57-62

18 Namo Masaa Jesesi si taki, somen sama kon lontu en. We, ne ai go fu abaa go na abaase fu a ze, anga den bakaman fi en. 19 Namo wan leliman fu Dyuweiti lon kon akisi en taki: “Mesiti! Mi wani kon waka a i baka. Mi wani go na ala pe yu e go.”

20 Masaa Jesesi piki en wanten taki: “I sabi san i akisi mi de? I sabi taki, boo peesi á de ya gi mi, enke fa foo abi nesi fu boo? I sabi taki, olo seefi á de ya gi mi fu go didon boo, enke fa busi dagu abi olo fu go didon boo? Bika a Manpikin di saka kon toon libisama ya, da osu á de ya gi en, fu go sidon teke boo.”

21 Namo wan fu den bakaman fu Masaa Jesesi dati kon taigi Masaa Jesesi taki: “Masaa! Fosi mi kon waka a yu baka, i sa gi mi pasi fu go beli mi dda fosi, baa?”

22 Ne Masaa Jesesi piki en dati taki: “Man! Waka a mi baka. Fika den dede, meke den beli den dede.”

Masaa Jesesi kaasi a seke wataa
anga a winta fu tan pii

Mk 4:35-41; Lk 8:22-25

23 Namo, ne Masaa Jesesi go a ini a boto. Ne den bakaman fi en seefi teke ne en baka. 24 A yuu di den e gwe, a wataa e seke te! Den gaan paana e naki kon a ini a boto ogii ogii. Ma Masaa Jesesi didon pii e siibi. 25 Na den bakaman fi en e feele te, ne den go weki en. Da den e bali taki: “Oho, oho, oho! Masaa yeepi, no? I nái si taki, wi o dede, no?”

26 Namo Masaa Jesesi piki den taki: “Den sama ya! U nái biibi mi sai! Saide u e feele so?” Namo a opo, bali a winta anga a seke wataa taki: “Seke wataa anga winta! U tan pii!” Bakadati, ala sani koo pii tuu.

27 Den sama di be de ape foondoo, te a ná sipowtu. Da den e taki: “Sama na a sama ya seefi? A abi makiti te, winta anga seke wataa seefi mu e teke en taki.”

Masaa Jesesi puu takuu jeje
a sama tapu

Mk 5:1-20; Lk 8:26-39

28 Ne di den doo na a pisi fu den Gadaleini sama, na abaase fu Galileya ze, ne tu man waka kon ne en. Da takuu jeje be de a den tu man ya tapu. Den komoto a den siton olo pe den e beli dedesama e kon. Da ná wan sama be poi fu waka na a pisi pasi ya, bika den tu man ya be ogii seefi seefi. 29 Ma di den si Masaa Jesesi, ne den bali wanten taki: “Pikin fu Masaa Gadu! San wi anga yu abi, meke i kon ya? Na kon i kon poti wi a sitaafu, fosi a yuu fu kisi sitaafu seefi doo?”

30 Da wan duupu agu be de na a pisi kondee de. Bika sama be e kweki agu ape. 31 Namo den takuu jeje, di de a den tu sama tapu begi Masaa Jesesi taki: “Gaantangi, baa! Te i puu wi a den tu sama ya tapu, gi wi pasi fu go a ini den agu anda, baa?”

32 Namo Masaa Jesesi sende den taki: “Pasa go anda wanten!” Ne wanten wanten, ne den komoto go a ini den agu anda ini. Bakadati, ne ala den agu lon komoto a wan mongo ede, kai go dede a ini a ze. 33 Ne den sama di be luku den agu lon go a foto, go taki san pasa ya. 34 Namo den sama fu a foto aliki a hii toli, te a kaba. Ne den booko go miti Masaa Jesesi. Ne den begi en gaantangi tangi, fu a gwe komoto na a pisi kondee pe den e tan de.

9

Masaa Jesesi deesi wan lanman

Mk 2:1-12; Lk 5:17-26

1 Ne bakadati, ne Masaa Jesesi go a boto, ne a abaa go na abaase, na a foto pe a be e tan. 2 Fa i si a doo, ne wan duupu sama tyai wan lanman a daagi tapu kon ne en, fu a deesi en. Ma namo, di Masaa Jesesi si fa den sama di tyai a man kon de e biibi en taanga, ne a taigi a man taki: “Man, ná feele! I kisi paadon fi i takuudu anga ogii kaba.”

3 Ma wan duupu leliman fu Dyuweiti de ape, yee san Masaa Jesesi taki. Ne den kuutu a ini den ati taki: “Ai sipowtu e kosi Masaa Gadu! We, moo so poli fu poli Gadu nen á de!”

4 Ma Masaa Jesesi sabi ala san den e pakisei. Ne a piki den taki: “Fu saide u e pakisei ogii fu mi a ini u ati ini so du? 5 Meke mi akisi u. Fu taigi wan sama taki, a kisi paadon fi en takuudu anga ogii, efu fu taigi en taki, ‘Opo taampu waka!’ on di moo taanga? 6 Ma u mu sabi taki, a Manpikin di saka kon toon libisama ya abi makiti a goontapu, fu gi sama paadon fu takuudu anga ogii.” Ne a daai, ne a taigi a lanman taki: “Opo taampu! Teke i daagi waka go a osu!” 7 We, ne a lanman opo, ne a go a osu. 8 Den somen sama di be de ape foondoo te, a fika feele gi den. Den gafa Masaa Gadu fu di a gi libisama a gaan makiti ya.

Masaa Jesesi kai Mateyesi fu kon
toon bakaman fi en

Mk 2:13-17; Lk 5:27-32

9 Namo, ne Masaa Jesesi komoto de e waka e gwe. Di a waka te wan pisi, ne a si Mateyesi sidon ne en kantoo e piki lantimoni. Ne a kai en taki: “Man, waka a mi baka!” Ne wanten, ne Mateyesi opo waka ne en baka.

10 Ne moo lati, ne Mateyesi kai Masaa Jesesi anga den taa bakaman fi en, fu den go nyan ne en osu. Da fa i si den go de, da wanlo taa sama di e piki lantimoni enke Mateyesi seefi anga sama di be e tyai polinen a kondee, be de ape tu. 11 Namo di den Faliseiman si Masaa Jesesi sidon anga den sama ya, ne den akisi den bakaman fu Masaa Jesesi taki: “Fa a waka a mesiti fu u e mosoo enseefi so anga den man di e piki lantimoni anga den taa polinen man de, te a mu sidon a tafaa anga den e nyan seefi?”

12 Namo Masaa Jesesi yee san den e akisi den bakaman fi en. Ne a taigi den taki: “Meke mi akisi u wan sani. San u pakisei dataa de fu du? Na fu deesi sikiman ofu fu deesi sama di de gusontu?” 13 Ne a taigi den taki: “Faliseiman! U mu go leli san wan fositen apaiti takiman fu Masaa Gadu be sikiifi. Bika a be sikiifi taki: ‘U á mu denki taki, na te u kii meti boon begi mi, da u e dini mi kaba. Nono! Mi wani u abi tyali ati fu libisama, e fii anga den.’ Bika mi á kon a goontapu fu kai den bunbun sama, ma mi kon fu kai den sama di sabi taki, den libi á bun.”

Johanisi a Dopuman sende den
bakaman fi en go a Masaa Jesesi

Mk 2:18-22; Lk 5:33-39

14 We, wan taa dei, ne den bakaman fu Johanisi a Dopuman kon a Masaa Jesesi. Ne den taki: “Wi enke bakaman fu Johanisi, wi anga den Faliseiman lobi de sondee nyan, fu begi Masaa Gadu. Ma saide den bakaman fi yu seefi nái de sondee nyan fu begi Masaa Gadu tu?”

15 Namo, Masaa Jesesi piki den anga wan ageisi toli. A taki: “I sabi te wan man e toow, da ai oli wan toow osu. Da ai kai en mati fu kon nyan piisii anga en. We, i denki den mati sa sidon de sondee nyan? Nono! Ma, i sabi on ten den mati fi en o de sondee nyan? Na te sama kon puu a man di e toow a den mindii tyai gwe fosi.”

16 Ne Masaa Jesesi taki baka taki: “I sa nai nyun pisi koosi anga gaandi wan mokisa? Nono! Bika a nyun pisi o ali a gaandi pisi piiti. Da a piiti o bigi moo di be de kaba. 17 Soseefi, den nái teke nyunyun meke win lai a ini wan gaandi metibuba saka. Bika a nyunyun win o soopu, da a saka ná o poi soopu moo, fu di a gaandi kaba. Da te den lai a win go a ini, da a o basi towe ala. Da a kon taki, i lasi a saka, i lasi a win. Ma te i poti nyunyun meke win a ini nyunyun saka, da te a win o soopu, da a saka seefi o soopu tu. Da ná wan fu den di o lasi.”

Masaa Jesesi deesi wan uman,
a weki wan dede tu

Mk 5:21-43; Lk 8:40-56

18 Namo wan edeman fu wan Dyu keliki kon sutu kini a Masaa Jesesi fesi e kee taki: “Masaa! Wan pikin umanpikin fu mi dede dyonson dyonson ya a osu. Ma mi e biibi taki, yu poi weki en baka.” 19 We, ne Masaa Jesesi komoto anga den bakaman fi en, ne den e go makandii anga a edeman fu a keliki, na a edeman ya osu.

20 Na pasi den de, ne wan uman lon kon a Masaa Jesesi baka. A uman ya be abi wan lasi buulu siki, fu twalufu yali langa kaba. Namo a bendi go oli a koosi mofu fu Masaa Jesesi. 21 Da ai pakisei taki: “Efu mi fende Masaa Jesesi koosi oli pikinso namo, mi o kon bun.”

22 We, ne Masaa Jesesi daai luku wanten, ne a si a uman. Ne a taigi en taki: “Uman! Ná feele! Fu di i biibi mi so taanga, da i kon bun kaba.” Fa i si Masaa Jesesi taki so, a uman betee kaba.

23 We, den waka pikinso moo. Ne den go doo a osu fu a edeman fu a Dyu keliki. Ne Masaa Jesesi si somen sama e pee wan pee enke tuka anda. Da na so den e kee wan gaan kee de tu. 24 Namo Masaa Jesesi go taigi den taki: “U pasa gwe a doo anga u sani di u e meke! Bika a pikin á dede, na siibi ai siibi.” We, di Masaa Jesesi taki so, ne den sama kii en anga lafu. 25 Ma di ala sama komoto a doo, ne Masaa Jesesi go a ini a kambaa pe a dede pikin didon. Ne a oli a dede pikin ana, paa. Fa i si a kaba oli en, a pikin opo sidon wanten. Na weki a pikin weki kon a libi baka de so. 26 We, a nyunsu fu a gaan foondoo toli ya paati esi esi na a hii pisiwataa anda.

Masaa Jesesi deesi tu beendiman

27 Namo, ne Masaa Jesesi daai e gwe. Ma tu beendiman lon kon ne en baka. Da den e bali taki: “Yu Bakaten Manpikin fu Kownu Dafeti paansu! Gaantangi! Yeepi wi anga a tyali ati di yu abi fu wi!”

28 Ma Masaa Jesesi waka go doo a osu, pe a be e tan. Ma soseefi den beendiman seefi de ne en baka go doo, te a ini a osu. Namo Masaa Jesesi akisi den taki: “U e biibi taki, mi poi deesi u tuu?”

Namo den piki en taki: “Masaa! Wi e biibi dati tuutuu!”

29 We, ne Masaa Jesesi lobi ana a den ain, saa. Ne a taki: “Da na san u biibi taki mi o du, sa pasa.” 30 Fa i si Masaa Jesesi kaba taki so, den beendiman ain opo waa, den kon e si. Ma Masaa Jesesi wasikoi den taki: “U á mu go taigi ná wan sama.” 31 Ma anga ala fa a bali den de seefi, toku den paati a mofu na a hii pisiwataa, te ala sama kon sabi.

Masaa Jesesi deesi wan babawman

32 We, ne di den tu sama gwe, ne den tyai wan babawman kon a Masaa Jesesi, fu a deesi en tu. Bika wan takuu jeje be de na a sama ya tapu, e tapu en mofu fu a á poi taki. 33 We, ne Masaa Jesesi yaki a takuu jeje puu ne en tapu. Ne a kon bun wanten baka, te ai taki. Ne den sama kon e foondoo te, den e taki: “Fu senten di Islayeli Kondee de, noiti so wan sani be pasa ya so wanten.”

34 Ma den Faliseiman taki: “Wi Faliseiman dati sabi fa ai du puu takuu jeje a sama tapu. Na saatan, a basi fu didibii e yeepi en, fu puu den takuu jeje.”

Masaa Jesesi e tyali gi den sama di
á sabi Masaa Gadu

35 Namo, Masaa Jesesi dati e waka e lontu a den foto foto anga den kondee kondee fu a hii pisiwataa anda. Da ai leli den sama a ini den Dyu keliki, a Bun Nyunsu di e taki, fu a Nyun Tii fu Masaa Gadu. Soseefi, da ala pe a doo, da ai deesi sikiman anga sama di be abi nowtu de. 36 Ma fa a si den somen sama e kon ne en, ne tyali fu den sama kisi en te, ná sipowtu. Bika a si taki, den sama tan enke fa i sabi sikapu e waka buuya buuya sondee wan soluguman, fu solugu den. 37 We, ne Masaa Jesesi taigi den bakaman fi en taki: “Somen sama de, di abi yeepi fanowdu. Den de enke wan gaan goon nyanyan di de lepi lepi fu koti poti a baakoto. Ma wookoman á de ipi sai. 38 We, u mu begi a Masaa fu a wooko, meke a sende wookoman go na a wooko fi en.”

10

Den twalufu bakaman di
Masaa Jesesi gi wooko

Mk 3:13-19a; Lk 6:12-16

1 Namo Masaa Jesesi kai den twalufu bakaman fi en kon, ne a taigi den taki: “U aliki ya! Mi gi u makiti fu u yaki takuu jeje puu a sama tapu. Soseefi mi e gi u makiti fu u deesi ala sowtu sikiman.” 2 We, da den nen fu den bakaman fu Masaa Jesesi di a be teke puu a den taawan mindii, fu de enke apaiti bosikopuman fi en, di den e kai aposteli na be:

Simon, a fosiwan fu den aposteli

di den be e kai Peitilisi tu

Andeleyasi, en baala

Jakowbesi, anga en baala

Johanisi, den manpikin fu Da Sebedi

3 Filipi

Baatomeyosi

Towmasi

Mateyesi

di be e piki lantimoni

Jakowbesi

a manpikin fu Alefeyosi

Tadeyesi

4 Simon Selotu*f6*

Judasi Iskaliyotu,

di seli Masaa Jesesi, meke den kii en.

A wooko fu den bakaman fu
Masaa Jesesi

Mk 6:7-13; Lk 9:1-6

5 Da na den twalufu bakaman fi en ya, a sende na a wooko. A taigi den taki: “Fa i si u o go de, u á mu go a ná wan taa sowtu sama moo enke den Dyusama. Ná den sama fu Samaliya Kondee seefi u mu go. 6 Ma na den Dyusama fu u, di den enke lasi sikapu e waka sondee wan soluguman. Na den u mu go. 7 Te u go, da u taigi den taki, a Nyun Tii fu Masaa Gadu de koosube. 8 Soseefi, fa i si u o go de, u mu deesi ala sowtu sikiman kon bun. Efu wan sama dede, u weki en baka, puu a dede. U deesi ala den gwasiman fiya. U yaki ala den takuu jeje puu a den sama tapu. A apaiti taanga, di mi gi u ya, a ná bai u bai en. Da u á mu meke sama pai u fi en tu.

9 “Da te u o go, ná wan kopoo sensi seefi di u mu tyai go anga u. 10 U á mu lai nyanyan a saka tyai. U á mu tyai tu dyakiti ofu tu susu tyai go anga u. U á mu tyai moo enke wan waka tiki go anga u tu. Bika a fiti fu wan wookoman nyan, fu a wooko di ai du. 11 Ma, te u go doo wan foto efu wan kondee, da u suku wan waiti bun manii sama, da u tan ne en osu. Da na ape u mu tan te enke u komoto de fu gwe a wan taa peesi. 12 Ma, te u doo a ini a osu de, da u mu gi den sama de odi taki: ‘Meke Masaa Gadu gi u koo ati fu libi, ye!’ 13 Da efu den sama fu a osu de, waiti fu fende a bun de, da Masaa Gadu o gi den koo ati fu libi tuu. Ma efu den á waiti fu fende en, da den ná o fende en. Da a bun de o daai kon a u baka. 14 Ma efu u go a wan kondee ofu wan osu, ne den sama á wani oli u, den á wani yee a bun fu Masaa Gadu, da u mu komoto de gwe. Ma, te u o gwe, da u mu naki u futu puu a doti di be de ne en towe fika de. Dati o soi taki, te Masaa Gadu o gi den sitaafu, da u dati ná abi fowtu a ini. Ma na denseefi fowtu, meke Masaa Gadu o sitaafu den so.

15 “Bika fu tuutuu mi e taki, a dei di Masaa Gadu o kai ala sama kon a kuutu, da a o gi den sitaafu! A o bigi moo a sitaafu fu Sowdom anga Gomola, den tu ogii foto, di Masaa Gadu be gi faya a fositen.

Fa ogii di o miti sama fu a biibi ede

Mk 13:9-13; Lk 21:12-27

16 “Ma u aliki! Fa mi e sende u go ya, da a de enke te mi be o sende sikapu go a mindii fu takuu meti. Da, u mu de na ain e wooko anga ala fusutan. U mu waka anga saka fasi anda. 17 U mu luku bun anga den sama! Bika den sa kisi u tyai go a kuutu. Den o wipi u a ini den keliki osu fu den tu. 18 Soseefi den o kisi u tyai go a den edeman fu kondee, fu mi ede. Ma ala dati o pasa, fu di u mu fende pasi fu kotoigi fu mi gi ala Dyusama, te go miti taa foluku di á sabi Masaa Gadu du. 19 Te den kisi u tyai go a den kuutu fu den, da u á mu pantan anga booko ede taki san u o taki. Nono! Bika a yuu de, da Masaa Gadu o gi u san fu u taki. 20 Bika a ná u o sabi taki so, ma a Apaiti Jeje fu mi Tata di de a u ini, ne en o taki komoto a ini u, kon a doo.

21 “We, u mu de sabi sabi taki, wan baala o seli en baala gi sama fu kii, fu di ai biibi mi ede. Wan dda seefi o seli en pikin gi sama fu di a pikin e biibi mi ede. Soseefi pikin seefi o seli dda anga mma gi sama fu kii. 22 Meke u taki, ná wan sama o lobi u, fu di u e biibi mi ede. Ma a sama di o tei ati oli fu oli doo, te na a kaba, da a sa fende a yeepi fu Masaa Gadu. 23 We, u yee ya! Te u go a wan foto, ne sama e suku toobi anga u de, da u lon komoto de, go a wan taa foto. Bika fu tuu, mi e taigi u taki, u ná o poi kaba a wooko na ala den foto fu Islayeli Kondee ya, fosi a Manpikin di saka kon toon libisama ya daai kon baka a goontapu.

24 “Da fa i si den e du anga u de, na letiso den e du anga mi ya kaba. Bika a sama di e teke leli a wan basi, noiti hei moo a basi. Soseefi wan futuboi á hei moo en masaa. 25 Ma a mu soi a futuboi fu kon de enke en masaa. Na dati meke fa den e kosi mi ya taki, na Belisebulu, a basi fu didibii de a mi tapu, da u denki taki, den ná o kosi u so tu? Bika mi anga u na awan.

Den bakaman á mu feele te
sitee e miti den

Lk 12:2-9

26 “We, mi e taigi u taki, u á mu feele ná wan enkii sama, di wani du ogii anga u! Kweti! Bika ná wan sani o kibii te, da a á kon a kiin wan dei. Da ná wan sani o pasa te, da sama á sabi. 27 Na dati ede meke, den sani di mi e taigi u saafi saafi ya, u mu bali den taanga seefi kon a doo.

28 “Soseefi u á mu feele, te sama e suku fu kii u. Bika den sa kii u sikin namo, da a kaba. Ma den á poi kii u jeje. Ma a sama di u mu feele, dati na Masaa Gadu. Bika a sa kaba i sikin a soso, da a towe i sikin anga a jeje fi i go a ini didibii faya*f7*. 29 U luku den pikin foo di e fee a tapu anda. Ná wan sama di e si den fu gaan sani. Na dati meke den e seli tu, fu wan tiisensi. Ma anga ala fa i si den e fee e lontu anda, ná wan fu den di e puu kai a doti, efu a ná u Tata, Masaa Gadu gi pasi fu dati. 30 We, u enke libisama, no? Mi e taigi u taki, Masaa seefi sabi onmen uwii de a u ede. 31 Na dati meke u ati á mu dege dege. Bika u waiti onmen toon moo enke den pikin foo.

32 “Da sama di sa taki fu mi, a fesi fu libisama, da mi sa taki fi en, a mi Tata fesi a tapu tu. 33 Ma efu yu á wani taki fu mi, a fesi fu libisama, da mi seefi ná o taki fi yu a fesi fu mi Tata tu.

Paati o kon fu Masaa Jesesi ede

Lk 12:51-53; 14:26,27

34 “Da fa i si mi kon a goontapu ya, da u á mu denki taki, na fii mi tyai kon a goontapu. Nono! A ná fii mi tyai kon. Ma na feti mi tyai kon. 35 Mi kon fu paati sama anga sama. Bika wan manpikin anga en dda o paati. Wan umanpikin anga en mma o paati. Main anga main o paati. Bika den o kisi gaan toobi fu mi ede. 36 Da den moo gaan feyanti fu wan man, sa de en eigi famii seefi. 37 Ma ibiiwan sama di sa lobi en dda, en mma, en manpikin, ofu en umanpikin moo mi, dati á fiti fu toon bakaman fu mi. 38 Efu wan sama á wani teke den pina anga banowtu di e kon ne en tapu, fu di ai waka a mi baka, da sowan sama á sa poi de mi bakaman. Bika i mu poi tyai pina anga banowtu, fu mi ede. 39 Ma sama di o tan libi doo enke fa en seefi wani, dati sa lasi a hii libi fu tego. Ma sama di o fika en hii libi gi Masaa Gadu wawan, da sowan sama sa fende a libi fu tego.

A paiman di den bakaman fu
Masaa Jesesi o fende

Mk 9:41

40 “Da sama di teke den bakaman fu mi di e tyai a bosikopu fu mi oli a den osu, da na miseefi den teke oli de kaba. Da sama di teke mi oli a den osu, teke a sama di sende mi kon oli a den osu tu. 41 Kon u taki, i teke wan apaiti takiman fu Masaa Gadu oli a yu osu, da i sa fende a seefi paiman di Masaa Gadu o pai ala apaiti takiman fi en a Masaa Gadu Kondee. Dati wani taki, teke wan bun ati sama di lobi Masaa Gadu oli a yu osu, da yuseefi o fende a paiman fu dati. Masaa Gadu o pai yu a seefi paiman di a o pai ala bun ati sama di lobi Masaa Gadu. 42 Soseefi, ibiiwan sama di gi a moo mofina bakaman fu mi soso wan gaasi wataa namo, sa fende paiman fu dati baka. Bika Masaa Gadu o pai en fu dati.”

11

Johanisi sende akisi Masaa Jesesi
wan sani

Lk 7:18-35

1 We, da Masaa Jesesi kaba soi den bakaman fi en san den mu go du. Ne enseefi komoto go waka a ini den foto foto fu Galileya pisiwataa anda. Da ai paati a Bun Nyunsu fu Masaa Gadu. Soseefi ai leli den sama anda fa fu libi.

2 Ma Johanisi a Dopuman be de sooto sooto, fasi kankan a dunguu osu ete. Pe a de anda, da ai yee taki, a Kelestesi*f8*, e waka e wooko. Namo a sende en bakaman go akisi Masaa Jesesi wan sani. 3 A meke den akisi en taki: “Fa i de ape? Na yu na a sama di Masaa Gadu be paamisi fu sende kon tyai yeepi kaba? Boiti yu, da taawan á de fu a sende kon moo, no?”

4 Namo Masaa Jesesi sende den baka taki: “Na go namo u mu go taigi Johanisi san u seefi si mi e du anga san u yee mi e du. 5 U taigi en taki, beendiman e kon si baka. Lan man e opo waka baka. Gwasiman e kon bun tu. Dofuman e kon yee baka. Dede seefi e weki baka. Soseefi a Bun Nyunsu fu Masaa Gadu e paati, te go doo ala mofina wan.” 6 Soseefi Masaa Jesesi taki go doo taki: “Go taigi Johanisi taki, ma na sama di tan biibi mi go doo o fende seigi a mi ana.”

7 We, ne den bakaman fu Johanisi gwe baka. Namo Masaa Jesesi akisi den somen sama di de ape taki: “Sama de ya di be go luku, fa Johanisi be e dopu sama a ini a sabana? Fu sowtu sama u be oli en, meke u be go luku en anda so? U be pakisei taki, na wan man di winta poi wai tyai go a pe a wani, fu di a feke? 8 U be pakisei taki, na wan modoman di e wei gaan dii koosi, u be e go luku anda? Nono! Bika, da na kownu osu u be sa go luku dati.” 9 Soseefi Masaa Jesesi taki go doo taki: “U piki mi! Saide u be komoto a u osu gwe te a ini a gaan sabana, fu go luku Johanisi so? We fu tuu, na oli u be oli taki, en na wan apaiti takiman fu Masaa Gadu. Na dati meke u be gwe, go aliki san a abi fu taki. We, fu tuu mi e taki, Johanisi bigi moo wan apaiti takiman fu Masaa Gadu seefi. 10 Bika na Johanisi kon na a Kelestesi fesi, enke fa wan fositen apaiti takiman fu Masaa Gadu be sikiifi taki, dati musu fu pasa. Bika a be sikiifi taki:

‘Mi o sende wan apaiti takiman fu mi kon, fosi yuseefi kon doo.

A o taigi sama fu daai seeka den libi, na a leti pasi fu Masaa Gadu.’

11 Fu tuu, da fu ala den sama di komoto a mama bee, da ná wan fu den di hei enke Johanisi ya. Ma toku, ibiiwan mofina di de a ini a Nyun Tii fu Masaa Gadu, fende gaan bun moo enke Johanisi seefi.” 12 Soseefi, Masaa Jesesi taki ete taki: “Ma fu di Johanisi sete paati a bosikopu fu Masaa Gadu, te kon miti tide, da a bosikopu ya e booko pasi naamo. Ala sowtu sama e feti fu teke en, fu kon de a ini a Nyun Tii fu Masaa Gadu. 13 We, ala fositen apaiti takiman fu Masaa Gadu be tyai a bosikopu, fu fa Masaa Gadu wani tii sani. Den be e du dati te, Johanisi kon doo nownow. 14 Da sama wani teke taki, na Johanisi Masaa Gadu be e kai Eliya, di a be piki den apaiti takiman fi en fu sikiifi taki, Eliya o waka na a Kelestesi fesi. 15 We, sama di wani fu fusutan a sani ya, mu poti ede pakisei dipi.”

16 Soseefi, Masaa Jesesi taki go doo taki: “Ma meke mi taigi u, fa sama fu a ten ya tan. 17 Na pikinengee di e pee den gei. Den pikin e pee poku! Namo afu akisi den taawan taki: ‘Saide u á wani dansi. Bika u naki doon fu dansi, u á wani dansi. U naki doon fu tyali, u á wani tyali. Da san u mu du moo?’ 18 U si fa den pikin de manii gei sama fu a ten ya? Bika noiti sani de di bun gi den wanten. Johanisi kon, a be e tan sondee nyan, fu begi. Den daai, den taki na didibii de ne en tapu. Da den ná o teke en taki. 19 Now, da a Manpikin di saka kon toon libisama ya, nái tan sondee nyan fu begi. Namo dati á bun gi den baka. Den e kaagi now taki, na fu nyan ai libi. Soseefi den fende taki, ai mati anga soso poli sama. Da den ná o teke en taki tu. Ma koni musu de fu si a den letiopu wooko di ai du.”

Masaa Jesesi wasikoi den sama
fu wantu foto

Lk 10:13-15

20 Namo, Masaa Jesesi daai wasikoi den foto foto pe a be waka du foondoo sani. Bika den sama anda á daai libi, winsi fa den si foondoo sani di a du. 21 Namo a wasikoi den taki: “Heelu fu u sama fu Kolasin Foto anga Betisaida Foto! Bika mi du gaan foondoo sani gi u, ma toku u á daai libi. We, u si fa Masaa Gadu be boon den tu ogii fositen foto, den e kai Tilosi anga Sidon. Ma efu na anda mi be du foondoo sani so, da den sama anda be o daai libi. Da Masaa Gadu á be o boon den foto de. 22 We, u luku ya! Wan dei e kon, di Masaa Gadu o kai ala sama kon a kuutu. Da fu tuu, den sama fu Sidon Foto anga Tilosi Foto ná o kisi gaan sitaafu enke u fu den foto ya.” 23 Soseefi, Masaa Jesesi wasikoi Kafalnayemu Foto taki: “U sama fu Kafalnayemu Foto seefi! U pakisei u o subi go doo Masaa Gadu Kondee? Kweti! Na ini a sitaafu peesi fu faya u o kai go. Bika u si fa Masaa Gadu be boon Sowdom Foto a fositen. Ma efu na anda mi be du den foondoo sani so, da den sama de be o daai biibi Masaa Gadu. Da Masaa Gadu á be o boon a foto fu den. 24 Ma fu tuu mi e taki, wan dei e kon di Masaa Gadu o kai ala sama kon a kuutu. Da Sowdom Foto ná o kisi gaan sitaafu, enke u fu Kafalnayemu Foto de.”

Masaa Jesesi e kai sama fu kon
teke boo ne en

Lk 10:21,22

25 Namo a ten ya, ne Masaa Jesesi begi Masaa Gadu taki: “Kee! Mi Tata, Masaa Gadu! Na yu na a basi fu ala sani tuu. Mi e gi yu gaantangi, fu fa yu meke sama di abi hei membee á poi sabi, a gaan koni di yu abi. Ma na mofina wan i soi a gaan koni di yu abi. 26 We! Mi Tata, a bun fa yu du so! Bika mi sabi taki, na so yu lobi fu sani waka.”

27 Soseefi a daai taigi den sama taki: “Fu tuu! Mi Tata poti ala sani fi en a ini mi ana. Ma na a Tata wawan sabi sama na a Pikin. Taa sama á de di sabi a Pikin enke fa a Tata sabi en. Soseefi, sama á de di sabi a Tata enke fa a Pikin dati sabi en. Da na sama a Pikin meke kon sabi a Tata, na den dati namo sa sabi en.”

28 Soseefi a kai den sama taki: “Ibii sama anga nowtu, u kon teke boo a mi! 29 Da leli fu waka enke fa mi e leli, fu tyai u anga mi taanga. Soseefi, fu tyai u nowtu gi u, enke fa wan sama e tow wan taawan boto tyai. Mi o du a wooko de gi u, bika mi abi saka fasi, fu yeepi sama, meke u sa fende boo. 30 Mi leli á taanga fu tyai. Bika anga miseefi taanga u o tyai en, meke u sa poi tyai a libi de.”

12

San koti sii a kina dei tyai gi den
bakaman fu Masaa Jesesi?

Mk 2:23-28; Lk 6:1-5

1 Na wan kina dei fu a seefi ten ya, ne Masaa Jesesi e waka pasa a ini wan goon. Wan sowtu sii be taampu enke somen alisi tiki a ini a goon de. Ne den bakaman e piki a ede fi en e nyan. Bika angii be moo den. 2 Namo den Faliseiman si san den bakaman fu Masaa Jesesi e du ya. Na so den go kaagi wanten a Masaa Jesesi taki: “Luku den bakaman fi yu! Den e wooko a kina dei! Den piki den sii! Ma weiti taki, sama á mu wooko a kina dei.”

3 Namo Masaa Jesesi piki den taki: “Faliseiman! San sikiifi a ini Masaa Gadu Buku taki, Kownu Dafeti anga den sama fi en be du, di angii be moo den? 4 A edeman di be e luku a apaiti tenti fu Masaa Gadu á be meke den nyan a beele, di sama e poti gi Masaa Gadu a ini a apaiti tenti de, no? Weeno! Ma i denki taki, den be abi pasi fu nyan a beele de? Kweti! Bika weiti taki, na soso den apaiti begiman fu a Mama Keliki namo mu nyanmi en. 5 Soseefi, da Mosesi weiti taki, den apaiti begiman abi pasi fu wooko a ini a Mama Keliki fu Masaa Gadu, a kina dei. Na dati meke sama á poi kaagi den, te den e wooko a kina dei. 6 Fu tuu, mi e taigi u! Wan Sama de a u mindii ya, di hei moo a Mama Keliki seefi. 7 Ma wan sani u dati mu kon fusutan. A sikiifi a ini Gadu Buku taki: ‘Boon meti enke paiman fu gi Masaa Gadu ya gaantangi, na wan bun sani. Ma te u wooko anga tyali ati fu taawan, da mi moo lobi dati!’ Efu u be poi fusutan dati, da wi á be o kon kaagi sama di á du ogii. 8 Soseefi, da a Manpikin di saka kon toon libisama ya, na a gaan Masaa fu a kina dei.”

Masaa Jesesi deesi wan sama
a kina dei

Mk 3:1-6; Lk 6:6-11

9 We baka fu dati, ne Masaa Jesesi waka go a wan fu den Dyu keliki osu anda. 10 Namo a go si wan man anga wan lan ana anda. Ma wan duupu siteeman be de ape tu. Den dati go wanten go akisi Masaa Jesesi, sani fu sitee anga en. Da te Masaa Jesesi be sa piki wan fowtu fasi, da den be o fende pasi kaagi en. Namo den akisi Masaa Jesesi taki: “Deesi sikiman a kina dei sa de wan sani, di fiti fu du?”

11 Ma Masaa Jesesi piki den anga wan hiihii ageisi toli. A taki: “Fa i de ape, da i abi wan sikapu! Efu a kai go a ini wan dipi olo a kina dei, san yu o du? We, na moiti i be o meke fu puu en de, winsi fa na kina dei. 12 Yu e du dati gi wan meti a kina dei, da fa i pakisei fu wan libisama di waiti moo meti? We, u luku ya! A weiti fu Masaa Gadu nái tapu sama, fu du bun gi taawan a kina dei.”

13 We, baka fu dati, ne Masaa Jesesi daai go na a lanman di de ape. Ne a taigi en taki: “Biya! Mi soi yu, tiiki a lan ana go anga fesi, ye!” Fa i si a sama tiiki a lan ana, a lan ana poi tiiki tuutuu. A kon bun kele kele enke a taase ana. 14 Namo den Faliseiman sama di be de ape waka gwe a doose wanten. Den gwe go kai pakisei luku, fa fu fende wan fasi fu puu Masaa Jesesi futu a goontapu.

Masaa Jesesi e du san be
sikiifi a fositen

15 Ma Masaa Jesesi sabi san den e pakisei fu du. Ne a komoto ape wanten gwe a wan taa peesi. Namo somen sama waka gwe ne en baka. Da ai deesi ala den sikiwan a ini den sama mindii, te enke den kon bun. 16 Ma fa i si ai deesi den, da ai taigi den taki: “Ma te u gwe, u á mu taigi sama, sama deesi u so, ye!” 17 We, luku ya! A hii wooko fu Masaa Jesesi ya be e waka enke fa Masaa Gadu be meke a apaiti takiman fi en di den be e kai Jesaja, be sikiifi a fositen. 18 Bika a be sikiifi taki:

“Luku a wookoman di mi teke fu du mi wooko!

Ai du san fiti mi, ne mi lobi en enke mi gaasi fu ain.

Da mi sa poti mi Apaiti Jeje ne en tapu.

Da a o soi sama di á sabi Masaa Gadu, fa fu kon sabi Masaa Gadu.

19 Ma a ná o de fu kwali kwali anga sama.

Kweti! Soseefi, a ná o hei enseefi, suku balinen tu.

20 Ma a sa yeepi sama di libi wani go poli, fu den libi á mu go poli.

Soseefi a o yeepi sama di wani lasi ati, fu den á sa lasi ati.

A sa wooko so go doo a dei di Masaa Gadu o meke goontapu kon toon wan letiopu peesi.

21 Da na somen sama di á be sabi Masaa Gadu o kon poti biibi ne en tapu.”

Masaa Jesesi anga didibii de a sitee

Mk 3:19b-30; Lk 11:14-23; 12:10

22 We, den be tyai wan sama di abi takuu jeje kon a Masaa Jesesi. Da a sama be beendi tu, da a á be poi taki. Namo Masaa Jesesi deesi en kon bun, kele kele. 23 Ne den sama di de ape foondoo gi Masaa Jesesi, te ná sipowtu. Ne den e akisi den seefi taki: “Ma a sa de taki, a sama ya, na a Bakaten Manpikin fu Kownu Dafeti paansu?”

24 We, ne den Faliseiman sama seefi kon yee san den sama de e taki de. Namo den kaagi taki: “Na wi dati sabi fa ai du puu takuu jeje a sama tapu. Na a basi fu takuu jeje, di den e kai Belisebulu seefi gi en a taanga anga a makiti fu du dati.”

25 Ma Masaa Jesesi sabi fa den e denki so! Ne a piki den anga wan ageisi toli taki: “I be abi wan kownu, di e tii wan gaan kondee. We, den sama fu a kondee ya opo e feti anga denseefi. Da a hii kondee fu a kownu ya ná o booko saka, no? Soseefi wan gaan famii ofuso wan foto de. Ne den sama a ini, sete fu feti anga den seefi. Da den sama ya o booko den seefi saka tu. 26 We, efu didibii seefi kon daai e puu enseefi, da san ai du? Da na feti ai feti anga enseefi, fu booko a hii makiti anga a hii kondee fi enseefi, di ai tii. 27 We, u Faliseiman de! Useefi abi bakaman di e puu takuu jeje a sama tapu tu. U go akisi den a sani ya. Den sa piki u taki, didibii ná o wooko, fu puu enseefi a sama tapu. Bika efu a du so, da ai poli enseefi wooko. 28 Ma u aliki ya! Di na Masaa Gadu Jeje de a mi tapu kaba, fu puu takuu jeje, da u mu sabi taki, a Nyun Tii fu Masaa Gadu kon doo u ya. 29 Bika sama ná o poi fu pasa, go teke wan taanga man sani a ini en osu puu a doo. Fosi a sa du dati, da a musu tei a taanga man di abi a osu de fosi.

30 “We, ibii sama di á wani teke a se fu mi, dati o de a didibii ondoo. Bika den sama di nái wooko makandii anga mi, dati e suku fu poli mi wooko. 31-32 Ma fu tuu, Masaa Gadu sa gi wan sama paadon, fu ala ogii di a sa du. Soseefi a sa gi en paadon tu, fu ala taa kosi, winsi ai taki ogii fu a Manpikin di saka kon toon libisama ya. Ma a wan sani di noiti Masaa Gadu e gi sama paadon, na te a sama e taki ogii fu a Apaiti Jeje fu Masaa Gadu.

Masaa Jesesi leli fa fu sabi
bun anga ogii sama

Lk 6:43-45

33 “We, na a sii di wan bon e meke yu o luku, da yu sa sabi fa fu kai a bon seefi. Wan bun ati bon e meke bun sii. Ma na wan takuu ati bon e meke sii di á bun.

34 “Na yu enke ogii ati sama, enke takuu tetei di taampu de, á sa poi puu bunbun taki kon a doo. Bika na san fuu a takuu ati fu u, e kon komoto a doo. 35 Ma wan bun ati sama, na bun manii ai puu kon a doo. Ma wan ogii ati sama dati na takuu manii, ai puu kon a doo. 36 Ma fu tuu, mi e taigi u! Wan dei e kon, da Masaa Gadu o kai ala sama kon a kuutu. Da ibii sama o gi faantiwowtu, fu ala soso taki seefi di a be taki ya. 37 Ma sama di be abi bunbun sani e taki, da dati o tyai bun gi a sama de a Masaa Gadu. Ma efu na poli taki i be abi, da dati o tyai sitaafu gi yu a Masaa Gadu.”

Sama di wani si wonduu fosi a biibi

Mk 8:11,12; Lk 11:29-32

38 We, ne wan duupu leliman fu Dyuweiti o waka kon a Masaa Jesesi. Soseefi, Faliseiman be de a ini kon tu. Namo den sende Masaa Jesesi taki: “Mesiti! Du wan gaan wonduu a tapu anda, osi, meke u si fa yu abi a makiti fu Masaa Gadu tuutuu?”

39 Namo Masaa Jesesi piki den taki: “U takuu ati sama, di á de fu fitoow! Bika na a sowtu sama enke u de wani si wonduu, enke maiki fosi den sa biibi. Ma mi ya dati ná o soi u wan enkii maiki, moo enke a foondoo toli fu Jowna. 40 Bika u sabi taki, Jowna be beli dii dei anga neti a ini a gaan fisi bee. We, na so den o beli a Manpikin di saka kon toon libisama ya, dii dei anga neti a ondoo doti tu. 41 Ma wan dei e kon, da den sama fu Ninifei o opo, da den o kuutu den sama fu a ten ya. Bika den sama fu Ninifei be yee a wowtu fu Masaa Gadu di Jowna be gi den. Ne den teke en, ne den daai libi wanten. Ma wan Sama de a u mindii ya, di hei moo Jowna, ma toku, u nái teke en taki. 42 Soseefi a uman kownu fu a kondee na a se fu san dongo, o opo na a gaan kuutu dei, di Masaa Gadu o kuutu sama, fu kuutu den sama fu a ten ya. Bika en dati be komoto langa langa te na a taase fu goontapu fu kon a Salomo, fu kon yee den koni fi en. Ma wan Sama de a u mindii ya, di hei moo Salomo seefi, ma toku, u nái teke en taki.”

Fa takuu jeje e du anga sama

Lk 11:24-26

43 Namo Masaa Jesesi wasikoi den sama go doo taki: “Te wan takuu jeje e komoto na wan sama tapu, da a gwe moimoi, go waka lontu, suku taa tanpeesi a ini gaan sabana. Ma, da a nái poi fende tanpeesi anda. 44 Da ai pakisei taki: ‘Meke mi daai go tan na a peesi pe mi be komoto baka.’ Da te a daai kon baka, a osu pe a be komoto de leigi leigi. A de kiinkiin sibisibi moi silli. 45 Ma fosi a go baka, da ai go kai ete seibin taa takuu jeje ogii moo enseefi. Da ala den e go tan a ini a sama makandii. Da a kon, sowan sama libi e kon moo ogii, moo fosi den be puu a takuu jeje gi en. Na letiso sa pasa anga den sama di nái yee mi taki ya tu.”

Masaa Jesesi soi sama na
den sama fi en

Mk 3:31-35; Lk 8:19-21

46 Da di Masaa Jesesi de ape e taki den sani ya, ne en mma anga den baala fi en kon luku en. Den be wani taki anga en. Ma a osu pe Masaa Jesesi be de fuu te, ne den á poi doo Masaa Jesesi. 47 We, ne wan sama lon kon piki Masaa Jesesi a ini a osu taki, en mma anga den baala fi en de a doose e luku en.

48 Namo Masaa Jesesi akisi taki: “Sama u e kai mi mma anga mi baala?” 49 Ne a daai sii soi finga a den bakaman fi en. Ne a taki: “U luku den sama ya! Na den na mi mma anga mi baala, mi tuutuu tyuku tyuku famii. 50 Bika na ala sama, di e du enke fa mi Tata, Masaa Gadu a tapu wani, na mi baala anga mi sisa anga mi mma.”

13

A man di be tyatya den sii

Mk 4:1-9; Lk 8:4-8

1 Ne a seefi dei de, ne Masaa Jesesi komoto a ini a osu, ne a go sidon a wataa mofu anda. 2 Ma somen sama booko kon lontu en te, ná sipowtu. Ne a go a ini wan boto fika den sama a soo. Da na anda a tan e taki anga den sama. Da den sama taampu a sikin liba e aliki. 3 Ne a leli den somen sani anga ageisi toli taki: “Wan sama be go a goon, go tyatya wan sii fi en, fu goo. 4 We, di a tyatya a sii, ne afu kai a sikin pasi. Ne pikin foo kon, ne den nyan den. 5 Soseefi wan duupu sii kai a siton ini, di ná abi tyaipi doti. Ne den disi goo kon wanten. Bika a doti de á be dipi gi den. 6 Ma fa i si a san pii, ne a boon den. Da fu di den á be abi lutu, ne den dede. 7 Da taa sii kai a ini maka, ne den goo. Soseefi, den maka seefi goo tu. Da fu di den goo makandii, meke den maka pasuma den sii kii. 8 Ma soseefi, wan duupu sii kai a bun doti. Den disi goo bunbun, meke nyanyan, te ná sipowtu. Son fu den meke wan ondoo toon, moo enke san di a be paandi. Taawan meke sigisitenti toon, moo enke san di den be paandi. Taawan baka, meke diitenti toon, moo enke san di den be paandi tu.” 9 Ne Masaa Jesesi taigi den taki: “Sama di abi yesi fu yee, da meke a yee san mi taki de.”

Saide meke Masaa Jesesi e
taki anga ageisi toli

Mk 4:10-12; Lk 8:9,10

10 We, ne den bakaman fu Masaa Jesesi kon ne en, ne den akisi en taki: “We, Masaa! Saide meke yu e leli sama anga ageisi toli?”

11 Namo Masaa Jesesi piki den taki: “U enke bakaman fu mi, u naki bun ede, fu kon sabi den dipi toli fu Masaa Gadu. Bika u dati sa kon fusutan a Nyun Tii fi en. Ma den sama anda á fende a gaan bun de, fu di den á wani aliki mi. 12 Bika sama di abi, da a sa fende tyaipi moo, te a pasa maiki. Ma sama di ná abi, da a pikinso di a abi seefi, den o teke puu ne en. 13 Da na fu dati ede meke, mi e taki anga ageisi toli.

‘Bika anga opo opo ain den á wani si.

Anga opo opo yesi, den á wani yee.

Soseefi den á wani fusutan tu.’

14 Da fa den de ape, da ai waka anga den enke fa Jesaja a apaiti takiman fu Masaa Gadu be sikiifi a Masaa Gadu Buku. A be sikiifi taki:

‘U yesi e yee sani fu mi, ma u ná o fusutan dati.

U ain e kai a sani fu mi, ma u ná o si dati.

15 Bika den sama ya taanga den ati.

Den yesi á poi yee sani.

Den ain tapu tu.

Da den á poi daai den libi kon,

fu mi kon deesi den.’

16 Ma seigi fu sama di ain kiin fu si sani. Soseefi seigi fu sama di yesi opo fu yee sani. 17 Bika somen fositen apaiti takiman fu Masaa Gadu anga somen taa fositen letiopu sama, be angii seefi seefi, fu si den sani di u e si anga den sani di u e yee a goontapu fosi den dede. Ma toku, den á be si den.”

Masaa Jesesi puu a ageisi toli fu a
sama di be tyatya sii a goon

Mk 4:13-20; Lk 8:11-15

18 Namo Masaa Jesesi taigi den taki: “We, mi o puu a toli, fu a sama di e tyatya sii paandi a ini a goon.” 19 A taigi den taki: “Te wan sama yee a toli fu a Nyun Tii fu Masaa Gadu, da efu a á fusutan a toli kiinkiin, da a ogii ati didibii e kon fufuu a bosikopu puu ne en ati ini. Da sowan sama ati de enke a sikin pasi, pe a sii be kai. 20 Ma a siton doti pe a sii kai, na sama di yee a wowtu, ne a teke en anga gaan piisii na ati. 21 Ma fa i si wan sani miti en fu a wowtu ede, da a nái oli go doo. Wanten ai fika a biibi, daai baka gi Masaa Gadu. Bika a wowtu fu Masaa Gadu á be doo na a dipi fu den ati. 22 Da, a peesi pe a sii be kai na a maka ini, dati na a sama di yee a wowtu. Ma a abi booko fu dyendee libi anga pina a goontapu ya e meke a wowtu nái puu a wini di a be mu puu. 23 Ma a bun doti pe a sii be kai, dati na wan sama di yee a wowtu, da a fusutan en kiinkiin. Ne a teke en kibii a ini en ati. Da son meke diitenti, taawan meke sigisitenti. Taawan baka libi e puu wan ondoo, toon fu san di be de.”

A toli fu a sama di e tyatya takuu sii
a ini sama goon

24 Namo Masaa Jesesi gi den ete wan taa ageisi toli fu soi fa a Nyun Tii fu Masaa Gadu de. A taki: “A de leti enke wan basi di be teke wan sii fi en, go tyatya ne en goon. 25 Namo di neti kon doo, ne wan takuu ati feyantiman fi en go saafi saafi a baka, ne enseefi tyatya wan takuu paansu sii a ini a goon fu a basi. 26 Ne den de te, a sii goo kon bigi meke nyanyan. Soseefi a takuu paansu sii seefi goo kon tu. 27 Ne den wookoman fu a basi go na a basi fu a goon, ne den akisi en taki: ‘Basi! A ná bunbun sii namo i be paandi na a goon, no? We, ne pe den tyaipi takuu sii de komoto, kon goo a den bunbun wan mindii so?’

28 “We, ne a basi piki den taki: ‘Oho! Na wan feyantiman fu mi namo i si du anga mi so.’

“Ne den man akisi en taki: ‘We, i wani meke u go puu den takuu uwii a den bun wan mindii?’

29 “Ma a basi piki den taki: ‘Nono! U á mu du dati! Bika fu u suku fu puu den nownow, u o misi puu den bun paansu wan a ini tu! 30 Meke ala den goo kon makandii. Te den lepi fu koti, da mi sa meke den wookoman di e koti lepi sii, go koti den takuu paansu puu a ini den bun wan. Da den o tei den a bosu go gi faya. Ma den sa tyai den bun wan go kibii a magisin.’ ”

Masaa Jesesi soi fa a wooko fu
Masaa Gadu o bigi

Mk 4:30-32; Lk 13:18,19

31 Namo Masaa Jesesi daai gi den ete wan toli, fu soi fa a Nyun Tii fu Masaa Gadu de. A taki: “A de leti enke a sii di den e kai mosite, di wan sama teke paandi ne en goon. 32 Da enke fa u sabi, da mosite sii nyoni moo ala sii di i sa paandi a goon. Ma te a goo kon kaba, da ai bigi moo ala taa sowtu sani a ini a goon. Da ai toon wan bon di foo fu ondoo goontapu e kon meke nesi a den taka fi en, fu tan.”

Wan ageisi toli fu a Nyun Tii
fu Masaa Gadu

Lk 13:20,21

33 Namo Masaa Jesesi gi den ete wan ageisi toli baka taki: “A fasi fa a Nyun Tii fu Masaa Gadu de, da na leti enke wan uman di e masi bolon. A teke wan pikin sowda towe ne en. Da dati a pikin sowda ya e soopu a hii bolon te, a kon bigi bufuu.”

Masaa Jesesi gi leli enke fa
den apaiti takiman be taki

Mk 4:33,34

34 Da na so Masaa Jesesi be gi den sama ala den ageisi toli ya. Da a á be e gi den ná wan toli, sondee fu wooko anga ageisi toli. 35 Na so a sani di a apaiti takiman fu Masaa Gadu be sikiifi fositen a Masaa Gadu Buku be kon pasa tuu. A be sikiifi taki:

“Mi o taki anga den anga ageisi toli.

Da sani di be kibii senten di Masaa Gadu be meke tapu anga goontapu,

mi soi den, fu ala sama si.”

Masaa Jesesi e puu a toli fu
a takuu sii

36 Namo, di Masaa Jesesi kaba leli den sama den sani ya, ne a enseefi go a osu. Namo, ne den bakaman fi en kon ne en, ne den akisi en taki: “Masaa! Puu a ageisi toli, fu a takuu uwii a den bunbun wan mindii gi u, baa?”

37 Ne Masaa Jesesi piki den taki: “A bun! Mi sa puu en gi u. A sama di be e tyatya a sii, dati na a Manpikin di saka kon toon libisama ya. 38 Ma a goon seefi dati na a hii goontapu pe u de ya. Da a bunbun sii na den sama di de a ini a Nyun Tii fu Masaa Gadu. Da den takuu sii dati na den sama di didibii e tii. 39 Da a gaan feyantiman di i si tyatya den sii de, na a didibii seefi. Da a ten fu koti, dati na a kaba ten fu goontapu. Da den sama di o koti a nyanyan kibii a magisin, dati na den Basiya fu Masaa Gadu Kondee*f9*.

40 “We, enke fa i si den sama be e koti den uwii tei a bosu fu gi faya de, na letiso sani a o waka, na a kaba yuu fu goontapu. 41-42 Bika a Manpikin di saka kon toon libisama ya, o sende den Basiya fi en a Masaa Gadu Kondee, go a goontapu, go piki ala sama di e du ogii, anga den di e leli taa sama fu du ogii. Da na so a o puu den a mindii fu den di de a ini a Nyun Tii fu Masaa Gadu, fu towe go a ini a sitaafu peesi pe soso kee anga tyali de. 43 Ma den sama di be libi letiopu gi Masaa Gadu, sa beenki kiin kelle, a ini a Nyun Tii fu Masaa Gadu Kondee a tapu anda, enke fa ala sama e si a san te a opo. Da sama di abi yesi fu yee, meke a yee san mi taki de.”

Fa a Nyun Tii fu Masaa Gadu o de

44 Namo, ne Masaa Jesesi teke ete wan toli leli den fu fa a Nyun Tii fu Masaa Gadu o de. A taki: “A de enke wan gaan gudu di de kibii kibii a wan ini pisi doti. Ne wan sama go si en. Ne a kibii en baka, ma a á piki ná wan sama. Ne a gwe anga gaan piisii ne en ati, ne a seli ala san a be abi a osu, ne a bai a pisi doti de, toon fi enseefi.

Ete wan ageisi toli fu fa a Nyun Tii
fu Masaa Gadu de

45 “Da soseefi a Nyun Tii fu Masaa Gadu de enke wan wenkiiman di e suku gaan dii dyamanti siton, fu bai seli baka. Ne ai waka e suku, te a go fende wan di waiti moo ala taawan. 46 Ne a go a osu, ne a seli ala san a be abi fiya, ne a teke ala a moni, ne a go bai a gaan dii dyamanti siton de.”

Wan ageisi toli moo fu fa a
Nyun Tii fu Masaa Gadu de

47 Ne Masaa Jesesi gi den ete wan toli. A taki: “A Nyun Tii fu Masaa Gadu de enke wan seepi di wan sama towe. Ne a kisi ala sowtu fisi. Den di bun fu nyan anga den di á bun fu nyan. 48 Ne di a seepi fuu, ne a man di be towe a seepi ali en kon a soo. Ne den go sidon, ne den e puu den bun wan teke poti a ini sani. Ma den e puu den poli wan fiingi towe. 49 Na so a o de na a kaba fu goontapu. Bika Masaa Gadu o sende den Basiya fi en a Masaa Gadu Kondee go piki den takuu ati sama, puu a mindii fu den bun ati wan di e libi letiopu fasi gi Masaa Gadu. 50 Da den sa iti den takuu ati sama ya go ini a gaanbigi faya, pe den o de, e bali e kee gaan kee, e kaw tifi, fu tego.”

51 We, ne Masaa Jesesi akisi den taki: “Fa mi e taki anga u ya, u e fusutan mi?”

Ne den piki taki: “Iya Masaa! U e fusutan yu!”

52 Ne Masaa Jesesi taigi den baka taki: “Da a bun, te wan sama e fusutan a toli di e taki, fu a Nyun Tii fu Masaa Gadu. Soseefi, efu makandii anga dati, da a sama sabi den weiti fu Mosesi bun tu, da a moo bun baka. Bika, da na tu koni fu Masaa Gadu kon miti na awan. Da na dobuu koni a sama de abi.”

Masaa Jesesi daai go baka a Nasaleti

Mk 6:1-6; Lk 4:16-30

53 We, di Masaa Jesesi gi den ala den toli ya, te a kaba, ne a komoto de. 54 Ne a gwe a Nasaleti, a foto pe a be kiya. Ne a go a den keliki anda, go leli sama sani fu Masaa Gadu. Ma ai foondoo den, fu si a fasi fa Masaa Jesesi e leli den. Ne den taki: “Ma, pe a fende a gaan koni anga a gaan kaakiti fu du den foondoo wooko de? 55 Bika, a ná a boi fu Jowsef, a tembeeman de ya, no? Na Maliya ne en mma. Den baala fi en na Jakopu anga Judasi anga Jowsef anga Simon. 56 Den sisa fi en na wi anga den de ya. Da pe a go fende ala den sani de?” 57 We, na so den teke en fu ogii.

Ma Masaa Jesesi piki den taki: “Na so a de tuu. Wan apaiti takiman fu Masaa Gadu sa fende lesipeki anga gafa na ala taa peesi fu goontapu, boiti en eigi kondee.” 58 Namo Masaa Jesesi á du somen foondoo wooko a Nasaleti de. Bika den á be poti biibi ne en.

14

Fa a dede fu Johanisi a
Dopuman waka

Mk 6:14-29; Lk 9:7-9

1 We, da a yuu ten de, da Kownu Helowdesi yee fu den gaan foondoo sani di Masaa Jesesi e du. 2 Ne a taigi den futuboi fi en taki: “Na Johanisi a Dopuman ne en e du den sani de. A opo komoto a dede kon a libi ya baka! A dati meke a abi a gaan kaakiti de, fu du ala den foondoo sani de.”

3-4 We, Helowdesi be teke a uman fu wan baala fi en, den e kai Filipi, enke uman. Na a uman den e kai Helowdiya. We, ne Johanisi be go bali en taki, a sani di a du de á bun. A poli Masaa Gadu weiti anga a uman fi en baala di a teke de. Na fu a sani ya meke, a sende sama go kisi Johanisi. Ne a meke den bwui en, ne den poti en a dunguu osu. 5 Kownu Helowdesi ati be boon te, a be sa kii Johanisi seefi. Ma toku, a be e feele fu du dati. Bika ala sama be e si Johanisi taki, en na wan apaiti takiman fu Masaa Gadu.

6 Ma di den de te, ne Kownu Helowdesi fuuyali. Ma namo, da a uman di a be teke, be abi wan umanpikin. Ne a umanpikin fu Helowdiya ya dansi na a fuuyali, a fesi fu ala den bigi bigiman. We, a dansi ya switi gi Kownu Helowdesi te, ná sipowtu. 7 Namo Helowdesi kai a umanpikin ya kon. Ne a sweli gi a pikin, a fesi fu ala den bigiman di de ape taki: “Pikin! Wansi san yu akisi mi, mi sa gi yu en.” 8 We, di kownu taki so, ne a pikin umanpikin lon go, ne en mma. Ne a taigi en taki, na so anga so, kownu paamisi en. Da san a mu du. We, ne a mma taigi en taki: “Go taigi kownu taki, i wani a ede fu Johanisi a Dopuman a wan teepala tapu.” Na so a pikin umanpikin lon go, ne a taigi kownu taki: “Kownu! Gi mi a ede fu Johanisi a Dopuman a wan teepala tapu.” 9-10 We, di Kownu Helowdesi yee so, ne a buduufu en te, a á sabi pe fu poti enseefi. Ma a gaan sweli di a be sweli a lanti fesi meke a á be poi kengi mofu moo. Ne wanten, ne a sende sama go a dunguu osu go doo Johanisi ede felen. 11 Ne den poti a koti ede a wan teepala tapu, tyai kon gi a pikin. Ne a pikin ya teke en, ne a tyai go gi en mma, Helowdiya. 12 Ne den bakaman fu Johanisi kon teke a dede sikin, ne den beli. Bakadati, ne den go piki Masaa Jesesi taki, na so wan sani pasa.

Masaa Jesesi gi feifi dunsu
sama nyanyan

Mk 6:30-44; Lk 9:10-17; Jn 6:1-14

13 We, di Masaa Jesesi yee san pasa, ne a komoto de. Ne a teke boto koti abaa go a wan peesi, en wawan kodo. Ma di den sama fu kondee anda yee pe a go, ne den booko gwullu waka lontu a soo go ne en baka. 14 Fa i si Masaa Jesesi saka komoto a soo, tyaipi sama de a soo anda kaba, e luku en. Namo, tyali kisi Masaa Jesesi fu den somen sama. Ne a deesi ala den sikiman, kon bun de baka silli.

15 Da di bakadina, neti mofu, ne den bakaman fu Masaa Jesesi kon ne en. Ne den taigi en taki: “Masaa! Ai lati kaba! A ini wan sabana ini u de. Da sende den sama gwe, meke den go a den pikin kondee, go suku sani bai fu nyan.”

16 Ma Masaa Jesesi piki den taki: “Nono! A á de fu den gwe! U gi den sani fu den nyan.”

17 We, ne den bakaman piki taki: “Da fa u o du? Bika na feifi beele anga tu losi fisi namo wi abi ya.”

18 Namo Masaa Jesesi piki den taki: “U tyai den kon gi mi ya.” 19 Ne a sende ala den sama go sidon a gaasi tapu. Ne a teke den feifi beele anga den tu fisi, ne a opo ede luku tapu, ne a gi Masaa Gadu daa, te a kaba. Ne a booko den feifi beele anga den tu fisi pisipisi gi den bakaman, fu den go paati. Ne den bakaman gi den sama. 20 Ne ala den sama nyan, te den bee fuu. Ma toku beele anga fisi fika ete. Ne di den bakaman piki den pisi beele anga fisi di fika, ne a fuu twalufu bakisi ete. 21 Da fu den sama di be nyan a beele, a be sa de wan sani fu feifi dunsu manengee, boiti den uman anga den pikinengee di be nyan.

Masaa Jesesi waka a wataa tapu

Mk 6:45-52; Jn 6:15-21

22 Ne wanten bakadati, ne Masaa Jesesi taigi den bakaman fi en, fu go a boto abaa gwe na abaase. Ma en o fika de, fu sende den sama gwe a den osu. 23 Ne di a sende ala den sama gwe kaba, ne a subi go a wan mongo tapu, go e begi, en wawan kodo. A yuu ten de, da peesi be kon e dunguu kaba. 24 Ma, den bakaman fi en be de, te a mindii wataa kaba anga a boto. Di den go te wan pisi, ne wan gaan winta anga seke wataa e baasi a boto fu den.

25 Namo di musude, ne Masaa Jesesi waka anga futu na a wataa tapu kon a den. 26 Ma namo, di den si Masaa Jesesi e waka na a wataa tapu e kon, ne den dyombo te, den taki, na wan yooka e kon a den. Ne den feele te, den bali gaan bali. 27 We, ne Masaa Jesesi bali piki den wanten taki: “U á feele! Na mi de ya! U oli deki ati!”

28 Namo Peitilisi piki taki: “Masaa! Na yu de ape tuu? We, efu na yu de ape tuu, da kai mi, meke mi waka na a wataa tapu kon a yu, osi?”

29 Namo ne Masaa Jesesi piki en taki: “Kon!”

Ne Peitilisi komoto a ini a boto, ne ai waka na a tapu wataa go a Masaa Jesesi. 30 Ma di a si fa a winta e wai taanga, ne a feele. Ne ai bigin saka seefi go a ondoo wataa. Ne a bali taki: “Masaa! Yeepi mi oo!”

31 Ne wanten, ne Masaa Jesesi langa ana oli en. Ne a taigi en taki: “Saide meke i pantan so? Saide meke yu á tan poti biibi a mi doo?” 32 Ne di den subi go a ini a sipi, ne wanten a gaan winta koo pii.

33 Ne den sama di be de a ini a boto saka kini a doti ne en fesi de. Ne den taki: “Fu tuu! Yu na a Pikin fu Masaa Gadu tuu.”

Masaa Jesesi deesi somen sikiman

Mk 6:53-56

34 Ne den go doo Genesaleti, a kondee di den e go. 35 We, ne den sama fu a kondee be sabi wanten taki, na Masaa Jesesi doo de. Ne den sende bosikopu lontu a hii kondee taki, Masaa Jesesi kon a den de. Ne den tyai ala sowtu siki man kon ne en. 36 Ne den begi en taki: “Gaantangi! Meke den sikiman fu wi lobi ana a yu koosi namo, baa?” Ne Masaa Jesesi gi den fu den du dati. Namo, ala sikiman di lobi ana ne en koosi mofu, kon bun kele kele fu ibii sowtu siki di den be abi.

15

San sa tyobo wan sama a
Masaa Gadu ain?

Mk 7:1-13

1 We ne, a seefi yuu de, ne wan duupu Faliseiman sama anga wan duupu leliman fu Dyuweiti komoto te a Jelusalem Foto, kon a Masaa Jesesi. 2 Ne den akisi en taki: “Saide den bakaman fi yu mu e du sani di wi avo á be gwenti? Bika den e nyan sondee wasi ana enke fa avo fu u be poti gi.”

3 Namo Masaa Jesesi piki den taki: “U dati e feti fu wai a leli fu Masaa Gadu poti a wanse, soso fu oli den avo gwenti. Saide? 4 Bika Masaa Gadu weiti taki: ‘I mu lesipeki i mma anga i dda.’ Da ‘ibiiwan sama di saanti en dda ofu en mma mu dede.’ 5 Ma u dati taki, wan sama sa taigi en mma anga en dda taki: ‘A sani di a be mu teke fu yeepi den, da a moo betee a gi Masaa Gadu dati enke paiman.’ 6 Da a sa fika en mma anga en dda a wanse, sondee fu solugu. Da anga ala den gwenti di den gaansama fika gi u, u e wai Masaa Gadu weiti poti a wanse. 7 U bidiigiman! Na fu sama enke u ede meke Masaa Gadu be gi a apaiti takiman fi en, den e kai Jesaja, fu sikiifi wan sani a fositen. 8 Bika a be sikiifi taki:

‘Den sama ya e gafa mi anga den buba mofu,

ma den ati de faawe fu mi!

9 Da fa den e meke enke den e begi mi de,

ma, na soso sani den e du.

Bika den nái leli sama Masaa Gadu weiti,

ma na libisama sani den e leli sama.’ ”

San e meke wan sama tyobo a
Masaa Gadu fesi

Mk 7:14-23

10 We, ne Masaa Jesesi kai ala den sama di be de ape kon ne en. Ne a taigi den taki: “U aliki! U mu fusutan mi bun. 11 Ná den sani di yu e nyan e meke i tyobo a Masaa Gadu ain. Ma na den sani di i e taki anga i mofu. Na den e meke i tyobo a Masaa Gadu ain.”

12 We, di Masaa Jesesi taki so, ne den bakaman fi en kon taigi en taki: “Masaa! Fa i si i taki de, ná sipowtu boon den Faliseiman ati boon a yu moo.”

13 We, ne Masaa Jesesi piki den taki: “U fika den! Bika den á de fu Masaa Gadu. Da ibiiwan sani di á de san mi Tata paandi, da na fu hali puu. 14 U fika den! Bika den sowtu sama de beendi. Da efu wan beendiman e suku fu tyai beendiman abaa gotoo, da na ala den fiya o kai a ini a gotoo?”

15 Namo Peitilisi akisi en taki: “Masaa! San na a mama fu a toli di i taki dyonson fu den Faliseiman sama de? I sa puu en fini fini gi wi?”

16 Ne a piki den taki: “Oho! Useefi nái fusutan mi kiinkiin ete, no? 17 Useefi á sabi ete taki, a sani di wan sama e nyan, e go ne en bee. Da te wan pisi, da a kon komoto baka, no? We, kweti! Dati á poi meke i tyobo a Masaa Gadu ain. 18 Ma na den sani di yu e puu a ini i mofu. Bika, na te a ini ati den sani ape de. Da, den e kon komoto a doo, da den e meke i tyobo a Masaa Gadu ain. 19 Bika a ini wan sama ati ini ala ogii e komoto. Sani enke kii sama. Waka anga taa uman ofu man. Soseefi motyo libi anga lei. Fufuu seefi tu. Taki ogii fu Masaa Gadu anga poli taawan nen seefi. 20 Da na den sowtu sani ya e kon komoto a doo, fu meke a sama tyobo a Masaa Gadu ain. Ma fu nyan sondee wasi ana enke fa weiti taki, dati á poi meke wan sama tyobo a Masaa Gadu ain.”

Masaa Jesesi tyai yeepi gi wan
uman di á de Dyusama

Mk 7:24-30

21 Ne Masaa Jesesi anga den bakaman fi en komoto na a kondee de, ne den go na a pisiwataa fu Tilosi anga Sidon. 22 We, ne fa i si den go doo de, ne wan uman lon kon a Masaa Jesesi. A uman ya na be fu a kondee den kai Kaana. A ná be Dyusama. Namo ai bali taki: “Masaa! Na yu na a Bakaten Manpikin fu Kownu Dafeti paansu. Gaantangi abi tyali ati fu mi, baa? Bika wan takuu jeje de na a umanpikin fu mi tapu, e pina en, e tyotyo en.”

23 Ma anga ala fa a uman e begi de, toku Masaa Jesesi á piki en seefi seefi. Namo den bakaman fu Masaa Jesesi taigi en taki: “Masaa! Gaantangi, bali a uman de, meke a kaba a u baka. Senten, ne ai waka a u baka e muliki wi.”

24 We, ne na nowfosi Masaa Jesesi o piki a uman taki: “Uman! Masaa Gadu á sende mi, fu mi go a taa foluku, moo enke den lasi sikapu fu Islayeli Kondee.”

25 Ma toku, a uman kon kai ne en fesi, sutu kini a doti, e begi taki: “Masaa! Gaantangi, ma yeepi mi.”

26 Ma Masaa Jesesi piki a uman taki: “A á fiti fu mi puu beele a den pikin ana towe gi den dagu.”

27 Namo a uman piki taki: “Masaa! Na so a de tuu! Ma wan pikin dagu seefi á sa abi pasi, fu kon piki den sakasaka di e kai komoto na a tafaa kon a doti, no?”

28 Namo Masaa Jesesi piki en taki: “Uman! Yu e biibi mi taanga! Da a sani di i si yu e suku de, i fende en kaba.” Masaa Jesesi á kaba taki seefi, namo a umanpikin fu a uman kon bun kelle.

Masaa Jesesi deesi somen
taa siki sama

29 We, ne Masaa Jesesi komoto de. Ne a go koosube fu a ze fu Galileya. Ne a go a wan mongo tapu go sidon. 30 Ne tyaipi sama kon ape ne en. Den tyai lanman, beendiman, masimasi wan, babawman kon ne en. Ne den poti den ne en futu. Namo a deesi ala den fiya. 31 Ma, da den sama foondoo seefi, di den si fa den babawman e taki. Den lanman e waka. Den masimasi wan kon bun. Den beendiman e si. Da den sama foondoo tuutuu. Ne den gafa Masaa Gadu, a Gadu fu Islayeli Kondee.

Masaa Jesesi gi fo dunsu sama
sani fu nyanyan

Mk 8:1-10

32 Ne Masaa Jesesi kai den bakaman fi en, ne a taigi den taki: “Tyali e kisi mi fu den tyaipi sama ya! Bika tide, na di fu dii dei di den de anga mi ya, sondee nyan. Da mi á wani sende den gwe a osu anga angii bee so. Bika falan falan sa kisi den a pasi.”

33 Namo den bakaman piki taki: “Masaa! Pe wi o poi fende sani gi den somen sama ya, fu den nyan? Bika luku ya! Nyanyan á de na a sabana ini pe u de ya, fu gi den.”

34 Ma Masaa Jesesi akisi den taki: “Onmen beele u abi de?”

Namo den piki en taki: “Na seibin beele anga wantu losi fisi namo u abi ya.”

35 We, ne Masaa Jesesi sende ala den sama go sidon a doti. 36 Ne a teke den seibin beele anga den fisi. Ne a gi Masaa Gadu daa, te a kaba. Ne a booko den beele anga den fisi pisipisi, gi den bakaman, fu go paati gi den somen sama. 37 Ne den bakaman fi en teke, ne den paati gi den somen sama te doo. Ne ala den sama nyan te den bee fuu. Ne den bakaman fi en piki den pisipisi beele di fika, te seibin gaan bakisi fuu kwaa. 38 Da ala den sama di be nyan, da a be sa de wan sani fu fo dunsu manengee, boiti den uman anga den pikinengee di be nyan. 39 We, ne di Masaa Jesesi sende ala den sama gwe, ne a go a ini wan boto, ne a abaa go na a pisiwataa fu Magadan.

16

Den edeman fu keliki kon tesi
Masaa Jesesi

Mk 8:11-13; Lk 12:54-56

1 We, ne wan dei, ne den Faliseiman anga den Saduseiman kon ne en. Den kon fu tesi en luku, efu na Masaa Gadu sende en kon tuutuu. Ne den akisi en fu a meke foondoo sani pasa a tapu anda, osi? Da den sa si taki, Masaa Gadu de anga en tuutuu.

2 Ma Masaa Jesesi piki den taki: “Ai baya! Bakadina mofu te tapu lebi, da u sabi taki, tamaa san o hati. 3 Te mamanten u si a san lebi, da u sabi taki alen o kai tide. We, fa a waka u sabi luku den maiki di tapu e soi, ma u á sabi luku den maiki fu a yuu ten di u e libi nownow? 4 U takuu ati sama u! U tan enke uman di fika den man go e waka anga taa man! Na dati meke u e suku fu si foondoo maiki a tapu fosi. Ma kweti! Mi ná o soi u ná wan taa maiki moo enke a maiki fu a apaiti takiman fu Masaa Gadu di den e kai Jowna.” Di Masaa Jesesi kaba taki so, ne a komoto a den mindii gwe.

Bakaman fu Masaa Jesesi mu luku
bun anga a sowda fu den Faliseiman

Mk 8:14-21

5 We, ne Masaa Jesesi anga den bakaman fi en go a boto. Ne den koti go na abaase. Ma den bakaman be feegete fu tyai beele. 6 Namo Masaa Jesesi wasikoi den taki: “U luku bun anga a sowda fu den Faliseiman sama anga den Saduseiman.”

7 Namo di Masaa Jesesi taki so, ne den bakaman fi en pakisei go, den pakisei kon. Ne den e taki den na den taki: “Kande, na di u feegete fu tyai a beele meke a taki so?”

8 Ma Masaa Jesesi sabi taki na so den e denki. Ne a piki den taki: “Saide meke a biibi di u abi a mi nyoni so? Fa u sa denki taki, na beele toli mi e taki? 9 U nái fusutan mi ete, no? U feegete di mi be teke feifi beele gi feifi dunsu sama nyan, te den bee be fuu? Te onmen tenti bakisi be fika a tapu ete! 10 Soseefi, u be de ape si, fa mi be booko seibin beele paati gi fo dunsu sama. Ma toku, a be sai den, te onmen tenti bakisi be fika a tapu tu. 11 We, da fa a kan taki, u á poi fusutan taki a ná beele mi e taki? U luku bun anga sowda fu den Faliseiman anga den Saduseisama!” 12 We, di Masaa Jesesi taki so fosi, ne den bakaman fi en fusutan kiinkiin taki, a ná a sowda fu baka beele ai taki. Ma na a poli leli fu den Faliseiman anga den Saduseiman.

Peitilisi taki sama na Masaa Jesesi

Mk 8:27-30; Lk 9:18-21

13 Namo di den de na a pisiwataa fu Sesaleya Filipi, ne Masaa Jesesi akisi den bakaman fi en taki: “Fa den sama e kai a Manpikin di saka kon toon libisama ya?”

14 Ne den bakaman piki en taki: “We, u yee son sama e taki, yu na Johanisi a Dopuman. Ne en weki baka komoto a dede. Taawan e taki, yu na Eliya, a apaiti takiman fu Masaa Gadu a fositen. Taawan e taki, yu na Jelemija ofu wan fu den taa apaiti takiman fu Masaa Gadu. Ne en weki a dede kon a libi ya baka.”

15 Ne Masaa Jesesi akisi den taki: “Ma u, no? Sama u e taki a mi?”

16 We, ne Simon Peitilisi piki en taki: “Yu na a Kelestesi, a Manpikin fu a libilibi Masaa Gadu!”

17 We, ne Masaa Jesesi piki en baka taki: “Seigi fi yu Simon, manpikin fu Jowna! Bika a ná libisama meke i sabi a sani de. Ma na mi Tata a tapu anda, ne puu en kon a kiin gi yu. 18 We, fu tuutuu! Mi e taigi yu taki, yu na Peitilisi*f10*. We, na a gaanbigi taanga siton tapu ya mi o meke a keliki fu mi. Da a didibii anga ala a taanga di a abi anga hii dedekondee*f11* seefi ná o poi wini a keliki fu mi. 19 Da mi e gi yu a sooto, fu a Nyun Tii fu Masaa Gadu. Da san i tei a goontapu ya, da a o de teitei a Masaa Gadu, a tapu anda tu. Soseefi san i losi a goontapu ya, da a o de losilosi a Masaa Gadu, a tapu anda.” 20 We, ne di a taki so, ne a bali den bakaman fi en taki, den á mu taigi sama taki, en na a Kelestesi.

Masaa Jesesi soi san o kon miti en

Mk 8:31-9:1; Lk 9:22-27

21 Ne fanafu a ten de, ne Masaa Jesesi e soi den bakaman fi en san o kon miti en. Ai taigi den, fa a mu go a Jelusalem Foto, da den gaansama fu Dyu keliki anga den apaiti begiman anga den leliman fu weiti o kisi en tyai en go kii a koloisi. Ma baka dii dei, da a o weki baka komoto a dede.

22 Ma di Masaa Jesesi taki so, ne Peitilisi tyai en go a wan, bali taki: “Masaa! Ná taki den sani de. Bika den ná o poi pasa anga yu, kweti kweti!”

23 Ma Masaa Jesesi daai luku Peitilisi. Ne a kaasi en taki: “Pasa komoto a mi baka ya! Yu didibii, saatan yu! Yu de enke wan siton a mi pasi, fu mi naki futu kai na a pasi fu Masaa Gadu. Peitilisi! A sani di i taki de, á de enke fa Masaa Gadu e pakisei. I taki enke fa libisama e pakisei.”

24 Namo Masaa Jesesi daai taki anga ala den bakaman fi en. A taki: “Efu wan sama wani waka a mi baka, da a á mu teli enseefi moo. Da a mu e tyai a sitaafu di o kon ne en tapu, enke wan sama e tyai wan koloisi, fu den go sipikii en kii. 25 Bika na sama di kaba libi a libi enke fa enseefi wani fu mi ede, sa fende a libi di Masaa Gadu wani gi. Ma sama di o libi go doo enke fa enseefi wani, da a o lasi a hii libi fu Masaa Gadu. 26 Ma sowtu wini a abi efu wan sama abi ala gudu fu goontapu, ma a lasi go kai a didibii faya? Bika sani seefi á de a goontapu ya, di waiti sai fu kengi anga a libi fu tego? 27 Bika, te a Manpikin di saka kon toon libisama ya o kon makandii anga den Masaa Gadu Kondee Basiya*f12* fi en, da hii dyendee anga makiti di en Tata, Masaa Gadu a tapu abi o de fi en. Da a o kuutu fa, ibii sama du san a taki. Da ibiiwan o fende paiman, fu fa a be libi a goontapu. 28 Da mi e taigi u tuutuu taki: Somen fu u di taampu ya ná o tesi dede, fosi u si a Nyun Tii fu a Manpikin di saka kon toon libisama ya.”

17

A dyendee fasi fu Masaa Jesesi
kon a kiin

Mk 9:2-13; Lk 9:28-36

1 Namo sigisi dei a baka, ne Masaa Jesesi teke Peitilisi anga Jakowbesi anga Johanisi tyai anga en go, te a wan hei mongo. 2 Ma wanboo wanboo so, te fu den denki, ne Jesesi kengi tan wan hii taa fasi. En fesi e beenki enke a san. Da den koosi di a wei weti kiin enke wan gaan kiin faya. 3 Ne fosi den poti pakisei baka, ne tu man kon taampu ne en se, e taki anga en. Den tu man ya na Mosesi anga Eliya.

4 Namo Peitilisi taigi Masaa taki: “Masaa! Efi i wani, mi sa meke dii masanga ya. Wan fi yu, wan fu Mosesi anga wan fu Eliya. Bika a switi fu toko, fa u de makandii ya!”

5 Peitilisi á kaba taki seefi! Ne wan weti kiin woluku saka kon a den tapu. Ne den yee wan Tongo a ini a woluku taki: “U luku a lobi Manpikin fu mi de. Mi e piisii anga en. Da ne en u mu poti yesi aliki, fu du san ai taki.” 6 We, ne di den dii bakaman fu Masaa Jesesi yee a Tongo ya, ne den feele te, den kai tapu fesi a doti.

7 Ma Masaa Jesesi waka go, ne a oli den taki: “U opo! U á feele so!” 8 Ne di den luku, ne den á si ná wan sama moo enke Masaa Jesesi wawan.

Dii bakaman fu Masaa Jesesi
akisi en sani fu Eliya

9 We, ne di den e saka a mongo baka, ne Masaa Jesesi bali den taki: “I si a sani di u si na a mongo tapu de, u á mu taigi ná wan sama, ye! Na te a Manpikin di saka kon toon libisama ya dede weki baka fosi, da u sa taki en.”

10 Namo den dii bakaman fu Masaa Jesesi akisi en taki: “Masaa! Ma fa a waka den leliman fu weiti e leli sama taki, Eliya fosi mu kon a goontapu, fosi, da a Kelestesi sa kon?”

11 We, ne Masaa Jesesi piki den taki: “We, Eliya mu waka a fesi fu a Kelestesi kon tuu, fu seeka pasi gi en a fesi. 12 Ma fu tuu, mi e taigi u taki, Eliya kon kaba. Ma den á be wani sabi en. Ne den du ogii anga en, enke fa den wani. Na soseefi den o du anga a Manpikin di saka kon toon libisama ya tu.” 13 We, na di Masaa Jesesi taki so, fosi den bakaman fi en kon kisi kiin taki, na Johanisi a Dopuman a be e taki na a Eliya di be mu kon kaba.

Masaa Jesesi deesi wan sama anga
pikinengee siki

Mk 9:14-29; Lk 9:37-43a

14 Namo di den doo na ala den taa sama, ne wan sama kon a Masaa Jesesi. Ne a kai ne en futu a doti. 15 Ne ai begi en taki: “Masaa! Gaantangi, abi tyali ati fu wan manpikin fu mi, baa? Pikinengee siki kisi en ogii ogii. Na somen leisi kaba, a siki ya e naki en towe a ini faya. Soseefi ai naki en iti a wataa. 16 Mi be tyai en kon a den bakaman fi yu, fu den deesi, ma den á poi deesi en.”

17 Namo Masaa Jesesi piki en taki: “Oho! San mi miti anga den sowtu sama ya? Den nái biibi sai! Taanga yesi namo di den abi so. On langa mi mu de anga u ya, fu oli pasensi ete, fosi u o biibi?” Ne a taigi a man taki: “Tyai a pikin kon gi mi!” 18 We, ne den tyai a pikin kon gi en. Ne a yaki a jeje, di be de na a pikin tapu de puu. Ne wanten, ne a pikin kon bun baka.

19 Ne moo lati, ne den bakaman fi en kon ne en bakabaka. Ne den akisi en taki: “Fa a waka, wi dati á be poi puu a takuu jeje na a pikin tapu?”

20 Namo Masaa Jesesi piki den taki: “Na fu di u ná abi biibi sai! Bika mi e taigi u taki, efu u abi wan pikintoin biibi namo, enke a sii den e kai mosite, da u sa taigi wan gaan mongo taki komoto de. Da a sa wai komoto de tuu. Da ná wan sani o de, di u ná o poi du. 21 Ma yu á poi puu den sowtu takuu jeje wan taa fasi, moo enke fu tan sondee nyan e begi Masaa Gadu.”

Masaa Jesesi taki sani fu a dede fi
en ete wan toon

Mk 9:30-32; Lk 9:43b-45

22 We, wan taa leisi, ne Masaa Jesesi anga den bakaman fi en kon makandii a Galileya de. Ne a taigi den taki: “Wan ten e kon di den o kisi a Manpikin di saka kon toon libisama ya poti a den ogii sama ana. 23 Da den o kii en. Ma baka dii dei, da a o opo baka komoto a dede. We, di den bakaman fi en yee so, ne gaan tyali kisi den.”

Masaa Jesesi anga Peitilisi
pai lantimoni

24 Namo den Masaa Jesesi kon doo Kafalnayemu Foto. Ne wan duupu sama di e piki lantimoni a Dyu Kondee, go a Peitilisi. Ne den akisi en taki: “A mesiti fi yu nái pai lantimoni, no?”

25 Namo Peitilisi piki den taki: “Hoo! Ai pai, ai!”

Namo fa i si Peitilisi doo osu, fosi a opo mofu, ne Masaa Jesesi akisi en taki: “Simon! Fa den kownu fu goontapu ya e piki lantimoni de, on sama den e piki en? Na pikin fu doti a Dyu Kondee ya ofu na den doose kondee sama, di kon tan a Dyu Kondee?”

26 Ne Peitilisi piki en taki: “We! Na den doose kondee sama di kon tan a Dyu Kondee ya.”

We, ne Masaa Jesesi taigi en taki: “So! Da wi enke pikin fu doti de fii fu dati. A á de fu wi pai! 27 Ma toku, wi á wani meke den kosi wi fu dati ede. I sabi san? Teke yu uku go uku na a ze. Da a fosi fisi di yu o kisi, da opo en mofu luku. Da yu o si wan moni a ini en mofu. Da teke en tyai go pai a lantimoni fu mi anga yu.”

18

Masaa Jesesi e leli sama saka fasi

Mk 9:33-37,42; Lk 9:46-48; 17:2

1 We, na a seefi yuu ya, ne den bakaman fu Masaa Jesesi kon ne en. Ne den akisi en taki: “Masaa! Fu den di de a ini a Nyun Tii fu Masaa Gadu, da on di o de a moo heiwan a ini?”

2 We, ne Masaa Jesesi kai wan pikin kon ne en. Ne a meke a taampu a den mindii de. 3 Ne a taki: “I si a pikin ya? Fu tuu! Efu yu á daai kon abi a fasi di wan pikin abi, da yu á poi doo a ini a Nyun Tii fu Masaa Gadu. 4 Ma efi i abi saka fasi enke a pikin ya, da yu o abi wan gaan hei peesi a ini a Nyun Tii fu Masaa Gadu.

5 “Sama di du wan bun gi wan pikin enke di i si taampu ya, fu di a de sama fu mi, da na miseefi a du a bun de kaba. 6 Ma sama di sa du ogii anga sowan saka fasi sama mu luku bun! Sani ná o waka bun gi en. A sitaafu di Masaa Gadu o gi en sa bigi. A be sa moo betee, den be tei wan gaanbigi siton ne en neki, da den tyai en go towe na a moo dipi peesi fu a ze, meke a dede.

Koni di u mu abi fu waka a
pasi fu Masaa Gadu

Mk 9:43-47; Lk 17:1

7 “Ma heelu fu a goontapu ya, fu den sani di e tesi sama a Masaa Gadu pasi! Na tuu taki, na so goontapu de. Ma heelu fu den sama di e du sani, fu tyai taawan go a ini tesi! 8 Da efu yu wani du ogii anga yu ana ofu yu futu, fu komoto a Masaa Gadu pasi fu Masaa Gadu, da a moo bun i koti a ana ofu a futu towe puu a i sikin. Bika a moo bun fu lasi wan pisi fi i sikin, ma i fende a libi fu tego. Moo enke den iti yu hiihii go a ini didibii faya di e boon tego. 9 Soseefi tu, efu yu ain wani luku sani di o puu yu a Masaa Gadu pasi, da a moo bun, i diki en puu towe. Bika a moo bun fi i lasi wan pisi fi i sikin, ma i fende a libi fu tego, moo enke i de anga i tu bunbun ain, ma den iti yu go a ini didibii faya go boon.

Masaa Gadu á wani sama mu lasi

Lk 15:3-7

10 “Fu tuu, mi e taigi u! U mu luku bun, fa u e libi anga den pikinengee, enke di i si taampu ya. U á mu si den enke soso sani. Bika den Masaa Gadu Kondee Basiya*f13* fu mi Tata a tapu anda, di de ne en fesi ala yuu, e oli waki fu kibii den.

11 “Bika, a Manpikin di saka kon toon libisama ya, kon, fu suku ala sama di lasi Masaa Gadu pasi, tyai kon poti a Masaa Gadu pasi baka, fu den fende libi.”

12 We, ne Masaa Jesesi gi den wan ageisi toli taki: “Fa i denki fu wan sama di abi wan ondoo sikapu? Kon u taki, wan fu den komoto a den taawan mindii go lasi. Da san i denki? A masaa fi en o fika den neigintenti a neigin taawan a pe den de e nyan na a sabana, da a go suku a lasi wan, te enke a fende en? 13 Da fu tuu, mi e taigi u! Te a o fende a wankodo di be lasi baka, a o poolo anga en, moo den neigintenti a neigin taawan di á be lasi. 14 We, na soseefi u Tata, a tapu anda tan tu. Bika a á wani ná wan fu den pikin ya mu go lasi.”

Fa i mu gi sama paadon

Lk 17:3

15 Namo Masaa Jesesi taki go doo taki: “Efi i baala du wan sani anga yu di á bun, da yu wawan go taki anga en fosi. Da efu a yee san i taki, ne a begi paadon, da i wini en tyai kon poti a pasi kaba. 16 Ma efu a á wani yee yu, da kai wan ofu tu sama moo, da u go taki anga en baka. Da dati o kai anga a weiti di taki, moo enke wan kotoigi mu de, fu tyai wan toli go a kuutu fesi, fu lanti sa piki taki, na so a de tuu. 17 Da efu a á wani yee u, da u mu tyai a toli go a keliki fesi, a den taa biibiwan. Da efu toku, a sama ya á wani yee a keliki tu, da u mu fika en. Da u oli en enke sama di á sabi Masaa Gadu. Wan sama di de a ini takuudu anga ogii.

Fa fu begi Masaa Gadu sani

18 “Da fu tuu, mi e taigi u: San di u tei a goontapu, sa tei a Masaa Gadu Kondee. San di u losi a goontapu ya sa losi a Masaa Gadu Kondee tu.

19 “Fu tuutuu, mi e taigi u: Efu tu fu u tei ati kon awan, fu begi mi Tata a tapu wan sani, mi Tata a tapu o gi u en. 20 Bika pe tu doo dii sama de makandii a ini mi nen, da mi seefi de leti a den mindii de tu.”

Fa fu gi taawan paadon

21 Namo Peitilisi waka kon a Masaa Jesesi, ne a akisi en taki: “Masaa! Onmen leisi mi mu gi wan taawan, di du wan sani anga mi, paadon? Efu mi gi en paadon seibin leisi, a á sai, no?”

22 Namo Masaa Jesesi piki en taki: “Seibin toon namo á sai, Peitilisi! Ma seibintenti toon fu seibin, i mu gi taawan paadon.”

23 Ne Masaa Jesesi gi den wan ageisi toli, da a taki: “A Nyun Tii fu Masaa Gadu de leti enke wan kownu di abi somen wookoman, di mu pai en. 24 Da wan dei, ne a kownu wegi ala den paiman di den mu pai en go, a wegi den kon. Namo a kai wan fu den ondooman fi en, di abi fu pai en onmen tenti miliyun. 25 Ma namo, da a man ya á be poi pai a kownu. Ne a kownu taki: ‘U seli en, anga en uman anga en pikin anga ala san a abi, da u tyai a moni kon gi mi. Da mi sa fende mi moni baka.’

26 “We, ne a wookoman kai anga kini na a kownu fesi, ne a begi en taki: ‘Kee! Masaa, i abi leti! Gaantangi! Oli pasensi gi mi? Mi sa pai yu!’ 27 Namo di a wookoman begi so, ne tyali kisi a masaa taki, meke a gwe fi en. A á de fu a pai en a paiman moo.

28 “Da na gwe tapu a man ya de ete! Namo a miti wan taa ondooman fu a seefi kownu a pasi. A man de be mu pai wan sani fu feifi dunsu kolu so. Namo, a dyombo kisi en hub oli taki: ‘Pai mi! Pai mi wanten! Wanten wanten, nownow ya!’ 29 We, ne a taa ondooman kai anga kini a doti begi en taki: ‘Gaantangi! Oli pasensi gi mi baa, te mi fende a moni, mi sa pai yu baka.’ 30 Ma a á wani. Ma so a meke den kisi a man ya poti a dunguu osu taki, meke a tan ape, fu te enke a kaba pai en a hiihii paiman!

31 “Ma di den taa wookoman fu a masaa si ala san pasa, ne a buduufu den te, ne den lon go taigi den masaa ala san pasa. 32 We, ne a masaa kai a wookoman kon ne en baka. Ne a taigi en taki: ‘Yu takuu ati sani yu! A hiihii gaan moni di i be abi fu pai mi, ne mi fika yu, fu di i be begi mi. 33 Da saide meke yu á teke tyali ati luku a taa wookoman fu mi, enke fa mi be teke tyali ati wooko anga yu?’ 34 We, a masaa ati boon tee, ne a kai sikowtu kon kisi en tyai go a ini sitaafu osu. Meke a tyai pina anga sitaafu, fu te enke a pai en a lasiti kopoo sensi.”

35 Ne Masaa Jesesi taigi den taki: “We, na soseefi mi Tata sa du anga ibiiwan fu u, efu u nái gi taawan paadon anga u hii ati.”

19

Man anga uman á mu paati

Mk 10:1-12; Lk 16:18

1 We, baka di Masaa Jesesi taki den wowtu ya, ne a komoto a Galileya, koti abaa a Joodani Liba, gwe na a pisiwataa fu Judeja. 2 Ma namo, di a doo, ne tyaipi sama booko kon ne en, kon e waka ne en baka. Ne a deesi den sikiman ape.

3 Ma den Faliseiman seefi kon ne en de tu, fu tesi en meke a sa taki sani di á fiti. Namo den akisi en taki: “Fa a weiti fu Gadu de? Wan man sa paati anga en uman, fu iniiwan pikin sani di en anga en abi?”

4 Ma Masaa Jesesi piki den taki: “U á leisi san sikiifi a Masaa Gadu Buku fu dati, no? Bika a sikiifi taki, na a bigin, da Masaa Gadu be meke wan man anga wan uman namo. 5 Di Masaa Gadu du dati, ne a taki: ‘Na fu dati ede meke, wan man e fika en gaansama osu, fu go teke en uman libi. Da den tu sama de mokisa libi toon wan sikin.’ 6 Da den nái teli fu tu sama moo, ma den de wan sikin namo. Da san Masaa Gadu poti kon toon wan, da ná wan libisama di mu paati den.”

7 Ne den Faliseiman piki en taki: “We, efu a de so tuu, da saide meke Mosesi be sikiifi taki, manengee sa go naki pampila a lanti taki, en anga en uman paati? Da a sa gi a uman a pampila de, da a sende en gwe?”

8 Namo Masaa Jesesi piki den taki: “Weeno! Na fu a taanga yesi fu u ede, meke Mosesi be du dati, fu gi u pasi fu u paati anga u uman! Ma na a bigin, da a sani á be de so. 9 Ma mi e taigi u taki, a sama di o paati anga en uman, boiti efu a du ogii ne en osu, ne a teke wan taa uman, da a kai a ini a motyo libi.”

10 Namo den bakaman fu Masaa Jesesi piki Masaa Jesesi taki: “Ai! Uman anga man toli taanga! Bika efu na so a weiti fu Masaa Gadu de, da a á de fu man teke uman libi. Soseefi a á de fu uman teke man fu libi tu.”

11 Namo Masaa Jesesi piki den taki: “Meke mi taigi u! Ná ala sama sa de so. Ma na den sama di Masaa Gadu kai, fu tan so, da na den namo sa tan so. 12 Bika son sama á poi libi anga uman, fu di mama meke en so kaba. Son sama á poi libi anga uman, fu di taa sama poti en so. Son sama, da na den seefi fende en bun, fu tan so, fu de a ini a Nyun Tii fu Masaa Gadu. Da sama di sa fusutan san mi leli ya, da meke a fusutan en.”

Masaa Jesesi begi gi den pikinengee

Mk 10:13-16; Lk 18:15-17

13 Namo a seefi yuu de, ne den sama tyai wanlo pikinengee kon a Masaa Jesesi, fu a poti ana a den tapu begi gi den. Ma den bakaman kaasi den fu ogii! 14 Namo, Masaa Jesesi piki den taki: “U fika den pikin, meke denseefi kon doo a mi tu. U á tapu den! Bika na sama di abi a fasi di pikinengee abi sa poi go doo a ini a Nyun Tii a Masaa Gadu Kondee.” 15 We, ne Masaa Jesesi poti ana a den pikin tapu, begi gi den. Ne a gwe.

A toli fu a yonkuman di be
abi tyaipi gudu

Mk 10:17-31; Lk 18:18-30

16 We, ne wan yonkuman kon doo a Masaa Jesesi. Ne a akisi en taki: “Mesiti! Sowtu bun de, fu mi du te, da mi sa fende a libi fu tego?”

17 We, ne Masaa Jesesi akisi en taki: “Saide meke yu e akisi, sowtu bun de? Yu á sabi taki, na Masaa Gadu wawan namo bun, no? We, efi i wani fende a libi fu tego, da i mu oli iseefi a den weiti fi en.”

18 Ne a yonkuman akisi en taki: “On di fu den weiti mi mu oli?”

Namo Masaa Jesesi piki en baka taki: “Yu á mu kii sama. Yu á mu waka anga taa uman ofu man! Yu á mu fufuu. Soseefi, yu á mu lei. 19 I mu lesipeki i mma anga i dda. Yu mu lobi ala sama enke fa yu lobi iseefi.”

20 We, ne a man piki taki: “Ala den weiti de, na sani di mi e oli. Da san fika moo fu mi du, boiti dati?”

21 Namo Masaa Jesesi piki en taki: “Efi i wani de wan bunbun sama sondee fowtu, da go seli ala den sani di yu abi. Da gi den pootiman a moni, da yu sa fende gaan gudu a Masaa Gadu a tapu anda. Da, te i kaba, da kon waka a mi baka, enke wan bakaman fu mi.” 22 We, di a yee ala san Masaa Jesesi taigi en, ne a booko sikoo. Ne a bendi ede a doti, ne a waka gwe anga ala gaan tyali na ati. Bika a be abi tyaipi gudu.

23 Namo Masaa Jesesi daai go a den bakaman fi en taki: “Luku de! Fu tuutuu, a taanga gi wan guduman fu kon a ini a Nyun Tii fu Masaa Gadu. 24 Mi e taigi u ete wan toon. A moo makiliki fu wan kameili*f14* pasa a nanai olo, moo enke wan guduman pasa go a ini a Nyun Tii fu Masaa Gadu.”

25 We, di den bakaman fi en yee so, ne a sani fuka den. Ne den akisi en taki: “We, da sama sa fende a libi fu tego seefi?”

26 Namo Masaa Jesesi luku den dunn. Ne a piki den taki: “Efu na libisama wawan a be didon, da ná wan sama di be o poi fende a libi de. Ma fu Masaa Gadu, da sani seefi á de di a á poi du.”

27 We, ne Peitilisi akisi en taki: “We, wi be fika ala sani di u be abi, kon waka a yu baka. Da sowtu paiman wi dati o fende?”

28 Namo Masaa Jesesi piki taki: “U aliki ya! Fu tuu! Wan ten e kon, di ala sani o meke kon nyun baka. Da a Manpikin di saka kon toon libisama ya o sidon ne en kownu sutuu anga ala a dyendee di a abi, fu tii ala sani. Da u di be e waka ne en baka seefi o sidon a kownu sutuu, fu kuutu den twalufu lo fu Islayeli Kondee. 29 Soseefi ala sama di fika osu ofu baala ofu sisa ofu dda ofu mma ofu uman ofu pikin ofu ala san a abi, fu di a wani waka a mi baka, da a o fende den sani ya wan ondoo toon baka. Da bakaten seefi a sa fende a libi fu tego tu. 30 Da a yuu de, somen sama di de fesiwan ya o toon bakaman. Da somen di de bakaman ya o daai toon fesiwan.”

20

A ageisi toli fu den wookoman
na a goon

1 Namo Masaa Jesesi gi den ete wan ageisi toli, fu soi den fa a Nyun Tii fu Masaa Gadu tan. A taki: “Wan guduman be abi wan goon. Ne di mamanten fuuku, ne a go suku sama fu yuu, fu kon yeepi en wooko a goon. 2 Ne di a fende den wookoman, ne en anga den kuudei taki, a o pai den wan hiihii dei wooko moni. Ne a sende den go wooko na a goon.

3 “Ne a de ape, te wan sani fu neigin yuu so, ne a go a ganda baka. Ne a go si wan duupu taa sama taampu a wowoyo de sondee wooko. 4 Namo a kai den taki: ‘U kon go wooko gi mi, a mi goon. Mi o pai u enke fa a fiti.’ Ne den go.

5 “We, ne a de, te wan sani fu twalufu yuu so, ne a go baka go du a seefi sani. Ne di dii yuu, ne a daai go suku sama baka tu. 6 Namo neti be e kon doo kaba, a be fika wan kodo yuu namo, fosi wooko komoto. Ne a basi waka go a ganda baka. Ne a si taa taa sama taampu anda ete, sondee wooko. Ne a akisi den taki: ‘Saide u de ya a ganda sondee wooko so?’

7 “Namo den piki en taki: ‘Na taa fasi á de. Bika wi á fende wooko, moo enke fa u taampu ya.’

“Namo, ne a basi taigi den taki: ‘U kon go wooko a mi goon!’ Ne a sende den go na a goon.

8 “Ne den wooko te a yuu kisi, fu den komoto a wooko. Ne a masaa di abi a goon, go taigi a wooko basi taki: ‘Kai den wookoman, da pai den den moni. Bigin a den lasiti wan, di u be teke a wooko a bakadina ya te go miti den fosi wan fu a mamanten.’

9 “We, ne den wookoman kon, di a be yuu na a bakadina mofu. Ne a pai den wan hii dei moni. 10 Ma namo, di den wookoman di be kon senten mamanten si a moni di den wookoman di be kon bakadina kisi, ne den membee taki, den be o fende moo ipi moni moo enke den. Ma te fu kaba, ne den kon si taki, na a seefi moni den kisi, enke den man di be kon bakadina mofu de tu. 11 We, ne di den teke a moni, ne den ati boon na a masaa fu a goon, te ná sipowtu. 12 Ne den kuutu taki: ‘Fa a sani ya kan? Den man di kon dyonson ya, den wooko wankodo yuu langa namo, ne i pai wi anga den a seefi moni. Wi, di be de ya e pina e sweti hiihii dei a ini a gaan ati san.’

13 “Namo a masaa piki wan fu den taki: ‘Mi mati! San mi du anga u so, meke u e kuutu mi? Mi á pai u wan hiihii dei moni, enke fa u be kuudei, no? 14 We, u teke san mi pai u, da u waka gwe a osu. Bika na miseefi wani pai den taawan a seefi moni di mi pai u. 15 Da u fika mi, meke mi du san mi wani anga mi eigi moni. A á de fu u dyalusu so, fu di mi abi bun ati fasi fu luku sama.’

16 “We, na so den di de a baka ya o daai kon toon fesiwan. Da den di de a fesi ya o daai kon toon bakawan.”

Masaa Jesesi soi baka san o miti en

Mk 10:32-34; Lk 18:31-34

17 Da Masaa Jesesi de a pasi e gwe a Jelusalem. Ne a kai den twalufu bakaman fi en go a wanse. Ne a taigi den taki: 18 “U si, wi e go a Jelusalem Foto nownow! Da den o kisi a Manpikin di saka kon toon libisama ya, poti a den hei apaiti begiman anga den leliman fu Dyuweiti ana. Da den o kuutu en taki, a mu dede. 19 Da den o poti mi a den Loma sama ana. Da den o wisiwasi mi, fonmi te a sai den. Da den o tyai mi go sipikii kii a koloisi. Ma di fu dii dei, da mi o weki baka.”

A fasi fa den bakaman mu libi
anga denseefi

Mk 10:35-45

20 Ma namo, da na a seefi yuu de, ne a mma fu den tu manpikin fu Da Sebedi kon a Masaa Jesesi. Ne a kai anga kini a doti a Masaa Jesesi fesi taki: “Masaa oo! Mi wani begi i wan sani, baa?” 21 Namo Masaa Jesesi akisi en taki: “San i wani?”

Namo a mma piki taki: “We, Masaa! Dyonson, yu o de Kownu a ini a Nyun Tii fu Masaa Gadu. Da gaantangi! Meke den tu manpikin fu mi ya sidon a yu se, baa? Wan fu den a yu letise ana, a taawan a yu kukutuse ana.”

22 Ma Masaa Jesesi piki en taki: “Yu á sabi san i e akisi mi ya! Bika wan gaan pina de a pasi e kon fu mi nyan. U denki u sa poi nyanmi en anga mi?”

Namo den piki en taki: “Eeye Masaa! U sa poi nyanmi en anga yu.”

23 Namo Masaa Jesesi piki den baka taki: “Na tuu! U sa diingi en tuu! Ma a á didon a mi, fu gi sama peesi a mi leti ana ofu mi kukutu ana se. Bika na den sama di mi Tata, a tapu poti den hei peesi de gi sa fende den.”

Sama o hei a ini a Nyun Tii
fu Masaa Gadu?

24 We, di den taa tin bakaman fu Masaa Jesesi yee san pasa de, ne den ati boon seefi seefi. 25 Ma Masaa Jesesi kai ala den kon ne en. Ne a taigi den taki: “U ala fiya sabi fa den edeman fu goontapu ya e tii kondee. Den e dwengi sama poti a den ondoo. Da den sama de seefi e dwengi sama poti a den ondoo fu pee basi a den tapu. 26 Ma u dati á mu libi so. Pe fu dati, da a sama di wani hei a u mindii, mu saka enseefi fu e dini taawan. 27 Sama di wani toon fesiman fu taawan mu toon saafu gi den taawan. 28 Bika a Manpikin di saka kon toon libisama ya, á kon fu sama dini en. Ma a kon fu dini sama. A kon fu gi en libi enke paiman, fu pai gi somen sama, fu kon de bun gi Masaa Gadu.”

Masaa Jesesi deesi tu beendiman

Mk 10:46-52; Lk 18:35-43

29 We, ne di Masaa Jesesi anga den bakaman fi en komoto a Jelikow e gwe, ne tyaipi sama e waka ne en baka. 30 Ma namo, da tu beendiman be sidon a sikin pasi. Ne di den yee taki, na Masaa Jesesi e pasa de, ne den e bali taki: “Masaa! Masaa! Bakaten Manpikin fu Kownu Dafeti paansu! Teke tyali ati luku wi, baa?” 31 Ma den tyaipi sama di be e waka a Masaa Jesesi baka kaasi den taki: “U tapu mofu ya!” Ma a tan enke na sende, den sende den, fu bali moo taanga. Bika, na now den e bali taanga taki: “Masaa! Bakaten Manpikin fu Kownu Dafeti paansu! U begi i! Teke tyali ati luku wi oo!”

32 We, ne Masaa Jesesi taampu diin. Ne a kai den kon, ne a akisi den taki: “San u wani, fu mi du gi u?”

33 Namo den piki taki: “Masaa! U wani i deesi u ain, fu u sa si sani.” 34 Namo tyali kisi Masaa Jesesi fu den, te ná sipowtu. Ne a waka go, ne a oli den ain. Ne wanten de, ne den ain kiin fu si ala sani. Ne den teke fu waka a Masaa Jesesi baka.

21

Den sama e piisii anga Masaa Jesesi
enke wan kownu

Mk 11:1-11; Lk 19:28-40; Jn 12:12-19

1 Namo, den Masaa Jesesi kon doo koosube fu Jelusalem Foto. Den be de na a foto den e kai Betifage, na a pisi fu Oleifi Mongo. Namo, ne Masaa Jesesi kai tu fu den bakaman fi en kon, fu sende sani. 2 A taigi den taki: “Go na a kondee na abaase anda. U o si tu buliki de, wan uman wan anga en pikin. U losi den teke tyai kon gi mi ya. 3 Efu wan sama sa akisi pe u e go anga den, da u mu piki en taki, na Masaa sende u, fu kon teke den. Bika Masaa abi den fanowdu nownow. Ma te a Masaa kaba anga den, da u o tyai den kon poti baka.”

4 Da na fu sani sa waka enke fa wan fositen apaiti takiman fu Masaa Gadu be sikiifi. Bika a be sikiifi taki:

5 “Meke den sama fu Siyon sabi taki,

a kownu fu den e kon.

Ai kon a den

anga ala gaan saka fasi a wan buliki tapu.”

6 We, ne den tu bakaman waka go, enke fa Masaa Jesesi sende den. Ne den du san a sende den tu. 7 Den teke a uman buliki anga en pikin tyai kon. Soseefi den bakaman teke den koosi baala a den buliki mindii baka. Ne Masaa Jesesi subi go sidon na a pikin buliki tapu, fu gwe.

8 Da tyaipi tyaipi sama be de anda di teke koosi anga bon ana baala na a pasi tapu pe Masaa Jesesi o pasa anga den buliki. 9 Da sama be e waka a Masaa Jesesi baka, den e waka ne en fesi. Da den e bali taki:

“Hosana gi a Bakaten Manpikin fu Kownu Dafeti paansu!”

“Seigi fu awan, di e kon a ini a nen fu Masaa.”

“Hosana gi Masaa Gadu a tapu seefi!”

10 Namo di den doo a ini Jelusalem Foto seefi, ne a hii foto seke. Den sama booko kon gwuulu, da den e taki: “Sama kon ya?”

11 Da taawan e piki taki: “Jesesi! Jesesi! Apaiti takiman fu Masaa Gadu di komoto a Nasaleti Foto, na a pisiwataa fu Galileya.”

Masaa Jesesi yaki sama puu na
a Mama Keliki

Mk 11:15-19; Lk 19:45-48; Jn 2:13-22

12 We, ne Masaa Jesesi waka go na a gaan Mama Keliki. Da somen sama be de anda e bai sani, e seli enke na wowoyo. Namo Masaa Jesesi yaki ala den puu de. Ne a toto ala den tafaa pe den be e booko moni, towe a doti. A puu ala den sutuu pe sama be sidon e seli doifi towe gwe. 13 Na so ai taigi den tu taki: “U á sabi san sikiifi a Masaa Gadu Buku, no? A sikiifi taki: ‘Mi osu mu de wan peesi pe sama e kon, fu begi makandii.’ Na so! Ma fu saide u sama ya meke a toon wan peesi fu kweki fufuuman du?”

14 Namo, di Masaa Jesesi de ape, ne wantu beendiman anga lanman kon suku yeepi ne en. Ne a deesi den kon bun. 15 We, den hei apaiti begiman anga den leliman fu Dyuweiti ape ati boon tuutuu. Bika den si den foondoo sani di ai du ape. Soseefi den e yee pikinengee seefi mu e bali baya ape taki: “Hosana! Bika en na a Bakaten Manpikin fu Kownu Dafeti paansu.” 16 We, ne den moo hei apaiti begiman komoto kon akisi Masaa Jesesi taki: “I yee bun, fa den pikin e kai yu de?”

Namo Masaa Jesesi piki den taki: “Mi e yee kiinkiin, fa den e kai mi! Ma u dati á leisi san sikiifi a Masaa Gadu Buku, no? A sikiifi taki:

‘Masaa Gadu o meke,

te enke petepete pikin seefi e bali baaya gafa en.’ ”

17 We, ne Masaa Jesesi waka komoto ape. Soseefi a komoto a ini Jelusalem Foto, go siibi na a peesi den e kai Betaniya.

Masaa Jesesi fuuku a figasii bon

Mk 11:12-14,20-26

18 Namo fuuku mamanten, ne Masaa Jesesi opo fu go a Jelusalem Foto baka. Ma angii be moo en. 19 Namo a si wan figasii bon a sikin pasi. Ne a go suku figasii na a bon. Ma ná wan enkii sii a poi fende. Ne a fuuku a bon taki: “I kaba fu meke sii a goontapu! Bika noiti moo wanten i sa meke sii!” Fa i si Masaa Jesesi taki so, a bon dede wanten.

20 Da den bakaman fi en si a foondoo sani di pasa anga a bon ya. Ne den foondoo te, den á sabi san fu du. Namo den go akisi Masaa Jesesi taki: “Da fa a bon du dede wanboo wanboo so?”

21 Namo a piki den taki: “Na tuutuu biibi meke dati pasa. Bika te i sa biibi Masaa Gadu doo yu ati tuutuu, da i sa poi du san mi du ya tu. Soseefi i sa poi du moo gaan foondoo sani moo dati seefi. A winsi na sende i sende wan gaan mongo taki: ‘Diipi go kai a ini ze.’ A sa musu fu go! 22 Fu tuu, ala san i begi akisi Masaa Gadu, a sa du ala dati gi yu. Ma a wan sani, i mu abi biibi doo yu ati, te yu e begi.”

Den hei apaiti begiman kon
tesi Masaa Jesesi

Mk 11:27-33; Lk 20:1-8

23 Namo Masaa Jesesi go doo Jelusalem Foto baka. Ne a waka go na a Mama Keliki baka, fu go leli den sama sani anda. Namo den hei apaiti begiman anga den gaansama fu kondee go ne en. Ne den akisi en taki: “Sama gi yu a makiti, fu waka du den sani, di yu e waka e du ya! Sama gi yu a makiti fu du den sani ya?”

24 We, ne Masaa Jesesi piki den taki: “Mi o akisi u wan sani fosi. Te u kaba piki mi dati, da miseefi sa piki u san u akisi mi de. 25 U piki mi! Sama be gi Johanisi a makiti fu dopu sama? Na Masaa Gadu ofu na libisama be sende en?”

We, di a akisi so, ne den bendi a se fosi, fu kai pakisei luku, fa fu piki en. Ne den fiti taki: “Efu u piki taki: ‘Na Masaa Gadu sende Johanisi,’ a sa akisi wi taki: ‘Da saide, u á be biibi Johanisi?’ 26 Soseefi, efu u piki taki: ‘Na libisama be gi en Johanisi a makiti,’ da wi anga a foluku fu kondee o de a toko. Bika a foluku e si Johanisi enke wan apaiti takiman fu Masaa Gadu.” 27 Dati meke den piki Masaa Jesesi taki: “Wi á sabi sama be gi en a makiti.”

Ne Masaa Jesesi piki den baka taki: “Di u á sabi kaba sama be gi en a makiti, da mi seefi ná o taigi u sama gi mi a makiti tu.”

A ageisi toli fu a dda anga den tu
manpikin fi en

28 Namo Masaa Jesesi taki anga den go doo taki: “Mi o gi u wan ageisi toli fu teke poti pakisei bunbun! Wan sama be abi tu manpikin anga wan goon. Ne a sende a moo gaan manpikin fu go wooko na a goon. 29 Ma a pikin ya piki en taki: ‘Nono, mi dda! Mi ná o poi go wooko a goon.’ Ma moo lati, ne a pikin ya fii tyali, fu di a piki so. Ne a komoto langa langa go wooko na a goon, gi a dda.

30 “We, ne a dda go na a moo nyoni manpikin tu. Ne a sende en fu go wooko na a goon tu. Namo a manpikin ya piki taki: ‘Iya, mi dda! Mi o go. Ma na piki namo a piki, bika a á go seefi seefi.’ ” 31 Namo Masaa Jesesi koti a toli taki: “On di fu den tu manpikin ya du san a dda wani?”

We, ne den piki en taki: “Awan di be taki, a ná o go, ma toku a go moo lati.”

Ne Masaa Jesesi taki: “We, fu tuu, mi e taigi u taki, den gaan polinen sama fu kondee o daai kon de a ini a Nyun Tii fu Masaa Gadu. Ma u dati o fika so. 32 Bika u á si taki, Johanisi taki sani fu Masaa Gadu, ne den dati biibi, no? Weeno! Ma u dati si san pasa de, ne toku u seefi á wani daai libi fu biibi Johanisi.”

A ageisi toli fu den takuu ati sama
di e luku a goon

Mk 12:1-12; Lk 20:9-19

33 Namo Masaa Jesesi taki baka taki: “Wan taa ageisi toli e kon ya, fu soi wan sani. Wan gaan masaa be abi wan goon, fu paandi wan sii enke doloifi. Ne a meke wan wooko sani poti ape, fu kwinsi a sii ya kon toon win. Soseefi a lontu a hii goon anga a hii wooko sani ya poti a ini dyali. Ne a meke wan hei osu go a tapu fu den wakiti man oli waki na a goon. Ne a kai wan duupu sama kon poti a hii wooko ya a den ana, fu du. Bika enseefi o go koi a taa kondee. 34 Namo, den sii fu a goon be kon lepi. Na so a yuu doo, fu go booko den kwinsi toon win. Ne a gaan masaa sende en futuboi go a den sama, fu den sende fi en se gi en. 35 Ma den sama feti ogii ogii anga den futuboi fu a gaan masaa, di a sende go. Den fon afu, ne den naki taawan kii anga siton. 36 Ma toku, a gaan masaa sende moo ipi futuboi go a den sama baka, fu meke den sama sende fi en se gi en. Ma den disi seefi go tuka anga a seefi ogii, di be miti den fosi futuboi di a masaa be sende go.

37 “We, ne a gaan masaa luku taki: ‘Efu mi sende a manpikin fu miseefi go a den sama tu, da den o feele fu du ogii anga en, fu di na a manpikin di miseefi abi.’

38 “Namo den sama si a manpikin e kon. Ne den taki: ‘Oho, luku anda! A gaan masaa sende a manpikin fi en seefi kon a leisi ya. We, disi na awan kodo manpikin di a dda abi, fu poti enke basi, fu taki, gi ala san a dda seefi abi. Meke u kii en, da a goon o fika gi wi.’ 39 We, ne den lulu a manpikin ya, fu te a kon doo. Ne den ali en puu a ini a goon tyai go kii.”

40 Namo, ne Masaa Jesesi koti a toli. Ne a akisi den taki: “San u pakisei a gaan masaa o du, te enseefi o kon a den sama ya?”

41 Namo den piki en taki: “A gaan masaa ya ati musu boon tuutuu. Da a musu kii den takuu ati sama di be e luku a goon de. Soseefi, a o poti a goon a ini taa sama ana, di sa wani gi en, fi en se.”

42 Namo Masaa Jesesi taigi den baka taki: “U á leisi san sikiifi a Masaa Gadu Buku, no? A sikiifi taki:

‘Disi na a siton di meseeman be oli fu wan soso sani.

Na dati daai kon toon a siton futu fu a hii osu.

Na so Masaa du en wooko.

A foondoo gi wi, fu si.’

43 We, meke mi e taigi u! Masaa Gadu o fika u fu a peesi ya a wan se. Da a o komoto go anga a Nyun Tii fi en a taa taa foluku sama, di wani tan enke fa a wani. 44 Bika sama di o kai na a siton ya tapu, o booko pisipisi. Soseefi, efu a siton ya kai a wan sama tapu, da a o masi a sama de fini fini.”

45 Namo den hei apaiti begiman anga den Faliseiman aliki den toli fu Masaa Jesesi ya, te a kaba. Ne den taki: “Na wi ai poti na ageisi toli de so.” 46 Da na leti ape kaba den be wani kisi Masaa Jesesi wanten. Ma den á kisi en ape. Bika den be e feele a foluku di e oli Masaa Jesesi enke wan apaiti takiman fu Masaa Gadu.

22

A toow osu toli fu a manpikin
fu kownu

Lk 14:15-24

1 Namo Masaa Jesesi gi wan taa ageisi toli baka, fu leli den sama wan sani. 2 A taki: “A Nyun Tii fu Masaa Gadu tan enke fa a toli fu a kownu ya o waka. A kownu ya be abi wan manpikin. Ne a manpikin yuu kisi fu teke wan uman libi. Namo a kownu sete wan toow osu, fu oli gi en. 3 Ala sani fu a fesa seeka te a kaba. Ne a kownu sende futuboi go kai wan paitei sama, fu kon nyan toow osu. Ma den sama ya á wani kon. 4 A kownu sende futuboi ete wan leisi go kai den baka taki: ‘U kon! Mi seeka ala nyanyan sani, fu oli a feisiti kaba. Mi kii kaw anga taa taa fatu meti boli! U kon piisii na a fesa!’ 5 Ma winsi fa den futuboi go taki dati, toku den sama á wani kon. Bika den abi taa taa fuka e du. Taawan taki, ai go a goon. Taawan abi taa taa sowtu sani e du. 6 Wan paitei fu den sama dati kisi den futuboi fu a kownu di a sende go, wai kon. Ne den taki, den o mesaandi den. We, tuutuu den du anga den, te den kii son fu den seefi.

7 “Namo a kownu ati boon tuutuu. Ne a sende suudati go kii den sama di kii den futuboi fi en baka. Den suudati boon a hii foto fu den sama de paata a doti. 8 Namo a kownu kai wan duupu taa futuboi kon. Ne a taigi den taki: ‘Ala sani fu a feisiti de seeka seeka. Ma den sama di mi be kai fu kon, den á waiti fu kon doo ya. 9 Da u go waka na a hii ganda kai ibii sama di u si anda, fu kon nyan a feisiti.’

10 “We, ne den wookoman go kai ala sama di den miti, fu go na a toow osu. Namo a toow osu bigi te, ai meke huuw anga sama. Bika ala sowtu sama be kon, bun ati wan anga takuu ati wan.

11 “Namo a kownu seefi waka kon doo a ini a toow osu, fu luku sama di kon. Da a si taki, den sama wei toow osu koosi, fiti enke fa a mu de. Ma na wan kodo sama de ape á be wei bunbun koosi. 12 Namo a kownu go akisi a sama ya taki: ‘Mi baala? Na so yu wei kon a mi feisiti?’ Namo a sama taampu diin namo, a nái piki a kownu seefi.

13 “We, ne a kownu sende en futuboi taki: ‘U kisi en! U tei en futu anga en ana! Da u iti en go na a gaan dunguu a doose anda. Na soso kee anga kaw tifi de anda.’ ” 14 Namo Masaa Jesesi koti a toli leti ape taki: “Na soseefi Masaa Gadu kai tyaipi tyaipi sama kon. Ma a ná ala den doo peesi, fu Masaa Gadu teke toon sama fi en seefi.”

Den kon fii Masaa Jesesi mofu luku
anga lantimoni toli

Mk 12:13-17; Lk 20:20-26

15 Namo den Faliseiman kon gwe. Ne den gwe go kai pakisei luku, fa fu akisi Masaa Jesesi wan sani, fu a piki fasi enseefi. 16 Namo den sende bakaman fu den go makandii anga wantu politikiman fu Kownu Helowdesi. Ne den taigi Masaa Jesesi taki: “Fa u sabi yu, da yu na wan gaan letiopu libisama! Yu e leli sama soso tuutuu sani fu Masaa Gadu. Soseefi yu nái kuutu konkuu. Bika yu e soi ibii sama di doo yu, leti san i mu soi en. Da i nái luku taki, disi ofu dati. 17 We! Taigi u, efu a de fanowdu fu u pai a moo gaan kownu a Loma Foto, a lantimoni.”

18 Ma ala fa den kon akisi Masaa Jesesi a sani ya, da a be sabi kaba taki, na wani den wani koli en, fu a piki sani di á bun. Namo a piki den taki: “U bidiigiman! Na wani u wani fasi mi kisi so? 19 U tyai a pikin moni di u e pai a lantimoni seefi kon, gi mi, osi?” Namo den sama kon doo anga wan fu den moni ya Masaa Jesesi. 20 Ne a teke a moni luku, te a kaba. Ne a taki: “Sama na a sama, di fesi maiki na a moni tapu ya?”

21 We, ne den piki en taki: “A sama de? A fesi di maiki na a moni tapu de, na fu a moo gaan kownu a Loma Foto!”

We, ne Masaa Jesesi piki den baka taki: “Efu ne en fesi de na a moni tapu, da a moni ne en sani! Da na musu u musu fu gi en, en sani di a abi! Ma san u dati abi fu gi Masaa Gadu, dati na san de fu Masaa Gadu. Na dati u mu gi Masaa Gadu.” 22 We, di Masaa Jesesi piki so, ne den foondoo, te ná sipowtu. Namo den fika en, ne den gwe.

Den Saduseiman kon akisi Masaa
Jesesi sani fu dede weki baka

Mk 12:18-27; Lk 20:27-40

23 A seefi dei de, ne a kulu fu den Saduseiman kon doo a Masaa Jesesi. Den sama ya e biibi taki, te wan sama dede, da a tan dede. Noiti moo a sa weki moo. 24 We, ne den taigi Masaa Jesesi taki: “Mosesi be fika wan weiti gi wi. Ai soi san fu du, te manengee dede fika en uman, sondee pikin. Da na a baala di a man ya abi fu teke a uman libi, fu meke pikin gi a dede baala. 25 Ma yee ya! Seibin baala be de. Ne a moo gaan wan kon dede, fika en uman sondee pikin. Ne a baala di waka ne en baka teke a uman libi. 26 Baka wan pisiten, a baala de seefi kon dede, sondee pikin anga a uman. Meke u taki, a waka so anga ala den taa baala. Bika ala dede, sondee meke pikin anga a uman. 27 Da te fu kaba, a uman seefi kon dede tu. 28 We, yu á taki, dedesama o weki wan dei baka, no? Da den seibin baala ya seefi musu weki tu. Da on di fu den seibin i pakisei taki, o abi a uman enke uman. Bika ala den seibin be libi anga en a ini den libiten.”

29 Namo Masaa Jesesi piki den taki: “U nái fusutan Masaa Gadu toli! Bika u á sabi san sikiifi a Masaa Gadu Buku. Soseefi u á sabi taki, Masaa Gadu abi makiti, fu du ala sani. 30 Bika i si den sama di o weki baka? Na Masaa Gadu Kondee a tapu den o go tan enke Masaa Gadu Kondee Basiya*f15* anda. Da fu teke uman ofu man libi, dati á sa de anda gi den moo. 31 Soseefi u á leisi san sikiifi fu dedesama a Masaa Gadu Buku, no? Bika Masaa Gadu taki de taki: 32 ‘Mi na a Gadu fu Abalaham, Isaki anga Jakopu.’ Da disi e soi taki Masaa Gadu a ná a Gadu fu sama di dede, da a kaba. Ma en na a Gadu fu sama di winsi den dede, toku den e libi ete.”

33 We, di Masaa Jesesi piki so, ne ala sama di be de ape foondoo, te ná sipowtu.

Den fii Masaa Jesesi mofu luku
on di weiti moo bigi

Mk 12:28-34; Lk 10:25-28

34 Namo den Faliseiman seefi kon yee taki, Masaa Jesesi tapu den Saduseisama mofu, te den á poi piki en baka. Namo denseefi feti lon kon doo. 35 Wan fu den, di be kon de na wan leliman fu Dyuweiti. Na dati go fii Masaa Jesesi mofu luku, fu a sa taki sani fasi enseefi. 36 Namo a akisi Masaa Jesesi taki: “On di fu den weiti fu Masaa Gadu moo bigi, fu oli?”

37 We, ne Masaa Jesesi piki en taki: “Na di taki: ‘U mu lobi Masaa Gadu anga u hii ati, u hii fii anga u fusutan.’ 38 Na dati na a weiti di moo bigi. 39 Ma ete wan weiti de fanowdu fu oli enke dati tu. Dati taki: ‘U mu lobi ala taa sama enke fa u lobi u seefi.’ 40 Bika na den tu weiti ya, na a hii mama fu den weiti di Mosesi anga taa taa fositen apaiti takiman fu Masaa Gadu be sikiifi.”

Kelestesi na Masaa fu Kownu Dafeti

Mk 12:35-37; Lk 20:41-44

41 Namo, da den Faliseiman be de ape makandii kaba. Ne Masaa Jesesi seefi o go akisi den wan sani tu. 42 A taki: “Fa u membee fu a Kelestesi seefi? Sowtu gaansama bakaten paansu pikin a de?”

Namo den piki en taki: “Na wan bakaten manpikin fu Kownu Dafeti paansu.”

43 Namo Masaa Jesesi piki baka taki: “Da saide a Apaiti Jeje fu Masaa Gadu be piki Kownu Dafeti seefi, fu kai a Kelestesi, Masaa? Bika Kownu Dafeti seefi be taki a ini Masaa Gadu Buku taki:

44 ‘Masaa Gadu taigi mi Masaa taki:

“Sidon a mi leti ana se ya,

te enke mi poti ala yu feyanti

a yu futu ondoo.” ’

45 Na so Dafeti seefi be kai a Kelestesi ‘Masaa.’ Da fa u ya sa taki, a Kelestesi na soso wan bakaten manpikin fu Kownu Dafeti paansu namo, da a kaba?”

46 We, di Masaa Jesesi kaba taki so, ne den á sabi san fu piki moo. Soseefi den e feele tu, fu sete taa sitee anga en, senten a dei de.

23

Fa den bakaman á mu teke
Faliseiman manii

Mk 12:38-40; Lk 11:37-52; 20:45-47

1 Namo, ne Masaa Jesesi daai taki anga a foluku fu kondee ape, makandii anga den bakaman fi en. 2 A taki: “Den leliman fu Dyuweiti anga den Faliseiman, teke Mosesi peesi tuu, fu leli sama dini Masaa Gadu. 3 Da u mu e teke san den e taki. Ma luku bun! U á mu teke a sowtu fasi, fa denseefi e libi. Bika den seefi nái waka enke a leli di den e gi. 4 Ma na taanga weiti den e poti gi sama, fu oli. Ma denseefi nái lobi wan finga a den weiti de, fu meke sama poi si a den, fa a weiti mu oli seefi.

5 “Da na fu sama ain, meke den e du sani. Bika den e sikiifi Masaa Gadu weiti poti a pampila, tei na ana anga fesi ede. Soseefi den e wei apaiti sowtu koosi tu. 6 Soseefi den e teke peesi sidon a den moo bunbun peesi fu tafaa sikin a ini keliki. Soseefi te feisiti doo, da na den e teke den moo bunbun peesi a tafaa sikin. 7 Soseefi, den lobi te ala sama di miti anga den a wowoyo e kai den, Mesiti. Bika den wani ala sama e si den enke gaan bigiman. 8 Ma u enke bakaman fu mi dati á mu tan enke den. Bika u ala ya dati na baala anga baala. Da u á mu meke taawan poti u e kai, Mesiti ya. Bika na wan kodo Masaa fu gi leli namo u ala de abi. 9 Soseefi, na wankodo Tata di de a tapu namo u ala de abi. Da u á mu si taawan ya enke a sowtu Tata de. 10 Soseefi u á mu meke taawan poti u e kai, edeman fu gi leli, tu. Bika na mi, a Kelestesi wawan na a edeman, fu gi leli. 11 Ma a wi mindii ya, efu yu wani de basi a taawan tapu, da na yu mu saka yuseefi e dini den taawan. 12 Na sama di e saka denseefi so, na den Masaa Gadu o gi wan hei peesi. Ma Masaa Gadu o saka ala sama di e hei denseefi, poti a ondoo fu ala den taawan.”

Masaa Jesesi soi san na den
takuu fasi fu den Faliseiman

Mk 12:40; Lk 11:39-42,44,52; 20:47

13 Soseefi Masaa Jesesi taki go doo taki: “Ma heelu fu u, leliman fu Dyuweiti anga Faliseiman! Bika u na bidiigiman! U taampu e tapu pasi gi den sama di wani kon a ini a Nyun Tii fu Masaa Gadu. 14 We! Heelu fu u, leliman fu Dyuweiti anga Faliseiman! Bika u na bidiigiman! U sidon e nyan ala sani fu pooti uman di man dede fika a ganda. Da u sidon e begi gaan lolo begi gi den baka, enke u na bunbun sama. We, den sani ya o meke Masaa Gadu gi u moo gaan sitaafu.

15 “Fu tuu! Heelu fu u, leliman fu Dyuweiti anga Faliseiman! Bika u na bidiigiman! U e waka e lontu goontapu, fu suku sama tyai kon toon u bakaman. Da u e meke sowan sama kon ogii tu boo moo u seefi. Da enseefi e kon lepi fu go teke sitaafu a didibii faya, enke u de tu.

16 “Da heelu fu u! Bika u na beendiman di nái si, ma toku, u e suku fu tyai taawan waka a pasi. Bika u de ape e leli sama lei sani taki: ‘Den sa sweli taki, anga a nen fu a Mama Keliki taki, na so mi o du!’ Da efu den á du enke fa den be sweli, da a ná ogii. Ma san ogii, na te den be sa sweli taki, anga a nen fu gowtu di de a ini a Mama Keliki. 17 We, u beendiman de! Na law u e law? U taigi mi! A Mama Keliki ofu a gowtu di de a ini, on di e meke a taawan toon apaiti sani gi Masaa Gadu? 18 U taki tu taki: ‘Sama sa sweli taki, anga a nen fu a apaiti begi tafaa pe den e poti meti boon, enke paiman gi Masaa Gadu.’ Da efu den á du enke fa den be sweli de, da a ná o ogii. Ma san ogii, na te den be sa sweli taki: ‘Anga a nen fu a meti di e boon enke paiman gi Masaa Gadu de.’ 19 We! U na beendiman! Bika u piki mi! A meti di den poti e boon enke paiman gi Masaa Gadu ofu a apaiti begi tafaa? On di fu den tu e meke a taawan toon wan apaiti sani gi Masaa Gadu? 20 U nái si taki, na a apaiti begi tafaa e meke a meti toon wan apaiti sani gi Masaa Gadu, no? We, da efi i teke a apaiti begi tafaa sweli, da a meti seefi á de a ini a sweli tu, no? 21 Soseefi, efi i sweli taki: ‘Anga a nen fu a Mama Keliki.’ Da Masaa Gadu seefi de a ini a sweli de. Bika a dati na a tanpeesi fu Masaa Gadu. 22 Soseefi, efi i sweli taki: ‘Anga a nen fu Masaa Gadu Kondee.’ Da Masaa Gadu seefi de a ini a sweli de. Bika na anda Masaa Gadu sidon ne en kownu sutuu, fu tii ala sani.

23 “We, heelu fu u, leliman fu Dyuweiti anga Faliseiman! Bika u na bidiigiman. U e du wan bun, te u goon nyanyan lepi. Bika ibii sani di a goon puu, da u e paati dati a ini tin pisi. Da u e teke wan fu den tin pisi tyai go gi Masaa Gadu, enke fa weiti taki. Ma u e wai a mama fu Masaa Gadu weiti seefi poti a wanse. Bika dati taki, u mu teke tyali ati anga letiopu fasi libi anga biibi Masaa Gadu tu. Na so u be mu libi, sondee fu fika bun, di u gwenti du de kaba. 24 Ma tuutuu! U na tiiman di beendi fu si sani! U gei beendi sama di teke koosi, fu doo wataa puu ala pikin pikin feefee. Ma a nái si a gaan meti seefi di de a ini a wataa, fu puu. Ne di a nái si en, ne a misi diingi dati gwili.

25 “We, heelu fu u, leliman fu Dyuweiti anga Faliseiman! Bika u na bidiigiman. U gei sama di lobi wasi doose fu kan anga beenki, te a kiin. Ma ai e fika inise tyobo tyobo anga soso doti. Bika te sama luku u a doose, da u e gei kele kele letiopu libisama. Ma inise fu u lai anga soso ogii anga fufuu pakisei. 26 U beendi Faliseiman de! A be sa moo bun fu kiin inise fu u, da doose seefi be musu kon kiin tu.

27 “We, heelu fu u, leliman fu Dyuweiti anga Faliseiman! Bika u na bidiigiman. U gei wan geebi. U sabi te den wei geebi fu dedesama, te a kaba? Da doose e sete moi moi. Ma luku go a ini namo, i sa si! A fuu anga soso poli dede tingi sani. 28 Bika te sama luku u de so, da u e gei kele kele letiopu libisama. Ma toku, lei manii anga soso ogii fuu u ati.

San o pasa anga den leliman
fu Dyuweiti?

Lk 11:47-51

29 “Leliman fu Dyuweiti anga Faliseiman! Heelu fu u! Bika u na bidiigiman. U e waka e wei den geebi fu den fositen apaiti takiman fu Masaa Gadu, te a moi. Soseefi u e go wei den geebi fu den taa taa letiopu sama. 30 Da, te u kaba wei den so, da u taampu e taki: ‘Kee! Na wi be mu de a libi na a ten fu wi avo gaansama, baa! Wegi! Da u á be o kii den apaiti takiman fu Masaa Gadu ya.’ 31 We na useefi mofu e kai u seefi bakaten pikin enke paansu fu den fositen sama, di kii den apaiti takiman fu Masaa Gadu de. Da a ná abi misi! U na tuutuu baka bakaten paansu pikin fu den tuu. 32 Da meke ai piki gi u naamo, man! Bika na so u avo be sete. Da a kon, na u dati mu kii go doo, fu meke a doo maiki.

33 “U takuu tetei sineki! Masaa Gadu o sitaafu u a didibii faya, tu! Fa u sa pakisei taki, Masaa Gadu sa fika u kookoo? 34 Bika u seefi o du gaan ogii anga somen letiopu sama na a ten ya tu. Mi o sende somen sowtu wookoman fu mi kon a u. Da u o yaki den puu a ini den foto fu u. U o wipi somen fu den a ini den keliki osu fu u. Soseefi, u o sipikii somen fu den kii a koloisi tu. 35 Kaba! Da na leti fa u avo gaansama mu kisi sitaafu a Masaa Gadu, na a seefi fasi u dati sa fiti fu kisi sitaafu tu. Bika u ala o pai fu a buulu fu Abeli, a fosi letiopu sama di u be kii. U o pai fu dati te go doo a buulu fu Sakalia, a pikin fu Belekiya di u be kii koosube fu a apaiti begi tafaa a Mama Keliki. 36 Fu tuu! U mu aliki bun san mi e taki ya! Bika u sama fu a ten ya seefi o kisi a sitaafu di mi taki de tu.”

Masaa Jesesi wasikoi sama fu
Jelusalem Foto

Lk 13:34,35

37 Namo Masaa Jesesi daai wasikoi den sama fu Jelusalem Foto taki: “Den sama fu Jelusalem Foto! A ná u dati e waka e kii somen apaiti takiman fu Masaa Gadu, no? Weeno! U e naki somen sama di Masaa Gadu sende kon, fu taki sani fu Masaa Gadu, kii anga siton. Ma i sabi onmen leisi, mi ya suku, fu meke u ali kon tan a mi ondoo, meke mi solugu. Bika mi be wani poti u solugu a mi ondoo, enke fa mama foo e tapu en pikin solugu. Ma kweti! U á wani dati. 38 Na dati meke Masaa Gadu o fika u. 39 Da u ná o si mi moo, te enke u sa bali taki: ‘Seigi fu Awan di e kon a ini a nen fu Masaa.’ ”

24

Masaa Jesesi soi a fesi taki a
Mama Keliki o booko wan dei

Mk 13:1,2; Lk 21:5,6

1 Namo Masaa Jesesi waka go a doose fu a Mama Keliki. We, ne den bakaman fi en seefi teke ne en baka. Da den e gi toli anga Masaa Jesesi. Soseefi den e soi en taki, a Mama Keliki na wan tuutuu moi osu. 2 Ma Masaa Jesesi piki den taki: “U si fa a moi tuu? Ma fu tuu a ná o taampu ape moi moi so, go doo. Bika fetiman o komoto kon lulu lulu en booko doo doti.”

Banowtu yuu o doo goontapu

Mk 13:3-13; Lk 21:7-19

3 Namo Masaa Jesesi waka go doo a peesi den e kai Oleifi Mongo. Na ape a siton, ne den bakaman fi en waka go doo ne en anda tu. A di den wawan de ape anga Masaa Jesesi, ne den akisi en taki: “I sa taigi wi on ten a toli di i taki de o pasa? Soseefi, i sa taigi wi san na a ten, di yu o kon anga a kaba fu goontapu tu?”

4 We, ne Masaa Jesesi wasikoi den taki: “Wan sani! U mu e luku bun namo! U mu luku bun, fu sama á fende pasi koli u kisi! 5 Bika somen sama o kon enke na den na a Kelestesi. Na so den o wooko anga mi nen, fu koli sama kisi. Da den o fende somen sama, koli waka a den baka. 6 Soseefi oloku sa e bali na ala se fu goontapu. Ma u á mu dyombo fu dati. Bika ala den sani ya mu pasa leti so. Ma toku, da a ná kaba yuu fu goontapu doo ape ete. 7 Bika foluku o feti ete anga foluku. Soseefi den kondee anga kondee fu goontapu sa e feti anga denseefi. Gaan angiiten o naki somen peesi fu goontapu tu. Soseefi doti o go e seke e piiti son pisi fu goontapu. 8 Ma ala den sowtu banowtu ya na bigin fu a gaan banowtu ten, di de fu kon seefi. Bika a banowtu fu goontapu o waka enke a hii banowtu di wan bee uman e fii.

9 “Soseefi sama o poti u a kuutu fesi, fu di u e biibi mi ede. Den o pina u, te enke den e kii u seefi. Bika a ten de, da ala sama o buuse u, fu mi ede. 10 Da somen biibisama o lasi biibi a mi. Soseefi, son biibisama o sete buuse taa biibiwan. Soseefi biibiwan o de, di o tyai taawan go konkuu gi sama di nái biibi mi. 11 Soseefi, yu o abi sama di o meke enke na den na apaiti takiman fu Masaa Gadu. Da den o fende somen sama koli poti e biibi den. 12 We, fu di a ten sa e ogii so naamo, da somen sama o kaba fu wooko anga lobi fu taawan. 13 Ma ala sama di sa tei ati fu oli doo sa fende a libi fu tego. 14 Da a Bun Nyunsu di e taki fu a Nyun Tii fu Masaa Gadu seefi mu paati, doo hii goontapu, fu ala sama yee en. Fosi, da a kaba yuu fu goontapu sa kon.”

San fu du te sama o go poli a kina
fu a Mama Keliki

Mk 13:14-23; Lk 21:20-24

15 Soseefi Masaa Jesesi taki ete taki: “Ma boiti ala san mi taki de, da wan taa ogii o pasa na a ten de tu, di o dyombo sama. Bika ogii ati sama o kon poli a apaiti peesi fu a Mama Keliki wan tuutuu fasi. Den o kon poti wan sani di á fiti ape. Ala dati o waka enke fa a apaiti takiman fu Masaa Gadu di den e kai Daniyeli be sikiifi a fositen taki, dati musu fu pasa.” A sama di e leisi a sani ya, mu leisi en bunbun fu fusutan san ai leisi. 16 Ne Masaa Jesesi taki go doo taki: “Te a ogii de o pasa kaba, da u á mu lasi ten e daai daai a ganda ya moo. Ma u mu lon komoto ape wanten wanten gwe. Meke sama di de a Judeja pisiwataa lowe go kibii, a den mongo. 17 Soseefi sama di sidon a osu, a sodoo á mu saka go daai daai a ini osu, fu suku sani tyai lowe tu. 18 Soseefi, sama di o de a goon e wooko, á mu go a osu go lasi ten, fu teke koosi tyai lowe tu. 19 A hii takuu ten de, sa tyali gi den uman di de anga bee, na a ten de. Soseefi a sa tyali tu, fu den mma di abi pikin a bobi, na a ten de. 20 Ma soseefi, da u mu begi taki, a takuu ten de á kai na a koo pisiten fu a yali. Soseefi, u mu begi, fu a á kai a wan kina dei. 21 Bika goontapu o toon wan gaan banowtu peesi, fu tan. A sa de a moo taanga ten, fu senten goontapu meke, te kon miti nownow. Soseefi, da noiti moo sowan taanga ten sa kon tu. 22 Ma na fu den biibisama ede, meke Masaa Gadu satu a hii banowtu ten ya. Bika efu Masaa Gadu á be du dati, da ná wan sama be o fika a libi.

23 “Da efu wan sama taigi u taki: ‘Luku, a Kelestesi leti ya!’ ofu ‘A Kelestesi de so!’ U á mu biibi den, kweti kweti! 24 Bika somen sama o opo e kai denseefi a Kelestesi. Soseefi, sama o opo e pee gaan apaiti takiman fu Masaa Gadu. Da den sa e du somen gaan foondoo sani. Da efu a be kan, da den be o koli den sama fu Masaa Gadu, di a teke toon fi en seefi tu.” 25 Ne Masaa Jesesi taigi den baka taki: “U luku! Mi taigi u ala den sani ya a fesi!

26 “Bika sama sa kon taigi u taki: ‘A Kelestesi kon, meke u go luku en a ini a gaan sabana ini.’ Soseefi den sa taki: ‘A Kelestesi kon, meke u go luku en a wan kibii kibii peesi.’ U á mu biibi den seefi seefi! 27 Bika, te a Manpikin di saka kon toon libisama ya o kon baka, da a ná o de wan kibii sani. A o de kiinkiin fu ala sama fu goontapu si. A o de leti enke te tapu koti faya na a se fu san opo, da den e si en, a te na se fu san dongo. 28 Na pe wan meti dede fika, na a pe tingi foo e kon.”

Fa a kon fu Masaa Jesesi o waka

Mk 13:24-27; Lk 21:25-28

29 Soseefi Masaa Jesesi taki go doo taki: “Te di ala a hii banowtu ten ya o pasa,

‘da a san fesi o dunguu.

Da a mun ná o kiin peesi moo tu.

Da den sitali di de a tapu o komoto a den peesi kai.

Soseefi ala sani fu tapu o seke komoto a den tanpeesi.’

30 “Bakadati, da wan maiki o soi a tapu taki, a Manpikin di saka kon toon libisama ya e kon. Da den sama fu goontapu o biti finga anga tyali tuutuu te, da den á sabi san fu du. Bika a o kon anga ala a makiti, anga ala a dyendee di Masaa Gadu abi. 31 Soseefi, da wan gaan tutu o piki a tapu tu. Da a o sende den Basiya fu Masaa Gadu Kondee di e dini en, kon a goontapu, fu piki ala den sama fi en, puu na ala uku fu goontapu tyai kon ne en.”

San u sa leli fu wan figasii bon?

Mk 13:28-31; Lk 21:29-33

32 We, ne Masaa Jesesi taigi den baka taki: “A figasii bon sa leli u wan sani. Te den taka fu a bon ya kengi teke nyun uwii, da u sabi taki, moi ten fu a yali e kon. 33 We, te u si ala den sani di mi taki ya e pasa tu, da u mu sabi taki, kaba yuu fu goontapu de koosube fu kon tu. 34 Fu tuutuu mi e taigi u, den paansu sama ya ná o dede fosi den sani di mi e taigi u ya pasa. 35 Bika goontapu anga ala taa sani, di de sa kaba wan dei. Ma den wowtu di mi taki o tan go doo, fu tego.”

Fa biibisama mu de seeka seeka e
luku Masaa Jesesi

Mk 13:32-37; Lk 17:26-30,34-36

36 Soseefi Masaa Jesesi soi den ete taki: “Ala san mi taki ya o pasa. Ma sama á sabi a dei di den o pasa, boiti mi Tata, Masaa Gadu a tapu wawan. A Manpikin seefi anga den Basiya fu Masaa Gadu Kondee di e dini Masaa Gadu seefi á sabi a dei tu.

37 “Ma mi sa taigi u namo fa ala sani o waka a goontapu fosi a konbaka fu a Manpikin di saka kon toon libisama ya. Sani o waka enke fa a be waka na a ten fu Nowa. 38 Den sama á be wani teke a wasikoi fu Nowa. Ma den be e libi takuu go doo, enke fa den be gwenti. Soso nyan anga diingi anga toow sani be de a den ede. Ma wan dei, ne Nowa doo ede saa, go a ini a gaan boto di a be meke. 39 Toku den sama á be teke a wasikoi ete taki, sani o kon miti den. We, ne gaan alen kai tyai wataa kon sungu goontapu, kaba den a soso. Na soseefi o pasa a goontapu, fu te enke a Manpikin di saka kon toon libisama ya sa daai kon doo baka tu.

40 “A yuu di a o kon, da yu o abi tu manengee de makandii e wooko goon. Te fu den denki, da a o teke wan, ma a taawan a o fika a baka ya. 41 Soseefi, tu uman seefi o de makandii e mii bolon. Te fu den denki, mi teke wan, ma a taawan a o fika a baka ya. 42 We, da u dati sabi fa sani o waka kaba. Da u mu de seeka seeka kele kele, sidon anga ain e luku mi. Bika u á sabi on dei na a dei, di a Masaa fu u o kon baka.

43 “Bika kon u taki, wan sama be sa sabi on yuu fu neti fufuuman o kon fufuu en, da i denki a á be sa de anga ain e lulu en? 44 Weeno! Ma u dati á sabi on yuu a Manpikin di saka kon toon libisama ya o kon baka. Na dati meke u mu de anga ain, seeka seeka e luku en. Bika a o kon wan yuu di u á poti pakisei.”

Masaa Jesesi gi wan toli fu wan
masaa fu wan osu anga en futuboi

Lk 12:41-48

45 Soseefi Masaa Jesesi taki ete taki: “U aliki ya! Wan masaa fu wan osu be fika en hii osu a baka gi wan futuboi, fu gi ala taa sama a ini a osu nyanyan, na a leti yuu. A futuboi ya be e wooko fitoow fasi, soseefi ai wooko leti. 46 We, te a masaa kon doo baka, da seigi o de gi a futuboi de. A masaa o pai en gaan paiman, efu a si taki: ‘Aai! A futuboi ya e wooko enke fa a fiti gi mi.’ 47 Da fu tuu, mi e taigi u, a masaa de o poti a futuboi toon a basi di e luku ala en gudu gi en. Na so a masaa ya o du. 48-49 Ma meke u taki, a futuboi be pakisei takuu taki: ‘Mi masaa ná o kon ete.’ Namo, ne a go bigin nyan, diingi makandii anga duunguman. Soseefi ai fon den taawan a ini a osu fu a masaa. Da san be o pasa anga en? 50 We, da a masaa be o kon wan dei di a futuboi ya á poti pakisei. Bika a futuboi seefi á be sabi on dei a masaa o kon baka. 51 Da a masaa be o gi en a seefi sitaafu di ala takuu ati sama mu kisi. Dati wani taki, enseefi o biti finga na a peesi pe soso kaw tifi anga tyali de.”

25

Den tin pikin uman di be go
a wan toow piisii

1 We, ne Masaa Jesesi gi den wan ageisi toli, fu soi fa a Nyun Tii fu Masaa Gadu tan. A taki: “A Nyun Tii fu Masaa Gadu a tapu gei tin pikin umanpikin, di mu go teke a man di o toow fu tyai kon a pe a toow uman de. We, ne den seeka teke den lampu, ne den e go. 2-3 Ma namo, da feifi fu den be waka wan don fasi. Bika, den tyai den lampu, ma den á tyai oli moo enke di de a ini den lampu namo. 4 Ma den feifi taawan be waka wan koni fasi anga ala fusutan. Bika boiti a oli di de a ini den lampu, da den tyai taa oli ete a ini bataa.

5 “We, na so den go miti a man di o toow. Ma di den go, da a man daai daai wan pisiten fosi a kon. Na so den de ape te, siibi bigin kii den. Ne den kai a siibi. 6 We, ne den siibi te, mindii neti, ne den yee wan balibali taki: ‘U opo! U opo! A toow man e kon. U opo go miti en.’

7 “We, ne ala den tin pikin umanpikin opo gwugwulu. Ne den kisi den lampu fu den, wai kon seeka poti bun. 8 We, ne den di be waka wan don fasi akisi den taawan taki: ‘Gaantangi, baa! U gi u afu fu a oli fu u. Bika wi lampu e dede.’

9 “Ma den koni wan piki den taki: ‘Nono baa! U ná o abi ipi sai, da fu wi seefi o kaba. A moo betee useefi go a den seliman, go bai.’

10 “Ma fa i si den gwe taki, den o go bai a oli, ne a toow man doo. Ne den feifi di be waka wan koni fasi, go anga en na a toow osu. Ne den sooto a doo.

11 “We, ne te wan pisi, ne den taawan di be go bai oli kon doo. Ne den de ape e koko doo e bali taki: ‘Masaa! Masaa! Gaantangi, opo doo gi wi baa.’ 12 Ma a piki den taki: ‘Kweti! Mi á sabi u!’

13 “Ne a taigi den baka taki: ‘U de na kaba kaba alaten. Bika u á sabi a yuu, di mi o daai kon a goontapu.’ ”

Den sama di be mu wooko anga moni

Lk 19:11-27

14 Namo Masaa Jesesi teke ete wan ageisi toli, fu soi fa a Nyun Tii fu Masaa Gadu o waka. A taki: “Wan gaan masaa be de ne en kondee. Ma namo, da a be o go a wan taa kondee. Ma, fosi a gwe, ne a kai den wookoman fi en poti, ne a poti den fu luku den gudu fi en. 15 A gi wan fu den feifi miliyun kolu. Di fu tu a gi tu miliyun. Di fu dii, a gi wan miliyun. A gi den a moni leti enke fa a sabi taki, ibiiwan fu den abi a koni fu wooko anga moni. Ne di a kaba, ne a go a taa kondee. 16 Fa i si a gwe, ne a wookoman di a be gi feifi dunsu go wooko anga a moni wanten. Ne a wooko anga en, te enke a fende feifi miliyun moo poti a tapu. 17 Soseefi, a wookoman di a gi tu miliyun go wooko anga fi en tu. Namo a tu miliyun fi en puu ete tu miliyun wini kon a tapu gi en tu. 18 Ma a wookoman di meke di fu dii, teke di fi en moni di a masaa fika gi en, ne a diki wan gaan olo, ne a beli en a ondoo doti.

19 “Ma baka wan langa pisiten, ne a masaa fu den daai kon baka. Ne a kai den kon, fu piki en, fa den wooko anga a moni di a be fika gi den. 20 Ne di a be fika feifi miliyun kolu gi, kon doo. Ne a langa a tin miliyun kolu gi a masaa taki: ‘Masaa! A feifi miliyun kolu di i be fika gi mi, de ya. Mi wooko anga en, ne i si mi fende feifi miliyun kolu poti a tapu ete. Da yu á si luku a tin miliyun kolu ya.’ 21 Ne a masaa piisii, te ná sipowtu. Ne a taki: ‘Ai boi! Yu na wan bunbun fitoow wookoman! Fu di i wooko so bun anga a pikin sani di mi be gi yu de, meke mi o poti wan moo gaan gudu fu mi a ini yu ana, fu luku. Da pasa kon a ini meke u piisii makandii.’

22 “We, ne baka fu dati, ne a taawan di meke tu, di a be fika tu miliyun kolu gi, kon doo. A taki: ‘We, Masaa! Luku a moni fi yu ya. I be fika tu miliyun kolu gi mi. Da mi wooko anga en te, a puu ete tu miliyun kolu a tapu. Da luku a moni fi yu ya.’ 23 Namo a masaa piki en taki: ‘Ai boi! Yu na wan bunbun fitoow wookoman. Fu di yu wooko so bun anga a pikin gudu di mi be fika gi yu, meke mi o poti wan moo gaan gudu fu mi a ini yu ana. Pasa kon a ini ya, fu nyan piisii anga mi makandii.’

24 “We, ne di fu meke dii, di a be gi wan miliyun seefi wai kon doo. Ne a taki: ‘We, Masaa! Fa i de ya, mi sabi taki, i na wan ogii sama. Yu e koti sani a pe yu á paandi. Da i lobi piki sani a pe yu á be tyatya sii. 25 Da di mi sabi so fi yu kaba, mi feele. A dati meke mi go diki olo, ne mi beli a moni fi yu. Da yu á si, luku a moni fi yu ya!’

26 “We, di a wookoman ya taki so, ne a masaa ati boon. Ne a piki en taki: ‘Yu lesi, takuu ati man, yu! Di i sabi taki, mi e koti sani a pe mi á paandi, mi e piki sani a pe mi á tyatya, 27 da i be sa tyai a moni fu mi go poti a banku gi mi, fu a puu wini gi mi? Bika moni a banku e goo.’

28 “Ne a masaa daai, ne a sende den taa wookoman fi en taki: ‘U puu a wan miliyun de ne en ana, da u gi a wookoman fu mi, di abi tin miliyun kaba.’ 29 Bika a sama di abi, ne en den o gi moo. Da a o abi te a pasa maiki. Ma a sama di ná abi seefi seefi, da a pikinso di a abi seefi, den o puu ne en ana, meke a fika anga soso ana. 30 Ne a taigi den wookoman fi en taki: ‘U teke a soso, kaba a soso wookoman ya towe go na a gaan dunguu anda! Da na soso pina anga balibali kaw tifi de anda!’ ”

Fa Masaa Jesesi o kuutu
sama a bakaten

31 Ne Masaa Jesesi taigi den taki: “Te a Manpikin di saka kon toon libisama ya o daai kon a goontapu baka, da a o kon anga ala den Basiya fu Masaa Gadu Kondee*f16*. Soseefi ala a hei anga dyendee di Masaa Gadu abi, fu sidon tii ala sani ne en kownu bangi. 32 Da ala foluku fu goontapu o de ne en fesi. Da a o paati den a tu, leti enke fa wan soluguman fu sikapu e paati den sikapu anga den boko boko. 33 Da den sikapu o de ne en leti ana se. Da den boko boko o de ne en kukutu ana se.

34 “Da a Kownu o taigi den di de ne en letise ana taki: ‘U kon ya! Masaa Gadu, mi Tata du u gaan bun. Bika senten di a be meke goontapu, ne a be seeka a peesi ya ne en se kaba, fu poti u. Da u kon teke en fu tan. 35 Bika den dei di mi be de gi angii e kii, u be gi mi sani fu nyan. Di wataa be moo mi, u be gi mi wataa mi diingi. Di mi be de enke wakaman sondee tanpeesi, u be teke mi oli a osu. 36 Di mi be de piipii sondee koosi a sikin, u be teke koosi gi mi, mi wei. Di mi be siki, u be kon luku mi, solugu mi. Di mi be de a dunguu osu, u be kon luku mi.’

37 “Da den sama ya, di be e libi letiopu, da a sani ya o bigi gi den te, da den o akisi taki: ‘We, Masaa! On yuu u be si angii e kii yu, ne u be gi yu sani fu nyan? On yuu u be si wataa be moo yu, ne u be gi yu wataa? 38 On yuu u be si yu enke wakaman a wan peesi sondee tanpeesi, ne u be teke yu oli a u osu? On yuu u be si yu piipii sondee koosi a sikin, ne u be gi yu koosi? 39 Masaa! On yuu u be si yu sikisiki ofu si yu a dunguu osu, ne u be kon luku yu?’ 40 Da a Kownu o piki den taki: ‘Fu tuu! Ala den bun di u be e du gi pooti baala fu mi, da na miseefi u be du den gi de.’

41 “Da te a Kownu kaba taki anga den so, da a o daai taki anga den sama di de ne en kukutu ana se. Da a o taigi den taki: ‘U wai komoto a mi fesi ya! U fuuku sani u! U go na a faya di e boon tego, di be seeka poti gi didibii anga den takuu jeje fi en. 42 Bika mi be de anga angii, u á be gi mi sani fu nyan. Wataa be moo mi, u á be gi mi wataa fu diingi. 43 Mi be de enke wakaman, ma u á be teke mi oli a u osu. Mi be de piipii sondee koosi a sikin, u á be gi mi koosi fu wei. Mi be siki, soseefi mi be de a dunguu osu, ma u á be kon luku mi.’

44 “Da den o piki a Kownu taki: ‘Oho! Masaa, on yuu u be si yu anga angii, sondee fu gi yu nyanyan? On yuu wataa be e moo yu, ma u á be e gi yu wataa? On yuu i be tan enke wakaman, ma u á be teke yu poti a osu? On yuu i be pina fu koosi, ma u á be solugu yu anga koosi? On yuu i be siki, ne u á be solugu yu? On yuu i be de a dunguu osu, ne u á be kon luku yu?’ 45 We, da a Kownu o piki den taki: ‘Fu tuu! Fa u á be yeepi den pootisama fu mi, da na mi seefi u á be yeepi de!’ 46 Da na so den sama di nái libi leti gi Masaa Gadu o go teke a sitaafu fu tego. Ma den di e libi letiopu gi en, o fende libi tego a Masaa Gadu.”

26

Den e fiti fu kisi Masaa Jesesi

Mk 14:1,2; Lk 22:1,2; Jn 11:45-53

1 Baka di Masaa Jesesi kaba anga den toli ya, ne a taigi den bakaman fi en wan sani 2 A taki: “Enke fa u de, da u sabi taki taa tamaa, da wi o fii a Pasika Fesa. Da den o kisi a Manpikin di saka kon toon libisama ya, tyai go gi sama, den sipikii a koloisi kii.”

3 We, ne a seefi yuu ten de, da den hei apaiti begiman anga den gaansama fu kondee be ali kon makandii a ini a osu fu a moo hei apaiti begiman di den e kai Kayafasi. 4 Den de ape e fiti anga denseefi fa fu du fu kisi Masaa Jesesi a wan koni fasi tyai go kii. 5 Ma son fu den taki: “Den mu luku bun fu den á kisi Masaa Jesesi na a Pasika Fesa. Bika, da a o tyai gaan opuulu a ini a kondee.”

Wan uman kandi apaiti fatu a
Masaa Jesesi

Mk 14:3-9; Jn 12:1-8

6 Ma namo, da den Masaa Jesesi doo na a kondee di den e kai Betaniya. Ne den go na a osu fu Simon a Gwasiman, go nyan. 7 Ma namo, di den sidon fu nyan, ne wan uman kon doo anga wan moi bataa anga wan gaan dii sumee switi fatu a ini. Ne a waka langa langa, te a Masaa Jesesi, a pe a sidon na a tafaa. Ne a kandi a apaiti fatu a Masaa Jesesi ede anga ala fa a sidon a tafaa fu nyan de. 8 Ma a sani di a uman du ya, á bun gi den bakaman fu Masaa Jesesi seefi seefi. Ne den taki: “Saide meke a towe a dii switi fatu de poli so du? 9 Bika a be sa moo bun, a be seli a fatu ya puu tyaipi moni. Da den be sa yeepi den pootiman anga a moni ya.”

10 Ma di Masaa Jesesi si den e taki, ne a sabi kaba san den e taki. Ne a taigi den taki: “San u fende fowtu na a uman ya? Meke mi taigi u. A á du ogii, ye! Ma na wan gaan bun a du gi mi. 11 Bika pootiman o de ya gi u alaten, fu u solugu. Ma mi ná o de anga u ya alaten. 12 Bika a switi fatu di a uman kandi a mi ede ya, da na mi sikin a seeka so a fesi, fu a beli di den o beli mi. 13 We, fu tuu, mi e taigi u! Ala se fu goontapu pe den sa taki fu a Bun Nyunsu fu mi, den sa taki fu a gaan bun di a uman ya du gi mi ya tu.”

Judasi teke paiman fu
seli Masaa Jesesi

Mk 14:10,11; Lk 22:3-6

14 We, ne Judasi Iskaliyotu, wan fu den twalufu bakaman fu Masaa Jesesi opo vun. Ne tyaa tyaa, fu te a den hei apaiti begiman fu a Mama Keliki. 15 Ne a akisi den taki: “San u o pai mi, efu mi meke moiti gi u, fu u kisi en?” Ne den piki en taki: “We, u sa gi yu diitenti pisi solufu moni.” Ne den pai en moi, te a kaba. Ne a gwe. 16 Ne fanafu a dei de, ne ai suku wan bun okasi, fu a meke den kisi Masaa Jesesi.

Masaa Jesesi anga den bakaman fi
en nyan a Pasika Fesa

Mk 14:12-21; Lk 22:7-14,21-23; Jn 13:21-30

17 We, da na a fosi dei di den Dyu be e bigin fu nyan a beele sondee sowda na a Pasika Fesa, ne den bakaman fu Masaa Jesesi kon ne en. Ne den akisi en taki: “Masaa! On se i wani u seeka peesi gi yu fi i nyan a Pasika Fesa?”

18 Ne a piki den taki: “U go na a kondee di de leti a u fesi so, da u go a sowan sowan sama. Da u taigi en taki: ‘A yuu fu Masaa doo. A wani kon nyan a Pasika Fesa a yu osu, makandii anga den bakaman fi en.’ ” 19 We, ne den bakaman go du enke fa Masaa Jesesi sende den. Ne den seeka, te a kaba, fu go nyan a Pasika Fesa.

20 Ne di sapaten, ne Masaa Jesesi anga den twalufu bakaman fi en sidon makandii a tafaa, fu nyan. 21 Da di den e nyan, ne Masaa Jesesi taki: “Fu tuu! Wan fu u ya o seli mi poti a ini den sama ana, den feyanti fu mi.”

22 We, di Masaa Jesesi taki so, ne gaan tyali kisi den bakaman fi en, te ná sipowtu. Ne ibiiwan fu den bigin akisi en taki: “Masaa! A sa de taki, na mi o seli yu?”

23 Namo a piki den taki: “We, na a sama di mi anga en dipi beele go a ini a seefi baafun. Ne en o seli mi so. 24 We, a de so taki, den apaiti takiman fu Masaa Gadu be sikiifi somen sani fu a Manpikin di saka kon toon libisama ya. Da ala den sani de fiya mu pasa enke fa den be taki. Ma, heelu fu a sama di o seli a Manpikin di saka kon toon libisama ya! A moo betee, a á be meke kon a ondoo goontapu wan dei.”

25 We, ne Judasi, a man di o seli en akisi en taki: “We, Mesiti! A sa de taki na mi?”

Ne Masaa Jesesi piki en taki: “Na leti enke fa i seefi taki de, na so a de.”

Masaa Jesesi nyan kiiboi leisi anga
den bakaman fi en

Mk 14:22-26; Lk 22:15-20; 1 Kol 11:23-25

26 Ma di den e nyan te wan pisi, ne Masaa Jesesi teke wan beele. Ne a gi Masaa Gadu daa, te a kaba. Ne a booko en pisipisi, ne a gi den bakaman fi en. Ne a taigi den taki: “U teke a beele ya nyan! Bika a beele ya na mi sikin.” 27 Ne bakadati, ne a teke wan kan win. Ne a gi Masaa Gadu daa baka, te a kaba. Ne a kandi gi den bakaman fi en taki: “Luku ya! U diingi! 28 Bika a win ya na mi buulu di o lon, fu Masaa Gadu sa meke wan nyun kuudei anga libisama. Na a buulu ya o lon gi somen sama, fu gi den paadon fu takuudu anga ogii.” 29 Ne a taigi den baka taki: “Fu tuu, mi e taigi u! Mi ná o diingi win na a fasi ya moo, fu te enke mi anga u miti baka a ini a Nyun Tii fu mi Tata. Na anda u sa diingi en makandii baka, ma na wan hii nyun sowtu fasi.” 30 Namo, di den nyan te den kaba, ne den singi wan singi gi Masaa Gadu gaandi. Ne den opo komoto de e gwe na a mongo, di den e kai Oleifi Mongo.

Masaa Jesesi e taigi Peitilisi
san o pasa

Mk 4:27-31; Lk 22:31-34; Jn 13:36-38

31 We, ne Masaa Jesesi taigi den taki: “U si a neti ya? U ala fiya o lowe gwe fika mi, enke fa Masaa Gadu Buku taki. Bika a sikiifi taki:

‘Te mi o kii a soluguman fu den sikapu,

da ala den sikapu o lon panya panya gwe na ala se.’

32 Ma, te mi o weki baka, da mi sa waka go a u fesi a Galileya Kondee.”

33 Namo, di Masaa Jesesi taki so, ne Peitilisi piki wanten taki: “Masaa! Winsi ala den taawan ya o lowe gwe fika yu, mi dati noiti o fika yu.”

34 Namo Masaa Jesesi piki en baka taki: “Peitilisi! Fu tuutuu! Yu seefi o si tide neti. Bika fosi kaka bali, na yu ya seefi o lei kaba taki, yu á sabi mi, te dii boo seefi.”

35 Namo Peitilisi piki en baka taki: “Kweti! Mi fu taki dati? Winsi mi mu dede anga yu seefi, mi ná o sitee taki mi á sabi yu.” We, ne ala den taa bakaman fu Masaa Jesesi piki so, enke fa Peitilisi piki tu.

Masaa Jesesi go begi a
Getsemanei Dyali

Mk 14:32-42; Lk 22:39-46

36 We, ne Masaa Jesesi anga den bakaman fi en e go te, den go doo a dyali di den e kai Getsemanei. Ne a taigi den taki: “U sidon ya luku mi! Mi o go so go begi!” 37 Ne a teke Peitilisi anga den tu manpikin fu Da Sebedi, ne den waka go moo faawe a ini a dyali. Namo, a sani kon taanga gi Masaa Jesesi te, ne gaan tyali kisi en. 38 Ne a taigi den taki: “Tuutuu tyali anga fuka moo mi te, a sa tyai dede kii mi. U tan ya anga mi! U á mu siibi!”

39 Ne a waka go pikinso moo faawe. Ne a kai tapu fesi a doti anda e begi taki: “Kee, mi Tata! Mi e begi i. A kan di i lai gi mi, fu diingi ya, efi i sa puu en gi mi, fu mi á diingi en, da gaantangi puu en! Ma anga ala fa mi taki ya seefi, ma a ná san mi wani mu pasa. Ma meke sani waka enke fa yu wani!” 40 We, di a kaba begi so, ne a waka kon baka a den bakaman fi en. Ma a si den kai a siibi. Ne a kai den taki: “Peitilisi! U á poi meke taanga sikin, fu de anga ain wankodo yuu langa anga mi seefi, no? 41 We, u weki oli waki! Da u begi taanga, fu didibii á wini u! Bika mi sabi taki u ati wani, ma sikin ná abi kaakiti sai.”

42 Ne a daai gwe baka go begi, di fu tu toon. A begi taki: “Mi Tata! Efu taa fasi á de, da yeepi mi, meke mi diingi a kan di de gi mi fu diingi ya. Bika na san yu wani, na dati mu pasa.” 43 Namo a daai go baka, ne a si den bakaman fi en kai a siibi baka. Bika siibi be e hebi den ain.

44 We, ne a fika den de, ne a go begi di fu dii toon. A begi a seefi begi. 45 We, ne a daai kon baka a den bakaman fi en, ne a taigi den taki: “A siibi u e siibi e boo sikin so? We, a yuu de koosube, di den sa tyai a Manpikin di saka kon toon libisama ya, go poti a ini den ogii ati sama ana. 46 U opo meke u gwe! Bika a sama di o seli mi, doo koosube kaba.”

Den kisi Masaa Jesesi

Mk 14:43-50; Lk 22:47-53; Jn 18:3-12

47 We, Masaa Jesesi á kaba taki seefi, ne Judasi, wan fu den twalufu bakaman fi en, kon doo kaba anga wan gaan kulu sama. Den kon anga fetihow anga kodya dyagaa. Na den hei apaiti begiman anga den gaansama fu kondee sende den kon so. 48 Ma a man di be seli Masaa Jesesi be gi den wan maiki a fesi kaba taki: “Awan di mi o bosi, ne en u mu kisi.” 49 Ne wanten, a waka go a Masaa Jesesi, ne a gi en odi taki: “Odi oo, Mesiti!” Ne a bosi en a sikin fesi piyow.

50 Namo Masaa Jesesi taigi en taki: “Mi mati! Ná daai daai! Du san i kon fu wanten!” Namo, ne den sama booko huu kon. Ne den kisi Masaa Jesesi gwullu kankan, oli fu den tyai gwe. 51 Ma wan fu den bakaman fu Masaa Jesesi toosi ana, teke en fetihow puu a dosu, ne a iti go. Ne velen! A koti a futuboi fu a moo hei apaiti begiman yesi, puu towe a doti pow.

52 Ma Masaa Jesesi taigi en taki: “Nono! Toosi i fetihow go a ini a saka baka! Bika a sama di teke fetihow fu feti, na fetihow sa kii den. 53 Bika fa mi de ya, san i denki? Mi sa begi mi Tata, da wanten a sa sende onmen tenti dunsu Masaa Gadu Kondee Basiya*f17* fi en, kon puu mi a den sama ya ana. 54 Ma efu mi du dati, da fa den sani di sikiifi a Gadu Buku o kon pasa tuu enke fa den be sikiifi?”

55 Namo Masaa Jesesi daai taki anga den sama di kon kisi en de. A taki: “Fu saide meke u kon a mi ya anga fetihow anga kodya, fu kon kisi mi enke mi na wan gaan fufuuman? Bika ala yuu mi be de a ini a Mama Keliki e leli sama. Ma noiti u be poti ana a mi taki u be o kisi mi. 56 Ma den sani ya musu pasa, fu meke den sani di den apaiti takiman fu Gadu be sikiifi mu kon tuu.” We, wanten de, ne ala den bakaman fi en lon gwe fika en wawan de.

Den tyai Masaa Jesesi go a kuutu

Mk 14:53-65; Lk 22:54,55,63-71; Jn 18:13,14,19-24

57 Namo den sama di kisi Masaa Jesesi, tyai en go na a osu fu Kayafasi, a moo hei apaiti begiman. Da den leliman fu Dyuweiti anga gaansama fu kondee be kon de makandii, fu den tyai Masaa Jesesi kon. 58 Ma anga ala fa den e tyai Masaa Jesesi go de, da Peitilisi seefi be e waka faawe e kon a den baka. Ne den waka te, ne den doo a dyali fu a moo hei apaiti begiman. Peitilisi seefi pasa go a ini a dyali. Ne a go sidon a ini den sama di e oli wakiti na a peesi de. Bika a be wani si fa ala sani o waka anga Masaa Jesesi.

59 Namo, den hei apaiti begiman anga a hii Dyulanti fu kuutu e suku leilei sani poti a Masaa Jesesi neki tapu, fu den sa fende en kii. 60 Ma anga ala fa den e piki sani fi en taki, ma den á fende ná wan sani taki, na a sani ya den fende, fu a mu dede.

Te fu kaba, ne tu man dati dyombo kon a fesi, fu kotoigi. 61 Ne den bali taki: “A be gafa taki, a sa booko a Mama Keliki, da a ini dii dei a sa meke en baka.”

62 Ne vun! A moo hei apaiti begiman opo taampu. Ne a akisi Masaa Jesesi taki: “Yee san den taki fi i de. San yu abi fu piki fu dati?” 63 Ma Masaa Jesesi á piki en. A dati meke a moo hei apaiti begiman ya akisi en baka taki: “Mi teke Masaa Gadu nen begi yu, piki wi! Na yu na a Kelestesi, a Manpikin fu Masaa Gadu?”

64 Namo, Masaa Jesesi piki en taki: “We, na iseefi taki de. Da a yuu o doo, da u o si a Manpikin di saka kon toon libisama ya sidon na a leti ana fu Masaa Gadu, di abi ala taanga a goontapu. U o si a komoto a den woluku tapu anda e kon.”

65 We, ne di Masaa Jesesi piki so, ne a moo hei apaiti begiman ati teke faya! Ne a piiti en koosi ne en sikin. Ne a taki: “A kosi Masaa Gadu. A á de fu u suku kotoigi moo. Bika u seefi yee, fa a kosi Masaa Gadu. 66 San u denki u mu du anga en?”

Ne den piki taki: “Taa fasi á de fu du. A dede namo a mu dede.”

67 Ne den bigin towe wataa mofu ne en fesi. Den e naki en anga kofu. Taawan e naki en anga baka ana a sikin fesi. 68 Da den e deleigi en taki: “Kelestesi! I taki yu anga Masaa Gadu e taki, puu gi wi, osi? Sama naki yu?”

Peitilisi lei taki a á sabi Masaa Jesesi

Mk 14:66-72; Lk 22:56-62; Jn 18:15-18,25-27

69 We a ten de, da Peitilisi be sidon a ini a dyali ete. Namo wan pikin uman di e wooko gi a moo hei apaiti begiman, koi kon ne en. Ne a akisi en taki: “Tan, osi? Man, yu a ná wan fu den man di be e waka anga Masaa Jesesi fu Galileya, no?”

70 Ma Peitilisi sitee na ala den sama de fesi taki: “Sama? Mi? Nono! Mi á sabi a man di yu e taki de, kweti kweti!”

71 Namo Peitilisi opo komoto de, go taampu na a dyali mofu. Ma wan taa pikin uman kon, ne a taigi den taa sama de taki: “U luku wan fu den man fu Jesesi fu Nasaleti ya!”

72 Namo Peitilisi daai sitee e sweli baka taki: “Mi á sabi a sama di u e taki de, kweti kweti!”

73 Pikinso moo a baka, ne den sama di taampu de kon a Peitilisi, ne den taigi en taki: “Na tuu! Yu na wan fu den man di be e waka a Masaa Jesesi fu Galileya baka tuu. Bika yu e taki enke wan sama fu Galileya.”

74 Namo, ne Peitilisi taki a o sitee now. Ne ai sitee, ai fuuku enseefi, ai sweli taki: “Mi e taigi u taki, a man de, mi á sabi en wan dei.” Ne di Peitilisi taki so, ne wanten, ne wan kakafoo bali kokoliyekee! 75 We, ne a pakisei a sani, di Masaa Jesesi be taigi en taki: “Peitilisi! Fosi kakafoo bali, yu o lei dii boo taki, yu á sabi mi.” We, ne gaan tyali fuu Peitilisi ati wanten, fu san a du ya. Ne a komoto a doo, poti ana a mindii ede bali wan gaan adyumadye.

27

Judasi lenge lenge enseefi kii

Mk 15:1; Lk 23:1,2; Jn 18:28-32

1 We, ne di debooko, mamanten fuuku, ne den moo hei apaiti begiman anga den gaansama fu kondee oli wan gaan kuutu, fu luku fa den o du fu kii Masaa Jesesi. 2 Ne den bwui Masaa Jesesi te a kaba, ne den tyai en gwe a Gaaman Pilatesi di Loma lanti be poti, fu tii Dyusama.

Judasi go kii enseefi

Ap 1:18,19

3 Ma di Judasi si taki, den kuutu Masaa Jesesi taki, a mu dede, ne a sani ati en tee! A á sabi fa a mu du. Ne a teke den diitenti pisi moni di den be pai en, ne a tyai den go gi den moo hei apaiti begiman anga den gaansama fu kondee baka. 4 Ne a taigi den taki: “Mi du wan gaan ogii! Mi seli wan tuutuu sama sondee fowtu, fu kii towe en buulu.”

Namo den piki en taki: “Di yu e kon taigi wi, da san i wani wi mu du? U ná abi bisi anga yu! Na yuseefi mu sabi san fu du anga iseefi.”

5 Ne di den taigi en so, ne a iti a moni go a ini a Mama Keliki a doti anda. Ne waka gwe, ne a lenge lenge enseefi a tetei kii. 6 We, ne den hei apaiti begiman piki a moni teke. Ne den taki: “A moni ya á bun fu poti na a keliki kasi. Bika a weiti sikiifi taki: ‘Moni di towe buulu á mu go a ini a keliki kasi.’ ” 7 We, ne den kai pakisei te den kaba, fa fu du anga a moni. Namo den fiti taki: “Wi o teke a moni ya go bai wan pisi doti, na a man di e meke doti patu. Da u o meke ape toon wan belipe, fu e beli doose kondee sama.” 8 We, ne fanafu a ten de, ne den e kai a pisi doti de, Buulu Doti te enke a dei fu tide. 9 Da a hii pisi toli ya waka enke fa a fositen apaiti takiman fu Masaa Gadu den e kai Jelemija be taki, taki: “Den sama fu Islayeli Kondee oli en, fu wan sama di waiti diitenti pisi solufu moni namo. 10 Ne den teke a seefi diitenti pisi solufu moni de bai a pisi tokotoko doti, na a man di e meke doti patu. Na so Masaa Gadu taigi mi fu du.”

Masaa Jesesi doo kuutu
a gaaman fesi

Mk 15:2-5; Lk 23:3-5; Jn 18:33-38

11 We, di den tyai Masaa Jesesi go a Gaaman Pilatesi, ne a gaaman akisi en taki: “Yu na a kownu fu den Dyusama tuu?”

Namo, ne Masaa Jesesi piki en taki: “We, na iseefi taki en de kaba.”

12 Soseefi den hei apaiti begiman anga den gaansama fu kondee e tyai somen kaagi fu Masaa Jesesi kon a fesi. Ma Masaa Jesesi nái tufee a den seefi! 13 Namo Gaaman Pilatesi akisi en baka taki: “We, yu nái yee den somen kaagi, di den sama e gi fi i de, no? Da yu nái piki, no?” 14 Ma Masaa Jesesi á piki ná wan wowtu. A dati meke a gaaman foondoo te, ná sipowtu.

Den kuutu Masaa Jesesi fu kii

Mk 15:6-15; Lk 23:13-25; Jn 18:39-19:16

15 Ma, da a be de so taki, te a Pasika Fesa doo, da a gaaman be abi a gwenti, fu puu wan sama di lanti wani, a dunguu osu gi den. 16 Ma, da a seefi yuu ten de, da wan gaan ogiiman den e kai Balabasi be de a dunguu osu. 17 We, ne Gaaman Pilatesi daai, ne a taki anga den somen sama di be de ape taki: “Den sama ya! U aliki! Sama u wani mi losi, puu a sitaafu gi u? Mi losi Balabasi gi u, ofuso Jesesi, di den e kai a Kelestesi?” 18 Bika Pilatesi be sabi kiinkiin taki, fa den tyai Masaa Jesesi kon ne en de, na fu dyalusu ede meke den be tyai en kon.

19 Namo, ne Gaaman Pilatesi go sidon na a sutuu pe ai kuutu sama. Na ape a de, ne en uman sende sama taigi en taki: “Pilatesi! Yu á mu de a ini a kuutu fu kuutu a sama di de sondee fowtu de. Bika a neti ya, da mi deen wan deen fi en di go a mi ati tuutuu.”

20 We, a yuu ten di Gaaman Pilatesi sidon e aliki a mofu fi en uman de, ne den hei apaiti begiman anga den gaansama fu kondee e meke moiti e dwengi den sama taki: “U piki taki, meke a losi Balabasi gi u. Ma meke a kii Jesesi.” 21 We, ne a gaaman akisi den sama baka taki: “On di fu den tu sama ya u wani mi losi gi u?” Namo den sama bali piki taki: “Balabasi! Na Balabasi i mu losi gi wi!”

22 Ne Gaaman Pilatesi akisi den taki: “Da san mi mu du anga Jesesi, di den e kai Kelestesi?”

Ne den sama bali taki: “Sipikii en kii a koloisi!”

23 Ne Gaaman Pilatesi akisi den baka taki: “We, on ogii seefi a du?”

Ho! Den sama bali moo taanga taki: “U sipikii en! U sipikii en a koloisi kii!”

24 We, di Gaaman Pilatesi kon si taki, a opuulu fu kii Masaa Jesesi e bigi naamo, ne a teke wataa, ne a wasi en ana, na ala sama fesi de. Ne a taki: “Mi wasi ana puu mi seefi a ini. Bika mi á poi kuutu sowan sama taki, en buulu mu lon. Da a fika gi u. Ala sani fi en, fika a u neki tapu.”

25 We, ne ala den Dyusama di be de ape bali taki: “Eeye! Meke a fika a wi anga den pikin fu wi neki tapu taki, na wi kii en!”

26 Namo, ne Pilatesi losi Balabasi gi den. Ne a sende den suudati fi en, fu den fon Masaa Jesesi. Ne a gi den en, fu den tyai go sipikii kii a koloisi.

Den suudati wisiwasi Masaa Jesesi

Mk 15:16-20; Jn 19:2,3

27 Namo, den suudati teke Masaa Jesesi tyai gwe a Gaaman Dyali. Ne den kai ala den taa suudati fu den. Ne ala den fiya ali kon lontu Masaa Jesesi poti a dyali. 28 Ne den puu den koosi fi en, di a be wei, ne en sikin. Ne den wei wan langa lebi dyakiti enke di kownu e wei gi. 29 Ne den teke wan agwago maka, ne den lolo en, te a kaba enke kownu ati, ne den toosi ne en ede soo. Ne den koti wan pisi kamaluwa poti, ne en letise ana, fu pee enke dati na wan kownu tiki. Ne den e wisiwasi en e saka kini a doti e bali taki: “Odi oo kownu fu Dyu! Odi oo!” 30 Den e towe wataa mofu ne en. Ne den puu a tiki a ini en ana, ne den e naki en anga en, ne en ede seefi, gwogwo onmen tenti leisi. 31 We, ne di den mesaandi en, te den kaba, ne den puu a dyakiti di den be wei gi en, teke baka. Ne den wei den seefi kosi gi en baka, di a be wei a fesi. Ne den e tyai en gwe, fu go sipikii kii a koloisi.

Fa den sipikii Masaa Jesesi a koloisi

Mk 15:21-32; Lk 23:26-43; Jn 19:17-27

32 Ma di den e tyai Masaa Jesesi gwe te wan pisi, ne den miti wan man den e kai Simon fu Sileni Kondee a pasi. We, ne den dwengi en anga taanga fu a tyai a koloisi gi Masaa Jesesi. 33 We, ne den waka te den doo na a peesi. Na a peesi ya den e kai go kai Golgata. Dati wani taki, Edebon Peesi. 34 Ne den teke win mokisa anga bita, ne den gi en, fu a diingi. Ma di a tesi en kaba, ne a á wani en.

35 We, ne den sipikii Masaa Jesesi na a koloisi. Ne den opo en taampu.

Ne den teke den koosi di a be wei, ne den iti lowte luku sama anga sama o wini den koosi fi en. Ne den paati den. 36 We, di den du so te den kaba, ne den saka sidon de e oli waki a Masaa Jesesi. 37 Ma den be sikiifi wan sani a wan pisi paanga poti a edese fu a koloisi anda, fu saide meke den kii Masaa Jesesi. Den sikiifi taki:

DISI NA JESESI

A KOWNU FU DEN DYU

38 Ma boiti Masaa Jesesi, da den be e kii tu taa man makandii anga en de. Wan de ne en letise, a taawan de ne en kukutu ana se. Masaa Jesesi seefi de a mindii. We, den tu taa sama de, na sama di be de gaan fufuu kiiman. 39 Da somen sama be e waka e pasa de, a pe den be koloisi Masaa Jesesi. Da te den si Masaa Jesesi, da den e kosi en, e wisiwasi en, e seke ede. 40 Den taki: “Yu di be taki, yu o booko a Mama Keliki meke a ini dii dei baka! We, da san meke yu á poi yeepi iseefi nownow, puu na a koloisi? Efi yu na a Pikin fu Masaa Gadu tuu, da saka komoto na a koloisi de meke u si, no?”

41 Soseefi den hei apaiti begiman anga den leliman fu Dyuweiti anga den gaansama fu kondee e sipowtu e poti en wisiwasi tu. Den taki: 42 “We, a be e yeepi taa sama. Ne san meke a á poi yeepi enseefi? Efu en na a kownu fu Islayeli Kondee tuu, da meke a saka komoto na a koloisi kon a doti, da u sa biibi en. 43 Bika a be taki, ai poti fitoow a Gadu. We, da meke Gadu yeepi en, no? Efu a wani en? Bika a be taki: ‘Mi na a Manpikin fu Masaa Gadu.’ ” 44 We, soseefi den tu fufuu kiiman di den be sipikii a koloisi ne en se de be e wisiwasi en, e kosi en meke sipowtu.

Masaa Jesesi boo koti

Mk 15:33-41; Lk 23:44-49; Jn 19:28-30

45 Ma fanafu twalufu yuu, mindii dei, te go miti dii yuu bakadina, ne a hii kondee dunguu pii. 46 Da na a dii yuu de, ne Masaa Jesesi bali taanga taki: “Eloi, Eloi, lama sabaktani?” Dati wani taki: “Mi Gadu, mi Gadu, saide i fika mi wawan so?”

47 Ma son fu den sama di taampu de taki: “U yee anda! Ai kai Eliya! Ai kai Eliya, fu kon yeepi en.” 48 Ne wanten de, ne wan fu den lon go teke wan siponsu, ne a dipi en go a ini wan sowtu win. Ne a poti a wan tiki ede langa gi Masaa Jesesi, fu a diingi. 49 Ma den taawan bali taki: “Tan, tan, tan! Meke u luku efu Eliya o kon yeepi en tuu.”

50 Ma Masaa Jesesi bali ete wan leisi taanga, ne en boo koti. 51 We, ne a seefi yuu de, ne a gaanbigi deki koosi di be tapu a kambaa fu Masaa Gadu a ini Mama Keliki, piiti komoto a tapu, fu te a doti tyow. A fika wangang. Namo goontapu seefi e seke, e bali. Gaan siton e bali e piiti. 52 Goontapu seke te, somen geebi pe den be beli sama booko opo. Namo somen sama di den be beli a den geebi de, di be de apaiti fasi gi Masaa Gadu, weki komoto a ini den geebi, kon a libi baka. 53 Ne den komoto a ini den geebi, di Masaa Jesesi seefi weki baka komoto a dede, di fu dii dei. Ne den go a Jelusalem, a apaiti foto fu Masaa Gadu. Somen sama si den, fa den weki baka so.

54 Ma di a edeman fu suudati anga den suudati fi en di be e oli waki a Masaa Jesesi si, fa a goontapu seke anga ala san pasa, ne den feele te. Den taki: “A sama ya, na be a Manpikin fu Masaa Gadu tuu.”

55 Ma namo, da somen uman sama seefi be taampu, te a faawe e luku, fa sani e waka anga Masaa Jesesi. Bika den uman ya be waka komoto a Galileya anga Masaa Jesesi fu solugu en naamo. 56 Wan fu den na Maliya fu Makidala, a taawan na Maliya, a mma fu Jakowbesi anga Jowsef anga a mma fu den tu manpikin fu Da Sebedi.

Den beli Masaa Jesesi

Mk 15:42-47; Lk 23:50-56; Jn 19:38-42

57 Ma di sapaten mofu, ne wan guduman den be kai Jowsef fu Alimateya Kondee, kon doo de. Na wan man di be e biibi a Masaa Jesesi tu. 58 Namo a go a Gaaman Pilatesi go akisi en, fu a gi en pasi, fu a teke a dede sikin fu Masaa Jesesi tyai go beli. Ne Pilatesi sende den suudati fi en, go puu a dede sikin fu Masaa Jesesi na a koloisi gi en. 59 Namo, ne Jowsef teke a dede sikin fu Masaa Jesesi, ne a lolo en a sibikoosi te a kaba. 60 Ne a tyai en go beli a wan nyun nyun siton geebi olo, di diki, a be diki fi enseefi, a wan heihei siton sikin. Di a kaba, ne a lolo wan gaan gindin siton tapu a olo mofu, ne a waka gwe. 61 Ma namo, da Maliya fu Makidala anga a taa Maliya be de ape tu. Den be sidon na abaase fu a geebi e luku.

Suudati e waki a geebi fu Masaa Jesesi

62 A taa dei fi en, da a dei di den be e seeka gi a kina dei fu den Dyusama pasa kaba. Ma den hei apaiti begiman anga den Faliseiman go makandii a Gaaman Pilatesi. 63 Ne den taki: “Masaa! U membee wan sani di a bidiigiman be taki, fosi a dede. A be gafa taki: ‘A o dede. Ma baka dii dei, a o weki baka kon a libi.’ 64 Na dati meke u kon begi gaaman, fu poti suudati oli wakiti na a geebi dii dei langa. Bika efu u á du so, da den bakaman fi en sa go fufuu en, da den go lei taki, na weki a weki baka komoto a dede. Bika efu wi á du dati, da a koli ya o ogii moo fa den be e koli sama a fesi kaba.”

65 We, ne Gaaman Pilatesi piki den taki: “We! U teke suudati, enke wakitiman, tyai go poti, da u seeka a geebi tapu enke fa u sa tapu en.” 66 We, ne di a gaaman gi den pasi so, ne den go tapu a geebi enke fa den poi. Den poti wan maiki ne en fu soi taki, a de tapu tapu. Ne den poti suudati e waki de.

28

Masaa Jesesi weki baka

Mk 16:1-10; Lk 24:1-12; Jn 20:1-10

1 We, fa i si a kina dei pasa, a fosi dei fu a wiki*f18* fuuku mamanten, ne Maliya fu Makidala anga a taa Maliya go luku a geebi fu Masaa Jesesi. 2 Ma namo, da doti be seke te, ná sipowtu. Bika wan Basiya fu Masaa Gadu Kondee*f19* saka komoto a tapu anda kon na a geebi. Ne a puu a gaanbigi siton di be tapu a olo mofu. Ne a sidon na a siton de tapu. 3 A Basiya ya fesi be e koti faya enke te tapu e koti faya. Da den koosi fi en sikin weti fann enke sukuma. 4 We, ne den suudati di be de ape e waki feele te, den e beifi. Namo den de pii enke den dede.

5 We, ne a Basiya bigin fu taki anga den tu uman taki: “Uman! U á feele so! Mi sabi taki na Masaa Jesesi, di den sipikii kii a koloisi u e suku. 6 We, a á de ya moo! A weki baka leti enke fa a be taigi u fosi, a be dede. U kon luku pe den be poti en a ini a geebi. U si? Sama á de ape moo. 7 Da u daai go esi baka a osu, fu taigi den bakaman fi en taki, a weki baka komoto a dede. Da a o waka a den fesi go a Galileya. Na anda en anga den o miti, enke fa a be taigi den. We, da na so mi soi u kaba.”

8 We, na so den uman ya daai gwe baka. Ne den pantan te, ma toku seefi den e piisii gaan piisii. Ne den e lon go, fu tyai a nyunsu ya go gi den bakaman fu Masaa Jesesi. 9 Ma, te fu den membee, ne den anga Masaa Jesesi seefi miti a pasi haa! Ne Masaa Jesesi gi den odi taki: “Den uman ya, u weki oo!” We, ne den waka go miti Masaa Jesesi, ne den saka kini a doti ne en fesi, ne den kisi en futu e baasa. 10 Ma Masaa Jesesi taigi den taki: “Uman! U á feele. Ma u go taigi den baala fu mi taki, meke den go a Galileya. Da na anda mi anga den o miti.”

Den leli den wakitiman fu
lei wan gaan lei

11 We, a yuu di den uman ya de a pasi e gwe, ne son fu den suudati komoto a pe den be e oli waki na a geebi. Ne den go a ini a foto, ne den taigi den hei apaiti begiman ala san pasa a pe den be e oli waki, na a geebi. 12 We, di den hei apaiti begiman yee so kaba, ne den kai ala den gaansama fu kondee kon makandii anga den. Ne den kuutu, te den kaba. Ne den pai den suudati wan gaan moni. 13 Ne den taigi den taki: “We, u aliki! U mu piki sama taki, u be kai a siibi, ne den bakaman fi en kon fufuu en tyai gwe. 14 Bika efu a taki ya doo gaaman yesi, da wi sabi fa wi o taki anga en, fu koo en ati, fu u á kisi sitaafu.” 15 We, ne den wakitiman teke a moni, ne den e taki leti enke fa den hei apaiti begiman be taigi den, fu den taki. Da enke fa den e taki en de, na so den Dyusama teke en e taki, te doo tide ete seefi.

A gaan wooko di Masaa Jesesi
fika gi den bakaman

Mk 16:14-18; Lk 24:36-49; Jn 20:19-23; Ap 1:6-8

16 We, ne den elufu bakaman fu Masaa Jesesi go a Galileya Kondee. Ne den go na a mongo, di a be taigi den a fesi fu den go. 17 Ne di den si en, ne den sutu kini a doti ne en fesi, ne den begi en. Ma son fu den be e tan enke den á be wani biibi.

18 We, ne Masaa Jesesi waka kon a den. Ne a taigi den taki: “Mi kisi ala makiti a Masaa Gadu Kondee a tapu anda anga goontapu ya. 19 Da u go a hii goontapu, fu go paati a bosikopu gi ala foluku. Meke den daai kon toon bakaman fu mi. U dopu den a ini a nen fu a Tata, a nen fu a Manpikin anga a nen fu a Apaiti Jeje fu Masaa Gadu. 20 Da u leli den, fu den oli ala san mi be leli u. Da fu tuu! Mi de anga u alaten, fu te na a kaba fu goontapu!”

Maakusi

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

14

15

16

Maakusi

Den sani fu Masaa Jesesi di Maakusi sikiifi

Wan wowtu a fesi

Da disi na di fu tu man di e sikiifi fu den sani di Masaa Jesesi waka du di a be e tan a goontapu ya ete. Da na a pisi buku ya den e kai, Maakusi. Bika ne en na a man di sikiifi a pisi buku ya. A wantu taa pisi fu Masaa Gadu Buku den e kai a man ya, Johanisi Maakusi. A man ya, a ná be wan fu den twalufu apaiti bosikopuman di be e waka a Masaa Jesesi baka ibii yuu. Ma a be de wan biibisama fu a ten fi en de.

Da den sani di Maakusi sikiifi, a sikiifi san taa sama be taigi en anga san enseefi be sabi. Bika di den bakaman fu Masaa Jesesi sete a wooko e tyai a mofu e paati a den kondee kondee, da Maakusi be de anga den a ini a wooko. Somen sama e si enke na Peitilisi taigi en somen fu den sani di a sikiifi. Bika ai kai Peitilisi nen tyaipi leisi a ini a buku ya.

Da den fo sama di sikiifi sani fu a libi fu Masaa Jesesi a goontapu ya, da son fu den sikiifi moo fini fini fu den sani di Masaa be e leli. Ma Maakusi sikiifi moo fini fu den sani di Masaa Jesesi du, fu libisama sa sabi taki Masaa Jesesi abi gaan kaakiti anga gaan taanga tuu.

Da den leliman e si enke Maakusi sikiifi a buku ya 70 yali baka di Masaa Jesesi be meke kon a goontapu. Da a sikiifi a buku ya gi den taa foluku di á de Dyusama, moomoo gi den biibisama fu Loma Foto fu gi den taanga sikin. Bika na a ten de, da lanti fu Loma be e feti anga den e kii somen biibisama.

1

A bigin fu a Bun Nyunsu
fu Jesesi Kelestesi

Mt 3:1,2; Lk 3:1-18; Jn 1:19-28

1 Disi na a bigin fu a Bun Nyunsu fu Jesesi Kelestesi, a Manpikin fu Masaa Gadu. 2 Enke fa Jesaja, wan apaiti takiman fu Masaa Gadu be sikiifi a fositen taki:

“Mi Masaa Gadu ya o sende mi bosikopuman go a fesi, fi yu.

Da dati o seeka pasi gi yu.

3 Da a tongo fu wan bosikopuman o bali a ini a gaan sabana taki:

‘U seeka pasi gi a Masaa,

meke a pasi sa kon taampu letiopu tollo.’ ”

Johanisi e dopu sama

4 Da Johanisi a Dopuman de a ini a gaan sabana e bali den sama fu kon teke dopu, fu daai libi. Meke Masaa Gadu sa gi den paadon, fu takuudu anga ogii. 5 Hii Judeja anga ala sama fu Jelusalem kon a Johanisi. Da, te den begi Masaa Gadu paadon fu ala den takuudu anga ogii fu den, da Johanisi e dopu den a ini Joodani Liba. 6 Johanisi seefi, be wei koosi di be meke anga a uwii fu a meti di den e kai kameili. Da a be e wei wan banti, di meke anga meti buba ne en nekilasi. Da na makonkon anga bosi oniki na be en nyanyan. 7 Da a be e bali bosikopu taki: “Awan di o kon a mi baka, makiti bigi moo mi. Mi á dyendee sai, fu bendi losi en susu puu a futu gi en seefi. 8 Mi e dopu u anga wataa! Ma en dati o dopu sama anga a Apaiti Jeje.”

Johanisi dopu Masaa Jesesi

Mt 3:13-17; Lk 3:21,22

9 Da a seefi yuu de, ne Masaa Jesesi komoto a Nasaleti, na a pisiwataa fu Galileya kon, ne Johanisi dopu en a ini a Joodani Liba. 10 Da di Jesesi e komoto a ini a wataa, ne a si, tapu a den woluku piiti opo palan. Ne a si a Jeje fu Masaa Gadu e kon ne en tapu enke wan doifi. 11 Ne wan Tongo taki a tapu anda taki: “Yu na mi Manpikin di mi lobi. Mi hii ati e piisii anga yu.”

Didibii tesi Masaa Jesesi
a ini a sabana

Mt 4:1-11; Lk 4:1-13

12 Da wanten wanten, di Masaa Jesesi dopu, ne a Jeje fu Masaa Gadu tyai en gwe a ini a gaan sabana. 13 Da, di Masaa Jesesi de a ini a sabana, ne saatan, a didibii kon. Ne a tesi en fotenti dei anga neti langa. Da, den ogii meti fu a sabana be de ape tu. Ma den Basiya fu Masaa Gadu Kondee*f1* be de anga Masaa Jesesi, e yeepi en.

Masaa Jesesi kai den fosi
bakaman fi en

Mt 4:12-22; Lk 4:14,15; 5:1-11

14 Da di den sooto Johanisi a Dopuman ne Masaa Jesesi daai go a Galileya, go e gi den sama a Bun Nyunsu. 15 A taki: “A yuu doo, di a Nyun Tii fu Masaa Gadu kon de koosube. Da daai libi, fu biibi a Bun Nyunsu fu Masaa Gadu.”

16 Da wan dei di Masaa Jesesi e waka pasa na a sikin liba fu a ze fu Galileya, ne a si tu man e towe seepi. Wan fu den man ya na Simon. Da a taawan ne en baala Andeleyasi. Da na sete seepi kisi fisi, na den wooko di den be e du kaba. 17 Ne Masaa Jesesi taigi den taki: “U kon waka a mi baka! Mi sa leli u fa fu kisi libisama pe fu kisi fisi.” 18 Ne wanten wanten, den fika den seepi, ne den bigin waka a Masaa Jesesi baka.

19 Ne, di Masaa Jesesi waka go pikinso moo faawe, ne a si ete tu fisiman, Jakowbesi anga Johanisi, den tu manpikin fu Da Sebedi. Den be de a ini wan boto e seeka den seepi. 20 Ne Masaa Jesesi kai den wanten fu den kon waka ne en baka. Ne den fika den dda, Da Sebedi anga den wookoman a ini a boto, ne den waka a Masaa Jesesi baka.

Fa Masaa Jesesi makiti bigi

Lk 4:31-37

21 Ne den gwe a Kafalnayemu. Ma namo, di a kina dei fu den Dyu doo, ne Masaa Jesesi go a ini wan fu den Dyu keliki. Ne a bigin leli den sama Gadu wowtu. 22 Da den sama foondoo, fu a fasi fa ai gi leli fu Masaa Gadu. Bika a á be e leli den enke fa den leliman fu Dyuweiti gwenti leli den. Ma a be e leli den, enke wan sama di sa sidon taki a Masaa Gadu peesi.

23 Da a yuu de, da wan man be de a ini a keliki osu de anga wan takuu jeje ne en tapu. Ne a bali taki: 24 “San wi anga yu abi, Jesesi fu Nasaleti? A kon i kon fu poli wi kaba a soso? Mi sabi sama a yu! Yu na a Apaiti Sama fu Masaa Gadu.”

25 Ma Masaa Jesesi kaasi en taki: “Tapu mofu! Komoto ne en tapu wanten!” 26 Ne a takuu jeje subi te en sikin e dansi. Ne a bali taanga komoto gwe.

27 Ala sama fiya foondoo. Taawan e akisi taawan taki: “San a disi? Disi na wan nyun leli anga makiti fu Masaa Gadu! Ai kaasi den takuu jeje, da den e gwe tuu.” 28 Da a sani di Masaa Jesesi du ya, paati na a hii pisiwataa fu Galileya.

Masaa Jesesi deesi somen sama

Mt 8:14-17; Lk 4:38-41

29 Da, baka di den komoto na a keliki osu, ne den go wanten na a osu fu Simon anga Andeleyasi. Da Jakowbesi anga Johanisi go anga den tu. 30 Da a main fu Simon de a bedi anga feba. Da di den doo na a osu, ne den taigi Masaa Jesesi fu a siki fi en. 31 Ne Masaa Jesesi waka go ne en. Ne a oli en ana yeepi en fu a opo sidon. Ne wanten wanten a mma kon bun kelle fu a feba. Ne a seeka sani gi den fu den nyan. 32 Ne di sapaten, di san go a ondoo, ne den tyai somen sikisama anga sama di be abi takuu jeje a den tapu, kon a Masaa Jesesi. 33 Da a hii foto ali kon na a osu doo mofu pe Jesesi be de. 34 Ne Masaa Jesesi deesi somen sama di be abi ala sowtu siki. Da soseefi a yaki somen takuu jeje puu a sama tapu. Ma Masaa Jesesi á gi den pasi fu taki, bika den sabi sama ne en.

San Masaa Jesesi leli wantu sama?

Lk 4:42-44

35 Mamanten fuuku, fosi san opo, ne Masaa Jesesi go a wan koo peesi, pe en wawan be sa de fu begi taki anga Masaa Gadu. 36 Simon anga den taa bakaman e suku pe a de. 37 Ne, di den fende en, ne den taigi en taki: “Ala sama e suku yu.”

38 Ne Masaa Jesesi piki den taki: “Meke u go a den taa kondee di de koosube ya. Mi mu paati a Bun Nyunsu fu Masaa Gadu anda tu. Bika na fu dati ede mi kon a goontapu.” 39 Da na so Masaa Jesesi go paati a Bun Nyunsu fu Gadu a ini den keliki fu a hii pisiwataa fu Galileya. Da soseefi a yaki takuu jeje puu a sama tapu.

Masaa Jesesi deesi wan gwasiman

Mt 8:1-4; Lk 5:12-14

40 Ne wan gwasiman kon a Masaa Jesesi. Ne a kai ne en kini tapu e begi Masaa Jesesi taki: “Masaa Jesesi! Mi sabi taki efi i wani i sa deesi, baa.”

41 Ne tyali fu a man kisi Masaa Jesesi. Ne a langa ana, ne a oli en. Ne a taigi en taki: “Mi wani! Kon bun!” 42 Ne wanten wanten, ne a man kon bun kelle. A gwasi siki komoto ne en sikin gwe fiyaa. 43 Ne Masaa Jesesi sende a man ya gwe. Ne a bali en taanga taanga taki: 44 “Yu á mu taigi ná wan sama a sani di pasa ya, ye! Ma pe fu dati, go a den hei apaiti begiman fu keliki, meke a si yu taki, i kon bun tuutuu. Tyai a paiman fu Gadu enke fa a weiti fu Mosesi e taki. Da den sama anda sa si taki i kon bun tuutuu.”

45 Ma, di a man gwe, ne ai taki fa Masaa Jesesi deesi en. A paati a bosikopu na ala peesi te, Masaa Jesesi nen bali na ala peesi. Da winsi pe fu a kondee di Masaa Jesesi be go, sama be e kon ne en tyaipi. A dati meke a be e tan a peesi pe sama á be ipi. Ma toku seefi sama be e komoto na ala se e kon ne en.

2

Masaa Jesesi deesi wan siki sama

Mt 9:1-8; Lk 5:17-26

1 Da wantu dei a baka, ne Masaa Jesesi daai kon baka a Kafalnayemu. A á de ape langa seefi fosi a hii foto yee taki a de ape. 2 Da somen sama kon te, ná wan peesi be de a ini a osu moo. A doo mofu seefi fuu kwaa. A be e gi den sama a wowtu fu Masaa Gadu. 3 Ne fo man poti wan lanman a wan daagi tapu, tyai kon a Masaa Jesesi. 4 Ma fu di sama be ipi so, meke den á be poi doo. Ne den subi go na a osu tapu. Ne den booko wan olo na a osu tapu leti a pe Masaa Jesesi be taampu. Ne den saka a lanman anga a daagi pasa na a olo, go a Masaa Jesesi a doti anda. 5 Da, di Masaa Jesesi si a biibi fu den man ya, ne a taigi a man taki: “Mi mati, ná feele! Mi gi yu paadon fu ala yu takuudu anga ogii kaba.”

6 Da wantu leliman fu Dyuweiti be sidon e aliki en tu. Da di den yee Masaa Jesesi taki so, ne den taki a ini den ati taki: 7 “Fa a man ya e taki so wan sani? Ai oli Gadu a sipowtu! Bika ná wan sama di man fu gi libisama paadon fu takuudu anga ogii, boiti Masaa Gadu wawan.” 8 Ne wanten wanten, Masaa Jesesi sabi taki na so den e denki. Ne a akisi den taki: “Saide meke u e denki so du? 9 Fu taigi a lanman ya taki, a kisi paadon fi en takuudu anga ogii, efu fu taigi en taki: ‘Opo taampu! Teke i daagi waka go a osu!’ on di moo taanga? 10 Ma u mu sabi taki, a Manpikin di saka kon toon libisama ya abi makiti a goontapu, fu gi sama paadon fu takuudu anga ogii.” Ne a daai, ne a taigi a lanman taki: 11 “Opo taampu! Teke i daagi waka go a osu!” 12 Ne dyangalan! A man dyombo opo taampu, ne wanten a teke a daagi oli a ondoo ana, ne a waka gwe a osu. Ala sama e luku dunn. Den foondoo, te den e gafa Masaa Gadu taki: “Wi á si a sani ya wanten.”

Masaa Jesesi kai Leifi
toonmi en bakaman

Mt 9:9-13; Lk 5:27-32

13 Masaa Jesesi go baka a wataa mofu na a ze. Ne tyaipi sama kon ne en. Ne a leli den Masaa Gadu wowtu. 14 Ne di Masaa Jesesi komoto de e gwe, da a be e waka pasa wan pikin osu a sikin pasi, pe den Dyusama e go pai lantimoni. Ne a si wan pikin fu Alefeyosi, di den e kai Leifi*f2*, sidon sidon na a osu doo mofu e piki lantimoni gi lanti. Ne Masaa Jesesi kai en taki: “Kon waka a mi baka!” Ne wanten wanten Leifi opo, ne a waka a Masaa Jesesi baka.

15 Ne moo lati, ne Leifi kai Masaa Jesesi anga den bakaman fi en go nyan ne en osu. Da somen mati fu Leifi di be e piki lantimoni anga sama di be abi polinen a kondee fosi den be kon waka a Masaa Jesesi baka, be sidon a tafaa e nyan anga Masaa Jesesi anga den bakaman fi en. 16 We, ne di den leliman fu Dyuweiti anga den Faliseiman si taki anga a man di e piki lantimoni anga den polinen man a kondee, Masaa Jesesi sidon e nyan. Ne den akisi den bakaman fu Masaa Jesesi taki: “Saide meke ai nyan anga lantiman anga den ogiilibi sama de?”

17 Ma di Masaa Jesesi yee den, ne a piki den anga wan ageisi toli taki: “Wan sama di e siki anga wan sama di nái siki, on di fu den abi dataa fanowdu? Na sama di e siki! Bika, dataa de gi sikiman. Mi á kon fu kai den bunbun sama, ma mi kon fu kai den sama di sabi taki, den libi á bun.”

Saide Masaa Jesesi anga den bakaman
fi en nái tan anga angii fu begi?

Mt 9:14-17; Lk 5:33-39

18 Ma namo, da den bakaman fu Johanisi anga den Faliseiman be abi ten di den be e de sondee nyan fu begi. Ne wan dei, ne wan duupu sama kon a Masaa Jesesi, ne den akisi en taki: “Masaa Jesesi, saide meke den bakaman fi yu ná abi ten di den e tan sondee nyan fu begi, enke den bakaman fu Johanisi anga den bakaman fu den Faliseiman?”

19 Ne Masaa Jesesi piki den anga wan ageisi toli taki: “Fa mi anga den bakaman fu mi de ya, da a de leti enke te wan man toow anga wan uman. Di a man toow, ne a kai somen sama fu kon meke piisii anga en. Da solanga a toowman de na a fesa anga den, da den ná o tan anga angii fu begi, ma na soso nyan meke piisii namo den o de. 20 Ma a yuu o kon di den o tyai a toowman puu a den de. Da den sa abi ten di den o go e de anga angii fu begi Masaa Gadu.”

21 Ne Masaa Jesesi taigi den baka taki: “Ná wan sama di e teke wan nyun pisi koosi fu nai wan kaasi koosi di piiti. Bika efi i lapu a gaandi koosi anga wan nyunyun pisi, da te i wasi en, da a nyunyun pisi koosi o ali piiti wan pisi fu a gaandi koosi, da a olo o moo bigi. 22 Da na soseefi tu, sama nái poti nyun meke win go a ini gaandi meti buba saka. Efu den poti en, da a win o basi a saka. Da ala den tu, a win anga a saka o poli. A dati meke, nyunyun win meke fu poti a ini nyunyun saka, di á poi basi lasi en.”

Sama na basi fu a kina dei
fu den Dyu?

Mt 12:1-8; Lk 6:1-5

23 Da na a kina dei fu den Dyu, ne Masaa Jesesi anga den bakaman fi en e waka pasa a ini wan goon. Ne den bakaman fi en e booko den ede fu wan sani gei kalu, di den sama paandi a ini a goon, e pii e nyan. 24 Ne den Faliseiman di si akisi en taki: “Luku de! Saide meke den bakaman fi yu e du sani di sama á mu du a kina dei? Yu nái si taki na Gadu weiti den e poli, no?”

25 Ne Masaa Jesesi piki den taki: “U á leisi a Masaa Gadu Buku san Kownu Dafeti be du di a be de a nowtu, di angii be kii en anga den man fi en, no? 26 U á leisi fa a be go a ini a Mama Keliki fu Masaa Gadu, na a ten di Abiyatali be de a moo hei begiman fu Dyu, no? A go, ne a teke a beele di den poti a Gadu fesi, ne a nyan. A weiti á be e gi en pasi fu nyan a beele de. Na den begiman fu keliki namo be sa nyanmi en. Da u á leisi, fa a be gi den bakaman fi en fu den nyan tu, no? 27 Da u meke mi taigi u. A kina dei be meke gi libisama, ma a ná libisama be meke gi kina dei. 28 Bika a Manpikin di saka kon toon libisama ya, na a gaan Masaa fu a kina dei.”

3

Masaa Jesesi deesi wan man a
wan kina dei

Mt 12:9-14; Lk 6:6-11

1 Masaa Jesesi go a ini wan Dyu keliki baka. Ma, da wan man be de ape, di be siki ne en ana te a be dee fika kamboo. 2 Da den sama be de koosube e luku Masaa Jesesi. Den be e luku fu si efu a be o deesi a man na a kina dei ya, fu den be fende en go kaagi taki ai du sani di á bun. 3 We, na so Masaa Jesesi taigi a man di be siki ne ana taki: “Opo taampu a fesi fu ala sama ya.” 4 Ne Masaa Jesesi akisi den taki: “San Gadu Buku taki fu a kina dei? U mu du bun efu u mu du ogii? Fu deesi wan sama fu a kon bun baka efu fika en fu dede?” Ma ala den sama de pii. Ná wan fu den piki en. 5 Ne Masaa Jesesi luku den anga atiboon. Ma soseefi a ati en tu, fu di a si taki den sama taanga den ati gi Masaa Gadu te, tyali fu taa sama nái kisi den moo. Ne Masaa Jesesi taigi a man taki: “Langa i ana!” Ne a man langa en ana. Ne a ana kon bun kelle baka. 6 Ne den Faliseiman gwe komoto na a keliki. Da den anga den bakaman fu Kownu Helowdesi meke mofu luku fa den sa fende wan Masaa Jesesi kii.

Masaa Jesesi deesi somen sama

Lk 6:17-19

7-8 Ne Masaa Jesesi anga den bakaman fi en go a wataa mofu, na a ze fu Galileya. Da somen sama fu Galileya anga Judeja anga Jelusalem, Idumeya anga den kondee na abaase fu a Joodani Liba anga a pisiwataa fu Tilosi anga Sidon kon e waka ne en baka. Den be kon ne en fu di den be yee fu ala den sani di a be e du. 9 Ne Masaa Jesesi taigi den bakaman fi en taki: “U seeka wan boto gi mi, fu den sama á toto kon banda mi.” 10 Da Masaa Jesesi deesi somen sama te, ala sama di be abi wan siki be e toto kon, soso fu oli en namo. 11 Da a yuu de, te den sama di wan takuu jeje be de a den tapu be si Masaa Jesesi, da den be e kai a doti ne en fesi e bali taki: “Yu na a Manpikin fu Masaa Gadu!” 12 Ma, te den takuu jeje be e bali so, da Masaa Jesesi be e kaasi den fu den á taki sama ne en.

Masaa Jesesi teke twalufu man
fi en bakaman

Mt 10:1-4; Lk 6:12-16

13 Ne Masaa Jesesi go a wan mongo tapu. Ne a kai den sama di a wani kon ne en. Ne den kon ne en. 14 Ne a teke twalufu man puu a den mindii. Da na den twalufu man ya a kai aposteli*f3* tu. Da den be o de anga en na ala pe a be e go. Ne a sende den twalufu man ya, go a den kondee kondee fu go paati a Bun Nyunsu fu Masaa Gadu. 15 Da a be gi den a makiti tu fu yaki takuu jeje puu a sama tapu. 16 Da na den twalufu man ya a be teke puu a den taawan mindii:

Simon

di Masaa Jesesi be kai Peitilisi

17 Jakowbesi, anga en baala

Johanisi

den tu manpikin fu Da Sebedi. Da Masaa Jesesi be gi den a nen fu Bowanegesi, dati wani taki, Pikin fu Donduu.

18 Andeleyasi

Filipi

Baatomeyosi

Tadeyesi

Mateyesi

Jakowbesi

a manpikin fu Alefeyosi

Tadeyesi

Simon Selotu*f4*

19 Judasi Iskaliyotu,

di seli Masaa Jesesi, meke den kii en.

Fa den kosi Masaa Jesesi taki ai
wooko anga didibii

Mt 12:12-32; Lk 11:14-23; 12:10

20 Ne bakadati, ne Masaa Jesesi go a wan osu. Da sama kon fuu a osu fu Masaa Jesesi, te en anga den bakaman fi en á be poi nyan. 21 Da di den sama fu Masaa Jesesi yee a sani ya, ne den go fu go teke en puu de. Den taki: “A á sabi san ai du moo.”

22 Da den leliman fu Dyuweiti di be komoto a Jelusalem Foto kon de taki: “Belisebulu, a basi fu didibii, de ne en tapu! Na Belisebulu e gi en a taanga fu puu takuu jeje a sama tapu.”

23 Ma namo, Masaa Jesesi kai den kon makandii. Ne a gi den wan ageisi toli. A taki: “Fa didibii sa puu didibii a wan peesi? 24 Efu wan kownu fu kondee opo e feti anga enseefi, da a kondee de, a ná booko a o booko, no? 25 Da, soseefi a de anga wan osu tu. Efu den sama e libi fanya fanya anga feyanti fasi anga denseefi, sowan osu musu booko. 26 Da efu saatan paati paati e feti anga enseefi, da na a kaba pisi fi en a doo, bika a o booko kaba a soso. 27 Ná wan sama o poi go a ini a osu fu wan gaan taanga man go teke en gudu. Efu a wani go, da a mu kisi a gaan taanga man tei banda fosi. Da, te a tei en banda so kaba, da a sa go a ini a taanga man osu, go teke en gudu. 28 Da fu tuutuu mi e taigi u taki, Masaa Gadu sa gi sama paadon. Awinsi sowtu ogii a du efu awinsi fa a kosi Masaa Gadu. 29 Ma awinsi sama na yu, efi i kosi a Jeje fu Masaa Gadu, taki ogii fi en, da noiti noiti Masaa Gadu o gi i paadon fu dati.” 30 Da na so Masaa Jesesi piki den sama, fu di den be taki na Belisebulu, a basi fu didibii, de ne en tapu.

Sama na Masaa Jesesi famii?

Mt 12:46-50; Lk 8:19-21

31 We, ne Masaa Jesesi mma anga den baala fi en doo na a osu pe a de. Den taampu a doose, ne den sende bosikopu gi en fu a kon a den. 32 Ne den sama di be sidon lontu Masaa Jesesi taigi en taki: “Masaa Jesesi, i mma anga den baala fi yu de a doose. Den e kai yu.” 33 Ne Masaa Jesesi piki den taki: “A bun! Ma sama na mi mma? Sama na mi baala?” 34 Ne a luku den sama di be sidon lontu en, ne a taki: “Luku mi mma anga mi baala ya. 35 Ala sama di e du san Masaa Gadu wani, na den na mi baala anga mi sisa anga mi mma.”

4

A toli fu a paandi goonman

Mt 13:1-9; Lk 8:4-18

1 Da, Jesesi de na a ze fu Galileya e leli den sama baka. Da somen sama kon ne en. Ne Masaa Jesesi go a ini wan boto, ne a sidon. Ma ala den taa sama be de a soo a wataa mofu. 2 Da, ai gi den ageisi toli fu leli den somen sani. Da, di ai leli den, ne a taigi den taki: 3 “U aliki! Wan dei, da wan paandi goonman be go tyatya wan sii fi en, fu goo. 4 Da, di a tyatya a sii, ne wantu kai a sikin pasi. Ne foo fee kon, ne den nyan ala. 5 Da, wantu taa sii kai a siton ini, a pe doti á be de ipi. Da den sii ya goo esi esi, bika a doti á be dipi. 6 Da, di a san opo, ne a boon den kii. Bika den ná abi ná wan lutu, fu di a doti á be dipi sai. 7 Wantu taa sii kai a maka ini. Ne den maka goo banda den kii. Den á meke nyanyan. 8 Ma, taa sii kai a bun doti, ne den goo moi. Den meke nyanyan bun. Son fu den meke diitenti toon moo enke san di a be paandi. Taawan meke sigisitenti toon moo enke san a be paandi. Taawan baka meke wan ondoo toon moo enke san a be paandi.” 9 Ne a taigi den taki: “Meke sama di abi yesi fu yee, da meke a yee san mi taki ya.”

Masaa Jesesi puu a toli fu a
goonman gi den bakaman fi en

Mt 13:10-23; Lk 8:9-15

10 Da, di Masaa Jesesi anga den twalufu bakaman fi en anga wantu taa sama di be e waka ne en baka wawan be de, ne den akisi en taki: “Masaa Jesesi, san wani taki a toli di i be leli den sama de?”

11 Ne Masaa Jesesi piki den taki: “U di e waka a Masaa Gadu pasi, kon sabi somen kibii toli fu a Nyun Tii fu Masaa Gadu. Ma den sama di á de a Masaa Gadu pasi, na ageisi toli fasi mi e gi den en. Bika,

12 ‘Den e luku anga opo opo ain, ma den nái si.

Den e yee anga kiinkiin yesi, ma den nái fusutan san den e yee.

Da noiti den daai den libi kon a mi.

A dati meke noiti den fende paadon fu den takuudu anga ogii fu den.’ ”

13 Ne Masaa Jesesi akisi den taki: “U á fusutan a toli, no? Da, fa u o du fusutan den taa toli di mi o teke gi den sama fu leli den sani?” 14 Ne a puu en gi den taki: “A goonman, di be e tyatya a sii, dati na a sama di e paati a wowtu fu Masaa Gadu. 15 Da somen sama de enke sii di kai a sikin pasi. Solanga den yee a wowtu fu Masaa Gadu, da a didibii e kon, da a piki a wowtu di paandi a ini en ati ini puu wanten wanten. 16 Somen sama de enke sii di paandi a wan pisi doti di abi tyaipi siton. Solanga den yee a wowtu fu Masaa Gadu, den e teke en wanten wanten anga gaan piisii. 17 Ma ná wan lutu di den e meke. Den e de namo fu wan satu pisiten. Bika, te nowtu anga pina kon a den tapu fu a wowtu ede, da wanten den e daai fika a biibi. 18 Taa sama de enke sii, di paandi a ini maka. Den e yee a wowtu, 19 ma den booko fu a libi anga a feti fu fende tyaipi gudu anga taa sani a goontapu anga a lobi fu goontapu sani seefi, e tyoko a wowtu a ini den ati ini kii, meke a á poi meke nyanyan. 20 Ma taawan de enke sii, di kai a bunbun doti. Den e yee a wowtu. Den e teke en. Da, den e meke tyaipi tyaipi nyanyan. Son e meke diitenti, sigisitenti anga wan ondoo toon fu san di den be paandi.”

A toli fu a lampu

Lk 8:16-18

21 Ne Masaa Jesesi taigi den taki: “Te i leti wan lampu a ini wan osu, yu nái toosi en go a kama ondoo efu teke boketi tapu en. Nono! Yu o poti en a tapu, efuso yu o oli en hei fu a sa leti kiin peesi. 22 Da, ná wan sani de kibii, di ná o kon a kiin fu sama sabi. 23 Meke sama di abi yesi fu yee, yee san mi taki ya!”

24 Ne Masaa Jesesi taigi den go doo taki: “Na fa u e aliki den sani di u e yee, na so u o fusutan den tu fu teke koni. Bika a de leti enke wan nongo di taki: ‘Fa yu e maiki sani gi sama, na so sama o maiki sani gi yu baka.’ Da moo ipi seefi yu o kisi a tapu. 25 Bika, a sama di fende wan pikinso koni nownow, ne a wooko anga en, a sa fende moo ipi. Ma, a sama, di ná o wooko anga a pikinso koni di a abi nownow, a sa lasi ala san a be abi.”

Fa den sama di de na a Nyun Tii
fu Masaa Gadu de

26 Masaa Jesesi taigi den taki: “A Nyun Tii fu Masaa Gadu de enke, te wan goonman, go a goon wan dei, go paandi sii. Di a paandi den sii, te a kaba, ne a go fi en a kondee baka. 27 Ne a de fi en a kondee. Neti ai siibi, dei ten a de fi en anga ain. Ma a sii goo sondee fu a man sabi fa a du goo. 28 Ma, namo baka wan pisiten, ne den sii goo. Den booko ain kon a tapu doti, ne den goo, te puu boomiki meke nyanyan. 29 Da, wanten wanten, di a sii meke nyanyan lepi, ne a goonman teke en babun nefi, ne a go koti den. Bika, a yuu fu koti den sii ya, be doo kaba.”

Wan ageisi toli

Mt 13:31,32; Lk 13:18,19

30 Ne, Masaa Jesesi akisi den baka taki: “Sowtu ageisi toli mi sa teke soi u, fu u sa sabi fa a Nyun Tii fu Masaa Gadu de, moo? 31 We, meke u taki: A de enke wan sii den e kai mosite. A sii ya na wan pikintoin sii. 32 Ma, te den paandi en, te a goo, da ai bigi moo ala den taa sani di den paandi a ini a goon. Den ana fi en e bigi paati, te den foo e meke nesi e teke koo a den.”

33 Da, te Masaa Jesesi be e gi den sama Gadu wowtu, da a be lobi teke den sowtu toli ya gi den sama. Da na a fasi ya, den be sa fusutan san a be wani leli den. 34 Da a á be e taki anga den sondee fu gi den, den sowtu toli ya. Ma, te en anga den bakaman fi en wawan be de, da a be e puu ala sani gi den fini fini.

Masaa Jesesi kaasi a winta anga
a wataa fu tan pii

Mt 8:23-27; Lk 8:22-25

35 Da, di sapaten doo, ne Masaa Jesesi taigi den bakaman fi en taki: “U kon meke u abaa go na abaase.” 36 Ne den fika den somen sama wawan a baka, ne den go a boto anga Masaa Jesesi e go na abaase. Da, wantu taa boto be e koti abaa anga en tu. 37 Ma namo, wan gaan winta kisi den a pasi. Da a wataa be seke, meke gaan paana e wasi kon a ini a boto te. A boto fuu kwaa, pikinmoo den sungu.

38 Ma Masaa Jesesi be didon a bakase fu a boto, poti ede a wan kunsu e siibi. Ne den bakaman fi en weki en taki: “Mesiti! I á si taki, wi o dede kaba a soso, no? I ná abi toobi seefi taki, wi o dede, no?”

39 Ne Masaa Jesesi opo, ne a kaasi a winta fu tan pii. Ne a taigi a ze taki: “Kaba! Tan pii!” Ne a winta tan pii. A ze seefi koo pii tu. A winta nái wai taanga moo, a ze nái seke moo. 40 Ne Masaa Jesesi akisi den bakaman fi en taki: “Saide meke u feele so? U á poti fitoow a mi ete, no?”

41 Ne den bakaman fu Masaa Jesesi feele, te den e akisi denseefi taki: “Sama na a sama ya seefi? A winta anga a ze seefi e teke en taki!”

5

Masaa Jesesi puu somen takuu jeje
a sama tapu

Mt 8:28-34; Lk 8:26-39

1 We, ne Masaa Jesesi anga den bakaman fi en go doo na abaase fu a ze fu Galileya. Ne den poti boto na a pisiwataa fu den Gelaseini sama. 2 Fa i si Masaa Jesesi komoto a soo, ne wan man lon kon ne en. Wan takuu jeje be de na a man ya tapu. 3 Da na den siton geebi mindii a man ya be e tan. A be taanga te, ná wan sama be poi kisi en tei moo. Keti seefi á be poi keti en. 4 Na onmen leisi den bui en ana anga en futu anga keti, ma a booko den keti enke lawlaw sani. Ná wan sama di be poi oli en. 5 Dei anga neti a man ya be de a ini a belipe anga den mongo mindii e waka e bali gaan balibali e naki enseefi koti anga siton.

6 Da, a man de, te a faawe si Masaa Jesesi, ne a go ne en. Ne a sutu kini a doti, a Masaa Jesesi fesi. 7 Ne a bali taki: “San mi anga yu abi nownow kaba, Jesesi, Pikin fu a moo Hei Gadu? Mi teke Gadu nen begi yu, ná sitaafu mi, baa!” 8 Da, na fu di Masaa Jesesi be kaasi a takuu jeje, fu a gwe komoto na a man tapu wanten wanten, meke a be e bali so.

9 Ne Masaa Jesesi akisi en taki: “Fa den e kai yu nen?”

Ne a takuu jeje piki taki: “Na mi den e kai Hipiman, bika u de ya anga tyaipi man.” 10 Ne, den begi Masaa Jesesi taki: “Gaantangi, ná yaki u puu na a pisiwataa ya, baa!” 11 Da, somen somen agu be de a wan mongo koosube de, e suku sani fu nyan. 12 Ne den takuu jeje begi Masaa Jesesi taki: “Te i puu wi na a sama ya, sende u go a ini den agu, baa!” 13 Ne Masaa Jesesi meke den go. Den takuu jeje komoto na man, ne den go a ini den agu. Ne wanten wanten, ne ala den tu dunsu agu lon saka a mongo hullu, te a ze dubuu. Ná wan di komoto moo. Ala fiya dede.

14 Ne, den sama di be e luku den agu si san pasa, ne den lon gwe. Ne den paati a mofu na a hii kondee anga a pisiwataa de, fu san pasa. Da, na so den sama komoto kon luku san pasa. 15 Da, di den doo Masaa Jesesi, ne den si a man, di den tyaipi takuu jeje be de ne en tapu. A sidon de pii, wei koosi moi, de fi en anga en bunbun fusutan baka. Da, den sama feele fu san den si ya. 16 Den sama di be si, taigi sama san den si pasa anga a man, di den takuu jeje be de ne en tapu anga den agu. 17 Ne, di den sama yee so, ne den bigin begi Masaa Jesesi gaantangi fu a komoto a den kondee de gwe.

18 Ne, fa i si Masaa Jesesi go a boto baka, ne a man, di den takuu jeje be de ne en tapu begi en taki: “Meke mi go anga yu, baa?” 19 Ma, Masaa Jesesi á gi pasi fu dati. Pe fu dati, ne a taigi a man taki: “Nono! Go a osu a den sama fi yu, da taigi den san Masaa du gi yu, anga fa a be abi tyali ati fi yu.” 20 Ne a man go. Ne ai paati a mofu fu san di Masaa Jesesi du gi en na a hii pisi kondee di den e kai Dekapolisi*f5*. Da ala sama be e foondoo fu a sani ya.

Masaa Jesesi deesi tu umanpikin

Mt 9:18-26; Lk 8:40-56

21 Ne Masaa Jesesi abaa a ze fu Galileya baka go na abaase. Da somen sama kon ne en a wataa mofu te a ipi. 22 Wan man den e kai Yailesi seefi kon a Masaa Jesesi tu. Di a si Masaa Jesesi, ne, wanten a sutu kini a doti ne en fesi. Yailesi na be wan fu den edeman fu Dyu keliki. 23 Ne a begi Masaa Jesesi taki: “Masaa Jesesi! Wan pikin umanpikin fu mi e dede, baa. Gaantangi, kon poti yu ana ne en tapu, gi mi baa, fu a kon bun baka, da a o libi!”

24 Ne Masaa Jesesi e go anga en. Da, somen sama be e kon a Masaa Jesesi baka. Den be e toto fu ala se e kon ne en. 25 Ma, wan uman be de a ini den somen sama de di be abi wan lasi buulu siki. Twalufu yali kaba, di a be kisi en, sondee fu koti. 26 Anga ala fa a uman ya, be pai anga ala a moni di a be abi fu suku yeepi a somen somen dataa, toku a á be poi fende yeepi. Pe fu dati, ne na moo a siki be e moo ogii. 27 Ma fanafu di a uman ya yee den sani di Masaa Jesesi e du, ne a waka ne en baka a ini den somen sama, ne a oli en koosi. 28 Bika a be e taki a ini enseefi taki: “Efu mi sa lobi ana ne en koosi namo, mi sa kon bun.” 29 Ne wanten, a buulu koti. Ne a fii a ini en sikin taki, a kon bun fu den pina fu ala den yali. 30 Ne a seefi yuu de, ne Masaa Jesesi fii kaakiti e komoto ne en sikin go deesi wan sama. Ne a daai a ini den somen sama, ne a akisi taki: “Sama meli mi koosi?”

31 Ne, den bakaman fi en taigi en taki: “Masaa Jesesi, fa i sa akisi sama meli yu? Luku onmen sama e toto yu fu ala se ya.”

32 Ma, ai daai e luku fu si a sama di meli en. 33 Ne a uman kon a fesi anga ala feele anga dansi sikin. Bika a sabi san pasa anga en seefi. Ne a saka kini a Masaa Jesesi fesi, ne a taigi en pilisisi ala san pasa anga en, di a oli en.

34 Ne, Masaa Jesesi taigi en taki: “Uman! A biibi fi yu yeepi yu fi i kon bun baka. Go baka a osu anga koo ati! A gaan pina siki wai pasa gwe.”

35 Da, a ten di Masaa Jesesi e taki anga a uman ya ete, ne wantu sama komoto a Yailesi osu tyai mofu kon. Den taigi Yailesi taki: “A pikin umanpikin fi yu dede. A á de fi i muliki a mesiti fu a go anda moo.”

36 Ma, Masaa Jesesi yee, di den gi Yailesi a bosikopu. Ne a taigi Yailesi taki: “Ná feele! Ma biibi namo.” 37 Ma, boiti Peitilisi anga Jakowbesi anga Johanisi, da Masaa Jesesi á meke ná wan sama go anga en moo a Yailesi osu. 38 Da, di den doo Yailesi osu, ne Masaa Jesesi si soso kee anga balibali de. Sama e kee e bali, te ná sipowtu. 39 Ne, di Masaa Jesesi go a ini a osu, ne a akisi den taki: “Saide meke u e kee e bali so du? A pikin á dede! Na siibi namo ai siibi!”

40 Ne, den sama kii en anga lafu. Ma, Masaa Jesesi poti ala den fiya a doo. Ne, a teke a dda anga a mma fu a pikin anga den dii bakaman fi en, ne den go a pe a pikin de. 41 Ne Masaa Jesesi oli a pikin ana, ne a taigi en taki: “Talita kumi!” Dati wani taki: “Pikin umanpikin, mi e taigi yu, opo taampu!”

42 Ne wanten wanten, ne a pikin umanpikin opo, ne a bigin e waka e lontu a ini a osu. Da a pikin abi twalufu yali kaba. Da a sani, di pasa ya bigi gi den sama, te ná sipowtu. 43 Ne, Masaa Jesesi bali den taanga taanga fu den á meke ná wan sama sabi san pasa de. Soseefi tu a taigi den fu den gi a pikin sani fu nyan.

6

Den sama fu Nasaleti poti
Masaa Jesesi a wanse

Mt 13:53-58; Lk 4:16-30

1 Masaa Jesesi komoto de, ne a go ne en eigi kondee. Da den bakaman fi en go anga en tu. 2 Ne, di a kina dei fu den Dyu doo, ne a bigin fu leli sama Masaa Gadu wowtu a ini a Dyu keliki. Somen sama, di yee en, foondoo, te den e akisi taki: “Pe a man ya komoto, a anga den sani di ai leli de? Pe a fende a koni de? Sama gi en a kaakiti fu ai du den gaan foondoo wooko di wi yee ai du? 3 A ná a tembeeman de ya, no? A ná a pikin fu Maliya, no? U sabi den baala fi en bunbun, Jakowbesi, Jowsef, Judasi anga Simon. A ná wi anga den sisa fi en e tan a Nasaleti ya, no?” Da na so den teke en fu ogii. Den ná abi bisi anga en.

4 Ma Masaa Jesesi piki den taki: “Ala sama fu goontapu e lesipeki wan apaiti takiman fu Masaa Gadu, ma den sama fi en eigi kondee seefi, en eigi famii anga den sama fi en eigi osu ini, nái lesipeki en.” 5 A á be poi du ná wan foondoo sani de, boiti taki a poti ana a wantu sikiman tapu deesi den. 6 Da, a be foondoo Masaa Jesesi, fu di den sama fi en eigi kondee á be wani poti biibi ne en. Ne a komoto de go a wantu taa kondee na a seefi pisiwataa de, go e leli sama Masaa Gadu wowtu.

Masaa Jesesi sende den bakaman
fi en go a den kondee kondee

Mt 10:1,5-15; Lk 9:1-6

7 Ne wan dei, ne a kai den twalufu apaiti bosikopuman fi en kon, ne a sende den, tu tu man, fu den go a den kondee kondee go paati Masaa Gadu wowtu. Ne a taigi den taki: “U go! Mi gi u taanga fu u puu takuu jeje a sama tapu. 8 Ma, te u e go, u á mu tyai ná wan enkii taa sani moo enke wan waka tiki namo a u ana. U á mu tyai beele. U á lai tasi tyai. 9 U á mu tyai taa susu anga koosi. Den di u wei de sai kaba.” 10 Ne Masaa Jesesi taigi den taki: “Di u o go, te u go a wan osu, da u mu tan de, te enke u kaba fu gwe baka. 11 Da, te u doo wan peesi pe sama á wani teke u a den osu efu aliki a bosikopu di u e tyai. Da u mu gwe. Ma fosi u gwe, da u mu naki u futu puu a santi meke den sabi taki den be fende a okasi fu aliki a Bun Nyunsu fu mi. Da a fika gi den.”

12 Da, na so den bakaman fu Masaa Jesesi gwe. Ne den go a den kondee kondee go e bali den sama taki, meke den daai libi. 13 Da, den yaki somen takuu jeje puu a sama tapu. Soseefi den lobi oli a somen sikisama sikin deesi den kon bun baka.

San pasa anga Johanisi a Dopuman?

Mt 14:1-12; Lk 9:7-9

14 Da Kownu Helowdesi seefi yee fu den sani di Masaa Jesesi e du. Bika Masaa Jesesi nen be bali na ala peesi. Son sama taki: “Johanisi a Dopuman weki komoto a dede kon a libi baka. A dati meke a abi a kaakiti fu du den gaan foondoo foondoo sani ya.” 15 Taawan taki: “Na Eliya! Ne en de ya.” Taawan taki: “Na wan apaiti takiman fu Masaa Gadu, enke wan fu den fositen apaiti takiman.”

16 Ma, di Kownu Helowdesi seefi yee a sani ya, ne a taki: “Na Johanisi di mi be meke den kii, ne weki komoto a dede tuu.” 17 Bika, Kownu Helowdesi be meke den kisi Johanisi tei poti a dunguu osu. Da, na fu Helowdiya ede meke a du dati. Bika a be libi anga Helowdiya. Helowdiya na be a uman fu Filipi, a baala fu Helowdesi. 18 Da Johanisi be e bali Helowdesi taki, a á bun fu a teke a uman fi en baala libi. 19 Da, di Helowdiya yee taki na so Johanisi bali Kownu Helowdesi, ne wan takuu atiboon teke en. A be wani kii Johanisi wanten wanten. Ma den á gi en pasi fu du dati, 20 bika Kownu Helowdesi be sabi taki Johanisi na be wan sama, di e libi letiopu fasi gi Masaa Gadu. Da a be e feele en. A dati meke a teke Johanisi poti a wan peesi pe sama á be sa fende en kii. Te a be e taki anga Johanisi, en konsensi be e fonmi en, ma toku, a be lobi aliki Johanisi.

21 Na so den de, te wan dei, ne Helowdiya fende pasi fu kii Johanisi. Bika wan dei, Helowdesi oli wan gaan fuuyali piisii fi en a ini en paleisi. Da a be kai ala den sama di e wooko ne en ondoo, den edeman fu suudati den hei hei man fu Galileya. 22 Ma namo, di den de na fesa, te wan pisi, ne a pikin umanpikin fu Helowdiya kon a pe Helowdesi anga ala den taa sama sidon. Ne a dansi de walla. Da fa a dansi so, a switi gi Kownu Helowdesi anga den taa man te, ná sipowtu. Ne Kownu Helowdesi taigi a pikin taki: “Mama! Akisi mi san i wani! Mi sa gi yu en.” 23 Ne Helowdesi taigi en go doo taki: “Mi e sweli taki, ibii sani di i akisi mi, mi o gi yu en. Efu na afu fu a kondee di mi e tii enke kownu ya seefi i wani, mi o gi yu en.”

24 Ne a pikin umanpikin go a doose ne en mma. Ne a akisi en taki: “Mi mma, san mi mu akisi en?”

Ne Helowdiya taigi en taki: “Piki Kownu taki i wani a ede fu Johanisi a Dopuman.”

25 Di en mma taigi en so, ne wanten wanten a lon go baka a Kownu Helowdesi baka. Ne a taigi en taki: “Mi wani i gi mi a ede fu Johanisi a Dopuman nownow de a ini wan gaan teepala.”

26 Da, di kownu yee so, ne gaan tyali kisi. Ma na fu a sweli, di a be meke a den bigiman de fesi gi a pikin umanpikin kaba, meke a á be poi puu a mofu de moo. 27 Ne wanten, ne a sende wan fu den man suudati go koti a ede fu Johanisi tyai kon. Ne a man go, ne a doo Johanisi ede felen a ini a sitaafu osu. 28 Ne a tyai en kon a ini wan teepala. Ne a gi a pikin umanpikin. Ne a pikin umanpikin teke, ne a gi en mma. 29 Da, di den bakaman fu Johanisi yee taki den kii Johanisi, ne den go teke a dede sikin fu Johanisi go beli.

Masaa Jesesi gi feifi dunsu
sama nyanyan

Mt 14:13-21; Lk 9:10-17; Jn 6:1-14

30 Da den twalufu apaiti bosikopuman fu Masaa Jesesi di a be sende gwe a den peesi peesi daai kon baka. Da den bigin fu taigi Masaa Jesesi ala san den du anga san den be leli den sama fu den peesi peesi pe a be sende den go. 31-32 Ne Masaa Jesesi taigi den taki: “U kon meke u go a wan koo peesi pe sama á de go boo u sikin afu.” Bika somen sama be komoto a den kondee kondee e kon ne en namo e kon e suku yeepi, te den á be abi ten fu nyan wan bun fasi seefi. A dati meke a be wani go anga den bakaman fi en wawan a wan peesi. Ne den go a boto, ne den puu gwe. 33 Da somen sama si di den e puu gwe, ne den sabi kaba taki na sowan peesi sowan peesi den e go. Ne den lon a soo anga futu, fu te na a peesi pe Masaa Jesesi anga den bakaman fi en e go. 34 Da den sama doo fika Masaa Jesesi anga den bakaman fi en seefi. Da di den koosube di Masaa Jesesi luku, ne a si wataa mofu baaka pii anga libisama. Da tyali fu den sama kisi Masaa Jesesi. Bika den sama be gei sikapu di ná abi tiiman. A dati meke a leli den sani fu Masaa Gadu.

35 Da di bakadina fosi neti kai, ne den bakaman fi en taigi en taki: “We, Masaa Jesesi ai lati namo. 36 Da sende den sama gwe. Da den sa bai sani fu nyan a den pikin pikin kondee. Bika ná wan sama e tan ya, da sani á de ya fu bai tu.”

37 Ma Masaa Jesesi piki den taki: “Nono! U gi den nyanyan meke den nyan.”

Ne den bakaman fi en akisi en taki: “We, u ná abi beele fu gi den somen sama ya. I wani meke u go bai beele gi den? A o dii fu u mu bai nyanyan gi ala den somen sama ya.”

38 Ne Masaa Jesesi akisi den taki: “Onmen beele u abi de?”

Ne den luku, ne den taki: “U abi feifi beele anga tu fisi ya.” 39 Ne Masaa Jesesi taigi den sama taki meke den saka sidon a kulu ini a gaasi. 40 Fa i si Masaa Jesesi kaba taigi den so, ne den sidon a ini kulu fu wan ondoo anga kulu fu feifitenti sama.

41 Ne a teke den feifi beele anga den tu fisi. Ne a luku tapu a Masaa Gadu, ne a gi Masaa Gadu daa moi te a kaba. Ne a booko den beele pisipisi anga tu fisi. Ne a gi den bakaman fi en, fu den go paati. Da soseefi a meke den paati den fisi tu. 42 Ne ala sama nyan te den bee fuu. 43 Da di den bakaman fu Masaa Jesesi piki san di den nyan fika, ne a fuu twalufu bakisi. 44 Da fu den manengee wawan di be nyan, da a moo enke feifi dunsu.

Masaa Jesesi waka a tapu wataa

Mt 14:22-33; Jn 6:15-21

45 Ne wanten bakadati, ne Masaa Jesesi taigi den bakaman fi en, fu go a boto koti abaa go na abaase a Betisaida. Ma en o fika de, fu sende den sama gwe a den osu. 46 Ne di a sende ala den sama gwe kaba, ne a subi go a wan mongo tapu, go e begi.

47 A yuu ten de, da peesi be kon e dunguu kaba. Ma, den bakaman fi en be de, te a mindii wataa kaba anga a boto. Ne en wawan be de a soo ete. 48 Ne di a begi te wan pisi, di a daai luku, ne a si taki den de a mindii fu a ze ete e feti anga a boto. Den e puu ma den nái go a fesi. Wan gaan winta e wai na a ze, meke den á poi go a fesi. Namo di musude, ne Masaa Jesesi waka na a wataa tapu tyaa tyaa go miti den. Da a waka enke a be wani pasa den. 49-50 Da di den si a sama e waka na a ze tapu anga futu e kon, ne den feele te den bigin bali. Den be denki taki na wan yooka e kon a den.

Ne Masaa Jesesi bali gi den taki: “U á feele! U oli useefi. Na mi de ya!” 51 Ne a subi go a ini a boto a den. Da di a subi go a ini a boto, ne a winta saka wanten wanten. Den foondoo te, den fika opo opo mofu. 52 Da anga ala fa den be si Masaa Jesesi be paati feifi beele anga tu fisi gi onmen dunsu sama, toku den á be wani fusutan ete sama Masaa Jesesi be de.

Masaa Jesesi deesi siki sama
a Genesaleti

Mt 14:34-36

53 Ne den poti boto a Genesaleti, ne den go a soo. 54 Da fa i si den poti futu a soo, ne den sama di be de a lampe sabi kaba taki a man ya, na Masaa Jesesi, di e deesi ala sowtu siki. 55 Ne den lon lontu kondee paati a mofu te a doo. Ne den sama tyai ala den sikiman kon a Masaa Jesesi. 56 Da ibiiwan peesi pe Masaa Jesesi be go, efu na pikin kondee efu wan foto efu na pikin kampu seefi, da den sama be e tyai siki sama kon poti a ganda a pe a be o waka pasa. Da den e begi en taki: “Gaantangi, meke den sama oli i koosi mofu, baa! Da den sa kon bun baka.” Namo, da ala siki sama di be oli kon bun kelle.

7

Den Faliseiman anga den leliman
fu Dyuweiti e kuutu Masaa Jesesi

Mt 15:1-9

1 Da wan dei, ne den Faliseiman anga wantu leliman fu Dyuweiti komoto a Jelusalem Foto kon a Masaa Jesesi. 2 Te wan pisi, ne den si taki, te son fu den bakaman fu Masaa Jesesi e nyan, da den nái wasi ana na a fasi fa den Dyu gwenti fu wasi ana na a apaiti fasi fosi den go nyan. 3 Den Faliseiman anga ala den taa Dyusama á be e nyan fosi den wasi den ana a wan apaiti fasi enke fa den gaansama fu den leli den taki, 4 te den komoto a wowoyo kon, den á mu nyan fosi den wasi a wan apaiti fasi. Da den be e oli somen fu den weiti ete, di den avo gaansama fika gi den. Den be mu wasi den tyobo sani a wan apaiti fasi tu. Den sani enke den kan fu diingi wataa, den patu, beenki fu nyan.

5 Ne den Faliseiman anga den leliman fu Dyuweiti akisi Masaa Jesesi taki: “Saide meke den bakaman fi yu nái oli den weiti di den gaansama poti gi wi. Bika den e nyan sondee fu wasi den ana na a apaiti fasi.”

6 Ne Masaa Jesesi taigi den taki: “U bidiigiman u! Jesaja, a apaiti takiman fu Masaa Gadu, be abi leti di a be sikiifi fu u a Gadu Buku taki:

‘Den sama ya e lesipeki mi e gi mi gaandi anga den buba mofu,

ma a nái doo den ati. Den pakisei de faawe fu mi.

7 Fa den e bali e hei mi anga den buba mofu de, ná tuu.

Bika ná den weiti fu mi den e leli sama. Ma na weiti di libisama seefi meke den e leli sama.’

8 U poti den weiti fu Masaa Gadu a wanse, da u e teke den weiti di libisama meke fu gaan sani fu wooko.”

9 Ne Masaa Jesesi taigi den go doo taki: “U ná abi toobi fu poti den weiti fu Masaa Gadu a wanse, soso fu u oli den haw gwenti fu u. 10 Mi o taigi u san a avo gaansama fu u di den be e kai Mosesi be sikiifi a Gadu Buku. A be sikiifi taki: ‘U mu lesipeki u dda anga u mma. Da iniiwan sama di kosi en mma efu en dda mu dede.’ 11 Ma u daai a weiti fu Masaa Gadu ya poti taki: ‘I ná abi fu yeepi i mma anga i dda, fu gi den sani moo, efi i taigi den taki, san i be o gi den, i paamisi fu gi Masaa Gadu dati enke paiman.’ 12-13 Da efu wan sama taki so, da u nái gi en pasi fu yeepi en mma anga en dda a sani moo. Da san u du ya e soi taki u ná abi fu abi toobi anga Masaa Gadu wowtu moo. U wani meke den sama oli den weiti di den avo gaansama fu u fika gi u. Da a fasi fu libi ya e meke u poli a weiti fu Masaa Gadu. Da somen taa sani de tu di u e du na a seefi fasi.”

San na den sani di e meke wan
sama tyobo a Masaa Gadu fesi?

Mt 15:10-20

14 Ne Masaa Jesesi kai ala den sama kon, ne a taigi den taki: “U aliki mi bun! San mi o taigi u ya, na wan sani di u musu fu sabi. 15 Wan sama nái tyobo a Masaa Gadu fesi fu san di ai nyan go a ini en bee. Ma na den sani di ai taki komoto a ini en mofu ini kon a doo, na den e meke a tyobo a Gadu fesi. 16 Meke sama di abi yesi fu yee, yee san mi taki ya!”

17 Da di Masaa Jesesi taigi den so kaba, ne a fika den, ne a go a ini wan osu. Ne den bakaman fi en akisi en taki: “San wani taki a toli di i gi den sama de?” 18 Ne Masaa Jesesi piki den taki: “Na so useefi don fu fusutan sani enke den taa sama de? 19 We, a nyanyan di yu e nyan, nái go a yu ati, ma ai go a ini yu bee. Da te a yuu doo, da ai komoto baka.” Da anga disi Masaa Jesesi be wani taigi den taki, den á mu oli kina moo, ma den sa nyan ala san di de fu nyan sondee konsensi fonfon.

20 Ne a taki go doo taki: “Na den sani di e komoto a u ati e meke u kon tyobo a Masaa Gadu fesi. 21 Den sani enke motyo libi, fufuu anga kii sama, go a taa man ofu taa uman. 22 Den sani enke giili ati anga takuu fasi, koli sama, fanya libi, dyalusu, saanti sama, bigi fasi anga lawlaw denki. 23 Na den sani ya de a ini wan sama ati. Da te den e komoto a doo, da den e meke a sama tyobo a Masaa Gadu fesi.”

A biibi fu wan uman

Mt 15:21-28

24 Da di Masaa Jesesi taigi den so, ne a komoto de, ne a go a Tilosi. Da di a doo Tilosi, ne a go a ini wan osu. A á be wani meke sama sabi taki a be de ape. Ma Masaa Jesesi á poi de a wan peesi, da a tan kibii. 25 Bika a á be de ape langa seefi fosi wan uman kon ne en. Da a uman ya be abi wan pikin umanpikin di be abi wan sani ne en tapu. Da fa i si a uman ya doo Masaa Jesesi, ne a sutu kini a doti 26 e begi en fu a puu a takuu jeje na a pikin fi en tapu. A uman ya na be wan Giiki sama di be meke na a kondee di den e kai Silofenisi.

27 Ma Masaa Jesesi piki en anga wan ageisi toli taki: “A á bun fu teke a nyanyan fu den pikin towe gi pikin dagu. Meke den pikin fosi nyan.”

28 Ne a uman piki Masaa Jesesi taki: “Masaa san i taki na tuu. Ma den pikin dagu e nyan den sakasaka di den pikin e nyan towe a doti.”

29 Ne Masaa Jesesi piki a uman taki: “A bun! Fu di i piki sowan fasi, meke i fende yeepi. Go a osu baka! A pikin umanpikin fi yu kon bun. A takuu jeje komoto ne en tapu.” Na so a uman daai go a osu. 30 Di a doo osu, ne a si a pikin fi en didon a kama tapu pii. A takuu jeje gwe komoto ne en tapu gwe. A kon bun kelle.

Masaa Jesesi deesi a dofuman
di á be poi taki

31 Namo Masaa Jesesi komoto a Tilosi waka go a Sidon. Ne a waka go na a pisi di den e kai Dekapolisi na abaase fu a ze fu Galileya. 32 Ne di a doo de, ne den tyai wan man kon ne en. A man ya be dofu. Ma soseefi, a di na sani, ne a be e taki. Ne den sama begi Masaa Jesesi fu a poti ana na a man ya tapu meke a kon bun. 33 Ne Masaa Jesesi tyai a man ya puu a ini den somen sama go a wanse. Ne a toosi en finga go a ini a man yesi. Ne a puu en ana baka, ne a towe wataa mofu ne en ana, ne a nama ana na a man tongo. 34 Ne Masaa Jesesi luku tapu, ne a ali wan dipi boo. Ne a taki: “Efata!” Dati wani taki: Opo! 35 Ne wanten wanten so a man yesi opo woo, ne ai yee sani bun. Da soseefi en tongo losi te ai taki wala wala enke fa wan libisama meke fu taki.

36 Ne Masaa Jesesi bali den sama taki: “U á mu taigi sama taki na mi deesi a man ya, u yee!”

Ma anga ala fa a bali den de, toku den e taigi sama taki: “Na Masaa Jesesi deesi a man! Na Masaa Jesesi deesi!” 37 Den á be poi tan pii fu san den si Masaa Jesesi du. A be foondoo den. Den e bali taki: “Ala den sani fiya di Masaa Jesesi e du ai du bun. Ai opo dofuman yesi. Ai losi babaw tongo fu den taki tu.”

8

Masaa Jesesi gi moo enke fo
dunsu sama sani fu nyan

Mt 15:32-39

1 Da somen sama be kon aliki Masaa Jesesi. Den ná abi sani fu nyan. Ne Masaa Jesesi kai den bakaman fi en, ne a taigi den taki: 2 “Tyali fu den sama e kisi mi. Den de ya dii dei anga mi kaba. Da den ná abi ná wan sani fu nyan. 3 Efu mi sende den go a osu so, den sa faaw a pasi fu a angii. Somen fu den e tan faawe.”

4 Ne den bakaman fi en akisi en taki: “Pe u o fende nyanyan a ini a sabana ya, pe ná wan sama e tan, fu gi ala den somen sama ya?”

5 Ne Masaa Jesesi akisi den taki: “Onmen beele u abi?” Ne den piki en taki: “Wi abi seibin beele.”

6 Ne a taigi den sama taki: “U ala fiya sidon a doti.” Da ala den sama sidon enke fa Masaa Jesesi taki. Ne a teke den seibin beele, ne a gi Masaa Gadu daa moi, te a kaba. Ne a booko den beele pisipisi, ne a gi den bakaman fi en. Ne den teke den beele paati gi den sama. 7 Da den be abi wantu fisi tu. Ne a teke den fisi, ne a gi Masaa Gadu daa. Ne a gi den bakaman fi en fu paati gi den sama tu.

8 Ne ala den sama nyan te den bee fuu. Da di den bakaman fu Masaa Jesesi piki san di den sama nyan fika, a fuu seibin bakisi. 9 Da fu manengee wawan di nyan a doo fo dunsu. Da di den sama nyan kaba, ne Masaa Jesesi sende den fu den go a osu. 10 Da fa i si a sende den sama gwe, ne en anga den bakaman fi en go a boto, ne den gwe a wan peesi den e kai Dalmanuta.

Den Faliseiman akisi Masaa
Jesesi fu a soi den wan maiki

Mt 16:1-4

11 Da wantu Faliseiman be yee taki Masaa Jesesi be kon de. Ne den kon fu kon tesi en. Ne den bigin fu sitee anga Masaa Jesesi. Den sitee anga en te, ne den taigi en taki: “We, a bun. Da du wan foondoo sani, osi? Meke u si, da u sa biibi taki, na Masaa Gadu sende i kon a goontapu tuu.”

12 Ne Masaa Jesesi dyeme, ne a akisi den taki: “Oho! Libisama! Saide meke u wani meke mi soi u maiki taki, na Masaa Gadu sende mi kon? Fu tuutuu mi ná o soi u ná wan maiki enke fa u wani de!”

Den bakaman fu Masaa Jesesi á mu
libi enke den Faliseiman

Mt 16:5-12

13-14 Ne a daai fesi, ne a waka go a ini wan boto, ne a koti go na abaase fika den taampu taampu de. Da den bakaman fi en be feegete fu bai nyanyan. Da den be abi wan kodo beele namo. 15 Da di den be de a pasi e gwe, ne Masaa Jesesi be bali den taki: “U mu luku bun anga a sowda fu den Faliseiman anga di fu Kownu Helowdesi.”

16 Da di Masaa Jesesi bali den so, ne den e akisi denseefi taki: “San a taki? San wani taki a sani di a taki de? Oo, a fu di u á bai beele meke a taki so.” 17 Ma, da Masaa Jesesi be sabi taki na so den e taki. Ne a taigi den taki: “A ná fu di u á tyai beele meke mi taigi u a sani de. U á fusutan fa mi de ete, no? A so u don? 18 Luku onmen sani mi du di u si anga u ain anga onmen sani mi du di u yee anga u yesi. U feegete kaba, 19 fa mi be paati feifi beele gi feifi dunsu sama? Da onmen bakisi be de fanowdu fu u be poti san den sama be nyan fika?”

Ne den piki en taki: “We, Masaa, na twalufu bakisi be fika.”

20 Ne Masaa Jesesi akisi den baka taki: “Di mi be paati den seibin beele gi den fo dunsu sama, onmen bakisi be fika?”

Ne den piki Masaa Jesesi taki: “Masaa, na seibin bakisi be fika.”

21 Ne Masaa Jesesi akisi den taki: “Da te enke now, u á fusutan mi ete, no?”

Masaa Jesesi deesi wan beendiman
a Betisaida

22 Da Masaa Jesesi anga den bakaman fi en doo wan peesi den e kai Betisaida. Ne den sama tyai wan beendiman kon ne en. Ne den begi en fu a sa langa ana oli a beendiman meke a si baka. 23 Ne Masaa Jesesi teke a man na ana tyai puu a pe somen sama be de. Ne a towe wataa mofu a ini a man ain, ne a poti ana ne en ain tapu. Ne a akisi en taki: “Yu e si sani kaba?”

24 Ne a man luku lontu, ne a piki taki: “We, mi e si sama e waka. Ma a gei enke na udu bon e waka e lontu.”

25 Ne Masaa Jesesi poti ana ete wan leisi ne en ain tapu. Ne di Masaa Jesesi puu ana, ne a man luku peesi lontu baka. Ne en ain kiin kelle, ai si sani bun baka enke fa wan libisama mu si. 26 Ne Masaa Jesesi sende a man taki: “Go a osu. Ma yu á mu go a ini a kondee go taigi sama taki na mi deesi yu.”

Sama Masaa Jesesi de?

Mt 16:13-20; Lk 9:18-21

27 Ne moo lati, ne Masaa Jesesi anga den bakaman fi en go a den kondee kondee di de lontu Sesaleya Filipi. Da di den de a pasi e gwe di den waka doo wan pisi, ne Masaa Jesesi akisi den taki: “Sama den sama e taki mi de?”

28 Ne den piki taki: “We, wantu taki yu na Johanisi a Dopuman. Taawan taki yu na Eliya, ofu wan fu den taa fositen apaiti takiman fu Masaa Gadu di weki komoto a dede baka.”

29 Da di den piki Masaa Jesesi so, ne a akisi den taki: “We u, no? Sama na mi?”

Ne Peitilisi piki en taki: “Yu na a Kelestesi di Masaa Gadu sende kon!” 30 Ne Masaa Jesesi bali den taanga taanga taki: “U á mu taigi ná wan sama, sama mi de!”

Den ogii sani di o miti Masaa Jesesi

Mt 16:21-28; Lk 9:22-27

31 Da Masaa Jesesi bigin fu taigi den fu a gaan pina anga sitaafu di de fu kon ne en tapu. Ne a taigi den taki: “Den bigiman fu keliki anga den leliman fu Dyuweiti anga den gaansama fu kondee, o kai a Manpikin di saka kon toon libisama ya a kuutu. Da den o kii en. Ma te den kii en, da baka dii dei, da en o opo baka komoto a geebi.”

32 Da di a taigi den so, ne Peitilisi kai en go a wanse. Ne a kaasi en.

33 Ma namo, Masaa Jesesi daai luku den taa bakaman fi en. Ne a bali Peitilisi taki: “Pasa komoto a mi baka ya! Yu didibii, saatan yu! Peitilisi! A sani di i taki de, á de enke fa Masaa Gadu e pakisei. I taki enke fa libisama e pakisei.”

34 Ne Masaa Jesesi kai den taa bakaman fi en anga ala den sama di be kon makandii de kon moo koosube ne en. Ne a taigi den taki: “Efu wan sama wani waka a mi baka, da a á mu teli enseefi moo. Da a mu e tyai a sitaafu di o kon ne en tapu enke wan sama e tyai wan koloisi, fu den go sipikii en kii. 35 A sama di wani kibii en libi fu nyan fu a goontapu ya, sa lasi en libi. Ma a sama di ná abi toobi fu lasi en libi fu mi ede anga fu paati a Bun Nyunsu fu Masaa Gadu gi sama o libi tuutuu. 36 Da san i wini efi i nyan fu goontapu, gudu te a gudu, ma i lasi a libi fu tego go a didibii faya? 37 San i sa pai fi i fende i libi baka? 38 Da fa u de a goontapu ya, da somen sama fika Masaa Gadu go e du ala sowtu ogii. Da efu wan sama e sen gi mi anga mi wowtu, da te a Manpikin di saka kon toon libisama ya o daai kon baka, da sen o kisi en fi en tu. Bika, a o kon anga den apaiti Basiya fu Masaa Gadu Kondee*f6* anga gaan dyendee fasi fu Masaa Gadu.”

9

1 Ne Masaa Jesesi taigi den taki: “Mi e taigi u kiinkiin taki, son fu u di taampu ya ná o tesi dede, fosi u si a Nyun Tii fu Masaa Gadu kon doo anga ala a taanga fi en.”

Masaa Jesesi miti Mosesi anga Eliya

Mt 17:1-13; Lk 9:28-36

2 Da baka sigisi dei, ne a teke Peitilisi anga Jakowbesi anga Johanisi tyai go a wan hei mongo. Da na den wawan be de ape. Namo di den de na a mongo ede, ne den si Masaa Jesesi fesi anga en hii sikin e beenki mala mala e koti faya gelen gelen. 3 En koosi weti fann. Da ná wan sama fu goontapu sa wasi en koosi kiin so. 4 Ne den si Eliya anga Mosesi kon na a mongo wanboo wanboo so. Ne den bigin taki anga Masaa Jesesi.

5 Ne Peitilisi taki: “Masaa! Meke u tan ya! Meke u meke dii pikin osu na a mongo ede ya. Wan fi yu. Wan fu Eliya anga wan fu Mosesi. Bika a switi fu toko fu u de makandii ya!” 6 Da na a feele di Peitilisi feele namo, meke a taki den sani ya. Bika a á be sabi san a mu taki.

7 Da te fu den poti pakisei, ne wanboo wanboo so wan woluku saka kon tapu den. Ne wan Tongo taki a ini a woluku ini taki: “Disi na mi Manpikin, di mi lobi tuutuu. U aliki ne en san ai taigi u.” 8 Ne di den luku baka, ne, woo! Den á si ná wan sama moo enke Masaa Jesesi wawan. Eliya anga Mosesi gwe. 9 Ne di den e saka a mongo, ne Masaa Jesesi bali den taki: “U á mu taki san u si ya, ye! Ma, te a Manpikin di kon saka toon libisama a goontapu ya dede, te a opo baka a geebi, da u sa taki san u si ya.” 10 Da na so den dii man ya oli a toli ya fu denseefi. Ma den dii man e akisi denseefi taki: “San wani taki a o dede, da a opo baka komoto a geebi?”

11 Ne den akisi Masaa Jesesi taki: “Masaa Jesesi! Saide meke den leliman fu Dyuweiti e leli u taki, Eliya mu kon a goontapu fosi Masaa Gadu sende a Kelestesi kon?”

12-13 Ne Masaa Jesesi piki den taki: “We, na so a de tuu, taki Eliya mu kon fosi fu seeka sani bunbun fosi a Kelestesi sa kon. Ma Eliya kon kaba, te den du san den wani anga en enke fa den apaiti takiman fu Masaa Gadu be taki. Ma san den apaiti takiman fu Masaa Gadu be taki fu a Manpikin di saka kon toon libisama ya? San libisama o du anga en? Den apaiti takiman fu Gadu be taki kaba taki: ‘Den o pina en, si en enke soso wisiwasi sani.’ ”

Masaa Jesesi yeepi wan dda

Mt 17:14-21; Lk 9:37-43a

14 Di den kon doo a den taa bakaman fu Masaa Jesesi, ne den si den taa bakaman fu Masaa Jesesi anga somen sama. Da den anga wantu leliman fu Dyuweiti be e sitee anga denseefi. 15 Da, ne te fu den sama poti pakisei, ne Masaa Jesesi e kon. Da den be foondoo seefi. Ne den sama lon go gi en odi. 16 Ne a akisi den taki: “San pasa? San meke u e sitee ya so?”

17 Ne wan man piki Masaa Jesesi taki: “Masaa, yeepi mi! Mi tyai mi manpikin kon a yu. Wan takuu jeje de ne en tapu. Da a takuu jeje ya e tapu en mofu fu a á poi taki. 18 Da alaten a takuu jeje kon ne en tapu, ai towe enseefi a doti e kaw tifi e puu sukuma a mofu fukuu. Da ai tiiki tiloo e taanga kwakwakwaa. Da di mi á be si yu, ne mi tyai en go gi den bakaman fi yu fu den puu a takuu jeje ne en tapu. Ma den á be poi puu en.”

19 Ne Masaa Jesesi bali gi den bakaman fi en anga den taa sama taki: “Oho! Libisama! Saide meke den libisama fu a ten ya nái biibi ete? On langa mi mu oli pasensi anga u ete fosi u kon biibi Gadu? U tyai a pikin kon.” 20 Ne den sama tyai a pikin kon gi Masaa Jesesi. Ne di a takuu jeje si Masaa Jesesi, ne a subi a boi te, en sikin taanga kwakwakwaa. Ne a towe en a doti, e lolo kungulun, kungulun. Sukuma e komoto ne en mofu. 21 Ne Masaa Jesesi akisi a man taki: “On langa a pikin ya abi a siki ya kaba?”

Ne a man piki taki: “Masaa! Na senten a de pikinengee. 22 Na onmen toon a takuu jeje towe en a ini faya anga wataa fu kii. Da gaantangi baa, Masaa, mi e begi yu, efi i poi yeepi mi!”

23 Ne Masaa Jesesi piki a man taki: “I mu abi biibi a Gadu. Bika Masaa Gadu sa du ala sani gi wan sama di poti biibi ne en tapu.”

24 Ne a man bali wanten taki: “Masaa! Masaa! Mi e biibi. Ma a biibi fu mi á sai. Ma gaantangi, yeepi mi meke mi sa biibi.”

25 Di Masaa Jesesi luku, ne a si taki moo anga moo sama e kon. Ne fosi den doo, ne a kaasi a sani taki: “Komoto ne en tapu gwe wanten! Yu didibii di e tei en tongo e dofu en yesi fu a á yee sani! Komoto ne en tapu gwe! Da noiti moo i mu kon moo ne en tapu moo.” 26 Ne a takuu jeje kon na a pikin tapu moo taanga, ne a bali taanga, ne a gwe. Ne a pikin didon pii enke a dede. Ne den sama denki taki a pikin dede. 27 Ma Masaa Jesesi oli en na ana, ne a opo en taampu. Ne a pikin taampu. A kon bun kelle.

28 Da pikin moo a baka Jesesi anga den bakaman fi en go a ini wan osu. Ne den bakaman fi en akisi en taki: “Masaa! Saide meke wi á be poi kaasi a takuu jeje puu na a pikin tapu?”

29 Ne Masaa Jesesi piki den taki: “Den sowtu takuu jeje ya nái gwe efi i á de sondee nyan fu begi Masaa Gadu.”

Masaa Jesesi taki wantu sani fu
fa a o dede

Mt 17:22,23; Lk 9:43b-45

30 Da Masaa Jesesi anga den bakaman fi en komoto na a kondee. Ne den waka go a Galileya. Da Masaa Jesesi á be wani sama sabi taki a be de ape. 31 Bika a be wani de anga den bakaman fi en wawan fu leli den. Ne a taigi den taki: “Den o seli a Manpikin di saka kon toon libisama ya, gi takuu ati sama fu kii. Da den o kii en. Ma baka dii dei a sa opo baka komoto a geebi.” 32 Da den bakaman fi en á be fusutan san a taigi den de. Ma anga ala fa den á fusutan san Masaa Jesesi taki de, toku ná wan fu den be abi a deki ati fu akisi en san wani taki a sani di a taki de.

Sama na den sama di o sidon a
Masaa Gadu se?

Mt 18:1-5; Lk 9:46-48

33 Da di den doo Kafalnayemu, ne den go a ini wan osu. Ne Masaa Jesesi akisi den taki: “San u be e taki a pasi di u be e kon?” 34 Ma den á be poi piki en, bika den be kuutu anga denseefi on di fu den na a moo heiwan fu den ala den. 35 Ne Masaa Jesesi go sidon, ne a kai den kon. Ne a taigi den taki: “U aliki mi bun. Sama fu u di wani de a moo heiwan mu de a moo pikinwan a u mindii.”

36 Ne a kai wan pikin kon ne en. Ne a pikin kon. Ne a lolo a pikin a neki, ne a taigi den taki: 37 “Wan sama di lobi mi te a teke wan mofina sama enke a pikin totii pikin ya oli fu gaan sani fu di a de fu mi ede, da na mi a oli fu gaan sani. Da sama di oli mi fu gaan sani, oli mi Tata di sende mi kon fu gaan sani tu.”

Sama anga Masaa Jesesi na paa?

Mt 10:42; Lk 9:49,50

38 Ne Johanisi taigi Masaa Jesesi taki: “Masaa, u miti wan man di teke i nen e puu takuu jeje a sama tapu. Ma u bali en taki a á mu teke i nen fu puu takuu jeje a sama tapu so. Bika en a ná wan bakaman fi yu enke wi.” 39 Ma Masaa Jesesi piki den taki: “Nono! U be mu fika en. U á be mu tapu en. Bika wan sama di e teke mi nen e du foondoo sani, ná doo daai taki ogii fu mi esi esi. 40 Da soseefi tu, wan sama di nái libi ogii anga wi, na wan sama fu wi.” Ne Masaa Jesesi taigi den go doo taki: 41 “Mi e taigi u tuutuu taki: Efu wan sama gi u wan gaasi wataa fu di u de bakaman fu mi, da a sa kisi en paiman fu dati. U biibi san mi e taigi u ya. San a du gi u de ná abi lasi.”

A de wan gaan sani fu fika a pasi
fu Masaa Gadu

Mt 18:6-9; Lk 17:1,2

42 Ne Masaa Jesesi taigi den bakaman fi en go doo taki: “I si fa a pikin de ya? Da efuso wan sama kon e biibi mi, ne i meke a du wan sani fu puu en a Masaa Gadu pasi, da na gaan ogii i du de. Da a moo betee i be meke den tei wan gaanbigi siton a i neki, da den iti i go a ini ze liba. Da mi e taigi u taki a sitaafu di yu o kisi o hebi seefi seefi.” 43-44 Ne a taigi den moo go doo taki: “Efu na i ana e koli yu fu meke i du ogii, da i mu koti en puu towe. Bika a moo bun i de anga wanse ana, da i go a Masaa Gadu Kondee pe dede á de moo. Moo enke i de anga tu ana, da i go a didibii faya*f7* di nái kaba boon. 45-46 Da efu na i futu e koli yu fu meke i du ogii, da i mu koti en puu towe. Bika a moo bun i de anga wanse futu, da i kiipi go a Gadu Kondee pe libi ná a kaba ná wan ten. Moo enke i de anga tu se futu, da den iti yu go a didibii faya, te a yuu doo. 47 Da soseefi tu, efu na i ain e koli yu fu meke i du ogii, da i mu diki en puu towe. Bika a moo bun i de anga wanse ain, da i go a ini a Nyun Tii fu Masaa Gadu. Moo enke i de anga tu se ain, da den iti yu go a ini didibii faya. 48 Da a pen fu a peesi de noiti abi kaba. Soseefi a faya noiti e tapu tu.”

49-50 Ne Masaa Jesesi taigi den baka taki: “We u luku! Sawtu na wan bun sani di e gi nyanyan tesi. Ma efu a lasi en kaakiti, da sani á de fu gi enmi en moo. Da na soseefi a libi fu u de. A mu abi kaakiti enke sawtu. Ma fosi a abi a kaakiti de, da u mu pasa a ini faya fosi. Ma efi i á pasa den somen sani de, da yu o de enke sawtu di lasi en kaakiti. Bika, ai yeepi wi fu a libi fu wi puu yeepi gi ala sama leti enke fa sawtu e gi nyanyan tesi. Da u mu libi fiifii anga useefi alaten.”

10

Uman anga man á mu paati

Mt 19:1-12; Lk 16:18

1 Ne Masaa Jesesi komoto ape, ne a go na a pisi fu Judeja na abaase fu a Joodani Liba. Da somen sama be kon ne en. Ne a bigin fu leli den enke fa a be gwenti.

2 Da, ne wan duupu Faliseiman kon ne en. Da na kon den be kon tesi en. Di den doo, ne den akisi en taki: “Masaa, efu wan man anga wan uman libi, a bun fu a man fika a uman moo? San a weiti fu Gadu taigi u fu dati?”

3 Ne Masaa Jesesi akisi den taki: “San a weiti di Mosesi sikiifi fika gi u e soi wi?”

4 Ne den piki Masaa Jesesi taki: “Ya! A weiti fu Mosesi e soi wi taki, efu wan man wani, a sa paati anga en uman. Ma, da a mu meke wan pampila gi a uman taki en anga en á de moo. Da te a meke a pampila ya so, da a sa sende en gwe.”

5 Ne Masaa Jesesi piki den taki: “Na tuu san u taki. Ma u sabi fu san ede meke Mosesi be sikiifi a weiti ya fika gi u? Na fu di u ati taanga. U nái yee sani fu du san Masaa Gadu wani. 6 Ma fosifosi, di Masaa Gadu be meke goontapu, da a be meke wan uman anga wan man. 7 A dati meke, wan man e fika en gaansama osu, fu go teke en uman libi. 8 Da den tu sama de mokisa libi toon wan sikin. Da den nái teli fu tu sama moo, ma na wan sikin namo. 9 Da ná wan sama mu paati san di Masaa Gadu meke toon wan.”

10 Ne di Masaa Jesesi kaba taki so, ne en anga den bakaman fi en go a osu baka. Ne di den de a osu de, ne den akisi en taki: “Masaa! San wani taki a sani di i taigi den sama de?” Ne Masaa Jesesi piki den taki: 11 “Efu wan man towe en uman fu go libi anga wan taa uman, da a kai a motyo libi. 12 Da soseefi, efu wan uman towe en man fu go libi anga wan taa man, da a kai a motyo libi.”

Masaa Jesesi lobi pikinengee

Mt 19:13-15; Lk 18:15-17

13 Da wantu sama be tyai den pikin kon a Masaa Jesesi, fu a be poti ana a den pikin tapu, begi Masaa Gadu gi den. Ma den bakaman fi en bali den, fu den á tyai den pikin kon a Masaa Jesesi. 14 Ma namo, Masaa Jesesi si, ne a mandii a den bakaman fi en. Ne a bali den taki: “U fika den pikin, meke denseefi kon doo a mi tu. U á tapu den! Bika na sama di abi a fasi di pikinengee abi sa poi go doo a ini a Nyun Tii a Masaa Gadu Kondee. 15 Da efu wan sama nái biibi Masaa Gadu enke fa wan pikinengee e biibi sani, da a ná o poi doo a ini a Nyun Tii fu Masaa Gadu.” 16 Ne a teke den pikinengee wai kon ne en, ne a poti ana a den ede, ne a begi gi den.

A taanga gi wan guduman fu dini
Masaa Gadu

Mt 19:16-30; Lk 18:18-30

17 Namo, ne di Masaa Jesesi de a pasi e gwe, ne wan yonkuman lon kon ne en. Ne a sutu kini a doti, ne a bali taki: “Mi bun Masaa! San mi mu du fu mi fende a libi fu ten fu ten?”

18-19 Ne Masaa Jesesi piki en taki: “Saide meke yu e kai mi bun Masaa? Ma i sabi san yu e taki di yu e kai mi bun Masaa? A ná Masaa Gadu wawan bun, no? Da i sabi den weiti di Masaa Gadu poti gi den sama kaba. Dati na: ‘I á mu kii sama. I á mu waka anga taa uman ofu man. Da soseefi, i á mu fufuu, i á mu lei, i á mu koli sama nyan a den sikin. Da i mu lesipeki i mma anga i dda.’ ”

20 Ne a man piki Masaa Jesesi taki: “We, Masaa! Senten mi de pikinengee, mi e oli ala den weiti de te enke tide.”

21 Ne Masaa Jesesi luku en dunn, ne tyali fu a man kisi Masaa Jesesi. Ne a taigi en taki: “Man, wan sani de di i mankei ete. Go a osu, da seli ala san yu abi, da paati a moni gi den pootiman, da i sa gudu a Gadu Kondee a tapu. Da te i seli den kaba, da kon baka fu toon wan bakaman fu mi.” 22 Ne a man kwinsi en fesi, ne a waka gwe anga gaanbigi tyali a ini en ati, bika a man ya be gudu tuutuu.

23 Ne Masaa Jesesi daai, ne a taigi den bakaman fi en taki: “U si fa a taanga gi wan guduman fu a kon a ini a Nyun Tii fu Masaa Gadu?” 24 Da den bakaman fu Masaa Jesesi be foondoo seefi seefi. Ma Masaa Jesesi taigi den taki: “Eeye! A taanga seefi seefi gi wan guduman fu kon a ini a Nyun Tii fu Masaa Gadu. 25 A taanga gi wan kameili*f8* fu waka pasa a wan nanai olo. Ma mi e taigi u taki, a moo taanga gi wan guduman fu a pasa kon a ini a Nyun Tii fu Masaa Gadu.”

26 Da a sani di a taki ya be dangaa den bakaman fi en seefi seefi. Ne den akisi en taki: “Da sama o poi go a Nyun Tii fu Masaa Gadu seefi?”

27 Ne Masaa Jesesi luku den, ne a taigi den taki: “Efu u luku a libisama fasi, da ná wan sama o poi go. Ma Masaa Gadu e poi du ala sani.”

28 Ne Peitilisi piki taki: “We, Masaa, u no? U fika ala sani fu waka a yu baka e go anga yu na ala peesi!”

29 Ne Masaa Jesesi piki en taki: “Iniiwan sama di lobi mi te, a fika en osu efu en baala efu en sisa efu en dda efu en mma ofu pikin efu ala san a abi, fu a Bun Nyunsu ede. 30 Da so wan sama o fende wan ondoo toon nownow fu san a fika fu kon waka a mi baka a goontapu ya, efu na osu, baala, mma, pikin anga gudu. Ma sama o de di o go e pina den fu mi ede tu. Da den o fende a libi fu tego a Masaa Gadu a bakaten tu. 31 Da na a seefi ten ya, da somen fesiwan ya o toon bakaman. Da somen di de bakaman ya o daai toon fesiwan.”

Masaa Jesesi taigi den bakaman fi
en moo fa a o dede

Mt 20:17-19; Lk 18:31-34

32 Da den de a pasi e go a Jelusalem Foto. Da Masaa Jesesi be e waka a den fesi. Da den bakaman fi en anga den sama di be e waka anga den be e tan so feele feele. Di den waka te wan pisi, ne Masaa Jesesi kai den twalufu bakaman fi en go a wanse fu taigi den san o pasa anga en. 33 Ne a taigi den taki: “U si fa wi e go a Jelusalem ya, den o seli a Manpikin di kon saka toon libisama ya, poti a ini a ana fu den bigiman fu keliki anga den leliman fu Dyuweiti. Da den o tyai en go a kuutu. Da den o fiti mofu fu kii en. Da den o poti en na ini ana fu den Loma sama di e tii a kondee ya. 34 Da den sama de o meke sipowtu anga en lafu en. Den o towe wataa mofu a ini en fesi. Den o wipi en wan mesaandi wipi fosi, da den tyai en go kii. Ma baka dii dei te a dede, da a o opo komoto baka a dede.”

Tu bakaman fu Masaa Jesesi e feti
fu fende a moo hei peesi

Mt 20:20-28

35 Da di den e waka, ne den tu manpikin fu Da Sebedi di den e kai Jakowbesi anga Johanisi akisi en taki: “Masaa, u wani begi i wan sani baa. U wani begi yu fi i du wan sani gi u.”

36 Ne Masaa Jesesi akisi den taki: “San u wani begi mi?”

37 Ne den akisi en taki: “Masaa, na a ten di de a u fesi e kon te i sa ligei anga gaan lesipeki anga kaakiti, da meke u tu man ya sidon a yu se. Wan a yu leti ana se anga wan a yu kukutu ana se.”

38 Ne Masaa Jesesi piki den taki: “U sabi san u e akisi de? A gaan sitaafu anga pina di de fu kon a mi tapu u o poi tyai en? Na a ten di de a u fesi e kon, a gei enke mi o diingi wan gaan bita diingi a ini wan kan. Da u o poi diingi en?”

39 Ne den piki Masaa Jesesi taki: “Iya! U o poi diingi en.”

Ne Masaa Jesesi piki den taki: “U sa diingi en tuu. Ma a pina di de fu kon a mi tapu o kon a u tapu tu. San o pasa anga mi o pasa anga u tu. 40 Ma a á didon a mi fu taki sama sidon a mi kukutu ana efu mi leti ana. Na Masaa Gadu seefi e seeka peesi gi sama.” 41 Da di den taa tin bakaman fu Masaa Jesesi yee taki Jakowbesi anga Johanisi akisi Masaa Jesesi fu so wan hei peesi, ne den ati boon seefi seefi. 42 Da Masaa Jesesi kai den kon ne en. Ne a taigi den taki: “Den edeman fu kondee lobi taki a sama tapu. Den lobi dwengi sama, fu den du san den wani. 43 Ma u á de enke den sama ya. U de taa fasi. Da u mu libi taa fasi tu. Efu wan sama wani de moo hei moo den taawan, da a mu saka enseefi fu e dini den taawan. 44 Da efu wan fu u wani de a fesi fu den taawan, da a mu toon saafu gi den taawan. 45 Da a Manpikin di saka kon toon libisama ya á kon fu libisama yeepi en. Ma a kon fu dini den, yeepi den a sani. A dati meke a o dede gi ala libisama fu puu den a ogii tyai den kon a Masaa Gadu baka.”

Masaa Jesesi deesi wan beendiman

Mt 20:29-34; Lk 18:35-43

46 Ne Masaa Jesesi anga den bakaman fi en doo Jelikow. Ne moo lati di den e gwe, ne somen somen sama e waka a den baka. Da wan beendiman be sidon a sikin pasi e begi moni. Da na a man ya den be e kai Baatimeyosi. Da a nen ya wani taki, a pikin fu Timeyesi. 47 Da di a yee taki na Masaa Jesesi fu Nasaleti e kon, ne ai bali taki: “Masaa Jesesi! Masaa Jesesi! Yu na a Bakaten Manpikin fu Kownu Dafeti paansu! Gaantangi, abi tyali ati fu mi, da yeepi mi, baa!”

48 Da di ai bali so, ne den sama bali en taki: “Man, tapu mofu de!”

Ma pe fu a beendiman ya tapu en mofu, ne na bali ai bali moo taanga taki: “Bakaten Manpikin fu Kownu Dafeti paansu! Yeepi mi baa, yeepi mi!”

49 Ne di Masaa Jesesi yee a bali, ne a taampu. Ne a taigi den sama taki: “U kai a man di e bali mi anda gi mi.”

Ne den go kai a beendiman taki: “Man! Ná feele, kon! Masaa Jesesi e kai yu.” 50 Ne a dyombo opo taampu, ne a puu a koosi di a be e tapu koo, ne a waka go a Masaa Jesesi.

51 Di a waka te a doo, ne Masaa Jesesi akisi en taki: “Man, san meke yu e bali mi so? San i wani mi du gi yu?” Ne a man piki Masaa Jesesi taki: “Masaa! Mi wani i deesi mi ain fu mi sa si.”

52 Ne Masaa Jesesi taigi en taki: “Fu di i poti so wan biibi a mi meke yu ain kon bun enke fa a mu de.” We, di Masaa Jesesi taki so, ne wanten wanten a man ain kiin kelle, ne a bigin fu si sani bunbun. Ne a teke pasi e waka anga Masaa Jesesi anga den taa sama.

11

Den sama e wai faaka gi Masaa
Jesesi enke kownu

Mt 21:1-11; Lk 19:28-40; Jn 12:12-19

1 Da di Masaa Jesesi anga den bakaman fi en de a pasi e go a Jelusalem, ne den doo na a pikin mongo di den e kai Oleifi Mongo, koosube fu Betifage anga Betaniya Kondee. 2 Ne Masaa Jesesi taigi tu bakaman fi en taki: “U go na a kondee a u fesi ya. Da te u go, da u o si wan pikin buliki teitei. Ná wan sama sidon na a buliki ya tapu lei ete. 3 Da u losi en tyai kon. Da efu wan sama akisi u saide meke u e teke en, da u mu taigi den taki: ‘Masaa abi en fanowdu. Ma u o tyai en kon baka esi esi.’ ”

4 Da den go na a kondee. Ne den si a buliki wanten wanten. A be de teitei a wan ponsu fu wan osu a sikin pasi. Ne den go fu losi en. 5 Namo, da wantu sama si di den e losi a buliki. Ne den bali taki: “San e pasa? Pe u e go anga en?”

6 Ne den tu bakaman taki: “Nono! A ná fu wi. Ma na Masaa abi en fanowdu. Ma u o tyai en kon gawgaw baka.”

Ne den sama taki: “A bun! U sa tyai en go.” 7 Da na so den tyai a pikin buliki kon gi Masaa Jesesi. Ne den baala den dyakiti na a buliki mindii baka, ne Masaa Jesesi go sidon ne en tapu.

8 Da di a de a pasi e go, ne somen sama puu den dyakiti baala a pasi gi en fu a lei a den tapu. Somen taawan booko uwii poti a pasi gi en fu lei a den tapu. 9 Da den sama di be e waka, ne en fesi anga en baka be e piisii te. Den e bali baya taki:

“Hosana!

Seigi fu Awan di e kon a ini a nen fu Masaa.

10 Seigi fu a tii fu wi tata Dafeti di kon baka tuu.

Hosana gi Masaa Gadu a tapu seefi!”

11 Na so a lei go a ini Jelusalem Foto. Ne a saka waka go a ini a Mama Keliki. Ne a luku ala den sani di den sama e du a ini a Mama Keliki. Ne di a kon lati, ne en anga den bakaman fi en go a Betaniya baka.

Masaa Jesesi fuuku wan bon

Mt 21:18,19

12 Da a taa dei, ne den komoto a Betaniya. Da angii be kii Masaa Jesesi. 13 Da di a luku faawe, ne a si wan figasii bon guun anga uwii pii. Na fu dati ede meke a go luku efu a sa fende nyanyan ne en fu a booko nyan. Ma di a doo na a bon, ne a si taki na soso guun uwii a bon abi. A ná abi ná wan enkii nyanyan. Bika a pisiten fu a yali, fu a bon ya be meke nyanyan á be doo ete. 14 Ne Masaa Jesesi fuuku a bon taki: “Noiti moo a wanten fu goontapu i sa meke nyanyan fu sama fende nyan.” Da den bakaman fi en yee di a be fuuku a bon so.

Masaa Jesesi yaki sama kiin a
Mama Keliki

Mt 21:12-17; Lk 19:45-48; Jn 2:13-22

15 Ne Masaa Jesesi anga den bakaman fi en kon a Jelusalem. Ne a go wanten na a Mama Keliki. Ne di a go a ini a Mama Keliki, ne a yaki ala den sama di be e seli sani anga den sama di be e bai sani puu de. Ne a kandi den tafaa fu den sama di be e kengi moni fu bai sani a ini a Mama Keliki baka towe holow. Ne a daai, ne a kandi den tafaa fu den sama di be e seli doifi gi sama fu den go pai Masaa Gadu towe tu. 16 Ne a tapu ala den sama di be teke a Mama Keliki enke gaan pasi e waka e go e kon anga sani fu seli. 17 Ne a leli den taki: “Wan fu den apaiti takiman fu Gadu be sikiifi a Gadu Buku taki:

‘A osu fu Gadu mu de wan osu,

pe ala foluku e kon begi makandii taki anga Masaa Gadu.’

Ma san u e meke Masaa Gadu osu toon? U e meke a toon wan osu fu fufuuman?”

18 Da den bigiman fu keliki anga den leliman fu Dyuweiti be yee. Ne den e puubei fu fende wan fasi fu kii en puu a pasi. Den si taki den wowtu di Masaa Jesesi be foondoo den sama. Da na dati meke den be feele. 19 Da di neti, ne en anga den bakaman fi en komoto gwe fika a foto enke fa den be gwenti ala neti.

Den bakaman fu Masaa Jesesi mu
biibi Masaa Gadu

Mt 21:20-22

20 Da a taa dei fuuku mamanten, ne Masaa Jesesi anga den bakaman fi en e waka pasa a figasii bon di a be fuuku. A di den luku a bon, ne den si taki a dee te, a fika soso tyaka tyaka. 21 Ne Peitilisi denki san Masaa Jesesi be taigi a bon eside. Ne a bali taki: “Masaa, luku de! Ná a bon di i be fuuku, no? A dede te a fika soso tyaka tyaka.”

22-23 Ma Masaa Jesesi piki den taki: “Efu u biibi Gadu, da u sa taigi a mongo ya taki: ‘Opo komoto ya go a ini ze.’ Da a sa pasa enke fa u taki. Ma efu u á biibi Gadu doo a ini u ati, da a ná o pasa. 24 A dati meke mi e taigi u taki: Te u akisi Gadu wan sani, da u mu biibi dipi te a ini u ati taki a gi u en kaba. Da a sa pasa so. Wansi san u akisi Masaa Gadu te u e begi, u mu biibi taki u kisi en kaba. 25 Da te yu go fu go begi taki anga Masaa Gadu, ma yu anga wan sama abi sani, da i mu gi en paadon. Da na soseefi i Tata o gi yu paadon tu fu den ogii di yu du. 26 Ma efu u á gi paadon, da u Tata a tapu ná o gi u paadon fu den ogii di u du tu.”

Masaa Jesesi fasi den hei
apaiti begiman

Mt 21:23-27; Lk 20:1-8

27 Da Masaa Jesesi anga den bakaman fi en kon a Jelusalem Foto. Ne a go a ini a Mama Keliki. Ne den leliman fu Dyuweiti anga den moo hei apaiti begiman anga den gaansama fu Dyu Kondee kon ne en. 28 Ne den taigi en taki: “Fa yu du den sani a ini a Mama Keliki de, sama sende yu? Sama gi yu pasi fu du den sani di yu du de?”

29 Ne Masaa Jesesi piki den taki: “A bun, mi yee san u akisi mi. Ma mi seefi wani akisi u wan sani fosi mi piki u. Da efu u taigi mi, da mi o taigi u tu, sama gi mi pasi fu du den sani di mi du de.” 30 Ne a akisi den taki: “U taigi mi. Johanisi a Dopuman na Masaa Gadu be sende en fu dopu sama, efu na libisama be sende en?”

31 Ne den daai luku denseefi san fu den piki. Ne den bende a se. Ne den taki saafi saafi anga denseefi taki: “Efu u piki taki: ‘Na Gadu be sende en,’ da a o akisi u taki: ‘Saide meke u á be biibi a dopu fi en?’ 32 Da efu u piki taki: ‘Ná libisama be sende en,’ da den sama fu a kondee o opo meke toobi anga wi.” Bika den sama fu a kondee be de sabi sabi taki Johanisi na be wan apaiti takiman fu Masaa Gadu. 33 Dati meke den piki Masaa Jesesi taki: “We, wi á sabi sama be sende Johanisi.”

Ne Masaa Jesesi akisi den taki: “U á sabi, no? We, da mi nái taigi u tu sama gi mi pasi fu du den sani de.”

12

A toli fu wan man di be koti wan
goon fi en

Mt 21:33-46; Lk 20:9-19

1 Ne Masaa Jesesi gi den wan ageisi toli fu wan gaan masaa di koti wan goon. A taki: “Di a kaba koti en, ne a paandi en, te a kaba anga wan sii den e kai doloifi. Di a kaba paandi en, ne a lontu en a dyali, fu sama á kon a ini a goon lawlaw. Soseefi a meke wan siton baki fu mii a doloifi. Ne a meke wan hei sodoo masanga go a tapu a ini a goon, fu waki a goon. Da di a du ala den sani ya, ne a yuu a goon gi taa paandi goon man. Ne a gwe a taa kondee. 2 Ne a de anda te di den doloifi lepi, ne a sende wan wookoman fi en, fu go teke fi en se doloifi kon gi en. 3 Ma di a wookoman go, ne den man kisi en, ne den fonmi en te a fon, ne den sende en gwe anga soso ana ne en masaa baka.

4 “Ne a masaa fu a goon sende wan taa wookoman go. Ma disi yaaso, na a seefi. Den fonmi en te den basi en ede, du ala sowtu ogii anga en. 5 Da a sende ete wan wookoman fi en go. Ma disi moo ogii. Den fonmi en te den kii en. Na so a masaa fu a goon sende somen somen taa wookoman fi en go. Ma den man du ogii anga ala fiya. Taawan den fon te den swaki potoo, taawan den kii. 6 Ne a man e denki a ini enseefi taki: ‘San mi mu du? Sama mi o sende go moo?’ Bika na awan kodo manpikin fi en be fika, di a be sa sende. Ne a taki: ‘I sabi san? Mi o sende awan kodo manpikin fu mi go. Bika disi na mi manpikin, da den musu abi lesipeki gi en.’

7 “Ma di den si a manpikin e kon, ne den pakisei taki: ‘A ná a pikin fu a masaa di yuu a goon gi u e kon de, no? Ne en ai! Meke u kii en, bika te a dda dede, da ala sani o fika gi en. Ma efu u kii en, da a goon o toon fu wi.’ 8 Ne den kisi en, ne den naki kii. Ne den fiingi en towe a busi.”

9 Ne Masaa Jesesi akisi den taki: “San u denki a gaan masaa fu a goon o du di a o yee taki, den kii a manpikin fi en tu? Ne enseefi o go luku en goon, no? Ne enseefi o go! Da a o kii den goon man, di a be yuu a goon gi puu a pasi, da a o yuu en gi taa sama.” 10 Ne Masaa Jesesi akisi den baka taki: “U á leisi Masaa Gadu Buku, no? We, a sikiifi taki:

‘Disi na a siton di meseeman be oli fu wan soso sani.

Na dati daai kon toon a siton futu fu a hii osu.

11 Na so Masaa du en wooko.

Ai foondoo gi wi, fu si.’ ”

12 Da den moo hei apaiti begiman fusutan bunbun taki, na den Masaa Jesesi be e poti na ageisi toli de so. Ne den ati boon ne en ogii ogii. Da na dati meke den be e suku wan fasi fu kisi Masaa Jesesi go sooto wanten wanten. Ma den á be poi kisi en, bika den be sabi taki den sama fu a kondee ati be o boon a den tuutuu. We, na fu dati ede meke den fika en, ne den gwe.

U mu pai lantimoni?

Mt 22:15-22; Lk 20:20-26

13 Ne di den gwe kaba, ne den sende wantu Faliseiman anga wantu bakaman fu Kownu Helowdesi go a Masaa Jesesi. Da den be mu suku Masaa Jesesi mofu fu a taki sani di á bun fu den be sa fende en kii. 14 Di den doo a Masaa Jesesi, ne den taigi en taki: “Mesiti! U sabi taki den sani di yu e taki, na tuutuu sani. Yu na wan kiinkiin sama. Yu e soi libisama fa Masaa Gadu wani den libi. Yu ná abi toobi anga san libisama e taki. Yu á lobi wan sama moo enke taawan. Ma u kon fu akisi yu wan sani.” Ne den akisi en taki: “Taigi u, efu a de fanowdu fu u pai a moo gaan kownu a Loma Foto, a lantimoni. 15 Da i si a de fanowdu, fu u pai dati?”

Ma Masaa Jesesi be sabi kaba san den be wani du. A sabi taki na suku den be kon suku en mofu fu den be sa fende e kii. Ne a akisi den taki: “Na kon u kon puubei mi, no? Saide meke u kon puubei fu fasi mi so? We, u tyai wan moni kon gi mi, osi?” 16 Ne den tyai a moni kon gi en. Ne a akisi den taki: “Sama fesi de na a moni ya tapu? Sama nen sikiifi ne en?”

Ne den piki taki: “Na a moo gaan kownu a Loma Foto.”

17 Ne Masaa Jesesi akisi den taki: “We, efu na a moo gaan kownu a Loma Foto fesi, anga en nen den ne en tapu, da na fu a gaan kownu. Da gi a gaan kownu de san de fu a gaan kownu de. Ma gi Masaa Gadu san na fu Masaa Gadu.” Da den foondoo fu a fasi fa Masaa Jesesi piki den ya.

Den Saduseisama puubei Masaa Jesesi

Mt 22:23-33; Lk 20:27-40

18 Ne bakadati, ne wantu Saduseisama kon a Masaa Jesesi fu akisi en wan sani. Da den Saduseisama na sama di nái biibi taki te wan sama dede a sa weki baka komoto a dede. 19 Namo den taigi Masaa Jesesi taki: “Mesiti! Masaa Gadu be meke Mosesi sikiifi a Gadu Buku gi wi taki: ‘Ofu wan man anga wan uman libi, ma a man dede sondee fu meke pikin anga a uman, da a baka baala fu a man mu libi anga a uman fu meke pikin gi a baala di dede.’ Da na so a weiti fu Mosesi e leli wi. 20 Ma namo, da seibin baala be de. A moo gaanwan libi anga wan uman te a dede, a á meke ná wan kodo pikin anga en. 21 Ne a pikin baala di waka ne en baka teke a uman libi. Ma enseefi dede sondee fu meke wan pikin anga en. Da soseefi di fu dii baala teke a uman libi. Ma enseefi dede sondee fu meke wan pikin anga en. 22 Da na so ala den seibin baala libi anga a uman te ala den dede. Ná wan di meke wankodo pikin anga en seefi. Ne te fu kaba, ne a uman seefi dede. 23 We, Masaa, u wani akisi yu: ‘Te a yuu o doo fu den sama opo komoto a dede, da on di fu den man ya o abi a uman?’ We, bika ala den seibin baala be libi anga en.”

24 Ne Masaa Jesesi piki den taki: “U á sabi leti leti san sikiifi a Gadu Buku. Da u á sabi a kaakiti di Masaa Gadu e weki sama puu a dede tu. 25 Bika te sama o opo baka a dede, da uman anga man libi ná o de moo. Den o de enke Basiya fu Masaa Gadu Kondee*f9*. 26 Ma boiti dati, da u á leisi san Mosesi be sikiifi poti a Gadu Buku, no? Den Buku fu Mosesi sikiifi taki, wan leisi Mosesi be si wan busi e boon. Ne di a luku a busi bun, ne a yee Masaa Gadu taigi en taki: ‘Mi na a Gadu di den gaansama fu u di den e kai Abalaham, Isaki anga Jakopu e begi.’ 27 Masaa Gadu á de a Gadu fu sama di e dede gwe, da a kaba. Ma en na a Gadu fu sama di anga ala fa den sikin dede seefi, toku den e libi. Da u misi anga san u akisi de.”

A moo hei weiti fu Masaa Gadu

Mt 22:34-40; Lk 10:25-28

28 Da wan fu den leliman fu Dyuweiti be yee fa Masaa Jesesi piki den Saduseisama wan koni fasi. Ne a man ya waka kon moo koosube. Ne a akisi Masaa Jesesi taki: “Masaa! Fu ala den somen Dyuweiti di de, on di fu den na a moo heiwan?”

29 Ne Masaa Jesesi piki en taki: “A moo hei weiti na a weti di taki: ‘U aliki, sama fu Islayeli Kondee. Masaa Gadu, a Gadu fu wi, ne na awan kodo Gadu di de. 30 Da u mu lobi en anga u hii ati. Da soseefi u mu lobi en anga ala u akaa anga ala u pakisei anga ala u kaakiti.’ Taa weiti á de di bigi moo disi. 31 Da di fu tu weiti taki: ‘I mu lobi taa sama enke fa i lobi iseefi.’ Moo gaan weiti moo den tu weiti ya á de.”

32 Ne a leliman fu Dyuweiti taigi en taki: “Na tuu Masaa, san yu taki. Na wan kodo tuutuu Gadu namo de. Da ná wan taa Gadu de enke en. 33 Da u mu lobi en anga u hii ati. Soseefi u mu lobi en anga ala u pakisei anga ala u kaakiti. Da u mu lobi ala taa sama enke fa u lobi useefi. Da den tu weiti ya hei moo enke a weiti di taki: ‘U mu kii meti boon gi Masaa Gadu.’ ”

34 Da Masaa Jesesi si taki a man fusutan bunbun, bika a piki en bun. Ne a taigi a man taki: “Yu á de faawe moo fu kon a ini a Nyun Tii fu Masaa Gadu.” Da di Masaa Jesesi piki a man ya so, ne ná wan sama be abi a deki ati moo, fu akisi en wan sani.

Masaa Jesesi fasi sama

Mt 22:41-46; Lk 20:41-44

35 Da di Masaa Jesesi de a ini a Mama Keliki e leli den sama te wan pisi, ne a akisi den taki: “Fa den leliman fu Dyuweiti sa leli u taki Kelestesi, na wan bakaten manpikin fu Kownu Dafeti paansu namo, da a kaba? 36 Bika, we na a Jeje fu Masaa Gadu be piki Kownu Dafeti seefi taki:

‘Masaa Gadu taigi mi Masaa taki:

“Sidon a mi leti ana se ya,

te enke mi poti ala den feyanti fi yu

a yu futu ondoo.” ’

37 We, Kownu Dafeti seefi kai en, Masaa. Da efu Kelestesi na be wan bakaten manpikin fu Kownu Dafeti namo, da i denki taki, a be o kai en, Masaa?” We, di Masaa Jesesi piki den so, da a be switi gi den somen sama di be taampu de e aliki.

A takuu manii fu den leliman
fu Dyuweiti

Mt 23:1-36; Lk 11:37-54; 20:45-47

38 Ne Masaa Jesesi bali den taki: “U mu luku bun anga den leliman fu Dyuweiti. Den lobi wei gaan moi langa dii yapon e waka e lontu fu sama mu si den. Da te den e waka a den wowoyo peesi den lobi te den sama e gi den odi anga gaan lesipeki. 39 Te den de a ini den Dyu keliki den lobi sidon te a fesi enke bigiman. Da soseefi den e suku a moo bun peesi te den sidon a tafaa fu nyan. Da na so den e poti denseefi enke bunbun sama. 40 Ma u mu luku bun fu u á teke a fasi fu den fu libi. Bika den e teke somen sani fu den pooti uman di man dede fika a ganda. Te anga den osu fu den uman ya seefi den e teke. Da anga ala a fasi de, den e begi gaan langa begi fu soi sama fa den bun anga fa den lobi Gadu. Da den sama ya o kisi a moo gaan sitaafu fu Masaa Gadu.”

Sama e poti a moo ipi moni gi Gadu?

Lk 21:1-4

41 Ne Masaa Jesesi waka go sidon na a se fu a baki pe den sama e poti keliki moni te den kon a keliki. Ne a luku fa den sama e poti moni te a kaba. Da somen guduman be poti tyaipi moni. 42 Da di den poti te wan pisi, ne a si wan pooti uman di á be abi man moo be kon poti tu. Ne ai luku onmen a uman ya o poti. Ne a si a poti tu kopoo sensi go a ini a baki. 43 Ne Masaa Jesesi kai den bakaman fi en taki: “U kon!” Ne den kon. Ne a taigi den taki: “U si a pooti uman de? A poti tu kopoo sensi namo go a ini a baki, ma fu tuu, a poti ipi moo ala den taawan di poti. 44 Bika den guduman gi san di den á be abi fanowdu. Ma a uman ya poti ala san a be abi. A á kibii ná wan kopoo sensi fi enseefi.”

13

Den sani di o pasa fosi
goontapu kaba

Mt 24:1-35; Lk 21:5-35

1 Da di Masaa Jesesi anga den bakaman fi en komoto a ini a Mama Keliki, ne wan fu den taki: “Masaa, luku de fa a Mama Keliki moi! Den siton di den meke en bigi!”

2 Ne Masaa Jesesi piki den taki: “Weeno! U si ala den gaanbigi osu de? Sama o feti booko ala fiya te a doti. Ná wan ná o taampu de moo.” 3 Ne Masaa Jesesi go sidon na a Oleifi Mongo na abaase fu a Mama Keliki.

4 Ne Peitilisi anga Jakowbesi anga Johanisi anga Andeleyasi kon ne en. Ne den anga en wawan de ape. Ne den akisi en taki: “Masaa Jesesi, on ten a sani di i taigi u de o pasa anga a Mama Keliki? Da san na den maiki di wi o si taki a yuu doo fu sowan sani pasa?”

5 Ne Masaa Jesesi piki den taki: “U mu luku bun anga useefi fu sama á koli u kisi puu na a biibi. 6 Bika somen sama o opo e koli sama taki na den na a Kelestesi. Da den o koli somen sama kisi. 7 U o yee fu oloku feti ya anga fu oloku feti so. Ma u á mu feele! Bika, den sani ya musu fu pasa. Ma te den sani ya e pasa, da u á mu si enke na a kaba fu goontapu doo kaba. 8 Bika na ala se fu goontapu u o yee taki, kondee kondee fu goontapu o opo go feti anga denseefi. Foluku foluku o opo feti anga denseefi. Kownu fu kondee o opo feti anga denseefi. Doti o go e seke piiti kii sama a somen pisi fu goontapu. Gaan angiiten o kon a goontapu tu. Ma disi a ná a kaba fu goontapu ete. Bika moo ogiiten e kon ete. Ma disi na a bigin, fu a gaan pina a goontapu di o waka enke a hii banowtu di wan bee uman e fii.

9 “Ma u dati, u mu koni anga useefi! Den o kisi u tyai go a kuutu osu fesi fu mi ede. Den o fonmi u a ini den Dyu keliki fu den. Da den o tyai u go a fesi fu kownu anga tiiman fu kondee. Da u mu teke den okasi ya fu taigi ala sama fu saide u e biibi a mi. 10 Bika ala sama mu yee a Bun Nyunsu fu Masaa Gadu fosi a goontapu kaba. 11 Ma te den kisi u fu tyai go a kuutu, u á mu booko u ede san u o taki. U á mu taki fu useefi. A Jeje fu Masaa Gadu di de a ini u, o gi u, a u ati, san fu taki a yuu de.

12 “Da sama o de di o seli den baala gi sama fu kii. Dda o seli pikin gi sama fu kii. Pikin ná o lesipeki den mma anga den dda moo. Da den o seli den dda anga den mma gi sama fu kii tu. 13 Da soseefi ala sama o abi ogii ati fu u, fu di u de fu mi ede. Ma sama di o tei fu oli doo, te anga dede seefi, sa fende a libi fu tego a Masaa Gadu.

14 “Na a ten di de a u fesi e kon, da sama o si a takuu kiiman. A o de na a apaiti peesi fu Masaa Gadu a ini a Mama Keliki a Jelusalem. Da den sama di de a Judeja mu lon go a den mongo go kibii.” A sama di e leisi a sani ya, mu leisi en bunbun fu fusutan san ai leisi. 15 “Den sama di o de a doose á mu go a ini den osu fu go teke sani. Den mu lon. 16 Den sama di o de a goon e wooko á mu daai fu go a osu fu go teke koosi. Den mu lon. 17 Da a ten ya o takuu seefi gi den uman di de anga bee, ofu den uman di de anga pikin na ana. 18 U mu begi Masaa Gadu fu a takuu ten ya á pasa na a koo pisiten fu a yali. 19 Bika wan sitaafu de fu kon a goontapu. Da senten di goontapu sete, te enke tide, noiti so wan sitaafu be kon ete. Da soseefi noiti sowan sitaafu sa kon moo tu. 20 Ma Masaa Gadu satu den dei ya. Bika efu ná so, ná wan sama be o fika anga libi a goontapu. Ala fiya be o dede. Ma a satu den dei ya fu den sama di e biibi ne en ede.

21 “Da te wan sama o kon a u taki: ‘Masaa Jesesi Kelestesi de ya.’ Ofu, ‘A de so.’ Kweti Kweti! U á biibi den, ye! 22 Sama o koli u taki, den na Kelestesi. Taawan o koli u taki, den na apaiti takiman fu Masaa Gadu. Da den o go e du gaan foondoo sani tu fu puubei fu ali den sama di e biibi a Masaa Gadu puu ne en, efu den be man. 23 Mi e taki gi u a fesi. U luku bun anga useefi, fu san di de a fesi fu kon. U á meke sama koli u kisi.”

24 Da, ne Masaa Jesesi taki go doo taki: “Da na a yuu de, te a gaan sitaafu anga pina pasa,

‘da a san fesi o dunguu.

Da a mun ná o kiin peesi moo tu.

25 Da hii goontapu, a tapu a den woluku o seke.

Da den sitali di de a tapu o komoto a den peesi kai.’

26 “Da bakadati, da ala sama o si a Manpikin di saka kon toon libisama ya, a tapu a den woluku ini. A o kon anga gaan dyendee anga ala makiti. 27 Da a o sende den Basiya fu Masaa Gadu Kondee*f10*, fu kon piki ala den sama di be e biibi en na ala se fu goontapu, kon na awan.”

28 Ne Masaa Jesesi taigi den go doo taki: “U denki wan figasii bon. Te u si taki, ai piiti boomiki, da u sabi kaba taki, a o meke nyanyan dyonson. 29 Da leti enke fa u sa luku wan figasii bon fu si taki a o meke nyanyan dyonson, na so u sa luku den sani di mi taigi u de fu si taki a kaba fu goontapu de koosube.” 30 Ne Masaa Jesesi taigi den taki: “Fu tuutuu mi e taigi u, den paansu sama ya ná o dede fosi den sani di mi e taigi u ya pasa. 31 Den sani fu tapu a den woluku anga ala sani a goontapu a doti ya o pasa wan dei. Ma mi wowtu di mi taki, ná o kaba ná wan ten.”

U mu de kaba kaba fu miti
Masaa Jesesi

Mt 24:36-44

32 “Ma ná wan sama sabi a yuu di mi o daai kon baka a goontapu. Soseefi, ná wan sama sabi a dei tu. Den Basiya fu Masaa Gadu Kondee á sabi. Da a Pikin seefi á sabi. Ma na a Tata wawan sabi on ten. 33 Ma u mu luku bun anga useefi. U mu teke den sani di mi taigi u ya, oli bunbun a ede. U á sabi a yuu di a sani ya o pasa.

34 “A sani ya de enke wan sama di go a taa kondee. Da di ai gwe, ne a fika den wookoman fi en a baka fu luku en osu gi en. Da iniiwan fu den wookoman abi en wooko di a mu du. Ne a taigi a wakitiman taki: ‘Oli a waki bun. Da e luku on ten mi o kon baka. Bika yu á sabi on dei mi o kon kaba.’

35 “Na soseefi a mu de anga u tu. U mu e luku on ten mi o kon. Bika u á sabi on ten mi o kon. U á sabi efu na sapaten, efu na gaan mindii neti, efu na kaka efu na san opo mamanten, te san pii. 36 U á mu de a siibi, bika, kande te fu u denki, da haa! Mi doo. Da mi kon miti u siibi siibi, sondee fu u kaba. 37 San mi taki gi u ya, de fu ala sama. U tan na ain! U tan luku on ten mi o kon baka.”

14

Wan uman du gaan bun gi
Masaa Jesesi

Mt 26:1-13; Lk 22:1-6; Jn 12:1-8

1 Da a yuu di Masaa Jesesi be e taki anga den bakaman fi en de, da a be fika tu dei fosi a Pasika Fesa fu den Dyusama be doo. Da a pisiten ya, den e nyan paata beele di meke sondee sowda. 2 Da den hei apaiti begiman anga den leliman fu Dyuweiti taki: “Wi mu suku wan fasi fu kii a man Jesesi puu a pasi. Ma wi á mu kisi en na a fesa ya. Bika, da den sama o opo taampu meke opuulu anga wi.”

3 Da Masaa Jesesi be de a wan foto den e kai Betaniya a ini a osu fu wan man den be e kai, Simon a Gwasiman. Da di den sidon fu nyan, ne wan uman kon a ini a osu. Da a tyai wan moi pikin bataa anga wan gaan dii switi sumee fatu fu onmen tenti dunsu kolu a ini. Ne a waka langa langa te a Masaa Jesesi. Ne a opo a bataa, ne a kandi a dii switi sumee fatu kunkunkun towe a Masaa Jesesi ede.

4 Da fa a uman kandi a switi sumee fatu a Masaa Jesesi ede so, da a á be bun gi wantu fu den taa sama di be sidon a tafaa e nyan. Ne den bali a uman taki: “Saide meke yu towe a dii switi fatu ya poli so du? 5 I be sa seli a fatu fu tyaipi moni, da i be paati a moni gi den pootiman.”

6 Ma Masaa Jesesi yee den, ne a bali den taki: “U fika en meke a du san ai du. Saide meke u e bali en du? San di a uman ya du na wan bun sani a du gi mi ya. 7 Bika pootiman o de alaten fu solugu. Da efu u wani gi den moni, da alaten u sa gi den. Ma mi na fu wan pisiten mi de ya anga u. Da efu wan sama wani du wan bun gi mi, da na now a mu du en gi mi. A uman ya du ala san a be sa du gi mi. 8 Da a sani di a uman du ya, ná wan soso sani. A fatu di a iti a mi ede tapu ya, na seeka a seeka a sikin fu mi kaba. Bika dyonson den o kii mi. 9 Da fu tuutuu mi e taigi u taki, goontapu ná o feegete a sani di a uman du gi mi ya. Bika na ala se fu goontapu, pe den o taki a Bun Nyunsu, den sa taki fu a sani di a uman ya du gi mi.”

Judasi Iskaliyotu o yeepi den
kisi Jesesi

Mt 26:14-16; Lk 22:3-6

10 Da Judasi Iskaliyotu, wan fu den twalufu bakaman fi en komoto peb, ne a waka tilo tilo, te a den hei apaiti begiman. Ne a taigi den taki: “Efu u wani, mi sa yeepi u fu kisi a man Jesesi.”

11 Ne di Judasi taigi den so, den piisii seefi. Ne den taigi Judasi taki: “Judasi, efi i yeepi wi enke fa i taki wi o pai yu.” Da di den taigi en so, ne a daai go baka a Masaa Jesesi. Da fanafu a ten de, ne ai lulu on ten a sa fende pasi fu seli Masaa Jesesi gi den hei apaiti begiman.

Masaa Jesesi sende tu bakaman
go seeka a Pasika nyanyan

Mt 26:17-25; Lk 22:7-14,21-23; Jn 13:21-30

12 Ma namo, da a fosi dei fu a Pasika Fesa doo. Da den e kii wan pikin sikapu na a fosi dei di den be o nyan a beele sondee sowda. Da di a dei doo, ne den bakaman fu Masaa Jesesi akisi en taki: “Masaa, pe i wani meke u nyan a Pasika ya? Efi i taigi wi, da u sa go seeka ala sani.”

13 Ne Masaa Jesesi kai tu fu den bakaman fi en, ne a sende den taki: “U go a Jelusalem. Da te u o go, da u o si wan man anga wan bungu wataa a pasi. 14 Da u mu waka ne en baka te na a osu pe ai go. Da te u doo, da u mu taigi a man di abi a osu taki: ‘Masaa Jesesi sende u fu akisi en on pisi fu a osu u sa nyan a Pasika Fesa tide neti.’ 15 Da a o tyai u go a sodoo go soi wan gaan kambaa. Da ala sani di u abi fanowdu fu seeka sani de a ini a kambaa de kaba. Da u seeka sani de fu u nyan a Pasika.” 16 Ne den tu man go enke fa Masaa Jesesi sende den. Di den doo Jelusalem, ne ala sani waka enke fa a be taigi den. Ne den seeka sani fu den nyan a Pasika.

17-18 Da di sapaten, ne Masaa Jesesi anga den taa bakaman fi en kon na a osu. Ne den sidon fu nyan. Da di den sidon e nyan, te wan pisi, ne Masaa Jesesi taigi den taki: “Fu tuutuu, wan fu u di sidon e nyan anga mi ya, o seli mi gi den ogii ati sama den kii.” 19 Da di Masaa Jesesi taigi den so, a sani be toobi den ati tuutuu. Den ati booko.

Ne wan fu wan den e akisi taki: “Sama sa de ya di o seli Masaa, no? Masaa a sa de taki, na mi?”

20 Ne Masaa Jesesi piki taki: “Eeye, wan fu u twalufu di e dipi beele anga mi a ini awan baafun ya, o seli mi. 21 We, a de so taki, den apaiti takiman fu Masaa Gadu be sikiifi fu a Manpikin di saka kon toon libisama ya. Da ala den sani de fiya mu pasa enke fa den be taki. Ma, heelu fu a sama di o seli a Manpikin di saka kon toon libisama ya! A moo betee, a á be meke kon a ondoo goontapu wan dei.”

Masaa Jesesi leli den bakaman
fi en wan sani fu du

Mt 26:26-30; Lk 22:14-20; 1 Kol 11:23-25

22 Ne Masaa Jesesi teke wan beele, ne a gi Masaa Gadu daa, ne a booko en pisipisi. Ne a gi den bakaman fi en taki: “U luku ya! Disi na mi sikin. U teke, da u nyan.” 23 Ne a teke wan kan win, ne a gi Masaa Gadu daa, ne a gi den bakaman fi en taki: “U luku ya! U diingi.” Ne den diingi. 24 Ne a taigi den taki: “A win ya na mi buulu di sa lon gi somen sama fu meke den anga Masaa Gadu kon bun baka. Disi na wan nyun kuudei di Masaa Gadu o meke anga libisama. Bika na a buulu fu mi o pai fu ala den takuudu anga ogii. 25 Da fu tuutuu, mi ná o diingi win na a sowtu fasi ya moo, fu te enke mi de a ini a Nyun Tii fu Masaa Gadu, fu diingi en wan nyun fasi.” 26 Ne den singi wan singi gi Masaa Gadu gaandi. Ne den opo komoto de e gwe na a mongo, di den e kai Oleifi Mongo.

Masaa Jesesi taigi den bakaman
fi en san o pasa anga en

Mt 26:31-35; Lk 22:31-34; Jn 13:36-38

27 Ne di Masaa Jesesi anga den bakaman fi en de a pasi e gwe, ne a taigi den taki: “U ala fiya o lon kibii fika. Da a o pasa leti enke fa Masaa Gadu Buku taki. Bika a sikiifi taki:

‘Te mi o kii a soluguman fu den sikapu,

da ala den sikapu o lon panya panya gwe na ala se.’ ”

28 Ne a taigi den go doo taki: “Ma te mi o opo baka komoto a dede, da mi o go a u fesi fu miti anga u a Galileya.”

29 Ne Peitilisi piki en taki: “Masaa, awansi ala sama o lon kibii fika yu wawan, mi noiti o fika yu.”

30 Ne Masaa Jesesi piki en taki: “Peitilisi, fu tuutuu, mi e taigi yu! A neti ya seefi, fosi wan kakafoo bali tu toon, yu o lei dii toon taki yu á sabi mi.”

31 Ne Peitilisi akisi en taki: “Masaa! Mi o taki mi á sabi yu? Noiti! A moo betee mi anga yu dede! Ma noiti mi o lei taki mi á sabi yu.” Da soseefi den taa bakaman fi en piki tu. Da di Masaa Jesesi taigi den so kaba, ne den gwe.

Masaa Jesesi begi na Getsemanei Dyali

Mt 26:36-46; Lk 22:39-46

32 Da den go a wan peesi den e kai Getsemanei Dyali. 33 Ne Masaa Jesesi taigi den bakaman fi en taki: “U kon sidon ya. Mi o waka go pikinso moo faawe fu begi.” Da a tyai Peitilisi anga Jakowbesi anga Johanisi go anga en. 34 Ne Masaa Jesesi bigin fuka te a taigi den dii bakaman fi en taki: “Ai hebi gi mi! Mi o dede! U tan ya, da u oli begi.”

35 Ne a waka go pikinso moo faawe, ne a losi enseefi towe a doti holow. 36 Ne a begi taki: “Kee, Masaa Gadu, mi Tata*f11*! Ná wan sani de di yu á poi du. Ala sani fiya i sa du. Da mi begi yu, puu a kan di i lai gi mi ya fu diingi, efu a kan. Ma mi Tata, a ná san mi wani mu pasa, ma meke sani waka enke fa yu wani.”

37 Da, di Masaa Jesesi begi so, ne a go a den dii bakaman fi en baka. Ne a si den siibi siibi. Ne a weki den. Ne a akisi Peitilisi taki: “Simon! Yu e siibi? Yu á poi meke taanga sikin, fu de anga ain wankodo yuu langa anga mi seefi, no? 38 U tan na ain oli waki! Da u begi taanga, fu didibii á wini u. Bika mi sabi taki, u ati wani, ma sikin ná abi kaakiti sai.” 39 Ne Masaa Jesesi waka gwe baka, ne a begi a seefi begi enke fa a be begi kaba.

40 Ne a daai go a den bakaman fi en baka. Ne a si taki den kai a siibi baka, bika den ain be hebi. Da den á be sabi san fu piki Masaa Jesesi moo tu. 41 Ne a go baka go begi di fu dii toon. Da di a daai kon baka, ne a si taki den man fi en e siibi baka. Ne a akisi den taki: “U e siibi baka? We, a sai! 42 U opo meke u gwe. Luku de! A yuu doo di a sama di seli a Manpikin di saka kon toon libisama ya, gi den ogii ati sama, doo kaba.”

Den ogii ati sama kisi Masaa Jesesi
fu go kii

Mt 26:47-56; Lk 22:47-53; Jn 18:3-12

43 Da fa i si Masaa Jesesi kaba taki so, ne Judasi, wan fu den twalufu bakaman fu Masaa Jesesi doo anga onmen tenti man. Da den be tyai fetihow anga kodya fu kon kisi Masaa Jesesi. Da na den hei apaiti begiman anga den leliman fu Dyuweiti anga den gaansama fu kondee be sende den man ya kon anga Judasi fu kon kisi Masaa Jesesi. 44 Da Judasi be meke mofu anga den sama de kaba taki: “A sama di mi o bosi, da ne en na Jesesi. Da u mu kisi en oli kankan fu a á komoto gwe.” Da na so den anga Judasi be meke mofu.

45 Ne di den man doo, ne Judasi waka langa langa go a Masaa Jesesi. Ne a taki: “Mesiti, u de?” Ne a baasa en gwulu, ne a bosi en ne en sikin mofu. 46 Da den man sabi kaba taki na a man de na Jesesi. Ne den kisi en gwaa oli kinkin fu tyai gwe. 47 Ma namo, wan fu den bakaman fu Masaa Jesesi ali en fetihow salla, ne a koti wan fu den wookoman fu a moo hei apaiti begiman yesi puu felen, towe a doti pow.

48 Ne Masaa Jesesi akisi den sama di kon anga Judasi taki: “Fu saide u tyai fetihow anga kodya fu kon kisi enke mi na wan takuu ati sama di e suku fu booko kondee? 49 Saide meke u á be kisi mi, di mi be de ibii dei a ini a Mama Keliki e leli sama fu Masaa Gadu? Ma na fu di a mu waka enke fa Masaa Gadu Buku be taki a fesi, na dati meke u e du so.”

50 Da di den kisi Masaa Jesesi so kaba, ne ala den bakaman fi en lon kibii fika en wawan. Ne den man tyai Masaa Jesesi gwe. 51 Da di den e tyai Masaa Jesesi gwe, da wan kiyoo be e waka a den baka e luku pe den be e tyai Masaa Jesesi go. A boi ya be wei wan koosi enke pangi ne en neki lasi. Ne den ogii man di kisi Masaa Jesesi e tyai gwe lon kon kisi a kiyoo ya tu gwulu. 52 Ma namo, a feti te ala a koosi komoto ne en sikin, ne a lon gwe piipii sondee koosi ne en sikin.

Den tyai Masaa Jesesi go
a kuutu fesi

Mt 26:57-68; Lk 22:54,55,63-71; Jn 18:13,14,19-24

53 Da den man tyai Masaa Jesesi go na a moo hei apaiti begiman. Da den hei apaiti begiman anga den gaansama fu kondee be ali kon miti de. Soseefi den leliman fu Dyuweiti tu. 54 Namo, da Peitilisi be e waka te a baka e fiingi ain e luku pe den o tyai Masaa Jesesi go. Da a waka anga den fu te a ini a dyali fu a moo hei apaiti begiman. Ne a go sidon e waan faya makandii anga den man di be e oli waki.

55 Da den hei apaiti begiman anga ala a Dyulanti fu kuutu sani, oli wan kuutu a ini a osu. Da na a kuutu di den be oli ya, den be o suku sama di be sa taki a seefi sani fu sowtu fowtu den sabi fu Masaa Jesesi, fu a á soi enke na fu soso den kii en. Ma den á fende den sama di be poi fu taki a seefi fowtu sani fu Masaa Jesesi di den sabi. 56 Da na somen sama di be e taki lei lei sani fu Masaa Jesesi. Ma den sani di den be e taki be e kengi anga den seefi.

57 Ne wantu fu den opo, ne den taki somen lei fu Masaa Jesesi. Den taki: 58 “We, u yee a taki na libisama meke a Mama Keliki osu fu den Dyu. Da a sa booko en, da a meke en baka a ini dii dei, sondee fu libisama ana. Disi a ná sama taigi wi. Na useefi yee anga u yesi.” 59 Ma ala den sani di den taki ya seefi be e kengi anga den seefi.

60 Da a moo hei apaiti begiman, di be sidon a mindii fu a kuutu opo taampu, ne a akisi Masaa Jesesi taki: “Saide meke i nái piki a tapu fu den sani di den sama e taki fi i ya? Den sani ya na tuu, efu na lei den e lei gi yu?” 61 Ma Masaa Jesesi á piki en ná wan mofu. A de fi en pii. Ne a moo hei apaiti begiman akisi en baka taki: “Na yu na a Kelestesi, a Manpikin fu a Seigi Wan?”

62 Ne Masaa Jesesi piki en taki: “A de letiso enke fa iseefi taki de. Da wan dei e kon di u o si a Manpikin di kon saka toon libisama ya sidon sidon a leti ana se fu Masaa Gadu, di abi ala taki. Da soseefi u sa si mi e kon a tapu a den woluku tu.”

63 Ne di Masaa Jesesi piki so, ne a moo hei apaiti begiman ati boon te, a ali en koosi piiti ne en sikin dalla. 64 Ne a taki: “U ná abi ná wan sama fanowdu moo fu taigi u sowtu ogii a man ya du. U yee fa ai meke sipowtu anga Gadu? San wi o du anga en?” Ne ala den man piki taki: “A mu dede!”

65 Da wantu fu den bigin towe wataa mofu a ini Masaa Jesesi fesi. Ne den tei wan koosi tapu en ain. Da den e naki en, ne en fesi kwaa. Da te den naki en, da den e meke sipowtu anga en taki: “Taigi u, osi! Apaiti takiman fu Masaa Gadu, sama naki yu?” Da den wakitiman fu kownu, di be e oli waki a kownu paleisi seefi, bigin naki Masaa Jesesi tu.

A sani di Masaa Jesesi be
bali Peitilisi

Mt 26:69-75; Lk 22:56-62; Jn 18:15-18,25-27

66 Da Peitilisi de a ini a dyali fu a osu ete a yuu di den e naki Masaa Jesesi so. Ma namo, da wan fu den uman di e wooko a ini a osu fu a moo hei apaiti begiman si Peitilisi. 67 Ne a uman ya luku en bun a pe a sidon e waan faya, ne a akisi en taki: “Hei! Yu ná wan fu den man fu Jesesi, no? A man fu Nasaleti Kondee?”

68 Ne Peitilisi seke ede taki: “Nono! Ná mi! Mi á sabi a sama di i e taki de.” Ne a opo fu waka go na a dyali mofu. Ne wanten wanten wan kakafoo bali, kokoliyekee.

69 Da a uman ya si di Peitilisi e waka e gwe. Ne a waka ne en baka. Ne a taigi den sama di taampu na a dyali mofu taki: “A man ya, na wan man fu a man Jesesi!”

70 Ne Peitilisi bali taki: “A ná tuu! Yu e lei gi mi.”

Ne ala den sama di be taampu de bali taki: “Eeye! Yu na wan fu den bakaman fu a man Jesesi! Yu na wan Galileya sama.”

71 Ne Peitilisi e sitee te ai sweli, taki a á sabi Masaa Jesesi. 72 Fa i si a kaba fu sitee, ne a kakafoo bali baka, kokoliyekee, di fu tu toon. Ne a kisi enseefi wanten san Masaa Jesesi be taigi en. Masaa Jesesi be taigi en taki, fosi wan kaka foo bali tu toon yu o lei dii toon taki, yu á sabi mi. Ne a poti ana a mindii ede bali wan gaan adyumadye.

15

Den tyai Masaa Jesesi go fu
Gaaman Pilatesi kuutu en

Mt 27:1,2,11-14; Lk 23:1-5; Jn 18:28-38

1 Namo, da fuuku mamanten, ne den hei apaiti begiman anga den leliman fu Dyuweiti anga den gaansama fu kondee oli wan gaan kuutu baka. Da na a kuutu ya den be o luku san fu den du anga Masaa Jesesi. Ne den fiti mofu taki den o sende Masaa Jesesi go a Gaaman Pilatesi.*f12* Na so den bui en ana, ne den tyai en gwe a Gaaman Pilatesi.

2 Ne Gaaman Pilatesi akisi Masaa Jesesi taki: “Yu na a kownu fu den Dyu?”

Ne Masaa Jesesi piki taki: “Na letiso a de, enke fa i si i taki de.”

3 Den hei apaiti begiman bigin taki ala sowtu ogii anga lei fu Masaa Jesesi. 4 Ne Gaaman Pilatesi akisi Masaa Jesesi taki: “I nái taki ná wan sani, no? Yee de, fa den sama e taki somen ogii fi yu.” 5 Ma Masaa Jesesi de pii. A á piki ná wan sani. Da Gaaman Pilatesi be foondoo di Masaa Jesesi á piki.

Gaaman Pilatesi taki Masaa Jesesi
mu dede

Mt 27:15-26; Lk 23:13-25; Jn 18:39-19:16

6 Da Gaaman Pilatesi be gwenti fu puu wan sama a dunguu osu ala Pasika Fesa. Da ala yali a be e akisi den foluku, sama den wani a puu a dunguu osu. Da na sama di den be wani a be puu a dunguu osu, na a sama de a be e puu. 7 Ma namo, da wan ogii kiiman den be e kai Balabasi, be de a dunguu osu a ten de. A man ya anga wantu taa man be kii sama di den be opo feti anga a Loma lanti. 8 Da wanlo sama di be komoto na a kuutu kon a Masaa Jesesi baka e bali gi Gaaman Pilatesi taki: “Gaaman Pilatesi, u wani i puu wan man a sitaafu osu gi wi enke fa i gwenti du ala Pasika.”

9 Ne Gaaman Pilatesi akisi den taki: “Sama u wani mi puu a dunguu osu gi u a yali ya? U wani meke mi losi a kownu fu den Dyu gi u?” 10 Bika Gaaman Pilatesi be sabi taki na fu dyalusu ede meke den hei apaiti begiman anga den leliman fu Dyuweiti be wani kii Masaa Jesesi. 11 Ne den hei apaiti begiman, di be de a den sama mindii e sutu faya a ondoo gi den sama fu den meke Gaaman Pilatesi losi Balabasi. Na so den sama bali: “Gaaman Pilatesi, na Balabasi i mu puu a sitaafu gi wi! Na Balabasi u wani meke i puu a sitaafu gi wi!”

12 Ne Gaaman Pilatesi akisi den taki: “Da san mi mu du anga a sama di den e kai Kownu fu den Dyu?”

13 Ne den bali taki: “Sipikii en a koloisi puu de!”

14 Ne Gaaman Pilatesi akisi den baka taki: “Saide mi mu sipikii en kii? Sowtu ogii a du?”

Ne den bigin bali moo taanga taki: “Sipikii en a koloisi! Sipikii en! Sipikii en! Sipikii en puu de.”

15 Da Gaaman Pilatesi á be wani opuulu anga den sama. Na dati meke a losi Balabasi. Ne a meke den suudati fi en wipi Masaa Jesesi wan mesaandi wipi. Ne di a meke den wipi en so kaba, ne a gi den suudati fi en Masaa Jesesi fu den tyai go sipikii kii.

Den suudati e poti Masaa
Jesesi wisiwasi

Mt 27:27-31; Jn 19:2,3

16 Ne den suudati tyai Masaa Jesesi go a wan peesi a ini a dyali fu Gaaman Pilatesi, ne den kai ala den suudati kon makandii. 17 Ne den puu en koosi, ne den wei wan gaan langa, baaw lebi koosi enke di kownu e wei gi en. Ne den teke wan takuu sowtu maka enke agwago, ne den lolo en enke a ati di kownu e wei. Ne den wei en gi en fu pee enke na wan kownu ati a wei. 18 Ne den bigin meke sipowtu anga en e soso en taki: “Odiyoo lesipeki Kownu fu Dyu!” 19 Ne den naki en anga wan tiki ne en ede gwoo. Soseefi den towe wataa mofu ne en. Ne den saka kini a doti e meke sipowtu e soso en enke na lesipeki anga gaandi den e gi en so. 20 Da di den kaba meke sipowtu anga en soso en so kaba, ne den puu a koosi di den be wei gi en, ne den wei enseefi koosi gi en baka. Ne den tyai en puu a ini a kondee go na a peesi pe den be o sipikii en na a koloisi.

Den sipikii Masaa Jesesi na a koloisi

Mt 27:32-44; Lk 23:26-43; Jn 19:17-27

21 Da di den de a pasi e tyai Masaa Jesesi fu go sipikii kii, ne den miti a dda fu Aleksandi anga Lufosi di den be e kai Simon fu Sileni Kondee a pasi. Ne den dwengi en fu tyai a koloisi fu Masaa Jesesi gi en. 22 Na so den tyai Masaa Jesesi go na a peesi di den e kai Golgata. Golgata wani taki, Edebon Peesi. 23 Ne den gi en win anga mile oli a ini. Ma a á wani diingi en. 24 Na so den sipikii Masaa Jesesi na a koloisi. Ne den iti lowte paati a koosi fi en gi den seefi.

25 Dati be sa de wanten fu neigin yuu mamanten so di den sipikii Masaa Jesesi poti na a koloisi. 26 Da den be sipikii wan pisi paanga poti a Masaa Jesesi ede tapu taki:

A KOWNU FU DEN DYU

27 Da boiti Masaa Jesesi, da den be koloisi tu taa man makandii anga en de. Wan de ne en leti ana se, a taawan de ne en kukutu ana se. Masaa Jesesi be de a mindii. We, den tu taa man de na sama di be de gaan fufuu kiiman. 28 Da a sani ya waka leti enke fa Masaa Gadu wowtu sikiifi taki: “A be de a pe den ogii ati sama de enke en na wan ogii ati sama tu.” 29 Da den sama di be e waka pasa be e seke ede, da den be e bali gi en taki: “O! Luku de. A ná a sama di be o booko a Mama Keliki, da a be meke en baka a ini dii dei, no? 30 Da puu iseefi na a koloisi pe i de ape meke u si no, di i taanga so!”

31 Da den bigiman fu Dyu keliki anga den leliman fu Dyuweiti be e meke sipowtu anga en e poti en wisiwasi taki: “A be e yeepi taa sama. Ma now a á poi yeepi enseefi.” Ne den e meke sipowtu anga en taki: 32 “O, Kelestesi! Kownu fu Islayeli Kondee! Puu iseefi na a koloisi meke u si, no? Da u sa biibi taki yu na a kownu fu den Dyu tuu.” Da soseefi den taa man di den be sipikii na a koloisi de, be e sipowtu anga en tu.

Masaa Jesesi boo koti

Mt 27:45-56; Lk 23:44-49; Jn 19:28-30

33 Da di twalufu yuu kisi, ne a hii kondee dunguu pii enke na neti. Da a dunguu ya be oli go miti dii yuu bakadina. 34 Da na a dii yuu de, ne Masaa Jesesi bali taanga taki: “Eloi, Eloi, lama sabaktani?” Dati wani taki: “Mi Gadu, mi Gadu, saide i fika mi wawan so?”

35 Da di wanlo sama di be taampu de, yee a bali “Eloi, Eloi,” ne den bali taki: “U aliki anda! Ai kai Eliya fu kon yeepi en.” 36 Ne wan man lon go teke wan siponsu, ne a dipi en go a ini wan asin di be de ape, ne a poti a wan tiki ede, ne a langa go a Masaa Jesesi mofu fu a diingi. Ne a man taigi den sama taki: “U tan pii! Meke u luku efu Eliya o kon yeepi en tuu.” 37 Ne Masaa Jesesi bali wan taanga bali, ne en boo koti.

38-39 Da di a edeman fu den suudati si fa Masaa Jesesi boo koti, ne a taki: “Aai! Eeye! A sama ya na a Manpikin fu Masaa Gadu tuu.” Da a seefi yuu di Masaa Jesesi boo koti, ne a gaan deki gaiden di be e tapu a kambaa, piiti dalla fu tapu, te a doti a tu pisi.

40 Da wantu uman be taampu a faawe e luku. Da Maliya fu Makidala anga Salome anga Maliya, a mma fu Yowsesi anga Jakowbesi be de a ini tu. 41 Da den uman ya anga tyaipi taa uman be kon anga en, di a be e kon a Jelusalem. Da na den uman ya be e solugu Masaa Jesesi anga den bakaman fi en a somen fasi.

Fa den beli Masaa Jesesi

Mt 27:57-61; Lk 23:50-56; Jn 19:38-42

42 We, pikinso moo, da a kina dei di den Dyu be e seeka gi, be o kai. Da den Dyusama á be o poi du ná wan sani moo, fu a dei de. 43 Namo, na a yuu de, ne wan fu den hei man di de wan Dyulanti fu kuutu sani, den be e kai Jowsef fu Alimateya Kondee, kon na a peesi pe den be sipikii Masaa Jesesi. A be de wan sama di e fuuwakiti a Nyun Tii fu Masaa Gadu. Ne Jowsef teke deki ati, ne a go a Gaaman Pilatesi, ne a akisi en taki: “Gaaman Pilatesi, mi kon begi i wan sani, baa. I sa gi mi pasi fu mi puu a dede sikin fu Masaa Jesesi na a koloisi, go beli?”

44 Ne Gaaman Pilatesi akisi en taki: “Jesesi dede kaba? Mi á wani biibi!” Ne a sende kai a edeman fu suudati di be e oli waki na a koloisi fu Masaa Jesesi. Ne a man kon. Ne Gaaman Pilatesi akisi en taki: “A man Jesesi, di den sipikii a mamanten ya, a dede kaba?”

45 Ne a suudati piki taki: “Iya, Gaaman, a dede kaba.”

Ne Pilatesi taigi Jowsef taki: “Jowsef! I sa teke a dede sikin fu Jesesi go beli enke fa i akisi.” 46 Ne Jowsef go, ne a bai sibikoosi te a kaba. Ne a puu a dede sikin fu Masaa Jesesi na a koloisi. Ne a lolo en a ini a sibikoosi. Ne a tyai a dede sikin fu Masaa Jesesi go poti a ini wan siton olo di den be diki poti de fu beli sama. Da di a poti a dede sikin go a ini a olo kaba, ne den lolo wan gaanbigi siton tapu a olo mofu. 47 Da Maliya Makidala anga Maliya, a mma fu Yowsesi be go anga Jowsef go luku pe a be o poti a dede sikin fu Masaa Jesesi. Da na so a dede anga a beli fu Masaa Jesesi be waka.

16

Masaa Jesesi opo baka
komoto a dede

Mt 28:1-8; Lk 24:1-12; Jn 20:1-10

1 Da di a kina dei fu den Dyu pasa, ne Maliya fu Makidala anga Salome anga Maliya a mma fu Jakowbesi, bai switi sumee sani fu go lobi na a dede sikin fu Masaa Jesesi. 2 Ne, sonde mamanten fuuku fa i si san opo, ne den dii uman e go na a siton geebi olo. 3 Da, di den de a pasi e go, ne den pakisei taki: “Fa wi o du puu a gaanbigi siton na a olo mofu?”

4 Ma, di den doo na a olo, ne den si taki a gaanbigi siton lolo komoto na a olo mofu kaba. 5 Ne den go a ini a siton geebi olo. Ne haa, den si wan yonkuman. A wei weti koosi fann sidon a den leti ana se. Ne den foondoo, te den poti ana a mofu.

6 Ne a yonkuman taigi den taki: “U á feele! A ná Jesesi fu Nasaleti, di den sipikii kii a koloisi u e suku, no? A opo komoto a dede kon a libi baka! A á de ya! U luku de pe a be didon! 7 U go, da u taigi den bakaman fi en anga Peitilisi taki: ‘Ai go a den fesi a Galileya. Da a sa miti den anda enke fa a be taigi den.’ ” 8 Ne den komoto a ini a siton geebi olo, ne den lon gwe anga gaan feele na ati anga ala beifi sikin. Den á taigi ná wan sama wan sani, bika feele be moo den.

Masaa Jesesi miti anga den
bakaman fi en

Mt 28:1-10,16-20; Lk 24:13-53; Jn 20:11-23; Ap 1:6-8

9 We, sonde mamanten fuuku di Masaa Jesesi opo baka komoto a dede, da na Maliya fu Makidala na a fosi sama di si en. Di Masaa Jesesi be e waka e deesi sama a be puu seibin takuu jeje na a uman ya tapu. 10 Ne a go, ne a taigi den bakaman di be de anga gaan buduufu na ati e tyali e kee e kusumi. 11 Da den á biibi en, di a taigi den taki a si Masaa Jesesi, bika a weki baka komoto a dede kon a libi.

12 Moo lati, ne Masaa Jesesi soi enseefi gi tu bakaman fi en di den be de a ini a kondee e waka go a den osu. Bika a á be soi enseefi gi den enke fa a be gwenti. 13 Ne den tu bakaman daai go baka a Jelusalem go taigi den taawan. Ma den taawan á be wani biibi den tu.

14 Da wan leisi, di ala den elufu bakaman sidon e nyan makandii, ne Masaa Jesesi kon a den mindii haa. Ne a bali den fu a fasi fa den nái biibi, anga fu di den á be e biibi den sama di taigi den taki den si en.

Masaa Jesesi gi den bakaman fi en
wan gaan wooko

15 Ne Masaa Jesesi taigi den taki: “U go na ala peesi a goontapu, da u taigi ala sama a Bun Nyunsu fu mi. 16 Da sama di o biibi teke dopu, sa fende a libi fu tego. Ma sama di ná o biibi, o fende a tego sitaafu.” 17 Ne a taigi den go doo taki: “Den gaan foondoo sani ya, o pasa a mindii fu den sama di e biibi mi tuutuu. Den sa teke mi nen yaki takuu jeje puu a sama tapu. Den o taki taa tongo taki. 18 Efu den oli takuu sineki anga ana, sani ná o du den. Efu den diingi takuu sani seefi, sani ná o du den. Den o poti ana a sikiman tapu, da den sikiman sa kon bun baka.”

Masaa Gadu teke Masaa Jesesi tyai
go a tapu

Lk 24:50-53; Ap 1:9-11

19 Da, baka di Masaa Jesesi taki anga den bakaman fi en so, ne Masaa Gadu teke en tyai go a tapu, a Masaa Gadu Kondee. Na anda Masaa Gadu gi en a moo hei peesi ne en leti ana se. 20 Ne den bakaman fi en opo go paati a Bun Nyunsu na ala se. Da Masaa Gadu taampu gi den seefi seefi. Bika den du somen foondoo foondoo sani di e soi taki a Bun Nyunsu di den e tyai, na Masaa Gadu a komoto tuu!

Lukasi

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

14

15

16

17

18

19

20

21

22

23

24

Lukasi

Den sani fu Masaa Jesesi di Lukasi sikiifi

Wan wowtu a fesi

Da disi na wan pisi buku di wan man den e kai Lukasi sikiifi. Lukasi na be wan dataa, soseefi a ná be wan Dyusama. Ma a kon toon mati anga wan bosikopuman fu Masaa Jesesi den e kai Pawlesi. A be e waka e lontu anga en e paati a bosikopu fu Masaa Gadu.

Da a meke a biifi ya sende gi wan mati fi en den en kai Teyofili. Teyofili a ná be wan Dyusama, ma a be wani meke a sabi den sani fu Masaa Jesesi tu. Ma a ná enke na Teyofili wawan a meke a biifi ya sende gi. Nono! A meke en fu ala sama di o leisi en, biibisama anga Dyu te go doo ala sama di á de biibisama seefi, fu ala den fiya sa fusutan en.

Bika somen sama be yee a wowtu fu Masaa Gadu kaba, ma den á be yee en na a fasi enke fa Lukasi sikiifi en ya. Ma na fu di a wani meke den yee en fini fini meke a sikiifi den sani fu Masaa Jesesi ya poti a pampila.

1

Lukasi e gi Teyofili odi

1-3 We, mi Lukasi e sende bigi odi gi yu, mi gaan lesipeki mati Teyofili. So, enke fa i sabi, da somen sama sikiifi sani kaba fu a libi fu Masaa Jesesi. Da, na san den sama di be si anga den eigi ain anga den fosi diniman fu a Bun Nyunsu taigi den, na dati den sikiifi. Ma, miseefi ondoosuku den sani ya fini fini enke fa den waka tuutuu, fu sikiifi sende gi yu. 4 Da yuseefi sa si taki, na pilisisi a seefi enke san, di i be leli kaba.

Wan Basiya fu Masaa Gadu Kondee
tyai bun nyunsu kon gi Sakalia

5 Da a yuu di Helowdesi be de kownu fu Judeja, da i be abi wan apaiti begiman den be e kai Sakalia. A be de a kulu apaiti begiman fu Abiya. A uman fi en na be fu a lo fu Aalon tu, enke Sakalia seefi. 6 Sakalia anga Elisabeti, na tu sama, di be e libi letiopu fasi gi Masaa Gadu. Den be e oli ala weiti fu Masaa Gadu. Ná wan sama, di be poi fende wan fowtu a den. 7 Ma, Sakalia anga Elisabeti á be abi ná wankodo pikin. Bika Elisabeti á be poi de anga bee. Ma soseefi, da Sakalia anga Elisabeti, na be tu gaandi sama kaba tu, di á be poi meke pikin moo.

8 Ma, namo da wan dei, da Sakalia anga den taa hei apaiti begiman fu a kulu fu Abiya, be mu wooko a ini a Mama Keliki. 9 Da, den be abi a gwenti, fu iti lowte luku on di fu den apaiti begiman mu go a ini a Mama Keliki a dei de, fu boon switi sumee sani gi Masaa Gadu. Di den iti a lowte, ne a soi taki, na Sakalia mu go. 10 Da, di a go, da somen sama be de na a keliki e begi.

11 Namo, di Sakalia de a ini a keliki, ne a si wan Basiya fu Masaa Gadu Kondee*f1* wan toon wan toon so. A taampu na a leti ana fu a apaiti begi tafaa, di den e boon switi sumee sani gi Masaa Gadu. 12 Da, di Sakalia si a Basiya fu Masaa Gadu Kondee, ne a feele te en ati piiti.

13 Ne a Basiya taigi en taki: “Ná feele, Sakalia! Masaa Gadu yee den begi fi yu. Yu uman, Elisabeti, o meke wan manpikin. Da i mu kai a pikin ya, Johanisi. 14 Da a pikin ya o gi yu gaan piisii. Da soseefi a o meke somen taa sama abi gaan piisii tu. 15 Bika a o de wan bigiman a Masaa Gadu ain. Da noiti a pikin ya á mu diingi win efu taanga diingi di e duungu sama. Da fanafu en mama bee, da a Jeje fu Masaa Gadu o de ne en tapu.

16 “A o tyai somen sama fu Islayeli kon daai libi baka kon a Masaa Gadu. 17 A pikin o de enke a apaiti takiman fu Masaa Gadu di den be e kai Eliya, enke fa a Jeje fu Masaa Gadu be de a Eliya tapu. Soseefi, leti enke fa a Jeje fu Masaa Gadu be e tii Eliya, na soseefi a o tii a pikin ya tu. Da a o waka a Masaa fesi, fu seeka ala sani gi en, fosi a kon. Da a o daai den dda anga den pikin ati, meke den daai libi bun anga denseefi. A o meke den di á be e aliki Masaa Gadu daai libi kon e libi, enke den sama di e libi bun a Masaa Gadu ain. Leti enke fa mi taki ya, na so a o pasa.”

18 Ne Sakalia akisi a Basiya fu Masaa Gadu Kondee taki: “Fa mi sa sabi taki, den sani di i taki ya na tuu? Bika mi anga Elisabeti gaandi pasa a peesi kaba fu meke pikin.”

19 Ne a Basiya fu Masaa Gadu Kondee piki en taki: “Mi na Gabiliyeli*f2*. Mi e tan koosube fu Masaa Gadu. Ne en sende mi kon, fu taigi yu den sani ya. Ma yu á biibi mi. 20 Da, fu di yu á biibi san mi taigi yu, meke yu ná o poi taki moo, fu te enke a dei di ala den sani di mi taki ya pasa. Bika, a dei o doo, di den sani ya o pasa tuu leti enke fa mi taki.”

21 Da den sama di be de a doose be e luku Sakalia fu a kon a doose. A be foondoo den fa Sakalia be tan langa a ini a keliki osu so. 22 Ne den sama de a doose te, fosi Sakalia kon a doo. Ma di Sakalia kon a doo, ne na anga ana ai taki anga den sama. Bika a á be poi taki moo. Ne den sama sabi kaba taki, Sakalia miti anga wan sani a ini a keliki osu. Bika a be e soi den anga ana.

23 Ne Sakalia tan du en wooko a ini a Mama Keliki, te di a yuu doo, ne a go a osu baka. 24 Ne a á langa moo bakadati, ne Elisabeti, a uman fu Sakalia, oli bee. Da di a oli a bee kaba, ne a tapu enseefi a osu feifi mun langa. A nái go a pe sama de. 25 Ne Elisabeti taki: “Masaa Gadu, i du gaan bun gi mi, baa! Bika yu puu sen a mi ain, a libisama fesi.”

Masaa Gadu sende en Basiya
Gabiliyeli go a Maliya

26 Da di Elisabeti de anga sigisi mun bee, ne Masaa Gadu sende Gabiliyeli, wan fu den Basiya fu Masaa Gadu Kondee, go a Nasaleti a Galileya, 27 a wan yonkuu uman den e kai Maliya. Jowsef be poti mofu ne en fu libi. Jowsef na be wan bakaten pikin fu Kownu Dafeti paansu. 28 Da di a Basiya fu Masaa Gadu Kondee kon a Maliya, ne a gi en odi taki: “Fa ai go, Maliya? I abi bun ede moo ala uman. Masaa Gadu de anga yu. Ne a teke gaan bun ati fasi namo luku yu. Bika a abi gaan piisii anga yu.”

29 Ma namo, di Maliya yee den wowtu ya, a be feele, te a be wani buuya, bika a á be sabi san den be wani taki. 30 Ne a Basiya fu Masaa Gadu Kondee taigi en taki: “Ná feele, Maliya! Masaa Gadu teke yu poti apaiti fasi, fu du wan bun gi yu. 31 Bika yu sa de anga bee, da yu o meke wan manpikin. Da te a pikin ya meke, da i mu kai en, Jesesi. 32 A pikin ya sa hei a Masaa Gadu ain. Da den o kai en, Pikin fu a moo Hei Gadu a tapu. Masaa Gadu o gi en a kownu sutuu fi en avo gaansama Dafeti, fu tii sani. 33 Da a o tii den bakaten pikin fu a avo gaansama fu Dyusama, Jakopu. A tii fi en sa de fu tego.”

34 Ne Maliya akisi a Basiya taki: “Fa mi o du de anga bee? Mi á siibi anga man wanten.”

35 Ne a Basiya piki en taki: “A Apaiti Jeje fu Masaa Gadu o kon a ini yu anga kaakiti, da i sa de anga bee. Da fu di na a Apaiti Jeje o meke i de anga bee, meke den sa kai a pikin ya, Pikin fu Masaa Gadu. A pikin ya libi o seeka de silli apaiti fasi, sondee fowtu gi Masaa Gadu. 36 I sisa Elisabeti de anga sigisi mun bee nownow na a gaandi gaandi yuu fi en ya. Da a sa meke wan manpikin. I si? A Elisabeti, di ala sama be e taki ná o meke pikin ná wan ten moo, ne en de anga bee. 37 Bika ná wan sani de di Masaa Gadu á poi du. Ala san di Masaa Gadu taki, musu pasa enke fa a taki.”

38 We, ne Maliya piki a Basiya fu Masaa Gadu Kondee taki: “A bun! Mi de a ini mi Masaa ana ini. Meke a du anga mi enke fa i taki de.” Ne, di den taki so, te den kaba, ne a Basiya fu Masaa Gadu Kondee gwe fi en baka.

Maliya go ne en sisa Elisabeti

39 Da wan satu pisiten a baka di a Basiya fu Masaa Gadu Kondee taki anga Maliya so kaba, ne Maliya opo, ne a waka esi esi go na a pisiwataa fu Judeja, a wan pikin kondee a den mongo mindii. 40 Da di a doo a kondee kaba, ne a go a Sakalia osu. Ne a gi Elisabeti odi. 41 Ma namo, di Elisabeti yee a odi fu Maliya, ne a pikin dyombo a ini en bee e sikopu futu. Ne a Jeje fu Masaa Gadu kon a Elisabeti tapu.

42 Ne Elisabeti bali taki: “Maliya! Seigi fi yu a Masaa Gadu bigi moo ala taa uman. Soseefi seigi fi yu a Masaa Gadu bigi, fu a pikin di de a ini i bee de tu.” 43 Ne Elisabeti taki go doo taki: “Oho! Fa mi du abi a bun ede ya, taki a mama fu mi Masaa kon a mi osu kon luku mi? 44 Bika, di mi yee a odi fi yu, ne a pikin di de a ini mi bee piisii te a sikopu futu. 45 We, Maliya! Fu di i du san Masaa Gadu wani, da i sa fende seigi ne en. Bika ala den sani di a taigi yu de, o pasa tuu.”

Maliya gafa Masaa Gadu

46 Ne Maliya seefi daai gafa Masaa Gadu. A taki:

“Mi e gafa Masaa Gadu anga mi hii ati.

47 Mi e piisii tuu a ini mi ati anga a Gadu fu mi. Ne en na mi Yeepiman.

48 Bika Masaa Gadu luku mi enke wan mofinawan,

ne a opo mi.

Da a opo di a opo mi ya, ná abi kaba.

Bika fu alaten, sama sa kai mi nen taki, na so Masaa Gadu be seigi mi.

49 Bika, na a Sama di abi ala makiti a goontapu, ne en du mi a gaan bun ya.

A gaan bun ya, na a Sama di abi ala makiti a goontapu, ne en du mi en.

A Sama ya de kiinkiin sondee fowtu.

50 Da alaten Masaa Gadu e du gaan bun naamo gi den sama di e lesipeki en. Bika a abi tyali ati fu libisama.

51 Da Masaa Gadu abi makiti fu du ala sani.

Bika a booko den bigi fasi sama anga den hei membee wan saka.

52 Ai naki den gaan kownu puu a den kownu sutuu.

Ma ai opo den saka fasi sama kon poti hei.

53 Ai paati den gudu fi en gi den pinaman di e angii fi en.

Ma ai sende den guduman gwe anga soso ana.

54 A abi tyali ati naamo e yeepi den Islayeli.

55 A á feegete san a be paamisi u tata Abalaham anga den bakapikin fi en,

bika alaten ai yeepi den leti enke fa a be paamisi den.”

56 Da di Maliya gafa Masaa Gadu so kaba, ne a tan dii mun anga Elisabeti, fosi a daai gwe baka a Nasaleti Foto, a pe a be e tan.

Elisabeti meke Johanisi

57 Da na so, di a yuu doo fu Elisabeti meke, ne a meke a manpikin. 58 Da di den famii fi en anga den sama fu a pisi kondee pe ai tan, yee taki a meke a pikin, ne den piisii anga en te, ná sipowtu, bika den si taki Masaa Gadu du wan gaan bun gi Elisabeti.

59 Da di a pikin abi aitin dei, ne den kon fu koti en sani mofu enke fa den Dyu be gwenti, fu soi taki a pikin ya libi de fu Masaa Gadu wawan. Da den be wani kai a pikin Sakalia enke en dda. 60 Ma Elisabeti taki: “Nono! U á mu kai en Sakalia. U kai en, Johanisi.”

61 Ma den sama taki: “Nono! Wi á poi kai en Johanisi, bika ná wan sama fu a famii abi a nen de.” 62 Ne den sama daai go a Sakalia, ne den akisi en taki, fa a wani den kai a pikin.

63 Ne a soi den anga ana taki, meke den gi en wan sani meke a sikiifi.*f3* 64 Ne den sama gi en sani fu a sikiifi. Ne a teke den sani, ne a sikiifi taki: “Na a pikin ya den e kai, Johanisi.” Da a sani ya foondoo ala den sama di be de ape. Ne wanten di Sakalia sikiifi so, ne walla en tongo losi. Ne a bigin taki baka. Ne a gi Masaa Gadu bigi nen anga daa.

65 Da ala den sama foondoo te, ná sipowtu. Ala den sama fu a pikin kondee a den mongo mindii de be e taki fu san pasa. 66 Da a toli ya paati na a hii mongo pisi fu Judeja. Da ala sama di yee a toli ya e akisi denseefi taki: “We, da san a pikin ya o toon di bigi so?” Bika den be si taki, Masaa Gadu be de anga a pikin ya.

Sakalia gi Masaa Gadu gaantangi

67 Da a Jeje fu Masaa Gadu kon a Sakalia tapu, ne a taki wan bosikopu fu Masaa Gadu. 68 A taki:

“Gaantangi fu Masaa Gadu, a Gadu fu Islayeli.

A kon puu wi, den sama fi en a sitaafu.

69 Bika a o toon wan gaan taanga yeepiman

na a lo paansu sama fu Kownu Dafeti.

70-71 Da a o gi wi a pikin ya,

leti enke fa Masaa Gadu be meke den fositen apaiti takiman fi en

be paamisi den gaansama fu wi langa ten kaba a fesi.

Da Masaa Gadu be meke den apaiti takiman fi en

be paamisi den gaansama taki,

ne en be o kon puu wi a den feyanti fu wi ondoo.

72-75 Bika Masaa Gadu taki a be abi tyali ati

anga den gaansama fu wi fu yeepi den.

Da a be kuudei anga a avo gaansama fu wi,

di den be e kai Abalaham taki,

a o puu den bakaten pikin fi en a den feyanti fu den ondoo.

Bika a be meke wan sweli anga wi tata Abalaham taki,

a be o puu wi a den feyanti fu wi ondoo, fu u be sa waka ne en baka kiinkiin sondee feele anga sondee fowtu.

Da son langa wi e libi, u be sa waka enke fa Masaa Gadu wani.

76-77 Da a pikin fu mi ya, den sa kai yu,

wan apaiti takiman fu a moo hei Masaa Gadu fu tapu.

Bika yu o waka a fesi fu Masaa go taigi den sama meke den seeka denseefi fu a kon fi en.

Yu o bali bosikopu gi den taki, meke den daai den libi meke Masaa Gadu yeepi den.

Da a sa gi den paadon fu den takuudu anga ogii fu den.

78-79 Bika Masaa Gadu abi tyali ati fu libisama.

Da a á wani meke den waka a dunguu moo gi dede e sitaafu.

A dati meke a sende a leti fi en kon a goontapu, leti enke fa a san e kiin ala peesi te a opo.

Na fu den be sa komoto a dunguu kon de fiifii a ini a leti fu Masaa Gadu.”

Da na so a Jeje fu Masaa Gadu meke Sakalia taki wan bosikopu.

80 Da a pikin e goo e kon. A be e kisi moo fusutan, bika a Jeje fu Masaa Gadu be de anga en. Ne a pikin goo te di a bigi, ne en wawan go a ini wan gaan sabana ini go e tan. Da, di a yuu fu Masaa Gadu doo, ne a komoto a ini a gaan sabana ini kon a den Islayeli fi en. Ne ai bali a bosikopu fu Masaa Gadu gi ala den sama.

2

Masaa Jesesi meke

Mt 1:18-25

1 Da na a ten de, da a moo gaan kownu*f4* a Loma Foto be sende wan bosikopu go na ala den kondee, di a be abi taki fu den. A taki: “Ala sama fiya mu go sikiifi den nen poti a lanti buku, bika den e teli onmen sama de a ini a kondee.” 2 Da disi na a fosi toon di den o teli sama a ini a kondee ya. Da a yuu ten ya, na Gaaman Kwiliniyesi na be gaaman fu Siliya. 3 Da iniiwan sama be mu go poti den nen a lanti buku na a kondee pe den avo fu den be meke.

4-5 Da Jowsef be komoto a Nasaleti Foto, a Galileya pisiwataa anga Maliya en poti mofu uman. Ma namo, da Maliya be de anga gaan bee. Ne den go te den doo Betelehem a Judeja pisiwataa. Betelehem na a foto fu a fositen Kownu Dafeti. Bika Jowsef na be wan bakaten manpikin fu Kownu Dafeti paansu. Na dati meke a be mu go a Betelehem, fu go poti en anga Maliya nen.

6 Da di den doo Betelehem, da Maliya yuu be doo fu a meke. 7 Ne a meke. A meke wan manpikin. A fosi pikin fi en. Ne a lolo a pikin a ini koosi, ne a poti en a ini wan baki di den e poti nyanyan gi meti fu nyan. Bika peesi á be de a ini a lanti osu fu den tan. A be fuu gwingwin. Ne na a osu fu den meti den gi den fu siibi.

Masaa Gadu sende wan Basiya fi
en kondee go a den sikapuman

8 Da a neti di Maliya meke, da i be abi wantu man a ini wei, na a pisi kondee de. Den be e waki den sikapu fu den. 9 Ne wanten so wan Basiya fu Masaa Gadu Kondee*f5* kon a den. Ne ala peesi kiin dyelle enke gaandei. Na Masaa Gadu seefi a leti ya komoto. Da di den sikapuman si a Basiya fu Masaa Gadu Kondee, ne den dyombo te den bigin feele. 10 Ne a Basiya taigi den taki: “U á feele! Mi tyai a moo gaan piisii nyunsu kon gi u. A nyunsu ya o meke a hii foluku fii gaan piisii. 11 Bika a neti ya, da a Yeepiman fu u meke kon a goontapu. En na Kelestesi, a na a Masaa fu u. A meke a Betelehem, na a foto fu Kownu Dafeti. 12 Meke mi soi u fa u sa sabi a pikin ya. Te u go, da u o si a didon lolo lolo a ini koosi, a ini wan baki di den e poti nyanyan gi meti.”

13 Ne wanten di a Basiya taki so, ne onmen tenti taa Basiya fu Masaa Gadu Kondee kon mokisa anga en. Ne den bali baaya gi Masaa Gadu gaandi taki:

14 “U bali baaya gi Masaa Gadu!

U bali baaya gi Masaa Gadu ne en kondee a tapu anda.

Fii kon a goontapu gi ala libisama di e libi enke fa Masaa Gadu wani.

Masaa Gadu abi piisii anga den.”

15 Da di den Masaa Gadu Kondee Basiya gafa Masaa Gadu so, ne den daai gwe baka a Masaa Gadu Kondee a tapu. Ne den sikapuman piki denseefi taki: “We, baala oo! U kon meke u go a Betelehem, a pe a pikin meke go luku a sani di Masaa Gadu taigi u ya.”

16 Ne den go a Betelehem. Ne di den doo de, ne den si taki, ala sani waka leti enke fa a Basiya fu Masaa Gadu Kondee be taki. Den si Maliya anga Jowsef anga a pikin. A pikin didon a ini wan baki di den e poti nyanyan gi meti.

17 Da di den sikapuman si en so kaba, ne den go taigi ala sama ala den sani di a Basiya fu Masaa Gadu Kondee be taigi den, fu a pikin. 18 Da ala sama di yee a sani fu a pikin ya e poti ana a mofu e foondoo. 19 Ma Maliya dati, teke ala den sani di a yee ya, oli a ede e poti dipi pakisei. 20 Da di den sikapuman ya daai baka e go a ini a wei, ne den e singi e piisii gaan piisii fu san di den be yee anga san di den si. Bika ala sani be waka enke fa a Basiya fu Masaa Gadu Kondee be taigi den.

Den kai a pikin, Jesesi

21 We, ne den de te a pikin abi aitin dei, ne den koti a maiki a manpeesi gi en, enke fa a weiti fu Masaa Gadu taki. Ne den kai a pikin Jesesi, enke fa a Basiya fu Masaa Gadu Kondee be taigi Maliya fu kai a pikin, fosi a be de anga bee fi en.

Maliya anga Jowsef poti Jesesi a
Masaa Gadu ana

22-24 Da Maliya anga Jowsef be tyai a pikin go a Jelusalem, fu go poti a Masaa Gadu ana, enke fa a Dyuweiti be taki. Bika a Dyuweiti ya be taki: “Ala fosi manpikin di wan uman meke, a mu gi Masaa Gadu en.” A seefi ten de, da Maliya yuu be doo fu komoto a meke osu tu. Ne a tyai tu doifi go a Jelusalem tu, fu a wasi komoto a meke osu enke fa a Dyuweiti be taki. Bika a Dyuweiti ya be taki: “Te wan uman meke wan pikin, da na fotenti dei langa a mu de a meke osu. Da te a o wasi komoto a meke osu, da a mu tyai tu pikin paansu doifi ofu tu yonkuu doifi go boon gi Masaa Gadu.”

Simiyon gafa Masaa Gadu

25 Da a yuu di Maliya anga Jowsef e go a Jelusalem, da wan man be de ape den be e kai Simiyon. Simiyon na wan sama di be e libi letiopu fasi gi Masaa Gadu. Soseefi ai lesipeki Masaa Gadu. Da a be e luku on ten Masaa Gadu be o puu den Islayeli sama a sitaafu. Da a Apaiti Jeje fu Masaa Gadu be de ne en tapu. 26 Da a Jeje be taigi en taki, a á be o dede fosi a be si Kelestesi, a Kownu di Masaa Gadu be paamisi taki a be o sende kon gi den. 27 Da di den tyai a pikin kon, ne a Jeje fu Masaa Gadu tyai Simiyon kon a ini a Mama Keliki tu. Da di a doo a ini, ne a si taki den tyai a pikin kon fu seeka enke fa a weiti fu Masaa Gadu taki. 28 Ne a teke a pikin a ini en ana, ne a gafa Masaa Gadu taki:

29 “Kee baa, Masaa Gadu!

Now mi sa dede anga wan switi ati.

30 Bika, miseefi si a Yeepiman anga miseefi ain enke fa i paamisi mi.

31-32 I sende en kon gi wi Islayeli sama anga ala taa sama a goontapu, fu yeepi wi.

A pikin ya o puu wi na a se fu dunguu tyai kon na a leti fi i. Da a o leli wi a bun pasi di wi mu waka.

Da na fu a pikin ya ede meke somen sama o kai wi Islayeli sama nen taki: ‘A pikin fu Islayeli sama yeepi ala sama fu goontapu.’ ”

33 We, den wowtu di Simiyon taki ya, foondoo Maliya anga Jowsef te, ná sipowtu. 34 Ne Simiyon begi Masaa Gadu gi den, te a kaba. Ne a taigi Maliya taki: “Maliya! A pikin ya o booko somen sama fu Islayeli Kondee saka. Ma soseefi, a o opo somen sama fu Islayeli Kondee tu. Da a o puu ala den ogii di de a somen sama pakisei fu du kon a doo. Masaa Gadu gi wi a pikin ya enke wan maiki fu soi wi fa Masaa Gadu seefi de. Sani di sama á be si wan dei, den o si ne en. Sani di sama á be yee wan dei, den o yee ne en. Na fu dati ede meke somen sama ná o lobi en. 35 Ma wan dei o kon di wan takuu sani o pasa anga a pikin ya. A o hati yu moo enke, te den be o sutu yu anga fetihow a i boo fu ati doo kisi taase.”

Hana gafa Masaa Gadu

36 Ma namo, da wan uman den e kai Hana, be de a ini a keliki osu tu. Masaa Gadu be e gi en bosikopu fu gi taa sama. Ne en dda den be e kai Fanuweli, fu a lo fu Aseli. Seibin yali baka, di a uman ya anga en man be libi ne en yonkuu ten, ne a man dede. 37 Ne a de sondee man, fu te enke fa a abi aititenti a fo yali ya. Da dei anga neti a uman ya e de a ini a Mama Keliki e begi Masaa Gadu. Son dei, a be e de sondee nyan seefi fu begi. 38 Da a yuu di Simiyon e taki de, ne a mma ya kon a ini a keliki osu tu. Ne di a si a pikin, ne a bigin gi Masaa Gadu daa. Ne ai taigi ala den sama di be e luku fu Masaa Gadu sende a Paamisi Kownu kon fu puu Jelusalem a sitaafu taki: “A Paamisi Kownu kon kaba.”

Den daai baka go a Nasaleti

39 Da na so Maliya anga Jowsef seeka ala sani enke fa a Dyuweiti taki, te a kaba. Ne den daai gwe baka a den kondee Nasaleti, na a pisiwataa fu Galileya. 40 Da a pikin e goo e kon. Ai bigi toon manengee. Moo anga moo, ai abi kiin fusutan fu den sani fu Masaa Gadu anga den sani fu libisama. Masaa Gadu seefi de anga en e yeepi en anga ala sani.

Jesesi fika a baka a Jelusalem

41 Da Maliya anga Jowsef be gwenti go a Jelusalem ala yali fu nyan a gaan piisii fesa fu den Dyu den e kai Pasika. 42 Da di Jesesi abi twalufu yali, ne en anga den go a Jelusalem na a Pasika Fesa. 43 Da di a Pasika Fesa kaba, ne den daai baka e gwe a osu, a Nasaleti Foto. Ma Jesesi be fika a baka a Jelusalem. Da Jowsef anga Maliya á be sabi taki, Jesesi fika a baka. 44-45 Bika den be denki taki, son ten a be waka anga den taa sama di den anga den be go a Jelusalem na a Pasika Fesa. A dati meke den waka wan hii dei, te di neti fosi den bigin suku en. Den suku en a den famii anga den mati fu den, ma den á fende en.

46 Da di den á fende en, ne den daai baka gwe a Jelusalem. Na dii dei langa di den suku Jesesi, fosi den go fende en a ini a Mama Keliki fu Dyu. A sidon a den leliman fu Dyuweiti mindii e aliki fa den e leli Gadu wowtu. Da a be e akisi den sani tu. Da den be e gi en piki fu san a be e akisi den. 47 Ala den sama be e foondoo fu a fasi fa a be e fusutan sani anga a fasi fa a be e piki den sani.

48 Da di den si en, ne den foondoo. Ne Maliya bali taki: “Oho, Jesesi! Pikin! San meke i du so anga wi du? Tide meke di fu dii dei di mi anga i dda e booko ede e suku yu!”

49 Ne Jesesi piki den taki: “Fu saide meke u booko ede suku mi so? U á sabi taki, mi mu du den wooko fu mi Tata, no? Efu u be sabi dati, da u á be o booko ede suku mi so.” 50 Ma fa a pikin taki de, en dda anga en mma á be sabi san a wani taigi den. Den á fusutan en seefi.

51 Ne den teke en, ne den go baka a Nasaleti. Ma Jesesi be e saka enseefi a den ondoo e du san den taki. Ma Maliya teke den wowtu fu Jesesi oli a ede poti dipi pakisei naamo.

52 Da a pikin e goo e kon. On moo ai bigi, on moo en fusutan fu sani e opo. Masaa Gadu anga libisama lobi en.

3

A bosikopu di Johanisi be e bali

Mt 3:1-12; Mk 1:1-8; Jn 1:6-8,19-28

1 Da na di fu tin na feifi yali, fu a tii fu Tibeliyasi, di be de a moo gaan kownu a Loma Foto, ne Johanisi bigin wooko. Kownu Tibeliyasi be abi somen taa edeman ne en ondoo, di be e wooko gi en, fu tii taa pisiwataa enke edeman. Gaaman Pontiyesi Pilatesi be e tii a pisiwataa den be e kai Judeja. Kownu Helowdesi be e tii a pisiwataa den be e kai Galileya. Filipi, a baala fu Kownu Helowdesi, be e tii den tu pisiwataa den e kai Ituleya anga Takownisi. Da Gaaman Lisaniyasi be e tii a pisiwataa den e kai Abileina. 2 We, a yuu de, da Anasi anga Kayafasi na be den tu moo hei apaiti begiman. Ne Masaa Gadu kai a pikin fu Sakalia di den e kai Johanisi puu a ini a sabana fu bigin wooko. 3 Ne Johanisi opo e bali bosikopu gi den sama fu den kondee kondee, na a pisiwataa fu a Joodani Liba taki, fu den kon teke dopu, fu daai libi. Meke Masaa Gadu sa gi den paadon, fu takuudu anga ogii. 4 A sani ya waka leti enke fa Masaa Gadu be piki Jesaja, enke wan apaiti takiman fi en, fu sikiifi a fositen taki:

“A tongo fu wan bosikopuman o bali a ini a gaan sabana taki:

‘U seeka pasi gi a Masaa,

meke a pasi sa kon taampu letiopu tollo.

5 Meke ala dipi saka peesi kon hei.

Meke ala mongo kon booko saka miti doti.

Meke ala bendi bendi fu a pasi kon taampu letiopu.

Ala den olo olo seefi mu kon seeka silli miti doti.

6 Da ala sama o si a yeepi fu Masaa Gadu.’ ”

7 Da, di Johanisi bali a bosikopu ya, ne onmen tenti sama kon ne en fu a dopu den. Ne a taigi den taki: “U takuu ati sineki sani! Fa u du sabi taki, u mu lon gi a gaan atiboon fu Masaa Gadu di de a pasi fu kon? 8 We, u mu soi tuutuu taki u daai libi. Ma u á mu luku taki, fu di u avo gaansama Abalaham anga Masaa Gadu be de mati, da Masaa Gadu ná o sitaafu u moo. Kweti! Bika efu Masaa Gadu wani, a sa meke den siton di u e si ya, daai kon toon bakaten pikin fu Abalaham, a u peesi. 9 Da soseefi a akisi fu Masaa Gadu de na a bon kaba fu faa en. Da ibii bon di de ape, di nái meke bun nyanyan, da den o faa en towe a ini faya boon.”

10 Namo den sama akisi Johanisi taki: “Da san u mu du moo?”

11 Ne a piki den taki: “Efi i abi tu impi, gi a sama di ná abi wan. Da efi i abi nyanyan, da gi a sama di ná abi fu nyan.”

12 Da baka fu den, ne den sama di e piki lantimoni kon ne en fu a dopu den tu. Ne den akisi en taki: “We, Mesiti oo! San u mu du moo?”

13 Ne a piki den taki: “Te u e piki lantimoni, u á mu teke moo ipi moo enke san lanti poti.”

14 Ne den suudati seefi kon, ne den akisi en taki: “We, san u dati mu du?”

Ne a piki den taki: “U á mu suku toobi anga sama e dwengi den fu gi u moni. Soseefi, u á mu lei gi sama tyai den go a kuutu fu moni ede. U meke a moni di lanti e pai u sai u.”

15 Da di den sama yee fa Johanisi taki, ne den pakisei taki: “A ná a Kelestesi, a di Masaa Gadu be taki a o sende kon gi u de ya, no?” Bika den be e luku on ten a Kownu di Masaa Gadu be paamisi den, be o kon. 16 Ma Johanisi piki den taki: “Nono! Mi e dopu u anga wataa. Ma u luku Awan di makiti bigi moo mi, a o kon a mi baka! Ma mi á dyendee sai fu losi susu puu a futu gi en seefi. En dati o dopu sama anga a Apaiti Jeje anga faya. 17 A de kaba kaba fu seeka a nyanyan fi en. Den bun nyanyan a o kibii ne en baakoto. Ma den poli wan a o iti a ini faya di noiti e tapu, fu den boon poli.” 18 Na so Johanisi e bali den sama naamo e gi den a Bun Nyunsu fu Masaa Gadu.

19 Ma namo, da Johanisi be bali Kownu Helowdesi, fu di kownu be teke en baala uman e libi anga fu den somen taa ogii sani di a be e du. 20 Ne kownu komoto, ne a du wan moo gaan ogii. Bika a kisi Johanisi poti a ini dunguu osu.

Masaa Jesesi teke dopu

Mt 3:13-17; Mk 1:9-11

21 Ma bifo den be poti Johanisi a dunguu osu, da somen sama be e kon ne en fu a dopu den. Na so Masaa Jesesi seefi kon fu kon teke dopu tu. Da a yuu di Masaa Jesesi e dopu, ne ai begi. Da di a begi te wan pisi, ne tapu a den woluku piiti opo palan. 22 Ne a Apaiti Jeje fu Masaa Gadu saka kon ne en tapu enke wan doifi. Ne wan Tongo taki a tapu anda taki: “Yu na mi Manpikin di mi lobi. Mi hii ati e piisii anga yu.”

Den sama fu a lo fu Masaa Jesesi

Mt 1:1-17

23 Da Jesesi be abi diitenti yali di a bigin fu wooko leli sama. Da den sama be teke taki, na Jowsef, a pikin fu Eli ne en dda.

24 Eli na be a pikin fu Matati.

Da Matati na be a pikin fu Leifi.

Da Leifi na be a pikin fu Milki.

Da Milki na be a pikin fu Yanai.

Yanai na be a pikin fu Jowsef.

25 Da Jowsef na be a pikin fu Matatiyasi.

Da Matatiyasi na be a pikin fu Amosi.

Da Amosi na be a pikin fu Naahem.

Da Naahem na be a pikin fu Hesili.

Da Hesili na be a pikin fu Nagai.

26 Nagai na be a pikin fu Maata.

Da Maata na be a pikin fu Matatiyasi.

Da Matatiyasi na be a pikin fu Semeyen.

Da Semeyen na be a pikin fu Yowseki.

Da Yowseki na be a pikin fu Yowda.

27 Yowda na be a pikin fu Yowanan.

Da Yowanan na be a pikin fu Lesa.

Da Lesa na be a pikin fu Selubabeli.

Da Selubabeli na be a pikin fu Seyaltiyeli.

Da Seyaltiyeli na be a pikin fu Neli.

28 Neli na be a pikin fu Milki.

Da Milki na be a pikin fu Adi.

Da Adi na be a pikin fu Kowsan.

Da Kowsan na be a pikin fu Emadan.

Da Emadan na be a pikin fu Eli.

29 Eli na be a pikin fu Josuwa.

Da Josuwa na be a pikin fu Eliyesolu.

Da Eliyesolu na be a pikin fu Yolemu.

Da Yolemu na be a pikin fu Matati.

Da Matati na be a pikin fu Leifi.

30 Leifi na be a pikin fu Simiyon.

Da Simiyon na be a pikin fu Juda.

Da Juda na be a pikin fu Jowsef.

Da Jowsef na be a pikin fu Yownan.

Da Yownan na be a pikin fu Eliyaken.

31 Eliyaken na be a pikin fu Meleya.

Da Meleya na be a pikin fu Mena.

Da Mena na be a pikin fu Matata.

Da Matata na be a pikin fu Naatan.

Da Naatan na be a pikin fu Dafeti.

32 Dafeti na be a pikin fu Isai.

Da Isai na be a pikin fu Obeti.

Da Obeti na be a pikin fu Bowasi.

Da Bowasi na be a pikin fu Saala.

Da Saala*f6* na be a pikin fu Nakson.

33 Nakson na be a pikin fu Amenadabu.

Da Amenadabu na be a pikin fu Admen.

Da Admen na be a pikin fu Alini.

Da Alini na be a pikin fu Sesilon.

Da Sesilon na be a pikin fu Pelesi.

Da Pelesi na be a pikin fu Juda.

34 Juda na be a pikin fu Jakopu.

Da Jakopu na be a pikin fu Isaki.

Da Isaki na be a pikin fu Abalaham.

Da Abalaham na be a pikin fu Telaki.

Da Telaki na be a pikin fu Naakolu.

35 Naakolu na be a pikin fu Seluku.

Da Seluku na be a pikin fu Lewu.

Da Lewu na be a pikin fu Pelegi.

Da Pelegi na be a pikin fu Ebeli.

Da Ebeli na be a pikin fu Seila.

36 Seila na be a pikin fu Kaina.

Da Kaina na be a pikin fu Alipakisa.

Da Alipakisa na be a pikin fu Sem.

Da Sem na be a pikin fu Nowa.

Da Nowa na be a pikin fu Lameki.

37 Lameki na be a pikin fu Metusala.

Da Metusala na be a pikin fu Heinoki.

Da Heinoki na be a pikin fu Yeleti.

Da Yeleti na be a pikin fu Mahalaleli.

Da Mahalaleli na be a pikin fu Keinan.

38 Keinan na be a pikin fu Enosi.

Da Enosi na be a pikin fu Seti.

Da Seti na be a pikin fu Adan.

Ma Adan na be a pikin fu Masaa Gadu.

4

Didibii tesi Masaa Jesesi a ini
a gaan sabana

Mt 4:1-11; Mk 1:12,13

1 Da di Masaa Jesesi komoto a Joodani Liba pe den dopu en, da a Jeje fu Masaa Gadu be de ne en tapu wan taanga fasi. Ne a tyai en gwe a ini a gaan sabana ini. 2 Ne a didibii go tesi en anda. Bika Masaa Jesesi poti nyanyan a wanse, fu begi fotenti dei anga fotenti neti langa a ini a gaan sabana anda. Na so di den fotenti dei pasa, ne angii moo en.

3 Ne a didibii taigi en taki: “Di yu na a Manpikin fu Masaa Gadu tuutuu, da taigi den siton ya, meke den toon beele, osi, fi i fende nyan?”

4 Ma Masaa Jesesi piki en taki: “Nono! Masaa Gadu Buku sikiifi taki: ‘A ná nyanyan namo e oli wan sama a libi.’ ”

5 Ne didibii tyai en go a wan gaan hei peesi, ne te fi i pingi ain opo, ne a soi Masaa Jesesi ala den kondee kondee fu goontapu anga ala den gudu fu den. Ne a taigi en taki: 6-7 “I si ala den sani di i si de? Na mi abi ala. Da na sama di mi wani, mi e gi den. So, da mi o gi yu ala den kondee ya anga ala den gudu fu den. Soseefi mi o gi yu a makiti fu taki fu den. Ma, da i mu sutu kini a doti begi mi fosi.”

8 Ne Masaa Jesesi piki en taki: “Nono! Bika, a sikiifi a Masaa Gadu Buku taki: ‘Na Masaa Gadu wawan u mu begi, na Masaa Gadu wawan u mu dini! Ná wan sama moo.’ ”

9 Ne a didibii teke en, ne a tyai en go a Jelusalem, te na a moo hei peesi, na a tapu osu fu a Mama Keliki. Ne a taigi en taki: “Di i na a Manpikin fu Masaa Gadu, da fee saka ya go a doti anda, osi? Da ná wan sani o du yu. 10 Bika Masaa Gadu Buku taki:

‘Masaa Gadu o sende den Basiya fi en*f7* kon yeepi yu,

fu sani á du yu.

11 Den Basiya fu Masaa Gadu Kondee o tyai yu na ana

meke yu á naki i futu a ná wan siton.’ ”

12 Ne Masaa Jesesi piki en baka taki: “Ma Masaa Gadu Buku sikiifi tu taki: ‘Wi á mu tesi Masaa di de a Gadu fu wi.’ ”

13 Da na so didibii tesi Masaa Jesesi na ala fasi fa a man, ma a á be poi kisi en, fu a du san a wani. Ne a fika en de, ne a gwe fosi.

Masaa Jesesi bigin wooko
a Galileya

Mt 4:12-17; Mk 1:14,15

14 Ne bakadati, ne Masaa Jesesi daai kon baka a Galileya. Da a Jeje fu Masaa Gadu be de ne en tapu taanga. Da a á be de ape langa seefi fosi sama be sabi taki, a be de ape. 15 Bika a be e go a ini den Dyu keliki osu e go e leli den sama Masaa Gadu wowtu. Da ala sama be e gafa en, fu fa den be si a be sabi leli sama den sani.

Den sama fu Nasaleti ati boon a
Masaa Jesesi

Mt 13:53-58; Mk 6:1-6

16 Da di a de a Galileya de te wan pisi, ne a go a Nasaleti a pe a be kiya. Ne a de ape te a kina dei fu den Dyu doo, ne a go na a keliki enke fa a be gwenti. Ne a opo taampu fu leisi wan pisi fu Gadu wowtu gi den. 17 Ne den teke wan pisi fu Gadu wowtu, di Jesaja, wan fositen apaiti takiman fu Masaa Gadu sikiifi, ne den langa gi en. Ne a opo en, ne a leisi a pisi di sikiifi taki:

18 “A Jeje fu Masaa Gadu de a mi tapu.

Masaa Gadu sende mi fu taki a Bun Nyunsu fi en gi den pootiman.

Masaa Gadu sende mi, fu taigi den sama di de tetei taki:

‘Mi sa puu den na a katibo di den de ape, fu den de booboo.’

Masaa Gadu sende mi, fu taigi den beendiman taki: ‘Den ain sa kon bun.’

Masaa Gadu sende mi, fu taigi den sama di de a sitaafu anga pina taki: ‘Den sa komoto na a sitaafu anga a pina kon de fu den boo.’

19 Soseefi a sende mi, fu taigi ala libisama fiya taki: ‘A yuu doo di Masaa Gadu teke gaan bun ati fasi namo luku libisama.’ ”

20 Ne di Masaa Jesesi kaba, ne a lolo a pampila baka, ne a langa gi den baka. Ne a go sidon. Ne ala den sama di be de a ini a keliki osu fika e luku en dunn. 21 Ne a taigi den taki: “A sama di Masaa Gadu taki a sende na a pisi di u leisi de, na mi.”

22 Di a taki so, te a kaba, namo a taki switi gi den sama te, a foondoo den. Ma toku, den á gafa en anga den hii ati, bika den daai e akisi denseefi taki: “Sama na a sama di taki a taki de? A ná a pikin fu Jowsef, no?”

23 We, ne di Masaa Jesesi si so, ne a piki den taki: “U wani koti odoo gi mi taki: ‘Kaabita e deesi, ma enseefi kini bigi?’ Bika u be yee fu den sani di i e du a Kafalnayemu. Da di i kon a iseefi kondee ya, da du den gi den sama fi yu ya tu meke u si.” 24 Ma Masaa Jesesi piki den taki: “U aliki bun! Meke mi taigi u: ‘Wan apaiti takiman fu Masaa Gadu, ná abi nen ne enseefi kondee.’

25-26 “Bika luku a apaiti takiman fu Masaa Gadu, di den be e kai Eliya. A ten di a be de, na so den á be e oli en fu sani tu. A be tapu a alen hiihii dii yali anga sigisi mun langa, ne en kondee Islayeli ya. Ne wan gaan angiiten be kon a Islayeli Kondee fu di alen á be e kai. Da na a angii yuu ya, da somen pooti uman be de a ini Islayeli Kondee ya, di man dede fika a ganda. Ma toku, Masaa Gadu á be sende Eliya go a wan fu den uman ya. Ma a sende en go, te a wan hii taa kondee den e kai Salefati, na a pisiwataa fu Sidon Kondee fu go du wan gaan foondoo sani gi wan hii taa kondee uman di man dede fika a ganda. 27 Na soseefi a be de na a ten fu a apaiti takiman fu Masaa Gadu di den be e kai Elisa. A ten de, da somen sama fu Islayeli be de anga gwasi siki. Ma Elisa á deesi ná wan fu den. Ma a fika den go deesi Naamani, wan man di komoto te a wan taa kondee den kai Siliya.”

28 We, di Masaa Jesesi taki so, ne den sama di be de a ini a keliki osu, ati boon te, den ain lebi nyan. 29 Ne den opo gwugwulu, ne den toto Masaa Jesesi gei gei poti a doo. Ne den tyai en go te, na a mongo mofu fu a kondee, fu toto en towe go a ondoo. 30 Ma, te fu den membee, ne kuli, a daai waka pasa a den mindii gwe fi en.

Masaa Jesesi puu wan takuu sani
a wan sama tapu

Mk 1:21-28

31 Da Masaa Jesesi go a Kafalnayemu, na a seefi pisiwataa fu Galileya. Da te kina dei, da a be e go a den Dyu keliki go e leli sama Masaa Gadu wowtu. 32 Da a be e foondoo den sama, fu a fasi fa a be e leli den. Bika i be sa si taki, a be e leli den enke wan sama di sabi san ai taki.

33 Ma namo, da wan dei di a de a ini a keliki osu e leli den sama, da wan sama be de ape anga wan sani ne en tapu. Ne a sani bali na a sama tapu taki: 34 “Jesesi fu Nasaleti! San i kon du ya? A kon i kon fu kii wi kaba? Mi sabi sama a yu! Yu na a Apaiti Sama fu Masaa Gadu.”

35 Ma wanten Masaa Jesesi kaasi den taki: “Tapu mofu de! Komoto ne en tapu gwe wanten!” Ne a sani towe a man a doti, a den sama fesi, ne a komoto ne en tapu gwe, sondee fu du wan ogii anga a man.

36 Da den sama be foondoo te, den taigi denseefi taki: “Ai kaasi den takuu sani, da wanten den e du san a kumandei den fu du. Anga a gaan makiti anga taanga fi en, a puu a takuu sani na a man tapu.” 37 A nyunsu ya paati na a hii pisiwataa fu Galileya.

Masaa Jesesi deesi wan sama di
be abi taanga feba

Mt 8:14-17; Mk 1:29-34

38 Da di Masaa Jesesi komoto na a keliki, ne a go a Simon osu. Ma namo, di den go doo, da a main fu Simon be didon anga taanga feba a kama. Ne den sama di be de ape a ini a osu begi Masaa Jesesi, fu a deesi en gi den. 39 Ne Masaa Jesesi go a ini a osu. Ne a sende ala den sama go a doo. Ne a waka go taampu na a kama sikin. Ne a kaasi a feba fu a gwe komoto na a mma sikin. Ne wanten a feba gwe. Ne a uman opo, ne a seeka sani gi den, den nyan.

40 Da di sapaten, san dongo, ne den sama tyai onmen tenti sama anga ala sowtu siki kon a Masaa Jesesi fu a deesi den. Ne Masaa Jesesi poti ana a den tapu, deesi ala den fiya. Da wansi sowtu siki den sama be abi, toku a deesi ala fiya. 41 Da soseefi a puu somen takuu sani a somen sama tapu. Da den sani be e bali gi Masaa Jesesi taki: “Yu na a Manpikin fu Masaa Gadu!” Ma Masaa Jesesi á be e gi den pasi fu taki. A be e kaasi den fu den tapu mofu wanten. Bika den takuu sani be sabi taki, en na a Kelestesi.

Masaa Jesesi paati a Bun Nyunsu na
ala den kondee

Mk 1:35-39

42 Da a taa dei fi en, fuuku mamanten, ne Masaa Jesesi wawan opo go a wan koo peesi. Ne den suku en te, den go si en. Ne den begi Masaa Jesesi gaantangi fu a á gwe, ma fu a tan anga den a den kondee de. 43 Ma Masaa Jesesi piki den taki: “Mi mu go a den taa kondee go paati a Bun Nyunsu di e taki, fu a Nyun Tii tu Masaa Gadu tu. Meke den yee. Bika na fu a sani de ede meke mi kon a goontapu.” 44 We, ne ai waka na ala den kondee kondee fu den Dyu fiya e paati a Bun Nyunsu fu Masaa Gadu gi den a ini den keliki osu fu den.

5

Masaa Gadu soi den fosi bakaman
fu Masaa Jesesi wan sani

Mt 4:18-22; Mk 1:16-20

1 Ma namo, da wan dei, da Masaa Jesesi be de a wataa mofu, fu a ze fu Genesaleti. Da somen sama ali kon ne en te a ipi, fu yee Masaa Gadu wowtu. 2 Ne Masaa Jesesi si tu boto a lampeesi de. Den boto ya na be fu wanlo fisiman di be komoto a peesi kon e losi den seepi e seeka. 3 Wan fu den fisiman ya na be Simon. Ne a subi go a ini a boto fu Simon. Ne a taigi Simon fu a toosi a boto go a wataa afu, fu a sa taki anga den sama.

4 Ne Masaa Jesesi sidon a ini a boto taki anga den sama te a kaba. Ne a taigi Simon taki: “So, we Simon! Wai a boto go a mindii wataa! Da i towe i seepi kisi fisi!”

5 Ne Simon piki taki: “Mesiti! A di na yu taki, meke mi o towe a seepi baka. Ma ofuso, mi á be o towe en moo. Bika na hii neti u towe seepi suku fisi kaba sondee fu kisi wan siiba. Ma toku, di na yu taki so, da u sa iti luku baka.” 6 Ne den iti den seepi a wataa. Ne den kisi fisi te, a seepi e suku fu piiti. 7 Ne den bali kai den taa sama di den anga den be e fisi makandii, fu kon yeepi den anga den fisi. Ne den kon a den. Ne den e kisi den fisi poti a ini den tu boto te, a fika pikinso moo fu den tu boto sungu.

8-9 Da di Peitilisi si den somen fisi di den kisi, ne a foondoo te, a kai anga kini a doti, a Masaa Jesesi fesi, bali taki: “Masaa! Komoto a mi se ya, baa! Bika mi a ná wan bun libisama. Mi á waiti sai fi i kon a mi se.” 10 Soseefi a sani ya foondoo Johanisi anga Jakowbesi, den tu manpikin fu Da Sebedi di be e wooko anga Simon Peitilisi.

Ne Masaa Jesesi taigi Simon taki: “Simon! Ná feele moo! I be e kisi fisi. Ma fanafu now, mi o meke i toon sama di e kisi libisama enke fisi tyai kon biibi a mi.” 11 Ne den tyai den boto go poti baka. Ne den komoto a soo, fika ala den sani fu den de, go e waka a Masaa Jesesi baka.

Masaa Jesesi deesi wan gwasiman

Mt 8:1-4; Mk 1:40-45

12 Da bakadati, ne Masaa Jesesi go a wan kondee. Ma namo, da wan gwasiman be de ape. Da di a gwasiman si Masaa Jesesi, ne a lon kon sutu kini a doti kai tapu fesi a doti e begi en taki: “Masaa, baa! Mi sabi taki efi i wani, i poi fu deesi mi puu a gwasi siki ya, baa!”

13 Ne Masaa Jesesi langa ana oli en. Ne a taki: “Mi wani! Kon bun baka!” Ne wanten di Masaa Jesesi taki so, ne a man kon bun kelle baka. 14 Ne Masaa Jesesi bali en taki: “Ná taigi ná wan sama san mi du gi yu. Ma go na apaiti begiman fu a Mama Keliki, meke den si taki i kon bun. Da du san a weiti fu Mosesi e taigi yu fu du, te i kon bun fu gwasi siki. Bika Masaa Gadu be gi Mosesi wan weiti a sikiifi taki: ‘Wan Islayeli sama di kon bun fu gwasi siki mu tyai wan paiman go gi Masaa Gadu, fu sama sa si taki, a kon bun tuu.’ ” 15 Ma anga ala fa Masaa Jesesi bali a man de, toku sama yee sani fu Masaa Jesesi na a hii peesi de. Ne ala sama e kon a Masaa Jesesi, fu a deesi den fu den siki di den abi. 16 Ma Masaa Jesesi be lobi go a ini a gaan sabana go begi en wawan. Na so a fika den sama de, ne a go a ini a sabana ini go begi.

Masaa Jesesi deesi wan lanman

Mt 9:1-8; Mk 2:1-12

17 We, ne wan taa dei, ne Masaa Jesesi e leli den sama Masaa Gadu wowtu baka. Da den Faliseiman anga den leliman fu Dyuweiti seefi be de ape tu. Den be komoto na a hii Galileya anga hii Judeja pisiwataa, anga soseefi Jelusalem Foto. Ma namo, da a taanga fu Masaa Gadu be de a Masaa Jesesi tapu fu deesi siki. 18 Da di Masaa Jesesi leli den sama te wan pisi, ne wantu man tyai wan lanman a wan daagi tapu kon a Masaa Jesesi. 19 Ma den á be poi pasa go doo a Masaa Jesesi a ini a osu. Bika sama be ipi seefi. Ne den subi go na a osu tapu, ne den puu wantu fu den siton na a osu tapu. Ne den pasa a man anga a daagi na a olo saka go leti a Masaa Jesesi fesi. 20 Da di Masaa Jesesi si fa den man di tyai a mati fu den kon ya e biibi taanga, ne a taigi a lanman taki: “Mi mati! I kisi paadon fu den takuudu anga ogii fi yu.”

21 Da di den Faliseiman anga den leliman fu Dyuweiti yee fa Masaa Jesesi taki, ne den kuutu a ini denseefi taki: “Fa wan libisama sa taki so wan sani? Ai oli Gadu a sipowtu! Bika ná wan sama di man fu gi libisama paadon fu takuudu anga ogii, boiti Masaa Gadu wawan.”

22 Ma Masaa Jesesi be sabi san de a ini den. Ne a taigi den taki: “Saide meke u e denki so du? 23 Fu taigi wan sama taki, a kisi paadon fi en takuudu anga ogii, efu fu taigi en taki: ‘Opo taampu waka!’ on di moo taanga? 24 Ma u mu sabi taki, a Manpikin di saka kon toon libisama ya abi makiti a goontapu, fu gi sama paadon fu takuudu anga ogii.” Ne a daai, ne a taigi a lanman taki: “Opo taampu! Teke i daagi waka go a osu!” 25 Ne dyandyalan, a man dyombo opo na ala den sama fesi. Ne ai waka e gafa Masaa Gadu e gwe a osu. 26 Ala sama fiya foondoo. A gei enke den á be wani biibi den ain. Ne den gafa Masaa Gadu taki: “Ai, Masaa Gadu bigi! U si gaan foondoo sani tide.”

Masaa Jesesi kai Leifi fu waka
ne en baka

Mt 9:9-13; Mk 2:13-17

27 Ne bakadati, ne Masaa Jesesi komoto de e gwe. Ne di ai gwe, ne a si wan man den e kai Leifi*f8*, sidon ne en kantoo doo mofu e piki lantimoni. Ne Masaa Jesesi kai en fu a kon toon wan bakaman fi en. 28 Ne a man opo, ne a fika ala den sani fi en de, ne a waka go fu go waka a Masaa Jesesi baka.

29 Da di den de te wan dei, ne Leifi oli wan gaan fesa ne en osu gi Masaa Jesesi. Somen taa mati fu Leifi di be e piki lantimoni anga wantu taa sama be de na a piisii ya tu. 30 Da di den de na a fesa te wan pisi, ne wan duupu Faliseiman anga leliman fu Dyuweiti si Masaa Jesesi sidon e nyan anga den man di e piki lantimoni anga den taa takuu libi man fu a kondee de. Da a sani ya á bun gi den. Ne den akisi den bakaman fu Masaa Jesesi taki: “Fu saide meke u sidon e nyan anga den man di e piki lantimoni anga den taa takuulibi sama de?”

31 Ma Masaa Jesesi yee den. Ne a piki den anga wan ageisi toli taki: “ ‘Na sama di e siki, na dati abi dataa fanowdu. Ma sama di á siki, ná abi dataa fanowdu. Dataa de gi sikiman anga malengiiman.’ 32 Mi á kon kai den bunbun sama, ma mi kon fu kai den sama di sabi taki, den libi á bun, fu den daai den libi.”

Saide den bakaman fu Masaa
Jesesi nái tan anga angii fu begi?

Mt 9:14-17; Mk 2:18-22

33 Ma namo, wan dei, ne wan duupu Faliseiman anga leliman fu weiti akisi Masaa Jesesi taki: “Mesiti! Saide meke den bakaman fi yu ná abi ten, di den e tan sondee nyan fu begi enke wi anga den bakaman fu wi? Den bakaman fu Johanisi a Dopuman seefi, abi ten di den e tan sondee nyan fu Gadu tu.”

34 Ne Masaa Jesesi gi den wan toli taki: “Fa mi anga den bakaman fu mi de ya, da a de leti enke te wan man toow anga wan uman. Di a man toow, ne a kai somen sama fu kon meke piisii anga en. We, solanga a toowman de na a fesa anga den, da na soso nyan meke piisii namo den o de. 35 Ma te di a dei o doo, te a toowman ná o de moo, da den sa abi ten di den o go e de sondee nyan fu begi.”

36 Ne a gi den ete wan ageisi toli. A taki: “A o taanga gi u, fu teke san mi e taki. Bika, te wan gaandi koosi fi i piiti, da anga san yu o lapu en? Ná anga wan gaandi pisi koosi, no? Bika efi i lapu a gaandi koosi anga wan nyunyun pisi, da te i wasi en, da a nyunyun pisi koosi o ali piiti komoto na a gaandi koosi. Da a gaandi koosi o piiti moo bigi.

37 “Na soseefi, a á fiti fu u poti nyun meke win go a ini gaandi saka di meke anga meti buba. Bika a dee taanga kaba. Da di a win o kuku, da a o soopu a gaandi saka basi towe a win poli. Da a kon, i lasi win, i lasi saka. 38 Nyunyun win meke fu poti a ini nyunyun saka, di á poi basi lasi en.

39 “Ma efu wan sama diingi gaandi win, da a ná o wani diingi nyunyun meke win moo. Bika, da a o si enke a gaandi win di a diingi switi moo a nyun meke win.”

6

Masaa Jesesi na basi fu a kina dei

Mt 12:1-8; Mk 2:23-28

1 Da a wan kina dei fu den Dyu, ne Masaa Jesesi anga den bakaman fi en e waka pasa a wan goon ini. Da wan sani enke alisi de a ini a goon ya. Ne den bakaman fi en booko den sani ya e pii e nyan. 2 Ma namo, ne wantu Faliseiman bali gi den taki: “Luku de! U si san u e du? Saide meke u e booko den sani na a kina dei ya fu du? U á si taki fa u e du de na Gadu weiti u e poli, no?”

3 Ne Masaa Jesesi piki den taki: “U á leisi a Masaa Gadu Buku san a avo gaansama fu u di den e kai Kownu Dafeti anga den bakaman fi en be du di angii be kii den, no? 4 Di den go na a Mama Keliki, ne den teke den beele di den poti a Masaa Gadu fesi de, ne den nyan. Ma a weiti e soi taki, na den apaiti begiman fu Dyu keliki wawan sa nyan den beele de. Ma Kownu Dafeti anga den bakaman fi en nyanmi den.”

5 U meke mi taigi u, meke u sabi: “A Manpikin di saka kon toon libisama ya, na a gaan Masaa fu a kina dei.”

Masaa Jesesi deesi wan sama
a kina dei

Mt 12:9-14; Mk 3:1-6

6 Da wan taa kina dei, ne Masaa Jesesi go a ini wan Dyu keliki baka, go e leli sama. Ma namo, wan man be de ape, di be siki ne en letise ana. A ana be dee fika kamboo. 7 Da wan duupu Faliseiman anga leliman fu Dyuweiti be de a ini a keliki osu, poti ain e luku efu Masaa Jesesi o deesi a siki ana man, na a kina dei ya, fu den sa fende pasi kaagi en.

8 Ma, da Masaa Jesesi be sabi kaba, san den be e pakisei a ini den ati. A dati meke a kai a siki ana man taki: “Man! Opo kon taampu a fesi ya. Ne a man opo, ne a kon taampu de.” 9 Ne Masaa Jesesi daai, ne a akisi den sama di de ape taki: “San Gadu Buku e soi u fu u du a kina dei? U mu du bun ofu u mu du ogii? U mu yeepi sama di de fu dede fu puu den a dede mofu ofu u mu fika den fu dede?”

10 Ne Masaa Jesesi luku den dunn. Ne a daai go, ne a taigi a man taki: “Langa i ana, osi?” Ne a man langa ana. Ne wanten de, ne a ana kon bun kelle baka enke fa a be de. 11 We, di den Faliseiman anga den leliman fu Dyuweiti si taki Masaa Jesesi deesi a man, ne den ati teke faya. Ne den oli wan kuutu, fu luku fa den sa fende wan fasi fu kii Masaa Jesesi.

Den twalufu bakaman fu
Masaa Jesesi

Mt 10:1-4; Mk 3:13-19

12 Ne wan pisi a baka, ne Masaa Jesesi go a wan mongo go begi. Da a tan de begi wan hiihii neti. 13 Ne di mamanten, ne a kai den sama di be e waka ne en baka kon ne en. Ne di den sama kon, ne a teke twalufu man a ini den toonmi en bakaman, fu waka anga en go na ala peesi pe ai go. Da Masaa Jesesi be e kai den man ya apaiti bosikopuman.

14 Da den twalufu man di a be teke ya, na be:

Simon Peitilisi, anga en baala

Andeleyasi

Jakowbesi

Johanisi

Filipi

Baatomeyosi

15 Mateyesi

Towmasi

Jakowbesi

a manpikin fu Alefeyosi

Simon Selotu*f9*

16 Judasi

a pikin fu Jakowbesi

Judasi Iskaliyotu

a man di seli Masaa Jesesi gi den ogii ati sama den kii.

Masaa Jesesi deesi somen sama

Mt 4:23-25

17 Ne Masaa Jesesi anga den twalufu bakaman fi en anga den taa sama di be lobi waka ne en baka anga somen taa sama ete, saka a mongo go a wan sabana peesi. Namo, da somen sama fu a hii pisiwataa fu Judeja, anga Jelusalem Foto, anga den foto enke Tilosi anga Sidoni na a sikin liba fu a ze, be kon a Masaa Jesesi. 18 Den be kon fu yee a leli fi en. Taawan be kon fu a deesi den. Son sama di be abi takuu sani a den tapu, e toobi den, be kon a Masaa Jesesi tu, fu a puu den gi den. Da a puu ala den takuu sani fiya a den sama tapu gi den. 19 Ala sama be e meke moiti fu langa ana oli en. Bika a taanga fu Masaa Gadu be e komoto ne en, e deesi ala den fiya.

Fa sani o waka bun gi den
bakaman fu Masaa Jesesi

Mt 5:1-12

20 Da baka di Masaa Jesesi kaba deesi den sama, ne a opo ede luku den bakaman fi en. Ne a taigi den taki:

“Seigi fu u di de enke mofinawan.

Bika u o fende a bun di de a ini a Nyun Tii fu Masaa Gadu.

21 Da seigi fu sama tu, di e angii fu de enke fa Masaa Gadu wani.

Bika Masaa Gadu o gi yu a sani di yu e angii de.

Soseefi seigi fu sama di e kee nownow.

Bika bakaten, da a kee fu den o daai kon toon lafu.

22 Da seigi fu yu, di libisama e buuse,

fu di u poti biibi na a Manpikin di saka kon toon libisama ya.

Seigi o de gi u, anga ala fa den e puu u a den mindii. Den e kosi u, e poli u nen na ala se a kondee.

23 “Da u mu dyombo piisii, te den e du den sani ya anga u. Bika u o kisi wan gaan paiman a Masaa Gadu. Na so den sama fu fositen be du ala sowtu ogii anga den fositen apaiti takiman fu Masaa Gadu tu.”

Ogii di o miti den sama bakaten

24 “Da heelu fu u di e taki: ‘U gudu kaba, da u ná abi Masaa Gadu fanowdu moo.’

Bika, bakaten den gudu fu u ná o de a teli moo.

Da u o fika piipii sondee wan sani.

Bika u be nyan den bun fu u pasa a fesi kaba.

25 Da heelu fu u di e taki: ‘U ná abi Masaa Gadu fanowdu moo, fu di u sete u libi poti kaba enke fa u wani.’

Bika wan ten e kon, di u o de sondee san u abi fanowdu.

Soseefi heelu fu u di e dyombo e lafu, e meke piisii.

Bika wan ten e kon, na soso kee u o go e kee, fu pina ede.

26 Da heelu fu u di sama e gafa, fu di u e libi enke fa den wani.

Bika na so den sama fu fosi be e gafa sama di be e gi falisi bosikopu taki, den na apaiti takiman fu Masaa Gadu.”

U mu lobi den feyanti fu u

Mt 5:38-48; 7:12a

27 Ne Masaa Jesesi taigi den bakaman fi en go doo taki: “U aliki mi! U mu lobi den feyanti fu u. Da soseefi u mu du bun gi den sama di buuse u tu. 28 Te sama e kosi u, e fuuku u, da u mu begi fu sani waka bun gi den. Soseefi u mu begi bun gi den sama di e du ogii ati sani anga u. 29 Efu wan sama naki i wan baala ana a i sikin fesi, daai a taase fesi gi en, meke a naki tu. Efu wan sama teke i dyakiti, puu i impi gi en tu. 30 Soseefi, efu wan sama begi i wan sani fi i, ná ogii gi en. Ma gi en. Efu wan sama teke wan sani fi yu, yu á mu teke en ne en baka. 31 A fasi fa i wani sama libi anga yu, na letiso i mu libi anga sama tu.

32 “Bika sowtu wini a abi efi i lobi den sama di lobi yu namo? A ná abi ná wan wini. Bika, na so den sama di e libi sondee Masaa Gadu e libi tu. 33 Da efu yu e du bun gi sama di i sabi taki o du bun gi yu baka, da sowtu wini dati o abi? A á abi ná wan wini seefi. Bika den sama di e libi sondee Masaa Gadu, na so denseefi e libi tu. 34 Da efi i e yuu sani gi sama, di i sabi taki sa gi yu en baka, da sowtu wini dati abi? A ná abi ná wan wini. Bika, den sama di e libi sondee Masaa Gadu, na a seefi fasi de, denseefi e libi tu.

35 “Nono! U á mu libi so. U mu lobi u feyanti. U du bun gi den. Te u yuu sani gi den, u á mu luku taki, den mu gi u en baka. Da, te u libi so, da u o fende wan gaan paiman a Masaa Gadu. Soseefi na a fasi de, u o gei u Tata, Masaa Gadu seefi, bika na so ai libi. A abi bun ati fu libisama. Bika ai yeepi sama di nái gi en daa, te go doo den takuu ati wan seefi. 36 Da u mu abi tyali ati fu sama leti enke fa Masaa Gadu u Tata abi tyali ati fu den.”

Wi á mu kaagi kaagi taawan

Mt 7:1-5

37 Ne Masaa Jesesi taigi den go doo taki: “Ná kaagi fu taawan, da kaagi seefi ná o kon miti yu baka. Ná kaagi taawan taki, a mu kisi sitaafu fu wan sani di a du. Da Masaa Gadu seefi ná o sitaafu yu tu. Yu á mu oli sama na ati, da sama ná oli yu na ati tu. 38 Lobi gi sama sani, da Masaa Gadu o gi i baka, moo enke san i be poti pakisei seefi. Bika a o lai wan gaan bakisi, te a lai, da a langa gi yu. Bika anga a seefi sani di yu e teke maiki sani gi sama, anga en o teke maiki sani gi yu baka.”

39 Ne a koti wantu nongo gi den taki: “Beendiman á poi tyai beendiman na ana. Ofuso, ala den tu o kai a ini gotoo, dede. 40 Soseefi wan sikoo pikin á poi sabi sani enke a mesiti fi en. Ma te a leli ala sani fu a mesiti, fosi a o de enke a mesiti.”

41-42 Ne Masaa Jesesi taigi den go doo taki: “Saide meke yu e booko ede, fu puu a pikin mbalububa di de a ini wan taawan ain, ma a gaan pisi gobo di de a ini iseefi ain, i nái si? We, fa i abi a deki ati, fu taigi i baala taki: ‘Baala! Meke mi puu a pikin mbalububa a i ain gi yu,’ ma a gaan pisi gobo a ini iseefi ain de, i nái si en, fu puu? U soso mofu sama! Puu a gaan pisi gobo a iseefi ain fosi, da i ain o kiin sai fu poi puu a pikin mbalububa a i baala ain.”

Fa i sa si efu wan udu bun

Mt 7:16-20; 12:33-35

43 Ne Masaa Jesesi taigi den baka taki: “Wan bon di e meke soso sii, a ná wan bun bon. Soseefi, wan bon di e meke bun sii, a ná wan soso bon. 44 Bika iniiwan bon, na a sii fi en meke i sa sabi en. Leti enke fa i si wan makabon ná o meke figasii, na soseefi, yu ná o fende figasii nyanyan a wan makabon. 45 Na so a de anga libisama. Wan takuu ati sama ná o taki bunbun sani. Ma wan bunbun ati sama, a bunbun sani a o taki anga en mofu. Bika na san di fuu wan sama boo ati, na dati en mofu o taki kon a doo, fu sama yee.

Den tu man di be meke den osu

Mt 7:24-27

46 “Da saide meke u e kai mi Masaa, ma u nái du san mi e taki? 47 Ma i abi sama di e teke mi taki, da den e du tu. Da mi o soi u enke sama den sama di e du san mi taki de. 48 Den de enke wan sama, di diki a fondamenti fi en osu dipi go doo bunbun taanga doti. Ne a sete a osu de. Ne a osu fi en taampu kinkin. Ne a yuu di gaan wataa kon sungu a kondee, ne a osu á kai. Bika a fondamenti fi en be bun. 49 Ma sama di nái teke mi taki, dati tan wan sama e meke en osu. Ma a á diki dipi go doo taanga doti, fu sete a fondamenti. Ma a sete en a fukufuku doti. Ne, di gaan wataa sungu kondee, ne a bunduka a osu towe holow. Bika a man á be diki dipi go doo taanga doti, fosi a be sete a osu. A letiso a o de anga wan sama di nái teke mi taki.”

7

Fa Masaa Jesesi deesi a futuboi
fu a ofisii

Mt 8:5-13; Jn 4:43-54

1 Da di Masaa Jesesi taigi den sama den sani de kaba, ne a daai go baka a Kafalnayemu. 2 Ma namo, di a doo de, da wan futuboi fu wan ofisii fu Loma Foto suudati be siki. A ofisii ya be lobi a futuboi fi en ya te, ná sipowtu. Ma, da a be siki tuutuu. Ala yuu na yuu fu a be dede namo. 3 Ma di a ofisii yee fu ala den sani di Masaa Jesesi e du, ne a go begi wantu gaansama fu Dyu Kondee, fu den go begi Masaa Jesesi, fu a kon deesi a futuboi fi en gi en.

4 Ne den go a Masaa Jesesi, go begi en tangi tangi fu a kon go yeepi a ofisii fu den Loma suudati, fu deesi a futuboi fi en gi den. 5 Ne den taigi Masaa Jesesi taki: “A man ya, na wan sama di lobi wi Islayeli sama tuutuu. A lobi wi te, a teke enseefi moni pai meke wan keliki osu gi wi. Da wi si taki a fiti fi i yeepi en gi wi, baa?”

6 Ne Masaa Jesesi komoto, ne ai go anga den na a osu fu a ofisii fu den Loma suudati. Da di den waka, te den koosube, ne a ofisii sende den mati fi en go taigi Masaa Jesesi taki: “Masaa, mi á dyendee sai fi i kon a mi osu. 7 A dati meke miseefi á kon a yu, ma mi puu sama sende kon a yu. Ma taki wan wowtu namo, da a futuboi fu mi o kon bun baka. 8 Bika miseefi na wan ofisii fu suudati di abi sama a mi ondoo. Ma na soseefi mi abi sama a mi tapu enke basi. Da efu mi sende wan fu den futuboi fu mi taki: ‘Go so!’ Da a musu fu go. Efu mi kai en taki: ‘Kon!’ Da wanten a musu fu kon. Te mi sende den taki: ‘U du dati!’ Da wanten den e du en tu. Soseefi mi sabi taki, efu yu, Masaa Jesesi, taki wan wowtu, da a musu pasa enke fa yu taki.”

9 Da di den sama taigi Masaa Jesesi a sani ya, ne a foondoo en te, ná sipowtu. Ne a daai luku den sama di be e waka anga en. Ne a taigi den taki: “A sani ya bigi gi mi tuutuu! Bika a sama ya, di a ná wan Islayeli sama, ne en e biibi mi moo enke u Islayeli sama seefi.” 10 Ne den sama di be tyai a mofu kon gi Masaa Jesesi, daai gwe baka na a ofisii fu suudati. Di den go doo, ne den si taki, a wookoman fi en kon bun kelle.

Masaa Jesesi weki wan man
puu a dede

11 Da bakadati, ne Masaa Jesesi anga den bakaman fi en go a wan foto den e kai Nain. Da somen sama be e waka ne en baka. 12 Da di den doo na a kondee mofu, ne den si tyaipi sama e waka komoto a ini a kondee e tyai wan sama go beli. A sama di dede ya, na be wan yonkuman. Na be awan kodo manpikin fu wan uman di man dede fika a ganda tu. 13 Ma namo, di Masaa Jesesi si a uman, ne gaan tyali fi en kisi en fi en. Ne a taigi en taki: “Uman, ná kee moo, ye!” 14 Ne Masaa Jesesi waka go oli a daagi. Den sama di e tyai a daagi taampu pii. Ne a taki: “Yonkuman! Mi e taigi yu, Opo kon a libi baka!” 15 Ne wanten wanten de, ne a dedesama weki. Ne a opo sidon, ne a bigin sete fu taki. Ne Masaa Jesesi taigi a uman taki: “Uman! Luku a pikin fi yu ya!”

16 Da a sani di pasa ya, bigi gi den sama te, ná sani. Den taki: “Masaa Gadu bigi! A kon yeepi den sama fi en. A sende wan gaan apaiti takiman fi en kon gi wi, fu yeepi wi.” 17 Da a nyunsu ya paati a hii Judeja anga ala den pisiwataa di lontu ape.

Johanisi sende akisi efu Masaa
Jesesi na a Kelestesi tuu

Mt 11:1-19

18 Da den bakaman fu Johanisi a Dopuman seefi yee fu den sani di Masaa Jesesi e du. Ne den go taigi Johanisi a pe a be de a dunguu osu san anga san den yee. Ne di Johanisi yee so, ne a kai tu fu den bakaman fi en kon ne en. 19 Ne a sende den taki: “U go a Jesesi, da u akisi en, efu ne en na a sama di Masaa Gadu be paamisi fu sende kon a goontapu, fu kon yeepi wi. Efu, kande a sama de, de a baka fu kon ete.”

20-21 Ne den bakaman fu Johanisi e go, te den go doo Masaa Jesesi. Da di den go doo, da Masaa Jesesi be e deesi somen sama, fu ala sowtu siki. A be e kaasi takuu jeje puu a taawan tapu. A be e deesi den beendiman. Ne den gi Masaa Jesesi a bosikopu fu Johanisi.

Den taki: “Johanisi a Dopuman sende u fu u kon akisi yu efu na yu, na a sama di Masaa Gadu be paamisi, fu sende kon yeepi wi a goontapu. Efu, kande a sama de, de a baka, fu kon ete?”

22 Ne Masaa Jesesi piki den bakaman fu Johanisi taki: “U go a Johanisi baka. Go taigi en den sani di u e si, anga den sani di u e yee. U taigi en taki: ‘Den beendiman e si sani baka! Lanman e waka. Gwasiman e kon bun baka, sikin gaata kelle. Dofuman e yee sani baka tu. Soseefi dedesama e weki baka tu. Den mofinawan e yee a Bun Nyunsu fu Masaa Gadu.’ 23 U taigi Johanisi tu taki: ‘Seigi fu sama di e biibi san mi e du te doo, sondee fu kuutu mi a ini en ati, wansi sani nái waka enke fa a be pakisei.’ ”

Masaa Jesesi akisi sama
wantu sani

24 Da, di Masaa Jesesi taigi den bakaman fu Johanisi so, ne den daai gwe baka. Ne di den gwe, ne Masaa Jesesi bigin taki anga den sama taki: “Di u be go a ini a gaan sabana go luku Johanisi, sama u si anda? U si wan sama di de enke wan ken di winta e wai go, wai kon enke fa a wani? 25 U si wan sama di be wei gaan dii koosi e piisii e nyan e diingi? Nono! Den sama di e libi den sowtu libi de, a ini paleisi ini den e de. A ná sabana ini. 26 Efu kande u denki taki, u be o si wan gaan apaiti takiman fu Masaa Gadu? We, na wan apaiti takiman fu Masaa Gadu, u si de tuu. Ma Johanisi de moo enke wan apaiti takiman fu Masaa Gadu seefi. 27 Bika na a Johanisi ya, na a sama di Masaa Gadu Buku be sikiifi taki:

‘Mi o sende wan apaiti takiman fu mi kon, fosi yuseefi kon doo.

A o taigi sama fu daai seeka den libi, na a leti pasi fu Masaa Gadu.’

28 Fu ala den sama di komoto a mama bee, fu sensi di goontapu sete, te kon miti now, da ná wan fu den di hei enke Johanisi ya. Ma iniiwan sama di de a ini a Nyun Tii fu Masaa Gadu, te go doo den moo lagi wan seefi, hei moo a Johanisi ya.”

29 We, den mofinawan anga den sama di e piki lantimoni, be e teke san Johanisi be e taki. Bika den be kon si taki, Masaa Gadu abi leti tuu. Ne den daai den libi, ne den be meke Johanisi dopu den. 30 Ma den Faliseiman anga den leliman fu Dyuweiti á be wani a yeepi, di Masaa Gadu be o yeepi den ya. Bika den á be wani daai den libi, fu Johanisi dopu den.

31 We, ne Masaa Jesesi taigi den taki: “San u gei? San mi sa taki fu u? 32 U gei pikinengee di sidon a ganda e bali gi denseefi taki: ‘U pee finyoo gi u fu u dansi, ma u á dansi. U singi tuka gi u fu u kee, ma u á kee.’ 33 Bika Johanisi a Dopuman be kon, a á be e nyan beele efu diingi win. Ne den fende taki, na didibii de ne en tapu. 34 Now, ne a Manpikin di saka kon toon libisama ya kon, ai nyan beele e diingi win. Ne u fende taki: ‘En na soso nyan ai nyan, e diingi. U fende taki, a nái libi bun, bika ai meke mati anga den man di e piki lantimoni anga den sama di abi takuu nen a kondee.’ 35 Ma koni musu de fu si a den letiopu wooko fu ala den pikin fi en.”

Wan Faliseiman kai Masaa Jesesi
kon nyan anga en

36 Ma namo, wan Faliseiman den e kai Simon, kai Masaa Jesesi, fu a kon nyan anga en ne en osu. Ne Masaa Jesesi go. Ne a go sidon a tafaa fu nyan. 37 Ma, da wan uman di be abi polinen a kondee be de na a pisi kondee de tu. Da di a yee taki, Masaa Jesesi de a Simon osu, ne a go na a osu de tu. Da di ai go, ne a tyai wan gaan dii pikin bataa sumee switi fatu. 38 Di a go doo, ne a saka kini a Masaa Jesesi baka, ne en futuse. Ne a bigin kee. Ne ai kee e bosi Masaa Jesesi futu te, en wataa ain nati Masaa Jesesi futu petee. Ne a deemi en anga en ede uwii. Ne a teke a sumee switi fatu, ne a kandi lobi a Masaa Jesesi futu.

39 Da di a Faliseiman si a sani ya, ne ai kuutu a ini enseefi taki: “Ma Jesesi sa de wan apaiti takiman fu Gadu tuutuu? A ná kan! Bika efu a be de wan apaiti takiman fu Gadu, da a be musu sabi sama na a uman di e oli en de. Na wan polinen uman.”

40 Namo, ne Masaa Jesesi taigi en taki: “Simon! Mi abi wan sani di mi fu taigi yu.”

Ne Simon taki: “We, Mesiti, i sa taki!”

41 Ne a taigi en taki: “Tu man be yuu moni a wan man. Wan fu den yuu feifi dunsu kolu. A taawan yuu feifi ondoo kolu. 42 Ma, den á be poi fende a moni fu pai a man baka. Ne di den de te wan pisi, ne a man taigi den taki: ‘U sabi san? U fika a moni. A á de fu u pai mi en moo.’ Da on di fu den tu sama ya o moo lobi a sama di den be mu pai?”

43 Ne Simon piki en taki: “We, mi denki taki, na a sama di be mu pai en feifi dunsu kolu.”

Ne Masaa Jesesi taki: “Weeno! I piki bun!” 44 Ne a luku a uman, ne a taigi Simon taki: “I si a uman ya? Di yu kai mi kon a yu osu, yu á meke moiti seefi, fu wasi mi futu. Ma a uman ya wasi mi futu anga en wataa ain, deemi en anga en ede uwii. 45 Di yu e gi mi odi, yu á bosi baasa mi. Ma fanafu mi kon ya, ne a uman ya e bosi mi futu. 46 Di mi kon a yu osu, yu ná iti fatu a mi ede enke fa a gwenti tu. Ma a uman ya lobi a moo dii switi fatu fu a kondee gi mi futu. 47 A uman di i si yu e si ya, be du ipi ogii. Ma mi gi en paadon fu ala fiya. A dati meke, i si a lobi mi so. Ma a sama di e denki taki, na wan pikin ogii namo a du, ne Masaa Gadu gi en paadon fu dati, da na pikinso namo a o lobi Masaa Gadu.” 48 Ne Masaa Jesesi daai, ne a taigi a uman taki: “Uman! I kisi paadon fu ala den takuudu anga ogii di i be du.”

49 Da, di Masaa Jesesi taki so, ne wantu fu den sama di be sidon e nyan anga en makandii e kuutu taki: “Sama na a man di taki, ai gi sama paadon fu takuudu anga ogii de?”

50 Ma Masaa Jesesi taigi a uman taki: “Uman! A biibi fi yu yeepi yu. Da go fi yu a osu baka anga wan piisii ati.”

8

Umansama sa dini Masaa Jesesi
anga ala san den abi

1 Da bakadati, ne Masaa Jesesi go a den kondee kondee. Da ai paati a Bun Nyunsu di e taki, fu a Nyun Tii fu Masaa Gadu. 2 Da den bakaman fi en anga wanlo umansama be de anga en tu. Da Masaa Jesesi be deesi den uman ya, fu ala sowtu takuu siki. Somen fu den, a be puu takuu jeje a den tapu. Wan fu den uman ya na Maliya Makidala, di Masaa Jesesi be puu seibin takuu jeje ne en tapu. 3 Wan taawan na be Johana, a uman fu Kusasi, wan edeman fu a paleisi fu Kownu Helowdesi anga wan taawan den e kai Susana. Soseefi somen somen taawan moo di be e waka anga Masaa Jesesi anga den bakaman fi en e lontu. Da den be e puu denseefi moni e bai san di Masaa Jesesi anga den bakaman fi en be abi fanowdu gi den.

Masaa Jesesi gi wan ageisi toli
fu wan paandi goonman

Mt 13:1-23; Mk 4:1-20

4 Da wan dei, ne somen sama komoto a den kondee kondee fu kon aliki Masaa Jesesi. Ne a gi den wan ageisi toli. 5 A taki: “Wan dei, ne wan paandi goonman go tyatya wan sii fi en, fu goo. Ma di a tyatya a sii, ne afu fu a sii kai a sikin pasi. Ne sama waka masi den. Soseefi pikinfoo fee kon piki den sii nyan. 6 Da soseefi afu fu a sii kai a siton ini. Da di a booko ain kon a tapu doti, ne den dede. Bika den lutu fu den á be poi go dipi a ondoo doti, fu fende wataa enke fa a de fanowdu. 7 Da soseefi, afu fu a sii kai a ini maka. Da di den goo kon anga den maka makandii, ne den maka pasuma den kii. 8 Ma afu fu a sii kai a bun doti. Ne den dati goo, te den kon bigi meke nyanyan te, a ipi. A puu wan ondoo toon fu san di a goonman be tyatya.” Ne Masaa Jesesi taigi den taki: “Sama di abi yesi fu yee, da meke a yee san mi taki ya.”

9 Ne bakadati, ne den bakaman fu Masaa Jesesi akisi en taki: “Masaa Jesesi, san wani taki ageisi toli di i taki de?” 10 Ne Masaa Jesesi taigi den taki: “U mu sabi den kibii toli fu a Nyun Tii fu Masaa Gadu. Ma den taa sama, na ageisi toli mi e gi den.

‘Bika anga opoopo ain, den á wani si.

Anga opoopo yesi, den á wani yee.

Soseefi den á wani fusutan tu.’ ”

11 Ne a taigi den taki: “We, a puu fu a ageisi toli de so. A sii, dati na a wowtu fu Masaa Gadu. 12 A pasi tapu, di a sii kai, dati na den sama di e yee a wowtu fu Masaa Gadu. Da didibii e kon piki a wowtu puu a ini den ati wanten. Bika a á wani fu den sama biibi Masaa Gadu, fu den fende a libi fu tego. 13 A pisi siton doti di a sii kai, dati na den sama di, te den yee a wowtu fu Masaa Gadu, da den e teke en anga gaan piisii. Ma a wowtu á go dipi a ini den ati ini. Bika te toobi anga nowtu miti den, fu tesi luku efu den e biibi Gadu tuutuu, da wanten den e fika a biibi. 14 A pisi doti anga maka pe a sii kai, dati na den sama di teke a wowtu fu Masaa Gadu tuutuu. Ma a booko ede fu den sani fu goontapu anga a feti fu abi tyaipi gudu anga suku gaan piisii e kii a wowtu fu Masaa Gadu a ini den ati. Bika na den sani ya soso fuu den ati. 15 A pisi bun doti, pe a sii kai, dati na wan sama di e aliki a wowtu fu Masaa Gadu anga wan bunbun ati. Ne a gi a wowtu pasi a ini en ati, fu goo. Soseefi ai tei ati oli doo naamo, fu te enke a wowtu puu wini a ini en libi.

San leti e du?

Mk 4:21-25

16 “Te i leti wan abeni a ini wan osu, yu nái poti en a kama ondoo ofu teke sani tapu en. Nono! Yu o poti en a tapu, ofuso, yu o oli en hei, fu a sa leti kiin peesi gi ala sama a ini a osu. Da te a leti, da ná wan sani o kibii di ná o kon a kiin, fu sama si. 17 Da na soseefi den sani di mi e leli u ya o kon a kiin wan dei. 18 Da a didon a yu, fa yu e aliki sani. Bika sama di kisi wan sani fu Masaa Gadu sa kisi moo. Ma sama di á kisi ná wan sani fu Masaa Gadu sa lasi ala a pikinso di a denki taki a abi.”

Sama na den famii fu Masaa Jesesi?

Mt 12:46-50; Mk 3:31-35

19 Da wan dei, ne Masaa Jesesi be de a wan osu e leli sama Gadu wowtu. Ne en mma anga den baala fi en kon doo. Ma den á be poi go doo Masaa Jesesi. Bika sama de ipi a ini a osu. 20 Ne den taigi Masaa Jesesi taki: “I mma anga den baala fi yu de a doose. Den wani si yu.”

21 Ne Masaa Jesesi piki den taki: “A bun! Ma i sabi sama a mi mma anga mi baala? Na den sama di e yee Masaa Gadu wowtu, da den e du san Masaa Gadu taki. Na den na mi mma anga mi baala.”

Masaa Jesesi kaasi a winta
anga wataa

Mt 8:23-27; Mk 4:35-41

22 Da wan dei, Masaa Jesesi anga den bakaman fi en be de a wataa mofu. Ne a taigi den taki: “U go a boto, meke u koti go na abaase fu a ze so.” Ne den go a boto, ne den wai a mindii. 23 Da di den koti fu abaa, ne Masaa Jesesi kai a siibi. Da di den go, te wan pisi, ne wan gaan winta wai na a ze, e seke a wataa e wasi go a ini a boto te, na fu den sungu namo.

24 Ne den bakaman fi en feele te, den lon go weki en taki: “Masaa! Masaa opo! Kon yeepi wi, wi e sungu dede!” Ne Masaa Jesesi opo, ne a kaasi a winta anga a wataa taki: “U tan pii!” Ne a wataa anga a winta koo pii. 25 Ne Masaa Jesesi daai go a den bakaman fi en, ne a akisi den taki: “Pe u biibi de?”

Da den bakaman fi en feele te, den foondoo. Taawan e akisi taawan taki: “Oho! Sama na a man ya? A winta anga a wataa seefi e du san a taki.”

Masaa Jesesi puu somen takuu
jeje a wan sama tapu

Mt 8:28-34; Mk 5:1-20

26 Ne bakadati, ne Masaa Jesesi anga den bakaman fi en koti abaa go na a kondee fu den Gelaseini sama, na abaase fu Galileya. 27-29 Da di Masaa Jesesi komoto a soo, ne wan man fu a kondee kon ne en. Da wanlo takuu sani de na a man ya tapu. A nái wei koosi a sikin efu tan a ini osu moo, ma a fika a kondee go e tan a ini den siton geebi olo. Na onmen langa kaba den takuu sani de ne en tapu e pina en. Den sama fu a kondee meke onmen moiti anga en, bui en na ana anga futu, ma ai booko den bui lon fi en gwe a ini den sabana. Ma namo, di a si Masaa Jesesi, ne a bali taanga towe enseefi a doti taki: “San wi anga yu abi Jesesi, Manpikin fu a moo Hei Gadu a tapu? Gaantangi, ná sitaafu mi, baa?” Bika Masaa Jesesi be kaasi en a fesi kaba, fu komoto na a man tapu gwe.

30 Ne Masaa Jesesi akisi en taki: “Fa den e kai yu nen?”

Ne a takuu jeje piki taki: “Na mi den e kai Hipiman.” Bika tyaipi tyaipi takuu sani de ne en tapu. 31-32 Ne den sani begi Masaa Jesesi taki: “Gaantangi! Ná iti u go a ini Abisi*f10* ete, baa? Puu u sende go a ini den agu anda.” Bika wanlo agu be de koosube de a wan pikin mongo, e suku sani fu nyan. Ne Masaa Jesesi yaki den poti go a ini den agu. 33 Ne den takuu sani komoto na a man tapu, ne den go a ini den agu. Ne wanten ala den agu lon saka a mongo huu, te a wataa dyuluu, dede pii.

34 Ne den man di be e luku den agu lon gwe a kondee ganda, go taigi den sama taki, na sowan sani pasa. 35 Ne ala den sama booko gwullu komoto a den peesi, kon a Masaa Jesesi, fu kon luku san pasa anga denseefi ain. Ne den si a man di den takuu sani be de ne en tapu sidon a Masaa Jesesi se. A wei koosi, de fi en moi anga en bunbun fusutan. Da ala den sama feele fu san den si ya. 36 We, ne den sama di be si san pasa, taigi den taawan di kon de, fa Masaa Jesesi puu den takuu jeje na a man tapu. 37 Ne a sani ya meke den sama fu a pisiwataa de, begi Masaa Jesesi gaantangi, fu a komoto a den kondee.

Ne Masaa Jesesi go a boto baka, ne a koti abaa. 38 Ne a man di a be puu den takuu jeje ne en tapu begi en gaantangi, fu a go anga en. 39 Ma Masaa Jesesi taigi en taki: “Nono! Daai go a den famii fi yu. Go taigi den a gaan bun di Masaa Gadu du gi yu.” Ne a man go enke fa Masaa Jesesi sende en. Ne ai taigi ala sama a gaan bun di Masaa Jesesi du gi en.

Wan man begi Masaa Jesesi fu
deesi wan pikin fi en

Mt 9:18-26; Mk 5:21-43

40 Da somen sama be de na abaase e luku Masaa Jesesi. Da di a doo, ne den piisii anga en te, a ná sipowtu. 41 Ne wan edeman fu Dyu keliki den e kai Yailesi kon a Masaa Jesesi. Ne a saka kini a doti, begi Masaa Jesesi gaantangi, fu a kon go anga en ne en osu. 42 Bika en wankodo umanpikin di be abi twalufu yali be siki te, na fu dede namo.

Ne Masaa Jesesi komoto, ne ai go anga Yailesi. Da somen sama be bosu lontu en te, a á be poi waka enke fa a wani. 43-44 Da wan uman be de a ini den somen sama de di be kisi en mun siki twalufu yali langa sondee fu koti. Ná wan sama be poi deesi en. Da di a yee taki, Masaa Jesesi kon de, ne a feti go ne en. Ne na pe a de a ini den sama de, ne a fende pasi langa ana oli a yekeyeke fu Masaa Jesesi koosi mofu. Ne di a oli en, ne a buulu koti wanten. A kon bun kelle.

45 Ne Masaa Jesesi daai, ne a akisi den sama taki: “Sama oli mi?”

Ne ala den sama e bali taki: “A ná mi! A ná mi!” Peitilisi dati taigi en taki: “Masaa! Luku onmen sama e oli yu ya, da fa i sa akisi sama oli yu?”

46 Ma Masaa Jesesi e taki namo taki: “Wan sama oli mi! Bika mi fii wan kaakiti komoto a mi sikin, go deesi wan sama.” 47 Ne di a uman si taki, Masaa Jesesi sabi taki a oli en tuu, ne a waka kon feele feele a fesi go saka kini a Masaa Jesesi fesi a pe den somen sama de. Ne a taigi Masaa Jesesi ala sani te doo, fu saide meke a waka kon oli en anga fa a kon bun di a oli en koosi mofu. Na so ala sama yee san pasa anga a uman ya. 48 Ne Masaa Jesesi taigi a uman taki: “Uman! A biibi fi yu yeepi yu kaba. Go a osu anga wan piisii ati.”

49 Da di Masaa Jesesi e taki anga a uman ya, ne wan sama fu Yailesi osu tyai bosikopu kon gi Yailesi a pasi taki: “Yailesi! A pikin fi i dede. A á de fi i meke Masaa Jesesi go a yu osu anda moo. Na fu soso a o go anda.”

50 Ma namo, da Masaa Jesesi yee, ne a taigi a dda fu a pikin taki: “Ná feele. Tan poti biibi a mi doo, da yu o si san o pasa. Bika a umanpikin fi yu o de bunbun gusontu gusontu baka.”

51 Ne den e go te, den go doo a osu fu Yailesi. Ma Masaa Jesesi á be wani taa sama moo enke, Peitilisi anga Jakowbesi anga Johanisi anga a mma anga a dda fu a pikin go a ini a osu. 52 Da di den doo a osu, ne somen sama be de ape e kee e bali e tyali gaan tyali. Bika a pikin be dede. Ne Masaa Jesesi taigi den taki: “U á bali so! U á kee moo, bika a pikin á dede. A siibi ai siibi.”

53 Ma den meke tyuu, wai fesi poti a se gi Masaa Jesesi. Bika den be sabi kiinkiin taki a pikin be dede tuu. 54 Ne Masaa Jesesi waka pasa go na pe a pikin didon. Ne a oli a pikin ana, ne a bali taki: “Pikin uman! Opo!” 55 Ne wanten libi kon a ini a pikin baka. Ne a opo taampu. Ne Masaa Jesesi taigi den taki: “U gi en nyanyan meke a nyan.” 56 Da a sani ya foondoo a mma anga a dda te, ná sipowtu. Ne Masaa Jesesi taigi den taki: “U si a sani di pasa ya, u á mu taigi ná wan sama! U yee!”

9

Masaa Jesesi sende den bakaman
fi en go a den kondee kondee

Mt 10:5-15; Mk 6:7-13

1 Ma namo, ne wan dei, ne Masaa Jesesi kai den twalufu bakaman fi en kon ne en. Ne a gi den makiti anga taki, fu den yaki takuu sani puu a sama tapu anga fu deesi sama. 2 Ne a sende den, fu den go a den kondee kondee go taigi ala sama fu a Nyun Tii fu Masaa Gadu. Soseefi a sende den, fu den deesi sama tu. 3 Ne a taigi den go doo taki: “Te u o go, da u á mu tyai ná wan sani anga u. U á mu tyai waka tiki. Soseefi u á mu tyai tasi efu nyanyan sani. Da soseefi u mu tyai moni tu. Da anga den koosi di de a u sikin namo u mu go. U á mu tyai taawan.

4 “Da, te wan sama teke u oli ne en osu, da na ape u mu tan, fu te enke yuu kisi fu u gwe baka. 5 Ma a kan taki, te u o go a wan kondee, da sama á wani yee u taki. Da u mu naki a santi fu u ondoo futu puu towe gi den enke wan maiki taki, den be fende a okasi fu teke a Bun Nyunsu fu Masaa, ma den á be wani. Da u komoto de. Da na den mu sabi.” 6 Ne den bakaman komoto, ne den go a den kondee kondee go e paati a Bun Nyunsu fu Masaa Gadu. Da den e deesi somen sikiman tu.

Den wooko fu Masaa Jesesi
dangaa Kownu Helowdesi

Mt 14:1-12; Mk 6:14-29

7 We namo, da Kownu Helowdesi yee den foondoo sani di Masaa Jesesi e du. Ne a bigi gi en te, a á sabi san fu a taki. Bika ná wan sama be sabi sama na a sama di be e du den foondoo sani de. Son sama taki: “Na Johanisi a Dopuman di Kownu Helowdesi be kii. Ne en daai komoto a dede kon e du den foondoo sani ya.” 8 Taawan taki: “Na a apaiti fositen apaiti takiman fu Masaa Gadu, di den be e kai Eliya. Ne en opo baka komoto a dede kon e du den sani de. Efu ná so, da na wan fu den taa fositen apaiti takiman fu Masaa Gadu weki komoto a dede. Ala sowtu sani den piki e taki.” 9 Ma Kownu Helowdesi taki: “A sa de Johanisi? Na miseefi meke den doo Johanisi ede.” Ne Kownu Helowdesi e meke moiti naamo fu si en.

Masaa Jesesi gi feifi dunsu
sama nyanyan

Mt 14:13-21; Mk 6:30-44; Jn 6:1-14

10 Ne baka wan pisiten, ne den apaiti bosikopuman fu Masaa Jesesi di a be sende go a den kondee kondee, daai kon baka. Ne den taigi en ala fa sani waka di den go. Ne Masaa Jesesi teke den, ne en anga den wawan go a wan peesi, koosube fu a kondee di den e kai Betisaida. 11 Ma den sama sabi pe Masaa Jesesi anga den bakaman fi en e go. Ne den faaka en waka ne en baka go, te na a peesi. Ma di Masaa Jesesi si den, da a piisii anga den. Ne a gi den a Bun Nyunsu di e taki, fu a Nyun Tii fu Masaa Gadu. Ne a deesi ala den sikiman di be kon ne en de.

12 Da di a doo yuu fu neti kai, ne den bakaman fu Masaa Jesesi kon ne en, ne den taigi en taki: “Masaa! A á moo bun efi i sende den sama gwe, no? Bika a kon lati kaba. Efi i sende den gwe, da den sa bai sani a den kondee di de koosube ya. Soseefi den sa fende peesi fu siibi tu. Bika a sabana pe u de ya ná abi ná wan sani fu nyan. Soseefi den ná o poi fende peesi ya fu siibi tu.”

13 Ne Masaa Jesesi piki den taki: “Nono! U gi den nyanyan meke den nyan!”

Ne den piki en taki: “Fa wi o gi den nyanyan fu nyan? Wi abi feifi beele anga tu fisi namo. Efuso, da u mu go bai sani fu nyan gi den. 14 Bika a be sa de wan sani fu feifi dunsu manengee.”

Ma Masaa Jesesi taigi den taki: “U meke den sama sidon a doti a kulu, feifitenti, feifitenti te doo.” 15 Ne den bakaman meke den sama go sidon enke fa Masaa Jesesi taki. 16 Ne Masaa Jesesi teke den feifi beele anga den tu fisi, ne a opo ede luku tapu, ne a begi gi Masaa Gadu daa, te a kaba. Ne a booko den feifi beele anga den tu fisi pisipisi gi den bakaman, fu den go paati. Ne den bakaman gi den sama. 17 Ne den sama teke, ne den nyan te, den bee fuu kinkin. Di den bakaman fi en piki san di den sama nyan fika, a fuu twalufu gaan bakisi.

Sama na Masaa Jesesi?

Mt 16:13-19; Mk 8:27-29

18 Da wan taa dei, ne Masaa Jesesi wawan be go a wan peesi, go begi. Da di a begi te wan pisi, ne den bakaman fi en kon ne en. Ne a akisi den taki: “We, fa mi anga u e waka e lontu ya, sama den sama taki mi, de?”

19 Ne den piki en taki: “We, son sama e taki, yu na Johanisi a Dopuman di Kownu Helowdesi be kii. Ne en weki kon ya baka. Taawan taki, yu na Eliya, a fositen apaiti takiman fu Masaa Gadu, ne en weki kon baka a goontapu. Efu ná so, da na wan fu den taa fositen apaiti takiman weki komoto a dede.”

20 Ne Masaa Jesesi akisi den baka taki: “We u, no? Fa mi anga u de ya, sama mi de gi u?”

Ne Peitilisi piki en taki: “Yu na Kelestesi, a Kownu di Masaa Gadu be paamisi fu sende kon fu yeepi u.”

Masaa Jesesi taigi den fa den
o kii en

Mt 16:20-28; Mk 8:30-9:1

21 Namo Masaa Jesesi bali den taanga taanga fu den á taigi ná wan sama, sama a de. 22 Ne Masaa Jesesi taigi den taki: “We, gaan banowtu de a fesi e kon miti a Manpikin di saka kon toon libisama ya. Bika den gaansama fu kondee anga den hei apaiti begiman anga den leliman fu weiti o kuutu en. Da den o tyai en go kii. Ma baka dii dei, da a o weki kon a libi ya baka.”

Fa den sama di e waka a
Masaa Jesesi baka mu de

23 Ne bakadati, ne a taigi ala den sama taki: “Efu wan sama wani waka a mi baka, da a á mu teli enseefi moo. Ibii dei a mu e tyai a sitaafu di o kon ne en tapu enke wan sama e tyai wan koloisi, fu den go sipikii en kii. 24 Bika ibii sama di sa lasi en libi fu mi ede, sa fende libi. Ma sama di e suku fu kibii a libi fi en sa lasi a libi di Masaa Gadu e gi. 25 Bika sowtu yeepi a abi, efi i nyan fu a goontapu ya, ma i lasi a libi fu tego fu go a didibii faya? 26 Da efu wan sama de, di e sen gi mi anga mi wowtu, da na soseefi a Manpikin di saka kon toon libisama ya o sen gi en tu, te a o daai kon baka. Bika, te mi o kon anga a gaan dyendee fasi fu mi, anga di fu mi Tata anga di fu den apaiti Basiya fu Masaa Gadu Kondee*f11*, da mi o sen gi sowan sama tu.” 27 Ne Masaa Jesesi taigi den go doo taki: “U si fa mi e taki anga u ya? Wantu sama taampu ya, di ná o tesi dede, fosi den si a Nyun Tii fu Masaa Gadu.”

Masaa Jesesi miti Eliya anga Mosesi

Mt 17:1-8; Mk 9:2-8

28 Ne aitin dei baka fu di Masaa Jesesi taigi den sama den sani ya, ne a teke Peitilisi anga Jakowbesi anga Johanisi, ne den go a wan mongo go e begi. 29 Da, di Masaa Jesesi begi doo wan pisi, ne en hii fesi daai kon de wan hii taa fasi. En koosi seefi daai e beenki te, ai meke mala mala. 30 Ne wanten so, ne tu man taampu na a mongo tapu e taki anga en. Da na Eliya anga Mosesi, tu fositen apaiti takiman fu Masaa Gadu, di be dede gwe langa ten kaba. Da denseefi koosi be e beenki leti enke fa sama a Masaa Gadu a tapu e beenki. 31 Da den be kon e taki anga Masaa Jesesi, fu a wooko di a be kon fu du a goontapu ya. Dati na a dede, di a be o dede a Jelusalem.

32 Da a yuu de, da Peitilisi anga den taa man be e siibi. Ne den weki, ne den si Masaa Jesesi anga a dyendee fasi fi en anga den tu sama di kon e taki anga en. 33 Ne di den tu sama sete fu gwe, ne Peitilisi bali taki: “Masaa! Pe u de ya switi. Meke u meke dii masanga ya, no? Wan fi yu, wan fu Mosesi anga wan fu Eliya.” Da na fu di Peitilisi be buuya fu san di a be si, meke a taki den sani ya. 34 Ma a á kaba taki seefi, ne wan woluku saka komoto a tapu kon tapu, Masaa Jesesi anga den tu taa sama suu gbu. Ne den bakaman fu Masaa Jesesi feele te, ná sipowtu. 35 Ne wan Tongo taki a ini a woluku taki: “Disi na mi lobi Manpikin, di mi teke sende kon a goontapu! U aliki san ai taigi u!” 36 Ne, di a Tongo ya taki so kaba, ne den si, taki na Masaa Jesesi wawan too de ape. Eliya anga Mosesi gwe anga a woluku. Ma anga ala fa den man si a sani de seefi, toku den á taigi ná wan sama, fu onmen langa.

Masaa Jesesi puu wan sani a
wan pikin tapu

Mt 17:14-18; Mk 9:14-27

37 Da a taa dei, ne Masaa Jesesi anga den bakaman fi en saka komoto na a mongo. Ma namo, di a saka, ne somen sama kon, de fu miti anga en. 38 Ne wan sama bali wan gaan bali a ini den somen sama de taki: “Mesiti! Gaantangi, kon go yeepi mi anga awan kodo manpikin fu mi, baa? 39 Bika wan sani e kon ne en tapu taanga taanga seefi. Da te a sani kon ne en tapu, da ai towe en, da ai ali en a doti. Da sukuma e komoto ne en mofu. Da sani nái komoto na a pikin ya tapu moo so. Da ala yuu ai poti a pikin ya sikin swaki malengii naamo. 40 Mi be begi den bakaman fi yu, fu den be kaasi a takuu jeje puu ne en tapu gi mi. Ma den á be poi puu en.”

41 Ne Masaa Jesesi taki: “Oho! Libisama! Saide meke u nái biibi ete? On langa mi mu oli pasensi anga u ete, fosi u biibi mi?” Ne a taigi a dda taki: “Tyai a pikin kon gi mi.” 42 Ne a dda tyai a pikin e kon gi Masaa Jesesi. Da di ai kon anga en, ne a sani subi a pikin te, a towe en a doti e ali. Ne Masaa Jesesi kaasi en puu na a pikin tapu gwe. Ne a komoto wanten na a pikin tapu. Ne a kon bun kelle. Ne Masaa Jesesi teke a pikin, ne a gi a dda en pikin baka. 43 Da a sani ya foondoo den sama, te den taki: “A kaakiti fu Masaa Gadu bigi! Ai! Masaa Gadu abi tuutuu kaakiti!”

Masaa Jesesi taigi den bakaman
fi en taki, a o dede

Mt 17:22,23; Mk 9:30-32

Da a yuu di den sama e gafa Masaa Jesesi fu den sani di ai du, ne Masaa Jesesi taigi den bakaman fi en taki: 44 “U aliki bun san mi o taigi u! A á langa moo, da libisama o seli a Manpikin di saka kon toon libisama ya, gi sama fu kii.” 45 Ma den bakaman fi en á fusutan san a taigi den de. Bika na be wan kibii sani gi den ete. Ma anga ala fa den á fusutan a sani de, toku ná wan fu den be abi a deki ati, fu akisi en san a sani de wani taki.

Sama na a moo hei sama a
Masaa Gadu ain?

Mt 18:1-5; Mk 9:33-37

46 Ne a yuu de, ne wan gaan takitaki opo a den bakaman fu Masaa Jesesi mindii. Den e akisi den na den taki, on di fu u na a moo heiwan fu u ala? 47 Ma, ne di Masaa Jesesi sabi anga san den e feti, ne a teke wan pikin wai kon ne en. 48 Ne a taigi den taki: “U si a pikin ya. A ná wan hei sama. Da a sama di sa lesipeki wan sama enke a pikin ya, di á de wan hei sama, da na miseefi a lesipeki kaba. Da sama di lesipeki mi, lesipeki a sama di sende mi kon a goontapu. Da sama di e saka enseefi na ala den taawan ondoo, ne en na a moo heiwan fu ala den taawan a Masaa Gadu ain.”

Sama mu du a wooko
fu Masaa Jesesi?

Mk 9:38-40

49 We, ne wan fu den bakaman fu Masaa Jesesi den e kai Johanisi taigi Masaa Jesesi taki: “Masaa! U si wan sama di teke i nen e puu takuu jeje a sama tapu. Ma u bali, bika a á de a u se.” 50 Ne Masaa Jesesi taki: “Nono! U á mu tapu en, bika efu wan sama á de u feyanti, da a de a u se.”

Sama fu Samaliya Kondee a wani
gi Masaa Jesesi peesi

51 Ma namo, da a yuu be kon koosube, di Masaa Gadu be o teke Masaa Jesesi puu a goontapu ya tyai go ne en kondee a tapu anda baka. Ma, da Masaa Jesesi mu go a Jelusalem fosi. 52 Ma, da fosi a komoto a Galileya, fu go a Jelusalem, ne a sende tu bakaman fi en go a fesi, a wan fu den kondee fu den Samaliya sama go suku peesi, fu den siibi a pasi. Ne den go, te den go doo na a kondee. Ne den go akisi den sama peesi, fu den anga Masaa Jesesi siibi. 53 Ma den sama fu Samaliya Kondee á wani gi den peesi, fu di den sabi taki na Jelusalem den e go. 54 Ne den tu bakaman daai kon piki Masaa Jesesi baka taki, den sama á wani. Da, di Jakowbesi anga Johanisi yee taki den sama á wani, ne den akisi Masaa taki: “Masaa! Yu á wani u kai faya komoto a tapu kon boon den puu de, no?” 55 Ma Masaa Jesesi bali den taki: “U kaba! A sani di u taki de, a ná wan bun sani.” 56 Ne den go a taa kondee go suku peesi siibi.

I mu fika ala taa sani fu waka a
Masaa Jesesi baka

Mt 8:19-22

57 Da di den de a pasi e gwe, ne wan sama kon a Masaa Jesesi, ne a taigi en taki: “Mi wani go anga yu, wansi pe yu e go.”

58 Ma Masaa Jesesi piki en taki: “A bun! Ma sabi taki, den meti abi olo pe den e tan, enke boo peesi. Soseefi den foo fu tapu abi nesi fu boo. Ma a Manpikin di saka kon toon libisama ya, ná abi wanboo peesi taki, na ape ai tan.”

59 Ne wan taa dei baka, ne Masaa Jesesi kai wan man taki: “Kon go anga mi fu toon mi bakaman.”

Ma a man ya piki taki: “We, Mesiti, mi wani go anga yu, ma gaantangi gi mi pasi, meke mi beli mi dda fosi, baa? Da mi sa kon.”

60 Ma Masaa Jesesi piki en taki: “Man! Fika den dede, meke den beli den dede. Ma gwe go paati a Bun Nyunsu di e taki, fu a Nyun Tii fu Masaa Gadu.”

61 Ne wan taa dei, ne wan man taigi Masaa Jesesi taki: “Masaa Jesesi! Mi wani toon bakaman fi yu, fu go anga yu na ala peesi. Ma gaantangi! Gi mi piimisi fu go gi den sama fu mi adyosi fosi, baa?”

62 Ne Masaa Jesesi piki en taki: “Wan sama di e du wan wooko, ma ai du en anga tu ati, á de na a peesi fu yeepi sama, fu kon a ini a Nyun Tii fu Masaa Gadu.”

10

Masaa Jesesi sende den bakaman
fi en go paati a Bun Nyunsu

1 Ne wan dei, ne Masaa Jesesi kai seibintenti a tu taa bakaman fi en kon ne en. Ne a sende den tu tu, tu tu, taki: “U go a den kondee kondee anga den foto. Da moo lati, miseefi o go a den kondee anda tu.” 2 Ne a taigi den taki: “Sama de ipi a den peesi peesi di wani yee a Bun Nyunsu fu Masaa Gadu, fu den du san ai taki. Ma wookoman ná ipi sai fu go paati en. U begi Masaa Gadu di de basi fu a wooko, fu a puu moo wookoman sende go a ini a wooko fi en. 3 U go! Mi e sende u go enke te mi be o sende sikapu go a mindii fu takuu meti. 4 Ma te u e go, u á mu tyai moni, u á mu tyai saka. Da anga den susu di de a u futu de namo u mu go. U á mu tyai taawan moo enke di u wei de. U á mu tapu a pasi e taki gaan langa bee toli anga sama.

5 “Da ala osu ini di u o go, da u mu begi gi den sama taki: ‘Meke Masaa Gadu de anga den.’ 6 Da efu wan sama de ape di fiti fu kisi a bun di i begi gi en ya, da a bun o tan a ini a osu de. Ma efu a sama de á fiti fu kisi a bun ya, da a bun fi yu o daai kon a yu baka. 7 Ma te den teke u oli a wan osu, da na a osu de namo u mu tan. U á mu komoto fu awan osu go na a taawan. Te den gi u sani fu nyan, da u mu nyan. U á mu meke sen kisi u. Bika wan wookoman fiti fu kisi a paiman fu a wooko di ai du.

8 “Da te u doo wan kondee, ne den kai u kon, da na san di den poti gi u fu nyan, na dati u mu nyan. 9 U deesi den sikiman di de ape. Da u taigi den sama taki: ‘A Nyun Tii fu Masaa Gadu kon koosube fu u.’ 10 Ma, efu u doo a wan kondee, ne den sama á wani yee u taki, da u mu go taampu a mindii ganda, da u bali taigi den taki: 11 ‘U luku ya! Disi na a santi fu a kondee, wi e sibi puu a u futu towe fika ya gi u. Da na wan maiki fu soi taki, u be taigi u a Bun Nyunsu. Da di Masaa Gadu o sitaafu u, da a ná wi fowtu. Bika u be taigi u fu a Nyun Tii fi en, ma u á be wani aliki wi. Kwolon! U e gwe, ye!’ ” 12 Ne Masaa Jesesi taigi den bakaman fi en go doo taki: “U mu de sabi sabi taki, na a gaanbigi dei di Masaa Gadu o kuutu goontapu, da a sitaafu di Masaa Gadu o sitaafu den sama fu a kondee de, o ogii moo enke a sitaafu di a be sitaafu a kondee di den e kai Sowdom.”

Den sama di sani ná o waka bun gi

Mt 11:20-24

13 “Ma heelu fu den sama fu Kolasin anga Betisaida Foto! Bika efu den sama fu den takuu foto di den e kai Sidon anga Tilosi be si den gaan foondoo sani di mi du a u mindii ya, da gaandiwe den be o daai den libi. Bika na buduufu buduufu den be o de, fu a takuu libi fu den. Da den be o wei boko koosi a sikin, go sidon a doti e iti asisi a den sikin. 14 A dati, meke a dei di Masaa Gadu o kuutu goontapu, Kolasin anga Betisaida Foto o kisi moo gaan sitaafu moo den. 15 Da u fu Kafalnayemu Foto. San u e denki? U denki taki, a hei fu u o tyai u go a Masaa Gadu? Nono! A ná o tyai u go a Masaa Gadu. A didibii faya*f12* a o tyai u go.”

16 Ne a taigi den bakaman fi en taki: “Efu wan sama e teke san u e taki, da ai teke san mi e taki tu. Ma, efu wan sama nái aliki u, san u e taki, da a nái aliki mi tu. Da sama di nái aliki mi, da a nái aliki Masaa Gadu, di sende mi kon tu.”

A moo gaan piisii fu wan bakaman
fu Masaa Jesesi

17 Ne baka wan pisiten, ne den seibintenti a tu bakaman fu Masaa Jesesi di a be sende gwe, daai kon ne en baka anga gaan piisii. Den taigi en taki: “Masaa! Di u teke a nen fi yu kaasi den takuu jeje, da den e du san u taki.”

18 Ne Masaa Jesesi piki den taki: “Miseefi be si fa didibii makiti booko langa ten kaba. Mi si a komoto a tapu nyaw kai kon a doti, enke te donduu e koti faya. 19 We, mi gi u makiti a tapu fu ala wooko fu a feyanti. Soseefi mi gi u makiti a tapu fu sineki anga kukutu tee anga ala taa sani di a feyanti o wani sende kon, fu du ogii anga u. Da fu tuu, ná wan o poi du u ogii. 20 Ma u á mu piisii, fu di den takuu jeje e du san u taki. Nono! Ma u mu piisii fu di u sabi taki, u nen sikiifi a Masaa Gadu.”

Masaa Jesesi ati fuu anga piisii

Mt 11:25-27; 13:16-17

21 Ne a Apaiti Jeje fu Masaa Gadu fuu Masaa Jesesi ati anga gaan piisii. Ne a taki: “Mi Tata! Masaa fu tapu anga goontapu. Mi e gi yu gaantangi, fu di yu kibii den sani ya, gi den koniman anga den leliman fu a goontapu ya, te den á poi sabi den. Ma i meke den mofina sama ya kon sabi den. Ai baa, mi Tata! Gaantangi fi i. Bika na so i si taki a bun.”

22 Ne Masaa Jesesi taigi den sama taki: “Mi Tata poti ala sani a ini mi ana. Da ná wan sama kaba sabi a Pikin, boiti a Tata. Soseefi ná wan sama sabi a Tata, boiti a Pikin anga den sama di a Pikin wani meke kon sabi en.”

23 Ne Masaa Jesesi daai luku den bakaman fi en, ne a taigi den taki: “Seigi fu u, fu den sani di u e si anga den di u e yee ya. 24 Bika somen apaiti takiman fu Masaa Gadu anga kownu fu fesiten be angii fu si den sani di u e si ya. Ma den á be si den. Soseefi den be angii fu yee san u e yee ya, ma den á be yee den.”

Fa fu fende a libi fu ten, fu ten

25 Ma namo, da wan dei, ne wan leliman fu Dyuweiti go a Masaa Jesesi go tesi en. Ne a akisi en taki: “Mesiti, oo! San mi mu du, fu mi fende a libi, fu ten fu ten a Masaa Gadu?” 26 Ne Masaa Jesesi akisi en taki: “San sikiifi a Masaa Gadu Buku? San yu e leisi ne en?” 27 Ne a piki en taki: “We, a sikiifi taki: ‘I mu lobi Masaa Gadu anga yu hiihii ati anga i hii fii anga hii i taanga anga hii i fusutan. Da i mu lobi taawan a i se leti enke fa i lobi iseefi.’ ” 28 Ne Masaa Jesesi piki en taki: “Na so a de! I piki bun. Libi pilisisi enke fa i taki de, da yu o fende a libi fu tego.” 29 We, di a man si taki, Masaa Jesesi á piki en enke fa a be wani, ne a daai, ne a akisi Masaa Jesesi baka taki: “Ma sama na den taa sama, di mi mu lobi enke miseefi?”

A toli fu a Samaliya sama

30 Ne Masaa Jesesi gi en wan ageisi toli taki: “Wan man be komoto a Jelusalem Foto e saka go a Jelikow Foto. Da di ai gwe te wan pisi, ne fufuuman feti anga en. Ne den fonmi en te, a fon, teke den koosi ne en sikin anga ala san a be tyai. Ne den fika en de swaki a sikin pasi. Ne den gwe fu den. 31 Ne te wan pisi, ne wan apaiti begiman fu keliki e kon pasa. Ma di a si a man a doti, ne a koti lontu, waka pasa fi en a taase. 32 Te wan pisi baka, ne wan man fu Leifi Lo, di e wooko a ini a Mama Keliki e kon pasa. Ne di a si a man, ne a luku en dunn, ne enseefi koti lontu waka pasa gwe fi en.

33 “Ne bakadati, ne wan Samaliya sama e kon pasa de tu. Ne di a si a man a doti de, ne gaan tyali fu a man kisi en te, ná sipowtu. 34 Ne a go, ne a bendi kiin den soo fi en, lobi deesi gi den, tei den moi, te a kaba. Ne a opo en poti na a buliki fi en tapu, ne a lei anga en, te a wan lanti osu. Ne a seeka en baka, te a kaba. 35 Ne a taa dei, ne a teke moni, ne a gi a man di abi a lanti osu taki: ‘Luku ya! Gaantangi! Luku a man ya bun gi mi, baa? Da efu a moni á sai, da te mi e daai, da mi sa pai yu doo.’ ”

36 We, ne Masaa Jesesi akisi a man taki: “On di fu den dii man ya, i denki libi anga en enke a taawan ne en se, di a mu lobi enke enseefi?”

37 Ne a man taki: “Na a man di be abi tyali ati fi en!”

Ne Masaa Jesesi piki en taki: “Weeno! Na so a de enke fa i piki de tuu. Go, da i libi enke fa a man ya libi.”

Jesesi doo na Malita anga Maliya

38 Da, di Masaa Jesesi anga den bakaman fi en de a pasi e go a Jelusalem, ne den doo wan kondee pe wan uman den kai Malita e tan. Ne a kai Masaa Jesesi anga den bakaman fi en, fu den go ne en osu. Ne den go. 39 Da Malita be abi wan sisa den e kai Maliya. Da fanafu di Masaa Jesesi go a ini a osu, ne Maliya go sidon te ne en ini, e aliki san ai taki. 40 Ma Malita be e booko ede e seeka nyanyan gi Masaa Jesesi anga den bakaman fi en. Ne di Malita wooko te wan pisi, ne a á poi teke en moo. Bika a wooko kon hebi gi en. Ne a go a Masaa Jesesi taki: “Masaa! Yu nái si, no? Fu senten di i kon ya, ne Maliya go sidon fika a wooko gi mi wawan. Yu á poi sende en fu a kon yeepi mi, no?”

41 Ne Masaa Jesesi piki en taki: “Kee! Malita! Saide meke yu e booko yu ede a somen sani so? 42 Na wankodo sani namo de di yu abi fanowdu. Maliya du a moo bun sani. Da mi ná o puu en ne en.”

11

Masaa Jesesi leli den bakaman
fi en begi

Mt 6:9-13; 7:7-11

1 Ma namo, da wan dei, da Masaa Jesesi go a wan peesi go e begi. Di a begi te a kaba, ne wan fu den bakaman fi en kon ne en taki: “Masaa! Leli u begi tu, enke fa Johanisi be leli den bakaman fi en.”

2 Ne a piki den taki: “Te u e begi, da u begi so:

‘Kee! Wi Tata!

Meke ala sani sa kon lesipeki yu nen, wan apaiti fasi.

Meke a Nyun Tii fi yu sa paati a hii goontapu.

3 Wi e begi yu, fu gi wi san wi abi fanowdu, fu nyan ibii dei baka.

4 Gi wi paadon fu takuudu anga ogii di wi e du a yu fesi, leti enke

fa wiseefi e gi taawan di e du ogii anga wi paadon.

Wi e begi yu, fu kibii wi, meke wi á kai a ini tesi.’ ”

5 Ne a taigi den go doo taki: “Meke u taki, yu abi wan bun mati, ne i go ne en a mindii neti, fu go yuu dii beele. 6 Da yu o go weki en, da i taigi en taki: ‘Mati, gaantangi baa! Mi kon begi i wan sani. Wan mati fu mi komoto a wan faawe peesi kon a mi. Ma mi ná abi ná wan sani fu gi en, fu a nyan.’ 7 Da, meke u taki a mati fi yu piki i taki: ‘Mi ná o poi opo go teke beele gi i moo. Mi anga den pikin sooto doo go didon kaba. Da fika mi, meke mi siibi fu mi.’ Ma fu di a fuka fi i bigi, meke i o go e naki a doo, e begi en naamo. 8 Ma ná fu di yu anga en na mati ede, meke a o opo a doo gi yu. Ma na fu di i tan e naki a doo naamo, te a á poi fende pasi fu siibi, meke a musu opo go teke a beele di yu abi fanowdu gi yu.

9 “Na dati ede meke mi taigi u taki: ‘Begi, da u o kisi. U suku, da u o fende. U koko, da doo o opo gi u.’ 10 Bika na sama di e begi en, e kisi. A sama di e suku e fende. Soseefi sama di e koko, da doo e opo gi.

11 “Bika luku son fu u ya abi pikin. Da efu wan pikin fu u begi u wan fisi, u o teke wan sineki, da u gi en? 12 Ofu, sama fu u di de ya, o teke wan kukutu tee langa gi en pikin, te a begi en wan igi? 13 We, efu anga ala fa u de takuu ati sama seefi, ne u sabi fu gi u pikin bun so, da san na u Tata a tapu? Te u begi en, a Apaiti Jeje fi en, a ná o gi u en moo esi, no?”

Masaa Jesesi leli den sama fa en e
wooko anga fa didibii e wooko

Mt 12:22-30,33-35; Mk 3:20-27

14 Da wan taa dei baka, ne Masaa Jesesi yaki wan takuu jeje puu a wan sama tapu. A takuu jeje ya be meke a toon babawman. Ma wanten, di Masaa Jesesi yaki en puu, ne a man e taki bun baka. Da a sani foondoo ala den sama. 15 Ma wantu fu den sama kosi Masaa Jesesi taki: “A nái foondoo wi taki, ai yaki takuu jeje puu a sama tapu. Bika anga Belisebulu, a edeman fu den didibii ai puu den.” 16 Ma namo, da wanlo sama de ape tesi en luku. Ne den taigi en taki: “Di yu na wan sama fu Masaa Gadu tuutuu, da soi u wan maiki, meke u sabi taki, Masaa Gadu de anga yu anga den sani di yu e du.”

17 Ma Masaa Jesesi sabi san de a den baka ede. Ne a taigi den taki: “Efu den sama fu wan kownu kondee opo e feti anga enseefi, da a kondee de, na booko a o booko. Na soseefi, a de anga wan osu pe den sama e libi fanya fanya, feyanti fasi anga denseefi. A osu sama de musu booko saka kaba a soso. 18 Da u taki, mi e wooko anga didibii, fu puu takuu jeje a sama tapu. We, da na feti didibii e feti anga enseefi, fu booko a hii makiti anga a hii kondee fi enseefi, di ai tii. 19 We, di u taki, anga a basi fu didibii mi e puu den takuu jeje, we den sama fu u, no? Anga san den e puu den? Bika denseefi e puu takuu jeje a sama tapu. U go akisi den luku. Da u sa si taki, den sama fu useefi o soi u taki, u ná abi leti. 20 Bika anga a taanga fu Masaa Gadu mi e puu den takuu jeje a sama tapu. Den sani di mi e du anga a taanga fu Masaa Gadu ya, de enke wan maiki fu soi u taki, a Nyun Tii fu Masaa Gadu doo a u mindii now.” 21 Ne a taki go doo taki: “Te wan taanga man abi bunbun feti sani fu oli waki ne en osu, da a ná abi fu feele ná wan sani. Bika ná wan sama o poi kon fufuu sani a ini en osu. 22 Ma, te wan moo taanga man di abi moo bun feti sani kon feti anga en, da a o fonmi en teke ala den feti sani fi en, puu ne en ana. Da a teke den gudu fi en go paati gi taa sama.”

23 Ne Masaa Jesesi taigi den go doo taki: “A sama di á de anga mi a wanse, da a sama de e feti fu booko mi saka. Da sama di nái wooko makandii anga mi, fu tyai sama kon a mi, sowan sama e yaki den sama paati, puu a mi.”

A takuu jeje daai go baka

Mt 12:43-45

24 Ne a taigi den taki: “Te wan takuu jeje komoto a wan sama tapu, da ai waka e lontu e suku peesi na ala den sabana ini, fu boo. Ma a nái poi fende peesi fu boo. Da, te a á poi fende a peesi fu boo, da ai pakisei taki: ‘Meke mi daai go tan na a peesi pe mi be komoto baka.’ 25 Da te a daai kon baka, a osu pe a be komoto de leigi leigi. A de kiinkiin sibisibi moi silli. 26 Da ai gwe baka, da a go kai seibin taa takuu jeje, di ogii moo enseefi. Da den e kon na a sama tapu. Da a libi fu sowan sama o moo ogii bakaten, moo enke fa a be de a fesi kaba.”

Sama na den sama di o fende a
moo gaan bun?

27 Ma, namo di Masaa Jesesi e taki, ne wan uman di be de a ini den sama ini de, bali taki: “Oho! Masaa Gadu seigi a uman di meke yu, fu di Masaa Gadu fende taki, na a uman ya be mu meke yu.” 28 Ne Masaa Jesesi piki en taki: “Uman! I si fa u de ya? Den sama di e aliki Masaa Gadu wowtu e du san a taki, fende moo gaan seigi, moo enke a uman di meke mi.”

San o miti den sama fu a ten
fu Masaa Jesesi?

Mt 12:38-42

29 Namo somen somen sama e kon a Masaa Jesesi, ne a taki: “Saide meke den sama fu a ten ya abi takuu ati so du? Den e feti fu si maiki fu Gadu. Ma den ná o si ná wan taa maiki moo enke a maiki fu a apaiti takiman fu Masaa Gadu, di den be e kai Jowna. 30 Bika leti enke fa Jowna be de enke wan maiki gi den sama fu Ninifei, na letiso a Manpikin di saka kon toon libisama ya, de enke wan maiki gi den sama fu a ten ya tu.

31 “A uman kownu fu a kondee di den e kai Seba, na a se fu san dongo, o opo na a gaan kuutu dei, di Masaa Gadu o kuutu sama, fu kuutu den sama fu a ten ya. Bika en dati be komoto langa langa te na a taase fu goontapu fu kon a Salomo, fu kon yee den koni fi en. Ma wan Sama de a u mindii ya, di hei moo Salomo seefi, ma toku, u nái teke en taki. 32 Soseefi ala den sama fu Ninifei o opo, da den o kuutu den sama fu a ten ya. Bika den sama fu Ninifei be yee a wowtu fu Masaa Gadu di Jowna be gi den. Ne den teke en, ne den daai libi wanten. Ma wan Sama de a u mindii ya, di hei moo Jowna, ma toku, u nái teke en taki.”

U ain anga u ati mu kiin a
Masaa Gadu fesi

Mt 5:15; 6:22,23

33 Ne a taigi den taki: “Ná wan sama e leti wan lampu, da a poti en a sani ondoo, efu a teke sani tapu en. Nono! A o poti en a wan hei peesi, fu ala sama di o kon a ini a osu sa si sani bun anga en. 34 Da na so a de anga wi libisama tu. U ain, na a lampu fu u sikin. Efu u ain de bunbun, ne u opo den fu si sani, da u o si kiinkiin anga den, fu u sabi san u e du. Ma efu u ain dunguu, da u hii sikin seefi dunguu tu. Bika, wansi u leti wan lampu poti de seefi, toku u ná o si san u e du. Da na ini dunguu u e tan. Da u ná o sabi san u e du. 35 A dati meke, u mu e koni fu u á poti u ain fu luku ogii fu u ain anga u ati dunguu. 36 Bika efu u hii ati kiin, sondee fu a abi wan baaka, da u sa leti kiin peesi gi taa sama, leti enke wan lampu di e leti kiin peesi gi sama.”

Masaa Jesesi bali heelu fu
Faliseiman anga Saduseiman

Mt 23:1-36; Mk 12:38-40

37 Da Masaa Jesesi kaba taki seefi, ne wan Faliseiman kai en taki: “Masaa Jesesi, kon go nyan anga mi a mi osu, no?” Ne Masaa Jesesi go anga a Faliseiman ne en osu go nyan. 38 Da di den sidon fu nyan, ne wan sani dangaa a Faliseiman. Bika a si taki Masaa Jesesi e nyan, sondee fu wasi ana na a apaiti fasi fa a Dyuweiti be e soi den, fu wasi den ana fosi den go nyan. 39 Da di Masaa Jesesi si taki a sani ya dangaa a Faliseiman, ne a taigi en taki: “U Faliseiman! U e wasi u sikin namo, da u kaba, fu soi kiin a doose. Ma u ati lai anga giili anga takuudu! 40 U wisiwasi sani sondee fusutan! U e feti namo fu wasi doose fu u sikin kiin. Ma fa fu u ati? U á sabi taki, Masaa Gadu wani meke u wasi u ati kiin tu, no? 41 U feti fu wasi u ati kiin, fu u yeepi den pooti sama a sani. Da te u ati kiin so kaba, da u ná abi fu feti, fu wasi ana moo enke fa u gwenti. Bika efu u ati kiin, da ala sani fu u kiin tu.”

42 Ne Masaa Jesesi taki go doo taki: “Heelu fu u enke Faliseiman de! Bika u nái libi letiopu anga sama, anga u á lobi Masaa Gadu tu. Ma u e paati ala san u abi a tin pisi, da u e gi Masaa Gadu wan fu den tin pisi. Soseefi u e gi en wan pisi fu tin, fu ala u goon nyanyan enke fa a Dyuweiti taki. Da u e si enke u bun kaba. We, a ná enke fu gi Masaa Gadu wan pisi fu tin, fu ala san u abi, ná ogii. Ma dati á sai. Bika feti fu libi letiopu anga ala lobi Masaa Gadu seefi tu.”

43 Ne a taki moo taki: “Heelu ete wan toon, fu u enke Faliseiman! Bika te u go a keliki, da u lobi sidon a den fesiman sutuu a ini a keliki. Soseefi, te u e waka a ganda, da u e wani meke ala sama e gi u odi a sama fesi, enke u hei moo ala taa sama. 44 We, heelu fu u! Bika u de leti enke gaandi geebi, di sama e waka e pasa a den tapu, sondee fu den sabi taki, a sowan ogii tapu, den e waka e pasa de.”

45 Ne wan leliman fu Dyuweiti bali gi en taki: “We, Mesiti, oo! Fa yu e kosi den Faliseiman de, u de a ini tu?”

46 Ne Masaa Jesesi kosi den now taki: “Heelu fu u enke leliman fu weiti! Bika u e leli den sama Masaa Gadu weiti, da u e suku fu poti ibi a den sama neki tapu, fu den tyai. Ma useefi nái meke moiti, fu diki wan pikinso fu dati tyai seefi. 47 Da heelu fu u! Bika u e seeka den geebi fu den apaiti fositen apaiti takiman fu Masaa Gadu. We, na den avo gaansama fu u be kii den. 48 Da anga dati, u e soi taki, a bun gi u fa den gaansama fu u kii den fositen apaiti takiman fu Masaa Gadu. Da efu u be de a den peesi, na a seefi sani u be sa du tu. Den gaansama kii. Den pikin e seeka geebi. 49 Ma a ná ogii. Masaa Gadu sabi fa a o du anga u. Bika Masaa Gadu be taki a fesi kaba taki, a sende a apaiti takiman anga apaiti bosikopuman kon gi u. Ma u o kii son fu den. Da taawan u o yaki gwe.

50 “Na fu dati ede meke, Masaa Gadu o akisi u faantiwowtu, fu ala den apaiti takiman fi en di u be kii fanafu goontapu sete. 51 Fu a Abeli, a fosi sama di u kii, te go miti Sakalia, di u be kii a Mama Keliki, koosube fu a apaiti begi tafaa. U o tyai a sitaafu fu ala den fiya.”

52 Ne Masaa Jesesi taki go doo taki: “We, heelu fu u enke leliman fu weiti! San meke u abi takuudu so du? Bika u e kibii a tuutuu leli gi den sama, fu den á sa poi sabi en. Ma u seefi nái meke moiti fu du san den weiti taki. Da u e tapu pasi gi den sama di wani kon sabi den.”

53 Da, di Masaa Jesesi taki den sani ya, ne den Faliseiman anga den leliman fu weiti ati teke faya. 54 Ne fanafu a dei de, ne den e akisi en somen sani, fu tesi en, fu a taki sani di á bun, fu den tyai en go kaagi.

12

U mu luku bun fu u á libi enke
den Faliseiman

Mt 10:26,27

1 Da a yuu di Masaa Jesesi e taki de, ne onmen dunsu sama e kon ne en, te den e banda denseefi. Ma namo, ne Masaa Jesesi daai, ne a bali den bakaman fi en taki: “U mu luku bun anga a sowda fu den Faliseiman. Den e meke enke den na bunbun sama, ma na soso ogii. Mi bali u. U á libi enke den! 2 Bika ná wan sani sa de a kibii te, da a á kon a doo. Soseefi ná wan sani sa pasa bakabaka te, da a á kon fu sama sabi. 3 Da ala san u taki a dunguu, den o yee a gaan dei. Da ala san u taigi useefi a yesi a ini kambaa, den o taampu a osu tapu bali den gi kondee.”

U á mu feele libisama

Mt 10:28-31

4 Ne Masaa Jesesi taigi den bakaman taki: “Mi mati! Mi e taigi yu tuutuu taki, yu á mu feele den sama di sa kii yu sikin namo, da bakadati den á poi du ná wan sani anga yu moo. 5 Ma mi o soi yu sama yu mu feele. Na Awan di abi a taanga fu kii yu, te a kaba, da a towe yu go a ini didibii faya*f13*. Tuutuu! Ne en i mu feele!

6-7 “Bika u luku ala den pikin foo di e fee a tapu. Den e seli feifi fu den fu tu tiisensi. Bika sama e si den enke soso sani, ma toku Masaa Gadu nái feegete ná wan fu den. We, efu Masaa Gadu nái feegete ná wan fu den pikin foo di e fee a tapu anda, da fa fu u enke libisama, di hei moo enke den pikin foo? We, Masaa Gadu sabi u, te doo onmen sii uwii de a u ede seefi, a sabi.”

San fu piki a fesi fu libisama

Mt 10:19,20,32,33; 12:32

8 We ne, di a taki so kaba, ne a taigi den taki: “Sama di sa piki a fesi fu libisama taki, a sabi a Manpikin di saka kon toon libisama ya, da enseefi sa piki baka taki, enseefi sabi en tu, a fesi fu den Basiya fu Masaa Gadu Kondee*f14*, a tapu. 9 Ma sama di á wani piki a fesi fu libisama taki, a sabi mi, da miseefi ná o piki, a fesi fu den Basiya fu Masaa Gadu Kondee a tapu taki, mi sabi en tu.” 10 Ne a taki go doo taki: “Ma fu tuu, efu wan sama kosi a Manpikin di saka kon toon libisama ya, da Masaa Gadu sa gi en paadon. Ma efu wan sama e kosi a Apaiti Jeje fu Masaa Gadu, da noiti a o gi en paadon fu dati.”

11 Ne Masaa Jesesi taigi den baka taki: “Te den kisi u tyai go a kuutu a den keliki osu fu den, efu te den kisi u tyai go a den gaansama anga den gaaman fu kondee fu kuutu u, da u ati á mu piiti fu pakisei taki: ‘San u o taki?’ 12 Bika, te a yuu doo, da a Apaiti Jeje fu Masaa Gadu seefi o gi u san, fu taki.”

A toli fu wan guduman

13 Ne a seefi yuu de, ne wan sama bali a mindii fu den somen sama de taki: “Mesiti! Mi begi i baa, gaantangi. Taigi mi baala, meke a gi mi fu mi se gudu di wi dda dede fika gi u.”

14 Ne Masaa Jesesi piki en taki: “Sama poti mi fu koti kuutu paati u gudu gi u?” 15 Ne a taigi den sama di taampu de taki: “U mu koni bun anga useefi, fu u ná abi giili ati. U á feti fu fende sani di u ná abi fanowdu. Bika a ná gudu e meke wan sama libi langa ofu libi switi.”

16 Ne Masaa Jesesi gi den wan toli taki: “Wan guduman be koti wan goon fi en. Ne a paandi en, te a kaba. Da a goon meke nyanyan fu tyobo.” 17 Ne a man sidon, ne a pakisei taki: “San mi o du? Bika mi ná abi magisin sai fu poti a nyanyan ya.” 18 Ne a de te wan pisi, ne a taki: “Mi sabi kaba san mi o du. Mi o booko den pikin osu fu mi puu, da mi meke moo gaanwan fu poti a nyanyan anga a gudu fu mi. 19 Da now, mi de enke fa mi wani. Mi abi nyanyan fu onmen yali. A á de fu mi wooko moo. Mi sa nyan diingi meke piisii enke fa mi wani.”

20 Ma te fu a poti pakisei, ne Masaa Gadu taigi en taki: “I lawman yu! Sama taigi i a sani de! A seefi neti ya, a libi boo fi yu sa komoto a yu gwe. Da sama yu o fika den gudu fi yu anga a somen nyanyan fi i di i seeka poti de gi?”

21 Ne Masaa Jesesi taigi den taki: “U si! Na so e pasa anga den sama fu a goontapu ya, di e suku fu fende gudu naamo, sondee fu feti fu libi enke fa Masaa Gadu wani, fu den fende gudu ne en anda.”

San wan bakaman fu
Masaa Gadu mu suku

Mt 6:25-34

22 Ne Masaa Jesesi daai, ne a taki anga den bakaman fi en baka taki: “U á mu booko u ede taki, san u o nyan ofu san u o wei. 23 Bika Masaa Gadu gi wi sikin anga libi di de moo enke koosi anga nyanyan. Da efu a sikin anga a libi di Masaa Gadu gi u de moo enke koosi anga nyanyan, da u denki taki, a ná o gi u koosi fu wei anga nyanyan fu nyan? 24 We, luku den foo a tapu! Den nái koti goon paandi nyanyan. Soseefi, den ná abi kedee efu baakoto e kibii nyanyan fu nyan taa dei baka. Ma toku, den e nyan e diingi ibii dei. Bika Masaa Gadu e solugu den. We, u libisama, no? U á waiti moo den foo, no? Da Masaa Gadu sa fika u sondee koosi efu sondee nyanyan? 25 Sama de di sa booko en ede te, da a libi moo langa moo enke san Masaa Gadu poti gi en? 26 We, efu booko ede á poi yeepi yu a den pikin sani de, da fu saide meke yu e booko yu ede anga den gaan sani?

27 “We, luku den boomiki a ini sabana, fa den moi. Den nái wooko. Soseefi den nái nai sani fu wei tu. Ma mi e taigi u taki, anga ala fa Salomo, a fositen kownu fu Islayeli Kondee be e wei moi, toku a á be wei moi kisi den boomiki ya. 28 Efu Masaa Gadu wei den boomiki so moi, da san na yu di hei moo ala den boomiki ya? Bika tide yu e si den, ma tamaa den á de moo. Kee! Libisama, saide meke a biibi di u abi a Masaa Gadu swaki so du? 29 U á booko u ede anga san u o nyan ofu san u o diingi. U á mu si nyanyan anga diingi enke gaan sani. 30 Bika na sama di á sabi Masaa Gadu e booko den ede anga den sowtu sani de. Ma u Tata di de a tapu sabi san u abi fanowdu. 31 Ma suku fu de a ini a Nyun Tii fu Masaa Gadu. Da a o gi u ala san u fanowdu.”

A á bun fu feti a gudu baka

Mt 6:19-21

32 Namo a taigi den bakaman fi en go doo taki: “Mi mati! U nái ipi, ma u á mu feele. Bika a be bun gi Masaa Gadu, u Tata, fu a be teke u poti a ini a Nyun Tii fi en, fu u be sa fende a bun fi en. 33 U á mu feti fu suku gudu dyunta, poti a goontapu ya namo. Ma u seli den, da u paati a moni gi den pootiman. Na sowan fasi u sa kibii gudu a Masaa Gadu, di ná o poi kaba noiti moo, a Masaa Gadu Kondee anda. Fufuuman ná o poi go anda go fufuu den. Soseefi woon ná o nyanmi den tu. Da na Masaa Gadu i mu kibii i gudu poti. Da noiti den sa poli. 34 Bika na pe i gudu de, na ape i ati o de tu!”

Den bakaman fu Masaa Jesesi
mu de kaba kaba fu miti en

Mt 24:45-51

35 Ne a taigi den bakaman fi en baka taki: “U seeka useefi, de kaba kaba e luku u Masaa. U meke a faya fu u de leti leti.

36 “U mu de leti enke den futuboi di den masaa go a wan gaan fesa. Ne den de kaba kaba e luku on ten a masaa fu den o kon. Da te a masaa kon, da den sa opo doo gi en wanten. Bika den de kaba kaba. 37 Seigi fu a futuboi di de kaba kaba e luku en masaa. Bika a masaa seefi o seeka tafaa, te a kaba, da a kai en fu kon sidon nyan anga en. Enseefi o koti nyanyan paati gi den dati. 38 Da a o de wan seigi gi ala futuboi di de kaba kaba e luku den masaa.

“Da meke u de kaba kaba e luku u Masaa tu. Efu na neti ofu na musude a o kon, a ná abi toobi. U mu de kaba kaba!

39 “Ma u oli disi bun a ede. Wan sama di sabi taki, na so wan yuu fufuuman o kon fufuu ne en osu, o de anga ain e luku a fufuuman. A ná o meke a fufuuman booko en osu, fu fufuu en sani. 40 A moo bun, efu u de kaba kaba alaten. Bika, a Manpikin di saka kon toon libisama ya o daai kon baka, a wan yuu di libisama á poti pakisei.”

41 Da di Masaa Jesesi taki so, te a kaba, ne Peitilisi akisi en taki: “Masaa! Den sani di yu e taigi u ya, na fu ala sama, ofu na fu u wawan?”

42 Ne Masaa Jesesi piki en taki: “Mi e taki fu wan futuboi di en masaa be sende, fu gi ibii taa sama a ini a osu, en pisi fu a nyanyan, na a leti yuu. 43 We, te a masaa o kon doo baka, da seigi fu a futuboi de. A masaa o pai en gaan paiman, efu a si taki: ‘Aai! A futuboi ya e wooko enke fa a fiti gi mi.’ 44 Da fu tuu, mi e taigi u, a masaa de o poti a futuboi toon a basi, di e luku ala en gudu. Na so a masaa ya o du. 45 Ma meke u taki, a futuboi be pakisei taki: ‘Mi basi ná o kon ete.’ Da a bigin go nyan, diingi anga duunguman. Soseefi ai fon den taawan, uman anga man a ini a osu fu a masaa. 46 We, da a masaa be o kon a wan dei, anga wan yuu di a futuboi ya á poti pakisei. Bika a futuboi seefi á sabi on dei a masaa o kon baka. Da a masaa be o meke den doo a futuboi ede. Da a poti en go a pe fu sitaafu den sama di nái teke Masaa Gadu taki. 47 Bika, efu wan futuboi sabi san en masaa wani a mu du, ma a nái seeka fu du dati, da a sa fende wan tumisi gaan fonfon.

48 “Da a sama di e du wan sani sondee sabi, o kisi lekiti sitaafu. Ma a sama di e du sani anga sabi, da a o kisi ibi sitaafu. Efu wan sama kisi ipi wooko, fu de enke basi fu den, da den o akisi en ipi faantiwowtu tu. On moo ipi wan sama kisi, on moo bigi a faantiwowtu fi en de tu.”

Paati sa kon fu Masaa Jesesi ede

Mt 10:34-36

49 Ne Masaa Jesesi taigi den taki: “A kon mi kon a goontapu, fu sutu faya gi goontapu enke fa den sama e sutu faya boon wan goon. Da a be sa moo bun gi mi, efu a faya ya be sutu kaba. 50 A sitaafu di mi mu tyai fosi mi sutu a faya ya, na wan hebi sitaafu. Da a ibi gi mi tuu. 51 Da san u be denki? U be denki taki, na fii fasi fu libisama libi anga denseefi, tyai kon a goontapu? Nono! Ná dati mi tyai kon. Mi kon fu paati sama anga sama. 52 Fanafu now, da efu feifi sama de a ini wan osu, da den o meke toobi anga denseefi fu mi ede. Dii o de a wanse anga mi, da tu de a wan taase. Ofu tu o de a mi se, da dii de na a taase. 53 Wan dda anga en manpikin o poli fu mi ede. Da wan mma anga en umanpikin o poli fu mi ede. Soseefi wan mma anga a uman fi en manpikin o poli.”

Libisama mu opo ain fu
si on yuu u de

Mt 16:2,3

54 Ne di Masaa Jesesi daai, ne a taki anga den somen sama di kon ne en de now taki: “Te u luku tapu, ne u si wan woluku na a se fu san opo, da u e taki alen o kon. Da ai kon tuu. 55 Te a winta e wai komoto a opuse, da u e taki: ‘A san o ati.’ Da ai ati tuu. 56 U soso mofu libisama! Te u luku tapu, u e si efu alen o kai, efu san o pii. Dati u sabi bun. Ma saide meke u á wani opo u ain, fu si den maiki di e pasa leti a u fesi a goontapu a doti ya? Na si u nái si den sani ya, fu sabi on yuu ten fu goontapu u de?

57 “Bika u sabi, san di bun fu du anga san di á bun fu du. Da saide meke u nái luku san di de leti fu du? 58 Bika efu yu anga yu feyanti abi toobi, ne i si taki a wani tyai yu go a kuutu, da i mu meke moiti fu taki fiti anga en, fosi u doo a kuutuman. Ma efu yu á du dati, da den o iti yu go a ini dunguu osu. 59 Da yu ná o komoto, de fu te enke i pai a lasiti kopoo sensi di den naki lenti gi yu, fu pai.”

13

Libisama mu daai den libi

1 Ne a seefi yuu de, ne wanlo sama kon taigi Masaa Jesesi taki, den suudati fu Gaaman Pilatesi kii wan duupu Galileya sama, di be de a ini a Mama Keliki e kii wan meti, fu boon enke paiman, fu begi Masaa Gadu. Ne den towe den mokisa den buulu anga a meti di den be e kii de. 2 Ne Masaa Jesesi akisi den taki: “U membee taki, na fu di den sama de be e libi takuu moo ala den taa sama fu Galileya, meke den suudati kii den? 3 Nono! Ná dati meke a ogii de pasa anga den. Bika efu useefi á daai libi, da na letiso a sa pasa anga u tu.” 4 Ne a akisi den baka taki: “San u pakisei fu den tin na aitin sama di a tolen fu Silowam be booko kai kii? U membee taki na fu di den sama de be e libi takuu moo ala taa sama fu Jelusalem meke den sani de pasa anga den? 5 Nono! A ná fu di den ogii moo u. Mi e taigi u tuutuu. Efu u á daai libi, da na letiso useefi sa dede kaba a soso tu.”

A toli fu figasii bon

6 Ne a gi den wan toli taki: “Wan yali ten, da wan sama be paandi wan sii den e kai figasii a ini en goon. Ne, di a sama de, te wan dei, ne a go na a goon fi en go suku nyanyan na a figasii bon. Ma a á fende ná wan kodo nyanyan ne en. 7 Ne a taigi a man di a be poti e luku a goon taki: ‘Faa a bon ya towe. Bika na fu soso a taampu a ini a goon ya! Na dii yali langa kaba di mi e kon e suku nyanyan na a bon ya, sondee fu fende wan kodo.’

8 “Ne a man di e luku a goon taki: ‘Basi! Meke u fika en wan yali ete, baa? Mi o puu gotoo lontu en, da mi o poti doti gi en. 9 Da kande a sa gi nyanyan. Ma efu a á meke ná wan nyanyan, da te i daai kon baka, da i sa faa en towe tuu.’ ”

Masaa Jesesi deesi wan uman
a kina dei

10 Ne wan dei, ne Masaa Jesesi go a ini wan Dyu keliki go e leli den sama Masaa Gadu wowtu. 11 Da di a leli, te wan pisi, ne en ain kai anga wan uman a ini a keliki osu. A uman ya be siki te, a fika bukubuku. A á poi opo en ede luku tapu moo seefi. Na tin na aitin yali kaba, di a de anga a siki ya. Da na wan takuu sani namo, i si be siki en poti so. 12 Ne Masaa Jesesi kai a uman kon ne en! Ne a taigi en taki: “Uman! I kon bun fu a siki ya!” 13 Ne a poti ana na a uman ya tapu, ne wanten a uman opo taampu tiloo enke fa a be de fosi. Ne a gafa Masaa Gadu gi en daa.

14 Ma a á bun gi a edeman fu a Dyu keliki, fa Masaa Jesesi deesi a uman na a kina dei ya. Ne a akisi den sama taki: “A ná sigisi dei a wiki abi, fu wooko, no? Da saide meke u nái kon a wan fu den sigisi dei ya, fu suku yeepi fu u siki? U á kon a kina dei kon suku yeepi fu u siki, moo.”

15 Namo Masaa Jesesi piki en taki: “I bidiigiman yu! Iseefi e wooko a kina dei. Bika ala kina dei, u e losi den kaw anga den buliki fu u tyai go diingi wataa. 16 We, a uman ya, no? Wan bakapikin fu Abalaham, di a didibii tei tin na aitin yali langa a sitaafu. Da na fu di na kina dei ede, meke a tetei di tei en á mu losi?” 17 We, di Masaa Jesesi taki so, ne sen kisi den di be e sitee anga den, te ná sipowtu. Ma den taa sama piisii te, fu den gaan foondoo sani di Masaa Jesesi e du.

Fa a Nyun Tii fu Masaa Gadu
de enke mosite sii

Mt 13:31-33; Mk 4:30-32

18 Da, ne Masaa Jesesi akisi den baka taki: “Anga san mi sa maiki a Nyun Tii fu Masaa Gadu? 19 We, a de enke wan sii den e kai mosite, di wan sama paandi ne en goon. A sii ya na wan pikintoin sii, pikinmoo ain á poi si en. Ma, te den paandi en, te a goo, da ai bigi moo ala den taa sani di den paandi a ini a goon. Den ana fi en e bigi paati, te den foo e meke nesi e teke koo a den. Da na so a Nyun Tii fu Masaa Gadu de.”

Fa a Nyun Tii fu Masaa Gadu
de enke sowda

Mt 13:33

20 Ne a akisi den baka taki: “San moo mi sa teke maiki a Nyun Tii fu Masaa Gadu? 21 We, a de enke wan pikintoin sowda di wan uman teke iti a ini wan gaan tyaipi bolon. Da a sowda soopu ala a bolon, te doo. Na so a Nyun Tii fu Masaa Gadu de.”

Feti fi i pasa na a pikin doo

Mt 7:13,14,22,23

22 Ne bakadati, ne Masaa Jesesi komoto de e go a Jelusalem. Da ai leli den sama fu den kondee kondee pe ai pasa, Masaa Gadu wowtu. 23 Ne wan sama akisi en taki: “Masaa! Na pikinso sama namo o go a Masaa Gadu?” Ne Masaa Jesesi piki en taki: 24 “Feti fi i seefi sa de wan fu den sama di o doo pasa go a ini a sumaa doo mofu. Bika mi e taigi u taki, somen fu u o feti, fu pasa go a ini a pikin doo ya, ma den ná o poi. 25 Da u o de ape, fu te enke a basi fu a osu kon sooto a doo. Da u o de ape na a baka doo e naki e begi taki: ‘Masaa, gaantangi! Opo a doo gi u, baa?’ Ma a basi fu a osu o piki u taki: ‘Mi á sabi u! On se u komoto kon ya?’

26 “Da u o piki en taki: ‘Masaa, i sabi u! Na u anga i be e nyan e diingi. I be de a u kondee ganda e leli wi Masaa Gadu wowtu ibii yuu.’ 27 Da a sa piki u taki: ‘Mi taigi u kaba taki, mi á sabi u. Mi á sabi on se u komoto kon ya. U gwe komoto ya, u takuu ati sani u! Bika u á be wani poti yesi aliki fu du san Masaa Gadu be e taigi u.’

28 “Da u o de ape e kaw tifi e kee gaan kee. Bika u sa si u avo Abalaham, Isaki, Jakowbesi anga ala den apaiti takiman fu Masaa Gadu, a ini a Nyun Tii fu Masaa Gadu Kondee. Ma useefi á poi go doo a den. 29 Da somen sama o komoto na ala se fu goontapu go doo a ini a Nyun Tii a Masaa Gadu Kondee. Da ala den o sidon a tafaa anda. 30 Da mi e taigi u taki, a ini Masaa Gadu, somen sama di de fesiwan ya o toon bakaman. Da somen di de bakaman ya o daai toon fesiwan.”

Masaa Jesesi tyali gi Jelusalem

Mt 23:37-39

31 Ma namo, da a seefi yuu de, ne wantu Faliseiman kon taigi Masaa Jesesi taki: “Gwe komoto ya esi esi! Bika Kownu Helowdesi e suku i fu kii.”

32 Ne Masaa Jesesi piki den taki: “U go taigi a lei mofu bidiigiman de taki: ‘Tide anga tamaa, mi o de ya ete e yaki takuu jeje puu a sama tapu. Soseefi mi e go doo, fu deesi den siki sama kon bun baka tu. Ma di fu dii dei, da mi o kaba. 33 Winsi fa, mi musu fu waka wantu dei ete, fosi mi doo Jelusalem. Bika den nái kii wan apaiti takiman fu Masaa Gadu a wan taa peesi moo enke Jelusalem Foto.’ ”

34 Ne Masaa Jesesi daai taki sani fu den sama fu Jelusalem taki: “Sama fu Jelusalem! Na den apaiti takiman fu Masaa Gadu u kii so? Oho! Den sama di Masaa Gadu sende kon fu taki sani fu Masaa Gadu, ne u naki anga siton e kii? Ma a tyali! Bika u sabi onmen toon mi kai u, fu u kon a mi, fu mi kibii u, leti enke fa wan uman foo e kai den pikin fi en kon kibii ne en mapaapi ondoo? Ma kweti! U á wani dati. Da a tyali! 35 Na dati meke Masaa Gadu fika a kondee gi u, fu u du enke fa u sabi. Ma mi dati, u ná o si mi moo. Mi o gwe. Ma wan ten e kon, da u o si mi baka. Da u sa bali baaya taki: ‘Seigi fu Awan di e kon a ini a nen fu Masaa!’ ”

14

Masaa Jesesi deesi wan
sikiman a kina dei

1 Da wan kina dei, ne wan fu den edeman fu den Faliseiman kai Masaa Jesesi, fu a go nyan ne en osu. Ne Masaa Jesesi go. Ma namo, di a go, da ala sama ain be de ne en tapu. 2 Da wan man be de a ini a keliki di en hii sikin be soopu. 3 Ne Masaa Jesesi akisi den Faliseiman de anga den leliman fu Dyuweiti taki: “San u pakisei? A bun fu u deesi wan sama a kina dei, efu u mu fika en? San a weiti fu Mosesi taki fu dati?” 4 Ma ná wan fu den di piki en. Ne Masaa Jesesi langa ana oli a man, ne a deesi en te a kaba, ne a sende gwe. 5 Ne a daai, ne a akisi den baka taki: “Efu wan fu u abi wan manpikin, ne a kai go a liba, da u o fika en fu a dede, fu di na kina dei ede, efu yu o lon go puu en? Soseefi, efu wan kaw fu u kai a liba, u o fika en fu a dede, fu di na kina dei ede?” 6 Ma ná wan fu den di sabi fa fu piki en.

Ná wan sama mu suku
hei fi enseefi

7 Ne Masaa Jesesi luku ala den sama di kon na a fesa lontu te a kaba. Ne a si taki, sama de ape di wani sidon a wan moo hei peesi na a tafaa moo taawan. Bika den e hei denseefi. Ne a teke wan toli gi den. 8 A taki: “Den sama, oo! Te wan sama kai u fu go ne en osu a wan piisii, da te u go, da u á mu suku fu go sidon na a moo hei peesi. Bika a sa de so taki, a sama di kai yu kon na a piisii de, kai taa sama tu, di hei moo yu. 9 Da a o kon, da a taigi i, fi i opo go sidon, a baka, meke a taawan opo go sidon a fesi. Da anga gaan sen fanyaa, yu o opo go sidon na a moo lagi peesi a baka anda.

10 “Te wan sama kai yu a wan fesa, da te i go, da sidon na a moo lagi peesi. Da te a sama si taki, pe i sidon de á fiti yu, da a sa kai yu taki: ‘Mi mati! Ná sidon faawe so. Kon sidon a mi dise.’ Da, te yu o opo, fu go sidon na a hei peesi de, da ala sama o si taki, i na wan hei sama tuu. 11 Bika a sama di e opo enseefi, sa booko saka. Ma a sama di saka enseefi den sa opo en.”

12 Ne Masaa Jesesi taigi a sama, di be kai en kon nyan ne en osu taki: “Te yu o kai sama fu kon nyan a yu osu moo, yu á mu kai den bun mati fi yu anga den baala fi i anga den famii fi i, efuso den guduman di e tan lontu yu wawan. Bika den sama ya sa du yu bun baka. 13 Ma pe fu dati, da kai den pootiman anga den malengiiman anga den beendi ain wan anga den lanman meke den kon nyan anga yu. 14 Da yu o fende seigi fi en. Bika den sowtu sama ya ná abi ná wan sani fu pai yu baka. Ma a dei, te Masaa Gadu o weki den sama di be libi bun ne en ain puu a dede, da a sa pai yu baka.”

Sama u mu kai, te u o abi wan
fesa a u osu?

Mt 22:1-10

15 Da di Masaa Jesesi taki so, ne wan fu den man di be sidon anga en a tafaa taki: “Da a musu de wan seigi fu sidon anga Masaa Gadu a tafaa, a ini a Nyun Tii fi en a Masaa Gadu Kondee a tapu anda.”

16 Ne Masaa Jesesi piki en anga wan ageisi toli taki: “Wan sama oli wan gaan piisii wan dei. Ne a kai tyaipi sama kon na a piisii ya. 17 Ne di a seeka te a kaba, ne a sende wan wookoman fi en go kai den sama taki, meke den kon. Bika a yuu doo. 18 Ne a wookoman go, ne a kai den. Ne ala den fiya fende somen somen sani e taki, saide meke den ná o poi go. Wan fu den taki: ‘Man! Mi bai wan pisi doti, da mi mu go luku en. Taigi i basi gi mi taki, mi ná o poi kon, ye!’ 19 Wan taawan taigi en taki: ‘Taigi i basi taki, mi ná o poi kon. Bika mi bai tin kaw, da mi mu go wooko anga den luku.’ 20 Wan taawan baka taigi en taki: ‘Man, a dyonson ya mi libi anga uman. Da taigi i basi gi mi taki, mi ná o poi kon, ye!’

21 “Ne a wookoman daai go gi en masaa den bosikopu. Ne a basi ati boon te, a ná sipowtu. Ne a sende a wookoman fi en baka taki: ‘Go esi esi, na ala den bakabini peesi fu a foto, da kai ala den pootiman anga malengiiman anga den lanman anga den beendiman fu den kon nyan anga mi.’ 22 Ne a wookoman go te a kon, ne a taigi a basi taki: ‘Basi den sama kon kaba, ma san mi si, da peesi fika ete.’ 23 Ne a masaa piki en taki: ‘A bun! Go baka a den gaan paandasi anga den pikin kondee, da du moiti fu fende sama tyai kon moo. Bika a osu fu mi mu fuu.’ 24 Mi e taigi u taki: ‘Ná wan fu den fosi sama di mi be kai, mofu sa tesi a nyanyan fu mi ya.’ ”

San wan sama mu du fu a toon
bakaman fu Masaa Jesesi?

Mt 10:37,38

25 Ma namo, da wan dei, Masaa Jesesi be e go a wan peesi. Da somen sama be kon ne en. Ne den waka, te wan pisi, ne a daai luku den. 26 Ne a taigi den taki: “Efu wan sama wani de wan bakaman fu mi, da a mu lobi mi moo en mma anga en dda, anga en pikin anga den baala anga sisa fi en. Soseefi a mu lobi mi moo en eigi libi seefi. Efu a á du dati, da a ná o poi de wan bakaman fu mi. 27 Efu wan sama wani toon bakaman fu mi, da a á mu teli enseefi moo. Da a mu de kaba kaba fu tyai den pina anga sitaafu di o kon ne en tapu fu mi ede. Awinsi a o dede seefi, toku a mu oli doo. A á mu daai baka.

28 “Bika on di fu u de ya di e go sete wan osu, sondee fu a sidon pakisei bun fosi luku onmen moni a osu o teke? A mu sabi fosi efu a abi moni sai fu pai fu ala den sani. 29-30 Efu a á du dati, da na den ponsu wawan a o beli, da a kaba. Da a á poi go moo faawe. Da den sama o lafu en, te a lafu. Da den o taki: ‘Luku de, a man de sete a osu, ma a fika afupasi, bika a ná abi moni sai.’

31 “Da soseefi, efu wan kownu di abi tin dunsu suudati, wani go feti anga wan taa kownu di abi twenti dunsu suudati, da a o sidon pakisei bun fosi efu a sa feti anga en. 32 Ma, te a sidon pakisei te a kaba, ne a si taki a á poi feti anga a kownu fu den twenti dunsu suudati, da a o puu man sende go a fesi go begi a taa kownu meke den koo a toobi fosi den bigin feti. 33 Da na soseefi ibii wan fu u mu sidon pakisei bun fosi efu u sa fika ala den sani di u abi fu kon waka a mi baka. Da efu u á poi fika den, da u ná o poi toon bakaman fu mi.

34 “We, bika u luku. Sawtu na wan bun sani. Ma efu a lasi en kaakiti, da san a bun fu du moo? Na fu teke, da u towe a dyiko. 35 Da fa i si yu o towe en a dyiko de seefi, da a ná a doti fu a dyiko seefi a o poi fatu, fu goo sani. A ná abi ná wankodo yeepi moo. Da fa mi taki anga u ya, u pakisei bun fu u sa fusutan en bunbun.”

15

A toli fu a sikapu di be lasi

Mt 18:12-14

1 Ma namo, wan dei, ne den sama di e piki lantimoni anga den sama di be abi polinen a kondee go aliki Masaa Jesesi. 2 Ne den Faliseiman anga den leliman fu Dyuweiti si Masaa Jesesi e hulu anga den takuu libi sowtu sama de. Ne den teke Masaa Jesesi fu ogii. Den taki: “A man ya na wan bunbun sama tan so? Ne fa a waka ai hulu den takuu libi sowtu sama de? Son toon seefi a nái sen fu nyan anga den. Da na wan bunbun sama tan so?”

3 Ne di Masaa Jesesi sabi taki, na so den e kuutu en, ne a gi den wan ageisi toli fu soi den saide meke ai du dati. A taki: 4 “U aliki mi bun! Meke u taki wan fu u abi wan ondoo sikapu. Ne i tyai den go poti a sabana fu den nyan. Ne wan fu den komoto a den taawan mindii go lasi, san yu o du? Yu ná o seeka den taa neigintenti a neigin te a kaba, da i go suku awan kodo di lasi fu te i fende en, no? 5-6 Da, te i fende en kaba, da yu o diki en poti a sikoo anga gaan piisii, da i go a kondee. Da yu o kai den mati fi yu anga den sama di e tan lontu yu, da i taigi den taki: ‘U meke piisii anga mi! Bika wan sikapu fu mi be lasi, ma mi fende en baka.’ 7 We, fa i si ala sama e piisii anga yu de, na soseefi piisii de a Masaa Gadu tu, te wan takuulibi sama daai libi. Da den e piisii anga en, moo enke den neigintenti a neigin, di ná abi fu daai libi moo.”

A toli fu a solufu moni di be lasi

8 Ne Masaa Jesesi taigi den baka taki: “We soseefi, efu wan uman abi tin solufu moni, ne wan kai lasi a ini en osu. Na leti a o leti faya e sibi a hii osu, e suku fu te a fende en baka, no? 9 Da, te a fende en, da a o kai den mati fi en anga ala den sama di e tan lontu en, da a taigi den taki: ‘U meke piisii anga mi. Bika wan solufu moni fu mi be lasi, ma mi fende en baka.’ 10 We, fa i si den sama e piisii fu di den fende awan kodo solufu moni di be lasi de, da na soseefi den Basiya fu Masaa Gadu Kondee*f15* seefi e piisii tu, te wan kodo takuulibi sama daai en libi.”

A toli fu a manpikin di be de fu
go kaba a soso

11 Ne Masaa Jesesi taigi den baka taki: “Wan man be de. Da a be abi tu manpikin. 12 Di den de, te wan dei, ne a moo pikinwan kon ne en taki: ‘Mi dda! Mi wani i paati a gudu, da i gi mi fu mi se di mi be o fende wanten. Ne a dda paati a gudu, ne a gi den manpikin fu den se.’

13 “Da wantu dei a baka, ne a moo pikinwan teke ala en gudu, ne a go a wan faawe kondee. Da na a pe a poli ala a moni fi en anga yayo libi. 14 Ne di a de te wan pisi, ne wan gaan angiiten kon na a kondee. Ne ai pina tee, na fu dede namo. Bika a á be abi ná wan enkii moni moo. A be poli ala fosi a gaan angiiten ya doo. 15 Ne a go suku wooko a wan sama fu a kondee. Ne a sama teke en a wooko fu ai luku den agu fi en gi en. 16 Angii kii en te, a be wani den nyanyan fu den agu fu nyan. Ma dati seefi den á wani gi en.

17 “Ne a de ape, te wan pisi, ne a kisi enseefi. Ne a taki: ‘San! Na mi kon tan so? Mi, di mi dda abi onmen tenti wookoman e gi nyanyan den e nyan, te den bee fuu. Ne na mi kon tan ya e pina a pina ya? 18 I sabi san? Mi o daai go baka a mi dda. Da mi o taigi en taki: “Mi dda. Mi du ogii anga yu anga Masaa Gadu seefi. 19 Da mi á waiti moo seefi fi i oli mi enke wan manpikin fi yu. Ma gaantangi baa, teke mi enke wan wookoman fi yu namo a wooko.” ’

20 “Ne a opo, ne a daai go ne en dda baka. Ne a waka te a opo uku. A di en dda luku, ne a si wan sama, te a faawe anda e kon. Ne tyali fu a pikin kisi en. Ne a dyombo peb, lon go miti en a pasi. Ne a kisi en gwulu baasa, bosi, piisii anga en, te a bigi. 21 Ne a pikin taki: ‘Mi dda! Mi á waiti sai fu yu oli mi enke yu manpikin moo. Bika, mi du ogii anga yu anga Masaa Gadu seefi. Ma gaantangi! Teke mi a wooko enke wan wookoman fi yu namo, baa?’

22 “Ma, fosi a kaba taki, ne a dda bali gi den wookoman taki: ‘U esi go teke den moo waiti koosi kon wei gi en. U tyai wan linga kon wei ne en finga gi en. U tyai susu kon gi en meke a wei ne en futu. 23 Da u go kii a moo fatu kaw tyai kon, meke u boli nyan meke piisii anga a manpikin fu mi ya. 24 Bika a manpikin fu mi ya, be lasi fu go kaba a soso, ma a daai kon baka.’ Ne den meke gaan piisii anga en.

25 “Da a ten de, da a gaan baala be de a ini goon e wooko. Ne di a komoto a goon e kon, ne a yee den e pee, e meke piisii e dansi. 26 Ne a kai wan fu den wookoman fi en dda, ne a akisi en taki: ‘San pasa ya?’ 27 Ne a piki en taki: ‘We, na a pikin baala fi yu di i si be gwe, ne en daai kon baka a osu. Ne i si a dda kii a fatu kaw e meke piisii anga en, fu di a daai kon gusontu gusontu libilibi a osu baka.’

28 “Ne di a gaan baala yee so, ne en ati boon te, a á wani go a ini osu. Ne di en dda yee so, ne a go ne en. Ne a taigi en taki: ‘Biya, kon a osu!’ 29 Ne a taki: ‘Nono! Mi ná o kon a osu. Bika luku on langa mi anga yu de ya. Ná wan dei di mi pasa i mofu, gaanengee gi yu. Ala san i sende mi, mi e du enke fa i sende mi. Mi e wooko e naki mi sikin gi yu enke sitaafuman. Ma ná wan pikin kaabita seefi di i gi mi, fu mi kii nyan meke piisii anga den mati fu mi. 30 Ma di a manpikin fi yu di teke i gudu go poli anga wisiwasi yayo libi daai kon baka, ne i kii a fatu kaw, meke sowan gaan piisii gi en.’

31 “Ne a dda piki en taki: ‘We, pikin oo! Alaten mi anga yu de makandii ya. Da ala san mi abi, na fi yu. 32 I baala be lasi, fu go kaba a soso. Ma now a daai kon a osu anga libi baka. Da taa fasi á de moo enke, na fu meke piisii anga en namo, da a kaba. Bika a be lasi, ma u fende en baka.’ ”

16

U mu seeka u libi fu bakaten

1 Ne Masaa Jesesi gi den bakaman fi en wan taa ageisi toli. A taki: “Wan guduman be de. Da a be teke wan man a wooko poti enke basi, fu seeka ala sani, luku den gudu fi en gi en. Da di den de, te wan dei, ne sama kon taigi en taki, a man di a poti enke basi na a wooko fi en, e kii a moni fi en anga nyan. Ne a guduman taki: ‘Na tuu sani u e taigi mi ya?’ Ne den taki: ‘Iya!’ Ne a piki taki: ‘A bun!’ 2 Ne a sende kai a man di a be poti enke basi fu a wooko. Ne a taigi en taki: ‘Man! Mi yee wan sani. Mi yee taki, yu e kaba a moni fu mi anga nyan. Da taigi mi, bika mi o ondoosuku luku. Da yu ná o poi de basi fu a wooko moo. Mi o puu yu.’

3 “Ne a man pakisei a ini enseefi taki: ‘Oho! San mi o du di a basi o puu mi a wooko? A ganda mi o de sondee wooko. Bika fa mi de ya, mi á taanga sai fu wooko goon fu meke nyanyan gi miseefi. Fu waka a sama osu e begi, mi ná o poi, bika sen e kisi mi.’ 4 Ne a de te wan pisi, ne a taki: ‘Oo! Mi sabi san mi o du, fu te a man puu mi a wooko, fu sama sa teke mi oli a den osu fu solugu, fu mi á pina dede.’

5 “Ne di a pakisei so kaba, ne a sende kai ala den sama di a be yuu sani gi. Ne den kon ne en wan fu wan. Ne a akisi a fosiwan taki: ‘Man, onmen i mu pai a basi fu mi?’ 6 Ne a man piki en taki: ‘We, mi mu pai wan ondoo bali oli.’ Di a piki so, ne a man teke a pampila di a be sikiifi onmen a man mu pai, ne a piiti towe. Ne a teke wan taa pampila, ne a gi en taki: ‘Luku ya! Go sidon esi esi, da i sikiifi taki, i mu pai feifitenti bali namo.’ Ne a man teke a pampila, ne a go sidon, ne a sikiifi taki na feifitenti bali namo a mu pai.

7 “Ne a kai a taawan di fu meke tu, ne a akisi en taki: ‘Man! Onmen i mu pai fu den sani di i be yuu?’ Ne a man piki en taki: ‘We, mi mu pai wan ondoo saka bolon.’ Ne a teke a pampila di a be sikiifi onmen a man mu pai, ne a piiti towe. Ne soseefi a gi a man wan taa pampila taki: ‘Luku ya. Ná sikiifi wan ondoo moo, ma sikiifi aititenti namo.’

8 “Ne di a guduman si a fasi fa a man wooko, ne a foondoo en. Bika a wooko anga koni fu seeka en libi gi bakaten. Ne Masaa Jesesi daai, ne a taigi den taki: ‘Den sama fu a goontapu ya, di nái waka a Masaa Gadu pasi e wooko anga moo koni fu seeka denseefi gi bakaten, moo enke den sama di e waka a Masaa Gadu pasi.’ ”

A fasi fa u mu wooko anga moni

9 Ne Masaa Jesesi taigi den go doo taki: “Te u e wooko anga moni, u mu wooko anga koni. U mu wooko anga en a goontapu ya, fu te a dei o doo, fu go a Masaa Gadu fu tego, fu a sa piisii anga u. 10 Efu sama sa fitoow yu anga wan pikin sani di den poti a ini yu ana, da den sa fitoow yu fu poti gaan sani a ini yu ana. Ma efu sama á poi fitoow yu anga wan pikin sani di den poti a ini yu ana, da den ná o poi fitoow yu fu poti gaanwan a ini yu ana tu. 11 Da efu yu á sabi wooko anga moni a goontapu ya wan bun kiinkiin fasi, da fa Masaa Gadu o fitoow yu, fu gi den tuutuu gudu fi en kondee, fu wooko anga den? 12 Soseefi, efu yu á sabi seeka taa sama sani wan bun fasi, da fa Masaa Gadu o poti den waiti sani fi en a ini yu ana, fu wooko anga den a goontapu ya?

13 “Bika ná wan sama sa dini tu masaa makandii. Dati á kan! Ofu yu o lobi awan moo a taawan. Ofu yu o booko a wan saka, da i opo a taawan. Ma yu á poi lobi ala den tu a seefi fasi. Yu á poi waka a Masaa Gadu baka, da yu e feti a moni baka tu. Yu o lobi awan moo a taawan.”

14 Ne di Masaa Jesesi taki so, te a kaba, ne den Faliseiman yee. Ne den meke tyuu. Ne den e wisiwasi en, e soso en. Bika den be abi giili ati fu moni enke fa Masaa Jesesi taki de. 15 Ne Masaa Jesesi taigi den taki: “U á sabi, no? Na u mi e taki. Na libisama ain, ai soi enke u na bunbun sama. Ma Masaa Gadu sabi u ati, te doo. Bika a sani di u e si enke na wan gaan hei sani a libisama, da na gaan wisiwasi sani a Masaa Gadu ain.”

16 Ne Masaa Jesesi taigi den Faliseiman taki: “Fu sensi a ten di Masaa Gadu gi Mosesi den weiti, te doo a yuu di Johanisi a Dopuman kon a goontapu, da na den weiti fu Mosesi anga den taa apaiti takiman fi en be e soi libisama, fa fu waka a Masaa Gadu pasi. Ma fa u de nownow, da Johanisi tyai a Bun Nyunsu di e taki, fu a Nyun Tii fu Masaa Gadu. Da somen sama e feti fu kon a ini. 17 Ma a á de taki na bun den weiti fu Mosesi anga den di fu den apaiti takiman fu Masaa Gadu á bun moo. Nono! Bika tapu anda anga goontapu a doti ya, sa pasa gwe, sondee fu wan pikintoin sani a ini den weiti ya lasi gwe.”

Fa wan man sa booko
Masaa Gadu weiti

Mt 5:31,32; Mk 10:11,12

18 Ne Masaa Jesesi taki go doo taki: “Efu wan man teke wan uman fu libi, ma a fika en go teke wan taa uman, da a booko Masaa Gadu weiti. Soseefi a man di o libi anga wan uman di en man fika, booko Masaa Gadu weiti tu.”

A toli fu Lasalesi anga a guduman

19 Ne Masaa Jesesi gi den wan ageisi toli fu tu man. A taki: “Tu man be de a wan kondee. Wan fu den man, na be wan gaan guduman di be gudu, te a gudu. A be e wei gaan dii koosi, e meke gaan piisii, e libi enke fa a wani. 20-21 Ma a taawan di den be e kai Lasalesi na be wan gaan pinaman. A be pina te, a á be abi ná wan sani seefi. En hii sikin be de anga kaasi kaasi te, a de fonyoo. Den ganda dagu be e leki den kaasi kaasi fi en sikin. Opo seefi a á be poi opo waka komoto a pe a be e sidon. Na sama be e diki en go poti na a guduman mofu doo. Da a be e sidon e waki, efu te a guduman ya nyan, efu sakasaka be kai a doti fu a be fende nyan. 22 Da na so a pinaman de te, ne a dede. Di a dede go a dedekondee, ne den Basiya fu Masaa Gadu Kondee*f16* teke en tyai go na Abalaham se*f17*.

23 “Da baka wan pisiten, ne a guduman seefi dede. Ne den tyai en go beli. Ne a go a didibii kondee*f18*, a ini faya pe soso pen anga gaan pina de. Da di a de a ini a gaan pina ya, te wan pisi di a opo en ain luku, ne a si Lasalesi na a Abalaham sikin se.

24 “Ne a bali kai Abalaham taki: ‘Abalaham, tata! Gaantangi abi tyali ati fu mi, baa? Sende Lasalesi meke a dopu en finga a ini wataa tyai kon nati mi tongo gi mi, baa? Bika mi e boon dede a ini a faya ya.’

25 “Ma Abalaham piki en taki: ‘Oho, pikin! Pakisei taki i be abi i bun ten, di i be de a goontapu. Ma Lasalesi be abi wan pina mofina libi. Ma nownow ya, da a de taa fasi. I de a ini faya e bali fu pen, ma Lasalesi de a koo. A fende boo nownow. 26 Ma boiti tu taki, i be nyan i bun a goontapu kaba, da pasi á de fu den sama fu mi dise waka kon a yu anda, ofu fu u anda waka kon a wi dise. Bika wan gaan paati de a wi fu dise anga u fu anda mindii.’

27 “Ne a guduman piki en taki: ‘A bun! Ma gaantangi, mi begi yu baa, tata Abalaham! Sende Lasalesi go na a osu, mi dda, baa? 28 Da, te a go, da a o si den feifi baala fu mi de. Da gaantangi baa, tata Abalaham! Meke a bali den gi mi, fu den á libi enke mi. Bika efu den libi so, da den o kon a ini a gaan takuu faya ya tu.’

29 “Ne Abalaham piki en taki: ‘Den sama fu goontapu anda abi den buku fu Mosesi anga den buku fu den apaiti takiman fu Masaa Gadu kaba. Meke den baala fi yu leisi san den buku de e taki. Da den libi so.’

30 “Ne a guduman piki en taki: ‘Nono, tata Abalaham! Winsi den abi den buku de seefi, toku den nái leisi den. Ma efu wan sama weki komoto a dede dise go bali den, da den sa daai libi.’

31 “Ne Abalaham piki en taki: ‘Ná tuu! Bika efu na den buku di den abi anda, den nái leisi, fu waka enke fa den taki, da winsi wan sama weki komoto a dede dise seefi go bali den, den ná o aliki en tu.’ ”

17

U luku bun fu u á koli sama puu a
Masaa Gadu pasi

Mt 18:6,7,21,22; Mk 9:42

1 Ne Masaa Jesesi taigi den bakaman fi en taki: “Den sani di e kon fu ali sama puu a Masaa Gadu pasi, ná o kaba a goontapu noiti. Ma heelu, fu den sama di e tyai den tesi ya kon miti taawan! 2 A moo bun gi sowan sama efu den tei wan gaanbigi siton ne en neki, da den tyai en go iti a ini ze, moo enke pe fu a koli wan fu den mofinawan ya puu a Masaa Gadu pasi, fu go du ogii. 3 Mi e bali u, fu luku bun taki, a sani de á miti u.

“Efi i si wan biibiwan e du ogii, da bali en, meke a daai libi, fu kaba anga a ogii di ai du. Da efu a aliki yu, ne a daai libi, da gi en paadon. 4 Winsi na seibin toon a ini wan dei seefi a du ogii anga yu, ma efu a kon begi yu seibin toon paadon taki, a du ogii anga yu tuu, ma a si dati, ne a daai libi. Da gi en paadon!”

Den apaiti bosikopuman fu
Masaa Jesesi begi en moo biibi

5 Ne den apaiti bosikopuman fu Masaa Jesesi taigi en taki: “Masaa gaantangi! Yeepi wi, meke a biibi fu wi kon moo taanga, baa.”

6 Ne Masaa Jesesi piki den taki: “We, efu u abi biibi enke wan pikintoin mosite sii, da u sa taigi a gaanbigi bon di taampu de taki, meke a opo komoto de anga ala lutu, da a go paandi enseefi a ini ze. Da a o go enke fa u taki.”

Fa a wooko fu wan bakaman
fu Masaa Jesesi de

7 Ne Masaa Jesesi taigi den baka taki: “On di fu u o abi wan wookoman di go wooko a goon ofu di go luku den meti a den sabana, te a kon a osu, da a taigi en taki: ‘Kon sidon nyan?’ 8 Nono! Ná wan fu u. Te a wookoman kon a osu, da yu o meke a lon go seeka enseefi esi esi. Da i meke a go boli nyanyan, sete tafaa gi i fi i go nyan. Da, te yu kaba nyan fosi, da yu o meke a wookoman ya kon nyan. 9 A basi fu a wooko ná o gi a wookoman ya wan apaiti daa fu a wooko di a du. Bika ne en wooko di a be mu du, a du de. 10 We, da na so a de anga u tu. Te u wooko gi Masaa Gadu enke fa a wooko de, da a á de fu u suku fu a gi u daa. Bika na u wooko di u mu du, u du de.”

Masaa Jesesi deesi tin sama fu
gwasi siki

11 Ne Masaa Jesesi komoto de, ne a teke pasi e go a Jelusalem. Ma namo, da ai waka pasa na a pisi fu Galileya anga Samaliya mindii. 12 Ne di a waka, te a doo a wan pikin kondee, ne tin man e waka fu kon miti en. Ala den tin man ya be abi gwasi siki. Ne den taampu, te a faawe, 13 ne den bali gi Masaa Jesesi taki: “Jesesi oo, Masaa! Teke tyali ati fu u! Da gaantangi yeepi u, baa.”

14 Ne di Masaa Jesesi yee den bali so, ne a daai luku den. Ne a taki: “Kee! A tyali fu den sama de, baa? Ma u sabi san? U go a den apaiti begiman na a Mama Keliki, meke den si taki u kon bun tuu.” Ne den teke pasi e go a apaiti begiman. A di den waka te wan pisi, ne den sikin kon bun kelle. A gwasi siki gwe komoto a den sikin.

15 Ma di wan fu den si taki, a kon bun, ne a daai baka kon a Masaa Jesesi. Ne ai bali taki: “Masaa Gadu bun! Masaa Gadu bun! A deesi mi!” 16 Ne a lon go kai sutu kini a Masaa Jesesi fesi, fu soi en lesipeki. Ne a gi Masaa Jesesi daa fu a bun di a du gi en. A man ya, na be wan sama fu Samaliya.

17 Ne Masaa Jesesi akisi en taki: “Tan! Man, a ná ala den tin man kon bun, no? Da san meke na yu wawan daai kon gi Masaa Gadu daa? Pe den taa neigin de? 18 Ná wan fu den daai kon gi Masaa Gadu daa, no? Na a taa kondee sama ya, di á de wan Islayeli sama, ne en wawan daai kon gi Masaa Gadu daa?” 19 Ne a taigi a man taki: “Man! Opo waka gwe fi i. A biibi di yu abi deesi yu kaba.”

A ten di Masaa Jesesi o daai kon
baka a goontapu

Mt 24:23-28,37-41

20 Ne wan dei, ne den Faliseiman kon a Masaa Jesesi, ne den akisi en taki: “On ten a Nyun Tii fu Masaa Gadu o doo goontapu?”

Ne Masaa Jesesi piki den taki: “We, u aliki! A Nyun Tii fu Masaa Gadu ná o kon enke fa u denki de. Bika, a nái kon a wan fasi fu sama sa si anga ain. 21 A ná o kon sowan fasi fi i sa taki, luku en ya ofu luku en so. Bika a Nyun Tii fu Masaa Gadu de a ini a ati fu den sama di e waka ne en baka.”

22 Ne a taigi den bakaman fi en taki: “Wan ten o kon, di u o angii fu si wan fu den dei, di a Manpikin di saka kon toon libisama ya, o sidon enke kownu, fu taki na ala sani tapu. Ma u ná o poi si en nownow ya ete. 23 U o yee taki, mi de ya efu mi de so, ma u á mu go luku. U á waka a den baka. 24 Bika, te a dei di a Manpikin di saka kon toon libisama ya, o daai kon baka, da a o de leti enke, te tapu koti faya kiin, te doo goontapu ya. 25 Ma fosi en daai kon baka a goontapu so, da en o tyai sitaafu anga pen fosi. Den libisama di nái biibi a Masaa Gadu o poti en a wanse. Den ná o de a mi du seefi.

26 “Da, te a Manpikin di saka kon toon libisama ya o daai kon baka, da den sama sa e libi leti enke fa den sama be e libi na a ten fu Nowa. 27 Bika, na a ten fu Nowa, da den be e nyan e diingi. Man be e teke uman e libi, uman be e teke man e libi. Na so den be e libi, te enke a dei di Nowa go a ini a sipi tapu en doo. Ne a gaan wataa kon kii ala den fiya puu a goontapu.”

28 Ne a taigi den go doo taki: “Da na soseefi a o miti den sama fu a ten ya, leti enke fa a be miti den sama na a ten fu Lot. Na a ten fu Lot, da den sama be e nyan e diingi. Bai sani seli baka. Koti gaan goon paandi, fu meke tyaipi nyanyan. Soseefi den be e meke gaan osu. 29 Na so den be e libi te enke a dei di Lot komoto a Sowdom, a kondee pe a be e tan. Na a seefi dei de, faya komoto a tapu kai kon boon ala den sama fu Sowdom kii puu de.

30 “Da na soseefi libisama o go e du den sani fu den, te a Manpikin di kon saka toon libisama ya sa daai kon baka, fu ala libisama si.” 31 Ne a taigi den go doo taki: “Da na a ten de, da efu wan sama de ne en baikon, da a á mu lasi ten fu go a ini en osu go teke sani. Soseefi, efu wan sama de ne en goon e wooko, a á mu suku fu go a ganda, fu go teke sani ne en osu. 32 U pakisei san be pasa anga a uman fu Lot, fu san mi e taigi u ya. 33 Bika sama di e feti, fu kibii en libi sa lasi en libi. Ma sama di ná abi toobi fu lasi en libi fu mi ede sa fende a libi fu tego.”

34 Ne a taki go doo taki: “Da tu sama o de a wan kama tapu, da Masaa Gadu o teke wan tyai gwe, da a o fika wan a baka. 35 Tu sama o de a ini wan osu e wooko, da Masaa Gadu o teke wan fu den tyai gwe, da a o fika a taawan. 36 Soseefi, tu manengee o de a ini goon e wooko, da Masaa Gadu o teke wan fu den tyai gwe, ma a o fika a taawan baka.”

37 We, di Masaa Jesesi taigi den bakaman fi en ala den sani ya, ne den akisi en taki: “Masaa! On se fu goontapu a sani ya o pasa?”

Ne Masaa Jesesi koti wan nongo gi den taki: “Na pe wan meti dede fika, na ape tingi foo e kon.”

18

Den bakaman fu Masaa Jesesi
á mu weli fu begi

1 Ne Masaa Jesesi gi den bakaman fi en wan ageisi toli, fu soi den taki, den á mu kon weli fu begi. 2 A taki: “Wan kuutu bakaa be de a wan kondee. Da a man ya be ogii te, a á be e teli Masaa Gadu. Soseefi a á be abi toobi anga libisama tu. 3 Da wan pooti uman di man dede fika a ganda, be de na a kondee de tu. A uman ya be e kon na a kuutu bakaa naamo alaten, fu a kuutu wan kuutu fu gi enmi en leti. Bika wan sama be du wan ogii anga en. 4-5 Da bigin bigin di a uman be e go ne en, da a á be wani yeepi en. Ma di a uman ya tan e go ne en naamo, ne a taki: ‘I sabi san? Anga ala fa mi nái teli Masaa Gadu, soseefi mi ná abi toobi anga libisama, toku mi o yeepi a uman ya. Bika ai kon e kaakeli mi namo. Da mi o yeepi en kuutu a kuutu, fu gi en en leti meke a sani kaba. Da mi ede sa boo. We, bika efu mi á yeepi en, da mi ede ná o abi boo. So, meke mi yeepi en.’ ”

6 Ne Masaa Jesesi taigi den taki: “We, efu a takuu ati kuutu bakaa ya, di nái teli Masaa Gadu anga di ná abi toobi anga libisama sabi fu taki so wan sani, fu yeepi a uman ya, 7 da fa fu Masaa Gadu di abi bun ati? Efu den pikin fi en e begi en wan sani dei anga neti, a o daai daai fosi a gi den en? Nono! A ná o daai daai. 8 A o kon esi esi, kon gi den san den e begi en. Ma a de wan taa sani, efu te a Manpikin di saka kon toon libisama ya o daai kon baka a goontapu, efu a o fende biibi a libisama.”

A toli fu a Faliseiman anga a
pikimoni lantiman

9 Ne Masaa Jesesi gi den ete wan ageisi toli fu den sama di e wisiwasi taawan, e naki boo fu ati, enke den bun moo taawan. 10 A taki: “Wan dei, ne tu man be go na a Mama Keliki fu go begi. Da wan fu den man ya na wan Faliseiman. Da a taawan na wan man di e piki lantimoni. 11 Ne di den doo, ne a Faliseiman waka go te a fesi, ne a kaka ede luku tapu. Ne a begi taki: ‘Masaa Gadu! Gaantangi fi i taki, mi á de enke den takuu ati sama, den fufuuman, den sama di ná abi toobi anga libisama, den sama di e teke taa sama uman ofu a man di e piki lantimoni de. 12 Ibii wiki, na tu toon mi e de sondee nyan fu begi yu. Da ala san mi fende mi e paati en, da mi tyai fi i se kon gi yu enke fa a weiti taki. Da na so a de.’

13 “Ma a man di be e piki lantimoni be fika taampu, te a bakase a ini a keliki osu. Ne a bendi fesi a doti. Bika a á be bun a Masaa Gadu ain seefi. Ne a oli en boo fu ati, ne a begi taki: ‘Kee, Masaa Gadu, mi Tata! Abi tyali ati fu mi, baa? Bika, mi na wan gaan takuu ati sama, tuu. Da gaantangi yeepi mi, baa?’ ” 14 Ne Masaa Jesesi taigi den taki: “U oli a sani ya bun a ede. Fa a man di e piki lantimoni e go a osu de, Masaa Gadu gi en paadon fu ala den takuudu anga ogii di a be abi. Ma Masaa Gadu fika a Faliseiman a go fi en a osu. Bika iniiwan sama di e hei enseefi, Masaa Gadu o booko en saka. Ma ibiiwan sama di e saka enseefi, da Masaa Gadu o hei en.”

Masaa poti ana a den pikin tapu
begi gi den

Mt 19:13-15; Mk 10:13-16

15 Da wan dei, ne den tyai den pikin kon a Masaa Jesesi. Den be wani meke Masaa Jesesi be poti ana a den tapu begi gi den. Ma den bakaman fu Masaa Jesesi bali den taki: “Nono! U daai baka. U á tyai den pikin de kon a Masaa Jesesi!” 16 Ma, namo Masaa Jesesi si di den bakaman fi en tapu den sama, fu den á tyai den pikin kon ne en. Ne a bali den taki: “U fika den pikin, meke denseefi kon doo a mi tu. U á tapu den! Bika na sama di abi a fasi di pikinengee abi sa poi go doo a ini a Nyun Tii a Masaa Gadu Kondee. 17 Da a de so taki, efu wan sama nái biibi Masaa Gadu enke fa wan pikinengee e biibi sani, da a ná o poi doo a ini a Nyun Tii fu Masaa Gadu.”

Gudu sa tapu sama fu
dini Masaa Gadu

Mt 19:16-30; Mk 10:17-31

18 Namo, ne bakadati, ne wan bigiman fu den Dyu kon ne en. Ne a akisi en taki: “Mi bun Masaa! San mi mu du, fu fende a libi fu tego?”

19 Ne Masaa Jesesi akisi en taki: “Saide meke yu e kai mi bun Masaa? I sabi san yu e taki, di yu e kai mi, bun Masaa? Bunbun ati sama á de boiti Masaa Gadu wawan. 20 Da yu á sabi san i mu du fi i fende a libi fu tego ete, no? We, fi i mu fende a libi fu tego: ‘Da i á mu waka anga taa uman ofu man, boiti di fi yu! I á mu kii! Soseefi i sabi taki, i á mu fufuu! I á mu lei. I mu lesipeki i mma anga i dda!’ ”

21 Ne a man piki Masaa Jesesi taki: “We, Masaa! Senten mi de pikinengee mi e oli ala den weiti de, te enke tide.”

22 Ne Masaa Jesesi taigi en baka taki: “Dati na tuu! Ma wan sani de ete di i mu du. Go a osu, da seli ala san yu abi. Da paati a moni gi den pootiman. Da kon baka, fu toon wan bakaman fu mi. Da yu o fende moo gaan gudu a Masaa Gadu a tapu, a bakaten.” 23 Ne di Masaa Jesesi taigi en a sani ya, ne gaan tyali kisi a man te, a fika fu a poti ana a mindii ede bali kee. Bika a be gudu tuutuu.

24 Ne Masaa Jesesi daai, ne a taigi den bakaman fi en taki: “U si fa a taanga gi wan guduman fu go doo a ini a Nyun Tii fu Masaa Gadu? 25 A taanga gi wan kameili*f19* fu waka pasa a wan nanai olo. Ma mi e taigi u taki, a moo taanga gi wan guduman fu saka enseefi, fu pasa go a ini a Nyun Tii fu Masaa Gadu.”

26 Ne di Masaa Jesesi taki so, ne den akisi en taki: “Da efu a guduman ya á poi go a Masaa Gadu, da sama o poi go seefi?”

27 Ne Masaa Jesesi luku den, ne a piki den taki: “Efu u luku a libisama fasi, da sani de di á poi pasa. Ma san á poi pasa libisama fasi, na dati Masaa Gadu poi du.”

28 Ne Peitilisi piki taki: “We, Masaa wi, no? U fika ala sani, fu kon waka a yu baka, e go anga yu na ala peesi!”

29 Ne Masaa Jesesi piki en taki: “Iniiwan sama di lobi mi te, a fika en osu, ofu en uman ofu en baala ofu en dda anga en mma ofu pikin, fu go paati a Bun Nyunsu di e taki, fu a Nyun Tii fu Masaa Gadu, 30 da, nownow, a goontapu ya, den o fende onmen tenti toon fu den sani di den fika, fu kon waka a mi baka. Soseefi bakaten, den o fende a libi fu tego a Masaa Gadu.”

Masaa Jesesi taigi den bakaman
fi en fa a o dede

Mt 20:17-19; Mk 10:32-34

31 Ne bakadati, ne Masaa Jesesi kai den twalufu bakaman fi en go a wanse, fu taigi den san o pasa anga en. Ne a taigi den taki: “U si fa wi e go a Jelusalem ya, ala den sani di apaiti takiman fu Masaa Gadu be taki fu a Manpikin di kon saka toon libisama ya o kon pasa tuu. 32 Den Faliseiman anga den leliman fu Dyuweiti anga den gaansama fu Islayeli Kondee o kisi mi, da den o tyai mi go gi den doose kondee sama di e taki fu Islayeli, fu den kii. Da den sama de o poti mi a sipowtu, e lafu mi poti mi wisiwasi, e kosi mi. Soseefi den o towe wataa mofu a mi mindii fesi. 33 Den o wipi mi wan mesaandi fasi fosi, da den o tyai mi go kii. Ma baka dii dei, da mi o weki baka komoto a dede.”

34 Ma anga ala fa Masaa Jesesi taigi den de seefi, toku den á fusutan en pikinso seefi san a wani taki. Bika a de wan kibii toli gi den.

Masaa Jesesi deesi wan beendiman

Mt 20:29-34; Mk 10:46-52

35 Ne Masaa Jesesi anga den bakaman fi en e go, te den koosube fu a kondee di den e kai Jelikow. Da wan beendiman be sidon a sikin pasi e begi moni. 36 Da di a yee den somen sama e takitaki e kon, ne a akisi taki: “San na a somen takitaki di mi e yee e kon anda?” 37 Ne den taigi en taki: “Na Jesesi fu Nasaleti e kon pasa ya.” 38 Ne ai bali taki: “Masaa Jesesi! Masaa Jesesi! Gaantangi, abi tyali ati fu mi, da yeepi mi, baa! Bika, na yu na a Bakaten Manpikin fu Kownu Dafeti paansu.” 39 Da di ai bali so, ne den sama di be e waka a fesi fu a gaan kulu bali en taki: “Man! Tapu mofu de!” Ma pe fu dati, ne ai bali moo taanga taki: “Bakaten Manpikin fu Kownu Dafeti paansu! Gaantangi, yeepi mi, baa?”

40 Ne di Masaa Jesesi seefi yee a bali, ne a taampu. Ne a taigi den sama taki, meke den go teke a man tyai kon gi en. Ne den go teke a man tyai kon a Masaa Jesesi. 41 Ne di a kon, ne Masaa Jesesi akisi en taki: “Man! San meke yu e bali kai mi so? San i wani mi du gi yu?”

Ne a man piki Masaa Jesesi taki: “Masaa! Mi wani i yeepi mi deesi mi ain, fu mi sa si sani baka.”

42 Ne Masaa Jesesi taigi en taki: “A bun! Si bun baka! Bika a biibi di i poti a Masaa Gadu yeepi yu.” 43 We, di Masaa Jesesi taki so, ne wanten a man ain kiin kelle, ne a bigin fu si sani bunbun baka. Ne ai waka a Masaa Jesesi baka, e gafa Masaa Gadu, fu a bun di a du gi en. Da ala den sama di si san pasa, e gafa Masaa Gadu tu.

19

Masaa Jesesi go a Sakeyosi osu

1 Ne bakadati, ne Masaa Jesesi waka go miti Jelikow Foto fu waka pasa go a Jelusalem. 2-3 Da wan guduman den be e kai Sakeyosi be e tan a Jelikow Foto, a pe Masaa Jesesi be e waka pasa. Sakeyosi na be wan edeman fu den man di be e piki lantimoni. Da di Masaa Jesesi be e kon waka pasa, ne a be e feti fu a be sa si Masaa Jesesi. Ma a á be poi si en a ini den somen sama ini. Bika a be satu. 4 Ne a lon go a den sama fesi a pe den be o waka pasa. Ne a subi go a ini wan figasii bon fu a be sa si Masaa Jesesi, te a be o waka pasa de.

5 Da di Masaa Jesesi e waka pasa, ne a opo ede luku tapu, ne a si Sakeyosi a ini a bon. Ne a kai en ne en nen taki: “Sakeyosi! Saka kon a doti wanten. Bika tide mi mu kon a yu osu.”

6 Ne wanten wanten, ne Sakeyosi saka komoto a ini a bon kon a doti. Ne a tyai Masaa Jesesi anga gaan poolo anga piisii go ne en osu. 7 Ma a sani di Masaa Jesesi du ya á bun gi den taa sama seefi. Den ati boon. Bika den taki Masaa Jesesi go na a takuu ati man ya osu.

8 Ne Sakeyosi taampu a den sama fesi, ne a taigi Masaa Jesesi taki: “Masaa! Mi sa paati mi gudu a mindii, da mi gi den pootiman fu a kondee wan se. Da efu mi be akisi wan sama lantimoni ipi tumisi, da mi sa gi en fo toon moo ipi moo enke san mi be teke ne en.”

9 Ne Masaa Jesesi piki en taki: “Masaa Gadu gi den sama fu a osu ya paadon tide, fu ala takuudu anga ogii. Mi be musu kon a Sakeyosi tide. Bika en na wan bakaten pikin fu wi avo gaansama Abalaham paansu tu. Sakeyosi be lasi pasi fu den sani di a be e du, ma fanafu tide a daai kon a Masaa Gadu baka. 10 Bika a Manpikin di saka kon toon libisama ya, kon fu suku den sowtu sama ya, di lasi Masaa Gadu pasi tyai kon a Masaa Gadu baka.”

I mu wooko anga san
Masaa Gadu gi yu

Mt 25:14-30

11 Ma namo, da Masaa Jesesi be koosube anga Jelusalem Foto. Na dati meke somen sama di be e waka ne en baka fu go a Jelusalem be denki taki, a á be o langa moo fosi Masaa Gadu puu Islayeli a den feyanti fi en ondoo. Namo, ne a teke wan ageisi toli gi den, fu soi den taki, a Nyun Tii fu Masaa Gadu ná o kon enke fa den e pakisei de. 12 A taki: “Wan sama fu wan bun famii be go a wan faawe kondee, fu den poti en toon kownu. Da te den poti en toon kownu kaba, da a be o daai go ne en kondee baka. 13 Ne fosi a gwe, ne a kai tin fu den wookoman fi en kon. Ne den kon. Ne a gi iniiwan fu den wan miliyun kolu taki: ‘U teke a moni ya. Da u wooko anga en, meke a puu wini kon moo ipi, fu te mi o daai kon baka, fu mi fende wini fi en.’ Ne a basi gi den a moni, ne a gwe. 14 Ma den sama fi en kondee be buuse en tee, den sende mofu gi den sama fu a taa kondee taki, den á wani meke a man toon kownu fu den kondee, fu taki fu den.

15 “Ma toku den sama fu a taa kondee poti a man toon kownu. Ne di den poti en toon kownu, ne a daai gwe baka ne en kondee fu tii a kondee. Ne di a go, ne a sende kai den wookoman fi en di a be gi a moni fu wooko puu wini gi en. Ne den man kon. Ne kownu akisi den taki: ‘Man a moni di mi be fika gi u, fa u wooko anga en? Onmen wini u meke a tapu?’ 16 Ne a fosi man go a kownu, ne a taigi en taki: ‘Masaa, yu á si? Mi wooko anga a wan miliyun kolu di i be gi mi. Da a puu tin miliyun kolu wini. Da luku a moni fi i ya anga a wini di a puu.’ 17 Ne a masaa fi en taki: ‘Moi so! I wooko bun. Fu di i wooko sowan bun fasi anga a pikin sani ya, meke mi e gi yu moo ipi. Mi o meke i toon edeman fu tin kondee.’

18 “Ne di fu tu kon na a masaa. Ne a taigi a masaa taki: ‘Masaa! Luku a wan miliyun kolu fi i ya. Mi wooko anga en. Da a puu feifi miliyun kolu wini. Da luku a moni ya anga a wini di a puu.’ 19 Ne a masaa taki: ‘We, a bun! Fu di i wooko so moi, meke mi o poti i toon edeman fu feifi kondee.’

20-21 “Ma a man di fu meke dii kon na a masaa, ne a gi en a moni leti enke fa a be gi enmi en baka. Ne a taigi a masaa taki: ‘Masaa! Luku a moni fi i ya. Mi ná oli en seefi puu a ini. Da a de leti enke fa i be gi mi en. Bika mi sabi taki, i libi taanga, i muliki. Yu e teke sani pe yu á poti. Da yu e koti sani a pe yu á paandi. Da den manii fi i ya mi feele, meke mi lolo en a ini wan duku poti a wanse, fu te i be kon, fu mi be sa gi yu en baka. Da yu á si, luku a moni fi i ya!’

22 “Ne a kownu piki en taki: ‘Oo! Na so mi libi taanga? We now, yu o si fa mi libi taanga. Yu na wan wisiwasi kaba a soso wookoman. 23 Di i sabi taki mi libi taanga so, mi e teke sani a pe mi á poti. Mi e koti sani a pe mi á paandi. Da saide meke yu á be poti a moni fu mi a banku, fu te mi be kon, fu a goo kon moo ipi?’ 24 Ne a taigi den taa sama di taampu de taki: ‘U puu a moni ne en ana wanten gi a man di abi tin miliyun kolu kaba. Meke a fika anga soso ana!’ ”

25 Ne den taigi en taki: “We, Masaa! A man de abi ipi kaba, bika na tin miliyun a abi.”

26 Ne a masaa taki: “Mi sabi dati. Ma na so a de kaba. A sama di abi ipi, o fende moo ipi a tapu fu san di a abi kaba. Ma sama di ná abi, a pikinso di a abi seefi den o puu ne en ana gi taa sama, fika en anga soso ana. 27 Da u tyai ala den sama di á be wani mi toon kownu fu taki gi den kon, da u kii den leti a mi fesi ya.”

Den sama e wai faaka gi
Masaa Jesesi enke kownu

Mt 21:1-9; Mk 11:1-10; Jn 12:12-15

28 Da bakadati, ne Masaa Jesesi anga den bakaman fi en waka go doo a Jelusalem. 29 Da di den doo koosube fu a Oleifi Mongo na a pisi fu Betifage anga Betaniya, ne Masaa Jesesi taigi tu bakaman fi en taki: 30 “U go na a kondee a u fesi so. Da te u go, da u o si wan pikin buliki teitei. Ná wan sama sidon na a buliki ya tapu lei ete. Da u losi en tyai kon gi mi. 31 Da kande sama o akisi fu saide meke u e teke en. Da u mu taigi den taki: ‘Masaa abi en fanowdu!’ ”

32 Ne den tu bakaman fu Masaa Jesesi go enke fa a sende den. Ne den si ala sani enke fa a be taigi den. 33 Ne den go fu losi en. Namo, den sama di abi a buliki, si di den e losi en. Ne den bali akisi den taki: “San e pasa? Pe u e go anga en?”

34 Ne den tu man piki den taki: “Nono! A ná fu wi. Ma na Masaa abi en fanowdu.” Ne den sama taki: “A bun! U sa tyai en go.” Da na so den tyai a pikin buliki go gi Masaa Jesesi. 35 Ne den waka, te den go doo anga en. Ne den baala koosi na a buliki mindii baka. Ne Masaa Jesesi go sidon na a buliki tapu.

36 Ne den bigin fu waka go a Jelusalem. Ne somen sama baala koosi na a gaan pasi mindii a doti, fu Masaa Jesesi lei pasa anga a buliki. 37 Da di den doo koosube fu subi a mongo, ne den sama di be e waka ne en baka e piisii te, den e bali baaya e singi, e gafa Masaa Gadu, fu den gaan foondoo sani di den si Masaa Jesesi du a goontapu.

38 Den e singi taki:

“Seigi fu a Kownu di e kon a ini a nen fu Masaa.

I poti ati switi makandii a tapu anda!

I mu kisi gaandi, te doo na a moo hei peesi a tapu anda!”

39 Ma di den Faliseiman yee fa den sama e bali e singi, e opo Masaa Jesesi, ne a sani á bun gi den. Ne den taigi Masaa Jesesi taki: “Mesiti! Bali den sama fi i, meke den tapu den mofu de.”

40 Ne Masaa Jesesi piki den taki: “U aliki mi bun! Efu den sama ya tapu den mofu, da den siton di de a sikin pasi o bali a den sama ya peesi. Bika a bali ya musu fu bali.”

Tyali fu Jelusalem kisi Masaa Jesesi

41 Ne Masaa Jesesi go te a koosube fu Jelusalem. Ne a opo ede luku a kondee. Ne tyali fu a kondee kisi en te a bali kee. 42 Ne a taki: “Oho! Sama fu Jelusalem! Efu u be sabi san di be sa yeepi u na a yuu ya, fu u be fende boo, da u á be o libi so. Ma nownow a lati gi u kaba. 43 Wanlo ogii dei de a fesi e kon, di den feyanti fu u o kon lontu a kondee fu u, poti a dyali. Da u o fika na a kondee ganda de. Ná wan fu u o fende pasi komoto a ini a kondee kon a doo. 44 Da na ape u o de e pina, e sitaafu fu te den kii u anga ala den pikin fu u fiya. Ala den osu di u si meke anga siton de, den o booko te a doti petee. Bika Masaa Gadu be gi u a okasi fu u teke a yeepi di a wani yeepi u, ma kweti u á teke en. U meke a pasa gwe.”

Masaa Jesesi yaki sama puu na
a Mama Keliki

Mt 21:12-17; Mk 11:15-19; Jn 2:13-22

45 Ne Masaa Jesesi go a ini a Mama Keliki fu den Dyu. Ne di a go a ini, ne a yaki den sama di e seli sani poti a doo. 46 Ne a taigi den: “Masaa Gadu Buku sikiifi taki: ‘A osu fu Masaa Gadu mu de wan osu pe sama e kon makandii, fu begi.’ Ma san u e meke Gadu osu toon? U e meke a toon wan osu fu fufuuman.”

47 Da, ala dei Masaa Jesesi be e de a ini a Mama Keliki e leli sama Masaa Gadu wowtu. Da den moo hei begiman anga den leliman fu Dyuweiti anga den gaansama fu Islayeli Kondee be e suku namo, fu fende wan fasi fu kii en puu a pasi. 48 Ma den á sabi fa fu den du fu kii en. Bika ala sama be lobi e go ne en, go e aliki Masaa Gadu wowtu.

20

Fa Masaa Jesesi fasi den hei
apaiti begiman

Mt 21:23-27; Mk 11:27-33

1 Da wan dei, da Masaa Jesesi be de a ini a Mama Keliki e leli den sama Masaa Gadu wowtu, e gi den a Bun Nyunsu. Ne den leliman fu Dyuweiti anga den moo hei begiman anga gaansama fu kondee kon ne en. 2 Ne den akisi en taki: “Fa yu e du den sani sani ya, sama sende yu seefi? Sama gi yu pasi fu du den?”

3 Ne Masaa Jesesi piki den taki: “A bun, mi yee san u akisi mi. Ma miseefi wani akisi u wan sani, fosi mi piki u. Da efu u piki mi, da mi sa taigi u tu, sama gi mi pasi fu du den sani di mi e du.” 4 Ne a akisi den taki: “U taigi mi! Johanisi a Dopuman, na Masaa Gadu be sende en fu dopu sama, ofu na libisama be sende en?”

5 Ne den daai luku denseefi san fu den piki. Ne den bende a se. Ne den taki saafi anga denseefi taki: “Efu u piki taki: ‘Na Gadu be sende en,’ da a o akisi u taki: ‘Saide meke u á be wani biibi en?’ 6 Ma efu u piki en tu taki: ‘Na libisama be sende en,’ da den sama fu a kondee o naki wi kii anga siton. Bika den sama be teke Johanisi enke wan apaiti takiman fu Masaa Gadu.”

7 A dati meke den piki taki: “Wi á sabi sama be gi Johanisi pasi fu du den sani de.”

8 Ne Masaa Jesesi piki den taki: “We, da mi ná o taigi u tu, sama gi mi pasi fu du den sani ya.”

A toli fu wan man di be koti wan
goon fi en

Mt 21:33-46; Mk 12:1-12

9 Ne Masaa Jesesi gi den ete wan ageisi toli taki: “Wan sama koti wan gaan goon fi en. Ne di a kaba koti en, ne a paandi en, te a kaba anga wan sii den e kai doloifi. Di a kaba paandi a goon, ne a yuu en gi taa paandi goonman. 10 Bika a be o gwe a taa kondee fu onmen yali. Ne a de anda te, di den doloifi lepi, ne a sende wan wookoman fi en, fu go fu den gi en afu fu a doloifi, fu a tyai kon gi en. Ma di a wookoman go, ne den man kisi en, ne den fonmi en te a fon, ne den sende en gwe anga soso ana ne en basi baka. 11 Ne a goonman sende wan taa wookoman go. Ma disi yaaso, na a seefi. Den fonmi en te a fon, kosi en te a kosi, ne den sende en gwe baka ne en basi anga soso ana. 12 Ne a masaa fu a goon sende ete wan wookoman fi en go, di fu meke dii. Ma disi moo ogii. Den fonmi en koti en hii sikin, ne den yaki en puu de sende gwe.

13 “Ne a masaa fu a goon taki a ini enseefi taki: ‘San mi mu du moo? We, mi o sende awan kodo lobi manpikin fu mi go. Bika disi na mi manpikin, da den musu abi lesipeki fi en.’

14 “Ma di den si a manpikin fu a masaa e kon, ne den pakisei taki: ‘A ná a pikin fu a masaa di yuu a goon gi u e kon de, no? Ne en ai! Meke u kii en, bika te a masaa ná o de moo, da na a manpikin ya, a o fika a goon gi. Ma efu u kii en, da a goon o kon toon fu wi.’ 15 Ne di a manpikin kon doo, ne den kisi en, ne den iti en puu a ini a goon, ne den naki en kii.”

16 Ne Masaa Jesesi akisi den taki: “San u denki a basi fu a goon o du di a o yee taki, den kii a manpikin fi en tu? Enseefi o go luku en goon, no? Ne enseefi o go! Da a o kii ala den yuuman fu a goon, da a yuu a goon gi taa sama.”

Ne den sama bali taki: “Nono! Noiti a sani ya mu pasa so!”

17 Ne Masaa Jesesi luku den dunn, ne a taigi den taki: “We, a o pasa so tuu. Bika a sikiifi a Masaa Gadu Buku taki:

‘Disi na a siton di meseeman be oli fu wan soso sani.

Na dati daai kon toon a siton futu fu a hii osu.’ ”

18 Ne a taigi den taki: “Da a sama di o kai na a siton ya tapu, o booko en sikin. Ma efu a siton seefi kai a i tapu, da a o masi yu fini fini.”

U mu pai lantimoni?

Mt 22:15-22; Mk 12:13-17

19 Da den hei apaiti begiman anga den leliman fu Dyuweiti fusutan kiinkiin taki, na den a poti na ageisi toli de so. Na dati meke den be e suku fu kisi en go sooto wanten. Ma den be feele den somen sama di be de ape. Na dati ede meke den fika en, ne den gwe. 20 Ma den e waki en namo on ten a o taki wan sani, fu den go kaagi en meke a Loma lanti sooto en. Na so den sende wantu sama go ne en. Da te den go, da den mu du enke den na bunbun sama. Da den mu suku en mofu, fu a taki sani fu den fende en go kaagi en na a Loma gaaman. 21 Ne den go a Masaa Jesesi, ne den taigi en taki: “Mesiti! U sabi taki den sani di yu e taki na tuutuu sani. Yu na wan kiinkiin sama. Yu e soi libisama fa Masaa Gadu wani den libi. Yu ná abi toobi anga san libisama e taki. 22 Ma u kon fu akisi yu wan sani. Taigi u, efu a de fanowdu fu u pai a moo gaan kownu a Loma Foto, a lantimoni.”

23-24 Ma Masaa Jesesi be sabi kaba taki, na suku den kon suku en mofu fu a taki sani fu den fende en kii. Ne a taigi den taki: “U tyai wan moni kon gi mi, osi?” Ne den tyai a moni kon gi en. Ne a akisi den taki: “Sama fesi anga nen de na a moni ya tapu?”

Ne den piki taki: “Na a gaan kownu fu Loma fesi anga en nen de ne en tapu.”

25 Ne a taigi den taki: “We, efu na a moo gaan kownu a Loma Foto fesi, anga en nen de ne en tapu, da na fu a gaan kownu de. Da gi a gaan kownu de san de fu a gaan kownu de. Ma u mu gi Masaa Gadu san na fu Gadu.” 26 Da a foondoo den fu a fasi fa Masaa Jesesi piki den. Den de pii. Den á sabi san fu piki en moo. A sani di den be kon fu du a puu ná wan wini gi den.

Den Saduseisama kon tesi
Masaa Jesesi

Mt 22:23-33; Mk 12:18-27

27 Ne bakadati, ne wantu sama fu a keliki kulu di den e kai Saduseiman kon a Masaa Jesesi. Den Saduseisama na sama di nái biibi taki te wan sama dede a sa weki baka. 28 Namo den taigi Masaa Jesesi taki: “We, Mesiti oo! Masaa Gadu be meke Mosesi sikiifi wan weiti gi wi taki: ‘Efu wan man libi anga wan uman, ne a dede sondee fu meke pikin anga a uman, da a baka baala fu a man mu libi anga a uman fu meke pikin gi a baala di dede, fu en nen á sa kaba a goontapu.’ Na so a weiti fu Mosesi e leli wi. 29 Ma namo, da seibin baala be de. A moo gaanwan libi anga wan uman te a dede, a á meke ná wankodo pikin anga a uman. 30 Ne a pikin baala di waka ne en baka teke a uman libi. Ma enseefi dede, sondee fu meke wan pikin anga en. 31 Da na so ala den seibin baala libi anga a uman, te ala den dede. Ná wan di meke wankodo pikin anga en. 32-33 Ne, kaba kaba fu dati, ne a uman seefi dede tu. We, Masaa, u wani akisi yu disi. ‘Te a yuu o doo fu den dedesama opo komoto a dede, da on di fu den seibin baala ya o abi a uman? Bika ala den seibin baala be libi anga en.’ ”

34 Ne Masaa Jesesi piki den taki: “U á sabi san u e akisi. Bika na goontapu ya wawan uman anga man libi de. 35-36 Uman anga man libi á de a Masaa Gadu Kondee anda. Bika den sama di de a Masaa Gadu a tapu anda, kon de enke den Basiya fu Masaa Gadu Kondee*f20*. Den nái dede moo. Soseefi den nái libi anga uman anga man, fu meke pikin moo, fu fika paansu a baka. Bika den sama di de anda, na Masaa Gadu pikin. Da den dede weki kaba, fu libi tego anga Masaa Gadu. Da na den sama di Masaa Gadu si taki, fiti a libi fu tego, na den a o gi a libi de. 37 Bika a sikiifi kiinkiin a den buku fu Mosesi taki, den dedesama o opo baka kon a libi ya. Bika, di a gi a toli fu a katuku, a taki: ‘Masaa na a Gadu fu Abalaham, Isaki anga Jakopu.’ 38 Masaa Gadu a ná wan Gadu fu dedesama, ma na wan Gadu fu sama di e libi.”

39 Ne wan leliman fu Dyuweiti dyombo piki en taki: “Mesiti, san di i taki de na tuu! Yu abi leti!” 40 Ne fanafu a ten de, ne ná wan sama abi deki ati moo fu akisi en sani.

Masaa Jesesi be de fosi
Kownu Dafeti

Mt 22:41-46; Mk 12:35-37

41 Da, di Masaa Jesesi de a ini a Mama Keliki e leli den sama, te wan pisi, ne a akisi den sama taki: “Fa den leliman fu Dyuweiti sa leli u taki, a Kelestesi na Bakaten Manpikin fu Kownu Dafeti paansu namo, da a kaba? 42 We, na so a de tuu! Ma Dafeti seefi sikiifi wan sani a wan pisi fu Masaa Gadu Buku. A sikiifi taki:

‘Masaa Gadu taigi mi Masaa taki:

“Sidon a mi leti ana se ya,

43 te enke mi meke ala den feyanti fi yu

toon yu futu bangi.” ’

44 Da efu Kelestesi na wan bakaten manpikin fu Kownu Dafeti paansu namo, da i denki taki, Kownu Dafeti be o kai en bakaten pikin, ‘Masaa?’ ”

U á mu teke den takuu manii fu
den Faliseiman fu libi

Mt 23:1-36; Mk 12:38-40

45 Ne Masaa Jesesi bali den bakaman fi en a den somen sama fesi taki: 46 “U mu luku bun anga den leliman fu Dyuweiti. Den lobi wei gaan moi langa dii yapon e waka e lontu kondee, fu sama mu si den. Da te den e waka a den wowoyo peesi, den lobi te den sama e gi den odi anga gaan lesipeki. Te den de a ini den Dyu keliki den lobi sidon, te a fesi enke bigiman. Soseefi den e suku a moo bun peesi, te den sidon a tafaa fu nyan. Na so den e poti denseefi enke bunbun sama kaba. 47 Ma u mu luku bun, fu u á teke a fasi fu den fu libi. Bika den e teke ala sani fu den pooti uman di man dede fika a ganda. Te anga den osu fu den uman ya seefi den e teke. Da anga a takuu ya, den e komoto e go e begi gaan langa begi, fu sama mu si fa den bunbun kisi. We, den sama ya o kisi a moo gaan sitaafu fu Masaa Gadu.”

21

Sama e poti a moo ipi moni gi
Masaa Gadu?

Mk 12:41-44

1 Ne Masaa Jesesi opo ede luku a baki di den sama e poti moni a keliki. Ne a si fa den guduman e poti moni a ini a baki. 2 Di den poti te wan pisi, ne Masaa Jesesi si wan pooti uman di á be abi man moo, poti tu kopoo sensi go a ini a baki. 3 Ne Masaa Jesesi luku a sani te a kaba, ne a taigi den bakaman fi en taki: “U si a pooti uman de? A poti tu kopoo sensi namo go a ini a baki, ma a poti ipi moo ala den taawan di poti. 4 Bika den guduman poti a sakasaka di den á be abi fanowdu. Ma a uman ya poti ala san a be abi fu nyan. A á kibii ná wan kopoo sensi fi enseefi.”

Den sani di o pasa fosi
goontapu kaba

Mt 24:1,2; Mk 13:1,2

5 Da, di Masaa Jesesi anga den bakaman fi en komoto a ini a Mama Keliki, ne wantu fu den bakaman fi en taki: “Luku fa a Mama Keliki moi. Den siton di den meke en bigi. Da den tembee den siton sikin te a moi. Den wei den anga paiman di sama be pai Masaa Gadu de.” 6 Ne Masaa Jesesi piki den taki: “Weeno! Na so a de tuu. Ala den siton di u e si de, wanten o kon, di ná wan fu den siton ya o taampu a taawan tapu de moo. Ala den fiya o lulu paati paati.”

On yuu a sani o pasa?

Mt 24:3-14; Mk 13:3-13

7 Ne den akisi en taki: “We, Masaa, na on ten a sani de o pasa? Da san na a maiki di wi o si taki, a yuu doo fu sowan sani pasa?”

8 Ne Masaa Jesesi piki den taki: “U mu luku bun anga useefi, fu sama á koli u kisi puu na a biibi. Bika somen sama o opo teke mi nen, fu e koli sama taki, na den na a Kelestesi, a Kownu di Masaa Gadu be paamisi goontapu. Da den o koli somen sama kisi. Taawan o kon taigi u taki, a ten doo kaba. Ma u á mu biibi san den o taigi u. 9 Da, te u yee taki, gaan oloku feti e bali a peesi, da u á mu feele. U á mu buuya! Den sani ya musu fu pasa fosi. Ma te den sani ya e pasa, da u á mu si enke na a kaba fu goontapu doo kaba. 10 Bika u o yee taki, wan kondee kondee a goontapu o opo feti anga denseefi. Kownu kondee o opo feti anga denseefi. 11 Da doti o seke piiti kii sama a somen pisi fu goontapu. Da gaan angiiten o kon a goontapu tu. Soseefi takuu siki o kon a goontapu kon e kii ala sowtu sama. Gaansama anga pikinengee. Somen somen gaan takuu sani o pasa na ala se fu goontapu. Te a tapu a den woluku seefi gaan maiki o de fu si. Da den sani ya o meke ala sama feele.

12 “Ma fosi ala den sani ya pasa, da den o lon a u baka, suku fu kii u. Den o kisi u tyai go a den keliki osu fu den, a kuutu. Somen fu u den o kisi sooto a dunguu osu. Soseefi den o kisi u tyai go a fesi fu den kownu anga den tiiman fu kondee, fu kuutu u fu di u e waka a mi baka. 13 Da u mu teke den okasi ya, fu taigi ala sama fu saide u e biibi a Bun Nyunsu fu mi. 14 Ma, te den kisi u fu tyai go a kuutu, da u á mu booko u ede san u o taki. 15 Bika miseefi o gi u den leti taki fu u taki a yuu de. Mi o gi u fusutan, fu piki ala san den o akisi u. Da te u piki den te u kaba, da ná wan fu den di o fende wan sani fu taki moo. 16 Da u dda anga mma anga u baala anga u famii anga den mati fu u, o tyai o go seli gi den ogii ati sama fu kii. Da den o kii son wan fu u. 17 Soseefi ala sama o abi ogii ati fu u, fu di u de fu mi ede. 18-19 Ma u á feele. Bika sama di o tei ati fu oli doo, da ná wan uwii fi en ede sa lasi. Awinsi u dede seefi, toku u sa opo baka fende a libi fu tego a Masaa Gadu.”

A kondee di á wani teke
Masaa Jesesi o booko

Mt 24:15-21; Mk 13:14-19

20 Ne a taigi den go doo taki: “Te u si taki suudati fu taa kondee kon feti anga Jelusalem, lontu den poti a dyali, da u mu sabi taki, a ten doo fu den feti booko en kaba anga en a soso. 21 Da den sama di de a Judeja mu lon go kibii a den gaan mongo mindii. Den sama di de a kondee ganda mu lon komoto de. Den sama di de a ini goon e wooko, á mu daai go a kondee moo. Den mu lon. 22 Bika na a yuu de, da Masaa Gadu o sitaafu Jelusalem tuutuu, enke fa a be meke den apaiti takiman fi en be taki a fesi kaba.

23 “Da a ten de o takuu seefi gi den uman di de anga bee anga den uman di de anga pikin na ana. Bika na so wan gaan ibi sitaafu o kon na a kondee. Masaa Gadu o puu en atiboon a den tapu. 24 Somen fu den sama den o kii anga fetihow. Da taawan den o kisi tyai go panya na ala se fu goontapu. Da den o teke Jelusalem fu den e du anga en enke fa den wani. Da den doose kondee sama o tan a Jelusalem, fu te a ten di Masaa Gadu be poti gi den doo, da a sa puu den de.”

Masaa Jesesi o daai kon baka
a goontapu

Mt 24:29-31; Mk 13:24-27

25 Ne Masaa Jesesi taigi den go doo taki: “Da na a yuu de, te a gaan sitaafu anga pina pasa, da den sama o si gaan maiki a tapu, a den woluku, na a san anga a mun anga den sitali. Da a ze wataa fu goontapu ya o seke e meke balibali, te ala sama fu hii goontapu o feele gaan feele. 26 Da libisama o feele te, den ná o sabi fa fu du, fu di den e si dede a den fesi. Bika den á sabi san e kon a goontapu. Da tapu a den woluku o seke te, ala den sani a tapu anda seefi o seke. 27 Da bakadati, da ala sama o si a Manpikin di saka kon toon libisama ya e kon a tapu, a den woluku ini anga gaan taanga anga a dyendee fasi di e beenki. 28 Da, te u si den sani ya bigin pasa, da u mu de sabi sabi taki, a yuu di den o puu u a ini a gaan pina de koosube.”

Denki wan figasii bon

Mt 24:32-35; Mk 13:28-31

29-30 Namo a teke wan ageisi toli gi den taki: “U denki wan figasii bon. Te u si taki, ai piiti boomiki, da u sabi kaba taki, a o meke nyanyan dyonson. 31 We, da na soseefi, te u si den sani di mi taigi u ya bigin e pasa, da u mu sabi taki, a yuu doo fu a Nyun Tii fu Masaa Gadu kon a goontapu. 32 Da u fusutan mi bun. Te u si den sani ya e pasa, da u mu sabi taki, a kaba fu a yuu ten fu goontapu di u e libi de koosube. Da mi e taigi u taki, a paansu fu den sama ya, ná o kaba a goontapu fosi den sani ya pasa. 33 Tapu a den woluku anga a goontapu pe u de ya o lasi go kaba a soso, ma mi wowtu di mi taki, ná o lasi ná wan ten.”

U mu de kaba kaba

34-35 Ne a taki gi den baka taki: “U mu de kaba kaba fu miti mi. U á mu booko u ede anga solugu fu a goontapu ya. U á mu de a yayo libi, te u feegete taki mi o kon. U á mu de ape e duungu te, da a dei kon kisi u sondee fu u poti pakisei. Da u mu luku bun! Bika a dei ya o kon. Da winsi pe i de a o kisi yu namo. 36 A dati meke, u mu e begi Masaa Gadu naamo, fu a gi u kaakiti fu u oli a biibi go doo. U mu begi en fu a yeepi u, fu pasa ala den sani di mi kai de, sondee fu u lasi a biibi fu u. Da, te u oli a biibi doo, da u sa taampu na a Manpikin di saka kon toon libisama ya, fesi.”

37 Da na so Masaa Jesesi be e go na a Mama Keliki ala dei, go leli den sama Masaa Gadu wowtu. Mamanten a be e leli den, te sapaten, da a be e komoto a Jelusalem, go siibi na a Oleifi Mongo enke fa a be gwenti. 38 Da te mamanten, da a be e daai kon baka, fu leli den sama a ini a Mama Keliki.

22

Judasi meke mofu fu seli
Masaa Jesesi

Mt 26:1-5,14-16; Mk 14:1,2,10,11; Jn 11:45-53

1 Da a fesa fu den Islayeli di den e kai Pasika be kon koosube. Na a fesa ya, da den e nyan paata beele di meke sondee sowda. 2 Da den hei apaiti begiman anga den leliman fu Dyuweiti be e suku wan koni fasi, fu kii Masaa Jesesi. Ma den á poi, bika den be e feele a foluku.

3 Na a seefi yuu de, ne saatan, a didibii go a ini Judasi Iskaliyotu ati ini. Judasi na be wan fu den twalufu bakaman fu Masaa Jesesi tu. 4 Ne a komoto, ne tilo tilo tilo, te a den hei begiman anga den edeman fu suudati di be e oli waki na a Mama Keliki. Ne a taigi den taki: “Mi sa yeepi u, fu u fende Jesesi kisi.” 5 Da di Judasi taigi den so, ne den piisii te den taigi en taki: “Judasi! Efi i yeepi wi kisi en enke fa i taki, wi o pai yu.” 6 Da di a yee so, ne a daai gwe baka. Da fanafu a ten de, ne ai meke moiti fu den fende Masaa Jesesi kisi sondee fu a foluku sabi.

A Pasika Piisii

Mt 26:17-25; Mk 14:12-21; Jn 13:21-30

7 Ne den de, te a dei doo fu den kii a pikin sikapu fu den nyan a piisii ya. 8 Ne Masaa Jesesi sende Peitilisi anga Johanisi taki: “U go seeka boli sani fu u nyan a Pasika.”

9 Ne den akisi Masaa Jesesi taki: “Masaa! On se i wani meke u go seeka sani?”

10 Ne a piki den taki: “U go a Jelusalem. Da te u go, da u o si wan man anga wan bungu wataa a pasi. Da u mu waka ne en baka, te na a osu pe ai go. Da te a go a ini a osu, da useefi mu go a ini tu. 11 Da u taigi a man di abi a osu taki: ‘A Mesiti sende u, fu akisi yu on pisi a kambaa de, pe en anga den bakaman fi en sa nyan a Pasika Fesa tide neti.’ 12 Da a o soi u wan gaan kambaa a sodoo. Da ala sani u abi fanowdu fu seeka sani de a ini a kambaa de kaba. Da na ape u mu go seeka sani fu u nyan a Pasika.” 13 Ne den go. Di den doo a kondee, ne den si ala sani enke fa Masaa Jesesi be taigi den. Ne den seeka sani fu a Pasika Fesa.

Wan sama o seli Masaa Jesesi

Mt 26:20,23-29; Mk 14:17,20-25; 1 Kol 11:23-25

14 Ne di sapaten, ne Masaa Jesesi anga den taa apaiti bosikopuman fi en kon doo na a osu. Ne ala den go sidon a tafaa fu nyan. 15 Da di den sidon e nyan, te wan pisi, ne Masaa Jesesi taigi den taki: “Fu tuutuu! Mi e taigi u taki, mi be angii fu nyan a Pasika ya anga u. Bika dyonson, a yuu o doo fu mi tyai a gaan sitaafu di de fu kon a mi tapu. 16 Da mi ná o nyan sowan Pasika Fesa anga u moo ete, fu te enke ala den sani di u e membee anga a fesa ya kon pasa. A yuu de, da a Nyun Tii fu Masaa Gadu o doo goontapu.”

17 Ne Masaa Jesesi teke a kan win, ne a gi Masaa Gadu daa, ne a gi den bakaman fi en taki: “U luku ya! U teke, da u diingi lontu. 18 Bika mi ná o diingi win moo ete, fu te enke a Nyun Tii fu Masaa Gadu doo.”

19 Ne Masaa Jesesi teke a beele, ne a gi Masaa Gadu daa, moi te a kaba. Ne a booko en pisipisi, ne a gi den bakaman fi en taki: “U luku ya! Disi na mi sikin di mi e gi fu u ede. Da u du disi fu e membee mi alaten.” 20 Da di den nyan te den kaba, ne a teke a kan win, ne a taigi den taki: “A win ya na mi buulu di sa lon gi somen sama, fu meke den kon de bun gi Masaa Gadu baka. Disi na wan nyun kuudei Masaa Gadu meke anga u, fu di mi buulu o lon gi u. Bika na a buulu fu mi o pai fu ala den somen takuudu anga ogii fu libisama.”

21 Ne Masaa Jesesi taki baka taki: “Wan fu u di sidon e nyan anga mi ya, o seli mi gi den ogii ati sama den kii. 22 We, a de so taki, na so a musu fu pasa. Bika Masaa Gadu be fiti a sani ya poti kaba, fu pasa anga a Manpikin di saka kon toon libisama ya. Ma heelu fu a sama di o seli en!” 23 We, di Masaa Jesesi taki so, ne den bakaman e akisi den na den taki: “Sama sa de ya di o seli en so?”

Masaa Jesesi leli den bakaman
fu saka denseefi

24 Ne a seefi yuu de, ne den bakaman fu Masaa Jesesi kisi wan gaan toobi anga denseefi. Den e sitee anga denseefi on di fu den na a moo heiwan a den mindii. 25 Ne Masaa Jesesi kon a den mindii, ne a taigi den taki: “U aliki mi bun. Den kownu fu goontapu ya, e tii den kondee, da den e dwengi libisama fu libi enke fa den wani. Da den e suku fu libisama si den hei moo taa sama. 26 Ma a sowtu libi de á mu de a u mindii. A sama di e saka enseefi fu dini den taawan, ne en na a moo heiwan na u mindii. 27 A ini a goontapu libi, da a basi e sidon a tafaa, da ai meke en wookoman tyai nyanyan kon poti a tafaa gi en. Da a basi di sidon a tafaa, hei moo a wookoman. Ma mi de enke wan wookoman a u mindii e poti nyanyan a tafaa gi u. Na soseefi u mu libi anga useefi tu.”

28 Ne Masaa Jesesi taigi den bakaman fi en go doo taki: “Na u na den sama di be de anga mi a ini den pina anga gaan banowtu te enke now. 29-30 We, na fu dati ede meke mi e paamisi u taki, te mi de kownu a ini a Nyun Tii fu Masaa Gadu, da mi o gi u fu taki a libisama tapu. Bika na so mi Tata be paamisi mi taki, a be o gi mi taki a sama tapu. Da na so mi e paamisi u tu. U sa nyan diingi anga mi a tapu anda. Da useefi sa sidon anga mi a kownu sutuu, fu kuutu den twalufu lo sama fu Islayeli Kondee.”

Didibii o tesi Peitilisi

Mt 26:31-35; Mk 14:27-31; Jn 13:36-38

31 Ne Masaa Jesesi kai Peitilisi, ne a taigi en taki: “Simon! Masaa Gadu gi saatan, a didibii pasi fu a tesi yu. Da a o tesi u leti enke te den e wai alisi puu buba. 32 Ma mi begi gi i, fi yu á fika a biibi. Bika yu o buuya fu den sani di o pasa anga mi. Ma te i daai kon baka a biibi, da i mu yeepi den taawan, fu den kon moo taanga a ini biibi.”

33 Ne Peitilisi piki en taki: “Nono, Masaa! Efu na dunguu osu yu o go, mi sa go anga yu. Winsi na dede seefi, mi sa dede anga yu.”

34 Ne Masaa Jesesi piki en taki: “Peitilisi! Fu tuu, mi e taigi yu: ‘A neti ya seefi, fosi wan kakafoo bali, da yu o lei dii toon taki, yu á sabi mi.’ ”

San u mu tyai te u e go paati
a Bun Nyunsu?

35 Ne Masaa Jesesi akisi den baka taki: “Di mi be sende u go a den kondee kondee, fu go paati a Bun Nyunsu, sondee fu u be tyai moni efu tasi, efu taa susu boiti di u be wei a u futu, u be pina?”

Ne den piki en taki: “Nono Masaa! Wi á be pina, fu ná wan sani.”

36 Ne a taigi den baka taki: “We, u aliki. Te u o go a peesi moo, ma wan fu u abi wan saka, a mu tyai en. Efu wan fu u abi moni, a mu tyai en tu. Efu wan sama ná abi fetihow, meke a seli en impi, da a bai wan bunbun fetihow. 37 Bika, Masaa Gadu Buku sikiifi taki: ‘Den teli mi anga den takuu ati sama enke mi anga den na awan.’ Da ala san Masaa Gadu Buku be sikiifi fu mi, a yuu doo, fu ala den mu pasa tuu.”

38 Ne den taigi en taki: “Mesiti! Luku ya! U abi tu fetihow ya kaba.”

Ne Masaa Jesesi piki den taki: “A sai. Meke u fika a toli fosi.”

Masaa Jesesi begi Masaa Gadu

Mt 26:36-46; Mk 14:32-42

39 Bakadati, ne Masaa Jesesi anga den bakaman fi en go na a mongo di den e kai Oleifi Mongo enke fa den be gwenti. 40 Ne di den waka te den doo na a Oleifi Mongo, ne a taigi den taki: “U begi Masaa Gadu, fu u á kai a ini den tesi fu didibii, fu a wini u.”

41 Ne a waka go pikinso moo faawe enke pe wan sama sa fiingi wan siton doo. Ne a saka kini a doti, ne a begi Masaa Gadu taki: 42 “Kee, mi Tata! Mi begi yu, puu a ogii di de fu miti mi ya a pasi gi mi. 43 Ma mi Tata, a ná san mi wani mu pasa. Ma na san yu wani, na dati mu pasa.” Ne a seefi yuu de, ne wan Basiya fu Masaa Gadu Kondee*f21* saka komoto a tapu, kon gi en kaakiti. 44 Ma sani kon ibi gi Masaa Jesesi te, ná sipowtu. Ne a bigin e begi moo taanga te, en sweti daai kon de enke buulu e doopu a doti towtow.

45 Di a kaba begi, ne a daai go a den bakaman fi en baka. Da di a daai go a den, ne a si ala den fiya e siibi. Bika, gaan tyali be kisi. 46 Ne Masaa Jesesi taigi den taki: “Oho! Na siibi u e siibi so? U tan na ain begi, fu u á kai a ini den tesi fu didibii.”

Den ogii ati sama kisi
Masaa Jesesi fu go kii

Mt 26:47-56; Mk 14:43-50; Jn 18:3-11

47 Da Masaa Jesesi á kaba taki seefi, ne den si wan gaan kulu sama e kon. Judasi, wan fu den twalufu bakaman fi en be e waka a fesi. Ne a waka kon koosube fu Masaa Jesesi, fu a bosi en. 48 Ne Masaa Jesesi akisi en taki: “Oho Judasi! Anga wan bosi yu e seli a Manpikin di saka kon toon libisama ya?”

49 Da di den tyaipi sama kon kaba, ne den bakaman fu Masaa Jesesi akisi en taki: “Masaa Jesesi, san i wani meke u du? Bika wi abi fetihow ya!” 50 A yuu di den taawan e akisi de, te fu den denki, ne wan fu den koti a letise yesi fu wan fu den wookoman fu a moo hei begiman falan.

51 Ne Masaa Jesesi bali den taki: “Nono! U kaba!” Ne a go oli a yesi fu a man, ne a kon bun baka. 52 Ne a akisi den hei apaiti begiman anga den edeman fu suudati di e waki a Mama Keliki anga den gaansama fu kondee taki: “Saide meke u kon anga fetihow anga kodya, fu kon kisi mi enke mi na wan kiiman? 53 Saide meke u á be kisi mi, di mi be de ibii dei a ini a Mama Keliki e leli sama Masaa Gadu wowtu? Ma a bun! Now, da na a yuu fu u anga didibii doo. Bika ne en abi taki a u tapu nownow.”

Peitilisi lei taki a á
sabi Masaa Jesesi

Mt 26:57,58,69-75; Mk 14:53,54,66-72; Jn 18:12-18,25-27

54 Da di den kisi Masaa Jesesi so kaba, ne den tyai en go na a osu fu a moo hei begiman. Ma, da Peitilisi be e waka te a baka e luku pe den be e tyai en go. 55 Ne den tyai Masaa Jesesi go te na a osu, ne den tyai en go a ini. Ma, da den be meke wan gaan faya. Da somen sama be sidon de e waan faya. Ne di Peitilisi kon a ini a dyali, ne a go sidon e waan faya anga den man ya tu. 56 Ma namo, da wan fu den uman di e wooko a ini a osu si en de. Ne a uman ya luku en bun, ne a taki: “Hei! A man ya, a ná wan fu den man, fu a man di den tyai kon ya, no?”

57 Ne Peitilisi seke ede taki: “Nono! A ná mi! Mi á sabi a sama di i e taki de wan dei. Sama ne en?”

58 Ne den de, te wan pisi, ne wan taa sama kon de. Ne a luku Peitilisi, ne a taki: “Ma fa mi e si, a man ya, a musu de wan man fu a man di den tyai kon ya.”

Ne Peitilisi piki taki: “Nono, baa! Mi á sabi a man di yu e kai de. Ná lei gi mi, mi á sabi en.”

59 Ne den de, te enke wan sani fu baka wan yuu langa so, ne wan sama opo a taki baka taki: “A man ya! A musu de wan sama fu a man Jesesi. Bika en na wan sama fu Galileya.”

60 Ne Peitilisi bali den taki: “U fika mi! Mi á sabi a man di u taki de!” Ne wanten fa i si Peitilisi kaba sitee so, ne a kakafoo bali kokoliyekee. 61 Ne Masaa Jesesi daai luku Peitilisi. Ne a membee wanten fa Masaa Jesesi be taigi en taki: “A neti ya seefi, fosi wan kaka foo bali, yu o lei dii toon, taki yu á sabi mi.” 62 Ne a komoto a doo, poti ana a mindii ede bali wan gaan adyumadye.

Fa den Dyulanti fu kuutu kuutu Masaa Jesesi

Mt 26:67,68; Mk 14:65

63 Da, di den tyai Masaa Jesesi go a ini a osu, ne den suudati di be e oli waki ne en e poti en wisiwasi e sipowtu anga en. 64 Ne den teke wan koosi, ne den tei en fesi, tapu en ain. Ne den e naki en anga kofu, da den e akisi en taki: “Efi yu na wan apaiti takiman fu Masaa Gadu tuu, da taigi u sama naki yu, no?” 65 Ne den teke ala sowtu takuu takuu kosi e kosi en, fu te a sai den.

Den gaansama oli kuutu fu
Masaa Jesesi ede

Mt 26:59-66; Mk 14:55-64; Jn 18:19-24

66 Da di a mamanten fi en, ne den gaansama fu Islayeli Kondee anga den moo hei begiman anga den leliman fu Dyuweiti oli wan kuutu, fu Masaa Jesesi ede. 67 Ne den akisi Masaa Jesesi taki: “Man, taigi wi! Yu na a kownu di Gadu be paamisi, taki a o sende kon a goontapu?”

Ne Masaa Jesesi piki den taki: “Awansi mi taigi u seefi, u ná o biibi mi. 68 Soseefi, efu mi akisi u wan sani tu, u ná o piki mi. 69 Ma a ná o langa moo, fosi a Manpikin di saka kon toon libisama ya, o sidon na a leti ana se fu Masaa Gadu, a pe a de anga a gaan taanga fi en.”

70 Ne den akisi en taki: “We, fa i taki de, da yu na a Pikin fu Masaa Gadu?”

Ne a taigi den taki: “We, a de letiso enke fa i si, useefi taki de.”

71 Ne ala den fiya bali taki: “Oo! U ná abi ná wan sama fanowdu moo, fu tyai kaagi fi en kon gi wi. Bika useefi yee ne enseefi mofu taki, a taki en na Pikin fu Masaa Gadu.”

23

Den tyai Masaa Jesesi go a
Gaaman Pilatesi

Mt 27:1,2,11-14; Mk 15:1-5; Jn 18:28-38

1 Ne den opo, ne den tyai Masaa Jesesi go a Gaaman Pilatesi.*f22* 2 Ne di den doo Gaaman Pilatesi, ne den taigi en taki: “Gaaman Pilatesi, a man ya e leli den sama fu a kondee sani fu daai den ede. A taigi u taki, u á mu pai a moo gaan kownu a Loma Foto, a lantimoni. Soseefi a taki, en na a Kelestesi, a Kownu di Masaa Gadu be paamisi, fu sende kon gi u.”

3 Ne Gaaman Pilatesi akisi en taki: “Man, taigi mi. Yu na a kownu fu den Dyu, tuu?”

Ne Masaa Jesesi piki taki: “Na letiso a de, enke fa i si i taki de.”

4 Ne Gaaman Pilatesi taigi den moo hei begiman anga ala den taa sama di be kon de taki: “We, a man di u tyai kon a mi ya, mi á fende ná wan fowtu ne en, fu mi mu sitaafu en. Bika a sani di a taki de, a ná wan ogii sani.”

5 Ne ala den sama e bali taanga taki: “Ai daai den sama ede anga den sani di ai leli den. Bika a bigin a Galileya waka te, go doo Judeja. Da nownow, a de te a Jelusalem ya.”

Gaaman Pilatesi sende Masaa Jesesi
go a Kownu Helowdesi

6 We, di Gaaman Pilatesi yee den sama taki a bigin a Galileya, ne a akisi den taki: “A man ya na wan sama fu a pisiwataa fu Galileya?” 7 Ne den piki taki: “Iya! Gaaman Pilatesi.” Ma di a yee taki na a pisiwataa fu Helowdesi a komoto, ne a sende Masaa Jesesi go a Kownu Helowdesi, di be de a Jelusalem a yuu ten de.

8 Da di Kownu Helowdesi si den tyai Masaa Jesesi kon ne en, ne a piisii te a bigi. Bika a be e yee fu den gaan foondoo sani di Masaa Jesesi e du. Ma a á be si Masaa Jesesi seefi anga en ain wan dei. A dati meke a be switi gi en so. Da a be e luku fu Masaa Jesesi du wan foondoo sani, fu a be si anga en eigi ain. 9 Ne di Masaa Jesesi de ape, ne Kownu Helowdesi akisi en onmen tenti sani. Ma ná wan di Masaa Jesesi taigi en. 10 Ne den moo hei begiman anga den leliman fu Dyuweiti e taki, ala sowtu ogii anga lei fu Masaa Jesesi. 11 Te wan pisi, ne Kownu Helowdesi anga den bakaman fi en seefi bigin sipowtu anga Masaa Jesesi, e poti en wisiwasi. Ne den teke wan gaan moi koosi enke di kownu e wei, ne den wei gi en. Ne den e poti en wisiwasi e soso en tee, ne den sende en go a Gaaman Pilatesi baka. 12 Da na a dei de seefi, Gaaman Pilatesi anga Kownu Helowdesi kon de bun baka anga denseefi. Bika langa ten a fesi, den be de feyanti anga denseefi.

Den sama taki Masaa Jesesi mu dede

Mt 27:15-26; Mk 15:6-15; Jn 18:39-19:16

13 Ne Gaaman Pilatesi kai den moo hei begiman anga den tiiman fu Islayeli Kondee anga ala taa sama kon makandii. 14 Ne a taigi den taki: “We, u tyai a man ya kon a mi taki, a du ogii, bika ai daai den sama ede. Mi akisi en ala fasi, ma mi á si ná wan ogii di a du, fu mi sitaafu en enke fa u e taki de. 15 Da mi si taki, Kownu Helowdesi á fende fowtu ne en tu. A dati meke, a sende en kon gi mi baka. A á du ná wan ogii fu a mu dede. 16 Da mi o meke den wipi en, da mi losi en baka.”

17 Ma namo, da Gaaman Pilatesi be gwenti fu puu wan sama a dunguu osu ala Pasika Fesa. Da ibii yali, a be e akisi den, sama den wani a puu a dunguu osu. Da na sama di den be wani, a be puu a dunguu osu gi den.

18 Ma ala den sama bigin bali taanga taki: “Nono! Yu á mu losi en. Kii en puu de. Kii en! Na Balabasi u wani i puu a sitaafu osu gi u.” 19 Balabasi, na be wan ogii kiiman di den be poti a dunguu osu a ten de. Bika en anga wantu taa man be kii sama, di den be opo feti anga a Loma lanti di be e tii Islayeli a ten de. 20 Ma Gaaman Pilatesi be wani puu Masaa Jesesi namo namo. A dati meke a taigi den sama taki: “Nono! Mi o losi a man ya. Bika mi á si ogii ne en.” 21 Ma den e bali namo taki: “Nono! Kii Jesesi! Kii Jesesi! Sipikii en kii puu de!”

22 Ne Gaaman Pilatesi akisi den baka di fu dii toon taki: “Ma fu saide meke u wani meke mi kii a man ya? On sowtu ogii a du? Mi dati, mi á si ná wan ogii ne en fu mi mu kii en. Na fu dati, meke mi o meke den wipi en. Da mi o losi en meke a go fi en.”

23 Ma den tan e bali namo taki, den mu sipikii en a koloisi kii puu de. 24-25 Ne Gaaman Pilatesi á sabi san fu a du moo. Ne a taigi den taki: “So! U du enke fa u sabi.” Ne a puu Balabasi a dunguu osu gi den. Di ne en den wani, ne a puu en a dunguu osu. Ma a fika Masaa Jesesi gi den fu den tyai go sipikii kii.

Den sipikii Masaa Jesesi a koloisi

Mt 27:32-44; Mk 15:21-32; Jn 19:17-27

26 Da, di den de a pasi e tyai Masaa Jesesi fu go kii, te wan pisi, ne den miti wan man fu Sileni den e kai Simon. A be komoto ne en goon e kon a ganda. Ne den dwengi en fu tyai a koloisi fu Masaa Jesesi gi en. Ne a tyai a koloisi gi Masaa Jesesi. 27 Da a yuu di den e tyai Masaa Jesesi fu go kii, da somen sama be e waka ne en baka. Tyali fu Masaa Jesesi kisi den sama te, den uman poti ana a mindii ede e bali e kee.

28 Ne Masaa Jesesi daai luku den, ne a taigi den taki: “Uman fu Jelusalem! U á kee gi mi. Ma u kee gi useefi anga den pikin fu u. 29 Bika wanten fu pina o kon. Te a ten de doo, da sama o de di o go e taki: ‘Seigi fu uman di á meke pikin wanten, anga uman di ná abi pikin a bobi tu!’ 30 Bika na a ten de, da somen sama o de, di o go e bali taki: ‘Den gaan mongo ya, gaantangi! U kai kon a mi tapu, baa?’ Da den o taigi den pikin mongo taki: ‘U kai kon tapu u meke ná wan pikinso fu u fika na a goontapu ya moo.’ Ogii namo di a ten de o ogii so. 31 Bika efu na anga a kuwa kuwa udu den e du so, da a dee udu, no? Du fi en ná o moo ogii, no?”

32 Da den be e tyai tu taa man, fu go sipikii kii anga Masaa Jesesi makandii. Den tu man ya be du gaan ogii na a kondee. 33 Ne den tyai Masaa Jesesi go na a peesi di den e kai Edebon Peesi. Ne den sipikii Masaa Jesesi anga den tu taa man de. Ne den opo den koloisi taampu. Wan fu den man be de a Masaa Jesesi leti ana se. A taawan be de ne en kukutu ana se. Masaa Jesesi seefi be de a mindii.

34 Ne Masaa Jesesi taki: “Mi Tata! Ná luku a ogii di den sama ya du anga mi ya. Ma gi den paadon. Bika den á sabi san den e du.” Ne den suudati iti lowte paati den koosi fu Masaa Jesesi.

35 Ne ala den somen sama di be kon de taampu e luku san e pasa. Den edeman fu kondee seefi be taampu e luku tu. Da den dati e sipowtu anga Masaa Jesesi, e wisiwasi en taki: “A be e yeepi taa sama. Ma now a á poi yeepi enseefi. Da meke a yeepi enseefi, meke u si, no? Efu en na a Kelestesi di Masaa Gadu sende kon.” Na so den edeman fu a kondee be e sipowtu anga en. 36 Den suudati seefi be e sipowtu anga en tu. Ne den tyai wan win anga bita deesi a ini kon gi en fu a diingi. 37 Ne den taigi en taki: “O! Kownu fu den Dyu! Saka komoto na a koloisi meke u si, no?” 38 Da den be sikiifi wan sani poti na a koloisi fu Masaa Jesesi a tapu de taki:

DISI NA A KOWNU FU DEN DYU

39 Da wan fu den ogii ati man di den be sipikii a Masaa Jesesi se, bigin sipowtu anga Masaa Jesesi, e poti en wisiwasi taki: “Man! I na a Kownu di Masaa Gadu be paamisi taki, a be o sende kon gi u? We, soi u taki, i ne en tuu. Puu iseefi na a koloisi, da i puu wi tu!”

40 Ma a taa man di be de na taase ana fu Masaa Jesesi bali en taki: “Man! Tapu mofu de! Yu nái feele Masaa Gadu na a dede mofu di u de ya, no? 41 Mi anga yu e kisi a sitaafu, fu a ogii di u du. Ma a man ya á du ná wan enkii ogii, fu a mu kisi a sitaafu ya. Da kaba anga a sani de.” 42 Ne a daai luku Masaa Jesesi. Ne a taigi en taki: “Masaa Jesesi! Te yu e tii sani enke kownu, da gaantangi membee mi, baa?” 43 Ne Masaa Jesesi piki en taki: “A bun! Tuutuu, mi e taigi u taki, tide seefi mi anga yu o de na Paladeisi fu Masaa Gadu.”

Masaa Jesesi boo koti

Mt 27:45-56; Mk 15:33-41; Jn 19:28-30

44 Da di san ati, twalufu yuu kisi, ne a hii kondee dunguu pii enke na neti. A dunguu ya be oli go miti dii yuu bakadina. A san seefi á be pii moo. 45 Ne a gaan deki gaiden di be e tapu a kambaa, pe a moo hei begiman anga Masaa Gadu be e miti wan toon wan yali, piiti dalla fu tapu, te a doti tyoo. 46 Ne Masaa Jesesi bali anga taanga tongo taki: “Mi Tata! Mi poti mi jeje a ini yu ana.” Ne di a taki so, ne en boo koti kelen. A dede.

47 Da di a edeman fu den suudati si fa ala sani waka, ne a taki: “Aai! Eeye! A man ya na wan bunbun letiopu sama fu Masaa Gadu tuu.” 48 Ne di den somen sama di be kon de si fa ala sani waka, ne den naki ana a boo fu ati. Den á sabi saide meke so wan gaan ogii pasa. Tyali kisi den. Da na so den paati go a osu. 49 Den somen mati fu Masaa Jesesi anga den uman di be komoto a Galileya pisiwataa kon anga en be taampu, te a wanse, e luku fa a hii sani ya waka.

Fa den beli Masaa Jesesi

Mt 27:57-61; Mk 15:42-47; Jn 19:38-42

50-52 We, wan edeman a ini a Dyulanti fu kuutu, di den e kai Jowsef be de ape tu. En na be fu a kondee den e kai Alimateya. Ala sama be e lesipeki en. Ne di sapaten, ne a go a Gaaman Pilatesi go begi en, fu a gi en a dede sikin fu Masaa Jesesi, a go beli. Jowsef na wan sama di be e fuuwakiti a Nyun Tii fu Masaa Gadu. Da a á be piki anga den taa Dyulanti, fu kuutu Masaa Jesesi a kukutu kuutu fu den. Bika en na be de wan letiopu ati sama. 53 Ne Gaaman Pilatesi gi Jowsef pasi, fu teke a dede sikin fu Masaa Jesesi go beli. Ne Jowsef go, ne a puu a dede sikin na a koloisi. Ne a lolo en a ini wan sibikoosi. Ne a tyai a dede sikin fu Masaa Jesesi go poti a ini wan nyunyun siton geebi olo, di den be diki poti de, fu beli sama. 54 Da pikinso moo, da a kina dei fu den Dyu be o kai. Da den Dyu á be o poi du ná wan sani enke wooko moo.

55 Da den uman di be kon anga Masaa Jesesi be go anga Jowsef go luku fa a be o beli a sikin fu Masaa Jesesi. 56 Da di den si fa Jowsef beli en kaba, ne den daai gwe a osu. Da den e seeka switi sumee sani, fu go lobi na a sikin fu Masaa Jesesi. Ma di den si taki, na kina dei kai kaba, ne den fika e luku, fu a kina dei pasa enke fa a weiti fu Islayeli Kondee be de.

24

Masaa Jesesi opo baka komoto
a dede

Mt 28:1-10; Mk 16:1-8; Jn 20:1-10

1 Da, sonde mamanten fuuku, di a kina dei fu den Dyu pasa, ne den teke den switi sumee sani di den be seeka fu go lobi na a dede sikin fu Masaa Jesesi enke fa den Dyusama be gwenti. Ne den go na a siton olo geebi, a pe den be beli Masaa Jesesi. 2 Ma di den doo na a olo, ne den si taki a olo de wongong. A gaanbigi siton di den be lolo tapu a geebi wai komoto na a olo mofu. 3 Ne den waka go a ini a geebi olo go luku a sikin fu Masaa Jesesi. Ma di den go, den á si a dede sikin fu Masaa Jesesi de moo. 4 Ne den e akisi denseefi taki: “Oho! San pasa anga a dede sikin fu Masaa Jesesi?” Den á sabi san den be mu denki fu sowan sani. Da fa den e taki de, te fu den denki, ne haa, den si tu man taampu a den fesi. Den wei weti koosi fann e koti faya gelen gelen. 5 Ne den uman ya dyombo te, den kai anga kini tapu fesi a doti. Ne den tu man akisi den taki: “Tan! Uman, sama sende u fu u kon suku a libiwan a mindii fu den dedewan? 6 A sama di u e suku de á de ya. Bika ai libi baka. U feegete san a be taigi u di u anga en be de a Galileya? 7 A be taigi u taki, den be o seli a Manpikin di saka kon toon libisama ya, gi den ogii ati sama. Da den be o sipikii en kii a koloisi. Ma di fu dii dei, te a be dede, da a be o weki komoto a dede kon a libi baka. U sabi ete?”

8 Ne di den man taigi den uman ya so, ne den kisi denseefi taki: “Ai! Na tuu! Na so a be taigi u tuu.” 9 Ne den opo taampu baka, ne den lon go a Jelusalem, a den elufu bakaman fi en anga den taa sama fi en go taigi den ala san den si. 10-11 Den uman di be de na, Maliya Makidala, anga wan taawan den e kai Johana. Maliya, a mma fu Jakowbesi anga somen taa uman ete. Da di den taigi den so, ne den á wani biibi den. Den si enke na soso sani den e taki. 12 Ma Peitilisi seefi opo, ne a lon te na a geebi. Ne di a go doo, ne a bendi luku go a ini a geebi. Ne na den koosi di den be lolo Masaa Jesesi wawan a si de. Ne a daai go a osu baka. A sani ya foondoo en te, a akisi enseefi san sa pasa anga a sikin fu Masaa Jesesi.

Masaa Jesesi soi enseefi a
a pasi te a Emayesi

Mk 16:12,13

13 Da na a seefi dei ya, ne tu sama fu Masaa Jesesi be komoto a Jelusalem e go a wan kondee den e kai Emayesi. Fu komoto a Jelusalem go na a kondee ya sa de wan sani fu tin na fo kilomeiti so. 14 Da di den de a pasi e gwe, da den be e gi den toli, fu san pasa anga Masaa Jesesi. 15 Da di den gi toli te wan pisi, ne wan sama waka kon miti den. Ne ai waka anga den. 16 Na Masaa Jesesi be waka kon miti den de, ma den á be sabi taki, ne en. Den ain á be kiin fu den be sabi taki na Masaa Jesesi de ape.

17 Ne di den waka te wan pisi, ne a sama akisi den taki: “We, fu sama u be e taki so? Sowtu toli u e gi taanga gi u so?”

Ne den taampu pii. Ne den luku a man ya anga gaan tyali fesi. 18 Ne wan fu den tu man ya, di den be e kai Keleyopasi, piki en taki: “Na yu wawan na awan kodo sama di á yee a gaan ogii di pasa a Jelusalem de?”

19 Ne a sama akisi den taki: “San pasa?”

Ne den taigi en taki: “Yu á yee san den du anga a apaiti takiman fu Masaa Gadu, di den be e kai Jesesi, no? Na be wan sama fu Nasaleti. A man ya be e du gaan foondoo sani a goontapu ya, e leli sama wan apaiti fasi. A be de wan bunbun sama a Masaa Gadu ain anga libisama. 20 Ma den moo hei begiman anga den tiiman fu u kisi en, ne den gi den Loma sama di e taki fu a kondee ya fu den sipikii kii a koloisi. 21 Da wi be denki taki, en na be a kownu di Masaa Gadu be paamisi, fu sende kon fu puu wi a den taa sama ondoo. Ma disi na di fu dii dei kaba di den kii en. 22 Ma tide mamanten fuuku, da wantu umansama fu u be go na a geebi fu go lobi switi sumee sani gi a dede sikin fi en. Ne di den daai kon baka, ne den taigi u wan gaan foondoo sani. 23 Den taigi u taki: ‘Den á si a dede sikin fi en de moo. Ne den taigi u go doo taki, den si tu Basiya fu Masaa Gadu Kondee*f23*, di taigi den taki, Masaa Jesesi opo komoto a dede baka. Da ai libi baka.’ ” 24 Da, ne wantu fu u komoto go luku. Ne den si taki, a dede sikin fu Masaa Jesesi á de ape moo tuu. Ma den á si Masaa Jesesi seefi.

25 Ne Masaa Jesesi taigi den taki: “Tan! Na so u don? Na so a taanga gi u fu biibi ala sani di den apaiti takiman fu Masaa Gadu be taki a fesi kaba? 26 Bika u be mu sabi kaba taki: ‘A kownu di Masaa Gadu be paamisi, fu sende kon, be mu pina so fosi a be go sidon enke kownu.’ ” 27 Ne a kai wantu pisi fu den buku fu Mosesi anga den buku fu den taa apaiti takiman fu Masaa Gadu gi den, fu tyai den pakisei kon baka. A meke den kon fusutan ala den sani fi en di be sikiifi a Masaa Gadu Buku.

28 Da pikinso moo, da den be o doo na a kondee pe den be e go. Ne Masaa Jesesi du enke, a wani waka pasa. 29 Ne den tu sama begi a man taki: “Man! Ná pasa. Siibi anga u ya. Bika, a kon lati kaba.”

Ne a taki: “A bun.” Ne a go anga den a osu, fu pasa a neti. 30 Da di den sidon fu nyan, ne a teke a beele, ne a begi, gi Masaa Gadu daa moi te a kaba, ne a booko paati gi den. 31 Ne wanten den ain opo, ne den sabi taki, na Masaa Jesesi de ape. Ma, te fu den poti pakisei, ne woo! A gwe fika den wawan de.

32 Ne den taigi denseefi taki: “A gwe, baa! Luku fa u ati be e piisii di a be e waka anga wi a pasi e kon, da ai puu den sani di sikiifi a Masaa Gadu Buku kiinkiin gi wi.” 33 Ne den opo. Ne den waka, fu te a Jelusalem. Na ape den anga den taa elufu bakaman fu Masaa Jesesi anga den taa sama fi en be o miti makandii. 34 Ne fa i si den doo, ne den taawan bali taigi den taki: “Na tuu! Masaa Jesesi opo komoto a dede baka tuu. Simon seefi si en.”

35 Ne den tu man di be daai baka kon a Jelusalem seefi taigi den taki, denseefi si en tu. Den taigi den fa a waka anga den a pasi go te a Emayesi. Ne na di den sidon fu nyan di a booko a beele gi den fosi, ne den ain opo fu si taki, ne en de ape. Ne te fu den denki, ne woo, a gwe.

Masaa Jesesi soi enseefi gi den
bakaman fi en

Mt 28:16-20; Mk 16:14-18; Jn 20:19-23; Ap 1:6-8

36 Ne, te fu den tu man ya kaba taki, ne Masaa Jesesi de a den mindii pii. Ne a gi den odi taki: “Masaa Gadu mu de anga u, ye!” 37 Ne ala den fiya feele te, ná sipowtu. Bika den be denki taki, na wan yooka den be e si. 38 Ma, ne Masaa Jesesi akisi den taki: “Saide meke u e feele so du? Saide meke u nái biibi taki, na mi de ya? 39 U luku mi ana anga mi futu! Na miseefi de ya! U kon oli mi luku. Bika yooka nái abi meti, ai nái abi bonyo.” 40 Ne di a taigi den so kaba, ne a soi den den maiki ne en ana anga en futu, pe den be sipikii en.

41 Da a sani di Masaa Jesesi soi den ya, gi den gaan piisii. Da fu piisii ede meke den á be wani biibi taki, na Masaa Jesesi de ape. Da fu soi den taki ne en de ape tuutuu, ne a akisi den taki: “U abi wan sani ya, fu nyan?” 42 Ne den teke wan pisi losi fisi, ne den gi en. 43 Ne a nyanmi a losi fisi leti a den fesi de, meke den si.

44 Ne a taigi den taki: “U sabi san mi be taigi u ete di mi anga u be e waka e lontu? Mi be taigi u taki: ‘Ala den sani di sikiifi a den buku fu Mosesi, anga den apaiti takiman fu Masaa Gadu, anga den sani di sikiifi a ini den singi buku musu fu pasa tuutuu enke fa den sikiifi den.’ ” 45 Ne Masaa Jesesi puu den sani fu Masaa Gadu Buku gi den fini fini. Ne wanten den ain kon kiin, fu fusutan den sani fu Masaa Gadu Buku. 46 Ne a taigi den go doo taki: “We, na so a sikiifi a Masaa Gadu Buku taki: ‘A kownu di Masaa Gadu be paamisi fu sende kon a goontapu musu fu tyai pina, da a dede. Ma na di fu dii dei, da a opo baka komoto a dede.’ 47 Da a bosikopu ya mu bali a hii goontapu doo ala foluku, fu den daai libi, meke Masaa Gadu sa gi den paadon, fu den takuudu anga ogii. Bigin a Jelusalem fosi, go doo hii goontapu. 48 We, useefi si taki, ala den sani di be sikiifi a Masaa Gadu Buku pasa tuu, enke fa a be sikiifi.

49 “Ma, fosi u go, da u mu tan a Jelusalem ya e luku a kaakiti di mi Tata paamisi u. Mi o sende en kon gi u. Da a o kon a u tapu, fu gi u kaakiti fu paati a bosikopu ya.”

Masaa Jesesi opo go a
Masaa Gadu a tapu

Mk 16:19,20; Ap 1:9-11

50 Bakadati, ne Masaa Jesesi tyai den go na a kondee di den e kai Betaniya. Ne a opo ana a den tapu, ne a begi Masaa Gadu gi den, fu ala sani fu den waka bun. 51 Da, di a opo ana e begi gi den so, ne Masaa Gadu teke en tyai go a tapu. 52 Ne den bakaman fi en e gi en gaandi, e gafa en, te a gafa. Ne bakadati, ne den go a Jelusalem baka anga gaan piisii a den ati. 53 Ne di den doo Jelusalem, ne den go a ini a Mama Keliki go e begi Masaa Gadu e gi en gaandi e gafa en naamo.

Johanisi

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

14

15

16

17

18

19

20

21

Johanisi

Den sani fu Masaa Jesesi di Johanisi sikiifi

Wan wowtu a fesi

Da disi na a di fu fo pisi fu a Bun Nyunsu fu Masaa Jesesi di a bosikopuman fi en di den e kai Johanisi sikiifi. A sikiifi den sani di Masaa Jesesi taki anga a libi fu Masaa Jesesi di a be de a goontapu ya. Da Johanisi na wan fu den bakaman fi en di be waka anga en seefi na ala peesi pe a be e go. Na a bakaman ya den e kai a bakaman di a be lobi tuutuu.

Da ala den fo fosi buku fu a buku e kengi anga denseefi a somen peesi, ma a somen peesi tu, den e kai awan. Di fu Johanisi ya e moo kengi anga ala den taawan. Somen sani di den taa dii e taki, Johanisi á sikiifi den seefi. Sani enke pe a didibii be kon tesi Masaa Jesesi a ini a sabana anga somen taa sani ete.

A ini a buku ya i sa leisi a pisi pe Nikodeimisi be kon a Masaa Jesesi a neti. I sa leisi tu fa a weki Lasalesi puu a dede. A pisi buku ya e taki fu somen somen sani di Masaa Jesesi taigi den bakaman fi en fosi a dede. Da a be taigi den den sani ya fu den be sa de anga wan koo ati.

Da na a pisi fu 20:31 fu a buku ya, Johanisi seefi e taki fu saide meke a sikiifi a buku ya. A taki: “Ma den sani ya sikiifi fu u sa biibi taki, Masaa Jesesi na Kelestesi, a Manpikin fu Masaa Gadu...”

1

A sama di den e kai a Wowtu fu Gadu

1 We, na a bigin, a Wowtu*f1* be de kaba. A Wowtu be de a Masaa Gadu. Da a Wowtu ya, na be Masaa Gadu seefi. 2 Da senten na a bigin, da a Wowtu ya be de anga Masaa Gadu makandii.

3 Da anga a Wowtu ya, Masaa Gadu be meke ala sani di de. Da ná wan sani de, di a ná en meke en. 4 Da ne en ala libi e komoto. Da, te wan sama fende a libi ya, da so wan sama komoto a dunguu kon a ini leti. 5 Da a leti e leti a ini a dunguu, ma a dunguu á be poi tapu a leti ya.

San Johanisi be kon fu du?

6 We, Masaa Gadu be sende wan sama, den kai Johanisi, kon. 7 Da a be kon fu taki sani a fesi fu a leti di de fu kon. Da a be mu taki fu ala sama be yee fu den kon a biibi. 8 Ma a ná Johanisi na be a leti, ma na kon a kon fu taki san a sabi fu a leti. 9 Da a tuutuu leti, di e leti kiin sani gi ala sama be de fu kon a goontapu.

Sama na tuutuu pikin fu Masaa Gadu?

10 Da a be kon a goontapu, a goontapu di enseefi meke, ma goontapu á be wani teke en enke wan sama di Masaa Gadu sende kon. 11 Da soseefi a be kon na den eigi Dyusama fi en, ma den á be wani teke en enke den tiiman. 12 Ma iniiwan sama di teke en enke den tiiman, na den a gi makiti fu toon pikin fu Masaa Gadu. 13 Ma den á toon wan pikin fu Masaa Gadu, enke fa libisama e meke pikin, efu anga a wani fu libisama. Nono! Ma na Masaa Gadu seefi meke den toon pikin fi en.

Johanisi taki sani moo fu Masaa Jesesi

14 We, a Wowtu be toon libisama. Ne a kon tan a u mindii fu wan pisiten. Da useefi be si a dyendee fasi fi en. A dyendee fasi fi en di u si de, na a dyendee fasi di a wankodo Manpikin fu a Tata sa abi. Na so Masaa Gadu teke gaan bun ati fasi namo luku libisama. Da na Masaa Jesesi wi e si kiinkiin, fa Masaa Gadu de.

15 Da Johanisi be e taki fi en. Ne di a si en, ne a bali taki: “Na a sama ya mi be e taki, di mi be taigi u taki: ‘Wan sama o kon a mi baka di bigi moo mi. Bika a be de gaandiwe fosi mi be meke.’ ”

16 We, useefi kon sabi Awan de. A abi a gaan bun ati fasi fu Masaa Gadu, di a teke tyaipi bun a bun tapu, te a pasa maiki gi wi. 17 Bika na Mosesi, Masaa Gadu be gi den weiti fu gi wi fu libi. Ma na Masaa Jesesi a meke u kon sabi, fa a teke gaan bun ati fasi namo luku sama. Da na Masaa Jesesi u sa si kiinkiin, fa Masaa Gadu tan. 18 Ná wan libisama di si Masaa Gadu anga ain wanten. Ma na a wankodo Manpikin fi en, di de wan anga a Tata makandii, ne en meke u kon sabi en nownow, enke fa u de.

San Johanisi be kotoigi?

Mt 3:1-12; Mk 1:1-8; Lk 3:1-18

19 We, den gaan edeman fu keliki a Jelusalem sende kai wanlo apaiti begiman fu a Mama Keliki anga wanlo manengee fu Leifi Lo. Ne den sende den fu den go akisi Johanisi sama ne en. 20 Ne den go, ne den akisi en taki, efu na en na Kelestesi*f2* di Masaa Gadu be o sende kon a goontapu. Ne Johanisi puu taigi den gwelen sondee fu koli den. A taki: “Nono! Kweti kweti! Mi a ná a Kelestesi.”

21 Ne den akisi en baka taki: “We, da sama a yu, di i taki, yu a ná a Kelestesi? Yu na Eliya?”

Ne Johanisi taigi den taki: “Nono!”

Ne den akisi en baka taki: “We, yu na a apaiti takiman fu Masaa Gadu di a be o sende kon?”

Ne Johanisi piki den taki: “Nono!”

22 Ne, te fu kaba, ne den akisi en taki: “We, da sama a yu seefi? Taigi wi meke u fende wan sani fu piki den sama di sende u kon te u daai go baka. San yu e taki fi iseefi?”

23 Ne Johanisi piki den enke fa Jesaja be sikiifi poti a Masaa Gadu Buku. Bika a be sikiifi taki:

“We! Mi na a tongo fu wan sama

di e bali basiya a ini a sabana ini taki:

‘Meke a pasi fu Masaa Gadu kon taampu letiopu fasi tiloo.’ ”

24 We, da den sama fu a paitei fu den Faliseiman be de a ini den sama di be kon de tu. 25 Ne den sama akisi Johanisi baka taki: “We, efu yu a ná a Kelestesi, yu a ná Eliya, yu a ná apaiti takiman, da saide meke yu e dopu sama fu du?”

26 Ne Johanisi piki den taki: “We, mi e dopu sama anga wataa. Ma wan Sama de a u mindii di u á sabi. 27 Da a Sama ya o kon a mi baka. Da anga ala fa a o kon a mi baka de seefi, toku mi á waiti sai fu puu en susu ne en futu gi en.”

28 Da ala den sani ya be e pasa a Betaniya Kondee na abaase fu a Joodani Liba, pe Johanisi be e dopu sama.

Johanisi soi sama a Masaa Jesesi

29 Ne a taa dei fi en, ne Johanisi si Masaa Jesesi e waka e kon ne en. Ne a taki: “U luku a Pikin Sikapu di Masaa Gadu gi wi fu puu ala takuudu anga ogii fu libisama gi den. 30 Na a sama ya mi be e taki di mi be taigi u taki: ‘Wan sama o kon a mi baka, ma a be de bifo mi. A dati meke a bigi moo mi.’ 31 Da miseefi á be sabi en. Ma na fu di Dyu Kondee be mu sabi en meke Masaa Gadu sende mi fu dopu sama anga wataa.”

32 Ne Johanisi taki baka taki: “Miseefi si a Jeje fu Masaa Gadu saka komoto a tapu enke wan doifi de tan ne en tapu. 33 Da miseefi á be sabi en. Ma en di sende mi fu mi dopu sama anga wataa, ne en taigi mi taki: ‘A sama di mi o si a Jeje fu Masaa Gadu saka kon de ne en tapu, ne en na a sama di o dopu sama anga a Jeje fu Masaa Gadu.’ 34 Da mi si a sani di Masaa Gadu taigi mi de tuu. Na fu dati ede meke mi e taigi u taki, a sama di u e si de, na a Manpikin fu Masaa Gadu tuu.”

Den fosi bakaman fu Masaa Jesesi

35 Ne a taa dei fi en, ne Johanisi be taampu de baka anga tu fu den bakaman fi en. 36 Ne a si Jesesi e waka pasa. Ne a taki: “U luku a Pikin Sikapu fu Masaa Gadu.” 37 Ne di den tu bakaman fi en yee a taki so, ne den waka go e waka a Masaa Jesesi baka.

38 Ne di Masaa Jesesi daai, ne di a si den e kon ne en baka, ne a akisi den taki: “San u wani?”

Ne den piki en taki: “Labai*f3*, pe yu e tan?”

39 Ne a taigi den taki: “We, u kon go anga mi, da u sa si.” Ne den go luku pe ai tan. Ne di den go, ne den tan anga en de te bakadina. Da a be de wan sani fu fo yuu bakadina so.

40 Da wan fu den tu bakaman fu Johanisi di be go anga Masaa Jesesi na, Andeleyasi, wan baala fu Simon Peitilisi. 41 We, ne a feti go ne en baala Simon esi esi. Ne a taigi en taki: “U fende a Mesiyasi*f4*.”

42 Ne a tyai en baala Simon go a Masaa Jesesi. Ne di Masaa Jesesi si en, ne a taki: “Yu na Simon, a manpikin fu Johanisi. Yu o nen Kefasi*f5*.”

Masaa Jesesi kai Filipi anga Nataniyeli fu toon bakaman fi en

43 Ne a taa dei fi en, ne Masaa Jesesi opo fu go baka a Galileya. Ne a si wan man den e kai Filipi. Ne a kai en taki: “Kon go anga mi.”

44 Da Filipi na be fu a seefi kondee di den e kai Betisaida enke Andeleyasi anga Peitilisi.

45 We, Filipi seefi miti anga Nataniyeli. Ne a taigi en taki: “U fende Jesesi, a manpikin fu Jowsef, fu a kondee di den e kai Nasaleti, di Mosesi anga den taa apaiti takiman fu Masaa Gadu be sikiifi sani fi en.”

46 Ne Nataniyeli akisi en taki: “Wan bun sa komoto a Nasaleti Kondee?”

Ne Filipi taigi en taki: “We, kon go luku, da iseefi sa si.”

47 Ne di Masaa Jesesi si Nataniyeli e kon, ne a taki: “Luku wan bunbun Islayeli e kon de. Wan sama di nái koli sama.”

48 Ne Nataniyeli akisi en taki: “Fa i du sabi mi?”

Ne Masaa Jesesi piki en taki: “Fosi Filipi be kai yu, di i be de na a figasii bon ondoo de, mi be si yu kaba.”

49 Ne Nataniyeli piki en taki: “Labai, yu na a Manpikin fu Masaa Gadu. Yu na a Kownu fu den Islayeli sama.”

50 Ne Masaa Jesesi piki en taki: “Na fu di mi taigi yu taki: ‘Mi be si yu na a figasii bon ondoo,’ meke yu e biibi? Yu o si moo gaan foondoo sani moo enke dati.” 51 Ne Masaa Jesesi taigi den taki: “Fu tuutuu mi e taigi u taki, u o si tapu a den woluku anda opo waa. Da u o si den Basiya fu Masaa Gadu Kondee*f6* e subi e go, e saka e kon na a Manpikin di kon saka toon libisama ya tapu.”

2

A fosi wonduu fu Masaa Jesesi

1 Ne baka tu dei, ne den oli wan toow osu a Kaana, na a pisiwataa fu Galileya. Da Masaa Jesesi mma be de ape tu. 2 Da den be kai Masaa Jesesi anga den bakaman fi en fu kon na a toow osu ya tu. 3 Ne di a piisii go te wan pisi, ne a win di den sama be e diingi kaba. Ne Masaa Jesesi mma kon ne en, ne a taigi en taki: “A win fu den sama kaba.”

4 Ne Masaa Jesesi piki en taki: “Uman! A sani de a ná mi anga yu booko ede. Mi yuu á kisi fu wooko ete.”

5 Ne Maliya daai, ne a taigi den wookoman, di be e wooko na a toow osu taki: “A san di a o taigi u fu u du, na dati u mu du.”

6 Da den be abi sigisi gaan dabisan de. Da na ini den dabisan ya den be e lai wataa fu wasi enke fa a weiti fu den Dyu be de. Da iniiwan fu den dabisan ya be sa oli wan sani fu wan ondoo liti so.

7 Ne Masaa Jesesi taigi den taki: “U fuu den dabisan de anga wataa.” Ne den fuu den anga wataa te den de gwingwingwin. 8 Ne a di den fuu den dabisan anga wataa kaba, ne a taigi den taki: “U kisi afu tyai go gi a edeman fu a toow osu, meke a tesi luku.” Ne den go kisi a wataa tyai go gi a edeman fu a toow osu.

9-10 Ne di a edeman tesi a wataa di daai kon toon win, ne a bali gi a toow man taki: “Ala sama e poti a moo bun win na a bigin fu ala piisii fu den sama fende diingi. Da te den diingi a moo bun wan te a kisi den, da fosi den e diingi den taawan. Ma yu be kibii a moo bun wan te enke now.” Na fu di a á be sabi pe a win ya komoto meke a be taki so. Na den futuboi wawan di be go kisi a wataa be sabi pe a win ya komoto.

11 Da, na di Masaa Jesesi de a Kaana na a pisiwataa fu Galileya a du a gaan foondoo sani ya. A fosi wonduu wooko fu den gaan foondoo foondoo wooko di a o du. Da anga a sani di a du ya, a meke sama si a dyendee fasi fi en. Ne den bakaman fi en kon e biibi ne en.

12 Ne bakadati, ne Masaa Jesesi anga en mma anga en baala anga den bakaman fi en go na a kondee di den e kai Kafalnayemu. Da den tan ya wantu dei namo.

Masaa Jesesi seeka Gadu osu poti enke fa a mu de

Mt 21:12,13; Mk 11:15-17; Lk 19:45,46

13 Da a ten ya, da a gaan piisii fu den Dyu di den e kai Pasika be de koosube. Ne Masaa Jesesi teke pasi e subi go a Jelusalem. 14 Ne di a go doo, ne a si sama na a Mama Keliki fu den Dyu e seli kaw anga sikapu anga doifi. Taawan e kengi moni gi taawan. 15 Ne Masaa Jesesi teke tetei meke wan wipi, ne a yaki ala den fiya puu a ini a Mama Keliki. Soseefi a yaki den sikapu anga den kaw puu na a Mama Keliki tu. Ma a daai den tafaa fu den man di be e kengi moni gi sama towe ala a moni a dati fanyaa. 16 Ne a bali den man di be e seli doifi taki: “U gwe komoto ya! U á teke a osu fu mi Tata meke toon wowoyo!”

17 Da den bakaman fi en kisi denseefi fu wan sani di sikiifi a Gadu Buku. A sikiifi taki: “A feti di mi e feti e meke moiti fu a osu fi i, e boon a ini mi ati enke faya.”

18 Ma den edeman fu den Dyu piki Masaa Jesesi taki: “Sama sende i, fi i du den sani de? We, da soi u wan maiki taki yu abi a makiti fu du den sani ya.”

19 Ne Masaa Jesesi piki den taki: “U sa booko a osu fu Masaa Gadu di u e si ya, da te fu dii dei, da mi sa opo en taampu baka, enke fa a be de.”

20 Ne den edeman fu den Dyu piki en taki: “Oho! Fotenti a sigisi yali a teke fu meke a gaan keliki osu ya. Ne i taki, efu u booko en i sa meke en baka fosi dii dei?” 21 Ma a ná a keliki osu di den e denki de Jesesi e taki. A be e taki fi en eigi sikin. 22 Da, di a opo komoto a dede baka, ne den bakaman fi en kisi den seefi taki a be taki so wan sani gi den. Ne den biibi den sani di sikiifi a Gadu Buku anga ala sani di Masaa Jesesi be taigi den.

Masaa Jesesi sabi fa ala libisama ati sidon

23 Da, di Masaa Jesesi de a Jelusalem na a Pasika Piisii, da somen sama daai kon e biibi ne en, fu di den be si den gaan foondoo foondoo sani di a be e du. 24 Da anga ala fa den e biibi ne en de seefi, toku Masaa Jesesi nái fitoow den. Bika a be sabi ala den fiya. 25 Da a á be de fanowdu fu wan sama taigi en sani fu taa sama. Bika enseefi be sabi kiinkiin san de a ini den sama pakisei.

3

Nikodeimisi fufuu pasi kon a Masaa Jesesi

1 Wan Faliseiman be de, den be e kai Nikodeimisi. Da Nikodeimisi na be wan gaan edeman fu den Dyu. 2 We, ne a kon a Masaa Jesesi a wan neti, di ala peesi dunguu kaba. Ne a taigi Masaa Jesesi taki: “Labai! Wi sabi taki yu na wan leliman di Masaa Gadu sende kon. Bika ná wan sama di poi du den sani di yu e du, efu Gadu á de anga en.”

3 Ne Masaa Jesesi piki en taki: “We, tuutuu mi e taigi yu taki, efu wan sama á meke baka ete wan toon fu fende wan nyun libi, da a ná o poi go si a Nyun Tii fu Masaa Gadu.”

4 Ne Nikodeimisi piki en taki: “Fa wan sama o du meke baka, te a gaandi kaba? A sa go ne en mma bee baka fu a meke en di fu tu toon?”

5 Ne Masaa Jesesi piki en taki: “Fu tuu mi e taigi yu taki, efu wan sama á meke baka ete wan toon, a wan hii taa fasi anga wataa anga Jeje, a ná o poi go si a Nyun Tii fu Masaa Gadu. 6 Sama di meke a libisama fasi, a libisama fasi a o de. Ma sama di a Jeje fu Masaa Gadu meke, da na Gadu fasi a o de. 7 We, fa mi taigi i de taki, yu mu meke baka ete wan toon, da a á mu foondoo yu. 8 Winta e wai go a pe a wani. Na a bali fi en namo yu e yee. Ma yu á sabi na on pe a komoto efu na on pe ai go. We, na letiso a de anga ibii sama di a Jeje fu Masaa Gadu a tapu meke baka ete wan toon. Yu nái si a nyunyun meke efu fusutan en, leti enke fa yu nái fusutan a winta. Ma yu sabi taki sowan sani pasa tuu.”

9 Ma Nikodeimisi piki en taki: “Fa den sani ya o du pasa?”

10 Ne Masaa Jesesi piki en taki: “Yu na wan gaan leliman fu Islayeli Kondee, ne yu á sabi den sani ya?” 11 Fu tuu mi e taigi yu taki: “Wi sabi san wi e taki. Bika na den sani di wi si, wi e taki. Ma u á wani biibi san wi e taigi u. 12 We, efu u nái biibi mi, te mi e taki anga u fu den sani fu goontapu ya, da fa u o biibi, te mi o taki anga u fu den sani fu Gadu Kondee a tapu?

13 “Bika ná wan sama be opo go a Masaa Gadu Kondee a tapu boiti a Manpikin di saka kon toon libisama ya.

14 “We, leti enke fa Mosesi be meke a kopoo sineki opo poti a hei a ini a sabana, na soseefi den o opo a Manpikin di saka kon toon libisama ya, poti a hei tu. 15 Da, ibiiwan sama di o biibi a mi, da yu o fende a libi fu tego a Masaa Gadu.

16 “We, bika Masaa Gadu lobi goontapu te, ne a gi den a wankodo Manpikin fi en, fu ibiiwan sama di e biibi ne en á mu go lasi, ma fu den fende a libi fu tego. 17 Bika fa Masaa Gadu sende en Manpikin kon a goontapu ya, da a á sende en kon fu a kuutu libisama. Ma a sende en kon fu a puu libisama a dede meke den fende a libi fu tego. 18 Da, efu wan sama e biibi a ini a Manpikin fu Masaa Gadu ya, da a ná o kisi sitaafu. Ma sama di nái biibi a ini en, da a kuutu i kaba fi i kisi a sitaafu de. Da a o kuutu yu fu di yu á biibi a ini a nen, fu a wankodo Manpikin di Masaa Gadu sende kon gi u. 19 Da disi na a sitaafu: Bika a de so taki Masaa Gadu be sende a leti fi en kon a goontapu, ma libisama á be wani a leti ya. Pe fu dati, ne den de fu den a dunguu, bika den á be wani fika den ogii libi fu den fu kon a ini a leti. 20 Bika wan sama di e du ogii, na wan sama di buuse leti. A ná o kon seefi a pe a leti sa kai ne en fu den wooko fi en kon a kiin. 21 Ma sama di e libi letiopu, ná abi toobi fu kon a ini a leti. Da na so a o soi taki ai du san Masaa Gadu taki.”

Johanisi a Dopuman soi baka sama a Masaa Jesesi

22 Ne bakadati, ne Masaa Jesesi anga den bakaman fi en go a Judeja pisiwataa. Ne en anga den de ape fu wan pisiten. Ne Masaa Jesesi dopu den sama de. 23-24 Ma Johanisi a Dopuman á be go a dunguu osu ete. Da na so enseefi be e dopu sama tu na a peesi di den e kai Enon, koosube fu a kondee di den e kai Salim. Bika a peesi be abi tyaipi wataa. Da somen sama be kon ne en tu fu a dopu den. 25 Da a seefi yuu ten de, ne den bakaman fu Johanisi anga wan Dyu de a wan gaan sitee kwali fu den. Da den be de na a sitee fu san den mu du fu den kon kiin a Gadu fesi. 26 Ne den bakaman fu Johanisi kon ne en, ne den taigi en taki: “Labai! I sabi a sama di i be taigi wi somen sani fi en? A de na abaase anda e dopu sama. Da ala den sama fiya e go ne en. Na a sama di i be taigi wi somen sani fi en.”

27 Ma Johanisi piki den taki: “Ná wan libisama sa du wan sani, efu a ná Masaa Gadu a tapu seefi de anga en. 28 U seefi á be yee di mi be taki, mi a ná a Kelestesi, ma na sende Masaa Gadu sende mi kon ne en fesi, no? 29 Te wan sama toow anga wan uman, ne en na a man fu a uman. Ma a man o abi wan mati di e seeka ala sani gi en na a toow dei. A ná en o toow anga a uman, ma na seeka namo ai seeka sani gi en. Te a kaba seeka sani, da a o go de fi en a wanse pii fu yee a toowman tongo. Da te a yee en tongo, da a o piisii gaan piisii. We, na a gaan piisii di a mati fu a toowman e piisii de, na so miseefi e piisii tu. 30 Bika a sama de mu kon moo anga moo a fesi fu teke peesi, ma mi mu go moo anga moo a baka.

A sama di komoto Gadu

31 “Bika a sama di komoto a Gadu a tapu hei moo ala sama. Ma sama di meke a goontapu, na fu goontapu namo a de. Da na goontapu toli namo a o go e taki. 32 Ma a sama di komoto a Masaa Gadu hei moo ala taa sama. Da a sama de e taki fu san a si anga san a yee. Ma toku, ná wan libisama wani teke sani ai taki. 33 Ma, efu wan sama teke den sani di ai taki, da sowan sama e soi kiinkiin taki san Masaa Gadu taki na wan tuutuu sani. 34 Bika a sama di Masaa Gadu be sende kon a goontapu e taki den sani di Masaa Gadu gi en fu taki. Bika Masaa Gadu á be gi wi a Jeje fi en afu afu, ma a be gi enmi en hiihii. 35 A Tata lobi a Manpikin fi en. Da a poti ala sani a ini en ana. 36 Da, efu wan sama e poti biibi na a Manpikin fu Masaa Gadu ya, da i abi a libi fu tego kaba. Ma, efu wan sama á wani poti biibi na a Manpikin fu Masaa Gadu ya tapu, da i ná o fende a libi fu tego ya. Bika a atiboon fu Masaa Gadu de a yu tapu kaba.”

4

Masaa Jesesi sa gi sama wataa di e gi libi

1 We, ne a seefi yuu ten de, ne den Faliseiman yee taki somen sama e kon a Masaa Jesesi te a ipi fu a dopu de. Da den sama e fika anga Masaa Jesesi e toon bakaman fi en. Da na so Masaa Jesesi be abi moo ipi bakaman moo Johanisi. 2 Wansi a ná enseefi be e dopu den sama seefi, ma na den bakaman fi en. 3 We, ne di Masaa yee taki den Faliseiman kon sabi so kaba, ne a komoto fika Judeja go a Galileya.

4 Ma a be musu fu waka pasa na a pisi kondee di en e kai Samaliya fosi a be doo Galileya. 5 Ne ai go te a go doo a wan foto fu Samaliya den e kai Sikali. Da Sikali de koosube anga wan pisi doti di a gaansama fu den Dyu den kai Jakopu be gi wan fu den pikin fi den kai Jowsef. 6 We, na ape Jakopu be abi wan peti wataa fi en di de a pe te enke tide. We, di Masaa Jesesi be doo de, da a be weli fu waka. Ne a go koosube na peti. Da a be sa de wan sani fu twalufu yuu mindii dei so.

7 Di Masaa Jesesi sidon de te wan pisi, ne wan uman fu a kondee de kon fu kisi wataa na a peti. Ne Masaa Jesesi akisi en taki: “Gi mi wan pikinso wataa fi yu mi diingi, baa?” 8 Da a yuu de, da den bakaman fi en be go a foto fu bai sani fu den nyan.

9 Ne a uman akisi en taki: “Fa yu enke wan Dyusama sa begi mi wataa fu diingi?” Den Dyu anga den Samaliya sama á be e koti.

10 Ne Masaa Jesesi piki en taki: “Efi i be sabi a gaan bun di Masaa Gadu be wani gi yu, anga efi i be sabi a sama di e begi i wataa fu diingi ya, da i be o begi en wataa, da a be o gi yu a wataa di e gi sama libi.”

11 Ne a uman piki en taki: “We, Masaa, yu ná abi ná wan sani fu kisi a wataa. Da soseefi a peti dipi tu. Da pe yu o fende libi wataa fu gi mi? 12 I bigi moo u tata Jakopu di be gi wi a peti ya? Bika enseefi anga den pikin fi en anga den meti fi en be diingi a wataa fu a peti ya.”

13 Ne Jesesi piki en taki: “A sama di e diingi a wataa ya, te wan pisiten, da dee wataa o kisi en baka. 14 Ma a sama di o diingi a wataa di mi o gi en, da ná wanten moo di dee wataa o kisi en. Ma a wataa di mi o gi en o toon gaan liba e lon komoto ne en ini huu enke gaan sula. Da sowan sama abi a libi fu tego kaba.”

15 Ne a uman taigi en taki: “Masaa oo! Gi mi a wataa de, meke dee wataa á kisi mi moo, baa? Da a ná o de fu mi kon kisi wataa dise moo.”

16 Ne Masaa Jesesi taigi en taki: “Go kai i man, da u kon.”

17 Ne a uman taigi en taki: “Mi ná abi man.”

Ne Jesesi taigi en taki: “Na tuu san i taki, taki i ná abi man. 18 Bika na feifi man i libi anga den paati kaba. Da a wan di i abi ya seefi a ná yu man tu. Da san yu taki ya na tuu.”

19 Ne a uman piki en taki: “Masaa, mi e si taki yu na wan apaiti takiman fu Masaa Gadu. 20 We, bika den gaansama fu u den Samaliya sama be e begi Masaa Gadu na a mongo tapu ya. Ma u den Dyusama taki, na Jelusalem na a moo bun peesi fu begi.”

21 Ne Jesesi piki en taki: “Uman, biibi mi. A ten e kon, di a ná a mongo tapu ya efu Jelusalem u o go fu go begi a Tata moo. 22 U á sabi san u e begi. Ma wi sabi san wi e begi. Bika na den Dyu a tuutuu yeepi fu Masaa Gadu e komoto go a den taa sama. 23 Ma a ten e kon, da meke u taki, a de kaba, di den sama di e libi wan letiopu fasi o begi anga den hii ati a ini jeje anga tuu. Bika na den sowtu sama ya Gadu Tata e suku fu begi en na a sowtu fasi ya. 24 Ma Gadu na jeje. Da den sama di e begi en mu begi en, e opo en nen a hei a wan tuutuu fasi anga a Jeje fu Masaa Gadu leti enke fa enseefi de tuutuu.”

25 Ne a uman taigi en taki: “Mi sabi taki a Mesiyasi*f7* o kon. Da te a kon, da a o tyai ala sani fiya kon a kiin gi wi.”

26 Ne Masaa Jesesi piki en taki: “We, uman, a sama di i kai de, ne en i si e taki anga yu ya.”

27 We, a seefi yuu de, ne den bakaman fu Masaa Jesesi kon doo a pe a be de. Ne den foondoo fu si taki a be e taki anga wan uman sama. Ma toku seefi ná wan fu den di taki wan sani fu akisi en taki, san yu akisi en, efu san yu anga en be e taki. 28 Ne a uman fika a bungu fi en de, ne a lon go a ini a foto go kai sama taki: 29 “U kon go luku wan sama di taigi mi, mi hii libi. Da u kon u go luku. Kande sama na a Kelestesi.” 30 Ne den sama komoto a ini a foto booko gwullu go a Masaa Jesesi.

31 We, a yuu de, da den bakaman be e begi Masaa Jesesi fu a go nyan.

32 Ma Masaa Jesesi piki den taki: “Mi abi wan nyanyan fu nyan di u á sabi.”

33 Ne den bakaman fi en taigi den seefi taki: “Tan! A sa de taki wan sama be tyai nyanyan kon gi en fu a nyan?”

34 Ma Jesesi taigi den taki: “A nyanyan fu mi, na fu du a wani fu mi Tata di sende mi kon, fu a wooko fi en go doo. 35 Na u seefi e taki, ete fo mun, da koti alisi yuu doo, no? We, u opo u ain luku den goon. Alisi lepi kaba. 36 We, sama di e koti e fende en paiman. Da soseefi ai kibii nyanyan fu a libi fu bakaten. Da sama di e paandi anga sama di e koti o piisii makandii. 37 Bika na ya wi e si taki a nongo e kon tuu di taki: ‘Taawan e paandi, taawan e koti.’ 38 Bika, we mi be sende u go fu u koti san taa sama be paandi. Na taa sama be sete a wooko de, ma u kon fu kaba en.”

39 Da somen sama fu Samaliya kon biibi ne en fu a sani di a uman be taigi den. Bika a be taigi den taki: “A taigi mi ala san mi be du.” 40 Ne den Samaliya sama di be kon ne en, begi en fu a tan anga den ape. Ne a tan tu dei anga den. 41 Ma somen sama be daai kon e biibi ne en fu den wowtu di enseefi be e taki.

42 Ne den sama taigi a uman taki: “Now u nái biibi moo fu san i taigi wi. Ma wi e biibi fu di wi eigi yesi yee. Da wi sabi tuutuu taki, a Yeepiman di Masaa Gadu sende kon gi goontapu, ne en de ya.”

Masaa Jesesi deesi a pikin fu wan edeman

43 Ne tu dei a baka, ne Masaa Jesesi komoto de e go a Galileya. 44 We, Masaa Jesesi seefi be taki kiinkiin taki: “Wan apaiti takiman fu Masaa Gadu ná abi nen ne en eigi kondee.” 45 We, di a doo Galileya, ne ala den sama di be si den sani di a be du a Jelusalem, teke en anga gaan piisii. Bika somen fu den be de a Jelusalem na a Pasika Piisii tu.

46-47 Ne Masaa Jesesi doo a peesi di den e kai Kaana, na a pisiwataa fu Galileya, pe a be meke a wataa toon win. Ne di a go doo de, ne wan bigiman di be e wooko a kownu paleisi yee taki a komoto a Judeja kon a Galileya de. Ne a go a Masaa Jesesi fu a kon deesi wan manpikin fi en gi en. Bika a pikin ya be siki swaki te na fu dede namo.

48 Ne Masaa Jesesi piki en taki: “Solanga u á si gaan foondoo sani anga gaan maiki, u nái biibi.”

49 Ne a man piki en taki: “Masaa, gaantangi kon yeepi mi, baa. Deesi a pikin fu mi gi mi fosi a dede, baa.”

50 Ne Masaa Jesesi piki en taki: “Go! A pikin fi yu e libi.”

We, a man biibi enke fa Masaa Jesesi taki. Ne a go fi en a osu baka. 51 Ne di a de a pasi e gwe te wan pisi, ne a miti den futuboi fi en a pasi. Ne den taigi en taki: “A pikin fi yu e libi!” 52 Ne di a akisi den on ten fu a dei a pikin be kon betee, ne den taigi en taki: “Eside bakadina, wan ten fu wan yuu, ne a feba gwe.” 53 Ne a man si taki na a seefi yuu di Masaa Jesesi be taigi en taki: “Go! A pikin fi yu e libi.” We, ne a man ya anga en hii osu daai kon a biibi.

54 Da a sani di Masaa Jesesi du ya, ne meke di fu tu gaan foondoo sani di a du, di a daai komoto a Judeja kon a Galileya baka.

5

Masaa Jesesi deesi wan sama a Betisaida

1 We, ne baka disi, da ete wan gaan piisii fu den Dyu o de. Ne Masaa Jesesi teke pasi, ne ai go a Jelusalem. 2 We, da a yuu ten de, da wan peti wataa be de a Jelusalem koosube fu den doo mofu fu a kondee. Da disi na a doo di den sama be e tyai den sikapu pasa go a ini a kondee. Da na a peti ya den Dyu be e kai Betisaida. Da den be meke feifi baikon lontu a peti wataa ya. 3 Da somen sikiman be de didon didon a ini den baikon de. Beendiman, lanman anga malengiiman, ala den fiya be de ape didon didon. Ala den fiya de e luku on yuu a wataa o seke. 4 Bika a abi a yuu, da wan Basiya fu Masaa Gadu Kondee*f8* e saka komoto a tapu kon seke a wataa. Da te a wataa seke so kaba, da a sama di o go a ini enke fosi sama, da a sama de e kon bun baka, wansi sowtu siki a be abi. 5 We, wan sama di be siki diitenti na aitin yali be de ape didon didon. 6 Da di Masaa Jesesi si en didon didon de, ne a akisi en taki: “Man, yu wani kon bun baka?” Bika Masaa Jesesi be sabi taki a man ya be didon de langa kaba.

7 Ne a sikiman piki en taki: “We, Masaa. Mi ná abi ná wan sama fu poti mi go a ini a wataa, te a wataa e seke. We bika, te a wataa seke, fosi mi go doo, da wan taa sama go a mi fesi kaba.”

8 Ne Masaa Jesesi taigi en taki: “Opo! Teke i kama, da i waka go.” 9 Ne wanten wanten a sikiman kon bun baka. Ne a teke en kama, ne a go.

Den edeman fu den Dyu meke muliki anga a man di Masaa Jesesi deesi

Ma namo, da ala a sani be e pasa a wan kina dei fu den Dyu. 10 Na fu dati ede meke den edeman fu den Dyu taigi a sikiman di kon bun ya taki: “Man! Yu á sabi taki tide na kina dei, no? Yu á mu wooko e tyai i kama na a kina dei ya.”

11 Ne a man piki den taki: “We, na a sama di deesi mi meke mi kon bun baka, ne en taigi mi taki, meke mi opo, da mi teke mi kama, da mi waka go.”

12 Ne den akisi en taki: “Sama na a sama di taigi yu a sani de?”

13 Ma a man á be sabi Masaa Jesesi seefi. Bika Masaa Jesesi be gwe fi en komoto na ape saafi saafi. Bika somen somen sama be de ape. 14 Ne moo lati, ne Masaa Jesesi miti anga a man ya a ini a Mama Keliki fu den Dyu. Ne Masaa Jesesi taigi en taki: “I si? I kon bun baka. Yu á mu du ogii moo, ye! Efuso wan moo gaan ogii o miti yu.” 15 Ne a man gwe, ne a taigi den edeman fu den Dyu taki, na Masaa Jesesi na a sama di deesi en meke a kon bun baka. 16 Na fu dati ede meke den go suku Masaa Jesesi. Ne den meke toobi anga en ogii ogii e suku fu kii en fu di a be deesi a man na a kina dei fu den Dyu. 17 Ma Masaa Jesesi piki den taki: “Mi Tata e wooko te enke now, da miseefi e wooko tu.”

18 We, ne den edeman fu den Dyu e meke moiti moo taanga fu den fende en kii. Bika a ná a kina dei fu den Dyu wawan a be booko, ma a kai Masaa Gadu en eigi Tata. Da na so a be e meke enseefi toon wan anga Masaa Gadu.

Masaa Jesesi taki enke a Manpikin
fu Masaa Gadu

19 Ma Masaa Jesesi piki den taki: “Fu tuutuu mi e taigi u taki, a Manpikin á poi du ná wan sani boiti san a si a Tata e du. Ma san a Tata e du, na dati a Manpikin e du tu. 20 Bika a Tata lobi a Manpikin fi en. Da ala san a Tata e du ai soi a Pikin. Da a o soi en moo gaan foondoo sani ete fu du. Da u ala fiya sa foondoo seefi seefi. 21 Bika fa i si a Tata e weki den dedesama puu a dede, gi den libi baka, na leti soseefi a Manpikin fi en sa gi iniiwan sama di a wani libi tu. 22 We, a Tata nái kuutu ná wan sama, ma a poti ala a kuutu a ini ana fu a Manpikin. 23 We, na fu ala sama mu lesipeki a Manpikin, enke fa den e lesipeki a Tata meke a du so. Da sama di nái lesipeki a Manpikin, nái lesipeki a Tata tu, di sende a Manpikin kon a goontapu.

24 “Fu tuutuu mi e taigi u taki, a sama di e biibi san mi e taki tuu, ne ai biibi a sama di sende mi kon a goontapu, da sowan sama abi a libi fu tego kaba. Da a sama de ná o go a kuutu moo. Bika a komoto a dede kon a libi.

25 “Fu tuutuu mi e taigi u taki, a yuu o kon, da a de kaba, di den dedesama sa yee a tongo fu a Manpikin fu Masaa Gadu. Da den sama di o piki mi o fende a libi. 26 Bika, leti enke fa i si mi Tata abi libi fu gi ala sama, na leti soseefi a Pikin abi libi tu fu gi sama. 27 We, ne a gi en makiti tu fu kuutu libisama fu di enseefi de a Manpikin di saka kon toon libisama ya. 28 U á mu foondoo fu den sani di mi taki ya. Bika wan yuu e kon di ala sama di de a ini geebi sa yee en tongo. 29 Da ala den fiya o weki komoto a dede baka komoto a ini geebi kon a libi. Da den di be libi bun a Gadu ain, o weki baka fu libi anga Gadu fu tego. Ma den di be libi takuu a Gadu ain, sa opo baka komoto a ini geebi fu go a kuutu poti go a sitaafu.

Masaa Jesesi e leli den sama fa
ai du sani

30 “Mi á poi du ná wan sani mi wawan. Ma, leti enke fa mi yee en a mi Tata, na so mi e kuutu sani. Da a kuutu fu mi de leti. Bika mi nái suku mi wani, ma mi e suku a wani fu mi Tata di sende mi kon. 31 Efu mi e taki sani fu miseefi, da a taki fu mi á de leti. 32 Ma wan taawan de, di e taki sani fu mi. Da mi sabi taki san ai taki fu mi de, leti enke fa ai taki den tuu. 33 Bika luku. U be sende sama go a Johanisi fu akisi en sani. Ne a piki u, leti enke fa a de tuu. 34 Ma toku seefi, mi nái teke a taki fu libisama. Ma mi be taki disi namo fu u be sa komoto a ini takuudu anga ogii kon a Masaa Gadu. 35 Bika Johanisi be de enke wan lampu di be de leti leti e kiin dyelle. Da a be bun gi u fu wan pisiten fu aliki san a be e taki. 36 Ma mi abi sani ete di e taki moo taanga fu mi moo enke den wowtu di Johanisi be taki. Dati na den wooko di mi Tata be sende mi fu du ya. Bika den gaan foondoo foondoo wooko di mi e du ya, na den seefi wooko ya e soi taki na mi Tata be sende mi kon.

37 “Da soseefi mi Tata di be sende mi kon, seefi e taki sani fu mi. Ma, u á be yee en tongo wan dei. U á si en fesi wan dei, te go taki fu sabi en. 38 Da soseefi a wowtu fi en á de a ini u ati ini fu alaten. Bika u á wani biibi a sama di a be sende kon. 39 U e feti e suku sani a ini Gadu Buku. Fu di u denki taki a ini Gadu Buku u sa fende a libi fu tego. We, na so a de tuu. Bika na mi a Buku de e taki. 40 Ma u á wani kon a mi fu u fende a libi fu tego.

41 “Mi nái suku nen a libisama. 42 Ma mi sabi taki fa u e meke de, u á lobi Gadu. 43 Mi Tata sende mi kon a ini en nen, ma u nái oli mi fu wan sani. Te wan taawan o kon a ini en eigi nen, da u o gaapu en gwulu oli seefi. 44 Ma fa u o du biibi? Bika u e suku nen a useefi. Ma u nái feti fu fende nen a Gadu a tapu anda.

45 “U á mu denki taki mi o tyai u go kaagi u a mi Tata. Nono! Kweti kweti! Wan taawan de di de kaba kaba fu kaagi u. Dati na Mosesi di i si u e poti fitoow. 46 We bika, efu u be e biibi Mosesi tuutuu, da u be o biibi mi tu. Bika ala den sani di Mosesi sikiifi, na sani fu mi a be e sikiifi. 47 Ma, di u nái biibi san a sikiifi, da fa u o du biibi mi?”

6

Masaa Jesesi gi feifi dunsu
sama nyanyan

Mt 14:13-21; Mk 6:30-44; Lk 9:10-17

1 Ne baka wan pisiten, ne Masaa Jesesi go a ini wan sipi fu koti a ze fu Galileya di den e kai Tibeliyasi abaa go na abaase. 2 Da a yuu ten de, da wan gaan ipi sama be e waka a futu e faaka Masaa Jesesi e kon, fu di den be si den gaan foondoo sani, di a be du, deesi den sikiman. 3 Na dati meke Masaa Jesesi subi a wan pikin mongo tapu go sidon anga den bakaman fi en. 4 Da a ten de, da a gaan piisii fu den Dyu di den e kai Pasika be de koosube. 5 We, ne di Masaa Jesesi opo ede di a si taki na tyaipi sama kon ne en so, ne a akisi Filipi taki: “Filipi, pe u sa bai beele fu den sama ya fende nyan?” 6 Ma fa a akisi en de seefi, na akisi a akisi en fu luku fa a o piki. Bika Masaa Jesesi be sabi bunbun san a be wani du.

7 Ne Filipi piki en taki: “Efu u bai wan miliyun anga onmen dunsu kolu beele seefi, toku a ná o sai den sama ya. Winsi ibii sama teke wan pikin pisi seefi.”

8 Ne wan fu den bakaman fi en di den e kai Andeleyasi, a baala fu Simon Peitilisi taigi en taki: 9 “Wan pikin boi de ya di abi feifi pikin beele anga tu fisi. Ma san dati o poi yeepi den somen sama ya?”

10 Ne Masaa Jesesi taigi den taki: “Meke ala sama go sidon.” Bika a peesi be abi tyaipi gaasi. We, ne den go sidon. Da a be sa de wan sani fu feifi dunsu manengee so. 11 Ne Masaa Jesesi teke den beele, ne a begi gi Masaa Gadu daa moi te a kaba, ne a paati gi den sama di be sidon. Da soseefi a paati den tu fisi gi den sama. 12 Da ala sama nyan te den bee fuu. Ne di den kaba nyan, ne Masaa Jesesi sende den bakaman fi en fu den go piki den pisipisi beele di den sama nyan fika. Bika a nyanyan á mu poli. 13 Ne den go piki den pisipisi beele di fika. Ne den piki te twalufu bakisi fuu kwaa anga a pisi fu a beele di den sama be nyan fika.

14 We, ne di den sama si a gaan foondoo sani di Masaa Jesesi du ya, ne a bigi gi den te, ná sipowtu. Ne den taki: “Fu tuu, a sama ya na a apaiti takiman fu Masaa Gadu di a be paamisi fu sende kon a goontapu.” 15 Ma namo, di Masaa Jesesi sabi taki den wani kon kisi en anga taanga fu meke a toon den kownu, ne a go fi en na a mongo tapu go de en wawan.

Masaa Jesesi waka a tapu wataa

Mt 14:22-33; Mk 6:45-52

16 Ne di sapaten, ne den bakaman fi en go na a ze. 17 Ne den go a ini wan sipiboto e koti abaa go na a Kafalnayemu. Da a yuu de, da peesi be kon e dunguu kaba. Ma Masaa Jesesi á be go anga den. 18 Ma namo, wan gaan taanga winta e wai na a ze e seke a wataa hei den paana te, ná sipowtu. 19 Ne di den go wan sani fu feifi kilomeiti so, ne den si Masaa Jesesi e waka na a wataa tapu e kon miti den na a sipiboto. Ne den feele, te ná sipowtu. 20 Ma a taigi den taki: “U á feele! Na mi!” 21 Ne di a taigi den so, ne den ati koo. Ne den teke en poti kon a ini a sipi. Ne wanten den doo tu a pe den be e go.

Den sama e suku Masaa Jesesi

22 Da a taa dei fi en, da somen sama be de na abaase fu a ze e foondoo. Den á be sabi on se Masaa Jesesi be go. Bika taa boto moo enke di den bakaman fi en be go a ini á be de ape. Da Masaa Jesesi á be gwe anga den a ini a boto. 23 Da a yuu de, da wantu boto fu a kondee di den e kai Tibeliyasi be kon koosube na a peesi, pe Masaa Jesesi be teke a beele gi Masaa Gadu daa, paati gi den sama. 24 Ma di den sama si taki Masaa Jesesi anga den bakaman fi en á de ape, ne den go a ini wan sipiboto, ne den go a Kafalnayemu go suku en.

A beele di e gi sama libi fu tego

25 Ne di den go, ne den si en na a abaase fu a ze. Ne den akisi en taki: “Labai, on yuu i kon ya?”

26 Ne Masaa Jesesi piki den taki: “Fu tuutuu mi e taigi u taki, u nái kon suku mi, fu di u be si den foondoo sani di mi du. Ma na fu di u be nyan a beele te a sai u. 27 U á suku nyanyan di e oli u fu wan pisiten naamo. Ma u suku a nyanyan, di a Manpikin di saka kon toon libisama ya e gi u, fu fende libi di de tego. Bika ne en u Tata, Masaa Gadu, be naki sitampu taki, a bun.”

28 Ne den akisi en taki: “We, fa u mu du fu u sa du den wooko di Masaa Gadu wani meke u du?”

29 Ne a piki den taki: “We, san Masaa Gadu wani, na fu u biibi Awan di a sende kon ya.”

30 We, ne den akisi en taki: “We, sowtu maiki yu o du gi u fu u sa sabi taki na yu u mu biibi? 31 We bika, den avo avo fu wi be nyan mana*f9* di den be a ini a gaan sabana ini. Bika Buku sikiifi taki: ‘A gi den beele komoto a Gadu Kondee a tapu fu den nyan.’ ”

32 Ne Masaa Jesesi piki den taki: “Fu tuutuu mi e taigi u taki, a ná Mosesi be gi den a beele di be e komoto a tapu. Ma na mi Tata e gi u a tuutuu beele di komoto a Gadu anda. 33 Bika a nowfosi a tuutuu beele komoto a tapu saka kon a goontapu. Da a tuutuu beele ya, e gi ala sama a libi fu tego.”

34 Ne den taigi en taki: “We, Masaa, gi wi a beele de fu u nyan alaten, no?”

35 Ma Masaa Jesesi taigi den taki: “Na mi na a beele fu libi. Sama di kon a mi, noiti moo angii sa kii en. Da sama di e biibi a mi, noiti moo dee wataa sa kisi en. 36 Mi be taigi u kaba. U e si mi, ma toku u nái biibi. 37 Ala den sama di mi Tata gi mi o kon a mi. Da ala sama di kon a mi, mi ná o daai den baka, fu sende den gwe. 38 Bika mi á komoto a tapu kon a goontapu fu du mi wani. Ma fu du a wani fu mi Tata di sende mi kon. 39 Da san na a wani fu mi Tata? Dati na taki mi á mu meke ná wan fu den sama di a gi mi go lasi. Ma mi mu weki den na a kiiboi dei puu a dede. 40 Da, disi na a wani fu mi Tata di sende mi kon. Iniiwan sama di si a Manpikin fi en, ne den biibi en, da a sama de abi a libi fu tego. Da a sa weki so wan sama puu a dede na a kiiboi dei.”

41 Ma den Dyu e kuutu fu di a taigi den taki en na a beele di komoto a tapu saka kon a goontapu. 42 Den taki: “Tan! A sama ya, a ná a manpikin fu Jowsef, di den e kai Jesesi, no? U sabi en dda anga en mma. Da fa a sa taki, taki a komoto a tapu saka kon a goontapu?”

43 Ne Masaa Jesesi piki den taki: “U á kuutu kuutu fu dati. 44 Ná wan sama sa kon a mi, efu a ná mi Tata di be sende mi kon ali en kon a mi. Da mi sa weki en baka puu a dede na a kiiboi dei. 45 Da wan fu den apaiti takiman fu Masaa Gadu be sikiifi taki: ‘Na Gadu seefi e leli ala sama.’ Da iniiwan sama di e aliki a Tata, ne a teke san di Masaa Gadu e leli en, da so wan sama musu kon a mi. 46 Ná wan sama be si Masaa Gadu wan dei, boiti Awan di komoto a Masaa Gadu. Ne en wawan too, si en.”

47 Fu tuutuu mi e taigi u: “Iniiwan sama di biibi a mi, da a sama de abi a libi fu tego. 48 Mi na a beele di e gi sama libi. 49 Den avo avo fu u be nyan a mana a ini a gaan sabana, ma toku den dede. 50 Ma, u luku a beele di komoto a tapu saka kon a goontapu ya. Da, efu wan sama nyan a beele ya, da a ná o dede. Ma yu o fende a libi fu tego. 51 Mi na a beele di e gi libisama libi. Na Gadu mi komoto. Da a sama di o nyan a beele ya, abi a libi fu tego. Da a beele di mi e taki ya, na mi sikin dugu dugu di mi o gi fu ala libisama ede.”

52 Ma namo, ne den Dyu bigin sitee anga denseefi. Den taki: “Fa a sa gi wi en sikin dugu dugu meti fu nyan?”

53 Ma Masaa Jesesi taigi den taki: “Fu tuutuu mi e taigi u, efu u á teke a sikin fu a Manpikin di saka kon toon libisama ya fu nyan, da u teke a buulu fi en diingi, da yu ná abi libi ete. 54 A sama di o teke a mi sikin nyan, ne a teke mi buulu diingi, da a abi a libi fu tego kaba. Da mi sa weki en puu a dede na a kiiboi dei. 55 Bika mi sikin na tuutuu nyanyan anga mi buulu na tuutuu diingi. 56 We, efu wan sama teke mi sikin nyan, ne a teke mi buulu diingi, da ai tan a ini mi. Da soseefi mi e tan a ini en tu. 57 Da na mi Tata di abi ala libi sende mi kon. Da, leti enke fa mi Tata di e gi libi gi mi libi, da na letiso den sama di nyan mi sikin sa libi, bika mi e gi den libi. 58 We, na fu dati ede meke mi taigi u taki, mi na a beele di saka komoto a tapu kon a goontapu. A á de enke a mana di den avo avo fu u be nyan a ini a gaan sabana ini. Bika anga ala fa den be nyanmi en de seefi, toku den dede. Ma, efu wan sama nyan a beele ya, da a sa abi libi fu tego.”

59 Da Masaa Jesesi be leli den sama ala den sani ya di a be de a ini a keliki a Kafalnayemu.

Den sama di a taanga gi fu waka a
Masaa Jesesi baka

60 Ma di somen fu den sama di be e waka ne en baka yee san a taki, ne den taki: “A sani di a taigi u de taanga. Da sama o poi teke a sani de?”

61 Ma fu di Masaa Jesesi be sabi kaba a ini en ati taki na so den sama di e waka ne en baka e kuutu fu san di a taki, ne a taigi den taki: “Oho! San meke u mandii so? Na a sani di mi taigi u de taanga gi u fu teke so? 62 We, da on fa a o de gi u seefi, te u o si, a Manpikin di saka kon toon libisama ya, o opo go a tapu baka a pe a be komoto? 63 Na a Jeje fu Masaa Gadu e gi libi. Libisama á poi gi i libi. Bika den wowtu di mi taki gi u de e tyai a Jeje fu Masaa Gadu kon gi u. Da a Jeje fu Masaa Gadu ya e gi libi.

64 “Ma son sama de a u mindii di ná biibi.” Bika Masaa Jesesi be sabi kaba, sama anga sama á be o poti biibi ne en. Da soseefi a be sabi sama be o seli en tu. 65 Ne a taigi den taki: “Na fu dati ede meke mi be taigi u taki, ná wan sama sa kon a mi, efu a ná mi Tata gi en a okasi.”

66 Ne fanafu a ten de, ne somen fu den sama di be e waka ne en baka, daai baka gi en. Den á wani waka anga en moo. 67 Ne Masaa Jesesi daai, ne a akisi den twalufu bakaman fi en taki: “We, on fa? U wani gwe tu?”

68 Ne Simon Peitilisi piki taki: “Masaa! Sama wi sa go moo so? We bika, i abi wowtu di e gi sama tego libi! 69 U poti biibi a yu, bika u sabi taki yu na a Apaiti Sama fu Masaa Gadu.”

70 Ne Masaa Jesesi piki den taki: “A ná u twalufu mi be teke kon toon fu mi wawan, no? Ma wan fu u na wan didibii.” 71 Da na a Judasi, a pikin fu Simon Iskaliyotu, ne na a sama di a be e taki. Bika en na be wan fu den bakaman fu Masaa Jesesi tu. Da anga ala fa en na be wan fu den twalufu bakaman fu Masaa Jesesi de seefi, toku a seli Masaa Jesesi a bakaten.

7

Masaa Jesesi teke pasi fu go na a
piisii fu den Dyu

1 We, ne bakadati, ne Masaa Jesesi e waka e lontu a den kondee kondee fu Galileya. A á go a den kondee kondee fu Judeja moo. Bika den edeman fu den Dyu be e suku en fu kii. 2 Da a yuu de, da wan piisii fu den Dyu be de koosube. Da na a piisii ya, da den Dyu e meke somen masanga, enke fa den gaansama fu den be meke a ini a gaan sabana ini.*f10* 3 Ne den baala fi en kon akisi en taki: “San i de ya e du? Go a Judeja meke den sama di e waka a yu baka si den wooko fi yu di yu e du tu. 4 Ná wan sama di e suku balinen, o de kibii kibii e du sani bakabaka. Go anda meke lanti si taki yu e du den sani de.” 5 Bika den baala fi en seefi á be e biibi en.

6 Ma Masaa Jesesi piki den taki: “Mi yuu á doo ete. Ma u yuu doo kaba, bika u sa go alaten u wani. 7 Bika den sama fu kondee á buuse u. Ma mi den nái si na ain seefi. Bika mi e taigi den kiinkiin taki den nái libi bun enke fa Gadu wani. 8 U wawan go. Mi ná o go na a piisii ya. Bika mi yuu á doo ete.” 9 Ma namo, di Masaa Jesesi taki so, ne a fika fi en a Galileya de.

Masaa Jesesi go na a pisii

10 Ma di den baala fi en go kaba, ne enseefi teke pasi fu go na a piisii ya. Ma a á be waka gaangaan fu ala sama si en. Ma a be waka kibii kibii. 11 We, di a de na a piisii ya kaba, ne den edeman fu den Dyu e suku en. Den e akisi namo taki: “Pe a de? Pe a sama de?”

12 We, ne ala den sama bigin wan takitaki anga denseefi fu Masaa Jesesi ede. Son fu den e gafa en taki en na wan bunbun sama. Taawan taki: “Ho! Nono! Na wan bidiigiman. Ai bidiigi sama.” 13 Ma den á be e taki fu ala sama yee. Bika den be e feele den edeman fu den Dyu.

Masaa Jesesi go a Mama Keliki e
leli sama

14 We, di den sama be pasa a mindii fu a piisii ya, ne Masaa Jesesi opo go a ini a Mama Keliki. Ne ai leli den sama. 15 Ma den edeman fu den Dyu foondoo te, den taki: “Fa a man ya du sabi sani fu Gadu Buku so? A á be go a sikoo fu leli den sani de!”

16 Ma namo, Masaa Jesesi piki den taki: “Den sani di mi e leli, a ná fu miseefi, ma na fu Gadu di sende mi kon a goontapu. 17 Efu wan sama e angii fu du san Gadu taki, da enseefi sa si, efu den sani di mi e leli na fu Gadu, efu na fu miseefi. 18 A sama di e taki sani fi enseefi, da na balinen ai suku gi enseefi. Ma a sama di e taki e suku balinen gi a sama di sende en kon, da so wan sama, na wan tuutuu sama. Falisi fasi á de a ini en.” 19 Ne Masaa Jesesi akisi baka taki: “A ná Mosesi be gi u den weiti fu Gadu, no? Ma ná wan fu den weiti ya di u e oli. We bika, saide meke u e suku fu kii mi?”

20 Ne den piki en taki: “Wan didibii de a yu tapu. Sama e suku fu kii yu?”

21 Ne Masaa Jesesi piki den taki: “Na wankodo wooko mi du, ne ai dangaa u so kaba. 22 Mosesi be gi u wan weiti taki, u mu koti den pikin manpikin fu u poti a maiki gi den. A wansi na Mosesi seefi poti den weiti gi u fu oli, ma na den gaansama be meke den. Ma toku u e wooko anga a weiti ya a kina dei. 23 We, efu u sa koti wan pikin manpikin a kina dei poti a maiki gi en, soso fu di a weiti fu Mosesi á mu booko, da saide meke u e kuutu, fu di mi deesi wan hiihii libisama a kina dei? 24 U á mu kuutu sani, enke fa u si den anga ain. Ma u mu wegi den sani go wegi den kon, da u kuutu den a wan leti fasi.”

Den sama akisi efu Masaa Jesesi na
a Kelestesi seefi

25 Ma wantu Dyusama fu Jelusalem e akisi taki: “A ná a man ya den edeman fu wi be e suku fu kii, no? 26 Ne a de a lanti mindii ya e taki so meke ala sama e si? Da sama á de ya fu tapu enseefi. A sa de taki den gaansama fu u si taki a man ya na a Kelestesi? 27 Ma te a Kelestesi o kon, ná wan sama o sabi pe a o komoto. Ma a sama ya, u sabi en bunbun. Da u sabi on se a komoto.”

28 We, ne Masaa Jesesi bali taki moo taanga a pe a be de na a Mama Keliki de e leli den sama. A taki: “Eeye! U sabi mi! U sabi pe mi komoto tu! Ma anga ala fa u sabi mi de, toku mi á kon fu miseefi. Ma na wan sama sende mi kon. Da a sama ya á de wan sama di e lei. Ma u á sabi a sama di sende mi kon. 29 Ma mi, mi sabi en. Bika na anda mi komoto. Ne en sende mi kon ya.” 30 Ne di a taki so, ne den e suku wan fasi fu kisi en. Ma toku ná wan sama di naki ana ne en, bika en yuu á be doo ete.

31 Ma somen fu den sama be daai kon e biibi ne en. Ne den akisi taki: “Te Kelestesi o kon, a o du moo gaan foondoo sani moo den di a sama ya e du?”

Den sende sikowtu go
kisi Masaa Jesesi

32 Ma namo, da den Faliseiman yee taki somen sama e biibi taki Masaa Jesesi na a Kelestesi. Na fu dati ede meke den Faliseiman anga den begiman fu keliki sende sikowtu fu go kisi Masaa Jesesi. 33 Ma Masaa Jesesi piki den taki: “Mi o tan wan pisiten anga u ete. Ma bakadati, da mi o daai go baka, na a sama di be sende mi kon a goontapu. 34 Da u o suku mi, ma u ná o fende mi. Da soseefi tu, u ná o poi kon a pe mi o de.”

35 Ne den edeman fu den Dyu kuutu kuutu anga den seefi. Den taki: “Da pe a o go te u ná o si en moo? A sa de taki a o go a den taa kondee pe den Dyu paati paati go e tan fu a go leli den Giiki sama? 36 San na a sani di a taki de, taki: ‘Wi o suku mi, ma u ná o fende mi.’ Anga taki pe ai go u ná o poi go anda? San wani taki dati?”

Wataa di e gi libi

37 Ma namo, da a kiiboi dei fu a piisii e bigi moo ala den taa dei. We, ne a dei de, ne Masaa Jesesi opo taampu, ne a bali taki taanga taki: “Sama di dee wataa kisi, meke a kon a mi kon diingi. 38 Bika a sikiifi a Gadu Buku taki, liba fu wataa di e gi libi o lon komoto a ini wan sama di teke biibi a mi, ati, e kon a doo.” 39 Da anga ala fa Masaa Jesesi taki ya, da na a Jeje fu Masaa Gadu a be e taki. Bika a Jeje fu Masaa Gadu e gi libi. Da Masaa Gadu o gi den sama di e biibi ne en, a Jeje fi en. Bika a á be gi den sama a Jeje fi en ete, fu di Masaa Jesesi á be opo go fu Masaa Gadu fu teke a waiti fasi fi en ete.

Paati kon a den sama mindii

40 We, son sama di be yee den toli fu Masaa Jesesi be taki: “Eeye! Fu tuu! Disi na a apaiti takiman fu Masaa Gadu.”

41 Taawan taki: “Eeye! Disi na a Kelestesi seefi.”

Taawan baka taki: “Sama taki so? Na Galileya a Kelestesi be o komoto? 42 We bika, Masaa Gadu Buku taki: ‘A Kelestesi na wan bakaten Manpikin fu Kownu Dafeti paansu. Da na Betelehem a o komoto, a pe Kownu Dafeti be e tan.’ ” 43 We, na so paati kon a den sama mindii fu Masaa Jesesi ede. 44 Son fu den be wani go kisi en. Ma toku seefi ná wan sama di naki ana ne en.

Nikodeimisi piki den edeman
fu den Dyu

45 We, di den sikowtu daai go baka a den apaiti begiman fu a Mama Keliki anga den Faliseiman, ne den akisi den taki: “Saide meke u á kisi en tyai kon?”

46 Ne den sikowtu piki den taki: “Di u go a taki anga u. Ma namo, di u yee fa ai taki, da u si taki ná wan sama u be yee taki so wanten.”

47 “Oho! San u taki. A koli u kisi tu? 48 Di u de ya, u si taki wan fu den edeman fu u efu wan fu den Faliseiman, biibi ne en wan dei? 49 U á sabi taki na den sama ya di á sabi ná wan sani fu Gadu weiti e biibi ne en, no? We, heelu fu den!”

50 We, ne Nikodeimisi, wan gaan edeman fu den Dyu, di be kon a Masaa Jesesi wan neti, akisi den taki: 51 “We, fa a weiti fu u de? U sa kuutu wan sama gi en sitaafu sondee fu ondoosuku en fini fini fosi? Efu sondee fu u sabi san a du?”

52 Ne den piki en taki: “Oho! I toon fu Galileya tu? Go ondoosuku luku a Gadu Buku fini fini. Da i sa si taki noiti wan apaiti takiman fu Masaa Gadu o komoto a Galileya Kondee.”

Den Dyu edeman tyai wan uman
na Masaa Jesesi fesi

53 Ne di den taki so kaba, ne den booko paati, ne den go a osu.

8

1 Ma Masaa Jesesi dati go na a mongo di den e kai Oleifi Mongo.

2 Da a taa dei fi en, fuuku mamanten, ne a kon baka a ini a Mama Keliki fu den Dyu. Da ala sama be e kon ne en. Ne a go sidon, ne ai leli den. 3 Ma den leliman fu weiti anga den Faliseiman tyai wan uman kon ne en. Den kisi a uman ya anga e du ogii ne en man osu. Ne den tyai en kon poti a mindii na ala den sama fesi.

4 Ne den taigi en taki: “Mesiti, den kisi a uman ya dyonson dyonson ya e du ogii ne en man osu. 5 Mosesi be sikiifi gi wi a ini a weiti taki, efu u kisi so wan sama u mu naki en anga siton kii. Da san yu e taki fu a uman ya?”

6 Ma a sani di den be akisi Masaa Jesesi ya, na akisi den be akisi en fu tesi en anga fu den fende sani fu go kaagi en. Ma Masaa Jesesi bendi, ne ai sikiifi anga en finga a doti. 7 Ma di den tan e akisi en naamo, ne a opo baka, ne a taigi den taki: “Sama fu u di á du ogii wan dei, da meke a fiingi a fosi siton naki a uman.” 8 Ne a bendi baka e sikiifi a doti.

9 Ma di den yee so, ne ala den fiya go a doo. Den gaanwan anga den yonkuwan, wan fu wan a taawan baka. Den moo gaanwan a fesi, den yonkuwan a baka. Ne na so den fika Masaa Jesesi anga a uman wawan de, enke fa den be tyai en kon poti. 10 We, di Masaa Jesesi opo, ne a akisi en taki: “Uman! Pe den sama di be tyai i kon kaagi de? Ná wan sama kuutu yu, no?”

11 Ne a uman piki en taki: “Masaa, ná wan sama.”

Ne Masaa Jesesi taigi en taki: “We, miseefi nái kuutu yu tu. Go a osu. Ma ná du ogii moo.”

A leti fu goontapu

12 Da wan taa leisi, da Masaa Jesesi be e leli den sama baka. Ne a leli den taki: “Mi na a leti fu goontapu. A sama di o waka kon a mi baka, a ná o waka a ini dunguu. Ma a sa abi a leti di e gi libi.”

13 Ma now, ne den Faliseiman taigi en taki: “Yu e taki fu iseefi. Da wi á poi teke a taki fi i de taki na tuu.”

14 Ma Masaa Jesesi piki den taki: “Winsi mi e taki fu miseefi, toku a taki fu mi na tuu. Bika mi sabi pe mi komoto anga pe mi e go. Ma u á sabi pe mi komoto, efu pe mi e go. 15 U e kuutu na libisama fasi. Ma mi nái kuutu ná wan sama. 16 Ma winsi mi kuutu wan sama seefi, toku a kuutu fu mi na tuu. Bika a ná mi wawan e kuutu, ma mi Tata di be sende mi kon de anga mi. 17 A ini u weiti seefi a sikiifi taki, te tu sama kotoigi fu wan sani, da a de tuu. 18 We, miseefi taki fu miseefi, ma mi Tata di be sende mi kon e taki fu mi tu.”

19 Ne den akisi en now taki: “Pe yu Tata de?”

Ma Jesesi piki den taki: “U á sabi mi. Da soseefi u á sabi mi Tata tu. Bika, efu u be sabi mi, da u be o sabi mi Tata.” 20 Da Masaa Jesesi be de koosube fu a baki pe den e tyai moni kon poti gi Masaa Gadu a ini a Mama Keliki fu den Dyu. Ma ná wan sama di kisi en. Bika en ten á be kisi ete.

Masaa Jesesi a ná fu a goontapu ya

21 Ne Masaa Jesesi taigi den taki: “Mi e gwe. Da u o suku mi. Ma u sa dede a ini u takuudu anga ogii. Pe mi e go u ná o poi kon anda.”

22 Ne den Dyu edeman taki: “We, on se a o go, di a taki pe ai go u ná o poi kon anda? A sa de taki, na kii a o go kii enseefi?”

23 Ma a piki den taki: “U na fu ondoo ya. Ma mi na fu tapu anda. U na fu a goontapu ya, ma mi a ná fu a goontapu ya. 24 Na fu dati ede meke mi be taigi u taki, u sa dede a ini u takuudu anga ogii. Bika, efu u á wani teke taki mi na a sama, di mi taigi u taki mi de, da u o dede a ini u takuudu anga ogii.”

25 Ma now den akisi en taki: “We, sama na yu seefi?”

Ne Masaa Jesesi piki den taki: “We, leti enke fa mi be taigi u kaba na a bigin, na a seefi sama de mi de. 26 Mi abi somen sani di mi sa teke kuutu u. Bika a sama di sende mi kon, na tuutuu sani ai taki. Da na san a taigi mi, na dati mi e taigi goontapu.” 27 Ma den á fusutan taki na sani fi en Tata a be e taki.

28 Na fu dati ede meke Masaa Jesesi taigi den taki: “Na te u opo a Manpikin di saka kon toon libisama ya, fosi u o sabi sama ne en. U o sabi taki, a nái du nái wan sani fi enseefi. Bika na san di en Tata leli en, na dati ai taki. 29 Da, enke fa Gadu sende mi kon ya, da a de anga mi. A nái fika mi wawan. Bika alaten mi e du san kai anga en.” 30 Da di Masaa Jesesi taki so, ne somen sama daai kon e biibi ne en.

Sama na tuutuu pikin fu Abalaham?

31 We, ne Masaa Jesesi taigi den Dyu di be e biibi ne en taki: “Efu u teke den sani di mi e leli u, da u sa de tuutuu bakaman fu mi. 32 Da u sa sabi den tuutuu sani fu Gadu. Da te u kon sabi den sani ya so kaba, da a sa meke u fii komoto a saafu, fu u de boo boo.”

33 Ne den taigi en taki: “Wi na pikin fu Abalaham. Noiti u be de saafu fu wan sama. Da fa yu e taki, u sa kon fii, komoto a saafu, fu de boo boo?”

34 Ne Masaa Jesesi piki den taki: “Fu tuutuu mi e taigi u taki, a sama di e du ogii, en na wan saafu fu ogii. 35 We, efi i de wan saafu e wooko gi wan sama, da na saafu namo i de e go e kon. I nái tan fu ala ten a ini osu. Ma a manpikin fu a sama di yu e wooko gi e tan fu alaten a ini a osu. 36 We, efu a Manpikin puu yu a saafu a katibo, meke i fii, da i fii tuutuu. 37 Mi sabi taki u na pikin fu Abalaham. Ma u e suku fu kii mi. Bika u nái teke den sani di mi e leli u. 38 Da na san mi Tata soi mi, na dati mi e leli. Ma u e du san u tata taigi u fu du.”

39 Ne den taigi Masaa Jesesi taki: “Abalaham na wi tata.”

Ne Masaa Jesesi taigi den taki: “Efu u na be pikin fu Abalaham, da u be o du den sani di Abalaham be e du. 40 Ma now u e suku fu kii mi. Mi di e leli u den tuutuu sani di Masaa Gadu soi mi. Noiti wan ten Abalaham be o du so wan sani. 41 Na den wooko fu u tata u e du.”

Ne den taigi Masaa Jesesi taki: “Wi a ná basa nengee. Wi abi wankodo Tata, dati na Masaa Gadu.”

42 Ne Jesesi taigi den taki: “Efu Gadu na be u Tata, da u be o lobi mi. Bika na Gadu sende mi kon. A ná miseefi komoto kon, ma na Gadu sende mi kon. 43 Ma u sabi saide u nái fusutan san mi e taki? Na fu di u á wani aliki mi. 44 Na didibii na u tata. Da na san di bun a u tata, na dati u e du. Fanafu a bigin, ne ai kii libisama. A á poi de a ini den tuutuu sani fu Gadu. Bika tuu á de ne en ati ini seefi seefi. Na soso lei a sabi fu lei. Bika en na wan leiman, a tata fu lei. 45 Ma u á wani biibi mi fu den tuutuu sani fu Gadu di mi teke taigi u. 46 On di fu u sa soi finga a mi taki, mi du ogii wan dei? We, efu na tuutuu sani mi e taki, da saide meke u nái biibi mi? 47 Sama di de fu Gadu o teke Gadu wowtu. Ma na fu di u a ná sama fu Gadu, na fu dati ede meke u á wani aliki Gadu wowtu.”

Masaa Jesesi anga Abalaham

48 Ma now, ne den Dyu piki en taki: “We, u be taigi yu kaba taki, didibii de a yu tapu, yu ogii sani Samaliya sama yu!”

49 Ma Masaa Jesesi piki den taki: “Didibii á de a mi tapu. Na lesipeki mi e lesipeki mi Tata. Ma u nái lesipeki mi. 50 Mi nái suku lesipeki gi miseefi. Ma wan sama de di e suku en gi mi. Da na a sama ya e kuutu, leti enke fa a mu de. 51 Fu tuutuu mi e taigi u taki: ‘Efu wan sama teke den sani di mi e leli ya, da a ná o dede noiti wanten moo.’ ”

52 Ne den Dyu taigi en taki: “A nowfosi u e si kiinkiin taki na didibii de a yu tapu. Bika Abalaham dede kaba. Da soseefi den fositen apaiti takiman fu Gadu seefi dede tu. Ne toku i de ya e taki, taki efu wan sama teke den sani di yu e leli, da a ná o dede noiti wanten moo. 53 I bigi moo wi tata Abalaham efu wan fu den fositen apaiti takiman fu Gadu di dede kaba? San yu e denki fi i seefi?”

54 Ne Masaa Jesesi piki den taki: “Efu mi e suku lesipeki gi mi seefi, da a lesipeki fu mi na wan soso lesipeki. Ma a mi Tata di u taki na a Gadu fu u, ne en e hei mi. 55 U á sabi en, ma mi sabi en. Da, efu mi taki, taki mi á sabi en, da mi na wan leiman enke u tu. Ma mi sabi en, da mi e du san a taki. 56 U tata Abalaham be piisii fu tuu, fu di a sabi taki a o si a dei di mi o kon a goontapu ya. Ma a si en tu. Da a piisii, te ná sipowtu.”

57 Ma den Dyu taigi en taki: “Yu á doo feifitenti yali ete seefi, ne yu e bali taki, i be si Abalaham?”

58 Ne Masaa Jesesi taigi den taki: “Fu tuutuu mi e taigi u taki: ‘Mi de bifo Abalaham be de.’ ” 59 We, di a taki so, ne den lon go teke siton fu naki en kii. Ma Masaa Jesesi pasa a den sama mindii kuli, komoto a Mama Keliki osu gwe fiyaa.

9

Masaa Jesesi deesi wan beendiman

1 Ne di Masaa Jesesi e gwe de, ne a miti wan man. Da fanafu a man ya kon a goontapu a be de beendi beendi. 2 Ne den bakaman fi en akisi en taki: “Labai! Saide meke a man ya meke kon de beendi beendi so? Sama fu a man ya du ogii? Ne en seefi du ogii? Ofu ne en dda anga en mma?”

3 Ne Masaa Jesesi piki den taki: “A ná ogii a man ya du. Soseefi a ná en mma anga dda du ogii tu. Ma a sani ya pasa anga en fu a kaakiti fu Gadu mu kon a kiin. 4 We, mi mu wooko den wooko fu a sama di sende mi kon, solanga dei de. Bika neti e kon, da ná wan sama o poi wooko moo. 5 Da solanga mi de a goontapu, mi na a leti fu goontapu.”

6 Di a taigi den so, ne a towe wataa mofu a doti, ne a meke poto poto anga en. Ne a teke a papa doti, ne a lobi na a beendiman ain. 7 Ne a taigi a beendiman taki: “Go wasi i fesi a ini Silowam*f11* Peti.” We, ne a sama go, ne a wasi en fesi. Ne a man gwe anga kiinkiin ain.

8 We, ne den sama di e tan koosube fi en, anga den sama di be sabi en a fositen di a be beendi ete taki: “Tan, a ná man di be sidon ya e begi moni, no?” 9 Wantu fu den baka taki: “Iya! Ne en!”

Taawan taki: “Nono, ma a gei en!”

Ma a man seefi taki: “Iya! Na mi.”

10 Ne den akisi en taki: “We, on fa yu ain du opo te yu e si sani?”

11 Ne a piki taki: “Na wan sama di den e kai Jesesi meke wan poto poto lobi a mi ain. Ne a sende mi fu mi go wasi mi fesi a Silowam Peti. Ne mi go, ne mi wasi mi fesi, ne mi ain kon kiin.”

12 Ne den akisi en baka taki: “Pe a sama de, de?”

Ne a man piki den taki: “We, mi á sabi.”

Fa a man ain be du opo?

13 We, ne den teke a man di be beendi fosi, ne den tyai en go a den Faliseiman. 14 Ma namo, da a dei di Masaa Jesesi be meke a poto poto opo a man ya ain, na be wan kina dei fu den Dyu. 15 Ne den Faliseiman akisi a man ya fa en ain be du opo. Ne a sama taigi den taki: “Na poto poto a teke poti a mi ain. Ne mi go wasi mi fesi, ne na so mi ain opo.”

16 Ne son fu den Faliseiman taki: “A sama de, a ná wan sama fu Gadu! Bika a ná oli a kina dei!”

Ma den taawan taki: “Fa wan ogiilibi sama sa du so wan gaan foondoo sani?” Na so den bigin anga wan takitaki anga denseefi.

Den Dyu á wani biibi

17 Ne den akisi a man di be beendi baka taki: “We, san yu e taki fu a sama di opo yu ain de?”

Ne a man piki den taki: “We, na wan apaiti takiman fu Masaa Gadu.”

18 Ma now den Dyu á wani biibi moo seefi taki a be beendi a fesi, ma now a sa si baka. Ne den kai en dda anga en mma kon. 19 Ne den akisi den taki: “San u e taki? A sama ya na u pikin di u taki be meke beendi beendi? Fa a du taki a sa si now?”

20 Ma a dda anga a mma piki den taki: “Wi sabi taki na wi pikin. Da soseefi wi sabi taki a be meke beendi beendi. 21 Ma fa a du kon taki ai si baka, dati u á sabi. Da wi á sabi tu sama meke ai si baka. En seefi bigi sai kaba fu taki. U akisi en meke enseefi taki.” 22 Ma na fu di en dda anga en mma be e feele den Dyu edeman, meke den be taki so. Bika den edeman be tapu pasi gi den kaba taki, efu wan sama taki, taki Jesesi na a Kelestesi, da den o puu so wan sama na a keliki. 23 Na fu dati ede meke en dda anga en mma be taigi den taki meke den akisi en enseefi, a bigi sai kaba fu taki.

24 Ne den kai a man di be beendi kon baka a den di fu tu toon. Ne den taigi en taki: “Man, sweli a Gadu fesi taki na wan tuutuu sani yu o taki. Bika u sabi taki a sama di yu e taki opo yu ain de na wan ogiilibi sama.”

25 Ne a man piki den taki: “Efu a man de na wan ogiilibi sama mi á sabi. Ma san mi sabi, na taki mi be beendi, ma now mi e si.”

26 Ne den akisi en taki: “San a du gi yu? Fa a du opo yu ain?”

27 Ne a man piki den taki: “Mi be taigi u kaba, ma u á wani yee mi. Saide meke u wani meke mi taki a sani ete wan toon? A wani u wani toon bakaman fi en tu?”

28 Ma now, ne den kosi a man. Den taki: “Nono! Na yu na wan bakaman fu a man de. Ma wi na bakaman fu Mosesi. 29 Wi sabi taki anga Mosesi Gadu be taki. Ma u á sabi seefi seefi, pe a sama ya komoto.”

30 Ne a man piki den taki: “We, da a foondoo mi, di u taki u á sabi pe a man ya komoto. Bika a opo mi ain. 31 Bika wi sabi taki Gadu nái piki a begi fu wan ogiilibi sama. Ma na sama di e lesipeki en e du sani a taki, na den begi fu den ai piki. 32 Fu senten di goontapu de, wi á yee noiti ete taki, wan sama be opo wan sama di meke beendi beendi ain. 33 Efu a sama ya, a ná Gadu a be komoto, da a á be o poi du so wan sani.”

34 Ne den piki en taki: “Yu á sabi taki na takuudu anga ogii meke den be meke i beendi beendi so, no? Ne san yu abi fu kon leli wi?” Ne den toto en puu poti a doo.

A man di be beendi biibi Masaa Jesesi

35 We, di Masaa Jesesi yee taki den yaki a man toto en puu poti a doo, ne di a miti anga en baka, ne a akisi en taki: “We, on fa? Yu e biibi na a Manpikin di saka kon toon libisama ya?”

36 Ne a man piki en taki: “Masaa, on pe a sama de de? Mi wani biibi ne en!”

37 Ne Masaa Jesesi piki en taki: “We, na a sama di i si e taki anga yu ya, ne disi!”

38 Ne a man taki: “Masaa, mi e biibi!” Ne a saka anga kini a doti gi en gaandi.

39 Ne Masaa Jesesi taki: “We, i si fa mi kon a goontapu ya, da na kon mi kon fu meke libisama kuutu paati anga denseefi, fu den beendiman daai kon sa si anga fu den di e si daai kon toon beendiman.”

40 We, son fu den Faliseiman di be de ape anga en yee tu san a taigi a man ya. Ne den akisi en taki: “Fa i taki de, we, da u beendi tu?”

41 Ne Masaa Jesesi taigi den taki: “Efu u be piki taki u be beendi, da u á be o du ogii. Ma fu di u taki u ain kiin kaba, da na fu dati ede meke u fika a ini ogii.”

10

Sama na a tuutuu soluguman
fu den sikapu?

1 Fu tuutuu mi e taigi u taki: “A sama di e suku fu pasa a wan taa peesi go a ini a pen fu den sikapu boiti a doo, na wan fufuuman efu wan kiiman. 2 Ma, a sama di e waka pasa na a doo go a ini a pen fu den sikapu, ne en na wan soluguman fu den sikapu. 3 Te a kon, da wanten a man di e oli waki na a pen e opo a doo fu a pen gi en. Da o kai den sikapu fi en a nen, da den sikapu o yee en tongo. Da a o tyai den puu a ini a koi go a doo. 4 Da te a tyai den go a doo, da ai waka a den fesi, da den sikapu e waka ne en baka. Bika den sikapu sabi en tongo. 5 Ma te taa sama o kon, da den ná o komoto go waka ne en baka. Ma den o lon gwe, bika den á sabi a sama de.” 6 Ma Masaa Jesesi be gi den a ageisi toli ya. Ma den á be fusutan seefi seefi san a be wani taki.

Masaa Jesesi na a doo

7 Ne Masaa Jesesi taigi den taki: “Fu tuutuu mi e taigi u ete wan toon taki, miseefi na a doo di sama sa waka pasa go a ini a pen fu den sikapu. 8 Ibii sama di be kon a mi fesi, na soso fufuuman anga kiiman. Na fu dati ede meke den sama ná aliki den, leti enke fa i si sikapu nái fitoow wan sama di den á sabi. 9 Da leti enke fa i si wan sama sa waka pasa a wan opo opo doo go a ini wan osu, da na letiso mi de fu u waka pasa go a ini fu fende a bun solugu fu Gadu. Na mi na a doo fu a koi fu den sikapu fu Gadu. A mi u sa go a ini kon a doo on ten u wani. 10 Ma wan fufuuman, te a kon, ai kon namo fu fufuu anga kii anga booko sani poli kaba a soso. Ma mi kon fu gi libi a libi tapu te a pasa peesi.”

Masaa Jesesi na a bun soluguman
fu den sikapu

11 “Mi na a bunbun soluguman fu den sikapu. Da leti enke fa i si a soluguman fu den sikapu e kibii den sikapu fi en, na letiso mi sa gi mi libi fu kibii den bakaman fu mi tu fu sani á du den. 12 Ma wan sama di den yuu fu luku den sikapu, di á de wan soluguman, á de so. Bika ná en abi den sikapu. Da te a si wan takuu meti e kon, da wanten wanten ai lon gwe fika den sikapu wawan. Da a takuu meti o kon, da a kisi son fu den. Da a yaki den paati. 13 A sama di den be yuu lon gwe fi en. Bika na yuu namo den yuu en. A ná abi toobi anga den sikapu, bika a ná fi en.

14 “Ma mi na a bunbun soluguman fu den sikapu. Mi sabi den sikapu fu mi, da den sikapu fu mi seefi sabi mi tu. 15 Leti enke fa i si mi anga mi Tata sabi useefi, na letiso mi anga den sikapu fu mi sabi useefi tu. Da mi ná abi toobi fu dede gi den. 16 Ma mi abi taa sikapu ete, di á de na a kulu ya ete. Da den dati seefi mi mu tyai kon na a kulu ya tu. Bika den o yee mi tongo, da den kon a mi. Da na so a o de: Wankodo ipi sikapu anga wankodo soluguman.

17 “Da mi Tata lobi mi, fu di mi e gi mi libi fu dede gi den sikapu fu teke en baka. 18 Ná wan sama o puu mi libi a mi. Nono! Kweti kweti! Ma na anga miseefi wani mi e dede. Mi abi a taanga fu dede. Ma soseefi mi abi a taanga fu teke mi libi baka tu. Bika na mi Tata seefi sende mi fu du dati.”

19 Da den wowtu fu Masaa Jesesi di a taki ya, meke den Dyu kisi den wan gaan toobi anga denseefi. 20 Somen fu den taki: “Na wan takuu jeje de na a man de tapu! Ai law! Saide meke u taampu de e aliki en ete?”

21 Taawan taki: “Na so wan sama di takuu jeje de ne en tapu e taki? Wan takuu jeje sa opo wan beendiman ain fu meke ai si baka?”

Den Dyu á wani Masaa Jesesi

22 Da a yuu de, da den be abi wan piisii fesa fu den a Jelusalem. Da te den be e nyan a piisii ya, da den be e pakisei a ten di den be e wei a Mama Keliki gi Masaa Gadu. Da na a moo koo pisiten fu a yali a ini Islayeli Kondee. 23 We, ne Masaa Jesesi de fi en, e koi na den baikon fu a Mama Keliki di den be e kai a Baikon fu Salomo. 24 We, ne den Dyu kon lontu en de, ne den akisi en taki: “We, man, on langa yu o daai daai u ete? Taigi u kiinkiin. Yu na a Kelestesi? Taigi u meke u sabi.”

25 Ne Masaa Jesesi piki den taki: “Mi be taigi u kaba. Ma u á wani biibi mi san mi taigi u. Bika den wooko di mi e du, a mi Tata nen e soi kiinkiin sama a mi. 26 Ma u nái biibi mi. Bika u a ná mi sikapu. 27 Den sikapu fu mi e waka a mi baka. Bika den sabi mi tongo, da den e du san mi taki. Da soseefi, miseefi sabi den tu. 28 Da mi e gi den a libi fu tego. Noiti wanten den sa lasi go kaba a soso moo. Da soseefi ná wan sani sa puu den a ini mi ana ini. 29 Bika mi Tata di gi mi den, bigi moo ala san di de. Da ná wan sama di poi puu den a ini mi Tata ana ini tu. 30 Bika mi anga mi Tata na awan.”

Den Dyu teke siton fu naki
Masaa Jesesi kii

31 Ma now di a taki a sani ya, ne den Dyu teke siton baka fu naki en kii. 32 Ma Masaa Jesesi taigi den taki: “Mi du somen gaan foondoo foondoo wooko a u mindii fu soi u a kaakiti fu Gadu. We, fu on di fu den sani ya ede, meke u wani naki mi kii anga siton?”

33 We, ne den Dyu piki en taki: “We, a ná fu wan fu den foondoo foondoo wooko di i du meke u wani kii yu. Ma na fu di yu e oli Gadu a sipowtu. Bika yu na wan kuwownu libisama enke u ya. Ma yu e poti iseefi enke Gadu.”

34 Ne Masaa Jesesi piki den taki: “A ná a ini useefi weiti a taki, Masaa Gadu taki: ‘U na gadu, no?’ 35 We, wi sabi taki san Masaa Gadu Buku e taki na tuu fu alaten. Da Masaa Gadu e kai den sama di e teke a bosikopu fi en, gadu. 36 We, efu na den kuwownu libisama de a kai gadu, da fa fu Awan di Masaa Gadu teke poti apaiti fasi gi enseefi, sende kon a goontapu? Fa u sa taigi mi taki, mi e oli Masaa Gadu a sipowtu, fu di mi taki, mi na a Manpikin fu Masaa Gadu? 37 We, efu u si taki a ná den wooko fu mi Tata mi e du, da u ná abi fu biibi mi. 38 Ma, efu na den wooko fu mi Tata mi e du, da u ná abi fu biibi mi seefi, ma u biibi den wooko. Bika te u biibi den wooko, da u sa kon fusutan fu sabi taki: A Tata de a ini mi. Da soseefi mi de a ini a Tata tu.”

39 Ma di Masaa Jesesi taki so, ne den e suku baka fu kisi en tyai gwe. Ma a waka saafi komoto a den ini de gwe.

Ipi sama kon e biibi Masaa Jesesi

40 Ne a koti go na abaa fu a Joodani Liba, a pe Johanisi be e dopu sama fosi. Ne a tan de. 41 Ne somen sama kon ne en taki: “Na tuu. Johanisi a á be e du ná wan foondoo sani. Ma ala san di a be taki fu a sama ya, ala den fiya na tuu.” 42 We, somen sama kon e biibi a Masaa Jesesi di a de ape.

11

Lasalesi dede

1 Ma namo, da wan man Lasalesi be de a wan pikin foto den e kai Betaniya. Da wan uman den e kai Maliya be e tan de tu anga en sisa Malita. Ma namo, da Lasalesi be kai a siki. 2 Da a Maliya ya, na a seefi uman di o tutu a sumee switi fatu a Masaa Jesesi futu dee Masaa futu baka anga en ede uwii. Da ne en baala Lasalesi be kai a siki. 3 Da den tu sisa fu Lasalesi ya sende bosikopu gi Masaa Jesesi taki: “Masaa! I lobi mati kai a siki.”

4 Ma di Masaa Jesesi yee a bosikopu, ne a taki: “A siki di a siki de, a ná wan siki di o kii en. Ma a siki o meke Masaa Gadu fende gaandi. Bika a Manpikin fu Masaa Gadu seefi o fende gaandi.” 5 We, Masaa Jesesi be lobi Malita anga en sisa anga Lasalesi tuutuu. 6 Ma toku di a yee taki Lasalesi siki, a tan tu dei moo a pe a be de. 7 Ne Masaa Jesesi taigi den bakaman fi en taki: “Meke u go baka a Judeja!”

8 Ma den bakaman fi en taigi en taki: “Labai! Wantu dei pasa, den sama fu Judeja be wani kii yu anga siton, ne yu o go anda baka?”

9 Ma Masaa Jesesi piki den taki: “A ná twalufu yuu wan dei abi, no? We, sama di e waka a dei, ná o naki en futu. Bika ai si a leti fu a goontapu ya. 10 Ma sama di e waka a neti, o naki en futu. Bika a ná abi ná wan leti. 11 Ne baka di a taki a sani ya, ne a taigi den bakaman fi en taki: ‘A mati fu wi, Lasalesi siibi. Ma mi e go anda fu weki en.’ ”

12 We, ne den bakaman fi en taigi en taki: “We, efu ai siibi, da a o betee.” 13 Ma na a dede fu Lasalesi Masaa Jesesi be e taki. Ma den bakaman fi en be denki taki na fu siibi wawan a be e taki.

14 We, na fu dati ede meke Masaa Jesesi taigi den kiinkiin taki: “Lasalesi dede kaba. 15 Ma na fu u ede, mi piisii fu di mi á be de ape. Bika u abi a sani di o pasa de fanowdu. A o meke u a biibi fu u kon moo taanga. Ma, u meke u go ne en nownow.”

16 Ma, Towmasi, di den be e kai Toolengi*f12*, taigi den taa bakaman fu Masaa Jesesi taki: “Meke u go anga en fu u sa dede anga en.”

Masaa Jesesi na a opobaka a dede anga a libi

17 We, di Masaa Jesesi kon a Betaniya, ne den taigi en taki: “Lasalesi de a ini geebi fo dei kaba.” 18-19 Ma somen Dyu be komoto a Jelusalem kon a Betaniya fu kee pina anga Malita anga Maliya fu a dede fu a baala fi en. Bika Jelusalem anga Betaniya be sa de wan sani fu dii kilomeiti so koosube anga denseefi.

20 We, fa i si Malita yee taki Masaa Jesesi kon de, ne wanten a opo go miti en. Ma Maliya fika sidon sidon a osu. 21 Ne Malita taigi Masaa Jesesi taki: “Masaa! Efi i be de ya, mi baala á be o dede. 22 Ma toku, now mi sabi taki ala sani di i begi akisi Masaa Gadu, a o gi yu en.”

23 Ne Masaa Jesesi taigi en taki: “Malita! I baala o opo baka!”

24 Ne Malita taigi en taki: “We, Masaa, mi sabi taki a o opo baka te ala den dede sama o opo baka na a kiiboi dei.”

25 Ne Masaa Jesesi piki en taki: “Mi na a sama di e weki sama puu a dede. Na mi na a sama di e gi libi. Sama di e biibi a mi, sa libi, wansi a dede. 26 Da sama di de a libi, ne ai biibi a mi, ná o dede ná wan ten! Yu e biibi dati?”

27 Ne Malita taigi en taki: “Iya, Masaa! Mi e biibi taki yu na a Kelestesi, a Manpikin fu Masaa Gadu di be mu kon a goontapu.”

Gaan tyali kisi Masaa Jesesi

28 We, ne di Masaa Jesesi taki so, ne Malita go, ne a kai en sisa saafi taki: “A Mesiti kon kaba, ai kai yu.” 29 We, di Maliya yee so, ne a opo pala, waka go a Masaa. 30 Bika Masaa Jesesi á be doo a ini a kondee ete, ma a be de a pe a be taki anga Malita ete. 31 We, sama fu Judeja di be de a ini osu de be e gi en taanga sikin. Namo di den si taki, Maliya opo pala waka go a doose, ne den waka go ne en baka. Den denki taki, ai go na a geebi fu go kee anda.

32 We, di Maliya doo na a peesi pe Masaa Jesesi de, di a si en, ne a kai a Masaa Jesesi futu, ne a taki: “Masaa, efi i be de ya, mi baala á be o dede, baa!”

33 Ma namo, di Masaa Jesesi si Maliya anga den taa sama fu Judeja di be kon ne en e kee so, ne wan gaan tyali kisi en a ini en ati. 34 Ne Masaa Jesesi akisi den taki: “On pe u poti en?”

Ne den taigi en taki: “Masaa, kon, da i sa si!”

35 Ma namo, ne wataa lon a Masaa Jesesi ain pala pala. 36 Na fu dati ede meke den Dyu taki: “Kee! Luku fa a be lobi en, baa.”

37 Ma wantu fu den taki: “We, a ná a man ya be e meke den beendiman kon si baka, no? Ne fa a waka a á be poi yeepi a man ya, fu a á dede?”

Masaa Jesesi weki Lasalesi puu a dede

38 Ma wan gaan tyali kisi Masaa Jesesi baka a ini en ati. Ne na so a go na a geebi. Ma namo, da a geebi ya na be wan siton olo. Da den be tapu a geebi mofu anga wan siton. 39 We, ne Masaa Jesesi taki: “U puu a siton na a geebi mofu!”

Ma Malita, a sisa fu a man di dede, taigi en taki: “Masaa! Ai tingi kaba. Bika na fo dei kaba di a de a ini a geebi.”

40 Ma Masaa Jesesi piki en taki: “Mi á be taigi i kaba taki, efi i biibi, yu o si a hei fasi fu Gadu, no?” 41 We, ne den puu a siton na a geebi mofu. Ne Masaa Jesesi opo ede luku tapu, ne a taki: “Mi Tata! Gaantangi fi yu fu di a de taki i yee mi kaba. 42 Mi sabi tuutuu taki yu e yee mi alaten. Ma na fu den sama di taampu lontu ya ede meke mi e taki so, fu den sa kon biibi taki na yu be sende mi kon a goontapu.” 43 We, ne di Masaa Jesesi taki so, ne a bali kai Lasalesi taanga taki: “Lasalesi! Kon a doo!” 44 We, ne a dedesama komoto kon a doo. En futu anga en ana de teitei anga geebi koosi ne en sikin. Da en fesi seefi be de teitei anga wan koosi. Ne Masaa Jesesi taigi den taki: “U losi en meke a go!”

Fa den be wani kii Masaa Jesesi

Mt 26:1-5; Mk 14:1,2; Lk 22:1,2

45 We, di den sama di be kon a Maliya si a sani di Masaa Jesesi du, ne den daai kon e biibi ne en. 46 Ma wantu fu den go a den Faliseiman go taigi den san Masaa Jesesi du. 47 We, na fu dati ede meke den Faliseiman anga den apaiti begiman fu a Mama Keliki, kai wan gaan kuutu makandii, anga a Dyulanti di e kuutu sani. Ne den e akisi taki: “San wi mu du? We, bika a sama e du somen somen foondoo foondoo wooko. 48 Efu wi á luku bun, da ala sama o daai kon e biibi ne en. Da den Loma o kon feti booko a Mama Keliki anga a nasi fu wi kaba a soso.”

49 Ma Kayafasi, wan fu den man, di be de a moo hei apaiti begiman, na a yali de, taigi den taki: “U á sabi ná wan sani! 50 U á sabi taki a moo bun fu wankodo sama dede gi a nasi, moo enke pe fu a hii nasi dede go kaba a soso, no?” 51 Ma a ná enseefi be taki a sani de. Ma na fu di a be de a moo hei apaiti begiman a yali de, na fu dati ede meke Masaa Gadu be meke a taki den wowtu ya taki: “Masaa Jesesi mu dede gi a hii nasi. 52 Ma a ná den Dyu wawan a o dede gi, ma a o tyai ala den sama fu Masaa Gadu, di de paati paati a hii goontapu, kon makandii a wan ipi.”

53 We, ne fanafu a dei di de oli a kuutu de, ne den poti taki den sa kii en namo. 54 We, na fu dati ede meke Masaa Jesesi á be e waka a na a pisiwataa fu Judeja moo a pe ala sama sa si en. Ma a komoto de go a wan foto den e kai Efalamu, di de koosube fu wan sabana. Ne en anga den bakaman fi en de ape.

55 Ma namo, da a Pasika Piisii fu den Dyu be de koosube fu doo. Da somen sama fu a pisi de, be subi go a Jelusalem fu go kiin denseefi enke fa a weiti taki fu den be sa de kaba kaba fosi a Pasika Piisii doo. 56 Di den taampu a ini a Mama Keliki, ne den be e suku Masaa Jesesi. Den e akisi den na den taki: “San u denki? U denki taki a o kon fu nyan a Pasika Piisii ya?” 57 Bika den hei apaiti begiman anga den Faliseiman be poti taki, efu wan sama sabi pe a de, den mu taigi den, fu den go kisi en.

12

Maliya poti sumee switi fatu tapu Masaa Jesesi futu

Mt 26:6-13; Mk 14:3-9; Lk 7:37-39

1 Da sigisi dei fosi a Pasika Piisii, ne Masaa Jesesi kon baka a Betaniya, a pe a be weki Lasalesi puu a dede. 2 Da di a kon, ne den sama seeka nyanyan gi en di sapaten doo. We, Malita be e sete tafaa. Da Lasalesi na be wan fu den sama di be de a tafaa de fu nyan anga Masaa Jesesi 3 Ne Maliya teke wan gaan dii sumee switi fatu, ne a kandi ala a Masaa Jesesi futu te a kaba. Ne a dee Masaa Jesesi futu baka anga en ede uwii. Ne a hii osu fuu kwaa anga a sumee fu a sumee switi fatu ya.

4 Ma wan fu den bakaman fi en, Judasi Iskaliyotu, di be o seli en taki: 5 “Saide meke den á seli a fatu ya, da den be gi den pootiman a moni? Bika, efu den be seli en, da den be o fende tyaipi moni. Bika beina a wan hii yali i mu wooko fosi i sa fende a moni fu bai a oli ya.” 6 Ma a á be taki den sani fu den pootiman ede. Bika a ná pootiman be ati en so. Ma ne en be e oli a monisaka, fu poti ala moni di sama be e gi den. Da a be e fende a moni e fufuu bun.

7 Ma Jesesi taigi en taki: “U fika en! A be de fanowdu fu a kibii a fatu ya te enke a dei fu tide fu towe a mi futu fu lesipeki mi fu a dei di den o beli mi. 8 Den pootiman de alaten anga u ya. Ma mi ná o de alaten a u mindii.”

Den e suku fu kii Lasalesi

9 We, di somen fu den sama fu Judeja yee taki Masaa Jesesi de ape, ne den kon de tu. Da den á be kon fu Masaa Jesesi ede wawan, ma fu den be sa si Lasalesi di Masaa Jesesi be weki puu a dede tu. 10 Da den hei apaiti begiman meke mofu, kuudei anga den seefi, fu kii Lasalesi tu. 11 Bika na fi en ede meke somen fu den sama fu Judeja di be go de, fika a leli fu den Dyu edeman ya, daai kon e biibi a Masaa Jesesi.

Masaa Jesesi e go a ini Jelusalem

Mt 21:1-9; Mk 11:1-10; Lk 19:28-40

12 Ne a taa dei, ne den somen sama di be kon na a piisii yee taki Masaa Jesesi de a pasi e kon a Jelusalem. 13 Ne den teke palon taka oli a den ana, ne den go a doose go miti en a pasi. Ne den e bali baaya gi en taki:

“Hosana!

Seigi fu Awan di e kon a ini a nen fu Masaa.

Seigi fu a Kownu fu Islayeli sama!”

14 Da Masaa Jesesi be fende wan buliki, ne a subi go sidon ne en tapu. Da a sani ya waka leti enke fa a be sikiifi a Gadu Buku taki:

15 “U á feele, sama fu Siyon!

U luku a kownu fu u,

sidon a wan pikin yonkuu buliki tapu e kon.”

16 Ma a yuu ten de, da den bakaman fu Masaa Jesesi á be fusutan en ete. Ma bakaten di a dede weki go fende a waiti fasi fi en, fosi, ne den kon sabi taki, na so wan sani fi en be sikiifi a Gadu Buku anga fa denseefi be du den sani ya gi en.

17 Da ala den somen sama di be de anga en di a be weki Lasalesi puu a dede, be e taigi taa sama fa a be kai Lasalesi puu a ini a geebi olo weki en puu a dede. 18 Da na fu dati ede meke i si somen sama be lon go miti Masaa Jesesi so, fu di den be yee taki a so wan gaan foondoo sani a be du. 19 Ma den Faliseiman taigi den na den taki: “U si? Wi á poi du ná wan sani fu oli den. Bika hii goontapu lon go ne en go e waka ne en baka.”

Den Giiki sama kon a Masaa Jesesi

20 Da wantu Giiki sama be de a ini fu den somen sama di be kon fu begi Masaa Gadu tu na a piisii ya. 21 We, ne den kon a Filipi, wan fu den bakaman fu Masaa Jesesi di be e tan a Betisaida na a pisiwataa fu Galileya, ne den begi en taki: “Man, gaantangi, u wani miti anga Masaa Jesesi, baa.” 22 We, ne Filipi komoto, ne a go taigi Andeleyasi. Ne Filipi anga Andeleyasi komoto, ne den go taigi Masaa Jesesi.

23 Ma Masaa Jesesi piki den sama taki: “We, a yuu doo kaba, di a dyendee fasi fu a Manpikin di saka kon toon libisama ya, mu kon a doo.” 24 Ne Masaa Jesesi taigi den go doo taki: “Fu tuutuu mi e taigi u, solanga wan ain kalu de, ma a á kai a doti fu poli, da na a wankodo ain kalu de wawan o tan. Ma, efu a kai a doti poli, da fosi a o goo kon meke tyaipi nyanyan. 25 A sama di e feti fu kibii en libi sa lasi en. Ma sama di ná abi toobi fu lasi en libi a goontapu ya fu mi ede, sa fende libi fu tego. 26 Efu wan sama wani dini mi, da a mu e waka a mi baka. Bika mi wani meke den sama di e dini mi mu de a pe mi de. Da mi Tata o hei den sama di wani fu dini mi gi den gaan lesipeki.”

Masaa Jesesi e taki sani fi en dede

27 We, ne Masaa Jesesi taki baka taki: “We, enke fa mi de ya, da mi ati de anga fuka. Ma san mi sa taki? Mi sa begi mi Tata fu a puu den sani di de a fesi fu kon miti mi? Ma nono! Bika na fu a sani ya ede, meke mi be kon, fu nyan gaan pina na a yuu ya. 28 Mi Tata! Meke libisama si a hei fasi anga a kaakiti fi i di yu abi!”

We, ne wan Tongo taki a tapu anda taki: “Mi meke libisama si a waiti fasi anga a kaakiti fu mi kaba. Da mi sa meke den si en ete moo anga moo.” 29 We, ne den sama di taampu de yee di a Tongo taki. Ne den taki: “Donduu e bali!”

Taawan taki: “Na wan Basiya fu Masaa Gadu Kondee*f13* taki anga en.”

30 Ma Masaa Jesesi piki den taki: “A ná fu mi ede meke a Tongo ya taki. Ma na fu u ede. 31 We, bika a yuu doo kaba fu Gadu kuutu goontapu. Da now, den o puu a edeman fu a goontapu ya ne en tii. 32 Ma mi, te den sa opo mi,*f14* da mi sa ali ala sama kon a mi.” 33 Da Masaa Jesesi be taki den sani ya, fu soi den sowtu dede a be o dede.

34 Ma den sama piki en taki: “We, a sikiifi a Gadu Buku taki, a Kelestesi o libi fu tego. We, da fa i du e taki, den o opo a Manpikin di saka kon toon libisama ya? Sama yu e kai a Manpikin di saka kon toon libisama ya?”

35 Ne Masaa Jesesi taigi den taki: “U waka a ini a leti, solanga u leti ya de a mindii ete, fu dunguu á kon kisi u. We bika, na wan pikin pisiten namo, a leti ya de a u mindii ete. Bika a sama di e waka a ini dunguu á sabi na on se ai go. 36 We, u poti biibi na a leti ya tapu, solanga a de a u mindii ete. Da u sa toon pikin fu a leti.” We, ne na so Masaa Jesesi taki, ne a gwe. Ne a kibii enseefi gi den.

Den sama á wani poti biibi na
Masaa Jesesi

37 Bika anga ala fa den be si den foondoo wooko di Masaa Jesesi be e du de seefi, toku seefi den á be wani poti biibi ne en. 38 We, da na so a sani, di a fositen apaiti takiman fu Masaa Gadu di den be e kai Jesaja be taki kon tuu. Bika a be taki:

“Masaa! Sama be biibi a bosikopu di u be e tyai?

Da ná wan sama de di sabi bunbun san na den foondoo.”

39 We, na fu dati ede meke den á poi biibi, leti enke fa Jesaja be taki baka taki:

40 “Masaa Gadu dunguu den ain, fu den á si sani.

Da soseefi a taanga den ati,

fu den á poi fusutan den sani fi en.

Da den á poi daai den libi kon, fu mi deesi den.”

41 Da na fu di Jesaja be si a hei fasi fi en anga a waiti fasi di a be o abi.

42 Ma anga ala fa, toku somen fu den edeman fu den Dyu daai kon e biibi ne en. Ma na fu den Faliseiman ede meke den á be wani meke taa sama sabi. Bika, efu den Faliseiman be yee, den be o puu den na a keliki. 43 Bika den be wani abi bun nen a sama, moo enke pe fu den suku bun nen a Masaa Gadu.

Sama di biibi Masaa Jesesi, e biibi Masaa Gadu seefi?

44 Ma Masaa Jesesi taki anga moo taanga tongo taki: “Sama di e biibi a mi, a ná mi wawan namo ai biibi, ma ai biibi na a sama di sende mi kon. 45 Da sama di e si mi, á si mi wawan, ma a si a sama di sende mi kon. 46 Mi kon a goontapu enke wan leti, fu meke ibii sama di biibi a mi á tan a dunguu. 47 Ma kaba, efu wan sama yee san mi e leli, ne a á biibi, mi ná o kuutu en. Bika mi á be kon fu sitaafu goontapu, ma mi kon fu puu den a dede gi den tuutuu libi. 48 Ma sama di poti mi a wanse, ne a á wani teke a leli fu mi, da so wan sama abi en kuutuman kaba. Da a seefi leli di a yee mi e leli ya, sa kuutu en na a kiiboi dei. 49 Bika den sani di mi e leli, a ná mi seefi sani. Ma na mi Tata di sende mi kon, ne enseefi be taigi mi san mi mu taki anga fa mi mu taki den. 50 Da mi sabi taki den sani di a sende mi fu mi taki ya, e yeepi sama, fu den fende a libi fu tego. Da san mi e taki, na san mi Tata be taigi mi fu taki.”

13

Masaa Jesesi wasi den bakaman fi
en futu

1 Da a yuu de, da a Pasika Fesa be de koosube kaba. Da Masaa Jesesi be sabi taki a yuu fi en doo fu a fika a goontapu ya go ne en Tata. Ma namo, da Masaa Jesesi be lobi den sama fi en alaten, ma now, da a o soi den fa a lobi di a be lobi den ala den yuu bigi.

2 Ne, di den e nyan na a sapaten, da a didibii be poti a pakisei gi Judasi, a pikin fu Simon Iskaliyotu kaba a ini en ati ini fu a seli Masaa Jesesi. 3 We, Masaa Jesesi be sabi taki en Tata be poti ala sani a ini en ana. Bika a sabi taki na Masaa Gadu a komoto, da na Masaa Gadu ai go baka tu. 4 Ne Masaa Jesesi opo, ne a puu en dyakiti poti a wanse. Ne a teke wan duku tei ne en mindii. 5 Ne a kandi wataa poti a ini wan gaan beenki, ne a bigin wasi den bakaman fi en futu. Ne a teke a duku di a be tei en mindii, ne a dee den futu te a kaba.

6 Ma di a doo Simon Peitilisi, ne Simon taigi en taki: “Nono Masaa! Yu o wasi mi futu?”

7 Ma Masaa Jesesi piki en taki: “Simon, yu á sabi san mi e du ete. Ma bakaten yu o sabi.”

8 Ne Simon piki en taki: “Nono! Kweti kweti! Yu ná o wasi mi futu.”

Ne Masaa Jesesi piki en taki: “Efu mi á wasi yu futu, da yu ná o poi de wan bakaman fu mi moo.”

9 Ne Simon taigi en taki: “Masaa, a ná mi futu wawan fi i wasi, ma wasi mi ana anga mi ede tu.”

10 Ne Masaa Jesesi piki en taki: “We, sama di wasi kaba, a á de fu den wasi en hii sikin moo. Ma ne en futu namo den mu wasi. Bika a kiin kaba. Ma fa u de ya u kiin kaba, ma a ná ala u fiya.” 11 Bika a be sabi sama be o seli en. A dati meke a taki, a ná ala den fiya kiin.

Masaa Jesesi e leli den baka a wasi den sama futu

12 We, di a kaba wasi den futu kaba, ne a wei en dyakiti baka, ne a go teke en peesi a tafaa baka. Ne a akisi den taki: “U sabi san mi du gi u de? 13 U e kai mi, Mesiti. U e kai mi, Masaa. We, u abi leti tuu fu kai mi so. Bika a so mi de tuu. 14 We, leti enke fa mi, a Masaa anga a Mesiti fu u wasi u futu, na soseefi u mu wasi u na u futu tu. 15 Bika mi du a sani ya soi u, fu useefi du e gi taa sama, leti enke fa mi be du en gi u. 16 Fu tuutuu mi e taigi u taki, wan futuboi á hei moo en masaa. Da soseefi wan bosikopuman á bigi moo a sama di sende en a bosikopu. 17 We, now u sabi den sani di mi e leli u. Da seigi fu u, efu u e du den tu.”

Masaa Jesesi soi a sama di o seli en

Mt 26:20-25; Mk 14:17-21; Lk 22:21-23

18 “Ma a ná u ala fiya mi e taki. Bika mi sabi den sama di mi teke kon toon fu miseefi. Ma a wowtu fu Gadu Buku di taki: ‘A sama di de a tafaa e nyan beele anga mi opo en futu fu taampu mi,’ mu kon leti. 19 Mi e taigi u a sani ya a fesi. Fu te a pasa so, fu u sa sabi taki, na mi na a sama di mi be taigi u taki mi de. 20 Fu tuutuu mi e taigi u taki, a sama di o teke wan sama di mi o sende kon, da na miseefi a teke de. Da a sama di o teke mi, da a teke a Sama di sende mi kon a goontapu tu.”

21 Da di Masaa Jesesi taki a sani de, ne gaan tyali kon fuu en ati. Ne a taigi den kiinkiin taki: “Fu tuutuu mi e taigi u taki, wan fu u o seli mi.”

22 Ne di Masaa Jesesi taki so, ne den bakaman fi en luku denseefi te doo. Bika den á sabi on di fu den a be e taki. 23 We, wan fu den bakaman fi en, a bakaman di a be lobi te, de ne en se de. 24 Na fu dati ede meke Simon Peitilisi soi en anga ana kibii kibii fu a akisi Masaa Jesesi sama na a sama di o seli en.

25 We, ne a diipi go moo koosube fu Masaa Jesesi, ne a akisi en taki: “Masaa! Sama na a sama di o seli yu?”

26 Ne Masaa Jesesi piki en taki: “A sama di mi o gi a pisi beele di mi o dipi go a ini a baafun ya, ne en o seli mi.” Ne na so Masaa Jesesi dipi a beele go a ini a baafun, ne a gi Judasi, a pikin fu Simon Iskaliyotu. 27 Ne di a teke a beele, ne wanten wanten, ne saatan, a didibii saka go a ini en ati ini. Ne Jesesi taigi en taki: “Go du san i mu du esi esi.” 28 Ma ná wan fu den taawan di be de a tafaa be sabi fu saide meke Masaa Jesesi be taki so anga en. 29 Son fu den be denki taki na fu di Judasi be e tyai a monisaka meke Masaa Jesesi be taigi en taki, fu a go bai sani fu den nyan a piisii, efuso fu a gi den pootiman wan sani. 30 We, ne di Judasi teke a beele, ne wanten, ne a go a doose. Ne neti kai, peesi be dunguu pii.

A nyun weiti fu lobi

31 We, di Judasi go a doose kaba, ne Masaa Jesesi taigi den taki: “We, a yuu doo, di a hei di a Manpikin di saka kon toon libisama ya abi, mu kon fu si. Da a hei fu Gadu seefi o de fu si tu. 32 We, leti enke fa a be hei Gadu, da na soseefi Gadu o hei a Manpikin ya moo. Da na wanten wanten a o hei en. 33 Mi lobi wan. Wan pikin ten namo mi o de anga u ete. Da u o suku mi. Ma, leti enke fa mi be taigi den Dyu kaba, na so soseefi mi e taigi u now taki, pe mi e go, u ná o poi kon anda. 34 Mi o gi u wan nyunyun weiti fu u oli. Dati na taki: U mu lobi useefi. Leti enke fa mi be lobi u, na soseefi u mu lobi useefi tu. 35 Da te u lobi useefi, da ala sama sa si taki u na bakaman fu mi.”

Peitilisi o lei taki a á sabi Masaa Jesesi

Mt 26:33-35; Mk 14:29-31; Lk 22:31-34

36 Ma now, ne Simon Peitilisi akisi en taki: “Masaa! On pe yu e go?”

Ma Masaa Jesesi piki en taki: “Yu á poi kon anga mi a leisi di mi e go ya. Ma bakaten, da i sa go anga mi.”

37 Ne Peitilisi akisi en taki: “Masaa! Saide meke mi á poi go anga yu a leisi ya? Mi de kaba kaba fu lasi mi libi, fi yu ede!”

38 Ma Masaa Jesesi akisi en taki: “I de kaba kaba fu lasi yu libi fu mi ede, enke fa yu taki tuu? We, fu tuutuu mi e taigi yu taki, fosi wan kakafoo bali a neti ya, yu o lei dii toon taki, yu á sabi mi.”

14

A osu fu a Tata

1 Ne Masaa Jesesi taigi den bakaman fi en taki: “U ati á mu dege dege. U poti biibi a Gadu! Da soseefi u poti biibi a mi tu. 2 Bika tanpeesi de nofu na pe mi Tata e tan. Efu a á be de so, da mi be o taigi u. Bika mi e go fu seeka peesi gi u. 3 Da te mi go seeka u peesi te mi kaba, da mi o daai kon baka fu teke u tyai kon a mi, fu u sa de ape mi de tu. 4 We, u sabi pe mi e go. Da soseefi u sabi a pasi fu kon anda tu.”

5 Ne Towmasi piki en taki: “Nono, Masaa! Wi á sabi pe yu e go. Da fa wi o sabi a pasi fu kon anda?”

6 Ne Masaa Jesesi piki en taki: “We, na mi na a pasi. Na mi na a tuu. Na mi na a libi. Ná wan sama sa kon a mi Tata, efu mi á tyai en go ne en. 7 Efu u sabi mi, da u o sabi mi Tata tu. We, fanafu now, da u sabi en. Bika u be si en.”

8 Ne Filipi taigi en taki: “Masaa! Soi wi a Tata, da a sai u kaba.”

9 Ne Masaa Jesesi piki en taki: “Fu on langa di mi de ya anga u, Filipi, ne yu á sabi mi ete? Sama di si mi, si mi Tata seefi. Da fa yu e akisi mi taki: ‘Soi u a Tata?’ 10 Yu nái biibi taki mi anga mi Tata de wan, no? U á de paati paati. Den sani di mi e leli u, a ná sani fu miseefi. Ma na a Tata di e tan a mi ini, ne en e du en wooko. 11 Biibi mi, taki mi anga mi Tata á de paati paati, ma u de wan. Efuso, da u biibi mi fu den wooko namo. 12 Fu tuutuu mi e taigi u taki, sama di poti biibi a mi, a sa du den wooko di mi e du tu. Da moo gaan wooko seefi a sa du. Bika mi e go a mi Tata. 13 Da winsi san u sa begi akisi mi Tata a mi nen, da mi sa gi u, fu mi Tata mu kisi balinen na a Manpikin fi en. 14 Iniiwan sani di u sa begi akisi na mi nen, mi sa gi u.”

Masaa Gadu o sende a Yeepiman, a Jeje fi en

15 “Efu u lobi mi, da u mu du san mi sende u fu du. 16 Da mi sa begi a Tata, da a sa gi u wan taa Yeepiman, di o tan anga u fu tego. 17 Dati na a Jeje fu Masaa Gadu, di e soi u den tuutuu sani fu Gadu. Da den sama fu a goontapu ya di á de a Gadu pasi ná o poi fende a Jeje ya. Bika den á si en. Da soseefi den á sabi en tu. Ma u sabi en, bika ai tan anga u. Da soseefi a o tan a ini u tu.

18 “Mi ná o fika u enke pikin di de sondee mma anga dda a baka. Mi o daai kon a u baka. 19 Pikinso moo, da goontapu ná o si mi moo. Ma u dati, u sa si mi. Bika mi o libi baka. Da u sa libi tu. 20 Da a yuu ten de, da u sa si taki mi anga mi Tata á de paati paati. Ma u de wan. Da soseefi u o si taki mi anga u á de paati paati tu. Ma u de wan. 21 Da sama di teke san mi e taigi en fu a du, ne ai du den, da so wan sama lobi mi. Da, efu wan sama lobi mi so, da mi Tata seefi o lobi en tu. Da mi seefi o lobi so wan sama tu. Da mi o opo miseefi gi en fu a kon sabi mi.”

22 We, ne wan taa Judasi, boiti Iskaliyotu, akisi Jesesi taki: “Masaa, san meke na u namo yu o opo iseefi gi? San meke i ná o opo yuseefi gi hii goontapu?”

23 Ne Masaa Jesesi piki en taki: “Sama di lobi mi, o go e du san a yee a mi. Da mi Tata o lobi en. Da mi anga mi Tata o kon, da wi o tan anga en. 24 Ma, efu wan sama á lobi mi, da a ná o teke den wowtu di mi e leli en. Bika a wowtu di u e yee, a ná mi wowtu, ma na fu a Tata di sende mi kon.”

A Yeepiman o leli u ala sani

25 “We, mi e taigi u den sani fu di mi de anga u ya ete. 26 Ma a Yeepiman, a Jeje fu Masaa Gadu, di mi Tata o sende kon a mi nen, sa leli u ala sani. Da soseefi a sa tyai ala san di mi be taigi u kon baka a ini u pakisei. 27 We, mi sa gi u wan koo ati. A koo ati di mi e gi u ya de taa fasi enke di fu goontapu. A dati meke a á de fu u dege dege ofu feele.” 28 Ne Masaa Jesesi taigi den go doo taki: “U be yee di mi be taigi u taki, mi e gwe, ma mi o kon baka a u. Efu u be lobi mi, da u ati be o piisii, di mi taigi u taki, mi e gwe a mi Tata. Bika mi Tata bigi moo mi. 29 We, mi be taki den sani ya gi u a fesi, fu te a yuu o doo di den o pasa, fu u sa biibi.

30 “Mi ná o taki langa anga u moo, bika a edeman fu a goontapu ya e kon. Ma a ná abi ná wan taki a mi tapu. 31 Ma, na fu di goontapu mu kon sabi kiinkiin taki, mi lobi mi Tata, na dati ede meke mi e du enke fa mi Tata taigi mi. We, u opo meke u gwe komoto ya.”

15

A tuutuu doloifi bon

1 Ne Masaa Jesesi taigi den taki: “Mi na a tuutuu doloifi bon. Da mi Tata na a sama di abi a goon seefi fu solugu. 2 Da u na den taka fu a doloifi bon. Da, efu wan fu den taka fu mi nái meke nyanyan, da mi Tata o koti en towe. Ma iniiwan taka di e meke nyanyan, da a o kiin den moi seeka den fu den meke moo ipi nyanyan. 3 Ma a wowtu di mi taki gi u, meke u de kiinkiin seeka seeka kaba. 4 We, u tan a ini mi. Da u meke mi tan a ini u tu. Leti enke fa i si wan taka wawan á poi meke nyanyan, efu a á tan a na a bon, na leti soseefi u seefi ná o poi meke nyanyan tu, efu u á tan a ini mi.

5 “Mi na a doloifi bon. U na den taka fu mi. Sama di e tan a ini mi, ne mi tan ne en ini, da so wan sama o meke tyaipi nyanyan. Bika sondee mi u á poi du ná wan sani. 6 Sama di á tan a ini mi, den sa koti en puu towe enke wan dee doloifi taka. Da den e piki den taka ya towe a ini faya fu den boon. 7 Efu u tan a ini mi, ne den leli fu mi tan na u ini, da u sa begi akisi san u wani, da u sa fende en. 8 Da, te u meke nyanyan, da na sowan fasi mi Tata o kisi balinen. Da u sa soi taki u na bakaman fu mi tuutuu. 9 Da, leti enke fa mi Tata lobi mi, na soseefi miseefi lobi u tu. So u tan a ini a lobi fu mi. 10 Efu u du san mi e taki, da u sa tan a ini mi lobi. Bika mi tan a ini a lobi fu mi Tata fu di mi e du san a taigi mi fu du.

11 “Da mi taigi u den sani ya, fu a piisii fu mi tan a u ini ati. Da soseefi mi taigi u den sani ya, fu a piisii fu u mu goo a ini u ati te a pasa peesi. 12 Da mi e sende u taki, u lobi useefi, enke fa mi lobi u. 13 We, bika ná wan sama sa lobi wan sama moo enke a sama di ná abi toobi fu poti en libi gi wan taa sama. 14 Da u na mi mati, efu u e du san mi sende u fu du. 15 Mi nái kai u futuboi moo. Bika wan futuboi á sabi san en masaa e du. Ma mi e kai u, mi mati. Bika mi be taigi u ala san mi be yee fu mi Tata. 16 A ná u be kon a mi, ma na mi be piki u puu a den taawan mindii fu u go, da u meke nyanyan. Da te u meke nyanyan, da a nyanyan fu u sa tan fu tego. Da iniiwan sani di u o akisi mi Tata a mi nen, a o gi u en. 17 Ma mi poti gi u taki: U lobi useefi.

A gaan buuse fu goontapu

18 “Efu kondee á lobi u, da u mu sabi taki, den á be lobi mi a fesi kaba bifo u. 19 Efu u be de fu kondee, da kondee be o lobi u, bika u be o de anga den na a wanse. Ma fu di u á de fu kondee, bika mi be piki u puu a den kondee sama mindii, na fu dati ede meke den á poi si u na ain. 20 U feegete den wowtu di mi be taigi u taki, wan futuboi á a bigi moo en masaa? We, leti enke fa i si den feti a mi baka fu pina mi, na leti soseefi den o feti a u baka pina u fu mi ede. Da, leti enke fa son sama be aliki mi wowtu e du san mi taki, na letiso sama sa aliki u san u e taki tu. 21 Ma na fu di den á sabi mi Tata di sende mi kon, meke den o du ala den sani ya anga u fu mi ede. 22 We, efu mi á be kon taki anga den, da den á be o du ogii. Ma, enke fa u de, den á poi sitee taki, den ná ogii. 23 Wan sama di buuse mi, buuse mi Tata tu. 24 Efu mi á be du so gaan foondoo sani a den mindii, di wan taawan á be du ete, da den á be o du ogii. Ma now den si ala san di mi du, ne toku den buuse mi. Da soseefi den buuse mi Tata tu. 25 Ma fa i si den sani ya pasa de, na fu di san sikiifi a Gadu Buku mu kon tuu. Bika Gadu Buku sikiifi taki: ‘Mi á be du wan sani anga den, ne toku den á poi si mi na ain.’

26 “Ma mi o sende a Yeepiman, a Jeje fu Masaa Gadu di e leli sama den tuutuu sani fu Gadu kon. Da te a kon, da a sa taki sani fu mi. 27 Da useefi o taki sani fu mi tu. Bika u be de anga mi fanafu a bigin.”

16

1 Ne Masaa Jesesi taigi den taki: “Mi taigi u den sani ya a fesi fu u á buuya bakaten fu u lasi biibi. 2 Bika den edeman o puu u a den keliki. Da a o kon seefi taki, den o kii u. Da te den kii u, da den o denki taki na Gadu den e du wan bun. 3 Ma den o du den sani ya anga u, fu di den á sabi mi Tata. Da soseefi den á sabi mi tu. 4 We, mi taigi u den sani ya, fu te a yuu o doo di den o pasa, fu u sabi taki, we, na so mi be taigi u. Da mi á be taigi u den sani ya a fesi, bika mi be de anga u ete.

A wooko fu a Jeje fu Masaa Gadu

5 “Ma now mi o daai gwe na a sama di sende mi kon ya baka. Ma ná wan fu u e akisi moo na on se mi e go. 6 Ma na den sani di mi taigi u de, na den meke gaan tyali kisi u? 7 Ma mi e taigi u tuutuu taki, na wan gaan yeepi a de gi u, fa i si mi e gwe ya. Bika, efu mi á gwe, da a Yeepiman ná poi kon. Ma te mi go kaba, da mi o sende en kon gi u. 8 Da, te a kon, da a sa soi kondee san na takuudu anga ogii. Da a o soi den san na a leti fasi fu libi anga fa Masaa Gadu o sitaafu libisama. 9 Da a o soi den san na takuudu anga ogii, fu di den á biibi a mi. 10 Da a o soi den san na a leti fasi fu libi, fu di mi e daai go baka a mi Tata. Da u ná o poi si mi moo. 11 Da a o soi den fa Masaa Gadu o sitaafu kondee, bika a kuutu a edeman fu a goontapu fu a fende en sitaafu kaba.

12 “Ma mi abi somen sani ete di mi wani taigi u. Ma, enke fa u de nownow, u ná o poi tyai den. 13 Ma te a Jeje fu Masaa Gadu di e leli sama den tuutuu sani fu Gadu kon, da a o tii u, e tyai u a hii den sani di de tuutuu. Bika a ná o teke enseefi sani taigi u, ma san a be yee, na dati a o taki. Da soseefi a o taigi u den sani di de a fesi fu kon ete tu. 14 We, da a o meke libisama si a hei anga a balinen di mi abi. Bika a o teke sani fu mi taigi u. 15 Ala san mi Tata abi na fu mi. Na fu dati ede meke mi taigi u taki, a o teke sani fu mi taigi u.

A tyali fu den bakaman fu Masaa Jesesi o toon gaan piisii

16 “Pikinso moo, da u ná o si mi moo. Ma pikinso moo, da u o si mi baka. Bika mi e go a mi Tata.”

17 We, ne wantu fu den bakaman fi en akisi den na den taki, san na a sani di a taki de taki: “Pikinso moo, da u ná o si mi moo? Ma, pikinso moo, da u o si mi baka? Bika mi e go a mi Tata?” 18 Ne den taki go doo taki: “San wani taki, pikinso moo? We, wi á sabi san a sani de wani taki.”

19 We, di Masaa Jesesi si taki den wani akisi en wan sani, ne a akisi den taki: “We, fa u e kuutu anga useefi saafi saafi de? Na fu di mi taki: ‘Pikinso moo, da u ná o si mi moo. Ma pikinso moo, da u o si mi baka?’ U á sabi san dati wani taki, no? 20 We, fu tuutuu mi e taigi u, u sa bali kee, ma goontapu sa piisii. Da gaan tyali o de a u ati. Ma a tyali fu u o kengi kon toon piisii. 21 A de leti enke te wan uman de anga bee. Te a yuu fi en doo fu a meke, da a bee e nyanmi en, te ná sipowtu. Ma te a meke kaba, da a nái pakisei a pen moo. Piisii namo, di ai piisii so fu di wan sama kon a goontapu. 22 We, na letiso a de anga u tu. Nownow, enke fa u de, gaan tyali de a u ati. Ma mi o si u baka. Da u ati sa piisii. Da ná wan sama o poi puu a piisii fu u ya. 23 Da a yuu ten de, da u ná o akisi mi ná wan sani moo. Fu tuutuu mi e taigi u taki, ala sani di u begi akisi mi Tata a mi nen, da a sa gi u den. 24 Fu te enke now, u á be begi akisi mi wan sani a mi nen ete. We, u begi akisi, no? U o fende. Da te u o fende, da a piisii fu u o goo kon te a pasa maiki.

Masaa Jesesi e taki moo fu a ten di
de a u fesi

25 “We, ala den sani di mi be taigi u, mi be taigi anga ageisi toli. Ma a ten koosube, di mi ná o taki anga u a sowan fasi moo. Ma mi o taki anga u, wan kiin fasi e leli u den sani fu mi Tata. 26 Da a yuu ten de, da u sa begi akisi mi Tata sani a mi nen. Da mi ná o taigi u taki, mi sa begi mi Tata gi u. 27 Bika, mi Tata seefi lobi u, fu di u lobi mi e biibi taki ne en mi komoto kon ya. 28 We, na mi Tata mi komoto kon a goontapu tuu. Da na soseefi mi o fika a goontapu ya baka go a mi Tata baka.”

29 Ne den bakaman fi en taigi en taki: “Weeno! I si? Now yu e taki kiin anga u sondee fu taki anga ageisi toli. 30 Now wi e si taki a á de fanowdu fu sama akisi sani, bika, i sabi ala sani. Na fu dati ede meke u e biibi taki na Masaa Gadu i komoto.”

31 Ne Masaa Jesesi piki den taki: “A nowfosi u e biibi? 32 We, fu tuutuu mi e taigi u taki, wan yuu e kon, da a de kaba, di u o paati fika mi wawan kodo. Ibiiwan fu u o go ne en osu. Ma toku seefi, a ná mi wawan de. Bika mi Tata de anga mi. 33 We, mi be taigi u den sani ya fu u sa abi koo ati fu di mi anga u de wan. A ini goontapu ya gaan pina anga sitaafu e kon a tapu. Ma u á lasi ati. Bika, mi wini goontapu kaba.”

17

Masaa Jesesi e begi gi en enseefi

1 Ne di Masaa Jesesi taki anga den so te a kaba, ne a opo en ede luku tapu, ne a taki: “Mi Tata! A yuu doo kaba. Soi sama a waiti di a Manpikin fi i abi, fu a Manpikin fi yu sa soi sama a waiti fasi fi yu tu. 2 We, bika i gi en taki na ala sama tapu, fu a sa gi den sama di i gi en a libi fu tego. 3 We, a libi fu tego, dati na fu den kon sabi yu, enke awan kodo tuutuu Gadu. Da soseefi fu den kon sabi Jesesi Kelestesi tu di i be sende kon a goontapu. 4 Mi soi hii goontapu a waiti fasi fi yu. Mi kaba anga a wooko di i be gi mi fu du. 5 We, mi Tata, meke mi fende a hei anga a waiti fasi fu mi baka, di mi be abi bifo goontapu be meke.

Masaa Jesesi e begi gi den
bakaman fi en

6 “Mi meke den sama di i gi mi a goontapu ya kon sabi i kiinkiin. Na yu be abi den kaba, ma yu gi mi den. Da den teke yu wowtu oli. 7 Da now den kon sabi taki ala den sani di mi abi, na yu den komoto. 8 Bika mi gi den yu wowtu. Da den teke den. We, den kon sabi kiinkiin tu taki na yu mi komoto. Da den e biibi tu taki na yuseefi be sende mi kon.

9 “We, na den mi e begi gi. Ná den sama fu a goontapu ya mi e begi gi. Ma na fu den wawan di i be gi mi. Bika den na fi yu. 10 Ala den sama di mi abi na fi yu. Da soseefi ala den sama fi yu na fu mi. Da libisama si a waiti fasi fu mi a den. 11 Mi á de a goontapu moo, ma den de a goontapu ete. Da, mi e kon a yu. Mi Tata di de apaiti fu ala sani di de. Tata, kibii den sama di i gi mi ya a ini a kaakiti fu a nen fi yu, meke den de wan makandii, leti enke fa mi anga yu de wan. 12 Alaten di mi be de a goontapu, mi be e kibii den a ini a kaakiti fu a nen fi yu di i gi mi. Mi be e luku den seefi fu ná wan fu den go lasi, boiti a ogii ati wan, di be meke fu go lasi kaba a soso fu a sani di Gadu Buku taki mu kon tuu.

13 “Da Tata, now mi e kon a yu. Ma mi e taki den sani ya a goontapu ete. Bika mi wani meke a piisii fu mi goo a ini den ati ini te a pasa maiki. 14 Mi be gi den yu wowtu. Ma goontapu buuse den. Bika den á de fu goontapu, leti enke fa miseefi á de fu goontapu tu. 15 Da Tata, mi nái begi fi i puu den na goontapu. Ma mi e begi fi i kibii den fu a didibii á koli den kisi. 16 Den á de fu kondee, leti enke fa miseefi á de fu kondee. 17 Mi Tata, teke den sama ya poti apaiti meke den kon si sani kiinkiin, enke fa den de tuutuu. Bika a wowtu fi yu na a tuu. 18 Leti enke fa yu be sende mi kon a goontapu, na letiso mi e sende den go a goontapu tu. 19 Na fu den ede meke mi e poti miseefi a wan apaiti fasi gi yu. Da meke den seefi sa poti denseefi na tuutuu apaiti fasi gi yu tu.

Masaa Jesesi e begi gi ala biibisama

20 “Ma mi nái begi gi den disi wawan. Ma mi e begi gi ala den taawan di o yee den wowtu, da den daai kon e biibi a mi. 21 Tata, mi e begi fu den ala fiya kon de wan makandii, leti enke fa mi anga yu de wan. Da efu den de wan, da goontapu sa sabi taki na yu be sende mi kon. 22 Mi be gi den a seefi waiti fasi di i be gi mi, fu den sa de wan makandii, enke fa mi anga yu de wan. 23 Da mi de a den ati ini, da yu de a mi ati ini. Da na so den o de wan tuutuu fu hii goontapu mu si taki na yu be sende mi kon. Bika yu lobi den, leti enke fa i lobi mi.

24 “Mi Tata, mi wani fu den sama di i gi mi ya, mu de anga mi a pe mi de, fu den si a waiti fasi fu mi di yu gi mi. Bika i be lobi mi bifo goontapu be meke. 25 We, mi Tata, yu di e du sani sondee kukutu fasi, goontapu á sabi yu. Ma mi sabi yu. Da now, den sama di i gi mi ya kon sabi taki na yu be sende mi kon. 26 Mi meke den kon sabi yu kiinkiin enke fa i de. Da mi sa meke den kon sabi yu moo, fu den sa abi a sowtu lobi di yu abi gi mi. Da miseefi o de a den ati ini tu.”

18

Den kisi Masaa Jesesi

Mt 26:47-56; Mk 14:43-50; Lk 22:47-53

1 Di Masaa Jesesi kaba a begi fi en, ne en anga den bakaman fi en gwe. Da den o pasa na a kiiki di den e kai, Kidilon go na a taase. Ma namo, da wan dyali be de ape. Ne Masaa Jesesi anga den bakaman fi en go de. 2 Ma Judasi, a man di o seli Masaa Jesesi be sabi a peesi tu. Bika en anga Masaa Jesesi anga den taa bakaman fi en be lobi kon makandii de. 3 We, ne Judasi teke wan lo Loma suudati anga wan lo sikowtu fu a Mama Keliki fu den Dyu a Jelusalem. Den Faliseiman anga den hei apaiti begiman be gi en den. Namo di den kon, da den kon anga lantei anga fambo anga feti sani.

4 We, fu di Masaa Jesesi be sabi ala san be o miti en a fesi kaba, na fu dati ede meke a waka go miti den. Ne a akisi den taki: “Sama u e suku?”

5 Ne den piki en taki: “Na Jesesi fu Nasaleti u e suku!”

Ne Masaa Jesesi piki den taki: “Na mi de ya! Ma namo, da Judasi di o seli Masaa Jesesi seefi be taampu de tu anga den taa sama.” 6 We, di Masaa Jesesi piki den taki: “Na mi de ya!” Ne ala den fiya kiki go anga baka ne den kai. 7 Ne Masaa Jesesi akisi den baka taki: “Sama u e suku?”

Ne den piki en taki: “Na Jesesi fu Nasaleti u e suku.”

8 Ne Masaa Jesesi taigi den taki: “Mi taigi u kaba. Na mi de ya!” Ne a taigi den go doo taki: “We, efu na mi u e suku, da u fika den bakaman fu mi ya meke den gwe!” 9 We, na so a wowtu kon leti enke fa a be taki: “Ná wan enkii wan fu den sama di i be gi mi, di mi lasi.”

10 We, ma namo, da Simon Peitilisi be abi wan fetihow ne en de. Ne a teke a fetihow, ne velen, a koti a letise yesi fu a futuboi fu a moo hei begiman, puu. Na a futuboi ya nen den be e kai Maakusi. 11 Ma Masaa Jesesi taigi Peitilisi taki: “Peitilisi! Toosi i fetihow poti baka a ini en saka! I denki taki a fiti fu mi wai komoto a pasi gi a pina sitaafu di mi Tata poti gi mi fu pina ya?”

Den teke Masaa Jesesi tyai
go na Anasi fesi

Mt 26:57

12 Ne a yuu de, ne a kulu suudati kon anga a edeman fu den anga den sikowtu fu a Mama Keliki, ne den kisi Masaa Jesesi. Ne den tei en ana. 13 Ne, den tyai en go a wan osu fu wan man den e kai Anasi. Da Kayafasi na be a moo hei apaiti begiman, a yali de. Da a be libi anga wan umanpikin fu Anasi. 14 Da a Kayafasi ya, na a seefi sama di be gi den edeman fu den Dyu a lai taki, a moo betee wan man dede gi a hii foluku, pe fu a foluku dede kaba a soso.

Peitilisi lei taki a á sabi Masaa Jesesi

Mt 26:69,70; Mk 14:66-68; Lk 22:55-57

15 We, Simon Peitilisi anga wan taa bakaman fu Masaa Jesesi e waka go a Masaa Jesesi baka. Da a bakaman ya na wan sama di a moo hei apaiti begiman fu a Mama Keliki be sabi. Da na fu dati ede meke a bakaman ya go te a ini a dyali fu a moo hei apaiti begiman, a Masaa Jesesi baka. 16 Ma Peitilisi fika taampu taampu a doose. We, na fu dati ede meke a bakaman ya, di a moo hei apaiti begiman be sabi go a doose, ne a taki anga a uman di be taampu na a doo mofu fu a dyali. Ne a uman meke Peitilisi pasa kon a ini a dyali.

17 We, a uman di be de na a doo mofu taigi Peitilisi taki: “Yu a ná wan bakaman fu a man, no?”

Ne Peitilisi piki taki: “Nono! Ná mi!”

18 Ma namo, da den futuboi anga den sikowtu di be e oli waki na a gaaman osu be meke wan koofaya faya fu den de a waan. We, ne Peitilisi seefi go taampu de e waan a faya tu. Bika a peesi be koo.

Den e akisi Masaa Jesesi sani

Mt 26:59-66; Mk 14:55-64; Lk 22:66-71

19 We, ne a moo hei apaiti begiman e akisi Masaa Jesesi wanlo sani fu den bakaman fi en, anga somen sani fu a leli fi en. 20 Ne Masaa Jesesi piki en taki: “Mi be de a lanti mindii alaten e leli sama. Mi be de a ini den keliki e leli sama, te go doo a Mama Keliki anga ala peesi pe den Dyu e kon makandii tu. Mi á be de bakabaka e taki sani. 21 We, saide meke na mi yu e akisi den sani de? Akisi den sama di be e yee den sani di mi be e leli den. Den sa sabi fu taigi u san mi be e taki.”

22 We ne, di Masaa Jesesi taki so, ne wan fu den sikowtu di be taampu de, naki en wan baala ana kwaa ne en sikin fesi taki: “On fa? Na so yu e taki anga a moo hei apaiti begiman fu a Mama Keliki?”

23 Ne Masaa Jesesi piki taki: “We, efu mi taki ogii, da taigi mi sowtu ogii mi taki? Ma efu na wan tuu sani mi taki, da saide meke yu e naki mi?” 24 We, ne Anasi sende en go anga teitei ana a Kayafasi, a moo hei apaiti begiman.

Peitilisi lei taki a á sabi Masaa Jesesi

Mt 26:71-75; Mk 14:69-72; Lk 22:58-62

25 We, da a yuu di Peitilisi taampu e waan faya de, ne den akisi en taki: “Yu na wan bakaman fu a man tu?”

Ma Peitilisi sitee, a taki: “Nono! Ná mi!”

26 Ne bakadati, ne wan futuboi fu a moo hei apaiti begiman, wan famii fu Maakusi, a man di Peitilisi be koti en yesi puu, akisi Peitilisi taki: “Na yu anga en mi be si a ini a dyali, no?” 27 Ma Peitilisi sitee baka. Ne wanten de, ne kokoliyekee, a kakafoo bali.

Masaa Jesesi taampu a Pilatesi fesi

Mt 27:1,2,11-14; Mk 15:1-5; Lk 23:1-5

28-29 Ne a taa dei fuuku mamanten, ne den komoto a Kayafasi, ne den tyai Masaa Jesesi go a Gaaman Pilatesi osu. Ma den edeman fu den Dyu seefi á go a ini a gaaman osu. Bika den be wani oli den seefi kiin, enke fa a leli fu den be taki. Bika den be wani nyan a Pasika. Na fu dati ede meke Gaaman Pilatesi komoto kon a den a doose. Ne a akisi den taki: “We, on sowtu ogii a sama ya du, meke u e tyai en kon a mi?”

30 Ne den piki en taki: “Efu a sama ya á be du ná wan ogii, u á be o tyai en kon a yu.”

31 We, ne Pilatesi taigi den taki: “We, u teke en, da u seefi kuutu en enke fa a weiti fu u e soi u.”

Ma den Dyu piki en taki: “We, a Loma weiti nái gi wi enke Dyu pasi fu u kii sama.” 32 We, da na so den wowtu fu Masaa Jesesi be kon tuu. Bika a be pingi den a fesi pilisisi fa a dede fi en be o dede.

33 We, ne Pilatesi go baka a ini en paleisi, na a pisi pe a kuutu be e oli, ne a kai Masaa Jesesi kon. Ne a akisi Masaa Jesesi taki: “We, san yu e taki? Yu na a kownu fu den Dyu?”

34 Ne Masaa Jesesi piki en taki: “A sani di yu akisi mi de, na yu seefi akisi en, efu na san taa sama be taigi yu fu mi?”

35 Ne Gaaman Pilatesi akisi en taki: “Oho! Fa yu e akisi mi so? I si taki mi na wan Dyusama? A ná yu eigi sama anga den hei apaiti begiman tyai yu kon a mi ya, no? San i du seefi?”

36 Ne Masaa Jesesi piki en taki: “Fa mi e tii sani enke kownu á de enke a tii fu kownu a goontapu ya. Bika efu a be de so, da den bakaman fu mi be o opo feti anga den sama, di kon kisi mi tyai kon poti ya. Ma nono! Mi kownu tii a ná fu a goontapu ya.”

37 We, ne Pilatesi taigi en taki: “We, da meke u taki, da yu na wan kownu?”

Ne Masaa Jesesi piki en taki: “A leti enke fa yu taki de. Mi na wan kownu! Na fu dati ede mi meke, mi kon a goontapu, fu soi den sama san na tuu. We, ala sama di lobi tuu, o go e aliki mi san mi e taki.”

38 Ne Gaaman Pilatesi taigi en taki: “Tuu? San na tuu?”

Den kuutu taki Masaa Jesesi mu dede

Mt 27:15-31; Mk 15:6-20; Lk 23:13-25

We, di Gaaman Pilatesi taki so, ne a go a den Dyu baka a doose. Ne a taigi den taki: “We, mi á fende sani na a sama di u tyai kon a mi ya ye, fu mi mu kuutu en taki a mu dede! 39 We, u aliki! Wi abi a gwenti fu te a Pasika o kai, fu mi losi wan sama puu a dunguu osu gi u. Da san u wani? U wani mi losi a kownu fu u ya gi u?”

40 Ma ala den pii den mofu e bali taki: “No! No! Wi á wani i losi en! Losi Balabasi gi u!” Da Balabasi na be wan abani.

19

1 Ma now, ne Pilatesi meke den teke Masaa Jesesi tyai gwe fu den wipi en. 2 Ne bakadati, ne den suudati teke wan tetei di gei agwago maka, ne den beei en kon enke wan kownu ati. Ne den toosi en gi Masaa Jesesi ne en ede suu. Ne den teke wan baaw lebi dyakiti, ne den wei gi en. 3 Ne den taigi en taki: “Odiyoo! Odiyoo Kownu fu den Dyu! Ne den e naki en ne en fesi.”

4 We, ne Gaaman Pilatesi go a doo baka, ne a taigi den taki: “We, u luku ya. Mi e tyai a sama ya kon a doo a u fesi. Mi á fende ná wan fowtu ne en. Da mi o losi en.” 5 We, da na so Masaa Jesesi kon a doo anga a maka ati ne en ede anga a dyakiti ne en sikin. Ne Gaaman Pilatesi taigi den taki: “We, u luku a sama ya, ye!”

6 Ma di den hei apaiti begiman anga den sikowtu fu a Mama Keliki si en, ne den bali taki: “U kii en! U kii en! U sipikii en a koloisi kii.”

Ne Gaaman Pilatesi taigi den taki: “We, u teke en, da u tyai go sipikii a koloisi! Ma miseefi á fende ná wan fowtu ne en.”

7 We, ne den Dyu piki en taki: “We, wi fende fowtu ne en, bika wi abi wan weiti di e soi wi taki a mu dede. Bika a be meke enseefi toon a Manpikin fu Masaa Gadu.”

8 We, di a gaaman yee den sama taki so, ne a moo feele. 9 We, ne a go baka a ini gaaman osu, ne a taigi Masaa Jesesi taki: “On kondee na fi yu?” Ma Masaa Jesesi á piki en. 10 Ne Gaaman Pilatesi taigi en taki: “Oho! Yu nái piki mi, no? Yu á sabi taki mi abi makiti fu meke den sipikii yu a koloisi kii, ma mi abi makiti fu meke den losi yu tu, no?”

11 Ne Masaa Jesesi piki en taki: “Yu á be poi abi ná wan sowtu makiti a mi tapu, efu a ná Gadu be gi yu en. Na fu dati ede meke a sama di i si tyai mi kon gi yu ya, du moo gaan ogii moo yu.”

12 Da fanafu a yuu de, ne Gaaman Pilatesi be e meke ala sowtu moiti fu losi Masaa Jesesi. Ma den Dyu e bali gi en taki: “Efi i losi a sama de gwe, da yu anga a moo gaan kownu a Loma Foto o kisi toobi. Bika wan sama di e meke enseefi toon kownu, na wan feyantiman fu a gaan kownu de.”

13 Da di Gaaman Pilatesi yee den wowtu ya, ne a meke Masaa Jesesi komoto kon a doo. Ne Gaaman Pilatesi go sidon na a sutuu fi en, a pe a be e sidon koti kuutu. Da na a sutuu fi en ya den be e kai, Hei Siton Tapu. Ma den Dyu be e kai en, Gabata. 14 Da den sani ya be e pasa na a seefi dei di den be seeka sani fu nyan a Pasika Piisii. Da a be sa de wan sani fu twalufu yuu so. Ne Gaaman Pilatesi taigi den Dyu taki: “We, u luku a kownu fu u ya!”

15 Ma den bali taki: “U kii en! U kii en! U sipikii en a koloisi kii!”

Ne Gaaman Pilatesi taigi den taki: “Na a kownu fu u, mi mu sipikii a koloisi kii?”

Ma den hei apaiti begiman piki en taki: “Wi ná abi ná wan enkii kownu boiti a moo gaan kownu a Loma Foto!”

16 We, di den taki so, ne Gaaman Pilatesi gi den en fu den tyai go sipikii kii a koloisi.

Den sipikii Masaa Jesesi a koloisi

Mt 27:32-44; Mk 15:21-32; Lk 23:26-43

We, ne na so den teke Masaa Jesesi, ne den tyai en gwe. 17 Da Masaa Jesesi seefi be e tyai a koloisi di den o sipikii en kii. Ne den e go te, den go doo na a peesi di den e kai, Bongo Pita Peesi. Ma den Dyu be e kai a peesi ya, Golgata. 18 Da na ape den sipikii Masaa Jesesi na a koloisi. Da den sipikii ete tu man makandii anga en tu. Wan ne en kukutuse ana, a taawan ne en letise ana. Masaa Jesesi seefi de a mindii. 19 Ma namo, da Gaaman Pilatesi be sikiifi wan sani poti na a koloisi fu Masaa Jesesi a tapu. Da a be sikiifi taki:

JESESI FU NASALETI

KOWNU FU DEN DYU

20 Da somen Dyu be leisi a sani di sikiifi na a koloisi a tapu anda. Bika a peesi pe den be sipikii Masaa Jesesi na a koloisi be de koosube fu a foto. Da a be sikiifi a sani ya a ini den tongo fu den Dyu, den Loma anga den Giiki sama.

21 Ma den hei apaiti begiman e go a Pilatesi taki: “Yu á mu sikiifi taki: ‘En na Kownu fu den Dyu!’ Ma i mu sikiifi taki: ‘A be taki en na Kownu fu den Dyu.’ ”

22 Ma namo, ne Pilatesi piki den taki: “San mi sikiifi, tan sikiifi!”

23 We, di den suudati sipikii Masaa Jesesi na a koloisi kaba, ne den teke den koosi fi en, ne den meke fo ipi fu ibii suudati sa fende wan ipi. Ma now, da a fika ete wan koosi fi en. Da a koosi ya á be nai, ma a be wan gaan pisi koosi. 24 Na fu dati ede den taigi den na den taki: “Meke wi á piiti en, ma meke wi iti lowte luku sama o wini en.” Da den sani ya pasa fu san sikiifi a Gadu Buku mu kon tuu. Bika Gadu Buku be sikiifi taki:

“Den paati mi koosi den na den,

den iti lowte fu paati mi koosi.”

25 Da a mma fu Masaa Jesesi anga en mma pikin sisa anga Maliya, a uman fu Kolopasi anga Maliya Makidala be taampu koosube fu a koloisi fu pe den be koloisi Masaa Jesesi. 26 We, di Masaa Jesesi si en mma taampu anga a bakaman fi en di a be lobi te, ne a taigi en mma taki: “Uman! Luku i pikin de!” 27 Ne bakadati, ne a taigi a bakaman fi en taki: “Luku i mama de!” Ne fanafu a ten de, ne a bakaman fi en de teke en ne en osu e solugu.

A dede fu Masaa Jesesi

Mt 27:48,50; Mk 15:36,37; Lk 23:46

28 Ma di Masaa Jesesi sabi taki a du ala den sani di a abi fu du, ne a taki ete wan sani fu meke ala sani di Gadu Buku sikiifi kon tuu. A taki: “Dee wataa kisi mi, baa!” 29 Ma namo, da den be abi wan patu anga wan sowtu win enke asin a ini. Ne den teke wan siponsu, sungu go a ini a win, ne den fasi en a wan tiki ede, ne den tyai go ne en mofu. 30 Ma di Jesesi diingi a asin kaba, ne a taki: “A kaba!” Ne na so a bendi en ede, ne a tapu boo.

Den sutu Masaa Jesesi ne
en sikin bansa

31 Ma fu di den edeman fu Dyusama be mu seeka sani fu nyan a Pasika Piisii, meke den go begi Gaaman Pilatesi, fu a sende sama go naki den bon fu den futu booko. Da den dede sikin fu den á be de na a koloisi a hii kina dei de. Bika a kina dei di e kon de, na be wan apaiti kina dei gi den. 32 We, na so den suudati kon, ne den booko den bon fu a fosi man futu. Ne den go, ne den booko den bon fu a taa man di den be koloisi de tu. 33 Ma di den kon fu booko den bon fu Masaa Jesesi, ne den si taki a dede kaba. Ne den á booko den moo. 34 Ma wan fu den suudati sutu en anga wan lansi ne en sikin bee. Ne wanten, ne buulu anga wataa lon komoto a ini en sikin kon a doo. 35 Da a sama di e taki den sani ya, ne enseefi si den anga ain. Da fa ai taki ya, da na tuutuu sani ai taki, fu te i yee den, fi i sa daai teke biibi. 36 Bika den sani di i si pasa ya, pasa fu den sani di sikiifi a Gadu Buku mu kon tuu. Bika Gadu Buku sikiifi taki: “Den ná o booko ná wan bon fi en.” 37 Da a wan taa peesi a taki baka taki: “Sama o si a sama di den sutu a sutu de.”

Den beli Masaa Jesesi

Mt 27:57-61; Mk 15:42-47; Lk 23:50-56

38 We, ne wan man den e kai Jowsef fu Alimateya Kondee, di be e waka a Masaa Jesesi baka tu kon. Dati be de wan kibii toli. Bika a be e feele den edeman fu den Dyu. Ne a go begi Gaaman Pilatesi, fu a puu a dede sikin fu Masaa Jesesi na a koloisi. Ne Gaaman Pilatesi gi en pasi. Ne a go, ne a go puu a dede sikin fu Masaa Jesesi. 39 Da Nikodeimisi, di be kon a Masaa Jesesi a wan neti seefi kon tu. Da a tyai sumee switi sani di den e seeka dede sikin te anga wan sani fu diitenti a dii kilo so. Da a be mokisa den sani ya te a mokisa. 40 Ne den teke a dede sikin fu Masaa Jesesi, ne den lolo en a ini weti koosi mokisa anga den sumee switi sani, enke fa den Dyu be gwenti beli dedesama. 41 Da koosube fu pe den be sipikii Masaa Jesesi, wan dyali be de. Da wan nyunyun geebi be de a ini a dyali ya, pe den á be beli ná wan sama ete. 42 We, da a kina dei be koosube fu kai. Da fu di a geebi be de koosube anga pe den be sipikii Masaa Jesesi na a koloisi kii, na dati meke den tyai en go poti a ini a geebi ya.

20

Masaa Jesesi weki komoto a dede

Mt 28:1-8; Mk 16:1-8; Lk 24:1-12

1 We, na a fosi dei fu a wiki, fuuku musude, ne Maliya Makidala go na a geebi fu Masaa Jesesi. Ma namo, di a go, ne a si taki a siton á de na a geebi mofu moo. 2 Na fu dati ede meke a lon go a Simon Peitilisi anga a taa bakaman fu Masaa Jesesi di a be lobi te. Ne a taigi den taki: “Den puu Masaa na a geebi, da wi á sabi pe den poti en.”

3 We, ne Peitilisi anga a taa bakaman fu Masaa Jesesi opo, ne den go na a geebi. 4 Den tu be makandii, ma a taa bakaman fu Masaa Jesesi lon pasa Peitilisi. Ne na so en fosi doo na a geebi. 5 We, ne di a bende luku, ne a si den sibi koosi wawan de. Ma a á go a ini a geebi. 6 We, ne Simon Peitilisi seefi doo. Ma en go te a ini a geebi. Ne a si den koosi di den be lolo Masaa Jesesi de. 7 Ma a angisa di den be tei Masaa Jesesi ede á be de a pe den taa koosi be de, ma a be de te a wanse a wan taa peesi. 8 Ma, ne a taa bakaman fu Masaa Jesesi di fosi be doo na a geebi go a ini a geebi tu. Ne di a si den sani, ne fosi a daai kon e biibi. 9 Bika te enke now, da den á be fusutan a wowtu di sikiifi a Gadu Buku taki Masaa Jesesi mu opo baka komoto a dede ete. 10 We, ne na so den bakaman fu Masaa Jesesi go baka a osu.

Masaa Jesesi miti anga
Maliya Makidala

Mt 28:9,10; Mk 16:9-11

11 Ma Maliya dati taampu a doose fu a geebi, ne a bali kee. Da di a kee te wan pisi, ne a bendi luku go a ini a geebi. 12 Ne a si tu Basiya fu Masaa Gadu Kondee*f15* sidon a pe a dede sikin fu Masaa Jesesi be de. Den de anga weti koosi fann. Wan fu den Basiya ya sidon ne en ede se. A taawan sidon ne en futu se, leti enke fa den be poti a dede sikin fu Masaa Jesesi.

13 Ne den taigi Maliya taki: “Uman! Saide meke yu e kee so?”

Ne a taigi den taki: “Den puu mi Masaa ya, da mi á sabi pe den tyai en go.” 14 Ne di a taki so, ne a daai fesi, ne a si Masaa Jesesi taampu taampu de. Ma a á be sabi taki na be Masaa Jesesi. 15 We, ne Masaa Jesesi taigi en taki: “Uman! Saide meke yu e kee so? Sama yu e suku?”

Ma Maliya denki taki na a man di be e kiinmi a dyali e luku den boomiki be e taki anga en. Na fu dati ede meke a taigi a man taki: “Masaa, efu na yu tyai en gwe, taigi mi, pe i poti en, mi sa go teke en.”

16 Ma now, ne Masaa Jesesi kai en taki: “Maliya!”

Ne Maliya daai en fesi, ne a bali taki: “Labuni!” Labuni wani taki, Mesiti, na Dyu Tongo.

17 Ne Masaa Jesesi taigi en taki: “Ná oli mi! Bika mi á go a mi Tata ete. Ma go a den baala fu mi, da taigi den taki, mi e opo go a mi Tata, di de a Tata fu u tu. Mi e go a mi Gadu di de a Gadu fu u tu.”

18 We, ne Maliya Makidala go taigi den bakaman fu Masaa Jesesi taki: “Mi si Masaa! Da na so so, a taigi mi.”

Masaa Jesesi soi enseefi gi den bakaman fi en

Mt 28:18-20; Mk 16:14-18; Lk 24:36-49; Ap 1:4-8

19 We, a seefi fosi dei fu a wiki de, di sapaten, da den bakaman fi en be de makandii a ini wan osu sooto sooto doo. Bika den be e feele den edeman fu den Dyu. Ne te fu den denki, ne Masaa Jesesi kon taampu a den mindii haa. Ne a taigi den taki: “Meke Masaa Gadu de anga u!” 20 Ne di a taigi den so, ne a soi den en ana anga en sikin bansa. We, now, ne den bakaman fu Masaa Jesesi piisii, te ná sipowtu, fu di den si Masaa. 21 Ne Masaa Jesesi taigi den ete wan toon taki: “Meke Masaa Gadu gi u koo ati fu libi, ye! Leti enke fa i si mi Tata be sende mi kon a goontapu, na soseefi mi e sende u tu.” 22 Ne di a taki so, ne a boo a den tapu vuuu taki: “U teke a Jeje fu Masaa Gadu. 23 Den sama di u o gi paadon fu takuudu anga ogii, o kisi paadon tuu. Ma sama di u á gi paadon, ná o kisi paadon tu.”

Masaa Jesesi soi enseefi a Towmasi

24 Ma Towmasi, wan fu den twalufu bakaman fu Masaa Jesesi, di den be e kai Toolengi*f16* tu, á be de a den taawan mindii, di Masaa Jesesi be kon a den. 25 Ne di a kon, ne den taa bakaman fu Masaa Jesesi taigi en taki: “Wi si Masaa!”

Ma a taigi den taawan taki: “Solanga mi seefi á si den sipikii maiki a ini en ana ini fu mi poti mi finga anga solanga mi á poti mi finga na a lansi mofu ne en sikin bansa, mi ná o biibi.”

26 Da baka aitin dei, di den bakaman fu Masaa Jesesi be de makandii baka a ini wan osu sooto sooto doo, da Towmasi be de a ini a osu ini anga den tu. Ne te fu den denki, ne Masaa Jesesi kon a ini a osu, ne a go taampu a den mindii dyan. Ne a taigi den taki: “Meke Gadu gi u koo ati fu libi, ye!” 27 Ne Masaa Jesesi taigi Towmasi taki: “Luku mi ana ya. Langa i finga kon fii a maiki a ini mi ana. Da tyai ana kon poti na lansi mofu a mi sikin bansa. I mu fika a fasi di yu abi de, taki yu ná biibi. Ma biibi!”

28 We, ne Towmasi bali taki: “Oho! Masaa Gadu, mi Gadu! Yu na mi Gadu!”

29 Ne Masaa Jesesi taigi en taki: “Towmasi! A di yu si mi anga ain fosi yu e biibi? We, seigi fu den sama di e biibi, winsi den á si anga ain.”

A bosikopu fu a hii buku ya

30 Da Masaa Jesesi du somen somen taa maiki ete a den bakaman fi en fesi, di á sikiifi a ini a buku ya. 31 Ma den sani ya sikiifi fu u mu biibi taki, Jesesi na a Kelestesi, a Manpikin fu Masaa Gadu. Da te u e biibi so kaba, da u o fende a tego libi, fu di u anga en de wan.

21

Masaa Jesesi soi enseefi gi seibin bakaman fi en

1 Ne bakadati, ne Masaa Jesesi tyai enseefi kon soi den bakaman fi en ete wan toon na a ze den e kai Tibeliyasi. Da a toli waka so: 2 Wan fu den toon, da Simon Peitilisi anga Towmasi, di den be e kai Toolengi*f17*, anga Nataniyeli, di fu a peesi di den e kai Kaana, na a pisiwataa fu Galileya, anga den tu manpikin fu Da Sebedi anga ete tu taa bakaman fu Masaa Jesesi be de a wan peesi.

3 Ne Simon Peitilisi taigi den taki: “Mi o go a onti towe seepi a liba!”

Ne den taigi en taki: “Wi o go anga yu tu.” We, ne den opo go a ini a boto. Ma a hiihii neti de, den á kisi ná wan sani.

4 Ne a seefi dei de, fuuku mamanten, ne Masaa Jesesi kon taampu a mofu wataa de. Ma den bakaman fi en á be sabi taki na Masaa Jesesi de ape. 5 Ne Masaa Jesesi akisi den taki: “Pikin, san u kisi?”

Ne den piki en taki: “Iya, nono!” 6 Ne a taigi den taki: “U iti a seepi fu u go na a letise fu a boto, da u sa kisi.” Ne den iti den seepi, ne den kisi fisi tee, den á poi ali a seepi kon a tapu.

7 Ma a bakaman fu Masaa Jesesi di a be lobi te, taigi Peitilisi taki: “Na Masaa Jesesi de ape!” We, di Simon Peitilisi yee taki, na Masaa Jesesi de ape, ne a wei en koosi baka esi, bika a be puu en koosi fu di a be e go fisi. Ne, dyulu, a dyombo a liba. 8 Ma den taa bakaman fu Masaa Jesesi kon a sikin soo anga a boto, bika den be sa de wan sani fu wan ondoo meiti so fu sikin soo. We, ne na so den ali a seepi kon anga den fisi ne en. 9 We, di den kon a soo, ne den si taki koofaya be de leti leti de anga fisi ne en tapu e losi. Da soseefi beele be de tu.

10 Ne Masaa Jesesi taigi den taki: “U tyai wantu fu den fisi di u kisi dyonson de kon gi mi.” 11 Ne Simon Peitilisi go a ini boto, ne a ali a seepi kon a soo. Da a seepi be fuu anga wan ondoo feifitenti a dii gaanbigi fisi. Ma anga ala fa a seepi ya be abi den tyaipi fisi ya, toku a á piiti.

12 Ma Masaa Jesesi taigi den taki: “U kon meke u nyan.” Ma ná wan fu den bakaman fu Masaa Jesesi di be e peefuu fu akisi en taki, sama a yu? Bika den be sabi taki na Masaa. 13 We, ne Masaa Jesesi kon, ne a teke a beele, ne a paati gi den. Da soseefi a teke den fisi paati gi den tu. 14 Da disi na di fu dii toon, di Masaa Jesesi tyai enseefi kon soi den bakaman fi en baka di a weki baka komoto a dede.

Masaa Jesesi e taki anga Peitilisi

15 Ne di den kaba nyan, ne Masaa akisi Simon Peitilisi taki: “Simon, manpikin fu Johanisi! I lobi mi moo enke den taa bakaman fu mi ya?”

Ne Simon piki en taki: “Iya, Masaa! I seefi sabi taki mi lobi yu.”

Ne Masaa Jesesi taigi en taki: “Luku den pikin sikapu*f18* fu mi bun.” 16 Ne Masaa Jesesi akisi en di fu tu toon taki: “Simon, manpikin fu Johanisi! I lobi mi?”

Ne Simon piki en taki: “Iya, Masaa! I seefi sabi taki mi lobi yu.”

Ne Masaa Jesesi taki en taki: “Luku den sikapu fu mi.” 17 Ne Masaa Jesesi akisi en di fu dii toon taki: “Simon, manpikin fu Johanisi, i lobi mi?”

We, now, ne Peitilisi ati booko, fu di Masaa akisi en di fu dii toon taki, efu a lobi en. Ne a taigi Masaa taki: “Masaa! Yu sabi ala sani. Iseefi sabi tu taki mi lobi yu.”

Ne Masaa Jesesi taigi en taki: “Luku den sikapu fu mi. 18 Fu tuutuu mi e taigi yu Simon, di i be moo yonkuu, da iseefi be e wei i koosi, da i be e go a pe i be wani. Ma te yu o gaandi, da yu o langa i ana fu sama tei koosi gi yu, da den o tyai yu go a pe yu á be sa wani go.” 19 Ma Masaa Jesesi taigi Peitilisi a sani ya, fu pingi en a fesi, fu a be sabi fa en dede o waka. Da a dede fu Peitilisi ya, o hei Masaa Gadu. Ne di a taigi en so kaba, ne a kai en taki: “Kon go anga mi.”

Bakaman fu Masaa Jesesi mu
fusutan en bun

20 Ma di Peitilisi daai luku baka, ne a si taki a bakaman fu Masaa Jesesi di a be lobi te, e waka ne en baka tu. Da na a seefi bakaman fu Masaa Jesesi ya be sidon koosube fu Masaa Jesesi di den be e nyan a Pasika Piisii na a neti, di a be akisi en taki: “Masaa, sama na a sama di o seli yu?”

21 We, di Peitilisi si en, ne a akisi Masaa Jesesi taki: “Masaa, fa fu a sama de? San o pasa anga en dati?” 22 Ne Masaa Jesesi taigi en taki: “Efu mi wani a tan a libi fu te mi kon baka, san fi i de ne en? San yu mu du, na waka yu mu waka a mi baka.” 23 Ne fanafu a ten de, ne den taa bakaman fu Masaa be abi wan taki e taki den na den taki, a bakaman fi en ya, ná o dede. Ma Masaa Jesesi á be taki, taki a á be o dede. Ma a be taki: “Efu mi wani a tan a libi fu te mi kon baka, san fi i de ne en?”

24 We, na a seefi bakaman fu Masaa Jesesi de, ne i si e taigi yu den sani ya. Da soseefi ne en sikiifi a buku ya tu. Da wi sabi taki den sani di ai taki puu komoto ne en mofu na tuu.

A kaba pisi fu a buku

25 Da Masaa Jesesi du somen taa sani ete. Ma, efu den mu poti ala den sani di a du ya, wan fu wan a buku, da mi á biibi taki hii goontapu o poi oli ala den buku di den sa sikiifi ya.

Apaiti

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

14

15

16

17

18

19

20

21

22

23

24

25

26

27

28

Apaiti Bosikopuman

Den sani di den apaiti bosikopuman fu Masaa Jesesi du

Wan wowtu a fesi

Da na Dataa Lukasi di sikiifi a Bun Nyunsu fu Lukasi, ne en sikiifi a buku ya. Da soseefi a sikiifi a buku ya gi Teyofili, wan bun mati fi en. Da a sikiifi den sani ya 80 te go miti 90 yali baka di Masaa Jesesi be meke kon a goontapu.

A mama fu a toli fu a buku ya e soi wi fa den bakaman fu Masaa Jesesi be e paati a Bun Nyunsu fu Masaa Jesesi a den kondee kondee anga a kaakiti fu a Jeje fu Masaa Gadu di be kon a den tapu. Den bigin a Jelusalem anga den taa kondee fu Judeja de, te go miti Samaliya Kondee. Na so den go a den kondee kondee di be de a goontapu na a pisiten de. Leisi 1:8.

U kai a buku ya Apaiti Bosikopuman, ma efi i luku en bun, da a nen ya á bun. Den be mu kai en, Den wooko fu a Jeje fu Masaa Gadu. Bika a ná den apaiti bosikopuman du den foondoo wooko, ma na a Jeje fu Masaa Gadu du den foondoo wooko ya. Da a á taki sani fu ala den apaiti bosikopuman fu Masaa Jesesi, ma a taki sani fu Peitilisi anga Pawlesi moo ipi.

Da den toli fu a buku ya paati a tu gaan pisi. Bigin wan te go miti di fu twalufu ede maiki, da Peitilisi nen e moo kai. Ma fu bigin tin na dii te go miti a kaba pisi, da Pawlesi nen e moo kai. Bika a Jeje fu Masaa Gadu be e wooko anga Peitilisi e paati a bosikopu a Judeja Kondee gi den Dyusama. Ma anga Pawlesi a be e wooko fu paati a bosikopu gi den sama di á de Dyu.

Da den sani di Lukasi sikiifi ya, na sani di a be yee sama be e taki anga san enseefi be akisi sama tu. Ma efi i leisi bun, da yu o si taki a somen peesi, da enseefi be de a ini tu.

1

Masaa Jesesi fika wooko gi den apaiti bosikopuman fi en

1 Mi lobi mati Teyofili! Na mi Lukasi e sikiifi a buku ya gi yu. A taa buku di mi be sende gi yu kaba, be soi san Masaa Jesesi be du, anga fa a be leli sama. 2 Mi be sikiifi fa a wooko te doo a dei di Masaa Gadu puu en ya libilibi go poti ne en kondee a tapu anda. Ma fosi dati, da a Apaiti Jeje di teke en hii libi abaa be piki en fa fu taigi en apaiti bosikopuman, fu wooko go doo. Na den dati a teke poti fika a baka ya, fu paati en bosikopu. 3 Bika di a dede weki baka, da na den ai soi enseefi libilibi somen leisi. Hii fotenti dei, fu den si fa a dede weki tuu. Soseefi ai leli den moo sani, fu sabi fa Masaa Gadu poti fu tii sani.

4 Wan fu den leisi di a soi den enseefi, namo a tapu den taki, den á mu komoto a Jelusalem Foto ete. Bika na ape den o fende a gaanbigi bun di Masaa Jesesi be taigi den kaba taki, en Tata be paamisi. 5 Bika a ná o langa, da san o pasa de sa bigi moo fa Johanisi be e teke wataa dopu sama. Bika na Masaa Gadu o teke en Apaiti Jeje dopu den.

6 Wan fu den taa leisi di a soi den enseefi, ne den akisi en efu na a pisiten ya kaba, a o tii Dyu Kondee enke fa Masaa Gadu be paamisi, fu sende a edeman de kon enke kownu. Efu na a pisiten ya a o meke Dyu Kondee toon a moo hei kondee fu goontapu. 7 Namo a piki taki: “U ná abi fu sabi ala dati. Mi Tata, Masaa Gadu á gi u pasi fu dati. En wawan namo sabi. Bika ne en poti a dei anga a ten fu ala dati. 8 Ma sabi namo taki, Masaa Gadu Apaiti Jeje o teke u hii libi. A o gi u kaakiti, fu puu mi toli taigi taawan a Jelusalem Foto doo Judeja pisiwataa. Soseefi Samaliya pisiwataa doo ala taa uku fu goontapu.”

Fa Masaa Jesesi komoto a goontapu gwe a Masaa Gadu Kondee

9 Den be taampu makandii di Jesesi kaba soi den so. Ne den si en futu e opo komoto a doti, da ai gwe a tapu, te pasa den woluku anda. Ne wan woluku wai tapu en. Na so Masaa Gadu opo en tyai gwe ne en kondee a tapu anda. 10 A kon fu den de ape e luku tapu naamo, fa a gwe so. Te fu den denki, tu Basiya fu Masaa Gadu Kondee*f1* anga weti koosi taampu a den mindii de. 11 Namo den Masaa Gadu Kondee Basiya taigi den taki: “Den manengee fu Galileya pisiwataa ya! San u taampu e luku ete? A Jesesi di opo gwe a tapu tide ya, na leti ya a o saka wan dei baka komoto a tapu anda.”

San den apaiti bosikopuman fu Masaa Jesesi du di a gwe?

12 Namo den be taampu makandii na a mongo di abi a nen fu Oleifi. A á de faawe fu Jelusalem Foto, ma na wan kilomeiti faawe so. Da di sani waka so kaba, ne den komoto de gwe a Jelusalem Foto. 13 Di den doo anda, ne den subi go a tapu sodoo na a kambaa pe den be e tan na a yuu di den de a Jelusalem Foto de. Den be de ape:

Peitilisi

Johanisi

Jakowbesi

Andeleyasi

Filipi

Towmasi

Baatomeyosi

Mateyesi

Jakowbesi, a manpikin fu Alefeyosi

Simon Selotu*f2*

Judasi, a manpikin fu Jakowbesi.

14 Somen leisi den be e miti makandii, fu tei ati oli doo anga begi. Maliya, a mma fu Jesesi anga den taa baala fu Jesesi be de ape tu. Wan duupu taa uman seefi.

Fa den apaiti bosikopuman poti wan taa man a Judasi peesi

15 Namo wan fu den dei, ne Peitilisi opo taampu a den mindii. Den be de ape wan ondoo anga twenti biibisama so.

16 Namo a taigi den taki: “Biibiwan! U ala sabi taki, na Judasi tyai sama go kisi Masaa Jesesi. Dati waka enke fa a Apaiti Jeje fu Masaa Gadu be piki Kownu Dafeti a fositen, fu sikiifi. 17 Da a kon, na Masaa Jesesi seefi be teke Judasi makandii anga wi taa elufu poti fu du en wooko.”

18 A Judasi ya na di be tyai sama go kisi Jesesi. Ne a teke a moni di den pai en fu dati go bai wan hii pisi doti. Ma bakadati, a teke tetei tei lenge lenge enseefi kii. Namo a koti komoto anda kai kon anga mindii fesi a doti, basi en hii bee tutu komoto a doo. 19 Di sama fu Jelusalem Foto yee a toli de, ne den kai a doti pe a moni fi en bai, Akeldama. Dati taki, a ini den tongo, Buulu Doti.

20 Namo Peitilisi taki ete taki: “Fa a de, a hii peesi fu Judasi fika fu busi goo tapu. Sama á de fu go tan ape moo wanten. Dati waka enke fa Masaa Gadu be piki Kownu Dafeti a fositen fu sikiifi na a singi buku den e kai Psalm. Bika a be sikiifi taki:

‘Ala a peesi fi en fika fu busi goo tapu.

Sama á de fu go tan ape moo wanten.’

Ma a be sikiifi tu taki:

‘Poti wan taawan ne en peesi, fu du a wooko.’ ”

21 Namo Peitilisi taki ete taki: “Da wi fanowdu wan taawan a u mindii ya fu poti na a wooko a Judasi peesi. Ma a mu de wan man di be waka makandii anga wi na a hii yuu di u be e lontu makandii anga Masaa Jesesi. 22 A be mu waka makandii anga wi komoto fu a ten di Johanisi be e dopu sama go doo a ten di Masaa Jesesi opo gwe a tapu ya. Bika na sowan man namo sa fiti, fu poi taampu makandii anga wi taa elufu, fu bali a nyunsu taki, a dede weki kon a libi ya baka tuu.”

23 Namo, den wegi go kon. Ne den fende tu man di fiti fu teke Judasi peesi, Jowsef anga Matiyasi. A Jowsef ya be abi ete tu taa nen, den be e kai Balisabasi anga Yestesi. 24 Namo den begi Masaa Gadu taki: “Masaa! Gaantangi, soi wi on di fu den tu u mu teke poti na a wooko! Bika na yu e si ala sama ati. Da yu sabi on di fiti fu du a wooko. 25 Te i soi wi, da u sa teke dati poti a Judasi peesi, fu du a apaiti bosikopuman fu Masaa Jesesi wooko. Bika a dede komoto a u mindii, fu go na a peesi di fiti en, fu san a du.” 26 Namo, den daai wan sowtu sani, fu koti luku on di fu den tu man ya mu wini a wooko. Matiyasi wini, ne den poti en a den taa elufu apaiti bosikopuman fu Masaa Jesesi kon toon twalufu apaiti bosikopuman baka.

2

A fosi dei di Masaa Gadu sende a Jeje fi en kon a den biibiwan

1 A feisiti dei den e kai Penkisite be doo. Dati na seibin wiki baka Pasika feisiti. Dyusama e kon makandii a Jelusalem Foto fu gi Masaa Gadu daa, fu lepi nyanyan di den puu a goon. Den biibiwan be mokisa a wan peesi. 2 Wanboo wanboo so, ne den e yee wan sani e bali a tapu a doose anda huuw, enke wan gaan winta e wai. A sani wai kon fuu a hii osu ini pe den de. 3 Namo, den si wan sani a den fesi de gei somen tongo fu faya leti mokisa a wan gaan bosu. Da ai wai paati, wan fu wan e go kisi ibii biibiwan de. 4 Na so a Apaiti Jeje fu Masaa Gadu teke ibiiwan hii libi abaa. Da ai gi ibiiwan, wan taa kondee sama tongo, di enseefi á be sabi taki. Ibiiwan fende a sowtu tongo di a poti gi en.

5 A pisi yuu ya, da sowtu a sowtu Dyusama di e tan a taa taa doose kondee fu goontapu be kon a Jelusalem Foto de. Na be Dyusama di lobi Masaa Gadu. 6 Namo den yee a gaan takitaki fu den biibisama. Ne den booko go taampu e luku anga ala foondoo. Bika ibiiwan fu den e yee a tongo di a diingi ne en mma bobi. Den biibisama e taki den sowtu a sowtu tongo fu den.

7 Ai foondoo den tuutuu, a dyombo den. A kon fu den e akisi taki: “A ná soso Galileya pisiwataa sama de ape, no? 8 Da fa den du poi taki den sowtu a sowtu tongo di ibiiwan fu wi e taki a den sowtu a sowtu kondee pe u komoto?”

9 Den Dyusama di be kon aliki den biibiwan de, be komoto a tyaipi sowtu kondee kon a Jelusalem Foto de. Taawan komoto na a pisiwataa fu Paltiya. Taawan komoto a Meidiya. Taawan komoto a Elam. Taawan komoto a Mesopatamiya. Taawan komoto a Judeja. Taawan komoto a Kapadosiya. Taawan komoto a Pontesi. Taawan komoto a Asiya. 10 Taawan komoto a Filigiya. Taawan komoto a Pamfiliya. Taawan komoto a Egepte Kondee. Taawan komoto a Sileni Foto a Libiya Kondee. Taawan na foluku fu Loma Foto di e tan a Jelusalem Foto de. Foluku fu Loma Foto seefi di teke fu dini Masaa Gadu na a fasi fu Dyusama. 11 Dyusama di e tan na a gaan tabiki Keleita Kondee seefi tu. Dyusama seefi fu Alabiya Kondee. Ala den sowtu a sowtu kulu ya taki: “Wi abi sowtu a sowtu tongo e taki. Ma fa Galileya sama du poi taki den so? Bika den e taki gaan foondoo sani di Masaa Gadu e du, da wi e fusutan den.”

12 Den sama foondoo te, ne den á sabi san fu du. Taawan e taigi taawan taki: “San wani taki a sani di e pasa ya?” 13 Da taawan e deleigi taki: “Fu poi meke a sani de, da na tyaipi win namo den musu diingi duungu so.”

Peitilisi soi san Masaa Gadu be taki mu pasa

14 Namo, Peitilisi anga den taa elufu apaiti bosikopuman fu Masaa Jesesi wai kon taampu a fesi. Ne Peitilisi bali taki: “Ala Dyusama di de a Jelusalem Foto ya! Aliki bun fu yee san mi o taki!” 15 Namo a taki: “Fa u sa pakisei taki, wi ya diingi duungu? Bika wi ala enke Dyusama sabi taki, u á gwenti diingi duungu neigin yuu mamanten. 16 Ma dati na san a fositen apaiti takiman fu Masaa Gadu di den e kai Joweli be taki. Bika a be taki:

17 ‘Mi enke Masaa Gadu taki: “Luku fa mi o wooko a ini den dei na a ten pe goontapu o de fu kaba.

Mi o sende mi Apaiti Jeje go na ala sowtu sama.

Da a o piki yu umanpikin anga yu manpikin, fa mi fiti sani poti fu waka.

Foondoo fasi enke na deen, na so yonkuman a u mindii de o si san mi wani.

Gaansama de seefi o deen tuutuu san mi fiti poti fu du.

18 Uman anga man di e dini mi,

winsi den soi lagi, ma den o fende mi Apaiti Jeje tu.

Da a sa piki denseefi san fu taigi taawan.

19 Soseefi hii goontapu foondoo sani o pasa a tapu anda fu si.

Ondoo goontapu ya dati maiki fu san e pasa o soi fa mi bigi.

Buulu o kai, gaan faya o koti anga ala gaan koko somoko.

20 A san a tapu anda o kon dunguu.

A mun o kon lebi enke buulu.

Na so o pasa fosi a gaan dei fu Masaa kon doo.

21 Ma ibiiwan di teke fu bali kai Masaa, fu suku yeepi,

da a o puu en a dede, gi libi tego.” ’ ”

22 Namo Peitilisi taki ete taki: “Mi eigi Dyusama ya! Aliki! Jesesi di goo a Nasaleti Foto, Masaa Gadu poti tuutuu kaakiti gi en hii libi. Da ai du foondoo sani enke maiki fu si taki, na Masaa Gadu seefi e wooko de. Leti a wi kondee ganda ya a meke a waka lontu so. Bika a wani u sabi taki, ne en gi en pasi, fu wooko so. 23 A Jesesi ya na di Dyusama ya be kisi gi taa foluku kii. Ma Masaa Gadu be sabi dati a fesi. Ne enseefi be poti taki, dati musu fu pasa. 24 Ma dede á poi kwinsi en oli nama, enke fa ai kwinsi ala taa sani e dwengi anga pen. Bika Masaa Gadu makiti fu weki en, bigi moo dede. 25 Dati waka enke fa Masaa Gadu be piki en apaiti takiman Kownu Dafeti a fositen fu sikiifi taki:

‘Mi e si fa Masaa Gadu de a mi se ala yuu.

Ai yeepi mi,

meke sani á poi du mi.

26 A piisii di dati e gi mi bigi a mi ati!

Mi e poolo singi anga tongo.

Bika mi o dede seefi, ma mi ati koo ete.

Mi e fitoow Masaa Gadu, fu san a poi du gi mi.

27 A ná o fika mi a dedekondee*f3*.

A Apaiti Sama fi en ya, noiti a o meke dati sikin dugu dugu dede loto poli.

28 Bika Masaa Gadu soi mi fa fu sabi waka go fende libi tego.

Da ai piisii mi ati tuutuu, fu fa a de anga mi so.’ ”

29 Namo Peitilisi taki ete taki: “Mi eigi Dyu Kondee baala! Sabi taki, wi avo Kownu Dafeti be e sikiifi, ma a ná enseefi a be e taki. Bika u si taki, en dati dede, te den beli. En geebi de fu si leti a goontapu ya ete. 30 Ma a be e sikiifi sani di Masaa Gadu be e piki en, anga ala sweli seefi taki, dati musu fu pasa so. Masaa Gadu taki: ‘Wan bakaten pikin fu Dafeti paansu, na dati mi o gi yu kownu sutuu, fu tii sani enke yu seefi.’ A Dafeti ya na be tuutuu apaiti takiman fu Masaa Gadu, di ai piki san a fiti poti fu du. 31 Ne a be poi sikiifi a fesi fa a Kelestesi o dede weki kon a libi ya baka, fu tii ala sani. Bika a be sikiifi taki, dede ná o poi oli en. En dugu dugu sikin seefi noiti o loto poli.”

32 Namo Peitilisi taki ete taki: “Da sabi taki, Masaa Gadu weki a Jesesi kon a libi baka tuu. Wi ya si dati anga ain, fu piki u de. 33 Soseefi a kaakiti fu Masaa Gadu opo en tyai gwe a tapu anda, na a moo hei peesi ne en letise ana. Wi Tata, Masaa Gadu gi en a Apaiti Jeje fi en, di a be paamisi. Da ai gi sama dati enke fa u si pasa anga wi tide ya.”

34 Namo Peitilisi taki ete taki: “Da kaba pakisei taki, san Kownu Dafeti be sikiifi de taki, ne enseefi ai taki. Bika a á opo libilibi gwe a tapu a Gadu Kondee. Ma a be sikiifi taki:

‘Masaa Gadu taigi mi Masaa taki:

“Sidon a mi leti ana se ya,

35 te enke mi meke ala den feyanti fi yu

toon yu futu bangi.” ’ ”

36 Namo Peitilisi taki ete taki: “Da meke a hii Islayeli foluku ya seefi sabi taki, na a Jesesi ya, Masaa Gadu poti fu ala taawan kai Masaa. Soseefi a poti en, fu de a Kelestesi, di a be paamisi fu tii ala sani. Ne en seefi u de be poti sipikii kii a koloisi.”

37 Namo di Peitilisi e taki, da den sama be e aliki. A hii toli ya kwinsi den na ati. Ne den akisi Peitilisi anga den taa elufu apaiti bosikopuman taki: “Baala! Wi ya dati á sabi san fu du! Na u de mu soi wi san fu du.”

38 Namo den Peitilisi piki taki: “U mu daai libi, fu teke dopu a ini a nen fu Jesesi Kelestesi. Meke Masaa Gadu sa gi u paadon, fu u takuudu anga ogii. Soseefi, a o meke u fende a gaanbigi bun di taki, en Apaiti Jeje kon teke peesi a ini u. 39 Bika na Masaa Gadu seefi be paamisi ibii sama a Apaiti Jeje ya. Yu de seefi tu anga ala u paansu bakaten seefi. Soseefi ala taa sama, winsi pe te den de. A sa gi ala sama di a teke toon fi en seefi dati.” 40 Namo Peitilisi taki taa sani ete, fu meke den sama si fa a yeepi fu Masaa Gadu de fanowdu. Namo a wasikoi den taki: “Kon komoto a ini a sitaafu di Masaa Gadu mu gi ala takuuduman di e libi nownow.” 41 Namo somen fu den de biibi ala san Peitilisi taki te go teke dopu. A dei de na wan dii dunsu sama go a ini a biibi, fu toon biibisama tu.

Fa den fosi biibisama be libi makandii

42 Da sama di teke a biibi be poti denseefi, fu tei ati oli doo, fu teke leli, anga fu du san den apaiti bosikopuman e soi den. Soseefi den be lobi kon mokisa makandii enke biibisama. Da den e booko beele nyan makandii enke fa Masaa Jesesi be soi den, fu nyan pakisei a dede fi en. Den be e tan makandii e begi naamo tu. 43 Da den apaiti bosikopuman e du gaan foondoo sani naamo enke maiki fu si de taki, Masaa Gadu de anga den. Ala sama be abi gaan lesipeki fu san e pasa a den mindii. 44 Ala sama di be teke a biibi be mokisa libi enke wan makandii anga denseefi. Den be e yeepi den seefi a sani anga san den abi. 45 Somen leisi son fu den be e seli gudu di a abi, fu teke a moni paati gi di fanowdu yeepi. Na so ibiiwan be e fende san a abi fanowdu. 46 Ibii dei den be e go makandii, fu begi na a Mama Keliki anda. Den be e kai den seefi kon nyan a den seefi osu. Den á be abi giili ati fu dati, ma anga ala switi fasi na ati. 47 Den be e gafa Masaa Gadu. Ala sama be abi apaiti lesipeki fu den. Ibii dei Masaa Jesesi be e tyai yeepi, fu moo sama komoto a takuudu anga ogii, da a kulu e goo.

3

Pe Peitilisi anga Johanisi go
miti wan lanman

1 Da wan fu den dei, dii yuu bakadina so, ne Peitilisi anga Johanisi e go na a Mama Keliki, fu go begi. Bika Dyusama be gwenti go begi anda den ten de. 2 Namo den de fu pasa na a doo di abi a nen fu Moi Doo, fu go a ini a Mama Keliki. Ma wan lanman be sidon na a doo mofu de. Senten en mma meke en, ne a de lan lan, a á poi waka. Ibii dei, sama e diki en tyai go saka de, fu begi moni. Da ai fiingi ana naamo e begi ala sama di e kon e gwe.

3 Namo a si Peitilisi anga Johanisi e waka kon a ini a Mama Keliki. Ne a fiingi ana wanten go begi den seefi. 4 Ma den towe ain luku en dunn ne en mindii fesi. Ne Peitilisi taigi en taki: “Luku wi bunbun baka.” 5 Namo a lanman luku den a den mindii fesi baka. Da ai pakisei taki: “Mi o fende wan bun a den tu man ya.”

6 Namo Peitilisi taigi en taki: “Moni anga taa sowtu gudu, dati mi ná abi, fu gi yu! Ma na san mi abi, dati mi e gi yu. A ini a nen fu Jesesi Kelestesi fu Nasaleti Foto, opo waka wanten!”

7 Namo Peitilisi langa ana hali en letise ana, fu a opo taampu. Wanten so den futu fi en kisi kaakiti taanga a doti, fu waka. A betee. 8 Namo a dyombo opo taampu, da ai waka e go e kon. A á sabi pe fu poti enseefi. Ai waka e daai e lontu e dyombo a tapu, da ai bali e gafa Masaa Gadu. Na so ai waka e gwe makandii anga Peitilisi anga Johanisi a ini a Mama Keliki tu.

9 Ala sama ape si fa ai waka e bali e gafa Masaa Gadu. 10 Da den e taki: “Na a lanman di á be poi waka de ape. A be lobi sidon na a doo mofu fu Moi Doo e begi moni.” Den sama foondoo te, den á sabi san fu du, fu san pasa anga a lanman de. 11 Namo a go oli Peitilisi anga Johanisi na ana. Ala sama ape booko kon taampu e foondoo. Den be de na a baikon di meke langa langa a bansa se fu a Mama Keliki, den e kai Salomo Baikon.

Sama booko kon taampu lontu
den Peitilisi?

12 Namo di Peitilisi si den kon lontu so, ne a taigi den taki: “Mi eigi Dyu! U e foondoo fu san pasa ya? Ma ná taampu luku wi ya enke na wi abi kaakiti betee a lanman! A ná bun libi fu wi tu meke u poi du dati!” 13 A taigi den doo taki: “Na Masaa Gadu du a foondoo wooko ya. Wi avo Abalaham be e dini en. Isaki anga Jakopu doo ala taa avo tu. A gi en wookoman Jesesi dyendee. Ma u enke Dyusama ya be kisi en gi Gaaman Pilatesi, fu du ogii anga en gi u. Ma a á be poi fende fowtu fi en, fu sitaafu so, ne a be wani u losi en. Ma u á be wani, bika u á be abi bisi anga en. 14 Ma u meke a losi wan gaan ogii ati man di e kii sama, pe fi en. U be si ala dati enke wan bun Gaaman Pilatesi du gi u. U á be abi bisi anga di de letiopu ala yuu a Masaa Gadu fesi anga ala hii libi kiin sai gi en. 15 Soseefi ne en Masaa Gadu poti fu tyai sama go fende a libi fi en. Ma u dati poti en kii. Ma Masaa Gadu dati weki en kon a libi baka. Wi ya si dati anga ain, fu piki u de. 16 Na a seefi Jesesi de kaakiti fu du foondoo sani so. Na a biibi namo di a lanman ya poti a ini a nen fi en, ne a nen fi en betee en. Ne a futu fi en di u seefi be sabi taki, lan kon taanga a doti so. A betee leti a wi ala fesi tide ya, fu u sa si dati anga ain.”

17 Namo a taki ete taki: “Mi eigi Dyu foluku! Na u be du ogii anga en te doo kii en seefi. Ma saide u be poi du dati? U á sabi, den edeman fu Dyu keliki di e taki gi kondee ya seefi á sabi tu. 18 Ma sabi now taki, Masaa Gadu be piki en fositen fu sikiifi taki, dati musu fu pasa anga en. Den be sikiifi taki, a Kelestesi di paamisi fu sende kon tii ala sani, dati o teke pina fosi te doo dede seefi.”

19 Namo a taki ete taki: “Ma luku san fu du now! Fii tyali fu u takuudu anga ogii. Da daai libi! Meke Masaa Gadu sa gi u paadon taki, a figi ala san u be du pasa kaba. Soseefi, u jeje libi o fende kaakiti, fu poi libi a hii pisi yuu ya anga boo. 20 Na sowan fasi u sa libi go doo a dei, di a o sende a Kelestesi kon baka gi u, fu tii ala sani. Dati na Jesesi di a be paamisi langa ten a fesi kaba. 21 A opo gwe a tapu nownow, fu te enke a yuu kisi di a fiti poti fu seeka ala sani kon nyun. Dati o waka enke fa apaiti takiman di hii libi kiin gi en be sikiifi, fa a o seeka ala sani kon nyun.”

22 Namo a taki: “Masaa Gadu be piki en fositen apaiti takiman Mosesi, fu sikiifi taki: ‘Masaa Gadu paamisi en moo gaan apaiti takiman, fu tyai a foluku enke fa mi be tyai a foluku. A o meke libisama enke ibii taa sama, ma na dati taki ibii taawan mu teke. 23 Sama di á wani teke en taki ná o poi libi a ini Masaa Gadu foluku. Ma a o dede komoto a ini dati.’ 24 A be piki taa fositen apaiti takiman tu, fu sikiifi sani fu dati. Komoto fu Samuweli doo ala taawan di waka ne en baka be sikiifi. Na san a be piki den taki, musu fu pasa e pasa na a ten fu wi ya.”

25 Peitilisi soi ete taki: “Da fa Masaa Gadu be piki apaiti takiman a fositen, fu sikiifi gi wi avo, da na wi enke bakaten pikin fu den ya mu wooko anga a kuudei di a be fiti anga den de. Luku san a be taigi wi moo gaandi avo Abalaham taki: ‘A Kelestesi o meke a ini a paansu sama fi yu, fu seigi hii goontapu.’ 26 We, da a sende en wookoman Jesesi kon a u mindii ya kaba. A fosi peesi pe a bigin wooko, da na u kondee ya a kon, fu seigi u taki, a o puu u a takuudu anga ogii.”

4

Fa den tyai Peitilisi anga Johanisi go a kuutu fesi

1 Na ape den de e taki anga den sama. Namo wantu apaiti begiman anga wantu Saduseiman waka kon a den tapu. A basi fu den wakiti na a Mama Keliki seefi tu. 2 Den kon anga ala gaan boon ati. Bika den yee den e leli sama sani di nái kai gi den. Den á wani yee taki, a dede weki baka fu Jesesi e soi fa dedesama o weki baka. 3 Namo den gaapu den tyai go sooto. Den be kaba fu tyai den go a kuutu kaba. Ma neti be doo kaba. Ne den sooto den fu kuutu tamaa mamanten.*f4* 4 Ma somen sama di be aliki a taki be teke biibi a dati, fu daai toon biibisama. Na so a kulu biibiwan be e goo naamo. Boiti fu teli uman, da a be doo feifi dunsu biibi manengee kaba.

5 A tamaa mamanten, ne den bigiman fu Dyu keliki anga den gaansama fu paandasi kon miti makandii a Jelusalem Foto de, fu oli a kuutu. Soseefi leliman fu Dyu weiti seefi. 6 Anasi, a moo hei apaiti begiman na a Mama Keliki seefi. Soseefi Kayafasi anga taa taa famii a ini a paansu sama di e tyai a wooko ya. Johanisi anga Aleksandi seefi tu. 7 Namo den tyai Peitilisi anga Johanisi kon taampu a den fesi, da den e akisi den taki: “Pe u fende a kaakiti di deesi a lanman ya? Sama nen abi a makiti di u be teke wooko, fu poi du dati?”

8 Namo wanten de, a Apaiti Jeje fu Masaa Gadu di teke Peitilisi hii libi dati piki en kaba san fu piki. Ne a taki: “Bigiman fu Dyu keliki anga gaansama fu paandasi! U aliki! 9 Na wan gaan bun u du, ne dati tyai wi kon a kuutu! Bika na wan sikiman kon bun. 10 Hii Dyu Kondee mu sabi taki, a nen fu Jesesi abi makiti. Na dati deesi a lanman. Jesesi Kelestesi fu Nasaleti Foto. U de be poti en sipikii kii, ne Masaa Gadu weki en baka. 11 Bika en Buku sikiifi taki:

‘Disi na a siton di meseeman be oli fu wan soso sani.

Na dati daai kon toon a siton futu fu a hii osu.’

12 Bika ne en namo poi puu wi na a pasi fu takuudu anga ogii. Goontapu ná abi wan taa nen di Masaa Gadu poti fu sama teke kai fende a yeepi ya.”

13 We, den si Peitilisi anga Johanisi e taki sondee feele. Ne den foondoo taki: “Den man ya á de leliman anga hei sowtu sama fu kondee. Ma fa den du poi taki so? Namo den pakisei fa den be e si den e waka e lontu makandii anga Jesesi.” 14 Namo den kon si tu taki, den á du ogii fu gi sitaafu. Bika a lanman di deesi seefi de leti ape. 15 Namo den puu den poti a doose fu a kuutu peesi. Bika den wani fiti a ondoo luku san fu du anga den.

16 Namo den fiti taki: “San fu du anga den? Bika na wan gaan foondoo sani den du tuutuu enke wan maiki a hii lanti fesi. Wi á poi kibii a taki de. Ala sama a Jelusalem Foto ya si dati. 17 Wi o pii ain gi den taki, noiti moo den mu taki sani kai a nen fu a Jesesi de. Da fa den deesi a lanman ná o poi paati moo faawe a ini a kondee tu.”

18 Namo den kai den kon a ini a kuutu peesi baka. Ne den wasikoi den taki: “U mu kaba leli sama sani a ini a nen fu a Jesesi de. Noiti moo u mu kai a nen de moo a wan peesi.”

19 Namo den Peitilisi piki taki: “Teke luku san o moo bun gi Masaa Gadu. Daai aliki san u enke libisama de wani ofu tan du a wooko di enseefi sende wi? 20 We, wi dati á poi kaba taki san wi seefi ain si Jesesi du anga ala san a taki. Soseefi ala san u yee fi en.”

21 Namo den kuutu puu moo kaasi fu tapu den. Bakadati, ne den losi den fii fu gwe. Bika den á poi fende fowtu a den, fu gi sitaafu. Soseefi, a hii foluku be e gafa Masaa Gadu fu san pasa anga a lanman. 22 Bika a lanman di deesi ya be pasa fotenti yali kaba. Na solanga a be abi a siki kaba.

Den biibisama begi makandii fu den ogii di sama wani du anga den

23 Namo di den losi den, ne den gwe a mindii fu den taa biibiwan baka. Ne den taigi den fa bigiman fu Dyu keliki anga gaansama fu paandasi kuutu anga den taki, den á mu kai a nen fu Jesesi moo fu leli sama sani. 24 Den taawan aliki, ne den begi makandii taki: “Masaa Gadu! Yu abi ala makiti, fu meke ala sani. Yu meke yu kondee anga ala san de a tapu anda. Yu meke goontapu anga ala san de ya. Yu meke den ze anga ala san de a ini den wataa fu den peesi. 25 Yu Apaiti Jeje be piki yu wookoman Dafeti di de wi avo gaansama, fu sikiifi taki:

‘Den di á sabi Masaa Gadu abi gaan boon ati e puu kaasi.

Foluku fu goontapu e fiti makandii fu du ogii.

Ma saide, no?

26 Soseefi kownu fu goontapu anga taa bigiman, di e taki fu kondee,

sete fu sitee anga Masaa Gadu.

Den e seeka fu feti anga Awan,

di Masaa Gadu paamisi, fu sende kon tii ala sani.’

27 Na tuu taki! Luku fa den opo makandii ya, fu feti anga yu wookoman Jesesi di de apaiti gi yu. En di yu poti fu tii ala sani. Den simpan ana e feti fu Gaaman Pontiyesi Pilatesi doo Kownu Helowdesi anga a hii Dyu foluku. 28 Ma ala dati á de nyun sani gi yu. Bika na yu seefi be poti anga yu makiti a fesi kaba taki, dati musu fu pasa. 29 We, da Masaa! Soi wi san fu du! Luku den ogii di den taki den o du anga wi. Da meke wi ala enke wookoman fi yu fende kaakiti e taki yu bosikopu fu Masaa Jesesi sondee feele. 30 Poti ana yeepi wi fu gi yu bosikopu. Meke foondoo sani e pasa enke maiki fu soi yu makiti. Sikiman mu e kon bun. A kaakiti di yu poti gi Jesesi yeepi wi du ala den sani ya, bika yu poti en apaiti fasi.”

31 Fa den e begi, ne a hii doti, a peesi de seke. Na wan maiki soi fa Masaa Gadu e yee den begi. A Apaiti Jeje fi en teke den hii libi wanten de tu. Ne den opo sondee feele go paati a bosikopu fu Masaa Jesesi.

Fa den biibisama be e libi enke fa a mu de anga den seefi

32 Da ala den di toon biibisama be e denki go na a wan se. Den be abi a seefi fii fu du sani. Sama abi wan sani nái oli en fi en wawan namo. Ma a be e poti en fi en anga den taawan wooko makandii. 33 Da a bosikopu fa Jesesi dede weki kon a libi ya baka be e komoto a den twalufu apaiti bosikopuman mofu wan fasi di e wooko anga kaakiti. Da Masaa Gadu e wooko fu tyai bun gi ibii biibiwan. 34 Sama á be de a den mindii di be e pina fu san a fuka. Bika somen biibiwan di be abi wan pisi doti ofu wan osu seefi seli dati meke moni. 35 Da ai tyai dati go poti a den twalufu apaiti bosikopuman ana, fu yeepi a wooko. Da te wan sama be fuka, da den be e teke puu a ini san mokisa makandii de, fu yeepi.

36 Wan man a ini den taa biibiwan, den e kai Jowsef. Den apaiti bosikopuman be gi en wan nen den e kai Balnabasi. Dati taki, Manpikin di e du sani, fu koo taawan ati. Na wan Dyusama fu Leifi Lo, ma a be meke a doose fu Dyu Kondee na a gaan tabiki den e kai Sipolosi Kondee. 37 A be abi wan hii pisi doti, di a seli meke moni. Ne a tyai dati go poti a den apaiti bosikopuman ana, fu yeepi a wooko.

5

San lei tyai gi Ananiyasi anga Safila?

1 Ma wan man be de ape den e kai Ananiyasi. Ne en uman den be e kai Safila. A be abi wan pisi doti tu di a go seli, fu tyai a moni kon yeepi a wooko. 2 Ma a teke afu fu a moni di a doti puu oli fi enseefi. Ne a tyai afu go gi den apaiti bosikopuman, fu yeepi a wooko. Da ai leli taki, na ala dati. Na so en anga en uman Safila be miti mofu a baka.

3 Ma Peitilisi piki en taki: “Ananiyasi! Saide i meke didibii lai yu ati so, fu puubei koli wi so? Bika i oli afu fu a moni di a doti puu! We, koli wi, da na a Apaiti Jeje fu Masaa Gadu seefi i puubei fu koli de! 4 Ma a á be de fanowdu, fu meke lei kon koli wi so. Bika a goon na be fi yu, winsi i be seli anga yu á be seli en. Da i be sa du san i wani anga a moni di a puu, sondee fu meke lei. Bika fu kon koli wi, da na Masaa Gadu seefi i puubei fu koli de.”

5 Fa i si Ananiyasi kaba yee den sani ya, a lulu kai a doti wanten dede koo pii. Ala sama di yee a toli ya, a gi den feele. 6 Wan duupu yonkuman be de ape lolo en a ini sibi koosi, tyai go beli puu wanten.

7 Wan dii yuu a baka so, ne en uman Safila seefi kon doo de. A á be sabi taki, na so pasa anga en man. 8 Namo Peitilisi akisi enseefi taki: “Safila? A moni di i man tyai kon ya, na ala dati a doti seli?”

Namo Safila piki wanten taki: “Eeye! Na ala a moni di a doti puu.”

9 Ne Peitilisi piki en baka taki: “Safila! Saide yu anga i man miti mofu a baka, fu kon koli wi so? Na a Apaiti Jeje fu Masaa Gadu u e puubei luku efu ai wooko? We, aliki tyaa tyaa na a baka doo de! Na den di kaba beli i man e waka kon doo de baka so. Den o tyai yu seefi go beli.”

10 Fa i si Peitilisi kaba taki so, Safila lulu kai a doti, dede koti boo pii. Den di be go beli en man waka kon si en dede dede. Den teke enseefi go beli se anga se anga en man. 11 San pasa ya seke den biibisama anga ibii taawan di yee dati. A gi den feele, fu moo lesipeki Masaa Gadu.

Masaa Gadu e meke foondoo sani e pasa naamo

12 Da naamo Masaa Gadu e meke den apaiti bosikopuman e du somen foondoo sani a Jelusalem Foto de. Ala dati e soi fa Masaa Gadu bigi. Soseefi den biibisama be e fiti go makandii na a Mama Keliki enke fa den be gwenti. Na so den e bosu na a baikon fu a Mama Keliki de, di abi a nen fu Salomo Baikon. 13 Sama di nái biibi á be e abi deki ati fu go a den mindii. Den be e lesipeki den anga ala gafa fa den e libi. 14 Moo anga moo uman anga man be e teke biibi toon biibiwan makandii anga den. Biibiwan e kon moo ipi tyaipi tyaipi. 15 Den apaiti bosikopuman e du foondoo sani. Da a hii peesi e tyai sikiman a daagi go saka a ganda, fu den deesi. Den e biibi fu Peitilisi waka pasa namo, fi en kaaka meke den betee. 16 Sama di e tan a den pikin foto lontu Jelusalem Foto yee san e pasa de. Den seefi booko tyai sikiman kon. Den tyai sama di takuu jeje e muliki. Denseefi kon bun tu.

Bigiman fu kondee kon e dyalusu anga den apaiti bosikopuman

17 Namo dyalusu kon miti den apaiti bosikopuman. A moo hei Dyu na a Mama Keliki anga a kulu Saduseiman fi en yee san den e du. Ne den dyalusu. Namo den poti taki, den o du wan sani anga den. 18 Ne den meke den kisi den tyai go sooto.

19 Ma di neti doo, ne Masaa Gadu sende wan Basiya fi en*f5* go opo a dunguu osu doo. Ne a puu den apaiti bosikopuman go poti a doose fu a dunguu osu. Ne a taigi den taki: 20 “U gwe na a Mama Keliki go leli sama a nyun sowtu libi di Masaa Gadu wani gi den.” 21 Den du san a taki. Fuuku mamanten den go leli sama anda. A mamanten de, a moo hei Dyu anga den sama fi en hali gwe na a kuutu peesi. Gaansama fu paandasi di e kuutu sani tu. Wookoman fu den go na a dunguu osu, fu tyai den apaiti bosikopuman kon kuutu.

22 Ma di den wookoman go doo na a dunguu osu, ne woo. Den apaiti bosikopuman á de a ini. Namo den daai kon taigi den sama di e oli a kuutu. 23 Den taki: “Wi á poi fusutan san pasa de. Den doo fu a dunguu osu de sooto sooto. Wakitiman taampu a fesi fu den sooto sooto doo. Ma woo, di u opo doo go a ini, sama á de a ini.”

24 We, a basi fu wakitiman anga den moo hei apaiti begiman, na a Mama Keliki aliki, te a kaba. Ne den á sabi san fu du. Den e pakisei taki: “San pasa anga den man di u be sooto?”

25 Na ape den de, ne wan sama kon doo a den tapu anga wan bosikopu taki: “Kon go luku dise! Den man di u be sooto go baka na a Mama Keliki, da den e leli sama sani anda.”

26 Namo, a basi fu den wakitiman anga den ondooman fi en go kisi den apaiti bosikopuman anda. Ma den á kisi den ogii fasi. Den feele enke den Dyusama ati be sa boon a den, fu naki den kii anga siton enke fa den gwenti, te den ati boon.

27 Namo den teke den apaiti bosikopuman tyai kon na a kuutu peesi. Ne den poti den taampu a den fesi. Namo a moo hei Dyu de taki, a o soi den san na a ogii di den du. 28 A taki: “Wi be bali u fu kaba leli sama sani di Jesesi be taki. Ma u á teke! U moo fuu a kondee ya seefi anga a leli de. Soseefi u e waka e kaagi wi ya taki, u be kii a Jesesi de.”

29 Namo Peitilisi anga den taa apaiti bosikopuman piki taki: “Wi á poi teke a taki fu u de. Bika namo namo wi ya mu du san Masaa Gadu sende wi. Da u á poi teke sama taki bigi enke dati.” 30 Soseefi a soi ete taki: “Na a Gadu ya wi avo gaansama be e dini. Ne en weki Jesesi puu a dede, di u Dyusama de sipikii kii a koloisi. 31 Ne a tyai en gwe ne en kondee a tapu, go poti sidon na a moo hei peesi ne en leti ana se. Ne en a be paamisi, fu poti tii sani. Soseefi a Yeepiman fu puu Islayeli Kondee a ini takuudu anga ogii. Meke den sa daai libi, fu fende paadon a Masaa Gadu, fu ala san den be du pasa kaba.” 32 Den soi ete taki: “Wi di taampu a u fesi ya na kotoigi di si san Masaa Gadu du, fu taki baka. Sama di e aliki wi, da a Apaiti Jeje e piki en taki, na tuu. Bika ai teke peesi a sama di wani teke Masaa Gadu taki.”

33 Namo, di den kaba aliki den Peitilisi, ne den ati taki, a o boon. Den be kaba fu tyai ala den apaiti bosikopuman go kii. 34 Na Gamaliyeli enke wan fu den man a ini a lanti fu kuutu tapu dati. Na wan Faliseiman di de leliman fu Dyuweiti tu. Ala sama e lesipeki en. Ne en meke den poti den apaiti bosikopuman a doose fosi. 35 Ne a taigi den taawan taki: “Mi eigi Dyusama! Mi o taki wan sani di u mu denki, fosi u du sani anga den man ya! 36 Luku san be pasa a fesi. A man den be e kai Tewdasi be tyai enseefi enke bigiman. Fo ondoo sama be e waka ne en baka, fu du san ai taki. Ma sama fende en kii panya a hii kulu sama fi en fika a yayo. 37 Baka fu dati, a man den e kai Judasi fu a pisiwataa fu Galileya. A be tyai enseefi bigi tu, na a ten di lanti be e teli sama. Somen sama be waka ne en baka, ma sama be fende en kii panya a hii kulu sama fi en fika a yayo tu.

38 “Da mi e taki, u fika den man di u kisi ya. Efu a basi fu den na libisama tu, da a wooko fu den musu booko so tu. A leli di den e tyai seefi o doo wan kaba tu. 39 Ma fu na Masaa Gadu na basi fu a wooko fu den, da wi ná o poi tapu dati, winsi san wi o du. A o kon taki, wi e feti anga Masaa Gadu seefi.”

40 Namo den taawan a ini a lanti fu kuutu teke san a taki. Den á kii den apaiti bosikopuman moo enke fa den be denki. Den kai den kon a ini namo, meke wookoman wipi den. Ne den taigi den taki: “U sa gwe! Ma u mu kaba taki sani a ini a nen fu a Jesesi de, fu leli sama sani!” 41 Namo den apaiti bosikopuman komoto de anga ala gaan piisii na ati. Den fende taki, Masaa Gadu teli den bigi fu meke den e tuka anga toko fu a Nen fu Masaa Jesesi Kelestesi ede. 42 Namo den teke ibii dei e leli sama a Bun Nyunsu na a Mama Keliki. Den e soi den fa Masaa Jesesi na a Kelestesi.

6

Fa den biibisama fende seibin man fu gi a wooko

1 A ten ya, Dyusama di e teke a biibi kon ipi. Ma wan sowtu buuya kon a den mindii. A kulu di e taki Giiki Tongo fende taki, Hebelei Tongo wan e paati bee ibii dei anga den. Te den e du a wooko, fu paati nyanyan gi biibi uman di man dede fika a ganda. Da den e moo luku a kulu fu denseefi.

2 Namo den apaiti bosikopuman kai a hii kulu biibiwan a kuutu. Ne den taki: “Wi enke apaiti bosikopuman na fu paati Masaa Gadu bosikopu bunbun. Wi á poi wai dati poti a baka, fu teke sete nyanyan toli. 3 Da u e sende u fu suku seibin man tyai kon a fesi, fu wi ya poti na a wooko de. A Apaiti Jeje mu teke den hii libi fu gi den koni fu libi. 4 Te den seibin o de na a wooko, da wi enke apaiti bosikopuman o poi poti ede namo fu begi. Soseefi, fu paati a bosikopu.”

5 San fiti de bun gi ala biibiwan. Ne den suku seibin man di sa fiti a wooko. Filipi, Pokolesi, Nikanolu, Timon anga Palmeinasi. Nikolayesi enke biibiwan, ma na Antiyokiya sama di be teke Dyu fu dini. Stefanisi di libi be bun fu a wooko. A Apaiti Jeje be lai en hii libi, soseefi taanga biibi. 6 Na den man ya den tyai kon a fesi, ne den apaiti bosikopuman poti ana begi gi den.

7 Namo a bosikopu fu Masaa Gadu taki, a o wooko taanga a Jelusalem Foto. Tuutuu, moo sama e teke a bosikopu, da biibisama e moo ipi naamo. Wan hii kulu begiman fu Dyu keliki seefi teke biibi.

A sitee di kon miti Stefanisi

8 A Apaiti Jeje di lai Stefanisi hii libi dati e gi en kaakiti. Da ai waka e du foondoo sani de, enke maiki fu soi fa Masaa Gadu bigi. Masaa Gadu seefi be teke gaan bun ati fasi namo, fu yeepi en seefi seefi, a ini ala sani. 9 Namo wan duupu sama kon sitee anga en, fu a leli fu Masaa Gadu di ai tyai. Dyusama fu Sileni Kondee anga Alekisandiya Foto, fu wan Dyu keliki den e kai, Fii Saafu Keliki. Wantu Dyusama fu Silisiya anga Asiya seefi kon anga den. 10 Ma Stefanisi be e wooko anga koni fu taki anga den. A Apaiti Jeje di lai en hii libi be e piki en san fu taki. Da den á be e poi sitee anga san ai taki.

11 Namo den go pai sama fu lei gi en taki, den yee ai taki takuu fu Mosesi anga ala taa Masaa Gadu seefi. 12 Soseefi den du sani fu poti en ogii na a hii foluku fesi. Den meke gaansama fu paandasi anga leliman fu Dyuweiti seefi ati boon ne en. Ne den disi sende sama go kisi en hali tyai go a kuutu. 13 Den tyai sama kon na a kuutu tu, di mu lei gi en taki: “U yee pe ai taki takuu, fu a Mama Keliki di de apaiti fasi gi Masaa Gadu. A taki takuu fu weiti di wi avo Mosesi fika gi wi tu, fu soi fa fu dini.” 14 Den soi ete taki: “A be taki taki, a Jesesi fu den di goo a Nasaleti Foto o booko a hii Dyu Mama Keliki. A o kengi a hii fasi fa Mosesi fika gi wi, fu dini.” 15 Namo a hii Dyulanti di e kuutu sani daai luku Stefanisi a mindii fesi. Den si en hii fesi e beenki wan apaiti dyendee fasi enke en na wan Basiya fu Masaa Gadu Kondee*f6*.

7

San Stefanisi soi a Dyulanti di e kuutu sani?

1 Namo a moo hei apaiti begiman akisi Stefanisi taki: “Fa den taki de, na so yu e wooko tuu?”

2 Namo a piki taki: “Mi Dyusama anga ala dda ya, u aliki! Masaa Gadu na a gaan dyendee Gadu fu gi gaandi. Na so a be soi enseefi a Abalaham enke moo gaandi avo pe u paansu komoto, fosi a be go tan a Halan Foto. A be de a Mesopatamiya Kondee. 3 Na ape a go taigi Abalaham taki: ‘Komoto fika ala i famii anga ala i kondee ya! Mi wani tyai yu go poti na a kondee pe mi wani i mu tan seefi.’ 4 Namo a komoto a Mesopatamiya dati na a kondee fu Kaldea sama go tan a Halan Foto, te enke en dda dede. Ne a puu en de, tyai kon poti na a kondee pe u de tide ya. Disi na Kanahan Kondee fu fosi. 5 Ma Abalaham tan ya sondee a kondee de fi en. Wan pisi doti seefi á be toon fi en. Na a paamisi namo be de taki: ‘Mi o poti a kondee a yu paansu ana.’ A ten de, a be de sondee pikin ete seefi.”

Stefanisi soi fa sani be de fosi a
ten fu Mosesi

6 Namo a soi ete taki: “Ma a be taigi Abalaham taki: ‘Wan ten e kon bakaten, da a paansu fi yu o komoto ya go fika a sama kondee, fo ondoo yali langa enke saafu. 7 Mi o abi fu sitaafu a foluku di e saafu den, fu dwengi den losi den, meke den daai kon teke a peesi ya toon fu den seefi. Bika na ya den mu kon tan, fu dini mi.’ 8 A taigi en ete taki: ‘Manpikin di meke a yu paansu sama, da u mu koti maiki a manpeesi gi en, fu toon sama fu mi. Da san mi paamisi yu o de gi den tu.’ We, Isaki meke, a koti so baka aitin dei. Jakopu meke, letiso. Den twalufu baala di sete den twalufu lo soseefi.”

9 Namo Stefanisi soi ete taki: “Dyalusu meke den twalufu baala enke avo di sete den twalufu lo be seli Jowsef wan fu den baala gwe a Egepte Kondee. Ne dati toon saafu anda, ma Masaa Gadu de anga en. 10 A teke gaan bun ati fasi namo luku en, a ini ala san e kon tuka anga en. Da ai gi en koni fu wooko. Ne Fala-ow fu Egepte Kondee lobi en. A poti en enke moo bigiman, fu yeepi en tii kondee. Soseefi, fu taki gi en osu anga san a abi.

11 “Na a ten de wan gaan angiiten o naki Egepte Kondee anga Kanahan Kondee. Nyanyan á be de ape moo fu den avo fu wi de fende bai. 12 Namo Jakopu enke dda fu den twalufu baala yee fa na Egepte Kondee namo nyanyan de fu fende bai. Ne a sende den manpikin fi en, fu a fosi leisi go bai anda. 13 Di den go kon, te wan pisi nyanyan kaba baka fika den. Ne a dda sende den go bai du fu tu leisi. Ne fosi Jowsef meke den sabi taki, en na den baala di den be seli. Na so a Fala-ow seefi kon sabi den famii fi en.

14 “Ne Jowsef sende teke en dda Jakopu kon poti a Egepte Kondee. Soseefi ala taa famii fi en a Kanahan Kondee. Makandii den be de seibintenti na feifi sama. 15 Na so wi avo Jowsef anga en dda Jakopu anga den elufu baala go fika a Egepte Kondee. Den tan ape, te enke ibiiwan dede dei doo, di a mu dede. 16 Ma den á beli anda. Den be e kon beli a pe den be komoto a Sikem Kondee na a gaan siton olo pe Abalaham be e beli en famii. A be bai dati a den manpikin fu Hemoli.”

17 Namo Stefanisi soi ete taki: “Da a paansu di komoto a den avo fu wi be fika a Egepte Kondee. A foluku goo kon bigi di somen yali pasa. Ne a yuu diipi doo fu san Masaa Gadu be paamisi Abalaham taki, musu fu pasa. 18 Namo libi daai gi den a Egepte Kondee di somen yali diipi pasa. Sowtu a sowtu Fala-ow kengi komoto na a kownu wooko. Wan doo na a wooko di á be abi bisi anga fa Jowsef be yeepi Egepte Kondee. 19 A bigin libi takuu anga den avo fu wi. A koli den poti a pina, da ai dwengi den fu towe ibiiwan yonkuu pikin di den meke.”

Stefanisi soi fu a ten fu Mosesi

20 Stefanisi soi ete taki: “Na a yuu ten de Mosesi meke enke wan moi yonkuu pikin gi Masaa Gadu. En mma anga en dda á towe en kii. Ma den kibii en solugu dii mun langa a ini osu. 21 Di a kon bigi fu kibii solugu a ini osu, ne den poti en a wan peesi, fu sama fende teke. Ne a umanpikin fu Fala-ow fende en teke kiya enke eigi pikin di a meke. 22 Na so Mosesi kiya enke Egepte sama. A leli ala koni di den be abi fu leli wooko. Ala en du anga ala en taki be e dwengi lesipeki.”

23 Stefanisi soi ete taki: “Di Mosesi goo doo fotenti yali so, ne a fii fu daai ana luku den sama fi en. A iti ain na a pina fu den enke saafu. 24 Namo wan dei, ne a si wan Egepte e pina wan Dyu. Ne a naki a Egepte kii seefi. 25 A membee enke dati be o opo en foluku ain, fu si taki, Masaa Gadu poti en, fu yeepi den puu na a saafu. Ma den á si a toli so.

26 “Bika a tamaa fi en, ne tu Dyusama e feti. Namo a dyombo a mindii, fu koti a toobi taki: ‘U na baala anga baala enke Dyusama. U á mu du ogii anga u seefi.’

27 “Namo a Dyu di e suku a feti toto Mosesi puu ne en se. Ne a piki taki: ‘Sama poti yu fu basi wi? Sama poti yu enke lanti fu kuutu gi wi?’ 28 A taki go doo taki: ‘San leti i wani du anga mi? I membee yu o fende pasi kii mi enke fa i kii a Egepte eside ya?’ 29 Na so a konkuu Mosesi, meke Mosesi be musu fu lowe komoto de go tan a Midiyan Kondee. A teke uman libi anda seefi meke tu manpikin. Ma ai fii enseefi anda naamo, enke a de a sama kondee.”

30 Stefanisi taki ete taki: “Di a tan fotenti yali anda, ne a Basiya fu Masaa Gadu Kondee*f7* go taki anga en a ini wan gaan sabana a Sinai Mongo. A si wan maka katuku e leti faya, ma na a Basiya fu Masaa Gadu Kondee be kon soi enseefi enke faya de. 31 A sani ya foondoo Mosesi, ne ai go koosube, fu luku san tan so. Namo a yee Masaa Gadu taki komoto a ini a faya anga en. 32 A taki: ‘Na mi Masaa Gadu de ya. Mi na a Gadu fi yu avo Abalaham, Isaki anga Jakopu.’ Namo Mosesi dyombo te, en hii sikin e dansi. A á be abi ati fu luku go de moo seefi.”

33 “Namo Masaa Gadu taki ete taki: ‘Puu i susu a i futu. A peesi pe i taampu de, na wan apaiti peesi gi mi. Da yu á poi taampu anga susu de. 34 Mi saka kon ya, fu di mi e si fa Dyusama fi yu e teke pina enke saafu. Soseefi, mi e yee den dyeme fu den. Mi saka kon, fu puu den na ala dati. Da waka kon ya! Bika na yu mi o sende go teke den puu a Egepte Kondee.’ ”

35 Stefanisi soi ete taki: “Na a Mosesi ya Dyusama á be teli! Den taigi en taki: ‘On sama poti yu fu basi wi? Sama poti yu enke lanti fu kuutu gi wi?’ Ma, ne na dati Masaa Gadu poti edeman, fu puu den a katibo. A taanga fu a Basiya fu Masaa Gadu Kondee na a katuku, e tyai en. 36 Ne a du somen foondoo sani dwengi Egepte puu den a saafu anga taanga. Soseefi di den waka doo a ze den e kai Lebi Ze. Di den de a ini a gaan sabana fotenti yali langa tu.

37 “A Mosesi ya be taigi Dyusama taki: ‘Masaa Gadu o poti wan apaiti takiman fi en bakaten, fu tyai en foluku. A o puu wi a saafu enke fa mi Mosesi ya be wooko. Leti a wi mindii ya a o meke libisama fasi.’ ” 38 Stefanisi soi ete taki: “Mosesi anga den taa avo gaansama be e waka a ini a gaan sabana. Tapu fu Sinai Mongo, da Masaa Gadu Kondee Basiya be gi en somen bosikopu fu taigi den, fa Masaa Gadu e gi libi. Ala dati fika gi wi tide ya ete, fu wooko. 39 Ma den avo fu wi á be wani poti yesi aliki Mosesi seefi. Den wai en anga ala den bosikopu poti a wanse. Bika den ati de a taa sani enke fu pakisei Egepte Kondee pe den komoto a saafu.”

40 Stefanisi soi ete taki: “Bika wan leisi Mosesi gwe a Sinai Mongo ede, ne den taigi en gaan baala Aalon taki: ‘Mosesi di puu wi a Egepte Kondee tan tumisi langa. Kande sani du en anda, fu a á poi daai kon baka. Meke u meke wan gadu, fu waka a u fesi tyai wi.’ 41 Den teke sani meke wan pikin gowtu kaw. Den piisii dansi gi en anga ala kii meti boon gi en gaandi anga lesipeki enke fa fu du gi Masaa Gadu namo.”

42 Stefanisi soi ete taki: “Namo Masaa Gadu daai baka fika den, fu dini mun, san anga sitali a tapu. A waka enke san be sikiifi na a buku den e kai Apaiti Takiman fu Masaa Gadu taki:

‘Islayeli foluku waka fotenti yali a ini sabana.

U e kii meti teke buulu begi mi paadon.

43 Ma u e dini taa sani! A gadu osu fu Molok di u e tyai a u baka.

Lomfa, a sitali di u teke sani meke wan fi en anga ana.

Somen sowtu sani u poti e begi.

Mi o sitaafu u! Doose kondee sama o kisi u tyai gwe a faawe kondee pasa Babilon Foto seefi.’ ”

Stefanisi soi san pasa baka a yuu ten fu Mosesi

44 Stefanisi soi ete taki: “Ma wi avo a ini a sabana be e tyai a tenti osu fu Masaa Gadu di e kotoigi taki, a de a den mindii. A be meke leti enke di a be soi Mosesi a tapu, fu luku meke dati. 45 Ma na pikin fu den wooko doo anga en, fu Josuwa tii puu a kondee a taa foluku ana. Masaa Gadu yaki den gi den anga en makiti. Ne Dyusama kon tan wooko ya anga a apaiti tenti, yali fu yali, go doo bakaten di Dafeti toon kownu seefi.”

46 Stefanisi soi ete taki: “Kownu Dafeti na wan man di Masaa Gadu lobi. A teke gaan bun ati fasi luku en somen fasi. Namo, Dafeti akisi a Gadu fu wi avo gaansama Jakopu ya, fu meke wan osu poti a Gadu ya. 47 Ma a tapu en, fu du dati. Na a ten fu Dafeti manpikin Salomo fosi, ne a gi Salomo dati pasi fu meke a osu de.”

48 We, di Stefanisi e taki, ne a akisi a Dyulanti fu kuutu de taki: “Ma a gaan Masaa Gadu a tapu sa poi tan a ini wan osu di libisama meke anga ana? Bika enseefi be piki en fositen apaiti takiman fu sikiifi taki:

49 ‘Mi enke Masaa Gadu de a mi kondee a tapu, fu tii ala sani.

Hii goontapu de a mi ondoo futu.

Da sowtu osu libisama o poi meke fu poti mi?

50 Bika na mi abi ala makiti fu meke san de fu si anga ain ya.’ ”

51 Stefanisi soi ete taki: “Ma u sama ya abi tuutuu taanga yesi. U ati noiti poi teke taki di Masaa Gadu e meke en Apaiti Jeje e piki u, fu du. U gei doose kondee sama, taa foluku di á sabi Masaa Gadu. Na letiso u avo seefi be tan. 52 Fositen apaiti takiman fu Masaa Gadu á de di den á be pina. Den be e kii sama e soi den fa Masaa Gadu paamisi fu sende en wookoman kon di o wooko enke fa a wani. A leti wookoman ya kon na a ten fu u ya, ne u dati poti en gi lanti kii. 53 Na fu soso Masaa Gadu meke Basiya fi en tyai en weiti kon gi u. Bika u nái wooko anga den.”

Fa den Dyusama kii Stefanisi

54 We, a Dyulanti di e kuutu sani de aliki san a taki fu den de, ne den ati boon te. Ala den mofu e dansi seefi. 55 A Apaiti Jeje teke Stefanisi hii libi. Ne a taampu e luku tapu, da ai si sani a tapu anda, fa Masaa Gadu dyendee fu gi gaandi. Masaa Jesesi taampu anda a Masaa Gadu letise. 56 Namo a taigi a Dyulanti di e kuutu de taki: “Nownow, mi e si a Manpikin di saka kon toon libisama ya. A taampu anda na a moo hei peesi a Masaa Gadu letise ana.”

57 Namo a Dyulanti di e kuutu de bali taki: “Kaba anga den takuu taki de!” Ne den tapu ana a yesi. Soseefi den dyombo kon gaapu en oli. 58 Ne a lanti de gi Dyusama ape, fu seepi tyai gwe a doose fu Jelusalem Foto go towe a doti. Ne den puu yasi a sikin gi wan yonkuman den e kai Sawlesi, fu oli gi den. Namo den teke siton fiingi naki en te, fu kii. 59 A yuu de, ai bali kai Masaa Jesesi nen taki: “Masaa! Mi fika mi jeje gi yu fu teke.” 60 Ne a kai anga kini, da ai bali begi Masaa Gadu taki: “Mi e begi, fu den sa fende paadon a yu, fu a ogii di den e du ya.” Na so a komoto a goontapu.

8

Fa taanga ten meke biibisama
lowe paati

1 A kii fu Stefanisi na wan sani di kai gi Sawlesi. Bigin fu a dei de libi kon moo taanga gi biibisama de. Dyusama e lon du ogii anga den. Da den e lowe panya gwe na a pisiwataa fu Judeja, soseefi Samaliya. Na den apaiti bosikopuman namo be fika de. 2 Da na wan duupu manengee di e oli pakisei anga Masaa Gadu be teke Stefanisi dede sikin go beli. Den kee anga ala tyali fi en ede te. 3 A ten ya Sawlesi nái meke sipowtu anga biibisama. Ai meke moiti fu kaba den anga ala a biibi libi. Ai waka osu fu osu e kisi biibi uman anga man seepi go gi lanti, fu sooto.

Fa den biibisama di be lowe e paati a Bun Nyunsu

4 Ma den biibisama di be lowe fika Jelusalem be e waka lontu den peesi pe den lowe go. Da den e paati a Bun Nyunsu fu Masaa Jesesi na ala pe den doo. 5 Wan biibiwan den e kai Filipi seefi be doo wan foto na a pisiwataa fu Samaliya. Ne ai taigi den sama anda taki, Jesesi na a Kelestesi. 6 Namo den sama ape aliki en. Den e si tu fa ai du foondoo sani enke maiki taki, na Masaa Gadu taampu gi en. Ne den ala booko kon teke san ai taki. 7 Bika den e si takuu jeje e bali komoto a somen sama tapu. Lanman anga malengii sama e kon bun. 8 Ala san e pasa de tyai gaan piisii a ini a foto ya. Ala sama ape e poolo.

Fa wan tofuuman di be e ligei a foto daai biibi tu

9 Ma fosi a ten de, da wan tofuuman den e kai Simon be e tan a ini a foto fu Samalitan sama ya. A be e kai enseefi bigiman. Ala sama fu a foto be e foondoo, fu den tofuu di ai du. 10 Pikin anga bigi, hei anga lagi fu a foto be e teke ala san ai taki. Bika den be e denki na Masaa Gadu gi en a hii kaakiti fi en, fu wooko gi en. 11 Na so meke tofuu di ai du be e meke den sama e foondoo onmen langa kaba na a peesi de. 12 Ma di Filipi kon doo de, ne a taigi den sama a Bun Nyunsu, fa Masaa Gadu poti fu tii sama. Soseefi ai soi den fa Masaa Jesesi na a Kelestesi. Namo uman anga man teke biibi na a peesi de, te go dopu. 13 Simon seefi go dopu. A teke biibi a san a yee Filipi e taki. Namo a bigin waka wanten anga Filipi na ala pe ai go. Da ai foondoo naamo, fu san Filipi e du enke maiki taki, na Masaa Gadu taampu gi en.

14 Namo nyunsu fu dise go doo Jelusalem Foto a den apaiti bosikopuman. Den yee fa Samaliya pisiwataa teke Masaa Gadu bosikopu, fu Masaa Jesesi. Ne den puu tu fu den, Johanisi anga Peitilisi go luku den sama anda. 15 Ne den komoto go doo, te begi gi den sama di teke biibi de, fu a Apaiti Jeje sa lai den sama libi. 16 Bika den be teke biibi de, te be dopu enke maiki taki, den e biibi Masaa Jesesi. Ma a Apaiti Jeje dati á be lai den libi ete. 17 Namo Peitilisi anga Johanisi poti ana, a ibiiwan fu den tapu, begi gi den. Ne Masaa Gadu meke en Apaiti Jeje lai den libi tu.

18 Namo Simon luku san pasa de. A si taki, te den apaiti bosikopuman poti ana begi gi wan sama, da a Apaiti Jeje e lai a hii libi de. Namo a teke moni fu go pai den apaiti bosikopuman, fi en seefi sa poi du dati tu. 19 A taki: “Gaantangi! Seli a kaakiti ya gi mi, fu poi poti ana begi, da a Apaiti Jeje teke a sama de libi tu.”

20 Ma Peitilisi piki en taki: “Luku bun! Masaa Gadu o kaba yu a soso anga ala i moni. Bika yu á mu denki taki, a gaanbigi bun di Masaa Gadu e gi, da yu o poi bai en anga moni. Kweti! 21 Yu ati á taampu leti a Masaa Gadu fesi, da i ná abi pasi fu du a wooko ya! 22 Daai libi komoto na a takuu ati fasi de! Da begi Masaa Gadu paadon, fu a takuu fasi di toosi yu fu denki so. 23 Bika bita fasi anga giili koko a yu ati, da ai subi yu fu du sani. Da takuudu e wooko enke basi a i tapu.”

24 Namo Simon piki taki: “Mi e begi! U yeepi mi begi paadon! Akisi Masaa Gadu, fu san u taki o pasa anga mi de á sa go doo.”

25 Johanisi anga Peitilisi be kaba de. Den soi san den be si fu Masaa Jesesi anga ala fini fini sama a dati. Ne den e gwe a Jelusalem baka, da den e miti somen Samaliya sama kondee a pasi. Da den e gi den a Bun Nyunsu tu.

Filipi go miti anga wan Etiyopiya man a ini wan sabana

26 Namo Masaa Gadu sende wan Basiya fi en*f8* go taigi Filipi taki: “Seeka fu go mindii dei ten, na a pasi di abaa a sabana, komoto a Jelusalem Foto go kai a Gaasa.” 27 We, a go si wan Etiyopiya Kondee man de. En na a moo heiman fu luku moni toli anda. Na wan apaiti wookoman gi a uman kownu den e kai Kandaki. Da a be go begi a Jelusalem Foto, te ai daai baka ya so. 28 A sidon a ini en wagi di asi e hali enke buliki wagi. Da ai leisi a pisi buku di Jesaja enke fositen apaiti takiman fu Masaa Gadu be sikiifi.

29 Namo, a Apaiti Jeje di de a Filipi libi piki en taki: “Filipi! Go moo koosube fu a wagi fu a man de!”

30 Ne Filipi lon esi esi go koosube fu a wagi. Da ai yee a Etiyopiya man e leisi san Masaa Gadu apaiti takiman Jesaja be sikiifi. Namo Filipi akisi en taki: “Fa yu e leisi de, a sani kiin gi yu fu sabi?”

31 Namo a man piki en taki: “Fa a sa kiin gi mi, fu sabi san mi e leisi? Sama á de fu soi mi san na a sani seefi!” Namo a kai Filipi, fu dyombo go sidon ne en se a ini a wagi. 32 A pisi fu a Masaa Gadu Buku di ai leisi taki:

“Den e tyai en go kii!

Ma ai tan pii teke ala dati enke pikin sikapu,

di den kisi fu tyai go kaabu uwii puu ne en sikin.

33 Den du ogii anga ala pina en.

En toli seefi, den á kuutu leti, ne den puu en futu a goontapu.

Da fa a sa du poi meke paansu sama fu waka ne en baka ya?”

34 Namo, a man akisi Filipi taki: “Anga sama den du san a fositen apaiti takiman sikiifi ya? Na a apaiti takiman di sikiifi en seefi ofu na wan taa sama?” 35 Namo Filipi teke a Bun Nyunsu soi en fa san be sikiifi Masaa Gadu Buku ape e fiti anga san pasa anga Masaa Jesesi.

36 Da fa den de a waka tapu so, ne den e pasa wan peesi de anga wataa. Namo a man daai luku a wataa, ne a akisi taki: “I si enke mi doo peesi fu dopu kaba? Bika luku wataa so!”

37 Namo Filipi piki en taki: “Yu e biibi Masaa Jesesi tuutuu a ini yu ati? Da a bun! Taa fasi á de, na fu dopu namo.”

Namo a man piki taki: “Mi e biibi tuutuu taki, Jesesi na a Kelestesi, dati na a Manpikin fu Masaa Gadu.” 38 We, ne a tapu wagi wanten. Ne den saka komoto go a ini a wataa, en anga Filipi makandii. Ne Filipi dopu en.

39 Di den kaba, go a soo baka, a Etiyopiya man á si Filipi moo. A Apaiti Jeje puu en de foondoo fasi tyai go poti a wan hii taa peesi. A Etiyopiya man á fuka fu dati seefi. A dyombo a ini en wagi anga ala piisii. 40 Na wan faawe peesi Filipi kisi en seefi. A Apaiti Jeje tyai en go poti na a foto den e kai Asotesi. Da ai waka anga a Bun Nyunsu a den foto fu a pisi anda. Namo a go doo a foto den e kai Sesaleya seefi.

9

Sawlesi miti a pasi anga Masaa Jesesi

Ap 22:3-16; 26:9-18

1 Sawlesi dati ati nái kaba boon a den di e waka na a pasi fu Masaa. Ai waka e pina den e kisi gi lanti, fu kii. Wan dei, a go na a moo hei Dyu fu a Mama Keliki. 2 Ne a akisi paamisi fu gwe a Damasikosi Foto, go kisi uman anga man di e waka na a Nyun Pasi anda, fu tyai kon sitaafu a Jelusalem. Den langa pampila makiti en, meke fesiman fu Dyu keliki anda sa si taki, a abi pasi fu du so.

3 Namo a teke pasi e gwe Damasikosi Foto. A be doo koosube kaba. Te fu a denki, wan kiin faya koti komoto a tapu, kon kai lontu en hii sikin. 4 Wanten a kai a doti, da ai yee wan Tongo e taki: “Sawlesi! Sawlesi! Saide yu mu e lon du ogii ala suku fu pina mi so?”

5 Namo a piki taki: “Masaa! Sama a yu?”

Namo a piki en taki: “Mi na Jesesi di baka yu e lon fu pina so!” 6 A Tongo soi ete taki: “Ma opo go doo Damasikosi Foto. Sama de anda fu taigi yu san fu du.”

7 A hii ten de, da den man di anga en be de a waka tapu dyombo te, den de diin. Bika den e yee a Tongo e taki, ma den nái si a sama di e taki. 8 Namo Sawlesi opo taampu, ma a nái si sani moo. Ne den taawan oli en na ana tyai go doo Damasikosi Foto. 9 Dii dei langa a tan sondee si, sondee nyan anga ala sondee diingi wataa.

10 Da wan biibiwan den e kai Ananiyasi be e tan a Damasikosi Foto. Masaa go meke ai si jeje sani enke ai deen so, da ai yee en tongo e taki: “Ananiyasi!”

A piki taki: “Iya, Masaa.”

11 Masaa taki: “Go na a letiopu sitaati di kaasi abaa a foto ya. Na a osu fu a man den e kai Judasi i mu go akisi fu a man den e kai Sawlesi, fu Taasisi Foto. Nownow ya, a de ape e begi.” 12 Soseefi Masaa taki go doo taki: “Mi e soi enseefi jeje sani nownow ya enke ai deen. Da ai si yu Ananiyasi e waka kon na a osu pe a de, ne yu poti ana begi gi en meke ai si sani baka.”

13 Namo Ananiyasi piki en taki: “Masaa! Fa i sa sende mi go na a man de? Mi yee taki, ai du ogii anga sama fi yu a Jelusalem Foto! 14 A kon fi en ya na fu kisi ibii sama di teke biibi fu kai yu nen. Bika a Jelusalem Foto anda pampila naki gi en makiti fu kon du dati ya.”

15 Namo Masaa piki taki: “Na mi e sende yu go ne en! Bika mi teke enseefi toon sama fu mi. Da a toon wooko sani fu mi, fu du mi wooko. Bika a o waka tyai mi nen paati, fu soi Dyusama, soseefi taa foluku tu. Soseefi go doo kownu kownu fu goontapu. 16 Bika mi o soi en san wani taki tyotyo fu mi nen di a o paati doo moo anga moo sama, fu yee fu mi.”

17 We, ne Ananiyasi komoto wanten go na a osu pe Sawlesi de. Ne a poti ana a Sawlesi ede taki: “Baala Sawlesi! Na Masaa Jesesi soi enseefi a yu na a pasi di waka doo ya. Ne a sende mi, fu kon meke yu si baka. Soseefi fu kon meke a Apaiti Jeje lai yu hii libi.” 18 Fa i si Ananiyasi taki so, Sawlesi si baka wanten. A fii enke na fisi buba be tapu en ain komoto kai. Bakadati, ne a opo go meke den dopu en. 19 Ne a nyan te en bee simpan, en hii sikin kon taanga baka.

Dyusama fiti mofu fu kisi Sawlesi kii

Ne Sawlesi tan wantu dei ete anga den biibiwan fu Damasikosi Foto ape. 20 Da ai go waka makandii anga den biibiwan a den Dyu keliki fu anda. Da ai bali a bosikopu taki: “Fu tuu! Jesesi na a Manpikin fu Masaa Gadu.”

21 Namo den sama di yee dati foondoo taki: “A man di be de a Jelusalem Foto e feti anga biibi. A be kon ya, fu kisi ibii biibiwan di e kai Masaa Jesesi nen, tyai go gi fu Dyu keliki anda, fu sitaafu. Ma fa a du daai e taki taa fasi so?”

22 We, na bigin fu taki taa fasi Sawlesi be de. Bika na moo anga moo ai tyai sani kon a fesi, fu soi fa Jesesi na a Kelestesi di sende kon, fu tii ala sani. Dyusama á be de fu taampu ne en fesi sitee anga san ai taki. 23 Ma baka wan pisiten, ne den Dyusama fiti mofu fu kisi en kii. 24 Ma a kisi wan pingi fu dati. Ná sipowtu lulu fu kisi en kii den sete dei anga neti na ala den pasi mofu fu waka kon a ini a foto. 25 Namo den taa biibiwan kibii en puu a ini a foto. Den tei tetei a wan gaan bakisi, saka en puu a wan fensee fu a hei siton di sikotu lontu a hii foto ya.

Sawlesi go Jelusalem

26 Namo a gwe te go doo Jelusalem Foto. Ne a go suku fu libi anga ala wooko makandii anga den biibiwan de. Ma den e wai a pasi gi en. Den e pantan fu biibi taki, a toon biibiwan. 27 Ma Balnabasi luku a toli bun, ne a teke en tyai go miti den apaiti bosikopuman. Ne a soi ala fa Sawlesi si Masaa Jesesi, taki mofu mofu anga en a Damasikosi Pasi. Fa Sawlesi á be feele fu taampu a lanti fesi anda, taki sani a ini a nen fu Jesesi. 28 Namo den teke Sawlesi wanten fu wooko a den mindii. Den sanga waka wooko lontu hii Jelusalem Foto makandii. 29 Sondee feele ai taampu e taki sani a ini a nen fu Masaa. Da Dyusama di e taki Giiki Tongo ape teke fu sitee anga en. Da ai soi den fa a sani de seefi. Namo den fiti mofu fu kii en puu. 30 Ma biibiwan ape kisi wan pingi fu dati. Ne den meke moiti puu en de tyai gwe a wan taa pisiwataa den e kai Sesaleya. Den poti en anda a boto baka seefi tyai gwe moo faawe abaa ze gwe a Taasisi Foto a wan taa kondee.

31 A ten de, da sani á be taanga so moo gi biibiwan fu Judeja, Galileya anga Samaliya pisiwataa. Den biibi e moo taanga. Den e lesipeki Masaa Gadu. A Apaiti Jeje e wooko, fu meke den kulu e goo moo anga moo tu.

Fa wan lanman deesi a Lida Foto

32 A ten ya, Peitilisi e waka lontu somen taa peesi anga a bosikopu fu Masaa Gadu. A go doo biibiwan na a foto den e kai Lida. 33 Ne a go si wan lanman den e kai Eneya ape. Aitin yali langa a didon sondee waka. 34 Namo Peitilisi taigi en taki: “Eneya! Masaa Jesesi Kelestesi betee yu tide. Opo taampu! I seefi lolo i sibi peesi.” Ne Eneya opo waka letiso! 35 Namo sama komoto a Lida Foto doo a pisiwataa fu Salon si a hii toli ya. Ne den daai dini Masaa de wanten.

36 Da boiti Lida Foto, da Jopa Foto be de anda tu. Wan biibi uman be de ape den e kai Tabita. Dati na Dolkasi a ini Giiki Tongo. A be e du somen bun gi taawan doo mofinawan tu. 37 We, ne a uman ya siki a Jopa Foto di Peitilisi de a Lida Foto. Namo a dede te wasi seeka poti a wan kambaa a wan tapu sodoo. 38 Lida Foto á be faawe fu Jopa Foto. Ne biibiwan a Jopa Foto yee taki, Peitilisi de ape. Ne den sende tu manengee go piki en taki, Tabita dede a Jopa Foto. Meke a kon a den sondee daai daai.

39 Namo Peitilisi seeka gwe anga den. Fa a doo, den tyai en go a tapu sodoo na a dede. Wan duupu uman di man dede fika a ganda, be de ape. Tabita be lobi yeepi den a sani. Den kon a Peitilisi anga ala kee e soi en koosi di Tabita be lobi meke gi den. 40 Namo Peitilisi sende den gwe a doo. Ne a saka kini begi a ini a kambaa. Bakadati, ne a daai taigi a dede taki: “Tabita! Opo!” Namo Tabita opo ain luku Peitilisi anga ala opo sidon. 41 Ne Peitilisi langa ana gi en, hali en opo taampu. Ne a kai den uman di be go a doose kon, soseefi taa biibiwan fu Masaa Gadu de. Den kon luku a libilibi Tabita di be dede.

42 A hii Jopa Foto yee a toli, ne somen sama daai teke fu biibi Masaa Jesesi de. 43 Ma Peitilisi á komoto a Jopa Foto wanten baka. A tan wantu dei moo anga den biibiwan ape na a osu fu Simon. Dati e dee meti buba, fu teke meke sani enke kaw buba.

10

Fa Masaa Gadu go taki anga Koneilisi di á de Dyusama

1 Da wan suudati be de na a pisiwataa fu Sesaleya, den e kai Koneilisi. Na wan Italiya ofisii di abi wan ondoo suudati ne en ondoo. 2 Ma a be lobi Masaa Gadu anga ala lesipeki. Ala sama a ini en osu seefi tu. A be e tyai yeepi gi mofinawan a ini a Dyu foluku naamo seefi. Soseefi a be e begi dei fu dei tu. 3 Wan dei, a de ne en osu dii yuu bakadina so. Ne ai si jeje sani enke ai deen so. Wan Basiya fu Masaa Gadu Kondee*f9* waka libilibi kon a ini en osu, te doo ne en fesi taigi en taki: “Koneilisi!”

4 Namo a pii ain e luku a Masaa Gadu Kondee Basiya, anga ala feele anga dansi sikin. Namo a taki: “Mi Masaa! San i wani anga mi?”

Namo a Basiya taki: “Na den begi di i e begi anga ala den bun di i e gi mofinawan. Ne ala dati piisii Masaa Gadu, fu denki yu! 5 Da a wani yu sende wantu wookoman fi yu go a Jopa Foto go kai Simon di den e kai Peitilisi tu. 6 Ai tan na a osu fu wan man den e kai Simon anda tu. Dati e dee meti buba, fu teke meke sani enke kaw buba. En osu de koosube sikin liba fu a ze.”

7 Fa i si a Masaa Gadu Kondee Basiya gwe, Koneilisi kai tu wookoman kon, makandii anga wan suudati di a sabi taki, lobi Masaa Gadu. Na wan di ai fitoow, fu poti oli wakiti gi enseefi. 8 Namo a taigi den dii man ya, ala san a Masaa Gadu Kondee Basiya kon sende en. Bakadati, ne a sende den gwe a Jopa Foto a Peitilisi.

Peitilisi si jeje sani enke ai deen

Ap 11:5-14

9 Wan dei baka dati, ne den de a pasi. Den be doo koosube fu Jopa Foto kaba. A ten de Peitilisi de a Jopa Foto e subi go a tapu sodoo fu a osu anda, fu go begi na a mindii dei twalufu yuu de. 10 Ma angii be e kii en, ne a piki den sama a ini a osu dati. Namo den e seeka sani gi en fu nyan. Ne a go sidon a tapu anda e wakiti den. Te fu a denki, ne ai si jeje sani enke ai deen. 11 Tapu anda wai opo, ne wan sani komoto a ini anda e kon a doti. Wan sani enke wan gaan duku tei oli a den fo kanti fi en. 12 A kon doo te a Peitilisi fesi, ne ai si sowtu a sowtu fo futu meti, sowtu a sowtu meti di e hali anga bee a doti, sowtu a sowtu foo di e fee a tapu. 13 Namo a yee wan Tongo e taigi en taki: “Peitilisi! Opo taampu! I sa nyan ala sani yu e si de. Kii nyan san i wani!”

14 Ma Peitilisi piki baka taki: “Kweti, Masaa! Enke Dyusama, noiti mi nyan wanten san Dyuweiti taki, á de fiti. Noiti mi nyan san á de kiin fasi gi Dyusama!”

15 Namo a Tongo piki di fu tu leisi taki: “Mi enke Masaa Gadu ya sende yu taki, nownow den fiti fi yu enke Dyusama nyan. Da yu á mu piki taki, den á de kiin fasi gi yu enke Dyusama.” 16 We, na te dii leisi seefi a taigi Peitilisi a seefi sani ya. Namo wantoon so, Peitilisi si a duku anga den meti e gwe a tapu baka, te doo pe a be komoto a tapu anda.

17 Namo Peitilisi sidon e wegi san a si de. A leti ape a de, ne den man di Koneilisi be sende kon doo de. Den be akisi a ini a foto, ne sama soi den a osu fu Simon. Ne den kon doo na a doo mofu fi en. 18 Namo den bali akisi efu Simon di den e kai Peitilisi de ape. 19 A ten de Peitilisi de na a tapu osu ete e wegi san a be si. Namo a Apaiti Jeje piki en taki: “Peitilisi! Dii man kon suku yu. 20 Saka go a den, bika den kon kai yu fu go anga den a pe den komoto. Na foluku di á de Dyusama, ma go anga den sondee fu meke sani. Bika na mi sende den kon kai yu.”

21 Namo Peitilisi saka wanten go taigi den man taki: “U luku mi di u e suku ya! San u wani?”

22 Ne den taigi en taki: “U komoto a wan man den e kai Koneilisi, wan ofisii fu suudati. A de wan letiopu man, di e lesipeki a Gadu fu Dyusama. Ala Dyusama sabi anda fa ai libi bun anga Dyusama. Masaa Gadu sende wan apaiti Masaa Gadu Kondee Basiya go taigi en, fu sende kai yu, fu aliki ala san yu o taigi en.” 23 Namo Peitilisi aliki, ne a taki: “A bun!” Ne a kai den man kon a ini osu, gi den siibi peesi. Taa dei, ne a opo gwe anga den. Wantu biibi man fu Jopa Foto go anga den tu.

24 A taa dei fu dati, ne en anga den go doo Sesaleya Foto. Koneilisi be seeka fu a kon fi en. A kai ala en famii poti sidon makandii anga ala en bun mati fi en. 25 Fa i si Peitilisi de fu doo go a ini a osu, Koneilisi lon kon miti en a doose. A saka anga kini ne en fesi e gi en gaandi. 26 Ma Peitilisi hali en opo taampu taki: “Opo taampu! Mi á de wan sani moo yu. Bika mi anga yu na libisama anga libisama!” 27 Na so den e taki, den doo go a ini osu. Namo, na onmen sama Peitilisi go si e wakiti de.

28 Ne a gi odi anga ala taki: “U sabi fa Dyuweiti e tapu Dyusama fu mosoo anga taa foluku. Mi dati kon ya, fu di Masaa Gadu seefi soi mi taki, mi á mu si moo enke u á de kiin fasi. Mi á mu si moo enke u á de fiti. 29 Na dati meke di den kon kai mi, mi á meke sani. Da mi kon ya kaba, fu sabi saide u sende kai mi.”

30 Namo Koneilisi piki taki: “Tide na di fu fo dei, da a be de dii yuu bakadina enke nownow. Mi be de a osu e begi. Te fu mi denki, ne wan man wei weti koosi taampu a mi fesi. 31 A taigi mi taki: ‘Koneilisi! Na den begi di i e begi Masaa Gadu, soseefi den bun di yu e gi mofinawan. Ne a sende mi kon taigi yu taki, ala dati piisii en fu denki yu. 32 A wani yu sende sama go a Jopa Foto go kai Simon di den e kai Peitilisi tu. Ai tan na a osu fu wan man den e kai Simon anda tu. Dati e dee meti buba, fu teke meke sani enke kaw buba. En osu de a sikin liba fu a ze.’ 33 We, ne mi sende sama wanten kon kai yu. Da a bun fa i kon. U de ya a Masaa Gadu fesi ya, fu aliki ala san a gi yu, fu taigi wi.”

Peitilisi piki Koneilisi

34 We, ne Peitilisi piki taki: “Mi kon e si tuu taki, sama á de wan sani moo taawan gi Masaa Gadu. 35 Ibii foluku sama, ma yu e dini en anga ala wooko leti fasi gi en, da dati e switi en ati kaba. 36 Masaa Gadu seefi mofu paamisi wi Dyusama dati a Dyu Kondee. Ne u sabi taki, ibii libisama ati poi kon de switi anga Masaa Gadu. Jesesi Kelestesi du a wooko fu tyai a yeepi de. A man de poti fu wooko enke Masaa gi ibiiwan. 37 U ala ya be yee a toli fi en di be pasa a Dyu Kondee. A be bigin wooko na a pisiwataa fu Galileya, baka fu a ten di Johanisi be e dopu sama. 38 Dati na Jesesi di goo a Nasaleti Foto. Masaa Gadu meke en Apaiti Jeje teke en hii libi, fu gi en kaakiti fu wooko lontu Dyu Kondee e du bun. A tyai yeepi puu sama a ini dwengi fu didibii. Da ai deesi den tu.

39 “Mi anga taawan di be e waka anga en na kotoigi di si san a waka du na a hii Dyu Kondee. A wooko fu Jelusalem Foto doo ala taa pisi de. Ne den kisi en kii a koloisi. 40 Ma baka dii dei, ne Masaa Gadu weki en kon a libi ya baka. Ne a meke a soi enseefi libilibi a son sama namo. 41 A ná a hii Dyu foluku a soi enseefi! Na den wan namo di Masaa Gadu seefi be fiti a fesi fu de enke kotoigi di si dati, fu taki baka. Na wi dati nyan diingi anga en, di a dede weki kon a libi ya baka. 42 Ne a sende wi fu paati en Bun Nyunsu gi a hii Dyu foluku. U mu leli den taki, ne en Masaa Gadu poti fu kuutu ibii sama. Den di de a libi ya ete anga den di dede kaba. 43 Masaa Gadu be piki fositen apaiti takiman fi en fu sikiifi taki ala dati taki, fu a wooko di dati du, da sama biibi en o fende paadon fu den takuudu anga ogii.”

Masaa Gadu gi taa foluku a Apaiti Jeje

44 Na so Peitilisi e taki. Namo, ne a Apaiti Jeje kon lai a hii libi fu den sama di e aliki de. 45 Den biibi Dyuwan di be kon anga Peitilisi ape foondoo. Bika den si taki, na a seefi gaanbigi bun, fa Masaa Gadu be gi den a Apaiti Jeje, na dati ai gi taa foluku de tu. 46 Bika den yee den dati e gi Masaa Gadu gaandi a ini sowtu a sowtu taa kondee tongo di á de denseefi tongo. Namo Peitilisi taki, 47 “Efu Masaa Gadu e wooko a taa foluku ya so, da sama á poi peefuu taki, wi á mu dopu den! Bika ne en gi den a seefi Apaiti Jeje di a be gi u enke Dyusama tu.” 48 Namo a meke den teke dopu a ini a nen fu Masaa Jesesi. Ne den kaba du a wooko di den kon du de. Ma den sama akisi den fu tan wantu dei moo anga den.

11

Foluku di á de Dyusama teke biibi tyai dyugu dyugu

1 We, biibi Dyusama anga den apaiti bosikopuman na a pisiwataa fu Judeja kisi fu yee fa taa foluku di á de Dyusama teke biibi a Masaa Gadu bosikopu de. 2 Di Peitilisi doo Jelusalem Foto, ne a sani ya tyai sitee fi en anga biibi Dyusama di e oli taki, taa foluku mu oli Dyuweiti fosi den sa teke biibi. 3 Ne den taki: “I go nyan makandii anga foluku di á de Dyu? I peefuu poti futu a sama osu di nái oli Dyuweiti!”

4 Ma Peitilisi teke ala san pasa seefi taigi den. 5 A taki: “Mi be de wan dei e begi a Jopa Foto. Te fu mi denki, ne mi e si jeje sani enke na deen. Wan sani enke wan gaan duku tei oli a den fo kanti fi en saka komoto a tapu e kon a doti, te kon doo a mi fesi. 6 Di mi luku inise, ne mi si sowtu a sowtu fo futu meti, busi meti, meti di e hali anga bee a doti anga foo di e fee a tapu. 7 Namo mi yee wan Tongo taki: ‘Peitilisi! Opo taampu! I sa nyan ala san yu e si de! Kii nyan san i wani.’

8 “Ma mi piki taki: ‘Kweti Masaa! Noiti mi nyan wanten san á de kiin fasi gi Dyusama. Noiti mi nyan wanten san Dyuweiti taki, á de fiti fasi gi Dyusama.’

9 “Ma a Tongo piki a tapu di meke tu leisi taki: ‘Mi enke Masaa Gadu ya sende yu taki, den fiti fi yu enke Dyusama nyan. Da yu á mu piki taki, den á de kiin fasi gi Dyusama.’

10 “We, na te dii leisi seefi a be taigi mi a seefi sani ya. Namo wantoon so, a duku anga den meti e gwe a tapu baka. 11 Na a seefi yuu de, dii man doo na a doo mofu pe mi be e tan anga sama. Den komoto a Sesaleya Foto, pe sama sende den kon kai mi. 12 Namo a Apaiti Jeje piki mi taki, gwe anga den sondee fu meke sani. Ne mi anga den sigisi biibi baala di yu e si anga mi ya go. U go na a osu fu a man, di á de Dyusama. 13 Ne a taigi mi fa wan Basiya fu Masaa Gadu Kondee*f10* go doo ne en fesi, a ini en osu. Ne a taigi en fu sende sama go a Jopa Foto, go kai Simon di den e kai Peitilisi. 14 Bika dati o gi en Masaa Gadu bosikopu fu yeepi en anga ala sama a ini en osu, wookoman fi en tu. Ala den o komoto na a pasi fu takuudu anga ogii, fu fende libi tego.”

15 Peitilisi soi ete taki: “Di mi bigin taki sani fu Masaa Gadu, ne a Apaiti Jeje saka kon teke peesi a den libi, na a seefi fasi enke a fosi dei di dati be saka kon a wi enke Dyu. 16 Namo a denki kon a mi, fu san Masaa Jesesi be taigi wi taki, Johanisi be e dopu sama anga wataa. Ma mi o dopu biibiwan anga a Apaiti Jeje. 17 We, Masaa Gadu gi taa foluku a seefi gaanbigi bun de, enke fa a be gi wi Dyusama dati, fu a biibi a Masaa Jesesi Kelestesi ede! Mi á be poi tapu Masaa Gadu fu du dati.”

18 We, di Peitilisi e taki, da den aliki. Namo dati koo den ati, meke den gafa Masaa Gadu di meke taa foluku seefi poi daai libi, fu fende libi tego.

Fa sani waka anga den biibisama di panya go a peesi peesi

19 A dede fu Stefanisi be meke biibiwan lowe komoto a Jelusalem Foto doo te a Finisiya pisiwataa. Wantu doo Antiyokiya Foto. Taawan abaa gwe a Sipolosi Tabiki a mindii ze. A ini a lowe, da den nái gi taa foluku Masaa Gadu bosikopu boiti Dyusama. 20 Wantu biibi Sipolosi Kondee sama be de a ini a lowe. Wantu biibisama fu Sileni Kondee tu. Na den dati doo Antiyokiya Foto, ne den gi Giiki foluku a Bun Nyunsu fu Masaa Jesesi. 21 Namo Masaa Gadu wooko taanga, fu yeepi den anga a wooko ya. Ne wan gaan kulu Giiki sama teke a biibi.

22 Namo a toli ya paati go doo a kulu biibiwan a Jelusalem Foto. Ne den dati sende Balnabasi gwe na Antiyokiya Foto a den di toon biibiwan anda. 23 Di Balnabasi doo anda, da a si fa Masaa Gadu teke gaan bun ati fasi namo luku den sama anda. Ne a piisii te, da ai waka e sende den taki: “Biibiwan! Poti na ati fu tan teke Masaa Jesesi taki, fu tan waka ne en baka. Da u oli so go doo!” 24 Bika Balnabasi be de wan bun libisama di sabi yeepi taawan. A Apaiti Jeje be teke en hii libi. A be abi taanga biibi a Masaa Jesesi tu. Namo moo anga moo sama e teke a biibi.

25 Di a komoto de baka, ne a gwe te a Taasisi Foto go suku Sawlesi. 26 Di a fende en, ne a tyai en kon na Antiyokiya Foto. Ne den tan wan hii yali de. A kulu biibiwan de be e wooko makandii anga den. Wan gaan kulu be de ape e leli sani fu Masaa Jesesi moo fini fini. Na a ten ya sama bigin kai biibiwan, Kelesten.

27 Na a seefi yali ya, wantu biibiwan komoto a Jelusalem kon luku biibiwan na Antiyokiya Foto de. Na be biibiwan di Masaa Jesesi e piki san fu taki. 28 Namo a Apaiti Jeje piki wan fu den, den e kai Agabesi fa gaan angiiten de fu kon na a hii Dyu Kondee, go doo taa peesi di Loma kownu e tii. Ne a soi den taawan ape dati. A be pasa so tuu na a ten fu Kownu Kalawdiyosi. 29 Ibii biibiwan ape be suku onmen sani a poi poti, fu sende go yeepi den biibiwan na a pisiwataa fu Judeja. 30 Ne den sende den sani de letiso, go a den gaansama fu biibiwan keliki anda, fu paati gi den biibiwan. Balnabasi anga Sawlesi tyai en go gi den.

12

Masaa Gadu Kondee Basiya go puu Peitilisi a dunguu osu

1 A yuu de, da Kownu Helowdesi be opo fu kisi biibiwan pina anga ala sitaafu. 2 Jakowbesi enke baala fu Johanisi dati a meke den teke satu fetihow doo en ede kii. 3 A sani ya kai gi den Dyusama. Ne a gi en moo kankan fu du ogii anga biibiwan. Namo a sende kisi Peitilisi. Ma na ini a fesa pe Dyusama e nyan beele sondee sowda. 4 Namo a meke den sooto en anga ala suudati fu oli wakiti ne en. Hiihii fo kulu suudati e oli wakiti kengi. Da a be poti fu tyai Peitilisi go na a foluku fesi, fu kaagi en kii, te a Pasika Fesa be o kai pasa. 5 Namo a poti Peitilisi a dunguu osu de fosi. A ten de, a hii kulu biibiwan e begi yeepi gi en naamo.

6 A neti be doo fu mamanten fi en, da a kownu be o tyai en go na a foluku fesi, fu kaagi. Peitilisi be didon e siibi a tu suudati mindii. Den bui en wanse ana miti a wan, a taase ana miti na a taawan. Doo mofu fu a dunguu osu baka, suudati taampu e oli wakiti. 7 Namo Masaa Gadu sende wan Masaa Gadu Kondee Basiya*f11* go a Peitilisi de. Ne a hii dunguu kambaa kiin anga faya! Ne a Basiya seke seke Peitilisi ne en bansa weki taki: “Opo!” Wantoon de seefi den keti koti komoto a Peitilisi ana kai a doti. 8 Ne a taigi Peitilisi taki: “Banti i mindii seeka i koosi a sikin! Teke i dalaila toosi fasi a futu.” Namo Peitilisi du ala dati. Ne a Masaa Gadu Kondee Basiya taki: “Toosi i yasi a sikin, da teke a mi baka.”

9 Na so a waka ne en baka, te a doose! A hii sani ya e pasa, ma Peitilisi e si enke na jeje sani ai si en enke deen. 10 Namo, den pasa a fosi peesi pe wakiti e oli. Den pasa di fu tu, go doo a insii doo, fu a gaan doo mofu, fu doo sitaati a ini a foto. Dati seefi wai opo waa. Ne a Masaa Gadu Kondee Basiya waka wan hii sitaati langa anga en, ne woo. Peitilisi á si en moo.

11 Namo Peitilisi kisi enseefi taki: “Na Masaa Gadu sende wan Basiya fi en kon puu mi a ini Kownu Helowdesi ana. A puu mi na ala san a Dyu foluku be wani a du anga mi tamaa.”

12 Namo a taampu wegi luku san fu du. Ne a teke pasi langa te na a osu fu Maliya, a mma fu Johanisi, di den e kai Maakusi tu. Somen biibiwan be de ape e begi gi Peitilisi. 13 Namo Peitilisi koko a doo. Ne wan pikin umanpikin den e kai Lowdee, di e wooko na a osu de, kon aliki sama de ape. 14 Namo a piisii fu yee Peitilisi tongo na a baka doo. A piisii ya buuya en feegete fu opo a doo. Ma a lon go piki den biibiwan di e begi a ini osu taki: “Peitilisi de na a baka doo.”

15 Ma den piki en anda taki: “Kaba anga a law taki de!” Ma ai tan taki so go doo. Ne den piki en baka taki: “Da kande na a Basiya fu Masaa Gadu Kondee di de fu taampu gi en, kon de!”

16 Ma Peitilisi e koko naamo. Ne den go opo waka go na a doo, ne haa! Peitilisi de ape tuu! A foondoo den, fu taampu opo opo mofu. 17 Namo Peitilisi tapu ana a mofu, fu den á balibali na a peesi. Ne a taigi den fa Masaa Gadu puu en na a dunguu osu. Ne a sende den fu gi Jakowbesi a toli ya tu, soseefi ala den taa biibi baala. Namo, a komoto a Jelusalem Foto de.

18 Di peesi kiin, da gaan dyugu dyugu pasa a den suudati fu Helowdesi mindii. Den á poi fusutan san sa pasa anga Peitilisi. 19 Helowdesi meke den suku en na a hii peesi, sondee wini. Ne a go ondoosuku den suudati di be oli wakiti a neti de. Bakadati, a meke den kii den. Ne enseefi komoto wan pisiten a Judeja pisiwataa de go fosi a Sesaleya Foto.

Kownu Helowdesi dede

20 A ten de, Helowdesi ati be e boon a sama fu Tilosi Foto anga Sidon Foto. Ne den miti mofu kon begi en. Bika ne en e seli nyanyan gi den. Den meke moiti fende Balastesi, wan ondooman di e wooko te a ini Helowdesi kambaa, fu yeepi den meke den anga en kon de switi baka. 21 Namo Helowdesi poti wan dei fu piisii makandii na a kondee. A dei de, ne a wei en moi kownu koosi, teke peesi ne en kownu sutuu. Da ai taki anga den somen sama di be kon dyunta de. 22 Da den sama e bali gafa en taki: “Yu di e taki de, a ná sama! Yu na wan gadu seefi tongo e taki de.”

23 We, da na so Helowdesi be e peefuu, fu teke Masaa Gadu peesi. Ne Masaa Gadu sende wan Masaa Gadu Kondee Basiya fi en, go naki en wan gaan siki kii, anga woon.

24 A ten ya, a Bun Nyunsu fu Masaa Gadu nái paati fu soso na a peesi. 25 Balnabasi anga Sawlesi be tyai a moni go, di biibiwan fu Antiyokiya Foto be piki sende gi biibiwan fu Jelusalem Foto. Ne den daai komoto anda baka. Namo den tyai Johanisi di den e kai Maakusi tu anga den.

13

Masaa Gadu sete Pawlesi anga Balnabasi a wooko

1 Da a ini a kulu biibiwan fu Antiyokiya, da i be abi apaiti takiman anga leliman. Den be de: Balnabasi; Simiyon, di den e kai Nigeli*f12*; Lusiyasi fu Sileni Kondee; Manayen, di kiya makandii anga Helowdesi, gaaman fu wan fu den fo pisi fu Dyu Kondee; Sawlesi tu. 2 Wan dei, ala den dati teke fu tan makandii anga angii fu begi. Namo a Apaiti Jeje piki den de taki, a o teke Balnabasi anga Sawlesi go bigin du wan apaiti wooko di a be kai den toon biibisama, fu du. 3 Namo, den tan begi doo anga angii. Soseefi den poti ana begi gi Balnabasi anga Sawlesi. Bakadati, ne den meke den go bigin a apaiti wooko.

Masaa Gadu beendi Elimasi di be e sitee anga den Pawlesi

4 Na so a Apaiti Jeje sende den gwe. Namo den gwe a waka tapu doo Selusiya Foto. Ne den koti a ze go kai a Sipolosi, a tabiki kondee a mindii anda. 5 Den kai a Salamesi Foto de. Ne den sete go a den Dyu keliki ape, fu gi a Bun Nyunsu de. Johanisi be e waka anga den fu yeepi den wooko.

6 Den teke fu waka lontu a hii tabiki kondee ya go kai a taase fi en a Paafosi Foto. Namo den miti wan tofuuman de, den e kai Baljesesi. A be de wan Dyusama. Ma a be e lei taki, en na apaiti takiman anga kaakiti fu Masaa Gadu piki en san fu taki. 7 A be e wooko anga Gaaman Selkiyesi Pawlesi fu a peesi de. A gaaman ya e wooko anga fusutan fu du sani. Namo a yee taki, Balnabasi anga Sawlesi e paati Masaa Gadu bosikopu, ne a sende kai den fu yee san den e taki. 8 Namo Elimasi toto futu fu buuya a sani ya. Dati na a nen Baljesesi enke a tofuuman a ini Giiki Tongo. Ai dyombo a mindii fu leli a gaaman sani, fu a á sa teke a biibi.

9 Namo Sawlesi di den e kai Pawlesi tu, be lai anga Apaiti Jeje. Ne a luku a tofuuman dunn. 10 Ne a taigi en taki: “Manpikin fu didibii! I fuu anga koli bidiigi fasi! Yu e lei taki, sani fu Masaa Gadu á de tuu! I mu kon kaba anga a fasi de! Yu feyantiman fu ala bunbun sani! 11 Luku ya! Masaa Gadu daai feti anga yu baka! I beendi fu wan hii pisiten. I kaba si sani fosi!” Wanten de, Elimasi si peesi e dunguu, fu te a nái si sani moo. A kon fu ai waka e fiifii lontu suku sama fu tyai en puu de. 12 Namo a gaaman si san pasa ya. Soseefi a aliki a leli fu Masaa Gadu. A sani bigi gi en, namo wanten a teke biibi.

Pawlesi e soi fa Masaa Jesesi
na a Kelestesi

13 Namo Pawlesi anga den taawan di anga en e wooko abaa a ze baka na ape. Den komoto a Paafosi go te a Pelika Foto na a pisiwataa fu Pamfiliya. Namo Johanisi á wani go doo anga den, ne a daai baka gwe a Jelusalem Foto. 14 Ne den Pawlesi go doo Pelika Foto. Den gwe moo faawe a soo seefi na a Antiyokiya Foto fu Pisidiya pisiwataa.

Fa i si Dyu kina dei doo, den gwe a ini wan Dyu keliki go sidon anga Dyusama de. 15 Namo Dyusama de leisi a ini den weiti buku fu Mosesi anga buku di taa fositen apaiti takiman be sikiifi. Ne fesiman fu keliki de meke den taigi den Pawlesi taki: “Baala! Pasi de gi sama di abi wan sani fu tyai kon a fesi, fu gi taawan nyun kaakiti ya.”

16 Namo Pawlesi opo taampu taki, a abi sani fu taki. Ne a taki: “Dyusama fu mi ya! Ala taa foluku ya, di e lesipeki a Gadu fu Dyusama! U aliki! 17 Na Masaa Gadu di u e dini ya be teke u Dyusama avo toon sama fi enseefi. Ne a meke den goo toon wan gaan foluku enke saafu, a sama kondee Egepte. A meke den toon wan taanga foluku anda, di a puu a saafu anga en makiti. 18 Ne a tyai den hiihii fotenti yali langa a ini a gaan sabana anga ala fa den be e taanga yesi gi en. Ma a teke ala dati anga langa pasensi te go doo Kanahan Kondee. 19 A kondee de be abi taanga foluku e tan de kaba. Ne hiihii seibin fu den di Masaa Gadu yeepi den wini, figi puu a pasi, teke a kondee di a be paamisi den gi den fu denseefi. 20 Na so fo ondoo anga feifitenti yali kon pasa. Ne a bigin gi den taanga tiiman, fu tyai den feti anga den feyanti, te enke a lasiti wan fu den. Dati na Samuweli enke apaiti takiman fu Masaa Gadu. 21 Baka fi en, ne den á wani a sowtu tiiman ya moo. Den wani kownu, ne den begi Masaa Gadu dati. Namo a piki taki: ‘Teke Sawl poti kownu.’ Dati paansu waka na a lo fu Benyameni di dda de Kesi. Sawl tii den hii fotenti yali langa. 22 Ne Masaa Gadu puu en na a kownu wooko poti Dafeti toon kownu. A lobi a Dafeti ya te, ne a taki: ‘Yu Dafeti! Manpikin fu Isai, i kai a mi ati. Bika yu e waka enke fa mi wani.’

23 “A Yeepiman fu a Dyu foluku na Jesesi. Bika a meke na paansu sama fu a Dafeti ya, enke fa Masaa Gadu be paamisi Dafeti seefi. 24 Fosi a bigin en wooko, ne Masaa Gadu sende Johanisi du wan wooko ne en fesi. A bali bosikopu fu sama kon teke dopu, fu daai libi. Meke Masaa Gadu sa gi den paadon, fu ogii di den du pasa kaba. 25 Di Johanisi se wooko de fu kaba, ne a taki: ‘U tan luku, wan taawan o kon du en se wooko a du fu mi baka. Na dati na a Kelestesi fu tyai yeepi! A dyendee te, mi á waiti sai fu puu susu a futu gi en seefi enke saafu.’ ”

26 Namo Pawlesi soi ete taki: “Mi Dyusama ya di de paansu sama fu Abalaham! Soseefi taa foluku ya, di e lesipeki a Gadu fu Dyusama. Masaa Gadu bosikopu doo wi ya, fu tyai yeepi. 27 Dyusama a Jelusalem Foto anga fesiman anda á be biibi. Den fende taki, a fiti fu kii. Ma na san Masaa Gadu be piki fositen apaiti takiman fu sikiifi taki, musu fu pasa. Den di kii en e fende ala dati e leisi ibii Dyu dei a den keliki sondee fusutan. 28 Den á be fende wan enkii fowtu fu kii en so. Ma anga ala dati, toku den begi Gaaman Pilatesi fu kii en gi den.

29 “Na so den du ala san Masaa Gadu be piki fositen apaiti takiman fu sikiifi taki, musu fu pasa. Te doo kii en a koloisi seefi, ne den puu en tyai go beli na a sowtu geebi di u gwenti beli dede. 30 Ma Masaa Gadu weki en kon a libi ya baka. 31 Ne a soi enseefi a den bakaman fi en somen leisi. Den dati be komoto a Galileya kon a Jelusalem Foto anga en, fosi den be kii en. Na den dati de kotoigi di si, fu waka taigi a hii Dyu foluku nownow.

32-33 “Na ala dati mi anga den di e wooko anga mi ya e taigi u nownow. San Masaa Gadu be paamisi wi avo pasa nownow gi wi Dyu enke paansu fu den. Gi taa foluku seefi di e lesipeki a biibi fu Dyu. U ala mu sabi taki, Masaa Gadu weki Jesesi kon a libi ya baka. Masaa Gadu be piki en apaiti takiman a sani ya fu sikiifi a di fu tu Psalm taki:

‘Mi Manpikin! Yu meke a goontapu ya tide,

fu ala ain sa si yu, di de fu tii ala san mi abi.’

34 Namo a weki en kon a libi ya baka, fu noiti moo poi dede. En sikin seefi noiti a fika loto poli tu. A be piki apaiti takiman a fositen fu sikiifi dati taki:

‘A seigi di mi be paamisi Dafeti, fu Awan di libi de apaiti fasi, musu fu kon pasa.’

35 Na a sani ya a be piki en apaiti takiman fu sikiifi taki:

‘A Apaiti Sama fi en ya,

noiti a o meke dati sikin dugu dugu dede loto poli.’

36 “Da dati á be sikiifi fu Dafeti seefi. Bika en dati wooko gi Masaa Gadu te doo en dede dei, enke fa a be fiti poti gi en fu du. Ne den beli en, te enke en sikin dati loto poli. 37 Da san a be sikiifi de, na fu Masaa Jesesi. Bika u si fa Masaa Gadu weki en kon a libi ya baka, noiti moo fu dede. Da en sikin dati noiti poi loto poli.

38 “Mi Dyusama ya! Da sabi taki, na dati kon, fu yeepi wi anga a wooko di a du. Na so u sa fende paadon, fu ala takuudu anga ogii. Na a bosikopu ya wi e taigi u ya. 39 Ala sama di biibi dati, da Masaa Gadu o teli en fu leti sama. U ala e angii fu dati, ma noiti dati be o poi pasa winsi u suku fu oli weiti di Mosesi fika gi u seefi. 40 Ma wan wasikoi de fu dati enke fa fositen apaiti takiman fu Masaa Gadu be sikiifi. U á mu meke dati pasa anga u! 41 Den be sikiifi taki:

‘Ná teke a toli ya meke sipowtu,

ma foondoo fi en.

Bika na mi Masaa Gadu ya wooko di e pasa na a ten fu u ya.

Ma na di u dati ná o biibi, te sama taigi u en.

Da mi o wai den sowtu sama de puu a mi fesi.’ ”

42 Di Pawlesi kaba taki, ne den sama fu a Dyu keliki ape akisi den, fu kon taa wiki kina dei baka. Den wani yee moo fu a toli de. 43 Di a keliki komoto, ne somen de waka a den baka gwe. Dyusama, soseefi taa foluku di teke Dyusama fasi, fu dini Masaa Gadu tu. Namo Pawlesi anga Balnabasi e soi den, fu tan biibi fa Masaa Gadu teke gaan bun ati fasi namo luku sama.

44 Da kina dei doo baka. Pikinmoo a hii foto booko kon na a Dyu keliki. Mofu be paati, ne den kon aliki Masaa Gadu wowtu. 45 Ma di den Dyusama si fa somen sama kon so, ne den dyalusu. Namo den toto futu fu lei taki, a bosikopu fu den Pawlesi na lei sani. Ala sowtu takuu sani den e taki fu den Pawlesi.

46 Ma Pawlesi anga Balnabasi e taki go doo, sondee pantan taki: “Dyusama! Masaa Gadu be si u fanowdu fu gi en bosikopu enke fosiwan. Ma u á wani teke, fu kon de waiti sai a libi fu tego, di ai gi. Da wi o fika u, go taigi taa foluku wawan namo. 47 Masaa Gadu be piki fositen apaiti takiman fu sikiifi fu wi di a gi en bosikopu taki:

‘Mi poti yu enke lampu.

Da yu sa kiin peesi gi ala foluku, fu si pe fu fende yeepi.’ ”

48 We, taa foluku di be de ape poolo fu yee dati. Den bali gafa san den yee a Masaa Gadu bosikopu de. A dei de, den toon biibisama fu toko. Ala den di be mu fende a libi tego be teke biibi. 49 Masaa Gadu bosikopu dati paati lontu a hii peesi de.

50 Namo Dyusama di á lobi a toli ya, suku ogii wanten. Den waka na ala se fu a foto, da den e sete bigiman fu a kondee anga den Pawlesi. Soseefi, gudu uman di lobi a Gadu fu Dyusama, anga fesiman fu a foto. Namo, den Pawlesi be abi fu lowe komoto na a pisiwataa fu den de. 51 Ma fosi den gwe, ne den naki a santi fu a peesi de puu a den futu. Namo den gwe te a wan foto den e kai Ikoniyemu. 52 Ma sama di toon biibisama na Antiyokiya á be booko saka fu dati. Masaa Gadu meke en Apaiti Jeje teke den hii libi. Soseefi piisii teke den hii ati, fu libi.

14

Den Pawlesi tuka anga Dyusama a Ikoniyemu Foto

1 Namo Pawlesi anga Balnabasi doo Ikoniyemu Foto. Ne den go soseefi a wan Dyu keliki. Den taki a Bun Nyunsu de tu. Ne tyaipi sama booko kon toon biibisama. Dyuwan anga taa foluku seefi. 2 Ma Dyusama be de ape di á be teke biibi. Den dati tyai opuulu kon a mindii. Den leli taa foluku sama ape, fu meke toko anga Pawlesi anga Balnabasi. 3 Ma den á booko ede anga dati. Den tan ape ete anga ala fitoow a Masaa Jesesi. Da den e taki sani fi en go doo sondee pantan. Da Masaa Gadu e du foondoo sani enke maiki taki, a taampu a baka fu a bosikopu, di e soi fa a teke gaan bun ati fasi namo luku sama. Soseefi foondoo sani e pasa, fu meke sama teke biibi de. 4 Namo paati kon a mindii fu den sama fu a foto. Wan kulu e teke den Dyusama taki. A taa kulu e biibi a taki fu den tu apaiti bosikopuman fu Masaa Jesesi de.

5 Namo Dyusama anga den fesiman makandii anga taa foluku de fiti makandii fu mesaandi den Pawlesi naki kii anga siton. 6 Ma a sani ya doo den Pawlesi yesi, ne den fika a foto de gwe te na a pisiwataa fu Likowoniya. Ne den go a son foto enke Lisita Foto, soseefi Delbe Foto. 7 Den teke onmen langa e gi a Bun Nyunsu a den peesi de.

San a deesi fu wan lanman tyai a Lisita Foto?

8 Lisita Foto be abi wan lanman. Senten en mma meke en, ne a de lanlan sondee en futu poi seke seke. 9 Ma ai aliki te Pawlesi e taki den sani. Namo Pawlesi luku en, ne a si taki, a abi biibi fu fende yeepi, fu kon betee. 10 Ne a bali gi en taki: “Saka i futu taampu a doti!” Namo a man dyombo taampu, da ai waka e go e kon.

11 Den sama fu a foto si san pasa de. Ne den bali taki: “Den gadu fu wi teke sikin saka kon a wi ya tide!” Na so den bali a ini a tongo fu den, Likowoniya Tongo. 12 Den tu gadu fu den na Helilmesi anga Sois. Namo den si Pawlesi enke Helilmesi, da Balnabasi na Sois, di e gi en a taki, di ai taki. 13 We, a afokodeei gadu osu de a doose fu a foto ya. Namo begiman fu a gadu osu de komoto gwe na a pasi mofu anda anga kaw, fu kii enke paiman, fu boon begi Pawlesi anga Balnabasi. Soseefi den tyai moi boomiki, fu towe a den neki. Da sama booko gwullu go luku a hii sani ya.

14 Ne Pawlesi anga Balnabasi fusutan san den o du. Namo den piiti koosi di den be wei a sikin. Ne den go taampu a den sama fesi.

15 Ne den tapu den taki: “Kaba! Wi seefi na sama di á bigi moo u de. Na a Bun Nyunsu namo wi abi taki, fika a dini fu afokodeei, da daai bigin dini a libilibi Masaa Gadu di meke tapu anda doo goontapu ya. Soseefi, a ze anga san de a ini.” 16 Den soi ete taki: “Senten goontapu meke doo tide, ne ibii foluku e dini san denseefi fii. Masaa Gadu fika den e du san denseefi wani. 17 Ma toku ai soi enseefi a den naamo. Bika ai du sani gi den. Ai towe en alen gi den. Ibii yali a poti ten di doti e bun fu sani goo gi den. Nyanyan nái mankei, meke den e abi pasa seefi. A poti sani a ini den libi, fu piisii den ati.” 18 Ala fa den e taigi den sama ala dati, toku den be wani gi den gaandi enke Gadu ete. Anga taanga moiti den tapu den.

19 Wantu dei a baka, ne Dyusama fu Antiyokiya, soseefi Ikoniyemu Foto doo de, fu leli den sama fu daai tuka anga den Pawlesi. Den naki Pawlesi ogii ogii anga siton seefi, te denki a dede kaba. Ne den seepi en go towe a doose fu a Foto. 20 Namo biibiwan ape go lontu pe a didon de. Ne a opo taampu waka gwe anga den a ini a foto baka. Taa dei, ne en anga Balnabasi gwe a wan taa foto den e kai Delbe Foto.

Den Pawlesi daai go na ala den peesi den be waka komoto

21 Namo den taki a Bun Nyunsu anda. Somen teke biibi. Ne den daai go a pe den be waka komoto doo de. Lisita Foto, Ikoniyemu Foto, anga Antiyokiya Foto tu. 22 Den go luku sama be teke biibi a den peesi de. Den wani gi den taanga sikin na a biibi taki, den mu oli a biibi doo. Ma den mu sabi taki, biibiwan sa tuka anga somen toko na a pasi fu go doo pe Masaa Gadu e tii sama tego. 23 Den meke ibii kulu biibiwan piki biibi gaansama poti fu tii taawan. Ne den tan sondee nyan begi, fu poti den a Masaa Gadu ana. Bika a mu yeepi den anga a wooko di den o teke ya. Den poti fitoow ne en anga a biibi fu den.

24 Namo den gwe a waka tapu go pasa a hii pisiwataa fu Pisidiya. Ne den go kai na a pisiwataa fu Pamfiliya. 25 Den doo Pelika Foto anda, ne den gi sama ape a Bun Nyunsu. Bakadati, ne den gwe a wan taa foto den e kai Ataliya, fu teke sipi abaa a ze gwe na abaase.

26 Namo den abaa go kai na Antiyokiya pe den be bigin a wooko. Ne biibiwan be poti den a Masaa Gadu ana de, fu teke gaan bun ati fasi namo luku den, anga a wooko di den go kon ya. 27 Namo, den kai a kulu biibiwan kon poti. Ne den soi den ala fa Masaa Gadu wooko anga den na a go fu den. Soseefi fa a opo doo, meke taa foluku seefi teke a biibi. 28 Di den taigi den biibiwan ala sani, ne den tan de wan hii pisiten anga den ete.

15

Fa biibi Dyu suku fu tyai buuya kon gi foluku di á de Dyu

1 Ma wantu Dyu komoto a Judeja kon leli sani de. Den taki, fu taa foluku mu toon biibisama, da den mu koti maiki a manpeesi gi en, enke fa Mosesi weiti taki. Sondee dati, den ná o poi fende yeepi, fu go doo a libi fu tego. 2 Di Pawlesi anga Balnabasi bali den, ne a sitee bigi. A kon fu den biibiwan sende Pawlesi anga Balnabasi anga wantu taawan ete gwe a den apaiti bosikopuman anga gaansama fu biibiwan keliki a Jelusalem Foto, fu kuutu a sani. 3 Den seeka den anga san den abi fanowdu, fu gwe. Ne den pasa a pisiwataa fu Finisiya anga Samaliya tu. Den e taigi biibiwan di den miti, fa Masaa Gadu e wooko anga taa foluku. A opo pasi fu den teke biibi tu. Ai switi gi den di e yee en.

4 Na so den kon doo Jelusalem Foto. Ne den apaiti bosikopuman anga den gaansama fu biibiwan keliki ape puu den moimoi a boto. Ne den taigi denseefi ala fa Masaa Gadu teke den, tyai go wooko a mindii fu taa foluku. 5 Ma wantu biibi Dyuwan be de ape di oli a biibi fu Faliseiman sama ete. Den opo sitee wanten anga den taki, fu taa foluku mu toon biibisama, da den mu koti maiki a manpeesi gi en, enke fa Mosesi taki.

6 A sitee ya bigi te, ne den apaiti bosikopuman anga gaansama fu biibiwan keliki mu bendi a wanse, fu wegi a toli luku. 7 A sitee ya be bigi. Bika ibiiwan fu den se e denki en fasi. Namo Peitilisi opo taampu a mindii taki: “Lobi biibiwan! U sabi a pisiten ete, di Masaa Gadu be puu mi seefi go gi taa foluku en Bun Nyunsu, meke den biibi? 8 A soi de taki, na a ati fu sama ai luku, fu si efu a wani dini en. Da ai gi dati en Apaiti Jeje soi dati. Mi de kotoigi si fa a wooko so anga taa foluku enke fa a wooko anga wi Dyu ya tu. 9 Dati e soi taki, wi enke Dyu anga taa foluku na a seefi biibiwan gi en. Bika na di den teke biibi enke wi Dyu meke a wasi denseefi ati kiin puu takuudu anga ogii.” 10 Peitilisi soi ete taki: “Wi ná o poi sitee anga fa wi si a wooko anga taa foluku. Mi be si taki, a á poti taa ibi gi den, fu tyai. Da meke wi á peefuu dwengi den so, en ati o boon a wi. Weiti fu Mosesi na sani di wi avo doo wi seefi á poi oli fende yeepi. 11 Na biibi namo wi ya teke, ne u fende a yeepi, di wi Masaa Jesesi teke gaan bun ati fasi namo luku wi. Da na so taa foluku mu poi teke biibi namo, fu fende a yeepi ya tu.”

12 Di a kaba soi den so, ne a hii peesi de pii. Namo Balnabasi anga Pawlesi teke soi den ala fa Masaa Gadu wooko anga den a mindii fu taa foluku. A meke den du somen foondoo sani soi enke maiki taki, a de anga den.

13 Namo den kaba taki, ne Jakowbesi seefi piki taki: “Biibiwan! U aliki mi! 14 Fa Simon soi de, da u e si taki, Masaa Gadu e puu taa foluku sama kon toon wan nyun sowtu foluku enke sama fi en. 15 A be piki fositen apaiti takiman fu sikiifi taki, dati musu fu pasa. 16 Den be sikiifi taki:

‘Moo lati bakadati, da mi o daai kon baka,

fu seeka a booko osu paansu sama fu Dafeti.

Da a lulu pisi fu dati o taampu baka

fu dini mi enke fositen.

17 Da na so taa foluku sama o fende pasi fende mi suku fu dini.

Da denseefi o tyai nen taki, den de mi sama.

Na so mi Masaa Gadu di o du a sani ya seefi taki.

18 Mi taki a fesi langa ten kaba taki, a sani musu fu pasa.’ ”

19 Jakowbesi soi ete taki: “We, di enseefi taki so, da mi ya seefi e si taki, taa foluku mu poi toon biibisama sondee fu wi Dyu biibiwan poti ibi a den tapu, fu oli Dyuweiti. 20 Ma a bun fu sikiifi wan biifi soi den taki: Biibiwan! Ná mosoo anga nyanyan, di poti enke paiman gi afokodeei gadu. Wai a pasi gi ibii sowtu motyo fasi. Ná nyan meti di kii sondee koti neki towe a buulu. Ná nyan buulu buulu sani. 21 Ala dati weiti taki, di Masaa Gadu be gi Mosesi fika gi wi. Dyusama e leisi ala dati ibii kina dei, taawan a taawan baka a ibii Dyu keliki fu ibii foto. Komoto a wi avo doo wi fu tide.”

A biifi di komoto a Jelusalem fu soi san biibiwan di á de Dyu mu oli

22 Namo, den apaiti bosikopuman anga gaansama fu biibiwan keliki fiti makandii, meke Pawlesi anga Balnabasi gwe baka na Antiyokiya. Ne den puu tu biibiwan fu sende go anga den. Dati na Silasi anga Judasi di den e kai Balisabasi tu. Biibiwan be e lesipeki den tu man ya tuutuu. 23 Den meke den man de tyai wan biifi go anda taki:

Fa ai go taa foluku biibiwan na Antiyokiya Foto! Soseefi Siliya pisiwataa anga Silisiya pisiwataa. Wi enke apaiti bosikopuman anga den gaansama fu biibiwan keliki dise, na lobi biibi baala fu u anda.

24 U yee dise taki, wantu biibi Dyuwan komoto a Jelusalem Foto ya kon leli u sani anda, di wi ya á sende den, fu taki. Den tyai buuya fuduwali u anda tuutuu. 25 Na dati meke wi dise fiti fu puu wantu man sende kon a u anda, makandii anga Balnabasi anga Pawlesi, di u dise lobi tuutuu. 26 Bika den poti den libi a dede mofu seefi anga a wooko di den e du fu bali wi Masaa Jesesi Kelestesi nen. 27 U fende en fanowdu, fu sende Judasi anga Silasi kon anga den. Da den sa taigi u anda mofu mofu san u sikiifi na a biifi ya.

28 A de san a Apaiti Jeje di e tii wi soi wi. Wi enke Dyu á mu poti ibi a taa foluku biibiwan tapu, fu oli Dyuweiti tu. Ma u sikiifi ya san namo namo u mu oli. 29 Ná mosoo anga nyanyan di gi afokodeei gadu. Ná nyan buulu buulu sani. Ná nyan meti di kii sondee fu koti neki towe a buulu. Wai a pasi gi ibii sowtu motyo fasi. Sama di e oli den sani ya wooko bun kaba.

Noti moo enke bigi odi!

Den kai den biibiwan a wan kuutu

30 Di den kaba sikiifi a biifi, ne den bali odi makandii. Ne den gwe na Antiyokiya Foto. Namo den kai den biibiwan anda makandii a wan kuutu. Ne den teke a biifi langa gi den. 31 Ne den biibiwan de leisi te a kaba. A piisii den tuutuu. Bika a gi den taanga, meke den biibi kisi moo kaakiti.

32 Judasi anga Silasi na be biibiwan di abi a kaakiti fu Masaa Jesesi piki den san fu taki. Da den taigi den biibiwan ape sani di gi den taanga, meke den biibi kisi moo kaakiti. 33 Den tan ete wantu dei anga den de. Ne den yuu doo fu gwe. Namo den biibiwan de sende den gwe baka a den di be sende den kon de. Den go poti den a boto, fu bali adyosi taki, meke Masaa Gadu seigi a waka fu den. 34 Ma Silasi dati taki, a nái gwe moo ete. Ne Judasi wawan gwe.

Pawlesi anga Balnabasi paati waka

35 Pawlesi anga Balnabasi dati de na Antiyokiya Foto de go doo. Den e bali a bosikopu gi ala sama de. Den e leli den biibiwan de sani moo fini fini tu. 36 Ma baka wan pisiten, ne Pawlesi piki Balnabasi fu den go luku den biibiwan na ala den foto pe den be gi a bosikopu baka. A wani den go luku fa ai go anga den biibi. 37 Namo Balnabasi piki taki: “A bun!” Ma a wani den mu tyai Johanisi di den e kai Maakusi tu, fu waka anga den baka.

38 Ma Pawlesi piki taki: “Nono!” Bika na a seefi Maakusi ya be e wooko anga den kaba. Ne di den be wooko pasa na a pisiwataa fu Pamfiliya, ne a á be wani go doo. A fika a wooko ape gi den wawan fu tyai doo. 39 Balnabasi namo namo wani den tyai Maakusi. Pawlesi tan taki, nono! Na so toobi kon a den mindii, ne den paati waka. Balnabasi teke Maakusi tyai anga en. Pawlesi dati teke boto abaa a ze gwe na a gaan tabiki kondee Sipolosi. 40 Pawlesi teke Silasi tyai, fu bigin waka wooko anga en. Den biibiwan ape begi gi den, fu Masaa Gadu teke gaan bun ati fasi namo luku den, a pe den e go. Ne den gwe a waka tapu. 41 A waka fu Pawlesi gwe a Siliya pisiwataa fosi. Bakadati, a go pasa Silisiya pisiwataa. Fa ai waka so, na so ai go a den biibiwan a den peesi peesi pe ai pasa, fu taki anga den, meke den biibi kisi nyun kaakiti.

16

Pawlesi teke Timotiyesi fu waka wooko anga en

1 Namo den Pawlesi doo Delbe Foto. Ne den pasa doo Lisita Foto. Wan biibiwan ape den e kai, Timotiyesi. En mma na wan Dyusama di teke biibi, ma en dda dati na Giiki Kondee sama. 2 Timotiyesi na be wan bunbun biibisama. Ala biibiwan fu Lisita Foto be sabi en so. Biibiwan fu Ikoniyemu Foto seefi e taki so fi en. 3 Ala Dyusama be sabi fa en dda na Giiki Kondee sama. Da a á be koti maiki a manpeesi, enke fa Mosesi weiti taki. Pawlesi fii fu teke en waka wooko anga en. Ma fosi den gwe, ne a koti maiki a manpeesi gi en, fu den Dyu de sa si taki, a toon tuutuu Dyusama. 4 Namo den gwe, ne den pasa foto fu foto. Da den e taki anga biibiwan a den peesi de, fu soi den fa den apaiti bosikopuman anga den gaansama fu biibiwan keliki be sikiifi wan biifi soi san taa foluku biibiwan mu oli. 5 A toli ya meke biibiwan a den peesi de biibi e moo taanga. Dei fu dei den kulu biibiwan de e moo bigi tu.

A Jeje fu Masaa Gadu e soi den Pawlesi fu gwe a Masadoniya

6 Namo Pawlesi fiti fu go na a pisiwataa fu Asiya. Ma a Apaiti Jeje piki en taki, meke a á go anga a Bun Nyunsu anda. Ne den daai gwe go pasa na a pisi pe Filigiya pisiwataa anga Galasiya pisiwataa e kaasi abaa denseefi. 7 Namo den go kai na a pisiwataa fu Misiye, fu gwe na a pisiwataa fu Bitiniya. Ma soseefi a Apaiti Jeje fu Jesesi piki den taki, den á mu go anda. 8 Ne den pasa Misiye go kai na a foto den e kai Towasi.

9 A seefi neti de, ne Pawlesi e si jeje sani enke ai deen. Wan Masadoniya man taampu ne en fesi. Da ai bali kai en taki: “Pawlesi! Koti abaa kon a wi dise! Wi abi yu yeepi fanowdu ya.” 10 Di Pawlesi si so, ne a taigi u taawan a toli ya. Namo u bigin suku boto fu abaa a ze gwe a Masadoniya pisiwataa. Bika u si de taki, na Masaa Gadu seefi piki wi fa sama anda abi wi fanowdu. Da u mu go gi den a Bun Nyunsu.

Lidiya enke wan taa foluku uman teke a biibi

11 Namo, u fende wan boto abaa komoto a Towasi langa langa gwe a Samotake. Dati a wan pikin tabiki a mindii fu a ze. Di u komoto de taa dei, ne u go doo Niyapolisi Foto. 12 Namo u gwe moo a soo go kai a Filipi Foto. Dati de a ini a fosi pisi fu Masadoniya, di paati a ini fo pisi. Filipi Foto a wan peesi pe foluku fu Loma Foto namo e tan. U tan ape wantu dei.

13 Namo a kina dei fu Dyusama kon kai. Ne u suku pe Dyusama de a wan peesi makandii, fu begi. U pasa a mofu pasi, fu komoto gwe a doose fu a foto. Ne u kai a lampeesi. Wan duupu uman be de anda e begi, ne u saka sidon anga den. U gi den seefi a Bun Nyunsu. 14 Wan uman be de, den e kai Lidiya. Na wan taa foluku sama fu Tiyatila Kondee, ma ai lesipeki a Gadu fu Dyusama. Ai seli a dii sowtu koosi*f13*. 15 A meke u dopu en anga ala sama fi en osu. Ne a taigi wi taki: “U e si fa mi daai e biibi wi Masaa tuu. Da u kon tan namo namo anga mi te enke u de fu gwe ya baka.” Na so ai feti anga wi te enke u go tan ne en osu.

Fa sani miti den Pawlesi a Filipi Foto

16 Wan dei, da u be e waka gwe na a lampeesi pe u gwenti miti fu begi. Ne u miti wan uman a pasi. Na wan saafu uman, da wan takuu jeje teke en hii libi, da ai meke ai si sani. Da anga dati ai wooko tyaipi moni gi den saafu basi fi en. 17 Namo ai waka a wi baka, da ai bali a basiya taki: “Den man di e waka a mi fesi ya na Masaa Gadu a tapu wookoman. Sama wani fende yeepi doo libi fu tego mu aliki den.”

18 Dei fu dei, ai du a sani ya naamo. A sani kon e fuufeli Pawlesi. Namo a bali a takuu jeje taki: “A ini a nen fu Jesesi! Komoto wanten na a uman ya tapu.” Wanten de a takuu jeje gwe kaba.

19 Namo den saafu basi fi en si taki, a ná o poi du a wooko ya tyai moni gi den moo. Ne a hati den, meke den meke moiti kisi Pawlesi anga Silasi seepi tyai gwe a lanti di e kuutu sani de fesi. Den poti den na a ganda pe kondee e kuutu. Sama lobi miti makandii de. 20 Ne den kaagi den taki: “Den man ya e tyai opuulu a ini a foto. Bika na Dyusama. 21 Den kon leli wi enke Loma foluku taki, u mu teke nyun gwenti! Ma dati a wan sani di Loma weiti e tapu wi fu du!”

22 Namo ala sama a ganda mokisa, fu feti anga den Pawlesi. Namo gaanlanti meke suudati piiti den Pawlesi koosi a sikin, wipi te a wipi. 23 Bunbun wipi den wipi den. Ne den meke suudati tyai den go sooto a dunguu osu. Soseefi den taigi a basi wakitiman na a dunguu osu taki, den mu koni fu den á lowe. 24 Di den sende a basi wakitiman so, ne a sooto den, te na a moo dipi kambaa fu a dunguu osu. A teke den futu seefi toosi go bui fasi mokisa anga udu.

25 Ma wanten fu mindii neti, Pawlesi anga Silasi be e begi Masaa Gadu. Den e singi gi Masaa Gadu gaandi. Sitaafuman ape be e aliki den. 26 Wanboo wanboo so, ala doti pe a dunguu osu taampu e seke. Ala den dunguu osu doo abi fu wai opo. Ala bui di be bui den sitaafuman koti kai a doti. 27 A basi wakitiman fu a dunguu osu dyombo weki komoto a siibi. En ain kai a den doo fu a dunguu osu, den de wangang. A pakisei taki: “Mi mu kii mi seefi.” A ali en fetihow, kaka fu sutu enseefi. 28 Ma Pawlesi be e luku ala san ai du. Namo a bali en taki: “Ná kii yu seefi! U ala de ya sondee fu lowe!”

29 Anga ala dansi sikin a bali sama, fu tyai faya kon. A lon go a ini a dunguu osu pe den Pawlesi de go kai sutu kini a doti gi den. 30 A puu den Pawlesi kon a doo, da ai akisi taki: “Mi wani sabi san fu du, fu fende a yeepi fu Masaa Gadu.”

31 Namo den piki en taki: “Poti fitoow a Masaa Jesesi, da i fende a yeepi de kaba makandii anga ala sama fi yu osu seefi.” 32 Namo leti a fesi fu ala sama fi en osu, ne den Pawlesi teke a hii bosikopu fu Masaa Gadu soi en. 33 Na a gaan mama mindii neti de, ne a tyai den go wasi, kiin den soo mofu fu den sikin. Ne a meke den dopu en anga ala sama fi en osu. 34 Ne a komoto langa langa anga den, te ne en tapu sodoo. Ne a sete tafaa gi den nyanyan. A piisii fi en bigi fu fii taki, en anga ala sama fi en osu fende a leti fasi, fu biibi Masaa Gadu.

35 A tamaa fi en, ne wan bosikopu kon doo en taki, a mu losi den puu a dunguu osu. 36 Namo a taigi Pawlesi taki: “Gaanlanti di e kuutu sani ya sende mi fu losi u puu a dunguu osu! Ma den taki, u mu komoto a ini a foto saafi saafi gwe, fu ogii á miti u moo.”

37 Namo Pawlesi piki taki: “Kweti! Wi seefi na foluku fu Loma Foto di kownu weiti e tapu sama fu wipi sooto so. Den wipi u sondee fowtu seefi. U ná o komoto ya saafi gwe so. Den mu kon begi paadon puu wi a ini a foto lesipeki fasi!”

38 Na so den sikowtu tyai a bosikopu ya gi gaanlanti de. Namo a dyombo den fu yee taki, anga foluku fu Loma Foto den du ogii so. 39 Namo den kon begi den paadon lesipeki fasi puu a dunguu osu. Den begi den tu, fu komoto na a foto de gwe. 40 Ne den komoto a dunguu osu. Ma den go luku Lidiya fosi den komoto na a foto. Den si den taa biibiwan de tu. Den taigi den sani fu gi den biibi kaakiti, fu oli doo. Ne den komoto a Filipi Foto de.

17

Ogii di miti den Pawlesi a
Tesalonika Foto

1 Namo den Pawlesi gwe a Tesalonika Foto. Ma den pasa fosi a ini Amfipolisi Foto go doo a Apoloniya Foto fu doo anda. Dyusama be e tan ape anga wan Dyu keliki fu go. 2 Fa i si den doo, ne Pawlesi bigin go a Dyu keliki de enke fa den gwenti, te den doo wan peesi. Hiihii dii Dyu kina dei baka makandii, ai go kengi pakisei anga den, fu fusutan san apaiti takiman be sikiifi fositen, a Masaa Gadu Buku. 3 Ai soi den peesi pe sikiifi fa Masaa Gadu paamisi a Kelestesi. Ma a o teke pina doo dede fosi. Da a o weki en kon a libi ya baka. Namo a taigi den taki, dati na Jesesi di toli ai waka e taki! 4 Namo wantu Dyusama de biibi, te bigin wan makandii libi anga den. Wan gaan kulu Giiki sama di e lesipeki a Gadu fu Dyusama seefi teke biibi tu. Wantu gudu balinen uman fu a foto seefi.

5 Ma wantu Dyusama dyalusu anga den Pawlesi de. Den sete ogii, suku ogiiman poti a ganda, fu du ogii anga den gi den. Seke a hii foto, lon go a pe den Pawlesi be e tan anga a man den e kai Yason, fu seepi den go poti gi a foluku fu kaagi. 6 Ma den Pawlesi á be de a osu a yuu de. Ne na Yason anga wantu taa biibiwan den puu a boon ati. Den seepi den tyai go kaagi a gaanlanti di e kuutu sani de taki: “Wantu man e buuya goontapu doo ya, fu buuya sani ya tu! 7 Yason teke den oli ne en osu. Da makandii anga wantu taawan ai paati mofu taki, wan taa ede kownu de, den e kai Jesesi. Na so den e booko a weiti fu a moo gaan kownu a Loma Foto, di taki, taa kownu á bigi enke en.”

8 We, dati dyombo a hii foluku fu a foto tuutuu. Den gaanlanti fu a foto di e kuutu sani seefi dyombo tu. 9 Ne den naki den Yason gaan butu. Na so fosi den losi den baka.

Fa sama fu Beleya Foto teke a bosikopu tyai ogii

10 Namo den biibiwan de puu den Pawlesi a neti ape sende gwe a wan taa foto den e kai Beleya. Di den Pawlesi doo anda, soseefi den fende wan Dyu keliki anda e go. 11 Dyusama ape be wooko bun, moo den di fu Tesalonika. Bika den be angii, fu aliki a bosikopu fu den Pawlesi fini fini. Ne den teke ala dei anga e ondoosuku, efu dati e fiti san be sikiifi a Masaa Gadu Buku fositen. 12 Somen Dyusama ape teke biibi. Tyaipi taa foluku gudu balinen uman anga man di e lesipeki a Gadu fu Dyusama.

13 Ma san e pasa a Beleya Foto ya doo a yesi fu Dyusama a Tesalonika Foto. Den yee taki, den Pawlesi de anda baka e gi a bosikopu fu den. Ne den lon doo Beleya Foto kon buuya a foluku de ede, fu tuka anga den Pawlesi. 14 Ne biibiwan de puu Pawlesi de, tyai gwe a zekanti. Ma Silasi anga Timotiyesi dati be fika a Beleya Foto de fosi.

Pawlesi bigin wooko na Atena Foto

15 Namo den tyai Pawlesi go fika na Atena Foto. Ne denseefi kon a Beleya Foto baka. Ma a sende den fu sende Silasi anga Timotiyesi esi esi gi en anda! 16 Ne Pawlesi de ape e wakiti den fu kon. Ma ai koi a ini a foto, da ai si sani di e kwinsi en ati. A hii foto lai anga afokodeei pobiki di sama meke poti, fu dini. 17 Namo ai go a Dyu keliki de, fu soi Dyusama, Masaa Gadu bosikopu. Soseefi taa foluku di e lesipeki a Gadu fu Dyusama. Ai waka a peesi pe sama lobi miti a ganda, da ai taki anga ala den di a miti.

18 Ne hei sikooman kon sitee anga en. Epikuleise Sikoo anga Stokeinisi Sikoo di e leli fa fu si goontapu. Wan kulu e piki taki: “A fanya fanya taki fi yu ná o poi leli u noti.” A taa kulu e taki: “Toli fu tu gadu, di u á sabi ya. Wan na Jesesi, a taawan na di dede weki kon baka a libi ya.”

19 Namo den tyai Pawlesi go ondoosuku moo dipi dipi, a fesi fu lanti di e kuutu sani di den e kai Aleyopakesi de. Den dati taigi en taki: “A nyun leli di yu e leli sama, meke u yee dati, osi! 20 Bika yu e taki sani di noiti u be yee wanten! Da wi wani sabi fa a toli didon seefi.” 21 A sani ya bigi na a Atena Foto. Bika sama ape be lobi te sama e kon anga nyun taki, fu yee. Den lobi taki nyun sani tu, fu taawan yee. Taa foluku di á de fu ape di kon tan ape seefi teke a gwenti de tu.

22 Namo Pawlesi taampu a fesi fu a lanti di e kuutu sani de. Namo a taki: “Sama fu Atena Foto! Mi koi lontu ya, ne mi si taki, u nái meke sipowtu anga a dini fu u gadu ya. 23 Mi lontu a foto! Da mi si u abi sani e dini na a hii peesi. Mi si wan apaiti begi tafaa, di meke fu boon sani enke paiman, fu begi. A sikiifi taki: ‘Disi na a tafaa, fu a Gadu di useefi á sabi.’ Dati soi mi taki, u e dini en di u á sabi ya. Na dati bosikopu mi tyai kon gi u fu sabi.

24 “A Gadu de bigi pasa peesi. Gadu osu di meke anga ana á poi oli en. Bika na dati meke hii goontapu anga ala san de a ini. 25 Ala san de ya na fu a Gadu de. A ná abi wan enkii sani di ai mankei. Bika ne en gi libisama libi. A boo winta a wi nosu, meke u e boo. Wi enke libisama noiti o poi solugu en. Bika ala san u abi, ne en gi u den. 26 Goontapu abi somen sowtu foluku. Ma di a be bigin, da somen sowtu á be de. Na wan sama namo a be meke, ne dati paansu fuu goontapu meke somen foluku so. Ne a paati ibiiwan poti na a pisi doti pe a gi dati. A poti te anga on ten wan foluku o de doo on ten a ná o de moo.

27 “A meke libisama sowan fasi taki, den mu angii, fu suku fa fu dini en. Da na dati namo kande sa meke den fende en dini. A á de faawe seefi, ma a de koosube fu ibiiwan sama. 28 Fa wi e libi ya, ne en meke wi e libi. A poti wi a libi, da ai meke u poi waka. A meke wi fu poi teke luku, da yu e si taki, na paansu sama fi enseefi dati. Wan sikiifiman fu u foto ya seefi sikiifi dati poti a wan peesi. 29 A meke u fu poi teke luku taki, na paansu sama fi enseefi. Da kaba teke ana meke gowtu sani ofu solufu sani ofu siton poti taki, dati na fa Masaa Gadu tan! Dati e soi taki, u nái denki bun fi en. 30 Da aliki ya! Masaa Gadu bosikopu di a sende nownow gi ala sama taki, meke den daai libi. Da a yuu ten a fesi, di den be e libi taa fasi, da a o gi den paadon fu dati. 31 Bika a poti wan dei fu kuutu ala sama leti fasi. A gi wan man a kuutu wooko fu du. Fu soi taki, na a man de, ne a weki en puu a dede kon a libi ya baka.”

32 We, a weki baka toli di a bigin ya, meke son wan si san ai taki enke na sipowtu sani. Ma son fu den fende a toli bun. Den dati wani a soi den moo fini fi en wan taa leisi. 33 Bakadati, ne a kaba taki, ne a komoto de e gwe. 34 Namo son fu den di be de ape e aliki wai go nama anga en, teke biibi. Wan den e kai Diyonisiyosi, wan fu den a ini a lanti di e kuutu sani de. Wan uman den e kai Damalisi tu anga taa sama ete.

18

Pawlesi bigin wooko a Kolenti Foto

1 Namo Pawlesi komoto na Atena Foto de go doo Kolenti Foto. 2 A miti wan Dyu den e kai Akwila de. A be meke a Pontesi pisiwataa. En anga en uman Pelesela be e tan a Italiya Kondee a Loma Foto. Ma a gaan kownu anda yaki Dyusama puu anda. Da Pawlesi go luku den a osu. 3 Den dati e du a wooko fu meke tenti. Pawlesi sabi a wooko de. Ne den meke a kon tan anga den, da den e meke tenti e seli makandii, fu wan dei beele. 4 Ibii Dyu kina dei, ai go a Dyu keliki de. Da ai taigi Dyusama anga taa foluku de sani di sikiifi a Masaa Gadu Buku. Ai puubei fu soi den fa a bosikopu di ai gi na tuu.

5 Namo Silasi anga Timotiyesi komoto a Masadoniya pisiwataa kon doo de. Da a sa poti ede fu tyai a bosikopu namo. Ai poti a kiin soi Dyusama de fa Masaa Jesesi na a Kelestesi. 6 Ma den e taki ogii fu a bosikopu anga ala sitee. Namo a seke en koosi puu doti fu a peesi de. Ne a taigi den taki: “Te u o fende sitaafu, da a fowtu á didon a mi. Soseefi mi ná o gi u a bosikopu ya moo. Ma mi o gi taa foluku namo dati.”

7 Da a nái go na a Dyu keliki de moo. Ne a komoto a pe a be e tan go tan a Titiyesi Yestesi osu. Dati na wan taa foluku man di e lesipeki Dyusama fasi fu dini. En osu be meke na a Dyu keliki ape se. 8 Namo a edeman fu a Dyu keliki de teke biibi. En nen na Kelesiposi. Ala sama fi en osu seefi tu. Somen sama a Kolenti Foto di yee a bosikopu di ai taki teke biibi tu, te dopu.

9 Wan neti, ne Masaa Gadu meke Pawlesi e si jeje sani enke ai deen. A taigi en taki: “Feele sama di e sitee anga yu ya, dati yu á mu du. Taki mi bosikopu go doo sondee pantan. 10 Mi e taampu gi yu, da sama seefi á de fu du ogii anga yu. A foto pe i de ya seefi abi somen sama di de fu mi.” 11 Namo Pawlesi tan ape hii yali anga sigisi mun, e leli sama a bosikopu fu Masaa Gadu de.

12 Wan nyun gaaman den e kai Galiyo kon sidon na a sutuu fu a hii Akasi pisiwataa de. Namo Dyusama miti ana makandii, fu du ogii anga Pawlesi. Den tyai en go kaagi na a nyun gaaman ya, fu a kuutu gi den. 13 Den kaagi en taki: “A man ya e lontu suku fu puu sama go dini a Masaa Gadu fu wi Dyusama, wan hii taa fasi fa wi weiti á taki.”

14 Namo Pawlesi sete fu piki, ma Gaaman Galiyo piki fosi en taki: “Dyusama! Mi nái kuutu ala sani di kon doo mi. A mu de taki, a sama misi weiti fu kondee ofu du wan taa ogii a kondee fosi! Da na den kaagi de namo sa tyai kon a mi! 15 Ma san u tyai kon ya na sitee fu wowtu anga nen. Fu san den wani taki anga sama abi a nen ya anga dati! U e sitee luku fa u Dyuweiti mu wooko. Da na taki fu u seefi seeka poti a u fasi! Mi ná o teke a wooko, fu kuutu dati.” 16 Namo a yaki den puu ne en fesi de. 17 Wanten den seefi sama ape kisi Sositenesi enke edeman fu a Dyu keliki e fon. Dati e pasa leti na a gaaman di mu kuutu toobi de fesi. Ma a gei a nái si dati, luku seefi a nái luku a se anda moo.

Pawlesi komoto a Kolenti go gi biibiwan kankan a peesi peesi

18 Pawlesi tan somen dei a Kolenti Foto ete. Namo a taigi biibiwan taki, a o gwe a Siliya pisiwataa. Pelesela anga en man Akwila go anga en. A nama a Kekeleyen Kondee fu koti ede uwii fosi. Da sama sa si taki, a be paamisi wan sani, ne a du en kaba enke fa Dyusama gwenti. 19 Ne den go doo Efese Foto. Namo Pawlesi fika Pelesela anga en man Akwila a osu. Ne a go a Dyu keliki de fu taki sani fu Masaa Gadu anga Dyusama de. 20 Den be wani meke a tan moo langa anga den a Efese Foto de. Ma a piki den taki: “Kweti!” 21 Ne a bali adyosi taki, efu Masaa Gadu wani, da a o kon luku den baka. Den á mu feele. Namo a teke boto de, abaa a ze langa langa.

22 Ne a go kai a Sesaleya Foto. A komoto de baka te na a Antiyokiya Foto na a pisiwataa fu Siliya. 23 Ne a tan ape wan hii pisiten. Ne a pasa go doo Galasiya pisiwataa. Bakadati, ne pasa gwe na a pisiwataa fu Filigiya. Na so ai waka den peesi e taigi biibiwan sani, fu den biibi kisi moo futu a doti.

Apolos bigin gi Masaa Gadu
bosikopu tu

24 A ten de, wan Dyuman den e kai Apolos be doo Efese Foto. A be meke a Egepte Kondee a Alekisandiya Foto. A be abi wan gaan dipi sabi fu Masaa Gadu Buku. 25 A be yee fu a pasi fu waka fende yeepi. Da ai taki faya faya fu leli sama ala san a be sabi fu Masaa Jesesi. Ma fu dopu toli, da na fa Johanisi be e dopu namo a be sabi. 26 A go na a Dyu keliki fu Efese Foto de. Da ai taki sani fu Masaa Gadu sondee pantan. Namo Pelesela anga Akwila de ape si taki, den mu kai en go a osu fu soi moo fini fini.

27 A be fende fu abaa gwe na Akasi pisiwataa. Biibiwan fu Efese Foto be fende dati bun! Ne den gi en wan biifi, fu soi biibiwan anda taki, den mu puu en a boto bun. Namo Masaa Gadu teke gaan bun ati fasi namo luku en anda, meke a tyai somen yeepi gi den biibiwan anda. 28 Ai tuka a ganda mindii anga Dyu di e sitee anga a biibi. Ai soi den, fa na den á taampu leti. Ai teke san be sikiifi a Masaa Gadu Buku soi fa na Jesesi na a Kelestesi.

19

Pawlesi wooko a Efese Foto

1 A ten di Apolos de a Kolenti Foto, da Pawlesi be e wooko a den pisiwataa fu Galasiya pasa Filigiya pisiwataa tu. A go doo Efese Foto baka, ne a miti wantu biibiwan de. 2 A akisi den taki: “A Apaiti Jeje kon lai u libi, di u teke biibi?”

Den piki taki: “U á yee sani fu Apaiti Jeje wanten.”

3 A akisi den baka taki: “Sowtu dopu u teke seefi?”

Den piki en taki: “A dopu fu Johanisi.”

4 Namo a soi den fa Johanisi dopu, na fu be meke a foluku si taki, den mu daai libi. Soseefi Johanisi be e soi den, fu biibi Awan di o kon a baka fi en. Dati na Jesesi.

5 Namo den biibiwan aliki en te a kaba, ne den teke a taa sowtu dopu, di de a ini a nen fu Masaa Jesesi. 6 Namo Pawlesi poti ana a den tapu begi gi den. Ne a Apaiti Jeje teke den hii libi. A gi den fu taki tongo di denseefi á be sabi noiti. A gi den a makiti, fu piki den san fu taki. 7 Ala anga ala be de twalufu manengee di toon biibisama de sowan fasi.

8 Namo Pawlesi go na a Dyu keliki ape. Hiihii dii mun langa ai go de, da sondee pantan ai taki sani fu Masaa Gadu anga Dyusama de. Ai kengi pakisei anga den, fu fusutan fa Masaa Gadu poti fu tii sani. 9 Somen taanga yesi gi san ai taki. Leti a ganda mindii den e taki takuu fu a Nyun Pasi fu fende yeepi. Namo a komoto fika den, a tyai taa biibiwan ne en baka. Ne a fende wan lanti osu nen Tilanesi, fu keliki ibii dei. Da ai taki Masaa Gadu sani anga sama wani yee á si en moo. 10 Hii tu yali langa ai oli taki de. Da sama e kon yee, da den e waka e taki baka. Namo a bosikopu panya na a pisiwataa fu Asiya anda. Ibiiwan yee, Dyu anga taa foluku.

11 Masaa Gadu dati e meke ai du somen gaan foondoo sani de. 12 Saka angisa fi en seefi be e lobi a sikiman, da den betee kaba. Koosi di ai tei a nekilasi seefi e deesi sama. Ala dati e puu takuu jeje a sama tapu tu.

13 Da wantu man e lontu e puu takuu jeje a sama tapu na a fasi fu Dyusama. Ma wan dei, ne den peefuu wooko a ini a nen fu Masaa Jesesi, fu bali a takuu jeje taki: “U yaki yu ini a nen fu Jesesi, di Pawlesi e leli!” 14 Den di e du a wooko ya na seibin baala enke manpikin fu Sikefasi, wan fu den moo hei Dyu fu Dyu keliki. 15 Ma a takuu jeje na a sama tapu piki den taki: “Sama o suku fu puu mi ya? Mi sabi Masaa Jesesi, mi e yee fu Pawlesi. Ma sama a u dati?” 16 Namo a dyombo kon feti fanya fanya anga ala den seibin baala. A taanga moo ala den makandii. Ne a kisi den banda a doti, piiti ala den koosi a den sikin. A mesaandi anga ala gi den mankei. Den lon komoto a doo soso sikin.

17 A toli ya paati na ala se, Dyu anga Giiki sama fu Efese Foto de. A gi den feele te, fu lesipeki anga ala gi gaandi na a nen fu Masaa Jesesi moo anga moo. 18 A sani ya meke biibiwan wegi libi luku moo fini fini, sowtu ogii den be du kibii kibii. Da den e puu a taki kon a doo. Den taki ala afokodeei sani di den be du kon a doo tu. 19 Somen di be wooko anga bonu sani anga obiya seefi. Den tyai den dii buku pe den be leli den sani ya kon dyunta boon a lanti fesi. Den buku abi waiti kisi feifitenti dunsu pisi solufu moni. 20 Namo a bosikopu fu Masaa wooko taanga tyai moo ipi sama kon toon biibisama. Soseefi biibiwan kisi moo kaakiti a ini den biibi.

21 Bakaten, namo Pawlesi pakisei fu go doo Jelusalem Foto. Namo a pasa a ini a pisiwataa fu Masadoniya. Soseefi a pisiwataa fu Akasi tu. Da ai denki tu taki: “Da mi mu pasa namo namo go doo Loma Foto tu.” 22 Ma fosi a du ala dati, ne a sende Timotiyesi anga Elastesi, tu man di e wooko anga en, fu waka ne en fesi gwe a Masadoniya pisiwataa. Enseefi fika na Asiya pisiwataa fosi, wan hii pisiten.

Demetiliyosi sete dyugu dyugu a Efese Foto

23 Namo wan gaan opuulu kon a Efese Foto na a pisiten ya, fu di somen sama e teke a Nyun Pasi. 24 Bika a man den e kai Demetiliyosi abi en wooko peesi fu meke solufu sani. Da a be e meke pikin solufu gadu osu gei a mama gadu osu fu a Altemasi, di de a uman gadu di den e dini de. Da basi di abi a sowtu wooko peesi ya e meke moni anga dati. 25 Namo a kai ala taa basi di abi a sowtu wooko peesi de kon dyunta anga ala wookoman fu den.

Ne a bali taki: “U sabi fa a wooko ya e tyai wi kon a fesi! 26 Ma u yee anga ala si a man Pawlesi di e taki sani, fu puu a beele ya a wi ana. Ai wini somen sama a Efese Foto ya doo hii Asiya pisiwataa, fu daai feti anga wi. Bika ai leli den taki, gadu di ana meke á de tuutuu Gadu. 27 Dyonson moo, da sama ná o teli a wooko fu u ya moo. A gadu osu fu wi gaan uman gadu Altemasi doo enseefi dyendee o toon soso sani. Bika sama be e dini en na a hii Asiya pisiwataa dise doo hii goontapu o poti en a wanse.”

28 We, di den taawan yee so, ne den e bali naamo anga ala atiboon taki: “Altemasi! Dati na wi gaan uman gadu a Efese ya! Dati na a moo gaan gadu di de tu!” 29 A opuulu ya seke a hii foto. Moo anga moo sama e kon dyunta de anga atiboon. Den fende tu man di e wooko anga Pawlesi kisi. Gaayosi anga Alestakesi, Masadoniya Kondee sama, di be kon de anga en. Den seepi den tyai gwe na a telen di lontu anga sidon peesi, fu sidon luku sani. 30 A ten de, biibiwan e puu Pawlesi anga taanga fu a á gwe anda. A be wani go taki anga den sama na a telen tapu anda. 31 Son bigiman fu Efese pisiwataa de seefi be de mati fu Pawlesi. Den sende bali en taki, a á mu peefuu go anda.

32 A ten de, somen sama sidon na a telen e bali fanya fanya. A ganda buuya! Somen kon de seefi á sabi san pasa tyai den kon de, moo enke, a di den de ape namo. 33 Wan duupu Dyusama ape sende wan den e kai Aleksandi go a fesi, fu taki gi den. Namo a go taampu e wai ana soi taki, den sama mu tan pii gi en, fu a taki. 34 Ma soso si di den si taki, na wan Dyusama, ne a peesi moo seke, te hii tu yuu langa. Den e bali naamo taki: “Altemasi! Dati na wi gaan uman gadu a Efese Foto ya! Dati na a moo gaan gadu di de tu!”

35 Na wan lantiman enke seketaisi fu a foto kon koo den taki: “Sama fu Efese Foto! Goontapu sabi fa Efese Foto ya e kibii a gadu osu fu Altemasi enke a gaan uman gadu fu wi. Da san o poi du en? En siton pobiki di kai komoto a tapu kon a wi tu. 36 Sama ná o poi kon puu en dyendee a wi ana. Da u mu kaba meke opuulu ya fu dati. U tan pii baka sondee feti du sani sondee denki. 37 Bika den tu man di u tyai kon kaagi ya á du wan enkii sani. Den á fufuu sani na a gadu osu fu wi ya. Den á taki takuu fu a gaan uman gadu fu u. 38 Bika a opuulu ya na wan taa sani. Sama abi toobi anga taawan. Da pe u de ya á meke fu kuutu dati. Kondee poti lanti di e kuutu sani. Gaaman fu kondee de tu. Da meke den go a den peesi de anga den sani.” 39 A soi ete taki: “Dyunta fanya fanya e bali a ganda so nái waka enke fa kondee weiti taki. Sama di abi sani fu taki ya moo seefi, meke a kai wan gaan kuutu enke fa kondee weiti taki, da a tyai en kaagi anda. 40 Foluku fu Loma Foto na moo gaanlanti fu wi. Den o kaagi wi taki, u misi den weiti. Da na gaan ogii. Bika u ná o poi piki san tyai u kon fanya fanya a ganda anga takitaki so.” 41 Di a taki so, ne a meke ibiiwan suku en osu pasi.

20

Pawlesi poti fu waka gwe a Towasi Foto anga wookoman di a fende

1 Namo a hii peesi de pii baka. Ne Pawlesi kai taa biibiwan taki sani fu Masaa Gadu anga den, fu den biibi fende moo kaakiti. Ne a taigi den taki, a o gwe a Masadoniya pisiwataa. Namo a bali adyosi, ne a gwe. 2 A waka na ala den peesi anda. Da ai taki sani, fu meke den biibiwan biibi fende moo kaakiti. Soseefi a pasa go doo Giiki Kondee. 3 A tan dii mun langa de, ne a pakisei fu teke boto gwe a Siliya pisiwataa. Ma sama pingi en fa Dyusama a Giiki kondee de e lulu en fu kisi kii a pasi. Ne a á waka a boto. Ma a pasa a soo a ini Masadoniya pisiwataa, fu gwe baka.

4 Namo, sama anda wani waka wooko anga en. Wan man den e kai Sowpateli enke manpikin fu dda Pilesi fu Beleya Foto, Alestakesi anga Sekundesi, tu Tesalonika man. Gaayosi fu Delbe Foto anga Timotiyesi tu. Tikikesi anga Tolofimesi fu Asiya pisiwataa tu. 5 Namo Pawlesi meke den waka a fesi gwe a Towasi Foto go wakiti wi anga en anda.

Wan dede yonkuman den e kai Etikesi dede weki baka

6 Feifi dei a baka fosi u go doo den anda. Bika a be de Pasika Fesa. Na dati meke u komoto nowfosi a Filipi Foto go anga boto anda. Ne u tan de hii seibin dei langa. 7 Sonde enke fosi dei fu a wiki, ne u booko a beele fu nyan denki Masaa Jesesi. Namo Pawlesi teke ten e taki anga den biibiwan de te enke mindii neti. A be wani kaba taki ala san a abi. Bika a be poti fu gwe de tamaa mamanten. 8 Namo a tapu sodoo kambaa pe u be miti makandii ya be kiin anga somen leti leti lampu. 9 Wan yonkuman den e kai Etikesi be de ape tu. A sidon a wan fensee mofu e aliki a langa taki fu Pawlesi. Ne a dyonko kai a ini wan dipi siibi. Da a hei osu fu dii sodoo taawan a taawan tapu ya, ne a kai komoto anda, dede koti boo pii. 10 Namo Pawlesi saka taapu go bendi na a dedewan, fu luku en. A didon baasa en oli, da ai taigi den sama ape taki: “U á takitaki taanga na a peesi! Libi de a ini en nownow baka.” We, a de so tuu. 11 Namo ala sama subi go a tapu baka anga Pawlesi. Ne a booko a beele gi den, fu nyan denki Masaa Jesesi. Soseefi a taki anga den go doo peesi kiin, ne a komoto na a foto de. 12 A yonkuman di be komoto kai dede gwe a osu libilibi baka anga den taa sama. A sani ya gi ala sama anda taanga sikin.

Pawlesi sende kai den gaanwan fu biibiwan keliki a Efese Foto

13 Di u komoto a Towasi Foto anda anga Pawlesi, da u waka a boto ne en fesi gwe na Asesi Foto. En dati waka a soo, fu gwe anda. Da te u miti anda, da u sa poti en a boto. Na so a poti fu a waka mu waka. 14 Ne di u anga en miti anda, ne u poti en a boto. Ne u abaa gwe go doo Mitileina Foto. 15 U abaa de baka go kai tamaa fi en a Kiyosi Tabiki. A tamaa fi en, ne u doo a Samosi Tabiki. Baka fu dati, ne u komoto de go doo taa dei a Milite Foto.

16 U pasa Efese Foto a mindii wataa. Pawlesi á wani u koti go lasi ten de. Bika a wani u pasa a hii pisiwataa fu Asiya ya esi esi, fu doo Jelusalem Foto ete a ini a Penkisite Fesa. 17 Ma di u doo Milite Foto de, ne toku Pawlesi tan ape sende go kai den gaanwan fu biibiwan keliki a Efese Foto, fu kon ne en.

18 Di den kon, ne a taigi den taki: “U sabi senten mi poti futu na a pisiwataa fu Asiya dise, fa mi be e waka a u mindii ala dei. U sabi fa mi be e tyai miseefi. 19 U sabi a saka fasi di mi be e dini Masaa Gadu anga ala wataa na ain son leisi. Bika ala sowtu ogii be e miti mi. Dyusama be e suku ala sowtu fasi, fu puu mi a goontapu. 20 Toku mi wooko bun a u mindii. Mi meke u sabi ala san fanowdu fu tyai useefi anga a biibi. Mi leli u dati fini fini a ganda mindii doo osu fu osu a ibiiwan. 21 Dyusama ofu taa foluku, mi feti gi ibiiwan a bosikopu fa fu daai libi kon a Masaa Gadu, biibi wi Masaa Jesesi.

22 “Now, da Masaa Gadu Jeje a ini mi piki mi taki, mi mu komoto dise gwe a Jelusalem Foto. Mi á sabi san de fu miti mi anda! 23 Mi sabi namo taki, a Apaiti Jeje e piki mi naamo a ibii foto pe mi e waka lontu taki, sama o go e kisi mi e sooto. Ala sowtu tyotyo mi o miti. 24 Ma mi ná abi toobi fu tuka, te anga dede seefi! Efu mi sa kaba du a wooko di Masaa Jesesi poti a mi ana namo. Bika mi mu taki en Bun Nyunsu, fu fa Masaa Gadu teke gaan bun ati fasi namo luku sama.

25 “U ya na sama di mindii mi be waka taigi a bosikopu fa Masaa Gadu poti fu tii sama. Da mi sabi fa mi o gwe ya taki, mi ná o fende okasi kon dise moo, fu si mi fesi a goontapu. 26 Da mi wani soi u ya tide taki, te u o fende sitaafu, da mi ná abi fowtu fu dati. Soseefi, efu wan sama dise libi á sa doo peesi gi Masaa Gadu. 27 Bika mi du mi se wooko bun! Mi soi u ala san Masaa Gadu meke mi sabi taki, a poti fu du. Ala san a du kaba seefi, fu tyai yeepi puu sama a takuudu anga ogii go doo libi tego.

28 “U dati se, na fu solugu taki, u biibi tan bun doo. Solugu taawan di a Apaiti Jeje poti a u ondoo tu. Wooko anga den enke bun soluguman fu sikapu e luku en sikapu. Bika den waiti sai Masaa Gadu taki, en eigi Manpikin teke dede, fi en buulu pai gi den. 29 Bika mi ya sabi taki, mi e gwe. Ma leti a u mindii ya, taawan o kon wooko sondee tyali, fu leli lei sani. Den o puubei fu kisi u enke takuu meti e suku fu kisi sikapu kii. 30 Da biibiwan a u mindii ya seefi o sete leli taawan sani di á de fu Masaa Gadu. Den o puubei fu kisi taawan poti waka a den baka. 31 De anga ain fu si. Da denki ala san mi be leli u a ini den dii yali ten ya, dei anga neti. Na dati na a leti fasi fu oli tan na a leti pasi! Anga ala wataa ain seefi mi be leli u son leisi.

32 “Mi fika u a baka now gi Masaa Gadu anga en bosikopu, di e soi fa ai teke gaan bun ati fasi namo luku sama. Na dati sa meke u taampu a ini biibi, fu fende den bun di Masaa Gadu paamisi, fu gi sama di libi waiti sai en.

33 “Di mi be de a u mindii, da mi á be suku sama gudu! Mi á be suku sama solufu ofu gowtu ofu dii koosi! 34 U sabi fa mi be teke mi eigi ana wooko, fu fende san mi abi fanowdu fu libi. Mi be solugu taawan den di e wooko lontu anga mi anga dati tu. 35 Na fu be soi u fa u seefi mu wooko tu, fu tyai yeepi gi taawan di abi yeepi fanowdu. Bika pakisei san Masaa Jesesi seefi be taki! A leli u taki: ‘A moo seigi fu gi sani, moo enke fu teke sani a taawan.’ ”

36 Namo Pawlesi kaba taki, ne a saka kini makandii anga den gaansama fu biibi keliki fu Efese Foto. Ne den begi te a kaba. 37 Ala den tyali te, ne wataa e lon a den ain. Den e baasa en anga ala bosi. 38 Bika tyali kisi den moomoo, di Pawlesi taki, a o gwe, ma den ná o si en fesi moo a goontapu ya. Bakadati, ne den tyai en go poti a boto.

21

Pawlesi de a pasi e gwe a
Jelusalem Foto

1 A be taanga fu gwe fika den biibiwan de. Tamaa fu dati, ne u de a ze tapu e gwe a Kosu Tabiki Kondee a mindii fu a ze. Na ape u abaa komoto go kai a Lowdasi Tabiki. Ne u komoto de go doo Patala Foto. 2 Namo u be mu teke taa boto ape go moo faawe. Ne u suku okasi, te u fende, fu abaa gwe na a pisiwataa fu Finisiya. Ne u gwe anda. 3 U gwe te enke u e pasa a gaan tabiki kondee Sipolosi, a kukutuse ana fu wi. Ma u poti boto ede langa langa e gwe na a pisiwataa fu Siliya, te a Tilosi Foto. Bika a sipi di be tyai wi be mu puu lai de. 4 Namo u miti wantu biibiwan de. Seibin dei langa, wan hii wiki u tan ape. Namo Masaa Gadu meke en Apaiti Jeje piki biibiwan de taki, ogii o miti Pawlesi a Jelusalem Foto, pe ai go. Ne den e begi en tangi tangi, meke a á go anda. 5 Namo a dei doo fu wai a mindii, fu gwe a waka tapu. Biibiwan de anga den uman anga pikin kon poti wi a boto. Den waka anga wi kon a liba, ne u saka kini makandii begi na a santi bangi tapu a wataa mofu de. 6 Namo u bali adyosi makandii. Ne u go a boto. Den gwe a soo baka a den osu.

7 Baka di u komoto a Tilosi Foto de, ne u go doo a kondee den e kai Potolemayesi. Namo u miti anga biibiwan de tu. Ne u tan ape wan dei anga den. 8 Taa dei, ne u komoto go doo Sesaleya Foto. U tan na a man den e kai Filipi osu, wan fu den seibin di taa biibiwan be poti, fu sete nyanyan toli gi biibiwan, a Jelusalem Foto. Soseefi a de wan apaiti bolotyasiman fu a Bun Nyunsu. 9 A be abi fo umanpikin di á be libi anga man ete. Masaa Gadu be gi den makiti fu yee Masaa Jesesi e piki den san fu taki.

10 U tan ape wantu dei anga den biibiwan de. Namo Agabesi kon doo de! Masaa Gadu gi en a makiti, fu yee Masaa Jesesi e piki en san o pasa. A komoto a Judeja pisiwataa kon de. 11 A ali Pawlesi leli buba teke tei enseefi ana anga futu taki: “Na so den o tei yu di abi a leli buba ya a Jelusalem Foto. Dyusama o kisi yu anda tyai go gi foluku fu Loma Foto, fu sitaafu. A Apaiti Jeje piki mi so.” 12 A sani ya meke tyali fu Pawlesi kisi wi di e waka anga en. Ne wi anga taa biibiwan fu ape e begi en, meke a kengi a go fi en anda.

13 Ma a piki taki: “U kaba tyali gi mi! Bika u o meke tyali kisi mi seefi, fu kaba du san mi mu go du a Jelusalem Foto. Bika mi ná abi toobi fu den kisi mi anda fu Masaa Jesesi ede, te go doo kii seefi! Da na a tei ana anga futu mi o feele?”

14 Namo wi á poi kengi en pakisei fu dati. Ne u fika en. U taigi en namo taki: “Meke ala sani waka enke fa Masaa Gadu wani.”

15 Bakadati, ne u seeka fu gwe a waka tapu, fu go doo Jelusalem Foto. 16 Wantu biibiwan fu Sesaleya pisiwataa de be sete waka anga wi. Den tyai wi go a wan biibiwan den e kai Manason. Ne a poti wi a osu. Na Sipolosi Kondee sama di de a biibi moi langa kaba.

San Pawlesi go miti a Jelusalem Foto enke fosi sani?

17 Namo u go doo Jelusalem Foto. Biibiwan ape puu wi a boto so moimoi. 18 Tamaa fi en, ne u go luku Jakowbesi, wan fu den twalufu apaiti bosikopuman de. Ala gaansama fu biibiwan keliki ape be de ape tu. 19 Pawlesi bali den odi. Ne a soi den a hii toli, fa Masaa Gadu tyai en lontu somen peesi fu taa foluku a faawe kondee, fu du en wooko.

20 Namo den biibiwan a Jelusalem Foto piisii gafa Masaa Gadu, fu san den yee Pawlesi taki Masaa Gadu du anda. Ma den taigi en taki: “Pawlesi! Jelusalem Foto ya, da Masaa Gadu meke onmen dunsu Dyusama teke biibi tu. Den e oli go doo taki, biibi Dyusama mu tan oli weiti fu Mosesi. 21 Den dati yee ya taki, yu e puu Dyusama a doose kondee fu kaba oli weiti fu Mosesi. Yu e tapu den, fu kaba koti maiki a manpeesi, enke fa weiti taki. Den mu kaba anga ala taa gwenti di Dyusama abi tu. 22 Now den sa yee taki, i doo Jelusalem Foto ya. Da den ain o de a yu tapu. Ma fi yu á mu tuka anga den, da wi o soi yu san fu du.

23 “Luku fo Dyu de a wi mindii ya, di be paamisi Masaa Gadu wan sani, ne den du en kaba. Da fa Dyuweiti taki fu dati? 24 Den mu go pii den ede, soseefi pai wan moni a den apaiti begiman na a Mama Keliki. Da go anga den, da pai dati gi den. Soseefi, da wasi a wataa anga den, fu kiin libi baka seibin dei. Da dati o soi, fa yu nái puu Dyusama fu oli Dyuweiti enke fa sama e lei gi yu.

25 “Bika na taa foluku biibiwan u be tapu fu oli Dyuweiti! Ne u be sikiifi gi den namo taki, ná mosoo anga nyanyan di gi afokodeei gadu. Ná nyan buulu buulu sani. Ná nyan meti di kii sondee fu koti neki towe buulu. Wai a pasi gi ibii sowtu motyo fasi. Da a bun kaba!”

Pawlesi bigin miti dyugu dyugu a Jelusalem Foto

26 Taa dei, ne Pawlesi go anga den fo man na a Mama Keliki. Ne den wasi a wataa fu kiin libi baka. Soseefi, a go soi den apaiti begiman na a Mama Keliki, fa a wasi dati kaba. Da en anga den taawan o teke a seibin dei di fanowdu fu libi kiin enke fa Dyuweiti taki.

27 Di den seibin dei pasa, ne a go soi den fesiman taki, en libi kiin kaba. Na ape a de, ne wantu Dyusama di sabi en na Asiya pisiwataa si en, ne den kisi oli. Da den e meke opuulu na a peesi. 28 Den e kaagi en taki: “Luku a man di e waka e leli ala se, fu booko wi Dyusama saka. Ai leli Dyusama tu, fu kaba oli Dyuweiti. Ai leli taki, a Mama Keliki na wisiwasi peesi. Weiti e tapu taa foluku fu kon a ini, ma a tyai Giiki sama kon ya. Da a poli a apaiti fasi fi en!” 29 We, den taki a tyai taa foluku kon de, ma na lei! Na di den be si en anga Tolofimesi fu Efese Foto a doose. Ne den denki, dati waka kon doo inise de anga en.

30 San pasa ya seke a hii foto. A dyombo sama fu yee taki, na so Pawlesi e du. Ne moo anga moo sama e booko kon dyunta a ganda. Soseefi den seepi Pawlesi puu a ini a Mama Keliki. Ne den fesiman de meke den wakitiman tapu a gaan doo mofu doo. 31 Na fu kii Pawlesi den be de kaba. Ma sama be lon go piki a komandanti fu Loma Foto suudati di mu tapu opuulu a ini a kondee taki, Jelusalem Foto de anga opuulu. 32 Namo a komandanti teke suudati anga wantu ofisii lon gwe anda. Ne Dyusama di be e feti anga Pawlesi si den e kon. Ne den feele fu naki en go doo. 33 Da a gaan komandanti waka go a Pawlesi. Ne a meke suudati kisi en bui den tu se ana fi en anga tu pisi keti. Bakadati, ne a bigin suku fu sabi sama a Pawlesi. Ai akisi tu san Pawlesi du, te tyai a gaan opuulu ya. 34 Ma a hii kulu Dyusama e piki buuya buuya. Ibiiwan e taki disi dati. A gaan komandanti á poi fusutan. Ne a meke suudati tyai Pawlesi gwe na a gaan suudati dyali di be meke a wan sodoo, fu tan luku sani a ondoo.

Dyusama e meke moiti fu kii Pawlesi a den suudati ana

35 Den waka anga Pawlesi doo den fosi taapu fu subi gwe a tapu. Ma Dyusama lontu den anga ala atiboon. Den e suku doo ne en. Ne den suudati diki en tyai a tapu, meke den á poi. 36 Bika den sama ati boon te, ne den e bali a den baka taki: “Saka en gi u, fu u kii! Meke u kii en! Meke u kii en!”

37 Namo den suudati e tyai en gwe te doo a lasiti taapu a tapu. Ne a akisi a gaan komandanti taki: “Mi sa akisi yu wan sani?” Namo a gaan komandanti dyombo foondoo fa a taki bunbun Giiki Tongo so.

Ne a taki: “San? I sabi taki bunbun Giiki Tongo!” 38 A taki ete taki: “Mi be denki yu na a gaan feti Egepte man, di teke fo dunsu fetiman lowe go sete a feti, a ini a gaan sabana. Da ai tan anda e feti anga wi lanti fu Loma Foto ya di e tii kondee. Da sama a yu?”

39 Namo Pawlesi piki taki: “Mi na Dyusama. Mi meke a Taasisi Foto enke balinen foto a Silisiya pisiwataa. Gi mi pasi fu taki anga a Dyu foluku di taampu anda?”

40 Namo a komandanti taki: “A bun!” Ne Pawlesi taampu na a taapu anda, da ai wai ana gi den sama fu tan pii. Namo a hii peesi koo, ne a bigin taki. A tongo di a teke taki na den eigi Dyu Tongo.

22

Pawlesi soi a Dyu foluku a Jelusalem Foto fa a du toon biibisama

Ap 9:1-22; 26:9-18

1 Namo a taigi den taki: “Mi eigi Dyu Kondee baala! Soseefi u enke Dyu Kondee dda de! Mi o taki ya, fu soi taki, mi á du wan ogii! Gaantangi, u aliki!” 2 Di den Dyusama yee ai taki den eigi Dyu Tongo, ne den moo poti yesi. Ne a go doo taki: 3 “Mi meke a Taasisi Foto a Silisiya pisiwataa. Ma mi na Dyusama enke u seefi. A Jelusalem Foto ya mi goo teke Dyusama leli a Mesiti Gamaliyeli. A leli mi fini fini ala weiti di wi avo fika gi u. Mi be e feti du ala san Masaa Gadu sende wi enke Dyusama, enke ala u taawan de. 4 Ne mi lon du ogii anga ala uman anga man, di teke a Nyun Pasi ya. Mi bwui somen fu den towe a dunguu osu. Mi meke den kii somen tu. 5 Ogii di mu du anga den, a moo Dyu fu Mama Keliki ya sabi. Soseefi ala Dyu. Den sa piki fu dati. Bika na den be makiti mi fu gwe a Damasikosi Foto go kisi biibiwan bui tyai kon gi lanti fu kuutu sani ya. Den be meke pampila gi mi, fu soi makiti di den gi mi.

6 “Da na pasi mi be de koosube fu doo, wanboo wanboo so na a gaan mindii dei de. Ne wan gaan kiin faya komoto a tapu kai kon lontu mi hii sikin. 7 Namo mi lolo kai a doti, da mi e yee wan Tongo e taki: ‘Sawlesi! Sawlesi! Saide yu e lon suku fu du ogii pina mi so?’

8 “Namo mi piki taki: ‘Masaa, sama a yu?’

“Ne a piki taki: ‘Mi na Jesesi di kiya a Nasaleti Foto. Na mi baka yu e lon suku fu du ogii pina so.’ 9 A ten de, da den man di anga mi be e waka seefi be si a faya di lontu mi sikin. Ma den á be e fusutan san a Sama e taki anga mi.

10 “Namo, mi piki a tongo taki: ‘Ma Masaa! Da san i wani anga mi, fu du gi yu?’

“Namo a piki taki: ‘Opo go doo Damasikosi Foto. Sama de anda fu taigi i ala san fu du gi mi.’

11 “Namo a faya di lontu mi be kiin te, a meke mi beendi fu si wan enkii sani. Namo den di anga mi be e waka oli mi na ana tyai go doo Damasikosi Foto. 12 Da wan man e tan anda, den e kai Ananiyasi. A be lobi Masaa Gadu, fu libi enke fa Dyuweiti taki. Ala Dyusama anda sabi en so. 13 Namo a man de kon luku mi na a osu pe mi be e tan a Damasikosi Foto de. Ne a taampu a mi fesi taki: ‘Sawlesi, mi baala! Si sani baka wanten!’ Namo, mi si wanten baka.

14 “Ne a taigi mi taki: ‘Sawlesi! Masaa Gadu fu wi avo be poti a fesi taki, a o teke yu leli sabi fa a poti fu tyai sani. Yu o miti a Leti Sama di e du ala san a wani, fu yee dati tongo e taki anga yu. 15 Bika Masaa Gadu wani yu mu taigi sama sani fi en, di yu si anga ain anga di yu yesi yee. 16 San i mu du now? Opo teke dopu wanten, kai wi Masaa nen suku yeepi. Da Masaa Gadu o wasi yu ati kiin puu na a pasi fu takuudu anga ogii.’

17 “San miti mi de, ne mi daai kon a Jelusalem Foto ya baka. Ne mi go begi a ini a Mama Keliki. Namo wanboo wanboo so, ne mi e si jeje sani enke mi e deen so. 18 Mi si a Masaa seefi taampu a mi fesi e taki anga mi taki: ‘Esi esi komoto a Jelusalem Foto ya baka! Bika Dyusama ya ná o wani teke san yu o taigi den fu mi!’

19 “Ma mi piki baka taki: ‘Fa den ná o yee san mi o taigi den? Den sabi taki, mi á be de a yu se. Mi be e lon suku fu du ogii anga den di e biibi yu, fu kisi sooto. Mi be e waka e puu den a ini den Dyu keliki e wipi a ganda mindii. 20 Soseefi di den be e kii Stefanisi di be e waka e taki sani fi yu, da den sabi fa dati be kai mi. Na mi be oli yasi gi den di e kii en.’

21 “Ma a Masaa piki mi baka taki: ‘Esi komoto wanten a Jelusalem Foto ya gwe mi taki. Na taa peesi faawe fu Dyu Kondee mi o sende yu go lontu a mindii fu taa foluku.’ ”

Den Dyusama ati boon di Pawlesi kaba taki a Jelusalem Foto de

22 We, den sama aliki doo a lasiti wowtu di a taki, a waka lontu a mindii fu taa foluku. Ne den e bali taki: “San a taki de, da a fiti fu kii puu! A á mu libi go doo a goontapu.” 23 Na so den e bali taki, da Pawlesi kosi Masaa Gadu, anga a taki de. Namo den puu koosi e wai, da den e iti santi a tapu.

24 Namo a komandanti meke den suudati tyai Pawlesi gwe a ini a suudati dyali. A poti fu ondoosuku en luku saide den e meke ogii anga en so. Fu ondoosuku, da anga wipi Loma suudati e wooko yu, fu taki. 25 Den tei en poti fu leli buba. Ma a piki a ofisii di mu meke den du dati taki: “U tei mi enke foluku fu Loma Foto fu wipi ondoosuku! Ma kownu anda weiti taki: ‘Na lanti fu kuutu mu ondoosuku foluku fu Loma Foto. A sowtu wipi ya a ganda mindii noiti mu pasa.’ ”

26 We, di a ofisii yee so, ne a lon go na a komandanti taki: “A man di u tei fu wipi ya na foluku fu Loma Foto, da wi á poi wipi en! San u mu du?”

27 Namo a sani ya meke a komandanti go akisi Pawlesi taki: “Yu na foluku fu Loma Foto?”

Namo Pawlesi piki en taki: “Na so a de!”

28 Ne a komandanti piki taki: “Foluku fu Loma Foto na wan gaan sani! Mi dati pai tyaipi moni fu toon dati!”

Namo Pawlesi piki taki: “Mi dati mma anga dda na be foluku fu Loma Foto kaba. Da mi á pai moni fu toon dati.”

29 Namo den á be poi ondoosuku Pawlesi so. Soseefi a hii sani ya fika feele gi a komandanti. Bika fa Pawlesi na foluku fu Loma Foto, da tei seefi den á be mu tei en fu wipi. 30 Tamaa, ne a komandanti puu bwui ne en ana. Ma a be wani sabi san a du meke den e kaagi en so. Ne a kumandei den moo hei apaiti begiman anga a Dyulanti fu kuutu sani taki, fu den oli wan kuutu. Ne a puu Pawlesi a ini a suudati dyali gi den. Namo Pawlesi go taampu a den fesi.

23

Pawlesi taki puu enseefi a ini a kuutu

1 Namo Pawlesi sutu ain luku a Dyulanti, di e kuutu sani de taki: “Mi eigi Dyu Kondee baala! Mi e waka lontu sondee konsensi e fon mi ati taki, mi fowtu a Masaa Gadu fesi. Te enke tide mi ati nái kuutu mi fu wan enkii sani.”

2 Namo Ananiyasi enke moo hei apaiti begiman piki taki: “Naki en ne en mofu gi mi!” Na so a sende wantu Dyu di be taampu koosube fu Pawlesi.

3 Ma Pawlesi piki en taki: “Yu di poti fu kuutu sani enke fa weiti taki! Ne na sama yu e sende sama, fu naki mi, enke fa weiti á gi pasi fu du? We, kande na yu Masaa Gadu naki seefi. Bika i tan gi en enke paanga felifi moimoi a doose, ma inise poli.” 4 Namo ala Dyusama ape fende taki, Pawlesi gaanengee. A saanti a moo hei apaiti begiman.

5 Ma Pawlesi piki baka taki: “Baala! Weiti taki, wi á mu peefuu saanti bigiman fu kondee so! Ma mi taki so fu di mi á be sabi taki, na a moo hei apaiti begiman de ape.”

6 A Dyulanti di e kuutu sani na be tu paitei, di nái biibi a seefi fasi. Na Faliseiman anga Saduseiman. Pawlesi sabi, ne a bali taki: “Mi Dyu Kondee baala! Mi taampu ya enke manpikin fu wan lala Faliseiman. Mi de a sitaafu ya fu a biibi di Faliseiman e luku fu fende. Dati taki, ala dede o weki kon a libi ya baka wan dei.”

7 We, san a taki ya sete gaan toobi a mindii fu den Faliseiman sama anga den Saduseiman. A hii kulu lanti di e kuutu sani de anga ala taa Dyusama de paati a tu se wanten! 8 Bika a Sadusei Paitei nái biibi taki, dede poi weki kon a libi ya baka. Den nái biibi taki, Basiya fu Masaa Gadu Kondee*f14* anga taa jeje sani de tuutuu. Ma Faliseiman sama dati e biibi ala dati. 9 Namo a peesi e meke fanya fanya anga kwali. Somen fu den Faliseiman sama di de leliman fu Dyuweiti opo taampu teke Pawlesi se taki: “A man ya á du wan enkii sani!” Den taki ete taki: “Bika u á sabi efu na Masaa Gadu sende en Masaa Gadu Kondee Basiya ofu taa jeje sani go soi en sani tuu. Da u mu luku a toli fi en wan taa fasi.”

10 A kwali bigi te, ne a komandanti fu suudati di be tyai Pawlesi go gi den, kon feele. Bika ai si den e ali Pawlesi e go e kon te, ne a denki den o piiti en a mindii. Namo a meke suudati puu Pawlesi de tyai gwe na a suudati dyali baka. 11 A seefi neti de, ne Masaa Jesesi kon soi enseefi a Pawlesi taki: “Pawlesi! Fa i tei deki ati wooko a Jelusalem Foto ya, i wooko moi. Tei deki ati, fu taigi sama sani fu mi, te doo Loma Foto seefi.”

Dyusama sweli meke mofu fu
kii Pawlesi

12 Namo tamaa, di peesi kiin, ne Dyusama e fiti, fa fu fende Pawlesi kii. Soseefi den sweli a Masaa Gadu fesi seefi taki, den o kii en namo. Nyanyan anga diingi ná o go a den mofu, solanga den á kii en. 13 Moo enke fotenti Dyusama be meke a sweli ya. 14 Ne den teke pasi go na a moo hei Dyu de taki: “U meke wan sweli a Masaa Gadu fesi taki, solanga u á kii Pawlesi puu a goontapu, u ná o poti nyanyan a mofu! 15 Yeepi wi anga a kii fi en! Go koli a moo gaan komandanti fu suudati di sooto en, fu puu en gi yu anga a lanti di e kuutu sani. Taki, u wani kuutu a toli fi en moo fini fini. Da te den puu en anda e tyai kon, da wi o sete lulu kii en a pasi.”

16 We, a hii ogii di den e sete ya, da Pawlesi be abi wan sisa de, a abi wan yonkuu boi. Na dati yee a toli, ne a lon go na a suudati dyali, pasa gwe a ini, fende pasi doo Pawlesi. Ne a taigi en san den Dyusama fiti fu du. 17 Namo Pawlesi sende kai wan fu den suudati ofisii, soi en a yonkuu boi taki: “Gaantangi! Mi e begi yu! A yonkuu boi ya abi wan sani fu taigi a komandanti! Tyai en go doo en gi mi.”

18 Namo a ofisii tyai a yonkuu boi go doo a gaan komandanti taki: “Luku ya! A Pawlesi di de a sitaafu ya be kai mi, ne a taigi mi, fu tyai a yonkuu boi ya kon a yu. Bika a abi wan sani fu taigi yu.”

19 Namo a komandanti oli a yonkuu boi na ana, tyai go a wanse taki: “Yu abi wan sani fu taigi mi? Taki, no?”

20 Namo a yonkuu boi taki: “Komandanti! Na den Dyusama fiti taki, tamaa den o kon akisi yu Pawlesi. Den o koli yu taki, den wani akisi en sani moo fini fini, da yu mu meke a go a fesi fu a Dyulanti di e kuutu sani baka. 21 Ma gaantangi, ná du dati! Bika den o sete lulu fu kii en a pasi, te ai go anda. Moo enke fotenti Dyusama sweli a Masaa Gadu fesi taki, solanga den á kii en, nyanyan anga wataa seefi ná o go a den mofu. Na yu den e luku, fu du san den o akisi yu, da a kaba.”

22 We, a gaan komandanti aliki san a yonkuu boi taki, ne a taigi en, fu oli a hii toli ya kibii fi en seefi. A á mu taigi wan enkii sama taki, a gi en a toli ya. Bakadati, ne a sende en gwe.

A komandanti puu Pawlesi fu sende gwe a Gaaman Feilekisi

23 Namo a komandanti kai tu ofisii fi en kon, na a neigin yuu a neti de. Ne a taigi den, fu poti tu ondoo suudati kaba kaba, fu tyai Pawlesi puu wanten wanten de, gwe a Sesaleya pisiwataa. A meke soseefi seibintenti suudati, di e feti na asi tapu go anga den. Soseefi, tu ondoo suudati, di e feti anga lansi a doti. 24 A meke den poti wan asi tyai Pawlesi, fu a sa go doo bunbun a Sesaleya Foto a Gaaman Feilekisi, sondee fu sani du en. 25 Namo a sikiifi wan biifi gi den, fu tyai go gi a gaaman tu. 26 A sikiifi taki:

Fa ai go gaan lesipeki Gaaman Feilekisi!

Mi, Komandanti Kalawdiyosi Lisiyasi ya e sende a biifi ya komoto a Jelusalem Foto anga ala bigi odi gi yu anda.

27 Mi sende a man ya kon a yu anda. Bika Dyusama a Jelusalem Foto ya be kisi en, fu kii. Ma mi anga mi suudati go a mindii, puu en a den ana. Bika na foluku fu Loma Foto. 28 Da mi be wani sabi san meke Dyusama e kaagi en so. Ne mi be gi Dyulanti di e kuutu sani ya en, fu kuutu luku. 29 Ma den kuutu te a kaba, ne mi fende taki, den anga en biibi e kengi, na a pisi fu wooko anga Dyuweiti. Da a á du sani, fu kuutu en taki, a mu sooto ofu a mu dede seefi. 30 Ne mi puu en a den ana baka. Ma mi kisi wan pingi taki, den e sete lulu, fu kisi en kii ete. Ne mi puu en ya sende kon a yu anda. Ne mi soi a Dyulanti di e kuutu sani ya taki, efu den wani kuutu en moo fala, meke den kon a yu anda!

31 Namo den suudati teke Pawlesi e tyai gwe enke fa a komandanti sende den. A neti di den komoto a Jelusalem Foto, ne den siibi na Antipatilisi Foto. 32 A tamaa fi en, ne fo ondoo fu den suudati daai go baka a Jelusalem Foto a den suudati dyali de. Seibintenti di e feti na asi tapu namo gwe go doo anga en. 33 Na so den go doo Sesaleya Foto. Ne den gi Gaaman Feilekisi a biifi di a komandanti sende gi en. Soseefi den poti Pawlesi a ini en ana. 34 Namo a gaaman leisi a biifi te a kaba, ne a akisi Pawlesi, fu sowtu pisiwataa a de. Ne a piki en taki: “Na a Silisiya pisiwataa.”

35 Ne a taigi Pawlesi ete taki: “Mi o meke i taigi mi, san i du anga den Dyusama, fu kaagi yu so! Ma u o tan wakiti fosi, te denseefi kon doo ya.” Namo a meke den oli Pawlesi, a pe den e sooto sama, na a paleisi fu Kownu Helowdesi.

24

Pawlesi tyai fi en se fu a kuutu kon a kiin gi Gaaman Feilekisi

1 Baka feifi dei, ne den Dyusama kon doo Sesaleya Foto de, fu kuutu anga Pawlesi. Ananiyasi enke a moo hei apaiti begiman seefi teke pasi, kon gi Gaaman Feilekisi a kaagi di den abi. A tyai wan afukati fu den Dyu den e kai Telitelesi, fu yeepi en taki. A tyai wantu gaansama fu Dyu Kondee tu. 2 Namo suudati tyai Pawlesi kon taampu na a kuutu fesi. Ne Telitelesi, sete gi den kaagi fu Pawlesi. A taki:

3 “Mi gaan lesipeki Gaaman Feilekisi! Wi Dyusama ya e piisii anga fa yu e tyai a kondee! Na dati meke a hii pisiwataa di yu e tii, de switi fasi. Yu e tyai kengi gi a hii Dyu, meke ai go wi bun. Da wi e gi yu daa, te u e kai yu nen na ala se, leti enke tide ya. 4 San u tyai kon a yu tide, da mi o taki dati satu fasi nownow. Bika wi á wani weli i ede. Da aliki wi pikinso, enke fa u sabi i lobi poti yesi kaba! 5 A man di taampu a yu fesi de, na ogii sani! A gei takuu soo di sa paati kisi taawan. Na basi fu a paitei sama fu a falisi leli di komoto a Nasaleti Foto. Ai paati dati. Peesi pe Dyusama de á fika pe a á paati en poli Dyusama anga Dyusama, fu de a sitee anga denseefi. 6 A komoto go doo Jelusalem Foto seefi na a Mama Keliki. Ne a puubei fu du sani poli a hii kiin fasi fu dati. Da u be kisi en, fu sitaafu anda. U be o kuutu en, enke fa wi Dyusama weiti taki, fu du anga den sowtu sama ya. 7 Ma gaan Komandanti Lisiyasi fu suudati a Jelusalem Foto anda kon a mindii, puu en anga taanga a wi ana. 8 Ne a sende wi di abi a kaagi fi en, kon a yu dise anga a kuutu. Da luku a man seefi taampu a yu fesi de! Ala kaagi di wi gi fi en tide ya, enseefi sa piki yu! Efu na tuu, te yu o taki anga en dyonson, yu sa si.” 9 Na so a afukati kaba taki. Namo ala taa Dyusama ape piki anga en taki, na tuu.

Pawlesi taki na a fesi fu
Gaaman Feilekisi

10 Namo a gaaman wai ana soi Pawlesi fu taki san en dati abi. Namo a piki taki: “Mi gaan lesipeki Gaaman Feilekisi! Mi dati nái feele taki, a toli fu mi ya ná o kuutu anga leti! Bika yu na wan gaaman di sabi kuutu Dyusama toli. Onmen yali langa kaba yu sidon enke lanti di e kuutu gi wi enke Dyusama. Da anga ala piisii mi o tyai mi se fu a toli kon a fesi! 11 Twalufu dei pasa, da mi be go a Jelusalem Foto, ma na fu go begi anda. Akisi sama i wani, a sa piki taki, na so. 12 Di mi go de, mi á go fu sitee taki anga sama a ini a Mama Keliki. Mi á tyai opuulu a wan enkii taa Dyu keliki anda tu. Ná wan enkii taa peesi a ini a foto seefi tu. Den e lei gi mi anga ala den kaagi de. 13 Ala taa sani seefi di den kaagi mi, den á poi soi taki, na tuutuu disi anga dati mi du.

14 “San namo mi sa piki taki, na a seefi Masaa Gadu di wi avo Dyu gaansama be e dini, mi seefi e dini. Ma disi na a Nyun Pasi fi en. A nái tapu sama fu kaba anga weiti fu Mosesi, anga ala san apaiti takiman be sikiifi. Ma Dyusama e kai a pasi ya, a pasi fu wan falisi paitei. 15 Ma a biibi ya, na a seefi sani di wi ala enke Dyusama e luku fu fende. Dati taki, wan dei Masaa Gadu o weki dede kon a libi ya baka. Den di be letiopu anga den di á be libi letiopu. 16 Da miseefi e taampu a Masaa Gadu fesi anga libisama fesi, fu wooko anga wan kiin konsensi na ati taki, mi nái du ogii.

17 “Na so mi waka wooko yali fu yali a doose Dyu Kondee. Ne mi be daai go a Jelusalem Foto de baka. Bika taa biibiwan be gi mi sani, fu go paati gi pooti biibiwan anda. Ne mi be go a ini a Mama Keliki fu kii meti boon gi Masaa Gadu daa, enke fa Dyusama gwenti. 18 A ten de, mi be wasi a wataa kiin mi libi, enke fa Dyusama gwenti, te den mu boon meti enke paiman gi Masaa Gadu. Da á mi be tyai somen sama anga mi, enke mi e meke opuulu de. Mi á be de ape e sitee taki anga sama tu. Ma Dyusama fu a pisiwataa fu Asiya di be kon de mu kisi mi so. 19 Mi be wani den dati seefi be de ya na a kuutu, fu taki san mi du anga den, di mi seefi á sabi. 20 Ma den á de ya kaba. Da meke den taawan ya soi a ogii di mi du, osi! Bika Dyulanti di e kuutu sani a Jelusalem Foto be kuutu anga mi kaba, sondee fu poi fende fowtu a mi. 21 Ma kande a kaagi di den abi fu mi, na fu san mi be bali taki na a kuutu anda. Mi be taki, na di mi e biibi taki, Masaa Gadu o weki dede kon a libi ya baka. Na dati meke mi de fu teke sitaafu so.”

22 We, fa Pawlesi e taki, da Gaaman Feilekisi e aliki. A be de wan gaaman di sabi somen sani fu a Nyun Pasi. Namo a tapu a kuutu fu a dei de taki: “Wan dei, Komandanti Lisiyasi seefi mu komoto a Jelusalem Foto kon na a kuutu ya. Da u o kuutu go doo, fu mi piki sama abi fowtu anga sama abi leti.” 23 Namo a sende a ofisii fu suudati ape meke suudati tyai Pawlesi go sooto baka. Ma a sooto á ogii so moo enke fosi a dei de. Soseefi a gi sama fu Pawlesi pasi taki, efu den wani yeepi en a sani ofu du sani gi en, da den sa go doo en.

Feilekisi anga a uman fi en

24 Den dei a baka, ne Gaaman Feilekisi gwe a wan peesi anga en Dyu uman Delesila. Ne den kon doo Sesaleya Foto de baka. Ne a sende puu Pawlesi a dunguu osu kon. A wani a soi en moo fini fi en biibi a Kelestesi Jesesi. 25 Pawlesi e taki, da ai aliki. Ne den doo den pisi toli, fu fa fu libi letiopu fasi. Fa fu dwengi iseefi oli bun fasi. San o pasa na a lasiti dei fu kuutu. Namo Gaaman Feilekisi feele, ne a tapu Pawlesi taki: “Gwe fu tide! Te mi abi ten, da mi o kai yu baka.” 26 Na so a be e kai Pawlesi somen leisi e taki anga en. A denki taki, te den e miti e taki, da Pawlesi o suku fu pai tyuku fu komoto na a dunguu osu.

27 Hii tu yali pasa, te enke a á sidon gaaman de moo. Pawlesi de a dunguu osu de ete. Gaaman Feilekisi oli en de, fu tyai bun nen a den Dyusama, fu den mu lobi en go doo. Namo wan nyun gaaman kon ne en peesi, di den e kai Polisiyesi Festesi.

25

Den Dyusama bigin meke moiti anga a gaaman fu kii Pawlesi

1 Wan dei, ne Gaaman Festesi doo a pisiwataa di a mu tii. A kon sidon a Sesaleya Foto fu wooko. Dii dei a baka, ne a gwe go luku Jelusalem Foto. 2 Namo den hei apaiti begiman anga den edeman fu den Dyu anda go gi en kaagi fu Pawlesi. 3 Den begi en, fu du wan bun gi den, ma dati be o poti Pawlesi a ini ogii. Den be wani a sende en gi den a Jelusalem Foto. Da den be fiti kaba, fu sete lulu kii en a pasi. 4 Ma Gaaman Festesi piki den taki, kweti! Meke Pawlesi tan a sitaafu a Sesaleya Foto. Enseefi o go anda baka dyonson. 5 Da efu den Dyusama di kon kaagi Pawlesi de wani, da den sa sende den takiman fu den gwe anga en anda. Bika efu den fende taki, Pawlesi du wan ogii, da na anda denseefi mu go kaagi en.

6 Aitin te anga tin dei langa Gaaman Festesi tan anga den a Jelusalem Foto de. Ne a daai gwe a Sesaleya Foto baka. A dei bakadati, ne a teke peesi na a gaaman sutuu pe a mu e kuutu sani. Namo a meke suudati tyai Pawlesi kon ne en fesi. 7 Namo Pawlesi taampu ne en fesi. Den di komoto a Jelusalem Foto kon kaagi en lontu en. Den e taki, na disi anga dati a du. Ma fasi á de fu den be soi taki, na tuu. 8 A ten de Pawlesi e piki taki: “Mi á du ogii enke misi Dyuweiti! Mi á du taa ogii enke poli a kiin fasi fu a Mama Keliki. Mi á pasa a moo gaan kownu a Loma Foto mofu tu.”

9 We, da Gaaman Festesi be wani fende bun nen a den Dyusama. Namo a piki Pawlesi taki: “Yu á wani go a den Dyusama a Jelusalem Foto, fu kuutu yu anda go doo, no? Na miseefi o de ape, fu kuutu yu.”

10 Namo Pawlesi piki taki: “Kweti! Mi á wani go anda! Na leti ya a moo gaan kownu a Loma Foto poti taki, kuutu mu kuutu. Soseefi yu sabi taki, mi á du wan enkii ogii anga den Dyusama.” 11 A soi ete taki: “Efu yu kuutu ya, kaba mi fowtu fu kii seefi, mi o tan teke dati. Ma taa fasi, da leti á de fu poti mi a den ana, fu fende bun nen a den. Gaantangi! Sende mi go gi a moo gaan kownu a Loma Foto, fu koti a kuutu!”

12 Namo Gaaman Festesi wai a wanse anga koniman di e yeepi en wegi sani luku. Ne a kon piki taki: “A bun! I begi mi, fu mi sende yu go gi a moo gaan kownu a Loma Foto, da na anda mi o sende yu go, fu koti a kuutu!”

A toli fu Pawlesi doo Kownu Agiipa

13 Wantu dei baka dati, ne Kownu Agiipa kon luku Gaaman Festesi de. En sisa Benisi kon anga en. 14 Den tan ape wantu dei anga Gaaman Festesi. Namo Gaaman Festesi gi en a toli fu Pawlesi taki: “Wan man de a dunguu osu ya. Gaaman Feilekisi be sooto en ya, ne a fika en gi mi fu kuutu. 15 A moo hei Dyu a Jelusalem Foto anga gaansama fu paandasi anda abi somen kaagi fi en. Di mi be go a Jelusalem Foto, ne den be akisi mi, fu kuutu en taki, a du ogii fu sitaafu.” 16 Ma mi piki taki: “Wi lanti fu Loma Foto ná abi a gwenti fu poti sama a ini taawan ana, fu di a wani fende bun nen fu dati. Ma wi e meke sama di abi kaagi fu taawan miti fesi a fesi, fu ibii fende okasi piki fi en se.

17 “Namo den komoto a Jelusalem Foto anda seefi kon anga mi ya, fu kuutu. Wan dei baka u doo ya, mi sidon wanten na a gaaman sutuu, fu kuutu sani. Ne mi meke Pawlesi kon a mi fesi. 18 Namo den sama di kon kaagi en, lontu en ogii ogii. Den á kaagi fu disi anga dati. Ma den kaagi á ogii doo san mi be denki. 19 Bika san den abi namo, na wantu sani kengi na a fasi fa fu dini a Gadu fu den. Den e kwali fu a man den e kai Jesesi, di be dede, ma Pawlesi fende taki, a weki kon a libi ya baka. 20 Mi puubei fu kuutu, ma mi á sabi fa fu kuutu den sowtu toli ya. Ne mi akisi Pawlesi fu go a Jelusalem Foto a lanti di e kuutu sani anda. 21 Ma a piki taki: ‘Nono! Gaantangi! Sende mi go gi a moo gaan kownu a Loma Foto, fu koti a kuutu.’ Pawlesi ná abi toobi tu, fu mi oli en ya fosi, te enke mi sende en go anda. Na so mi meke suudati oli en ya fosi.”

22 Namo Kownu Agiipa piki Gaaman Festesi taki: “Mi sa wani miti a Pawlesi ya pikinso, fu taki anga en luku.”

Namo Gaaman Festesi piki taki: “A bun, tamaa!”

Gaaman Festesi tyai Pawlesi kon luku moo fini a Kownu Agiipa fesi

23 A tamaa, ne ala bigiman fu a foto taawan a taawan baka, wei gaan dii koosi, ali kon na a kuutu osu. Kownu Agiipa anga en sisa Benisi. Gaaman Festesi anga den komandanti fu suudati fi en, anga ala taa bigiman fu Sesaleya Foto. Den teke peesi sidon. Ne Gaaman Festesi sende go tyai Pawlesi kon taampu a den fesi. 24 Namo Gaaman Festesi taki: “Kownu Agiipa anga ala taa sama ya! A man di taampu ya, ala Dyusama a Jelusalem Foto te doo Sesaleya Foto gi kaagi fi en a mi. Den taki, a du gaan ogii, fu sitaafu. Libi seefi a á fiti fu tan go doo. 25 Ma di mi luku a toli fi en, da den kaagi á doo peesi gi mi, fu sitaafu en so. Da a begi mi, fu sende en go gi a moo gaan kownu a Loma Foto, fu koti a kuutu. Da mi o du dati. 26 Ma mi á sabi san fu sikiifi go anga en anda taki, na disi anga dati a du. Da a moo gaan kownu a Loma Foto anda ná o poi sabi san a du, fu kuutu en. Na dati meke mi poti en a lanti fesi tide ya, fu kuutu luku ete wan leisi, san u mu sikiifi sende go anda anga en. Moomoo yu Kownu Agiipa, kuutu luku san u sa fende sikiifi, osi? 27 Bika mi á denki taki, a sa bun, fu sende sitaafuman go anda, fu kuutu, sondee fu sikiifi den kaagi fi en fini fini, sende go anga en, fu den sa sabi anda.”

26

Pawlesi soi Kownu Agiipa fa Masaa Gadu teke en a wooko

Ap 9:3-8; 22:6-11

1 Namo Kownu Agiipa taigi Pawlesi taki: “Yu abi okasi fu piki yu se fu a toli, meke mi yee!”

Namo Pawlesi wai en leti ana, fu sete a taki. 2 Ne a taki: “Kownu Agiipa! Ai gi mi piisii fu taampu a yu fesi tide, fu taki puu mi seefi na ala den kaagi di Dyusama abi fu mi. 3 Moomoo mi e piisii, fa yu o fusutan ala san mi o taki. Bika yu sabi ala Dyusama gwenti. I sabi ala san e tyai sitee anga toobi a Dyusama mindii. Da teke ten aliki mi, gaantangi!

4 “Mi Pawlesi di taampu ya, mi á de wan nyun sama gi den Dyusama. Den sabi mi a den mindii a Jelusalem Foto de senten mi de nyoni. Mi hii libi den sabi enke wan eigi Dyusama fu denseefi. 5 Den sabi mi langa! Denseefi sa piki fu dati seefi, efu den wani. Da den o taigi yu taki, mi na wan Faliseiman sama a den mindii. Dati na a paitei Dyusama di e moo meke moiti anga a fasi di Dyusama mu dini. 6 Fa mi de a kuutu ya seefi, da na fu san Masaa Gadu be paamisi wi Dyusama avo taki, u mu luku fu fende. Wan dei, a o weki ala dede kon a libi ya baka. 7 Na a paamisi ya fositen doo tide, ala twalufu lo fu Dyusama e luku fu fende. Da den e dini Masaa Gadu dei anga neti. Na fu dati meke Dyusama e kaagi mi so, mi gaan lesipeki Kownu! 8 Ma mi á poi fusutan, fa ai taanga gi u fu biibi taki, Masaa Gadu poi weki dede kon a libi ya baka.

9 “Mi ya seefi! Wanten be de, mi be abi a seefi denki, fu feti taki, sama mu kaba kai a nen fu a man den e kai Jesesi fu Nasaleti Foto. 10 A ná sipowtu feti mi be feti anga den apaiti biibiwan a Jelusalem Foto. Onmen fu den mi meke sooto a dunguu osu. Den hei apaiti begiman ape be makiti mi, fu du so. Te taa Dyusama be e kii biibiwan, dati be e kai gi mi. Anga mi hii ati mi be e taampu a den baka. 11 Mi be e waka e sanga na ala Dyu keliki e kisi biibiwan go poti dwengi, fu den sa bigin saanti a biibi fu den. Mi lon du gaan ogii anga den, te doo doose kondee seefi.

12 “Na wan fu den waka de tapu mi be de e gwe a Damasikosi Foto. Den hei apaiti begiman a Jelusalem Foto be naki pampila makiti mi, sende mi fu go du dati anda. 13 Kownu Agiipa! Na gaan mama mindii dei mi de a pasi e go anda. Ma wan gaan kiin faya koti komoto a tapu, kai kon lontu mi anga den taawan di be e waka anga mi. A beenki moo a san seefi. 14 Ala wi kai a doti, da mi e yee wan Tongo e taki Dyu Tongo taki: ‘Sawlesi! Sawlesi! Saide yu mu e lon du ogii anga ala suku fu pina mi so? We, mi anga yu miti tide. Efu yu wani, da tan toto futu sitee anga mi, da yu o si wan sani! Na soso ogii dati o tyai gi yu.’

15 “Namo mi piki taki: ‘Sama a yu, Masaa?’

“A piki taki: ‘Mi na Jesesi di baka yu e lon fu pina so.’ 16 A taki ete taki: ‘Ma opo taampu! Mi kon soi miseefi a yu. Bika mi teke yu toon mi wookoman, fu waka taki fa yu si mi anga ain. Da mi o go doo, fu e soi miseefi a yu ete. 17 Mi o taampu gi yu, meke Dyusama go doo taa foluku pe mi o sende yu go á sa poi du wan enkii sani anga yu. 18 Bika mi o sende yu go soi taa foluku, sani fu Masaa Gadu. Da den o komoto na a dunguu peesi pe den nái si dati. Na so den o daai komoto a didibii ondoo, meke Masaa Gadu wooko a den tapu. Da a o gi den paadon, fu ala takuudu anga ogii. Na so denseefi sa fende wan pisi, fu a gaan bun, di ala apaiti sama di e biibi mi, o fende.’ ”

19 Pawlesi soi ete taki: “Mi lesipeki Kownu Agiipa! Da mi mu taanga yesi gi a Masaa de? Bika a saka komoto te a Masaa Gadu Kondee kon sende mi a wooko ya! 20 Ne mi opo go doo Damasikosi Foto, fu taigi Dyusama anda en bosikopu. Soseefi Jelusalem Foto anga ala peesi fu Dyu Kondee. Mi lontu taa foluku kondee seefi. Da mi e bali a bosikopu taki, sama mu fii tyali fu takuudu anga ogii. Da den mu daai libi kon a Masaa Gadu. Ma den libi bakadati mu e soi taki, den daai libi tuutuu. 21 Na fu a wooko ya Dyusama ati e boon a mi. Ne den be kisi mi na a Mama Keliki a Jelusalem Foto, fu kii. 22 Da mi taampu a libi ya ete fu kotoigi sani fu mi Masaa, fu di a taampu gi mi ala fasi. A bosikopu di mi e gi pikin anga bigi tide ya na sani di Masaa Gadu be piki Mosesi anga taa fositen takiman fu sikiifi taki, musu fu pasa bakaten. 23 Den be sikiifi, fa a Kelestesi o teke pina doo dede seefi! Ma a o weki kon a libi baka enke fosi dedewan di libi baka, noiti moo fu dede. Da a bosikopu fi en o paati go kiin Dyusama ain, soseefi taa foluku tu.”

Kownu Agiipa seefi á poi fende
fowtu a Pawlesi

24 Na so Pawlesi e taki, fu puu den kaagi. Namo Gaaman Festesi bali koti en a mindii taki: “Pawlesi! I law pasa peesi! Yu e taki soso lawlaw sani! I leli te, ne a daai toon law gi yu!”

25 Namo Pawlesi piki taki: “Kweti! Mi gaan lesipeki Gaaman Festesi! Mi nái law, na kiin fusutan sama e taigi u sani ya. 26 I si gaan lesipeki Kownu Agiipa di sidon de? Mi sabi taki, ai fusutan den taki fu mi! Bika na toli di pasa tuutuu a Dyu Kondee ganda na ala lanti fesi. Da mi sa puu den kon a doo, sondee wan kibii fasi. Bika enseefi be musu yee den kaba.” 27 Namo Pawlesi daai akisi Kownu Agiipa taki: “Mi gaan lesipeki Kownu! Mi sabi taki, yu e biibi sani di Masaa Gadu be piki fositen apaiti takiman fu sikiifi!”

28 Ma Kownu Agiipa piki Pawlesi taki: “San i wani seefi? Na fu meke gawgaw ya mi daai toon sama fi yu Kelestesi?”

29 Namo Pawlesi piki taki: “Eeye! Gawgaw ofu bakaten seefi, a ná abi toobi. Mi e begi seefi, fi i ala libi sa kon tan enke mi. Soseefi ala taawan di e aliki mi tide ya tu. Ma na boiti fu u tyai bwui fi en ede, enke mi ya.”

30 Baka di Pawlesi taki so, ne Kownu Agiipa opo taampu fu gwe. Gaaman Festesi seefi anga Benisi. Ala taawan di be sidon anga den de tu. 31 Den e gwe a doose fu a kuutu osu, da den e taki anga denseefi taki: “A Pawlesi ya! A á du wan enkii sani, fu sooto. Te go taki, fu kuutu en taki, a mu dede!” 32 Kownu Agiipa seefi piki Gaaman Festesi taki: “U be sa losi en fii. Ma na di enseefi be begi mi taki: ‘Gaantangi! Sende mi go gi a moo gaan kownu a Loma Foto, fu koti a kuutu.’ ”

27

Gaaman Festesi e sende Pawlesi gwe a Loma Foto

1 Namo a yuu doo fu Gaaman Festesi sende Pawlesi anga taa sitaafuman anga boto gwe a Italiya Kondee. A poti a waka gi wan apaiti kulu suudati fu a moo gaan kownu a Loma Foto. Ofisii Yuliyusu abi a faantiwowtu. Mi ya seefi anga taa biibiwan teke fu go tu. 2 U teke wan seili boto be komoto na Adamitiyeni Foto kon a Sesaleya Foto ya. A be o pasa den foto na a hii sikin liba fu Asiya pisiwataa. Alestakesi, wan biibiwan fu Tesalonika Foto a Masadoniya pisiwataa be de na a waka ya tu.

3 Namo a taa dei di u sete a waka, ne u doo Sidon Foto. U komoto a soo, Pawlesi abi mati de. A ofisii gi en pasi, fu go a den osu. Den solugu en bun. A ofisii ya be e libi bun anga Pawlesi. 4 Di u wai a mindii de, ne u poti boto ede langa langa, fu gwe a fesi. Ma wan gaan winta kon muliki u. U á poi go anga fesi. Ne u wai na a winta pasi, koti lontu a bakase fu a gaan tabiki kondee den e kai Sipolosi. Dati tapu a winta gi u. 5 Namo u subi langa langa komoto ape a pisiwataa fu Silisiya anga a pisiwataa fu Pamfiliya kon kaasi abaa anga denseefi. Ne u abaa leti ape gwe a ini a gaanbigi ze ini seefi. Ne u go kai na abaase a Mila Foto a Lisiye pisiwataa.

6 Namo Yuliyusu enke ofisii fu a waka suku wan taa boto de di e gwe na a se fu Italiya Kondee. A fende wan taa seili boto di be komoto na Alekisandiya Foto a Egepte Kondee. 7 Den dei baka dati, da gaan winta muliki u te. A gei u nái waka seefi. Anga taanga u go doo a foto den e kai Kinidosi. U komoto de baka, fu koti abaa go kai na a gaan tabiki kondee Keleita. A gaan winta á fika u. U kai na a tyontyon mofu fu a Keleita Tabiki ya a Salmona Foto. Ne u koti lontu bakase fu a tabiki ya fu kibii gi a winta ya tu. 8 Ma toku anga taanga u e waka ete, te enke u go doo a lampeesi den e kai Bun Kibii Lampeesi, na a seefi gaan tabiki kondee ya. Pe u doo ya á de faawe fu Laseya Foto. 9 Ma u be daai tumisi langa na a Bun Kibii Lampeesi de. A gaan Paadon Dei pe Dyusama e begi paadon be kai pasa kaba. Namo Pawlesi gi den taawan wan wasikoi.

10 A taki: “Meke u tapu a waka ya fosi! Mi e si taki, efu u go moo faawe, a waka o poli. Boto anga lai, kande sama libi sa lasi tu.” 11 Ma a ofisii á poti yesi a Pawlesi wowtu. Bika a aliki a sitiiman fu a sipi anga a basi fu a boto, di taki sani ná o waka so. 12 Moo gaanse sama a ini a sipi wani a waka go doo. Den taki, a Bun Kibii Lampeesi ya á meke fu pasa a koo ten fu a yali di e kon. Efu a kan, a moo bun, fu go moo faawe na a gaan tabiki ya a Feinikisi Foto. Ape sa moo kibii u gi a takuu winta di e wai komoto a kukutuse fu san dongo anga letise fu san dongo e gwe a san dongo seefi.

Gaan takuu winta tyai a boto gwe a mindii fu a ze

13 Namo wan pikin winta wai komoto a kukutuse fu san dongo. Ne den ali sipi ankaa poti a boto. Den denki taki, a winta ya o toto u waka nama nama anga a tabiki fu gwe moo faawe. 14 Ma wanboo so, ne a winta komoto a letise fu san dongo. Dati na a gaan takuu winta di ala sama e feele taki, ogii! 15 Namo a wai a sipi anga taanga tyai gwe a mindii fu a ze. U meke moiti te u weli, u á poi tii en go baka a pe u be komoto. Ne ai wai wi te a mindii fu a gaanbigi ze ya.

16 A winta ya tyai wi go kai a Kalawda, wan pikin tabiki. Baka fu a tabiki ya tapu a winta gi u pikinso. Ne u pina poti a pikin boto di e puu sungu sama a wataa a boto, fu a á sa naki booko a ini a ze. 17 U teke koodei lolo a hii boto, fu oli den paanga di a boto meke. U feele enke a sa naki panya a den santi bangi, den e kai Siite. U saka den koosi di winta e wai tyai a boto, fu winta á kisi en taanga moo. Na so u e diipi gwe.

18 A ze be takuu! Winta e wai te, ala a wataa e seke enke toko. A ini tuutuu takuu weli u de. Taa dei seefi, u towe wantu lai a wataa, fu a boto moo opo feke. 19 Di fu dii dei fu a takuu winta ya, ne den wookoman fu a boto losi wantu wooko sani di a boto meke towe a wataa seefi, fu a sa kon moo opo feke baka.

20 Wantu dei a baka, da a hii sani e takuu moo anga moo. U nái si san anga sitali a neti moo seefi. A se e seke enke toko. Ala sama be si dede de kaba. Fu komoto libilibi denki á be de ape moo. 21 Somen dei den tan de sondee nyan, den nái fii fu nyan. Namo Pawlesi go taampu a den fesi taki: “Den man ya! San e miti u ya, na di u á be teke mi taki. Di u be de a Keleita Tabiki lampeesi, mi be wasikoi fu u á toosi komoto de! Efu u be yee, a hii poli waka ya pe lai anga boto anga sama libi de fu lasi ya á be o miti wi! 22 Ma toku ete, mi taampu ya e gi u taanga sikin ete taki, u á lasi ati! U ala o komoto libilibi a ini a gaan ogii ya. Wan enkii libi ya ná o lasi, na a sipi wawan. 23 Bika a neti di pasa ya, da mi Masaa Gadu di mi e dini sende wan Masaa Gadu Kondee Basiya fi en*f15*, kon a mi. A kon taampu a mi fesi taki anga mi. 24 A gi mi a bosikopu taki: ‘Ná feele! I mu go doo namo namo, a pe yu e go na a moo gaan kownu a Loma Foto, fu kuutu yu! Masaa Gadu o kibii yu, fu sani á sa du yu ya! Ibiiwan taawan di de na a waka ya tapu anga yu seefi o kibii tu. Na so a sa teke gaan bun ati fasi namo luku yu.’ 25 U tei ati fu oli doo! Mi e fitoow Masaa Gadu, fu san a sende en Basiya kon taigi mi ya. 26 San namo u mu du, na fu tan luku a winta fu tyai wi go nama a wan tabiki.”

Wookoman fu a sipi sabi a
ze wooko bun

27 Namo tin na fo dei kaba, di u e diipi lontu a ini a Adiya Ze ya. Da wan pisi yuu fu mindii neti, ne den wookoman fu a seili boto kon kisi fu sabi taki, u koosube wan lampeesi. 28 Ne den teke wan sowtu maiki tetei iti a wataa, fu maiki a dipi fu a ze pe u de. Namo den si fotenti meiti namo. Pikinso moo lati, den maiki baka, a kon de diitenti meiti namo. 29 Namo den pantan taki, kande a sipi o naki booko a siton a ini a ze. Ne den towe hii fo sipi ankaa a lasi boto a wataa, fu oli a boto, meke a á sa waka esi. Namo den sutu kini begi, fu dei mu booko, meke u si pe u e go.

30 Wan pisiten doo de seefi, pikinmoo den botoman lowe gwe fika wi taawan wawan a ini ogii. Den poti a pikin boto fu puu sungu sama a wataa go a wataa kaba. Da den e koli wi taki, na sipi ankaa den de a edese fu a sipi anda e towe. 31 Ma Pawlesi sabi, namo a piki a ofisii fu suudati taki: “Efu den botoman lowe gwe fika wi anga a sipi, da yuseefi o lasi yu libi.”

32 Namo a ofisii meke suudati go koti a tetei di be tei a pikin boto na a sipi losi, meke a lowe gwe.

33 Namo peesi e kiin, ne Pawlesi taigi den sama ape taki: “U mu nyan wan pikin sani poti a bee. Tin na fo dei langa u de anga booko ede, sondee nyan. 34 A nyan ya o meke u kisi a kaakiti di u fanowdu na a moiti di u mu meke go komoto a soo. Bika fa u de ya, sama á de ya di libi o lasi. U ala o go komoto libilibi.” 35 Fa ai taki de, na so ai booko beele kaba fu nyan. Ne a begi leti a den taawan fesi de, ne a bigin nyan. 36 Namo den taawan kisi taanga sikin, ne den seefi teke nyanyan wai kon nyan tu. 37 Ala anga ala na tu ondoo seibintenti a sigisi (276) sama be de a ini a boto ya. 38 Di den nyan te den kaba, ne den puu moo sani a ini a boto towe a wataa. Somen saka di be lai anga sani di den e meke bolon.

Fa ala sama doo libilibi a soo

39 Di peesi kaba kiin, ne den si wan sani a faawe. Den á be sabi on pe na a peesi de. Den luku te, ne den si wan peesi meke enke tabiki oli koti gwe a soo. A abi wan moi santi bangi. Ne den fende fu go sutu boto de. 40 Ne den koti sipi ankaa di den be towe ibi a boto puu gwe a wataa, fu winta moo diipi a boto. Den losi den banti di e oli a sitii fu a boto. A fesi se koosi di winta e wai tyai a boto dati den opo fu kisi winta. Na so a boto fika fu tii go doo lampeesi. Namo den botoman kiki fu go na a lampeesi di den be si. 41 Ma fosi den doo seisei, namo a ede boto sutu fasi kinkin a wan santi bangi a mindii wataa anda. Ne a seke wataa booko a lasi boto puu.

42 Namo den suudati sete fu go kii sitaafuman di den be mu oli wakiti de. Den denki den o suwen lowe gwe. 43 Ma a ofisii tapu den. Bika a be wani kibii Pawlesi. Ne a taki, fu ibii sama di sabi suwen fosi dyombo suwen go komoto a soo. 44 Den di á sabi suwen mu teke paanga ofu taa pisi udu fu a sipi di nái go a ondoo, fu oli suwen go komoto. Na so ibiiwan go komoto libilibi a soo.

28

Takuu sineki nyan Pawlesi a
Malta Tabiki

1 Di wi ala komoto moimoi a soo, ne u ondoosuku pe u komoto de. Ne sama fu a kondee de piki u taki, na a gaan tabiki kondee Malta. 2 Tuutuu bun fasi sama ape be solugu wi. Gaan alen be e fon wi, da koo e kii wi. Namo den meke faya gi wi, fu waan.

3 Pawlesi be go piki dee udu, fu kon iti na a faya. Ma a á be sabi taki wan takuu sineki be kibii a ini a bosu udu di a piki. Fa i si a iti a udu, ne a waan fu a faya puu a sineki dyombo nyanmi en, fasi kinkin ne en ana. 4 Namo den sama fu a tabiki si a sineki fasi a Pawlesi ana. Ne den e taki anga denseefi taki: “A man de na wan ogii ati man di e kii sama. A gadu fu a peesi ya e kii a sowtu sama de! Di a á fende en kii a ini a ze kaba, ne a meke sineki nyanmi en a soo ya, fu kii.” 5 Ma Pawlesi seke a sineki puu towe a ini a faya enke lawlaw sani. Noti noti á du en, a gei sineki á be nyanmi en. 6 Den sama e luku naamo, fu si fa a sineki bita o bigin wooko. Da a o soopu Pawlesi, fu kai wanboo wanboo dede. Ma den luku te, dati nái pasa. Ne den bigin foondoo. Den daai taki, Pawlesi na wan gadu.

7 Koosube pe den de ape, da a gaaman fu a hii tabiki ya be e tan a wan gaan pisi fu a tabiki di de fi enseefi. Dati na Gaaman Pubiliyesi. A teke wi oli ne en osu dii dei langa. Ai libi switi anga wi doo solugu wi bunbun tu. 8 Namo a dda fu a gaaman ya be anga feba, da en bee e lon. Namo Pawlesi poti ana begi gi en, ne a betee wanten. 9 Ne ala sama di be abi sikiman de teke tyai kon suku yeepi. Ala den fende yeepi kon betee tuutuu. 10 Namo den lesipeki wi ala sowtu fasi. Den du somen sani soi wi lesipeki. Fosi u toosi komoto de baka, den seeka u anga ala san u fanowdu, fu gwe moo faawe. 11 Dii mun langa u be tan ape. Ne u komoto de baka anga wan taa seili boto di be komoto soseefi na Alekisandiya Foto a Egepte Kondee kon de. A be kibii a koo ten fu a yali na a tabiki ya. A boto ya e tyai a nen fu Toolengi*f16* gadu.

Pawlesi go doo Loma Foto

12 Namo u abaa a ze komoto go doo na a tabiki kondee Silakusa, na a tabiki fu Sisiliya. U tan ape dii dei langa. 13 Ne u komoto de puu langa langa pasa a hii bansa fu a tabiki ya. Ne u abaa a ze go kisi Italiya Kondee a Legiyun Foto. U tan ape luku a leti winta di fanowdu fu wai komoto a kukutuse fu san dongo. Baka wan hii dei, ne a wai, ne u toosi boto. A taa dei, ne u abaa de go doo Puteyoli Foto a Italiya Kondee seefi. 14 Biibiwan e tan ape, wi anga den miti. Den meke u tan wan hii wiki anga den. Bakadati, ne u komoto de gwe moo faawe go doo Loma Foto.

15 Biibiwan anda yee taki, wi de a pasi. Ne den kon miti wi a pasi. U miti a tu peesi, a gaan wowoyo fu Apii Pasi anga a gaan osu di den e kai Dii Wakaman Osu. Ne Pawlesi gi Masaa Gadu daa fa den puu wi a boto sowan fasi gi en taanga sikin.

Fa u doo Loma Foto seefi

16 Namo u kon doo Loma Foto. Ne Pawlesi fende pasi fi en wawan sa tan a wan osu. Ma namo, den suudati di mu oli wakiti ne en, be mu tan ape tu.

17 U be de dii dei a Loma Foto de kaba. Ne a sende kai ala Dyu de. Ne a taki: “Mi eigi Dyu Kondee baala ya! Mi de a sitaafu sondee du sani fu fende dati. Na soso kaali Dyusama a Jelusalem Foto poti mi a Loma Foto suudati anda ana. Ma mi á poli gwenti di wi avo fika gi wi. Mi á feti wan taa fasi anga mi eigi Dyu. Kweti! 18 Lanti fu Loma Foto ondoosuku fowtu fu mi anda te den weli. Den á poi kuutu taki, mi mu dede. Ne den be wani losi mi fii. 19 Ma Dyusama anda e feti namo namo fu sitaafu mi. Na di den á wani si mi kon fii, meke mi taigi Loma Foto lanti anda taki: ‘Gaantangi! U sende mi go gi a moo gaan kownu a Loma Foto, fu koti a kuutu.’ Ma a ná fu kon taki fasi mi eigi Dyu foluku taki, den du sani anga mi, fu kownu sitaafu den. 20 Bika a bui di keti mi ya, na di mi e biibi san Masaa Gadu be paamisi wi wi enke Dyu, fu denki fu fende. Na ala dati mi kai u kon soi!”

21 Di a kaba taki, ne den Dyusama piki taki: “Ma noiti wi a Loma Foto dise yee kaagi fi yu. Dyusama a Judeja anda á sende biifi anga takuu bosikopu fi yu kon ya. Sama á tyai kaagi fi yu kon taki ya tu. 22 Ma fa i taki anga u ya, da u wani yee moo fu fa yu e denki sani so. Da u sa sabi saide u e yee sama lobi sitee anga a paitei sama fi yu na ala se.”

23 Namo den poti dei, fu taki. Ne tyaipi kon a pe ai tan de. A teke ten fuuku mamanten doo lati neti e soi den fa Masaa Gadu poti fu tii sani. Sowtu fasi Mosesi anga fositen apaiti takiman be sikiifi fu Jesesi. 24 Namo somen fu den biibi. Ma somen taawan á wani biibi. 25 Na so paati kon a den mindii. Den naki paati anga ala sitee. Ma fosi den gwe, ne Pawlesi taigi den taki: “Na tuu sani Masaa Gadu be meke en Apaiti Jeje be piki Jesaja, enke en apaiti takiman a fositen, fu sikiifi. 26 Bika a be sikiifi taki:

‘Go taigi a Dyu foluku taki,

den yesi e yee sani fu mi, ma den ná o fusutan dati.

Den ain e kai a sani fu mi, ma den ná o si dati.

27 Bika den taanga den ati.

Den tapu den yesi anga den ain.

Ne den ati á poi teke sani fu mi.

Den yesi á poi fusutan sani fu mi.

Den ain á poi si sani fu mi.

Ne den á poi daai libi fa mi wani tu,

fu komoto a takuudu anga ogii.

Namo den á poi fende a yeepi ya.’ ”

28 Pawlesi soi ete taki: “Da u mu sabi taki, a yeepi fu Masaa Gadu ya o daai gwe a taa foluku. Bika den dati sa yee en!”

29 Baka di a taki dati, ne den Dyusama waka gwe anga ala takitaki. Den de a sitee fu san den yee. 30 Namo Pawlesi tan hii tu yali a Loma Foto de. A yuu wan osu, da en osu doo opo gi ala sama, di wani kon luku en. 31 Ai soi den fa Masaa Gadu poti fu tii sani. Ai leli den fini fini fa fu biibi Masaa Jesesi Kelestesi. Sama di be sa muliki en anga a wooko ya á be poi kon toobi en de moo. Da ai du en wooko sondee pantan.

Lomeini

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

14

15

16

Lomeini

A biifi di Pawlesi sende gi den Loma biibisama

Wan wowtu a fesi

We, na a gaan balinen apaiti bosikopuman fu Masaa Jesesi di den e kai Pawlesi, ne en sikiifi a biifi ya sende gi wanlo biibisama fu Masaa Jesesi di be e tan na a foto di den e kai Loma. Na den apaiti bosikopuman fu Masaa Jesesi ya seefi den be e kai, aposteli. Ma fa ai sikiifi den ya, a ne en be tyai den kon a biibi. Ma a be wani go luku den wan leisi fosi a go a moo faawe. Da a sikiifi den fu den sabi sama ne en anga fu den be sabi sowtu bosikopu ai tyai.

Da a ini a biifi ya, da Pawlesi e soi kiinkiin san anga san á de a ini a biibi libi. Ma a mama fu a biifi na taki, fu fende a libi fu tego, a ná wan sani di wan sama sa fende anga enseefi kaakiti, ma na Masaa Gadu e gi wi en anga en bun ati, te u teke Masaa Jesesi.

A ini a buku ya, da Pawlesi e soi fa ala sama de a ini takuudu anga ogii. Da ala den fiya o kisi sitaafu efu den á biibi a Masaa Gadu. Na Masaa Gadu wawan sa kiin wan sama fu a de enke fa Masaa Gadu wani. Ma soseefi a leli den sama tu taki na a Jeje fu Masaa Gadu wawan sa yeepi wan sama fu a tan kiinkiin a Masaa Gadu fesi.

A soi den sama san a weiti fu Masaa Gadu wani taki, fa den Dyusama anga fa den sama di á de Dyu de a ini den sani di Masaa Gadu poti fu du. A leli den Loma sama somen sani fu den fusutan a biibi libi moo. Ma di a o tapu a biifi, ne a leli den biibisama fa den mu libi anga den seefi makandii. A leli den tu fa den mu libi anga lanti.

1

Bigin fu a biifi

1 Mi Pawlesi e sikiifi a biifi ya, gi u biibiwan a Loma Foto de. Mi na wan wookoman fu Kelestesi Jesesi, di e dini en. Mi na wan apaiti bosikopuman, fu bali Masaa Gadu Bun Nyunsu. 2 A Bun Nyunsu ya na a bosikopu di Masaa Gadu be paamisi, yali fu yali a fositen, fu sende kon. Bika a be piki apaiti takiman a fositen anda, fu sikiifi san a fiti fu du bakaten so, a ini a Buku fi en, di de apaiti fasi. 3 Ne na a pisi yuu ten fu wi ya, ne ala dati kon pasa. En Manpikin saka kon toon libisama, na a fasi di a be paamisi de tuu. A meke libisama fasi enke bakaten manpikin fu Kownu Dafeti paansu tuu. 4 Ne a poti en wooko wan taanga jeje fasi ya, pe en hii libi de apaiti fasi, te doo dede seefi. Soseefi a weki en kon a libi ya baka. Na so a soi goontapu fa a de Masaa Gadu Manpikin tuutuu. Dati na Jesesi Kelestesi, di de wi Masaa. 5 Na Awan de seefi miti taki anga mi, fu gi mi en taki, enke apaiti bosikopuman. Na so mi fende makiti, fu go kai foluku di á de Dyu, fu kon na a Kelestesi ya pasi, fu fende yeepi tu.

6 Da yu enke biibiwan a Loma Foto anda! Aliki mi! Bika yu seefi de a ini a kulu sama, di Masaa Gadu teke na a sowtu fasi de, fu toon sama fu Jesesi Kelestesi. 7 Da mi e sikiifi u taki, Masaa Gadu lobi u, ye! Ne a teke u seeka poti fi enseefi. Da meke u Tata, Masaa Gadu anga Masaa Jesesi Kelestesi teke gaan bun ati fasi namo luku u de. Soseefi, meke u ati de switi.

Pawlesi e angii fu doo den
biibiwan anda

8 Dyonson, mi o go na a dipi pisi fu a biifi ya! Ma mi o taigi u fosi taki, mi e gi Masaa Gadu daa, fu u ede! Bika ala se, sama e taki a fasi fa u biibi Masaa Jesesi de. 9 Tuutuu! Masaa Gadu e si fa mi e gi en daa so! Bika en ain de a mi tapu. Da ai si fa mi poti hii libi e waka lontu anga a Bun Nyunsu fi en Manpikin. Soseefi, fa mi e pakisei u, a ini begi ala yuu.

10 Anga ala dati, mi e begi en ala yuu, fu opo pasi gi mi, te en yuu doo di a wani, fu mi sa kon luku u de. 11 Mi e angii taanga fu doo u anda, fu miti u fesi a fesi. Da u sa fende moo ten makandii, fu luku moo sani, fu fa Masaa Gadu gi u apaiti taanga wan jeje fasi, fu moo taampu taanga na a biibi. 12 Dati wani taki, a biibi fi yu o gi mi taanga sikin. Soseefi di fu mi biibi o gi yu taanga sikin de.

13 Lobi biibiwan! Da sabi fa mi e fiti poti, fu kon du ala dati anda. Ma ibii leisi sani e kon a mindii. Mi wani kon wooko gi Kelestesi de, meke u taampu moo taanga, enke san pasa anga den taa foluku sama di á de Dyusama, pe mi wooko pasa kaba. 14 Bika Masaa Gadu gi mi a faantiwowtu, fu tyai en Bun Nyunsu fu Kelestesi, go doo foto fu Giiki anga foluku di teke Giiki sama gwenti. Soseefi, go doo leliman seefi anga sama di á leli tu. 15 Na dati meke mi e angii taanga, fu doo u fu Loma Foto de seefi tu, anga a Bun Nyunsu ya.

16 Sen fu tyai a Bun Nyunsu ya á de a mi. Bika na a Bun Nyunsu ya, Masaa Gadu e teke wooko kaakiti fasi, fu puu sama di biibi, na a pasi fu takuudu anga ogii. Da ai seeka den poti fa a wani, winsi na Dyu ofu taa foluku. 17 A Bun Nyunsu di a gi wi ya, e soi fa ai seeka sama kon bun gi enseefi. Fositen doo tide ete, da na sama di biibi, ai seeka so. Bika a be piki en apaiti takiman a fositen fu sikiifi taki: “Na biibi a Masaa Gadu e seeka sama kon bun gi Masaa Gadu. Da oli a biibi doo e meke sama fende a libi fi en.”

Taa foluku sama seefi libi á seeka

18 Bika na ala taa foluku sama seefi ná abi bisi anga Masaa Gadu. Da den e libi takuu fasi di á leti, anga taawan. Da ala dati e tapu pasi gi taawan, fu den á sa sabi a tuutuu Masaa Gadu. Da a ná sipowtu boon ati ai gi Masaa Gadu, a pe a sidon a tapu anda. 19 Da anga leti Masaa Gadu ati e boon so. Bika winsi sama ain nái si en, ma toku a á kibii enseefi fu sama sabi. A gi den pasi, fu sabi enseefi, fu sabi fa a tan. 20 Bika den sa luku lontu na ala san a meke. Da den sa fusutan en, soseefi sabi fa a tan. Ala sani e soi taki, a musu de Masaa Gadu, di abi taanga fu libi tego. Da sama ná o poi piki saide den á be wani kaba anga takuudu anga ogii.

21 Bika den sabi fa a de, ma den á wani lesipeki en. Daa seefi den nái gi en, fu san ai du gi den. Moo ogii seefi, te den mu denki fa a de. Da ai gei den law anga buuya fusutan, pe sani dunguu gi den, fu si san fiti ofu fowtu. 22 Anga ala a fuduwali fusutan de ete, da den e si denseefi enke gaan koniman di sabi sani. Ma on moo den e si denseefi so, on moo den e moo fuduwali dipi. 23 Namo den doo pe den nái si a gaan Masaa Gadu ya moo enke di den mu begi taki, noiti a poi dede poli. A poli denki fu den tyai den go dini sani ne en peesi, di e dede poli. Sani enke taa libisama, sani enke foo, ala sowtu sani di e fee a tapu, fo futu meti, anga den di e hali anga bee.

24 We, Masaa Gadu e si fa den ede fuu anga poli denki. Ne a fika sani kon a den pasi, fu den sa teke poli fasi, fu waka du san den e losutu anga sikin. Da ai de gaan sen sani, fu tyai kaba a soso gi denseefi. 25 Den fika biibi fu a tuutuu Masaa Gadu. Ne den teke lei sani poti fu dini gi gaandi, di den be mu gi Masaa Gadu. Ma ala san den poti ne en peesi de, na san Masaa Gadu seefi meke, den e tyai paiman go gi daa so. Den fika en di wawan fiti fu gafa so, nownow tego doo. Amen, na so a de!

26 Da na denseefi á wani pakisei luku fa Masaa Gadu de seefi. Ne a fika sani kon a den pasi, fu den sa wooko wan fasi, fu kai gaan sen gi Masaa Gadu. Uman anga uman e libi, da den nái si manengee moo enke san Masaa Gadu be meke gi den. 27 Soseefi manengee nái si uman moo enke san Masaa Gadu be meke gi den. Den daai e lon gaapu taa manengee, fu libi enke na uman fu libi dati. Ma a takuu fasi fu den ya o tyai paiman fu dati a ini den sikin, meke den kaba a soso.

28 Bika denseefi á wani pakisei luku fa Masaa Gadu de seefi. Ne a fika sani kon a den pasi, fu a poli denki fu den, sa soi den san fiti anga san fowtu. Da ai goo moo anga moo kukutu sani a Masaa Gadu fesi. 29 Da den e libi sowtu a sowtu fasi di á leti. Ala sowtu takuudu anga ogii. Bigi ain fu sama sani. Den e du sani fu hati taawan. Sani fu taawan e hati den. Den e kii taawan. Den e kwali meke opuulu, kosi taawan. Den e koli anga ala bidiigi taawan. Den e du sani anga taawan fu seefi, fu tyai buduufu. Den e waka e taki taawan sani. 30 Den e paati lei, fu poli taawan nen. Den e buuse Masaa Gadu seefi. Den e si enke ibii taawan na wisiwasi sani fu teke kosi. Den e du enke den hei moo taawan. Soseefi den e suku moo kufaliki ogii fu du naamo, di taawan á be sabi du wanten. Soseefi, den ná abi bisi, fu lesipeki mma anga dda. 31 Den tan enke lawman di nái denki taki, den sa faantiwowtu ala den takuu libi ya a Masaa Gadu fesi. Soseefi, te den paamisi taawan sani, da den á de fu fitoow. Tyuku tyuku famii fu den seefi, den nái soi lobi. Den á sabi san den e kai tyali ati fu taawan, di abi dati fanowdu. 32 Ma den sabi kiinkiin fa Masaa Gadu weiti e bali sama, fu ala den sowtu takuu libi de. Bika dati taki, sama di e libi so o dede. Ma den e go doo. Moo ogii seefi! Den taampu a baka fu taawan di e libi takuu so tu, fu gi den taanga sikin, fu libi so tu, da ai switi gi den.

2

Dyusama seefi libi mu seeka tu

1 Dyusama! Ma yu e kaagi taawan taki: “Masaa Gadu musu sitaafu den, fu den sowtu ogii de.” Ma kaba wanten! Bika yuseefi fiti a seefi sitaafu de tu. Bika yuseefi e taanga yesi gi Masaa Gadu, anga son fu den ogii de tu. 2 U ala sabi bunbun taki, Masaa Gadu abi wan fini fini fasi, fu luku ibii sani di sama e du. Da ai kuutu leti fasi, fu sitaafu ibiiwan di gwenti a takuu sowtu libi de. 3 Da fa yu sa pakisei taki, yuseefi nái wooko takuu fasi so tu? Bika yuseefi fiti sitaafu fu dati tu! 4 Ma na a lobi fu Masaa Gadu bigi te, ne a nái sitaafu yu de wanten wanten. Na langa pasensi fasi ai wooko anga yu. Na di i nái fusutan en, meke i denki taki, i komoto a ini a sitaafu de. Ma na gaan bun ati fasi namo a teke e luku yu, meke ai gi yu ten, fu daai libi.

5-6 Ma a taanga yesi fasi fi yu, bigi gi Masaa Gadu. Soseefi yu nái meke moiti fu kaba anga den takuu fasi de, fu teke bun fasi. Da dati meke en ati e boon moo anga moo. Da a poti wan dei e kon kaba, di a o pai ibiiwan sama san fiti en libi ya. 7 Ma a o teke den di sa tei ati fu libi fiti en go doo, fu libi tego makandii anga en. Bika den libi soi taki, den be suku fu a gafa den, go poti na a dyendee peesi fu fende gaandi. Den be suku fu a weki den puu a dede anga wan hii nyun sowtu sikin di noiti moo poi dede poli. 8 Ma a o sitaafu son taawan anga taanga atiboon. Bika den dati libi soi taki, den á be wani pakisei fa Masaa Gadu tan seefi, fu wooko enke fa a wani. Den á be abi bisi anga taawan a goontapu tu. Den be e suku wini fu den wawan namo. Den be si enke na te den libi takuu anga taawan, da a bun. 9 We, ibiiwan di e libi takuu so musu fii fu dati. Bika Masaa Gadu o tyai banowtu anga ala sitaafu gi den. Na so o pasa anga Dyu ofu foluku di á de Dyu. 10 Ma a o pai den di e wooko enke fa a wani. Bika a o gafa den, fu poti fende gaandi makandii anga enseefi. A o meke den dati ati de switi anga en. Na so o pasa anga Dyu ofu foluku di á de Dyu. 11 Na so Masaa Gadu kuutu o waka anga leti! Bika a nái kuutu anga fesi, fu keli taawan hei moo taawan.

12 Taa foluku á be fende weiti fi en, fu si san fiti ofu fowtu. Ma takuudu anga ogii fu den o meke den go lasi tego. Ma a be sende Mosesi sikiifi weiti tyai go gi Dyusama. Da na dati o kaagi den, fu den takuudu anga ogii. 13 Bika a nái gafa Dyusama namo tu, fu di den abi den weiti namo. Na sama di á taanga yesi gi den weiti sa seeka kon bun gi en. 14 Bika taa foluku di á de Dyu, de sondee Masaa Gadu weiti, fu sabi san fiti ofu san fowtu. Ma den abi konsensi na ati fu piki den san fiti anga san fowtu. Da dati tan enke weiti gi den. 15 Na so Masaa Gadu meke ibii sama ati, fu fii san fiti ofu fowtu, enke fa weiti e taki. Da taa foluku di á de Dyu seefi e poi taigi taawan taki: “Yu á du bun, ofu i du bun!” 16 We, a gaan kuutu dei fu Masaa Gadu, da a poti Jesesi Kelestesi, fu kuutu sani, fiti fa a Bun Nyunsu di mi e gi ya taki. Da ala sani o kon a kiin fini fini, fa ibiiwan be libi, go doo fa a be e denki sani seefi. Soseefi a o kon a kiin sowtu fasi a be e libi, enke fa konsensi be e piki en na ati, fu san fiti ofu fowtu.

Dyusama á mu gafa denseefi

17 Na dati meke Dyusama mu aliki ya! I denki di i de Dyusama, da i seeka toon bun sama gi Masaa Gadu kaba? Di i abi den weiti, da yu abi ala san de fanowdu gi Masaa Gadu kaba? Di Masaa Gadu e kai yu en foluku, da dati á sai fu gafa i seefi so? 18 Di i sabi ala san Masaa Gadu wani, da a sai fu gafa iseefi? Bika i leli den weiti fu Mosesi, ne i sabi san fiti ofu fowtu. Ma dati seefi á sai fu gafa iseefi tu. 19 We, yu na Dyusama di e si taki, Masaa Gadu poti yu, fu tii taa foluku. Bika den á sabi fa Masaa Gadu tan seefi. A poti yu, fu tyai den na ana, enke beendiman, fu waka. A poti yu, fu kiin den ain, fu puu na a dunguu pasi pe den á poi si sani fu Masaa Gadu, fu kon sabi a leli fu Masaa Gadu. 20 Soseefi Masaa Gadu poti yu, fu si taki, taa foluku á de Dyu nái denki leti, fu seeka den fusutan. Na yu mu soi den, fa fu oli weiti fu Mosesi. Yu sabi ala san de fu sabi fu Masaa Gadu, fu leli den, enke gaansama di sabi ala sani, fu leli pikinengee di á poi opo mofu piki de.

21 We, na wan bun sani fu sabi ala sani fu Masaa Gadu, fu leli taawan. Ma san ogii! Na di yu seefi nái leli waka enke fa den weiti de taki. Bika yu e leli taawan taki, den á mu fufuu. Ma luku bun, yuseefi nái fufuu! 22 Yu e leli taawan, fu den á mu fika uman ofu man go waka anga taawan. Ma luku bun, yu nái fika fi yuseefi go waka so tu! Yu e soi fa yu nái go anga falisi gadu enke foluku di á de Dyusama! Ma luku bun, yu nái teke dyendee sani puu a den sowtu gadu osu fu den de! 23 We, yu Dyusama e gafa, fa Masaa Gadu fitoow yu poti en weiti a yu ana. Ma luku bun taki, yu e oli den! Da yu libi á sa meke taa foluku di á de Dyusama, fende yu lafu anga ala i Gadu. 24 Bika Masaa Gadu Buku sikiifi taki: “Te yu enke Dyusama e libi takuu, da yu e meke sama e kosi mi, Masaa Gadu ya.”

25 We, mi be taki kaba taki, Masaa Gadu weiti e soi wi enke Dyu, fu koti maiki a manpeesi, fu toon sama fi en. Na wan tuutuu bun sani. Ma yu libi seefi mu waka bakadati, enke fa den taa weiti e taki tu. Da a ná o de fu soso, yu koti a maiki de. 26 Bika Masaa Gadu weiti nái sende taa foluku di á de Dyu, fu koti a maiki de, fu toon sama fi en. Ma efu den dati libi e waka enke fa en weiti taki, da a sa si den, enke na den koti a maiki de. 27 Soseefi en weiti nái sende den, fu koti a maiki de. Ma efu den libi e waka enke fa en weiti taki, da sama o luku yu anga den libi taki, na yu libi abi fowtu, fu fende sitaafu. Bika yu libi nái waka enke fa en weiti taki, winsi fa na yu ana den weiti de seefi. Da a o de fu soso yu koti a maiki de.

28 Bika wan sama sa meke a ini a Dyu foluku, da a abi ala gwenti fu Dyusama. Ma fu Masaa Gadu se, da kande en libi á sai, fu si ete enke sama di ai kai Dyu. A sa de taki, a koti a maiki de, ma kande en libi á sai, fu si ete enke sama di ai kai Dyu. 29 Bika na a dipi fu sama ati ai si, efu a de letiopu fasi. Soseefi ai si sowtu ati e teke en taki, meke en Apaiti Jeje tii a libi de. Da ne en wawan namo e poi gafa taki, dati koti a maiki fu toon sama fi en. Bika son sama na di weiti sikiifi namo taki, a mu koti a maiki de a sikin buba, meke taawan e si en, fu gafa taki, na Dyusama fu Masaa Gadu.

3

Masaa Gadu de fitoow fasi gi Dyusama

1 Da u sa piki mi de baka taki: “We, Dyusama á taampu moo betee, moo taa foluku di á de Dyusama. Da a nái tyai wini gi Dyusama, fu koti a maiki a manpeesi, fu toon Masaa Gadu sama.”

2 Ma mi sa piki dati taki: “Ai tyai wini gi Dyusama. Bika luku den dyendee di a du gi den kaba! Na den ana a poti wowtu di a taki, fu tyai lontu goontapu.”

3 Da u sa piki mi baka taki: “We, son Dyusama kaba fitoow wowtu di Masaa Gadu taki. Da Masaa Gadu ná o poi wooko fitoow fasi go doo, fu du dyendee sani, di a taki anga den de.” 4 Ma kaba wanten! Bika Masaa Gadu e wooko fitoow fasi go doo anga mofu di a taki. Na libisama á poi de fitoow fasi. Masaa Gadu Buku sikiifi fu dati taki: “Masaa Gadu! Na yu wawan namo nái lei anga wowtu di i taki.”

5 Da u sa piki mi de baka taki: “We, te sama e libi takuu, da ai soi fa den á de fitoow fasi, ma Masaa Gadu wawan namo de fitoow fasi. Da a libi de e tyai bun nen gi Masaa Gadu.” Ma kaba wanten! Bika u sa piki mi de baka taki: “Da a ogii libi fu wi e tyai bun, meke Masaa Gadu á mu sitaafu wi fu den.” Son sama e si a toli ya so. 6 Ma kaba wanten! Bika, da sama á be o de a goontapu di fiti fu sitaafu. 7 Bika denki efu a bun, fu mi mu teke, fu taki lei sani, fu dati mu soi taki, na Masaa Gadu wawan namo de fitoow fasi. Na so mi mu tyai bun nen gi Masaa Gadu moo anga moo, fu a á mu sitaafu mi, enke takuudu man? Kweti! 8 We, da a be o de tuu taki, mi e puu Dyu biibiwan, fu kaba oli Dyu gwenti anga Dyu fasi fu libi! Soseefi, da na tuu taki, mi e gi den pasi, fu libi takuudu anga ogii fasi, fu tyai bun nen gi Masaa Gadu taki, ne en wawan namo abi gaan bun ati fasi. Ma towe den lei taki de poti a wanse! Bika ala sama di libi takuu o fende sitaafu.

Takuudu anga ogii e wooko na
ala sama tapu

9 Da, te a kai fu Masaa Gadu mu gi sitaafu, da Dyusama á taampu moo betee, moo taa foluku di á de Dyu. Bika na a seefi takuudu anga ogii e wooko enke basi a u ala tapu makandii. Na so Masaa Gadu e si Dyusama, fu taa foluku di á de Dyu. 10 Bika a sikiifi a Masaa Gadu Buku taki:

“Sama á de fu taki, a taampu letiopu fasi sai gi Masaa Gadu. Wan enkii wan á de!

11 Wan enkii sama á de fu taki,

a taampu anga a leti fusutan, fu sabi fa Masaa Gadu tan seefi.

Wan enkii sama á de fu taki, tuutuu ai suku fu fende Masaa Gadu, fu wooko a ini en libi.

12 Ala libisama daai baka gi Masaa Gadu, fu wooko ogii ogii fasi.

Den nái doo peesi, fu Masaa Gadu mu teke den wooko.

Den á de fu puu bun gi taawan. Kweti!

Wan enkiiwan á de, fu wooko bun anga taawan.

13 Te den opo mofu,

da den tongo e puu taki kon poli taawan libi, fu kii poti a geebi.

Den tongo meke fu lei bidiigi taawan poti a ini ogii.

Ai wooko enke sineki kai bita nyan sama, sipoiti siki go poli libi.

14 Den mofu e puu taki, fu fuuku taawan, anga ala sende ogii gi den.

15 Ibii pikin sani sai, fu den dyombo kisi taawan kii gawgaw puu a goontapu.

16 Ibii peesi den futu kisi, da na maiki e fika a baka, fu gaan tyali anga ala kusumi a taawan de.

17 Den á sabi fa fu waka na a fasi, fu meke taawan anga taawan ati de switi makandii, a peesi.

18 Den ná abi wan enkii feele fu Masaa Gadu seefi seefi tu.”

19 We, da u sabi taki, Masaa Gadu sende weiti kon poti, fu soi wi ala fa fu libi. Da dati e tapu ibii sama mofu, fu den á sa poi sitee taki, den á be sabi fa fu libi. Hii goontapu sa poi si de tu, fa a fiti fu Masaa Gadu sitaafu sama. 20 Bika sama á de fu wooko anga weiti te, da Masaa Gadu si enke a nái meke fowtu. Da ná wan sama de di libi seeka letiopu fasi sai. Da weiti di Masaa Gadu poti, na fu soi taki, takuudu fu sama bigi te, ne den á poi oli den weiti ya.

Masaa Gadu e seeka sama kon bun

21 Ma nownow, da Masaa Gadu poti wan taa fasi fu seeka sama kon bun gi en seefi, sondee fu wooko anga weiti fosi. A be piki Mosesi anga ala taa apaiti takiman a fositen anda taki, bakaten a o wooko so a goontapu ya. 22 Ne Jesesi Kelestesi doo ya nownow, anga a yeepi de, fu puu sama a takuudu anga ogii. Ma na den di biibi a wooko di a du, o fende paadon, sondee fu luku fu na Dyu ofu taa foluku.

23 Bika sama á de fu komoto a Masaa Gadu fesi taki, en dati de sondee takuudu anga ogii. Ibiiwan nái luku san e tyai wini gi a dyendee Masaa Gadu. 24 Ma toku, Masaa Gadu teke gaan bun ati fasi namo luku sama. Bika a sende Kelestesi Jesesi kon poti enseefi kii enke paiman, fu pai fu takuudu anga ogii. Soseefi a kaagi di dati be o tyai gi sama. 25 Masaa Gadu fika Masaa Jesesi teke dede na ala lanti fesi, meke en buulu di lon sa wasi takuudu anga ogii, puu a sama di biibi dati. Da Masaa Gadu ati boon e kaba a den dati. A wooko fi en ya yeepi go doo fositen sama seefi, di be e libi fosi Masaa Jesesi be doo. Na so a soi en gaan letiopu fasi. Bika takuudu anga ogii be du a fositen anda, di Masaa Gadu á be feegete taki, a á be sitaafu den sama anda wanten. 26 Da a á be feegete den dati. Ma na di a be fiti wan ten poti, di a be wani sende Jesesi kon, fu yeepi sama fu nownow anga den fositen wan anda makandii. Na letiopu fasi Masaa Gadu wooko de, fu fika den dati, sondee fu be sitaafu den wanten wanten anda, fu seeka den makandii anga sama di biibi nownow, kon toon bun sama gi enseefi.

27 Da sama á sa poi gafa! Bika fasi á de fu sama gafa enseefi a ini a fasi, di Masaa Gadu poti fu seeka sama kon bun gi enseefi ya. Bika a á de taki, na a sama seefi wooko anga weiti ofu gwenti anga kina fasi. Ma na biibi namo, na a wooko di tyai a yeepi ya. 28 Bika u sabi taki, na biibi namo sa seeka sama kon letiopu gi Masaa Gadu. Da dati nái de wan sani, fu wooko anga weiti fosi.

29 We, Masaa Gadu a tapu á de a Gadu fu Dyusama wawan namo. Bika a ná wan taa Gadu de gi taa foluku, fu poi yeepi den. Masaa Gadu na awan kodo Gadu, di de fu yeepi den dati seefi tu. 30 Bika na wankodo Masaa Gadu namo de a tapu anda! Da na a wan kodo sowtu fasi di a poti namo, na so ai seeka ibiiwan sowtu sama kon bun gi enseefi. Dati de gi Dyusama, di be e wooko a fesi anga en kaba. Ne den teke biibi nownow taki, a sende Masaa Jesesi kon yeepi. Soseefi a de gi taa foluku di á be sabi Masaa Gadu a fesi. Ma den teke biibi nownow. 31 Ma fu teke biibi wooko á wani taki, Masaa Gadu weiti á de fu wooko moo a sama libi. Kaba anga a denki de! Bika a biibi ya e gi sama taanga, fu poi libi enke fa Masaa Gadu wani. Da weiti musu de fu si, na a sowtu libi de.

4

Fa avo Dyu gaansama libi be
du seeka

1 Ma san u sa taki, fu fa wi avo Abalaham be du seeka kon bun gi Masaa Gadu? 2 A ná enseefi be wooko, fu kon bun gi Masaa Gadu. Bika, da a be sa gafa taki, na disi anga dati a du. Ma u sabi taki, bun fi enseefi á be de, fu tyai kon a Masaa Gadu fesi. 3 Bika wan peesi a Masaa Gadu Buku sikiifi taki: “Na di Abalaham biibi Masaa Gadu namo. Ne a seeka kon de wan bun sama gi Masaa Gadu.”

4 We, fu wan sama wooko fu fende wan paiman, da a sa dwengi en basi, fu pai en. Bika a nái de taki, na gaan bun ati fasi, fu a basi, meke a mu gi en a bun de. Ma na musu a musu, fu pai en. 5 Ma fa Masaa Gadu e seeka sama nownow! Da na sama di kon si taki, enseefi á poi wooko, fu kon de bun sama gi en. Da ai teke biibi, fu Masaa Gadu seefi sa seeka en, anga ala en takuu fasi fu waka. Da Masaa Gadu e du dati gi en.

6 Kownu Dafeti be sikiifi fositen a Masaa Gadu Buku, fu fa a de wan gaan seigi gi sama di Masaa Gadu seeka kon bun gi enseefi, sondee fi enseefi wooko anga weiti. Bika a be sikiifi taki:

7 “Seigi fu sama,

di Masaa Gadu seefi gi paadon.

Masaa Gadu nái luku moo, na ala takuudu anga ogii di a be du pasa kaba taki, ai booko en weiti.

Masaa Gadu wasi ala takuudu anga ogii fi en puu ne en fesi.

8 We, te Masaa Gadu wasi ala ogii fu wan sama puu so,

da dati de wan gaanbigi seigi.”

9 Ma Kownu Dafeti á be puu foluku di á de Dyusama a ini den di o fende a gaan seigi de. Bika Dyusama sa denki taki, na den wawan di koti maiki a manpeesi. Ma Masaa Gadu Buku sikiifi taki, na di Abalaham biibi Masaa Gadu namo, ne a kon de wan bun sama gi Masaa Gadu. 10 Da luku de, on ten Abalaham kon de wan bun sama gi Masaa Gadu. Bika a á sikiifi taki, na di a koti a maiki a manpeesi. Bika Abalaham be de wan bun sama gi en, fosi a be koti a maiki de. Da a yuu di a koti a maiki de, da a be seeka kaba.

11 Masaa Gadu be seeka en fosi, ne a gi en a weiti di taki, a mu koti a maiki de. Da dati e soi fa biibi e waka, sondee fu koti a maiki de. Bika na so Masaa Gadu wani taa foluku di á de Dyusama mu si a toli ya. Bika den de enke fa Abalaham be de, sondee fu koti a maiki de, ma a be abi biibi. Da na so denseefi sa de a paansu sama, di de bakaten pikin fu Abalaham tu. 12 Soseefi Dyusama mu luku fa den moo gaandi avo gaansama Abalaham be biibi, fu teke a fasi de tu. Bika winsi den koti a maiki a manpeesi, ma den mu teke a fasi di a be abi, fosi dati tu.

13 Wan taa sani! Da Masaa Gadu be paamisi Abalaham ala san a meke, fu toon fi enseefi, makandii anga a lo paansu sama di de bakaten pikin fi en. A ten de, da weiti á be sende kon anga Mosesi ete. Dati e soi fa a á paamisi Abalaham sani, fu di ai wooko anga weiti. Na biibi, meke a be seeka Abalaham kon toon bun sama gi enseefi. 14 Na a biibi namo tyai gaan bun gi en a Masaa Gadu so. Ma fu fende bun mu kon toon, fu wooko anga weiti, da a hii paamisi di Masaa Gadu gi, fu wooko anga biibi sa toon wisiwasi sani. 15 Ma sani ná o waka bun gi sama di sa suku fu wooko anga weiti. Bika na boon ati dati sa gi Masaa Gadu taki, den á poi wooko anga weiti, sondee fu booko den. Bika efu sama á mu booko weiti, da weiti á be mu de a goontapu.

16 Da sama á be o poi fende san Masaa Gadu paamisi. Bika ala sama abi taanga yesi gi den weiti fi en. Ma biibi, meke Abalaham anga paansu sama di de bakaten pikin fi en fende dati. Na gaan bun ati fasi namo, di Masaa Gadu teke luku den so. Bika a á wani wan enkii sama misi san a paamisi. Da a ná Dyusama namo, di ana a poti weiti na paansu sama fu Abalaham. Ma en na a Tata fu ala sama di e wooko anga biibi enke enseefi. 17 Bika en Buku sikiifi, fa a taigi Abalaham taki: “Mi Masaa Gadu ya e kai yu tata, fu somen taa foluku.” Ala dati, na wi di e wooko anga biibi enke Abalaham. Bika enseefi be e biibi enke fa wi e biibi taki, Masaa Gadu poi weki dede. Soseefi a be e si taki, wowtu di Masaa Gadu taki, poi meke sani di á be de, kon de.

18 Soseefi Abalaham be tan naamo anga a denki taki, Masaa Gadu kai en a tata fu somen taa foluku. Da dati musu pasa so. A á luku ne enseefi, bika, da a be sa lasi ati. Ne Masaa Gadu meke a toon a dda fu somen taa foluku tuu, enke fa a paamisi en taki: “Abalaham! A paansu sama di de o de bakaten pikin fi yu, o ipi pasa sitali di de a tapu anda.” 19 Namo Abalaham biibi dati! Ma sani be lontu en, di be sa meke a lasi ati. A be de sondee pikin ete. A be gaandi pasa a yali fu meke pikin kaba. Bika ete wan yali, da a be tapu wan ondoo yali. En uman Sala seefi yali be gaandi pasa, fu oli bee, lasitan fu meke pikin.

20 Ma ala san lontu Abalaham á be poi daai en pakisei. A be e biibi go doo san Masaa Gadu be paamisi en taki, a poi gi en wan pikin, fu meke wan paansu sama di o toon wan gaanbigi lo sama. Pe fu lasi ati, na moo taanga, en biibi e taanga. Na so a hei Masaa Gadu, fu soi goontapu taki, Masaa Gadu bigi. 21 Pikinso pantan á be de ne en seefi taki, Masaa Gadu o paamisi en wan sani, da a o taanga gi Masaa Gadu, fu du. 22 Namo Masaa Gadu Buku sikiifi fu dati taki: “Bika Abalaham biibi mi Masaa Gadu ya, ne mi seeka en kon toon bun sama gi mi.”

23 A sani de sikiifi gi wi di e biibi nownow tu. Bika na so Masaa Gadu sa seeka wi seefi kon toon bun sama gi enseefi. Da dati á sikiifi namo, fu soi fa Abalaham enke a moo gaandi avo fu Dyusama bigi. Kweti! 24 Ma a sikiifi fu soi fa Masaa Gadu sa seeka wiseefi kon de bun sama gi enseefi. Ma na te u biibi en, di weki wi Masaa Jesesi puu a dede. 25 Bika na Masaa Gadu seefi be wani fika en, meke sama kii en. Da dati sa de a paiman, fu wasi ala wi takuudu anga ogii puu ne en fesi. Bakadati, ne a weki en kon a libi ya baka, fu seeka wi toon bun sama gi enseefi.

5

Fa fu bali piisii fu di u libi seeka

1 Na so biibi wi Masaa Jesesi Kelestesi, meke u seeka kon toon bun sama gi Masaa Gadu. Ne u anga en kon de switi makandii. 2 A biibi ya, meke u go doo te a Masaa Gadu fesi, fu si fa a teke gaan bun ati fasi, luku wi. U e bali piisii, te u denki den dyendee di a poti a tapu anda, fu gi u bakaten makandii anga enseefi.

3 Soseefi u e bali piisii, te u e fende banowtu, fu a biibi ede. Bika u sabi fa dati sa meke Masaa Gadu si, fa u e tei ati fu oli doo. 4 Da te u abi tei ati fu oli doo, da dati sa meke en ati switi a wi taki, u poi pasa tesi. Da dati o meke u de biibisama, di moo poi luku fu fende san a paamisi wi. 5 Da fu luku fu fende san a paamisi wi, dati ná o meke u naki sen! Bika a soi wi kaba, fa a lobi wi dipi, di a gi wi en Apaiti Jeje. Ne dati tyai lobi kon poti a ini wi ati.

6 We, a lobi wi wan gaan dipi fasi taki, na a ten di yeepi á be de gi wi. Da wi be de gaan takuuduman ete, di toku, a sende Kelestesi kon teke dede yeepi wi, di en yuu doo. 7 En lobi fu wi dipi! Bika a á makiliki fu teke dede gi wan taawan, winsi na wan letiopu sama seefi. Ma fu a sama bun fasi ede, meke kande ete i be sa teke dede gi en. 8 Ma a dipi lobi fu Masaa Gadu dati taki, u be de takuuduman, anga ala ogii ete, di a meke Kelestesi kon teke dede gi u.

9 Tuutuu Kelestesi teke dede, fu seeka wi kon toon bun sama gi Masaa Gadu. En buulu lon enke paiman, di pai fu ala wi takuudu anga ogii. Na so a puu wi na a atiboon, di be de a wi tapu, fu Masaa Gadu sitaafu bakaten. 10 Bika u be de feyanti fu Masaa Gadu ete, di a sende en Manpikin kon teke dede, seeka wi kon toon bun sama gi enseefi. Da u toon mati fi en now. We, da a seefi Manpikin fi en ya de a libi! Da a musu moo luku wi go doo a libi fu tego anga en. 11 We, da wi e piisii taki, u toon sama fu Masaa Gadu. Bika a sende Jesesi Kelestesi, di de wi Masaa kon, enke paiman di pai, meke u toon mati fi en.

A kengi fu san Adan be du anga
san Kelestesi kon du

12 Da na leti enke fa wan man namo be tyai dede kon a hii goontapu. Bika ala sama waka ne en baka enke paansu sama, di de bakaten pikin fu pikin, fi en. Ne den de a ini a ogii fi en tu. 13 Bika di dede bigin a goontapu, da Mosesi weiti á be kon ete. Da u á poi taki, na a taanga yesi fu weiti be e kii sama so. 14 Namo, ne dede wooko enke gaan basi a sama tapu, komoto na a ten fu Adan kon doo a ten di Mosesi weiti kon. Da a dede de á komoto na a taanga yesi, fu den sama seefi gi weiti, enke fa Adan seefi be taanga yesi. Ne dati waka doo ala sama, fu soi fa a bun di mu kon bakaten seefi o waka, doo ala sama tu.

15 Ma a fasi fu a man di tyai a gaan bun kon gi sama, kengi anga di fu a man di be tyai a poli kon. Bika ogii di awan be du be taanga, fu tyai poli gi somen sama. Ma a bun di Jesesi Kelestesi enke a taawan du moo taanga, fu meke Masaa Gadu teke gaan bun ati fasi luku somen sama baka. 16 Soseefi, da ogii fu awan, meke ala paansu bakaten pikin fi en, fende kaagi a Masaa Gadu, fu sitaafu. Ma a taawan di tyai a gaan bun, meke Masaa Gadu teke gaan bun ati fasi luku somen sama, wan letiopu fasi. 17 Bika wan kodo taanga yesi fu wan man, meke dede wooko enke gaan basi a somen sama tapu. Ma wan kodo bun wooko, fu a taa man, du wan moo taanga sani. Bika biibi na a gaan bun ati fasi, di Masaa Gadu teke luku sama, fu Jesesi Kelestesi ede. Da yu sa fende a gaan bun di e seeka sama kon bun gi Masaa Gadu. Soseefi a libi fu tego, makandii anga en, fu tii ala sani.

18 Da meke u taki ala sani satu. Ala sama fende fowtu fu dede, fu wan kodo ogii di wan man namo du. Ma na sowan man namo du wan kodo bun, di puu fowtu fu ala sama, meke den sa fende libi. 19 Bika na wan man namo taanga yesi, meke somen taawan toon takuudu man. Ne a taa man teke Masaa Gadu taki, meke somen taawan seeka kon bun gi Masaa Gadu.

20 Ma weiti be de fanowdu fu taampu a mindii, fu soi sowtu ogii a disi ofu dati. Bika sama mu poi si fa ala ogii di den e du, moo anga moo, e taanga, fu wooko enke basi a den tapu. Da Masaa Gadu gaan bun ati fasi mu moo taanga, fu teke yeepi den. 21 Bika takuudu anga ogii e wooko taanga, fu tyai dede gi sama. Da Masaa Gadu wooko mu moo taanga, fu seeka den kon bun gi enseefi. Dati waka anga a gaan bun ati fasi namo, di a teke luku sama. Ne a meke den fende libi tego doo makandii anga enseefi. Na so a sende wi Masaa Jesesi Kelestesi kon yeepi wi.

6

San mokisa libi anga Masaa Jesesi
tyai gi biibiwan

1 Da u sa piki mi de taki, da a bun fu tan du ogii naamo. Da Masaa Gadu o moo fende pasi gi u paadon. Da en gaan bun ati fasi o moo bigi gi u tu. 2 Ma kaba wanten anga a denki de! Bika a biibi fu wi taki, u sikin dede komoto a pe takuudu anga ogii e wooko a sama tapu. Da u sikin á de a goontapu moo, fu teke wooko takuu fasi. 3 Bika u ala sabi taki, di u teke dopu, da u mokisa dede anga Kelestesi Jesesi. Bika a dede fi en taki, na u seefi dede de tu. 4 Di u dopu go a ondoo wataa, fu soi fa a beli, da na u seefi beli de tu. Ne u Tata, Masaa Gadu weki en makiti fasi kon wan nyun fasi a libi ya baka. Da na u seefi weki nyun fasi kon a libi de baka.

5 Bika sama di mokisa dede anga en, da a musu mokisa weki nyun fasi kon a libi anga en tu. 6 Bika u sabi taki, den be sipikii en sikin kii a koloisi, da na useefi sikin anga ala a u takuu libi mokisa dede anga en de tu. Na so meke dati á poi wooko enke basi a u tapu moo. 7 Bika sama di dede, da a komoto a pe takuudu anga ogii e wooko enke basi a sama tapu.

8 Da a kon, u mokisa dede anga Kelestesi. Da u e fitoow taki, u mokisa weki nyun fasi kon a libi anga en tu. 9 U sabi taki, Masaa Gadu weki Kelestesi kon a libi ya baka, fu noiti moo poi dede. Da dede noiti sa poi wooko enke basi ne en tapu. 10 Bika di na a dede kaba, da en sikin komoto a pe takuudu anga ogii e wooko enke basi a sama tapu. Ne a weki kon nyun fasi a libi ya baka, fu libi, fu piisii Masaa Gadu. 11 Na so biibiwan mu denki taki, denseefi sikin dede komoto a pe takuudu anga ogii e wooko enke basi a sama tapu. Ne den mokisa weki anga Kelestesi Jesesi, kon nyun fasi a libi ya baka, fu libi piisii Masaa Gadu.

12 Da kaba meke takuudu anga ogii wooko enke gaan basi a yu sikin. Meke takuu losutu di fuu sama ati á poi tyai yu libi. 13 Ná teke wan enkii pisi fu a sikin enke libi enke wooko sani fu du ogii! Meke Masaa Gadu wooko enke basi a yu tapu. Bika u sikin dede kaba, ne a weki nyun fasi kon a libi ya baka. Da now, na wooko sani fu Masaa Gadu teke wooko, enke basi ne en tapu. 14 We, takuudu anga ogii á poi wooko enke basi a u tapu moo tu. Bika a ná weiti wooko a u tapu, fu meke u toon bun sama gi Masaa Gadu. Ma na gaan bun ati fasi namo a teke luku u, fu du dati gi u.

Takuudu anga ogii nái wooko a
wi tapu moo

15 Ma u sa piki mi de taki, Masaa Gadu puu weiti di be e tapu wi, fu kaba du ogii. Da pasi opo fu du ogii seefi! Bika a teke gaan bun ati fasi namo luku u, fu gi u paadon. Ma kaba anga a denki de! 16 Bika u ala sabi taki, na san yu teke fu wooko a yu tapu, na dati a yu basi. Da fu takuudu anga ogii e wooko enke basi a yu tapu, da yu o naki paati Masaa Gadu tego. Ma fu Masaa Gadu e wooko enke basi a yu tapu, da yu o toon bun sama gi Masaa Gadu. 17 We, meke u gi Masaa Gadu daa seefi! Takuudu anga ogii be e wooko enke basi a yu de seefi tapu, fu du. Ma i poti hii ati e teke Masaa Gadu leli, di paati doo yu de. 18 Namo a puu yu na a katibo fu takuudu anga ogii. Ne a seeka yu kon wooko leti fasi gi enseefi.

19 A toli ya dipi gi libisama! Da u o taki en libisama fasi taki, i be e poti i sikin e du poli sani naamo, di e booko Masaa Gadu weiti. Ma now, da poti i sikin fu wooko leti fasi gi Masaa Gadu, meke a kon de apaiti fasi gi en. 20 Bika di takuudu anga ogii be e wooko enke basi a yu tapu, da denki á be de a yu, fu letiopu fasi mu wooko enke basi a yu tapu. 21 Da san be de fu fende a ini yu libi, na soso sani di e gi u sen nownow, a Masaa Gadu fesi. Paiman fu dati be o de taki, Masaa Gadu yaki yu puu ne en fesi tego.

22 Ma fa a de, da a puu yu komoto na a katibo fu takuudu anga ogii de. Moomoo seefi, ai wooko enke basi a yu tapu, meke yu libi de apaiti fasi. Da dati sa tyai yu go doo libi makandii anga en tego. 23 Bika paiman di takuudu anga ogii e tyai, dati na paati anga Masaa Gadu tego. Ma Masaa Gadu gi wi wan gaan bun, di a teke gaan bun ati fasi namo luku wi. Ne a meke wi mokisa libi tego anga Kelestesi Jesesi, di de wi Masaa.

7

Dede e paati sama anga
takuudu anga ogii

1 Mi lobi biibiwan! U di mi e sikiifi ya, u sabi weiti toli bunbun. Da u sabi fa dati e wooko a sama tapu, ma na solanga a sama de a libi. 2 Enke wan weiti di taki, a hii libi fu wan uman, da a tei mokisa anga a man, di de en masaa. Na dede fu a man namo sa booko dati, fu den sa koti paati. 3 Boiti dede fi en man, ma a go teke nyun man, enke en masaa, da na waka libi. Na dede fu a man namo sa paati den, fu komoto na a weiti ya ondoo, fu teke nyun man, enke en masaa, fu sama á sa poi taki, na waka libi.

4 Lobi biibiwan! Na so meke Masaa Gadu meke biibiwan mokisa dede anga Kelestesi, fu paati wi anga weiti, di de Masaa a wi tapu. Da u sa teke Awan di weki kon a libi ya baka, enke u nyun Masaa. Da bun sa de fu fende a wi libi, fu piisii Masaa Gadu. 5 Bika libisama fasi, da ogii be e wooko enke basi a ini wi, fu du san e piisii u seefi ati namo. Ma weiti e bali u naamo na a libi de, ma a á be poi tapu wi. Dati e puu a taanga di takuudu anga ogii abi a ini wi, kon a kiin. Da na libi fu tyai paati gi wi anga Masaa Gadu tego. 6 Ma now, da Masaa Gadu meke u dede komoto a pe weiti be e wooko enke basi a u tapu. Da u sa libi nyun fasi gi en taki, en Apaiti Jeje sa kon wooko a ini wi. Da a libi de kengi anga fa weiti di sikiifi, be e wooko a u tapu.

Weiti e puu takuudu anga
ogii kon a kiin

7 Da u sa piki mi de baka taki: “Da na weiti á bun!” Ma kaba! Bika sondee weiti, da wi á be o sabi takuudu anga nen. Wi á be o sabi san na takuu losutu, efu weiti á be taki: “Kaba anga takuu losutu!” 8 Ma di weiti e bali u, da dati e puu a taanga di takuu losutu abi a ini wi ati, kon a kiin. Ma efu weiti á be e bali wi, da takuudu anga ogii be o de kibii kibii a wi ati. Da a be o de enke sani di á de a libi.

9 Bika fosi fosi, da mi anga ala mi ogii be e libi enke mi bun. Bika mi á be abi fusutan fu weiti di e bali mi taki: “Kaba anga takuu losutu.” Ma di weiti kon e bali mi, ne mi e fii fa takuudu anga ogii de a ini mi ati, fu poli Masaa Gadu weiti. 10 Namo, ne takuudu anga ogii kon e tyai paati, gi mi anga Masaa Gadu. Da a kon, weiti be poti, fu tyai libi makandii gi mi anga Masaa Gadu. Ma den kon e tyai paati gi mi anga en. 11 Bika takuu losutu e feti a ini mi ati, di weiti daai toon sani fu soi mi, fa a fowtu ya bigi a mi ati. Ne dati e tyai paati gi mi anga Masaa Gadu. 12 Bika Masaa Gadu weiti e soi a apaiti fasi di weiti seefi abi. Da ai bali wi, fu teke a apaiti fasi de tu. Ai soi wi, fa fu libi leti, anga ala a bun di dati sa tyai gi wi.

U mu suku yeepi gi
takuudu anga ogii

13 Da u sa piki mi de baka taki: “Fa weiti di bun sa tyai paati gi wi anga Masaa Gadu.” Ma kaba wanten anga a denki de! Bika na a ogii fu mi ati e tyai a paati de. A ogii de bigi! Bika fa weiti e bali mi seefi, ma mi e tan taanga yesi ete. Na so a bun weiti daai e soi, fa a ogii fu mi ati taanga tuutuu. 14 Bika u ala sabi taki, na Masaa Gadu Apaiti Jeje gi wi den weiti. Ma libisama fasi, da mi ya de anga takuu losutu. Bika takuudu anga ogii e wooko enke basi a ini mi. 15 We, da fa mi e libi so? Bika mi e libi wan fasi di miseefi e buuse fu libi. Dipi fu mi ati, da mi e angii fu libi wan taa fasi, di miseefi á poi. 16 Da mi e libi na a fasi di dipi fu mi ati e buuse. Dati e soi taki, mi e si den weiti fu Masaa Gadu taki, den bun. 17 Da a kon, a ná anga mi wani mi e libi so. Na a ogii fu mi ati taanga, fu dwengi mi tyai waka na a pasi fu takuudu anga ogii.

18 Bika mi e fii, fa bun á poi komoto a mi libi. Libisama fasi, da mi á taanga sai fu du bun. Ma a ná enke, a angii á de a dipi fu mi ati. Kweti! 19 A angii de a dipi fu mi ati, fu libi enke fa weiti taki. Ma mi á poi! Bika anga ala a angii fu kaba du ogii di de a mi ati, ma mi e du ogii naamo ete. 20 Da mi e libi na a fasi di dipi fu mi ati e buuse, fu libi. Da a kon, mi e libi ogii naamo! Ma a ná anga mi wani. Na ogii a mi ati namo di taanga so, fu feti a ini mi te, ne miseefi á poi tapu en.

21 Da a toon gwenti gi mi taki, ibii bun di mi poti fu du, da a ogii fu mi ati de ape, fu dyombo kon a mindii. 22 Bika dipi fu mi ati e piisii taki Masaa Gadu weiti bun. 23 Ma libisama fasi, da ogii e wooko enke basi a ini mi. Ne a kisi mi sikin tei banda, fu tyai libi ogii fasi naamo. Da ai tapu mi, fu libi enke fa mi e fusutan taki na bun. 24 Na a nowtu ya mi de enke libisama! Ogii e wooko enke basi a ini mi, da ai tyai paati gi mi anga Masaa Gadu. We, da mi abi yeepi fanowdu, fu booko a nowtu ya puu a mi tapu. On sama sa yeepi mi? 25 We, mi e gi Masaa Gadu daa! Wi Masaa Jesesi Kelestesi na a sama di kon booko a nowtu ya, puu a mi tapu. Bika mi be e fusutan taki, weiti bun fu oli. Ma libisama fasi, da ogii taanga, fu wooko enke basi a ini mi.

8

Sama di biibi ná o fende
sitaafu moo a Masaa Gadu

1 Da na so meke Masaa Gadu paadon de gi sama di mokisa libi anga Kelestesi Jesesi. Da a kaagi fu den dati e kaba ne en fesi. 2 Bika mokisa libi anga Kelestesi Jesesi e tyai en Apaiti Jeje go wooko enke basi na a libi de. Da ai kon de wan nyun libi. Ai booko a taanga di ogii be abi a ini wi, enke basi, fu tyai paati gi sama anga Masaa Gadu. 3 Weiti á be poi tapu a ogii libi de. Ne Masaa Gadu sende en Manpikin wan libisama fasi kon a goontapu. Ogii á poi wooko enke basi ne en tapu. Namo a poti en sikin teke dede enke paiman gi wi, meke wi ogii libi mokisa dede anga en de. 4 Na so u libi kon taampu letiopu fasi, fiti weiti. Ma, da a takuu losutu á mu tyai wi go libi ogii fasi baka. A libi mu de enke fa a Apaiti Jeje e tyai sama.

5 Bika sama di takuu losutu e tyai libisama fasi, abi denki fu libi enke fa takuu losutu e tyai sama. Ma sama di a Apaiti Jeje e tyai, abi denki fu libi enke fa a Apaiti Jeje e tyai sama. 6 Fu abi denki fu libi enke fa takuu losutu e tyai sama, da ai paati sama anga Masaa Gadu tego. Ma abi denki fu libi enke fa a Apaiti Jeje e tyai e sama, da ai meke sama ati de switi anga Masaa Gadu, fu libi tego. 7 Bika denki fu libi enke fa takuu losutu e tyai sama, da ai tyai feyanti fasi anga Masaa Gadu. Bika sama di abi a fasi de, noiti poi oli Masaa Gadu weiti. Ma ai sitee naamo anga san Masaa Gadu wani. 8 Wan sama di takuu losutu e tyai libisama fasi, noiti sa poi libi fu piisii Masaa Gadu.

9 Ma yu enke biibiwan á de fu takuudu losutu tyai libisama fasi. Bika a Apaiti Jeje e wooko enke basi a ini yu, efu a teke peesi de tuutuu. Bika noiti wan libi sa poi de fu Kelestesi, efi en Apaiti Jeje á teke peesi de. 10 Ma te Kelestesi de a ini a libi, da dede sa kii a sikin fu wi seefi, ma a leti libi di a Apaiti Jeje seeka a ini wi, e tan libi tego. 11 Da efu a seefi Apaiti Jeje fu Awan, di be weki Jesesi sikin kon a libi ya baka, teke peesi a ini yu libi tuutuu. Da fa a Jeje de be weki Kelestesi Jesesi sikin, na so a o weki yu sikin, di be dede, baka tu.

Biibiwan poi libi enke fa a
Jeje fu Masaa Gadu wani

12 Mi lobi biibiwan! Da wi sikin á de a katibo moo, fu libi enke fa takuu losutu e tyai sama. 13 Bika sama di takuu losutu e tyai, o paati tego anga Masaa Gadu. Ma fi en Apaiti Jeje e tapu a takuu losutu, kii a yu libi, da yu o poi libi tego anga Masaa Gadu. 14 Bika libi enke fa a Apaiti Jeje e tyai sama, da yu sa de fu kai pikin fu Masaa Gadu.

15 A Jeje di teke peesi a ini yu de e puu a pantan di taki, yu o fende sitaafu. A meke u toon pikin fu Masaa Gadu di sa bali kai en taki: “Abba, wi lobi Tata.” 16 En Jeje di teke peesi a ini wi seefi e kotoigi a wi ati taki, wi na pikin fi en tuu. 17 Da sama di toon pikin fi en o fende ala sani fi en, enke pikin. A gaan bun anga a dyendee fu Kelestesi. Ma na te u fende banowtu ya, fu di u e du bun, enke enseefi.

Fa fu luku den bun di Masaa Gadu o
gi u bakaten

18 Da u á mu si banowtu di u e miti ya enke gaan sani. Bika mi sabi taki, a dyendee di a poti fu gi u bakaten, bigi pasa peesi tumisi. 19 Bika luku fa wan gaan angii de na ala san a meke a tapu, te doo doti ya seefi, fu si a ten di a fiti poti, fu gi pikin fi en gaan dyendee so. 20 Bika ne enseefi fuuku ala sani, meke goontapu á de nownow enke fa sani be mu de seefi. Da den mu tan wan hii pisiten so, sondee denseefi wani, fu teke gaan angii, e luku fu fende moo betee ten. 21 A ten de, da ala san a meke seefi ná o poi dede poli moo. Den pikin fi en seefi, di a o gi gaandi fu beenki dyendee fasi. Ala taa sani seefi o fende wan pisi bun a ini a dyendee ya. 22 Bika u ala sabi fa ala san meke a tapu, doo doti ya tan enke tide. Den e tyotyo enke uman de anga bee. Ma te a pikin meke, da a uman boo. Na sowan angii de a den sani, fu komoto ya go doo pe dede poli á sa de moo. 23 A dyeme fu dati de a wi seefi, di a gi wi en Jeje, enke fosi pisi fu a hii gaan bun di mu kon de. Da wi e angii taanga fu a dei doo di a o gi u dyendee, enke pikin fi en anga ala a nyun sikin. 24 A yeepi di a gi wi kaba, mu meke u luku fu fende bun di a paamisi de ete. Ma luku fu fende sani wani taki, ain á poi si a sani ete. Bika, dati á be o de luku fu fende, efu ain be poi si a sani kaba. 25 Da di na sani u e luku fu fende, da a de fanowdu fu tei ati fu oli doo, fu luku Masaa Gadu fu du dati.

26 Da en Apaiti Jeje e taampu gi wi, te wi á taanga sai. Da kande u be sa begi misi, ma Apaiti Jeje e teke peesi, fusutan san fu begi. Da u e fii ai dyeme a ini wi naamo gi Masaa Gadu, wan fasi di u mofu seefi á poi taki. 27 Da Masaa Gadu di e si doo dipi fu wi ati, sabi san u abi fanowdu. Ai si doo a pakisei di a Jeje abi, fu begi gi wi. A sabi san ai suku gi sama di libi de apaiti fasi gi en taki, na san enseefi wani. 28 Da u sabi fa sani e waka gi sama di lobi Masaa Gadu? A ini ala sani di e pasa, da ai meke bun kon komoto gi den. Bika a be sabi a fesi fa a o wooko, anga den di a o kai kon toon sama fi en seefi. 29 Bika sama di a be sabi taki, o kon toon sama fi en, da a be maiki den poti a fesi anda kaba, fu de enke fa a Manpikin fi en seefi de, di waka a den taawan de fesi. 30 Bika sama di a be maiki a fesi fu teke, da a kai den kon nownow. Da den di a kai kon, da a seeka den toon bun sama gi enseefi. Da den di a seeka toon bun sama gi enseefi, musu fende en dyendee tego tu.

Sani á de fu wini wi na a biibi ya

31 We, luku fa u sa satu a hii toli ya. U sa taki, na wi se Masaa Gadu nama. Da feyanti á sa poi feti te, da a wini wi na a biibi ya. 32 Bika Masaa Gadu á mombii wi en wankodo Manpikin, di a fika teke dede, enke paiman di tyai bun gi wi. Da fa a sa mombii wi den taa bun, di a dede fi en tyai?

33 Bika na libisama sa fende de ete taki, wi di Masaa Gadu teke toon fi enseefi, fiti fu Masaa Gadu sitaafu ete. Ma kweti! Bika ne enseefi taki, a seeka wi toon bun sama gi enseefi. 34 Na sama sa kaagi de ete taki, u fiti sitaafu. Ma kweti! Bika Kelestesi Jesesi di teke dede, meke u mokisa dede anga enseefi. Ne a weki kon a libi ya baka, opo go sidon a Masaa Gadu se, a tapu anda, fu begi yeepi gi wi.

35 Da sani á de fu tapu a lobi fu Kelestesi ya. Toobi sa kon! Banowtu sa kon! Angiiten anga ala mankei koosi fu wei sa kon! Sama sa kon sutu wi kii anga koti fetihow! 36 Ma Masaa Gadu Buku be sikiifi taki:

“Masaa Gadu! Fi yu ede, meke sama e du sani anga wi hiihii dei.

Den e si wi enke meti, fu teke tyai go doo ede towe.”

37 Ma winsi sowtu ogii sa lontu wi, toku u taampu ete na a wini se. Bika Kelestesi lobi wi tumisi, da ai yeepi wi.

38 Da mi sabi taki, taanga libi anga ala dede seefi á poi wini wi. Engel*f1* anga taa jeje di de fu tii sani seefi á poi. Ogii lontu goontapu nownow go doo bakaten seefi á poi. Makiti á de a goontapu di poi tu. 39 A ini a baaw a tapu anda, te doo a moo dipi pisi fu doti ya, Masaa Gadu á meke sani di poi booko a lobi di a abi gi wi. Bika a lobi bigi, fa a sende wi Masaa, Kelestesi Jesesi kon yeepi wi!

9

Pawlesi kusumi gi Dyusama

1 Mi á poi lei, bika mi mokisa libi anga Kelestesi. Da teke san mi o taki ya. A Apaiti Jeje seefi e kotoigi anga mi konsensi so. 2 Kusumi moo mi, anga ala booko ede. 3 Bika a moo betee na mi libi á be mokisa anga Kelestesi, fu fende yeepi. Da Masaa Gadu be teke mi eigi Dyusama poti a mi peesi, fu fende a yeepi ya. 4 Bika den na Islayeli sama di a teke toon pikin fi enseefi. A gi den dyendee. A kuudei anga den avo gaansama, fika gi den. A fitoow den en weiti anga ala a fasi fu dini en. Somen leisi a paamisi fu yeepi den a sani. 5 A paansu sama fu den waka komoto a den moo gaandi avo fu Dyusama. A Kelestesi meke libisama fasi a ini a foluku fu den. Ne a de fu gi gaandi enke Masaa Gadu na ala sani tapu, tego. Amen, na so a de!

Masaa Gadu e tan wooko
anga Dyusama

6 We, ala den á fende a yeepi di Masaa Gadu be paamisi den. Ma a fowtu fu dati á de a Masaa Gadu. Bika na di a nái si ala den fu kai Islayeli. 7 Soseefi a nái si ala den fu kai pikin fu Abalaham, anga ala fa libisama fasi, den de paansu sama fu Abalaham! Bika a paamisi be taki: “Na a paansu sama fu Isaki namo mi o kai yu bakapikin.” 8 Dati taki, a ná paansu sama di Abalaham meke libisama fasi. Ma na a paansu sama, di biibi Masaa Gadu paamisi tyai gi Abalaham. 9 Bika Masaa Gadu be paamisi taki: “Abalaham! Te a leti yuu fu mi doo, da mi o kon baka. Da yu uman Sala o meke wan manpikin.”

10 We, ne a meke wi avo gaansama Isaki, di toon manengee, ne a gi en uman Lebeka bee, fu wan toolengi manpikin. 11 Da den tu pikin be de a bee ete, sondee fu du bun ofu ogii. Ne Masaa Gadu be fiti poti de kaba, fu du en wooko go doo anga wan fu den, fika a taawan. 12 A á be teke awan de wooko, fu di a be bun moo a taawan. Ma na di enseefi be fiti poti kaba, fu teke awan fika a taawan. Bika den be de a bee ete, di a piki a mma fu den taki: “Di moo yonkuwan o de basi fu a moo gaanwan, di fosi meke.” 13 Na soseefi, a be piki apaiti takiman a fositen, fu sikiifi taki: “Na mi seefi lobi wooko anga Jakopu, fika Esaw di de moo gaanwan.”

Masaa Gadu wooko e waka anga leti

14 We, da sama o piki mi de taki: “Da Masaa Gadu nái wooko anga leti!” Ma kaba anga a denki de! 15 Bika a be piki Mosesi taki:

“Na mi e teke taawan wooko fika taawan.

Na mi e teke tyali ati fasi luku sama di mi wani.”

16 Da fa ai wooko nái go anga libisama wani. A nái de moiti di sama seefi meke tu. Ma ne en seefi e teke tyali ati gi sama sani di denseefi á wooko fu fende.

17 Bika en Buku sikiifi fa a taigi Fala-ow taki: “Na mi seefi gi yu makiti de. Da mi o wooko anga mi makiti, meke hii goontapu sa si fa mi de Masaa Gadu anga ala makiti.” 18 Dati taki, a teke tyali ati fasi luku taawan, fu yeepi den. Ma enseefi baka e taanga taawan yesi, fu sitee anga en.

Saide sama á mu sitee taki
anga Masaa Gadu

19 Da sama o piki mi de taki: “Da Masaa Gadu á mu kaagi sama di e taanga yesi. Bika ne enseefi poti a sama fu wooko so, da a sama ná o poi wooko taa fasi.”

20 Ma mi e piki yu de taki: “Yu libisama á bigi sai fu sitee taki anga Masaa Gadu. Yu ná o daai fa a poti fu wooko. Bika tokotoko di sama e teke meke patu ya nái poi taigi a sama de taki: ‘Yu á meke mi bun.’ ”

21 Bika na a sama e wooko enke basi fu daai a tokotoko toon a patu di enseefi wani. Wan taa leisi baka, da ai daai en toon taa sowtu patu. Ai meke dyendee wan, ai meke di á kaba dyendee so. 22 Na so Masaa Gadu de basi fu wooko fa enseefi wani, fu meke goontapu si en gaan atiboon, anga ala en makiti di o kaba sama a soso. Ma ai oli langa pasensi anga sama nownow. 23 Da ai teke tyali ati fasi luku wan apaiti kulu sama. Den dati o si en gaan dyendee fasi, di a be poti fu gi den fosi a be meke goontapu ya seefi. A o gi den gaandi makandii anga enseefi.

24 Dati na wi, di a kai kon teke biibi, toon sama fi enseefi. Na wi ai kai en osu sama, di de Dyusama mokisa anga ala taa sowtu foluku tu. 25 A be piki en apaiti takiman Hoseya a fositen, fu sikiifi taki:

“Sama di á be de mi foluku,

ne mi teke toon mi foluku.

Sama di be de mi buuseman,

ne mi teke toon sama di mi lobi.”

26 Soseefi a sikiifi taki:

“Peesi be de, pe mi sama á be de.

Ma den dati o toon peesi, pe sama o de fu kai pikin fu a libilibi Masaa Gadu.”

27 Ma a be piki en apaiti takiman Jesaja, a fositen, fu bali taki:

“Dyusama di de Islayeli sama ipi enke santi fu liba di á poi teli.

Ma na wantu namo o fende a yeepi fu Masaa Gadu.

28 Bika fa a paamisi fu sitaafu Islayeli sama a Dyu Kondee de nái daai daai, fu kon doo.

Ibiiwan fiya o fende en paiman de, fu takuudu anga ogii.”

29 A be piki Jesaja fu sikiifi ete taki:

“We! Masaa Sebaot makiti bigi tumisi, fu sitaafu.

Da fi enseefi á be teke fu yeepi, da na a hii Dyu paansu sama be o kaba a soso.

Sani be o waka enke Sowdom Foto di a be boon, figi puu a goontapu.

Da goontapu be o piki taki, na so a be du anga Gomola Foto tu.”

Saide Dyusama nái poi fende a
yeepi fu Masaa Gadu

30 Da u sa taki, taa foluku di á be abi fasi fu toon bun sama gi Masaa Gadu, ne biibi tyai dati gi den sama de. 31 Ma Dyusama, na Masaa Gadu weiti den e oli, fu toon bun sama gi en. Da na dati e tyai dyakata gi den.

32 Da yu o piki mi de taki: “Fa dati kan?”

Da mi e piki taki: “We, den nái wooko anga biibi, ma anga weiti. Ne den gei sama di misi pasi, soseefi puu pakisei a wan siton di poti tapu pasi de. We, ne a dyakata den towe.” 33 Bika Masaa Gadu be meke en Buku sikiifi taki:

“Luku ya! Mi poti wan siton a Siyon de,

fu dyakata sama towe.

Ma sama di poti biibi ne en tapu noiti o kai a sen.”

10

San Pawlesi e begi gi den Dyusama?

1 Mi lobi biibiwan! A angii bigi a mi ati seefi, fu si a yeepi ya go doo mi eigi foluku enke Dyusama. Mi e begi Masaa Gadu seefi, fu dati. 2 Bika mi de kotoigi fu si taki, den dyadya fu du sani fu Masaa Gadu. Ma den nái kaba fusutan sani fi en sai, meke wini á de gi den. 3 Den á poi si taki, ne enseefi mu seeka den toon bun sama gi enseefi. Ne den teke weiti e wooko fu fende yeepi, meke den lasi fa a wani wooko anga den. 4 Bika na Kelestesi kon, fu tapu a wooko di weiti be abi. Da na biibi en e seeka sama kon bun gi Masaa Gadu.

5 Bika Mosesi seefi be sikiifi on ten weiti sa seeka sama kon bun. A taki: “Na sondee fowtu i mu wooko anga den weiti fosi, da i sa fende libi tego.” 6 Namo a sikiifi tu fa biibi sa seeka sama kon bun. A wasikoi taki: “Ná denki taki, da na Masaa Gadu Kondee a tapu u mu meke sama subi go suku yeepi.” Dati mu soi taki, u seefi ná abi fu subi go saka a Kelestesi puu anda, kon du dati ya. 7 Soseefi a sikiifi taki: “Ná denki taki, da na a moo dipi pisi fu ondoo doti u mu meke sama saka go.” Dati e soi taki, u seefi ná abi fu saka gwe anda go opo a Kelestesi kon du dati ya. 8 Kweti! A sikiifi taki: “Wowtu di Masaa Gadu taki á de faawe. Ibiiwan mofu sa fende dati taki baka. Ibiiwan ati sa fende dati teke oli poti de, fu fusutan.” Bika dati na Masaa Gadu nyunsu di wi e bali lontu goontapu nownow.

9 A bosikopu de, na fu taigi taawan taki, Jesesi na Masaa a tapu fu ala taawan. Da u ati mu abi a biibi fa Masaa Gadu weki en kon a libi ya baka. Da u seeka kon toon bun sama gi Masaa Gadu kaba. 10 Bika te ati abi biibi, da yu e kon toon bun sama gi Masaa Gadu. Soseefi, te yu e taigi taawan fa Jesesi de Masaa a tapu fu ala taawan, da yu o fende libi tego. 11 Bika Masaa Gadu Buku be sikiifi taki: “Ibiiwan di biibi, noiti sa kai a sen.” 12 Luku fa a sikiifi taki: “Ibiiwan di biibi.” Na Dyusama, soseefi taa foluku di á de Dyu, ai si den a seefi fasi. Bika na wan kodo Masaa namo de gi ala sama. Na dati meke ibiiwan sa fende seigi, te den kai en fu suku yeepi. 13 Bika en Buku piki u taki: “Ibiiwan di begi kai Masaa fu suku yeepi, a o yeepi dati.”

14 Ma yu o akisi mi de baka taki: “Fa den sa begi kai a Masaa de, ma den á be biibi san a kon du? Fa den sa biibi, ma den á be yee fi en? Fa den sa yee fi en, ma sama á be go bolotyasi en bosikopu gi den? 15 Fa fu go bolotyasi en bosikopu, ma enseefi á sende yu go?” Ma kaba anga den sowtu denki de! Bika en Buku piki u taki: “Bali baya! Den di a sende anga en bosikopu futu kisi de. Da piisii seefi.”

16 Ma na di ala den á biibi a Bun Nyunsu ya. Bika Jesaja piki dati a Masaa Gadu Buku taki: “Masaa! Wi tyai yu bosikopu go, ma den á biibi.” 17 Bika fu a biibi mu kon, da yesi mu poti ne en bosikopu. Da u sa fusutan a wowtu Kelestesi di a sende gi wi.

18 Ma mi e piki taki, na yee den á yee dati? Kweti! Bika apaiti takiman sikiifi dati piki a fositen taki:

“Na hii goontapu, apaiti bosikopuman waka bolotyasi.

Ne faawe kondee seefi yee wowtu di a sende den fu taki.”

19 Da mi e piki baka taki: “Ne Islayeli a Dyu Kondee á fusutan dati? Kweti! Bika Mosesi sikiifi piki baka taki:

‘Dyusama! U o dyalusu anga taa foluku di u nái teli enke mi foluku.

U ati o bita a den di u e si enke á sabi noti fu mi.’ ”

20 Soseefi Jesaja peefuu sikiifi baka taki:

“Taa foluku noiti be e suku fu fende mi, fu dini, ma den o kon sabi mi.

Noiti den be e pakisei luku sama mi de, ma mi o soi den mi seefi.”

21 Ma a be sikiifi piki Islayeli taki:

“Hii dei mi e langa ana fu go seeka a taanga yesi foluku ya.

Ma den e sitee anga mi naamo.”

11

Masaa Gadu á fika en eigi foluku

1 Ma u sa akisi mi de taki: “Da Masaa Gadu á fika en foluku, no?” Kweti! Mi di ai wooko ya ete, na Islayeli sama fu Dyu Kondee tu. Enke paansu sama fu Abalaham, da mi komoto na a lo sama den e kai Benyameni sama. 2 Da kweti! Masaa Gadu á poi fika en foluku. Bika a be sabi den a fesi, fosi a be teke den toon fi enseefi. Denki a toli fu Masaa Gadu Buku di Eliya be go kaagi den Dyusama gi Masaa Gadu. 3 Da Eliya be taki: “Dyusama e kii apaiti takiman, di yu o sende go a den. Den e booko a apaiti begi tafaa, pe meti e boon, enke paiman, fu begi yu paadon. Da na mi wawan fika na a kondee. Ne den e suku fu kii mi baka.” 4 Ma Masaa Gadu be piki en taki: “Kweti! A ná yu wawan fika! Mi e si ete seibin dunsu osu, di e teli enke sama fu mi ete. Denseefi á teke fu dini Baal, a falisi gadu.”

5 Da na letiso tide seefi wantu Dyusama e biibi ete. Ne a teke den disi e kai osu sama fi enseefi, di a teke gaan bun ati fasi namo luku. 6 Da na gaan bun ati fasi namo di a teke luku u, meke a gi u a bun ya. Da u á poi taki, u wooko fu fende dati. Bika, da u á be o poi kai dati, a teke gaan bun ati fasi namo luku wi.

7 Da u sa piki a toli ya taki, a bun de na di hii Islayeli e feti fu fende. Ma denseefi moiti noiti poi doo peesi, fu fende dati. Ne Masaa Gadu teke wantu fu den namo gi dati, ne a fika a moo gaanse fu den, sondee fu poi fusutan dati. 8 Na fu dati apaiti takiman be sikiifi a fositen taki:

“A fika den, enke den kai a siibi.

Da den ain nái si, den yesi nái yee, fu fusutan sani fi en.

Na so Dyusama tan, te enke tide seefi.”

9 Dafeti seefi be sikiifi fu dati taki:

“Meke weiti gei tafaa sete gi den, fu go nyan. Ma na sani fu kisi den enke kaapana.

Den o naki futu na a siton, di poti tapu pasi anda, meke den dyakata so. Da den sa fende a paiman di fiti den.

10 Meke den ain dunguu, da den á sa fusutan sani fi yu.

Da taanga ten sa banowtu den naamo, fu den tyai.”

Saide Masaa Gadu be fika
Dyusama fu wan pisiten namo

11 Ma mi e akisi miseefi taki: “Sama di naki futu e dyakata kai, ma a ná fu tan didon fika de?” Da mi e piki taki: “Kweti!” Bika di Dyusama á biibi, ne Masaa Gadu yeepi go doo taa foluku. Meke a sa tyai dyalusu gi den, fu suku a yeepi de tu. 12 Da na a ogii fu den, meke yeepi go doo taa foluku. Na di den dyakata, ne taa foluku fende pasi kon taampu. We, da di den o taampu baka, no? Da dati musu moo tyai bun gi taa foluku.

Masaa Gadu wooko a mindii fu
taa foluku

13 Da mi e taigi u taa foluku biibiwan de taki, na mi Masaa Gadu gi en taki enke apaiti bosikopuman, fu gi u de. Na wan dyendee sani di mi e teke fu bigi. 14 Ma mi wani mi eigi foluku si a u, fa ai wooko anga u de. Meke a sa tyai dyalusu gi den, fu suku a yeepi de tu. Da mi o fende pasi yeepi wantu fu den. 15 Bika na di Dyusama dyakata, ne a yeepi go doo hii goontapu. Da di den o seeka kon taampu baka, da dati musu moo tyai bun gi goontapu. A piisii de o bigi enke na wan sama be dede, ne Masaa Gadu go weki en baka. 16 Den moo gaandi avo Dyu gaansama, na lutu fu a hii Dyu. Na apaiti sama gi Masaa Gadu. Ne a hii paansu sama fu den toon fu Masaa Gadu. Bika te fosi pisi nyanyan fu goon puu gi Masaa Gadu daa, da a hii goon toon fi en. Lutu fu bon di paandi gi en, da ala taka, ala uwii fu a bon, toon fu Masaa Gadu.

17 Da wan nongo e koti gi taa foluku biibiwan. A taki, na di haw taka fu a bon nái puu bunbun sii, ne den koti den puu poti a wanse. Ne yu enke busi bon taka fende pasi go sutu nama goo na a bon de, fu fende kaakiti de, fu puu bunbun sii. 18 Da ná meke bigi anga Dyusama. Ma sabi taki, a ná busi bon taka di fende pasi nama goo de, e gi a lutu kaakiti. Ma na a lutu e gi den taka kaakiti.

19 Ma kande yu o meke bigi taki, i de wan sani! Bika a nongo e taki, son haw taka fu a bon koti puu poti a wanse. Ne den teke yu nama poti a Dyusama peesi. 20 We, a bun! Ma sabi taki, na di den haw taka de nái puu bunbun sii. Dati taki, den Dyusama de á wani teke biibi, ma yu teke biibi. Da kaba meke bigi. Ma koni bun! 21 Bika a koti taka fu a bon seefi di meke de poti a wanse. Da san na yu, meke a á sa poi koti yu puu poti a wanse tu.

22 Denki taki, Masaa Gadu e wooko anga switi taki anga yu de. Ma en ati sa boon, bali anga ala sitaafu tu. Dyusama di á wani biibi si dati kaba. Namo, ne a kon wooko anga switi taki anga yu. Ma puu biibi, da yu o si! Ai koti yuseefi puu poti a wanse tu. 23 Bika haw taka fu a bon, di be koti puu sa poi teke kon nama poti de baka. Da den e goo de baka enke fa den be meke de. Masaa Gadu poi du so baka anga Dyusama di teke biibi.

24 Bika taka fu busi bon á be de fu a bon de seefi. Ma dati poi koti kon nama fasi goo de. Da fa fu taka di be de fu a bon kaba seefi? Dati na Dyusama di musu poi toon bun sama baka gi Masaa Gadu. 25 Taa foluku biibiwan! Da ná meke bigi anga Dyusama. Fusutan san fu den Masaa Gadu piki wi ya. Noiti sama be sabi a sani ya wanten. A de so taki, na Masaa Gadu seefi tapu den Dyusama ati, fu den á sa teke biibi, te enke a kaba wooko anga en bosikopu, a taa foluku a hii goontapu. 26 Da na so a o go yeepi a foluku fu Islayeli Kondee baka. Bika a apaiti takiman be sikiifi piki fu dati taki:

“A Masaa fu yeepi Islayeli Kondee o saka komoto a Siyon a tapu.

Da a o meke a paansu sama fu Jakopu kaba anga a dini fu falisi sani, di á de Gadu.

27 A nyun kuudei di mi ya o meke anga den taki,

mi o gi den paadon fu ala takuudu anga ogii.”

28 Da nownow den de feyanti fu Masaa Gadu, fu di den daai baka gi en Bun Nyunsu. Ma dati na fu a sa fende pasi go wooko doo yu enke taa foluku. Ma a ná enke den á de en lobi foluku moo. Bika den na paansu sama, fu Abalaham, Isaki anga Jakopu. Na den a be paamisi fu teke wooko, tyai bun doo ala taa foluku. 29 Da te a kai wan sama kon gi gaan bun kaba, fu a teke wooko, da noiti ai puu dati baka na a sama ana. 30 Bika luku fa yu enke taa foluku be e taanga yesi gi en. Ne fu fende pasi wooko tyali ati fasi anga yu, ne a Dyu foluku kon taanga yesi fosi. 31 Da a Dyu foluku kon taanga yesi nownow, ma na fu fende pasi daai go wooko tyali ati fasi baka anga den seefi, enke fa a kon wooko tyali ati fasi anga yu de. 32 Da u sa satu ala sani fu a biifi ya taki, Masaa Gadu mokisa ala sama poti taki, den abi taanga yesi. Da a sa fende pasi, fu wooko tyali ati fasi anga ala den.

Masaa Gadu wawan fiti fu gafa

33 We, den gaan bun fu Masaa Gadu ya dipi! Soseefi a koni fi en, fu wooko leti fasi, anga a gaan sabi di a abi, fu du.

Fasi á de fu sama kisi ala san a poti fu du tu. Soseefi fa a wani sani mu waka, bigi pasa u fusutan.

34 U sa poi sabi Masaa Gadu denki, di a abi?

U sa poi soi en taki, na disi anga dati bun, fu a du?

35 U fosi sa poi go gi Masaa Gadu wan sani taki,

a mu pai wi fu dati baka?

36 Bika ala san de ya komoto a Masaa Gadu seefi. Ne a poti ala den sani enke fa a wani. Da ai daai den sani go doo kaba so tu.

Da a fiti fu bali gafa en naamo tego. Amen, na so a de!

12

Biibiwan mu libi gi Masaa Gadu

1 Biibiwan! Mi e begi u taki, denki a tyali ati fasi di Masaa Gadu teke, fu du somen bun gi wi. Da langa iseefi gi en, meke ala pisi fu sikin de apaiti fasi. Na so i sa fiti fu dini en, meke a sa piisii. 2 Da kaba anga a sowtu libi fu goontapu, di nái teli Masaa Gadu. Kengi pakisei, fu denki a nyun fasi di Masaa Gadu wani. Da a o piisii fa yu e du leti san a wani. Soseefi yu o kon sabi san a poti gi yu fu du taki, na soso bun naamo.

Biibiwan mu libi anga taawan

3 Mi wooko di a gi mi, dati na gaan bun ati fasi namo a teke luku mi. Da mi e taki, noiti u mu denki enke u hei moo taawan, anga a apaiti taanga di Masaa Gadu gi, fu wooko. 4 Bika ai si wi ala makandii enke wan sikin. Da wan sikin abi somen sowtu pisi, da ibii pisi abi en wooko gi a sikin. 5 Wi ala di mokisa libi anga Kelestesi de enke wan sikin. Da ala fa u de somen sowtu sama seefi, ma u mokisa makandii a wan.

6 A gi sowtu a sowtu apaiti taanga, fu wooko. Na so a teke gaan bun ati fasi luku wi, meke ibiiwan kisi a apaiti taanga, fu a wooko di a gi dati. A gi son wan a taanga, fu de apaiti takiman. Da meke a sama de du a wooko de anga a biibi di a abi. 7 Efu na fu yeepi taawan, da yeepi den. Efu na fu fusutan dipi sani fi en, fu leli taawan. Da leli den seefi! 8 Efu na fu wasikoi taawan a Masaa Gadu pasi, da wasikoi den! Efu na fu paati yu sani anga taawan, fu fende san den fanowdu. Da paati en anga den, sondee fu tapu baka! Efu na fu tii taa biibiwan, da feti tii den! Efu na fu wooko tyali ati fasi anga taawan. Da teke piisii fasi, wooko tyali ati fasi anga den.

9 Meke lobi taawan á de mofu lobi namo. Ma buuse ibii sowtu takuu fasi di de. Nama hii pakisei a san leti gi Masaa Gadu, fu du. 10 Yu na osu sama fu Masaa Gadu, di mu lobi ala taawan de, enke yu eigi osu sama. Waka a fesi, fu soi fa fu lesipeki taawan moo enke yuseefi. 11 Towe ala lesi fasi! Meke moiti, fu wooko gi Masaa Gadu naamo. Soi taanga angii, fu du sani fi en. Dyombo ibii leisi du san wi Masaa sende yu.

12 Tei ati piisii doo, fu luku fu fende gaan bun, di a poti fu gi bakaten. Meke pasensi tyai yu doo dati. Kaba kaagi te banowtu kon a yu pasi. Noiti kaba pakisei san yu begi en taki, a o du en wan dei namo. 13 Taa biibiwan de a ini taanga ten? Da dyombo go yeepi anga san yu abi. Yu osu doo mu opo gi taawan di doo yu, fu gi siibipe anga ala nyanyan seefi.

Biibiwan mu wooko anga sama di
á teke biibi

14 We, efu taawan e lon du ogii anga yu, da ná fuuku en. Ma begi seigi gi en. Mi e taki en baka! Begi seigi gi en, ma ná fuuku en! 15 Te taawan de anga poolo, da nama go poolo anga en, fu a bun di miti en. Taawan de anga tyali, nama go tyali anga en, fu a ogii di miti en. 16 U mu booko ede makandii gi useefi. Noiti si iseefi hei moo taawan. Da te sani de fu du, da nama makandii du en sondee, fu go pee basi. Noiti denki enke yu ede e wooko moo bun, ofu koni moo taawan.

17 Te taawan du sani anga yu, da ná puubei fu pai en anga ogii baka. Teke fu libi leti anga taawan, da yu o de sondee kaagi taki, yu libi á bun. 18 Suku fi yu se naamo, fi yu ati sa de switi a taawan.

19 Mi lobi biibiwan! Te taawan nái wooko leti anga yu, da noiti wooko takuu fasi anga en baka. Fika en gi Masaa Gadu. Bika en Buku sikiifi taki: “Na mi Masaa Gadu de fu pai sama. Da na mi o gi ibiiwan san fiti en.” Ma en Buku sikiifi tu taki:

20 “Ma efu yu feyanti de anga angii, da gi en nyanyan!

Wataa moo en, gi en wataa.

Libi switi anga en o meke a sidon denki, fa a abi yeepi fanowdu.

Da Masaa Gadu sa fende pasi, fu go kengi en.”

21 Ma ogii sa wooko enke basi a yuseefi tapu, te yu e du ogii baka anga taawan di du ogii anga yu. Ma te taawan du ogii anga yu, ma yu e libi switi anga en, da ogii sa fika a yu ondoo futu.

13

Biibiwan mu wooko a lanti ondoo

1 We, da ibii kondee abi lanti fu tii sama. Da ná si den enke noti, fu du sani pasa den mofu. Bika a makiti fu den tii sani, anga ala taki gi taawan de komoto a Masaa Gadu. Taa fasi á de fu fende makiti. 2 Da sama di taanga yesi fu sitee anga mofu di lanti poti, da ai feti anga Masaa Gadu seefi. Da yu o tuka anga lanti, fu fende a sitaafu di poti, fu san i du. Bika den á fika soso ana. 3 Bika lanti á poti fu tyai feele gi sama, di e wooko leti. Na den di e wooko takuu fasi abi fu feele. Da te yu á wani feele lanti, da wooko leti. Da den o naki yu a sikoo taki: “Moi so!” 4 Bika lanti á poti, fu du ogii anga sama. Ma na fu luku fa sama e waka. Da na sama pasa den mofu, abi fu waka anga feele. Bika na lanti mu sitaafu sama, meke den ana bigi sai, anga wapu di den e tyai. Na Masaa Gadu wooko den de. 5 Da biibiwan mu waka a lanti ondoo. A ná fu a feele ede taki, den poi sitaafu yu. Ma konsensi seefi e piki yu taki, dati na a leti fasi.

6 Da pai lantimoni na a kondee. Bika na dati e pai lantiman, fu a wooko, di Masaa Gadu poti den gi sama de. Den e wooko hii dei, fu fende a dei beele ya. 7 Da pai ala san poti fu pai lanti. Gi a lantimoni na a fasi di dati poti. Gi ala taa sowtu moni na a fasi di dati poti. Gi lesipeki na a fasi di de fu dati. Gi gaandi na a fasi di de fu dati.

Biibiwan mu lobi taawan

8 Ná oli paiman di de fu gi! Oli namo taki, i mu gi taawan lobi enke fa Masaa Gadu wani. Bika lobi taawan, na dati en weiti wani. 9 Bika weiti di a gi Mosesi taki: “Ná waka gi yu uman ofu man. Ná kii taawan. Ná fufuu taawan. Ná abi takuu losutu a taawan sani.” Da ala den weiti de e soi fu lobi taawan. Lobi, na fu du gi taawan, enke san i wani fi iseefi. 10 Noiti lobi e du ogii anga taawan. Libi sowan fasi, da na fa a hii weiti fu Masaa Gadu e taki dati.

Fa fu libi anga a denki fu
Masaa Jesesi kon baka

11 Bika fusutan san de fu kon nownow. Seeka fu dati, enke sani e kon miti sama, fu dyombo en puu en a siibi. Kelestesi de, fu kon baka anga ala bun di Masaa Gadu paamisi wi. Dati koosube moo di u be bigin biibi nyunyun. 12 Bika a takuu ten ya gwe faawe kaba, fu Kelestesi mu kon doo. Enke te neti gwe faawe kaba, fu dei doo. Da kaba libi enke fa neti dunguu moi, fu kibii du ogii. Libi enke fa dei kiin moi, fu si bun di yu e du. 13 Libi enke fa dei kiin moi fu si yu e waka leti. Ná diingi duungu, fu lontu anga takitaki, a kulu. Ná waka gi yu uman ofu man. Ná teke sikin, fu du sani, di de fu kai sen sani. Ná kwali meke toobi. Ná abi takuu losutu a taawan sani. 14 Bika i libi mokisa anga Masaa Jesesi Kelestesi, fu teke a fasi fi en. Da puu denki a fa takuu losutu e tyai sama libisama fasi, enke fa u be gwenti libi switi useefi ati namo.

14

Fa fu teli biibiwan di de anga
swaki fasi

1 Son biibiwan abi a swaki fasi, fu san fiti ofu san á fiti. Ma teli den ete, sondee fu poli anga den. Sitee seefi á mu de a u mindii, fu dati. 2 Taawan sa denki kina á de fu nyanyan sani. Ma taawan abi a swaki fasi taki, kina de fu nyan sani enke meti so. Da ai nyan guluntu namo. 3 Ma sama di kina á de gi, mu kaba soso taawan di nái denki enke den. Sama di e denki kina de seefi, mu kaba kaagi den di e denki kina á de. Bika na Masaa Gadu teke denseefi, e kai osu sama fi en. 4 Da sama ná abi leti, fu go a wan taawan osu, fu go kuutu a taawan de wookoman? Na a basi di abi den wookoman, e si sowtu wookoman e piisii en. Na soseefi, da wi Masaa taanga, fu meke den taawan waka piisii Masaa Gadu tu.

5 Da wan sa denki, dei abi kina fu oli enke weiti. Taawan sa denki, dei ná abi kina fu oli enke weiti. Da meke ibiiwan denki san enseefi e si fiti, fu teke wooko sondee fu go muliki taawan di nái denki enke en. 6 Bika fu wan sama poti wan dei, fu gi Masaa daa, da ai si dati fu gi Masaa Gadu gaandi. Efu wan taawan poti taki, kina á de fu son meti, da ai si dati fu gi Masaa Gadu gaandi. Efu wan poti taki, kina de, da ai si dati fu gi Masaa Gadu gaandi. Da ibiiwan e gi Masaa Gadu daa anga fi en fasi. 7 Bika a libi á de fu wan sama seefi. A dede seefi á de fu wan sama seefi. 8 Libi anga dede na fu tyai gaandi gi wi Masaa. Bika ne en wawan e fiti ala dati poti, gi wi. Da na fu gafa en namo anga a libi, go doo dede seefi. 9 Bika Kelestesi dede weki kon a libi ya baka, fu soi fa a de wooko enke basi, fu libiwan go doo dedewan seefi.

10 Da gaantangi! Kaba kaagi, ofu soso wan taa biibiwan di e denki taa fasi. Fika ala sani gi bakaten, te u ala sa doo Masaa Gadu fesi, fu a kuutu. 11 Bika en Buku sikiifi taki:

“Solanga mi Masaa Gadu ya de! Mi e sweli taki, ibiiwan musu kon sutu kini a mi fesi.

Da ibiiwan o bali kai mi: ‘Masaa,’ na ala lanti fesi.”

12 Na so ibiiwan o abi fu faantiwowtu a Masaa Gadu fesi, fu fa a be libi, doo saide a be teke a fasi di a libi de seefi.

Biibiwan mu kaba kaagi taa biibiwan

13 Da kaba kaagi a taawan. Denki fu kaba du a sani di wan taawan e denki abi kina. Meke a á sa dyakata komoto a Masaa Gadu pasi. 14 Mi Pawlesi ya libi mokisa anga Masaa Jesesi, da mi á poi lei. Tuutuu! Nyanyan sani á de, fu nyan poli yu libi gi Masaa Gadu! Ma sama di e denki taki, kina de fu nyan dati, da ai si dati enke dati poi poli sama libi. 15 We, da te a taawan abi kina fu dati, ma i teke dati nyan fu a si, da i nái wooko lobi fasi. Bika a moo betee i tapu nyan a sani de, fu a taawan ede. Da a yeepi di Kelestesi dede tyai gi a taawan, á sa poli, fi yu nyan sani ede. 16 Bika yu taanga a ini a biibi kaba. Ma kenisi anga taawan di á taanga enke yu. Yu o tyai nen taki, yu du wan ogii.

17 Bika a Nyun Tii fu Masaa Gadu, a ná kina fu nyan ofu diingi toli. Ma na fa fu libi letiopu fasi. Fa ati mu de switi a Masaa Gadu, anga taawan seefi. Fa a Apaiti Jeje e tyai piisii a ini sama libi. 18 Da na fu waka anga Kelestesi so, na dati sa piisii Masaa Gadu ati. Soseefi, da lesipeki anga gafa o komoto a taawan kon doo yu, fu dati ede. 19 Wi o satu a hii toli ya taki, u mu e feti naamo, fu u ati de switi makandii. Feti fu taawan fusutan sani fu Masaa Gadu, moo anga moo.

20 Ma kaba tyai nyanyan anga diingi toli kon poli a yeepi di Masaa Gadu tyai. Bika tuutuu! Nyanyan á de fu nyan poli wan sama libi gi Masaa Gadu. Ma fu dwengi wan taawan go nyan san ai denki enke dati abi kina, da a o tyai ogii gi en. 21 Da tapu nyan a meti de! Tapu diingi a taanga diingi de! Tapu ibii taa sani di sa dwengi taawan go du enke yu, ma enseefi e denki enke dati abi kina. Bika dati sa tyai ogii gi en. 22 Da du san yu e denki bun gi yu, anga a nyan toli ya, sondee fu tyai dati go muliki taawan. Bika na wan gaan seigi fu sama di e du sani anga biibi taki, dati na a leti fasi. 23 Ma te i pantan fu nyan wan sani, da gaantangi, ná nyan! Seigi fu dati ná o de gi yu! Bika biibi fu du dati á de. Da yu o fii enke i toon poli sama gi Masaa Gadu. Bika du sani sondee biibi taki, na a leti fasi, na dati e tyai ogii.

15

Fa fu libi pasensi fasi anga taawan

1 We, wi di biibi taanga kaba, sabi san fiti anga san fowtu! Ma pasensi anga den wan di biibi á kaba taanga enke wi. Fudaagi a swaki fasi fu den. Ná libi fu tyai wini gi yuseefi namo. 2 Naamo ibiiwan mu libi, fu tyai wini gi taawan, meke den sa fusutan Masaa Gadu pasi moo anga moo. Meke den sa teke fu waka so tu, sondee fu sama dwengi den. 3 Bika Kelestesi seefi á be libi, fu tyai wini gi enseefi namo. Ma a be libi enke fa Masaa Gadu Buku sikiifi taki: “Te den e saanti yu Masaa Gadu de, da ai kai a miseefi buba.” 4 Bika ala san en Buku be sikiifi a fesi, na fu leli sama libi ne en pasi. Da dati sa meke sama poi tei ati fu oli doo ne en pasi. Soseefi fende kaakiti fu taampu moo taanga, fu poi mokisa makandii luku fu fende gaan bun, di Masaa Gadu paamisi wi a ini en Buku.

5 Mi e begi Masaa Gadu di poi gi wi tei ati fu oli doo, soseefi kaakiti fu taampu taanga. Meke u sa poi fiti anga fa taawan e denki sani fu Kelestesi Jesesi. Meke u sa poi waka enke Kelestesi Jesesi seefi. 6 Soseefi u sa poi mokisa tongo, fu bali gafa Masaa Gadu, di de a Gadu fu wi Masaa Jesesi Kelestesi. Soseefi en Tata tu.

Biibiwan ati mu de switi makandii

7 Fu taki ala san taki pasa de wan satu fasi. Da a de so taki, u ati mu de switi makandii a wan. A taawan mu e fii taki, yu e teli en fu biibiwan enke yuseefi. Wooko na a fasi fa Kelestesi tyai yu, kon toon osu sama fu Masaa Gadu, fu gi Masaa Gadu gafa. 8 Mi e piki u taki, Kelestesi na Awan di kon fu wooko gi Dyusama. Masaa Gadu be paamisi wi avo Dyu gaansama taki, a o de wan paansu sama di lo o waka komoto a den. 9 Ma a yeepi fi en pasa go doo taa foluku tu. Na so denseefi sa gafa en tu. Bika a luku denseefi anga tyali ati fasi tu. A be meke en apaiti takiman sikiifi a sani ya a fositen anda taki:

“Yu tyali ati fasi de gi taa foluku seefi.

Da te mi doo den mindii, da mi o singi gi yu gaandi!”

10 Wan taa peesi sikiifi baka taki:

“Meke den taa foluku poolo seefi. Bika piisii sani o kon miti den de.

Masaa Gadu o teke den kon mokisa anga en Dyu foluku.”

11 Wan taa peesi sikiifi baka tu taki:

“Meke den taa foluku bali gafa a gaan Masaa fu wi.

Bali gafa en na ala uku fu goontapu pe u de.”

12 A be piki Jesaja seefi, fu sikiifi taki:

“A sa de wan bakaten pikin na a paansu fu Kownu Dafeti dda, Isai.

Ne en Masaa Gadu o poti tii taa foluku,

meke denseefi sa poi luku fu fende bun, di a paamisi tu.”

13 We, u e luku fu fende bun, di Masaa Gadu paamisi. Da meke a poti u ati switi anga enseefi, anga ala piisii, fu biibi. Da u o moo luku taanga, fu fende san a paamisi wi. Bika en Apaiti Jeje seefi o gi wi a taanga de.

Pawlesi e gafa a wooko fi en

14 Mi lobi biibiwan! Mi e yee naamo taki, sani e go bun a u mindii anda. Mi sabi tu, fa u e yeepi taawan de. U e fusutan sani fu Masaa Gadu de tu, fu poi leli, anga ala soi taawan a leti pasi. 15 Ma mi teke fu sikiifi den seefi sani de taanga taanga ya ete, fu sokoo u denki a den baka. Bika na Masaa Gadu seefi teke gaan bun ati fasi namo luku mi, meke a gi mi a wooko ya. 16 Da mi na wookoman fu Kelestesi Jesesi, fu gi taa foluku en Bun Nyunsu. Mi de enke wan apaiti begiman fu tyai sama di biibi go ne en fesi. Da en Apaiti Jeje kiin den libi, meke a sa teke paiman di den tyai gi en, anga piisii.

17 Da fa mi mokisa libi anga Kelestesi Jesesi, meke mi poi wooko gi Masaa Gadu. Na so namo mi sa gafa miseefi. 18 Bika na Kelestesi e du Masaa Gadu wooko. Da mi á poi gafa taa fasi, boiti fa mi si ai wooko anga mi, fu tyai taa foluku kon teke Masaa Gadu taki. Bika den yee, soseefi si en taanga, di ai wooko a ini mi. 19 A meke mi e du foondoo sani, enke maiki fu soi taki, en Apaiti Jeje gi mi taanga. Na so mi wooko komoto a Jelusalem Foto, lontu doo faawe pisiwataa enke Ililiya seefi. Da mi kaba bali Kelestesi Bun Nyunsu a den somen peesi anda.

20 Ma mi e angii fu doo enke fosiwan, a peesi di á yee a Bun Nyunsu ete. Sowan fasi, da a fondamenti fu mi wooko á sa sete a pe taawan be wooko pasa kaba. Bika, da a be sa gei mi teke taawan sani, fu wooko. 21 A wooko fu mi mu waka enke fa wan apaiti takiman be sikiifi a fositen anda taki:

“Pe den á yee sani fi en ete, sa yee fi en, fu fusutan fa a tan.

Bika noiti den be yee dati ape, ma den o kon fusutan now.”

22 Na dati meke mi waka lontu somen peesi anga a wooko ya. Da na dati e tapu mi, fu kon luku u de. Ma a ná enke mi nái denki naamo, fu kon luku, u fu Loma Foto de!

Pawlesi e denki fu kon luku
den biibisama

23 Da now di nyun pisiwataa á de gi mi moo pe sama á yee a Bun Nyunsu, ne mi e denki fu kon luku u de. Bika yali fu yali kaba, mi e angii, fu doo u de. 24 Mi o de a pasi fu gwe a Sipanyoo*f2* Kondee anga ala a pisiwataa anda. Da mi o tapu pikinso a u de, fu u sa yeepi mi go doo anga a waka ya. Mi be sa wani tan langa a u de, fu abi wan switi ten makandii. Ma mi ná o poi.

25 Nownow mi e gwe a Jelusalem Foto, fu du wan wooko gi sama fu Masaa Gadu anda. 26 Biibiwan fu Masadoniya anga Akasi pisiwataa piki moni poti, fu sende yeepi pooti biibiwan a Jelusalem Foto. Da dati dyunta anda nownow, fu mi go teke tyai go gi den. 27 We, den wooko switi anga Dyu biibiwan sowan fasi. Den musu! Bika a biibi di tyai seigi go doo den, dati komoto a Dyusama go a den. Da denseefi abi fu teke san den abi, fu seigi den Dyusama baka, fu denseefi sa abi sani di den fanowdu tu. 28 Te mi tyai a moni go a Jelusalem Foto, fosi mi o de a waka, fu gwe a Sipanyoo Kondee. Da na a waka de, mi o fufuu pasi kon luku u de. 29 Tuutuu mi sabi taki, mi o doo u de. Mi o kon soi u, fa a seigi di Kelestesi tyai gi wi bigi, fu meke u piisii de!

30 Biibiwan! Mi e sende u, fu taampu yeepi mi feti anga begi. Bika wi mokisa libi anga wi Masaa Jesesi Kelestesi, fu poi wooko makandii. A Apaiti Jeje mokisa u, fu lobi makandii enke osu sama fi en. 31 Da begi, fu Masaa Gadu e puu mi na ana fu taanga yesi sama a Judeja pisiwataa. Meke a moni di mi o tyai go a Jelusalem Foto seefi piisii biibiwan anda. Meke den sa teke dati. 32 Da mi sa doo u de anga piisii. Fu Masaa Gadu wani, da mi denki mi o doo u de, anga ala koo ati, fu u sa gi useefi taanga sikin, wan switi fasi.

33 Noti moo, enke meke Masaa Gadu de anga u ala anda. Ne en de, fu tyai sama ati kon switi makandii. Amen, na so a de!

16

Fa fu puu Feibe a boto anda

1 Mi e begi u taki, Feibe o kon a u de wan dei. Da u solugu en bun gi mi. Bika ai biibi wi Masaa enke u de seefi. A de wan bun wookoman fu Masaa a mindii fu taa biibiwan a Kenkeleyen Foto. 2 Puu en a boto wan fasi, di fiti wan biibiwan enke u seefi, di abi Masaa Jesesi. Solugu en fiti fa biibiwan mu luku taawan. Taampu anga en na ala san a teke fu du. Bika enseefi lobi yeepi taawan, enke fa a be solugu mi somen leisi.

Pawlesi sende odi gi wan
duupu biibiwan

3 Tyai odi go doo Pelesela anga en man Akwila de. Den be mokisa makandii anga mi, na a wooko fu Kelestesi Jesesi. 4 Den be puu mi a dede mofu seefi, soseefi poti den eigi libi a tiki ede, fu a wooko de ete. Da mi á poi gi den daa sai. Somen biibiwan anda mu fende a daa ya tu. Taa foluku biibiwan seefi mu gi den daa, fu san den du gi mi.

5 Meke odi go doo biibiwan di e miti begi makandii a den Akwila osu. Odi mu go doo mi gaan mati Epeneitesi, di fosi teke biibi na a pisiwataa fu Asiya anda, fu komoto a takuudu anga ogii. Bika ne en baka futu taawan teke. 6 Gi odi doo Maliya de gi mi. A de wan bun wookoman fu Masaa Jesesi, di tyotyo tyai somen yeepi gi u de seefi. 7 Odi mu go doo mi eigi Dyusama Adonikesi anga en uman, Yuniya, di be sooto makandii anga mi. Ala sama sabi taki, Kelestesi Jesesi teke den enke apaiti bosikopuman. Den be de biibisama fosi mi ya seefi. 8 Gi odi go doo mi gaan mati Ampiliyatesi. A de biibiwan makandii anga wi, fu abi Kelestesi enke Masaa tu. 9 Odi mu go doo Elibanesi tu, di seefi be mokisa anga mi, fu wooko gi Kelestesi. Bali mi gaan mati Stakesi seefi odi gi mi de.

10 Gaan odi mu go doo Apelesi di be teke gaan pina, ma a be oli biibi pasa dati, fu teke kai fitoow bakaman fu Kelestesi. Tyai odi go doo ala biibiwan di de wookoman a ini Alistobolesi osu. 11 Bali mi eigi Dyusama Helodiyoni wan gaanbigi odi, gi mi tu. Mi e sende odi go doo ala biibiwan, di e tan a ini Nalisesi osu tu. 12 Bali Tilipeina anga Tilifosa odi gi mi. Den tu uman ya tyotyo na a wooko fu wi Masaa. Odi mu doo Pelsisi tu, enke wan uman di tyotyo na a wooko ya tu, fu tyai somen yeepi. 13 Gi Lufosi odi! Masaa Gadu teke en wan apaiti fasi poti a u de mindii. Odi mu doo en mma seefi di e wooko anga mi enke eigi manpikin, di a meke.

14 Bali odi na Asinkeletesi, soseefi Feleikon. Helilmesi, soseefi Patolobesi anga Helimasi. Gi odi doo ala biibiwan, di e miti fu begi makandii anga den disi. 15 Odi mu doo Filologesi anga en uman Julija. Nelosi anga en sisa tu. Olimpasi anga ala biibiwan di e miti fu begi makandii anga den disi tu. 16 Bali ala biibiwan anda wan switi odi a ini a nen fu Masaa gi wi. Odi komoto dise seefi e kon anda, fu den kulu biibiwan dise.

17 Biibiwan! Mi e begi u, fu luku bun anga falisi leliman. Den e waka e leli sani di kengi anga di fu apaiti bosikopuman fu Kelestesi. Da den e tyai paati, fu meke paitei biibiwan di nái go anga denseefi, meke somen sama e lasi Masaa Gadu pasi. Da ná mosoo anga den! 18 Bika den nái wooko gi wi Masaa Jesesi Kelestesi. Ma na fu tyai wini gi denseefi. Den tongo gaata, fu taki kisi sama poti a den ondoo. Da den e poti falisi pakisei namo, gi sama di nái denki fu luku bun anga den. 19 Bika u dati nen bali taki, u e waka a Kelestesi pasi. Dati e piisii mi ati. Ma mi e wasikoi u ete, fu wooko koni anga u fusutan, fu sabi san bun fu du. Meke a fusutan sa de sondee fu mokisa wan doopu ogii de. 20 Da gawgaw, Masaa Gadu o booko didibii makiti gi u, fu sama á sa poi tyai paati de moo. Bika a wani u ala ati de switi makandii. Wi Masaa Jesesi mu tan taampu gi u de, fu teke gaan bun ati fasi namo luku u de.

21 Bigi odi komoto a Timotiyesi ya doo u anda. A mokisa e wooko anga mi, gi Kelestesi Jesesi. Lusiyasi anga Yason anga Sosipateli e sende odi tu. Den dii biibiwan ya, na mi eigi foluku sama enke Dyu tu.

22 We, na Pawlesi e taki na a biifi ya. Ma na mi enke Telitiyosi e sikiifi gi en ya. Mi seefi e sende odi gi u anda tu. Bika mi anga u e biibi a seefi Masaa makandii.

23 Odi komoto a Gaayosi, di oli wi ne en osu, e solugu, di u doo ya. A kulu biibiwan, di e miti begi makandii ne en osu e sende odi tu. Elastesi seefi, enke a lantiman di e oli moni fu a foto ya, fu pai sama. Odi komoto tu, a wi biibi baala Kwalitesi. 24 Mi e begi ya baka, meke wi Masaa Jesesi Kelestesi tan teke gaan bun ati fasi namo luku u de. Amen, na so a de!

25 Mi e gafa Masaa Gadu, di poi gi u taanga. Na so en Bun Nyunsu di mi e gi, e soi wi. Da na Jesesi Kelestesi tyai a yeepi ya, enke fa a be de Masaa Gadu pakisei, di noiti wanten a be puu kon a kiin. Da a be de wan kibii toli. 26 Ma na now, a puu dati kon a kiin, gi en wookoman enke mi ya. Meke taawan sa fusutan san a be piki apaiti takiman, fu sikiifi a fositen anda taki, a musu kon pasa. Da ne en enke Awan di e libi tego sende wi now, fu tyai dati go doo taa foluku, fu teke biibi tu. 27 Disi na awan kodo Gadu di de, da ai wooko anga gaan koni naamo. Na sowan fasi, u si taki, a sende Jesesi Kelestesi kon yeepi wi. Da meke u bali gafa en, nownow tego! Amen, na so a de!

1 Kolenti

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

14

15

16

1 Kolenti

A fosi biifi di Pawlesi sende gi den Kolenti biibisama

Wan wowtu a fesi

We, na a gaan balinen apaiti bosikopuman fu Masaa Jesesi di den e kai Pawlesi, ne en sikiifi a biifi ya sende gi wanlo biibisama fu Masaa Jesesi di be e tan na a kondee di den e kai Kolenti. Da na den apaiti bosikopuman fu Masaa Jesesi ya seefi den be e kai, aposteli. Da na Masaa Jesesi seefi be kai en kon poti toon aposteli. Ne enseefi be tyai a bosikopu fu Masaa Jesesi go gi den sama fu Kolenti Foto, te den daai den libi kon e biibi a Masaa Jesesi. Da a sikiifi a biifi ya fu di den sama fu Kolenti Foto fosi be sikiifi en wan biifi akisi en somen sani fu fa den mu libi a biibi libi. We, ne a sikiifi piki den baka fa den mu libi a biibi libi.

Ma soseefi tu, a sikiifi den fu di a yee taki den nái libi a biibi libi enke fa a be leli den. We, a bali den fu den daai kon e libi baka enke fa a fiti Masaa Gadu.

1

Pawlesi e bali odi

1 Masaa Gadu wani, ne a kai mi Pawlesi ya poti enke apaiti bosikopuman fu Kelestesi Jesesi. Mi anga u biibi baala Sositenesi e sikiifi a biifi ya.

2 A de gi a hii kulu sama a Kolenti Foto di Masaa Gadu kai kon poti apaiti fasi enke sama fi en seefi. Soseefi u di mokisa libi anga Kelestesi Jesesi. Ibii taawan seefi di e kai wi Masaa Jesesi Kelestesi nen suku yeepi.

3 Meke u Tata, Masaa Gadu anga Masaa Jesesi Kelestesi teke gaan bun ati fasi namo luku u de. Soseefi, meke u ati de switi.

Pawlesi e gi Masaa Gadu daa

4 We, mi e gi Masaa Gadu daa ibii yuu naamo. Bika a teke gaan bun ati fasi namo luku yu de seefi, fu di i mokisa libi anga Kelestesi Jesesi. 5 Namo, ne a gi yu ala san yu fanowdu, te doo yu mofu seefi kon poi taki a sowtu fasi di a wani. Soseefi yu fusutan poi sabi sani fi en tu. 6 Na so yu kon moo si taki, a bosikopu fu Kelestesi, di wi ya be gi u de na tuutuu sani. 7 Da dati sa meke i poi taampu, fu luku wi Masaa Jesesi Kelestesi fu kon baka, sondee fu mankei den apaiti taanga di Masaa Gadu e gi, fu wooko, di a teke gaan bun ati fasi namo luku yu de. 8 Soseefi, da enseefi taampu, fu oli yu doo, meke finga á sa poi soi, fu kaagi yu anga leti na a dei di wi Masaa Jesesi Kelestesi o doo baka. 9 Fu tuu, Masaa Gadu de fitoow fasi, da ai du san a paamisi. Ne enseefi kai yu kon, fu libi makandii anga en Manpikin, Jesesi Kelestesi di de wi Masaa.

Pawlesi e bali biibisama anga
paati fasi

10 Biibiwan! Na ini a nen fu wi Masaa Jesesi Kelestesi, mi e bali u taki, denki sani fu Kelestesi go na a wan se. De sondee sitee fasi. Kaba anga paati fasi. Libi fiti makandii a wan. 11 Bika mi yee dise taki, kwali de a u mindii de. Na so sama na a osu fu Kolowei kon piki mi ya. 12 Den taigi mi fa sowan e taki anda taki, ai teke a baka futu fu Pawlesi. Taawan taki, ai teke fu Apolos. Taawan taki, ai teke fu Kefasi. Taawan taki, na den teke fu Kelestesi.

13 Ma fa u sa paati useefi so? Bika a ná Kelestesi paati u poti so. Enke fa mi Pawlesi de ya, mofina fu mi! Mi á be teke dede a koloisi fu pai gi wan enkii sama, da mi nen á meke fu kai dopu sama. 14 Mi e gi Masaa Gadu daa taki, mi á be dopu wan enkii sama de. Boiti Kelesiposi anga Gaayosi. 15 Da sama á poi taki, mi kai mi nen dopu en de. 16 Tan, osi? Mi be dopu Stefanasi anga sama fi en osu de tu. Ma mi á denki taki, mi be dopu taa sama de moo. 17 Bika Kelestesi á sende mi fu teke dopu wooko poti a fesi. Ma mi mu taki en Bun Nyunsu wan fasi di nái waka anga gaan kufaliki wowtu fu goontapu koniman. Bika dati o poli a taanga fu san Kelestesi du na a koloisi fu yeepi sama.

A koni fu Masaa Jesesi wooko

18 Ma a hii toli fu a koloisi na wan soso sani gi sama di de fu kaba a soso tego. Ma na sama di fende a yeepi fu Masaa Gadu e si a taanga fi en bosikopu. 19 Na so meke Masaa Gadu Buku be sikiifi a fesi taki:

“Mi o soso gaan kufaliki wowtu fu goontapu koniman.

A hii fusutan fu sama seefi di abi fusutan libisama fasi.”

20 Dati taki, fu Masaa Gadu se, da a denki fu goontapu koniman wai poti a wanse enke wisiwasi sani. Soseefi di fu leliman fu Dyuweiti anga goontapu takiman tu. 21 Bika na Masaa Gadu abi ala koni. Ma a á meke wan enkii sama a goontapu anga koni fu poi sabi enseefi. Namo a poti fu yeepi sama di teke biibi na a bosikopu di wi e paati, da sama e si dati enke na soso sani. 22 Bika Dyusama nái teke biibi makiliki. Den e wani si wonduu enke maiki fosi. Taa foluku wani yee gaan kufaliki wowtu fu goontapu koniman fosi. 23 Ma wi dati e taki namo fu a Kelestesi di dede a koloisi. Da ai ati Dyusama enke na sani fu wai puu a pasi. Taa foluku dati e kai dati wisiwasi toli sondee yeepi. 24 Ma sama di Masaa Gadu kai kon toon fi enseefi e si a taanga fu a bosikopu ya. Soseefi a koni fasi fa Masaa Gadu wooko de. Winsi na Dyu ofu taa foluku biibiwan. 25 We, libisama e soso a koloisi toli! Ma na dati e soi a gaan dipi koni fu Masaa Gadu di pasa ala gaan koni fu goontapu. Den e kai en sani sondee taanga. Ma na dati e soi Masaa Gadu taanga di bigi moo ala taanga fu goontapu.

26 Bika biibiwan! Luku u di Masaa Gadu kai kon toon sama fi enseefi de. Somen fu u á be de fu teke kai koniman. Somen fu u á be de fu teli enke bigiman anga makiti. Somen fu u á komoto a gudu balinen famii. 27 Bika na san goontapu e soso, na dati Masaa Gadu teke fu wisiwasi goontapu koniman. Soseefi a teke u di goontapu e kai sama sondee makiti, fu wisiwasi goontapu makiti bigiman. 28 Soseefi a teke u puu a mofina famii. Soseefi sama di goontapu e kai noti. Soseefi sama di goontapu e si lagi. Bika na so Masaa Gadu wani wooko fu wisiwasi ala san goontapu e teke fu bigi. 29 Da sama ná o de fu gafa enseefi a Masaa Gadu fesi taki, a de wan sani. Kweti!

30 Bika ne en du a hii wooko di mokisa wi libi anga Kelestesi Jesesi, di tyai u kon si Masaa Gadu koni. Bika a meke u kon de bun gi en. Soseefi u kon de apaiti fasi fu goo kon tan fa a wani. Soseefi u sa go doo a libi pe u sa kaba koti paati anga takuudu anga ogii. 31 Na so meke Masaa Gadu Buku be sikiifi a fesi taki: “Meke sama kaba gafa denseefi. Gafa Masaa Gadu wawan namo!”

2

Pawlesi e soi fitoow a Masaa Gadu
wawan fu wooko

1 Biibiwan! Luku mi ya seefi. Di mi be kon gi u Masaa Gadu bosikopu di a puu soi wi, mi á be kon enke gaan kufaliki takiman ofu gaan koniman de. 2 Bika mi be fende en fanowdu, fu taki namo fu Masaa Jesesi anga a hii wooko di a du na a koloisi. Da mi be poti ala taa sani a wanse. 3 Pakisei fa mi be taampu a u fesi fu taki. Mi be de anga ala swaki libisama fasi. Mi sikin be e dansi anga ala feele. 4 Mi be e taki sondee daai a taki enke gaan kufaliki taki fu goontapu koniman. Bika mi be fitoow a taanga fu a Apaiti Jeje namo, fu wooko anga u, meke u teke biibi. 5 Da u á be sa teke biibi komoto a gaan kufaliki taki fu libisama. Ma na a taanga fu Masaa Gadu be sa wooko anga u, fu teke biibi.

Pawlesi soi a wooko fu a Jeje fu
Masaa Gadu

6 We, a ná enke Masaa Gadu bosikopu ná abi kufaliki koni. Ma na sama di lepi fiti fu wi soi den pisi de. Da a taki nái de enke gaan kufaliki taki fu goontapu koniman ofu goontapu bigiman di Masaa Gadu o puu poti a wanse. 7 A bosikopu di wi e tyai e soi Masaa Gadu gaan koni fasi fu wooko. Noiti a fesi a be soi sama disi wanten. A be de kibii toli hii fositen te doo na a ten ya fosi di a poti fu tyai en kon a kiin gi sama fi en. 8 Bigiman fu goontapu noiti sabi a gaan koni fasi di Masaa Gadu e wooko ya. Bika efu den be sabi, da den á be o koloisi a Masaa di a poti dyendee fasi anga enseefi. 9 Masaa Gadu Buku be sikiifi a fositen fu ala dati taki:

“Sani di noiti ain si.

Noiti yesi yee.

Noiti pakisei denki.

Na den foondoo sani de Masaa Gadu fiti seeka poti gi sama di lobi en.”

10 Namo a Apaiti Jeje fu Masaa Gadu piki u ala den sani ya, fu tyai den kon a kiin gi wi. Bika a poi si ala dipi denki fu Masaa Gadu seefi.

11 We, da sama sa poi si a denki fu wan taawan? Na a jeje fi yuseefi namo sa poi si yuseefi denki. Na so sama á poi si Masaa Gadu denki tu, boiti enseefi Jeje. 12 Da wi á kon sabi Masaa Gadu sani wan fasi fa goontapu e denki sani, jeje fasi. Ma na Masaa Gadu gi wi en Jeje, di piki u fu sabi san anga san Masaa Gadu du, di a teke bun ati fasi namo luku wi. 13 Na so meke wi nái wooko anga gaan kufaliki wowtu fu goontapu koniman, fu taki Masaa Gadu sani. Bika na a Jeje fi en seefi e gi u wowtu fu taki. Soseefi ai piki wi ala san a wani u taki. 14 Da sama sondee Masaa Gadu Jeje nái poi teke taki di komoto na Jeje ya. Den e si dati enke wisiwasi taki. Bika na a Jeje namo e yeepi sama fu fusutan den. 15 Ma sama anga a Jeje fu Masaa Gadu poi keli sani fu Masaa Gadu luku, fu fusutan. Da sama sondee Masaa Gadu Jeje nái poi keli a sama de seefi luku efu a taampu leti ofu fowtu. 16 Bika Masaa Gadu Buku be sikiifi a fesi taki:

“Sama á sabi Masaa Gadu denki,

fu poi soi en san fu du.”

Ma wi di de anga Masaa Gadu Jeje sabi a denki fu Kelestesi.

3

Biibiwan tan libisama fasi ete

1 Biibiwan! Ma toku di mi be de a u anda, da mi á be poi taki anga u ete enke sama anga Masaa Gadu Jeje. Mi be mu taki anga u enke sama di abi libisama fasi ete. Bika u be de nyunyun biibisama di á kaba sabi san fiti anga fowtu. 2 Da na safu sani mi be mu leli u enke pikinengee di á poi nyan taanga sani, ma na meliki. U be de nyunyun biibiwan di á poi teke taanga sani fu Masaa Gadu. Ma san ogii nownow, na di toku ete u á poi teke den taanga leli de! 3 Bika u tan libisama fasi ete. Sani enke dyalusu anga kwali de a u mindii de ete. Da u tan libisama fasi de ete. Soseefi u tan enke ibii taa sama a goontapu ya di nái biibi.

A paati fasi fu biibiwan

4 Bika u de ape e paati useefi. Taawan taki, a teke a baka futu fu Pawlesi. Taawan taki, ai teke fu Apolos. We, da luku de fa u tan enke sama a goontapu ya di nái biibi.

5 Ma mofina fu mi Pawlesi ya! Mofina fu Apolos tu. Bika wi na wookoman fu Masaa Gadu namo u de fu gi u de en bosikopu, fu biibi. Ma ibiiwan fu wi, da a gi en pisi wooko, fu du. 6 Leti enke fa wan goon abi wookoman di bigin paandi, na so mi bigin a wooko. Ma soseefi wookoman mu de fu nati san paandi, na so Apolos tan leli u go doo. Ma na Masaa Gadu poti kaakiti gi a hii wooko, meke a goo. 7 Da a kon, a bigi fu a wooko á didon na a wookoman di paandi ofu a wookoman di e nati san paandi. Kweti! Ma na Awan di e meke a goo. Dati na Masaa Gadu seefi. 8 A wooko fu paandiman anga man di e nati san paandi na awan bigi, fu tyai a seefi bun. Ma, na Masaa Gadu o pai ibiiwan na a fasi fa a du fi en se wooko. 9 Bika wi na wookoman di a poti namo, fu yeepi en wooko. A goon fu wooko dati na u ala enke sama di de fi en.

Masaa Gadu osu

Soseefi, da wi ala makandii de enke wan osu di a bow fu tan. 10 Namo, ne a teke gaan bun ati fasi namo luku mi, meke a poti mi enke gaan sabiman di poi sete a fondamenti pe tapu wi enke a osu fi en mu bow. Namo taa wookoman kon bow fu den se a dati tapu. Ma meke ibiiwan luku bun namo fa ai bow. 11 Bika Masaa Gadu poti awan kodo fondamenti kaba di tapu hii osu ya mu bow. Dati na Jesesi Kelestesi. 12 Da ibii wookoman mu bow leti anga bun wooko sani enke gowtu, solufu anga dii siton na a fondamenti ya tapu. Bika sama di bow anga soso wooko sani enke uwii, dee gaasi anga udu, da a nái bow leti. 13 Bika a gaan kuutu dei, da na ape yu o si taki, ala sani o kon a kiin fa ibiiwan be bow. Bika na faya o tesi ibiiwan pisi wooko luku. 14 Da te a wooko sani di wan sama be teke bow sa tan taampu sondee boon, da a sa fende paiman fu a wooko de. 15 Ma sama di be bow anga soso wooko sani, da a faya o boon ala dati. Da enseefi fika enke a pasa a wan nanai olo. Ma a sa taampu soso ana sondee paiman taki, a á be bow leti.

Masaa Gadu osu bow anga biibisama

16 Bika u mu fusutan taki, u anda na Masaa Gadu osu. A meke dati fi en Apaiti Jeje teke peesi tan. 17 We, ibiiwan di wooko takuu fu poli Masaa Gadu osu, da Masaa Gadu o kaba a sama de seefi a soso baka. Bika u na wan apaiti tanpeesi gi en, fu a tan.

A gaan koni fasi fu Masaa Gadu

18 Kaba koli iseefi anga a toli ya! Komoto a goontapu koni, efu na dati yu abi. Da i sa kon tyai nen fu lawman seefi. Ma i sabi taki, i teke tuutuu koni fu Masaa Gadu. 19 Bika goontapu koni na soso sani gi Masaa Gadu. A sikiifi a ini en Buku taki: “A tyai a koni fu goontapu go fasi, meke denseefi si a hii falisi koni fasi fu den de.” 20 Wan taa peesi sikiifi baka taki: “Masaa Gadu sabi taki, a denki fu goontapu koniman na soso sani di nái tyai wini.”

21 Da meke sama á gafa sama enke edeman di baka futu ai teke, fu waka de. Bika fa a de seefi, da na u enke biibiwan de Masaa Gadu gi ala san u fanowdu sowan fasi. 22 A poti edeman enke mi anga Apolos anga Kefasi enke wookoman gi u. Soseefi ala bun di a meke ya go doo a libi tego seefi. A yeepi di e kon baka dede seefi tu. Sani fu nownow anga san de fu kon seefi. Ala meke fu piisii u. 23 Bika u na sama fu Kelestesi di komoto a Masaa Gadu.

4

Fa fu keli den edeman

1 We, da sama mu si wi namo enke wookoman fu Kelestesi. A gi wi a wooko fu soi en bosikopu di noiti a fesi a be meke sama sabi. Da a be de wan kibii toli hii fositen te doo a ten ya. 2 Da wookoman enke u ya poti fu luku a wooko de gi wi basi. U mu solugu namo fu du dati fitoow fasi. 3 Ma mi ná bisi fa u wani keli mi anga mi wooko. Ala taa sama seefi tu. Bika miseefi á poi keli miseefi anga dati. 4 Bika miseefi sa si enke mi de sondee fowtu! Ma dati á wani taki, mi de sondee fowtu tuu. Na Masaa wawan e si ala sani, fu kuutu fa mi e wooko.

5 Da ná poti useefi anda enke u poi keli taawan wooko fosi a yuu fu Masaa seefi kon du dati. Bika a o tyai ala san di kibii seefi kon a kiin, doo fa wan ati be e wooko seefi. Da a sa gafa ibiiwan na a fasi di fiti.

6 A hii toli di pasa, da mi Pawlesi kai miseefi anga Apolos nen, fu soi fa u á mu pasa a maiki di sikiifi a Masaa Gadu Buku fu keli sama. A taki: “Ná keli taawan poti a hei ofu poti lagi, wan fasi di á fiti Masaa Gadu.” Da u á sa poi gafa useefi fu dati tu. 7 Bika sama meke u sa poi keli taawan luku? Na Masaa Gadu gi u ala san u abi de. Da u á sa poi gafa useefi de?

8 Bika u e du enke u abi ala sani kaba, da sani á de moo fu poi leli u. U sidon e tii ala sani kaba anga Masaa Gadu. Ma, da na sondee wi ya. Da kaba koli useefi! Efu a ten fu fende a bigi de be doo kaba, da wi dise á be o lasi en. Na wi anga u be o sidon a hei so. 9 Bika luku wi enke apaiti bosikopuman dise, da a gei Masaa Gadu lagi wi poti na ala taa sama ondoo. Den e si wi enke sani fu kisi tyai go kii. Ala ain de a wi tapu ala se, fu hii goontapu go doo Engel*f1* seefi.

10 Da makandii wi e dini Kelestesi, ma goontapu e kai wi dise lawman, da den e kai u anda koniman. Den e kai wi ya swaki fasi sama, da den e kai u anda taanga makiti sama. Den e kai wi ya sakasaka, da den hei u anda gi gaandi. 11 Nownow na tyotyo sondee nyan diingi wi dise de. Koosi seefi fu wei a sikin e mankei wi. Wi e teke fonfon anga ala waka sanga sondee tanpeesi. 12 Wi mu langa ana wooko taanga, fu fende san u fanowdu. Da anga ala dati sama e bali kosi wi son leisi ete. Ma wi nái bali kosi baka. Wi e bali begi suku seigi gi den. Te den e lon du ogii anga wi, da u e fudaagi. 13 Te den e taki takuu fu wi, da wi e bali piki lesipeki fasi anga Masaa Gadu bosikopu, fu yeepi den. Fu taki leti, goontapu e teke wi fu sibifutu koosi anga ala santi, fu sibi towe a dyiko.

Pawlesi wani si biibisama
kon taanga

14 We, ala san mi sikiifi pasa de, a ná fu gi u sen. Ma na fu leli u bun sani enke lobi biibi pikin fu mi. 15 Bika dunsu sama sa wani kon leli u sani fu Kelestesi de. Ma on di fu den u sa kai biibi dda di u abi enke mi? Bika na mi fosi kon gi u a Bun Nyunsu, meke u teke biibi de. 16 Da fu dati ede, mi e taki, u luku mi! Da teke a fasi di mi abi, fu waka a Kelestesi baka.

17 Na so meke mi sende Timotiyesi di de mi lobi biibi manpikin kon luku u de gi mi. Ai dini Masaa wan fitoow fasi. Da a sa soi u baka fa mi e libi enke sama fu Kelestesi Jesesi. Soseefi fa mi e leli ala biibi kulu sama na ala se.

18 Ma son sama denki de taki, mi á wani kon luku u de moo. Ne son fu den bigin denki bigi fu denseefi anda. 19 Ma efu Masaa Gadu wani, da luku ya! Mi e kon de kaba! Mi sa si fa den e meke bigi de, efu na soso mofu den abi sondee Masaa Gadu taanga fu wooko. 20 Bika a Nyun Tii fu Masaa Gadu nái waka anga soso taki wawan namo. En taanga mu e wooko fu si de tu. 21 We, mi e kon de kaba. Ma fa u wani mi kon de seefi? Anga wipi na ana ofu safu switi fasi, fu u sa si mi dipi lobi gi u?

5

Fa fu du anga motyo sama

1 Bika mi yee wan toli dise. A ogii! Wan biibiwan a u mindii de mu motyo te, ne ai du san foluku di nái biibi seefi nái peefuu du. Bika ai waka anga en dda uman! 2 We, da fa u taawan sa sidon de e gafa useefi! Bika a sani de bigi fu tyai baaka gi seefi. Soseefi, a bigi fu puu a sama de a u mindii poti a doo.

3 Bika fu mi se dise, da mi á de a u mindii anda nownow libisama fasi! Ma jeje fasi, da mi taampu makandii anga u de, te fiti dise kaba san fu du anga a sama de. 4 Da u ala enke biibiwan mu kai wan gaan kuutu, fu taki a taki. Da u sa si enke mi seefi de anga u de, fu tii a kuutu. Soseefi, u sa taampu makandii de a ini a nen fu wi Masaa Jesesi. Da a sa fika fu wooko a ini a taanga fu Masaa Jesesi, 5 fu poti a takuuduman de a didibii ana. Meke a kaba a soso libisama fasi. Da Masaa Gadu sa poi yeepi en wan jeje fasi ete, na a gaan kuutu dei.

6 Ma u taawan mu kaba sidon gafa useefi de anga ala fa wan gaan motyo sama de a u mindii de so. Bika wan nongo koti taki, wan pikintoin sowda e kengi a hii bolon. 7 Da u sa nyan fesa taki, Kelestesi dede pai gi wi enke a pikin sikapu di kii fu dati. Ma, towe ala takuudu anga ogii puu fosi, fu kon de kiin. Da u sa de enke fa Dyusama mu nyan a Pasika Fesa sondee fu baka beele nyan sondee soda. 8 Da meke u nyan fesa enke fa Dyusama e piisii fu a meti di kii fu pai na a Pasika Fesa. A fesa ya á mu waka anga a haw fasi fu libi. Na so takuudu anga ogii á mu lolo de enke fa haw soda á bun fu baka a soifili beele fu a fesa de, da a mu towe. Da u sa piisii wan kiin anga tuutuu fasi.

Sama di kai en seefi biibisama,
ma ai du ogii

9 Mi be sikiifi wan biifi gi u kaba taki, kaba mosoo anga sama di abi motyo fasi. 10 Ma dati á wani taki, na sama di á teke biibi. Bika hii goontapu, da yu musu waka miti den sowtu motyo sama de. Giiliman ofu bidiigiman seefi tu. Soseefi sama di e dini afokodeei sani. Fi yu á wani miti den dati, da i mu komoto a goontapu. 11 Bika sama mi e taki dati na sama di e kai enseefi biibisama, ma ai motyo. A giiliman. Ai taki takuu fu taawan. A de diingiman ofu bidiigiman. Ai dini afokodeei sani. Nyan seefi yu á mu sidon nyan anga den sowtu sama de.

12 Ma efu sowan sama á de biibisama, da mi ná abi den fu kuutu. Mi wooko á de fu kuutu sama a doose fu biibisama. Ma na fu kuutu a kulu fu biibiwan. 13 Na Masaa Gadu seefi o kuutu sama a doose fu biibisama. Ma wi mu wooko enke fa a sikiifi a Masaa Gadu Buku taki: “Puu a takuuduman a u mindii de.”

6

Fa biibisama mu paati toobi a
den mindii

1 Gaantangi! Biibisama di abi toobi mu kaba tyai dati go kuutu a lanti fu kondee, fu suku leti anda. Bika den dati na sama di á teke biibi. Ma meke sama fu Masaa Gadu seeka en gi u. 2 Bika fa u sabi, da na biibisama o yeepi Masaa Gadu kuutu goontapu na a gaan kuutu dei. Da u musu poi koti pikin kuutu a u mindii de kaba. 3 Sabi taki, wi o yeepi Masaa Gadu fu kuutu Engel*f2* seefi. Da u musu fu poi koti pikin toobi di e pasa ibii dei de. 4 Biibisama di u e si lagi fasi enke noti de seefi sa musu abi abi a koni, fu koti toobi di e pasa ibii dei de! Poti den sidon du dati, da i sa si. 5 Mi taki dati, fu gi u sen. Bika fa a gei wan kodo fusutan biibisama á de a u mindii de seefi, fu kuutu toobi di u abi enke biibiwan de? 6 Bika biibiwan e seepi taawan tyai go kuutu a lanti fu kondee fesi de. Moo ogii seefi, sama di mu koti a kuutu á de biibisama seefi.

7 Ma, da a be ogii kaba taki, biibisama anga biibisama e abi toobi de. Bika a be sa moo bun fu gwili ogii fu taawan kuwaa na ati. Saide biibiwan á poi fudaagi ogii fu taawan de? 8 Moo ogii seefi, na yu teke fu du ogii anga taawan de. Yu e bidiigi taawan anga sani go doo taa biibiwan enke u seefi!

9 U mu kaba koli useefi! Sabi taki, sama di e du ogii, da a ná o fende a bun di de a ini a Nyun Tii fu Masaa Gadu. Da motyo sama mu luku bun! Sama di e dini afokodeei sani tu. Sama di e suku taawan uman ofu man. Manengee di e makume pikin manpikin. Manengee di e libi anga taa manengee. 10 Fufuuman anga giiliman. Diingiman anga sama di e taki takuu fu taawan. Bidiigiman tu. Ala den sama de ná o fende a bun di de a ini a Nyun Tii fu Masaa Gadu. 11 Fosi u be teke biibi, da u be abi den takuu fasi de tu. Ma u kon wasi kiin nownow. Ne u libi kon de apaiti fasi. U kon de letiopu gi Masaa Gadu, fu di u taampu a ini a nen fu Masaa Jesesi Kelestesi anga a Apaiti Jeje fu wi Masaa Gadu.

Pawlesi soi fu wi sikin enke
Masaa Gadu osu

12 Bika mi ya sa taki: “Mi komoto a katibo fu ala sani. Da mi sa du ala san mi wani.” Ma ala san mi wani du á bun fu tyai wini! Libisama fasi, da takuu losutu de fu du anga sikin. Ma den á mu poi wooko enke basi a mi tapu. 13 Son sama e denki taki: “Nyanyan á be meke fi en anga bee mu wooko makandii, no?” Na so tuu! Ma den dati meke fu wan satu pisiten namo. Bika Masaa Gadu o tyai kaba gi den. Ma sikin á meke fu wooko makandii anga motyo fasi. Bika a sikin meke fu Masaa Gadu teke wooko tego. 14 Bika a ná Masaa Jesesi wawan namo Masaa Gadu poti fu weki puu a dede. A o wooko anga en taanga makiti, fu weki wi ya seefi anga wi hii sikin. 15 Soseefi, da sabi taki, ibiiwan fu wi anga Kelestesi mokisa libi. Da fa u sa teke dati tyai go mokisa anga motyo? Mi ya dati noiti o du dati, ye! 16 Bika u mu sabi fa Masaa Gadu Buku sikiifi, fu sama di miti uman anga man fasi. A taki, den tu sama de mokisa libi toon wan sikin. Na so sama di go miti anga wan motyo, mokisa libi anga en toon wan sikin tu. 17 Ma sama di mokisa libi anga Masaa, da jeje fasi, a toon wan anga Masaa tu.

18 Da wai a pasi gi motyo fasi! Bika ala taa takuudu anga ogii nái du anga yu sikin. Ma motyo fasi dati e kai a yu sikin seefi. 19 Soseefi, i sabi taki, yu sikin na a osu pe Masaa Gadu Apaiti Jeje e tan. Bika Masaa Gadu sende en kon teke peesi de. Da yu á de fi iseefi moo. 20 Bika Kelestesi pai fi yu sikin. Na so Masaa Gadu bai en teke anga wan gaan paiman. Da a toon sani fu teke gi Masaa Gadu gaandi.

7

A libi fu uman anga man

1 We, u be sende biifi akisi mi wantu sani. A fosi sani di mi wani piki u taki, na wan bun sani fu biibi man tan libi sondee uman. 2 Boiti efu wan sama á poi tan sondee fu waka motyo fasi. Da meke a man de teke wan uman fi enseefi. Soseefi uman mu teke wan man fi enseefi.

3 Da noiti uman mu fuufeli uman anga man fasi gi en man. Dati ne en wooko fu du. Noiti man seefi mu fuufeli uman anga man fasi gi en uman. Dati ne en wooko fu du tu. 4 A uman á mu denki taki, en sikin na fi en wawan teke wooko fa a wani. Bika en sikin toon fu a man tu. A man seefi á mu denki taki, en sikin na fi en wawan teke wooko fa a wani. Bika en sikin toon fu a uman tu. 5 Da noiti uman anga man mu taki nono gi denseefi. Boiti efu den fiti makandii fu teke wan yuu begi. Ma bakadati, da kon siibi makandii baka. Meke didibii á sa fende pasi tesi u tyai go du ogii, fu di u á poi dwengi useefi oli bun fasi. 6 Ma mi á sende u namo namo fu libi anga uman ofu libi anga man. Ma mi e soi namo fa a hii toli ya mu waka seefi. 7 Bika fu mi se, da ibiiwan be mu poi taampu taanga fu libi enke mi. Ma a didon a Masaa Gadu di e gi ibiiwan apaiti taanga fu wooko. Da wan e poi du disi, da a taawan e poi du dati.

8 Ma sama di de sondee uman ofu man ofu yu man dede kaba, da tan enke mi. Libi sondee teke uman libi ofu teke man libi baka. 9 Ma efu losutu fu uman anga man taanga moo yu sikin, da sete wan libi. Bika dati moo bun moo buulu de ape e faya anga losutu fasi.

Noiti uman anga man fika denseefi

10 We, mi e taigi ala uman anga man di libi kaba wan weiti di Masaa seefi poti. A taki: “Wan uman noiti mu fika en man.” 11 Efu toku wan uman fika en man, da a mu tan sondee taa man. Efu a mu libi baka seefi, da a mu daai go na a seefi man baka. Na sowan man seefi noiti mu fika en uman.

12 Ma biibiwan di libi anga uman ofu man di á de biibisama? Masaa seefi á poti wan weiti fini fini fu dati. Ma mi seefi denki taki, wan biibi man mu tan libi anga sowan uman, efu a uman de wani so. 13 Soseefi wan biibi uman mu tan libi anga en man di á teke biibi, efu a man wani dati. 14 Bika man di á teke biibi libi mokisa anga en biibi uman, fu de apaiti fasi gi Masaa Gadu. Soseefi uman di á teke biibi seefi libi mokisa anga en biibi man, fu de apaiti fasi gi Masaa Gadu. Masaa Gadu e si den so, fu a sa luku pikin fu den wan apaiti fasi moo pikin fu sama di nái biibi. 15 Ma efu a uman ofu man di á teke biibi wani fika yu, da meke a go fi en. Biibiwan ná abi fu tei denseefi fasi anga dati. Bika Masaa Gadu kai wi fu libi anga switi ati. 16 Bika, kande i sa meke a man fi i daai teke a biibi seefi. Kande i sa meke a uman fi i daai teke a biibi seefi tu.

Fa biibiwan mu de

17 Da de san i de di Masaa Gadu kai yu teke toon sama fi enseefi. Na so mi e leli biibiwan na ala se. 18 Sama di be koti maiki a manpeesi toon Dyusama, meke a de fi en so. Sama di á be koti maiki so, meke a de fi en so tu. 19 Bika Masaa Gadu nái teli bigi, efu yu koti maiki ofu yu á koti maiki a manpeesi. San e teli dati na fu wan sama e teke Masaa Gadu taki, fu libi.

20 Da meke ibiiwan de san a de, di Masaa Gadu be kai en teke toon sama fi en. 21 Efu wan sama be de saafu a katibo, meke a de fi en so, sondee booko ede. Mi á taki, okasi kon fu komoto saafu a katibo, da yu á mu gaapu dati. 22 Bika te Masaa kai wan saafu teke toon sama fi en, da a puu dati a saafu fu sama. Sama di á be de saafu tu, ne a kai yu teke toon fi en, da yu de fu wooko ne en ondoo enke saafu. 23 Bika a pai wan gaan paiman di bai yu teke. Da kaba si yuseefi enke i de saafu a katibo fu sama. 24 We, biibiwan! Da de san i de di Masaa Gadu kai yu teke toon sama fi en.

A bun fu libi sondee uman ofu man

25 Da u be sende biifi akisi mi fu yonkuu uman mu tan libi sondee man. We, Masaa seefi á poti weiti fini fini fu dati. Ma mi o soi san miseefi e denki. Da di na Masaa teke tyali ati fasi namo luku mi, da u sa fitoow mi taki. 26 Na wan bun sani fu tan libi sondee uman ofu man. Bika taanga ten sa de fu dati, da yu be sa wai gi dati. 27 Ma dati á wani taki, wan man sete wan libi kaba, da a mu booko dati baka. Kweti! Ma sama di ná abi uman moo á mu go feti sete wan taa libi baka. 28 A ná enke man di libi anga uman baka du wan ogii. Yonkuu uman di teke wan man libi seefi tu. Ma sama di sete wan libi mu sabi taki, a libi de abi tyotyo libisama fasi. Da mi á be sa wani u miti dati.

Tan denki Masaa Gadu ete

29 Biibiwan! Mi wani soi anga ala dati fa a libi fu goontapu ya satu. Da meke wan man di libi anga uman poi de anga Masaa Gadu enke di a be de sondee uman. 30 Meke sama anga buduufu sabi taki, buduufu ya á de fu tan tego. Meke sama anga piisii sabi taki, piisii ya á de fu tan tego. 31 Sama di e bai sani seli baka á mu teke a moni ya teli enke moo gaan sani. Bika dyonson, da a hii goontapu ya o pasa gwe. 32 Da mi wani u libi sondee booko ede. Bika man sondee uman abi wan kodo booko ede namo, fu libi piisii Masaa Gadu. Da ai wooko anga hii pakisei a den sani fu Masaa. 33 Ma te man libi anga uman, da ai booko ede ala fasi anga goontapu sani, fu libi piisii en uman. Da ai abi tu booko ede. 34 Soseefi uman sondee man anga yonkuu uman e abi wan kodo booko ede. Dati na fu gi ten anga hii pakisei a san bigi gi Masaa. Den e libisama fasi anga jeje fasi gi Masaa. Ma te den libi anga man, da den e booko ede anga goontapu sani fu libi piisii den man.

35 Mi booko a hii toli ya pisipisi, ma a ná fu banda u anda. Kweti! Ma na fu yeepi u. Bika mi wani goontapu libi á sa muliki u pakisei di mu de a Masaa Gadu wawan. Na so mi wani u libi enke fa a mu de.

Uman di man dede fika a ganda

36 Dda di abi yonkuu umanpikin! Efu yu e si enke i fowtu fu fika en sondee fu teke man libi, da gi en pasi fu du dati. Na wan bun sani, da a ná ogii. Bika a goo doo peesi kaba. 37 Ma efu yu fende taki, yu yonkuu umanpikin mu tan sondee fu libi anga man, da yu abi pasi fu fika en so. Na wan bun sani tu. A á mu de namo taki, na sama dwengi yu fu wooko so. 38 Soo! Da yonkuu umanpikin teke man libi na wan bun sani. Yonkuu umanpikin tan sondee teke man libi moo bun baka seefi.

39 Bika wan weiti taki, uman di libi anga man noiti mu fika dati go teke taa man. Na te a man dede fosi, da a sa teke taa man libi baka di mu de wan biibi man tu. 40 Ma fu mi se, da a be sa moo bun fu a be sa tan sondee fu libi anga man baka, te a man dede. Dati na wan sani di mi sabi Masaa Gadu Jeje e piki mi.

8

Meti di kii fu begi falisi gadu

1 Da u be sende biifi akisi mi sani fu nyan meti di kii fu begi falisi gadu. We, ibii sani yu o du á mu waka anga gaanbigi sabi di u ala abi namo. Dati na bigi fasi! Ma lobi taawan. Da yu o du sani fi enseefi biibi kon moo taanga. 2 Bika son sama e denki taki, a sabi ala sani. Ma meke a sama sabi taki, noiti sama kaba sabi sani wanten. 3 Ma na te wan sama lobi Masaa Gadu namo, da Masaa Gadu e sabi yu enke sama di ai teli.

Falisi gadu á de wan sani

4 Da u be sende biifi akisi mi sani fu nyan meti di kii fu begi falisi gadu. We, u ala sabi taki, falisi gadu a goontapu ya á de wan sani. Na Masaa Gadu na awan kodo tuutuu Gadu. 5 Bika tyaipi falisi gadu de a goontapu anga tapu anda. Den falisi gadu lai, soseefi somen sowtu masaa de tu. 6 Ma wi kon sabi taki, na wan kodo Gadu namo de. Dati na a Tata fu wi pe ala sani komoto. A libi seefi. Wan kodo Masaa namo de tu. Masaa Jesesi Kelestesi di Masaa Gadu sende meke ala sani. U mokisa libi anga en fende a libi fu Masaa Gadu di a abi.

Kaba tyai taawan futu go naki

7 Ma a ná ala sama sabi ala dati. Da den e teli falisi gadu fu wan gaan sani. Bika den de swaki libisama fasi ete. Da efu den nyan meti di kii fu begi falisi gadu, da konsensi e kaagi den. 8 Ma nyanyan toli á bigi fu tyai wi doo Masaa Gadu fesi. Efu u e nyan, efu u nái nyan, dati nái meke u bigi ofu lagi gi Masaa Gadu. 9 Ma luku bun namo, te yu sabi taki, yu abi pasi fu du wan sani. Bika swaki sama di á sabi enke yu konsensi o kaagi den de. Da yu o meke dati naki en futu!

10 Bika yu sabi sani. Ma kande wan swakiwan di á sabi sani enke yu de ape. Da ai si yu sidon e nyan a peesi pe meti e nyan di kii fu begi falisi gadu. Da yu o meke enseefi teke nyan tu. 11 Ma en konsensi swaki libisama fasi ete. Da yu di sabi sani so tyai wan sani kon paati a swaki sama de anga Masaa Gadu. We, na wan sama di Kelestesi be teke dede pai fu yeepi tu. Ma yu meke a lasi ala dati. 12 Da yu du wan gaan ogii anga a taa biibiwan taki, i poli a konsensi fi en di swaki libisama fasi ete. Da anga Kelestesi seefi i du a gaan ogii de tu. 13 We, mi á wani nyan wan sani, da ai tyai taawan futu go naki. Fu mi se, da mi hii libi langa, mi be o tapu nyan meti de. Bika mi á wani tyai taa biibiwan futu go naki.

9

Fa apaiti bosikopuman wooko

1 Ma, da na dwengi mi de? Kweti! Mi na apaiti bosikopuman fu wi Masaa Jesesi. Mi be si en anga ain. Mi wooko tyai u kon toon biibisama. 2 Da taa sama sa taki, mi á de apaiti bosikopuman fi en. Ma u anda á poi taki dati. Bika fa mi tyai u kon toon biibisama na wan maiki fu soi dati.

3 Na so mi e piki ala den sama di e sitee taki, mi á de apaiti bosikopuman.

San apaiti bosikopuman abi
pasi fu du?

4 We, da wi enke apaiti bosikopuman abi pasi fu meke yu biibiwan de mu solugu wi anga nyanyan anga diingi. 5 Wi dise abi pasi fu libi anga wan biibi uman tyai waka lontu anga wi. Taa apaiti bosikopuman du dati. Den tyuku tyuku baala fu Masaa Jesesi anga Kefasi seefi. 6 Da u si enke mi anga Balnabasi ná abi pasi fu kaba du taa wooko solugu u seefi? 7 Bika suudati a wooko tapu nái du taa wooko solugu enseefi. Sama di paandi wan goon mu libi fu a nyanyan di sii puu de. Sama di e kweki kaw mu diingi a meliki di ai puu. 8 Ala a taki de waka libisama fasi. Ma Masaa Gadu weiti taki fu dati tu. 9 Bika Mosesi weiti sikiifi taki: “Noiti tei wan kaw mofu te ai wooko yu goon. Gi en pasi fu nyan na a wooko tapu.” Ma kaba denki na kaw namo taki Masaa Gadu e taki de so. 10 Bika dati sikiifi gi wi enke wookoman fi en. Sama di wooko a wan goon mu poi luku fu fende wini fu dati. Sama di koti a nyanyan fu a goon tu.

11 Da na wi ya wooko, fu gi u anda a Bun Nyunsu. Da a ná ogii, fu luku fu fende wini a u anda baka. 12 Wi abi pasi fu fende wini a u de moo taa wookoman di e fende wini a u de nownow. Ma kweti! Bika a moo betee u banda useefi teke ala sowtu pina, fu meke wi á tyai wan enkii sani kon poti muliki a Bun Nyunsu fu Kelestesi.

13 Ma u sabi taki, wookoman na a apaiti begi tafaa a ini a Mama Keliki be sa nyan fu a paiman di tyai kon poti begi Masaa Gadu de. Fesiman fu Dyu keliki be sa nyan a meti di sama e tyai go kii begi Masaa Gadu paadon na a apaiti begi tafaa. 14 Na so Masaa fiti poti gi wi di e tyai a Bun Nyunsu. U mu fende solugu a sama di e teke biibi a dati.

Pawlesi soi fa a nái du san a
abi pasi fu du

15 Ma mi nái luku fu u solugu mi. Winsi fa mi abi pasi fu dati seefi. Da fa mi sikiifi ya baka á de fu suku dati tu. A moo betee mi dede! Bika mi á wani poli awan kodo bun nen di mi abi fu gafa. 16 Bika fa mi e gi a Bun Nyunsu ya, ma mi á poi gafa miseefi anga en. Bika na Kelestesi kisi mi poti fu du a wooko ya namo namo. Da heelu fu mi, efu mi á du en!

17 Bika efu mi be e du a wooko ya anga miseefi wani, da mi be o teke paiman fi en. Ma kweti! Na Kelestesi sende mi. Da na mi wooko di mi musu fu du. 18 Ma luku a paiman fu di mi e tyai a Bun Nyunsu ya. Na di mi e du a wooko ya sondee fu suku san mi abi pasi fu teke. Da dati e gi mi piisii.

Fa fu wini ala sowtu sama

19 Ma mi á de a dwengi taki, sama na mi basi fu a wooko ya. Ma toku miseefi poti miseefi fu wooko piisii ala sama. Da mi sa wini onmen mi poi meke kon toon biibisama. 20 Da te mi doo Dyusama, da mi e oli miseefi Dyu, fu wini son fu den. Weiti nái wooko a mi tapu. Ma te mi doo sama anga weiti fasi, da mi e oli miseefi weiti fasi tu, fu wini son fu den de. 21 Te mi doo taa foluku sondee weiti fasi, da mi e oli miseefi sondee weiti fasi tu, fu wini son fu den. Ma dati nái wani taki, mi e kaba anga a tuutuu weiti fa Kelestesi leli wi libi.

22 Soseefi, te mi doo biibiwan di swaki libisama fasi ete, da mi nái du sani enke mi sabi moo den. Na so mi e wooko ala fasi gi ala sowtu sama, fu yeepi onmen mi poi wini gi Kelestesi. 23 Ala a wooko ya na fu a Bun Nyunsu sa go doo ala sama. Da mi anga den makandii sa fende den dyendee seigi di Masaa Gadu paamisi.

Lon fu fende a winiman paiman

24 Ma somen sama e tiingi a lo fu sitee lon. Ma na wan kodo namo o toon winiman fu a gaan paiman. Da meke moiti seefi, fu wini a gaan paiman ya. 25 Sama di o go sitee lon e seeka bun, fu wai son sani di ai losutu poti a wanse fosi. Ma na fu wini gowtu ati wei a ede, di á de fu wei tego. Wiseefi mu wai son sani di wi e losutu poti wan se, fu wini a gowtu ati fu wei tego. 26 Mi ya seefi e meke moiti! Mi nái lon enke mi lasi pasi daai lontu enke mi nái si pe fu lon go wini. Mi nái feti enke kofuman di kofu e kai a soso peesi, fu naki a winta. 27 Kweti! Mi e dwengi losutu fu sikin, fu dati á wooko enke basi a mi tapu. Da a ná o de taki, mi leli somen sama fende Masaa Gadu paamisi, ma miseefi lasi a gaan winiman paiman.

10

Fowtu fu avo gaansama

1 Biibiwan! Pakisei wi avo gaansama. U sabi fa ala den be waka makandii komoto a saafu a Egepte Kondee anga Mosesi! Masaa Gadu poti wan woluku a den fesi a tapu, fu kibii den. A piiti a ze a mindii dee wan pasi fu waka abaa. 2 Ne ala den pasa anga a woluku a ini a ze wataa. Na so den dopu toon sama fu Mosesi. 3 Masaa Gadu solugu ala den anga wan apaiti sowtu nyanyan di ai towe ibii neti komoto a tapu wan foondoo sowtu jeje fasi. 4 A poti wan apaiti sowtu siton fu wataa lon wan foondoo sowtu jeje fasi, fu fende diingi. Dati be de Kelestesi seefi di be e waka anga den na ala pe den e go. 5 Ma toku a moo gaanse fu den á tyai denseefi piisii Masaa Gadu. Na dati meke a hii sabana doti be tiingi ala se anga dedewan fu den di kai fika de.

6 A hii toli de meke fu wasikoi wi nownow, fu luku bun! Bika fu sani á mu waka so anga wi, da wi á mu meke takuu losutu tyai wi du ogii enke den. 7 Meke wi á dini falisi gadu enke somen fu den. Bika Masaa Gadu Buku sikiifi taki: “A foluku poti enseefi fu nyan diingi fesa gi falisi gadu. Den e opo dansi fanya fanya tu.” 8 We, meke wi á teke motyo fasi enke son fu den. Ne Masaa Gadu be mu kii twenti a dii dunsu (23.000) fu den a ini wan dei namo. 9 Meke wi á tesi Masaa enke somen fu den. Ne a be mu puu sineki go nyan den kii. 10 Meke wi á kaagi a Masaa yesi enke somen fu den. Ne a be sende wan Engel*f3* fi en go kii den kaba a soso. 11 Ala den sani de pasa, fu wasikoi wi san u á mu du. Ne Masaa Gadu meke den sikiifi fika gi wi, na a pisi yuu ten pe goontapu de fu kaba ya!

12 Bika son sama sa denki taki, a taampu taanga a ini biibi. Ma luku bun! Tesi e suku fu towe i puu a Masaa Gadu pasi. 13 Ma den tesi ya á taanga moo san taa libisama e tyai. Soseefi Masaa Gadu de fitoow fasi fu meke dati á sa bigi pasa u. Ai meke wan pasi tu, fu waka pasa tesi.

Wai a pasi gi falisi gadu!

14 Mi lobi biibiwan! Na dati meke, wai a pasi gi falisi gadu! 15 Mi sikiifi a sani ya fu taki anga u enke sama anga fusutan. Da teke den keli luku efu na tuu. 16 Luku fa wi e membee a dede fu Kelestesi. Makandii wi e teke wan kan win diingi gi daa, fu membee en buulu di mokisa wi ala. Wi e teke wan beele nyan gi daa, fu membee en sikin di mokisa wi ala. 17 Da fa na wan beele namo wi e booko pisipisi nyan e soi fa wi ala na awan kodo sikin fu Kelestesi. Winsi fa wi ipi seefi, ma ibiiwan na wan pisi fu a sikin. 18 Biibiwan! A ini Islayeli Kondee, da Dyusama e kii meti begi Masaa Gadu. Da ala sama di nyan dati mokisa anga Masaa Gadu di abi a apaiti begi tafaa, pe den kii dati.

19 We, mi á wani taki, falisi gadu de wan sani. Meti di kii fu nyan begi falisi gadu seefi á de wan sani tu. 20 Ma sabi taki, meti di kii fu nyan begi falisi gadu, na wan sani fu dini takuu jeje. Da fa dati á de gi Masaa Gadu, da mi á wani u mokisa useefi anga en. 21 Bika wi e diingi awan kodo kan win fu membee Masaa. Da fa u sa mokisa dati fu nyan sani di poti enke paiman gi takuu jeje? 22 Bika, da u e dwengi Masaa, fu dyalusu. Ma fa u denki, u si enke u taanga moo Masaa, fu poi kibii gi en sitaafu?

Fa fu tyai wini gi taawan

23 Bika mi ya komoto a katibo, fu poi du ala san mi wani. Ma ala san mi wani du á bun fu tyai yeepi gi taawan. 24 Da meke ibiiwan á suku fu wooko fu yeepi en wawan namo. Ma san yu e du mu poi yeepi wan taawan.

25 Luku fa wenkii lai anga meti fu bai nyan. Da bai nyan seefi sondee fu konsensi piki yu taki, na meti di kii fu nyan begi falisi gadu. 26 Bika Masaa Gadu Buku sikiifi taki: “Na Masaa Gadu abi goontapu anga ala san fuu en.”

27 We, da sama di á de biibisama sa kai yu a tee. Go nyan efu yu wani. Winsi san den puu gi yu, nyan sondee konsensi piki yu taki, na meti di kii fu nyan begi falisi gadu. 28 Ma efu wan sama bali piki yu taki: “Na meti di kii fu nyan begi falisi gadu, yu e nyan!” Da ná nyanmi en, fu lesipeki a sama de anga ala en konsensi. 29 Mi á wani taki, na di fi yuseefi konsensi fu lesipeki de. Ma na di fu a taawan. Winsi i taki, yu á de a katibo! I sa nyan a sani! Sama konsensi ná abi leti fu kaagi den fu dati.

30 I gi Masaa Gadu daa kaba fu nyan a sani. Da sama á mu poi kaagi yu taki, i e nyan wan sani di á bun! 31 Ma yee ya! Winsi san de fu nyan ofu diingi ofu du seefi, meke a waka fu taawan sa poi gi Masaa Gadu gaandi. 32 Ma ná du sani fu bangula taawan tyai futu go naki. Winsi na Dyusama ofu taa foluku ofu na a kulu biibiwan fu Masaa Gadu seefi. 33 Wooko enke fa mi nái suku fu du wan enkii sani di mu yeepi miseefi namo. Ma na fu yeepi ala taawan, meke Masaa Gadu sa puu denseefi a takuudu anga ogii tu.

11

Fa Pawlesi e soi fu ede

1 We, da tiiki a fasi fu mi enke fa mi tiiki fu Kelestesi. 2 Mi e gafa u dise, fa u e membee ala den fasi fu mi de. Soseefi u teke fu waka anga fa mi be leli u. 3 Ma mi wani leli u tu taki, Kelestesi na a ede fu ibii manengee. Masaa Gadu na a ede fu Kelestesi. Ibii manengee na a ede fi en uman. 4 Da manengee á mu wei sani tapu en ede, te ai begi. Soseefi te a de apaiti takiman a den taawan mindii. Bika, da ai gi en ede sen anga dati. 5 Ma na uman mu wei sani tapu en ede, te ai begi. Soseefi, te a de apaiti takiman a den taawan mindii. Bika a sa gi en ede sen sondee dati. A poti enseefi enke manengee di de piipii ede sondee sani tapu dati. 6 Bika efu uman á wani wei sani tapu en ede, da meke a go pii en ede fika sondee uwii tu. Ma efu dati na wan sen sani gi wan uman, da meke a tapu en ede de. 7 Bika na manengee á mu wei sani tapu en ede. Da ai soi fa Masaa Gadu meke en, fu soi en dyendee fasi taki, sani á de ne en tapu. Ma a uman meke fu soi dyendee fi en man. Da a mu tapu en ede soi taki, en man de ne en tapu. 8 Bika a ná wan pisi sikin fu a uman Masaa Gadu be teke meke a man. Ma na wan pisi sikin fu a man a be teke meke a uman. 9 Soseefi a man á be meke fu de enke yeepi fi en uman. Ma na a uman be meke fu de enke yeepi fi en man. 10 Na so meke uman mu abi wan sani di tapu en ede, fu soi taki, ai hei en man poti ne en tapu. Da den Engel*f4* di lontu wi seefi sa si fa ai tyai enseefi gi en man sowan fasi. 11 Ma enke sama di mokisa libi anga Masaa, da a man fanowdu en uman leti enke fa a uman fanowdu en man. 12 Bika Masaa Gadu be teke wan pisi sikin fu a man meke a uman, ma na uman e meke man ya tu. Na so ala sani komoto a Masaa Gadu.

13 Da useefi teke a hii sani ya luku wegi luku efu a bun fu uman á mu wei sani tapu en ede, te ai begi. 14 Goontapu libi seefi e soi wi taki, te wan man kweki langa uwii, da ai tan wan fasi enke sani fu sen. 15 Ma uman anga langa uwii e fende gaandi fu dati. Na so a meke fu tyai langa uwii enke a sani di mu tapu en ede. 16 Da sama sa wani sitee anga a toli ya! Ma u mu luku taki, ala taa kulu biibi lontu wi e gi den man gaandi sowan fasi. Den á gwenti du taa fasi.

Te u nyan diingi membee
Masaa Jesesi

17 We, mi wani leli u wan sani ya. Bika mi á poi gafa u fa u e du en anda. U e poti nyanyan fu nyan diingi membee Masaa, ma a nái waka fu yeepi taawan. U e du ogii anga taawan de. 18 A fosi sani mi yee dise taki, te u kon makandii so, da onmen sowtu paitei sama e sidon de anga paati fasi. We, mi e si enke fu wan pisi, da ai waka so tuu. 19 Bika paati fasi mu de a biibiwan mindii. Da u sa si sowtu wan fu u na tuutuu biibiwan.

20 We, te u poti nyanyan makandii, fu nyan diingi membee Masaa, da a nái waka enke na Masaa u e nyan diingi fu membee tuutuu. 21 Bika ibiiwan e teke san enseefi tyai kon sondee fu paati anga taawan. Da pootiwan e fika anga angii de. Ma taawan fende nyan fuu bee, te diingi duungu seefi! 22 Da fa u peefuu du so? Bika u abi osu fu nyan diingi fuu bee fosi u kon de. U á be abi fu kon du dati a mindii fu Masaa Gadu sama, fu gi pootiwan sen? U wani soi taki, u hei moo den? Fa mi mu taki a sani ya? Mi á poi gafa u!

23 Bika Masaa seefi be leli mi ya, fa a nyan beele, diingi win membee a dede di a be teke. Meke mi leli u dati baka ya. Luku a neti di Judasi be o konkuu en. Da a be teke wan beele namo wai kon, fu ala den nyan makandii. 24 Namo a gi daa, da ai booko a beele pisipisi paati. Da ai taki: “A beele ya na mi sikin fu nyan. Da u e membee fa a teke dede pai a u peesi. Tan nyanmi en naamo seefi, fu membee a wooko di mi du de.” 25 Di den kaba nyan, ne a teke wan kan win poti taki: “A kan win ya na mi buulu fu diingi. Da u e membee fa a lon fu Masaa Gadu meke wan nyun kuudei wooko anga sama fi en. Tan diingi en naamo seefi, fu membee a wooko di mi du de.” 26 We, da ibii leisi u nyan diingi dati, da u e membee fa Masaa meke a nyun kuudei di e soi goontapu a dede fi en, te enke a sa daai kon baka.

27 Da luku bun fu sama á nyan dati wan fasi di á fiti. Bika, da yu du wan gaan ogii anga a sikin fu Masaa, soseefi a buulu fi en. Da yu o kisi sitaafu. 28 Ma meke ibiiwan keli enseefi luku fosi a nyan a beele anga diingi fu a kan win ya. 29 Bika ibii sama sa nyan diingi. Ma sabi taki, a sa toon wan kaagi gi yu a Masaa Gadu, efu yu nái membee a sikin fu Kelestesi na a fasi di fiti. 30 Na so meke somen biibiwan a u mindii de e siki anga ala swaki so. A tyai dede gi somen de kaba seefi.

31 Ma wegi yuseefi luku fosi i nyan. Da Masaa Gadu á sa abi fu kaagi yu sowan fasi, fu gi sitaafu. 32 Sitaafu di a o gi fu dati seefi na fu dwengi yu poti fa a wani. Da yu á sa fende sitaafu tego makandii anga goontapu sama di á wani teke biibi. 33 We, da biibiwan! Nyan makandii fu membee a dede fu Masaa. Ma tan luku taawan, fu nyan makandii de. 34 Efu na fu angii wan sama wani nyan, da meke a nyan a osu fosi. Da a sa wai gi Masaa Gadu sitaafu, fu a takuu fasi de a den taawan mindii. Kwolon! Mi tapu de fosi.

Te mi doo u anda, mi sa leli u den taa taa sani fu a toli ya.

12

Den apaiti taanga

1 Biibiwan! U be sende akisi mi, fa fu den apaiti taanga fu a Jeje. We, mi wani u fusutan a sani ya bun. 2 U seefi sabi fa u be tan fosi u be teke biibi. U be gwenti lasi pasi go dini falisi gadu di ná abi libi. 3 Ma kon sabi taki, noiti sama di a Jeje fu Masaa Gadu e tii sa poi kosi ofu fuuku Jesesi. Noiti sama sa poi taki, na Jesesi na a Masaa tu, sondee fu a Apaiti Jeje ya meke a poi.

4 Da Masaa Gadu gi u sowtu a sowtu apaiti taanga fu wooko. Ma a Jeje di poti den gi u, na awan seefi Jeje ete. 5 A gi somen apaiti sowtu wooko fu du. Ma na a seefi Masaa e gi den. 6 A gi somen apaiti taanga fu wooko. Ma na a seefi Masaa Gadu e du sani sowtu a sowtu fasi a ini wi so. 7 Da a Jeje ya e puu kon a kiin sowtu apaiti taanga a gi ibiiwan, fu wooko. Da ibii yuu dati e de fu yeepi taawan.

8 Bika ai gi son wan apaiti taanga fu koni fu taki sani wan leti fasi. Ai gi taawan fu sabi taki Masaa Gadu bosikopu. 9 Ai gi taawan fu biibi taanga. Taawan ai gi fu deesi sowtu a sowtu siki. Ma na a seefi jeje e gi den. 10 Taawan ai gi fu du foondoo sani. Taawan ai gi fu de apaiti takiman. Taawan fu poi tesi sowtu jeje e wooko. Taawan fu taki sowtu a sowtu tongo taki. Taawan fu fusutan tongo taki. 11 Ma na awan kodo seefi Jeje e gi somen apaiti makiti fu wooko so. Da ai paati gi ibiiwan san a wani dati mu du apaiti fasi.

Libisama sikin abi sowtu a
sowtu pisi

12 Bika luku fa sama sikin abi sowtu a sowtu pisi. Ma a hii sikin de wan kodo sikin namo. Na so sama fu Masaa Gadu de somen, ma na awan kodo sikin fu Kelestesi namo dati. 13 Bika u de somen sama, da u de somen sowtu fasi. Taawan na Dyu, taawan á de Dyu. Taawan na saafu a katibo, taawan á de saafu a katibo. Ma a seefi Jeje teke peesi a ini ibiiwan fu wi, ne a mokisa wi ala toon wan sikin, di u teke dopu.

14 Bika wan sama sikin á meke anga wan kodo pisi namo. Ma a de pisi fu pisi. 15 Ma futu á poi taki, fa a á de ana, da a á poi teli enke a sikin. 16 Yesi á poi taki, fa a á de ain, da a á poi teli enke a sikin. 17 Bika efu ala a sikin na be ain, da fa a be o poi yee sani? Efu ala a sikin na be yesi, da fa a be o poi sumee sani?

18 We, na Masaa Gadu meke a sikin anga sowtu a sowtu pisi so. Ne a poti ibiiwan a pe fu a sikin a wani. 19 Bika efu ala a sikin be meke anga wan kodo pisi namo, da fa a be sa de fu kai wan hii sikin? 20 Ma fa a de, da na somen pisi a sikin abi. Ma na wan kodo sikin namo de ape. 21 Da ain á poi taki, a ná abi ana fanowdu. Ede seefi á poi taki, a ná abi futu fanowdu.

22 Ma pisi fu a sikin di soi swaki seefi moo de fanowdu gi a sikin. 23 Wi e moo wei koosi gi pisi fu a sikin di u e buuse taki, den á lesipeki fu si. Pisi fu a sikin di e takuu na ain, da wi e moo wei moi sani gi dati. 24 Ma moi pisi fu a sikin ná abi fanowdu fu wei sani gi so. Bika Masaa Gadu sete a sikin na a fasi taki, den di e soi lagi a sama ain mu moo gi lesipeki. 25 Na so ala pisi fu a sikin sa fii taki, taawan nái teli bigi moo taawan. Da ibiiwan sa booko ede yeepi a taawan enke fa ai yeepi enseefi. 26 Efu wan pisi e fii pen, da ala taa pisi e fii pen anga en. Efu wan pisi e fende gafa, da ala taa pisi e fii piisii anga en.

27 Da wi na a sikin fu Kelestesi. Ibiiwan na wan pisi fu a sikin ya. 28 Masaa Gadu gi wi somen sowtu apaiti taanga fu wooko.

A fosi peesi, fu de apaiti bosikopuman.

Bakadati, apaiti takiman.

Bakadati, apaiti leliman.

Taawan fu du foondoo sani.

Taawan fu deesi sowtu a sowtu siki.

Taawan fu poi yeepi taawan.

Taawan fu tii sani.

Taawan fu taki sowtu a sowtu tongo.

29 Ma

ibiiwan wooko á de fu de apaiti bosikopuman.

Ibiiwan wooko á de fu de apaiti takiman.

Ibiiwan wooko á de fu de apaiti leliman.

Ibiiwan wooko á de fu poi du foondoo sani.

30 Ibiiwan wooko á de fu poi deesi sowtu a sowtu siki.

Ibiiwan wooko á de fu poi taki tongo.

Ibiiwan wooko á de fu poi fusutan tongo, fu taigi taawan.

31 Ma meke ibiiwan feti fu Masaa Gadu gi en apaiti taanga, fu du wooko di moo de fanowdu.

Fa fu lobi tuutuu

Ma anga ala dati, da luku seefi san na a leti fasi fu wooko anga taawan.

13

1 Bika winsi mi sabi apaiti tongo di sama ofu Engel*f5* e taki seefi, ma mi de sondee tuutuu lobi. Da mi wowtu sa gei soso gengen anga boko beenki, fu bali muliki sama yesi. 2 A ná abi toobi, efu mi na wan apaiti takiman. Efu Masaa Gadu soi mi ala kibii toli fi en. Efu mi sabi ala san de fu sabi. Efu mi biibi bigi fu toto gaan mongo puu a pasi. Ma sondee tuutuu lobi, da mi na wan soso sani. 3 Efu mi e paati ala san mi abi fu soso seefi. Efu mi towe mi sikin boon a faya gi taawan seefi. Ma sondee tuutuu lobi, da mi na wan soso sani.

4 Bika tuutuu lobi e gi langa pasensi fasi. Ai gi switi fasi. Ai tapu dyalusu, ai tapu suku gafanen, ai tapu hei membee. 5 Tuutuu lobi e kaba saanti taawan. Ai tapu suku wini fi i wawan namo. Ai tapu gaw atiboon fasi ofu oli taawan na ati. 6 Te sani nái waka leti, da tuutuu lobi e wai piisii poti a wanse. Ma ai gi piisii te sani e go tuutuu, enke fa sani mu waka. 7 A ini ala sani, da tuutuu lobi e kibii taawan. Ai biibi naamo. Ai luku naamo a san de fende. Ai fudaagi naamo tu.

8 Tuutuu lobi noiti e kaba. Ma fu de apaiti takiman sa kaba wan dei. Sowtu a sowtu tongo taki seefi sa kaba tu. Apaiti sabi fu Masaa Gadu bosikopu seefi tu. 9 Bika na nownow u á kaba sabi ala san de fu sabi. Bosikopu fu apaiti takiman seefi nái kaba soi kiinkiin san de fu kon bakaten seefi. 10 Ma a ten o doo di ala san Masaa Gadu meke fu tan tego sa soi denseefi kiinkiin enke fa den de seefi. Da u sa kaba denki den sani wan fasi di á kaba doo peesi.

11 Bika pikinengee ten fu wan sama, da ai taki sani pikinengee fasi. Ai denki sani pikinengee fasi. Ma te a toon manengee, da ala a pikinengee fasi e kon kaba. 12 Da goontapu ya, da na wan difii fasi enke bwuingi kai a sipikii fesi, na so wi e si san Masaa Gadu fiti poti fu kon. Da sani nái kaba de kiinkiin a den peesi. U nái kaba si sani enke fa den de seefi. Ma bakaten, da ala sani o de fesi a fesi. Da fa Masaa Gadu e si mi tuutuu, na so mi o si ala sani.

13 Da luku ya! Dii sani fika gi wi fu du nownow. Fu biibi. Soseefi luku fu fende Masaa Gadu paamisi anga fu lobi tuutuu. Ma a moo gaanwan fu den dii dati na fu lobi tuutuu.

14

Den koni di a Jeje fu Masaa Gadu
e gi sama

1 We, da feti fu wooko anga tuutuu lobi. Ma suku den apaiti taanga di a Jeje e gi tu. Moomoo fu de wan apaiti takiman. 2 Bika sama di e taki a wan tongo di a Apaiti Jeje gi en, nái taki anga libisama. Ma anga Masaa Gadu wawan ai taki. Bika taa sama nái fusutan san ai taki. Na a Apaiti Jeje gi en kibii toli fu taki. 3 Ma a apaiti takiman dati e taki sani di taawan e fusutan. Da ai yeepi den, fu kon moo taanga. Ai bali den puu a sani di á bun. Soseefi ai gi taanga sikin anga koo ati na a biibi. 4 Ma a sama di e taki a wan taa tongo di a Apaiti Jeje e gi en, da ne en wawan di e taki namo e kon taanga. Ma a apaiti takiman, e yeepi a hii kulu biibiwan fu den kon taanga tu.

5 We, mi be sa wani fu u ala fiya be fende wan taa tongo na a Apaiti Jeje fu taki. Ma a be sa moo bun fu u be de wan apaiti takiman. Bika wan apaiti takiman e moo tyai yeepi gi taa sama. Boiti efu wan sama de ape anga apaiti taanga, fu puu den tongo taki gi taawan.

6 Bika biibiwan! Efu mi kon a u kon e taki taa tongo taki, sondee fu u sabi san mi e taki, da on yeepi seefi mi be sa tyai kon gi u anga dati? A moo bun mi kon taigi u wan sani di Masaa Gadu puu kon a kiin gi mi. Efu ná so, mi kon soi u wan sani fi en di u á be sabi ete. Soseefi, fu mi leli u, taigi u san mi sabi. 7 Sani enke foiti ofu gitali di den e pee poku ná abi tongo fu taki. Ma i sa sabi sowtu singi den e pee a den. Bika gitali anga foiti nái piki a seefi fasi. Ma efu yu sabi pee den kiin, da taawan e sabi a singi di yu e pee. 8 Soseefi tu, efu a tutu á piki kiin, da den suudati ná o sabi taki, den mu seeka fu opo go a feti. 9 Na so a sa waka anga u tu, efu u e taki tongo di sama nái fusutan. A de leti enke yu e taki anga winta.

10 Bika goontapu lai anga sowtu a sowtu tongo. Ma ibiiwan de fu sama di sabi dati sa fusutan. 11 Ma efu mi anga wan sama de, ne mi á sabi a tongo fi en, da te a o taki, da mi ná o fusutan san ai taki. Da a de taki, mi nái fusutan a sama di e taki. Ma soseefi tu, a sama di e taki nái fusutan mi tu. 12 Na so meke a bun fu suku den apaiti taanga di a Jeje e gi. Ma suku moomoo den apaiti taanga di sa yeepi den sama fu Masaa Gadu, fu den sa taampu moo taanga.

13 A dati meke efu wan sama e taki a wan tongo di sama nái fusutan, da a mu begi Masaa Gadu, fu Masaa Gadu gi en koni, fu a sa puu a tongo taki de kon a kiin gi sama, fu den fusutan. 14 Bika efu mi e begi a wan tongo di sama nái fusutan, da mi jeje e begi Masaa Gadu tuu, ma mi seefi nái fusutan.

15 Da fa a mu de seefi? Mi o begi anga mi jeje, ma mi o begi anga mi fusutan tu. Mi o singi anga mi jeje, ma mi o singi fu sama sa fusutan mi tu. 16 Bika efu yu gi Masaa Gadu daa anga yu jeje namo, da fa den taawan di de ape o de wan anga yu, fu bali: “Amen, na so a de!” Bika a á sabi san yu e taki. 17 Bika a yu gi daa bun, ma toku seefi a á tyai yeepi gi den taawan di nái fusutan, fu den kon taampu moo taanga na a biibi.

18 We, mi e gi Masaa Gadu daa, fu di mi sa taki taa tongo di sama nái fusutan moo u ala de. 19 Ma te mi de a biibiwan mindii, da a moo betee, fu mi taki feifi wowtu namo di sama sa fusutan, fu den leli sani. Moo enke mi taki dunsu dunsu wowtu a wan tongo di ná wan sama poi fusutan.

20 Biibiwan! U kaba anga pikinengee fasi. Ma na a se fu sabi du ogii, da u mu de enke pikinengee. Ma na se fu bunbun fusutan, da u mu de enke gaansama. 21 Bika Masaa Gadu Buku sikiifi a fesi taki:

“Mi Masaa Gadu ya, o sende taa kondee sama kon taki anga den sama ya.

Soseefi mi o sende sama kon di o taki anga den a taa tongo tu.

Ma toku, den ná o teke mi taki fu biibi.”

22 U sa si de fa taki tongo taki á de wan foondoo maiki gi sama di e biibi. Ma a de gi den di nái biibi. Na apaiti takiman de gi den di e biibi. Ma a ná gi sama di nái biibi. 23 Bika meke sama di nái biibi anga swaki biibiwan seefi kon doo a ini a miti makandii fu u enke a kulu fu Masaa Gadu sama de, da u ala e taki tongo taki, da u sa si! Den o denki, na buuya taki, u e taki. 24 Ma meke u ala wooko enke apaiti takiman de, da u sa si! A taki de o kai doo dipi fu den ati, meke den membee ogii fu denseefi. 25 Da a kibii pisi fu den ati o kon a doo, fu denseefi si. Da den o kai anga kini begi Masaa Gadu. Soseefi den o si taki, Masaa Gadu de a u mindii de tuu.

Fa Pawlesi soi fu tongo taki a
mindii biibisama

26 We, biibiwan! Fa sani mu waka te u kon makandii? U bali singi towe. Teke Masaa Gadu sani leli. Taki san Masaa tyai kon a kiin gi yu de. Taki tongo taki. Puu dati taigi taawan. Ma ala sani mu waka fu yeepi u ala. 27 Da meke tu, te dii sama namo bali tongo taki. Ma den á mu taki dyabaadya. Da taawan mu de ape anga apaiti makiti fu fusutan tongo taki taigi taawan. 28 Ma efu ná wan sama abi apaiti makiti fu fusutan tongo taki taigi taawan, da u á mu taki taanga fu taawan yee. Ma taki saafi fi yu anga Masaa Gadu wawan.

29 Meke tu ofu dii apaiti takiman namo taki. Da meke taawan keli luku efu na Masaa Gadu bosikopu tuu. 30 Ma efu wan sama e aliki, ne Masaa tyai sani kon a kiin gi en na a seefi yuu de, da meke di be e taki tapu mofu fosi. 31 Meke den apaiti takiman á taki dyabaadya. Ma du en wan fu wan a taawan baka. Da taawan sa fende wan sani leli de. Taawan sa fende wan sani fu opo waka go doo anga a biibi. 32 Bika a Jeje di e gi makiti fu de apaiti takiman nái subi yu fu a taki mu komoto sondee yuseefi wani. 33 Bika Masaa Gadu á de wan buuya Gadu. Ma sani fi en e waka switi fasi.

Luku ibii taa peesi pe Masaa Gadu sama e kon makandii. Meke sani waka a u de so tu. 34 Uman á mu sete takitaki de, ma a mu saka enseefi anga ala tan pii de. Na so Masaa Gadu weiti taki, fu dati. 35 Efu a uman wani sabi wan sani, da meke a akisi en man dati a osu. Bika na wan takuu sani fu uman e takitaki a ini a kon makandii fu Masaa Gadu sama.

36 U aliki mi! Na sama tyai Masaa Gadu bosikopu kon gi u de. A ná u bigin a wooko fu paati dati. Soseefi, a ná u wawan namo a bosikopu ya doo tu. 37 Da sama sa denki taki, en na apaiti takiman a den taawan mindii ofu Masaa Gadu gi en apaiti taanga fu wooko. Ma sabi taki, ala san mi sikiifi ya, na Masaa Gadu seefi soi mi, fu sikiifi den poti so gi u, fu teke wooko. 38 Da efu wan sama poti den taki fu mi a wanse, da a á fiti fu taa sama teke dati taki tu.

39 We, da biibiwan! Feti fu wooko enke apaiti takiman, ma ná tapu anga a taki fu tongo taki. 40 Ma meke ala sani waka wan fasi di fiti sondee buuya fasi.

15

A dede weki baka fu Kelestesi

1 We, biibiwan! Mi o membee u baka san na a Bun Nyunsu di mi be gi u, te u be teke biibi. U teke dati kaba enke u fasi fu libi seefi. 2 Tan biibi dati fu kaba koti paati anga takuudu anga ogii, fu fende san Masaa Gadu paamisi. Ma efu u fika a biibi ya, da u sa lasi ala dati. Da na fu soso u be teke a biibi.

3 Mi be taigi u somen sani fu a biibi. Ma a hii mama fu a Bun Nyunsu ya taki, Kelestesi kon teke dede pai a u peesi tuu. Da u sa fende paadon fu u takuudu anga ogii. Masaa Gadu Buku be sikiifi fu dati a fesi taki, sani o waka so. 4 Namo Kelestesi beli a ini wan geebi. Ma baka dii dei, ne Masaa Gadu weki en kon a libi ya baka tuu. Na so Masaa Gadu Buku sikiifi taki, sani o waka so. 5 Namo Kelestesi soi enseefi libilibi a Kefasi enke wan fu den twalufu bakaman fi en. Bakadati, a soi enseefi na ala den twalufu makandii. 6 Bakadati, a soi enseefi libilibi a moo enke feifi ondoo taa biibiwan makandii a wan peesi. Somen fu den dati dede kaba, ma son fu den de leti a libi ya ete. 7 Bakadati, ne a soi enseefi libilibi a Jakowbesi enke wan fu den twalufu bakaman. Bakadati, ne a soi enseefi libilibi na ala den twalufu bakaman makandii. 8 Te fu kaba, ne a soi enseefi libilibi a mi Pawlesi ya tu. Namo mi teke biibi wanboo wanboo enke te pikin yuu á be kisi fu meke. 9 Bika mi na wan apaiti bosikopuman di á waiti fu teli enke apaiti bosikopuman fi en. Bika mi be lon du gaan ogii anga a kulu sama fu Masaa Gadu.

10 Ma Masaa Gadu teke gaan bun ati fasi namo luku mi. Ne mi de san mi de tide ya. Ma dati á waka fu soso. Bika somen sama toon biibisama, di mi tyotyo wooko moo ala taa apaiti bosikopuman fi en. A ná anga taanga fu miseefi libisama fasi. Ma anga gaan bun ati fasi namo di ai teke, fu wooko a ini mi anga en taanga. 11 Ma a ná abi toobi, efu na wan fu den taa apaiti bosikopuman gi u anda en bosikopu. Na a seefi bosikopu wi e tyai, di u teke biibi de.

12 We, wi dati e tyai a bosikopu fa Kelestesi weki kon a libi ya baka. Da fa sama sa sitee anda taki, dede á poi weki kon a libi baka? 13 Bika efu a dede á poi weki baka, da Kelestesi seefi á weki kon a libi baka! 14 Da efu Kelestesi á weki kon a libi baka, da wi ya e paati wan wisiwasi bosikopu. Da na fu soso u teke biibi anda tu. 15 Da wi na leiman di e kotoigi falisi sani fu Masaa Gadu. Bika u taki, a weki Kelestesi kon a libi baka. Ma kweti! A be sa de wan lei sani, efu Masaa Gadu á be makiti sai fu weki dede baka. Da a á be o poi weki Kelestesi baka. 16 We, efu Masaa Gadu á makiti sai fu weki dede, da Kelestesi dede nownow ete. 17 Da efu Kelestesi dede nownow ete, da wini á de fu fende a wi bosikopu di u anda teke biibi. Soseefi, da u á poi komoto a takuudu anga ogii tu. 18 Da biibisama di dede kaba, noiti moo o weki baka. Den lasi fu tego. 19 Da fu a tyotyo di wi e teke a goontapu fu a biibi a ini ala san u e luku fu fende a Kelestesi ya. Ma fu sani fu dati á de fu kon moo, baka dede, da sama mu tyali gi wi enke den moo ogii ede sama di de.

A kaba fu goontapu

20 Ma a hii sani na tuutuu Kelestesi weki kon a libi ya baka. En fosi weki enke sama fu Masaa Gadu di noiti moo sa dede baka. Da sabi taki, ala taawan fu Masaa Gadu di dede musu weki so tu.

21 Bika wan kodo man namo be tyai dede kon a goontapu. Na so wan kodo man namo tyai libi kon baka. 22 Bika Adan enke fosi sowtu sama be wooko takuu. Ne a hii paansu sama di waka ne en baka fende dede enke paiman. Na so a Kelestesi wooko bun. Ne a hii paansu sama di waka ne en baka seefi fende libi tu. 23 Ma ibiiwan abi en yuu di Masaa Gadu poti gi en. Kelestesi fosi weki baka. Da a hii kulu sama fu Kelestesi, te a o kon baka.

24 Da na a kaba fu goontapu. Da Kelestesi o fika na ala sani tapu. Bika a o booko ala a makiti anga taanga fu goontapu puu. Da a sa sidon enke kownu. Bakadati, da a o langa a hii tii fu sani go a ini ana fi en Tata, Masaa Gadu. 25 Bika a mu de kownu fu tii sani doo a ten di a sa kaba booko makiti fu ala feyanti fi en poti ne en ondoo futu. 26 A mama feyanti di a mu booko puu ete seefi, dati na dede seefi. 27 Bika Masaa Gadu Buku sikiifi taki, a poti Kelestesi na ala sani tapu. Ma dati á wani taki, Masaa Gadu seefi. Bika na Masaa Gadu gi en a hii bigi ya. 28 Da te Kelestesi kaba anga fi en se wooko taki, ala sani kon de ne en ondoo futu. Da a Manpikin fu Masaa Gadu ya o saka enseefi poti a ondoo fu Masaa Gadu, di be meke ala sani kon de na a Manpikin fi en ya ondoo futu. Da Masaa Gadu sa de a moo heiwan fu ala sani.

Efu dede nái weki baka

29 We, efu dede nái weki baka, da saide son sama e biibi de taki, den sa teke dopu tyai yeepi gi sama fu den di dede kaba? Bika dati na biibi taki, sani de baka dede ete. 30 Saide meke wi enke apaiti bosikopuman e du a wooko ya, ma a sa tyai dede gi wi seefi?

31 Biibiwan! Mi ya dati, ogii lontu mi fu tyai dede gi mi seefi. Ma toku, mi de anga piisii a ini. Mi sa gafa a manii fu mi ya, fu di a tyai yeepi, meke u anda kon de sama fu wi Masaa, Kelestesi Jesesi seefi. 32 Bika u si fa pikinmoo sama meke takuu meti kii mi a Efese Foto. Da na bun fu goontapu mi e suku, fu tyai miseefi go so faawe? Bika fu Masaa Gadu ná o weki sama baka,

“Da meke u nyan diingi piisii.

Tamaa dede sa doo, fu ala sani kaba.”

33 Ma ná meke sama koli yu! Ná mosoo anga poli sama. Bika winsi i be taampu bun, ma den o poli yuseefi tu. 34 Da poti ede leti fu si sani. Kaba anga takuudu anga ogii. Bika sama de leti a u mindii de di toku nái fusutan Masaa Gadu. Mi taki so, fu gi u sen!

Wi o fende libi anga Masaa Gadu

35 Son sama o sitee de taki, dede fu weki baka, da fa den sikin o tan? 36 We, na wan lawlaw sani a sama de akisi de. Bika useefi e paandi sii anda. Da a nái loto poli a ondoo doti fosi, da a sutu ede kon a tapu, fu toon wan sani, no? 37 Soseefi u nái paandi a hii gaan bon fu sani enke kalu so. Ma na wan sii namo. Da fa a waka wan hii gaan kalu bon e goo kon komoto na a sii de? 38 We, na Masaa Gadu e gi ibii sii wan sowtu bon di mu goo kon komoto de. Da ai goo enke fa a fiti poti gi en. Da ibii bon sikin abi en fasi. 39 Soseefi ala sikin kengi anga denseefi. Libisama sikin anga meti sikin. Foo sikin anga fisi. Ibiiwan kengi.

40 Masaa Gadu meke sani a tapu anda anga goontapu ya tu. Da den di fu tapu sikin e beenki kengi anga di fu goontapu ya. 41 A san a tapu anda e beenki en fasi. A mun e beenki en fasi. Den sitali e beenki den fasi. Ma ibii sitali baka e beenki kengi anga a taawan.

42 Na so di Masaa Gadu o weki dede baka. Da sikin di dede ya e beli loto poli, ma te a o weki baka, da a o toon sikin di noiti moo sa poi loto poli. 43 Sikin fu tyai go beli e tan ogii sondee waiti fasi. Ma te a o weki baka, da a o toon dyendee sani. Sikin fu tyai go beli e swaki sondee kaakiti. Ma te a o weki baka, da a o toon taanga kaakiti sikin. 44 Sikin fu tyai go beli de libisama fasi a goontapu. Ma a nyun sikin de fu libi jeje fasi a tapu anda. Da fa i si u fende sikin fu libi ya, na so u o fende a sikin fu libi a tapu anda tu.

45 Bika Masaa Gadu Buku sikiifi fu dati taki: “A fosi sowtu sama na Adan, di Masaa Gadu meke goontapu fasi ya.” Ma a kiiboi sowtu Sama*f6* na Kelestesi di de Masaa Gadu Kondee fasi, fu tyai a sowtu libi de gi taawan. 46 Ma a fosi sowtu sikin fu sama á gei a jeje sowtu sikin fu tapu anda. Bika fa sikin di meke goontapu fasi fosi kon, da a jeje sowtu sikin fu Masaa Gadu Kondee musu kon tu. 47 A fosi sowtu sikin meke komoto a doti fu goontapu ya. Ma a lasiti sowtu sikin komoto a Masaa Gadu Kondee a tapu. 48 Namo ibii paansu sama fu Adan enke fosi sowtu Sama fende a sowtu sikin fi en. Na so ibii paansu sama fu Kelestesi enke a kiiboi sowtu sama seefi o fende a sowtu sikin fi en tu. 49 We, wi de anga a sowtu sikin fu tan a goontapu ya. Ma bakaten, da wi o de anga a sowtu sikin fu tan a Masaa Gadu Kondee a tapu.

Wi o faandi teke a nyun sikin

50 We, biibiwan! Mi wani soi anga ala dati taki, sikin buba anga buulu, na fu loto poli. Noiti dati sa poi libi tego na a peesi pe noiti moo sani sa poi dede loto poli. Da a ná o poi fende a bun di de a ini a Nyun Tii fu Masaa Gadu.

51 Luku ya! Masaa Gadu taigi mi wan bosikopu di noiti a be soi sama wanten. Da a be de wan kibii toli. A taki, somen fu wi ná o dede seefi, fosi wi ala faandi teke a nyun sowtu sikin. 52 Di a kaba yuu o doo, da wan Engel o boo wan tutu taki, ala sani kaba. Da fosi i pingi ain opo, da den dede biibiwan o weki anga wan hii nyun sowtu sikin. Da ala biibiwan di be de a libi ete seefi o faandi so tu. 53 Bika a sowtu sikin di poi dede mu faandi toon wan di noiti moo poi dede. Soseefi a sikin di poi loto poli mu faandi toon wan di noiti moo poi loto poli.

54 Na so u sikin o faandi fu noiti moo poi dede loto poli. Da sani waka de enke fa Masaa Gadu Buku taki: “Dede komoto a pasi, fu tego. Na so gaan wini kon.” 55 Da gaan piisii bali o piki taki:

“Dede! Yu á poi de winiman moo!

Bika i fika sondee tifi, fu feele.”

56 Tuutuu! Dede abi tifi fu feele taki, u mu go kisi sitaafu fu wi takuudu anga ogii. Bika u á poi wooko anga weiti fu Masaa Gadu. 57 Ma gaantangi fu Masaa Gadu! A sende wi Masaa Jesesi Kelestesi kon teke dede pai fu wi takuudu anga ogii, meke u sa fende libi. Na so gaan wini kon gi wi.

58 We, da lobi biibiwan! Da taampu taanga doo anga a biibi. Meke wan enkii sani á poi seke u puu a den sani fu Masaa Gadu! Ma wooko gi Masaa Gadu pasa peesi enke wookoman di á lesi. Sabi taki, dati noiti o de fu soso.

16

Fa fu piki a moni yeepi biibiwan

1 We, biibiwan! Mi o taki fu a moni di u e piki fu solugu pootiwan a Jelusalem Foto. Mi taigi biibiwan na a pisiwataa fu Galasiya kaba, fa dati mu waka. Useefi teke fu wooko so tu. 2 A fosi dei fu a wiki, da poti pikinso moni di i fende fu a wiki go a wanse. Kibii dati sondee fu wooko anga en. Da te mi o doo de, da u ná abi fu fanya fanya suku moni, fu sende gi den sama fu Masaa Gadu. 3 Soseefi, suku wantu fitoow manengee a u mindii de. Da mi o kon naki sitampu poti den a wooko, fu biibiwan a Jelusalem Foto sa sabi taki, na den dati mi sende anga sani di u piki makandii, fu tyai yeepi gi den. 4 Soseefi, efu a mu de taki, mi seefi mu go anda, da den sa waka makandii anga mi go anda.

Den kiiboi bosikopu

5 Ma fosi mi doo u de, da a waka fu mi o lolo a somen peesi a ini a hii pisiwataa fu Masadoniya, fu go luku den sama anda fosi. 6 Da te mi o doo u de, da mi sa tan wan hii pisiten anga u. Kande mi pasa a hii koo pisi fu a yali a u mindii de seefi. Da u sa poi yeepi mi seeka sani wanten, fu go moo faawe a pe mi o denki fu go bakadati. 7 We, efu mi mu kon luku u de nownow, da mi ná o poi tan langa anga u. Bika na waka tapu mi o pasa u, fu wan satu pisi ten namo. Ma mi á wani so. Bika mi wani tan langa a u de, efu Masaa Gadu wani en so. 8 Ma fa a de, da mi de a Efese Foto ya fosi, te enke Penkisite Fesa sa kai pasa. 9 Bika doo opo bigi gi mi a Efese Foto ya, fu tyai Masaa Gadu bosikopu paati. Ma fa pasi opo bigi gi mi, na so tyaipi sama taampu sete, fu tapu mi anga a wooko ya.

Fa fu libi anga biibi baala di
o doo de

10 We, Timotiyesi de a waka tapu nownow. Efu a doo u de, da u á mu libi wan fasi anga en. Ma solugu taki, a fii switi a u mindii. Bika na fa mi ya e wooko gi Masaa Gadu, na so enseefi tu. 11 Da sama á mu wooko ape anga en enke a nái de wan sani. Ma meke a komoto de baka anga wan switi ati. Bika mi de ya e luku en anga den taa biibi baala di e waka anga en, fu daai kon mi ya.

12 Ma on ten Apolos o kon luku u anda, mi á sabi. Na moo onmen leisi mi sende en kaba, fu du dati makandii anga den taa baala di e waka anga en. Ma ai fende naamo taki, a nái kon ete. We, fa i si a o fende a okasi fu kon anda bakaten, da a o kon.

Fa Pawlesi soi fu teli Masaa Gadu
sama bigi

13 We, mi e wasikoi ete wan leisi taki, luku bun! Taampu taanga doo anga a biibi. Meke wan enkii sani á poi seke u. Noiti feele wan enkii sani tu. 14 Membee naamo taki, meke ala san i teke fu du waka anga lobi.

15 Biibiwan! Ete wan sani mi wani sende u! U sabi Stefanasi anga den sama fi en osu taki, na den fosi teke biibi na a hii pisiwataa fu Akasi anda. Ne den poti den hii libi yeepi sama di Masaa Gadu poti apaiti fasi anda. 16 We, da teke den sowtu man de taki, den fiti fu teli enke edeman a u tapu. Soseefi teli ala taawan di e wooko makandii anga den tu. 17 Piisii moo mi ya di Stefanasi anga Footunatesi anga Akaikosi kon luku mi ya! Mi piisii anga den fu u anda peesi, di u á de ya kaba. 18 Bika den gi mi nyun kankan wan jeje fasi enke fa den e gi u anda tu. Da teli man enke den disi fu bigi!

Sama di sende bigi odi

19 We, ala kulu biibiwan fu Masaa Gadu a den peesi lontu a hii pisi fu Asiya dise sende bigi odi gi u. Akwila anga en uman Pelesela anga biibiwan di e miti makandii a den osu seefi. Den ala na sama di e waka a Masaa baka makandii anga u anda. 20 Ala Masaa Gadu sama dise e bali u anda odi. Bali ala biibiwan anda wan switi odi a ini a nen fu Masaa gi wi.

21 We, a pisi biifi di e kon ya, na miseefi o teke a sikiifi tiki oli sikiifi taki, mi Pawlesi e sende bigi odi gi u anda tu.

22 U yee ya! Sama di á lobi Masaa Gadu mu luku bun! Bika a poti wan gaan fuuku a den dati tapu. Mi e begi Masaa gaantangi taki, Masaa! Kon esi esi, baa! Dati na Malanata!

23 Ma u ala anda dati, da Masaa Jesesi taampu anga u ala, fu teke gaan bun ati fasi namo luku u de.

24 Noti moo enke mi lobi u tuutuu. Bika u ala de fu Kelestesi Jesesi makandii de. Amen, na so a de!

2 Kolenti

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

2 Kolenti

Di fu tu biifi di Pawlesi sende gi den Kolenti biibisama

Wan wowtu a fesi

We, na a gaan balinen apaiti bosikopuman fu Masaa Jesesi di den e kai Pawlesi, ne en sikiifi a biifi ya sende gi wanlo biibisama fu Masaa Jesesi di be e tan na a kondee di den e kai Kolenti. Da na den apaiti bosikopuman fu Masaa Jesesi ya seefi den be e kai, aposteli. Da na Masaa Jesesi seefi be kai en kon poti toon aposteli. Ne enseefi be tyai a bosikopu fu Masaa Jesesi go gi den sama fu Kolenti Foto, te den daai den libi kon e biibi a Masaa Jesesi.

Pawlesi kisi fu yee taki wanlo sama bolo kon a den mindii de kon e opo den seefi taki na den na bosikopuman fu Masaa Jesesi, ma a ná tuu. A ná Masaa Jesesi sende den. Na koliman den de. Den e kosi Pawlesi e poli en nen gi den sama de. Den e wisiwasi en e taki en a ná wan tuutuu bosikopuman fu Masaa Jesesi. Da den sama á mu teke san ai taki. We, ne Pawlesi sikiifi den fu den si en na wan tuutuu bosikopuman fu Masaa Jesesi. Soseefi a soi den fa den sama a ná bosikopuman fu Masaa Jesesi.

Da di Pawlesi be e gwe, en anga den sama be meke wan mofu taki a be o daai kon baka kon luku wan taa leisi baka. Ma a á be kon enke fa a be taki moo. A dati meke den sama teke en fu ogii. Den si taki a koli den. Ma a sikiifi den fu saide meke a á kon.

Ma a taigi den fu den go doo anga a pakisei di den abi fu piki wan moni sende go yeepi den biibisama fu Jelusalem.

1

Pawlesi e bali odi

1 Masaa Gadu poti mi Pawlesi ya toon apaiti bosikopuman fu Masaa Jesesi. Da mi sikiifi a biifi ya gi a hii kulu sama a Kolenti Foto di Masaa Gadu kai kon poti apaiti fasi enke sama fi en seefi. Ma a biifi mu doo kulu biibiwan fu Akasi tu. Mi anga wi lobi biibi baala Timotiyesi e sende odi. 2 Meke u Tata, Masaa Gadu anga Masaa Jesesi Kelestesi teke gaan bun ati fasi namo luku u de. Soseefi, meke u ati de switi.

Fa den Pawlesi e poi koo taawan
ati baka

3 Bali gafa Masaa Gadu di de Gadu anga Tata fu wi Masaa Jesesi Kelestesi. Bika na useefi Tata di abi tyali ati gi u enke pikin fi en. Ai koo wi ati naamo, fu biibi doo. 4 Ibii booko ede, da a taampu de fu koo wi ati. Da wiseefi e poi koo taawan ati baka anga san a du gi wi, te denseefi abi booko ede. 5 Bika a libi fu Kelestesi a goontapu lai booko ede. Da wi enke sama fi en e fende booko ede fi en ede. Ma fi en ede tu meke Masaa Gadu e koo wi ati naamo. 6 Da sabi taki, wi ya abi booko ede, ma na fu Masaa Gadu mu koo u anda ati tyai gaan bun gi u. Bika u anda abi booko ede enke wi ya. Da fa ai koo wi dise ati o koo u anda ati tu. Da u sa abi pasensi de. 7 Wi abi a taanga denki ya. Bika u sabi taki, na fu a biibi ede meke u abi booko ede enke wi ya. Da Masaa Gadu o koo u de ati enke fa ai koo wi ya ati tu, fu biibi doo.

Sowtu yeepi den biibiwan mu tan
begi fu Masaa Gadu tyai?

8 Mi lobi biibiwan! Booko ede di wi ya be abi na a pisiwataa fu Asiya sa soi u anda san na banowtu. A be bigi te, ne u be denki kaba taki, u futu o komoto a goontapu! 9 A be soi enke Masaa Gadu dei be doo fu puu wi ya. Ma kweti! Na fu seefi a be fika wi fu si taki, efu u dede, da ne en wawan yeepi namo fika di poi weki dede baka. 10 Soseefi a meke u si taki, a fika wi a dede mofu, ma a poi puu wi baka a ini ala dati sondee fu u dede. Da ibii tu fasi u sa poi denki anga fitoow taki, yeepi o komoto ne en namo doo wi. 11 Da u tan begi a yeepi ya gi wi dise, fu fende. Da moo sama o si dati, fu bali gafa Masaa Gadu, fa ai teke gaan bun ati fasi namo luku wi ala.

Fa den Pawlesi paamisi fu go
luku den biibiwan anda

12 Wi dise e gafa fa a o yeepi wi sowan fasi. Bika wi konsensi e piki wi taki, wi e libi leti anga sama. Moomoo u fu anda. Soseefi na sondee takuu fasi wi e libi, fu piisii en. A ná anga goontapu koni, ma ne en gaan bun ati fasi namo di a teke, fu yeepi wi anga dati. 13 Da ala san wi e sikiifi sende gi u anda á taanga fu fusutan tu. Wi á kibii sani ya tu di wi á sikiifi. Da a ná wi ya meke u nái kaba fusutan ala dati de. Ma wi abi a taanga denki taki, dati o kengi namo. 14 U o fusutan ala sani de namo. Da te Masaa Jesesi o kon baka, da u anda o poi poolo gafa fa wi dise be wooko. Wi ya seefi o poi poolo anga u de tu.

15 Mi be sabi kaba taki, mi anga u de bun so. Ne mi be poti kaba fu kon luku u de hii tu leisi seefi, fu moo tyai yeepi gi u. 16 Te mi o de a pasi, fu gwe a Masadoniya anga te mi o daai komoto anda o de tu leisi mi tapu a u de. Da u sa seeka mi de anga san mi fanowdu na a waka, fu gwe a Judeja pisiwataa. 17 Da meke sama kaba denki de taki, mi paamisi so, ma mi o wooko goontapu fasi enke sama nái teli Masaa Gadu anga tu mofu taki. Den e piki taki, den o du so, da den kengi baka taki, den ná o du so moo.

Fa den Pawlesi de fu fitoow

18 Bika ala yuu, da Masaa Gadu e du san a paamisi, meke sama sa fitoow en. Da meke wi seefi á taki, wi o du wan sani, ma wi e kengi baka taki, wi ná o du en moo. Kweti! 19 Bika Masaa Gadu Manpikin, Jesesi Kelestesi bosikopu di mi anga Silasi*f1* anga Timotiyesi paati doo u de nái waka enke sani fu meke sama pantan. Noiti en taki e kengi anga san a be paamisi kaba. 20 Luku fa a be paamisi taki, a o sende a Kelestesi kon yeepi libisama. Namo a kon so tuu, meke u sa bali gafa en taki: “Amen*f2*!” Na so a de tuu enke fa a be paamisi. 21 Da luku fa ai wooko anga wi ala tu. Ai yeepi wi anga u de makandii, fu taampu taanga a ini a mokisa libi anga Kelestesi. A kandi en apaiti fatu seeka u libi. 22 Ne a sende en Jeje kon teke peesi a wi ati, enke wan sitampu di a naki a wi, fu soi taki, u na sama fi en. Soseefi enke a maiki fu soi taki, tuutuu u sa fende ala taa sani di de fu kon ete.

Saide den Pawlesi á wani go a
den biibisama anda ete

23 Ma mi á kon a Kolenti Foto de ete enke fa mi be paamisi. Bika mi á wani kon taki hati fasi anga u de, fu san u e du de ete. Na dati tuu, mi e taki leti. Masaa Gadu ain de a mi tapu, meke mi á poi lei. 24 Mi á wani kon anga wan taki de, fu meke u fii de enke wi ya e basi u anga a biibi. Na makandii wi ala mu taampu fu wooko anga a biibi, da piisii sa de a u de. Bika na biibi Kelestesi namo e meke u ala taampu taanga.

2

1 Na dati puu mi, fu mi á kon luku u de ete. Bika mi á wani kon taki taanga anga u de, fu sani mu waka baka enke a taa leisi, fu tyai buduufu. 2 Bika te mi meke u buduufu, da mi seefi e buduufu. Ma fu mi anga u mu buduufu makandii, da sama ná o de fu koi mi de. 3 Na so meke mi sikiifi piki u, pe fu kon taki a ogii di be pasa de. Da a sa seeka fosi mi kon, meke u di mu piisii mi ná o de fu buduufu mi. Mi sabi taki, u o du enke fa mi be soi na a biifi de, fu u sa piisii makandii. 4 Bika na booko ede fu anda meke mi be sikiifi a biifi de, anga wataa ain seefi. Mi á be sikiifi en fu buduufu u, ma na fu be soi fa mi lobi u dipi pasa peesi.

Fa fu seeka a toli fu sama di be
du a ogii anda

5 Bika a sama di be du a ogii de be buduufu u de moo mi ya seefi. A buduufu naki ibiiwan pikinso de. Mi taki na pikinso, bika mi á wani sutu faya baka na a toli ya. 6 Bika a sitaafu di gaanse fu u anda be fiti gi dati be sai gi en kaba. 7 Da a doo peesi now fu gi en paadon, fu fende kankan bigin libi leti baka. Efu u á du so, tyali o moo en. Da a sa bigin denki taki, noiti moo paadon sa de gi en. 8 Da mi e begi u taki, u kai u seefi kon makandii baka, da u kai en poti sidon. Da u fiti taki, u seeka a toli fi en baka. U lobi en fu kon a u mindii baka.

9 Saide mi be sikiifi a biifi de tu taki, u be mu puu en a u mindii. Mi be wani keli u luku efu u e du ala san mi e akisi u fu du. We, ne u soi dati kaba. 10 Da mi e akisi u ya baka taki, gi en paadon. Da mi mokisa anga u de, fu dati. Fu mi se, a fende en kaba, fu san a be du anga mi dati. Mi á be teke en bigi kaba lasitan paadon fu gi en. Kelestesi e si fa mi du so, fu u sa si a mi fa fu du tu. 11 Da didibii á sa poi fende wini a u mindii de. Bika u ala sabi fa ai denki fu sutu faya a sani.

Saide Pawlesi be bali adyosi a
Towasi Foto

12 Sabi taki doo be opo bigi gi mi a Towasi Foto pe mi be doo anga a Bun Nyunsu fu Kelestesi. Sama be lobi a toli ya fu teke anga ala piisii. 13 Ma saide mi ati á be kaba sidon de! Bika mi lobi biibi baala Titesi á be kon doo mi ete fu soi fa ai go anga u anda. Da mi be e booko ede fu u ede, meke mi be bali adyosi de pasa go doo Masadoniya.

14 We, gafa Masaa Gadu, fu di u mokisa libi anga Kelestesi. Ai tyai u lontu enke en gaan fesa pe ai soi goontapu fa a feti wini u teke. Na so wi e doo ala se anga en leli di e soi fa a de seefi, fu paati dati enke switi sumee gi en. 15 Bika ai piisii fu si wi enke a switi fatu fu Kelestesi di a lobi fu tyatya doo en fesi. Ai doo sama o teke dati tu, fu fende libi tego anga sama ná o teke fu fende sitaafu tego. 16 Bika den di o fende sitaafu tego e teke en enke den sumee tingi dede sani. Ma den di o fende libi tego e teke dati enke den sumee switi sani. A wooko fu Masaa Gadu ya bigi pasa san libisama poi du. 17 Bika wi ya nái waka paati dati enke sama di e lontu, fu meke moni. Ma enke wookoman di mokisa libi anga Kelestesi, da wi sabi fa Masaa Gadu ain de a wi tapu, fu si wi e paati en tuutuu bosikopu di a sende wi.

3

San biibiwan anda libi de maiki fu soi?

1 Kaba denki, wi e gafa useefi ya! Wi nái tyai a wooko ya anga lenti a pampila di sama maiki fu u mu soi taki, na Masaa Gadu bosikopu. U anda seefi u á fanowdu fu gi u a maiki de. 2 Bika na u libi na a maiki fu soi fa na Masaa Gadu bosikopu wi e tyai. Sama sa si fa u anda libi kengi nyun. Na dati taawan mu fende leisi enke na wan pampila di taki, a libi ya maiki a u ati. 3 U libi na san Kelestesi lenti fu soi enke maiki taki, a bosikopu di wi ya tyai kengi u. Da a á de pampila di sikiifi tiki maiki. Na a Jeje fi en teke u libi di á de siton fu maiki, ma sama sa fende leisi de taki, a libi ya de a u ati.

4 Bika di u mokisa libi anga Kelestesi, ne ala dati waka so. U mu taki dati sondee pantan. Bika u sabi taki, na so Masaa Gadu seefi e si a toli ya. 5 Wi enke libisama á be o poi du a wooko ya. Sani á de fu useefi be sa du te, da a be o doo peesi gi Masaa Gadu. Ne enseefi be abi fu wooko so anga wi. 6 A teke wi, fu soi a nyun fasi di a poti fu dini en. Dati á de fu leli wooko anga en weiti. Ma na a Jeje fi en kon wooko a wi. En weiti taanga fu oli meke u be fiti fu dede tego. Ma a Jeje gi taanga fu poi teke en taki fende libi tego.

Fa a nyun fasi fu dini sa waka moo
dyendee fasi

7 Bika a gaandi fasi fu dini en be sikiifi a siton gi Dyusama. Dati á be meke fu tan tego. Ma toku a be waka dyendee fasi kon a den. A be beenki Mosesi hii fesi te den á be poi luku en. Ma a be taanga fu oli, meke sama di e wooko anga dati fiti fu dede tego. 8 Ma a nyun fasi fu dini, da ne en Jeje kon gi taanga, fu poi teke en taki, soseefi fende paadon go doo libi tego. Da a wooko ya musu moo waka dyendee fasi kon a sama. 9 Bika Mosesi wooko di waka kon dyendee fasi de bosikopu taki, sama á poi oli weiti, meke den fiti fu dede tego. Ma di a sende kon nownow e puu sama a takuudu anga ogii fende libi tego. Da a musu waka moo dyendee fasi kon a sama. 10 Bika Masaa Gadu bosikopu di Mosesi be e leli na a gaandi fasi fu dini en. Da dati be beenki en fesi dyendee fasi, ma a á be meke fu tan tego. Na di a sende kon nownow meke fu tan tego, da a musu moo bigi. 11 Di a be sende Mosesi fu leli sama dini en dati á be meke fu tan wooko dyendee fasi tego. Ma a be waka kon a sama dyendee fasi. Da di meke fu wooko dyendee fasi tego musu moo waka dyendee fasi kon.

Fa biibi Masaa Jesesi e wai a
sani di tapu a dyendee fasi

12 Da u mu tan taki san Masaa Gadu paamisi wi. U mu e denki taanga fasi fu fende san a bosikopu de taki sondee pantan. Bika u sabi taki, dati noiti poi kengi. 13 Da u ná abi fu du enke fa Mosesi be abi fu du. A be tapu a dyendee fasi fu Masaa Gadu ne en fesi, di á meke fu tan tego de seefi anga koosi. Da taa Dyusama ain á be sa kai ne en. 14 Bika sama be taanga yesi fu fusutan te doo tide ete seefi, den e wooko anga a gaandi kuudei fu dini. Da ai tapu gi den, fu si pe a wani tii den go. Wan sani tapu dati gi den ete. Na biibi Kelestesi e wai a sani de puu. 15 Ma enke tide, te Dyusama e wooko anga a gaandi fasi fu dini, da wan sani e tapu den fusutan go doo den ati seefi. 16 Ma ibiiwan di daai biibi Masaa Jesesi, da na leti enke san be tapu a dyendee a Mosesi fesi wai komoto, fu meke a dyendee fu Masaa Gadu kon fu si.

17 Bika wi Masaa seefi anga a Jeje di a sende kon nownow na a wan. Da te dati go a wan sama libi, da ai booko a taanga di weiti be abi fu wooko enke basi ne en tapu. 18 Da sani á tapu wi enke biibiwan fesi moo, meke u libi sa soi Masaa Gadu dyendee. Bika ai kengi u moo anga moo gei Masaa Jesesi. Na so wi Masaa e wooko anga Jeje fi en di taanga.

4

Fa wookoman fu Masaa Gadu e
du en wooko

1 Na dati meke wi ya kon toon Masaa Gadu wookoman. Enseefi wooko tyali ati fasi gi u sani di useefi á poi wooko fu fende. Da noiti wi o lasi ati, fu booko saka anga a wooko ya. Kweti! 2 Wi e wooko leti naamo. U ná abi kibii takuu fasi fu gi useefi sen. U nái bendi a bosikopu taa fasi. U nái leli lei sani, ma na Masaa Gadu tuu taki. Da finga á poi soi kai wi falisi leliman. Masaa Gadu seefi ain e si fa wi e wooko leti.

3 Bika sama di toku wi bosikopu kibii gi, da na den di á poi si a dyendee fi en, da den de fu go fende sitaafu tego a Masaa Gadu. 4 Didibii e ligei den di á wani teke dati. A tapu den fusutan, meke den á poi si a gaan dyendee fasi fu Kelestesi a ini a Bun Nyunsu, di e soi fa a de enke Masaa Gadu seefi.

5 Bika san wi ya e leli sama á de fu gi useefi gaandi. Na Kelestesi wi e soi taawan fu si fa a de Masaa, fu teke en taki. Wi ya na wookoman namo fu di enseefi sende u kon wooko gi u de. 6 Na Masaa Gadu di bigin fu goontapu be kumandei a dunguu peesi fu kiin, meke dei booko. Ne en abi a bosikopu fu Kelestesi ya di a meke kiin u ati. Bika a soi wi Masaa Gadu dyendee de anga en libi.

Masaa Jesesi e gi u libisama
fasi taanga

7 A dyendee fi en de na gaan gudu, fu teke poti waiti fasi! Ma na u libi a mu fende waiti sai fu poti dati. Da a wooko enke sama kibii waiti sani fi en a ini soso tokotoko patu. Da a nái de taanga fu wi seefi moo.

8 Da winsi feyanti fu a biibi e fuka wi ala se, ma den nái poi booko wi saka. Sani wani buuya wi son leisi, ma wi nái feele enke yeepi á de. 9 Sama e lon du ogii anga u, ma noiti Masaa Gadu fika wi. Son leisi wi e mesaandi kisi mankei, ma wi á fika fu kii ete. 10 U sabi fa Jesesi fende dede a sama, da dati sa teke u sikin tu. Ma u nái kaba libi so, fu soi taawan fa a de libilibi ete e gi u libisama fasi taanga, fu poi go doo.

11 Bika u de ibii yuu koosube fu dede, fu biibi en ede. Bika na Masaa Gadu wani u mu libi so, fu soi taawan fa Jesesi e gi u libisama fasi taanga, fu poi go doo. 12 Da banowtu e tyai wi doo dede mofu. Ma na fu meke a sowtu libi fu wi ya mu poi waka doo yu de, fu fende libi tego.

Fa biibiwan o du weki kon a
libi ya baka

13 Bika Masaa Gadu Buku sikiifi taki: “Na biibi fi yu Masaa Gadu, meke mi e taki fi yu yeepi.” Na so wi e biibi nownow, meke wi ya seefi e taki fi en yeepi. 14 Bika wi sabi fa a weki Masaa Jesesi kon a libi ya baka. Ne wi mokisa weki anga en de fu doo makandii ne en fesi wan dei. 15 Da a hii tyotyo fu wi ya na fu yeepi u anda, fu meke moo sama yee fu biibi, fa ai teke gaan bun ati fasi namo, fu gi paadon. Da moo anga moo sama sa de tu, fu gi en daa, bali gafa gi en gaandi.

A paiman bakaten e wegi a hii
tyotyo fu nownow

16 Da noiti wi o lasi ati booko saka. Sani sa tyai mankei a u sikin seefi, ma na doose fu sikin namo e wasi gwe. Ma inise e seeka dei fu dei kon taampu moo taanga. 17 Bika u nái si a hii tyotyo fu wi ya bigi. Na fu wan satu pisiten namo, fu Masaa Gadu seeka gaan dyendee gi u ne en kondee anda, fu piisii tego. A paiman de o wegi a hii tyotyo ya. 18 Da wai ain komoto na a hii tyotyo fu wan satu pisiten namo ya. Meke u sutu pakisei a den gaan dyendee di u o fende bakaten, ma den á de fu si ya ete. Dati o tan tego.

5

Nyun sikin fu libi tego

1 Bika u sabi fa u sikin de enke masanga a kampu di á meke fu libi tego. Dede e naki en booko, da u komoto gwe a tuutuu osu a kondee seefi. Dati na a nyun sikin di meke a tapu anda fu libi tego. A á de sama ana wooko. 2 Ma fu de a ini a sikin ya, da u e dyeme. Bika u e angii fu go fende boo na a tuutuu osu a tapu anda. Wi o fende sani anda wei tapu useefi enke nyun sikin fu libi tego. 3 Bika a nyun sikin a tapu na wi osu fu teke wi anda. Na dati meke u ná o tan anda enke u mankei sani enke sikin fu wei tapu useefi. Kweti! 4 Wi sikin ya de enke masanga a kampu di á meke fu libi tego. Wi de a ini e dyeme e kusumi e tyotyo. U nái wani komoto go fika sondee sani fu wei tapu useefi enke sikin. Ma u e wani a nyun sikin, meke wi libisama fasi kengi toon sani fu libi tego. 5 Na so Masaa Gadu meke wi enke sama fi en, fu luku den bun di de fu kon de. Da en Jeje di a sende kon teke peesi a wi, na a maiki fu soi wi taki, tuutuu u sa fende ala taa sani di de fu kon ete.

San wi e feti enke moo ala taa sani?

6 Ai gi wi taanga biibi tu taki, Masaa Gadu o du ala dati wan dei namo. Ma solanga u de anga sikin fu goontapu, da u á doo a libi tego anda a wi Masaa ete. 7 Ma u e libi ya anga fitoow ne en, winsi u á poi si dati anga ain ya ete. 8 Enke fa mi be taki kaba, u nái pantan a Masaa Gadu enke a ná o gi u ala dati. Wi e fende en moo bun tu, fu fika a sikin ya go teke a nyun sikin enke a tuutuu osu fu libi tego anga wi Masaa. 9 Na so meke wi e feti moo enke ala taa sani, fu libi piisii en anga ala san wi e du anga sikin ya. Te u sa doo a nyun sikin a tapu anda seefi tu. 10 Bika u ala o go doo na a kuutu sutuu fu Kelestesi fesi. Da ibiiwan o fende a paiman di fiti fa a libi anga sikin ya. Den di dini en bun makandii anga den di á dini en bun.

Den Pawlesi nái sipowtu anga
Masaa Gadu wooko

11 We, wi kon sabi ya fa u mu libi lesipeki en. Da u nái sipowtu! Ma wi e suku fu soi taawan a leti denki ya tu. Masaa Gadu e si a leti fasi fu wi ya. Mi denki u anda seefi konsensi e piki u dati tu. 12 Mi nái taki dati baka fu gafa wiseefi a u anda. Ma na fu gi u kankan, fu sabi soi siteeman fa wi ya de. Da u sa poi piki den. Bika den e gafa anga switi taki soi fa den bigi anga taanga. Doose fu den libi e soi so, ma inise di u nái si dati á de so. 13 Den e kaagi wi ya taki, wi e kon taki sani anda enke wi fusutan nái wooko moo. Ma den á sabi fa wi ati de fu dini Masaa Gadu fa a wani. Da anga kiin fusutan wi e taki, fu ala dati mu tyai yeepi gi u de. 14 Bika san e toosi wi fu tyai a bosikopu ya na di u kon sabi san Kelestesi du. A lobi ala sama, meke a teke dede taki, u mokisa dede anga en de. 15 A dede di a teke taki, useefi dede de kaba. Da wi di fende a nyun libi ya mu kaba waka piisii useefi ati namo. Ma bigin libi piisii en di teke u peesi dede, ma a weki kon a libi ya baka.

Sama di mokisa libi anga Kelestesi
toon nyun sowtu sama

16 Da kaba keli fa sama bigi anga wan goontapu fasi. Na a fasi de u be e keli Kelestesi fosi u be toon biibisama. Ma dati á mu de so moo. 17 Bika wi di mokisa libi anga en toon wan hii nyun sowtu sama. A haw fasi fu libi kaba, meke wan hii nyun fasi kon de di kengi anga dati.

18 Na Masaa Gadu ala a yeepi de komoto. A meke Kelestesi dede tyai wi kon de bun gi enseefi, toon mati fi en. Ne a sende wi ya e paati a bosikopu de taki, na so sama e kon de switi anga en, fu toon mati fi en. 19 A bosikopu ya e soi fa a sende Kelestesi kon puu feyanti fasi fu sama toon mati fi en. Ai figi takuudu anga ogii puu a kaagi fu sitaafu. Na so a sende wi fu bali ala se fa sama sa toon mati fi en. 20 Da wi ya taampu a Kelestesi peesi, fu waka lontu. A leli di wi e gi na Masaa Gadu taki di abi ala kaakiti. We, da wi teke Kelestesi peesi e sende u ya taki, teke fa Masaa Gadu poti fu toon mati fi en, da a ati kon de switi anga en. 21 Bika na Kelestesi di noiti abi takuudu anga ogii, ne Masaa Gadu kengi en poti a u peesi. Da a teke a sitaafu fu wi takuudu anga ogii, meke sama mokisa libi anga en kon de bun gi Masaa Gadu kaba.

6

Masaa Gadu yuu doo fu yeepi

1 Da wi di e wooko makandii anga Masaa Gadu ya e bali u anda taki, luku bun! A gi u paadon sondee useefi wooko fu fende dati. Ma u á mu wisiwasi a sani ya taki, u komoto go baka a ini takuu libi. 2 Bika wan peesi sikiifi a ini en Buku taki:

“Di mi yuu doo fu yeepi, ne mi yee a begi fu u.

Na mi yuu di fiti fu sende a Yeepiman.”

Da aliki ya! Ne en yuu di fiti doo ya tuu, fu sende a Yeepiman.

Pawlesi oli pasensi pasa ala
sowtu banowtu

3 Da wi ya nái du sani fu tapu pasi gi taawan a Masaa Gadu bosikopu di wi e tyai. Bika wi o meke den á teke a biibi. 4 Ma u e du doo taki seefi, fu soi fa na tuutuu fasi wi e dini Masaa Gadu. Na so u e oli pasensi pasa ala sowtu banowtu anga banda fu sama. Te toko kon fu buuya wi tu. A ini ala sowtu taanga libi seefi. 5 A ini fonfon doo tei fiingi a dunguu osu. Te sama miti a bosu e pii ain gi wi fu kii wi. Soseefi a ini tyotyo wooko pasa neti sondee siibi. Son leisi anga ala angii bee seefi. 6 Ma wi e tan poti ede ete sondee takuu pakisei. U e fusutan fa fu piisii Masaa Gadu ete. U e teke pasensi libi switi anga taawan ete. Na so u e wooko enke fa a Jeje fi en wani anga fa Masaa Gadu taki fu lobi tuutuu. 7 Ala yuu u de fu taki Masaa Gadu tuutuu bosikopu di e wooko kaakiti fasi. Wan se, u e tan libi fa a fiti en. A taase, u e tan leli taawan en bosikopu fu tapu a mofu fu siteeman di e kaagi wi biibi. 8 Sama e hei ofu lagi wi, den e gafa ofu kosi wi, u nái luku. Wi di e taki a tuutuu sani, ma son sama e kai wi leiman ete. 9 Wi taampu a Kelestesi peesi, fu wooko. U anda sabi dati. Ma son sama á wani teke dati. Da ala yuu wi de a dede mofu, ma Masaa Gadu e oli u a libi. U e teke fonfon, ma kii fu wi á poi fende peesi! 10 Buduufu e miti wi, ma piisii fu Masaa Gadu de a wi ete. U de enke pootiman, ma na wi e tyai a bosikopu fu gaan gudu gi sama. Tuutuu! Wi gei sama sondee gudu, ma na wi Masaa Gadu gi ala gudu di enseefi abi!

11 Mi lobi biibiwan a Kolenti Foto de! Wi ya á kibii wi fii gi u anda. U puu u hii ati gi u de. 12 Wi á wooko anga pikin pisi fu u ati namo soi u de lobi. Kweti! Na u anda wooko so anga wi ya. 13 Ma mi o taki anga u de now enke fa dda e leli en pikin. U opo a dipi fu u ati anda lobi wi ya baka.

Biibi libi kengi anga libi di nái
waka enke biibi fasi

14 U á mu tyai u biibi libi sipowtu fasi a mindii fu sama di libi nái waka biibi fasi. Leti fasi anga kukutu fasi nái go. A biibi fasi anga goontapu fasi kengi enke fa kiin fu debooko kengi anga dunguu neti. 15 Kelestesi anga didibii den e kai Beliyali á poi go! Na so biibiwan seefi kengi anga sama di nái biibi. 16 A kulu biibisama na san a libilibi Masaa Gadu teke enke en osu fu tan. Da en osu nái go anga afokodeei sani. Wan peesi sikiifi a ini en Buku taki: “Mi o teke peesi a mi sama, fu waka a den mindii. Mi o de den Gadu, da den de mi foluku.” 17 Wan taa peesi sikiifi baka taki:

“Mi e sende u fu komoto a mindii sama,

di nái waka a mi baka.

Wai gi ibii takuu fasi fu den.

Da mi o teke u fu miseefi.”

18 “Da mi o de enke lobi Tata gi u,

da u de mi umanpikin anga manpikin.

Na so mi enke Masaa Gadu, di abi ala makiti e taki.”

7

1 Mi lobi biibiwan! Masaa Gadu paamisi wi den sani de. Da meke dati gi u kankan fu libi apaiti fasi anga u sikin. Towe ala takuu pakisei kiin yu fusutan a ini yu ede. Libi, fu gi Masaa Gadu gaandi. Kenisi anga san nái piisii en.

Pawlesi piisii di den sama daai libi

2 Mi e begi u taki, gi wi ya u hii ati. Denki fa noiti wi libi kukutu fasi anga u de. Noiti u tyai poli gi u de biibi libi. Noiti u koli u suku wini gi u seefi namo. 3 Mi nái taki ala dati fu soi enke sama de ape e kaagi wi ya fu den sani de. Ma na fa mi be taki kaba. A ná sipowtu lobi u lobi u de na ati. Dede ofu libi á poi tapu dati. 4 Da mi e opo mi ati taki anga ala gaan fitoow anga u. Mi e gafa u taanga taki, a ná sipowtu koo ati u e gi mi anga u biibi libi de. U e piisii mi pasa ala toko di e miti wi ya seefi.

5 Bika di wi ya be doo Masadoniya pisiwataa, da tyotyo be meke u ná abi losutu. Sama be tapu wi e meke toko anga a leli fu Masaa Gadu. Den be lontu wi ala se. Da wi ati be fuu anga booko ede fu anda. 6 Ma gaantangi fu Masaa Gadu di e koo saka fasi sama ati. Bika a be meke Titesi komoto a u anda kon doo wi ya, ne dati koo wi ati ya. 7 Ma a ná dati wawan. Moomoo di a taigi wi ya taki u anda biibi libi tyai bun gi en. Soseefi u e buduufu de anga ala booko ede piiti ati fu mi ede. Tuutuu a hii fasi fu u ape gi mi ya piisii.

8 Ma u be buduufu de fu sani di mi be sikiifi a biifi sende gi u de. Da a ná dati piisii mi ya so. Ma na a yeepi di dati tyai gi u de. Da a bun gi mi taki, mi be sikiifi u so. Mi si taki, a sutu u ati. 9 Da mi e piisii ya, ma a ná fu di mi be sikiifi sani di buduufu u de! Ma na di a buduufu de, meke u daai libi. Na so a wani u mu buduufu, fu fende bun. Da a kon, fa mi meke u buduufu á tyai ogii gi u. 10 Bika buduufu fa Masaa Gadu wani e tyai yeepi, fu meke sama fende bun. Da ala a buduufu de e komoto baka. Ma goontapu buduufu nái meke sama fende bun so. Ma ai tyai paati kon gi sama anga Masaa Gadu tego.

11 Buduufu fa Masaa Gadu wani tyai wini a u de. U e feti now tapu sama a ogii. U wani mi sabi fa u e bali den. U ati e boon a sama di á wani yee. U e feele Masaa Gadu sitaafu. U wani takuuduman fende paiman. U e angii fu mi kon si fa u wani teke taki. We, da u á engee go na a takuuse de. 12 We, mi á be sikiifi a biifi gi u fu booko ede anga a sama di be du a ogii de. A ná fu be teke se fu sama di a be du a ogii de tu. Ma na fu useefi be sa keli a Masaa Gadu fesi luku, efu u e lesipeki mi taki sai. 13 Namo fa u wooko de koo wi ya ati. Bika u du san mi be sende u.

Moomoo seefi, a piisii wi ya fa u wooko anga Titesi de. Wi si taki, a piisii enseefi. Bika u ala tyai bun gi en biibi libi de. 14 We, mi be gafa u gi en fosi a be kon de. Da u á gi mi sen. Sani waka enke fa ala san mi e taigi u de e de tuu. Da fa mi be gafa u gi en soi taki, mi nái taki lei sani. 15 Da a de ya e membee ete fa u teke mi taki wooko de. Fa u puu en bun a boto anga ala teke fu wooko switi anga en tu. Namo ai lesipeki u ya bigi moo fosi a be kon luku u de seefi. 16 Mi dati ati saka ya tu. Bika mi e piisii taki, mi sa fitoow u de a sani.

8

Pooti biibiwan nái sipowtu anga
yeepi taawan

1 Mi lobi biibiwan! Luku fa Masaa Gadu teke gaan bun ati fasi namo luku Masadoniya biibiwan. Namo, ne den nái sipowtu anga yeepi taawan a sani. 2 A ini a tyotyo fu denseefi de, ma den abi gaan piisii ete. Den pooti de, ma fa den e yeepi taawan anga san den abi de bigi. 3 Mi sa kotoigi taki, den gi taawan san den poi! Eeye, moo enke san den poi seefi sondee sama dwengi den fu du so. Bika na denseefi ati opo fu du dati. 4 Den begi wi ya seefi, fu gi den pasi du dati. Bika den wani mokisa tyai nen taki, denseefi yeepi Masaa Gadu sama a nowtu. Den e si dati enke wan gaan sani. 5 Namo, san den gi dyombo u ya seefi, wi á be fuuwakiti so. Ma den á du dati fu sama ain ede. Na Masaa Gadu fosi den piki fu du so, fu piisii en. Bakadati, ne den kon piki wi fu du san wi ya seefi wani, di de san Masaa Gadu wani tu.

Den Pawlesi be sende Titesi go
yeepi den biibiwan anda

6 Da na wi ya be sende Titesi fu kon kaba piki a moni di enseefi be bigin piki de kaba. Da u anda sa fende pasi soi fa useefi wani yeepi taawan sowan fasi. 7 Bika u libi bun somen sowtu fasi de kaba. U abi gaan biibi. U abi dipi fusutan, fu leli taawan. U sabi san Masaa Gadu wani. U wani yeepi taawan. Wi sabi taki, u anda lobi wi ya ape tu. Gaantangi, da soi bun fasi de go doo, fu yeepi biibiwan a nowtu tu. 8 U á mu si enke mi kumandei u fu du dati anga taanga. Ma di mi si biibiwan fu Masadoniya pisiwataa feti yeepi taawan, ne mi wani u anda du so tu. Da u sa soi taki, u seefi lobi taawan enke den tu.

9 Bika u sabi fa wi Masaa Jesesi Kelestesi teke gaan bun ati fasi namo luku sama. En enke a guduman di abi ala san Masaa Gadu abi, ne a mu fika ala dati a tapu anda kon toon pootiman ya, fu be poi yeepi u. Ne u fende dyendee di Masaa Gadu seeka poti gi sama fi en.

10 Da luku ya fa mi e denki u anda mu si a hii toli ya. Pakisei a yali di pasa fa u be teke fesi yeepi taawan enke fosiwan. Da na u fosi be angii fu du dati. 11 Da du a wooko de go doo kaba fi en. Da ibiiwan sa si taki, u be sete dati, ne u poti fu du en go doo kaba. Da meke ibiiwan ape gi san a poi gi. 12 Soso soi namo taki, i wani gi, da gi san i poi gi, da ai piisii Masaa Gadu kaba. Ma a ná enke sama mu gi sani pasa san a poi. 13 Wi ya nái sende u de fu poti u seefi a fuka, fu yeepi taawan. Kweti! Ma paati san yu abi na a fasi taki, yu abi ete, ma taawan seefi fende tu.

14 Nownow, di u abi sani sai, da u mu yeepi taawan. Bika di useefi o de a nowtu, ne den abi sani sai, da den o yeepi u baka. Na so u ala sa abi san u fanowdu. 15 Dati sikiifi a Masaa Gadu Buku taki: “Moo lati, da sama di be dyunta tyaipi, da den á be abi pasa maiki. Soseefi den di á be dyunta tyaipi moo lati á be abi mendii tu.”

Fa sama mu kotoigi taki a moni e
tyai go doo

16 We, a ná sipowtu daa mi e gi Masaa Gadu fu Titesi ede. Bika ai booko ede ya gi u anda enke mi ya seefi. 17 Fa ai kon luku u anda á de taki, na wi ya e sende en so. Ma ne enseefi teke fu du dati. Ai piisii en, da ai wani du dati seefi fosi mi ya denki fu sende en.

18 Wan taa lobi biibi baala wi o sende anga Titesi kon luku u de. Ai tyai bun nen a kulu biibiwan fu ala se taki, ai tyai a wooko fu a Bun Nyunsu wan leti fasi. 19 Moomoo, na biibi kulu sama gi wi en, fu waka lontu anga wi makandii. Da a sa kotoigi fu wi di sama poti enke basi fu solugu a moni fu Masaa Gadu sama. Bika den wani sama si taki, wi e tyai dati doo den tuu. We, wi e du a wooko ya fu gi wi Masaa gaandi anga ala wan angii fu yeepi sama tuutuu. 20 Bika na biibiwan ati opo, fu piki sani sende go yeepi taawan. Da wi á wani sama fende pasi kaagi wi, enke u e puu a ini dati, fu teke fu u seefi. 21 Wi wani wooko wan fasi, fu Masaa Gadu keli taki, dati bun. Ma libisama seefi mu poi keli taki, dati bun tu.

22 Wan taa lobi biibi baala wi o sende anga den Titesi kon de. Somen sowtu fasi kaba a wooko soi fa ai dini Masaa Gadu bun. A sabi fa u anda e wooko taanga fu yeepi taawan, meke a moo angii fu kon luku u de. 23 Fu Titesi dati u sabi fa a wooko fitoow fasi somen leisi anga mi, fu yeepi u de seefi. Ma u mu oli den tu biibi baala di o kon anga en de seefi bun anga lobi tu. Biibiwan dise si den waiti sende a den peesi, fu lontu anga wi. Den libi tyai gafa gi Kelestesi gaandi kaba. 24 Da gaantangi wooko lesipeki anga den dii man ya. Soi den lobi, te den kon de. Meke ala den taa kulu biibiwan sa poi si fa u nái gafa u de fu soso naamo ala yuu.

9

Pawlesi á wani gafa den biibiwan
anda fu soso

1 Da a á de fanowdu fu tan sikiifi naamo taki, u mu piki sani fu sende go yeepi a nowtu fu biibiwan, di de apaiti fasi gi Masaa Gadu. 2 Bika mi sabi fa u abi angii fu yeepi taawan nowtu anda. Mi e gafa u dise so naamo a Masadoniya biibiwan mindii taki, na u fu Akasi pisiwata fosi sete a angii fu du dati senten a yali di pasa de. Da na u meke denseefi teke fu du so tu.

3 Ma toku, mi e sende den dii lobi biibi baala kon a u de ete, fu yeepi u piki den sani di u mu sende go yeepi den. Meke ala ain sa si fa mi nái gafa u de fu soso. Da seeka san u piki poti de, enke fa mi paati mofu kaba taki, u o du so. 4 Bika efu u á seeka dati so, da u o gi mi sen. A o soi enke mi gafa u doo fitoow u fu soso, efu sama komoto a Masadoniya dise kon anga mi anda. Da a o tyai sen gi u de moo mi ya seefi. 5 Na so meke, mi si en fanowdu fu sende den dii lobi baala ya a mi fesi. Da den sa kon yeepi u de, fu kaba piki a bun di u o sende seeka poti kaba kaba, enke fa u be paamisi de. U mu piki ala dati sondee dwengi, fu sende yeepi taawan.

Masaa Gadu o gi biibiwan sani
baka pasa peesi

6 Ma membee a nongo di koti taki, sama paandi pikinso alisi namo, en goon ná o puu tyaipi wini. Bika on moo wan sama tyatya towe, da en goon o moo puu wini gi en bakaten. 7 Da ibiiwan mu denki bun san a poi gi, da a poti san en ati wani. Ná gi wan sani di nái kai a yu ati. Meke sama á dwengi yu tu, fu gi san iseefi á wani. Bika san Masaa Gadu lobi na sama di o gi anga en hii ati, wan switi fasi. 8 Da Masaa Gadu di poi teke gaan bun ati fasi namo luku yu, sa gi yu tyaipi sani baka pasa peesi. Da yu sa abi ala san yu abi fanowdu ibii yuu naamo. Soseefi, da i sa poi tan du somen bun go doo gi taawan. 9 Na letiso sikiifi a Masaa Gadu Buku taki:

“Sama di tyatya tyaipi yeepi doo pooti taawan,

Masaa Gadu noiti wanten moo sa feegete a leti fasi fi en de.”

10 Da a de so taki, na Masaa Gadu e gi sama sani fu paandi naamo, meke nyanyan e goo fu fende nyan. Da a musu poi gi u san u fanowdu naamo, fu poi goo a ini a leti wooko fu yeepi taawan seefi tu.

11 Ala fasi a o gi sani pasa peesi, fu poi tan yeepi taawan. Ma soseefi san u o piki sende anga wi fu tyai go yeepi taawan, o tyai gaan piisii gi den, fu gafa Masaa Gadu fu dati. 12 Da sabi taki, boiti fu a yeepi di u o sende gi biibiwan so, ma u o meke den gafa Masaa Gadu pasa peesi tu. 13 Fa u yeepi de o meke sama si fa u lobi teke Masaa Gadu taki. Da den o gafa en, fu fa u nái kai useefi biibisama a Kelestesi Bun Nyunsu fu soso. Ma u e du san e piisii en tu taki, u ati opo sondee dwengi paati san u abi anga den, go doo taawan tu. 14 Da te den mu begi gi u de, da den o pakisei u anga daa na ati. Bika den e si a gaan bun ati fasi namo di Masaa Gadu teke luku u, fu meke u ati opo fu yeepi taawan.

15 We, meke u gi Masaa Gadu daa makandii ya! Bika a du gaan bun gi wi pasa peesi anga a yeepi di a sende kon gi wi.

10

Siteeman mu sabi fa den Pawlesi
feti sani tan

1 We, mi Pawlesi e kon saka fasi, soseefi piisii fasi u de enke Kelestesi seefi. Ma gaantangi, bali den sama di e kaagi mi fu dati taki, fesi a fesi, da mi gei feeleman di e kaku anga taki. Ma te mi komoto de, da mi abi ati fu sikiifi taanga biifi sende gi u. 2 We, mi e begi u de fu solugu taki, te mi kon doo de, mi á fende sama kaasi de. Bika den e libi anga a denki taki, wi ya de goontapu fasi ete. 3 Bika ala fa wi de libisama ete enke ibii taa sama. Ma kweti! Wi biibi feti nái sitee goontapu fasi. 4 Wi feti sani á tan enke goontapu feti sani, fu teke feti. Na Masaa Gadu seeka wi anga en taanga makiti, fu poi naki taanga feti peesi fu a feyanti booko seefi. 5 Da siteeman nái poi taampu a wi fesi anga falisi leli. Bika wi e naki ala gaan taki fu den puu a pasi, fu kaba tapu sama fu si doo Masaa Gadu leli. U e kisi a hii falisi denki fu den banda, meke sama fende pasi denki enke fa Kelestesi wani. 6 U de sete sete, fu kaasi ibii taanga yesi fasi a sama. U sa go doo, te enke sama di wani teke taki seeka doo peesi fa Kelestesi wani.

Fa gafa fu den Pawlesi kengi anga
di fu den siteeman

7 U mu luku a sani ya dipi sondee fu si en makiliki fasi di á de tuu. Bika siteeman de di e naki ati anda taki, na den Kelestesi poti fu taki. Ma den mu sabi taki, en anga den á de wan fasi moo wi ya. 8 Bika fu mi ya be o gafa pasa peesi seefi fa Masaa Gadu poti mi fu taki, da a á be o de fu booko u saka puu a Kelestesi anda. Ma na fu yeepi u de taampu moo taanga. Meke mi á be o fende sen fu dati.

9 Ma toku mi ná o gafa so. Bika den biifi di mi sende kon a u de be sa gei sani fu dyombo u. 10 Bika son sama bali de kaba taki, mi e sikiifi pepee sani anga ala taanga taki. Ma te miseefi kon doo de, da mi gei soso sama anga wisiwasi taki. 11 Ma meke den di e taki dati luku bun san sikiifi a ini biifi di mi sende komoto dise. Da den o si te mi doo de, fa mi o du enke fa mi sikiifi.

A fasi fa den Pawlesi ná o gafa

12 Ma wi ya ná o peefuu go maiki useefi luku anga sama e gafa denseefi de, fa den bigi. U ná o hei kisi den. Bika denseefi poti den fasi fu maiki luku sama moo bigi. Den nái wooko anga Masaa Gadu koni.

13 Bika wi ya noiti o teke useefi gafa a pe Masaa Gadu á poti wi fu wooko. Na pe a sende u go wooko mi ya o gafa fa mi wooko leti gi sama de. U anda na peesi pe mi wooko pasa so. 14 Ma mi á be o poi go gafa a pe Masaa Gadu á sende mi go wooko. Da den be o abi leti, efu mi á be wooko pasa u de. Ma koloku, na wi ya fosi doo u de anga a Bun Nyunsu fosi den. 15 Da noiti wi e go gafa useefi a pe taawan fosi wooko kaba. Wi ya taanga denki, na fu meke u anda biibi goo moo anga moo. Da dati o moo meke u si de fa na wi ya Masaa Gadu poti fu taki de tuu. 16 Da dati o opo pasi meke wi ya sa go doo taa pisiwataa di á kisi a Bun Nyunsu ete. Wi ya nái go sidon e gafa e wooko a pe taa sama fosi wooko kaba taki, u bigi. Kweti! 17 Wan peesi sikiifi ne en Buku taki: “U mu gafa namo fa wi Masaa e du en wooko.” 18 Bika a ná sama di e gafa enseefi sa de waiti fu fende gafa taki, a bigi tuu. Ma na sama di wooko e soi taki, na Masaa Gadu sende en.

11

Saide Pawlesi e waki den biibiwan
de fu siteeman

1 Mi denki taki, u sa tan pasensi doo fu teke san mi e taki enke lawman ya. We, mi e si taki, u pasensi teke den kaba, da mi o taki go doo. 2 Bika mi e booko ede anga u de enke fa Masaa Gadu e du. Mi e dyalusu seefi enke u na mi umanpikin di mi paamisi a man den e kai Kelestesi. Da mi e waki u fu taawan á fende u puu ne en ana. 3 Mi e feele fu san kande sa miti u de. Luku a koni fasi fa a sineki didibii be fende pasi koli Efa. Kande dati sa miti u de, meke u hii libi á de gi Kelestesi wawan moo. 4 Bika sama leli u de hii taa sani fu wan Jesesi di e wooko kengi anga Jesesi di mi e leli. Dati na wan jeje di kengi anga di Masaa Gadu sende. Soseefi wan nyunsu di kengi anga di fu Jesesi. Ne u teke ala dati anda. 5 We, mi á denki taki, mi á bigi doo den di teke denseefi poti gaanbigi Masaa Gadu bosikopuman de. 6 Mi ya tongo á gaata enke den, ma mi sabi sani fu Masaa Gadu tuutuu fasi. Mi fasi fu waka e meke u si ala dati a mi.

Saide Pawlesi o tan sondee biibiwan
anda solugu en anga moni

7 Ma u si enke na ogii taki, mi be saka miseefi du son wooko enke ibii taawan de? We, na fu be soi fa u mu libi fu taampu hei gi Masaa Gadu de. Ne mi gi u Masaa Gadu Bun Nyunsu sondee fu meke u pai mi fu dati. 8 Ma mi be teke moni a taa kulu biibiwan, fu solugu miseefi tuu. Ma na fu be poi kon doo u de anga Masaa Gadu wooko. 9 Ma u mindii de, te mi be abi moni fanowdu, da mi á be poti a fuka de gi u. Bika biibiwan be komoto a Masadoniya pisiwataa kon yeepi mi. Den e du dati go doo ete seefi. Da mi á denki bakaten seefi mi o fuka u de so tu. 10 Mi nái lei, dati sa tan so tu. Kelestesi e wooko a ini mi sondee fu taki lei. Sama fu Akasi pisiwataa anda noiti o poi tapu mi taki, a gafa fu mi ya á de leti.

11 Ma a ná enke dati e soi taki, mi á lobi u de. Masaa Gadu e si fa mi lobi u de kisi. 12 Ma mi o tan sondee fu u anda solugu mi anga moni. Bika mi á wani sama teke mi teli anga leti enke mi anga den di e du dati ape na a wan. 13 Den dati na falisi bosikopuman! Ma den e si denseefi enke gaan bosikopuman di Kelestesi sende fu taki. Den e koli sama biibi a lei de. Bika den e meke enke gaan bosikopuman tuu. 14 Ma dati nái foondoo mi ya! Bika didibii enke saatan seefi e soi enseefi enke dyendee Engel*f3*, di de anga a leti kiin fu Masaa Gadu. 15 Da dati á mu foondoo u de tu. Bika wookoman fu didibii musu meke enke na Masaa Gadu e sende den leli sama leti fasi. Ma fika den gi Masaa Gadu. A o sitaafu den fiti a takuu wooko de.

16 Ma mi e taki ya baka taki, sama á mu si mi enke lawman de! Fu u wani, da si mi so te mi o gafa miseefi nownow pikinso enke fa den falisi bosikopuman e du de. Mi o soi u de sama a mi. 17 We, ma Masaa Jesesi á be o gafa enseefi so. Bika fu wooko so e gei lawman. 18 Ma di somen sama de ape e gafa denseefi wan goontapu fasi, da mi o gafa soi miseefi tu. 19 U gwenti teke gafaman taki di den e leli u de kaba. Bika u denki taki, u sabi wooko leti. 20 Ma meke mi taigi u de taki, dati na taki fu sama di wani wooko enke basi a u tapu. Na sama di wani soigi u puu wini gi denseefi namo. Na sama di e teke hei peesi, fu naki taawan a sikin fesi de seefi.

Fu san den falisi bosikopu de á poi
gafa moo den Pawlesi

21 Sen e kisi mi ya fu di wi ya á taanga sai enke den. Bika wi ya á poi naki sama a sikin fesi de sowan fasi. Da mi law fu taki mi o gafa miseefi enke den lawman de. 22 Bika den e gafa taki, den de Hebelei sama. Den na paansu fu wi avo Abalaham. Den na Islayeli sama. We, mi seefi tu. 23 Den e gafa taki, na den e dini Kelestesi. Mi e taki enke lawman ya. We, mi e dini en moo den! Mi e du en wooko taanga moo den. Den á sooto somen leisi fi en ede enke mi ya. Den á fende fonfon somen leisi fi en ede enke mi. Somen leisi mi pasa a dede mofu seefi. 24 Dyulanti wipi mi feifi leisi a diitenti a neigin wipi fu den. 25 Dii leisi sama wipi mi anga a tiki wipi fu den. Wan leisi sama piki siton naki mi fu kii. Dii leisi a waka tapu, sipi sungu fu kii mi a wataa. Wan hii neti wan hii dei mi suwen a ini a gaan ze. 26 Mi e waka lontu naamo, mi e pasa takuu liba. Mi e pasa gaanbigi abani peesi. Eigi Dyusama e meke toko, taa foluku tu. Mi doo foto ofu mi doo bakabini peesi, na toko. Mi de a sipi, ze e meke toko. A mindii fu falisi biibisama seefi na toko tu. 27 Mi e tyotyo wooko pasa son neti sondee siibi. Mi pasa dei sondee nyan anga diingi wataa kaba. Son leisi, koosi fu wei e mankei mi sikin, da mi fika gi gaan koo.

28 Anga ala dati, da ibii dei booko ede fu ala den biibiwan fu mi na ala se de a mi. Nowtu fu den e kai a mi sikin buba fu tyai. 29 Wan biibiwan nái fii wan sani te, da mi á fii anga en. Wan biibiwan nái du wan ogii te, da dati á kon koti mi ati.

Pawlesi e gafa a swaki libisama
fasi fi enseefi

30 Ma toku efu mi mu gafa miseefi, da na fu soi a swaki libisama fasi fu mi di á taanga. 31 Mi nái lei! Masaa Gadu enke Tata fu wi Masaa Jesesi di fiti fu gafa tego e si. 32 Bika luku Damasikosi Foto. A gaaman di e wooko a Kownu Aletasi ondoo de be kumandei suudati fu lulu mi kisi a ibii pasi mofu. 33 Da mi be fende pasi lowe. Ma na tetei biibi baala ape be tei a gaan bakisi kibii mi saka puu a wan fensee fu a gaan hei siton sikotu di meke lontu a foto.

12

Pawlesi e gafa fu jeje sani di
Masaa Gadu meke a si

1 Ma na di mi mu gafa, da meke mi gafa miseefi doo gaan jeje sani di Masaa Gadu meke mi si somen leisi tu. Ma a ná enke den gafa ya o tyai wini gi wan enkii sama. 2 Ma na di mi sabi wan sama di libi mokisa anga Kelestesi. Tin na fo yali pasa, Masaa Gadu be tyai en go doo en kondee a tapu anda. Mi á kaba fusutan fu na anga ala en libisama fasi anga sikin ofu na jeje fasi sondee sikin. Masaa Gadu wawan sabi. 3 Mi sabi namo fa sani waka anga a man de. Fu na anga ala en libisama fasi ofu jeje fasi namo, mi á kaba fusutan. 4 Ma a subi go doo a dyendee peesi fu Masaa Gadu a tapu anda pe sama fi en e dede komoto ya go. San a miti anga san a yee anda foondoo te, ne fasi á de ya fu poi taki dati. Da a á sabi fa fu soi taawan ala dati. 5 Mi o gafa fa sani waka anga a man de. Ma a ná miseefi mi e gafa so. Bika fu mi mu gafa miseefi, da na fu soi a swaki libisama fasi fu mi di á taanga. 6 Fu mi mu gafa san pasa anga a man de, da toku mi á gafa enke lawman. Bika na tuutuu sani. Ma mi ná o gafa, fu sama poti mi bigi pasa miseefi de. Keli mi luku namo san mi e taki doo san mi e du.

Saide Pawlesi mu de swaki
libisama fasi di á taanga

7 Masaa Gadu á wani mi abi hei membee fu dati ede taki, a meke mi si somen gaan jeje sani. Ne a fika wan sani enke maka a mi buba e sutu mi seefi. Na so a fika didibii, fu poti en wookoman fu banowtu mi. 8 Mi begi wi Masaa te doo dii leisi seefi, fu puu a banowtu ya a mi buba. 9 Ma ai piki mi naamo taki: “San yu fanowdu, na fu mi poi teke mi gaan bun ati fasi namo luku yu. Da yu libi mu de swaki libisama fasi di á taanga. Da te mi e yeepi yu, da dati e soi fa na mi taanga de a yu.” 10 Da dini Kelestesi e piisii mi, winsi mi de swaki libisama fasi di á taanga. Da sama sa kosi mi seefi. Toko sa miti mi. Sama sa lon du ogii anga mi doo soseefi taa nowtu. Bika mi libi mu soi swaki libisama fasi di á taanga. Da te Kelestesi e yeepi mi, da dati e soi fa Masaa Gadu taanga de a mi.

Sowtu dwengi meke Pawlesi be
mu gafa seefi?

11 We, mi e si taki, mi gafa ya enke den lawman de tu. Ma na u anda dwengi mi so. Bika na u be mu gafa mi. Den man di e poti denseefi gaanbigi bosikopuman de á bigi moo mi. Winsi fa mi á de noti seefi. 12 Ma mi na wan apaiti bosikopuman, di poti fu taki tuu. Bika sani e pasa a ini mi libi a u mindii de, di e soi dati. Maiki de fu si taki, Masaa Gadu de anga mi. Foondoo sani anga wonduu tu. Na so mi tei ati fu oli doo, pasa ala sowtu tesi tu. 13 Luku fa mi e libi bun anga u de, doo ala taa kulu biibiwan tu. Mi á gi u de pasi fu solugu mi anga moni seefi. Ma dati á wani taki, mi á wooko bun anga u. Na di mi á wani poti mi fuka a u sikoo. Da u gi mi paadon, efu u si enke mi fowtu.

San Pawlesi wani te a go luku den
biibiwan anda?

14 Na dii leisi kaba di mi de fu kon luku u de. Ma mi de sondee fu wani poti mi fuka a u sikoo ete. Mi á wani u gudu, ma na u seefi mi wani de a mi se. Bika gaansama nái sidon luku fi en nyoni pikin mu solugu en. Ne en mu solugu a pikin. 15 Na so meke na mi teke fu gi u de ala san mi abi. Mi o du ala san mi poi fu yeepi u de. Bika fa mi lobi u anda dipi so, da a á sa moi taki, u lobi fu mi dati de swaki fasi.

Pawlesi á sende taawan koli fasi
go anda

16 Da son sama o bali piki mi de taki: “Eeye Pawlesi! Na so yu á wani poti yu fuka fu sama solugu yu. Ma yu e wooko moo koli fasi sende taawan kon puu moni a sama saka ya.” 17 Ma mi e piki den dati taki, mi noiti sende sama kon de ete anga bosikopu taki u mu sende moni gi mi dise. 18 Mi be sende Titesi kon luku u de makandii anga wan taa lobi biibi baala, ma a á be wooko koli fasi de. A á be puu moni a u saka de. Bika mi sabi fa Titesi e wooko na a seefi fasi fa mi e denki sani jeje fasi.

Pawlesi nái feti taki gi enseefi

19 U luku san mi wani soi u anga a langa taki ya. A ná fu feti taki gi miseefi. Ma na fu Masaa Gadu mu yee fa mi e taki anga u di mokisa libi anga Kelestesi anda. Da ala san mi e du doo taki seefi mu meke u di mi lobi de so dipi biibi kon moo taanga. 20 Bika mi e feele enke mi o kon miti u de enke fa mi á wani u de. Da mi o de fa u á wani mi de tu. Mi feele enke u e kwali de. Dyalusu anga kaakeli boon ati fasi. Sama e suku wini fi enseefi namo. Sama e kosi taawan anga ala konkuu tyai taki. Hei membee fasi anga ala fanya fanya fasi. 21 Mi e feele enke mi o kon teke sen de baka a Masaa Gadu fesi. Bika son sama o buduufu mi de, di be mu kaba de kaba anga takuu libi. Den de ape ete enke fa den be de a fesi, sondee fii, fu a takuudu libi di nái waka kiin fasi. Da den á daai libi ete, fu fika sani enke motyo fasi, anga ala taa sowtu fasi di de sen sani.

13

Sowtu fasi Pawlesi o go
gi sitaafu anda?

1 We, na di fu dii leisi mi o kon a u de now. Da Masaa Gadu maiki fu wasikoi sama na dii tu, da ai sitaafu. En Buku seefi sikiifi taki: “Tu go miti dii kotoigi piki wan sani, da a sai lanti fu piki taki, i du a ogii tuu.” 2 Da du fu tu leisi mi be doo a u de, da mi be wasikoi u de fosi leisi. Mi e sende wasikoi u de komoto a faawe ya anga a biifi ya baka, meke tu. Mi poti fu kon luku u de, fu wasikoi sama de anga takuu libi de ete, meke dii. Da a sa sai fu mi gi sitaafu tu.

3 Bika u be piki mi de fa mi e taki anga u taki, na Kelestesi seefi tongo u e yee a mi. Namo u sabi de fa a wooko anga en taanga a u mindii de tuu, di nái waka swaki libisama fasi. 4 Bika a be dede swaki fasi di á taanga a koloisi. Ma di a weki baka, da anga Masaa Gadu taanga makiti. Da wi di mokisa libi anga en de swaki libisama fasi, ma u de anga Masaa Gadu taanga makiti, fu poi wooko gi en.

San sa bun gi Pawlesi kaba fu
biibiwan anda?

5 Ma a bun, fu keli yuseefi luku efu yu abi a biibi libi tuu. Wegi i seefi bun. Da yu o sabi efu Jesesi Kelestesi de ini a yu libi. Bika i sa luku te a kaba, da yu á de fu Kelestesi Jesesi ete seefi. 6 Keli wi ya libi luku tu, fu si taki, wi fiti fu kai apaiti bosikopuman fu Kelestesi di a poti fu taki gi en de.

7 Mi e begi taki, u de sa komoto a ibii takuudu. Mi nái begi taki, sama mu kai mi apaiti bosikopuman fu Jesesi Kelestesi di a poti fu taki de. Bika winsi sama nái teli mi de so, ma efu u ya libi leti de namo, da a bun gi mi kaba. 8 Bika mi á de fu feti anga san e waka enke fa Masaa Gadu tuutuu leli taki. Na dati mi de fu leli taawan fu du. 9 Da ai piisii mi te u taampu taanga fu biibi. Da mi sa wooko anga u a swaki libisama fasi di á taanga. San mi e begi gi u dati na fu u libi sa seeka na a leti fasi gi Masaa Gadu.

10 Da mi e sikiifi wasikoi u ya, ala fa mi á de anda. Fu te mi doo de, fu mi á sa abi fu sitaafu u de anga a taanga di Masaa Gadu gi mi fu taki. Bika a á poti mi fu toto sama puu ne en pasi, ma na fu yeepi sama taampu taanga.

11 Mi lobi biibiwan! Enke kiiboi sani, da u tan bun! Feti seefi fu komoto a takuudu fu seeka a libi. Gi taawan koo ati. Mokisa denki sani go na a wan se. U ati mu de switi makandii. Masaa Gadu di e gi lobi anga switi ati fu taawan sa taampu gi u.

12 Bali ala biibiwan anda wan switi odi a ini a nen fu Masaa gi wi.

Den kiiboi bosikopu

13 Ala biibiwan dise sende odi gi u ala anda. 14 Mi e begi Masaa Jesesi Kelestesi, fu teke gaan bun ati fasi namo luku u de. Fu u ala anda sa si a dipi fasi di Masaa Gadu lobi u. Da meke a Jeje fu Masaa Gadu teke ibiiwan de libi tu, meke u sa wooko switi makandii.

Galasiya

1

2

3

4

5

6

Galasiya

A biifi di Pawlesi sende gi den Galasiya biibisama

Wan wowtu a fesi

We, na a gaan balinen apaiti bosikopuman fu Masaa Jesesi di den e kai Pawlesi, ne en sikiifi a biifi ya sende gi wanlo biibisama fu Masaa Jesesi di be e tan a den kondee kondee fu Galasiya pisiwataa. Da na den apaiti bosikopuman fu Masaa Jesesi ya seefi den be e kai, aposteli.

Da na Pawlesi seefi be tyai a bosikopu fu Masaa Jesesi go gi den Galasiya sama te den daai den libi kon a biibi. Da di a gwe di bakaten, ne a yee taki wanlo sama kon a den biibi Galasiya sama de kon e gi den wan hii taa sowtu leli moo enke san di Pawlesi be gi den. Den sama be kon e leli den taki fa den e biibi a Masaa Jesesi de á sai ete, den mu koti denseefi poti a maiki gi den. Den e leli den taki den mu oli den weiti ete. Da te den du so, fosi Masaa Gadu o teke den enke sama fi en. Den e leli den sama taki a bosikopu di Pawlesi e tyai a ná wan bosikopu di a fende a Masaa Gadu. Ma na libisama a fende.

A dati meke Pawlesi biifi ya sende gi den wanten wanten fu den á waka a den leli den baka. A sikiifi kaasi den seefi seefi fu den oli Masaa Jesesi wawan taanga.

1

Bigin fu a biifi

1 Mi Pawlesi e sikiifi a biifi ya enke apaiti bosikopuman fu Masaa Jesesi. A ná sama poti mi na a wooko ya, meke sama á de fu gafa fu dati. Na Jesesi Kelestesi anga u Tata, Masaa Gadu, di be weki en kon a libi baka.

2 Mi sikiifi a biifi ya makandii anga taa biibi baala di e mokisa wooko anga mi dise. A de gi ala kulu fu biibiwan na a pisiwataa fu Galasiya anda.

3 Meke u Tata, Masaa Gadu anga Masaa Jesesi Kelestesi teke gaan bun ati fasi namo luku u de. Soseefi, meke u ati de switi.

A wooko di Masaa Jesesi du

4 We, luku fa Masaa Jesesi be poti enseefi teke dede gi wi enke paiman, fu takuudu anga ogii. Ma, soseefi, a puu wi a ini a takuu goontapu fu didibii. Na so u Tata, Masaa Gadu wani. 5 Da bali gafa Masaa Gadu naamo, gi en gaandi alaten. Amen, na so a de!

Pawlesi e wasikoi fu falisi leli

6 Ma a foondoo mi, fu a satu pisiten di mi komoto de, ne u e feegete Masaa Gadu kaba. Bika u e diipi komoto ne en di kai u kon toon sama fi enseefi, di a teke gaan bun ati fasi namo luku, ne a meke Kelestesi puu wi a takuudu anga ogii. Da fa u sa abaa gwe a taa falisi leli di á de a tuutuu Bun Nyunsu de? 7 A falisi bosikopu de a ná di fu Masaa Gadu tuutuu wan. Mi e taki so, fu wasikoi u a son sama, leti a u mindii de, di wani buuya u. Den e daai a tuutuu Bun Nyunsu fu Kelestesi.

8 Ma sama di e daai a Bun Nyunsu, fu kengi anga a tuutuu wan di wi ya be tyai, da a mu luku bun! Winsi na wi ya seefi, ofu wan Engel*f1* be sa du dati. Masaa Gadu o fuuku en fu tego. 9 Wi be taigi u kaba, senten a fosi leisi di wi be kon de. Mi e taki en baka, fu wasikoi sama di e daai a Bun Nyunsu kengi anga a tuutuu wan, di wi ya be tyai, te u anda be teke biibi moimoi. Luku bun! Masaa Gadu o fuuku en fu tego!

10 We, mi nái taki sani fu sama mu gafa mi. Kweti! Bika efu mi suku gafanen a sama, da mi á de wookoman fu Kelestesi moo, di mi e dini. Bika na Masaa Gadu namo mi wani mu gafa mi.

Pe Pawlesi fende a bosikopu
di ai tyai

11 Biibiwan! Meke mi puu kon a kiin taki, a Bun Nyunsu di mi e tyai ya á de wan koni di komoto a libisama. 12 Pe mi fende a Bun Nyunsu ya á de taki, na libisama taigi mi en. A ná sama leli mi en tu. Ma na Jesesi Kelestesi seefi puu en kon a kiin gi mi, go doo a wooko di a du seefi.

13 Bika u ala sabi fa mi be e libi enke fa ala Dyusama e denki sani. Mi be lon du ogii seefi anga den kulu sama di e waka a Jesesi baka, fu kaba den a soso puu a goontapu. 14 Bika mi be teke Dyusama libi fu bigi! Mi be de a fesi fu somen biya fu mi a Dyu Kondee, a ini a feti fu wooko anga weiti, di avo Dyu gaansama fika gi wi, fa fu dini Masaa Gadu.

15 Ma Masaa Gadu be abi taa denki anga mi! Fosi mi be meke seefi, da a be fiti poti kaba, fu teke gaan bun ati fasi namo luku mi, fu teke mi toon sama fi enseefi. Ne di a yuu di a wani doo, 16 ne a tyai mi kon sabi awan kodo Manpikin, Jesesi. Ne enseefi poti mi na a wooko fu soi foluku di á de Dyu, a Bun Nyunsu fi en. Na dati meke mi á go suku koni a sama, ofu meke sama leli mi san fu du. 17 Mi á go a Jelusalem Foto seefi a den apaiti bosikopuman anda, fu leli mi san fu du tu. Den toon apaiti bosikopuman fosi mi tuu, ma toku mi á go a den so. Ma mi teke pasi gwe a wan gaan sabana na Alabiya Kondee pe sama de. Di mi komoto anda baka seefi, ne mi daai go a Damasikosi Foto baka.

18 Ne na baka dii yali fosi mi go a Jelusalem Foto, ne mi miti Peitilisi de. Ma na tu wiki namo mi tan de. 19 Den taa apaiti bosikopuman seefi mi á be si de, boiti Peitilisi. Nono! Ma wan fu den taawan be de ape tu. Dati na Jakowbesi di fu Masaa Jesesi eigi baala. 20 Fu tuu! Na Masaa Gadu fesi mi de, da mi á poi lei. Na tuutuu sani mi e sikiifi.

21 Di mi komoto de, ne mi go lontu na a taa pisiwataa fu Siliya pisiwataa. Soseefi taa pisiwataa fu Silisiya pisiwataa. 22 A ten de, da den kulu biibiwan fu Kelestesi na a pisiwataa fu Judeja noiti be si mi anga ain wanten. 23 Den be e yee namo fu mi taki: “A man di be e lon du ogii anga wi biibiwan, e sende sama nownow, fu teke a seefi biibi de. We, a sa de taki, na a seefi man di be e tapu sama a dati, fosifosi?” 24 We, a sani ya be meke den poolo te, ne den e gi Masaa Gadu gaandi, fu mi ede.

2

Pawlesi miti kuutu anga den taa
apaiti bosikopuman

1 Namo baka tin na fo yali fosi mi go doo Jelusalem Foto baka. Mi anga Balnabasi. Mi be tyai Titesi anga mi tu. 2 Mi á be go de taki, na sama be sende kai mi. Kweti! Na Masaa Gadu be piki mi, fu go a den edeman di sama e teli de, so bigi. Bika mi mu soi den fa mi dati e soi foluku, di á de Dyu, a Bun Nyunsu. Mi go taki fiti anga den, fu buuya á sa komoto a den, fu kon poli a wooko di mi e du, soseefi du pasa kaba.

3 We, Titesi seefi di e yeepi mi wooko na wan lala Giiki sama. Da den be sa sende en go koti maiki a manpeesi taki, na so namo a sa poi kon toon bun sama gi Masaa Gadu. Ma kweti! 4 Na wan duupu taa sama be pee biibisama, bolo kon kibii luku fa ala sani o waka de. Den be wani si efu sama di mokisa libi anga Kelestesi Jesesi komoto a weiti ondoo. Den wani dwengi u go meke weiti wooko enke basi a u tapu baka. 5 Ma wi á du san den wani. Kweti! Bika wi mu oli a Bun Nyunsu, di de Masaa Gadu bosikopu, na a leti fasi gi u anda, go doo.

6 Den apaiti bosikopuman, di sama e teli bigi de, á be suku fu mi daai fa mi e taki Masaa Gadu bosikopu. Di mi e kai den so á wani taki, mi e teli den bigi tumisi, winsi fa den be waka anga Kelestesi Jesesi seefi. Bika a u mindii, da u nái keli taawan bigi moo taawan. Ma fa mi be taki kaba, den á be suku fu mi daai fa mi e taki Masaa Gadu bosikopu. 7 Ma den si a toli hii taa fasi. Den fusutan taki, na Masaa Gadu seefi poti mi, fu soi foluku di á de Dyu, a Bun Nyunsu. A poti Peitilisi tu, ma na fu soi Dyusama a seefi bosikopu ya. 8 A kai Peitilisi poti en kaakiti toon apaiti bosikopuman, sende go a Dyusama. Na soseefi a kai mi dati poti en kaakiti toon apaiti bosikopuman, sende go a foluku di á de Dyu. 9 Gaan tiiman fu biibiwan enke Jakowbesi, Peitilisi anga Johanisi na dii apaiti bosikopuman di si a hii toli ya. Den fusutan fa Masaa Gadu teke gaan bun ati fasi namo luku mi, fu poti mi na a wooko ya. Ne den soi taki, den o wooko makandii anga mi anga Balnabasi. Bika den seke wi ana taki, u na fu go a den foluku di á de Dyu, ma den o go a den Dyusama. 10 Wan sani namo den begi mi. Mi á mu feegete den mofina biibiwan. Mi mu feti fu yeepi den anga san den abi fanowdu. We, fu tuu, na wan sani di mi feti du ibii yuu, enke fa den be akisi mi de.

Fa Pawlesi be bali Peitilisi

11 Ma di Peitilisi be kon na Antiyokiya Foto, da a be meke wan gaan fowtu. Ma mi á kibii en. Mi luku en ne en mindii fesi, soi en sowtu ogii a du. 12 Bika a be gwenti sidon nyan makandii anga taa foluku biibiwan. Ma a koti mofu wanten di Jakowbesi sende biibi Dyusama kon luku den biibiwan de. A feele san den o taki fi en. Bika den dati koti a maiki a manpeesi, fu toon Masaa Gadu sama di e oli weiti. 13 Namo ala taa biibi Dyu fu ape tiiki ne en baka, ala fa den sabi taki, dati á de wan leti fasi, fu wooko. Balnabasi seefi kai go a ini a ogii ya.

14 Namo mi si taki, den nái tyai denseefi fiti fa a Bun Nyunsu taki. Ne mi kai Peitilisi poti a den taawan fesi taki: “Mi sabi fa yu de wan Dyusama di nái libi moo anga Dyu fasi. Da yu kon de enke foluku di á de Dyu. Da saide yu e fende taki, taa foluku biibiwan mu teke Dyusama fasi?” 15 Ne mi taki ete taki: “Libisama fasi, da mi anga yu, Peitilisi, na Dyusama di leli dini Masaa Gadu, na a fasi fu Dyusama anga weiti. Da wi á de taa foluku sama di wi e kai gaan takuuduman, di e booko Masaa Gadu weiti. 16 Ma u kon sabi taki, sama á poi wooko anga weiti, fu toon bun sama gi Masaa Gadu. Da na biibi di u ya seefi poti a Kelestesi Jesesi namo, meke useefi toon bun sama gi Masaa Gadu. Na dati meke wi e taki, sama á poi wooko anga weiti, fu toon bun sama gi Masaa Gadu.”

17 Da fa useefi be mu teke biibi a Kelestesi, fu toon bun sama gi Masaa Gadu, da dati e soi fa useefi taampu enke fa takuuduman a ini foluku di á de Dyu seefi taampu. A hii toli ya e gei Kelestesi taampu a baka fu takuuduman di e booko weiti! Ma kweti! 18 Ma fu daai baka, fu wooko anga weiti taki, da a o poti mi toon bun sama gi Masaa Gadu, da na gaan ogii mi du. Bika, da mi komoto na a biibi namo, di poti mi toon bun sama gi Masaa Gadu. 19 Bika mi ya na dedewan, fu di weiti e soi taki, mi nái teli weiti, da mi mu dede. Ma na ala dati opo pasi gi mi, fu poi fende libi anga Masaa Gadu. Bika mi mokisa dede anga Kelestesi na a koloisi. 20 Da now mi e libi. Ma a ná anga miseefi taanga mi e libi moo, ma na Kelestesi e libi a mi ini solanga mi de a goontapu. Da mi abi biibi na awan kodo Manpikin fu Masaa Gadu fu yeepi mi. Bika a lobi mi te, ne a teke dede enke a paiman, fu pai a mi peesi. 21 We, na gaan bun ati fasi namo di Masaa Gadu teke luku mi so. Ne a du dati gi mi. A meke Kelestesi teke dede pai a mi peesi. Da dati á mu waka fu soso, taki sama e kon toon bun sama gi Masaa Gadu, te den wooko anga weiti. Kweti!

3

Pawlesi e soi sani fu a leti biibi

1 Ma biibiwan fu Galasiya pisiwataa! U nái fusutan sani moo, no? Sama kon fende pasi buuya u de so? Bika mi be puu kon a kiin gi u kaba, fa u fende yeepi. Jesesi Kelestesi poti enseefi gi den, den kii a koloisi enke paiman, fu teke dede pai a wi peesi. 2 We, da u piki mi! Saide meke Masaa Gadu be gi u a Apaiti Jeje fi en? Na di u teke biibi fitoow a Bun Nyunsu fi en di e bali lontu, ofu na di u wooko anga weiti?

3 We, na di u be fende a Apaiti Jeje so, meke u be poi bigin a biibi libi. Da u law de fu denki taki, na useefi mu wooko anga sikin, fu toon bun sama gi Masaa Gadu. 4 We, u be teke somen pina anda fu a biibi ya ede kaba, da mi á denki u sa meke dati pasa fu soso. Kweti!

5 We, u aliki ya baka. Saide meke Masaa Gadu e wooko anga a Apaiti Jeje fi en a ini u de, fu du foondoo sani? Na di u teke biibi, fitoow a Bun Nyunsu fi en di e bali lontu, ofu na di u wooko anga weiti?

6 Bika saide Masaa Gadu Buku be sikiifi taki: “Na di Abalaham be teke biibi fitoow Masaa Gadu namo, meke a toon bun sama gi Masaa Gadu kaba?” 7 We, na fu soi taki, na sama di teke fitoow biibi Masaa Gadu enke Abalaham, e teli enke paansu sama fu Abalaham.

8 We, Masaa Gadu Buku be sikiifi fu dati a fesi taki: “Ala taa foluku di á de Dyusama sa teke biibi fitoow mi, da den toon bun sama gi mi Masaa Gadu ya.” We, na a Bun Nyunsu a be gi Abalaham seefi a fesi, di a be taigi en taki: “Mi o teke a paansu sama fi yu, fu tyai seigi go doo ala foluku a goontapu.” 9 We, san u e si tide dei? Ala sama di teke biibi fitoow Masaa Gadu, da na so ai seigi den tuu, enke fa a be seigi Abalaham, di Abalaham be biibi en.

10 Bika sama di e wooko anga Dyuweiti, fu toon bun sama gi Masaa Gadu, da den dati fende fuuku, fu di Masaa Gadu be taki, den abi fowtu. Bika sama á de fu wooko anga weiti enke fa a mu de. Bika Masaa Gadu Buku sikiifi taki: “Masaa Gadu fuuku ibii sama taki, den abi fowtu, bika den á poi wooko fini fini anga den weiti fu Mosesi.” 11 Da Masaa Gadu nái meke sama toon bun sama gi en seefi, te den wooko anga weiti. Ma na sama di poti fitoow ne en tapu namo, ai du dati gi. Bika en Buku sikiifi taki: “Wan sama sa toon bun sama gi mi Masaa Gadu ya, te a teke biibi fitoow mi ya namo.” 12 Ma te sama e wooko anga weiti, da na feti du sani anga sikin, fu toon bun sama gi Masaa Gadu. Da a nái de taki, na teke biibi fitoow Masaa Gadu. Ma Masaa Gadu Buku sikiifi taki: “Na sama di poi wooko fini fini anga weiti sa fende libi fu tego a Masaa Gadu.”

13 Ma Masaa Gadu fuuku ala sama di á poi wooko fini fini anga weiti taki, den mu dede. Wi enke biibiwan á de a ini, winsi fa useefi nái wooko fini fini anga weiti. Bika Kelestesi teke a fuuku a wi peesi. Bika Masaa Gadu Buku sikiifi taki: “Ibii sama di den tei lenge lenge a wan udu ponsu kii, fuuku.” 14 Na so ibii sama, winsi pe a de, ma a de fu Kelestesi, da a sa fende a seigi, di Masaa Gadu be paamisi Abalaham. Soseefi a sa meke en Apaiti Jeje teke peesi a ini a libi fu a sama di teke biibi fitoow so!

San na a paamisi fu Masaa Gadu?

15 We, biibiwan! Masaa Gadu be kuudei anga Abalaham kaba taki, a o gi en bun di a paamisi en. Da a á poi booko ofu kengi mofu moo. Bika luku te sama a goontapu seefi kuudei naki sitampu a lanti, da den á poi booko, ofu kengi dati moo. 16 We, Masaa Gadu be paamisi Abalaham bun anga a paansu sama fi en. Ma luku de! A á be taki: “Den paansu sama fi yu.” Ma a taki: “A paansu sama fi yu.” Dati na wankodo sama namo di de a Kelestesi. 17 Dati wani taki, a be kuudei anga Abalaham taki: “Mi musu gi yu bun di mi paamisi yu.” Namo baka fo ondoo diitenti (430) yali, ne a sende weiti kon, fu sama wooko. Ma dati á poi booko a kuudei fi en anga Abalaham. Bika a nái kengi mofu. Bika a kuudei á be de fu Abalaham mu wooko fosi a gi Abalaham bun di a paamisi en. 18 Bika kon u taki, na wooko anga weiti e meke Masaa Gadu gi sama en gaan bun, sama á be o poi taki, na fu di Masaa Gadu paamisi gaan bun namo. We, da kweti! Bika u si fa a be paamisi Abalaham sani namo, ne a du en gi en. Da na gaan bun ati fasi namo a teke luku en de so.

19 Bika saide a poti weiti fu sama wooko? Na fu soi den sama namo taki, a abi leti fu taki, den fiti sitaafu. Weiti kon fu soi efu yu e wooko bun ofu fowtu. Na so sani mu waka doo a yuu ten pe Awan kon doo, di de a Paansu Sama di Masaa Gadu be paamisi, fu kon du bun. Da luku fa weiti waka kon a goontapu. Masaa Gadu sende en anga Engel*f2* poti a Mosesi ana, fu gi den Dyusama. 20 Da saide sama mu taampu a mindii fu wan wooko so? Na te moo enke tu sama de fu du wan sani, da sama mu de fu luku, efu ai go leti. Ma a kuudei fi en anga Abalaham á be abi dati fanowdu. Bika ne en wawan be mu du wan sani.

21 We, da ai gei fu wooko anga weiti e sitee anga te Masaa Gadu paamisi sama bun! Ma kweti! Bika efu weiti be poi gi sama libi fu tego, da wooko anga den be o meke sama toon bun sama gi Masaa Gadu. 22 Ma kweti! Masaa Gadu Buku sikiifi taki, ala sama na takuuduman. Da na biibi Jesesi Kelestesi sa puu sama a takuudu anga ogii. Da a sama sa fende bun di Masaa Gadu paamisi Abalaham anga a paansu biibisama fi en.

23 Ma fosi biibi Masaa Jesesi be kon doo, da weiti be mu kon wooko a u tapu fosi. Bika dati mu soi wi taki, wi á poi komoto a Masaa Gadu sitaafu. A wooko so doo a ten di Masaa Gadu puu kon a kiin, fa wan fasi de fu komoto na a sitaafu fi en, toon bun sama gi en. Dati na fu teke biibi a Masaa Jesesi. 24 We, da weiti gei wan wookoman di wan gudu dda abi, fu kweki en nyoni pikin te enke a lepi sai fu komoto na a wookoman de ondoo. Na so u tan a weiti ondoo doo na a yuu ten fu u sa teke biibi a Kelestesi, fu toon bun sama gi Masaa Gadu. 25 We, di u sa teke biibi nownow, da weiti á de enke wookoman a u tapu moo, fu soi san fiti anga san fowtu.

Fa sama di teke biibi kon tan

26 Bika di u teke biibi a Kelestesi Jesesi, da u toon pikin fu Masaa Gadu. 27 Bika wi teke a dopu fu Kelestesi. Dati wani taki, u mokisa libi anga Kelestesi. 28 Da mokisa libi anga Kelestesi á de taki, Dyusama kengi anga foluku di á de Dyu. Saafu a katibo seefi á kengi anga fiiman. Kengi á de tu fu uman efu man. Bika Masaa Gadu e si wi ala enke sama fu Kelestesi Jesesi, da a kaba. 29 Da u di de fu Kelestesi, na a paansu sama fu Abalaham. Na u dati abi fu fende den bun di Masaa Gadu be paamisi Abalaham anga en paansu sama.

4

U toon pikin fu Masaa Gadu

1 Ma te wan dda gudu, da en gudu na fu toon fi en pikin. Ma te a pikin nyoni, da a dda á poi poti a gudu ne en ana ete. Ma wan dei o doo pe a pikin o de basi fu a gudu namo. Ma nownow, da a pikin anga a saafu fu a dda gei na awan sama di ná abi noti. 2 A dda e poti wookoman na a pikin tapu seefi, fu leli en waka, anga fu luku en. Soseefi wookoman di abi fusutan fu tii a gudu. Ma te a dei doo pe a dda fii taki, en pikin bigi, da ai poti a gudu ne en ana, fu de basi fi en.

3 Na so wiseefi be de fosi Masaa Jesesi kon doo. Wi á be doo peesi, meke sowtu a sowtu weiti be e wooko enke basi a u tapu. 4 Ma di a yuu fu Masaa Gadu doo, ne a sende en Manpikin kon, meke komoto a mama bee, wan libisama fasi. Namo a saka enseefi meke wan weiti wooko enke gaan basi ne en tapu, enke fa Masaa Gadu wani. 5 Na so a bai wi puu na a katibo fu weiti, meke a kaba wooko enke gaan basi a u tapu. Da u toon pikin fu Masaa Gadu nownow. 6 We, di u toon pikin fu Masaa Gadu kaba, ne a sende a seefi Apaiti Jeje di de a ini en Manpikin kon a ini wi tu. Da dati gi wi kaakiti, fu bali kai Masaa Gadu taki: “Abba, wi lobi Tata.” 7 Da u sa dini en, sondee fu den weiti wooko enke gaan basi a u tapu. Bika sama di toon pikin fi en, na fu a gi bun di a abi, fu gi pikin.

Pawlesi si enke a be
simpan wooko fu soso

8 Ma di u á be leli sabi Masaa Gadu ete, da u be abi falisi sani e dini enke na Gadu. Den be e wooko enke gaan basi a u tapu. 9 Ma yu kon leli sabi Masaa Gadu now. Fu taki leti, ne en kon sabi yu enke sama fi en. Da a ná sani fu daai go teke a haw goontapu fasi baka, fu meke weiti di á doo peesi wooko a i tapu baka. Bika den á poi meke i kon de bun gi Masaa Gadu. Kweti! 10 Ma a tyali de! Bika u bigin baka fu oli a Dyu kina dei. Soseefi ibii fosi dei fu mun anga apaiti taa ten fu yali. Soseefi son yali di de apaiti gi Dyusama. 11 We, mi sidon anga pakisei fu u ya. Bika a gei na fu soso mi be simpan, du a hii wooko di mi be du a u mindii anda.

12 Biibiwan! Gaantangi, mi e begi u! U waka enke mi. Komoto na a katibo, pe weiti e wooko enke gaan basi a sama tapu. Bika mi enke Dyu komoto a dati kon tan enke u di á de Dyu de. Da luku fa u be diki mi, tyai a tapu a fosi leisi di mi be kon de. U be libi bun anga mi ala fasi. 13 Ma u be si taki, na siki be tyai mi kon de, di mi be gi u a Bun Nyunsu. 14 Ma fa mi á be kaba de gusontu fasi, da a siki fu mi be musu tan ogii gi u, fu oli mi enke seekitiman. Da u be sa wai fesi gi mi. Ma kweti! U be puu mi a boto anga piisii seefi, te moo so á be de. Winsi na wan Engel*f3* seefi be doo de, u á be o libi bun anga en moo so. Bika u be libi anga mi enke mi na Kelestesi Jesesi seefi. 15 We, da u feegete fa u be taki, u e poolo fu mi ede? U sabi ete fa u be piisii, di mi be gi u a Bun Nyunsu? A be switi gi u te, u ain seefi u be sa diki poti gi mi. Tuutuu! 16 Ma fa u daai e wooko taa fasi anga mi, enke u toon feyanti so? Na fu di mi e soi u, fa Masaa Gadu bosikopu de tuutuu?

17 We, sama de anda e leli u falisi bosikopu. Den e meke enke den abi u fanowdu. Ma a ná tuu! Bika san den abi a den denki á bun! Den wani u kaba aliki mi anga san mi e leli u. Den wani wini u poti a den se. Da u sa aliki den anga den falisi leli fu den. 18 We, a ná ogii fu sama kon libi soi, fa yu de fanowdu gi en, fu teke en taki. Ma a taki mu de wan bunbun sani, fu yeepi yu. Na sowan fasi mi dati e wooko anga u anda. Ma a ná te mi de a u mindii de namo.

19 Biibiwan! Te mi pakisei u anda, da mi e fii en dipi a mi ati, enke fa bee e nyan mama, fi en pikin. Da a fii ya sa tan, te enke mi yee taki, u poti yesi e teke den leli fu Kelestesi, fu wooko. 20 We, mi angii ya, fu doo u anda baka, fu taigi u den sani ya fesi fesi. Da mi sa taki wan moo switi mati fasi anga u. Bika na booko mi e booko ede nownow tuutuu, fu u ede.

Den tu pikin fu Abalaham

21 Bika son fu u wani daai go teke den weiti poti wooko enke gaan basi a u tapu baka. Ma luku wan toli di sikiifi, a ini den seefi weiti buku de. 22 A sikiifi taki Abalaham be abi tu manpikin. Ibiiwan abi en mma. Wan fu den mma na Abalaham tuutuu uman. Dati á be de saafu a katibo, meke en paansu pikin seefi á de saafu. A taa mma na be saafu a katibo, meke en paansu pikin na be saafu. 23 A manpikin fu a saafu uman á meke foondoo fasi. Ma di fu a fii uman dati meke foondoo fasi. Bika na san Masaa Gadu be paamisi Abalaham.

24 A toli ya dipi! Bika a gei den tu sowtu kuudei di Masaa Gadu meke anga libisama. A fosiwan dati, a meke anga Mosesi a Sinai Mongo. Dati na fu weiti wooko enke gaan basi a sama tapu. Da a gei Aakali enke saafu mma di e meke paansu di de saafu, a katibo. 25 Sinai Mongo pe a kuudei ya meke, dati de na Alabiya Kondee. Da nownow seefi, na ape paansu fu a saafu uman e tan. A peesi de anga Jelusalem Foto fu goontapu ya taampu a seefi fasi anga weiti, fu wooko enke gaan basi a sama tapu. Da den gei Aakali, enke saafu mma di e meke paansu di de saafu a katibo. 26 Ma Jelusalem Foto fu tapu, gei a mma di á de saafu a katibo. Bika wi di o doo anda na biibisama di komoto na a katibo fu weiti. 27 Masaa Gadu Buku sikiifi fu dati taki:

“Dyombo piisii, yu enke uman di fosi á meke pikin!

Bika yu á be sabi bee nyan fu pikin.

Ma dyonson yu paansu sama o ipi moo a uman,

di fosi be meke pikin anga a man.”

28 We, biibiwan! Wi na a paansu pikin di Masaa Gadu be meke en Apaiti Jeje paamisi Abalaham, na a fasi fu Isaki. 29 Ma san Masaa Gadu Buku sikiifi ete? A manpikin di á meke foondoo fasi, lon du ogii anga di a Apaiti Jeje fu Masaa Gadu meke foondoo fasi. Na dati e pasa nownow tu.

30 Ma Masaa Gadu Buku sikiifi taki: “Towe a mma saafu anga en manpikin di a meke! Bika dati á meke fu fende a gudu fu a dda. A gudu de, na fu a manpikin fu a mma di á de saafu.” 31 Biibiwan! Ala san pasa a fositen de mu soi fa wi á de paansu sama fu a mama saafu. Wi na paansu sama fu a fii mama.

5

Fa fu komoto a katibo fu weiti

1 We, Kelestesi puu wi a katibo fu weiti tuu, meke den á poi wooko enke gaan basi a u tapu moo. Da meke u feti fu tan libi sondee u de saafu a katibo fu den.

2 We, mi Pawlesi ya e wasikoi biibisama di sa komoto go koti a maiki a manpeesi taki, na fu toon bun sama gi Masaa Gadu. Yu o lasi a hii yeepi di Kelestesi tyai, fu meke i toon bun sama gi Masaa Gadu. 3 Wan toon moo, mi e wasikoi! Biibisama di komoto go koti a maiki a manpeesi taki, na fu toon bun sama gi Masaa Gadu: “Luku ya!” Bakadati, da i mu wooko anga ala den weiti tu, sondee wan enkii fowtu. 4 Da i naki paati anga Kelestesi tu. Bika yu teke fu wooko anga weiti, fu toon bun sama gi Masaa Gadu. Da yu daai baka gi fa Masaa Gadu poti nownow, fu teke gaan bun ati fasi namo luku sama, fu meke a toon bun sama gi enseefi.

5 Bika wi dati na a Apaiti Jeje fu Masaa Gadu piki u, san fu biibi. A de so taki, na Masaa Gadu seefi e meke u toon bun sama gi enseefi. Da u e luku fu fende dati seefi na a dei di u o doo ne en fesi. 6 Bika wi biibiwan mokisa libi anga Kelestesi Jesesi, meke Masaa Gadu nái si kengi fu biibisama di koti maiki a manpeesi, ofu den di á koti maiki. Kweti! Bika na sama di teke biibi, poti fitoow a Kelestesi namo, na dati e poi dini Masaa Gadu, fu lobi taawan.

7 We, u be e waka bunbun kaba anga a Bun Nyunsu. Ma sama kon daai u ede ape, meke u nái fusutan a tuutuu fasi fi en moo? 8 A ná Masaa Gadu sende a sama de fu kon buuya u, puu na a leti pasi pe a be teke u poti toon sama fi enseefi kaba! Kweti! 9 Da u á mu si a falisi leli enke na wan pikin sani. Bika ai wooko enke a nongo di koti taki, wan pikintoin sowda taanga sai, fu faandi a hii bolon. 10 We, mi anga u de, na sama fu Masaa makandii. Da mi sabi taki, u e denki enke mi, fu fa sama e toon bun sama gi Masaa Gadu. Ma den di e kon buuya u de, da Masaa Gadu musu sitaafu den, winsi sama a den.

11 Biibiwan! Da fa sama sa kon lei gi mi de taki, mi e leli sama fu koti a maiki a manpeesi, fu toon bun sama gi Masaa Gadu? Bika, da Dyusama á be o lon du ogii anga mi moo. A be o switi gi den taki, mi e puu sama na a biibi di taki, na Kelestesi dede a koloisi enke paiman, fu meke sama toon bun sama gi Masaa Gadu. 12 We, den sama di wani buuya u so, a gei den lobi koti a maiki a manpeesi tumisi! Ma saide na a buba mofu fu a manpeesi namo den e koti, mi á sabi. Bika den be sa koti a hii manpeesi puu wanten.

13 Biibiwan! Masaa Gadu kai u kon toon sama fi enseefi, ne a puu u tuutuu na a katibo fu weiti. Ma fu komoto na a katibo libi fu weiti á wani taki, pasi opo fu waka du takuu losutu di fuu wi ati libisama fasi. Kweti! Ma na fu libi seefi soi taawan taki, u lobi den. 14 Bika ala san Masaa Gadu weiti wani, dati e kai a wankodo weiti namo: “Lobi taawan enke fa i lobi iseefi.” 15 Ma efu na ogii u e du anga taawan, enke takuu meti fu nyan taawan kii, da u luku bun! Bika u sa kaba anga useefi a soso de. U sa booko a hii kulu biibiwan.

San libisama fasi anga a Jeje fu
Masaa Gadu wani

16 San mi wani taigi u na disi: U waka naamo enke fa a Apaiti Jeje wani. Ma noiti waka du takuu losutu di fuu wi ati libisama fasi. 17 Bika takuu losutu fuu wi ati libisama fasi. Da den nái fiti anga san a Apaiti Jeje wani. Soseefi san Masaa Gadu Apaiti Jeje wani nái fiti anga den takuu losutu di fuu wi ati libisama fasi. Den e feti fu anga denseefi, a ini wi. Na so meke sama sa poti fu du wan sani, a á poi du en. 18 Ma te wi e du naamo san a Apaiti Jeje wani, da weiti ná abi fu wooko enke basi a u tapu, fu katibo u.

19 Bika takuu losutu di fuu wi ati libisama fasi, e de kiin fu si a wan sama libi:

Motyo fasi

Poli denki

Wakawaka libi

20 Dini falisi gadu

Obiya ofu tofuu fasi, fu fuuku taawan

Feyanti fasi

Kwali

Bigi ain fu sama sani

Kaakeli feti anga taawan

Meke paitei, fu sitee anga taawan

Suku wini fi i wawan namo

Go teke kulu, fu dini falisi sani

21 Dyalusu fu taawan sani

Diingi duungu

Teke gaan duungu kulu, waka wooko duunguman fasi, a kondee ganda.

Somen taa sowtu takuu losutu de ete seefi. Mi be bali u de kaba taki, sama di e du den sani ya, ná o poi fende a bun di de a ini a Nyun Tii fu Masaa Gadu.

22 Ma te a Apaiti Jeje fu Masaa Gadu e tii i libi, da na den sani ya sama o si a yu:

Yu o lobi taawan

Yu o abi tuutuu piisii

Yu o abi switi fasi

Yu o abi langa pasensi

Yu go e du bun gi taawan

Yu o abi fitoow fasi.

23 Yu o abi saka fasi

Yu o go e denki taawan nowtu

Yu o poi fu dwengi iseefi oli bun fasi.

Weiti á de fu sitaafu sama di e du san a Apaiti Jeje wani so. Kweti! 24 Bika sama di de fu Kelestesi Jesesi e kaba anga takuu losutu di fuu sama ati, libisama fasi. Bika di den sipikii a Kelestesi kii a koloisi enke paiman, da denseefi mokisa dede anga en de. Meke den á de a goontapu ya moo, fu du ogii. 25 We, efu a Apaiti Jeje gi wi wan hii nyun libi so, da meke u tan waka enke fa a wani. 26 Ma u á mu meke enke u bigi pasa taawan fu dati. U á mu pee enke u letiopu moo taawan. Soseefi u á mu abi bigi ain a taawan sani.

6

Fa fu yeepi taawan di misi waka

1 We, biibiwan di e libi enke fa a Apaiti Jeje wani, kande u kisi wan taa biibiwan di misi waka. Da toku so, teke saafi saka fasi, yeepi en kon taampu baka. Bika tesi sa kon a yuseefi pasi tu. 2 Da te taawan de a fuka, da teke tyali ati fasi yeepi en. Da u e du san Kelestesi wani de. 3 Bika efi i e pee bigi fi i seefi, sondee taki i de wan sani, da na koli yu e koli iseefi!

4 Yu wooko na fu keli i seefi luku, fa yu e wooko anga yu biibi. Da efu yu si taki, yu e waka leti, da i sa poolo anga iseefi. Ma a ná fu go maiki iseefi anga taawan taki, i bun moo den. Kweti! 5 Bika ibiiwan sa gi faantiwowtu fi en seefi a Masaa Gadu fesi.

6 We, meke den sama di e teke leli fu wan leliman, di e leli den sani fu Masaa Gadu, solugu en na ala fasi.

7 Ma kaba waka na a fasi di iseefi e denki. Yu ná o poi sipowtu anga Masaa Gadu sowan fasi. Bika a ná fu soso nongo koti taki, na san i paandi o goo kon lepi gi iseefi fu nyan. 8 Bika sama di e libi anga takuu losutu di fuu en ati libisama fasi, da Masaa Gadu o kuutu en, fu gi sitaafu tego. Ma sama di libi enke fa a Apaiti Jeje wani, da Masaa Gadu o gi en libi tego makandii anga enseefi. 9 Da noiti weli fu libi na a fasi di e piisii Masaa Gadu. Bika efu wi á lasi ati, da te en yuu di a wani doo, da a o gi wi bun, fu dati. 10 We, da meke u á daai daai ibii yuu, te u fende wan okasi fu du bun gi taawan. Feti yeepi taawan. Moomoo, yeepi taa biibiwan enke useefi di de sama fu Masaa Gadu.

Wan wasikoi baka fu falisi leliman

11 We, luku ya! Miseefi ana oli a sikiifi tiki now, fu sikiifi a pisi fu a biifi ya. Mi e sikiifi en moo bigi seefi. 12 Na falisi leliman e leli taki, maiki mu koti a manpeesi, fu toon bun sama gi Masaa Gadu. Bika den e suku fu Dyusama oli den bun. Bika den e feele enke Dyusama o lon du ogii anga den, efu den leli sama taki, na di Kelestesi dede a koloisi. 13 Bika, denseefi nái libi enke fa den weiti taki. Ma den wani namo, fu fende u koti a maiki a u manpeesi, fu Dyusama sa gafa den.

14 Ma mi dati noiti o suku a sowtu gafa de! Mi o tan bali a nyunsu, fa wi Masaa Jesesi Kelestesi dede a koloisi enke a paiman, fu puu wi a takuudu anga ogii. Da fa den nái teli Masaa Jesesi Kelestesi fu wan sani, na so miseefi nái teli san denseefi e teli fu sani tu. Den ná o poi meke mi toon bun sama gi Masaa Gadu. Kweti! 15 Bika Masaa Gadu seefi nái teli sama fu bigi, efu a koti a maiki a manpeesi, ofu den á koti a maiki a manpeesi. Ma na sama di e libi a hii nyun sowtu libi namo ai teli. 16 Da mi e begi Masaa Gadu, fu meke den sama di abi a nyun libi ya ati de switi. Soseefi, meke a teke tyali ati fasi luku den. Na so mi e begi, gi a hii Islayeli foluku fu Masaa Gadu tu.

Kiiboi bosikopu

17 We, mi e bali ala sama di e weli mi ede anda anga a toli di mi sikiifi na a biifi ya. U kaba muliki mi so! Bika fa mi de fu Jesesi, da soo maiki fu dati e soi a mi sikin buba. 18 Da mi e begi wi Masaa Jesesi Kelestesi, fu teke gaan bun ati fasi namo luku u de. Meke u jeje libi sa taampu moo anga moo taanga de. Amen, na so de!

Efese

1

2

3

4

5

6

Efese

A biifi di Pawlesi sende gi den Efese biibisama

Wan wowtu a fesi

We, na a gaan balinen apaiti bosikopuman fu Masaa Jesesi di den e kai Pawlesi, ne en sikiifi a biifi ya sende gi wanlo biibisama fu Masaa Jesesi di be e tan a wan kondee den kai Efese. Da na den apaiti bosikopuman fu Masaa Jesesi ya seefi den be e kai, aposteli. Da te yu o leisi a biifi ya, da a o gei enke na den sama fu Efese Kondee wawan a meke en gi, ma nono! A meke en gi ala biibisama fu Masaa Jesesi di de na a pisiwataa de. Da a meke a biifi ya di a de a Loma Foto a dunguu osu.

Da a meke en fu den sama mu sabi sowtu pakisei Masaa Gadu abi. A pakisei di Masaa Gadu abi, na taki a wani tyai hii goontapu kon poti a Masaa Jesesi ondoo. Soseefi a taigi den taki, di den anga Masaa Jesesi de wan makandii kaba, da sama mu si dati a den libi tu.

1

Bigin fu a biifi

1 Mi Pawlesi e sikiifi a biifi ya gi u biibiwan a Efese Foto. Soseefi sama di Masaa Gadu teke poti apaiti fasi, ne u biibi doo. Bika na Masaa Gadu wani, ne a poti mi toon apaiti bosikopuman fu Masaa Jesesi. 2 Da meke u Tata, Masaa Gadu anga Masaa Jesesi Kelestesi teke gaan bun ati fasi namo luku u de. Soseefi, meke u ati de switi.

Masaa Jesesi gi u ala sowtu seigi

3 We, gaantangi fu a Gadu anga Tata fu wi Masaa Jesesi Kelestesi! A gi u ala sowtu jeje seigi, fu teke wooko go doo a hii pisi fu tapu anda seefi. Bika u mokisa libi anga Masaa Jesesi Kelestesi. 4 Langa ten fosi a be meke goontapu seefi, ne a be fiti poti kaba fu teke u toon sama fi enseefi taki, u sa mokisa libi anga Masaa Jesesi Kelestesi. Da dati sa meke a teke wi poti apaiti fasi. Soseefi u sa poi taampu sondee kaagi ne en fesi. 5 Na a gaan lobi fi en meke a sende Jesesi Kelestesi kon teke dede pai a wi peesi, meke u sa toon pikin fi en. Tuutuu, a hii sani ya piisii Masaa Gadu.

6 Da meke u bali gafa en, fu a gaan dyendee di a teke gaan bun ati fasi namo luku wi. Tuutuu, a wooko switi anga wi. A meke en wankodo lobi Manpikin mokisa libi anga ibiiwan fu wi. 7 A meke en wankodo lobi Manpikin mokisa libi anga ibiiwan fu wi, fu puu wi a takuudu anga ogii. Bika di a teke a dede, ne en buulu lon pai fu wi takuudu anga ogii, meke u fende paadon. Da a nái teli a ten moo di u be taanga yesi fu teke en taki. Tuutuu, a gaan bun ati fasi di a teke luku wi ya, bigi pasa maiki. 8 Da ai teke gaan bun ati fasi namo e luku wi, moo anga moo ete. Tuutuu, a abi gaan koni fu wooko leti fasi a ini ala san ai du.

9 Na so wan gaan koni fasi a wooko, fu du a hii wooko di a be fiti poti a fesi. Na sani di noiti a fesi sama be sabi wanten, meke a be de wan kibii toli hii fositen. Ne na nownow fosi a poti fu tyai en kon a kiin, di Kelestesi kon. A piisii Masaa Gadu seefi seefi, fu bolotyasi a hii sani ya so. 10 A poti ala a sani de fu pasa, te en yuu doo. Da a de taki, wansi wan sani de a goontapu ofu tapu anda seefi. Kelestesi e wooko enke basi a tapu fu ala san Masaa Gadu meke so. 11 Soseefi, da ala san a poti a Kelestesi ana toon fu wiseefi tu. Bika u mokisa libi anga en. Na langa ten a fesi Masaa Gadu be fiti poti so, fosi a be meke goontapu seefi. Namo, ne a wooko so nownow tuu. 12 We, da wi enke Dyusama di teke biibi ya be sidon langa ten e luku fu fende san be paamisi fu fa a Kelestesi o kon. Namo a doo a wi mindii, te wooko foondoo fasi tuu. A du ala san be paamisi fi en, fu ibii taa foluku sa luku dati, fu gafa a dyendee sani fu Masaa Gadu.

13 We, da taa foluku sama de! Sabi taki, yuseefi di mokisa libi anga Kelestesi, da san Masaa Gadu be paamisi, e toon fi yu tu. Dati na ala san a poti a Kelestesi ana. Bika yu teke biibi na a tuutuu bosikopu fu Masaa Gadu, di de a Bun Nyunsu di i yee. Namo, ne a gi yu en Apaiti Jeje enke wan sitampu di naki a yu. 14 A Apaiti Jeje ya na wan maiki fu soi wi taki, u sa fende ala den gaan bun di Masaa Gadu paamisi fu gi den sama fi en. Soseefi a Jeje ya puu wi na a katibo fu ibii sani di be e wooko enke basi a u tapu. Da a foondoo fasi fa Masaa Gadu wooko ya fiti fu bali gafa en.

Pawlesi e begi gi biibisama

15 We, mi yee dise fa u taa foluku sama anda teke biibi poti fitoow a wi Masaa Jesesi. Soseefi u kon abi lobi fu ala sama di Masaa Gadu teke poti apaiti fasi de. 16 Mi e gi Masaa Gadu daa naamo, fu u ede ala yuu mi e begi. Mi e membee u a ini begi tu. 17 We, a Masaa Gadu ya na di fu wi Masaa Jesesi Kelestesi. Soseefi a Tata fu wi a tapu di wooko gaan foondoo fasi anga en kaakiti, fu yeepi wi. Mi e begi en, fu a Apaiti Jeje fi en gi u apaiti koni fu wooko leti. Soseefi, fu fusutan enseefi doo san a du gi wi. Da u sa poi waka moo anga moo enke fa a wani. 18 Da wi di a kai kon toon fi enseefi ain sa moo kiin. Da u ati o opo fu sabi a foondoo fasi di u mu luku en, fu tyai wi. Soseefi fa san a poti fu gi sama fi en bakaten foondoo tuutuu.

19 Soseefi, fa a makiti di a abi bigi pasa maiki, fu yeepi sama di teke biibi. A makiti fi en ya bigi! 20 Na dati a be teke weki Kelestesi a dede kon a libi ya baka. Soseefi a opo en tyai go poti na a gaan hei peesi ne en se a tapu anda. 21 Namo a sidon a Masaa Gadu se anda, a tapu fu ala basi di e tii taawan. Makiti di hei ofu lagi moo taawan. Soseefi taangawan di de a taawan tapu anga ala gaan bigiman di sidon a tapu. Da nen á de fu kai te, da a sa hei doo a nen di a abi fu wooko. Na so a sa tan fu tego seefi. 22 Na Masaa Gadu seefi poti ala sani ne en ondoo so. Ne a opo en poti a tapu fu ala sani. Ne a poti en enke edeman fu a kulu biibiwan fu Masaa Gadu. 23 A kulu sama ya, na a sikin fi en. Da en na a edeman fu dati. Ma ede anga sikin á poi wooko apaiti fu denseefi. Den e seeka denseefi fu de enke fa Masaa Gadu wani. Ma ne en tyai ala sani kon de bun gi Masaa Gadu.

2

Pawlesi e soi a nyun libi
fu biibiwan

1 We, yu á be e koti anga Masaa Gadu. Da a libi fi en á be de a yu. Da yu be e teli fu dedewan kaba. Bika yu á be e teke en taki. Ma yu be de anga takuudu anga ogii. 2 U be e waka enke den sama fu a goontapu ya, di á sabi Masaa Gadu e waka. U be e poti useefi a ondoo fu a gaan basi fu takuu jeje di lontu goontapu, e tii sama di á teke biibi, fu meke den e taanga yesi gi Masaa Gadu. 3 Ma wi enke Dyusama be tan so fosi u be teke biibi tu. Wi be de enke sama di e taanga yesi gi Masaa Gadu tu. U be e waka a ini ala sowtu takuu losutu di fuu wi ati libisama fasi. Soseefi ala sowtu takuu pakisei. Na so u be gwenti be e meke Masaa Gadu ati boon, fu sitaafu enke ibii taawan di e du den sani ya ete.

4 Ma Masaa Gadu abi gaan tyali ati fasi fu wi. Ne i si a teke dati wooko so switi anga wi, bika a lobi wi tuutuu. 5 Ma wi dati á be e koti anga Masaa Gadu di e gi libi, meke libi á be de gi wi moo. Da na wan sowtu dede u be dede ape kaba. Bika u á be e teke en taki, fu du san ai soi wi. Ma fu di u mokisa libi anga Kelestesi, ne Masaa Gadu gi wi a sowtu libi fi en, baka di a dede weki baka. Tuutuu, na so Masaa Gadu teke gaan bun ati fasi namo luku yu de tu. Soseefi, a tyai yeepi meke yu komoto a takuudu anga ogii. 6 Bika na di u mokisa libi anga Kelestesi Jesesi, meke ala san de fi en toon fu wi tu. Fa a dede weki kon a libi ya baka, da wiseefi dede weki kon a libi ya so te! Fa a opo go sidon a Masaa Gadu se anda, fu wooko anga ala Masaa Gadu makiti, da wiseefi opo go sidon anga en a Masaa Gadu se anda tu. 7 Da winsi on ten fu goontapu, ibiiwan sa si a wi fa Masaa Gadu foondoo bigi pasa maiki. Sama á de fu fusutan fa a bigi so, te u luku fa a du gaan bun gi wi di a sende Kelestesi Jesesi kon.

8 Ma fa mi be taki kaba, da na gaan bun ati fasi a teke luku wi, fu di u biibi namo. Ne a puu wi a takuudu anga ogii. Ma u seefi á wooko fu dati. Kweti! Ne enseefi teke a gaan bun de langa gi u. 9 Bika a á wani wan enkii sama poi gafa taki, enseefi wooko anga weiti fu toon bun sama gi Masaa Gadu. 10 Bika enke fa u libi kon tan nownow, da ne en teke u poti so, fu di u mokisa libi anga Kelestesi Jesesi namo. Ne u tan hii nyun sowtu fasi gi en, fu poi du den bun di a be fiti poti langa ten a fesi fu wi yeepi taawan.

San a dede fu Masaa Jesesi tyai
taa foluku?

11 Ma pakisei fa Dyusama e si yu, enke taa foluku. Den taki, yu á de fu Masaa Gadu enke den. Soseefi yu á koti maiki a manpeesi enke den. We, ala dati na sani fu du libisama fasi anga sikin namo. 12 Da na a ten di yu be e libi sondee Kelestesi, ne yu á be de foluku fu Masaa Gadu enke den tuu. Yu be de a doose fu Masaa Gadu foluku. Da san a be kuudei anga sama fi en á be de gi yu. Yu á be abi fu luku fu fende sani ne en bakaten tu. Bika yu á be e koti anga Masaa Gadu fu sabi en tu. 13 Ma nownow, da u mokisa libi anga Kelestesi Jesesi, ne u diipi kon koosube fu Masaa Gadu. Bika Kelestesi dede meke en buulu lon pai fi yu takuudu anga ogii.

14 Bika na Kelestesi de fu tyai yu enke taa foluku anga wi enke Dyu ati kon de switi makandii. Da u sa kaba si useefi enke feyanti. Da u sa mosoo toon wan famii. Da u ná o buuse useefi moo. Bika wi Dyuweiti na a sani di be kaasi abaa a wi mindii, fu tyai paati. Ma a puu ala dati a wi mindii. 15 Anga enseefi sikin a pai, fu meke wan hii nyun sowtu sama di mokisa kon makandii fu Dyu anga taa foluku. Bika a puu a hii fasi fu wooko anga Dyuweiti. Da wi ati sa kon de switi makandii fu kaba buuse useefi. 16 Bika a dede fi en na a koloisi, puu den weiti di be e paati wi. Ne a opo pasi meke wi tu sowtu sama ya makandii sa go doo Masaa Gadu enke a wan seefi sowtu sama fi en. 17 Na so a kon tyai a switi bosikopu gi biibiwan fu taa foluku di be de faawe fu Masaa Gadu. Soseefi gi biibi Dyu di be de koosube fi en kaba. 18 Bika a puu wi ala a takuudu anga ogii, fu poi diipi makandii go doo Masaa Gadu, fu di a Apaiti Jeje fi en de a ini wi ala.

Yu na famii fu Masaa Gadu

19 We, da yu enke taa foluku ape á de a doose fu Masaa Gadu foluku moo. Soseefi yu á de enke taa kondee sama gi en moo. Ma si yuseefi now enke sama di a teke poti apaiti fasi, fu poi tan ne en kondee a tapu anda. Yu na tyuku tyuku famii fi en, di de a ini en osu tu. 20 Bika a hii wooko fi en ya fondamenti sete enke ai meke wan osu. Ne a poti apaiti bosikopuman anga apaiti takiman na a wooko fu sete dati. Ma a siton futu fu a hii osu ya seefi na Kelestesi Jesesi. 21 Bika ne en mokisa a kulu fu biibiwan toon wan hii taanga osu sama. Da ai meke ai goo bigi naamo toon wan gaan apaiti tanpeesi gi Masaa Gadu. 22 Da yu de seefi de enke Masaa Gadu tanpeesi pe en Apaiti Jeje e tan tu. Na so u mokisa libi anga Masaa Jesesi.

3

A kibii toli fu u enke taa foluku

1 We, mi wooko fu dini Kelestesi Jesesi, na fu tyai a bosikopu de kon yeepi yu enke taa foluku. Na dati mi e du, meke den kisi mi sooto ya. 2 Ma u sabi anda taki, na gaan bun ati fasi namo di Masaa Gadu teke luku mi, fu poti a wooko ya a mi ana, fu tyai bun gi u de. 3 Ne a puu kon a kiin gi mi san a fiti poti fu du gi sama. Na sani di noiti sama be sabi a fesi wanten. Da a be de wan kibii toli. San mi sikiifi pasa de, na wan satu pisi fu a hii toli de. 4 Te i leisi en, da i sa si san mi fusutan fu Masaa Gadu, fu fa a fiti poti fu du. Na sani di noiti a fesi sama be sabi wanten. A be de wan kibii toli fu Kelestesi di kon meke ala dati pasa. 5 Bika sama á be sabi a toli de a fesi wanten. Ma nownow, da a meke a Apaiti Jeje fi en e piki den apaiti bosikopuman fu Masaa Jesesi dati. Soseefi biibiwan di de apaiti takiman fu Masaa Jesesi. Bika den na wookoman di a teke poti apaiti fasi fi en enseefi.

6 A bosikopu seefi e soi taki, taa foluku seefi sa fende bun di Masaa Gadu be paamisi Dyusama tu. Soseefi a mokisa den anga biibi Dyusama toon a seefi kulu sama, di de a sikin fu Masaa Jesesi. Bika den mokisa libi anga Kelestesi Jesesi di den biibi a Bun Nyunsu. 7 Da mi na wookoman fu tyai a Bun Nyunsu ya. Na gaan bun ati fasi namo di Masaa Gadu teke luku mi, fu gi mi a wooko ya. Ne a poti taanga gi mi, fu poi du en.

8 Bika mi á be fiti fu fende a wooko ya. I sa kai mi a moo lagiwan di Masaa Gadu teke poti apaiti fasi gi enseefi. Ma toku, a fitoow mi a gaan wooko, fu soi taa foluku sowtu sani ai gi sama di biibi Kelestesi. Den sani ya foondoo pasa maiki. 9 Na so a poti mi, fu kiin taawan ain, fu si san a fiti poti fu du. Na sani di noiti a fesi sama be sabi wanten. A be de wan kibii toli. Na Masaa Gadu wawan be sabi dati.

10 Ma nownow, da a wani goontapu mu si a hii toli ya na a kulu sama fi en. Den sa luku den biibiwan de fu si dati. Basi di e tii taawan anga makiti di hei ofu lagi moo taawan seefi sa si dati. Da den musu piki taki, Masaa Gadu abi gaan leti koni fu wooko anga ala san ai du. 11 Bika den o si fa a du san a be fiti poti fu du a fesi anga a kon fu wi Masaa, Kelestesi Jesesi.

12 Da wi mokisa libi anga a Kelestesi Jesesi ya, di u teke biibi fitoow en. Na dati meke u ná abi fu pantan moo fu Masaa Gadu, bika wi doo peesi fu diipi go doo en fesi. 13 Na ala dati meke, u á mu booko saka lasi ati fu di mi sooto ya. Kweti! Bika na fu tyai bun gi u anda meke den kisi mi sooto. Da kaka ede poolo seefi taki, u waiti de fu mi teke sitaafu fu u ede.

Fa Pawlesi e begi

14 We, da mi e sutu kini gi u Tata, Masaa Gadu a tapu gaandi, fu a hii wooko di a du ya. 15 A de a Tata tuu fu ibii paansu fu libiwan di a meke ya doo tapu anda seefi. 16 A lai foondoo fasi fu wooko. Da mi e begi fu a teke wan fu den foondoo fasi ya wooko, meke en Apaiti Jeje gi u taanga, fu poi du ala san a wani. 17 Soseefi, fu meke ibii yuu u sa wooko anga biibi, fu Kelestesi sa teke peesi a ini u ati de naamo enke osu fi en. Soseefi fu u sa denki doo du sani di e waka anga gaan lobi fu Masaa Gadu. 18 Da makandii anga ibii taawan di a teke poti apaiti fasi u sa poi fusutan a baala anga a langa, a hei anga dipi fu a lobi fu Masaa Gadu. 19 Da yu sa poi fusutan fa Kelestesi lobi yu de wan fasi di bigi pasa wi fusutan. Da na so Masaa Gadu sa teke peesi tii yu hii libi de.

20 We, da bali gafa Masaa Gadu! Luku fa a kaakiti fi en e wooko taanga a ini wi libi kaba. Da a poi du moo sani ete pasa san u e denki anga san u e begi seefi. 21 Da meke a kulu biibiwan fi en gi en gaandi tego. Soseefi gi en gaandi fu di wi mokisa libi anga Kelestesi Jesesi. Amen, na so a de!

4

Waka fiti wan biibisama

1 We, mi de ya a dunguu osu fu di mi e dini Masaa Jesesi. Da mi e sende u dati taki, waka fiti wan biibisama anda, fu di Masaa Gadu kai u kon poti fu libi so. 2 Teke saka fasi anga saafi switi fasi fu taawan. Abi langa pasensi fudaagi taawan. Dati sa soi fa u lobi taawan. 3 Da fa a Apaiti Jeje fu Masaa Gadu de a u ala, meke u de awan seefi sama. Da feti libi fiti anga useefi, meke u ati sa de switi makandii. Da dati sa tei u ala na awan go doo.

4 Bika wi ala na a wan seefi sama di de wan sikin namo. Soseefi Masaa Gadu gi ibiiwan a seefi Apaiti Jeje fi en. U abi denseefi paamisi fu Masaa Gadu di u e luku fu fende tu, di a kai u kon toon sama fi enseefi. 5 Soseefi, u abi a seefi Masaa Jesesi di e tii wi ala. U abi a seefi biibi a Masaa Jesesi tu. Soseefi a seefi dopu fi en. 6 Wi abi a seefi Masaa Gadu e dini, di de Tata fu wi ala. A de a tapu fu tii ibiiwan, da a teke peesi a ini ibiiwan fu wi. Soseefi ai gi ibiiwan a wooko di a wani a du. 7 Ma Kelestesi abi somen sowtu wooko, ne a gi ibiiwan en apaiti fasi fu wooko. Na so a teke gaan bun ati fasi namo luku ibiiwan, na a fasi fa a wani gi dati gudu di enseefi abi fu gi biibiwan. 8 Na dati Masaa Gadu Buku be sikiifi a fesi taki:

“A opo gwe a tapu anda baka.

Ne a tyai sama di a wini teke na a feti gwe anga en.

Da ai gi den sama fi en gaanbigi bun di enseefi abi fu gi sama.”

9 Ma san wani taki: “A opo gwe a tapu anda baka?” Bika, da a musu de taki, a sama de be saka kon doo a moo dipi pisi a goontapu ya fosi, fu teke a wini. 10 We, a sama di saka kon ya, da na a seefi sama de musu opo gwe na a moo hei peesi a tapu anda tu, fu teke peesi enke gaan winiman fu tii ala sani anda.

11 We, da a poti apaiti bosikopuman, soseefi apaiti takiman fi en ya. Soseefi apaiti bolotyasiman fi en Bun Nyunsu, soseefi apaiti soluguman fu biibiwan. Soseefi apaiti leliman fu leli taawan. 12 Ala den dati mu tyai biibiwan kon sabi fa fu seeka denseefi, fu poi du a wooko fu Kelestesi. Da a hii kulu sama di de sikin fi enseefi sa poi goo kon taampu taanga a ini a biibi. 13 Te fu kaba, da wi ala sa abi a seefi fasi fu biibi. Soseefi u sa sabi Masaa Gadu Manpikin, Jesesi Kelestesi wan leti fasi. Da a sa wooko taanga a ini u libi, fu poi abi a sowtu biibi di Kelestesi be abi a Masaa Gadu tu.

14 Da u ná o de enke pikinengee di lawlaw fu koli kisi. Falisi leliman ná o poi kon puu wi na a tuutuu fasi fu biibi. Bika wi ná o de fu seke enke paana di nái sidon a wan peesi. U ná o buuya te den e leli sama falisi sani, di denseefi meke anga koni, fu buuya sama wai puu na a leti pasi. 15 Ma wi dati sa taampu anga a tuutuu leli fu Masaa Gadu. Da u sa goo anga lobi makandii ala fasi enke fa Kelestesi soi wi. Bika a de wi edeman, fu tii wi di de a sikin fi en. 16 Da, te ibii pisi fu a sikin miti enke fa a mu de, da ibii pisi sa poi du a wooko di a mu du, fu yeepi a hii sikin anga a yeepi di a mu tyai, fu meke a tan bun. Da a hii sikin e goo moo taanga. Na so wiseefi sa goo kon lobi makandii, fu taampu moo taanga na a biibi, fu dini Masaa Gadu.

Libi na a leti fasi fu Masaa Jesesi

17 Ma mi e teke a nen fu Kelestesi sende u taki, u kaba fu waka enke foluku di á sabi Masaa Gadu. Bika den abi soso lawlaw pakisei fu libi. 18 Den á wani leli sabi Masaa Gadu. Den daai baka gi en, ne den fusutan dunguu fu sabi sani enke fa a mu de. Namo den wai paati anga a sowtu libi fu Masaa Gadu. 19 Bika den ná abi wan doopu sen fu a takuu libi, meke den nái tapu baka gi a waka libi. Ma den teke motyo fasi, naamo seefi.

20 Ma u dati sabi a libi di Kelestesi leli wi. Ne u e libi hii taa fasi. 21 Bika fa mi sabi, da sama be soi u anda a bosikopu fi en. Den be leli u waka fiti fa a wani u mokisa libi anga enseefi. Ne u kon sabi a tuutuu fasi di a abi. 22 Ma denki, fosi yu be teke biibi, fa takuu losutu di be fuu yu ati e goo moo anga moo takuu. A be sa tyai yu go fende kaba a soso a Masaa Gadu. Bika a be e koli yu du takuu sani. Ma yu kon leli fu fika a hii haw fasi de. 23 Namo yu leli teke fu waka wan hii nyun fasi. Dati na wan hii nyun fasi fu denki sani. 24 Yu kon leli fu de wan hii nyun sowtu paansu sama di gei Masaa Gadu seefi. Da libi enke fa Masaa Gadu e leli u leti fasi. Soseefi de a apaiti fasi di a teke yu poti.

25 Da kaba teke mofu wooko fu lei, ma taigi taawan tuutuu fasi fa sani de. Bika wi na a wan kulu sama di de a sikin fu Kelestesi. 26 Kenisi anga du ogii, winsi atiboon seefi. A ati mu koo gawgaw baka sondee fu fende pasi doo neti. 27 Meke didibii á poi fende okasi tyai yu go du sani di á bun.

28 Efu yu be e fufuu, da kaba anga dati. Go wooko leti fasi fende san i fanowdu, fu solugu iseefi. Da i sa poi yeepi taa mofinawan seefi anga dati. 29 Kaba taki wan fasi fu sutu taawan na ati. Ma taki sani di sa yeepi taawan anga a biibi libi. Meke ibii okasi di kon fu taki sani sa poi opo pasi soi taawan, fa Masaa Gadu poi teke gaan bun ati fasi namo luku denseefi tu.

30 Ma kaba anga libi di nái fiti a Apaiti Jeje. Dati sa buduufu en di Masaa Gadu poti a yu enke maiki fu soi taki, yu na apaiti sama fi en. Ne en mu tyai yu doo a dei di Masaa Gadu o kaba losi yu puu a takuudu anga ogii tu.

31 Da kaba buuse taawan anga bita fasi na ati. Kaba meke boon ati subi yu balibali taawan. Kaba teke boon ati libi anga taawan di du sani anga yu seefi. Kaba kwali anga taawan tu. Kaba saanti ofu kosi taawan. Ala dati wani taki, kaba libi anga fasi di nái soi lobi. 32 Ma libi switi anga taawan. Teke tyali ati fasi luku taawan. Teke paadon gi taawan enke fa Masaa Gadu du anga yuseefi sondee i be fiti dati. Bika na a wooko fu Kelestesi namo meke a du dati.

5

Fa fu komoto a poli libi

1 We, u na pikin fu Masaa Gadu di a lobi. Da waka enke fa u sabi enseefi be o waka fu du sani ya. 2 Soseefi, waka soi taki, u lobi taawan enke fa Kelestesi seefi lobi u te teke dede gi u. Na so a pai a wi peesi enke sama teke meti boon begi Masaa Gadu paadon, fu takuudu anga ogii. A wooko fi en ya piisii Masaa Gadu, fu teke enke wan sumee switi sani di doo ne en fesi.

3 Da ná du sani fu sama poi kaagi u anga leti. Kaba anga poli libi. Kaba anga ibii sowtu motyo fasi. Kaba anga fafa ati fu suku sani. Den fasi de á mu de a wi! Bika Masaa Gadu teke wi poti apaiti fasi. 4 Da kaba puu poli taki a mofu. Kaba anga taki di nái soi lesipeki. Kaba anga sipowtu anga gaan taki. Den nái fiti biibisama. Ma poti i mofu gi Masaa Gadu daa, fi en yeepi di ai gi somen sowtu fasi. 5 Bika sabi taki, sani ná o waka bun gi sama anga motyo fasi. Soseefi sama anga waka libi fu wooko poli fasi anga sikin. Soseefi sama anga fafa ati a moni baka. Bika den libi de gei dini afokodeei sani. Da sama di de a ini den libi de, ná o fende a bun di de a ini a Nyun Tii fu Kelestesi anga Masaa Gadu. 6 Kweti! Meke sama á kon fende pasi koli yu du den sowtu ogii de. Bika sama di taanga yesi du den, da Masaa Gadu o sitaafu en. 7 We, da koti naamo komoto a pasi gi sama di e du den sowtu ogii de seefi tu. 8 Bika a fesi, da u seefi be de a dunguu tu. Ma yu toon sama fi en now, meke sani fi en de a kiin gi yu fu sabi. Da waka enke sama di sani fi en de a kiin gi. 9 Bika fu libi enke sani fi en de a kiin gi yu fu sabi, da yu mu e du san bun. Soseefi du san leti. Libi tuutuu fasi enke fa Masaa Gadu wani.

10 We, e keli luku naamo, fu sabi san fu du, fu piisii Masaa Gadu. 11 Ma ná mosoo anga sama di e du san nái tyai yeepi. Bika sani fu Masaa Gadu dunguu gi den fu sabi. Da den e du soso wisiwasi sani. Ma tyai yuseefi meke a sa kon a kiin gi den taki, a libi fu den á bun. 12 Bika den kibii sani di den e du na gaan sen sani di á bun fu taki. 13 Ma te sani de a dunguu gi sama, da faya mu kiin a peesi. Da sani sa poi kon a kiin gi en fu sabi. 14 A dati meke den taki:

“Sama di e siibi weki!

Opo komoto a den dedesama mindii de.

Da Kelestesi o leti faya poti gi i.”

15 Ma kenisi seefi anga fa fu libi. Feti teke leti koni fu wooko naamo. Ná libi enke sama di ná abi koni. 16 Da te a kai fu du bun, da noiti koti pasi komoto gi dati. Bika goontapu takuu noya. Son sama e waka e du soso ogii naamo a ini. 17 Ma poti ede leti! Da kaba du sani enke lawman di nái denki fosi den du. Ma keli luku naamo fu fusutan san fu du piisii Masaa Gadu. 18 Ná diingi te fu duungu! Dati o poli yu libi. Ma meke a Apaiti Jeje fu Masaa Gadu lai yu libi. 19 Da te u kon miti makandii, da u wooko anga san sikiifi a Psalm, a singi buku, fu soi useefi sani. U singi ibii sowtu singi di e gafa Masaa Gadu. U singi piisii gi Masaa Gadu ibii yuu anga singi di en Apaiti Jeje poti a u ati tu. 20 U gi u Tata, Masaa Gadu a tapu daa ala yuu, fu a wooko di wi Masaa Jesesi Kelestesi du gi wi.

A libi fu uman anga man

21 We, u mu saka a u seefi ondoo fu Kelestesi. Bika a so a taki fu u libi. 22 Biibi uman! Saka a yu man ondoo. Teke en taki, leti enke fa yu e saka a Masaa Jesesi Kelestesi ondoo e teke en taki. 23 Bika na a man na edeman fi en uman enke fa Kelestesi na a edeman fu a hii kulu sama di de sikin fi enseefi. Ne a puu den a takuudu anga ogii, enke Yeepiman fu den, di meke den toon sama fi enseefi. 24 Da a hii kulu sama fi en ya mu saka ne en ondoo e teke en taki. Na so ibii uman mu saka a den man ondoo teke en man taki na ala fasi tu.

25 Man! U mu lobi u uman tuutuu fasi enke fa Kelestesi lobi a hii kulu sama fi en. Ne a poti enseefi teke dede pai a den peesi seefi, fu puu den a takuudu anga ogii. 26 Na so a meke den toon wan apaiti sowtu sama gi Masaa Gadu. Bika a wowtu fi en wasi den libi kon kiin enke fa wataa e wasi sani kiin. 27 A wooko fi en ya meke a kulu sama fi en hii libi kiin gi enseefi. Den de sondee wan enkii poli fasi. Finga á poi soi kaagi den anga leti. Na so a teke den poti apaiti fasi sondee fowtu. 28 Da na so a man mu lobi en uman tuutuu fasi enke ne enseefi sikin dati. Da te ai wooko bun anga en uman, da anga enseefi ai wooko so. 29 Bika sama á de di e buuse enseefi sikin. Ma ai nyan poti gi en, soseefi ai luku en bun enke fa Kelestesi e luku a hii kulu sama fi en. 30 Bika wi na a sikin fi en.

31 Masaa Gadu Buku be sikiifi a sani ya a fesi taki: “Na dati meke a man e fika en gaansama osu, fu go teke en uman libi. Da den tu sama de mokisa libi toon wan sikin.” 32 A sani de e taki fu fa Kelestesi anga a hii kulu sama fi en mokisa libi. Na wan gaan sani di noiti a fesi sama be sabi wanten. Ma a be de wan kibii toli. 33 Ma soseefi dati e soi fa man mu lobi en uman enke fa a lobi enseefi. Da soseefi uman mu lesipeki en man, fu saka teke en taki.

6

Fa dda anga mma mu
libi anga pikin

1 We, den pikin mu teke den dda anga den mma taki. Bika a pikin ya toon sama fu Masaa Jesesi, da na so fiti fu a libi. 2 Bika Masaa Gadu Buku be sikiifi a fesi fu a fosi weiti di waka anga wan paamisi a ini den tin weiti. A weiti de taki: “I mu lesipeki i mma anga i dda.” 3 Da ai go doo taki: “Da Masaa Gadu o meke sani waka bun gi yu. Soseefi a o gi yu langa libi a goontapu tu.”

4 Dada ná dwengi i pikin fu soso tu, fu meke a daai kon buuse yu. Ma leli a pikin fu saka teke taki, fu a sa waka leti. Soi a pikin ala fa fu waka fiti Masaa Jesesi.

Saafu anga gaan masaa

5 De saafu a katibo! U saka u seefi a den gaan masaa fu u ondoo e teke den taki. Lesipeki den, fu waka kenisi sondee taanga yesi gi en. Wooko gi en anga yu hii ati taki enke na Kelestesi yu e dini sowan fasi. 6 Da yu á mu wooko enke na libisama yu e suku fu piisii, te den ain de a yu tapu namo. Ma wooko enke na Kelestesi yu e dini, meke yu e wooko anga yu hii ati ala yuu. Na so Masaa Gadu wani. 7 We, da te yu de saafu a katibo, da poti yuseefi wooko anga yu hii ati. Bika fa a de, da a ná fu sama ede meke yu e wooko bun so, ma na Kelestesi yu e dini sowan fasi. 8 Bika sabi taki, sama di de saafu a katibo ofu sama di de fiiman, Masaa Gadu paamisi fu pai ibiiwan fu bun di a du.

9 We, gaan masaa fu saafu! Luku bun fa yu e wooko anga yu saafu. Wooko switi anga den, fu piisii Masaa Gadu. Kaba pii ain dwengi den anga sitaafu. Bika sabi taki, a tuutuu gaan Masaa fu wi ala de a Masaa Gadu Kondee a tapu. Dati nái keli taawan bigi moo taawan. Te a kai fu a kuutu, da ai kuutu ibiiwan anga leti, winsi na saafu ofu na sama di á de a saafu.

Feti sani fu feti didibii

10 We, fosi mi tapu a biifi ya, da mi e sende u fu taampu taanga fitoow Masaa Jesesi. Teke en taanga lai yu libi, fu gi yu makiti fu feti biibi fasi. 11 Da teke feti sani di Masaa Gadu gi wi fu feti biibi fasi. Meke te didibii kon muliki yu anga den somen takuu koni fi en fu koli yu kisi, yu sa poi feti baka. 12 Bika a hii suwa anga feti fu wi, a á de anga libisama sikin anga buulu. Ma anga basi di e tii taawan anga makiti di hei ofu lagi moo taawan anga gaan bigiman di e ligei a dunguu goontapu ya anga ala sowtu takuu jeje di lontu goontapu, te doo a pisi fu tapu anda.

13 Da na dati meke u mu teke den feti sani di Masaa Gadu gi wi, fu kibii useefi. Da te didibii wani du ogii anga wi, da u sa poi taampu sondee fu a towe wi. Na so u mu feti doo kaba fu a feti. Da u taampu kankan enke winiman. 14 Da sete iseefi! Enke suudati banti mindii e go a feti. Dati na te wi sabi a tuutuu leli fu Masaa Gadu. Enke suudati teke insii sani wei kibii boo fu ati. Dati na te u du san bun gi Masaa Gadu doo. 15 Soseefi sete iseefi enke suudati wei a susu fu waka soi taawan a Bun Nyunsu di e tyai sama ati kon de switi. 16 Enke suudati tyai insii sani fu tapu lai. Dati na te u poti fitoow a Masaa Gadu. Da ai tapu faya lansi di didibii e sutu kon taki, ai tyai poli sani kon a yu fusutan, fu du ogii. 17 Da enke suudati wei taanga ati fu kibii en ede peesi. Dati na te u tei ati oli biibi doo. Bika didibii e suku fu koli u kisi anga lei fi en. Ma, da u sa poi piki en anga wowtu fu Masaa Gadu di a Apaiti Jeje poti gi u. Da dati e koti didibii enke saapu fetihow di suudati e tyai fu koti feyanti kii. 18 We, soseefi, da taampu anga begi naamo. Begi ala yuu na a fasi di Masaa Gadu Apaiti Jeje e piki yu. Da luku naamo sowtu yeepi de fu begi gi ala taawan di Masaa Gadu teke poti apaiti fasi. Noiti weli fu begi gi taawan so.

19 U begi gi mi tu, meke Masaa Gadu yeepi mi, fu mi sa opo mofu soi a tuutuu fasi, di Masaa Gadu fiti poti a Bun Nyunsu. Meke a poti wowtu a ini mi mofu fu taki sondee feele, fu den kon fusutan. Bika na sani di noiti a fesi sama be sabi wanten. A be de wan kibii toli. 20 Bika mi wooko enke apaiti bosikopuman na fu soi sama dati. Na fu dati meke den kisi mi sooto ya. Da begi fu mi sa fende yeepi, fu wooko sondee feele, fu poi soi ala dati enke fa a mu de.

Den kiiboi bosikopu

21 We, mi e sende Tikikesi kon luku u anda, fu taigi u fa sani e go anga mi ya. U ala sabi en enke wan lobi biibi baala. A de wan wookoman di e wooko fitoow fasi fu dini Masaa Gadu. 22 Na dati meke, mi akisi en, fu kon luku u anda gi mi. Fu tuu, te a kon, da a sa taigi u fa ai go anga u biibiwan dise. Soseefi, a sa puu pantan di u abi anda, fu fa sani e go anga wi dise.

23 We, mi e begi u Tata, Masaa Gadu anga Masaa Jesesi Kelestesi, meke u ala di teke biibi anda ati sa de switi. Soseefi fu u ati sa opo lobi useefi makandii. 24 Mi e begi Masaa Gadu di poti u fu wi lobi Masaa Jesesi Kelestesi tego, fu tan teke gaan bun ati fasi namo luku u.

Filipense

1

2

3

4

Filipense

A biifi di Pawlesi sende gi den Filipi biibisama

Wan wowtu a fesi

We, na a gaan balinen apaiti bosikopuman fu Masaa Jesesi di den e kai Pawlesi, ne en sikiifi a biifi ya sende gi wanlo biibisama fu Masaa Jesesi di be e tan a wan kondee den kai Filipi. Da na Pawlesi seefi be tyai a bosikopu gi den a fosi leisi, ne den daai den libi kon e biibi a Masaa Jesesi. (Luku Apaiti 16.)

Da di a komoto a den de, e paati a bosikopu fu Masaa Gadu go a den taa kondee, ne sama kisi en sooto fu Masaa Jesesi ede. Da di den sooto en kaba, ne den biibisama fu Filipi yee, ne den sende wan man fu den, den kai Eipafoditesi go luku en. Ne di Eipafoditesi e gwe baka, ne Pawlesi sende a biifi ya anga en gi den sama fu Filipi Foto. Da a gi den daa a ini a biifi fu fa den libi anga en. Ma soseefi tu, a sikiifi taigi den fa den mu libi na a pasi fu Masaa Jesesi.

Da di a sikiifi a biifi ya a be de sooto sooto ete. Ma a á sikiifi na on kondee a be de. Ma somen sama denki taki kande a be de a Loma Foto. Da a be de a dunguu osu de e luku lanti fu den kuutu en. Kande den o puu en, ma kande den o kii en tu.

1

Bigin fu a biifi

1 Mi Pawlesi anga Timotiyesi na wookoman fu Kelestesi Jesesi di wi e dini. Na wi e sikiifi a biifi ya makandii gi ala sama a Filipi Foto anda di Masaa Gadu poti apaiti fasi de. Dati wani taki, sama di mokisa libi anga Kelestesi Jesesi. Soseefi edeman fu biibiwan anga taa fesiman di taampu a den edeman de baka.

2 Da meke u Tata, Masaa Gadu anga Masaa Jesesi Kelestesi teke gaan bun ati fasi namo luku u de. Soseefi, meke u ati de switi.

Pawlesi e gi Masaa Gadu daa

3 We, ibii yuu mi pakisei u ya, da mi e gi Masaa Gadu daa, fu u ede. 4 Anga ala piisii mi e kai u anda nen naamo, fu begi gi u so. 5 Bika senten a fosi dei di u toon biibisama, ne u yeepi a wooko ya wanten ala sowtu fasi, fu meke a Bun Nyunsu paati moo anga moo. Te enke tide ete, u e du dati go doo. 6 Ma, soseefi di mi sabi tuutuu taki, na Masaa Gadu sete a bun wooko ya a ini u libi. Da a o tyai dati wan bun fasi go doo a dei, di Kelestesi Jesesi o kon baka seefi.

7 We, da fa mi e pakisei u anda na wan sani di mi musu fu du. Bika u de a mi ati. Soseefi, u taampu anga mi na a Bun Nyunsu di Masaa Gadu teke gaan bun ati fasi, poti a mi ana, fu paati. We, mi be de a dunguu osu, na so u be yeepi. Doo a kuutu dei pe den be tyai mi go seefi, fu soi fa a Bun Nyunsu na Masaa Gadu tuutuu bosikopu. Soseefi, fa mi e taki en leti fasi, fu sama sa fitoow teke biibi. Da u be gi mi taanga sikin sowan fasi. 8 We, Masaa Gadu de enke mi kotoigi fu piki taki, mi nái lei taki mi e angii fu miti u de! Soseefi mi lobi u enke fa Masaa Jesesi lobi u tu!

Pawlesi e begi gi den biibisama

9 We, fa mi e begi gi u, da luku san mi e begi ya. Meke a lobi di u abi makandii de sa goo, fu fusutan moo anga moo fa Masaa Gadu de seefi. Da u o moo sabi fini fini san fiti anga san fowtu. 10 Na sowan fasi u sa poi teke a se fu bun ibii yuu. Soseefi, mi e begi meke u sa de tuutuu letiopu fasi, fu taampu enke fa Masaa Gadu wani. Soseefi, meke u á sa du sani, fu finga sa poi soi kaagi u anga leti doo a gaan kuutu dei fu Kelestesi. 11 Da u hii libi anga manii sa de bun sani gi Masaa Gadu enke fa Jesesi Kelestesi seeka en. A libi de o meke Masaa Gadu fende gafa anga gaandi.

Banowtu á poi tapu a bosikopu

12 Biibiwan! Mi wani u sabi fa banowtu e miti mi ya, ma a á poi tapu a bosikopu di wi e tyai. Ai tyai moo ipi sama kon biibi a Bun Nyunsu ya seefi. 13 Bika ala suudati a kownu paleisi ya doo ala taa sama dise seefi kon sabi saide mi de a dunguu osu. Den si taki, na namo fu di mi e dini a Kelestesi. 14 Da ala dati e gi taa biibiwan ya moo deki ati, fu waka taki Masaa Gadu bosikopu, sondee feele. Ai gi den moo fitoow a Masaa Gadu tu. Bika den e si fa ai yeepi mi ya taki, a o yeepi den so tu.

15 We, na tuu taki, son biibiwan dise e taki Masaa Gadu bosikopu, fu sama mu poti den bigi moo mi. Bika den e dyalusu, da den e sitee anga mi fu fa Masaa Gadu e wooko anga mi. Ma sowan fu den e taki en kiin ati fasi ya sondee a takuu sowtu fasi de. 16 Den dati e taki Masaa Gadu bosikopu fu a Kelestesi, bika den lobi mi. Den sabi taki, na Masaa Gadu poti mi fu feti meke sama si taki, en Bun Nyunsu na wan tuu sani, fu teke biibi. 17 Ma den taawan e dyalusu, da den e sitee anga mi, fu sama mu poti den bigi moo mi. Da den nái wooko wan leti fasi. Bika den wani sokoo a banowtu fu mi ya kon moo taanga gi mi. 18 Ma mi ná abi toobi anga den. Den e sitee ofu den lobi mi, ma den e taki a bosikopu ya namo, da ai piisii mi kaba. Na so mi o piisii go doo seefi.

Dede ofu libi, Pawlesi wani gi
Masaa Jesesi gaandi

19 Bika mi sabi taki, a kuutu di mi o go seefi o waka bun gi mi, fu di u taampu a mi baka anga begi. Soseefi a Apaiti Jeje fu Jesesi Kelestesi o teke peesi yeepi mi. 20 Bika a angii di mi abi, soseefi san mi e luku fu fende, na fu mi á de feele fasi. Soseefi fu mi á du sani tyai sen gi miseefi. Ma ibii yuu mi mu wooko leti fasi sondee feele wan enkii sama, doo fa mi de ya nownow seefi. Da mi sa tan gi a Kelestesi gaandi fa mi e taki sani doo fa mi e du sani seefi, winsi mi o dede ofu mi o libi. 21 Bika fu mi se, da a libi ya na fu tan gi a Kelestesi gaandi. Da dede dati sa moo bun gi mi baka seefi. 22 Ma efu mi de a libi ya doo, toku mi sa du moo ipi wooko gi a Kelestesi. Na dati meke, mi á sabi sowtu se fu teke, dede ofu libi. 23 Tuutuu! Ai taanga gi mi sowtu se fu teke. Mi e angii taanga fu dede gwe a Kelestesi anda. Bika dati moo bun seefi. 24 Ma fu di u anda abi mi taanga fanowdu de ete, meke a moo de fanowdu seefi fu mi de a libi ya ete.

25 Da na fu dati meke mi abi a taanga denki taki, mi o de a libi go doo, fu yeepi u meke u biibi sa moo kisi futu a doti. Da u sa moo piisii a ini u biibi tu. 26 Da u o moo poi gafa Kelestesi Jesesi gi sama taki, a oli mi a libi, fu kon doo u anda baka seefi.

Libi enke fa a Bun Nyunsu taki

27 We, da san fanowdu u anda nownow, na fu libi enke fa a Kelestesi Bun Nyunsu taki. Da winsi mi doo anda fu kon luku u ofu mi á doo anda moo, ma mi sa yee fa u taampu taanga de. Soseefi u mokisa libi a wan, fu feti makandii soi taki, a Bun Nyunsu na wan tuutuu sani, fu teke biibi. 28 Soseefi siteeman á poi meke u pantan na a pasi ya, fu meke u feele sani. Da den o kon si taki, na den o lasi a hii sitee ya. Bika u dati abi Masaa Gadu di taampu gi u, meke u sa wini. 29 Bika Masaa Gadu e teke gaan bun ati fasi namo luku u. Ne a poti u toon wookoman gi a Kelestesi, fu dini en. Ma dati á wani taki, fu biibi en namo fa a tyai yeepi. Kweti! Ma na fu teke banowtu fi en ede tu, fu di u e teke en taki. 30 Na so meke u e fende banowtu de enke fa u be si dati be miti mi de. Soseefi u e yee fa ai miti mi ya ete.

2

Teke saka fasi

1 We, a Kelestesi e gi u taanga di u abi fanowdu. Soseefi lobi fu koo u ati. A seefi Apaiti Jeje di be e tyai en, de fu tyai wi tu. Soseefi u abi tyali ati fasi fu wooko anga taawan. 2 Da u libi de fu piisii mi ya! U denki sani go na a wan se. U lobi ibiiwan a seefi fasi. U libi switi fasi makandii enke wan. U poti ede makandii suku a seefi sani fu Masaa Gadu.

3 Noiti suku wini fi i wawan namo. Noiti suku gafanen fi iseefi. Noiti keli iseefi hei moo taawan. Lesipeki taawan moo iseefi. 4 Teke ain luku san taawan mankei, da booko ede anga a taawan nowtu.

Denki enke Kelestesi Jesesi

5 Denki sani na a fasi fa Kelestesi Jesesi e denki.

6 Luku fa a abi a hii bigi fu Masaa Gadu a tapu anda fosi a saka kon ya.

Ma a á teke fu tyai a fasi de waka lontu goontapu suku wini fi enseefi.

7 Kweti! A saka enseefi puu a hii bigi fi en poti a wanse.

Ne a teke a saka fasi fu wan wookoman di gei saafu e dini basi.

Na so a teke libisama fasi enke ibii taawan ya.

8 Namo enke wan libisama,

ne a saka baka fu waka dini Masaa Gadu a tapu.

A teke Masaa Gadu taki te doo dede wan lagi fasi a koloisi seefi.

9 Na so meke Masaa Gadu hei en pasa ala taawan.

Ne a fende makiti fu taampu a fesi fu ala taa sani di nen i sa kai.

10 Na so Masaa Jesesi de basi fu ala sani a tapu anda doo goontapu ya seefi.

Soseefi doo a moo lagi peesi a dedekondee seefi.

Ibiiwan fu den sani ya abi fu saka gi en.

11 Ibiiwan fu den tongo abi fu piki taki:

“Eeye! Jesesi Kelestesi na a moo gaan Masaa di de.”

Na sowan fasi Masaa Gadu enke Tata fu wi ala sa fende gaandi.

Fa fu libi te Pawlesi á de

12 Mi lobi biibiwan! Da teke a fasi fi en de tu. Masaa Gadu tyai yeepi puu u a takuudu anga ogii. Da enke fa u gwenti teke en taki de kaba, da feti naamo libi leti. Moo libi so seefi anga ala lesipeki anga gaan kenisi fi en. Ma a ná te mi de ape namo, ma winsi mi á de ape seefi. 13 Bika ne en gi u en taanga fu teke en taki, meke u poi libi so. Da u sa poi du den sani di a fiti poti.

14 Da winsi san de fu du, ná kuutu fu dati. Du en sondee hali go anga hali kon. 15 Da finga ná o poi soi kaagi u anga leti. Bika u sa de sondee takuudu fasi a mindii fu a takuu goontapu pe ogii ati sama e waka e libi takuudu fasi ya. U o de a den mindii enke lobi pikin fu Masaa Gadu di bun, fu si enke te neti dunguu, ma sitali a tapu e beenki fu si kiinkiin. 16 Na so u mu tan, fu tyai a bosikopu fa Masaa Gadu e gi libi tego. Da mi ya seefi o poi gafa u de na a dei di Masaa Jesesi o kon baka. Bika u libi sa soi fa mi á kon wooko de fu soso. 17 U teke biibi, ne u poti u libi gi Masaa Gadu enke te Dyu begiman e poti bunbun meti boon, fu gi Masaa Gadu daa. Da efu mi teke dede dise tu, da a gei mi buulu di lon na a diingi di mu towe a dati tapu, fu meke a daa doo peesi seefi. A hii sani ya e piisii mi. Bika mi anga u mokisa gi u libi a Masaa Gadu so. 18 Da piisii de tu. U poolo, fu di mi anga u mokisa gi Masaa Gadu u hii libi so.

Pawlesi wani sende Timotiyesi

19 We, efu Masaa Jesesi wani, da a ná o langa fosi mi sende Timotiyesi kon luku u de. Mi o kisi nyun kaakiti, te a sa daai kon taigi mi ya baka, fa sani e go anga u anda. 20 We, mi o sende Timotiyesi kon luku u de, bika mi ná abi taa sama ya boiti en di e fii gi u anda enke mi ya. Fu tuu, ai booko ede ya, fa ai go anga u anda. 21 Mi e taigi u a sani ya, fu u sa sabi taki, den taawan ya e suku soso wini fu denseefi namo. Da den nái feti a sani fu Kelestesi Jesesi baka.

22 Ma u sabi Timotiyesi dati, fa ai dini Masaa Gadu tuutuu fitoow fasi. Bika di wi be de a u anda, da u be si dati. Fa a be mokisa wooko anga mi enke wooko manpikin di e yeepi en dda a sani. Na so a be e yeepi mi, meke moo sama kon biibi a Bun Nyunsu. 23 We, na a Timotiyesi ya mi e denki fu sende kon luku u de. Fa i si mi o kisi fu sabi taki, mi o komoto a dunguu osu ya, da na so mi o sende en wanten. 24 Mi abi a biibi tu taki, mi o fii komoto a dunguu osu ya. Da te dati pasa, da a ná o langa fosi miseefi sa kon luku u de.

Pawlesi o sende Eipafoditesi
kon baka

25 We, mi si en fanowdu fu sende wi lobi biibi baala Eipafoditesi kon gi u de baka. U be gi mi en, fu teke u peesi waka yeepi mi wooko. Da a yeepi mi so tuu, te mi be abi en fanowdu. Na wan man di be mokisa wooko anga mi tuutuu. Wi feti makandii sowan fasi enke tu suudati di e tyai wini gi a basi. Na so u wooko soi fa Masaa Gadu bosikopu di wi e taki na a tuutuu wan. 26 Ma fa u de, da Eipafoditesi e angii fu u anda. Soseefi, a kon sabi taki, u e yee anda taki, ai siki dise. Ne ai fii wan fasi ya. 27 We, fu tuu, a be siki dise tuutuu enke fa u yee anda. Pikinmoo en boo be koti, ma na tyali ati fasi Masaa Gadu teke luku en, meke a kon bun baka. Da a kon, na miseefi Masaa Gadu yeepi de so. Bika di a kon bun en baka, da a kibii mi fu tyali á kon a mi tapu moo san mi abi ya kaba.

28 We, da gawgaw mi e sende en kon gi u anda baka. Bika mi wani u piisii de, te u sa si en baka. Efu mi yee dise taki, u piisii so, da wan koko sa losi komoto a mi ati. 29 We, da poolo puu en a boto anga piisii de. Na so Masaa Gadu wani. Bika sama enke Eipafoditesi fiti fu gi gaandi. 30 Bika a be poti en libi a dede mofu seefi, fu a wooko fu Kelestesi ede. A yeepi mi wan fasi di u anda seefi á be o poi.

3

A moo gaan waiti sani fu sabi

1 Biibiwan! Moo fala, da u tan piisii doo, fu di u mokisa libi anga Masaa. Soseefi noiti mi o weli fu sikiifi u a seefi toli di mi be wasikoi u kaba, fu meke u á sa fende pasi buuya de. Ma u sa taampu sondee pantan fasi.

2 Da mi e sikiifi naamo taki, luku bun anga den takuu feyanti! Na sama di muliki enke sukumofu dagu, fu waka du den ogii fu den naamo. Den e leli sama taki, den mu meke den koti den poti a maiki gi den fosi, da den sa toon sama fu Masaa Gadu. 3 We, na wi Masaa Gadu e si enke sama di koti a maiki fu toon fi enseefi! Bika en Apaiti Jeje teke peesi a ini wi, meke u poi dini en. Da u e piisii fu san Kelestesi Jesesi du gi wi sondee fu teli san useefi de.

4 Libisama fasi, da mi ya dati be sa poi fu teli san miseefi de. Mi abi sani fu gafa kai moo son taawan di e teli san denseefi de. 5 Luku ya! Den koti a maiki a manpeesi gi mi, di mi tapu wan wiki. Da mi na Islayeli sama. Mi meke a ini a lo fu Benyameni. Mi na lala Hebelei sama. Na a fasi fu a Dyuweiti, da mi na be Faliseiman. 6 Mi be dyadya a ini ala san Masaa Gadu wani mi du. Ne mi lon du ogii anga den di e waka a Kelestesi baka. Fu oli weiti be e meke sama kon de bun gi Masaa Gadu, da mi be o de sondee fowtu.

7 Ma ala san mi be sa kai fu teli miseefi kon toon sani fu du gaan ogii anga mi. Bika den sa tapu mi fu poti hii fitoow a Kelestesi namo. 8 Moo ogii seefi! Mi teli den sani de enke soso sani, fu mi sa fende a moo gaan waiti sani seefi. Dati na fu kon sabi Kelestesi Jesesi enke mi Masaa. Na fi en ede meke mi fika ala den sani de enke tyobo sani a dyiko, fu fende wini a Kelestesi. 9 Ne di mi mokisa libi anga Kelestesi so, meke mi nái teli ala fa Dyuweiti e leli mi moo fu meke mi kon de bun gi Masaa Gadu. Ma na mi biibi na a wooko di Kelestesi du namo tyai mi kon de bun kaba.

10 We, da mi o leli sabi Kelestesi, fu mokisa anga a taanga di Masaa Gadu teke weki en kon a libi ya baka. Ma soseefi a pina di a be teke doo fende fa a be teke dede seefi. 11 Da mi sa luku Masaa Gadu, fu weki miseefi komoto a dede kon a libi baka enke en.

Feti fu wini a paiman

12 Ma a ná enke mi doo peesi kaba. A ná enke mi kaba seeka enke fa Masaa Gadu wani mi de seefi. Ma mi e feti seefi fu de enke fa Kelestesi wani mi mu de seefi, di a kisi mi teke toon sama fi en. 13 Biibiwan! We, tuutuu! Mi á kaba de fa Kelestesi wani mi mu de seefi. Ma na wan sani di mi poti fu du! Da mi nái sidon, ma mi e waka pasa ala san fika a mi baka, fu luku fesi san de fu du, da mi e du ala dati. 14 Na so mi o feti fu fende san mi wani wini enke paiman, fu go teke a Masaa Gadu Kondee a tapu. Bika na fu dati Masaa Gadu kai wi kon mokisa libi anga Kelestesi Jesesi.

15 We, da meke u ala di de fa Masaa Gadu wani, denki sani a fasi de. Fu kande son sama e denki sani taa fasi de, da a fika gi Masaa Gadu, fu meke a kon si a toli ya so. 16 Ma winsi fa wan sama de seefi, na feti a mu feti go anga fesi doo, fu doo fa Masaa Gadu wani a mu de seefi.

17 Biibiwan! Da teke a sowtu fasi fu mi de. Luku sama di e libi enke mi de tu, da teke dati so tu. 18 Bika taawan de ape e go doo anga a takuu sowtu libi. Dati e soi fa den na feyanti fu a wooko di Kelestesi du na a koloisi, fu puu wi a takuudu anga ogii. Mi be taigi u a sani ya kaba, ma mi e taki en ya baka anga ala gaan tyali seefi. 19 Den o fende sitaafu tego. Bika losutu fu den sikin e wooko enke basi a den tapu, enke na dati a Gadu fu dini. Da den nái sen fu a ogii fasi de, ma den e gafa seefi fu dati. Na so den e denki na a fasi fu goontapu di nái teli Masaa Gadu. 20 Bika wi dati na sama fu Masaa Gadu Kondee a tapu, di de u tuutuu tanpeesi. Da wi de ya e luku Masaa Jesesi Kelestesi fu komoto anda kon a wi, enke wi Yeepiman di puu wi a takuudu anga ogii. 21 Da a o faandi wi sikin fu goontapu ya poti hii nyun sowtu fasi fu toon a sowtu dyendee sikin fi en, di meke fu tan a tapu anda. Na so a o wooko anga a gaan makiti fi en, di poi dwengi ala sani poti ne en ondoo.

4

Piisii ala yuu! Ná booko ede
fu sani

1 We, biibiwan! Da u de a mi ati tuutuu, soseefi wan angii de fu kon miti u de baka. Bika u e piisii mi fa u e libi. Mi sa gafa u so. Ma, soseefi, da pakisei naamo san mi be sikiifi gi u kaba. Bika teke libi so o meke u taampu taanga a ini a biibi.

2 Ediya anga Sintika anda! Gaantangi, u tu uman de mu feti libi makandii enke sisa. Bika u tu na sama fu Masaa. 3 Sisikosi! Yu nen wani taki, wooko makandii. Da yeepi den tu uman de meke den fiti makandii baka. Bika den be yeepi mi wooko tyai sama kon biibi a Bun Nyunsu. Den be wooko makandii anga Kelemensi anga ibii taawan di be mokisa wooko makandii anga mi tu. Da sabi taki, Masaa Gadu sikiifi ala den nen makandii a tapu anda ne en buku fu libi.

4 U mu piisii ala yuu, fu di u mokisa libi anga Masaa. Wan toon moo mi e taki, u mu piisii! 5 Wooko switi anga ibii sowtu sama. A konbaka fu Masaa de koosube.

6 Da noiti booko ede fu sani de. Ma begi fu dati. Soi san u fanowdu, da wanten de gi daa kaba, fu di u sabi fa a yeepi u anga dati kaba. 7 Da Masaa Gadu o meke u ati de switi fasi. Bika u abi fitoow a Kelestesi Jesesi, fu yeepi u. Da dati o meke Masaa Gadu koo u ati wan fasi di useefi á poi fusutan na a ten fu booko ede de.

8 Biibiwan! Moo fala, da denki namo san de fu kai bun. Denki tuutuu sani. Denki sani di waiti fu soi lesipeki. Denki san de leti a libisama fesi doo Masaa Gadu seefi. Denki san de kiin fasi. Denki san e fiti sama. Denki san de fu gi gaandi. 9 Wooko anga ala san mi be leli u kaba. U waka doo enke fa u be teke a leli ya. San u be yee a mi, soseefi fa u be si mi e waka. Da Masaa Gadu di e meke sama ati de switi fasi sa de anga u.

Pawlesi e gi gaantangi

10 Biibiwan! Mi e gi Masaa gaantangi dise anga ala piisii. Bika baka langa, ma toku u soi mi ya baka fa u e angii fu yeepi mi a sani dise ete. Mi be sabi taki, u be wani yeepi mi so, ma na a okasi u á be fende de ete. 11 Ma ná enke mi sidon ya anga nowtu seefi. Bika mi pasa ala sowtu libi, ne mi leli tifeedi anga san mi abi. 12 Da mi de tifeedi sondee san mi fanowdu. Winsi san e miti mi, winsi pe mi de. Mi nyan fuu bee ofu mi de anga angii. Efu sani á sai mi ofu mi abi sani pasa peesi. 13 Mi leli tifeedi ala fasi, fu di Kelestesi e gi mi taanga fu poi anga ala sani. 14 Ma toku u fiti de fu gafa, fu di u sende sani gi mi so, meke mi abi ala san mi fanowdu a ini mi banowtu ten ya.

15 We, biibiwan a Filipi Foto de! U sabi enke fa miseefi sabi ya, fa na u anda namo be sende moni yeepi mi anga san mi be fanowdu di mi be de fu komoto a Masadoniya pisiwataa anda. Bika mi be kaba gi Masaa Gadu bosikopu de. 16 Di mi be de a Tesalonika Foto seefi, u be yeepi mi. Na u wawan namo be e sende sani fu yeepi mi na a nowtu di mi be de, te doo somen leisi seefi. 17 A ná enke na a sani di u sende gi mi bigi gi mi so! Nono! Ma na a paiman di Masaa Gadu o dyunta moo anga moo gi u a tapu anda, fu san u du naamo de.

18 We, meke mi piki u taki, mi be kisi ala den gaan bun di u be sende gi Eipafoditesi tyai den doo a mi. Den be ipi pasa peesi. Masaa Gadu e si dati enke te Dyu kii wan bunbun meti boon gi en daa. 19 We, a Masaa Gadu di mi e dini ya na di abi ala gudu. Da a poi gi u, san u seefi abi fanowdu a wan gaan foondoo fasi di useefi á poti fusutan. Bika u na sama di mokisa libi anga Kelestesi. 20 Da meke u gi u Tata, Masaa Gadu gaandi tego. Amen, na so a de!

Kiiboi bosikopu

21 We, da bali odi doo ala sama di Masaa Gadu poti apaiti fasi, fu waka a Kelestesi Jesesi baka de. Biibiwan di e wooko makandii anga mi dise e sende bigi odi gi u. 22 Ala sama di de apaiti fasi gi Masaa Gadu seefi e sende bigi odi. Moomoo, den biibiwan di e wooko na a paleisi, fu a moo gaan kownu a Loma Foto.

23 Da a fika fu Masaa Jesesi Kelestesi de anga u ala, fu tan teke gaan bun ati fasi namo luku u. Amen, na so a de!

Kolosense

1

2

3

4

Kolosense

A biifi di Pawlesi sende gi den Kolose biibisama

Wan wowtu a fesi

Da na a gaan balinen apaiti bosikopuman fu Masaa Jesesi di den e kai Pawlesi, ne en sikiifi a biifi ya. Da a sikiifi en sende gi den sama fu a foto den e kai Kolose. A yuu di a be de a dunguu osu, ne a sikiifi a biifi ya wasikoi den biibisama fu Masaa Jesesi di de a Kolose fu den á mu komoto na a biibi. Bika yee taki sama kon e koli den e leli den wan taa fasi fu den dini Masaa Gadu. Ma Pawlesi taigi den taki den á mu poti den seefi a weiti ondoo moo, bika den abi Masaa Jesesi, da a sai kaba.

1

Bigin fu a biifi

1 Mi Pawlesi ya na Masaa Gadu wani, ne a poti mi apaiti bosikopuman fu Kelestesi Jesesi. Na mi anga u biibi baala Timotiyesi e sikiifi a biifi ya.

2 A de gi u ala, di Masaa Gadu poti wan apaiti fasi a Kolose Foto anda anga biibiwan di poti fitoow doo, fu du san a Kelestesi taki. We, da meke u Tata, Masaa Gadu teke gaan bun ati fasi luku u de. Soseefi, meke u ati de switi.

Pawlesi e gi Masaa Gadu daa

3 We, ibii leisi wi dise e begi gi u anda, da wi e gi Masaa Gadu, a Tata fu wi Masaa Jesesi Kelestesi, daa fu u ede. 4 Bika wi e yee dise fa u anda poti taanga biibi a Kelestesi Jesesi. Soseefi, u yee fa u abi gaan lobi de fu ibii sama fu Masaa Gadu tu. 5 We, fa u e libi de so, na fu di u poti biibi a Masaa Gadu, da u e luku fu fende bun di a paamisi sama di e teke en taki. Bika den di e du san a wani o fende ala dati a Masaa Gadu Kondee a tapu. U be yee a toli de kaba senten a dei di a tuutuu Bun Nyunsu fu Masaa Jesesi be doo u de.

6-7 We, na Masaa Gadu wookoman Eipafalasi kon gi u a bosikopu de. Na a seefi bosikopu di taa wookoman fu Masaa Gadu e paati nownow na ala se. Da moo sama e teke biibi ne en tu. Da den e kon sabi libi fiti Masaa Gadu enke san pasa a u de. Bika senten a dei useefi yee en, ne u kon e fusutan fa Masaa Gadu teke gaan bun ati fasi namo, fu luku u. Wi sabi dise taki, na Eipafalasi be leli u ala dati. We, enseefi na wan bun fitoow wookoman fu Kelestesi makandii anga wi dise, fu tyai yeepi gi u de. Na wan tuutuu lobi baala fu wi ya! 8 Namo Eipafalasi seefi kon taigi wi dise fa a si a Apaiti Jeje teke peesi e tii u de libi. Ne dati meke u kon abi gaan dipi lobi fu ibii taa sama fu Masaa Gadu.

9 We, senten a dei di u yee dati, da wi á puu dei ya ete, di wi nái begi gi u. Meke u fusutan sa opo moo anga moo, fu u moo sabi san Masaa Gadu wani. Soseefi fu u sa kisi moo leti koni, fu wooko. Ma soseefi tu, fu u sa si kiin, sowtu kengi lei sani abi anga den tuutuu sani fu Masaa Gadu. 10 Bika na den fasi de sa meke u waka fiti Masaa. Da u libi sa e piisii Masaa Gadu ala fasi. Dati wani taki, u tan du bun sani gi taawan. U feti moo anga moo, fu sabi Masaa Gadu wan leti fasi tu.

11 We, meke moo anga moo dyendee taanga fu Masaa Gadu teke peesi a u libi tu, fu u sa taampu moo taanga. Da sani á sa kon miti u, di sa poi moo u. Winsi san, ma toku u sa poi tei ati fu oli doo. Soseefi, u sa fudaagi ala sani. 12 Soseefi, gi Masaa Gadu, a Tata fu wi, daa anga ala piisii. Bika a teke u anda kon poti fu fende ala san a paamisi den sama fi en di a poti apaiti fasi. Den o fende a bun di de a ini a Nyun Tii, a Masaa Gadu Kondee di e beenki gaan dyendee fasi.

13 Bika a puu wi na a se fu dunguu a didibii ondoo, ne a tyai u kon poti na a Nyun Tii fu a lobi Manpikin fi en ondoo. 14 Bika a meke dati du wan gaan wooko di tyai yeepi gi wi, fu Masaa Gadu sa poi gi wi paadon fu wi takuudu anga ogii.

Pawlesi e soi fa Masaa Jesesi de

15 We, ná wan sama di sa si Masaa Gadu anga ain. Ma efi i si a Manpikin fi en, da na Masaa Gadu seefi i si de kaba. Ne na edeman fu ala sani di Masaa Gadu meke a goontapu. 16 Bika ne en Masaa Gadu be sende meke ala sani. San ain poi si ya anga san ain á poi si doo a tapu seefi. Dati wani taki, sutuu fu sidon tii peesi anga gaan bigiman di sidon a tapu anga basi di e tii taawan anga makiti di hei ofu lagi moo taawan. Masaa Gadu Manpikin de a tapu fu ala, da den meke fu saka denseefi ne en ondoo gi en gaandi tu. 17 A Manpikin ya be de kaba, fosi ala sani be meke. Ne en oli ala sani taampu a den peesi, meke den nái kaba a soso.

18 Ne enseefi na edeman fu Masaa Gadu kulu sama, di ai kai en sikin. Ne en meke den poi toon sama fi en, da ai gi den a libi di Masaa Gadu wani gi sama. Soseefi a de a fesi fu ala san meke taki, en fosi dede weki baka, da ai libi tego. We, da na ala fasi a teke fesi fu ala sani. 19 Bika Masaa Gadu seefi fiti poti taki, ne enseefi teke peesi a ini a sikin di a Manpikin ya abi. Da ne en Masaa Gadu seefi de ape. 20 Soseefi Masaa Gadu seefi fiti poti, ne a sende en kon teke dede a koloisi, meke en buulu lon. Na so a pai fu sama takuudu anga ogii, fu tyai ala sani kon de bun gi Masaa Gadu baka. Dati wani taki, ala san de a ondoo goontapu ya anga Masaa Gadu Kondee a tapu seefi, kon de mati fasi anga en. 21 Da yu de seefi be de tuutuu faawe fu Masaa Gadu. Bika yu be e libi feyanti fasi anga en. I be de anga takuu pakisei anga ala takuudu. 22 Ma nownow, da na hii taa fasi yu kon de. Masaa Gadu meke i toon mati fi en, ne i kon de bun gi enseefi. Bika Kelestesi teke dede a yu peesi. En boo be koti libisama fasi, fu meke yu kon de fa Masaa Gadu wani. Da yu taampu sondee kaagi a Masaa Gadu fesi, fu finga á sa poi soi a yu taki, yu abi fowtu.

23 Na so! Ma taampu doo anga a biibi sondee pantan ne en bosikopu. Soseefi pasi á mu fende koli i kaba luku fu fende san Masaa Gadu paamisi sama di e teke en taki. U be yee dati kaba na a dei di sama be tyai a Bun Nyunsu kon gi u de. Ala wookoman fu Masaa Gadu di e dini en te doo mi Pawlesi ya seefi e gi dati na ala se fu goontapu.

Pawlesi e nyan pina fu a
wooko fu Masaa

24 We, fu puu bun gi u anda, meke mi e teke sitaafu a dunguu osu ya. Da anga ala piisii. Bika ibii wookoman fu a Kelestesi musu teke pina sowan fasi, fu yeepi tyai a pina di en wookoman mu tyai ete a sikin buba, fu yeepi a hii kulu sama fi en. Da na fa a poti gi mi, na so mi e tyai ya, fu puu bun gi u enke sama fi anda. Bika sama fi en ne enseefi sikin. 25 We, mi toon wookoman fu den sama fu Masaa Gadu so, bika enseefi gi mi a wooko, fu soi u leti san Masaa Gadu fiti poti fu du gi u de, a ini en wowtu. 26 Noiti a fesi a be soi sama a bosikopu ya ete. Da a be de wan kibii toli hii fositen te doo na a ten ya fosi, pe a fiti poti, fu tyai en kon a kiin gi sama fi en. 27 Namo a poti dati a sama fi en ana, fu soi den foondoo sani di a fiti poti fu du. A bosikopu ya taki, a Kelestesi e teke peesi a ini yu enke taa foluku seefi. Da yuseefi de fu luku fu fende dyendee sani di Masaa Gadu paamisi en sama a Masaa Gadu Kondee.

28 We, da na fu a Kelestesi ya namo wi e taigi sama. Soseefi wi e wasikoi den, fu den á taanga yesi gi en. Wi e leli ibiiwan den sani fi en. Winsi sama den de. Wi e wooko anga a leti koni di u abi, fu leli. Da te a dei o doo fu taampu a Masaa Gadu fesi, da sama sa taampu de enke fa Masaa Gadu wani. 29 Na dati meke mi e naki sikin e tyotyo wooko so. Mi e feti taanga enke fa mi kan anga ala a kaakiti di Masaa Gadu gi mi, fu du a wooko fi en.

2

Saide Pawlesi e wooko taanga

1 We, mi e soi fa mi e wooko taanga, fu u mu sabi fa mi e tyotyo e meke moiti, fu yeepi u de. Soseefi, fu yeepi biibiwan a Laodiseya Foto anga ibii taa biibiwan, di noiti si mi fesi wan dei. 2 Ala dati na fu meke u ala taampu moo taanga a ini a biibi. Da sama á sa poi meke u lasi ati pantan ofu taanga yesi gi a bosikopu fu Masaa Gadu. Soseefi, fu meke u ala sa poi mokisa libi makandii enke wan, fu di u lobi useefi. Da u sa kon fusutan a hiihii bosikopu fu Masaa Gadu, di noiti a fesi a be tyai kon a kiin fosi a ten ya. Dati e taki fu Kelestesi. 3 Bika ne en wawan namo poi gi sama a leti koni fu fusutan sani fu Masaa Gadu, di a wani sama mu sabi.

4 Mi taki a sani ya, fu u á meke sama koli u kisi anga den switi toli toli fu den. 5 Bika mi á de a u mindii de libisama fasi. Ma mi hii ati de a u anda. Da jeje fasi mi de ape. Soseefi mi e piisii fu e yee u e libi fiti anga useefi de enke tuutuu biibi famii. Mi e yee tu, fa u tan poti fitoow a Kelestesi sondee pantan.

Tan waka fiti fu mokisa libi
anga Masaa Jesesi

6 We, fa u teke fu biibi Kelestesi Jesesi de, da na fu meke a wooko enke gaan Masaa a u tapu. Da tan teke fu waka fiti fa ai taki, fu mokisa libi anga en. 7 Dati wani taki, tan taampu anga san i be yee fi en a bigin fu a biibi. Meke dati goo sowan fasi kon moo taanga. Da noiti pantan anga a biibi fi en bosikopu di u be teke leli. Da u e gi en daa naamo fu a biibi libi ya.

8 Da luku bun taki, sama á fende pasi koli u tyai go fasi poti a den ondoo, fu wooko enke basi a u tapu. Bika den o leli u lawlaw denki di libisama seefi abi fu dini Masaa Gadu. Soseefi, fu oli kina anga fasi di sama seefi meke fu libi. Ma den á de fa a Kelestesi poti fu waka. 9 Bika a hii sani seefi taki, Masaa Gadu teke libisama fasi anga sikin buba, saka kon toon wan libisama. A sama de na a Kelestesi. 10 A makiti moo ala sowtu basi di e tii taawan anga makiti di hei ofu lagi moo taawan. We, da yu mokisa libi anga en, meke yu doo peesi enke sama di sabi Masaa Gadu, fu libi fiti en.

11 Dati wani taki, yu mokisa libi anga Kelestesi. Ne a puu yu na a libi pe losutu fu sikin be e wooko enke basi a yu tapu, fu kon toon sama fi en. Dati na wan sowtu maiki di kengi anga fa Dyusama dati be e koti maiki, fu toon sama fu Masaa Gadu. 12 Ma yu dati dopu go a ondoo wataa taki, na mokisa dede beli a ondoo doti anga en. Di i opo komoto a ini a wataa na mokisa opo kon a libi ya baka anga en, fu teke wan hii nyun sowtu libi. Bika yu biibi Masaa Gadu makiti fu puu yu a takuudu anga ogii gi libi enke fa a be gi a Kelestesi baka di a be dede.

13 We, luku fa dati pasa anga yu. Bika fosi i be teke biibi, da yu be e boo, ma yu be e teli fu dedewan. Bika yu á be de sama fu Masaa Gadu di sabi libi fa a wani. Da yu á be e teke en taki. Yu be e waka a ini takuudu anga ogii. Ma toku, ne Masaa Gadu gi yu wan hii nyun sowtu libi mokisa anga a Kelestesi. Soseefi paadon, fu yu takuudu anga ogii. 14 We, takuudu anga ogii fu wi, da Masaa Gadu weiti e bali wi fu dati. Ai soi wi taki, na taanga yesi gi en, fu fende sitaafu. Da ala dati be e sikiifi a buku e poti de. Ma di a Kelestesi dede, meke a puu a hii buku de fiingi towe. I sa taki, a mokisa en naki kii anga a Kelestesi na a koloisi. 15 Na so a booko a hii makiti fu basi di e tii taawan anga makiti di hei ofu lagi moo taawan saka. Den naki gaan sen na ala lanti fesi. Bika den si a gaanbigi fasi di a Kelestesi wini den na a koloisi, te enke hii goontapu doo tapu anda seefi si.

Tapu yesi gi kaagi

16 We, da tapu yesi gi sama di e kaagi u fu kande u nyan son sani ofu diingi son sani. U oli son fesa ofu fesa fu son mun. U nái oli a kina dei fu Dyusama. 17 Bika a tuutuu sani seefi na a Kelestesi. Den taa sani di waka ne en fesi de na fu be leli Dyusama fa en enke tuutuu sani di o kon seefi tan. Ne den waka ne en fesi enke fa kaaka fu sani e kai fosi a sani seefi doo. 18 Da kaba aliki sama di e taki, yu ná o fende Masaa Gadu paamisi. Bika yu nái dini Masaa Gadu enke fa ai denki. Soseefi yu nái waka fa ai leli fu taawan wooko enke basi a yu tapu. Yu nái teke en leli fu begi den Engel*f1* tu. A taki, a si jeje sani fu Masaa Gadu enke ai deen, da yu nái teke tu. Bika na hei membee meke a sama de e denki taki, a sabi dini Masaa Gadu moo taawan, enke fa en takuu ati e soi en. 19 Da a leli di dati e gi á de fa a tuutuu bosikopu fu a Kelestesi de. Bika na a taki fu disi namo u mu teke enke edeman fu leli sama fi en, moo anga moo fu sabi Masaa Gadu. Soseefi fu kon fusutan en bosikopu moo anga moo fiti en. Bika na ede e oli sikin tei ala sukuufu miti, fu a sa goo, da ai si san a hii sikin abi fanowdu fu libi.

Fa Masaa Gadu e si falisi leliman

20 Bika u teke biibi mokisa dede anga a Kelestesi, da u ná abi fu teke kina anga fasi oli suku yeepi moo enke sama a goontapu di á sabi Masaa Gadu. 21 Bika den weiti e soi san mofu á mu tesi seefi. San ana á mu oli seefi. San finga á mu nama seefi. 22 Ma ala den sani de na bunbun sani di Masaa Gadu meke fu sama teke wooko. Te i wooko anga den seefi, da den nái de fu si moo, meke a á fanowdu fu tapu sama a den sowtu sani de. Bika na sama seefi meke den weiti de e leli taawan. 23 Da taawan e si den falisi leliman de enke den abi leti koni. Bika ai soi enke na tuu, fu leli sama meke taawan wooko enke basi a den tapu. Soseefi fu poti sikin teke pina. Ma den sani de nái yeepi, fu meke sama wooko enke basi dwengi losutu fi en sikin. Ma na meke ai meke sama keli enseefi hei moo taawan seefi.

3

Poti denki na Masaa Gadu Kondee

1 Ma efu yu mokisa libi anga a Kelestesi tuu, da i mokisa dede weki anga en baka a wan hii nyun sowtu libi. Da poti denki suku san e teli fu gaan sani a Masaa Gadu Kondee. Bika na tapu anda a Kelestesi sidon a Masaa Gadu letise, fu fende gaandi. 2 Da si san ai teli fu gaan sani anda, fu gaan sani ya tu. Ma kaba feti a goontapu sani ya baka. 3 Bika yu mokisa dede na a koloisi anga a Kelestesi, meke i kaba anga takuudu anga ogii ya tu. Da goontapu ya seefi á de yu tuutuu tanpeesi. Bika na Masaa Gadu a tapu anda yu mokisa libi makandii anga a Kelestesi. 4 Ne en namo poi gi sama a libi fu Masaa Gadu Kondee a tapu di á de fu si a goontapu ya. Ma a dei di a o kon baka, da a o de fu si a yu, fu meke yu mokisa fende gaandi anga en.

Kaba libi goontapu fasi

5 We, da kaba libi enke fa sikin e fii fu du sani, enke sama a goontapu di á sabi Masaa Gadu. Kaba anga waka libi. Kaba anga motyo fasi fu sikin. Kaba anga fafa ati fu sani. Kaba anga takuu losutu. Kaba anga giili ati fu sani, di e teli enke yu teke falisi gadu e dini. 6 Da Masaa Gadu ati e faya a den sowtu sama de, fu gi den sitaafu. 7 Bika na fosi i be toon biibisama, ne i be de a sowtu sama anga takuudu. 8 Ma nownow, da kaba den sowtu ogii fasi ya tu. Kaba boon ati fasi. Poi fu dwengi atiboon fasi. Kaba du ogii, meke taawan fii. Kaba taki sani ati taawan. Kaba kosi taawan gi sen. 9 Kaba lei. Bika yu komoto a ini a fasi di i be de fosi. 10 I teke fu toon wan hii nyun sowtu sama di meke fu goo kon tan enke fa Masaa Gadu seefi de. Soseefi fu kon fusutan fa Masaa Gadu de. 11 We, ibii sama di toon a hii nyun sowtu sama, da na a seefi Kelestesi teke peesi a ibiiwan fu den. Da den nái teli moo taki, disi na Dyu ofu dati á de Dyu. Disi koti maiki a manpeesi toon Dyusama ofu dati á koti. Disi na doose kondee sama ofu dati na bakabusi sama. Disi na saafu a katibo ofu dati na fii sama sondee katibo. Kweti!

12 We, Masaa Gadu poti yu wan apaiti fasi toon sama di a lobi tuutuu. Da teke booko ede fu taawan. Wooko switi anga taawan. Noiti si yuseefi hei moo taawan. Ná suku wini fi yu wawan namo. Teke pasensi anga taawan. 13 Fudaagi taawan. Pakisei fa Masaa Gadu gi yu paadon, da paadon taawan so tu. 14 A moo gaan sani fu du a ini ala dati na fu wooko anga lobi fu taawan. Bika lobi sa tei u mokisa, fu poi libi makandii. 15 Soseefi, da feti fu de switi makandii doo anga useefi. A Kelestesi gi u a taanga fu dati. Na so Masaa Gadu kai u kon poti enke wan sikin, fu wooko. Da tan sowan fasi e gi Masaa Gadu daa naamo, fu ala san ai du gi u.

16 Feti fu sabi Masaa Gadu bosikopu fu a Kelestesi, da tyai yuseefi so. Dati wani taki, teke leti koni wooko fu leli anga wasikoi taawan, fu fusutan. Wooko anga san sikiifi a Psalm singi buku, fu meke singi fu singi. Ibii taa sowtu singi di e gafa Masaa Gadu tu. Singi di Masaa Gadu Jeje poti a u ati tu. Singi ibii yuu anga u hii ati gi Masaa Gadu, fu gi en daa, fi en gaan bun fasi. 17 Soseefi winsi san yu e du, winsi san yu e taki, meke a de fu Masaa Jesesi ede. Da gi u Tata, Masaa Gadu daa ibii yuu, fu a wooko di dati du gi u.

Pawlesi e soi ibii kulu biibisama
fa fu libi

18 Biibi uman! Saka a yu man ondoo. Teke en taki. Bika na dati fiti uman di e libi gi Masaa Jesesi Kelestesi.

19 Man! U mu lobi u uman tuutuu fasi! Da u á mu libi goofu anga a uman.

20 Biibi pikin mu teke en gaansama taki ala fasi! Bika ai switi gi Masaa fu si sama de fi en tan so.

21 Dada fu pikin á mu du anga a pikin te, fu bita a pikin ati. Bika dati sa meke a pikin lasi ati a ini san de fu du.

22 Biibiwan di de saafu a katibo mu teke taki ala fasi fi en gaan masaa di de libisama fasi ya. A ná te en ain de a yu tapu namo enke na sama ati yu wani switi. Bika wooko anga yu hii ati fu di na wi Masaa ati yu wani switi. 23 Da winsi san yu e du, da du en bun enke fa yu poi. A ná sama yu e wooko gi. Ma na wi Masaa seefi. 24 Bika sabi taki, na Masaa Gadu seefi o pai yu fiti fa yu wooko. Na so ibii sama yu wooko enke fa a wani o fende bun di a paamisi fu gi. Da wooko de taki na gi wi Masaa di de a Kelestesi. 25 Ma sabi soseefi taki, efu wan sama tan du ogii, winsi sama a yu, Masaa Gadu o sitaafu yu fiti yu ogii. Denki soseefi taki, Masaa Gadu nái keli sama hei moo sama. Da ai kuutu ibiiwan anga leti fu gi san fiti dati.

4

1 We, da meke gaan masaa di de biibisama mu wooko bun anga saafu fu den. Gi den san den fanowdu. Pakisei fa yuseefi abi wan gaan Masaa a tapu, fu teke dati taki tu.

Begi naamo!

2 We, tan anga begi naamo. Da de anga ain e waki luku. Da wanten de gi Masaa Gadu seefi daa kaba fi en yeepi. 3 Moomoo, da begi gi mi, meke pasi sa opo fu taki san Masaa Gadu fiti poti fu du gi sama di a sende fu a Kelestesi. Bika na wan bosikopu di noiti a fesi a be soi sama wanten, meke a be de wan kibii toli hii fositen te doo na a ten ya. Ne a poti dati a mi ana, fu tyai kon a kiin gi sama. Na fu dati ede den kisi mi sooto ya. 4 Da begi fu mi sa poi opo den sama ain, fu si fa a hii toli ya de seefi. Meke den sa si tu fa na Masaa Gadu seefi fiti poti fu wooko so. Bika na mi wooko fu tyai a toli ya kon a kiin. 5 Waka anga leti koni fu wooko a mindii fu sama di nái biibi. De sete sete, fu gaapu ibii okasi di kon fu taki anga den. 6 Tyai a taki ya wan piisii fasi fu den sama sa wani aliki. Ala disi sa meke yuseefi leli taki anga sama di wani sabi saide yu abi a biibi di yu abi.

Pawlesi e sende bosikopu

7 We, mi o sende Tikikesi kon luku u de, fu soi fa ala sani didon a mi dise. Na mi lobi baala, soseefi fitoow wookoman na a wooko makandii anga mi ya. 8 Na dati meke mi sende en, fu kon luku u anda. Da a sa taigi u fa ala sani didon anga wi dise. A o koo u ati anda tu, fu kaba pantan gi wi dise. 9 Mi o sende makandii anga u paandasi sama anda den e kai Onesimesi. Bika a de wan fitoow wookoman na a wooko makandii anga mi ya. Mi lobi enseefi tuutuu tu. Den tu man ya o kon taigi u anda fa ala sani e waka dise.

Den sama di e sende bigi odi

10 Alestakesi bali u anda bigi odi. A de a dunguu osu ya anga mi. Maakusi enke tyuku famii fu Balnabasi seefi e bali odi. Mi be taki kaba, efu a kon luku u anda, da puu en a boto bun, meke a sa fii switi a u mindii de. 11 Soseefi Yestesi di nen Jesesi tu, sende bigi odi gi u de. Tuu, fu biibi Dyusama di e waka wooko anga mi dise, da na den dii kodo man di mi kai pasa de namo. Wi e paati a leli di e taki fu a Nyun Tii fu Masaa Gadu. Fu tuu, den gi mi koo ati ya.

12 We, odi komoto ya fu Eipafalasi, di seefi e wooko gi Kelestesi Jesesi. U sabi en taki, a de wan paandasi sama fu u anda. A nái tapu begi Masaa Gadu ya anga en hii ati gi u anda, meke u sa taampu anga biibi doo sondee pantan. Soseefi, fu u sa de ala fa Masaa Gadu wani. Da u sa de fa a wani sama mu de seefi, sondee fu poi seke seke. 13 Bika Eipafalasi e booko ede ya, da ai feti fa a poi, fu yeepi u. Soseefi yeepi biibisama fu Laodiseya Foto anga biibiwan fu Hiyelapolesi Foto tu. Mi sa taki, Eipafalasi tan so tuu, bika na mi seefi ain e si ya fa ai feti so tuu.

14 We, u sabi dataa Lukasi anda enke wi tuutuu lobi baala. Ai sende bigi odi ya tu. Demasi seefi sende odi gi u. 15 Mi e sende u anda seefi taki, u gi odi doo den biibiwan fu Laodiseya Foto. U gi odi doo a uman den e kai Nimfa a Laodiseya Foto de. U gi odi go doo ala taa biibiwan di e miti begi makandii na a uman de osu.

Kiiboi bosikopu fu Pawlesi

16 Moo fala, mi e sende u anda wan sani ete! Leisi a biifi ya a mindii fu ala taa biibiwan a Kolose Foto de, meke den yee. Tyai en go doo biibiwan fu Laodiseya Foto tu, fu fende leisi. Mi be sende wan biifi gi den dati, meke den gi u fu Kolose Foto dati fu leisi tu. 17 Gaantangi, gi Alikepesi a bosikopu ya taki, meke a du a wooko di Masaa Gadu poti ne en ana, go doo. 18 Mi Pawlesi ya seefi teke a sikiifi tiki nownow ya, fu sikiifi bali u bigi odi anda. U á mu feegete taki, mi de a dunguu osu ya! U tan begi gi mi, fu a pisiten di mi de ya. Meke Masaa Gadu teke gaan bun ati fasi namo luku u anda.

1 Tesalonika

1

2

3

4

5

1 Tesalonika

A fosi biifi di Pawlesi sende gi den Tesalonika biibisama

Wan wowtu a fesi

Tesalonika a wan foto di de a Masadoniya pisiwata. Pawlesi be doo ape anga a bosikopu fu Masaa Gadu di ai paati. Da a taigi den sama anda a Bun Nyunsu fu Masaa Jesesi. Ne son fu den sama anda teke biibi. Den dati teke Masaa Jesesi, fu tyai yeepi gi den.

Namo, ma ne sama fu a foto di nái biibi e muliki den di e biibi. Ma toku, da den biibisama tan oli a biibi doo. Pawlesi seefi sabi taki, na so a waka.

Na dati ede a meke wan biifi sende gi den biibiwan anda. Da a taigi den a ini a biifi taki, den du bun di den oli doo. Den mu libi a seefi fasi doo anga a biibi fu Masaa Jesesi.

1

Bigin fu a biifi

1 Mi Pawlesi anga Silfanas anga Timotiyesi e sikiifi a biifi ya sende gi a hii kulu Tesalonika biibiwan, di de sama fu u Tata Masaa Gadu anga Masaa Jesesi Kelestesi anda. Meke Masaa Gadu teke gaan bun ati fasi namo luku u de. Soseefi, meke u ati de switi.

Pawlesi soi fa ai
pakisei den biibiwan

2 We, te wi de makandii e begi, da wi e pakisei u anda. Da wi e gi Masaa Gadu daa fu u anda ede, te ná sipowtu. 3 Bika wi sabi fa a biibi libi fu u e puu wini gi taawan. Bika u lobi taawan. Soseefi, u oli biibi doo, fu tan luku wi Masaa Jesesi Kelestesi. Fa u de so bun! Bika u sabi libi a u Tata, Masaa Gadu, fesi.

4 We, lobi biibiwan! Wi sabi fu tuu taki, na Masaa Gadu seefi teke u anda toon sama fi enseefi. Bika a lobi u tuutuu. 5 Bika u teke a Bun Nyunsu di wi ya e tyai. Ma u á teke dati soso fu a taki fu wi wawan. Ma na Masaa Gadu seefi soi u en taanga anga den foondoo sani di a du. Soseefi en Jeje piki u ati taki, a hii bosikopu fi en na tuu. Soseefi fa wi dise be waka bun anda, meke u be sa si a wi fa fu libi. 6 Na so u kon tiiki Masaa Jesesi anga wi ya anga libi tuutuu. Bika gaan banowtu kon a u tapu anda tu, fu a bosikopu fu Masaa Gadu ede. Ma toku, ne u teke a bosikopu anga ala gaan piisii, di a Apaiti Jeje e gi sama. 7 Da ibii taa biibiwan fu a pisiwataa fu Masadoniya anda, anga a pisi fu Akasi dise seefi e luku u anda fu si, fa fu tyai denseefi. 8 Na so u anda toon sama di e soi taawan, fa Masaa Gadu e tyai yeepi. A ná sama fu a hii pisiwataa fu Masadoniya anda anga a hii pisi fu Akasi dise wawan sabi so. Ma u nen bali na ala taa peesi, fa u poti tuutuu biibi a Masaa Gadu. Da wi ya ná abi fu taki dati moo, 9 bika den sama seefi e taki kaba. Den e taki, fa u anda be puu wi ya a boto bun anda. Soseefi, u daai fika a dini fu falisi gadu anda, go dini Masaa Gadu seefi. Ne u toon sama now di e dini a tuutuu Masaa Gadu di e libi tego. 10 Namo, ne u sidon e luku en Manpikin, di a weki puu a dede, fu komoto a Masaa Gadu Kondee a tapu anda kon baka. Na a seefi Jesesi de puu wi a ini fa Masaa Gadu o kuutu libisama anga ala gaan atiboon, fu ogii di den e du.

2

Fa Pawlesi be wooko na Tesalonika

1 Biibiwan! Fa u sabi, da fa wi dise be waka kon a u anda á komoto fu soso. 2 Fosi wi be kon anda, da sama be du ogii anga wi a Filipi Foto seefi. Fa u sabi, da den poli wi nen ala sowtu fasi, fu booko wi saka. Ma toku Masaa Gadu be gi wi taanga sikin, fu poi kon doo u anda anga en Bun Nyunsu.

3 Da wi be fende kankan fu wooko so, fu di na wan bunbun sani wi tyai kon gi de. Bika a ná wan bosikopu fu koli u anda kisi. Soseefi, a á de wan sani fu fende wini a u anda tapu wan fasi di á fiti. 4 Kweti! Ma na Masaa Gadu luku wi, te a kaba. Ne a fitoow wi fu sende taki a Bun Nyunsu ya. Da na fa a wani wi e taki en, ma u nái puubei taki en fa libisama wani. Masaa Gadu seefi e keli wi ati luku. Da a sa kotoigi fu dati taki, na tuu.

5 Ma u anda seefi sabi taki, noiti wi dise e tyai a bosikopu fu Masaa Gadu enke koliman. Noiti wi e suku fu koli sama kisi poti a wi ondoo. Wi nái wooko tu, fu fende wini a sama tapu wan fasi di á fiti. Masaa Gadu seefi e si, fu kotoigi fu dati taki, na tuu. 6 U sabi anda kaba tu taki, wi dise nái suku gafa a sama, fu a wooko di wi e du ya. U anda seefi, wi nái suku gafa, te go taki taa sama. Ma wi ya be sa pee bigiman! Bika wi na apaiti bosikopuman fu Kelestesi. 7 Ma nono! Pe fu pee bigiman, ne wi wooko switi makandii fasi anga u anda. Wi be solugu u anda enke fa wan mma e luku en pikin di a meke. 8 Na lobi wi dise lobi u anda bigi so! Na dati meke wi kon gi u anda a Bun Nyunsu di Masaa Gadu sende wi, fu taki. Ma a ná taki namo, da a kaba. Wi hii libi seefi wi poti fu yeepi u anda, di de a wi ya ati tuutuu.

9 Biibiwan! Bika pakisei baka, di wi be de a u anda. Luku fa wi be wooko taanga dei anga neti fu solugu useefi. Bika wi á be wani de wan ibi a u anda tapu, anga a wooko di Masaa Gadu sende wi, fu taki a Bun Nyunsu. 10 Masaa Gadu anga u anda seefi sa kotoigi fu dati taki, na tuu. Bika u sabi fa wi dise hii libi be de fiti Masaa Gadu. Fa wi be wooko leti anga ibiiwan a u mindii anda. Fa wi á be gi sama olo fu kaagi wi anga leti. Na so wi be tyai wiseefi anga a biibi anda.

11 Fa u sabi anda, da wi dise be wooko anga ibii biibiwan anda enke fa wan dda e luku en eigi pikin. 12 Wi be e taigi ibii wan anda sani, fu gi u taanga sikin a ini a biibi. Fu meke u á pantan, a gaan banowtu ten. Wi be e feti anga u anda naamo, fu tan libi piisii Masaa Gadu. Bika ne en kai u kon poti a ini a Nyun Tii fi en fu fende a dyendee di enseefi abi.

13 We, da wi dise e tan gi Masaa Gadu daa, fu fa u anda teke en bosikopu sowan fasi. Bika u teke dati enke na Masaa Gadu seefi mofu taki. Ma u á si en enke na libisama taki. We, tuutuu, na Masaa Gadu bosikopu. Bika u seefi si on taanga a wooko a u ati anda.

A feti di miti den biibiwan

14 Biibiwan! Bika luku fa u anda tiiki den kulu sama fu Masaa Gadu di e biibi Kelestesi Jesesi a Judeja pisiwataa. Bika san be pasa anga den pasa anga u anda seefi tu taki, Dyusama di nái biibi be lon du ogii anga den. Na so sama fu u paandasi anda, di nái biibi du anga u tu. 15 We, a ná a tide Dyusama bigin wooko so anga sama. Bika pakisei fa den fositen apaiti takiman fu Masaa Gadu. Taade ya, ne den kii Masaa Jesesi tu. Nownow seefi, den e lon du ogii anga wi tu. Den nái wooko bun anga sama. Da dati nái piisii Masaa Gadu. 16 Bika den e puubei ala sowtu fasi fu tapu wi anga a bosikopu, fu soi taa foluku di á de Dyusama, a yeepi di Masaa Gadu tyai. We, da a ogii fu den go doo wan peesi pe Masaa Gadu ati boon, fu gi den wan gaan sitaafu.

Fa Pawlesi e angii fu miti den
biibiwan baka

17 Biibiwan! Na wan pisiten kaba, di wi dise be mu komoto wan sowtu fasi a u anda mindii. Ma u á feegete u! Bika winsi wi dise ain nái si u anda moo, ma toku wi ya ati de a u anda ete. Da wan angii de a wi fu miti fesi a fesi baka. 18 Da wi be fiti mofu ya kaba, fu kon luku u anda baka. Mi Pawlesi ya, na moo enke wan leisi mi puubei fu kon kaba. Ma nono! Saatan, a didibii e tapu a pasi gi wi, fu kon.

19 Bika na u anda e gi wi ya piisii fu luku a dei fu wi Masaa Jesesi kon. Da u anda o taampu anga wi ne en fesi, meke wi sa poi gafa taki, a wooko di wi be du, puu wini. 20 Fu tuu, da na u anda e gi wi dise gaandi anga piisii! Bika na u na a hei anga a piisii fu wi dise.

3

Pawlesi sende Timotiyesi go a
den biibiwan

1 Na so meke wi dise á poi tei en moo fu tan luku namo. Ne wi fiti taki, wi dati o fika a baka na Atena Foto. 2 Ma u sabi Timotiyesi di wi ya o sende kon anda. Na wi biibi baala di e wooko makandii anga wi gi Masaa Gadu, fu bali a Bun Nyunsu. A sa kon gi u anda taanga sikin. A sa taigi u fu oli biibi doo. 3 Bika wi á wani biibiwan mu fuka anga banowtu te, da dati meke a daai baka gi a biibi. Bika fa u sabi, da fii banowtu fu a biibi, na wan sani di fiti fa Masaa Gadu taki sani mu waka. 4 Wi dise seefi be taigi u anda kaba, di wi be de anda taki, banowtu o kon a wi ala tapu fu a biibi ede. Na dati e pasa anga wi ala kaba, enke fa u be sabi a fesi.

5 Na dati ede meke wi be sende Timotiyesi kon a u anda. Da a be sa luku fa sani e go, efu u oli a biibi anda ete. Bika wi á poi tan langa moo, sondee fu sabi fa ai go anga u biibi libi. Bika wi pakisei, san sa pasa anga u, te a didibii sa kon tesi u. Efu u kai a ini ogii, da na fu soso kaali wi dise be simpan useefi wooko taanga a u mindii anda.

Timotiyesi tyai moi nyunsu
kon baka

6 Ma now, da Timotiyesi kon doo wi ya baka anga moi nyunsu fu u anda. Bika a taki, u tan biibi go doo. U tan e soi taawan fa u abi lobi fu den a ini u ati. U e pakisei wi dise bunbun ete tu. U abi angii fu si wi dise tu, enke fa wi dise seefi abi. 7 Biibiwan! Da wi dise ati nái weli gi u moo, ma wi kisi tuutuu koo ati anga ala fa ala sowtu banowtu e kon a wi tapu dise. 8 Da wi dise kisi nyun taanga sikin baka. Bika wi sabi taki, u taampu taanga anda a ini Masaa pasi ete. 9 We, wi á sabi fa fu gi Masaa Gadu daa kisi dise. Ma enseefi e si fa wi e gi en daa, fu fa u anda e meke wi e kisi gaan piisii dise. 10 Da dei anga neti wi dise e tan begi, meke wi anga u sa miti fesi a fesi baka. Da wi sa yeepi lapu a biibi fu u anda kisi moo futu a doti.

11 We, da meke wi Tata, Masaa Gadu anga wi Masaa Jesesi opo pasi gi wi, fu doo u anda baka. 12 Soseefi, meke Masaa e poti moo lobi a u biibiwan anda mindii. Meke u sa abi lobi fu ala taa sama tu, enke fa wi dise abi lobi fu u anda. 13 Te dati pasa, da a biibi fu u anda sa seeka kisi moo futu a doti. Da te wi Masaa Jesesi o kon doo anga ala den apaiti wan fi en, da ibiiwan anda o de a wi Tata, Masaa Gadu fesi sondee kaagi. Bika a hii libi fu u anda o soi apaiti fasi gi Masaa Gadu.

4

Libi fu piisii Masaa Gadu!

1 Biibiwan! Fosi wi tapu a biifi ya, da wi dise wani sende u anda wan sani. Libi fu piisii Masaa Gadu! Bika u na sama fu Masaa Jesesi. Wi sabi taki, u anda e libi enke fa wi dise be leli u anda kaba. Ma toku wi wani u suku fu libi moo betee moo so. 2 Bika na Masaa Jesesi seefi poti a leli fi en ya a wi ana, fu sende u anda. Ne u kon sabi fa fu waka anda.

3 Ma toku, wi wani soi u anda ete, fa Masaa Gadu wani u mu de seefi. A wani u libi de apaiti fasi. Da de sondee fu waka motyo fasi. 4 Ma meke ibiiwan sabi teke wan uman poti a osu. Du dati wan fasi di fiti Masaa Gadu anga ala lesipeki fu libisama tu. 5 Ma u á mu waka enke sama di nái poti Masaa Gadu a teli. Bika na fafa ati den abi fu waka du ala sowtu motyo sani. 6 Da wi enke biibiwan á mu du a ogii ya anga taawan. Meke wi á koli taawan, poli san den abi.

Bika enke fa wi be soi u kaba taki, Masaa Gadu á lobi so. Da en ati o boon fu dati. 7 Bika Masaa Gadu kai wi kon toon sama fi enseefi. Da wi mu libi apaiti fasi. Ma wi á mu waka poli fasi enke motyo. 8 Efu wan sama towe a leli ya, da a towe Masaa Gadu seefi di gi wi en Apaiti Jeje, fu leli wi libi. Bika a ná libisama soi wi a leli ya, ma na Masaa Gadu seefi.

Tan wooko anga lobi

9 We, Masaa Gadu seefi be soi u kaba fa fu wooko anga lobi. Da a á de fanowdu fu sikiifi ya moo, fa fu lobi taa biibiwan. 10 Bika u e libi anda so kaba anga ala taa biibiwan na a hii pisi fu Masadoniya.

Biibiwan! Ma toku wi dise e soi u anda ete taki, teke a lobi ya wooko moo bigi moo so. 11 Ibii biibisama mu e feti namo fu libi bun anga taa sama sondee dyugu taki. U á mu e waka e mumui a ini taa sama sani tumisi. Ma ibii sama mu mumui anga en eigi sani e du en wooko enke fa a fiti. Da di u be de a mindii anda, da na so u be soi u anda kaba, fu libi. 12 Da biibiwan ná o abi fu sidon taki, na taawan mu solugu den. Soseefi, da sama di nái biibi o luku u, da den taki: “Oho! Luku fa den biibiwan e libi soifili fasi.”

San o pasa anga den biibiwan di
dede kaba?

13 Biibiwan! We, wi wani meke u sabi fa fu den biibiwan di dede kaba. Da u ná o buduufu anda enke sama di á sabi taki, sani de fu luku ete baka dede.

14 Bika Masaa Jesesi seefi be dede koo pii. Ma Masaa Gadu weki en kon libi baka. Na so wi di e biibi kon sabi taki, biibisama di dede kaba, da Masaa Gadu o weki den kon a libi baka enke Jesesi. Da a o tyai den go libi a Jesesi. 15 Yee fa Masaa Jesesi seefi be leli wi fu dati taki, wan dei, Masaa o kon teke den biibiwan puu a goontapu. Ma wi á mu denki taki, a o fika den dede biibiwan fu teke a baka, da a o teke den libiwan fosi. Kweti! 16 Ma Masaa Gadu sa bali a tapu taki, a yuu doo. Da a moo hei Engel fi en seefi tongo o piki a tapu. Da wan gaan tutu o boo a tapu anda. Da Masaa Jesesi o saka komoto a tapu anda. Da den dede wan, di be e biibi a Masaa Jesesi Kelestesi fosi o weki baka. 17 Da wantoon so, Masaa Gadu o tyai wi di de a libi makandii anga den di weki gwe a Masaa a den woluku tapu. Da a miti di wi ala o miti ya, a ná fu paati moo wanten. Wi anga Masaa o libi makandii tego. 18 Da na den wowtu ya u mu e teke taigi taa biibiwan, fu puu buduufu na ati. Meke den sa fende koo ati fu libi.

5

On yuu Masaa Jesesi o kon baka?

1 Biibiwan! Ma fa fu den sani di o pasa fosi Masaa Jesesi kon teke wi so? Soseefi, on yuu dati o pasa? We, a á de, fu fanowdu fu piki ala dati. 2 Bika useefi sabi taki, a o doo wan dei, te fu sama membee. Dati o pasa enke fa fufuuman e kon a neti haa, fosi fu sama poti pakisei.

3 Leti na a yuu di sama o taki: “Goontapu sidon switi, ala sani e waka moi.” Fosi den poti pakisei, da sani kon banowtu den. Da den ná o poi kibii gi a gaan banowtu enke fa bee uman á poi kibii gi a bee ati fu go meke. Ai de fi en moi moi, ma te fu a denki, da a bee musu kon nyanmi en.

4 Ma biibiwan! U dati á mu feele! Bika u a ná sama di de a dunguu fu nái si san e pasa. Da Masaa ná o doo a u tapu haa, enke fufuuman. 5 Bika u ala anda e si sani enke sama a kiin fu dei, fu sabi san e pasa. U a ná sama a dunguu fu neti di nái si fu sabi san e pasa. Kweti!

6 Da wi á mu libi enke sama e siibi, da a nái si sani. Na sama di á sabi Masaa Gadu tan so. Ma meke wi dati de anga ain, da poti ede bun tu. 7 Bika son sama e kai a siibi a neti. Son fu den e diingi duungu. Da den nái sabi san e pasa.

8 Ma wi na sama di e si enke u de a kiin fu dei, fu sabi san e pasa. Da meke wi poti ede bun. Meke wi wooko anga a biibi di wi abi. Meke wi wooko anga lobi tu. Meke wi tan luku a yeepi di Masaa o tyai kon. Den sani ya sa kibii wi enke insii sani di suudati e wei fu kibii den seefi a feti.

9 Bika wi a ná sama di Masaa Gadu ati e boon moo fu gi sitaafu. Ma a tyai yeepi puu wi a takuudu anga a sitaafu ya. Bika wi Masaa Jesesi Kelestesi teke dede a wi peesi. 10 Da te a kon baka, da biibiwan di de a libi sa tan libi anga en. Soseefi, biibiwan di dede kaba seefi o weki go libi anga en tu.

11 We, da tan soi ala taa biibiwan anda so go doo enke fa u gwenti kaba. Da den taawan sa kisi moo taanga sikin na biibi. Soseefi, den futu sa moo taanga a ini a biibi.

Pawlesi e soi wantu taa sani moo

12 Biibiwan! Mi wani begi u anda ete wan sani. Lesipeki den edeman di e tii u anda a ini a biibi fu Masaa. Bika den e wooko taanga fu soi u fa fu tyai useefi. 13 Gi den gaandi pasa peesi. Libi meke den si taki u lobi den, fu a wooko di den e du. Meke kwali anga toobi á de a u mindii. Ma u ati mu de switi makandii.

14 Biibiwan! Sende lesiman a u mindii de taki, den mu wooko. Suku fu gi sama di e pantan taanga sikin. Yeepi sama di futu swaki a ini a biibi. Pasensi anga ala sowtu sama.

15 Kenisi taki, u á suku fu pai taawan ogii fu ogii baka. Ma suku fu wooko bun anga useefi ibii yuu. Wooko so anga ala taa taa sama tu.

16 Piisii ala yuu naamo. 17 Ná weli fu begi, ma begi naamo. 18 Da winsi san, ma tan gi Masaa Gadu daa ete. Bika na so a wani si sama di e waka a Masaa Jesesi Kelestesi baka.

19 U á mu tei Masaa Gadu Jeje de. Ma gi en pasi fu wooko faya faya. 20 Da te apaiti takiman bali wan bosikopu, da u á mu oli dati fu soso sani. 21 Ma keli luku san komoto a Masaa Gadu, da wooko anga dati. 22 Wai a pasi gi ibii sowtu ogii naamo. 23 Meke Masaa Gadu di e switi sama meke u libi de apaiti fasi gi en. Meke u hii libi, sikin fasi doo jeje fasi wooko sondee fowtu, te wi Masaa Jesesi Kelestesi sa kon baka. 24 Masaa Gadu di kai u kon toon sama fi en, de fitoow fasi. Da ai du ala san a paamisi, meke a sa du den sani de gi u.

Den kiiboi bosikopu

25 Biibiwan! Wi dise e akisi u anda fu begi gi wi dise tu. 26 Bali ala biibiwan anda wan switi odi a ini a nen fu Masaa gi wi. 27 Mi e teke a nen fu Masaa sende u taki: “Leisi a biifi ya gi ala taa biibiwan anda.”

28 Meke wi Masaa Jesesi Kelestesi tan teke gaan bun ati fasi namo luku u anda go doo.

2 Tesalonika

1

2

3

2 Tesalonika

Di fu tu biifi di Pawlesi sende gi den Tesalonika biibisama

Wan wowtu a fesi

Bakaten, ne Pawlesi sende wan taa biifi gi den biibisama fu Tesalonika baka. Bika wantu sama a den biibisama mindii taki lei sani, taki na Pawlesi taki so. Den taki lei sani fu a kon di Masaa Jesesi o kon baka.

Namo, ne Pawlesi seefi kon yee a toli ya. Ne a sende a biifi ya gi den biibisama anda, fu taigi den taki, den á mu biibi den lei toli ya.

1

Bigin fu a biifi

1 Mi Pawlesi anga Silfanas anga Timotiyesi e sikiifi a biifi ya sende gi a hii kulu Tesalonika biibiwan, di de sama fu u Tata Masaa Gadu anga Masaa Jesesi Kelestesi anda.

2 Meke u Tata, Masaa Gadu anga Masaa Jesesi Kelestesi teke gaan bun ati fasi namo luku u de. Soseefi, meke u ati de switi.

Pawlesi e gi daa fu den biibiwan

3 Biibiwan! Ibii yuu ten, da wi dise e gi Masaa Gadu daa fu anda ede. Dati fiti so. Bika a biibi fu u anda e goo naamo. Soseefi, a lobi fu taa biibiwan anda tu. 4 Wi e gafa u fu toko fu dati na ala se a taa kulu biibiwan fu Masaa Gadu mindii. Wi e soi den fa u tei ati fu oli doo. Soseefi fa u tan biibi ete, winsi sama e lon du ogii anga u fu dati.

5 Ma Masaa Gadu e kuutu letiopu fasi. Bika a o kuutu taki, u anda be tuka anga banowtu, fu di u e du san a wani. Da u waiti fu go doo a ini Nyun Tii fu Masaa Gadu. 6 Ma, da a o pai den sama di e pina u ya anga pina baka. 7 Tuutuu! Na so Masaa Gadu o kuutu anga leti. Da u anda anga wi dise di be fende pina o fende paiman. Dati na wan bun switi losutu ten na a yuu di Masaa Jesesi o komoto a Masaa Gadu Kondee a tapu anga ala den makiti Engel*f1* fi en.

8 A hii kon fi en ya o waka anga gaan faya, fu pai den takuu ati sama a paiman di den mu fende. Bika den nái teli Masaa Gadu, ne den á wani teke a Bun Nyunsu fu wi Masaa Jesesi. 9 Da Masaa o yaki den puu ne en fesi, fu go tan tego sondee Masaa Gadu di abi ala makiti anga en gaan dyendee fasi. A sitaafu ya o kaba den a soso.

10 Na so sani o waka na a kon fu wi Masaa Jesesi. Da ibiiwan fu den sama fi en o gi en gaandi anga gafa, fu fa a be tyai den. U anda seefi o de a ini hei en nen so. Bika u be biibi den sani fi en, di wi dise be kon taki anda.

11 We, da wi dise e tan begi Masaa Gadu gi u anda naamo, fu gi u anda kaakiti fu poi du ala bun di u wani du anga a biibi libi. Soseefi, fu poi du bun di u sete e du kaba anga a biibi. Da u libi sa waiti sai fu fende a paiman di a kai wi kon poti fu gi. 12 Na so u o meke wi Masaa Jesesi fende gafanen fu dati. Ma u anda seefi o fende gafa, fu fa Masaa Gadu anga Masaa Jesesi Kelestesi teke gaan bun ati fasi namo luku u anda so.

2

San o pasa fosi Masaa Jesesi kon?

1 Ma meke u taki moo fu a kon di wi Masaa Jesesi Kelestesi o kon baka, fu piki ala biibiwan tyai go poti ape enseefi de. Ma biibiwan! Gaantangi, wi o begi u anda wan sani fu dati. 2 U á mu gaw fu buuya taki, a dei de pasa kaba. Bika son sama sa kon taki, a Apaiti Jeje soi en so. Son sama sa tyai moi bosikopu kon taki so tu. Son sama sa kon taki, na wi dise sikiifi so a ini wan biifi gi den. Ma toku, u á mu dyombo gaw buuya fu dati.

3 Meke sama á koli u wan enkii fasi fu dati! Bika fu tuu, a yuu ten di tyaipi sama o daai baka gi Masaa Gadu mu doo goontapu fosi. Soseefi, wan gaan didibii sama di nái koti anga weiti fu Masaa Gadu o kon a doo fu si fosi. Ma moo lati, da a didibii sama ya o kaba a soso. 4 A didibii sama ya na a gaan feyanti fu Masaa Gadu. Bika a o feti anga ala gadu sani di de. A o hei enseefi poti a tapu fu ala san sama e dini fu gadu. Da a o du te go sidon a ini a Mama Keliki fu Masaa Gadu. Da a o puu kon a doo taki, ne en na Masaa Gadu kaba di sama mu dini. 5 Fu tuu! Di mi be de anda, da mi be taigi u fu a sani ya kaba. Da a kon, u musu sabi en ete.

6 Enke fa u sabi kaba, da na wan sani e tapu a gaan didibii sama ya ete fu kon a doo. Ma te a yuu di Masaa Gadu poti gi en doo, da a sa kon a doo, fu si. 7 A hii wooko di a o kon du, na fu meke sama wai weiti fu Masaa Gadu poti a wanse. Ai du dati kibii fasi a goontapu ya kaba. Ma enseefi o doo na a wooko tapu, te Masaa Gadu puu a wan di e tapu en fosi. 8 Da fa i si dati o pasa, da enseefi kon a doo wanten, fu si. Ma te Masaa Jesesi o kon, da en mofu di a o opo namo o kaba a didibii sama ya a soso. Da a hii makiti fi en sa booko de wanten.

9 Ma fosi Masaa Jesesi kon baka so, da a didibii sama ya o du somen gaan foondoo sani, fu koli sama kisi. A didibii seefi o gi en a makiti, fu du ala sowtu foondoo sani. Ma a o du enke na Masaa Gadu gi en a makiti fu du den sani ya. 10 Ala den foondoo sani ya o koli sama di de fu kaba a soso, poti a ini ogii. Bika den sama ya á be lobi a tuutuu bosikopu fu Masaa Gadu, fu a be sa puu den a ini takuudu anga ogii. 11 Ne Masaa Gadu fika den a ini gaan buuya, fu biibi lei sani di kon a den pasi. Na so meke den teke biibi na a didibii sama ya. 12 We, da Masaa Gadu sa kuutu taki, na ibii sama di á wani biibi a tuutuu bosikopu fi en seefi abi a fowtu. Bika den á be wani du san fiti Masaa Gadu. Ma den be lobi soso lawlaw sani.

Oli biibi taanga!

13 Biibiwan! Ma Masaa Gadu lobi u anda bigi! Da wi dise abi fu e gi en daa naamo, fu u anda ede. Bika a teke u anda enke fosi wan di a puu a takuudu anga ogii. Bika di a meke en Jeje wooko taanga a u de, meke u libi de apaiti fasi. Soseefi, di u teke biibi na a tuutuu bosikopu fi en. 14 We, na fu so meke Masaa Gadu be gi wi dise a Bun Nyunsu fu kon kai u anda. Fu u anda seefi sa fende a gaan dyendee di wi Masaa Jesesi Kelestesi seefi abi.

15 Biibiwan! Da oli biibi taanga doo. Noiti tapu fu biibi san wi dise tyai anga mofu anga biifi kon leli u anda.

16 We, wi Tata, Masaa Gadu anga wi Masaa Jesesi Kelestesi meke wi ala kisi taanga fu oli biibi doo tego seefi. Soseefi, fu tan luku fu fende sani di Masaa Gadu paamisi. Na gaan bun ati fasi namo di Masaa teke luku u, meke a paamisi wi ala den sani ya. Bika a lobi wi ala, pasa peesi.

17 Da meke a gi u anda taanga sikin. Soseefi, da u mu meke u anda e taki soso bun sani. Soseefi, fu du den bun di u e fii fu du.

3

Begi gi wi dise naamo!

1 Da a biifi ya e go doo taki, tan begi gi wi dise naamo. Akisi Masaa Gadu, fu meke a bosikopu fu Masaa sa waka esi esi doo somen sama moo. Meke moo anga moo sama sa gi Masaa Gadu daa. Da den sa gafa en enke u anda tu. 2 Soseefi, da begi fu a puu wi dise na ana fu takuu ati sama di wani du ogii anga wi. Bika a ná ala sama teke a bosikopu di wi e tyai, da a de fitoow fasi.

3 Ma Masaa dati de fitoow fasi! U sa fitoow en fu meke u taampu taanga doo a ini a biibi ya. Soseefi a o kibii u anda fu didibii. 4 Da wi e fitoow dise taki, u anda e du ala san wi dise e sende u. Bika u na sama fu Masaa. 5 Da wi dise e begi meke u anda ati sa opo gi a lobi fu Masaa Gadu. Soseefi, meke u anda tei ati fu oli doo enke fa Kelestesi gi u dati.

Fa fu du anga lesi biibiwan

6 Biibiwan! Mi o teke a nen fu Masaa Jesesi Kelestesi sende u anda fa fu du anga lesi biibiwan. U á mu mosoo anga den. Bika den nái waka na a fasi fa wi dise be soi u anda. 7 U sabi fa wi dise be waka a u mindii anda. Wi á be lesi langa futu gi sama fu solugu wi. Ma wi be tyai useefi anga ala wooko, fu sama be sa si a wi, fa fu du tu. 8 Da wi á be meke sama poti u sidon, fu solugu anga nyanyan. Ma u be tyotyo wooko dei anga neti, fu wi á be sa toon ibi a sama tapu. 9 Ma wi be abi pasi fu meke sama solugu u de. Ma toku wi á be du so. Bika wi be wani wooko soi u anda, fa useefi mu libi de. 10 Di wi be de anda, da na somen leisi wi be soi u kaba taki, ná masi sikin solugu lesiman di á wani wooko. 11 Bika wi yee dise taki, son wan a u mindii anda lesi te, den á wani wooko solugu denseefi. Da den e waka e sutu mofu mumui a ini sama sani naamo.

12 Da wi e teke a nen fu Masaa Jesesi Kelestesi, fu kaasi den biibiwan di e du dati. Da wi e bali den taki, kaba anga a libi de! Go wooko solugu iseefi.

13 Ma u taa biibiwan dati á mu weli fu du den bun di wi e soi u, fu du. Kweti!

14 Sama di á wani libi enke fa a biifi ya taki, da puu en nen kon a doo. Da u kaba mosoo anga en, fu a sa fii sen fu a libi di ai libi. 15 Ma toku, u á mu oli en a feyanti. Ma libi anga en meke ai fii taki, en na wan biibisama di u anda e wasikoi.

Den kiiboi bosikopu

16 We, na Masaa e switi sama ati, da meke a switi u anda ati ala fasi, ala yuu. Meke Masaa de anga u naamo.

17 A fika fu mi Pawlesi seefi teke a sikiifi tiki fu sikiifi a bigi odi ya gi u anda. Mi du dati enke fa mi gwenti a ibii biifi fu mi. Mi poti mi nen anga odi na a seefi fasi.

18 Meke wi Masaa Jesesi Kelestesi tan teke gaan bun ati fasi luku u ala go doo.

1 Timotiyesi

1

2

3

4

5

6

1 Timotiyesi

A fosi biifi di Pawlesi sende gi Timotiyesi

Wan wowtu a fesi

Pawlesi na be wan apaiti bosikopuman fu Masaa Jesesi Kelestesi. Ma Timotiyesi dati na be wan yonkuman di be gwenti waka anga Pawlesi. Bika a wani leli a wooko fu Masaa Gadu.

Ma bakaten, ne Timotiyesi wawan o fika a wan foto den e kai Efese. Da na Timotiyesi be de ape enke a sama di mu leli den biibisama anda, fa fu libi enke fa Masaa Gadu wani. Ma Timotiyesi be mu sabi moo sani fu leli den sama anda.

Namo, da Pawlesi be sabi dati. Ne a tan a wan taa foto, sikiifi Timotiyesi wan biifi. Da a sikiifi a biifi ya, fu soi Timotiyesi a fasi fa fu moo yeepi den biibisama anda.

1

Bigin fu a biifi

1 Wi Yeepiman, Masaa Gadu anga Kelestesi Jesesi, di wi e luku, kumandei mi Pawlesi ya, fu de wan apaiti bosikopuman fu Kelestesi Jesesi. Da mi e sikiifi a biifi ya gi yu.

2 Timotiyesi! Mi e sende en gi yu, di teke a bosikopu di mi e tyai. Da mi e kai yu mi pikin a ini a biibi. Meke u Tata, Masaa Gadu anga wi Masaa, Kelestesi Jesesi teke gaan bun ati fasi namo luku yu. Soseefi teke tyali ati fasi luku yu. Soseefi, meke yu ati de switi.

Timotiyesi mu tapu den falisi leliman

3 Fosi mi be komoto de gwe a Masadoniya, da mi be taigi yu, fu tan doo a Efese de. Da tan du so ete, ma poti ain luku tu, fu tapu sama di e leli taawan falisi leli di nái fiti du fu Masaa Gadu. 4 Tapu den sama soseefi, fu den á mu poti denki a lawlaw toli. Soseefi haw lolo fositen sama sani. Den sani de e tyai soso sitee anga buuya a sama mindii, pe fu soi fa Masaa Gadu wani den biibi, fu komoto a takuudu anga ogii. 5 Bika a wooko fu Masaa Gadu, na fu soi sama fu lobi makandii. Soseefi, fu meke sama ati kon de kiin sondee konsensi fonfon. Soseefi, fu sama mu abi tuutuu biibi.

6 Ma son sama wai komoto na a pasi ya, ne den e waka e sitee, fu taki wisiwasi taki di á de fanowdu. 7 Den e meke enke leliman di mu leli taawan wooko anga Masaa Gadu weiti. Da den gei sama di sabi san den e taki. Ma a ná enke den e fusutan weiti di den e soi taawan seefi.

8 Ma wi sabi saide Masaa Gadu meke den weiti fi en. Na bunbun sani a meke gi sama di wani wooko fiti anga den. 9 Da wi sabi taki, weiti á meke fu kaasi sama di e libi leti fasi. Ma na fu kaasi sama di e booko weiti. Sama di ná abi bisi anga weiti anga Masaa Gadu seefi. Sama di e du poli sani. Sama di ná abi lesipeki fu Masaa Gadu sani. Sama di e sipowtu anga Masaa Gadu. Sama di e kii mma anga dda anga taa sowtu kiiman. 10 Soseefi, sama anga motyo fasi. Manengee e makume taa manengee. Sama di e seli taawan enke saafu. Sama di e lei. Sama di e daai mofu fu san de be sweli kaba seefi. Na so weiti meke, fu kaasi den sowtu sama de doo ala taa sani di nái fiti a tuutuu leli fu Masaa Gadu. 11 Tuutuu leli na di e fiti a dyendee Bun Nyunsu fu a seigi Masaa Gadu, di a fitoow poti a mi ya ana tu, fu tyai taki.

Masaa Gadu teke gaan bun ati
fasi namo luku Pawlesi

12 We, mi e gi daa doo wi Masaa, Kelestesi Jesesi, di gi mi taanga, fu tyai a wooko ya. Bika a fitoow mi, poti a ini en wooko. 13 A wooko tyali ati fasi anga mi di fosi fosi be toto futu taki soso ogii fi en. Soseefi lon du ogii anga sama di e biibi en. Bika mi á be de biibisama ete, da mi á be sabi taki, na ogii mi be e du so. 14 We, na gaan bun ati fasi namo, di Masaa teke luku mi. Ne a meke mi kon poti hii fitoow ne en. Soseefi mi kon abi a lobi di ai gi wi di mokisa libi anga Kelestesi Jesesi.

15 We, na wan tuu taki, Kelestesi Jesesi kon a goontapu, fu puu sama a takuudu anga ogii. Na sani fu teke, sondee fu sitee. Bika fu sama di be e du ogii, da sama á moo mi. 16 Ma Masaa Gadu teke mi, fu soi fa ai luku sama gaan tyali ati fasi. Soseefi, fa Masaa Jesesi Kelestesi pasensi fasi bigi, fu wooko anga taawan di o kon biibi moo lati, fu fende libi tego. 17 Da bali baya gi a Masaa Gadu ya! Gi en ala gaandi. Bika en na a Kownu di noiti poi dede. Da ai tii sani tego. Soseefi, a de Masaa Gadu di u á poi si anga ain. En na awan kodo Gadu di de. Amen, na so a de!

A wooko fu Timotiyesi

18 We, Timotiyesi enke mi manpikin a ini a biibi! Mi e fitoow yu, fu du a wooko di mi e sende yu, a ini a biifi ya. Bika Masaa be soi a fesi fa yu o du a wooko ya. A be meke apaiti takiman fi en piki yu dati a fesi. Da dati mu gi yu taanga sikin, fu feti du a wooko ya wan bun fasi. 19 Wooko anga biibi. Meke yu ati de kiin sondee konsensi fonfon. Bika son sama biibi poli, fu di den á wani aliki fa konsensi e fon den ati, fu sani di á fiti. Ne dati poli den biibi enke te wataa e tyai boto go naki booko. 20 Na so pasa anga Himeneyesi anga Aleksandi. Ne mi fika den a wanse gi didibii, meke a tii den. Da den sa kon si taki, den mu kaba lei, fu gi Masaa Gadu polinen.

2

Begi gi ala sama

1 Fosi mi taki taa sani, da mi wani taigi yu enke biibiwan taki, akisi Masaa Gadu sani naamo gi taawan. Begi naamo gi den. Gi Masaa Gadu daa naamo, fu san ai du gi ala sama. 2 Du so gi kownu anga taa bigiman fu kondee, fu u libi sa de switi. Da u sa poi tyai useefi wan leti fasi fiti Masaa Gadu anga ala lesipeki fu libisama. 3 Te wi e begi so, da na wan gaan waiti sani gi Masaa Gadu, di de wi Yeepiman. Ai piisii en, fu yee sama e begi so. 4 Bika a wani en yeepi di a tyai, mu doo na ala sama. A wani den sama mu kon sabi a tuutuu leli fi en. 5 Bika na awan kodo Gadu ya namo de. Namo a poti wan kodo sama namo a wi anga en mindii enke mindiiman, fu tyai yeepi. A sama de na Kelestesi Jesesi. 6 Na a Kelestesi Jesesi ya poti enseefi enke paiman, fu pai puu sama a takuudu anga ogii. A wooko di a du de soi fa Masaa Gadu ten doo, fu tyai yeepi gi sama. 7 Da na a Bun Nyunsu ya mi mu tyai taki enke apaiti bosikopuman fu Masaa Jesesi. Masaa Gadu poti mi, fu leli foluku di á de Dyusama, fa fu biibi na a tuutuu fasi di Masaa Gadu wani. Mi nái lei! Na tuutuu sani fu teke, mi e taki ya!

Fa manengee anga uman mu libi

8 Da mi e taki go doo taki, mi wani manengee e begi, na ala peesi pe biibisama kon makandii. Ma na manengee di libi de apaiti fasi, fu poi opo ana a tapu begi. Da den mu de sondee fu oli taawan na ati, soseefi biibi sondee pantan taki, Masaa Gadu e yee den.

9 Da biibi uman ape mu e wei koosi di e soi lesipeki fu den sikin. Den mu abi moi saka fasi. Da den mu wooko anga bunbun fusutan. Ma den mu si beei fu gaan moi uwii, fu lawlaw sani. Soseefi, a wei fu gaan dii gowtu sani ofu gaan dii koosi. 10 Bika a moi fu den, dati mu de a bun di den e du fiti Masaa Gadu. Da ala sama sa si taki, den tiiki uman di lobi dini Masaa Gadu.

11 Da meke den uman ya libi pii anga ala saka fasi, fu teke Masaa Gadu leli. 12 Mi á wani si uman poti denseefi enke basi, fu leli manengee. Ma meke den libi pii fu den. 13 Bika na Adan enke manengee fosi Masaa Gadu be meke, fosi a be meke a uman den e kai Efa. 14 Soseefi, da a ná Adan enke manengee, didibii be fende pasi koli, fu poli Masaa Gadu weiti. Ma na a uman didibii be fende pasi koli, poli Masaa Gadu weiti. 15 Ma toku, Masaa Gadu yeepi de gi uman sama seefi. Winsi a sitaafu de gi den ete, fu meke pikin anga taanga. Ma meke den lobi Masaa Gadu. Meke den tan oli biibi doo. Meke den libi de apaiti fasi. Meke den wooko anga bunbun fusutan. Soseefi moi saka fasi.

3

Fa edeman fu keliki mu tan

1 We, efu wan sama wani toon edeman, fu luku taa biibiwan, da ai suku wan gaan bun wooko. Dati na wan tuutuu taki. 2 Ma en fasi fu libi mu de bun, fu sama á mu poi fende olo kaagi en anga leti. Da a mu abi wan kodo uman namo. A mu poti en ede bun. A mu e wooko anga bunbun fusutan. A mu abi manii anga lesipeki. En osu doo mu opo gi taawan. A mu poi leli taawan Masaa Gadu leli wan bun fasi. 3 Diingi á mu poi peemi en basi. Moni á mu poi peemi en basi tu. A á mu kaakeli. Ma a mu e wooko switi piisii fasi anga taawan. 4 A mu sabi tii en osu libi bun. A mu sabi kiya en pikin fu kon komoto bun. 5 Bika efu wan sama á poi tii en osu libi, da fa a sa tii den sama fu Masaa Gadu?

6 Da a á mu de wan sama di teke biibi nyun nyun tu. Bika, da kande a sa kisi hei membee. Da Masaa Gadu o abi fu kuutu en fu dati, enke fa a kuutu didibii. 7 Da sama di nái biibi mu sabi en enke wan bunbun sama. Ofu so, den o fende olo kaagi en anga leti. Bika a didibii o sete sani gi en, fu meke a tyai nen fu takuudu man.

Sama di mu taampu a baka fu
den edeman

8 We, manengee di mu taampu a baka fu den edeman, mu tan na a fasi fu lesipeki. Den mu poi taki leti taki. Diingi á mu poi pee den basi. Da den á mu e suku moni ofu wini wan fasi di á fiti. 9 Den ati mu taampu kiin, sondee konsensi fonfon. Bika na sowan fasi bun, fu oli a tuutuu leli di Masaa Gadu gi wi. 10 Da wan sama mu waka bun anga a biibi libi fosi, meke sama si dati, da a sa fende a wooko ya.

11 Na so a kulu uman di mu taampu a baka fu den edeman, seefi mu tan na a fasi fu lesipeki. Den á mu e kuutu sama. Den mu poti ede bun. Da sama mu poi fitoow den ala fasi.

12 We, da manengee di mu taampu a baka fu den edeman, mu abi wan kodo uman namo tu. Soseefi, den mu sabi tii den osu libi anga den pikin fu den bun tu. 13 Bika ibii sama di sa wooko bun so sa kisi lesipeki. Da den o abi a taanga fu soi taawan a biibi di den abi.

A tuutuu leli fu Masaa Gadu

14 We, Timotiyesi! Da mi e pakisei fu kon luku yu anda esi esi. Ma toku, mi sikiifi a biifi ya, fu soi yu den sani di i mu soi den taa biibiwan de. 15 Bika efu pasi tapu fu mi kon, da toku i sa sabi soi den biibisama anda fa den mu libi anga den seefi. Bika na den na a famii fu a libilibi Gadu. Da na den mu taampu taanga fu oli a tuutuu leli fu Masaa Gadu. Na den mu luku, fu taa sama á sa daai a leli ya.

16 Bika fu tuu! A tuutuu leli di Masaa Gadu puu kon a kiin gi wi ya bigi. Na dati e soi wi fa fu libi fiti Masaa Gadu. A leli ya taki:

“Masaa saka kon soi enseefi libisama fasi.

Ne a libi wan letiopu fasi anga a Jeje fu Masaa Gadu.

Den Engel*f1* seefi si, fu kotoigi fi en.

En nen bali na ala sowtu nasi mindii.

Da den teke biibi fi en na ala se fu goontapu.

A subi go teke a dyendee fasi fu Masaa Gadu Kondee.”

4

Wasikoi fu falisi leliman

1 Ma toku, da Masaa Gadu Jeje piki wi kiinkiin a fesi, fu sabi, fa bakaten somen sama o kai komoto na a tuutuu biibi ya. Bika den o teke lei leli di takuu jeje gi son sama fu taki. Soseefi, den o leli libi a sama di takuu jeje e tii. 2 Den falisi takiman de e du enke na a tuutuu leli den e tyai. Ma na soso lei den e paati. Ma konsensi á poi piki den moo seefi, fu a fowtu fasi de. Bika den lei te, ne den ati deki pasa peesi.

3 Da den e tapu taki, sama ná abi pasi fu libi anga uman. Son sani á fiti fu sama nyan. Ma na soso lei! Bika na Masaa Gadu meke den sani ya fu sama nyan. Da biibisama di kon sabi a tuutuu leli fi en seefi sa teke den wooko tu, te den gi en daa fu dati namo. Da a sai kaba. 4 Bika ala san Masaa Gadu meke na bunbun sani sondee kina fu nyan. Da efu wi e gi en daa fu den, da u sa wooko anga den. 5 Bika Masaa Gadu wowtu taki, ala san a meke de bunbun sondee kina fu nyan. Da te wan sama e gi Masaa Gadu daa fu den, da a bun fu wooko anga den kaba.

Fa Pawlesi soi fu Timotiyesi wooko bun

6 Timotiyesi! Leli taawan enke fa mi taki de! Da yu o de wan bun wookoman fu Kelestesi Jesesi. Yu libi sa soi taki, yu teke Masaa Gadu bosikopu lai yu ati, wan leti fasi. Soseefi yu abi a tuutuu leli di wi e biibi. 7 Ma wai a pasi gi lawlaw toli, bika den á de fu Masaa Gadu. Da feti seeka yu libi naamo fiti Masaa Gadu. 8 Bika feti seeka sikin sa waiti seefi! Ma seeka libi fiti Masaa Gadu moo de fanowdu. Bika dati o meke i fende bun di Masaa Gadu paamisi fu libi a goontapu doo tego seefi. 9 Dati na wan tuutuu taki, fu teke sondee sitee. 10 Na a hii sani de meke wi e tei ati tyotyo du a taanga wooko ya. Bika wi poti fitoow na a libilibi Masaa Gadu, a Yeepiman fu ala sama, ma moomoo fu den sama di teke biibi. 11 Timotiyesi! Na den sani ya i mu e bali taanga a taawan yesi, fu den teke leli.

Fa Timotiyesi seefi mu libi

12 Ma noiti meke sama si yu wan fasi, fu di i yonkuu. Ma meke sama sa poi si a yu, fa fu tyai denseefi. Meke den si fa yu e waka leti, fu teke dati. Fa yu e taki leti, fu teke dati. Fa yu lobi taawan, fu teke dati. Fa yu e biibi, fu teke dati. Fa yu abi wan kiin libi, fu teke dati. 13 Mi o kon a yu anda. Ma tan leisi Masaa Gadu Buku gi den taawan. Tan leli den a tuutuu leli. Tan soi den fa fu tyai denseefi naamo.

14 Noiti feegete fa Masaa Gadu be gi yu a apaiti taanga, fu tii a wooko ya. Edeman fu biibiwan be poti ana a i tapu, begi gi yu. Ne wanten de Masaa Gadu be piki apaiti takiman, fu taki, fu a apaiti taanga di a gi yu. Da wooko anga dati seefi. 15 Poti ede bun, fu du a wooko. Da ala sama o si fa yu e taampu moo anga moo taanga naamo, fu tii taa biibiwan. 16 Kenisi fa yu e tyai iseefi. Sabi fa yu e tyai a leli. Oli so doo, fu tan na a pasi, fu waka go kai a Masaa Gadu Kondee. Da sama di e teke yu taki o waka so tu.

5

1 Timotiyesi! Da noiti taki saanti fasi anga sama di misi futu. Ma taki lesipeki fasi anga wan dda, enke fa i be o taki anga i eigi dda. Taki anga yonkuman enke fa i be o taki anga i eigi baala. 2 Taki lesipeki fasi anga wan mma, enke fa i be o taki anga i eigi mma. Taki anga pikin uman enke fa i be o taki anga i eigi sisa. Libi kiin anga pikin uman sondee koonkoon pakisei.

Uman di man dede
fika a ganda

3 Luku fini fini sowtu biibi uman de, di man dede fika a ganda. Ne den fika tuutuu sondee sama fu solugu den. Da na den dati u biibisama de mu poti solugu. 4 Ma efu sowan mma abi gaangaan pikin kaba ofu gaan pikin pikin di teke biibi, da fika en gi den. Meke den pikin solugu a mma, fu den biibi sa soi. Soseefi, na wan bun den e du a mma baka, fu di a be kiya den. Masaa Gadu seefi wani si pikin e libi anga en gaansama so.

5 Bika son mma man dede kaba, ne a fika tuutuu sondee wan enkii taa sama. Da na Masaa Gadu namo de gi en, fu poti fitoow. Da ai tan begi dei anga neti, fu suku a yeepi fi en. 6 Ma mma di teke fanya fanya libi, dati kaba a soso kaba, anga ala di den e boo ete. Bika den á taampu a Masaa Gadu pasi.

7 Timotiyesi! Leli den uman di man dede fika a ganda anga den famii fu den, fu libi so. Da sama ná o poi fende olo kaagi den anga leti. 8 Biibisama di nái solugu famii te go taki, sama a ini en osu baka, da ai gi a biibi libi ogii nen. Da a ogii moo sama di nái biibi.

9 Ma luku sowtu mma de leti, fu teke poti solugu. A mu de wan mma di pasa sigisitenti yali kaba. Da a be libi anga a wan man fi en namo. 10 Sama mu poi kotoigi fi en fa a de wan bun mma. Da ai libi switi piisii fasi anga taawan. A kiya ala en pikin kon komoto sama. En osu doo opo gi taawan. Ai solugu sama fu Masaa Gadu anga ala saka fasi. Ai yeepi taawan di de a fuka. Fu taki leti, ala fasi ai poti enseefi du soso bun sani.

11 Ma efu wan mma á doo sigisitenti yali ete, da ná teke en poti fu solugu. Bika di den o wani man baka, da den o go libi anga man baka. 12 Da na wan gaan ogii den du a lanti fesi. Bika den booko a hii kuudei di den be meke, fu tan sondee man, fu dini Masaa Jesesi Kelestesi wawan. 13 Soseefi, efu u poti den fu solugu, da dati o meke den sidon lesi, langa futu sondee wooko. Da den o bigin waka a futu go a sama osu. Ma a ná dati wawan. Den o waka tyai sama taki. Den o sutu mofu a ini sama sani, fu taki sani di á de den fanowdu. 14 Da mi wani si den sowtu moo yonkuu mma ya teke wan man libi baka, fu meke pikin. Da den sa toon bunbun uman a osu. Da wi feyanti ná o poi fende olo kaagi wi anga leti.

15 Timotiyesi! Na so yu mu leli den mma ya! Bika somen fu den daai baka gi a biibi, ne den teke a pasi fu a didibii. 16 We, meke moo yonkuu biibi uman seefi luku sowtu uman de a ini en famii, di man dede fika a ganda. Da meke a solugu a mma de sondee fu fika a fuka de gi a kulu fu biibisama. Bika na mma di fika tuutuu sondee wan enkii taa sama, na den dati u mu teke poti fu solugu.

Fa fu poti edeman tii biibiwan

17 Timotiyesi! Ibii edeman di e tii biibiwan bun, mu kisi moo gaan paiman. Moomoo, den di e moo wooko taanga baka, fu bali Masaa Gadu bosikopu, soseefi fu leli sama tyai denseefi. 18 A ná fu soso Masaa Gadu Buku sikiifi taki: “Te kaw e masi alisi, yu á mu tei en mofu.” Bika, soseefi, a sikiifi taki: “Pe yu e wooko, na ape i mu nyan.”

19 Te sama kon kaagi wan edeman de, da luku fosi onmen sama tyai a kaagi ya kon. Efu na wan kodo sama, da yu á mu teke a taki de fu taki. Ma efu na moo enke wan sama, da i sa teke en, fu taki. 20 Da efu a du wan ogii tuu, da kai en bali na ala taa biibiwan. Da ala taawan o feele fu waka enke en.

21 Timotiyesi! Masaa Gadu e si fa mi e soi yu. Kelestesi Jesesi anga ala den Engel*f2* tu. Fosi wan takitaki, da yu á mu denki a fesi taki, na disi anga dati fowtu. Yu á mu teke wan sama se, fosi a taki kaba taki.

22 Timotiyesi! Da noiti gaw fu poti ana a sama tapu, fu begi gi den toon edeman, fu tii biibiwan. Luku fosi fa ai tyai enseefi a Masaa Gadu pasi. Bika efu a nái waka bun, da a o gei enke yuseefi de a ini ogii di ai du. Dati á mu pasa! Bika yu libi mu kiin sondee takuudu.

23 Timotiyesi! We, ná diingi soso wataa gi a swaki di i lobi fii anga a bee ati fi yu. Bika a diingi fu pikinso win bun gi den sowtu endii de.

24 Timotiyesi! Son sama e du ogii gaangaan na ala sama fesi, fu si nownow kaba, fa Masaa Gadu o sitaafu den. Ma son sama e du ogii bakabaka, meke sama nái si. Ma bakaten na a kuutu dei fu Masaa Gadu, da ala dati o kon a kiin, fu gi sitaafu. 25 Soseefi, son sama e du bun gaangaan na ala sama fesi. Ma son fu den e du bun bakabaka, meke sama nái si. Ma dati ná o tan kibii gi Masaa Gadu tu, fu pai den.

6

Biibisama di de saafu mu
lesipeki den basi

1 We, biibisama di de saafu a katibo! Lesipeki yu basi, meke yu libi á sa gi Masaa Gadu ogii nen. Soseefi, da sama ná o poi fende olo kaagi a leli fu wi anga leti. 2 Efu na biibi basi, toku yu mu lesipeki en. Ná pakisei taki, na biibi basi, da yu oli en wan fasi. Kweti! Wooko moo bun gi en seefi. Bika a basi di o fende a bun fu dati, na wan lobi biibiwan fi yu, di e feti fu du bun.

Falisi leli anga giili ati fu gudu

Timotiyesi! Soi taa biibiwan taanga san mi o taki ya. 3 Sama di e tyai wan taa sowtu leli nái wooko anga a bunbun leli di wi Masaa Jesesi Kelestesi gi wi. Soseefi, dati nái fiti a leli di e soi fa fu libi fiti Masaa Gadu. 4 Ma na bigi membee e subi den dati. A ná enke den sabi sani seefi. Ma den lobi sitee taki. Da den e dyalusu. Efu sama taki wan sani, den e dyombo piki taki: “A ná tuu!” Den e waka poli taawan nen. Den e si ibii taa sama enke soso takuuduman, di á de fu fitoow. 5 Den e waka e suku taawan mofu. A hii fusutan fu den poli te, ne den á poi denki bunbun sani. Den lasi a pasi fu a tuutuu bosikopu. Ne den kon e si a biibi libi enke sani fu suku wini fu denseefi namo.

6 We, libi fiti Masaa Gadu, da tifeedi anga san yu abi. Da yu na wan tuutuu gudu sama kaba. 7 Bika na piipii u kon a goontapu. Da na piipii wi o gwe ya baka. 8 Da efu u abi tanpeesi, nyanyan anga koosi fu libi, da de tifeedi. 9 Bika feti fu toon guduman sa tyai tesi kon a yu pasi. Da yu o waka wan fasi di á fiti. Bika yu o fasi a ini ala sowtu ogii, di yu poli denki e losutu. Na dati e tyai sama go kaba a soso. 10 Bika a mama fu ogii, na feti a moni baka. Dati puu somen sama na a pasi fu a biibi kaba. A tyai booko sikin anga gaan buduufu gi somen sama kaba.

Fa Timotiyesi seefi mu waka

11 Timotiyesi! Ma yu na sama fu Masaa Gadu! Da kibii iseefi fu takuu sowtu libi. Da feti seefi, fu libi wan letiopu libi. Feti libi fiti Masaa Gadu. Feti teke wan fitoow fasi fu biibi. Feti lobi taawan. Tei ati fu oli doo te banowtu ten doo. Feti wooko switi piisii fasi ete, winsi sama e sitee anga yu. 12 Luku fa sama e sitee lon taanga, fu de winiman. Feti letiso, fu de wan bun biibisama, di sa wini a gaan winiman paiman. Dati na libi tego anga Masaa Gadu. Na fu dati meke Masaa Gadu kai yu kon toon sama fi enseefi. Ne i be taigi somen sama, fa yu e biibi fu teke Masaa Jesesi taki.

13 Timotiyesi! Mi o sende i wan sani ya! Da Masaa Gadu di e gi ala sama libi, e si! Kelestesi Jesesi seefi di be taampu a Gaaman Pontiyesi Pilatesi fesi, fu kotoigi fi enseefi. 14 Yee ya! Tyai a wooko di Masaa Gadu gi yu, wan bun fasi. Meke sama á poi fende olo kaagi yu anga leti. Tan wooko so, te enke wi Masaa Jesesi Kelestesi kon baka. 15 Bika di Masaa Gadu yuu o doo, da a o meke Masaa Jesesi kon baka. A seigi Masaa Gadu ya abi ala makiti. En na a Kownu fu kownu anga Masaa fu masaa. 16 Na a Gadu ya wawan namo dede á poi kii. Ai tan a wan peesi di e beenki te, sama á poi doo de. Soseefi, sama ain á poi si en. Da sama á de di si en wanten. Ne en ala sama mu gi gaandi. Soseefi, den mu taki, a abi ala makiti tego! Amen, na so a de!

Gudu biibiwan

17 Timotiyesi! We, son biibisama de di abi gudu a goontapu ya. Leli den dati, fu den á meke bigi fu di den gudu. Den á mu luku a gudu enke sani fu poti fitoow. Bika na fu wooko wan pisiten namo. Ma meke fitoow Masaa Gadu di gi den tyaipi sani so, fu meke den libi switi. 18 Da meke den du bun anga den sani ya. Da den sa teli dati enke a tuutuu gudu di den abi. Da den á mu giili fu gi sama sani. Ma meke den lobi gi taawan san den abi fanowdu. 19 Da Masaa Gadu o dyunta tuutuu gudu di nái poli, fu gi den bakaten na a libi tego a Masaa Gadu Kondee. Na dati den mu feti fu fende.

Kiiboi bosikopu

20 Timotiyesi! Gaantangi, solugu a hii wooko di Masaa Gadu fitoow yu. Ma wai a pasi gi taki di nái fiti Masaa Gadu anga ala taa wisiwasi taki. Bika son sama e si den taki de enke gaan koni taki. 21 Ne dati tyai buuya gi den. Bika a meke den wai komoto na a pasi fu a tuutuu biibi a Masaa Gadu bosikopu.

Timotiyesi! Meke Masaa Gadu tan luku u ala anda bun ati fasi namo.

2 Timotiyesi

1

2

3

4

2 Timotiyesi

Di fu tu biifi di Pawlesi sende gi Timotiyesi

Wan wowtu a fesi

Pawlesi be e du a wooko fu Masaa Gadu naamo. Ne sama fu Loma Foto di á lobi san Pawlesi e du kisi Pawlesi, fu sitaafu.

Da na a sitaafu osu a de, ne a sikiifi a biifi ya gi Timotiyesi. A taki, a wani si Timotiyesi. Ne a sende kai Timotiyesi fu kon luku en, fosi den sama puu en futu a goontapu.

Soseefi, ma a soi Timotiyesi ya, fa wan wookoman fu Masaa Gadu mu tyai enseefi. Soseefi a soi en tu, san sa miti ibii sama di e wooko enke fa Masaa Gadu wani.

1

Bigin fu a biifi

1-2 Na mi, Pawlesi e meke a biifi ya sende gi yu Timotiyesi, enke mi tuutuu lobi manpikin. Enke fa i sabi, da mi na wan apaiti bosikopuman fu Kelestesi Jesesi. Na Masaa Gadu seefi fende en fu bun, ne a kai mi kon poti na a wooko ya, fu mi mu waka taigi sama a libi di Masaa Gadu paamisi fu gi wi a Kelestesi Jesesi.

Timotiyesi, da meke wi Tata, Masaa Gadu anga wi Masaa, Kelestesi Jesesi teke gaan bun ati fasi anga tyali ati fasi luku yu. Soseefi meke yu ati de switi.

Pawlesi e gi Timotiyesi deki ati
na a wooko

3 Mi e gi Masaa Gadu, di mi e dini anga wan tuutuu letiopu ati enke den avo gaansama fu mi, gaantangi fu yu ede. Mi nái tapu kai yu nen, fu e begi gi yu. Ma mi e tan begi dei anga neti gi yu naamo. 4 Son yuu mi e pakisei fa yu ain be lon wataa di u be mu naki paati. Da mi e angii fu miti anga yu baka, te ná sipowtu. Da dati sa meke mi ati fuu anga piisii te doo.

5 Ma te mi e denki yu Timotiyesi, da mi e denki fa yuseefi e biibi Gadu tu. I tiiki a fasi fa yu gaan mama Luwisa, anga i mma Enike, be e biibi Gadu a fesi tu. Da mi sabi taki yu abi a taanga sowtu biibi enke den. 6 Da fu dati ede meke, mi wani i membee wan sani ete. Membee a dei di mi be poti ana a yu tapu begi gi yu, fa Masaa Gadu be gi yu wan apaiti taanga, fi i wooko gi en. We, i mu wooko faya faya anga dati. 7 Bika a Jeje fu Masaa Gadu di a gi wi ya, a ná wan Jeje fu meke u de feele fasi. Ma na fu gi wi kaakiti, meke u sa du san Masaa Gadu wani. Soseefi ai meke u lobi taa sama. Soseefi ai yeepi wi, fu wooko anga bunbun fusutan.

8 We, di a gi wi en Jeje so kaba, da yu á mu meke sen kisi yu, kweti kweti fu paati a bosikopu fu wi Masaa. Soseefi, da sen á mu kisi yu seefi fu mi, fu di mi de a dunguu osu ya fu wi Masaa ede. Ma yu mu e soi sama a Bun Nyunsu naamo, winsi banowtu o kon a yu tapu enke mi, fu dati. Bika Masaa Gadu seefi gi wi a kaakiti fu du a wooko ya.

9 Bika Masaa Gadu kai wi puu a takuudu anga ogii. Ne a teke wi poti toon sama di libi de apaiti fasi gi Masaa Gadu. Ma a ná enke na bun useefi be bun so. Nono! Ma na a gaan bun ati fasi fi en, anga fu di a be fiti poti langa ten a fesi kaba taki, a o du so. Na fu dati ede. Bika fosi a be meke goontapu, da a be fiti poti kaba taki, a be o sende Jesesi Kelestesi kon puu wi a takuudu anga ogii. 10 Ma now, da a gaan bun ati fasi fi en kon a kiin. Bika u si taki a Yeepiman fu wi, Kelestesi Jesesi kon tuu. Da di a kon, da a booko a kaakiti fu dede te doo. Na so a meke u kon sabi taki wan nyunyun libi anga wan nyunyun sikin, di dede á poi kii moo de tu. Da na so a Bun Nyunsu fu Masaa Gadu e soi wi.

11 We, Masaa poti mi fu bali a Bun Nyunsu ya na ala se. Soseefi a poti mi enke apaiti bosikopuman anga wan sama di mu leli sama fini fini fa fu libi enke fa Kelestesi Jesesi wani. 12 Da na fu di mi e du a wooko ya, meke mi e kisi gaan banowtu so. Ma mi nái sen fu dati fu lasi ati booko saka. Bika mi sabi tuutuu a sama tapu mi poti mi fitoow. Bika Masaa pe mi poti mi fitoow abi tuutuu kaakiti fu kibii a Bun Nyunsu fi en di a poti a mi ana doo te na a dei di a o kuutu ala sama.

13 Soo, we Timotiyesi, den sani di mi be leli yu na tuutuu leli. Da teke den poti luku fa fi i leli den sama a wan bun fasi. Tan poti fitoow a Kelestesi Jesesi go doo. Soseefi lobi sama anga a lobi di wi e fende a Kelestesi Jesesi. 14 Ma yu mu koni anga a Bun Nyunsu di Masaa Gadu poti a yu ana de, fu sama á kon daai en. I mu meke a Jeje fu Masaa Gadu di e tan a ini wi yeepi yu fu kibii en, fu a á poli kaba a soso.

Fa den biibisama libi anga Pawlesi

15 We, Timotiyesi, iseefi sabi taki ala den biibisama fu Asiya pisiwataa daai baka gi mi. Fikeles anga Hemokeines seefi fika mi wawan tu. 16 Ma mi e begi gi Onesifoles fu Masaa abi tyali ati fi en anga den sama fi en osu. Bika sen á kisi en fu a kon luku mi a dunguu osu ya. Da a meke mi fii piisii anga dati. 17 Ma pe fu a sen gi mi, ne fa i si a doo Loma Foto, ne a lon suku mi wanten na ala peesi. Na so a suku te a fende mi a pe mi de a dunguu osu. 18 Ma iseefi sabi den somen bun di a man ya du gi mi a Efese Foto. Mi ná abi fu taigi yu moo fa a be yeepi mi kisi. Da meke Masaa yeepi en baka na a gaan kuutu dei a Masaa fesi. Meke a abi tyali ati fi en.

2

Timotiyesi mu sete enseefi fu
du a wooko

1 We, mi manpikin Timotiyesi! I mu gi Jesesi Kelestesi pasi fu a teke en bun ati fasi wooko a ini yu. Meke i fende taanga anga kaakiti fu oli taanga go doo a ini a wooko. 2 Leli taawan a hii tuutuu leli di mi be leli yu. Da yu mu teke a leli ya gi bunbun sama di i sa fitoow di abi koni sai fu leli taawan bunbun baka. Bika tyaipi taa sama seefi fende taki na a tuutuu leli fu Masaa Gadu mi gi yu.

3 I mu de kaba kaba fu tei ati teke banowtu fu Masaa Jesesi Kelestesi ede, leti enke fa wan bunbun suudati de kaba kaba fu teke banowtu fi en kondee ede a ini wan feti. 4 Bika te suudati de a feti tapu, da den nái wooko moo enke wan kuwownu sama. Nono! Den e wooko fu a komandanti fu den mu piisii anga den na a fasi fa den e wooko. 5 Da soseefi tu, te sama de a sitee lon e lon fu wini wan sani, da efu a á lon a lon na a fasi di a mu lon, da a ná o fende a paiman di wan winiman e fende. 6 Da na soseefi wan sama di e wooko taanga paandi en goon tu. A fiti fu en fosi fende a nyanyan fu a goon nyan. 7 Timotiyesi, pakisei den sani di mi e taki ya bun. Bika Masaa Gadu o yeepi yu fi i fusutan ala fa den de anga fa i mu du a wooko fi i.

8 Ma Timotiyesi, yu á mu feegete taki, Jesesi Kelestesi be dede koti boo pii, ma Masaa Gadu weki en puu a dede kon a libi ya baka. A be meke enke bakaten pikin fu Kownu Dafeti paansu tuu. Disi na a Bun Nyunsu fu mi, di mi e waka e bali na ala pe mi go. 9 Da na fu a Bun Nyunsu ya ede meke i si banowtu e kon a mi tapu so. Den kisi mi bui poti a dunguu osu enke wan sama di du ogii. Bika na mi den kisi bui, ma a wowtu fu Masaa Gadu ná wan sama di poi bui en. 10 Na fu dati ede meke mi e tei ati e teke ala den banowtu di e kon a mi tapu ya anga pasensi. Bika mi e pakisei den sama di Masaa Gadu teke toon fi en seefi. Kelestesi Jesesi o tyai yeepi gi den puu den a ini a libi fu takuudu. Da Kelestesi Jesesi o gi den a libi fu tego na a gaan dyendee peesi pe Masaa Gadu seefi e tan.

11 Da Timotiyesi, den sani di mi o taigi yu ya now, na tuutuu sani fu teke:

Bika efu wi anga Kelestesi Jesesi dede makandii,

da wi anga en o libi makandii tu.

12 Da efu wi tei ati oli doo,

da wi anga en o tii ala sani makandii a bakaten.

Da efu wi piki taki, wi á sabi en,

da en seefi o piki a fesi fi en Tata tu taki a á sabi wi.

13 Awinsi wi á de fu fitoow seefi,

ma en dati naamo abi fitoow fasi.

Bika a á poi daai enseefi poti taa fasi.

Fa wan wookoman fu
Masaa Gadu mu de

14 We, Timotiyesi, i mu tan membee den taa sama di e gi leli anda taki, den á mu de ape e taki soso taki e ali go e ali kon. Bika den sowtu taki de, nái tyai yeepi gi sama, kweti kweti. Ma na poli den e poli den sama di e yee den kaba anga den a soso. 15 Da Timotiyesi, yu mu feti fu Masaa Gadu sa abi piisii anga yu. Wooko leti fu sen á kisi yu bakaten taki yu á wooko bun. I mu leli den sama a tuutuu bosikopu fu Masaa Gadu enke fa a fiti. 16 Ma yu á mu poti mofu a ini den soso taki de, kweti kweti. Bika den soso taki de á fiti Masaa Gadu. Bika moo anga moo den sama di e taki den soso taki de e diipi komoto a Masaa Gadu pasi. 17 Soseefi, da a falisi leli fu den sa poli wan sama hii libi enke fa soo sa booko poli wan sama hii sikin. Da na a wooko ya, Himeneyesi anga Feleites e waka e du. 18 Den komoto fika a tuutuu leli fu Masaa Gadu go e leli sama taki a weki baka a dede pasa kaba. Da anga sowtu leli de, den e fuduwali son sama te, den á sabi fa fu biibi moo.

19 Ma toku, dati á poi poli a tuutuu leli fu Masaa Gadu, kweti kweti. Bika a leli ya taki, Masaa Gadu sabi den sama fi en. Da sama di wani de fu Masaa mu daai baka fika ogii.

20 Ma luku wan gaan osu te a kaba. Somen sowtu a sowtu sani de a ini fu teke wooko. Gowtu sani de ape. Solufu sani anga udu sani seefi de ape tu. Ma soseefi sani di den meke anga tokotoko de ape tu. Son fu den sani ya na fu teke du wan lagi wooko. Taawan baka na fu teke du wan hei wooko. Na a sowtu fasi ya, biibisama de gi Masaa Gadu fu teke wooko tu. 21 Da wan sama, efi i fika den ogii sani di u taki a fesi de, ne i kon e libi enke fa Masaa Gadu wani, da i de enke wan fu den moo waiti sani fu wan osu di den sa teke du wan gaan wooko. Bika a de apaiti fasi gi a Masaa, da ala yuu na yuu fu a Masaa teke en du wan bunbun wooko.

22 We, Timotiyesi, lon wai a pasi gi den takuu losutu di e kon a yonkuu sama pasi. Ma feti fi i libi wan letiopu libi a Masaa Gadu fesi. I mu e biibi Masaa Gadu. I mu lobi Masaa Gadu anga libisama. Wooko switi makandii anga ibii taa sama. 23 Ná mosoo iseefi anga den sama di e sitee gaan sitee e taki soso wisiwasi toli di ná abi wini. Bika iseefi sabi, da na soso kwali, feti anga toobi den sowtu sani de e tyai kon. 24 Ma wan wookoman fu Masaa Gadu á mu lobi e sitee e meke gaan toobi. Ma a mu abi switi fasi anga ala sama. A mu sabi fa fu leli taawan. Da soseefi a mu wooko anga ala pasensi tu. 25 Da a mu kaasi den sama di e tyai falisi leli anga ala saafi saka fasi. Bika yu á poi sabi. Kande Masaa Gadu seefi sa opo den ain fu meke den daai libi, fu kon fusutan a tuutuu leli fu Masaa Gadu, enke fa a mu de. 26 Da na so den sa kisi fusutan fu lon komoto a ini a kisi di didibii be kisi den poti fu du san a wani anga den.

3

Fa goontapu o de den kiiboi dei

1 Ma Timotiyesi, yu mu sabi taki gaan taanga ten o kon a goontapu a den kiiboi dei fosi Masaa daai kon baka. 2 Bika ibii sama o lobi fu feti soso fi en seefi namo. Den o abi tumisi taanga lobi fu moni moo ala taa sani. Den o abi bigi membee fu opo denseefi poti enke den dyendee moo taa sama. Den o go e taki soso takuu anga ogii fu saanti Masaa Gadu anga libisama. Da den o abi taanga yesi te, den ná o saka denseefi a den gaansama ondoo. Den ná o pakisei fu gi Masaa Gadu daa fu san ai du gi den. Te go taki libisama. Den ná o go e lesipeki ná wan sani fu Masaa Gadu. 3 Den o libi sondee lobi fu taawan. Den o si enke na den wawan abi leti naamo. Soseefi den o meke lei e poli taawan nen. Da den ná o poi dwengi denseefi oli bun fasi. Den o go e waka e libi fanya fanya enke meti. Da a sani di den e kai bun, na wan sani di den ná o lobi, kweti kweti. 4 Da ná wan sama di o go e fitoow den moo seefi, bika den o go e konkuu taawan. Den o go e wooko goofu anga taawan. Ma soseefi tu, den o go e fii den seefi moo hei moo ala taa sama. Den o lobi nyan diingi meke piisii moo enke lobi fu Masaa Gadu. 5 Ma toku, da den sama ya o kai den seefi tuutuu biibisama. Ma a hii du anga libi fu den o soi taki, den ná opo den ati fu libi enke fa Masaa Gadu wani. Timotiyesi! Yu á mu mosoo iseefi anga den sowtu sama de, kweti kweti!

6-7 Bika den sowtu sama ya e waka e naki sama politiki enke den na bunbun sama fi i kai den kon a osu. Da te den kon a osu kaba, da den e suku fu kisi den poli libi uman di de ape poti fu biibi den. Bika den uman ya be gwenti libi a poli libi di den ati be e opo den kaba. Da fu di den e feti fu puu a tyali di fika a den ati fu a libi ya, meke den teke san den leiman ya e leli den. Ma den á de fu teke a tuutuu leli fu Masaa. 8-9 Ma a wooko fu den ya ná o poi go anga langa. Bika leti enke fa i si ala sama be kon si kiinkiin taki, Yanesi anga Yambelesi á be abi kiinkiin fusutan a ini den ede ini, na letiso den sama o kon si fu den tu.

Timotiyesi mu tan doo na
a tuutuu leli

10 Timotiyesi, ma yu sabi fa mi de bunbun. Yu be waka koosube anga mi. Da i sabi sowtu leli mi e tyai. Da soseefi i sabi fa mi e libi tu. Da ala fa mi e wooko ya, yu sabi kiinkiin san mi e feti gi a goontapu. Yu sabi tu, fa mi e biibi Masaa Gadu. I sabi fa mi abi pasensi. I sabi kiinkiin fa mi lobi Masaa Gadu anga libisama. Ma soseefi i sabi tu, Timotiyesi, fa mi be tei ati oli doo, winsi san be e miti mi seefi. 11 Yu sabi ala den banowtu di be e kon a mi tapu te go miti ala den gaan ogii di sama be e du anga mi. Pakisei luku san be miti mi na Antiyokiya anga Ikoniyemu foto. I sabi kiinkiin san be miti mi na Lisita Foto tu. Ma toku mi be tei ati oli doo. Da Masaa yeepi mi pasa ala den ogii ya. 12 We, na so a de kaba. Ala sama di wani libi enke fa Masaa Gadu wani, fu waka a Masaa Jesesi Kelestesi baka, o nyan pina fu dati a libisama. 13 Den takuu ati sama anga den sama di e koli sama, taki den na leliman, o moo ogii naamo. Den o go e koli sama. Ma sama o go e koli den baka.

14 Ma yu dati mu tan doo na a tuutuu leli fu Masaa Gadu di i leli. Iseefi be si taki na tuutuu sani fu teke biibi. Bika yu sabi den sama di be leli yu den, taki na tuutuu sani den leli yu. 15 Senten i de nyoni nyoni, da i sabi san sikiifi a Gadu Buku. Da den sani di sikiifi a Gadu Buku, na fu gi yu koni fu libi. Da dati sa meke i fende a libi fu tego.

16 Bika na Masaa Gadu seefi piki den apaiti takiman anga apaiti bosikopuman fi en san fu sikiifi. Na so meke a hii Buku de wan buku fu Masaa Gadu seefi. Da na wan bunbun sani fu teke wooko, fu leli yu sabi a tuutuu leli fu Masaa Gadu. Ai bali yu puu poti a pasi. Ai soi yu fa fu waka leti. Ai soi kiinkiin, fa Masaa Gadu wani sama mu libi na ala fasi. 17 Da wan sama, efi i e dini Masaa Gadu, ne i sabi a Buku fi en, da a sa tyai yu doo na a peesi pe i sa du ala san fiti a Masaa Gadu.

4

Fa Timotiyesi mu bali a
tuutuu bosikopu

1-2 We, Timotiyesi, da aliki bun san mi o soi yu ya. Bika fa mi e taki anga yu ya, da Masaa Gadu anga Kelestesi Jesesi seefi de enke kotoigi. Mi e sende yu fu taigi den sama a tuutuu bosikopu fu Masaa Gadu. Bika Kelestesi Jesesi o kon a goontapu baka enke kownu fu tii sani. Da a o kuutu ala sama, den di de a libi, te go miti den dedewan seefi. Ala fiya a o kuutu. Da ala yuu, alaten, i mu e taki a tuutuu bosikopu fu Masaa Gadu. I fii fu taki en, efu yu á fii fu taki en; a kai a pasi gi sama, efu a á kai a pasi gi sama; toku, yu mu taki en. Soi den lei leliman taki na lei den e lei. Bali den sama di e du ogii, fu kaba anga den libi de. Gi den taawan deki ati fu oli a biibi go doo. Wooko anga koni anga ala pasensi.

3 Bika wan ten e kon, pe den sama o daai baka gi a leli di sa meke den sabi san Masaa Gadu wani. Pe fu dati, da den o piki piki somen sowtu mesiti poti, fu leli den sani di e switi a den yesi. Bika dati sa meke den tan du san a takuu ati fu den e opo den fu du. 4 Da na so den o fika a tuutuu leli fu Masaa Gadu, fu poti yesi e aliki lawlaw toli di libisama seefi meke. 5 Timotiyesi, ma yu dati mu poti ede bun. Yu á mu feele fu teke banowtu fu Kelestesi Jesesi ede. I mu tan taigi sama a Bun Nyunsu go doo. Soseefi, ala den wooko di Masaa Gadu poti gi yu fi i du, i mu du ala fiya.

San Pawlesi e taki fi en seefi?

6 Ma mi dati, mi dede yuu de koosube kaba. Nownow ya, mi de kaba kaba fu den kii mi fu Kelestesi Jesesi ede enke wan paiman fu pai gi Masaa Gadu daa. 7 Mi feti a bun feti. Mi doo na a kaba pisi. Mi tan oli a biibi doo. 8 Da nownow, mi paiman de pii a Masaa Gadu Kondee e luku mi fu di mi be libi enke fa a wani. Da a o gi mi a paiman ya, na a dei di a o kuutu ala sama. Ma a ná enke na mi wawan o fende a paiman yu. Nono! Ma ala sama di be e angii fu Masaa kon baka. Bika Masaa Gadu o kuutu ala sama enke fa a fiti.

Pawlesi e gi Timotiyesi
apaiti bosikopu

9 Timotiyesi, i mu meke moiti seefi fu kon a mi esi esi. 10 Bika Demasi teke goontapu sani bigi moo enke Masaa Gadu, te i si a gwe a Tesalonika Foto, fika mi wawan ya. Kelesen gwe a Galasiya Kondee. Titesi gwe a Dalmasiya. 11 Da na Lukasi wawan kodo de anga mi ya. Da te yu e kon, tyai Maakusi kon gi mi. Bika a de wan gaan yeepi na a wooko. 12 Tikikesi dati, mi sende en gwe a Efese Foto. 13 Te yu de a pasi e kon, da go a Towasi Foto gi mi. Da teke a dyakiti fu mi ape kon gi mi. Mi be fika en a Kalpesi osu anda. Soseefi, da tyai den lolo pampila fu mi ape seefi kon gi mi tu. Den taa pampila di meke anga meti buba dati, i mu tyai kon namo namo.

14 Ma Aleksandi, a man di e meke kopoo sani, na wan man di du tuutuu ogii anga mi a somen sowtu fasi. Ma Masaa sa pai en baka fu san a du anga mi. 15 Ma yu seefi mu koni anga en tu. Bika a be sitee anga wi fu a bosikopu di wi e tyai. Da na so a be e suku fu tapu sama fu den á biibi a bosikopu di wi e tyai.

16 Ma, Timotiyesi, a bun fi i sabi fa a waka anga mi a fosi leisi di den tyai mi go a gaan kuutu fesi. Den be kisi mi poti fu faantiwowtu a Bun Nyunsu di mi e tyai. Da ná wan sama be de ape, fu yeepi mi. Ala den, fiya, gwe fika mi wawan ya. Masaa Gadu mu gi den paadon fu dati. 17 Bika a winsi fa, toku Masaa á fika mi. Ma a be taampu gi mi. A gi mi taanga anga kaakiti. Na so mi be poi fu soi den taki mi e tyai a bosikopu enke fa a mu de. Da na sowan fasi pasi opo gi a Bun Nyunsu, te sama di á de Dyu seefi kon yee en. Da na so Masaa yeepi mi. A puu mi a dede mofu. 18 Ma Masaa o puu mi a ini ana fu den sama di wani du ogii anga mi. Da a o kibii mi, fu te mi doo Masaa Gadu Kondee pe ai tii sani. A dati meke Masaa waiti fu kisi gafanen fu tego. Amen, na so a de!

Den kiiboi bosikopu

19 Da mi e sende bigi odi gi Pelesela anga en man Akwila. Gi Onesifoles anga en hii osu bigi odi gi mi tu. 20 Da mi wani taigi yu ete taki, Elastesi fika a Kolenti Foto. Tolofimesi dati mi be fika en siki siki a Milite Foto a baka. 21 Da Timotiyesi feti meke moiti fu kon a mi fosi a gaan koo pisiten fu a yali doo. Da Ebules, Pudensi, Linesi, Klawdia anga ala den taa lobiwan dise sende bigi odi gi yu tu.

22 Masaa mu de anga yu te dipi a ini yu jeje. Da meke a teke en gaan bun ati fasi namo luku u ala anda.

Titesi

1

2

3

Titesi

A biifi di Pawlesi sende gi Titesi

Wan wowtu a fesi

A biifi ya be e go a wan man den e kai Titesi. Na Pawlesi di be e paati a bosikopu fu Masaa Gadu, be sende en gi en. Bika Titesi be de wan yonkuman di be e yeepi Pawlesi paati a bosikopu ya.

Da Titesi anga Pawlesi be go du Masaa Gadu wooko a wan tabiki den e kai Keleita. Keleita na wan gaanbigi tabiki di abi sowtu a sowtu kondee. Da somen fu den kondee be abi sama di e biibi Masaa Jesesi.

Ma moo lati, ne Pawlesi gwe fika Titesi wawan a baka a Keleita Kondee. Ne di a gwe kaba, ne a sende a biifi ya gi Titesi. Da ai taigi Titesi fa fu go doo anga den wooko di den be sete du makandii a Keleita Kondee anda.

1

Bigin fu a biifi

1 Mi Pawlesi ya na wookoman fu Masaa Gadu. Mi na wan apaiti bosikopuman fu Jesesi Kelestesi fu soi sama, di Masaa Gadu teke fi enseefi, fa fu tan biibi en. Soseefi, fu leli den a tuutuu bosikopu di a wani. 2 Bika mi sabi taki, fa Masaa Gadu paamisi fosi a be meke goontapu ya seefi, na fu meke sama luku fu fende tego libi, da a abi a makiti de. A o pasa letiso! Bika noiti a poi lei. 3 Da na di a ten doo di Masaa Gadu wani, ne a meke sama e paati a bosikopu ya gi taawan. Da na a bosikopu ya Masaa Gadu di de wi Yeepiman, fitoow poti a mi ana, fu paati.

4 Titesi! Da mi e sende a biifi ya gi yu. Bika yu de mi tuutuu pikin, fu di yu e biibi ala den sani di mi seefi e biibi. Da meke wi Tata, Masaa Gadu anga Kelestesi Jesesi, wi Yeepiman teke gaan bun ati fasi namo luku yu de. Soseefi, meke yu ati de switi.

A wooko fu Titesi na Keleita Tabiki

5 Titesi! Saide mi fika yu a baka a Keleita Tabiki? Na fi yu kaba seeka ala den wooko di u be sete a den biibiwan anda mindii. Wan fu den wooko, na fu piki gaangaan biibi manengee a ini den biibiwan, fu poti tii taa biibiwan. Ma du dati enke fa mi be soi yu kaba. 6 Manengee di mu tii biibiwan, da sama á mu poi fende olo kaagi den anga leti a paandasi. Ibiiwan fu den mu abi wankodo uman namo. Den pikin fu den mu de biibisama tu. Sama á mu poi fende olo kaagi den pikin ya seefi, fu fanya fanya libi. Den mu e lesipeki den gaansama. 7 Bika fu tii Masaa Gadu osu sama enke edeman, na wan wooko di Masaa Gadu seefi e poti sama, fu luku gi en. Na dati meke, sama á mu poi fende olo kaagi a sama de anga leti. Da en libi mu seeka bun. A á mu abi bigi fasi. Diingi á mu e peemi en basi. A á mu kaakeli. A á mu e koli taawan fende wini wan fasi di á fiti.

8 Ma a mu lobi fu du soso bun. En osu doo mu opo gi taawan. A mu e libi fiti Masaa Gadu. A mu de letiopu fasi. A mu e wooko anga bunbun fusutan. A mu poti ede bun tu. 9 A mu e oli taanga na a tuutuu leli fu Masaa Gadu di u be leli en. Da a sa poi gi taawan taanga sikin, fu oli biibi doo. Soseefi, a sa poi bali sama di e sitee anga a leti leli. Soseefi a sa poi soi den a leti pasi baka.

10 Titesi! Na so yu mu piki manengee poti, fu tii taa biibiwan. Bika somen falisi leliman e sitee anga biibisama nownow. Den dati nái wani poti yesi fu aliki sama. Ma den e gi soso lawlaw leli, fu tii sama go a takuu pasi. Moo ipi fu den na Dyusama a den biibisama mindii. 11 Ma manengee di e tii taa biibiwan mu poi tapu den falisi leliman ya mofu. Bika den e buuya a hii osu libi fu sama anga leli di á de fanowdu. Ma na soso fu denseefi sa fende wini a sama. 12 Wan takiman fu Keleita Kondee de seefi be koti wan nongo gi den Keleita sama taki: “Keleita Kondee sama lobi lei! Den ogii enke bubu! Da den abi takuu giili fu nyanyan, da den lesi baka!” 13 We, a takiman de á be lei seefi. Titesi! Na dati meke, i mu taki taanga anga den falisi leliman, fu daai teke a leti pasi. 14 Bali den, meke den á lobi aliki lawlaw lolo toli di Dyusama seefi meke. Meke den ná oli lawlaw weiti fu sama di á sabi san fiti Masaa Gadu.

15 Bika, na te Masaa Gadu puu takuudu anga ogii a ini wan sama ati fosi, da a sa poi du san fiti Masaa Gadu. Ma sama di abi wan takuu ati, fu di a nái biibi Masaa Gadu, no? Da a ná o poi du san fiti Masaa Gadu. Da te den sowtu sama de du wan ogii seefi, da en konsensi nái piki en seefi taki, na ogii den du. 16 Soseefi, den e taki anga mofu taki, den sabi Masaa Gadu, ma den e lei. Bika den du e soi taki, den á sabi Masaa Gadu. Ma na takuu ati sama di nái yee sani anga yesi. Den á de fu du bun sani wanten.

2

Fa Titesi mu leli biibisama

1 Titesi! Ma leli biibisama anda a tuutuu leli fu Masaa Gadu, fu yeepi den go doo anga a biibi. 2 Leli a kulu fu gaangaan manengee taki, den mu wooko anga bunbun fusutan. Da meke den poti ede bun. Den mu e solugu fu den biibi sa tan bun go doo. Den mu lobi taawan. Den mu tei ati oli doo fu waka a Masaa Jesesi baka.

3 Leli a kulu fu gaangaan uman taki, den mu e waka bun, enke fa a fiti sama di e biibi Masaa Gadu. Den mu de uman di nái kuutu sama. Den á mu lobi diingi duungu. Ma den mu poi soi sama, fa fu du bun. 4 Da dati sa poi soi moo yonkuu uman, fa fu lobi den man anga pikin a osu. 5 Bika, da den moo yonkuu uman o wooko anga bunbun fusutan. Den o de bunbun uman a osu, di e teke den man taki. Da ala dati o meke taa sama lesipeki a leli fu Masaa Gadu.

6 Titesi! Da soseefi i mu leli den yonkuman fu den poti ede bun tu fu libi anga bunbun fusutan. 7 Tan poti yuseefi libi wan fasi, meke taa yonkuman sa si a yu, fa fu tyai denseefi leti. Da leli sama anga wan letiopu ati. Da tyai yuseefi wan lesipeki fasi, meke sama si taki, a ná pee yu e pee. 8 Da gi Masaa Gadu bosikopu wan tuutuu fasi, anga koni. Meke taa sama á sa poi fende olo kaagi yu anga leti, fu dati. Da sen o kisi den feyanti fu wi, meke den saka sa booko. Bika den ná o poi sitee anga yu moo.

9 Titesi! Leli biibiwan di de saafu a katibo, fu poti denseefi ala fasi, a ondoo basi fu den. Meke den du soso bun sani, fu piisii den. Meke den á piki den basi gaan mofu. 10 Den á mu fufuu den basi sani. Ma den mu wooko letiopu, meke den basi sa fitoow den. Da a leli fu wi Yeepiman, Masaa Gadu, sa tyai bun nen a paandasi.

11 Meke ala biibisama libi bun so! Bika Masaa Gadu teke gaan bun ati fasi namo luku libisama nownow, fu tyai yeepi puu wi ala a takuu libi. 12 Da wi di teke a leli ya, mu kaba libi wan fasi pe u nái denki Masaa Gadu. U mu kaba anga a goontapu fasi, fu takuu losutu di u ati e opo, fu du. Ma libi now enke sama di sabi Masaa Gadu. U mu wooko anga bunbun fusutan. U mu libi letiopu fasi fiti Masaa Gadu. 13 Na so u mu libi, fu tan luku a seigi bun ten di u sabi taki e kon. Wi Yeepiman anga wi gaan Masaa Gadu, Jesesi Kelestesi o kon baka anga ala en gaan taanga makiti, fu sama si. 14 Ne enseefi be teke dede, fu losi wi puu a takuudu anga ogii. Soseefi, fu wasi wi ati kon kiin. Ne u toon a foluku fi en, di lobi fu feti du soso bun sani.

15 Titesi! Taki den sani ya, poti sama a pasi, fu biibi go doo. Bali sama di e du ogii, fu den sabi. Yu abi a makiti, fu du ala den sani ya, da ná gi sama pasi, fu oli yu enke soso sama.

3

A gaan lobi fu Masaa Gadu
gi libisama

1 Titesi! Membee den biibisama, fu saka denseefi a ondoo edeman fu a kondee. Meke den lesipeki ala sama di e wooko enke basi a den tapu. Den mu e teke den taki, fu du ala bun di de fu du. 2 Den á mu e saanti sama. Den á mu e kwali anga sama. Ma den mu wooko switi anga saka fasi makandii anga ala taa sama.

3 Bika wan ten be de di wi enke biibisama seefi á be sabi san fiti Masaa Gadu. Da u á be abi bun denki. Wi á be e teke Masaa Gadu taki tu. Soseefi, wi be lasi Masaa Gadu pasi. Ala sowtu ogii be e wooko enke basi a u tapu. Da u be e du ala san u be e losutu, fu du anga sikin. U be e du ala san e switi a wi ati. Da u be e dyalusu anga taawan. Wi ati be e boon a taawan. Da den taawan ati be e boon a wi baka. 4 Ma anga ala dati, toku wi Yeepiman, Masaa Gadu kon losi wi puu a takuu libi, fu soi wi en gaan bun ati fasi. Soseefi, fa a lobi wi. 5 Ma a á luku a wi, efu u be e du bun gi en fosi. Kweti! Na tyali ati fi en namo, ne a meke u toon nyun sama. Bika a wasi u kon kiin, di a sende en Apaiti Jeje kon fuu wi ati pasa peesi. 6 Na so pasa di wi Yeepiman, Jesesi Kelestesi kon teke dede a wi peesi. 7 Ne wi kon de bun sama gi Masaa Gadu, fu di a teke gaan bun ati fasi namo luku wi sowan fasi. Da a o gi wi a libi fi en, fu libi tego makandii anga enseefi tu, enke fa a be paamisi sama, fu tan luku fu fende.

8 Titesi! Den sani ya na tuutuu sani fu teke fitoow. Na bun sani di e tyai yeepi gi sama. Da bali taigi sama den taanga a den yesi. Da sama di poti biibi a Masaa Gadu sa kisi moo taanga sikin, fu du letiopu sani, di e tyai wini gi taawan.

9 Ma wai a pasi gi toobi anga sama di e kon sitee lawlaw sitee! Soseefi, da ná kwali diki suku sowtu avo gaansama na disi anga dati. Ná kwali sitee fu Dyuweiti. Bika na soso lawlaw sani, di nái tyai yeepi. Ma ai sete paati fasi a biibisama mindii. 10 Da bali sama di e tyai den sowtu kwali de, tu leisi. Efu den á wani yee, da fika den. Da kaba mumui anga den. 11 Bika a sowtu sama de lasi a tuutuu pasi fu Masaa Gadu kaba. Da na soso ogii ai pakisei fu du. Da a ogii libi fi en o puu a takuu ati fi en kon a doo, meke ala sama sa si a kaagi fi en.

Den kiiboi bosikopu

12 Titesi! Te mi sende Altemes ofu Tikikesi kon a yu, da yuseefi mu meke moiti kon a mi a Nikopolisi Kondee. Bika na anda mi wani tan na a hii koo ten fu a yali. 13 Yeepi Apolos anga a afukati den e kai Senas, fu seeka ala sani fu den gwe. Bika di den o de a waka tapu, da den o abi sani fanowdu fu wooko. 14 Du so gi den, da dati o soi den sama fu wi anda, fa fu du bun namo, di e puu wini gi taawan. Da taawan di abi yeepi fanowdu o abi san den fanowdu. Te wi libi so makandii, da wi ná o tan enke sama di libi nái puu wini gi taawan.

15 Titesi! Da noti á de fu taki moo enke, ala sama a mi dise e sende bigi odi gi yu. Gi ala lobi biibi mati fu wi anda bigi odi gi wi tu. Meke Masaa Gadu tan teke gaan bun ati fasi namo luku u anda.

Filemon

Filemon

A biifi di Pawlesi sende gi Filemon

Wan wowtu a fesi

We, na a gaan balinen apaiti bosikopuman fu Masaa Jesesi di den e kai Pawlesi, ne en sikiifi a biifi ya sende gi wan mati fi en den kai Filemon. Da Filemon seefi be abi wan saafu fi en den kai Onesimesi. Da Filemon na be wan biibisama na a foto di den e kai Kolose.

We, ne den de te, wan pisiten, ne Onesimesi fufuu en basi Filemon sani, ne a lowe gwe. Ne ai go te a go doo Loma Foto. Ne a miti anga Pawlesi a dunguu osu de. We, ne Pawlesi gi a Bun Nyunsu fu Masaa Jesesi. We, ne a teke a Bun Nyunsu daai en libi kon a Masaa Jesesi. Onesimesi wani taki, Sani di e puu wini gi wan sama. (Luku 1:11)

We, ne den de te, wan dei, ne Pawlesi wani sende Onesimesi go baka a Filemon en basi. Bika Onesimesi a ná fu Pawlesi, na fu Filemon. A dati meke a wani sende en go baka. We, ne Pawlesi sikiifi wan biifi gi en gaan mati Filemon te a kaba, ne a gi Onesimesi a tyai go gi en.

1

Bigin fu a biifi

1 Mi Pawlesi anga u lobi biibi baala Timotiyesi e sikiifi a biifi ya.

Wi lobi mati, Filemon! Da wi e sende a biifi ya gi yu, di e yeepi wi ini a wooko fu Masaa. Mi e koti sitaafu a dunguu osu, fu Kelestesi Jesesi ede.

2 Wi e sende bigi odi gi Afiya tu. Soseefi, bigi odi mu gi doo Alikepesi, di seefi e wooko enke wi, fu tyai sama kon teke biibi. Bigi odi mu go doo a kulu sama fu Masaa Gadu, di e kon makandii, fu begi a yu osu tu.

3 Meke Masaa Gadu, u Tata anga Masaa Jesesi Kelestesi, teke gaan bun ati fasi namo luku u anda. Soseefi, u ati mu de switi tu.

Pawlesi e gi daa fu Filemon

4 Filemon! Ala yuu mi pakisei yu a ini mi begi, da mi e gi Masaa Gadu daa, fi yu ede. 5 Bika mi e yee a fitoow fasi di yu lobi den biibisama, di Masaa Gadu teke poti apaiti fasi. Soseefi fa yu biibi Masaa Jesesi tu. 6 Da mi e begi naamo, fu yu sa tan fusutan a makandii libi fu wi biibisama. Da yu o moo sabi ala bun di wi abi, fu di wi e biibi. 7 Mi lobi biibi baala, Filemon! Di mi yee fa yu e soi biibiwan lobi so, ne mi ati koo. Mi ati lai anga soso piisii tu. Bika, yu e gi biibiwan di libi de apaiti fasi, nyun kaakiti, fu biibi doo.

Pawlesi e soi Filemon bun
fu Onesimesi

8 We, Filemon! Na ala dati meke, mi wani begi yu wan sani. Ma i si! Na begi mi e begi yu, anga ala fa mi abi a makiti fu teke a nen fu Kelestesi sende yu seefi. 9 Ma toku, fa mi e si, da a moo bun fu wooko anga a lobi di wi abi makandii. Awansi fa mi Pawlesi ya na gaansama fi yu seefi, toku mi ná o musu yu. Soseefi, mi fasi a dunguu osu, fu a bosikopu fu Jesesi Kelestesi ede. Da ala den sani de, meke mi abi a makiti fu teke a nen fu Kelestesi sende yu.

10 Filemon! Ma toku, gaantangi mi e begi yu wan sani, gi wan sama di mi e kai, wan lobi pikin fu mi. Bika a teke a biibi libi a mi a dunguu osu ya. 11 Na Onesimesi, di yu be sabi enke wan wisiwasi saafu di á be abi yeepi gi yu. Ma fa a de, da en libi kon daai toon wan sama, fu yeepi yu anga mi ya seefi tu. 12 We, da mi e sende Onesimesi di mi lobi enke mi gaasi fu ain, kon gi yu baka.

13 Mi be wani oli en a mi ya, fu yeepi mi a sani, a yu peesi a ini a pisiten di mi e koti sitaafu, fu a Bun Nyunsu ede. 14 Ma mi ná o oli en a mi ya, fosi fu sabi fa yu o fii fu dati. Bika mi á wani yu du sani anga taanga enke na dwengi. Ma anga yu hii ati. Da mi o sende en gi yu baka.

15 Bika kande a be mu lowe gwe fu wan pisiten, fu a paati de be sa meke a daai kon a yu baka, fu tan anga yu fu tego sondee paati. 16 Bika, te Onesimesi o daai kon a yu baka, da a ná o kon moo enke wan soso saafu. Ma a toon wan bun lobi biibi baala fu mi nownow. Da on moo a sa de wan lobi biibi baala gi yu tu, fu wooko switi makandii fasi anga yu tu.

17 Filemon! Da mi e begi yu, fu teke Onesimesi oli, leti enke fa yu be sa teke miseefi oli. Du dati fu di yu sabi fa mi anga yu e libi switi makandii. 18 Ibii sowtu ogii di a be du, ofu paiman di a be abi a yu fosi a be lowe, da buku den poti a mi nen tapu. 19 Mi Pawlesi seefi sikiifi a wowtu ya taigi yu taki, mi o pai yu baka. Ma Filemon! Mi ná o membee yu taki, mi abi wan paiman fu teke a yu tu, fu di mi be yeepi yu kon toon wan pikin fu Masaa Gadu.

20 We, lobi baala Filemon! Da, na so mi e begi yu, fu du san mi akisi yu, fu di mi anga yu e biibi Kelestesi makandii. Gaantangi! Da mi o kisi moo koo ati a ini a biibi.

Den kiiboi bosikopu

21 Filemon! Da mi sikiifi yu a biifi ya, bika mi sabi taki yu o aliki mi. Fa mi sabi yu seefi, da yu o du moo enke fa mi akisi yu. 22 Ma now! Da mi wani akisi yu ete wan sani, fu du gi mi. Gaantangi! Seeka wan peesi poti de gi mi. Bika mi e luku fu komoto a sitaafu osu ya. Da na Masaa Gadu yee den begi fi yu, fu mi sa komoto a sitaafu, fu kon luku yu baka.

Wantu sama sende odi gi yu

23 Filemon! Wi mati Eipafalasi, di de a dunguu osu anga mi ya fu Kelestesi Jesesi ede, e sende bigi odi gi yu. 24 Odi komoto a wantu taa biibi baala di e wooko gi Kelestesi Jesesi, makandii anga mi dise tu. Dati na Maakusi, Alestakesi, Demasi, anga Lukasi.

25 Meke Masaa Jesesi Kelestesi teke gaan bun ati fasi namo luku u anda.

Hebelei

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

Hebelei

A biifi gi den Dyu biibisama

Wan wowtu a fesi

A biifi ya sikiifi gi den Dyu di daai libi kon e biibi a Masaa Jesesi. Ná wan sama sabi sama sikiifi a biifi ya, bika a sama di meke en á sikiifi en nen.

Den sama di den sikiifi a biifi ya gi, a gei enke den á tifeedi anga a fasi fa den e dini Masaa Gadu enke sama fu Jesesi Kelestesi. Den wani daai go baka na a haw fasi fa den be gwenti dini en enke Islayeli sama. Bika den daai go e denki fa den be e tyai meti go kii gi Masaa Gadu enke paiman.

We, ne di a sama di sikiifi a biifi ya yee so, ne a wani meke den Islayeli sama mu sabi taki a sani di wi abi a Jesesi Kelestesi nownow. A bigi onmen tenti toon moo enke san den be abi a fosi. Bika a á de fu wi pai paiman fu ná wan sani moo. A á de fu u oli den sowtu a sowtu weiti fu Islayeli moo tu. Bika fa Jesesi Kelestesi dede gi u de, da a pai gi u kaba fu ala sani. Da a puu wi a den weiti fu Islayeli ondoo. Da na so a toon mindiiman fu wi anga Masaa Gadu. Da a bun moo ala den mindiiman fu Islayeli di be de a fesi.

1

Fa Masaa Gadu e si a
Manpikin fi en

1 Biibiwan! We, da na fositen, ne Masaa Gadu be e gi en taki a son Dyusama, fu toon apaiti takiman fi en. Na so sowtu a sowtu bosikopu fi en kon doo wi avo Dyu gaansama, yali fu yali, somen somen leisi. 2 Ma a ini a lasiti pisi yuu ten fu goontapu ya, da ne en eigi Manpikin a sende kon anga en taki, enke en apaiti takiman, gi wi ya. A fika ala san a abi gi dati, fu toon fi enseefi. Na dati a be sende meke goontapu na a fasi di a lolo doo tide, fu go doo ete seefi. 3 A libi fi en de fu si taki, na a dyendee Masaa Gadu seefi de ape kaba. Ala san a meke oli doo fa a de ya, bika en mofu be taki, a mu tan so. A be saka kon du a wooko fu wasi sama libi kiin tu. Ne a gwe go sidon na a moo hei peesi pe Masaa Gadu e tii sani.

4 Tuutuu a sidon anda, a tapu fu ala den Engel, di de Basiya fu Masaa Gadu Kondee seefi! Bika Masaa Gadu e kai en, eigi Manpikin di a abi. Ma noiti a kai wan fu den Engel fi en a gaanbigi nen de. 5 Noiti a taigi wan fu den Engel fi en taki:

“Mi Manpikin!

Yu meke a goontapu ya tide, fu ala ain sa si yu, di de fu tii ala san mi abi.”

Noiti a taigi wan fu den Engel taki:

“Mi Masaa Gadu ya,

anga yu na dda anga pikin.”

6 Ma a taki fu a moo gaan Manpikin fi en, di a gi ala san a abi toon fi enseefi, Awan di de fu saka kon a goontapu nownow baka taki:

“Meke ala den Engel di mi abi, saka denseefi gi en gaandi.”

7 We, da a hei moo den Engel di Masaa Gadu taigi taki:

“Mi ya meke Engel fu wooko taanga.

Ma na mi wookoman,

di tan namo enke faya anga winta,

fu wai go a pe mi wani.”

8 Ma ai kai en Manpikin dati taa fasi taki:

“We, yu di de Masaa Gadu de! Na yu abi a bangi fu sidon tii sani, nownow tego!

A kownu tiki fu tii sani enke kownu de a yu ana, fu seeka sama libi poti letiopu.

9 Yu teke fu wooko kiinkiin letiopu fasi. Yu daai baka gi takuudu fasi taki, noiti yu e pasa mi mofu.

Da Masaa Gadu, di de yu Masaa Gadu a tapu, poolo anga yu.

Ne a kandi a apaiti fatu a yu, di ai seeka sama poti a wooko.

Da yu hei moo ala taawan a mi se dise seefi.”

10 Soseefi a taigi dati taki:

“Mi Manpikin! Yu na a Masaa seefi di meke ala san de fu si a tapu.

Na yu bigin goontapu anga ala den wooko di sete de.

11 Yu de fu tan sondee kaba.

Ma ala san yu meke de yuu sa pasa gwe,

enke te koosi e wei naamo.

Da ai gaandi toon gaandi sani, di yuu pasa fu wooko.

12 Da den sa fika enke boko dyodyo koosi di á doo peesi moo fu wooko.

Na fu lolo dyunta poti a wanse, fu teke nyun wan poti a sikin.

Ma yu dati na fu tan tego doo, sondee gaandi.

Yu yali sa ipi sondee fu kaba, tego doo.”

13 We, Masaa Gadu noiti taki ala dati fu wan enkii Engel fi en. Soseefi noiti a taigi den taki:

“Sidon a mi leti ana se ya,

te enke mi meke ala den feyanti fi yu

toon yu futu bangi.”

14 We, biibiwan! Da sabi taki, Engel fu Masaa Gadu na jeje sani namo den de gi Masaa Gadu, fu du wooko gi en. Da ai sende den go yeepi sama fi en, di a gi en gaan bun di bigi pasa peesi, fu fende tego.

2

Saide wi á mu teke Masaa Gadu
bosikopu feke fasi?

1 Ma a Manpikin fi en, na wi Masaa seefi, di a gi en taki, enke bosikopu tyai langa langa kon doo wi ya. Na dati meke wi á mu teke a bosikopu ya feke fasi, fu meke u diipi moo anga moo komoto na a taanga biibi fi en. 2 Bika fositen, da na Engel*f1*, Masaa Gadu be gi weiti tyai go gi Mosesi, fu leli Dyusama dini en. Ne luku fa a be sitaafu ala sama di be taanga yesi gi dati. Tuutuu, ibiiwan be fende sitaafu, fu weiti di a pasa. 3 Da moo gaanbigi sitaafu musu de gi sama di e teke en bosikopu feke fasi nownow. Bika na a bosikopu di e soi a gaan dyendee, di a poti, fu gi sama tego, makandii anga enseefi. Soseefi, na wi Masaa seefi tyai ala dati enke fosiwan kon taki, ne taawan yee dati lolo kon a ten ya. Da na wan tuutuu bosikopu! Bika yu e si soseefi, den maiki di e waka anga en. 4 Masaa Gadu e soi anga den maiki de taki, ne en e wooko anga a bosikopu ya. Da ai meke ai waka anga ala sowtu foondoo sani, fu soi dati. Soseefi, en Apaiti Jeje e wooko a ini biibiwan, fu abi sowtu a sowtu apaiti taanga, fu du san a gi, fu du.

Sama Masaa Gadu poti fu tii sani

5 A bosikopu fu Masaa Gadu di mi e paati ya taki, baka fu a libi ya, da wan nyun goontapu de fu kon. Ma u á mu denki taki, na Engel a o poti fu tii sani de. 6 Bika en Buku sikiifi, fa wan sama be akisi en dati taki:

“Masaa Gadu! San seefi wi enke nyoni sama ya de gi yu?

Bika yu e solugu wi di komoto a mama bee sowan fasi.

Yu e booko ede taanga fu wooko anga wi, da u musu de wan gaan sani gi yu.

7 Yu gi libisama wan hei peesi, fu fende gaandi anga ala a dyendee di bigi pasa peesi.

Ma na fu a satu pisiten a goontapu ya namo yu saka en lagi moo den Engel fu yu.

8 Ma yu sa poti en bakaten, enke basi fu ala sani.”

Da sani á sa de di Masaa Gadu meke, di libisama ná o basi! Ma nownow, u nái kaba si ala dati ete. Bika libisama á kaba sidon kiinkiin ete, fu tii ala den sani ya.

Fa Jesesi be de libisama fasi

9 Ma luku Jesesi, fu si fa a be de libisama fasi enke ala taa sama a goontapu ya. Ne a be poi teke sitaafu doo dede seefi, fu puu sama takuudu anga ogii. A satu pisiten de, a be saka lagi moo den Engel tu. Ma nownow, da a gwe na a moo hei peesi, fu fende gaandi anga dyendee, di bigi pasa peesi. Na gaan bun ati fasi namo di Masaa Gadu teke luku libisama sowan fasi. 10 Bika na Masaa Gadu meke ala sani. Ne a poti fa a wani, fu seeka Jesesi toon edeman fu taawan. A sende en kon teke sitaafu fosi, fu opo pasi gi taawan, fu waka ne en baka enke pikin fu Masaa Gadu go doo a hei peesi, fu fende gaandi anga dyendee bigi pasa peesi tu.

11 Bika ne en e seeka taawan poti apaiti fasi gi Masaa Gadu. Te en anga den mokisa libi makandii, da den e abi a seefi Tata a tapu anda, di enseefi abi. Na so meke, a nái sen fu kai den dati taawan de tuutuu baala anga sisa, di de osu sama fi en. 12 Bika Masaa Gadu Buku sikiifi taki:

“Te mi anga mi baala miti makandii a wan peesi, da mi e taigi den sani fi yu Masaa Gadu de.

Soseefi mi e singi gafa yu de!”

13 Wan taa peesi sikiifi baka taki:

“Leti enke fa den taawan ya poti fitoow a yu, na so mi seefi tu. Fu tuu, mi Masaa Gadu.”

Soseefi a sikiifi baka taki:

“A ná mi wawan de!

Ma na mi anga den pikin fu Masaa Gadu di a poti a mi ana, fu luku gi en!”

Sama na den di Masaa Gadu e
kai en pikin?

14 We, den di ai kai pikin fu Masaa Gadu de na sama di de libisama fasi ya. Na so meke a saka kon yeepi den dati taki: “Mi mu go a goontapu anga a seefi libisama fasi di denseefi abi. Da mi sa poi teke dede, fu puu den na a dwengi fu dede di didibii e tyai. 15 Bika didibii abi taanga, fu katibo libisama hiihii libi langa. Ai du san a wani anga den. Soseefi, den sama e feele dede ogii ogii tu. Ma mi o puu den a ini den katibo de.”

16 Dati e soi kiinkiin taki, en yeepi á de fu yeepi Engel. Ma na fu libisama di sa waka anga biibi na a sowtu fasi fu Abalaham. 17 Da a be musu kon tan enke den sama fi en seefi, fu poi toon a moo hei apaiti begiman a tapu anda gi den. Bika enseefi fii san den e fii ya, da en tyali ati e moo bigi gi den. Soseefi den sa moo fitoow en fu dati ede, fu fende yeepi. Da den kon de bun sama gi Masaa Gadu, fu puu den a takuudu anga ogii. 18 Bika enseefi be miti anga tyaipi sani ya di e tesi sama. Na so didibii be suku fu towe en go du sani, fu taanga yesi gi Masaa Gadu. Namo a tyai ala a gaan feti de a sikin buba. Da a poi fusutan fa dati tan gi taawan nownow, fu moo lon gawgaw kon yeepi den.

3

Jesesi wooko taa
fasi fu Mosesi

1 Biibiwan! Masaa Gadu teke u libi poti apaiti fasi, fu fende gaan bun, doo en kondee a tapu anda. Da luku Jesesi naamo taki, na a apaiti bosikopuman di Masaa Gadu sende kon tyai en nyun fasi, fu dini. Wi ya biibi, ne u e soi taawan. En na a moo hei apaiti begiman gi wi, a Masaa Gadu fesi tu. 2 Na Masaa Gadu seefi poti en fu wooko so. Ne a du dati wan fitoow fasi enke fa Mosesi be wooko fitoow fasi a ini a Dyu foluku, di de Masaa Gadu osu sama. 3 Ma Jesesi dati mu fende gaandi moo ala taawan pasa Mosesi seefi. Bika na sete en dati sete a foluku di de Masaa Gadu osu sama ya, pe Mosesi seefi de a ini. 4 Bika ibii osu sama e abi a sama di sete dati. Ma a basi fu ala osu seefi e de Masaa Gadu seefi.

5 Da Mosesi be wooko tuutuu fitoow fasi gi Masaa Gadu, enke wan edeman. A du ala san a sende en, enke wan sama fu a foluku ya, di solugu den taawan. A gi en taki, fu tyai go doo den taawan. Soseefi a meke a leli den dini, anga ala soi den san Masaa Gadu soi en, fu pasa moo bakaten. 6 Ma Kelestesi wooko taa fasi fu Mosesi. A de enke a manpikin di abi en dda foluku. Wi biibiwan na dati, te u tan oli biibi taigi taawan a bosikopu ya. Soseefi, tan denki, fu fende den gaan bun di a paamisi wi. Soseefi gafa ala dati faya faya doo enke di u be bigin biibi.

A Jeje fu Masaa Gadu e
wasikoi wi

7 Na dati meke a Apaiti Jeje fu Masaa Gadu e wasikoi wi taki:

“Tide ete seefi! Masaa Gadu taki sa doo yu yesi!

8 Da ná tapu yu ati

anga ala taanga yesi gi en. Bika, da i tan enke den avo Dyu gaansama a ini a gaan sabana anga Mosesi.

Den á be wani gi Masaa Gadu pasi fu taki gi den. Ma den be e du sani di meke fu tesi sama.

9 Mi du somen foondoo sani, fu yeepi den a ini a gaan sabana, fotenti yali langa!

Ma toku den tan du sani naamo fu tesi mi.

10 Namo ala dati meke mi taigi den anga ala atiboon taki:

‘Noiti u dati sa fusutan a wooko di mi e du a goontapu!

Bika u taampu na a pasi pe u ati e koli u tyai, fu waka buuya fasi.’

11 Da anga a gaan atiboon ya mi sweli taki:

‘Noiti mi o tyai u go doo pe u ati sa fende boo.’ ”

A sowtu takuu ati di nái teke
Masaa Gadu taki

12 We, mi lobi biibiwan! U seefi mu luku bun anga a sowtu takuu ati di nái teke Masaa Gadu taki moo. Bika, da u sa daai baka gi a libilibi Masaa Gadu de seefi! 13 Ma solanga a gi u dei tide ete fu libi, da meke u gi u seefi kankan na a biibi ya, dei fu dei. Da u ati á sa kon tapu anga ala taanga yesi, fu waka wan fasi di u seefi nái si moo enke na takuudu anga ogii seefi. 14 Bika fa u be bigin anga a biibi faya faya, na so u mu oli go doo kaba fi en. Da u sa fende gaan bun di Masaa Gadu poti, fu gi sama di mokisa libi anga Kelestesi. 15 A sikiifi wasikoi ne en Buku taki:

“Tide ete seefi! En taki sa doo yu yesi!

Da ná tapu yu ati anga ala taanga yesi gi en.

Bika, da i tan enke den avo Dyu gaansama a ini a gaan sabana anga Mosesi.

Den á be wani gi en pasi, fu taki gi den. Ma den be teke fu du sani di meke fu tesi sama.”

Masaa Gadu ati be boon a
den avo gaansama

16 Ma na ala den avo Dyu gaansama ya Mosesi be tyai puu a saafu a Egepte Kondee makandii. Soseefi ala den be e yee Masaa Gadu tongo e piki a tapu seefi, fu taki anga den makandii anga Mosesi. Ma toku, den suku en mofu de taki, den á wani gi en pasi, fu taki gi den. 17 We, ne Masaa Gadu daai baka gi den anga ala gaan atiboon. Namo den dede fika a baka a ini a gaan sabana pe den be e waka fu gwe. Bika a hii fotenti yali di den waka de, da anga takuudu anga ogii, fu taanga yesi gi Masaa Gadu. 18 Namo Masaa Gadu sweli taki: “Noiti u dati sa go doo pe u ati sa fende boo.” We, da meke biibiwan á pakisei de taki: “Soo boi! A kisi den taanga yesi avo Dyu gaansama de. Kweti!” 19 Bika u ala abi fu teke leli a dati, fu sabi saide dati be pasa anga den. Na di den á be wani tan anga biibi a Masaa Gadu go doo. Ne den á be poi fu go doo pe den ati sa fende boo.

4

Fa fu go doo a peesi fu
ati fende boo

1 Da u seefi mu luku bun, fu u á sa fika enke sama di Masaa Gadu taki, noiti sa poi go doo pe den ati sa fende boo. Bika a paamisi tide ete seefi, fu tyai sama fi en go doo a peesi de. 2 Bika a gi useefi en Bun Nyunsu nownow, fu biibi! Na so a be sende dati waka a ini en taki, di den fositen apaiti takiman be e tyai gi den avo Dyu gaansama tu. Ma di den á be teke dati fu biibi, ne yeepi á komoto de gi den. 3 Bika na sama teke biibi namo a paamisi fu fende boo makandii anga en enke fa enseefi e boo. Bika a taki a ini en Buku taki:

“Da anga a gaan atiboon ya mi sweli taki:

‘Noiti mi o tyai u go doo pe u ati sa fende boo.’ ”

Bika na wan sani di a be fiti poti kaba, fosi a be meke goontapu seefi, fu sama fende. 4 A taki dati ini en Buku! Di fu seibin dei di a kaba meke ala sani a ini den taa sigisi dei, ne a boo. Bika ala en wooko kaba sete de.

Fa sama ati sa fende boo
tide ete seefi

5 Ma wan taa peesi sikiifi baka taki: “Mi Masaa Gadu ya sa meke noiti den dati go doo pe den ati sa fende boo.” 6 Bika tide ete seefi, ai tyai son sama go doo pe den ati sa fende boo. Ma den avo Dyusama be misi dati, fu di den be taanga yesi gi en taki, di a be e taigi den. 7 Ma a poti ete fu meke sama nownow fende a boo de tu. Bika Dafeti sikiifi a ini en Buku, somen yali baka di den avo Dyu gaansama be taanga yesi pasa kaba taki:

“Tide ete seefi! Masaa Gadu taki sa doo yu yesi.

Da ná tapu yu ati anga ala taanga yesi gi en.”

8 Bika di na Josuwa be tyai Dyusama go doo Kanahan Kondee kaba, da u be sa si enke dati na a peesi kaba, pe den ati sa fende boo. Ma kweti! A taigi den de ete fu meke moiti fu go doo pe den ati sa fende boo. Dati wani taki, a wooko de e go doo bakadati, doo tide ete seefi. 9 Da tide ete seefi ai tyai sama go doo pe den ati sa fende boo. Ma na a sowtu boo di enseefi e boo, di fu seibin dei di a kaba sete ala en wooko. 10 Sama di o fende dati mu fika ala fa denseefi be e denki fu libi. Da den mu e si taki, ala Masaa Gadu wooko sete poti kaba, enke fa den mu de. Da a sama de sa boo makandii anga Masaa Gadu.

Feti go doo pe ati sa fende boo

11 We, da feti seefi fu go doo pe yu ati sa fende a boo de. Da wan enkii wan de á sa misi dati enke den avo Dyusama, fu taanga yesi gi Masaa Gadu. 12 Bika Masaa Gadu Wowtu abi libi anga taanga. A koti moo ibii sowtu koti fetihow di saapu a tu se. Da ai piiti sikin buba doo bon pasa kisi gwenye gwenye. Na so ai koti dipi doo ati kisi jeje, fu tyai a angii fu ati anga kibii pakisei kon a doo. Da ai panya den kon soi san fiti anga san fowtu. 13 Masaa Gadu seefi á meke sani di poi kibii gi en. Ibii denki, ala angii na ati de gwelle ne en fesi. Libisama seefi á de sondee sabi taki, faantiwowtu mu gi, fu ala den du anga ala fa den ati e wooko seefi.

Jesesi na wi begiman

14 Ma Jesesi na wi moo hei apaiti begiman a Masaa Gadu fesi. Na a eigi Manpikin fu Masaa Gadu ya gwe a tapu, pasa ala tapu anda gwe go sidon doo tide ete seefi, makandii anga en anda. Disi na a Bun Nyunsu fu biibi taanga, da u taigi taawan faya faya enke di u be bigin biibi. 15 A moo hei apaiti begiman fu wi ya á tan enke sama di á sabi muliki fii di e taanga Masaa Gadu pasi. Enseefi be miti ya anga ala sani di e tesi sama. Didibii be suku fu a taanga yesi gi Masaa Gadu, ma a waka pasa ala den sani ya, sondee fu du den. 16 Da feele á mu de a wi, fu go anga begi a Masaa Gadu fesi, ne en kownu sutuu, pe a sidon e tii ala sani anda. Bika en makiti bigi. Da ai teke gaan bun ati fasi namo luku wi tu. Soseefi a abi tyali ati, fu gi paadon. Sani á de fu taanga te, da yeepi á de ne en fu doo wi. Akisi namo, te a de fanowdu.

5

Fa wan apaiti begiman mu tan

1 Bika den moo hei apaiti begiman mu de libisama fasi enke den taawan. Da na Masaa Gadu mu teke en poti fu wooko so, fosi a sa tyai paiman fu taawan go doo Masaa Gadu fesi anda. Soseefi, fu kii meti boon begi paadon gi taawan. 2 Da ai de sama enke den taawan, anga muliki fii di e taanga Masaa Gadu pasi. Na so meke, a nái poi wooko goofu fasi anga den taawan di e misi Masaa Gadu pasi de. Soseefi den di nái kaba fusutan san fiti anga san fowtu. 3 Ma ai wooko fu kii meti boon begi paadon gi den taawan. Da ai denki fi enseefi, fosi a du dati. Bika a abi den seefi muliki fii enke den tu. 4 Wan sama á poi teke enseefi poti apaiti begiman a Masaa Gadu fesi. Kweti! Na Masaa Gadu mu wani, da a gi en a gaandi ya, enke fa enseefi be poti Mosesi baala Aalon fu du dati.

5 Kelestesi seefi á gi enseefi a gaandi ya. Ma na Masaa Gadu poti en moo hei apaiti begiman gi taawan so. Bika senten fositen anda, ne a be gi apaiti takiman fi en fu sikiifi taki:

“Mi Manpikin!

Yu meke a goontapu ya tide, fu ala ain sa si yu, di de fu tii ala san mi abi.”

6 Wan taa peesi sikiifi baka taki:

“Yu o de a moo hei apaiti begiman gi taawan a mi Masaa Gadu ya fesi, fu tego,

Dati sa waka na a fasi fu Melsisedek.”

7 Da a hii ten di a libi ya libisama fasi, da a bali kee begi Masaa Gadu seefi, di wawan poi tapu dede gi en. Namo Masaa Gadu yee a begi fi en de, fu di a saka enseefi gi en de so. 8 We, di na a Manpikin fu Masaa Gadu, da a á be abi fu saka kon teke gaan pina go doo dede moo a goontapu. Ma na fu di a wani soi fa a leli fu saka teke Masaa Gadu taki doo peesi, meke toku, a kon du dati. 9 Bika na so namo Masaa Gadu be sa seeka en toon a sama di a mu de ala fasi, fu poi tyai yeepi gi sama. Da a sa meke taawan doo peesi fu mokisa tii sani bakaten makandii anga enseefi, fu tego. Ma na sama di sa tan teke en taki. 10 Bika na Masaa Gadu seefi seeka en poti moo hei apaiti begiman gi taawan ne en fesi, na a sowtu fasi fu Melsisedek.

U tan enke nyunyun pikin ete

11 Tyaipi sani de fu leli a ini a toli fu wi moo hei apaiti begiman de. Ma u ná o poi fusutan den. Bika u fusutan lesi fu aliki sani bunbun. Da efu mi taigi u seefi, u ede ná o poi teke den. 12 Bika u de biibisama langa kaba, fu be mu poi gi taawan leli a Masaa Gadu bosikopu. Ma u tan enke nyunyun pikin ete di mu nyan safu sani. Da u gei nyunyun sama di bigin anga a biibi nyunyun, fu angii fu sani di den dati mu sabi. 13 Bika sama di e angii fu sabi san nyunyun biibisama abi fusutan tan enke a á doo peesi ete. Da a á kaba sabi waka fu piisii Masaa Gadu ati ete, enke te nyunyun pikin á kaba sabi sani. Da a nái kaba sabi tuutuu kukutu anga letise. 14 Ma dati á mu de so a u biibiwan de! Bika moo dipi taanga sani de na a bosikopu fu Masaa Gadu. Sama di o teke fu leli dati sa taampu taanga, fu gei gaansama di poi nyan taanga sani. Da den dati e sabi tuutuu kukutu anga letise.

6

Abaa komoto a safu leli go a
moo dipi wan

1 Da meke u á daai lontu anga safu leli. A o tyai u a baka enke te fondamenti fu osu e meke naamo, da a osu seefi ná o taampu fu si. Bika fondamenti fu a biibi a Kelestesi, na a leli fu daai libi. Soseefi, fa Masaa Gadu o kuutu sama, yaki puu ne en fesi tego. Soseefi fa fu biibi Masaa Gadu. 2 Soseefi san na a kengi fu a dopu ya, ofu a dopu de. Ofu saide ana e poti a sama tapu, fu begi. Soseefi, fa biibiwan o fende a nyun sowtu sikin fu libi baka. Soseefi, fa sama di taanga yesi gi a biibi o fende a kuutu fu tego. 3 Da ná daai lontu namo a den fondamenti fu a biibi. Ma pasa gwe a moo dipi leli. Efu Masaa Gadu gi u pasi fu dati, da a sa waka so.

Biibiwan di towe a biibi

4 Bika fa fu tyai biibiwan di towe a biibi kon teke biibi baka, fu go doo Masaa Gadu? Dati á kan! Bika a sama be leli sabi Kelestesi anga ala san a kon du kaba. A be waka anga en, fu si ala san ai du gi sama di teke biibi. Soseefi Masaa Gadu be meke en Apaiti Jeje teke peesi a dati libi kaba. 5 Da a be si ala fa na tuu taki, Masaa Gadu e du san a paamisi. Soseefi a be si somen foondoo sani di ai du anga a gaan taanga fu Masaa Gadu, di a o teke wooko bakaten, fu du san a fiti poti fu du. 6 Da te sowan sama teke a biibi ya towe. A go yeepi den e lagi Manpikin fu Masaa Gadu sowan fasi, enke na wan wisiwasi man, fu sipikii kii a koloisi.

7 Bika na leti enke te alen kai nati wan goon kaba. Da a doti e seeka, fu puu bunbun nyanyan gi a goonman. Da te a goon wooko bunbun tu, da Masaa Gadu e seigi a goon de. 8 Ma efu a goon de be sa puu soso katuku maka sani, da a doti fi en á bun fu wooko, anga fu paandi. Da na fu fika gi gaan busi kon tapu baka. A fiti fu boon seefi anga faya, tyai kaba a soso gi en.

Biibiwan di oli a biibi go doo

9 Ma mi lobi biibiwan! Mi nái taki, u dati tan takuu fasi so! Bika mi e si den bun di u e du de ete anga a biibi, fu yeepi taawan. U libi e puu bun, fu soi taki, u komoto a takuudu anga ogii, kon mokisa libi makandii anga Kelestesi tuutuu. 10 Da u taampu na a se fu Masaa Gadu de ete. Enseefi di de letiopu fasi sondee wan doopu kukutu fasi nái feegete a lobi di u e soi den apaiti sama fi en, fi en ede. Bika u e gi en gaandi anga a yeepi di u e gi taawan de. 11 Ma toku, wi wani u mu tan oli a seefi fasi fu biibi de go doo tu. Tan fitoow Kelestesi solanga u de ya ete, sondee fu feele wan enkii sani! Da Masaa Gadu o gi u den gaan bun, di bigi pasa peesi enke fa a poti gi wi, fu luku fu fende bakaten.

Biibiwan á mu pantan

12 Ma mi wani u fusutan mu tan wooko na a leti fasi fu denki sani. Luku di Masaa Gadu be paamisi son avo gaansama sani. Ne den be oli biibi anga ala pasensi go doo lasiti dei fu den libi ya seefi. Ne nownow, ala den paamisi ya doo den ana ini tuu. 13 Masaa Gadu be paamisi Abalaham taki, a o wooko anga den bakaten paansu sama fi en go doo. Namo a á be wani Abalaham pantan fu dati. Ne a be sweli fu dati seefi. Ne enseefi nen, a teke sweli, bika sama á bigi enke enseefi. 14 Ne a taigi Abalaham taki: “Mi teke mi seefi nen sweli, fi yu sa fitoow taki, mi ná o daai mofu! Mi musu seigi yu, meke moo anga moo bakaten paansu sama sa waka a ini a lo fi yu, fu toon wan gaan foluku.” 15 We, ne Abalaham oli pasensi naamo, e luku fu fende ala dati a Masaa Gadu. Namo Masaa Gadu gi en san a be paamisi de tuu.

16 Na so biibiwan mu wooko enke Abalaham tu. Luku te sama paamisi taawan sani, fu a á mu pantan. Da ai sweli fu dati seefi anga a nen fu wan bigiman moo enseefi. Da a musu du san a paamisi de. 17 Da di Masaa Gadu á wani u mu pantan anga den paamisi fi en di á poi seke seke fu kengi, meke a sweli fu dati seefi taki, a musu du den gi wi. 18 Bika a sweli fu dati seefi, fu meke u sa gaapu a hii paamisi oli, fu fitoow. We, ne u komoto a takuudu anga ogii tuu, enke fa a be paamisi wi. We, da a musu gi u den taa gaan bun di bigi pasa peesi bakaten seefi tu. Bika na tuutuu paamisi di á poi seke seke fu kengi, meke a wani u mu luku fu fende den, sondee pantan.

19 Na sani, fu fitoow gaapu oli taanga anga fitoow anga biibi enke sipi ankaa, pe boto sa tei oli. Den á poi seke komoto a wi ana. Bika ne en seefi a tapu anda den de. 20 Soseefi Jesesi waka a u fesi go doo a tapu anda kaba. Ne Masaa Gadu teke en poti de fu de wi moo hei apaiti begiman, fu tego, na a sowtu fasi fu Melsisedek.

7

Jesesi wooko na a sowtu
fasi fu Melsisedek

1 Melsisedek na be kownu fu Salem Foto. Soseefi moo hei apaiti begiman, fu a moo hei Masaa Gadu a tapu. A be miti Abalaham a pasi, di a be feti wini fo gaan kownu. Ne a begi seigi gi Abalaham. 2 Soseefi Abalaham paati den gudu di a feti wini a tin pisi, ne a gi en wan pisi. En nen wani taki, kownu di noiti o kaba wooko letiopu fasi. Salem Foto di ai tii tan enke Jelusalem Foto, peesi di de anga switi fasi. 3 Ma noti sikiifi fi en mma anga en dda. Noti sikiifi fu a lo pe en avo gaansama waka komoto doo enseefi. Noti sikiifi on ten a meke anga on ten a dede. Noti sikiifi taki, a kaba wooko enke moo hei apaiti begiman. Na so a Manpikin fu Masaa Gadu de fu wooko, sondee kaba tego tu.

Melsisedek bigi moo Abalaham

4 Da luku ya! Melsisedek bigi moo Abalaham, di de a moo gaandi avo gaansama fu wi Dyusama ya. Bika Abalaham be gi en san a fende na a feti. Da a be ipi enke sani teli paati a tin pisi, da i gi sama wan fu den. 5 We, na Masaa Gadu mu poti apaiti begiman gi taawan, enke fa a poti Dyu manengee fu Leifi Lo, gi ala taa Dyusama. Da fa ala Dyusama de bakaten paansu sama fu Abalaham makandii, ma weiti e makiti den taawan fu gi den di fu Leifi Lo san den fende. Da a mu ipi enke sani teli paati a tin pisi, da i gi sama wan fu den. 6 Ma Melsisedek á de apaiti begiman a ini a lo paansu sama fu Leifi Lo, di de baka paansu sama fu Abalaham. Ma Abalaham be gi en san a fende. Da a be ipi enke sani teli paati a tin pisi, da i gi sama wan fu den. Soseefi a be begi seigi gi Abalaham, a moo gaandi avo gaansama fu Dyusama, di Masaa Gadu be paamisi somen sani. 7 We, efu wan sama poi de apaiti begiman fu begi seigi gi wan taawan, da Masaa Gadu poti en a tapu fu a taawan sowan fasi.

8 We, Dyusama mu gi apaiti begiman fu Leifi Lo, san den fende. Da a mu ipi enke sani teli paati a tin pisi, da i gi sama wan fu den. Ma apaiti begiman fu Leifi Lo na libisama di e dede, da taawan e teke den peesi. Ma noti sikiifi fu Melsisedek taki, a dede, fu kaba na a wooko de so. 9-10 Dyu begiman fu Leifi Lo na fu Dyusama gi san den fende. Da a mu ipi enke sani teli paati a tin pisi, da i gi sama wan fu den. Ma denseefi be e gi Melsisedek dati. Bika den moo gaandi avo gaansama Abalaham pe den meke komoto be e gi en dati. Da denseefi be de a ini en de, du dati tu.

Saide Melsisedek mu kon wooko?

11 Saide a nyun sowtu begiman enke Melsisedek mu kon wooko? Bika na a sowtu wooko di Aalon anga ala manengee fu Leifi Lo de ya fu du kaba. Da den e luku fa Mosesi weiti e oli tu. Ma ala dati á poi seeka libi kon leti gi Masaa Gadu. 12 Na dati meke Masaa Gadu be musu kengi a wooko fu den, fu poti wan nyun fasi fu a seefi sowtu wooko enke apaiti begiman, di mu poi seeka libi. Da a leli fu dini Masaa Gadu na a gaandi fasi be musu kengi poti wan nyun wan tu. 13 We, a nyun sowtu apaiti begiman soi taki, en wooko na wan nyun sowtu apaiti begiman, fu a seefi wooko de tuu. Bika a teke fu meke a ini wan taa lo fu Dyusama doose fu Leifi Lo, di á be de fu wooko anga a apaiti begi tafaa. Noiti bifo apaiti begiman be meke na a lo de, fu e tyai paiman di taawan kon gi Masaa Gadu, go doo Masaa Gadu. 14 Bika u ala sabi taki, Mosesi weiti á be taki noti fu apaiti begiman mu meke a Juda Lo. Ma na Juda Lo a Masaa fu wi dati meke.

A nyun apaiti begiman sa wooko
na a fasi fu Melsisedek

15 Bika a wooko fu a nyun apaiti begiman ya sa waka na a fasi fu Melsisedek. Da dati e moo tyai kon a kiin, fa a nyun sowtu apaiti begiman ya de seefi. 16 En dati á fende a apaiti begiman wooko na a fasi di Mosesi weiti taki, na Leifi Lo sama mu toon dati. Ma a fende a wooko de, fu di a de wan makiti sama, di de fu libi tego. 17 Bika Masaa Gadu Buku sikiifi taki:

“Yu o de a moo hei apaiti begiman gi taawan a mi Masaa Gadu ya fesi, fu tego,

Dati sa waka na a fasi fu Melsisedek.”

18 Bika a de fu si taki, fa Mosesi be leli fu apaiti begiman wooko á taanga sai, fu yeepi sama enke fa a mu de. Ne Masaa Gadu wai dati poti a wanse. 19 Bika fu oli weiti anga fasi fu Mosesi noiti poi seeka libi leti gi Masaa Gadu. Ne a poti wan nyun fasi a dati peesi di moo bun, fu poi seeka libi. Da nownow feele á mu de a wi, fu go doo Masaa Gadu fesi anga begi.

Saide a nyun sowtu apaiti
begiman sa tan tego?

20 Bika Masaa Gadu be paamisi kaba taki, a nyun sowtu fasi ya sa tan go doo. A be sweli fu dati seefi. Ma a hii apaiti begiman wooko fu Leifi Lo, dati be poti sondee fu a sweli a sowtu fasi ya. 21 Bika a sikiifi fa Masaa Gadu taigi a Manpikin fi en dati taki:

“Mi sweli taki,

noiti mi o kengi san mi be fiti poti kaba taki:

‘Yu o de a moo hei apaiti begiman gi taawan a mi Masaa Gadu ya fesi, fu tego.’ ”

22 Dati taki, fu dini Masaa Gadu na a nyun sowtu fasi di a kuudei ya bun moo a gaandiwan di a be kuudei a fositen. Bika na Jesesi poti enseefi enke a paiman di Masaa Gadu teke oli, fu dati mu meke a du namo namo ala san a paamisi.

23 Soseefi a apaiti begiman fu Leifi Lo na be libisama di e dede, da taawan e teke den peesi. Na so meke tyaipi sama du a wooko ya, fu di wan kodo namo á be poi tan a libi, du a wooko go doo. 24 Ma Awan di a poti fu wooko na a nyun sowtu fasi nownow, dati e libi tego. Da a á de fanowdu fu taawan mu teke en peesi enke apaiti begiman a Masaa Gadu fesi. 25 Da ala yuu sama sa fitoow en, fu tyai den makandii anga den begi go doo Masaa Gadu fesi a tapu anda. Bika a abi a makiti fu seeka den sama apaiti fasi gi Masaa Gadu. Soseefi ai taki anga Masaa Gadu a tapu anda naamo gi den tu.

26 Disi na a leti sowtu moo hei apaiti begiman di wi abi fanowdu. Bika en libi de apaiti kiin fasi gi Masaa Gadu. Da noiti a du wan ogii. Noiti a denki takuu sani di á bun ofu waka na a pasi fu takuuduman. Ne Masaa Gadu poti en na a moo hei peesi, fu fende ala gaandi. 27 A á gei den moo hei apaiti begiman fu Leifi Lo, di be mu begi paadon gi denseefi, fosi fu begi gi a foluku seefi. Den be mu kii meti enke paiman, fu boon begi paadon ibii dei so. Ma en dati poti enseefi kii wan kodo leisi namo, ne a sai kaba gi Masaa Gadu fu teke dati enke a sani, fu begi paadon naamo tego. 28 Bika den apaiti begiman fu Leifi Lo na libisama di be abi muliki fii di e taanga Masaa Gadu pasi gi den. Namo Masaa Gadu paamisi taanga taanga taki, sani sa waka taa fasi. A sweli fu dati seefi. Ne a sende en eigi Manpikin kon wooko nownow tuu, enke a moo hei apaiti begiman, di noiti poi taanga yesi gi Masaa Gadu so.

8

Fa a nyun sowtu apaiti begiman
e wooko

1 A mama fu a hii toli ya taki, wi abi wan nyun sowtu moo hei apaiti begiman! En dati sidon a tapu anda, a Masaa Gadu se, na a dyendee kownu sutuu, fu fende ala gaandi. Da ai tii sani anga a makiti di Masaa Gadu seefi abi. 2 Pe ai du a wooko a tapu anda na a tuutuu apaiti peesi fu miti Masaa Gadu. Dyusama be meke wan apaiti tenti, seeka gi Masaa Gadu ya, fu tan. Ma di Masaa seefi ana meke a tapu anda waiti moo dati.

3 A wooko fu ala moo hei apaiti begiman, na fu tyai paiman di taawan kon gi Masaa Gadu, go doo Masaa Gadu. Soseefi den e kii meti enke paiman, fu boon begi paadon gi sama. Da na so paiman mu de, fu tyai gi Masaa Gadu, na a nyun sowtu fu a wooko ya tu. 4 We, Masaa Gadu poti apaiti begiman a goontapu ya kaba, fu tyai paiman di taawan gi Masaa Gadu, go doo Masaa Gadu. Da wooko fu a nyun sowtu apaiti begiman ya noiti sa de fu du a goontapu ya. Ma na fu tapu anda. 5 A apaiti tenti pe apaiti begiman e wooko a goontapu ya á de a tuutuu peesi fu miti Masaa Gadu seefi. Ma a de fu soi namo, fa a tuutuu wan fu tapu tan. Bika na dati den teke luku, meke disi, enke na dati kaaka e kai ya, fu si. Masaa Gadu seefi be wasikoi Mosesi taki: “Meke en sondee fu misi sani, fu di mi e soi yu a Sinai Mongo tapu ya!” 6 We, da a wooko fu Jesesi, di de a nyun sowtu moo hei apaiti begiman, dati bigi moo di fu apaiti begiman a goontapu ya. Bika a kuudei di Masaa Gadu meke de, poi tyai sama go doo tapu anda seefi. Soseefi, Masaa Gadu be paamisi taki, a wooko de sa tyai moo gaan yeepi. A be sweli fu dati seefi.

7 Bika fa apaiti begiman a goontapu ya be e wooko, noiti dati be sa poi seeka libi gi Masaa Gadu. Efu a be poi, da a nyun sowtu á be sa de fanowdu, fu kon moo. 8 Masaa Gadu fende taki, fowtu de a sama di e wooko anga a fasi de. Na dati meke a taki:

“Mi e taigi u taki, wan yuu e kon,

di mi o poti wan nyun fasi, fu dini.

Da sama a ini a lo fu Juda

anga ala taa Islayeli sama mu dini mi so.

9 A nyun fasi de sa kengi

anga fa mi be leli den avo Dyu gaansama,

di mi be puu anga mi makiti a Egepte Kondee.

Bika a be taanga gi den, fu oli mofu di mi be kuudei anga den de.

Ne mi daai baka gi den.”

Masaa taki go doo taki:

10 “Ma wan yuu o doo,

di mi o poti wan nyun sowtu fasi gi den Islayeli sama, fu dini mi.

Dati o tyai mi weiti go a ini den fusutan, fu sabi.

Soseefi a o poti en go doo den ati, fu tii den.

Da mi wawan o de Gadu gi den,

fu mi kai den mi foluku, fu solugu tu.

11 Da a ná o de fu taawan

e taigi taawan a paandasi de, ofu taigi famii de moo taki:

‘Mi o leli yu sabi Masaa.’

Bika ala den o sabi mi,

pikin anga bigi. Den o sabi mi enke den Gadu.

12 Da mi o teke gaan bun ati fasi namo luku den, fu gi den gaan paadon.

Da ogii di den du anga taawan, anga ala taa takuudu anga ogii fu den sa wai komoto a mi pakisei.”

13 We, da fa Masaa Gadu e kai a fasi di Masaa Gadu poti nownow fu dini en? Dati na nyun sowtu fasi! Dati wani taki, di a be soi Mosesi fu leli fositen kon gaandi. We, sani di gaandi, da a á doo peesi moo fu wooko. Bika en yuu pasa gwe.

9

Fa fu luku a apaiti tenti
fu Masaa Gadu

1 A gaandi fasi fu dini Masaa Gadu be abi weiti fu oli. Soseefi wan apaiti tenti meke seeka, fu miti Masaa Gadu a goontapu ya. 2 Na wan apaiti tenti anga wan fosi kambaa den e kai, a kambaa koosube fu Masaa Gadu. Wan kandaa tiki taampu de. A taase sikin se abi wan begi tafaa anga beele di apaiti begiman e poti de. 3 A kambaa ya kaba anga wan deki gaiden di meke anga wan taanga sowtu koosi. Bakase fu dati na di fu tu kambaa den e kai, a Apaiti Kambaa di meke seeka gi a apaiti Masaa Gadu wawan. 4 Wan begi tafaa de na a deki gaiden fesi, fu boon switi sumee. Gowtu palaki en hii sikin. A kedee fu mofu di Masaa Gadu be kuudei anga Dyusama, didon de. A palaki hii inise anga doose anga gowtu. Wan gowtu patu anga mana de a ini a kedee de. Aalon waka tiki di e goo lala uwii mofu ete seefi. Tu paata siton seefi anga ala weiti fu Mosesi. 5 Na a kedee ya tapun den e kai, Tapun fu Paadon. Tu gowtu siton pobiki fu Engel sidon ne en tapu anga mapaapi di wai tapu en. Den pobiki Engel de e soi a dyendee fasi fu Masaa Gadu, di de leti ape. Ma u ná o go moo dipi anga a pisi toli ya.

6 Fa ala sani sete de, da na a fosi kambaa namo a moo hei apaiti begiman makandii anga ala taa apaiti begiman e wooko, dei fu dei. Naamo den e wooko e komoto a ini a fosi kambaa de. 7 Ma den á mu go a ini di fu tu kambaa so. Na wan leisi wan yali namo, da a moo hei apaiti begiman namo e go de. Da ai tyai a buulu fu a meti di kii enke paiman, fu begi paadon, go poti na a kedee tapun de. Da ai begi gi enseefi, fosi fu begi gi a foluku taki: “Masaa Gadu! Gi a foluku paadon fu ogii di konsensi nái fon den ati seefi taki, na ogii!” 8 A Jeje fu Masaa Gadu e piki wi wan sani ya. Weiti be tapu sama na a apaiti tenti, fu go a ini di fu tu kambaa, di meke seeka gi a apaiti Masaa Gadu wawan. Da dati wani taki, pasi á be de fu go doo Masaa Gadu de.

9 Dati mu leli wi taki, Dyusama be e tyai paiman go gi Masaa Gadu daa. Soseefi, den be mu kii meti enke paiman, fu boon begi Masaa Gadu paadon. Ma ala dati á be poi seeka den libi gi Masaa Gadu. Soseefi, a á be e meke konsensi kaba fon sama ati taki, den abi takuudu anga ogii. 10 Bika den Dyu fasi anga weiti e soi sowtu sani fiti fu nyan ofu diingi. Soseefi gwenti fu wasi son wataa. Ma den á be poi doo pasa sikin go seeka a ati seefi kon kiin. Da sani be poti fu waka so doo, te a nyun fasi fu dini be sa kon.

Kelestesi e wooko na a
apaiti peesi a tapu

11 We, ne nownow, ne Kelestesi kon enke a moo hei apaiti begiman gi wi. Da a tyai a bun di Masaa Gadu be paamisi taanga taanga de kon. Bika ai wooko na a tuutuu apaiti peesi a tapu anda, di bigi pasa ala taa peesi fu miti Masaa Gadu. Ain á poi si a peesi de enke sani di libisama ana meke ya. 12 Ma na meti buulu be e tyai go poti na a Apaiti Kambaa, di meke seeka gi a apaiti Masaa Gadu wawan, a goontapu ya. Ma Kelestesi, ne enseefi buulu, a tyai, di a teke dede wan kodo leisi namo, fu pai gi wi. Ne dati wawan sai nownow tego seefi, fu puu wi takuudu anga ogii. Da u sa go doo Masaa Gadu fesi anda. 13 Bika na a gaandi fasi fu dini Masaa Gadu seefi, da paadon be mu begi, te sama du sani di tyai poli. Apaiti begiman mu kii kaw ofu kaabita teke a buulu poti begi paadon. Da a meti fu dati seefi mu boon begi paadon. Da a asisi fi en seefi e teke mokisa anga wataa tyatya a sikin, fu wasi a sama kon kiin enke fa Dyu gwenti.

14 Ma Kelestesi buulu poi du moo gaan sani. Bika a tego Jeje fu Masaa Gadu be tyai en libi ya sondee fowtu. Da a poi kii enke paiman, fu pai gi wi enke a leti sani gi Masaa Gadu. Da ai wasi libi, fu kiin konsensi seefi, meke a kaba fon u ati taki, sitaafu de gi wi tego. We, da na so u sa dini en di e libi tego nownow, fu wooko gi en.

San Jesesi dede du
gi fositen sama?

15 Na dati meke a poi taampu a mindii fu Masaa Gadu anga libisama, fu sete a nyun kuudei fu sama dini Masaa Gadu. Sama di a be kai fositen, fu dini en na a gaandi fasi seefi o fende a bun ya tu. Bika en dede e puu denseefi takuudu anga ogii, kiin den libi tu. Da denseefi o fende bun di bigi pasa peesi, di Masaa Gadu paamisi tego. 16 Fu fusutan dati, da luku fa sama e wooko a goontapu ya, te a wani fika ala gudu di a abi gi wan taawan. Da a mu dede fosi, da ala dati sa fika gi a taawan. 17 Bika te ai libi ete, da san a wani fika gi a taawan á poi doo a taawan ana ete. Na te a dede, da wanten ala a gudu de fika gi a taawan. 18 Da fusutan de saide meti be mu kii enke paiman, fu wooko anga en buulu na a ten fu a gaandi fasi fu dini. 19 Di Mosesi bigin leli Dyusama dini, da a kii wan meti puu a buulu poti a ini wan kan, mokisa anga wataa. Ne a tei wan sowtu bosu uwii toon sisibi mokisa anga lebi sikapu uwii. Da ai dipi dati teke a buulu tyatya, na a buku pe ala sani be sikiifi fa fu dini. Soseefi na ala den Dyusama tu. 20 Da ai taki: “Mi e wooko anga a buulu ya. Bika na so Masaa Gadu mu sete a fasi di a kon kuudei anga u, fu dini en.” 21 A tyatya a apaiti tenti seefi di meke seeka fu miti Masaa Gadu a goontapu ya. Soseefi a tyatya ala taa wooko sani di de fu wooko gi Masaa Gadu de. 22 Na so weiti soi avo Dyu gaansama, fu sete dini Masaa Gadu. Da ala wooko sani fu dini be mu seeka kiin gi Masaa Gadu de fosi. Na meti be mu kii puu buulu tyatya a den. Bika sondee fu wooko anga buulu so, da paadon nái gi, fu puu Masaa Gadu pakisei a sama takuudu anga ogii, fu tego.

Saide na tapu anda Kelestesi
mu go wooko?

23 Buulu be de fanowdu, fu seeka sani di de fu soi goontapu, fa a tuutuu wooko, fu tapu anda tan. Bika na sani fu tapu anda, den teke luku meke di fu goontapu ya, enke na anda kaaka e kai ya, fu si. We, da a tuutuu wooko fu tapu musu abi wan sani, fu kii enke paiman, fu seeka sani anda tu. Ma a musu de wan moo gaan sani, di buulu mu taanga sai, fu seeka sani anda. 24 Da na so meke Kelestesi á go tan na a apaiti tenti, di sama ana meke seeka fu miti a apaiti Masaa Gadu, a goontapu ya. Bika dati á de a tuutuu peesi pe ai tan. Ma dati mu soi fa di fu tapu anda tan. Da na anda Kelestesi gwe langa langa a Masaa Gadu fesi seefi. Te enke tide ai wooko anda anga ala taki anga begi yeepi gi wi. 25 Da na wan leisi wan yali namo, a moo hei apaiti begiman be e go na a Apaiti Kambaa di meke seeka gi a apaiti Masaa Gadu wawan. Da buulu di a be e tyai go de á de buulu fi enseefi, enke fa ai waka anga Kelestesi, di gwe a tapu anda wan leisi kaba. Da a nái sanga tyai buulu, leisi fu leisi e go a tapu anda so. 26 Bika, da a be mu e kon poti enseefi kii, enke paiman, fu pai ibii leisi baka, senten bigin fu goontapu kon doo nownow. Ma kweti! A wan leisi di a du dati na a lasiti yuu fu goontapu ya sai kaba, fu puu sama a takuudu anga ogii. Na so a tyai a nyun sowtu fasi, fu dini Masaa Gadu kon.

27 Da u sabi taki, ala libisama na fu dede. Da leti a baka fu dati, da den o doo Masaa Gadu fesi a kuutu, fu fa den be libi ya. 28 Ma soseefi, da Kelestesi poti enseefi kii wan leisi namo, enke paiman, fu pai gi sama takuudu anga ogii. Ne a opo gwe a tapu, fu saka kon ya baka. Ma a ná fu tyai enseefi kon kii di fu tu leisi baka. Ma na fu den sama di e luku en ya taanga taanga sa fende a gaan bun di bigi pasa peesi enke fa Masaa Gadu be paamisi.

10

A paiman fu Kelestesi sai
gi Masaa Gadu

1 Da a gaandi fasi fu dini á be poi tyai ala a bun, di Masaa Gadu be paamisi so. Bika a á be de a tuutuu fasi ete, ma na fu be soi namo, fa a tuutuu fasi a tapu anda tan. Bika na di fu tapu anda, den be teke meke di fu goontapu ya, enke na anda kaaka e kai ya, fu si. Namo, da meti boon enke paiman de, begi paadon a goontapu ya, yali fu yali, sondee dati sai fu seeka libi. 2 Bika efu boon meti begi paadon be sai, da na wan leisi namo den be o du dati. Da konsensi be o kaba fon sama ati taki, den libi á kiin sai gi Masaa Gadu. Da den be o kaba kii meti begi Masaa Gadu, enke paiman so.

3 Ma nono! Weiti e sende den naamo fu e kii meti boon enke paiman, fu begi paadon, yali fu yali. Dati taki, Masaa Gadu e pakisei den, fu sabi taki, den libi á kiin gi en ete. 4 Bika a buulu fu kaw anga kaabita á sai, enke paiman fu takuudu anga ogii. Den á poi wai ala dati puu a Masaa Gadu pakisei, fu gi sama paadon tego. 5 Na dati meke Masaa Gadu Buku sikiifi, fa a Kelestesi de fu meke kon a goontapu ya. Ne a piki Masaa Gadu a tapu anda taki:

“Fu kii meti enke paiman, fu begi paadon á sai. Paiman di sama e tyai kon fu gi yu Masaa Gadu de daa, á sai tu.

Da meke mi teke libisama fasi go toon libisama a goontapu.

6 Bika a kii fu meti enke paiman, fu teke buulu begi paadon á sai.

A kii fu meti enke paiman, fu boon gi gaandi seefi á sai.

Den á poi koo yu ati!

7 Da mi e piki yu ya taki: ‘Masaa Gadu! Luku mi ya!

San mi mu go du dati sikiifi a fesi a yu Buku. Mi de fu go du san yu wani de.’ ”

8 We, a taigi en de fosi taki: “Meti di kii enke paiman, fu begi paadon á sai. Paiman di sama e tyai go, fu gi daa seefi á sai. Meti di kii teke buulu begi paadon á sai. Soseefi meti di kii boon fu gi gaandi á sai. Den á poi koo yu ati.” Ma a sabi taki, na Masaa Gadu seefi be leli Dyusama fu dini en so. 9 Ma toku a taigi en de ete taki: “Luku mi ya! Mi de fu go du san yu wani de.” Dati mu soi taki, Masaa Gadu wani puu a fasi di Mosesi be leli Dyusama dini, fu poti wan nyun fasi fu dini. 10 A wani fu a Jesesi Kelestesi kon poti enseefi kii enke paiman, meke en buulu sa lon pai fu wi takuudu anga ogii. Da wi libi sa seeka poti apaiti fasi gi en. Da awan kodo leisi di a sa du dati sa sai, fu noiti moo dati de fanowdu, fu a du.

Kelestesi wooko kengi anga
taa apaiti begiman

11 A sowtu fasi fu Kelestesi wooko ya kengi anga fa Masaa Gadu be leli apaiti begiman, fu wooko a goontapu ya. Na dei fu dei, naamo den dati be mu du a seefi wooko, fu kii meti enke paiman, fu begi paadon. Ma ala dati á be poi wai takuudu anga ogii fu sama puu a Masaa Gadu pakisei. 12 Ma Kelestesi dati poti enseefi wan kodo leisi namo kii enke paiman, fu pai fu sama takuudu anga ogii. Ne a gwe a tapu anda go sidon fi en na a peesi fu fende gaandi a Masaa Gadu se. 13 Da a de anda e luku fa Masaa Gadu wooko e go doo a goontapu, fu kaba wini ala feyanti tyai kon toon en futu bangi. 14 Bika di fi en se wooko di a poti enseefi kii enke paiman ya, sai fu seeka sama libi poti apaiti fasi gi Masaa Gadu. Ma na sama di de fu Masaa Gadu o fende dati, fu de so tego.

15 A Apaiti Jeje fu Masaa Gadu seefi e piki wi taki, dati na tuu. Bika a be sikiifi a ini en Buku, fu pasa so. 16 A sikiifi de taki:

“Bakaten, da mi Masaa Gadu ya o poti wan nyun fasi, fu sama fu mi dini mi.

Na mi Masaa ya seefi taki ya so!

Dati o poti mi weiti go doo den ati, fu tii den.

Soseefi a o tyai en go a ini den fusutan, fu sabi.”

17 Soseefi a taki baka taki:

“Da dati sa wai ala takuudu anga ogii fu den puu a mi pakisei, fu tego.

Soseefi fa den be taanga yesi misi mi weiti o wai gwe tu.”

18 We, dati e wai ala takuudu anga ogii fu sama puu a Masaa Gadu pakisei tu. Da fu kii meti enke paiman, fu teke buulu begi paadon á de fanowdu moo.

Oli go doo!

19 Biibiwan! Da na sondee pantan u sa go doo anga begi, na a Apaiti Peesi di meke seeka fu miti Masaa Gadu a tapu anda. Bika wi abi pasi fu go doo anda, di Jesesi buulu lon, enke paiman di pai Masaa Gadu, fu wi takuudu anga ogii. 20 Bika denki a deki sowtu gaiden di tei paati a fosi kambaa, anga a kambaa di meke seeka gi a apaiti Masaa Gadu wawan. Di Jesesi dede, ne dati piiti a mindii, komoto a tapu doo doti. Da na a buulu fi en pai opo pasi de, na a apaiti peesi pe pasi á be de.

21 Soseefi, da Awan di de a tapu anda enke moo hei apaiti begiman fu wi, na a fesiman fu a hii foluku di de fu kai Masaa Gadu osu sama. 22 Da meke u teke pasi sondee pantan, fu go doo anda anga begi! Ma, da u hii ati mu e tan wooko, fu piisii Masaa Gadu tuutuu fasi. Soseefi u mu kaba fiifii enke takuuduman, di konsensi e fon taki, a á wasi kiin. Bika u dati hii sikin wasi anga kiin wataa, fu u sa libi.

23 Oli go doo enke fa u be bigin biibi nyunyun, fu luku fu fende gaanbigi bun di Masaa Gadu paamisi. Bika Masaa Gadu de fitoow fasi. 24 Booko ede tu anga ibii taa biibiwan. Meke ibii taawan sa si makandii taki, u lobi u seefi, fu du bun yeepi u seefi. 25 Ma mi yee taki, son wan e puu dei, fu go a pe u gwenti miti makandii, fu begi Masaa Gadu. We, kaba! Da toto futu sende makandii fu oli biibi doo a Jesesi. U e du dati pikinso kaba. Ma du en moo anga moo seefi. Bika u sabi fa a dei fu wi Masaa kon kuutu de fu doo kaba.

San o pasa anga sama di
taanga yesi?

26 We, wi dati teke biibi kaba na a bosikopu fu Masaa Gadu di doo wi ya. Da u á mu teke taanga yesi waka doo a ini takuudu anga ogii. Bika taa yeepi á de fu puu wi a ini dati moo enke en di poti enseefi kii enke paiman de, gi wi kaba. 27 Bika sama di du dati o fika fu teke gaan feele, fu denki fa wi Masaa e kon kuutu sama wan dei. Da a o yaki feyantiwan di taanga yesi gi en, fu gwe faawe fi en, na a gaan faya di e boon tego. 28 Bika pakisei fa weiti fu Mosesi e leli, fu sama di e teke taanga yesi pasa den go du ogii. A taki, te moo enke wan sama kisi sowan sama, da den kuutu bakaa a paandasi mu kuutu taki, namo namo den mu kii en puu. Tyali ati fi en á mu de ape. 29 We, da sitaafu musu moo bigi gi biibiwan di daai fu wisiwasi a Manpikin fu Masaa Gadu. Soseefi wisiwasi a Apaiti Jeje fu Masaa Gadu di mu wooko a ini en, fu tyai gaan bun. Soseefi wisiwasi a buulu di pai, fu sete a nyun kuudei fu dini. A buulu de sai gi Masaa Gadu, fu seeka libi kiin.

30 Bika u sabi Sama sikiifi a ini en Buku taki: “Na mi o sitaafu den di fiti sitaafu. Na mi o pai den baka.” Soseefi a sikiifi a wan taa peesi baka taki: “Masaa o kuutu, fa fu du anga den sama fi enseefi tu.” 31 We, a Masaa Gadu ya na di e libi, anga ala taanga makiti. Da pakisei fa a sa tan, fu fende sitaafu a dati ana?

Pakisei di u be bigin anga a biibi

32 Da meke ibiiwan pakisei baka, fa a be bigin anga a biibi. Na Masaa Gadu bosikopu be kon a kiin gi yu, fu waka so. Namo, da u be tyotyo fu a libi ya, sondee fu tyotyo be poi towe u puu na a biibi. 33 Sama be e soso u a ganda mindii, na ala lanti fesi. Den be e taki takuu fasi anga u. Soseefi du gaan ogii anga u. Da winsi na taa biibiwan be e tuka anga ogii seefi, da u be e dyombo teke peesi gi den dati. 34 Taawan be e fasi a dunguu osu, da u be e mokisa fu fii anga den makandii, anga ala gi den yeepi de. Soseefi sama be teke u gudu puu a u ana. Ma u be tan teke dati sondee fu booko saka. Bika u sabi taki, taa gudu de fu fende a Masaa Gadu a tapu anda, di bigi pasa peesi. Fasi á de, fu poi teke dati puu a u ana anda!

35 Da ná lasi a taanga biibi de! Bika dati sa tyai paiman di bigi pasa peesi a Masaa Gadu. 36 Bika a de fanowdu fu tei ati fu oli doo. Da i sa poi waka du san Masaa Gadu wani, fu fende san a paamisi fu gi yu. 37 Bika en Buku sikiifi taki:

“Pikinso moo! Da Awan di de fu kon sa doo. A ná o daai daai seefi.

38 Da sama di wooko leti gi mi, sa fende libi tego. Bika a oli biibi doo a mi.

Ma sama daai baka gi mi,

dati á sa piisii mi ati!”

39 Ma a toli de á de gi wi di nái daai baka, fu lasi pasi go kai na a faya di e boon tego. Kweti! Wi dati e oli biibi, fu waka go kai a Masaa Gadu Kondee. Fu fende libi anga en anda tego.

11

San na biibi?

1 We, a biibi ya na a tuutuu sabi, fu san Masaa Gadu paamisi, fu wi teke luku fu fende. Da ai soi sani di de tuu. Ma sama ain á poi si den ete. 2 Na a biibi ya be tyai son avo Dyu gaansama, meke Masaa Gadu be piisii anga den, fu yeepi den somen fasi.

3 Bika na biibi meke u sa fusutan fa goontapu meke, komoto a doti ya doo tapu anda. Na te Masaa Gadu taki, da a meke letiso. Taa fasi á de fu sama sabi pe ala san de ya komoto. Bika u nái si doo anda.

Biibi be tyai Dyu gaansama
fosi a ten fu Mosesi

4 Na a biibi ya be tyai Abeli, fu kii meti enke paiman, boon begi Masaa Gadu a tapu, wan leti fasi. Ne dati piisii Masaa Gadu, meke a teke a paiman di ai gi en de. Tide ete seefi, da fa Abeli be wooko de fu si, fu teke a fasi de tu. Ma en baala Kain dati á be wooko bun enke en. 5 Na a biibi ya be tyai Heinoki, meke Masaa Gadu be puu en libilibi a goontapu ya, tyai go poti a tapu anda. Ne a á dede fu fende dede bonyo fi en si ya seefi a goontapu, enke ala taawan. Bika Masaa Gadu be taki fi en taki: “Mi ati e piisii fa ai biibi mi so.” 6 Ma sondee biibi, da sama á poi piisii Masaa Gadu. Da sama di wani piisii Masaa Gadu, da a mu wooko anga biibi taki, Masaa Gadu de libilibi, fu pai ala sama di e suku yeepi ne en.

7 Na a biibi ya be tyai Nowa, di Masaa Gadu be taigi en fa sani o miti goontapu, di noiti be pasa wanten. Ne a lesipeki Masaa Gadu taki, fu meke wan gaan boto kibii enseefi anga ala sama fi en osu. Namo Masaa Gadu taigi Nowa taki, di Nowa e biibi, da a de letiopu fasi gi en. Ma den sama di á be biibi, da a fowtu didon a denseefi.

8 Na a biibi ya be tyai Abalaham, di Masaa Gadu be sende en wan dei, fu fika en kondee anga ala en osu. Bika a o tyai en go gi wan faawe kondee, toon fi en seefi. Namo wanten a komoto gwe a waka tapu sondee fu sabi pe ai go seefi. 9 Na a biibi ya be tyai en go tan faawe anda. Da a be e soi enke en na be wan wakaman di á be de sama fu a kondee de. Bika a kondee be paamisi en namo, ma en hii libi langa dati á be toon fi enseefi. Wan bunbun osu seefi a á be meke de. Na tenti ai booko e tan a peesi peesi. En pikin Isaki doo en pikin Jakopu seefi tan so tu, di a seefi paamisi waka doo denseefi. 10 Ma Abalaham á be abi toobi fu libi so. Bika Masaa Gadu be soi en wan moi foto di enseefi meke poti enke fa enseefi wani, fu poti en, fu libi tego. Na dati a be e luku fu fende.

11 Namo Abalaham kon gaandi seefi sondee pikin. En yali be gaandi pasa fu meke pikin kaba. En uman Sala hii libi seefi noiti be poi oli bee. Ma biibi be meke Abalaham e oli go doo taki, Masaa Gadu paamisi en wan pikin. Namo Masaa Gadu á gi en sen, bika a poti kaakiti a ini en ete fu gi Sala wan pikin. 12 Namo u e si nownow taki, en di yali be gaandi pasa, doo fu dede kaba seefi. Ma pikin di kon waka a ini a lo bakaten paansu sama fi en, dati ipi pasa sitali a tapu anda seefi. Sama á poi teli den, enke fa santi a doti fu ze seefi á poi teli.

13 Soseefi en pikin Isaki, doo en pikin Isaki pikin Jakopu, wooko hii libi langa sondee pantan anga a paamisi fu Masaa Gadu de. Dati e piisii den ati anga ala fa sama be e si enke den na wakaman di á de sama fu a kondee de. Den de enke sama di kon ape fu wan satu pisiten namo. Ma den be e taki namo, fa Masaa Gadu paamisi den dati. Ma toku, den nái si dati enke den tuutuu tanpeesi seefi tu. 14 We, te wan sama e taigi taawan sani a fasi de, da na bakaten ai luku fu fende en tuutuu tanpeesi. 15 We, den be feegete a kondee pe den be komoto kon tan de. Na dati meke, den á daai go tan anda baka. Bika pasi á be tapu gi den fu du dati. 16 Ma san den be e luku fu fende, dati na Masaa Gadu Kondee a tapu, di bigi pasa ala taa peesi. Den be e angii taanga fu dati. Da a ná sipowtu den be e meke taki, den e dini Masaa Gadu a tapu. Ne Masaa Gadu á fii sen fu kai enseefi, a Gadu fu den, di meke wan foto poti a tapu anda gi den, fu go tan.

17 Na a biibi ya be tyai Abalaham di Masaa Gadu be tesi en luku. A be mu kii en manpikin Isaki boon, enke paiman, fu gi Masaa Gadu daa. Ma na a pikin ya Masaa Gadu be paamisi en, ne a meke en wan foondoo fasi. Soseefi a be kisi a paamisi taki: “Mi o du bun gi yu anga a pikin ya, di o meke a lo paansu sama fi yu.” 18 A be taigi en taki: “Na sama di o waka a ini a lo bakaten pikin fu Isaki o teli enke bakaten paansu sama fi yu.” Ma toku, a sende en fu kii en enke paiman, fu boon gi en daa. 19 Ma Abalaham á feele fu du dati. Bika a oli taki, a sa kii en, ma Masaa Gadu poi weki en poti a libi baka. Da fi en se wawan, da a be kii en kaba. Ma na Masaa Gadu tapu en, meke a fika a libi.

20 Na a biibi ya seefi be tyai Isaki bakaten, di a be begi seigi a Masaa Gadu, gi en moo yonkuu manpikin Jakopu. Soseefi gi en moo gaan manpikin Esaw. A poti den a Masaa Gadu fesi, fu teke den wooko go doo, fu tyai a seigi bakaten go doo goontapu.

21 Na a biibi ya seefi be tyai Jakopu seefi di en yuu be koosube fu dede. En sikin be gaandi, da a be swaki, meke anga tiki a be e opo sidon. Ma a be begi seigi gi den tu manpikin fi en manpikin Jowsef tu.

22 Na a biibi ya seefi be tyai Jowsef seefi, di a be de fu dede. Ne a soi en famii, den Dyusama, fa Masaa Gadu be paamisi, fu puu den a Egepte Kondee baka. Namo a soi den fa fu du anga en dede bonyo bakaten te a yuu de sa doo.

Biibi be tyai Dyu gaansama
fu a ten fu Mosesi

23 Na a biibi ya seefi be tyai Mosesi mma anga en dda fu si taki, a de wan dyendee pikin. Da den ná o feele, fu kibii en dii mun langa a ini den osu. Da den á sa kii en, enke fa a kownu fu Egepte Kondee be poti fu kii ala Dyu pikin.

24 Na a biibi ya be tyai Mosesi di goo kon bigi, enke na manpikin fu a kownu umanpikin. Ne a á wani sama si en so moo. 25 Bika a teke fu puu enseefi go teke pina makandii anga a Dyu foluku fu Masaa Gadu enke saafu, a katibo. Na so a fika a dyendee anga ala goontapu piisii, di a be o nyan fu wan satu pisiten na a kownu osu de. 26 Bika a sabi fa Masaa Gadu paamisi taki, wan bakaten paansu sama o waka a ini Dyusama lo, di sa de a Kelestesi, fu tyai yeepi a goontapu. Da enseefi e luku, fu fende a bun de a Masaa Gadu. Bika dati bigi moo ala gudu fu Egepte Kondee. Da den sa lagi en fu dati seefi, ma a ná abi toobi. 27 Na a biibi ya seefi be tyai en puu a Egepte Kondee. Bika a á komoto de taki, na a atiboon fu kownu ai feele. Ma na di ai fii taki, Masaa Gadu di a nái si, wani a mu du dati. Da ai fitoow fu du dati, enke ai si fa a gaan Masaa fi en ya taampu e sende en. 28 Na a biibi ya be tyai enseefi, fu leli Dyusama bakaten, fu kii sikapu tyatya a buulu a den lanki fu den osu doo. Bika ogii o miti ala osu di á du dati, te wan jeje o fee pasa a kondee de, fu kii ala fosi manpikin. Namo, a meke den e oli fesa fu a dei de, doo tide ete seefi. Den e kai dati, Pasika Fesa.

29 Na a biibi ya be tyai den Dyusama di doo a ze den e kai Lebi Ze. Ne Masaa Gadu piiti a wataa meke wan dee pasi gi den, fu abaa doo na abaase. Ma Egepte suudati anga ala feti sani go du dati, ne a wataa losi kai kon tapu den kii.

Biibi be tyai Dyu gaansama
baka a ten fu Mosesi

30 Na a biibi ya seefi be tyai a Dyu foluku, di den waka doo Jelikow Foto. Ne wan gaan hei siton sikotu be meke lontu a foto ya. Namo den waka a lo, taawan a taawan baka, lontu a foto hii seibin dei langa. Ne Masaa Gadu seke a gaan siton sikotu ya, lulu booko puu a pasi gi den.

31 Na a biibi ya seefi be tyai Laakabu, di de wan ganda uman fu Jelikow Foto. Ne den á be kii en de enke ibii taanga yesi sama ape. Bika en dati yeepi wantu Dyu manengee di Josuwa be sende go kibii ondoosuku a foto ya. Ne a teke den kibii ne en osu, fu sani á mu du den, sondee fu oli den feyanti fasi.

32 Tyaipi toli de ete, fa a biibi ya be tyai avo Dyu gaansama! Toli fu Gidiyon. Toli fu Balaki. Toli fu Simson. Toli fu Jefta. Toli fu Dafeti. Toli fu Samuweli. Toli fu ala taa fositen apaiti takiman di Masaa Gadu be gi en taki, fu tyai. Ma ten ná o sai fu taki ala fini fini. 33 Ma na biibi be e tyai ala den, da Masaa Gadu be e gi den taanga. Ne taawan be wini gaan feti, fu poti taa kondee kownu a den ondoo. Taawan be poi leli taawan libi letiopu fasi. Taawan be poi begi, anga ala soi Masaa Gadu fa Masaa Gadu be paamisi fu yeepi. Namo Masaa Gadu tapu takuu bubu mofu seefi gi son fu den. 34 Taawan be biibi te, ne sama e iti den a faya, fu boon kii. Taawan sama koti fu kii anga fetihow. Ma Masaa Gadu e tapu ala dati gi den. Da taawan sikin be swaki, ma Masaa Gadu e gi den kaakiti baka. Taawan a ini gaan feti, da Masaa Gadu meke den toon gaan suudati. Da feyanti e sete kampu lontu den, da toku ai meke den yaki den gawgaw puu de.

35 Uman di osu sama be dede seefi, da Masaa Gadu e weki den gi den baka. Manengee di feyanti be kisi tei poti fu pina, fu kaba anga a biibi. Ma Masaa Gadu e gi den deki ati, fu oli taki, noiti! Den o oli biibi doo dede seefi. Bika den e luku fu fende weki baka anga a nyun sowtu sikin, fu libi tego. Dati bigi pasa peesi! 36 Sama be pina son wan, di á be wani kaba biibi te! Den e wipi taawan e wisiwasi a ganda mindii. Moo ogii seefi, den e bwui taawan sooto a dunguu osu. 37 Taawan den naki anga siton, te dede. Den sa taawan koti a mindii. Den sutu taawan anga fetihow kii. Den yaki taawan puu a osu, fu yayo sondee tanpeesi, sondee koosi. Da den e dee buba fu meti, wei a sikin. Nyanyan angii e naki taawan. Tuutuu den tuka anga nowtu. Da anga ala dati, sama e banowtu den de ete. 38 We, fu Masaa Gadu se, da a bun fasi fu den bigi pasa, meke goontapu ya á fiti gi den, fu libi. Da son wan e go fika a ini gaan sabana. Taawan go fika a gaan mongo mindii. Taawan teke siton olo, fu tan. Taawan e tan a doti olo seefi.

39 We, na a biibi ya be tyai ala den avo Dyu gaansama de so! Ne Masaa Gadu yeepi den somen sowtu fasi, fu soi fa ai piisii anga den. Ma toku, da a ná a gaan bun di Masaa Gadu be paamisi seefi be doo gi den de ete. 40 Kweti! Bika Masaa Gadu be fiti poti a fesi kaba taki, den avo Dyu gaansama de sa fende a gaan bun di sa kon bakaten ya seefi, makandii anga wi. Na wan gaan sani di taki, sondee wi, da den wawan á sa doo peesi fu fende dati.

12

Tei ati fu oli doo

1 Den avo Dyu gaansama de libi soi wi, fu useefi sa si fa fu tei ati, fu oli doo tu. We, da yu á si? Fa a de, da somen kotoigi bosu lontu wi, fu luku fa u e meke moiti anga a libi ya. Da de enke sitee lonman di e feti taanga, fu wini. Bika, da ai fika dyendee sani fu sikin, di sa fuka en ana anga en futu. Da ai luku pe fu lon go wini, sondee daai daai. Da useefi mu fika sani fu sikin, enke takuudu anga ogii so, di sa fuka wi. Da u meke moiti! 2 Soseefi luku Jesesi, fu si fa fu biibi. Bika a waka a u fesi fu opo pasi, tyai u go doo kaba fu a biibi. A be libi ya taki, ai luku fu fende gaan piisii bakaten. Ne a poti enseefi den sipikii kii ya, teke a sen sowtu dede de. Namo, ne a sidon nownow fi en, na a peesi fu fende gaandi a Masaa Gadu se. 3 Ma pakisei fa a be teke pina ya. Takuusama be e sitee taki anga en. Den e kai en leiman di á komoto a Masaa Gadu. Ma gaan pasensi tyai en sondee fu tapu biibi. Da libi so tu, meke yu á sa lasi ati. 4 We, u e suwa e feti, fu wini takuudu anga ogii. Da u e tuka anga toko fu dati. Ma u buulu á kai na a feti ya ete.

5 We, mi si enke u feegete kaba taki, na Masaa Gadu fasi fu wooko de ape. Bika en Buku sikiifi taki:

“Mi pikin! Son leisi, yu e tuka anga toko.

Da yu e denki taki, na mi e sitaafu yu so.

Ma luku sowtu bun a hii sani de mu leli yu, sondee fu lasi ati.

Bika ai tyai kon soi, yu ogii di yuseefi mu fika ete.

6 Da kaba si a hii sani de enke na sitaafu namo. Bika na lobi!

Da te yu e fii enke yu e fende wipi so, da sabi taki, yu na mi tuutuu pikin.”

7 We, da a bun fu fii, enke ai sitaafu yu. Bika ai si yu fi en tuutuu pikin, di ai leli poti enke fa a wani. Bika sowtu dda de, di nái leli en pikin sani, fu kiya poti letiopu? 8 Da a pikin o fii enke na sitaafu. Ma sama di á fende kiya so noiti sa poi taki, a de tuutuu pikin. Ma a sa de wan yayo ganda pikin di á kiya bun. 9 Pakisei di u dda a goontapu ya feti kiya wi. Da wi e gi den daa fu dati. Da na moo saka fasi u mu soi u Tata, Masaa Gadu a tapu, fu dati. Bika a kiya fi en o tyai libi gi wi, makandii anga enseefi tego doo.

10 Bika kiya fu goontapu dati na fu a satu libi ya namo. Ne den gaansama fu wi e meke taanga moiti so, fu kiya wi. Ma u Tata, Masaa Gadu moo sabi san de leti, fu tyai bun gi wi, fu seeka u libi moo anga moo kon de enke fa enseefi de. 11 Da kiya e tan enke sani fu fii sitaafu. Ai tyai buduufu, a nái gi piisii. Ma na bakaten, da sama di teke leli a dati sa si a bun di a puu. Da u sa du san a wani namo, anga ala wan switi ati a Masaa Gadu.

12 We, biibiwan! Da kande i sa weli de enke sitee lon man booko sikoo, anga ala kikikiki kini, fu kai komoto na a pasi pe ai lon. Da nyun kaakiti de fanowdu fu teke, meke ana anga futu kon taanga baka, fu lon go doo. 13 Da waka bun meke swakiwan di seefi de fu dyakata komoto sa teke taanga sikin a yu. Da den sa kon taanga baka, fu biibi go doo.

Feti naamo anga a biibi

14 Da feti naamo, fu meke sama de switi anga taawan de. Feti fu de apaiti fasi gi Masaa Gadu wawan. Bika sama di de taa fasi ná o fende pasi, fu go si Masaa Gadu. 15 Da luku bun, fu sama á daai fika a gaan bun ati fasi, di Masaa Gadu teke luku wi. Meke sani á sa de a u mindii fu buuya u, fu poli somen taawan biibi enke bita paansu fika a ini goon, fu goo kwinsi taawan kii. 16 Motyo biibiwan á mu de ape tu. Meke biibiwan ede á de feke fasi a Masaa Gadu. Bika na so Esaw be tan, ne a be seli a bun di en dda Isaki be o fika gi en, enke moo gaan manpikin. Fu wan peeti nyanyan ede! 17 Da kiinkiin u sabi fa bakaten, Esaw be wani fende ala a seigi de baka. A be suku fi en dda Isaki gi en ala a seigi di komoto a Masaa Gadu de. Ma fasi á be de fi en dda kengi san a be fiti poti kaba. Esaw kee begi seefi, ma na sondee fu poi fende a seigi de baka.

18 Bika a nyun fasi fu wi dini Masaa Gadu, kengi anga fa a gaandi fasi be wasikoi, fu go koosube fu Masaa Gadu. A ini a gaan sabana, na a mongo pe a be de, da na faya anga ala somoko e boon komoto a doti doo tapu. Gaan winta e wai lontu en, donduu e bali, tapu e koti faya lontu en. 19 Ne wan tutu bali na a hii peesi, namo en tongo piki gaan makiti fasi, fu taki anga den Dyusama. Ne den feele te, den begi Mosesi, fi en e taki anga Masaa Gadu gi den. Noiti den wani yee en tongo pikinso moo seefi. 20 Bika a taki den weiti wan tumisi hebi fasi de. Soseefi ibiiwan fu den Dyusama ofu meti fu den, di be peefuu lobi sikin na a mongo de, da taawan be mu naki en kii anga siton. 21 San den Dyusama si a dei de, a gi den tuutuu feele. Mosesi seefi piki taki: “A gi mi seefi feele te tu. Mi hii sikin seefi dansi tu.”

22 Ma a nyun fasi fu dini Masaa Gadu, tyai wi go doo Masaa Gadu Kondee a tapu anda seefi, na a Jelusalem Foto pe a sidon libilibi anda. A tapu fu Siyon Mongo, pe dunsu dunsu Engel*f2* fi en lontu, fu piisii te a bigi naamo. 23 Ibiiwan pikin fi en mokisa de. Soseefi den di ai kai moo gaan Manpikin fi enseefi. Ala den disi nen sikiifi ne en buku, fu tan anda. Soseefi Masaa Gadu di mu kuutu ala sama de anda anga ala avo gaansama, di be libi fiti, fu de apaiti fasi gi Masaa Gadu nownow. 24 Soseefi Jesesi de anda, di taampu a mindii fu Masaa Gadu anga libisama, fu yeepi na a nyun kuudei, fu dini Masaa Gadu. Tapu anda seefi na pe a go tyatya en buulu, di meke Masaa Gadu teke tyali fasi luku sama. Dati kengi anga Abeli buulu, di be lon. Bika Masaa Gadu be teke a buulu de, fu luku sama di be kii en anga boon ati.

Masaa Gadu á be sipowtu a fositen

25 Da feti fu kaba taanga yesi gi Masaa Gadu di bosikopu e taki anga wi nownow. Bika a á be sipowtu anga avo gaansama di be taanga yesi gi san a be kon taki a Sinai Mongo. Da on moo, wi fu nownow sa fende sitaafu fu dati? Bika na tapu anda a de nownow, e taki anga u. 26 A be soi en makiti fasi wan leisi pasa kaba, di a be seke goontapu, anga en tongo. Ne en Buku sikiifi baka taki: “Mi ya o seke goontapu ete wan kodo lasiti leisi baka! Ma, a ná goontapu wawan namo, mi sa seke a leisi de. Bika ala taa sani doo tapu anda seefi, anga ala mi kondee a tapu, dise seefi.” 27 Da a wankodo lasiti leisi baka wani taki, wan lasiti leisi namo. Ala sani di a meke o seke, da san be meke, fu fika tego sa taampu go doo. Ma san di á be meke fu fika tego, dati o lasi gwe. 28 Da biibiwan seefi o fende a bun di de a ini a Nyun Tii fu Masaa Gadu, di noiti poi kengi. Na dati meke u mu libi anga a gaan bun ati fasi, di Masaa Gadu teke luku wi so. Soseefi a taanga di a gi wi, fu poi dini en, fu piisii en ati. Soseefi lesipeki en go doo feele, anga ala wai komoto a pasi, gi sani di nái fiti en. 29 Bika a nái go anga sama di e taanga yesi gi en. A o kaba den dati a soso, enke gaan faya di e boon sani puu a pasi.

13

Sowtu a sowtu fasi di biibiwan
mu waka

1 Da u mu tan lobi taa biibiwan, enke fa biibiwan mu lobi. 2 Te sama di yu á sabi seefi waka doo yu, da ná feegete! Meke yu osu doo opo gi en. Bika somen sama sondee den be sabi, da na Engel*f3* di Masaa Gadu be sende go luku den so. 3 Biibiwan mu denki taa biibiwan di sooto a dunguu osu, fu a biibi ede. Booko ede yeepi den, enke fa yu be sa wani sama mu feti gi yu. Du so tu gi biibiwan di e teke mesaandi. Bika pakisei efu yuseefi be mu tuka anga dati wan dei.

4 Uman anga man di toow mu tan lesipeki denseefi, enke fa a libi fu den be bigin. Den á mu waka gi den seefi. Sitaafu fu dati o fende a Masaa Gadu. Da a kon, wan enkii motyo fasi á mu de a den mindii tu.

5 Luku bun tu, fu giili fu moni á subi yu, fu lon suku moo anga moo. De tifeedi anga san yu abi. Bika Masaa Gadu be paamisi taki:

“Noiti mi o fika u!

Noiti yeepi o kaba komoto a mi, fu kon doo a u de.”

6 Da ibii biibiwan sa abi kankan fu taki:

“Masaa na mi Yeepiman, di e puu mi a ini ala sani. Efu mi kai en kon namo, da a doo kaba.

Da mi nái feele! Bika, libisama seefi á sa de, fu poi du sani anga mi.”

Waka go doo kaba fu a biibi

7 Membee den edeman fu biibiwan, di tyai Masaa Gadu bosikopu kon doo yu de. Na den fosi gi yu a bosikopu de, fu toon biibisama. Luku fa den be tyai denseefi a lanti fesi anga a biibi, go doo kaba fu den libi. Da teke den baka futu so tu.

8 Bika Jesesi Kelestesi noiti e kengi. Fa a be e wooko a fesi, na so tide ete seefi, go doo tego seefi. 9 Ibii taa sowtu leli na fu kai leiwan, fu wai poti a wanse. Den e soi fa fu oli gwenti anga fasi, di á de fa Masaa Gadu e tyai yeepi. Ma u biibi anga ala fitoow namo, fa a teke gaan bun ati fasi namo luku u.

Masaa Gadu poti a paiman fu
takuudu anga ogii

10 Bika Masaa Gadu sete wan nyun apaiti begi tafaa gi wi. Na ape a poti a paiman di pai, fu wi takuudu anga ogii. Da sama di sa go doo anga a gaandi fasi fu dini Masaa Gadu, sa lasi a hii yeepi fu dati. 11 Bika meti be e kii enke paiman. Da den moo hei apaiti begiman e teke en buulu tyai go poti na a Apaiti Kambaa, di meke seeka gi a apaiti Masaa Gadu wawan. Da a meti sikin mu tyai go boon a doose fu Jelusalem Foto. Da ala lanti, doo Masaa Gadu seefi sa si Awan di teke dede, fu yeepi den sama de.

12 Na so meke Jesesi be mu teke dede a doose fu Jelusalem Foto. Da ala lanti sa si a sikin di teke dede, fu yeepi sama nownow. Da sama di biibi dati sa kon de bun sama gi Masaa Gadu. Bika a buulu di pai de poi wasi libi kon de apaiti fasi gi Masaa Gadu. 13 Ma teke dede a doose fu Jelusalem Foto, na gaan sen sani. Ma fu yeepi wi, meke Jesesi á be abi bisi anga dati. Da meke u seefi teke en baka futu, fu de sondee bisi, fu waka komoto a fa u be leli dini Masaa Gadu a ini Jelusalem Foto, fu gwe a doose anda go mokisa libi makandii anga Jesesi, na a nyun fasi fu dini. 14 Bika peesi fu goontapu ya á de tuutuu tanpeesi fu tego, ma na wan satu pisiten namo u de ya. Na Masaa Gadu Kondee a tapu, u e luku fu fende libi tego.

15 Da Jesesi enke a paiman di teke dede pai gi wi, de a tapu anda nownow enke wi moo hei apaiti begiman. Da bali gafa Masaa Gadu fu dati, meke dati piisii Masaa Gadu. Taigi taawan naamo san a de gi wi. Soseefi fa wi de sama fi en, di e gi en gaandi. 16 Da ná feegete fu du bun gi taawan. Ma wooko anga san i abi makandii anga taawan, fu den sa fende san den abi fanowdu tu. Da ala dati na sani di yu e gi Masaa Gadu de, fu piisii en.

Den kiiboi bosikopu

17 Da lesipeki edeman di e tii taa biibiwan, fu tii yu naamo enke soluguman fu sikapu, di e tii sikapu. Meke buuya taanga yesi á sa de ape. Da den o fende paiman fu dati, te den sa poi piisii piki bun fi yu, a Masaa Gadu. Ma taa fasi sa buduufu den, meke den á sa poi piki bun fi yu a Masaa Gadu. Bika na den abi a faantiwowtu, fu luku yu.

18 Tan begi naamo, fu Masaa Gadu yeepi wi dise. Bika u e fitoow taki, wi konsensi á poi fon wi ati taki, u nái meke moiti anga a biibi libi. Ma ai go enke fa Masaa Gadu wani. 19 Mi e sende u taki, begi seefi gi mi ya, fu Masaa Gadu sa taampu gi mi. Meke mi sa doo gawgaw a u mindii anda baka.

20 Fu u seefi, da mi e begi Masaa Gadu gi u. A meke u ati switi. A weki wi Masaa Jesesi puu a dede, meke en buulu waiti sai enke paiman, fu wi takuudu anga ogii. Dati na a nyun fasi fu dini Masaa Gadu, di noiti moo sa kengi. Soseefi a poti wi Masaa Jesesi enke a moo gaan Edeman, fu luku sama fi en, enke wan gaan Soluguman fu sikapu. 21 Mi e begi tu, meke a seeka u libi ala fasi, fu de anga san u abi fanowdu. Da u sa poi du san a wani. Na so a o meke Jesesi Kelestesi yeepi. Da u sa dini en, fu piisii en. Da bali gafa Masaa Gadu tego! Bika a bigi tuutuu! Amen, na so a de!

22 Biibiwan! Mi e begi u dati gaantangi, fu tan waka enke fa mi e sende u, fu dini na a nyun fasi fi en. Pikinso namo mi sikiifi na a biifi ya soi fa fu libi na a nyun fasi ya. Bika moo ipi sani de ete fu leli.

23 We, u biibi baala Timotiyesi komoto a dunguu osu kaba. Efu a kon doo mi ya gaw, fosi mi losi ya, da mi o tyai en, te mi e kon luku u anda.

24 Wan apaiti fasi mi e sende odi gi ala fesiman fu tii biibiwan de. Soseefi, da gi odi doo ala den di de apaiti fasi gi Masaa Gadu de. Odi komoto a biibiwan fu Italiya Kondee dise gi u anda tu.

25 Mi e tapu a biifi ya. Ma mi e begi fu Masaa Gadu tan teke gaan bun ati fasi namo luku u ala anda.

Jakowbesi

1

2

3

4

5

Jakowbesi

A biifi di Jakowbesi sikiifi

Wan wowtu a fesi

Da a biifi ya, na Jakowbesi, wan baala fu Masaa Jesesi ne en meke en. Da a Jakowbesi ya, na be wan edeman fu a keliki a Jelusalem. Da a meke a biifi ya sende gi ala den biibi Dyusama di paati paati go tan a den peesi peesi a doose fu Islayeli Kondee. Da a sikiifi somen bun sani gi den. Wan fu den sani na taki ai bali den biibisama fu den á biibi anga mofu namo, da a kaba. Ma den libi mu soi taki den e biibi tuu.

1

Bigin fu a biifi

1 Mi Jakowbesi ya e sikiifi a biifi ya gi yu enke Masaa Gadu foluku di panya gwe a doose fu Dyu Kondee. Masaa Gadu anga Masaa Jesesi Kelestesi na mi basi di mi e dini.

Poolo te tesi miti yu!

2 Biibiwan! Poolo te yu e tuka anga ala sowtu tesi. Dati bun. 3 Bika sabi taki, te yu oli biibi pasa den tesi ya, da dati o leli yu tei ati, fu oli doo. 4 Da te yu abi tei ati fu oli doo, da i sa tan enke fa Masaa Gadu wani sama mu de seefi. Bika na tei ati fu oli doo mu tyai yu pasa ala tesi.

5 Ma te apaiti koni mankei yu fu wooko wan leti fasi a ini den tesi, da begi Masaa Gadu fu dati. Bika ala yuu a de anga en hii ati, fu gi dati sondee weli. 6 Ma te yu e begi, da biibi mu de taki, Masaa Gadu e yee yu. Pikinso pantan á mu e seke yu ati seefi! Efuso yu ati o de enke paana fu liba di nái sidon a wan peesi. 7-8 Da yu o waka anga tu ati di á sidon fu du wan enkii sani. Sowan sama á taampu bun. A ná o fende san ai begi Masaa Gadu de.

Guduman anga pootiman

9 Yu enke biibiwan di pooti seefi mu poolo taki, i hei a Masaa Gadu ain. 10 Yu di gudu seefi mu poolo taki, i lagi a Masaa Gadu ain. Bika guduman seefi e dede ibii yuu, enke moi boomiki e dede, fosi a poti membee. 11 Wan pikin san namo e pii, da a boomiki law kai a doti, meke a hii moi fi en kaba wanten. Na so ai waka anga guduman na a yuu di ai lontu, fu suku gudu e dyunta naamo.

Saide tesi e miti biibiwan?

12 Da seigi fu den sama di e tuka anga ala sowtu tesi, ma den e oli biibi pasa den! Bika Masaa Gadu o gi i libi fu tego makandii anga enseefi, enke fa a paamisi ala sama di lobi en.

13 Ma kaba gi Masaa Gadu ogii nen taki, ne en meke tesi e miti yu. Bika tesi á de fu kon miti Masaa Gadu seefi te, da a sa poi du ogii. Da a nái meke tesi miti sama fu du ogii tu. 14 A fowtu didon na a sama seefi di e luku sani di sa tesi en. Den e soi switi, fu losutu. 15 Da te a losutu goo kon lepi, da ai meke takuudu anga ogii. Da efi i gwenti fu libi so, da meke Masaa Gadu o kuutu yu, fu fende dede tego. 16 Mi lobi biibiwan! Ná meke sama koli yu buuya anga a toli ya. 17 Bika ala san Masaa Gadu a tapu gi wi na gaan bun sani, di seeka sai fa enseefi wani. A nái daai wooko taa fasi enke a san anga a mun anga den sitali di a meke a tapu, fu daai ibii yuu. 18 A abi en fasi di a wani wooko meke u toon pikin fi enseefi. Na a tuutuu wowtu di kon mu seeka u toon fosiwan di libi de fi en wawan namo a mindii fu ala taa sani a goontapu.

Fa biibiwan mu seeka libi

19 Mi lobi biibiwan! Da te taawan kon soi yu Masaa Gadu wowtu, da gaw fu aliki! Ma ná gaw fu sitee piki sondee denki! Ná gaw boon ati a taawan tu. 20 Bika boon ati sama á poi du san de leti gi Masaa Gadu. 21 Puu towe ala sowtu takuu manii anga goontapu fasi di á fiti. Teke saka fasi na ati. Da wooko enke goon di den puu ala takuu paansu fu paandi soso bun wan. Da Masaa Gadu wowtu sa goo taanga a ini yu, fu puu yu a takuudu anga ogii, fu fende libi tego. 22 Namo, te i fusutan Masaa Gadu wowtu, da wooko leti enke fa a taki. Aliki namo, sondee fu du, dati e meke yu koli yu seefi. 23 Soso aliki namo gei te sama si a sipikii namo fa en fesi tan. 24 A si fa en fesi tan fu seeka. Ma te a waka komoto na a sipikii fesi, da a feegete baka wanten fa a be tan. 25 Ma booko ede luku Masaa Gadu wowtu, enke a weiti fu seeka libi. Dati e soi a yeepi di e puu sama a taanga yesi fasi, anga ala a sitaafu fu dati. Ma ná feegete san i si de, fu seeka, da seigi sa de a ini ala san i teke fu du.

26 Sama di taki, ai dini Masaa Gadu mu dwengi en tongo. Bika fi yu á du dati, da yu e koli i seefi. A o de soso kaali, winsi yu e du ala taa sani fu Masaa Gadu ede seefi. 27 Bika fu dini u Tata, Masaa Gadu a tapu wan leti fasi, da langa ana yeepi pikin di fika sondee mma anga dda. Yeepi pooti uman di man dede fika a ganda tu. Wai komoto a pasi, fu a sowtu tyobo denki fu goontapu ya á poli yu!

2

Kaba si sama hei moo sama

1 We, biibiwan! Na Masaa Jesesi Kelestesi di u e biibi namo abi ala gaandi anga ala gaan dyendee. Da kaba keli sama hei moo sama. 2 Kon u taki, tu nyun sama kon a u biibiwan mindii de. Wan gudu wei gaan dyendee koosi e koti faya, wei beenki finga linga. A taawan pooti wei boko koosi a sikin fanyaa. 3 We ne wanten u teke a guduwan poti a hei taki: “Subi kon teke peesi a heiwan mindii dise.” Da u daai bali a pootiwan taki: “Pasa go taampu a wanse anda! Ofu, da kon sidon na a se fu u futu bangi a doti ya.” 4 Da u du gaan ogii de. Bika u taampu enke lanti di nái kuutu sani leti. U wooko fowtu fasi e keli sama hei moo sama.

5 Mi lobi biibiwan! U mu sabi taki, Masaa Gadu nái si pootiwan fu goontapu ya fu lagi sani. Bika u si fa a teke denseefi toon en sama di a gi somen gaan bun fi en tu. A seeka den libi fu go fende a bun di de a ini a Nyun Tii fu Masaa Gadu. Na so a paamisi fu gi ala sama di lobi en. 6 Da u á mu peefuu wooko sondee lesipeki lagi pootiwan de. Bika na guduman makiti e dwengi u de soso kaali. Na den makiti e seepi u tyai go kuutu a gaanlanti fesi. A ná pootiwan e du dati. 7 Na guduman seefi abi deki ati e wisiwasi a bunbun nen fu wi Masaa Jesesi Kelestesi di wi e tyai enke sama fi en.

8 We, Masaa Gadu enke Kownu, di e tii ala sani, soi wi a mama fi en weiti a Masaa Gadu Buku, di noiti u mu peefuu taanga yesi gi. A taki: “Lobi taawan enke fa i lobi iseefi.” Dati na a leti fasi fu libi. 9 Ma sama di e keli sama hei moo sama, e du wan gaan ogii anga ala takuudu. Na so Masaa Gadu weiti e soi wi. 10 Da booko fu a weiti de namo e poli a hii weiti fu Masaa Gadu seefi. Bika winsi ala taa weiti e oli, ma wan kodo booko, da toku a kisi a hii weiti sikin. 11 Bika na a seefi Masaa Gadu di poti a weiti taki: “I á mu motyo,” seefi poti taki: “I á mu kii taawan.” Da efi i nái motyo, ma yu e kii, da a weiti di i booko de e kisi a hii weiti sikin kaba.

12 Da du ala sani anga koni, doo ala san yu e taki seefi! Masaa Gadu o kuutu ala dati fini fini, na a fasi fa a poti en weiti fu tyai sama puu a takuudu anga ogii. 13 Da sama di nái wooko tyali ati fasi anga taawan, da Masaa Gadu seefi ná o wooko tyali ati fasi anga en baka na a gaan kuutu dei. Bika wooko tyali ati fasi anga taawan e tyai wini, fu meke den wooko tyali ati fasi anga yu seefi baka a kuutu.

Fa biibi libi e wooko

14 We, biibiwan! Ibiiwan sama sa taki anga mofu taki, a abi biibi. Ma efu a biibi libi nái wooko, da bun fu dati ná o poi fende a Masaa Gadu. 15 Bika efu wan pooti biibiwan a u mindii de e mankei koosi anga nyanyan ibii dei, 16 ma mofu namo e taigi en taki: “Gadu o yeepi yu. Gwe anga wan switi ati! Wei deki koosi waan yu sikin! Nyan fuu i bee!” Da a biibi libi nái wooko, fu meke a fende bun de. 17 Na so mofu namo sa taki: “Biibi de.” Ma efu a biibi libi nái wooko, da a tan enke te a boo fu wan libi nái wooko. Da na dedewan.

18 Da sama sa denki taki, na taa biibiwan fende taanga a Masaa Gadu taki, dati biibi libi mu wooko. Ma enseefi fende taanga fu abi biibi namo, da a kaba. Ma dati á kan! Bika mi ya sabi taki, fu soi taki mi abi biibi, da mi biibi libi mu e wooko. 19 Na wan moi sani di u ala sabi taki, wan Gadu de tuu. Ma fa fu takuu jeje? Denseefi e biibi so tu, ma anga ala gaan feele.

20 Meke poli fusutan sama aliki ya! Mi o soi fa biibi libi di nái wooko sa meke yu tyai nen fu soso taki, i na biibisama! 21 Bika saide Masaa Gadu be teli u avo Abalaham taki, a de bun gi en? Na di en biibi libi be e wooko. Na dati soi en biibi. Bika a teke en wankodo manpikin Isaki seeka poti na a apaiti begi tafaa, fu kii boon gi Masaa Gadu enke paiman. 22 U e si de, a ná mofu namo a be taki, ai biibi. Ma en biibi libi be e wooko enke fa Masaa Gadu sende en fu du. Na dati meke a biibi fi en be doo peesi enke fa biibi mu de. 23 Ne sani waka de enke fa Masaa Gadu Buku sikiifi taki: “Abalaham biibi Masaa Gadu, ne a teli en enke sama di de bun gi en.” A kai Abalaham gaan mati seefi. 24 Dati e soi fa Masaa Gadu e teli sama taki, a de bun gi en. Na sama di biibi libi e wooko, na dati ai teli so. Ma a nái tan teli sama soso kaali so, fu di den mofu namo e taki, den e biibi.

25 Bika luku Laakabu, enke wan gaan motyo uman fu Jelikow Foto seefi, di a be teli taki, de bun gi en. Bika en biibi libi be e wooko. Di ogii be de fu miti suudati di Josuwa be sende kibii go ondoosuku Jelikow Foto, ne a teke den kibii a ini en osu. A soi den a pasi fu lowe komoto a ini a foto seefi. 26 Da sabi taki, biibi, ma fu a biibi libi nái wooko, da a tan enke te a boo fu wan libi nái wooko. Da na dedewan.

3

Ogii di tongo e du

1 Son biibiwan wani teke a wooko, fu leli taawan a biibi libi. Ma sabi taki, na yu libi Masaa Gadu o moo kuutu fini fini. 2 Bika ibii sama e misi anga libi. Da sama á de di tongo nái misi taigi taawan sani di á fiti. Boiti sama di libi seeka sai, da ala pisi fi en hii sikin e teke taki enke fa Masaa Gadu wani.

3 Luku wan gaan meti enke asi. Anga wan pikin tetei namo den e tei en mofu fu tii en hii sikin, fu poti a pasi. 4 Gaan sipi a ze, di gaan taanga winta e toosi, a wan pikin pali di de ondoo wataa den e tii en, fu poti a hii sipi a pasi.

5 Na so sama tongo nyoni na a hii sikin fi en, ma en wooko bigi. Bika denki pikin tongo fu faya seefi di e sutu boon wan hii gaan busi. 6 Na so tongo sa poli wan sama hii libi toon gaan takuuduman. Ai sokoo sani naamo fu miti sama, hii libi langa. Didibii seefi e suku tongo fu sutu faya, taki den ogii di a wani.

7 Sama makiti fu dwengi ala sowtu meti go doo foo anga meti di e hali anga bee. Ala fisi anga wataa meti seefi. 8 Ma sama á de fu dwengi en tongo. Bika ala yuu ai wai go taki ogii. A lai wisi fu puu kii taawan.

9 Da mofu e teke bali gafa u Tata, Masaa Gadu a tapu. Ma a seefi mofu e teke saanti taawan, di seefi Masaa Gadu meke enke paansu fi enseefi. 10 Na so mofu e teke bali gafa Masaa Gadu, ma ai saanti taawan tu. We, biibiwan mofu á mu wooko so! 11 Bika peti wataa á de di mokisa tu sowtu wataa enke bita wataa anga switi wataa. 12 Mi lobi biibiwan! A seefi bon nái meke tu sowtu sii, enke fa figasii anga oleifi sii, nái komoto na a seefi bon. Bon di e meke doloifi sii, á poi meke figasii tu. Tyobo peti wataa ná o poi puu kiin wataa tu.

Fa fu apaiti koni fu wooko wan leti fasi

13 Da i sa taki, yu e fusutan sani fu Masaa Gadu. Soseefi yu de anga apaiti koni fu wooko wan leti fasi. Ma sondee fu abi apaiti koni fu waka saka fasi anga dati, da yu á mu gafa so. 14 Bika te yu ati fuu anga ala bita dyalusu fasi fu suku hei peesi teke taawan peesi, da yu á mu gafa so. Bika yu e lei gi a tuutuu leli di komoto a Masaa Gadu. 15 Apaiti koni fu wooko wan leti fasi nái waka so. Na a pasi fu didibii pe sama e libi a goontapu ya e waka so, fu suku san denseefi ati e angii. Na takuu jeje e tii a sowtu libi de. 16 Bika dyalusu suku hei peesi e denki yu wawan namo á mu wooko enke basi a biibiwan tapu. Dati sa tyai buuya anga ala sowtu takuudu a u mindii de.

17 Ma, da a sowtu libi di abi apaiti koni fu wooko wan leti fasi enke fa Masaa Gadu wani, da a fosi sani yu o si, na wan libi di seeka kiin. Da a ati e switi a taawan. Soseefi lesipeki taawan denki fu wooko sondee taanga yesi anga dati. Soseefi fii tyali ati fu yeepi taawan. Keli sama hei moo sama nái de ape. Libi seefi nái waka koli koli fasi anga taawan. 18 Te sama e libi switi anga taawan so, da a sa meke taawan si fa fu wooko so tu. Da libi sa waka a den dati mindii anga ala leti fasi gi Masaa Gadu.

4

Losutu na ati fu suku sani e tyai feti

1 Ma san e tyai feti anga ala opuulu a biibiwan mindii? Na te losutu de na ati fu suku sani. 2 Bika taanga losutu na ati e de fu suku fu fende sani. Soseefi bigi ain a sama sani. Ma ala dati nái meke yu fende san yu e suku. Da ai tyai feti anga ala opuulu na ati. Sowan sama sa kii seefi, fu fende san ai suku. Ma saide a nái poi fende a sani? Na di a nái begi Masaa Gadu dati. 3 A sa begi Masaa Gadu a sani seefi, ma a nái gi enmi en, fu di ai si wan fowtu fasi na a sama taki, a losutu fi en na fu fende sani piisii enseefi ati namo.

4 Bika libisama lobi feti a goontapu sani baka. Ma biibiwan mu sabi taki, teke a fasi de fu libi sa meke iseefi daai fika Masaa Gadu toon feyanti fi en tu. Da yu libi sa gei wan uman di á de fu fitoow. Dati e fika en man du ogii anga taawan. 5 Da a ná fu soso Masaa Gadu Buku sikiifi taki, Masaa Gadu e dyalusu. A de enke a man di e booko ede, fu paati á mu kon fi en anga a jeje di a gi sama. 6 Da a wani teke moo gaan bun ati fasi namo, fu luku wi. Ma en Buku sikiifi tu taki:

“Sama di hei enseefi, da na feti Masaa Gadu o feti booko dati saka.

Na sama di saka ne en ondoo, fu teke en taki, sa fende en gaan bun ati fasi.”

7 Da saka a Masaa Gadu ondoo fu teke en taki. Ma toto futu sitee anga didibii, da a o wai a yu pasi. 8 Diipi go koosube fu Masaa Gadu, da a o kon koosube fi yu baka. Meke sama di e waka anga tu ati seeka dati leti. Meke den di ati á sidon a wan peesi seeka dati. 9 Teke tuutuu ten booko ede, tyali fu kukutu fasi di de a yu libi. Kaba lafu piisii de fosi! Kee seefi! 10 Saka a Masaa Gadu ondoo, da a o poti yu a hei.

U á mu kuutu taawan

11 Biibiwan mu kaba taki ogii fu taawan. Kaba kaagi fa taawan á bun. Bika, da yu misi Masaa Gadu weiti. Soseefi, da yu poti yuseefi enke gaanlanti fu kuutu. Da ai soi taki, yu nái du san Masaa Gadu wani. 12 Bika ne en wawan kodo namo de enke gaanlanti fu kuutu den di e booko en weiti anga ala fu kaba den a soso. Soseefi a poi puu sama na a pasi fu takuudu anga ogii. Da fa yu e denki fi yu seefi, fu go teke kuutu wooko?

Biibiwan á mu fiti fu du sani a fesi

13 Fa yu enke libisama sa poi fiti a fesi taki, tide, tamaa, na sowan sowan foto wi o go, komoto de go a dati? Da wi o tan wan hii yali ape anga ape, bai sani de komoto go seli meke moni, fu gwe moo faawe. 14 Bika yu na libisama, yu á sabi san tamaa o tyai gi yu! Libi a goontapu ya na fu wan satu pisiten namo. U makiliki fu wai puu ya enke fa dampu fu kuku patu e wai gwe. 15-16 Da fa u sa naki boo fu ati gafa a fesi san anga san u o du? A moo bun u taki, fu Masaa Gadu wani, da u sa de a libi fu du so anga so. Ma mi sabi saide sama e gafa a fesi san a o du! Na bigi membee e tyai ala dati, fu taki bigi so. Ma sabi taki, na wan gaan ogii fu wooko so. 17 Biibiwan sa sabi sani fu Masaa Gadu seefi, ma a abi taanga yesi, fu teke a leti fasi de fu libi. Da a du ogii anga ala takuudu de.

5

San gudu sa tyai gi guduman?

1 Guduman, aliki ya! Kaba poolo! Ma bali kee kusumi seefi! Bika yu o tuka anga sani. 2 I dyunta tyaipi gudu goo mongo, ma na fu loto poli. Moi koosi di i abi seefi na fu mitimiti nyan poli. 3 Gowtu doo solufu sani di i dyunta de, o fika fuunsu kaba a soso tu. A kaba a soso fu den sani ya na wan wasikoi taki, iseefi musu fu kaba a soso. Fasi á de fu kibii gi a sitaafu di mu kon tuka anga yu. Bika Masaa Gadu o puu guduman a pasi enke fa faya e boon sani poli. Da bali kee kusumi fu den gudu di i dyunta kibii, a den lasiti dei pe goontapu de fu kaba ya. 4 Bika pakisei ogii di i du anga wookoman di wooko i goon. I be paamisi den paiman, ma di yuu doo fu pai, ne yu á wani pai den. Namo den be e kusumi gaan kusumi! Da ala a tyali de, wai go nama na a yesi fu Masaa Sebaot, a moo gaan Masaa Gadu a tapu. Da a fika ne en ana, fu pai a sama di du a ogii de anga den taawan. 5 Ma libi be waka bun gi yu enke guduman. Yu be fende pasi du sani pasa peesi a goontapu. Na so meti seefi e kweki solugu kon fatu doo peesi, fosi den kii en. Na dati meke i fende pasi du sani doo peesi, fu fende sitaafu na a gaan kuutu dei fu Masaa Gadu so. 6 Bika yu be seepi den di á du sani seefi, tyai go a kuutu a gaanlanti fesi. Den á be poi toto futu a baka seefi. Da yu e lei de taki, a du sani anga yu, di sai fu kii en.

Tei ati fu oli doo

7 We, biibiwan! U tan luku a konbaka fu wi Masaa anga ala pasensi. U pakisei fa wan sama di paandi goon mu e tei ati oli gaan pasensi. Bika ai denki a ten di a goon o puu nyanyan. Da ai tan luku ala sowtu fasi di alen mu kai nati a doti, fu puu bunbun paansu. 8 Na so biibiwan mu tei ati oli gaan pasensi fitoow wi Masaa. Bika dyonson a sa kon doo ya kaba. 9 We, biibiwan! Te u e tuka anga tesi, da kaba taki mandii fasi anga ala ogii fu taawan a u mindii de. Da Masaa Gadu ná o abi fu sitaafu u seefi sowan fasi. Bika ne en de fu kuutu ala sani, soseefi a taampu fu kon du dati kaba.

10 Pakisei son apaiti takiman di Masaa Gadu be meke e taki sani a fesiten a ini en nen. Sama be tyai banowtu kon a den pasi ogii ogii. Ma den á be luku ala dati. 11 Pakisei ala taawan go doo Jop seefi, di u e si enke seigi sama nownow! Den be biibi Masaa Gadu pasa a ini somen tesi. Jop, dati tan teke tei ati fu oli doo, pasa somen tesi. Ne luku fa Masaa Gadu be daai ala sani kon puu bun gi en bakadati. Na so Masaa Gadu e wooko tyali ati fasi anga ala sama.

12 We, biibiwan! Da moomoo seefi, ná sweli seefi fosi i paamisi taawan wan sani. Ná kai sani nen fu soi taki yu ná o lei. Ná kai Masaa Gadu nen ofu en kondee a tapu anda seefi. Goontapu ya nen seefi yu á mu teke kai. Ma te i taki, ya ofu nono, da a sai kaba. Bika sitaafu fu dati sa de na a gaan kuutu dei fu Masaa Gadu taki, na gaan ogii.

Fa fu wooko anga begi

13 Meke biibiwan di abi banowtu begi Masaa Gadu. Biibiwan di sani e switi gi, mu singi gafa Masaa Gadu, gi en gaandi. 14 Biibiwan di siki didon mu sende kai fesiman fu keliki, meke den taampu a ini a nen fu Masaa, da den lobi fatu ne en sikin, poti ana ne en tapu begi gi en. Da a sa kon bun baka.

15 Ma ala dati mu waka anga a leti biibi. Da Masaa Gadu sa aliki san den begi. Da a o meke a sikiman kon bun baka. Soseefi a sikiman sa fende paadon a Masaa Gadu, fu ala takuudu anga ogii di a be du. 16 Na dati meke ibiiwan de mu puu takuudu anga ogii a den ati taigi taawan. Da den sa begi Masaa Gadu paadon makandii gi den seefi, fu seeka ala sani kon bun baka. Da Masaa Gadu o deesi a sikiman, fu di ala den taampu de enke fa a wani. Da den sa poi begi a sowtu fasi, pe taanga anga ala kaakiti e komoto, fu meke sani pasa.

17 Pakisei Eliya di be de libisama enke mi anga yu. Ma a be poi begi Masaa Gadu faya faya anga en hii ati, meke alen á kai moo a ini a kondee. Namo dii yali anga afu langa alen á kai. 18 Pakisei di a be begi fu alen kai baka. Namo wanten, tapu anda baaka dunguu pii. Alen kai baka wanten meke doti puu nyanyan baka.

19 We, biibiwan! Son wan e diipi fika biibi a tuutuu leli fu Masaa Gadu. Ma ná fika den sama de wai gwe so! Meke moiti tyai den kon baka na a leti pasi ya. 20 Bika sama di e diipi gwe sa kai go a ini takuudu anga ogii baka. Ma teke fu tyai den dati puu anda kon baka, da yu meke den fende gaan yeepi di sa puu den na a sitaafu fu Masaa Gadu na a gaan kuutu dei di taki, den mu dede. Na so den sa fende paadon, fu ala san den du.

1 Peitilisi

1

2

3

4

5

1 Peitilisi

A fosi biifi di Peitilisi sikiifi

Wan wowtu a fesi

Da na a gaan balinen apaiti bosikopuman fu Masaa Jesesi di den e kai Peitilisi ne en sikiifi a biifi ya. Da a sikiifi a biifi ya fu gi den Dyusama di de a Asiya, di e biibi a Masaa Jesesi deki ati fu feti di e miti den a ini a biibi libi. A sikiifi taigi den fu den pakisei den sani di Masaa Gadu poti gi den a bakaten. Bika a taki pina anga sitaafu na wan pisi fu a biibi libi. Da den mu oli a biibi go doo. Ma soseefi tu, a sikiifi taigi den somen sani fa wan sama fu Masaa Jesesi mu libi.

1

Peitilisi e bali odi

1-2 Mi Peitilisi na wan apaiti bosikopuman fu Jesesi Kelestesi.

Da mi e meke a biifi ya sende gi u biibiwan di panya gwe a den paandasi fu Pontesi, fu Galasiya, fu Kapadosiya, fu Asiya anga fu Bitiniya! Bika Masaa Gadu teke u toon sama fi enseefi. Ne u de nyun sowtu sama enke wakaman di á de fu den paandasi de. A Tata fu u ya be teke u sowan fasi kaba, fosi goontapu be meke seefi. Ne a Apaiti Jeje fi en kon poti u nownow apaiti fasi, di u teke a taki fu Jesesi Kelestesi, di buulu wasi u kon kiin.

We, da meke moo anga moo a teke gaan bun ati fasi namo luku u. Soseefi, meke u ati de switi.

Peitilisi e gafa Masaa Gadu

3 Bali gafa a Gadu fu wi Masaa Jesesi Kelestesi ya di de en Tata. A weki en puu a dede, ne a wooko tyali ati fasi anga wi sowan fasi. Bika enke fa Tata e gi pikin libi, na so ai gi wi a nyun libi fi en de. Da u sa luku, fu fende taa bun di a paamisi wi bakaten seefi tu. 4 Ala dati na waiti sani fi en di noiti sa poi poli enke goontapu sani ya. Na ala dati a seeka poti bakaten, fu u go teke a tapu anda, toon fu u seefi. 5 Ma yaaso seefi ai kibii u makiti fasi kaba, solanga biibi tan poti ne en tapu. Da bakaten doo en kondee, te en lasiti pisi fu yeepi sa doo, da ala ogii o wai fika soso bun. 6 Piisii seefi fu ala dati! Bika na tuutuu sani fu kon miti wi. Ma wi e tuka anga ala sowtu buduufu sani nownow. Ma u á mu luku dati. Bika na fu wan satu pisiten namo. 7 Bika u e pasa a ini den faya sani ya, fu keli u biibi luku. Da u sa fende gafa fu dati, te Jesesi Kelestesi sa daai kon baka. Na so gowtu seefi mu pasa a ini faya, fu keli en luku. Da den e teke en meke dyendee sani di á de fu tan tego seefi.

8 We, u anda lobi Masaa Jesesi anga ala taanga biibi de. Ma a ná enke u si en anga u ain ete seefi. Ma u e piisii bigi de kaba te, ne u á sabi fa fu taki en. Bika na dyendee piisii di e komoto a Masaa Gadu a tapu seefi. 9 Bika u sabi taki, wan dei e kon bakaten doo en kondee anda. Da en lasiti pisi fu yeepi o doo, fu ala ogii wai fika soso bun. Na so a biibi ya tyai gi wi.

10 A be piki son apaiti takiman fi en a sani ya, a fositen. Ma den á be kaba fusutan en kiinkiin. Ma den be e foondoo namo taki, sowtu fasi a o teke gaan bun ati fasi luku sama seefi? Den hii libi langa den be e ondoosuku dati naamo. 11 Da na a Apaiti Jeje di de a Kelestesi seefi be de a den tapu. Da ai piki den taki, a Kelestesi o kon teke pina. Ma dati o daai toon wini, fu meke Masaa Gadu soi en gaan makiti. We, den á be meke sipowtu, fu ondoosuku on ten anga sowtu maiki o soi a yuu ten, di dati o pasa.

12 Ma a Apaiti Jeje be e piki den naamo, fa dati ná o pasa na a yuu ten fu den de. Den Engel*f1* seefi be giili fu si, fa dati o waka. Ma na bakaten pe wi e libi nownow, ne a sende a Apaiti Jeje fi en komoto a tapu anda, kon meke den apaiti bosikopuman fu Masaa Jesesi poi taigi u de a Bun Nyunsu ya.

Peitilisi e soi fu biibiwan libi
de apaiti fasi

13 Da banti a bosikopu ya poti a ede, fu fusutan fa fu libi! Poti ede bun, fu wooko leti. Denki sondee pantan taki, ala san paamisi o kon pasa. Bakaten doo Masaa Gadu Kondee, da en lasiti pisi fu yeepi o doo, fu ala ogii wai fika soso bun. Dati na di Jesesi Kelestesi o kon baka. 14 We, Masaa Gadu e si u, fi en tuutuu pikin, di mu teke en taki ala yuu. Da na di u á be de biibisama ete, ne u be de anga takuudu anga ogii, enke fa useefi e losutu fu libi. Ma nownow, da sani á mu waka so moo! 15 Libi apaiti fasi enke fa Masaa Gadu seefi libi de apaiti fasi. Bika ne en kai u kon toon sama fi enseefi. Da wai a pasi gi takuudu anga ogii. Meke yu libi sa de apaiti fasi a ini ala yu waka. 16 Bika a be piki Mosesi fu sikiifi taki: “Mi Masaa Gadu ya libi de apaiti fasi, da meke sama fu mi, libi de apaiti fasi tu!”

17 We, u leli fu kai Masaa Gadu u Tata. Ma sabi soseefi taki, a de fu kuutu ala sani, fu luku san fiti fu pai ibiiwan, sondee fu luku anga fesi. Da lesipeki en a ini ala san yu e du, solanga yu de enke wan wakaman di de nyun sowtu sama ya ete. 18 Sabi taki, ibii paandasi abi en fasi fu libi, di komoto a wi avo gaansama kon doo wi. Da wi e du sani di á waiti gi Masaa Gadu. Da den sani ya e wooko enke basi a u tapu. Ma nownow, da u bai puu na a dwengi libi de, anga wan paiman di waiti sondee fu poi poli, enke gowtu ofu solufu sani. 19 Na a buulu fu Masaa Jesesi di lon gi wi, noiti poi poli. Da a waiti fu pai! Bika noiti a du wan fowtu fu poi kaagi en. Da a dede fi en e wasi ala takuudu anga ogii fu wi, puu a Masaa Gadu fesi. Na so pikin moi sikapu mu kiya bun fosi, da a sa poi kii pai anga en buulu, fu begi paadon! 20 Da na fosi goontapu be meke seefi, ne a Kelestesi be poti enseefi kaba, fu kon pai fu wi takuudu anga ogii so. Namo, ne a kon doo goontapu ya, na yuu ten pe goontapu de fu kaba ya. 21 Fu biibi en, da na Masaa Gadu seefi i biibi de kaba. Soseefi, da na Masaa Gadu seefi yu e luku fu fende bun de. Bika ne en weki en puu a dede poti hei dyendee fasi anga ala gaandi so. A poti en hei moo ala taawan.

22 Bika na Masaa Gadu seefi sende a bosikopu ya kon, fu biibi Masaa Jesesi. Na so meke takuudu anga ogii á poi wooko enke basi a yu tapu de moo. Da ala yuu i sa lobi taa biibiwan now, sondee peepee fasi. 23 Bika Masaa Gadu gi u a libi fi enseefi. Na so a meke u baka ete wan toon. Ne u kon de enke fa pikin e de paansu fi en tata, di paandi en a ini en mma. Ma a sii di meke a paansu fu wi dati á komoto a libisama, enke paansu di poi poli. Bika na a wowtu fu Masaa Gadu di taanga seefi, fu wooko tego a ini wi. 24 Masaa Gadu be piki apaiti takiman fi en, fu sikiifi dati a fositen taki:

“Na libisama tan enke gaasi di e goo fu wan satu pisiten namo.

Bika dati e dee gawgaw esi esi, da a puu ala boomiki towe. Da ala moi fi en kaba de tu.

Na so dyendee fu sama nái tan tego.

25 Ma wowtu di mi Masaa Gadu ya mofu taki, noiti e kaba a soso.

Bika ai wooko tego.”

Da na a bosikopu di apaiti bosikopuman fi en tyai doo yu de, na wowtu di en mofu taki.

2

1 Da a nyun sowtu sama fu Masaa Gadu ya mu towe ala takuu fasi, di á bun fu taawan. Towe ala peepee fasi wooko sondee bidiigi. Towe ala leilei fasi enke yu e fii tyali ati fasi fu taawan. Taawan sani á mu e ati yu. Kaba taki sani di e saanti taawan. 2 Angii moo anga moo, fu teke Masaa Gadu taki enke nyunyun pikin di e angii fi en meliki. Da yu o goo kon moo sabi libi fiti en, meke a tyai yu doo en kondee bakaten. Da yu o fende en lasiti pisi fu yeepi di taki, ala ogii wai fika soso bun. 3 Bika yu tesi kaba taki, Masaa abi gaan bun fasi.

Masaa Gadu osu sama

4 Da kon a Masaa, di de a libilibi Siton. Disi na a siton di sama be oli fu wan soso sani. Ma Masaa Gadu daai en kon toon Awan di a teke poti gaan waiti fasi. 5 Da teke fu libi enke sama di a mokisa toon en jeje osu sama. Da ibiiwan fu wi de wan pisi libilibi siton fu a osu. Na so u kon de fu wooko enke apaiti begiman, di mu tyai paiman go doo Masaa Gadu. Da ai teke dati anga piisii, fu di u mokisa libi anga Jesesi Kelestesi. 6 Bika Masaa Gadu Buku sikiifi taki:

“Luku ya! Mi poti wan siton futu fu a hii osu a Siyon.

A de wan gaan waiti fasi. Na so mi teke en poti.

Ma sama di poti biibi ne en tapu noiti o kai a sen.”

7 We, da yu di teke biibi sa fende gaan yeepi na Awan di waiti sowan fasi. Ma soseefi en Buku sikiifi fu sama di á wani teke biibi taki:

“Disi na a siton di meseeman be oli fu wan soso sani.

Na dati daai kon toon a siton futu fu a hii osu.”

8 Soseefi a sikiifi baka taki: “Sama o dyakata kai ne en.” Da den sama de á sa poi de sama fu Masaa Gadu. Bika den taanga yesi, enke fa Masaa Gadu be taki a sani ya a fesi kaba.

9 Ma a teke wi dati toon sama fi enseefi, fu wooko enke apaiti begiman, a fesi fu Masaa Gadu a pe ai tii sani enke kownu. Wi na a foluku di de apaiti fasi, fu soi fa ai puu takuudu anga ogii, wan foondoo fasi. Soseefi, fa a teke gaan bun ati fasi namo luku wi, fu puu wi a ini a dunguu fu didibii. Ne a poti u go a pe en sani de a kiin gi wi, fu wooko enke basi a wi tapu. 10 We, da yu di á be de sama fu Masaa Gadu, ma nownow yu toon sama fi en. Yu di fosi fosi, en tyali ati fasi á be de gi yu, ma nownow dati de gi yu.

Waka anga koni

11 Mi lobi biibiwan! U na a nyun sowtu sama enke wakaman di á de sama fu goontapu ya. U de enke sama di kon tan ya fu wan satu pisiten namo. Da mi e sende u taki, libi wan fasi di kengi anga taawan de! Kaba anga takuu fasi di u e losutu, fu libi anga sikin. Bika dati e sitee anga a Gadu libi. 12 Waka anga koni, fu du sani leti fasi. Bika u de a taawan mindii di á sabi Masaa Gadu. Da winsi den e kaagi u seefi, ma a á mu de anga leti. Da wan dei Masaa Gadu sa naki den ati, fu si u bun fasi. Da den sa gafa en, meke a sa wooko tyali ati fasi anga denseefi tu, fu teke biibi.

13 Da biibiwan di e lesipeki Masaa Gadu mu waka a ondoo bigiman ne en tapu, anga a moo gaan kownu di abi a taki fu kondee. 14 Soseefi, a gaaman di e luku kondee anga lanti di de fu sitaafu takuuduman gi Masaa Gadu. Bika na sama di e du bun namo sa fende gaandi a den.

15 Na so Masaa Gadu weiti sende u fu waka. Da u sa tapu siteeman mofu di e taki lawlaw sani. Da den o kon si taki, u e libi bun. Na soso den e kaagi u. 16 Bika Masaa Gadu losi u puu a katibo! Ma dati á wani taki, u fii fu waka du san useefi wani, te go doo ogii seefi! Bika wi toon sama fi en, pe a mu wooko enke basi a wi tapu, fu teke en taki. 17 Da lesipeki ibii taawan. Lobi yeepi taa biibiwan. Abi dipi lesipeki fu Masaa Gadu, fu teke en taki. Tan waka soseefi a ondoo fu a gaan kownu.

Sama di de a saafu

18 Efu yu de a saafu, da waka a yu basi ondoo. Lesipeki a basi ala fasi. Ná luku efi en ati bun ofu a takuu. 19 Bika a bun, fu miti sitaafu sondee i du sani, fu di i de biibisama. Da Masaa Gadu sa piisii anga yu, fu teke gaan bun ati fasi namo luku yu. Da a o tyai bun gi yu. 20 Ma te i du sani, da i miti sitaafu, da i fiti fu fende dati. Da winsi i oli pasensi teke dati seefi, ma toku gafa fu dati á sa de. Bika dati á poi piisii Masaa Gadu, fu tyai bun gi yu.

21 Da sabi taki, Masaa Gadu kai wi kon toon sama fi enseefi. Ma a be sabi a fesi taki, u o miti sitaafu so. Luku Masaa Jesesi seefi be miti somen sani sondee a be du sani. Da luku de fa fu wooko so tu. Na bun a be e du naamo, da ogii namo e miti en. 22 Dati sikiifi fi en a Masaa Gadu Buku taki:

“Noiti a du wan ogii,

noiti lei komoto ne en mofu.”

23 Ma sama e taki ogii fi en, da noiti ai piki baka. Takuuduman e sitaafu en, da noiti ai pii ain gi den baka. Ma ai fika ala sani a Masaa Gadu ana. Bika a sabi taki, na dati mu kuutu ala sani wan leti fasi, fu pai ibiiwan. 24 Namo, a poti en sikin seefi sipikii kii a koloisi, fu booko a makiti fu takuudu anga ogii gi wi. Bika u mokisa dede anga en de, ne u gwe a ini wan taa sowtu libi, fu libi leti. A teke pina a sikin buba, ne a tyai ala sowtu soo maiki. Ma na fu deesi sama kon bun. 25 Da u be e waka enke sikapu di lasi pasi. Ma nownow, da u daai teke Kelestesi baka futu di de a leti pasi, fu waka. Da ai luku wi anga ala kibii wi enke fa soluguman fu sikapu e kibii en sikapu, fu takuu meti á mu poi du ogii anga den.

3

Biibi uman anga man

1 Biibi uman! Saka a yu man ondoo. Teke en taki. Efu i man á de biibisama, da moo meke moiti seefi, fu libi bun anga en. Da fu taigi en Gadu toli ná o de fanowdu seefi, fu meke a teke biibi. 2 Bika a o si a bun fasi di yu e libi taki, yu e lesipeki Masaa Gadu, fu piisii Masaa Gadu.

3 Da ná poti doose fu sikin wawan, fu seeka. Bika a ná moi beei uwii o yeepi a man. A ná gaan dyendee gowtu fu wei beenki sikin anga ala dyendee koosi tu. 4 Ma na yu ati mu seeka moimoi a ini yu, da ai waiti gi Masaa Gadu tego. Meke a de switi, da a nái tyai opuulu doo taawan. Da a sa de wan gaan piisii sani gi Masaa Gadu

5 Bika na so son fositen uman libi be de apaiti fasi gi Masaa Gadu. Ne den be e dini en, anga ala luku fu fende san a paamisi den. Den be gwenti seeka den ati, meke a nái tyai opuulu doo taawan. Na so yu mu du de tu. 6 Abalaham uman Sala be e lesipeki en man fu teke en taki te, da ai kai en, gaan masaa. Na so biibi uman nownow mu waka a den fositen uman de baka, fu du soso bun enke den. Da libi sondee tyai opuulu doo taawan. Da i sa taampu sondee feele, winsi san de fu kon a yu pasi.

7 Biibi manengee! Wooko fusutan fasi anga yu uman di de a yu ondoo, fu tii. Libi makandii anga en. Lesipeki en. Denki taki, a á taanga sikin fasi enke yu. Ma enseefi o fende libi tego. Bika Masaa Gadu teke gaan bun ati fasi luku enseefi tu. Efu yu á wooko so, da Masaa Gadu o si dati enke gaan ogii, fu tapu yesi te yu e begi.

Ala biibiwan

8 Wan lasiti sani taki, ala biibiwan mu denki go na a wan se. Te wan e miti sani, da u taawan mu e pakisei en. Da u mu poti useefi ne en peesi, fu fii anga en. Da u meke moiti fu yeepi tu. Lobi a taawan enke fa i lobi famii fi iseefi. Libi soi taki, yu á de wan sani moo a taawan. 9 Te taawan du ogii anga yu, da ná pai ogii fu ogii baka! Te taawan kosi yu, da tapu mofu sondee kosi baka. Ma begi seigi gi en a Masaa Gadu. Na so biibiwan meke fu wooko. Da yuseefi o fende seigi di Masaa Gadu seeka poti a tapu anda. 10 Bika Masaa Gadu Buku sikiifi fu dati taki:

“Fa wan sama libi sa waka bun,

soseefi fende switi libi?

We, da a mu wooko bun anga en tongo,

fu kaba taki lei ofu koli koli taawan.

11 A mu e wai a pasi gi ibii taa sowtu ogii seefi, fu du bun na a leti fasi di fiti Masaa Gadu.

A mu e feti seefi fu meke ala taawan ati sa de switi makandii!

Feti naamo seefi meke u ati switi makandii de.

12 Bika Masaa Gadu e piisii anga sama di e wooko leti fasi.

Ala san di dati sa opo mofu begi en, da ai poti yesi aliki.

Ma a nái go anga sama di e libi takuu fasi.”

Fa sama e lon du ogii anga biibiwan

13 Da sama sa de fu du ogii anga yu, fu di yu e feti a bun baka? 14 Ma ná fii booko saka. Poolo seefi! Bika Masaa Gadu o seigi yu. Da feele anga ala piiti ati fu den sama de á mu naki yu. 15 Ma poti Kelestesi di de yu Masaa, a yu ati enke wan apaiti sani de.

Da sete i seefi naamo fu piki taawan fa yu e luku fu fende bun di Masaa Gadu paamisi fu gi bakaten a tapu anda. 16 Piki den wan switi fasi anga ala lesipeki. Denki san Masaa Gadu wani i piki sondee konsensi e fon yu ati taki, i libi nái waka so. Da sen o kisi den di e taki ogii fi yu. Bika a o soi fa yu bun libi anga Kelestesi á tan enke fa den e taki. 17 Bika na so Masaa Gadu wani sani waka anga biibisama. A moo bun, u e du bun gi en, da den e sitaafu u, pe fu du ogii, da den e sitaafu u. 18 Bika Kelestesi noiti du wan ogii. Ma na dati teke dede wan kodo leisi namo, fu pai gi wi. Na so a tyai wi go doo Masaa Gadu. A dede sikin fasi, ma a Jeje fu Masaa Gadu kaakiti weki en baka kon a libi.

19 Na so a saka go doo wan dunguu osu anda, pe jeje fu sama di dede e go fasi fika. Ne a tyai Masaa Gadu bosikopu go taigi den de. 20 Den dati be taanga yesi na a ten fu Nowa. Den á be wani go kibii a ini a gaan boto di ai meke, ala fa Masaa Gadu gi den somen ten seefi fu teke biibi. Namo, ne a be meke gaan wataa kon sungu hii goontapu kii den. Ma Nowa anga ete seibin sama di be go kibii a ini a boto de dati be diipi pasa a wataa. 21 A wataa di kii sama de gei a wataa di biibisama e teke dopu. Biibi e de ape taki, a wataa de e kii den puu na a peesi fu fende sitaafu. Da ai tyai den go a wan nyun libi. Na so Nowa anga en sama seefi be biibi, fu fende nyun libi. Da dopu á de enke na wan wasi kiin sikin wataa. Ma na wan kuudei di taki, u mokisa dede weki anga Jesesi Kelestesi de.

22 Namo a Jesesi Kelestesi ya komoto libilibi ya go doo Masaa Gadu Kondee, go fende gaandi a Masaa Gadu se anda. Ne a de a tapu fu ala taawan di e wooko anda seefi gi Masaa Gadu. Soseefi ala Engel anga ala taa jeje sani di e tii sani, fu pikinwan go miti gaanwan.

4

Jesesi pasi e tyai banowtu

1 Ma a pasi di Kelestesi waka doo tapu anda, da a tyai banowtu. Da seeka anga a denki fu miti dati tu, enke suudati e seeka anga en feti sani, fu kibii enseefi. Da sabi taki, yu enke biibiwan di e fende banowtu a sikin buba sowan fasi tu, da i komoto a takuudu anga ogii tuu. 2 Da hii libi langa, yu enke biibiwan nái tan moo enke sama di e du san den e losutu anga sikin. Ma yu o du soso bun naamo gi Masaa Gadu. 3 Bika yu libi sai kaba enke sama di nái teli Masaa Gadu. I be e du sani di sen fu si. Soseefi losutu sani di á bun. Soseefi, diingi be e wooko enke basi a yu tapu. Da yu be e duungu waka lontu ganda sondee fusutan. Soseefi sidon nyan diingi, fu taki poli taki go doo du poli sani, fu dini falisi gadu.

4 Ma nownow, da den taawan di de a ini a libi de ete á poi fusutan san meke yu wai komoto a den mindii. Da den e saanti yu enke na yu na takuu sani. 5 Den á poi si taki, na den e du sani, fu dyombo sama. Da a kon, na te a Masaa Gadu fesi den o go doo, fu gi faantiwowtu. Bika Masaa Gadu de kaba kaba anda, fu kuutu libiwan, soseefi dedewan tu. 6 Na so meke Masaa Jesesi be saka gwe a dedekondee go miti den dedewan. Bika den be miti Masaa Gadu kuutu na a libi ya kaba anga ala sitaafu seefi. Ne a go gi den en Bun Nyunsu, fu fende libi tego makandii anga Masaa Gadu.

Goontapu de fu kaba ya

7 We, dyonson moo, da fa goontapu e waka nownow ya o pasa gwe. Da libi anga fusutan anga leti denki. De anga ain fu si san e pasa lontu yu. Da i sa poi begi fu ala dati. 8 A moo gaan sani, na fu poti hii ati lobi taawan. Da i sa poi gwili ogii di den e du anga yu, sondee fu bolotyasi dati poli den nen. 9 Yu osu doo mu opo gi taawan, sondee fu mombii den siibi peesi anga nyanyan. Meke ala dati waka sondee fu dyeme taki, a ibi fu du.

10 Bika Masaa Gadu gi ibiiwan fu wi wan apaiti taanga, fu yeepi taawan. Wooko anga dati fu du san Masaa Gadu gi yu fu du. Da taawan sa si a gaan bun ati fasi a yu, di Masaa Gadu teke luku yu. Na so u mu wooko enke bunbun fitoow wookoman fi en. 11 Taki sani fu Masaa Gadu enke ne enseefi teke yu tongo fu taki. Yeepi taawan enke ne enseefi teke yu sikin fu yeepi. Da ibiiwan o si fa yu e dini Jesesi Kelestesi, fu gafa Masaa Gadu gi en gaandi, fu dati. Na a Masaa Gadu ya abi ala makiti e tii sani nownow tego. Amen, na so a de!

Te faya sani e miti biibiwan

12 Mi lobi biibiwan! Da u e miti anga faya sani di á switi! Ma ná foondoo! Bika biibiwan á de a goontapu di nái miti anga dati. 13 Da dyombo piisii seefi taki yu e miti banowtu na a pasi fu Masaa Jesesi. Bika a o daai kon baka a goontapu, fu ala en gaan dyendee makiti sa soi. Da gaan piisii o de gi yu de, pasa peesi.

14 Da te sama e lagi yu, fu di yu e waka a Masaa Jesesi baka, da na gaan seigi fu Masaa Gadu dati! Bika ai soi taki, a dyendee Jeje fu Masaa Gadu e wooko a ini yu libi tu. 15 Bika a á mu de taki, yu e miti sani fu di yu e kii sama! Ofu yu e miti sani, fu di yu e fufuu ofu du taa sowtu ogii. Wai komoto fu sani á miti yu, fu di yu e suku sama mofu tu! 16 Ma di yu de biibisama, ne den e lon du ogii anga yu, da booko saka á mu de a yu. Bika na gafa dati e tyai doo Masaa Gadu taki, yu de sama fu Masaa Jesesi. 17 Bika na a gaan kuutu fi en bigin so a goontapu ya kaba. Ne wi di ai kai en osu sama e fende fu u se sitaafu sowan fasi. Ma, da fa sani sa waka bakaten gi den di e taanga yesi nownow gi en Bun Nyunsu? 18 We, Masaa Gadu Buku sikiifi taki:

“A fika banowtu fu go tuka anga den letiopu wan, fu meke takuudu anga ogii sa kaba wooko enke basi a den tapu.

Ma bakaten, da takuudu anga ogii fu taanga yesi wan o tyai sitaafu gi den.”

19 We, Masaa Gadu fika sani e miti wi biibiwan. Ma na fu tyai bun gi wi. Da fika i seefi naamo gi en di meke ala sani, fu yeepi yu. Bika u sa fitoow en. Da tan wooko bun go doo naamo, fu yeepi taawan.

5

Edeman di e tii biibiwan

1 We, edeman di e tii biibiwan! Mi ya seefi e tii biibiwan tu, ye! Soseefi mi be si di Masaa Jesesi be poti enseefi e kii fu yeepi wi ala. Da a ná u wawan o fende a dyendee fasi fi en di a fende nownow, makandii anga en, te a o kon baka. Ma, na mi anga u! Da ala sama o si dati.

2 Da mi e begi u taki, solugu biibiwan a u ondoo enke fa bun soluguman fu sikapu e solugu en sikapu. Wooko gi Masaa Gadu sondee fu gei na dwengi ai dwengi yu. Noiti suku wini fi iseefi namo anga ala moni! Ma wooko anga piisii fu piisii Masaa Gadu namo. 3 A á mu de wan wooko fu sidon enke basi a taawan tapu. Ma meke den sa luku yu, fu si a leti fasi fu libi so tu. 4 A basi Soluguman fu ala edeman seefi na Kelestesi. A o kon baka meke ala sama si. Da a o gi u dyendee gaandi fu a wooko ya, fu tego.

Yonkuman

5 Yonkuman! Teke a taki fu edeman di e tii biibiwan. Meke ibiiwan yeepi taawan a sani de sondee fu si enseefi hei moo taawan. Bika,

“Sama di hei enseefi, da na feti Masaa Gadu o feti booko dati saka.

Na sama di saka ne en ondoo, fu teke en taki, sa fende en gaan bun ati fasi.”

6 Da mi e sende u taki, saka useefi a ondoo fu Masaa Gadu, fu kibii u anga en makiti. Da te en yuu doo fu gi u gaandi, da a sa du dati. 7 Towe sani di e kwinsi yu go a ini en ana anga begi. Bika ai denki fu yeepi naamo anga ala booko ede seefi.

8 Poti ede bun naamo! Luku lontu, fu koti wakiti anga a biibi. Bika u de a ini gaan toko feti! A gaan feyanti na didibii di e lulu na ala se. Te a fende okasi, da ai dyombo kon du ogii enke angii e kii gaan bubu, fu dyombo kii sani puu a pasi. 9 Ma taampu biibi taanga! Puu yesi a san e komoto ne en mofu. Ma teke Masaa Gadu taki naamo. Bika u sabi fa biibiwan na ala se e miti a seefi banowtu ya.

10 Ma ala fasi Masaa Gadu teke gaan bun ati fasi namo luku u, fu yeepi. Bika a kai u kon toon sama fi enseefi, di mu gi en gaandi anga Masaa Jesesi tego. Da banowtu di u e miti, na fu wan satu pisiten namo. Dati o meke u biibi kon moo taanga seefi, fu u futu á sa poi seke komoto moo ne en pasi! 11 We, ne en na Masaa Gadu di abi ala makiti, fu tii ala sani tego. Amen, na so a de.

Kiiboi bosikopu

12 Na mi Peitilisi e taki ya, da u lobi Silfanas e sikiifi gi mi. Ai wooko fitoow fasi gi Masaa Gadu enke mi ya seefi. Da a satu biifi ya mu gi u anda taanga sikin na a biibi. Mi e soi u anda taanga taanga taki, san sikiifi ya, a ná lei! Masaa Gadu e teke gaan bun ati fasi namo luku u. Da u sa fitoow en.

13 Odi komoto a den biibiwan fu Babilon pisiwataa dise gi u anda. Den na sama di Masaa Gadu teke toon fi enseefi enke u de. Maakusi enke wan lobi biibiwan sende odi gi u anda. Fa u sabi, da mi e si en dati enke mi eigi manpikin a ini a biibi.

14 Bali ala biibiwan anda wan lobi odi.

Da meke Kelestesi meke u ati switi makandii.

2 Peitilisi

1

2

3

2 Peitilisi

Di fu tu biifi di Peitilisi sikiifi

Wan wowtu a fesi

Da na a seefi gaan balinen apaiti bosikopuman fu Masaa Jesesi di den e kai Peitilisi di sikiifi a fosi biifi ne en sikiifi a biifi ya tu. Da a sikiifi a biifi ya fu bali den biibisama a den sowtu a sowtu leli di sama e teke e leli fu koli sama puu na a pasi fu Masaa Gadu. Bika somen sama e leli taki Masaa Jesesi ná o daai kon moo a goontapu, da den sa libi fu den enke fa den wani. Ma Peitilisi sikiifi taki, efi i libi ogii anga takuu, yu o fende sitaafu fi en namo, te a kuutu dei doo. A dati meke den mu feti fu libi enke fa Masaa Gadu wani.

1

Peitilisi e bali odi

1 Mi Simon Peitilisi ya na wan wookoman, soseefi wan apaiti bosikopuman fu Jesesi Kelestesi.

Da mi e sikiifi a biifi ya gi u sama fu a Gadu ya. A de wi Yeepiman di poti u kon letiopu fasi. Na so a gi u anda a dyendee biibi, di a gi wi ya seefi.

2 Da meke wi Masaa Gadu anga Masaa Jesesi teke gaan bun ati fasi namo luku u anda. Soseefi, meke u ati de switi. Na so, te ibiiwan sa leli sabi sani fi en moo anga moo.

Masaa Gadu taanga seeka wi

3 We, a taanga fu Masaa Gadu di a gi wi, dati seeka wi anga ala san u fanowdu, fu poi libi fiti en doo tego seefi. A meke u sabi fa a bigi so, fu poi tyai a bun de gi wi. Na so a kai wi kon, fu mokisa libi anga enseefi. 4 Senten fositen, a be paamisi den gaan bun, di a du gi u ya kaba. Namo, ne a kon puu wi nownow tuu, na a poli goontapu fasi, pe libisama e piisii anga den losutu fu den namo. Na so u kon toon a paansu sama fi en, di de wan anga Masaa Gadu seefi.

5 Da feti wooko anga biibi! Dati sa meke i libi seeka bun, fu sabi sani fu Masaa Gadu wan leti fasi. 6 Da te i sabi sani fu Masaa Gadu wan leti fasi, da a o meke i poi dwengi iseefi oli bun fasi. Da i sa poi tei ati fu oli doo, fu meke i waka fiti Masaa Gadu. 7 Da te i e waka fiti Masaa Gadu, da a o meke i poi lobi taa biibiwan, fu kai eigi baala seefi. Da a lobi ya sa wooko doo ala taa sama seefi tu. 8 We, da abi den fasi de, fu goo kon moo bigi seefi. Da yu musu leli sabi wi Masaa Jesesi Kelestesi, fu poi dini en wan fasi, di e puu wini. 9 Bika sama di de sondee den fasi de, da a sa tan enke a nái luku sani dipi. A feegete taki, en libi be wasi kiin puu takuudu anga ogii, di a be du pasa kaba. Meke a be fende paadon.

10 Mi lobi biibiwan! Da feti meke yu biibi libi sa de fu si. Da a o soi, fa wi Masaa kai yuseefi kon ne en se. Bika a teke yu toon sama fi enseefi. Da fu libi so o meke noiti i sa poi dyakata komoto na a biibi. 11 Da wi Yeepiman, Masaa Jesesi Kelestesi di puu wi a takuudu anga ogii sa poolo anga wi! Da o tyai wi go poti fu tego a ini a Nyun Tii fi en, pe a sidon enke kownu.

Peitilisi e membee biibiwan
wantu sani

12 Na dati meke, noiti mi o kaba membee u den bun fasi de. Winsi mi si taki, u e fusutan ala dati kaba seefi. Winsi u taampu taanga, sabi Masaa Gadu bosikopu wan leti fasi kaba seefi. 13 Ma mi o tan teke a sani ya enke mi wooko, fu tokoo u yesi naamo, fu membee den sani de. Solanga mi de a libi, mi o go doo so, fu weki u pakisei a den. 14 Bika mi sabi taki, mi ná abi langa libi ya moo. Wi Masaa Jesesi Kelestesi soi mi dati kiinkiin kaba. 15 Ma mi o tan feti naamo, fu u sa tan membee den sani ya ala yuu. Da te mi á de moo, da den sa fika a u denki.

16 Bika fa wi be taki kaba, da wi Masaa Jesesi Kelestesi abi makiti. Da a o kon baka sowan fasi. A toli fi en ya, a ná wan mato. Wi ya na kotoigi, di si a dyendee fasi fi en anga u eigi ain. Ne u bolotyasi dati gi u de, fu teke. 17 Masaa Gadu a tapu be gi en gaandi, leti a u fesi wan dei. A meke u si fa a dyendee gi en. A moo hei Masaa Gadu a tapu enke Tata fu wi, Tongo be piki a tapu taki: “Disi na mi lobi Manpikin! Ai piisii mi fa ai du sani.” 18 Wi ya eigi yesi be yee fa a Tongo be piki gi en gaandi so. U be taampu anga en, na a apaiti mongo pe Masaa Gadu be soi wi en gaan dyendee fasi.

19 A foondoo miti de be meke u ya biibi goo, a san fositen apaiti takiman be sikiifi, fu kon pasa. Da poti taanga denki a den sani de sa gei wan lampu, fu tyai yu pasa a dunguu neti, go doo a yuu di a beenki sitali e kon soi fa debooko koosube. Na so te Masaa Jesesi e kon a u ati, da sani sa kon a kiin. 20 Bika u mu fusutan a gaan sani ya, fu san apaiti takiman fu Masaa Gadu be sikiifi ne en Buku, fu kon pasa. A ná denseefi denki be piki den dati. 21 A ná libisama be piki den ala den bosikopu de tu. Ma na a Apaiti Jeje fu Masaa Gadu be e piki den san komoto ne enseefi, fu den sikiifi.

2

Falisi takiman o kisi sitaafu

1 Ma bigin bigin a fositen, da falisi takiman be de kaba. Da na so falisi sama e bolo kon poli sama biibi de nownow, fu paati sama anga Masaa Gadu de. Den e gi falisi leli te enke den e taki seefi taki, a á de fanowdu fu teke taki fu wi Masaa di be dede fu puu wi a takuudu anga ogii. We, gawgaw, Masaa Gadu o sitaafu den puu a pasi, meke den kaba a soso! 2 Somen sama o teke den baka futu anga a waka libi fu den de. Dati o meke pasi fende, fu kaagi a tuutuu leli fu Masaa Gadu enke na dati á bun. 3 Den falisi sama de abi fafa ati, fu lon a gudu baka. Da den o wooko anga switi lei taki, fu koli sama puu moni a den saka. Masaa Gadu be fiti a sitaafu fu den poti kaba. Da den ná o misi dati, fu fende kaba a soso.

4 Bika fosi goontapu meke, da Engel*f1* seefi be wooko takuu fasi. Namo Masaa Gadu á be sipowtu anga den. A keti den fasi fika na a moo dipi dunguu peesi a dedekondee, fu wakiti a kuutu dei. 5 Sama fu Nowa ten be wooko takuu tu, sondee fu lesipeki Masaa Gadu. Nowa be wasikoi den te a weli. Namo Masaa Gadu towe alen sungu goontapu kii den. Ma a puu Nowa anga seibin sama fi en osu namo, di be teke en taki.

6 Sama fu den tu fositen foto den e kai Sowdom anga Gomola be wooko takuu fasi tu. Namo, Masaa Gadu towe faya kai go boon den toon asisi puu a goontapu. Den sani de mu soi san de fu pasa anga taawan nownow, di sa wooko takuu fasi so tu. 7 Ma a be puu a man den e kai Lot de, fosi a boon den tu foto ya. Bika a be e piisii en, fa dati e libi letiopu fasi. Bika taawan be de anga waka libi fu pasa Masaa Gadu weiti, da a be e koti Lot na ati enke nefi. 8 We, da a be de a den taawan mindii enke wan bun ati sama gi Masaa Gadu. Da dei fu dei, a be e yee, a be e si anga ala pen na ati fa den e libi takuu fasi, fu pasa Masaa Gadu weiti.

9 We, den toli di pasa de e soi fa Masaa Gadu e membee sama di e lesipeki en, fu puu den a ini ala tesi. Ma ai membee fu sitaafu sama di e du ogii tu, na a kuutu dei fi en. 10 Moomoo, da Masaa Gadu á lobi a waka libi anga sikin fasi, di sama e piisii denseefi ati namo. Da den nái wani feti dwengi dati seefi. Ma den e daai buuse sama di mu leli den libi. Da den e pee bigi de ete, sondee booko ede, fu saanti den Engel di e yeepi Masaa Gadu a sani. 11 Ma den sama ya mu sabi taki, den á bigi doo Engel seefi. Ne den Engel e taampu a wi Masaa fesi, sondee fu peefuu saanti taa jeje sani de.

Fa den falisi takiman tan

12 We, da den sama ya á sabi fa den gei sani di nái denki. Den lagi doo meti di nái denki fosi a du, ma anga fii ai wooko. Da a o tyai dede gi den, enke fa wan meti lawlaw fu kii. Bika den nái denki bun, da den e saanti sani di den á sabi. Da den o si kaba a soso! 13 Den o fende sitaafu fu san den e du. Bika den e piisii denseefi ati, fu peefuu du sani di fiti dunguu a gaandei seefi, sondee fu sen. Da den e tyobo a apaiti libi makandii fu biibiwan seefi, meke pasi e fende fu kaagi biibiwan de. Bika fesa fu piisii gi Masaa Gadu, da den e waka de, fu libi enke a koli fasi fu den e piisii Masaa Gadu. 14 We, noiti den e puu denki, a fa fu kisi uman tyai go waka enke denseefi. Da sama di á taampu taanga, da den falisi sama e kisi den poti a den ondoo, fu libi enke denseefi. Den sabi koli taawan teke den sani. Masaa Gadu fiti kaba, fa fu pai den anga kaba a soso.

15 Bika den fika a leti pasi, enke sama di lasi pasi, fu buuya moo anga moo dipi naamo. Den waka enke Biliyam, a manpikin fu Beyoli. Fafa ati fu moni meke a á be e tapu baka, fu du ogii seefi. 16 Namo Masaa Gadu bali en wan fasi fu wisiwasi en. Buliki di á meke fu taki, ne a meke bali en, fu soi en san fiti Masaa Gadu. Na so a meke Biliyam enke apaiti takiman fi en kaba anga a lawlaw fasi de.

Falisi sama á poi puu wini

17 We, da den falisi sama de fende taki, den e leli taawan Masaa Gadu pasi. Ma den gei dee peti sondee wataa. Den gei fa dee woluku sondee wataa á poi puu wini gi sama. Bika a feke fika gi winta, fu wai puu de. We, da wan gaan dipi dunguu peesi seeka gi den, fu go teke sitaafu, faawe fu Masaa Gadu. 18 A soso taki fu den taanga fu kisi sama poti a den ondoo, fu leli a waka libi fu den. Dati taki, a ná ogii fu sama du motyo sani anga sikin, fu piisii denseefi ati. We, da a sani ya e muliki sama di komoto nyunyun na a waka libi. Soseefi sama di komoto nyunyun na a dini fu falisi gadu. 19 Den falisi sama e gi leli taki, sitaafu á de gi biibisama moo. Da biibisama de fiifii fu go doo anga a waka libi fu sikin, di e piisii denseefi ati. Ma sabi taki, takuudu anga ogii e wooko a den falisi sama de seefi tapu sowan fasi, fu fende sitaafu. A nongo fiti den di taki: “San de yu basi, na dati e wooko a yu tapu.”

20 Bika fa fu si taki, wan sama sabi wi Yeepiman, Masaa Jesesi Kelestesi? Da a mu kaba anga a waka libi fu sikin, di e piisii enseefi ati. Ma sama daai go libi so baka, da ai ogii moo fa a be de fosi a be teke biibi seefi. 21 Da a moo betee, noiti a be sabi fa Masaa Gadu e seeka libi kon bun gi enseefi. Bika a sama de daai baka fika dati, towe a apaiti fasi fu biibi pe fu fende yeepi, enke fa Masaa Gadu be piki apaiti bosikopuman fi en, fu leli taawan. 22 We, da sama di fika a biibi so baka, gei tu nongo di koti taki: “Dagu balaki, fu daai go nyan dati baka.” A taawan taki: “Teke ten wasi uman agu, ma na fu soso, bika a o tyai enseefi go lolo tyobo baka.”

3

Masaa o daai kon baka!

1 Mi lobi biibiwan! Na di fu tu biifi mi e sende gi u anda ya. Ibiiwan fu den sikiifi sani, fu meke u tan denki Masaa Gadu bosikopu wan soifili fasi. 2 Bika mi á wani u feegete san a be piki fositen apaiti takiman fi en, fu kon pasa. Den takiman de libi be de apaiti fasi gi Masaa Gadu. Soseefi, u á mu feegete wasikoi, di wi Masaa anga Yeepiman be piki apaiti bosikopuman fi en, fu bali u anda tu.

3 Den piki u wan gaan sani, fu a kaba yuu fu goontapu. Den taki, sipowtuman o de a u mindii, di e libi go doo anga wakalibi fu sikin, di e piisii denseefi ati namo. 4 Da den o deleigi taki: “Masaa á be paamisi fu kon baka, no? We, da, a nái kon moo! Bika senten, ne geebi anga dede sikin fu wi avo mu didon ya ete. Da na goontapu de enke fa a be bigin. Noiti sani sa poi kengi ya.”

5 We, na di den sama de á wani sabi taki, Masaa Gadu be kengi sani kaba. Langa ten a fesi, da a be kumandei fu ala tapu, doo ondoo ya seefi mu meke. Namo a hii sani de be de wataa namo. Ne doti kon komoto a mindii toon goontapu, di lontu anga wataa ya. 6 Bakaten, ne a kumandei baka, fu wataa sungu a goontapu de kii ala sani. Ne goontapu fu a ten de kengi, toon di fu nownow. 7 Namo, nownow baka, da a poti wan kumandei baka taki, ala tapu, doo ondoo ya o boon kaba a soso. A fika en, fu gi faya, na a dei fu wi Masaa konbaka, fu kuutu ala sama di á wani teli Masaa Gadu.

8 Mi lobi biibiwan! Ma u á mu feegete taki, Masaa e si hii dunsu yali langa enke fa ai si wan dei namo. Soseefi ai si wan dei namo enke hii dunsu yali langa. 9 Da a ná daai Masaa e daai daai anga san a paamisi. Bika, son sama e denki so. Ma na langa pasensi, a teke fu gi u ten sai, fu ibiiwan sa fende pasi daai libi. Bika a á wani wan enkii sama go lasi.

10 Ma a dei di a o kon baka, da na enke fufuuman di nái piki a fesi. A dei de, da ala sani a tapu anda o sutu panya boon, fu bali lolo gwe enke donduu. Hii goontapu seefi o teke faya boon kiin, kelle.

Peitilisi soi fa sani o de na a
nyun goontapu

11 We, na so ala sani o poli kaba a soso. Da meke wi libi de apaiti fasi gi Masaa Gadu. Meke u libi fu lesipeki en, a ini ala sani. 12 Fa u de ape e luku a dei di wi Masaa o doo, da feti taanga anga a biibi libi. Dati sa yeepi meke a kon moo gaw. A dei de, da ala sani a tapu anda doo ondoo ya o boon a ini gaan ati faya, fu sumutu gwe. 13 Ma wi ya dati, e denki fu fende, san a paamisi wi. Dati na wan nyun goontapu anga wan nyun peesi a tapu anda. Ala sani o de leti fasi fiti Masaa Gadu, na a tanpeesi de.

Kiiboi bosikopu

14 Mi lobi biibiwan! Na so wi e denki fu fende bun a Masaa Gadu. Da feti anga a biibi libi. Meke te wi Masaa doo, da a sa si u libi de apaiti fasi gi en. Meke fasi á de fu kaagi wi. Da a sa taki, en ati e switi a wi.

15 Ma sabi tu taki, wi Masaa abi langa pasensi, meke ai gi ibiiwan fu wi ten sai, fu fika takuudu anga ogii, fu teke biibi. Na so wi lobi biibi baala Pawlesi sikiifi soi u de tu. Masaa Gadu gi en apaiti koni, fu sabi den sani fi en ya. 16 Da ala en biifi e sikiifi den sowtu sani ya. Ma son sani e taanga fu sama fusutan. Da sama di á taampu taanga, soseefi sama di á wani teke taki, e denki den sani de enke fa a á taki den. Da den e daai den poti fa denseefi wani. Den e du so anga ala taa pisi fu Masaa Gadu Buku tu. Da ai tyai den lasi pasi, fu fende kaba a soso.

17 Lobi biibiwan! Ma mi wasikoi u de a fesi, fu luku bun anga falisi leli fu sama di nái teke taki. Den nái libi apaiti fasi gi Masaa Gadu. Bika dati o tyai u go waka fowtu fasi, fu pantan komoto na a taanga biibi fu u de. 18 Wi Masaa na Jesesi Kelestesi, enke Yeepiman di teke gaan bun ati fasi luku u. Da gi en pasi fu luku u so naamo. Suku fu sabi en moo anga moo tu. Mi e begi en, fu meke u sa poi gi en gaandi, fu bali gafa en, nownow tego. Amen, na so a de!

1 Johanisi

1

2

3

4

5

1 Johanisi

A fosi biifi di Johanisi sikiifi

Wan wowtu a fesi

We, disi na a fosi biifi di Johanisi, wan fu den twalufu apaiti bosikopuman fu Masaa Jesesi, di be e waka e lontu anga en na ala se sikiifi. Da a sikiifi a biifi ya gi biibiwan di de a den peesi peesi. Bika a be yee taki wanlo falisi koliman be kon a den mindii e meke enke a Masaa Gadu sende den. Ma a ná Masaa Gadu sende den. Na kon den kon fu koli den biibiwan kisi poli a biibi fu den. Bika den kon e leli den wanlo falisi falisi sani di Masaa Jesesi á leli den. Na so den be e leli den taki, a á de fu den oli Masaa Gadu weiti, ma den sa libi fu den enke fa den wani.

We, na dati meke Johanisi meke a biifi ya, fu poti den a pasi.

Johanisi be e si den biibisama enke en eigi pikin tu. A dati meke a somen peesi a ini a buku ya ai kai den, pikin. Soseefi ai soi den fa den mu wooko anga lobi. Soseefi ai soi den taki, den wini ala takuudu anga ogii kaba anga somen taa sowtu sani ete.

1

Bigin fu a biifi

1-2 We, mi o bigin sikiifi wanlo sani fu Awan*f1* di den e kai a Wowtu fu libi. A bigin, fosi goontapu be meke, da a be de kaba anga Masaa Gadu a tapu anda. Ne di en yuu doo, ne a saka kon a wi a goontapu ya, fu soi wi fa a libi fu wi Tata, Masaa Gadu de tuutuu. Ne di a kon, ne mi anga den taa apaiti bosikopuman yee a taki fi en. U si en anga u eigi ain. U oli en anga u eigi ana. Ne meke u sa kotoigi taigi u taki, ne enseefi na a Wowtu fu a libi fu tego, di Masaa Gadu sende kon gi u. 3 Ne, i si u daai e taigi u den sani di u yee anga den sani di u si anga u eigi ain baka, fu u sa fende a bunbun switi libi, di wi anga wi Tata, Masaa Gadu anga en Manpikin, Jesesi Kelestesi*f2* e libi anga useefi makandii. 4 Na fu dati ede, mi meke a biifi ya sende gi u, fu u sa de anga gaan piisii enke wi dise.

U mu libi wan kiin libi a fesi
fu Masaa Gadu

5 Da, a bosikopu di Masaa Gadu gi u fu paati na taki: Masaa Gadu na kiinkiin leti sondee wan pikin dunguu. 6 Da, efu wan sama taki ai libi anga Masaa Gadu, ma ai libi takuu ete, da na koli ai koli enseefi. Bika, a nái libi enke fa Masaa Gadu wani. Da a de na a se fu dunguu ete. 7 Ma, efu u e waka na a se fu a kiinkiin leti fu Masaa Gadu enke fa Masaa Gadu e libi leti kiinkiin, da wi o libi switi anga useefi makandii. Da wi o de kiinkiin tu. Bika, fu di Masaa Jesesi, a Manpikin fu Masaa Gadu buulu lon gi wi kaba fu wasi wi kiin, meke Masaa Gadu o puu den takuudu anga ogii fu wi gi wi fu u de kiinkiin. Da, den takuudu anga ogii fu wi ná poi tyai u moo.

8 Ma efu u taki, u á du ogii noiti, da na koli u e koli useefi. Da soseefi a tuutuu wowtu fi en á de a ini wi ati tu. 9 Ma efu u piki taki, u du ogii tuu, da Masaa Gadu o gi wi paadon. A o puu ala den takuudu anga ogii ya a ini wi ati enke fa a be taki. Bika Masaa Gadu na wan Gadu di de fu fitoow. A ná e koli sama. 10 Ma efu wi piki taki, nono, wi á du ogii ná wan dei, da na sitee wi e sitee anga Masaa Gadu e kai en leiman. Da soseefi a tuutuu wowtu fi en á de a ini wi ati tu.

2

1 We, mi lobi pikin! Mi e meke a biifi ya sende gi u, fu u wai a pasi gi ogii. Ma efu a kon taki, toku wan fu u du wan ogii, da u mu sabi taki, Masaa Gadu o gi en paadon, bika Jesesi Kelestesi de a Masaa Gadu, wi Tata anda, di e begi en paadon gi wi. Noiti enseefi du ogii wan dei. 2 Na Masaa Jesesi seefi pai a paiman fu ala den takuudu anga ogii gi wi kaba. A paiman, di a pai gi u ya, na a dede, di a dede fu u ede fu Masaa Gadu gi u paadon fu den takuudu anga ogii fu wi. Ma a ná u wawan a dede pai a paiman ya gi, ma na fu hii goontapu.

Den sama di sabi Masaa Jesesi o
lesipeki Masaa Gadu

3 Da, te u e du den sani, di Masaa Gadu sende u fu du, da u e soi taki u sabi en tuutuu. 4 Da, efu wan sama taki a sabi Masaa Gadu, ma a nái du san a taki, da sowan sama na wan leiman. Soseefi a wowtu fu Masaa Gadu á de a ini en ati tu. 5 Ma efu wan sama e du san Masaa Gadu taki, da sowan sama lobi Masaa Gadu tuutuu anga en hii ati. Da na dati e soi taki wi na sama fu Masaa Gadu tuu. 6 Bika wan sama di taki, a de fu Masaa Gadu mu libi a seefi fasi enke fa Masaa Jesesi be e libi a goontapu ya.

Johanisi gi den wan nyun weiti baka

7 Mi lobiwan! A ná wan nyun weiti mi e sikiifi gi u. Nono! Na a seefi gaandi wan, di den be gi u senten kaba, di u be kon a biibi. Ne en mi e sikiifi gi u baka. Na sani di Masaa Gadu taki u mu du. 8 Ma anga ala fa u be yee en de seefi, toku mi e sikiifi en sende gi u baka ete wan toon enke wan nyun weiti. Bika, di Masaa Jesesi kon a goontapu, da a libi soi u fa u mu lobi useefi. Da a fasi fa u e libi seefi e soi taki, u kisi wan nyun weiti. Da moo anga moo a dunguu e wai komoto a ini u libi, bika a tuutuu leti fu Masaa Gadu booko doo.

9 Da ibii sama, di taki a de a Masaa Gadu pasi, ma ai buuse den taa biibisama, da sowan sama de a dunguu ete. A á de a ini a kiinkiin leti fu Masaa Gadu. 10 Ma, sama di lobi den taa biibisama, da sowan sama de a ini a kiinkiin leti. Da sani ná o de ne en pasi, fu dwengi en fu a du ogii. Da a ná o koli wan sama puu a Gadu pasi tu. 11 Ma efu wan sama buuse wan taa biibiwan, da ai waka a dunguu ete. A nái si pe ai go, bika en ain dunguu.

Wi á mu lobi goontapu

12 We, den lobi pikin! Mi e meke a biifi ya sende gi u.

Bika Masaa Jesesi pai gi u kaba. Da na so Masaa Gadu gi u paadon fu ala u takuudu anga ogii.

13 We, den gaan manengee! Mi e meke a biifi ya sende gi u tu.

Bika u sabi a Awan di be de fanafu a bigin.

Mi e meke a biifi ya sende gi u tu den yonkuman.

Bika u wini didibii kaba.

We, den pikin! Mi meke a biifi ya sende gi u seefi.

Bika u sabi u Tata, a tapu anda kaba.

14 We, den gaan manengee! Mi e meke a biifi ya sende gi u tu.

Bika u sabi a Awan di be de fanafu a bigin.

We, den yonkuman! Mi e meke a biifi ya sende gi u tu.

Bika u biibi taanga a Masaa Gadu.

Soseefi a wowtu fu Masaa Gadu de a ini u ati tu.

Da u wini didibii kaba.

15 U á mu lobi a goontapu ya anga den sani di de a ini. Nono! Bika efu u lobi goontapu, da u ná o poi lobi Masaa Gadu, u Tata moo. 16 Bika takuu losutu fu sikin anga losutu fu ain anga bigilibi, na sani fu a goontapu ya. Den á de fu Masaa Gadu, u Tata. 17 Da, goontapu anga ala san di libisama e losutu o pasa go kaba a soso. Ma sama, di e libi enke fa Masaa Gadu wani o tan fu tego. Den ná o lasi go kaba a soso.

18 Mi lobi pikin! A yuu fu goontapu kaba de koosube kaba. U be taigi u a fesi taki: “A den kaba dei fu goontapu, da wan gaan buuseman fu Kelestesi be o kon a goontapu.” We, somen buuseman fu Kelestesi de a goontapu kaba. Da na a sani ya e meke u sabi taki, na a kaba ten fu goontapu u de.

U mu luku bun anga a gaan
buuseman fu Kelestesi

19 Den sama ya, na sama di be de a u mindii. Ma wi anga den á be de wan. Bika efu wi anga den be de wan tuutuu, da den be o tan anga wi ya. Ma a gwe fu den e soi taki den á be de wan anga wi. 20 Ma, u dati de taa fasi. A Apaiti Sama gi u a Jeje fi en, meke u ala fiya sa sabi san na tuu anga san na lei. 21 Mi nái meke a biifi ya sende gi u, fu di u á sabi san na lei anga san na tuu. Nono! Na fu di u sabi meke mi e meke a biifi ya sende gi u. Bika u sabi taki a leli fu Masaa Gadu anga a leli fu a buuseman, a ná awan. 22 Bika sama, di e sitee taki, Masaa Jesesi a ná a Kelestesi, da sowan sama na wan koliman. Sowan sama poti Masaa Gadu u Tata anga Masaa Jesesi en Manpikin a wanse. Da na so a soi taki sowan sama na gaan buuseman fu Kelestesi. 23 Da a sani ya kon a kiin fu si. Bika efu wan sama poti a Manpikin fu Masaa Gadu a wanse, da a poti Masaa Gadu seefi a wanse tu. Ma sama di e taki a fesi fu ala sama, taki Masaa Jesesi na a Manpikin fu Masaa Gadu, da Masaa Gadu de anga en.

24 A dati meke, u mu e poti pakisei a san u be leli na a bigin fu a biibi. Bika efu u du dati, da u o tan a ini Masaa Gadu Manpikin anga Masaa Gadu seefi, a Tata. 25 Da Masaa Gadu o gi u a tego libi, di a paamisi wi.

26 Da na fu den koliman ede meke mi e meke a biifi ya. Bika den e feti fu koli u kisi. 27 Ma den ná o poi koli u kisi. Bika Masaa Jesesi be gi u en Jeje kaba. Da a Jeje fi en ya de a ini u ati naamo. Da a á de fanowdu fu sama kon leli u taa sani moo, bika a Jeje e leli u ala sani. Da den sani di a Jeje e leli u na tuutuu sani. A nái koli u. A dati meke u mu de wan makandii anga Masaa Jesesi alaten enke fa a be taigi u kaba. U á mu daai fika en moo.

U mu libi enke u na sama
fu Masaa Gadu

28 Mi lobi pikin! Mi e taigi u ete wan toon. Fa u de wan anga Masaa Jesesi makandii de, u á mu fika en noiti moo. Da, te a kon baka a goontapu, da sen ná o kisi u fu waka go miti en. Soseefi u ná o feele fu taampu ne en fesi tu. 29 We, u sabi taki Masaa Jesesi de letiopu sondee kukutu fasi. Da na so u mu sabi taki, sama di e libi letiopu sondee kukutu fasi, na sama fu Masaa Gadu.

3

1 We, luku fa Masaa Gadu, u Tata, e kai wi en pikin! We, na so a de. U ne en pikin tuu. Da efu wi e tyai a nen taki, wi na pikin fu Masaa Gadu, ne na Masaa Gadu lobi wi tuutuu, no? Ma, na fu di den sama á sabi Masaa Gadu, u Tata, meke den á sabi taki wi na pikin fu Masaa Gadu. 2 So! Mi lobiwan, wi sabi now taki, wi na Masaa Gadu pikin tuu. Da u á sabi fa u o de ete, te Masaa Jesesi o daai kon baka. Ma u sabi taki a o kengi u kon poti enke fa enseefi de. Da, u o si en anga useefi ain. Da u sa sabi en enke fa a de tuu. Da u o daai kon de enke enseefi. 3 Da efu u e luku fu Masaa Jesesi daai kon baka, da u mu oli useefi kiin, leti enke Masaa Jesesi, fu u á du ogii.

4 Da ibiiwan sama di e du ogii, ná abi bisi anga Masaa Gadu weiti kweti kweti. Bika na libi a ini ogii, e soi taki den poti Masaa Gadu weiti a wanse fiyaa. 5 Da u sabi taki Masaa Jesesi be kon a goontapu ya, fu pai puu wi a takuudu anga ogii. Da u ala sabi tu taki, Masaa Jesesi á du ogii ná wan dei, bika, ná wan pikin dunguu seefi di de a ini en ati. 6 Da efi yu anga Masaa Jesesi de wan, da yu ná o go e libi a ini takuudu anga ogii moo. Ma sama di e tan e libi a ini takuudu anga ogii naamo anga ala di en anga Masaa Jesesi de wan, da sowan sama á sabi sama Masaa Jesesi de. Da a nái fusutan den sani fu Masaa Jesesi tu.

7 Mi lobi pikin! U á meke sama koli u kisi. Bika na den sama di teke fu libi letiopu fasi gi Masaa Gadu, na den wawan de letiopu fasi enke Masaa Jesesi. 8 Ma ibiiwan sama, di libi nái kai anga Masaa Gadu, na wan sama fu didibii. Bika na didibii e libi a ini takuudu anga ogii senten bigin fu goontapu, te enke tide ete. Da na fu dati ede meke a Manpikin fu Masaa Gadu be kon a goontapu, fu a be booko den wooko fu a didibii. 9 A dati meke efu wan sama de fu Masaa Gadu, a ná o go e libi naamo a wan fasi di á fiti. Bika Masaa Gadu gi en wan ati enke di fi enseefi. Da a ná o go e libi a wan fasi di á fiti Masaa Gadu moo. Bika en na wan pikin fu Masaa Gadu. 10 We, efi i wani sabi sama na wan sama fu Masaa Gadu anga sama na wan sama fu didibii, da i mu luku fa den e libi. Da yu o sabi den. Bika a sama di nái libi enke fa Masaa Gadu poti fu libi, a ná wan sama fu Masaa Gadu. Soseefi a sama di á lobi den taa biibisama, a ná fu Masaa Gadu tu.

Wi mu lobi taa biibisama enke useefi

11 Bika, fanafu u kon a biibi, ne u be yee wan bosikopu fu Masaa Gadu taki, wi mu lobi useefi. 12 U á mu abi wan takuu ati enke Kain. Bika a be abi ogii ati te, a kii en baala Abeli. Na fu di en na be wan sama fu didibii meke a be a takuu ati so. Da na fu disi ede meke Kain be kii en baala. Den sani di a be e du á be e kai anga Masaa Gadu. Ma den sani di en baala be e du be e kai anga Masaa Gadu. 13 A dati meke u á mu foondoo, lobi baala anga sisa, te u si den sama fu goontapu e buuse u.

14 Ma wi dati, wi fende wan nyun libi a Masaa Gadu. Wan libi di u á be abi ete a fesi. Fosi u be de enke dedesama, a di na u be e boo namo. Ma nownow, u sabi taki u fende wan nyunyun libi a Masaa Gadu. Bika u lobi den sama fu Masaa Gadu tuutuu. Ma sama di á lobi den taa biibisama, da sowan sama de enke wan dedesama ete, a di na ai boo namo. 15 Bika, efu wan sama buuse den taa biibisama, da a sama de na wan kiiman. Da u sabi taki, wan kiiman ná o fende a libi fu tego a Masaa Gadu anda. 16 Da efu u wani sabi, san na tuutuu lobi, da u mu luku fa Jesesi Kelestesi be lobi u, te a be dede fu wi ede, fu puu wi a ini takuudu anga ogii. Dati na tuutuu lobi. Da useefi mu de kaba kaba fu yeepi den taa biibisama so tu, awansi u mu dede seefi. 17 Ma efu wan sama abi nofu sani fu libi, ne a si wan taa biibisama e pina fu wan sani, ma a tapu en ati gi en, da sowan sama á lobi Masaa Gadu.

18 We, mi lobi pikin! Meke u á lobi useefi anga mofu namo, da a kaba! Ma meke u libi soi tuutuu taki u lobi sama. 19-20 Da, te u lobi useefi tuutuu, ne u e libi bun anga useefi, da u o sabi tuutuu, taki u na sama fu Masaa Gadu. Da u ná o de pantan pantan moo, te u o go a Gadu fesi fu go begi. Awansi u ati e kuutu u seefi taki u nái libi bun. Bika, Masaa Gadu bigi moo u ati. A sabi ala sani.

21 Mi lobiwan! Efu wi ati e soi wi taki u e libi bun, da wi ná o de pantan pantan, te wi e begi taki anga Masaa Gadu. 22 Da a o gi wi ala san wi akisi en, te wi e begi. Bika a o si taki, wi e du san a taigi wi, da wi e libi enke fa a wani tu. 23 Da na tu sani Masaa Gadu e akisi u fu du. Fu u biibi a ini a nen fi en Manpikin, Jesesi Kelestesi anga fu u lobi useefi enke fa Jesesi Kelestesi be sende u kaba. 24 We, sama di e du san Jesesi Kelestesi e sende en fu a du, da sowan sama anga Jesesi Kelestesi de wan makandii. Ai libi anga Jesesi Kelestesi, da Jesesi Kelestesi e libi anga en baka. Da a Jeje fu Masaa Gadu di a poti a ini wi ati e soi wi kiinkiin a ini wi ati, taki wi anga Masaa Gadu de wan.

4

U mu wegi den bosikopu luku efu
na fu Masaa Gadu

1 Mi lobiwan! Ná de tumisi gaw fu biibi ibii sama, di e taki na a Jeje fu Masaa Gadu sende den fu taki wan sani. Pe fu dati, da wegi den sani di den e taki. Luku bun, efu na a Jeje fu Masaa Gadu sende den tuu. Bika, somen leiman opo e waka e lontu, e koli sama taki den na takiman fu Masaa Gadu. 2 Bika, te wan sama taki wan bosikopu, taki na Masaa Gadu sende en fu taki, ne i wani sabi efu na Masaa Gadu tuu, da luku san a o taki fu Jesesi Kelestesi. Ibiiwan sama di e taki Jesesi Kelestesi kon a goontapu kon toon libisama fu sikin anga buulu, da na a Jeje fu Masaa Gadu taki tuu. 3 Ma, efu wan sama o taki, taki Jesesi á kon a goontapu ya enke libisama, da u mu sabi taki, a Jeje fu Masaa Gadu á de a ini sowan sama. Da, na a gaan buuseman fu Kelestesi taki de. Bika u be yee taki, wan ten be o kon, di a buuseman ya be o kon a goontapu. We nownow de, da a winta fi en e wai a goontapu.

4 Mi lobi pikin! U na sama fu Masaa Gadu. Da den falisi takiman ná o poi koli u kisi anga a leli fu den. Bika a Jeje fu Masaa Gadu, di de a ini u ati taanga moo a didibii, di e tii den sama fu a goontapu. 5 Da, te den falisi takiman ya e taki, da den sama fu a goontapu e du san den e taki. Bika den e taki enke fa den wani. 6 Ma, wi na sama fu Masaa Gadu. Da den sama di de fu Masaa Gadu e aliki wi san wi e taki. Ma sama di á de fu Masaa Gadu, ná o aliki wi. Na a fasi ya, wi sa sabi efu na a Jeje fu Masaa Gadu, di e soi wi den tuutuu sani fi en, e gi wan sama sani fu taki, ofu na a jeje di e feti fu koli sama puu a Masaa Gadu pasi.

Masaa Gadu lobi de a ini den
sama fi en

7 We, den lobi mati fu mi! Meke u tan lobi useefi. Bika na Masaa Gadu poti lobi a ini u ati. Da, efu wan sama lobi taa sama, da wi sa si taki, en na wan pikin fu Masaa Gadu tuu. Sowan sama sabi Masaa Gadu. 8 Ma efu wan sama á lobi taa sama, da a sama de á sabi Masaa Gadu. Bika hii Masaa Gadu fasi na lobi.

9 Da, wi si taki Masaa Gadu lobi wi tuu. Bika, a sende en wankodo Manpikin kon a goontapu fu dede a wi peesi, puu ala takuudu anga ogii a wi tapu gi wi fu wi be sa libi tuutuu. 10 So, efu wi wani sabi fa fu lobi taa sama, da u á mu luku na a fasi fa u lobi Masaa Gadu. Ma luku na a fasi fa Masaa Gadu lobi wi. Bika a be lobi wi te, a sende en wankodo Manpikin kon gi wi, fu dede a wi peesi puu wi a ini takuudu anga ogii. 11 Den lobi mati fu mi! Meke u lobi useefi tu. Bika a lobi, di Masaa Gadu lobi wi bigi tuutuu!

12 Ná wan sama si Masaa Gadu wanten. Ma toku, te wi lobi useefi, da Masaa Gadu de a u mindii kaba. Da a lobi fi en di de a u mindii, o goo kon doo pe a mu doo fu libisama sa si.

13 Bika Masaa Gadu gi wi en Jeje kaba. Da a Jeje e meke u sabi taki wi anga Masaa Gadu de wan makandii. 14 Mi anga den taa apaiti bosikopuman fu Masaa Gadu seefi si Masaa Jesesi di a kon tuu. Ne i si u teke e taigi sama taki, Masaa Gadu, u Tata sende en Manpikin kon enke Yeepiman gi a hii goontapu. 15 Ibii sama di e piki a fesi fu libisama taki, Masaa Jesesi na a Manpikin fu Masaa Gadu tuu, da sowan sama anga Masaa Gadu de wan makandii. Masaa Gadu e tan a ini en, ai tan a ini Masaa Gadu. 16 Da, we sabi taki Masaa Gadu lobi u tuutuu. Da na so wi e biibi en tu. Bika, Masaa Gadu hii fasi na lobi. Da sama di e lobi taa sama, da en anga Masaa Gadu de wan makandii kaba.

17 Da, a lobi di wi lobi Masaa Gadu e goo, kon doo, te pe a mu doo. Da, te wi anga Masaa Gadu o miti fesi fesi na a gaan kuutu dei, da wi ná o feele. Bika wi libi a goontapu ya gei a libi di Masaa Jesesi be libi. 18 Da lobi anga feele na tu sani di á poi go paapaa. Bika efi i lobi taa sama anga i hii ati enke fa Masaa Gadu wani, da i ná o feele Masaa Gadu. Bika wan sama di e feele, na wan sama di sabi taki, Masaa Gadu o sitaafu en. So efu wan sama e feele, da dati wani taki, a ná abi Gadu lobi enke fa a mu de. 19 We, na di Masaa Gadu fosi be lobi wi, a dati meke u lobi taa sama tu.

20 So, da efu wan sama taki, a lobi Masaa Gadu, ma a buuse den taa biibisama, da na lei ai lei. Bika ne en baala anga en sisa di ai si anga ain ya, ne a á lobi, da na Masaa Gadu, di a nái si, a o lobi? Kweti! 21 Bika Masaa Gadu seefi gi wi wan weiti taki, sama di lobi Masaa Gadu, musu lobi taa biibiwan tu.

5

Den sama di e biibi a Masaa Jesesi
na Masaa Gadu pikin

1 Da sama di e biibi taki, Masaa Jesesi na a Kelestesi di Masaa Gadu sende kon yeepi wi tuutuu, da sowan sama na a wan pikin fu Masaa Gadu. Da, wi sabi taki efu wan sama lobi a Tata, da a o lobi den pikin fi en tu. 2 Da, te u lobi Masaa Gadu, ne u e du san a taki, da u sabi taki, u lobi den pikin fi en. 3 Bika efu wi lobi Masaa Gadu tuu, da u o go e du san a sende u fu du. Da den sani, di a sende u fu du, á taanga gi u tumisi fu du. 4 Bika, ibii pikin fu Masaa Gadu fende a taanga fu wini den ogii sani fu a goontapu ya. Da anga a biibi fu den, den wini so. 5 Da sama na den sama di poi wini a feti a goontapu ya? Na den sama di e biibi taki, Masaa Jesesi na a Manpikin fu Masaa Gadu, na den wawan o poi tei wini a feti a goontapu ya.

Den dii kotoigi fu Masaa Gadu

6 Da Masaa Gadu sende Jesesi Kelestesi kon gi wi a goontapu. Ne di a kon, ne a teke dopu a ini wataa. Ne bakaten, ne a dede towe en buulu gi wi. Da a ná dopu wawan a dopu, ma na tu sani pasa ya anga en. Da a Jeje fu Masaa Gadu e kotoigi taki den sani ya na tuu. Bika ala san a Jeje taki na tuu. 7 Da na dii kotoigi de. 8 Bika a Jeje e taki anga wi. Jesesi Kelestesi teke dopu a ini wataa. Da soseefi a dede towe en buulu gi wi. Da na den dii sani ya e kotoigi makandii taki Jesesi Kelestesi na a Manpikin fu Masaa Gadu. 9 Bika, te wan sama e taigi u wan sani di a si anga en ain, u e biibi en. Da a sani, di Masaa Gadu e taigi u ya, de moo fanowdu moo enke den sani di libisama e taigi u. Bika en na Gadu. Da ai taigi u sani fi enseefi Manpikin. 10 Da efu wan sama e biibi a Manpikin fu Masaa Gadu, da a sabi taki den sani ya na tuu. Ma efu wan sama nái biibi san Masaa Gadu e taki, da sowan sama e kai Masaa Gadu leiman. Bika a á biibi san, di Masaa Gadu taki fu a Manpikin fi en.

11 Da a sani di meke u sabi taki san Masaa Gadu taki na tuu na disi: A gi u wan nyun libi fu libi anga en fu tego. Da na a Manpikin fi en abi a libi ya, fu gi sama. 12 Sama di e waka na a Manpikin baka, abi a libi fu tego. Ma sama di nái waka na a Manpikin fu Masaa Gadu baka, ná abi a libi fu tego.

A kaba pisi fu a biifi

13 We, mi meke a biifi ya sende gi ala sama di e biibi a ini a nen fu a Manpikin fu Masaa Gadu, fu meke den sabi taki den abi libi fu tego kaba. 14 Da, na dati meke u nái feele, te u begi akisi en wan sani, ai aliki wi, efu a sani di wi begi kai anga en wani. 15 Da fu di wi sabi taki, Masaa Gadu e aliki wi alaten, te wi begi akisi en wan sani, da wi sabi taki, a gi wi a sani, di wi begi akisi en.

16 We, efu wan biibiwan a u mindii sabi taki, wan taa biibiwan e du wan ogii, di nái tyai paati gi en anga Masaa Gadu fu tego, da a mu begi gi en meke Masaa Gadu gi en paadon. Da a libi. Ma a abi a ogii di wan sama sa du, da a tyai paati gi en anga Masaa Gadu fu tego. We, mi á taki, fu u begi Masaa Gadu gi en fu dati. 17 Ala san wan sama e du di á kai anga Masaa Gadu na ogii. Da a ogii ya e paati en anga Masaa Gadu fu tego. Ma a abi a ogii di wan sama e du, ma a nái tyai paati gi en anga Masaa Gadu fu tego.

18 Wi sabi taki, wan pikin fu Masaa Gadu ná o tan libi a ini takuudu anga ogii naamo. Bika Masaa Jesesi seefi e kibii en fu didibii á fende tyai go du ogii. 19 Da wi sabi taki, wi na sama fu Masaa Gadu. Ma ala den taa sama a goontapu ya, di nái waka a Masaa Gadu pasi de a didibii ondoo. 20 Da u sabi taki, Jesesi Kelestesi, a Manpikin fu Masaa Gadu kon a goontapu kaba. Da di a kon, ne a leli u fu sabi Masaa Gadu, a wankodo tuutuu Gadu. Da wi anga Masaa Gadu de wan makandii, bika wi anga en Manpikin, Jesesi Kelestesi de wan. Da na a awan kodo tuutuu Gadu ya abi a libi fu tego, fu gi wi.

21 So! den lobi pikin fu mi! U luku bun anga useefi fu u á dini falisi gadu.

2 Johanisi

2 Johanisi

Di fu tu biifi di Johanisi sikiifi

Wan wowtu a fesi

We, disi na di fu tu biifi di Johanisi, a apaiti bosikopuman fu Masaa Jesesi sikiifi. Da a sikiifi a biifi ya gi wan biibi uman di a sabi.

A sikiifi a biifi ya gi den biibiwan anda fu meke a lobi fu den kon moo bigi. Soseefi tu, fu bali den fu den luku bun anga den sani fu goontapu di e koli sama poli a biibi libi. Ai bali den fu den wai a pasi gi ogii, da den du soso bun. A bali den fu den de na ain, da den poti den seefi moo anga moo gi Masaa Gadu fu den sa si, te falisi leli e opo a den mindii.

1

Bigin fu a biifi

1 We, na mi Johanisi, a gaansama fu keliki e meke a biifi ya sende gi wan apaiti uman, di e biibi a Masaa Gadu.

Mi e gi en anga ala den pikin fi en bigi odi. Fa mi anga u de a biibi ya, da mi lobi u tuutuu. Soseefi ala sama di de fu Masaa Gadu lobi u tu. 2 Bika a tuutuu leli fu Masaa Gadu de a ini wi ati naamo sondee fu kaba.

3 Da meke Masaa Gadu, u Tata anga Jesesi Kelestesi en Manpikin, teke gaan bun ati fasi luku u. Soseefi teke tyali ati fasi luku u. Soseefi, meke u ati de switi. Meke Masaa Gadu du san mi begi ya gi u, te u sa tan biibi a tuutuu bosikopu fu Masaa Gadu, anga te u lobi taawan.

A weiti fu lobi

4 We, gaan piisii fuu mi ati. Bika di mi kon ya, mi si wantu pikin fi yu, di e libi leti enke fa a tuutuu leli fu Masaa Gadu de.

5 Da mi lobi sisa! Meke u tan lobi useefi naamo sondee kaba. Disi a ná wan nyun weiti. Ma na a gaan haw wan, di Masaa Gadu be gi wi, senten di u be bigin waka a Jesesi Kelestesi baka. Na so mi sikiifi taigi u. 6 Bika, san e soi u taki wi lobi useefi? Na te u e waka enke fa Masaa Gadu weiti taki. Bika, fanafu u bigin waka a Jesesi Kelestesi baka, ne a gi u a weiti fi en taki: “U mu lobi useefi!”

Poti den falisi leliman a wanse

7 Bika, somen leiman paati lontu goontapu e koli sama. Den nái biibi taki Jesesi Kelestesi kon a goontapu enke libisama. Da den sowtu sama ya na den buuseman fu Jesesi Kelestesi. Ma den e koli sama puu a Gadu pasi. 8 A dati meke u mu koni anga den fu a á de taki, na fu soso u meke moiti anga u na a biibi libi. Ma u mu e meke moiti fu fende a hiihii paiman fu u di Masaa Gadu paamisi u. 9 Da ibii sama di fika a leli fu Kelestesi go e biibi wan taa sani, da sowan sama á de a Masaa Gadu se moo. Ma sama di tan e biibi san di Kelestesi leli en, da a Tata anga a Manpikin o de anga en.

10 A dati meke efu wan sama kon a yu, ma a á tyai a leli ya, ná opo i doo gi en. Ná gi en odi seefi tu. 11 Bika, efi i gi en odi, da i taampu anga en a wanse kaba fu du a ogii di ai du.

A kaba pisi fu a biifi

12 Mi lobi sisa! Somen sani de, di mi be sa wani taigi i ete. Ma mi á wani sikiifi den a pampila sende gi yu. Ma, te mi kon anda, da u sa miti fesi fesi, fu sidon taki anga useefi. Da, wi ati sa de anga gaan piisii. Bika mi e denki fu kon a yu anda dyonson.

13 We, den pikin fi yu lobi sisa dise sende bigi odi gi yu tu.

3 Johanisi

3 Johanisi

Di fu dii biifi di Johanisi sikiifi

Wan wowtu a fesi

We, disi na di fu dii biifi di Johanisi, a apaiti bosikopuman fu Masaa Jesesi sikiifi. Da a sikiifi a biifi ya gi wan bun mati fi en den e kai Gaayosi. Da a be wani Gaayosi yeepi den apaiti bosikopuman fu Masaa Jesesi di e waka na ala se fu bali a bosikopu. Soseefi a bali Gaayosi fu a luku bun anga sama enke Diyotefisi. Bika Diyotefisi á wani yeepi fu paati a Bun Nyunsu.

Ma a taki bun fu Demetiliyosi di e yeepi anga ala san a man. Johanisi soi fini fini taki ala biibisama de wan a ini Kelestesi. A dati meke den mu poti denseefi fu yeepi makandii.

1

Bigin fu a biifi

1 We, na mi Johanisi, a gaansama fu keliki, e meke a biifi ya sende gi yu, mi lobi mati Gaayosi, di mi lobi tuutuu.

Pawlesi e gi Gaayosi taanga sikin

2 Mi lobi mati! Mi e begi Masaa Gadu, fu ala sani waka bun gi yu. Yu á mu siki swaki, ma yu mu de bunbun enke fa a libi fi yu de bunbun a Masaa Gadu fesi.

3 Mi ati fuu anga gaan piisii fi yu ede. Bika di den sama fu wi daai kon baka, den taigi wi fa yu e libi bun tuutuu, e waka na a tuutuu pasi fu Masaa Gadu anga i hii ati na ala fasi. 4 Te mi e yee so taki den pikin fu mi e waka a Masaa Gadu pasi, da mi e piisii te, ná sipowtu.

5 Mi lobi mati Gaayosi! Ala moiti di yu meke fu du bun gi den baala di be kon a yu anda, moomoo den di yu á be kaba sabi bunbun ete, da na wan bun wooko yu e du gi Masaa Gadu de. Da u si de taki yu na wan bunbun wookoman fu Masaa Gadu tuu. 6 Da di den sama di u yeepi kon a u baka, ne den taigi mi anga den taa biibiwan dise taki, na so yu yeepi den. Gaayosi, de sabi sabi fu a faantiwowtu di Masaa Gadu gi yu, da yeepi den go doo na a wooko di den de e waka e lontu e du. 7 Bika na fu a nen fu Masaa Jesesi Kelestesi ede meke den e waka e lontu e wooko so. Den á go suku yeepi a den sama di nái waka a Masaa Gadu baka. Ma den kon a u. Fu u á be de sama fu Masaa Gadu, da den á be o tyai den fuka kon a u. 8 Ma u na sama fu Masaa Jesesi. A dati meke den kon a u. Da, wi musu fu yeepi den anga ala san den abi fanowdu. Da a sowan fasi, wi e yeepi fu paati a Bun Nyunsu.

9 We, Gaayosi! Mi be meke wan biifi dise sende gi u, fu a keliki de kaba. Ma Diyotefisi, di e feti fu toon edeman fu a keliki á du san mi taigi fu du a ini a biifi de. Bika a á wani a mu soi enke mi abi taki a ini a keliki de moo. Na so a poti wi a wanse. 10 Ma, te mi kon anda, da mi sa taigi den taa biibisama san ai du. Bika bakabaka, da ai waka e kosi mi, e poli mi nen, e lei gi mi. Efu dati á sai, ne ai waka e du ogii anga den sama di e waka e lontu fu paati a Bun Nyunsu fu Masaa Gadu. Bika, te den kon de, da a nái wani oli den. Da, te den taawan wani yeepi den, da ai tapu den fu den á yeepi den. Da, efu toku den yeepi den, da ai yaki den puu na a keliki.

11 Mi lobi mati! Ná libi takuu enke Diyotefisi! Ma pe fu dati, da libi bun! Bika ibiiwan sama di e libi bun anga taa sama, na wan sama fu Masaa Gadu. Ma sama di e libi takuu anga taa sama, da sowan sama á sabi Masaa Gadu. 12 Ma luku Demetiliyosi. Ala sama e gafa en fu wan bunbun sama taki, ai libi bun enke fa Masaa Gadu wani. Na so a de tuu, enke fa den e gafa en de. Ai libi enke fa Masaa Gadu wani tuu. Miseefi sa taki so fi en tu. Da i sabi taki, te mi taki wan sani, mi nái lei.

A kaba pisi fu a biifi

13 So Gaayosi! Somen sani de a mi ati ete, di mi wani taigi yu.

Ma mi á wani taigi yu den anga biifi. 14 Ma, te mi kon, da u sa miti fesi fesi, fu sidon taki anga useefi. Bika mi abi a pakisei fu kon a yu anda dyonson.

15 Da, meke Masaa Gadu gi u switi ati fu libi. Ala den mati fi yu dise sende bigi odi gi yu. Da, gi ibiiwan fu den mati fu mi anda bigi odi anga nen gi mi tu.

Judasi

Judasi

A biifi di Judasi sikiifi

Wan wowtu a fesi

We, disi na a biifi di Judasi, wan fu den baala fu Masaa Jesesi sikiifi.

We, Judasi meke a biifi ya, fu di a yee taki wanlo leiman kon a wantu biibisama fu Masaa Jesesi mindii kon e taigi den lei sani. Bika den e leli den taki fa Masaa Jesesi dede towe en buulu gi den de kaba, da a á de fu den oli weiti moo. Den sa libi fu den enke fa den wani, na ala fasi. Ne Judasi sikiifi bali den taki den á mu libi enke fa den leiman e leli den de, bika a á de so. A teke somen toli fu fositen soi den fa Masaa Gadu be sitaafu sama di be e pasa en mofu go du ogii.

Da efu Masaa Gadu be sitaafu den sama fu fositen de, da efu sama fu a ten ya pasa en mofu du ogii, da a o sitaafu den tu. Da na so Judasi bali den sama. Da soseefi a taigi den fa den lei leliman den seefi takuu kisi tu. Bika den á de fu fitoow.

Da na a kaba fu a biifi, ne a taigi den fu den libi enke fa a fiti. A gafa Masaa Gadu gi en daa moi te a kaba, ne a tapu a biifi.

1

Bigin fu a biifi

1 Mi Judasi e sikiifi a biifi ya gi u di Masaa Gadu kai kon toon sama fi enseefi. Mi na eigi baala fu wi lobi biibi baala Jakowbesi. Jesesi Kelestesi na mi basi di mi e dini. A lobi u de, da ai kibii u de doo libi tego seefi anga Jesesi Kelestesi. 2 Mi e begi Masaa Gadu, fu teke tyali ati fasi yeepi u de naamo. Soseefi fu meke moo anga moo u ati sa de switi tu. Meke tu, u sa poi lobi taawan pasa peesi naamo.

Son sama e daai a biibi

3 Lobi biibiwan! Mi bigin ya fu sikiifi fu a gaan bun di u fende makandii. Masaa Gadu puu wi a takuudu anga ogii, fu go doo libi tego anga enseefi. Ma wan sani kon kwinsi mi ati ya. Da mi wani wasikoi u de fu dati! Son sama daai a fasi fu biibi Masaa Gadu tuutuu bosikopu! Ma a fasi fa a be poti dati á de fu kengi. Da u mu kaka futu anga den sama de. 4 Den falisi sama de bolo kon a u mindii de seefi. Ma den nái teli Masaa Gadu. Den e daai fa ai teke gaan bun ati fasi namo gi paadon. Da den e taki, a sitaafu di a puu wi, da u sa tan anga a waka libi, sondee fu denki sitaafu. We, den daai baka gi wi Masaa Jesesi Kelestesi di e tii wi. Da apaiti takiman fu Masaa Gadu a fositen, be sikiifi kaba sowtu sitaafu a takuu libi de o tyai gi den.

Fa Masaa Gadu be wooko fositen
anga taanga yesi sama

5 U sabi a toli ya kaba, ma mi o membee u en ya baka, fu u á mu feegete. Masaa Gadu be puu a hii Dyu foluku a sitaafu a Egepte Kondee. Ma den di be kon taanga yesi puu biibi ne en bakadati, da a sitaafu den ogii ogii. 6 Son Engel*f1* be taanga yesi saka komoto na a hii wooko di a be poti den. Den fika a peesi pe a be poti den fu tan. Namo, da fu tego a kisi den keti poti na a moo dipi dunguu peesi a dedekondee, fu wakiti a gaan Kuutu Dei. 7 Sowdom anga Gomola foto, doo ala taa foto koosube fu den be libi takuu. Den be e libi uman anga man fasi di á fiti. Den be teke waka libi fu sikin, e du motyo sani, fu kai gaan sen sani. Namo a towe faya kai go boon den toon asisi. A soi de fa a o sitaafu sama di nái teli en. A o boon denseefi tego so tu.

Heelu fu den falisi sama!

8 Bika den falisi sama e denki sani fu du enke den e deen. Da den teke waka libi, meke den libi á poi seeka kiin. Da den e buuse mesiti di de fu leli den libi. Den e peefuu saanti den moo hei Engel fu Masaa Gadu. 9 Ma Mikayeli enke moo makiti Engel, á be peefuu fu saanti ofu kaagi didibii seefi. Bika den tu be e feti e sitee fu teke a dede sikin fu Mosesi. Ma a piki didibii namo taki: “Mi o fika yu gi Masaa Gadu fi enseefi sitaafu yu.” 10 Ne na sama di nái teli Masaa Gadu seefi, mu e peefuu saanti ala sowtu sani di den á sabi. Den e du sani enke meti sondee fu denki fosi. Anga fii den e wooko. We, Masaa Gadu o kuutu den tyai go kaba a soso. 11 Heelu fu den! Bika den e libi enke Kain. Den abi giili ati fu suku wini fu den wawan namo. Da giili ati fu moni puu den na a leti pasi enke a apaiti takiman den e kai Biliyam. Den nái saka denseefi fu teke leli leti enke a man den e kai Kolaki. Masaa Gadu o sitaafu den enke fa a be sitaafu Kolaki kii tu.

Sen nái kisi den

12 Bika, te biibiwan sete tafaa fu nyan piisii makandii gi Masaa Gadu, da na ini ape den e de e du gaan sen sani e poli a hii sani. Den e libi fu denki denseefi namo. Den gei te alen baaka meke gaan mbalu, ma a á kai. Bika a winta wai den dee woluku pasa gwe. Den gei udu bon di nái meke nyanyan te yuu doo. Na fu diki puu towe. 13 Den gei paana seke tyobo kon a lampeesi enke gaan sen sani fu si. Den gei sitali buuya komoto a pe den be e lontu anga taawan kai go lasi kaba a soso. Da na gi den a moo gaan dipi dunguu peesi de. 14 Fositen, da Heinoki seefi be taki sani fu den sowtu sama ya. Heinoki na di fu seibin paansu sama baka Adan, a fosi sama a goontapu. Ma Masaa Gadu be piki en a fesi fu a taki: “Wan dei, wi Masaa o doo goontapu ya wan dyendee fasi anga dunsu dunsu apaiti wan fi en. 15 Da ala sama o doo ne en fesi. Ala den takuudu sama di be taanga yesi, libi sondee fu teli en seefi. Soseefi, taki ala sowtu saanti taki fi en. Da a o kaagi ala den sowtu sama ya, fu ala den fowtu fasi fu den ya, meke fende sitaafu.” 16 Den falisi sama de be lobi kuutu kuutu fu a libi. Den e kaagi taawan fu sani naamo. Denseefi e suku wini fu denseefi namo tu. Den e gafa fa den bigi moo taawan. Den abi koni fu taki koli taawan puu moni a den saka.

Membee san den bosikopuman
be piki u

17 Lobi biibiwan! Ma u dati mu membee naamo san den apaiti bosikopuman fu wi Masaa Jesesi Kelestesi be piki u fu den sowtu sama de. 18 Bika den be e soi naamo taki: “A yuu di goontapu o de fu kaba, da a o lai anga sama di e deleigi Masaa Gadu bosikopu. Den o teke waka libi sondee fu teli Masaa Gadu. Da den o libi fu piisii denseefi ati namo.” 19 We, den de na u mindii kaba. Den e tyai paati kon a u mindii. Den libi e waka goontapu fasi. Den ná abi a Apaiti Jeje a ini den libi.

20 Lobi biibiwan! Teke a bosikopu fu Masaa Gadu di a sende kon gi yu, fu poti biibi. Da yu o taampu taanga ne en fesi, fu de apaiti fasi gi en. Tan begi naamo anga ala fika iseefi gi a Jeje fu Masaa Gadu, fu soi yu san fu begi. 21 Sabi taki, Masaa Gadu lobi u de bigi. Da gaantangi, libi na a fasi doo fu tan a ini a lobi ya. U tan denki wi Masaa Jesesi Kelestesi fu teke tyali ati fasi yeepi u doo na a yuu di a o gi a libi tego. 22 U mu abi tyali ati anga taawan di á taanga a ini a biibi ete. 23 Si enke den e go kai a faya, da feti ali den puu. Son wan de anga waka libi, fu piisii denseefi ati namo. Teke tyali ati yeepi den tu. Ma kenisi anga yuseefi. Wai a pasi gi dati! Bika den koosi fu den di de e wei seefi tyobo anga a ogii fasi fu den de.

Gi Masaa Gadu bigi nen!

24 Bali gafa Masaa Gadu a tapu. Bika a taanga fu kibii wi fu u á kai go a ini takuudu anga ogii baka. A o seeka u, fu de sondee fowtu fu u doo pe Masaa Gadu sidon e kuutu sani anda. Da anga gaan piisii a o du dati. 25 We, na awan kodo Masaa Gadu ya, di de wi Yeepiman, ne en sende Jesesi Kelestesi di de wi Masaa kon. Da meke u gi en gaandi, fi en dyendee anga makiti fasi, anga en taanga di ai tii sani, anga fa a bigi, fu taki gi u tu, fositen doo tide, fu tego seefi. Amen, na so a de!

Kon A Kiin

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

14

15

16

17

18

19

20

21

22

Kon A Kiin

Den sani di Masaa Jesesi puu kon a kiin gi Johanisi

Wan wowtu a fesi

We, disi na a lasiti pisi fu Masaa Gadu Wowtu. Da na wan fu den gaan apaiti bosikopuman di den e kai Johanisi, ne en sikiifi a pisi ya. Da, a yuu ten de a be kon gaandi kaba. Da na wan pikin tabiki den e kai Patimosi a be de e sikiifi den sani ya. Den be tyai en go fika anda enke sitaafu fu di a be e biibi a Masaa Jesesi.

Da a pisi fu Masaa Gadu Wowtu ya e taki fu wanlo sani Masaa Jesesi be puu kon a kiin gi Johanisi, di a be de na a pikin tabiki ya. Den sani ya be kibii gi libisama, ma Johanisi si den anga en ain enke gaan foondoo sani. Sani di be pasa kaba, sani di e pasa anga sani di o pasa bakaten.

Da den sani di Johanisi sikiifi ya, a sikiifi den gi den sama fu Masaa Jesesi di be e miti makandii a den seibin kondee na a ten de fu oli keliki. Ma soseefi den de gi ibii sama di e biibi a Masaa Jesesi tide ete. Da a sikiifi den sani ya gi den fu den ati sa sidon anga losutu anga fu den oli a biibi go doo. Bika a yuu ten de, da sama be e sitaafu den biibisama te, fu di den be e biibi a Masaa Jesesi ede. Da den mu oli go doo, bika a buku ya e leli taki, te wan dei, da Masaa Gadu o wini hii den takiman fu a goontapu ya, mokisa anga a didibii poti a ondoo en futu.

Da, fa Masaa Jesesi e soi Johanisi den sani de, da na somen sowtu fasi ai soi en den. A soi en somen sani a nongo fasi, taawan enke pelenki, taawan baka na enke deen. A soi en fa a saatan, a basi fu didibii takuu kisi. A soi en fa a kondee fu Masaa Gadu di den e kai a Nyun Jelusalem moi kisi. Da na so a soi Johanisi somen somen sowtu sani moo.

Da, te yu o leisi a pisi fu Masaa Gadu Buku ya, da yu o si kiinkiin taki, Masaa Gadu anga a Manpikin fi en, di den e kai a Pikin Sikapu, na a winiman fu alaten.

1

Bigin fu a buku

1 Masaa Gadu soi Jesesi Kelestesi den kibii sani, di mu pasa dyonson. Masaa Gadu gi en den sani ya, fu a soi den sama, di e dini en. Ne Masaa Jesesi sende a Engel*f1* fi en go a Johanisi go soi en den sani ya. 2 We, ne Johanisi sikiifi ala san a si enke kotoigi. Soseefi, a wowtu di komoto a Masaa Gadu anga ala san Jesesi Kelestesi seefi taki.

3 Da seigi fu wan sama di e leisi den wowtu di Masaa Gadu puu kon a kiin a ini a buku ya, gi taa sama. Soseefi tu, seigi fu ibii sama, di e aliki anga ala teke den sani di sikiifi ya oli. Bika a ten koosube.

Johanisi e sende odi gi den
seibin keliki

4-5 We, mi Johanisi e sikiifi gi den seibin keliki na a pisiwataa fu Asiya. Meke a gaan bun ati fasi fu Masaa Gadu di de fu tego, anga den seibin jeje di de a fesi fu Masaa Gadu kownu sutuu, anga Masaa Jesesi di e taki sani sondee lei, de anga u. Soseefi, meke u ati de switi. Masaa Jesesi na a fosi sama di opo komoto a dede. Da, ai libi fu tego. Ne en na a edeman fu ala den kownu fu goontapu. A lobi wi te, ne a teke dede meke en buulu lon gi wi, enke paiman fu puu wi a takuudu anga ogii.

6 Ne a meke u kon de a ini a Nyun Tii fi en, pe a sidon enke kownu fu tii den foluku. Soseefi, a meke u toon begiman fu tyai sama kon a Masaa Gadu fesi. A dati meke, ne en fiti fu fende ala gaandi anga makiti fu tego. Amen, na so a de!

7 We, u luku! Ai kon a ini den woluku! Da, ala sama o si en. Den sama, di be sutu en anga lansi ne en sikin bee seefi o si en tu. Da, ala foluku a goontapu sa bali kee e kusumi gaan kusumi, te den o si en so. Amen, na so a de! 8 We, Masaa Gadu e taki: “Mi na a Alfa anga a Omega*f2*! Sobun a Fosiwan anga a Kiiboiwan, di abi ala makiti. Awan di de, di be de, anga di e kon.”

Johanisi si Masaa Jesesi a Patimosi

9 Mi, Johanisi, na u baala a ini a biibi. Mi e nyan gaan pina enke u anda seefi, fu di mi tei ati fu oli doo, na a gi fu a Bun Nyunsu. Soseefi, mi de a ini fende a bun di de a ini a Nyun Tii fu Masaa Gadu. Ma, mi e tei ati oli doo enke u anda. Da, mi be de a sitaafu na a pikin tabiki, Patimosi ya, fu di mi be e taki a wowtu fu Masaa Gadu, anga di mi be e kotoigi fu Masaa Jesesi. 10 Da, na a dei fu Masaa, da a Jeje fu Masaa Gadu be de a mi tapu wan apaiti fasi. Ne mi yee wan gaan taanga tongo a mi baka enke gaan tutu e boo. 11 A tongo taki: “Sikiifi den sani, di yu e si ya a ini wan buku, da i sende en go a den seibin keliki a:

1. Efese

2. Simelina

3. Peligamem

4. Tiyatila

5. Saadesi

6. Filadelfiya

7. Laodiseya.”

12 We, di mi daai luku, fu si sama e taki anga mi, ne mi si seibin gowtu kandaa tiki*f3*. 13 Da, mi si wan sama a den seibin gowtu kandaa tiki mindii. A sama ya gei wan Manpikin di saka kon toon libisama ya. A wei wan koosi, di langa doo, te ne en futu. Da, a tei wan gowtu banti lontu en boo fu ati. 14 En ede uwii weti enke weti katun. Da en ain de enke faya, e leti lelele. 15 En futu de enke, te den poti kopoo a ini onfuu. Da, en tongo taki gei wan gaan sula. 16 A oli seibin sitali ne en leti ana. Da wan koti fetihow, di saapu a tu se e komoto a ini en mofu. Da en fesi e beenki enke a twalufu yuu san.

17 Ne, di mi si en, ne mi kai holow ne en futu enke mi dede. Ma a poti en leti ana a mi tapu, ne a taigi mi taki: “Ná feele! Mi na a Fosiwan anga a Kiiboiwan. 18 Mi na Awan di e libi. Mi be dede, ma luku, mi e libi fu tego. Mi abi den sooto fu dede*f4* anga dedekondee*f5*.

19 “We, sikiifi den sani di yu si. Soseefi den sani, di e pasa now anga den di o pasa bakaten. 20 Mi o taigi yu a kibii toli fu den seibin sitali, di i be si a mi leti ana, anga den seibin gowtu kandaa tiki. Den seibin sitali, na den seibin Engel fu den seibin keliki. Da den seibin kandaa tiki, na den seibin keliki seefi.

2

A bosikopu gi Efese

1 “Sikiifi gi a Engel*f6* fu a keliki a Efese taki:

Mi di e taki ya, na a sama di e oli den seibin sitali ne en leti ana, e waka a den seibin gowtu kandaa tiki mindii. 2 Mi sabi den wooko fu u. Fa u e meke moiti anga fa u e tei ati fu oli doo na a biibi. Mi sabi tu taki u á poi fudaagi den sama di e du ogii. U be tesi den sama di e kai denseefi, apaiti bosikopuman fu mi ala fasi luku. Ma u si taki a á de so, na lei den e lei. 3 Na fu mi ede u tei ati oli doo, e teke ala sowtu pina, sondee fu lasi ati.

4 Ma wan sani fu u de, di á bun a mi. Bika, u lasi a fosi fasi fu lobi, di u be lobi mi fosi. 5 U pakisei on hei u be de na bigin fu a biibi anga o lagi u de now, di u kai. A dati meke u mu daai u libi, da u du den sani, di u be e du fosi fosi. Efu u á du dati, fu daai u libi, da mi o kon puu a kandaa tiki fu u, ne en peesi. 6 Ma wan sani fu u de di bun a mi. Bika, u nái koti anga den sani, di den sama di e biibi a leli fu Nikolaiti e du, enke fa miseefi nái koti anga den.

7 We, sama, di abi yesi, meke a yee san a Jeje fu Masaa Gadu e taigi den keliki. A sama di o wini a feti, da mi sa gi en den sii fu a bon fu libi, di de a ini Masaa Gadu Paladeisi, fu a nyan.

A bosikopu gi Simelina

8 “Sikiifi gi a Engel fu a keliki a Simelina taki, mi di e taki ya, na mi de a Fosiwan anga a Kiiboiwan. Awan di be dede, ma ai libi baka:

9 Mi sabi a pina anga a pooti fasi fu u. Ma toku u gudu. Mi sabi fa den sama di e kai denseefi Dyu, e kosi u, e taki ogii fu u. Ma den e lei! Den a ná Dyu! Den na ogii ati didibii sama.

10 Ma, u á feele pina, di o kon miti u. Bika, didibii o sooto son fu u a dunguu osu fu tesi u. Da, tin dei langa u o nyan a pina de. Ma, u mu tan biibi, winsi u o dede seefi. Da mi sa gi u a libi fu tego enke paiman fu di u wini a feti.

11 Sama di abi yesi, meke a yee san a Jeje fu Masaa Gadu e taigi den keliki. Sama di wini a feti ná o si dede, di fu tu toon.

A bosikopu gi Peligamem

12 “Sikiifi gi a Engel fu a keliki a Peligamem taki, mi di e taki ya, na mi abi a koti fetihow, di saapu a tu se:

13 Mi sabi pe yu e tan. Saatan sutuu pe ai ligei de ape. Ma toku, u oli mi taanga. U á daai baka gi a biibi a mi. Anga ala fa den kii Antipasi, a tuutuu biibisama fu mi a u mindii de, a pe saatan e tan, toku u tei ati fu oli mi taanga go doo. 14 Ma, wan sani fu u á bun a mi. Bika wantu sama de a u mindii de tan e oli a leli fu Biliyam, a man, di be e leli Baalaki fa fu leli den Islayeli sama fu koli den nyan afokodeei nyanyan anga fu libi motyo libi. 15 Soseefi sama de a u mindii de, di tan e oli a leli fu Nikolaiti anga den bakaman fi en. 16 U daai u libi! Efu ná so, mi o kon a u de esi esi. Da mi o feti anga den anga a fetihow, fu mi mofu.

17 Sama di abi yesi, meke a yee san a Jeje fu Masaa Gadu e taigi den keliki. Sama di o wini a feti, da mi o gi en a kibii mana fu a nyan. Soseefi mi o gi en wan weti siton anga wan nen sikiifi sikiifi ne en tapu, di ná wan sama o sabi boiti a sama, di mi o gi en wawan.

A bosikopu gi Tiyatila

18 “Sikiifi gi a Engel fu a keliki a Tiyatila taki, mi di e taki ya, na a Manpikin fu Masaa Gadu, di ain e leti faya, da en futu de enke den poti kopoo a faya:

19 Mi sabi den wooko fu u anga a lobi, di u abi gi mi. Mi sabi a biibi fu u anga a fasi fa u e yeepi taawan. Mi sabi fa u e oli a biibi go doo. Da mi sabi taki den wooko, di u e du now bigi moo den, di u be e du a fesi.

20 Ma wan sani fu u de, di á bun a mi. Bika, u fika a uman di den e kai Isebeli ai du san a wani. A uman ya e kai enseefi wan apaiti takiman fu Masaa Gadu, ma ai koli den wookoman fu mi, fu libi motyo libi anga fu nyan afokodeei. 21 Mi be gi en ten fu a daai en libi, fika a motyo libi. Ma a á wani daai en libi, fika a motyo libi fi en. 22 Luku! Now mi o naki en towe a siki bedi! Da, mi o meke den sama, di be motyo anga en kon a ini gaan pina, efu den á daai libi, fu fika Isebeli. 23 Mi o kii den pikin fu Isebeli. Da ala den keliki sa sabi taki na mi e keli libisama boo ati anga den pakisei luku.

Mi sa pai ibii sama na a fasi fa en wooko de. 24 Ma u taawan a Tiyatila, di á teke a leli fu Isebeli anga u, di á leli fu sabi den dipi sani fu saatan, mi ná o poti ná wan taa lai a u tapu fu u tyai. 25 Ma san u abi, u oli dati taanga fu te enke mi kon.

26-27 Sama di wini a feti, e du den wooko fu mi, te go miti a kaba pisi, mi sa poti den enke basi a tapu fu den sama, di á sabi Masaa Gadu. Bika mi Tata gi mi a makiti de.

‘Den sa tii den anga insii tiki.

Da den sa naki den booko enke tokotoko patu.’

28 Da mi sa gi en a sitali di e tyai dei kon. 29 Sama di abi yesi, meke a yee, san a Jeje fu Masaa Gadu e taigi den keliki.

3

A bosikopu gi Saadesi

1 “Sikiifi gi a Engel*f7* fu a keliki a Saadesi taki, mi di e taki ya, na mi abi den seibin jeje fu Masaa Gadu anga den seibin sitali:

Mi sabi den wooko fu u. Mi sabi taki u e tyai a nen taki u e libi. Ma a ná tuu! U dede! 2 A dati meke u mu de na ain, da u gi den taawan di kon swaki a ini a biibi kaakiti. Bika mi si taki ná wan fu den wooko fu u di u e du bun sai gi mi Gadu. 3 We, u pakisei luku, fa u be kisi a wowtu fu Masaa Gadu, anga fa u be yee en. Da u daai libi, fu libi enke fa a wowtu fu Masaa Gadu e leli u. Ma efu u á de na ain, da mi o kon, te u á fuuwakiti mi. U pakisei fa wan fufuuman e kon sondee fi i fuuwakiti en. Na so mi o kon, a wan ten, te u á fuuwakiti mi. Da u ná o sabi na on yuu mi o kon a u.

4 Ma wantu sama de a Saadesi de, di á tyobo den koosi. Den o waka anga mi anga weti koosi makandii. Bika den waiti fu dati. 5 Sama di wini a feti, o fende weti koosi fu wei. Da noiti mi o kaabu en nen puu a ini a buku fu libi. Mi ná o sen fu taki a fesi fu mi Tata anga den Engel taki mi sabi en. 6 Sama di abi yesi, meke a yee san a Jeje fu Masaa Gadu e taigi den keliki.

A bosikopu gi Filadelfiya

7 “Sikiifi gi a Engel fu a keliki a Filadelfiya taki, mi di e taki ya, na mi de apaiti gi Masaa Gadu, sondee koli. Mi di abi a sooto fu Dafeti. Te mi opo ná wan sama poi sooto, te mi sooto, ná wan sama poi opo:

8 Mi sabi den wooko fu u. We, luku! Mi opo wan doo gi u, di ná wan sama poi sooto. Na sama ain u á de ná wan sani. Bika u abi pikin kaakiti, ma toku u oli mi wowtu naamo. Ná wan dei di u sen fu kai mi nen a sama fesi. 9 Da luku! Mi o meke wantu sama di de na a kulu fu saatan kon saka kini a doti a u fesi. Da anga den eigi mofu den musu taki, mi lobi u tuu. Bika den e kai denseefi Dyu, ma den e lei. Na soso ogii ati didibii sama den de. 10 Da fu di u oli doo a san mi be taigi u, a dati meke mi o kibii u gi a gaan tesi di o kon a goontapu fu tesi den sama di e tan a goontapu.

11 Mi e kon dyonson! U oli san u abi taanga! U á mu meke sama koli u, fu lasi a paiman di de fu u kisi. 12 Sama di wini a feti, mi sa teke en poti enke wan ponsu na a osu fu Masaa Gadu. Da noti moo a o komoto de. Da mi o sikiifi a nen fu mi Gadu anga a nyun nen fu mi anga a nen fu a foto fu mi Gadu, a Nyun Jelusalem, di o saka komoto a Masaa Gadu ne en, tapu. 13 Sama di abi yesi, meke a yee san a Jeje fu Masaa Gadu e taigi den keliki.

A bosikopu gi Laodiseya

14 “Sikiifi gi a Engel fu a keliki a Laodiseya taki, mi di e taki ya, na a Amen! A taki A Kaba! A tuutuu Kotoigi di nái lei. A Fitoow Wan. A Bigin fu ala sani di Masaa Gadu meke:

15 Mi sabi den wooko fu u. Mi sabi taki u á koo a den sani fu Masaa Gadu. Ma u á faya tu. A be moo bun efu u be de kookoo efu u be de faya faya. 16 Ma fu di u booko koo, meke mi o fula u puu a ini mi mofu ini. Bika u á koo, ma u á faya tu. 17 Bika u e taki fu u seefi taki u gudu, te u abi ala sani. Ná wan sani e mankei u. Ma u á sabi taki u na mofina sani, di de fu tyali gi. U pooti! U beendi! U de soso sikin! 18 A dati meke mi e gi u a lai taki, u kon a mi kon bai tuutuu gowtu di boon puu ala tyobo, fu u gudu. U kon bai weti koosi a mi, wei tapu u piipii sikin. U kon bai deesi a mi fu poti gi u ain, fu u sa si sani kiin. 19 Den sama di mi lobi, na den mi e kaasi, te den á du wan sani bun. Ma soseefi, efu den du wan sani bun mi e taigi den tu. Da mi e kiya den e leli den fa den mu libi. A dati meke, u daai u libi tuutuu, fika ala sipowtu a wanse. 20 U aliki! Mi taampu a doo mofu e koko a doo! Efu wan sama yee mi tongo, ne a opo a doo gi mi, da mi sa kon a ini. Da wi sa nyan makandii.

21 Sama di wini a feti, mi o gi en pasi fu tii sani anga mi a mi kownu sutuu. Leti enke fa mi wini, ne mi e tii sani makandii anga mi Tata. 22 Sama di abi yesi, da meke a yee san a Jeje fu Masaa Gadu e taigi den keliki.”

4

Johanisi si fa den e gi Masaa Gadu
gaandi a Gadu Kondee

1 We, baka den sani ya, ne mi si wan doo opo a Masaa Gadu a tapu anda. Ne mi yee a tongo di be taki enke, te i boo wan gaan tutu, taigi mi taki: “Subi kon! Meke mi soi yu san o pasa bakaten.” 2 Ne, wanten, a Jeje fu Masaa Gadu be de a mi tapu a wan apaiti fasi. We now, ne mi si wan kownu sutuu a Masaa Gadu Kondee, a tapu. Da, wan sama sidon na a sutuu ya. 3 Di mi luku, a sama di sidon na a kownu sutuu ya, ne mi si ai beenki e koti faya enke den dii dyamanti siton di den e kai jasipisi anga saldiyosi. Da, wan mutyama de lontu a kownu sutuu ya. Ai beenki e koti faya enke a dii dyamanti siton di den e kai, simalagi. 4 Di mi luku moo, ne mi si twenti a fo taa kownu sutuu lontu a sutuu de poti a mindii. Da twenti a fo gaansama sidon a den sutuu ya. Den gaansama ya, wei weti koosi fann anga gowtu kownu ati a den ede. 5 We, a kownu sutuu e koti faya nyaw nyaw e goompu, enke te tapu e bali e koti donduu e leti faya. Soseefi mi yee somen balibali taki e goompu, komoto na a sutuu ya. Di mi luku moo, ne mi si seibin fambo anga faya, e leti a fesi fu a sutuu. Den seibin fambo ya, na den seibin jeje fu Masaa Gadu. 6 Namo, mi si wan sani a fesi fu a kownu sutuu ya, di gei wan gaan ze. A gei enke a meke anga gaasi di e beenki kiin enke a dii dyamanti siton di den e kai kelestali.

Da fo libilibi sani de lontu a kownu sutuu. Da fesise anga bakase fu den lai anga soso kaali ain. 7 A fosi libilibi sani gei wan lew. Di fu tu gei wan pikin mankaw. Di fu dii fesi gei libisama. Da di fu fo gei wan ngonini di e fee. 8 Da ibii wan fu den fo libilibi sani ya, abi sigisi mapaapi. Da den hii sikin fuu kwaa anga ain. Dei anga neti den be e bali taki:

“Kee, Masaa Sebaot, baa!

I de apaiti fasi! I de apaiti fasi! I de apaiti fasi!

Na yu abi ala makiti.

I be de! I de! Da i e kon!”

9-10 We, a sama di sidon na a kownu sutuu tapu, ne en e libi fu tego. Da ibii leisi den libilibi sani ya o gi en bigi nen anga gaandi anga daa, da den twenti a fo gaansama o go e boigi na fesi Awan di sidon na a kownu sutuu. Da den o gi Awan di e libi fu tego gaandi. Den o puu den gowtu kownu ati a den ede tapu, towe a fesi fu a kownu sutuu ya. 11 Da den o taki:

“Yu na wi Masaa! Yu na wi Gadu!

I waiti fu kisi bigi nen anga ala gaandi anga ala makiti.

Bika na yu meke ala sani.

Da yu meke den, fu di yu be wani taki

ala den sani ya be mu de.”

5

Na a Pikin Sikapu wawan waiti sai
fu booko a lenti

1 We, mi si wan buku lolo lolo a ini a leti ana fu Awan di sidon na a kownu sutuu. A buku ya sikiifi a inise anga doose. A buku ya be tei anga seibin lenti. 2 Namo, mi si wan gaan taanga Engel*f8* fu Masaa Gadu bali anga gaan taanga tongo taki: “Sama waiti sai fu booko den lenti fu a buku, fu opo en?” 3 Ma ná wan sama be de a Masaa Gadu Kondee efu goontapu ya efu ondoo goontapu di be poi booko den lenti fu a buku, fu luku go a ini.

4 Namo, mi bali wan gaan adyumadye. Bika ná wan sama be waiti sai fu opo a buku ya ofu fu luku go a ini. 5 Ma wan fu den gaansama taigi mi taki: “Ná kee! Luku, a Lew fu a lo fu Juda, soseefi a Lutu fu Kownu Dafeti. A sa booko den seibin lenti fu a buku fu luku go a ini.”

6 Namo, mi si wan Pikin Sikapu taampu a mindii fu a gaan kownu sutuu anga den fo libilibi sani anga den twenti a fo gaansama. A gei enke den be kii a Pikin Sikapu ya weki baka. A be abi seibin tutu anga seibin ain. Disi, na den seibin jeje fu Masaa Gadu, di a be sende go a hii goontapu. 7 Ne, a Pikin Sikapu waka kon, ne a teke a buku a ini a leti ana fu Awan di sidon na a gaan kownu sutuu. 8 Di a teke a buku, ne den fo libilibi sani anga den twenti a fo gaansama boigi ne en fesi fu gi en gaandi. Ibiiwan fu den be abi wan gitali anga wan paata gowtu komiki. A gowtu komiki fuu anga a sumee switi sani di den e boon gi Masaa Gadu. A switi sumee sani ya na den begi fu den sama fu Masaa Gadu.

9 Ne den singi wan nyun singi taki:

“I waiti fu teke a buku booko den lenti fi en.

Bika na yu den be kii.

Da anga yu buulu i be bai sama puu gi Masaa Gadu.

I bai den puu na ala sowtu lo anga ala sowtu tongo anga ala sowtu foluku anga nasi.

10 Ne i meke den toon apaiti begiman, di e tyai sama kon a Masaa Gadu fesi.

Da den o de a ini fende a bun di de a ini a Nyun Tii enke kownu.”

11 We, di mi luku, mi si somen Engel fu Masaa Gadu Kondee. Tin dunsu toon tin dunsu, dunsu toon dunsu. Den taampu lontu a kownu sutuu fu Masaa Gadu anga den fo libilibi sani anga den twenti a fo gaansama. 12 Ne mi yee den bali anga taanga tongo taki:

“A Pikin Sikapu di den kii,

waiti fu kisi ala makiti anga gudu anga koni anga kaakiti

anga gaandi anga dyendee fasi anga gaan gafa.”

13 Ne, mi yee ala libi sani a Masaa Gadu Kondee anga goontapu anga ondoo goontapu anga a ze taki:

“Awan di sidon na a kownu sutuu anga a Pikin Sikapu

mu kisi gafa anga lesipeki anga hei fasi anga kaakiti fu tego.”

14 Ne den fo libilibi sani taki: “Amen, na so a de!” Ne den twenti a fo gaansama boigi ne en fesi fu gi en gaandi.

6

A Pikin Sikapu booko sigisi fu
den seibin lenti

1 We, di mu luku go doo, ne mi si a Pikin Sikapu booko wan fu den seibin lenti fu a buku. Ne mi yee wan fu den fo libilibi sani taki anga gaan taanga tongo enke te donduu e bali taki: “Kon!” 2 Di mi luku, ne mi si wan weti asi de. Wan sama sidon ne en tapu. A de anga wan bo ne en ana. Da, den be gi en wan kownu ati enke winiman fu wei. Ne ai go fu feti, wini a wan feti go miti a taawan.

Di fu tu lenti

3 Ne a Pikin Sikapu booko di fu tu lenti fu a buku. Ne mi yee di fu tu libilibi sani taki: “Kon!” 4 Ne, mi si wan taa asi komoto e gwe. A asi ya lebi nyan. Da a sama di be sidon na a asi ya tapu, be abi wan gaan fetihow a ini en ana. Da a be mu meke den sama a goontapu be e feti anga denseefi, e kii denseefi. Da na sowan fasi, da a switi fasi fa libisama e libi anga den seefi á be o de a goontapu moo.

Di fu dii lenti

5 Namo a Pikin Sikapu booko di fu dii lenti fu a buku. Ne mi yee di fu dii libilibi sani taki: “Kon!” Ne, mi si wan baaka asi kon. Da a sama di be sidon ne en tapu be abi wan wegi a ini en ana. 6 Ne, mi yee enke wan tongo taki a den fo libilibi sani mindii taki: “Wan pontu bolon, wan dei wooko moni. Dii pontu alisi, wan dei wooko moni. Ma u á mu poli a nyanyan oli anga a win ete.”

Di fu fo lenti

7 Ne, a Pikin Sikapu booko di fu fo lenti fu a buku. Ne mi yee di fu fo libilibi sani bali taki: “Kon!” 8 Di mi luku, ne mi si wan asi. Da a pii pii, masimasi, de kwenyee so. Da na a sama di be sidon ne en tapu, den be e kai Dede. Da dedekondee*f9* be e waka ne en baka. Da den be kisi a makiti fu kii wan fu ala fo libisama a goontapu. Den be kii den anga fetihow anga angii anga takuu siki. Soseefi den meke takuu ogii meti kii den tu.

Di fu feifi lenti

9 Ne, a Pikin Sikapu booko di fu feifi lenti fu a buku. Ne, mi si a apaiti begi tafaa pe den e boon sani gi Gadu daa. Di mi luku na a tafaa ondoo, ne mi si den akaa fu den sama di den be kii fu di den e paati a bosikopu fu Masaa Gadu anga fu di den be e kotoigi fu Masaa Jesesi. 10 Den bali anga gaan taanga tongo taki: “Oho! Masaa Gadu di á poi fudaagi ogii! Di á poi lei! On langa yu o tan moo, fosi i kuutu den sama fu goontapu, di kii u, fu gi den, sitaafu?” 11 Ne, den gi ibiiwan fu den wan weti koosi fu wei. Ne, den taigi den fu den tan ete wan satu pisiten. Den mu tan fu, te enke ala den taa sama di e dini Masaa Jesesi kon de. Den biibisama di sama be o kii ete, na a seefi fasi enke fa den kii den.

Di fu sigisi lenti

12 Ne, mi si a Pikin Sikapu booko di fi sigisi lenti fu a buku. Ne, goontapu seke te, ná sipowtu. A san daai kon baaka pii enke koofaya. Da, a gei enke na neti u de. A mun seefi daai kon lebi nyan enke buulu. 13 Da, leti enke fa wan gaan taanga winta sa wai den guun nyanyan fu wan bon towe a doti, na so den sitali kai komoto a tapu kon a goontapu. 14 Ne, mi si goontapu a tapu anda ali lolo ligii enke tyatyali. Ala den mongo anga den tabiki diipi komoto a den peesi. 15 Ne, son sama lon go kibii a ini den olo a den mongo mindii. Taawan go kibii a den gaan siton baka a den mongo tapu. Den kownu fu goontapu, den bigiman, den suudati edeman, den guduman, den man anga makiti, den saafu anga ala den sama di á be de a saafu seefi. Den ala fiya lon go kibii. 16 Ne, den sama e taigi den gaan mongo anga den gaanbigi siton taki: “U kai a u tapu kibii u, fu Awan di sidon na a kownu sutuu á si u anga fu a Pikin Sikapu á sitaafu u. 17 Bika a gaan kuutu dei fu a atiboon fu den doo. Da sama o poi tan a libi?”

7

Den wan ondoo anga fotenti a
fo dunsu sama

1 Bakadati, ne mi si fo Engel*f10* fu Masaa Gadu taampu a den fo uku ede fu goontapu. Den tapu a winta a den fo uku fu goontapu, meke a á poi wai kon a soo, a á poi wai go a ze. Da soseefi a á poi wai den udu bon tu. 2 Ne, mi si wan taa Engel fu Masaa Gadu komoto na a se fu san opo. Da a Engel ya, abi a sitampu fu a libilibi Gadu ne en ana. Ne a bali taanga taki anga den fo Engel fu Masaa Gadu di be kisi makiti fu du ogii anga a dee doti anga a ze. A taki: 3 “U á du ogii anga a dee doti, a ze anga den udu bon ete! U tan fosi, meke wi naki a sitampu fu Masaa Gadu a den sama di e dini Masaa Gadu fesi ede fosi!”

4 Ne, mi yee onmen sama be de, di den be mu naki a sitampu gi. Wan ondoo anga fotenti a fo dunsu (144.000) sama. Den ala fiya be komoto a den lo fu Islayeli.

5 A lo fu Juda abi 12.000

A lo fu Luben abi 12.000

A lo fu Gat abi 12.000

6 A lo fu Aseli abi 12.000

A lo fu Naftali abi 12.000

A lo fu Manase abi 12.000

7 A lo fu Simiyon abi 12.000

A lo fu Leifi abi 12.000

A lo fu Isakali abi 12.000

8 A lo fu Sebulon abi 12.000

A lo fu Jowsef abi 12.000

A lo fu Benyameni abi 12.000.

A gaan kulu sama

9 Bakadati, ne mi si wan gaan kulu sama, di ipi tee, ná wan sama poi teli den. Den taampu a fesi fu a kownu sutuu anga fesi fu a Pikin Sikapu. Den sama ya, komoto na ala sowtu nasi, lo, foluku anga tongo fu goontapu. Den wei weti koosi, da den de anga palon taka a den ana. 10 Den e bali anga gaan taanga tongo taki:

“Na Masaa Gadu di sidon na a kownu sutuu

anga a Pikin Sikapu wawan

ala yeepi e komoto kon a libisama ya.”

11 Ne, den Engel fu Masaa Gadu, den gaansama anga den fo libilibi sani taampu lontu a kownu sutuu. Den towe denseefi a fesi fu a kownu sutuu a doti, ne den e gi Masaa Gadu gaandi.

12 Den taki:

“Amen, na so a de!

Na a Gadu fu wi abi

ala gafanen anga ala gaandi

anga a koni anga daa anga lesipeki

anga a makiti anga taanga fu tego.

Amen, na so a de!”

13 Ne, wan fu den gaansama akisi mi taki: “Sama a den sama di wei weti koosi fann de? Pe den komoto?”

14 Ne, mi piki en taki: “Masaa, mi á sabi, ma yu sabi.”

Ne, a taigi mi taki: “Den sama ya, na den sama di komoto a ini a gaan pina a goontapu. Den be wasi den koosi a ini a buulu fu a Pikin Sikapu weti fann. 15 A dati meke,

den de a fesi fu a kownu sutuu fu Masaa Gadu.

Den e dini en dei anga neti a ini en osu.

Awan di sidon na a kownu sutuu o de a den mindii. Da a o kibii den fu ná wan sani du den moo.

16 Angii anga dee wataa ná o kii den noiti moo.

A ati san seefi ná o boon den moo.

Ná wan pikin sowtu waan seefi den o fii moo.

17 Bika, a Pikin Sikapu, di de a mindii koosube fu a kownu sutuu, sa solugu den.

A o tyai den go a pe a wataa di e gi libi e lon, fu den sa fende diingi.

Da Masaa Gadu o dee ala den wataa ain.”

8

A Pikin Sikapu booko di fu seibin lenti

1 We, ne a Pikin Sikapu booko, di fu seibin lenti. Bakadati, ne, ala sani a Masaa Gadu Kondee a tapu, koo pii, wan afu yuu langa so. 2 Ne, mi si den seibin Engel*f11*, di e taampu a Masaa Gadu fesi. Den gi ibiiwan fu den wan tutu.

3 Ne, mi si wan taa Engel fu Masaa Gadu go taampu na a apaiti begi tafaa, pe den e boon switi sumee sani gi Masaa Gadu. A be abi wan gowtu peeti, di den e boon sumee switi sani gi Masaa Gadu. Den be gi en somen sumee switi sani, di den e boon gi Masaa Gadu mokisa anga den begi fu den sama fu Masaa Gadu. A be mu boon den sumee switi sani, na a apaiti tafaa tapu, di de a fesi fu a kownu sutuu. 4 Ne, a somoko fu den sumee switi sani, di be de a ini a gowtu peeti fu a Engel, komoto ne en ana e go a tapu a Masaa Gadu fesi, makandii anga den begi fu den sama fu Masaa Gadu. 5 Bakadati, ne a Engel teke a gowtu peeti, ne a teke faya na a apaiti begi tafaa lai a ini. Ne, a fiingi a faya kon a goontapu. Ne, donduu e bali, tapu e meke gwullu e koti faya, te hii goontapu e seke.

Den fosi fo Engel boo den
tutu fu den

6 Ne, den seibin Engel, di be abi den seibin tutu e seeka fu boo den tutu.

7 Ne, a fosi Engel boo a tutu fi en. Ne, wan sowtu alen, gei pisipisi eisi mokisa anga faya anga buulu e kai kon a goontapu. Da, efi i paati goontapu a dii, da wan fu den dii pisi fu goontapu boon, te a kaba kelle. Da, na soseefi wan fu ala dii udu bon anga guun uwii boon tu.

8 Ne, di fu tu Engel boo di fi en tutu. Ne, den iti gaan wan sani enke wan gaan mongo, e leti faya, go a ini ze. Da, efi i paati a wataa fu ze a dii, da wan fu den dii pisi toon buulu. 9 Soseefi, efi i paati den sani di e tan a ini ze a dii kulu, da wan fu den kulu dede. Wan fu ala dii sipi seefi, di be de a ze, sungu kaba a soso tu.

10 Ne, di fu dii Engel boo di fi en tutu. Ne, wan gaan sitali komoto a tapu e leti faya enke fambo e kon. Ne, a kai a wan fu ala dii liba anga wan fu dii fu den mama liba a ondoo doti pe ala wataa e komoto. 11 We, na a sitali ya den e kai Bita. Wan fu ala dii liba wataa a goontapu kon bita. Da somen sama di be diingi a wataa ya be dede. Bika a wataa be bita.

12 Ne, di fu fo Engel boo di fi en tutu. Da efi i paati a san, a mun anga den sitali a dii, da wan fu den dii pisi fu a san, a mun anga den sitali dunguu baaka pii. Dati wani taki, fo yuu langa a san nái pii. Neti seefi a mun anga den sitali nái gi faya fu kiin peesi tu, fo yuu langa.

13 Ne, mi si wan ngonini e fee, te a tapu. Ne, mi yee a bali anga gaan taanga tongo taki: “Heelu! Heelu! Heelu fu den sama di e tan a goontapu! Fu den dii tutu di fika ete, fu den dii Engel boo.”

9

A tutu di meke di fu feifi

1 We, ne di fu feifi Engel*f12* boo di fi en tutu. Ne, mi si wan sitali komoto a tapu kai kon a goontapu. Ne, den gi a sitali a sooto fu a opo a mofu fu Abisi, a dipi peti di ná abi ondoo. 2 Ne, di a opo en, ne somoko e komoto ini enke a somoko fu wan gaan onfuu. Da a somoko ya dunguu a hii tapu pii, te yu nái si a san moo.

3 Ne, makonkon e komoto a ini a somoko e kon a goontapu. Ne den gi den a seefi makiti di kukutu tee abi. 4 Ne, den bali den makonkon taki, den á mu nyan ná wan gaasi fu goontapu efu wan taa uwii. Da soseefi den á mu nyan na wan uwii fu den udu bon. A wan sani di den be mu du, na fu nyan den sama namo, di ná abi a sitampu fu Masaa Gadu a den fesi ede. 5 Da, feifi mun langa den be mu pen den gi den sikin ati. Ma, den á be mu kii den. Da, a pen be e ati den leti enke, te kukutu tee nyan yu. 6 We, den dei de, da libisama o suku dede, ma den ná o fende en. Den o angii fu dede, ma dede o lon kibii gi den.

7 Den makonkon ya be gei asi, di de kaba kaba fu go a feti. Den be wei wan sani di gei wan gowtu kownu ati a den ede. Da, den mindii fesi be gei libisama. 8 Den be abi uwii enke umanpikin. Den tifi be gei lew tifi. 9 Den be wei wan sani enke insii impi. Te den e fee, den mapaapi e bali enke te somen asi e hali wagi e go a feti. 10 Den be abi tee enke kukutu tee anga maka. Da a makiti fu gi sama sikin ati de na a tee fu den. Da feifi mun langa den o gi libisama pen. 11 Da a kownu fu den makonkon, na a Engel fu a Abisi, a dipi peti di ná abi ondoo. Da a Hebelei Tongo den e kai a Engel ya, Abadon. Ma a Giiki Tongo den kai en, Apoliyon*f13*.

12 Da, a fosi heelu pasa! U luku bun! Ete tu heelu, de fu kon ete!

Di fu sigisi Engel boo fi en tutu

13 Ne, di fu sigisi Engel boo di fi en tutu. Ne mi yee wan tongo taki komoto a den fo uku fu a apaiti begi tafaa, di de a fesi fu Masaa Gadu, pe den e boon sumee switi sani gi Masaa Gadu. 14 A tongo ya taigi di fu sigisi Engel fu Masaa Gadu, di abi a tutu taki: “Losi den fo Engel, di den tei a Efalata Liba.” 15 Ne, den losi den fo Engel ya, di be de kaba kaba e luku a yuu, a dei, a mun anga a yali, fu kon, fu den kii wan fu ala dii libisama a goontapu. 16 Ne, wan tongo taigi mi taki, na tu ondoo miliyun (200.000.000) suudati de, di e lei a den asi tapu.

17 Da, a ini a sani di mi si, mi si den asi anga den suudati di be e lei a den tapu. Den be wei lebi, baaw anga taya insii impi. Den ede fu den asi be gei lew ede. Den be e puu faya anga somoko anga podoo a ini den mofu ini.

18 Den dii ogii ya, a faya, a somoko, anga a podoo, di e komoto a ini den asi mofu ini, be kii wan fu ala dii libisama. 19 Bika, a makiti fu den asi de a ini den mofu anga den tee. Bika a tee fu den be meke enke takuu sineki, da a abi ede. Da, anga a tee ya, den be e nyan sama gi den pen.

20 Ma toku seefi, den sama di fika a libi, á daai den libi fu kon dini Masaa Gadu. Efu den be daai den libi, den be o kaba fu begi den takuu jeje. Soseefi den be o kaba fu begi den pobiki gadu, di den meke anga gowtu, solufu, kopoo, siton anga udu. Den gadu ya di á poi si ofu yee ofu waka. 21 Da, soseefi den á daai libi, fika a kii sama wooko. Da a tofuu wooko, a motyo fasi anga a fufuu seefi, den á fika.

10

A pikin opo buku

1 Bakadati, ne mi si wan taa taanga Engel*f14* fu Masaa Gadu, saka komoto a tapu. A wei wan woluku enke koosi. Da wan mutyama be de ne en ede. En fesi be e beenki enke a san. Da en futu de yee enke, te den poti ayee a faya. 2 Da, a be oli wan pikin buku a ini en ana. Da a taampu anga en leti futu na a ze anga en kukutu futu a soo. 3 Ne, a bali anga gaan taanga tongo enke te lew e bali. Ne, den seibin donduu seefi bali piki a tapu anda.

4 Ne, di den seibin donduu piki, ne mi be wani sikiifi san den donduu taki. Ma, mi yee wan tongo taki komoto a tapu taki: “Ná sikiifi den sani di den donduu taki. Fika den enke wan kibii toli ete.”

5 Ne, mi si a Engel fu Masaa Gadu, di be taampu anga wanse futu a ze anga wanse a soo, opo en letise ana a tapu. 6 Ne a teke a nen fu Awan, di e libi fu tego alaten, sweli. Awan di meke tapu anga goontapu anga a ze anga ala san de a ini. A sweli taki: “A yuu doo! A o bigin now. 7 Ma, te di fu seibin Engel yuu o doo, fu boo du fi en tutu, da Masaa Gadu sa du ala den kibii sani di be de a ini en pakisei fu du. Da a o du den leti enke fa a be taigi den apaiti takiman, di be e du a wooko fi en.”

8 Ne, mi yee a tongo, di be taki komoto a tapu, taki anga mi baka. A taki: “Go, na a Engel di taampu anga wan futu na a ze anga wan futu a soo. Da teke a buku di de opo opo a ini a ana.”

9 Ne, mi go na a Engel, ne mi taigi fu a gi mi a pikin buku. Ne a taigi mi taki: “Luku a buku ya! Teke en, ma i mu nyanmi en. Te yu o nyanmi en, a o switi a ini i mofu enke oniki, ma a o bita enke nkasa a ini i bee.” 10 Ne, mi teke a pikin buku puu na a Engel ana, ne mi nyanmi en. Da, a be switi a ini mi mofu enke oniki, ma di mi gwili en, ne a bita enke nkasa a ini mi bee. 11 Ne, a taigi mi taki: “Taigi ala den sama fu den kondee kondee, ala den foluku, di e taki ala sowtu tongo anga den kownu ete wan toon san Masaa Gadu tyai kon a kiin gi yu.”

11

Den tu kotoigi

1 Bakadati, ne den gi mi wan tiki di gei wan doitiki. Ne den taigi mi taki: “Opo go maiki a osu fu Masaa Gadu pe Masaa Gadu e tan anga a apaiti begi tafaa pe den e boon sani gi Masaa Gadu. Da, teli ala den sama di de a ini a osu fu Masaa Gadu e begi e gi en gaandi. 2 Ma, yu á mu maiki a pisi fu a osu, pe den sama di á sabi Masaa Gadu e kon. Bika a pisi de, o de fu den sama di á sabi mi. Da, fotenti a tu mun langa den sama ya, o du ala sowtu ogii anga takuu anga a foto fu Masaa Gadu. 3 Da, mi o gi tu kotoigi fu mi, di o wei tyali koosi, makiti, twalufu ondoo anga sigisitenti (1.260) dei langa fu taki, san mi tyai kon a kiin gi den.”

4 Den kotoigi ya, na den tu oleifi bon anga den tu kandaa tiki, di taampu a fesi fu Masaa Gadu di abi goontapu. 5 Te wan sama wani du ogii anga den tu kotoigi fu mi ya, da faya e komoto a ini den mofu kii den feyanti fu den. Da, te wan sama o peefuu fu du ogii anga den, da na sowan fasi a o dede. 6 Da, a ten di den o taki san Masaa Gadu tyai kon a kiin gi den, da den o abi makiti fu tapu a alen fu a á kai. Soseefi tu, den o abi makiti fu daai a wataa kon toon buulu anga fu meke somen sowtu siki kon a goontapu, te den wani.

7 Da, te den o kaba anga a bosikopu fu den, da gaan takuu ogii meti o komoto na Abisi, a peti di ná abi ondoo, kon feti anga den. Da, a o wini den. Da a o kii den. 8 Da, den dede sikin o de na a sitaati fu a gaan foto tapu. Na a foto ya den be a Masaa fu den, kii a koloisi. Da, den sama be e koti wan nongo e kai a foto ya, Sowdom anga Egepte*f15*. 9 Da, sama fu ala den foluku, lo, tongo taki anga ala sowtu a sowtu kondee o si a dede sikin fu den tu kotoigi, na a sitaati tapu, dii dei anga afu langa. Sama ná o wani gi sama pasi fu beli den dede sikin fu den. 10 Den sama a goontapu e piisii tuutuu anga a dede fu den. Den o sende kado gi den seefi. Bika den fende taki, den tu apaiti takiman fu Masaa Gadu ya be pina den sama di e tan a goontapu.

11 Ma, baka den dii dei anga afu, da Masaa Gadu o gi den tu kotoigi ya libi baka. Da, den o opo taampu a den futu tapu. Da ala sama di be e luku den feele te, ná sipowtu. 12 Ne, den tu kotoigi fu Masaa Gadu yee wan gaan taanga tongo kai den a tapu anda taki: “U subi kon a tapu dise!” Ne den opo go a tapu anga wan woluku. Ala den feyanti fu den e luku den diin fa den e gwe.

13 Ne, a seefi yuu de, ne a doti fu goontapu bigin seke, te ná sipowtu. Efi i paati a foto a tin, da wan fu den tin pisi fu a foto booko kai holow. Seibin dunsu sama dede di goontapu seke so. Namo den taa sama di fika a libi feele te, ná sipowtu. Ne, den daai e gi Masaa Gadu a tapu gaandi.

14 We, da di fu tu heelu pasa! Ma luku bun! Di fu dii o doo dyonson.

Di fu seibin tutu

15 Ne, di fu seibin Engel*f16* boo di fi en tutu. Ne somen tongo e taki a tapu taki:

“Goontapu komoto a ini a ana fu den kownu fu goontapu!

A kon de a ini a Nyun Tii fu wi Masaa Gadu anga Kelestesi, a kownu fi en di a be paamisi goontapu, fu tii sani tego.”

16 Ne, den twenti a fo gaansama di be de sidon a den kownu sutuu, a fesi fu Masaa Gadu de, kai tapu fesi a doti. Ne, den bigin gi Masaa Gadu gaandi 17 taki:

“Masaa Gadu, yu abi ala makiti!

Yu de! Yu be de!

Wi e gi i daa baa, fu di i teke a gaan makiti fi yu

fu bigin tii goontapu enke kownu.

18 Den foluku ati be boon.

Ma now yu ati o boon.

Da now a yuu doo, fu kuutu den sama di dede.

Da soseefi, a yuu doo fi i pai den wookoman, den apaiti takiman fi yu.

Ma soseefi a yuu doo tu fu pai den sama fi yu anga den sama di abi lesipeki gi yu.

Pikinwan anga gaanwan.

Da, now a yuu doo, fi i poli den sama di be poli a goontapu ya.”

19 Ne, den opo a osu fu Masaa Gadu a Masaa Gadu Kondee. Ne, mi si a kedee, di den be e poti a mofu, di Masaa Gadu be meke anga libisama. Ne, tapu e koti faya, goontapu e seke, doti e piiti, donduu e bali. Da wan gaan sowtu sii alen enke pisipisi eisi e kai kon a goontapu.

12

A uman anga a gaanbigi takuu
lebi sowtu sineki

1 We, bakadati, ne mi si wan gaan foondoo maiki a tapu. Mi si wan uman. Da a wei a san enke koosi, da a mun de ne en ondoo futu. A wei wan kownu ati ne en ede. A ati ya, meke anga twalufu sitali. 2 A uman be de anga bee. Da, a bee be e nyanmi en te, ai bali fu a pen di a be e fii fu meke a pikin. 3 Da, wan taa maiki be de fu si a tapu. Mi si wan gaanbigi lebi sowtu kaiman*f17*. A be abi seibin ede anga tin tutu. Da, na ibiiwan fu den ede a be wei wan kownu ati. 4 Da, a tee fu a gaanbigi lebi sowtu kaiman, ali wan fu ibii dii sitali fu tapu tyai gwe, ne a towe den kon a goontapu. Ne a gaanbigi lebi sowtu kaiman, go taampu na a uman di be mu meke a pikin fesi, fu te a pikin be meke, fu a be sa nyanmi en.

5 We, ne a uman meke a pikin, wan manpikin. Ne den gaapu a pikin tyai go gi Masaa Gadu, a pe a sidon ne en kownu sutuu anda. Bika, na a pikin ya o tii ala den foluku foluku, di á sabi Masaa Gadu anga wan insii tiki. 6 We, ne a uman lon go tan a ini a gaan sabana. Ne a go tan a wan peesi de, di Masaa Gadu be seeka poti de gi en. Da, twalufu ondoo anga sigisitenti (1.260) dei langa, Masaa Gadu o solugu en de.

A gaanbigi lebi sowtu kaiman
lasi a feti

7 We, gaan oloku feti sete a tapu, a Masaa Gadu Kondee. A Engel fu Masaa Gadu di den e kai, Mikayeli anga den Engel*f18* fi en opo go feti anga a gaanbigi lebi sowtu kaiman. We, a kaiman anga den takuu jeje feti anga den baka. 8 Ma, a gaanbigi lebi sowtu kaiman á taanga sai fu wini a feti. Na so den fiingi en puu towe komoto a Masaa Gadu Kondee anda. 9 Den kisi a gaanbigi lebi sowtu kaiman fiingi towe go a goontapu. A gaanbigi lebi sowtu kaiman ya, ne enseefi na a haw gaandi sineki di den e kai didibii, saatan. Ne en e koli ala den sama a goontapu. Den fiingi en anga den takuu jeje fi en go a goontapu.

10 Ne, mi yee wan gaan taanga tongo taki a Masaa Gadu Kondee taki:

“Nownow, da Masaa Gadu puu den sama fi en a katibo. A teke en makiti, fu ligei enke kownu a ini a Nyun Tii fi en.

Da, now wi o si a makiti fu Kelestesi.

Bika den puu a kaagiman, di be e tyai den baala anga sisa

fu u go kaagi a Masaa Gadu dei anga neti, towe go a goontapu.

11 Den sama fu Masaa Gadu seefi wini a kaagiman ya,

fu di a Pikin Sikapu be dede towe en buulu fu den ede,

anga fu di den be kotoigi fu a biibi fu den.

Da, soseefi den á be feele fu lasi den libi fu a wowtu ede.

12 A dati meke Masaa Gadu Kondee

anga ala den sama di e tan ape mu piisii.

Ma, heelu fu goontapu anga a ze!

Bika, didibii kon a goontapu

anga gaan atiboon,

fu di a sabi taki, en ten satu.”

A gaanbigi lebi sowtu kaiman e
lon na a uman baka

13 We, di a gaanbigi lebi sowtu kaiman si taki, den fiingi en go a goontapu, ne a bigin fu lon na a uman di be meke a manpikin baka. 14 Ne, den gi a uman den tu mapaapi fu a gaanbigi ngonini, fu a fee go a ini a gaan sabana ini, a wan peesi pe a takuu lebi sowtu sineki ya á be poi kisi en. Da, na ape den sa solugu en dii yali anga afu.

15 Ne, di a kaiman si taki a uman e gwe, ne ai sipoiti wataa puu ne en mofu dyullu enke wan liba, fu wasi a uman ya, tyai gwe. 16 Ma, a doti yeepi a uman ya. Bika a piiti opo, diingi a liba, di a gaanbigi lebi sowtu kaiman be sipoiti puu ne en mofu. 17 We, di a kaiman si taki a á poi kisi a uman, ne en ati boon ne en te, ná sipowtu. Ne, a daai gwe baka fu go feti anga den taa pikin fu a uman. Dati na den sama di e du san Masaa Gadu taki, da den e biibi Masaa Jesesi e taki fu den sani di a be leli den.

A meti di komoto a ze

18 Ne, a gaanbigi lebi sowtu kaiman, go taampu na a sikin soo fu a ze.

13

1 We, ne mi si wan meti komoto a ze kon a tapu. A abi seibin ede anga tin tutu. Da a wei wan kownu ati a ibiiwan fu den tutu. Da nen sikiifi a den ede fi en, di e kosi Masaa Gadu e soso en e poti en wisiwasi. 2 A meti di mi be si, sikin pende pende enke bubu. Ma en futu be abi saapu langa nangaa enke tamanuwa*f19*. En mofu bigi badyaa enke lew. Namo, a gaanbigi lebi sowtu kaiman gi a meti ya, gaan kaakiti anga a makiti fi en, fu a ligei enke kownu.

3 Ne, mi si taki den naki a meti a wan fu den ede fi en gi en gaan mankei. Pikinmoo a dede, ma a soo deesi baka. Ala den sama fu goontapu foondoo te, den bigin e waka na a meti baka. 4 We, ne den gi a gaanbigi lebi sowtu kaiman gaandi, fu di a be gi a meti di komoto a ze makiti, fu taki a libisama tapu. Soseefi den e gi a meti gaandi taki: “Sama de enke a meti ya? Sama sa feti anga en?”

5 A meti ya, fende pasi fu taki bigitaki, kosi Masaa Gadu e soso en. Da fotenti a tu mun langa a kisi a makiti fu du a sani ya. 6 We, ne a meti opo en mofu fu kosi Masaa Gadu, fu taki ogii fu Masaa Gadu anga fu kosi a apaiti peesi, pe Masaa Gadu e tan anga ala den sama di de a Masaa Gadu Kondee a tapu anda. 7 Den be gi en makiti fu a feti anga den sama fu Masaa Gadu, di a seeka poti apaiti fi en seefi, fu wini den. Soseefi a be kisi makiti a tapu fu ibii lo, libisama fu den sowtu a sowtu kondee, sama fu sowtu a sowtu tongo anga sama fu ala den foluku. 8 Da ala sama fu goontapu, di nen á sikiifi a ini a buku fu libi fu a Pikin Sikapu di den be kii, o gi a meti ya gaandi. Ma den sama, di nen sikiifi a ini a buku fu a Pikin Sikapu, senten fosi goontapu be meke, ná o du so.

9 Efu wan sama abi yesi, da meke a yee.

10 Efu a de taki, yu mu go a dunguu osu,

da go a dunguu osu namo.

Efu a de taki den mu kii yu anga fetihow,

da meke den kii yu anga fetihow namo.

A dati meke den sama fu Masaa Gadu mu tei ati fu oli doo, na a biibi a Masaa Gadu.

A meti komoto a ondoo doti

11 We, mi si wan taa meti, ma disi komoto a ondoo doti. A abi tu tutu enke wan pikin sikapu, ma ai taki enke a gaanbigi lebi sowtu kaiman. 12 Da, anga ala a makiti fu a fosi meti, a meti ya e wooko gi en leti ne en fesi. Da soseefi, a meti ya, e meke ala sama fu hii goontapu e gi a fosi meti di be kisi gaan mankei ne en ede kon bun kaba, gaandi. 13 Ai du gaan foondoo foondoo sani. Seefi ai meke faya komoto a tapu kai kon a goontapu meke ala sama si. 14 Masaa Gadu be fika a meti di be komoto a ondoo doti ya, fu a du den foondoo foondoo sani fi en na a fosi meti fesi. Da anga den gaan foondoo sani di ai du ya, ai koli den sama di e tan a goontapu. Soseefi, a taigi den sama di e tan a goontapu, fu den meke wan gaan pobiki, di gei a fosi meti, di fetihow be koti ne en ede, gi mankei sondee fu a dede. 15 Ne den gi a meti di be komoto a ondoo doti makiti fu gi a gaan pobiki di gei a gaan meti libi fu a meke a pobiki taki. Da ibii sama di á wani gi a pobiki ya gaandi, ai meke den kii ala den fiya.

16 Soseefi a meti ya, e meke ala sama fiya kisi wan maiki a den leti ana ofu a den fesi ede, gaanwan anga pikinwan, guduwan anga pootiwan, den sama di de a saafu anga den sama di á de a saafu. 17 Da, a du disi, fu meke ná wan sama, di sa bai efu seli sani, efu den ná abi a nen fu a meti ofu a nombuu fu a nen fi en. 18 We, da leti koni anga fusutan de fanowdu fu a sani ya. Sama di koni sa sabi san a nombuu fu a meti wani taki, bika a nombuu fi en na a nombuu fu wan sama. Da, a nombuu na sigisi ondoo sigisitenti a sigisi (666).

14

A singi fu den wan ondoo fotenti
a fo dunsu sama

1 Bakadati, di mi luku, ne mi si a Pikin Sikapu taampu na a mongo, di den e kai Siyon anga wan ondoo anga fotenti a fo dunsu (144.000) sama. Da a nen fu a Pikin Sikapu anga a nen fi en Tata be sikiifi a den fesi ede. 2 Ne, mi yee wan tongo taki komoto a Masaa Gadu Kondee a tapu enke wan gaan sula anga, te gaan donduu e bali. A tongo di mi be yee, be gei te gitaliman be e pee den gitali.

3 Den taampu e singi wan nyun singi a fesi fu a kownu sutuu fu Masaa Gadu, den fo libilibi sani anga den twenti a fo gaansama. Ná wan sama be poi leli a singi ya, boiti den wan ondoo fotenti a fo dunsu sama di Masaa be bai puu a goontapu. 4 Den wan ondoo fotenti a fo dunsu sama ya, noiti sabi san na uman, bika den be oli denseefi enke fa den be meke kon a goontapu. Den e waka na a Pikin Sikapu baka, na ala pe ai go. Bika a bai den a den libisama mindii, enke fosiwan gi Masaa Gadu anga a Pikin Sikapu. 5 Lei á be e komoto a ini den sama ya mofu. Da soseefi, den á be abi fowtu tu.

Den bosikopu fu den dii Engel

6 We, mi si wan taa Engel*f20* fu Masaa Gadu, te a tapu e kon. Da a bali a Bun Nyunsu, di ná abi kaba, gi ala sama, di e tan a goontapu. A bali en gi ala foluku, ala lo, den sama fu ala den tongo taki anga ala den sama a den sowtu a sowtu kondee. 7 Ne a bali anga gaan taanga tongo taki: “U feele Masaa Gadu o! U gi en bigi nen! Bika a yuu di a o kuutu doo kaba. U gi Masaa Gadu, di meke tapu anga goontapu, a ze anga ala den peesi a ondoo doti, di e gi den liba wataa, gaandi.”

8 We, wan taa Engel, di meke di fu tu, kon baka a fosiwan, ne a taki: “A kai! A gaan foto Babilon kai! Na a foto ya, be duungu ala den foluku anga a win fu a gaan motyo fi en.”

9 Ne wan taa Engel, di meke di fu dii kon a baka fu den tu fosiwan. Ne a bali anga gaan taanga tongo taki: “A sama di gi a meti anga a pobiki di gei en gaandi, efu na so i teke a maiki fi en a i fesi ede efu ana. 10 Da a sama de sa diingi a win, fu a gaan atiboon fu Masaa Gadu. Na a win ya, den kandi go a ini a kan fu a atiboon fu Masaa Gadu sondee fu poti wataa a ini mendii en. Da sowan sama den o pina en anga a gaan ati faya di e leti podoo, a fesi fu den apaiti Engel anga a Pikin Sikapu. 11 A somoko fu a faya, di o pina den, o de fu si fu tego. Den sama, di gi a meti gaandi anga a pobiki, di gei en ná o fende losutu a dei ofu neti. Da soseefi, den sama, di teke a maiki fu a nen fu a meti tu ná o fende losutu. 12 A dati meke, den sama fu Masaa Gadu, di e du san a taigi den anga den di e tan poti den biibi a Jesesi, mu oli doo.”

13 Namo, mi yee wan tongo taki komoto a tapu taki: “Sikiifi a sani ya taki: ‘Seigi fu den sama di dede gwe anga a biibi a Masaa fanafu now.’ ” Ne a Jeje fu Masaa Gadu piki taki: “Eeye! Den o fende boo fu ala den gaan taanga wooko. Bika now, den o kisi ala san den mu kisi, fu ala den wooko di den du.”

A goontapu lepi sai fu koti

14 Bakadati, mi luku, ne mi si wan weti woluku. Wan sama sidon na a woluku ya tapu. A gei wan Manpikin di saka kon toon libisama ya. A wei wan gowtu kownu ati ne en ede, da a oli wan gaan koti fetihow ne en ana.

15 Ne, wan taa Engel komoto a ini a osu fu Masaa Gadu a tapu e kon. Ne a bali anga gaan taanga tongo gi Awan di sidon na a woluku tapu taki: “Teke i babun nefi, da i koti, bika a yuu fu koti doo. Koti! Bika a nyanyan fu goontapu lepi pasa peesi kaba fu koti!” 16 Ne, Awan di be sidon na a woluku tapu seengi en babun nefi kon a goontapu. Ne ala a nyanyan koti te a kaba kelle. Ne a tyai ala san a koti kon na awan.

17 Ne, wan taa Engel fu Masaa Gadu komoto na a osu fu Masaa Gadu a tapu anda e kon. A abi wan koti fetihow tu. 18 Ne, wan taa Engel fu Masaa Gadu di e seeka a faya na a apaiti begi tafaa pe den e boon switi sumee sani gi Masaa Gadu komoto kon. A Engel ya, bali anga taanga tongo gi a Engel di abi a koti babun nefi ne en ana taki: “Seengi i babun nefi, da i koti den bosu doloifi fu a doloifi bon fu goontapu, bika den doloifi lepi pasa peesi kaba.” 19 Ne, a Engel fu Masaa Gadu seengi en babun nefi, ne a koti den doloifi fu a doloifi bon fu goontapu. Ne a iti den go a ini a gaan baki, di den e masi doloifi. A baki ya, na a gaan atiboon fu Masaa Gadu. 20 A baki ya, be de a doose fu a foto. Da, na ape den masi den doloifi. Ne mi si buulu e komoto a ini a baki e lon seefi dyullu enke liba. A baki be langa dii ondoo kilomeiti. Da, a dipi tu meiti.

15

Den seibin Engel anga den
seibin sitaafu

1 Ne bakadati, ne mi si wan taa gaan foondoo maiki a Masaa Gadu Kondee, a tapu. A be foondoo seefi seefi. Mi si seibin Engel*f21* fu Masaa Gadu. Da den seibin Engel ya be abi den seibin lasiti sitaafu. Te den sitaafu ya pasa, da a atiboon fu Masaa Gadu seefi o pasa tu. 2 Da, mi si wan sani enke wan gaanbigi ze. A be e beenki enke gaasi, da a mokisa anga faya. Namo, mi si sama taampu na a gaasi ze ya tapu. Den sama ya na den sama, di be wini a meti anga a pobiki, di be gei en. Na a meti ya be abi a nen di be de enke wan nombuu. Da, den sama be de anga gitali a den ana, di Masaa Gadu be gi den. 3 Da, den e singi a singi fu Mosesi, a wookoman fu Masaa Gadu anga a singi fu a Pikin Sikapu. Den be e singi taki:

“Masaa Gadu di abi ala makiti,

den sani di yu e du bigi te, den e foondoo sama.

Yu na a kownu fu ala foluku.

Yu e du sani letiopu sondee kukutu fasi.

4 Oho, Masaa! Sama sa de di ná o lesipeki yu?

Sama sa de di ná o opo taampu gafa yu nen?

Bika na yu wawan namo de apaiti fasi.

Ala den sama fu den foluku o kon,

da den boigi saka kini gi yu gaandi.

Bika now, ala sama si taki yu e du ala sani anga leti sondee kukutu fasi.”

Den seibin sitaafu

5 We, bakadati, ne mi si den opo a apaiti peesi a ini a osu fu Masaa Gadu. Ne, di mi luku moo, ne mi si a kedee, di e soi a mofu di Masaa Gadu be meke anga libisama. 6 Ne, den seibin Engel di be abi den seibin sitaafu komoto a na a osu fu Masaa Gadu. Den wei weti kiin koosi e beenki mala mala anga wan gowtu banti lontu den boo ati. 7 Ne, wan fu den fo libilibi sani gi ibiiwan fu den seibin Engel fu Masaa Gadu wan gowtu komiki. Da den komiki ya, be fuu anga a gaan atiboon fu Masaa Gadu di e libi fu tego, alaten. 8 Da, a hii osu fu Masaa Gadu fuu anga a somoko fu a bigi anga makiti fasi fu Masaa Gadu. Ná wan sama di be poi go a ini a osu ya, solanga den seibin sitaafu fu den seibin Engel á pasa.

16

Den Engel fu Masaa Gadu kandi
sitaafu towe kon a goontapu

1 Ne, mi yee wan gaan taanga tongo bali komoto a ini a osu fu Masaa Gadu kon gi den Engel*f22* taki: “U go, da u kandi den komiki fu u anga a atiboon fu Masaa Gadu a ini, towe go a goontapu.”

2 Ne, a fosi Engel go, ne a kandi a komiki fi en anga san be de a ini, towe kon a goontapu. Ne gaan takuu kokokoko enke gaan yoyo, booko a den sama, di be abi a maiki fu a meti anga den sama di be gi a meti gaandi sikin.

3 Bakadati, ne a Engel di meke di fu tu go, ne a kandi a komiki fi en anga san be de a ini go a ini a ze. Ne wanten wanten, ne den ze daai kon tan enke a buulu di e komoto a dedesama sikin. Ne, ala san de a ini ze, di be abi libi, dede kaba a soso.

4 Ne, a Engel di meke di fu dii kon, ne a kandi a sani di be de a ini a komiki fi en towe a ini den liba anga den peesi peesi a ondoo doti, di e gi den liba wataa. Ne, ala den wataa daai kon toon buulu. 5 Ne, mi yee a Engel di abi a faantiwowtu fu luku den wataa a goontapu taki:

“Masaa Gadu! Yu de kiinkiin sondee fowtu!

Yu na Awan di de. Yu be de senten na a bigin. Yu na a Apaiti Sama di e du sani leti sondee kukutu fasi,

fu di i kuutu sani a sowan fasi.

6 Bika den be kii den sama fi yu anga den apaiti takiman fi yu meke den buulu lon.

A dati meke yu gi den buulu fu den diingi baka. Da a bun gi den!”

7 Ne, mi yee wan tongo taki komoto na a apaiti begi tafaa pe den e kii meti boon gi Masaa Gadu daa taki:

“Iya! Masaa Gadu, yu abi ala makiti!

Den sani di yu e kuutu, yu e kuutu den anga leti! Yu nái meke fowtu.”

8 Ne, a Engel di meke di fu fo, kandi a sani di be de a ini a komiki fi en towe na a san fesi. Ne a san fende pasi e leti hii enke faya e boon libisama. 9 We, a san boon somen sama. Ne den sama bigin kosi Masaa Gadu, di abi ala makiti a den sitaafu ya tapu. Da, den á daai libi fika a fasi fa den e libi, fu gafa en nen. 10 Ne, a Engel fu Masaa Gadu, di meke di fu feifi, kandi a sani di de a ini a komiki fi en, kon a goontapu na a kownu sutuu fu a meti. We, ne wanten, ne dunguu kai kon na ala den sama di be teke a meti enke den kownu, fu tii den. Ne, den e kaw den tifi, fu a pen di den be e fii. 11 Ne, den e kosi Masaa Gadu, di de a tapu fu a gaan sitaafu pina di den be e pina, anga fu di den yoyo soo di be booko a den sikin. Ma, toku den á daai den libi fika den sani di den be e du.

12 Ne, a Engel di meke sigisi, kandi a sani di de a ini a komiki fi en towe kon a goontapu a ini a gaanbigi liba di den e kai Efalata Liba. Ne a hii gaan liba dee te a de kasaa, fu meke den kownu, di e komoto na a se fu san komoto sa fende pasi fu waka kon. 13 Ne, mi si dii takuu jeje. Den meke leti enke afeemana. Wan komoto a ini a mofu fu a gaanbigi lebi sowtu kaiman. A taawan komoto a ini a fosi meti mofu. Da a taawan, komoto a ini a falisi takiman mofu. 14 Den dii takuu jeje ya, na jeje fu didibii, di e du gaan foondoo sani. Den jeje ya e go na ala den kownu fu hii goontapu, fu tyai den kon makandii fu den seeka denseefi fu go feti na a bigi dei fu Masaa Gadu di abi ala makiti.

15 Ne mi yee wan tongo taki: “U luku! Mi o kon te fu u membee, leti enke fa fufuuman be sa kon a u sondee u poti pakisei. Da seigi fu ibiiwan sama di de na ain, oli den koosi kaba kaba. Bika, den ná o waka soso sikin fu sama si a sen fu den.”

16 Den takuu jeje ya tyai den kownu fu goontapu kon makandii, na a peesi di den e kai Harmagedon, a Hebelei Tongo.

17 Ne, a Engel di meke di fu seibin, kandi di fi en komiki kon a ini a winta a tapu. Ne, wan gaan taanga Tongo taki komoto na a kownu sutuu a ini a osu fu Masaa Gadu taki: “A kaba!” 18 Ne, faya bigin koti, mi yee somen tongo, donduu bigin bali, hii goontapu seke gidi gidi, doti e piiti. Da noiti sowan seke be de a goontapu ete fanafu libisama de a goontapu. 19 Da, Babilon, a gaan foto, piiti booko a dii pisi. Soseefi den foto fu den foluku booko kai. Na so Masaa Gadu membee Babilon. Masaa Gadu teke wan gaan kan, ne a lai a atiboon fi en a ini, te a fuu, ne a gi Babilon Foto en enke win a diingi. 20 Ná wan tabiki efu mongo di be de fu si moo. Ala fiya wai go lasi. 21 Gaanbigi koko eisi di be e wegi fotenti kilo be e kai komoto a tapu kon a den sama tapu. Ne den sama bigin kosi Masaa Gadu, fu a sitaafu ya ede. Bika a sitaafu be ogii seefi seefi.

17

A gaan motyo di sidon a
wan meti tapu

1 Ne, wan fu den seibin Engel*f23* fu Masaa Gadu, di be abi den seibin komiki kon a mi. Ne a taigi mi taki: “Kon, mi o soi yu, a sitaafu di a gaan motyo uman di sidon a den somen wataa tapu o fende. 2 Anga a uman ya den kownu fu goontapu be e motyo. Da, a win fu a motyo libi fi en be duungu den sama, di e tan a goontapu.”

3 Ne, a Jeje fu Masaa Gadu kon wan apaiti fasi a mi tapu, ne a tyai mi gwe a ini a gaan sabana. Ne, mi si wan uman sidon a wan lebi meti tapu. A meti ya be abi seibin ede anga tin tutu. Da, sani sikiifi ne en hii sikin, te a fuu kwaa. Iniiwan fu den sikiifi, na wan sani di e kosi Masaa Gadu e soso en, e wisiwasi en. 4 A uman ya be wei gaan dii koosi. A be wei baaw anga lebi koosi mokisa anga somen gowtu anga ala sowtu dii dii dyamanti siton. Da a oli wan gowtu kan a ini en ana di fuu anga win. Da a win ya, na a motyo libi, di a uman ya be e libi. 5 Wan nen sikiifi ne en fesi ede. A sikiifi taki:

KIBII TOLI

A GAANBIGI FOTO BABILON

A MAMA FU ALA DEN MOTYO ANGA

MOTYO LIBI FU GOONTAPU

6 Ne, mi si taki a motyo uman, ya duungu fu a buulu fu den sama fu Masaa Gadu anga a buulu fu den sama, di be e kotoigi fu Masaa Jesesi. Di mi si en, ne mi foondoo te, ná sipowtu.

7 Ne a Engel fu Masaa Gadu akisi mi taki: “Saide meke i foondoo so? Mi o taigi yu san na a kibii toli fu a uman anga a meti anga den seibin ede anga den tin tutu, di a sidon ne en tapu. 8 A meti di i si de, na a meti di be de a libi, ma now a dede. Da a o opo komoto a na abisi, a peti di ná abi ondoo, fu kisi en sitaafu fu tego. Ma toku, a o libi baka. Da, den sama di e tan a goontapu, di nen á sikiifi a ini a buku fu libi, senten di goontapu sete, sa foondoo, di den o si a meti ya. Bika, a meti be de, ma a á de moo. Ne, te wan pisi, ne, a kon a goontapu baka.

9 “Wan sama mu abi apaiti koni fu fusutan a sani ya. Den seibin ede, na den seibin mongo tapu, pe a motyo uman e sidon. 10 Soseefi, den seibin ede, na seibin kownu. Feifi fu den tii pasa kaba. Wan de enke kownu. Da a taawan mu toon kownu ete. Ma, te a kon, da a sa tii fu wan satu pisiten namo. 11 A meti di be libi, ma a dede now, ne en na taa kownu, di meke di fu aitin. A komoto a den seibin taawan mindii e go fu den kii en kaba anga en a soso fu tego. 12 Den tin tutu di i be si, na den tin kownu, di nái tii ete enke kownu. Ma, den o kisi makiti fu tii makandii enke kownu anga a takuu meti, fu wan satu pisiten namo. 13 Ala den tin kownu ya, abi a seefi pakisei. Ala den fiya o gi a meti a makiti fu den anga a leti, di den abi fu taki. 14 Den o feti anga a Pikin Sikapu, ma a Pikin Sikapu o wini den. Bika, en na gaan Masaa a fu ala masaa. En na gaan Kownu fu ala kownu. Da den sama di e waka ne en baka, na sama di Masaa Gadu kai poti apaiti fasi anga den di e tan biibi ne en.”

15 Ne a Engel taigi mi tu taki: “A wataa di a gaan motyo be sidon ne en tapu de, na tyaipi sama a goontapu, den sowtu a sowtu nasi anga den foluku, di e taki ala sowtu tongo. 16 A meti di i si anga den tin tutu o buuse a motyo uman ya te, den o daai baka gi en. Den o puu ala san a abi ne en ana, te a fika piipii sondee wan sani. Da den o nyanmi en sikin dugu dugu te a kaba, da den boonmi en anga faya. 17 Na Masaa Gadu seefi meke den du san a wani den du. Den o du a sani ya makandii. Da, den o gi a meti a makiti fu den, fu te enke den sani di Masaa Gadu be taki pasa tuu. 18 A uman di i be si, na a gaan foto, di abi makiti na ala den kownu fu goontapu tapu.”

18

A gaan foto Babilon kai

1 Bakadati, ne mi si wan taa Engel*f24* komoto a tapu, a Masaa Gadu Kondee e kon a goontapu. A Engel ya abi gaan makiti. Da, a be e beenki te, a be e kiin hii goontapu.

2 Ne a Engel bali anga gaan taanga tongo taki:

“A kai! Babilon, a gaanbigi foto, booko kai!

Now a toon wan nesi fu takuu jeje.

Ala sowtu a sowtu takuu sani e tan de.

A toon wan tanpeesi fu nyamasu anga ala sowtu foo di sama á wani seefi seefi.

3 Babilon booko, bika ala den foluku diingi a win

fu a gaan takuu motyo libi fi en.

Soseefi den kownu fu goontapu be motyo anga en tu.

Soseefi den wenkiiman fu goontapu be kon gudu, fu di Babilon be abi giili ati fu suku tyaipi dii sani.”

4 Ne, mi yee wan taa tongo taki komoto a tapu a Masaa Gadu Kondee taki:

“Mi foluku, u komoto a Babilon,

u á taampu anga en na a wan futu,

a den ogii fi en di ai du,

fu u á kisi a sitaafu fi en di a o kisi.

5 Bika den takuudu anga ogii fi en hei doo Gadu.

Masaa Gadu á feegete den.

6 Du anga en enke fa a be du anga taawan.

Den sani di den be du, i mu du tu toon moo ipi anga den.

A win di a be lai a ini kan gi sama fu diingi, meke tu toon moo taanga, da i gi en meke a diingi.

7 We, na a fasi fa a be e libi enke gaan guduman e nyan e piisii,

na a fasi de i mu pai en baka, anga pina anga tyali.

Bika a be e taki a ini en ati taki:

‘Fa mi de ya, na kownu mi de. Mi á de enke pooti uman di man dede fika a ganda.

Noiti mi o sabi san den e kai tyai low.’

8 A fu dati ede meke a o kisi a gaan sitaafu ya, na a seefi dei:

dede, kusumi anga tyali anga gaan angiiten.

Soseefi den o boonmi en anga faya,

bika a sama di kuutu en, na Masaa Gadu seefi, di abi ala makiti.

9 “Den kownu fu goontapu, di be e motyo anga en, e libi gaan gudu fasi anga en makandii, seefi o kee e dyeme fi en ede, te den si a somoko fu a faya di e boonmi en. 10 Den o taampu, te a faawe, bika den e feele a gaan pina di miti a foto ya. Da den o go e bali taki:

‘Heelu, heelu fi yu enke gaan foto Babilon!

Bika a wan satu pisiten, ne i fende i sitaafu so!’ ”

11 Ala den wenkiiman fu goontapu e kee e tyali fi en ede. Bika ná wan sama e bai den sani fu den moo. 12 Den sani fu gowtu, solufu, dyamanti siton anga gaan dii kaala anga ala sowtu gaan dii fini ain koosi, baaw wan anga lebi wan anga ala sowtu dii udu di e sumee switi. Ná wan sama de di e bai den moo. A den sani di e meke anga olifanti tifi, dii udu, sani di e meke anga insii, kopoo anga sani di den e tembee anga moi siton, ná wan sama de di e bai den moo. 13 Soseefi den sowtu a sowtu sani di den e towe a nyanyan fu switi en. Sani di den e boon a tafaa fu somoko gi den gadu gadu fu den. Gaan dii sowtu sumee switi fatu. Sowtu a sowtu win. Siti oli, bolon fu baka sani anga kalu. Soseefi den sani enke buliki, sikapu, asi, anga dii asiwagi. Da soseefi libisama ná bai libisama enke saafu moo tu.

14 Den wenkiiman taki: “Babilon, yu lasi ala den bun sani di i be abi. Ala den moi moi, dii dii sani fi yu, yu lasi den, da noiti moo yu o fende den.”

15 Ala den wenkiiman, di be seli den sani fu Babilon toon guduman o taampu, toto gogo, te a faawe poti ana a mindii ede 16 e bali taki:

“Heelu fi yu enke gaan balinen foto!

I be de enke wan uman di be wei gaan dii moi koosi,

gowtu sani anga dii dyamanti kaala!

17 Ne wantoon wantoon so ala den gudu de kaba a soso so?”

We, namo, da den basi edeman fu sipi, ibiiwan di be e waka a ze, ala wookoman a den sipi, anga ala taa sama di be wooko a ze, taampu te a faawe. 18 Di den si a somoko fu a faya ne den bali kee taki: “Ná wan foto be abi balinen enke a gaan foto ya!” 19 Ne tyali kisi den, ne den bigin kee! Den teke fukufuku iti a den ede tapu,*f25* da den e bali taki:

“Heelu fi yu enke gaan balinen foto!

Bika a wan satu pisiten, ne a foto booko so?

Ala den sama di abi sipi a ze di be e bai sani e seli

be toon guduman fu di den be e seli den gudu fi yu.

20 We, ala sama di de a Gadu Kondee, u piisii makandii

anga den sama fu Masaa Gadu, den apaiti bosikopuman fu Masaa Jesesi anga den apaiti takiman fu Masaa Gadu!

Bika Masaa Gadu sitaafu Babilon fu den ogii di den be e du anga u!”

21 Ne, wan gaan makiti Engel fu Masaa Gadu diki wan gaanbigi siton di gei di den e maa kalu, ne a fiingi en go a ini ze. Ne a taki:

“Na so den o fiingi Babilon towe tu.

Da noiti moo den sa fende en.

22 Da, noiti moo den o yee den sama, di pee gitali a ini Babilon moo.

Soseefi sama di e singi efu pee foiti efu boo tutu.

Da ná wan koni tembeeman di o de a ape moo.

Ná wan mii o de fu yee moo a ini Babilon.

23 Ná wan faya,

di o leti a ini a foto ya.

Ná wan toow piisii

o de a ini a kondee ya moo.

Fosi fosi den wenkiiman fi yu na be den moo bigiman fu goontapu.

Da anga den tofuu wooko fi yu, i be koli den foluku kisi.

24 Na Babilon abi a faantiwowtu fu a dede fu den apaiti takiman fu Masaa Gadu,

den sama fu Masaa Gadu anga ala den taa sama di den kii a goontapu.”

19

Den sama fu Masaa Gadu e piisii
fu di Babilon kai

1 Bakadati, ne mi yee somen sama e takitaki a Masaa Gadu Kondee a tapu anda taki:

“Haleluya*f26*!

Na Masaa Gadu abi ala yeepi. Meke wi gafa Masaa Gadu.

Ne en wawan abi ala makiti.

2 Masaa Gadu e kuutu sani letiopu sondee kukutu fasi.

Bika a sitaafu a gaan motyo

di be e poli a goontapu anga a motyo libi fi en.

Na so Masaa Gadu pai en baka fu den wookoman fi en di a be kii.”

3 We, ne den somen sama bali ete wan pasi taki:

“Haleluya!

Noiti moo a faya di e boon a gaanbigi foto, Babilon o dede. Da a somoko fi en o de fu si fu tego alaten.”

4 Ne den twenti a fo gaansama anga den fo libilibi sani kai anga bee a doti fu gi Masaa Gadu gaandi. Da den e begi en a pe a sidon na a kownu sutuu fi en de taki:

“Amen, na so a de! Haleluya!”

5 Ne mi yee wan Tongo taki komoto na a kownu sutuu anda taki:

“U gi a Gadu fu wi gaandi!

U den sama, di e dini en,

u di e lesipeki en,

pikinwan anga gaanwan.”

A toow fu a Pikin Sikapu

6 Ne, mi yee a tongo fu tyaipi sama. A be gei a balibali fu wan gaan sula anga a balibali fu gaan donduu. Den taki:

“Haleluya!

Bika Masaa, wi Gadu di abi ala makiti e tii now enke kownu.

7 U meke u meke piisii na ala fasi ne en fesi.

Meke u gafa en gi en biginen.

Bika, a dei di a Pikin Sikapu mu toow doo kaba.

Da a uman fi en seeka enseefi, de kaba kaba fu toow anga en tu.

8 Den gi en wan dii weti koosi,

kiin e beenki fu a wei.”

A dii weti koosi ya, na den bun wooko, di den sama fu Masaa Gadu be du.

9 Ne a Engel*f27* de taigi mi taki: “Sikiifi a sani ya taki: ‘Seigi fu den sama di den be kai, fu kon na a toow osu piisii fu a Pikin Sikapu.’ ” Ne a taigi mi tu taki: “Na Masaa Gadu seefi den tuutuu taki ya komoto.”

10 Ne, mi kai anga kini na a futu fu a Engel fu gi en gaandi. Ma a taigi mi taki: “Ná du a sani ya! Mi seefi ya na wan wookoman fu Masaa Gadu enke yu anga den taawan di e tan oli den sani di Masaa Jesesi taki. Na Masaa Gadu i mu gi gaandi. Bika ala den sani di Masaa Jesesi taki, na den sani di a Jeje fu Masaa Gadu be poti a ini den apaiti takiman fi en ati fu den taki.”

A sama di sidon na a weti asi tapu

11 Bakadati, ne mi si wan doo opo a Masaa Gadu Kondee a tapu anda. Ne mi si wan weti asi. Da na Awan di sidon na a asi ya tapu den e kai, Awan di de fu Fitoow. A Tuutuu Wan. Te ai kuutu sama, da ai kuutu anga leti. Te ai feti, da ai feti anga leti tu. 12 En ain de enke faya e leti lelele. A wei tyaipi kownu ati ne en ede. Da a abi wan nen, di sikiifi ne en sikin. Ná wan sama di sabi a nen ya, boiti en wawan. 13 Da, a wei koosi di dipi a ini buulu. Da a nen fi en na, Wowtu fu Masaa Gadu. 14 Den suudati fu Masaa Gadu Kondee de a lo ne en baka na asi tapu. Den be wei dii weti koosi fann. 15 Wan koti fetihow, di saapu a tu se, e komoto ne en mofu. Anga dati a o feti wini den sama, di á de fu Masaa Gadu. Da a o tii den anga wan insii tiki. Da, leti enke fa den e maa doloifi a ini wan baki fu meke win, na letiso a o masi den sama ya, a ini a baki fu a gaan atiboon fu Masaa Gadu, di abi ala makiti. 16 Da wan nen sikiifi ne en koosi anga en bomafutu taki:

GAAN KOWNU FU ALA KOWNU

GAAN MASAA FU ALA MASAA

A meti anga den falisi takiman fi
en lasi a feti

17 Ne, mi si wan Engel taampu na a san tapu. Da a bali anga gaan taanga tongo gi ala den sowtu a sowtu foo di e fee a tapu taki: “U ali kon makandii oo! U ali kon makandii na a gaan piisii fesa di Masaa Gadu seeka gi u! 18 U ali kon nyan den meti fu kownu, suudati edeman anga bigiman fu goontapu. U ali kon nyan a meti fu asi anga den sama di be e lei a den tapu anga a meti fu ala den taa sama, den saafu anga den di a ná saafu, pikinwan anga gaanwan.”

19 Ne mi si a meti anga den kownu fu goontapu anga den suudati fu den. Den be ali kon makandii fu feti anga Awan, di be e lei a asi anga den suudati fi en. 20 Ne den kisi a meti anga a falisi takiman. Ne en be wooko gi a fosi meti e du foondoo sani gi a meti. Bika a be koli den sama di be abi a maiki fu a meti, anga den di be e gi a pobiki di gei en gaandi. Ne den fiingi den libilibi go a ini a swampu, di e leti faya e boon enke den iti podoo ne en. 21 Ma, a Sama di be e lei na a asi tapu, kii den taawan anga a fetihow, di be e komoto ne en mofu. Ne ala den foo nyan a meti fu den, te den bee fuu.

20

Den wan dunsu yali

1 We bakadati, ne mi si wan Engel*f28* fu Masaa Gadu saka komoto a Gadu Kondee a tapu e kon a goontapu. A de anga wan gaan keti anga wan pikin sooto ne en ana. Da anga a sooto ya, a opo a Abisi, a peti fu ondoo doti, di ná abi ondoo. 2 Ne, a gaapu a gaanbigi lebi sowtu kaiman. A kaiman ya, na a gaan haw sineki, di be de senten fositen kaba. Dati na a didibii, saatan. Ne a bui en poti de, fu tan wan dunsu yali langa. 3 Ne a Engel towe en go a ini a peti fu ondoo doti, di ná abi ondoo. Ne a sooto a olo mofu. Ne a naki lenti na a doo, fu a á fende pasi komoto a ini a olo de moo fu go koli den sama fu den nasi nasi fosi den dunsu yali ya pasa. Da bakadati, da den o losi en fu wan satu pisiten.

4 We, mi si tyaipi kownu sutuu tu. Da den sama di be kisi a makiti fu kuutu be sidon na a den kownu sutuu ya. Ne di mi luku, ne mi si den akaa fu den sama, di den be koti den neki kii, fu di den be e kotoigi fu Masaa Jesesi anga a wowtu fu Masaa Gadu. Da den sama ya á be gi a meti gaandi efu gi a meti di gei en. Da soseefi den á teke a maiki fi en a den fesi ede anga den ana. Den sama ya kon a libi baka, da den e tii makandii anga Jesesi wan dunsu yali. 5 Den taa sama di be dede, ná opo komoto a dede baka, fosi den wan dunsu yali ya pasa. Disi na a fosi opobaka a dede. 6 Da seigi fu den sama, di de a ini a fosi opobaka a dede ya. Bika den na den sama fu Masaa Gadu. Den ná o dede di fu tu leisi. Da den sa de enke apaiti begiman fu Masaa Gadu anga Kelestesi. Den o sidon anga en, enke kownu fu tii ala sani anga en makandii, wan dunsu yali langa.

Saatan lasi

7 Da, baka te den wan dunsu yali pasa, da den o losi saatan puu a sitaafu. 8 Da a o go a pe den nasi nasi e tan na ala pisi fu goontapu a pe den libisama e tan fu koli den sama kisi.

Na den foluku ya, den e kai Gog anga Magog. A o tyai den kon makandii fu feti anga Masaa Gadu. Da den o ipi te sama ná o poi teli den. 9 We, den sama ya komoto na ala se fu goontapu. Da den o lontu a foto di Masaa Gadu lobi. A foto pe den sama fu Masaa Gadu e tan. Ma di den lontu a foto ya so kaba, ne Masaa Gadu puu faya towe komoto a tapu kon boon ala den fiya kii.

10 Ne den fiingi saatan, a didibii, di be e koli den sama go a ini a swampu di e boon enke den iti podoo ne en. Den be fiingi a meti anga a falisi takiman go de tu. Na ape den o de e pina dei anga neti fu tego.

A gaanbigi weti kownu sutuu

11 Bakadati, ne mi si wan gaanbigi weti kownu sutuu. Da tapu anga goontapu e lon gwe gi Awan, di sidon na a sutuu ya. Da noiti moo den be o de fu si. 12 Bakadati, ne mi si ala sama di be dede, pikinwan anga gaanwan. Den taampu a fesi fu a weti kownu sutuu. Bakadati, ne mi si taki buku opo. Da soseefi den opo wan taa buku, a buku fu libi. Ne Awan, di sidon na a weti kownu sutuu, kuutu den dedesama gi den sitaafu enke fa a be sikiifi a ini a buku ya, fa den be libi a goontapu. 13 Ala sama di be dede a ze be kon a fesi fu a weti kownu sutuu. Soseefi dede anga dedekondee*f29* puu den dede fu den, kon a fesi fu a weti sutuu. Ne Awan di sidon na a weti kownu sutuu, kuutu den enke fa den be libi a goontapu. 14 Ne den fiingi dede anga dedekondee, go a ini a swampu di e boon enke den iti podoo gi en. A faya di e boon enke den iti podoo gi en ya, na di fu tu toon dede. 15 Da, sama di nen á sikiifi a ini a buku fu libi ya, da den o fiingi en go a ini a faya, di e boon enke den iti podoo ne en.

21

A nyun tapu anga a nyun goontapu

1 We, bakadati, ne mi si wan nyun tapu anga wan nyun goontapu. Bika a fosi tapu anga a fosi goontapu be pasa gwe. Da soseefi a ze á be de moo tu. 2 Ne, mi si a apaiti foto fu Masaa Gadu, di den e kai a Nyun Jelusalem. A saka komoto a Gadu Kondee, a tapu anda e kon. A moi enke, te den seeka wan uman moi te a kaba, wei koosi gi en fu a toow anga wan man.

3 Ne mi yee wan gaan taanga Tongo taki komoto na a kownu sutuu fu Masaa Gadu taki: “A tanpeesi fu Masaa Gadu kon de a pe libisama de. Da Masaa Gadu sa tan a den sama mindii. Da den o de a foluku fi en, da a o de a Gadu fu den. 4 A o dee den wataa ain. Da dede, tyali, kee anga pen ná o de moo. Bika den fositen sani ya pasa gwe.”

5 Ne Awan di sidon na a kownu sutuu taki: “U luku ya! Mi e meke ala sani nyun baka.” Ne a taigi mi taki: “Sikiifi den sani ya, bika den sani ya, a ná lei. I sa fitoow den.” 6 Ne, a taigi mi baka taki: “Ala sani pasa kaba! Mi na a Alfa anga a Omega! Sobun, mi na a Bigin anga a Kaba fu ala sani! Ibii sama, di wataa e kii, da mi o gi en wataa di e gi libi fu tego fu a diingi fu soso. 7 Sama di wini, o fende den sani ya. Da, mi o de den Gadu, da den o de mi pikin. 8 Ma, den sama di den o iti go a ini a swampu faya di e boon enke den iti podoo ne en, na den sama di be feele fu oli a biibi go doo, den sama di á be wani biibi, den sama di be e du ala sowtu ogii, den kiiman, den motyoman, sama di be e du ala sowtu tofuu wooko, sama di be e du afokodeei anga den leiman. Da, disi na di fu tu dede.”

A Nyun Jelusalem

9 Ne wan fu den seibin Engel*f30* fu Masaa Gadu, di be abi den seibin komiki anga den seibin lasiti sitaafu, kon a mi. Ne a taigi mi taki: “Kon! Mi o tyai yu go soi a uman fu a Pikin Sikapu di a toow anga en.”

10 Ne a Jeje fu Masaa Gadu kon a mi tapu wan apaiti fasi. Ne a Engel tyai mi gwe a wan gaan hei mongo tapu. Ne a soi mi a apaiti foto, Jelusalem. A saka komoto a tapu, a pe Masaa Gadu e tan, e kon. 11 Da, a fasi fa Masaa Gadu be e beenki, be e kiin a hii foto. A foto be e beenki enke wan dyamanti siton den e kai jasipisi. 12 Den meke wan gaan hei sikotu lontu a foto. A sikotu ya, abi twalufu doo mofu. Da na ibii wan fu den doo ya, wan Engel fu Masaa Gadu taampu. Da na iniiwan fu den doo ya, wan nen fu wan fu den twalufu lo fu a foluku fu Islayeli be sikiifi. 13 Da, a se fu san komoto fu a sikotu be abi dii doo. Da soseefi na a se fu san dongo anga opu anga bilo tu. Ala se be abi dii dii doo. 14 A fondamenti fu a sikotu fu a foto be sete a twalufu siton tapu. Da na ibiiwan fu den twalufu siton fu a fondamenti, wan nen fu wan fu den twalufu apaiti bosikopuman fu a Pikin Sikapu be sikiifi.

15 A Engel, di be e taki anga mi de be abi wan gowtu doitiki ne en ana. Da anga a doitiki ya a be o maiki a foto lontu. Da soseefi a be o maiki den doo anga a sikotu seefi tu. 16 A foto meke fokanti. A baala anga a langa na awan. Ne a Engel maiki a foto te doo anga a doitiki. A langa tu dunsu anga tu ondoo kilomeiti (2.200). A baala anga a hei fu a sikotu ya, na a seefi enke a langa fi en. 17 Bakadati, ne a Engel maiki a deki fu a sikotu tu. A maiki en leti enke fa libisama e maiki sani. A sikotu be deki sigisitenti a sigisi meiti.

18 A sikotu be meke anga wan dyamanti sowtu siton den kai, jasipisi. Ma a foto seefi be meke anga lala gowtu e beenki e koti faya. I sa luku pasa ne en kelle enke fa i sa luku pasa a ini wan gaasi. 19 Den be wei den siton fondamenti fu a sikotu fu a foto anga twalufu waiti sowtu dii dii siton.

A fosi siton na dyamanti*f31* seefi.

Di fu tu na wan sowtu dyamanti siton den e kai lasulu siton.

Di fu dii na a siton den e kai lobeini.

Di fu fo na simalagi

20 Di fu feifi be meke anga wan sowtu dyamanti siton den kai saadonikisi.

Di fu sigisi na saldiyosi.

Di fu seibin na topasi.

Di fu aitin na belili.

Di fu neigin na kiisoliti.

Di fu tin na kiisopasi.

Di fu elufu na safili.

Di fu twalufu na ametisi.

21 Den twalufu doo be meke anga wan gaan dii dyamanti siton den e kai, paaleli. Iniiwan fu den doo mofu ya den be wei anga wan paaleli. Den sitaati fu a foto be meke anga soifili gowtu. Da i sa luku pasa ne en enke fa i sa luku pasa gaasi.

22 Mi á si wan keliki na a foto ya. A á de fanowdu moo tu. Bika Masaa Gadu di abi ala makiti anga a Pikin Sikapu seefi, teke a peesi fu keliki kaba. 23 Soseefi, san anga mun seefi á de fanowdu fu kiin anda moo. Bika a beenki di Masaa Gadu e beenki e kiin a hii foto. Da a lampu fu a foto, na a Pikin Sikapu. 24 Ala den foluku fu hii goontapu o abi a kiin leti fu a foto ya. Da ala den kownu fu goontapu o tyai den gudu fu den kon poti a ini a foto. 25 Den doo fu a foto o de opo opo hii dei. Noiti den o tapu den, bika neti á de anda moo. 26 Den o tyai den moi sani anga den gudu fu den foluku go a ini a foto. 27 Ma ná wan enkii sowtu sani di á kiin o go a ini a foto. Soseefi, sama di e du ala sowtu sen sani anga den sama, di e lei ná o go a ini a foto. Ma na den sama, di nen sikiifi a ini a buku fu libi fu a Pikin Sikapu, na den o go a ini a foto.

22

A wataa di e gi libi

1 We, bakadati, ne a Engel*f32* fu Masaa Gadu soi mi a liba di abi a wataa di e gi libi fu tego. A liba ya, e lon komoto na a kownu sutuu fu Masaa Gadu anga a Pikin Sikapu. Da a wataa kiin te, ai meke gelen gelen. 2 A be e lon pasa a mindii fu a gaan sitaati fu a foto. Da na ala den tu se fu a liba ya, bon be de di be e gi libi. Da twalufu leisi ai meke nyanyan wan yali. Ibii mun ai meke nyanyan wan leisi. Den uwii fi en be de fu deesi den nasi fu goontapu.

3 A yuu ten de, da ná wan enkii sani o de moo di fuuku. Ma a kownu sutuu fu Masaa Gadu anga a Pikin Sikapu o de ape. Da den wookoman fi en sa begi en gi en gaandi. 4 Da den sa miti Masaa Gadu fesi fesi. Da en nen o de a den fesi ede. 5 Neti ná o de moo. Da den ná o abi lampu efu a san fanowdu moo tu. Bika na Masaa Gadu seefi o de a faya fu den. Da fu tego den sa tii sani enke kownu.

6 Namo a Engel taigi mi taki: “Den sani ya, na tuutuu sani fu fitoow. Na Masaa, na a Gadu di be e sende en Jeje fu piki den apaiti takiman fi en san fu taki. Ne enseefi sende en Engel fu soi den wookoman fi en den sani ya, di o pasa esi esi.”

A konbaka fu Jesesi Kelestesi

7 Namo mi yee wan tongo taki: “U luku ya! Mi e kon esi esi. Da seigi fu den sama di o teke a bosikopu, di sikiifi a ini a buku ya.”

8 We, na mi, Johanisi yee anga si den sani ya. Da, di mi yee anga si den sani ya, ne mi kai enke wan dede na a futu fu a Engel, di soi mi den sani ya, fu gi en gaandi. 9 Ma a taigi mi taki: “Nono! Ná du so! Bika mi na wan wookoman fu Masaa Gadu leti enke yu anga den baala fi yu anga den apaiti takiman fu Masaa Gadu anga ala sama di e teke den sani di sikiifi a ini a buku ya. Na Masaa Gadu wawan yu mu gi gaandi!”

10 Ne a Engel taigi mi taki: “Ná kibii a bosikopu fu a buku ya, poti a wanse. Bika a ten koosube. 11 Meke a sama di e du ogii tan du ogii. Sama di e libi wan tyobo libi, meke a libi so go doo. Ma sama di e du bun, meke a du bun go doo. Sama di e libi letiopu fasi, meke a libi so go doo. Sama di de apaiti fasi gi Masaa Gadu, meke a poti enseefi moo apaiti fasi.”

12 Namo mi yee wan Tongo taki: “U luku ya! Mi e kon dyonson! Da mi e kon fu gi ala sama den paiman enke fa den wooko be de. 13 Mi na a Alfa anga a Omega! Sobun a Fosiwan anga a Kiiboiwan! A Bigin anga a Kaba fu ala sani.

14 “Da seigi fu ala den sama di wasi den koosi kiin. Bika den o abi pasi fu nyan den sii fu a bon di e gi libi. Da den sa abi pasi fu go a ini a foto tu. 15 Ma den dagu, den tofuuman, den motyoman, den kiiman, den sama di e du afokodeei anga ala den sama di lobi lei, na doose den o tan.”

16 Namo mi yee wan tongo taki: “Na mi, Jesesi sende mi Engel kon fu taigi yu den sani ya, fi i taigi den keliki. Mi na a Lutu fu Kownu Dafeti, soseefi mi na a Bakaten Manpikin fu Kownu Dafeti paansu. Mi na a Beenki Sitali di de fu si te peesi e kon kiin.”

17 Ne a Jeje anga a uman fu a Pikin Sikapu e taki: “Eeye! Kon!” Da meke ala sama di yee den sani ya taki: “Eeye! Kon!” Meke sama di wataa e kii kon. Da meke sama di wani diingi fu a wataa di e gi libi, teke, da den diingi, sondee fu pai.

18 Mi e wasikoi ibii sama di e yee a bosikopu fu Masaa Gadu di de a ini a buku ya taki: “Ná wan sama di mu poti sani a tapu fu san sikiifi ya kaba. Bika efi wan sama du so, da Masaa Gadu o sitaafu en anga den sitaafu di sikiifi a ini a buku ya. 19 Soseefi, efu wan sama puu wan sani fu a bosikopu fu Masaa Gadu di sikiifi a ini a buku ya, da Masaa Gadu o puu a leti di a be abi fu nyan den sii fu a bon di e gi libi, di sikiifi a ini a buku ya. Soseefi a sa puu a leti tu di a be abi fu go a ini a apaiti foto di sikiifi a ini a buku ya.”

20 We, a sama di e taki den sani ya, taki: “Fu tuu! Mi e kon dyonson!”

Amen, na so de! Kon Masaa Jesesi, kon!

21 Meke Masaa Jesesi teke gaan bun ati fasi namo luku u ala. Amen, na so de!