^

Yesu Kerisoné So Whi̧ Tao Sere Kisi Fo Wisi

The New Testament in the Falopa Language of Papua New Guinea

copyright © 2005 Wycliffe Bible Translators, Inc.
Language: (Folopa)

This translation is made available to you under the terms of the Creative Commons Attribution-No Derivatives license 4.0.

You may share and redistribute this Bible translation or extracts from it in any format, provided that:

You include the above copyright and source information.

You do not make any derivative works that change any of the actual words or punctuation of the Scriptures.

Pictures included with Scriptures and other documents on this site are licensed just for use with those Scriptures and documents. For other uses, please contact the respective copyright owners.

2009-10-31

ePub generated by Haiola 22 Feb 2024 from source files dated 31 Aug 2023
eBible.org certified

0102a9df-173c-5a64-b766-14ab67a86105

Matyu

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

14

15

16

17

18

19

20

21

22

23

24

25

26

27

28

Matyu

1

1 Ita, Yesu Keriso deyaairaalu, deté wale whi̧rapené doirape asȩyóló muló beterapó. Abraham-né deale naalené mepaae whi̧ deté fóló, Depit dealepó. Depit-né deale naalené mepaae whi̧ deté fóló, Yesu Keriso dealepó. 2 Ai whi̧rapené doirapeta i ape.

Abraham-né Aisak dealepó. Aisak-né Jekop dealepó. Jekop-né ti Judaró ama nomarapetamo dealepó.

3 Judané Peres-ró Seratamo dealepó. Atimaamoné hamata, Tamar-pó. Kale whi̧ Peres-né Hesron dealepó. Hesron-né Ram dealepó.

4 Ram-né Aminadab dealepó. Aminadab-né Nason dealepó. Nason-né Salmon dealepó.

5 Salmon-né Boas dealepó. Boas-né ama hamata, Rahab-pó. Boas-né Obed dealepó. Obed-né ama hama ti Rut-pó. Obed-né Jesi dealepó.

6 Jesiné ti kale tȩteróló kaae tare doasi topo whi̧ Depit dealepó. Depit-né Solomon dealepó. Solomon-né hamata, Uria-né dokale so wulia betepa, kale doasi topo whi̧ Depit-né dokalepó.

7 Solomon-né Rehoboam dealepó. Rehoboam-né Abaija dealepó. Abaijané Asa dealepó.

8 Asané Jehosapat dealepó. Jehosapat-né Joram dealepó. Joram-né Usia dealepó.

9 Usiané Jotam dealepó. Jotam-né Ahas dealepó. Ahas-né Hesekia dealepó.

10 Hesekiané Manase dealepó. Manasené Amon dealepó. Amon-né Josaia dealepó.

11 Josaiané Jekoniaró ama nomarapetamo dealepó. Ai whi̧rapeta, kale Israel fake so whi̧ bóe whi̧rapené Babilon hae kwiapaae wae sóró faaitere alimó dealepó. 12 Atéró, atima u Babilon hae kwiapaae wae sóró fele sisópaae

Jekoniané Sealtiel dealepó. Sealtiel-né Serubabel dealepó.

13 Serubabel-né Abiud dealepó. Abiud-né Eliakim dealepó. Eliakim-né Asor dealepó.

14 Asor-né Sadok dealepó. Sadok-né Akim dealepó. Akim-né Eliud dealepó.

15 Eliud-né Eliasar dealepó. Eliasar-né Matan dealepó. Matan-né Jekop dealepó.

16 Jekop-né Maria dokale whi̧ Josep dealepó. Mariané ti Yesu dealepó. Ai sekȩ́ta, so whi̧ feané Kerisopó du betere whi̧pó.

17 Atéró, i doi mole whi̧rape deté wale whi̧ Abraham-mó kaae sóró bitiré wóló, Depit betale alimó sókó wale whi̧rapené doirape fea touróturaalu, 14 whi̧rapepó. Téró, Depit betale alimó kaae sóró bitiré wóló, kale bóe whi̧rapené atima u Babilon hae kwiapaae wae sóró bitiré fele alimó sókó wale whi̧rapené doirape fea touróturaalu, 14 whi̧rapepó. Téró, u kale Babilon hae kwiapaae wae sóró fele alimó kaae sóró bitiré wóló, Kótóné so whi̧ tȩteróló kaae tanó̧póló, sóró beteró betere whi̧ Keriso betale alimó sókó wale whi̧rapené doirape fea touróturaalu, 14 whi̧rapepó.

Yesu Keriso deale fo

(Luk 2:1-7)

18 Yesu Keriso etéró dealepó. Ama hama Maria a̧ dokaai tukóló beteró betere whi̧ Josep-tamo kuni ha̧le betepatei, Dȩi Kepe Wisiné naale eró betepa kelalepó. 19 Atépa, kale so dokaai yale whi̧ Josep a̧ me dowi alakélé ini, mo donoi whi̧ wisinaale betereteiné so whi̧ feané erateremó, kale so a̧ hale yao̧sóró, kikiti tokó̧ daalaai kisipa mualepó.

20 Atei kisipa mutu betepa, nokenarótei Talené ensel-né Josep-paae duraalu, “Depit-né deté wale whi̧né naalema Josep-ó, Mariané ai ere naaleta, kale Dȩi Kepe Wisinétei eró beterapa ya̧ haleni, naao sopa dokaai dapesó fae. 21 Ama ai ere naale detepata, ti so whi̧ feané du betere dowi alamó saaire kwia tokó̧ló kemeróló tao saalopóló, ama doi Yesu mulae,” yalepó.

22 Ai alarape feata, ha̧le kaayóló ini, Talené fo eratere ko̧ló whi̧né mo taketi asȩyóló muló betere fo dokonóturaalu, yalepó. 23 Ai fo i ape.

“Beta̧ so seimale whi̧ metamo kunipatei, naale yaalopó.

Ai naale deyóló betepa so whi̧ feané a̧ kilituraalu, ita Emanuel-pó yaalo ai ape,” erapó.

Ai fo bete feteyóló Kótó da̧tamo beterapó.

24 Atéró, kale whi̧ Josep a̧ turukó horóló, Talené ensel-né nokenaró a̧paae yae yale alatóró sya fóló, kale so Maria dokaai ama bepaae dape salepó. 25 Téyaletei, ama somatamo kotere ala ini, ha̧le bitiré fóló kale so naale detepa, Josep-né ai naalené doi Yesu mulalepó. Atéyale ki̧lipaae ti atimaamo kwȩalepó.

2

Suka hoterepaae betere whi̧rapené Yesu deóló betere kelale fo

1-2 Judia hae kwiamó tȩne Betelehem be huluamó, Yesu deyale ki̧lipaae etéyalepó. Jerusalem bemó Herot a̧ doasi topo whi̧ betale sukamó, kale ho̧rené dere ala bete kisipare whi̧rape atima suka hotereró wóló, ai be huluamó betó mole so whi̧paae woseturaalu, “Kale Juda fake so whi̧ tȩteróló kaae tawaaire topo whi̧-a, momó deyóló betere? Ti noatepae, da̧ suka hotereró bitu, a̧ deyóló beteretei kisipa yó̧póló, ó sa̧mó daale ho̧re dȩ yó tapa kolóló, a̧ ao̧mó bitu ama doi hale sóró horaai da̧ i wale ape,” yalepó.

3 Tétepa, doasi topo whi̧ Herot-né ai fo woseturaalu, ama kisipa feléni, a̧ doasi whaaliatu betalepó. Atétepa, kale Jerusalem be huluamó betó mole so whi̧kélé ama mutere kisipa kaaetóró mutu betalepó. 4 Kale doasi topo whi̧ Herot-né so whi̧mó Talepaae momaratere topo whi̧raperó Moses-né yóló muló betere fo yó matere whi̧rapetamopaae ape yóló woseturaalu, “Kótóné so whi̧ fea tȩteróló kaae tanó̧póló, sóró beteró betere doasi topo whi̧ Keriso-a, mé bemó deyaalopóló asȩmó yóló muló betere?” yalepó. 5 Ti fo depa, atimané tokó̧ mótu duraalu, Judia hae kwiamó tȩne Betelehem be huluamó deyaalopóló, mo taketi Kótóné ama ko̧ló whi̧né asȩyóló muló betere fo i ape.

6 “Juda haemó tȩne Betelehem be huluamó betó mole so whi̧ diaao̧ kisipané-a, Juda fake so whi̧ tȩteróló kaae tare topo whi̧rape kuamó, da̧kó doi munipó fo du bitu de? Meipó.

Kótóné so whi̧ tȩteróló kaae tawaaire topo whi̧ beta̧ dia̧ tua̧mótei, sókó waalo ai ape.

Ai sekȩ́né amata, sipsip hupurape tȩteróló kaae taru dere kaae, ya̧lo Israel fake so whi̧ tȩteróló kaae tawaalopó erapó,” yalepó.

7 Téró, Herot-né kale ho̧rené dere ala bete kolóló kisipare whi̧rapepaae ape, fo kikiti yó faralepó. Atéró kale whi̧rape wapa, atimasisi bitu duraalu, “Diaao̧ kelalepó dere ho̧re-a, noa sukamó kelaleé?” yóló wosetepa, atimané a̧paae mo i be dȩmótóróti kelalepóló, yalepó. 8 Ama atima Betelehem be huluapaae dotonaai duraalu, “Kale naale momó sóró beteréró kelaasepóló, mo wisiyóló keka̧e. Atéró kekenalemó, sóró betere tiki keletepa, ti mo hapale tétitóró ȩpaae ene ape. Ti ȩkélé a̧ ao̧mó sinóló bitu, ama doi hale sóró horaairaalu, fenérapó,” yalepó.

9 Atéró, kale doasi topo whi̧ Herot-né atimapaae yae yale fotóró wosóló, atima faai wale tikipaae furaalu, atima take suka hotereró bitu kelale ho̧retóró ó sa̧mó ha̧le fu betepa kelalepó. Atétepa, atimakélé ai ho̧re foletei kelené kaae sóró felemó, kale naale deyóló betere tikimótóró kei̧yóló daane felepó. 10 Ai ho̧rené dere ala kilituraalu, atimakélé mo doasi hȩkesené sinalepó. 11 Atima ai bemó sókó felemó, kale naaleró hama Mariatamo betepa kólóló, atima bukutiri teya̧ró bitu, Doa Tale-ó yóló, a̧ hale sóró horalepó. Atéró, atimané kale naalemó ha̧le melaairaalu sóró wale wisi wisi o̧larape kold kapakélé, si keletómó bilitepa, felé kȩlaa wale o̧lakélé, mur wel wȩikélé, tȩyóló melalepó. 12 Tale Kótóné kale whi̧rapepaae nokenaró atimané hae kwiapaae momó fesaae furaalu, Herot betereró fao̧se yale fo kisiparu, Herot betere tu̧ró feni kae tu̧mó felepó.

Josep-ró Mariatamoné Yesu Isip hae kwiapaae dapesó fele fo

13 Atéró, atima fi sisópaae Talené ensel Josep noke firepaae wóló, nokenarótei duraalu, “Herot-né ai naale daairaalu keka̧alo ai ape. Térapa, ya̧lo ya̧paae ape dere alimó waasepóló, ya̧ turukó holóló ai naaleró hamatamo dape sóró u Isip hae kwiapaae botokó fae,” yalepó.

14 Ai fo woseturaalu, kale whi̧ a̧ mo dikitamotei turukó holóló, kale naaleró hamatamo dapesó u Isip hae kwiapaae faairaalu, felepó. 15 Atéró, kale whi̧ Herot suki̧ tikimó waairaalu, atimaamo u Isip hae kwiamó bitiré felepó. Mo take Talené ama ko̧ló whi̧né asȩyóló muló betere foné duraalu,

“Ya̧lo naale u Isip hae kwiamó betepa, ai hae kwia taaróló ape,” yalepó.

Ai fo dokonóturaalu, motóró yalepó.

16 Kale topo whi̧ Herot-né ama yaaire ala kikiti hiróló kale ho̧rené dere ala kisipare whi̧rape dilika̧letei, atimané kilirapóló a̧ mo doakale fopaae bualepó. Tétu, ama diki tare whi̧rapepaae yóló mulótu duraalu, Betelehem be huluaró ai hae kwiamó tȩ mole ipu betamomó mióti teó sóró betó mole naalerapemó kaae sóró dilé fóló, ba fo tamo kemeyóló betó mole naalerapekélé mo fea dóló kemerae yóló dotȩyalepó. Ti aita ha̧le meipó. Kale ho̧rené dere ala bete kisipare whi̧rapepaae wosetepa, atimané a̧paae yó melale be dȩ tuȩ́ muluraalu, atéró dóló kemerae yóló dotȩyalepó. 17 Ti aita ha̧le tua̧mó kaayóló inipó. Kótóné ama ko̧ló whi̧ Jeremaiané i fo asȩyóló muló beterapó.

18 “Rama bemó betere so Resel-né dekȩné suki̧ moló doasi du betepa,

mepaae so whi̧né a̧ kisipa felératere fo yalemó, mo wosenipó.

Ti noatepae, ama naale senaale fea sisiraae feleteinépó.”

Ti ai naalerape dele alata, kale yóló muló betere fo mo dokonóturaalu yalepó.

Nasaret be huluapaae momó fesaae fele fo

19 Téró etéyalepó. Kale doasi topo whi̧ Herot suki̧tikimó, kale whi̧ Josep Isip hae kwiamó betepa, nokenaró Talené ensel-né duraalu, “Josep-ó, ai kale naale daairaalu du betale whi̧rapeta, ai suka̧le ape. 20 Térapa, ya̧ turukó horóló, ai naaleró hamatamo dape sóró u Israel hae kwiapaae tokó̧ fae,” yalepó.

21 Tétepa, Josep a̧ turukó horóló, kale naaleró hamatamo dapesó Israel hae kwiapaae felepó. 22 Atéró Josep a̧ Judia hae kwiapaae biti̧ faai yaletei, ai hae kwia kale doasi topo whi̧ Herot betale sirimó, naalema Akelausiné tȩteróló kaae tarapó dere fo wosóló, witepa taaralepó. Talené a̧paae nokenaró Judia hae kwiapaae biti̧ fao̧se yale fo kisipa iruraalu, Kaleli hae kwiamó tȩne Nasaret be huluapaae tokó̧ felepó. 23 Atéró feleteita, mo taketi Kótóné ama ko̧ló whi̧rapené asȩmó duraalu,

“So whi̧ feané a̧ Nasaret be hulua whi̧kópó yaalo ai ape,”

ere fo mo dokonóturaalu, atima Nasaret be huluapaae tokó̧ felepó.

3

Jon-né Yesu waaire tu̧ alerótu betale fo

(Mak 1:2-8, Luk 3:1-18, Jon 1:19-28)

1-2 Atéró bitiré wóló etéyalepó. Kale wȩi tópuratere whi̧kó Jon a̧ Judia hae kwia tua̧mó so whi̧kélé bitini, ha̧le kópu ka̧ae fi tikimó sókó wóló beterepó. A̧ aimó betepa, mepaae a̧ beterepaae wuatere so whi̧paae Kótóné fo wisi yó mótu duraalu, “Tale Kótóné ama hepen bemó tȩteróló kaae tare ala mió mo felekemó walapa, dia̧né du betere dowi ala taaróló, kisipa tiki feteyóló betae,” du betalepó. 3 Ti a̧ta, me kae mei, mo take Kótóné ama ko̧ló whi̧ Aisaiané waalopóló, bope du betale whi̧pó. Aisaiané ama asȩyóló muló betere fo i ape.

“So whi̧ bitini ha̧le kópu ka̧ae fi tikimó, beta̧ whi̧ wóló daalu, fo fakeyóló duraalu,

‘Tale waaire tu̧ donoróló aleyae,’ ” erapó.

4 Jon-né ama derótua yale kutita, kamel hupu nikiné aleyale kuti derótua yóo, ama sua yale tokélé hupu sekaȩné aleale to sua yóo, yalepó. Ama nukua yale o̧lakélé meke wȩiró ero nusutamo maaté nukua yalepó. 5 Jerusalem be hulua taaróló wua yale so whi̧kélé, Judia hae kwiamó betó mole so whi̧kélé, kale Jordan wȩi felekemó betó mole so whi̧kélé, mo fea a̧ beterepaae wua yalepó. 6 Atimané dowi ala fea ha̧keamó yó mótua depa, Jon-né atima Jordan fole wȩimó tópurótua yalepó.

7 Téyaletei, Farisi whi̧raperó Sadyusi whi̧rapetamo so whi̧ wȩi tópurótu betere tikipaae wua depa, ama atimapaae duraalu, “Dia̧ dowi wuli kaae so whi̧ dilikitu betere whi̧rape-ó, Kótóné dia̧tamo fopaae buturaalu kwia melao̧sóró, botokó fae fo né yaleé? 8 Diaao̧ ai du betere dowi ala taaróló, motóró kisipa feteyóló wapa, ti diaao̧ du betere alakélé mo kisipa tiki fetere whi̧né dere ala kaaetóró yae. 9 Dia̧ta, Abraham-né deté wale naale senaale betereteiné dia̧paae me ala eraalomeipóló kisipa muao̧sé. Ya̧lo dia̧paae mo i dere ape. I muó mole kaporapetei, Kótóné ama mo su̧mó Abraham-né naale senaale aleyóló beteranérapó. 10 Mepaae nirapetamo naaire du wisi olenitepa, ti diyóló si duku betere dolopaae taae deraalopó. Atéyaairaalu, kutó talené ai ni baalemó ka̧wei ai bukó tare ape.

11 Ya̧lo dia̧ wȩi tópurótu betereteita, diaao̧ dere dowi ala taaróló, kisipa feteyóló wó̧póló tópurótu beterapó. Tétu betepatei, ya̧lo ki̧lipaae waaire whi̧ beta̧ta ȩ kaae meipó. A̧ mo doasi fotoko̧ bole whi̧ betepa, ȩ naale beleka̧amale kaae, a̧ ao̧mó beterapó. A̧ atei kaae doasi fotoko̧ bole whi̧ bitu, dia̧ wȩi tópuróturaalu, ti kale Dȩi Kepe Wisiró sitamoné tópuraalopó. 12 Ama naasené ti kale whit o fumi besȩ́né só fó̧póló, ka̧ayóló taae fótua dere ekepé fake tarapó. Kale whit duné fumirape ama fuóló taae faróló, mo whit ke maaté ti mulótua dere be dolopaae mulaalopó. Atéró fumirapeta, ti sukó̧kélé feni ha̧le dótóró tare si dolopaae fesekée deraalo ai ape,” yalepó.

Yesu wȩi tópurale fo

(Mak 1:9-11, Luk 3:21-22)

13 Téró, Yesu a̧ Jordan wȩimó Jon-né wȩi tópuró̧póló, Kaleli hae kwia taaróló, Jon beterepaae walepó. 14 Tétepa, Jon-né Yesupaae ya̧ wȩi tópuraalo meipóló seséyóló duraalu, “Naao ȩpaae ya̧ wȩi tópurae dere-a, ȩ whi̧ wisi betepa ya̧ tópuraró de? Naaotei ȩ wȩi tópuraasepólópo,” yalepó.

15 Ai fo depa, Yesuné a̧paae duraalu, “Aita mo deretei, mió da̧moné i dere alané Talené ama so whi̧ donoraaitere ala mo dokonó̧pólópa, naao ȩ wȩi tópurae,” depa, Jon-né wisirapóló a̧ wȩi tópuralepó.

16 Atéró, Yesu a̧ wȩi tópuóló tétitóró hae taopaae taae hotepa kelalemó, ó hepen be tu̧ tukwȩ fóló, Kótóné Dȩi Kepe Wisi ba ho̧kósere kaae, ama tikimó biti̧ dorowalepó. 17 Atéró, ó hepen bemó fo tekerótu duraalu, “A̧ta, ya̧lo yaala sókó fóló mo hosaa mole Naale ai ape. Ama dere ala fea ya̧lo kilitu, ȩ mo doasi hȩkesené sinitu beterapó,” yalepó.

4

Yesu dée nó̧póló Satan-né su̧ sale ala

(Mak 1:12-13, Luk 4:1-13)

1 Téró etéyalepó. Satan-né Yesu a̧ su̧ sóró dée naló̧póló, so whi̧kélé bitini kópu ka̧ae fi tikipaae Dȩi Kepe wisinétei a̧lisóró felepó. 2 A̧ aimó be dȩtereró dikiteretamo whi̧ siki tamo bitu, o̧la mo sawakélé néni wote siri ha̧le betaletikimó, a̧ mo wotené sinalepó. 3 Atéró betepa, dowi ala yó̧póló su̧ sóró dée nalatere sekȩ́ wóló a̧paae duraalu, “Ya̧tamo Kótóné Naalemapata, ti i kanerapepaae bred o alée fae yae,” yalepó.

4 Ai fo depa, Yesuné a̧paae tokó̧ mótu duraalu, “I fo asȩyóló muló beterapó.

‘Whi̧ betere beteta, mo o̧la nokoleteiné maaté bitini,

Kótóné ama dere fo fea woseturaalu bitiré fenérapó,’ ” yalepó.

5 Téró, kale dowi Satan-né Yesu a̧ Kótóné mo kae tȩnó betere doasi be huluapaae dapesó fóló, aimó tȩne momatere be mo ó hulua tómó daalalepó. 6 Atéró daaróló a̧paae duraalu, “Ya̧tamo Kótóné Naalemapata, ti naaotei ya̧ haepaae tu̧wó derepae. Ti i fo asȩyóló muló beterapó.

‘Ya̧ a haepaae muni durupuraalu, kaponé kotóo sóró doalé yao̧sóró,

Kótóné ama ensel-rapené naase tómó muni dorowó̧póló, ya̧ tao sae yaalopó,’ ” yalepó.

7 Ai fo depa, Yesuné a̧paae tokó̧ mótu duraalu, “Ti i fokélé asȩyóló muló beterapó.

‘Beta̧ whi̧nékélé a̧ tȩteróló kaae tare Tale Kótóné noa alakó déró ka̧ae kelaai dapóló su̧ sao̧se,’ erapó,” yalepó.

8-9 Atéró kale dere kaae, momó dowi Satan-né a̧ mo doasi sokore hasi fosópaae dapesó holóló, i hae kwia feamó kae kae doasi whi̧rapené tȩteróló kaae tare alaraperó ai ala tua̧mó mole mepaae doasi wisi wisi alarapetamo yó mótu duraalu, “Ya̧lo i dere fotamo naao mo beta̧ wosóló, ya̧ ȩ ao̧mó bukutiri tea̧ró bitu, doa whi̧-ó yóló ȩpaae moma depa, ti ai o̧la o̧la fea naao tȩteróló kaae tanó̧póló, ya̧lo ya̧paae melaalopó,” yalepó.

10 Ti fo depa, Yesuné a̧paae duraalu, “Satan-ó, ya̧ ȩ taaróló fae. Ti i asȩyóló muló betere fo wosae.

‘Naao Tale Kótópaae beta̧ doasi-ó, yóló a̧ ao̧mó bitu, ama alatóró erótu betae,’ ” yalepó.

11 Atétepa, kale dowi Satan-né Yesu taaróló foletamo, Kótóné ama ensel-rape wóló, a̧ tao salepó.

Yesuné fo yó melaai kaae sale fo

(Mak 1:14-15, Luk 4:14-15)

12 Atéró Jon dipula beteralepó dere fo Yesuné ama wosóló, a̧ Kaleli hae kwiapaae momó fesaayóló felepó. 13 Atéró a̧ betere Nasaret be hulua taaróló, Kaleli wȩi kȩla felekemó tȩne Kapeneam be huluapaae tokó̧ fóló betalepó. Ai be huluata, Sepulun hae kwiaró Naptali hae kwiatamo tua̧mó tȩnapó. 14 Atéyaleteita, Kótóné ama ko̧ló whi̧ Aisaiané yóló muló betere fo dokonóturaalu yalepó.

15 Ai fo i ape.

“Sepulun fakeró Naptali faketamoné hae tikita, u kale Jordan fole wȩiró Kaleli wȩi kȩlatamo molepaae eróló erapó. Ai hae tikita, Sepulun fakeró Naptali faketamoné haetei, Juda meire fake tokó̧ fóló, atimané hae aleróló betó molepó.

16 Ai hae tikimó betó mole so whi̧ atima diliki dolomó beteretei, mió mo doasi dȩ wisinaale kolóló betó mulapó. Mepaae so whi̧ta, sinitere alané dilikiró betepatei, mo dȩi suka sókó huturaalu dȩró betepa, ai dȩ tua̧mó betó mulapó,” fo asȩyóló muló beterapó.

17 Atéyale sukamó kaae sóró, Yesuné ama fo so whi̧ feapaae ha̧keamó yó mótu duraalu, “Kótóné hepen bemó tȩteróló kaae tare ala mió mo felekemó ai walapa, diaao̧ dowi ala taaróló kisipa tiki feteyae,” yalepó.

Yesuné yó matere whi̧rape kaae sóró saletei

(Mak 1:16-20, Luk 5:1-11)

18 Atéró, Yesu a̧ kale Kaleli wȩi kȩla fóku sesekȩ durupu bitu kelalemó, Saimon doi mupatei, Pitapó du betere whi̧ró ama noma Andrutamo ha̧leke wa wȩi kulu tua̧paae derótu beterepó. Ti atimaamota, ya siré kotere whi̧ tamopó. 19 Tétu betepa, Yesuné atimaamopaae duraalu, “Diaamo ai ya su dere kaae, so whi̧ atéró siré kwȩyaasepóló, da̧ fea beta̧mó kuturaalu, ya̧lo diaamopaae yó melaalopa ȩ sya ape,” yalepó. 20 Ai fo depa, atimaamoné ha̧leke warape muló̧póló taaróló, mo hapale tétitóró a̧ sya felepó.

21-22 Atéró a̧ tu̧mó fu betalemó, me whi̧ró nomatamokélé daapa kelalepó. Ai whi̧ tamota, Sebediné naalema Jems-ró Jon-tamopó. Atimaamoné alimakélé atima fea wȩi nukumó bituraalu, atimané ha̧leke warape tukó faletei, wisi wisiyóló numutu betepa kelalepó. Atétu betepa, Yesuné atimaamopaae duraalu, “Diaamokélé ȩ sya ape,” depa, kale whi̧ tamo mo hapale tétitóró turukó holóló, atimaamoné wȩi nukukélé, alimakélé betepatei taaróló, a̧ sya felepó.

Yesuné kisi daae mole so whi̧ wisirale fo

(Luk 6:17-19)

23 Atéró, Yesu a̧ ai Kaleli hae kwia tua̧mó kuturaalu, Kótóné tȩteróló kaae tare ao̧mó mole kisi fo wisi so whi̧ feané wosó̧póló, atimané fo wosetere be doko̧ yó maté kwȩyalepó. Atéturaalu, ai so whi̧ kuamó dowi hepo daae mole so whi̧ró mepaae tiki momaare so whi̧tamokélé wisiraté kutu betalepó. 24 Ama so whi̧ fea atéró wisirótu beterapó deté kotere fo Siria hae kwiamó betó mole so whi̧né woseturaalu, kae kae dowi kisi daale so whi̧kélé, doasi dele su betere so whi̧kélé, dowi kepe tepeyóló betó mole so whi̧kélé, mepaae kae kae kisiné kele olopa olopa yóló sinaaitu betere so whi̧kélé, mepaae momaayóló betere so whi̧kélé, mo fea a̧ beterepaae dapesó wua depa, ama wisirótua yalepó. 25 Atéró, kale Kaleli hae kwia taaróló wale so whi̧kélé, Dekapolis hae kwia taaróló wale so whi̧kélé, Jerusalem be hulua taaróló wale so whi̧kélé, Judia hae kwiaró, Jordan wȩi fóku uté tȩró betó mole so fea a̧ beterepaae wóló, ama dere ala kelaai dapóló Yesutamo touyóló kutu betalepó.

5

Du sokoremó Yesuné so whi̧paae yó mótu betale fo

(Luk 6:20-23)

1-2 Téró Yesuné kelalemó, so whi̧ mo ha̧le o̧la kaae wóló touró betepa, a̧ sokore du ao̧paae holóló beterepó. Atéró beteremó, ama yó matere whi̧rape a̧ beterepaae walepó. Atéró wóló betó mupa, ama atimapaae yó mótu duraalu,

3 “Mepaae so whi̧ dené ya̧lo kepe bete tua̧mó me wisi alakélé muni, mo ya̧ya̧rapó du betepa, ti Kótóné wisiró beterapóló hai̧né sukutu betae.

Ti noatepa meipó. Ai so whi̧ta, Kótóné hepen bemó tȩteróló kaae tare ala sóró ai tare ape.

4 Mepaae atima dekȩné sukutu wole du betere so whi̧ta, Kótóné wisiró beterapóló hai̧né sukutu betae.

Ti noatepa meipó. Mió dekȩné sukó̧ló wole du beteretei, take Kótóné atima tuȩ́ tiki feléraalo ai ape.

5 Mepaae naame yóló mo dua betere so whi̧ ti Kótóné wisiró beterapóló, hai̧né sinitu betae.

Ti noatepa meipó. Kótóné hae tiki mo turó atimamó matepa saalopó.

6 Mepaae so whi̧ de woteró wȩi nokoletamo du dere kaae, Kótóné mo donoi ala wisi eraairaalu ekȩle du betepa, ti Kótóné wisiró beterapóló hai̧né sukutu betae.

Ti noatepae, atétere so whi̧paaeta Talené ama donoi ala mo ti su̧raalo ai ape.

7 Mepaae so whi̧ denétamo mené a̧paae me dowi ala eratepa me o̧la meipóló ha̧le kemeróo, me whi̧ sekȩi ala tua̧mó betepa ko̧lené sukutu tao sóo du betepa,

ti atétere so whi̧ Kótóné ko̧lené sukutu tao sóró, atimané dowi alakélé ama kemeró beterapa, hai̧né sukutu beteró̧póló yae.

8 Mepaae so whi̧ atimané hosaa tua̧mó me alatamo hosekéni, mo wisi alatóró erótu betepa, ti hai̧né sukutu betae.

Ti noatepae, atétere so whi̧né ti Kótó mo kelaalopó.

9 Ho̧le sere ala ó bóe dele ala taalae yóló, filitere so whi̧ta ti Kótóné wisiró beterapóló hai̧né sukutu betae.

Ti noatepae, atétere so whi̧ kilituraalu, ita Kótóné ama naale senaale beterapó yaalo ai ape.

10 Mepaae so whi̧tamo Kótóné mo donoi alamaaté erótu beteremó, kae kae sekȩi alané só derótu betepa, ti Kótóné wisiró beterapóló hai̧né sukutu betae.

Ti atétere so whi̧né Kótóné hepen bemó tȩteróló kaae tare ala sóró ai tare ape.

11 Dia̧ ya̧lo ala erótu beteremó, mepaae so whi̧né dia̧paae kae kae sekȩi ala eratepa, ó so whi̧ feané keletómó kapala fo yóló faletepa, ó kae kae eratere fo yóló dia̧ só deratepakélé, Kótóné wisiró beterapóló hai̧né sukutu betae.

12 Ti noatepa meipó. Take Kótóné ama ko̧ló whi̧rapepaaekélé mió dia̧paae ai erótu betere sekȩi ala kaae, erótu bitipakalepó.

Atérapa ó hepen bemó mole doasi dupu saaireteimó, mo kée yóló hai̧né sukutu betae,”

Keriso so whi̧ i haemó kóró dȩtamo kaae beterapóló yale fo

(Mak 9:50, Luk 14:34-35)

13 “Dia̧ta, i haemó betó mole so whi̧tamo kó felé kaae yóló ai betere ape. Téretei, kóné felé kemetepa, ti momó kae netéró felé bulaaloé? Mo meipó. Atéró felé initere kó me ala enénipó. Atétere kó taae faróló hae tikimó beseké yóló mupa, so whi̧né tȩiya tȩiya yaalo ai ape.

14 Dia̧ta, i haemó betó mole so whi̧tamo mo dȩ kaae beterapó. Doasi sokore hae du tómó mo ha̧keamó tȩ mole be hulua bóe whi̧né kelao̧sóró, me o̧lané kinanénipó. 15 Atére kaae, mepaae whi̧né lamp sa̧ dȩróló doasi ni fake ao̧mó kinóló mulótimipó. Ti noa yo̧póló meipó. Be tua̧mó betó mole so whi̧ fea dȩmó beteró̧póló kisipa mutu, sa̧ dȩróló mulatere ni fake tómótóró ha̧keamó mulótua dapó. 16 Atétu dere kaae, dia̧ tua̧mó ere dȩ so whi̧ feané koló̧póló, ha̧keamó dȩró betae. Atépa, so whi̧né kilituraalu, ó hepen bemó betere diaao̧ Ayané doi sóró horótu beteró̧póló, wisi ala ha̧keamó erótu betae.”

Kótóné tukóló muló betere foné erae ere ala doko̧nale fo

17 “Ȩ waleteita, Moses-né yóló muló betere foró Kótóné ama ko̧ló whi̧rapené yó melale fotamo tokó̧ló aluraai wénitei, ai asȩmó yóló muló betere fo dokonaairaalu wóló i betere ape. 18 Ya̧lo dia̧paae mo i dere ape. Ó sa̧ró i haetamo kemeyaai teópa, Moses-né yóló muló betere fo kwia mo sawakélé aluyaalomeipó. Atéyaalopóló muló betere fo fea ha̧sókó feni, dokonóló motóróti eraalo ai ape. 19 Whi̧ me dené i asȩyóló muló betere fo mo sawakélétamo tikitepa, ó me whi̧paaekélé ai ala tukóló yae yóló yó matepa, ti atétere so whi̧ Kótóné tȩtéróló kaae tare hepen be tua̧mó doikélé mo muaalomeipó. Téyaalotei, mepaae so whi̧ dené kale yae yóló muló betere fo wosóló eróo, mepaae so whi̧paaekélé i fo sya fóló erae yóló yó melóo, du betere so whi̧ta, hepen bemó Kótóné tȩteróló kaae tare ao̧mó doasi doi muaalo ai ape. 20 Ya̧lo dia̧paae mo i dere ape. Dia̧né dere mo donoi ala wisinaalené kale Moses-né asȩmó ere fo yó mótu betere whi̧raperó, Farisi whi̧rapetamoné du betere donoi ala tȩteró bitinipa, ti ó hepen bemó betere Kótóné tȩteróló kaae tare ao̧mó mo sókókélé faalomeipó.”

Dei tuȩ́ muóló fopaae buturaalu whi̧ dao̧se yale fo

(Luk 12:57-59)

21 “Mo take diaao̧ noutererapepaae yóló mulale fo i ape. Me whi̧ mo ti dóló sukunao̧se. Atétepa, ti ai whi̧ a̧ kwia moleteiné taleyóló só deraalo ai ape. 22 Atépatei, ya̧lo dia̧paae dere fo i ape. Whi̧ me dené ama no hamomatamo me bete munipatei, ha̧le fopaae depa, ti atétere whi̧ a̧ kwia moleteiné taleyóló só deraalopó. Atétere kaae, whi̧ me dené me whi̧ hamoma eratere fo depa, ti atétere whi̧ fo taletere whi̧rape beterepaae dapesó faalopó. Téyaalotei, whi̧ me dené ama no hamomapaae duraalu, ya̧ topo doyóló kisipa tikikélé okokoi-ó depa, ti atétere so whi̧ doasi kwia moleteiné mo ha̧le dótóró tare dowi sipaae faai ai du betere ape.

23-24 Térapa, naao me o̧la Kótópaae ha̧le melaai dapóló, kale momatere tikipaae sóró fenalemótamo, naao noné ya̧tamo sekȩrapó depa, ti Kótópaae ha̧le melaaire o̧la melaaitei folosóró, naao notamo mole sekȩpi teraayóló wisirae. Atéró nalo ti naao ha̧le melaaire o̧la Kótópaae melae.

25 Whi̧ me dené ya̧tamo fo tokó̧tamo yaai ya̧ dapesó fupa, ti diaamo tu̧ tua̧mó furaalutei a̧ kisipa wisi mulóló, hapale donorae. Até initepa, ti ya̧ taletere whi̧ beterepaae dapesó fóló, fo tokó̧tamo yóló, ai whi̧némo dipula be tȩteróló kaae tare whi̧rapené doasi topo whi̧né naase tua̧mó mulaalopó. Ai whi̧né amamo ya̧ dipula beterao̧sóró kisipa mutu dapó. 26 Ya̧lo dia̧paae mo i dere ape. Ya̧ dipula beteretei sokó̧póló, da̧le mulale kwia beleka̧amale sonaai monikélé mo turó kemeróló menitepa, ti ya̧ dipula ha̧le bitiré fóló, kemeróló duputere sukamó sokaalo ai ape. Meitepa, ti ya̧ dipula ha̧le betó tawaalopó.”

Nópu nao̧se yale fo

27 “I dere fota, diaao̧ taketi woseté wou beterapó. ‘So ó whi̧ nópu nao̧se,’ erapó. 28 Ai fo epatei, ya̧lo dia̧paae mo i dere ape. Whi̧ me denétamo me so kelené kolóló kisipa tikiné au nukupa, ti atétere whi̧né ama hosaa tua̧mó nópu mo ai nale ape. 29 Naao turu kelenétamo ya̧ dowi ala yó̧póló dée nalatepa, ti atétere kele sokóló taae falae. Ti noatepae, naao tiki turó dowi si duku beterepaae fao̧sóró, ya̧ atéró dée nalatere tiki kwia tukóló taae faróló, wisi tikipaae fupa mo wisirapó. 30 Naao turu naasenétamo ya̧ dowi ala yó̧póló dée nalatepa, ti ai naase tukóló taae falatepa mo wisirapó. Ti noatepae, ya̧ dée nalatere naase tukóló taae farénitepa, naao tiki turó dowi si duku beterepaae fao̧sóró dapó.”

Whi̧né so tokó̧ fateremó yale fo

(Mat 19:9, Mak 10:11-12, Luk 16:18)

31 “Upulé i fo asȩyóló muló beteretei diaao̧ ai tuȩ́re ape. ‘Whi̧ me dené ama sotamo tokó̧ falaai depa, ti tokó̧ fatere asȩ sóró fó̧póló sopaae melae,’ erapó. 32 Ai fota mo epatei, ya̧lo dia̧paae i dere ape. Whi̧ me dené ama so me whi̧tamo nópu nénipatei ha̧le tokó̧ fatepa, ti soma amatei nópu nalatapó. Atéró tokó̧ fatere so me whi̧némo dokotepa, ti ai whi̧ a̧kélé nópu nukulapó.”

Talené doi yóló malo yao̧se yale fo

33 Yesuné atimapaae duraalu, “Take bitiré wale so whi̧paae yóló mulale fo me i ape. ‘Naao Talepaae i ala mo yaalopóló, malo yale fo tikini, motóró eró tawae,’ erapó. 34 Tépatei, ya̧lo dia̧paae mo dirii fo i dapa wosae. Malo dere alakélé momókó yao̧se. Naao dere fo diriróturaalu, hepen be doi yóló malo momókó yao̧se. Ti noatepae, ó hepen beta, fea ala fea tȩteróló kaae tare Kótó betere tikipó. 35 Ó diaao̧ dere fo diriróturaalu, i haekélé doi yóló malo momókó yao̧se. Ti i haeta, Kótóné ama hó dée daaló betere tiki ai ape. Jerusalem be hulua doi yólókélé momókó malo yao̧se. Ti noatepae, ai be huluata, fea ala fea tȩteróló kaae tare doasi topo whi̧ betere tikipó. 36 Diaao̧ dere fo diriróturaalu, naase horóló kutiri teketere alakélé momókó yao̧se. Ti noatepae, naao topo niki mo beta̧kélé dȩ niki ó diliki niki biliranénipó. 37 Dia̧né me ala mo ipa, ti ȩ́pó yalepótóró yae. Inipa, ti mo inipótóró yae. Naao ai dere fo mopó yó̧póló, mepaae kae kae ho̧ko fotamo touróló dereteita, ti dowi Satan-né yae yóló tȩnatepa dapó.”

Mené sekȩi ala eratepa tokó̧ melao̧se yale fo

(Luk 6:29-30)

38 “Mo take yóló muló betepa, diaao̧ woseté wou betere fo i ape. ‘Whi̧ menétamo me whi̧ kele doratepa, ti menémo ama kelekélé dorae. Me whi̧nétamo me whi̧ sereke dukutepa, ti menémo ama serekekélé dukae,’ erapó. 39 Ai fo mo epatei, ya̧lo dia̧paae i dere fo wosae. Me whi̧nétamo dia̧paae me dowi ala eratepa, ti diaao̧mo atimapaae momó tokó̧ matere ala yao̧se. Me whi̧nétamo ya̧ faamumó okolope deké supa, ti me tikiró faamumókélé dó̧póló yó melae. 40 Mepaae whi̧né ya̧tamo fo tokó̧tamo yóló, naao deró betere kuti sokotepa, ti me fo̧loi kutikélé só̧póló sókó melae. 41 Mepaae whi̧nétamo, ya̧paae 1 kilomitamó ama o̧la o̧la beleróló fae yóló sȩtepa, ti naaomo me beleróló, 2 kilomita alerae. 42 Whi̧ menétamo ya̧paae me o̧lakó kematepa, ti ama ai kematere o̧la melae. Me whi̧nétamo naao me o̧lakó kapala asiri saai dapóló ya̧paae wosetepa, melaalomeipóló ama dere fo sisópaae erao̧se.”

Bóe whi̧paae yaala sókó fae ere fo

(Luk 6:27-28, 6:32-36)

43 “Taketi yóló muló betepa, diaao̧ woseté wou betere fo i ape. ‘Naao be whi̧ so whi̧paae yaala sókó furaalu, bóe whi̧ hó̧róló bóe du betae,’ erapó. 44 Tépatei, ya̧lo dia̧paae i dere ape. Diaao̧ bóe whi̧rape hȩkesené sinóló yaala sókó furaalu, wisi ala erótu betae. Mepaae whi̧nétamo dia̧paae sekȩi ala eratepa, atétere whi̧ Tale Kótóné tao sóró, kisipa tiki wisi muló̧póló momarae. 45 Atétepa, ti dia̧ ó hepen bemó betere diaao̧ Ayané naale senaaletóró betaalo ai ape. Talené suka dȩrótu betereteita, dowi ala dere so whi̧paaekélé, wisi ala dere so whi̧paaekélé erótu beterapó. Ama hali anatere alakélé, dowi ala du betere so whi̧ró donoi ala du betere so whi̧tamo wusurópaae anótua dapó. 46 Dia̧nétamo, mepaae dia̧ hȩsekené sukó̧ló yaala sókó fole so whi̧paae maaté yaala sókó fu beteretei doasi alapakó, Kótóné dia̧mó dupu melaalopóló de? Ti kale takis moni siré kotere whi̧rapenékélé atei kaae ala dua dapó. 47 Diaao̧ mo no ne apupaae maaté naamei fo yóló, ko̧leó du betere-a, ai doasi alaé? Ti mepaae Kótó tuȩ́ inire so whi̧nékélé ai ala dua dapó. Tépatei, ha̧le mo so whi̧paaekélé naameiné ko̧leó du betepa, ti mo doasi ala ai ape. 48 Térapa, ó hepen bemó betere diaao̧ Aya a̧ me wisi ala ya̧ya̧ni, mo ti su̧ru ere kaae, dia̧kélé wisi alatóró eraté fóló, Talené ama ala mo ti su̧re whi̧ betae.”

6

Mepaae ya̧ya̧re so whi̧ tao sae ere fo

1 “Diaao̧ du betere wisi ala so whi̧né kolóló dukiró̧póló, momókó yao̧se. Diaao̧ dere wisi ala tamo kolóló dukiró̧póló du betepa, ti ó hepen bemó betere diaao̧ Ayané melaaitere dupu saalomei ai ape.

2 Até yao̧sórópa, dia̧né mole o̧la o̧larape mepaae ya̧ya̧re so whi̧mó ha̧le melaai depa, ti tiki tua̧paae dorutei tó tikiné ha̧le siki̧litere whi̧rapené wisi ala dapó yó̧póló, du betere ala kaae mo yao̧se. Ti ai whi̧rapenéta, fo wosetere berapemókélé, tu̧ tómókélé, so whi̧né atima doi hale sóró horó̧póló kisipa mutu, touró betere so whi̧né keletómó dua dapó. Ya̧lo dia̧paae mo i dere ape. Atétere whi̧rape atima me dupu kaae saalomei, mo su̧mótóró ai sóró tare ape. 3 Térapa, naao o̧la o̧la mepaae ya̧ya̧re so whi̧mó ha̧le melóló, ya̧lo etei kaae o̧la melalepóló kisipa yó tani, mo keterae. 4 Diaao̧ mepaae o̧la o̧la ya̧ya̧re so whi̧mó materetei so whi̧ feané kelao̧sóró kikiti melae. Ti atéró kikiti dere ala keletere Aya Talené amatóró diaao̧ ai dere alamó dupu melaalopó.”

Yesuné moma etéró yae yóló yó maletei

(Luk 11:2-4)

5 “Téyaalopa, diaao̧ Talepaae momaturaalu, tua̧paae dorutei wisire nisiyóló ha̧le siki̧litu betere whi̧rapené dere moma kaae mo yao̧se. Ti atimané momaturaalu, fo wosetere berapemókélé, doasi tu̧ tómókélé, so whi̧ feané dukiró̧póló dua dapó. Ya̧lo dia̧paae mo i dere ape. Atétere so whi̧né duputa me kae muni, mo su̧mótóró ai sere ape. 6 Téni, Talepaae moma yaairaalu, naao be dolopaae fóló tu̧ kinóló bitu, kelené kilinire diaao̧ Aya Talepaae beta̧ momayae. Atétepa, ti kikiti kinóló dere ala keletere Ayané dia̧mó dupu melaalo ai ape. 7 Diaao̧ Talepaae momaturaalu, Kótóné ala kisipa inire whi̧rapené bete munire forape ha̧le ho̧ko deté fu dere kaae yao̧se. Ti atimané atéró fo̧lo si̧yóló dere momata, Talené wosaalopóló kisipa muóló dua dapó. 8 Térapa, atimané ai dere ala kaae diaao̧kélé yao̧se. Ti noatepae, diaao̧ ya̧ya̧re o̧la a̧paae wosaai teópatei, diaao̧ Ayané ama mo kisiparapó.

9 Térapa, diaao̧ Talepaae momaturaalu etéró yae.

‘Hepen bemó betere da̧né Aya-ó, Ya̧ta dowi ala mo beta̧kélé muniruraalu, naao ere ala mo kaepó. Téreteiné ya̧ta, fea alané bete Tale betepa, so whi̧né naao doi hale sóró horóló, mo doasi doi muló̧póló yae.

10 Naao tȩteróló kaae tare ao̧mó mole ala wisinaale wó̧póló yae. Naao kisipa mole ala ai hepen bemó irure kaae, i haemókélé atéró̧póló yae.

11 Da̧né mió i be dȩmó naaire o̧lakélé naao su̧mó a̧lae.

12 Mepaae whi̧rapené da̧paae erale dowi ala kwia da̧né tani, me o̧la meipóló ha̧le kemerótu yale kaae, da̧né dowi ala kwiakélé naao ha̧le kemerae.

13 Da̧ me dowi ala yóló dée naaire tikipaae a̧lisóró fao̧sóró, naao seséyóló tu̧ wisitei yó mótu betae.

Téturaalu, da̧ dowi ala yó̧póló sesemeratere bóe whi̧né só derao̧sórópa, ai tu̧ naao seséyóló da̧ tao sae,’ yóló dua yae.

14 Ti mepaae whi̧rapené dia̧paae erale dowi alatamo, me o̧la meipóló ha̧le kemeratepa, ti ó hepen bemó betere diaao̧ Ayané dia̧né yale dowi alakélé, ha̧le kemeraalo ai ape. 15 Téyaalotei, mepaae whi̧rapené erale dowi ala me o̧la meipóló, diaao̧tamo ha̧le kemerénitepa, ti ó hepen bemó betere Ayané diaao̧ dowi alakélé, ha̧le kemeraalomeipó.”

Yesuné o̧la weyóló ha̧le betere alamó yale fo

16 “Diaao̧ Talepaae momayaairaalu, o̧la weyóló ha̧le betere sukamó, tua̧paae dorutei tó tikiné siki̧litere whi̧rapené dere ala su̧róló yao̧se. Ti so whi̧né atima mo wisirapó yó̧póló kisipa mutu, o̧la weyóló atimané kelepaa hu̧mula yóló bitua dapó. Ya̧lo dia̧paae mo i dere ape. Ai whi̧rape atimané duputa, me kae saalomei, mo su̧mó ai sere ape. 17 Tépatei, dia̧ moma yaai o̧la weyóló bituraalu, diaao̧ topo nikimó wel wȩi dilóo, diaao̧ kelepaakélé fokóo du betae. 18 Ti noa yao̧sóró meipó. Mepaae whi̧rapené dia̧ o̧la weyóló beterapóló kisipa yao̧sóró dapó. Diaao̧ kelené keleneire Ayané ama beta̧ diaao̧ ai kikiti dere ala kelerapó. Atére Aya Talené amatóró dia̧mó dupu wisi melaalo ai ape.”

I haemó wisi wisi o̧la beta̧paae huatu betao̧se yóló yale fo

(Luk 12:33-34)

19 “Dia̧ i haemó bituraalu, ekȩle yóló ita ya̧lo o̧lapóló, beta̧paae huatu betao̧se. Ti noatepae, i haemóta hoti dakóló ó dowi ero siné turukóló ó o̧lémi nokole whi̧rapenékélé kikiti be fulukóló sua dapó. 20 Aténi, diaao̧ wisi wisi o̧la ó hepen bemó beta̧paaeróló mulaté holó̧póló yae. Ti ai bemóta ero sinékélé, hotinékélé doréni, o̧lémi nokole whi̧rapenékélé be fulukóló o̧lémi saalomeipó. 21 Ti naao wisi wisi o̧la mole tikimótóró naao hosaakélé mo turó ai mole ape.

22 Naao keleta, ti tiki turó dȩró betere lamp sa̧ su̧ ai ape. Naao kele tamo wusuró wisipa, ti tiki turó dȩyó falapó. 23 Téni, naao keletamo dilikipa, ti tikikélé turó dilikirapó. Naao tiki tua̧mó ere dȩtamo aluróló dilikipa, ti naao betere betekélé mo turó diliki yó falapó.

24 Beta̧ kutó diratere whi̧nétei tȩteróló kaae tare whi̧ tamoné kutó diranénipó. Ti me whi̧né du, i kutó dirae, me whi̧nékélé i kutó dirae depa, atimaamo wusuróné kutó beta̧ whi̧né diraaire mo su̧nipó. Ti noatepae, me whi̧ hó̧róló me whi̧paaemo hȩkesené sinóló yaala sókó fole ala yaalo ai ape. Ó me whi̧paaemo doasi hȩkesené sinóló yaala sókó fóo, me whi̧mo hó̧róló sisópaae eróo yaalopó. Tétereteiné beta̧ whi̧tei Kótóné ala eratere whi̧ betóo, moni dia̧ tȩteróló kaae tare whi̧ ao̧róló, moniné kutó diratere whi̧kélé betóo, enénipó.”

Nokole o̧la ó deraaire kutimó whaalia yao̧se ere fo

(Luk 12:22-31)

25 “Térapa, ya̧lo dia̧paae i dere ape. Dia̧ betere beteta diaao̧ naaire o̧la ó wȩi nisiyóló ȩ noa naaloé? ó kuti noa deraaloé? yóló, whaalia du betao̧se. Ti ai o̧la o̧la-a, doasi o̧lapa whaalia du betere? Ya̧ betere beteta, ti mo doasi topo o̧la ai ape. Naao deró betere kuti-a doasi topo o̧lapa, whaalia du betere? Naao tikita, ti mo doasi topo o̧la ai ape. 26 Barapepaae eratere ala dia̧né kisipa muae. Atimané naaire o̧la wae bilitere ala ó o̧la sóró bepaae mulatere ala dua de? Tétumitei, ó hepen bemó betere diaao̧ Ayané atimané naaire o̧la su̧mó mótua dapó. Ti ai barapeta doasi o̧la meitei, ama tao sua dapó. Ti dia̧ so whi̧ta, mo doasi o̧la beterapa, ama kisipa keteraalopóló de? 27 Me whi̧né ama whaalia dere alané a̧ bitiré faaire be dȩ ama su̧mó hi̧kili faranére? Mo meipó.

28 Dia̧ kuti noa deraaloé yóló, whaalia du betere-a, kale ho̧ko yó mole nerape kisipa muae. Ti atima kémi bisikó̧ló kuti nomotere ala dumipó. Mo meipó. 29 Tépatei, ya̧lo dia̧paae i dere ape. Mió i yó mole nerapené ere au wisiné kale doasi topo whi̧ Solomon-né sua yale kuti wisinaalené ere aukélé mo teraae falapó. 30 Dia̧ tuȩ́ tiki tiratere ala tómó dakeró betere whi̧rape-ó, i haemó yó mole nerapeta, mió beta̧ yóló dóta, doyaaire o̧latei, Kótóné ama mo wisiyóló aurótua dapó. Ti Talené ai ne aurótu dere kaae, diaao̧ saaire kuti dia̧mó su̧mó melaalomeipóló du bitu de? 31 Atérapa, o̧laró wȩitamo noa naaloé? ó kuti ȩ noa saaloé? yóló, whaalia du betao̧se. 32 Ti noatepae, ha̧le ho̧ko betó mole so whi̧rapené ai o̧la o̧larape saaitapóló doasi ketekȩ butu beterapó. Tépatei, dia̧né ai ya̧ya̧ du betere o̧la o̧lata, ó hepen bemó betere diaao̧ Ayané ama mo kisiparapó. 33 Térapa, folosóró Kótóné ama tȩteróló kaae tare alaró, mo donoi ala wisinaaletamota, mo doasi bete mole alapa, ketekȩ buóló erótu betae. Atétepa, ti mepaae ya̧ya̧tere o̧la o̧lakélé fea Talené ama mo su̧mó melaalo ai ape. 34 Atérapa, dó be dȩmó noa ala yaaloé yóló whaalia du betao̧se. Ti dó be dȩmó yaaire alata, ai be dȩmótóró eró̧póló yae. Upaae bitiré faaire be dȩmó yaaire sekȩi ala, mió i be dȩmó dere alatamo tourao̧se.”

7

Mepaae so whi̧né dere ala taleyóló só derao̧se ere fo

(Luk 6:37-38, 6:41-42)

1 “Dia̧ Tale ao̧yóló mepaae no ne hamomané dere ala taleyóló só derao̧se. Ai ala deremó, Talené dia̧kélé taleyóló só derao̧sórópa taalae. 2 Ti noatepa meipó. Mepaae so whi̧paae dia̧né me noa kaae ala eróló tale itikimó, ti naao me whi̧paae ai erale ala mo su̧tóró Talené ya̧paaekélé eraalo ai ape. Naao me noa kaae ala me whi̧ hamomapaae erélipa, ti ai erale su̧tóró Talené ya̧paaekélé eraalopó.

3 Naao kele dolomó doasi ni fake bupatei bunire ao̧yóló, naao no hamomané kele dolomó sawatamo bole mome kolóló, no-ó, naao kelemó ai bole mome sokaalopa maé dere fo-a, noatepa du betere? 4 Naao kele dolomó bole doasi ni fake-a, sokoni ha̧le bupatei, me no hamomapaae naao kele dolomó bole mome sokotapa maé fo-a, noatepa du betere? 5 Tó tikiné wisire nisiyóló ha̧le siki̧li du betere whi̧rape-ó, folosóró naao kele dolomó bole doasi ni fakepi sokae. Atéró naao kele feléyóló, o̧la o̧la diriyóló kilituraalu, ti naao noné kele dolomó bole mome wisiyóló sokonérapó.

6 Kótóné ama mo kaae tukóló muló betere o̧la hao̧rape nó̧póló melao̧se. Meleke wisinaale hupurape daae mole tikipaae fesekée falao̧se. Dia̧nétamo ai ala depa, ti hupurapené hóné tȩiya tȩiya yóló, momó fesaae wouraalu dia̧tei dósuyóló naalo ai ape.”

Kótópaae me o̧la wosetere fo

(Luk 11:9-13)

7 “Dia̧ ya̧ya̧tere o̧la Kótópaae wosetepa, ti diaao̧ ai wosetere o̧la ama mo melaalopó. Me o̧lakó saai dapóló keketepa, ti diaao̧ keketere o̧la mo kólóló saalopó. Diaao̧ tu̧ tuki̧yae yóló tu̧ dupa, ti ama tu̧ tuki̧aalo ai ape. 8 Mepaae so whi̧ atima ya̧ya̧tepa, wosetere o̧la mo sua dapó. Whi̧ me dené senée yóló keketere o̧la ti mo sua dapó. Tu̧ tuki̧yae yóló, tu̧ du betere so whi̧ fea be dolopaae wó̧póló, tu̧ tuki̧tua dapó.

9-10 Dia̧ ai betó mole whi̧ beta̧né naalemané alimapaae aya-ó, okó a̧maletamo a̧lae depa ai kematere o̧la taaróló, kapo fake nae yóló melaaloé? ó yakó a̧lae depa, ai kematere o̧la meni whi̧ tukó nokole dowi wuli betepatei, nae yóló melaaloé? Meipó. 11 Dia̧ i haemó dowi ala du betere whi̧rape bitutei, dia̧né naale senaalemó wisi wisi o̧la ha̧le matere ala ti dia̧ mo asarapó. Atére kaae, ó hepen bemó betere diaao̧ Ayanéta, mepaae whi̧ dené a̧paae kematere wisi wisi o̧la mo hamokoróló melatere alané, i haemó betere ayané matere ala mo ti bosene falapó. 12 Térapa, Kótóné ama ko̧ló whi̧rapené ere foró Moses-né yóló muló betere fotamo fea touróturaalu, ere fo beteta me kaae mei ai ape. Kae kae ala yaairaalu, mepaae whi̧rapené ya̧paae eranée dere alatóró mepaae so whi̧paaekélé erótua yae.”

Doasi fakere tu̧ró betekȩne tu̧tamo

13 “Dia̧ sawatamo betekȩne tu̧ serekemó sókó fae. Mo ti aluyaaitere tikipaae faai fole tu̧ fake yóo, mo tu̧kélé doasi fake yóo erapó. Ti mo dekéró so whi̧ta, ai fakere tu̧tóróti sya fu beterapó. 14 Téretei, mo ti betó tawaaire tikipaae fole tu̧ta, so whi̧ feané kilini, beta̧ beta̧ so whi̧né maaté ai betekȩne tu̧ kekó̧ló sya fu beterapó.”

Ni du oletere kilituraalu etei kaae nipóló tuȩ́ dere ala

(Luk 6:43-44, 13:25-27)

15 “Dia̧ kó̧paae fó̧póló, dilika̧ai Kótóné ama ko̧ló whi̧ ao̧yóló waalopa, mo hotowaró kaae tawae. Atima atéró wouraalu, kale sipsip hupu niki kaae bilipa mo hi̧ti nisiyaalotei, atimané tiki tua̧paaeta, ti whi̧ dóló nokole dowi bete hao̧né tiki daalapó. 16 Ti atima noa kaae whi̧ beterémóló, folosóró atimané dere alapi ka̧ae kolóló tuȩ́ yae. Ti noatepae, so whi̧né besa̧ae teketuraalu, ha̧le ho̧ko képimó olopa tekaaloé? Nose dukélé ha̧le ho̧ko nimó olopa tekaaloé? Mo meipó. 17 Atétu dere kaae, wisi niné ti wisi du oleyóo, dowi niné ti dowi dutóró oleyóo, dua dapó. 18 Wisi nimó ti dowi ni du oleyóo, dowi nimó wisi ni du oleyóo, dumipó. 19 Mepaae du wisiyóló woleneitere nirape feata, ti diyóló sipaae taae derótu beterapó. 20 Térapa, ai kale whi̧rapené du betere ala mo wisiyóló ka̧ae keletepa, ti atima etei kaae whi̧rape beterapóló, mo diriyóló kisipa yaalo ai ape.

21 So whi̧ mo feané atima hepen-paae faalopóló kisipa muturaalu, ya̧lo doi yóló Tale-ó, Tale-ó, du betepatei, ai so whi̧ mo fea faalomeipó. Ai tua̧mótei, mepaae so whi̧ de ó hepen bemó betere ya̧lo Ayané ama kisipa mole ala sya fóló, erótu betere so whi̧ beta̧ mo su̧mó fenérapó. 22 Taletere be dȩmó, mepaae so whi̧né ya̧lo doi yóló Tale-ó, Tale-ó, da̧ naao ko̧ló whi̧ bitu, so whi̧paae Kótóné fo i ape yóló yó melóo, naao doimó da̧né mepaae dowi keperape so whi̧ tua̧mó beteretei dóló ho̧kó falóo, mepaae kelemei alarapekélé eróo, du betalepó, yaalopó. 23 Ai fo depa, ya̧lo atimapaae ha̧keamó teraae faróló duraalu, ‘Dia̧ dowi ala du betale so whi̧-ó, dia̧ ȩ mo tuȩ́kélé inipa taae fae,’ yaalopó.”

Be mo kekemeyóló tȩtere whi̧ró ho̧ko tȩtere whi̧tamo

(Luk 6:47-49)

24 “Tépatei, mepaae whi̧ dené ya̧lo fo mo wisiyóló wosóló, sya fóló eró tapa, ti kisipa tiki fosó fosóre whi̧né ama be tȩyaairaalu mo hae ka̧ayóló taae faróló, kapo tómó tȩtu dere kaae dapó. 25 Atépa, doasi hali tiki wóo, wȩi milikélé wóo, doasi besȩ́ tikikélé wóo duraalu, ai bemó hairaletei tokó̧ fenipó. Ti noatepae, ai be kapo tómó tȩyaleteiné mo dirirapó. 26 Tépatei, mepaae whi̧rapené ya̧lo fo wisiyóló wosólótei sya fóló erénitepa, ti kale kolea koleare whi̧né wȩi atika̧ tómótei be ho̧ko tȩtu dere kaae dapó. 27 Atépa, doasi hali tiki wóo, wȩi mili wóo, doasi besȩ́ tiki wóo duraalu, ai kale bemó hairale tikimó, mo ti kolokó felepó,” yalepó.

28 Téró, Yesuné ai forape yóló kemetepa, aimó wóló touró betere so whi̧ mo feané ama yó mótu betale fomó haió! yóló, siratu betalepó. 29 Ti noatepa meipó. Ama atéró yó mótu betale fota, Moses-né yóló muló betere fo yó matere whi̧rapené dere kaae yó meni, me doasi tȩteróló kaae tare whi̧né sóró beteratepa yó matere fo kaae, mo bete tokó̧ló yó matapó du betalepó.

8

Yesuné beta̧ dowi humu fulu dera̧le whi̧ wisiraletei

(Mak 1:40-44, Luk 5:12-14)

1 Ai ala yóló kemetepa, Yesu a̧ ai du sokore ao̧mó beteretei taaróló, dorowou betalemó, so whi̧ mo feané a̧ sya wou betalepó. 2 A̧ atéró daalemó, dowi humu fuluné tiki dore whi̧ a̧ beterepaae wóló, bukutiri teya̧ró bitu a̧paae woseturaalu, “Tale-ó, naao fotoko̧né ȩ wisiraai kisipa mutepa, ti mo su̧mó wisiranérapó,” yalepó.

3 Atéró, Yesuné kale whi̧né tikimó naase mulóló duraalu, “Naao tiki doretei mió ya̧lo wisiraai dapa, mo ti wisi yae,” yalepó. Ai fo deretamo, ama tiki mo turó wisiyalepó. 4 Téró, Yesuné a̧paae duraalu, “Wosae, mió naao tiki ai wisi yalepa, ha̧le mo so whi̧paae i ala yalepó fo momókó yao̧se. Téni ya̧ fóló, Talepaae momaratere whi̧né maaté naao tiki fopeyó̧póló, yó melae. Téró, mo take Moses-né yóló muló betere fo sya furaalu, naao tiki wisirateremó Talepaae melae ere o̧la melae. Atimané ai ala kilituraalu, ita Talené eró beterapó fo yó̧póló dapó,” yalepó.

Beta̧ topo dikitare whi̧né Yesupaae tuȩ́ tiki tirale ala

(Luk 7:1-10)

5-6 Atéró, Yesu a̧ Kapeneam be huluamó sókó felemó, 100 Rom diki tare whi̧rape tȩteróló kaae tare topo whi̧ beta̧ wóló a̧paae duraalu, “Tale-ó, ya̧lo kutó diratere whi̧ beta̧ doasi hepo daalu ama tikikélé mo da̧amu sókó fóló, bemótóró ha̧le fió mulapó. Téruraalu, doasi dele su beterapa naao ȩ tao saaloé?” yalepó.

7 Ti fo depa, Yesuné a̧paae duraalu, “Ya̧lo a̧ wisiraai faalopó,” yalepó.

8 Ti fo depa, kale topo whi̧né a̧paae tokó̧ mótu duraalu, “Tale-ó, ȩ whi̧ wisi bitupakó ya̧ ya̧lo bepaae ape yaalomeipa, imó naao fonémaaté ama kisi bete wisiyae depa, su̧mó wisiyaalopó. 9 Ti noatepa meipó. Ȩkélé ȩ tȩteróló kaae tare whi̧rape betepa, atima ao̧mó beterapó. Atéruraalu, ya̧lokélé mepaae diki tare whi̧rape tȩteróló kaae tarapó. Ai whi̧rapekó beta̧paae ya̧lo fae depa a̧ fóo, ape depa wóo dua dapó. Ya̧lo kutó diratere whi̧paae i kutó diyae depa, ama ai alatóró dua dapó,” yalepó.

10 Yesuné ai whi̧né dere fo wosóló, haió yóló siratu, a̧ sya wou betere so whi̧paae duraalu, “Ya̧lo dia̧paae mo i dere ape, i whi̧né doasi kisipa tiki tiró betere kaae ere whi̧ Israel hae kwiamó betepa, ya̧lo mo kilinipó. 11 Ya̧lo dia̧paae i dere fo wosae. Suka hoterepaae betere so whi̧kélé, suka doropolepaae betere so whi̧kélé, atimané be taaróló o̧la detere tikipaae wóló, atima beteró̧póló tukóló muló betere tikimó o̧la naai betaalopó. Atima atéró touróló, Abraham, Aisak, Jekop-sépitamo hepen bemó betere Kótóné tȩteróló kaae tare tua̧mó bituraalu, ai doasi detere o̧la atima fea beta̧mó nuku betaalopó. 12 Téyaalotei, mepaae so whi̧ Kótóné tȩteróló kaae tare ao̧mó ama naale senaale beteró̧póló yóló mulaletei, diliki tua̧mó beteró̧póló, belapaae ho̧kó deraalopó. Aimó doasi dele su bituraalu, atimatei yale alamópóló dekȩné sukó̧ló wole du betaalo ai ape,” yalepó.

13 Téró, Yesuné kale doasi topo whi̧paae duraalu, “Naao kisipa tiki tiratere alatóró ya̧lo ya̧paae mo eraalopa, fae,” yalepó. Mo ai fo deremotóró kale whi̧né ama kutó diratere whi̧né kisi bete wisi ipakalepó.

Yesuné mepaae so whi̧né kisi wisirótua yale fo

(Mak 1:29-31, Luk 4:38-39)

14 Téró, Yesu a̧ Pitané bepaae sókó felemó, Pitané ama somané hama sere tiki suputere kisiné sinóló mupa kelalepó. 15 Atépa kolóló, kale soné naasemó ama wolaa yó salemó, ama tiki supu du betale kisi bete wisitepa, kale so a̧ turukó holóló, Yesumó o̧la kaae sóró biliralepó.

16 Atéró, be dikiteretamo dowi kepe tepeyóló betó mole so whi̧ mo turó a̧ beterepaae dapesó wua depa, dowi keperape foné sua yalemó, sókó fua yóo, atima so whi̧ feané hepo betekélé mo ti wisitua yóo, yalepó. 17 Ai alata ha̧le inipó. Kótóné ama ko̧ló whi̧ Aisaiané yóló muló betere fo dokonóturaalu yalepó. Ai fo i ape.

“Da̧né momaare tikiró kisi betetamo fea ama tikimó sóró tokó̧ló aluraai walepó,” erapó.

Yesu a̧ so whi̧né sya kotopa yale fo

(Mak 1:32-34, Luk 4:40-41)

18 Atéró kelalemó, so whi̧ mo ha̧le o̧la kaae a̧ bopera̧le wapa, Yesuné ama yó matere whi̧rapepaae duraalu, “Da̧ wȩi kȩla tȩyóló uté tȩró faalopa fiépe,” yalepó. 19 Atétepa, Moses-né yóló muló betere fo yó matere whi̧ beta̧ a̧ beterepaae wóló duraalu, “Yó matere whi̧-ó, ya̧ mopaae fupa, ti ȩkélé ya̧ sya waalopó,” yalepó.

20 Ai fo depa, Yesuné a̧paae tokó̧ mótu duraalu, “Kale hao̧naraperó barapetamota, atima fitere tiki ai ere ape. Téretei, kale whi̧né Naalema a̧ beta̧ ama topo beleróló fitere tiki meipó,” yalepó.

21 Ti fo depa, ama yó matere whi̧ beta̧né duraalu, “Tale-ó, folosóró ya̧lo ayapi doura̧le faaipa, naao ȩpaae fae fo enére?” yalepó.

22 Ai fo depa, Yesuné a̧paae duraalu, “Sinale whi̧rapeta, ti sinale whi̧rapenétóró douró̧pólópa, ya̧ ȩ sya ape,” yalepó.

Yesuné doasi besȩ́ tikiró wȩi asyatamo béraletei

(Mak 4:36-41, Luk 8:22-25)

23 Atéró, a̧ kale wȩi nukupaae biti̧ hotopa, ama yó matere whi̧rapekélé a̧tamo beta̧ nukupaae biti̧ holalepó. 24 Atéró, atima wȩi tua̧mó fu betalemó, mo doakale hali tikiró besȩ́ tikitamo kilitainé hapale sókó walapó duraalu, wȩi asya wóló atima betere nuku dolopaae wȩi bosenée horóló, kale nuku buó deraai depatei, Yesu a̧ noke ha̧le fió molepó. 25 Yesu atéró fipa, ama yó matere whi̧rapené a̧ turukuróló duraalu, “Tale-ó, da̧ felekemó wȩiné aluraai dapa, naao da̧ tao sae,” yalepó.

26 Ai fo depa, Yesuné atimapaae tokó̧ mótu duraalu, “Dia̧ noatepa wi du bitu de? Diaao̧ kisipa tiki tiró betere ala tómó ai ererapó,” yalepó. Tétepa, a̧ turukó holóló, kale wȩi asyaró besȩ́ tikitamopaae tikae yóló foné salepó. Atéyalemó, kale wȩi asyaró besȩ́ tikitamo tukóló ama ere kaae mo dono felepó.

27 Atétepa, kale whi̧rape atimasisitei duraalu, “Haió! i whi̧ta, noa kaae whi̧rópó. Kale wȩi asyaró besȩ́ tikitamonékélé mo whi̧né dere kaae, ama dere fo mo beta̧tóró wosóló, erótua dapó,” yalepó.

Kepe tepeyóló betere whi̧ tamo wisirale fo

(Mak 5:1-17, Luk 8:26-37)

28 Atéró, Yesu a̧ uté tȩró tȩ fóló Kadarin hae kwiamó sókó felepó. Aimó dowi kepe tepeyóló betere whi̧ tamo whi̧ dourótua dere tikimó biti, a̧tamo hokolaa yaai dapóló walepó. Ai whi̧ tamo dowi kepené sesemeratepa doasi fopaae butu, sereke fisikó̧ sóró whi̧ daai du betepa, so whi̧ fea wituraalu ai tu̧mó fua inipó. 29 Até du betere whi̧ tamoné fo fakeyóló duraalu, “Kótóné Naalema-ó, naao da̧mopaae noa alakó eraai waleé? Tukóló mulale suka teópatei, ya̧ ipaae da̧mo susupuraai waleé?” yalepó.

30 Téró, mepaae hupurape mo ha̧le o̧la kae mo umó kimimó daae molepó. 31 Kale dowi keperape atima witepa Yesupaae kema duraalu, “Naaotamo da̧ dóló ho̧konaai depata, ti u hupurapené depe tua̧paae dotonaasepe,” yalepó.

32 Atéró, ama kale keperapepaae duraalu, “Dia̧ whi̧ tua̧mó beteretei taaróló sókó fae,” depa, atima kale whi̧né depe tua̧mó betaletei taaróló, hupurape tiki tua̧paae tepeyóló biti̧ fupa, kale hupurape fea botokó furaalu, kula dolomó derepeletikimó, wȩiné soroko̧ fóló kale hupurape sisiraae felepó. 33 Atétepa, ai hupu kaae tare whi̧rape atima ai ala kilitu, mo hapale doasi be huluapaae fóló, i kale whi̧ tamopaae erale alaró mepaae eratepa kelale alatamo so whi̧ feapaae yalepó. 34 Atétepa, ai be huluamó betó mole so whi̧ fea Yesu kelaai dapóló walepó. Atéró walemó Yesu betepa kilitu, atimané a̧paae ya̧ i hae kwia taaróló fae, yóló sȩtu betalepó.

9

Yesuné tiki da̧amui whi̧ wisirale fo

(Mak 2:1-12, Luk 5:17-26)

1 Atéró, Yesu a̧ wȩi nukupaae biti̧ holóló, ai wȩi kȩla tȩyóló a̧ betere be huluapaae felepó. 2 Atéró a̧ aimó betepa, mepaae whi̧rapené beta̧ tiki da̧amui whi̧ besekȩtamo turó Yesu beterepaae beleyóló walepó. Atétepa atima kisipa tiki tiróló wale ala Yesuné kolóló, kale tiki da̧amui whi̧paae duraalu, “Ti naale-ó, naao dowi ala kwia mió ya̧lo i kemeratapa whaalia ini, naao hosaa diriyóló dua betae,” yalepó.

3 Ai fo depa, mepaae Moses-né ere fo yó mótu betere whi̧rape atima kisipanétei duraalu, “I whi̧né a̧ Kótó kaae beterapóló du betere foné, Kótóné doi doróló faletu beterapó,” yalepó.

4 Yesuné atimané atéró mutere kisipa kolóló duraalu, “Diaao̧ atei kaae dowi kisipa noatepa mutu bitu de? 5 Fo tamo mulapa, so whi̧né taleyóló mé fo diaao̧ enére? Naao dowi alamó saaire kwia ya̧lo aluratapó fo enérepé, ya̧ turukó horóló naao besekȩ sóró fae fo enére? Dia̧ tuȩ́ tekeyóló kisipa yae. 6 Atérené i haemó betó mole so whi̧né dowi ala kwia tokó̧ló aluraaire fotoko̧ Whi̧né Naalemané su̧mó bulapóló, kisipa muó̧pólópa,” kale whi̧paae, “Ya̧ turukó horóló naao besekȩ sóró bepaae fae,” yalepó. 7 Ti fo depa, kale whi̧ turukó holóló ama besekȩ sóró bepaae felepó. 8 Atétere ala aimó betó mole so whi̧ feané kolóló, atima doasi hokomó sókó furaalu sira yalepó. Mo whi̧né etei kaae ala yó̧póló Kótónétei sóró beteró beterapóló, ama doi hale sóró horalepó.

Yesuné Matyupaae a̧ sya ape yale fo

(Mak 2:13-17, Luk 5:27-32)

9 Atéró Yesu a̧ ai hae tiki taaróló fu betalemó, takis moni siré kotere whi̧ Matyu takis moni saairaalu, tȩne furu bemó betepa kelalepó. Atépa ama a̧paae duraalu, “Ya̧ ȩ sya ape,” depa, kale sekȩ́ a̧ turukó horóló Yesu sya felepó.

10 Atéró, Yesu a̧ kale whi̧ Matyuné bemó betepa, takis moni siré kotere whi̧raperó mepaae dowi ala dere whi̧rapetamo mo turó wóló, Yesuró ama yó matere whi̧rapetamo fea touyóló o̧la nuku beterepó. 11 Atéró o̧la nuku betepa, mepaae Farisi whi̧rapené kolóló ama yó matere whi̧rapepaae duraalu, “Dia̧ yó matere whi̧-a, takis moni siré kotere whi̧raperó dowi ala dere whi̧rapetamotei, noatepa o̧la beta̧mó nuku bitu de?” yalepó.

12 Ai fo wosóló Yesuné duraalu, “Kisi daanire so whi̧ dokta beterepaae fumi, kisi daale so whi̧maaté fua dapó. 13 Kótóné asȩyóló muló betere fo i ape. ‘Simó suku̧laa dalóló ha̧le matere ala Kótóné a̧ saai doasi hȩkeseni, ko̧lené sinóló ha̧le tao sere ala depa, ti a̧ mo doasi hȩkeserapó,’ erapó. Térapa dia̧ fóló, ai ere fo bete wosóló kisipa tekeyae. Ti ȩ waleteita, donoi ala dere so whi̧paae ape yaai anitei dowi ala dere so whi̧paae ape yaai walepó,” yalepó.

O̧la weyóló ha̧le betere ala

(Mak 2:18-22, Luk 5:33-39)

14 Téró, Jon-né yó matere whi̧rape Yesu beterepaae wóló a̧paae woseturaalu, “Da̧ró Farisi whi̧rapetamota me sukamó o̧la weyóló ha̧le bitua depatei, naao yó matere whi̧rapemo o̧la weyóló ha̧le bitinitere-a, noatepa de?” yalepó.

15 Ai fo depa, Yesuné atimapaae tokó̧ mótu duraalu, “Kale so dokaaire whi̧ a̧ ama fulumu whi̧rapetamo ha̧le betepatei, ama fulumu whi̧rape dekȩtu moló̧mó betaaloé? Téni, nalo kale so dokore whi̧ mené dapesó fupa, ti ama fulumu whi̧rape atima o̧la weyóló ha̧le betaalo ai ape.

16 Mo whi̧ beta̧nékélé, kisi kuti kwia sóró si kutitamo nomotumipó. Ti noatepae, kisi kuti kwia sóró deraakele kutitamo dakoróló nomonalemó, momó bisa̧ae fóló mo ti fake yaalopó. 17 Whi̧ beta̧nékélé, kisi wain wȩi tepeturaalu, upulé moi hupu sekaȩné nomóló mole wutimó tepetumipó. Atéró tepetepa, ti kale moi hupu sekaȩmó tepeyale wain wȩi tóputuraalu, fulukó fóló wȩi sunée faalopó. Atéyao̧sóró, atima kisi wain wȩi tepeturaalu, ti kisi hupu sekaȩné aleale wutimótóróti tepetua dapó. Atétepa, ti kale wutiró wȩitamo wusuró mo wisiyóló muó tawaalo ai ape,” yalepó.

Yesuné folosóró beta̧ so wisiróo, senaale kepaaróo yale ala

(Mak 5:22-43, Luk 8:41-56)

18 Atéró ama fo teó du betepatei, beta̧ doasi topo whi̧ wóló a̧ daalemó bukutiri teya̧ró bitu duraalu, “Doa whi̧-ó, ya̧lo senaale mo miótóróti sinalepó. Téyaletei, ya̧ wóló ama tikimótamo naao naase mulatepata, ti a̧ mo kepaanérapó,” yalepó. 19 Atétepa Yesu a̧ turukó horóló kale whi̧tamo fupa, ama yó matere whi̧rapekélé felepó.

20 Até deretamo, beta̧ so wéliéné du betepatei, 12 ba fo kemere so Yesuné sisóró sókó wóló, ama deró betere kuti salemó wolaayalepó. 21 Kale soné ama i kisipa mualepó. “Ya̧lotamo ama kuti salemó wolaatepa, ti ya̧lo kisi bete su̧mó wisiyaalopó.”

22 Tétepa, Yesu a̧ fetée fóló kale sopaae duraalu, “Ti senaale-ó, naao kisipa tiki tirale alané naao kisi bete wisiralepa, hosaa tua̧mó sekȩni, diriyóló dua fae,” yalepó. Ai fo deremótóró kale soné kisi bete mo ti wisiyalepó.

23 Atéró, Yesu a̧ kale doasi topo whi̧né be dolopaae sókó felemó, so whi̧ fea fo tiki whaa du bitu, fó wuti hale yóló moló-u du betepa kelalepó. 24 Até du betepa, Yesuné atima foné sóró duraalu, “Ai senaaleta sukuni, a̧ noke firapa dia̧ taae fae,” deremó atimané a̧ do̧ nalalepó. 25 Atéró, ai touró betere so whi̧ fea belapaae ho̧kó deróló, Yesu a̧ kale senaale mole be dolopaae fóló, kale senaalené naasemó tao salemó, a̧ mo ti suka̧letei momó kepaayalepó. 26 Atéró, Yesuné i ala yalepóló, ai be hulua feapaae deté kwȩyóló fakeralepó.

Kele dilikire whi̧ tamoró ko̧ló nomone whi̧tamo wisirale fo

27 Atéró Yesu ai be taaróló fu betalemó, kele dilikire whi̧ tamoné a̧ sya wou fo fakeyóló duraalu, “Depit-né deté yale whi̧né Naalema-ó, naao da̧mo ko̧lené sukutu tao sae,” yalepó.

28 Atétepa, Yesu a̧ be tua̧paae sókó fi tikimó nalo kale kele dilikire whi̧ tamo a̧ beterepaae wapa, atimaamopaae woseturaalu, “Ya̧lo diaamo su̧mó wisiranérapóló kisipa mute?” depa, atimaamoné duraalu, “Tale-ó, naao fotoko̧né da̧mo mo su̧mó wisiranérapó,” yalepó.

29 Ai fo depa, ama kale whi̧tamoné kelemó wolaa yóló duraalu, “Diaamoné kisipa tiki tiró betereteiné i wisiratere ape,” yalepó. 30 Ai fo yalemó, kale whi̧tamoné kele fisa̧ae fóló wisitepa Yesuné atimaamopaae fo mulóló duraalu, “Ya̧lo diaamopaae i erale ala so whi̧paae momókó deté kwȩyao̧se,” yalepó. 31 Téyaletei, atimaamo be hulua feapaae fóló, Yesuné i ala yalepóló deté kwȩyóló fakeralepó.

32 Atéró kale whi̧tamo fi tikimó, dowi kepe tepeyóló bituraalu ko̧ló nomóló fokélé initere whi̧ beta̧ Yesu beterepaae dapesó walepó. 33 Atétepa, Yesuné kale dowi kepe dóló ho̧konaletikimó, kale ko̧ló nomóló betale whi̧tei, fo kaae sóró yalepó. Atéteremó, so whi̧ feané kolóló siraturaalu, “Take bitiré wale alimó etei kaae ala Israel hae kwiamó depa mo kolókélé inipó,” yalepó.

34 Ai fo depa, kale Farisi whi̧rapené duraalu, “Ai dowi keperape dóló ho̧konaleteita, dowi keperapené doasi topo whi̧né fotoko̧ratepa, dóló ho̧konótua dapó,” yalepó.

Kótóné kutómó o̧la dekéró u̧lumépatei saaire whi̧ meipó

35 Atéró etéyalepó. Yesu a̧ doasi be huluapaaekélé, sawa be huluapaaekélé, ai be huluamó tȩ mole fo wosetere berapemókélé, Kótóné tȩteróló kaae tare ao̧mó mole ala i ape yóló, kale mió wosetere kisi fo wisi yó melaté kwȩyóo, mepaae tiki momaare whi̧raperó hepo daale whi̧rapetamokélé wisiraté kwȩyóo yalepó. 36 Téró, so whi̧ mo ha̧le o̧la kaae betó mupa kelalemó, atima tao saaire whi̧kélé meiruraalu, bokonaale sipsip hupurape ao̧yóló betó mupa, Yesu ko̧lené sukutu ama hosaamó salepó. 37 Atépa ama yó matere whi̧rapepaae duraalu, “Kutómó ere o̧lata, mo dekéró u̧luméretei o̧la saaire whi̧ beta̧ doaló meipó. 38 Térapa, ai kutómó u̧lumére o̧la saaire whi̧rape dotonó̧póló, ai kutó Talepaae wosae,” yalepó.

10

Yesuné 12 whi̧rape dotȩyale fo

(Mak 3:13-19, Luk 6:12-16)

1 Atéró, Yesuné ama yó matepa wosetere 12 whi̧rape a̧ beterepaae ape yalepó. Mepaae so whi̧ tua̧mó betere dowi kepe ho̧kó falóo, mepaae kae kae hepo daale so whi̧ró tiki momaare so whi̧tamo wisiróo yó̧póló, atima fotoko̧ mo su̧mó bulóló sóró beteralepó.

2-4 Ama ai sóró beterale 12 aposel whi̧né doirape i ape. Folosóró sale whi̧ta, Saimon doi mupatei, Pitapó du betere whi̧ró ama noma Andrutamo yóo, Sebediné naalema tamo Jems-ró noma Jon-tamo yóo, Filip-ró Batolomiu-tamo yóo, Tomas-ró takis moni siré kotere whi̧ Matyu-tamo yóo, Alpias-né naalema Jems-ró Tadeus-tamo yóo, ka̧lo ka̧loi whi̧ Saimon-ró Iskariot be whi̧kó Yesu dó̧póló eleké deyale whi̧ Judas-tamo yóo yóló, atima atérópó.

5 Yesuné ama dosa̧ayóló sóró beteró betere 12 whi̧rape dotonaairaalu, folosóró atimapaae i fo yalepó. 6 “Juda fake mei, kae fakené be huluaró Samaria whi̧rapené be huluatamopaae feni, sipsip hupu kaae fókó fale Israel fake beterepaae fae. 7 Dia̧ furaalu, i fo so whi̧ feapaae ha̧keamó yó maté kwȩyae. Hepen bemó betere Kótóné tȩteróló kaae tare ao̧mó mole ala wóló, mió mo felekemó i mole ape. 8 Mepaae kisi daae mole so whi̧ wisiróo, sinale so whi̧rape kepaaróo, mepaae humu fuluné tiki dore so whi̧ wisiróo, tiki tua̧móbetere dowi kepe doló ho̧konóo, yae. Ai ala yaaire fotoko̧ diaao̧ moniné dupuyóló sini, ya̧lo dia̧paae ha̧le melalepó. Téyalepa, diaao̧mo me dupu sini, so whi̧ ha̧le tao sóró wisiraté kwȩyae. 9 Dia̧ atéró furaalu, kold ó silpa ó kopa moni sóró fao̧se. 10 Naao wa ó tómó deró betere kuti, ó horó betere hó be, ó dotó tikikélé tawóló fao̧se. Ti noatepae, ai kutó diratere whi̧rape atimané naaire o̧lakélé, ó fiyaaire bekélé ti ai be talenétóró melatepa ti mo wisirapó.

11 Dia̧ mé doasi be huluamó ó sawa be huluamó sókó fupa, ti mo wisi kisipa mole whi̧kó aimó beterémóló kelenaalemó betepa, ti mo ai whi̧tamotóró bitiré fóló, dia̧ me bepaae furaalu, ti ai be taalae. 12 Dia̧ ai whi̧né ama bemó sókó huturaalu, atimapaae ko̧leó, Talené dia̧ wisiró beterapa, hosaa muni deyóló dua betae fo yae. 13 Ai be talerape wisi kisipa mole whi̧tamo betepa, ti dia̧né hosaa muni deyóló mo dua betae dere foné atima su̧mó tao sóró wisiraalopó. Atima wisi tuȩ́ mole whi̧tamo bitinipa, ti dia̧né hosaa muni deyóló dua betere ala wisinaale ha̧le besekéréni, dia̧paae momó fesaae wó̧póló yae. 14 Mepaae whi̧nétamo dia̧ wisiyóló dape sini yóo, diaao̧ yó matere fokélé wisiyóló woseni yóo depa, ti dia̧ ai betere be, ó doasi be hulua taaróló faairaalu, atimané ai be hae diaao̧ hómó dakepatei fao̧sóró, aimó terepée deróló fae. 15 Ya̧lo dia̧paae mo i dere ape. Kótóné taleyóló kwia melaaire sukamó, dia̧ wisiyóló dape sinitere be huluamó betó mole so whi̧paae eraaire sekȩi alata, Komoraró Sodom be huluatamomó betó muale so whi̧paae eraaire sekȩ bosenóló, mo doakale dowi sekȩ melaalo ai ape. 16 Dia̧ta, kale bete hao̧ betó mole tua̧paae sipsip hupu kaae ya̧lo i dotonatere ape. Térapa, dia̧ wuliné kisipa kaae fosó fosó irutei, dia̧ me dowi ala muniru, kale ba ho̧kóserape kaae, naame yóló mo dua betae.

17 Ti noatepae, mepaae whi̧rapené kae kae sekȩi ala dia̧paae mo eraalopa, dia̧ mo hotowayóló kaae tawae. Téturaalu, atimané dia̧ fo tokó̧tamo yóló taletere whi̧rapené naase tua̧paae mulóo, atimané fo wosetere berape tua̧mókélé dia̧ susupuróló fokosói ala yóo yaalo ai ape. 18 Dia̧ ya̧lo doi erótu beteremó, tȩteróló kaae tare Gavman whi̧raperó doasi topo whi̧rapetamo beterepaae fo tokó̧tamo yaai dapesó faalopó. Atéró, fo tokó̧lo dere ala Juda meire so whi̧nékélé wosóló kisipa yaalopó. 19 Téyaalotei, atimané dia̧ dipula beteraai dapesó fupa, dia̧ noa fo yaaloé ó fo neyóló yaaloé yóló, whaalia yao̧se. Atéró fo tekȩtere be dȩmótóróti diaao̧ yaaire fo Tale Kótóné ama yó melaalo ai ape. 20 Ti atéró yaaitere fo dia̧né kisipané yaalomeitei, diaao̧ Ayané ama Kepe Wisiné i fo yae yóló yó mótu betepa, yaalo ai ape.

21 Me whi̧né ama nomatei me whi̧né dó̧póló eleké deyaalo ai ape. Beta̧ whi̧né ama naale senaale me whi̧né mo ti dóló sukunó̧póló eleké deyaalo ai ape. Naale senaalené hama alimatamo bóe dóló só deróló, mepaae whi̧né dó̧póló melaalopó. 22 Dia̧ ya̧lo ala erateremó, so whi̧ feané dia̧ hó̧róló, bóe du betaalo ai ape. Tétu betepatei, whi̧ me detamo ai sekȩi ala ha̧le beleté fóló kemetere kwiapaae sókó fupa, ti atétere so whi̧ aluyao̧sóró, ya̧lo tao saalopó. 23 Dia̧ ai be huluamó sókó fȩlalemó, ai be hulua so whi̧né dia̧tamo bóe dóló dia̧paae susupui ala eratepa, ti ai be taaróló me be huluapaae botokó fae. Ya̧lo dia̧paae mo i dere ape. Ai Israel fakené be huluarape doko̧ fea kwȩyóló kemeréni teó kutu betepatei, kale Whi̧né Naalema sókó waalo ai ape.

24 Beta̧ skul naalené a̧ yó matere whi̧ ama tȩteranénipó. Atétere kaae, kutó diratere whi̧nékélé a̧ tȩteróló kaae tare whi̧ ama tȩteranénipó. 25 Kale skul naale a̧ kisipa siré fóló, ama kisipare alakélé a̧ yó matere whi̧né kisipare alatamo beta̧ su̧ yóo, kale kutó diratere whi̧né dere alakélé a̧ kaae tare whi̧né dere alatamo beta̧ su̧ yóo epata, ti mo wisirapó. Mo so whi̧né be tale kilituraalu, a̧ta dowi keperapené doasi topo kepe Belsebul-pó du betepa, ti ama be whi̧ so whi̧paaekélé beta̧ kaae eratere fotóró yaalo ai ape.

26 Atérapa, atima ai whi̧rape kolóló wiyao̧se. Ti noatepae, mió kinóló mole o̧la o̧larape fea take ha̧kearatepa kelaalopó. Kinóló mole ala ó fo so whi̧ feané kisipa yaalo ai ape. 27 Ya̧lo dia̧paae dilikitamo yó mótu betere fota, ti be dȩtamo ha̧keamó yae. Diaao̧ kikiti wosȩ́li dolomó du betere fo ti so whi̧ feané wosó̧póló, siki bemó daalu ha̧keamó yó melae. 28 Ti diaao̧ kepe bete doréni, mo tó tikimaaté sukó̧póló dele mo whi̧rape koróló, dia̧ wiyao̧se. Téni, naao tikiró kepe betetamo wusuró dowi si duku beterepaae taae deranére Talepaae beta̧ wiyae. 29 Whi̧rapené ba male tamo duputuraalu, sonaai moni kené dupu dua dapó. Téretei, diaao̧ Aya Kótóné ama kisipané ai ba beleka̧amale haepaae derepae initepa, ti haepaae derepenénipó. 30 Diaao̧ topomó bilire niki feata, Tale Kótóné ama dosa̧ayóló mo tuȩ́rapó. 31 Atérapa, dia̧ whaalia yóló wiyao̧se. Ti i haemó betó mole ba beleka̧atiki kolósu, dia̧ kolósu depa, dia̧ta mo doasi o̧la ereteiné Kótóné ama dia̧ kisipa keteraalopóló de? Mo meipó.

32 Mepaae whi̧ denétamo amatei, so whi̧ feané keletómó, ȩta Keriso whi̧ beterapó depata, ti atétere whi̧ ó hepen bemó betere ya̧lo Ayané keletómó ita ya̧lo ne nopó yaalo ai ape. 33 Téyaalotei, mepaae whi̧ dené so whi̧ feané keletómó, ȩta Keriso whi̧ meipó depa, ti ya̧lokélé hepen bemó betere ya̧lo Ayané keletómó a̧ ya̧lo ala eratere whi̧ meipó yaalopó.

34 Ȩ i haepaae waleteita, ti i haemó betó mole so whi̧ fea bóe dele ala taaróló, dua beteró̧póló wale nisiyao̧se. Téni, i haemó betó mole so whi̧ tua̧mó tekeróló me fake kae beteróo, me fake kae beteróo yaairaalu walepó.

35 Ȩ wóló betere bete i ape.

‘Naaleró alimatamo tua̧mó tekeróló bóe delóo, senaaleró hamatamo betere alakélé tua̧mó tekeróló bóe delóo,

whi̧né dokore soné ama hyama seretamo bóe dóo, yaalopó.

36 Whi̧ mené ama fake so whi̧ ó a̧tamo beta̧mó betere so whi̧nétei, a̧tamo bóe daalo ai ape,’ erapó.

37 Mepaae whi̧ dené ȩ sisópaae eróló, ama alima ó hamapaae doasi hȩkesené sukó̧ló yaala sókó fu betepa, ti atétere so whi̧ ȩtamo beta̧mó betaaire su̧nipó. Mepaae whi̧ dené ama naale ó senaalepaae yaala sókó furaalu, ȩ sisópaae eratepa ti atétere so whi̧ ȩtamo beta̧mó betaaire su̧nipó. 38 Mepaae whi̧ dené a̧ suka̧aire filipaa ni amatei beleyóló ȩ sya a̧nitepa, ti ai so whi̧ ya̧lo fo wosetere so whi̧ betaaire su̧nipó. 39 Mepaae whi̧ dené ama betere bete me ala yao̧sórópóló, amatei hotowayóló kaae tapa, ti atétere whi̧né ama betere bete aluyaalo ai ape. Mepaae whi̧ dené ya̧lo ala eraairaalu, ama betere bete me o̧la meipóló aluratepa, ti atétere whi̧né ama betere bete aluni, ha̧le muó tawaalo ai ape.

40 Whi̧ me dené dia̧ wisiyóló dape sóró kaae tatepa, ti ȩtei wisiyóló dape sirapó. Mepaae whi̧ dené ȩ wisiyóló dape supata, ti ȩ dotȩyale sekȩ́ ya̧lo Ayatei wisiyóló dape sirapó. 41 Whi̧ me dené mepaae whi̧ kilituraalu, Kótóné ama fo eratere ko̧ló whi̧póló, mo wisiyóló dape supa, ti atétere whi̧né Kótóné ama ko̧ló whi̧né sere dupu su̧tóróti saalopó. Whi̧ me dené mepaae whi̧ kilituraalu, a̧ta mo donoi ala dere whi̧póló mo wisiyóló dape supa, ti atétere whi̧né kale mo donoi ala dere whi̧né sere dupu su̧tóróti saalo ai ape. 42 Ya̧lo dia̧paae mo i dere ape. Whi̧ me denétamo mo belei sokótei betere whi̧ ya̧lo ala erótu betere whi̧póló siri wȩi nae yóló melatepa, ti ai ala deremó dupu ha̧sókó feni, motóró saalopó,” yalepó.

11

Yesuró wȩi tópuratere whi̧ Jon-tamo

(Luk 7:18-35)

1 Atéró, Yesuné yó matere 12 whi̧rapepaae fo yó melóló kemetepa, ai betere tiki taaróló, a̧ Kaleli hae kwiamó tȩ mole be huluapaae felepó. Atéró fóló, ha̧le mo betó mole so whi̧paae kale kisi fo wisi yó melóo, ama fo wosetu betere so whi̧paaekélé yó melaté kwȩyóo yaairaalu felepó.

2-3 Kale Jon dipula bitu, Yesu Kerisoné i ala du beterapóló deté kotere fo wosóló, ama yó matere whi̧rapepaae I fo wasae yóló dotȩyalepó. “Ya̧ta kale waalopóló bope du betale whi̧ hi̧tipé, whi̧ me kae wó̧póló kaae tawaaloé yóló wosene fae,” yalepó. Atétepa, kale Jon-né dotonale whi̧rape fóló, Yesupaae wosalepó.

4 Tétepa Yesuné atimapaae duraalu, “Dia̧ Jon beterepaae fóló, diaao̧ wosale foró kelale alatamo a̧paae yó móturaalu, i fo yae. 5 Kale kele diliki yóló betale whi̧rape wisiróo, hó doyóló betale whi̧rape wisiróló falóo, mepaae dowi humu fulu dorowóló betale whi̧rape wisiróo, wosȩ́li ki̧ne so whi̧ tukwȩ falóo, mepaae mo ti sinale so whi̧tei kepaaróo, yoleale yóló betere so whi̧paae kale kisi fo wisi yó mótu betóo, du beterapó ene fae. 6 Mepaae whi̧tamo ya̧lo du betere ala kolóló, ȩ sya waletei hó̧turaalu, dée nénitere whi̧ ti Kótóné wisiratepa, hai̧né sukutu beteró̧póló yae,” yalepó.

7 Atéró, kale Jon-né ama yó matere whi̧rape fi kinipaae, Yesuné Jon-né du betere alamó tuȩ́ muturaalu, aimó betó mole so whi̧paae yó melaai duraalu, “So whi̧kélé bitinire ha̧le kópu ka̧ae fi hae tikipaae fua yaletei-a, noakó kȩle fua yaleé? Besȩ́né féporótu betere kape kelaai fua yaleé? Mo meipó. 8 Dia̧ upaae noakó kelaai fua yaleé? Whi̧ beta̧ mo kuti wisinaale deróló betepa kȩle fua yaleé? Meipó. Atei kaae kuti wisinaale deró betere whi̧ta, ti kale doasi topo whi̧rape bitua dere tiki dokélé ini, mo sisi yóló soroko̧i be wisinaalemó bitua dapó. 9 Téretei, dia̧ noakó kȩle fua yaleé? Kótóné ama ko̧ló whi̧ kelaai dapóló fua ipa, ti a̧tóróti mo hi̧ti ai ape. Ya̧lo dia̧paae mo i dere ape. Kótóné ama ko̧ló whi̧rape fea beteretei, ai whi̧né ama ditere kutóné mepaae ko̧ló whi̧rapené ditere kutó mo bosene falapó. 10 Ai sekȩ́mó kisipa mutu, Kótóné asȩmó i fo erapó.

‘Ya̧ waai teópa ya̧lo fo eraaire whi̧ folosóró a̧pi wó̧póló dotȩyaalopó.

Ai whi̧né amata, ya̧ waaire tu̧ donoróló wisiraalopó,’ erapó.

11 Ya̧lo dia̧paae mo i dere ape. I haemó betó mole sorapené deyale whi̧rapekélé fea betó moletei, kale wȩi tópuratere whi̧kó Jon-né atima fea tȩteróló bosene falapó. Tépatei, Kótóné tȩteróló kaae tare ao̧mó belei sókó deóló betere whi̧né ti kale wȩi tópuratere whi̧ Jon tȩteró beterapó. 12 Kale wȩi tópuratere whi̧ Jon betale alimó kaae sóró, hepen bemó betere Kótóné tȩteróló kaae tare ao̧mó mole ala mo doasi fotoko̧tamo wouraalu, fakeraté wou beterapó. Ai ala saairaalu, ketekȩ buóló bóe du betere whi̧rapené ai ala kekeparó fasó sua dapó. 13 Kótóné ama fo eratere ko̧ló whi̧raperó Moses-né asȩre fotamoné Kótóné i ala yaalopóló yó maté wóló, kale wȩi tópuratere whi̧kó Jon betale alimó sókó walepó. 14 Térené diaao̧ kisipanétamo waalopóló kale bopetu betale whi̧ Elaijata Jon a̧tóróti hi̧tipóló kisipa mutupa, ti mo wisirapó. 15 So whi̧ de wosȩ́li daapa i dere fo mo wisiyóló wosóló kisipa muae.

16 Mió i alimó betó mole so whi̧ etérapóló bete kisipa yó̧póló, ya̧lo noa ala su̧róló yaaloé? Atimata, etei kaae naale senaale kaaené kelerapó. So whi̧ toura̧leta dere tikimó bituraalu, mepaae naale senaalené mepaae naale senaalepaae melaa yaalopa ape yóló etei fo dapó.

17 ‘Da̧né fó wutiné haleratepa, dia̧né mepaae wole forape yóló sama kilini yóo,

da̧né mepaae wole forape depa diaao̧ moló ini yóo yaletei-a, noatepa ha̧le daae mualeé?’ dua dapó.

Ai kale keteirapené dere ala kaaetóróti diaao̧kélé ai du betere ape. 18 Kale wȩi tópuratere whi̧ Jon wóló beteretei o̧lakélé, wain wȩikélé nénitere ala mepaae so whi̧né kolóló, ama depe tua̧mó dowi kepe bituraalu dapó dua yalepó. 19 Kale Whi̧né Naalema wóló bitu, o̧laró wȩitamo nokole kilitu, so whi̧ feané ai whi̧ta, o̧lakélé wain wȩikélé dekéró nuku betere whi̧pó. A̧ta, kale takis moni siré kotere whi̧raperó dowi ala dere whi̧rapetamoné fulumu whi̧pó, ai du betere ape. Tétu beteretei, mepaae whi̧né ama dere ala ka̧ae kolóló, ai whi̧ta Kótóné mo dotoróȩ fale kisipa muluraalu dapó yaalo ai ape,” yalepó.

Mepaae dowi ala taaróló kisipa fetenire be huluamó ere fo

(Luk 10:13-15)

20 Téró, Yesuné ama kae kae kelemei alarape erale be huluarapemó betó mole so whi̧ dowi ala taaróló, Talepaae kisipa tiki feteyóló bitini yalemó, ai so whi̧ só deraai yalepó. 21 Atéró ama duraalu, “Korasin be huluaró Betsaida be hulua so whi̧rapetamo-ó, dia̧ tua̧paae mo dowi sekȩi ala waalo ai ape. Ya̧lo dia̧ tua̧paae erótua yale kelemei alarape kaaetamo, Tair be huluaró Saidon be huluatamomó erólua̧sóró, ti atimané dowi ala mo taketitei taaróló, tuȩ́ tiki feteyóló kili diyóló yei kutitamo bitua̧pó. 22 Ya̧lo dia̧paae mo i dere ape. Tale Kótóné taleyóló kwia matere sukamó, Kótóné i haemó betó mole so whi̧paae kwia matere alata, ti kale Tair be huluaró Saidon be huluatamopaae melaaire kwia mo bosene faalo ai ape. 23 Dia̧ Kapeneam be huluamó betó mole so whi̧-ó, dia̧ ó sa̧paae holaalopóló kisipa mute? Mo meipó. Dia̧ta, mo apaae derepale dolopaae Kótóné sóró deraalo ai ape. Dia̧ ai Kapeneam be hulua tua̧mó erale kelemei alarape kaae, Sodom be hulua tua̧mó erólua̧sóró, ti ai be hulua dorólua̧meipó. Miókélé ha̧le tȩ tawua̧pó. 24 Téretei, ya̧lo dia̧paae i dere ape. Tale Kótóné Sodom so whi̧ taletere sukamó doasi kwia melaalotei, dia̧paae eraaire sekȩi alata, ti bosenóló mo doasi ala eraalopó,” yalepó.

Fóturu depa sa̧a nóló dua betere ala melaalopóló dere fo

(Luk 10:21-22)

25 Atéyale sukamó, Yesuné ama Alima Kótóné doi hale sóró horóló duraalu, “Sa̧ró i haetamo tȩteróló betere Aya Tale-ó, naao mió i alimó yó mótu betere alarape feata, doasi kisipa sóró betó mole whi̧rapené kelao̧sóró hyó̧ mulóló, i naale beleka̧atikiné maaté koló̧póló, ha̧keamó yó melaleteiné ya̧paae mo kée dapó. 26 Aya-ó, mo dapó. Ti ai alata, mo naao kisipa mole alatóróti ai ape,” yalepó.

27 “Fea alata, ya̧lo tȩteróló kaae tanó̧póló, ya̧lo Ayané ȩpaae meló beterapó. Mo whi̧ beta̧nékélé Naalema kisipa initei, Alimané ama beta̧ kisiparapó. Térure kaae, mo whi̧ beta̧nékélé Alima kisipa initei, Naalemané beta̧ ama Alima kisiparapó. Naalemané ama kisipa mole so whi̧paae ya̧lo Ayata, etei kaae Tale beterapóló, yó matere so whi̧né maaté tuȩ́ yaalopó.

28 Dia̧ mepaae whi̧ sekȩi o̧la beleyaletikimó, fóturuyóló bétu betere so whi̧-ó, dia̧ sa̧a nóló mo dua betaaire ala ya̧lo melaalopa, ȩ beterepaae ape. 29 Ya̧lo hu̧lumó belere ni fake beleyóló, da̧mo wusóró furaalu, ya̧lo dere ala kolóló kisipa sae. Ti noatepae, ya̧lo hosaa tua̧mó mole naamei ala wisi diaao̧ kisipa yaasepóló, yó melaalopa, ape. Até depata, ti diaao̧ hosaa muni deyóló mo dua betaalopó. 30 Ti noatepae, ya̧lo kutó ditere alaró beleyóló fole o̧latamo sekȩni, mo esepelérapó,” yalepó.

12

Yesu a̧ta sa̧a nó̧póló tukóló muló betere be dȩ tale

(Mak 2:23-28, Luk 6:1-5)

1 Atéyale sukamó, Yesuró ama yó matere whi̧rapetamo whit kutó tua̧mó kutu betalepó. Téyalemó, ama yó matere whi̧rape wotetepa sa̧a nó̧póló da̧le muló betere sukamótei, kale ai kutómó yó mole whit du ka̧aesu yóló nukulé fu betalepó. 2 Atei ala depa, Farisi whi̧rapené kolóló Yesupaae duraalu, “Naao yó matere whi̧rapené sa̧a nóló beteró̧póló tukóló muló betere be dȩmótei, kale yóló muló betere fo tukóló, o̧la ai su betere ape,” yalepó.

3 Ai fo depa ama atimapaae duraalu, “Depit-ró ama fulumu whi̧rapetamo atima wotetepa yale ala diaao̧ dosa̧ayóló, kisipa muni airapó. 4 A̧ Kótóné be tua̧paae holóló bituraalu, mo kae muló betere bred o Depit-ró ama fulumu whi̧rapetamo atima wotepa sóró nalepó. Ti ai ota, Kótópaae melaletei, mo ha̧le whi̧rapené nao̧sóró fo mupa, Kótópaae momaratere whi̧rapené maaté nukua dapó. 5 Moses-né yóló muló betere fo sya furaalu, momatere be kaae tare whi̧rape kale da̧le muló betere sukamótei atimané ditere kutó diyaai be dolopaae fua dapóló, ere fo diaao̧ dosa̧ayóló kisipa muni airapó. Ti kale yóló muló betere fota, mo tikitu betepatei, me dowi ala yalepóló inipó. 6 Ya̧lo dia̧paae mo i dere ape. Kótóné ama momatere beta, doasi o̧lapatei, Kótóné ama ala erótu betere sekȩ́ró, mió ama erótu betere alatamoné ai momatere be tȩteróló teraae falapó. Atére sekȩ́ta, mió dia̧tamo beta̧mó i betere ape. 7 Tale Kótóné i fo asȩyóló muló beterapó.

‘Kale sipsip hupu ó me o̧la simó suku̧laa daróló momaratere alata, ti ya̧lo hȩkesere ala meipó. Me whi̧ ko̧lené sinóló tao sere alata, ti ya̧lo hȩkesere alapó,’ erapó.

Ai fotamo dia̧né tuȩ́ ua̧sóró, ti dowi ala munire whi̧rape só derólua̧meipó. 8 Ti noa betené meipó. Kale Whi̧né Naalemata sa̧a nóló beteró̧póló, da̧le muló betere be dȩ tȩteróló kaae tare Tale beterapó,” yalepó.

9-10 Téró Yesu a̧ aimó betaletei taaróló, atimané fo wosetere be tua̧paae sókó felemó, aimó beta̧ naase dowi whi̧ betepa kelalepó. Atima mepaae so whi̧né a̧ dowi ala yale whi̧póló só deraaire bete kikitu Yesupaae woseturaalu, “Sa̧a nóló beteró̧póló da̧le muló betere sukamótei, whi̧ wisiratere ala depa fo mulepé meié?” yalepó.

11 Ai fo depa ama atimapaae duraalu, “Dia̧kó whi̧ me denétamo, kale sa̧a nóló beteró̧póló tukóló muló betere sukamó beta̧ sipsip hupu nóku dolomó doropóló mupa, tao saalomeié? 12 Tépatei, whi̧ta ti mo doasi bete mole o̧la ereteiné whi̧ tao sere alané sipsip hupu tao sere ala bosene falapó. Atérené sa̧a nóló beteró̧póló da̧le mulale sukamó wisi ala depa, fo munipó,” yalepó.

13 Téró ai fo yóló kemetepa, kale naase dore whi̧paae duraalu, “Naao naase teréȩ falae,” depa, kale whi̧né ama dore naase teréȩ faralemó, me tikiró wisire naase kaae yó felepó. 14 Atétepa, kale Farisi whi̧rape atima belapaae tóȩ fóló, Yesu netéró daaloé yóló fo dokalepó.

Kótóné ama kutó diró̧póló sókó sere whi̧

15 Até yaaire ala Yesuné ama kisipa yóló, a̧ betale tiki taaróló felepó. Atétepa, kisi daae mole so whi̧ feané a̧ sya wou betepa, ama wisirótua yalepó. 16 Atéró, ama atimapaae fo mulótu duraalu, “Ya̧lo i dere ala kolóló ȩ etei kaae whi̧ beterapóló mepaae so whi̧paae momókó yao̧se,” yalepó. 17 Yesuné ai du betale alata, mo take Kótóné ama ko̧ló whi̧ Aisaiané asȩyóló muló betere fo motóró dokonóturaalu yalepó. 18 Ama ai ere fo i ape.

“Ya̧lo kutó diró̧póló, sókó sóró kae beteró betere whi̧ i betere ape.

Ama dere alamó, ȩ hai̧né sukutu a̧paae yaala sókó fóló, mo hosaa mulapó.

Atérené ya̧lo kepe bete a̧ tua̧paae beteratepa, amamo Talené mo donotóró taleyóló kwia melaaire fo i hae kwiamó kae kae tiki daae mole so whi̧paae ha̧kearóló yó melaalo ai ape.

19 Téró ya̧lo kutó diratere whi̧ ho̧le sere alaró ho̧le fotamo ini dereteiné, ai be belamó ó tu̧mó fua wua dere so whi̧né mo wosókélé yaalomeipó.

20 Kale kape siki ka̧ae faairaalu, bitiki̧ne tikimó ama mo ti ka̧ayaalomeipó.

Téturaalu, kale wisiyóló dó tanire sa̧kélé ama hapale sukunéni, ha̧le dó tanó̧póló kaae taté faalopó.

I haemó du betere kae kae dowi alamó, mo donótóró taleyóló kwia melaaire alané ho̧ko taletere ala aluraté fóló, mo donoyóló taletere alané tȩteróló kaae tawaalopó.

21 Atéturaalu, hae kwia feamó betóló fale so whi̧né a̧paae kisipa tiki tiróló hai̧né sukutu bitu, i sekȩ́néta, da̧ mo tao saalopó du betaalo ai ape,” erapó.

Yesu a̧ topo kepe Belsebul-né fotoko̧ratepa dapóló yale fo

(Mak 3:20-30, Luk 11:14-23, 12:10)

22 Téró, beta̧ whi̧ dowi kepe tepeyóló bituraalu, kele diliki yóo, ko̧lókélé nomóo ere whi̧ Yesu beterepaae dapesó wapa, ama wisiralepó. Atéró wisiratepa fo yóo, kelené o̧la o̧lakélé wisiyóló kolóo, yalepó. 23 So whi̧ feané ai ala kolóló sirayóló duraalu, “Ai whi̧ta Depit-né deté wale fake tua̧mó, waalopóló bopetu betale whi̧ hi̧ti irurapó,” yalepó.

24 Ai fo kale Farisi whi̧rapené wosóló duraalu, “Meipó. Ai whi̧ta, doasi keperapené topo kepe Belsebul-né fotoko̧ratepa, dowi kepe ai dóló ho̧konótu betere ape,” yalepó.

25 Atéró, atimané mutere kisipa tiki Yesuné kolóló atimapaae duraalu, “Mepaae hae kwia tȩteróló kaae tare doasi topo whi̧rape atimasisitei bóe dupa, ti atimané tȩteróló kaae tare ala mo doraalo ai ape. Atéturaalu, doasi be hulua ó beta̧ bemó betere so whi̧ atimasisitei bóe dupa, ti mo wisiyóló bitini, mo doyaalo ai ape. 26 Satan-né ama fake whi̧tamotei bóe dóló ho̧kó fatepa, ti ama tȩteróló kaae tare ala amatei teketepa, ti netéró fotoko̧ buóló daayaaloé? 27 Atére kaae diaao̧ duraalu, i sekȩ́néta kale dowi kepené doasi topo kepe Belsebul-né fotoko̧ratepa dóló ho̧konalepó dere-a, diaao̧ be whi̧né dowi kepe dóló ho̧konótua deteretei né fotoko̧ratepa, du betere? Atétepa, ti atimanétei dia̧tamo fo tokó̧tamo yóló, taletere sukamó dia̧ só deraalo ai ape. 28 Téretei, Tale Kótóné Dȩi Kepe Wisiné ȩ fotoko̧rótu betereteiné, dowi kepetamo ya̧lo dóló ho̧konótu betepa, ti kale Kótóné tȩteróló kaae tare ao̧mó mole ala dia̧ tua̧paae wóló mulapóló kisipa yaalo ai ape.

29 Whi̧ mené mo doasi fotoko̧ bole whi̧né o̧la o̧la o̧lémi saairaalu, noa alapi yaaloé? Folosóró kale sekȩ́pi dirii képiné dokóló mulóló, nalo ama bemó muó mole o̧la o̧la sóró fenérapó.

30 Ȩtamo beta̧mó bitinire whi̧né ti bóe dóló ȩ só derótu beterapó. Mepaae whi̧né ama o̧la o̧la ȩtamo mulénitepa, ti atétere whi̧né ama o̧la o̧la ho̧ko besekérótu beterapó. 31 Atétu betereteiné ya̧lo dia̧paae mo i dere ape. Mepaae kae kae dowi alaró Kótó faletere fotamo yólótei, nalo Talepaae kemerae depa, ti Tale Kótóné me o̧la meipóló ha̧le kemeraalopó. Tépatei, kale Dȩi Kepe Wisiné erótu betere alatamo faletepa, ti Tale Kótóné me o̧la meipóló kemeraalomeipó. 32 Atére kaae, mepaae whi̧nétamo kale whi̧né Naalema falatepa, ti ama ai dowi ala kwia me o̧la meipóló ha̧le kemeraalotei, mepaae whi̧ dené kale Dȩi Kepe Wisiné erótu betere alatamo faletepa, ti mió i betere alimókélé ó take nalo waaire alimókélé, ama ai dowi ala kwia kemeréni, ha̧le muó tawaalopó.

33 Ni wisi daapa, ti ama dukélé wisi oleyaalopóló kisipa muóo, Dowi niné ama dukélé ti mo dowitóró oleyaalopóló kisipa muóo, yae. Ti noatepae, so whi̧né olere du kilituraalu etei kaae nipóló kisipanérapó. 34 Dia̧ whi̧ tukó nokole dowi wulirape-ó, dia̧ dowi alané fa̧anuraalu wisi fo noayóló yaaloé? Ti noatepae, so whi̧ feané hosaa tua̧mó fa̧ayóló mole alatóróti ko̧lónékélé foparóló ha̧keamó dua dapó. 35 Whi̧ wisiné ama hosaa tua̧mó ti wisi alatóró fa̧ayóló muluraalu, ama dere fokélé wisi fotóróti dua dapó. Dowi whi̧né ama hosaa tua̧mó ti dowi alatóró fa̧ayóló muluraalu, dowi fotóróti dua dapó. 36 Térapa, ya̧lo dia̧paae mo i dere ape. Diaao̧ dere fotamo, kisipa tekeyóló ini, hapale ho̧ko depa, ti take taletere sukamó dia̧paae etei kaae ho̧ko fo noatepa yaleé yaalopó. 37 Ti noatepae, taleyaaire sukamó diaao̧ yale wisi fonétei dia̧ ha̧le fó̧póló eróo, mepaae yale dowi fonétei dia̧ só deróló kwia melóo, yaalo ai ape,” yalepó.

So whi̧né tuȩ́ yó̧póló Talené Jonapaae erale kelemei ala

(Mak 8:11-12, Luk 11:29-32)

38 Téró, mepaae Farisi whi̧raperó Moses-né asȩre fo yó matere whi̧rapetamoné a̧paae duraalu, “Yó matere whi̧-ó, Talenétei eratapóló da̧né kisipa yaai dapa, kelemei alakó erótumié?” yalepó.

39 Ai fo depa ama atimapaae duraalu, “Dia̧ nópu nokole alaró mepaae sonaalei dowi alatamo du betere whi̧rape-ó, Talenétei eratapóló sira yaaire ala erae yóló, wosó maaté tarapó. Me sira yaaire alakó yó melaalomeitei, Kótóné ama ko̧ló whi̧ Jonapaae erale ala kaae beta̧ eratepa kelaalo ai ape. 40 Ti noatepae, kale whi̧ Jona be dȩ sore yóo, diki sore yóo yóló, doasi yané depe dolomó bitu yale kaae, kale Whi̧né Naalemakélé, be dȩ sore yóo, diki sore yóo yóló, dou dolomó ha̧le muaalopó. 41 Téyaalotei, take nalo kale Ninipa be hulua whi̧rape taletere be dȩmó mió i alimó betó mole so whi̧ mo só deraalopó. Ti noatepae, atima Jonané yó mótu betale fo wosóló, dowi ala taaróló kisipa tiki feteyalepó. Téyaletei, Jonakélé tȩteróló bosene fale whi̧ i betepatei, kisipa tiki tirénitere-a, noatepa de? 42 Talené taletere be dȩ sókó wapa, beta̧ Saut-paae mole hae kwiamó betere doasi kwin so a̧ turukó holóló daalu, dia̧ mió i alimó betó mole so whi̧ só deratere fo yaalopó. Ti noatepae, ai sota, mo saletópaae betale sotei, kisipa tiki dotoróȩ fóló mole whi̧ Solomon-né yó matere fo wosaai dapóló weipakalepó. Téyaletei, Solomon-né kisipa tiki fosó fosóre alakélé tȩteróló bosenée fale whi̧ i betere ape.

43 Kale dowi keperape whi̧né depe tua̧mó beteretei taaróló furaalu, i ala dua dapó. A̧ kópu ka̧ae fi tikimó mo wisiyóló betaai dapóló keka̧ai fȩlalemó, betaaire tiki kilinitepa momó fesaae wóló duraalu, ‘Ya̧lo taaróló wale bepaae, ȩ momó biti̧ faaitapó,’ dua dapó. 44 Atéró, a̧ fóló kelera̧lemótamo whi̧ mekélé bitini kale be fuóló taae faróló o̧la o̧la fea hotowaró beta̧paaeró betepa, keletapó. 45 Atépa kale dowi kepe a̧ momó fesaae fóló, mepaae doasi dowi alamaaté du betere wȩikeró keperape dapesó wóló, kale whi̧ tua̧mó biti̧ walapó. Atétepa, ai whi̧ a̧ take folosóró betale ala sawa doretei, mió kale wȩikeró dowi keperape biti̧ waleteiné, kale whi̧né betere bete mo ti doratapó. Atétere kaae, mió i alimó dowi ala du betere so whi̧paaekélé eraalo ai ape,” yalepó.

Yesuné hamaró nomarapetamo

(Mak 3:31-35, Luk 8:19-21)

46 Yesuné ai touró betere so whi̧paae fo ha̧le du betepatei, ama hamaró nomarapetamoné a̧tamo fo yaairaalu, wóló belamó daae molepó. 47 Tépa whi̧ beta̧né duraalu, “Naao haeró norapetamoné ya̧tamo fo yaai wóló belamó daae mulapó,” yalepó.

48 Ti fo depa Yesuné duraalu, “Ya̧lo haeró norapetamo-a, deé?” yalepó. 49 Ti fo yóló, ama yó matere whi̧rape beterepaae naasené yóló duraalu, “Ya̧lo haeró norapetamota, ti i betó mole ape. 50 Ti mepaae so whi̧ denétamo hepen bemó betere ya̧lo Aya Kótóné ama kisipa mole ala erótu betepata, ti ya̧lo no ne ó haetóró ai betere ape,” yalepó.

13

Yesuné whit ke biliterepaae dó faróló yale fo

(Mak 4:1-9, Luk 8:4-8)

1 Atéyale be dȩmótóró Yesu a̧ ai be tua̧mó yó mótu betaletei taaróló, kale doasi wȩi kȩla fókupaae biti̧ derepelepó. 2 Atéró, ai wȩi fókumó so whi̧ mo ha̧le o̧la kaae bopéróló daae moleteiné a̧ daayaaire tȩ munipa, nuku tua̧paae daane horalepó. 3 Atéru, so whi̧paae du betale fo fea ti fo sale maaté yóló duraalu, “Whi̧ beta̧né o̧la wae kerape ama kutómó terepété kwȩyaai sóró felepó. 4 Atéró, kale whi̧né ama o̧la wae kutómó terepeté kuturaalu, mepaae ke ti tu̧ tómó sókóta yóló mupa, barapené nalepó. 5 Mepaae kerape ti kane tómó dakere haepaae taae durupua yalepó. Atéyale o̧la waeta, mo haepaae derepéni, kane tómó dakere haemó taae derepeleteiné, kale o̧la wae mo hapale holalepó. 6 Téyaletei, mo dirii sukané kale o̧la mo hapale botokole yó salepó. Ti noatepae, ama feleke mo apaae derepénireteinépó. 7 Mepaae kerape, ti kale mu daai ne tua̧mó taae durupua yalepó. Téturaalu, kale o̧la wae dowi mu daai netamo beta̧mó holale tikimó, ai kale dowi nené kale mo o̧la bopée sóró aluralepó. 8 Mepaae kerape ti mo hae wisimó taae durupua yalepó. Atéyale o̧la ti mo wisiyóló holóló, du wisinaale woleyalepó. O̧la wae bi̧li furaalu, yo beta̧ sóró feletei, o̧la u̧lumétepa suraalu ti 100 yorape mepaae 60 yorape ó 30 yorape fa̧anóló sóró walepó. 9 Mepaae whi̧ de wosȩ́li daapa, ti i dere fo bete wisiyóló wosóló kisipa muae,” yalepó.

10 Atéró, ama yó matere whi̧rape wóló a̧paae woseturaalu, “So whi̧paae naao fo salené maaté du betere-a, noatepa de?” yalepó.

11 Ai fo depa ama tokó̧ mótu duraalu, “Ó hepen bemó betere Kótóné ama tȩteróló kaae tare tua̧mó kinóló mole kisipa tiki wisinaale dia̧paaeta meló beteretei, atimapaae ti meló bitini ai ape. 12 Mepaae whi̧ dené kale fo wisitamo sóró tapa, ti ai tómó mepaae kae beleróló melaalopó. Téturaalu, ai whi̧ a̧ mo dekéró muaalo ai ape. Mepaae whi̧ dené kale fo wisi sóró tanitepa, ti ama sawatamo tareteikélé fasó saalo ai ape. 13 Ya̧lo atimapaae fo salené maaté i yó mótu betereteita, ha̧le meipó. I ere fo dokonóturaalu, erapó.

‘Atimané kelené mo kilirutei, me o̧la wisiyóló koló fumipó.

Atimané wosȩ́linékélé wosetu bitutei, bete wisiyóló kisipa mutumipó.’

14 Ai so whi̧ tua̧mó ere alata, Aisaiané asȩyóló muló betere fo dokonóturaalu dapó. Ai asȩre fo i ape.

‘Diaao̧ wosóta yaalotei, fo bete wisiyóló kisipa muaalomeipó.

Diaao̧ kelenée yaalotei, wisiyóló kelaalomeipó.

15 Ti noatepa meipó. Ai so whi̧né hosaa ta̧róo, kelekélé dilikiróo, atimané wosȩ́likélé kinóo erapó.

Ti noa yao̧sóró meipó. Atimané kelené mo bete kolóo, wosȩ́liné wosóló bete kisipa yóo, yao̧sóró erapó.

Ai ala ere so whi̧ atima ȩ beterepaae momó feteóló wapa, ti ya̧lo atima su̧mó wisiranérapó,’ erapó.

16 Téretei, diaao̧ kelenékélé mo wisiyóló kolóo, wosȩ́linékélé fo wisiyóló wosóo yaleteiné, Kótóné dia̧ wisiró beterapóló, hai̧né ai sukutu betere ape. 17 Ya̧lo dia̧paae mo i dere ape. Mo take Kótóné ama ko̧ló whi̧raperó mo donoi alamaaté dere whi̧rapetamo feané mió diaao̧ kilitu betere ala atimané kelenée du betaletei mo kilinipó. Diaao̧ wosetu betere fokélé atima feané wosenée du betaletei, mo wosókélé inipó.

18 I kale o̧la wae ke terepeté kwȩyale whi̧né yale fo sale fo bete i dapa, diaao̧ mo wisiyóló wosae. 19 Mepaae whi̧ de Kótóné tȩteróló kaae tare ao̧mó mole fo wisi wosóló, bete wisiyóló kisipa initere so whi̧ta, ti kale o̧la wae ke tu̧ tua̧mó sókóta yóló mupa, barapené nale kaaeta, ti kale dowi Satan-né atima hosaa tua̧mó muló betere fo wisi tokó̧ sua du beterapó. 20 Kale kane tómó dakere haemó taae derepele o̧la waeta, ti mepaae so whi̧ dené kale fo wisi hapale wosóló, hȩkesetu dere kaaepó. 21 Tépatei kale fo wisi wosóló, ama feleke mo apaae derepéniruraalu, sawa ha̧leke sukamó beteró, su̧sere ala ó me sekȩi ala wapa, ti kale sekȩ́ hapale tétitei dée nóló Talené ama fo wisi erateretei mo ti taalatua dapó. 22 Kale dowi mu daai ne tua̧ dolomó taae durupu yale kaaeta, ti whi̧ me de Kótóné fo wosólótei, i haemó doasi moni sóró néli whi̧ betenée dere alaró whaaliané sukutere alatamota, mo doasi bete mole nisiyóló sya furaalu, Kótóné fo aluróló du wisiyóló ulutimipó. 23 Kale hae wisi bolemó taae derepele o̧la wae kaaeta, ti whi̧ me de Kótóné fo wisiyóló wosóló, kisipa mutere so whi̧ ai ape. Atétere whi̧ta, kale o̧la u̧lumétepa, mepaae 100 mepaae 60 mepaae 30 yorape deyóló fa̧anótu dere kaaepó,” yalepó.

Dowi neró wisi o̧latamopaae dó faróló dere fo

24 Atéró, Yesuné so whi̧paae fo sale fo me kae yóló duraalu, “Ó hepen bemó betere Kótóné tȩteróló kaae tare ao̧mó mole alata, i ala dere kaaepó. Whi̧ beta̧né ama kutómó o̧la wae wisi biliyalepó. 25 Atéró biliyóló, so whi̧ fea noke firepaae ama bóe whi̧ wóló, kale o̧la wae ke biliyó mole tikimó dowi nené kekélé terepée daalóló, felepó. 26 Kale o̧la wae holóló du woleyaaire alimó, kale dowi netamo wusuró beta̧mó hopa kelalepó.

27 Atépa, kale kutó diratere whi̧rapené ai kutó talepaae duraalu, ‘Doa whi̧-ó, naao kutómó mo wisi o̧la wae ke maaté biliyaletei, dowi nemo noayóló sokaleé?’ yalepó.

28 Ti fo depa kale kutó talené tokó̧ mótu duraalu, ‘Aita, bóe whi̧né du yalepó,’ depa ama kutó diratere whi̧rapené a̧paae duraalu, ‘Da̧ fóló ai dowi ne tokó̧ farópé nearóé?’ yalepó.

29 Ai fo depa ama duraalu, ‘Meipó. Diaao̧ kale dowi ne tekȩturaalu whit-tamotei tokó̧ falao̧sórópa, ama eró̧póló taalae. 30 Kale whit-tamo wusuró enó̧póló kaae tawóló, o̧la u̧lumétepa sere sukamó yaasepólópó. Atéró o̧la sere sukamóta, ti kale o̧la sere whi̧rapepaae siré kwȩyae depa, dowi nerapepi tokó̧ló si biliraai beta̧paae eróló mulaalopó. Téró kale mo naaire whit maaté siré kwȩyóló beta̧paae yóló, mulatere bepaae mulaalo ai ape,’ ” yalepó.

Yesuné mastard ni keró yist-tamopaae dó faróló yale fo

(Mak 4:30-32, Luk 13:18-19)

31 Atéró, ama atimapaae fo sale fo me yóló duraalu, “Ó hepen bemó betere Kótóné tȩteróló kaae tare ao̧mó mole alata, ti beta̧ whi̧né kale mastard niné ke ama kutómó biliyale kaaepó. 32 Ai kale mastard niné keta, mepaae i yó mole niné ke kaae meipó. I niné keta mo beleka̧amaletei huturaalu, ti mepaae kutómó ere nirape fea tȩteróló mo doakale ni ami daatua dapó. Atépa, ai ni tȩirapemó barape daaneta dua dapó,” yalepó.

33 Atéró ama kale dere kaae, fo sale fo me yóló duraalu, “Hepen bemó betere Kótóné tȩteróló kaae tare ao̧mó mole alata, beta̧ soné flawa o bula duraalu tópuó̧póló bulatere sawa o̧la yist kaaepó. Ai sawa o̧lanétei flawa o bula doasi tóputua dapó,” yalepó.

34 Atéró, Yesuné so whi̧ feapaae yó matere doko̧ fo saletamo touróló yó du betalepó. 35 Ama ai ala du betaleteita, ti Kótóné ko̧ló whi̧rapené yóló muló betere fo dokonóturaalu, du betalepó. Kale fo i ape.

“Take i hae kwia fea kaaraaipatei, kinóló mulaté wóló, mió i alimókélé ha̧le kinóló mole forape fea, ti ya̧lo fo sale fonétóró yó melaalo ai ape,” yalepó.

Kale dowi nepaae dó faróló yale fo bete ha̧kearale fo

36 Téró, ai touró betere so whi̧ fea betó mupatei taaróló, a̧ be dolopaae felepó. Atétepa, ama yó matere whi̧rape a̧ beterepaae wóló duraalu, “Kutó tua̧mó dowi ne botokorapó dere fo salené bete da̧paae yó a̧lae,” yalepó.

37 Ai fo depa, ama atimapaae tokó̧ mótu duraalu, “Wisi o̧la wae ke feseketé kotere whi̧ta, ti kale Whi̧né Naalema ai ape. 38 Kale kutóta, ti so whi̧ fea betó mole hae tiki ai ape. Kale o̧la wae ke wisita, ti Kótóné tȩteróló kaae tare ao̧mó betó mole so whi̧ ai ape. Kale dowi neta, ti dowi Satan-né naale senaale ai ape. 39 Kale dowi ne du biliyale bóe whi̧ta, ti dowi Satan-pó. Kale kutómó ere o̧la u̧lumétepa saaitere sukata, ti kale kemeyaaitere be dȩpó. Kutómó ere o̧la u̧lumétepa sere whi̧rapeta, ti kale ensel-rape ai ape.

40 Kale dowi nerape tokó̧ló sipaae taae fatu dere kaae, take kemetere sukamó atéyaalo ai ape. 41 Atéró, kale Whi̧né Naalemané ama ensel-rape dotonóló, Kótóné tȩteróló kaae tare ao̧mó betó mole so whi̧ró dowi ala dere so whi̧tamo hoseké yóló betao̧sóró, ama ensel-rapené tokó̧su deté kwȩyaalopó. 42 Atéró, me whi̧ dowi ala yó̧póló dée nalatere so whi̧ró dowi ala du betere so whi̧tamo si duku betere dolopaae taae deraalopó. Aimó siné duku bitu, doasi wole yóló kaketuraalu, atima serekené atimatei tukó nuku betaalo ai ape. 43 Atima atéró ki̧lipaae ti mo donoyóló betere so whi̧ atimané Aya Kótóné tȩteróló kaae tare ao̧mó, suka wisi duraalu dȩ tekée fu dere kaae, dȩ tekée fi so whi̧ betaalopó. Whi̧ me de wosȩ́li daapata, ti i dere fo wosóló bete mo wisiyóló kisipa muae,” yalepó.

Doasi moni sere wisi wisi o̧lapaae dó faróló yale fo

44 Atéró, Yesuné duraalu, “Hepen bemó betere Kótóné tȩteróló kaae tare ao̧mó mole alata, ti etei ala dere kaaepó. Whi̧ beta̧né ama hae kwiamó doasi moni sere wisi wisi o̧la bupa kikiti koló salepó. Atéró kale o̧la hyó̧ muóló, a̧ bepaae hȩkesetamo felepó. Atéró fóló, ama bemó muó mole o̧la o̧la fea mepaae whi̧tamo dotonóló moni sóró, kale wisi wisi o̧la mole hae tiki ama dupu yalepó.

45 Atére kaae, hepen bemó betere Kótóné tȩteróló kaae tare ao̧mó mole alata, ti meleke kaae dui o̧la o̧la wisi kekó̧ló keletepa, dotonóló moni sere whi̧né dere kaaepó. 46 Ai kale meleke kaae dui o̧la wisi mupa koló sóró fóló, ama tare o̧la o̧la mo fea dotonóló, ai kale o̧la wisinaale dupu yalepó.”

Ya sere ha̧leke wapaae dó faróló yale fo

47 “Fo sale fo me i ape. Ó hepen bemó betere Tale Kótóné ama tȩteróló kaae tare ao̧mó mole alata, mepaae ya siré kotere whi̧rapené ya saairaalu, atimané ha̧leke wa wȩi kulupaae deróló, kae kae yarape sutere kaaepó. 48 Atéró, kale ha̧leke wamó dere yarape taleyaairaalu, ha̧leke wa tukó sóró wȩi fókumó turukwȩ mulóló, taleyóló wisire ya yopaae derótua yóo, doretei ti taae fatua yóo, yalepó. 49-50 Atétu dere kaae, take kemetere sukamókélé, ai ala yaalo ai ape. Kótóné ama ensel-rape wóló, wisi ala du betere so whi̧ taleyóló kaepaae beteróo, dowi ala du betere so whi̧ kaepaae beteróo, yaalopó. Atéró bukótamo yóló, dowi ala du betere so whi̧ta, si duku beterepaae taae deraalopó. Aimó siné duku bitu, atimanétei yale dowi alamópóló doasi wole yóló serekené tukó nuku betaalo ai ape,” yalepó.

51 Téró Yesuné atimapaae duraalu, “Ai yale forape fea diaao̧ wosóló bete wisiyóló kisipa yaleé?” depa, atimané duraalu, “Ȩ́pó,” yalepó.

52 Tétepa Yesuné duraalu, “Moses-né asȩyóló muló betere fo yó mótu betere whi̧rapepaae, Kótóné hepen bemó tȩteróló kaae tare ao̧mó mole ala i ape yóló, mené yó matepa kisipare whi̧ta, ti be tale kaaepó. Beta̧ be talené ama wisi wisi o̧la muó mole tikimó mió sale kisi o̧lakélé, mo take mole o̧latamo touróló, Talené ala erótu beterapó,” yalepó.

Kótóné ko̧ló whi̧ a̧ ama turuku bemó doi munipóló yale fo

(Mak 6:1-6, Luk 4:16-30)

53 Yesuné ai fo sale forape yó melóló ki̧lipaae a̧ ai be hulua taaróló felepó. 54 Atéró, ama turuku bemó sókó fóló bituraalu, atimané fo wosetere bemó fo kaae sóró yó mótu betalepó. Ama atéró yó matere fomó sirayóló duraalu, “Ai whi̧né kisipa tiki dotoróȩ fale alaró kae kae eratere kelemei alarapetamo-a, né yó matepa du bitutérópó,” yalepó. 55 I naaleta, kale be tȩtere whi̧né naalema hi̧ti meié? Ama hamata Maria ai ape. Kale Jems, Josep, Saimon, Judas, ai whi̧rapeta, ti ama nomarape ai ape. 56 Ama nemarapekélé, da̧tamo i betere ape. Ama doa ai du betere ala feata, momó sóró du bitu dérópóló, a̧tamo dei tuȩ́ mualepó.

57 Atéró, Yesuné a̧tamo dei kisipa mutere ala kolóló, ama atimapaae duraalu, “Be hulua feamóta Kótóné ama ko̧ló whi̧né doi doasi moletei, ama turuku be hulua so whi̧ró ama fake so whi̧tamo tua̧mó, ti doasi doi muni ai ape,” yalepó.

58 Atimané ama dere fo wosóló kisipa tiki tirénireteiné ai be hulua tua̧mó, ama kae kae doasi fotoko̧i kelemei alarape mo dekéró eréni, tóróti eralepó.

14

Kale wȩi tópurale whi̧ Jon dale ala

(Mak 6:14-29, Luk 3:19-20, 9:7-9)

1 Atéyale sukamó, kale Kaleli hae kwia tȩteróló kaae tare whi̧ Herot-né Yesuné i alarape du beterapó dere fo wosalepó. 2 Ai fo wosóló ama kutó diratere whi̧rapepaae duraalu, “Aita, kale wȩi tópuratere whi̧ Jon kepaayóló biturapó. Atéru, mo kae kae doasi kelemei alarape ai erótu betere ape,” yalepó. 3-4 Ai fota, ha̧le inipó. Herot-né Yesuné i alarape du beterapó dere fo wosaai bitutei, i ala yalepó. Jon-né Herot-paae duraalu, “Naao no Filip-né so Herodias-tei noatepa tokó̧ló dokaleé?” yale fomótei, kale Herot-né Jon dipula beteralepó. 5 Ai fo deremó, kale Herot-né Jon dipula beteróló daai yaletei so whi̧ kolóló a̧ wituraalu, dipula bemó ha̧le beteró̧póló taaralepó. Ti noatepae, Jon-ta, Kótóné ama ko̧ló whi̧póló, so whi̧ feané kisiparapó.

6-7 Kale doasi topo whi̧ Herot-né ama hamané a̧ deyale be dȩ wapa, doasi o̧la deyóló nuku betalepó. Até du betepa, kale so Herodias-né senaalema wóló, o̧la nuku betere so whi̧rapené keletómó ki̧litu betalepó. Atéró ki̧litu betepa, Herot a̧ mo doa hȩkesené sukutepa kale so seimalepaae duraalu, “Naao ȩpaae noa o̧lakó kematepa, ti naao ai kematere o̧latóróti ya̧lo ya̧mó melaalopóló,” doasi dirii fo yóló mulalepó. 8 Ai fo depa, kale so Herotasiné senaalepaae ya̧ fóló, kale wȩi tópuratere whi̧ Jon-né topo tukóló a̧lae fo ene fae depa, kale senaale a̧ fóló Herot-paae duraalu, “Wȩi tópuratere whi̧ Jon-né topo beta̧ tukóló nuku tómó beleróló a̧lae,” yalepó. 9-10 Kale doasi topo whi̧ Herot-né ai fo wosetu a̧ mo doasi fomoné suka̧letei, ama o̧la naai wale so whi̧né keletómó i ala mo yaalopó yóló mulale fo tikinépa, ama diki tare whi̧rapepaae Jon-né depa tikae yóló, dotonalepó. Atétepa atima fóló, Jon dipula bemó betepa, depa tukóló ama topo nuku mó beleróló sóró walepó. 11 Atéró, kale whi̧né topo du nuku tómó beleróló kale senaalepaae melatepa, ama sóró fóló, hamapaae melalepó. 12 Atétepa, Jon-né ama yó matere whi̧rape wóló, kale sekȩ́né ama tupuló tiki sóró fóló douralepó. Téró atima fóló, Yesupaae i alarape yalepóló ene felepó.

Yesuné 5000 whi̧mó o̧la melale fo

(Mak 6:31-44, Luk 9:10-17, Jon 6:1-13)

13 Atei ala yalepó dere fo Yesuné wosetu, ai so whi̧ betó mole tiki taaróló, ama yó matere whi̧rape atimanale maaté wȩi nuku sóró so whi̧ bitinire tikipaae felepó. Aimó betó muale so whi̧ feané Yesu upaae felepó dere fo wosóló, atima betere doasi be huluarape taaróló, a̧tamo hokolaa yaai dapóló atima hae tu̧mó felepó. 14 Atéró, Yesu a̧ hae tópaae taae fóló kelalemó, so whi̧ mo ha̧le o̧la kaae wóló betó mupa kolóló, ama hosaa tua̧mó mo doasi ko̧lené sukutepa, atimané hepo beterape wisiralepó.

15 Atéró, be felekemó diki yaaiteretamo, ama yó matere whi̧rape a̧ beterepaae wóló duraalu, “Da̧ so whi̧kélé bitini ha̧le tua̧ tikimó betepatei be dikiyalepa, felekemó tȩ mole be huluarapepaae atimané naaire o̧lakó dupuyaai fó̧póló, dotonae,” yalepó.

16 Ai fo depa, Yesuné tokó̧ mótu duraalu, “Imó da̧né menanénipa, atima dupune fó̧póló de? Diaao̧tei, atimané naaire o̧la melótumié,” yalepó.

17-18 Ti fo depa, ama yó matere whi̧ beta̧né duraalu, “Da̧né imó moleteita, bred o bula aporó yóo, ya tamo yóo yóló beta̧ i mole ape,” depa, ama duraalu, “Ai o̧larape ȩpaae sóró ape,” yalepó. 19 Atéró, ama so whi̧ feapaae ai ne tómó betae yóló atima fea betó mupa, ama kale bred o bula aporó sóo, ya tamo sóo yóló taruraalu, hepen-paae kese horóló Tale Kótópaae mo kée yóló, terekéeraalu yalepó. Atéró ama yó matere whi̧rapepaae melatepa, atimamo so whi̧mó melaté kwȩalepó. 20 Atéró, so whi̧ mo fea nóló su̧tepa, buki muni feletei kale yó matere whi̧rapené beta̧paae yóló, 12 yorape deyóló fa̧analepó. 21 Atéró, ai kale o̧la nale so whi̧rapeta, soraperó naale senaaletamo dosa̧ani, whi̧rape maaté dosa̧ayóló touróturaalu, 5000 whi̧rapepó.

Yesu wȩi tómó daaté fele fo

(Mak 6:45-52, Jon 6:16-21)

22 Atéró Yesuné ama yó matere whi̧rapepaae duraalu, “Ȩta, i betó mole so whi̧ atimané be séle sélepaae fó̧póló dotonóló walapa, wȩi tȩ utéró betaai dia̧pi ai nukutamo fae,” yalepó. 23 Téró, so whi̧ fea fó̧póló dotonóló ki̧lipaae Yesu a̧ ama wotoró du sokore ao̧mó momayaairaalu holalepó. A̧ aimó wotoró betepatei, be dikiyalepó. 24 Aimó betepatei, kale wȩi nuku wȩi kulu tua̧mó ha̧le fu betepa doasi wȩi asyaró besȩ́ tikitamo atima faaire tikiró waleteiné, kale nuku hapale feni, dua wóputé fu betalepó.

25 Felekemó be dȩyó holaai deretamo, Yesu ama yó matere whi̧rape beterepaae waairaalu, wȩi tómó daaté wou betalepó. 26 A̧ atéró daaté wou betepa atimané a̧ kolóló, mo doasi witu diri furu furu yóló duraalu, “Kepe ai wale ape,” yalepó.

27 Atéteretamo Yesuné atimapaae duraalu, “Ita ȩpa dia̧ wini, hosaa diriyóló mo dua betae,” yalepó.

28 Tétepa Pitané Yesupaae duraalu, “Tale-ó ya̧pata, ti ȩkélé ya̧tamo hokolaa yaai wȩi tómó daaté waaitapa, ape yae,” depa ama duraalu “Ape,” yalepó.

29 Ti fo depa, Pita wȩi nuku taaróló wȩi tópaae taae doropóló, Yesu walepaae daaté felepó. 30 Téyaletei, doakale besȩ́ tiki wale kolóló wituraalu, wȩi dolopaae buó deyaai depa ama fo fakeyóló duraalu, “Tale-ó, wȩiné ȩ felekemó aluraai dapa, tao sae,” yalepó.

31 Atéteretamotóró, Yesuné ama naasemó taosu duraalu, “Naao kisipa tiki mo ti tiró bitini airapó. Noatepa kisipa tiki tamo dekaaporóló mualeé?” yalepó.

32 Atéró, atimaamo wȩi nukupaae biti̧ holalemó, kale besȩ́ tiki tikalepó. 33 Tétepa, kale ai nuku tua̧mó betó mole whi̧rape Yesu ao̧mó sukó̧ló bitu, ama doi hale sóró horótu duraalu, “Ya̧ta so whi̧ fea tȩteróló kaae tare Tale Kótóné Naalematóró mo hi̧tipó,” yalepó.

34 Atéró, atima ai wȩi da̧ala tȩyóló, Kenesaret hae utéró sókó felepó. 35 Ai be huluamó betó mole so whi̧né a̧ kolóló ita, kale Yesu airapó yóló kisipa mutu ai hae kwiamó betó mole be hulua so whi̧paae Yesu wóló i betere ape, yó faralepó. Atétepa, kale kisi daae mole so whi̧rape atimané a̧ beterepaae dapesó wua yalepó. 36 Atéró wóló betó mulu, whi̧rapené a̧paae woseturaalu, i kisi daae mole so whi̧né naao kuti salemómaaté wolaa yó̧póló yae yalemó, téyae depa a̧ wolaatua yale so whi̧né kisi beterape fea wisitua yalepó.

15

Farisi whi̧rape atimané mara mole ala dorapóló yale fo

(Mak 7:1-13)

1-2 Téró, kale mepaae Farisi whi̧raperó Moses-né yóló muló betere fo yó matere whi̧rapetamo, Jerusalem be huluamó biti wóló, Yesu beterepaae fóló woseturaalu, “Naao yó matere whi̧rapené da̧né ayarapené mara mole ala noatepa tikitu bitu de? Atimané o̧la naairaalu, folosóró naase fukunipatei o̧la nuku betere-a, noatepa de?” yalepó.

3 Ti fo depa, Yesuné atimapaae tokó̧ mótu duraalu, “Mo diaao̧tóró dia̧né ayarapené mara mole ala sya fu bituraalu, Kótóné yae yóló muló betere fo noatepa tikitu betere? 4 Ti noatepae, Kótóné duraalu,

‘Naao hae aya wisi doi muó̧póló hale sóró horótu betae,’ fo erapó.

‘Mepaae whi̧nétamo ama hama alimané doi doróló, dowi tekani fo depata, ti sinó̧póló,’ mo ti daae erapó,” yalepó.

5 “Ai fo asȩyóló mupatei, diaao̧ etei fo dua dapó. Whi̧ beta̧né ama mole o̧la ó monikó alimaró hamatamo tao sóró melólua̧tei, ita Kótópaae melaaipó yaleteiné, diaamo melanénipó dua dapó. 6 Atéturaalu, hamaró alimatamo ao̧mó bitu, atimaamoné doi hale sóró horatere ala iniyóló alurótu beterapó. Diaao̧ ayarapené mara mole ala sya fóló du betereteiné, Kótóné fo ha̧le o̧la kaae ao̧róló alurótu beterapó. 7 Dia̧ tiki tua̧paae dorutei, ha̧le siki̧li du betere whi̧rape-ó, diaao̧ ai du betere alamó Kótóné ama ko̧ló whi̧ Aisaiané asȩre fota, ti mo dia̧paaetóró erapó. 8 Ai asȩre fo i ape.

‘I so whi̧né ha̧le ko̧lónémaaté ya̧lo doi hale sóró horótu bitu, atimané ȩ hosaa tua̧mó muló bitini, kisipa keteróló mo sisópaae eró beterapó.

9 Atimané ȩpaae, “Aya Tale doa whi̧-ó,” du beteretei ti mo ha̧le du beterapó. Atéró yó mótu betere fota, ti mo whi̧né tuȩ́né kekeme nóló i ala yae yóló, yó matere fotei yó mótu beterapó,’ erapó,” yalepó.

10 Yesuné aimó daae mole so whi̧ feapaae ape yóló duraalu, “I dere fo bete dia̧né wisiyóló wosóló kisipa muae. 11 Whi̧ betere bete doratereteita, mo nokole o̧lané dorótimitei, whi̧né tiki tua̧mó kaayóló ko̧lómó sókó wale foné beta̧ Kótóné keletómó ai whi̧né betere bete mo dorótua dapó,” yalepó.

12 Tétepa, ama yó matere whi̧rape a̧ beterepaae wóló duraalu, “Ai Farisi whi̧rapené naao ai du betere fo woseturaalu, atima dei kisipa mutu beteretei naao kelere?” yalepó.

13 Ti fo depa ama duraalu, “Ó hepen bemó betere ya̧lo Ayané ama biliniyale o̧larapeta, ti ama feleketamo turó tokó̧ saalo ai ape. 14 Ti ai whi̧rape atimata, kele dilikirutei mepaae whi̧rape ai a̧lisóró fu beterapa, atima atétóró du beteró̧póló taalae. Me kele dilikire whi̧né me kele dilikire whi̧paae tu̧ i mole ape yóló a̧lisóró fupa, ti atimaamo wusurótóró dée nóló, kulu dolopaae derepaalo ai ape,” yalepó.

15 Ai fo depa Pitané duraalu, “Tale-ó, naao nokole o̧lané whi̧ dorótumipó, yale fo salené bete da̧paae ha̧kearóló yó a̧lae,” yalepó.

16 Ti fo depa, Yesuné atimapaae duraalu, “Dia̧kélé ya̧lo ai yale fo bete wisiyóló kisipa muni, diaao̧ kutirikélé hapólu ai ere ape. 17 Whi̧né ko̧lómó nóló, depepaae biti̧ doropole o̧lané whi̧né tiki dorótumipó. Ai o̧lata, depepaae biti̧ doropóló nalo, di alée fua deretei diaao̧ kisipanié? 18 Téretei hosaa tua̧mó kaayóló, whi̧né ko̧lómó sókó wale foné beta̧ ti whi̧ dorótua dapó,” yalepó. 19 “Whi̧né hosaa tua̧mó kaayóló wouraalu, whi̧ doratere alarape ti i ape. Doi ala yaai mutere dei tuȩ́kélé, whi̧ dele alakélé, whi̧né dokore so ó so dokore whi̧tamo nópu nokole alakélé, kokopei ó seimalené kae kae nópu nokole alakélé, kikiti o̧la o̧lémi sere alakélé, whi̧ me dilikó̧ló ama o̧la o̧la sere alakélé, fo tokó̧ló taleturaalu kapala fo dere alakélé, me whi̧ eratere alakélé, ai alarape feané so whi̧ dorótua dapó. 20 Whi̧ doratereteita, naase fukuni bólutamo o̧la nokole alané dorótimipó,” yalepó.

Kenan soné Talepaae tuȩ́ tiki tirale fo

(Mak 7:24-30)

21 Atéró Yesu a̧ ai kale Juda so whi̧né hae tiki taaróló, Tair-ró Saidon be huluatamo felekemó mole hae kwiapaae felepó. 22 Téyalemó, ai Juda meire be huluamó betere Kenan fake so beta̧ Yesu beterepaae wóló, fo fakeyóló duraalu, “Depit-né deté yale whi̧né Naalema Tale-ó, ya̧lo senaale dowi kepe tepeyóló bitu, mo sonaalei dowi ala eróló, ama tiki doasi susupu su beterapa, naao ȩ ko̧letu tao sae,” yalepó.

23 Ai fo deté wou betepatei, Yesuné kale sopaae me fo tokó̧ menitepa, ama yó matere whi̧rapené a̧paae duraalu, “Ai soné da̧ sya wouraalu dotopoi fo deté wou beterapa, fó̧póló ho̧kó falótumié?” yóló sȩyalepó.

24 Ai fo depa ama kale sopaae tokó̧ mótu duraalu, “Ȩta, Israel fake so whi̧ tua̧mó fokó fóló betó mole hupurape tao só̧póló, dotonatepa wóló i betere ape,” yalepó.

25 Tétepa, kale so Yesu daalemó bukutiri tea̧ró bitu duraalu, “Tale-ó, ȩ naao tao sae,” yalepó.

26 Ti fo depa ama kale sopaae duraalu, “Kale naale senaalené nokole o̧latei yuwirape nó̧póló melatere-a wisire?” yalepó.

27 Ai fo depa kale sokó duraalu, “Tale-ó, naao dere fota mo deretei, hao̧rapenékélé a̧ whaatere whi̧né bemó, o̧la nokole ni fake tómó beleróló nokole o̧la folope ao̧mó sorokóta deretei nukua dapó,” yalepó.

28 Tétepa, Yesuné kale sopaae tokó̧ mótu duraalu, “Ti so-ó, ya̧ beta̧ mo doasi kisipa tiki tiróló beterapa, naao ȩpaae eraasepé dere ala mió i eratere ape,” yalepó. Ai fo deretamotóróti kale soné senaalemané kisi bete mo ti wisi ipakalepó.

Yesuné 4000 whirape o̧la melale fo

29 Atéró Yesu ai hae kwia taaróló, Kaleli wȩi kȩla fóku sesekȩ fu beteró, du sorokó mole ao̧paae holóló beterepó. 30 Atéró beteremó, ho̧leke momaare so whi̧kélé, kele dilikire so whi̧kélé, tiki dore so whi̧kélé, ko̧ló nomone so whi̧kélé, mo ha̧le o̧la kaae mepaae so whi̧né beleóló a̧ daalemó mulaleta depa, atimané kisi beterape ama wisirótua yalepó. 31 Kale ko̧ló nomóló betale so whi̧rapetei fo yóo, ho̧leke momaayóló betale whi̧rapekélé wisi yóo, bukutiri doyóló betale whi̧rapekélé mo wisi yóo, kele dilikiyóló betale whi̧rapekélé kele wisiyóló kolóo, depa so whi̧ feané sirayóló Israel so whi̧né Kótóné doi hale sóró horótu betalepó.

32 Atéró, Yesuné ama yó matere whi̧rape a̧ beterepaae ape yóló duraalu, “I so whi̧ mo doa ko̧lené sinitapó. Ti noatepae, atima o̧lakélé néni wote siri betepa be dȩ sore kemeyaleteiné atima tu̧ tua̧mó wotené sisiraae fao̧sóró, dotonaalo meipó,” yalepó. 33 Ti fo depa, ama yó matere whi̧rapené duraalu, “So whi̧kélé bitini, ha̧le tua̧ tikimó beterapa, doai betó mole so whi̧né naaire o̧la momó mupa melaaloé?” yalepó.

34 Ai fo depa Yesuné atimapaae woseturaalu, “Dia̧né meteró bred o bularape tare?” depa atimané a̧paae duraalu, “Wȩikeró o bularape yóo, ya beleka̧atiki sawa téti yóo yóló beta̧ i tare ape,” yalepó.

35 Ti fo depa, ai betó mole so whi̧ feapaae duraalu, “Ai hae tikimó betó muae,” yalepó. 36 Téró, ama kale wȩikeró o bularaperó yarapetamo taruraalu, Tale Kótópaae mo kée yóló, terekée daalu yóló ama yó matere whi̧rapepaae melatepa, atimanémo so whi̧mó a̧liralepó. 37 Atéró, atima mo fea nóló su̧tepa, buki muni feletei ama yó matere whi̧rapené beta̧paae daseté kwȩyóló 7 yorape deóló fa̧anóló mulalepó. 38 Ai kale o̧la nale so whi̧ta, soraperó naale senaaletamo dosa̧ani, whi̧rape maaté dosa̧ayóló touróturaalu, 4000 whi̧rapepó. 39 Atéró, Yesuné so whi̧ fea dotonóló nalo a̧ wȩi nukupaae biti̧ holóló, Makatan be hulua felekemó ere hae kwiapaae biti̧ felepó.

16

Yesupaae kelemei alakó kelaalopa erae yale fo

(Mak 8:11-13, Luk 12:54-56)

1 Téró, kale Farisi whi̧raperó Sadyusi whi̧rapetamo Yesu beterepaae wóló, a̧ ka̧ae kolóló su̧ saairaalu i fo yalepó. “Kótóné ó hepen bemó mole ala kolóló, ita Talenétei eratapóló sira yaai dere kelemei alakó da̧maletamo kelaaitapa, erótumié?” yalepó.

2 Ai fo depa ama atimapaae duraalu, “Be kuluka sa̧ko sonaa dere ala kolóló, dóta suka wisi yaalo ai ape dua dapó. 3 Hi̧ka be suka sokoteretamokélé sa̧ko dilikiyóló sonaatepa, diaao̧ i fo dua dapó. Mió doasi hali waai dapó, dua dapó. Sa̧né dere ala bete diaao̧ wisiyóló kolóló kisipa irutei, mió i alimó me ala yaairemó dere alarape dia̧né kolóló kisipa enénipó. 4 Dia̧ mió i alimó, dowi ala du betere so whi̧ró nópu nuku betere so whi̧tamonétei Kótó mo beterapóló kisipa muó̧póló, mo doa yaai dere kelemei alakó eratepa, kelenée yóló ketekȩ butu beteretei, kelemei ala me kae eraalomeipó. Jonapaae erale ala kaae beta̧ eratepa, diaao̧ kelaalo ai ape,” yalepó. Atéró, ai whi̧rape atima betó mupatei Yesu a̧ felepó.

Farisi whi̧raperó Sadyusi whi̧rapetamoné yó mótu betere ala

(Mak 8:14-21)

5 Atima nukutamo ai wȩi kȩla tȩ fóló, kelalemó ama yó matere whi̧rapené bred o sini, kȩyó yóló weipakalepó. 6 Tétepa, Yesuné atimapaae duraalu, “Farisi whi̧raperó Sadyusi whi̧rapetamoné bred o tópuratere o̧la yist-né dia̧ dorao̧sórópa, mo hotowayóló kaae tawae,” yalepó.

7 Yesuné ai fo depa, atimasisitei fo kȩlaaróló duraalu, “Ti ama ai dere fota, da̧né bred o sóró anipa du dapó,” yalepó.

8 Atimasisi atéró kȩlaarótu betepa, Yesuné kisipa yóló, atimapaae duraalu, “Dia̧ tómó maaté kisipa tiró betere whi̧rape-ó, dia̧sisitei noatepa fo kȩlaaróló, bred o sóró anipó du bitu de? 9 Diaao̧ Ya̧lo yale alarape kolóló, wisiyóló kisipa muni airapó. Kale 5000 whi̧rapemó aporó bred o bula terekeyóló melaletei-a, dia̧né kisipa keteraleé? Kale buki muni fele bred o diaao̧ beta̧paae yóló, metéró yorape fa̧analeé? 10 Ó kale wȩikeró bred o bularape terekeyóló, 4000 whi̧rapemó melatepa, nóló buki muni feletei diaao̧ beta̧paae yóló, meteró yorape fa̧anóló mulaleé? 11 Ya̧lo take yale fota, bred omó kisipa muóló iniyaletei, diaao̧ wosóló kisipa munié? Ti ai yale fota, kale Farisi whi̧raperó Sadyusi whi̧rapetamoné yist-né dia̧ dorao̧sóró, kisipa mutu yalepó.” 12 Téró, atimané ai dere fo wosóló, ama yale fota, kale bred o tópuó̧póló bulatere o̧la yist-mó initei, Farisi whi̧raperó Sadyusi whi̧rapetamoné yó matere foné da̧ atima dorao̧sóró, hotowaró kaae tawae yóló irapóló kisipa salepó.

Pitané Yesupaae ya̧ta mo Keriso ai ape yale fo

(Mak 8:27-30, Luk 9:18-21)

13 Atéró, Yesu Filipainé tȩale be Sesaria Filipai doi mole hae kwiamó sókó fóló, ama yó matere whi̧rapepaae woseturaalu, “Mo so whi̧né kale Whi̧né Naalema-a, depó du bitu de?” yalepó.

14 Ai fo depa atimané a̧paae duraalu, “Mepaae so whi̧néta, ya̧ kale wȩi tópuratere whi̧kó Jon-pó du beterapó. Mepaae so whi̧némo, ti Elaijapó du beterapó. Mepaae so whi̧némo, Jeremaiapó du beterapó. Tétepa, mepaae so whi̧né duraalu, Kótóné ama beta̧ ko̧ló whi̧kó duyalepó, du beterapó,” yalepó.

15 Ti fo depa ama atimapaae woseturaalu, “Ti aita atimané mutere kisipapa, diaao̧ kisipané ȩ-a, depó du bitu de?” yalepó.

16 Ai fo depa Saimon Pitané duraalu, “Ya̧ta, mo ha̧le betótóró tare Kótóné Naalema so whi̧ fea tȩteróló kaae tanó̧póló, sóró beteró betere whi̧ Keriso ai ape,” yalepó.

17 Tétepa Yesuné a̧paae duraalu, “Jonané naalema Saimon-ó, ya̧ beta̧ Kótóné wisiró betereteiné mo hai̧né sinitu betere whi̧ ai ape. Ti noatepae, naao ai yale fota, mo whi̧né ya̧paae yó menitei, ó hepen bemó betere ya̧lo Ayané yó matepa dapó. 18 Térapa, ya̧lo ya̧paae i dere ape. Ya̧ta Pitapó. I doasi kapo fake tómó be tȩtu dere kaae, ya̧lo so whi̧ doasi fake firaalo ai ape. Atéró tȩyóló betepa, sukutere alané bole fotoko̧né bóe daalotei, ya̧lo tȩtu betere be fisikóló mo doraalomeipó. 19 Téyaalomeitei, ó hepen bemó tȩteróló kaae tare tua̧paae faaire be tu̧ tuki̧yaaire kirape ya̧lo ya̧ melaalo ai ape. Diaao̧ i haemó dowi ala deretei dokóló mulatepa, ti Kótóné hepen bemókélé dokóló muló beterapó. I haemó diaao̧ teraayóló ha̧keamó mulatepa, ti Kótóné ó hepen bemókélé, teraayóló ha̧keamó muló beterapó,” yalepó. 20 Téró, Yesuné ama yó matere whi̧rapepaae dirii fo yóló mulótu duraalu, “Ȩta, Kótóné so whi̧ fea tȩteróló kaae tanó̧póló sóró beteró betere whi̧ Kerisopó fo mepaae so whi̧paae momókó yao̧se,” yalepó.

Yesu Kerisoné a̧ suka̧alopóló yale fo

(Mak 8:31-9:1, Luk 9:22-27)

21 Mo ai be dȩmó kaae sóró, Yesuné ama yó matere whi̧rapepaae duraalu, “Ȩ Jerusalem be huluamó fóló betepa, kale whi̧ disiraperó mo so whi̧mó Talepaae momaratere topo whi̧rapenékélé, Moses-né yóló muló betere fo yó matere whi̧rapenékélé ȩpaae kae kae susupui ala eróló, ȩ mo ti sukó̧póló daalopó. Atéró sukó̧ló sore be dȩ kemetepa, ȩ momó kepaayóló betaalopó,” yalepó.

22 Ti fo depa, Pitané a̧ tu̧ dȩpaae dapesó fóló duraalu, “Tale-ó, mené ya̧paae atei kaae ala mo yaalomeipó,” yalepó.

23 Ai fo depa Yesuné Pitapaae duraalu, “Satan-ó, ya̧ taae fae! Ȩ faai dere tu̧ wisi naao ai dere alané sesé dapó. Naao ai dere alata, Kótóné kisipa mole ala mei, mo whi̧né kisipa mole ala ai dere ape,” yalepó.

24 Téró Yesuné ama yó matere whi̧rapepaae duraalu, “Whi̧ me detamo ȩ sya waai kisipa mutepata, ti ama yaai kisipa mole ala taaróló, a̧ dóló oloraaire filipaa ni, amatei beleyóló wó̧póló yae. 25 Ti noatepa meipó. Mepaae whi̧ dené ama kisipané a̧ betere bete me ala yao̧sórópóló, amatei hotowayóló kaae tapata, ti ai whi̧né ama betere bete aluyaalo ai ape. Téyaalotei, mepaae whi̧ dené ya̧lo erae dere ala sya fóló eróturaalu, ama betere bete me o̧la meipóló a̧ sinitepata, ti atétere whi̧né ama betere bete aluni, mo ti betó tawaalopó. 26 I haemó yó mole wisi wisi o̧la fea whi̧ beta̧né amatórótipóló tawóló betera̧lemó, ai whi̧né ama betere bete alutepa, ti me noa o̧latamo dupu yóló ama betere bete momó saaloé? Ama betere bete mo ti aluyaalo ai ape. 27 Ti noatepae, kale Whi̧né Naalema ama Alimané ere au wisinaaletamo ama ensel-rapetamo wouraalu, so whi̧ doko̧ feané yale alarape su̧mótóróti dupu melaalopó. 28 Ya̧lo dia̧paae mo i dere ape. Dia̧ i betó mole whi̧rape mepaae sukuni ha̧le betepatei, kale Whi̧né Naalema ama tȩteróló kaae tare alatamo wapa, kelaalo ai ape,” yalepó.

17

Yesuné ama tiki kae daane wale fo

(Mak 9:2-13, Luk 9:28-36)

1 Naase apomiró be dȩ kemetepa, Yesuné a̧tamo faairaalu, Pita, Jems-ró noma Jon-tamo atimanale mo doasi hasi fosópaae holalepó. 2 Atéró holóló bituraalu, atimané kele tómótei Yesuné tiki mo kae daane wóló, ama kelepaakélé, sukané dȩ kaae yó felepó. Atéturaalu, ama deró betere kutikélé fea mo dȩ tekée felepó. 3 Atima atéró daae mupa, Moses-ró Elaijatamo sókó wóló Yesutamo fo du betepa kelalepó.

4 Atétu betepa, Pitané Yesupaae duraalu, “Tale-ó, da̧ fea imó betepa mo wisirapó. Naao kisipanétamo furu be sore ȩpaae tȩyae depa, ti me ya̧ betóo, me Ilaija betóo, me Moses betóo yaairetei, ya̧lo tȩnaalopó,” yalepó.

5 Ama ai fo ha̧le du betepatei, mo dȩi sa̧koné atima husura̧le dorowóló ai sa̧ko dolomó i fo depa atimané wosalepó. “I whi̧ta, ya̧lo mo doasi hosaa muóló yaala sókó fóló mole naalepó. Ama dere ala ya̧lo kilitu, ȩ mo doasi hȩkeserapó. Atérapa, diaao̧ ama dere fotóró mo wisiyóló wosae,” yalepó.

6 Ama ai dere fo woseturaalu, atima mo doasi winé sinitu, haemó deraapisa fóló muó molepó. 7 Atépa, Yesu a̧ wóló, atima tikimó olaayóló duraalu, “Dia̧ wiyao̧se, turukó holóló betó muae,” yalepó. 8 Ai fo depa atimané kelalemó, whi̧ me daale kilini, Yesu beta̧ ama wotoró daapa kelalepó.

9 Atéró, atima hasi fosómó dorowou bitu, Yesuné kale whi̧rapepaae fo mulótu duraalu, “Kale Whi̧né Naalema mo ti dóló momó kepaayóló betaaire suka teópatei, i ala depa kelalepóló, mepaae so whi̧paae momókó yao̧se,” yalepó.

10 Tétepa, ama yó matere whi̧rapené a̧paae duraalu, “Ti Moses-né ere fo yó matere whi̧rapené Elaijapi folosóró waalopó du betere-a, noa betené du bitu de?” yalepó.

11 Ti fo depa, Yesuné atimapaae duraalu, “Ti aita mo dapó. Ilaija a̧ wouta, take folosóró wisiyóló mole o̧la o̧la fea dopa, ama momó wisiróló mulaalo ape. 12 Ai alata mo yaalotei, ya̧lo dia̧paae i dere ape. Elaijata, ti mo walepó. Téyaletei, ita Elaijapóló kisipa muni, atimané a̧paae eraai kisipa mole ala fea mo erótua yalepó. Atéyale kaae, ai whi̧rapené kale Whi̧né Naalemapaaekélé kae kae sekȩi alarape eraalo ai ape,” yalepó. 13 Ai fo depa, ama yó matere whi̧rapené kale wȩi tópuratere whi̧kó Jon-mó dapóló kisipa yalepó.

Yesuné dowi kepe tepeyóló betere naale wisirale fo

(Mak 9:14-29, Luk 9:37-42)

14-15 Atéró, atima so whi̧ fea betó mole tua̧paae sókó walemó, whi̧ beta̧ Yesu daalepaae wóló, a̧ daalemó bukutiri tea̧ró bitu duraalu, “Tale-ó, ya̧lo naale topo doturaalu, hó naase kotoko̧ yó sóró, si dolopaae ó wȩi dolopaae biliyó sua du beterapa, naao ko̧lené sukuturaalu tao saaloé? 16 Naao yó matere whi̧rape beterepaae dapesó waletei, atimané wisiraairetei su̧nipó,” yalepó.

17 Ai fo depa, Yesuné tokó̧ mótu duraalu, “Dia̧ mió i alimó betó mole so whi̧ta, Kótópaae kisipa tiki tiróló betaaire tu̧ wisi mupatei, kisipa tiréni, dowa̧ae fóló kó̧paae ai fu betere ai ape. Dia̧ tu̧ wisipaae fó̧póló kisipa mutu, ȩ dia̧tamo betale su̧mó hó̧né sukutapa, ai naale ȩ beterepaae dapesó ape,” yalepó. 18 Atéró, kale naale Yesu beterepaae dapesó wapa, Yesuné foné seremó, dowi kepe sókó felepó. Mo ai be dȩmótóróti kale naale topo doretei, mo ti wisiyalepó.

19 Téró, ama yó matere whi̧rape Yesu beterepaae wóló, atimasisi bitu a̧paae woseturaalu, “Da̧né ai kale dowi kepe dóló ho̧konalemó, sókó feniyaletei, noa betené yalerópó,” yalepó.

20 Ti fo depa, ama atimapaae duraalu, “Diaao̧ kisipa tiki tiró betere ala tómó ereteiné ai yale ape. Ya̧lo dia̧paae mo i dere ape. Diaao̧ kisipa tiki tiró betere alata, sawatamo mastard ni ke kaae bulu, diaao̧ i ulupaae duraalu, ‘Hili̧ki fóló tumó daayae,’ depa ai ulu mo hili̧ki fóló daane faalo ai ape. Diaao̧ kisipa tikitamo mo ti tiró betepa, ti fea ala fea su̧mó enérapó,” yalepó. 22 Téró, ama yó matere whi̧rape atima Kaleli haemó toura̧le wóló bitu, ama atimapaae duraalu, “Kale Whi̧né Naalema dó̧póló mené eleké deyóló, mepaae whi̧rapené naase tua̧paae mulaalo ai ape. 23 Atéró atimané a̧ mo ti doló sukunaalotei, tamo be dȩmó maaté doumó muóló, sore be dȩné ti a̧ momó kepaayaalo ai ape,” depa, ama yó matere whi̧rape atima dekȩné sukutu betalepó.

Momatere be kaae tawaaire moni derale fo

24 Atéró, nalo Yesuné ama yó matere whi̧rapetamo Kapeneam bemó sókó felemó, kale momatere bemó takis moni siré kotere whi̧rape Pita beterepaae wóló woseturaalu, “Dia̧ yó matere whi̧né momatere bemó takis moni mótua dépé meié?” yalepó.

25 Ai fo depa, ama tokó̧ mótu duraalu, “Ȩ́pó. Mótua dapó,” yalepó. Atéró, Pita a̧ be tua̧paae sókó holalemó, folosóró Yesunépi Pitapaae woseturaalu, “Saimon-ó, naao noa kisipa mute? Naao kisipané i haemó betó mole doasi topo whi̧rapené kae kae o̧la o̧lamó moni suatere alaró takis moni siré kotere alatamo, mo atimané naalerapepaaekélé a̧lae dua dépé, mo whi̧rapepaae maaté a̧lae yóló, sua de?” yalepó.

26 Ti fo depa, Pitané a̧paae tokó̧ móturaalu, “Mepaae mo whi̧rapepaae maaté a̧lae yóló sua dapó,” depa, Yesuné duraalu, “Atétepa, ti doasi whi̧rapené naalerapepaae a̧lae yóló sinitu dapó. 27 Tépatei, da̧motamo atima dei tuȩ́ muao̧sórópa, ya̧ naao kemei sóró wȩipaae derane fae. Atéró dera̧lemó ya supa, ti ai folosóró sere yané ko̧ló da̧ayóló kelenaalemótamo, 4 drakima moni ke bupa kelaalo ai ape. Ai moni sóró fóló, da̧mo wusuróné takis mulae,” yalepó.

18

Kótóné tȩteróló kaae tare hepen be tua̧mó doasi doi mole whi̧ deé yale fo

(Mak 9:33-37, Luk 9:46-48)

1 Atéyale sukamó, Yesuné ama yó matere whi̧rape a̧ beterepaae wóló woseturaalu, “Hepen bemó Kótóné tȩteróló kaae tare ao̧mó whi̧ fea betó moletei, mo doasi topo betere whi̧-a, de?” yalepó.

2-3 Ai fo depa, ama beta̧ naale beleka̧amale dape sóró atima betó mole tua̧mó daaló bitu duraalu, “Ya̧lo dia̧paae mo i dere ape. Dia̧ kisipa tiki feteyóló, etei naale ketei kaae bitinitepa, ti Kótóné tȩteróló kaae tare ao̧paae mo sókó faalomeipó. 4 Térapa, mepaae so whi̧ detamo amatei deróló i naale male kaae mo dua betepa, ti ó hepen bemó betere Kótóné tȩteróló kaae tare ao̧mó topo whi̧ ai betere ape.

5 Mepaae whi̧ dené etei kaae naale male ya̧lo doimó, mo wisiyóló dape supa, ti ȩtei wisiyóló dape sirapó. 6 Téretei, mepaae whi̧ denétamo mepaae doi muni, ȩpaae kisipa tiki tiróló betere belei sókó dei so whi̧ dowi ala yó̧póló me ala eratepa, ti atétere whi̧né depamó mo doakale kane fake duwóló wȩi kȩla tua̧paae taae falua̧sóró mo wisi wua̧pó.

7 Mepaae i haemó betó mole so whi̧né mepaae so whi̧ dowi ala yóló dée nó̧póló, mepaae alarape mo eraalo ai ape. Atétere whi̧ a̧tei mo dowi kwia saaireteimó, doasi wiyó̧póló yae! Ai alarape mo yaalotei, u kale whi̧ dowi ala yóló, dée naaitere tu̧ muao̧sóró yae. Me whi̧ atéró dowi ala yó̧póló, tȩ mulatere whi̧ ti doakale dowi kwia saaireteimó wió yae! 8 Naao naase ó hóné ya̧ dowi ala yó̧póló dée nalatepa, ti atétere naase ó hó tukóló taae falae. Ti noatepae, naao naase ó hó beta̧ daayóló, mo ti betó tawaaire be tua̧paae sókó fupa wisirapó. Naao hó ó naase tamo daayóló betera̧le tikimó, Talené mo ti dó tare si dolopaae taae deratepa mo dorapó. 9 Naao kelenétamo ya̧ dowi ala yó̧póló dée nalatepa, ti atétere kele sokóló taae falae. Ti noatepae, beta̧ keletamó bitu, mo ti betere be tua̧paae sókó fupa wisirapó. Naao kele tamo daayóló betepa, mo ti dó tare dowi sipaae Talené ya̧ taae derao̧sóró dapó.”

Fokó fole sipsip hupupaae dó faróló yale fo

10 “Ya̧lo dia̧paae mo i dere ape. I betó mole naale momale mo doi muni belei sokótei betepa, dia̧ teteirapepóló tȩterao̧se. Ti noatepae, atima kaae tare ensel-rape ó hepen bemó betere ya̧lo Aya Kótóné kelepaa koló tarapó. 12 I dere fo wosóló, diaao̧ noa kisipa mute? Whi̧ beta̧né ama 100 sipsip hupurape whaanalemó, beta̧ hupu alutepa, ama neté yaaloé? Kale 99 hupurape du sokoremó betó mupatei taaróló, kale beta̧ aluyale hupu kekene faalo ai ape.

13 Ya̧lo dia̧paae mo i dere ape. Kale whi̧né ai aluyale hupu keletepa, ti a̧ mo hai̧né sinóló betaalo ai ape. Ti noatepae, betó mole 99 sipsip hupurape kilitu hai̧tu betepatei, kale aluyale sipsip hupu keletepa, dere hai̧né mo teraae falapó. 14 Atére kaae, i kale doi muni belei sokótei so whi̧ beta̧kélé aluyao̧sóró, ó hepen bemó betere diaao̧ Ayané doasi kisipa mutu beterapó,” yalepó.

Ya̧paae eratere dowi ala donorae yóló dere fo

15 “Naao noné ya̧paae me dowi ala eratepa, ti ya̧ a̧ beterepaae fóló, diaamosisi beta̧mó bitu no-ó, naao ȩpaae etei kaae dowi ala eralepóló yó melae. Ama naao dere fotamo wosóló, hapale donoratepa, ti diaamo tua̧mó muale sekȩ kemeyóló, beta̧mó wisiyóló ai betere ape. 16 Aténi, naao dere fotamo woseni hó̧róló dowa̧ae fupa, ti kale asȩmó yóló muló betere fo sya furaalu, fea ala fea mo yalepóló, kelale whi̧ tamo ó sore dapesó fóló, dia̧ fea bituraalu, teraayóló ai sekȩ wisirae. 17 Amatamo dia̧né dere fokélé wosenitepa, ti touró betere Keriso fake so whi̧né keletómó ha̧keamó yó meló̧póló yae. Atéra̧lemókélé, Keriso so whi̧né dere ma fo woseni hó̧ratepa, ti a̧ Keriso doi muni, ha̧le mo whi̧ kaae ó takis moni sere whi̧ kaae beteró̧póló yae.

18 Ya̧lo dia̧paae mo i dere ape. Naao me whi̧ hamopaae erale dowi ala, mo yalepóló teraayóló kemeréni ha̧le muó tapa, ti Kótóné ó hepen bemókélé dokóló ai muló betere ai ape. Naaotamo me whi̧ hamomapaae erale dowi ala mo yalepóló teraatepa, ti Tale Kótóné ó hepen bemókélé, teraayóló muló beterapó.

19 Ya̧lo dia̧paae i dere ape. Atétere kaae, dia̧kó whi̧ tamo mo beta̧ kisipa muóló ó hepen bemó betere ya̧lo Aya Talepaae momaturaalu, me o̧lakó wosetepa, ti ai wosetere o̧la ama mo melaalo ai ape. 20 Ti noatepae, ya̧lo doi hale sóró horaairaalu, whi̧ tamo ó sorekélé touróló betepa, ti atima tua̧mó ȩkélé beterapó,” yalepó.

Mené erale dowi kwia ha̧le kemeratere fo sale fo

21 Tétepa, Pita Yesu beterepaae wóló a̧paae woseturaalu, “Tale-ó, ya̧lo noné ȩpaae erale dowi ala ha̧le kemeraalopóló meteró fapo enére? Wȩi keró fapomó maaté yóló su̧póló taaranére?” yalepó.

22 Ai fo depa, Yesuné a̧paae tokó̧ mótu duraalu, “Ya̧lo ya̧paae mo i dere ape. Wȩikeró félimó maaté deretei su̧nipa, deté fu beteró 77 félimó, ama dowi ala kemera̧le wó̧póló yae.

23 Atéró kale ó hepen bemó betere Talené tȩteróló kaae tare ao̧mó mole alata, etei ala dere kaaepó. Beta̧ doasi topo whi̧né ama moni kwia mulóló saletei, ama kutó diratere whi̧rapené meteró saleró taleyaai a̧ beterepaae ape yalepó. 24 Atéró, kaae sóró taletu betalemó, beta̧ 10,000 kold kapa sekȩ da̧le sóró, kwia mulóló sale whi̧ kale doasi topo whi̧ beterepaae dapesó walepó. 25 Ai whi̧né ama kwia mulóló sale moni tokó̧ melaairetei su̧mó tanipa, ama doasiné mepaae kutó diratere whi̧paae duraalu, ai whi̧kélé, ama somakélé, naale senaalekélé, mené wae sóró dupu yó̧póló dotonóo, ama o̧la o̧lakélé mo fea me whi̧né dupu yó̧póló dotonóo, yae. Téró, ai moniné ti ama mole kwia kemeraairaalu, sóró ape yóló mulalepó.

26 Ai ala yaaitepa, kale whi̧ a̧ ama doasi daale felekemó bukutiri tea̧ró bitu dua naamei fo yóló duraalu, ‘Ya̧lo ya̧ betemó kwia mulóló sale o̧la o̧la fea tokó̧ melaalopa, sawa kaae tawae,’ du betalepó. 27 Kale kutó diratere whi̧né fo depa, ama doasiné a̧ kelalemó, a̧ ko̧lené sukuturaalu, kwia mole moni me o̧la meipóló, kale whi̧ a̧ ha̧le fó̧póló dotonalepó.

28 Téyaletei, ai kale whi̧ a̧mo furaalu, ama 100 denarias moni kwia mulóló sale whi̧ kȩle felepó. Ti ai whi̧ta, atimaamo beta̧ kutó ditere whi̧póló kisipa muni, ama depamó botokó̧ sóró taru, mo deteraayóló duraalu, ‘Ya̧lo 100 denarias moni ya̧paae kwia mulapa, mo miótitei, hapale tokó̧ a̧lae’ yalepó.

29 Ai fo depa, kale whi̧ a̧ bukutiri tȩane doropóló, mo dua naameiné a̧paae duraalu, ‘Ya̧lo tokó̧ melaalopa, sawa kaae tawae,’ yalepó.

30 Téyaletei, kale whi̧né kaae tawaalomeipóló, dipula be kaae tare whi̧paae duraalu, ‘Ama kale kwia sale moni tokó̧ melatere sukamó ti a̧ sókó daalaasepólópa, ha̧le beteró̧póló yae,’ depa, kale whi̧ dipula beteralepó. 31 Atétepa, mepaae atima beta̧ kutó ditere whi̧rapené ai ala kolóló, atimakélé dei tuȩ́ muóló sekȩtepa, atimané doasi topo whi̧paae i ala yalepóló a̧paae yalepó.

32 Atéró ene wale fo wosóló, kale doasiné ai ala yale whi̧paae ape yóló, a̧paae duraalu, ‘Ya̧ta mo dowi ala yó tare kutó diratere whi̧ ai ape. Naao ȩpaae mo dua naamei fo depa, ya̧lo ya̧paae doasi kwia moletei, me o̧la meipóló taaralepó. 33 Térapa, ya̧lo ya̧ ko̧lené sukó̧ló taalótu yale kaae, naaokélé diaamo beta̧ kutó ditere no hamoma ko̧leturaalu, ai ala iniyólópó,’ yalepó. 34 Atéró, kale doasi topo whi̧ a̧ fopaae buólo, u kale dipula be kaae tare whi̧paae duraalu, ‘Ama kwia mole moni momó tokó̧ meló̧pólópa, a̧ dipula beteróló, susupuróló fokosói ala deté fu betae,’ ” yalepó.

35 Ai fo deté fóló kemetepa, Yesuné ama yó matere whi̧rapepaae duraalu, “Naao no hamomané ya̧paae erale dowi ala me o̧lameipóló, mo hosaa turóné kemerénitepa, ti ó hepen bemó betere ya̧lo Ayané dia̧ doko̧ feapaaekélé ai kaae alatóró eraalo ai ape,” yalepó.

19

Soró whi̧tamo dokoretei tekȩteremó yale fo

1 Atéró, Yesuné ai forape yóló kemetepa, ai Kaleli hae taaróló Judia hae kwiamó fole Jordan wȩi tȩyóló uté fakeró felepó. 2 Atéró fóló beteremó, so whi̧ feané a̧ sya wou betepa, atimané kisi beterape wisirótua yalepó.

3 Atéró, mepaae Farisi whi̧rape Yesu beterepaae wóló a̧ ha̧sókó fuléró ka̧ae kelaai woseturaalu, “Kale yóló muló betere foné beta̧ whi̧né ama so sawa ha̧sókó fole ala, ó mepaae kae kae doasi dowi ala depakélé tokó̧ falatepa Kótóné fo mulepé munié?” yalepó.

4 Ti fo depa, Yesuné ama tokó̧ mótu duraalu, “Asȩmó yóló muló betere fo dosa̧ayóló diaao̧ kisipa munié? Take keké nale alimó so whi̧ aleturaalu, whi̧ kae aleyóo, so kae aleyóo erapó. 5 Atére betené beta̧ whi̧ a̧ so dokoturaalu, ama alimaró hamatamo taaróló, ama somatamo mo beta̧ tikitóró daayóló betaalo ai ape,” yalepó. 6 “Atimaamo tamotei, Kótóné dekaaporóló mo beta̧ tikitóró alée faló beteretei, mo whi̧né tekeyao̧sóró yae,” yalepó.

7 Ai fo depa, kale Farisi whi̧rapené a̧paae duraalu, “Ti ai fo epateimo, Moses-né yóló muló betere foné duraalu, whi̧ beta̧né ama soma tokó̧ falaai depata, ti so tokó̧ falatere asȩ ai soné sóró fó̧póló, melae ere fomo, ha̧le noatepa yaleé?” yalepó.

8 Ai fo depa, Yesuné atimapaae tokó̧ mótu duraalu, “Moses-né ai ere fota, diaao̧ dowa̧ae fóló du betere alamó, so tokó̧ falaai depa, ha̧le ho̧ko tokó̧ feni, asȩ sóró fó̧póló melae yóló ai ere ape. Ti atéró so tokó̧ fatu betere alata, take keké nale alimó, Talené atei ala yae yóló inipó. 9 Ya̧lo dia̧paae mo i dere ape. Mepaae whi̧né ama soma me nópu nénipatei, ha̧le tokó̧ faróló, ai whi̧ a̧ me kae sotamo dokotepa, ti atétere whi̧ a̧ dowi ala yóló mo ti folokoleratapó,” yalepó.

10 Ti fo depa, ama yó matere whi̧rapené a̧paae duraalu, “So dokóló betere ala doasi hapólu ereteiné da̧ so dokoni ha̧le betepakélé, mo wisirapóló kisipa mutapó,” yalepó.

11 Tétepa, Yesuné atimapaae duraalu, “Whi̧ fea so dokoni, ha̧le betenénitei, atei ala yó̧póló Talené ama tukóló muló betere whi̧né beta̧ mo su̧mó enérapó. 12 Ti noatepae, take mepaae whi̧rape hamané deyale sukamótei, nóluku fopei deyóo, mepaae whi̧rape ti mo whi̧nétei nóluku sokóo, mepaae whi̧rape ti Kótóné ó hepen be tua̧mó tȩteróló kaae tare ao̧mó mole ala eraairaalu, so dokotere ala taaróló, Talené kutó beta̧ diróo dua dapó. Mepaae whi̧rapené i dere fo sya fóló, ya̧ naao wotoró bitu Talené ala mo su̧mó eranérapóló kisipa mutepata, ti téyó̧póló yae,” yalepó.

Yesuró beleka̧atiki naale senaaletamo

(Mak 10:13-16, Luk 18:15-17)

13 Téró, so whi̧ atimané naale senaale Yesuné naase mulóló momaró̧póló dapesó walepó. Téyaletei, ama yó matere whi̧rapené ai kale naale senaale dapesó wale so whi̧ foné sóró seséyalepó.

14 Atétepa, Yesuné duraalu, “Mepaae so whi̧tamo i naale senaale kaae betepa, ti Kótóné tȩteróló kaae tare hepen bemó mole alarape saalo ai ape. Térapa, ai naale senaale atima ȩ beterepaae wó̧pólópa, sesé yao̧se,” yalepó. 15 Atéró, ama atimané tikimó naase mulóló momayóló kemetepa, atima ai betere tiki taaróló felepó.

Yesuró beta̧ kokopei néli whi̧tamo

(Mak 10:17-31, Luk 18:18-30)

16 Téró, whi̧ beta̧ Yesu beterepaae wóló woseturaalu, “Yó matere whi̧-ó, mo ti betó tare bete saairaalu, noa wisi alakó yaaloé?” yalepó.

17 Ti fo depa, Yesuné a̧paae duraalu, “Noa wisi alakó yaaloé? yóló, ȩpaae wosetere-a, noatepa de? Ti wisi ala erótu betere Tale beta̧ beterapa, ai ti betere bete saaitepa, ti ama yae yóló muló betere fo beta̧ wisiyóló sya fóló eró tawae,” yalepó.

18 Ai fo depa, kale whi̧né duraalu, “Noa ala maaté?” depa, Yesuné a̧paae tokó̧ móturaalu, “Whi̧ me ti dóló sukunao̧se, so nópu nao̧se, o̧la o̧lémi sao̧se, me whi̧ dilikó̧ló só deraairaalu, kapala fo yao̧se erapó. 19 Naao dere alaró dere fotamoné naao hae aya wisi doi muó̧póló hae aya ao̧mó naameyóló mo dua betae. Téturaalu, naaotei ya̧ yaala sókó fu dere kaae, naao be whi̧ so whi̧paaekélé, atéró yaala sókó fu betae,” yalepó.

20 Tétepa, kale kokopei whi̧né duraalu, “Ai yae yóló muló betere alarape beta̧kókélé ya̧lo tikini, betere doko̧ fea ya̧lo sya fóló eró tarapa, me noa alakómo ha̧sókó fóló ya̧lo inire?” yalepó.

21 Ti fo depa, Yesuné a̧paae duraalu, “Naao kisipanétamo mo beta̧ alakókélé ha̧sókó feni, mo turó sya fóló eratere whi̧ betaai kisipa mutepa, ti ya̧ fóló, naao tare o̧la o̧larape fea dotonóló moni sóró yoleale yóló betere whi̧rapemó ha̧le melae. Atétepa, ti naao saaire o̧la o̧la ó hepen bemó mo doasi horóló mupa, saalo ai ape. Atéró melólóta, ya̧ ȩ sya ape,” yalepó.

22 Téró, kale kokopei whi̧né ai dere fo wosóló furaalu, a̧ o̧la o̧la fea tare néli whi̧ betereteiné, a̧ fomoné sinité felepó.

23 Téró, Yesuné ama yó matere whi̧rapepaae duraalu, “Ya̧lo dia̧paae mo i dere ape. Fea o̧la o̧la mole néli whi̧ Kótóné tȩteróló kaae tare hepen be tua̧paae sókó faairetei mo dirirapó. 24 Ya̧lo dia̧paae momó i dapa wosae. Kamel hupuné ketȩ́li dolomó sókó fenéretei, o̧la o̧la fea tare néli whi̧ Kótóné tȩteróló kaae tare hepen be tua̧paae sókó faairetei mo doasi dirirapó,” yalepó.

25 Tétepa, ama yó matere whi̧rapené ai dere fo wosóló atima fomo depa, a̧paae woseturaalu, “Noa kaae whi̧mo aluyao̧sóró, tao saaloé?” yalepó.

26 Ai fo depa, Yesu atima beterepaae fetée fóló duraalu, “Atei ala fea mo whi̧né enénitei, Kótóné ama beta̧ fea ala fea mo su̧mó enérapó,” yalepó.

27 Ti fo depa, Pitané a̧paae duraalu, “Tale-ó, mióta da̧né tare o̧la o̧la fea taaróló, ya̧ sya walapa, naao da̧paae noa o̧lakó melaaloé?” yalepó.

28 Ai fo depa, Yesuné atimapaae duraalu, “Ya̧lo dia̧paae mo i dere ape. Take i haeró sa̧tamo ó o̧la o̧la fea momó kae kisi aleyóló mulatere sukamóta, kale Whi̧né Naalema tȩteróló kaae tare doasi betere tikimó ama mo kae ere au wisinaale yóló betepa, kelaalopó. Téró, dia̧ ȩ sya wale whi̧rapekélé ai kale 12 doasi topo whi̧ betere tikimó bituraalu, 12 Israel fakerape taleyaalo ai ape. 29 Mepaae whi̧ dené ama be ó noma ó nema ó hama alima ó ama naale senaale ó ama kutó ó hae tikikélé fea taaróló, ya̧lo ala eraairaalu fupa, ti ai taaróló wale o̧la o̧lamó Talené beleróló, 100 félimó melaalo ai ape. Téturaalu, ai tómó mo ti betó tare betekélé matepa saalo ai ape. 30 Téyaalotei, mepaae mió mo doasi doi mole so whi̧rape take nalo atima doi munire whi̧ kaae betaalopó. Mió mepaae doasi doi muni, ha̧le ho̧ko sókó deyóló betere so whi̧, ti take nalo mo doasi doi mole topo whi̧ kaae betaalo ai ape,” yalepó.

20

Kutó diróló dupu serepaae dó faróló yale fo

1 “Ó hepen bemó Kótóné tȩteróló kaae tare alata, etei ala kaaepó. Beta̧ hae tale mo hi̧kati ama wain kutó diró̧póló, whi̧rape sóró beteraai dapóló felepó. 2 Atéró, kale kutó talené mepaae whi̧rape sóró atimapaae duraalu, ‘Beta̧ be dȩmó ditere kutómó denarias moni beta̧ melaalopa, ya̧lo wain kutó dirane faaloé?’ yóló wosalemó, téyaalopó depa, dini fó̧póló dotonalepó.

3 Atéró, hi̧ka 9 kilok sukakelemó, kale kutó tale a̧ momó fóló kelalemó, mepaae whi̧rape so whi̧ fea touratere tikimó ha̧le daae mupa kelalepó. 4-5 Atépa, ama atimapaae duraalu, ‘Diaao̧ ditere kutó su̧tóróti dia̧kélé ya̧lo dupu yaalopa, ya̧lo wain kutó dirane fae,’ depa, atima felepó. Atéró, 12 kilok sukakelemókélé, mepaae whi̧rape ha̧le daae mupa kale dere fo kaae yóló dotonóo, kuluka 3 kilok-mókélé, atéró dotonóo yalepó. 6 Mo kuluka 5 kilok-mó a̧ momó fóló kelalemó, kale dere kaae mepaae whi̧rape ha̧le daae mupa kolóló, duraalu, ‘Dia̧ imó ha̧le noatepa daae mulu de?’ yalepó.

7 Ai fo depa, atimané duraalu, ‘Me whi̧né da̧ ama kutó diró̧póló sinitepa ha̧le i daae mole ape,’ depa, kale whi̧né duraalu, ‘Dia̧kélé, ya̧lo kutó dirane fae,’ yalepó.

8 Atéró, be diki deretamo kale kutó talené ama kutó diratere whi̧rape kaae tare whi̧paae duraalu, ‘Ai kutó diratere whi̧rapepaae ape yóló, atimané dupu mótu, nalo ki dini wale whi̧rapemó kaae sóró melaté fóló, folosóró wale whi̧rapepaae kemera̧le fae,’ yalepó.

9 Téró, kuluka 5 kilok-mó kaae sóró kutó diyale whi̧rapekélé fea denarias moni beta̧tóró matepa sua yalepó. 10 Atérótóró maté fóló kemetepa, kale folosóró hi̧kati kutó dini fele whi̧rape atimané moni horóló melaalo nisi yalemó, kale nalo wale whi̧ melale denarias monitóró atima fea beta̧ beta̧ yóló matepa, sua yalepó. 11 Atéró moni sóró kemetepa, kale kutó taletamo dei tuȩ́ muturaalu, monimó dokó dokó dere ala kaae sóró du betalepó. 12 Atima mo hi̧kati kaae sóró kutó dirale whi̧rapené kale kutó talepaae duraalu, ‘Da̧ta, doasi suka suputamokélé, mo depe tukó wei kutó ditu betalepó. Téyaletei, kuluka mo beta̧ sukakelemó kutó dirane wale whi̧rapekélé, da̧ melale su̧tóróti ai melale ape,’ yóló, kale kutó taletamo fo tokó̧tamo du betalepó.

13 Tétepa, ama atimakó whi̧ beta̧paae duraalu, ‘No-ó, ya̧lo naao moni tukóló menéni, mo donotóróti i matere ape. Take hi̧kati da̧mo fo dokoturaalu, ya̧paae denarias moni beta̧tóró melaalopó fo ya̧paae inié? 14 Térapa, mió naao moni sóró fae. Nalo ya̧lo kutó dirane wale whi̧rapekélé, dia̧ melale kaaetóró, atimakélé melaai kisipa mutapó. 15 Ya̧lo moniné me ala enépa, ti ya̧lo mo su̧mó enérapó. Ya̧lo hamokoturaalu me whi̧paae eratere alamó naao ȩtamo noatepa dei kisipa mutu de?’ yalepó.

16 Ai ala du dere kaae, nalo wale whi̧ folosóró fóo, folosóró fele whi̧ ti nalo wóo yaalo ai ape,” yalepó.

Yesuné a̧ suka̧alopóló sore dakoróló momó yale fo

(Mak 10:32-34, Luk 18:31-33)

17-18 Téró, Yesu a̧ Jerusalem be huluapaae holaairaalu, ama yó matepa wosetere 12 whi̧rape atimasisi fu bitu tu̧ dȩpaae dapesó fóló, atimapaae duraalu, “Mióta da̧ Jerusalem be huluapaae holaai i fole ape. Téteretei, kale whi̧né Naalema mepaae whi̧né eleké deyóló, so whi̧mó Talepaae momaratere whi̧raperó Moses-né asȩre fo yó matere whi̧rapetamoné naase tua̧mó mulale faalopó. Ai whi̧rapenémo a̧tamo fo tokó̧tamo yóló, a̧ só deróló, mo ti sinó̧póló, daairaalu fo dokaalopó. 19 Atéró, ai whi̧rapenémo ti Juda mei, kaae fakené naase tua̧paae mulatepa, atimané a̧ faleyóló doka doka yóo, fokosói ala yóló susupuróo, filipaa ni tómó oleróló dóo yaalo ai ape. Atéró mo ti suka̧alotei, sore be dȩmó ti Talené a̧ momó kepaaróló beteraalo ai ape,” yalepó.

Jems-ró Jon-tamomó hamané Yesupaae woserale fo

(Mak 10:35-45)

20 Téró, kale Sebediné naalema tamo hamané Yesu beterepaae dapesó walepó. Atéró, wóló kale so a̧ bukutiri tȩane doropóló bitu duraalu, “Ya̧lo i eraasepé yóló ya̧paae wosetere ala wisinaalekó naao eraaloé?” yóló wosalepó.

21 Tétepa, ama a̧paae duraalu, “Ya̧lo ya̧mó noa alakó eró̧póló kisipa mute?” depa, kale soné duraalu, “Naao tȩteróló kaae tare be tua̧mó, ya̧lo i naale tamokó me naale naao turu naase dȩmó beteróo, me naale naao fȩ́ naase dȩmó beteróo, yaasepóló dapó” yalepó.

22 Ai fo depa, Yesuné kale whi̧ tamopaae duraalu, “Diaamoné ȩpaae ai wosetere fo beteta, diaamo kisipa inipó. Dowi ala kwia tokó̧ló aluraairaalu, susupu sóró sinaaire ala, diaamonékélé su̧mó senére?” depa, atimaamoné duraalu, “Da̧monékélé su̧mó senérapó,” yalepó.

23 Ai fo depa, Yesuné atimaamopaae duraalu, “Ya̧lo naaire wutimó belere wȩi diaamonékélé su̧mó naalotei, turu naase ó fȩ́ naase dȩmó betaaire alata, ti ya̧lo tȩteróló kaae tanipó. Ai alata, ya̧lo Ayané ama tȩteróló kaae taru, aimó betaaire whi̧ tamokélé, ama mo taketitei tukóló beteró beterapó,” yalepó.

24 Tétepa, kale mepaae yó matepa wosetere naase tamo whi̧rapené ai dere fo woseturaalu, u kale whi̧ró nomatamopaae fopaae yóló dei tuȩ́ mualepó. 25 Atétepa, Yesuné atimapaae toura̧le ape yóló duraalu, “Juda mei, kaae fake tȩteróló kaae tare topo whi̧rapené mo so whi̧ tȩteróló kaae tawóo, atimané sóró beteró betere whi̧rapenékélé mo so whi̧ tȩteróló kaae taru, i ala erae du beteretei diaao̧ ai kisipare ape. 26 Atétere kaae, dia̧ tua̧mókélé ai ala momókó yao̧se. Aténi, dia̧ tua̧mótamo doasi topo whi̧ betaai kisipa mutepa, ti so whi̧ feané kutó diratere whi̧ beteró̧póló yae. 27 Whi̧ me de doasi doi mole whi̧ betaai kisipa mutepa, ti dia̧né wae sóró kutó diratere whi̧ kaae betae. 28 Kale Whi̧né Naalema waleteita, ama kutó diró̧póló mepaae whi̧rape sóró beteraai wéni, mo whi̧né kutótei ama diróo, so whi̧né betere bete aluyao̧sóró, ama betere bete ha̧le melóló, dupuróló tao sóo yaairaalu, walepó,” yalepó.

Yesuné kele dowi whi̧ tamo wisirale fo

(Mak 10:46-52, Luk 18:35-43)

29 Atéró, Yesu a̧ ama yó matere whi̧rapetamo ai Jeriko be hulua taaróló fu betalemó, so whi̧ mo feané atima sya wou betalepó. 30 Atétepa, kale kele dilikire whi̧ tamo tu̧ dȩmó beteremó, Yesu fu beterapó dere fo wosóló, fo fakeyóló duraalu, “Depit-né Naalema Tale doa whi̧-ó, da̧mo ko̧lené sukuturaalu, tao sae,” yalepó.

31 Ai fo depa, so whi̧ feané kale whi̧tamopaae taalae yóló foné supatei, woseni nisiyóló, mo ti fo fakeyóló duraalu, “Depit-né Naalema doa Tale-ó, da̧mo ko̧lené sukuturaalu tao sae,” yalepó.

32 Atétepa, Yesu a̧ aimó kei̧yóló daalu, kale whi̧ tamopaae ape yóló, atimaamopaae woseturaalu, “Ya̧lo diaamopaae noa alakó eró̧póló de?” yalepó.

33 Ai fo depa, atimaamoné duraalu, “Tale-ó, naao da̧moné kele wisiraasepóló dapó,” yalepó.

34 Tétepa, Yesuné mo ko̧lené sukuturaalu, atimaamoné kelemó olaa yalepó. Atéró olaa yaletamotóró atimaamoné kele wisitepa, Yesu sya felepó.

21

Yesu doasi topo whi̧ ao̧yóló Jerusalem be huluapaae sókó fele fo

(Mak 11:1-11, Luk 19:28-40, Jon 12:12-19)

1-2 Atéró, atima Jerusalem be huluapaae felekemó sókó faai, kale Olip du sorokó molemó tȩne Betpas bemó sókó felepó. Aimó Yesuné ama yó matere whi̧tamo dotonaai duraalu, “Diaamo u be huluapaae fóló kelenalemó, beta̧ donki hupu ama maletamo halikané duló betaalo ai ape. Téyaalopa, ai hupu ama maletamo wusuró ȩ beterepaae taayóló sóró ape. 3 Whi̧ menétamo diaamopaae, ai hupu neyaai taayóló só fute? depa, i fo yae. ‘Talené ama kutó doasi moletei, diyóló kemetepa, momó sóró waai, kapala asiri sera̧le fae yale tikimó sóró fulapó,’ yae,” yalepó.

4 Até yaleteita, take Kótóné ama ko̧ló whi̧né yóló muló betere fo motóró dokonóturaalu yalepó. Ai fo i ape.

5 “Jerusalem be hulua so whi̧-ó, diaao̧ doasi topo whi̧ ai walapa, kelae.

A̧ta fopaae buni, mo naamei whi̧ teó utu̧ donki hupuné sisó tómó betóló ai walapa, kelere?” erapó.

6 Atéró, Yesuné ama yó matere whi̧tamo fóló, atimaamopaae yae yale alatóró yalepó. 7 Téró, kale whi̧ tamoné donki hupu ama maletamo wusuró dapesó wóló, atima feané kuti sokóló, ai hupuné sisó tómó whamenóló, ai tómó Yesu beteralepó. 8 Atéró, so whi̧ feané kutirape sokóló tu̧ tómó whamenaté fóo, mepaae so whi̧né ti ni tetei̧rape tukóló whamenaté fóo du betalepó. 9 Atétepa, mepaae so whi̧ ti a̧tamo folosóró fóo, mepaae so whi̧ nalo wóo du bitu, fo fakeyóló a̧ dukiróturaalu,

“Hosana, Depit-né Naalema doa whi̧-ó, da̧ tao sae.”

“Talené doimó wale whi̧ wisinaale Kótóné wisiró̧póló yae.”

“Mo ó taoró betere Tale Kótóné doi hale sóró horae,” deté fu betalepó.

10 Atéró, Yesu a̧ Jerusalem be huluapaae sókó felemó, so whi̧ feané fo tiki whaatamo a̧ busuró wou betepa, ai be huluamó betó mole so whi̧né woseturaalu, “Ai wale whi̧-a de yaleé?” yalepó.

11 Ti fo depa, a̧ busuró wale so whi̧ feané atimapaae duraalu, “A̧ta, Kaleli haemó tȩne Nasaret be hulua whi̧kó Kótóné fo eratere ko̧ló whi̧ Yesupó,” yalepó.

Yesuné momatere be dolomó ho̧kó farale fo

12 Atéró, Yesu a̧ momatere be dolopaae sókó holalemó, ai be dolomó whi̧rape o̧la o̧la dotonóló duputamo yóló su betepa, atima ho̧kóló taae faralepó. Téró, kae kae be hulua whi̧ atimané kae kae moni duputamo du betere whi̧rape bitua dere ni fakerapekélé, kale ba ho̧kósere dotonóló dupu du betere whi̧rape bitua dere fo̧loi ni fakerapekélé fea fesekeyó mepaae whi̧rape dóló hokó̧ faróló, fetée deralepó. 13 Atéró, ama atimapaae duraalu, “I fo asȩyóló muló beterapó. Ya̧lo i beta moma beta̧ yaairaalu tȩnapó. Tépatei, diaao̧ ai dere alané o̧lémi nokole whi̧rape betere be ao̧rótu beterapó,” yalepó.

14 Téró, mepaae kele dilikire whi̧raperó hó momaare whi̧rapetamo, ai momatere be tua̧paae wua depa, Yesuné atima wisirótu betalepó. 15 Téyaletei, ama ai dere ala wisinaale kolóo, ai momatere be tua̧mó betó mole naale senaalené fo fakeyóló, “Hosana, Depit-né Naalema-ó,” yóló du betere fo kale mo so whi̧mó Talepaae momaratere topo whi̧raperó Moses-né asȩre fo yó matere whi̧rapetamoné wosóo, yóló, atima dei tuȩ́ muturaalu fopaae bualepó.

16 Tétepa, atimané a̧paae woseturaalu, “I naale senaalené du betere fo-a, naao wosere?” depa, Yesuné tokó̧ mótu duraalu, “Ȩ́pó. Kale asȩyóló muló betere fo diaao̧ dosa̧ayóló kisipa muni airapó. Ketei naale senaaleró tȩnemó teó belere naale senaaletamoné Kótóné doi hale sóró horó̧pólópó yóló, Talenétei tukóló muló beterapó,” yalepó.

17 Atéró, atima ai be huluamó betó mupa taaróló, a̧ u Betani be huluapaae fóló, diki beta̧ fiyalepó.

Yesuné nose sélirale fo

(Mak 11:12-14, 11:20-24)

18 Atéró, a̧ mo hi̧kati u kale be huluapaae momó fesaae yóló fu betalemó, tu̧mó a̧ mo wotené sinalepó. 19 Atépatei, a̧ fu betalemó, tu̧mó ni nose daapa, nose daale felekepaae fóló kelalemó, dukélé woleni, ha̧le sókumaaté epa kelalepó. Atépa, ai nipaae duraalu, “Du momó kaae woleyaalo mei ai ape,” yalepó. Ai fo yaletamotóró kale ni mo ti séliyó deyalepó.

20 Atéró ama yó matere whi̧rapené ai kale ni sélitere ala kolóló siraturaalu, i ni hapale tétitei séliyale-a, neyóló yalerópóló, atimané a̧paae wosalepó.

21 Ai fo depa, Yesuné atimapaae duraalu, “Ya̧lo dia̧paae mo i dere ape. Diaao̧ kisipa tiki tamo muni, mo ti tiró bitutamo, ya̧lo nipaae yale kaae, diaao̧kélé ai ulupaae ya̧ daale tiki taaróló, a wȩi kȩla tómó daane derepae depa, mo téyaalo ai ape. 22 Diaao̧ kisipa tikitamo Talepaae mo ti tiró bitu, moma duraalu, noa o̧lakó wosetepa, ti diaao̧ ai wosetere o̧la mo saalopó,” yalepó.

Yesupaae ya̧ né sóró beteraleé yóló wosale fo

(Mak 11:27-33, Luk 20:1-8)

23 Atéró, Yesu a̧ momatere be tipiné bopéró daaló beterepaae fóló, yó mótu betepa, mo so whi̧mó Talepaae momaratere whi̧raperó mepaae whi̧ disirapetamo wóló a̧paae woseturaalu, “Naao ai alarape du beteró̧póló, ya̧ né sóró beteraleé?” yalepó.

24 Ti fo depa, Yesuné atimapaae tokó̧ mótu duraalu, “Ya̧lokélé dia̧paae beta̧ wosetere fo yaalopó. Ya̧lo wosetere fotamo diaao̧ ȩpaae tokó̧ matepa, ti ȩpaae ya̧ né sóró beteratepa de? yóló wosale fokélé ya̧lo dia̧paae tokó̧ melaalo ai ape. 25 Take Jon-né so whi̧ wȩi tópurale ala momó kaayóló waleé? Ó hepen bemó betere Talené yae depa yalepé, ha̧le mo whi̧né yae depa, yaleé?” yalepó. Ai fo depa, atimasisitei fo kȩlaaróló duraalu, “Da̧nétamo ó hepen bemó Talené yae depa yalepó enalemó, ti da̧paae diaao̧ ama dere fo wosóló, a̧paae kisipa tiki tiréni dere ala noatepa yale? fo yaalopó.

26 Ti mo whi̧né yae depa yalepó fo ua̧tei, Jon a̧ Kótóné ama fo eratere ko̧ló whi̧póló so whi̧ mo feané kisipareteiné, atima da̧ dao̧sóró wirapó,” yalepó.

27 Atétepa, atimané Yesupaae duraalu, “Da̧ kisipanipó,” yalepó. Ti fo depa, ama atimapaae duraalu, “Mené ȩpaae i alarape yae depa dapóló, ya̧lokélé dia̧paae yó melaalomeipó,” yalepó.

Beta̧ whi̧né naale tamopaae dó faróló yale fo

28-29 Atéró atimapaae duraalu, “I dere fo wosóló, diaao̧ noa kisipa muaaloé? Whi̧ beta̧né ama naale tamo beterepó. Tépa, kale whi̧ a̧ ama me naale beterepaae fóló duraalu, ‘Ti naale-ó, ya̧ ya̧lo wain kutó dirane faasepólópó,’ yalepó. Téyaletei, kale naalené alimapaae naao kutó dirane fole a̧ hó̧rapó yaletei, nalomo ama kisipa feteyóló wisirapóló dirane felepó.

30 Tétepa, kale whi̧ ama me naale beterepaae fóló, me naalepaae yale fo kaaetóró yalemó, ai naalené duraalu, ‘Aya-ó, wisirapó téyaalopó,’ yalepó. Téyaletei a̧ feni, hó̧yalepó. 31 I kale naale tamokó mé naalené ama alimané kisipa mole ala eraleé?” depa, atimané tokó̧ mótu duraalu, “Folosóró yale naalenépó,” yalepó. Tétepa, Yesuné atimapaae duraalu, “Ya̧lo dia̧paae mo i dere ape. Kale takis moni siré kotere whi̧raperó nópu nokole sorapetamo Tale Kótóné tȩteróló kaae tare be tua̧paae sókó furaalu, folosóró atimapi faalo ai ape. 32 Ti noatepae, kale wȩi tópuratere whi̧kó Jon waleteita, mo donoi alamaaté yó melaai waletei, dia̧né ama dere fo wosóló, kisipa tirénipó. Téyaletei, takis moni siré kotere whi̧raperó nópu nokole sorapetamoné ti ama dere fo wosóló, mo dapóló kisipa tiralepó. Atéró, atimané du betere alakélé diaao̧ kolólótei, mo dapóló dia̧né dowi ala taaróló, kisipa feteyóló, tirénipó,” yalepó.

Wain képi kutópaae dó faróló yale fo

(Mak 12:1-12, Luk 20:9-19)

33 Atéró, Yesuné duraalu, “Fo sale fo me kae i dapa wosae. Beta̧ whi̧né ama haemó wain kutó diyóló, tipiné bolaayóló atimané wain képi du do̧wóló wȩi tepeyaairaalu, kutu̧ diri duki̧yóo, kale kutópaae o̧lémi whi̧ wale kelaai kaae tawóló betaaire be fo̧lo mo sikipaae horóló tȩyóo yalepó. Atéró kale whi̧ a̧ mepaae uké faairaalu, mepaae kutó diratere whi̧rapepaae ama kutó kaae tawae yóló, atima sóró beteróló a̧ felepó. 34 Atéró, kale wain du teketere ali wapa, ama mepaae kutó diratere whi̧rape u kale kutó kaae tare whi̧rape beterepaae u̧lumétepa sóró muló betere o̧lakó senaale fae yóló, dotonalepó. 35 Téyalemó, ai kale kutó kaae tare whi̧rapené u kutó diratere whi̧rape me whi̧ ha̧le fokosói ala yóló susupuróo, me whi̧ mo ti dóló sukunóo, whi̧ me kapo duné siriyóló dóo, yalepó. 36 Até itikimó, momómo kale whi̧né ama mepaae kutó diratere whi̧rape dotonalemó, ai whi̧rapekélé take folosóró dotȩyale whi̧rapepaae erale ala kaaetóró ipakalepó. 37 Atéró, nalo mo ti kemeróturaalu, kale whi̧né ama naale so whi̧né mo wisiyóló dape saalopóló kisipa muóló, dotonalepó.

38 Téyaletei, kale kutó kaae tare whi̧rapené kale whi̧né naalema wale kolóló, atimasisi fo kȩlaaróló duraalu, ‘Ai naalenéta, ama alima sinitepa, o̧la o̧la fea ama saai du beterapa, ai o̧la o̧la fea da̧né saai a̧kélé daalopa, siépe,’ yalepó. 39 Atéró, atimané kale naale ai kutó alépaae tao sóró taae deróló mo ti dalepó.

40 Atépa, ai kale wain kutó tale wouraalu ai kutó kaae tare whi̧rapepaae noa alakó eraaloé?” yalepó.

41 Ti fo depa, atimané a̧paae tokó̧ mótu duraalu, “Mo sonaalei dowi ala du betere whi̧rape atima mo ti sinó̧póló ama daalo ai ape. Atéró, ama kale wain du u̧lumétepa sóró wisiyóló bukóló atima sóo, kale kutó tale melóo, yó̧póló mepaae whi̧rapepaae kaae tawae yaalopó,” yalepó.

42 Ai fo depa, Yesuné atimapaae duraalu, “Kótóné asȩmó yóló muló betere fo diaao̧ dosa̧ayóló kisipani airapó.

‘Kale doakale kane fake be tȩtere whi̧rapené dopa taae farale kapotei, be hulua deyaaire doasi eleké alée felepó.

Ai kelaalo koko̧i ala, Talenétei eró betepa da̧né kilituraalu, sira du beterapó,’ erapó.

43 Térapa, ya̧lo dia̧paae i dere ape. Kótóné ama tȩteróló kaae tare ala wisi dia̧ tua̧mó moletei, ama tokó̧ sóró du wisinaale woleraaire so whi̧paae melaalo ai ape. 44 Whi̧ me de ai kane fake tómó dé nukupa, ti ai whi̧né ama diri derakó̧ faalotei, whi̧ me detamo ai kane fake dorowouraalu tȩiyaratepa, ai whi̧ mo ti derakó̧ fóló muaalo ai ape,” yalepó.

45 Atéró, mo so whi̧mó Talepaae momaratere topo whi̧raperó Farisi whi̧rapetamoné ai yale fo sale forape woseturaalu, Yesuné ai yale fota, atimapaaetóró yalepóló kisipa mualepó 46 Atétepa, atimané a̧ daaire tu̧ kikitu betaletei, so whi̧ feané kisipané a̧ta ha̧le mo whi̧ mei, Kótóné ama fo eratere ko̧ló whi̧póló kisipareteiné, atima dao̧sóró witepa taaralepó.

22

So dokotere be dȩmó o̧la deyóló nokolepaae dó faróló yale fo

(Luk 14:16-24)

1-2 Atéró, Yesuné atimapaae fo sale me kae yóló duraalu, “Kótóné ó hepen bemó tȩteróló kaae tare ao̧mó mole alata, beta̧ doasi topo whi̧né ama naalemané so dokotere be dȩmó o̧la deraairaalu, donoróló mulatere kaaepó. 3 Kale whi̧né atéró detere o̧la naai ape yóló ali male so whi̧ dape sene fae yóló, ama kutó diratere whi̧rape dotonaletei, atima hó̧yóló waalomeipó yalepó.

4 Tétepa, ama mepaae kutó diratere whi̧rapemo dotonótu duraalu, ‘I detere o̧la naai ape yóló ali male so whi̧paae i fo yae. Ya̧lo o̧lata taleyóló mulóló, bulmakau hupuró mepaae seraai huputamo dóló turukiyóló mulóo, mepaae o̧la o̧lakélé fea mo su̧mó taleyóló mulóo erapa, ya̧lo naalené so dokotere be dȩmó detere o̧la naai ape yae,’ yalepó.

5 Téyaletei, atima ai dere fo woseni nisiyóló, dapo dapo yóló, me whi̧ ama kutópaae fóo, me whi̧ ti ama yaai tuȩ́ mole alapaae fóo, yalepó. 6 Mepaae feni ha̧le betere whi̧rapené ti ama kutó diratere whi̧rape fokosoi ala yóo, mepaae mo ti dóló sukunóo yalepó. 7 Atétepa, kale doasi topo whi̧ a̧ fopaae buóló ama diki tare whi̧rape u kale whi̧rape dale whi̧rape dóló kemeróo, atimané doasi be huluakélé si biliyóló, torokó̧ fa̧le fae depa atima fóló, si biliyóo yalepó.

8-9 Téró, ama kutó diratere whi̧rapepaae duraalu, ‘Kale so dokoteremó detere o̧la su̧mó taleyóló muló betepatei, ai o̧la naai ape yale whi̧rape atima i detere o̧la naaire mo su̧nipa taaróló, dia̧ fóló, doasi bepaae fole tu̧ dȩmó ó sawatamo tu̧mó mepaae so whi̧kó keletepa, ti i detere o̧la naai faalopóló dape siré kwȩae,’ yalepó. 10 Atétepa, ama kutó diratere whi̧rape doasi be huluapaae fóló, tu̧tu so whi̧ keketé kwȩyóló, wisi so whi̧ró dowi so whi̧tamo ho̧ko dape siré kwȩyóló, tourale tikimó, be mo ti fa̧ae felepó.

11 Téyaletei, kale doasi topo whi̧ ai o̧la naai wóló betó mole so whi̧ kuapaae fóló kelalemó, whi̧ beta̧ kale so dokotere be dȩmó o̧la naairaalu, derótua dere kuti deró bitinipa kelalepó. 12 Atépa, kale doasi topo whi̧né a̧paae woseturaalu, ‘No-ó, ya̧ so dokotere be dȩmó detere o̧la naai derótua dere kuti derénire noatepa yaleé?’ yóló foné salemó, kale whi̧ haleturaalu, fokélé tekeni, hokomó sókó fi beterepó.

13 Tétepa, kale doasi topo whi̧né ama kutó diratere whi̧paae duraalu, ‘Ai whi̧ belamó diliki dolomó wole du bitu ama serekenétei, a̧ turukóló nuku beteró̧pólópa, hó naase dokóló taae derae,’ yalepó. 14 Ti noatepae, so whi̧ mo turó ape yaletei, tóróti sokósu yale so whi̧maaté wóló beterapó,” yalepó.

Sisapaae takis moni melae yale fo

(Mak 12:13-17, Luk 20:20-26)

15 Téró, kale Farisi whi̧rape fóló, Yesuné ama dere fomó a̧ só deraai dapóló, fo dokóló mulalepó. 16 Atéró, atimané yó matere whi̧raperó Herot-né fo eratere whi̧rapetamo Yesu beterepaae dotonóló, atimané a̧paae duraalu, “Yó matere whi̧-ó, ya̧ beta̧ mo fomaaté yó mótu bituraalu, Kótóné ama kisipa mole ala ó yóló muló betere fo mo sya fóló erótu beteretei, da̧né kisiparapó. Ti noatepae, naao fo yó móturaalu doasi doi mole so whi̧ kolóló ya̧ wini, doasi doi mole so whi̧paaekélé, doi muni belei sókó deóló betere so whi̧paaekélé, mo beta̧ kaae alatóró erótu beterapó. 17 Sisapaae takis moni matere ala wisirépé, dore? Ti naao noa kisipa mute?” yalepó. 18 Ai fo yaletei, atima dowi kisipa muturaalu, Yesuné a̧ só deraai tu̧ kikitu betere ala kolóló, atimapaae duraalu, “Dorutei tó tikiné ha̧le siki̧li du betere whi̧rape-ó, noatepa diaao̧ ȩ só deraai tu̧ kikitu bitu de? 19-20 Térapa dia̧né takis melótua dere moni ya̧lo kelaalopa sóró ape,” yalepó. Tétepa, atimané a̧ beterepaae beta̧ denarias moni sóró wapa, ama atimapaae woseturaalu, “I asoró i mole doitamo-a, né?” yalepó.

21 Ai fo depa, atimané a̧paae tokó̧ mótu duraalu, “Aita Sisanépó,” yalepó. Tétepa, ama atimapaae duraalu, “Sisané o̧lapa ti Sisapaaetóró melae. Kótóné o̧lapa, ti Kótópaaetóró melae,” yalepó.

22 Yesuné atéró dere fo woseturaalu, “Haió!” yóló sirayóló, atima a̧ taaróló felepó.

Kepaayóló betere whi̧rape so dokotimipóló yale fo

(Mak 12:18-27, Luk 20:27-40)

23 Atéyale be dȩtamotóróti mepaae Sadyusi whi̧rape Yesupaae beta̧ fo wosaai dapóló walepó. Ti ai Sadyusi whi̧rape atima kisipanéta, suka̧le so whi̧ momó kae kepaayaalo meipó dua dapó. 24 Atétere whi̧rapené Yesupaae woseturaalu, “Yó matere whi̧-ó, Moses-né da̧paae etei fo yóló muló beterapó. ‘Whi̧ beta̧ naale senaale deni, ha̧le beteró sukutepa, ti so wulia nomané dokóló naalekó detepa, ti noma betale sirimó, ai naale beteró̧pólópó,’ erapó. 25 Téró, wȩikeró nomarape da̧tamo betalepó. Téru, topo whi̧ a̧ beta̧ so dokaletei, naale senaale dini, ha̧le beteró kale whi̧ sinitepa, kale so wulia ama noma me whi̧némo dokalepó. 26 Téyaletei, ai kale whi̧kélé naale senaale dini, noma yale kaaetóró ha̧le suka̧lepó. Atétepa, kale so wulia me whi̧némo dokalemó, ai whi̧nékélé naale senaale dini, ha̧le suka̧lepó. Mepaae dou̧ró nomarapekélé atérótóró sisiraae felepó. 27 Nalo mo kemerótu, kale sokélé sinalepó. 28 Téyalepa, mió kale sinale whi̧rape kepaayóló betaaire sukamó, kale wȩikeró nomarapekó mé whi̧né ai kale so dokaaloé? Ti noatepae, aita nomarape doko̧ feané dokoté wale sopó,” yalepó.

29 Ti fo depa, Yesuné duraalu, “Diaao̧ ai mutu betere kisipata, kale asȩmó yóló muló betere foró Kótóné doasi bole fotoko̧tamo wisiyóló kisipani, ha̧sókó furaalu du beterapó. 30 Kale sinale whi̧rape momó kepaayóló betaaire sukamó whi̧kélé so dokóo, sokélé whi̧tamo fóo ini, ó hepen bemó betere ensel-rape kaae betaalo ai ape. 31-32 Kale sinale whi̧rape atéró kepaayóló betaalopóló, Kótóné dia̧paae asȩmó ere fo dosa̧ayóló kisipanié? Téró ama duraalu, ‘Ȩta, Abraham, Aisak, Jekop-sépi atimané Kótópó,’ yalepó. Ti ai suka̧le so whi̧ mo ti alu wua̧sóró ti i dosa̧ayale so whi̧rape tȩteróló kaae tare Kótópó fo wua̧meipó. Ti a̧ta, mió i betó mole so whi̧ró take sukó̧ló kepaayóló betó mole so whi̧tamo tȩteróló kaae tare Kótópó,” yalepó.

33 Tétepa, so whi̧ feané ai dere fo woseturaalu, haió! yóló sirayalepó.

Tale a̧ waaire be dȩ ó suka kele mené tuȩ́nipóló yale fo

(Mak 12:28-31, Luk 10:25-28)

34 Téró etéyalepó. Yesuné kale Sadyusi whi̧rapené wosetere fo mo donotóró tokó̧ matepa, kale Farisi whi̧rape, atima beta̧paae touróló atimasisi fo kȩlaaralepó. 35-36 Atéró, Moses-né asȩre fo yó matere kisipa tiki fosó fosóre whi̧ beta̧né a̧ ka̧ae kelaai su̧ sóró woseturaalu, “Yó matere whi̧-ó, kale yóló muló betere foné i ala yae ere doasi topo fo-a, mé foé?” yalepó.

37 Ai fo depa, Yesuné tokó̧ mótu duraalu, “Naao Talepaae yaala sókó fóló, hȩkesené sinitere alata, naao hosaa bete turónékélé, naao kepe bete turónékélé, naao kisipa tiki bete turónékélé, yaala sókó fu betae. 38 Ti ai alata, ama folosóró yae yóló muló betere mo doa topo ala ai ape. 39 Ai ki̧lipaae me tamo dakoróló yae yóló muló betere mo doasi topo fo i ape. Naaotei ya̧ yaala sókó fóló hȩkesené sukutu dere kaae, naao be whi̧ so whi̧paaekélé atéró yaala sókó fu betae. 40 Kale yae yóló muló betere forape fearó Kótóné ama fo eratere ko̧ló whi̧rapetamoné ere fota, ti i doasi topo fo tamo tómó beleró beterapó,” yalepó.

Keriso a̧ né naalemaé yóló yale fo

(Mak 12:35-37, Luk 20:41-44)

41-42 Atéró, kale Farisi whi̧rape beta̧paae toura̧le wóló betó mupa, Yesuné atimapaae woseturaalu, “Kótóné so whi̧ tȩteróló kaae tanó̧póló, sóró beteró betere whi̧ Keriso-a, né naalemaé?” yóló wosetepa, atimané tokó̧ mótu duraalu, “Depit-né deté wale whi̧né deale naalepó,” yalepó.

43-44 Ai fo depa, ama atimapaae duraalu, “Kale Dȩi Kepe Wisiné Depit fotoko̧ratepa, Depit-né a̧paae Tale-ó ere fo-a, me whi̧né ama deale naalené deté fele naalepaaetei Tale-ó fo dua de? Té dumitei, Dȩi Kepe Wisiné fotoko̧ratepa Depit-né a̧paae Tale-ó fo asȩyóló i muló betere ape. Ai fota i ape.

‘Talené ȩ tȩteróló kaae tare Talepaae duraalu,

“Naao bóe whi̧rape atima ya̧lo teteirape aleróló, naao hó ao̧mó beteraalopa, ya̧ ya̧lo turu naase dȩmó bitu kaae tawae,” ’ erapó.

45 Ti Depit-né a̧paae Tale-ó fo du bitipa, momómo ama naale-ó, dere fomo neyóló yaleé?” yalepó. 46 Ti fo depa, whi̧ beta̧nékélé Yesuné ai yale fo mené tokó̧kélé menénipó. Ai be dȩmó kaae sóró fóló, mepaae whi̧rapené wosetere fo me kae ini, taaróló felepó.

23

Dowi kwia saalopa kaae tawae yale fo

(Mak 12:38-39, Luk 11:43, 11:46, 20:45-46)

1-2 Téró, Yesuné aimó touróló betó mole so whi̧ró ama yó matere whi̧rapetamopaae duraalu, “Moses-né asȩre fo yó mótu betere whi̧raperó Farisi whi̧rapetamota, kale doasi whi̧ Moses betale sirimó bituraalu, ama yó matere ala yó tarapó. 3 Atimané yó matere fo diaao̧ wosóló, sya fóló erótua yae. Tépatei, atimané ai du betere ala momókó sya fóló yao̧se. Ti noatepae, atimané yó mótu betere fota wisiyóló yó mótu bitutei, sya fóló eratere alamo dumipó. 4 Atimané doasi sekȩi o̧larape whi̧rapené beleyó̧póló, dokóló atimané hu̧lumó belerótua dapó. Téteretei, atimanémo ai kale sekȩi o̧la belere whi̧rape fasóló mo sawa tao sere alakélé dumipó.

5 Atimané du betere ala feata, ti so whi̧né kolóló dukiró̧póló, dua dapó. Téturaalu, Kótóné fo atimané kutiri tua̧mó bulapóló, so whi̧né kolóló aunó̧póló, asȩyóló atimané kutirimó meleke kaae beleyóo, naasemó hó̧ kaae sóo, Kótópaae moma yaaikélé, atima mo ekȩlerapó yó̧póló, deratere fo̧loi kuti mo ti fo̧loróló kwiamó, mepaae auratere o̧la olerótua yóo dapó. 6 Téturaalu, o̧la detere be dȩmó mo doasi doi mole whi̧rape bitua dere tikimótóró betaai ekȩle yóo, moma dere bemó doasi topo whi̧rape bitua detere tikimó maaté betaai ekȩle yóo dua dapó. 7 So whi̧ fea touratere tikimó betó mole so whi̧né atimapaae doasi doi mole yó matere whi̧ wisi ko̧leó yóló, dukiratere koko̧mó dua dapó.

8 Atétu dere kaae, mepaae whi̧rapené dia̧paae Rabai, yó matere whi̧-ó, yao̧sóró yae. Ti noatepae, dia̧ tua̧mó doasi topo whi̧ beta̧tóró betepa, dia̧ fea ti mo norapetóró ai betere ape. 9 Mepaae i haemó betó mole mo whi̧paaetei dia̧né aya-ó, du betao̧se. Ti noatepae, dia̧né Aya mo beta̧ ó hepen bemó beterapó. 10 Mepaae whi̧né dia̧ kilituraalu, dia̧paae yó matere whi̧-ó, yao̧sóró yae. Ti noatepae, dia̧ yó matere whi̧ta, so whi̧ fea tȩteróló kaae tanó̧póló, Kótóné sóró beteró betere doasi whi̧ Keriso a̧ beta̧ beterapó. 11 I haemó dia̧ tua̧mó doasi doi mole topo whi̧ betepa, ti ai whi̧ a̧ dia̧né kutó diratere whi̧ betaalo ai ape. 12 Ti noatepae, mepaae whi̧ dené ama doitei hale sóró horótu betepa, ti atétere whi̧né doi haepaae só deraalopó. Téretei, mepaae whi̧ dené amatei a̧ deróló dua betepa, ti atétere whi̧né ama doi doasi muaalo ai ape.

13 Dia̧ Moses-né asȩre fo yó mótu betere whi̧raperó Farisi whi̧rapetamo-ó, tiki tua̧paae dorutei ha̧le siki̧li du betepa, Kótóné dia̧ dowi kwia melaalopa, mo doasi witu betae. So whi̧ fea Kótóné tȩteróló kaae tare bepaae sókó faai fu betepatei, fao̧sóró ai tu̧ diaao̧ dere alanétei seséyóló kinótu beterapó. Ti dia̧ta, ai tu̧mó sókó fumitei, aipaae sókó faai fole so whi̧ ai sesétu betere ape.

15 Dia̧ Moses-né asȩre fo yó mótu betere whi̧raperó Farisi whi̧rapetamo-ó, tiki tua̧paae dorutei, tóné ha̧le siki̧li du betepa, Kótóné doasi dowi kwia melaairetei wió yae. Mepaae whi̧rape dia̧tamo touróló doasi fake firaai dapóló, wȩi tómókélé, hae tómókélé, kutu beterapó. Atéró, me whi̧kó diaao̧ dere fo wosóló dia̧ fake alene wapa, diaao̧ dere ala yó melóló, ai yó matere alanétei diaao̧ du betere dowi ala bosenóló, mo dowi si duku beterepaae faai betere whi̧rape kaae beterótua dapó.

16 Dia̧kélé kele dilikire whi̧rape bitutei, me whi̧paae tu̧ i mole ape yóló yó matere whi̧ kaae betepa, mo doa dowi kwia saalopa, wió yae. Ti noatepae, dia̧né etei fo dua dapó. Whi̧ me dené Tale Kótóné momatere be doi yóló mo dirii malo depa, ti me bete muni, Tale Kótóné momatere be tua̧mó mole kold kapa doi yóló, Kótópaae mo dirii malo yóló mulatere fo tikitepa, ti mo doasi kwia saalopó dua dapó. 17 Dia̧ kele dilikiyóló tuȩ́kélé okokore whi̧rape-ó, doasi topo o̧la-a, noaé? Momatere beta, doasi topo o̧la ai ape. Ai kold kapanéta, ti momatere be wisiróló kae mulótumipó. Tétumitei, Momatere be tua̧mó Kótóné ala eratereteiné, ai be tua̧mó mole kold kapatei wisiróló, kae mulótua dapó. 18 Meta, diaao̧ i fokélé dua dapó. Me whi̧né ama dere fo diriróturaalu, Talepaae ha̧le matere o̧la belerótua dere kapo doi yóló, malo depa, ti ai bete munipó. Kale ai kapo tómó suku̧laa dalaai beleratere o̧la doi yóló, dirii malo depa, ti mo dirirapó dua dapó. Ai fotamo tikitepa, mo doasi dowi kwia saalopó du beterapó. Dia̧ kele dilikire whi̧rape-ó, mé o̧la doasi bete mule? Talepaae ha̧le matere o̧lapé ai o̧la beleratere tiki doasi bete mule? Ti ai ha̧le matere o̧la beleratere tikiné Talepaae ha̧le matere o̧la wisiróló, kae mulótua dapó. 19 Dia̧ kisipa tiki okoko yóló, kelekélé dilikire whi̧rape-ó, mé o̧la-a, doasi topo o̧laé? Kótópaae ha̧le matere o̧lapé, ai o̧la mulatere tikié? 20 Térapa, whi̧ me dené ama fo diriróturaalu, hupu ó mepaae o̧la beleratere tiki doi yóló malo depata, ti kale suku̧laa dalaai beleratere o̧lakélé wusuró doi yóló malo ai dere ape. 21 Whi̧ me dené Kótóné momatere be doi yóló dirii malo depa, ti ai momatere beró ai bemó betere sekȩ́tamo wusuróné doi yóló malo ai dere ape. 22 Whi̧ me dené dirii malo duraalu, hepen be doi depa, ti kale doasiné tȩteróló kaae tare tikiró aimó betere sekȩ́tamoné doi yólókélé, du beterapó.

23 Moses-né asȩre fo yó mótu betere whi̧raperó Farisi whi̧rapetamo-ó, dia̧ tiki tua̧paae dorutei, ha̧le siki̧li du betereteiné, doasi dowi kwia saalopa, mo wió yae. Ti noatepae, diaao̧ kutómó ere o̧la naase tamo epa, beta̧ ti naao Kótópaae ha̧le matapó. Téretei, mo doasi bete mole ala diaao̧ kisipa muni, sisópaae eróló, mo keteró beterapó. Ai doasi bete mole ala i ape. Fo tokó̧tamo yóló mo donoyóló taletere alakélé, ko̧lené sinóló tao sere alakélé, Kótópaae kisipa tiki tiróló, ama ala ha̧le eró tareteikélé, fea diaao̧ kisipa keteró beterapó. Ti mepaae yóló muló betere doasi bete alarape fea wisiyóló eróturaalu, mepaae sawa alarapekélé kisipa keteréni, fea touróló erólua̧sóró mo wisi ua̧pó. 24 Dia̧ kele dilikirutei, mepaae whi̧paae tu̧ i mole ape yóló yó mótu beterapó. Dia̧né o̧la nukuraalu, mo sawa doko̧letamo ho̧ko nao̧sóró, mepaae o̧la o̧la sorokóló nuku beterapó. Tétu bitutei, doasi kamel hupumo, ti dia̧né kiliniyóló o̧latamo touróló ho̧ko ai nuku betere ape.

25 Moses-né yóló muló betere fo yó mótu betere whi̧raperó Farisi whi̧rapetamo-ó, dia̧ tiki tua̧paae doruraalutei, ha̧le siki̧li du betereteiné mo dowi kwia saalo ai ape. Dia̧né wȩi nokole wutiró nukutamo tómaaté fukuturaalu, tua̧paae fukutumipó. Ti ai tómó maaté fukutu betere so whi̧ta, o̧lémi nokole alakélé, ukusi yóló ekȩle dere alakélé mo fa̧anapó. 26 Kele dilikire Farisi whi̧-ó, folosóró ti kale wȩi nokole wutiró o̧la nokole nukutamo tua̧paae hotowayóló fokae. Atétepa, ti tóta ama ha̧letei fokó faalo ai ape.

27 Moses-né asȩre fo yó mótu betere whi̧raperó Farisi whi̧rapetamo-ó, tiki tua̧paae doruraalutei tóné ha̧le siki̧li du betereteiné mo doasi dowi kwia saalo ai ape. Dia̧ta, kale whi̧ dou tómó kale dȩi ni fȩné aurale tikimó kelaalo mo koko̧re kaae erapó. Ti whi̧ dou tóta kelaalo koko̧retei, whi̧ mole dou tua̧ dolopaaeta, suka̧le whi̧né diriró kae kae kȩlaamilitamo fa̧anapó. 28 Dia̧kélé u tua̧paae atei kaae ala epatei, so whi̧ feané diaao̧ tó tiki maaté kilituraalu, mo donoi ala du betere whi̧rape nisi du beterapó. Diaao̧ tiki tua̧paaeta, whi̧ dilikitere alaró kae kae mo sonaalei dowi alatamoné ai fa̧ane ape.

29 Moses-né asȩre fo yó matere whi̧raperó Farisi whi̧rapetamo-ó, dia̧ u tua̧paae dorutei, tómó ha̧le siki̧li du betepa, mo dowi kwia saaireteimó wió yae. Dia̧ta, Kótóné ama fo erale ko̧ló whi̧rape dourale tikiró, mo take donoi ala yóló sinale whi̧rape dourale tikitamo hotowa yóló be tȩnóló aurótu beterapó. 30 Atéturaalu, diaao̧ etei kaae fokélé du beterapó. Da̧tamo, noutererape betale alimó bitua̧sóró, ti Kótóné ama ko̧ló whi̧rape dóló samea sókó fatua wua̧ meipó dua dapó. 31-32 Dia̧ta kae whi̧rape meipó. Diaao̧ ai du betere fonétei dia̧ só deróturaalu, Tale Kótóné ama ko̧ló whi̧rape dilé wale whi̧rapené deté wale naalerapeta, dia̧tóró ai ape. Térapa, atimané deté wale dowi ala diaao̧kélé mo ti fakeróló du betae.

33 Dia̧ whi̧ sinó̧póló tukó nokole mo dowi wulirape-ó, dia̧tamo fo tokó̧tamo yóló dowi si duku beterepaae só deraairetei noa yóló ha̧sókó faaloé? 34 Térapa, ya̧lo dia̧ beterepaae Kótóné ama ko̧ló whi̧rapekélé, kisipa tiki fosó fosóre whi̧rapekélé, Kótóné yóló muló betere fo yó matere whi̧rapekélé, dotonótu beterapó. Tétu betepatei, mepaae whi̧rape ti diaao̧ dóo, mepaae whi̧rape filipaare ni tómó oleróló dóo, mepaae whi̧rape diaao̧ fo wosetere be tua̧mó fokosói ala yóo, mepaae whi̧rape atima me be huluapaae botokó fupa, diaao̧ daai sya kwȩyóo yaalo ai ape. 35 Atéyaleteiné, donoi ala du betale whi̧ Abel-né samea sókó feleteimó, kaae sóró dilé wóló, kale Barakayané naalema Sekaraiakélé momatere beró Talepaae ha̧le matere o̧la suku̧laa dalatere tikitamo tua̧mó dia̧né dalepó. Ai dilé wale whi̧rapené samea sókó feletei fea touróturaalu, dia̧ mió i alimó betó mole whi̧rapepaae doa kwia melaalopó. 36 Ya̧lo mo i dere ape. Take atéró whi̧ dilé walemó dowi ala kwia fea touróturaalu, mió i betó mole so whi̧né saalopó.

37-38 Jerusalem be huluamó, betó mole so whi̧ naao teyae! Kótóné ama ko̧ló whi̧rape dia̧ beterepaae dotonótua depatei, kapo duné siróló dua yale so whi̧-ó, kale bané ama malerape baase ao̧paae buó su dere kaae, ya̧lo dia̧kélé atéró dape saalopóló dua yaletei, diaao̧tei hó̧yóló dowa̧ae fua yalepó. Téyaleteiné mo doasi ko̧leó, Talené dia̧ taalatepa, mió diaao̧ be hulua ai wópu mutapa, kelere? 39 Térapa, ya̧lo dia̧paae mo i dere ape. Diaao̧ ȩ kilini bitiré fóló, ‘Talené doimó wale whi̧ Kótóné wisiratepa a̧ hai̧né sinóló beteró̧póló yae’ dere sukamó, ti diaao̧ ȩ momó kelaalopó,” yalepó.

24

Take kemetere sukamó yaaire ala

(Mak 13:1-2, Luk 21:5-6)

1 Téró, Yesu momatere be taaróló fu betepa, ama yó matere whi̧rape a̧tamo hokolaane fóló duraalu, “Momatere be wisinaale ai tȩyóló muló beterapa, kelere?” deté fu betalepó. 2 Tétepa, Yesuné atimapaae duraalu, “Ai tȩ mole berape diaao̧ kelere? Ya̧lo dia̧paae mo i dere ape. Ai berape fea fisikó furaalu, kapo fake beta̧kókélé me kapotamo olokopa kelaalomeitei, mo fea kolokó fóló mupa kelaalo ai ape,” yalepó.

3 Atéró, Yesu a̧ Olip du sorokó molepaae fóló betepa, ama yó matere whi̧rape a̧ beterepaae wóló atimasisi bitu a̧paae woseturaalu, “Da̧ moko̧leyaa yóló betepa, ya̧ walemó kilita sókó fao̧sórópa, folosóró noa alapi eratepa kolóló, da̧né tuȩ́ yaaloé? Keme yaaire be dȩró ya̧ waaire be dȩtamo, da̧né kisipa yó̧póló noa alapi eraaloé?” yalepó.

4 Ai fo depa, Yesuné atimapaae duraalu, “Me whi̧né dia̧ dilikó̧ló kó̧paae a̧lisóró falao̧sóró, mo hotowayóló kaae tawae. 5 Ti noatepae, whi̧rape mo feané dia̧ dilikituraalu ya̧lo doi yóló, ‘Ȩta, so whi̧ fea tȩteróló kaae tanó̧póló, Kótóné sóró beteró betere whi̧ Kerisopó,’ depa, so whi̧ feané mo nisi yóló sya faalo ai ape. 6 Me tikipaae bóe du beterapó dere fokélé wosóo, mo felekemó bóe du betere alakélé kolóo duraalu, dia̧ tuȩ́ sekȩyóló wiyao̧se. Ti noatepae, ai alarapeta mo yaalopóló tukóló muló betereteiné ha̧sókó feni, mo yaalotei, kemeyaaire be dȩ ti teórapó,” yalepó. 7 “Me hae kwiamó betere be hulua whi̧ró me hae kwiamó betere be hulua whi̧tamo bóe doasi daalo ai ape. Me hae kwia tȩteróló kaae tare topo whi̧ró me hae kwia tȩteróló kaae tare topo whi̧tamokélé bóe daalo ai ape. Atéturaalu, doasi wote aliró doasi bao dere alatamo hae kwia feapaae wou betaalo ai ape. 8 Ai alarape feata, ti kale sorape naale saai sisó kaae sóró nuku dere kaae dapó.

9 Téturaalu, dia̧ ȩ sya wóló, ya̧lo ala erótu beteremó, i hae kwia feamó betó mole so whi̧né dia̧ hó̧róló fokosoi ala yóló, mo ti sinó̧póló daalo ai ape. 10 Atétere sukamó, so whi̧ mo fea kisipa tiki tiró betere ala taaróló, me whi̧ hó̧róló atimasisitei bóe daairaalu, eleké deyóló u só dera̧ne, i só dera̧le, du betaalopó. 11 Atétu betepa, mepaae whi̧rape mo fea Kótóné ama mo ko̧ló whi̧ ao̧yóló wóló, so whi̧ dilikó̧ló kó̧paae faraalo ai ape. 12 Ti noatepa meipó. I hae kwia feamó betó mole so whi̧né dowi ala mo ti faketé furaalu, so whi̧ feané yaala sókó fóló hȩkesené sukutu betere ala siri buóló, mo ti haepaae derepaalopó. 13 Tépatei, mepaae whi̧ de kisipa tiki tiró betere ala mo ti yó taté fóló, kemene fole sukamó sókó fupa, ti ai whi̧ aluni, Tale Kótóné ama mo tao saalopó. 14 Atéturaalu, Kótóné tȩteróló kaae tare ao̧mó, mió wosetere kisi fo wisi i hae kwia feamó betó mole so whi̧paae yó maté koteremó, ita Talenétei eratapóló kisipa yaalopó. Ai ala yale ki̧lipaae, ti mo kemetere be dȩ sókó waalo ia ape.

15-16 Atétepa, Kótóné ama ko̧ló whi̧ Daniel-né mo taketi asȩmó yóló muló betere foné duraalu, be wópu mulaai, kelaalo mo sonaalei o̧la Talené ama kae tukóló muló betere tikimó daapa kilitu, ai asȩre fo dosa̧atere whi̧ dia̧né wisiyóló kisipa muae. Ai ala kilituraalu, Judia hae kwiamó betó mole so whi̧ du sorokó mole tikipaae botokó fó̧póló yae. 17 Mo beta̧ whi̧kókélé siki be kemó biti até ao̧ró bemó mole o̧lakélé sene derepéni, muló̧póló taaróló, botokó fae. 18 Whi̧ me kutómó daapatamo ai ala depa, ti momó fesaayóló ama bukaaire kuti sene feni, muló̧póló taaróló botokó fae. 19 Atétere sukamó kale naale ere soraperó teó naale tare sorapetamo mo doa ko̧lerapó. 20 Dia̧ botokó faairetei doasi sosóli aliró sa̧a nóló beteró̧póló, tukóló muló betere be dȩtamo tua̧mó erao̧sóró, Talepaae momatu betae. 21 Ti noatepa meipó. Ai waaire doasi sekȩi alata, i hae keké nale alimó kaae sóró wóló, mió i betere alimókélé, take nalo betaaire alimókélé ai kaae sekȩi ala mo kelaalomeipó. 22 Atétere be dȩmó, waaire sekȩi alarapetamo Kótóné ha̧lekeróló tukóló mulólua̧meisóró, ti mo beta̧ whi̧kókélé ha̧sókó fóló bitua̧meipó. Até yao̧sóró, Kótóné sorokó suyóló sóró beteró betere so whi̧mó kisipa mutu, ai be dȩrape ha̧lekeróló tukóló mulaalo ai ape. 23 Atétere sukamó, mepaae whi̧né duraalu, Kótóné so whi̧ fea tȩteróló kaae tanó̧póló, sóró beteró betere whi̧ Keriso i wóló beterapa kelae depa, ó u wóló betere ape depa, mo dere nisiyóló wosóló kisipa tirao̧se. 24 Ti noatepae meipó. Mepaae dilikitere Kerisoró Kótóné ama ko̧ló whi̧póló, kapala fo yó matere whi̧rapetamo waalo ai ape. Atétu, kae kae ala yaairemó eratere doasi alaró kae kae kelemei alarapetamo eróturaalu, Kótóné sorokó suyóló beteró betere so whi̧kélé kó̧paae falaai, ka̧ae kolóló su̧ saalopó. 25 Ai alarape yaai teópatei ya̧lo dia̧paae ai yale ape.

26 Téyaalopa, mepaae whi̧né dia̧paae duraalu, ‘Kale sekȩ́ a̧ whi̧kélé bitinire tikimó wóló i betere ape,’ depa, wosóló mo dapóló kelaai fao̧se. Ó, ‘Be dolomó i betere ape,’ depa, mo dere nisiyóló kisipa tirao̧se. 27 Ti noatepa meipó. Suka hotereró dere epéenétei suka doropolepaaekélé dȩyó fu dere kaae, kale Whi̧né Naalema atéró mo ha̧keamó wapa so whi̧ feané kelaalo ai ape. 28 Dia̧né ó sa̧paae kese honalemótamo, kale ba dukaarape sȩ́ kwȩyóló bopétu betepa kilitu, sinale na ó hupu mupa dapó kisipa muae.

29 Ai sekȩi alarape yale ki̧lipaaetóró

‘Suka kekélé dilikiróló, wéliékélé mo dȩ yaalomeipó.

Ho̧rerapekélé torokó dorowóló,

ó sa̧mó ere o̧la o̧lakélé fea wore yaalo ai ape,’ erapó.

30 Atétere sukamó, kale Whi̧né Naalema mo felekemó waai dapóló kisipa yó̧póló, ó sa̧mó doasi ala eratepa kelaalopó. Atéró ama doasi ere au wisinaaletamo ó sa̧komó ha̧keamó sókó wapa i hae kwiamó betóló fale so whi̧ feané kilitu, doasi moló-u yaalopó. Kale Whi̧né Naalema ó sa̧mó atéró wouraalu, ama bole doasi fotoko̧ró Kótóné ama kae ere ala wisinaaletamo ó sa̧ko dolomó sókó wapa, kelaalo ai ape. 31 Atéturaalu, ama ensel-rapené ukulumó wuti mo doasi fakeyóló hale deté kuturaalu, hae kwia dȩ doko̧ feamó ama sorokó suyóló kae beteró betere so whi̧ dape siré kwȩyó̧póló dotonaalopó.

32 Térapa, mió kale ni nosené dere ala kolóló, wisiyóló kisipa muae. Sóku fóló momó hu̧lu depa kilituraalu, kale ba fo mo felekemó ai sókó wale ape fo dua dapó. 33 Até dere kaae, ai bopeyale alarape dia̧ betere tua̧paae wapa kilituraalu, mióta a̧ mo felekemó waairaalu tu̧ sókó walemó daapa, ai dere ape kisipa muae. 34 Ya̧lo dia̧paae mo i dere ape. Mió i alimó betó mole so whi̧ fea sukuni ha̧le betó mupatei, ai alarape mo fea yaalo ai ape. 35 Ó sa̧ró i haetamota, mo kemeyaalotei, ya̧lo fo beta̧ kemekélé ini, ha̧le muó tawaalopó,” yalepó.

Whi̧né Naalema waaire be dȩró suka keletamo mené tuȩ́nipó

(Mak 13:32-37, Luk 17:26-30, 17:34-36)

36 “Até yaaire be dȩró sukakeletamota, mo whi̧ beta̧nékélé, hepen bemó betó mole ensel-rapekélé, ama Naalemanékélé mo tuȩ́nitei, Alimané ama beta̧ tuȩ́rapó. 37 Kale whi̧ Noa betale alimó yale ala kisipa muae. Kale Whi̧né Naalema woukélé, mo ai ala kaaetóró yaalo ai ape. 38 Ti noatepae, atéyale sukamó kale wȩi doasi a̧laai teópa, atima mo wisiyóló bitu, o̧laró wȩitamo nóló, whi̧ so dokotere alakélé, so whi̧tamo dokotere alakélé deté fu beteró, Noasépi nuku tua̧paae biti̧ holale sukamó sókó walepó. 39 Atima betere tua̧paae ai ala sókó waairetei kisipani, ha̧le mo ko̧leaa yóló bitiré wóló, wȩi doasi anóló, so whi̧ fea aluralepó. Kale Whi̧né Naalema wale sukamókélé, atétu yale kaaetóró yaalo ai ape. 40 Whi̧ tamo kutómó daayaalotei, me whi̧ dapesó furaalu, me whi̧ daaló̧póló taaróló faalopó. 41 So tamo whit o derakó̧ló detu betaalotei, me so dapesó furaalu, me so betepa taaróló faalopó.

42 Ti noatepa meipó. Dia̧ tȩteróló kaae tare Tale waaire suka, dia̧ kisipanipa, mo hotowayóló kaae tawae. 43 I alarapeta mo yaalopa, i dere fo bete wisiyóló wosóló kisipa muae. Beta̧ be talené dilikitamo etei kaae sukakelemó o̧lémi nokole whi̧né ama be fulukene waalopóló, kisipa muóló bitua̧sóró, ti ama be fulukóló o̧la o̧la sóró fó̧póló, a̧ noke fió muni, siki siki yóló bitua̧pó. 44 Térapa, dia̧kélé donoróló mo siki siki yóló betae. Ti noatepa meipó. Kale Whi̧né Naalema waalomei nisiyóló, kisipa keteróló betere sukamó, a̧ sókó waalo ai ape.

45 Ti i dere fo wosóló, dia̧kó me whi̧ etei kaae kekemeyóló kutó diratere whi̧ beterémóló, diaao̧tei ka̧ae kelae. Beta̧ be tale a̧ mepaae uké faairaalu, ama dere fo sya fóló, mo eró tare fosó fosó yóló kekemere whi̧paae mepaae kutó diratere so whi̧ naao tȩteróló kaae taru, o̧lakélé mo wisiyóló melae yóló a̧ fulapó. 46 Ai kale kutó tale doasi topo whi̧ a̧ momó fesaae wouraalu kelera̧lemó, a̧ faai bituraalu diyae yale kutórape fea ama su̧mó dipa, ti ai kutó diratere whi̧ a̧ mo hai̧né sinaalo ai ape. 47 Ya̧lo dia̧paae mo i dere ape. Kale be talené ama o̧la o̧la mo fea ai sekȩ́paae naao mo hotowayóló kaae tawae yóló, ama naase tua̧mó mulaalopó. 48-50 Tépatei, ai kutó diratere whi̧tamo dowi tuȩ́ mole whi̧ betepa, ti i ala dere kaaepó. Kale kutó diratere whi̧né kisipané ama doasi hapale waalomei nisiyóló, a̧tamo kutó ditere whi̧rapetei fokosói ala yóo, topo dotere wȩi nokole whi̧rapetamo fulumu yóló ho̧ko bitu, o̧laró wȩitamo mo dekéró nóo du betaalopó. Téturaalu, ama doasi waalomei nisiyóló moko̧leyaaró betere tua̧mó, kale whi̧ sókó wapa kilita sókó faalopó. 51 Atéró, kale whi̧ ama doasiné fokosoi ala yóló, ama tiki mo turukée fi kale tó tikiné wisire nisiyóló siki̧li du betere whi̧rapetamo beta̧mó beteraalopó. Tétepa, aimó doasi susupu sóró kaketu bitu naao téyae yóló, atima sereke fisikó̧ sóró doasi wole du betaalopó,” yalepó.

25

Naase tamo so seimalepaae dó faróló yale fo

1 Téró Yesuné duraalu, “Atéyaaire sukamó, ó hepen bemó Kótóné tȩteróló kaae tare ao̧mó mole alata, i ala kaae yaalopó. Kale naasetamo so seimalerape atimané lamp sa̧ dirirape sóró so dokotere be dȩmó detere o̧la naai kale so dokaaire whi̧tamo hokolaa yaai felepó. 2 Atéró mepaae aporó fele seimale senaalerapeta, ti kisipa fosó fosó yóo, mepaae aporó so seimale ti kisipa tiki fosó fosó ini yóo erepó. 3 Kale kisipa tiki fosó fosó inire seimale sorape atimané lamp sa̧ dirimó wȩi belepa sóró feletei, kemetepa saaitapóló mepaae wel wȩi wutimó tepeóló sóró fenipó. 4 Téyaleteiné, kale kisipa tiki fosó fosó yóló kekemere seimale sorape atimané lamp sa̧kélé wȩi belepa sóró fóo, kemetepa saaire wel wȩikélé wutimó tepeyóló sóró fóo yalepó. 5 Atéró, kale so dokaaire whi̧ hapale wéni, diki deté fu betepa, atima fea noke kȩletepa noke foposaa yó molepó.

6 Atima atéró noke fopesaapa, diliki su̧ tua̧tamo whi̧ beta̧né fo fakeyóló duraalu, ‘Kale so dokaaire whi̧ i walapa, a̧tamo hokolaayaai faalopa ape,’ yalepó.

7 Atétepa, kale so seimalerape turukó holóló, atimané lamp sa̧ dirirape wisiyóló dó̧póló donoralepó. 8 Atéró, kale kisipa tiki fosó fosó inire so seimalerapené kale kisipa tiki fosó fosó yóló, kekemere so seimalerapepaae duraalu, ‘Da̧né lamp sa̧ dirirape wel wȩi kemeturaalu, felekemó sukó̧ faai dapa, dia̧né tare wel wȩikó da̧maletamo a̧lae,’ yalepó.

9 Ti fo depa, atimané duraalu, ‘Meipó. Da̧né tare wel wȩi dia̧ melatepa, ti da̧né sa̧ dirimó tepeyaaire mei yao̧sórópa, mepaae wel wȩi dotonatere whi̧rapetamo dupune fae,’ yalepó.

10 Ai fo depa, atima wel wȩi dupune fi tikimó, kale so dokaaire whi̧ sókó walepó. Atétepa, kale donoróló betere so seimalerape kale so dokaaire whi̧tamo so dokoteremó detere o̧la naairaalu, be dolopaae horóló tu̧ kinalepó.

11-12 Atéró beteremó, nalomo mepaae kale fele so seimalerape wóló, atimané fo fotoko̧ yóló duraalu, ‘Doa whi̧-ó, doa whi̧-ó, da̧ holaaitapa tu̧ tuki̧ae,’ depa, ama atimapaae duraalu, ‘Ya̧lo dia̧paae mo i dere ape, dia̧ ȩ kisipanipa dia̧ deé?’ yalepó.

13 Atérapa, diaao̧ doasi waaire be dȩró suka keletamo dia̧ kisipanipa, mo hotowaró kaae tawae,” yalepó.

Doasi monipaae dó faróló yale fo

(Luk 19:11-27)

14 “Fo me i ape. Talené tȩteróló kaae tare alata, whi̧ beta̧ a̧ me bepaae faairaalu, ama kutó diratere whi̧rape a̧ beterepaae ape yóló, ama o̧la o̧larape kaae tawó̧póló, sóró beteratere kaaepó. 15 Téró, ama kutó diratere whi̧rapepaae moni melaairaalu, folosóró me whi̧né dere ala ka̧ae kolóló, 5000 melóo, whi̧ mené ama dere alakélé ka̧ae kolóló, 2000 melóo, me whi̧né ama dere alakélé ka̧ae kolóló 1000 melóo, yóló duraalu, ‘Ya̧lo i moniné mepaae kutó dirótu betae,’ yóló, a̧ felepó. 16 Atétepa, kale 5000 moni sale whi̧né ai moniné mepaae kutó diyóló, ama kale sale 5000 tómó 5000 me beleróló salepó. 17 Atéró, me kale 2000 moni sale whi̧nékélé mepaae kutó dité fóló, 2000 me beleróló salepó. 18 Téyaletei, kale 1000 moni sale whi̧ a̧paae melale moniné me kutó dini sóró fóló, hae duki̧yóló kikiti hyó̧ mulalepó.

19 Atéró, kale doasi a̧ hapale wéni, bitiré fóló me sukamó momó fesaae wóló, ama kutó diratere whi̧rapepaae kale melale moni taleyaalopa, ape yalepó. 20 Atétepa, kale 5000 moni melale whi̧ wóló duraalu, ‘Doa whi̧-ó, naao ȩpaae 5000 melaletei, kutó dité fóló, tómó beleróló saletei me 5000 i ape,’ yalepó.

21 Ti fo depa, ama doasiné a̧paae duraalu, ‘Ya̧lo kutó diratere whi̧ wisinaale-ó, naao fosó fosóre alané ya̧lo ya̧paae yae yale ala naao wisiyóló ereteiné, mepaae o̧la o̧lakélé fea naaotóró tȩteróló kaae tawaasepólópa, ya̧kélé naao doasitamo hȩkese dere ala tua̧mó betaalopa ape,’ yalepó.

22 Atétepa, kale 2000 moni melale whi̧ wóló duraalu, ‘Doa whi̧-ó, naao ȩpaae 2000 melaletei, kutó dité fóló, tómó beleróló 2000 me saletei i ape,’ yalepó.

23 Ti fo depa, ama doasiné a̧paae duraalu, ‘Ya̧lo kutó diratere whi̧ wisinaale-ó, naao fosó fosóre alané ya̧lo ya̧paae yae yale ala naao mo wisiyóló ereteiné mepaae o̧la o̧lakélé fea naaotóró tȩteróló kaae tawaasepólópa, ya̧kélé naao doasitamo hȩkese dere ala tua̧mó betaalopa ape,’ yalepó.

24 Téró, kale 1000 moni melale whi̧kélé wóló duraalu, ‘Doa whi̧-ó, naao dere alata, ya̧lo tuȩ́rapó. Ya̧ta mo deteraai whi̧ bituraalu, o̧la wae bilitere alakélé, o̧la wae ke terepetere alakélé dumitei, ha̧le ho̧ko tikimókélé naao o̧la wisi sua dapó. 25 Atérené ȩ wituraalu, naao ȩpaae melale moni ya̧lo hae duki̧yóló hyó̧ mulaletei, i tarapa sae,’ yalepó.

26 Ti fo depa, ama doasiné a̧paae duraalu, ‘Ya̧ta, kutókélé diyaalo mo dekané sini, kutó diratere whi̧ dowi ai ape. Ti ya̧lo naasené o̧la wae bilini yóo, o̧la kekélé terepeni yóo, dere tikimótei o̧la sua dapó fota, naaotei ai yale ape. 27 Atétere ala naao tuȩ́rutei, ya̧lo ya̧paae melale moni tómó beleróló só̧póló, moni kaae tare whi̧rapetamo muléliyólópó. Até ua̧sóró ti ȩ fesaae wouraalu, ya̧lo melale moni tómó mepaae beleróló sua̧pó,’ yalepó.

28 Térapa, ama ai tare 1000 moni tokó̧ sóró kale 10,000 moni tare whi̧paae melae. 29 Ti noatepae, mepaae whi̧ dené me o̧la tapa, ti Talené tómó beleróló móturaalu, ai whi̧né mo dekéró tawaalopó. Mepaae whi̧né mo sawa tapa, ti ai sawa tareteikélé ama fasó saalo ai ape. 30 Téró, ai kale deka kutó diratere whi̧ mo dilikire tikipaae taae deratepa aimó kaketu bituraalu, amatei yale alamópóló doasi wole du betaalopó,” yalepó.

Sipsip-ró meme huputamopaae dó faróló dere fo

31 “Kale Whi̧né Naalema a̧ waaire sukamó, ama mo kae ere dȩ wisinaaletamo wouraalu, ama ensel-rapekélé, mo fea beta̧mó waalopó. Atéró wóló, ama tȩteróló kaae tare doasi topo whi̧ betere tikimó bituraalu, ó hepen bemó mo ama kae ere au wisitamo bitu, taleyaalo ai ape. 32 Atéró bituraalu, i hae kwiamó betó mole so whi̧ mo fea a̧ betere tikipaae toura̧le wóló betepa, kale sipsip hupuró meme huputamo kaae tare whi̧né taleyóló, sipsip hupurape kaepaae daalóo, meme hupu kaepaae daalóo, du dere kaae, so whi̧kélé atéró taleyaalo ai ape. 33 Atéró taleyóló, kale sipsip hupu ti ama turu naaseró beteróo, meme hupurape ti ama fȩ́ naaseró beteróo, yaalopó.

34 Téró, kale doasi topo whi̧né kale turu naaseró betere so whi̧paae etei fo yaalopó. ‘Ya̧lo Ayané wisiró betepa hai̧né sukutu betere so whi̧-ó, Kótóné tȩteróló kaae tare ao̧mó mole ala take sa̧ró haetamo aleyaaipatei, dia̧mó melaai dapóló, taleróló muló betere o̧la saai ape. 35-36 Ti noatepae, ȩ wotené sinóló mupa, o̧la melóo, ȩ wȩi nokoletepa, wȩi nó̧póló melóo, ȩ uké whi̧ kaae betepa, diaao̧ bepaae wisiyóló dapesóo yalepó. Ȩ bukaaire kutikélé meipa, diaao̧ melóo, ȩ kisiné sukó̧ló mupa, diaao̧ mo hotowayóló kaae tawóo, ȩ dipula betepa, wisi kisipa muó̧póló dia̧né ȩ kȩle wua yóo yalepó.’

37 Tétepa, kale mo donoi ala du betere so whi̧né a̧paae i fo yaalopó. ‘Tale-ó, ya̧ wotené sinóló mupa, ó wȩi nokole du betepa, da̧né ya̧mó metéli melaleé? 38 Tale-ó, ya̧ uké whi̧ kaae betepa, da̧né dape sóo, ya̧ bukaaire kuti meipa kuti melóo, yalepó dere-a, da̧né ya̧mó metéli melaleé? 39-40 Ya̧ kisiné sinóló mupa, ó dipula betepa kisipa tiki feléyó̧póló, da̧né ya̧ metéli kȩle waleé?’ depa, kale topo whi̧né i fo tokó̧ melaalopó. ‘Ya̧lo dia̧paae mo i dere ape. Diaao̧ mepaae wisi ala i doasi doi mole ya̧lo norapepaae eróturaalu, mo belei sokótei betere so whi̧paaekélé erélipa, ti ȩpaaetóró eró beterapó,’ yaalopó.

41 Téró kale fȩ́ naaseró betere so whi̧paae i fo yaalopó. ‘Talené só deró betere so whi̧rape-ó, dia̧ ȩ betere tiki taaróló mo sukó̧kélé feni, ha̧le dó tare sipaae biti̧ fae. Ai sita, mo dowi Satan-ró ama kutó diró̧póló dotȩyale keperapetamo dó̧póló, tukóló muló betere sipó. 42-43 Ti noa betené meipó. Ȩ wote betepa, me o̧lakókélé meni yóo, wȩi nokole depa wȩikélé meni yóo, uké whi̧ kaae betepa, diaao̧ dape sini yóo, bukaaire kuti meitepa kutikó meni yóo, ȩ hepo daróló betepa, ó dipula betepa wisiyóló tao sini yóo yalepó,’ yaalopó.

44 Ti fo depa, atimané a̧paae etei fo yaalopó. ‘Ya̧ wotené sinóló betepa, ó ya̧ wȩi nokole depa, ó uké whi̧ kaae betepa, ó bukaaire kuti meitepa, ó ya̧ kisiné sukó̧ló mupa, ó ya̧ dipula betepa, da̧né ya̧ wisiyóló tao sinipó dere-a, metéli tao sinipóló de?’ yaalopó.

45 Ti fo depa, ama atimapaae i fo yaalopó. ‘Ya̧lo dia̧paae mo i dere ape. Diaao̧ mepaae wisi alakó i doi mole whi̧rapepaae erénituraalu, i betó mole belei sókóteipaaekélé erénipa, ti ȩpaaetei erénipó,’ yaalopó.

46 Ai ala du betale so whi̧ta kemekélé ini, mo ti sótóró tawaaire dupu saalopó. Téyaalotei, mo donoi ala du betale so whi̧ta, ti mo titóró betó tawaaire bete saalo ai ape,” yalepó.

26

Yesu daairaalu fo dokale ala

(Mak 14:1-2, Luk 22:1-2, Jon 11:45-53)

1-2 Atéró, Yesuné ai forape yóló kemetepa, ama yó matere whi̧rapepaae duraalu, “Kale boseneyóló fele be dȩmó o̧la deyóló naaire be dȩ sókó waai be dȩ tamo beta̧ ha̧le moletei diaao̧ ai kisipare ape. Ai be dȩmó kale Whi̧né Naalema mepaae whi̧rapené filipaa ni tómó oleróló dó̧póló, atimané naase tua̧mó mulaalo ai ape,” yalepó.

3-4 Téró, kale so whi̧mó Talepaae momaratere topo whi̧raperó mepaae whi̧ disirapetamo, momaratere doasi topo whi̧ Kaiapas-né be wisinaalepaae toura̧le walepó. Atima atéró wóló touró bitu, Yesu a̧ tawóló daai kikiti fo dokalepó. 5 Atima atéró fo dokóló mulótu duraalu, “I alata, kale o̧la detere sukamó yaalomeipó. Ti noatepae, so whi̧ feané keletómó ai ala depa doasi foya yao̧sóró, me be dȩmó yaalopó,” yalepó.

Beta̧ soné Yesuné topomó felé kȩlaa wale wel wȩi suniyale fo

(Mak 14:3-9, Jon 12:1-8)

6 Téró etéyalepó. Yesu a̧ Betani be huluapaae fóló, kale dowi humu fuluné tiki dopa ama wisirale whi̧ Saimon-né bemó o̧la nuku betalepó. 7 Atéró beteremó, so beta̧né doasi moniné duputere felé kȩlaa wale wel wȩi alabasta kane fakené aleale wutimó belepa tawóló walepó. Téró, kale soné ai wel wȩi wisinaale wuti faayóló Yesu a̧ tiróló firu o̧la nuku betepa, ama topomó suniyalepó.

8 Atétere ala, ama yó matere whi̧rapené kolóló, dei kisipa muóló duraalu, “Ai wel wȩi wisinaale-a, ho̧ko noatepa besekéróló suniyaleé? 9 I felé kȩlaa wale wel wȩi wisinaale, mepaae whi̧tamo dotonóló doasi moni sóró, ha̧le yoleale yóló betó mole so whi̧mó mólua̧sóró mo wisiua̧pó,” yalepó.

10 Atimasisi atéró du betere fo Yesuné tuȩ́yóló, atimapaae duraalu, “Ai soné ama ȩpaae mo koko̧i ala wisinaale eralepa, diaao̧ ama kisipa tiki dorakesé. 11 Kale ha̧le yoleale yóló betó mole so whi̧ta, ti betere doko̧ dia̧tamo betó tawaalotei, ȩta dia̧tamo betó tawaalomei ai ape. 12 Ai soné kale felé kȩlaa wale wel wȩi ya̧lo tikimó suniyaleteita ha̧le meipó. Ȩ sukutepa douratere sukamó felé kȩlaa wó̧póló ai dilale ape. 13 Ya̧lo dia̧paae mo i dere ape. I hae kwiamó betó mole so whi̧paae kale mió i wosetere kisi fo wisi yó maté kuturaalu, i soné ama i yale alakélé yó melaalo ai ape. Téturaalu, i kale soné i ala yalepóló kisipatóró ha̧le yó tawaalopó,” yalepó.

Judas-né Yesu eleké deale fo

(Mak 14:10-11, Luk 22:3-6)

14-15 Téró, kale yó matepa wosetere 12 whi̧rapekó beta̧ Iskariot be whi̧kó Judas so whi̧mó Talepaae momaratere topo whi̧rape beterepaae fóló woseturaalu, “Ya̧lo i sekȩ́ diaao̧ naase tua̧paae mulatepa, diaao̧ ȩmó noa o̧lakó melaaloé?” yalepó. Ai fo depa, atimané 30 silpa moni dosa̧ayóló a̧mó melalepó. 16 Ai sukamó kaae sóró, Judas-né Yesu a̧ mepaae whi̧né naase tua̧mó mulaaire tu̧ kikitu betalepó.

Yesuró ama yó matere whi̧rapetamo o̧la nale ala

(Mak 14:12-21, Luk 22:7-14, 22:21-23, Jon 13:21-30)

17 Téró, yist buni fopei bred o deóló nukuatere be dȩ kaae suraalu i ala yalepó. Yesuné ama yó matere whi̧rape a̧ beterepaae wóló woseturaalu, “Kale boseneyóló fele be dȩmó deyóló naaire o̧la-a, mé bemó da̧né taleróló mularóé?” yalepó.

18 Ti fo depa, ama atimapaae duraalu, “Dia̧ u doasi be huluapaae fóló, ai bemó me whi̧kótamo betepa, a̧paae i fo yae. ‘Kale yó matere whi̧né duraalu, “A̧paae me ala eraai tukóló mulale be dȩ felekemó sókó waai depa, kale bosenóló fele be dȩmó, ya̧lo yó matere whi̧rapetamo naao bemó o̧la deyóló naai dapó,” ’ ene fae,” yalepó. 19 Atétepa, ama yó matere whi̧rape fóló, Yesuné atimapaae yae yale alatóróti yóló, kale boseneyóló fele be dȩmó deyóló naaire o̧larape taleróló mulalepó.

20 Atéróló, be dikiteretamo Yesu a̧ ama yó matepa wosetere 12 whi̧rapetamo o̧la nukuatere ni fake tómó tiróló firu o̧la nuku beterepó. 21 Atéró o̧la nuku bitu, ama atimapaae duraalu, “Ya̧lo dia̧paae mo i dere ape. Dia̧kó beta̧ whi̧né ȩ mepaae whi̧né dó̧póló eleké deyaalo ai ape,” yalepó.

22 Ai fo depa, atima kisipa tiki fomaake yóló, dekȩné sukutu duraalu, “Tale-ó, ai ala da̧né mo yaalopóló de?” yóló, atima feané beta̧ kaae fotóró deté felepó.

23 Ti fo depa, Yesuné atimapaae duraalu, “Aita ȩtamo beta̧mó o̧la nuku betere whi̧nétei mepaae whi̧né ȩ dó̧póló eleké deyaalo ai ape. 24 Ti noatepae, whi̧né Naalemata, kale asȩmó yóló muló betere fo motóróti dokonóturaalu sinaalopó. Téyaalotei, Whi̧né Naalema mepaae whi̧né dó̧póló eleké deyaaire whi̧ ya̧ beta̧ doasi kwia saaireteimó mo wió yae. Ai whi̧ a̧ hamané dewua̧meisóró, ti mo wisiua̧pó,” yalepó.

25 Tétepa, a̧ dó̧póló eleké deyaaire whi̧ Judas-né duraalu, “Yó matere whi̧-ó, ai ala ya̧lo yaalopóló de?” depa, Yesuné a̧paae duraalu, “Épó mo naaotóróti yaalo ai ape,” yalepó.

26 Atima atéró o̧la nuku bituraalu, Yesuné bred o bula tao sóró Tale Kótópaae mo kée yóló, terekée daalu yóló ama yó matere whi̧rape a̧lirótu duraalu, “Ita, ya̧lo tikipa dia̧ feané sóró nae,” yalepó.

27 Téró, kale dere kaae wȩi belere wuti tao sóró Kótópaae mo kée yóló, atima melóló duraalu, “Dia̧ feané i wȩi nae. 28 Ti i wȩita, so whi̧ mo feané yale dowi ala kwia aluraai, Kótóné dia̧ tao saalopóló tukóló muló betere fo diriróturaalu, sókó farale ya̧lo sameapa dia̧ feané nae. 29 Ya̧lo dia̧paae mo i dere ape. I nokole képi du wȩi momó kae néni ha̧le bitiré fóló, ya̧lo Ayané tȩteróló kaae tare ao̧mó da̧ fea beta̧mó bitu, kisi wain wȩi naalopó. Ai be dȩ sókó waai teópa, ai wȩi me kaae néni ha̧le bitiré faalopó,” yalepó.

30 Atéró, atima wole fo beta̧ yóló, Olip du sorokó mole tikipaae felepó.

Pitané Yesu a̧ tuȩ́nipóló yale fo

(Mak 14:27-31, Luk 22:31-34, Jon 13:36-38)

31 Téró, Yesuné atimapaae duraalu, “Mo mió i dikitamotóró atimané ȩpaae eratere ala kilituraalu, dia̧ fea ȩ taaróló botokó faalopó. Ti noatepae, até yaaire alata, asȩmó i yóló muló betere fo mo dokonóturaalu yaalo ai ape.

‘Kale sipsip hupurape kaae tare whi̧ ya̧lo dupa, sipsip hupurape dapo dapo yó faalopó,’ erapó.

32 Téyaalotei, ȩ momó kepaayóló u Kaleli haepaae ȩpi folosóró fimó dia̧ nalo waalopó,” yalepó.

33 Ai fo depa, Pitané a̧paae duraalu, “Ya̧paaetamo mené noa kaae ala eratepa, ti mepaae whi̧rape atima ya̧ taaróló fupa, ya̧lo beta̧ ya̧ mo taaróló faalomeipó,” yalepó.

34 Ti fo depa, Yesuné a̧paae tokó̧ mótu duraalu, “Ya̧lo ya̧paae mo i dere ape. Mo mió i dikitamotóró wa̧ kakaruk bané hale yaaipatei, naao ȩ tuȩ́nipó fo sore félimó yaalopó,” yalepó.

35 Ai fo yalemó, Pitané a̧paae duraalu, “Ȩ ya̧tamo beta̧mó sukutepa ti mo wisirapó. Ya̧lo ya̧ tuȩ́nipó fo mo yókélé yaalomeipó,” depa, mepaae ama yó matere whi̧rapenékélé ama dere fo kaaetóró yalepó.

Kelaalo koko̧i tiki Ketsemanimó yale ala

(Mak 14:32-42, Luk 22:39-46)

36 Téró, Yesu a̧ ama yó matere whi̧rape fea kelaalo koko̧i tiki Ketsemanipaae fóló, ama atimapaae duraalu, “Ȩ upaae momane fulapa dia̧ imó betae,” yalepó. 37 Atima atéró beteróló, Pita kale Sebediné naalema tamo atima fu bitu, ama hosaa tua̧mó mo doasi dekȩné sukutere ala kaae sóró, sekȩi kisipa muté felepó. 38 Atéró ama atimapaae duraalu, “Ya̧lo hosaa tua̧mó dekȩné sukuturaalu, ȩ felekemó suka̧ai depa upaae momane fulapa, dia̧ imó ȩ kaae tawóló bitu noke fini, ȩtamo momatu betae,” yalepó.

39 Téró ama yó matere whi̧rape aimó betó mupa taaróló, a̧ sawa tupaae fóló, haemó deraapisa fóló fió mulu momatu duraalu, “Ya̧lo Aya-ó, i sekȩi ala ȩpaae wao̧sóró seséyaaire tu̧ mupa, ti naao sesé yae. Tépatei ya̧lo kisipa mole ala eréni, naao kisipa mole ala beta̧ eró̧póló yae,” yalepó.

40 Téró, a̧ ama yó matere whi̧rape beterepaae momó fesaae wóló kelalemó, atima fea noke foposaa yó molepó. Atépa, ama Pitapaae duraalu, “Sukakele beta̧mó ȩ kaae taruraalu, momatu bitinié? 41 Dia̧ me dowi ala yó̧póló su̧ sere alané só derao̧sóró, hotowayóló kaae taru, momatere ala yó tawae. Kepe betenéta wisi ala eraai mo doasi ketekȩ bupatei, tó tiki fotoko̧ bunipó,” yalepó.

42 Kale yale kaae, a̧ momó fesaae fóló momatu duraalu, “Ya̧lo Aya-ó, ȩpaae i eraaire sekȩi ala wao̧sóró seséyaaire tu̧ mupa, ti seséyae. Seséyaaire tu̧ munipa, ti naao kisipa mole alatóró ȩpaae eró̧póló yae,” yalepó.

43 Atéró, a̧ momó fesaae wouraalu kelalemó, atima fea kale dere kaae, noke foposaa yó molepó. 44 Atima atéró foposaapa taaróló, a̧ momó sore dakoróló fesaae fóló momaturaalu, kale yale moma kaaetóróti momó yalepó.

45 Téró, a̧ momayóló fesaae wóló, ama yó matere whi̧rapepaae duraalu, “Dia̧ sa̧a nóló bitu noke foposaa yó mole-a, mió da̧ ha̧le betaaire be dȩ dekéró mupa de? Kale Whi̧né Naalema dowi ala dere whi̧rapené dó̧póló eleké ai deyale ape. 46 Ȩ dó̧póló eleké deyale whi̧ ai walapa, dia̧ turukó horóló da̧ faalopa fiépe,” yalepó.

Yesu a̧ tawale fo

(Mak 14:43-50, Luk 22:47-53, Jon 18:3:12)

47 Yesuné ai fo du betepatei, ama yó matepa wosetere 12 whi̧rapekó Judas sókó walepó. A̧ta, kale momatere be tȩteróló kaae tare whi̧raperó so whi̧ tȩteróló kaae tare whi̧ disirapetamoné dotonale whi̧rapetamo walepó. Atima atéró wouraalu, nópuluró bóe dele sepaketamo tao diliki yóló walepó. 48 Téró, Yesu mepaae whi̧né dó̧póló eleké deyale whi̧né a̧tamo wale whi̧rapetamo fo dokóló duraalu, “Ya̧lotamo ko̧ló tukó nukupa, ti a̧tóró hi̧tipa, tawae,” ipakalepó. 49 Atéró, kale Judas a̧ folosóró Yesu daalepaae sókówóló duraalu, “Yó matere whi̧, ko̧leó,” yóló, apuóló ko̧ló tukó nalepó.

50 Ti fo depa, Yesuné a̧paae duraalu, “No-ó, naao yaairaalu, wale ala téti yae,” yalepó. Tétepa, kale whi̧rape atima hapale sókó woutóró Yesu botokó̧ sóró tawalepó. 51 Atétepa, Yesuné ama fulumu whi̧rapekó whi̧ beta̧né bóe dele sepake sókó sóró, so whi̧mó Talepaae momaratere doasi topo whi̧né kutó diratere whi̧né wosȩ́li sa̧ae deralepó.

52 Tétepa, Yesuné a̧paae duraalu, “Naao ai sepake bulatere be dolomó momó bulae. Ti noatepae, mepaae whi̧ denétamo sepakené whi̧ dupa, ti ai sepakenétei a̧ mo ti dóló sukunaalo ai ape. 53 Naao kisipané-a, ya̧lo Ayapaae 72,000 ensel-rapené ȩ tao sene wó̧póló dotonae depa, ama dotonaalomeipóló de? 54 Ya̧lotamo ai ala depa, ti kale asȩmó yaalopóló muló betere fo netéró dokonaaloé?” yalepó.

55 Atéyale sukamó, Yesuné ai so whi̧paae duraalu, “Diaao̧ kisipané ȩta, Gavman whi̧rapetamo bóe dóló atimané tȩteróló kaae tare ala fasó saai, whi̧rape fea a̧lisóró fole whi̧ beteparaalu, ȩ tawóló daai sepakeraperó nópulurapetamo tao diliki yóló wou de? Betere doko̧ fea dia̧né momatere be tipiné bopéró daaló betere tikimó ȩ fo yó mótu betepa, diaao̧ ȩ tanipó. 56 Ténitei ai yale alarape feata, ti Kótóné ama ko̧ló whi̧rapené asȩmó yóló muló betere fo motóró dokonóturaalu dapó,” yalepó. Atétepa, ama yó matere whi̧rapené a̧ taaróló, atima fea botokó felepó.

Juda fakené Yesu só deraai fo tokó̧tamo yale fo

(Mak 14:53-65, Luk 22:54-55, 22:63-71, Jon 18:13-14, 18:19-24)

57 Atétepa, mo so whi̧mó Talepaae momaratere doasi topo whi̧ Kaiapas-né bemó touróló betó mupa, Yesu tawale whi̧rapené a̧ dapesó felepó. Aimó kale Moses-né asȩre fo yó matere whi̧raperó so whi̧ tȩteróló kaae tare whi̧ disirapetamo touróló betó molepó. 58 Téyaletei, Pita a̧ Yesu fi tikimó nalo taaeta deté furaalu, so whi̧mó Talepaae momaratere doasi topo whi̧né be bopéró betere tipi tua̧paae doropóló, aimó betó mole diki tare whi̧rapetamo bituraalu, Yesupaae noa alakó eratéró kelaai, kaae tawóló beterepó.

59 Atéró, so whi̧mó Talepaae momaratere whi̧raperó fo tokó̧tamo yóló taleratere whi̧rapetamoné kapala so whi̧ dilikó̧ló Yesu sukó̧póló, só deróló daaire bete kikitu betalepó.

60-61 Atéró, atimané a̧ só deraai dapóló kapala fo yaletei, ai foné a̧ só deraaire su̧nipa, nalo whi̧ tamo wóló duraalu, “Ai sekȩ́néta, ‘Kótóné ai momatere be fisikóló sore be dȩmó ama momó tȩyaalopó,’ depa da̧moné wosalepó,” yalepó.

62 Tétepa, mo so whi̧mó Talepaae momaratere doasi topo whi̧ turukó holóló Yesupaae duraalu, “Ai whi̧rapené ya̧ só deratere fo dapa, naao atimapaae fo mekó tokó̧ menitere-a, noatepa de?” yalepó. 63 Téyaletei, Yesu fo tekeni ha̧le daalepó. Atépa, kale momatere be kaae tare topo whi̧né a̧paae duraalu, “Mo titóró betó tare Kótóné keletómó ya̧lo ya̧paae mo dirii fo i dere ape. Ya̧ta mo so whi̧ fea tȩteróló kaae tanó̧póló, sóró beteró betere whi̧ Kótóné Naalema Kerisopata, ti mió da̧paaetóró yó a̧lae,” depa Yesuné duraalu, “Ȩ́pó. Naao mo dono ai dere ape.

64 Téretei, ya̧lo dia̧ feapaae i dere ape. Take nalo waaire be dȩmó, kale Whi̧né Naalema mo doasi fotoko̧ bole Kótóné turu naasemó betepa kolóo, ó hepen be taaróló sa̧ko dolomó sókó wapa kolóo, yaalo ai ape,” yalepó.

65 Ai fo depa, so whi̧mó Talepaae momaratere doasi topo whi̧né ama deró betere kuti bisa̧ayóló duraalu, “Kótó faleyóló doka doka ai du betere ape. Ti ama ha̧sókó fole ala depa kelalepó yaaire meipapakó keka̧aloé? Ti Kótó faleyóló doka doka dere fota, amatei depa dia̧ feané ai wosale ape. 66 Térapa, diaao̧ noa kisipa mute?” depa, atimané duraalu, “A̧ sinaaitere fo amatei ai dapa sinó̧póló yae,” yalepó.

67-68 Téró, atimané ama kele dolomó fesa̧a apuróló, naase duné dóo, mepaae whi̧né a̧ okolope deké sóo yóló duraalu, “Kótóné so whi̧ tȩteróló kaae tare whi̧ Keriso-ó, ya̧ Kótóné ama ko̧ló whi̧pata, ti ya̧ dale whi̧ da̧paae yó a̧lae,” yalepó.

Pitané Yesu a̧ tuȩ́nipó yale fo

(Mak 14:66-72, Luk 22:56-62, Jon 18:15-18, 18:25-27)

69 Atéró Pita, ai be bopéró daaló betere tipi bolaa dolomó betepa, kale kutó diratere so seimale beta̧ a̧ beterepaae wóló duraalu, “Ya̧kélé u Kaleli whi̧kó Yesutamo beta̧mó kwȩale whi̧ ai ape,” yalepó.

70 Ti fo depa, so whi̧ feané keletómó Pitané kale so seimalepaae duraalu, “Naao ai dere fota, noa fo yóló déró ȩ kisipanipó,” yalepó.

71 Atéró, kale whi̧ a̧ ai be bolaare dopóku tu̧ serekepaae sókó durupupa, me so seimalené a̧ kolóló ai betó mole so whi̧ feapaae duraalu, “I whi̧ a̧kélé, Nasaret whi̧kó Yesutamo beta̧mó kutu betale whi̧ ai ape,” yalepó.

72 Ti fo depa, Pitané kale dere fo kaae Talené keletómó dirii malo yóló duraalu, “Naao ai bopetere whi̧ta ȩ tuȩ́nipó,” yalepó.

73 Atéró sawa betale ki̧lipaae, aimó daae mole mepaae whi̧rape Pita beterepaae wóló duraalu, “Ya̧ta atimatamo kutu betale whi̧ mo hi̧ti ai ape. Ti noatepae, naao dere fo nakomené ya̧ mo hi̧tipóló ha̧keamó yó matapó,” yalepó.

74 Ai fo depa Pitané duraalu, “Ya̧lo dia̧paae mo i dere ape. Ai whi̧ ȩ mo tuȩ́nipó. Ya̧lo kapala fo depata, ti Talené ȩ mo doasi kwia meló̧pólópó,” yalepó. Ai fo deretamotóró wa̧ kakaruk bané hale yalepó.

75 Tétepa, Pitané Yesuné a̧paae kale kakaruk bané hale yaaipatei, naao ȩ tuȩ́nipó fo sore félimó yaalopó yale fo kisipa muni walepó. Atétepa, Pita a̧ belapaae sókó doropóló bituraalu, mo doasi dekȩné sini wole du betalepó.

27

Judas képi wȩi nale fo

(Mak 15:1, Luk 23:1-2, Jon 18:28-32)

1 Atéró, so whi̧mó Talepaae momaratere topo whi̧raperó so whi̧ tȩteróló kaae tare whi̧ disirapetamo, mo hi̧katitei Yesu sukó̧póló daairaalu, fo taleyóló mulalepó. 2 Atimané a̧ halika tikiné naase tamo dokóló, kale doasi Gavman topo whi̧ Pailat beterepaae dapesó fóló, ama naase tua̧mó mulalepó.

3-4 Atéró, Yesu mepaae whi̧né dó̧póló eleké deale whi̧ Judas-né Yesutamo fo tokó̧tamo yóló só deratere ala kolóló, amatei yale alamó dapóló, mo dowi fomaake kisipa mualepó. Atéró duraalu, mo so whi̧mó Talepaae momaratere whi̧raperó so whi̧ tȩteróló kaae tare whi̧ disirapetamoné a̧ melale 30 silpa kapa moni u kale whi̧rapepaae momó melaai felepó. Atéró atimapaae duraalu, “Me ha̧sókó fele alakélé inipatei, a̧ dó̧póló ya̧lo ha̧letei eleké deale alané ȩ doasi dowi ala yalepó,” yalepó. Ai fo depa, atimané a̧paae duraalu, “Da̧paae noa yaró de? Ai alata, naaotei ai yale ape,” yalepó.

5 Atétepa, Judas-né ama sale moni ai kale momatere bepaae fesekée faróló, amatei a̧ képi wȩi nalepó.

6 Atétepa, so whi̧mó Talepaae momaratere topo whi̧rapené kale whi̧né teraae farale moni sóró taru duraalu, “I monita, whi̧ daai dupuyaleteipa, Kótópaae matere monitamo tourao̧se yóló fo mulapó,” yalepó. 7 Téró, atima fo taleyóló duraalu, i monita mepaae wale whi̧rape sukutepa douraaire tiki, kale doka haené wuti aletua dere whi̧rapené hae dupu yaai dapóló mulalepó. 8 Ai hae tikita, whi̧ dó̧póló eleké deyalemó, melale moniné dupuyaleteiné ai haené doi whi̧né samea sókó fele haepó, miókélé ha̧le du beterapó. 9-10 Atéyale ala Kótóné ko̧ló whi̧ Jeremaiapaae yó matepa, ama asȩyóló muló betere fo motóróti dokonóturaalu yalepó.

“Talené ȩpaae i ala yae yóló muló betere fo sya furaalu, Israel so whi̧ atimané a̧ dupu yóló melale 30 silpa moniné doka haené wuti aletu betere whi̧rapené hae tiki atimanétei dupu yó̧póló yae,” fo erapó.

Doasi topo whi̧ Pailat-né Yesutamo fo tokó̧tamo yale fo

(Mak 15:2-5, Luk 23:3-5, Jon 18:33-38)

11 Ai ala ha̧le du betepa, atimané Yesukélé doasi Gavman whi̧né sóró beteró betere topo whi̧ Pailat-né keletómó daapa, a̧paae woseturaalu, “Ya̧ Juda so whi̧ tȩteróló kaae tare doasi topo whi̧é?” depa, Yesuné a̧paae duraalu, “Naaotóró mo dono ai dere ape,” yalepó.

12 Ai fo depa, so whi̧mó Talepaae momaratere topo whi̧raperó so whi̧ tȩteróló kaae tare whi̧ disirapetamoné kae kae só deratere fo a̧paae depatei, ama me fo tokó̧ menipó. 13 Tétepa Pailat-né a̧paae duraalu, “Atima kae kae forapené ya̧ só derótu betepatei, ya̧ fo tekeni dere-a noatepa de?” yalepó. 14 Ai fo depatei, Yesuné kale Pailat-né dere fo mo sawa tokó̧ matere alakélé inipó. Ai ala kale doasi Gavman topo whi̧né kilituraalu, i whi̧ta atimané dere fo tokó̧ matere alakélé mo dumipóló sira yalepó.

15 Téró, Gavman doasi topo whi̧né ba fo doko̧ fea atimané dua dere ala sya furaalu, o̧la detere sukamó so whi̧ touróló, atimané kisipa mole dipula beteró betere whi̧kó beta̧ ha̧le fó̧póló dotȩyae depa, ti ai whi̧tóró dotonótua dapó. 16 Atéyale sukamó, dowi ala du betere doi mole whi̧ Barabas dipula beteró beterepó. 17 So whi̧ fea atéró wóló touró betepa, Pailat-né atimapaae woseturaalu, “Diaao̧ kisipané-a, mé whi̧ dipula sokóló ha̧le fó̧póló kisipa mute? Barabas dotȩyarópé, so whi̧ feané Kerisopó du betere whi̧ Yesu dotȩyaró de?” yalepó. 18 Ti noatepa meipó. Kale Juda so whi̧ tȩteróló kaae tare whi̧rapené so whi̧ feané Yesuné doi hale sóró horóló, dukirateremó atima dowi kisipa muturaalu, atimané a̧ daai kale Pailat-né a̧ beterepaae dapesó weirapóló kisipa mualepó.

19 Atéró, kale Pailat a̧ so whi̧tamo fo tokó̧tamo yaai bituatere tikimó betepa, ama somané fo yó fótu duraalu, “Ya̧lo mió mo dowi noke yaleteiné ȩ doasi sekȩ yalepa, ai dowi ala mo beta̧kélé munire whi̧paae me ala momókó erao̧se,” yalepó.

20 Téyaletei, so whi̧mó Talepaae momaratere topo whi̧raperó whi̧ disirapetamoné so whi̧paae duraalu, “Barabas ipaae wó̧póló dotonóturaalu, Yesu sinó̧póló oleróló dae yae,” yóló, so whi̧ feapaae sesemeratere fo du betalepó.

21 Tétepa, kale Gavman whi̧né sóró beteró betere doasi topo whi̧né woseturaalu, “I whi̧ tamokó mé whi̧ dia̧ beterepaae wó̧póló sokóló dotonaróé?” depa, atimané duraalu, “Barabas wó̧póló dotonae!” yalepó.

22 Tétepa, kale Pailat-né so whi̧paae woseturaalu, “So whi̧ feané Kerisopó du betere whi̧ Yesu neya̧roé?” yóló wosetepa, aimó daae mole so whi̧ feané duraalu, “A̧ta, filipaa ni tómó olorae!” yalepó.

23 Ai fo depa, Pailat-né atimapaae duraalu, “Ai whi̧ta me dowi alakélé inipatei, ha̧le noatepa daró de?” depa, atimané fo mo ti fakeyóló duraalu, “A̧ filipaare ni tómó olorae!” yalepó.

24 Tétepa, ai yó mole so whi̧ atimané kisipa mutere ala erao̧sóró, Pailat-né seséyalemókélé mo su̧ni, so whi̧né doasi foya yaaitere ala kolóló, so whi̧ feané keletómó wȩiné ama naase fukutu duraalu, “I whi̧ delemó Kótóné matere kwiata, ya̧lo saalomeitei, diaao̧tóró saalopó. Atéró sókó fatere samea ya̧lo naasemó yao̧sóró, i fokotapa kelere?” yalepó.

25 Ai fo depa, so whi̧ feané duraalu, “Ai whi̧ dele kwiata, Kótóné da̧ró da̧né naale senaaletamopaae meló̧pólópó,” yalepó.

26 Téró, so whi̧ atimané Pailat-paae dotonae yale whi̧ Barabas ha̧le fó̧póló dotonóturaalu, mepaae diki tare whi̧rapené Yesu fokosói alapi yóló, nalo filipaa ni tómó oleróló daai dapesó fae yóló melalepó.

Diki tare whi̧rapené Yesu faleyale fo

(Mak 15:16-20, Jon 19:2-3)

27 Atéró, kale Gavman whi̧né sóró beteró betere topo whi̧né ama diki tare whi̧rape betere tiki wisinaale Pretorium-paae Yesu duwóló sóró felepó. Téyalemó, diki tare whi̧rape feané a̧ boperóló daane walepó. 28-29 Téró, atimané ama deró betere kuti sokóló beta̧ sonaai kuti deralepó. Atéró, mu daai képinétei doasi topo whi̧né deratere topo taopóló bopeyóló, ama topomó deralepó. Téró, atimané beta̧ dotó tiki ama turu naasemó taróló, a̧ daalemó bukutiri tȩane doropóló duraalu, “Juda so whi̧né topo whi̧-ó!” yóló faleyóló doka doka du betalepó. 30 Atéró atimané a̧ fesa̧a apuróló, kale dotó tiki momó fasó sóró, ama topomó momó du momó du betalepó. 31 Atéró, atimané a̧ doka doka du beteró, sonaai kuti sókó sóró ama kuti momó deralepó. Téró, a̧ filipaa ni tómó oloraai dapesó felepó.

Yesu filipaa ni tómó suka̧le fo

(Mak 15:21-32, Luk 23:26-43, Jon 19:17-27)

32 Atéró dapesó fu beteremó, Sairin be hulua whi̧kó Saimon a̧ tu̧mó hokolaa depa, a̧ fasóló ai filipaa ni a̧paae naaomo beleyae! yóló sȩyalepó. 33 Atéró, atima beta̧ hae doi Kolkotamó sókó walepó. Ai fo feteyóló whi̧né topo diri mole tikipó. 34 Aimó atimané Yesumó beta̧ hakesa̧ai wȩiró mo wain wȩitamo hosekéróló tepeyaletei melalemó néni hó̧yalepó. 35 Atéró atimané a̧ filipaa ni tómó oleróló, ki̧lipaae ama kuti saairaalu atimané ni kukwia teraae horóló mé whi̧né ni kukwia mo donotóró muni dorowapa, ti ai whi̧nétóró sua yalepó. 36 Atéró, a̧ teó sukutu betepa, kale diki tare whi̧rape atima kaae tawóló betó molepó. 37 A̧ oleró betere ni topomó i betené dalepóló asȩyóló oleralepó. Ai asȩyóló olerale fo i ape.

Juda so whi̧ tȩteróló kaae tare topo whi̧ Yesu i ape

38 Kale o̧lémi nuku betale whi̧ tamokélé a̧tamo beta̧mó, me whi̧ ama turu naase dȩró nimó oleróo, me whi̧ fȩ́ naase dȩró me nimó oleróo yalepó. 39-40 Mepaae ai tu̧mó fua wuatere so whi̧ atimané folópu kelepéyóló faleyóló doka doka duraalu, “Ya̧ta kale momatere be fisikóló, sore be dȩmó momó tȩyaalopó du betale whi̧pa, naaotei ya̧ tao sae. Ya̧tamo Kótóné Naalemapata, ti ai filipaa ni taaróló dere ape,” du betalepó.

41 Atéró kale dere kaae, mo so whi̧mó Talepaae momaratere topo whi̧rapenékélé, Moses-né asȩre fo yó matere whi̧rapenékélé, mepaae whi̧ disirapenékélé, faleyóló doka doka duraalu, 42 “Mepaae whi̧rape sukao̧sóró ama tao sua yaletei, a̧ sinao̧sóró amatei tao sinitupó. Ti a̧ta, Israel fake so whi̧né doasi topo whi̧ ereteiné filipaa ni taaróló dorowapa, ti da̧ a̧paae kisipa tiki tiraalopó. 43 Ama duraalutamo, a̧ Kótóné Naalemapóló kisipa tiki tirateremó, Kótóné a̧ tao saai kisipa mutepa, ti tao só̧póló yae,” yalepó. 44 Yesutamo kale beta̧mó olerale o̧lémi nuku betale whi̧ tamonékélé u whi̧rapené dere kaae, a̧ faleyóló doka doka dere forape dekéró du betalepó.

Yesu suka̧le ala

(Mak 15:33-41, Luk 23:44-49, Jon 19:28-30)

45 Téró suka tua̧mó 12 kilok sukakelemó kaae sóró fóló, be kuluka derepaae 3-kilok-mó hae kwia mo fea dikiyalepó. 46 Atéró be kuluka 3-kilok seretamo, Yesuné doasi fo fakeyóló duraalu, “Eloi, Eloi, lama sabakatani,” ai fo feteyóló, “Ȩ tȩteróló kaae tare Kótó-ó, Ȩ tȩteróló kaae tare Kótó-ó, ȩ ya̧lo wotoró beteró̧póló noatepa taaróló feleé?” yalepó.

47 Ti fo depa, mepaae aimó daae mole so whi̧rapené ama ai dere fo wosóló duraalu, “Ama Elaijapaae ape yóló ai dere ape,” yalepó.

48 Tétepa, atimakó whi̧ beta̧ mo hapale sururu yóló fóló, kale wépi kaae o̧la sóró séli kȩlaa kaae ere moi wain wȩi kale wépi kaae o̧lamó tópuró sóró, kapemó haka sóró Yesu nó̧póló melaai sóró felepó. 49 Téyaletei, mepaae whi̧rapené duraalu, “Ilaija wóló tao sene walémóló kelaalopa, atéró oleró̧póló taalae,” yalepó.

50 Atéró, Yesuné ama kepe bete sókó furaalu, kale dere kaae doasi fo fake yóló a̧ sinalepó.

51 Atéteretamotóró kale momatere be sata̧leróló oleró betere kuti óté kaae sóró tereketé doropóló, a salepaae sókó deralepó. Téturaalu, doasi bao yale tikimó kaporapekélé terekeyóló felepó. 52 Atéturaalu, whi̧ dourale tikikélé turukwȩ fóló, mo take Kótóné ama kae sóró beterale so whi̧ sukutepa douraletei, dou taaróló momó kepaayóló fua yalepó. 53 Yesu atéró kepaayóló fi ki̧lipaae, ai kale kepaayale so whi̧rape mepaae so whi̧né koló̧póló, Kótóné ama kae tȩnó betere Jerusalem be huluapaae yó male felepó.

54 Atétepa, kale diki tare whi̧rapené topo whi̧ró Yesu me ala yao̧sóró, kaae tare diki tare whi̧rapetamoné doasi bao dere alaró mepaae kae kae dere alarapetamo kolóló, atima fea winé sukó̧ló diri furu furu yóló duraalu, “Haió! i whi̧ta, Kótóné Naalematóró mo hi̧tipó,” yalepó. 55 Téró, Yesu a̧ mepaae o̧la o̧la ya̧ya̧tepa tao sóró mótua yale sorape, Kaleli hae kwia taaróló wóló, Yesupaae eratere ala kelaai mo tumó daae mulu, kese faló beterepó. 56 Atima ai sorape kuamó Maktala be hulua sokó Mariakélé, Jems-ró Josis-tamoné hama Mariakélé, Sebediné naalema tamoné hamakélé, atima atéró daae molepó.

Yesu dourale ala

(Mak 15:42-47, Luk 23:50-55, Jon 19:38-42)

57 Be mo felekemó dikiyaai deretamo, beta̧ Arimatea be whi̧kó néli whi̧ Josep walepó. Ai whi̧ a̧kélé Yesuné yó matere whi̧ betalepó. 58 Kale sekȩ́né Yesuné tiki saai dapóló, kale topo whi̧ Pailat-paae wosene felemó, Pailat-né ama diki tare whi̧rapepaae duraalu, “I sekȩ́né Yesuné tiki ama sóró faaipó dapa, sóró fó̧póló melae,” yalepó. 59-60 Atéró matepa mo dȩ tekée fi linen kuti wisinaalené Yesuné tiki bopeyóló só fóló, mepaae suka̧le whi̧ dourénire kane dolomó Yesuné tiki mulalepó. Téró kale dou tu̧ kinaai aleyóló mulale kane fake biliraté fóló kinóló a̧ felepó. Ti ai kane dolota, kale whi̧ Josep a̧ sukutepa douró̧póló, aleyóló muló betere tikipó. 61 Atétepa, kale Maktala be hulua sokó Mariaró ama yakoma Mariatamo ai kale whi̧ douró betere tiki kese faróló beterepó.

Yesuné tiki me ala yao̧sóró diki tare whi̧rapené kaae tare ala

62-63 Atéyale sisópaae dótóró sa̧a nóló betaairaalu, o̧la o̧la taleyóló mulóló, be dȩtepa i ala yalepó. Kale moma dere be kaae tare topo whi̧raperó Farisi whi̧rapetamo Pailat beterepaae fóló duraalu, “Doa whi̧-ó, ai kale so whi̧ dilikité kutu betale whi̧ a̧ suka̧ai bitu be dȩ sore kemetepa, a̧ momó kepaayóló betaalopó depa, da̧né wosalepó. 64 Atéró ai kale suka̧le whi̧né ama yó matere whi̧rapené ama tiki o̧lémi sóró fóló, mo whi̧paae a̧ momó kepaayóló beterapó deté kuturaalu, so whi̧ dilika̧alo ai ape. Atéró dilikitere alané ama take folosóró so whi̧ dilika̧letei teraae faalopó. Téyao̧sórópa, naao diki tare whi̧rapené ai kale whi̧ dourale tiki be dȩ soremó mo wisiyóló kaae tawó̧póló yae,” yalepó.

65 Ai fo depa, Pailat-né so whi̧ tȩteróló kaae tare whi̧rapepaae duraalu, “Whi̧ douró betere tiki mo wisiyóló kaae tawó̧póló, mepaae diki tare whi̧rape dapesó fóló, etéró kaae tawae yóló yó melae,” yalepó. 66 Atétepa atima fóló, kale whi̧ dou mené tuki̧yalemóló kelaai tu̧ kinale kane fakeró ha̧le daale kane kwiatamo meke eróló, tua̧mó siri mulóló diki tare whi̧rapepaae kaae tawae yóló sóró daalalepó.

28

Yesu kepaayóló fele fo

(Mak 16:1-10, Luk 24:1-10, Jon 20:1-18)

1 Téró kale sa̧a naai tukóló mulale suka kemeyóló fula kaae sere be dȩmó mo hi̧katitei, Maktala be hulua so Mariaró yakoma Mariatamo kale whi̧ dou kelaai felepó.

2 Atéró, kale so tamo dou tópaae sókó faai teó fu betepatei, beta̧ ensel hepen bemó dorowóló, dou kinó betere kane fake tukwȩ faróló a̧ tómó beterepó. Ai kane fake tukwȩ falateremó, mo doakale bao yalepó. 3 Ama tiki mo epée dȩ kaae iruraalu, ama deró betere kutikélé mo dȩ tekée fapa kelalepó. 4 Ai dou kaae tawóló betó mole diki tare whi̧rapené a̧ kolóló, winé sukó̧ló diri furu furu duraalu, sukó̧ló mole whi̧rape ao̧yóló haemó deraapisa fóló molepó.

5 Téró kale so tamo sókó wapa, kale ensel-né atimaamopaae duraalu, “Diaamo wiyao̧se. Diaamota, filipaa nimó dale whi̧ Yesu kȩle waletei ya̧lo tuȩ́rapó. 6 Ti a̧ta imó muni, a̧ mulale tiki ha̧lerapa kelaai ape. Ti take ama yale fotóró dokonóló, a̧ kepaayóló falapó. 7 Atérapa, diaamo hapale fóló, ama yó matere whi̧rapepaae i fo yae. A̧ mo ti suka̧letei kepaayóló, dia̧ nalo wó̧póló a̧pi Kaleli haepaae furaalu, a̧tamo aimó hokolaa yóló kelaalopa, ape yale fo ya̧lo diaamopaae i dere ape,” yalepó.

8 Atétepa, kale so tamo wirutei mo hai̧tamo whi̧ dou taaróló, ama yó matere whi̧rapepaae yaai dapóló sururuyóló felepó. 9 Atéró fu betepa, Yesu hapale sókó wóló daalu ko̧leó yalepó. Atétepa, atimaamo a̧ daalepaae fóló, ama hómó apuó taru Tale-ó du betalepó. 10 Atétu betepa, Yesuné atimaamopaae duraalu, “Wiyao̧se! Diaamo fóló, ya̧lo norapepaae diaao̧ ȩ u Kaleli haemó kelaasepóló ape yalepó, yaai fae,” yalepó.

Diki tare whi̧rapené i ala kelalepóló yale fo

11 Téró ai kale so tamo fu betepatei, kale mepaae dou kaae tawóló betale diki tare whi̧rape atima momatere be kaae tare topo whi̧rape beterepaae fóló, atimané kelale alarape fea yó melalepó. 12 Ti fo depa, mo so whi̧mó Talepaae momatere topo whi̧raperó mepaae so whi̧ tȩteróló kaae tare whi̧ disirapetamo beta̧paae touróló bitu, i ala yaalopóló taleyóló mulalepó. 13 Atéró fo deyóló, kale diki tare whi̧rape atimané kelale ala mo so whi̧paae yao̧sóró fo mulótu duraalu, “Mené dia̧paae noa ala yaleé depa i fo yae, ‘Da̧ firepaae Yesuné ama yó matere whi̧rape wóló, ama tiki o̧lémi sóró falapó yae,’ ” yóló doasi moniné dupuyalepó. 14 Atéró duraalu, “Gavman topo whi̧né i dere fo wosetepa, dia̧tamo doasi fopaae buóló me ala erao̧sóró dia̧ seséturaalu, da̧nétei ama kisipa tiki feléraalopó,” yalepó. 15 Téró, kale diki tare whi̧rape doasi moni sóró furaalu, atimapaae yae yale fotóróti deté kwȩyalepó. Atéró dere fo so whi̧ feané wosóló, fakerale fo mió i alimó betó mole Juda so whi̧nékélé wosóló mo kisiparapó.

Yesuné ama yó matere whi̧rapepaae yale fo

(Mak 16:14-18, Luk 24:36-49, Jon 20:19-23)

16 Téró Yesu a̧ suka̧ai bitu, ama yó matepa wosetere 11 whi̧rapepaae, a̧tamo Kaleli haemó daale hasi fosómó hokolaa yaalopó, yale fo tuȩ́ru atima felepó. 17 Atéró fóló, aimó atimané a̧ kolóló, hemée deyóló betó mulu Tale-ó du betalepó. Tétu betaletei, mepaae whi̧rapené Yesu a̧ hi̧ti yale moló̧póló, kisipa tamo mutu beterepó. 18-19 Tétepa, Yesu a̧ atima betere felekepaae fóló duraalu, “Ó hepen bemókélé i haemókélé ere ala fea ya̧lo tȩteróló kaae tanó̧póló, Kótóné ȩ sóró beteró beterapó. Térapa, dia̧ i hae kwiamó betóló fale so whi̧ beterepaae fóló, atimakélé ya̧lo yó matepa wosetere so whi̧ beteró̧póló, yó maté kwȩyae. Atéturaalu Alima, Naalema, Dȩi Kepe Wisi, da̧né beta̧ doimó wȩi tópurótua yae. 20 Tétu, ya̧lo dia̧paae yae yóló mulale ala fea, atimanékélé wosóló sya fó̧póló yó mótu betae. Ya̧lo dia̧ taaróló feni, da̧ fea beta̧mó bitiré fóló, kemene fole alimó sókó faalopóló i yóló mulatere ape,” yalepó.

Mark

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

14

15

16

Mark

1

Jon-né Yesu waaire tu̧ alerale fo

(Mat 3:1-12, Luk 3:1-9, 3:15-17, Jon 1:19-28)

1 Kótóné Naalema Yesu Kerisoné kisi fo wisi etéró kaae sirapó.

2 Mo take Kótóné ama fo eratere ko̧ló whi̧ Aisaiané asȩyóló muló betere fo i ape.

“Ya̧lo fo era̧le fae yóló dotonatere whi̧ ya̧ waaire tu̧mó a̧pi folosóró fó̧póló, ya̧lo dotȩyaalo ai ape.

Ai sekȩ́néta, ya̧ waaire tu̧ aleóló donoraalopó.

3 I whi̧ a̧ta, so whi̧kélé bitinire kópu ka̧ae fi tikimó sókó wóló daalu, fo fake yóló i fo yaalo ai ape.

‘Tale waaire tu̧ donoróló aleyae,’ ” erapó.

4 Atéyale fo dokonóturaalu, beta̧ whi̧ Jon walepó. A̧ta so whi̧kélé bitini kópu ka̧ae fi tikimó sókó wóló duraalu, “Mepaae so whi̧ de atimané yale dowi ala taaróló, tuȩ́ tiki feteyóló walemó wȩi tópuratepa, ti Kótóné diaao̧ dowi ala kwia tokó̧ló aluraalopó,” du betalepó. 5 Atétere fo woseturaalu, Judia hae kwiamó betó mole so whi̧ró Jerusalem bemó betó mole so whi̧tamo a̧ beterepaae wóló, atimané yale dowi alarape fea ha̧keamó yó matepa, Jon-né atima Jordan wȩimó tópurótua yalepó. 6 Jon-né ama bukutua yale kutita, ti kale kamel hupu nikiné dokóló moletei bukutua yóo, ama tokélé hupu sekaȩné aleyaletei sua yóo, yalepó. Ama nukua yale o̧la ti ero nusuró meke wȩitamopó. 7 Atéró ama atimapaae duraalu, “Ȩta folosóró wale whi̧ i ape. Nalo ya̧lo ki̧lipaae, ti mo doa fotoko̧ bole sekȩ́ whi̧ waalo ai ape. Ai sekȩ́ a̧ta ȩ kaae mei, mo doasi sekȩ́ whi̧ betepa, ȩ a̧ ao̧mó beleka̧amale naale kaae beterapó. Téru, ama hó bené képi ya̧lo teraayaairetei mo su̧nipó. 8 Ya̧lota, dia̧ ha̧le wȩi maaté tópurótu beteretei, amata dia̧ Dȩi Kepe Wisitamo tópuraalo ai ape,” yalepó.

Yesu wȩi tópurale alaró su̧ sale alatamo

(Mat 3:13-17, Luk 3:21-22)

9 Atéyale sukamó, Yesu a̧ Kaleli hae kwiamó tȩne Nasaret be taaróló wapa, Jon-né a̧ Jordan wȩimó tópuralepó. 10 Téró, Yesu a̧ wȩi tópuróló hae taopaae hutu betepa, Jon-né ó sa̧paae kese horalemó hepen, be tu̧ kuti tekée fu dere kaae yóló, Dȩi Kepe Wisi ba ho̧kósere kaae Yesuné ama tikimó biti̧ dorowapa kelalepó. 11 Atéró betepa ó sa̧mó fo tekerótu duraalu, “Ya̧ta, ya̧lo mo yaala sókó fóló, hosaa mole Naalepó. Naao dere ala fea mo wisi alatóró dereteiné ȩ mo doasi hai̧né sukutapó,” yalepó.

12 Téyalemó mo ai fapotóróti, kale Dȩi Kepe Wisiné Yesu so whi̧kélé bitini, kópu ka̧ae fi tikipaae sȩyóló falalepó. 13 Yesu a̧ atéró fóló betepa, be dȩ whi̧ siki tamo kemeyalepó. Atépa, Yesu a̧ dée nó̧póló Satan-né a̧paae kae kae su̧ sere alarape erótu betalepó. A̧ aimó syaae o̧latamo betepa, me ala yao̧sóró Kótóné ama ensel-rape dorowóló, Yesu tao salepó.

Yesuné ama yó matere whi̧rape a̧ sya ape yale fo

(Mat 4:12-22, Luk 5:1-11)

14 Jon dipula beterale ki̧lipaae, Yesu a̧ Kaleli hae kwiapaae sókó wóló, Kótóné ama kisi fo wisi so whi̧ feapaae yó mótu betalepó. 15 Atéró yó mótu duraalu, “Talené eraaire ala ama ko̧ló whi̧rapené deté wale fo mió i dokonatere ape. Téturaalu, Kótóné tȩteróló kaae tare alakélé mió sókó wóló i mole ape. Térapa diaao̧ du betere dowi ala taaróló, tuȩ́ tiki feteyóló kale kisi fo wisi wosóló, kisipa tiró betae,” du betalepó.

16 Atéró, Yesu a̧ ai Kaleli wȩi fóku sesekȩ hutu bituraalu kelalemó, Saimon-ró noma Andrutamo ha̧leke wané ya su beterepó. Atimaamota, suka fea ya siré kotere whi̧ tamopó. 17 Atétu betepa, Yesuné atimaamopaae duraalu, “Diaamo ai ya siré koteretei taaróló, ȩ sya ape. Ti noatepa mei diaamoné ai ya su dere kaae so whi̧kélé siré kwȩyaasepóló, ya̧lo diaamo sóró beteraalopa ape,” yalepó. 18 Ama ai fo deretamotóró atimaamoné kale ya siré kotere ha̧leke wa taaróló, Yesu sya felepó.

19 Atéró a̧ sawa fóló, kale dere kaae Sebedi naalema Jems-ró noma Jon-tamo nukumó bituraalu, ha̧leke warape turukó feletei wisi wisiyóló nomotu betepa kelalepó. 20 Atétu betepa, mo ai fapotóróti Yesuné atimaamopaae duraalu, “Diaamo ȩ sya ape,” yalepó. Tétepa, atimaamoné alima Sebediró ama kutó diratere whi̧rapetamo nukumó betepatei taaróló, atimaamo Yesu sya felepó.

Yesuné dowi kepe ho̧konale fo

(Luk 4:31-37)

21 Atéró, atima fea touyóló Kapeneam bemó sókó fóló, ai bemó kale sa̧a nó̧póló tukóló muló betere sukamó atimané fo wosetere be dolopaae fóló, Yesuné fo yó melaai kaae salepó. 22 Téró, ai kale so whi̧né ama yó matere fo wosóló duraalu, “I sekȩ́né yó matere fota, doasi kisipare whi̧rapené dere fo kaae dapóló, siratu betalepó. Kale Moses-né asȩre fo yó matere whi̧rapené da̧paae atéró yó mótumipó,” du betalepó. 23-24 Atétu betalemó, mo ai fapotóróti kale ai fo wosetere be dolomó beta̧ dowi kepe tepeyóló betere whi̧né fo fakeyóló duraalu, “Nasaret be whi̧kó Yesu-ó, naao da̧mopaae noa alakó eraai waleé? Da̧mo noatepa dóló aluraai waleé? Ya̧ta, dowi ala mo beta̧kélé munire whi̧ wisinaale betepa, Kótóné sóró kae beteró beteretei, ya̧lo mo kisiparapó,” yalepó.

25 Tétepa, Yesuné kale dowi kepe foné sóró duraalu, “Fo taaróló, whi̧ tua̧mó beteretei sókó fae,” yalepó. 26 Ai fo deremó, kale dowi kepe sókó faairaalu, kale whi̧ tao sóró feseróló fo fakeyóló keterȩ́tamo sókó felepó. 27 Atéteremó, kale so whi̧ atimasisitei u wosene i wosene yóló duraalu, “Ita, noa ala yalerópó. Ama i yó matere kisi fota, mo doasi topo whi̧rapené dere fo kaae dapó. Dowi keperapenékélé, mo whi̧né dere kaae, a̧ ao̧mó sukó̧ló bituraalu, ama yae dere ala motóró dapóló,” siratu betalepó. 28 Atétere ala so whi̧ mo feané kolóló, Yesuné i ala du beterapóló kulu kulu só kotepa, Kaleli hae kwiamó betó mole so whi̧ feané wosalepó.

Yesuné kisi daae mole so whi̧ wisirale fo

(Mat 8:14-17, Luk 4:38-41)

29 Atima fo wosetere be taaróló furaalu, Jems-ró Jon-tamokélé dape sóró Saimon-ró noma Andru-tamoné bepaae felepó. 30 Atéró fóló beteremó, kale Saimon somané hamasere tiki supu kisiné sukó̧ló mupa, Yesupaae yalepó. 31 Tétepa, Yesu kale so kisi dalóló molepaae fóló, ama naasemó tao sóró turukó horalemó, kale soné tiki supu du betaletei tukóló, atimamó o̧la kaae sóró biliralepó.

32 Atéyale sukamó, suka doropóló be hoteretamo, mepaae kisi daae mole so whi̧ró dowi kepe tepeyóló betó mole so whi̧tamo, Yesu beterepaae dapesó wóló betera̧leta dua yalepó. 33 Ai be hulua feamó betó mole so whi̧ wóló, Yesu betere be tu̧ sókó walemó touróló betó molepó. 34 Atéró betó mupa, mepaae kae kae hepo daae mole so whi̧kélé wisirótua yóo, so whi̧ tua̧mó tepeyóló betere dowi keperapekélé ho̧konóló sókó fatua yóo, yalepó. Kale dowi keperapené Yesu a̧ atei kaae whi̧póló tuȩ́reteiné mo so whi̧paae fo yao̧sóró Yesuné ama seséyalepó.

Yesu ama wotoró bitu momayale fo

(Luk 4:42-44)

35 Téró, Yesu a̧ be dȩyaai du beteretamotei turukó holóló ai be taaróló, so whi̧kélé mei tikipaae fóló, momatu betalepó. 36 Yesu atéró momatu betepa, Saimon-ró ama fulumu whi̧rapetamoné a̧ kikitu betalepó. 37 Téró, atimané a̧ kekó̧ló keletepa a̧paae duraalu, “Tale-ó, so whi̧ feané ya̧ mopaae felerópóló kikitu beterapó,” yalepó.

38 Ai fo depa ama atimapaae tokó̧ mótu duraalu, “Da̧ i be taaróló, felekemó tȩ mole berapepaae kale fo wisi yó melaai faalopa fiépe. Ti noatepae, ȩta ai kutó diyaairaalu i wóló betere ape,” yalepó. 39 Téró, a̧ ai Kaleli hae kwia tua̧mó tȩ mole fo wosetere berapemó, kale fo wisi yó melaté kuturaalu dowi keperapekélé dóló ho̧konótua yalepó.

Dowi humu fuluné tiki dore whi̧ wisirale fo

(Mat 8:1-4, Luk 5:12-16)

40 Atéró dowi humu fuluné tiki dore whi̧ beta̧ Yesu beterepaae wóló, bukutiri tea̧ró bitu i fo yalepó. “Yesu-ó, naaotamo ȩ wisiraai kisipa mutepa, ti wisiraasepólópó,” yalepó.

41 Ai fo depa Yesuné kale whi̧ kelalemó, ko̧lené sukutu ama tikimó naase mulóló duraalu, “Ya̧lo ya̧ wisiraai kisipa mutapa, wisi yae,” yalepó. 42 Ai fapotóró kale whi̧ dowi humu fuluné tiki doretei mo ti wisiyalepó. 43-44 Atéró, Yesuné kale whi̧ dotonaai mo dirii fo yóló duraalu, “Ya̧lo naao tiki wisiralepó fo mo so whi̧paae momókó deté kwȩyao̧se. Ya̧ fóló, Kótópaae momatere be kaae tare whi̧rapepaae maaté naao tiki wisiraletei yó melae. Téró, whi̧né tiki wisirateremó, mo take Moses-né melae yóló ere o̧la male fae. Ti noatepae, ai whi̧rapené naao tiki kilituraalu, ita Talené erapó yó̧póló, yó melaai fae,” yóló dotonalepó. 45 Yesuné kale sekȩ́paae ai fo yaletei taaróló, ama tiki wisirale fo so whi̧ feapaae ha̧keamó yó melaté kwȩyalepó. Atéyale tikimó, Yesu a̧ so whi̧ betó mole kuamó konénipa, so whi̧ bitinire tikipaae biti̧ fua yalepó. Atétua yalemókélé, kae kae tikimó betó mole so whi̧ mo ha̧le o̧la kaae a̧ beterepaae wuatóró yó tarepó.

2

Yesuné tiki sukó̧ló da̧amui whi̧ wisirale fo

(Mat 9:1-8, Luk 5:17-26)

1 Téró nalo me sukamó, Yesu a̧ momó Kapeneam bepaae wóló beteremó, so whi̧ mo feané Yesu ama bemó wóló beterapó dere fo wosalepó. 2 Ai fo woseturaalu so whi̧ dekéró wale tikimó, be dolokélé, tu̧ sókó walekélé, so whi̧ daayaaire tȩ munipó. Atépa, atimapaae ama kale fo wisi ha̧keamó yó mótu betalepó. 3 Yesu a̧ atéró yó mótu betepa, mepaae dou̧ró whi̧rapené beta̧ tiki da̧amui whi̧ Yesu beterepaae beleyóló walepó. 4 Téyaletei, so whi̧ mo fa̧anuraalu kale whi̧rape atima whi̧ sóró faaire tȩ munipa, siki bepaae holóló, Yesu daale mo donotóróti kale siki be keya dolo sokóló tiki da̧amui whi̧ besekȩtamo turó deralepó. 5 Atétepa, Yesuné ai kale dou̧ró whi̧rapené kisipa tiki tiratere ala kolóló, kale tiki da̧amui whi̧paae duraalu, “Ti naale-ó, naao yale dowi ala kwia fea mió ya̧lo tokó̧ló aluratapó,” yalepó.

6 Yesuné ai fo depa, kale Moses-né asȩre fo yó melatere whi̧rape atima tuȩ́ tekitu betalepó. 7 “I whi̧ a̧ta, Kótó kaaepó du betere foné Kótó faletu beterapó. Ti dowi ala kwiata, Kótóné beta̧ su̧mó aluranérapó,” du betalepó.

8 Atima atéró mutu betere tuȩ́ tiki Yesuné kisipanétei mo hapale kolóló, atimapaae duraalu, “I kale yale fomó dia̧ noatepa atei kaae tuȩ́ mutu bitu de? 9 Ti dia̧sisitei taleyae. Mepaae whi̧né duraalu, naao dowi ala kwia ya̧lo aluratapó fo so whi̧ feané enérepé, ya̧ turukó holóló naao besekȩ sóró fae, fo enére? 10-11 Téretei, i haemó betóló fale so whi̧né dere dowi ala tokó̧ló aluraaire fotoko̧ Whi̧né Naalemané su̧mó bulapóló, so whi̧ feané tuȩ́ yó̧póló i dapa, ya̧ turukó holóló naao besekȩ sóró bepaae fae,” yalepó. 12 Mo ai fapotóróti, kale whi̧ atima feané keletómó turukó holóló, ama besekȩ sóró felepó. Atétere ala kolóló, so whi̧ feané sirayóló, atima Kótóné doi hale sóró horótu duraalu, “Mo take bitiré wale alimókélé, da̧né etei kaae ala mo kolókélé inipó,” yalepó.

Lipaipaae a̧ sya ape yale fo

(Mat 9:9-13, Luk 5:27-32)

13 Téró etéyalepó. Yesu a̧ momó wȩi fókumó fóló beteremó, so whi̧ mo dekéró a̧ beterepaae wóló betó molepó. Atépa, fo kaae sóró yó melalepó. 14 Atétu beteró, tu̧mó furaalu kelalemó, Alpias-né naalema Lipai a̧ takis moni saairaalu kapala tȩne furu bemó betepa, a̧paae duraalu, “Ya̧ ȩ sya ape,” depa, kale whi̧ a̧ turukó holóló Yesu sya felepó.

15 Atéró Yesu a̧ Lipainé bemó o̧la naai fóló beteremó, mepaae takis moni sere whi̧rapekélé, dowi ala dere whi̧rapekélé, Yesuné ama yó matere whi̧rapekélé, ama dere fo wosóló a̧ sya fu betere so whi̧kélé, fea o̧la nuku betalepó. 16 Atépa, Farisi whi̧raperó mepaae Moses-né asȩre fo yó melatere whi̧rapetamoné Yesu a̧ dowi ala dere whi̧raperó takis moni sere whi̧rapetamo beta̧mó o̧la nuku betepa kelalepó. Atépa, Yesuné yó matere whi̧rapepaae woseturaalu, “A̧ takis moni siré kotere whi̧raperó dowi ala dere whi̧rapetamotei noatepa o̧la beta̧mó nuku bitu dérópó,” yalepó.

17 Atéró dere fo Yesuné wosóló atimapaae duraalu, “Hepo daani ha̧le sesȩre so whi̧ dokta beterepaae fumitei, hepo daale so whi̧ró tiki dore so whi̧tamo maaté fua dapó. Atétere kaae, ȩ wale alata wisi ala dere so whi̧paae ape yaai anitei, dowi ala dere so whi̧paae ape yaai walepó,” yalepó.

O̧la weteremó Yesupaae wosale fo

(Mat 9:14-17, Luk 5:33-39)

18 Téró, Jon-né yó matere whi̧raperó Farisi whi̧rapetamo atima ai sukamó o̧la weyóló ha̧le beterepó. Tépa, mepaae so whi̧ Yesu beterepaae wóló a̧paae woseturaalu, “Jon-né yó matere whi̧raperó Farisi whi̧né yó matere whi̧rapetamo o̧la weyóló bitu dere kaae, Naao yó matere whi̧rapekélé o̧la weóló bitini dere noatepa de?” yalepó.

19 Tétepa, Yesuné atimapaae tokó̧ mótu duraalu, “Kale nomarape atima so dokore whi̧tamo beta̧mó bituraalu, o̧la weyóló ha̧le betaaloé? So dokore whi̧kélé atima fea beta̧mó betereteiné o̧la weyóló ha̧le betenénipó. 20 Téretei, me sukamó kale so dokore whi̧ atima beta̧mó betepatei, mené a̧ tawóló só fole sukamó, atima o̧la weyóló ha̧le betó muaalopó.

21 Mepaae whi̧né kisi kuti kwia sóró dera̧akele kuti dakoróló nomotumipó. Atétepa, ti kale kisi kuti fȩ sókó fóló kóputuraalu, dera̧akele kuti dotouyó sóró, mo ti bisa̧ae faalopó. 22 Atétere kaae, mepaae whi̧rapené kale kȩlaa wale kisi wain wȩi hupu sekaȩné aleyale arói wutimó tepetumipó. Até enalemó, kale wȩi mómu sókó faai tóputuraalu, ai kale hupu sekaȩné aleyale arói wutikélé fulukó fóló, wȩikélé ha̧le besekéraalopó. Até yao̧sóró, atimané kisi wain wȩi tepeturaalu, ti hupu sekaȩné aleyale kisi wutimótóró tepetua dapó,” yalepó.

Yesu a̧ta sa̧a nokole be dȩ Talepó

(Mat 12:1-14, Luk 6:1-11)

23 Téró etéyalepó. Sa̧a nó̧póló tukóló muló betere sukamó, a̧ ama yó matere whi̧rapetamo whit kutó tua̧mó kutu betalepó. Atéró kutu bituraalu, ama yó matere whi̧rapené ai kutómó ere whit bokóló nukulé fu betalepó. 24 Atétere ala Farisi whi̧rapené kolóló, a̧paae duraalu, “Sa̧a nokole sukamótei, naao yó matere whi̧rapené atei kaae ala noatepa yó̧póló kaae tare? Sa̧a nokole sukamó kutó ditepa, mo doasi fo mulapó,” yalepó.

25 Ai fo depa, ama atimapaae tokó̧ mótu duraalu, “Depit-ró ama fulumu whi̧rapetamo wotetepa yale ala asȩmó yóló muló beteretei, diaao̧ dosa̧ayóló tuȩ́ muni airapó. 26 Kótópaae momaratere be Abiatané tȩteróló kaae tawale sukamó, Depit a̧ Kótóné be dolopaae sókó fóló, Kótóné keletómó melaairaalu muló betere bred otei, a̧ wotetepa sóró nalepó. Téturaalu, ama fulumu whi̧rape atimakélé matepa nalepó. Ti ai o̧lata, mo ha̧le whi̧né nukupa, fo moleteiné kale momaratere be kaae tare whi̧rapené maaté nukua dapó,” yalepó.

27 Téró, Yesuné atimapaae duraalu, “Kótóné whi̧ aleyaleteita, sa̧a naai tukóló muló betere be dȩ doi sóró horó̧póló ini, whi̧ tao saai kisipa mutu, ai sa̧a nokole be dȩ tukóló muló beterapó. 28 Atéreteiné Whi̧né Naalema a̧ta, ai sa̧a nó̧póló tukóló muló betere be dȩ tȩteróló kaae tare Talepó,” yalepó.

3

1 Téró me sukamó Yesu a̧ fo wosetere bepaae sókó walemó, naase dowi whi̧ beta̧ betepa kelalepó. 2 Kale Sa̧a naai tukóló muló betere sukamótei, naase dowi whi̧ Yesuné wisiratémóló kelaai, mepaae whi̧rapené kele mulóló betó molepó. Aita ha̧le mei, kale tukóló muló betere be dȩmótei whi̧ wisiratepa, a̧ só deraai kisipa mutu yalepó. 3 Tépatei, Yesuné naase dowi whi̧paae duraalu, “So whi̧ feané koló̧pólópa, ya̧ turukó holóló daayae,” yalepó.

4 Atéró ama atimapaae woseturaalu, “Sa̧a nokole sukamó so whi̧ tao sere ala depa fo mulepé, dowi ala depa fo mule? Whi̧ sukao̧sóró tao sere ala depa fo mulepé, whi̧ dele ala depa fo mule?” yóló wosalemó, atimané a̧paae me fokélé tokó̧ menipó.

5 Ai whi̧rapené atei kaae dore whi̧paae ko̧letere ala ini, dowa̧ae fu betepa Yesu a̧ doasi sekȩi kisipa mutu, atimatamo fopaae buóló kale whi̧paae duraalu, “Naao naase teréȩ falae,” depa, ama naase teréȩ faralemó, kale dore naase mo wisiyó felepó. 6 Atéteremó, kale Farisi whi̧raperó Herot-né dere ala sya fu betere whi̧rapetamo belapaae tóȩ fóló daalu, Yesu netéró daaloé? yóló atimasisi kȩlaaróló, fo dokotu betalepó.

Mo turó so whi̧né Yesu sya fele fo

(Luk 6:17-19)

7 Téró Yesuró ama yó matere whi̧rapetamo ai be taaróló, wȩi kȩla molepaae fóló beteremó, Kaleli haemó betó mole so whi̧ mo fea a̧ sya wou betalepó. 8 Yesuné ai alarape du beterapó dere fo woseturaalu, mepaae Judia hae kwiamó betó mole so whi̧kélé, Jerusalem be hulua so whi̧kélé, Idomia hae kwiamó betó mole so whi̧kélé, Jordan wȩi fóku uté tȩró betó mole so whi̧kélé, Tair be huluaró Saidon be huluatamo felekemó betó mole so whi̧kélé, mo fea Yesu beterepaae wou betalepó. 9 So whi̧ mo dekéró wóló touró betepa, ama yó matere whi̧rapepaae duraalu, “So whi̧ touró betereteiné a̧ daayaaire tȩ munipa, wȩi nuku beleka̧amalekó taleyóló mulae,” yalepó. 10 Ti noatepae, mepaae folosóró hepo dalóló betó mole so whi̧ wisirale ala kolóló, atima mepaae hepo daale so whi̧kélé wisiró̧póló kisipa mutu, Yesuné tikimó wolaa yaai dapóló, araletamo tȩté tȩté wou betalepó. 11 Téró, mepaae dowi keperapené Yesu keletere doko̧ a̧ daale ao̧mó deraapisa fóló fió mulu, fo fakeyóló duraalu, “Ya̧ta, Kótóné Naalemapó,” dua yalepó. 12 Ai fo depa, Yesuné kale dowi keperapepaae duraalu, “Ȩta, Kótóné Naalemapóló, mo so whi̧paae ha̧keamó momókó deté kwȩyao̧se,” yóló doasi fo mulalepó.

12 aposel whi̧rape sóró beterale fo

(Mat 10:1-4, Luk 6:12-16)

13 Téró, Yesu a̧ du sorokó mole ao̧paae horóló bituraalu, ama tuȩ́ mole whi̧rape maaté dosa̧ayóló ape depa, atima a̧ beterepaae walepó. 14-15 Atéró wóló, a̧tamo fulumuyóló beta̧mó betóo, ama fo wisi yó melaté kwȩyóo, dowi keperape doló ho̧konóo yó̧póló, 12 aposel whi̧rape sóró beteralepó. 16 Atima atéró sóró beterale 12 whi̧rapené doi etérópó. Saimon-tei, me doi Yesuné Pita mulalepó. 17 Sebedi naalema tamo Jems-ró noma Jon-tamokélé, Yesuné kisi doi Boanersis mulalepó. Ai doi beteta, Be Sapalaané naalema tamopó. 18 Andru, Filip, Batolomiu, Matyu, Tomas, Alpias naalema Jems, Tadeus, ka̧lo ka̧loi whi̧ Saimon, Iskariot whi̧kó Judas atima atéró whi̧ sóró beteralepó. 19 Kale Iskariot be whi̧kó Judas-ta, Yesu daai eleké deyale whi̧pó.

Yesu Belsebul-pó yale fo

(Mat 12:24-32, Luk 11:14-23, 12:10)

20 Téró, Yesu a̧ beta̧ be dolopaae wóló beteremó, so whi̧ mo fea momómo tourale tikimó, Yesuró ama yó matere whi̧rapetamo o̧la naaitere tȩkélé munipó. 21 Atétu beterapó, dere fo Yesuné hamaró nomarapetamoné wosetu a̧ keyaa fole whi̧ kaae beterapóló, atima Yesu dape saai wóló betó molepó.

22 Atépa, mepaae Jerusalem be huluamó wale Moses-né asȩre fo yó matere whi̧rapené duraalu, “Dowi keperapené topo kepe Belsebul Yesu tua̧mó bitu a̧ fotoko̧ratepa, dowi keperape ho̧konótua du beterapó,” yalepó.

23 Ai fo du betepa, Yesuné ai kale so whi̧paae a̧ beterepaae ape yóló atimapaae fo sale forape yóló duraalu, “Satan a̧tamo beta̧ kutó ditere hamoma netéró doló ho̧konaaloé? Ai kaae ala mo enénipó. 24 Beta̧ doasi topo whi̧né tȩteró betere be hulua so whi̧ atimasisitei bóe dupa, atétere be huluarape fotoko̧ buóló betaaloé? Meipó. 25 Beta̧ faketamotei bóe dupa, ti atétere fake fotoko̧ buóló betaaloé? Mo aténénipó. 26 Atétere kaae, Satan-né ama fulumu whi̧rapetamotei bóe dupa, ti a̧tei tua̧mó teketapó. Atéturaalu, fotoko̧ buóló betaaire su̧ni, a̧tei kemeyaalo ai ape. 27 Mepaae whi̧né doasi fotoko̧ bole whi̧ dokóló munéni, ha̧le betepatei ama be fulukóló, o̧la o̧la senénipó. Folosóró kale whi̧ a̧pi mo dirii képiné dokó mulóló, nalo ti ama be fulukóló o̧la o̧la fea su̧mó sóró fenérapó. 28 Ya̧lo dia̧paae mo i dere ape. Kae kae dowi alaró Kótó faletere fotamota, ti Kótóné mo su̧mó tokó̧ló aluraalopó. 29 Téyaalotei, mepaae whi̧né kale Dȩi Kepe Wisi faletepa, atétere so whi̧né dowi ala kwia mo alukélé eraalomeipó. Ai dowi ala kwia, mo ha̧le muó tawaalo ai ape,” yalepó.

30 Ai fota Yesuné ha̧le inipó. Atimané duraalu, “Yesu a̧ tua̧mó dowi keperape tepeyóló bituraalu dapó,” depa, ai fo yalepó.

Yesuné hamaró nomarapetamo

(Mat 12:46-50, Luk 8:19-21)

31 Ai fo du betepa, Yesuné ama hamaró nomarapetamo wóló be belamó daae mulu, Yesupaae belapaae dere ape yae! yóló yó horalepó. 32 Tétepa, a̧ boperóló betó mole so whi̧né a̧paae duraalu, “Naao haeró nonaaorapetamoné ya̧ kȩle wóló belamó ó daae mole ape,” yalepó.

33 Ai fo depa Yesuné atimapaae tokó̧ mótu duraalu, “Ti ya̧lo hae ó norape-a, de maaté?” yalepó.

34 Ai fo yóló, a̧ boperóló betó mole so whi̧ kelené doko̧yóló duraalu, “Ya̧lo hae ó norapeta, ti dia̧tóróti i betere ape. 35 Ti noatepae, mepaae so whi̧ de Kótóné ama kisipa mole ala erótu betepa, ti ya̧lo no ó ne ó haetóróti ai betere ape,” yalepó.

4

O̧la wae terepetere fo sale

(Mat 13:1-23, Luk 8:4-15)

1 Téró me sukamó a̧ wȩi fókupaae momó fóló bitu, kale fo wisi kaae sóró yó melótu betalepó. Atéró, yó melótu betepa so whi̧ mo dekéró waletikimó, a̧ betekȩtepa ai so whi̧ wȩi fókumó betó mupatei, a̧ wȩi nukupaae daane holalepó. 2 Ama atéró yó matere kae kae forape fea, fo salenétóró du betalepó. 3 Ama atéró yó mótu duraalu, “Ya̧lo i dere fo wosae. Whi̧ beta̧né ama kutópaae o̧la wae ke terepeyaairaalu sóró felepó. 4 Atéró só furaalu, mepaae ke tu̧ tua̧mó sókó deóló muó mupa barapené dósu yóló nukua yalepó. 5 Téró, kale whi̧né kutómó terepeté kuturaalu, mepaae ke kapo tómó bole haemó terepée durupua yalepó. Até yaletei, ai hae mo apaae derepéni, kane tómó bole hae ereteiné kale o̧la wae mo hapale holalepó. Téyaletei, feleke hae tua̧paae doaló derepénipó. 6 Atéró, kale o̧la wae holóta yaletei, mo doasi diri suka wouraalu, kale o̧la kapo supuné tukó sóró séli yaairaalu yalepó. Ti aita, kale o̧lané feleke haepaae diriyóló derepénireteinépó. 7 Mepaae keta, dowi mu daai ne dolomó terepée durupua yalepó. Atéyale o̧la wae holaletei, dowi nené bopée sóró muluraalu, du wisiyóló wolenipó. 8 Mepaae ke ti hae wisimó terepée durupua yalepó. Atéyale o̧lata mo wisiyóló holóló, du woleyalepó. Atéró, beta̧ yo sóró fóló biliyaletei u̧lumétepa suraalumo, 30-yorape ó mepaae 60-yorape ó 100-yorape fa̧anótua dapó,” yalepó.

9 Ai fo sale kemetepa, ama atimapaae duraalu, “Dia̧ so whi̧ detamo wosȩ́li daapa, ti i dere fo sale bete mo wisiyóló wosóló tuȩ́ munérapó,” yalepó.

10 Ai fo du beteró, nalo so whi̧ mo fea fi tikimó, a̧ ama wotoró be dolopaae fóló betepa, ama yó matere 12 whi̧raperó mepaae a̧tamo fuluyóló betó mole whi̧rapetamoné a̧paae woseturaalu, “Naao ti yale fo sale da̧ ko̧ló ko̧lórapa noa betené yaleé?” yóló wosalepó. 11 Ai fo depa, Yesuné atimapaae tokó̧ mótu duraalu, “Tale Kótóné so whi̧ mo fea ama tȩteró kaae tare ala hiróló moletei, dia̧paae beta̧ ha̧kearóló i yó melatere ape. Téteretei, mepaae ha̧le mo so whi̧paaeta, ti fo sale foné maaté du beterapó. 12 Ti aita, i fo betené erapó.

‘Mió atimané kelené kilitu bitutei, ai o̧la mo diriyóló tuȩ́ mutumipó.

Atimané wosȩ́liné wosetu bitutei, mo diriyóló wosóló, bete kisipa mutumipó.

Ai alatamo ini, atimané dowi ala taaróló, kisipa feteyóló Kótó beterepaae wapa,

ti atimané yale dowi ala kwia me o̧la meipóló, ha̧le kemeranérapó,’ ” erapó.

13 Téró Yesuné atimapaae duraalu, “I fo sale bete dia̧ tuȩ́ni ko̧ló ko̧ló depa, ti mepaae fo sale forapekélé netérómo tuȩ́ yaaloé? 14 Kale o̧la ke terepeté kutu dere kaae, Kótóné ama fo wisi yó mótu beterapó. 15 Kale o̧la wae ke tu̧mó sorokó doropole kaaeta, mepaae whi̧né Talené fo yó matepa so whi̧né wosóló, tuȩ́ tua̧mó mulateretei, Satan-né mo hapale tokó̧su beterapó. 16 Téró, kale kapo tómó bole haemó terepée derepele o̧la wae kaaeta, kale fo wisi wosóló hȩkesetamo sua dapó. 17 Téretei, o̧la wae feleke haepaae mo ti derepéniru ere kaae, kale fo wisi ha̧leke sukamó maaté wosóló taalatapó. Ai kale fo wisi woseteremó, mepaae sekȩi ala ó doasi delei ala eratepa, atima téti hapaletóró dée nukua dapó. 18 Kale dowi mu daai ne dolomó terepée derale o̧la wae kaaeta, kale fo wisi mo wisiyóló wosóló hȩkesené sukutere whi̧pó. 19 Téteretei, mió i haemó bitu doasi whaalia du betere alakélé, doasi néli whi̧ betenée yóló, mutere kisipané kó̧paae faróló dilikitu betere alakélé, mepaae wisi wisi o̧la senée yóló mutere tuȩ́kélé a̧ tua̧mó kaayóló sókó wouraalu, kale fo wisi botokó̧ sóró alurótu betereteiné du wisi oletimipó. 20 Hae wisimó terepée derepele o̧la wae kaaeta, ti kale fo wisi mo wisiyóló wosóló, ama tuȩ́ tiki tua̧mó sóró mulótua dapó. Atétere whi̧ta, o̧la wae yo beta̧ sóró fóló biliyaleteinétei, u̧lumétere alimó suraalu mepaae 30 yorape ó 60 yorape mepaae 100 yorape fa̧anótua dere kaae, mepaae so whi̧ tua̧mó Kótóné fo atéró du oletua dapó,” yalepó.

Sa̧ dalóló ha̧keamó mulatere fo

(Luk 8:16-18)

21 Téró ama atimapaae duraalu, “Sa̧ dȩróló nuku ao̧mó ó me ni fake ao̧mó kinóló mulótimipó. Téni, ai sa̧ dȩ so whi̧ feané koló̧póló, sa̧ daalatere ni fake tómó fopa ha̧keamó mulótua dapó. 22 Ti mió kikiti hiró betere o̧la feata, take nalo ha̧keamó mulatepa so whi̧né tuȩ́ yó̧póló erapó. Mió kinóló muló betere o̧la fea take nalo ha̧keamó mupa, so whi̧ feané koló̧póló erapó. 23 Dia̧ mepaae so whi̧ wosȩ́li daapa, ti i dere fo sale bete mo wisiyóló wosóló tuȩ́ yó̧póló yae,” yalepó.

24 Atéró, ama yale fo kaae atimapaae momómo duraalu, “Ya̧lo dia̧paae i dere fota mo wisiyóló wosóló tuȩ́ muae. Naao meteró o̧la atimamó matepa, ti Kótóné ya̧mókélé naao ai matere su̧tóróti móturaalu, mepaae tómó belerólókélé melaalo ai ape. 25 Whi̧ me dené ama tare o̧latamo tawóló betepa, ti atétere whi̧paae ama ai tare tómó, Kótóné me kae beleróló melaalopó. Whi̧ me denétamo me o̧lakó tanipa, ti ai sekȩ́né ama mo sawa tareteikélé, Kótóné momó tokó̧ saalo ai ape,” yalepó.

O̧la wae hoterepaae dó faróló yale fo

26 Téró ama kale yale fo kaae momó duraalu, “Kótóné tȩteróló kaae tare ao̧mó betere alata, ti beta̧ whi̧né kutómó o̧la wae ke bilitu dere kaaepó. 27 Atéró biliyale ki̧lipaae dȩtamo ó dilikitamo fipa, ó turukó horóló betepakélé, kale biliyale o̧la wae tu̧mu haemó noaró sokotérópóló, kale whi̧né ama tuȩ́ mutumipó. 28 Ere o̧la feata, haenétei fotoko̧róló sókó hotapó. Tu̧mupi sókó horóló, sóku woleyóló, nalo ti fua dua dapó. Atéró fua yóló, tua̧ dolomó ti whi̧né naaire ke butapó. 29 Ai kale o̧la u̧lumétere alimó, ti kale kutó tale a̧ sepaketamo fóló, u̧lumére o̧la siré kotapó,” yalepó.

Mastard kepaae dó faróló yale fo sale

(Mat 13:31-35, Luk 13:18-19)

30 Téró, atimapaae kale fo kaae momó duraalu, “Kótóné tȩteróló kaae tare ao̧mó mole ala diaao̧ kisipa yó̧póló, ya̧lo noa ala su̧róló yó melaaloé? Me noa fo salepaae dó faróló yaaloé? 31-32 Kótóné tȩteróló kaae tare ao̧mó mole alata, mastard ni ke kaaepó. Ti mastard ni keta, mo sawa beleka̧amaletei, haemó bilitepa huturaalu, ti kutómó mepaae yó mole o̧la fea tȩteróló, tetei̧rape fo̧lo fua dapó. Atéru, doasi tȩi fale sirimó barape daaneta dapó,” yalepó.

33 Yesuné so whi̧paae fo yó móturaalu, atei kaae fo salenétóró dekéró yó mótu betalepó. Téturaalu, atima so whi̧né wosóló kisipa yaaitere su̧tóró yó melaté fu betalepó. 34 Ama fo yó matere doko̧ ha̧le mo so whi̧paaeta, ti fo sale fonémaaté yó mótua yalepó. Téyaletei, ama yó matere whi̧rape atimasisi bituraalu, ti ama yó matere forape fea bete tokó̧ló yó mótua yalepó.

Yesuné wȩi asya bérale fo

(Mat 8:23-27, Luk 8:22-25)

35 Atétu beteró, be dikiteretamo ama yó matere whi̧rapepaae duraalu, “Da̧ nukutamo uté tȩ faalopa fiépe,” yalepó. 36 Ai so whi̧ atima wȩi fókumó betó mupatei taaróló, Yesu a̧ nukumó ha̧le betepa, ama yó matere whi̧rape atima maaté felepó. Atéró fupa, mepaae nukurapekélé, atima fea beta̧mó felepó. 37 Téró ai wȩi tua̧mó fu betalemó, doakale besȩ́ tikiró wȩi asyatamo hapale sókó wouraalu, wȩi nuku dolopaae bosene dorowóló, kale nuku mo felekemó buó deyaai yalepó. 38 Até depatei, Yesu a̧ nuku sisóratere salemó toró mulóló noke fipa, ama yó matere whi̧rapené a̧ turukuróló duraalu, “Yó matere whi̧-ó, da̧ wȩiné mió mo felekemó sóró i aluratapa, naao da̧ ko̧lenié?” yalepó.

39 Atétepa, Yesu a̧ turukó holóló, kale wȩi asyaró besȩ́ tikitamo foné sóró duraalu, “Ai whaau yóló hoteretei taaróló, béyóló dono fae,” yalepó. Téyalemó, kale wȩi asyaró besȩ́ tikitamo tukóló béyóló dono felepó.

40 Ai fo yóló, ama yó matere whi̧rapepaae duraalu, “Dia̧ noatepa wiyóló diri furu furu dute? Dia̧ tuȩ́ tiki tiróló bitini airapó,” yalepó.

41 Ai fo deremó, winé sukó̧ló atimasisitei duraalu, “Haió! a̧ noa whi̧né dérópó. Kale wȩi asyaró besȩ́ tikitamonékélé, ama dere fo wosóló, a̧ ao̧mó sukó̧ló bitupó,” yalepó

5

Dowi kepe betere whi̧ wisirale fo

(Mat 8:28-34, Luk 8:26-39)

1 Téró, atima ai wȩi kȩla tȩyóló Kadarin whi̧rapené hae kwiamó sókó felepó. 2 Atéró fóló, a̧ nuku taaróló hae taopaae taae felemó, beta̧ dowi keperape tepeyóló betere whi̧, whi̧ douratere tikimó biti Yesutamo hokolaayaai walepó. 3 Ai whi̧ a̧ mo bemó bitini, whi̧ dou tómó bitua yalepó. Atére whi̧ mené mo képiné ó dirii sein képinékélé a̧ dokonénipó. 4 Take suka fea sein képiné ama hóró naasetamo dokotua yalemó, ama fotoko̧nétei ha̧le turukó falatua yalepó. Atéreteiné whi̧nékélé a̧ tawóló dokóló béranénipó. 5 Ai whi̧ a̧ta, sukatamokélé, dikitamokélé, be dȩtere doko̧ fea whi̧ dou tómó bituraalukélé, du sorokó mole tikimó bituraalukélé, doasi keterȩ́ yóló, amatei ama tiki kapo fosóné tikitua yalepó.

6 Atétu betere sekȩ́né Yesu mo umó daapa a̧ sururu yóló wóló kelalemó, Yesu doa whi̧pa kilituraalu, ama hó ao̧mó bukutiri teya̧ró biti̧ derepelepó. 7 Atéró bitu, fo fake yóló Yesupaae duraalu, “Ya̧ta, ó sa̧ taoró tȩteró betere Tale Kótóné Naalemapa, naao ȩpaae noa alakó eraai waleé? Naao ȩ dele seróló susupu eraalomeipóló, Kótóné doi yóló dirii malo dumié?” yalepó. 8 Ai fo depa, Yesuné kale whi̧paae duraalu, “Dowi kepe-ó, ya̧ ai whi̧ tua̧mó beteretei taaróló sókó fae,” yalepó.

9 Ti fo fóló, Yesuné a̧paae woseturaalu, “Naao doi deé?” depa, ama tokó̧ mótu duraalu, “Ya̧lo doita Lisanipó. Da̧ mo ha̧le o̧la kaae i betó mole ape,” yalepó. 10 Atéró Yesupaae atima betere tiki taaróló fó̧póló ho̧konao̧se fo momó du, momó du, du betalepó.

11 Ai du sokore ao̧mó, hupurape mo ha̧le o̧la kaae kimimó daae molepó. 12 Atépa, kale dowi keperapené Yesupaae duraalu, “Da̧ ai hupurape tua̧paae biti̧ derepaai dapa, naao da̧ dotonaasepe,” yalepó. 13 Ti fo deremó, Yesuné atimapaae téyae, depa atima kale whi̧ tua̧mó betaletei taaróló sorokó furaalu, hupurape tua̧paae biti̧ta yalepó. Atétepa, kale hupurape atima botokó feletikimó, kulamó doropóló wȩiné soroko̧ fóló, mo fea sisiraae felepó. Ai hupurape doko̧ sóró touróturaalu, 2000-rópó.

14 Atétere ala kolóló, kale ai hupurape kaae tare whi̧rape atima botokó fóló, ipu bemó betó mole whi̧raperó doasi be huluamó betó mole whi̧rapetamopaae i ala yalepóló ene felepó. Tétepa, kale so whi̧ atima doasi be hulua tua̧mó noa alakó du bitu dérópóló, kelaai felepó. 15 Atéró, atima Yesu betere tikimó sókó wóló kelalemó, dowi keperape mo ha̧le o̧la kaae tepeyóló betale whi̧tei kuti wisi deróló mo kisipa wisi mole whi̧ kaae betepa kilitu, atima wiyalepó. 16 Téró, ai ala depa kelale so whi̧né mepaae wale so whi̧paae i kale whi̧ tua̧mó betale dowi keperape ho̧konale alaró hupurapepaae erale alatamo fea yalepó. 17 Atei fo woseturaalu, so whi̧né Yesupaae, “Ya̧ atima betere hae kwia taaróló fae,” yóló, sȩtu betalepó.

18 Ai fo deremó, Yesu a̧ nukupaae biti̧ derepaai depa, kale dowi kepe tepeyóló betale whi̧né Yesupaae, “A̧kélé ya̧tamo fenére?” yóló wosalepó. 19 Tétepa, ai whi̧ a̧tamo faai wao̧sóró seséyóló duraalu, “Talené ko̧lené sukutu ya̧paae erale ala naao hae aya, no nerapepaae yó melaai fae,” yalepó. 20 Ai fo depa, kale whi̧ a̧ atéyale tiki taaróló, Dekapolis be huluarapepaae fóló, Yesuné a̧paae erale ala so whi̧ feapaae yó melalepó. Téyalemó, kale so whi̧ mo feané ai dere fo woseturaalu, hai-ó! yóló siratu betalepó.

Suka̧le senaaleró beta̧ kisi daale sotamo wisirale fo

(Mat 9:18-26, Luk 8:40-56)

21 Téró, Yesu a̧ nukumó kale wȩi momó ipaae tȩ wóló daapa, so whi̧ mo dekéró a̧ beterepaae bopera̧le wóló betó molepó. 22 Yesu a̧ atéró beteremó, Kótóné fo wosetere be kaae tare topo whi̧ Jairus wóló Yesu kelalemó doasi whi̧pa kilitu, a̧ daale ao̧mó deraapisa fóló muluraalu, i fo yalepó. 23 “Doa whi̧-ó, ya̧lo senaale felekemó suka̧ai depa ȩ ya̧ kȩle walepa, kisi bete wisi yó̧póló, ama tikimó naao naase mulaasepóló mo miótóró da̧mo wusuró faalopó,” du betalepó.

24 Ai fo depa, Yesu a̧ kale whi̧tamo wusuró fupa, so whi̧ mo feané atimaamo busuró felepó. 25 Atima atéró fu betepa, 12 ba fo tua̧mó hepo daalu samea fu betere so beta̧ walepó. 26  Dokta whi̧rape feané kale so wisiraai dapóló, fea ala fea yalemó wisini, atimané ai yale alané kale soné kisi betetei mo ti fake yalepó. Téturaalu, ama monikélé ha̧le kemeralepó. 27 Yesuné mepaae so whi̧ wisiraté kutu beterapó dere fo kale soné wosóló, a̧ so whi̧ kuamó buté buté wóló, Yesuné kuti salemó wolaayó salepó. 28 Ti noatepae, kale soné ama tuȩ́né Yesuné kutimó maaté wolaa depa, ama tiki tua̧mó daale kisi bete wisiyaalopó kisipa mutu wolaayalepó. 29 Atéró, wolaa deretamotóró kale so a̧ samea fu betaletei tikituraalu tiki felétepa ama kisi bete mo ti kemeyalepó kisipa mualepó.

30 Até yale tikimó, Yesuné ama fotoko̧ sókó foletei kisiparu, a̧ so whi̧ kua dolomótei fetée fóló duraalu, “Ya̧lo kutimó né wolaa yaleé?” yalepó.

31 Tétepa, ama yó matere whi̧rapené a̧paae tokó̧ mótu duraalu, “Mo turó so whi̧né ya̧ ai betekini betekini du beterapa, ȩ né wolaa yaleé? fo-a, noatepa de?” yalepó. 32 Tétepa, Yesuné a̧ wolaayale whi̧ kelaai kelené doko̧ du betalepó. 33 Atétepa, kale soné a̧paae erale alamó tuȩ́ muturaalu, a̧ witamo diri furu furu du bitu Yesu daale ao̧mó deraapisa fóló mulu, ama mo yale alatóró fea Yesupaae ha̧kearóló yó melalepó. 34 Tétepa Yesuné kale sopaae duraalu, “Ti senaale-ó, naao tuȩ́ tiki tiró betale alané ya̧ dele su betale kisi bete ai wisiyalepa, naao hosaa muni deóló dua fae,” yalepó.

35 Kale sotamo ai fo du betepatei, Kótóné fo wosetere be kaae tare whi̧ Jairus-né ama be whi̧rape wóló a̧paae duraalu, “Naao senaaleta mo ti suka̧lepa, ai yó matere whi̧paae naao me fo kae ini, ama teó̧póló taalae,” yalepó.

36 Ti fo depa Yesuné atimané ai dere fo sisópaae eróló, kale fo wosetere be kaae tare whi̧paae duraalu, “Ya̧ whaalia yóló dei tuȩ́ muni, tuȩ́ tiki beta̧ tirae,” yalepó.

37 Mepaae whi̧rape a̧tamo faaitapóló wao̧sóró seséyóló, Pita, Jems, ama noma Jon atima beta̧ a̧tamo faai dape salepó. 38 Atima atéró fóló, kale fo wosetere be kaae tare whi̧né bemó sókó felemó, so whi̧ mo ha̧le o̧la kaae kale senaale bopé tómó betó muluraalu, mo dekȩné suki̧ moló yóo, mepaae so whi̧ ti atima hosaa tua̧mó dekȩné sukuturaalu, wole kaape maaté dorowóo, mepaae so whi̧ ti ha̧le fo tiki whaa yóo, du betepa kelalepó. 39 Atéró, Yesu a̧ be tua̧paae fóló, aimó betó mole so whi̧paae duraalu, “Dia̧ fo tiki whaaró wole-utamo noatepa du bitute? Ai senaaleta mo ti sukuni, kapala noke ai fire ape,” yalepó. 40 Ama ai fo deremó, kale so whi̧né a̧ do̧ nalalepó. Tétepa, Yesuné mo so whi̧ fea belapaae ho̧kó faróló, a̧tamo wale whi̧raperó kale senaalené hamaró alimatamo beta̧ kale senaale mole be dolopaae felepó. 41 Téró, Yesuné kale senaale naasemó tao sóró duraalu, “Talita kum” i fo feteyóló “Ti senaale-ó, ya̧lo ya̧paae dapa turukó holae,” yalepó. 42 Ai fo deretamotóró kale senaale turukó horóló kwȩyalepó. Ai senaale a̧ betale ba fota, 12-rópó. Ai be dolomó a̧tamo daae mole so whi̧né atétere ala kilituraalu, hai-ó! yóló siratu betalepó. 43 Atéró, Yesuné atimapaae i ala yalepóló mepaae so whi̧paae momókó deté kwȩyao̧se yóló fo mulóló, kale senaalemó o̧lakó melae yalepó.

6

Kótóné ko̧ló whi̧ ama bemó doi munire fo

(Mat 13:53-58, Luk 4:16-30)

1 Téró Yesu a̧ atéyale be taaróló, ama yó matere whi̧rape atima ama turuku be huluapaae felepó. 2 Atima atéró fóló bituraalu, kale sa̧a nóló beteró̧póló tukóló muló betere sukamó a̧ fo wosetere be dolopaae fóló, fo kaae sóró yó melalepó. Atéró yó melalemó, so whi̧ feané ama yó matere fo wosóló sirayóló duraalu, “I whi̧né ama tuȩ́ tiki dotoróȩ fóló du betere doasi kelemei alarape-a, momó salerópó? 3 Ti a̧ta whi̧ me kae mei, kale Mariané naalema be tȩtere whi̧ meié? Ama nomarapeta, Jems, Joses, Saimon, Judas-sépi atima imó bitinié? Ama nemarapekélé, da̧tamo i betó mole ape,” yóló atimané a̧ ha̧le mo whi̧ nisiyóló dei tuȩ́ muturaalu faletu betalepó.

4 Ai fo depa Yesuné atimapaae duraalu, “Kótóné ama ko̧ló whi̧ kae be huluapaae fupa ti ai so whi̧né a̧ dukiróló, ama doi sóró horótu beteretei, ama kekelé so whi̧ró ama turuku be hulua so whi̧tamoné a̧ dukiróló, ama doi mulatere ala dumipó,” yalepó. 5 Atéró a̧ ai bemó bituraalu, mepaae kelemei alarape erénitei, beta̧ beta̧ hepo daae mole so whi̧ maaté ama naase mulóló, wisirótua yalepó. 6 Atéró, so whi̧ feané a̧paae tuȩ́ tiki tirénitere noatepa dérópó kisipa mualepó. Téró, felekemó tȩté fale be hulua doko̧ Yesuné kale fo wisi yó melaté fu betalepó.

Yesuné 12 whi̧rape dotȩyale fo

(Mat 10:5-15, Luk 9:1-6)

7 Ama sóró beteró betere 12 whi̧rape a̧ beterepaae ape yóló, so whi̧ tua̧mó betere dowi keperape doló ho̧konó̧póló, atima fotoko̧ bulóló sóró beteralepó. 8 Atéyale ki̧lipaae atima tamo tamo yóló dotonaairaalu, etei ma fo yalepó. “Dia̧ furaalu mepaae nokole o̧lakélé, monikélé to dolomó bulóló fao̧se. 9 Tétu, bukaaire kutikélé me dekaaporóló sóró feni, ho̧leke be beta̧ horóló, dotó tiki tawóló fae. 10 Dia̧ me be huluamó sókó furaalu, beta̧ whi̧né bemó fitepa, ti ai bemótóró bitiré fóló, me bepaae furaalu, ai be taalae. 11 Kale dere kaae, dia̧ me be huluamó sókó fȩlalemó, dia̧ wisiyóló dape seni yóo, diaao̧ dere fokélé woseni yóo depa, dia̧ faairaalu i ala yae. Ai be hulua so whi̧ diaao̧ atimapaae wisi ala eraai yalemó, atimanétei hó̧tepa taaróló felepóló kisipa yó̧póló, diaao̧ ho̧leke bemó dakere hae terepée deróló fae,” yalepó.

12 Atima atéró fóló, kale fo wisi yó mótu duraalu, “Diaao̧ dowi ala taaróló tuȩ́ tiki feteyóló betenérapóló,” yó melaté kutu betalepó. 13 Atima atéró kuturaalu, mepaae so whi̧ tua̧mó betere dowi keperape doló ho̧konótua yóo, mepaae kisi dalóló mole so whi̧ wel wȩi dilóló wisirótua yóo, yalepó.

Jon depa tikale fo

(Mat 14:1-12, Luk 3:19-20, 9:7-9)

14 Yesuné erótu betere kelemei ala so whi̧ feané kolóló duraalu, “Aita, wȩi tópuratere whi̧kó Jon mo sukó̧póló daletei, momó kepaayóló beterapó. Atére fotoko̧né ama mepaae doasi kelemei alarape erótu beterapóló,” so whi̧né ama doi só kotere fo kale topo whi̧ Herot-né wosalepó.

15 Atépa mepaae so whi̧né duraalu, “A̧ta Ilaija kepaayóló beterapó,” depa, mepaae so whi̧némo duraalu, “A̧ta, Kótóné ko̧ló whi̧kó du yalepó,” du betalepó.

16 Atéró kulu kulu só kotere fo topo whi̧ Herot-né wosóló duraalu, “Ai whi̧ta me kae mei, ya̧lo depa tukóló dale whi̧ Jon momó kepaatu yalepó,” yalepó.

17-20 Ai alata ha̧le ini, Filip-né so Herodias noma Herot-né tokó̧ló dokalepó. Atéteremó, Jon-né kale topo whi̧ Herot-paae, “Naao noné sotei tokó̧ló dokotere ala fo mulapó,” yalemótei, Herot-né ama diki tare whi̧rapepaae Jon dapesó fóló, dirii képiné dokóló, “Dipula beterae,” yalepó. Atéteremó, kale so Herodias a̧ doasi fopaae buturaalu, Jon daaitere tu̧ kikitu betalepó. Téyaletei, Herot-né Jon a̧ mo donoi alamaaté yó tapa, Kótóné mo kae beteró betere whi̧ wisipóló kisipa mutu, ama somané yaai dere ala seséyalepó. Ti noatepae, Herot-né Jon-né du betere fo ekȩle yóló wosetu betaletei, ai foné bete ama kisipa seni, ko̧ló ko̧ló yalepó.

21 Téró, Herodias-né Jon daaire tu̧ keketé fóló, nalo ti etei kaae tu̧ kelalepó. Herot a̧ deale be dȩ wapa, ama sóró beteró betere doasi whi̧rapemókélé, ama diki tare whi̧rapené topo whi̧rapemókélé, Kaleli haemó betó mole doi mole whi̧ disirapemókélé, mo doasi o̧la deralepó. 22 Atima atéró o̧la deyóló nuku betalemó, kale so Herodias-né senaalema sókó wóló, ki̧liyaleteiné Herot-ró ama o̧la naai wóló betó mole so whi̧tamo doasi hȩkeserótu betalepó. Atéteremó a̧ hȩkeseturaalu, kale topo whi̧né kale so seimalepaae duraalu, “Ya̧ noa o̧lakó saai tuȩ́ mute? Naao saai tuȩ́ mutere o̧la ya̧lo melaalopa, ȩpaae yae,” yalepó. 23 Atéró, Herot-né kale so seimaletamo mo dirii fo yóló mulótu duraalu, “Ya̧lo tȩteróló kaae tare haekélé tua̧mó tekeyóló, ó mepaae o̧la o̧la kwiapaae ya̧ saai tuȩ́ mutepa, ya̧lo ya̧ melaalopó,” yalepó.

24 Ai fo depa kale so seimale a̧ fóló, hamapaae woseturaalu, “Ȩmó noa o̧lakó meló̧póló a̧paae yaróe?” depa, hamané duraalu, “Kale wȩi tópuratere whi̧ Jon depa tukóló, ama topo du beta̧ a̧lae yae,” yalepó.

25 Ti fo depa, kale senaale hamané dere fo wosóló, a̧ kale doasi topo whi̧ Herot beterepaae fóló duraalu, “Kale wȩi tópuratere whi̧ Jon-né topo mo miótóróti tukóló, nuku tómó beleróló a̧lae,” yalepó.

26 Kale senaalené ai fo deremó, Herot a̧ fomo duraalu, kutiri humula yalepó. Téyaletei, ama o̧la naai wóló bétó mole so whi̧ feané keletómó, ama yóló mulale dirii fo tikinépa, téyaalopó yalepó. 27-28 Atéró, Herot-né hapale tétitóró kale whi̧ du betere whi̧paae duraalu, “Ya̧ dipula bepaae fóló, Jon depa tukóló ama topo du sóró ape,” yóló dotȩyalepó. Tétepa kale whi̧ fóló, Jon depa tukóló topo nuku tómó beleróló sóró wóló, kale so seimalepaae melatepa, amamo hamapaae male felepó. 29 Jon atéró depa tikalepó dere fo woseturaalu, ama yó matere whi̧rape wóló, ama tupuló tiki beta̧ sóró whi̧ bulatere kane dolomó douralepó.

Yesuné 5000 whi̧ o̧la melale fo

(Mat 14:13-21, Luk 9:10-17, Jon 6:1-13)

30 Téró Yesuné dotȩyale, aposel whi̧rape atima a̧ beterepaae fesaae wóló Yesu boperóló daalu, atimané yó male foró yale alatamo a̧paae yalepó. 31 Atéró yó mótu betepa, so whi̧ mo fea fua wua du bituraalu atima o̧la naaire tȩkélé munipa, Yesuné atimapaae duraalu, “Da̧ i betere tiki taaróló, so whi̧ bitinire tikipaae sa̧a nóló biti̧ faalopa ape,” yalepó.

32 Atéró, atimasisi so whi̧ bitinire tikipaae betaai wȩi nukumó felepó. 33 Téyalemó so whi̧ feané atima foletei kolóló, atimatamo hokolaa yaairaalu, Yesusépi faai dere tikipaae hae tu̧mó so whi̧ atimapi hapale sókó fóló betó molepó. 34 Atéró, Yesusépi atima nuku taaróló, haepaae taae doropóló kelalemó, so whi̧ mo ha̧le o̧la kaae wóló betó molepó. Ai so whi̧ta kaae tare whi̧ meiyóló, atima ko̧leaané betó mole sipsip hupurape kaae betepa kilitu, Yesuné atima ko̧lené suka̧lepó. Téturaalu, Yesuné atimapaae bete mole forape fea yó melaai kaae salepó.

35 Atéró yó melaté fu betepatei, be mo ti dikiyalepó. Atétepa, ama yó matere whi̧rape a̧ daalepaae wóló duraalu, “Doai so whi̧-a, whi̧kélé bitinire tikimó betepatei, be ai diki yale ape. 36 Térapa, ti felekemó tȩ mole beraperó ipu berapetamopaae o̧lakó atimanétei dupuyóló naleta yó̧póló, dotȩyaasepe,” yalepó.

37 Ai fo depa ama atimapaae duraalu, “Atimané naaire o̧la diaao̧tei melae,” depa, atimané a̧paae duraalu, “Atima naaire o̧la 200 denarias moniné su̧mó dupunére?” yalepó.

38 Ai fo depa ama atimapaae duraalu, “Ti wisirapa, bred o bulakó meteró muléró kȩle fae,” yalepó. Ai fo depa, atimané kȩle fóló a̧paae duraalu, “Bred o bula aporó yóo, ya tamo yóo yóló beta̧ mulapó,” yalepó.

39 Atépa ama atimapaae duraalu, “Bukóló kae kae beterae,” yalepó. 40 Ai fo depa, ama yó matere whi̧rapené kale so whi̧rape dosa̧ayóló, 100 whi̧rape beta̧paae yóló kae beteróo, mepaae 50 whi̧rape beta̧paae yóló, kae beteróo, yalepó. 41 Atéró beteróló, kale bred o bula aporó yóo, ya tamo yóo yóló, taru hepen-paae kese horóló momaturaalu, Talepaae mo kée yóló kemetepa, kolokóraalu yóló, ama yó matere whi̧rapepaae melalepó. Tétepa atimanémo mo so whi̧mó a̧liralepó. 42 Atéró, ai o̧la atima mepaae so whi̧ ha̧sókó dini, mo fea su̧mó nalepó. 43 Atéró nóló muni fele bred oró ya bukitamo ama yó matepa, wosetere whi̧rapené siré kwȩyóló, 12 yorape deyóló fa̧analepó. 44 Soraperó naale senaaletamo dosa̧ani, ai o̧la nale whi̧rape maaté dosa̧ayóló touróturaalu, 5000 whi̧rapepó.

Yesu wȩi tómó daaté fele fo

(Mat 14:22-33, Jon 6:16-21)

45 Atétu beteró, mo ai fapotóróti Yesu a̧ ai touró betere so whi̧pi fó̧póló kaae taru, ama yó matere whi̧rape atimapi wȩi nuku sóró Betsaida bepaae fó̧póló, dotonalepó. 46 Atéró, nalo Yesu a̧ ama wotoró bituraalu, so whi̧paae ko̧le-ó yóló fó̧póló dotonóló, a̧ du sorokó mole ao̧paae moma yaairaalu felepó.

47 Atéró be dikité dorowaletamo, Yesuné ama yó matere whi̧rape atima nukutamo wȩi kulu tua̧mó fu betepa, a̧ ama wotoró wȩi fókumó beterepó. 48 Atéró bituraalu kelalemó, ama yó matere whi̧rape atima nuku bisiki fotoko̧yóló i̧tu betepa kelalepó. Ti noatepae, atima faai fole tikiró besȩ́ tiki wouraalu, fotoko̧né bisiki tȩtepa, mo fotoko̧yóló i̧tu betalepó. Atétu betepa, be mo dȩyaai du beteretamo Yesu a̧ atima dekeróló faai, wȩi tómó daaté walepó. 49 A̧ wȩi tómó atéró daaté waletei atima feané kolóló, kepe wale nisiyóló wituraalu atima keterȩ́ yalepó. 50 Até deretamo Yesu sókó wóló atimapaae duraalu, “Ita ȩpa, wiyao̧se. Diaao̧ hosaa diriyóló dua betae,” yalepó.

51 Yesu atéró wȩi tómó daaté wóló, nuku tua̧paae taae holalemó, kale wou betale besȩ́ tiki tikalepó. Atétere ala kolóló, kale whi̧rape atima siratu betalepó. 52 Atéró o̧la kolokó daalu yóló nale bete atima wisiyóló kisipa muni, atimané tuȩ́ tiki hapólu ipakalepó.

53 Atéró, atima wȩi tȩ Kenesaret haeró fóló, kale nuku ai dulalepó. 54 Atima atéró, nuku dulóló haepaae taae feletamotóró so whi̧ mo feané Yesu kilitu, a̧ Yesupóló kisipa yalepó. 55 Atéró, Yesu kelale so whi̧ mo hapale fóló, ai hae kwiamó tȩ mole be hulua feamó hepo daróló betó mole so whi̧ beleyóló, Yesuné wisiró̧póló, a̧ kotere tiki dokosó fua yalepó. 56 Atéró Yesu a̧ sawa be huluarapepaaekélé, doasi be huluarapepaaekélé, ipu berapepaaekélé, kotopa so whi̧né ai ala deté kutu betalepó. Atéturaalu, mepaae ai be huluamó hepo dalóló betó mole so whi̧ o̧la dupuneta dere tikimó betera̧leta yalepó. Atéró betó mulu, Yesupaae woseturaalu, “Naao kuti salemó maaté da̧né wolaa yó su yaaitapóló,” dotopoi fo du betalepó. Atéró, Yesuné kuti salemó maaté wolaa yale so whi̧ fea wisitua yalepó.

7

Bólu inipatei fokotere fo

(Mat 15:1-20)

1 Atéró, kale mepaae Farisi whi̧raperó Moses-né yóló muló betere fo yó melatere whi̧rapekó mepaae whi̧rapetamo atima Jerusalem be taaróló, Yesu beterepaae wóló a̧ bopéróló betó molepó. 2 Atima atéró wóló betó mulu, Yesuné yó matere whi̧rape atima naase fokoni, o̧la nuku betepa kelalepó. Atétepa, kale whi̧rapené duraalu, “Da̧ o̧la naai naase fokutu dere kaae atimakélé fokotere noatepa dérópó,” du betalepó. 3 Ti noatepae, kale Farisi whi̧raperó Judia whi̧rapetamo atima alimarapené mara mole ala sya furaalu, naase bólu epa, ó bólu inipatei naase fokonitepa, ti atima o̧la naalomeipó. 4 Atéturaalu, atima o̧la dupuneta dere tikipaae fi wóló, atimané tiki bólu inipakélé wȩi tópunipa, ti atima o̧la nukua dumipó. Téturaalu, atimané alimarapené kae kae mara mole alarapekélé hotowa yóló sya fu dere kaae, atimané o̧la detere wutirape ó wȩi nokole wutirapekélé fea fokóló nukua dapó.

5 Atéreteiné kale Farisi whi̧raperó Moses-né asȩre fo yó matepa whi̧rapetamoné Yesupaae duraalu, “Naao yó matere whi̧rapené da̧né ayarapené mara mole ala sya fóló, atimané naase fokonipatei o̧la nukua dere-a, noatepa de?” yalepó.

6 Ai fo depa Yesuné atimapaae tokó̧ mótu duraalu, “Kótóné ama ko̧ló whi̧ Aisaiané dia̧ tó tikiné siki̧lire whi̧rapemó tuȩ́ muturaalu, i fo mo donotóró asȩyóló muló beterapó.

‘I so whi̧ atimané hosaa tua̧mó ȩ sóró beterénirutei, ha̧le ko̧lóné maaté ya̧lo doi hale sóró horótu beterapó.

7 Atimané yó mótu betere fota, bete munipatei mo whi̧né kisipané kekeme nóló i ala yae ó yao̧se du beterapó.

Atima ȩ ao̧mó bitinirutei, ha̧le foné maaté Tale-ó du beterapó,’ erapó.

8 Ti diaao̧ ayarapené mara mole alatóró ha̧le sya fu bituraalu, Kótóné yae yóló muló betere fo eréni, taaló ai betere ape,” yalepó.

9 Téró ama atimapaae duraalu, “Kótóné yae yóló muló betere fo sisópaae eróló, dia̧né ayarapené mara mole ala wisirapóló ai sya fu betere ape. 10 Ti noatepae, Moses-né i fo asȩyóló muló beterapó.

‘Naao ayaró haetamo ao̧mó sukó̧ló bituraalu, atimaamoné doi hale sóró horótu betae,’ erapó. Me fo i ape. ‘Mepaae whi̧né ama hamaró alimatamo tekeratere fo depa, atétere whi̧ mo ti sukó̧póló dae.’ fo asȩyóló muló beterapó.

11 Ai fo epatei, diaao̧ i fo du beterapó. ‘Mepaae whi̧né ama hamaró alimatamopaae duraalu, “Ya̧lo mole o̧la o̧la diaamo tao sóró mólua̧tei, Kótópaae melaleteiné dia̧amo werapó. Ya̧lo mole o̧la feata, Koropani, ai fo feteyóló Kótó melale o̧lapóló mo so whi̧né supa, ti fo mulapó,” ’ dua dapó. 12 Kale mepaae whi̧né ama hamaró alimatamo tao saairetei diaao̧ atétere alané sesétu beterapó. 13 Ti dia̧ta, diaao̧ ayarapené mo deté wale mara mole ala sya furaalu, Kótóné fo ha̧le o̧la kaae ao̧rótu beterapó. Take ai ala deté wale kaae, mió diaao̧kélé atei kaae alarape ho̧ko ai du betere ape,” yalepó.

14 Téró, Yesuné kale mo so whi̧ a̧ beterepaae momó ape yóló duraalu, “Dia̧ feané ya̧lo i dere fo mo diriyóló wosóló tuȩ́ muae. 15 Mo nokole o̧la whi̧né tiki tua̧paae durupuraalu whi̧ dorótimipó. Téni, whi̧né tiki tua̧mó kaayóló sókó wale alané beta̧ whi̧ doratapó,” yalepó.

17 Atéró, Yesu a̧ ai so whi̧ betepa taaróló, fóló bemó beteremó, ama yó matere whi̧rape a̧ beterepaae wóló, ama kale yale fo sale fo noa betené yalerópóló a̧paae wosalepó. 18 Ai fo depa ama atimapaae duraalu, “Dia̧kélé, diaao̧ kisipa tiki hapólu eruraalu, ya̧lo ai yale fo bete tuȩ́ni airapó. Mo nokole o̧la whi̧né tiki tua̧paae doropóló whi̧ doréni deretei, dia̧ kisipanié? 19 Ti mo nokole o̧lata, whi̧né hosaa tua̧paae sókó fumitei, depepaae doropóló, di alée fulapó,” yalepó. Yesuné ai fo ereteiné nokole o̧la fea naaitepa fo munipa, nae erapó.

20 Ai fo tómó olekeyóló atimapaae duraalu, “Whi̧né tiki tua̧mó kaayóló belapaae sókó wale alané beta̧ whi̧ doratapó. 21-23 Ti whi̧né hosaa tua̧mó kaayóló wale alarape i ape. Dei tuȩ́ mutere alakélé, ao̧ni kae kae ho̧ko nópu nokole alakélé, mené o̧la o̧lémi sere alakélé, whi̧ dele alakélé, nópu nokole alakélé, fea o̧lamó ekȩle dere alakélé, me whi̧tamo dei tuȩ́ mutere alakélé, kapala dilikitere alakélé, mo enénire dowi alakélé, mené o̧la senée yóló dei tuȩ́ mutere alakélé, me whi̧ eratere fokélé, sekȩ́ whi̧póló bopé faketere alakélé, wisi tuȩ́ muniru, sonaalei ho̧ko du betere dowi alakélé, ai dosa̧ayale alarape fea whi̧ tua̧mó kaayóló wouraalu, whi̧ dorótua dapó,” yalepó.

Juda meire soné kisipa tiki tirale fo

(Mat 15:21-28)

24 Téró Yesu a̧ ai be taaróló, doasi Tair be hulua bopéróló tȩ mole berapepaae felepó. Atéró, a̧ beta̧ whi̧né be dolomó fóló betepa, mepaae whi̧rapené a̧ kelao̧sóró bope yao̧se yaletei, a̧ kinóló betenénipó. 25 A̧ atéró beterapó dere fo beta̧ dowi kepe tepeyóló betere senaale hamané wosóló, a̧ Yesu beterepaae hapale sókó walepó. Atéró, a̧ Yesu daale ao̧mó deraapisa fóló fió mualepó. 26 A̧ta Juda fake mei, Krik so a̧ hamané Siria haemó tȩne be Fonisiamó dealepó. Ai so Yesu daale ao̧mó fió mulu duraalu, “Ya̧lo senaale tua̧mó betere dowi kepe naao ho̧konaasepé,” du betalepó.

27 Ai fo depa, Yesuné kale sopaae duraalu, “Folosóró naale senaalené nokole o̧la atimapi nó̧póló melae. Ti noatepae, atima su̧mó nénipatei, yuwirape nó̧póló matere ala dorapó,” yalepó.

28 Ti fo depa, kale soné a̧paae tokó̧ mótu duraalu, “Tale-ó, aita mo deretei, kale keteirapené o̧la ni fake tómó beleróló nokole folope sorokóta deretei hao̧rapenékélé nukua dapó,” yalepó.

29 Ai fo depa, Yesuné kale sopaae duraalu, “Naao ai dere foné naao senaale tua̧mó betere dowi kepe sókó felepa, dua fae,” yalepó.

30 Ai fo depa, kale so a̧ ama bepaae sókó fóló senaalema kelalemó, ama tiki tua̧mó betere dowi kepe sókó fóló, besekȩ tómó a̧ feléyóló fió molepó.

Ko̧lóró wosȩ́litamo ki̧ne whi̧ wisirale fo

31 Atéró Yesu a̧ ai Tair hae kwia taaróló, Saidon hae kwia tua̧mó tȩyóló fóló, Kaleli wȩi fókumó tȩ mole be Dekapolis hae kwiamó sókó felepó. 32 Yesu atéró sókó fóló beteremó, beta̧ wosȩ́li ki̧yóló fokélé alure whi̧ Yesuné wolaa yó̧póló, atimané dapesó wóló beteralepó.

33 Atéró betepa, kale so whi̧ daae mole tiki taaróló, Yesuné dȩpaae dapesó fóló daalu, ama naase dou̧ tamo kale whi̧né wosȩ́li dolopaae kesekée faróló sókó salepó. Atéró, ama naase dou̧mó fesa̧a fȩ eróló, kale whi̧né hapemó wolaayalepó. 34 Atéró, Yesu a̧ hepen-paae kese horóló fomo sókó faróló duraalu, “Epapeta” i fo feteyóló, “Ki̧netei tukwȩ fae,” yalepó. 35 Ai fo deremó, kale whi̧né ki̧ne wosȩ́li tukwȩ fóo, ama ko̧lókélé tukwȩ fóo duraalu, fo du betere whi̧ kaae, fo kaae sóró yalepó.

36 Atéró, Yesuné atimapaae erale alarape mepaae whi̧paae, “Yao̧se,” yóló fo mulaletei, Yesuné yale ala so whi̧ feapaae deté kwȩyóló fakeralepó. 37 So whi̧ feané atétere fo wosetu, sirayóló duraalu, “I whi̧né du betere ala feata, mo koko̧i ala alamaaté erótua dapó. Wosȩ́li ki̧ne whi̧tei tukwȩ falóo, ko̧ló nomone whi̧kélé fo yóo, dapó,” du betalepó.

8

Yesuné 4000 whi̧ o̧la male fo

(Mat 15:32-39)

1-2 Atéró kale yale kaae, mepaae so whi̧ mo dekéró a̧ beterepaae toura̧le wóló betó molepó. Atéró betó mole so whi̧ atima naaire o̧la meipa, ama yó matere whi̧rapepaae ape yóló duraalu, “I so whi̧ sore sukamó ȩtamo bituraalu, o̧lakélé néni, ha̧le betaleteiné atima ȩ mo doasi ko̧lené sukutapó. 3 Ti atima mepaae so whi̧ta, saletómó waleteiné wote siri ha̧le fó̧póló dotonatepa, tu̧ tua̧mó wotené sisiraae fao̧sóró dapó,” yalepó.

4 Ti fo depa, ama yó matere whi̧rapené a̧paae duraalu, “Aita mo deretei, so whi̧kélé meitikimó atimané naaire o̧la-a, momó mupa melaaloé?” yalepó.

5 Ai fo depa, Yesuné atimapaae woseturaalu, “Ti dia̧né bred o bulakó meteró mule?” depa, atimané a̧paae duraalu, “Wȩikeró o bularape beta̧ mulapó,” yalepó.

6 Tétepa, Yesuné ai betó mole so whi̧ fea hae tikimó betae yóló, kale bred o bularape ama sóró taru, Talepaae mo kée yóló, momayalepó. Atéró momayóló kemetepa, Yesuné kolokó daalu yóló, ama yó matere whi̧rapepaae melae depa, atimanémo, kale so whi̧mó a̧liróló melaté kwȩyalepó. 7 Téró, ama yó matere whi̧rape atimané toróti mole ya beleka̧atikikélé melatepa, Talepaae mo kée yóló, atimapaae duraalu, “I yarapekélé nó̧póló, melaté kwȩyae,” yalepó. 8 Atéró, atima nóló su̧turaalu buki muni feletei, ama yó matere whi̧rapené daseté kwȩyóló, wȩikeró yorape fa̧analepó. 9 Atima ai o̧la nale whi̧rape doko̧ sóró touróturaalu, felekemó 4000-whi̧rapepó. 10 Atéró kemetepa, ai betó mole so whi̧ fó̧póló dotȩyóló, Yesu a̧ ama yó matere whi̧rape atima Dalmanuta hae kwiapaae nukutamo felepó.

11 Atima atéró fóló betepa, mepaae Farisi whi̧rape Yesu beterepaae wóló, a̧paae kae kae wosetere fo du betalepó. Aita, a̧ ka̧ae kolóló su̧ suraalu, naao hepen bemó mole kelemei alakó da̧maletamo kelaai dapa, eranénié? du betalepó. 12 Atéteremó, Yesu a̧ fomo sókó faróló atimapaae duraalu, “Dia̧ mió i alimó betere so whi̧né me kelemei alakó kelaaipa erae du betere-a, noatepa de? Talené dia̧paae kelemei ala me kae eraalo meipóló ya̧lo dia̧paae mo i dere ape,” yalepó. 13 Ai fo du beteró kemetepa, kale so whi̧ betó mupatei taaróló, atima nukutamo wȩi fóku utéró momó tȩ felepó.

Yist-paae dó faróló yale fo

(Mat 16:5-12)

14 Atima atéró furaalu, mepaae o̧la uté tȩró mupatei kȩóró bred o bula beta̧ maaté atima nukumó mupa kelalepó. 15 Téró, Yesuné ama yó matere whi̧rape kisipa mulóló ma duraalu, “Kale Farisi whi̧raperó Herot-tamoné bred o tópuratere o̧la yist-ta mo doropa, wisiyóló kaae tawae,” yalepó.

16 Ai fo deremó, ama yó matere whi̧rape atimasisitei duraalu, “I dere fota, da̧né kale bred o bularape kȩyó yóló weimó ai dere ape,” yalepó.

17 Atimasisitei atéró kȩlaarótu betere fo Yesuné ama tuȩ́ yóló atimapaae duraalu, “Bred o meipóló, dia̧sisitei noatepa fo tiki kȩlaarótu bitu de? Diaao̧ tuȩ́ tiki hapóluraalu, ai yale alarape dia̧né kilitu bitutei, diaao̧ tuȩ́ni airapó. 18 Diaao̧ kelenékélé mo kolóo, wosȩ́linékélé mo wosóo yaletei, ya̧lo erale alarape diaao̧ kisipani, ai keterélirapó. 19 Ya̧lo aporó bred o bula kolokó daalu yóló 5000-whi̧rape atima nalemó su̧tepa, buki daseté kwȩyóló meteró yorape deyaleé?” depa, atimané duraalu, “12 yorape deyóló fa̧analepó,” yalepó.

20 “Ya̧lo me 4000 whi̧rapemó, wȩikeró bred o bularape kolokó daalu yóló melóló, atima nalemó su̧tepa, buki daseté kwȩyóló meteró yorape deyaleé?” depa, “Wȩikeró yorape fa̧analepó,” yalepó.

21 Ai fo depa, Yesuné atimapaae duraalu, “Ti ai yale alarape fea diaao̧ kolólótei, bete diriyóló tuȩ́ muni airapó,” yalepó.

Betsaida bemó kele dilikire whi̧ wisirale fo

22 Atétu beteró, atima Betsaida bemó sókó walemó, mepaae whi̧rapené beta̧ kele dilikire whi̧ Yesupaae a̧ wolaa yae yaairaalu dapesó walepó. 23 Atéró wapa, ai be hulua taaróló, dȩpaae Yesuné kale kele dilikire whi̧ naasemó tawóló felepó. Atéró fóló, kale whi̧né kelemó fesa̧a apuróló, Yesuné ama tikimó naase mulóló duraalu, “Mió naao kelené me o̧lakó wisiyóló kelete?” yalepó.

24 Ai fo depa, kale sekȩ́né ama kele fisa̧ae faróló duraalu, “Whi̧rape kotereteita, ni kaae tokó̧ló só kotapó,” yalepó.

25 Ti fo depa, kale dere kaae momó Yesuné naasené kale whi̧né kelemó wolaayalemó, ama kele mo ti wisituraalu, o̧la o̧la diriyóló kelalepó. 26 Atéró, Yesuné kale whi̧ a̧ ama bepaae fó̧póló dotonótu duraalu, “Ya̧ doasi be huluapaae feni, mo naao bepaaetóró fae,” yalepó.

Pitané ya̧ta Kerisopó yale fo

(Mat 16:13-20, Luk 9:18-21)

27 Atéró, Yesu a̧ ama yó matere whi̧rapetamo ai be taaróló Sesaria-Filipai be hulua bopéróló tȩ mole be huluarape tua̧mó fu bitu atimapaae woseturaalu, “Mo so whi̧né ȩ-a, depó du bitute?” yalepó.

28 Ai fo depa, atimané a̧paae tokó̧ mótu duraalu, “Mepaae so whi̧néta, ya̧ kale wȩi tópuratere whi̧ Jon-pó. Mepaae so whi̧né duraalu, ya̧ta Elaijapó, mepaae so whi̧né duraalu, ya̧ta, Kótóné ama ko̧ló whi̧pó du beterapó,” yalepó.

29 Ai fo depa Yesuné duraalu, “Diaao̧ tuȩ́né-a, ȩ depó du bitu de?” depa, Pitané a̧paae tokó̧ mótu duraalu, “Ya̧ta, so whi̧ fea tȩteróló kaae tanó̧póló, Kótóné sóró beteró betere whi̧ Kerisopó,” yalepó.

30 Ai fo depa, Yesuné atimapaae duraalu, “Ȩta, Kerisopóló, mepaae so whi̧paae momókó bope yao̧se,” yalepó.

Yesuné a̧ suka̧alopó yale fo

(Mat 16:21-28, Luk 9:22-27)

31 Ai fo yóló, Yesuné a̧paae eraaire ala atimapaae kaae sóró yó mótu duraalu, “Whi̧né Naalema kae kae sekȩi ala mo saalopó. Mepaae whi̧ disirapenékélé, kale mo so whi̧mó Talepaae momaratere doasi topo whi̧rapenékélé, Moses-né asȩre fo yó matere whi̧rapenékélé ȩta Whi̧né Naalema meipóló, mo ti só deraalopó. Atétepa, mepaae whi̧rapené a̧ mo ti daalotei, be dȩ sore kemetepa, ti a̧ momó kepaayóló betaalo ai ape,” yalepó. 32 Yesu a̧paae eraaire ala amatei ha̧kearóló depa, Pitané a̧ tu dȩpaae dapesó fóló, atei fo ekesé yóló, foné salepó.

33 Ti fo depatei, Yesu a̧ ama yó matere whi̧rape beterepaae fetée anóló Pita foné sóró duraalu, “Satan-ó, ya̧ ya̧lo sisópaae fae. Naao ai mole tuȩ́ta, ti Kótóné yaaire alamó kisipa muni, mo whi̧né yaaire ala maaté kisipa mutu ai dere ape,” yalepó.

34 Atéró, ama yó matere whi̧raperó ai betó mole so whi̧ featamopaae a̧ beterepaae ape yóló duraalu, “Dia̧ mepaae so whi̧tamo ȩ sya waai kisipa mutupa, ti naao yaaire ala taaróló, sisópaae mulóló, ya̧ suka̧aire filipaa ni naaotei beleyóló ȩ sya ape. 35 Whi̧ me dené ama betere bete me ala yao̧sórópóló, amatei wisiyóló kaae tapa, ti atétere whi̧ a̧ ama betere betetamo turó aluyaalo ai ape. Téretei, whi̧ me de ya̧lo ala eróturaalu, i kale fo wisi erótu betere tua̧mó ama betere bete kemeratepa, ti ai whi̧né betere bete aluni, mo ti muó tawaalo ai ape. 36 Mepaae whi̧ de i haemó muó mole wisi wisi o̧la dekéró beta̧paae du betere tua̧mó, ama betere bete mo ti alutepa, ti ai wisirapóló kisipa mute? Mo meipó. 37 Ama betere bete alutepa, momó saairaalu, noa o̧latamo dupu yaaloé? 38 Mió i alimó dowi alaró nópu nokole alatamo du betere tua̧mó me whi̧né duraalu, ‘Ya̧ta, Yesu tuȩ́ru, ama ala erótu betere whi̧é?’ yóló wosetepa a̧ witu halemó, ai whi̧ró ama fotamo a̧ tuȩ́nipó depa, a̧paae i fo yaalo ai ape. Kale Whi̧né Naalema Alimané doasi doi mole dȩ wisinaaleró ama mo kae betere ensel-rapetamo wale sukamó folosóró halemó a̧ tuȩ́nipó yale whi̧paae, Whi̧né Naalemanékélé ai whi̧ a̧ tuȩ́nipó yaalo ai ape,” yalepó.

9

Yesu kae tiki daane wale fo

(Mat 17:1-13, Luk 9:28-36)

1 Téró, Yesuné atimapaae duraalu, “Ya̧lo dia̧paae mo i dere ape. Dia̧ mió i betó mole so whi̧ mepaae sukuni ha̧le betepatei, Kótóné ama tȩteróló betere ao̧mó mole ala mo doasi fotoko̧tamo wapa kelaalopó,” yalepó.

2 Atéró apomiró be dȩ kemetepa, Yesuné Pita, Jems, Jon-sépi atima dape sóró doasi sokore hasi fosópaae holalepó. Atéró horóló beteremó, atimané kele tómótei, Yesuné ama daale tiki taaróló, kae tiki daane walepó. 3 Atéturaalu, ama deró betere kutikélé, mo yako kaae dȩ tekée fi deró betepa kelalepó. I haemó betó mole so whi̧né deró betere kuti dȩ kaae aleraai fokotepakélé, ai kutiné dȩ kaae alée fenénipó. 4 Téró aimó, atimané keletómó kale Moses-ró Elaijatamokélé mo betere whi̧né tiki kaae daayóló sókó wóló, Yesutamo fo du betalepó.

5 Atétere ala kolóló, Pitané Yesupaae duraalu, “Yó matere whi̧-ó, da̧ fea etéró beta̧mó beteretei mo wisirapó. Térapa, me ya̧ betóo, me Moses betóo, me Ilaija betóo, yaaire furu be sore da̧né tȩnaalopa, wisire?” yalepó. 6 Ai fota ha̧le ini, atima wituraalu, yaaire fo ketetepa, ho̧ko fotei erapó.

7 Atéró daae molemó, kitikiné atima husura̧le dorowóló, ai kitiki dolomótei fo fakeyóló duraalu, “Ita, ya̧lo mo hosaa mole naalepa, ama dere fo mo wisiyóló wosae,” yalepó.

8 Ai fo deretamotóró atimané kele kele yalemó, kale whi̧ tamo daani, Yesu ama wotoró daapa kelalepó.

9 Atétu beteró, atima ai hasi fosó taaróló durupu bitu, Yesuné atimapaae duraalu, “I yale alarape mepaae so whi̧paae dia̧né mió folo hapale momókó yao̧se. Kale Whi̧né Naalema a̧ dóló mo ti sukunaletei, momó kepaayóló fi tikimó ti yaasepóló, mió hapale bope yao̧se,” yalepó. 10 Ama ai yale fo wosóló, atimané mepaae whi̧paae ini, atimasisitei kȩlaaróló duraalu, “Mo ti doló sukunóló momó kepaayóló betaalopó dere fo-a, noa fo betené yalerópó,” du betalepó.

11 Atéró, atimané a̧paae woseturaalu, “Kale Moses-né asȩre fo yó matere whi̧rapené Tale waai teópatei, Elaijapi waalopó du betere-a, noa fo betené du bitute?” yalepó.

12 Ai fo depa, Yesuné atimapaae tokó̧ mótu duraalu, “Ti mo dapó. Elaijapi wóló, o̧la o̧la fea ama momó donoróló mulaalopó. Téretei, Kótóné fo asȩre tua̧mó i fo erapó. Whi̧né Naalema, a̧ mo doasi dele su betepa, atimané a̧ faleyóló só deraalopó ere fo-a, metéli yaaireteimó ere? 13 Téretei, ya̧lo dia̧paae mo i dere ape. Ilaija a̧ta, mo walepó. Tétepa mepaae so whi̧né kale yóló muló betere fo mo dokonóturaalu, atimané a̧paae mo eranée yale alarape fea motóróti ai erale ape,” yalepó.

Dowi kepe betere naale wisirale fo

(Mat 17:14-21, Luk 9:37-43)

14 Téró Yesu a̧tamo fele whi̧rape fesaae walemó, mepaae beteróló fele yó matere whi̧rape mo so whi̧né bopéróló daae mupa kelalepó. Aita ha̧le mei, ai whi̧raperó Moses-né asȩre fo yó matere whi̧rapetamo foné u só derótu, i só derótu du betepa, kaae tawóló daae molepó. 15 Atétu beteremó, Yesu sókó wapa kilitu, so whi̧ feané doasi sirayóló, a̧tamo hokolaa yóló ko̧leó yaairaalu felepó.

16 Téró, Yesuné ama yó matere whi̧rapepaae woseturaalu, “Noa fo betemó dia̧ fo tokó̧tamo du bitu de?” yalepó.

17 Ai fo du betepa, ai wóló daae mole so whi̧ kuamó beta̧ whi̧né duraalu, “Yó matere whi̧-ó, ya̧lo naale dowi kepe bituraalu, ama ko̧ló nomunu fo initeretei naao wisiraasepóló, ya̧paae dapesó walepó. 18 Ti noatepae, dowi kepené haepaae taae deróló haeratepa, ama sereke hatua yósóró ko̧lómó dako sókó wua dapó. Téturaalu, ama hó naase, tikikélé fea sosoro falótua depa, naao yó matere whi̧rapepaae ho̧konaasepé yalemó, atimané ho̧konaaitere su̧nipó,” yalepó.

19 Ai fo depa Yesuné atimapaae duraalu, “Mió i alimó tuȩ́ tiki tiréni ho̧ko betó mole so whi̧rape-ó, dia̧ tuȩ́ tiki tiró̧póló meteró sukamó ȩ dia̧tamo betaaloé? Diaao̧ hapólure kisipa taaróló, wisi kisipa só̧póló ȩ dia̧tamo meteró sukamó betaaloé? Térapa, ai naale ȩpaae dapesó ape,” yalepó.

20 Ai fo depa kale naale a̧ beterepaae dapesó walemó, dowi kepené Yesu kilituraalu, téti kale naale mo fotoko̧iné tao sóró feseróló haemó haeratepa biliraté feletikimó, ko̧lómó dako sókó walepó.

21 Atétere ala kolóló, Yesuné kale naalené alimapaae woseturaalu, “Naao naale ai ala du betepa, ba fo meteró kemeyaleé?” depa alimané duraalu, “Mo ketemó kaae sóró deté waletei, miókélé ha̧le ai yó tare ape. 22 Ya̧lo naale doló sukunaairaalu, ai dowi kepené sipaaekélé ó wȩipaaekélé, tao sóró taae falatua yalepó. Térapa, naao da̧mo ko̧leturaalu su̧mó tao senépa ti tao saasepólópó,” yalepó.

23 Ai fo depa, Yesuné a̧paae duraalu, “Naao ȩpaae su̧mó tao saaloé? dere-a, mepaae whi̧ dené Talepaae tuȩ́ tiki tiratepa, ti ai whi̧paae fea ala fea Talené ama su̧mó eranérapó,” yalepó.

24 Ai fo depa kale naale alimané ama ere ala ha̧kearóló duraalu, “Ya̧lo tuȩ́ tiki tiró betepatei doa meipa, me kwiapaae ha̧lekeretei naao ȩ tao saasepé,” yalepó.

25 Yesu a̧ ai ala du beterepaae so whi̧ fea sururu yóló wapa kolóló, dowi kepe foné sóró duraalu, “Whi̧né ko̧lóró wosȩ́litamo kinó betere dowi kepe-ó, ya̧ ai whi̧ tua̧mó beteretei, ya̧lo i ho̧konatapa, momó kae biti̧ weni, mo ti fae,” yalepó.

26 Yesuné ai fo deremó, kale naalené tiki tao sóró feseróló kale dowi kepe keterȩ́tamo sókó felepó. Atépa, kale naalené tiki mo suki̧ whi̧ ao̧pa, kolóló so whi̧ feané duraalu, “A̧ mo ti ai suka̧le ape,” du betalepó. 27 Atépa, Yesuné kale naale naasemó tao salemó turukó horóló daane holalepó.

28 Atétu beteró, nalo Yesu a̧ be dolopaae doropóló betepa, ama yó matere whi̧rape atimanalemaaté bitu a̧paae duraalu, “I dowi keperape da̧né doló ho̧konatepa, sókó fenitere-a, noatepa dérópó,” yalepó.

29 Ai fo depa, ama atimapaae duraalu, “Moma dere alané beta̧ atei kaae dowi keperape su̧mó ho̧konanérapó,” yalepó.

30 Téró atima ai be taaróló, Kaleli hae tua̧mó tȩyóló felepó. Ti atéró feleteita, Yesuné ama yó matere whi̧rapepaae maaté kale fo wisi yó melaai kisipa mutu, mo so whi̧né atima betere tiki tuȩ́ yao̧sóró yalepó. 31 Atima atéró fóló bitu, ama atimapaae duraalu, “Ha̧le mo whi̧né kale Whi̧né Naalema dó̧póló, whi̧ mené eleké deyaalopó. Atéró, mo ti dóló sukunaalotei, sore be dȩ kemetepa, ti a̧ momó kepaayóló betaalo ai ape,” du betalepó. 32 Ama atéró yale fo bete atima tuȩ́nitepa, noa betené yalerópóló, wosaai yaletei, atima wituraalu, taaralepó.

Doasi topo whi̧ deé? yale fo

(Mat 18:1-5, Luk 9:46-48)

33 Téró, atima Kapeneam bepaae fóló, atima fiyaaire bemó bitu, ama yó matere whi̧rapepaae woseturaalu, “Dia̧ tu̧ tua̧mó alale siré wou betale-a, noa fokó deté wou betaleé?” yalepó. 34 Yesuné ai fo depa tu̧mó wou bituraalu, topo whi̧-a de betere yóló atimasisi alale siré waleteiné haletu, Yesupaae tokó̧ matere fokélé inipó.

35 Téró Yesu a̧ biti̧ deyóló ama yó matere 12 whi̧rape a̧ beterepaae ape yóló duraalu, “Whi̧ me detamo topo whi̧ betaai kisipa mutupa, ti belei ao̧yóló so whi̧ feané kutó diratere whi̧ betae,” yalepó.

36 Atéró, ama beta̧ naale beleka̧amale dape sóró atima tua̧mó daalóló, ama apuó taru duraalu, 37 “Mepaae whi̧ denétamo ya̧lo doimó etei kaae naale mo wisiyóló dape supata, ti ȩtei mo wisiyóló dape sirapó. Atétere whi̧né ȩmaaté dape sumitei, ȩ dotȩyale sekȩ́kélé dape sirapó,” yalepó.

Da̧tamo bóe dinitere whi̧ta da̧né be whi̧pó

(Luk 9:49-50)

38 Téró, Jon-né Yesupaae duraalu, “Yó matere whi̧-ó, whi̧ beta̧né naao doimó dowi kepe ho̧kutu betepa, a̧ta da̧tamo beta̧mó kotere whi̧ meipóló, da̧né seséyalepó,” yalepó.

39 Ai fo depa Yesuné atimapaae duraalu, “Atei kaae whi̧né ama yaaire ala yó̧póló sesékese. Ti noatepae, mepaae whi̧né ya̧lo doimó mepaae kelemei ala erale ki̧lipaaemo, ya̧lo doi doróló faleyaalo meipó. 40 Mepaae da̧tamo bóe dini dere whi̧rapeta, ti da̧tamo mole whi̧ ai ape. 41 Ya̧lo dia̧paae mo i dere ape. Dia̧ Keriso whi̧ bitu, ya̧lo ala erótu beteremó, mepaae whi̧né wȩi melatepa, atétere whi̧ dupu ha̧sókó feni, mo saalo ai ape,” yalepó.

Me whi̧ dowi ala yó̧póló dée nalatere ala

(Mat 18:6-9, Luk 17:1-2)

42 “Mepaae whi̧ denétamo ȩpaae tuȩ́ tiki tiró betere doi muni, sókótei sókó dei so whi̧ dowi ala yó̧póló dée nalatepa, atétere whi̧ mo doasi dowi dupu saalo ai ape. Atei ala dere whi̧ ama depamó mené doasi kane fake dulóló wȩi kȩlapaae taae falua̧sóró wisi ua̧pó. 43 Naao naasenétamo ya̧ dowi ala yó̧póló dée nalatepa, atétere naase tukóló taae falae. Ya̧ beta̧ naasetamo bituraalu, mo ti betaaire tikipaae sókó faasepólópó. Naase tamo daayóló betera̧letikimó, me naasené naao tiki turó doasi surukó̧kélé feni, ha̧le dó tare sipaae a̧lisóró fao̧sóró dapó. 45 Naao hóné ya̧ dowi ala yó̧póló dée nalatepa, atétere hó tukóló taae falae. Ya̧ beta̧ hótamo bituraalu, mo ti betaaire tikipaae sókó faasepóló dapó. Ti noatepae, ya̧ hó tamo daayóló betera̧letikimó, me hóné naao tiki turó si duku beterepaae a̧lisóró fao̧sóró dapó. 47 Naao kelené ya̧ dowi ala yó̧póló dée nalatepa, ti atétere kele sokóló taae falae. Beta̧ keletamo bituraalu, ya̧ mo ti betaaire tikipaae sókó faasepólópó. Ti noatepae, naao kele tamo wusuró buóló betepa, naao tiki turó ha̧le dó tare sipaae fao̧sóró dapó. Ti Kótóné tȩteróló kaae tare tikimó mole alata, beta̧ keletóró daayóló bituraalu, sene fupa mo wisirapó. 48 Ti dowi dele su betaaire tikimó kisipa mutu, asȩmó i fo erapó. Aimó betere whi̧rapeta, mokené turukóló nokoletei mo kemekélé ini yóo, sikélé surukó̧ feni ha̧le dótóró tawóo yaalopó. 49 Na ó hupu mi kȩlaayao̧sóró kó terepetu dere kaae, so whi̧ fea tua̧mó mole dore alaró wisire alatamo sinétei biliyóló taleyaalo ai ape. 50 Ti kóta, o̧la feléróló nokole o̧la wisipó. Téretei, kale kóné felé kemetepa, momó kae noayóló felé bulaaloé? Mo meipó. Térapa, ai kó wisinaale diaao̧ hosaa tua̧mó mulóló, so whi̧tamo hosaa muni deyóló wisi kisipatamo mo dua betó muae,” yalepó.

10

So ó whi̧ tokó̧ fateremó dere fo

(Mat 19:1-12, Luk 16:18)

1 Téró, Yesu a̧ ai be taaróló Judia hae kwia tua̧mó kutu beteró Jordan wȩi uté fakerókélé felepó. Aimó sókó felemó, so whi̧ mo fea kale duatere kaae toura̧le wóló betó mupa, ama dua dere alatóró yóló yó mótu betalepó.

2 Atétu betepa, mepaae Farisi whi̧rape wóló, a̧ su̧sóró a̧paae woseturaalu, “Mepaae whi̧né ama soma tokó̧ fatepa fo mulepé meié?” yalepó.

3 Ai fo depa ama atimapaae tokó̧ mótu duraalu, “Diaao̧ dosa̧ayóló tuȩ́ yó̧póló, Moses-né dia̧paae noa ala yae yóló, asȩre?” yalepó.

4 Ti fo depa atimané a̧paae tokó̧ mótu duraalu, “Mepaae whi̧né so tokó̧ falaai depa, ti soné asȩ sóró fó̧póló melae yóló Moses-né asȩrapó,” yalepó.

5 Ai fo depa Yesuné atimapaae duraalu, “Ti aita, diaao̧ hosaa ta̧ruraalu dowa̧ae fu betepa, Moses-né ai fo asȩyóló muló beterapó. 6 Téretei mo take kaarale alimó,

‘Kótóné whi̧ró sotamo alipakalepó.’

7 ‘Atéyale betené whi̧né ama hamaró alimatamo taaróló, sotamo dokóló atimaamo mo beta̧ tikitóró daayaalopó.’

8 Atéreteiné atimaamo tamo mei, mo beta̧ tikitóróti ai daale ape. 9 Kótóné atimaamo atéró beta̧ tiki daaróló beteró betereteimó, mo so whi̧né tekeróló whi̧ kae beteróo, so kae beteróo, yao̧sóró yae,” yalepó.

10 Ai fo yóló Yesu a̧ ama yó matere whi̧rape atima fea bemó betó mulu, Yesupaae woseturaalu, “Naao ti yale fo da̧kélé kisipa yaai dapa, bete mo ti ha̧kearóló yae,” yalepó. 11 Ai fo depa ama atimapaae duraalu, “Whi̧ me dené ama topo so tokó̧ daalóló so me dokotepa, ai whi̧né Kótóné fo tukóló topo sotamo betere ala mo ti doratapó. 12 Atétere kaae sonékélé, oma whi̧ tokó̧ daalóló, whi̧ metamo dokotepa, atétere soné Kótóné fotei tukóló, ama omatamo betere ala mo ti doratapó,” yalepó.

Naale senaale Yesupaae dapesó wale fo

(Mat 19:13-15, Luk 18:15-17)

13 Téró etéyalepó. So whi̧né kale keteirape Yesuné wolaa yó̧póló, a̧ beterepaae dapesó wua yalepó. Atétepa, ama yó matere whi̧rapené kale so whi̧ foné sóró sesétu betalepó. 14 Yesuné atétere ala kolóló, ama yó matere whi̧rapetamo fopaae buóló duraalu, “Ai naale senaale ȩ beterepaae wó̧pólópa sesékese. Ti noatepae, atei naale senaale kaae betere so whi̧ta, ti Kótóné tȩteróló betere ao̧mó sókó fóló beterapó. 15-16 So whi̧ i naale senaale kaae ao̧yóló bitinitepa, ti Kótóné tȩteróló betere ao̧mó sókó fenénipó,” yalepó. Ai fo yóló, Yesuné kale naale senaale doko̧ apuósu yóló, naase mulóló atima wisiratere fo dua yalepó.

Doasi néli teó whi̧paae yale fo

(Mat 19:16-30, Luk 18:18-30)

17 Téró etéyalepó. Yesu a̧ ama kisipa mole tikipaae faai fu betalemó, whi̧ beta̧ sururu yóló wóló, Yesu daalemó bukutiri tea̧ró bitu, a̧paae duraalu, “Yó matere whi̧ wisi-ó, ȩ mo ti betó tawaairaalu, noa alakó yaaloé?” yóló wosalepó.

18 Ti fo depa, ama kale whi̧paae duraalu, “Naao ȩpaae noatepa whi̧ wisi-ó fo du de? Whi̧ beta̧kókélé wisi whi̧ bitini, Kótó a̧ beta̧ mo wisirapó. 19 Ti Kótóné yae yóló muló betere alarape i ape.

‘Whi̧ dao̧se, so nópu nao̧se, o̧lémi nao̧se, kapala fo yóló me whi̧ só derao̧se, me whi̧ dilikó̧ló o̧la o̧la o̧lémi sao̧se.

Naao hae aya wisi doi muló̧póló, atimaamo ao̧mó bitu, wisi ala beta̧ erótu betae yóló, ere fo fea ti naao ai tuȩ́re ape,’ ” yalepó.

20 Ai fo depa kale whi̧né a̧paae duraalu, “Yó matere whi̧-ó, ai alarape feata, ȩ mo naale beleka̧amalemó bitutei deté wóló, miókélé ha̧le yó tarapó,” yalepó.

21 Ai fo depa Yesuné kale whi̧ yaala sókó fóló kelené a̧ kaae taru duraalu, “Mo beta̧ ala beta̧ ya̧ mei ai ere ape. Térapa ya̧ fóló, naao mole o̧la o̧la fea dotonóló moni sae. Atéró sere moni ti o̧la o̧la meiyóló yolealere so whi̧mó a̧liróló melae. Atéró melóló ya̧ta, ti ó hepen bemó taleróló muló betere wisi wisi o̧la saasepóló da̧mo faalopa ȩ sya ape,” yalepó.

22 Ai fo depa, kale sekȩ́ a̧ fea o̧la o̧la mole néli whi̧ ereteiné, ama kelepaa humula yóló fomoné sukuté felepó.

23 Téró Yesuné ama yó matere whi̧rape kaae taru duraalu, “Doasi néli whi̧rape Kótóné tȩteróló betere ao̧mó sókó faairetei mo doasi hapólurapó,” yalepó.

24 Ama yó matere whi̧rapené ai dere fo woseturaalu, atima siratu betalepó. Tétepa, ama atimapaae momó duraalu, “Ti naalerape-ó, Kótóné tȩteróló betere tikimó sókó faairetei, béni mo doasi hapólurapó. 25 Doasi kamel hupu kuti nomotere ketȩ́li dolomó sókó fenénipó. Atére kaae, fea o̧la o̧la tare néli whi̧ Kótóné tȩteróló betere ao̧mó sókó faairetei mo doasi hapólurapó,” yalepó.

26 Yesuné ai fo deremó, ama yó matere whi̧rape atimasisitei doasi sirayóló duraalu, “Atéró hapólupa, ti noa kaae so whi̧mo mo ti aluyao̧sóró tao saaloé?” yalepó.

27 Ti fo depa, Yesuné atima kaae taru duraalu, “Mo whi̧né atei kaae ala fea su̧mó enénipó. Mo whi̧ ere kaae Kótó a̧ aténi, fea ala fea ama mo su̧mó eranérapó,” yalepó.

28 Ai fo depa, Pitané a̧paae duraalu, “Da̧ ya̧tamo kwȩyaairaalu, da̧né o̧la o̧la fea mo ti taaróló i wale ape,” yalepó.

29 Ai fo depa, Yesuné atimapaae duraalu, “Ya̧lo dia̧paae mo i dere ape. Whi̧ me detamo ya̧lo ala eróturaalu, kale fo wisi yó maté kwȩyaai, ama be ó no nemarape ó hama alima ó naalemarape ó hae tiki fea taaróló wapa, ti atétere whi̧mó i ala eraalo ai ape. 30 Ama beta̧ o̧la taaróló walemótei, nomarapekélé kutórape, nemarapekélé, hamarapekélé, alimarapekélé, naalemarapekélé, berapekélé 100 tómó beleróló saalo ai ape. Téturaalu, dowi susupui alakélé saalotei, nalo waaire alimó mo ti betó tawaaire bete saalopó. 31 Téyaalotei, mió i alimó mepaae doasi doi mole whi̧rape take nalo doi munire whi̧ kaae betaalopó. Mió mepaae doasi doi muni, sókó deyóló betere so whi̧ta, take nalo mo doasi doi mole topo whi̧ kaae betaalo ai ape,” yalepó.

Yesu a̧ suka̧airemó yale fo

(Mat 20:17-19, Luk 18:31-34)

32 Atéró, atima Jerusalem bepaae furaalu, Yesu a̧pi fi tikimó, ama yó matere whi̧rape nalo haió! yóló sira deté fu betalepó. Tétepa, mepaae atima sya wou betere so whi̧kélé wiyalepó. Atéró, Yesuné ama yó matere 12 whi̧rape tu̧ dȩpaae dapesó fóló daae mulu, a̧paae eraaire ala fea atimapaae momó yó melalepó. 33 Atéró, atimapaae duraalu, “Mió da̧ Jerusalem bepaae i fole ape. Téteretei, kale Whi̧né Naalema me whi̧né eleké deyóló mo so whi̧mó Talepaae momaratere whi̧raperó Moses-né asȩre fo yó matere whi̧rapetamoné naase tua̧mó mulaalopó. Téró fo tokó̧ló só deróló, Juda mei kae fakené a̧ dó̧póló, melaalo ai ape. 34 Atéró, atimané a̧ faletere alakélé, fesa̧a apuratere alakélé, halika tikiné fokosó sere alakélé, faleyóló haleratere alakélé erótu beteró, nalo atimané a̧ mo ti sukó̧póló daalopó. Téyaalotei, be dȩ soremó dou dolomó muóló a̧ momó kepaayóló betaalopó,” yalepó.

Jems-ró Jon-tamoné Yesupaae wosale fo

(Mat 20:20-28)

35 Téró, kale Sebedi naalema tamo Jems-ró Jon-tamo Yesu beterepaae wóló duraalu, “Yó matere whi̧-ó, da̧moné ya̧paae wosetere ala naao eraaloé?” yalepó.

36 Ai fo depa, Yesuné atimaamopaae duraalu, “Ya̧lo diaamomó noa alakó eraró de?” yalepó.

37 Tétepa, atimaamoné a̧paae duraalu, “Take naao mo kae ere dȩ wisinaale ha̧kearatere sukamó da̧mo me whi̧kó naao turu naase dȩmó beteróo, me whi̧ fȩ́ naase dȩmó beteróo, yaasepóló dapó,” yalepó.

38 Ti fo depa, Yesuné kale whi̧ tamopaae duraalu, “Diaamoné ȩpaae ai wosale fota, Talené tȩteróló kaae tare tikimó ere ala diaamo tuȩ́ni keteruraalu dapó. Dowi ala kwia tokó̧ló aluraai susupu sóró sinaaitere ala, diaamonékélé su̧mó senére? Ó ȩ wȩi tópuratere kaae, diaamokélé tópuró̧póló kisipa mute?” yalepó.

39-40 Ai fo depa, atimaamoné duraalu, “Da̧mokélé ai ala su̧mó enérapó,” yalepó. Ai fo depa, Yesuné atimaamopaae duraalu, “Ya̧lo tikimó doasi susupu sóró sinaaire alaró ȩ wȩi tópuraaitere alatamo diaamopaaekélé su̧mó eraalotei, turu naase ó fȩ́ naase dȩmó beteraaire alata, ti ya̧lo tȩteróló kaae tanipó. Ai alata, ya̧lo Ayané ama tȩteróló kaae taru, aimó betaaire whi̧ tamokélé, ama mo taketitei tukóló beteró beterapó,” yalepó.

41 Tétepa, mepaae ama yó matere naase tamo whi̧rapené ai fo woseturaalu, Jon-ró noma Jems-tamopaae doakale fopaae bualepó. 42 Atétepa, Yesuné atimapaae toura̧le ape yóló duraalu, “Juda mei kaae fake tȩteróló kaae tare topo whi̧rapené mo so whi̧ tȩteróló kaae tawóo, atimané sóró beteró betere whi̧rapenékélé mo so whi̧ tȩteróló kaae taru, i ala erae du beteretei diaao̧ ai kisipare ape. 43 Atétere kaae, dia̧ tua̧mókélé ai ala momókó yao̧se. Dia̧ tua̧mótamo beta̧ whi̧kó doasi topo whi̧ betaai kisipa mutepa, ti so whi̧ feané kutó diratere whi̧ betenérapó. 44 Whi̧ me de doasi doi mole topo whi̧ betaai depa, ti dia̧né wae sóró kutó diratere whi̧ kaae betae. 45 Ti noatepae, kale Whi̧né Naalema waleteita, a̧ topo whi̧ bitu mepaae whi̧rapepaae ama kutó dirae yaairaalu wéni, a̧ mo so whi̧né kutó diratere whi̧ bitu, atima aluyao̧sóró ama betere bete ha̧le melóló, dupuraai walepó,” yalepó.

Kele dilikire whi̧ Batimeus wisirale fo

(Mat 20:29-34, Luk 18:35-43)

46 Atéró atima Jeriko bepaae walepó. Atéró, nalo ama yó matere whi̧raperó mo so whi̧ featamo ai doasi be taaróló fu betalemó, beta̧ kele dilikere whi̧ Timeus naalema Batimeus tu̧ dȩmó bituraalu, monikó a̧lae yóló kematu du beterepó. 47 Atétua dere whi̧ a̧ tu̧ dȩmó beteremó, kale Nasaret whi̧kó Yesu walapó dere fo wosóló, fo fakeyóló duraalu, “Depit-né deté fele whi̧né Naalema Yesu-ó, ȩ ko̧lené sukuturaalu, tao sae,” du betalepó.

48 Ai fo du betepa, mepaae so whi̧né taalae yóló, foné salepó. Tétepatei, kale whi̧né woseni nisiyóló, fo mo ti fakeyóló duraalu, “Depit-né deté fele whi̧né Naalema Yesu-ó, naao ȩ ko̧lené sukuturaalu, tao sumié?” yalepó.

49 Ai fo deremó, Yesu a̧ kei̧yóló daalu, “A̧paae ape yae,” yalepó. Tétepa, kale whi̧rapené kale kele dilikire whi̧paae duraalu, “Mió ya̧paae ape dapa, whaaliani, hai̧tamo turukó horóló fae,” yalepó. 50 Tétepa, kale whi̧né ama bukóló betere kuti da̧ae faróló, a̧ Yesu beterepaae hapale tu̧wó felepó.

51 Atéró daapa, Yesuné a̧paae duraalu, “Ya̧lo ya̧mó noa alakó eraró de?” yalepó. Ai fo depa, kale kele dilikire whi̧né duraalu, “Yó matere whi̧-ó, ya̧lo kelené o̧la o̧la kelenée du beterapa, naao wisiraasepé,” yalepó.

52 Ti fo depa, Yesuné a̧paae duraalu, “Naao tuȩ́ tiki tiratere alané ya̧ wisiralepa dua fae,” yalepó. Ai fo deretamotóró kale whi̧né ama kele wisitepa, Yesu sya felepó.

11

Yesu doasi topo whi̧ ao̧yóló fele fo

(Mat 21:1-11, Luk 19:28-40, Jon 12:12-19)

1 Atéró atima Jerusalem be huluapaae felekemó sókó faairaalu, Olip du sorokó mole ao̧mó tȩne Betpas beró Betani betamomó sókó felepó. Aimó Yesuné ama yó matere whi̧rapekó tamo whi̧ dotonaai duraalu, 2 “Diaamo fole be huluamó sókó fenalemó, whi̧ betóló konire utu̧ donki hupu duló betepa kelaalo ai ape. Térapa, ai hupu taayóló ipaae dapesó ape. 3 Atéró taanalemó me whi̧né duraalu, ‘Ai hupu neaai só fute?’ depa, a̧paae i fo yae. ‘Momó hapale sóró waaitei, Talené ama me kutó diyaai, kapala asiri sene fae yale tikimó sóró fulapó,’ yae,” yóló dotonalepó.

4-5 Atétepa atimaamo fóló kelalemó, be bela tu̧ dȩmó tȩne be tu̧ sókó walemó, kale bopeyale hupu duló beterepó. Atépa, kale hupu taatu betalemó mepaae aimó daae mole so whi̧né atimaamopaae duraalu, “Diaamoné ai hupu neyaai taatu de?” yalepó. 6 Ai fo depa Yesuné atimaamopaae yae yale fotóró yalemó, atimané “Wisirapa sóró fae,” yalepó. 7 Atéró, kale hupu dape sóró Yesu beteremó sókó felemó, ama yó matere whi̧rapené deró betere kuti sókósu yóló, ai kale donki hupuné sisó tómó whamenatepa Yesu a̧ biti̧ holalepó. 8 Atéró betóló fupa, mo turó so whi̧né atima kuti sorokóló tu̧mó whamenaté fóo, mepaae so whi̧né sapo da̧a ó wolou da̧arape turukóló whamenaté fóo, deté fu betalepó. 9 Yesu a̧ tua̧mó fupa, mepaae so whi̧ folosóró fóo, mepaae so whi̧ nalo wóo du bitu fo fakeyóló duraalu,

“Hosana! Talené doimó wale whi̧ wisinaale-ó! Talené ya̧ mo wisiró beterapó.

10 Mo take da̧né ayarape deté wale whi̧ Depit-né tȩteróló kaae tawale ala mió da̧ tua̧mókélé sókó walapó.

Térapa, Talené ya̧ wisiró̧póló yae!

Hosana, ama doi doasi ó sikipaae sóró horó̧póló, yae!” deté fu betalepó.

11 Téró Yesu a̧ Jerusalem bepaae sókó fóló, momatere be dolopaae felepó. Atéró, ai be dolomó muó mole o̧la o̧la fea kelené doko̧ du betalepó. Atétu betalemó, be dikitepa ama yó matere 12 whi̧rape atima fea Betani bepaae felepó.

Yesuné momatere bemó hoka̧le fo

(Mat 21:12-17, Luk 19:45-48, Jon 2:13-22)

12 Atéró fiyóló be dȩtepa, hi̧ka ai Betani be taaróló fu betalemó, tu̧ tua̧mó Yesu a̧ wote yalepó. 13 Atétepa, a̧ tu̧mó fu bitu kese falalemó beta̧ nose mo umó daapa kelalepó. Atépa betepaae fóló, dukó olerémóló kelalemó, oleni ha̧le sókumaaté erepó. 14 Atépa kale nipaae duraalu, “Me sukamó wouraalu whi̧ beta̧nékélé naao du momó kae tokóló naalomeipó,” depa ama yó matere whi̧rapené wosalepó.

15 Atéró, atima momó Jerusalem bepaae sókó wóló bituraalu, kale momatere be dolopaae fóló kelalemó, whi̧rape ai be dolomó o̧la o̧la dotonóló dupu du betepa ho̧kó faralepó. Atéró, be kaepaae wale whi̧rape atimané moni ai be talené monitamo duputamo du betere ni fakeraperó ba ho̧kósere beleróló dotonótu betere fo̧loi ni fakerapetamo fesekeyóló taae faralepó. 16 Téró, mepaae whi̧né momatere be tua̧ dolomótei dotonaaire o̧la o̧la beleyóló sóró fua wua du betepa, Yesuné ama seséyóló kaae sóró ho̧konalepó. 17 Atéró ama atimapaae yó mótu duraalu, “I asȩyóló muló betere fo diaao̧ dosa̧ayóló tuȩ́ munié?

‘Ya̧lo beta, i hae kwia feamó betó mole kae kae tiki daae mole so whi̧né Talepaae beta̧ moma yó̧póló tȩnó betere bepó, erapó.’

Ai fo epatei, diaao̧ du betere alané o̧lémi nokole whi̧rape touróló betere be ao̧rótu beterapó,” yalepó.

18 Yesuné atéró yó mótu betere fo mo so whi̧né wosóló siratu betere ala, mo so whi̧mó Talepaae momaratere topo whi̧raperó Moses-né asȩre fo yó matere whi̧rapetamoné wosóló atima dei kisipa muturaalu, Yesu daaire tu̧ kikitu betalepó.

19 Atétu beteró be dikitepa, atima ai doasi be hulua taaróló felepó.

Yesuné nose sélirale fo

(Mat 21:20-22)

20 Atéró, atima mo hi̧kati tu̧mó fu bituraalu kelalemó, kale ni nose betekélé mo turó sélipa kelalepó. 21 Atépa, Yesuné take kale yale fo Pitané tuȩ́ muni wapa a̧paae duraalu, “Yó matere whi̧-ó, naao foné dorale ni nose ai sélirapa kelere!” yalepó. 22 Ti fo depa Yesuné a̧paae duraalu, “Kótópaae tuȩ́ tiki tiróló betae. 23 Ya̧lo dia̧paae mo i dere ape. Mepaae whi̧ de kisipa tamo muni, Talepaae tuȩ́ tiki tiróló i ulupaae ya̧ ai daale tiki taaróló wȩi kȩla tómó daane derepae depa, mo téyaalo ai ape. 24 Térapa, ya̧lo dia̧paae i dere fo wosae. Dia̧né moma duraalu me noa o̧lakó wosetepa, ti ai wosetere o̧la naao mo serapóló tuȩ́ tiki tiratepa, ti diaao̧ mo saalo ai ape. 25 Dia̧né moma duraalu, hepen bemó betere Aya Kótóné diaao̧ yale dowi ala kwia ha̧le kemeró̧póló, mené dia̧paae me dowi ala erélipa, ti a̧paaemo kwia tokó̧ melaai dapóló tao tani, me o̧la meipóló kisipa keterae,” yalepó.

Yesupaae ya̧ né sóró beterale éyale fo

(Mat 21:23-27, Luk 20:1-8)

27 Téró atima momó Jerusalem bepaae wóló bituraalu, a̧ momatere be tipiné bopéró daaló betere tua̧mó kutu betalemó, mo so whi̧mó Talepaae momaratere topo whi̧rapekélé, Moses-né asȩre fo yó matere whi̧rapekélé, mepaae whi̧ disirapekélé, fea a̧ beterepaae walepó. 28 Atéró wóló a̧paae woseturaalu, “Ai alarape du beteró̧póló ya̧ né sóró beteraleé?” yalepó.

29 Ai fo depa Yesuné atimapaae tokó̧ mótu duraalu, “Ya̧lokélé dia̧paae beta̧ wosetere fo yaalopó. Ya̧lo wosetere fotamo diaao̧ ȩpaae tokó̧ matepa, ti diaao̧ wosetere fokélé ya̧lo tokó̧ melaalopó. 30 Ti take Jon-né so whi̧ wȩi tópurale ala, momó kaayóló waleé? Ó hepen bemó betere Talené yae depa yalepé, mo whi̧né yae depa yaleé?” yalepó.

31 Ai fo depa, kale whi̧rape atimasisitei fo kȩlaaróló duraalu, “Da̧né hepen bemó Talené yae depa yalepó enalemó, ti da̧paae ama dere fo wosóló a̧paae tuȩ́ tiki tirénitere noatepae? yaalopó. 32 Atéyao̧sóró, mo whi̧né yae depa yalepó fo ua̧tei, Jon a̧ Kótóné fo eratere ko̧ló whi̧póló so whi̧ feané kisipareteiné atima kapo duné da̧ siróló dao̧sóró ai fo yaalo meipó,” yalepó.

33 Atétepa atimané Yesupaae duraalu, “Da̧ tuȩ́nipó,” yalepó. Ti fo depa ama atimapaae duraalu, “Mené ȩpaae i alarape yae depa dapóló, ya̧lokélé dia̧paae yó melaalomeipó,” yalepó.

12

Kutó tale faai yale fo sale

(Mat 21:33-46, Luk 20:9-19)

1 Téró, Yesuné ama kale fo sale forape momó kaae sóró yó melótu duraalu, “Whi̧ beta̧né wain képi wae biliyaai kutó diyóló tipi bopé yalepó. Atéró, kale képi du u̧lumétepa tokóló fȩ dowa̧aire tiki kaponétei aleyóló mulalepó. Atéró kemetepa, kutó kaae tawóló betaaire be mo sikimó deróló tȩalepó. Téró ai kutó tale a̧ me bepaae faai kutó kaae tawó̧póló, mepaae whi̧rape sóró beteróló duraalu, o̧la u̧lumétepa sere sukamó da̧ bukaalopa, kutó wisiyóló kaae tawae yóló a̧ felepó. 2 Atéró fóló bitu, ama biliale képi du u̧lumétepa sere alimó bukóló, ama saaire su̧ ti ama kutó diratere whi̧ beta̧né sene fó̧póló, kale kutó kaae tare whi̧rape beterepaae dotonalepó. 3 Atéró dotonalemó, atimané a̧ tawóló fokosoi ala du beteró me o̧lakélé menéni, ha̧le fó̧póló dotonalepó. 4 Tétepa, kale whi̧né ama me kutó diratere whi̧mo dotonalemó, ai whi̧kélé kale dere kaae topomó kapóró dóló haleróló faralepó. 5 Atétepa kale dere kaae, me whi̧mo dotonalemó ai whi̧kélé mo ti dalepó. Tétepa, mepaae whi̧rape mo dekéró dotonótua yalepó. Téyalemó, mepaae whi̧rape dóló ha̧le susupuróo, mepaae whi̧rape mo ti dóló sukunóo dua yalepó.

6 Whi̧rape fea atétu beteró kemeróturaalu, ama hosaa mole naale beta̧ biti̧ felepó. Ai naale dotonaai duraalu, mió atima ya̧lo i naale ao̧mó bituraalu, a̧paae mo wisi ala beta̧ eraalopóló kisipa mutu dotȩyalepó.

7 Téyaletei, kale naale wale kilitu, kale kutó kaae tare whi̧rape atimasisi duraalu, ‘I kutó tale sukutepa a̧ betale sirimó betaaire whi̧ ai wale ape. Tétu ai kutó ama sao̧sóró da̧ saairaalu, a̧ daalopa siépe,’ yalepó. 8 Atéró, atimané kale sekȩ́kélé mo ti dóló sukunóló, ai kutó tipi ao̧paae taae deralepó.

9 Atétepa, ai kutó talené ama noa ala yaaloé? Kale kutó tale a̧ wouraalu ai kutó kaae tare whi̧rape fea mo ti dóló aluraalopó. Atéró ai kutó kaae tawó̧póló, mepaae whi̧rape sóró beteraalopó. 10 Ti i asȩyóló muló betere fo diaao̧ dosa̧ayóló tuȩ́ munié?

‘Kale be tȩtere whi̧rapené dopa taae farale kapo faketei, doasi be hulua deyaaire eleké wisinaale alée felepó.

11 Ai ere ala wisinaale da̧né kilituraalu, Talené eró beterapóló dukiróló siratu beterapó,’ ” yalepó.

12 Yesuné ai yale fo sale beteta, Juda topo whi̧rape atima só deratapóló kisipa mutu, a̧ daaire tu̧ kikitu betalepó. Aimó a̧ tawaai yalemó, ai touró betere so whi̧né atimapaae me ala erao̧sóró witepa taaróló felepó.

Sisapaae takis moni matere fo

(Mat 22:15-22, Luk 20:20-26)

13 Atéró, nalo mepaae Farisi whi̧raperó Herot-né ama kisipa mole ala erótu betere whi̧rapetamo Yesuné dere fo bete wosóló a̧ só deraairaalu, kaae tawóló beteró̧póló dotonale whi̧rape walepó. 14 Atima wóló Yesupaae duraalu, “Yó matere whi̧-ó, ya̧ta mo fomaaté dere whi̧ beteretei da̧né tuȩ́rapó. Téruraalu, doasi doi mole so whi̧ró wisi so whi̧tamo maaté tao sóró wisi ala eróturaalu, mepaae belei sókó deyóló betó mole so whi̧ taalatimipó. Téni, kale mo fo bete sya furaalu, Kótóné ama ere ala i ape yóló yó mótu beteretei da̧né kisiparapó. Térapa, da̧né topo whi̧ Sisapaae takis moni matere ala wisirépé dore? 15 Naao kisipané melarópé melao̧seróe?” yalepó.

Ti fo depa, Yesuné tiki tua̧paae dorutei tó tikiné wisire nisi du betere whi̧rapené kapala dilikitu betere ala bete ama tuȩ́patei duraalu, “Dia̧né ȩ dó̧póló só deraai noatepa dilikitu bitu de? Ti ai denarias moni ya̧lo kelaalopa ipaae sóró ape,” yalepó. 16 Tétepa, atimané kale denarias moni koló̧póló sóró wóló matepa, atimapaae woseturaalu, “I ere asȩró mole asotamo-a, né?” yóló wosetepa, atimané a̧paae duraalu, “Aita Sisané asȩró asotamopó,” yalepó.

17 Ai fo depa Yesuné atimapaae duraalu, “Sisané o̧lata, ti Sisapaae melae. Kótóné o̧la o̧la ti Kótópaae melae,” yalepó. Ama ai dere fo woseturaalu, atimané haió! yóló siratu betalepó.

Kepaayóló bitu so ó whi̧ dokaalomeipóló dere fo

(Mat 22:23-33, Luk 20:27-40)

18 Atéyale ki̧lipaae etéyalepó. Sukutere so whi̧ momó kae kepaayaalomei, mo ti alutapó du betere Sadyusi whi̧rape Yesu beterepaae wóló i fo wosalepó. 19 “Yó matere whi̧-ó, Moses-né i fo asȩyóló muló beterapó. ‘Mepaae whi̧né so dokaletei naale dini ha̧le beteró sukutepa, ti nomanémo ai so wulia dokóló naale detepa, ti suka̧le whi̧ sirimó bituraalu, ama o̧la o̧la tȩteróló kaae tanó̧póló yae,’ fo erapó. 20 Take wȩikeró nomarape beterepó. Atéró kale topo whi̧ so dokaletei, naale senaalekélé dini ha̧le suka̧lepó. 21 Atéró sukutepa, ai so wulia noma me whi̧némo dokalepó. Téyalemó, ai whi̧kélé naale dini ha̧le suka̧lepó. Atétepa, noma me whi̧némo dokalepó. Téyalemó, ai whi̧ a̧kélé ha̧le suka̧lepó. 22 Atétepa, kale so wulia wȩikeró nomarapené dokoté waletei, kale wȩikeró whi̧rape fea naale beta̧kélé dinipó. Téró nalo kemeróturaalu, kale sokélé suka̧lepó. 23 Atéyale so take kepaayóló wale sukamó, mé whi̧né a̧ dokaaloé? Ti noatepae, beta̧ sotei take nomarape feané dokoté waleteinépó,” yalepó. 24 Ai fo depa Yesuné atimapaae duraalu, “Kótóné asȩyóló muló betere foró ama fotoko̧tamo wisiyóló tuȩ́ munireteiné dia̧ fea kó̧paae falapó. 25 Ti suka̧le so whi̧ momó kepaayóló betere sukamó, so dokotere ala yaalomeipó. Sokélé, whi̧tamo dokotere ala mo yaalo meipó. Hepen bemó betere ensel-rape ere kaae, ha̧letóró betó tawaalo ai ape. 26 Suka̧le whi̧ momó kepaayóló betaalopóló, Moses-né asȩyóló muló beteretei, diaao̧ dosa̧ayóló tuȩ́ muni airapó. Hasi fosómó ni sesaape dolomó Kótóné Moses-paae duraalu, ‘Ȩta Abraham, Aisak, Jekop-sépi, tȩteróló kaae tare Kótó i betere ape,’ erapó. 27 Ti a̧ta, mo take sukó̧ló aluyale so whi̧ tȩteróló kaae tare Kótó mei, mió i alimó betó mole so whi̧kélé tȩteróló kaae tare Kótópó, erapó. Atépatei dia̧ tuȩ́niru, ho̧ko fo du beterapó,” yalepó.

Kótóné yóló muló betere doasi topo fo

(Mat 22:34-40, Luk 10:25-28)

28 Atéró, Sadyusi whi̧rapené Yesupaae wosetere fo fea ama wisiyóló tokó̧ mótu betepa, Moses-né asȩre fo yó matere whi̧rapekó beta̧né Yesupaae woseturaalu, “Kótóné yae yóló muló betere forape tua̧mó mo doasi bete mole fo-a, mée?” yalepó.

29 Ti fo depa Yesuné duraalu, “Mo doasi bete mole topo fo i ape.

‘Israel fake so whi̧-ó, wosae! Da̧ tȩteróló kaae tare Tale Kótóta me kae bitini, mo beta̧tóró beterapó.

30 Térapa, Tale Kótópaae yaala sókó fole alata, tuȩ́ tiki turónékélé, naao hosaa turónékélé, naao kepe bete turónékélé, naao fotoko̧ turónékélé yaala sókó fu betae.’

31 Tamo dakoróló dere fo me i ape.

‘Naaotei ya̧ yaala sókó fu dere kaae, naao be whi̧ so whi̧paaekélé atéró yaala sókó fu betae.’

I fo tamoné mepaae yae yóló muló betere forape fea tȩteró beterapó,” yalepó.

32 Ai fo depa kale whi̧né tokó̧ mótu duraalu, “Yó matere whi̧-ó, Kótó tekeyóló tamo bitini, mo beta̧tóró beterapó dere fota, naao mo dono ai dere ape. 33 Ti naao hosaa turónékélé, naao tuȩ́ tiki turónékélé, naao fotoko̧ turónékélé, Talepaae yaala sókó fu betae. Téturaalu, naaotei ya̧ yaala sókó fu dere kaae, naao be whi̧ so whi̧paaekélé atéró yaala sókó fu betae. Ai doasi bete mole fo tamota hupu dóló Talepaae simó suku̧laa dalatere alaró mepaae o̧la o̧la ha̧le matere alatamo mo tȩró beterapó,” yalepó.

34 Téró, Yesuné ama ai yale fo bete kale whi̧né mo wisiyóló tokó̧ matepa a̧paae duraalu, “Ya̧ta, Kótóné tȩteróló kaae tare tikipaae mo felekemó sókó faai dapó,” yalepó. Ai fo deremó, me whi̧nékélé a̧paae wosetere fo kae ini, atima witepa taaralepó.

Keriso né naaleé yale fo

(Mat 22:41-46, Luk 20:41-44)

35 Atéró, Yesu a̧ momatere be bolaare tua̧mó daalu so whi̧paae fo yó móturaalu, i fo wosalepó. “Kale Moses-né asȩre fo yó matere whi̧rapené duraalu, Kótóné sóró beteró betere whi̧ Kerisota Depit-né naalemapó du betere fo-a, noa betené du bitute? 36 Mo take Dȩi Kepe Wisiné Depit a̧ fotoko̧ratepa, ama ha̧kearóló i fo ipakalepó.

‘Talené ȩ tȩteróló kaae tare Talepaae duraalu,

“Naao bóe whi̧rape ya̧ ao̧mó beteró̧póló, ya̧lo dóló tȩteraalopa, ya̧ ya̧lo turu naase dȩmótóró betó tawae,” ’ erapó.

37 Depit-né ama deyale naalené deyaaire naalepaaetei, a̧ tȩteróló kaae tare Tale-ó du betale-a, neyóló yaleé?” yalepó. Ama atéró dere fo aimó touró betere mo so whi̧né hȩkesetamo wosetu betalepó.

38 Téró, Yesuné so whi̧paae fo yó mótu duraalu, “Moses-né asȩre fo yó matere whi̧rapené dere alané dia̧ dorao̧sóró, mo hotowa yóló kaae tawae. Ti atimata, so whi̧ feané whi̧ wisipó yóló dukiratere koko̧mó, so whi̧ toura̧leta dere tikipaae faairaalu, fo̧loi kuti wisinaale maaté deróló fua dapó. 39 Téró, Kótóné fo wosetere berapepaae furaalukélé, mo doasi topo whi̧rape bituatere tikimótóró betaai ekȩle yóo, kale o̧la detere sukamókélé, doasi doi mole topo whi̧rape bituatere tikimótóró ekȩle yóló betóo, dua dapó. 40 Atéturaalu, kale wulia sorapekélé dilikó̧ló atimané muó mole o̧la o̧lakélé o̧lémi sóo, atima dukiró̧póló momatere alakélé mo fo̧lo si̧yóló yóo, dua dapó. Atétere whi̧rapeta take taletere sukamó, mo doakale dowi kwia saalo ai ape,” yalepó.

Wulia soné Talepaae male moni ke

(Luk 21:1-4)

41 Atéró, me etéyalepó. Momatere bemó so whi̧ atimané tare moni su̧tóró Talepaae ha̧le dera̧leta duraalu mepaae néli so whi̧né ti doasi moni derótua yalepó. Atétu betepa, Yesu a̧ kaae tawóló daalepó. 42 Téyaletei, beta̧ yolealere wulia soné ama sonaai moni ke tamo sóró wóló deralepó. Ai moni keta, kale sonaai moni ketamo su̧nipó.

43 Yesuné ai kale wulia soné dera̧le wale moni ke kolóló, ama yó matere whi̧rapepaae ape yóló duraalu, “Ya̧lo dia̧paae mo i dere ape. I yolealere wulia soné dera̧le wale moni kené so whi̧ feané dera̧leta yale moni fea teraae falapó. 44 Ti noatepae, mepaae so whi̧néta doasi moni mupatei, tómó moletei maaté sóró wóló dera̧leta yalepó. Téyaletei, i wulia sonéta ama depe dolo sesé taretei mo ti kemeróló dera̧le walepó,” yalepó.

13

Mió betere ali kemeteremó yaaire ala

(Mat 24:1-35, Luk 21:5-33)

1 Téró, atima ai momatere be taaróló fu bitu, ama yó matere whi̧rapekó beta̧né a̧paae duraalu, “Yó matere whi̧-ó, doakale kapo fakené be wisinaale ai tȩnapa kelere?” yalepó.

2 Ai fo depa Yesuné duraalu, “Ai tȩ mole doasi be wisinaalerape take fisikó furaalu, mió i ere kaae beta̧ kane fakekélé metamo olekepa kelaalomeipó. Mo featóró kolokó fóló muaalo ai ape,” yalepó.

3-4 Atéró, Yesu ai momatere be ópaae tȩne fapa, Olip du sokoremó Pita, Jems, Jon, Andru atimasisi bitu a̧paae woseturaalu, “Naao mió ti bope yale alarape-a metéli yaaloé? Ai yale fo mo dokonaairaalu noa alapi depa, kolóló da̧né kisipa yaaloé?” yalepó.

5 Ai fo depa Yesuné duraalu, “Mepaae whi̧né kapala fo yóló dia̧ dilikao̧sóró, mo wisiyóló kaae tawae. 6 Mepaae dilikitere whi̧rape wóló, ya̧lo doi yóló duraalu, ‘Ȩta dia̧né wó̧póló kaae tare whi̧ Keriso i ape,’ yóló, so whi̧ fea kó̧paae fó̧póló dilika̧alo ai ape. 7 Bóe mo du betepa kolóló dere foró, me bemó bóe du beterapóló deté kotere fotamo wosóló, diri furu furu duraalu wiyao̧se. Ti ai alarapeta, mo yaalotei kemeyaaire be dȩ sókó waai teórapó. 8 Me hae kwiamó betere whi̧ró me hae kwiamó betere whi̧tamo bóe daalo ai ape. Me hae kwia tȩteróló kaae tare topo whi̧raperó me hae kwia tȩteróló kaae tare topo whi̧rapetamo bóe daalopó. Kae kae hae kwiapaae doakale baotere alaró, o̧la sóku alutere alitamo waalo ai ape. Ai alarapeta, sorapené naale saai sisó kaae sóró nukutere kaae dapó. Ai alarape yóló kemetepa, nalo mo doasi sekȩi ala waalopó.

9 Ai sekȩi alarapeta ha̧sókó feni, dia̧paae mo eraalopa siki sikiyóló betó muae. Ti noatepae, mepaae mo whi̧rapené dia̧ be kaae tare whi̧rapené fo tokó̧ló só deró̧póló, atima naase tua̧mó mulóo, mepaae whi̧rapené dia̧ fo wosetere bepaae dapesó fóló fokosói ala yóo, yaalopó. Dia̧ ya̧lo ala erateremó, tȩteróló kaae tare Gavman doasi topo whi̧raperó atimané sóró beteró betere topo whi̧rapetamoné keletómó sóró daalaalo ai ape. Atétere be dȩmó, Talené dia̧paae erale alarape atimané wosó̧póló, diaao yaaire tȩ amatei mulaalo ai ape. 10 Atéró, kemeyaaire be dȩ sókó waai teópa, folosóró i hae kwia feamó betó mole so whi̧paae mió wosetere fo wisi yó maté kwȩyóló su̧raalopó. 11 Atétepa, mepaae whi̧né dia̧tamo fo tokó̧tamo yaai dapesó fupa, noa fo yaalorópóló whaalia yao̧se. Dia̧né fo yaai kaae seretamo, diaao̧ yaaire fo Talené yó melaalo ai ape. Diaao̧ kisipané yaalomeitei, Kótóné ama Dȩi Kepe Wisiné yae dere fotóró yaalo ai ape.

12 Me whi̧né ama nomatei mené dó̧póló eleké deyóo, me whi̧né ama naaletei me whi̧né dó̧póló eleké deyóo, naale senaalenékélé hama alima ao̧mó betere hó̧róló, mepaae whi̧né dó̧póló eleké deyóo, yaalopó. 13 Dia̧ ya̧lo ala erótu beteremó, so whi̧ mo feané dia̧tamo dei tuȩ́ muturaalu, dia̧ hó̧róló bóe daalo ai ape. Téyaalotei, mepaae so whi̧ de ȩpaae kisipa tiki tiróló, diriyóló bitiré fóló kemetere kwiamó sókó fupa, ti atétere so whi̧ aluyao̧sóró ya̧lo tao saalopó.

14 Diaao̧ kelera̧lemó, Kótóné ama kae bemótei, mo kelaalo sonaalei dowi ala du betepa, Talené doi folokoleróló, be mo wópu mulaalopó. Ai ala enénire tikimótei epa kilitu, i asȩre fo dosa̧atere so whi̧ dia̧né mo wisiyóló kisipa muae. Ai ala depa, Judia hae kwiamó betó mole so whi̧ hasi fosópaae botokó fó̧póló yae. 15 Dia̧ siki be kemó betera̧lemó i sekȩi ala wapa kilitu, siki bemó beteretei taaróló, ao̧ró be kemó mole o̧la o̧la sene derepéni taaróló botokó fae. 16 Mepaae whi̧ kutómó daara̧lemó ai ala depa, ama da̧ae mulale bukutere kuti momó sene feni, muló̧póló taaróló botokó fae. 17 Atétere sukamó, mepaae naale ere soraperó naale senaale tare sorapetamo botokó faaire su̧ni bipi ereteiné mo doa ko̧lerapó. 18 Térapa, ai alarape sosóli alimó yao̧sórópa, moma beta̧ du betae. 19 Ti noatepae, Atétere alimó mo doakale dowi sekȩ waalo ai ape. Mo take Kótóné keké nale alimó kaae sóró bitiré wóló, mió i alimókélé atei kaae dowi sekȩi ala mo kolókélé inipó. Téró bitiré fóló, nalopaaekélé atei kaae dowi sekȩi ala momó kae kelaalomeipó. 20 Ai be dȩrape Talené ha̧lekeróló tukóló mulólua̧ meisóró, ti so whi̧ mo beta̧kókélé ha̧sókó fua̧ meipó. Talené ama sorokósu yóló kae beteró betere so whi̧mó kisipa mutu, be dȩrape ha̧lekeróló tukóló muló beterapó. 21 Ai sukamó whi̧ mené dia̧paae duraalu, ‘Kale sóró beteró betere whi̧ Keriso ai walapa kelae!’ Ó u wóló betere ape depa wosóló, mo dapóló momókó tuȩ́ tiki tirao̧se. 22 Ti noatepae, mepaae Keriso ao̧yóló dilikitu betere whi̧raperó Kótóné ko̧ló whi̧póló kapala fo yó matere whi̧rapetamo waalo ai ape. Atétu, kae kae ala yaairemó eratere doasi alaró kae kae kelemei alarapetamo eróturaalu, Kótóné sorokósu yóló kae beteró betere so whi̧kélé kó̧paae fenérémóló ka̧ae kolóló su̧ saalopó. 23 Téyaalopa, dia̧ dilikó̧ló kó̧paae falao̧sóró, siki siki yóló bituraalu mo wisiyóló kaae tawae. Ai alarape fea yaai teópatei, ya̧lo dia̧paae i dere ape.

24-25 Ai sekȩi alarape wale ki̧lipaae ti i asȩre fo dokonóturaalu, i alarapepi yaalo ai ape.

‘Suka ke aluróló dilikiróo, Wéliékélé dȩ iniyóo, ho̧rerapekélé i haepaae torokó dorowóo, yaalopó.

Téturaalu, Kótóné ama bole fotoko̧nétei ó sa̧ woreróturaalu, sa̧mó ere o̧la o̧lakélé fea wore yaalo ai ape,’ erapó.

26 Atétere sukamó, kale Whi̧né Naalema a̧ ama fotoko̧ró mo kae ere dȩ wisinaaletamo sa̧ko tua̧mó sókó wapa, so whi̧ feané kelaalo ai ape. 27 Atéró wóló daalu, ama sorokósu yóló kae beteró betere so whi̧ dape siré kwȩyó̧póló, ama ensel-rape dotonaalopó. Haeró sa̧ kwiatamo dene fale doko̧ feamó, betóló fale so whi̧ dape siré kwȩyó̧póló dotonaalopó.

28 Téró fo me i ape. Ni nosepaae dó faróló dere fo diaao̧ wisiyóló tuȩ́ yaasepóló, i dapa wosae. Nose sóku fóló, totoko̧ momó beletepa kilituraalu, kale ba fo ali mió felekemó sókó walapó dua dapó. 29 Ya̧lo i bopeyale alarape eratepa kilituraalu, kale Whi̧né Naalema felekemó waai, tu̧ serekemó daapa dapóló tuȩ́ muae. 30 Ya̧lo dia̧paae mo i dere ape. Mió i alimó betó mole so whi̧ fea sukuni ha̧le betepatei, i alarape mo eratepa kelaalo ai ape. 31 Ó sa̧ró i haetamo kemeyaalotei, ya̧lo fo beta̧ mo kemekélé ini, ha̧le muótóró tawaalopó.

A̧ waaire be dȩró suka keletamo tuȩ́nipó yale fo

(Mat 24:36-44)

32 Mo whi̧ beta̧nékélé, hepen bemó betere ensel-rapekélé, Naalemanékélé, ai be dȩró suka keletamo tuȩ́nitei, i be dȩmó i alarape yaalopóló, Alimané beta̧ tuȩ́rapó. 33 Térapa, a̧ waaire be dȩ dia̧ tuȩ́ inireteiné ali ali yao̧sóró, betere doko̧ siki siki du betae. 34 Kale Whi̧né Naalema waaireteita, i ala dere kaaepó. Beta̧ whi̧ metikipaae faairaalu, ama kutó diratere whi̧rapepaae kutó beta̧ beta̧ yóló doko̧ratapó. Atéró, be tu̧ sókó walemó daayaaire whi̧paaekélé, mo wisiyóló kaae tawae yóló a̧ fulapó.

35-36 Ti be tale fesaae waaire suka dia̧ tuȩ́nipa, ai be dȩ kaae tawóló betae. Ti noatepae, suka doropolepaae ó dilikitamo ó be dȩyaai bané hale deretamo ó dia̧ noke firepaae ó suka sokoterepaae a̧ hapale sókó walemó, dia̧ ali ali erao̧sóró kele diriyóló betaasepóló dapó. 37 Ya̧lo i dere fota, dia̧paae maaté dumitei, so whi̧ feapaae a̧ mo waalopa, hotowayóló kaae tawae, yóló i dere ape,” yalepó.

14

Betani bemó Yesu wel wȩi dilale fo

(Mat 26:1-13, Jon 12:1-8)

1 Atéró, kale boseneyóló fele be dȩró fopei bred o deyóló nokole be dȩtamo sókó waai, tamo be dȩ ha̧le mupa etéyalepó. Kale so whi̧mó momaratere whi̧raperó Moses-né asȩre fo yó matere whi̧rapetamoné Yesu tawóló daaire tu̧ kikitu duraalu, “Da̧né a̧ neyóló tawóló daaloé?” yalepó. 2 Tétepa, mepaae whi̧né duraalu, “Itei kaae o̧la detere be dȩmó da̧né ai ala enalemó, ti so whi̧né ho̧le sóró doasi foya enérapó,” yalepó.

3 Téró, Yesu a̧ Betani bemó dowi humu fuluné tiki dopa, take ama wisirale whi̧ Saimon-né bemó o̧la nuku beterepó. Atétepa, so beta̧né alabasta kanené aleale wutimó felé kȩlaa wale nadi wel wȩi maapa tawóló walepó. Ai wȩita, doasi moni-né duputeretei kale soné ai wuti topo dopó faróló, Yesuné topomó suniyalepó.

4 Atétere ala mepaae whi̧rapené kilitu, ai sotamo dei tuȩ́ muóló atimasisitei duraalu, “Ai wȩi wisinaale noatepa ha̧le besekéróló suniyalerópó? 5 I wȩita, dotonóló 300 denarias moni sóró mepaae ha̧le yolealere so whi̧mó mólua̧sóró wisiua̧póló,” deteraayóló tamo foné su betalepó.

6 Atétu betepa, Yesuné atimapaae duraalu, “Ama ȩpaae mo koko̧i ala wisinaale eralepa, diaao̧ a̧ foné sere ala taalae. 7 Ai yolealere so whi̧ta, suka fea dia̧tamo bitu, diaao̧ tao saai kisipa mutere sukamó tao sua enérapó. Téyaalotei, ȩta suka fea dia̧tamo betó tawaalo meipó. 8 Téyaaireteiné ai soné ama enére ala ai yale ape. Ama ai yale alata, ya̧lo tiki douratere sukamó felé kȩlaa wisi wó̧póló yaaire ala su̧ralepó. 9 Ya̧lo dia̧paae mo i dere ape. Hae kwia feapaae kale fo wisi yó maté kuturaalu, i soné ȩpaae erale alakélé tuȩ́tóró ha̧le yó taru, yó melaté kwȩyaalopó,” yalepó.

10 Téró Yesuné ama yó matere 12 whi̧rapekó Iskariot be whi̧kó Judas a̧ Talepaae momaratere topo whi̧rape beterepaae Yesu daaire tu̧ aleyó̧póló eleké dene felepó. 11 Atéteremó, kale whi̧rape atima hȩkesené sukuturaalu, Judas-mó moni melaai taleyóló mulalepó. Tétepa Judas a̧ bituraalu, Yesu eleké deyaaire tu̧ kekitu betalepó.

Talepaae erale ala tuȩ́ muóló nokole o̧la

(Mat 26:17-30, Luk 22:7-23, Jon 13:21-30, 1Korin 11:23-25)

12 Téró, kale fopei bred o deyóló nokole fula kaae sere be dȩmó i ala yalepó. Atimané mara mole ala sya furaalu, kale boseneyóló fele be dȩmó o̧la deyaai sipsip hupu male dóló simó biliyóló nukua dapó. Ai ala yaai, Yesuné ama yó matere whi̧rapené a̧paae woseturaalu, “ Kale boseneyóló fele be dȩmó deyóló naaire o̧la da̧né mé bemó taleyóló mularóé?” yalepó.

13 Ai fo depa, ama yó matere whi̧rapekó tamo dotonaai duraalu, “Diaamo ai doasi be huluapaae fóló kelenalemó, tu̧ tua̧mó beta̧ whi̧ a̧ wȩi wuti beleyóló wou betepa hokolaayaalo ai ape. Téyaalopa, diaamokélé a̧tamo fae. 14 Atéró, a̧ fole be dolopaae diaamokélé fóló, ai be talepaae i fo yae. ‘Yó matere whi̧ a̧ ama yó matere whi̧rapetamo, kale boseneyóló fele be dȩmó detere o̧la naairaalu wale whi̧rape betaaire be ke mé eré?’ yóló wosae. 15 Ténalemó, o̧la o̧la fea su̧mótóró sisóló muló betere siki be ke doasi ama diaamopaae yó melaalo ai ape. Ai be dolomó da̧né naaire o̧lakélé taleyóló mulale fae,” yóló dotȩyalepó.

16 Tétepa, ama yó matere whi̧ tamo fóló kelalemó, Yesuné atimaamopaae epa kelaalo ai ape yale alatóróti, mo epa kelalepó. Atépa, ai be ke dolomó kale boseneyóló fele be dȩmó deyóló naaire o̧la taleyóló mulalepó.

17 Téró, be dikiteretamo Yesu a̧ ama yó matere 12 whi̧rapetamo sókó walepó. 18 Atéró, atima be dolomó o̧la nuku bitu, Yesuné ama yó matere whi̧rapepaae duraalu, “Ya̧lo dia̧paae mo i dere ape. Mió ȩtamo i o̧la nuku betere whi̧rapekó beta̧né ȩ dó̧póló me whi̧paae eleké deyaalo ai ape,” yalepó.

19 Ai fo deremó, atima tuȩ́ sekȩtepa a̧paae duraalu, “Ya̧ ya̧lo eleké deyaalopóló de?” yóló, atima feané beta̧ kaae fotóró deté felepó.

20 Tétepa, Yesuné atimapaae duraalu, “Ai ala yaaire whi̧ta, dia̧ 12 whi̧rapekó mió i nuku dolomó bred o wȩimó tópuró su yóló nuku betere whi̧nétei ȩ dó̧póló eleké deyaalo ai ape. 21 Atéró, kale Whi̧né Naalemapaae eraaire alata, kale asȩmó ere fo mo dokonaalo ai ape. Téyaalotei, kale Whi̧né Naalema dó̧póló eleké deyaaire whi̧ a̧ beta̧ doasi dowi kwia saairemó wió yae! Ai whi̧ a̧ hamané dewua̧ meisóró, mo wisi wua̧pó,” yalepó.

22 Atéró atima o̧la nuku bitu, Yesuné kale bred o bula beta̧ tao sóró taru, Talepaae mo kée yóló kolokó daalu yóló, ama yó matere whi̧rape doko̧róló mótu duraalu, “Ita ya̧lo tikipa, sóró nae,” yalepó.

23 Téró kale dere kaae, wain wȩi wutikélé sóró taru Talepaae mo kée yóló, ama yó matere whi̧rapemó matepa, atima feané beta̧ wutimótei nukulé felepó.

24 Atéró melóló duraalu, “I wutimó maane wȩita, Kótóné ama so whi̧ fea aluyao̧sóró tao saalopóló, diriróturaalu sunée farale ya̧lo sameapó. 25 Ya̧lo dia̧paae mo i dere ape. Ȩ dia̧tamo etéró bitu, wain wȩi momó kae néli ha̧le bitiré fóló, Kótóné tȩteróló kaae tare ao̧mó bituraalu, kisi wain wȩi naalopó,” yalepó.

26 Atéró, atima wole fo beta̧ yóló kemetepa, Olip du sorokó mole ao̧paae holaai felepó.

Yesuné Pitapaae naao a̧ kisipanipó yaalopóló yale fo

(Mat 26:31-35, Luk 22:31-34, Jon 13:36-38)

27 Atéró fóló, Yesuné atimapaae duraalu, “Mió dia̧ ȩtamo beta̧mó titiyóló beteretei, ȩ taaróló botokó dapo dapo yaalo ai ape. Ti asȩmó i fo erapó.

‘Kale sipsip hupu kaae tare whi̧ ya̧lo dupa, hupurape atima botokó dapo dapo yaalopó,’ erapó.

28 Téyaalotei, ȩ momó kepaayóló Kaleli haepaae ȩpi fimó, dia̧ nalo waalo ai ape,” yalepó.

29 Ai fo depa Pitané Yesupaae duraalu, “Mepaae whi̧rapené ya̧ taaróló fupa, ȩ beta̧ mo até yaalomeipó,” yalepó.

30 Ai fo depa Yesuné a̧paae tokó̧ mótu duraalu, “Ya̧lo ya̧paae mo i dere ape. Mo mió dilikitamo wa̧ kakaruk bané hale tamo dakoróló yaaipatei, naao ȩ tuȩ́nipó fo sore félimó yaalo ai ape,” yalepó.

31 Ti fo depa, Pitané fo diriné momó duraalu, “Atimané ȩkélé ya̧tamo wusuró dó̧póló, ya̧lo ya̧ tuȩ́nipó fo mo yaalomeipó,” yalepó. Mepaae yó matere whi̧rape feanékélé, ama ai dere fo kaaetóró yalepó.

Ketsemanimó yale ala

(Mat 26:36-46, Luk 22:39-46)

32 Atéró, atima kelaalo koko̧i tiki Ketsemanimó sókó felepó. Aimó ama yó matere whi̧rapepaae duraalu, “Ȩta momane fulapa dia̧ imó betó muae,” yalepó. 33 Atéró Pita, Jems, noma Jon, atima maaté Yesutamo felepó. Atéró, Yesuné ama hosaa tua̧mó mo doasi dele duraalu, sekȩné sukó̧ló dei fomaake kisipa kaae sóró muté fu betalepó. 34 Atétepa, ama atimapaae duraalu, “Ya̧lo hosaa tua̧mó dekȩné sukutu ȩ mo felekemó suka̧ai dapa, dia̧ imó kaae tawóló betó muae,” yalepó.

35-36 Ai fo yóló, a̧ atima betere tiki sawa taaróló fóló, a̧paae waaire sekȩ ha̧sókó fó̧póló, haemó deraapisa fóló mulu momaturaalu, “Apa-ó, ȩpaae i eraaire sekȩi ala wao̧sóró seséyaaire tu̧ mupa, ti naao seséyae.

Tépatei, ya̧lo kisipa mole ala sya fóló ini, naao kisipa mole ala beta̧ eró̧póló yae,” yalepó.

37 Téró a̧ ama yó matere whi̧rape beterepaae momó fesaae walemó, atima noke fopesaapa kelalepó. Atépa, Pita turukuróló duraalu, “Saimon-ó, suka kele beta̧mó ȩ kaae tawóló bitini, ya̧ noke ai firerapó. 38 Kae kae su̧ sere alané dia̧ me dowi ala yóló dée nalao̧sóró, mo hotowayóló kaae taruraalu momatu betae. Ti noatepae, kepe betenéta mo wisi alamaaté yaai ketekȩ bupatei, tó tikiné dowi ala yao̧sóró sesé yaaire fotoko̧ buni, bérapó,” yalepó.

39 Atéró a̧ fesaae fóló, ama kale yale moma kaaetóró momó yalepó. 40 Atéró, a̧ kale dere kaae momó fesaae wou kelalemó, atima noke kȩle depa, fopesaapa yó molepó. Atima atéró noke mo fiyaleteiné, a̧paae noa fo yaalorópóló ko̧ló ko̧ló yalepó.

41 Atéró, a̧ sore dakeróló momane fi wouraalu kelalemó, noke fire alatóró yó tapa atimapaae duraalu, “Dia̧ sa̧a nóló noke fitere ala ha̧le ai yó tare? Su̧mó fiyalepa mióta, kale tukóló muló betere sukakele i sókó wale ape. Kelae! mió dowi ala dere whi̧rapené kale Whi̧né Naalema dó̧póló, mené eleké ai deyale ape. 42 Mió ȩ dó̧póló eleké deyaaire whi̧ ai walapa, turukó hóróló da̧ faalopa fiépe,” yalepó.

Yesu tawale fo

(Mat 26:47-56, Luk 22:47-53, Jon 18:3:12)

43 Ai fo deretamotóró, ama yó matere 12 whi̧rapekó beta̧ Judas sókó walepó. Ama ki̧limó, whi̧rape mo fea sepakeró nópulutamo tao diliki yóló wó tarepó. Ai whi̧rapeta, mo so whi̧mó Talepaae momaratere topo whi̧rapekélé, Moses-né asȩre fo yó matere whi̧rapekélé, whi̧ disirapekélé, atima fea beta̧mó fo deyóló dotonatepa walepó.

44 Téró, Yesu dó̧póló eleké deyaaire whi̧né a̧ tawaaire whi̧rape atima ko̧ló ko̧ló duraalu, “Ho̧ko whi̧tei tawao̧sóró ȩ fóló, ya̧lotamo ko̧ló tukó nukupa, ti a̧tóró hi̧ti ai ape. Térapa, tawóló dokóló só furaalu, a̧ botokó fao̧sóró mo wisiyóló kaae tawae,” yóló mulélipakalepó. 45 Téró, kale Judas a̧ Yesu daalepaae mo hapale sókó fóló duraalu, “Yó matere whi̧-ó,” yóló ko̧ló tukó nalepó. 46 Atétepa, ai wóló daae mole whi̧rape sókó furaalu, Yesu naasemó etȩ́e sóró fotoko̧yóló tawalepó. 47 Atétere ala kolóló, Yesutamo daale whi̧ beta̧né ama sepake sókó sóró, so whi̧mó Talepaae momaratere topo whi̧né kutó diratere whi̧né wosȩ́li sa̧ae deralepó.

48 Tétepa, Yesuné atimapaae duraalu, “Ȩta, Gavman-tamo bóe dóló so whi̧ ya̧lo a̧lisóró fulapóló ȩ daai nópuluró sepaketamo tao dilikiyóló woute? 49 Ti ȩ suka fea momatere be belamó daalu dia̧paae fo yó mótu betepa, fo tokó̧tamo yaairaalu, dia̧né ȩ aimó tanipó. Tépatei, kale asȩmó yóló muló betere fo dokonaairaalu dapa, mo eró̧póló yae,” yalepó. 50 Yesu atéró tateremó, ama yó matere whi̧rape atima wimó a̧ taaróló, botokó dapo dapo yalepó.

51 Tétepa, beta̧ kokopei whi̧ kutikélé deréni, ama bukutere dȩi kuti maaté bukóló Yesu sya fu betalepó. 52 Atéró fu betalemó, atimané a̧kélé ama bukure kutitamo touróló tawalemó, ai kutitei atimapaae da̧ae melóló, a̧ tiki daapi ha̧le botokó felepó.

Juda topo whi̧rapené Yesu só derale fo

(Mat 26:57-68, Luk 22:54-55, 63-71, Jon 18:13-14, 19-24)

53 Téró, atimané Yesu a̧ Talepaae momaratere doasi topo whi̧ beterepaae dapesó walepó. Atéró betepa, ai doasi topo whi̧ ao̧mó betere momaratere whi̧rapekélé, Moses-né asȩre fo yó matere whi̧rapekélé, whi̧ disirapekélé, fea wóló touralepó. 54 Téró Yesu tawóló só fupa, Pita a̧ nalo dua tokó̧ su deté fu betalepó. Atéró fóló, momaratere whi̧rapené topo whi̧né be bopéró daaló betere dopóku tu̧ serekemó sókó felepó. Atéró a̧ ai be kaae tare diki tare whi̧rape betó mole kua dolomó, sosólitepa simó beterepó.

55 Atépa, kale momaratere topo whi̧raperó fo tokó̧ló taletere whi̧rapetamoné Yesu sukó̧póló daaire bete kikitu betaletei, bete mekélé kilinipó. 56 Atimané a̧ dó̧póló kapala fo yóló só deraaitere fo whi̧ feané yaletei beta̧ fotóró ini, mené fo kae, mené fo kae, du betalepó.

57 Atéró, a̧ só deraai mepaae whi̧ turukó holóló daalu i fo yalepó. 58 “Mo whi̧né naasené tȩale be ama fisikóló, whi̧né tȩnénire momatere be ama sore sukamótóró momó tȩyaalopó depa, da̧né wosalepó,” yalepó. 59 Téyaletei, atima feané beta̧ fotóró ini, mepaae whi̧né dere fo kae, mepaae whi̧né dere fo kae du betalepó.

60 Atétu betepa, momaratere topo whi̧ kale fo tokó̧ló taleratere whi̧rapené keletómó turukó horóló daalu, Yesupaae woseturaalu, “Ya̧ só deratere whi̧rapené doa i dere fo-a, naao atimapaae tokó̧ menitere noatepa de? ” yalepó.

61 Ti fo depa, Yesuné atimapaae fo me tokó̧ menipó. Atétepa, kale momaratere topo whi̧né a̧paae momó woseturaalu, “Ya̧ta, wisi alamaaté erótu betere Talené naalema so whi̧ tȩteróló kaae tanó̧póló, sóró beteró betere whi̧ Kerisoé?” yalepó.

62 Ai fo depa, Yesuné duraalu, “Ai whi̧ta, ȩtóróti i ape. Whi̧né Naalema mo doasi fotoko̧ bole Talené turu naase dȩmó betóo, ó sa̧ko dolomó wóo depa, diaao̧ kelaalo ai ape,” yalepó.

63-64 Kale momaratere topo whi̧né ama deró betere kuti bisa̧ayóló duraalu, “A̧ só deraaire bete kilinipakó, ama dere ala kelale whi̧ me kae keka̧aloé? Ti Kótó faletere fota, amatei deremó da̧né wosalepa, dia̧né noa kisipa mute?” depa, atimané duraalu, a̧ só deraaire fota amatei ai yalepa, a̧ sukó̧póló daalopó yóló mulalepó.

65 Atéró, mepaae whi̧rapené a̧ fesa̧a apuróo, mepaae whi̧rapené ti kuti kwiané ama kele husiróló dokóló, naase duné dóo yóló, a̧paae duraalu, “Ya̧tamo Kótóné ama whi̧pata, ti ya̧ dale whi̧ da̧paae yó a̧lae,” yalepó. Atéró, diki tare whi̧rapenékélé, a̧ tao taru du betalepó.

Pitané Yesu a̧ tuȩ́nipó yale fo

(Mat 26:69-75, Luk 22:56-62, Jon 18:15-18, 25-27)

66 Atétu betepa, Pita a̧ momaratere topo whi̧né be boperó betere dopóku ao̧mó kese horóló betepa, kale topo whi̧né kutó diratere so seimalerapekó beta̧ a̧ beterepaae walepó. 67 Atéró, Pita a̧ sosóli depa simó beteremó, kale so seimalené a̧ kelené kikéró kaae taru duraalu, “Ya̧kélé Nasaret be whi̧kó Yesutamo beta̧mó kutua yale whi̧pó,” yalepó.

68 Ti fo depa, Pitané kale senaalepaae duraalu, “Naao ai dere fo beteta ȩ tuȩ́ni, ko̧ló ko̧lórapóló,” a̧ witepa dopóku tu̧ sereke felekemó biti̧ felepó.

69 Atétepa, kale so seimalené Pita kolóló, aimó daae mole so whi̧paae momó duraalu, “I whi̧kélé Yesutamo beta̧mó kwȩale whi̧kópó,” yalepó. 70 Tétepa, Pitané ama kale dere fo kaae momó duraalu, “Ȩ mo meipó,” yalepó. Atéró sawa betóló, kale dere kaae mepaae felekemó daae mole whi̧rapekó beta̧né a̧paae duraalu, “Ti ya̧ta, a̧tamo beta̧mó kwȩyale whi̧ mo hi̧ti ai ape. Ti noatepae, naao dere fota, Kaleli be fo nakome wosetapó,” yalepó.

71 Ti fo depa, Pitané atimapaae duraalu, “Diaao̧ ai bopetere whi̧ta, ȩ tuȩ́nipó. Ya̧lotamo dia̧paae kapala fo depa, ti Talené ȩ dó̧póló yae,” yóló, mo dirii da̧le dere fo kaae yalepó.

72 Ai fo deretamotóró, kale wa̧ kakaruk bané hale tamo dakoróló yalepó. Tétepa, take Yesuné Pita a̧paae du, wa̧ kakaruk bané hale tamo dakoróló yaaipatei, naao ȩ tuȩ́nipó fo sore félimó yaalopó yaletei, kisipa muni walepó. Atétepa, a̧ dekȩné sukuturaalu, doasi wole du betalepó.

15

Pailat-né Yesu dae yale fo

(Mat 27:1-2, 11-26, Luk 23:1-5, 13-25, Jon 18:28-19:16)

1 Atéró, mo hi̧kati so whi̧mó momaratere topo whi̧rapekélé, whi̧ disirapekélé, Moses-né asȩre fo yó matere whi̧rapekélé, fo tokó̧ló taleratere whi̧rapekélé, atima fea fo dokóló, mo beta̧ tuȩ́tóró muóló, Yesu naase tamo dokóló dapesó Pailat-né naase tua̧mó mulalepó.

2 Atéró wóló daapa, Pailat-né a̧paae woseturaalu, “Ya̧ta, kale Juda fake so whi̧ tȩteróló kaae tare doasi topo whi̧é?” depa, Yesuné a̧paae tokó̧ mótu duraalu, “Ȩ́pó. Naao ai dere fota, mo dono dapó,” yalepó.

3 Ai fo deremó, Talepaae momaratere topo whi̧rapené dei tuȩ́ mutu, i sekȩ́né kae kae ho̧ko alarape yalepóló, só deratere fo du betalepó. 4 Atétu betepa, Pailat-né a̧paae momó woseturaalu, “Atima kae kae forapené ya̧ só derótu betere fo fea naao woserutei, tokó̧ menitere-a, noatepa de?” yalepó.

5 Ai fo depatei, Yesuné kale topo whi̧ Pailat-paae me fo tokó̧ menitere ala kilitu, ama sirayalepó.

6 Atimané o̧la detere alimó, mara mole ala ipó. Dipula beteró betere whi̧ beta̧kó ba fo doko̧mó so whi̧né sokae dere whi̧tóró Pailat-né sókó daalótua dapó. Atéró dotȩyaai so whi̧paae wosóló, atimané doi dere whi̧tóró dotonótua dapó. 7  Gavman-tamo bóe dóló whi̧ dupa, dipula beteró betere whi̧rapetamo Barabas-kélé beterepó. 8 Atépa, so whi̧ mo fea Pailat beterepaae wóló woseturaalu, “Naao kale duatere kaae yaaloé?” yalepó.

9 Ti fo depa, Pailat-né atimapaae woseturaalu, “Diaao̧ kisipané Juda so whi̧ tȩteróló kaae tare topo whi̧ dotonaró de?” yalepó. 10 Fo yaleteita, momaratere topo whi̧rape Yesutamo dei tuȩ́ muturaalu, a̧ daai dapesó wale bete Pailat-né ama kisipa yalepó. 11 Tétepa, kale momaratere topo whi̧rapené mo so whi̧paae Barabas sokó̧póló, yae yóló sesemeratere fo deté kotepa, atimané ai fo yalepó.

12 Ti fo depa, Pailat-né atimapaae momó duraalu, “Juda so whi̧ tȩteróló kaae tare topo whi̧paae ya̧lo noa alakó eraró de?” yalepó.

13 Tétepa, kale so whi̧né fo fakeyóló duraalu, “Ai whi̧ filipaa ni tómó oleróló dae,” yalepó.

14 Ai fo depa Pailat-né atimapaae duraalu, “A̧ me dowi ala initepatei, ha̧le noatepa daró de?” yalepó. Tétepa, kale so whi̧ feané mo ti fo fakeyóló duraalu, “Filipaa ni tómó sukó̧póló olerae,” yalepó.

15 Atétepa, ai so whi̧né Pailat a̧paae wisi tuȩ́ muó̧póló, Barabas atima beterepaae fó̧póló sokóló daalóló, Yesu mo dirii halika tikinépi fokosoi ala du beteró, filipaa ni tómó sukó̧póló olerae yóló, diki tare whi̧rapené naase tua̧mó mulalepó.

Diki tare whi̧né Yesu doka doka yale fo

(Mat 27:27-31, Jon 19:2-3)

16 Téró, kale diki tare whi̧rapené Yesu dape sóró kale topo whi̧ Pailat-né be bela wisinaalené doi Pretorium-paae dapesó felepó. Ai dopóku bolaa dolopaae mepaae diki tare whi̧rapekélé mo fea ape depa, atima touralepó. 17 Atéró daaló bitu, sonaai kuti deróo, mu daai képitei topo whi̧rapené deratere topotao su̧róló bopeyóló, ama topomó deróo yóló, a̧ faletu betalepó. 18 Atéró, atimané duraalu, “Juda so whi̧ tȩteróló kaae tare doasi topo whi̧-ó,” yóló, fesa̧a apuróló dotó tikiné du betalepó. 19 Atéró, dotó tikiné ama topomó momó du momó du yóló fesa̧a apurótu betalepó. Atéró atima Yesu ao̧mó bukutiri tea̧ró bitu, doa whi̧-ó yóló doi sóró horóló faletu betalepó. 20 Atétu beteró, atimané a̧ derale sonaai kuti sókóló, ama kuti momó deralepó. Atéró a̧ filipaa ni tómó sukó̧póló, oleraairaalu dapesó felepó.

Yesu filipaa ni tómó olerale fo

(Mat 27:32-44, Luk 23:26-43, Jon 19:17-27)

21 Atéró dapesó fu betepa, Sairin be whi̧kó Aleksandaró Rufus-tamoné alima Saimon a̧ ipu bemó biti, doasi be huluapaae faai wapa, kale diki tare whi̧rapené a̧paae Yesu dóló oleraaire filipaa ni a̧ fasóló naao belerae yóló sȩyalepó. 22 Atéró, atimané Yesu dapesó fóló, beta̧ hae Kolkotamó sókó felepó. Ai doiné beteta, topo diripó. 23 Téró, aimó wain wȩiró kale mur ni fȩtamo hosekéróló tepeyóló nó̧póló melaletei, ama nénipó. 24 Atéró, atimané a̧ filipaa ni tómó sinó̧póló oleralepó. Atéró oleróló, ama kuti atima saairaalu, beta̧ melaa yalepó. Kale diki tare whi̧rape atima beta̧ beta̧ yóló kapo fakemó siri eróló, sikipaae fesekée horótua yalemó, mé whi̧né siri moletei wisiyóló muni doro wapa, ti ai whi̧né ama kuti sua yalepó.

25 Téró hi̧ka 9 kilok sukakelemó, Yesu dóló oleralepó. 26 I betené dalepóló, a̧ wolerale ni topomó asȩyóló olerale fo i ape.

Juda so whi̧ tȩteróló kaae tare topo whi̧

27 Atéró, o̧lémi nuku betale whi̧ tamo me whi̧ Yesuné fȩ́ naase dȩró oleróo, me whi̧ turu naase dȩró oleróo, yalepó. 29-30 Atéró oloró betepa, mepaae fua wua du betere whi̧rapené ki̧li fépo yóló duraalu, “Ya̧ta, momatere be fisikóló sore sukamótóró momó tȩyaalopó du betale whi̧pa, mió naaotei ya̧ tao sóró, ai filipaa ni taaróló dere ape,” dua yalepó.

31 Kale yale fo kaae, momaratere topo whi̧raperó Moses-né asȩre fo yó matere whi̧rapetamo atimasisitei duraalu, “Mepaae so whi̧ sukao̧sóró tao sua yale kaae, amatei a̧ tao sinitupó,” du betalepó. 32 “Ya̧tamo Israel fake so whi̧ tȩteróló kaae tare doasi topo whi̧ Kerisopata, ti da̧ tuȩ́ tiki tiraai dapa, ai filipaa ni taaróló dere ape,” du betalepó. Téró, a̧tamo oleró betere whi̧ tamonékélé, u whi̧rapené dere kaae, faletu betalepó.

Yesu suka̧le fo

(Mat 27:45-56, Luk 23:44-49, Jon 19:28-30)

33 Atéró, suka tua̧mó 12 kilok kaae sóró be dikiraletei, kuluka 3 kilok-mó momó dȩralepó. 34 Atéró, ai sukakelemó, Yesuné fo fakeyóló duraalu, “Eloi, Eloi, lama sabakatani,” ai fo bete feteyóló “Ȩ tȩteróló kaae tare Kótóo, ȩ tȩteróló kaae tare Kótóo, ȩ wotoró beteró̧póló, noatepa taaróló feleé?” yalepó.

35 Ama ai dere fo felekemó daae mole whi̧rapené wosóló duraalu, “Elaijapaae ape yóló, ai dere wosere?” yalepó.

36 Tétepa, beta̧ whi̧ hapale fóló, wépi kaae o̧la kape sikimó haka sóró, séli kȩlaa kaae ere wain wȩi tópuróló melaai yalemó, mepaae whi̧né duraalu, “Ilaija wóló a̧ tokóló só fulémóló kelaalopa, kaayae,” yalepó.

37 Atéró, Yesuné fo fakeyóló, a̧ mo ti suka̧lepó.

38 Atéteretamo, kale momatere be tua̧mó sata̧le yóló oleró betere kuti, ha̧letei ó kwiamó kaae sóró tua̧mó teketé doropóló, salepaae sókó deralepó. 39 Téró, kale 100 diki tare whi̧rape kaae tare doasi topo whi̧ a̧ Yesu oleró betere tiki felekemó daalemó, a̧ suka̧airaalu, dere fo fake wosóo, sukutere alakélé kolóo duraalu, “Haió! A̧ta, Kótóné Naalematei ai dirapó,” yalepó.

40 Mepaae sorapekélé mo tumó kese anóló daae molepó. Ai sorape kuamó, Maktala sokó Mariakélé, Jems-ró Joses-tamoné hama Mariakélé, Salomekélé, atima atéró daalepó. 41 Ai sorapeta Yesu sya fóló, take Kalelimó a̧tamo kuturaalu, a̧ ya̧ ya̧tere o̧la melóló kaae tawale sorapepó. Mepaae a̧tamo Jerusalem bepaae wale sorapekélé fea atima daae molepó.

Yesu dourale fo

(Mat 27:57-61, Luk 23:50-55, Jon 19:38-42)

42 Kale Juda whi̧rape atima sa̧a nóló betere be dȩ dótóróti sókó waaipa, miótóró kulukapaae o̧la o̧la sisóló mulatere be dȩmó ai ala yalepó. 43 Tétepa, kuluka deretamo Israel fake so whi̧né fo tokó̧ló taleratere whi̧rape tua̧mó doasi doi mole Arimatea be whi̧kó Josep walepó. Ai sekȩ́ta, Kótóné tȩteróló kaae tare ala wó̧póló kaae tare whi̧pó. Atéreteiné a̧ witere alakélé ini, halaainé Yesuné tiki melaaloé? yóló, Pailat-paae wosene felepó. 44-45 Atéró, Yesu mo suka̧lepó dere fo kale Pailat-né wosóló, a̧ kilita sókó fu sira yalepó. Tétu, diki tare whi̧rapené doasi topo whi̧paae woseturaalu, “Yesu mo ti suka̧leé?” depa, kale sekȩ́né duraalu, “Ȩpó. A̧ mo ti suka̧lepó,” yalepó. Ti fo depa, kale Palaitiné Josep-paae wisirapa tokóló sóró fae yalepó. 46 Tétepa, Josep-né ama beta̧ dȩi linen kuti wisinaale dupuyóló, Yesu tokóló haemó mulóló, ama tiki bopeyóló dokalepó. Atéró só fóló, mené aleyóló muló betere kane dolomó douralepó. Atéró, Josep-né ai dou tu̧ kinaaire kane fake biliraté fóló kinalepó. 47 Atéró, Yesu dourótu betepa, Maktala sokó Mariaró Joses-né hama Mariatamo mo tumó daalu, kese faló beterepó.

16

Yesu kepaayale fo

(Mat 28:1-8, Luk 24:1-12, Jon 20:1-10)

1 Téró, kale sa̧a nokole be dȩ kemene fupa, Maktala so Mariakélé, Jems-né hama Mariakélé Salomekélé, atima felé kȩlaa wale wisi wisi o̧la Yesuné tikimó dila̧le faai dupuyalepó. 2 Atéró, fula kaae sere be dȩmó, hi̧ka suka hoteretamo kale sorape atima Yesu mole dou tópaae felepó. 3 Atéró atimasisi fu bituraalu, “Kale dou dolo kinó betere doasi kane fake beta̧ né tukwȩyóló biliraté faalorópó?” deté fu betalepó.

4 Atima atéró mo umó wou bitu kese faralemó, kale dou dolo kinó betere doasi kane fake biliraté fóló, dȩmó muló betepa kelalepó. 5 Atépa, atima dou dolopaae felemó, beta̧ kokopei whi̧ dȩi kuti wisinaale deróló, turu naase dȩró betepa kólóló, atima witu kilita sókó felepó.

6 Atétepa kale whi̧né atimapaae duraalu, “Dia̧ wiyóló kilita sókó fao̧se. Dia̧ta, atimané filipaa ni tómó oleróló dale Nasaret whi̧ Yesu kekitu beterapó. A̧ta imó muni, kepaayóló ai fele ape. A̧ mulale tikikélé ha̧le ai erapa kelae. 7 Térapa dia̧ fóló, ama yó matere whi̧ Pitaró mepaae yó matere whi̧rapetamopaae i fo ene fae. Take a̧ suka̧ai bituraalu, yale fo motóróti dokonóturaalu, dia̧ wó̧póló, folosóró a̧pi Kaleli haepaae ai fale ape. Térapa, dia̧ aipaae fupa, a̧ aimó kelaalopó, ” yalepó.

8 Ai fo deremó, kale sorape atima diri furu furu yóló kilita sókó furaalu, doutó taaróló botokó felepó. Atéró, kale sorape atima aso sókó feleteiné witepa, atimané kelale alarape me whi̧paae inipó.

9 Fula kaae sere be dȩmó Yesu a̧ kepaayóló mo hi̧kati Maktala be sokó Maria daalemópi sókó walepó. A̧ta, take Yesuné wȩikeró dowi keperape betepa, ho̧konale sopó. 10 Téró, Maria a̧ fóló, Yesutamo kwȩyale whi̧rape dekȩné sukuturaalu, molómó betó mupa, ama kelale ala fea atimapaae yalepó. 11 Téyalemó, atimané kale soné Yesu kepaayóló betepa kelalepóló ene wale fo wosóló, mopóló tuȩ́ tiki tirénipó. 12 Téró nalomo, ama yó matere whi̧rapekó tamo whi̧, doasi be hulua taaróló, me tikipaae faai fu betalemó, Yesuné ama tiki mo kae daayóló, atimaamo fu betere tua̧mó sókó wóló, daapa kelalepó. 13 Atétepa, kelale whi̧ tamoné mepaae yó matere whi̧rapepaae a̧ mo kepaayóló beterapó fo ene walemókélé, mo dapóló atima tuȩ́ tiki tirénipó.

14 Atéró, nalo Yesu a̧ ama yó matere 11 whi̧rape o̧la nuku beteremó sókó walepó. Atéró wóló, atimané a̧ mo kepaayóló beterapó dere fo wosóló, tuȩ́ tiki tiréni deremó, atima foné sóró duraalu, “Diaao̧ kutiri hapóluru dowa̧ae fóló, ȩ kepaayóló beterapóló ene wale fo wosóló, mopóló tuȩ́ tiki tirénitere noatepa de?” yalepó.

15 Atéró, atimapaae duraalu, “Kótóné kaaróló beteró betere kae kae tiki daae mole so whi̧ feapaae i kale kisi fo wisi yó melaté kwȩyae. 16 Mepaae so whi̧ detamo tuȩ́ tiki tiróló bitu wȩi tóputepa, ti atétere so whi̧ aluyao̧sóró Kótóné tao saalotei, mepaae tuȩ́ tiki tirénire so whi̧ ti ama só deróló, dowi dupu melaalopó. 17-18 Atéró, tuȩ́ tiki tiró betere so whi̧né etei kelemei alarape eraalo ai ape. So whi̧ tua̧mó betó mole dowi keperape ya̧lo doimó ho̧konótua yóo, kae kae be fo tuȩ́nirutei tuȩ́re whi̧né dere fo kaae yóo, whi̧ dele dowi wulirape naasené tatua yóo, hereikélé naalotei sukuni yóo, hepo daróló mole so whi̧né tikimó naase mulatepa wisi yóo, yaalo ai ape,” yalepó.

19 Atéró, Tale Yesuné atimapaae ai forape yóló kemetepa, Kótóné a̧ hepen-paae dapesó holóló, Talené ama turu naase dȩmó beteralepó. 20 Atéró, ama yó matere whi̧rape atima hae kwia feapaae kale kisi fo wisi yó maté kwȩyaai felepó.

Atima atéró yó maté kotere fo so whi̧né mo dapóló tuȩ́ muó̧póló, mepaae kelemei alarape eraaire fotoko̧ Talené atima tua̧paae mo su̧ralepó.

Luk

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

14

15

16

17

18

19

20

21

22

23

24

Luk

1

Wȩi tópuratere whi̧ Jon deyaalopóló yale fo

1 Kótóné eraalopóló muló betere fo da̧ tua̧paae mo eró betepa, mepaae whi̧né kolóló asȩyalepó. 2 Ai whi̧rape atima ko̧leaané asȩni, yale alarape mo kelale whi̧rapené deté wale fotóró yó maté wou betalepó. Ai whi̧rapeta, kale fo wisi kae fotamo hoseké erao̧sóró hotowayóló kaae taru, yó mótu betalepó. 3-4 Mepaae whi̧rapené deté wale fo asȩyale kaae, mió ya̧lokélé ai fo wisiyóló taleyóló betemó kaae sóró, mo donotóró asȩyaai kisipa mutapó. Doa whi̧ Tiopilus-ó, take mepaae whi̧rapené ya̧paae yó melale fota, mo erapóló naao diriyóló tuȩ́ yaasepóló, ya̧lo i asȩtere ape.

5 Kale Judia hae kwia tȩteróló kaae tare topo whi̧ Herot betale alimó etéyalepó. So whi̧mó Talepaae momaratere whi̧ beta̧ beterepó. Ai whi̧ta, Lipai faketei, Abaijané deté wale whi̧ Sekaraiapó. Ama soma Elisabet-ta, momaratere topo whi̧ Eron-né deté wale sopó. 6 Kótóné keletómó atimaamo mo donoi soró whi̧tamo bitu, Kótóné yóló muló betere fo ao̧mó sukó̧ló, ama erae dere ala beta̧ eraté fu betalepó. 7 Atéretei, kale so Elisabet atimaamo naale senaalekélé mei, ni daayóló betepa, sokélé sere yóo, whi̧kélé otere yóo yalepó.

8 Atéró betere tua̧mó Abaija fake whi̧rapené so whi̧mó momaró̧póló, tukóló muló betere be dȩmó Sekaraiaró ama fake whi̧tamoné momatere be kaae tarepó. Atéru, Sekaraia a̧ so whi̧mó momarótu betalemó etéyalepó. 9 So whi̧mó momaratere whi̧rape atima mara mole ala sya furaalu, atimané doi mole ni fakerape fesekée deralemó, Sekaraiané doi mole ni fake dono fetée horóló muni dorowalepó. Atétepa, a̧ kale momatere be tua̧paae fóló, felé kȩlaa wale fetera kaae o̧la si keletómó biliyó̧póló, atimané a̧ sóró beteralepó. 10 Atéró, kale felé kȩlaa wale fetera kaae o̧la simó suku̧laa dalatere sukamó a̧ momatere be dolopaae fóló, simó terepetu betalepó. Atétu betepa, mepaae momayaai wale so whi̧ atima belamó kaae taru momatu betalepó.

11 Até du betepa, Talené dotonale ensel wóló, kale felé kȩlaa wale o̧la bilitere tiki turu naase dȩró daapa kelalepó. 12 Ai ensel sókó walemó, Sekaraia kilita sókó furaalu, mo winé sukutu betalepó. 13 Tétepa, kale ensel-né a̧paae duraalu, “Sekaraia-ó, ya̧ wiyao̧se, naao du betale moma Talené wosalepó. Naao so Elisabet naale deyaalo ai ape. Téyaalopa, ama doi Jon mulae. 14 Ai naale detere kilituraalu, ya̧ doasi hai̧né sukó̧o, mo so whi̧kélé ai naale kilituraalu, hai̧né sukó̧o yóló Talepaae mo kée du betaalo ai ape. 15 Ti noatepae, Talené keletómó a̧ mo doasi whi̧ betaalopó. A̧ doayóló bitukélé, wain wȩiró topo doyóló keyaa fole wȩitamo naalomeipó. A̧ hamané depemó betepatei, kale Dȩi Kepe Wisi a̧ tua̧mó fa̧ayóló mo su̧ró betaalopó. 16 Atéru, take kó̧paae fu betere Israel fake so whi̧ atima tȩteróló kaae tare Kótó ao̧mó beteró̧póló, ai naalené momó dapesó waalo ai ape. 17 Tale wó̧póló folosóró a̧pi wouraalu, ama yaaire alata, take betale whi̧ Ilaija a̧ keperó fotoko̧tamo fa̧anuraalu du betale ala kaae, ai sekȩ́ a̧ tua̧mókélé até yaalopó. Ai naale doayóló bitu, alimaraperó naale senaaletamopaae momó hosaa muó̧póló, atima tuȩ́ tiki feteraalo ai ape. Atéturaalu, mepaae Kótóné fo woseni dowa̧ae fu betere so whi̧ Kótóné donoi ala tua̧mó wisi kisipatamo beteró̧póló eraalopó. Atéturaalu, so whi̧ fea Tale beterepaae faaire ala amatei, donoróló beteraalo ai ape,” yalepó.

18 Atéró Sekaraiané ensel-paae duraalu, “Atei ala mo eraalopóló ya̧lo noayóló kisipa yaaloé? Ti ȩ otere yóo, ya̧lo sokélé sere yóo, erapó,” yalepó.

19 Tétepa, kale ensel-né a̧paae duraalu, “Ȩta Kótóné keletómó daalu i ala yae depa du betere ensel Kebriel-pó. Mió i dere fo wisi ya̧lo ya̧paae yó meló̧póló, ama ȩ ya̧ beterepaae dotonatepa wóló ya̧tamo fo i du betere ape. 20 Mió ya̧lo i dere fo wosóló kisipa tiki tiréni depa, ti naao fo aluyaalo ai ape. Ya̧ atépatei bitiré fóló, mió i dere fo dokonóló eratere sukamó ti naao fo momó yaalo ai ape,” yalepó.

21 Téró, Sekaraia momatere be dolopaae holóló betepa, belamó a̧ kaae tawóló betó mole so whi̧né duraalu, “A̧ mo taketi holaletei, diki du betere-a, noakó su bitu dérópó,” du betalepó. 22 Téró kale whi̧ a̧ belapaae dorowóló atimapaae fo yaairetei su̧ni, ama fo alureteiné naasené maaté du betepa, so whi̧né etei kisipa mualepó. Be tua̧mó Talené me alakó a̧paae nokené dere ala kaae eratepa kilitu yalepó du betalepó.

23 Atéró, momatere be tua̧mó kutó diyó̧póló da̧le mulale be dȩ kemetepa, ama bepaae felepó. 24 Ai alarape yale ki̧lipaae ama soma Elisabet naale yalepó. Atétepa, kale so a̧ kelao̧sóró ama bemó kinóló betepatei, wélié aporó kemeyalepó. 25 A̧ atéró bitu duraalu “Take ȩ ni daapa so whi̧ feané faletu betaletei, mió i be dȩmó Talené ȩpaae erale wisi alané so whi̧ feané keletómó ya̧lo hale kemeralepó,” yalepó.

Yesu deyaalopóló yale fo

26 Téró, kale so a̧ naale yóló betepa, apomi wélié tua̧mó Kótóné ama ensel Kebriel, Kaleli haemó tȩne Nasaret be huluapaae dotȩyalepó. 27 Atéró, kale ensel Kebriel beta̧ so seimale Maria beterepaae felepó. Ai sota, Depit fake whi̧kó Josep-né dokaairaalu tukóló beteró beterepó. 28 Téró, kale ensel a̧ beterepaae fóló duraalu, “Talené hȩkesere so seimale-ó, Tale ya̧tamo ai betere ape,” yalepó.

29 Atei fo Mariané woseturaalu, etei kaae ko̧leó dere fo-a, noa betené dérópóló a̧ kisipa teketu betalepó. 30 Até du betepa, kale ensel-né a̧paae duraalu, “Maria-ó, Kótóné ama ya̧ mo wisiyóló kolóló hosaa mutu, ya̧paae wisi ala eraai dapa, wiyao̧se. 31 Ya̧ta, naale yaalo ai ape. Ai naale detepa, ama doi Yesu mulae. 32 A̧ doasi topo whi̧ betepa kilituraalu, so whi̧ feané mo ó taoró betere Kótóné Naalemapó du betaalo ai ape. Ai naaleta, take ama noumatere Depit bitu yale kaae, so whi̧ fea tȩteróló kaae tanó̧póló, Kótóné amatei a̧ doasi whi̧ sóró beteraalo ai ape. 33 A̧ta topo whi̧ bituraalu, Jekop-né firale fakerape tȩteróló kaae tare ala kemekélé ini, ha̧le yótóró tawaalopó,” yalepó.

34 Tétepa, Mariané ensel-paae duraalu, “Ȩta, whi̧tamokélé konipa, ai ala neyóló yaaloé?” yalepó.

35 Ai fo depa, ensel-né a̧paae tokó̧ mótu duraalu, “Kale Dȩi Kepe Wisi ya̧ tua̧paae biti̧ waalopó. Téturaalu, mo ó taoró betere Kótóné fotoko̧né ya̧ tȩteróló husuró betaalo ai ape. Ai deyaaire naaleta, me dowi alakélé muni, mo kae naale detepa so whi̧ feané kilitu, ita Kótóné Naalemapó fo yaalo ai ape. 36 Aita ya̧ maaté mei, naao kekelé so Elisabet-kélé seretei naale erapó. Upulé a̧ ni daapa mepaae so whi̧né atei serené naale deyaalomeipó dua yaletei, mió a̧ naale epa, apomiró wélié kemeyalepó. 37 Ti fea ala fea Kótóné su̧mó enénipóló de?” yalepó.

38 Ai fo depa, Mariané a̧paae duraalu, “Ti ȩta Kótóné ama kutó diratere so beterapa, naao yale fotóró ama ȩpaae eró̧póló yae,” yalepó. Téró, kale ensel felepó.

Maria a̧ Elisabet kȩle fele fo

39 Atéyale be dȩmótóró, Maria a̧ o̧la o̧la hapale sisóló ai be hulua taaróló, Judia du sorokó mole haemó tȩne be huluapaae felepó. 40 Atéró, kale so a̧ Sekaraiaró somatamo betere be dolopaae fóló, Elisabet-paae duraalu, “Fapa ko̧leó,” yóló apualepó. 41 Mariané Elisabet-paae ai dere fo woseturaalu, Elisabet-né depemó betere naale toróyó̧ holalepó. Atéturaalu, Dȩi Kepe Wisi a̧ tua̧mó fa̧ayóló su̧ralepó. 42 Atéru Elisabet-né fo fakeyóló duraalu, “Sorape fea betó mupatei, ya̧ beta̧ Tale Kótóné mo wisiró beterapó. Atéturaalu, naao deyaaire naalekélé ama mo wisiró beterapó. 43 Ȩ mé so wisi betepa, ȩ tȩteróló kaae tare Talené hama naao ȩ kȩle waleé? 44 Naao ko̧leó dere fo woseturaalu, ya̧lo depemó betere naalekélé hȩkesené sukutu toróyó̧ holalepó. 45 Kótóné ya̧paae eraalopó yale fo wosóló, naao kisipa tiki tiralemó ya̧ wisiró beterapa, mióta ya̧ hȩkesené suka̧e,” yalepó.

Mariané Kótóné doi hale horótu yale wole fo

46 Téró, Mariané duraalu,

“Ya̧lo hosaa tua̧mó Talené doi hale sóró horatapó.

47 Ya̧lo hosaa turónékélé ȩ aluyao̧sóró tao sale Kótópaae mo kée yóló hai̧né sukutapó.

48 Ti ȩta, kutó diratere doi muni sókótei so betepatei, ama ȩ wisiyóló tao salepó.

Mió i be dȩmó kaae sóró bitiré faaire so whi̧ feané ȩ kilituraalu, ita Kótóné wisiró betere sopó yaalo ai ape.

49 Ti noatepae, mo doa fotoko̧ bole Tale Kótóné ȩmó mo doakale ala eralepó.

Ama doi mo kae muluraalu, dowi ala mo beta̧kélé munire Talepó.

50 Mepaae so whi̧ de Kótópaae winé sukó̧ló a̧ ao̧mó dua betepa, ama ko̧lené sukutere ala mió i alimó betere so whi̧paaekélé, take bitiré faaire so whi̧paaekélé, ha̧le yó tarapó.

51 Ama doasi bole fotoko̧né mepaae doasi alarape eralepó.

Atéturaalu, mepaae whi̧ de atima kisipanétei duraalu, ‘Ȩta mo doasi sekȩ́ whi̧ beterapóló,’ bopé faketu betale whi̧rape dapo dapo yóló fó̧póló, ho̧kó faralepó.

52 Mepaae tȩteróló kaae tare doasi topo whi̧rapené kaae tare alarape ama kemeróló, haepaae só deróo, mepaae naameyóló sókótei betere so whi̧ ama sikipaae horóo, yalepó.

53 Mepaae wotené sukutere whi̧rape ama o̧la wisi melóló hairóo, mepaae o̧la o̧la dekéró mole néli so whi̧ ha̧le fó̧póló dotonóo, dua yalepó.

54 Ama kutó diratere Israel fake whi̧rape kisipa keteréni, ko̧lené sukuturaalu, atima tao sere ala ha̧le yó tarapó.

55 Talené Abraham-ró ama deté faaire naaletamopaae wisi ala eraalopó yóló mulale fo keteréni, da̧né ayarapepaaekélé eralepó.

Atéyale kaae, mió i alimó da̧paaekélé ama ko̧lené sukutere ala ha̧le yó tarapó,” yalepó.

56 Téró, wélié soremó Maria a̧ Elisabet-tamo beteró, nalo ama bepaae fesaae felepó.

Wȩi tópuratere whi̧ Jon deyale fo

57 Téró etéyalepó. Kale so Elisabet a̧ naale saaitere be dȩmó ama naale dealepó. 58 Tale Kótóné doasi ko̧lené sukuturaalu, a̧paae erale alamó Talepaae mo kée yóló doasi hȩkese yalepó. Atétepa, ama be whi̧ so whi̧ró kekelé so whi̧tamokélé ama dere hȩkese kaaetóró du betalepó.

59 Atéró kale so naale sóró beteró, bokó wale be dȩmó ama tiki sekaȩ tukóló siriróo, kale naalené doikélé alima Sekaraiané doi yakoróo yaai, ama fake so whi̧ walepó. 60 Até yaaitepa, ama hama Elisabet-né duraalu, “Meipó. Ama doita, Jon mulaai dapó,” yalepó.

61 Ai fo depa, atimané a̧paae duraalu, “Ya̧ fake whi̧kó mo beta̧kélé atei doi munipó,” yalepó.

62 Ti fo depa, atimané alimapaae naasené maaté yóló duraalu, “Naao kisipané a̧ de doi mulaaloé?” yalepó. 63 Tétepa, ama atimapaae naasené maaté yóló duraalu, asȩtere sóku sóró ape depa, sóró walepó. Atéró, ai kale sóró wale o̧la tómó Jon doi asȩyalepó. Ai doi asȩtere kilituraalu, so whi̧ feané haió yóló, sirayalepó. 64 Até yaletamotóró Sekaraia a̧ fo aluretei momó duraalu, Kótóné doi hale sóró horalepó. 65 Atimaamoné be felekemó betó mole so whi̧né atétere ala kilitu, me ala kae dapóló winé sinalepó. Du sorokó mole Judia hae kwiamó betó mole so whi̧ feapaae i ala yalepóló deté kwȩyóló fakeralepó. 66 Mepaae i fo wosale so whi̧né “I naaleta, Tale Kótóné mo doasi fotoko̧ bete a̧ tua̧mó mupa kilitu, take doayóló a̧ noa kaae whi̧ betaalorópó,” du betalepó.

Sekaraiané yale wole fo

67-68 Kale naale Jon-né alima Sekaraia Dȩi Kepe Wisiné fotoko̧ratepa, Kótóné a̧paae yae depa mo so whi̧paae duraalu,

“Da̧né Talené doi hale sóró horaalopó. Israel fake so whi̧ tȩteróló kaae tare Kótópaae mo kée du betae.

Ti noatepae, da̧ ama so whi̧póló dupuró beterapó.

69 Ama kutó diratere whi̧ Depit-né firale fake tua̧mó Kótóné whi̧ beta̧ sóró beteró beterapó.

Ai sekȩ́né ama fotoko̧né da̧ i hae so whi̧ aluyao̧sóró tao saalopó.

70 Ti mo take Kótóné ama kae beteró betere ko̧ló whi̧rapené yale fo mo dokonóturaalu yalepó.

71 Da̧ bóe whi̧ kuamó betepa, ama tao saalopó. Téturaalu, mepaae whi̧né dowi kisipa muóló da̧tamo bóe dupa, ama fotoko̧né sesé yaalopó.

72 Da̧né ayarape ama kisipa keteréni, ko̧lené sukuturaalu mió da̧ tao saaire whi̧ dotonaalopó.

73 Ti aita ha̧le mei, Kótóné da̧né aya Abraham-paae i ala eraalopóló mo dirii fo yóló muló betereteinépó.

74 Take ai yóló muló betere fo dokonóturaalu, bóe whi̧rapené da̧ dóló tȩterao̧sóró, tao sóró beteró beterapó.

Atérené mió da̧ wikélé ini, halaainé Kótóné kutó beta̧ dirótu betenérapó.

75 Ti betere doko̧ fea da̧ ama keletómó ama kae ere alaró mo donoi alatamo tua̧mótóró betó tawaalopó.

76 Ya̧ta, ya̧lo naalepó. Take nalopaae so whi̧ feané ya̧ kilituraalu, mo taoró betere Kótóné ama ko̧ló whi̧pó yaalopó.

Ti Tale waaipa ya̧pi folosóró wouraalu, a̧ waaire tu̧ donorae yaaire whi̧ betaalopó.

77 Téturaalu, Kótóné ama so whi̧né dowi alamó melaaire kwia aluróló tao saaire ala naao atimapaae yó melaalo ai ape.

78 Ti Kótóné ko̧le dere ala ama hosaa tua̧mó fa̧aneteiné ai ala eraalopó.

Ti atéyaaire alata, hi̧ka teó sokotere suka da̧né tikimó felétu dere kaae, Kótóné ama hepen-mó ere dȩ da̧ betere tua̧paae eraalopó.

79 Ti aita, noa yaai mei, mepaae diliki tua̧mó betó mole so whi̧ró mo felekemó suka̧ai du betere so whi̧tamo Kótóné hosaa muni deyóló dua betere ala tua̧paae biti̧ fó̧póló, ai dȩné yó melaalopó,” yalepó.

80 Atéró, kale naale a̧ doaturaalu, ama kepe tua̧paaekélé doasi fotoko̧ bualepó. Atéru, a̧ Israel so whi̧ beterepaae ha̧kearóló sókó waairaalu, so whi̧ bitini ha̧le wópu tikimó bitiré felepó.

2

Yesu deale fo

(Mat 1:18-25)

1 Ai alarape du betale tua̧mó etéyalepó. Rom Gavman topo whi̧ Sisa Akastus-né i hae kwiamó betó mole so whi̧ doi siré kwȩyae yóló mulalepó. 2 Atéró so whi̧ doi saleteita, Siria hae kwia Kwirinius-né tȩteróló kaae tapa, folosóró kaae sutóró yalepó. 3 Atétepa, kale so whi̧ mo fea doi só̧póló, atimané turuku be séle sélepaae felepó.

4 Atétepa, Josep a̧ Depit-né deté wale whi̧ ereteiné Kaleli hae kwiamó tȩne Nasaret be taaróló, Judia haemó tȩne Depit-né be hulua Betelehem-paae felepó. 5 Ama dokaai tukóló beteró betere so Maria naale epa, atimaamoné doikélé mulaai felepó. 6 Atéró fóló, atimaamo ai bemó betepa, kale so naale saaire be dȩ sókó walepó. 7 Ai be dȩmó kale soné ama topo naale deyalepó. Atéró, kale naale kutiné bope yóló hupurape o̧la melótua dere ni fakené aleyale nuku tómó beleró beterepó. Ti noatepae, uké wale so whi̧né fitere be fa̧aneteiné yalepó.

Ensel-rapené sipsip hupu kaae tare whi̧rapepaae yale fo

8 Téró etéyalepó. Ai hae kwiamó mepaae sipsip hupu kaae tare whi̧rape ai be hulua taaróló, ne yó molepaae fóló, dikitamo atima hupurape kaae tawóló betó molepó. 9 Atéró beteremó, Talené ensel beta̧ atima betere tikimó sókó wouraalu, Talené ama ere doasi dȩné atima betere tikikélé dȩyó felepó. Atéteremó atima fea winé sukutu betalepó. 10 Atétepa, kale ensel-né atimapaae duraalu, “Dia̧ wiyao̧se, ȩta i hae kwia feamó betó mole so whi̧né wosóló doasi hai̧né suka̧aire fo wisinaale ene walepó. 11 Dia̧ i haemó betó mole so whi̧ aluyao̧sóró, tao saaire whi̧ mió i be dȩmó Depit-né be huluamó ai deyale ape. A̧ta, Kótóné so whi̧ fea tȩteróló kaae tanó̧póló, sóró beteró betere Kerisopó. 12 Dia̧ fóló kelenalemó, miótóró deale naale kutiné bopeyóló hupurape o̧la melótua dere ni fakené aleale o̧la tómó beleró betepa kilituraalu, ita kale bope yale naale hi̧tipó yaalo ai ape,” yalepó.

13-14 Atéró, mo tétitóró kale ensel beta̧ daalepaae ó hepen bemó betó mole ensel-rape mo ha̧le o̧la kaae dorowóló daae mulu, Kótóné doi hale sóró horótu duraalu,

“Mo taoró betere Kótóné doasi mole doi hale sóró horae.

Kótóné ama tuȩ́né wisi ala eraaitere so whi̧paae hosaa muni deyóló mo dua betere ala eró̧póló yae,” yalepó.

15 Kale sipsip hupu kaae tare whi̧rape betó mupatei taaróló, ensel-rape hepen-paae fesaae holalepó. Atétepa, kale whi̧rape atimasisi duraalu, “Talené da̧paae yó melale ala kelaai, Betelehem be huluapaae faalopa fiépe,” yalepó.

16 Atéró, atima hapale fóló Mariaró Josep-tamo betóo, kale naalekélé hupurape o̧la melótua dere o̧la tómó firóo, epa kelalepó. 17 Atimané kale naale kolóló ensel-rapené atimapaae yale fo so whi̧ feapaae deté kwȩyóló fakeralepó. 18 Ai fo depa wosale so whi̧ feané ita, noa kaae fo yalerópóló, sirayóló tuȩ́ teketu betalepó. 19 Até du betepatei, Mariané ai dere fo wosóló, ama hosaamó muló bitu kisipa ha̧le yó tarepó. 20 Téró, kale sipsip hupurape kaae tare whi̧rape atima bepaae fesaae furaalu, kale ensel-rapené atimapaae i ala epa kelaalo ai ape, yale ala motóró epa kelaleteiné Kótóné doi hale sóró horaté fu betalepó.

Yesu momatere bepaae yó male fele fo

21 Atéró kale naale sóró bitiré fóló, bokó wale be dȩmó ama tiki siriróló Yesu doi mulalepó. Aita kale so naale yaaipatei, ensel-né mulae yale doipó.

22 Moses-né asȩmó soné naale sale tiki Talené keletómó wisiyó̧póló, kaae tawae ere be dȩ kemetepa, Josep-ró Mariatamo kale naale Talepaae melaai dapóló, Jerusalem bepaae dapesó felepó. 23 Aita ha̧le meipó. Talené fo tua̧mó “Topo naale Talepaae melae,” ere fo sya furaalu yalepó. 24 Téró, me ere fo i ape. “Beta̧ soné naale senaale detepa, kale soné naale ditu yale ala Talené wisiró̧póló, ba ho̧kósere tamo ó sukusi tamo Talemó melae,” ere fo sya furaalu atéyalepó.

25 Até yale sukamó, Jerusalem bemó whi̧ beta̧né doi Simeon beterepó. A̧ta, mo donoyóló bituraalu, Kótóné ala beta̧ erótu betale whi̧pó. Atéró, kale Israel fake so whi̧ dowi sekȩi ala tua̧mó betepa, tao saaire whi̧ wó̧póló, kale Dȩi Kepe Wisi a̧tamo beta̧mó beterepó. 26 A̧paae kale Dȩi Kepe Wisiné etei fo yóló munélipakalepó. Ya̧ hapale sukuni, Talené sóró beteró betere whi̧ Keriso kolóló suka̧alo ai ape. 27 Atéyale sukamó, Simeon otere Dȩi Kepe Wisiné fotoko̧ratepa, momatere be tua̧paae fóló beterepó. Atéró beteremó, kale yóló muló betere foné yae ere ala yaairaalu, hamaró alimatamoné Yesu apuóló momatere bepaae sókó walepó. 28 Atéró wapa, kale Simeon oterené kale naale tao sóró ama naase tómó beleróló, Kótóné doi hale sóró horótu duraalu,

29 “O̧la o̧la fea tȩteróló kaae tare Tale-ó, naao kale yóló mulale fo mió mo dokonatereteiné naao kutó diratere whi̧ sukutepa, hosaa muni deyóló dua fó̧póló yae.

30-31 Ti noatepae, naao so whi̧ aluyao̧sóró, tao saaire ala so whi̧ feané keletómó donoróló muló betepa mió ya̧lo i keletere ape.

32 Ai dȩné Juda mei, kae fake so whi̧ tua̧paae Kótóné ere ala ha̧kearatepa kolóló tuȩ́ yóo, Israel fake so whi̧kélé doasi doi sóo, yaalopó,” yalepó.

33 Téró, kale naale hamaró alimatamoné Simeon oterené yale fo wosóló, haió i yale fo-a, noa betené yalerópóló siratu betalepó. 34 Kale Simeon oterené atima wisiratere fo yóló, hama Mariapaae duraalu, “I naalenéta, Israel fake so whi̧ fea haepaae só deróo, mepaae so whi̧ tao sóró sikipaae horóo, yaalopó. Atétere ala kilituraalu, Kótóné hiróló mole ala so whi̧ feapaae ha̧kearóló yó matepa, mepaae so whi̧né ai dere fo wosaalomeipóló, a̧ só deraalo ai ape. 35 Atétere alané mepaae so whi̧né hosaa tua̧mó mole tuȩ́ tiki ha̧keamó mulaalopó. Atéteremó, sepake kwia kaaené naao hosaamó deyaalo ai ape,” yalepó.

36-37 Aimó Kótóné ama beta̧ ko̧ló so wulia Aser fakekó Fanuel-né senaalema Anakélé beterepó. Ama whi̧tamo dokóló betepa wȩikeró ba fo kemeyóló, oma sukutepa wulia bitu kemeyale ba fotamo touróturaalu 84 ba fo biti serepó. Atéró Kótópaae kisipa tiró bitu, momatere be taaréni, dikitamokélé, dȩtamokélé, moma dere ala ha̧le yó tarepó. Atéru, a̧ o̧la weyóló bitu, moma dere ala beta̧ dua yalepó. 38 Téró ai fapotóró kale so Ana atima beterepaae sókó wóló Kótópaae mo kée yóló, Jerusalem bemó betó mole so whi̧ aluyao̧sóró dupuróló tao saaire whi̧ wó̧póló kaae tare so whi̧paae kale naale i ape yóló yó mótu betalepó.

39 Atéró, Josep-ró Mariatamoné Talené yae yóló muló betere alarape yóló kemetepa, Kaleli haemó tȩne atimané diri Nasaret be huluapaae momó fesaae felepó. 40 Kale naale a̧ doaturaalu, mo doasi fotoko̧ buóo, tuȩ́ tiki dotoróȩ fóló fosó fosó yóo, Kótóné a̧paae hosaa muóló yaala sókó fóo erapó.

Yesu a̧ teó naale beleka̧amale, momatere bemó betere fo

41 Téró etéyalepó. Kale bosenée fele be dȩ sókó wapa o̧la deteremó, ama hamaró alimatamo ba fo doko̧ fea Jerusalem be huluapaae fua yalepó. 42 Kale naale doayóló 12 ba fomó betepa, atima dua dere kaae, o̧la detere sukamó atimaamo Jerusalem be huluapaae holalepó. 43 Kale bosenée fele be dȩmó o̧la detere ali kemetepa, ama hamaró alimatamo bepaae fesaae furaalu, kale naale Yesu Jerusalem bemó betepatei, fole so whi̧tamo fele nisiyóló atimaamo felepó. 44 Téró kale soró whi̧tamoné kisipané so whi̧tamo fole nisiyóló atimaamokélé fu betepa, be dȩ beta̧ kemeyalepó. Atéró fóló kale naale atimaamoné fake so whi̧ró fulumu whi̧rapetamo betere tikimó keka̧lepó. 45 Até yalemó bitinipa, keka̧ai Jerusalem be huluapaae momó fesaae felepó. 46 Atéró kekitu betepa, be dȩ sore ha̧le kemeyóló nalo kale momatere be bopére tipi tua̧mó betepa kelalepó. Atéru, mepaae Juda yó matere whi̧rapené dere fo wosóo, mepaae wosetere forapekélé yóo du betalepó. 47 Kale naale atéró kisipa fosó fosóru atimané a̧paae wosetere fo mo donotóró tokó̧ matepa woseturaalu, whi̧rape feané siratu betalepó. 48 Atétere ala hamaró alimatamoné kilitu, atimaamo kilita sókó fóló hamané a̧paae duraalu, “Ti naale-ó, ayanaao da̧mo ya̧ whaalia depa keka̧le supa, noatepa atei kaae ala yaleé?” yalepó.

49 Ti fo depa, atimaamopaae duraalu, “Ya̧lo ayané ȩ beteró̧póló ere bemó fóló beteretei diaamo tuȩ́ iniru ȩ kekenapó,” yalepó. 50 Ama ai yale fo bete atimaamoné diriyóló wosóló kisipa sinipó.

51 Téró, kale naale ama hama alimatamo Nasaret be huluapaae fóló, atimaamoné dere fo beta̧ wosóló ao̧mó sukó̧ló beterepó. Téruraalu, Yesuné ama yale fo fea hamané kisipa keteréni, ama hosaamó muló beterepó. 52 Téró, Yesu a̧ teó doatutei kisipa tiki dotoróȩ fóló, fosó fosói naale wisi doatepa Kótónékélé, mo so whi̧nékélé, hȩsekeyóló a̧paae hosaa mualepó.

3

Wȩi tópuratere whi̧ Jon-né yó male fo

(Mat 3:1-12, Mak 1:2-8, Jon 1:19-28)

1 Taiperius Sisa 15 ba fo tua̧mó a̧ topo whi̧ bituraalu, Rom hae kwia mo fea ama tȩteróló kaae tarepó. Atéyale sukamó, Pontias Pailat a̧kélé doasi Gavman topo whi̧ bitu, Judia hae kwia tȩteróló kaae tawóo, Herot a̧kélé doasi topo whi̧ bituraalu, Kaleli hae kwia tȩteróló kaae tawóo, ama noma Filip-né Ituraea hae kwiaró Trakonaitis hae kwiatamo tȩteróló kaae tawóo, Lisanias a̧ doasi topo whi̧ bitu, Abilene hae kwia tȩteróló kaae tawóo, erepó. 2 Anas-ró Kaiapas-tamo Kótópaae momaratere doasi topo whi̧ betere sukamó, Sekaraiané naalema Jon whi̧ bitini wópu mole tikimó betepa, Kótóné fo a̧ tua̧paae sókó walepó. 3 Atéró, Jon a̧ Jordan wȩi fole hae kwiamó tȩ mole be hulua doko̧paae fóló, fo yó mótu betalepó. Atéró, Kótóné fo yó mótu duraalu, “Diaao̧ du betere dowi ala taaróló, Kótópaae kisipa tiki feteyóló ape. Atétepa, ya̧lo dia̧ wȩi tópuraalo ai ape. Diaao̧ dowi alamó saaire kwia Kótóné me o̧la meipóló, ha̧le kemeraalo ai ape,” deté kutu betalepó. 4 Mo take betale Kótóné ama ko̧ló whi̧ Aisaiané asȩyóló muló betere fo mo donotóróti yalepó. Ai fo i ape.

“Whi̧ beta̧ ha̧le wópu mole tikimó bitu fo fakeyóló duraalu,

‘Tale waaire tu̧ aleyae, a̧ waaire tu̧ donorae.

5 Tukwȩ derepale tiki, hae mulóló wisirae.

Doasi hasi uluró du sokoreteitamo duki̧yóló mulurae.

Wȩ́ wȩ́re tu̧kélé, mo donoyóló aleyae.

Kapo ó hapisa̧a muóló dore tu̧ duki̧yóló taae faróló wisirae.

6 Até depa, ti Kótóné so whi̧ fea aluyao̧sóró tao saaire ala wisi so whi̧ mo feané kelaalo ai ape,’ ” yalepó.

7 So whi̧ mo fea Jon-né wȩi tópuró̧póló a̧ beterepaae wua depa, atimapaae duraalu, “Diaao̧ dere alata, wuliné tu̧ kotere kaae dapó. Kótóné dia̧tamo fopaae butu taleyao̧sóró, mopaae botokó faai de? 8 Dia̧ dowi ala taaróló kisipa feteyóló tu̧ wisipaae fulapó du betere fo, ha̧keamó motóró du betae. Ti noatepae, Abraham-ta diaao̧ ayapó du betere fomó ya̧lo dia̧paae i dere ape. I muó mole kapo fakerape Kótóné whi̧ aleyóló, Abraham-né naale senaale beteranérapó. 9 Talené ka̧wei ni bete doko̧ taketi muló beterapó. Mepaae ninétamo du wisi olenitepa, ti ai nirape fea diyóló sipaae taae deraai Talené ama to̧ ai ni betemó bukó tarapó.” yalepó.

10 Ai fo depa so whi̧ feané a̧paae duraalu, “Ti da̧né noa alakó yaaloé?” yalepó.

11 Ti fo depa Jon-né atimapaae duraalu, “Me whi̧ dené kuti tamo deró betepa, me kuti sokóló ya̧ya̧re whi̧ melae. Whi̧ me dené o̧la hu̧yóló mupa, ti aikélé beta̧ kaae alatóró yae,” yalepó.

12 Mepaae takis moni siré kotere whi̧rape atimakélé wȩi tópuaai dapóló wóló a̧paae woseturaalu, “Yó matere whi̧-ó, da̧ noa alakó yaaloé?” yalepó.

13 Tétepa, ama atimapaae duraalu, “Diaao̧ takis moni siré kutu, bosenóló sini, sae yale su̧tóró sae,” yalepó.

14 Ti fo depa, mepaae diki tare whi̧rape wóló a̧paae woseturaalu, “Da̧ noa ala yaaloé?” depa ama duraalu whi̧né moni saai, so whi̧ tȩteréli fo yóló ó dilikó̧ló sao̧se. Naao Gavman-né dia̧ matere moni-tóró tawóló betae. I su̧ meipóló, dokó dokó yao̧se,” yalepó.

15 So whi̧ feané Jon kilituraalu, i sekȩ́ Kótóné sóró beteró betere whi̧ Keriso du yalepóló, tuȩ́ tekitu betalepó. Ti noatepae, atima Keriso mo kelaai kisipa mutu betaleteinépó. 16 Até du betepa, Jon-né atimapaae tokó̧ mótu duraalu, “Ya̧lota, dia̧ wȩi maaté tópuratapó. Téteretei, mo doa sekȩ́ whi̧ beta̧ waalo ai ape. A̧ta ȩ kaae meipó. Ȩ a̧ ao̧mó naale beleka̧amale kaae betereteiné ya̧lo ama hó be dokore képi teraayaairetei mo su̧nipó. Amata, kale Dȩi Kepe Wisiró sitamoné dia̧ wȩi tópuraalo ai ape. 17 Ama naasené whit beta̧paae eróló kane fake kaae o̧la tómó mulóló, fumi besȩ́né só fó̧póló epeyóló horatere o̧la tarapó. Tétu, mo whit-ta beta̧paae eróló mulótu beterapó. Whit fumita, mo sukó̧kélé feni ha̧le dó tare sipaae taae deraalopó,” yalepó. 18 Atéró, Jon-né kale mió wosetere kisi fo wisi so whi̧ feapaae yó melóturaalu, so whi̧né kisipa tiki feteraaire forapekélé, yó melótu betalepó.

19 Tétu betaletei, kale doasi Gavman topo whi̧ Herot-né noma Filip-né sotei a̧ dokóo, mepaae kae kae dowi alarape yóo, du betalepó. Até du betepa, Jon-né Herot-paae atei alarape taalae yóló, foné salepó. 20 Herot-né take yale alarape tómó, me i alakélé yalepó. Kale Jon dipula beteralepó.

Jon-né Yesu wȩi tópurale foró Yesu deté yale whi̧rapené doirape

(Mat 3:13-17, Mak 1:9-11)

21 Atéyale sukamó, Jon-né so whi̧ fea wȩi tópuróturaalu, Yesukélé wȩi tópuralepó. Atéró a̧ momatu beteremó, ó hepen be tu̧ tukwȩ fóló molepó. 22 Atépa, kale Dȩi Kepe Wisi ba ho̧kósere kaae Yesuné tikimó biti̧ dorowalepó. Até deretamo, hepen beró fo fakeyóló duraalu, “Ya̧ta, ya̧lo Naalepó. Naao dere ala wisi kilituraalu, ȩ mo doa hȩkesené sinitapó. Ti ya̧ta ya̧lo mo yaala sókó fóló mole Naalepó,” yalepó.

23 Téró etéyalepó. Yesu a̧ kutó kaae saai betale sukamó, 30 ba fo beterepó. A̧ atéró betepa so whi̧né a̧ta, Josep-né naalema nisi yalepó.

Josep-ta, Heli-né naalemapó.

24 Heli-ta, Matata-né naalemapó.

Matata-ta, Lipai-né naalemapó.

Lipai-ta, Melki-né naalemapó.

Melki-ta, Janai-né naalemapó.

Janai-ta, Josep-né naalemapó.

25 Josep-ta, Matatias-né naalemapó.

Matatias-ta, Amos-né naalemapó.

Amos-ta, Naham-né naalemapó.

Naham-ta, Esli-né naalemapó.

Esli-ta, Nakai-né naalemapó.

26 Nakai-ta, Mat-né naalemapó.

Mat-ta, Matataias-né naalemapó.

Matataias-ta, Semen-né naalemapó.

Semen-ta, Josek-né naalemapó.

Josek-ta, Joda-né naalemapó.

27 Joda-ta, Joana-né naalemapó.

Joana-ta, Resa-né naalemapó.

Resa-ta, Serubabel-né naalemapó.

Serubabel-ta, Sealtiel-né naalemapó.

Sealtiel-ta, Neri-né naalemapó.

28 Neri-ta, Melki-né naalemapó.

Melki-ta, Adi-né naalemapó.

Adi-ta, Kosam-né naalemapó.

Kosam-ta, Elmadam-né naalemapó.

Elmadam-ta, Er-né naalemapó.

29 Er-ta, Josua-né naalemapó.

Josua-ta, Elieser-né naalemapó.

Elieser-ta, Jorim-né naalemapó.

Jorim-ta, Matata-né naalemapó.

Matata-ta, Lipai-né naalemapó.

30 Lipai-ta, Simeon-né naalemapó.

Simeon-ta, Juda-né naalemapó.

Juda-ta, Josep-né naalemapó.

Josep-ta, Jonam-né naalemapó.

Jonam-ta, Eliakim-né naalemapó.

31 Eliakim-ta, Melea-né naalemapó.

Melea-ta, Mena-né naalemapó.

Mena-ta, Matata-né naalemapó.

Matata-ta, Natan-né naalemapó.

Natan-ta, Depit-né naalemapó.

32 Depit-ta, Jesi-né naalemapó.

Jesi-ta, Obed-né naalemapó.

Obed-ta, Boas-né naalemapó.

Boas-ta, Salmon-né naalemapó.

Salmon-ta, Nason-né naalemapó.

33 Nason-ta, Aminadab-né naalemapó.

Aminadab-ta, Atimin-né naalemapó.

Atimin-ta, Arni-né naalemapó.

Arni-ta, Hesron-né naalemapó.

Hesron-ta, Peres-né naalemapó.

Peres-ta, Juda-né naalemapó.

34 Juda-ta, Jekop-né naalemapó.

Jekop-ta, Aisak-né naalemapó.

Aisak-ta, Abraham-né naalemapó.

Abraham-ta, Tera-né naalemapó.

Tera-ta, Nahor-né naalemapó.

35 Nahor-ta, Seruk-né naalemapó.

Seruk-ta, Reu naalemapó.

Reu-ta, Pelek-né naalemapó.

Pelek-ta, Eber-né naalemapó.

Eber-ta, Sela-né naalemapó.

36 Sela-ta, Kainan-né naalemapó.

Kainan-ta, Arpaksat-né naalemapó.

Arpaksat-ta, Sem-né naalemapó.

Sem-ta, Noa-né naalemapó.

Noa-ta, Lamek-né naalemapó.

37 Lamek-ta, Metusela-né naalemapó.

Metusela-ta, Enok-né naalemapó.

Enok-ta, Jared-né naalemapó.

Jared-ta, Mahalalel-né naalemapó.

Mahalalel-ta, Kainan-né naalemapó.

38 Kainan-ta, Enos-né naalemapó.

Enos-ta, Set-né naalemapó.

Set-ta, Adam-né naalemapó.

Adam-ta, ti Kótóné naalemapó.

4

Satan-né Yesu dée nó̧póló su̧ sale fo

(Mat 4:1-11, Mak 1:12-13)

1 Yesu a̧ Dȩi Kepe Wisi fa̧ayóló su̧ruraalu, Jordan wȩi taaróló wapa, Dȩi Kepe Wisiné a̧ whi̧ bitini, ha̧le wópu mole tikipaae a̧lisóró felepó. 2 A̧ aimó betepa, dowi Satan-né a̧ dée nó̧póló, su̧ sere alarape deté fu betepa 40 be dȩrape kemeyalepó. Atéyale be dȩmó a̧ o̧lakélé néni wote siri bitiré fóló, kemene folepaae a̧ wote yalepó.

3 Atéró betepa, dowi Satan-né a̧paae duraalu, “Ya̧tamo Kótóné Naalemapata, ti i kapopaae bred o alée fae yae,” yalepó.

4 Ai fo depa Yesuné a̧paae duraalu, “Tale Kótóné asȩmó i fo erapó.

‘So whi̧ betereteita, mo o̧la maaté nukuraalu bitinipó erapó,’ ” yalepó.

5 Atéró, kale dowi Satan-né a̧ mo ópaae hore dupaae dapesó holóló daalu, i hae kwia doko̧ tȩteróló kaae tare alarape fea a̧paae tétitóró hapale yó melalepó. 6 Téró, a̧paae duraalu, “Ya̧lo ya̧mó doasi doi muaaire alaró i haemó muó mole wisi wisi alatamo naao tȩteróló kaae tawaasepóló melaalopó. Ti noatepae, take ȩpaae matepa taretei, mepaae ya̧lo kisipa mole whi̧rape melaai depa, ti su̧mó manérapó. 7 Ya̧lo i dere fotamo naao beta̧ wosóló ȩ ao̧mó bitu, doa Tale-ó depa, ti i o̧la o̧la fea naaotóró tȩteróló kaae tawaasepóló melaalopó,” yalepó.

8 Ti fo depa, Yesuné a̧paae duraalu, “Kótóné asȩmó ere fo i ape.

‘Tale Kótó mo beta̧tóró beterapa, a̧ ao̧mó sinóló bitu, Aya doa Tale-ó, yóló ama ala beta̧ erótu betae erapó,’ ” yalepó.

9 Téró, kale dowi Satan-né Jerusalem bemó tȩne momatere be hulua tómó dapesó holóló daaló bitu duraalu, “Ya̧tamo Kótóné Naalemapata, ti haepaae tu̧ó derepae. 10 Ti noatepae, asȩmó i fo erapó.

‘Kótóné ama ensel-rapepaae ya̧ me o̧lané doalé yao̧sóró, wisiyóló kaae tawae yaalopó.’

11 Me fo i ape. ‘Ya̧ atimané naase tómó muni durupuraalu, me o̧lané ya̧ kotóo sóró doalé yaalomeipó,’ ” yalepó.

12 Ai fo depa, Yesuné kale dowi Satan-paae duraalu, “Asȩmó i fokélé erapó.

‘Naao Tale Kótóné ya̧ tao sirémóló ka̧ae kolóló su̧ sao̧se,’ erapó,” yalepó.

13 Atéró, kale dowi Satan-né Yesu dée nó̧póló su̧ sale ki̧lipaae me tȩ mutere sukamó momó su̧ saai dapóló taaróló felepó.

Nasaret so whi̧ Yesuné dere fo wosaalomeipó yale fo

(Mat 13:53-58, Mak 6:1-6)

14 Atéró, Yesu kale Dȩi Kepe Wisiné fotoko̧ratepa, a̧ Kaleli hae kwiapaae momó fesaae felepó. A̧ atéró wóló beterapó dere fo ai hae kwiamó betó mole so whi̧ feapaae deté kwȩyalepó. 15 Atéró, a̧ ai hae kwiamó bituraalu, atimané fo wosetere be doko̧ fo yó maté kotopa, so whi̧ feané ama doi hale sóró horótu betalepó.

16 Take a̧ doayóló betale Nasaret be huluapaae fóló bituraalu, kale sa̧a nokole be dȩmó ama dua dere kaae, fo wosetere be dolopaae holalepó. Atéró, Kótóné asȩmó ere fo dosa̧ayaairaalu turukó holalepó. 17 Kótóné ama ko̧ló whi̧ Aisaiané asȩre buku bopeyóló moletei, ama dosa̧ayó̧póló, whi̧ mené a̧paae melalepó. Tétepa, ai buku sóró da̧ae faróló, ama tuȩ́ mole fo keka̧lemó keletepa dosa̧ayale fo ipó.

18 “Talené ama Dȩi Kepe Wisi ȩ tua̧mó beteró beterapó. Ti aita ha̧le mei, ama kale fo wisi so whi̧paae yó meló̧póló ȩ sóró beteralepó. Atéru, dipula kaae betere so whi̧ ha̧le fó̧póló dotonóo, kele dilikire so whi̧né kele fisa̧ae falóo, mepaae wae sóró sonaalei ala tua̧mó beteró betere so whi̧ sokóló ha̧le beteróo yó̧póló, ȩ dotonalepó.

19 Talené so whi̧ wisiyóló beteró̧póló, ama ko̧lené sukutu hamokoróló ha̧le tao sere ali i wale ape fo so whi̧paae yó̧póló, ȩ dotonalepó,” yalepó.

20 Téró, Yesuné kale fo̧loi buku momó bopeyóló kaae tare whi̧paae melóló, a̧ biti̧ deyalepó. Atéró betepa, ai fo wosetere be dolomó betó mole so whi̧ feané a̧paaetóró kele fopolaa yalepó. 21 Téró, ama atimapaae momó duraalu, “Mió diaao̧ wosale asȩmó yóló muló betere fota, motóró dokonalepó,” yalepó.

22 Ama yó matere fo wosale so whi̧ feané i whi̧né ko̧lómó mo koko̧i fo wisinaale dapóló, siratu betalepó. Tétu atimasisitei duraalu, “Ita, Josep-né naalema meié?” yalepó.

23 Ai fo depa, Yesuné atimapaae duraalu, “I mara mole fo diaao̧ ȩpaae mo enérapó. ‘Dokta whi̧-ó, naaotei ya̧ tikimó daale kisi bete wisirótimié? Ti Kapeneam be huluamó du betere alarape da̧né wosalepa, umó erótu betale ala kaae naao i turuku bemókélé erótumié?’ ” yalepó.

24 Atéró ama atimapaae momó duraalu, “Ya̧lo dia̧paae mo i dere ape. Kótóné ko̧ló whi̧né ama be whi̧ so whi̧paae Kótóné fo i ape yóló yó matepa, atimané mo dapóló wosetimipó. 25 Ya̧lo dia̧paae mo i dapa wosae. Mo take Israel haemó Ilaija betale alimó mepaae sorape atimané whi̧ sukó̧ló wulia betó molepó. Ai sukamó ba fo sorené wélié apo mirómó hali kinó betepa, hae kwia feamó o̧la sóku aluyóló, wote ali walepó. 26 Téyaletei, Kótóné Ilaija dotonaleteita, mo beta̧ Israel fake sorapekó tao só̧póló dotonénipó. Ténitei, Saidon hae kwiamó tȩne Sarepat be huluamó betere beta̧ wulia so tao sene fó̧póló dotȩyalepó. 27 Téró, Kótóné ama ko̧ló whi̧ Elaisané Israel hae kwiamó dowi humu fuluné tiki doyóló betó mole so whi̧ mo beta̧kélé wisirénipó. Israel hae kwiamó atei kaae whi̧rape betó mupatei, mo beta̧kélé wisiréni, Siria hae kwiamó betere whi̧kó Naaman maaté wisiralepó,” yalepó.

28 Ai kale fo wosetere be dolomó betó mole so whi̧ mo feané ama ai dere fo wosóló, atima doasi fopaae bualepó. 29 Atéró atima hapale turukó huturaalu, a̧ belapaae ho̧kó deralepó. Téró, ai be hulua felekemó ere kulapaae taae deraai dapóló dapesó felepó. 30 Téyaai depa, ai touró betere so whi̧ kua dolomótei sókótamo yóló, ama faai yale tikipaae felepó.

Yesuné dowi kepe ho̧konale fo

(Mak 1:21-28)

31 Téró, Yesu a̧ Kaleli hae kwiamó tȩne Kapeneam be huluapaae derepelepó. Aimó bituraalu, kale sa̧a naai tukóló muló betere be dȩmó so whi̧ feapaae ama fo momó kaae sóró yó mótu betalepó. 32 Ama ai yó matere fo so whi̧ feané woseturaalu, sóró beteró betere topo whi̧né fo kaae dapóló, siratu betalepó.

33 Ai fo wosetere be dolomó dowi keperape tepeyóló betere whi̧ beta̧ beterepó. 34 Ai sekȩ́né fo fakeyóló duraalu, “He! Nasaret be hulua whi̧kó Yesu-ó, naao da̧paae noa alakó eraai waleé? Naao da̧ doraai waleé? Ya̧ta, me dowi alakélé muni, Kótóné mo kae beteró betere whi̧póló, ya̧lo kisiparapó,” yalepó.

35 Ai fo depa, Yesuné kale dowi kepe foné sóró duraalu, “Fo taaróló ya̧ ai whi̧ tua̧mó beteretei, sókó ape,” yalepó. Ti fo depa, dowi kepe kale whi̧ tua̧mó betaletei, so whi̧ feané keletómó ama tiki haepaae taae deróló a̧ sókó felepó. Atéyaletei, kale whi̧ a̧ doalékélé inipó.

36 Atétere ala so whi̧ feané kolóló, sirayóló atimasisitei duraalu, “I whi̧né yó mótu betere fota, mo kaepó. Ti ama fota, doasi fotoko̧tamo yó matepa, dowi keperapenékélé ama dere fo mo beta̧ wosóló, ai sókó fulapa, kelae!” yalepó. 37 Yesuné i ala du beterapó fo, ai hae kwiamó betó mole so whi̧ mo feapaae deté kwȩyalepó.

Yesuné so whi̧ feané kisi wisirale fo

(Mat 8:14-17, Mak 1:29-39)

38 Yesu a̧ ai fo wosetere be taaróló, Saimon-né bepaae felepó. Ai bemó kale Saimon-né auma sere tiki suputere kisiné sinóló mupa, atimané Yesupaae, “Naao wisiraaloé?” yóló wosalepó. 39 Atétepa, a̧ kale so molepaae fóló hemene doropóló, kale soné tiki supu dere kisi bete foné salemó, kemeyalepó. Atéteretamotóró kale so a̧ turukó holóló, atimamó o̧la kaae sóró biliyóló melalepó.

40 Be dikiyaairaalu, suka doropoletamo mepaae ha̧le betere whi̧rapené kae kae hepo daale so whi̧ Yesu beterepaae dapesó walepó. Atéró wóló betó mupa, so whi̧ doko̧ feané tikimó ama naase mulótua yalemó, atimané kisi beterape wisiyalepó. 41 So whi̧ feané tiki tua̧mó tepeyóló betere dowi keperape fo fakeyóló sókó furaalu, ya̧ta Kótóné naalemapó dua yalepó. Ai fo depa, atimané a̧ta ha̧le whi̧ mei, Kótóné so whi̧ tȩteróló kaae tanó̧póló sóró beteró betere whi̧ Kerisopó yao̧sóró, kale dowi keperape foné sua yalepó.

42 Mo hi̧kati Yesu ama wotoró so whi̧kélé bitinire tikipaae felepó. Atépa, kale so whi̧ feané keketé kwȩyóló, a̧ betere tikimó sókó walepó. Atéró wóló bituraalu a̧ metikipaae fao̧sóró, atimatamo betaai dapóló, sesé du betalepó. 43 Tétepatei, ama atimapaae duraalu, “Kótóné tȩteróló kaae tare ao̧mó mole fo wisi i ape yóló yó maté kwȩyó̧póló, Kótóné ȩ dotȩyalepó. Atéreteiné ȩ dia̧tamo betenéni, mepaae be huluapaae faai dapó,” yalepó. 44 Téró, a̧ Judia hae kwiamó tȩ mole fo wosetere be doko̧ fea fo yó matétóró kutu betalepó.

5

Yesuné mepaae ama yó melaaire whi̧rape ape yale fo

(Mat 4:18-22, Mak 1:16-20)

1 Téró etéyalepó. Me be dȩmó Yesu a̧ Kenesaret wȩi fókumó daalepó. So whi̧ mo fea ha̧le o̧la kaae wóló tourale tikimó, hae tiki fa̧ae fóló mulu, Kótóné fo wosetu betalepó. 2 Até du betepa, wȩi nuku tamo ai wȩi fókumó duló betepa kelalepó. Ai nuku tamota, ya siré kotere whi̧rapené nukupó. Atimané nuku aimó dupa teraae fóló, wȩi fókumó ha̧leke warape fukutu betalepó. 3 Atétu betepa, a̧ nukumó biti̧ holalepó. Ai nuku tale, Saimon-paae duraalu, “Naao nuku ai wȩi kulu tua̧paae sawa hi̧kili falae,” yalepó. Téró, a̧ nuku tómó bituraalu so whi̧ feapaae fo yó mótu betalepó.

4 A̧ fo yó melóló kemetepa, Saimon-paae duraalu, “Yakó detémóló kelaalopa, nuku wȩi kulu tua̧paae fóló, diaao̧ ha̧leke warape wȩi dolopaae derae,” yalepó.

5 Ai fo depa, Saimon-né a̧paae duraalu, “Doa whi̧-ó, mió dikitamo yakó saalo nisiyóló da̧ depe tukó wei ala yóló deraté kwȩyalemó, mo beta̧kókélé denipó. Téyaletei, naao derae depa ti ha̧leke warape da̧né deraalopó,” yalepó.

6 Atéró, atimané ha̧leke warape deralemó mo doakale yarape deale tikimó, atimané ha̧leke warape tukó faairaalu yalepó. 7 Atéteremó, atimané fulumu whi̧rapepaae atima tao sene ape depa wóló, mepaae yarape nuku dolopaae bulóló fu betalemó, kale nuku tamo wusuró mo felekemó wȩi dolopaae buó deyaai yalepó.

8-10 Atétepa, Saimon-ró a̧tamo kutó ditere whi̧rapetamokélé, atima beta̧mó ya siré kotere Sebedi naalema tamo Jems-ró Jon-tamokélé, ya mo dekéró sóró muló betere kilituraalu, haió yóló siratu betalepó. Atétepa, Saimon Pita a̧ Yesuné hó ao̧mó bukutiri tea̧ró bitu duraalu, “Tale-ó, ȩta dowi ala du betere whi̧pa, taaróló ya̧ fumié?,” yalepó.

Tétepa, Yesuné Saimon-paae duraalu, “Ya̧ wiyao̧se, naao ya su dere kaae, mió kaae sóró so whi̧ siré kwȩyaasepólópó,” yalepó. 11 Atétepa, atimané nukurape wȩi fókupaae tao sóró mulóló, atimané o̧la o̧lakélé mupatei taaróló a̧ sya felepó.

Dowi humu fuluné tiki dore whi̧ Yesuné wisirale fo

(Mat 8:1-4, Mak 1:40-45)

12 Téró etéyalepó. Yesu a̧ beta̧ be huluamó beteremó, dowi humu fuluné tiki dore whi̧ walepó. Atéró, Yesu betere felekemó ama kelepaa haepaae deróló bukutiri tea̧ró bitu a̧paae woseturaalu, “Tale-ó, ya̧lo tiki doretei naao kisipané wisiraai depa, ti wisiraasepólópó,” yalepó.

13 Atétepa, Yesuné ama naase teréȩ faróló kale whi̧né tikimó wolaayóló duraalu, “Naao tiki ya̧lo wisiraai kisipa mutapa wisiyae,” yalepó. Téyalemó, mo ai fapotóró kale whi̧né dore tiki mo ti wisiyó felepó.

14 Atéró, Yesuné kale whi̧ dotonaai a̧paae mo diri ma fo yóló duraalu, “Ya̧lo naao tiki wisiralepóló, mo whi̧paae momókó yao̧se. Ya̧ fóló, Kótópaae momaratere whi̧né naao tiki fope yó̧póló, yó male fae. Atéró fopeyóló naao tiki wisipa kilitu, Moses-né ere fo sya furaalu, Talepaae ha̧le melae ere o̧la melae. So whi̧ feané ai ala kilituraalu, ita Talené erapó kisipa muaalopó,” yalepó.

15 Yesuné mo so whi̧paae yao̧se yaletei, i ala yalepóló deté kwȩyóló fakeratepa, so whi̧ feané woseturaalu, atimané kae kae kisi beterape wisiróo, ama dere fo wosóo yaairaalu, wua yalepó. 16 Atépatei, Yesu a̧ so whi̧tamo betere tiki taaróló so whi̧kélé bitinire tikipaae suka fea moma eneta dua yalepó.

Yesuné tiki momaare whi̧ wisirale fo

(Mat 9:1-8, Mak 2:1-12)

17 Atéró, me sukamó etéyalepó. Ama fo yó mótu betepa, mepaae Farisi whi̧raperó Moses-né asȩre fo yó matere whi̧rapetamo Kaleli haeró Judia haetamomó betó mole so whi̧kélé, Jerusalem be hulua so whi̧kélé, wóló betó molepó. Ai sukamó, so whi̧ feané kisi bete wisiraaire Talené fotoko̧ su̧mó bolepó. 18 Atépa, mepaae whi̧rapené beta̧ tiki momaare whi̧ besekȩné dokopatei, beleyóló wóló be tua̧paae holóló Yesu beterepaae sóró holaai kisipa mualepó. 19 Téró, kale whi̧ sóró faaire tu̧mó so whi̧ mo fea daayale tikimó fenénipa, siki bepaae sóró holóló kea sokóló, kale whi̧ dokopatei, besekȩtamo Yesu daale donotóró deralepó.

20 Atéró, atimané kisipa tiki tiratere ala Yesuné kolóló, kale tiki momaare whi̧paae duraalu, “Ti naale-ó, naao dowi alamó kwia melaai yaletei mió i kemeratere ape,” yalepó.

21 Yesuné ai fo depa, Farisi whi̧raperó Moses-né asȩre fo yó matere whi̧rapetamo atimasisi fo yaai tuȩ́ teketu betalepó. “Ti whi̧né a̧ta, Kótó kaaepó du betere foné Kótó faletu beterapó. Mo whi̧ beta̧nékélé dowi alamó melaaire kwia kemeranénitei, Kótóné beta̧ su̧mó enérapó,” du betalepó.

22 Atéró mutere kisipa Yesuné kolóló, atimapaae duraalu, “Noatepa dia̧ atei tuȩ́ mutu bitu de? 23 Ti mé fo so whi̧ feané enére? Naao yale dowi alamó saaire kwia aluratapó enérépe, ya̧ turukó holóló naao besekȩ sóró fae fo enére? 24 I haemó betó mole so whi̧né dowi ala bete tokó̧ló aluraaire fotoko̧ Whi̧né Naalemané su̧mó bulapóló, kisipa yaasepóló i whi̧paae eratere ala kelae. Ya̧lo ya̧paae mo i dere ape, ya̧ turukó holóló naao besekȩ sóró bepaae fae,” yalepó. 25 Ai fapotóró kale be whi̧ so whi̧ feané keletómó turukó horóló ama besekȩ sóró bepaae furaalu, Kótóné doi hale sóró horaté felepó. 26 Atéteremó, so whi̧ fea winé sukutu sirayóló duraalu, “Mo take etei kaae ala depa, da̧né kolókélé ini, mió kisi ala keletapóló,” Kótóné doi hale sóró horótu betalepó.

Takis moni sere whi̧ Lipaipaae Yesuné a̧ sya ape yale fo

(Mat 9:9-13, Mak 2:13-17)

27 Ai ala yóló kemetepa, Yesu a̧ beta̧ takis moni siré kotere whi̧kó ama doi Lipai moni su betepa kolóló, Yesuné a̧paae duraalu, “Ya̧ ȩ sya ape,” yalepó. 28 Ti fo depa, a̧ turukó holóló ama o̧la o̧lakélé mupatei, taaróló a̧ sya felepó.

29 Téró, Lipainé Yesu ama bepaae dapesó fóló, a̧mó doasi o̧la deralepó. Taks moni siré kotere whi̧raperó mepaae so whi̧tamo fea touró bitu, o̧la nuku beterepó. 30 Tétu betepa, mepaae Farisi whi̧raperó atima beta̧ kisipa mulu Moses-né asȩre fo yó matere whi̧rapetamoné Yesuné yó matere whi̧rapepaae duraalu, “Taks moni siré kotere whi̧raperó dowi ala du betere whi̧rapetamo wȩiró o̧latamo beta̧mó noatepa o̧la nuku bitu dérópó,” yalepó.

31 Ti fo depa, Yesuné atimapaae duraalu, “Hepo daanire so whi̧ dokta whi̧ beterepaae fumi, hepo daale so whi̧ maaté fua dapó. 32 Ȩ waleteita, donoi ala du betere whi̧paae ape yaai ani, dowi ala du betere so whi̧ atimané dowi ala taaróló ape yaairaalu walepó,” yalepó.

Yesuné yó matere whi̧rape o̧la woteremó yale fo

(Mat 9:14-17, Mak 2:18-22)

33 Atimané a̧paae duraalu, “Jon-né yó matere whi̧rapeta, Kótópaae kisipa muóló, me féli o̧la weyóló bitu, momatua dapó. Atétere kaae, Farisi whi̧rapené yó matere whi̧rapekélé atétua dapó. Tétepatei, naao yó matere whi̧rape ai ala ini, atima o̧laró wȩitamo nokole ala suka fea ha̧le yó tarapó,” yalepó.

34 Tétepa, Yesuné atimapaae duraalu, “Beta̧ whi̧ a̧ so dokotere sukamó ama nomarape o̧la weyóló ha̧le bitua de? Meipó. 35 Téyaalo meitei, me sukamó kale so dokaaire whi̧ atima beta̧mó bituraalu, o̧la nuku betera̧lemó, a̧ tawóló só fole sukamó atima o̧la weyóló ha̧le betaalopó,” yalepó.

36 Ama atimapaae yale fo kisipa só̧póló, me fo sale etéró yalepó. “Mepaae whi̧né kisi kuti bisa̧ayóló dera̧akele kuti bisa̧ae faletei nomotua de? Atétepa, ti dera̧akele kutiné kisi kuti hu̧kulu yóló doróo, nomaleteikélé koko̧ ini yóo, yaalopó. 37 Atétere kaae, mepaae whi̧rapené wain wȩi hupu sekaȩné aleyale dera̧akele wutimó tepetumipó. Até enalemó, kale wȩi fotoko̧né kale hupu sekaȩné aleyale dera̧akele wuti fulukó furaalu, wȩikélé sunée faalopó. 38 Até yao̧sóró, atimané kisi wain wȩi tepeturaalu, ti hupu sekaȩné aleyale kisi wutimó tepetua dapó. 39 Folo moi wain wȩi nokole whi̧rape atima kisi wain wȩi naai hȩkese dumipó. Ti noatepae, folo moi wain wȩi nóló toureteiné mo wisirapó, du beterapó,” yalepó.

6

Yesu a̧ta, sa̧a nokole be dȩ tȩteróló kaae tare Talepó yale fo

(Mat 12:1-14, Mak 2:23-28, 3:1-6)

1 Téró, sa̧a naai tukóló muló betere be dȩmó, Yesu a̧ ama yó matere whi̧rapetamo whit kutó tua̧mó tȩyóló felepó. Atéró furaalu, ama yó matere whi̧rapené ai kutómó ere whit du ka̧ae sóró fumi hotokó̧ló nukulé fu betalepó. 2 Mepaae Farisi whi̧rapené até dere ala kolóló, a̧paae duraalu, “Sa̧a nokole sukamó naao yó matere whi̧rapené atei ala yó̧póló, noatepa kaae tare?” yalepó.

3 Ai fo depa, Yesuné atimapaae tokó̧ mótu duraalu, “Depit-ró ama fulumu whi̧rapetamo wotetepa yale ala asȩmó moletei, diaao̧ dosa̧ayóló kisipa muni airapó. 4 Depit a̧ Kótóné be dolopaae holóló bituraalu, Kótópaae melale mo kae muló betere bred otei ama sóró nalepó. A̧ nóló, kwiapaae ama fulumu whi̧rapekélé matepa, atimané sóró nalepó. Ai ota, ha̧le mo whi̧né nukumi, Talepaae momaratere whi̧rapené maaté nukua dapó,” yalepó. 5 Téró, Yesuné atimapaae duraalu, “Sa̧a nó̧póló tukóló muló betere be dȩ tȩteróló kaae tare Taleta, ti kale whi̧né Naalemapó,” yalepó.

6 Téró, sa̧a nokole me be dȩmó, Yesu a̧ Kótóné fo wosetere be dolopaae fóló, fo yó mótu betalepó. Atéró yó mótu betalemó, beta̧ whi̧ ama turu naase sinóló dopa kelalepó. 7 Atétepa, mepaae Farisi whi̧raperó Moses-né asȩre fo yó matere whi̧rapetamoné Yesu só deraaire bete kikitu, kale sa̧a nokole be dȩmó naase dowi whi̧ wisiratéró kelaairaalu, kaae tawóló beterepó. 8 Atimané atéró mutere kisipa ama kolóló, kale naase dowi whi̧paae duraalu, “Ya̧ so whi̧ kuamó turukó holóló, daayae,” yalepó. Atétepa, kale whi̧ a̧ so whi̧ feané keletómó daane holalepó.

9 Tétepa, Yesuné atimapaae duraalu, “Ya̧lo dia̧paae beta̧ fo wosetapó. Sa̧a nokole sukamó noa ala yao̧se yóló mule? Whi̧ tao sóró wisiratere alapé, dowi ala deretei? Ó whi̧ sukao̧sóró tao sere alapé ó whi̧ betere bete doratere alaé?” yalepó.

10 Ai so whi̧ beterepaae kele keleyóló kale whi̧paae duraalu, “Naao naase teréȩ falae,” depa, kale whi̧né naase teréȩ faralemó, wisiyalepó. 11 Atéteremó, doasi fopaae buóló atimasisitei fo kȩlaaróló duraalu, “Da̧né a̧paae noa alakó eraaloé,” du betalepó.

Yesuné 12 whi̧rape sókó sóró beterale fo

(Mat 10:1-4, Mak 3:13-19)

12 Téró beta̧ sukamó Yesu a̧ moma yaairaalu, du sorokó mole ao̧paae felepó. Atéró, aimó Kótópaae moma deté fu betepatei, be dȩralepó. 13-14 Atéró be dȩyó hotepa, hi̧ka ama yó matere whi̧rapepaae ape yóló, fea betó mupatei, 12 whi̧rape maaté sorokó sóró, aposel doi mulalepó. 15 Saimon doi mupatei, ama me doi Pita mulalepó. 16 Ama noma Andru, Jems, Jon, Filip, Batolomiu, Matyu, Tomas, Alpias-né naalema Jems-kélé, ka̧lo ka̧lore whi̧ Saimon, Jems-né naalema Judas-kélé, Yesu dó̧póló eleké deyaaire whi̧ Judas Iskariot, atima atéró whi̧rape sóró beteralepó.

17 Atéró, Yesu a̧ kale du sorokó mole tiki taaróló, ai ao̧mó sawa mulure tikipaae ama sóró beterale whi̧rapetamo derepelepó. Kale mepaae yó matere whi̧rapekélé, Judia hae kwiamó wale so whi̧kélé, Jerusalem be huluamó wale so whi̧kélé, wȩi fóku felekemó tȩne Tair beró Saidon betamomó wale so whi̧kélé, mo ha̧le o̧la kaae wóló touró beterepó. 18 Atéró waleteita, ama dere fo wosóo, atimané kisi bete kemeróo, mepaae so whi̧kélé dowi kepe tepeyóló beteretei dóló ho̧konóo, yó̧póló walepó. 19 Ama fotoko̧né aimó betó mole so whi̧ atimané kisi bete wisirótua yaleteiné, ama tikimó wolaayaai dapóló walepó.

Yesuné ama yó matere whi̧rapepaae dere fo

(Mat 5:1-12)

20 Atétepa, Yesuné ama yó matere whi̧rape kaae taru duraalu,

“Dia̧ yoleale betere whi̧rapeta, ti Kótóné tȩteró betere ala sereteiné dia̧ hai̧né sukutu beterapó.

21 Dia̧ mió wotené sukó̧ló mole so whi̧rapeta, take o̧la su̧mó naalopóló kisipa mutu, hai̧né ai sukutu betere ape.

Mió dia̧ dekȩné sukó̧ló moló du betere so whi̧ta, take hai̧né sinóló betaaireteimó, Talené wisiró beterapa, wisi kisipa muóló betae.

22 Atéró, dia̧ Whi̧né Naalema sya fu beteremó, mepaae whi̧rapené dia̧ hó̧róo, kae beteró̧póló ho̧kó falóo, dowi ala dere whi̧póló diaao̧ doi doróló fale yóo du betepa, ti Talené dia̧ wisiró beterapa, hai̧né sukutu betae.

23 Atétere sukamó hȩkesené sukutu, tu̧wó holae. Ti noatepae, diaao̧ take saaire doasi dupu wisi hepen-mó muló beterapó. Ti take atima alimarapenékélé Kótóné ama ko̧ló whi̧rapepaae beta̧ kaae ala erótua yalepó.

24 Téretei, néli whi̧rape dia̧ mo doa wió yae! Ti noatepae, diaao̧ tiki feléyóló mo dua betaaire ala taketi sóró tareteiné, nalopaae atei wisi wisi o̧la momó kae saalomeipó.

25 Mió dia̧ mepaae whi̧ de o̧la su̧mó nóló betere so whi̧ dia̧ mo wió yae! Ti noatepae, take dia̧ wotené suka̧alo ai ape.

Mió dia̧ mepaae whi̧ de do̧ nóló hȩkesetu betepa, take dia̧ dekȩné sukuturaalu doasi wole yaaireteiné mo doasi ko̧lerapó.

26 So whi̧ feané ya̧paae whi̧ wisi-ó, yóló dukiratere fo du betepa, ko̧lerapa mo doasi wió yae. Ti noatepae, mió dia̧ dukiratere so whi̧ atima alimarapenékélé take betale kapala ko̧ló whi̧rape atéró dukirótua erapó,” yalepó.

Bóe whi̧paae yaala sókó fu betae yale fo

(Mat 5:38-48)

27 “Téretei, mepaae ya̧lo fo wosetere so whi̧ dia̧paae i dere ape. Dia̧ hó̧róló bóe duraalu, dowi ala erótu betere so whi̧paae yaala sókó fóló hȩkesené sukutu, wisi ala beta̧ erae. 28 Mepaae whi̧ dené dia̧ doróló sekȩratere fo depa, Kótóné atima wisiró̧póló, fo wisitei yae. Mepaae whi̧ dené dia̧paae sekȩi ala eratepa, Kótópaae atima wisirae yóló momarae. 29 Mepaae whi̧ dené naao faamumó deké supa, metikirókélé dó̧póló yó melae. Mepaae whi̧ dené naao tómó deró betere kuti sokotepa ti naao tua̧mó deró betere kutikélé seséni, sokó̧póló yae. 30 Mepaae whi̧ dené ya̧paae me o̧lakó a̧lae depa, ama kematere o̧la melae. Mepaae whi̧ dené naao tare o̧la fasetepa, momó a̧lae fo yao̧se. 31 Mepaae so whi̧né ya̧paae eranée dere ala kaae, naao mepaae so whi̧paaekélé erótua yae.

32 Dia̧paae yaala sókó fu betere whi̧paae maaté yaala sókó fu betere-a, ai doasi alaé? Mepaae dowi ala dere whi̧rapenékélé atimané fulumu whi̧rapepaae atéró yaala sókó fole ala du beterapó. 33 Mepaae whi̧ dené dia̧paae wisi ala erótu betepa, diaao̧kélé atimapaae wisi ala eratepa, aita doasi ala meipó. Ti aita, dowi ala du betere so whi̧nékélé dere alapó. 34 Diaao̧tamo mepaae whi̧né dia̧paae momó tokó̧ meló̧póló me o̧la melatepa, ai-a hapólure? Ti mepaae dowi ala dere whi̧rapenékélé momó tokó̧ló saai ai ala dua dapó. 35 Tépatei diaao̧ta, bóe whi̧paae yaala sókó fóló wisi ala beta̧ erótua yae. Atéturaalu, naao me o̧la mótu, momó tokó̧ meló̧póló kisipa muóló meni, ha̧le meló beta̧ yae. Atétepa, ti dia̧ mo taoró betere Kótóné dupu wisi menóló, ama naalerape betaalo ai ape. Ti noatepae, ama ko̧lené sukutere alaró ha̧le tao sere alatamota, dowi ala du betere whi̧raperó a̧paae mo kée initere whi̧rapetamopaae erótu beterapó. 36 Diaao̧ Ayané mo so whi̧ feapaae ko̧lené sukutu dere kaaetóró diaao̧kélé me whi̧paae atéró ko̧lené sukutu betae,” yalepó.

Me whi̧ ha̧letei foné só derao̧se yale fo

(Mat 7:1-5)

37 “Diaao̧ me whi̧ taleyóló só deratere ala yao̧se. Naaotamo me whi̧ só deratere ala initepa, ti mené dia̧kélé taleyóló só deraalomeipó. Dia̧né mepaae whi̧tamo foné só deréni depa, ti ya̧kélé mené só deraalo meipó. Mené ya̧paae erale dowi ala me o̧la meipóló ha̧le kemeratepa, ti diaao̧ yale dowi alakélé me o̧la meipóló ha̧le kemeraalopó. 38 Mepaae o̧la o̧la ya̧ya̧re so whi̧mó ha̧le matepa, menékélé dia̧mó ha̧le melaalo ai ape. Naao me o̧la melaai depa, ti deyóló mo ti fa̧anóló melae. Ti noatepae, naao mepaae whi̧mó mo dekéró mótu dere kaae, menékélé ya̧mó naao male su̧tóró melaalo ai ape,” yalepó.

39 Atéró, ama i yale fo tómó atimapaae i fo sale yalepó. “Beta̧ kele dilikire whi̧né me kele dilikire whi̧paae tu̧ i mole ape yóló a̧lisóró fenére? Atétepa, ti a̧ dée nukuraalu, atimamo wusuró dée nóló dolopaae derepaalopó. 40 Beta̧ skul naalené a̧ yó matere whi̧ tȩteraalo meipó. Téyaalo meitei, kisipa siré fóló su̧tepa, ti a̧ yó melale whi̧ kaae betaalopó.

41 Naao kele dolomó doakale bole ni fake kilini, naao noné kelemó sawatamo bole mometei noatepa sokaai du betere? 42 Naao nopaae duraalu, ‘No-ó, naao kele dolomó bole mome sawa sokotapa maé,’ dere noatepa de? Naao kele dolomó bole doasi ni fake sokóló naao kele feléruraalu, ti naao noné kelemó bole mome sokotepa mo wisirapó,” yalepó.

Wisi niné dowi du oletimipó yale fo

(Mat 7:16-20, 12:33-35)

43 “Ni wisiné dowi du oletimipó. Dowi ninékélé wisi du ulutimipó. 44 Mo nirape fea du oletepa kolóló, ita du wisi oletere nipó, ita, kokola oletere nipó dua dapó. Whi̧rape feané nose du teketuraalu, mu daai képi tikimó ó ha̧le ho̧ko ni tikimó olepa teketumipó. Mo besa̧ae teketukélé ha̧le képimó olepa tekete? Meipó. 45 Whi̧ wisiné hosaa tua̧mó wisi alatóró fa̧ayóló muluraalu, ama dere fokélé, wisi fotóró dua dapó. Dowi whi̧né ama hosaa tua̧mó fa̧ayóló mole alatóró dowi fo ha̧keamó depa wosetua dapó.

Be ho̧ko tȩtere alaró wisiyóló tȩtere alatamomó yale fo

(Mat 7:24-27)

46 Ya̧lo dia̧paae yae dere alamo diaao̧ iniyóló, ȩpaae doasi Tale-ó fo noatepa du betere? 47 Mepaae whi̧né ya̧lo dere fo wosóló, ya̧lo yae dere alakélé wisiyóló erótu betere so whi̧ ti etei kaae alané kelerapó. 48 Whi̧ beta̧né ama be tȩyaairaalu, tó hae fea dukuté doropóló, hae dirimó kapo fake mulóló, ai tómó be tȩtua dapó. Atéró tȩne be doakale hali tikiró wȩi asyatamo waalotei, ai be mo wisiyóló tȩneteiné tokó̧ fenipó. 49 Téyaalotei, whi̧ me dené ya̧lo fo wosetutei, ya̧lo erae dere ala erénitepa, ti etei ala kaaené kelerapó. Whi̧ beta̧né ama be tȩyaairaalu, tó hae ka̧ayóló taae faréni, ha̧le ho̧ko tȩnapó. Atépa, doakale hali tikiró wȩi ayatamo waletikimó, kale be tokó̧ taae faróló, mo ti doralepó,” yalepó.

7

Topo diki tare whi̧né kutó diratere whi̧ wisirale fo

(Mat 8:5-13)

1 Téró, Yesuné so whi̧paae fo yó melóló kemetepa, a̧ Kapeneam bepaae felepó. 2 Ai bemó beta̧ topo diki tare whi̧né ama hosaa mole kutó diratere whi̧ beta̧ heponé mo felekemó suka̧ai du betalepó. Ai topo whi̧né 100 Rom diki tare whi̧rape tȩteróló kaae tarepó. 3 Atépa, kale topo whi̧né Yesu wóló beterapó dere fo woseturaalu, ama kutó diratere whi̧ Yesuné tao sene wó̧póló, mepaae Juda topo whi̧rapené a̧paae ene fó̧póló dotȩyalepó. 4 Atima Yesu beterepaae wóló a̧paae duraalu, “U whi̧ wisinaale mo felekemó sukutapa, naao a̧ wisiraasepóló ya̧ da̧ faalopó. 5 Ti noatepae, da̧ Juda fake so whi̧tamo hȩkesené sukó̧ló yaala sókó fole ala muluraalu, da̧né fo wosetere bekélé ama tȩnalepó,” yalepó.

6 Atétepa, Yesu a̧ atimatamo fóló, kale whi̧né be felekepaae sókó waairaalu wou betepa, kale diki tare whi̧rapené doasi topo whi̧né ama fulumu whi̧rape Yesutamo tu̧mó hokolaatu, i fo yae yóló dotonalepó. 7 Atétepa, atima fóló, kale topo whi̧né Yesupaae yae yale fo yalepó. “Tale doa whi̧-ó, a̧ whi̧ wisi betepapakó ya̧ ama be tua̧paae ape yaalomeipa, ya̧ tika tumó daalu kisi bete wisi yae fo beta̧ yae. 8 Ti noatepae, ȩkélé ȩ tȩteróló kaae tare whi̧ ao̧mó beterapó. Ya̧lo diki tare whi̧rape atimakélé ȩ ao̧mó beterapó. Ai whi̧rapepaae ya̧lo ‘Fae,’ depa fóo, ‘Ya̧ ape,’ depa wóo, dua dapó. Ya̧lo kutó diratere whi̧paae i ala yae depa, ai alatóró ama dua dapó,” yalepó.

9 Yesuné i kale whi̧né ene wale fo wosóló sirayalepó. Téró, Yesu fetée fóló a̧ sya wou betere so whi̧paae duraalu, “Israel hae kwiamó etei kaae kisipa tiki tiró betere whi̧ mo beta̧kélé betepa kilinipó,” yalepó. 10 Téró, kale doasi topo whi̧né dotȩyale whi̧rape bepaae momó fesaae wóló kelalemó, kale kutó diratere whi̧né hepo bete wisiyóló, mo betepa kelalepó.

Yesuné wulia soné naale kepaarale fo

11 Atéró, Yesu a̧ Kapeneam be huluamó sawa beteró, ama yó matere whi̧rapekélé, mo so whi̧kélé, fea a̧tamo Nain be huluapaae sókó faai fu betalepó. 12 Atéró fu betalemó, ai be hulua tipiné bopéró daaló betere tikimó sókó felemó, beta̧ suka̧le whi̧ beleyóló walepó. Ai naalené hamata, oma sukó̧ló wulia bituraalu, ai naale beta̧tóró kaae tarepó. Ama tiki sini beleyóló fupa, ai be huluamó betó mole so whi̧kélé fea a̧tamo fu betalepó. 13 Atétepa, Talené kale so kelalemó, ko̧lené hosaamó supa, a̧ daalepaae fóló duraalu, “Ya̧ wole ekesé,” yalepó.

14 Téró, Yesu a̧ wóló kale suka̧le whi̧ dokore besekȩ olaatepa, beleyóló fu betere whi̧rape feni, kei̧yóló daayalepó. Atétepa ama duraalu, “Ti naale-ó, ya̧lo ya̧paae dapa turukó holae,” yalepó. 15 Tétepa, kale suka̧le whi̧tei turukó holóló bituraalu, fo kaae sóró yalepó. Téró, Yesuné kale suka̧le naalené hamapaae naao naale ai ape yóló melalepó.

16 Ai ala kolóló, so whi̧ fea winé sukutepa, Kótóné doi hale sóró holóló duraalu, “Kótóné mo doasi ko̧ló whi̧ beta̧ ama so whi̧ tao saai i wóló betere ape,” yalepó. 17 Yesuné ai ala du beterapó fo Judia hae kwiaró ai hae kwia tua̧mó betóló fale so whi̧tamo feapaae deté fóló fakeralepó.

Jon-né ama yó matere whi̧ tamo Yesu beterepaae dotonale fo

(Mat 11:2-19)

18 Atéró, kale Jon-né ama yó matere whi̧rapené Yesuné i alarape du beterapóló, Jon-paae ene walepó. 19 Jon-né ama yó matere whi̧ tamopaae ape yóló, Tale beterepaae fó̧póló dotȩyalepó. Atétepa, atimaamo fóló a̧paae woseturaalu, “Waalopóló bope du betale whi̧ ya̧pé? Whi̧ me kae wó̧póló kaae tawaróe?” fo ene fó̧póló dotonalepó.

20 Atéró, kale whi̧ tamo Yesu beterepaae wóló a̧paae duraalu, “Da̧mota, wȩi tópuratere whi̧kó Jon-né ya̧paae wosene fae depa walepa, ya̧ta kale waalopóló bopetu betale whi̧pé, whi̧ me kae wó̧póló kaae tawaaloé?” yalepó.

21 Atéyale sukamótóró Yesuné mepaae hepo daale so whi̧kélé, depe dolomó dowi kepe betere so whi̧kélé, kele dilikire so whi̧kélé, wisirótu beterapó. 22 Atéró, ama atimaamopaae duraalu, “Diaamo fesaae fóló diaamoné wosale foró kelale alatamo Jon-paae ene fae. Mepaae kele dilikiyóló betale so whi̧né kele fisa̧ae fóló o̧la o̧la kolóo, ho̧leke dore so whi̧ mo sesȩre whi̧ kaae kwȩyóo, dowi humu fuluné tiki dore whi̧rape sesȩ mo betere whi̧né tiki kaae daayóo, mepaae wosȩ́li kinu fokélé wosenire so whi̧ wosȩ́li tukwȩ falóo, mepaae sukutepa douraai yale so whi̧tei kepaaróo, mepaae yoleale betere whi̧rapepaaekélé, kale mió wosetere fo wisi yó matepa wosetu beterapó fo ene fae. 23 Mepaae so whi̧ de ya̧lo du betere alamó dée néni, suka fea eró tare so whi̧ta, hai̧né sukó̧póló yae fo a̧paae ene fae,” yalepó.

24 Atéró, kale Jon-né dotȩyale whi̧ tamo fimó, Yesuné Jon-mó kisipa mutu, ai betó mole so whi̧paae duraalu, “Upulé dia̧ so whi̧kélé bitini kópu ka̧ae fitikipaae fua yale-a, besȩ́né kape fépo eratere kelaai felepé, whi̧ kuti wisinaale deróló auretei kelaai feleé? Meipó. 25-26 Ti mepaae wisi wisi kuti maaté deratere whi̧ta, topo whi̧ betere be wisimótóró bitua dapó. A̧ta atei ala inipa, dia̧ noa o̧lakó kelaai feleé? Atépatei, dia̧tamo Kótóné ama ko̧ló whi̧ mo kelaai fitikimó, ti a̧ta ai kutó maaté mei, mepaae kutókélé diró̧póló sóró beteró beterapó. 27 Asȩmó yóló muló betere fota, i whi̧mó kisipa mutu erapó.

‘Whi̧ beta̧ a̧pi folosóró furaalu, ya̧ waaire tu̧ donorae fo ene fó̧póló ya̧lo dotȩyaalo ai ape.’

28 Ya̧lo dia̧paae i dere ape. I haemó betó mole soné deale whi̧rapekélé fea betó moletei, kale wȩi tópuratere whi̧ Jon-né tȩteró beterapó. Tépatei, whi̧ me detamo Kótóné tȩteróló kaae tare ao̧mó, belei sókó deóló betepa, ti kale wȩi tópuratere whi̧ Jon bosenée falapó,” yalepó.

29 Mo so whi̧ fearó takis moni siré kotere whi̧rapetamo Jon-né dere fo wosóló sya fupa, atima wȩi tópuraleteiné Yesuné yale fo wosóló, Kótó a̧ta, mo donotóró taletere Talepó du betalepó. 30 Téyaletei, mepaae Farisi whi̧raperó Moses-né asȩre fo yó mótu betere whi̧rapetamo Kótóné tao sóró eraai yale wisi ala atimanétei hó̧ralepó. Ti noatepae, atima Jon beterepaae wȩi tópuaairaalu feni yaleteinépó.

31 Téró, Yesuné duraalu, “Mió i alimó betere so whi̧rapené du betere ala ya̧lo noapaae dó faróló yaaloé? 32 Atimata, so whi̧ mo fea touróló betere tikimó, kale keteirape atimasisitei melaa duraalu, etei kaae ala dere naale senaale kaaené kelerapó.

‘Dia̧ ki̧liyó̧póló da̧né fó wuti haleróló mepaae wole forape yaletei, dia̧ hȩkeseyóló sama ki̧linipó.

Dia̧ dekȩ duraalu moló yó̧póló, mepaae wole forape yaletei, dia̧ wolekélé inipó,’ yalepó.

33 Atére kaae, kale wȩi tópuratere whi̧kó Jon o̧lakélé, wȩikélé, néni, weyóló ha̧le betepa, diaao̧ duraalu, ‘A̧ tua̧mó dowi kepe tepeyóló beterapó,’ dua yalepó. 34 Kale whi̧né Naalema o̧laró wain wȩitamo nokole ala kolóló diaao̧ duraalu, ‘Kelere? i whi̧ta, o̧la mo dekéró nóo, takis moni siré kotere whi̧raperó dowi ala dere whi̧rapetamo fulumu yóo, du beterapó,’ fo diaao̧ ai dere ape,” yalepó. 35 Atei fo diaao̧ du beteretei, mepaae so whi̧ de Kótóné mo fo wisi wosóló sya fupa, so whi̧ feané ha̧keamó kilitu, ita Kótóné mole fosó fosóre tuȩ́ sya feleteiné erapó, yalepó.

Dowi ala du betale soné Yesuné hó fokale fo

36 Téró etéyalepó. Farisi whi̧rapekó beta̧né Yesupaae a̧tamo o̧la naai faalopó depa, fóló beterepó. 37 A̧ atéró wóló Farisi whi̧né bemó o̧la nuku beterapó dere fo ai be huluamó dowi ala du betere soné wosóló, alapasita kanené aleyale wutimó felé kȩlaa wale wel wȩi sóró walepó. 38 Atéró wóló, a̧ Yesuné sisópaae fóló, ama hó ao̧mó hemée deyóló bitu, wole du betalepó. Atéró du betale wole kaape Yesuné ho̧leke tópaae durupu beterepó. Tétepa, kale soné ama topo nikinétei, helekó̧ló kópurótu betalepó. Atéró, kale soné Yesuné ho̧leke tamo ko̧ló tukó nóló, kale felé kȩlaa wale wel wȩi ama hómó suniyalepó.

39 Atétere ala beta̧ Farisi whi̧né kolóló, ama kisipanétei duraalu, “I whi̧ta, Kótóné ko̧ló whi̧ ua̧sóró, ti ama hómó olaa deremó, dowi ala dere sonétei a̧ olaa dapó, kisipa mua̧pó,” yalepó.

40 Tétepa, Yesuné a̧paae duraalu, “Saimon-ó, ya̧lo ya̧paae yaaitere fo beta̧ mulapó,” yalepó. Ti fo depa, ama duraalu, “Yó matere whi̧-ó, naao ȩpaae yaaitere fo yae,” yalepó.

41 Ti fo depa, Yesuné a̧paae duraalu, “Beta̧ whi̧né moni momó tokó̧ melaai dapóló, tamo whi̧né kwia mulóló me whi̧né 500 denarias moni sóo, me whi̧né 50 denarias moni sóo, yalepó. 42 Kale whi̧ tamoné sale moni talepaae tokó̧ melaairetei su̧nipa, kale whi̧né me o̧la meipóló, taaralepó. Atéró taalatepa, atimaamokó mé whi̧né kale moni talepaae doasi hosaa muóló yaala sókó fole ala enére?” yalepó.

43 Ti fo depa, Saimon-né a̧paae duraalu, “Ya̧lo kisipanéta, kale doasi moni sale whi̧ a̧ hȩkese yaalo ai ape,” Tétepa, Yesuné duraalu, “Naao dere fota, mo dono dapó,” yalepó.

44 Téró, a̧ kale so daalepaae fetée fóló, Saimon-paae duraalu, “I so naao kelere? Ȩ naao bepaae waletei, ya̧lo ho̧leke fokó̧póló, naao wȩikó ȩ menipó. Ténitei, i soné beta̧ ama wole kaape fȩ ya̧lo hómó epa, ama topo nikinétei helekó̧ló kópuralepó. 45 Ȩ naao bepaae wale sukamó, ya̧lo faamumó naao ko̧ló tukó néni, i soné beta̧ ya̧lo hó ko̧ló tukó nuku betalepó. 46 Naao ya̧lo topomó wel wȩi dilénitei, i soné beta̧ ya̧lo ho̧lekemó felé kȩlaa wale wel wȩi dilalepó. 47 Atéyale kaae, ya̧lo ya̧paae i dere ape. I soné ama mo doasi du betale dowi alamó saai yale kwia ya̧lo ha̧le kemeraleteiné ama ȩpaae hosaa muóló doasi yaala sókó fu beterapó. Tépatei, whi̧ me dené ama dowi ala ha̧le tómó maaté kemeratepa, ti ama yaala sókó fóló hȩkesené sukutere alakélé ha̧le tómó erapó,” yalepó.

48 Téró, Yesuné kale sopaae duraalu, “Naao yale dowi alamó saaire kwia ha̧le kemeró beterapó,” yalepó.

49 Ai fo depa, a̧tamo beta̧mó o̧la nuku betere whi̧rape atimasisitei, fo kȩlaaróló duraalu, “I whi̧ta, Tale kaae bitu, dowi alamó saaire kwia ama ha̧le kemeraalopóló dérópó,” yalepó.

50 Tétepa, Yesuné kale sopaae duraalu, “Naao kisipa tiki tiró betere alané ya̧ tao sóró wisiralepa, naao hosaa muni deyóló mo dua fae,” yalepó.

8

O̧la wae biliterepaae dó faróló yale fo sale

(Mat 13:1-23, Mak 4:1-20)

1 Ai ala yóló kemetepa, Yesu a̧ doasi be huluaró sawa be huluatamopaae fóló kale fo wisi yó móturaalu, Kótóné tȩteróló kaae tare ao̧mó mole ala etérapóló yó maté kwȩyalepó. A̧ atéró kotere alata, ama yó matepa wosetere 12 whi̧rapekélé feapó. 2 Téró, take depe tua̧mó dowi keperape betepa wisirale sorapekélé, mepaae hepo daapa wisirale sorapekélé, fea a̧tamo felepó. So whi̧né Maktala be hulua sokó Mariapó du betere so felepó. Ai sota, take wȩikeró dowi keperape tepeyóló betepa, dóló ho̧konale sopó. 3 Kale topo whi̧ Herot-né ama be ó o̧la o̧la fea kaae tanó̧póló, sóró beteró betere whi̧ Kusané soma Joanakélé, so me Susanakélé, mepaae sorapekélé, mo fea a̧tamo felepó. Ai sorape atima moninétei, Yesuró ama yó matere whi̧rapetamo tao sua yalepó.

4 Atéró so whi̧ fea beta̧paae tourótu betepa, mepaae kae kae doasi be huluamó betó mole so whi̧kélé wóló tourótu betalepó. Atépa, Yesuné ama i fo sale yalepó. 5 “Whi̧ beta̧né o̧la wae ke ama kutómó terepeté kwȩyaairaalu, sóró felepó. Atéró furaalu, mepaae kerape tu̧mó sorokóta yóló mupa, so whi̧né ho̧lekené tȩiya tȩiya yalepó. Atépa, sikimó kotere barape dorowóló, kale kerape dósu yóló nalepó. 6 Téró, kale whi̧né kutómó kerape terepeté kwȩyaletei, mepaae ti kane tómó dakere haemó taae doróló hapale holalepó. Téyaletei, kapo tómó dakere hae fȩ meiru, kale o̧la wae feleke doaló derepeniyóló, hapale séliyalepó. 7 Mepaae ke ti dowi ne eremó taae derepelepó. Atéyaletei, dowi netamo beta̧mó holóló kale ke o̧la wae wisi dowi nené bopeyóló aluralepó. 8 Mepaae hae wisimó terepée derepele o̧la wae wisiyóló holóló, du oleyalepó. Ai o̧la u̧lumétepa sóró, 100 yorape fa̧analepó,” yalepó.

Ama i fo sale yóló kemetepa, fo fotoko̧iné duraalu, “Whi̧ de wosȩ́li daapata, i dere fo wisiyóló wosóló tuȩ́ muae,” yalepó.

9 Tétepa, ama yó matere whi̧rapené a̧paae woseturaalu, “Naao ti yale fo sale noa betené yaleé?” yalepó.

10 Ai fo depa, ama atimapaae duraalu, “Tale Kótóné tȩteróló kaae tare ao̧mó kinóló mole ala diaao̧ tuȩ́ yó̧póló, mené dia̧ sóró beteró beterapó. Téretei, mepaae ha̧le mo so whi̧paaeta, ti fo salené maaté du beterapó. Ti noatepae,

‘Take atima kelené kelaalotei, mo diriyóló koló faalomeipó.

Take atimané fo wosaalotei, bete mo diriyóló kisipa yaalomeipó,’ erapó.

11 I yale fo sale bete i ape. Kale o̧la wae keta, ti Kótóné fo wisipó. 12 Kale o̧la wae ke tu̧mó taae doropóló mupa, barape dorowóló dósu yóló nale kaaeta, mepaae whi̧ de Kótóné fo wisi wosóló, atimané hosaa tua̧mó mulatepatei, dowi Satan wóló, kale fo wisi tokó̧ sua du beterapó. Aita ha̧le mei, kale fo wisi wosóló kisipa tiratepa, Kótóné atima tao sao̧sóró du beterapó. 13 Téró, mepaae kane tómó dakere haemó taae derepele o̧la waeta, i ala dere kaaepó. Kótóné fo hȩkesetamo wisiyóló woseteretei, atimané tuȩ́ tua̧mó mulótimipó. Sawa sukamó kisipa tiki tiró bitu, woseté fu betaalotei, sekȩi ala wale be dȩmó hapale dée nukua dapó. 14 Kale dowi ne dolomó taae doropóló o̧la wae botokó̧ sóró honiyale kaaeta, i ape. Mepaae whi̧ de Kótóné fo wosólótei, tu̧mó furaalu, atima betere alamó doasi whaalia dere alakélé, tó tikiné felé yaaire alakélé, atimané kisipa tiki tua̧mó muló bitu, kale fo wisi botokó̧ sóró aluróló, du wisi oletimipó. 15 Tépatei, hae wisimó taae derepele o̧la waeta, i ala dere kaaepó. Mepaae so whi̧né kale fo wisi kisipa wisitamo wosóló keteréni, atimané hosaa tua̧mó mulóló eró tareteiné, o̧la wae kaae holóló, kale fo wisi du oletua dapó,” yalepó.

Mo whi̧ beta̧nékélé lamp sa̧ kinóló munanénipó yale fo

(Mak 4:21-25)

16 “So whi̧né lamp sa̧ dȩróló haené aleale nuku ao̧mó ó fitere kea ao̧mó kinóló munéni, so whi̧ feané koló̧póló dȩróló ha̧keamó mulótua dapó. 17 Ti so whi̧né kelao̧sóró mió hiróló muló betere ala fea take fopa ha̧keamó mulatepa, so whi̧ feané kelaalopó. 18 Téyaalopa, mió diaao̧ wosetere fo wisi mo wisiyóló sya fóló, erótóró tawae. Ti noatepae, mepaae so whi̧ dené Kótóné fo wisi mo bete mulapóló tao tapa, atétere so whi̧paae Talené tómó beleróló mo dekéró melaalopó. Mepaae so whi̧ dené wosale fo wisi ama kisipané tare nisi du betereteikélé Kótóné fasó saalopó,” yalepó.

Yesuné hamaró nomarapetamo wóló belamó daalopó yale fo

(Mat 12:46-50, Mak 3:31-35)

19 Téró etéyalepó. Yesuné ama hamaró nomarapetamo a̧ kelaai waletei, so whi̧ fea touraletikimó, a̧ daale felekepaae fenénipa, atima belamó kaae tawóló daae molepó. 20 Atépa, mepaae whi̧né a̧paae duraalu, “Naao haeró nonaaorapetamo ya̧ kelaai wóló belamó daae mulapó,” yalepó.

21 Ai fo depa, ama atimapaae duraalu, “Mepaae so whi̧ de Kótóné fo wosóló erótu betepa, ti ya̧lo haeró norapetamo ai ape,” yalepó.

Yesuné hali tikiró besȩ́ tikitamo foné sale fo

(Mat 8:23-27, Mak 4:35-41)

22 Téró me be dȩmó Yesuné ama yó matere whi̧rapepaae duraalu, “I wȩi kȩla uté tȩró faalopa fiépe,” yalepó. Atétepa, atima nuku tua̧paae biti̧ holóló, tȩ felepó. 23 Atéró, atima nukutamo wȩi tómó fu bituraalu, a̧ nuku salemó toró mulóló, noke firepó. Atéró wȩi tómó fu betalemó, doakale besȩ́ tikiró wȩi asyatamo wale tikimó, nuku dolopaae wȩi bó̧ dorowóló fa̧aturaalu, wȩiné atima mo felekemó aluratapó, du betalepó.

24 Tétepa, ama yó matere whi̧rape fóló, a̧ turukuróló duraalu, “Doa whi̧-ó, mió wȩiné da̧ mo felekemó i aluratere ape,” yalepó.

Atétepa, a̧ turukó holóló kale besȩ́ tikiró wȩi asyatamopaae taalae yóló foné salemó, béyóló dono felepó. 25 Atéró, ama yó matere whi̧rapepaae duraalu, “Dia̧ kisipa tiki tiró bitini airapó,” yalepó.

Ai fo deremó atima witepa, sirayóló atimasisitei duraalu, “I sekȩ́néta, noa whi̧rópó. Wȩi asyaró besȩ́ tikitamokélé, a̧ ao̧mó bitu, ama dere fo mo beta̧ wosetapó,” yalepó.

Dowi kepe tepeyóló betale whi̧ wisirale fo

(Mat 8:28-34, Mak 5:1-20)

26 Atéró, atima ai Kaleli wȩi kȩla tȩyóló, Kadarin hae kwiamó sókó felepó. 27 Atéró, Yesu a̧ nuku taaróló hae tópaae taae felemó, ai be huluamó beta̧ dowi kepe tepeyóló betere whi̧ a̧tamo hokolaa yaai walepó. A̧ mo take bitiré woutei, kutikélé deréni, tiki ha̧le whi̧ dou tómótóró bitua yalepó. 28 Atéyale whi̧né Yesu daale kolóló, keterȩ́ yóló ama hó ao̧mó deraapisa fóló fió mulu fo fakeyóló duraalu, “Mo taoró betere Tale Kótóné Naalema-ó, ya̧lo ya̧paae dapa, naao ȩ momó kae susupurao̧se,” yalepó. 29 Ti noatepae, Yesuné kale dowi kepepaae duraalu, ai whi̧ tua̧mó beteretei taaróló sókó fae dere fomó yalepó. Ti a̧ta, take mepaae whi̧né sein képiné dokóló mulótua yaletei, kale dowi kepené a̧ whi̧ bitinire tikipaae fó̧póló, ho̧kó fatua yalepó.

30 Yesuné a̧paae woseturaalu, “Naao doi deé?” depa ama duraalu, “Ya̧lo doita Lisanipó, ” yalepó. Ti noatepae, a̧ tua̧mó keperape mo ha̧le o̧la kaae woló, betó moleteinépó. 31 Téró, kale dowi keperape atima betere tiki taaróló, mo apaae derepale dolopaae ho̧kó derao̧se yóló momó du, momó du, yalepó.

32 Ai du sorokó mole ao̧mó hupurape kimimó daae mupa, dowi keperapené Yesupaae woseturaalu, “Da̧ ai hupurape tua̧paae biti̧ faai dapa, naao da̧paae fae yaaloé? depa, Yesuné wisirapa téyae,” yalepó. 33 Atétepa, kale dowi keperape kale whi̧ tua̧mó betaletei taaróló, kale hupurape tua̧paae tepeyóló biti̧ felepó. Tétepa, kale hupurape botokó fele tikimó wȩiné sa̧ane kulamó doropóló, wȩiné soroko̧ fóló, fea sisiraae felepó.

34 Atétepa, kale hupu kaae tare whi̧rape wituraalu botokó fóló, doasi be huluaró ipu berapetamopaae fóló atimané kelale ala deté kwȩyalepó. 35 Ai fo wosale so whi̧ feané noa ala yalerópóló kelaai felepó. Atéró, Yesu beteremó sókó felemó, dowi keperape tepeyóló betale whi̧tei tuȩ́ wisi muóló, mo whi̧ kaae kuti wisitamo betepa kilitu, atima wiyalepó. 36 Téró, mepaae ai ala depa, kelale so whi̧né ai wale so whi̧paae duraalu, “I whi̧ta, dowi keperape tepeyóló betale whi̧tei, mió a̧ wisiyóló mo sesȩre whi̧ kaae, ai beterapa kelae,” yalepó. 37 Téró, ai kale Kadarin hae kwiamó betó mole so whi̧ doasi wituraalu, Yesupaae atima taaróló fae yóló, sȩtu betalepó. Atétepa, a̧ faairaalu, wȩi nukupaae biti̧ holalepó.

38 Tétepa, dowi keperape tepeyóló betale whi̧né Yesupaae a̧kélé ya̧tamo fȩnére? yóló wosalepó. 39 Tétepa, Yesuné a̧ dotȩyaai duraalu, “Ya̧ ȩtamo faalomeipa, Kótóné ya̧paae erale ala yó melaai naao bepaae fesaae fae,” yalepó. Atétepa, kale whi̧ a̧ fóló, Yesuné a̧paae erale alarape ai be huluamó betó mole so whi̧ feapaae yó melaté kwȩyalepó.

Yesuné beta̧ senaaleró sotamo wisirale fo

(Mat 9:18-26, Mak 5:21-43)

40 Atéró, Yesu a̧ momó wȩi kȩla tȩyóló uté tȩró sókó fóló beteremó, a̧ wó̧póló kaae tawóló betó mole so whi̧ fea hȩkesetamo a̧ bopera̧le walepó. 41 Yesu atéró betepa, Kótóné fo wosetere be kaae tare whi̧ Jairus wóló, Yesu kelalemó, mo doasi whi̧pa, ama hó ao̧mó deraapisa fóló fió mulu, a̧paae mo miótóró ama bepaae faalopóló, wosetu betalepó. 42 Aita ha̧le mei, 12 ba fo kemere senaale mo beta̧tóró beteretei mo felekemó suka̧ai depa yalepó.

Téró, Yesu tu̧mó fu betepa, so whi̧ feané beteki̧ beteki̧ deté fu betalepó. 43 A̧ atéró sókó felemó, fa̧ke fu betepa 12 ba fo kemere so beta̧ walepó. Tétu betepatei, mo whi̧ beta̧nékélé ama ai kisi bete wisiraaire mo su̧nipó. 44 Atére so a̧ so whi̧ kuamó Yesuné sisóró kikiti sókó wóló, ama tómó deró betere kuti salemó olaa yaletamotóró, ama samea fu betaletei tikalepó.

45 Atétepa Yesuné atimapaae duraalu, “Ȩ né olaa yaleé?” yalepó. Téyalemó, ai so whi̧ feané atima meipó depa Pitané duraalu, “Doa whi̧-ó, so whi̧ feané ya̧ tȩ alu yóló ai daae mole ape,” yalepó.

46 Tétepa Yesuné duraalu, “Dia̧kó whi̧ beta̧né ȩ olaa yaletikimó, ya̧lo fotoko̧ sókó felepa, ȩ né olaa yaleé?” yalepó.

47 Téró, so whi̧né keletómó kale soné ama yale ala hiranénipa, a̧ Yesuné hó ao̧mó deraapisa fóló fió molepó. Atéru, ama kisi bete wisi yó̧póló kisipa mutu olaa yalemó, kisi bete mo hapale tétitóró wisiyalepo. 48 Téró, kale sopaae duraalu, “Ti senaale-ó, naao kisipa tiki tiraleteiné ya̧ ai wisiyalepa, hosaa muni deyóló dua fae,” yalepó.

49 Kale sotamo ai fo du betepatei, fo wosetere be kaae tare topo whi̧ Jairus-né ama be whi̧ wóló a̧paae duraalu, “Naao senaale mo ti ai suka̧le ape. Térapa, yó matere whi̧paae fo me kae ini taalae,” yalepó.

50 Ai dere fo wosóló, Yesuné kale whi̧ Jairus-paae duraalu, “Naao senaaleta wisiyaalopa, ya̧ fomoyóló whaaliani, kisipa tiki beta̧ tirae,” yalepó.

51 Atéró etéyalepó. A̧ kale fo wosetere be kaae tare topo whi̧ Jairus-né bemó sókó fóló duraalu, “Mepaae whi̧rape ȩtamo faai dapóló wao̧se. Pita, Jon, Jems, kale senaalené alimaró hamatamo beta̧ wó̧póló yae,” yalepó. 52 Atéró, sókó fóló kelalemó, kale senaale sukó̧ló mupa molóró fo tiki whaatamo du betepa, Yesuné atimapaae duraalu, “Ai senaaleta, sukuni noke firapa, diaao̧ fo tiki whaaró moló-utamo taalae,” yalepó.

53 Ai fo depa, atima mo so whi̧né kisipané i senaaleta, mo ti sukunapóló, a̧ do̧ nanalepó. 54 Tetepa, kale senaalené naasemó tao sóró duraalu, “Ti senaale-ó, ya̧ turukó holae,” yalepó. 55 Atétepa, ama kepe bete a̧ tua̧paae momó biti̧ wouraalu, mo hapale tétitóró turukó holóló daayalepó. Tétepa, Yesuné atimapaae duraalu, “Me o̧lakó nó̧póló melae,” yalepó. 56 Atétere ala kolóló, kale senaalené ama alimaró hamatamo hokomó sókó furaalu, sirayalepó. Tétepa, Yesuné atimaamopaae fo mulótu duraalu, “I ala yalepóló, mepaae so whi̧paae momókó yao̧se,” yalepó.

9

Yesuné sóró beterale 12 whi̧rape dotonale fo

(Mat 10:5-15, Mak 6:7-16)

1 Atéró etéyalepó. Yesuné ama dosa̧ayóló sóró beteró betere 12 whi̧rape beta̧paae toura̧le ape depa, walepó. Atéró wóló betó mupa, ama doasi fotoko̧ bulóo, so whi̧ tua̧mó dowi keperape beteretei, dóló ho̧konótua yóo, mepaae kae kae kisi daale so whi̧rape wisirótua yóo, yó̧póló sóró beteralepó. 2 Atéró atima dotȩyaai duraalu, “Dia̧ be hulua doko̧ feapaae fóló, Kótóné tȩteróló kaae tare ao̧mó mole ala yó melóo, mepaae hepo daale so whi̧kélé wisiróo yaasepóló fae,” yalepó. 3 Atéró ama atimapaae duraalu, “Dia̧ furaalu dotó tikikélé, waró yotamokélé, mo nokole o̧lakélé, monikélé, kutikélé me dekaaporóló momókó sóró fao̧se. 4 Dia̧ me be huluamó sókó fȩnalemó, beta̧ whi̧né dia̧ dape supa, ti ai whi̧tamotóró fitua yóló, fole sukamó ai be taalae. 5 Mepaae so whi̧né dia̧tamo dape sini depa, ti atimané yale alamó dapóló kisipa muó̧pólópa, ai be hulua taaróló faairaalu, diaao̧ hómó dakere hae terepée deróló fae,” yalepó. 6 Atéró atima fóló, be hulua doko̧ feamó kale fo wisi yó maté kwȩyóo, atima kotere be huluamó kisi muó mole so whi̧kélé, fea wisiraté kwȩyóo, yalepó.

7 Atima ai ala deté kutu beterapó dere fo Kaleli hae kwia tȩteróló kaae tare whi̧ Herot-né wosalepó. Mepaae so whi̧né kale suka̧le whi̧ Jon momó kepaayóló beterapóló deté fele fo wosetu, Herot-né ama kisipa tiki ko̧ló ko̧ló du betalepó. 8 Atétepa mepaae so whi̧né duraalu, “Mo take betale whi̧ Ilaija wóló biturapó. Tétepa, mepaae so whi̧né du, mo take betóló suka̧le Kótóné ama ko̧ló whi̧rapekó, momó kepaayóló wou yalepó,” du betalepó. 9 Tétepa kale topo whi̧ Herot-né duraalu, “Jon-ta, ya̧lo diki tare whi̧rapené depa tikalepa, aita demó dérópóló,” ama kȩle faai kisipa mualepó.

Yesuné 5,000 whi̧rape o̧la melale fo

(Mat 14:13-21, Mak 6:30-44, Jon 6:1-13)

10 Téró, ama dotȩyale whi̧rape atima momó fesaae wóló, atimané yale alarape Yesupaae yó melalepó. Téró, ama atima maaté dape sóró, Betsaida be huluapaae felepó. 11 Atima atéró felepó dere fo so whi̧ mo turóné woseturaalu, a̧ sya felepó. Atima atéró a̧ beterepaae wapa, wisirapóló dape sóró, Kótóné tȩteróló kaae tare ao̧mó mole ala atimapaae yó melóo, mepaae hepo daapa wale so whi̧kélé wisiróo, yalepó.

12 Atéró, suka doropoletamo ama yó matepa wosetere 12 whi̧rape a̧ beterepaae wóló duraalu, “Da̧ta o̧lakélé meire tikimó beterapa, i so whi̧ felekemó tȩ mole berapepaae fóló atimané naaire o̧laró fiyaaire betamo atimanétei keka̧ai fó̧pólópa, dotonae,” yalepó.

13 Ti fo depa, ama atimapaae duraalu, “Diaao̧tei, atima naaire o̧la melae,” depa atimané a̧paae duraalu, “Da̧néta, bred o bula aporó yóo, ya tamo yóo, yóló beta̧ i mole ape. Térapa, naao kisipané i betó mole so whi̧né naaire o̧lakó da̧nétei dupune fó̧póló kisipa mute?” yalepó.

14 Atéró, aimó betó muale soró naale senaaletamo dosa̧ani, whi̧ maaté dosa̧ayóló touróturaalu, 5,000-rópó.

Tépatei, ama yó matere whi̧rapepaae duraalu, “Dosa̧ayóló 50 whi̧rape kae kae yóló beteraté kwȩyae,” yalepó. 15 Tétepa, ama yó matere whi̧rapené so whi̧ fea taleróló beteraté felepó. 16 Atépa, Yesuné bred o bula aporó yóo, ya tamo yóo yóló taruraalu, hepen-paae kese holóló Kótópaae mo kée yóló terekée daalu yalepó. Téró, ama yó matere whi̧rapepaae melatepa, atimanémo so whi̧ feamó a̧liraté kwȩyalepó. 17 Atéró, atima fea nalemó su̧tepa, buki muni feletei, ama yó matere whi̧rapené siré kwȩyóló, 12 yorape deyóló fa̧analepó.

Pitané Yesupaae Kótóné sóró beteró betere whi̧ Kerisopó yale fo

(Mat 16:13-28, Mak 8:27-9:1)

18 Téró, me sukamó etéyalepó. Ama yó matere whi̧rape atimasisi maaté moma du bitu, ama atimapaae duraalu, “Ai so whi̧ feané ȩ-a, depó du bitu de?” yalepó.

19 Ti fo depa, atimané duraalu, “Mepaae so whi̧né ya̧ta, wȩi tópuratere whi̧ Jon-pó, mepaae so whi̧né ti Elaijapó, mepaae so whi̧né ti mo take betale Kótóné ko̧ló whi̧rapekó kepaayóló bituraalu, du beterapó,” yalepó.

20 Ai fo depa, ama atimapaae duraalu, “Dia̧néta ȩ depóló kisipa mute?” yalepó. Atétepa Pitané duraalu, “Ya̧ta, Kótóné so whi̧ fea tȩteróló kaae tanó̧póló, sóró beteró betere whi̧ Kerisopó,” yalepó.

21 Ti fo depa, Yesuné atimapaae fo fotoko̧iné duraalu, “Pitané ai yale fota, so whi̧paae momókó yao̧se,” yalepó. 22 Téró ama duraalu, “Kale Whi̧né Naalema kae kae sekȩi ala saalo ai ape. Doasi whi̧ disirapenékélé, mo so whi̧mó Talepaae momaratere topo whi̧rapenékélé, Moses-né asȩre fo yó matere whi̧rapenékélé, a̧ mené dó̧póló, só deraalo ai ape. Téyaalotei, a̧ momó kepaayóló betaalopó,” yalepó.

23 Téró ama yó matere whi̧rapepaae duraalu, “Whi̧ me de ȩ fole tu̧mó waai kisipa mutepa, ti naao yaaire ala tȩteróló ya̧ dóló oleraaire filipaa ni naaotei beleyóló, betere doko̧ ȩ sya ape. 24 Mepaae so whi̧ dené ama betere bete me ala yao̧sórópóló amatei hotowaró kaae tapa, atétere so whi̧né betere bete aluyaalo ai ape. Téyaalotei, whi̧ me dené ya̧lo ala eróturaalu, Talepaae naaopóló taalatepa, atétere whi̧né betere bete aluni, mo ti betó tawaalopó. 25 Beta̧ whi̧né i haemó muó mole wisi wisi o̧la dekéró sóró beta̧paae du betere tua̧mó ama betere bete alutepa, ti me noa dupu wisikó saaloé? 26 Mepaae whi̧ de witu halemó, ȩkélé, ya̧lo fokélé tuȩ́nipó depa, kale Whi̧né Naalemakélé, Alimakélé, mo kae betere ensel-rapekélé ama mo kae ere dȩtamo wale sukamó, Whi̧né Naalemanékélé ai whi̧ a̧ tuȩ́nipó, yaalopó. 27 Téyaalopa, ya̧lo dia̧paae mo i dere ape. Dia̧ i daae mole so whi̧ mepaae suka̧aipatei, Kótóné tȩteróló kaae tare ala mo kelaalopó,” yalepó.

Yesuné ama tiki kae daane wale fo

(Mat 17:1-13, Mak 9:2-13)

28 Yesuné i forape yóló bitiré fóló, bokó waleró be dȩ kemetepa, etéyalepó. Pita, Jon, Jems, atima Yesuné dape sóró du sorokó molepaae moma yaairaalu felepó. 29 Atéró holóló momatu betalemó, ama kelepaa kae daane wóo, ama deró betere kutikélé mo epée dȩ kaae yó fóó, yalepó. 30-31 Atére tua̧mó, whi̧ tamo Moses-ró Elaijatamo mo kae ere dȩtamo sókó wóló, Yesutamo fo du betepa kelalepó. Atima atéró du betale fota, Yesu a̧ i hae taaróló hepen-paae momó fesaae faaire ala dokonóló, Jerusalem bemó eraalopó du betalepó. 32 Pitaró ama fulumu whi̧rapetamo noke fi turukó horóló kelalemó, kale whi̧ tamo mo doasi ere dȩ tua̧mó daalu, Yesutamo fo du betalepó. 33 Atéró, kale whi̧ tamo Yesu taaróló faai depa Pitané duraalu, “Yó matere doa whi̧-ó, da̧ fea etéró betere ala mo wisirapó. Da̧né dia̧mó furu be sore tȩnaai kisipa mutapó. Me ya̧mó tȩnóo, me Moses-mó tȩnóo, me Elaijamó tȩnóo, yaalopó,” yalepó. Aita, Pita a̧ noa fo enénitepa, ko̧ló ko̧ló duraalu yalepó.

34 Pitané atéró fo du betepatei, sa̧ko dorowóló atima husuratepa, doasi winé sukutu betalepó. 35 Ai sa̧ko dolomó i fo yalepó. “Ita, ya̧lo Naalepó. A̧ sókó sóró, ya̧lo kae beteró beterapa, ama dere fo wosae,” yalepó. 36 Ai fo yóló kemetepa kelalemó, Yesu a̧ beta̧ daapa kelalepó. Ama yó matere whi̧rape atimané ai kelale alarape mo so whi̧paae ini, hiróló bitiré felepó.

Yesuné dowi kepe tepeyóló betere naale wisirale fo

(Mat 17:14-21, Mak 9:14-29)

37 Atéró be dȩyó hotepa, atima ai du sorokó mole tiki taaróló dorowou betalemó, so whi̧ mo ha̧le o̧la kaae a̧tamo tu̧mó hokolaa yaai walepó. 38 Ai so whi̧ betó mole kua dolomó beta̧ whi̧ turukó holóló daalu, fo tokoróló duraalu, “Yó matere whi̧-ó, ya̧lo mo beta̧ naale naao wisira̧le waaloé? 39 Suka fea dowi kepené a̧ taneta depa, keterȩ́ yóló ama ko̧ló dako sókó wua dapó. Até duraalu, dowi kepené a̧ taaróló feni, fotoko̧né ama tiki feseróló, hó naasekélé sosoro faróló mo dorótua dapó. 40 Até du betepa, naao yó matere whi̧rapepaae ho̧konaaloé? yóló wosalemó, atima su̧nipó,” yalepó.

41 Ai fo depa, Yesuné atimapaae duraalu, “Mió i alimó kisipa tiki tiréni, dowa̧ae fóló kó̧paae fu betere so whi̧-ó, dia̧ tu̧ wisipaae fó̧póló ȩ dia̧tamo betale supa, ai naale ipaae dapesó ape,” yalepó.

42 Kale naale dapesó wou betepatei, dowi kepené haepaae taae deralepó. Atéró haemó mulu, feserótu betepa, Yesuné kale keperape foné sóró duraalu, ai naale tua̧mó beteretei ho̧kó faróló, alimapaae malepó.

43-44 Kótóné doasi fotoko̧né eralepóló, so whi̧ feané kilituraalu, siratu betalepó. Yesuné atéró yale alamó so whi̧ feané haió, i-a noa ala yalerópóló, siratu betepa, ama yó matere whi̧rapepaae duraalu, “Ya̧lo dia̧paae i yaaitere fo mo wisiyóló wosóló kisipa muae. Kale Whi̧né Naalema mo whi̧rapené dó̧póló, mené eleké deyaalo ai ape,” yalepó. 45 Ama atéró yale fo kinóló moleteiné bete atima wisiyóló kisipa initepa wosaai yalemó, atima wituraalu taaralepó.

Doasi topo whi̧ de betaaloé yale fo

(Mat 18:1-5, Mak 9:33-40)

46 Téró, Yesuné ama yó matere whi̧rape atimasisitei de doasi topo whi̧ beteré yóló, u só derólu i só derólu dere ala kaae salepó. 47 Atimané atéró mutere kisipa Yesuné kolóló, naale beta̧ tao sóró turukó horóló a̧ daale dȩmó daalalepó. 48 Téró, ama atimapaae duraalu, “Whi̧ me dené ya̧lo doimó etei kaae naale wisiyóló dape supa, ti ȩtei dape sirapó. Whi̧ me dené ȩ wisiyóló dape supa, ti ȩ dotȩyale sekȩ́tei dape sirapó. Whi̧ me de dia̧ tua̧mó naale beleka̧amale aleyóló belei betepa, ti a̧ doasi whi̧ ai betere ape,” yalepó.

49 Ai fo depa wosóló, Jon-né duraalu, “Tale doa whi̧-ó, beta̧ whi̧né naao doi yóló dowi kepe ho̧konótu betepa, a̧ta da̧kó meipóló kisipa mutu, da̧né a̧paae atékese yóló, sesé du betalepó,” yalepó.

50 Ai fo depa, Yesuné a̧paae duraalu, “Diaao̧ a̧ sesé yao̧se. Ti noatepae, mepaae dia̧tamo bóe dinitere whi̧ta, ti dia̧tamo mole whi̧ ai ape,” yalepó.

Yesu wisiyóló dape sini yale fo

51 Téró, Yesu i hae taaróló hepen-paae dapesó holaai feleke deremó, a̧ me tikipaae faai kisipa muni, Jerusalem be huluapaae maaté faai fotoko̧ yalepó. 52 Téró, Yesu a̧ nalo faairaalu, mepaae whi̧rape beró naaire o̧latamo donoróló mulaai atimapi fó̧póló dotonatepa, atima Samaria hae tua̧mó tȩne bemó sókó felepó. 53 Téyaletei, ai be hulua so whi̧ feané a̧ Jerusalem bepaae faai wale kilitu, dape sinipó. 54 Atétere ala kilitu, ama yó matere whi̧tamo Jems-ró Jon-tamoné a̧paae duraalu, “Tale-ó, i be huluamó betó mole so whi̧ fea hepen-mó mole si dorowó̧póló yaé yóló kisipa mute?” yalepó. 55-56 Ai fo depa, Yesu a̧ fetée fóló atimaamo foné sóró, atima me be huluapaae felepó.

Beta̧ whi̧né Yesupaae ya̧ sya walapó yale fo

(Mat 8:19-22)

57 Atéró atima fu betalemó, tu̧ tua̧mó whi̧ beta̧né a̧paae duraalu, “Ya̧ mopaae fupa, ti ȩkélé ya̧tóró sya waalopó,” yalepó.

58 Ai fo depa, Yesuné duraalu, “ Ha̧onarapeta, atima fitere tiki yóo, barapekélé fiyaaire dépi daayóo eretei, Whi̧né Naalema beta̧ toró mulóló fiyaaire tiki inipó,” yalepó.

59 Atéró, whi̧ mepaae duraalu, “Ya̧ ȩ sya ape,” yalepó. Ai fo depa, kale whi̧né duraalu, “Tale-ó, folosóró ȩ ya̧lo ayapi doura̧le fulapa, wisire?” yalepó.

60 Ai fo depa, Yesuné a̧paae duraalu, “Sukune ao̧re whi̧né ti sukune whi̧ douró̧póló, ya̧ ti Kótóné tȩteróló kaae tare ao̧mó mole ala yó maté kwȩyae,” yalepó.

61 Atéró, me whi̧nékélé duraalu, “Tale-ó, ȩ ya̧ sya waaitei, ya̧lo hae ayapaae ko̧leó fo ene faai kisipa mutapó,” yalepó.

62 Ti fo depa, Yesuné a̧paae duraalu, “Whi̧ me de ama kutó ditu bitutei, dȩpaae kele mulatere whi̧né Kótóné tȩteróló kaae tare ao̧mó mole kutó diraaire su̧nipó,” yalepó.

10

Yesuné 72 whi̧rape dotȩyale fo

1 Atéyale ki̧lipaae. Talené mepaae 72 whi̧rape sóró beteróló, a̧ faai dere be hulua doko̧paae atimapi fó̧póló, tamo tamoyóló dotȩyalepó. 2 Atéró dotȩyaai atimapaae duraalu, “Kutómó o̧la mo dekéró u̧lumépatei, ai o̧la saaire whi̧ beta̧ doaló meipó. Térapa, ai o̧la sere ala tȩteróló kaae tare Talené mepaae whi̧rapekó ai kutópaae dotonó̧póló, Talepaae kemayae. 3 Dia̧ bete ha̧orape betere tua̧paae sipsip hupu malerape kaae, ya̧lo i dotonatere ape. 4 Dia̧ furaalu moni detere bekélé, mo yokélé, hó bekélé, sóró fao̧se. Tu̧mó furaalu, so whi̧paae ko̧leó fokélé ini, fó beta̧ yae.

5 Dia̧ beta̧ whi̧né bemó sókó furaalu, Kótóné hosaa muni deyóló dua betere ala dia̧ tua̧mó muló̧póló yae, fo beta̧ yae. 6 Ai be tua̧mó hosaa muni deyóló dua betere whi̧tamo betepa, ti Kótóné hosaa muni deyóló dua betere ala ai whi̧ tua̧mó muaalopó. Meipa, ti ai ala dia̧tamo momó fesaae waalo ai ape. 7 Ai fitere bemótóró bitu, atimané dia̧mó matere o̧laró wȩitamotóró nuku betae. Ti aita, diaao̧ diteremó kutómó dupu dono ai sere ape. Térapa, dia̧ be doko̧ ho̧ko fité kuni, fitere bemótóró fitua yae.

8 Téró, dia̧ beta̧ be huluamó sókó fenalemó, ai be hulua so whi̧né dia̧ wisiyóló dape sóró o̧la matepa, ti ai o̧latóró nae. 9 Atéró bitu, ai be huluamó kisi daae mole so whi̧ wisirótua yae. Diaao̧ atimapaae yó mótu, ‘Kótóné tȩteróló kaae tare alakélé dia̧ beterepaae mo felekemó wale ape,’ fo yae. 10 Téyaalotei, dia̧ beta̧ be huluamó sókó fenalemó, atimané dia̧ wisiyóló dape sinitepa, ti ai be bela tua̧mó daalu, atimapaae i fo yae. 11 ‘Diaao̧ yale alamó, dia̧né be hae da̧né hómó dakeretei diaao̧ keletómó i helekȩtere ape,’ fo yae. Dia̧né dowa̧ae fu betepa, Kótóné tȩteróló kaae tare ao̧mó mole ala mo felekemó waalopa, dia̧ diriyóló kisipa muae yae,” yalepó. 12 Atéró, Yesuné ama yó matere whi̧rapepaae duraalu, “Ya̧lo dia̧paae mo i dere ape. Kótóné i haemó betó mole so whi̧ taletere sukamó, Sodom be huluamó betó mole so whi̧paae doasi sekȩi ala eraalotei, dia̧ wisiyóló dape sinitere be hulua so whi̧paae eraaire sekȩi alata, mo doasi bosenóló eraalo ai ape.

13 Korasin beró Betsaida be huluatamomó betó mole so whi̧ dia̧ tua̧paae doasi sekȩi ala waalopa, dia̧ mo wió yae. Ti noatepae, i be hulua tamomó erale kelemei kaae, Tair-ró Saidon be huluatamomó erólua̧sóró, ti atima mo taketitei yei kuti bukóo, kili diyóo, yóló kisipa feteyóló bitua̧pó. 14 Téyaalotei, Kótóné fo tokó̧ló tale dere sukamó Taia-ró Saidon be hulua so whi̧tamopaae sekȩi ala eraalotei, dia̧paaeta, ai bosenóló mo doasi sekȩi ala eraalo ai ape. 15 Dia̧ Kapeneam be hulua so whi̧-ó, diaao̧ kisipané dia̧ Talené ó sa̧paae dapesó horaalopóló de? Meipa, doa ko̧leó. Whi̧ mo ti sukó̧ló aluyaaire dolopaaetei derepaalo ai ape,” yalepó.

16 Tétepa, Yesuné ama yó matere whi̧rapepaae duraalu, “Mepaae diaao̧ dere fo wosetere so whi̧né ti ya̧lo dere fokélé wosetapó. Mepaae so whi̧ dené dia̧ hó̧ratepa, ti ȩkélé hó̧ratapó. Téretei, mepaae whi̧ dené ya̧lo dere fo woseni nisiyóló hó̧ratepa, ti ȩ dotȩyale whi̧kélé hó̧ratapó,” yalepó.

17 Téró, kale dotȩyale 72 whi̧rape hȩkesetamo momó fesaae wóló duraalu, “Tale-ó, da̧né naao doi yóló dowi keperape doló ho̧konatepa, da̧né dere fo mo beta̧ wosóló fua dapó,” yalepó.

18 Ti fo depa, ama atimapaae duraalu, “Hepen bemó dowi Satan epée dȩ kaae fita̧a deté i haepaae dorowapa kelalepó. 19 Dowi wuliró to̧rapetamo dia̧né tȩya depa, da̧né bóe whi̧ Satan-né bole fotoko̧né dia̧ doraalomeipó. 20 Ti ai alata motei, kale dowi keperape dia̧ ao̧mó sukó̧ló beteremó hȩkeseni, hepen bemó diaao̧ doi asȩyóló moleteimó beta̧ dia̧ hȩkesetu betae,” yalepó.

21 Atéyale sukamó, Yesu a̧ Dȩi Kepe Wisiné fotoko̧ratepa, doasi hai̧né sukutu duraalu, “Hepen beró haetamo aleóló muló betere Aya Tale-ó, skul yóló doasi kisipa sere whi̧raperó fea ala tuȩ́re whi̧rapetamoné kelao̧sóró kinóo, ketei ao̧re whi̧rapené koló̧póló, ha̧kearóo dere kilitu, ya̧lo ya̧paae mo kée yóló, naao doi sóró horatapó. Aya-ó, aita mo naao kisipa mole alatóró erapó,” yalepó.

22 Téró, Yesuné atimapaae duraalu, “Ai ala feata, ya̧lo tȩteróló kaae tanó̧póló, Ayané ȩpaae meló beterapó. Whi̧ beta̧nékélé Naalema tuȩ́ni, Alimané beta̧ tuȩ́rapó. Atére kaae, Alimakélé whi̧ beta̧né tuȩ́ni, Naalemané beta̧ tuȩ́rapó. Atérené Naalemané ama Aya i ape yóló yó melaai tuȩ́ mole so whi̧paae yó matepa, ai so whi̧né maaté Alima tuȩ́nérapó,” yalepó.

23 Téró, Yesu a̧ ama yó matere whi̧rape atimanale bitu, a̧ atima beterepaae fetée fóló duraalu, “Mió diaao̧ kelené i kilitu betere ala tuȩ́ sere so whi̧ Kótóné wisiró beterapóló, hai̧né sukutu beteró̧póló yae. 24 Ti noatepae, ya̧lo dia̧paae mo i dere ape. Mió keletere ala take betale ko̧ló whi̧raperó topo whi̧rapetamoné kelenée deté waletei kilini yóo, diaao̧ wosetu betere fokélé wosenée deté waletei woseni yóo ipakalepó,” yalepó.

Samaria whi̧né Juda whi̧ tao sale fo

25 Téró, Moses-né asȩre fo yó matere whi̧ beta̧ turukó holóló Yesu su̧sóró duraalu, “Yó matere whi̧-ó, ȩ mo ti betó tawaairaalu, noa alakó yaaloé?” yalepó.

26 Ti fo depa ama duraalu, “Ai asȩmó noa fo ere? Ai yóló muló betere fo dosa̧atu, naao noa kisipa mute?” yalepó.

27 Ai fo depa, kale whi̧né a̧paae tokó̧ mótu duraalu, “Tale Kótópaae hȩkesené sinóló yaala sókó fole alata, naao hosaa turónékélé, kepe turónékélé, fotoko̧ turónékélé, kisipa tiki turónékélé, du betae. Tétu, naaotei ya̧ hȩkesené sukutu dere kaae, naao be whi̧ so whi̧paaekélé, atéró hȩkesené sukó̧ló yaala sókó fu betae,” yalepó.

28 Ti fo depa, Yesuné kale whi̧paae duraalu, “Aita, naao mo dono tokó̧ matapa, ya̧ mo ti betaasepóló, ai alatóró ha̧le yó tawae,” yalepó.

29 Téró kale whi̧né ama yale fonétei a̧ só deranépa, a̧ donore whi̧ ao̧yóló Yesupaae woseturaalu, “Naao ȩpaae be whi̧pó dere fo-a, demó de?” yalepó.

30 Ai fo depa, Yesuné duraalu, “Whi̧ beta̧ i Jerusalem be taaróló, Jeriko bepaae durupu betalepó. Téyalemó, o̧lémi nokole whi̧rape tu̧ tua̧mó melaa muóló, ama kuti sorokóló taae faróló a̧ susupuróló felekemó suka̧ai du betepa atima felepó. 31 Atéró, Talepaae momaratere whi̧ beta̧ ai kale whi̧ derepele tu̧mó durupuraalu kelalemó, kale whi̧ tu̧mó mupa, dekeróló a̧ dȩmó derepelepó. 32 Atétepa, beta̧ Lipai fake whi̧ a̧kélé sókó walemó, kale whi̧ sinóló mupa kolóló, dekeróló a̧kélé dȩmó felepó. 33 Téyaletei, beta̧ Samaria whi̧ a̧kélé kale whi̧ mole tikimó sókó wouraalu kelalemó, ko̧lei ala epa kilitu, ama tao saai kisipa mualepó. 34 Atéturaalu, a̧ kale whi̧ mole felekepaae fóló, kale whi̧né doalére tikimó wel wȩiró wain wȩitamo dilóló dokalepó. Téró, kale whi̧ ama donki hupu tómó beteróló fóló, uké whi̧rape fitua dere bemó beteróló, kale whi̧ ama mo wisiyóló kaae tarepó. 35 Téró, be dȩtepa hi̧ka kale whi̧né ama silpa moni tamo sóró, kale uké whi̧rape fitere be kaae tare whi̧paae duraalu, ‘Ya̧lo i matere moniné a̧ kaae taté felalemó, ai moni tamo kemetepa, ti ȩ wóló naao moni ya̧lo tokó̧ melaalopa, a̧ mo wisiyóló kaae tawae,’ ” yalepó.

36 Téró, Yesuné kale Moses-né asȩre fo yó matere whi̧paae duraalu, “Naao kisipané i whi̧rape sorekó mé whi̧ kale dale whi̧né ama be whi̧ kaae ao̧yaleé?” yalepó.

37 Ti fo depa, kale whi̧né momó tokó̧ mótu duraalu, “Ko̧lené sukutu tao sale whi̧pó,” yalepó. Ai fo depa, Yesuné a̧paae duraalu, “Ama yale ala kaae, naaokélé yaai fae,” yalepó.

Yesu Mataró Meriatamo betere be huluamó betale fo

38 Téró, Yesu a̧ ama yó matere whi̧rapetamo tu̧mó fité woló, Mata betere be huluamó sókó wapa, Matané a̧tamo betaai dape salepó. 39 Matané kema Mariakélé Yesuné hó ao̧mó bituraalu, ama dere fo wosetu betalepó. 40 Atétu betepatei, Marta a̧ atima naaire o̧lamó bipi du bituraalu, ama yó matere fo wisiyóló wosenipó. Atétepa, kale so Yesu beterepaae wóló a̧paae duraalu, “Tale-ó, ȩ ya̧lo wotoró depe tukó wei ala du beterapa, ama ȩ tao sene wó̧póló, naao a̧paae dumié?” yalepó.

41 Ti fo depa, Talené a̧paae duraalu, “Ti senaale Mata-ó, ya̧ta mepaae ala noa yaaloé yóló, doasi whaalia du betereteiné ya̧ ai só deró betere ape. 42 Téretei, mo doasi topo o̧la beta̧ ya̧ seni, ya̧ya̧ ai ere ape. Mariané ama beta̧ mo doasi topo o̧lapóló kisipa muóló sóró taretei da̧né fasó saalomeipó,” yalepó.

11

Yesuné Talepaae moma dere ala yó melale fo

(Mat 6:9-15, 7:7-11)

1 Téró me sukamó. Yesu a̧ me tikimó bitu, moma du beterepó. Atéró, moma yóló kemetepa, ama yó matere whi̧ beta̧né a̧paae duraalu, “Tale-ó, Jon-né ama yó matere whi̧rapepaae Kótópaae momatere ala yó melale kaae, naao da̧kélé yó melaasepé,” yalepó.

2 Ai fo depa, ama atimapaae duraalu, “Diaao̧ Talepaae moma dere ala etéró yae.

‘Aya-ó, ya̧ta dowi ala mo beta̧kélé munire Kótó betereteiné so whi̧ feané naao doi wisinaale doasi muló̧póló yae.

Naao tȩteróló kaae tare ao̧mó mole ala wisi wó̧póló yae.

3 Be dȩ doko̧ beta̧ beta̧mó da̧né naaire o̧la naao su̧mó a̧lae.

4 Mepaae so whi̧né da̧paae erale dowi ala kwia tani, me o̧la meipóló ha̧le kemeratapa, da̧né dowi ala kwiakélé naao ha̧le kemerae.

Téturaalu, su̧ sere alané da̧ deé nalao̧sóró, naao da̧ a̧lisóró fae.’ ”

5-6 Téró, ama atimapaae duraalu, “Dia̧kó beta̧ whi̧né ama fulumu whi̧ saletómó wóló betepa, a̧ diliki su̧ tua̧tamo ama noma beterepaae fóló duraalu, ‘No-ó, ya̧lo fulumu whi̧ mióti sókó waleteteiné naaire o̧la meitepa, ya̧paae bred o bula sorekó a̧ maletamo melaasepé fo dekéró yó tapa, noa ala yaaloé?’

7 Ai be dolomó betere whi̧né i fo yaalopó. ‘Be tu̧ kinóló ya̧lo naale senaaletamo fireteiné turukó holóló, naao kematere o̧la menanénipa, ȩpaae dotopoi fo ekesé,’ dua dapó. 8 Ya̧lo dia̧paae i dere ape. Kale whi̧ a̧ halaainé kematóró ha̧le yó tapa, ama fulumu whi̧ turukó horóló kematere o̧la manénipatei, mo su̧mótóró melaalo ai ape.

9 Atérapa, ya̧lo dia̧paae i dere ape. Talepaae me o̧lakó kematepa, ai kematere o̧la melóo, keketepa ti ai o̧la mo kolóo, tu̧ tuki̧yae yóló tu̧ dupa, ti tuki̧ yóo yaalopó. 10 Ti noatepae, mepaae kematere so whi̧né ti mo sua dapó. Mepaae so whi̧né keketepa ti ai o̧la mo kilitua dapó. Mepaae so whi̧né tu̧ tuki̧yae yóló tu̧ dupa, atétere so whi̧ wó̧póló tu̧ tuki̧tua dapó.

11 Dia̧kó me whi̧né diaao̧ naale senaalené yakópóló kematepa, ya taaróló, dowi wuli male melaaloé? 12 Ó naao senaale naalené ba kekó ‘A̧lae’ depa, ai kematere o̧la taaróló, whi̧ tukó nokole to̧ melaaloé? Meipó. 13 Dia̧ dowi ala du betere whi̧rape bitutei, diaao̧ naale senaalemó wisi wisi o̧la matere ala diaao̧ ai kisipare ape. Atére kaae, mepaae so whi̧ dené Dȩi Kepe Wisi kematepa, ó hepen-mó betere diaao̧ Aya Talené mo melaalo ai ape,” yalepó.

Yesupaae Belsebul-né fotoko̧ratepa dapó yale fo

(Mat 12:22-30, Mak 3:20-27)

14 Téró me sukamó etéyalepó. Dowi kepené whi̧ beta̧ ko̧ló nomonó betepa, Yesuné dóló ho̧konalepó. Atétepa, kale dowi kepe sókó furaalu, ama fo kaae sóró deremó, ai touró betere so whi̧ feané sirayalepó. 15 Atétepa, mepaae so whi̧né duraalu, “Aita, dowi keperapené topo kepe Belsebul-né fotoko̧ratepa, dóló ho̧konótu beterapó,” yalepó. 16 Ai fo depa, mepaae whi̧rapené ama noa ala deró a̧ su̧ sóró ka̧ae kilituraalu, a̧paae hepen bemó mole beta̧ fareyópu eratapóló da̧né kisipa yaaipa, erae yalepó.

17 Atéró mutere tuȩ́ tiki Yesuné kisipa yóló atimapaae duraalu, “Mepaae doasi topo whi̧rape atimané tȩteróló kaae tare tua̧mó atimasisitei bóe dupa, ti tȩteróló kaae tare ala mo haepaae doropóló doyóo, beta̧ be huluamó betó mole so whi̧kélé atimasisitei bóe dupa, ti ai be haepaae doropóló mo doyóo yaalopó. 18 Satan ama fake atimasisitei bóe dupa, ti ama tȩteróló kaae tare ala netéró fotoko̧ buaaloé? Ya̧lo i dere fota, diaao̧ ȩpaae ya̧ dowi keperapené topo kepe Belsebul-né fotoko̧ratepa, ho̧konótu beterapó depa i dere ape. 19 Ti diaao̧ ȩpaae topo kepe Belsebul-né fotoko̧ratepa, dóló ho̧konalepó dere-a, dia̧ fakenékélé dóló ho̧konótu betere ala né fotoko̧ratepa de? Motamo Kótóné fotoko̧ bulatepa dapó depa, ti fo tokó̧ló taletere sukamó atimanétei dia̧ só deraalopó. 20 Téretei, ya̧lotamo Kótóné fotoko̧né dowi keperape dóló ho̧konélipa, ti Tale Kótóné tȩteróló kaae tare ao̧mó mole ala dia̧ tua̧paae wóló i mole ape.

21 Fotoko̧ bole whi̧né be ó o̧la o̧la mepaae whi̧né dorao̧sóró, sesé duraalu, kale whi̧né ama to̧ró dikitamo tawóló, siki siki yóló kaae tapa, whi̧ mené doraalomeipó. 22 Téretei, mepaae doasi fotoko̧ bole whi̧né bóe sókó wouraalu, kale doasi fotoko̧ bole whi̧ dóló tȩteróló, bóe dele o̧la o̧lakélé fea fasóló, ama bemó muó mole wisi wisi o̧lakélé fea sóró ama be whi̧tamo a̧li yaai sóró fulapó.

23 Whi̧ me de ȩtamo beta̧mó bitinipa, ti ȩtamo bóe dilapó. Whi̧ me de ȩtamo bitu, ȩ fasóló o̧la o̧la beta̧paaeróló munénitepa, ai whi̧né ya̧lo o̧la o̧la ho̧ko besekératapó.

24 Atéró, kale dowi kepe whi̧né depe tua̧mó beteretei, sókó furaalu kópui hae tikipaae a̧ feléyóló betaaire tiki keka̧airaalu fua dapó. Atéró fóló, kelenalemó betaaire tiki kilinitepa, a̧ take betale be kelaai momó fesaae faai dapó dua dapó. 25 Atéró a̧ sókó wóló kelenalemó, kale be wisiyóló fuóló taae faróló, wisiró betepa keletapó. 26 Téró, kale dowi kepe a̧ momó fóló, mepaae dowi ala mo turó fa̧ane wȩikeró keperape dape sóró, kale bepaae momó biti̧ walapó. Atétepa, kale whi̧ a̧ take bitu sawa doyaletei, mió mo ti doyó faalopó,” yalepó.

27 Atéró Yesuné ai forape du betepa, so whi̧ fea betó mole kuamó so beta̧né fo fakeyóló duraalu, “Ya̧ deyóló awa̧ male so naao hae Tale Kótóné wisiró beterapa, a̧ hai̧né sinóló beteró̧póló yae,” yalepó.

28 Ti fo depa, Yesuné atimapaae duraalu, “Ai dukiratere fota mepaae whi̧ de Kótóné fo wosóló, sya fóló erótu betere so whi̧ta, Tale Kótóné wisiró betereteiné hai̧né sukutu beterapó,” yalepó.

Yesupaae me ala yaairemó dere fareyópukó erae yale fo

(Mat 12:38-42, Mak 8:12)

29 Téró, so whi̧ fea wóló touró betepa Yesuné duraalu, “Mió i alimó betere so whi̧ dowi alané fa̧anutei, ȩpaae doasi sira yaaire me fareyópukó erae du beterapó. Tépatei, me kae eraalomeipa, mo take Jonapaae erale ala kaae beta̧ eratepa kelaalo ai ape. 30 Ti noatepae, Ninipa so whi̧né Jonapaae erale fareyópu kilituraalu, ita Kótóné dotonale whi̧póló kisipa moipakalepó. Atéyale kaae, mió i alimó betere so whi̧nékélé Whi̧né Naalemapaae eratere ala kilituraalu, ita Tale Kótóné dotonó betere whi̧pó kisipa muaalo ai ape. 31 Beta̧ Saoti hae kwia tȩteróló betere doasi topo kwin soné mió i alimó betó mole so whi̧tamo fo tokó̧ló taletere be dȩmó, dia̧ só deraalo ai ape. Ti noatepae, ai sota hae kwia dene falepaae biti wóló, Solomon-né fosó fosói kisipa muóló yó matere fo wosaai walepó. Téyaletei, Solomon-né mole kisipa bosenóló whi̧ beta̧ i betere ape. 32 Téretei, Ninipa be hulua so whi̧ró dia̧ mió i alimó betó mole so whi̧tamo só deraai fo tokó̧ló taletere be dȩmó atimanétei dia̧ só deraalopó. Ti noatepae, atima Jonané yó mótu betale fo wosóló, kisipa tiki feteyalepó. Tépatei, Jonakélé tȩteróló bosenée fale mo doasi sekȩ́ whi̧ beta̧ wóló i betere ape.

Keleta tiki fea dȩró betere sa̧ su̧pó yale fo

(Mat 5:15, 6:22-23)

33 Mo whi̧ beta̧nékélé, lamp sa̧ dȩróló kinéli tikipaae ó nukuné husiróló mulótimipó. Dȩróló daalótua dere tikimótóró mulótua dapó. Mepaae so whi̧ be dolopaae wapa, ai dȩmó beteró̧póló, dȩró beterapó. 34 Naao keleta, ti tiki turó dȩró betere lamp sa̧ su̧ ai ape. Naao kele tamo wusuró wisipa, ti naao tikikélé turó dȩrapó. Téretei, naao kele tamo wusuró dilikipa, ti naao tikikélé turó dilikirapó. 35 Naao tiki tua̧mó dó tare dȩ diliki yao̧sóró, mo hotowa yóló kaae tawae. 36 Térapa, naao tiki turótamo dȩpa, ti tiki me kwiapaae sawa dilikikélé ini, tiki featóró dȩyó furaalu, belapaaekélé sókó faalo ai ape,” yalepó.

Yesuné Farisi whi̧rapepaae wiyó yae yale fo

(Mat 23:1-36, Mak 12:38-40, Luk 20:45-47)

37 Yesuné ai fo yóló kemetepa, Farisi whi̧ beta̧né a̧tamo o̧la naairaalu ama bepaae dapesó fóló, o̧la nukuatere ni fake tómó tiróló beterepó. 38 Atéru, Yesu o̧la naairaalu, atimané mara mole ala sya furaalu, folosóró ama naase fokunitepa, kale Farisi whi̧ a̧ hokomó sókó fu sirayalepó.

39 Atétepa Talené a̧paae duraalu, “Aita motei, dia̧ Farisi whi̧né o̧la nokole nukuró wutitamo ha̧le tómó ere bólu maaté fukutua dapó. Téturaalu, diaao̧ tiki tua̧paaeta, ti fea o̧la senée yóló ekȩletere alaró ukusitere alatamoné ai fa̧ane ape. 40 Dia̧ okokoi tuȩ́ mole whi̧rape-ó, Kótóné diaao̧ tó tikimó ere ala fea taleturaalu, u tua̧paaekélé tale dumipóló de? 41 Diaao̧ nuku tua̧mó mole o̧la sóró yolealere so whi̧ tao sóró melae. Atétepa, ti diaao̧ tiki tua̧mó ere ala fea Kótóné kilitu, mo koko̧rapó fo yaalo ai ape.

42 Farisi whi̧rape-ó, dia̧né kutómó ere sawa o̧lakélé naase tamo supa, dekeyóló beta̧ Kótópaae ha̧le móturaalutei, mo donotóró taletere alaró Kótópaae yaala sókó fole alatamo sisópaae erótu beterapó. Atére alamó doasi sekȩi ala dia̧ tu̧paae waalopa, wiyó yae. Donoyóló taletere alaró Kótópaae yaala sókó fole alatamo touróló, Kótópaae ha̧le matere alakélé ua̧sóró mo wisi ua̧pó.

43 Farisi whi̧rape-ó, dia̧ fo wosetere bepaae furaalu, doasi doi mole whi̧rape bitua dere tikimótóró betaai ekȩle yóo, o̧la dotonatere tikimó daalukélé, so whi̧né doasi whi̧ wisi-ó yóo, yóló dukiratere koko̧mó ai ala dua dapó. Atétere alamó dia̧paae doasi sekȩi ala waalopa wiyó yae.

44 Farisi whi̧rape-ó, dia̧ta u tu̧paae whi̧ dou epatei ha̧le tiki ao̧pa, ai tómó so whi̧ fua wua du beterapó. Ti dia̧ta, douró betere whi̧ kaae ao̧rapa, wiyó yae,” yalepó.

45 Tétepa, Moses-né asȩre fo yó matere kisipa fosóre whi̧né a̧paae duraalu, “Yó matere whi̧-ó, naao ai dere forapené da̧ mo ti só deratapó,” yalepó.

46 Ti fo depa Yesuné duraalu, “ Moses-né asȩre fo yó matere whi̧rape-ó, diaao̧ so whi̧paae i ala yae, i ala yao̧se, du betere alata, doa sekȩi o̧la so whi̧né hu̧lumó belerótu dere kaae du beterapó. Ai sekȩi o̧la diaao̧ belerótu bitutei, atima fasóló tao sere alamo dumipó. Atérapa, dia̧paae waaire sekȩi alamó wiyó yae.

47-48 Take diaao̧ noutererapené dale Kótóné ko̧ló whi̧rape dourale tiki be wisiyóló tȩnótu beterapó. Mió atétu betere alané diaao̧ ayarapené whi̧ dale ala wisirapóló, ha̧keamó yó matapó. Atéteremó dia̧paae doasi sekȩi ala eraalopa, wiyó yae. 49 Atéró betale alamó Kótóné ama fosó fosóre kisipa sya furaalu, i fo erapó.

‘Ya̧lo ko̧ló whi̧raperó aposel whi̧rapetamo atima beterepaae dotonaalotei, mepaae whi̧ mo ti dóo, mepaae ha̧le susupuróo yaalopó,’ erapó.

50 Atérapa, mo take kaae sóró dilé wale ko̧ló whi̧rapené samearó mió diaao̧ du betere whi̧rapené sameatamomó kwia turó mió i alimó betere so whi̧ diaao̧ saalo ai ape. 51 Ita, mo dapó. Atéyaaire alata, Abel-mó kaae sóró dilé wóló, kale momatere bemó Kótópaae simó suku̧laa dalatere tikiró kae tukóló muló betere be ke tua̧mó dale whi̧ Sekaraiamó da̧le yóló kwia feata, mió i alimó betó mole so whi̧né saalopó.

52 Moses-né asȩre fo yó mótu betere whi̧rape-ó, Kótóné mo bete mole alapaae sókó faaire so whi̧ fao̧sóró tu̧ tuki̧tere ki diaao̧ fasó salepó. Ti dia̧ta, ai tu̧mó fumitei, atima faai du betere so whi̧ diaao̧ sesétu beterapó. Atétere alamó dia̧ doasi sekȩi ala saalopa, mo wiyó yae!” yalepó.

53 Ai fo yóló kemetepa, Yesu a̧ felemó, kale Farisi whi̧raperó Moses-né ere fo yó matere whi̧rapetamoné a̧ só deraairaalu, deteraai fo du betalepó. 54 Aita ha̧le mei, a̧ ha̧sókó fuléró kelaai kae kae wosetere fo du betalepó.

12

Farisi whi̧rape wisiyóló kaae tawae yóló yale fo

(Mat 10:26-33)

1 Atéró, so whi̧ mo dekéró wale tikimó hae tiki fa̧apa, folosóró Yesuné ama yó matere whi̧rapepaae duraalu, “Farisi whi̧rape tua̧mó bole yist dia̧paae tekao̧sóró hotowaró kaae tawae. Atimata tiki tua̧paae dopatei, tó tikimó ha̧le wisire nisi du beterapó,” yalepó. 2 “Mió kilini hiró betere ala fea, take ha̧kearatepa so whi̧ feané kolóló tuȩ́ yaalopó. 3 Diaao̧ diliki tua̧mó du betere fo dȩmó depa wosóo, be dolomó dua kikiti dere fo be huluamó daalu fakeyóló depa so feané wosóo, yaalopó.

4 Norape-ó, dia̧paae i dere fo wosae. Mepaae whi̧rapené diaao̧ tó tikita dóló sukunaalotei, take dia̧paae me ala eraalomeipa, ai alapaae wiyao̧se. 5 Wiyaai depata, ti naao mo tikikélé, kepe betekélé, doróló mo ti dó tare sipaae deraaire fotoko̧ bole Kótó beterapa, a̧paae beta̧ mo doasi wiyae. 6 Sonaai moni ke tamoné aporó ba beleka̧atiki dupunérapó. Atére barape beta̧kélé Kótóné kisipa keterótimipó. 7 Dia̧ta, ai ba beleka̧atikitamo su̧ni, Kótóné ama hosaa mole doasi o̧la ai ape. Diaao̧ topo nikikélé Kótóné ama su̧mó dosa̧ayóló kisipareteiné dia̧ wiyao̧se.

8 Ya̧lo dia̧paae mo i dere ape. So whi̧ feané kele tómó mepaae whi̧né duraalu, Yesuta ȩ tȩteróló kaae tare Talepó depa, Whi̧né Naalemanékélé Kótóné ensel-rapené keletómó a̧ ya̧lo fo eratere whi̧pó yaalopó. 9 Téyaalotei, whi̧ me dené so whi̧ feané keletómó a̧ Keriso fake meipó depa, ti Whi̧né Naalemanékélé, Kótóné ensel-rapené keletómó ai whi̧ a̧ kisipanipó yaalopó. 10 Mepaae whi̧ dené Whi̧né Naalema eróló foné só deratepa, ai dowi ala kwia kemeróló aluranérapó. Tépatei, kale Dȩi Kepe Wisiné ditere kutó faleyóló só deratepa, ai kwia mo aluranénipó.

11-12 Bóe whi̧rapené fo wosetere bepaae ó so whi̧ tȩteróló kaae tare whi̧rapepaae ó Gavman-né sóró beteró betere topo whi̧ beterepaae fo teka̧ai dapesó fupa, dia̧ noa fo yaaloé yóló, whaalia yao̧se. Ti noatepae, atétere sukamó diaao̧ yaaitere fo fea Dȩi Kepe Wisiné yó melaalo ai ape,” yalepó.

Néli whi̧né ho̧ko ala yaletei fo salepaae dó faróló yale fo

13 Tétepa so whi̧ fea touró betere kuamó, whi̧ beta̧né Yesupaae duraalu, “Yó matere whi̧-ó, ya̧lo no da̧moné ayané mómu o̧la o̧la bukóló, ȩmale meló̧pólópa, naao ya̧lo nopaae yae,” yalepó.

14 Ti fo depa Yesuné duraalu, “Ti whi̧-ó, diaamomó o̧la o̧la bukóló meló̧póló né ȩ sóró beteraleé?” yalepó. 15 Téró ama atimapaae duraalu, “Kae kae o̧la fea senée yóló au nokole alané dia̧ dorao̧sóró, mo hotowaró kaae tawae. Ti noatepae, o̧la o̧la mo dekéró sóró tare alané whi̧ beteró bitinipó,” yalepó.

16 Téró, ama atimapaae fo sale fo etéró yalepó. “Beta̧ néli whi̧né ama diyale ke kutómó o̧la dekéró salepó. 17 Ai ala kilitu, ama etei kisipa mualepó. ‘Ama kutómó yó mole o̧la mulaaire tiki meipóló,’ a̧ fomo du betalepó.

18 Téró ama duraalu, ‘Ya̧lo o̧la o̧la mulaai tȩale be fisikóló mo doakale be tȩyóló ya̧lo kutómó sere o̧laró mepaae wisi wisi o̧latamo mulaalopó. 19 Atéróló ya̧lotei etei fo enérapó. Ȩ o̧la o̧la mo su̧mó moleteiné mió me kutó dini doasi ba fomó sa̧a nóló ha̧le bitu, mole o̧laró wȩitamo maaté hai̧tamo nukulé fu betaalopó,’ ere fo kisipa muni airapó.

20 Tépatei Kótóné a̧paae duraalu, ‘Kisipa okokore whi̧-ó, naao betere bete mió dilikitamo ya̧lo tokó̧ sirapa, naao donoróló mulale o̧la né saaloé?’ yalepó.

21 Whi̧ me dené mepaae o̧la o̧la whi̧ tao sóró ha̧le móturaalu, ita Kótópaae matapóló kisipa muóló meni, a̧tóró néli whi̧ betaai dapóló fea o̧la ekȩleyóló beta̧paae du betepa, ti i ere fo ai whi̧paaetóró eraalo ai ape,” yalepó.

Naaire o̧la ó ya̧ya̧re o̧lamó whaalia yao̧se yale fo

(Mat 6:25-34)

22 Téró, Yesuné ama yó matere whi̧rapepaae duraalu, “Ya̧lo dia̧paae i dere ape. Dia̧ naaire o̧la meitepa, noa naaloé yóló whaalia du betao̧se. Naao tikimó kisipa mutu, kutikélé noa saaloé yóló whaalia du betao̧se. 23 Nokole o̧lata, wisi o̧latei whi̧né betere beteta, mo doasi o̧lapó. Kutikélé wisi o̧latei, whi̧né tikita mo doasi o̧lapó. 24 Barapené dere ala kolóló kisipa muae. Atimané naaire o̧la wae biliyóo, u̧lumé depa sóró bepaae mulatere alakélé yóo, dumipó. Tépatei, Kótóné atima kaae taru, betere doko̧ fea atimané naaire o̧la mótua dapó. Hepen bemó betere diaao̧ Ayané barape kolósu, dia̧ kolósu depa, dia̧ so whi̧paae ama hosaa mo turó mulapó. 25 Dia̧kó beta̧ whi̧né ama betaaire alamó kisipa muóló whaalia duraalu, a̧ betaaire ba fo su̧mó fo̧loranére? 26 Ai sawatamo ala dia̧né enénipa, ti mepaae doasi alarapemó noatepa whaalia du betere?

27 Ha̧le yó mole nerape fuatere ala kolóló, kisipa muae. Ai ne fua kémi bisikó̧ló kuti nomotumitei, ama ere au wisi kelaalo mo koko̧rapó. Atére auné Solomon-né derótua yale koko̧i kutiné au bosene falapó. 28 Dia̧ kisipa tiki sawa tiró betere so whi̧rape-ó, haemó ha̧le yó mole nerapeta mió maaté yóló dó simó biliraaire o̧latei, Kótóné wisiyóló aurótua dapó. Ai nerapepaae erótu betere alakélé mo bosenóló, diaao̧ deraaire kuti Kótóné su̧mó melaalomeipóló de? 29 Dia̧né naaire o̧la ó wȩimó hosaa turó muóló noa naaloé yóló doasi whaalia du betao̧se. 30 Ti noatepae, ha̧le ho̧ko betere so whi̧ feané ai o̧la saai dapóló ketekȩ buóló wóputu beterapó. Ti dia̧né ya̧ya̧tere o̧la hepen bemó betere diaao̧ Ayané ama mo tuȩ́rapó. 31 Térapa, Kótóné tȩteróló kaae tare ao̧mó betaai dapóló, ketekȩ buóló kikitu betepa, ti ya̧ya̧ du betere o̧la o̧la ama su̧mó melaalo ai ape.

32 Ya̧lo sipsip hupu malerape-ó, diaao̧ Ayané ama tȩteróló kaae tare ala a̧ wisi kisipa muóló hai̧tamo dia̧mó ha̧le melaalopa, whaalia yao̧se. 33 Térapa, diaao̧ muó mole o̧la dotonóló moni sóró mepaae yolealere so whi̧mó ha̧le melae. Atétere alané ha̧le muó tawó̧póló, moni detere be wisi aletapó. Atétepa, ti wisi wisi o̧la hepen bemó ha̧le muó taru, kemekélé yaalomeipó. Aimó o̧lémi nokole whi̧kélé, hoséli ó ero sinékélé, turukóló doraalomeipó. 34 Mé tikimó naao wisi wisi o̧la mupa, ti naao hosaakélé aimótóró mulapó,” yalepó.

Kutó mo wisiyóló kaae tawale fo

(Mat 24:42-51)

35 “Dia̧ kutó dine faairaalu kuti deróló bitu, sa̧rapekélé duku beteró̧póló, dȩróló mulae. 36 Ti atétere alata, mepaae kutó diratere whi̧rape atimané doasi whi̧ beta̧ so dokotere be dȩmó detere o̧la nale feletei fesaae wó̧póló, kaae tatu dere kaaepó. Atépa, kale whi̧ wouraalu be tu̧ dupa, a̧ be dolopaae holó̧póló, hapale atimané be tu̧ tuki̧yaalo ai ape. 37 Atéró, atima tȩteróló kaae tare whi̧ wouraalu kelera̧lemó, ama o̧la o̧la mo wisiyóló kaae tapa, a̧ hȩkeseturaalu atimapaae mo wisi ala eraalopó. Ya̧lo dia̧paae mo i dere ape. Kale topo whi̧ a̧ kuti wisi deróló, ama kutó diratere whi̧rape wó̧póló a̧pi fóló, o̧la nokole ni fake tómó kaae tawóló betaalopó. 38 Kale doasi whi̧ a̧ be diliki tua̧mó ó be teó dȩterepaae sókó wouraalu ama kutó diratere whi̧rape kelera̧lemó, fea o̧la o̧la su̧mó donoró betepa, a̧ hȩkeseturaalu atimapaae mo wisi alatóró eraalo ai ape. 39 Tépatei, i dere fo mo diriyóló wosóló tuȩ́ muae. Beta̧ be talené ama be fulukóló o̧la o̧la o̧lémi saaire whi̧ i sukakelemó waalopóló kisipa ua̧sóró ti ama be fulukóló o̧la o̧la sóró fó̧póló kaae tawua̧ meipó. 40 Térapa, dia̧kélé hotowaró donoróló betae. Ti noatepae, kale Whi̧né Naalema waalomei nisiyóló moko̧leyaa yóló betere tua̧mó waalo ai ape,” yalepó.

41 Tétepa Pitané duraalu, “Tale-ó, naao ai fo salepaae dó faróló dere fo-a, da̧paae maaté dépé, so whi̧ feapaaekélé de?” yalepó.

42 Ai fo depa Talene duraalu, “Beta̧ fosó fosóre kutó diratere whi̧ ama doasiné dere fotóró wosóló eró tapa, mepaae kutó diratere so whi̧ a̧paae tȩteróló kaae tawae enérapó. Tétu, tukóló muló betere sukamótóró atimané naaire o̧la maté fó̧póló, ama naase tua̧mó mulóló a̧ fulapó. 43 Téró kale doasi whi̧ a̧ momó fesaae wouraalu kelera̧lemó, ama diyae yóló fele kutó mo wisiyóló dipa kilitu, ai whi̧paae mo doa hȩkesené sinóló mo wisi ala eraalo ai ape. 44 Ya̧lo dia̧paae mo i dere ape. Kale topo whi̧né ama o̧la o̧la fea ai whi̧paae naao mo wisiyóló kaae tawae yóló ama naase tua̧mó mulaalopó. 45 Tépatei, kale kutó diratere whi̧né ama etei kisipa munérapó. ‘Ya̧lo doasi a̧ foloti feletei hapale wómipó,’ dua dapó. Atéreteiné, a̧ bitu mepaae kutó diratere whi̧raperó sorapetamo fokosói ala yóló, du beteró a̧ o̧laró wȩitamo dekéró nóló topo doyóló keyaa faalopó. 46 Atéru kale doasi whi̧ waalopóló kisipani, moko̧leyaa yóló betere tua̧mó a̧ sókó wouraalu, kale whi̧ diyóló turukópi sóró kisipa tirénire so whi̧tamo touyóló beteró̧póló, ho̧kó faraalopó.

47 Ai whi̧né ama doasiné mole ama kisipa tuȩ́ irutei, a̧ donoróló bitu doasiné dirae yale kutó diréniyalemó, fokosói ala yóló mo doasi susupuraalo ai ape. 48 Téyaalotei, mepaae kutó diratere whi̧né atima doasiné mole kisipa bete wisiyóló sinipa, ti ai whi̧paae kwia mótukélé sawa tétitóró melóo, dele alakélé dekéró ini, tétitóró dóo yaalopó. Nalo kale doasi wóló, ama doasi alarape tȩteróló kaae tawae yale whi̧paae duraalu, ya̧lo ya̧paae melóló fele kutórape fea maé yóló wosaalopó. Mepaae so whi̧né me whi̧paae duraalu, ‘Da̧né o̧la o̧la kaae tawae,’ yóló hu̧yóló mélipa, ti atima momó fesaae wou ama male su̧róló maé yóló wosaalopó,” yalepó.

Fake tekeyóló, betaalopóló yale fo

(Mat 10:34-36)

49 “Ȩta i haepaae waleteita si sóró walepó. Ai si i haemó mo hapale dó holó̧póló, mo taketi noke ua̧póló kisipa mutapó. 50 Tépa, ȩ mo kae wȩi tópuaaire ala beta̧ moletei kemeraai kaae taru, mo doasi sekȩné sukutu beterapó. 51 Ȩ i haepaae waleteita, diaao̧ kisipané dia̧ i haemó betó mole so whi̧tamo hosaa muni deyóló dua betaaire ala sóró walepóló de? Meipó. Ya̧lo dia̧paae mo i dere ape. Ȩta, dia̧ fake tekeyóló beteró̧póló, tekenale walepó. 52 Atérené mió i betere alimó kaae sóró, beta̧ bemó aporó so whi̧ betepa, atimasisitei bóe dóló tekeyóló, sore whi̧ kae betóo, tamo whi̧ kae betóo, yaalo ai ape. 53 Atimasisi atéró fake tekeyóló kae bitu, alimané naaletamo bóe dóo, naalené alimatamo bóe dóo, hamané senaaletamo bóe dóo, senaalené hamatamo bóe dóo, whi̧né hama hyama sotamo bóe dóo, hyama soné ama whi̧ hama sotamo bóe dóo, yaalopó,” yalepó.

Dere ala kilituraalu i ala yaalopóló kisipa yaaire fo

(Mat 16:2-3)

54 Téró, Yesuné aimó touró betere so whi̧paae duraalu, “Suka doropolepaae sa̧ko ho̧kolo depa kilitu, etei fo dua dapó. Mió hali waairaalu ai dere ape deretei, motóró wua dapó. 55 Besȩ́kélé Saut dȩpaae wapa kilitu, mió mo dirii suka yaai dapó deretei motóró dua dapó. 56 Dia̧ tó tikiné wisire nisi du betere so whi̧rape-ó, i haemó dere alaró sa̧mó dere alatamo ti diaao̧ mo diriyóló kisiparapó. Mió i alimó dia̧ tua̧mó erótu betere ala dia̧né kilitu beterapa nalo waaire alimó yaaire ala bete diriyóló tuȩ́ initere noatepa de?

57 Dia̧né dere ala diaao̧tei taleyóló, ita mo dono ala dapóló kisipatere noatepa de? 58 Whi̧ mené ya̧tamo fo tokó̧ló só deraai taletere whi̧ beterepaae dapesó fupa, diaamosisi tu̧mó furaalu donoratepa wisirapó. Ti noa yao̧sóró meipó. Ama ya̧ dapesó fóló, taletere whi̧né naase tua̧mó mulatepa, ai whi̧némo diki tare whi̧rapené topo whi̧né naase tua̧paae mulatepa, ya̧ dipula beterao̧sóró dapó. 59 Ya̧lo ya̧paae mo i dere ape. Naao meló̧póló da̧le mulale moni fea melaletei, kale sonaai moni ke mo ti kemeróló menitepa, ti ya̧ sókó feni, ha̧le bitiré faalo ai ape,” yalepó.

13

Kisipa fetenitepa aluyaalopóló yale fo

1 Ai forape yóló kemeteretamo Pailat-né dale mepaae Kaleli whi̧rapené samea Kótópaae suku̧laa dalóló ha̧le matere o̧latamo touróló mótu beterapó fo mepaae whi̧rapené Yesupaae ene walepó. 2 Ai fo depa Yesuné atimapaae duraalu, “Diaao̧ kisipané ai dale Kaleli whi̧rapeta, mepaae ha̧le betó mole Kaleli so whi̧né yale dowi ala bosenóló, atima mo doasi dowi ala ereteiné dalepóló kisipa mute? 3 Ténipa, ya̧lo dia̧paae i dere fo wosae. Diaao̧ dowi ala taaróló kisipa fetenitepa, ti dia̧kélé ai whi̧rape yale kaae yaalo ai ape. 4 Ai fo kaae, me i ape. Sailoam be huluamó tȩne fo̧loi be kolokó dorowouraalu, mepaae 18 whi̧rape dalepó. Diaao̧ kisipané ai whi̧rapené yale dowi alané mepaae Jerusalem be huluamó betó mole so whi̧né dowi ala bosenée faleteiné erapóló kisipa mute? 5 Aténipa, ya̧lo dia̧paae i dere fo wosae. Dia̧kélé diaao̧ du betere dowi ala taaróló kisipa fetenitepa, ti atima yale kaae dia̧kélé fea dóló aluraalo ai ape,” yalepó.

6 Téró, ama atimapaae i fo sale yalepó. “Whi̧ beta̧né ama képi du kutómó beta̧ nose biliyaletei oloréró kȩle felemó, du beta̧kélé olenipa kelalepó. 7 Atépa, ai kutó talené ama kutó kaae tare whi̧paae duraalu, ‘Ai nose du oloréró ba fo sore tua̧mó kȩleta yaletei, du mo beta̧kélé olere kilinipa, diyó mulae. Ti ai dowi wa̧sa daale niné hae fȩ ha̧le kemeró̧póló, noatepa kaae tawaaloé?’ yalepó.

8 Ai fo depa, kale whi̧né a̧paae duraalu, ‘Doa whi̧-ó, ba fo beta̧ tua̧mó ya̧lo mepaae kȩlaai o̧la o̧la sóró ai ni betemó munaalopa, daaló̧póló taalae. 9 Waaire ba fo tua̧mó kaae tara̧lemó, olotepa ti wisirapó. Olenitepa ti diyó mulaalopó,’ ” yalepó.

Sa̧a naai da̧le muló betere sukamó sisó fulukó tare so wisirale fo

10 Sa̧a nokole be dȩmó Yesu a̧ fo wosaai tȩ mole berapekó beta̧ bemó Talené ala etérópóló yó mótu betalepó. 11 Tétu beteremó, aimó dowi kepené sisó fulukuró betepatei, 18 ba fo kemere so beterepó. Atéruraalu, a̧ donoyóló betere alakélé ini, mo heméetóró tarepó. 12 Atépa Yesuné kolóló a̧paae ape yóló duraalu, “Ti so-ó, ya̧ dokóló muló betere kisi bete mió ai kemeratere ape,” yalepó. 13 Atéró, kale soné tikimó naase mulaletamotóró, ama sisó fulukó taretei donone hotepa, Kótóné doi sóró holalepó.

14 Sa̧a nokole sukamótei Yesuné ai so wisiratere ala kilitu, ai fo wosetere be kaae tare topo whi̧ a̧ fopaae butu, aimó betó mole so whi̧paae duraalu, “Kutó diyaaire be dȩrapeta apo miró mulapó. Térapa, diaao̧ kisi bete wisiró̧póló depa ti Sa̧a nokole be dȩmó wéni, ha̧le be dȩrapemó wua yae,” yalepó.

15 Ai fo depa, Talené a̧paae duraalu, “Dia̧ tó tikiné ha̧le wisire nisi du betere whi̧rape-ó, Sa̧a nokole sukamótei diaao̧ bulmakau ó donki hupurape duló beteretei wȩi nó̧póló dapesó fua dumié? 16 Atére kaae, Abraham-né deté yale i betere so dowi Satan-né képiné dokóló muló betepa, 18 ba fo ha̧le kemeyalepó. Atépa a̧ fó̧póló, Sa̧a nokole be dȩmótei, ya̧lo teraayalepa ai ala dore?” yalepó.

17 Ama ai fo deremó, a̧tamo dei kisipa muóló só deraaire whi̧rape atimatei hale duraalu, wiyalepó. Téyaletei, so whi̧ feané ama ai dere ala kilituraalu, koko̧i ala dapóló doasi hȩkesené sukutu betalepó.

Mastard niró yist-tamopaae dó faróló yale fo sale

(Mat 13:31-33, Mak 4:30-32)

18 Téró Yesuné duraalu, “Kótóné tȩteróló kaae tare ao̧mó mole ala etérapóló noa alapaae dó faróló yaaloé? 19 Ti aita, i ala kaaené kelerapó. Beta̧ whi̧né mastard ni ke sawatamo só fóló, kutómó biliyalepó. Atéró kale ni holóló, doasi ami daapa, tetei̧mó sikimó kotere barape sirimó daaneta dua dapó,” yalepó.

20 Atéró, ama kale yale kaae momó duraalu, “Kótóné tȩteróló kaae tare ao̧mó mole ala noatamo su̧róló enére? 21 Aita, i ala dere kaaepó. Beta̧ soné flawa o bula duraalu, yist mo sawatamo bulatereteiné doasi o bula alerótua dapó,” yalepó.

Betekȩne sawa tu̧mó fae yale fo

(Mat 7:13-14, 21-23)

22 Ai alarape yóló kemetepa, Jerusalem-paae fole tu̧mó tȩ mole doasi be huluaró sawa be huluarapemó Yesu faai furaalu, Talené fo yó maté fu betalepó. 23 Atéró, mepaae whi̧né Yesupaae duraalu, “Tale doasi-ó, beta̧ beta̧ so whi̧ maaté aluyao̧sóró tao saaloé?” yalepó.

24 Ai fo depa ama atimapaae duraalu, “Dia̧ mo sawa betekȩne tu̧mó sókó faairaalu, ketekȩ buóló fae. Ya̧lo dia̧paae mo i dere ape. So whi̧ fea ai sawa tu̧mó faai dapóló faalotei fenénipó. 25 Ai be talené ama be tu̧ kinó betepa dia̧ wóló belamó daalu tu̧mó haluróló fo fakeyóló duraalu, ‘Tale doa whi̧-ó, da̧ holaai dapa tu̧ tuki̧yae,’ yaalopó. Ai fo depa ama dia̧paae duraalu, ‘Dia̧ maae so whi̧rapeé?’ yaalopó.

26 Tétepa, diaao̧ i fo yaalopó. ‘Da̧ fea beta̧mó bitu, o̧laró wȩitamo nóo, ya̧ da̧né tu̧rapemó daalu yó matere fo wosóo, du betale so whi̧pó,’ yaalopó.

27 Ai fo yaalotei, ama atimapaae i fo yaalopó. ‘Dowi ala yó tare so whi̧rape-ó, dia̧ maae wale so whi̧ró ȩ kisipanipa, taae fae,’ yaalopó.

28 Atétepa, diaao̧ Abraham, Aisak, Jekop, mepaae Kótóné whi̧rapekélé fea ama tȩteróló kaae tare be tua̧mó betó mupa kelaalopó. Téyaalotei, dia̧ ai be tua̧paae honi, belamó dele doasi sóró wole du bitu, diaao̧ serekenétei dia̧ tukóló nuku betaalo ai ape. 29 Atétere be dȩmótóró suka hotereró wale so whi̧kélé, suka doropoleró wale so whi̧kélé, u dȩpaae wale so whi̧kélé, i dȩpaae wale so whi̧kélé, mo fea Kótóné tȩteróló kaae tare be tua̧mó detere o̧la naairaalu, atima betaaire tiki séle séle sóró betaalopó. 30 Mió i alimó mepaae nalo wale so whi̧ folosene fóo, mepaae folosóró fole so whi̧rape nalone fóo yaalo ai ape. Ya̧lo i dere fota, ha̧sókó feni, mo yaalopó,” yalepó.

Yesuné Jerusalem so whi̧ hosaamó sirapóló yale fo

(Mat 23:37-39)

31 Atéyale sukamótóró, mepaae Farisi whi̧rape Yesu beterepaae wóló duraalu, “Herot-né ya̧ daai du beterapa, i be taaróló, metikipaae fae,” yalepó.

32 Ai fo depa, atimapaae duraalu, “Dia̧ fóló, ai whi̧ dóló nokole dowi hao̧paae i fo yae. Mióró dótamota, ȩ mepaae kisi daae mole so whi̧ró dowi kepe tepeyóló betere so whi̧tamo wisiróló, sore be dȩné ti ya̧lo diyaai yale kutó fea kemeróló da̧lemó sókó fatapó yae. 33 Téyaalotei, mió ó dó ó dua̧kélé, atimané ȩpaae me ala eratepa taaréni, ha̧le fó maaté yaalopó. Ti noatepae, Kótóné ko̧ló whi̧ kae tikimó sukutepa ao̧ni, Jerusalem bemótóró sukutepa ti mo donorapó.

34 Jerusalem, bemó betó molȩ so whirape-o, Kótóné ama fo eratere ko̧ló whi̧rape dóo, mepaae ama dia̧ beterepaae dotȩyale whi̧rapekélé kapo duné siróló dóo, dua yalepó. Kale bané malerape ama baase ao̧paae buósu dere kaae, diaao̧ naale senaale ya̧lo atéró buó saalopóló dua yalemó, dia̧né hó̧ralepó. 35 Térapa, mió diaao̧ be mo wópu maalo ai ape! Ya̧lo dia̧paae mo i dere ape. Ȩ diaao̧ kilini ha̧le bitiré fóló, Talené doimó wale whi̧-ó, Kótóné hamokoróló tao sere alané wisiró̧póló yae dere sukamó ti ȩ momó kelaalopó,” yalepó.

14

Yesu Farisi whi̧né bemó o̧la naai betere fo

1-2 Téró, Sa̧a nokole sukamó Yesu a̧ Farisi whi̧rapekó doi mole whi̧né bemó o̧la naai fóló beterepó. Atépa, beta̧ hó naase tópure whi̧ Yesu betere felekemó betepa, me alakó déró kelaai kaae tawóló betó molepó. 3 Atépa, Yesuné Farisi whi̧raperó Moses-né asȩre fo kisipare whi̧rapetamopaae duraalu, “Sa̧a nokole sukamótei whi̧ wisiratepa fo mulepé, meié?” yalepó. 4 Ai fo depa, atimané me fokélé tokó̧ menipó. Atétepa, Yesuné kale whi̧ wisiyó̧póló tikimó tawóló, turukó hóróló fó̧póló dotȩyalepó. 5 Atéró, Yesuné atimapaae duraalu, “Dia̧kó whi̧ beta̧né ama naale ó bulmakau hupu sa̧a nokole be dȩmótei nóku dolopaae doropóló mupa, téti hapale tao saalo meié?” yalepó. 6 Ai fo depa, atimané a̧paae me fo tokó̧ menipó.

7 Téró, atima o̧la naai wale so whi̧rape doasi doi mole whi̧ betere tikimó betaai dapóló fole ala kilitu, atimapaae etei fo sale yalepó. 8 “Whi̧ mené ama so dokoturaalu detere o̧la naai ape depa furaalu, doasi doi mole whi̧rape bitua dere ni fake wisimó betaai ekȩle yao̧se. Ti noatepae, ya̧ tȩteró betere doasi doi mole whi̧rapepaae ape eretei, ya̧ kisipani ai ape. 9 Atéró wóló betepa, diaamopaae ape yale whi̧né duraalu, ya̧ betaai yale tikimó i sekȩ́ beteró̧póló, ya̧ ha̧le tikimó betae depa, ya̧ doasi hale saalopó. 10 Atéyao̧sóró, ya̧paae o̧la naai ape depa furaalu, doasi doi mole whi̧rape betere ni fake ao̧mó ho̧ko betae. Atépa, ya̧paae o̧la naalopa ape yale whi̧né kilituraalu, ‘No-ó, ya̧ i wisi tikimó biti̧ holae yaalo ai ape.’ Atétepa, ya̧tamo beta̧mó o̧la nuku betere so whi̧né keletómó naao doi hale sóró horaalopó. 11 Ti noatepae, mepaae whi̧ dené amatei a̧ doi sóró horatepa, atétere whi̧ ti Kótóné haepaae só deróo, whi̧ me de amatei deróló dua betepa, ti Kótóné a̧ sóró horóló doasi doi mulóo, yaalo ai ape,” yalepó.

12 Téró, Yesuné a̧paae o̧la naai ape yale whi̧paae duraalu, “Naao suka tua̧mó ó dikitamo o̧la naairaalu, naao fulumu whi̧rape ó naao norape ó fake so whi̧rape ó ya̧tamo felekemó betere néli so whi̧rapepaae maaté o̧la naai ape yóló dape sao̧se. Naaotamo ai ala depa, atimapaae erale ala kaae, ya̧paaekélé eraalo ai ape. 13 Téni, ai detere o̧la naairaalu, ha̧le yolealere so whi̧ ó tiki dore so whi̧ ó hó dore so whi̧ ó kele dilikire so whi̧ fea ape yóló dape supa, ti Kótóné ya̧ wisiróló hale horaalopó. 14 Ti atei kaae so whi̧rapené naao erale alamó ya̧paae momó tokó̧ menanénipó. Naao ai dere alamó saaire dupu wisita, take wisi ala yóló suka̧le so whi̧rape kepaayóló wale sukamó senérapó,” yalepó.

So dokoteremó detere doasi o̧lapaae dó faróló yale fo sale

(Mat 22:1-10)

15 Atéró, Yesuné ai dere fo wosóló, aimó o̧la nuku betere whi̧rapekó beta̧né a̧paae duraalu, “Kótóné tȩteróló kaae tare ao̧mó bitu, detere o̧la naalopóló kisipa mutu betere so whi̧ta ti Kótóné wisiró beterapa, doasi hai̧né sukutu beterapó,” yalepó.

16 Ai fo depa, Yesuné a̧paae tokó̧ mótu duraalu, “Whi̧ beta̧né ama doasi o̧la deyaairaalu, taleyóló mulóló so whi̧ feapaae naai ape yalepó. 17 Atéró kale whi̧né o̧la deyaaire be dȩ wapa, o̧la naai ape yale so whi̧ dapesene fó̧póló, ama kutó diratere whi̧ dotonalepó. Atétepa, a̧ fóló atimapaae duraalu, ‘Mió o̧la taleróló muló betepa faalopa ape,’ yalepó.

18 Atéró deté kwȩyaletei, atima fole hó̧mó kutórapené bipi epa fenénipó dua yalepó. Folosóró whi̧ beta̧né duraalu, ‘No-ó, ya̧lo dóti dupuyóló diyaaire kutó kȩle faaireteiné, ȩ ya̧tamo faalomeipó,’ yalepó.

19 Kale dere fo kaae whi̧ menékélé duraalu, ‘No-ó, ȩta ya̧lo dóti dupuyale naasetamo bulmakau hupurapené dere ala kȩle faaireteiné ya̧tamo fenénipó,’ yalepó.

20 Whi̧ menékélé kale dere fo kaaetóró yóló duraalu, ‘No-ó, ȩ so mo dótóró dokóló betereteiné ya̧tamo fenénipó,’ yalepó.

21 Atétepa, kale kutó diratere whi̧ momó fesaae wóló, whi̧rapené yale fo ama doasipaae yalepó. Tétepa, kale be tale a̧ fopaae buóló ama kutó diratere whi̧paae duraalu, ‘Ya̧ mo hapale fóló ai doasi be huluaró sawatamo be huluatamopaae fole tu̧mó yolealere so whi̧kélé, tiki momaare so whi̧kélé, kele dilikire so whi̧kélé, hó naase dore so whi̧kélé, fea wó̧póló dapesene fae,’ yalepó.

22 Ti fo depa, ama yae yale alarape yóló ki̧lipaae kale kutó diratere whi̧né duraalu, ‘Doa whi̧-ó, naao ȩpaae yae yale alarape fea ya̧lo su̧mó yaletei, mepaae whi̧ beteraaire dȩ ha̧le ai mune fale ape,’ yalepó.

23 Tétepa kale doasi whi̧né a̧paae duraalu, ‘Ya̧ doasi tu̧rapemó fóló, tu̧ dȩmó betó mole so whi̧kélé fea dape siré kwȩyóló wapa, ti be kerape fea su̧nérapó. 24 Ya̧lo ya̧paae i dere ape. Mepaae whi̧ de o̧la naalopa ape yalemó wéni yale so whi̧rapeta, ya̧lo doasi detere o̧la mo sawakélé hoteyaalomeipó,’ ” yalepó.

Filipaa ni beleyóló fenitepa Yesuné yó matere whi̧ betenénipó ere fo

(Mat 10:37-38)

25 Téró, so whi̧ mo ha̧le o̧la kaae Yesutamo fu betepatei, Yesu fetée wóló i fo yalepó. 26 “Mepaae so whi̧ detamo ȩ beterepaae wouraalu, ti ama aya ó hae ó ama so, naale senaale ó ama noraperó nerapetamopaaekélé ó ama betere betekélé hó̧róló bóe dinitepa, ti a̧ ya̧lo dere fo wosóló yó matere whi̧ betenénipó. 27 Mepaae whi̧ dené a̧ oleraaire filipaa ni amatei beleyóló ȩ sya anitepa, ti atétere whi̧kélé, ya̧lo yó matere whi̧ betenénipó.

28 Dia̧kó beta̧ whi̧ ama kisipanétamo, doasi fo̧loi be olekeyóló tȩyaairaalu, ama tare moniné su̧mó tȩnéréró kisipanépi talenérapó. 29-30 Ti noatepae, be tȩyaai folosóró bete kaaturaalu, dirii eleké bilitapó. Téteretei, kale be kemerénipa kilitu, mepaae so whi̧né do̧ nanóló doka doka duraalu, i sekȩ́né mo folo tȩale betei kemerénipóló do̧ nanaalopó,” yalepó.

31 Fo sale me i ape. Me hae kwia tȩteróló kaae tare topo whi̧né me hae kwia tȩteróló kaae tare topo whi̧tamo bóe dȩle faairaalu, 10,000 diki tare whi̧raperó me topo whi̧né 20,000 diki tare whi̧rapetamo bóe dupa, 20,000 diki tare whi̧rape dóló kemeraalopé neté yaalorópóló kale topo whi̧ a̧ kisipapi tekenérapó. 32 Atéró bóe whi̧rape mo umó wou betepatei, ama kisipanétamo atimatei beta̧paae dȩlépa, ti bóe dele ala taarópó. Mió da̧ bóe fiyóló dua betaalopó fo ene fae yaalopó. 33 Atétere kaae, dia̧kó whi̧ me dené ama muó mole o̧la o̧la fea me o̧la meipóló taarénitepa, ti ya̧lo fo eratere whi̧ betenénipó.

34 “Kóta, mo feléi o̧la wisitei ama felé kemetepa, ti momó kae neyóló felé bulaaloé? 35 Atéró felé initere kóta, o̧la betepaaekélé munéni, ha̧le tikipaae taae fatua dapó. Mepaae whi̧ detamo wosȩ́li dapa, ti i dere fo wisiyóló wosó̧póló yae,” yalepó.

15

Aluyale sipsip hupupaae dó faróló yale fo

(Mat 18:12-14)

1 Téró, mepaae takis moni sere whi̧raperó so whi̧né dowi ala dere whi̧rapepó du betere whi̧rapetamo Yesuné dere fo wosaai a̧ beterepaae toura̧le wóló betó molepó. 2 Atépa, mepaae Farisi whi̧raperó Moses-né asȩre fo yó matere whi̧rapetamoné Yesu kikiti eratere fo yóló duraalu, “I whi̧néta dowi ala du betere whi̧rapetei, touróló o̧la beta̧mó nuku beterapó,” yalepó.

3 Ti fo depa, Yesuné atimapaae etei fo sale yalepó. 4 “Dia̧kó whi̧ beta̧né 100 sipsip hupurapekó beta̧ hupu alupa, 99 hupurape ha̧le tua̧ tikimó beteróló, alure hupu keketé kwȩyóló dape sumié? 5 Atéró, dape supa, a̧ hȩkesené sukó̧ló bepaae dapesó wua dapó. 6 Atéró, bepaae só fóló, ama fulumu so whi̧ró be whi̧ so whi̧tamopaae toura̧le ape yóló duraalu, ‘Ya̧lo kale aluyale hupu kekitu beteró dape salepa, dia̧kélé fea ȩ dere kaae hȩkese yae,’ yaalopó. 7 Ya̧lo dia̧paae i dere ape. Atétere kaae, beta̧ dowi ala du betere whi̧ kisipa tiki feteyóló Kótó beterepaae wapa, ti hepen bemó mo doasi hȩkese dere alané i haemó dere hȩkese tȩteróló bosene falapó. Téretei, mepaae 99 so whi̧né duraalu, da̧ me dowi alakélé dumipa, kisipa tiki ha̧le neyóló feteyaaloé dere so whi̧paae hȩkese doaló dumipó,” yalepó.

Aluyale moni kepaae dó faróló yale fo

8 Ai ala kaae me i ape. “So beta̧né silpa kapané aleyale naasetamo moni kekó beta̧ alutepa, ama noa ala yaaloé? Keka̧airaalu sa̧ dȩyóló be tua̧mó muó mole mome wisiyóló fuóló kekó̧ló mupa sumié? 9 Atéró su, ama fulumu so whi̧ró be whi̧ so whi̧tamopaae kale aluyale moni ke saleteiné da̧ hȩkese yaalopa, dia̧ fea beta̧paae toura̧le ape enérapó. 10 Ya̧lo dia̧paae i dere ape. Ai ala dere kaae, mepaae whi̧ de ama dowi ala taaróló, kisipa feteyóló Kótópaae wapa, ti ó hepen bemó betere ensel-rape mo doasi hȩkesené sinaalo ai ape,” yalepó.

Aluyale naalepaae dó faróló yale fo sale

11 Atéró, Yesuné ama deté wou betere fo tómó me i fo yalepó. “Whi̧ beta̧né naale tamo beterepó. 12 Téru, me dekȩ naalené alimapaae duraalu, ‘Apa-ó, naao ya̧lo no da̧momó melaai muló betere o̧la o̧la bukóló ȩmaletamo a̧lae,’ depa, alimané naalema tamo tua̧mó bukuralepó.

13 Atéró kale dekȩ naale alimané melale o̧la o̧la fea sóró, mo saletó tikipaae felepó. Atéró bitu, mepaae kae kae ala ho̧ko deté fu beteró, ama kale sóró fele o̧la o̧la fea kemeralepó. 14-15 Atéró beteremó, ai hae kwiamó doasi wote ali wóló a̧ naaitere o̧lakélé meitepa, a̧ fóló whi̧ beta̧paae duraalu, ‘Naao me kutókó mupa ya̧lo diraalopó yóló wosalepó.’ Ti fo depa, kale whi̧né ama hupurape kaae tawaaire kutó beta̧ mulapa dirane fae yóló dotȩyalepó. 16 Atéró fóló, kale hupurape kaae tapa mené a̧mó nokole o̧lakélé menipó. Tétepa, a̧ wotemó kale hupurape matere besa̧ae bolo naai kisipa mutu betalepó.

17 Atétu ama take muale kisipa feteyóló, momó wisi kisipa muóló duraalu, ‘Ya̧lo ayané ama kutó diratere whi̧rapeta, o̧la dekéró mupa nuku beteretei, ȩ imó wotené sukutapó. 18 Tétereteiné, mió ȩ momó ya̧lo aya beterepaae fesaae fóló i fo yaalopó. Apa-ó, ó hepen-mó betere Kótópaaekélé, ya̧paaekélé ya̧lo wisi ala eréni, mo doasi dowi ala eralepó. 19 Atéyaleteiné, mió ȩ naao naale ao̧réni, kutó diratere whi̧rape kaae beterae,’ yaairaalu faai kisipa mualepó.

20 Atéró tuȩ́ teketu beteró, kale naale a̧ betere tiki taaróló, alima beterepaae momó fesaae felepó. Atéró kale naale mo umó wou betepa alimané kolóló, ama hosaamó suraalu, a̧ mo hapale sururu yóló fóló, apuó taru ko̧ló tukó nalepó.

21 Atétepa kale naalené alimapaae duraalu, ‘Aya-ó, naao kele tómókélé, hepen bemó betere Aya Kótóné kele tómókélé, mo doasi dowi ala yalepó. Téyalepa, mió ȩ naao naale ao̧rao̧se,’ yalepó.

22 Téyaletei, kale naale alimané ama kutó diratere whi̧rapepaae duraalu, ‘Dia̧ mo hapale fóló, a̧mó deraaire kuti wisi sóo, naasemó bulaaire bi sóo, hómó horaaire ho̧leke be sóo, yóló derae,’ yalepó. 23 Atéró, ama kutó diratere whi̧rapepaae duraalu, ‘Da̧né a̧ hȩkeseróló o̧la deraalopa, beta̧ seraai bulmakau hupu male sene fae. 24 Ti noatepae, ya̧lo i naaleta suka̧letei momó kepaayóló biture kaae erapó. Mo ti aluyale whi̧tei momó dape sóró biture kaae epa, mió da̧né a̧mó o̧la deróló hȩkese yaairaalu i dere ape,’ yalepó.

25 Até du betepa, kale whi̧né topo naale kutómó daai be bela felekemó sókó walemó, kitatamo wole fo yóló, ki̧litu betere fo wosalepó. 26 Até du betepa, ama kutó diratere whi̧rapekó beta̧paae ape yóló duraalu, ‘Doa ai-a, noa alamaaté du bitu de?’ yalepó. 27 Ti fo depa ama a̧paae duraalu, ‘Naao no me alakélé ini, mo wisiyóló sókó waleteiné, ayanaaoné seraai bulmakau hupu male dóló o̧la i derótu betere ape,’ yalepó.

28 Ai du betere ala kilitu, kale topo naalené alimatamo doasi fopaae buóló, bepaae hotere hó̧yóló belamó dalepó. Atépa, alima doropóló naalema be dolopaae holó̧póló, bératere fo yalepó. 29 Téyaletei, ama alimapaae duraalu, ‘Kelere! Ba fo doko̧ fea ȩ naao wae sóró kutó diratere whi̧ kaae bitu, hó̧kélé ini naao erae dere ala ya̧lo eró tawalepó. Téyaletei, ya̧lo fulumu whi̧rapetamo dóló nó̧póló, naao meme hupu male beta̧kókélé menipó. 30 Até yaletei, naao ai naale ho̧ko nópumó kutu beteró naao melale wisi wisi o̧la fea aluróló wapatei, naao a̧mó seraai bulmakau hupu male dóló o̧la ai deratere ape,’ yalepó.

31 Ai fo depa alimané duraalu, ‘Ti naale-ó ya̧ta, suka fea ȩtamo betereteiné ya̧lo mole o̧la o̧la feata, ti naaotóró ai ape. 32 Téreteiné da̧ fea hȩkese duraalu, a̧mó o̧la deralepa, ya̧ depe sekȩni hȩkese yae. Ti noatepae, naao no a̧ mo ti suka̧le whi̧ momó kepaayóló wóló biture kaae epa o̧la deratere ala taaréni, mo enérapó. A̧ta, aluyale whi̧tei, momó sókó wapa dape sóró i betere ape,’ ” yalepó.

16

O̧la o̧la tȩteróló kaae tawae yale fo sale

1 Téró, Yesuné ama yó matere whi̧rapepaae i fo yalepó. “Whi̧ mené beta̧ néli whi̧paae duraalu, naao o̧la o̧la kaae tare whi̧né wisiyóló kaae tani, ho̧ko besekérótu beterapó depa wosalepó. 2 Atei fo depa, ama sóró beterale whi̧paae ape yóló a̧paae woseturaalu, ‘Naao du betere ala mené ȩpaae ene walepa, naao ya̧lo o̧la o̧la netéró kaae tare? Mió naao ditu betere kutó kemeraai dapa, naao tȩteróló kaae taru deté wale ala fea ȩpaae yae,’ yalepó.

3 Ai fo depa kale whi̧né ama kisipanétei duraalu, ‘Ya̧lo doasiné ȩ melale kutó kemeratepa, mió ȩ noa kutókó diyaaloé? Hae duki̧yaaire fotoko̧kélé buni yóo, me whi̧paae o̧la kema dere alakélé, hale yóo ereteiné, ȩ noa ala yaalorópó. 4 Tépatei, ȩ i kutó taaróló fupa, mepaae so whi̧né ȩ mo wisiyóló dape só̧póló, i ala beta̧ yaai kisipa mutapó,’ yalepó.

5-6 Atétepa, kale whi̧né ama doasiné o̧la o̧la kwia mulóló sale whi̧rape beta̧ beta̧ ape depa, walepó. Atéró kale folosóró kwia mulóló sale whi̧paae woseturaalu, ‘Ya̧lo doasiné o̧la naao meteró saleé? depa, ama duraalu, da̧le 4000 lita olip wel wȩi salepó,’ depa, kale whi̧paae duraalu, ‘Ya̧ hapale fóló sawa beteró, naao sale 4000 lita wel wȩi da̧le helekó̧ló, 2000 lita asȩyae,’ yalepó.

7 Téró, kale dere kaae me whi̧paae woseturaalu, ‘Naao ya̧lo doasiné o̧la meteró saleé?’ depa, kale whi̧né duraalu, ‘Whiti yorape 1000 salepó,’ yalepó. Ti fo depa, kale whi̧né a̧paae duraalu, ‘Naao melaai sale kwia asȩretei helekó̧ló 800 asȩyae,’ yalepó.

8 Atéró, kale o̧la o̧la talené ama sóró beterale whi̧ wisipa meitei a̧ dukiróló duraalu, ‘I whi̧ta o̧lémi nuku bitutei, topo daalu fosó fosói ala maaté du beterapó. Ti i haemó betere so whi̧ atimasisi u tao su i tao su dere ala mepaae so whi̧né kilitu, mo fosó fosóre so whi̧póló dukiratere alané, kale dȩ tua̧mó betó mole so whi̧ tȩteróló ketei ao̧ratapó,’ yalepó. 9 Ya̧lo dia̧paae i dere ape. I haemó bituraalu, naao sere moni mepaae ya̧ya̧re so whi̧ tao sóró ha̧le melae. Atéró fea melóló kemeratepa, atimané ya̧ mo ti tȩ tare bepaae holae yóló dape saalo ai ape.

10 Mepaae whi̧ dené sawa kutó mo wisiyóló kaae taru dirótu betepa, so whi̧né kilitu i sekȩ́né kutó mo dono ditapóló kisipa tiratere whi̧néta ti doasi kutókélémo wisiyóló diranérapó. Mepaae so whi̧ denétamo sawa o̧la mekó o̧lémi supa, ti doasi o̧lakélé o̧lémi senérapó. 11 Atétepa, i haemó muó mole o̧la o̧la diaao̧ wisiyóló kaae tawaaire su̧nipa, mo ti muó tare wisi wisi o̧la dia̧paae kaae tawae yóló né melaaloé? 12 Me whi̧né dia̧paae kaae tawae dere o̧la o̧latamo diaao̧ mo wisiyóló kaae tanitepa, naao mo ti muó tawaaire o̧la ya̧mó né melaaloé?

13 Beta̧ kutó diratere whi̧nétei, doasi topo whi̧ tamoné kutó diranénipó. Atétepa, ti me whi̧paae yaala sókó fóló mulu, ama kutó diróo, me whi̧ hó̧róló ama erae dere alakélé eréni yóo, yaalopó. Ai ala dere kaae, beta̧ whi̧nétei Kótóné kutóró mepaae moni saaitere kutótamo touróló diranénipó,” yalepó. 14 Ai fo depa, mepaae monimó hosaa muóló ekȩlere Farisi whi̧rapené Yesuné ai dere fo woseturaalu, faleyóló doka doka du betalepó. 15 Ti fo depa, ama atimapaae duraalu, “Dia̧né ai du betere ala so whi̧né kilitu, mo wisirapó du betepatei, diaao̧ hosaa tua̧mó kinóló mole ala ti Kótóné kolóló mo kisiparapó,” yalepó. Atétepa, ama atimapaae duraalu, “Mo so whi̧néta, dia̧né mo doasi bete mole ala dapó du betepatei, Kótóné keletómó ti bete muni, mo sonaalérapó.

16 Kale Moses-né asȩre foró Kótóné ko̧ló whi̧rapetamoné yó maté waletei, Jon betale alimókélé taaréni, ha̧le yó matétóró fu beterepó. Atétu betepa, Kótóné tȩteróló kaae tare ao̧mó mole kisi fo wisi wosaai dapóló hai̧né sukuturaalu, so whi̧ fea aipaae alaletamo fu beterapó. 17 Ti sa̧ró haetamota kemeyaalotei, Kótóné fo kwia mo sawakélé aluyaalomeipó.

18 Whi̧ me dené ama topo so tokó̧ daaróló so me kae dokotepa, ti Kótóné fo tukóló nópu nukulapó. Whi̧ me dené me whi̧né tokó̧ daalale so dokotepa, ti aikélé yóló muló betere fo tukóló nópu nukulapó,” yalepó.

Néli whi̧ró Lasarus-tamoné yale ala

19 “Téró suka fea kelaalo mo koko̧i sonaai kuti maaté derótua yóo, mo feléi wisi o̧la maaté nóo du betere néli whi̧ beterepó. 20 Ai néli whi̧né ama be tu̧ sókó walemó yoleale whi̧ humu fulu daayóló bitu, suka fea o̧la kematu betere whi̧né doi Lasarus beterepó. 21 Atéró bitu, a̧ wote depa kale néli whi̧ ni fake tómó o̧la nukuraalu, folope sorokóta deretei naai kisipa mutu betepa hao̧rapené ama humu a̧e nukua depakélé, dowa̧ae fóló beterepó.

22 Ai ala du betere tua̧mó kale whi̧ Lasarus sukutepa, ensel-rapené a̧ beleyóló fóló, Abraham betere uté tȩró beteralepó. Atéró a̧ suka̧le ki̧lipaae kale néli whi̧kélé sukutepa douralepó. 23 Téró, kale néli whi̧ mo ti dó tare simó duku bituraalu kese falalemó, kale Lasarus Abraham-tamo daapa kelalepó. 24 A̧ atépa kolóló duraalu, ‘Aya Abraham-ó, naao ȩ ko̧le depata, ti kale Lasarus-né naase dou̧mó wȩi fȩ eróló ya̧lo hape siri bula̧le wó̧póló dotȩyae. Ti noatepae, ȩ siné dukuraalu doasi dele sereteiné dapó,’ yalepó.

25 Ai fo depa Abraham-né duraalu, ‘Ti naale-ó, aita mo deretei, naao kisipa muae. Take ya̧ haemó betale sukamó wisi wisi o̧lamaaté su betalepó. Até du betepa, Lasarus a̧ dowi o̧la sua yaletei, mió a̧ imó hosaa muni deyóló hȩkesené sinitu betepa, ya̧ doasi dele ai su betere ape. 26 Téretei, da̧ imó betere whi̧ aipaae wóo, atéró betere whi̧ ipaae wóo yao̧sóró, tua̧mó doasi fao muló betereteiné da̧ aipaae tȩ wonénipó,’ yalepó.

27 Ai fo depa, kale whi̧né Abraham-paae duraalu, ‘Aya Abraham-ó, Lasarus ya̧lo ayané bepaae fóló norapepaae ene fó̧póló yae. 28 Ti noatepae, ya̧lo norape aporó beterapa, ȩ doasi dele su betere tikipaae atimakélé wao̧sóró, ene fó̧póló dapó,’ yalepó.

29 Ti fo depa Abraham-né duraalu, ‘Moses-ró Kótóné ko̧ló whi̧rapetamoné yó mótu betere fo wosóló, atima kisipa feteyóló tuȩ́ tiki tiratepa, ti té yó̧pólópó,’ yalepó.

30 Ai fo depa, kale whi̧né Abraham-paae duraalu, ‘Aita mo deretei, suka̧le so whi̧ fólótamo depa, ti atimané du betere dowi ala taaróló, kisipa feteyóló waalopó,’ yalepó.

31 Ti fo depa ama duraalu, ‘Moses-ró Kótóné ko̧ló whi̧rapetamoné yó mótu betere fo wosenitepa ti sinóló kepaayóló wale whi̧né dere fokélé wosóló kisipa tiki tiraalomeipó,’ ” yalepó.

17

Dowi alamó dée nalatere whi̧ sekȩi ala eró̧póló yae yale fo

(Mat 18:6-7, 21-22, Mak 9:42)

1 Téró, Yesuné ama yó matere whi̧rapepaae duraalu, “So whi̧ fea dowi ala yóló dée nó̧póló kae kae su̧sere alarape waalo ai ape. Té yaalotei, whi̧ me dené me whi̧ dowi ala yó̧póló dée nalatepa, ti atétere whi̧paae doasi sekȩi ala eraalopó. 2 Dia̧kó mé whi̧né i betó mole naale senaale beleka̧atikikó dowi alamó dée nalatepa, ti atétere whi̧né depamó képi dulóló, doasi kapo fake oleróló wȩi kȩlapaae taae derólua̧sóró mo wisi ua̧pó.

3 Atérapa, diaao̧ dere alarape dia̧nétei mo hotowa yóló kaae tawae. Naao notamo mepaae dowi ala depa, ti atékesé yóló a̧ foné sae. Ténalemótamo, naao dere fo wosóló a̧ kisipa feteyóló wapa, ti ama yale ala me o̧la meipóló ha̧le kemerae. 4 Beta̧ be dȩmótei, naao noné wȩikeró félimó ya̧paae dowi ala eralepóló, ya̧ beterepaae fesaae wóló, ‘No-ó, ya̧lo ya̧paae wȩikeró félimó dowi ala eraleteiné doasi ko̧leó ene wapa,’ ti naaomo kwia tani, me o̧la meipóló ha̧le kemerae,” yalepó.

5 Téró, Kótóné ama fo era̧le fó̧póló doteya̧le whi̧rapené duraalu, “Tale-ó, da̧né kisipa tiki doaló tiró bitinireteiné mo diriyóló tiraai dapa, naao da̧ yó a̧lae!” yalepó.

6 Ti fo depa Yesuné atimapaae duraalu, “Dia̧ kisipa tiki tiró betere alatamo mo sawa mastard niné ke kaae bupa, ti i daale malberi nipaae naao feleke turó tokó̧ló, doasi wȩi kȩla tua̧mó daane derepae depa, naao dere fo wosóló mo téyaalo ai ape.

7 Dia̧kó beta̧ whi̧né ama kutó diratere whi̧ o̧la wae biliyaai hae duki̧yóló mulale fóló, ó sipsip hupu kaae tane fi teó waletamotei kale doasiné ama kutó diratere whi̧paae, ‘Ya̧ o̧la naasepóló hapale ape,’ fo dua de? Meipó. 8 Doasi whi̧né atei fo yaalomeitei, etei fota ti enérapó. ‘Ya̧lo naaire o̧laró wȩitamopi donoróló, ȩ nuku betepa ti naao naaire o̧la donoraasepólópó dua dapó.’ 9 Kale kutó diratere whi̧né ama doasiné a̧paae dirae dere kutó fea diyóló kemeratepa, ama doasiné a̧paae mo kée fo dua de? Meipó. 10 Atétere kaae, Kótóné dia̧paae dirae dere kutó diyóló kemetepa, diaao̧tei dia̧ bopé fake enére? ‘Da̧ta, whi̧ wisi meitei, da̧né ditere kutóró diyalepó fo enérapó,’ ” yalepó.

Naase tamo whi̧rape dowi humu fuluné tiki dopa wisirale fo

11 Ai fo yóló ki̧lipaae Yesu a̧ Jerusalem be huluapaae sókó faairaalu, Samariaró Kaleli haetamo da̧le tua̧mó fu betalepó. 12 Atéró a̧ beta̧ be huluamó sókó felemó, dowi humu fuluné tiki dore naase tamo whi̧rape a̧tamo hokolaa yaai wóló, mo tumó daae molepó. 13 Atéró daalu fo fake yóló duraalu, “Doa whi̧ Yesu-ó, naao da̧ ko̧lené sukutu tao sae!” yalepó.

14 Ai fo depa, Yesuné atima kelalemó ko̧lené sukutepa duraalu, “Dia̧ fóló, so whi̧mó momaratere whi̧rapepaae diaao̧ tiki yó melale fae,” yalepó. Atétepa, atimané tiki yó melaai tu̧ tua̧mó fu betepatei, atimané dowi humu fulu torokó fóló wisiyalepó.

15 Atétepa, atimakó beta̧ whi̧né ama tiki fopeyalemó wisipa kilituraalu, momó fesaae fóló fo fakeyóló Kótóné doi sóró horaté fu betalepó. 16 Até deté wóló, Yesu daale felekemó deraapisa fóló mulu, mo kée du betalepó. A̧ta, Samaria hae kwiamó wale whi̧kópó.

17-18 Tétepa, Yesuné atimapaae woseturaalu, “Mepaae naase tamo whi̧rape ya̧lo wisirénié? Ita, kae fake whi̧tei Kótóné doi hale sóró horatapa, Naase aporó kemeyóló dou̧ró whi̧rape-a, neya̧leé?” yalepó. 19 Téró ama a̧paae duraalu, “Naao kisipa tiki tiró betale alané ya̧ wisiralepa, turukó holóló mo dua fae,” yalepó.

Kótóné tȩteróló kaae tare ala wóló mulapóló yale fo

(Mat 24:23-28, 37-41)

20 Atéró, me sukamó Farisi whi̧rapené Yesupaae duraalu, “Kótóné tȩteróló kaae tare ala noa be dȩmó wapa so whi̧ feané kelaaloé?” yalepó. Ti fo depa Yesuné atimapaae duraalu, “Kótóné tȩteróló kaae tare alata, whi̧né kelené kolóló tuȩ́ yó̧póló me fareyópu kae yaalo meipó. 21 So whi̧ feané imó ó umó wóló beterapó fo enénipó. Ti noatepae, Kótóné tȩteróló kaae tare alata, mió dia̧ tua̧mó i wóló mole ape,” yalepó.

22 Téró, ama yó matere whi̧rapepaae duraalu, “Take waaire be dȩrapekó beta̧ tua̧mó kale Whi̧né Naalema kelenée du betaalotei mo kelaalo meipó. 23 Atéró kekitu betepa, mepaae so whi̧né duraalu, ‘Kale Whi̧né Naalema umó wóló beterapó,’ ó ‘Imó wóló beterapó,’ depa, mo dere nisiyóló sya fao̧se. 24 Ti noatepae, kale Whi̧né Naalema a̧ wouta, epée duraalu hae kwia fea dȩyó fu dere kaae yaalo ai ape. 25 Ai alarape fea yaaipatei, folosóró a̧pi kae kae susupui ala supa, ti mió i alimó betó mole so whi̧né ama fo woseni, a̧ hó̧raalo ai ape.

26 Take Noa betale alimó yale kaae, mió Whi̧né Naalema waaire alimókélé atétóró yaalo ai ape. 27 Take Noa betale alimó, so whi̧ fea o̧laró wȩitamo nokole alakélé, so whi̧tamo beteratere alakélé, whi̧ so dokotere alakélé, deté fu betepatei, Noasépi nuku tua̧paae biti̧ horalepó. Até deretamotóró, atima ai du betale ala kemene felepó. Atéturaalu, doasi wȩi dukulé horóló so whi̧ fea sisiraae felepó.

28 Ai yale kaae, take Lot betale alimókélé, so whi̧ fea wisiyóló bitu o̧laró wȩitamo nokole alakélé, o̧la o̧la dotonóló duputere alakélé, o̧la wae bilitere alakélé, be tȩtere alakélé, fea deté fu bitipakalepó. 29 Atétu betepatei, Lot a̧ Sodom be hulua taaróló foletamotóró hepen bemó siró kapo whaa kaae ere sulpa sitamo hali kaae dorowóló, so whi̧ fea doralepó.

30 Atétu yale kaae, kale Whi̧né Naalema mió kinóló beteretei ha̧keamó wapa, so whi̧ feané kelaalo ai ape. 31 Atétere sukamó, whi̧ me ama siki bemó biti hae bemó mole o̧la wisi saai dapóló derepao̧se. Kutómó daale whi̧ momó fesaae fóló, bemó mupa wale o̧la momókó sene fao̧se. 32 Ti noatepae, Lot-né soma yale ala kisipa muae. 33 Mepaae whi̧ de ya̧lo ala erótutei, ama betere bete me ala yao̧sórópóló, amatei hotowayóló kaae tapa, ti atétere whi̧né betere bete aluyaalopó. Tépatei, whi̧ me dené ama betere bete me o̧la meipóló taalatepa, ti ama betere bete aluni, mo ti muó tawaalopó. 34 Ya̧lo dia̧paae i dere ape. Dilikitamo whi̧ tamo beta̧ besekȩmó fipatei, me whi̧ dapesó furaalu, me whi̧ fipa taaróló faalopó. 35 So tamo flawa o bula yaai dera̧ketu betepa, me so dapesó furaalu, me so taaróló faalo ai ape,” yalepó.

37 Tétepa, kale yó matere whi̧rapené Yesupaae woseturaalu, “Tale-ó, ai alarape-a momó eratepa kelaaloé?” depa, ama duraalu, “Na ó hupu kȩlaai nokole barape sikimó sȩ́ kwȩyóló bopétu betepa, ti ama naaire o̧la kȩlaai mupa ai dere ape yóló kisipa yaalopó,” yalepó.

18

Tao sae yóló dotopo du betale wulia sopaae dó faróló yale fo

1 Ai fo yóló kemetepa, Yesuné ama yó matere whi̧rapené Talepaae momatere ala ha̧le yó tanó̧póló, etei fo sale yalepó. 2 “Ai doasi be huluamó fo tokó̧ló taletere whi̧ beta̧ beterepó. Ai whi̧ta, Kótó kolóló witere alakélé ini, dotoróȩ falepó. 3 Ai be huluamó beta̧ wulia so beterepó. Ai so ama bóe whi̧né a̧tamo fo tokó̧ló só derao̧sóró a̧ tao só̧póló, suka fea fo taletere whi̧ beterepaae eneta du betalepó.

4-5 Kale soné beta̧ fo maaté eneta du betepa, a̧ hó̧turaalu i fo yalepó. ‘Ȩta, Kótókélé mo so whi̧kélé, kolóló wi inire whi̧tei, i wulia soné a̧ tao sae yóló dotopoi fo maaté eneta yó taneteiné ȩ hó̧tepa a̧ tao saalopó,’ ” yalepó.

6 Téró Talené duraalu, “Kale fo tokó̧ló taletere dowi whi̧né i sopaae yale fo wosóló kisipa muae. 7 Kótóné ama sorokó su yóló beteró betere so whi̧né dȩtamokélé, dikitamokélé, kematóró yó tapa, ai kematere o̧la ama melaalomeié? 8 Ya̧lo dia̧paae i dere ape. Kale fo tokó̧ló só deraaire whi̧né dia̧ só derao̧sóró, ama mo hapale tao saalo ai ape. Téyaalotei, kale Whi̧né Naalema i haepaae wale sukamó so whi̧ fea kisipa tiki tiró betepa kelaalorópó,” yalepó.

Farisi whi̧ró takis moni siré kotere whi̧tamoné yale ala

9 Yesuné i fo sale atimapaae yó mótu duraalu, mepaae whi̧ atimata mo donoi ala dapóló bopé faketuraalu, mepaae so whi̧ tȩteratere alamó Yesuné etei fo sale yalepó. 10 “Taks moni sere whi̧ró Farisi whi̧tamo moma yaairaalu, momatere be dolopaae holalepó. 11 Téró, kale Farisi whi̧ a̧ turukó holóló daalu amatei, a̧mó etei kaae moma yalepó. ‘Tale Kótó-ó, ȩta mepaae whi̧rape dere kaae o̧la o̧lémi nokole alakélé, nópu nokole alakélé, mepaae dere dowi alakélé, ó i daale takis moni sere whi̧ kaae bitinipó. Téru ya̧lo ya̧paae mo kée dapó. 12 Ȩta, beta̧ fulamótei be dȩ tamomó o̧la néni, weyóló ha̧le bitu, ya̧lo o̧la o̧la naase tamo moletei dekeyóló, beta̧ Talepaae mótua dapó,’ yalepó.

13 Téyaletei, kale takis moni sere whi̧ a̧ mo tumó daalu, hepen bepaae kese horéni haepaae hemée deyóló daalu, ‘Tale Kótó-ó, ȩta dowi ala dere whi̧pa naao ko̧lené sukutu, ya̧lo dowi ala kwia kemerae,’ yalepó.

14 Ya̧lo dia̧paae i dere ape. Kale nalo momayale takis moni sere whi̧né ama dowi ala Talené kemeratepa, a̧ hai̧tamo bepaae feletei, me whi̧né ama dowi ala ha̧le mupatei felepó. Mepaae whi̧ de amatei a̧ deróló dua betepa, ti Kótóné a̧ sóró horaalo ai ape,” yalepó.

Naale beleka̧atiki Yesupaae dapesó wale fo

(Mat 19:13-15, Mak 10:13-16)

15 Téró so whi̧ feané teó sóró betó mole naale senaale tikimó Yesuné naase muló̧póló, a̧ beterepaae dapesó wua dere ala kilitu, ama yó matere whi̧rapené dapesó wakesé yóló, atima foné salepó. 16 Téyaletei, Yesuné kale naale senaale a̧ beterepaae dapesó ape yóló duraalu, “Atei kaae naale beleka̧atiki ȩ beterepaae wó̧pólópa, sesékese. Ti noatepae, Kótóné tȩteróló kaae tare ao̧mó betaaire alata, atei naale senaale beleka̧atiki kaae fóló betenérapó. 17 Ya̧lo dia̧paae mo i dere ape. Mepaae so whi̧ detamo i betó mole naale senaale beleka̧atiki kaae betepa, ti Kótóné tȩteróló kaae tare ao̧mó sókó fóló betenérapó,” yalepó.

Néli whi̧né Yesupaae wosale fo

(Mat 19:16-30, Mak 10:17-31)

18 Atéró, beta̧ Juda topo whi̧ wóló Yesupaae woseturaalu, “Yó matere whi̧ wisi-ó, mo ti betere bete saairaalu, ya̧lo noa alakó yaaloé?” yalepó.

19 Ai fo depa, Yesuné a̧paae tokó̧ mótu duraalu, “Beta̧ whi̧kélé whi̧ wisi bitini, Kótó a̧ beta̧ wisirapa, naao ȩpaae noatepa whi̧ wisi-ó fo de? 20 Ti noatepae, kale tukóló muló betere fota, naao dosa̧ayóló ai kisipare ape. So nópu nao̧se, whi̧ dao̧se, o̧lémi nao̧se, me whi̧ dilikó̧ló kapala fo yao̧se, naao hae aya ao̧mó mo dua betae erapó,” yalepó.

21 Ai fo depa, kale whi̧né tokó̧ mótu duraalu, “Ai alarape feata take ȩ ketemó bitu deté waletei, miókélé ha̧le yótóró tarapó,” yalepó.

22 Ai fo depa, Yesuné a̧paae duraalu, “Mo beta̧ ala beta̧ ya̧ ya̧ya̧rapó. Térapa, naao muó mole o̧la o̧la fea dotonóló, moni sóró mepaae yolealere so whi̧mó melae. Atéró ya̧ta, hepen-mó mole wisi wisi o̧la saasepóló ȩ sya ape,” yalepó.

23 Kale hamoko whi̧né ai fo woseturaalu, a̧ doasi néli whi̧ mo beterapóló kisipa mutu, kutiri hu̧mula yóló fomotamo felepó.

24 Atéteremó, Yesuné a̧ kelené kikéyóló kaae taru duraalu, “O̧la o̧la fea tare whi̧ Kótóné tȩteróló kaae tare ao̧mó sókó fóló betaaire mo doasi dirirapó,” yalepó. 25 “Ti noatepae, kamel hupu ketȩ́li dolomó sókó faaire hapóluni, su̧mó fenérapó. Tépatei, doasi o̧la o̧la mole néli whi̧rapeta, Kótóné tȩteróló kaae tare ao̧mó sókó faaire mo hapólurapó,” yalepó.

26 Ai fo depa wosale so whi̧né Yesupaae woseturaalu, “Da̧ feata alunérapa, Kótóné demaaté tao saaloé?” yalepó.

27 Ai fo depa Yesuné duraalu, “Mo whi̧né enénire ala Kótóné mo su̧mó enérapó,” yalepó.

28 Tétepa Pitané duraalu, “Da̧né be ó o̧la o̧la fea mupa taaróló, ya̧ i sya wale ape,” yalepó.

29 Ai fo depa Yesuné duraalu, “Ya̧lo dia̧paae mo i dere ape. Mepaae whi̧ dené ama be ó soma ó nomarape ó hama alima ó naale senaale taaróló, Kótóné tȩteróló kaae tare ao̧mó betaai dapóló fupata, ti mió i alimó bitukélé ama taaróló wale o̧la o̧la tómó beleróló, Kótóné mo dekéró matepa saalo ai ape. 30 Ai o̧la maaté meitei, take waaire alimó mo ti betaaire betekélé saalo ai ape,” yalepó.

Yesu a̧ sinaaire fo mó yaletei

(Mat 20:17-19, Mak 10:32-34)

31 Atéró, Yesuné yó matere 12 whi̧rape dȩpaae dapesó fóló bitu duraalu, “Da̧ta Jerusalem be huluapaae holaai foletei, Kótóné ama ko̧ló whi̧rapené i ala yaalopóló asȩre fo mió mo dokonóló kale Whi̧né Naalemapaae eratepa kelaalo ai ape. 32 A̧ta, Juda meire fake whi̧rapené dó̧póló eleké deyóló, atima naase tua̧paae mulaalo ai ape. Atétepa, atimané a̧ doka doka yóo, haleróo, fesa̧a apuróo, képi tikiné fokosoi ala yóló, a̧ mo ti sukó̧póló dóo, yaalo ai ape yalepó. 33 Téyaalotei, sore be dȩmó a̧ mo ti suka̧letei momó kepaayóló betaalopó,” yalepó.

34 Ama yó matere whi̧rapené ai yale fo wosóta yaletei, bete hiróló moleteiné diriyóló kisipa sini, ko̧ló ko̧ló du betalepó.

Kele dilikire whi̧ wisirale fo

(Mat 20:29-34, Mak 10:46-52)

35 Téró Yesu a̧ Jeriko be huluapaae felekemó sókó faai tu̧mó fu betalemó, beta̧ kele dilikire whi̧ tu̧ dȩmó bituraalu, fua wuatere so whi̧paae monikó a̧lae yóló, kema du betalepó. 36 Atéró wosalemó, so whi̧ mo fea tu̧mó fua wua du betepa, ai so whi̧paae woseturaalu, “Doa ai-a, noa ala maaté du bitu de?” yalepó. 37 Ti fo depa, atimané a̧paae duraalu, “Nasaret be hulua whi̧kó Yesu i fole ape,” yalepó.

38 Ai fo depa, ama fo fakeyóló duraalu, “Depit-né Naalema Yesu-ó, naao ȩ ko̧lené sukuturaalu tao sae,” yalepó. 39 Atéró, mepaae folosóró fele so whi̧né kale whi̧paae momó yaai dée yóló foné salepó. Tétepatei, kale sekȩ́né fo faketóró dekéró yó taru duraalu, “Depit-né Naalema Yesu-ó, naao ȩ ko̧lené suka̧e,” yalepó.

40-41 Atétepa Yesu a̧ kei̧yóló daalu, kale whi̧rapepaae duraalu, “Ai whi̧ ȩ beterepaae dapesó ape,” yalepó. Atétepa, kale whi̧ dapesó wóló felekemó daapa, Yesuné a̧paae woseturaalu, “Ya̧lo ya̧mó noa alakó eró̧póló de?” depa, kale whi̧né duraalu, “Tale-ó, ya̧lo kelené o̧la o̧la kelenée yóló kisipa mutapó,” yalepó.

42 Tétepa, Yesuné a̧paae duraalu, “Naao kisipa tiki tirale alané naao kele ai wisiyalepa, mió kelae,” yalepó. 43 Yesuné ai fo deretamotóró kale whi̧né ama kele wisitepa, Yesu sya furaalu, Kótóné doi hale sóró horaté felepó. Ai ala depa kelale so whi̧nékélé Kótóné doi hale sóró horalepó.

19

Takis moni siré kotere whi̧ Sakius-né yale ala

1 Atéró, Yesu a̧ Jeriko be huluamó sókó fóló, ai be belamó fu betalepó. 2 Téyalemó, takis moni siré kotere whi̧rapené doasi topo whi̧ Sakius beterepó. A̧ta, fea o̧la o̧lané néli whi̧pó. 3 Ama kisipané Yesu deró kelaai dapóló felemó, aimó mo ha̧le o̧la kaae so whi̧ touróló daae moleteiné, Sakius a̧ ha̧lekeruraalu Yesu wisiyóló kilinipó. 4 Atépa, kale whi̧ a̧pi sururu yóló fóló, Yesu tu̧mó wale kelaai, beta̧ nose kaae ni siki doló holóló kaae tawóló beterepó.

5 Atépa, Yesu a̧ ni betemó sókó fóló ai ni sikipaae kele horalemó Sakius daapa kolóló duraalu, “Sakius-ó, mió ȩ ya̧tamo naao bemó betaai kisipa mutapa, ya̧ mo hapale dere ape,” yalepó. 6 Atétepa, a̧ hapale téti dorowóló, hȩkesetamo Yesu dape sóró ama bepaae felepó.

7 Atétepa, ai daae mole so whi̧ feané Yesu Sakius-né bepaae fupa kolóló, atimasisi kikiti eróló duraalu, “A̧ta dowi ala du betere whi̧tamotei, betaai ai fele ape,” yalepó.

8 Téyaletei, kale Sakius a̧ turukó holóló Talepaae duraalu, “Tale-ó, mióta, ya̧lo i mole o̧la o̧larape bukóló, mepaae yolealere so whi̧mó melóo, ya̧lotamo so whi̧ dilikó̧ló mepaae monikó simó ti dou̧ró félimó tómó beleróló tokó̧ melóo, yaai dapó,” yalepó.

9 Ai fo depa Yesuné a̧paae duraalu, “Kótóné so whi̧ aluyao̧sóró tao sere ala mió i bepaae walepó. Ti noatepae, i whi̧ a̧kélé Abraham-né naaletóró beterapó. 10 Ti Whi̧né Naalema a̧ waleteita, aluyale so whi̧ kekó̧ló tao saairaalu, walepó,” yalepó.

Naase tamo whi̧rapené doasi whi̧né kutó diraai moni sale fo sale

(Mat 25:14-30)

11 Atéró, ama ai du betere fo wosetu betepatei, a̧ Jerusalem be hulua felekepaae sókó waleteiné Kótóné tȩteróló kaae tare ao̧mó mole ala so whi̧né kisipané mo felekemó sókó waaitere nisi du betalepó. Atétepa ama du betere fotamo touróló, atimapaae i fo salekélé yalepó. 12 Atéró ama duraalu, “Hae kwia fea tȩteróló kaae tare topo whi̧rapené fake whi̧ beta̧ topo whi̧ sóró beteratepa momó fesaae wóló, hae kwia ama tȩteróló kaae tawaai dapóló, a̧ felepó. 13 A̧ atéró faairaalu, ama kutó diratere naasetamo whi̧rapepaae ape yóló duraalu, ‘Ya̧lo i matere moniné mepaae kutó diraté fóló, tómó beleróló sóró muló betepa, momó fesaae wou kelaalopóló,’ a̧ felepó.

14 Téyaletei, ama be whi̧ so whi̧né ai sekȩ́né atima tȩteróló kaae tawao̧sóró kisipa mutu, ‘Kale doasi topo whi̧paae ene fó̧póló, atimakó mepaae whi̧rape a̧ fi ki̧lipaae dotȩyalepó.’

15 Até yaletei, doasiné kale whi̧paae naaotóró tȩteróló kaae tawaasepóló, ya̧ sóró beteratapa fae depa, a̧ bepaae fesaae walepó. Téró, ama kutó diratere whi̧rapepaae melale moniné mepaae kutó diróló, tómó beleróló meteró saleró kelaaipa, dapesene fae yóló, whi̧rape dotȩyalepó.

16 Atétepa, ama moni melale whi̧rapekó beta̧ whi̧ folosóró wóló duraalu, ‘Doa whi̧-ó, take naao ȩpaae beta̧ melale moni bosenóló, mo dekéró sóró muló beterapó,’ yalepó.

17 Ti fo depa, kale topo whi̧né duraalu, ‘Ya̧lo kutó diratere whi̧ wisi-ó, naao ai ere ala mo wisirapó. Ti noatepae, ya̧lo mo sawatamo melale o̧la naao mo wisiyóló kaae tawirapa, naasetamo be huluakélé naaotóró tȩteróló kaae tawaasepe,’ yalepó.

18 Kale dere kaae whi̧ me wóló duraalu, ‘Doa whi̧-ó, naaota ȩpaae moni beta̧ melaletei, ya̧lo mepaae kutó dité fóló, naao melale moni tómó beleróló aporó sóró muló beterapó,’ yalepó.

19 Ti fo depa, ama topo whi̧né tokó̧ mótu duraalu, ‘Aporó be huluarape naao tȩteróló kaae tawaasepóló, ya̧lo ya̧ sóró beteratapó,’ yalepó.

20 Téró kale dere kaae, ama kutó dirale whi̧ me wóló duraalu, ‘Doa whi̧-ó, naao kale melale monita, ya̧lo me kutókélé dini, kuti kwiané bopeyóló mulaletei, i sóró wale ape. 21 Ti noatepae, ya̧ta mo kekepai whi̧ bitu, mené o̧latei naao sóo, me whi̧né biliyale o̧la naao bukóló, kwiapaae ya̧ sóo dua dapó. Atétere ala ya̧lo tuȩ́ruraalu, ȩ witepa naao yae yale ala inipó,’ yalepó.

22 Ti fo depa ama topo whi̧né a̧paae duraalu, ‘Ya̧ta, kutó diratere whi̧ dowipó. Ya̧tamo fo tokó̧ló ya̧ só deraaitere ala ti naao dere fonétei ya̧ ai só deretere ape. 23 Ti naao atei kaae kisipa mulutei, ȩ fesaae wouraalu hu̧róló só̧póló moni mulatere tikipaae mulale fole noatepa yaleé?’ yalepó.

24 Téró, kale topo whi̧né aimó daae mole whi̧rapepaae duraalu, ‘Ama ai tare moni fasóló naase tamo moni tare whi̧paae melae,’ yalepó.

25 Ai fo depa, atimané kale topo whi̧paae duraalu, ‘Doa whi̧-ó, ai whi̧ta naase tamo moni taketi sóró tarapó,’ yalepó.

26 Ti fo depa ama duraalu, ‘Ya̧lo dia̧paae i dere ape. Mepaae o̧la o̧la hu̧róló mole whi̧paae ti mo dekéró beleróló melaalo ai ape. Téyaalotei, mepaae whi̧ de o̧la o̧la sawa téti mupa, ti ai o̧la fasó saalo ai ape. 27 Téyaalotei, mepaae ya̧lo tȩteróló kaae tare ao̧mó betere hó̧róló bóe dele whi̧rapeta, ipaae dapesó wóló, mo ti sinó̧póló dae,’ ” yalepó.

Yesu Jerusalem be huluapaae doasi topo whi̧ ao̧yóló sókó wapa hale sóró horale fo

(Mat 21:1-11, Mak 11:1-11, Jon 12:12-19)

28 Téró Yesuné i fo yóló kemetepa, atima Jerusalem be huluapaae furaalu, ama a̧lisó felepó. 29 Atéró, a̧ Betpas beró Betani betamopaae sókó faai fu betalepó. Ai be hulua tamo felekemó Olip dupó du betere tiki erapó. 30 Aimó ama yó matere whi̧ tamo dotonaai atimaamopaae duraalu, “U bepaae diaamopi fae. Ai bemó sókó fóló kelenalemó, whi̧kélé betóló kunire teó donki hupu duló betaalopó. Téyaalopa, ai hupu taayóló ipaae dapesó ape. 31 Atéró taanalemótamo, whi̧ mené diaamopaae woseturaalu, ‘Ai neyaai de?’ depa, ti i fo yae. ‘Momó dapesó waaitei, Talené ama diyaaire kutó mupa sóró ape yale tikimó sóró fulapó yae,’ ” yalepó.

32 Atéró dotonatepa fóló kelalemó, atimaamopaae yale fotórómo epa kelalepó. 33 Atépa, atimaamo kale donki hupu halika teraatu betalemó, hupu talerape wóló atimaamopaae woseturaalu, “Ai hupu teraatu betere-a noayaai de?” yalepó.

34 Ti fo depa atimaamoné duraalu, “Ita Talené ama diyaaire kutó mupa, sera̧le fae yale tikimó sóró fulapó,” yalepó.

35 Atéró, Yesu beterepaae dapesó wóló daaló bitu, atimaamoné deró betere fo̧loi kutirape sorokóló, Yesu a̧ hupuné sisó tómó beteró̧póló, whamenalepó. 36 Atéró a̧ ai hupu tómó betóló wapa, so whi̧ folosóró furaalu, atimané deró betere kutirape sorokóló tu̧mó whamenaté felepó.

37 Atéró, a̧ Jerusalem be huluapaae felekemó sókó faairaalu, Olip du sokore ao̧paae doropole tu̧mó sókó derepelepó. Aimó, ama yó matere so whi̧ mo feané Kótóné kae kae kelemei alarape eratepa kelaleteiné atima hȩkesené sukuturaalu, fo fakeyóló Kótóné doi hale sóró horaai kaae salepó.

38 “Mió Talené doimó wale doasi topo whi̧ wisi-ó, Kótóné ya̧ wisiró̧póló yae!”

“Kótóné hepen be tua̧mó mole hosaa muni deyóló dua betere ala so whi̧ feapaae eró̧póló yae.

Téturaalu, mo taoró betere Kótóné kae mole doasi doi hale sóró horae!” deté fu betalepó.

39 Tétepa, ai so whi̧ kuamó betó mole Farisi whi̧rapené Yesupaae duraalu, “Naao yó matere whi̧rapepaae taalae yóló, foné sae,” yalepó.

40 Ti fo depa ama atimapaae duraalu, “Ya̧lo dia̧paae mo i dere ape. Atimatamo fo ini dua betepa, ti tu̧mó ai daae mole kaporapenétei doasi fo fake yaalo ai ape,” yalepó.

41 Atéró, Yesu a̧ Jerusalem be huluapaae felekemó sókó faai fu bitu, ai doasi be hulua tua̧paae kese deralemó, mo ko̧lei ala epa, a̧ doasi wole yalepó. 42 Atéró woleyóló duraalu, “Hosaa muni deyóló dua betaaire ala mió i be dȩmótóró dia̧ beterepaae walapóló, kisipa ua̧sóró ti mo wisi ua̧pó. Téua̧tei, ai ala yaaire be dȩ kemeyaleteiné mió diaao̧ kelené kelao̧sóró, kinó beterapó. 43 Téretei, nalo me be dȩmó kale bóe whi̧rape atima naao bepaae dorowaairaalu, be bopéró betere tipimó hae ka̧ayóló mulaté holóló, naao be bopéró betaalopó. 44 Atére tómó atima daane holóló, dia̧kélé diaao̧ naale senaalekélé tao sóró haemó hairaalo ai ape. Kane fake me tómó beleretei, atéró muló̧póló taalaalomeipó. Ti noatepae, Tale Kótóné dia̧ tao saai wale be dȩ diaao̧ kisipani, hó̧raleteinépó,” yalepó.

Momatere bemó o̧la dupu du betepa Yesuné ho̧konale fo

(Mat 21:12-17, Mak 11:15-19, Jon 2:13-22)

45 Téró, a̧ momatere be bolaare tipi tua̧paae sókó holalemó, whi̧rapené o̧la o̧la dotonóló dupu du betepa fó̧póló dóló ho̧konalepó. 46 Atéró, ama atimapaae duraalu, “Ya̧lo beta, moma maaté yaai tȩnapóló asȩmó epatei, diaao̧ ai du betere alané o̧lémi whi̧ betere be ao̧rótu beterapó,” yalepó.

47 Atéró momatere bemó, betere doko̧ fea ama fo yó maleta du betalepó. Tétu betepatei, so whi̧mó momaratere topo whi̧rapekélé, Moses-né asȩre fo yó matere whi̧rapekélé, so whi̧ kaae tare mepaae whi̧ disirapekélé, fea touyóló, Yesu daaire tu̧ kekitu betalepó. 48 Téyaletei, atimané a̧ daaire tu̧ me kilinipó. Ti noatepae, yó matere fo so whi̧né wosóló, hosaamó su betaleteiné a̧ daaire tu̧kélé kilinipó.

20

Yesupaae ya̧ topo whi̧ né sóró beteraleé yóló wosale fo

(Mat 21:23-37, Mak 11:27-33)

1 Téró, me sukamó Yesu a̧ momatere be tua̧mó Kótóné ala etérópóló so whi̧ feapaae yó matere alaró, kale mió wosetere fo wisitamo yó mótu betalepó. Tétu betepa, mo so whi̧mó momaratere whi̧rapekélé, Moses-né asȩre fo yó matere whi̧rapekélé, mepaae whi̧ disirapekélé, fea touyóló a̧ beterepaae walepó. 2 Atéró wóló a̧paae duraalu, “Naao ai alarape yó̧póló, ya̧ né sóró beteraleé?” yalepó.

3 Ti fo depa, ama atimapaae duraalu, “Ya̧lokélé dia̧paae wosetere fo beta̧ i dapa, ȩpaae tokó̧ a̧lae. 4 Jon-né wȩi tópuratere ala ó hepen bemó yae depa yalepé, mo whi̧né yae depa yaleé?” yalepó.

5 Ai fo deremó, whi̧rape atimasisitei fo kȩlaaróló duraalu, “Da̧nétamo, hepen bemó yae depa yalepó depa, ti da̧paae ama dere fo wosóló kisipa tiki tiratere noatepa deé enérapó. 6 Tépatei da̧né duraalu, mo whi̧né yae depa yalepó depa, ti doai wóló betó mole so whi̧né kapo duné da̧ siróló daalopó. Ti noatepae, Jonta so whi̧paae yó matere Kótóné ko̧ló whi̧ betaletei feané kisiparapó,” yalepó.

7 Atétepa, atimané a̧paae duraalu, “Jon-né wȩi tópuratere ala a̧paae né yae depa yaleró, da̧ kisipanipó,” yalepó.

8 Ai fo depa Yesuné duraalu, “Diaao̧ ya̧lo wosale fo tokó̧ menitepa, ti dia̧né ȩpaae wosale fokélé tokó̧ melaalo meipó,” yalepó.

Whi̧ beta̧né ama kutó kaae tanó̧póló sóró beteratere alapaae dó faróló yale fo

(Mat 21:33-46, Mak 12:1-12)

9 Téró Yesuné so whi̧paae ai fo deté fóló, me i fo salekélé yalepó. “Whi̧ beta̧né ama kutó diyóló wain képi wae biliyalepó. Atéró, ai kutó mepaae whi̧rapené kaae taru, u̧lumétere o̧la sóró dotonótu betae yóló, a̧ fo̧lo sukamó me be huluapaae biti̧ felepó. 10 Kale o̧la u̧lumétepa sere alimó, kale kutó talené ama kutó diratere whi̧kó beta̧paae duraalu, ya̧ kutó kaae tare whi̧ beterepaae mepaae u̧lumére o̧lakó sera̧le fae yóló dotȩyalepó. Téyaletei, kutó kaae tare whi̧rapené a̧ du beteró, ha̧le fó̧póló dotȩyalepó. 11 Téró, kale dere kaae ama kutó diratere whi̧ me dotȩyalepó. Téyaletei, ai whi̧kélé atimané dóló susupuróló, haletamo ha̧le fó̧póló dotȩyalepó. 12 Atéró, kale dere kaae sore dakoróló whi̧ memo dotȩyalepó. Téyaletei, ai whi̧kélé atimané du beteró samea sókó faróló, belapaae sóró taae deralepó.

13 Téró, kale wain képi kutó talené duraalu, ‘Mió ya̧lo noa alakó yaaloé? Ya̧lo yaala sókó fóló hosaa turó mole naale beta̧ atima beterepaae dotonatepa, atimané a̧ mo wisiyóló dape sóró, ama dere fo wosaalopóló kisipatu, dotȩyalepó,’ yalepó.

14 Téyaletei, kale kutó diratere whi̧rapené a̧ wale kolóló, atimasisitei fo dokóló duraalu, ‘Aita, i kutó talené ama naalepó. Alima sinitepa, i kutóró mepaae mómu o̧la o̧latamo fea ama sao̧sóró, da̧ saaira̧alu, a̧ daalopa siépe,’ yalepó. 15 Atéró, atimané a̧ kale wain képi kutó tua̧mó sóró belapaae taae deróló mo ti dalepó. Atétepa, kutó tale wóló atimapaae noa alakó eraaloé? 16 Kale kutó diratere whi̧rape mo ti dóló sukunóló, ai kutó mepaae whi̧rapené kaae tawó̧póló melaalopó,” yalepó.

Tétepa, aimó betó mole mo so whi̧ feané ai dere fo wosóló duraalu, “Aita enénire alatei dapó,” yalepó.

17 Téró, Yesuné kelené kiké yóló kaae taru atimapaae woseturaalu, “Kótóné fo tua̧mó,

‘Mepaae be tȩtere whi̧rapené taae farale kane faketei, sóró be hulua eleké wisinaale botokoróló deyaalo ai ape,’ yóló asȩmó ere fo-a, noa betené yaleé?

18 Téyaalotei, mepaae so whi̧ de ai kapo fake tómó kotóo sóró dée nukupa, ti ama tiki turukó fóló doalé maaté yaalo ai ape. Téyaalotei, ai kale kapo dokó̧ dorowouraalu tȩiya dere so whi̧ta, mo ti derakó̧ fóló muaalo ai ape,” yalepó.

19 Tétepa, Moses-né asȩre fo yó matere whi̧raperó mo so whi̧mó momaratere topo whi̧rapetamoné ama ai yale fo saleta, atimapaaetóró dapóló aimótóró tawóló daai yaletei, ai touró betere so whi̧né atimapaae me ala erao̧sóró, witepa taaralepó.

Sisapaae takis moni melaróe yóló wosale fo

(Mat 22:15-22, Mak 12:13-17)

20 Atétepa, atimané Yesuné me alakó ha̧sókó fóló déró kelaai, mepaae whi̧rape mo ala dere whi̧ ao̧yóló kikiti kaae tawóló beteró̧póló, mepaae whi̧rape dotȩyalepó. Aita ha̧le mei, a̧ ha̧sókó fóló, ama i fo mo depa wosalepóló, Rom Gavman topo whi̧né naase tua̧mó mulale faai kisipa mutu yalepó. 21 Atétepa, kale whi̧rapené a̧paae woseturaalu, “Yó matere whi̧-ó, naao dere foró so whi̧paae yó matere alatamota, mo dono dapó. Naao fake so whi̧ maaté taosuraalu, mo so whi̧ sisópaae erótumipó. Naaota, Kótóné tuȩ́ mole alatóró mo dono yó mótu beteretei da̧né kisiparapó. 22 Ti da̧né takis moni Sisapaae materetei-a, donorépe meié?” yalepó.

23-24 Atimané a̧ só deraai dere ala ama kolóló, atimapaae duraalu, “Ai denarias moni ya̧lo kelaalopa ȩpaae yó a̧lae yóló matepa tao sóró duraalu, moni tómó i mole asoró doitamo-a né?,” yalepó.

25 Ti fo depa, atimané duraalu, “Sisanépó,” yalepó. Tétepa ama duraalu, “ Sisané o̧lapa, ti Sisapaae melae. Kótóné o̧la ti Kótópaae melae,” yalepó.

26 Atéró, Yesu so whi̧ feané keletómó me alakó ha̧sókó fuléró kelaai su̧ saletei, a̧ ha̧sókókélé feni, ama atimapaae fesaayóló dere fomó, atima hokomó sókó furaalu fokélé tekini, siratei du betalepó.

Sinale whi̧ kepaayóló so dokaaloé yóló wosale fo

(Mat 22:23-33, Mak 12:18-27)

27 Mepaae suka̧le so whi̧ kepaayaalo meipó, du betere Sadyusi fakekó mepaae whi̧rapetamo Yesupaae wosetere fo yaai walepó. 28 Atéró duraalu, “Yó matere whi̧-ó, whi̧ beta̧ so dokaletei, naale senaalekélé deni ha̧le sinitepa, noma me whi̧né ai so wulia dokóló naale detepa, ti ai naale noma suka̧le whi̧ betale sirimó beteró̧póló yae fo Moses-né asȩmó da̧paae erapó,” yalepó. 29 “Take wȩikeró nomarape beterepó. Atéró bitu, topo whi̧ so dokaletei, ai sotamo naale deni, a̧ ha̧le sinalepó. 30 Atéró sukutepa, kale so wulia noma me whi̧némo dokalemó, ai whi̧kélé naale deni, ha̧le suka̧lepó. 31-32 Nomarape fea até deté fóló, nalo mo kemerótu noma awa̧ taalu whi̧né dokaletei, a̧kélé ha̧le suka̧lepó. Atéró mo ti kemeróturaalu, kale sokélé suka̧lepó. 33 Atéró, wȩikeró whi̧rapené dokale so take kepaayóló wale sukamó, mé whi̧né dokaaloé?” yalepó.

34 Ti fo depa Yesuné atimapaae duraalu, “Mió i alimó bitu, whi̧ so dokóo, so whi̧tamo fóo, du beterapó. 35 Tétu betepatei, suka̧le so whi̧ momó kepaayóló betaaire alimó atéró whi̧ so dokotere alakélé, so whi̧tamo beteratere alakélé, sinitere alakélé ini, hepen bemó betere ensel kaae betaalo ai ape. 36 Téturaalu, atima kepaaró betere naale senaale ereteiné Kótóné ama naale senaaletóró betaalopó. 37 Ni sesaapemó duku betere si mi dolomó yale fo Moses-né asȩrapó. A̧ta, Abraham, Aisak, Jekop-sépi fea tȩteróló kaae tare Kótó beterapó. Atére foné suka̧le so whi̧ aluni, kepaayóló beterapóló, ha̧keamó yó matapó. 38 Ti a̧ta, suka̧le so whi̧ maaté tȩteróló kaae tanitei, mo betere so whi̧kélé tȩteróló kaae tare Kótó beterapó. Ti noatepae, suka̧le so whi̧kélé, betere so whi̧kélé, fea amatóró beteró beterapó,” yalepó.

39 Moses-né asȩre fo yó matere whi̧rape mepaaené a̧paae tokó̧ mótu duraalu, “Yó matere whi̧-ó! naao dere fota, mo dono dapó,” yalepó. 40 Téyaletei, ama ai yale foné atima haleturaalu, whi̧ beta̧nékélé a̧paae me wosetere fo inipó.

So whi̧ tȩteróló kaae tare whi̧-a né naaleé yale fo

(Mat 22:41-46, Mak 12:35-37)

41 Téró, Yesuné atimapaae duraalu, “Kótóné so whi̧ tȩteróló kaae tare whi̧ Kerisota, Depit-né naalepó du betere-a noa fo betené de?

42-43 Ti ai fo bete Depit-né amatei, ha̧kearóló buk Sam-mó asȩyóló muló beterapó.

‘Talené ȩ tȩteróló kaae tare Talepaae duraalu, “Ya̧lo naao bóe whi̧rape tétei aleróló, naao hó ao̧mó beteraalopa, kaae tawóló ya̧lo turu naase dȩmó betae,” ’ erapó.

44 Ti Depit-né a̧ tȩteróló kaae tare Tale-ó du betaleteimo, ama naalepó, fo neteró yaleé?” yalepó.

45 Téró, aimó betó mole so whi̧ feané ama yó mótu betere fo wosetu betepatei, Yesu a̧ ama yó matere whi̧rape daalepaae fetée fóló duraalu, “Moses-né asȩre fo yó matere whi̧rapené dere alané dia̧ dorao̧sóró mo wisiyóló kaae tawae. 46 Ti atimata, so whi̧ feané doasi whi̧-ó yóló, dukiratere koko̧mó so whi̧ fea toura̧leta dere tikipaae faairaalu, mo fo̧loi kuti wisimaaté deróló fua yóo, Kótóné fo wosetere be dolopaae fukélé, mo wisi tikimótóró betaai hȩkese dua yóo, o̧la detere sukamókélé, topo whi̧rape bitua betere tikimó, betaai ekȩle yóo, dua dapó. 47 Téturaalu, kale wulia sorapekélé dilikó̧ló atimané o̧la o̧la fea o̧lémi sóo, moma duraalukélé, so whi̧né dukiratere koko̧mó fo̧lo si̧yóló yóo, dua dapó. Take kemetere sukamó atétere whi̧rapené saaire kwiata, mepaae so whi̧né saaire sekȩ bosenóló, mo doasi saalo ai ape,” yalepó.

21

Wulia soné moni ke dera̧le wale fo

(Mak 12:41-44)

1 Téró Yesu a̧ momatere bemó bitu kaae taremó, mepaae néli whi̧né Kótópaae ha̧le matere moni deratere dolopaae dekéró dera̧leta du betalepó. 2 Atétepa kelalemó, beta̧ yoleale wulia sonékélé sonaai moni ke beleka̧amale tamo dera̧le walepó. 3 Atétepa ama duraalu, “Ya̧lo dia̧paae mo i dere ape. I yolealere wulia soné derale moni kené so whi̧ feané derale moni taaróló, mo bosene falapó. 4 Ti noatepae, so whi̧ feanéta doakale moni mupatei, téti maaté dera̧leta yalepó. Téyaletei i wulia sonéta, ama depe dolo sesé mole moni ketei, mo ti kemeróló dera̧le walepó,” yalepó.

Sa̧ró haetamo kemeyaai deremó eratere fareyópu

(Mat 24:1-35, Mak 13:1-31)

5 Téró, mepaae ama yó matere whi̧rape atima furaalu, “Mepaae so whi̧né Kótópaae ha̧le matere o̧la o̧laró kapo fake wisitamoné momatere be wisinaale tȩyale tikimó koko̧né sininó beterapa kelae,” yalepó. 6 Tétepa, Yesuné atimapaae duraalu, “Diaao̧ mió i keletere o̧la o̧la feata, take waaire sukamó me kapotamo atéró wolekepa kelaalomeitei, fea fisikó fóló, haemó kolokó doropóló mupa kelaalo ai ape,” yalepó.

7 Ti fo depa atimané a̧paae woseturaalu, “Yó matere whi̧-ó, ai alarape-a noa sukamó yaaloé? Noa kaae fareyópu eratepa, kolóló kisipa muaaloé?” yalepó.

8 Ai fo depa Yesuné duraalu, “ Mepaae whi̧né kapala fo yóló dia̧ dilikao̧sóró, mo hotowa yóló kaae tawae. Ti noatepae, mepaae dilikitere whi̧rape wouraalu ya̧lo doi yóló, ‘Kale waalopó du betere whi̧ ȩtórótipó. Ali mió felekemó walapó,’ depa mo nisiyóló sya fao̧se. 9 Doasi bóe dele alaró mepaae whi̧rape atimané hae tiki atimatei tȩteróló kaae tawaairaalu, Gavman whi̧tamo bóe du beterapó dere fo wosóló wiyao̧se. Ti noatepae, folosóró ai alarape mo yaalotei, kemeyaaire ali folo sókó waalomeipó,” yalepó.

10 Téró atimapaae duraalu, “Me hae kwiamó betó mole so whi̧ró me hae kwiamó betó mole so whi̧tamo bóe dóo, me hae kwia tȩteróló kaae tare topo whi̧raperó me hae kwia tȩteróló kaae tare topo whi̧rapetamo bóe dóo, yaalo ai ape. 11 Atéturaalu, hae kwia feamó doakale bao dere alakélé, doasi sekȩi alakélé, wotetere aliró hepo alitamokélé waalopó. Téturaalu, so whi̧ mo doa winé sinóló diri furu furu yaaire alaró me ala yaairemó dere fareyóputamo sa̧mó eratepa, diaao̧ kelaalopó.

12 Ai alarape yaaitei folosóró, mepaae whi̧né dia̧ dóló susupuróló, fo wosetere berapepaae dapesó fóló, dipula beteraalo ai ape. Atéró, dia̧ doasi topo whi̧raperó Gavman whi̧rapetamo beterepaae dapesó faalopó. Dia̧ ya̧lo ala erótu beteremó bóe duraalu ai alarape yaalopó. 13 Atétere alané ya̧lo yó melale alarape atimané keletómó yó meló̧póló, dia̧ tȩ ai mulatere ape. 14 Atimané dia̧ só deraairaalu, fotoko̧iné depa dia̧ noa fo yaaloé, yóló whaalia yao̧se. 15 Ti noatepae, ai ala deretamo ya̧lo dia̧paae kisipa tiki dotoróȩ fole alaró atimané dere fo tokó̧ melaaire fotamo yó melaalo ai ape. Dia̧né ai fo depa woseturaalu, dia̧ só deraaitere whi̧rape folópu kolokó fóló, mo beta̧ whi̧nékélé me tokó̧ matere alakélé yaalomeipó. 16 Diaao̧ hae aya ó norape ó fake whi̧rape ó fulumu whi̧rapenékélé, dia̧ dó̧póló eleké deyaalo ai ape. Téturaalu, dia̧ mepaae whi̧rape atimané mo ti dóló sukunaalopó. 17 Atétu, so whi̧ mo feané dia̧tamo bóe dóló, dia̧ hó̧raalo ai ape. Ti atétere alata, atimané ȩ hó̧rótu dia̧kélé ai hó̧ratere ape. 18 Téyaalotei, diaao̧ topo niki mo beta̧kókélé aluyaalo meipó. 19 Dia̧ mo ti betaaire bete saairaalu, mo diriyóló betae.

20 Diaao̧ kelera̧lemó, Jerusalem be hulua bóe whi̧rapené bopéró betepa kilituraalu, kale be hulua mió mo felekemó dóló wópu mulaai dapóló, kisipa muae. 21 Atétere sukamó, Judia hae kwiamó betó mole so whi̧ dia̧ ti du sorokó molepaae botokó fóo, mepaae doasi be hulua tua̧mó betó mole so whi̧ dia̧ ai be hulua taaróló fóo, mepaae ai hae kwiamó betóló fale so whi̧kélé ai doasi be hulua tua̧paae fao̧sóró yae. 22 Ti atétere alimó yaaire alata ha̧le meipó. I haemó betóló fale so whi̧né yale alamó Kótóné kwia móturaalu, doasi sekȩi ala eraalopóló, asȩmó ere fo dokonóturaalu, mo eraalo ape. 23 Ti aita, Kótóné i hae kwia feamó betó mole so whi̧tamo doasi fopaae buturaalu, só ai deratere ape. Atétere be dȩmó mepaae naale ere soraperó, naale teó awa̧ nuku betere sorapetamo beta̧ ko̧leó, mo doasi sekȩi ala saalo ai ape. 24 Téturaalu, atima mepaae ti bóe dele sepakené dóló kemeróo, mepaae so whi̧ ti hae kwia feapaae dipula sóró dapo dapo yóo, yaalopó. Tétu, Jerusalem be mo ti doróló torokó̧ faróló, Juda meire fake atimané tȩteróló kaae taté fóló, Kótóné da̧le muló betere kwiamó sókó fupa, ti kemeyaalo ai ape.

25 Atéturaalu, sa̧mó daale sukanékélé, ho̧rerapenékélé, wéliénékélé, kae kae alarape depa kolóo, doasi wȩi kȩla whaau yóló holóo yaalopó. Atétere ala i hae kwia feamó betó mole so whi̧né kilitu, noa ala du derópóló hosaa wȩi wȩi yóló wiyaalopó. 26 I hae kwia feamó betó mole so whi̧né ó sa̧ wore duraalu, ho̧rerape torokó dorowale kilitu, i haemó noa ala du derópóló, doasi winé suka̧alopó. Tétu, diri furu furu yóló be fesaaetamo du dere kaae yaalo ai ape. 27 Ai alarape yóló kemetepa, kale Whi̧né Naalema ó sa̧ko dolomó doasi bole fotoko̧ró mo kae ere dȩ wisinaaletamo ha̧keamó wapa kelaalopó. 28 Ai alarape kaae sóró depa kilitu, aluyao̧sóró Kótóné ama dupure so whi̧ mo felekemó dapesene walapóló kisipa mutu, hai̧tamo turukó holóló daae muae.

29 Atéró, ama atimapaae i fo sale yalepó. Ti daale ni noseró mepaae nirapetamoné ere ala diaao̧ kolóló kisipa muae? 30 Nirape sóku fóló, toko̧ momó beletepa kilituraalu, kale ba fo ali mió mo felekemó ai sókó wale ape dua dapó. 31 Atei alarape kaae depa diaao̧ kilitu, Kótóné tȩteróló kaae tare ala mió mo felekemó walapóló kisipa muae.

32 Ya̧lo dia̧paae mo i dere ape. Mió i alimó betó mole so whi̧ sukuni ha̧le betepatei, i alarape folosóró yaalo ai ape. 33 Sa̧ró i haetamo kemeyaalotei, ya̧lo fo beta̧ mo kemekélé ini, ha̧le muó tawaalopó.

34 Dia̧ wȩi nóló topo dotere alané diaao̧ tiki ó naao dere ala ha̧le o̧la kaae taae fatereteikélé, ó i haemó whaaliatu betere alakélé, dia̧né hosaa tua̧mó sekȩné sinitere alakélé du betepa, i be dȩ sókó wouraalu ya̧ hemó duku dere kaae yao̧sóró, mo hotowaró kaae tawae. 35 Ti noatepae, ai yaaire alarapeta, i hae kwiamó betó mole so whi̧ mo feapaae waalo ai ape. 36 Kale Whi̧né Naalema betere tikimó dia̧kélé betaalopó. Téyaalopa, ai alarapené dia̧ só derao̧sóró, betere doko̧ fea hotowayóló kaae taru, momatere ala yó tawae,” yalepó.

37 Atéró, Yesu a̧ suka fea ai momatere bemó Talené ala etérapóló yó melóló, be kuluka deretamo a̧ Olip du sorokó molepaae fini fi wuatu betalepó. 38 Atei ala du betepa, so whi̧ fea mo hi̧katitei turukó holóló Yesuné momatere bemó yó mótu betere fo wosaai wua yalepó.

22

Judas-né Yesu eleké deale fo

(Mat 26:1-5, 14-16, Mak 14:1-2, 10-11, Jon 11:45-53)

1 Kale bosene fele be dȩ kisipa mutu, fopei bred o deyóló nokole be dȩ felekemó sókó waai depa etéyalepó. 2 So whi̧mó momaratere topo whi̧raperó Moses-né asȩre fo yó matere whi̧rapetamo so whi̧né kapo duné siróló dao̧sóró wituraalu, Yesu kikiti daaire tu̧ kekitu betalepó. 3 Téró, atima 12 yó matere whi̧rapekó beta̧ whi̧né doi Judas Iskariot tua̧paae dowi Satan biti̧ walepó. 4 Tétepa kale Judas a̧ fóló, mo so whi̧mó momaratere topo whi̧raperó momatere be kaae tare diki tare whi̧rapené topo whi̧rapetamo betó molepaae felepó. Téró Yesu dó̧póló netéró eleké deyaaloé? yóló, fo dokaai felepó. 5 Atéró, fo dokóló kemetepa, hȩkese duraalu moni-né a̧ dupuyaalopó, yóló mulalepó. 6 Atéró, Judas-né wisirapó depa, so whi̧ touróló bitinitere sukamó Yesu dó̧póló naase tua̧paae mulaaire tu̧ kekitu betalepó.

Yesu ama yó matere whi̧rapetamo siki bemó bitu o̧la nale fo

(Mat 26:17-30, Mak 14:12-26, Jon 13:21-30, 1Korin 11:23-25)

7 Kale bosene fele be dȩ kisipa mutu, fopei bred o deyóló nokole be dȩmó beta̧ sipsip hupu male dóló, Talepaae simó suku̧laa daróló melaaire be dȩ sókó walepó. 8 Téró, Yesuné Pitaro Jon-tamo dotonaai duraalu, “Diaamo fóló, kale bosene fele be dȩmó deyóló naaire o̧lakó taleyóló mulaai fae,” yalepó.

9 Ti fo depa atimaamoné a̧paae woseturaalu, “Naao kisipané ai o̧la-a, da̧moné momó taleyóló muló̧póló de?” yalepó.

10 Ai fo depa ama duraalu, “Diaamo ai be hulua tua̧mó sókó fȩlalemó, whi̧ beta̧ wȩi wuti beleyóló tu̧mó diaamotamo hokolaa yaalo ai ape. Téyaalopa a̧ sya fóló, fole be dolopaae diaamokélé buó deyae. 11 Téró, ai be talepaae etei fo yae. Yó matere whi̧né ya̧paae duraalu, ‘Ya̧lo yó matere whi̧rapetamo bosene fele be dȩmó, o̧la deyóló naaire be kekó momó donoróló muló betere?’ yóló, wosae yalepó,” yalepó. 12 Aténalemó, ama diaamopaae óté taoró doasi be ke yó melaalo ai ape. Ai be ke dolomó betaaire ni fake ó mepaae o̧la o̧lakélé fea su̧mó donoróló muló betepa kelaalo ai ape.

13 Atétepa atimaamo fóló kelalemó, Yesuné yale fo motóró epa kelalepó. Atéró bituraalu, kale bosene fele be dȩmó atimané deyóló naaire o̧la aimó donoróló mulalepó.

14 Atéró, kale o̧la naaire suka kele sókó wapa, Yesuné yale fotóró mo epa kelalepó. Atéró aposel whi̧rapetamo o̧la nokole ni fake tómó boperó bitu o̧la nuku beterepó. 15 Atéru, ama atimapaae duraalu, “Ȩ doasi sekȩ saaire ala feleke depa, kale bosene fele be dȩmó detere o̧la da̧ beta̧mó nokoleteiné ȩ mo doasi hȩkese dapó. 16 Ti ya̧lo dia̧paae i dere ape. I bosene fele be dȩmó detere o̧la ȩ néli ha̧le bitiré fóló, Kótóné tȩteróló kaae tare ao̧mó mió i o̧la detere ala bete dokonatepa, ti momó naalo ai ape,” yalepó.

17 Atéró, Yesuné kap wuti sóró taru, Tale Kótópaae mo kée yalepó. Atéró mótu, Yesuné atimapaae duraalu, “I matere wȩi tao sóró, dia̧ fea nósu deté fóló, kemerae. 18 Ti ya̧lo dia̧paae mo i dere ape. Mió i nokole wain képi wȩi momó kaae néli ha̧le bitiré fóló, Tale Kótóné tȩteróló kaae tare ala sókó wale sukamó momó naalopó,” yalepó.

19 Téró, ama bred o bula tao sóró Kótópaae mo kée yóló, terekée daalu yóló a̧nirótu duraalu, “Ita, ya̧lo tiki dia̧mó i matere ape. Térapa, dia̧né ȩ kisipa muóló nukulé fu betae,” yalepó.

20 Atéró, atima o̧la nóló kemetepa, kale yale kaae wȩi wuti tao sóró taru duraalu, “I wain wȩita, Kótóné ama so whi̧ tao saalopóló, kisi yóló mulale fo diriróturaalu, dia̧ tao saai sunée farale ya̧lo sameapó. 21 Téretei, i ni fake tómó ȩtamo beta̧mó o̧la nuku betere whi̧nétei, ȩ dó̧póló eleké deyaalopó. 22 Téyaalotei, Whi̧né Naalema i ala yó̧pólópó yóló, Kótóné tukóló muló betere fo mo dokonóturaalu eraalo ai ape. Téyaalotei, Whi̧né Naalema dó̧póló eleké deyaaire whi̧ beta̧ mo doasi sekȩi ala saaireteiné ko̧lerapó,” yalepó. 23 Ti fo depa, ai ala-a né yaai dée yóló, atimasisitei u wosene i wosene du betalepó.

24 Atéró kale dere kaae, ama yó matere whi̧rape atimasisi doasi topo whi̧-a, de betaai dée yóló fonétei alale su betalepó. 25 Tétepa Yesuné atimapaae duraalu, “Kale Juda meire fake tȩteróló kaae tare topo whi̧rapenémo so whi̧ tȩteróló kaae tanó̧póló, sóró beteró betere whi̧rapeta doasi néli whi̧ bitu, so whi̧ fea tao sóró wisi ala erótu betere whi̧rapepó dua dapó. 26 Tépatei, dia̧ atei kaae ala ini, dia̧ tua̧mótamo doasi topo whi̧ betepa, ti mo ketei kaae betóo, dia̧ tȩteróló kaae tare topo whi̧ ti kutó diratere whi̧ kaae betóo yae. 27 Ti noatepae, o̧la deyóló nokole sukamó doasi doi mole whi̧rapené noa ala dua de? Ti atima doasi whi̧rape ni fake tómó bitu, o̧la maaté nuku beterepé, kutó diratere whi̧ kaae bitu, o̧la biliyóló maleta dua de? Meipó. Ai doasi doi mole whi̧rape atima ai ala dumi, ni fake tómó bituraalu, o̧la maaté nukua dapó. Tépatei, ȩta dia̧ feané kutó diratere whi̧ kaae beterapó. 28 Dia̧ta, ȩpaae sekȩi ala wou betepatei ȩ taaróló botokó feni, ȩtamo beta̧mó bitiré walepó. 29 So whi̧ tȩteróló kaae tanó̧póló ya̧lo Ayané ȩ sóró beterótu yale kaae, ya̧lokélé dia̧ so whi̧ tȩteróló kaae tanó̧póló, sóró beteratapó. 30 Até dapa, ya̧lo tȩteróló kaae tare ala tua̧mó ni fake tómó bitu, o̧la nóló, wȩi nóló du betaalopó. Atéturaalu, doasi topo whi̧ betere tikimó bitu, 12 Israel fakerapetamo diaao̧ fo tokó̧ló tale yaasepóló, sóró beteratapó.

Pitané yaaire alamó Yesuné yale fo

(Mat 26:31-35, Mak 14:27-31, Jon 13:36-38)

31 Saimon, Saimon-ó, ya̧lo ya̧paae i dere fo wosae. Mepaae so whi̧né whit ke buléró kelaai fumi sukutu dere kaae, ya̧ tua̧mó noa alakó muléró ka̧ae kelaairaalu, Satan-né ya̧paae wosene walepó. 32 Téyaletei Saimon-ó, naao kisipa tiki tiró betere ala taaróló haepaae derepao̧sóró, ya̧lo ya̧mó momaralepó. Naao kisipa tiki feteyóló, ya̧ ȩ beterepaae momó wapata, ti naao norape tao sóró fotoko̧ bulaasepé,” yalepó.

33 Tétepa Pitané a̧paae duraalu, “Tale-ó, ya̧ dipula beteratepa ti ȩkélé wusuró beteróo, sukutepakélé ti wusurótóró sukó̧o enérapó,” yalepó.

34 Ai fo depa Yesuné duraalu, “Pita-ó, ya̧lo ya̧paae i dere ape. Mió i be dȩmó wa̧ kakaruk bané hale yaaipatei, naao ȩ kisipanipó fo sore félimó yaalo ai ape,” yalepó.

35 Téró, Yesuné atimapaae woseturaalu, “Ya̧lo dia̧ dotonale sukamó moni butere be ó ho̧leke be ó me o̧lakélé sóró fae ini, ha̧le fó̧póló dotȩyalepó. Téyaletei, dia̧ me o̧lakó mei yaleé?” depa atimané duraalu, “Meipó,” yalepó.

36 Ai fo depa, ama atimapaae duraalu, “Mió diaao̧ moni detere be mupa sóo, yokélé sóo yae. Bóe dele sepakekótamo munipa, ti diaao̧ tómó deró betere kuti sokóló, me whi̧tamo dotonóló sepake beta̧kó dupuyae. 37 Ti noatepae, i fo asȩyóló muló beterapó. Dowi ala dere whi̧rape dosa̧aturaalu, a̧kélé touróló dosa̧ayalepó. Ya̧lo dia̧paae i dere ape. Ai ere fo dokonóturaalu ȩpaae mo eraalopó. Mo dapó. Ȩmó kisipa muturaalu, Kótóné ko̧ló whi̧rapené asȩmó ere forape fea dokonóló ȩpaae motóró eraalo ai ape,” yalepó.

38 Téró, ama yó matere whi̧rapené a̧paae duraalu, “Tale-ó, da̧né bóe dele sepake tamo i tarapa kelere?” depa, ama duraalu, “Ai su̧pó,” yalepó.

Yesu Olip dumó daalu moma yale fo

(Mat 26:36-46, Mak 14:32-42)

39 Atéró, Yesu a̧ belapaae sókó doropóló ama dua dere kaae, Olip du sokorepaae fupa, ama yó matere whi̧rapekélé, a̧ sya felepó. 40 Atéró, aimó sókó fóló, ama atimapaae duraalu, “Su̧ sere alané dia̧ dowi alamó dée nalao̧sórópa, Talepaae momatu betae,” yalepó. 41 Atéró, a̧ atima daale tiki sawa taaróló fóló, bukutiri teya̧ró bituraalu momayalepó. 42 Ama i moma yalepó. “Aya-ó, naao kisipané ȩpaae i waaire sekȩi ala wao̧sóró sesé yaai depa ti té yae. Ya̧lo kisipané enére ala yaalomeipa, naao yaai kisipa mole ala beta̧ erae,” yalepó. 43 Atétepa, ó hepen bemó betere ensel beta̧ dorowóló a̧ tao sóró fotoko̧ bulalepó. 44 Atéró, Yesuné ama hosaa tua̧mó mo doa sekȩné sinitepa, Alimapaae mo fotoko̧i moma yalepó. Atéturaalu, ama tikimó fosono doasi fa̧ke kaae dorowóló, haepaae fu betalepó.

45 Atéró momayóló kemetepa, a̧ turukó holóló ama yó matere whi̧rape beterepaae momó fesaae fóló kelalemó, atima dekȩné sukuturaalu fotoko̧kélé meiyóló, noke foposaa yó molepó. 46 Atépa ama atimapaae duraalu, “Dia̧ noatepa, noke foposaa yó mule? Su̧ sere alané dia̧ a̧lisóró fóló, dowi alapaae só derao̧sóró, turukó holóló Talepaae momatu betae,” yalepó.

Judas-né Yesu bóe whi̧né naase tua̧paae mulale fo

(Mat 26:47-56, Mak 14:43-50, Jon 18:3-11)

47 Ama fo kemeni ha̧le du betepatei, so whi̧ mo ha̧le o̧la kaae walepó. Kale yó matepa wosetere 12 whi̧rapekó beta̧ whi̧ Judas-né Yesu ko̧ló tukó naai, a̧ daale felekepaae walepó. 48 Téyaletei, Yesuné a̧paae duraalu, “Judas-ó, kale Whi̧né Naalema dó̧póló, eleké deyóló ko̧ló tukó naai wou de?” yalepó.

49 Até yaaire ala, Yesuné ama yó matere whi̧rapené kolóló a̧paae duraalu, “Tale-ó, da̧né i tare sepakerapené deyaróe?” yalepó. 50 Téró, atimakó beta̧ whi̧né mo so whi̧mó momaratere doasi topo whi̧né kutó diratere whi̧né tururó wosȩ́li sa̧ae deralepó.

51 Tétepa Yesuné duraalu, “Ai ala me momókó yao̧se!” yalepó. Atéró, Yesuné kale whi̧né wosȩ́li ama ere kaae eralepó.

52 Téró, Yesuné mo so whi̧mó momaratere doasi topo whi̧rapekélé, momatere be kaae tare whi̧rapené topo whi̧rapekélé, whi̧ disirapekélé fea woló, a̧ tawaai boperóló daae molepó. Atépa ama duraalu, “Diaao̧ ȩta, i hae kwia tȩteróló kaae tare doasi topo whi̧rapené kaae tare alarape fasó saai, bóe daai a̧lisóró fole whi̧póló, sepakeró nópulutamo tao diliki yóló, ȩ tawaai wou de? 53 Take ȩ dia̧tamo momatere be tua̧mó bitua yaletei, diaao̧ ȩ daai tanipó. Ténitei, mióta, dilikire alané tȩteróló kaae tapa, diaao̧ yaaitere ala yó̧póló, tukóló muló betere sukakelemó dapó,” yalepó.

Pitané Yesu tuȩ́nipó yale fo

(Mat 26:57-58, 69-75, Mak 14:53-54, 66-72, Jon 18:12-18, 25-27)

54 Téró, atimané a̧ tawóló so whi̧mó momaratere topo whi̧né bepaae dapesó felepó. Atétepa, Pitakélé Yesu sya nalo taaeta deté fu betalepó. 55 Téyaletei, ai momatere be bolaare dopóku tua̧ dolomó si noke yóló, atima fea simó boperóló betó mupa, Pitakélé atimatamo beterepó. 56 Atéró a̧ simó beteremó, kutó diratere so seimale beta̧né kolóló, mo ti kikéyóló kaae taru duraalu, “I sekȩ́ta, Yesutamo beta̧mó kwȩale whi̧kópó,” yalepó.

57 Ai fo depa Pitané duraalu, “Ti senaale-ó, naao ai bope dere whi̧ta ȩ mo tuȩ́kélé inipó,” yalepó.

58 Atéró sawa beteró, whi̧ me kaené a̧ kolóló duraalu, “Ya̧kélé atimatamo kwȩale whi̧kóe?” depa, Pitané duraalu, “Ai whi̧ta ȩ meipó,” yalepó.

59 Atéró, suka kele beta̧ kemetepa kale dere kaae, whi̧ menémo duraalu, “I sekȩta, Yesutamo beta̧mó kwȩale whi̧kó irurapó. Ti a̧kélé Kaleli whi̧tóró mo hi̧tipó,” yalepó.

60 Ti fo depa, Pitané duraalu, “Diaao̧ ai bope dere whi̧ta, demó déró ȩ tuȩ́nipó,” yalepó. Ai fo deretamotóró wa̧ kakaruk bané hale deremó, ama du betale fo tukó felepó. 61 Tétepa, Tale a̧ Pita daalepaae fetée wóló, kelené kikéyóló kaae tawalepó. Até deremó, take Talené Pita a̧paae kakaruk bané hale sore félimó yaaipatei, naao ȩ kisipanipó yaalopó yale fo kisipa muni walepó. 62 Atétepa, Pita a̧ belapaae sókó doropóló, mo doa dekȩné sini wole du betalepó.

Diki tare whi̧rapené Yesu faleyale fo

(Mat 26:67-68, Mak 14:65)

63 Atéró, Yesu botokó fao̧sóró, kaae tare whi̧rapené a̧ doka doka duraalu faletere forape yóló dȩleta du betalepó. 64 Atéró, ama kelepaa atimané kutiné kinóló dokóló a̧paae woseturaalu, “Ya̧ né daleé? Ya̧ dale whi̧ da̧paae yó a̧lae,” yalepó. 65 Atéró, atimané a̧ faleyóló kae kae dowi forape du betalepó.

Pailat-ró Herot-tamoné Yesutamo fo teka̧le fo

(Mat 26:59-66, Mak 14:55-64, Jon 18:19-24)

66 Atéró, be teó dȩteretamo fo tokó̧ló tale yó̧póló beteró betere whi̧ disirapekélé, mo so whi̧mó momaratere doasi topo whi̧rapekélé, Moses-né asȩre fo yó matere whi̧rapekélé, fea beta̧paae toura̧le walepó. Atéró touró bitu, Yesu fo tokó̧ló taleyó̧póló tale dere whi̧rape beterepaae dapesó felepó. 67 Atéró atimané duraalu, “Ya̧ta, Kótóné so whi̧ tȩteróló kaae tare whi̧ Kerisopata, ti da̧paae yó a̧lae,” yalepó. Ai fo depa, Yesuné duraalu, “Ya̧lo dia̧paae depa diaao̧ ȩpaae kisipa tiki tiraalomeipó. 68 Ya̧lo dia̧paae mepaae fo wosenalemókélé, diaao̧ tokó̧ melaalomeipó. 69 Téretei, mo miótóró kaae sóró kale Whi̧né Naalema mo doasi fotoko̧ bole Kótóné turu naase tua̧mó betaalo ai ape,” yalepó.

70 Ai fo depa, atima mo feané a̧paae woseturaalu, “Ti ya̧ta, Kótóné Naalemaé?” depa ama duraalu, “Me kae mei, diaao̧ mo dono ai dere ape,” yalepó.

71 Ti fo depa, atimané duraalu, “Me kae noa fokómo depa, wosaai de? Fo feata, ama ko̧lómótóró sókó wapa da̧né ai wosale ape,” yalepó.

23

Yesu Pailat-né keletómó fo tokó̧ló, filipaa ni tómó olerae yale fo

(Mat 27:1-2, 11-26, Mak 15:1-15, Jon 18:28-19:16)

1 Téró, atima aimó betó mole whi̧ mo fea turukó horóló, Yesu Pailat beterepaae dapesó felepó. 2 Atéró, atimané a̧ faleyóló só derótu duraalu, “Ai whi̧néta, so whi̧ feané Sisapaae takis moni melao̧sóró sesé yóló, so whi̧ kó̧paae a̧lisóró fu beterapó. Tétu, amatei a̧ta so whi̧ tȩteróló kae tare topo whi̧ Kerisopó du betere alané da̧né tȩteróló kaae tare alarape fea dorótu beterapó,” yalepó.

3 Atétepa, Pailat-né Yesupaae woseturaalu, “Ya̧ta, Juda fake so whi̧ tȩteróló kaae tare topo whi̧é?” depa, Yesuné duraalu, “Ȩ́pó. Naaotóró dono ai dere ape,” yalepó.

4 Téró, Pailat-né Talepaae momaratere topo whi̧raperó so whi̧ featamopaae duraalu, “I whi̧ ya̧lo ka̧ae kelalemó, fo tokó̧ló a̧ só deraaire bete mekélé mupa kilinipó,” yalepó.

5 Tétepa, atimané fo fakeyóló deteraainé duraalu, “Ai whi̧né Judia hae kwiamó betó mole so whi̧paae yó matere fo wosetu, fo tiki whaa deté fu betalepó. Ama Kaleli hae kwiamó kaae sóró yó maté wóló, mió ipaae ai sókó wale ape,” yalepó.

6 Ai dere fo wosóló, Pailat-né atimapaae woseturaalu, “A̧ta, Kaleli whi̧é?” yalepó. 7 Ai fo depa, atimané duraalu, “Ai whi̧ta, Herot-né tȩteróló kaae tare hae kwiamó beterapó,” yalepó. Atéyale sukamó Herot a̧kélé ai Jerusalem be huluamó betepa, Pailat-né Yesu Herot beterepaae dotȩyalepó.

8 Téró, Yesu atéró sókó wapa kilituraalu, a̧ mo hai̧né sinalepó. Ti noatepae, ama mepaae kelemei alarape erótu beterapó deté fole fo woseturaalu, Yesuné kelemei alakó eratepa kelenée yóló, kisipa mutu betaleteinépó. 9 Atéró, kale Herot-né a̧paae kae kae forape woseté feletei, Yesuné fo beta̧kélé tokó̧ menipó. 10 Atétepa, so whi̧mó momaratere doasi topo whi̧raperó Moses-né asȩre fo yó matere whi̧rapetamoné a̧ faleyóló só deratere fo du betalepó. 11 Téró, kale Herot-ró ama diki tare whi̧rapetamoné a̧ faleyóló duraalu, wisi wisi kuti deróló Pailat beterepaae momó fesaae fó̧póló dotonalepó. 12 Upuléta, kale Herot-ró Pailat-tamo bóe dóló betaletei, mió i ala yale sukamó fulumu whi̧ aleyóló beterepó.

13 Atéró, kale Pailat-né so whi̧mó momaratere topo whi̧rapepaaekélé, so whi̧ tȩteróló kaae tare topo whi̧rapepaaekélé, so whi̧ feapaaekélé ape yalepó. 14 Atéró touró betepa, ama atimapaae duraalu, “Diaao̧ i whi̧ta, take tȩteróló kaae tare doasi topo whi̧rapetamo bóe daai a̧lisóró fole whi̧póló, ȩ beterepaae dapesó wapa diaao̧ keletómó ya̧lo a̧ tua̧mó daaló bitu, me ha̧sókó fele alakó muléró keka̧lemó meipó. 15 Herot-nékélé taleyalemó, dowi ala mekélé munipa, ama da̧paae ai dotonale ape. I whi̧ mo ti sukó̧póló dele alata, me noa ala itikimó daai de? 16 Térapa, ya̧lo a̧ fokosó sóró ha̧le fó̧póló dotȩyaai dapó,” yalepó.

18 Atimané mo beta̧ ko̧ló daae fóló fo fakeyóló duraalu, “Ai dipula betere whi̧ Barabas da̧ beterepaae wó̧póló dotonóturaalu, i sekȩ́ dóló alurae,” yalepó. 19 Ti noatepae, ai whi̧ Barabas-ta Gavman whi̧ betaai dapóló bóe dóló whi̧ dupa, a̧ dipula beteralepó.

20 Pailat-né ama kisipanéta, Yesu ha̧le fó̧póló dotonaairaalu, so whi̧paae momó yalepó. 21 Téyaletei, atimané mo doa fo fakeyóló duraalu, “A̧ filipaa ni tómó dóló olerae, a̧ filipaa ni tómó olerae,” du betalepó.

22 Téró, ama sore dakoróló atimapaae duraalu, “I whi̧né noa dowi ala yalemó daaloé? I whi̧ daaire bete me munipó. Téreteiné, ya̧lo a̧ dóló susupuróló, ha̧le fó̧póló dotonaai dapó,” yalepó.

23 Téyaletei, atimané fo fake dekéró yó taru, doasi sȩyóló duraalu, “A̧ sukó̧póló filipaare ni tómó dóló olorae,” yóló, dere foné Pailat-né fokélé só deralepó. 24 Atétepa, Pailat-né kisipanétei taleyóló wisirapa téyae yóló, dotopoi fo du betere so whi̧paae melalepó. 25 Atéró, ama whi̧ beta̧ dóo, tȩteróló kaae tare alamó topo whi̧rapetamo bóe dóo deremó, dipula beterale whi̧ ha̧le fó̧póló dotonae yalepó. Téró, Yesupaae atimané kisipa mole ala eró̧póló, doasi diki tare whi̧rapené naase tua̧paae melalepó.

Yesu filipaa ni tómó olerale fo

(Mat 27:32-44, Mak 15:21-32, Jon 19:17-27)

26 Atéró atimané Yesu duóló sóró fu betalemó, Sairin be hulua whi̧kó Saimon ipu bemó biti doasi be huluapaae derepaai wou betepa tu̧ tua̧mó hokolaa yalepó. Atéró a̧ tawóló Yesu oleraaire filipaa ni beleróló, Yesuné sisómó fó̧póló yalepó. 27 Atétepa, so whi̧ mo feané a̧ sya felepó. Atéró, sorape feané sya fu bitu ko̧lené sinituraalu, mo dekȩné suki̧ wole fo deté wou betalepó. 28 Até deté wou betepa, Yesu fetée anóló duraalu, “Jerusalem senaalerape-ó, diaao̧ ȩ wolekesé, dia̧sisitei wole yóló, diaao̧ naale senaalekélé wole yae. 29 Ti noatepae, take waaire sukamó diaao̧ etei fo yaalo ai ape. Mepaae sorape naale senaale deni, ha̧le ni daale sorapekélé, naale senaale meiyóló ha̧le betere sorapekélé, naale senaale awa̧ menitere sorapekélé, hai̧né sinóló ai betere ape.

30 ‘Ai sekȩi ala wale sukamó atimané i fo yaalopó. “I daae mole ulupaae dukó dorowóló da̧ tȩirae,” yaalopó.

Du sorokó mole hae durapepaaekélé, ka̧ae dorowóló da̧ husura̧le dere ape yaalopó,’ erapó.

31 Ti kisi daale nipaae atei ala depa, ti sélitere nipaae noa kaae sekȩi ala eraaloé?” yalepó.

32 Kale Rom Gavman-né yóló muló betere fo tukóló dowi ala yale whi̧ tamokélé a̧tamo beta̧mó dóló oleraai dapesó walepó. 33 Atéró, atima sókó wale tikiné doita, whi̧né topo diripó doi mulapó. A̧ sukó̧póló aimó atimané filipaa ni deyóló oleralepó. Atéró, me whi̧ ama turu naase dȩró oleróo, me whi̧ ama fȩ́ naase dȩró oleróo, yalepó. 34 Atéró Yesuné duraalu, “Aya-ó, ȩ dele whi̧rapené saaire dowi ala kwia naao ha̧le kemerae. Ti noatepae, atimané du betere alarape atima wisiyóló kisipanipó,” yalepó. Atéró, atimané ama kuti taleyóló saairaalu i ala yalepó. Ni fakerape tao sóró fesekée horótua yalemó, me whi̧né doi ó siri moletei sókó dorowapa, ai whi̧nétóró sua yalepó.

35 Atéró kale so whi̧ fea mo tumó kese a̧lu yóló daae molepó. Kale tȩteróló kaae tare topo whi̧rapené Yesu faletere fo yóló duraalu, “Mepaae whi̧ aluyao̧sóró ama mo wisiyóló tao sua yaletei, a̧tamo Kótóné sókó sóró, beteró betere whi̧ Kerisopata, ti amatei a̧ tao só̧póló yae,” yalepó.

36 Atéró, kale doasi diki tare whi̧rapekélé, a̧ oleró betere tikipaae wóló daae muluraalu, faletu betalepó. Atéró, atimané a̧mó beta̧ kȩlaa wale finika wain wȩi a̧ nae yóló melalepó. 37 Atéró a̧paae duraalu, “Ya̧tamo Juda so whi̧né doasi topo whi̧pata, ti ya̧ sinao̧sóró naaotei tao sae,” eneta du betalepó.

38 Yesuné ama toporó beteremó oleró betere asȩmó i fo erapó.

Ita, Juda fake so whi̧ tȩteróló kaae tare doasi topo whi̧pó.

39 Téró, kale dowi ala du betepa dóló olerale whi̧ tamokó beta̧né a̧ faleyóló duraalu, “Ya̧ Kerisopata, ti naaotei ya̧ taosu da̧mokélé tao sae,” yalepó.

40 Téyaletei, me fakeró oleró betere whi̧né me whi̧ foné sóró duraalu, “Da̧mó sukutereteita, mo da̧moné yale dowi alamó kwia tokó̧ mótu dereteiné mo donorapó. Téretei i whi̧ta, me dowi alakélé meipatei, da̧ fea beta̧ ala yóló sinitapa, ya̧ Kótópaae winié? 41 Ti noatepae, da̧mota da̧moné yale alamó i sinitere ape. Téretei i whi̧ta, dowi ala mo beta̧kélé inipatei, ha̧le dóló oleró beterapó,” yalepó.

42 Téró ama duraalu, “Yesu-ó, ya̧ naao tȩteróló kaae tare be tua̧paae furaalu, ȩ kisipa keterao̧se,” yalepó.

43 Ti fo depa, Yesuné a̧paae tokó̧ mótu duraalu, “Ya̧lo ya̧paae mo i dere ape. Miótitei, ya̧ ȩtamo mo koko̧né suki̧ be wisinaalemó fóló betaalo ai ape,” yalepó.

Yesu sinale fo

(Mat 27:45-56, Mak 15:33-41, Jon 19:28-30)

44 Atéró suka tua̧mó daapatei, hae kwia fea diki yalepó. Atéró dikipatei bitiré fóló, 3 kilok suka tó daane folepaae kemeyalepó. 45 Ti noatepae, sukané dȩ suka̧leteiné, diki yó tawalepó. Talepaae momaratere be sata̧leróló oleró betere kuti ama ha̧letei tua̧mótóró teketé doropóló, haepaae sókó deralepó. 46 Atétepa, Yesuné fo fakeyóló duraalu, “Aya-ó, ya̧lo kepe bete naao kaae tawasepóló, ya̧ tua̧paae i mulatere ape,” yalepó. Atéró ama ai fo yóló kemetepa, ama fomo sókó fóló a̧ suka̧lepó.

47 Atétepa, kale diki tare whi̧rapené topo whi̧né ai yale ala kolóló, Kótóné doi hale sóró horótu duraalu, “Mo dapó, ita mo whi̧ wisinaale ai suki̧rapó,” yalepó. 48 Atéró, beta̧paae touró betere so whi̧né kelale alarape atima bepaae momó fesaae furaalu, naao téyae yóló dekȩné sinité fu betalepó. 49 Téyaletei, mepaae a̧ kisipare whi̧raperó a̧tamo Kaleli haemó beta̧mó betóló wale sorapetamo atima mo tumó daae mulu, ai dere alarape kaae dilikiyóló yó molepó.

Yesu dourale fo

(Mat 27:57-61, Mak 15:42-47, Jon 19:38-42)

50 Atéró ai Judia hae tua̧mó tȩne Arimatea be whi̧kó Josep beterepó. A̧ta, mo whi̧ wisinaale naameyóló dua betepa, Judia hae kwiamó betó mole so whi̧ ha̧sókó fupa fo tokó̧ló taleyó̧póló sóró beteró betere whi̧pó. 51 Ai sekȩ́néta, mo whi̧né dere alaró mo tikiné dere alatamomó ama mo wisirapó kisipa mutumipó. A̧ta, Judia hae kwiamó tȩne Arimatea be huluamó walepó. Téru, a̧ Kótóné tȩteróló kaae tare ao̧mó mole ala wó̧póló kaae tawóló beterepó. 52 Atéró, kale whi̧ a̧ Yesuné tiki saaitapóló Pailat-paae wosene felepó. 53 Téró, kale whi̧né Yesuné tiki tokóló muló bituraalu, mo dȩi kutiné bopeyóló whi̧ beta̧kélé munénire kapo dolomó mulalepó. 54 Atima sa̧a naai tukóló muló betere be dȩ dótóró sókó waai depa, o̧la o̧la donoróló mulatere be dȩmó ai alarape yalepó.

55 Atéró, mepaae Kaleli hae kwiamó Yesutamo wale sorape Josep-né Yesuné tiki mulaai fupa, neyóló mulatéró kelaairaalu, atima Josep sya felepó. 56 Téró, atimané bepaae fóló kale felé kȩlaa wale fetera kaae o̧laró felé kȩlaa wale wel wȩitamo taleyóló munalepó. Téyaletei, kale yóló muló betere fo tikinépa, Talepaae moma yaai dapóló tukóló munale sukamó sa̧a nóló betalepó.

24

Yesu kepaayóló fele fo

1  Fula kaae sere be dȩmó, mo hi̧kati kale sorapené felé kȩlaa wale o̧larape sisóló whi̧ mulale dou tópaae felepó. 2 Atéró atima fóló kelalemó, whi̧ dou tu̧ kinale kane fake biliyó faló beterepó. 3 Atépa, atima kane dolopaae buó deóló kelalemó, Tale Yesuné tiki munipó. 4 Atépa, neya̧lerópóló atima kisipa teketu beteremó, mo kasa kasai kuti deró betere whi̧ tamo atima daae mole uté dȩró sókó wóló daalepó. 5 Até deremó, kale sorape atima winé sinitu, kelepaa haepaae hemée deyóló betó molepó. Tépa, kale whi̧ tamoné atimapaae duraalu, “Suka̧le whi̧ douró betere tikimó, betere whi̧né noatepa keketé kutu bitu de? 6 Ti noatepae, a̧ aimó muni kepaayóló falapó. Take dia̧ Kaleli haemó bitu ama dia̧paae yale fo diaao̧ kisipa munié? 7 ‘Whi̧né Naalema mepaae dowi ala dere whi̧rapené naase tua̧paae mulaalopó. Atétepa, atimané a̧ filipaa ni tómó oleróló sukutepa, sore be dȩmó ti a̧ momó kepaayóló betaalopó,’ ” yalepó. 8 Téró, atimané ama yale fo mopóló kisipa yalepó.

9 Atéró, atima whi̧ dou tópaae fi fesaae wóló atimané kelale alarape kale 11-whi̧raperó mepaae whi̧rapetamopaae yalepó. 10 Ai sorapeta, Maktala sokó Mariakélé, Joanakélé, Jems-né hama Mariakélé, mepaae sorapekélé, atima fea betó mulu, kelale alarape ama aposel whi̧rapepaae yalepó. 11 Téyaletei, kale sorapené yale fo mo dapóló kisipa tirénipó. Ti noatepae, atimané kapala fo detere nisi yalepó. 12 Téyaletei, Pita a̧ mo hapale sururu yóló fóló, whi̧ dou tómó sókó felepó. Atéró a̧ dou dolopaae fóló kelalemó, ama tiki bopeyóló mulale dȩi linen kuti maaté dȩmó mupa kelalepó. Atépa a̧ momó bepaae fesaae furaalu, i noa ala yalerópóló kisipa tekété fu betalepó.

Emeas bepaae fole tu̧ tua̧mó yale fo

13 Atéyale sukamótóró atimakó whi̧ tamo Emeas bepaae faai tu̧ tua̧mó fu betalepó. Ai Emeas be taaróló Jerusalem be huluapaae fole da̧leta, 11 kilomitapó. 14 Atimaamo tu̧mó fu bituraalu, kale yale alarape fea su̧raté fu beterepó. 15 Atimaamo até deté fu betepa, Yesu tu̧ tua̧mó sókó wóló, atima fea beta̧mó fu betalepó. 16 Até yaletei, atimaamoné Yesupóló kisipa yao̧sóró, me o̧lané atimaamoné kele seraaralepó.

17 Atéró fu bitu, Yesuné atimaamopaae woseturaalu, “Diaamo ai-a noa fo deté fu bitu de?” yalepó. Ti fo depa, atimaamo fu betaletei, kelepaa hu̧mula yóló kei̧yóló daalepó. 18 Atimaamo fu betere me whi̧ Kliopas-né a̧paae duraalu, “I be dȩmó yale alarape so whi̧ feané kisiparapa, ya̧ta Jerusalem be huluapaae wale whi̧é?” yalepó.

19 Ai fo depa ama a̧paae woseturaalu, “Noa alamó de?” yalepó. Ti fo depa atimaamoné duraalu, “Nasaret be hulua whi̧kó Yesupaae erale alamó dapó. Ti noatepae, a̧ta Kótóné ko̧ló whi̧ bitu, ama dere foró dere alatamo Kótóné kele tómókélé, so whi̧ feané kele tómókélé, mo doasi fotoko̧tamo du betalepó. 20 Atéró so whi̧mó momaratere topo whi̧raperó da̧ tȩteróló kaae tare whi̧rapetamoné a̧ sukó̧póló dae yóló, doasi Gavman whi̧rapené naase tua̧paae mulalepó. Atétepa, atimané a̧ filipaa ni tómó sinó̧póló oleralepó. 21 Téyaletei, Israel fake so whi̧ dupuróló tao saaire whi̧póló kisipa mualepó. Ai maaté mei, ai ala yóló betepa be dȩ tamo kemeyóló, soreratere be dȩ ti mió i ape. 22 Ai fotei me ipó. Da̧ beta̧mó kotere sorape sore mo hi̧kati kale whi̧ dou tópaae fóló, mepaae kelale alarape depa wosetu da̧ kilita yalepó. 23 Kale sorape fóló kelalemó ama tiki munipa, ensel-rapené Yesu kepaayóló beterapóló atimapaae yale fo fea da̧paae ene walepó. 24 Téró, da̧né fulumu whi̧rape atimakélé fóló kelalemó, kale sorapené ene wale ala motóró epa kelalepó. Téyaletei, atimané a̧ beta̧ kilinipó,” yalepó.

25 Ama atimapaae duraalu, “Diaamota, take Kótóné ama ko̧ló whi̧rapené deté wale fo wosóló kisipani, ketei kaae kisipa tiki okokoru kutiri hapólu ai ererapó. 26 Kótóné so whi̧ tȩteróló kaae tanó̧póló, sóró beteró betere whi̧ Keriso a̧ doasi doi muaaire ala tua̧paae sókó faairaalu, folosóró ai sekȩi alarape salepó. Ai alata ha̧sókó faalomei, mo yaalopó ere fo dokonóturaalu yalepó. 27 Mo take Moses-né asȩre fomó kaae sóró wóló, Kótóné ko̧ló whi̧rape feanékélé asȩre fo beteta, ȩmótóró erapóló amatei ha̧kearóló yó malepó,” yalepó.

28 Atimaamo fole bepaae felekemó sókó faai, tu̧ aupalomó fu betalepó. Téyaletei Yesu a̧ta, ai be hulua boseneyóló saletópaae faai fole ao̧ yalepó. 29 Atéró a̧ fupatei, kale whi̧ tamoné a̧ kei̧róló duraalu, “Felekemó be diki yaai dapa, da̧ imó fiyaalopa siépe,” Depa atima fea fiyaai felepó.

30 Atéró, a̧ atimaamotamo o̧la naairaalu, o̧la nokole ni fake tómó beterepó. Atéró bitu, ama bred o bula beta̧ tao sóró Alima Kótópaae mo kée yóló terekeyóló nó̧póló sóró malepó. 31 Téró, atimaamoné kele seraaretei fisa̧ae furaalu, kale sekȩ́ airapóló diriyóló kisipa yalepó. Téyaletamo atimaamoné kele a̧linameróló a̧ aluyó deyalepó. 32 Tétepa, atimaamosisitei duraalu, “Da̧ tu̧mó wouraalu, asȩmó ere fo da̧mopaae yó matepa, wosóló hosaamó si kaae dukuraalu mo feléné suka̧lepó,” yalepó.

33 Atétepa, mo ai fapotóró atimaamo Jerusalem be huluapaae momó fesaae felepó. Téyalemó, mepaae 11- aposel whi̧raperó atimatamo betere so whi̧rapetamo fea beta̧paae touró betepa kelalepó. 34 Atéru, atimané kale whi̧ tamopaae duraalu, “Ai mo dapó. Tale kepaayóló furaalu, Saimon beterepaae wapa ama mo kelalepó,” yalepó. 35 Téró, kale whi̧ tamo tu̧ tua̧mó wou bitu yale alaró bred o bula tekeyóló atimaamo matepa, a̧ kisipa yale alatamo atimapaae yalepó.

Yesu a̧ ama yó matere whi̧rapepaae yó male wale fo

36 Atéró, ai fo du betepa Yesu atima betó mole tua̧mó sókó wóló atimapaae duraalu, “Hosaa muni deyóló mo dua betere ala dia̧ tua̧mó muló̧póló yae,” yalepó.

37 Atei fo deremó, atima kisipané kepené dere nisi yóló kilita sókó furaalu, winé sinalepó. 38 Atétepa, ama atimapaae duraalu, “Dia̧ wituraalu kisipa tamo muóló, hosaa noatepa wȩitu bitu de? 39 Ȩtóró mo hi̧tipa, ya̧lo naaseró hótamo diaao̧ kelae. Ti noatepae, kepeta miró diritamo bunipa, ȩ ai ala erémóló olaa yae,” yalepó.

40 Ama ai fo yóló kemetepa, atimapaae ama naaseró hótamo yó melalepó. 41 Téyaletei, atétere ala kilituraalu, hȩkesetere alaró, siratere alatamo atima tua̧mó mualetei, a̧ta Yesupóló kisipa tirénipó. Atétepa atimapaae woseturaalu, “Dia̧ imó bitu, naaitere o̧lakó mule?” yalepó. 42-43 Tétepa, atimané simó biliyale ya kwia a̧ matepa tao sóró, atimané kaae tapa nalepó.

44 Atéró ama atimapaae duraalu, “Moses-né asȩre fokélé, Kótóné ko̧ló whi̧rapené ere fokélé, Sam buk-mókélé, ȩmótóró kisipa mutu ere fo fea dokonóturaalu mo eraalopóló ȩ dia̧tamo beta̧mó bitu ai yale ape,” yalepó.

45 Kótóné asȩmó ere fo fea kisipa yó̧póló, ama atima kisipa wisi mulalepó. 46 Atéró ama atimapaae duraalu, “Kale asȩmó ere fo i ape. Kótóné ama so whi̧ fea tȩteróló kaae tanó̧póló, sóró beteró betere whi̧ Kerisota, doakale sekȩi alaró susupui alatamo sóró mo ti sinaalotei, tamo be dȩ kemeyóló sore be dȩmó a̧ momó kepaayaalopó. 47 Jerusalem be huluamó kaae sóró hae kwia feamó betó mole so whi̧paae ya̧lo doimó i fo yó maté kwȩyaalopó. Diaao̧ dere dowi ala taaróló kisipa feteyóló wapa, ti diaao̧ dowi ala kwia ya̧lo ha̧le kemeraalopó. 48 I alarape depa kelalepóló so whi̧paae yó melaaire whi̧rapeta, ti dia̧tóró ai ape. 49 Take ya̧lo Ayané dia̧ melaalopóló mulale o̧la ya̧lo dia̧paae dotonaai kisipa mutapó. Téyaalopa, dia̧ ai be huluamó bitiré fóló, mo óté taoró mole doasi fotoko̧né dia̧ kuti kaae bukura̧le dorowó̧póló, kaae tawae,” yalepó.

Yesu i hae taaróló ó sa̧paae dapesó holale fo

50 Téró atima wó̧póló, a̧pi folosóró Betani be huluapaae felepó. Téró, ama naase horóló fonétei atima wisiralepó. 51 Atéró, atima wisiratere fo du betepatei taaróló, Alimané a̧ hepen-paae dapesó holalepó. 52 Téró, atima bukutiri tea̧ró bitu, Doa Tale-ó, yóló ama doi sóró horaté hȩkesetamo Jerusalem be huluapaae momó fesaae felepó. 53 Atéró, atima momatere bemó bitu, Kótóné doi hale sóró horatere ala suka fea deté fu betalepó.

Jon

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

14

15

16

17

18

19

20

21

Jon

1

Kale mo fo whi̧ alée feletei

1 Mo take o̧la o̧la fea keké nale alimó, kale fo ha̧le bitipakalepó. Ai fota, Kótó a̧tamo beta̧mó bitipakalepó. Ai fo mo Kótó a̧tórótipó. 2 Ai kale fota, mo take keké nale alimótei, Kótótamo beta̧mó bitipakalepó.

3 Aleyóló muló betere o̧la o̧la mo fea Kótóné a̧paae naao aleyae depa, amatóró kaarélipakalepó. Ere ó mole o̧la o̧la fea ha̧le kaani, amatóró kaaró beterapó. 4 A̧ tua̧mó betere bete molepó. Ai betere betené so whi̧ fea dȩmó beteró̧póló, dȩrótu betalepó. 5 Ai dȩné diliki tua̧paae dȩrótu beteretei, dilikiné sukó̧ faróló alurótimipó.

6 Kótóné beta̧ whi̧ dotonatepa walepó. Ai whi̧né ama doita, Jon-pó. 7 Jon a̧ waleteita, so whi̧ feané ai dȩtere kilituraalu a̧paae kisipa tiróló beteró̧póló, kale dȩtere bete i ape yóló ha̧kearóló yó melaai walepó. 8 Ai dȩterené beteta Jon a̧ meitei, so whi̧ feapaae dȩtere bete ai ape yóló, yó melaai walepó. 9 I haemó betó mole so whi̧ feapaae dȩrótu betere mo dȩ bete a̧ i haepaae sókó waairaalu, teó wou betalepó.

10 A̧ i haemó betóo, i haeró yó mole o̧la o̧latamo Kótóné a̧paae aleyae depa, amatóró kaaróo epatei i haemó betó mole so whi̧né kilitu, a̧ etei kaae Talepóló kisipanipó. 11 Atéró, a̧ ama be whi̧ so whi̧ betere turuku bepaae waletei, atimané a̧ kale whi̧póló wisiyóló dape sere ala inipó. 12 Tépatei, mepaae so whi̧ dené Yesu dape sóo, a̧ etei kaae whi̧póló ama yó matere fo wosóló, a̧paae tuȩ́ tiki tiróo, yale so whi̧ta, Kótóné mo ama naale senaaletóró beteró̧póló, sóró beteralepó. 13 Ai naale senaaleta, mo so whi̧né naale senaale detere kaae ó whi̧né tó tiki fotoko̧né ó so omané ama hȩkesere alanékélé mei, Kótónétóró atima deyóló beteró beterapó.

14 Téró, kale fo mo whi̧ alée fóló, da̧ tua̧mó kapala kuti be tȩyóló bitu dere kaae asiri betalepó. Atépa, a̧ tua̧mó ere ala wisinaale da̧né kelalepó. Ai ere ala wisinaaleta, Alima Kótóné dotonale mo beta̧ betere naale tua̧mó fa̧anapó. Ai sekȩ́ a̧ tua̧móta, ko̧letu hamokoróló ha̧le tao sere alaró mo fotamo turó bulapó.

15 Jon-né ai sekȩ́mó kisipa mutu fo fakeyóló duraalu, “Take ya̧lo dia̧paae noa fo yaleé? ‘Nalo ya̧lo ki̧lipaae waaire whi̧ta ȩ kaae mei, ȩ ya̧lo haené deyaaipa, a̧ mo taketi betóo, ȩkélé tȩteróló bosene fóo, ere doa sekȩ́ whi̧ waalopóló bope du betaletei a̧tóró ai ape,’ ” yalepó. 16 Ama ko̧lené sukutu, hamokoróló ha̧le tao sere ala wisi a̧ tua̧mó fa̧anu, wȩi kaae feleyóló wapa da̧né mo dekéró su betalepó. 17 Ti noatepae, Kótóné kale tukóló muló betere forapeta, Moses-paae matepa, amamo so whi̧paae meló beterapó. Téyaletei, ko̧lené sukutu hamokoróló ha̧le tao sere alaró mo alatamota, ti Kótóné Yesu Kerisopaae matepa, amamo da̧paae malepó. 18 Whi̧ mo beta̧né Kótó kolókélé initei, alimané hosaa tua̧mó betóló wale Naalené amatóró, Alima etei kaae ala ere Tale beterapóló, da̧paae ha̧kearóló yó malepó.

Jon-né ama hó makemó dokore képi ama teraanénipó yale fo

(Mat 3:1-12, Mak 1:7-8, Luk 3:15-17)

19 Atéró etéyalepó. Jerusalem bemó betó mole Juda topo whi̧rapené dotonale momaratere whi̧raperó Lipai fake whi̧rapetamo Jon beterepaae fóló a̧paae, “Ya̧ deé?” yóló wosalepó. 20 Atétepa, Jon-né atimapaae tokó̧ melaaire fo hiréni, a̧ etei kaae whi̧póló ha̧kearóló i fo yalepó. “Kótóné so whi̧ fea tȩteróló kaae tanó̧póló, sóró beteró betere whi̧ Keriso ȩ meipó,” yalepó.

21 Ai fo depa atimané a̧paae woseturaalu, “Ti ya̧ Elaijapé deé?” depa, ama du meipó. Tétepa atimané du, “Ti ya̧ta, take asȩmó ere foné waalopóló bope du betale Kótóné ko̧ló whi̧é?” depa, ama duraalu, “Ai whi̧kélé ȩ meipó,” yalepó.

22 Tétepa, mo ti kemeróló atimané a̧paae duraalu, “Naao ya̧ depó dute? Da̧ dotȩyale whi̧rapepaae ene faaipa, ya̧ etei kaae whi̧póló da̧paae ha̧kearóló yae,” yalepó.

23 Ai fo depa, ama atimapaae tokó̧ matere alata, mo take betale Kótóné ko̧ló whi̧ Aisaiané asȩre fo yó mótu duraalu, “Whi̧kélé bitini, ha̧le kópu ka̧ae fi tikimó wóló daalu fo fakeyóló,

‘Tale waaire tu̧ donoyóló aleyae,’ fo maaté ene wale whi̧ta, ti ȩ i ape,” yalepó.

24-25 Atétepa, kale mepaae dotonatepa wale Farisi whi̧rapené a̧paae duraalu, “Ya̧ta, so whi̧ fea tȩteróló kaae tanó̧póló, Kótóné sóró beteró betere whi̧ Keriso ó Ilaija ó Kótóné ko̧ló whi̧ beta̧kélé meipa, ti so whi̧ naao noatepa wȩi tópurótu bitu de?” yalepó.

26 Tétepa, Jon-né atimapaae tokó̧ mótu duraalu, “Ya̧lota, dia̧ wȩi maaté tópurótu beteretei, whi̧ beta̧ dia̧ tua̧mó ai daaletei diaao̧ kisipanipó. 27 Ti ai sekȩ́ta, ȩ wale ki̧lipaae waalopóló bopetu betale whi̧pó. A̧ta, mo doa sekȩ́ whi̧ betepa, ȩ naale ketei kaae, a̧ ao̧mó betereteiné ama ho̧leke bené képi ya̧lo teraanénipó,” yalepó.

28 Ai alarape du betaleteita, kale Jordan wȩi tȩ utéró tȩne Betani bemó du betalepó. Ai beta, Jon-né so whi̧ fea wȩi tópurótu betale tikimó tȩnapó.

29 Be dȩyó hotopa, ai alarape yale ki̧lipaae etéyalepó. Yesu a̧ Jon beterepaae wou betepa kolóló, Jon-né atimapaae duraalu, “I hae kwia feamó betó mole so whi̧né dowi ala tokó̧ló aluraaire Kótóné ama Sipsip hupu male ai walapa kelae! 30 Ȩkélé deyaaipa, mo taketi betere doa sekȩ́ whi̧ ya̧lo ki̧lipaae waalopóló dia̧paae bopetu betale whi̧ta, a̧ ai ape. 31 Ya̧lokélé a̧ wisiyóló tuȩ́nitei, ȩ wale beteta, ti Israel fake so whi̧né a̧ tuȩ́ yó̧póló ha̧kearóturaalu, ya̧lo wȩi tópuratere ala maaté yaai walepó,” yalepó.

32 Atéró, Jon-né ama mo kelale ala so whi̧paae ha̧kearóló yó mótu duraalu, “Kótóné ama Dȩi Kepe Wisi hepen be taaróló, dorowóló ba ho̧kósere kaae ama tikimó betepa ya̧lo kelené mo kelalepó. 33 Ya̧lokélé a̧ tuȩ́ wua̧ meitei, so whi̧ wȩi tópura̧le fae yóló ȩ dotȩyale sekȩ́né amatóró ȩpaae etei fo yalepó. ‘Dȩi Kepe Wisi biti̧ dorowale whi̧né amata, dia̧ fea Dȩi Kepe Wisitamo wȩi tópuraalo ai ape,’ ” yalepó. 34 Atéró Jon-né duraalu, “Ya̧lo kelené mo kelale alatóró dia̧paae i dapa wosae. Kótóné Naalemata me kaae mei, a̧tóró ai ape,” yalepó.

Yesuné whi̧ tamopaae diaamo noa keketé yale fo

35 Atéró, fiyóló be dȩtepa Jon a̧ ama yó matere whi̧rapekó tamo whi̧ atima fea a̧ daatua dere tikimó momó fóló daalepó. 36 Atéró daalemó, Yesu a̧ metikipaae faai fupa kolóló Jon-né duraalu, “Kótóné ama kale Sipsip hupu male ai fulapa kelae!” yalepó.

37 Jon-né ai fo depa wosóló, ama yó matere whi̧ tamo Yesu fimó, nalo sya felepó. 38 Atétepa, Yesu a̧ fetée daaróló kelalemó, whi̧ tamoné a̧ sya wou betepa, atimaamopaae woseturaalu, “Diaamo noa kekete?” depa atimaamoné duraalu, “Rabai,” ai fo feteyóló “yó matere whi̧-ó, ya̧ betere tiki momó ere?” yalepó.

39 Atéró, ama atimaamopaae duraalu, “Ape. Wapata, ti diaamoné kelaalopó,” yalepó. Tétepa atimaamo fóló, a̧ betere be kolóló, be dȩ beta̧ a̧tamo aimó betalepó. Até dere alata, ti dou̧ sukakelemó du betalepó.

40 Atéró, kale Jon-né dere fo wosóló, Yesu sya fele whi̧ tamo meta, Saimon Pitané noma Andrupó. 41 Andru a̧ metikipaae feni, noma Saimon-pi keka̧lemó keletepa duraalu, “Mesaia da̧né kelalepó,” yalepó. Ai fo bete feteyóló so whi̧ fea tȩteróló kaae tanó̧póló, sóró beteró betere whi̧ Kerisopó. 42 Atéró, Andruné noma Saimon Yesu beterepaae dapesó wóló betepa, Yesuné Saimon kolóló a̧paae duraalu, “Ya̧ta, Jon-né naalema Saimon-pó. Mió naao kisi doita, Sipas mulatapó,” yalepó. (Sipas doi feteyóló Pitapó.)

43 Ai ala du beteró hi̧ka be dȩtepa, Yesu a̧ betere tiki taaróló, Kalelipaae faai kisipa mualepó. Atéró fóló, Filip betepa kolóló a̧paae duraalu, “Filip-ó, ya̧ ȩ sya ape,” yalepó.

44 Filipta, Andruró noma Pitatamo betere Betsaida be hulua whi̧kópó. 45 Téró Filip-né Nataniel keka̧lemó, hokolaa depa a̧paae duraalu, “Mo take Moses-né asȩre Kótóné tukóló muló betere foró mepaae ko̧ló whi̧rapené asȩre fotamoné waalopóló bopetu betale whi̧ da̧né kelalepó. A̧ta, Nasaret be whi̧kó Josep-né naalema Yesupó,” yalepó.

Nataniel-né Filip-paae Nasaret bemó noa o̧la wisikó kelaalopóló de? yale fo

46 Ai fo depa, Nataniel-né Filip-paae duraalu, “Ai Nasaret be huluamó noa o̧la wisikó sókó waalopóló de?” depa, Filip-né duraalu, “Wisirapa, naao kelaai ape,” yalepó.

47 Tétepa, kale whi̧ Nataniel Yesu a̧ beterepaae wou betepa kolóló, a̧paae duraalu, “Israel fake whi̧kó whi̧ wisinaale ai walapa kelae! A̧ tua̧móta, kapala ala mo sawakélé munipó,” yalepó.

48 Ai fo depa, Nataniel-né a̧paae duraalu, “Naao ȩ netéró tuȩ́ yaleé?” depa, Yesuné duraalu, “Filip-né ya̧ ape yaaipatei, nose sirimó betepa ya̧ ya̧lo kelalepó,” yalepó.

49 Tétepa, Nataniel-né a̧paae ha̧kearóló duraalu, “Yó matere whi̧-ó, ya̧ta mo Kótóné Naalemapó. Israel fake so whi̧ tȩteróló kaae tare doasi topo whi̧ta, me kae mei, ya̧tóróti ai ape,” yalepó.

50 Ti fo depa, Yesuné duraalu, “Mió naao ȩpaae kisipa tiki tiratere beteta, ya̧ nose soumó betepa ya̧lo kelalepó dere fo woseturaalu dapó. Aita wisiretei, take nalopaae ti mió i keletere alakélé fea bosenóló, mo doasi alarape eratepa kelaalopó,” yalepó. 51 Ai fotamo touróló, ama me i fo yalepó. “Ya̧lo dia̧paae mo i dere ape. Hepen be tu̧ tukwȩ fóló mupa, Kótóné ama ensel-rape kale Whi̧né Naalemané tikimó daayóló, ópaae hutua ipaae durua du betepa, diaao̧ kelaalo ai ape,” yalepó.

2

Mo wȩiné wain wȩi alée fele fo

1-2 Atéró ai alarape yóló kemetepa, be dȩ tamo beteró, sore be dȩmó, Kaleli hae kwiamó tȩne Kana be huluamó whi̧ beta̧ so dokoturaalu detere o̧la naai ape depa, Yesu a̧kélé, hama Mariakélé, ama yó matere whi̧rapekélé, atima fea fóló so dokotere tua̧mó beterepó. 3 Atéró, ai o̧la detere sukamó naai donoróló mulale wain wȩi fea nóló kemetepa, hamané a̧paae duraalu, “Atimané wain wȩi fea kemeyalepó,” yalepó.

4 Ai fo depa, Yesuné duraalu, “Ti so wisi-ó, aita atimané yaaire alapa, naao ȩpaae atima tao sae dere noatepa de? Ya̧lo tukóló muló betere ala yaaire be dȩta teórapó,” yalepó.

5 Ai fo depa, ama hamané kale o̧la detere ala kaae tare doasiné kutó diratere whi̧rapepaae duraalu, “Ama dia̧paae noa alakó yae depa, ti sya fóló yae,” yalepó.

6 Kale Juda fake atimané mara mole ala sya furaalu, naase fokotua yaai dapóló, kanené aleale apo miró wutirape wȩi maanipa, felekemó daalótua erepó. Ai wutirapemó wȩi maatere da̧leta, mepaae 75 lita-rape, mepaae wuti ti 115 lita-rape su̧pó.

7 Atéró, Yesuné ai kale kutó diratere whi̧rapepaae duraalu, “Ai wutirape fea wȩi nóló fa̧anae,” depa, mo ti bokóta eralepó.

8 Atéró, ama atimapaae duraalu, “Ai belere wȩirapekó mepaae tepeyóló o̧la detere ala tȩteróló kaae tare doasipaae male fae,” depa male felepó.

9 Tétepa, kale mo wȩinétei alée fele wain wȩi kale o̧la detere ala tȩteróló kaae tare whi̧né nalemó, mo wain felétóró yalepó. Ai sekȩ́né ai wain wȩi sale tiki a̧ tuȩ́nitei, kale kutó diratere whi̧rapené maaté mo wȩi sóró tepeyale ala kisipa ipakalepó. 10 Téró, kale o̧la detere ala kaae tare doasiné so dokore whi̧paae ape yóló, tu dȩpaae dapesó fóló duraalu, “Whi̧rape feané i ala dua dapó. Folosóró wisi wain wȩipi nó̧póló melóo, nalo mo sawa felétere wain wȩi melóo, dua dapó. Tépatei, wisi wain wȩi mulóló, nalo noatepa sóró waleé?” yalepó.

11 Yesuné me ala yaairemó erale kelemei alata, Kaleli hae kwiamó tȩne Kana be huluamó folosóró kaae suraalu yalepó. Atéró yale alané ama ere ala wisinaale ha̧kearatepa, ama yó matere whi̧rapené kilituraalu, a̧paae tuȩ́ tiki tiralepó.

Moma dere bemó o̧la o̧la duputamo du betale fo

(Mat 21:12-13, Mak 11:15-17, Luk 19:45-46)

12 Ai alarape fea kemetepa, Yesu a̧kélé, ama hamakélé, nomarapekélé, ama yó matere whi̧rapekélé, atima fea ai Kana be taaróló, Kapeneam be huluapaae derepelepó. Aimó atima mepaae be dȩrape betalepó.

13 Atéró, ai alarape yóló kemetepa, kale bosenóló fele be dȩ felekemó sókó waai deremó, Yesu a̧ Jerusalem be huluapaae holalepó. 14 Atéró holóló bituraalu, a̧ moma dere be bopére tipi tua̧paae sókó holalemó, whi̧rape mo feané bulmakau hupurapekélé, sipsip hupurapekélé, ba sukusirapekélé, mepaae whi̧rape atima ni fake tómó betó mulu, kae kae fakené sóró wale moni-kélé duputamo yóló, u mótu i mótu du betepa kelalepó. 15 Até du betepa, kale bulmakau hupuró sipsip hupurapetamo belapaae fó̧póló, Yesuné aimó mole halika tikiné fokosó sóró ho̧konóo, ni fake fetée deróló fesekée falóo yalepó. 16 Até du beteró, kale ba sukusirape dotonóló moni su betere whi̧rapepaae duraalu, “Ya̧lo Ayapaae maaté moma yaai tȩne betei, diaao̧ noatepa o̧la o̧la dotonatere tiki ao̧rótu bitu de? Até dere alané ya̧lo Ayané be doratapa, diaao̧ ai o̧larape fea sóró fae,” yalepó.

17 Ai ala ama yó matere whi̧rapené kilitu, kale asȩmó i ere fo tuȩ́ mualepó. “Kótóné ama be dorao̧sóró wisiyóló kaae tawaaire ketekȩta, ȩ tua̧mó si kaae daalopó,” erapó.

18 Téró, kale Juda topo whi̧rapené a̧paae fo fotoko̧iné duraalu, “Naao atei kaae ala yó̧póló, ya̧ né sóró beteraleé? Ya̧ Talené sóró beteró betere whi̧póló kisipa yó̧póló, naao da̧paae noa kelemei alakó eraaloé?” yalepó.

19 Ai fo depa, Yesuné atimapaae tokó̧ mótu duraalu. “I momatere be diaao̧ fisikó mulae. Tétepa, ya̧lo sore be dȩmótóró momó tȩyóló kemeraalopó,” yalepó.

20 Ai fo depa, atimané a̧paae duraalu, “Take ai be tȩtu betepa, 46 ba forape kemeyalepó. Téyale betei, naao mió be dȩ soremó momó tȩyaalopó dere fota, netéró tȩyaai de?” yalepó. 21 Yesuné ai yale fota, mo moma dere bemó initei, ama tikimó kisipa muturaalu yalepó. 22 Take a̧ sukó̧ló momó kepaayóló betere ki̧lipaae ama yó matere whi̧rapené ama yale fo kisipa muni walepó. Yesuné i yale fokélé kale asȩmó ere fotóró mo dokonalepóló, atimané a̧paae tuȩ́ tiki tiralepó.

23 Téró, boseneyóló fele be dȩ sókó wapa o̧la detere fulamó, Yesu a̧ Jerusalem bemó beterepó. Aimó bituraalu, Kótóné eratapó kisipa yó̧póló kelemei alarape eratepa so whi̧ mo feané a̧paae kisipa tiralepó. 24 Téyaletei, so whi̧ feané hosaa tua̧mó mole alarape ama kisiparuraalu, atimané du betere fo mo dapóló wosóló, ao̧mó bitinipó. 25 Ti noatepae, so whi̧ feané mole tuȩ́ tikiró dere alatamo kelaairetei ko̧ló ko̧lópakó, mené a̧ yó melaaié?

3

Yesuró Nikodimas-tamo yale fo

1 Téró Farisi whi̧kó Nikodimas beterepó. A̧ta, Juda fake so whi̧ tȩteróló kaae tare topo whi̧rapetamo beta̧mó kutó ditere doasi doi mole whi̧pó. 2 Ai whi̧ a̧ dilikitamo Yesu beterepaae wóló duraalu, “Yó matere whi̧-ó, ya̧ta Kótóné dotonatepa wale yó matere whi̧póló da̧né kisiparapó. Ti noatepae, Kótó ya̧tamo bitua̧meisóró, ti mepaae whi̧né enénire etei kaae doasi kelemei alarape erótu bitua̧meipó,” yalepó.

3 Ai fo depa, Yesuné a̧paae ha̧kearóló duraalu, “Ya̧lo ya̧paae mo i dere ape. Whi̧ mo beta̧kélé hamané a̧ detu yale kaae momó denitepa, ti Kótóné tȩteróló kaae tare ala mo kelenénipó,” yalepó.

4 Yesuné ai fo depa, Nikodimas-né a̧paae duraalu, “Disiyale whi̧ haené depe tua̧paae netéró biti̧ doropóló, momó deyaaloé?” yalepó.

5 Tétepa Yesuné a̧paae duraalu, “Ya̧lo ya̧paae mo i dapa wosae. Mo beta̧ whi̧kélé wȩiró Kepe Wisitamoné deyóló muló bitinipa, ti Kótóné tȩteróló kaae tare ala tua̧mó sókó fóló betenénipó. 6 Mo whi̧né detereteita, ti whi̧ tiki daaitóró deyóo, Dȩi Kepené deteretei, ti mo Kepe tiki daaitóró deyóo, dua dapó. 7 Take ya̧lo ya̧paae momó denérapó yale fomó ya̧ kilita sókó fao̧se. 8 Besȩ́ a̧ faaire tikipaae furaalu, ha̧le hu dere maaté wosetua dapó. Téteretei, waleró foleteitamo diaao̧ kilitimipó. Kale Kepe Wisiné deyóló beterótu betere so whi̧ feata, ai ala kaae du beterapó,” yalepó.

9 Ai fo depa, Nikodimas-né a̧paae duraalu, “Ai ala netéró yaalorópó,” yalepó.

10 Tétepa Yesuné a̧paae duraalu, “Ya̧ta Israel fake so whi̧ yó matere doasi doi mole whi̧tei, i dere alarape diriyóló tuȩ́ni airapó. 11 Ya̧lo ya̧paae mo i dere ape. Da̧né du betere fota, mo tuȩ́re fotóró yóo, mo kelale alatóró yó melóo, du betepatei dia̧né mo dapóló wosóló, kisipa tirénitere noatepa de? 12 Ya̧lo dia̧paae i haemó du betere alarape bope yóló yaletei, dia̧né tuȩ́ tiki tirótimipó. Ya̧lotamo ó hepen bemó mole alarape bope yóló enalemó, ti dia̧ mo kisipa tiraalomeipó. 13 Whi̧ mo beta̧kélé hepen bepaae fenitei, hepen be taaróló, i haepaae kapala asiri dorowale Whi̧né Naalemané ama beta̧ kisiparapó. 14 Mo take Moses-né ha̧le kópu ka̧ae fi tikimó kapa kwiané wuli aleyóló ni dée daaróló, sikipaae horóló oleralepó. Atéyale kaae, kale Whi̧né Naalemakélé, mepaae whi̧né atéró sikipaae só horóló oleraalo ai ape. 15 Ai fota ha̧le ini, a̧paae kisipa tiki tiratere so whi̧ fea mo ti betere bete saalopóló kisipa mutu yalepó.

16 Ti noatepae, Kótóné i haemó betó mole so whi̧ ko̧lené sinóló yaala sókó furaalu, ama mo beta̧ betere Naaletei i haepaae wó̧póló dotonalepó. Mepaae so whi̧ dené ai dotonó betere Naalepaae kisipa tiró betepa, ti atétere so whi̧ aluni, mo ti betó tawaalo ai ape. 17 Ti noatepa meipó. Kótóné ama Naalema i haepaae wó̧póló dotȩyale beteta, i haemó betó mole so whi̧tamo fo tokó̧tamo yóló só deró̧póló initei, so whi̧ fea aluyao̧sóró, ama yale alané tao só̧póló yalepó. 18 Mepaae so whi̧ detamo a̧paae kisipa tiró betepa, ti ai so whi̧tamo Kótóné fo tokó̧tamo yóló só deranénipó. Tépatei, Kótóné ama mo beta̧ betere Naale a̧tóró hi̧tipóló a̧paae kisipa tiki tirénire so whi̧ta, fo tokó̧tamo yóló só deró beterapó. Ti noatepae, ai so whi̧ atima Kótóné mo beta̧ betere Naalepaae kisipa tiki tiró bitinireteinépó. 19 Kótóné i haemó betó mole so whi̧tamo fo tokó̧ló só deratere bete i ape. Kale dȩtere i haepaae wóló betepatei, dilikipaae hȩkese duraalu, atima dowi ala ha̧le du betereteiné witepa, ai dȩtere hȩkeseyóló wómipó. 20 Mepaae so whi̧ detamo diliki tua̧mó bituraalu, dowi ala ha̧le yó tareteiné dȩ tua̧paae waalo hó̧róló bóe du beterapó. Ti noatepae, atimané dowi ala dȩné ha̧keamó mulatepa kelao̧sóró wituraalupó. 21 Tépatei, kale mo fo wosóló, donoi ala du betere so whi̧ta, ti dȩ tua̧paae wou beterapó. Ti noatepae, atimané du betere alarape Kótóné fotoko̧ratepa yalepóló so whi̧ feané ha̧keamó koló̧póló du beterapó,” yalepó.

22 Téró, atima ai fo yóló kemetepa, Yesu a̧ ama yó matere whi̧rapetamo ai Judia hae kwiamó tȩ mole beleka̧atiki berapemó mepaae be dȩrape bitu, so whi̧ wȩi tópurótu betalepó. 23 Téró, Jon-nékélé Salim be hulua felekemó ere Aenon haemó beterepó. Aimó wȩi dekéró fu betereteiné so whi̧ fea wȩi tópuró̧póló, a̧ beterepaae wou betepa, ama atima tópurótu betalepó. 24 Ai alarapeta Herot-né Jon a̧ dipula beteraaipa, ha̧le bituraalu du betalepó. 25 Atéyale sukamó, Kótóné keletómó wisirapó yó̧póló, naase fokotere alamó Juda fake whi̧kó beta̧né mepaae Jon-né yó matere whi̧rapetamo foné u só dera̧le i só dera̧le du betalepó. 26 Atéró, Jon-né yó matere whi̧rape a̧ beterepaae wóló duraalu, “Yó matere whi̧-ó, Jordan wȩi uté tȩró ya̧tamo bitu, naao da̧paae kale whi̧ ai ape yóló, yó male whi̧né so whi̧ fea wȩi tópurótu betepa, mo turó so whi̧ a̧ beterepaae fu beterapó,” yalepó.

27 Ai fo depa ama atimapaae duraalu, “Me whi̧né me alakó yó̧póló ó hepen bemó betere Kótóné menitepa, ti ama ko̧leaané me ala yaai dapóló, mo enénipó. 28 Ȩta, so whi̧ tȩteróló kaae tanó̧póló, sóró beteró betere whi̧ Keriso mei, a̧ wó̧póló tu̧ alera̧le wale whi̧póló, take ya̧lo dia̧paae yale fo diaao̧tei enérapó. 29 Me whi̧né beta̧ so hȩkeseyóló dokotepa, ti ai ama sopó. Ai so dokaaire sekȩ́ ama fulumu whi̧né a̧ wó̧póló kaae tawóló beterapó. Téra̧lemó, kale so dokaaire whi̧ sókó wouraalu dere fo nakome wosetepa, a̧ doasi hai̧né suka̧alopó. Atére hai̧ta, mió ȩ tua̧mó mo fa̧ayóló mulapó. 30 Ai so dokaaire whi̧né ama doita, suka fea sóró horaté fu betaalotei, ya̧lo doi beta̧ haepaae dua sókó deté doropó̧póló yae,” yalepó.

31 “Mo ó taoró dorowale whi̧né i haemó yó mole o̧la o̧laró so whi̧ featamota, amatóró tȩteróló bosene falapó. I haemó betere whi̧né ti i haemó mole o̧la o̧lamó kisipa mutu, ama dere fokélé i haemó mole fotóró dua dapó. Tépatei, ó hepen bemó dorowale whi̧néta, fea ala ama tȩteróló bosene falapó. 32 Ama kelale alaró wosale fotamo so whi̧paae yó mótu beteretei, beta̧ whi̧nékélé ama yó matere fo wosóló, mo dapóló a̧paae tuȩ́ tiki tirótimipó. 33 Tépatei, mepaae so whi̧ de Kótóné ama fo wosóló, mo dapóló kisipa tiratepa, ti ai so whi̧né Kótó a̧ mo foné bete Talepó du beterapó. 34 Kótóné ama dotonó betere whi̧néta, a̧paae yae dere fotóró yó mótu beterapó. Ti noatepae, Kótóné Dȩi Kepe a̧ tua̧mó mo turó fa̧aneteinépó. 35 Alimané Naalemapaae yaala sókó fóló muluraalu, fea ala ama tȩteróló kaae tanó̧póló, a̧paae malepó. 36 Mepaae so whi̧ de Naalemapaae tuȩ́ tiki tiró betepa, ti atére so whi̧ aluni, mo ti betó tawaalo ai ape. Tépatei, mepaae a̧ hó̧rótu betere so whi̧ta, mo ti betó tare bete kelaalo meipó. Ai so whi̧tamo Kótóné doasi fopaae butere ala mulapó,” yalepó.

4

Samaria soné Yesutamo yale fo

1 Yesuné ama yó matere so whi̧ beteraairaalu, wȩi tópurótua dere so whi̧né Jon-né wȩi tópurale so whi̧ bosene falapó dere fo mepaae Farisi whi̧rapené wosalepó. 2 Atéró, so whi̧ wȩi tópuratere ala Yesuné initei, ama yó matere whi̧rapené tópurótua yalepó. 3 Ai dere fo mepaae whi̧né Yesu a̧paae ene wapa woseturaalu, a̧ Judia hae kwia taaróló, Kalelipaae momó fesaae felepó.

4 Téró, a̧ ama yó matere whi̧rape atima fea Kaleli haepaae faairaalu, Samaria hae tua̧mó tȩyóló fu betalepó. 5 Atéró, a̧ ai Samaria hae kwiamó tȩne Saika be huluamó sókó felepó. Ai Saika be hulua felekemó, Jekop-né naalema Josep-mó tekée male hae mulapó. 6 Ai haemó Jekop-né duki̧yale wȩi naleta dere tiki erapó. Yesu a̧ doasi tu̧mó walené bé depa, ai wȩi belere tikimó sa̧a nóló beterepó. Até dere alata, o̧la nokole topo suka kele 12 kilok-mó yalepó.

7 Yesu aimó beteremó, beta̧ Samaria so a̧ wȩi naairaalu wapa, a̧paae duraalu, “Naao ai wȩikó ȩ maletamo melaaloé?” yalepó. 8 Ai alata, Yesuné ama yó matere whi̧rape ai felekemó tȩne be huluapaae atima naaire o̧la dupune fimó du betalepó. 9 Atéró, kale soné a̧paae duraalu, “Ya̧ta Juda fake whi̧pa, ȩ Samaria sopaae wȩi netéró kema du de?” yalepó. Ama ai yale fota, Samaria fakeró Juda faketamo o̧la beta̧mó nokole ala ó, fo dere alakélé dumipóló kisipa mutu yalepó.

10 Ai fo depa Yesuné kale sopaae duraalu, “Kótóné ya̧paae ha̧le matere o̧la naao kisipa yóo, ya̧tamo i fo du betere whi̧kélé kisipa yóo irutamo, naao a̧paae ai wȩi wosua̧sóró ti ama ya̧mó mo ti betó tare wȩi mólua̧pó,” yalepó.

11 Ai fo depa kale soné Yesupaae duraalu, “Doa whi̧-ó, i wȩita hae dolopaae maane doropóo, ya̧ wȩi naaire wutikélé tawóo inipa, mo ti betó tawaaire wȩi melaalopó dere-a, momó wapa nóló melaai de? 12 Da̧né mió i nuku betere wȩita, mo take da̧né noutere Jekop-né duki̧yóló, amakélé nukulé wóló, naalemarapenékélé, ama sipsip hupuró bulmakau hupurapetamonékélé, nuku bitipakalepó. Téyaletei naao ai dere fota, take Jekop-né yale ala naao tȩteróló bosene falapóló de?” yalepó.

13 Ai fo deremó, Yesuné a̧paae duraalu, “I wȩi nokole so ó whi̧ feata, nokole depa momó nale waalo ai ape. 14 Tépatei, mepaae so whi̧ de ya̧lo matere wȩi nukupa, momó nokole dere ala mo yaalo meipó. Ita, mo dapó. I haemó mo wȩi sókó horótu dere kaae, ya̧lo i matere mo ti betó tawaaire wȩi nokole so ó whi̧né tiki tua̧mó mo ti betere bete mulu, ha̧le só tawaalo ai ape,” yalepó.

15 Tétepa, kale soné a̧paae duraalu, “Doa whi̧-ó, ȩ wȩi nokole depa dekéró naleta dere hó̧rapa, naao ai melaalopó dere wȩi mo miótóró a̧lae!” yalepó.

16 Ai fo depa, Yesuné kale sopaae duraalu, “Ya̧ momó waasepóló, naao whi̧ dape sene fae,” yalepó.

17-18 Ai fo depa, kale soné a̧paae duraalu, “Ȩta whi̧né dokonipó,” yalepó. Tétepa, Yesuné duraalu, “Whi̧né ya̧ dokonipó dere fota, mo dono deretei, naao ere ala ya̧lo ya̧paae ha̧kearóló i dere ape. Take aporó whi̧rapené ya̧ dokorapó. Tépatei, mió ya̧tamo ai betere whi̧ta, naao whi̧ meipó,” yalepó.

19 Tétepa kale soné duraalu, “Doa whi̧-ó, mió ya̧lo ya̧ kilitu, Kótóné ama fo eratere ko̧ló whi̧póló kisipa mutapó. 20 Take da̧né ayarape atimata, i daale hasi fosómó moma eneta du bitipakalepó. Téyaletei, Juda fake dia̧né da̧paae ho̧ko tikimó moma ini, Jerusalem bemó touróló Tale ao̧mó sukó̧ló bitu, moma yae du beterapó,” yalepó.

21 Ai fo depa Yesuné a̧paae duraalu, “Ti so-ó, ya̧lo i dere fo wisiyóló wosóló kisipa tirae. Take waaire alimó Aya ao̧mó sukó̧ló bitu, ama doi sóró horatere alata, i daale hasi fosómó ó Jerusalem bemó maaté yaalo meipó. 22 Samaria so whi̧ dia̧ta, diaao̧ tuȩ́ inire o̧la ao̧mó sukó̧ló bitu Talené doi sóró horótu beterapó. Tépatei, Juda fake so whi̧ da̧ta, mo ti betere Kótó tuȩ́reteiné a̧ ao̧mó sukó̧ló bitu, mo kée du beterapó. Ti noatepae, so whi̧ fea aluyao̧sóró tao sere alata, Juda fake tua̧mó kaaró beterapó. 23 Take waalopóló bope du betale be dȩ mió sókó wóló i mole ape. Mepaae whi̧ dené mo alaró ama Kepe betetamo a̧ tua̧mó fa̧anuraalu, Alima ao̧mó sukó̧ló bitu, ama doi sóró horótu betaalopó. Atei ala du betere so whi̧paae Kótóné ama hȩkesetu beterapó. 24 Ti Kótó a̧ta, mo whi̧né tiki kaae daani, kepetóró betereteiné ama doi sóró horatere so whi̧né ti mo alaró kepe bete turótamoné sóró horótu betenérapó,” yalepó.

25 Tétepa, kale soné a̧paae duraalu, “I haemó betó mole so whi̧ fea tȩteróló kaae tanó̧póló, sóró beteró betere whi̧ Mesaia, me doi Keriso waalopó fota, ya̧lo kisiparapó. Ai sekȩ́ a̧ wouraaluta, fea ala ama da̧paae ha̧keamó yó melaalopó,” yalepó.

26 Tétepa, Yesuné kale sopaae ha̧kearóló duraalu, “Mió ya̧tamo i fo du betere whi̧ta me kae mei, ȩtóró hi̧ti i ape,” yalepó.

27 Atimaamo ai fo du betepa, ama yó matere whi̧rape o̧la dupune fi fesaae wouraalu kelalemó, Yesu Samaria sotamo fo du betepa, atima kilita sókó felepó. Atétepa, atimakó beta̧ whi̧nékélé a̧paae ai sotamo noa ala yaai, ó noa fokó du bitu de? yóló, wosetere alakélé inipó.

28-29 Téró, kale soné ama wȩi wuti aimó mupatei taaróló, a̧ u be huluapaae felepó. Atéró fóló, ai be huluamó betó mole so whi̧paae duraalu, “Take ya̧lo yale alarape fea ȩpaae ha̧kearóló yó matere whi̧ tumó daalapa kelaai ape. A̧ta, Kótóné so whi̧ tȩteróló kaae tanó̧póló, sóró beteró betere whi̧ Keriso du yalepó,” yalepó.

30-31 Tétepa, ai be hulua so whi̧ atima Yesu beterepaae felepó. Atima a̧ beterepaae sókó waai teó wou betepa, ama yó matere whi̧rapené a̧paae duraalu, “Yó matere whi̧-ó, o̧lakó ya̧maletamo nukumié?” yóló sȩtu betalepó.

32 Tétepa, Yesuné atimapaae duraalu, “Nokole o̧lata ya̧lo i taretei, diaao̧ kisipanipó,” yalepó.

33 Ai fo depa, ama yó matere whi̧rape atimasisi duraalu, “Mepaae whi̧né o̧lakó a̧mó mótu yalepó,” kisipa mualepó.

34 Atétepa, Yesuné atimapaae duraalu, “Ȩ dotȩyale whi̧né ama kisipa mole ala sya furaalu, ama kutó ya̧lo diraté fóló kemeratepa, ti aita ya̧lo nokole o̧latórótipó. 35 Diaao̧ etei fo dua dapó. Kutómó ere o̧la fea u̧lumé depa saaire wélié dou̧ró beta̧ ha̧le mulapó du beterapó. Tépatei, ya̧lo dia̧paae mo i dere ape. Diaao̧ kele fisa̧ae horóló, kutópaae kele kele yae! Ténalemó o̧la u̧lumépa, ti saaire alimó ai betere ape. 36 Mió u̧lumére o̧la su betere whi̧né ama diale kutómó dupu so-ó, mo ti betere bete saaire so whi̧kélé mió o̧la kaae u̧lumépa sóo, du beterapó. Ama ai du betere alata ha̧le mei, o̧la wae biliyale whi̧ró sere whi̧tamo wusuró hȩkese yaairaalu dapó. 37 Me whi̧né o̧la wae biliyóo, me whi̧né ti u̧lumétepa sóo dere ala, i dere foné mo ha̧kearatapó. 38 Mené diyale kutómótei u̧lumére o̧la sene fó̧póló, ya̧lo dia̧ i dotonatere ape. Mepaae whi̧rape doasi depe tukówei ala yóló diyale kutómó dia̧ta, o̧la maaté sirapó,” yalepó.

Samaria so whi̧ turó kisipa tiki tirale fo

39 Téró, kale soné ama take bitu yale alarape fea Yesuné ha̧kearóló yó malepó, dere fo woseturaalu, ai haemó tȩne be huluamó betere Samaria so whi̧ fea a̧paae kisipa tiki tiralepó. 40 Atéró, ai Samaria so whi̧ fea Yesu beterepaae wóló, ya̧ da̧tamo imó betaalopa sae yóló sȩtu betalepó. Atétepa, be dȩ tamo a̧ atimatamo aimó betalepó. 41 Tépa, Yesuné ama yó matere fo woseturaalu, mepaae folosóró tuȩ́ tiki tirale so whi̧tamo touróló mo turó so whi̧kélé a̧paae kisipa tiralepó.

42 Atéró, atimané kale sopaae duraalu, “Da̧né a̧paae tuȩ́ tiki tirale alata, naao yale fo wosóló maaté mei, ama yó matere fo da̧nétóró wosóló a̧paae tuȩ́ tiki tiralepó. Ti noatepae, a̧ta i hae kwia feamó betó mole so whi̧ aluyao̧sóró, tao saaire whi̧póló da̧né mo diriyóló kisiparapó,” yalepó.

Yesuné doasi whi̧né naale kepaarale fo

43 Atéró, Yesu a̧ be dȩ tamo ai Samaria so whi̧tamo betóló ki̧lipaae, a̧ Kaleli hae kwiapaae felepó. 44 Taketi Yesuné amatei a̧mó kisipa mutu etei fo erapó. “Kótóné fo eratere ko̧ló whi̧ ama turuku be hulua so whi̧né ama doi sóró horanénipó,” yalepó. 45 Téró, Yesu a̧ u Kaleli hae kwiamó sókó felemó, Kaleli so whi̧né a̧ hȩkesetamo mo wisiyóló dape salepó. Ti noatepae, take Jerusalem bemó kale bosenóló fele be dȩmó, o̧la deyóló naaire sukamó atimakélé fea bitu, ama mepaae alarape eratepa kelaleteinépó.

46 Atéró, take Yesuné mo wȩitei, wain wȩi aleale Kaleli hae kwiamó tȩne Kana be huluapaae a̧ momó felepó. Ai bemó beteremó, ai Kaleli hae kwia tȩteróló kaae tare topo whi̧né sóró beteró betere whi̧né naalema Kapeneam bemó kisiné sukó̧ló mulapó dere fo wosalepó. 47 Yesu a̧ Judia hae kwia taaróló, Kaleli hae kwiamó wóló beterapó dere fo kale whi̧né wosóló, a̧ Yesu beterepaae wóló, ama naale mo felekemó suka̧ai du beterapa, “Naao wisiraai faaloé?,” yóló wosetu betalepó.

48 Ai fo depa, Yesuné a̧paae duraalu, “Me ala yaairemó eratere kelemei alaró mepaae sira yaaire alatamo eratepa maaté kolóló kisipa tiraai de? Dia̧ ai eratere kelemei alarape kilini depa, ti dia̧ kisipa mo tiraalomeipó,” yalepó.

49 Tétepa, kale sóró beteró betere doasi whi̧né duraalu, “Doa whi̧-ó, ya̧lo naale sukao̧sóró miótitei da̧mo wusuró faalopó,” yalepó.

50 Ai fo depa, Yesuné a̧paae duraalu, “Naao naale sinaalomei, beterapa fae,” yalepó. Tétepa, kale whi̧ Yesuné dere fo wosóló, wisirapóló a̧ felepó. 51 Atéró, fiyóló hi̧ka a̧ tu̧ tua̧mó fu betalemó, ama kutó diratere whi̧rape tu̧mó hokolaa yóló, a̧paae duraalu, “Naao naale kisi wisiyóló beterapó,” yalepó. 52 Ai fo depa, kale whi̧né atimapaae woseturaalu, “Noa sukakelemó ama tiki supu tikaleé?” depa, atimané duraalu, “Mo dótóró 1 kilok sukakelemó tukóló mo beterapó,” yalepó.

53 Ai fo depa, kale naale alimané wosetu, Yesuné a̧paae naao naale suka̧alomeipó, yale sukakelemótóró ai wisi irapóló kisipa mualepó. Ai ala kilituraalu, ama soma atimaamokélé, ama naale senaalekélé fea Yesupaae kisipa tiralepó.

54 Yesu a̧ Judia hae kwia taaróló, Kaleli hae kwiapaae wóló bitu, ai kelemei alata, tamo dakoróló eralepó.

5

Yesuné beta̧ tiki da̧amui whi̧ wisirale fo

1 Atéró, mepaae be dȩ beteró ki̧lipaae Juda fakené tukóló muló betere be dȩmó o̧la detepa, Yesu a̧kélé Jerusalem be huluapaae holalepó. 2 Ai Jerusalem be hulua bopére tipi tu̧ sereketa, sipsip hupurape fua wua dere tu̧pó doi mulapó. Ai tu̧ sereke felekemó, beta̧ wȩi ke belerapó. Hibru whi̧rapené du betere foné ai wȩi ke doi Betesatapó. Ai wȩi fókumó biti̧ta dere so whi̧ supu yao̧sóró, be beleka̧atiki aporó tȩóló bopéró beterapó. 3 Ai tȩ mole bemó, mepaae kele dilikire so whi̧kélé, tiki da̧amure so whi̧kélé, hó naase dore so whi̧kélé, mepaae kae kae kisi bete daale so whi̧kélé, mo fea ai wȩi ke bopéróló betó molepó. 5 Ai hó naase dore so whi̧ betó mole kuamó, kisi ha̧le daapatei, 38 ba fo kemere whi̧ beta̧ fiyó molepó. 6 Atéró fiyó mupa kolóló, Yesuné duraalu, “I whi̧-a, ere alaé?” depa, whi̧ mené duraalu, “A̧ta, taketitei ama ere ala ai ape,” yalepó. Tétepa, Yesuné kale whi̧paae woseturaalu, “Ya̧ mo wisiyóló, betenée yóló kisipa mute?” yalepó.

7 Ai fo depa, kale tiki da̧amui whi̧né duraalu, “Doa whi̧-ó, ai wȩi asya hotereteiné ȩ wisiró̧póló, né beleyóló ai wȩi felekemó betera̧le derepaaié? Ȩkélé dua fu betepatei, atima folosóró furaalu ȩ taaróló fua dapó,” yalepó.

8 Ai fo depa Yesuné duraalu, “Ya̧ turukó holóló, naao besekȩ sóró fae,” yalepó. 9 Ai fo deretamotóró, kale whi̧né ama tiki da̧amuretei mo ti wisitepa, ama besekȩ tukóló sóró felepó. Atétere alata, atima sa̧a naai tukóló muló betere be dȩmó yalepó.

10 Atétepa, Juda topo whi̧rapené kale wisirale whi̧paae duraalu, “Sa̧a naai tukóló muló betere be dȩmó ai ala yao̧sóró fo mulapó,” yalepó.

11 Ai fo depa kale whi̧né duraalu, “Ȩ wisirale whi̧né ȩpaae naao besekȩ sóró fae yaleteiné sóró fulapó,” yalepó.

12 Ai fo depa atimané a̧paae woseturaalu, “Mé whi̧né ya̧paae besekȩ sóró fae yaleé?” yalepó.

13 Téyaletei, kale whi̧ wisiróló Yesu a̧ ai touró betere so whi̧ kuamó, buté buté feleteiné a̧ wisirale whi̧ kisipanipó.

14 Atéró, nalo me sukamó Yesuné ama wisirale whi̧ momatere bemó betepa kolóló, a̧paae duraalu, “Mió naao tiki ai wisire kelere? Ya̧ take sale sekȩ bosenóló, doasi sekȩné ya̧ só derao̧sóró, mió naao ai du betere dowi ala mo ti taalae,” yalepó. 15 Téró, kale whi̧ a̧ ai moma dere be taaróló, kale Juda topo whi̧rapepaae Yesuné a̧ wisiralepóló ene felepó.

Kale mo ti betere bete Naalema a̧ tua̧mó mulapó yale fo

16 Tétepa, kale sa̧a nokole sukamótei, Yesuné whi̧ wisiratere ala dapóló, Juda topo whi̧rapené a̧paae sekȩi ala eróló só deraai, doasi ketekȩ butu betalepó. 17 Atétepa, Yesuné atimapaae duraalu, “Ya̧lo Aya a̧ ama kutó ditere ala taaréni, betere doko̧ ha̧le diyótóró tarapó. A̧ atére kaae, ȩkélé ha̧le bitini, ya̧lo kutótóró i ditu betere ape,” yalepó. 18 Yesuné ai alarape deremó, Juda topo whi̧rapené a̧ só deróló mo ti daairaalu, doasi ketekȩ butu betalepó. Até yaleteita, sa̧a nokole be dȩ tukóló whi̧ wisirateremó maaté meipó. Ai alatamo touróló Kótóta, ama Ayapó dere foné a̧ Kótótamo beta̧ ala erapó du betepa a̧ só deróló daai yalepó.

19 Téró, Yesuné atimapaae tokó̧ mótu duraalu, “Ya̧lo dia̧paae mo i dere ape. Naalemané ama kisipanétei, me ala yaai dapóló mo enénipó. Naalemané me kae kisi ala kaaróló dumi, Alimané du betere alatóró kolóló i du betere ape. Ti noatepae, Alimané du betere ala mo beta̧kélé taaréni, turó Naalemanékélé du beterapó. 20 Ti noatepae, Alimané Naalemapaae yaala sókó furaalu, ama dere ala fea a̧paae yó mótu beterapó. Ita, mo fo dapó. Mió i dere ala bosenóló nalopaae mo doasi ala eratepa kilitu, diaao̧ sira yaalopó. 21 Ti noatepae, Alimané suka̧le so whi̧ kepaaróló beterótu yale kaae, Naalemanékélé ama melaai tuȩ́ mutere so whi̧paae mo ti betere bete mótu beterapó. 22 Ti ai ala maaté meipó. So whi̧tamo fo tokó̧ló taleyóló só deratere alakélé Alimané dumitei, Naalemané yó̧póló, ama naase tua̧mó muló beterapó. 23 Ai ala ereteita, so whi̧ feané Alimané doi sóró horótu dere kaae, Naalemané doikélé sóró horó̧póló erapó. Mepaae so whi̧ dené Naalemané doi sóró horénitepa, ti a̧ dotȩyale sekȩ́ Alimané doikélé sóró horótimipó.

24 Ya̧lo dia̧paae mo i dere ape. Mepaae so whi̧ dené ya̧lo du betere fo wosóo, ȩ dotȩyale sekȩ́paae kisipa tiki tiróo depa, atétere so whi̧ mo ti betere bete sóró tarapó. Atére so whi̧ta, fo tokó̧tamo yóló só deréni, sukutere ala tua̧mó beteretei, tokó̧ sóró mo ti betaaire ala tua̧mó beteró beterapó. 25 Ya̧lo dia̧paae mo dapó. Suka̧le so whi̧nétei Kótó Naalemané dere fo wosaalopó. Mió ai fo wosetu betere so whi̧ta mo betaalopó. Take nalo ai ala yaaire be dȩ ha̧le muóo, miókélé ai be dȩ sókó wóló muóo i ere ape. 26 Ti noatepae, mo ti betere bete Alima tua̧mó moletei, Naalema tua̧mó muló̧póló mo taketi meló beterapó. 27 Ti a̧ta, Whi̧né Naalema betereteiné so whi̧tamo fo tokó̧ló tale dere ala yó̧póló, Alimané a̧ sóró beteró beterapó.

28 Ya̧lo i yale fo wosóló, dia̧ kilita sókó furaalu sira yao̧se. Ti noatepae, suka̧le so whi̧ mo feané ama fo nakome woseturaalu, atima mole doumó turukó holaaire be dȩ sókó waalopó. 29 Atétere sukamó wisi ala yale so whi̧ turukó holóló mo betaalopó. Téyaalotei, dowi ala yale so whi̧ atima turukó holaalotei, taleyóló mo ti só deraalo ai ape. 30 Ya̧lo wotoró kisipané me ala yaai dapóló mo enénipó. Fo tokó̧ló taleyóló só deraaire alakélé, ya̧lo Ayané ama dere fo sya fóló, mo donotóró taletu beterapó. Ti noatepae, ya̧lo du betere alata ȩ maaté hȩkese yaai dumitei, ȩ dotȩyale sekȩ́ a̧ hȩkese yó̧póló, ama kisipa mole alatóró sya fu beterapó,” yalepó.

Yesuné amatei a̧ etei kaae whi̧pó enénipó yale fo

31 “Ya̧loteitamo ȩ etei kaae whi̧pó depa, ti ya̧lo dere fo mo dapóló diaao̧ wosaalomeipó. 32 Mené ya̧lo dere ala kilituraalu, a̧ etei kaae ala ere whi̧ wisipó du beterapó. Ama atéró dere fo wosetere whi̧né mo dapó enére ala ya̧lo mo kisiparapó.

33 Dia̧né ȩ deé yóló wosaai dapóló, mepaae whi̧rape Jon beterepaae dotonó beterapó. Atétepa Jon-né kale mo foné bete i ape yóló, dia̧paae yó meló beterapó. 34 Ti mo whi̧né a̧ etei kaae whi̧pó dere fo mo dapóló, ya̧lo wosaai kisipa munipó. Atépatei, Jon-né yale ala ya̧lo dia̧paae i dere beteta, so whi̧ fea aluyao̧sóró, Kótóné tao só̧póló dapó. 35 Jon a̧ta, sa̧ dȩrótu dere kaae, so whi̧ tua̧mó dȩró beterepó. Ai sa̧ ha̧le dȩyó tapa, dia̧ ai dȩmó kapala asiri hai̧tamo bitiré fu betalepó.

36 Jon-né ama yó melale fota, ti ȩ tua̧mó ere alatóró mo dono yó mótu betalepó. Téyaletei, ya̧lo i ditu betere kutóta, ȩ dotȩyale sekȩ́ ya̧lo Ayané ama ȩpaae diyóló kemerae yale kutó dirótu beterapó. Mió ya̧lo i du betere alarape kolósu, Jon-né ȩ bope yóló du betale fo kolósu depa, ya̧lo du betere alané ama du betale fo tȩteróló bosene falapó. 37-38 Ȩ dotȩyale sekȩ́ ya̧lo Ayanékélé, ȩ etei kaae whi̧póló ha̧kearóló yó mótu beterapó. Tétu betepatei, diaao̧ ȩpaae kisipa tirénire betené ama dere fo diaao̧ wosóo, ama tikikélé dia̧né kolóo, ama fokélé diaao̧ hosaa tua̧mó muóo inipó. 39-40 Diaao̧ kisipanéta, kale asȩmó yóló muló betere fo dosa̧ayóló kisipa sóró, mo ti betere bete saalopó du beterapó. Ti asȩmó i ere fo feanéta, ȩ etei kaae whi̧póló yó matapó. Atépatei, dia̧ ȩ beterepaae mo ti betaaire bete sene wale hó̧rótu beterapó.

41 Mo so whi̧né ha̧le foné maaté ya̧lo doi sóró horótu betepa, mo dapóló ya̧lo wosenénipó. 42 Tépatei, ya̧lo dia̧ diriyóló tuȩ́rapó. Diaao̧ Kótópaae yaala sókó fóló, hȩkesené sukutere ala dia̧né hosaa tua̧mó muniretei, ya̧lo mo tuȩ́rapó. 43 Ȩta, ya̧lo Aya Kótó a̧ etei sekȩ́ beterapóló dia̧né kisipa yó̧póló, yó melaai ama ȩ dotonatepa waletei, diaao̧ ȩ wisiyóló dape sinipó. Atépatei, mepaae whi̧ detamo ama ko̧leaané wóló bitu, a̧ etei kaae whi̧pó depa, ti dia̧né a̧ mo wisiyóló dape senérapó. 44 Mo beta̧ betere Kótóné diaao̧ du betere ala kolóló, dukiratere fo wosaai ketekȩ buni yóo, diaao̧tei dia̧ dukiratere ala yóo, du betereteiné ȩpaae netéró tuȩ́ tiki tiraaloé?

45 Ya̧lo Ayané keletómó dia̧né i dowi yalepóló ha̧kearóló só deratere alata, ya̧lo yaaitere nisi yao̧se. Dia̧ tao saalopó du betale whi̧ Moses-nétóró dia̧ só deraalopó. 46 Dia̧nétamo Moses-né asȩre fo wosóló, mopóló kisipa tirólua̧sóró, ti mió ya̧lo dere fokélé mo dapóló kisipa tirólua̧pó. Ti noatepae, ama ai asȩre fota, ȩmótóró kisipa muturaalu erapó. 47 Tépatei, ama asȩre fo diaao̧ dosa̧ayóló mopóló tuȩ́ tiki tiréni depa, ti ya̧lo du betere fokélé netéró wosóló, kisipa tiraaloé?” yalepó.

6

Yesuné 5000 whi̧ o̧la melale fo

(Mat 14:13-21, Mak 6:30-44, Luk 9:10-17)

1 Atéró mepaae be dȩrape kemetepa, nalo Yesu a̧ Kaleli wȩi uté fókuró tȩ felepó. Ai wȩi kȩlané doi meta, Taiberius-pó. 2 Yesu a̧ atéró fóló beteremó, mepaae kisi daae mole so whi̧ wisiratere kelemei alarape kelaleteiné so whi̧ mo feané a̧ sya wou betalepó. 3 Atéró, Yesu a̧ beta̧ du sokore ao̧paae hololó, ama yó matere whi̧rape atima fea beta̧mó beterepó. 4 Atéyale alata kale boseneyóló fele be dȩmó, Juda fake whi̧rapené o̧la detere ala felekemó sókó waai deremó yalepó.

5 Atéró, Yesuné ama kelalemó, so whi̧ mo ha̧le o̧la kaae, a̧ beterepaae wou betepa Filip-paae duraalu, “Doa i so whi̧ naaire bred okó momó dupu yaaloé?” yalepó. 6 Yesuné Filip-paae atéró wosale fota, ama yaaire ala tuȩ́rutei, Filip-né noa fokó déró a̧ ka̧ae kolóló su̧ suraalu yalepó.

7 Ai fo depa, Filip-né Yesupaae duraalu, “200 silpa moni-né dupu dere bred o i betó mole so whi̧ fea su̧mó naalomei, sawa téti nenérapó,” yalepó.

8-9 Tétepa, Yesuné ama yó matere whi̧kó ama doi Saimon Pitané noma Andruné Yesupaae duraalu, “I betere naalené beta̧ bali o bula aporó yóo, ya beleka̧amale tamo yóo, yóló i tare ape. Téreteiné doa i betó mole so whi̧ fea anéli o̧lané su̧nére?” yalepó.

10 Atétepa, Yesuné atimapaae duraalu, “Ai so whi̧ ne tómó beteró̧póló yae,” depa, atima betalepó. Ai tua̧mó betere naale senaaleró sorapetamo dosa̧ani, whi̧rape maaté dosa̧ayóló touróturaalu, 5000-rópó. 11 Atéró, Yesuné kale bali o bularape fea sóró taruraalu, Talepaae mo kée yóló terekée daalu yóló, so whi̧mó a̧liralepó. Ya tamokélé bred o yale kaaetóró yóló a̧liratepa, atima fea mo su̧mó nalepó.

12 Atéró su̧tepa, ama yó matere whi̧rapepaae duraalu, “Muni fele buki o̧la ha̧le beseké yao̧sórópa, fea daseté kwȩyae,” yalepó. 13 Atéró nale aporó bred o bulanétei, buki muni fupa daseté kwȩyóló, 12 yorape deyóló fa̧analepó.

14 Ai betó mole so whi̧né Yesuné atei kaae kelemei ala eratepa kolóló duraalu, “I whi̧ta, i haepaae waalopóló take bopetu betale Kótóné ko̧ló whi̧ a̧tóró hi̧ti irurapó,” du betalepó. 15 Atéró, ai so whi̧né Yesupaae woseni, atima ko̧leaanétei a̧ doasi topo whi̧ sóró beteraai kisipa mualepó. Atima atéró mutere kisipa tiki bete Yesuné kilitu atima taaróló, a̧ ama wotoró beta̧ du sorokore tikipaae momó biti̧ holalepó.

Yesu wȩi tómó daaté wale fo

(Mat 14:22-33, Mak 6:45-52)

16 Téró, atéyale sukamó kuluka be dikité dorowaletamo Yesuné yó matere whi̧rape atima maaté Kaleli wȩi fókupaae derepelepó. 17 Atéró, aimó atima Yesu a̧ kaae tawóló daapatei be diki yalepó. Atétepa, kale whi̧rape atima wȩi nukupaae biti̧ holóló, Kapeneam be huluapaae faairaalu, ai wȩi kȩla tua̧mó tukóló fu betalepó. 18 Atéró fu betalemó, doakale besȩ́ tiki wouraalu, doasi wȩi asya walepó. 19 Até depatei, atima 5 ó 6 kilomita da̧lemó nuku i̧té fu bitu kelalemó, atima nukutamo wou betepa, Yesu a̧ hokolaa yaairaalu, wȩi tómó daaté wou betalepó. Atétepa kilitu, atima doasi winé suka̧lepó. 20 Tétepa, Yesuné atimapaae duraalu, “Ita ȩpa, dia̧ wiyao̧se,” yalepó. 21 Tétepa, kale whi̧rape atima witere ala taaróló, halaainé Yesu dape sóró, nuku tua̧paae beteraai kisipa mualepó. Atéró dape sóró, atima faaire wȩi fóku feleke inipatei, utéró hapale tétitóró sókó felepó.

22 Atéró, Yesuné ama yó matere whi̧rape atima fi tikimó, ai wȩi fókumó betó mupa fele so whi̧ atima fiyóló, hi̧ka turukó huturaalu etei kisipa mualepó. Imó mole beta̧ nukumóta Yesu bitini, ama yó matere whi̧rape maaté betóló felepó du betalepó. 23 Atéró, Taiberius beró wale whi̧rape mepaae atimané nukutamo, take Talené mo kée yóló, o̧la a̧liyóló nuku betale tikimó sókó walepó. 24 Atéró, ai sukamótóróti mepaae whi̧rapekélé, kale nukutamo wale whi̧rapetamoné Yesuró ama yó matere whi̧rapetamo keka̧lemó kilinitepa, Kapeneam be huluapaae keka̧ai dapóló, atima nukupaae biti̧ holóló felepó.

Yesu a̧ta, mo ti betere bred opó yale fo

25 Atéró, kale so whi̧né Yesu kekitu beteró, wȩi fóku uté tȩró betepa kolóló a̧paae duraalu, “Yó matere whi̧-ó, ya̧ ipaae metéli waleé?” yalepó.

26 Ai fo depa, Yesuné atimapaae duraalu, “Ya̧lo dia̧paae mo i dere ape. Diaao̧ ȩ kekitu betere beteta, sira yaaire kelemei alarape eraleteimó kisipa mutu, ȩ kekitu betere? Mo meipó. Kale bred o su̧mó naleteiné diaao̧ ȩ ai keketé kutu betere ape. 27 I haemó nokole mo o̧lata, ti doyóló aluyaalopó. Atéyaaire o̧lamótei, dia̧ depe tukówei ala du betao̧se. Mo ti betaaire o̧lata, kale whi̧né Naalemané dia̧mó melaalopa, ai o̧la mo ketekȩ buóló hai̧tamo sae. Atei o̧la melaaire whi̧ta, Alima Kótóné fopeyóló a̧tóró wisirapóló siriróló, beteró beterapó,” yalepó.

28 Ai fo depa, atimané a̧paae woseturaalu, “Kótóné ama da̧paae dirae dere kutó-a, noaé?” yalepó.

29 Tétepa, Yesuné duraalu, “Kótóné ama dirae dere kutóta i ape. Kótóné ama dotonó betere whi̧ beta̧paae kisipa tiki tiróló betae,” yalepó.

30 Ai fo depa, atimané a̧paae duraalu, “Talené eratapóló da̧né kisipa tiró̧póló, naao noa kelemei alakó eraaloé? 31 Mo take da̧né noutererape atima ha̧le kópu ka̧ae fi haemó kuturaalu, mana o beta̧ nó̧póló ó hepen bemó derótua ipakalepóló, asȩmó yóló muló beterapó,” yalepó.

32 Tétepa, Yesuné atimapaae duraalu, “Dia̧paae ya̧lo mo i dere ape. Hepen bemó derótua yale bred ota Moses-né menitei, ya̧lo Ayané beta̧ ó hepen bemó deratere mo bete mole bred o dia̧mó mótu beterapó. 33 Ti Kótóné ai mótu betere mo bete mole ota ó hepen be taaróló dorowóló, i haemó betó mole so whi̧mó mo ti betere bete matere whi̧ta, ȩtórótipó,” yalepó.

34 Ai fo depa, atimané a̧paae duraalu, “Doa whi̧-ó, naao ai bope dere ota, mo miótóró kaae sóró da̧mó melaasepé,” yalepó.

35 Ai fo depa, Yesuné atimapaae ha̧kearóló duraalu, “Mo ti betere bete mole ota ȩtórótipó. Mepaae so whi̧ de ȩ beterepaae wapa, ai so whi̧ wotekélé mo yaalomeipó. Mepaae so whi̧ de ȩpaae kisipa tiki tiratepa, ti ai so whi̧ wȩi nokole dere ala mo sawakélé yaalomeipó. 36 Take ya̧lo dia̧paae yale fo kaae, momó i dere ape. Ȩ wale ala diaao̧ kelaletei, ȩpaae kisipa tiki tiratere ala dumipó. 37 Ya̧lo Ayané ȩpaae matere so whi̧ feata, ti ȩ beterepaae wou betaalopó. Mepaae so whi̧ detamo ȩ beterepaae wapa, ti ya̧lo atima fae yóló ho̧konatere alakélé mo yaalomeipó. 38 Ti noatepae, ȩ ó hepen be taaróló i haepaae dorowaleteita, ya̧lo kisipa mole ala yaai dapóló anipó. Téni, ȩ dotȩyale whi̧né ama kisipa mole alatóró eraairaalu woló i betere ape. 39 Ya̧lo Aya ȩ dotȩyale sekȩ́né ama kisipa mole alata ipó. Ama ȩpaae melale so whi̧ mo beta̧kélé ya̧lo aluréni, take kemetere sukamó atima fea kepaayóló mo ti beteró̧póló kisipa mutu ȩ dotonalepó. 40 Ti ya̧lo Ayané ama kisipa mole alata ipó. So whi̧ de ama Naalemané dere ala kolóló a̧paae kisipa tiki tiratepa, ti atétere so whi̧ mo ti betótóró tawaalopó. Ai so whi̧ta, take kemetere sukamó ya̧lo kepaaróló beteraalo ai ape,” yalepó.

41 Ai fo deremó kale Juda fake so whi̧né duraalu, “A̧ta, ó hepen be taaróló dorowale bred opó du betere fo-a, noa betené dérópóló,” atima dei tuȩ́ mutu, a̧ faletu betalepó. 42 Kale dere kaae atimasisitei duraalu, “I sekȩ́ta, kale Josep-né naalema Yesu hi̧ti meié? Ama hamaró alimatamota, da̧né tuȩ́rapó. Tépatei, a̧ ó hepen beró dorowalepó du betere fota, noa betené dérópó,” yalepó.

43 Atétepa, Yesuné atimapaae duraalu, “Dia̧sisitei dei tuȩ́ muóló kȩlaarótu betere fo taalae. 44 Whi̧ me de ȩ beterepaae ama ko̧leaané wonénipó. Ya̧lo Aya ȩ dotȩyale sekȩ́né amatei ȩ beterepaae a̧lisóró wapa, ti wonérapó. Ai so whi̧ta, take kemetere sukamó ya̧lo kepaaróló mo ti beteraalo ai ape. 45 Mo take betale Kótóné ko̧ló whi̧rapené asȩmó i fo erapó.

‘Kótóné ama so whi̧ yó mótu betepa, ti atima fea tuȩ́ yaalo ai ape.’

Ya̧lo Ayané dere fo wosóló, kisipa sere so whi̧ta, ti ȩ beterepaae wua du beterapó. 46 Mo whi̧ beta̧nékélé Kótó kilinitei, kale Alimatamo betóló wale Naalené beta̧ ti Alima kolóló kisiparapó. 47 Ya̧lo dia̧paae mo i dere ape. Whi̧ me detamo ȩpaae kisipa tiki tiró betepa, ti ai whi̧né mo ti betó tare bete sóró tarapó. 48-49 Ti noatepae, mo ti betere bete bole ota ȩtórótipó. Mo take betale diaao̧ noutererape atima ha̧le kópu ka̧ae fi tikimó kuturaalu, Kótóné ó hepen bemó deratere mana o maaté nukua ipakalepó. Tétua yaletei, atima bitini sukutua erapó. 50 Atéyaletei, ó hepen bemó dorowale betere bete bole bred ota i mole ape. Ai o nokole so whi̧ sukó̧kélé mo yaalomeipó. 51 Ó hepen bemó dorowale mo ti betere bred ota, ti ȩtórótipó. Whi̧ me de i o sóró nukupa, ai so whi̧ mo ti betó tawaalopó. I ota, haemó betó mole so whi̧ mo ti beteró̧póló, matere ya̧lo tiki mipó,” yalepó.

52 Ai fo depa, kale Juda fake so whi̧ atimasisitei fo kȩlaaróló duraalu, “Haió, i whi̧né ama tikitei da̧paae naasepé dere fo-a, netéró nó̧póló melaai dérópó,” yalepó.

53 Tétepa, Yesuné atimapaae duraalu, “Ya̧lo dia̧paae mo i dere ape. Kale Whi̧né Naalemané ama tiki miró fa̧ketamo nénitepa, ti atétere so whi̧ tua̧mó mo ti betere bete muni ai ape. 54 Mepaae so whi̧ dené ya̧lo tiki miró fa̧ketamo nukupa, ti ai so whi̧né mo ti betó tare bete sóró tarapó. Ai so whi̧ta, take kemetere sukamó ya̧lo kepaaróló beteraalopó. 55 Ti noatepae, ya̧lo tikita ti nokole mo bete mole o̧la yóo, ya̧lo fa̧kekélé nokole mo bete mole wȩi yóo erapó. 56 Mepaae so whi̧ dené ya̧lo tiki miró fa̧ketamo nukupa, ti atétere so whi̧ ȩ tua̧mó betóo, ȩ ai so whi̧ tua̧mó betóo, erapó. 57 Mo ti betere sekȩ́ ya̧lo Ayané ȩ dotonatepa walepó. Ȩ betere betekélé ti ya̧lo Aya a̧tórótipó. Atére kaae, mepaae so whi̧ dené ȩ nokole o̧lapóló nuku betepa, ti betere bete ȩ ereteiné ai so whi̧ atimakélé ha̧le betó tawaalopó. 58 Ó hepen bemó dorowale bred ota, ti ȩ i ape. Mo take betale diaao̧ noutererape atimata, ó hepen bemó derótua yale mana o nukua yaletei, atima fea suka̧lepó. Tépatei, mepaae i o nokole so whi̧ta, mo ti betó tawaalopó,” yalepó. 59 I fota, Yesuné u Kapeneam-mó tȩne fo wosetere be tua̧mó yó mótu betalepó.

Mepaae whi̧rape Yesu taaróló fele fo

60 Ama yó matere whi̧rape mepaaené ai yale fo wosóló, atimasisi kȩlaaróló duraalu, “Ama ai yó matere whi̧ fota felékélé inipa, né wosaaloé?,” yalepó.

61 Yesuné ai yó matere fo ama yó matere whi̧rapené wosaalo meipóló kȩlaarótu betepa, Yesuné ama kisipa yóló atimapaae duraalu, “Ya̧lo i yó matere fo diaao̧ wosóló felénipa, ȩtamo dei tuȩ́ mute? 62 Kale Whi̧né Naalema a̧ take betale tikipaae momó fesaae hotepa kilitu, diaao̧ noa kisipa muaaloé? 63 Whi̧né mo tó tikita, doasi bete munitei, Dȩi Kepe Wisiné beta̧ mo ti betaaire bete mótu beterapó. Ya̧lo dia̧paae yó matere fota, Dȩi Kepe fa̧anuraalu, mo ti betere bete mótu beterapó. 64 Tépatei, dia̧ mepaae kisipa tiki tirénire whi̧rapekélé ai betere ape,” yalepó. Yesuné atéró yale fota, a̧paae tuȩ́ tiki tirénire whi̧raperó a̧ dó̧póló eleké deyaaire whi̧tamo take kaae sale sukamótei, ama kisipa yalepó. 65 Téró, Yesuné ama yale fo kemeni, ha̧le yótóró taru duraalu, “Ya̧lo take dia̧paae yale fo i ape. Mepaae so whi̧ de atima ko̧leaanétei, ȩ beterepaae waai dapóló wonénipó. Ya̧lo Ayané ȩ beterepaae a̧lisóró wapa, ti wonérapó,” yalepó.

66 Ai sukamó kaae sóró, Yesuné yó matere whi̧rape mepaae a̧ sya fole ala taaralepó.

67-68 Atétepa, ama yó matere 12 whi̧rapepaae duraalu, “Diaao̧kélé ȩ taaróló faai kisipa mute?” depa, Saimon Pitané a̧paae duraalu, “Tale-ó, da̧ me de beterepaaemo faaloé? Mo ti betaaire fota, ya̧ tua̧mó ai mole ape. 69 Ya̧ta, Kótóné ama fopeyóló kae beteró betere whi̧ wisinaalepóló, da̧né ya̧paae tuȩ́ tiki tiró beterapó,” yalepó.

70 Ai fo depa, Yesuné atimapaae tokó̧ mótu duraalu, “Dia̧ 12 whi̧rapeta, ya̧lotei sorokó sóró kae beteró beterapó. Tépatei, beta̧ whi̧ tua̧paae dowi kepe doropóló ai betere ape!” yalepó. 71 Ama ai yale fota, Iskariot be whi̧kó Saimon naalema Judas-mó kisipa muturaalu yalepó. Ti Judas a̧kélé 12 whi̧rapekó ama yó matere whi̧tei, a̧ dó̧póló eléké deyaaire sekȩ́pó.

7

Yesu o̧la deterepaae fele fo

1 Ai alarape yóló kemetepa, Yesu a̧ Judia hae kwiamó betó mole Juda fake whi̧rapené a̧ daai du betepa, Judia hae kwiapaae feni, Kaleli hae tua̧mótei kutu betalepó. 2-3 Tépatei, Juda fake whi̧rapené furu berapemó o̧la deyaai tukóló muló betere be dȩ felekemó sókó waai depa, Yesuné ama nomarapené a̧paae duraalu, “Ya̧ ai betere be hulua taaróló, naao yó matere whi̧rapené naao erótu betere kelemei alarape koló̧póló, ya̧ Judia hae kwiapaae fumié yóló sȩtu betalepó. 4 Ti noatepae, beta̧ doi mole whi̧ betaai depa, ti ama dere ala kikiti kinóló ini, so whi̧ feané koló̧póló ha̧keamó enérapó. Atépa, ti naao ai du betere alarape i haemó betó mole so whi̧ feané koló̧póló ha̧kearae,” yalepó. 5 Ti ama nomarapené ai yale fota, atimakélé a̧paae kisipa tiréni irutei yalepó.

6 Ai fo depa, Yesuné atimapaae duraalu, “Diaao̧ yaaitere alata, ha̧le ho̧ko sukamó deté fenérapó. Tépatei, ȩ ai o̧la deterepaae faai tukóló muló betere mo dono be dȩ sókó waai teórapó. 7 I haemó betó mole so whi̧ feané dia̧ hó̧róló bóe dele ala enénipó. Tépatei, ȩ hó̧róló bóe dele ala suka fea ha̧le yó tarapó. Ti noatepae, atimané du betere dowi ala bete ya̧lo ha̧kearóló yó materemó, ȩtamo dei tuȩ́ muturaalu dapó. 8 Ȩta, ai o̧la deterepaae faalomeipa, dia̧ maaté holae. Ti noatepae, ȩ ya̧lo yaaire ala teóreteiné beterapó,” yalepó. 9 Ama atimapaae ai fo yóló, a̧ Kaleli hae kwiamó sawa kaae tawóló beterepó.

10 Téyaletei, ama nomarape atima o̧la deterepaae fitikimó, nalo a̧kélé Jerusalem be huluapaae holaletei, so whi̧né a̧ kelao̧sóró ha̧keamó feni, kikiti sókó fóló beterepó. 11 Atéró, kale o̧la detere tikimó atima Juda topo whi̧rapené a̧ wóló beterémóló keka̧lemó bitinipa atimasisi duraalu, “Kale whi̧ momó beterérópó?” yalepó.

12 Ai o̧la detere tikimó touró betere mepaae so whi̧ atimasisi kikiti deté furaalu, “A̧ta, mo whi̧ wisipó,” depa, mepaae so whi̧né duraalu, “Meipó. A̧ta, so whi̧ fea dilikó̧ló kapala ala yó mótu betere whi̧pó,” yalepó. 13 Téyaletei, atima Juda topo whi̧rape kolóló wituraalu, mo whi̧ beta̧nékélé mepaae forape ha̧keamó inipó.

Yesu a̧ atimané o̧la detere tikimó daalu yó melale fo

14 Atéró, kale o̧la detere be dȩ sókó waai mepaae be dȩ ha̧le mupa, Yesu a̧ momatere be tipi bolaa tua̧paae holóló, kale fo kaae sóró yó mótu betalepó. 15 Ama atéró yó matere fomó, kale Juda topo whi̧rape atima kilita sókó fu, sirayóló duraalu, “I whi̧né atei kaae fosó fosó yóló yó mótu betere fo-a, a̧ skul-paaekélé fenitei, momó kisipa sóró du bitu dérópó,” yalepó.

16 Ai fo depa, Yesuné atimapaae duraalu, “Ya̧lo i yó matere fota, ya̧lotei kekeme nóló dumi, ȩ dotȩyale sekȩ́né yae yale fotóró du beterapó. 17 Mepaae whi̧nétamo Kótóné kisipa mole ala sya fóló, ama ala eraai kisipa mutepa, ti ya̧lo i yó matere fo Kótóné ama kisipa mole ala sya fóló dépé, ya̧lotei kekeme nóló déró, ai whi̧né amatei ka̧ae kolóló talenérapó. 18 Me whi̧né ama tuȩ́nétei kekeme nóló yó mótu betepa, ti ama doi doasi muó̧póló du beterapó. Tépatei, me whi̧nétamo a̧ dotȩyale sekȩ́né doi doasi muó̧póló ama ala eratepa, ti atétere whi̧ tua̧mó mo alatóró mulu, kapala ala mo sawakélé munipó. 19 Take kale tukóló muló betere fo Moses-né dia̧paae menénié? Téyaletei, dia̧kó beta̧ whi̧nékélé ai tukóló muló betere fo sya feni, tikitua dapó. Atérapa, dia̧né ȩ noatepa daai du bitu de?” yalepó.

20 Ai touró betere so whi̧né a̧paae duraalu, “Ya̧ tua̧móta, dowi kepe tepeyóló ai fa̧anapa, ya̧ né daai du betepa de?” yalepó.

21 Ai fo depa Yesuné atimapaae duraalu, “Ya̧lo beta̧ kelemei ala eraleteimó diaao̧ ai siratu betere ape. 22 Tétu beteretei, diaao̧ tiki sekaȩ tukóló sirirótu betere alata, Moses-né amatóró kaae sóró inipó. Ténitei, mo take diaao̧ noutererapené du betale ala sya furaalu, sa̧a naai tukóló mulale be dȩmótei, mió dia̧né naalerapekélé tiki sekaȩ ai tikitu betere ape. 23 Tépatei, Moses-né yóló muló betere fo diaao̧ tikaalo meipóló kisipa mutu, sa̧a naai tukóló muló betere be dȩmótei, diaao̧ naalerape tiki sekaȩ ai tikitu betere ape. Térapa, ai sa̧a nokole be dȩmótóró, whi̧né tiki turó ya̧lo wisirateremó, dia̧né ȩtamo noatepa fopaae butu de? 24 Diaao̧ tómó mole ala kolóló ȩ só derótu betere fo mo taalae. Mo bete mole ala donotóró taleyae,” yalepó.

25 Ama ai fo depa wosóló, mepaae Jerusalem be huluamó betó mole so whi̧né duraalu, “Juda topo whi̧rapené daai du betere whi̧ a̧tóró hi̧ti meié? 26 Mió a̧ so whi̧ feané keletómó daalu, ama fo ha̧keamó yó mótu betepatei, atimané a̧paae me fokélé dumipó. Ti Yesu a̧ta, so whi̧ fea tȩteróló kaae tanó̧póló, Kótóné sóró beteró betere whi̧ Kerisopóló, Juda topo whi̧rapené kisiparu démólópó? 27 Da̧néta, ai whi̧ wale turuku be kisiparapó. Atépatei, so whi̧ tȩteróló kaae tare whi̧ Keriso a̧ wale sukamó, mo beta̧ whi̧nékélé ama turuku be kisipa yaalo meipó,” yalepó. 28 Atéró Yesu a̧ moma dere be belamó daalu, fo ha̧le yótóró mótu bitu fo fakeyóló duraalu, “Ȩ wale turuku bekélé ȩkélé, diaao̧ kolóló kisiparapó dere fota, mo ai dere ape. Tépatei ȩ i wóló beteretei ya̧lo ko̧leaané ani, Ayané ȩ dotonatepa walepó. A̧ta, mo alatóró yó tare sekȩ́ betepatei, dia̧né a̧ kolóló kisipanipó. 29 Ténitei, ȩta a̧tamo beta̧mó betóló ama ȩ dotonatepa waleteiné ya̧lo a̧ mo kisiparapó,” yalepó.

30 Ama ai fo deremó, atimané a̧ tawóló dipula beteraai yaletei, whi̧ beta̧nékélé a̧ tane fenipó. Ti noatepae, a̧paae ai ala eraaire be dȩ sókó waai teópa yalepó. 31 Aimó touró betere so whi̧ atima ai fo du betepatei, mepaae kisipa tiró betere so whi̧né duraalu, “So whi̧ fea tȩteróló kaae tanó̧póló, Kótóné dotonaalopó ere whi̧ wale sukamó Kótóné dapó yó̧póló, i sekȩ́né eratere kelemei alarape fea bosenóló, me noa kaae doasi ala eraaloé?” yalepó.

32 Aimó touró betere so whi̧né Yesuné du betere alamó, atimasisi kikiti du betepa, Farisi whi̧rapené wosalepó. Atétepa, so whi̧mó Talepaae momaratere topo whi̧raperó Farisi whi̧rapetamoné momatere be kaae tare diki tare whi̧rapené Yesu tawóló dipula beteró̧póló dotȩyalepó.

33 Atétepa, Yesuné atimapaae duraalu, “Ȩta fo̧lo sukamó bitini, mo sawa sukamó maaté dia̧tamo betóló, ȩ dotȩyale sekȩ́ ya̧lo Aya beterepaae momó fesaae faalopó. 34 Ȩ diaao̧ keka̧alotei, kelaalo meipó. Ȩ fóló betere tikipaae dia̧ wókélé mo yaalo meipó,” yalepó.

35 Ama ai dere fo wosóló, kale Juda topo whi̧rape atimasisitei, fo kȩlaaróló duraalu, “Ai whi̧né a̧ kekó̧ta yaalotei kelaalo meipó, a̧ fole tikipaae dia̧ wókélé yaalo meipó, du betere fota, mopaae faai dérópó? Da̧ Juda fake whi̧rape Krik fo bole be huluapaae dapo dapo yóló betere so whi̧paae fo yó male faairaalu démólópó. 36 Ama du, ‘Diaao̧ a̧ keka̧alotei kelaalo meipó, a̧ fóló betere tikipaae dia̧ wókélé yaalo meipó,’ du betere-a, noa fo betené dérópó?” yalepó.

37 O̧la deté wóló kemerótu mo doasi o̧la deyale sukamó, Yesu a̧ turukó holóló fo fakeyóló duraalu, “Mepaae so whi̧ detamo wȩi nokole depa, ti ȩ beterepaae nale wó̧póló yae. 38 Kale asȩre fo tua̧mó Kótóné i fo erapó. So whi̧ tua̧mó mo ti betó tare wȩi fa̧aturaalu, feleyóló faalo ai ape ere fo mo dokonóló, mepaae whi̧ detamo ȩpaae kisipa tiki tiratepa, ti ai so whi̧ tua̧paae mo eraalopó,” yalepó. 39 Yesuné ama ai yale fo beteta, take a̧ hepen-paae furaalu, Dȩi Kepe Wisi a̧paae kisipa tiratere so whi̧mó matepa saalopóló kisipa mutu ai fo yalepó. Aita, ama doasi doi saaire be dȩ teópa kaae taruraalu, ai fo yale sukamó kale Dȩi Kepe hapale menipó.

40 Ama ai dere fo wosóló mepaae so whi̧né duraalu, “Kótóné ko̧ló whi̧ waalopóló bopetu betaletei, me kae mei a̧tóró mo hi̧tipó,” du betalepó.

41 Ai fo depa, mepaae so whi̧né duraalu, “A̧ta, so whi̧ fea tȩteróló kaae tanó̧póló, Kótóné sóró beteró betere whi̧ Keriso hi̧tipó,” Tétepa mepaae so whi̧né duraalu, “Meipó. Keriso a̧ Kaleli haemó netéró waalopóló de?” du betalepó. 42 “So whi̧ tȩteróló kaae tare whi̧ Keriso a̧ta, Take Depit-né ama turuku be Betelehem-mó ama deté fele naale tua̧mó sókó waalopóló asȩmó inié?” yalepó. 43 Ai fo depa woseturaalu, Yesu a̧ derópóló ai so whi̧ atima fea beta̧ kisipa muni, kisipa kae kae mutu betalepó. 44 Téturaalu, mepaae whi̧né a̧ tawóló dipula beteraai kisipa mualetei, whi̧ beta̧nékélé a̧ tane fenipó.

Juda topo whi̧rapené Yesupaae kisipa tiki tiréni yale fo

45 Ai alarape yóló kemeróturaalu, kale momatere be kaae tare diki tare whi̧rape atima Yesu tawóló dipula beteraai dapóló feletei, momó fesaae walepó. Atétepa, mo so whi̧mó Talepaae momaratere doasi topo whi̧raperó Farisi whi̧rapetamoné atimapaae duraalu, “Ai whi̧-a, dapesó wale noatepa taaróló waleé?” yalepó.

46 Ai fo depa, kale diki tare whi̧rapené atimapaae teraae faróló duraalu, “Mo take betale alimó beta̧ whi̧nékélé, mió i whi̧né dere fo kaae depa mo wosenipó,” yalepó.

47 Ai fo depa, kale Farisi whi̧rapené duraalu, “Aita, dia̧kélé dilikituraalu yalepa kelae! 48 Da̧kó i betó mole momaratere topo whi̧raperó Farisi whi̧rapetamo mo beta̧kélé a̧paae kisipa tiki tiró beterekó diaao̧ kelere? Mo meipó. 49 Tépatei, i betó mole so whi̧ Moses-né asȩre fo dosa̧ayóló tuȩ́ni, ha̧le ho̧ko betó mupa, ti Kótóné atima doróló mokoraalopó,” yalepó.

50-51 Ai fo depa, take Yesu beterepaae fele Farisi whi̧kó ama doi Nikodimas-né mepaae Farisi whi̧rapepaae duraalu, “Da̧né tukóló muló betere fo sya furaalu, me whi̧né ama i alarape yalepó dere fo wosenipatei, ha̧le ho̧ko só derótua de?” yalepó.

52 Atétepa, atimané Nikodimas-paae duraalu, “Ya̧kélé Kaleli whi̧é? Kótóné ko̧ló whi̧ta, Kaleli hae kwiamó waalopó fo inipó. Ai fokó asȩmó muléró kelaasepóló dosa̧ayae,” yalepó.

53 Atéró, ai tourale so whi̧ atimané be séle sélepaae dapo dapo yóló felepó.

8

So beta̧ whi̧ metamo daaneta du betepa, dapesó wale fo

1-2 Atéró fi tikimó, Yesu a̧ Olip du sorokó molepaae fini holalepó. Atéró fiyóló, be dȩtepa mo hi̧kati a̧ momatere be tipi bolaa tua̧paae momó fóló daalemó, so whi̧ fea wóló a̧ bopéró betepa, biti̧ doropóló atimapaae fo yó mótu betalepó. 3 Atéró yó mótu betalemó, kale tukóló muló betere fo yó matere whi̧raperó Farisi whi̧rapetamoné beta̧ so nópu nuku betepa kolóló dapesó wóló, ai touró betere so whi̧ tua̧mó daalalepó. 4 Atéró daaló bitu Yesupaae duraalu, “Yó matere whi̧-ó, i sota nópu nuku betepa kolóló dapesó walepó. 5 Atei ala dere sorapeta, kapo duné siróló dae yóló Moses-né asȩmó erapó. Atérapa, naao me fokó enére?” yalepó. 6 Atimané a̧paae atéró wosale fota ha̧le inipó. A̧ só deraairaalu, atimasisi fo deyóló a̧ su̧ su ai fo yalepó.

Tétepa, a̧ hemée deyóló bitu, naase dou̧né haemó asȩtu betalepó. 7-8 Atéró atimané a̧paae wosetere fo dekéró yó tapa, a̧ hemée taretei donone holóló duraalu, “Dia̧kó dowi ala mo beta̧kélé initere whi̧ betepata, ti ai whi̧népi a̧ kapo duné siróló dó̧póló yae,” yalepó. Ai fo yóló, a̧ momó hemée deyóló haemó asȩtu betalepó.

9 Ama ai dere fo wosetu, mepaae teó so whi̧ nalo wó̧póló, otererape atimapi be séle séle fu betalepó. Atima fea atéró fi tikimó, Yesu a̧ beta̧ bitu kelalemó, kale so a̧ daale tikimótóró ha̧le daalepó. 10 Atépa Yesu hemée taretei donone holóló, kale sopaae duraalu, “Ti so-ó, ya̧ só deróló daai du betale whi̧rape-a, mopaae feleé? Me whi̧nékó ya̧ só deraleé?” yalepó.

11 Ai fo depa kale soné duraalu, “Doa whi̧-ó, mo beta̧ whi̧kélé imó bitinipó,” yalepó. Tétepa Yesuné a̧paae teraae faróló duraalu, “Ya̧lo ya̧ só derótumipa dua fae. Téturaalu, naao deté wou betere dowi ala momó kae ini, mo ti taalae,” yalepó.

Yesuné ȩta etei kaae whi̧pó yale fo

12 Atéró Yesuné ama yale fo kaae, so whi̧paae momó duraalu, “I haemó dȩrótu betere dȩta ti mo ȩtórótipó. Mepaae ȩ sya wale so whi̧ta, diliki tua̧mó kuni, dȩ tua̧mótóró kwȩyóló, mo ti betere bete sóró betaalo ai ape,” yalepó.

13 Ai fo depa, kale Farisi whi̧rape atima dei tuȩ́ mutu Yesupaae duraalu, “Naaotei ya̧ etei kaae whi̧póló dere fo mo dapóló, da̧né wosaalomeipó,” yalepó.

14 Ai fo depa, Yesuné atimapaae tokó̧ mótu duraalu, “Ya̧lotamo ȩ etei kaae whi̧pó depa, so whi̧né mo dapó enérapó. Ti noatepae, ȩ betóló wale tikiró faaire tikitamo ya̧lotóró tuȩ́rapó. Téretei, ȩ wale ala ó fole ala dia̧ tuȩ́nipó. 15 Dia̧né me whi̧ hamoma taleyóló só deratere alata, mo whi̧né dere ala sya fóló du beterapó. Tépatei, ya̧lo taleyóló me whi̧ só deratere ala mo dumipó. 16 Ya̧lotamo ai ala depa, ti ȩ ya̧lo wotoró bitini, ȩ dotȩyale sekȩ́ ya̧lo Ayatamo beta̧ kisipa muóló, fea ala wusuró dereteiné mo donomó enérapó. 17 Téretei, diaao̧ sya fu betere asȩmó etei fo yóló muló beterapó. Whi̧ mené fo kae ini, atimaamo wusuróné beta̧ kaae fotóró depa, ti mo dapó du beterapó. 18 Atétu dere kaae, ya̧lotei ȩ etei kaae whi̧póló yó melóo, ȩ dotȩyale sekȩ́ ya̧lo Ayanékélé, ȩ tua̧mó ere alatóró fea ama mo dono yó melóo, du beterapó,” yalepó.

19 Ai fo depa, atimané a̧paae woseturaalu, “Naao Aya momó betere?” depa, Yesuné duraalu, “Ȩkélé, ya̧lo Ayakélé diaao̧ mo kisipanipó. Ȩtamo dia̧né kisipa ua̧sóró, ti ya̧lo Ayakélé diaao̧ su̧mó kisipa ua̧pó,” yalepó. 20 Yesuné ama i forape du betaleteita, momatere be tipi bolaa tua̧mó Kótópaae moni ha̧le maleta dere tikimó daalu, yó mótu betalepó. Téyaletei, a̧paae me ala eraaire be dȩ teóreteiné beta̧ whi̧nékélé a̧ tane fenipó.

21 Atéró, Yesuné ama yale fo kaae, atimapaae momó duraalu, “Ȩta, dia̧ taaróló fulapó. Atéró fi tikimó dia̧né ȩ kekitu betaalotei, diaao̧ du betere dowi ala tua̧mó dia̧ suka̧alo ai ape. Ȩ fole tikipaae dia̧ mo wókélé yaalo meipó,” yalepó.

22 Ai fo depa, kale Juda topo whi̧rape atimasisi duraalu, “A̧ fole tikipaae dia̧ waalo meipóló yale fo beteta, amatei a̧ daalopóló du yalepó,” yalepó.

23 Tépatei, Yesuné atimapaae yótóró taru duraalu, “Dia̧ta, i haemó kaayóló beterapó. Ȩta, ó taoró biti dorowale whi̧pó. Dia̧ta hae whi̧ betereteiné haemó mole alatamo fulumu du beterapó. Tépatei, ȩta ó taoró dorowaleteiné i haemó mole alatamo fulumu dumipó. 24 Take ya̧lo dia̧paae diaao̧ du betere dowi ala tua̧mó sinaalo ai ape yale fota, ti i betené yalepó. Diaao̧ ya̧lo dere fo wosóló, ȩ etei kaae whi̧póló kisipa tikitamo tiréni depa, ti diaao̧ du betere dowi ala tua̧mó dia̧ sinaalo ai ape,” yalepó.

25 Ai fo depa, atimané a̧paae duraalu, “Ti ya̧ deé?” yóló wosetepa, Yesuné duraalu, “Mo take kaae sale sukamótei, etei kaae whi̧póló dia̧paae deté wou betaletei me kae mei ȩtóróti i ape. 26 Diaao̧ du betere alamó ya̧lo dia̧tamo fo tokó̧ló dia̧ só deraaire fo mo dekéró mulapó. Tépatei, ȩ dotȩyale sekȩ́ a̧ta, mo alaró mo fotamoné betepó. Ama depa ya̧lo wosale fotóró i haemó betó mole so whi̧ feapaae yó mótu beterapó,” yalepó.

27 Atimané ama ai dere fo wosóló, ita Alima tua̧mó ere alatóró yó matapóló kisipa munipó. 28 Atétu betepa, Yesuné atimapaae duraalu, “Kale Whi̧né Naalema dia̧né sikipaae só horatere sukamó, ȩ etei kaae whi̧póló diaao̧ kisipa yaalopó. Mió dia̧paae i yó mótu betere fokélé, ya̧lo ko̧leaané kekeme nóló dumi, Aya ȩ dotȩyale sekȩ́né yó matere fotóró dapó. 29 Ai ala yó̧póló, ȩ dotȩyale sekȩ́né ȩ wotoró beteró̧póló taaréni, a̧ ȩtamo beta̧mó beterapó. Ti noatepae, suka fea ya̧lo du betere alata, a̧ hȩkese yaaitere alatóró erótu beterapó,” yalepó. 30 Ama atéró yó mótu betale fo wosóló, mepaae so whi̧ a̧paae kisipa tiralepó.

Atima Abraham-né naalerapepó yale fo

31 Atéró, Yesuné a̧paae kisipa tiró betere mepaae Juda fake so whi̧paae duraalu, “Diaao̧tamo ya̧lo yó matere fo wosóló eró tapa, ti dia̧ mo ya̧lo yó matere so whi̧tóró beterapó. 32 Atéró, kale mo fo betekélé diaao̧ tuȩ́ duraalu, dia̧ dokóló moletei ai foné teraayóló ha̧le fó̧póló eraalo ai ape,” yalepó.

33 Ai fo depa atimané a̧paae tokó̧ mótu duraalu, “Da̧ Abraham-né deale naalené deté wale whi̧rapeta, mo beta̧ whi̧né wae sóró kutó diratere whi̧kélé bitinipó. Tépatei, naao da̧paae dia̧ mené kutó diratere ala ini, ha̧le fó̧póló yaalopó dere fo-a, noa betené de?” yalepó.

34 Ai fo depa Yesuné duraalu, “Ya̧lo dia̧paae mo i dere ape. Mepaae so whi̧ detamo dowi ala ha̧le yó tapa, ti ai alané wae sóró kutó diratere so whi̧tóró beterapó. 35 Ti ai so whi̧ta, beta̧ whi̧né deale naale senaale aleóló mo ti betenénipó. Tépatei, beta̧ whi̧né naalema a̧ beta̧ ai whi̧né amatóró deyaleteiné mo titóró betó tawaalopó. 36 Atérené kale Whi̧né Naalemanétamo dia̧ képiné kaae dokóló mole so whi̧ teraayóló ha̧le fó̧póló depa, ti dia̧ mo fótóró yaalo ai ape. 37 Dia̧ta, Abraham-né deale naalené deté wale whi̧rape betere ala ya̧lo tuȩ́rapó. Tépatei, ya̧lo fo dia̧ tua̧mó muniru, diaao̧ ȩ daai ai du betere ape. 38 Ya̧lo i du betere fota, ya̧lo Ayatamo bitu kelale alatóró du beterapó. Atére kaae, dia̧né du betere alakélé, diaao̧ ayané dia̧paae yó matere alatóró ai du betere ape,” yalepó.

39 Ai fo depa, atimané a̧paae duraalu, “Da̧né ayata Abraham-pó,” depa Yesuné duraalu, “Dia̧tamo Abraham-né naale senaale bitua̧sóró, ti ama yale alatóró sya fóló ua̧pó. 40 Ya̧lo dia̧paae yó mótu betale fota, Kótóné ȩpaae depa wosale fotóró du betepatei, diaao̧ ȩ daai ketekȩ ai butu betere ape. Ti Abraham-néta, dia̧né ai dere ala kaae inipó. 41 Dia̧né ai du betere alarapeta, diaao̧ ayané yale alatóró sya fu beterapó,” yalepó. Téró atimané duraalu, “Da̧ta, o̧lémi nóló ho̧ko deyale naalerape meipó. Da̧né Ayata, Kótó a̧tóró beterapó,” yalepó.

Satan-né naale senaale ai ape yale fo

42 Tétepa, Yesuné atimapaae duraalu, “Kótó a̧ diaao̧ Ayatamo ua̧sóró, ti ȩpaae hȩkesené sinóló yaala sókó fole ala ua̧pó. Ti noatepae, mió ȩ i haepaae wóló dia̧tamo i betereteita, ya̧lo ko̧leaané ani, Kótóné ama ȩ dotonatepa walepó. 43 Ya̧lo dere fo diaao̧ wosetutei, kisipa initere noa betené de? Ti aita ya̧lo fo wosóló, eraaire kisipa dia̧ tua̧mó muniru dapó. 44 Atérené dia̧ta, diaao̧ aya Satan-né ama fake so whi̧ bitu, ama kisipa mole ala eraai du beterapó. Ti a̧ta mo fo buniruraalu, mo take keké nale alimótei kaae sóró, whi̧ dilé wou betere sekȩ́pó. Atétu, ai kale fo wisi mo sawakélé a̧ tua̧mó munipó. A̧ta, kapala foné alima bitu, suka fea kapala fotóró dua dapó. Ti kapala fota, ama be fopó. 45 Ya̧lo dia̧paae mo fo du betepatei, diaao̧ ya̧lo dere fo wosóló, mo dapóló kisipa tirótimipó. 46 Ya̧lo etei kaae dowi ala yalepóló, dia̧kó beta̧ whi̧né ha̧kearóló enére? Ya̧lotamo dia̧paae mo fotóró yó mótu betepa, ti dia̧né ȩpaae kisipa tiki tiratere ala dumipó. 47 Kótóné so whi̧néta, ti ama dere fo wosetu beterapó. Dia̧ta, Kótóné ama fake so whi̧ bitinireteiné ama fo wosetumipó,” yalepó.

Yesuné amatei a̧ etei kaae whi̧pó yale fo

48 Tétepa, kale Juda whi̧rapené a̧paae duraalu, “Da̧né ya̧ta, Samaria whi̧kó dowi kepe tepeyóló beterapó dere kapala fo de?” yalepó.

49 Ai fo depa, Yesuné duraalu, “Ȩ tua̧mó dowi kepe tepeyóló bitinipó. Ȩta, ya̧lo Ayané doi beta̧ sóró horótu betepatei, diaao̧ ya̧lo doi haepaae só derótu beterapó. 50 Ya̧lo du betere alata, ȩtei doasi doi muaai dapóló kisipa muóló dumipó. Ȩ doasi doi mulatere alata, mené eraai ketekȩ butu beterapó. Ti a̧ta, fo tokó̧ló taletere bete Talepó. 51 Ya̧lo dia̧paae mo dapó. Mepaae so whi̧ detamo ya̧lo fo wosóló, sya fóló erótu betepa, ti ai so whi̧ sukó̧kélé mo yaalomeipó,” yalepó.

52 Ai fo depa, atimané a̧paae duraalu, “Ya̧ tua̧mó dowi kepe fa̧ayóló mulu du betere alarape da̧né tuȩ́rapó. Ti noatepae, Abraham-kélé sukó̧o, mepaae take betale Kótóné ko̧ló whi̧rapekélé sukó̧o yalepó. Téyaletei, naao du, ya̧lo fo sya fóló eratere so whi̧ta, suka̧alo meipó ai dere ape. 53 Ai fota, da̧né aya Abraham naao tȩteró beterapóló de? Ti Abraham a̧kélé sukó̧o, take betale Kótóné mepaae ko̧ló whi̧rapekélé sukó̧o, erapó. Térapa, naao kisipané ya̧ depóló de?” yalepó.

54 Ai fo depa, Yesuné tokó̧ mótu duraalu, “Ya̧lotamo ȩtei doasi doi muaaire ala depa, ti so whi̧né mo ala dapóló kisipa muaalomeipó. Tépatei, ya̧lo Aya dia̧ tȩteróló kaae tare Kótópó, du betere sekȩ́né ama beta̧ ya̧lo doi doasi mulatere ala du beterapó. 55 Diaao̧ta, ai sekȩ́ kisipanitei, ya̧lo beta̧ a̧ mo kisiparapó. Ya̧lotamo a̧ kisipanipó ua̧sóró, ti ȩ dia̧ kaae kapala fo dere whi̧ bitua̧pó. Téua̧tei, ya̧lo a̧ kisipa iruraalu, ama fokélé ya̧lo eró tarapó. 56 Diaao̧ aya Abraham-né ȩ waaire be dȩ sókó wó̧póló kaae taru, a̧ hȩkesené sukutu bitipakalepó. Téyaletei, ȩ wale ala ama kilitu, a̧ hai̧né sukó̧ló ama hosaa muni deyalepó,” yalepó.

57 Ai fo depa, atima Juda whi̧rapené a̧paae duraalu, “Ya̧ta, 50 ba fo kemenitei, Abraham naao ai kilirapó!” yalepó.

58 Ai fo depa, Yesuné atimapaae duraalu, “Ya̧lo dia̧paae mo i dere ape. Abraham a̧kélé hamané deyaaipatei, ȩ mo taketi betere whi̧pó,” yalepó. 59 Atétepa, atimané kapo durape sóró a̧ siróló daai yaletei, a̧ kelao̧sóró kikiti buté buté fóló, moma dere be bopére tipi taaróló, belapaae sókó doropóló felepó.

9

Yesuné kele nomone whi̧ wisirale fo

1 Atéró, Yesu a̧ tu̧mó fu betalemó, whi̧ beta̧ hamané depemótei kele dilikipa deale whi̧ betepa kelalepó. 2 Atépa, ama yó matere whi̧rapené a̧paae duraalu, “Yó matere whi̧-ó, i whi̧né kele dilikiretei, ama yale dowi alané erépé, hamaró alimatamoné yale dowi alané erémólópó?” yalepó.

3 Ai fo depa, Yesuné duraalu, “I whi̧né ama kele dilikire alata, ama yale dowi alané ó hama alimané yale dowi alanékélé meipó. Aita, Kótóné fotoko̧né ama tiki tua̧mó ere ala wisiró betepa, nalo so whi̧ feané koló̧póló erapó. 4 Be dȩpatei ȩ dotȩyale whi̧né ama kutó da̧né ha̧le dirótu betenérapó. Mióta, be diki dere ala sókó waai ai dere ape. Atétere sukamó, whi̧ mo beta̧nékélé me kutó dinénipó. 5 Ȩ i haemó ha̧le bituraalu, ti haemó betó mole so whi̧paae dȩrótu betere dȩta, ti ȩtórótipó,” yalepó.

6 Ai fo yóló, Yesuné fesa̧a haepaae sókó deróló, hae ka̧ae sóró basa basa eróló, kale whi̧né kelemó dilalepó. 7 Atéró a̧paae duraalu, “Naao dore kele u Sailoam wȩi kemó fokone fae,” yalepó. (Sailoam doiné bete feteyóló dotȩyalepó.) Ai fo depa, kale whi̧ a̧ fóló fokalemó, mo ti wisitepa, ama bepaae momó fesaae wouraalu, o̧la o̧la wisiyóló kelalepó.

8 Atépa, ama be whi̧ so whi̧ró a̧ kele doyóló bitu, o̧la o̧la kema du betepa kelale so whi̧tamoné duraalu, “Ita, take kele doyóló bitu, o̧la o̧la kema du betale whi̧ hi̧ti irurapó?” yalepó. 9 Tétepa mepaaené duraalu, “Me kae mei a̧tóró hi̧tipó depa mepaaené meipó, beta̧ kaae kelepaa daale whi̧ kae irurapó,” yalepó. Tétepa kale whi̧né amatei duraalu, “Take kele dilikiyóló bitu, o̧la o̧la kema du betale whi̧ta me kae mei, ȩtóró hi̧ti i ape,” yalepó.

10 Ai fo depa atimané a̧paae duraalu, “Naao kele dilikiretei netéró wisiyaleé?” yalepó.

11 Tétepa ama duraalu, “Atimané Yesupó du betere whi̧né hae sóró basa basa eróló ya̧lo kelemó dilóló, Sailoam wȩimó fokone fae depa, fokale tikimó ya̧lo kele wisiyóló mió o̧la o̧la keletapó,” yalepó.

12 Ai fo depa atimané a̧paae woseturaalu, “Ai whi̧ a̧ momó betere?” depa kale whi̧né duraalu, “A̧ momó beteréró ȩkélé kisipanipó,” yalepó.

Farisi whi̧rapené beta̧ whi̧né kele neyóló wisiraleé? yale fo

13 Téró, atima mepaae whi̧rapené kale kele dilikiyóló betale whi̧ Farisi whi̧rape beterepaae dapesó walepó. 14 Yesuné kale kele dilikire whi̧ hae dilóló wisirale alata, sa̧a naai tukóló muló betere be dȩmó yalepó. 15 Atépa kale Farisi whi̧rapenékélé a̧paae woseturaalu, “Naao kele dilikiretei, netéró wisiyaleé?” depa, ama atimapaae duraalu, “Ya̧lo kelemó hae dilóló Sailoam wȩi kepaae fokone fae depa, ȩ fóló fokalemó ya̧lo kele wisiyóló, mió o̧la o̧la keletapó,” yalepó.

16 Ai fo depa mepaae Farisi whi̧rapené duraalu, “I whi̧ta, Kótóné dotonale whi̧ meipó. Ti noatepae, sa̧a naai tukóló muló betere be dȩmótei, ama etei kaae kutó ditu beterapó,” yalepó. Ai fo depa, mepaae whi̧né duraalu, “Dowi ala du betere whi̧né etei kaae kelemei ala netéró eraaloé?” yóló atimasisi tekeyóló fo kae kae du betalepó.

17 Téró atima ai fo yóló kemetepa, kale kele dilikiyale whi̧ daalepaae fetée fóló duraalu, “Ai whi̧né naao kele wisiró beterapa, naao a̧ depóló kisipa mute?” depa, kale whi̧né duraalu, “A̧ta Kótóné ama ko̧ló whi̧kópó,” yalepó.

18 Tétepa, ai kale Juda whi̧rapené a̧ take kele dilikiyóló betale whi̧tei, wisiró beterapóló kisipa tiréni, a̧ kae whi̧ nisiyóló ama hamaró alimatamo dapesene fó̧póló, mepaae whi̧rape dotȩyalepó. 19 Atéró, kale whi̧né hamaró alimatamo wóló betepa, Farisi whi̧rapené atimaamopaae woseturaalu, “Ita diaamoné kele dilikipatei deyalepó yale naale hi̧tié? Atéyaletei, mió ama kele wisiretei netéró yaleé?” yalepó.

20 Ai fo depa, hamaró alimatamoné duraalu, “A̧ta da̧moné naalepó. Ama kele atéró dilikipa deyaletei da̧moné kisiparapó. 21 Tépatei, ama kele wisirale whi̧ ó netéró wisiraleró da̧mokélé tuȩ́nipó. Ti a̧kélé disire whi̧pa, a̧ wisirale fo amatóró yó̧póló a̧paae wosae,” yalepó. 22 Kale whi̧né hamaró alimatamoné atéró yale fo ha̧le inipó. Yesu a̧ta, Kótóné so whi̧ tȩteróló kaae tanó̧póló, sóró beteró betere whi̧pó dere so whi̧ fo wosetere bepaae holao̧sóró, atima Juda whi̧rapené belapaae ho̧kó deraalopó ere fo atimaamoné wusuróraalu, witepa yalepó. 23 Atimaamoné a̧kélé disire whi̧pa, a̧paaetóró wosae yale fota ai betené yalepó.

24 Téró, Farisi whi̧rapené kale kele dilikiyale whi̧paae momó ape yóló duraalu, “Kótóné doi doasi muó̧póló yae. I sekȩ́ta, dowi ala du betere whi̧póló da̧né tuȩ́rapó,” yalepó.

25 Ai fo depa kale whi̧kó duraalu, “A̧ta, dowi ala dere whi̧ ó initere whi̧ró ȩkélé kisipa inipó. Téretei, take ȩ kele dilikiyóló betaletei, mió ya̧lo kele wisiyóló keletere ala beta̧ ya̧lo kisiparapó,” yalepó.

26 Atétepa atimané a̧paae woseturaalu, “Naao kele wisiraai noa ala maaté yaleé?” yalepó.

27 Ti fo depa ama atimapaae duraalu, “Take ya̧lo dia̧paae yaletei, diaao̧ woseni hó̧ralepó. Téyaletei, dia̧né momó noatepa wosaai de? Dia̧kélé ama yó matere whi̧rape betaai kisipa mute?” yalepó.

28 Ai fo depa atimané a̧ faleyóló duraalu, “Ya̧ta, i sekȩ́né ama yó matere whi̧ airapó! Da̧ta, ti Moses-né yó matere whi̧rape beterapó! 29 Take Kótóné Moses-paae mo yalepóló da̧né kisiparapó. Tépatei, ai whi̧ wale tikikélé da̧ mo kisipanipa, a̧ deró kelae!” yalepó.

30 Tétepa, kale whi̧né atimapaae tokó̧ mótu duraalu, “Ama ya̧lo kele wisirale alata, mo doasi alapó. Tépatei, a̧ wale tikikélé dia̧ tuȩ́nipó depa, ya̧lo doasi sira dapó. 31 Ti noatepae, dowi ala du betere whi̧rapené dere fo Kótóné wosenitere ala da̧né kisiparapó. Téretei, ama tuȩ́ mole ala sya fóló, erótu betere so whi̧né dere fota, ti ama wosetua dapó. 32 Mo take bitiré wale alimó, atéró kele dilikipatei detere whi̧ mené fisa̧ae faralepó dere fo mo wosókélé inipó. 33 Kótóné i whi̧tamo dotonólua̧meisóró, ti ama beta̧ alakókélé erólua̧meipó,” yalepó.

34 Ai fo depa atimané a̧paae duraalu, “Ya̧ta, naao haeró ayatamoné dowi ala tua̧mó deyale whi̧nétei, ya̧ da̧ yó matere whi̧ betaai de?” yóló, a̧ foné sóró ho̧kó faralepó.

Mo kelené kelepatei tiki tua̧mó daale kele dilikire fo

35 Kale Farisi whi̧rapené kele wisirale whi̧ foné sóró ho̧kó faralepó, dere fo Yesuné wosóló, kale whi̧ keka̧lepó. Atéró kekó̧ló, keletepa a̧paae duraalu, “Ya̧ta, Whi̧né Naalemapaae kisipa tiró betere?” yalepó.

36 Tétepa kale whi̧né a̧paae duraalu, “Doa whi̧-ó, ȩ a̧paae kisipa tiki tiraai dapa, ai whi̧ naao ȩpaae yó a̧lae,” yalepó.

37 Tétepa Yesuné a̧paae duraalu, “A̧ta, mió naao ai kelale ape. Mió ya̧tamo i fo du betere sekȩ́ ȩtóró i ape,” yalepó.

38 Téró kale whi̧né duraalu, “Tale-ó, mió ȩ ya̧paae kisipa tiróló i betere ape,” yóló a̧ Yesu daale ao̧mó bukutiri tea̧ró dua betalepó.

39 Téró Yesuné duraalu, “Ȩ i haepaae waleteita, mepaae kele dilikire so whi̧ wisiróo, wisire so whi̧né kele diliki yóo yó̧póló, taleyóló bukuraai walepó,” yalepó.

40 Yesu a̧tamo felekemó daae mole Farisi whi̧rapené ama dere fo wosóló, a̧paae duraalu, “Naao ai dere fota, da̧kélé kele dilikirapóló de?” yalepó.

41 Tétepa Yesuné atimapaae duraalu, “Dia̧tamo dia̧ kele dilikirapó ua̧sóró, ti dia̧né du betale dowi alamó dia̧ só derólua̧meipó. Tépatei diaao̧ duraalu, dia̧né kele wisirapó dereteiné diaao̧ dowi ala ha̧le ai mole ape,” yalepó.

10

Sipsip hupu kaae tare topo whi̧ wisita Yesuné a̧tórótipó yale fo

1 Téró Yesuné duraalu, “Ya̧lo dia̧paae mo i dapa wosae. Mepaae whi̧ de kale sipsip hupurape betere tipi tu̧mó sókó wéni, dȩmó fulukóló sókó hotepa, ti o̧lémi nokole whi̧ró hupu doraai wale whi̧tamo ai ape. 2 Téretei, whi̧ me de kale sipsip hupurape betere tu̧mótóró sókó hotepa, ti hupu tale ai ape. 3 Kale sipsip hupurape me ala yao̧sóró, tu̧ sereke kaae tare whi̧né ai sipsip hupu tale tipi tua̧paae wó̧póló tu̧ tuki̧tepa, ti ama fo nakome hupurapené wosetua dapó. Atéró, kale sipsip hupurape fea doi yósu enalemó, ama fo wosóló wapa, ti belapaae olosó fua dapó. 4 Atéró, kale hupu talené ama hupurape fea belapaae dapesó doropóló, ama ki̧limó woleyóló fua dapó. Ti noatepae, kale hupurapené ama fo nakome wosóló tuȩ́rapó. 5 Tépatei, mo whi̧né fo nakome woseturaalu sya feni, atima botokótei faalopó. Ti noatepae, ai hupurapené a̧ kae whi̧póló tuȩ́rapó,” yalepó. 6 Yesuné atimapaae ai dó faróló yale fo bete atima sini, ko̧ló ko̧ló du betalepó.

7 Atétepa Yesuné atimapaae ha̧kearóló duraalu, “Ya̧lo dia̧paae mo i dere ape. Sipsip hupu fua wua dere tu̧ sereketa, ti mo ȩtórótipó. 8 Ȩ waaipatei, take wua yale whi̧rapeta, ti o̧lémi nokole whi̧ró o̧la o̧la fasóló sere whi̧rapetamo ai ape. Tépatei, kale sipsip hupurapené atima dere fo wosenipó. 9 Kale hupurape fua wua dere tu̧ sereketa, ti mo ȩtórótipó. Mepaae whi̧ de ȩ tua̧mó sókó fupa, ti me o̧lané a̧ doratere ala ini, tao saalopó. Atétere whi̧ta, belapaae nerape nale fua, tipi tua̧paae hotua du betaalo ai ape. 10 Ti o̧lémi nokole whi̧rapeta, ha̧le wómipó. Kale sipsip hupurape o̧lémi dóló sóró fóo, hupurape dóló doróo, yaairaalu wua dapó. Téretei, ȩ waleteita atima sukutere ala tua̧mó beteretei taaróló, ti betere bete mo turó só̧póló kisipa mutu walepó.

11 Kale sipsip hupu kaae tawóló asare whi̧ wisinaaleta, ti mo ȩtórótipó. Hupurape me ala yao̧sóró, tao saai ya̧lo betere bete me o̧la meipóló ȩ sukunérapó. 12 Me dupu saai kisipa muóló hupu kaae tatere whi̧ta, sipsip hupu tale meipó. Atétere whi̧ta, hupu dóló nokole bete hao̧ wale kilitu, hupurape dóló nó̧póló taaróló a̧ botokó faalopó. Atétepa kale bete hao̧ wouraalu, sipsip hupurape dóló sesaape deremó, mepaae hupu botokó dapo dapo yaalopó. 13 Ti noatepae, ai kaae tare whi̧ a̧ sipsip hupurape kisipa muni, dupu saai kisipa muóló kaae tareteiné hupurape taaróló, botokó fua dapó.

14 Ȩta, sipsip hupurape kaae tawóló asare whi̧ ereteiné, hupurape ya̧lo kisipa yóo, hupurapenékélé ȩ kisipa yóo erapó. 15 Até irure kaae, Ayané ama ȩ kisipa yóo, ya̧lo Aya a̧ kisipa yóo, erapó. Ya̧lo betere bete me o̧la meipóló suka̧aireteita, sipsip hupurape kisipa mutu, tao saairaalu sukunérapó. 16 I tipi tua̧mó betere hupurape maaté tao saai mei, ya̧lo hupurape mepaae kae betó mulapó. Ai hupurapekélé fea ya̧lo dape sóró, i betó mole hupurapetamo touróló beta̧mó beteraalopó. Tétepa, ai hupurapenékélé ya̧lo dere fo wosaalopó. Tétu, sipsip hupurapekélé mo beta̧tóró betóo, kaae tare whi̧kélé beta̧tóró betóo, yaalo ai ape. 17 Ya̧lo betere bete tokó̧ sóró sukutepa, ȩ momó kepaayóló betaalopóló kisipa mutu, ya̧lo betere bete matereteiné ya̧lo Ayané ama ȩpaae yaala sókó fóló mulapó. 18 Whi̧ beta̧nékélé ya̧lo betere bete tokó̧ seni, ya̧lo ko̧leaanétei matapó. Ȩ sinitere alakélé, kepaayóló betaaire alakélé, naaotei tȩteróló kaae tawae yóló, ya̧lo Ayané ȩpaae maleteiné ya̧lo tȩteróló kaae tarapó,” yalepó.

19 Kale Juda so whi̧né ai dere fo woseturaalu, atima fea beta̧ kisipa muni, mepaaené fo kae yóo, mepaaené fo yóo, du betalepó. 20 Atétu, mepaae turó so whi̧né duraalu, “Ai whi̧ tua̧mó dowi kepe fa̧anuraalu, topo doyóló du betere fo diaao̧ noatepa wosetu bitu de?” yalepó.

21 Ai fo depa mepaae so whi̧né duraalu, “Dowi kepe tepeyóló betere whi̧né etei kaae fo dumipó. Dowi kepe tepeyóló betere whi̧né kele dilikire so whi̧ su̧mó wisiranére?” yalepó.

Juda whi̧rapené Yesupaae kisipa tiki tiréni yale fo

22 Téró, Jerusalem be tua̧mó Juda fakené moma dere be mo take bóe whi̧né doraalotei, momó wisiróló o̧la deyaai tukóló muló betere be dȩ sókó walepó. Atéró o̧la detere alata, sosóli alimó yalepó. 23 Atéyale sukamó, moma dere be belamó tȩne Solomon-né doi mole be tokwȩimó Yesu a̧ kutu betalepó. 24 Atétepa, Juda so whi̧né Yesu bopera̧le wóló, a̧paae duraalu, “Naao da̧paae yó melaai yale fo yó melaalo nisiyóló kaae tawale supa, ya̧tamo so whi̧ tȩteróló kaae tanó̧póló Kótóné sóró beteró betere whi̧ Kerisopata, ti da̧paae ha̧kearóló yae,” yalepó.

25 Ai fo depa Yesuné atimapaae tokó̧ mótu duraalu, “Take ya̧lo dia̧paae yaletei, dia̧né tuȩ́ tiki tirénipó. Ȩ etei kaae whi̧póló diaao̧ kisipa tiró̧póló, Ayané doimó ya̧lo i kelemei alarape du beterapó. 26 Tépatei, dia̧ ya̧lo sipsip hupu bitinireteiné, ȩpaae kisipa tiró bitini ai ape. 27 Ya̧lo sipsip hupurapené ya̧lo fo wosetua dapó. Ai hupurape atimakélé ya̧lo tuȩ́ yóo, atimakélé ȩ sya wóo, du beterapó. 28 Ya̧lo atimapaae mo ti betere bete matereteiné atima sukó̧ló alukélé mo yaalo meipó. Ai so whi̧ atima ya̧lo naase tua̧mó betepa, me whi̧né fasó sere alakélé mo enénipó. 29 Ai sipsip hupurape ya̧lo naase tua̧mó beterale sekȩ́ ya̧lo Aya a̧ta fotoko̧ bole Tale bitu, fea whi̧raperó kae kae keperapetamo ama tȩteró beterapó. Atéreteiné atima ya̧lo Ayané naase tua̧mó betepa, me whi̧nékélé mo fasó senénipó. 30 Ya̧lo Ayané ama ere ala ó mole tuȩ́kélé kae mei, da̧mo wusuró mo beta̧ alatóró erapó,” yalepó.

31 Ai fo depa wosetu, kale Juda whi̧rapené momó kapo du sóró, a̧ siriyóló daai yalepó. 32 Atétepa, Yesuné atimapaae duraalu, “Ya̧lo Ayané ȩpaae erae depa, kae kae kelemei ala eralepó. Téyalepa, mé erale kelemei alarapemó, diaao̧ ȩ kapo duné siróló daai de?” yalepó.

33 Ti fo depa Juda whi̧rapené a̧paae tokó̧ mótu duraalu, “Naao ai eratere alamó ya̧ kapo duné siriyóló daai dumipó. Ya̧ta mo whi̧tei, Kótópó du betere foné Kótó faletu betepa, ya̧ daai dapó,” yalepó.

34 Tétepa, Yesuné atimapaae tokó̧ mótu duraalu, “Dia̧né tukóló muló betere foné dia̧ta, kótórapepóló take ya̧lo dia̧paae inié? 35 Kótóné asȩmó ere fo tua̧mó tekeyóló mepaae wosóo, me kwiapaae woseni sisópaae eróo, dere ala mo enénipó. Ama fo wosale so whi̧paae dia̧ta, kótórapepó depa, ti i haepaae wó̧póló Alima Kótóné kae beteró betere naalepaae noa fo enére? 36 Atépa, ya̧lo Ayané ȩ ama naalepóló sóró kae beteróló, i haepaae dotonalepó. Atérené ya̧lo duraalu, ‘Ȩta Kótóné naalemapó’ dere fomó, Kótó faletapóló diaao̧ ȩ só deróló ha̧le o̧la kaae ao̧rótu beterapó. 37 Ya̧lotamo, Ayané ama erae dere ala erénitepa, ti dia̧né ya̧lo dere fo wosóló, ȩpaae kisipa tirao̧se. 38 Tépatei, ya̧lo Ayané erae dere ala erateremó, diaao̧ ȩpaae kisipa tiratere hó̧tepa, ti mepaae eratere kelemei alarape kisipa tirae. Atétepa, ti ya̧lo Aya a̧ ȩ tua̧mó betóo, ȩkélé a̧ tua̧mó betóo, ere ala bete diaao̧ wisiyóló kisipa yaalo ai ape,” yalepó. 39 Ai fo depa, atimané take yale kaae Yesu tawóló dipula beteraai yalemó, a̧ ai tua̧mótei sókó deyóló felepó.

40 Atéró Yesu a̧ Jordan wȩi tȩyóló, ama yó mótu betere ala kaae sale tikipaae momó biti̧ felepó. Aita, take Jon-né so whi̧ fea wȩi tópurótu betale tikipó. 41 Atéró fóló beteremó, so whi̧ mo dékéró a̧ beterepaae wóló duraalu, “Jon-néta, kelemei ala mo beta̧kélé eratepa kilinipó. Ténitei, ama i whi̧ kisipa muóló yale fo fea motóró erapó,” yalepó. 42 Atima ai betó mole tikimó, mepaae so whi̧ fea Yesupaae kisipa tiralepó.

11

Lasarus suka̧le fo

1 Téró, Betani be whi̧kó ama doi Lasarus a̧ kisiné sukó̧ló molepó. Ai be huluata, Maria ama kema Martasépi atimané turuku bepó. 2 Ai so Mariata, kale kisiné sukó̧ló mole whi̧ Lasarus-né nemapó. A̧ta, Talené ho̧leke tómó felé kȩlaa wale wel wȩi suniyóló, ama topo nikinétei helekó̧ló kópurale sopó. 3 Kale whi̧né ama nema tamoné Yesupaae duraalu, “Tale-ó, naao hosaa mole fulumu whi̧ kisiné sukó̧ló mulapó,” fo yó faralepó.

4 Ai fo Yesuné wosóló duraalu, “A̧ta, ai daale kisiné ama betere ala mo ti kemeraalo meipó. Ai kisita, Kótó Naalemané Alimané ere ala wisi ha̧kearatepa, so whi̧ feané koló̧póló erapó,” yalepó. 5 Martakélé, ama kema Mariakélé, atimaamoné nema Lasarus-kélé, Yesuné ama hosaa mulu, yaala sókó fóló molepó. 6 Atépatei, ama noma Lasarus kisiné sukó̧ló mulapó dere fo wosóló, Yesu a̧ hapale feni, be dȩ tamo ha̧le beterepó.

7 Téró ama yó matere whi̧rapepaae duraalu, “Da̧ Judia hae kwiapaae momó fesaae faalopa fiépe,” yalepó.

8 Ai fo depa, atimané a̧paae duraalu, “Yó matere whi̧-ó, dóti atima Juda whi̧rapené ya̧ kapo duné siróló daai yale tikipaaetei, momó fesaae faai de?” yalepó.

9 Tétepa Yesuné duraalu, “Beta̧ be dȩ tua̧mó kutó ditere 12-ró suka kele munié? Dȩ tua̧mó kotere whi̧ta, me o̧lané hó kotóo sóró déekélé naalomeipó. Ti noatepae, ai whi̧ a̧ta i haemó ere dȩtamo kutu beterapó. 10 Téretei, diliki tua̧mó kotere whi̧ta, kotóo sóró dée nukua dapó. Ti noatepae, a̧ dȩ tua̧mó konitereteinépó,” yalepó.

11 Yesuné ai fo yale ki̧lipaae ama atimapaae duraalu, “Da̧né fulumu whi̧ Lasarus a̧ noke fipa turukuraai ȩ fulapó,” yalepó.

12 Ai fo depa, ama yó matere whi̧rapené duraalu, “Tale-ó, a̧tamo mo noke fipa, ti ama ha̧le wisiyaalopó,” yalepó. 13 Yesuné amata, kale whi̧ mo ti sukunapó yaletei, ama yó matere whi̧rapené ti mo noke fipa dere nisiyalepó.

14 Atétepa, Yesuné atimapaae ha̧kearóló duraalu, “Lasarus-ta, mo ti sukunapó. 15 Atei alata, dia̧ kisipa tiró̧póló ȩ a̧tamo beta̧mó betepa iniyaleteiné ya̧lo mo kée dapó. Térapa, da̧ a̧ kelaai faalopa fiépe,” yalepó.

16 Tomas-tei ama doi Didimas-pó du betere whi̧né mepaae yó matere whi̧rapepaae duraalu, “Da̧kélé a̧tamo beta̧mó suka̧ai faalopó,” yalepó.

Yesuné Mataró Mariatamo nema suka̧lemó sekȩ yao̧sóró tao sale fo

17 Téró, Yesu a̧ Betani bemó sókó fóló kelalemó, kale whi̧ Lasarus douró betepa, dou̧ró be dȩrape kemeipakalepó. 18 Ai Betani bemó kaae sóró, Jerusalem bepaae foleteita, saletó mei, 3 kilomita maatépó. 19 Atérené, Juda hae kwiamó betó mole so whi̧ mo turó Mataró Mariatamoné nema Lasarus suka̧leteiné atimaamo dekȩné sukao̧sóró, ko̧leó yóló moló bemó fea betaai walepó. 20 Atéró, Yesu a̧ tu̧mó wou beterapó dere fo Matané wosóló, a̧tamo hokolaa yaai fupatei, Maria a̧ bemó ha̧le beterepó.

21 Atéró fóló, tu̧mó hokolaa yóló, Martané Yesupaae duraalu, “Tale-ó, ya̧tamo imó bitua̧sóró, ti ya̧lo ne sukua̧meipó. 22 Tépatei, naao noa alakó Kótópaae wosetepa, ti ama mo miótóró eraalopóló kisipa mutapó,” yalepó.

23 Ai fo depa, Yesuné kale sopaae duraalu, “Naao neta momó kepaayóló betaalo ai ape,” yalepó.

24 Tétepa Martané duraalu, “Take kemetere sukamó so whi̧ fea kepaaturaalu, a̧kélé kepaayaalopóló ya̧lo kisiparapó,” yalepó.

25 Ai fo depa, Yesuné kale sopaae duraalu, “Kepaayaaireteiró betere betetamota, ti mo ȩtórótipó. Whi̧ me de ȩpaae kisipa tiró betere tua̧mó a̧ sukutepa ti aluni, ha̧le betó tawaalopó. 26 Mepaae so whi̧ de mo bitutei, ȩpaae kisipa tiratepa, ai so whi̧ sukó̧kélé mo yaalo meipó. Naao ya̧lo i dere fo wosóló, mo dapóló kisipa tiki tirate?” yalepó.

27 Tétepa kale soné duraalu, “Tale-ó, ya̧ta so whi̧ fea tȩteróló kaae tanó̧póló, sóró beteró betere whi̧ Kerisopó dere fo mo dapó. Ya̧ta i haepaae waalopóló bopetu betale whi̧ Kótóné Naalemapóló, kisipa tiratapó,” yalepó.

28 Matané ai fo yóló kemetepa, a̧ fesaae fóló kema Mariapaae ape yóló, dȩpaae dapesó fóló duraalu, “Hama-ó, kale yó matere whi̧ wóló daalu, ya̧-ó dapó,” yalepó. 29 Ai fo depa, Mariané a̧ hapale turukó holóló, Yesu daalepaae felepó. 30 Atéyaletei, Yesu ai be huluapaae hapale sókó feni, Mata atimaamo hokolaa yóló, fo du betale tikimótóróti ha̧le daalepó. 31 Atéró, Mariapaae ko̧le-ó, yaai wale Juda fake so whi̧ fea a̧tamo be dolomó betó mualetei, a̧ turukó daalóló fupa, nema molóne fole nisiyóló atimakélé a̧ sya felepó.

32 Atéró, Maria a̧ Yesu daale tikimó sókó fóló a̧ kelalepó. Atéró, ama hó ao̧mó deraapisa fóló fiyó mulu duraalu, “Tale-ó, ya̧ imó bitua̧sóró, ya̧lo ne sukua̧meipó,” yalepó.

33 Atéró, Yesuné Maria wole dere ala kolóo, a̧tamo wale Juda so whi̧kélé wole yóo, depa kilitu, ama hosaa tua̧mó doasi dekȩné sukutu betalepó. 34-35 Atétepa, ama atimapaae woseturaalu, “Diaao̧ a̧ momó douraleé?” depa, atimané duraalu, “Tale-ó, kelaasepóló ape,” yalepó. Ai fo deremó, Yesu a̧kélé wole yalepó.

36 Yesuné atéró wole depa kale Juda so whi̧né duraalu, “Ama hosaa mole whi̧ sukutepa wole ai dere kelere?” yalepó.

37 Téyaletei atima mepaae so whi̧né duraalu, “I whi̧né take kele dilikire whi̧ wisirótu yale kaae, i sukó̧ló mole whi̧ wisi erénitupó?” yalepó.

Yesuné Lasarus kepaarale fo

38 Atéró Yesu a̧ kale yale kaae, momó ama hosaa tua̧mó doasi dele duraalu, dou tópaae walepó. Téyalemó, a̧ dourale kane dolo tu̧ doakale kane fakené kinó betepa kelalepó. 39 Atépa, Yesu sókó wóló duraalu, “Ai kinó betere kane fake sókó sóró mulae,” yalepó. Ai fo depa, kale sukó̧ló mole whi̧né nema Matané duraalu, “Tale-ó, téyaalotei a̧ douró betepa, be dȩ dou̧ró kemeyaleteiné mió dowi kȩlaa sókó waalo ai ape,” yalepó.

40 Ai fo depa Yesuné duraalu, “Naaotamo kisipa tiki tiratepa, ti Kótóné mo kae ere ala wisinaale kelaalo ai ape, fo ya̧lo ya̧paae inié?” yalepó.

41 Atétepa, kale kinó betere kane fake atimané sókó sóró mulalepó. Téró, Yesu a̧ ó sa̧paae kese holóló duraalu, “Aya-ó, ya̧lo moma dere fo naao wosóló, eratereteiné ya̧paae mo kée dapó. 42 Ti noatepae, betere doko̧ fea ya̧lo kematere fo naao wosóló, erótu betere ala ya̧lo tuȩ́rapó. Téretei, ya̧lo i dere fota, i daae mole so whi̧né etei ala kilituraalu, ȩ naao dotonó beterapóló atima tuȩ́ tiki tiró̧póló dapó,” yalepó.

43 Atéró ai fo yóló kemetepa, ama fo fakeyóló duraalu, “Lasarus-ó, ya̧ ipaae tóȩ ape!” yalepó. 44 Tétepa, kale sinale whi̧ belapaae tóȩ wouraalu, ama hó naasekélé, kelepaakélé, boperóló mulale dȩi linen kutiné bope yóo, ama kelepaakélé kutiné husuróo, epatei sókó walepó. Atétepa, Yesuné atimapaae duraalu, “A̧ kwȩyó̧pólópa, ama tikimó ai bopere kuti teraae falae,” yalepó.

Topo whi̧rapené Yesu daairaalu, fo deyaletei

(Mat 26:1-5, Mak 14:1-2, Luk 22:1-2)

45 Atétepa, Mariapaae ko̧le-ó yóló, a̧tamo betaai wale Juda fake so whi̧ fea Yesuné ai yale ala kolóló, a̧paae kisipa tiki tiralepó. 46 Téyaletei, Mariapaae ko̧le-ó yaai wale whi̧rape atimakó mepaae Farisi whi̧rape beterepaae fóló, Yesuné yale alarape fea yó malepó. 47 Atéró, mo so whi̧mó momaratere topo whi̧raperó Farisi whi̧rapetamoné mepaae taleratere whi̧rapepaae ape yóló, touróló fo kȩlaaróló atimapaae duraalu, “I whi̧né ama du betere ala taaló̧póló depatei, ai whi̧né taalaaire mo su̧ni, Talené dapó yó̧póló, eratere kelemei alarape fea du beterapó. Térapa, da̧né noa alakó yaaloró, tuȩ́ tekeyaalopó. 48 Da̧nétamo ama i ala du beteró̧póló kaae tapa, ti so whi̧ feané a̧paae tuȩ́ tiki tiraalopó. Atéturaalu, Rom Gavman whi̧rape wóló, da̧ betere beró da̧né tȩteróló kaae tare hae kwiatamo fasó saalopó,” yalepó.

49 Atéró, ai ba fomó atimakó whi̧ beta̧ ama doi Kaiapas, a̧ so whi̧mó Talepaae momaratere doasi topo whi̧ beterepó. Ai sekȩ́né atimapaae duraalu, “Diaao̧ ai dere fota, dia̧ tuȩ́ iniru whaalia depa ho̧ko fo dapó. 50 Da̧ Juda fake so whi̧ fea aluyao̧sóró, beta̧ whi̧ sukutepa wisirapó kisipa muni airapó,” yalepó.

51 Ai fota, amatei kekeme nóló ini, ai ba fomó a̧ so whi̧mó Talepaae momaratere topo whi̧ bitu, Juda fake so whi̧ tao saairaalu, Yesu suka̧aire ala Kótóné ko̧ló whi̧né dere fo kaae ama tikati yóló mulalepó. 52 Yesu a̧ suka̧aire alata, ai Juda fake so whi̧ maaté tao saai meitei, Kótóné ama naale senaale i hae kwiamó dapo dapo yóló, kae betó moletei, fea touróló mo beta̧ faketóró aleróló beteraalopó. 53 Atéyale be dȩmótóró kaae sóró, kale Juda topo whi̧rapené Yesu daairaalu, kikiti fo dokóló mulalepó.

54 Atéreteiné Yesu ai Juda hae kwiamó momó kae ha̧keamó kuni, ai hae taaróló, so whi̧kélé bitinire ha̧le kópu ka̧ae fi hae kwia felekemó tȩne Epraim be huluamó, ama yó matere whi̧rapetamo fea beterepó.

55 Atéró, Juda fake so whi̧né kale boseneyóló fele be dȩmó o̧la detua dere be dȩ felekemó sókó waai depa, kae kae be huluamó betó mole so whi̧ fea atima betere tiki taaróló, Jerusalem bepaae holalepó. Aita ha̧le meipó. Talené keletómó atima wisirapó yó̧póló, momatere bemó kae kae fokotere ala yaai holalepó. 56 Atéró fóló bitu kale so whi̧né Yesu momó beterérópóló kikitu betalepó. Atéró moma dere be belamó daae mulu atimasisi duraalu, “Diaao̧ kisipané a̧ i o̧la deterepaae waalopé meié?” du betalepó. 57 Aita, ha̧le inipó. So whi̧mó momaratere topo whi̧raperó Farisi whi̧rapetamoné mepaae whi̧rapepaae duraalu, “Dia̧kó me whi̧nétamo a̧ keletepa, ti tawóló dipula beteraalopa, atimapaae ene ape yóló mulaleteiné,” ai fo yalepó.

12

Mariané felé kȩlaa wale nard wel wȩi turó Yesuné hómó dilale fo

(Mat 26:6-13, Mak 14:3-9)

1 Atéró, kale boseneyóló fele be dȩmó o̧la deyaairaalu, apo miró be dȩ ha̧le mupatei, Yesu a̧ ama kepaarale whi̧ Lasarus-né turuku be Betanipaae sókó walepó. 2 Ai bemó atimané Yesu hȩkeseróturaalu, a̧mó o̧la deralepó. Ama nema Lasarus-kélé o̧la nokole ni fake tómó Yesutamo betepa, ai deyale o̧la Martané atimamó a̧liróló malepó. 3 Téró, Mariané doasi moniné duputere felé kȩlaa wale nard wel wȩi wuti fa̧apa sóró wóló, Yesuné hómó suniyalepó. Atéró ama topo nikinétei, kale wel wȩi fȩ heleka̧lepó. Atéyale tikimó, atima betere be dolokélé, felé kȩlaa feyó feyóró walepó.

4 Téyaletei, Yesuné ama yó matere whi̧rapekó Iskariot be whi̧kó Judas-né kale so foné sóró duraalu, “Ai o̧la ha̧le noatepa besekéraleé?” yalepó. Ti ai sekȩ́ta, take nalo Yesu dó̧póló eleké deyaaire whi̧pó. 5 “Téró ama duraalu i felé kȩlaa wale wel wȩi wisinaaleta, dotonóló 300 silpa moni sóró, mepaae yolealere so whi̧mó meniyólópó,” yalepó. 6 Ai fo yaleteita, yolealere so whi̧ mo tao saai kisipa muóló inipó. Ti noatepae, atimané beta̧paae touróló mulótu betere moni ama tȩteróló kaae taru, a̧tei o̧lémi sua yalepó.

7 Ai fo depa, Yesuné duraalu, “Ai soné ama felé kȩlaa wale wel wȩita, Kótóné mo taketitei i ala yó̧pólópó yóló muló betepa, ama mo wisiyóló kaae taté wóló, mió ȩ douraaire suka felekemó ai ala dapa, seséni ama yó̧póló taalae. 8 Ti noatepae, ai yolealere so whi̧ta, dia̧tamo suka fea betó tawaalopó. Téyaalotei, ȩta, dekéró be dȩmó dia̧tamo betaalo meipó,” yalepó.

9 Atéró, kale Juda fake so whi̧né Yesu Betani bemó beterapó dere fo wosóló, a̧ kelaai dapóló touralepó. Atéró touraleteita, Yesu maaté kelaai mei, Lasarus mo ti suka̧letei, Yesuné kepaaralepó depa, kelaairaalu walepó. 10 Atétepa, mo so whi̧mó momaratere whi̧rapené Lasarus-kélé daai dapóló fo deyalepó. 11 Ti noatepae, Lasarus kepaarale ala atima Juda fake whi̧rapené kilituraalu, mo so whi̧mó momaratere whi̧rape taaróló, Yesupaae kisipa tiki tiraté fu betepapó.

Yesu Jerusalem bepaae fele ala

(Mat 21:1-11, Mak 11:1-11, Luk 19:28-40)

12 Atéró, hi̧ka be dȩtepa Yesu Jerusalem bepaae wou beterapó dere fo ai o̧la naai touró betere so whi̧né wosalepó. 13 A fo wosetu, a̧tamo tu̧mó hokolaa yaai sapo da̧arape tao diliki yóló, i fo fakeyóló deté fu betalepó.

“Hosana! Talené doimó wale whi̧ wisinaale Kótóné wisiró̧póló yae. Israel fake so whi̧ tȩteróló kaae tare doasi topo whi̧ Talené wisiró̧póló yae,” deté fu betalepó.

14 Atéró Yesu a̧ faairaalu, beta̧ utu̧ donki hupu sóró ai hupuné sisó tómó betalepó. Ama ai yale alata, kale asȩmó i yóló muló betere fo motóró dokonalepó.

15 “Saion be huluamó betó mole senaalerape-ó, mió dia̧ tȩteróló kaae tare doasi topo whi̧ utu̧ donki hupuné sisó tómó betóló ai walapa kelere?” erapó.

16 Ai yale alarape fea ama yó matere whi̧rape atimanékélé kelaletei, bete hapale sóró kisipanipó. Ténitei, Yesu a̧ kepaayóló hepen-paae fóló, ama ere ala wisinaale ha̧kearale ki̧lipaae ti atimané a̧paae erale alarapeta, Kótóné asȩmó ere fo dokonó beterapóló kisipa mualepó.

17 Téró, kale Lasarus dou dolomó mupa, Yesuné kepaaratepa kelale so whi̧né ai yale ala fea deté fóló fakeralepó. 18 Yesuné ai kelemei ala eralepó, depa wosale so whi̧ mo turó ai be hulua taaróló, a̧tamo hokolaa yaai dapóló felepó. 19 Atétepa, kale Farisi whi̧rape atimasisitei duraalu, “Da̧né du betere alarape fea mo ao̧kélé inipó. Ti ama dere alamó, i haemó betó mole so whi̧ mo feané a̧tóró ai sya fu betere kelere!” yalepó.

Yesu a̧ sinaalopóló yale fo

20 Atéró, o̧la deyaai tukóló muló betere be dȩ sókó wapa, Kótóné doi sóró holóló moma yaai Jerusalem be huluapaae hotere so whi̧tamo, mepaae Krik fo bole so whi̧ atimakélé fea touyóló holalepó. 21 Téró, kale Krik fo bole so whi̧ atima Kaleli haemó tȩne Betsaida be whi̧kó Filip beterepaae fóló, a̧paae woseturaalu, “Doa whi̧-ó, da̧ta Yesu kelaai walepa, naao da̧ a̧ beterepaae dapesó faaloé?” yalepó. 22 Ai fo depa Filip a̧ wóló Andrupaae depa, Andru atimaamo wusuró fóló, Yesupaae yalepó.

23 Ai fo depa Yesuné atimapaae duraalu, “Kale Whi̧né Naalemané ere ala wisi ha̧kearaaire suka mió mo felekemó sókó waai dapó. 24 Ya̧lo dia̧paae mo dapó. Kale whit ke haepaae taae derepeletei kȩlaayóló alunitepa, ti ai ketóró ha̧le muó tawaalopó. Téni, ai ke kȩlaayóló alutepa, ti tu̧mu sokóló, du mo dekéró woleyaalo ai ape. 25 Mepaae whi̧ de ama betere bete me ala yao̧sóró, amatei hotowaró kaae tapa, ti ai whi̧né betere bete aluyaalopó. Tépatei, mió i alimó mepaae whi̧ dené ama betere bete doratepakélé me o̧la meipó dere whi̧ta, mo ti betó tawaalo ai ape. 26 Mepaae ya̧lo ala erótu betere so whi̧ta, ti mo ȩtóró sya wonérapó. Atétere so whi̧ atimakélé ȩ betere tikimótóró beta̧mó betaalopó. Mepaae so whi̧ detamo ya̧lo kutó dirótu betepa, ti atétere so whi̧né doi ya̧lo Ayané sóró horóló, dukiraalopó. 27 Mió ya̧lo hosaa tua̧mó doasi sekȩné sukutapa, noa fokó yaaloé? Aya-ó, i be dȩmó ȩpaae eraaitere ala seséyóló ȩ tao sae fo enére? Mió ȩpaae eraaire ala mo eró̧póló, ȩ wóló i betere ape. Aya-ó, naao ere ala wisi so whi̧ feané koló̧póló ha̧kearae,” yalepó.

28 Yesuné ai fo depa, hepen bemó fo fakeyóló duraalu, “Ya̧lo ere ala wisi ha̧kearó beteretei, mo turó kolóló tuȩ́ yó̧póló, ya̧lo momó ha̧kearaalopó,” yalepó. 29 Ama atéró dere fo aimó touró betere so whi̧né wosóló, mepaaené duraalu, “Aita, be sapalaa dorowou yalepó,” depa, mepaae so whi̧né duraalu, “Meipó. Aita, ensel-né a̧paae fo du yalepó,” yalepó.

30 Ai fo depa Yesuné duraalu, “Aita, ȩ tao saai ini, dia̧ tao suraalu yalepó. 31 Ti noatepae, i hae so whi̧tamo fo tokó̧ló dowi kwia melaaire be dȩ mió mo felekemó sókó waai dapó. I hae tȩteróló kaae taru, doasi topo whi̧ betaai dapóló wóputu betere sekȩ́ mo felekemó ho̧kó faraalo ai ape. 32 Téyaalotei, ȩ ó sikipaae só horatere sukamó, ai so whi̧ fea ȩ beterepaae wó̧póló, a̧lisóró waaire ala eraalopó,” yalepó. 33 Ama ai yale fota, a̧ sukuturaalu yaaire ala ha̧kearalepó.

34 Atei fo depa kale so whi̧né duraalu, “Kótóné asȩmó ere foné i so whi̧ fea tȩteróló kaae tanó̧póló, sóró beteró betere whi̧ mo ti betó tawaalopó erapó. Ai fo epatei, ‘Whi̧né Naalema sikipaae só horaalopó dere-a, netéró de?’ Whi̧né Naalemapó dere fo demó de?” yalepó.

35 Ai fo depa Yesuné atimapaae duraalu, “I dȩtereta, sawa sukamó maaté dia̧tamo betaalopó. Atéyaalopa dia̧ mepaae furaalu, tu̧ tua̧mó be dikiyao̧sóró dȩpatei fae. Mepaae so whi̧ de diliki tua̧mótamo kutu betepa, ti a̧ fole tikikélé ama wisiyóló kisipa yaalomeipó. 36 Mió kale dȩ dia̧ tua̧mó etéró dȩró betere félitei dia̧ ai dȩterené naale senaale betaasepóló, a̧paae kisipa tirae,” yalepó. Ama ai fo yóló kemetepa, ai so whi̧né a̧ kelao̧sóró, atima betó mupatei taaróló, Yesu a̧ kikiti kinóló betalepó.

Juda whi̧rapené Yesupaae kisipa tiki tiréni yale ala

37 Téró, Kótóné dapó yó̧póló, Yesuné mepaae kelemei alarape eratepa so whi̧ feané kelaletei, atimané a̧paae kisipa tiki tirénipó. 38 Atéyale alata, Kótóné fo eratere ko̧ló whi̧ Aisaiané i asȩre fo dokonalepó.

“Tale-ó, da̧né yó matere fo némaaté wosóló kisipa tiki tiraleé? Talené ama fotoko̧né yale ala depaae maaté ha̧kearóló yó malee?” erapó.

39 Ti noatepae, Yesupaae atimané tuȩ́ tiki tirénire beteta, Aisaiané i asȩre fotóró dokonóturaalu erapó.

40 “Kótóné atima kele dilikiróo, hosaakélé ta̧róo yale beteta, atima yale ala kilitu, tuȩ́ tiki feteyóló wapa, ama wisirao̧sóró kisipa mutu yalepó,” erapó.

41 Yesuné ai ere ala wisinaale Aisaiané ama kelaleteiné ai fo asȩ ipakalepó.

42 Atéró, kale Juda topo whi̧rape mepaae Yesupaae kisipa tiki tiralepó. Téyaletei, mepaae Farisi whi̧rape kolóló atima wituraalu, a̧paae kisipa tiki tirale ala ha̧kearóló yó menipó. Ti noatepae, fo wosetere be tua̧paae fenalemó, atima dóló ho̧konao̧sóró kisipa mutu yalepó. 43 Ti noatepae, atimané dere wisi alamó, mo so whi̧né dukiratere fo wosaai ekȩle duraalu, Kótóné atima dukiratere fo wosaaire ekȩle ini, sisópaae erótu beterapó.

44 Téró, Yesuné fo fakeyóló duraalu, “Mepaae so whi̧ de ȩpaae kisipa tiki tiratepa, ti ȩpaae maaté tirótimitei, ȩ dotȩyale sekȩ́paaekélé, kisipa tiratapó. 45 Mepaae so whi̧ dené ȩ keletepa, ti ȩ dotȩyale sekȩ́tóró ai keletere ape. 46 Até ereteiné ȩ i haepaae waleteita, ȩpaae kisipa tiki tiró betere so whi̧ diliki tua̧mó betere ala taaróló, dȩ tua̧mó beteró̧póló, i haemó dȩró betaai walepó.

47 Ya̧lo fo wosóló erénitere so whi̧ta, ya̧lotei fo tokó̧ló só derótimipó. Ti ȩ waleteita, i haemó betó mole so whi̧ taleyóló só deraai wéni, atima aluyao̧sóró, tao saai walepó. 48 Whi̧ me de ya̧lo fo woseni, ȩ hó̧rótu betepa, ti ai whi̧tamo fo tokó̧tamo yóló só deraaire ala mulapó. Ȩ i haemó bitu, ya̧lo yó male fonétóró take kemetere sukamó so whi̧ só deraalo ai ape. 49 Ti noatepae, ya̧lo yale fota, ya̧lotei kekeme nóló ini, ya̧lo Aya ȩ dotȩyale sekȩ́né ȩpaae yae yale fotóró yalepó. 50 Ya̧lo Ayané ama yae yóló muló betere fo ya̧lo sya fóló erótu betepa, ti so whi̧ fea mo ti betaaire bete saalopóló, ya̧lo kisiparapó. Ti ya̧lo i du betere fota, Ayané ȩpaae yae yale fotóró sya fóló du beterapó,” yalepó.

13

Yesuné ama yó matere whi̧rape hó fokale fo

1 Téró, kale bosenée fele sukamó o̧la deyaaire be dȩ felekemó sókó waai depa etéyalepó. Yesu a̧ i hae taaróló Alima beterepaae faalopóló tukóló mulale ali walapóló kisipa mualepó. I haemó betó mole so whi̧paae yaala sókó fole ala deté wóló kemeróturaalu, atimapaae mió bete mo turó ha̧kearóló yó melaai dapó.

2 Be dikiteretamo, Yesu a̧ ama yó matere whi̧rapetamo o̧la naairaalu taletu betepa, Yesu eleké deyóló dó̧póló, Satan-né Iskariot be whi̧kó Saimon naalema Judas-né tuȩ́ tua̧mó sesemeróló tȩnélipakalepó. 3 Yesuné fea ala ama tȩteróló kaae tanó̧póló, Alimané a̧ sóró beteró betere ala ama kisipa yóo, a̧ Kótó betereró wale alakélé, momó fesaae faaire alakélé, ama kisipa yóo, erapó. 4 A̧ atérapóló kisipa mutu, o̧la nuku betaletei turukó holóló, ama tómó deró betere kuti sókó mulóló, beta̧ tawel sóró kakeralepó. 5 Atéró, beta̧ nuku dis dolopaae wȩi deróló, atimané ho̧leke kaae sóró fokalepó. Atéró, ama kakerale tawel-né atimané hó helekó̧ló kópuralepó.

6 Até deté wóló, a̧ Saimon Pita beteremó sókó wapa, ama a̧paae duraalu, “Tale-ó, naaotei ya̧lo hó fokaai de?” yalepó.

7 Ai fo depa Yesuné a̧paae duraalu, “Dia̧paae i erótu betere ala bete mió naao kisipanitei, take nalopaae ti kisipa yaalo ai ape,” yalepó.

8 Tétepa Pitané a̧paae duraalu, “Ya̧lo hó naao mo fokókélé yaalomeipó,” depa, Yesuné a̧paae tokó̧ mótu duraalu, “Naao hótamo ya̧lo fokoni depa, ti ya̧ ya̧lo fake aleyóló ȩtamo beta̧mó betenénipó,” yalepó.

9 Ai fo depa, Saimon Pitané duraalu, “Tale-ó, ya̧lo hó maaté fokoni, ya̧lo naaseró topotamokélé fokotepa wisirapó!” yalepó. 10 Ti fo depa, Yesuné a̧paae tokó̧ mótu duraalu, “Whi̧ me de ama tiki turó wȩi tópuóló betepa, ti hó maaté fokonérapó. Dia̧ feata, wȩi tópupatei, beta̧ whi̧ meipó,” yalepó. 11 Ti noatepae, take a̧ dó̧póló eleké deyaaire whi̧ ama kisipa iruraalu yalepó.

12 Atéró, atimané hó̧rape fokóló kemetepa, ama deró betere kuti momó deróló a̧ betale tikimó biti̧ felepó. Atéró bitu, ama atimapaae woseturaalu, “Ya̧lo dia̧paae erale ala dia̧ feané kisipare? 13 Diaao̧ ya̧lo doi yóló, yó matere whi̧ Tale-ó, du betere fota, ti ȩtóró ereteiné mo dono dapó. 14 Mió ȩta, dia̧ tȩteróló kaae tare Talekélé, dia̧ yó matere whi̧kélé bitu, diaao̧ hórape ya̧lo fokalepó. Atéyale kaae, dia̧sisikélé hó u fokone i fokone du betae. 15 Ya̧lo dia̧paae i yale alata, dia̧sisi bitukélé su̧róló deté fu betaasepóló, dia̧ kisipa mótu yalepó. 16 Ya̧lo dia̧paae mo i dere ape. Kale kutó diratere whi̧né a̧ kaae tare topo whi̧ bosenóló, a̧ topo whi̧ betenénipó. Kutó dini fó̧póló dotȩyale whi̧nékélé a̧ dotȩyale whi̧ tȩteranénipó. 17 Mió i dere alarape diaao̧ kisipayóló taaréni, sya fólótamo du betepa, ti Kótóné dia̧ wisiratapóló, hai̧né sukutu betaalopó,” yalepó.

Yesuné a̧ dó̧póló eleké deyaalopóló yale fo

18 “Ya̧lo i dere fota, dia̧ feapaae dumitei, ya̧lo dosa̧ayóló sóró beteró betere whi̧rapemó kisipa mutu dapó. Tépatei, kale asȩmó ere fo mo dokonóturaalu, ȩtamo beta̧mó o̧la nokole whi̧nétei ȩ dó̧póló, eleké deyaai du beterapó.

19 Ai alarape depa diaao̧ kilituraalu, ȩta, Kótóné dotonó betere whi̧póló ȩpaae kisipa tiki tiró̧póló, ai alarape yaaipatei ya̧lo dia̧paae i dere ape. 20 Mepaae whi̧ dené ya̧lo dotȩyale whi̧ wisiyóló dape supa, ti ȩtei dape sirapó. Até dere kaae, mepaae whi̧ dené ȩ mo wisiyóló dape supa, ti ȩ dotȩyale sekȩ́tei, dape sirapó,” yalepó.

21 Yesuné ai fo yóló kemetepa, ama hosaa tua̧mó doasi sekȩné suka̧lepó. Atétepa ama duraalu, “Ya̧lo dia̧paae mo i dere ape. Dia̧kó whi̧ beta̧né ȩ dó̧póló, eleké deyaalopó,” yalepó.

22 Ama yó matere whi̧rape atima ko̧ló ko̧ló duraalu, né yaaire alamó dérópóló, atimasisi u kolósu i kolósu du betalepó. 23 Yesuné ama yó matere whi̧rapekó beta̧ Yesuné ama hosaa mole whi̧ a̧ betere felekemó titiyóló beterepó. 24 Saimon Pitané u kale whi̧paae depané maaté yóló duraalu, “Ama ai yale fo-a, demó kisipa mutu yaleró, naao a̧paae wosetimié?” yalepó. 25 Ai fo depa, Yesutamo titiyóló betere whi̧ a̧ fetée fóló a̧paae woseturaalu, “Tale-ó, naao ai yale fo-a, demó yaleé?” yalepó.

26 Tétepa, Yesuné a̧paae tokó̧ mótu duraalu, “Ya̧lo bred o kwia tao sóró, nukumó belere wȩimó tópuróló melatepa naao kilitu, a̧tóróti hi̧tipóló kisipa muaalopó,” yalepó. Téró, ama kale bred o kwia sóró wȩimó tópuróló, Iskariot be whi̧kó Saimon naalema Judas melalepó. 27 Atéró Judas-né bred o tao seretamotóró, dowi Satan a̧ tua̧paae biti̧ walepó. Atétepa, Yesuné a̧paae duraalu, “Naao ai yaai dere ala mo hapaletei yae,” yalepó. 28 Atima ai o̧la nuku betere tikimó betere whi̧rape beta̧nékélé Yesuné ama ai yale fo wosóta yaletei, bete kisipa sinipó. 29 Mepaae ama yó matere whi̧rape atima kisipané Judas-ta, moni kaae tare whi̧reteiné o̧la detere sukamó naaire o̧lakó dupune fae, ó mepaae yolealere so whi̧mó melaaire o̧lakó dupura̧le fae dere nisi yalepó. 30 Téró, kale Judas a̧ bred o tao sóró, téti belapaae sókó derepelemó, be mo ti dikipa kelalepó.

Yesuné Pitapaae yale fo

31 Atéró, kale Judas fele sisópaae Yesuné duraalu, “Mió kale Whi̧né Naalema tua̧mó ere ala wisi ha̧kearatepa, so whi̧né kolóo, Kótó a̧ tua̧mó ere ala wisikélé Naalemapaae eratepa so whi̧ feané kolóo duraalu, Kótó tua̧mó ere ala wisinaale kisipa yaalopó. 32 Ai alatamo mo depa, ti ama Naalema tua̧paae eratere ala wisinaale so whi̧ feané koló̧póló Kótóné kaae tani, mo miótitei ama ha̧kearaalopó.

33 Ya̧lo naalerape-ó, mo sawa sukamó maaté ȩ dia̧tamo betaalopó. Take ya̧lo Juda topo whi̧rapepaae yale fo kaae, mió dia̧paaekélé i dere ape. Diaao̧ ȩ keka̧alotei, mo kelaalomeipó. Ȩ fole tikipaae dia̧ wókélé mo yaalo meipó.

34 Mió ya̧lo dia̧paae yae yóló mulatere kisi fo i dapa wosae. Ya̧lo dia̧paae yaala sókó fu yale kaae, dia̧sisikélé atéró yaala sókó fu betae. 35 Dia̧sisitei, atéró yaala sókó fole ala so whi̧ feané kilituraalu, dia̧ ya̧lo yó matere whi̧rape beterapóló kisipa yaalopó,” yalepó.

36 Ai fo depa, Saimon Pitané a̧paae woseturaalu, “Tale-ó, ya̧ mopaae faai de?” depa, Yesuné duraalu, “Ȩ fole tikipaae dia̧ mióti wonénitei, take nalota, wonérapó,” yalepó.

37 Kale dere kaae, Pitané a̧paae woseturaalu, “Tale-ó, ya̧ fole tikipaae ȩ mióti wapa, noa yao̧sóró de? Ya̧ tao suraalu, ya̧lo betere betekélé melóló sukutepa wisirapó,” yalepó.

38 Téró, Yesuné a̧paae tokó̧ mótu duraalu, “Naao ȩpaae ya̧kélé sukutepa wisirapó fo du de? Ya̧lo ya̧paae mo i dere ape. Wa̧ kakaruk bané hale yaaipatei, naao ȩ tuȩ́nipó dere fo sore félimó yaalo ai ape,” yalepó.

14

Yesuné ama yó matere whi̧rapené kisipa sekȩ yao̧sóró yale fo

1 Téró Yesuné duraalu, “Diaao̧ kisipa fomoyóló, hosaa tua̧mó doasi sekȩtu betao̧sóró yae. Kótópaae kisipa tiki tiróturaalu, ȩpaaekélé kisipa tiróló betae. 2 Ti noatepae, ya̧lo Aya betere tikimó dia̧ betaaire be mo su̧rapó. Ai ala wua̧ meisóró, ti ya̧lo dia̧paae ha̧kearóló wua̧pó. Ȩta, dia̧ biti̧ waaire tiki donoróló mulótu betaai fulapó. 3 Ȩ fólótamo dia̧ betaaire tiki donoróló kemetepa, ti momó fesaae wouraalu, dia̧kélé ȩ betere tikimótóró beta̧mó betaai dapesó faalopó. 4 Ȩ i faaitu betere bepaae fole tu̧ta, ti diaao̧ ai kisipare ape,” yalepó.

Aya beterepaae faaire tu̧ta ȩtórótipó yale fo

5 Tétepa Tomas-né a̧paae duraalu, “Tale-ó, ya̧ faaire tikita, da̧ ko̧ló ko̧lórapó. Atérapa, ya̧ ai faaitere tikipaae sókó fole tu̧ da̧né netéró kisipa yaaloé?” yalepó.

6 Ai fo depa Yesuné duraalu, “Ai bepaae faaire tu̧kélé, mo foné betekélé, so whi̧ betere betekélé, ti mo ȩtórótipó. Whi̧ mo beta̧kélé ya̧lo Aya beterepaae faai depa, ti ȩ dekeróló feni, mo ȩ tua̧mótóró fenérapó. 7 Diaao̧tamo ȩ diriyóló tuȩ́pa, ti ya̧lo Ayakélé mo tuȩ́nérapó. Mió kaae suraalu, diaao̧ ya̧lo Aya kolóló, ai kisipare ape,” yalepó.

8 Tétepa Filip-né duraalu, “Tale-ó, Aya naao da̧paae yó matepa, ti da̧né a̧ kolóló kisipanérapó,” yalepó.

9 Ai fo depa Yesuné duraalu, “Filip-ó, fo̧lo sukamó ȩ dia̧tamo bitiré waletei, diaao̧ ȩ kisipanié? Mepaae whi̧ dené ȩ kolóló kisipa epa, ti ya̧lo Ayakélé kisiparapó. Tépatei, diaao̧ ȩpaae Aya yó a̧lae dere-a, noa fo yóló de? 10 Ȩ ya̧lo Aya tua̧mó betóo, ya̧lo Aya ȩ tua̧mó betóo, eretei diaao̧ kisipanié? Ya̧lo dia̧paae yó mótu betere fota, ya̧lo kekeme nóló dumipó. Ya̧lo Aya ȩ tua̧mó bitu, ama kisipa mole ala erótu beteretei, diaao̧ ai kelere ape. 11 Ya̧lo Aya ȩ tua̧mó betóo, ȩ ya̧lo Aya tua̧mó betóo, erapó dere fo diaao̧ wosóló, mo dapóló kisipa tiki tirae. Ai alatamo ini depa, ti ya̧lo erale kelemei alarape kolóló, kisipa tiki tirae. 12 Ya̧lo dia̧paae mo i dere ape. Whi̧ me detamo ȩpaae kisipa tiki tiratepa, ti ai whi̧né ya̧lo yale ala kaaetóró yaalopó. Ti noatepae, ȩ ya̧lo Aya beterepaae foleteiné take nalo diaao̧ ya̧lo du betere alarapekélé fea bosenóló, mo doasi ala yaalo ai ape. 13 Naalemané Alimané ere ala bete ha̧kearaairaalu, me noa o̧lakó ya̧lo doimó ȩpaae wosetepa, ti ai whi̧paae ya̧lo mo melaalopó. 14 Dia̧ feané ya̧lo doimó me noa o̧lakó kematepa, ti ai ala ya̧lo mo eraalo ai ape,”

Kale Dȩi Kepe Wisi dia̧ beterepaae waalopó yóló mulale fo

15 “Diaao̧tamo ȩpaae hȩkesené sukó̧ló yaala sókó fu betepa, ti ya̧lo yae yóló muló betere fokélé diaao̧ mo wisiyóló sya fóló, erótu betaalopó. 16 Ȩ betale sirimó, suka fea dia̧tamo betó taru, dia̧ tao sóró fotoko̧ bulótu betaaire sekȩ́ mekó ya̧lo Ayapaae dotonae depa, ama dia̧ beterepaae mo dotonaalo ai ape. 17 Ti ai sekȩ́ta, mo ala maaté du betere Dȩi Kepe Wisipó. I hae so whi̧né ama dere fo wosóló, mopóló a̧ dape senénipó. Ti noatepae, atimané a̧ kolóló kisipakélé inireteinépó. Tépatei, mió a̧ dia̧tamo betóo, take nalokélé dia̧ tua̧mó betóo, yaairetei diaao̧ ai kisipare ai ape. 18 Dia̧ hae aya meiyóló, bokonaale naale senaale kaae beteró̧póló ya̧lo dia̧ taaróló fumitei, ȩ dia̧ beterepaae momó fesaae waalopó. 19 Mo sawa sukamó bituraalu, i hae so whi̧né ȩ kelaalo meitei, dia̧néta ȩ kelaalopó. Ti noatepae, ȩ kepaayóló betereteiné, dia̧kélé mo betaalo ai ape. 20 Atétere sukamóta, ȩ ya̧lo Aya tua̧mó betepa dia̧ ȩ tua̧mó betóo, ȩ dia̧ tua̧mó betóo, ere ala diaao̧ kisipa yaalopó. 21 Mepaae whi̧ de ya̧lo yae yóló muló betere fo ao̧mó sukó̧ló bitu, sya fóló eró tapa, ti ai whi̧né ȩpaae yaala sókó fu beterapó. Mepaae whi̧ dené ȩpaae yaala sókó fu betepa, ti ya̧lo Ayanékélé ai whi̧paae yaala sókó fóo, ya̧lokélé a̧paae yaala sókó fóo du betaalopó. Téturaalu, ȩ tua̧mó ere ala fea ya̧lo a̧paae ha̧kearóló yó melaalo ai ape,” yalepó.

22 Tétepa, kale Iskariot be whi̧kó Judas-né ama yakoma Judas-né Yesupaae duraalu, “Tale-ó, i haemó betó mole so whi̧ feané ya̧ koló̧póló yó meni, da̧né maaté koló̧póló, yó melaalopó dere-a, noatepae?” yalepó.

23 Ti fo depa Yesuné duraalu, “Mepaae whi̧ dené ȩpaae yaala sókó fu betepa, ti ya̧lo yó matere fo wisiyóló sóró erótu betaalo ai ape. Atétere whi̧paae ya̧lo Ayané yaala sókó furaalu, da̧mo wusuró a̧ beterepaae wóló a̧tamo beta̧mó mo ti betó tawaalopó. 24 Mepaae whi̧ dené ȩpaae yaala sókó fenitepa, ti ya̧lo i yó mótu betere fokélé diaao̧ sya fóló eraalomeipó. I kale wosetu betere fota, ya̧lo kekeme nóló dumitei, ȩ dotȩyale sekȩ́ ya̧lo Ayané ama fotóró yó mótu beterapó. 25 I fo feata, ȩ dia̧tamo beta̧mó bitutei yó mótu betalepó. 26 Tétu betaletei, dia̧tamo beta̧mó bitu, dia̧ tao saaire sekȩ́ kale Dȩi Kepe Wisi Ayané ya̧lo doimó dotonaalopó. Ai sekȩ́né amata, dia̧paae fea ala yó melaalo ai ape. Téturaalu, ya̧lo dia̧paae yó mótu betale forape keteni, kisipa yó tanó̧póló, ama dia̧ yó mótu betaalopó. 27 Ȩ tua̧mó mole hosaa muni deyóló mo dua betere ala dia̧mó melóló ȩ i fole ape. Ya̧lo i matere hosaa muni deyóló dua betere alata, i haemó betó mole mo so whi̧né matere kaae meipó. Térapa, diaao̧ hosaa tua̧mó sekȩtere alaró witere alatamo muao̧sóró yae. 28 Ȩta, dia̧ taaróló faalotei, dia̧ beterepaae momó fesaae waalopó yale fota, diaao̧ ai wosale ape. Diaao̧ ȩpaae yaala sókó fole ala mupata, ti ȩ ya̧lo Aya beterepaae fulapó dere fo woseturaalu, hai̧né sukua̧pó. Ti noatepae, ya̧lo Aya a̧ doasi fotoko̧ bole sekȩ́ bitu, ama ȩ tȩteró beterapó. 29 Take i alarape mo depa kilitu, mo irapóló diaao̧ kisipa tiki tiró̧póló, i alarape yaaipatei, folosóró ya̧lo dia̧paae ai yale ape. 30 Ya̧lo dia̧paae fo me kae dekéró yaalomeipó. Ti noatepae, i hae tȩteróló kaae tare topo whi̧ Satan ipaae mo felekemó sókó waai dapó. Téyaalotei, ama ȩ só deraaire bete mekélé mo munipó. 31 Tépatei, ya̧lo Ayapaae yaala sókó furaalu, ama erae dere alatóró ya̧lo erótu beteretei, i haemó betó mole so whi̧ feané kolóló taaréni, mo kisipa só̧póló dapó. Térapa, mió da̧ faalopa fiépe,” yalepó.

15

Yesu a̧ta wain képiné betepó yale fo

1 “Mo wain képi beteta, ti ȩtórótipó. Ya̧lo Aya a̧ta, wain kutó Talepó. 2 Mepaae du olenitere tetei̧rape ti ama tukóló taae falatu beterapó. Mepaae du oletere tetei̧rape mo dekéró oleyó̧póló, ya̧lo Ayané mepaae séli yó moletei turukóló taae falatu beterapó. 3 Ya̧lo take dia̧paae yó mótu betale foné dia̧ fea fokóló mo ti wisiró beterapó. 4 Dia̧ ȩ tua̧mó betepa, ti ȩkélé dia̧ tua̧mó betaalo ai ape. Kale képi tetei̧rape tikimó olekenipa, ti du oleyaalomeipó. Dia̧ ȩ tikimó olekeyóló bitinipa, ti netéró du oleyaaloé?

5 Mo wain képita, ti ȩtórótipó. Dia̧ta tetei̧rape ai ape. Mepaae whi̧tamo ȩ tua̧mó betóo, ȩkélé ai whi̧ tua̧mó betóo epa, ti du mo dekéró oleyaalopó. Téni, ȩtamo tekée fóló kae betepa, ti ai whi̧né ama me alakélé mo enénipó. 6 Mepaae whi̧tamo ȩ tikimó olekeyóló bitinipa, ti ai whi̧ sélitepa tukóló taae falatere ni tetei̧ kaaepó. Ai taae falatere tetei̧rapeta, dasóló si bilirótua dapó. 7 Dia̧kó whi̧ me detamo ȩ tikimó olekeyóló betóo, ya̧lo fokélé naao hosaa tua̧mó muóo iruraalu, me o̧lakó ȩpaae kematepa, ti ai whi̧paae ya̧lo mo melaalopó. 8 Dia̧ tua̧mó du mo dekéró olepa, ti ya̧lo Ayané ama ere ala wisinaale so whi̧ feané koló̧póló ha̧kearatapó. Atére ala so whi̧né kilitu, dia̧ mo ya̧lo yó matere whi̧rapetóró beterapóló kisipa yaalopó.

9 Ya̧lo Ayané ȩpaae yaala sókó fu yale kaae, ya̧lokélé dia̧paae yaala sókó fole ala du betalepó. Térapa, ya̧lo yaala sókó fóló mole tua̧mótóró ha̧le betó tawae. 10 Ya̧lo Ayané ama erae yóló muló betere fo sya fóló eró taruraalu, ama yaala sókó fóló mole tua̧mó betó tarapó. Ȩ ai ala ere kaae, ya̧lo erae dere fo diaao̧ wosóló erótu betepa, ti dia̧ ya̧lo yaala sókó fole ala tua̧mó betó tawaalopó. 11 Ya̧lo dia̧paae i yale fo feata, ȩ tua̧mó mole hai̧tere ala dia̧ tua̧mó fa̧aturaalu, diaao̧ hai̧tere ala mo ti su̧ró̧póló kisipa mutu yalepó. 12 Ya̧lo dia̧paae yae dere fo ipó. Ya̧lo dia̧tamo yaala sókó fóló mulure kaae, naao ne no dia̧sisikélé ai ala du betae. 13 Whi̧ mené ama yaala sókó fole whi̧rape tao saai dapóló, ama betere bete ha̧le melóló sukutepa, ti atéró yaala sókó fole alané mepaae yaala sókó fole ala fea tȩteró beterapó. 14 Diaao̧ ya̧lo yae yóló muló betere fo erótu betepa, ti dia̧ ya̧lo fulumu whi̧rape ai betere ape. 15 Beta̧ kutó diratere whi̧né a̧ tȩteróló kaae tare whi̧né dere ala fea ama kisipa inipó. Atére betené take bitiré wouraalu, ya̧lo dia̧paae kutó diratere whi̧rape-ó yaletei, ai fo momó kaae ini, mió dia̧paae ya̧lo fulumu whi̧rape-ó, dapó. Ti noatepae, ya̧lo Ayané yó melale alarape fea diaao̧ kisipa yó̧póló, ya̧lo dia̧paae ha̧kearóló yó melalepó. 16 Diaao̧ ȩ sókó sóró kae beterénitei, ya̧lo dia̧ sókó sóró kae beteró beterapó. Ai alata ha̧le inipó. Dia̧ fóló, mo ti muó tawaaire du oleró̧póló kisipa mutu yalepó. Atéturaalu, ya̧lo doimó diaao̧ me noa o̧lakó Ayapaae kematepa, ti ai kematere o̧la ama dia̧mó mo melaalo ai ape. 17 Ya̧lo dia̧paae yae yóló mulatere fo i ape. Dia̧sisitei yaala sókó fole ala du betae.

Mo whi̧né Yesuné yó matere whi̧rape hó̧róló bóe dale fo

18 I haemó betó mole so whi̧nétamo dia̧ hó̧róló bóe du betepa, ti folosóró atimané ȩ hó̧róló, bóe dale ala kisipa muae. 19 Dia̧tamo i hae tale betepa wua̧sóró, ti i hae so whi̧né faketóró beterapóló kisipa mutu, dia̧paae yaala sókó fole ala du bitua̧pó. I hae so whi̧tamo touyóló betepa, ya̧lotei dia̧ sókó su yóló kae beteralepó. Atére betené dia̧tamo bóe du beterapó. 20 Ya̧lo dia̧paae yó melale forape kisipa muae. Kutó diratere whi̧né a̧ kaae tare whi̧ ama tȩteróló kaae tanénipó. Atimané ȩtamo bóe dóló susupui ala erótu yale kaae, dia̧paaekélé eraalo ai ape. Ya̧lo yó male fotamo atimané wisiyóló wosóló erótu betepa, ti diaao̧ yó matere fokélé atimané wisiyóló wosaalo ai ape. 21 Ti noatepae, ȩ dotȩyale seké, atima kisipa inireteiné dia̧ ya̧lo so whi̧ bitu, ya̧lo ala erótu beteremó, atimané dia̧paae kae kae susupui ala erótu betaalopó. 22 Ȩ i haepaae wóló, ya̧lo fo atimapaae yó mólua̧sóró, ti dowi alamó atima só deraaire kwia mua̧meipó. Tépatei, atimané yale dowi alamó fo tokó̧tamo depa, meipóló hepée falaaire tu̧ mo munipó. 23 Whi̧ me dené ȩ hó̧róló bóe du betepa, ti ai whi̧né ya̧lo Ayakélé hó̧róló bóe dilapó. 24 Take mo beta̧ whi̧nékélé inire ala ya̧lo atima kuamó erólua̧meisóró, ti atimané yale dowi alamó só deraaire kwia mua̧meipó. Mió i yale kelemei alarape atimané kolólótei, ȩtamokélé ya̧lo Ayatamokélé, bóe dóló hó̧ralepó. 25 Atimané ai du betere alata, i asȩre fo dokonóturaalu yalepó, ‘Me bete munipatei, atimané ȩtamo ha̧le bóe dalepó.’

26 Até du betaalotei, dia̧ tao sóró wisiraaire sekȩ́ beta̧ waalo ai ape. Ai sekȩ́ta, ȩ fóló ya̧lo Ayatamo bituraalu, dia̧ beterepaae dotonaalopó. A̧ta, mo alané bete ya̧lo Ayatamo beta̧mó biti wouraalu, ya̧lo ere ala fea etérapóló, dia̧ tao sóró fotoko̧ bulóló, yó melaaire Dȩi Kepe Wisipó. 27 Mo take kaae sale alimótei, dia̧ ȩtamo bitiré waleteiné diaao̧kélé ȩ etei kaae whi̧póló ha̧kearóló yó mótu betenérapó,” yalepó.

16

1 “Ya̧lo dia̧paae i yale fo feata, dia̧ ȩ sya fu betere ala taaróló, kó̧paae fao̧sóró yalepó. 2 Atimané dia̧ fo wosetere bepaae wao̧sóró dóló ho̧konaalo ai ape. Ai ala maaté mei, mepaae whi̧ atima Kótóné ala eratere nisiyóló, dia̧ mo ti sukó̧póló daalo ai ape. Ai ala yaaire be dȩ mió mo felekemó sókó waai dapó. 3 Ȩró ya̧lo Ayatamo atima kisipa inire betené dia̧paae atei kaae alarape eraalo ai ape. 4 Atépatei, ya̧lo dia̧paae i deté wou betere fo dokonóturaalu mo eratere sukamó, noa ala dutérópóló dia̧ kilita yao̧sóró, ya̧lo i dere fo kisipa yaasepóló dapó. Ȩ dia̧tamo ha̧le betereteiné take ya̧lo dia̧paae etei fo inipó.

Dȩi Kepe Wisi wóló yaaire alamó yale fo

5 Téretei mióta, ȩ dotȩyale sekȩ́ beterepaae momó fesaae fulapó. Até yaai depa, dia̧kó beta̧ whi̧nékélé, ‘Ya̧ maae faai de?’ yóló, ȩpaae wosetere fokélé dumipó. 6 Ya̧lo dia̧paae i forape yaleteiné mió diaao̧ hosaa tua̧mó dekȩ́né ai sukutu betere ape. 7 Tépatei, ya̧lo dia̧paae mo dapó. Dia̧paae wisi ala eraaire tu̧ mulóturaalu, ȩ dia̧ taaróló fulapó. Ȩtamo fenitepa, ti dia̧ tao sóró fotoko̧ bulóló tu̧ yó melaaire sekȩ́ dia̧ beterepaae waalo meipó. Ȩtamo fupa, ti ya̧lo a̧ dia̧ beterepaae dotonaalopó. 8 Ai Dȩi Kepe Wisi wouraaluta, i haemó betó mole so whi̧né du betere dowi alakélé, Kótóné donoi ala etérópóló yó mótu betere alakélé, taleyóló kwia matere alakélé, fea ai sekȩ́né ama ha̧kearateremó, ho̧ko ala du beterapóló dia̧ hosaamó saalopó. 9 Ti noatepae, i haemó betó mole so whi̧né ȩpaae kisipa tirénitere beteta, dowi alapóló ai Dȩi Kepe Wisiné atima hosaamó seraalopó. 10 Ȩ ya̧lo Aya beterepaae fesaae foletei, momó kae diaao̧ ȩ kelaalomeipó. Ȩ atéró foleteiné so whi̧ feané Talené donoi ala kisipa yó̧póló, ai sekȩ́né ha̧kearóló yó melaalo ai ape. 11 Mió i haemó tȩteróló kaae tare sekȩ́ ama yale alamó, a̧ só deró beterapó. Tétu, i haemó betó mole so whi̧ tale dere alakélé ho̧ko yalepóló, hosaamó só̧póló, ai waaire Kepe Wisiné ha̧kearaalo ai ape.

12 Ya̧lo dia̧paae yaai dere fo dekéró mupatei, bete diaao̧ senénireteiné fea fo enénipó. 13 Tépatei, kale mo fo maaté bole Kepe Wisi a̧ wólóta, mo fo bete turó diaao̧ tuȩ́ yó̧póló, ha̧kearóló yó mótu betaalopó. Aita, ama kekeme nóló yaalomeitei, mo ama wosale fotóró dia̧paae yó melaalopó. Téturaalu, nalo waaire be dȩmó yaaire alakélé yó melaalo ai ape. 14 Ai Dȩi Kepe Wisiné ya̧lo mo bete mole fo diaao̧ kisipa yó̧póló, ama tao sóró dia̧paae yó melaalopó. Téturaalu, ya̧lo ere ala wisinaale so whi̧ feané koló̧póló, ama ha̧kearaalo ai ape. 15 Ya̧lo Ayané ama tȩteróló kaae tare ala fea, ya̧lokélé tȩteróló kaae tarapó. Atére betené ya̧lo fo diaao̧ kisipa yó̧póló, Dȩi Kepe Wisiné ama ha̧kearóló yó melaalopóló, ya̧lo dia̧paae yalepó.

16 Mo sawa sukamó diaao̧ ȩ kelaalomeitei, sawa beteró, diaao̧ ȩ momó kelaalopó,” yalepó.

Yesuné diaao̧ hosaa sekȩ yaalotei momó hai̧yaalopó yale fo

17 Ai fo depa, mepaae ama yó matere whi̧rape atimasisitei duraalu, “Sawa sukamó a̧ kelaalomeipó. Téyaalotei, sawa sukamó beteró a̧ momó kelaalopó, dere foró ama Alima beterepaae foleteinépó yale fotamo-a, noa betené yalerópó,” yalepó. 18 Atimasisitei duraalu, “Mo sawa sukamópó yale fota, noa betené yaleró da̧kélé kisipani, ko̧ló ko̧lórapó,” yalepó.

19 Ama ai yale fomó, atimané a̧paae wosaai mutere kisipa ama kolóló, atimapaae duraalu, “Sawa sukamó diaao̧ ȩ kilini bitiré fóló, sawa sukamó momó kelaalopó yale fomó, dia̧sisitei noatepa kȩlaarótu bitu de? 20 Ya̧lo dia̧paae mo i dere ape. Dia̧ta, diaao̧ hosaa tua̧mó dekȩné sukuturaalu, wole-u du betepa, i haemó betó mole so whi̧ atima hai̧né sukutu betaalopó. Diaao̧ hosaa tua̧mó sekȩné sukutu betaalotei, momó kisipa felé yóló, hai̧tu betaalo ai ape. 21 Sorapené naale saaire be dȩ sókó wapa sisó nukuraalu, ama tikimó doasi dele sua dapó. Téteretei, ama naale só mulóló, ki̧lipaae naalené tiki kolóló hȩkeseturaalu, a̧ doasi dele sale ala kisipa keterótua dapó. 22 Atétere kaae, mió dia̧ dekȩné ai sukutu betere ape. Tépatei, ȩ momó dia̧ beterepaae wale sukamó, diaao̧ ȩ kilitu dere hai̧ mené tokó̧ló aluranénipó. 23 Atétere sukamó, diaao̧ ȩpaae me wosetere fokélé mo yaalo meipó. Ya̧lo dia̧paae mo dapó. Diaao̧ ya̧lo doimó Ayapaae me o̧lakó kematepa, ti ai whi̧paae ama mo melaalopó. 24 Take bitiré woukélé, diaao̧ ya̧lo doimó me o̧la kematere alakélé mo inipó. Térapa, mió bitutamo me o̧lakó kematepa, ti ai o̧la suraalu, dia̧ tua̧mó hai̧tere ala mo turó fa̧ayaalopó.

25 Taketa, ya̧lo dia̧paae kinóló mole ala fo salepaae dó faróló deté waletei, nalo waaire sukamó yaaitere alata, fo salené ini, ya̧lo Ayané ama ere ala etérapóló, mo ha̧kearóló yaalopó. 26 Ai be dȩmóta, diaao̧ ya̧lo doimó a̧paae kema yaalopó. Ya̧lo i du betere fota, dia̧mó ya̧lo Ayapaae woseraalopóló dumipó. 27 Téyaalo meipa, diaao̧tei a̧paaetóró wosae. Ti noatepae, diaao̧ ȩpaae yaala sókó fóo, ȩta Kótótamo betóló wale whi̧póló a̧paae kisipa tiki tiróo ereteiné, ya̧lo Ayané ama dia̧paae hosaa muóló yaala sókó fu beterapó. 28 Take ȩ ya̧lo Ayatamo beteró, i haepaae walepó. Mió ȩ i hae taaróló, momó ya̧lo Aya beterepaae fulapó,” yalepó.

29 Ai fo depa, ama yó matere whi̧rapené a̧paae duraalu, “Mióta naao da̧paae fo salepaae dó faróló dumi, mo ha̧kearóló dapó. 30 Mió da̧né kisipare ala beta̧ ipó. Fea ala naao kisiparu ha̧keamó yó mótu betereteiné, mené ya̧paae momó wosetere ala kae enénipó. Atérené ya̧ta, Kótótamo betóló wale whi̧póló da̧né kisipa tiratapó,” yalepó.

31 Ai fo depa, Yesuné atimapaae duraalu, “Dia̧ tuȩ́ tiki tiró̧póló kaae taté waletei, mióti ȩpaae diaao̧ tuȩ́ tiki ai tiratere ape! 32 Téretei, diaao̧ be doko̧ dapo dapo yóló furaalu, ȩ wotoró betepa taaróló faaire be dȩ mió i sókó wale ape. Téyaalotei, ȩ wotoró bitini, ya̧lo Ayatamo wusuró beterapó.

33 Ya̧lo dia̧paae i yale fota, dia̧ ȩ tua̧mó hosaa muni deyóló dua beteró̧póló yalepó. Dia̧ i haemó bituraalu, kae kae sekȩi ala siré fu betaalotei, i haemó mole alarape fea ya̧lo mo ti doróló tȩteró beterapó. Atérapa dia̧ furu furu ini, hosaa diriyóló dua betae,” yalepó.

17

Yesuné Alimapaae momayale fo

1 Yesuné ai forape yale ki̧lipaae ó hepen-paae kese holóló momaturaalu,

“Aya-ó, mió kale tukóló muló betere be dȩ i sókó walapa, naao Naalené ya̧ tua̧mó ere ala wisinaale so whi̧ feapaae ha̧kearó̧póló, naao ama ere ala wisi ha̧kearae.

2 Ti noatepae, i haemó betó mole so whi̧ fea tȩteróló kaae tanó̧póló, naao ȩ sóró beteralepó. Naao ȩpaae ai melale so whi̧paae mo ti betaaire bete meló̧póló, naao fotoko̧ ȩ su̧mó melalepó.

3 Mo ti betere bete i ape. So whi̧né ya̧ta, mo beta̧ betere Kótópóló tuȩ́ yóo, naao dotȩyale whi̧ Yesu Kerisokélé tuȩ́ yóo, dere alata, mo ti betere betepó.

4 Naao ȩpaae i haemó dirae yale kutó fea ya̧lo diyóló kemeraleteiné, naao ere ala wisinaale i haemó betere so whi̧né koló̧póló, ha̧kearalepó.

5 Aya-ó, i haekélé kaaraaipa da̧mo wusuró bitu, naao ere ala wisi ha̧kearótu yale kaae, mió ȩ i hae taaróló ya̧ beterepaae fesaae wóló betepakélé, ai ala momó eraasepóló dapó,” yalepó.

Yesuné ama yó matere whi̧rapemó momarale fo

6 “Aya-ó, i haemó betó mole so whi̧ kuamó, mepaae naao sóró ȩpaae melale so whi̧paae ti naao ere ala wisi ya̧lo ha̧keamó erótu betalepó. Atimata take naao so whi̧ betaletei, naao sóró ȩpaae melalepó. Atéyale so whi̧né naao fo mo beta̧ wosóló, erótu betalepó.

7 Naao ȩpaae melale alarape feata, ya̧ betemó kaayóló walepóló, mió atimané tuȩ́rapó.

8 Ti noatepae, naao ȩpaae yó melale fo fea ya̧lomo atimapaae yó matepa, atimané mopóló wosalepó. Atéturaalu, ȩ ya̧tamo betóló naao ȩ dotonatepa wale whi̧póló, atimané ȩpaae kisipa tiralepó.

9 Naao atima tao só̧póló, ya̧lo momarótu beterapó. Ya̧lo i dere momata, i haemó ha̧le betó mole so whi̧mó dumitei, naao sóró ȩpaae melale so whi̧mó kisipa mutu i detere ape. Ti noatepae, atimata mo naao so whi̧tórótipó.

10 Naao so whi̧ta, ti ya̧lo so whi̧tórótipó. Ya̧lo so whi̧ fea ti naaotórótipó. Atimapaae erale ala so whi̧ feané kilitu, ya̧lo ere ala wisinaale ha̧kearalepó.

11 Mió ȩ i haemó doa fo̧lo sukamó betaalomeitei, i whi̧rape atimata i haemó ha̧le betepa, ȩ ya̧ beterepaae walapó. Mo kae betere Aya-ó, i whi̧rape atima me ala yao̧sóró, naao ere ala tua̧mó beteró̧póló kaae tawae. So whi̧né naao ere ala wisinaale kisipa yó̧póló, naao doasi doi mole fotoko̧né ȩ tua̧paae eralepó. Térapa, da̧mo mo beta̧tóró biture kaae, atimakélé atérótóró beteró̧póló, naao ȩ male doiné tȩteróló kaae tawae.

12 Ȩ atimatamo beta̧mó betale sukamó, naao ȩpaae melale doiné atima mo wisiyóló kaae tawalepó. Atéró, kaae tawale sukamó mo beta̧ whi̧kókélé alunipó. Kale asȩmó ere fo dokonóturaalu, aluyaai yale whi̧ a̧ beta̧ mo ti aluyalepó.

13 Mió ȩ ya̧ beterepaae waai, i haemó atimatamo betere féli, ȩ tua̧mó mole hai̧tere ala mo turó atima tua̧mókélé muló̧póló, i forape atimapaae du beterapó.

14 Ȩ i hae tale bitiniru ere kaae, atimakélé i hae tale bitinipó. Naao ȩpaae erae yale fo ya̧lo atimapaae yó melalemó, i haemó betó mole so whi̧né atimatamo bóe dóló hó̧ralepó.

15 Aya-ó, ya̧lo i dere momata, atima i haemó beteretei tokó̧ sóró, naao kae tikipaae beterae yóló dumitei, dowi kepené atima dorao̧sóró, seséyae yóló dapó.

16 Ȩ i hae tale bitinirure kaae, atimakélé i hae tale bitinipó.

17 Atima me alatamo hoseké yóló betao̧sóró, mo fonétei atima kae sóró beterae. Naao fota me kae mei, mo bete mole fopó.

18 Ȩ i hae so whi̧tamo beteró̧póló, naao ȩ i haepaae dotonótu yale kaae, i whi̧rape atimakélé, i haemó betó mole so whi̧tamo beteró̧póló, ya̧lo dotonatapó.

19 Atimakélé me alatamo hosekéni, mo kae beteró̧póló, ȩ mo naao alatóró eraai kisipa mutu, ya̧lotei ȩ kae sóró beteratapó,” yalepó.

Yesuné i haemó betó mole so whi̧mó momarale fo

20 “Ya̧lo i dere momata, i whi̧rape atima maaté tao só̧póló dumitei, mepaae so whi̧ de atima yó matere fo wosóló, ȩpaae kisipa tiraaire so whi̧mókélé i dere ape.

21 Aya-ó, ya̧lo i dere momata, ȩ ya̧ tua̧mó betóo, ya̧ ȩ tua̧mó betóo iru, mo beta̧tóró biture kaae, atimakélé fea atérótóró beteró̧póló yae. I haemó betó mole so whi̧né ȩ naao dotȩyale whi̧póló kisipa tiró̧póló, atima da̧mo tua̧mó beteró̧póló yae.

22 Naao ere ala wisinaale ha̧kearóló ȩpaae melaletei, ya̧lomo atimapaae melalepó. Até yaleteita, da̧mo mo beta̧ kisipa muóló biture kaae, atimakélé atéró beteró̧póló yalepó.

23 Naao ȩ dotȩyóo, ȩpaae yaala sókó fóo, ere ala atimapaaekélé eró beterapóló, i haemó betó mole so whi̧né kisipa yó̧póló, atima fea mo beta̧ faketóró alerae.

24 Aya-ó, naao ȩpaae melale so whi̧ ȩ betere tikimótóró beta̧mó bitu, ȩ tua̧mó ere ala wisinaale atimané koló̧póló kisipa mutapó. Ti naao ai ere ala wisinaaleta, take sa̧ró haetamo kaaraaipatei, yaala sókó furaalu, ȩpaae melalepó.

25 Mo donoi ala maaté yó tare Aya-ó, i haemó betó mole so whi̧né ya̧ tuȩ́nitei, ya̧lo ya̧ tuȩ́rapó. I whi̧rape atimanéta, naao ȩ dotȩyalepóló kisiparapó.

26 Naao ȩpaae yaala sókó fole ala atima tua̧mó muóo, ȩkélé atima tua̧mó betóo eró̧póló, ya̧lo ya̧ etei kaae Tale beterapóló, atimapaae ha̧kearóló yó maté wou betalepó. Ai ala taaréni, miókélé ha̧le detétóró fu betaalopó,” yalepó.

18

Yesu daai tawale fo

(Mat 26:47-56, Mak 14:43-50, Luk 22:47-53)

1 Atéró, Yesuné moma yóló kemetepa, ama yó matere whi̧rape atima betere tiki taaróló, Kidron ho tȩyóló felepó. Ai ho uté fakeró Olip nirape daae mulapó. Yesuró ama yó matere whi̧rapetamo ai ni daae mole tikimó sókó felepó.

2 Ai hae tikita, Yesu dó̧póló eleké deyaaire whi̧ Judas-né ama mo tuȩ́rapó. Ti aita, Yesuné ama yó matere whi̧rapetamo suka fea toura̧leta du betale tikipó. 3 Atéró, kale Judas a̧ ai ni daae mole tikimó sókó walepó. A̧ atéró wale alata, ama wotoró mei, mepaae diki tare whi̧rapekélé, Farisi whi̧raperó so whi̧mó momaratere topo whi̧rapené sóró beteró betere whi̧rapetamokélé, dapesó walepó. Ai whi̧rape atima feané mo sa̧kélé, lamp sa̧kélé, bóe dele o̧la o̧larapekélé, fea tawóló walepó.

4 Yesuné a̧paae eraaire ala fea ama kisipa irutei, a̧ sókó fóló atimapaae duraalu, “Diaao̧ ai-a, de kekitu bitu de?” yalepó.

5 Ai fo depa atimané duraalu, “Da̧ta Nasaret be whi̧kó Yesu keketapó,” depa, ama duraalu, “Ai whi̧ta ȩtóróti i ape,” yalepó. Ai wale whi̧rapetamo Yesu dó̧póló, eleké deyaaire whi̧ Judas-kélé daalepó. 6 Yesuné ai whi̧ta, ȩtóróti i ape dere fo woseturaalu, atima sisóné fele tikimó, dée nalepó.

7 Atétepa, Yesuné atimapaae momó woseturaalu, “Diaao̧ ai kekitu betere whi̧-a, de?” depa, atimané duraalu, “Nasaret be whi̧kó Yesupó,” yalepó.

8 Yesuné kale whi̧rapepaae duraalu, “Ai whi̧ta, ȩtóró i ape yóló ya̧lo taketi dia̧paae inié? Diaao̧tamo ȩ kikitu betepa, ti i whi̧rape atima ha̧le fó̧póló yae,” yalepó. 9 Ti ai yale alata, take Yesuné “Naao ȩpaae melale whi̧rape mo beta̧kélé alunipó,” yale fo mo dokonóturaalu yalepó.

10 Téró, Saimon Pitané fo̧loi sepake be dolomó deró beteretei sókó sóró, so whi̧mó Talepaae momaratere topo whi̧né kutó diratere whi̧né tururó wosȩ́li sa̧ae deralepó. Ai whi̧né ama doita Malkus-pó.

11 Yesuné Pitapaae duraalu, “Naao ai sepake sóró momó be dolopaae bulae. Naao kisipané ya̧lo Ayané ȩ melale wȩi wutimó beleretei ya̧lo naalomeipóló de?” yalepó.

Fo teka̧ai Yesu Anas beterepaae dapesó fele fo

12 Téró, diki tare whi̧raperó atimané topo whi̧tamo yóo, mepaae Juda topo whi̧rapekélé yóo yóló, Yesu tawóló halika tikiné dokalepó. 13 Atéró, atimané a̧ folosóró Kaiapas-né nouma Anas beterepaae dapesó felepó. Kaiapas a̧ta, ai ba fo tua̧mó so whi̧mó Talepaae momaratere whi̧rapené topo whi̧ beterepó. 14 I sekȩ́ Kaiapas-ta, take Juda so whi̧paae duraalu, “Da̧ Juda so whi̧ me ala yao̧sóró, beta̧ whi̧ sukutepa mo wisirapó,” yale whi̧pó.

Pitané Yesu a̧ kisipanipó yale fo

(Mat 26:69-70, Mak 14:66-68, Luk 22:55-57)

15 Atéró, Yesu dapesó fupa, Saimon Pitaró ama yó matere whi̧ metamo Yesu sya fu betalepó. Kale mo so whi̧mó Talepaae momaratere topo whi̧né Yesuné yó matere me whi̧ ama wisiyóló tuȩ́reteiné ai bolaare tipi tua̧paae doropó̧póló yalepó. 16 Téyaletei, Pita a̧ ai tipi tu̧ serekemó daapa, kale me yó matere whi̧ momó fesaae wóló, tu̧ kaae tare senaalepaae Pitakélé ipaae wó̧póló yae, yalepó.

17 Atéró, kale tu̧ kaae tare senaalené Pitapaae woseturaalu, “Ya̧kélé ai whi̧né yó matere whi̧kóe?” depa, Pitané kale senaalepaae tokó̧ mótu duraalu, “Ȩta, ai whi̧né yó matere whi̧ meipó,” yalepó.

18 Atéró, kale mepaae kutó diratere whi̧raperó mepaae doasi diki tare whi̧rapetamo atima sosóli depa, si nokeyóló simó boperóló daae molepó. Atéró daae mupa, Pita a̧kélé sosóli depa, atimatamo simó daalepó.

Momaratere topo whi̧né Yesutamo fo teka̧letei

(Mat 26:59-66, Mak 14:55-64, Luk 22:66-71)

19 Atima atéró simó betó mupa, mo so whi̧mó Talepaae momaratere topo whi̧né Yesupaae woseturaalu, “Naao yó matere whi̧rape-a, deé? atimapaae naao noa fo yó maleé?” yalepó.

20 Ai fo depa Yesuné duraalu, “Ya̧lo fo mekó kinóló yó meni, so whi̧ feané wosó̧póló, ha̧keamótóró yó mótu betalepó. Ya̧lo yó male fota, Kale Juda fake so whi̧ fea toura̧leta dere fo wosetere beraperó, moma dere betamo tua̧mótóró yó mótu betalepó. 21 Téyalepa, naao ȩpaae noatepa wosete? Ya̧lo yó matere fo wosale so whi̧né tuȩ́rapa, atimapaae wosae,” yalepó.

22 Yesuné ai fo depa, Juda topo whi̧né sóró beteró betere whi̧ beta̧ a̧ daale felekemó daai sókó wóló, ama kelepaamó deké sóró duraalu, “So whi̧mó Talepaae momaratere topo whi̧paae atei kaae fo dua de?” yalepó.

23 Atétepa Yesuné duraalu, “Ya̧lo me dowi alakótamo itikimó, ti i so whi̧ feané keletómó ya̧lo yale ala ha̧kearóló yae. Téni, ya̧lotamo a̧paae mo fo itikimó, ti naao ȩ ha̧le noatepa dile?” yalepó. 24 Atéró, Yesuné ama naase ha̧le dokopatei, kale whi̧ Anas-né a̧ Talepaae momaratere topo whi̧ Kaiapas beterepaae fó̧póló dotȩyalepó.

25 Atima ai ala du betepa, kale whi̧ Saimon Pita a̧ simótóró ha̧le daapa, mené a̧paae duraalu, “Ya̧kélé ai whi̧né ama yó male whi̧ meié?” depa, Pitané duraalu, “Ai whi̧ta ȩ meipó,” yalepó.

26 Tétepa, momaratere topo whi̧né kutó diratere whi̧ beta̧ beterepó. A̧ta, take Pitané wosȩ́li tikale sekȩ́né ama fake whi̧pó. Ai sekȩ́né Pitapaae woseturaalu, “Ya̧ta, u Olip ni daae mole tikimó daapa kelale whi̧-a, kaeé?” yalepó. 27 Ai fo depa Pitané momó meipó, deretamotóró wa̧ kakaruk bané hale yalepó.

Yesu topo whi̧ Pailat beterepaae dapesó fele fo

(Mat 27:11-23, Mak 15:2-15, Luk 23:1-5, 18-25)

28 Dilikitamo ai ala deté wóló, hi̧ka be dȩtamo Yesu a̧ kale topo whi̧ Kaiapas-tamo betepa, Juda topo whi̧rapené Rom Gavman topo whi̧né bepaae dapesó felepó. Téyaletei, atima kale boseneyóló fele be dȩmó detere o̧la naaireteiné ai be dolopaae feni, belamó daae molepó. Ti noatepae, atima Juda meire whi̧né bepaae fupa, ai detere o̧la naalomeipó, yao̧sóró yalepó. 29 Atéró, kale Pailat a̧ belapaae tóȩ doropóló, atimapaae duraalu, “I whi̧ta, noa dowi alakó itikimó fo tokó̧tamo yóló diaao̧ a̧ só deraai de?” yalepó.

30 Ai fo depa, atimané a̧paae duraalu, “Amatamo Gavman whi̧né yóló muló betere fo tikiua̧meisóró, ti da̧né ya̧paae dapesó ua̧meipó,” yalepó.

31 Tétepa Pailat-né atimapaae duraalu, “I whi̧tamo fo teka̧ai depa, ti diaao̧ yóló muló betere fo sya fóló, diaao̧tei taleyaasepóló dapesó fae,” yalepó. Ai fo depa, atimané a̧paae duraalu, “Me whi̧ dowi ala depa, taleyóló sukó̧póló dae fo Gavman whi̧né da̧paae inipó,” yalepó. 32 Yesu ha̧le bitutei, a̧ itéró suka̧alopóló taketi yóló mulale fo dokonó̧póló yalepó.

33 Atéró, kale Pailat a̧ ama bepaae momó fesaae fóló, Yesu a̧ beterepaae dapesó ape, yóló woseturaalu, “Ya̧ta, Juda fake so whi̧ tȩteróló kaae tare topo whi̧é?” yalepó.

34 Tétepa, Yesuné a̧paae duraalu, “Ȩpaae ai wosetere fota, naao kisipanétei dépé, mené ȩ etei kaae whi̧póló ya̧paae depa de?” yalepó.

35 Ti fo depa, Pailat-né a̧paae duraalu, “Naao kisipané ȩta, Juda whi̧kó betepa de? Naao so whi̧ró so whi̧mó Talepaae momaratere topo whi̧rapetamoné ya̧ só deraai, ȩ beterepaae dapesó walepó. Téyalepa, naao atimapaae noa dowi alakó eraleé?” yalepó.

36 Ai fo depa, Yesuné duraalu, “Ya̧lo tȩteróló kaae tare alata, i haemó diaao̧ tȩteróló kaae tare ala kaae mei, ya̧lo tȩteróló kaae tare alata, mo kaepó. Ȩtamo diaao̧ tȩteróló kaae tare ala tua̧mó bitua̧sóró, ti Juda whi̧rapené ȩ daai depa, ya̧lo kutó diratere whi̧rapené bóe dua̧pó. Tépatei, ya̧lo tȩteróló kaae tare alata, kae tikimó kaaróló walepó,” yalepó.

37 Ai fo depa Pailat-né duraalu, “Tépata, ya̧ tȩteróló kaae tare topo whi̧ mo airapó!” depa, Yesuné a̧paae tokó̧ mótu duraalu, “Naao ȩpaae topo whi̧pó dere fota, mo dono dapó. Ȩ Talené so whi̧ tȩteróló kaae tare whi̧ topo whi̧ betaai, i haepaae woó, ȩ i haemó mo soné deyóo, yalepó. Atépa, mepaae mo ala tua̧mó betaai ketekȩ butu betere so whi̧néta, ya̧lo dere fo mo dapóló wosetu beterapó,” yalepó.

38 Ai fo depa, Pailat-né faletere fo kaae yóló duraalu, “Mo fo betepó dere-a, noaé?” yalepó. Ai fo yóló, kale Pailat a̧ Juda so whi̧ daae mole tikipaae tóȩ doropóló, atimapaae duraalu, “A̧ só deraaire bete tale yalemó, me alakélé mupa kilinipó. 39 Téretei, diaao̧ mara mole ala sya furaalu, kale boseneyóló fele be dȩmó o̧la detere sukamó dipula betere whi̧rapekó beta̧ fó̧póló, sokotua dapó. Atétua dere kaae, diaao̧ kisipané mió i o̧la detere be dȩmó Juda so whi̧ tȩteróló kaae tare topo whi̧ sokaró de?” yalepó.

40 Ai fo depa, atimané a̧paae fo fakeyóló duraalu, “A̧ meipó. Da̧né kisipanéta, Barabas da̧ beterepaae wó̧pólópa, dotȩyae,” du betalepó. Ti Barabas a̧ta, Gavman-tamo alale sóró bóe du betale whi̧pó.

19

Yesu filipaa eró betere ni tómó oleróló dae yale fo

(Mat 27:27-31, Mak 15:16-20)

1 Téró Pailat-né Yesu dapésó fóló, ama diki tare whi̧rapepaae fokosói ala yae yóló malepó. 2 Atéró, diki tare whi̧rapené Yesu faleturaalu, mu daai képi topo whi̧né deratere topo tao su̧róló aleyalepó. Téró Yesuné topomó deróo, sonaai kutikélé deróo yalepó. 3 Atéró, atimané momó dȩle momó dȩle yóló duraalu, “Juda so whi̧ tȩteróló kaae tare topo whi̧-ó, da̧né naao doi i sóró horatere ape,” yóló faletu betalepó.

4 Ai alarape yóló kemetepa, Pailat a̧ momó Juda so whi̧ betó molepaae fóló duraalu, “Ya̧lo ama yale ala taleyalemó, a̧ só deraaitere bete mekélé munipa, i dapesó walapa kelae!” yalepó. 5 Atéró Yesu faleturaalu, a̧ topo whi̧póló derale mu daai topo taoró sonaai kutitamo deró betepatei, belapaae dapesó dorowalepó. Atéró daapa, Pailat-né atimapaae duraalu, “Mió kale whi̧ i daalapa kelere?” yalepó.

6 Atéró, kale so whi̧mó momaratere topo whi̧raperó atimané sóró beteró betere whi̧rapetamoné Yesu dapesó wale kilitu, fo fakeyóló duraalu, “Filipaa ni tómó olerae!” yóló eneta du betalepó. Ai fo depa, Pailat-né atimapaae duraalu, “Ya̧lota, a̧ só deraaire bete mekélé munipa, diaao̧tei a̧ filipaa ni tómó olerae,” yalepó.

7 Atétepa, kale Juda fake so whi̧ feané a̧paae sȩyóló duraalu, “Amatei a̧ Kótóné naalemapó du betepa, da̧né yóló muló betere foné, etei kaae fo dere whi̧ sukó̧póló dae fo erapó,” yalepó.

8 Pailat a̧ taketa sawa wiyaletei, atéró dere fo woseturaalu, mo doasi winé suka̧lepó. 9 Atéró, a̧ kale Gavman topo whi̧né bepaae momó fesaae fóló, Yesupaae woseturaalu, “Ya̧ mé be huluapaae wale whi̧é?” yóló wosetepa, Yesuné a̧paae me fokélé tokó̧ menipó. 10 Atétepa Pailat-né a̧paae duraalu, “Ya̧lo ya̧paae wosetere fo naao tokó̧ menitere-a, ya̧ fó̧póló dotȩyaaitere ala ó, filipaa ni tómó oleraaitere ala yó̧póló, ȩ sóró beteró betere ya̧ kisipa inié?” yalepó.

11 Ai fo depa, Yesuné duraalu, “Óté taoró betere Kótóné tȩteróló kaae tare fotoko̧ ya̧paae mólua̧meisóró, ti naao ȩpaae me alakélé erólua̧meipó. Térapa, ȩ naao naase tua̧mó mulale whi̧né ama yale dowi alanéta, naao dowi ala mo teraae falapó,” yalepó.

12 Atéró, kale Pailat-né ai dere fotóró woseturaalu, a̧ fó̧póló sokaaire tu̧ kikitu betalepó. Tétu betepa, Juda fake so whi̧né fo faketóró ha̧le yó taru duraalu, “Naaotamo a̧ fó̧póló dotonatepa, ti ya̧ Sisatamo beta̧ kutó ditere whi̧ meipó. Whi̧ me de amatei, a̧ topo whi̧ betaai dapóló wóputu betepa, ti ai whi̧né Sisatamo bóe dilapó,” yalepó.

13 Atéró, Pailat-né ai dere forape wosetu, Yesu belapaae dapesó doropóló, Pailat a̧ fo tokó̧tamo yóló taletere tikimó betalepó. Ai belané doita, kapo fake whamene tikipó. Hibru foné ti Kapata doi mulapó. 14 Ai alarape yaleteita, kale boseneyóló fele be dȩ o̧la detere fula-mó, o̧la dótóró deyaairaalu, o̧la o̧la taleyóló mulatere be dȩmó 12 kilok sukakelemó yalepó. Atéró, kale Pailat-né Juda so whi̧paae duraalu, “Dia̧ tȩteróló kaae tare topo whi̧ i daalapa, kelae!” yalepó.

15 Ai fo depa, atimané duraalu, “Da̧né a̧ keletere hó̧rapa filipaa ni tómó oleraai dapesó fae yóló, dotopoi fo du betalepó. Tétepa, Pailat-né duraalu, dia̧ tȩteróló kaae tare topo whi̧ a̧ filipaa ni tómó oleraróe?” yalepó. Ai fo depa, kale mo so whi̧mó momaratere topo whi̧né duraalu, “Da̧ tȩteróló kaae tare whi̧ta me kae mei, Sisa beta̧ beterapó,” yalepó.

Yesu filipaa ni tómó olerale fo

(Mat 27:32-44, Mak 15:21-32, Luk 23:26-43)

16 Ai alarape yóló kemene furaalu, Yesu filipaa ni tómó olerae yóló, Pailat-né atimané naase tua̧mó mulalepó.

Atétepa, kale diki tare whi̧rapené a̧ dapesó felepó. 17 Atéró furaalu, a̧ oleraaire ni fake amatei beleyóló oleraaire tikimó sókó felepó. Ai hae tikiné doita, suka̧le whi̧né topo diripó. Hibru whi̧rapené du betere foné ti Kolkotapó doi mulapó. 18 Aimó atimané a̧ filipaa ni tómó oleralepó. Atéró whi̧ tamokélé, me whi̧ ité dȩró oleróo, whi̧ me uté dȩró oleróo, yalepó.

19 Atéyale ki̧lipaae Pailat-né kale filipaa ni topomó a̧ i betené dalepóló etei fo asȩyóló oleralepó.

Ita, Nasaret be whi̧kó Juda so whi̧ tȩteróló kaae tare topo whi̧ Yesupó

20 Yesu dóló olerale tikita, ai be hulua felekemó ereteiné Juda fake so whi̧né ai asȩyóló oleró betere fo dosa̧atu beterepó. Ai asȩyale fota, Juda so whi̧ feané dosa̧ayó̧póló, Hibru whi̧rapené du betere fonékélé, Rom fonékélé, Krik fonékélé, erepó. 21 Atéró, mo so whi̧mó momaratere Juda topo whi̧rapené Pailat-paae duraalu, “Juda fake so whi̧ tȩteróló kaae tare topo whi̧póló, asȩyao̧se. I whi̧né amatei duraalu a̧ta, Juda fake so whi̧ tȩteróló kaae tare topo whi̧pó, yale fo maaté asȩyóló olerae,” yalepó.

22 Ai fo depa, Pailat-né duraalu, “Ya̧lo asȩyale fo momó kae fisikini, ai fotóró atéró muló̧pólópó,” yalepó.

23 Atéró, mepaae diki tare whi̧rapené Yesu filipaa ni tómó olerale ki̧lipaae dou̧ró diki tare whi̧rapené ama kutirape atima beta̧ beta̧ yóló salepó. Atéyaletei, Yesuné deróló sókó fatere boló kuti beta̧ ha̧le muni felepó. Ai kutita, me kwiatamo dekaaporóló dokoni, mo beta̧nétóró dokorepó.

24 Atéró, kale diki tare whi̧rape atimasisitei duraalu, “I kutita, terekeyóló kukwia saalomeipó. Beta̧ whi̧né saairaalu, atima doko̧ fea ni kwia siri mulóló, melaa yóló saalopa siépe yae,” yalepó. Ai alarape yaleteita, i asȩre fo dokonó̧póló yalepó. Ai fo i ape.

“Ya̧lo kutirape atima sóró, bolómó deró betere fo̧lo kuti beta̧ muni fupa, ni fakerape fesekée deróló salepó,” erapó.

25 Atéyale ki̧lipaae, Yesuné ama hama Mariakélé, hamané kemakélé, Klopas-ne soma Mariakélé, Maktala sokó Mariakélé, Yesu oleró betere felekemó daae molepó. 26 Aimó Yesuné hamaró ama hosaa mole yó matere whi̧tamo daapa kolóló, hamapaae duraalu, “Ya̧lo hosaa mole hae ti so-ó, ai daale whi̧ta, naao naale ai ape,” yalepó. 27 Téró, ama ai yó matere whi̧paae duraalu, “A̧ta naao hae ai ape,” yalepó. Ai sukamó kaae sóró, ama ai yó matere whi̧né Maria a̧tamo betaairaalu, dape salepó.

Yesu sinale fo

(Mat 27:45-56, Mak 15:33-41, Luk 23:44-49)

28 Nalo kale yaalopó yóló mulale ala fea kemeyalepóló kisipa mutu, kale asȩyóló muló betere fo dokonó̧póló, Yesuné duraalu, “Ȩ wȩi nokolerapó,” yalepó. 29 Atéró, aimó beta̧ kȩlaai wain wȩi wuti fa̧anóló mupa tepeyóló, kȩlaai wain wȩi wépi kaae o̧lamó tópuró sóró kape siki kaae o̧lamó haka sóró, ama ko̧lómó hamunalepó. Ai kape siki kaae o̧lané doita, hisop-pó. 30 Atéró, Yesu ai wȩi nóló duraalu, “Kale eraai yale ala fea mió su̧mó eróló kemeralepó,” yalepó. Atéró, ama topo haepaae hemée deyóló ama kepe bete Talepaae melóló suka̧lepó.

31 Atéró kale filipaa ni tómó olerale whi̧rape ha̧le olepatei, o̧la deyaai da̧le muló betere be dȩ sókó wao̧sóró, i ala yalepó. Dótóró o̧la deyaaire be dȩ sókó waaipa, o̧la o̧la taleyóló mulatere be dȩmó, kale oleró betere whi̧rape hó diri kolokóló teketapóló, Juda topo whi̧rapené Pailat-paae wosene felepó. 32 Ai fo depa, kale diki tare whi̧rape fóló, kale folosóró ité olerale whi̧né hó diri ka̧ayóo, uté olerale whi̧né hó dirikélé ka̧ayóo, yalepó. 33 Téyaletei, Yesu kelalemó, a̧ taketi suki̧tikimó atimané ama hó diri ka̧anipó. 34 Aténi, atimakó beta̧ diki tare whi̧né ama fisinimó wuti deyalepó. Atéyale tikimó, ama fa̧keró wȩitamo mo wȩi kaae suniyóló dorowalepó. 35 Ai alarape depa kelale whi̧né ama mo kelale alatóró ha̧kearóló yó male fota, mopó. Ama ai du betere fo diaao̧kélé mopóló kisipa tiró̧póló, ha̧keamó yó mótu beterapó. 36 Ai yale alarape feata, kale asȩmó i ere fo dokonóturaalu, yalepó. Ai fo i ape.

“Ama diri mo beta̧kélé ka̧ayaalomeipó,” erapó.

37 Me asȩre fo i ape.

“Atimané ama tikimó wutiné deyale whi̧ kelené kikéyóló kaae tawaalopó,” erapó.

Yesu kane dolomó mulale fo

(Mat 27:57-61, Mak 15:42-47, Luk 23:50-56)

38 Atéró, ai ala kemetepa etéyalepó. Arimatea be whi̧kó Josep a̧kélé Yesuné yó matere whi̧tei, Juda topo whi̧rape kolóló wituraalu, ama tuȩ́ tiki tiró betere ala ha̧keamó yó menipó. A̧ Pailat beterepaae fóló, Yesuné tiki tekaai dapóló, wosalepó. Téyalemó, kale Pailat-né a̧paae téyae depa, ama tiki tokóló só felepó. 39 Mo take dilikitamo Yesu beterepaae fele whi̧ Nikodimas-ró Josep-tamo wusuróné Yesuné tiki tokóló só faai dere ala fea yalepó. Atéró, beta̧ ni fȩ mur-ró mepaae felé kȩlaa wale o̧larape aloes-tamo hosekéró beteretei, Nikodimas-né sóró felepó. Ai o̧lané sekȩ da̧leta, 34 kilogram-rópó. 40 Atéró, kale whi̧ tamoné Yesuné tiki sóró felepó. Atéró doumó mulaairaalu, linen kutimó mepaae felé kȩlaa wale o̧larape terepeté fóló, Yesuné tiki bopeyalepó. Aita, atima Juda whi̧rape douróturaalu dere ala sya fóló yalepó. 41 Yesu olerale tiki felekemó, beta̧ kutó erapó. Ai kutó tua̧mó whi̧ mo beta̧kélé dou erénire, kisi dou wisinaale aleyóló muló beterepó. 42 Ti dótóró kale Juda fake so whi̧ sa̧a nóló betaaire be dȩ ereteiné kale doukélé mo felekemó epa, o̧la o̧la taleyóló mulatere be dȩmó ama tiki aimó douralepó.

20

Yesu mulale kane dolo ha̧lepa kelale fo

(Mat 28:1-8, Mak 16:1-8, Luk 24:1-12)

1 Atéró, fula kaae sere be dȩmó hi̧ka be teó dȩteretamo Maktala sokó Maria Yesu mulale dou tópaae felepó. Atéró kelalemó, a̧ mulóló fokonale kapo fake tukwȩ fóló, tumó mupa kelalepó. 2 Atépa, kale so a̧ Saimon Pitaró Yesuné ama hosaa mole yó matere whi̧ metamo beterepaae sururuyóló fóló duraalu, “Tale atimané mopaae sóró fóló mulaleró da̧ tuȩ́nipó,” yalepó.

3 Tétepa, Pitaró kale me whi̧tamo atima betere tiki taaróló, sururu yóló whi̧ dou tópaae felepó. 4 Atimaamo wusuró sururuyóló feletei, Pita taaróló kale me whi̧ a̧pi fóló, kale dou tómó sókó felepó. 5 Atéró a̧pi fóló, hemée deyóló kelalemó, Yesu bopeyóló mulale dȩi linen kuti beta̧ mupa kelalepó. Téyaletei, a̧ dou dolopaae fenipó. 6 Atépa, nalo Saimon Pita sókó woló, kale dou dolopaae fóló kelalemó, mepaae dȩi kutirape beta̧ molepó. 7 Yesuné ama tiki bopeyóló mulale dȩi linen kuti kae mulóo, ama topo boperóló mulale kuti kolokóló kae mulóo epa kelalepó. 8 Kale folosóró dou tópaae a̧pi sókó fóló, daale whi̧ a̧kélé nalo dou dolopaae derepelepó. Dou dolomó ai ere ala kilitu, ama tuȩ́ tiki tiralepó. 9 Yesu a̧ sukó̧ló momó kepaa yaalopóló, asȩmó ere fo mo doko̧nalérapóló, kisipa sinipó.

Yesu Maktala sokó Meripaae yó male wale fo

(Mat 28:9-10, Mak 16:9-11)

10 Téró, kale whi̧tamo momó bepaae fesaae felepó. 11-12 Téyaletei, kale Maria a̧ dou até belaró daalu, woletu betalepó. Atétu bitu hemée deyóló, kale whi̧ mulale kapo dolopaae kopeyalemó, enseltamo mo dȩi kuti deróló, Yesu mulale tikimó beterepó. Me sekȩ́ topo mulalepaae betóo, me sekȩ́ hó eralepaae betóo, erepó.

13 Atéru, atimaamoné kale sopaae woseturaalu, “Ti so-ó, ya̧ noatepa wole du bitu de?” depa, ama duraalu, “Atimané ȩ tȩteróló kaae tare Tale mopaae mulale feleró ȩ ko̧ló ko̧ló depa du bitupó,” yalepó. 14 Ai fo yóló, a̧ fetée furaalu kelalemó, Yesu aimó daapa kelaletei, kale soné aita, Yesupóló kisipanipó.

15 Tépa Yesuné a̧paae duraalu, “Ti so-ó, ya̧ noatepa wole du bitu de? Ya̧ de keketé kutu bitu de?” yalepó. Ai fo depa, kale soné ama kisipané ai kutó kaae tare whi̧ nisiyóló a̧paae duraalu, “Doa whi̧-ó, naaotamo sóró fipata, ti a̧ sene faai dapa, mulale tiki beta̧ ȩpaae yó melaasepé,” yalepó.

16 Tétepa, Yesuné a̧paae “Maria-ó,” depa, a̧ daalepaae fete fóló, Eremeiki foné fakeyóló duraalu, “Raboni-ó,” yalepó. Ai fo bete feteyóló yó matere whi̧pó.

17 Ai fo depa, Yesuné a̧paae duraalu, “Ȩ ya̧lo Aya beterepaae fenipa, naao ȩ tatere ala taalae. Ya̧tei fóló, ȩ ya̧lo Aya beterepaaekélé, diaao̧ Aya beterepaaekélé, ȩ tȩteróló kaae tare Kótó beterepaaekélé, dia̧ tȩteróló kaae tare Kótó beterepaaekélé, momó fesaae fulapóló, ya̧lo norapepaae ene fae,” yalepó.

18 Atéró, ai kale Maktala be hulua sokó Maria a̧ fóló, ama yó matere whi̧rapepaae duraalu, “Tale ya̧lo mo kelalepó,” yóló ama a̧paae yae yale forapekélé fea atimapaae yalepó.

Yesu ama yó matere whi̧rape beterepaae wale fo

(Mat 28:16-20, Mak 16:14-18, Luk 24:36-49)

19 Téró, fula kaae sere be dȩmó be diki deretamo ama yó matere whi̧rape atima kale Juda topo whi̧rape kolóló wituraalu, atima touróló betó mole be tu̧rape kinóló diróló betó molepó. Atéró betó mupa, Yesu atima betó mole tua̧mó sókó wóló duraalu, “Hosaa muni deyóló dua betere ala dia̧ tua̧mó muló̧póló yae,” yalepó. 20 Ai fo yóló kemetepa, ama naasemó ikoko daleteiró fisinimó wuti deyale siritamo atimapaae yó malepó. Atéró, Tale kilituraalu, atima hosaa tua̧mó doasi hai̧né sukutere ala mo fa̧ayalepó.

21 Atéró, Yesuné atimapaae momó duraalu, “Diaao̧ hosaa muni deyóló mo dua betó muae. Ya̧lo Ayané ȩ i haepaae wó̧póló dotonótu yale kaae, ya̧lokélé dia̧ fó̧póló dotonatapó,” yalepó. 22 Atéró, ai fo yóló kemetepa, ama fomo atima tikipaae sókó faróló duraalu, “Dȩi Kepe Wisi sae. 23 Diaao̧tamo mepaae whi̧né dowi ala kwia me o̧la meipóló ha̧le kemeratepa, ti Kótónékélé atimané yale dowi ala kwia ha̧le kemeró beterapó. Diaao̧tamo mené yale dowi ala kwia me o̧la meipóló kemeréni ha̧le tapa, ti Kótónékélé atimané dowi ala kwia kemeró bitinipó,” yalepó.

Yesu a̧ Tomas-paae yó male fo

24 Yesuné ama yó matere 12 whi̧rapekó beta̧ ama doi Tomas-tei, Didimas-pó, du betere whi̧ Yesu atima beterepaae sókó wale sukamó, mepaae yó matere whi̧rapetamo beta̧mó bitinipó. 25 Atéró, kale mepaae ama yó matere whi̧rapené a̧paae duraalu, “Tale da̧né mo kelalepó,” yalepó.

Ai fo depa, Tomas-né duraalu, “Ya̧lotamo ama naasemó ikoko dale siri kolóo, ikoko dale doloró fisinimó wuti deyale dolotamomó ya̧lo naase kesekée falóo initepa, ti diaao̧ dere fo wosóló, mo dapóló ya̧lo tuȩ́ tiki tiraalomeipó,” yalepó.

26 Atéró, fula beta̧ kemeyale ki̧lipaae ama yó matere whi̧rape atima momó touróló betale sukamó, Tomas a̧kélé atimatamo beta̧mó beterepó. Atéró, atima tu̧ kinóló betó mupa, Yesu a̧ sókó wóló atimapaae duraalu, “Diaao̧ hosaa muni deyóló mo dua betó muae,” yalepó. 27 Téró Tomas-paae duraalu, “Ya̧lo naase ipa, naao kolóló, naase kesekée falóo, ya̧lo fisinimókélé naao naase dou̧ kesekée falóo ene ape. Téró, mió naao kisipa tamo mutere ala taaróló, tuȩ́ tiki tirae,” yalepó.

28 Ai fo depa, Tomas-né a̧paae duraalu, “Ȩ tȩteróló kaae tare Tale Kótóo,” yalepó.

29 Ai fo depa, Yesuné a̧paae duraalu, “Naao ȩ mo kelaleteiné naao tuȩ́ tiki tiratapó. Mepaae whi̧ de ȩ kilinirutei, kisipa tiki tiratepa, ti ai so whi̧ atima Kótóné wisiró beterapóló hai̧né sukutu betaalo ai ape,” yalepó.

30 Atéró, Yesuné ama yó matere whi̧rapetamo bitu, Kótóné eratapóló kisipa yó̧póló, kelemei alarape mo dekéró eraletei, fea i buk-mó asȩnipó. 31 Tépatei, Yesu so whi̧ tȩteróló kaae tare whi̧ Kerisota, Kótóné Naalemapóló tuȩ́ tiki tiró̧póló, i alarape fea asȩyalepó. Ti a̧ta, etei kaae Talepóló, ama doimó yó mótu betere fo fea dosa̧ayóló tuȩ́ tiki tiróturaalu, dia̧ mo ti betere bete só̧póló yalepó.

21

Yesuné kelemei ala eróturaalu ya dekéró sale fo

1 Atéró ai alarape kemetepa, Yesuné ama yó matere whi̧rape Taiberius wȩi fókumó betó mupa, a̧ momó koló̧póló, yó male walepó. 2 Aimó, Yesuné ama yó matere whi̧ Saimon Pitakélé, Tomas-tei me doi Didimas-kélé, Kaleli hae kwiamó tȩne Kana be hulua whi̧kó Nataniel-kélé, Sebedi naalema tamokélé, ama yó matere whi̧ me tamokélé, atima fea touróló betó molepó. 3 Atéró bitu, Saimon Pitané atimapaae duraalu, “Ȩta, ya sene fulapó,” depa, atimané duraalu, “Da̧kélé fea faalopó,” yalepó.

Atéró, atima fea nukumó betóló felepó. Téyaletei, ai dilikitamo ya mo beta̧kókélé sinipó.

4 Atéró, Yesu a̧ mo hi̧kati wȩi fókumó daapa kelaletei, ama yó matere whi̧rapené Yesupóló kisipanipó.

5 Tétepa, Yesuné atima fo tekeróló duraalu, “Ti naalerape-ó, yakó saleé?” depa, atimané duraalu, “Meipó,” yalepó.

6 Tétepa, ama atimapaae duraalu, “Diaao̧ ha̧leke wa tao sóró, nuku mole turu naase fakeró derae. Até depa, ti mepaae ya saalo ai ape,” yalepó. Ama ai yae dere alatóró yalemó, ha̧leke wamó ya mo dekéró deyaletikimó sekȩné tukaaire mo su̧nipó.

7 Atéró, Yesuné ama hosaa mole yó matere whi̧né Pitapaae duraalu, “Aita Talepó,” dere fotóró wosóló, Saimon Pitané tómó deratere kuti take sokóló mulaletei kakeróló, wȩipaae tu̧wó derepelepó. 8 Atéró, Pita a̧ wȩimó a̧laaté fu betepa, mepaae yó matere whi̧rape atima nukutamo a̧ sya fu betalepó. Atéró, atimané derale ha̧leke wamó, ya fa̧ayóló mupatei, wȩi fókuró nuku fole tikitamo felekereteiné si̧yóló só fu betalepó. Ai wȩi fókuró nuku foletikitamo da̧leta, 90 mita su̧pó. 9 Atéró, atima i wȩi fókumó sókó walemó, aimó si duku betepa kelalepó. Ai duku betere si keletómó ya biliyó mupa kolóo, bred orapekélé mupa kolóo, yalepó.

10 Atépa, Yesuné atimapaae duraalu, “Diaao̧ mió sale yarape mepaaekó ipaae sóró ape,” yalepó.

11 Atéró, Saimon Pita a̧ nukupaae biti̧ holóló kale ha̧leke wa wȩi fókupaae si̧yóló sóró walepó. Aimó dere doakale yarape dosa̧ayalemó, 153-ró derepó. Ha̧leke wamó doa atei yarape deyaletei, ha̧leke wa mo sawa tukó fole alakélé inipó. 12 Yesuné atimapaae duraalu, “Dia̧ i o̧la naai ape,” yalepó. Téyaletei, ama yó matere whi̧rapené a̧ Talepóló kisipa irutei, atimakó whi̧ beta̧nékélé ya̧ deé? yóló halaainé wosaaitere kisipa munipó. 13 Atéró Yesu a̧ wóló, bred o bularape terekeyóló atimamó malepó. Yarapekélé atétóró yalepó. 14 Aita, Yesu a̧ sukó̧ló kepaayóló bituraalu, ama yó matere whi̧rapené a̧ koló̧póló, tamo dakoróló yó melóló, mió ita, sore dakoróló yó male walepó.

Pitapaae Yesuné a̧paae hosaa mulée yale fo

15 Atéró, atima o̧la nóló kemetepa, Yesuné Saimon Pitapaae duraalu, “Jon-né naalema Saimon-ó, naao ȩpaae yaala sókó fole alané i whi̧rapené yaala sókó fole ala bosene fale?” depa, ama duraalu, “Tale-ó, ȩ́pó. Ya̧lo ya̧paae yaala sókó fole alata, naao ai tuȩ́re ape,” yalepó. Ti fo depa, Yesuné a̧paae duraalu, “Tépa, ti ya̧lo sipsip hupu malerapemó, o̧la wisiyóló melae,” yalepó.

16 Yesuné kale fo kaae momó duraalu, “Jon-né naalema Saimon-ó, naao ȩpaae mo yaala sókó fule?” depa, ama duraalu, “Tale-ó, ȩ́pó. Ya̧lo ya̧paae yaala sókó fole ala naao ai tuȩ́re ape,” yalepó. Tétepa, Yesuné a̧paae duraalu, “Ya̧lo sipsip hupurape naao mo wisiyóló kaae tawae,” yalepó.

17 Atéró Yesuné ama kale dere fo kaae sore dakoróló duraalu, “Jon-né naalema Saimon-ó, naao ȩpaae mo yaala sókó fule?” fo sore dakoróló deremó, Pitané ama hosaa tua̧mó sekȩ depa duraalu, “Tale-ó, fea ala naao kisipareteiné ya̧lo ya̧ yaala sókó fole ala naao tuȩ́rapó,” Ai fo depa, Yesuné a̧paae duraalu, “Ya̧lo sipsip hupurapemó o̧la mo wisiyóló melae. 18 Ya̧lo ya̧paae mo i dapa wosae. Take ya̧ kokopei betale sukamóta, kuti naaotei deróló, naao faai kisipa mutere tikipaae fua yalepó. Téyaletei, take nalopaae ya̧ otere yóló betere sukamó, ti naao naase teréȩ faló betepa, naao kuti me whi̧né deróló, ya̧ hó̧re tikipaaetei dapesó faalo ai ape,” yalepó. 19 Yesuné etei kaae fo yaleteita, Pita a̧ atéró sukuturaalu, Kótóné ere ala wisinaale koló̧póló, ha̧kearaalopóló kisipa mutu yalepó. Atéró Yesuné a̧paae duraalu, “Ya̧ ȩ sya ape,” yalepó.

20 Atéró Pita a̧ fetée fóló kelalemó, Yesuné ama yaala sókó fale yó matere whi̧ atimaamo sya wou betalepó. Ai whi̧ta, take atima o̧la nale sukamó, Yesu tikimó tiróló bituraalu, “Tale-ó, ya̧ dó̧póló eleké deyaaire whi̧-a, deé?” yóló wosale whi̧pó. 21 Atéró, Pitané ai wale whi̧ kolóló Yesupaae woseturaalu, “Tale-ó, i wale sekȩ́ a̧ neyaaloé?” yalepó.

22 Tétepa Yesuné duraalu, “Ya̧lo kisipané ai whi̧ a̧tamo bitiré fóló, ȩ momó fesaae wale sukamó sókó fó̧póló depa, aita naao yaaire ala meipa, ya̧ ȩ sya wale ala beta̧ yae,” yalepó. 23 Yesuné a̧paae atei fo yalemótei, mepaae Keriso no nerapené ai yó matere whi̧ a̧ suka̧alo meipó yalepóló, feapaae deté kwȩyóló fakeralepó. Téyaletei Yesuné ai whi̧ a̧ suka̧alo meipóló ini, ama kisipané a̧ ha̧le bitiré fóló a̧ momó fesaae wale sukamó sókó fó̧pólópó depa, aita Pitapaae naao yaaire ala meipóló yale fomótei yalepó.

24 I yó matere whi̧ta me kae mei, i alarape depa kelalepóló so whi̧ feané tuȩ́ yó̧póló, ha̧kearóló asȩyale whi̧pó. Ai sekȩ́né ama kolóló ai yale fo feata, mo dapóló da̧né tuȩ́rapó.

25 Yesuné kae kae ala mo dekéró yaletei, ai alarape fea imó asȩnipó. Mo featamo mené asȩ depa, ti i hae kwia tua̧mó, ai fo asȩre buk-rape mulaaire tiki su̧yaalomeipóló kisipa mutapó.

Aposel

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

14

15

16

17

18

19

20

21

22

23

24

25

26

27

28

Aposel

1

Yesu hepen-paae dapesó horale fo

1 Tiopilus-ó, take ya̧lo folosóró asȩyale buk-móta, Yesuné yale alaró yó male fotamo fea kaae sóró yó maté fóló, a̧ hepen bepaae fele sukamó sókó fele fo asȩ yalepó. 2 Yesu a̧ hepen-paae faai ha̧le bitu, Dȩi Kepe Wisiné fotoko̧ratepa, ama dosa̧ae sóró beteró betere aposel whi̧rapepaae i alarape yae yóló yó maté felepó. 3 A̧ doasi dele sale ki̧lipaae, mo ti dóló sukunale whi̧tei kepaayóló mo whi̧tóró beterapóló kisipa yó̧póló, whi̧ siki tamo 40 be dȩmó kale whi̧rape beterepaae sókó wua du betalepó. Atéturaalu, Kótóné tȩteróló kaae tare ao̧mó mole ala etérópóló yó mótu betalepó. 4 Atéró beta̧ sukamó a̧ ama yó matere whi̧rapetamo o̧la nuku bitu, etei dirii fo yóló duraalu, “Ya̧lo Ayané dia̧mó ha̧le hamokoróló melaalopó ere o̧lamó kisipa mutu, ya̧lo dia̧paae take yalepó. Ai o̧la saasepóló, Jerusalem be taaróló feni, kaae tawóló ha̧le betae. 5 Ti noatepae, Jon-né dia̧ wȩi ha̧le maaté tópurótua yaletei, mió mo felekemó dia̧ Dȩi Kepe Wisitamo tópuraalo ai ape,” yalepó.

6 Téró, atima beta̧mó touróló bitu, atimané a̧paae woseturaalu, “Tale-ó, take da̧ Israel fake so whi̧né da̧né hae kwia tȩteróló kaae taru yale kaae, miókélé ai ala yó̧póló yaaloé?” yalepó.

7 Ai fo depa, Yesuné atimapaae duraalu, “Ai ala yaaire be dȩró alitamota, dia̧né kisipa yaaire ala mei, ya̧lo Ayané ama tȩteróló kaae taru, noa kaae ala yaai depa, ti ai be dȩmótóró erótua dapó. 8 Téretei, ya̧lo ȩ etei kaae whi̧póló yó matepa diaao̧ wosale fo Jerusalem be huluapaaekélé, Judia hae kwia kwiapaaekélé, Samaria hae kwiapaaekélé, i hae kwia dene fale doko̧ feapaaekélé, yó maté kwȩyóló mo su̧ró̧póló, ya̧lo dia̧ sóró i beteratere ape.” yalepó.

9 Ai fo du beteró kemetepa, kale whi̧rapené kele tómótóró Kótóné a̧ hepen bepaae dapesó horalepó. Atéró atima kese horótu yóló daae mupa, atimané keletómó kitiki dolomó buó deyalepó. 10 Téró, atima ó sa̧paae kese horólu yóló ha̧le daae mupatei, dȩi kuti deréli whi̧ tamo sókó wóló atima daae mole dȩmó daane walepó. 11 Atéró kale whi̧rapepaae duraalu, “Kaleli whi̧rape-ó, dia̧ noatepa sa̧paae kese horótu yóló daae mulu de? Dia̧tamo betepa hepen-paae dapesó horale whi̧ Yesuta, momó fesaae wouraalukélé, atérótóró hepen be taaróló waalo ai ape,” yalepó.

Judas betale sirimó Matiasi sóró beterale fo

12 Ai fo yóló ki̧lipaae, kale whi̧rape atima Olip du sorokó mole tiki taaróló Jerusalem bepaae fesaayóló felepó. Olip du sorokó mole tikiró doasi be hulua Jerusalem betamota saletó mei, kapala asiri fua wua dere tiki kaaepó. 13 Atéró fóló, atima betere siki be kepaae holalepó. Ai be kemó Pita, Jon, Jems, Andru, Filip, Tomas, Batolomiu, Matyu, Alpias naalema Jems, ka̧lo ka̧loi whi̧ Saimon, Jems naalema Judas atima atéró beterepó. 14 Atimatamo Yesuné ama mo nomarapekélé, ama hama Mariakélé, mepaae sorapekélé, touyóló Kótópaae moma dere ala yó tarepó.

15-16 Atéyale sukamó, 120 Talepaae kisipa tiki tiró betere so whi̧ touró betere tua̧mó, Pita turukó horóló daalu i fo yalepó. “Ya̧lo norape-ó, mo take Dȩi kepe Wisiné Depit-paae yó matepa ama ere fota, Yesu daai dere whi̧rapepaae eleké deyaaire whi̧ Judas-mó erapó. Atéró asȩmó ere fo mió mo ai dokonale ape. 17 Judas-ta, da̧ 12 whi̧rapekó da̧tamo kutó diyó̧póló, sóró beterale whi̧pó.

18 Judas-né dowi ala yóló sale moniné a̧ sinaaire hae dupuralepó. Atéró amatei yale alamó a̧ képi wȩi naale tikimó tukó furaalu, haepaae topo fesaayóló doropóló depe fulukó felepó. Até yale hae tiki mepaae whi̧rapené a̧ douraairaalu, ama dowi ala yóló sale moniné dupuralepó. 19 Jerusalem so whi̧né Judas atéró suka̧lepó dere fo wosóló, atimané be foné ai hae tiki doi Akeldama mulalepó. Ai fo feteyóló samea sókó fele hae tikipó.

20 Atépa Pitané duraalu, “Ai ala yaalopóló take Sam buk-mó asȩyóló muló betere fo i ape.

‘A̧tei mo ti aluyóló ama bekélé wópu muló̧póló yae.’ erapó.

Me fokélé i ape.

‘Ama diyale kutó whi̧né diyó̧póló, whi̧ kae sóró beterae,’ erapó.

21 Ti fo ereteiné ai sekȩ́ betale sirimó, whi̧ mekó sóró beteraalopa siépe. 22 Take Jon-né wȩi tópurale alimó kaae sóró wóló, Tale Yesutamo da̧ fea beta̧mó kutu beteró, a̧ hepen-paae dapesó fele be dȩmó sókó wale whi̧kó sóró beteranérapó. Atétepa, ti ai sekȩ́ da̧tamo touyóló Yesu kepaayóló fele fo wisi yó maté kwȩyaalopó,” yalepó.

23 Téró atimané tale yaairaalu, whi̧ tamo Josep ama me doi Barsabas me doi Jastus-ró Matias-tamo doi mulalepó. 24 Atéró beteró bitu, atima feané Kótópaae moma yóló duraalu, “Tale-ó, da̧ feané mole kisipa tiki naao mo kelerapa, i whi̧ tamokó mé whi̧né naao kutó diró̧póló depa, ti naao da̧paae sóró a̧lae. 25 Judas a̧ ama yale alamó dupu saaire tikipaae felepó. Téturaalu ama taaróló fele kutó mé aposel whi̧né diranépa, ti a̧ betale sirimó bitu diró̧póló naao da̧paae yó a̧lae,” yalepó. 26 Atéró moma yale ki̧lipaae, atimaamoné doi muló betere kapo fake wutimó deróló kelé keléróló tuki̧yalemó, Matias-né doi moletei sókó dorowalepó. Atétepa, a̧ 11 aposel whi̧rapetamo touróló sóró beteralepó.

2

Pentikos be dȩmó Dȩi Kepe Wisi dotonale fo

1 Israel so whi̧né o̧la deyóló nukua dere Pentikos be dȩ wapa, atima fea beta̧paae toura̧le wóló betó molepó. 2 Atéró betó molemó, hapale tétitóró ó sa̧mó doasi besȩ́ tikiné hu kaae deté dorowóló atima betere tikimó hu̧yóló supa feané wosalepó. 3 Atéyale alanétei, so whi̧ doko̧mó simi kaae da̧leta yalepó. 4 Tétu, kale Dȩi Kepe Wisi atima tikipaae atéró biti̧ wouraalu, sȩratepa kae kae be fo yaairaalu kaae salepó.

5 Atéyale sukamó, mepaae kae kae hae kwiamó betó mole Kótó kolóló witu betere Juda fake whi̧rape kapala asiri wóló Jerusalem be huluamó betó molepó. 6 Atéró atima besȩ́ tikiné hu kaae woseturaalu, so whi̧ mo fea beta̧paae toura̧le wóló betó mulu, noa ala dutérópóló sirayalepó. Ti noatepae, atimané wosalemó, kisipa tiki tiró betere fakerapené kae kae be fo atima doko̧ feané mo donotóró depa wosalepó. 7 Atéteremó doasi siratu duraalu, “I Kaleli whi̧rapetei, da̧né be fo netéró tuȩ́ yalerópó? 8 Atima da̧né be fo mo donotóró dere-a, netéró derópó? 9 Da̧ Partia whi̧rapekélé, Media whi̧rapekélé, Elam whi̧rapekélé, Mesopotemia whi̧rapekélé, Judia whi̧rapekélé, Kapadosia whi̧rapekélé, Pontus whi̧rapekélé, Esia whi̧rapekélé, i betere ape. 10 Frisia-ró Pampilia whi̧rapetamokélé, Isip-ró Sairin be hulua felekemó tȩne be Libia whi̧rapetamokélé, Rom bemó wale uké whi̧rapekélé, fea i wóló betó mole ape. 11 Ai wóló tourale so whi̧ mepaae mo Juda fake yóo, mepaae kae faketei, Juda fakené dere ala sya fóo, dua dapó. Ai fake tamokélé, Krit whi̧rapekélé, Arabia whi̧rapekélé, da̧né be foné atimapaae Kótóné kae kae hapólui alarape eralepóló yó mótu betepa, mió da̧né i wosetere ape,” yalepó. 12 Atétere alamó, i dosa̧ayale be hulua so whi̧né sira yóló atimasisi duraalu, “I ala yóló ki̧lipaae noa alakó sókó waai derópó,” du betalepó.

13 Até du betepatei, mepaae whi̧rapené ai ala do̧ nalóló duraalu, “Aita wain wȩi mo dekéró naletikimó topo doturaalu, ai dere ape,” yalepó.

Pitané so whi̧paae yale fo

14 Téró Pita a̧ mepaae 11 whi̧rapetamo so whi̧ betó mole kuamó turukó holóló fo fakeyóló duraalu, “Jerusalem be whi̧ró da̧ mepaae Juda whi̧rapetamo-ó, i yale alarape bete dia̧paae ha̧keróló yaai dapa, mo wisiyóló wosae. 15 Diaao̧ kisipané i whi̧rape atima wain wȩi nale tikimó topo doturaalu dapóló de? Diaao̧tamo atei kisipa mutepa, ti mió wain wȩi nokole suka kele mei, ita hi̧ka 9 kilok i ape. 16 I whi̧rapeta, wain wȩi nóló dumi, atima ai du betere ala take Kótóné ama ko̧ló whi̧ Joel-né asȩre fo dokonatapó.

17 Kótóné duraalu, ‘Kemeyaai dere alimó, ya̧lo Dȩi Kepe Wisi so whi̧ fea tua̧paae wȩi kaae sunée deraalopó.

Téturaalu, diaao̧ naale senaalenékélé, Kótóné ko̧ló so whi̧né dere fo kaae yaalopó. Mepaae teó whi̧rapenékélé, nokené kilitu dere kaae yaalopó.

Dia̧ mepaae otere serenékélé, noke yaalo ai ape.

18 Até dere sukamó, Dȩi Kepe Wisi ya̧lo kutó diratere so whi̧ fea tua̧paae wȩi kaae sunée deratepa atimanékélé, ya̧lo take eraai dere alaró mió dere alatamo ha̧kearóló yó melaalo ai ape.

19 Atétepa, ó sa̧mó so whi̧né kolóló sira yaaitere alarape ya̧lo eraalopó. Atéturaalu i haemókélé me ala yaairemó eratere ala eróo, i hae samea sókó faróló, siró sukulitamokélé anóo, yaalopó.

20 Ai ala dereteita, Talené ama mo kae ere dȩ doasi tukóló muló betere be dȩ waai teópa, suka bete feteyóló dilikiróo, wéliékélé feteyóló samea alée falóo yaalopó.

21 So whi̧ dené Talené doi yóló ȩ tao sae depa, atétere so whi̧ aluyao̧sóró mo tao saalopó,’ erapó.

22 Israel whi̧rape-ó, i dere fo wosae. Nasaret be whi̧kó Yesuta, mo ha̧le whi̧ nisiyao̧sóró, so whi̧ feané kolóló sira yaaire alaró kelemei alatamokélé, me ala yaairemó eratere alakélé, fea eró̧póló, Kótóné a̧ sóró beteró beterapó. Ai alarape feata, ama eratepa diaao̧ kolóló, ai kisipare ape. 23 Beta̧ whi̧né Yesu eleké deyóló dia̧né naase tua̧mó mulalepó. Atétepa mepaae Talené fo woseni, dowi ala dere whi̧rapené dia̧ tao sóró a̧ filipaare ni tómó sinó̧póló oleralepó. Atéyale alata, Kótóné ama yaai kisipa mole ala dokonóturaalu erapó. 24 Téyaletei, ama tiki dou dolomó kȩlaa yao̧sóró sukutere alané fotoko̧ Kótónétei aluróo, a̧ mo ti suka̧letei Kótóné momó kepaaróo, yalepó. Ti noatepae, sukutere alané a̧ si̧yóló tawaaire mo su̧nipó. 25 Mo take ai sekȩ́mó kisipa mutu, Depit-né i fo asȩrapó.

‘Betere doko̧ fea Tale ya̧lo kelepaamó daapa kilitua dapó.

A̧ ya̧lo turu naase eró betere tikimó betereteiné ȩ me whi̧né woreróló só deranénipó.

26 Téreteiné ya̧lo hosaa betemó hȩkesené sukuturaalu, ya̧lo ko̧lónékélé, wole fo yóló ama doi sóró horatapó.

Ya̧lo tikikélé, take me ala ini, mo wisiyóló betaalopóló kisipa mutu, hai̧tamo kaae tawóló i betere ape.

27 Ti noatepae, take waaire alimó ya̧lo tiki dou dolomó mupa kȩlaa yó̧póló naao taaraalo meipó.

Téturaalu, naao mo kae beteró betere whi̧ wisinaalené tiki kȩlaa yó̧póló taaraalo meipó.

28 Ȩ wisiyóló betaaire tikipaae fó̧póló, naao tu̧ wisi alerapó. Ȩ ya̧tamo beta̧mó betepa, naao hai̧ dere ala mo fa̧anótu beterapó,’ erapó.

29 Norape-ó, ya̧lo dia̧paae mo i dere ape. Da̧né ayarape deté wale whi̧ Depit sukutepa dourale douta, mió i be dȩmókélé ha̧le epa kilitu beterapó. 30 Téretei Depit a̧ta, Kótóné ko̧ló whi̧ betepa a̧paae dirii fo yóló duraalu, ‘Naao deté faaire naalené detere naalekó beta̧ ya̧ betale sirimó tȩteróló kaae tanó̧póló ya̧lo sóró beteraalopó,’ erapó. 31 Take waaire alimó yaaire ala Depit-né ama kolóló i fo asȩrapó. ‘Kótóné so whi̧ fea tȩteróló kaae tanó̧póló sóró beteraaire whi̧ Keriso doumó kȩlaa yó̧póló taaréni, kepaaró beterapó.’ erapó. 32 Yesu a̧ mo ti suka̧letei, Kótóné momó kepaaró beterapó. Atépa da̧ta, ai alarape mo depa da̧né kelené kelalepóló ha̧keamó yó maté kotere whi̧rape i ape. 33 Yesuné o̧la o̧la fea ama tȩteróló kaae tanó̧póló a̧ Alima Kótóné turu naase dȩmó beteralepó. Alimané yóló mulale o̧la Dȩi Kepe Wisi ama naase tua̧mó mulalepó. Até depa, amamo da̧paae erale ala mió dia̧né kolóo, wosókélé yóo, yalepó. 34 Depit a̧ta hepen-paae fenitei, take waaire alimó yaaire alamó kisipa mutu i fo yalepó.

‘Talené ya̧lo Talepaae duraalu, “Ya̧ ya̧lo turu naase dȩmó betae.

35 Naao bóe whi̧rape ya̧ ao̧mó bitu, atima belei ao̧raaire ala ya̧lotei eraalopa, ha̧le kaae tawóló betae,” ’ yalepó.

36 Térapa, Israel fake so whi̧-ó, dia̧ i dere fo mo wosae. Dia̧né ai filipaa ni tómó oleróló dale whi̧ Yesutóró Kótóné a̧ kepaaróló da̧ fea tȩteróló kaae tanó̧póló topo whi̧kélé, Talekélé, ai sóró beterale ape,” yalepó.

Mo dekéró so whi̧ kisipa feteyóló wȩi tópuale fo

37 Pitané atéró dere foné ai wóló touró betere so whi̧né hosaamó mo sepake kaaené tikalepó. Téturaalu, Pitaró mepaae aposel whi̧rapetamopaae woseturaalu, “Norape-ó, mió da̧né noa alakó yaaloé?” yalepó.

38 Ti fo depa, Pitané atimapaae duraalu, “Dia̧ doko̧ feané dowi ala taaróló, tuȩ́ tiki feteyóló betepa, Yesu Kerisoné doimó wȩi tópuró̧póló yae. Atétepata, ti Tale Kótóné naao yale dowi kwia kemeróló, ama Dȩi Kepe Wisi dia̧ ha̧le melaalo ai ape. 39 Kótóné ama eraalopóló ere fo mo dokonóturaalu, ‘Dia̧kélé, dia̧né naalerapekélé, be saletómó wale so whi̧kélé, mepaae Kótóné a̧ beterepaae apé dere fo wosóló wale so whi̧kélé, fea ai o̧la mo saalopó,’ ” erapó.

40 Pitané ai fotamo mepaae forape olekeyóló fotoko̧iné duraalu, “Mió i alimó betere so whi̧né du betere dowi alané dia̧ felekemó, ai doratapa mo wisiyóló kaae tawae,” yalepó. 41 Atéyale sukamó Pitané yó matere fo wosóló 3000 so whi̧ dowi ala taaróló kisipa feteyóló wapa wȩi tópuralepó. Atima atéró wóló take betere Keriso faketamo toune walepó.

So whi̧ mo beta̧ kisipa muóló betale fo

42 Téró, ai so whi̧ atima aposel whi̧rapené yó matere fo mo wisiyóló wosóo, atima hamomatamo mo beta̧ tuȩ́ muóló u tao su i tao su dere ala yóo, o̧lakélé beta̧mó nóo, Kótópaae moma dere alakélé beta̧mó yóo, du betalepó. 43 Kale aposel whi̧rapené so whi̧né kolóló sira yó̧póló eratere alarapekélé, kelemei alarapekélé, me ala yaairemó eratere alarapekélé depa, so whi̧né kolóló duraalu, Ita, Kótónétei eratapóló, winé sukutu betalepó. 44 Talepaae tuȩ́ tiki tiró betere so whi̧rape fea touróló beta̧ kisipa mutu, atimané o̧la o̧la mepaae ya̧ya̧re so whi̧ tao saalopóló fo dokalepó. 45 Atéró, atimané mepaae o̧la o̧laró haetamo dotonóló moni sóró mepaae ya̧ya̧re so whi̧ malepó. 46 Tétu, be dȩtere doko̧ atima mo fea momatere be belamó toura̧letatóró yó tarepó. Atima hosaa tua̧mó hai̧né sukutere ala mulu, hȩkesetamo atima fea me féli mené bemó o̧la nuku, me féli mené bemó o̧la nuku dua yalepó. 47 Até duraalu, Talené doi sóró horaté fu betepa, mo so whi̧né kolóló, aita mo donoi ala dapóló dukirótu beterepó. Ai ala du betepa, so whi̧ aluyao̧sóró Talené tao sóró Keriso so whi̧tamo Kótónétei betere doko̧ touróló sóró beteraté fu betalepó.

3

Ho̧leke dore whi̧ wisirale fo

1 Beta̧ sukamó, Pitaró Jon-tamo Talepaae moma yaairaalu tukóló muló betere sukakelemó, kuluka 3 kilok moma dere bepaae fu betalepó. 2 Atéró felemó, take hamané depemótei hó naase dowi whi̧ ai be bopéró betere tipi tu̧ sókó walemó beteraai beleyóló fu betalepó. Ai sekȩ́ta, momatere bepaae fua wua dere so whi̧paae monikó kema yó̧póló, suka fea whi̧rapené beleyóló mulaleta du betalepó. Ai whi̧ betera̧leta du betale tikita, mo kelaalo Koko̧i tipi tu̧póló doi mulapó. 3 Kale whi̧ atéró sóró fóló beteró beteremó, Pitaró Jon-tamo moma ene faai fupa, atimaamopaae moni kema yalepó. 4 Atétepa, kale whi̧ tamoné a̧ kelené kikéró kaae taru Pitané a̧paae duraalu, “Naao da̧mo kelae,” yalepó. 5 Ti fo depa, kale whi̧né a̧mó me o̧lakó melaaitere nisiyóló kelené atimaamo kaae tarepó.

6 Atépa, Pitané duraalu, “Naao ai kematere o̧la silpa moni ó kold moni ȩ tanitei, ya̧lo tare o̧la beta̧ ya̧ i matere ape. Nasaret whi̧kó Yesu Kerisoné doimó i dapa, ya̧ turukó holóló kwȩyae,” yalepó. 7 Ai fo yóló, Pitané kale whi̧né turu naasemó taosóró turukó horóló daaralepó. Até deretamotóró ama dore hóró hó kelepetamo fotoko̧ buóló wisiyalepó. 8 Atéró, ai sekȩ́ a̧ tu̧ó horóló kwȩyaai kaae sóró, Pitaró Jon-tamo atima fea moma dere be belamó kutu betalepó. Atéró aimó a̧ tu̧ó holóló taaeta deté kuturaalu, Talené doi hale sóró horaté kwȩyalepó. 9 Aimó touró betere so whi̧ feané kale whi̧né Kótóné doi sóró horaté kotere ala kelalepó. 10 Atétepa, i whi̧ta momatere be bopére tipi kelaalo koko̧re tu̧ sókó walemó bitu moni kema dua yaletei, netéró wisiyalerópóló siratu betalepó.

Moma dere bemó Pitané Talené fo yó maletei

11 Téró, kale whi̧né Pitaró Jon-tamo apuó tapa kelaai so whi̧ mo fea, Solomon-né doi mole be belapaae toura̧le wóló daae muluraalu, siratu betalepó. 12 Pitané ai ala kolóló, atimapaae duraalu, “Ti Israel so whi̧-ó, noatepa dia̧ i ere alamó siratu bitute? Diaao̧ tuȩ́né ita, da̧moné fotoko̧né ó Kótóné ala da̧moné eró tareteiné wisiralepóló de? 13 Abraham, Aisak, Jekop atimané Kótóta me kae mei, da̧né ayarapené Kótókélé mo beta̧tórótipó. Ai Kótóné ama kutó diratere whi̧ Yesu tao sóró doi mo doasi mulalepó. Ai ala ere whi̧tei, dia̧né a̧ mo ti dóló sukunaaire whi̧rapené naasepaae muló̧póló Pailat-paae melale felepó. Tétepa, Pailat-né ai whi̧ me dowi ala munipó depatei diaao̧ a̧paae duraalu, fó̧póló dotȩyao̧se yalepó. 14 Mo kae beteró betere donoi ala dere whi̧ wisinaaletei diaao̧ hó̧róo, whi̧ dupa dipula beteró betere whi̧ dia̧paae dotonae yóo, yalepó. 15 A̧ta, mo ti betere bete kaarale whi̧tei, dia̧né dóló sukunalepó. Téyaletei, Kótóné momó kepaaró beterapó. Ai alarape feata, da̧né keletómó mo yalepó. 16 Hó naase dopa dia̧ feané kilitu betere whi̧ta, da̧mo Yesupaae tuȩ́ tiki tiró betere alané a̧ wisiralepó. Ai tuȩ́ tiki tiratere alata, Yesuné da̧mopaae matepa, ama doiné i whi̧ mo ti wisiró beteretei mió diaao̧ ai kelere ape.

17 Norape-ó, ya̧lo mo i dere ape. Dia̧nékélé, diaao̧ topo whi̧rapené yale kaae, Yesu Tale Kótóné sóró beteró betere whi̧póló tuȩ́ muni yale ala da̧né tuȩ́rapó. 18 Tépatei ai yale alata, mo take Kótóné ama ko̧ló whi̧rape feané ama sóró beteró betere whi̧ Keriso doasi dele saalopó ere fo Kótóné mo ai dokonó betere ape. 19 Térapa, du betere dowi ala taaróló, kisipa feteyóló Kótópaae ape. Atetepa, ti Kótóné ama feléyóló betere ala wisi dia̧ tua̧paae eraalo. 20 Kótóné ama so whi̧ fea tȩteróló kaae tanó̧póló sóró beteró betere whi̧ dia̧ beterepaae dotonaalopa, kaae tawae. Ti ai whi̧ta, mo taketitei dia̧ tao só̧póló sóró beteró betere whi̧ Yesu ai ape. 21 Ai sekȩ́ta, Kótóné kae beteró betere ko̧ló whi̧rapepaae ere fo dokonóturaalu, Talené i haemó ere alarape momó wisiróló kisi aleraaire be dȩ sókó wó̧póló kaae tarapó. Ai be dȩ teópa, ti a̧ hepen-mó ha̧le kaae tawóló beterapó. 22 Moses-nékélé, i fo asȩrapó.

‘Tale Kótóné dia̧mó kisipa mutu, dia̧kótei ama fo eratere ko̧ló whi̧ sóró beteraalo ai ape. Téyaalopa, ai sekȩ́né ama dere fo fea wosóló sya fae.

23 Kótóné sóró beteraaire ama ko̧ló whi̧né dere fo dia̧ mepaae whi̧né wosóló sya fenitepa, ti atétere whi̧ Talené ama so whi̧tamo touyóló betao̧sóró sókó sóró kae beteraalopó,’ erapó.

24 Samuel betale alimó kaae sóró bitiré wale ko̧ló whi̧rapené deté wale fota, mió i alimó du betere alarapemó kisipa mutu erapó. 25 Kótóné ama ko̧ló whi̧rapené ere foró Talené ama i ala eraalopóló ere dirii fotamo dokonóturaalu, dia̧paaetóró mo eraalopó. Mo take Kótóné Abraham-paae i fo yalepó.

‘Naao deté faaire naalerapekó beta̧ whi̧paae ya̧lo eratere wisi alané i haemó betó mole so whi̧ mo fea wisiraalopó,’ erapó.

26 Ai ere fo mo dokonóturaalu, Kótóné ama kutó diratere whi̧ Yesu Keriso sóró beteralepó. Atéró, a̧ dia̧ Israel fake so whi̧pi tao sóró wisiraai kisipa mutu, dia̧ beterepaae dotonalepó. Dia̧ doko̧ feané du betere dowi ala taaróló tu̧ wisipaae fó̧póló, ai sekȩ́né amatei diaao̧ kisipa tiki feteraalopó,” yalepó.

4

Jon-ró Pitamo dipula beterale fo

1 Téró, Pitaró Jon-tamo kale fo wisi so whi̧paae yó mótu betepa, mepaae momatere be kaae tare diki tare whi̧rapené topo whi̧kélé, Sadyusi whi̧rapekélé, so whi̧mó Talepaae momaratere whi̧rapekélé, fea atimaamo beterepaae walepó. 2 Atima atéró betó mupa, Pitaró Jon-tamoné fo yó mótu duraalu, Yesu mo ti suka̧letei momó kepaayóló beterapó. Térapa, Yesupaae tuȩ́ tiki tiratere so whi̧kélé kepaayóló betaalopóló yó mótu beterepó. Atéró yó mótu betepa, kale whi̧rape atima dei tuȩ́ muóló fopaae bualepó. 3 Atéturaalu, ai kale whi̧rapené atimaamo tawóló fo tokó̧ló só deraai yaletei be diki depa, hi̧ka yaairaalu dilikitamo atimaamo dipula sóró beteralepó. 4 Téyaletei, atimaamoné yó male fo wosóló so whi̧ fea Talepaae kisipa tiki tiralepó. Atéyale whi̧rape maaté dosa̧ayóló touróturaalu, 5000-rópó.

5 Téró hi̧ka be dȩtepa, topo whi̧raperó Moses-né asȩre fo yó matere whi̧rapetamokélé, Juda whi̧ disirapekélé, fea Jerusalem bepaae toura̧le walepó. 6 Atétepa, atimatamo so whi̧mó momaratere whi̧rapené topo whi̧ Anas-kélé, Kaiapas-kélé, Jon-kélé, Aleksandakélé, so whi̧mó momaratere mepaae whi̧rapekélé fea wóló touró beterepó. 7 Atéró, Pitaró Jon-tamo dape sóró ai whi̧rapené atimaamopaae woseturaalu. “Ai ala yó̧póló diaamo né sóró beteraleé? ó né doimó diaamoné ai ala du bitute?” yalepó.

8-9 Tétepa, Dȩi Kepe Pita tua̧mó fa̧ayóló sȩratepa atimapaae tokó̧ mótu duraalu, “Dia̧ so whi̧ tȩteróló kaae tare whi̧raperó whi̧ disirapetamo-ó, dia̧né da̧mopaae ai wosetere fota, kale hó dore whi̧ ko̧lené sukuturaalu wisirale alamó de? 10 Tétamo depa, ti dia̧nékélé, Israel so whi̧ feanékélé, wosaasepóló ha̧kearóló i dere ape. Dia̧né Nasaret whi̧kó Yesu Keriso filipaare ni tómó oleróló mo ti dóló sukunaletei, Kótóné a̧ momó kepaaralepó. Atéyale sekȩ́né doimó, da̧moné wisi erale hó dore whi̧ i daale ape. 11 Yesuta, asȩmó ere foné duraalu,

‘Dia̧ be tȩtere whi̧rapené dopa taae falatere kapo faketei, be hulua eleké alée felepó,’ erapó.

12 Da̧ aluyao̧sóró tao saaire whi̧ me kae mo bitinipó. Yesuné doimó beta̧ da̧ so whi̧ fea mo wisiyóló betenérapó,” yalepó.

13 Atéró, kale whi̧rapené kelalemó, Pitaró Jon-tamo wikélé ini fo mo halaainé du beterepó. Atéró dere fo woseturaalu, i whi̧ tamota me skul-kélé iniretei, dere fo mo fosó fosó dapóló siratu betalepó. Tétu atimaamo Yesutamo kwȩyale whi̧ tamopóló kisipa yalepó. 14 Téyaletei, Pitaró Jon-tamoné hó dopa wisirale whi̧kélé atima touró betere tikimó daaleteiné u kale whi̧rape atimané me fo yaaire tu̧ mei depa taaralepó. 15 Atétepa, Pitaró Jon-tamo kapala asiri belapaae ho̧kó deróló, ai whi̧rape atima fo kȩlaaralepó. 16 Atéró, kȩlaaróló duraalu, “Atimaamopaae da̧né noa alakó eraaloé? Jerusalem bemó betó mole so whi̧ feané atimaamoné kelemei ala eraletei, kolóló mo tuȩ́rapó. Téreteiné da̧né ai ala hiróló kapala fo enénipó. 17 Tépatei, i fo so whi̧paae deté fóló fakerao̧sóró atimaamopaae dirii fo yóló mulaalopó. Ai Yesuné doimó so whi̧paae fo yó melao̧se yaalopa, siépe,” yalepó.

18 Atimapi atéró fo dokoló, kale whi̧ tamo momó bepaae ape yóló duraalu, Yesuné doimó mepaae dere alaraperó ama fo yó maté kotere alatamo momó kae yao̧se yóló fo mulalepó. 19 Ti fo depa, Pitaró Jon-tamoné duraalu, “Dia̧né kisipané da̧mo diaao̧ dere fo wosóló sya furaalu, Kótóné fo sya foletei taalatepa, Kótóné keletómó wisiréró dia̧nétei tale yae. 20 Ti da̧né kelené kelale alaró wosale fotamo yó materetei, mo taaranénipó,” yalepó.

21 Tétepa, kale whi̧rapené Pitaró Jon-tamopaae mepaae wiratere fo take yale tómó beleróló yóló, atimaamo fó̧póló dotȩyalepó. Atimaamopaae mepaae sekȩi ala eraai yaletei, bete atima ko̧ló ko̧ló depa taaralepó. Ti noa betené mei, so whi̧ feané atimaamoné erale alamó Talené doi sóró horatere kilituraalu, atima wi depa fó̧póló dotȩyalepó. 22 Ti noatepae, i kelemei ala eróló wisirale whi̧ta, hó doyóló betepa ba fo whi̧ siki tamokélé bosenée falapó.

Talepaae kisipa tiró betere whi̧né moma dere fo

23 Atéró Pitaró Jon-tamo fó̧póló sókó daalatepa, atimaamo mepaae Keriso so whi̧ betere tikipaae felepó. Atéró fóló bitu, so whi̧mó momatere topo whi̧raperó whi̧ disirapetamoné atimaamopaae yale forape fea atimapaae du betalepó. 24 Atétepa, Keriso so whi̧né ai fo woseturaalu, atima fea touyóló fo fake yóló Kótópaae doa kée yóló moma yalepó. Atéró duraalu, “Kótó-ó, ya̧ta doasi Tale bitu, o̧la o̧la fea naaotóró kaaróló tȩteróló kaae tarapó. Tale-ó, i haekélé, ó sa̧kélé, wȩi kȩlakélé, ai sore o̧la tua̧mó betere o̧laró ere o̧latamokélé fea naaotóró alerapó. 25 Naao Dȩi Kepe Wisiné naao kutó diratere whi̧ da̧né aya Depit tua̧paae su̧ratepa, ama ko̧lómó ere fo i ape.

‘Hae kwia doko̧mó betó mole so whi̧ noatepa fopaae buóló dei kisipa mutu betere?

Juda fake so whi̧kélé me bete munipatei noatepa atima kikiti fo dokotu beteré?

26 I hae kwia tȩteróló kaae tare topo whi̧rape atima bóe daai siki siki yóo, mepaae Juda fake tȩteróló kaae tare topo whi̧rapekélé fea beta̧paae toura̧le wóló, Taletamo bóe dóo, so whi̧ tȩteróló kaae tanó̧póló, Talené sóró beteró betere whi̧tamokélé bóe daai donoróo, erapó,’ yalepó.

27 Ti ai ere fo mo dokonalepó. Kale Herot-ró Pontias Pailat-tamonékélé, Juda meire fake so whi̧nékélé, Israel so whi̧nékélé, naao kutó diró̧póló sóró beteró betere whi̧ wisinaale Yesutamo bóe dóló só deraai, doasi Jerusalem bepaae toura̧le walepó. 28 Atéyaleteita, atima tuȩ́né kaayóló dere nisiyalemó, ai yale alarape fea Tale naao fotoko̧né eraalopóló, take ere fo mo dokonóló ai yale ape. 29 Térapa Tale-ó, mió atimané naao kutó diratere whi̧rape susupui ala eraairaalu wiréli fo du beterapa, naao tuȩ́ muae. Atétu betere tua̧mó da̧ wikélé ini, mo halaainé daalu, naao fo beta̧ yó mótu beteró̧póló halaai ala da̧paae erae. 30 Naao mo kae beteró betere kutó diratere whi̧ Yesuné doimó kisi daae mole so whi̧ wisiróturaalu, kelemei alaraperó doasi sira yaaire alatamo eraaire fotoko̧ naao da̧paae erae,” yalepó.

31 Atima ai moma yóló kemerateretamo, atima betó mole be tao sóró woreralepó. Atéturaalu, Dȩi Kepe Wisiné atima mo su̧ratepa, so whi̧paae Kótóné fo mo halaainé diriyóló yó mótu betalepó.

Keriso so whi̧ u taosu i taosu yale fo

32 Kale Keriso so whi̧ atima fea ne no ao̧yóló bitu, mo wisi kisipa beta̧tóró muóló beterepó. Atéru, atimané mole o̧la o̧la fea ekȩleyóló sini, ya̧ya̧re so whi̧kélé tao sua yalepó. 33 Kale aposel whi̧rapené Tale Yesu mo ti suka̧letei, momó kepaayóló beterapóló yó matere fota, Kótóné ama fotoko̧tamo yó melaté kutu betalepó. Atima atétu betepa, Kótóné ko̧lené sukuturaalu, ha̧le tao sere ala atima feapaae eraleteiné mo hai̧tamo dua beterepó. 34-35 Ai ala iru, atima tua̧mó me so ó whi̧kó o̧la o̧la ya̧ya̧ dere ala mo inipó. Atima tua̧mótei, hae tiki tare whi̧né ama hae dotonóló moni sóo, be tȩne whi̧né ama be dotonóló moni sóo, yóló ai moni kale aposel whi̧rapené naase tua̧mó mulótua yalepó. Ai monita, mepaae o̧la o̧la ya̧ya̧re so whi̧mó terekeyóló a̧liróló mótua yalepó. 36 Lipai fake whi̧kó Saiprus be whi̧ ama doi Josep beterepó. Ai sekȩ́ta, aposel whi̧rapené Banabas doi mulalepó. Ai doiné beteta, so whi̧né hosaa dirirótu ketekȩ bulóló fotoko̧ratere whi̧pó doi mulalepó. 37 Ai whi̧ Banabas-nékélé, ama hae kwia dotonóló moni sóró, ai moni ti aposel whi̧rapené naase tua̧mó mulalepó.

5

Ananias-ró Sapairatamopaae erale ala

1 Téró me etéyalepó. Whi̧ beta̧né ama doi Ananias beterepó. Ai sekȩ́ró soma Sapairatamo atimaamoné hae kwia dotonóló moni salepó. 2 Atéró sale moni mepaae soma atimaamo saairaalu fo deyóló, bukó mulóló, mepaae ti kale aposel whi̧rapepaae male felepó.

3 Atétepa, Pitané a̧paae duraalu, “Ananias-ó, Satan ya̧ tua̧mó bitu, Dȩi Kepe Wisipaae kapala fo noatepa yaleé? Naao hae dupu yale moni mepaae ya̧ saairaalu bukó mulóló, i sóró waletei hi̧tipó deretei, kapala fo ai dere ape. 4 Hae kwia dotonaai ha̧le mupa, ti naao haetóró molepó. Dotonóló sale moni-kélé, ti naao moni-tórótipó. Tétu, moni mepaae diaamo saairaalu, dekée sóró mepaae maaté Talepaae male waleteikélé wisirapó. Tépatei, naao dowi kisipa sóró yale kapala fota, mo whi̧paae ini, Kótópaaetei ai ere ape,” yalepó.

5 Atéró dere fo kale whi̧ Ananias-né woseturaalu, Pita daalemó haepaae muni doropóló, mo ti suka̧lepó. Mepaae so whi̧né até yalepó dere fo woseturaalu, atima wió du betalepó. 6 Tétepa, mepaae kokopei whi̧rape wóló kale whi̧né tiki kutiné bopéyóló doura̧le felepó.

7 Atéró, sore sukakele kemeyóló ai ki̧lipaae soma Sapaira ama whi̧paae erale ala tuȩ́ni, moko̧leyaa yóló Pita beteremó sókó walepó. 8 Atéró daapa, Pitané kale sopaae woseturaalu, “Naao whi̧ diaamoné hae dupu yale moni i hi̧tié?” yalepó. Tétepa, kale soné duraalu, “Ȩ́pó. Saletei, aitóróti hi̧tipó,” yalepó.

9 Ai fo depa, Pitané a̧paae duraalu, “Noatepa naao whi̧ diaamo fo dokóló, Talené Dȩi Kepe Wisipaae kapala fo yóló, ka̧ae kelaai dilika̧leé? Atei ala yalemó, naao whi̧ doura̧le fele whi̧rape wóló tu̧ sókó walemó ai daae mole ape. Atimané ya̧kélé, atéró sóró fóló doura̧le faalopó,” yalepó.

10 Téyalemó, mo ai fapotóró kale so Pita daale tikimó haepaae muni doropóló suka̧lepó. Atétepa, kale whi̧rapené kelalemó mo ti sukupa sóró fóló, ama oma dourale tikimó a̧kélé titiróló bulalepó. 11 Até yalepó dere fo, Keriso so whi̧ró ai fo wosale so whi̧tamo doasi winé sukutu betalepó.

Aposel whi̧rapené kelemei alarape erale fo

12 Téró kale aposel whi̧rapené kae kae kelemei alaró so whi̧né kolóló sira yaaire alatamo, so whi̧ betó mole tua̧mó erótu betalepó. Talepaae tuȩ́ tiró betere so whi̧ Solomon-né aleyale be tokwȩimó touróló bitua yalepó. 13 Mepaae so whi̧né Keriso so whi̧né dere ala kolóló, atima dere ala mo koko̧rapó yóló dukirótu betaletei, atima ai so whi̧tamo touyóló betaalo witu betalepó. 14 Tépatei, sokélé, whi̧kélé, Talepaae tuȩ́ tiki tiróló take betere Keriso faketamo toura̧leta yaletikimó Keriso so whi̧ fakeraté felepó. 15 Atétere alamó, mepaae hepo daae mole so whi̧rape sepelewa yóló wóló, Pita a̧ fua wua dere tu̧mó besekȩ tómó mulótua yalepó. Ti aita, Pita fua wua duraalu, ama suka asoné mepaae whi̧ wisiró̧póló kisipa muturaalu, dua yalepó. 16 Jerusalem be bopéróló tȩe mole be huluarapemó betó mole so whi̧ fea Jerusalem bepaae toura̧le walepó. Atéró wouraalu, mepaae hepo daale so whi̧kélé, dowi keperapené doasi susupu mótu betere so whi̧kélé, mo fea beleyóló wapa wisirótua yalepó.

Aposel whi̧rape susupuróló dipula beteraletei

17 So whi̧mó momaratere topo whi̧ró mepaae Sadyusi fakekó i sekȩ́né ama fulumu whi̧rapetamoné aposel whi̧rapené dere alamó atimatamo dei fopaae bualepó. 18 Atéturaalu, kale aposel whi̧rape dipula sóró beteralepó. 19 Téyalemó, dilikitamo Talené ama ensel wóló, ai dipula be tu̧ tuki̧yóló kale aposel whi̧rape belapaae dapesó derepelepó. 20 Atéró duraalu, “Dia̧ fóló momatere be belamó daalu, so whi̧paae mió wosetere kisi fo wisi etérópóló yó melaai fae,” yalepó.

21 Téró hi̧ka be dȩtepa, ensel-né yale fo wosóló, momatere be belamó daalu, so whi̧paae Talené fo kaae sóró yó malepó.

Atéyale ki̧lipaae so whi̧mó momaratere topo whi̧ró, ama fulumu whi̧rapetamoné kale fo tokó̧ló taletere whi̧rapepaae ape yó faralepó. Ai whi̧rapeta, Israel whi̧ disirape atimatórótipó. Ai fakerape fea wóló, mepaae diki tare whi̧rapepaae dipula bepaae fóló, kale aposel whi̧rape dape sene fae yóló dotonalepó. 22 Tétepa, fóló kelalemó, kale aposel whi̧rape dipula bemó bitinipa kelalepó. Atépa yaai dapóló atima momó fesaae walepó. 23 Atéró atimapaae duraalu, “Dipula be tu̧ta, da̧né kinale alatóró epa kelalepó. Téró, tu̧ kaae tare diki tare whi̧rape atimakélé, kale tikimótóró daae molepó. Atépa, da̧ tu̧ tuki̧yóló kelalemó, atima bitinipó,” yalepó. 24  Dipula be kaae tare diki tare whi̧rapené topo whi̧ró so whi̧mó momaratere whi̧rapené topo whi̧tamoné ai dere fo woseturaalu, ai aposel whi̧rape-a, noa yalerópóló atima tuȩ́ teketu betalepó.

25 Atétu beteremó, whi̧ beta̧ wóló duraalu, “Wosae, dia̧né dipula beterale whi̧rapeta, u momatere be belamó daalu, so whi̧paae fo yó mótu betere ape,” yalepó. 26 Ai fo depa, diki tare whi̧rapené topo whi̧ró ama diki tare whi̧rapetamo fóló, kale aposel whi̧rape tawóló sóró walepó. Atéró, dapesó wouraalu, ho̧ko si̧yóló só ani, naamei alané dapesó walepó. Ti noatepae, so whi̧né kapo duné atima siriyóló dao̧sóró wi yalepó.

27 Atéró kale whi̧rape dapesó fóló, fo tokó̧ló taletere whi̧rape betó mole tikimó daalalepó. Atéyaleteita, moma dere topo whi̧né wosetere fo yóló taleyó̧póló yalepó. 28 Téró, kale so whi̧mó momaratere topo whi̧né aposel whi̧rapepaae duraalu, “Da̧né dia̧paae ai whi̧ Yesuné doimó momó kae yó melao̧se yóló fo mulalepó. Téyaletei, dia̧né yó mótu betale fo i Jerusalem be hulua so whi̧ mo feané wosalepó. Diaao̧ ai dere alané Yesu sukó̧póló daleteimó, da̧paae kwia tokó̧ meló̧pólópó yóló kisipa mutu du bitu de?” yalepó.

29 Ti fo depa, Pitaró mepaae aposel whi̧rapetamoné tokó̧ melótu duraalu, “Mo whi̧né fo sya furaalu, Kótóné fo yó matere ala taarénipó. Kótóné ama yae dere ala beta̧ mo eranérapó. 30 Diaao̧ ni tómó oleróló dale whi̧ Yesu dou dolomó mupa, da̧né ayarapené Kótóné momó sóró ai kepaaró betere ape. 31 Tale Kótóné a̧ kepaaróló ama turu naase dȩmó doasi Topo whi̧ beteróo, da̧ aluyao̧sóró tao saaire whi̧kélé sóró beteróo, erapó. Ti aita noa ala yó̧póló ini, Israel so whi̧ dowi ala taaróló tuȩ́ tiki feteyóló wó̧póló erapó. Ai ala depa, ti da̧né yale dowi alamó saaire kwia Kótóné tokó̧ló alu eranérapó. 32 Ai yale alarape fea da̧né kelené kolóló mepaae so whi̧paae yó melótu beterapó. Ti atétere kaae Dȩi Kepe Wisinékélé, da̧né dere fo kwia tao sóró erótu beterapó. Mepaae so whi̧ Kótóné fo wosóló ao̧mó sukó̧ló betepa, atétere so whi̧paae ama Dȩi Kepe Wisi take meló beterapó,” yalepó.

33 Kale fo tokó̧ló taletere whi̧rapené i dere fo woseturaalu, atima mo doakale fopaae buóló kale aposel whi̧rape mo ti daai kisipa mualepó. 34 Até du betepatei, ai tua̧mó Farisi whi̧kó beta̧ ama doi Kamaliel beterepó. Ai sekȩ́ a̧ta, Moses-né asȩre fo diriyóló tuȩ́ru yó matepa, so whi̧ feané ama dere fo mo wisiyóló wosetua dapó. A̧ atére alamó ama doi doasi mulapó. Ai whi̧ kale fo taleratere whi̧rape betó mole kuamó turukó holóló duraalu, “Ai whi̧rape belapaae kapala asiri doropó̧póló yae,” yalepó. 35 Atéró, kale whi̧rapepaae duraalu, “Israel fake whi̧rape-ó, dia̧né ai whi̧rapepaae eraai kisipa mutu betere ala hapale kilitaróló ini, tuȩ́pi tekeyae. 36 Ti noa betené dumitei, i ere alamó da̧ wisiyóló kisipa saalopó. Take bitiré wale alimó, whi̧ beta̧ Teudas-né duraalu, ȩta ha̧le whi̧ meipó. Tȩteróló kaae tanó̧póló sóró daaló betere whi̧pó depa, mepaae 400 whi̧rape a̧tamo toune walepó. Téyaletei, bóe dale sukamó atimané a̧tei dupa, ama bóe belera̧le fele whi̧rape dapo dapo yalepó. Téturaalu, ama yaai kisipa muale ala alu yalepó. 37 Atéyale ki̧lipaae Gavman whi̧rapené so whi̧ doi siré kwȩyale sukamó Kaleli whi̧kó Judas-né i ala yalepó. Mepaae whi̧rape hosaa diriróló hai̧raté kwȩyóló duraalu, ‘Da̧ Gavman-tamo bóe dȩle faalopó. Atéró atima dóló torokó̧ faróló, atima betale sirimó da̧né tȩteróló kaae tawaalopó,’ yalepó. Téyaletei, Gavman whi̧né kale sekȩ́ a̧tei delemó, atima whi̧rape botokó dapo dapo yalepó. 38 Atérapa, mió i du betere alamókélé ya̧lo kisipa mole fo beta̧ dia̧paae i dapa, wosae. I whi̧rapepaae me ala eréni, ha̧le fó̧póló dotȩyae. Atimané take nalopaae yaai dere alamó kisipa mutu, mió ai du betere alatamo mo whi̧né kisipa mole ala yaai depa, ti doyóló haepaae derepaalopó. 39 Téni, i dere alatamo Tale Kótó tua̧mó kaayóló wapa, ti diaao̧ atima dere ala sesé enénipó. Ai alatamo depa, ti Kótótamotei bóe du beterapóló dia̧nétei ka̧ae kolóló kisipa yaalopó,” yalepó.

40 Kale sekȩ́né dere fo mepaae whi̧rapené wosóló, téyaalopóló kisipa mualepó. Atima ai fo yóló ki̧lipaae kale aposel whi̧rape momó bepaae holae yóló, halika tikiné fokosoi ala yalepó. Atétu beteró, atimapaae fo mulóló duraalu, “Yesuné doimó dia̧né fo momó kae yó melao̧se,” yóló fó̧póló dotonalepó.

41 Téró, kale aposel whi̧rape atima ai whi̧rape betere tiki taaróló felepó. Atéró atimasisi duraalu, “Yesuné doimó da̧ halika tikiné fokosó sóró susupu eratere alakélé, hale seratere alakélé, eró̧póló Kótóné amatei, da̧ dosa̧ae sóró beteralepó. Ama ai ala eró betereteita, sekȩi alarape da̧né mo su̧mó belenépa erapóló,” atima hȩkesené sukuté felepó. 42 Atéró, atima betere doko̧ momatere be belamókélé, be doko̧ doko̧kélé, Yesu Keriso a̧ etei kaae whi̧póló so whi̧paae ha̧keamó kale fo wisi ha̧le yó maté fu betalepó.

6

Wȩikeró whi̧rape sóró beterale fo

1 Atéyale sukamó, Talepaae tuȩ́ tiratere whi̧rape mo dekéró faketé felepó. Até duraalu, aimó betó mole Krik fo bole Juda whi̧rapené Hibru fo bole Juda whi̧rapepaae o̧la taleturaalu, wisiyóló a̧li dumipóló alale su betalepó. Atéró duraalu, dia̧ Hibru fo bole wulia sorapemó betere doko̧ fea nokole o̧la su̧mó a̧liróló móturaalu, da̧ Krik be fo bole wulia sorapemó meni dere-a, noatepa de yalepó. 2 Atétepa, kale 12 aposel whi̧rapené mepaae Keriso so whi̧rape feapaae toura̧le ape yóló touró betepa duraalu, “Nokole o̧la tale yóló a̧liratere kutó diaai, Kótóné fo yó matere ala sisópaae erateretei wisinipó. 3 Térapa, norape-ó, dia̧ tua̧mó betó mole whi̧rapekó fopeyóló, Dȩi Kepe Wisi fa̧anu fosó fosói kisipa mole wȩikeró whi̧rapekó sóró beterae. Atétepata, ti ai kutó atimané tȩteróló kaae tawó̧póló atimané naase tua̧mó mulaalopó. 4 Atéróló da̧né diyaaire kutóta, ti so whi̧ tao suraalu moma dere ala yóo, Tale Kótóné fo yó melatere ala yóo, yaalo ai ape,” yalepó.

5 Atéró ai whi̧rapené dere fo so whi̧ feané wosóló mo wisirapóló kisipa mualepó. Atéró so whi̧ feané fopeyóló, Stipen sóró beteralepó. Ai sekȩ́ta, Dȩi Kepe Wisi fa̧anu tuȩ́ tiki tiró betere whi̧pó. Atéró sóró beterale whi̧rape ti etérópó. Filip, Prokorus, Nikanor, Timon, Parmenas, Antiok be whi̧kó Nikolas atima atéró sóró beteralepó. Nikolas a̧ta Juda whi̧ meitei, Juda whi̧rapené dere ala sya fu betere whi̧pó. 6 Téró, kale so whi̧né ai whi̧rape dapesó fóló aposel whi̧rapené naase tua̧mó mulalepó. Atétepa, ai whi̧rapené atima tikimó naase mulóló Talepaae moma eralepó.

7 Ai ala yale tikimó, Kótóné fo hae kwia feapaae yó melaté fóló fakeralepó. Jerusalem be hulua tua̧mó Talepaae tuȩ́ tiki tiratere whi̧rape mo ti fake duraalu, so whi̧mó momaratere whi̧rape atimakélé, mo fea tuȩ́ feteyóló tiróturaalu, kale fo wisi wosóló Yesupaae kisipa tiratere ao̧mó betalepó.

Stipen tawóló fo teka̧le fo

8 Téró, kale sekȩ́ Stipen Kótóné ama ko̧lené sukutu ha̧le tao sere alaró Talené fotoko̧tamo a̧ tua̧mó fa̧anepó. Téturaalu, mo doasi kelemei alaró sira yaai dere alatamo so whi̧ fea kuamó erótu betalepó. 9 Atétu betepa, mepaae whi̧rape Stipen-tamo bóe dóló fopaae butu, a̧ só deratere fo yalepó. Ai whi̧rape atimané fo wosetere be doita, wae sóró kutó diratere whi̧ betere ala taaróló atima ko̧leaané ha̧le betó mole whi̧rapené fo wosetere bepó doi mulapó. Ai whi̧rape atima wale tikita, Sairin be hulua whi̧kélé, Aleksandria be hulua whi̧kélé, Silisia hae kwiamó betó mole whi̧rapekélé, Esia hae kwiamó betó mole whi̧rapekélé, atérópó. Ai fakerape atimané be huluata kae kaetei, Juda fakepó. 10 Atéyaletei, Stipen-ta Dȩi Kepe Wisi fa̧anu fosó fosó yóló du betere fomó, u whi̧rapené dowi kisipa mutu du betere foné atimané a̧ só deraairetei mo su̧nipó.

11 Atéteremó, Stipen só deraaire tu̧ kikituraalu, atimasisi kemei mepaae whi̧rapetamo fo dokóló etei kaae kapala fo yaalopa siépe yalepó. “Ai whi̧né Kótókélé, Moses-né ere fokélé, doka doka yóló bóe duraalu, faletere fo depa, da̧né wosalepó yae,” yóló, sȩ yalepó.

12 Atéró, so whi̧paaekélé, Moses-né asȩre fo yó matere whi̧rapepaaekélé, whi̧ disirapepaaekélé, Stipen-tamo fopaae buó̧póló, sesemeratere fo deté kwȩyalepó. Atéró, kale whi̧ Stipen tawóló só fóló fo tokó̧ló tale dere whi̧rapené naase tua̧mó mulalepó. 13 Atéró daaló bitu, kale kapala fo yóló só deraai kisipa mutu betere whi̧rapené duraalu, “I sekȩ́néta suka fea kale yóló muló betere fokélé faleyóo, Kótóné ama kae tȩnó betere moma dere bekélé doróló doka doka yóo, deté kotapó. 14 Téturaalu, etei kaae fokélé depa da̧né wosalepó. Nasaret whi̧kó Yesuné i be fisikóló doróo, Moses-né asȩre mara mole fo da̧paae matepa, da̧né sya fu betere alakélé doróo, yaalopó depa, da̧né wosalepó,” yalepó.

15 Téró, ai wóló betó mole fo tokó̧ló taletere whi̧rapené kale sekȩ́ Stipen kikéyóló kaae tawalemó, ama kelepaa ensel-rapené kelepaa kaae daalepó.

7

Stipen-né fo tokó̧ló taletere whi̧rapepaae yale fo

1 Téró, so whi̧mó momaratere topo whi̧né Stipen-paae woseturaalu, “Atimané ya̧ só deraairaalu ai du betere fo-a mo de?” yalepó.

2 Ti fo depa, Stipen-né atimapaae tokó̧ mótu duraalu, “Noraperó ayarapetamo-ó, ai fo ya̧lo dia̧paae i dapa wosae. Mo take da̧né aya Abraham a̧ Haran hae kwiapaae faai Mesopotemia hae kwiamó ha̧le betepa, kae dȩ fa̧ane Kótó Abraham beteremó sókó weipakalepó. 3 Atéró, Abraham-paae duraalu,

‘Ya̧ta, naao be whi̧ so whi̧ró naao turuku betamo taaróló, ya̧lo ya̧paae yó melaaire hae kwiapaae fae,’ yalepó.

4 Ai fo depa, ama turuku be Kaldia whi̧rape betere hae taaróló, Haran be huluapaae torókó̧ felepó. Atéró fóló betepa, aimó kale whi̧ Abraham-né alima sinalepó. Atéyale ki̧lipaae Kótóné Abraham a̧ dapesó wóló mió dia̧ ai betó mole hae kwiamó beteralepó. 5 Kótóné Abraham-mó i hae kwia melaalopó yóló mulaletei, ai alimó hae kwia mekó menipó. Kutó diyaaire su̧ mo sawakélé menipó. Atéyale alimó Abraham a̧ naalekélé bitinipatei Kótóné a̧paae duraalu, ya̧ró naao deté faaire naaletamoné i hae kwia saalopóló dirii fo yóló munélipakalepó. 6 Kótóné Abraham-paae duraalu, ‘Naao detere naalené deté fole naalerape atima fea kae fakené hae kwiamó wale whi̧ su̧ betaalo ai ape. Atéró betepa, ai hae talerapené atima wae sóró kutó diratere so whi̧ beteróló, doasi depe tukó wei alaró susupui alatamo deté fu betepa, 400 ba fo kemeyaalo ai ape. 7 Atépa, Israel fake wae sóró beterale be hulua whi̧né topo whi̧rape ya̧lo dowi kwia melóló ya̧lo i so whi̧ momó dapesó woló beteraalopó. Kótó a̧ta, da̧ tȩteróló kaae tare Talepóló ao̧mó dua sukó̧ló betaalopó. 8 Naao detere naalené detere naalerape tiki sekaȩ tukóló sirirae. Atétepa, ti ya̧lo dia̧mó eraaire ala ha̧sókó feni, mo eraalopóló dirii fo yóló mulótu eratere siripó,’ yalepó. Atéró, Abraham-né Aisak deyalepó. Aisak deyóló be dȩ 8-ró kemetepa, ama naalemané tiki sekaȩ tukóló siriralepó. Téró, Aisak-né Jekop deyalepó. Jekop-né ti da̧né ayarape deyóló fake firale 12 whi̧rape deyalepó.

9 Jekop naalemarapené noma dekȩ naale Josep-né dere alamó dei tuȩ́ muturaalu, atimané a̧ Isip whi̧rapené wae sóró kutó diratere whi̧ beteró̧póló dotonóló moni salepó. Téyaletei, Josep-paae wuatere sekȩi ala fea Kótóné tao sua du betalepó. 10 Téró, Josep a̧ Isip hae kwia tȩteróló kaae tare topo whi̧ Fero beterepaae sókó fóló beterepó. Atéró betepa, Fero-né Josepené dere ala kilitu, a̧paae hȩkese yó̧póló, Kótóné mo donoi ala wisi erótu betalepó. Atépa kilituraalu, Fero-né Isip hae kwiaró doasi topo whi̧né wisi wisi berapetamo Josep-né tȩteróló kaae tanó̧póló, sóró beteralepó,” yalepó.

11 “Atéyale alimó o̧la sóku aluyóló doakale wote ali walepó. Atéturaalu Isip hae kwiamókélé, Kanan hae kwiamókélé, da̧né ayarape atima naaire o̧la mo meipó. 12 Atéró betalemó, da̧né ayarape deyale whi̧ Jekop-né Isip bemó mepaae nokole o̧la muó mulapó dere fo wosóló, ama naalemarape dotonalepó. Ti aita, folosóró kaae suraalu felepó. 13 Atéró momó felemó ti Josep-né ama nomarapepaae a̧ i ape, yóló yó melalepó. Atétepa, kale tȩteróló kaae tare doasi topo whi̧ Fero-né Josep-né alimaró nomarapetamo tuȩ́ yalepó. 14 Téró, Josep-né ama alimapaae yó fótu duraalu, ‘Ya̧kélé naao fake so whi̧kélé, dia̧ fea ai hae kwia taaróló, ipaae torokó̧ló ape,’ yalepó. Tétepa, 75 so whi̧ ai be torokó̧ló walepó. 15 Jekop atéró bitiré fóló, a̧ Isip bemó suka̧lepó. Téró, ama naalemarapekélé, mo fea aimótóró suka̧lepó. 16 Atétepa, atimané tiki beta̧ só fóló, Sekem hae kwiamó mole kapo dolomó doura̧leta, dua yalepó. Ai hae tikita take Abraham-né Hamor naalemarapetamo moniné dupuyale haepó,” yalepó.

17 “Até deté wóló, take Kótóné Abraham-tamo yóló mulale fo dokonaaire be dȩ feleketepa, atimané deyale naale senaale Isip bemó mo ha̧le o̧la kaae fake yalepó. 18 Téró, take betale topo whi̧ Fero-ró Josep-tamo suka̧lepó. Atéyale ki̧lipaae ai sirimó betale topo whi̧ Fero-né Josep-né a̧ ai topo whi̧ beterale ala tuȩ́ iniruraalu kale Israel fake so whi̧ wisiyóló kaae tanipó. 19 Atéruraalu, ai topo whi̧né Israel fake so whi̧tamo doakale bóe duraalu, Israel sorapené naale detepa, sukó̧póló bela tómó wapelatamo mulaleta dua yaai, atima fo dokóló mulalepó.”

20 “Atétu betere tua̧ dolomó, Moses deyalepó. Ai naaleta, Kótóné keletómó mo kae naale wisipó. Hamaró alimatamoné ai naale sóró betepa, wélié sore kemeyalepó. 21 Téró, hamaró alimatamoné wapela turó só fóló mulalepó. Atéró mupa, kale topo whi̧ Fero senaalemané whaayaai salepó. 22 Téró mepaae doasi tuȩ́ mole Isip whi̧rapené Moses tuȩ́ tiki fosó fosó yó̧póló, mepaae alarape yó melaté felepó. Téró, ama dere fokélé, mo fosó fosó yóo, dere alakélé mo fotoko̧ buóló yóo, yaaire whi̧ doayalepó,” erapó.

23 “Moses doayóló bitiré fóló, ba fo whi̧ siki tamo kemeyóló a̧ ama Israel so whi̧rape noa ala du beteréró kȩle felepó. 24 Atéró fóló kelalemó, kale Isip whi̧ beta̧né Israel whi̧ beta̧ doló susupurótu betepa, kelalepó. Atétu betepa, ama fake whi̧tamo até ekeséró seséturaalu, Isip whi̧ mo ti dalepó. 25 Moses-né ama etei kisipa mualepó. Israel fake so whi̧ atimapaae doasi sekȩi ala erótu betepa, ama fake so whi̧ tao só̧póló Kótóné a̧ dotonélirapóló kisipa yaalo nisi yalemó, Israel so whi̧né atei kisipa sinipó. 26 Téró, kale dere kaae mo hi̧ka momómo fóló kelalemó, Israel whi̧ atimaamosisitei ho̧le su betepa, ama filiyóló duraalu, ‘Diaamo Israel faketamotei noatepa ho̧le su bitu de yalepó.’

27 Ti fo yalemó, doasi fotoko̧ buóló me whi̧ tȩterótu betere whi̧né Moses tȩ daalótu duraalu, ‘Ya̧ da̧tamo fo tokó̧ló taleratere alaró tȩteróló kaae tare alatamo yó̧póló né sóró beteraleé? 28 Naao dó kale Isip whi̧ du yale kaae, ȩkélé atéró daai waleé?’ yalepó. 29 Ai fo woseturaalu, Moses a̧ ai Isip hae kwia taaróló, Midian haepaae botokó felepó. Téró, a̧ ai bemó wale whi̧ bitu, so dokóló naale tamo deyalepó.

30 “Atéró ba fo whi̧ siki tamo kemeyóló betepa, whi̧kélé bitire Sainai hasi fosó felekemó ensel a̧ beterepaae ni sesaapemó si mi sokóló ai dolomó sókó walepó. 31 Atétere ala kolóló, Moses a̧ noa ala dutérópóló kisipa teketu betalepó. Atéró, mo ti diriyóló kelaairaalu, kale ni sesaape ere felekepaae taae felemó, ai si mi dolomótei, Talené a̧paae i fo yalepó.

32 ‘Ȩta, dia̧né ayarape Abraham, Aisak, Jekop atima tȩteróló kaae tare Kótópó’ yalepó.

Ti fo depa, ai fo dere tiki kelaai yaletei, diri furu furu yóló wituraalu, kilini haepaae hemée deyalepó,” yalepó.

33 “Atépa Talené a̧paae duraalu,

‘I hae tikita, Kótóné ama tukóló kae muló betere haepa, naao horó betere hó be sokóló taae falae,’ yalepó.

34 Térapa Moses-ó, Isip whi̧rapené ya̧lo so whi̧paae doakale sekȩi ala erótu betepa wosalepó. Até du betere ala kolóló ya̧lo atima ha̧le fó̧póló dotonale waairaalu, ya̧pi Isip be huluapaae fó̧póló dotonaai dapó,” yalepó.

35 “Moses a̧ta atimané hó̧ yóló, a̧paae ya̧ fo tokó̧ló taleratere alaró tȩteróló kaae tare alatamo yó̧póló, né sóró beteraleé? yale whi̧pó. Ti fo yale whi̧tei, Israel fake so whi̧ tȩteróló kaae tanó̧póló, Kótóné amatei sóró beteralepó. Atéró beteraai ama ensel-né era̧le fó̧póló dotȩtepa, kale ni sesaapemó duku betere si mi dolomó fo sókó wóló Moses sóró beteralepó. 36 Ama ai Israel so whi̧ Isip be taaróló a̧lisóró wóló beteró bituraalu, kelemei alaró so whi̧né kilitu sira yaaire alatamo eraté kutu betalepó. Até dere alata, kale Isip hae kwia tua̧mókélé, sonaai wȩi kȩla tua̧mókélé, so whi̧ bitinire tikimó kuturaalukélé, ai alarape eraté kutu betepa, ba fo whi̧ siki tamo kemeyalepó,” yalepó.

37 “Ai Moses-nétóró Israel so whi̧paae duraalu,

‘Kótóné ko̧ló whi̧ mo ȩ kaaetóró dotonaalopó. A̧ta dia̧kótei, sóró beteraalo ai ape,’ yalepó.

38 Moses a̧ Israel so whi̧tamo whi̧ mei tikimó da̧né ayarape dapesó kutu betepa, ensel-né Sainai hasi fosómó mo ti betaaire fo bete a̧paae matepa, amamo da̧paae maletei mió da̧né i sya fu betere ape.”

39 “Téyaletei, da̧né ayarapené ama dere fo wosóló a̧ ao̧mó sinóló bitinipó. Atimané a̧ hó̧rapóló faai wale tiki taaróló, Isip bepaaetei momó fesaae faai kisipa mutu betalepó. 40 Atéró, kale so whi̧né Eron-paae duraalu, ‘Da̧ Isip bemó betepa, a̧lisóró wale whi̧ Moses a̧ neté yalerópa, da̧ a̧lisóró faaire kótórape kaekó alerae,’ yalepó.”

41 “Atéyale sukamó, bulmakau hupu male kaae su̧róló kapala kótó aleyalepó. Atéró, atimané aleyóló mulale o̧lapaaetei, hupu dóló momaturaalu, ai o̧lané doi doasi mulóló o̧la deyóló ki̧litu betalepó. 42 Ai so whi̧ ó sa̧mó daale wéliékélé, ho̧rerapekélé, sukakélé, atimané tale aleróló doi sóró horóló moma du beteró̧póló, Tale Kótóné ai so whi̧ taaróló sisóralepó erapó. Ai fota, mo take Kótóné ko̧ló whi̧rapené asȩre fo mo hi̧tipó.

‘Israel fake so whi̧rape-ó, dia̧ so whi̧ bitinire tikimó 40 ba fo tua̧mó bituraalu, sipsip hupu dóló moma deté wou betaletei ȩpaae inipó.

43 Dia̧né kuti be dolomó kapala kótó Molek-ró whi̧né aleyale kótó Repan ho̧retamo beteróló ao̧mó sukó̧ló bituraalu, tale-ó yóló moma deté kutu ai betale ape.

Atétu betaleteiné ya̧lo dia̧ Babilon hae kwia taoró wae sóró beteró̧póló ho̧kó faló ai betere ape,’ ” yalepó.

44 “Téró, da̧né ayarape atima so whi̧ bitinire tikimó bituraalu, Tale Kótó a̧ da̧tamo mo beterapó kisipa muó̧póló, kuti be tȩipakalepó. Ai kuti beta, Kótóné Moses-paae etéró tȩyae, yóló su̧róló yó matepa, kolóló tȩipakalepó. 45 Atéró bitiré wóló, nalo da̧né ayarape atimané ai kuti be beleyóló sóró waleteita, Josua-né tȩteróló kaae tawóló betale alimó yalepó. Josua a̧ ama be whi̧ so whi̧tamo betere hae kwia taaróló, me hae kwiamó betaai fupa, Kótóné ai hae talerape mo fea dóló torokó̧ faralepó. Atéyale sukamó sóró wale momatere kuti be beleyóló só kutu beteró, Depit betale alimó sókó walepó. 46 Tétepa, Depit-né Kótóné a̧ hai̧tere ala eratepa, da̧né aya Jekop-né Kótó mo ti moma dere bemó beteró̧póló kisipa mutu, a̧mó be tȩnaai Kótópaae wosalepó. 47 Téyaletei, ama naalema Solomon-né Tale Kótóné be tȩnalepó.

48 Atéyaletei, ó sa̧ taoró betere Tale a̧ mo whi̧né tȩtere bemó bitimipó. Kale Kótóné ko̧ló whi̧né i asȩre fo kaaepó.

49-50 ‘Ó sa̧ta, ya̧lo tȩteróló doasi topo whi̧ betere tikimó bitu, i haeta, ti ya̧lo hó dée daaló betere tiki ai ape. Térapa, dia̧né noa kaae be tȩyóló ȩ beteraai du bitu de?

Talené duraalu, Ȩ sa̧a nóló betere tiki mekó ere?

O̧la o̧la feata, ya̧lo aleyóló muló bitini nisi du betere?’ fo asȩrapó,”

51 Stipen-né duraalu, “Dia̧ta mo dowa̧ae fole whi̧rapepó. Noatepa diaao̧ hosaa tua̧mó dowi ala fa̧anu, Kótóné fo wosaaire wosȩ́likélé kinó bitute? Dia̧ta, diaao̧ ayarape bitu yale kaaetóró iru, Dȩi Kepe Wisiné dere fo wosaai deretei hó̧yóló mo dowa̧ae fu beterapó. 52 Kótóné ko̧ló whi̧ me dekó diaao̧ ayarapené susupui ala erénipó, fo yaaloé? Mo fea diaao̧ ayarapené susupui ala erótua yalepó. Dowi alakélé inire Talené ama mo donoi Whi̧ wisinaale waalo ai ape, yóló yó mótu betere whi̧rapekélé, dia̧né ayarapené dua ipakalepó. Atétua yale kaae, miókélé dowi ala inire whi̧ wisinaale eleké deyóló dó̧póló, diaao̧ sesemeralepó. 53 Talené tukóló muló betere fo ensel-rapené dia̧paae yó matepa wosaletei, diaao̧ ai fo tukóló sisópaae eralepó,” yalepó.

Stipen kapo duné siriyóló dale fo

54 Ai fo dere woseturaalu, kale ai fo tokó̧ló taleratere Juda whi̧rape atima mo dei fopaae buturaalu, sereke hale yalepó. 55 Téyaletei, Stipen a̧ Dȩi Kepe Wisi fa̧aturaalu, sa̧paae kese horalemó, Tale a̧ tua̧mó ere dȩró Yesutamo Kótóné turu naase dȩmó daapa kelalepó. 56 Atépa duraalu, “Kelae! Hepen be tu̧ tukwȩ fóló, Whi̧né Naalema Kótóné turu naase dȩmó daapa mió ya̧lo kelerapó,” yalepó.

57 Atétepa, atimané ai dere fo wosaalo meipóló, naasené wosȩ́li kinóló fo fake yóló a̧ daale tikipaae mo hapale toura̧le walepó. 58 Atéró, Stipen naasemó sei̧ sóró be tipi ao̧paae taae deróló kapo duné siróló daai kaae salepó. Até yaaipatei, ama i ala depa kelalepóló yale whi̧rape atimané fo̧loi kutirape sorokóló, beta̧ kokopei whi̧né kaae tanó̧póló, ama hó betemó mulaleta yalepó. Ai whi̧né ama doita, Sol-pó.

59 Atimané Stipen a̧ kapo duné siritepa, ama Talepaae momatu duraalu, “Tale Yesu-ó, ya̧lo kepe bete beta̧ naao dape sae,” yalepó. 60 Atéró, a̧ bukutiri teya̧ró biti̧ doropóló fo fakeyóló duraalu, “Tale-ó, i dere alamó naao atimané dowi ala kwia aluróló kemerae,” yalepó. Ai fo yóló kale whi̧ a̧ mo ti sinalepó. Atétere alata, Sol a̧kélé aimó daalu, wisirapa téyae du betalepó.

8

Keriso so whi̧ susupu sóró dapo dapo yale fo

1 Atéyale sukamó, Jerusalem bemó betó mole Keriso so whi̧paae doa susupu sere ala eralepó. Atei ala depa, Talepaae tuȩ́ tiki tiró betere Keriso so whi̧ Judia hae kwiaró Samaria hae kwiatamopaae dapo dapo yóló felepó. Atétepa, kale aposel whi̧rape atima beta̧ Jerusalem bemó betó molepó. 2 Téró, mepaae Kótóné ala eró tare whi̧rapené Stipen douróló, doasi dekȩné sini moló-u du betalepó. 3 Téyaletei, Sol-né Keriso so whi̧ doraté kwȩyaairaalu, kaae salepó. Tétu, be doko̧ a̧ kwȩyóló, Keriso so whi̧ fea si̧yóló dipula betera̧leta du betalepó.

Filip Samaria haepaae fóló yale ala

4 Atéró dapo dapo yóló fele so whi̧ fóló betó mole tikimó, mió wosetere kisi fo wisi so whi̧paae yó mótu betalepó. 5 Filip Samaria hae kwiamó tȩne be huluapaae doropóló, so whi̧paae Yesu Kerisota, Kótóné i haemó betó mole so whi̧ tȩteróló kaae tanó̧póló sóró beteró betere whi̧póló yó mótu betalepó. 6 Aimó wóló touró betere so whi̧ feané Filip-né yale foró erale kemei alarapetamo kilitu, ama dere fo wisiyóló wosaairaalu, atima fea wosȩ́li muló beterepó. 7 Atétu, so whi̧ tua̧mó tepeyóló betale dowi keperape sókó furaalu, keterȩ́ yóló sókó fua yalepó. Hó naase dore so whi̧ró tiki da̧amu yóló momaare so whi̧tamo wisirótua yalepó. 8 Atétere ala kilituraalu, ai be huluamó betó mole so whi̧ atima mo hȩkesené sukutu betalepó.

Isi whi̧ Saimon-paae yale fo

9 Téró, ai be huluamó whi̧ beta̧ Saimon beterepó. Ba fo doasimó ai sekȩ́ a̧ isi whi̧ bitu, du betere alamó Samaria so whi̧ feané sira dua yalepó. Atéteremó a̧ mo doasi sekȩ́ whi̧póló bopé fake du beterepó. 10 Atétepa, mepaae doasi doi mole whi̧rapekélé, doi munire whi̧rapekélé, mo fea wóló ama dere fo wosóló a̧ dukirótu betalepó. Atétu duraalu, “I whi̧ta, Kótóné doasi bole fotoko̧ kaae bulapó,” du betalepó. 11 Téró, mo take a̧ isi whi̧ bitiré wouraalu, du betale ala kolóló, siratu betaleteiné so whi̧ fea ai alatei sya felepó. 12 Téyaletei, Filip-né atimapaae Kótóné tȩteróló betere ao̧mó mole alaró Yesu Kerisoné ere alatamo etérópóló yó melótu betalepó. Ama atéró yó matere fo wosóló so whi̧ fea kisipa feteyóló Talepaae wapa, Filip-né atima Yesuné doimó wȩi tópurótua yalepó. 13 Kale whi̧ Saimon a̧kélé, tuȩ́ tiki feteyóló Talepaae wapa, Filip-né a̧ wȩi tópuralepó. Téró, Filip kotere tiki doko̧ fea Saimon atimaamo wusuró kuturaalu, me ala yaairemó dere kelemei alaró sira yaaire alatamo Filip-né eratepa kilitu, Saimon-né sira dua yalepó.

14 Jerusalem bemó betere aposel whi̧rapené Samaria so whi̧ Talené fo wosalepó dere wosetu atimané Pitaró Jon-tamo dotȩyalepó. 15 Téró, kale sekȩ́ tamo fóló, ai Samaria hae kwiamó tȩne be huluamó Talepaae kisipa tiki tiró betere so whi̧ Dȩi Kepe Wisi só̧póló momaralepó. 16 Ti noa betené meipó. Dȩi Kepe Wisi atima tua̧paae tepeyóló biti̧ waai teópatei, Yesu Kerisoné doimó atima wȩi maaté tópuralepó. 17 Atépa, Pitaró Jon-tamoné ai so whi̧ tikimó naase mulalemó, Dȩi Kepe Wisi atima tiki tua̧paae biti̧ dorowalepó.

18 Saimon-né kale aposel whi̧ tamoné so whi̧né tikimó naase mulalemó, Dȩi Kepe Wisi biti̧ wale ala kolóló, atimaamomó moni melaai i fo yalepó. 19 “Diaamoné dere ala kaae ya̧lokélé, mepaae so whi̧ Dȩi Kepe Wisi só̧póló naase mulaai dapa, ȩpaae ai alakó eraasepóló dapó,” yalepó. 20 Ti fo depa, Pitané a̧paae duraalu, “Naao moni ya̧tamo wusuró kȩlaa yóló alu yó̧póló, yae. Ti noatepae, naao kisipané Kótóné ko̧lené sukuturaalu, ha̧le matere o̧la moniné dupu dere ao̧rapóló de? yalepó. 21 Ya̧ da̧tamo Talené ama kutó diró̧póló sóró beteró bitinireteiné. Kótóné keletómó naao hosaa tua̧mó wisi kisipa munipó. 22 Térapa, dowi ala taaróló Talepaae kisipa feteyae. Atétepa, ti Kótóné naao hosaa tua̧mó muale dowi kisipamó kwia melaai yaletei, ha̧le aluraalopó. 23 Ti naao hosaa tua̧mó dowi kisipa fa̧ayóló mupa, ya̧lo kelerapó. Atéruraalu, dowi alanétei ya̧ dokóló wae sóró beteró beterapó,” yalepó.

24 Ti fo depa Saimon-né a̧paae duraalu, “Ti naao ȩpaae ai yale fo mo yao̧sórópa, naaotei ȩmó momarae,” yalepó.

25 Atéró, Pitaró Jon-tamoné kelené mo kelale alaró Talené fotamo yó mótu beteró, momó Jerusalem bepaae fesaae faai felepó. Atéró, furaalu, ai Samaria hae kwiamó tȩne be hulua tu̧ felekemó tȩ mole berapemó kale fo wisi yó melaté felepó.

Filip-ró Itiopia whi̧tamoné yale fo

26 Atéró eté yalepó. Talené ama ensel-né Filip-paae duraalu, “Ya̧ta, Jerusalem be taaróló Kasa be huluapaae derepaai saoti fakeró kópu ka̧ae fale hae tikimó fole tu̧ sya fae,” yalepó. 27 Téró, Filip a̧ ai tu̧mó fu betalemó, beta̧ Etiopia whi̧kó nóluku soki whi̧ mo umó wapa kelalepó. Ai whi̧ a̧ta, Etiopia hae kwia tȩteróló kaae tare topo so Kandas-né moniró mepaae néli o̧latamo kaae tanó̧póló sóró beteró betere doasi whi̧pó. 28 Ai sekȩ́ a̧ta, Jerusalem bepaae Talepaae moma ene fi fesaae wou, ama hos hupuné si̧yóló sóró kotere o̧la tómó beteró Kótóné ko̧ló whi̧ Aisaiané asȩre fo dosa̧até wou betalepó. 29 Atéró dosa̧até wou betepa, Talené Dȩi Kepené Filip-paae duraalu, “Ya̧ mo hapale fóló kale whi̧ beteró wou betere hos hupuné si̧yóló só fole o̧latamo hokolaa yóló beta̧mó faai fae,” yalepó.

30 Ai fo depa, Filip a̧ mo hapale fóló, kale whi̧tamo beta̧mó titi yóló fu betalepó. Atéró wosalemó, Aisaiané asȩre fo kale whi̧né dosa̧até fu betepa, Filip-né a̧paae woseturaalu, “Naao ai dosa̧até fu betere foné bete naao kisipare?” yalepó.

31 Ti depa kale whi̧né Filip-paae tokó̧ mótu duraalu, “Mené ȩpaae yó menitepa, ti netéró tuȩ́ saaloé?” yalepó. Ti fo yóló kale whi̧né Filip-paae a̧tamo biti̧ holae depa, a̧ titiyóló biti̧ holalepó.

32 Kale Etiopiané whi̧né dosa̧até wale ko̧ló whi̧ Aisaiané asȩre fo i ape.

“A̧ta, sipsip hupu daai duóló a̧lisóró fu dere kaae yalepó. Téró, me kale sipsip hupu male niki tikitepa, keterȩ́ initere kaae ama ko̧ló mo nomalepó.

33 A̧paae doakale hale seróló susupuratere alakélé fo tokó̧ló taletere alakélé ini, ha̧le só deratere ala beta̧ yalepó.

A̧ naale senaale nalopaae yaai dere ala kolóló né yó melaaloé?

Ti atimané a̧ i haemó betao̧sóró kisipa mutu, mo ti dalepó,” yalepó.

34 Téró kale Etiopia whi̧né Filip-paae woseturaalu, “I asȩre ko̧ló whi̧né ere fo a̧mó erépé whi̧ me kaemó ere?” yalepó. 35 Tétepa, Filip-né Aisaiané ai asȩre fomótóró kaae sóró Yesu Kerisoné mió wosetere kisi fo wisi yó maté felepó.

36 Atéró, atimaamo fu beteremó tu̧ tua̧mó wȩi ke belepa kolóló, kale sekȩ́né Filip-paae duraalu, “Wȩi ke wisinaale ti belerapa kelae. I wȩi kemó ȩ tópuratere dore?” yalepó. 38 Ai fo yóló, kale sekȩ́né ama hos hupu néli tare whi̧paae kei̧róló daayae yalepó. Atéró daapa, atimaamo wusuró ai kale wȩi ke dolopaae doropóló daalu, Filip-né kale sekȩ́ wȩi tópuralepó. 39 Atéró, atimaamo hae taopaae taae holalemó, mo ai fapotóró Talené ama Dȩi Kepe Wisiné Filip tokó̧ sóró felepó. Atéró, kale Etiopia whi̧né Filip momó kae kilinipó. Tétepa, kale sekȩ́ a̧ tu̧mó fu bituraalu, hȩkesené sukuté felepó. 40 Téyaletei, kale Filip a̧kélé, kele a̧linameróló dapesó wale ala kilinipatei, Asotas bemó sókó felepó. Atéró sókó fóló, ai tu̧ dȩmó tȩ mole be huluarapemó, so whi̧paae mió wosetere kisi fo wisi yó melaté felepó. Atéró, yó melaté fóló, Sesaria be huluamó sókó felepó.

9

Sol dowi ala deté kutu beterapó yale fo

1 Ai ala du betere tua̧mó, Sol-né Talené ala eró tare whi̧rape atima daalopóló wiratere fo ha̧le yó tarepó. Damaskus be huluapaae faai, so whi̧mó Talepaae momaratere topo whi̧ beterepaae felepó. 2 Atéró duraalu, “Ȩ Damaskus be huluapaae faai dapa, dia̧né u bemó betere Juda fakené fo wosetere be kaae tare whi̧rapené ȩ mo whi̧ nisiyao̧sóró fas mekó asȩyóló a̧lae. Ai fas-mó i kaae fo yae. Aimó Yesu Kerisoné ala sya fole so whi̧kó betepa, ti i Jerusalem-paae dipula sóró wó̧póló, ȩpaae sóró fae yóló asȩ yae,” yalepó. 3 Atéró, Sol a̧ Damaskus be felekepaae sókó faai deremó, ó hepen-mó Talené dȩ hapale sókó wóló a̧ daale tiki mo fea dȩyó felepó. 4 Téteremó a̧ haepaae deraapisa fóló mupa, sa̧mó fo yóló duraalu, “Sol! Sol! Naao ȩ noatepa doróló supuraté kutu bitu de?” yalepó.

5 Tétepa, Sol-né duraalu, “Tale-ó, ya̧ né de?” depa Yesuné duraalu, “Ȩta, naao doróló susupuraté kutu betere whi̧ Yesupó,” yalepó. 6 “Térapa, ya̧ turukó holóló Damaskus be huluapaae fae. Aimó betepa, ti whi̧ mené naao yaaire ala ya̧paae yó melaalopa, ama dere fo naao sya fóló yae,” yalepó.

7 Ai ala deremó, Sol-tamo wale whi̧rape atima fokélé tekeni, hokomó sókó finé daae mulu, dere fomaaté wosalepó. Téyaletei, ai fo dere whi̧né kelepaa atima kilinipó. 8 Téró, Sol a̧ turukó holóló kele fisa̧ae horóló kele kele yalemó me o̧lakélé koló feni, kele dilikiyalepó. Atépa, a̧tamo wale whi̧rapené a̧ naasemó tawóló a̧lisóró fóló, Damaskus bemó sókó felepó. 9 Atéró, be dȩ soremó kele dilikiyóló bitu, o̧lakélé, wȩikélé néni, ha̧le betalepó.

10 Atéró betepa, ai bemó Yesuné ala eró tare whi̧ beta̧ Ananias beterepó. Ai whi̧né noke naró dere kaaené Talené a̧paae duraalu, “Ananias-ó!,” depa, ama duraalu, “Tale-ó maé, ȩ i betere ape,” yalepó.

11 Tétepa, Talené ai kale whi̧paae duraalu, “Mo donoi tu̧póló doi mole tu̧ seraa fóló, Judas-né bemó sókó fae. Atéró Tarsus whi̧ Sol momó betere? yóló wosae. A̧ ai bemó bituraalu, ȩpaae moma ai du betere ape. 12 Atérapa, ama noke naró dere kaaené i ala depa, kelalepó. Beta̧ whi̧ Ananias a̧ beterepaae wóló ama tikimó naase mulale wapa, ama kele wisi yaairetei kolóló, ai betere ape,” yalepó.

13 Ti fo depa, Ananias-né duraalu, “Tale-ó, mepaae so whi̧né ȩpaae i fo ene wuatepa, wosalepó. Ai sekȩ́ a̧ta, Jerusalem bemó naao kae beteró betere so whi̧ doróló mo doakale dowi ala erótu betere whi̧pó yalepó. 14 Mió ipaae wóló betereteikélé ha̧le meipó. Jerusalem be huluamó du betere ala kaae, i be huluamókélé, naao doi yóló momatu betere so whi̧rape dipula saai so whi̧mó momaratere topo whi̧né ai ala yaai fae yóló, fas matepa sóró walepó,” yalepó.

15 Tétepatei, Talené Ananias-paae duraalu, “ Ai whi̧ta, ai ala du betale whi̧tei, mió ya̧lo ala yó taruraalu, ya̧lo kutó diraté fó̧póló sóró beteratapa, fae. Ti a̧ta, take nalopaae Juda meire fake so whi̧paaekélé, doasi tȩteróló kaae tare topo whi̧rapepaaekélé, Israel so whi̧paaekélé, ya̧lo doi eraté kutu betaaire whi̧ ai ape. 16 A̧ até deté kutu betepa, ya̧lo doimó a̧ mo doasi dele sóró susupui ala saalopóló, ya̧lo a̧paae yó melaalopó,” yalepó.

17 Ai fo depa, Ananias a̧ fóló, Talené a̧paae yó male bepaae felepó. Atéró sókó fóló, kale sekȩ́ betere be dolopaae holóló Sol-né tikimó naase mulóló duraalu, “Ya̧lo no Sol-ó, Tale Yesu Keriso ya̧ i Damaskus bepaae waai wapa, tu̧ tua̧mó sókó walepó. Atéyale sekȩ́né naao ai dilikire kele momó wisiróló o̧la o̧la kolóo, Dȩi Kepe Wisi ya̧ tiki tua̧paae biti̧ wóló fa̧anóo yó̧póló, ama ȩ ya̧ beterepaae dotonatepa wóló i daale ape,” yalepó. 18 Ai fo deteretamotóró, kale whi̧né kele dolomó ya fumi kaae o̧la sókó dorowóló ama kele momó wisiyalepó. Atéró wisi depa, a̧ wȩi tópuralepó. 19 Atéró a̧ o̧la nóló ama fotoko̧ momó bune walepó. Sol a̧ Yesuné ala erótu betere whi̧rapetamo ai Damaskus bemó mepaae be dȩrape betalepó.

Sol-né Damaskus beró Jerusalem betamomó yale ala

20 Ai be dȩmótóró kaae sóró, Juda whi̧rapené fo wosetere berapemó Yesu Keriso a̧ mo Kótóné Naalemapó yóló, so whi̧paae ha̧keamó yó mótu betalepó. 21 Atétepa, so whi̧ feané ama yó matere fo wosóló sirayóló duraalu, “I whi̧ta, take ó Jerusalem bemó Yesupaae tuȩ́ tiki tiróló betó mole so whi̧paae doakale susupui ala eraté kutu betale whi̧ meié? A̧ ipaae waleteita, i bemó betó mole Keriso so whi̧paae doasi dowi sekȩi ala eróló, so whi̧mó momaratere topo whi̧paae dipula sóró male faai wale whi̧ meié?” yalepó. 22 Téyaletei, Sol-né Talené fo eratere ala mo ti fake deté fóló mo fosó fosóre whi̧ betalepó. Atéru, Damaskus bemó betó mole Juda so whi̧paae Yesuta, so whi̧ tȩteróló kaae tanó̧póló sóró beteró betere Kerisopóló yó matepa, so whi̧né mo dono dapóló kisipa yalepó.

23 Atéró, yó melaté fóló mepaae be dȩrape kemetepa, Juda whi̧rapené Sol daai kisipa mutu, atima beta̧paae toura̧le wóló atimasisi kikiti fo dukutu betalepó. 24 Atéyaletei, atimané a̧ daai du betere ala ama kisipa yalepó. Dilikitamokélé, dȩtamokélé, ai be bopéró betere tipi tu̧ sókó wale tiki doko̧ a̧ daai, melaa yóló biti̧ta dua yalepó. 25 Ai fo woseturaalu, kale mepaae Sol-né dere fo wosóló sya fu betere whi̧rapené a̧ tao suraalu, ai be bopéró betere tipi dolo sokóló dilikitamo yomó deyóló halikané duwóló deralepó. 26 Téró, Sol a̧ Jerusalem bepaae holóló bituraalu, aimó mepaae Yesuné ala erótu betere whi̧rapetamo touyóló betaai yaletei, atima a̧ kelao̧sóró wiyalepó. Atima wi yaleteita, a̧ Yesuné ala eratere whi̧póló kisipa tiréni yaleteinépó. 27 Atétu betepa, Banabas-né kale whi̧ Pol aposel whi̧rape beterepaae dapesó fóló daaló bitu, i sekȩ́ta Damaskus bepaae faai fu betepa tu̧ tua̧mó, Tale wóló daapa, ama kelené mo kilipakalepó. Téró, aimó Talené a̧paae fo ipakalepó. Ai fo yóló Damaskus bemó bituraalu, a̧ mo wikélé ini, halaainé Yesu Kerisoné doimó fo yó mótu bitipakalepó. 28 Atéró, Sol a̧ atimatamo beta̧mó bituraalu, ai Jerusalem be huluamó so whi̧paae Talené fo wikélé ini, mo halaainé Yesuné doimó yó maté kutu betalepó. Atéteremó, whi̧ mené a̧ sesékélé inipó. 29 Téró, Sol-né Krik be fo bole Juda so whi̧paae Yesu a̧ta, mo Kótóné Naalemapóló kisipa yó̧póló, fo tokó̧tamo du betaletei, mepaae Juda fake whi̧rapené Sol daairaalu du betalepó. 30 Ai fo woseturaalu, Keriso norapené Sol dao̧sóró tao suraalu, Sesaria bepaae dapesó dorowóló, Tarsus bepaae fó̧póló dotonalepó.

31 Atéró, Judia hae kwiamókélé, Kaleli hae kwiamókélé, Samaria hae kwiamókélé, Keriso so whi̧tamo bóe dóló susupui ala erótu betaletei, mió i alimó hai̧né sukó̧ló dua betó molepó. Talené Dȩi Kepe Wisiné atima fotoko̧róló ketekȩ bulatepa, Yesupaae tuȩ́ tiki tiratere so whi̧ mo ti fake deté felepó. Atéró, Kótó a̧ta, mo doa fotoko̧ bole Talepóló wi kisipa mutu, hemée deyóló mo dua betó molepó.

Pitané Enias-ró Dokas-tamo wisirale fo

32 Téró Pita a̧ mepaae Kótóné kae beteró betere so whi̧ betó mole be hulua doko̧ fea keleté fóló Lida be huluamó betó mole Keriso so whi̧tamokélé ekei fo yóló betaai felepó. 33 A̧ atéró wóló, ai bemó beta̧ whi̧ ama doi Enias betepa kelalepó. Ai sekȩ́ a̧ta, tiki da̧amuyóló ha̧le fiyótóró mupa, 8-ró ba fo kemeyale whi̧pó. 34 Atéró mupa, Pitané kale whi̧paae duraalu, “Enias-ó, Tale Yesu Kerisoné ya̧ mió ai wisiratapa, turukó holae. Téró naao besekȩ tukóló bopeyóló tupaae mulae,” yalepó. Téyalemó, kale whi̧ a̧ mo hapale téti turukó holóló daane holalepó. 35 Atéró, ai kale Lida be huluamó betó mole so whi̧ró Saron be huluamó betó mole so whi̧tamoné tiki sinóló da̧amure whi̧ Enias wisiratere ala kilituraalu, Talepaae kisipa tiki tirótua yalepó.

36 Téró, Jopa bemó Talené ala eratere sokó beta̧ ama doi Tabitapó. Krik foné ai doi Dorkas doi mulapó. Ai so a̧ta, betere doko̧ fea hȩkesené sinóló yaala sókó fóló wisi ala erótu, yolealere so whi̧mó o̧la o̧la ha̧le tao sóró matere ala fa̧ane so wisinaalepó. 37 Atétu betale sukamó, kale so a̧ heponé suka̧lepó. Atéró sukutepa, mepaae sorapené ama tiki fokóló kutiné bopeyóló siki be kepaae mulale holalepó. 38 Ai be Jopata, Lida be felekemó erapó. Atéreteiné Talené ala eratere whi̧rapené Pita Lida bemó beterapó depa woseturaalu, atimakó whi̧ tamo fó̧póló dotȩyalepó. Atéró fóló Pitapaae duraalu, “No-ó ya̧ta, mió mo da̧motamotóró hapale faai dapesene walepó,” yalepó.

39 Tétepa, Pita a̧ atimaamotamo fóló, Jopa bemó sókó fóló, kale so sukó̧ló mole siki be kepaae dapesó horalepó. Atéró aimó betó mole wulia sorape Pita daalepaae wóló moló-u yóló duraalu, “Ita, ai suka̧le so a̧ suka̧ai bituraalu, male doasi deróló sókó fatere fo̧loi kutiró mepaae deratere kutirapetamo i ape yóló,” yó malepó.

40 Tétepa, Pitané ai sorape belapaae ho̧konóló a̧ bukutiri teya̧ró bituraalu, moma yalepó. Atéró moma yóló a̧ kale so molepaae fetée wóló duraalu, “Tapita-ó, ya̧ turukó holae,” depa kale so kele fisa̧ae horóló, Pita kaae taru turukó holóló biti̧ holalepó. 41 Atéró betepa, Pitané kale soné naasemó tao sóró turukó horóló daalalepó. Atéró kale wulia soraperó Keriso so whi̧tamopaae kepaayale so i ape yóló yó malepó. 42 Pitané kale mo ti sinóló mole sotei, momó kepaaróló beteralepó dere fo kulu kulu só kwȩyóló fakeratepa, Jopa be huluamó betó mole so whi̧ mo feané wosalepó. Até yalepó dere fo woseturaalu, so whi̧ mo fea Talepaae feteyóló kisipa tiki tirótua yalepó. 43 Téró, Pita a̧ Saimon-tamo mepaae be dȩrape betalepó. Saimon-ta, hupu sekaȩné mepaae o̧la o̧la ale yaairaalu, bé bé yó̧póló wȩimó fokotu betere whi̧pó.

10

Konilias-né Pitapaae ape yale fo

1 Atéyale sukamó, Sesaria whi̧kó ama doi Konilias beterepó. A̧ta, ai be huluamó 100 Rom diki tare whi̧rape kaae tare topo whi̧pó. Ai diki tare whi̧rapeta, Itali hae kwiaró walepó. 2 Konilias-ró ama naale senaaletamokélé, somakélé, atima mo fea Talené ala yó taruraalu, Kótó ao̧mó sukó̧ló beterepó. Atéru, yoleale yóló betó mole so whi̧mó, betere doko̧ fea o̧la o̧la ha̧le matere alaró, moma dere alatamo yó tarepó. 3 Atéró beta̧ sukamó, kuluka 3 kilok a̧ ama be dolomó betepa, noke naró dere kaaené Kótóné ensel sókó wóló daane wapa, ama mo diriyóló kelalepó. Atéru a̧paae duraalu, “Konilias-ó,” yalepó.

4 Atéró dere fo woseturaalu, kale whi̧ a̧ witamo ensel daalepaae kese faróló duraalu, “Tale-ó, maé?” yalepó.

Tétepa, ensel-né a̧paae duraalu, “Naao moma dere alaró yoleale yóló betó mole so whi̧mó hamoko yóló ha̧le matere alatamo Kótóné kilituraalu, koko̧né sukunapó. Atei ala dereteiné ya̧ tuȩ́ keteréni, ama kisipa yó tarapó. 5 Térapa Konilias-ó, Jopa bemó whi̧ beta̧ ai betere ape. Ai whi̧né ama doita, Saimon-tei Pitapó du beterapó. Térapa, ai whi̧ Jopa bepaae dape sene fó̧póló, dia̧kó mepaae whi̧ dotonae. 6 A̧ta ama yakoma Saimon-tamo ai betere ape. Ai Saimon-ta, hupu sekaȩné to ó mepaae o̧la o̧la aleyaairaalu bé yó̧póló, wȩi fokotere whi̧pó. Ama beta wȩi fókumó ai tȩne ape,” yalepó.

7 A̧paae ai fo yóló, kale ensel fupa Konilias-né ama bemó kutó diratere whi̧ tamo yóo, Kótóné ala eró tare ama diki tare whi̧rapekó beta̧ yóo, yóló ape yalepó. 8 Téró betepa, atimapaae kale ensel-né a̧paae yale fo fea yóló, Jopa bepaae fó̧póló dotonalepó.

Pitané noke kaaené kelale ala

9 Atéró tu̧mó fiyóló, hi̧ka be dȩtepa, atima Jopa be huluapaae sókó faai feleke deretamo eté ipakalepó. Pita a̧ Jopa bemó 12 kilok sukakelemó moma yaairaalu, kelekele dere siki bepaae holóló beterepó. 10 Atétepa, yakoma Saimon-ró somatamo ao̧ró bemó naaire o̧la donoróló muló betepa, a̧ siki bepaae holóló moma du betalemó, a̧ wote yalepó. Atépa, noke naró dere kaaené i ala depa kelalepó. 11 Ó hepen be tu̧ tukwȩ fóló doasi dȩi kuti kaae o̧la dou̧ró kwia doko̧ dorokó̧ fóló amatei dorowou betepa kelalepó. 12 Ai dorowale kuti kaae o̧la dolomó i haemó niki daani ke detere o̧laraperó barapetamokélé, hó naase daae mole o̧larapekélé, mo fea ai kuti dolomó betó mupa kelalepó. 13 Atépa, ó sa̧mó fo yóló duraalu, “Pita-ó, ya̧ turukó holóló ai betó mole o̧la dóló nae,” yalepó.

14 Ti fo depa Pitané duraalu, “Tale-ó, mo deretei mo take naao da̧paae, ‘Ai o̧la nao̧se,’ yóló muló betepa ȩ werapó,” yalepó.

15 Ti fo depa, kale dere kaae momó a̧paae duraalu, “Kótóné ya̧paae wisirapa nae dere o̧la, ȩ werapó ekesé. Sóró nó beta̧ yae,” yalepó.

16 A̧paae ai fo dere alata, sore félimó yóló mo ai fapotóró kale kuti ó hepen-paae momó sóró holalepó.

17 Pitané a̧paae i yó male ala noa betené yalerópóló kisipa teketu betalepó. Atétu betepa, Konilias-né dotonale whi̧rape wóló, Saimon-né be momó tȩnérópóló keketé wóló, be bopéró betere tipi tu̧ sókó walemó daae molepó. 18 Atima atéró daalu, fo tekeróló duraalu, kale Saimon-tei Pitapó du betere whi̧kó imó betere yóló wosalepó.

19 Pita ai yale alané bete kisipa ha̧le teketu betepa, Dȩi Kepe Wisiné a̧paae duraalu, “Saimon-ó, whi̧rape sorené ya̧ keketé ai kutu betere ape. 20 Térapa, ya̧ turukó holóló ao̧ró bepaae derepae. Ai whi̧rapené ya̧paae atimatamo faalopó depa me kisipa muni, atima ya̧lo dotonalepa fó beta̧ yae,” yalepó.

21 Téró, Pita a̧ doropóló kale whi̧rapepaae duraalu, “Diaao̧ ai keketé kutu betere whi̧ta, ȩ i ape. Térapa dia̧ noatepa waleé?” yalepó.

22 Ti fo depa atimané duraalu, “Da̧ta, kale diki tare whi̧rapené topo whi̧ Konilias-né dotonatepa walepó. Ai whi̧ a̧ta, dowi alakélé enei Kótóné ala erótu betepa, Juda so whi̧ mo feané whi̧ wisipóló doi sóró horótu beterapó. Tépa, mo kae beteró betere ensel-né a̧paae duraalu, ya̧ ama bepaae wóló, naao dere fokó wosaaipa dape sene fae depa, walepó,” yalepó. 23 Ti fo depa, Pitané atima bepaae dapesó fóló fiyalepó. Atéró, hi̧ka be dȩtepa, kale whi̧rapetamo Pitakélé, mepaae Jopa bemó betó mole Keriso whi̧rapekélé fea felepó.

24 Atima atéró, tu̧ tua̧mó diki beta̧ fiyóló, hi̧ka Sesaria bemó sókó felepó. Téyalemó Konilias-né fake whi̧rapekélé, ama fulumu whi̧rapekélé, mo fea touróló Pita dapesó wó̧póló kaae tawóló beterepó. 25 Pita atéró sókó wapa, Konilias-né a̧ doasi whi̧pa kilitu, ama hó ao̧mó bukutiri tȩyaró biti̧ derepelepó. 26 Atétepa, Pitané kale whi̧ tao sóró turukó horóló duraalu, “Turukó holae. Da̧mo wusuróta mo whi̧pó,” yalepó.

27 Téró, Pitaró Konilias-tamo fo deté fóló be tua̧paae kelalemó, so whi̧ mo fea touró beterepó. 28 Atéró betó mupa Pitané duraalu, “Da̧ Juda fake dia̧ Juda meire fake so whi̧tamo beta̧mó fo yóló ó o̧la nokole ala yao̧se eretei dia̧ feané ai kisipa ere ape. Téretei, mió Kótóné ȩpaae i ala yó malepó. Da̧ Juda fake so whi̧ne kae kae fake so whi̧paae i ala dorapó, i ala wisirapóló eratere fo yao̧se yóló ȩpaae yalepó. Atéyaleteiné mió ȩ dia̧tamo beta̧mó beaai ape dere fo wosóló hó̧rapó enénipó. 29 Kótóné ȩpaae ai fo yaleteiné naao ȩ dape sene wó̧póló dotonale whi̧rapepaae faalomeipó ini, atima dere fo beta̧ wosóló i daale ape. Térapa, naao ȩ noatepa dape sene wó̧póló dotonaleé?” yalepó.

30 Ti fo depa, Konilias-né a̧paae duraalu, “Dou̧ró be dȩ kemeyaai ha̧le bitu, kuluka 3 kilok suka kelemó ȩ ya̧lo be dolomó moma du betalepó. Atétu betepa, mo dȩi kuti deréli ensel mo hapale sókó wóló ya̧lo hosaa tua̧mó daane walepó. 31 Atéró daalu ȩpaae duraalu, ‘Konilias-ó, naao hamoko yóló, yolealere so whi̧ tao sóró ha̧le matere alaró moma dere alatamota, Kótóné ama keletómó mo donoi ala dapóló kisipa mutapó. 32 Térapa, Konilias-ó, whi̧ beta̧né ama doi Saimon-tei, Pitapó du betere whi̧ Jopa bemó ama yakoma Saimon-tamo beterapa, dape sene fae. Ama yakoma Saimonta, hupu sekaȩné mepaae o̧la o̧larape aleyaairaalu, bé yó̧póló wȩimó fokotere whi̧ ai ape. Ama beta, ti wȩi fókumó ai tȩne ape,’ yalepó. 33  Ensel-né ȩpaae ai fo depa, ai whi̧rapené ya̧ dape sene wó̧póló, ya̧lo atima hapale dotonalepó. Atétepa, ya̧ atimatamo waleteiné mo kée dapó. Ti Talené keletómó da̧ fea wóló i betó moletei, Talené ya̧paae yae yale fo wisi naao da̧paae depa wosaai dapó,” yalepó.

34 Tétepa, Pitané fo kaae sóró Konilias-paae duraalu, “Ȩ Jopa bemó betepa, Talené ȩpaae yó male alané bete mió ya̧lo tuȩ́ yalepó. Tale Kótó a̧ta, mepaae whi̧ tao sóró wisi kisipa mulótu, mepaae whi̧mo dowi kisipa mulatere Tale meipó. A̧ta, da̧ mo feapaae beta̧ alatóró erótua yaaire kisipa mulapó. 35 I hae kwia doko̧ feamó betó mole so whi̧ Kótó ao̧mó sukó̧ló bitu, ama yae dere ala beta̧ eró̧póló tu̧ wisi donorótu betere so whi̧ta, ti Kótóné ama dape saalopó. 36 I fota, Kótóné da̧ Israel so whi̧paae yalepó. Ama kale mió wosetere kisi fo wisi etéró yó melalepó. Da̧ Kótótamo dua beteró̧póló Yesu Kerisoné ama yale alané da̧ hosaa muni deyóló beteró beterapó. Ti a̧ta, i haemó betóló fale so whi̧ mo feané Talepó. 37 Jon-né so whi̧ wȩi tópuraalopó, fo yó male ki̧lipaae Kaleli haemó kaae sóró Yesu Kerisoné fo yó melaté fóló, Judia haemó sókó waletei dia̧ feané kisiparapó. 38 Kótóné Dȩi Kepe Wisi Nasaret whi̧kó Yesu tua̧mó beteróló, so whi̧ fea tȩteróló kaae tawó̧póló ama doasi fotoko̧kélé bulóló sóró beteralepó. Atéró, hae kwia doko̧ feamó kuturaalu wisi ala eróo, dowi kepe tepeyóló betere so whi̧kélé wisiróo yó̧póló, Kótó a̧tamo beta̧mó kutu betalepó.

39 Da̧ta, Israel so whi̧ betere tikiró Jerusalem betamomó bitu, ama erale alarape da̧né kelené kelaletei yó maté kutu beterapó. A̧ta, atimané filipaaró betere ni tómó oleróló dalepó. 40 Téyaletei, a̧ sinóló dou dolomó sore sukamó mupa, Kótóné kepaaró beterapó. Atéró kepaayóló betereteita, mepaae so whi̧né koló̧póló yalepó. 41 Atéró bitu, sókó wua dere alata, so whi̧ feané keletómó ini, Kótóné ama sorokó su yóló beteró betere so whi̧rape beterepaae maaté sókó wua yalepó. Ti ai sókó su yóló beteró betere whi̧rapetamo bituraalu, o̧laró wȩitamo nukua yale whi̧rapeta, ti da̧pó. 42 Téró, take ama da̧paae i fo ene fae yalepó. ‘Kale mió wosetere kisi fo wisi yó móturaalu, ȩta Kótóné dia̧ suka̧le so whi̧tamokélé ó betó mole so whi̧tamokélé, fo tokó̧ló taleró̧póló, sóró daaló beterapó yóló yó melale fae,’ yalepó. 43 Take Kótóné ko̧ló whi̧rape doko̧ feané mepaae so whi̧ de a̧paae kisipa tiki tiró betepa, atétere so whi̧né dowi ala kwia ama kemeróló aluraalopó erapó,” yalepó.

44 Téró, Pitané ama fo ha̧le du betepatei, Dȩi Kepe Wisi dorowóló ama dere fo wosetu betere so whi̧né tiki tua̧mó biti̧ dorowalepó. 45 Até dere ala Jopa bemó Yesupaae tuȩ́ tiki tiró bitu tiki sekaȩ tikire Juda whi̧rapené kelalepó. Tétu, Juda meire fakepaaetei, Dȩi Kepe Wisi matapóló sira du betalepó. 46 Ti noa betené mei, atimané kae kae be fo yóló Kótóné doi hale sóró horótu betepa wosalepó.

Até dere ala kolóló, Pitané i fo yalepó. 47 “Take da̧ Juda fake so whi̧ Dȩi Kepe Wisi su yale kaae, mió atimakélé ai sale ape. Atéró atima wȩi tópuratepa né sesé yaaloé?” yalepó. 48 Atéró, ai so whi̧paae duraalu, “Dia̧ fea Yesu Kerisoné doimó wȩi tópuraalopa ape,” yóló tópurótua yalepó. Atéyale ki̧lipaae Pitapaae woseturaalu, “Mepaae be dȩkó ya̧ da̧tamo betóló fenére?” yalepó.

11

Pitané ama du betere ala ha̧kearale fo

1 Juda meire fake so whi̧rapekélé, Kótóné fo wosóló kisipa tiralepó deté kotere fo Judia hae kwiamó betó mole aposel whi̧raperó Keriso norapetamoné wosalepó. 2 Atéró Pita a̧ Jerusalem bepaae holalemó, mepaae tiki sekaȩ tikiru Talepaae tuȩ́ tiróló betere whi̧rapené Pita foné sóró i fo yalepó. 3 “Ya̧ta tiki sekaȩ tikinire fakené bemó bitu, o̧laró wȩitamo nuku betalepó. Aita fo mole alatei naao erapó,” yalepó.

4-5 Tétepa, Pitané atimapaae duraalu, “Ȩ Jopa bemó betepa erale ala mo fea deté wóló Sesaria bemó betepa yale alapaae sókó waalopa dia̧ fea wosae. Ȩ doasi be hulua Jopamó momatu betalemó, noke naró dere kaaené i ala depa kelalepó. Doasi bukutere kuti kaae ó sa̧mó dou̧ró kwia doko̧ dorokó̧ fóló amatei ha̧le dorowóló ȩ betere tikimó muni dorowalepó. 6 Atétepa kelalemó, i haemó betó mole niki meire ke detere o̧laraperó barapetamokélé, hó naase daae mole o̧laraperó syaae o̧larapetamokélé, mo fea betó mupa kelalepó. 7 Atépa, ó sa̧mó fo yóló duraalu, ‘Pita-ó, ya̧ turukó holóló ai o̧larape fea dóló nae,’ yalepó.

8 Ai fo depa ya̧lo duraalu, ‘Tale-ó, ai o̧larape ya̧lo nókélé inireteiné ai ala mo enénipó.’ yalepó.

9 Ti fo yalemó, kale dere kaae momó fo yóló duraalu, ‘Tale Kótóné nae dere o̧latei, werapó ekese. Talené wisipa nó̧póló muló betere o̧la ti nae,’ yalepó. 10 Atei kaae fo sore félimó yóló, kale o̧larape fea momó ó hepen-paae si̧yóló sóró holalepó,” yalepó.

11 “Atéteretamo, Konilias-né Sesaria bemó ȩ beterepaae dotonale whi̧rape sore wóló, ȩ betere be belamó daaipakalepó. 12 Atéparaalu, Dȩi Kepe Wisiné ȩpaae duraalu, ‘Ya̧ ai whi̧rapetamo faaloé yóló kisipa tekeni, atimatamo fae,’ yalepó. Atétepa, i daae mole aporó norape ȩtamo fóló kale whi̧ Konilias-né be dolopaae da̧ fea holalepó. 13 Da̧ atéró beteremó, Konilias-né da̧paae i fo yalepó. A̧ ama be dolomó momatu beteremó, ensel a̧ beterepaae sókó wóló duraalu, ‘Dia̧kó mepaae whi̧rape Jopa bepaae Saimon-tei Pitapó du betere whi̧ ai beterapa dape sene fae. 14 Ama dia̧paae dere foné ya̧ró naao naale senaaletamokélé, naao fake so whi̧kélé, naao be whi̧ so whi̧kélé, dia̧ aluyao̧sóró tao saalopóló,’ ensel-né a̧paae depa, ama ȩpaae yalepó.

15 Ai fo epa, ȩ wóló ya̧lo fo kaae sóró du betalemó, Dȩi Kepe Wisi atima tua̧paae biti̧ walepó. Aita, me kae kisi ala ini, mo take kaae suraalu, da̧ Juda so whi̧paae erótu yale kaaetóró atimapaaekélé eralepó. 16 Ai ala kolóló, Yesuné yale fo kisipa mualepó. Yesuné da̧paae duraalu, ‘Wȩi tópuratere whi̧kó Jon-né amata, ti dia̧ wȩi ha̧le maaté tópuraletei nalota kale Dȩi Kepe Wisitamo tópuraalopó ere fo mopó.’ 17 Térapa, i ala beta̧ wisiyóló kisipa muae. Yesu Kerisopaae kisipa tiki tiratepa, Dȩi Kepe Wisi da̧mó ha̧le mótu yale kaae Kótóné atimapaaekélé, ai melale ape. Tétepatei, ȩ Kótó kaae betepapakó atei ala ekesé yóló sesé yaaloé? Atei ala mo enénipó,” yalepó.

18 Téró, kale be whi̧né Pitané dere fo wosetu, atimané a̧ foné saletei taaralepó. Atéró Talené doi hale horótu duraalu, “Kótóné Juda meire fake so whi̧kélé, ho̧ko betere ala taaróló, kepaayóló mo ti betaaire bete só̧póló ai menélirapó,” yalepó.

Antiok so whi̧ kisipa feteyale fo

19 Stipen dale sukamó su betale susupui alamó dapo dapo yóló fele whi̧rapekó mepaae Fonisia hae kwiapaaekélé, wȩiné bopéró daaló betere Saiprus hae kwiapaaekélé, Antiok be huluapaaekélé, Juda fake so whi̧paaekélé, kale fo wisi yó maté kutu betalepó. 20 Téyaletei, mepaae dapo dapo yóló fele Saiprus be hulua whi̧ró Sairin whi̧rapetamo Antiok be huluamó betó mole Juda meire so whi̧paae Yesu Kerisoné mió wosetere kisi fo wisi yó melaai kaae salepó. 21 Téró, kale whi̧rape Talené atima fotoko̧ratepa, so whi̧ mo feané du betere dowi ala taaróló, Talepaae kisipa tiki feteyóló wou betalepó.

22 Atétu beterapó dere fo Jerusalem bemó betó mole Keriso so whi̧né wosalepó. Atéró woseturaalu, ai so whi̧né Banabas a̧ Antiok bepaae fó̧póló dotonalepó. 23 Téró, a̧ Antiok bemó sókó fóló, aimó betó mole Keriso so whi̧paae Kótóné ama ko̧lené sukutu ha̧le tao sere ala atima tua̧mó mupa kelalepó. Atépa, Banabas hai̧né sukuturaalu, Kótóné ere ala dia̧ tua̧mó ha̧le muó tanó̧póló yae yóló, fotoko̧ bulóló ma fo yalepó. 24 Banabas-ta, Dȩi Kepe Wisiró tuȩ́ tiki tiratere alatamo fa̧ane whi̧ wisi naalepó. Téruraalu, mo turó so whi̧ Yesu Kerisopaae tuȩ́ tiki tiralepó.

25 Atétu beteró, Banabas a̧ Tarsus bepaae Sol kekene faai felepó. 26 Atéró, kale whi̧ a̧ fóló Sol kekó̧ló dape sóró atimaamo wusuró Antiok bepaae momó walepó. Wóló ba fo beta̧ atimaamo ai Keriso so whi̧tamo bituraalu, Kótóné fo so whi̧ mo feapaae yó mótu betalepó.

27 Atéyale sukamó, mepaae Kótóné ko̧ló whi̧rape atima Jerusalem be taaróló, Antiok bepaae dorowalepó. 28 Ai whi̧rapekó beta̧ whi̧né doi Akabas-pó. Ai whi̧ a̧ Dȩi Kepe Wisiné fotoko̧ratepa, turukó holóló duraalu, “Rom Gavman-né tȩteróló kaae tare hae kwia feapaae doakale dowi wote ali waalo ai ape,” du betalepó. Ai alata, kale Rom Gavman whi̧ Kaladias-né tȩteróló kaae tare alimó weipakalepó. 29 Atéró, Yesuné yó matere whi̧rapené Judia hae kwiamó betó mole Keriso so whi̧ tua̧paae wale doasi sekȩi alamó kisipa mutu, ai so whi̧ tao saai atima fo dokalepó. Atéró duraalu, da̧né tare moni su̧tóróti deraalopóló, dera̧leta du betalepó. 30 Atimané atétu betaleteita, Judia hae kwiamó betó mole Keriso norape ha̧le tao sóró, Jerusalem be huluamó betó mole whi̧ disirapepaae male fó̧póló, Banabas-ró Sol-tamo sóró beteralepó.

12

Kin Herot-né Jems dóló Pita dipula beterale fo

1 Atétu betere alimó Kin Herot-né mepaae Keriso whi̧paae doakale susupui ala eróló ama diki tare whi̧rapepaae dipula betera̧leta yae yóló mulalepó. 2 Atéró, Jon-né noma Jems atima doakale bóe dele sepakené depa tikalepó. 3 Kale Kin Herot-né Jems delemó Juda so whi̧ hȩkesené sinitu betalepó. Atétere ala kilituraalu, ama diki tare whi̧rapepaae Pitakélé, dipula beteraai, dape sene fae depa, fóló tawalepó. Atétere alata, kale fopei bred o bulayóló nokole alimó yalepó. 4 Atéró Pita tawóló sóró fóló, so whi̧ feané keletómó fo tokó̧ló taleyaairaalu, diki tare whi̧rapené naase tua̧paae sóró beteralepó. Téró, ai diki tare whi̧rape atima fake dou̧ró aleyóló beteró beterepó. Téró, Herot-né yóló mulóturaalu, kale bosenée fele be dȩ kemetepa, ti da̧né Pita a̧ dó̧póló fo tokó̧ló taleyaalopó yalepó.

5 Pita atéró dipula beteró betepa, Keriso so whi̧né Kótóné Pita tao só̧póló, momatere ala ha̧le yótóró tarepó.

Pita dipula betepa, ensel-né sokale fo

6 Téró, kale Kin Herot-né hi̧ka be dȩtepa, so whi̧ feané keletómó fo tokó̧ló taleyaai diki tare whi̧ uté betóo, ité betóo, ere tua̧mó Pita sein képiné dokóló beteralepó. Atéró betepa, ai tu̧ sókó walemó diki tare whi̧né kaae tawóló daalepó. 7 Tépa, Talené ama hepen bemó kutó diratere ensel wóló, dȩné Pita beteró betere dipula be dolo dȩyó felepó. Atéró kale ensel sókó wóló, Pita-né hu̧lumó haróló duraalu, “Pita-ó, mo hapale turukó holae,” deremó Pitané naasemó sere sein képi whaalóyóló ha̧letei teraae derepelepó.

8 Atétepa, kale ensel-né Pitapaae duraalu, “Naao hó beró kutitamo hapale sae,” depa, salepó. Atéró, “Naao tómó bukutere kutikélé, bukóló ȩ sya ape,” yalepó. 9 Pita a̧ atéró, ai dipula be taaróló ensel fole tiki sya furaalu, ita a̧paae ensel-né dapóló kisipa muni, noke naró dere nisi yalepó. 10 Atimaamo atéró furaalu, mo folosóró kaae tawóló daaló betere diki tare whi̧ dekeróló tua̧mó daale diki tare whi̧kélé, kale dere kaae dekeróló sókó felepó. Atéró furaalu, kale be hulua bopéró betere tipi tu̧mó doakale aiyon kapa fakené aleyóló kinó betere tu̧kélé, ama ha̧letei, tukwȩ fóló mupa, atimaamo belapaae sókó felepó. Téró, atimaamo ai tu̧ dapo tópaae derepelemó, kale ensel Pita taaróló, aimótei alu yó deyalepó.

11 Téró, Pitané ensel-né a̧paae erale alarape fea kisipa yóló duraalu, “Mió ya̧lo kisiparapó. Ita, noke naró dere nisi yalemó motei irapó. Kale Kin Herot-ró Juda so whi̧tamo atima hȩkesené sukuturaalu, ȩpaae eraaire ala mo erao̧sórópóló, Talené ama ensel-né ȩ tao sene ai weirapó,” yalepó.

12 Kale ensel-né a̧paae erale ala mo diriyóló tuȩ́ muturaalu, Mariané bepaae felepó. Mariata, Jon-tei, me doi Mark-né hamapó. Téyalemó, so whi̧ mo fea beta̧paae touróló bitu, momatu beteremó sókó felepó. 13 Téró, Pita a̧ wóló bela tu̧ ao̧ró daalu kokopórótu betepa, ai bemó kutó diratere so seimale Roda tu̧ tuki̧yaai walepó. 14 Téyalemó, kale senaalené Pitané fo nakome wosóló hai̧tu, tu̧ hapale tukuni, fesaae folo bemó betó mole so whi̧paae kale Pita wóló a belamó daalapó fo ene felepó.

15 Ai fo deremó, kale so whi̧né Roda-paae duraalu, “Ti senaale ya̧ topo doyóló keyaa fu de?” yalepó. Ai fo depa, kale senaalekó duraalu, “Meipó. Pita mo wóló até belaró daale ape,” yalepó. Tétepa, kale so whi̧né duraalu, “Motamo epa, ti a̧ kaae tare ensel-né tao su yalepa kelae,” yalepó.

16 Atima ai fo du betepa, Pita daalu tu ha̧le kokopórótu betalepó. Atétu betepa, nalo kale so whi̧ atima fóló tu̧ tuki̧óló kelalemó, Pita wóló daapa kilita sókó furaalu, siratu betalepó. 17 Tétepa, Pitané ama naasenétei yóló duraalu, atimapaae fo taalae yalepó. Téró atimapaae Talené a̧ dipula bemó betepa, tao sóró dape só wale ala fea yó melalepó. Atétu beteró, ai so whi̧paae duraalu, “I fota, Jems-ró mepaae Keriso norapetamopaae yó melae,” yóló a̧ metikipaae faai felepó.

18 Atéró hi̧ka Pita a̧ kemei fi sisópaae eté yalepó. Kale diki tare whi̧rape atima wóló kelalemó, Pita bitinipa, a̧ neyóló sókó felerópóló, atima mo doakale fo tiki kȩlaaratu betalepó. 19 Atépa, kale doasi topo whi̧ Herot-né ama diki tare whi̧rapepaae duraalu, mo dekéró keketé kwȩyae depa, keka̧letei a̧ kilinipó. Tétepa, ama diki tare whi̧rapepaae Pita dipula betepa kaae tawóló daalale diki tare whi̧rapetamo fo tokó̧ló kemetepa, mo ti sinó̧póló dae yóló mulalepó.

Kin Herot ama yale alamó a̧ dóló sukunale fo

20 Até du beteró, suka memó Herot a̧ Judia hae kwia taaróló Sesaria hae kwiapaae doropóló, aimó mepaae be dȩrape betalepó.

Ti Kin Herot-né Tair be hulua so whi̧ró Saidon be hulua so whi̧tamopaae doakale fopaae bualepó. Atépa, atima touróló beta̧mó bituraalu, i fo du betalepó. “Doasi topo whi̧ kin-ó, da̧né ya̧tamo fo sawa yaai dapa, naao be dȩ mekó tukóló mulaaloé?” depa kale sekȩ́né duraalu, “Ti wisirapa téyaalopó” yalepó. Ti fo depa, kale so whi̧né kin-né kutó diratere whi̧kó beta̧ Blastas-paae woseturaalu, “Naao da̧ tao suraalu doasi whi̧ kin-tamo naamei fokó yaaloé?” depa kale sekȩ́né téyaalopó, yalepó. Atima atéró touróló beta̧mó bituraalu, kale doasi topo whi̧ kin-paae duraalu, “Doasi topo whi̧-ó, da̧tamo bóe dele ala taaróló dua wisiyóló betaalopó. Ti noatepae, kale kin-né tȩteróló kaae tare hae kwiamó nokole o̧la wó mupa, dupu du beteretei tikao̧sóró kisipa muturaalu,” ai fo du betalepó.

21 Atéró, atimané kale tukóló mulale be dȩ wapa, Herot a̧ Kin-né kuti wisinaale deróló so whi̧ touróló betere tikimó sókó felepó. Atéró doasi topo whi̧ betere sea-mó bituraalu, so whi̧paae fo du betalepó. 22 So whi̧ feané ama dere fomó doi hale sóró horóturaalu, “Ama dere fota, kótóné fo kaae dapóló,” dukirótu betalepó. 23 Téteremó, ai fapotóróti Talené ensel wóló kale sekȩ́né Talené doi sóró horéniteremó a̧ dóló ama tiki mokené turukó nóló mo ti sukunalepó.

24 Atéturaalu, Tale Kótóné fo ai be felekemó betó mole so whi̧ feané wosóló fakeraté felepó.

25 Banabas-ró Sol-tamoné so whi̧ tao saai sóró wale moni melóló Jerusalem taaróló momó furaalu, Jon-ró Mak-tamo dape sóró Antiok bepaae fesaae felepó.

13

Banabas-ró Pol-tamo Talené kutó diró̧póló dotȩyale fo

1 Atéró, Antiok bemó betere Keriso so whi̧ kuamó Kótóné ko̧ló whi̧raperó yó matere whi̧rapetamo betó molepó. Ai whi̧rape atimané doita Banabas, Simeon-tei, me doi Niser, Sairin be hulua whi̧kó Lusias, kale Kin Herot-tamo beta̧mó doayale whi̧ Manain, Sol, atima atéró betó molepó. 2 Téró kale Keriso so whi̧ Tale ao̧mó dua bitu, Talené doi sóró horótu betalepó. Atéturaalu, o̧lakélé weyóló betepa, Dȩi Kepe Wisiné atimapaae duraalu, “ Ya̧lo tukóló muló betere kutó Banabas-ró Sol-tamoné diró̧pólópa, atimaamo sóró beterae,” yalepó. 3 Atima atéró, o̧la weyóló ha̧le bituraalu, moma deté fele ki̧lipaae, kale whi̧tamo tikimó naase mulóló, fó̧póló dotonalepó.

4 Sol-ró Banabas-tamo Dȩi Kepe Wisiné dotonatepa, Selusia bepaae doropóló, aimó atimaamo wȩi nukumó wȩiné bopéló daaló betere hae kwia Saiprus-paae felepó. 5 Atimaamo atéró ai hae kwiamó tȩne be Salamis bemó sókó fóló bituraalu, Juda whi̧rapené fo wosetere berapemó so whi̧paae Kótóné mió wosetere kisi fo wisi yó melótu betalepó. Téró, Jon me doi Mark-kélé, atimaamo tao sóró kutó diyaai atima fea fóló betalepó.

6 Atéró, atima ai wȩiné bopéró daaló betere hae kwia tua̧mó kutu beteró Papos be huluamó sókó felepó. Aimó Juda whi̧kó isi whi̧tei, Kótóné ko̧ló whi̧pó du betere sekȩ́ Bar-Jisas beterepó. Atimaamo ai kale sekȩ́tamo Papos bemó hokolaa yalepó. 7 Kale isi whi̧ Ba-Jisas, Gavman whi̧ Sersias Polas sisó supuróló, a̧tamo kutu betere whi̧pó. Ai Gavman whi̧ta, tuȩ́ tiki wisi mulu, Banabas-ró Sol-tamopaae Kótóné fokó a̧ wosaaipa, yó melaai ape yalepó. 8 Atéyaletei, kale isi whi̧né Banabas-ró Sol-tamoné yó matere fo Gavman whi̧né wosóló kisipa tiki tirao̧sóró, kae kae fotei du betalepó. Elimas doita, Krik be foné isi whi̧pó. 9 Téró Sol a̧kélé, ama take mole doi Sol taaróló, Pol doi mulalepó. Téró, Pol Dȩi Kepe Wisiné fotoko̧ratepa, Elimas kikéyóló kaae taaru duraalu, “Ya̧ta, mo dowi kepené naalemapó. 10 Naaota, donoi alaró wisi alatamo bóe ai du betere ape. Ya̧ta, mo dilikitere alaró kapala fotamo fa̧anuraalu, Tale Kótóné donoi alaró donoi fotamo naao ai wȩ́rótu betere ape. 11 Naao ai ala deremó, Talené ya̧ deké supu, mió mepaae sawa be dȩmó naao kele diliki yaalopó. Atéró bituraalu, sukané dȩkélé, naao kelaalomeipó,” yalepó.

Téyaletamotóró, ó sa̧mó diliki a̧ tua̧paae deróló kale sekȩ́né kele dilikiralepó. Atétepa, a̧ naase tawóló a̧lisó faaire whi̧kó daaléró sisité kwȩyalepó. 12 Kale ai Gavman whi̧né até dere ala kilituraalu, sirayóló a̧ kisipa tiki tiralepó. Ti noatepae, Talené ama fo yó matere ala mopóló kisipa mutu yalepó.

13 Até du beteró, Pol-ró ama fulumu whi̧rapetamo ai Papos be taaróló wȩi nukumó Pampilia hae kwia tua̧mó tȩne be hulua Perka-paae felepó. Atétepa, Jon-tei Mark-pó du betere whi̧ a̧ atimaamo taaróló Jerusalem bepaae fesaae felepó. 14 Atéró, atimaamo ai Perka be taaróló Pisidia hae kwiamó tȩne Antiok be huluamó sókó felepó. Atéró fóló bituraalu, sa̧a nóló betere sukamó atimaamo Juda whi̧rapené fo wosetere be dolopaae holóló betalepó. 15 Atimaamo atéró beteremó, kale Moses-né asȩre foró Kótóné ko̧ló whi̧rapetamoné asȩre fo dosa̧atu betalepó. Atéyale ki̧lipaae kale ai fo wosetere be kaae tare whi̧rapené atimaamo faleyóló duraalu, “No tamo-ó, diaamoné so whi̧ ha̧iratere fokó enére?” yalepó.

16 Ti fo depa, Pol a̧ turukó holóló fo yaai kaae su naase horóló duraalu, “Israel whi̧raperó dia̧ Juda meire fake so whi̧tamo-ó, Kótópaae witu, naameyóló a̧ ao̧mó betó mole so whi̧paae ya̧lo i dere fo wosae. 17 Mo take da̧ Israel fakené Kótóné da̧né ayarape deté faaire whi̧rape amatei sóró beteraté walepó. Atima atéró Isip bemó betepa, Talené atima so whi̧ doasi fake firalepó. Ai ala epa, Kótóné mo Taoró mole fotoko̧nétei ai Isip hae tale dóló ama so whi̧ fasó sóró dapesó weipakalepó. 18 Atéró, so whi̧ bitinire tikimó kutu bitu, atimané kisipa mole ala yaairaalu, dowa̧ae fu betepa, Kótó a̧paae feteyóló wó̧póló kaae tawóló bitiré felepó. Até yalemókélé, feteyóló wénitepa, ha̧le kaae tarepó. Atétepa, ba fo whi̧ siki tamo keme ipakalepó. 19 Téró, Tale Kótóné atima beteraaire Kanan hae kwia ha̧le muni, wȩikeró fakené tȩteróló kaae tapa dóló tokó̧ faaróló, ai hae kwia Israel fake so whi̧mó mo ti malepó. 20 Isip hae kwiapaae fele ba fomó kaae sóró wóló, wȩikeró doasi be hulua doló torokó̧ fale ba fomó sókó wouraalu, 450 ba fo kemeyalepó. Ai alarape deté wóló ki̧lipaae Kótóné kale Israel whi̧né bóe topo whi̧ sóró daalaté weipakalepó. Até deté wóló, Kótóné ko̧ló whi̧ Samuel betale alimó sókó walepó.

21 Atéró, Kótópaae atima kaae tawaaire topo whi̧kó sóró beterae yóló wosetu betalepó. Tétepa, Kótóné Benjamin fake whi̧kó Kisya naalema Sol topo whi̧ Kin sóró beteralepó. Ai whi̧ doasi Kin betepa, ba fo whi̧ siki tamo kemeyalepó. 22 Téyaletei, nalo Kótóné Sol taaróló a̧ betale sirimó Depit topo whi̧ Kin sóró beteralepó. Kótóné Depit ka̧ae kelalemó, a̧ whi̧ wisinaalepa, i fo yalepó. ‘Jesi naalema Depit-ta, mo whi̧ wisinaalepó. A̧ta, ya̧lo kisipa kaae muluraalu, ya̧lo erae, dere ala mo fea ama erótu betaalopó,’ yalepó.

23 Yesuta, Depit-né deyale fake whi̧kó beta̧né deyalepó. Atéyale Yesu a̧ Kótóné Israel fake so whi̧ mo ti aluyao̧sóró tao saaire whi̧ dia̧ beterepaae dotonaalopóló muló betere fo mo eróturaalu, ai dotonó betere ape. 24 Mo take Yesuné ama kutó kaae sóró diyaai epatei, folosóró Jon-pi wóló, Israel so whi̧ feapaae Kótóné fo tuȩ́ yó̧póló yó mótu betalepó. Atéró yó mótu duraalu, ‘Dia̧né du betere dowi ala taaróló kisipa tiki fetepa, ti ya̧lo dia̧ wȩi tópuraalopó,’ du betalepó. 25 Téró, Jon-né ama diyale kutó kemeraairaalu, i fo yalepó. ‘Diaao̧ tuȩ́né ȩta, kale waalopó du betale whi̧ nisi yao̧se. Ȩta, diaao̧ kaae tawóló betere whi̧ meipa, i fo beta̧ wosae. A̧ta, ya̧lo ki̧lipaae waalo ai ape. Ti ȩta, a̧ kaae whi̧ wisi bitinireteiné ama hó bené képikélé ya̧lo teraayaaire mo su̧nipó.’

26 Ya̧lo norape-ó, dia̧ta Abraham-né deyóló fakerale naaleraperó Kótópaae wituraalu, a̧ ao̧mó sukó̧ló betere Juda meire fake so whi̧né deyóló fakerale so whi̧tamo da fea aluyao̧sóró dapesó faalopó, ere fo Kótóné mo ai eró betere ape. 27 Jerusalem bemó betó mole so whi̧ró atimané topo whi̧rapetamoné Yesuta, da̧ aluyao̧sóró tao saaire whi̧pó tuȩ́ munipó. Téró, Kótóné ko̧ló whi̧rapené asȩmó ere fo fula doko̧ fea dosa̧atu bitutei wosóló kisipa munipó. Kale asȩmó ere fotei dokonóturaalu, atimané a̧ mo ti sukó̧póló dae yóló só deralepó. 28 Atimané Yesu daai kisipa mutu, a̧ tua̧mó me dowi ala kwiakó muléró tale yaletei, me ala mupa kilinipó. Atépatei, atimané Pailat-paae duraalu, ‘A̧ sinó̧póló dae,’ yóló sȩtu betalepó. 29 Ai alarape yóló kemetepa, kale asȩmó ere fo mo dokonóturaalu, filipaa ni tómó olepa, tokóló doura̧le felepó. 30 Téyaletei, Kótóné a̧ dou dolomó mupa kepaaralepó. 31 Atéró kepaayóló bitu, take betale Kaleli be taaróló, Jerusalem bepaae a̧tamo wale whi̧rapené a̧ kepaayóló betere ala kelalepó. Atéyale ala kelale whi̧rapené da̧ Juda fake so whi̧paae yó mótu beterapó.

32 Kótóné da̧né ayarapepaae duraalu, ya̧lo dia̧mó take i ala eraalopóló mulale fo wisi da̧né dia̧paae mió i yó matapa wosae. 33 Mo take Kótóné da̧né noutererapepaae duraalu, ‘Dia̧kélé diaao̧ deté faaire naale senaalekélé, atima aluyao̧sóró tao saalopóló muló beterepó,’ Ai fo dokonóturaalu, Kótóné Yesu ai kepaaró betere ape. Ti ai yóló muló betere fota, buk Sam sapta 2-mó asȩrapó. Kótóné duraalu,

‘Ya̧ta, ya̧lo naalepó. Mió ȩ naao aya alée felepó,’ erapó.

34 Atéru, Yesuné tiki dou dolomó kȩlaa yó̧póló taaréni, kepaaró beterapó. Atéyaalopóló, mo take asȩmó erapó. Ai fo i ape.

‘Ya̧lo Depit-paae ha̧le melaalopóló, kae muló betere o̧la ama ere fo dokonóturaalu, ya̧mó mo melaalopóló,’ erapó.

35 Ai fo kaaetei, Sam-mó duraalu,

‘Naaota, kale dowi alakélé, inire whi̧ wisiné tiki ha̧le dou dolomó kȩlaa yó̧póló kaae tawaalo meipó, fo asȩyóló muló beterapó,’ erapó.

36 Ti noatepae, Depit doasi so whi̧ kuamó Talené kutó dité fu beteró suka̧le whi̧tei, sinitepa atimané alimarapetamo beta̧mó douróló ama tiki ai kȩlaa yale ape. 37 Depit-ta até yaletei, ama Naale wisinaale, ti Kótóné dou dolomó mupa kȩlaa yó̧póló kaae tani, ama kepaaralepó.

38 Térapa norape-ó, da̧né i yó matere fo wisi mo wisiyóló wosóló kisipa tiki tirae. Ai whi̧né da̧né dowi alamó saai yale kwia ama tokó̧ló taae faralepó. 39 Kale Moses-né asȩre foné da̧né dowi ala tokó̧ló kemeróló, whi̧ wisi beteranipó. Téretei, Yesuné da̧ kepaayóló betaaire fo wisi yó materetei wosóló kisipa fetetepa, ti da̧né dowi alamó kwia saairetei tokó̧ló kemeraalopó. 40 Kótóné ko̧ló whi̧rapené i ala yaalo ai ape yale fo dia̧paae erao̧sóró, mo wisiyóló kaae tawae. Ai fo i ape.

41 ‘Dia̧ faletere whi̧rapené i dere fo wosae. Ya̧lo ai depa kolóló sira deté fu beteró deté fu beteró, sinituraalu aluyae. Ya̧lo doasi ala yaalopóló me whi̧nékélé dia̧paae depa, wosóló tuȩ́ tiki tiraalo meipó,’ fo asȩyóló muló beterapó,” yalepó.

42 Ai fo du beteró Pol-ró Banabas-tamo ai fo wosetere be taaróló faaitepa, kale be whi̧ so whi̧né duraalu, “Diaamo momó kale fo wisikó uté waaire fula-mó yó melale waasepólópó,” yalepó. 43 Atima ai fo wosetere be taaróló, belapaae sókó felepó. Téró, Banabas-ró Pol-tamo fupa Juda so whi̧ró Juda meire fake so whi̧tei, Juda so whi̧né dere ala yó tare so whi̧tamo kale whi̧tamo sya wapa, atimaamoné duraalu, “Dia̧ Kótóné ko̧lené sukuturaalu, ha̧le matere ala tua̧mó betó tawó̧póló yae,” du betalepó.

44 Téró, me fula-mó fo wosetere be dȩmó ai be huluamó betó mole so whi̧ Kótóné fo wisi wosaairaalu, wóló betó molepó. 45 Atétepa, atimaamoné yó mótu betere fo wosó tawóló betó mupa, mepaae Juda whi̧rapené kolóló, atimané dere fo wosaai ai ala ua̧sóró wisi ua̧póló dei kisipa muturaalu, Pol-ró Banabas-tamoné dere fo tȩteróló, kae kae fo du betalepó.

46 Atétepa, Pol-ró Banabas-tamo né halaainé duraalu, “Kótóné fo da̧moné dia̧paae yó melaai yalemó, dia̧ wosetere hó̧ yalepó. Tétepa, mió da̧moné dia̧ sisó eróló, Juda meire fake so whi̧ betó molepaae i kale fo wisi yó melaairaalu fulapó. Ti aita ha̧le mei, dia̧ Kótóné mo ti betere ala sere hó̧re ao̧rapó. 47 Talené da̧mopaae i ala yae yóló mulalepó.

‘I hae kwia feamó betó mole Juda meire fake so whi̧ diliki tua̧mó betepa dȩró̧póló ya̧lo dia̧ sóró beteralepó.

Ai dȩné hae kwia doko̧ feamó betó mole so whi̧ aluyao̧sóró tao sene fae erapó,’ ” yalepó.

48 Kale ai Juda meire fake so whi̧ atima ai fo woseturaalu, mo doakale hai̧né sinóló, Talené fo hale sóró horótu betalepó. Talené ama taketi mo ti betere bete saalopóló muló betere so whi̧ feané ai fo wosetu a̧paae tuȩ́ tiki tiralepó.

49 Tétu, Talené fo wosóló hae kwia feapaae fakeralepó. 50 Atétepa, Juda whi̧rapené topo whi̧rapepaaekélé, mepaae Juda meire fake sorapekó Kótópaae winé sukó̧ló betó mole doi mole sorapepaaekélé, Pol-ró Banabas-tamo fopaae buó̧póló, sesemeraté kwȩyalepó. Até deté kwȩyóló atimaamo ai be hulua tua̧mó beteretei, taaróló ho̧kó faralepó. 51 Atétepa, faairaalu diaao̧ dere dowi alamó da̧mo i fole ape yóló, atimaamoné hó bemó ere hae terepeyóló Ikoniam bepaae felepó. 52 Téró, furaalu Talené ala eró tare whi̧ tamo tua̧mó Dȩi Kepe Wisi fa̧anuraalu, mo doa hȩkesené sukuté fu betalepó.

14

Pol-ró Banabas-tamo Ikoniam-mó Kótóné fo yó maletei

1 Téró, Ikoniam bemó Pol-ró Banabas-tamo dua dere kaae, Juda whi̧rapené fo wosetere be dolopaae holalepó. Téró, atimaamoné mo wisiyóló yó matere foné, Juda so whi̧ró Juda meire fake so whi̧tamo hosaamó suraalu, mo dekéró so whi̧ kisipa tiralepó. 2 Téyaletei, kisipa tiki tirénire Juda so whi̧né ai dere fo hó̧ yóló, mepaae ha̧le betó mole Juda meire fake so whi̧né Keriso so whi̧tamo fopaae buó̧póló sesemeralepó. 3 Atétepatei, Pol-ró Banabas-tamoné woseni, faleyóló Talené fo beta̧ halaainé daalu, fo̧lo sukamó yó maté fu betalepó. Atéró, yó mótu betepa, Kótóné ama ko̧lené sukuturaalu, ha̧le tao sere fo wisi kapala fo nisi yao̧sóró, kolóló sira yaaitere alaró kelemei alatamo eró̧póló, Talené atimaamopaae mo su̧rapó. 4 Ai be huluamó betó mole so whi̧ bukótamo yóló, mepaae Juda whi̧rapetamo muóo, mepaae ti Yesuné fo yó matere aposel whi̧rapetamo muóo, yalepó. 5 Atéró ki̧lipaae, Juda so whi̧kélé mepaae Juda meire so whi̧kélé, mepaae topo whi̧rapekélé, beta̧paae touró bitu, Pol-ró Banabas-tamo kane duné siriyóló daalopó yóló fo deyalepó. 6 Até yaai yaletei, kale whi̧ tamo daalopó dere fo woseturaalu, ai be taaróló Likonia hae kwiamó tȩne be Listra be huluaró Derbe be huluatamomó kutu betalepó. 7 Atéró, Kótóné ama mió wosetere kisi fo wisi yó maté kwȩyalepó.

Pol-ró Banabas-tamo Listra bemó fo yó maletei

8 Téró, Listra be huluamó beta̧ whi̧ hamané depemótei ho̧leke dowi beterepó. Atéru, a̧ mo sawa turukókélé feni, betere tikimótóró ha̧le betó tarepó. 9-10 Atéturaalu, Pol-né yó matere fo mopóló wosó tarepó.

Pol-né ai whi̧ kikéró kaae tawalemó, ama kisipa tiki tiró betere alané a̧ su̧mó wisiranérapóló kisipa mutu a̧paae duraalu, “Ya̧ turukó holóló, naao dore ho̧leke donoyóló daayae,” yalepó. Tétepa, kale whi̧ turukó holóló kwȩyaai kaae salepó.

11 Ai so whi̧né Pol-né yale ala kolóló Likonia be foné “Haió, ita, mo kótó tamotei dorowóló mo whi̧ alée fóló da̧ tua̧mó i betere ape,” yalepó. 12 Atéró atima kisipané Banabas-ta, ti atimané kótó Susi nisiyóló, ai doi mulóo, Pol-ta fo dere whi̧ betepa, atimané fo fosó fosó dere kótó Hermes nisiyóló, kótó Hermes doi mulóo, yalepó. 13 Atéró, atimané kótó Susipaae moma dere beta, doasi be tu̧ aupalo dȩmó tȩnepó. Ai moma dere be kaae tare whi̧kélé, mo so whi̧kélé, atima mo fea wóló Pol-ró Banabas-tamopaae hupu dóló momaraairaalu, wa̧ bulmakau hupuraperó ne fuané aleyóló depa dere meleketamo sóró, ai be hulua bopéró betere tipi tu̧ serekemó sókó walepó.

14 Até du betere fo Pol-ró Banabas-tamoné wosóló ai ala yao̧sóró sesé duraalu, atimaamoné deró betere kuti bisa̧ayalepó. Atéró bisa̧ayóló sururu yóló fóló, kale be whi̧ so whi̧ wó mole kua dolomó fo fake yóló duraalu, “Dia̧né aita noa ala du bitu de? 15 Da̧mo Kótó mei, da̧ fea beta̧ tiki daale whi̧ i ape. Da̧mota, kale mió wosetere kisi fo wisi dia̧paae yó melaairaalu, sóró wale whi̧ tamo i ape. Térapa, ai betekélé munire kapala kótópaae hupu dóló moma dere ala taaróló, mo ti betere Kótó, haekélé, sa̧kélé, wȩi kȩlakélé, ere o̧la o̧lakélé, fea aleyóló muló betere Kótópaae beta̧ kisipa tiki tiróló betae. 16 Mo take bitiré wale ba fo doko̧ hae kwia feamó betó mole so whi̧né kisipa mutere ala yaai dowa̧ae fu betepa, Talené atimapaae até ekesé yóló sesé ini, atimané tuȩ́ mole ala yó̧póló taalalepó. 17 Téyaletei, Kótóné amatei a̧ mo beterapóló kisipa muó̧póló, dia̧ tao sóró wisi ala eróturaalu, da̧mó hali alikélé suka alikélé, ba fo alikélé, fea Talené a̧lótu beterapó. Ti até dere alata, dia̧ hai̧né sukó̧ló beteró̧póló Kótóné ama eratapó,” yalepó. 18 Atimaamoné ai be whi̧ so whi̧paae atei ala wisinipa ekesé yóló sesé yaletei, mo dowa̧ae felepó. Téturaalu, felekemó atimaamopaae hupu dóló momaraai yalepó.

19 Téró, mepaae Fisiria hae kwiamó tȩne Antiok beró Ikoniam betamomó betó mole Juda whi̧rape atima fea Listra be huluapaae toura̧le walepó. Atéró touró bituraalu, Pol-ró Banabas-tamopaae fopaae buó̧póló sesemeratere fo yalepó. Atéró, kapo duné siriyóló daletikimó, Pol mo ti sinale nisiyóló kale sekȩ́rapené ama tiki si̧yóló sóró, ai be hulua bopéró betere tipi tu̧ ao̧paae taae deralepó. 20 Atéró mupa, Talepaae kisipa tiró betere whi̧rape bopéróló daae mupa, kale sekȩ́ a̧ turukó holalepó. Atéró, a̧ dale bepaaetei momó felepó. Téró, ai hi̧ka ti Banabas atimaamo Derbe bepaae faai felepó.

Pol-ró Banabas-tamo Siria hae kwiamó tȩne Antiok bepaae fesaae fele fo

21 Atimaamo ai be huluamó Kótóné mió wosetere kisi fo wisi yó melale tikimó, so whi̧ mo dekéró Talepaae kisipa tiralepó. 22 Até du beteró nalo atimaamo momó Listra be huluamókélé, Ikoniam be huluamókélé, Antiok be huluamókélé, Talepaae kisipa tiró betere so whi̧ atima ere alatóró yó tanó̧póló, ketekȩró fotoko̧tamo bulatere fo yó melaté felepó. Atéró, yó mótu duraalu, “Dia̧né kisipa tiki diriyóló bitu, Tale Kótóné tȩteróló daale ao̧paae sókó faaitepa, ti doasi sekȩi ala tua̧mókélé bitiré fu betaalopó,” yalepó. 23 Téró, Pol-ró Banabas-tamo mepaae be hulua doko̧ Keriso so whi̧ kaae tanó̧póló, Keriso dirire whi̧ disirape sóró beterótua deté kwȩyalepó. Atétua yóló, atima o̧la weyóló bituraalu, Talepaae kisipa tiró betere so whi̧mó atimané tuȩ́ tiki tiratere alamó Talené atima wisiyóló kaae tanó̧póló momaralepó. 24 Atimaamo ai so whi̧mó momaróló, Pisidia hae kwia tua̧mó fóló, momó kale Pampilia haemó sókó walepó. 25 Aimó atimaamo Perka be hulua so whi̧paae Talené mió wosetere kisi fo wisi yó melóló, Itali bepaae felepó.

26 Ai wȩi fókumó tȩne Atelia bemó atimaamo wȩi nukumó Antiok bepaae walepó. Ai bemóta, take atimaamo Talené kutó diró̧póló Keriso so whi̧né Kótópaae momaróló sóró beteralepó. Atéró, Kótóné ama ko̧leturaalu, tao sóró dirae yale kutó diyóló kemeróló, kale bepaae momó fesaae walepó. 27 Atimaamo atéró fóló bituraalu, kale Keriso so whi̧ mo fea touróló betó mupa, Kótóné atimaamo fotoko̧ratepa erale alarape fea yó melalepó. Atéró yó melótu duraalu, Juda meire fake so whi̧né Kótópaae kisipa tiró̧póló, Kótóné amatei tu̧ tuki̧yóló mulalepó yalepó. 28 Ai forape yóló, Yesuné ala eró tare so whi̧tamo doa fo̧lo sukamó bitiré felepó.

15

Jerusalem bemó tourale fo

1 Mepaae Judia hae kwiamó betó mole whi̧rape Antiok bepaae dorowóló, ai bemó betere Keriso norapepaae etei fo yó mótu betalepó. “Dia̧ Moses-né asȩre fo ao̧mó bituraalu, diaao̧ tiki sekaȩ tikini depa, ti Kótóné dia̧ mo ti aluyao̧sóró tao saalo meipó,” du betalepó. 2 Kale whi̧rapené ai fo du betepa, Pol-ró Banabas-tamoné ai whi̧rapetamo mo doasi fo tokó̧tamo yóló atei kaae fo yó makesé yóló foné u só derótu i só derótu du betalepó. Até du beteró, Antiok Keriso so whi̧né Pol-ró Banabas-tamo yóo, mepaae tuȩ́ tiki tiró betere Keriso whi̧rape yóo, yóló Jerusalem bepaae dotȩyaai sóró beteralepó. Ti aita, Kótóné ama aposel whi̧raperó whi̧ disirapetamopaae i du betere fo moé? yóló wosene fó̧póló yalepó. 3 Téró, Keriso so whi̧né atima dotonatepa furaalu, Fonisia hae kwiaró Samaria hae kwiatamomó i fo yó melaté felepó. “Kale Juda meire fake so whi̧ atimata, Talepaae tuȩ́ tiki feteyóló betó mulapó,” deté fu betalepó. Ai fo dere woseturaalu, ai be huluamó betó mole Keriso norape atima hai̧né sukutu betalepó. 4 Téró, atima Jerusalem be huluamó sókó felemó, kale aposel whi̧rapekélé whi̧ disirapekélé, Keriso so whi̧kélé, atima mo wisiyóló dape salepó. Téró, Pol-ró Banabas-tamoné Kótóné atimaamo fotoko̧ratepa erale alarape fea atimapaae yó melalepó.

5 Téyaletei, mepaae Farisi fakekó Talepaae kisipa tiró betere Keriso whi̧rape turukó holóló duraalu, “Ti ai Juda meire fake so whi̧ Moses-né asȩre fo ao̧mó sukó̧ló betóo, atimané tiki sekaȩ tukóo, yó̧póló yae,” yalepó.

6 Atétepa, kale aposel whi̧raperó whi̧ disirapetamo fea ai fo donoraai beta̧paae toura̧le walepó. 7 Atima ai forape du beteró kemetepa, Pita turukó holóló duraalu, “Norape-ó, kale Juda meire fake so whi̧ Kótóné ama kisi fo wisi ya̧lo ko̧lóné eratepa, wosóló tuȩ́ tiki tiró̧póló, mo taketi Kótóné da̧ tua̧mó ȩ sókó sóró beteraletei diaao̧ kisiparapó. 8 So whi̧ feané tuȩ́ tiki tua̧mó mole ala keletere Kótóné Juda meire fake so whi̧ dape sere ala yó móturaalu, Dȩi Kepe Wisi da̧ melale kaaetóró atimakélé malepó. 9 Ama da̧paae kae ala eróo, atimapaae kae ala eróo, ini, atima tuȩ́ tiki tiratere alanétei, atimané hosaa tua̧mó mole dowi ala tokó̧ló taae faróló wisiralepó. 10 Térapa, diaao̧ Kótó su̧rémóló ka̧ae kelaairaalu, ai Keriso so whi̧né hu̧lumó sekȩi ala noatepa belerótu de? Mo take da̧né ayarapenékélé, da̧nékélé, atei kaae sekȩi ala beleyaaire mo su̧nipó. 11 Da̧né atei kaae fo mo enénipó. Tale Yesuné ama ko̧lené sukuturaalu, aluyao̧sóró ha̧le tao sere alané da̧ tao su dere kaae, atimakélé atétóró dapó,” yalepó.

12 Téró ai touró betere so whi̧ fea fo tekeni, Banabas-ró Pol-tamoné dere fo wosaai, dua betó molepó. Atéró betó mupa, Kótóné atimaamopaae kae kae kelemei alaró me ala yaai deremó eratere alatamo Juda meire fake so whi̧ kuamó eraté kwȩyale fo yó mótu betalepó. 13 Atimaamoné ai fo yóló kemetepa, Jems a̧ turukó holóló duraalu, “Norape-ó, ya̧lo i dere fo wosae. 14 Folosóró kaae su, Kótóné ama ko̧lené sukuturaalu, Juda meire fake so whi̧ ama fake beteraai kisipa mutu, ere ala take Simeontei me doi Pitané da̧paae yalepó. 15 Take Kótóné ama ko̧ló whi̧rapenékélé ai tuȩ́ muturaalu, i fo asȩyóló muló beterapó.

16 ‘I ala yóló kemetepa, Depit-né tȩyale be fisikó fóló moletei, ȩ wóló ya̧lo momó tȩyaalopó. Mepaae kȩlaa yóló doyale o̧la o̧larapekélé fea ya̧lo aleyóló mulaalopó.

17-18 Fisikóló momó tȩyaalopó dere fota, ti Juda meire fake so whi̧ró mepaae dosa̧ani tukó fale so whi̧tamo Talepaae wó̧póló tȩyaalopóló erapó.

Ti noatepae, ai ala eraalopóló ere Talené ama fo dokonótu ai ere ape.

19 Térené ya̧lo kisipané kale ai Juda meire fake so whi̧ Kótópaae tuȩ́ tiki tiratepatei, da̧né atimapaae doasi sekȩi ala eraalo meipó. 20 Atei ala ini, atima etei kaae ma fotei asȩyóló dotȩyaalopa sae. ‘Kapala kótópaae moma yóló detere hupu ó na nao̧se. Mené so ó whi̧ o̧lémi nokole alakélé, hupu ó na depamó képi duwóló sukuteretei nokole alakélé, na ó hupu samea nokole alakélé, mo yao̧se,’ yaalopó. 21 Ti noa betené dumipó. I fota, mo taketi Moses-né asȩre fo atima betere be huluarapemó yó melaté waletei, feané tuȩ́rapó,” yalepó.

22 Atéró, aposel whi̧raperó Keriso whi̧ disirapetamokélé, mo Keriso so whi̧kélé, fea beta̧paae touróló, atimakó whi̧ tamo Antiok bepaae dotonaai sóró beteraai tale yalepó. Téró, kale so whi̧né Pol-ró Banabas-tamo atima fea fó̧póló Judas me doi Barsabas-ró Sailas-tamo sóró beteralepó. Ai whi̧ tamota, ai bemó betó mole Keriso so whi̧ dapesó fu betere whi̧ tamopó. 23 Téró, ai dotȩyaaire whi̧rapené só fó̧póló, i fo asȩyalepó.

“Da̧ aposel whi̧ró whi̧ disirapetamota, diaao̧ norape i ape. Da̧ feané dia̧ Antiok bemó Talepaae kisipa tiró betere Juda meire fake norapepaaekélé, Siria hae kwiamó betó mole norapepaaekélé, Silisia hae kwiamó betó mole norapepaaekélé, mo doa ko̧leó, dapó.

24 I dere fota, da̧kó mepaae whi̧rape dia̧ beterepaae wóló yale foné diaao̧ kisipa sekȩ yalepó depa, da̧né wosalepó. Ti ai whi̧rapeta, da̧ Keriso so whi̧né dotoréni, atima koleya̧ané dia̧ beterepaae wóló, atimané kisipa mole fo ai ere ape.

25 Norape-ó, até dere alamó da̧ fea beta̧paae touróló bitu, da̧kótei, whi̧ tamo sóró beteróo, da̧né hosaa mole no Banabas-ró Pol-tamo yóo, yóló dia̧ beterepaae ai dotonatere ape.

26 Ti ai whi̧ tamota, da̧né Tale Yesu Kerisoné fo yó melaté kotepa atimaamo dao̧sóró wini, halaainé Kótóné kutó diraté kotere whi̧ tamopó.

27 Térapa norape-ó, da̧né asȩyale fo kaaetóró Judas-ró Sailas-tamoné ko̧lónékélé yó melaalopa wosae.

28 Da̧né tuȩ́nékélé, Dȩi Kepe Wisinékélé, i ala kolóló mo wisirapóló kisipa moleteiné i fo beta̧ dapa, wosae.

29 Kapala kótópaae momatere hupu ó nakélé, Hupu ó na sameakélé, na ó hupu depamó képi duwóló sinitereteikélé, mené so nópu nokole alakélé, mo yao̧se. Atei alarape initepa, mo wisirapó. Dia̧ fea mo doa ko̧leó,” dapó.

30 Téró, kale dotȩyale whi̧rape Antiok bemó sókó fóló, ai kale Keriso so whi̧ mo fea beta̧paae touróló betó mupa, kale fas malepó. 31 Atéró, ai bemó betó mole Keriso so whi̧né ai fas-mó asȩyale foné atima hosaa diriralepó. 32 Judas-ró Sailas-tamokélé, Kótóné ko̧ló whi̧ tamo ereteiné Keriso so whi̧ fotoko̧róló ketekȩ bulatere fo mo dekéró yalepó. 33 Atétu beteró, atimaamo aimó betó mole Keriso so whi̧tamo mepaae be dȩrape betalepó. Atéró, momó atimaamo dotonale Keriso so whi̧ beterepaae fó̧póló dotonaai duraalu, “Kótóné diaamo hosaa muni deyóló dua betere ala eró̧póló yae,” yóló dotonalepó. 35 Atétepa, Pol-ró Banabas-tamo Antiok bemó bitu, atimaamonékélé mepaae whi̧rapenékélé, so whi̧paae Talené fo yó melóo, Keriso so whi̧paae Yesuné dere ala etérópóló yó melóo du betalepó.

Pol-ró Banabas-tamo tekeyóló fele fo

36 Atétu beteró, nalo me sukamó Pol-né Banabas-paae duraalu, “Da̧mo take folosóró Talené fo yó maté kwȩyale be huluarapepaae da̧né no nerape netéró beteréró keleté kwȩyaai faalopó,” yalepó. 37-38 Atéró, Banabas-né Jon me doi Mark-kélé, atimaamotamo faai yaletei, Pol-né a̧ faalo meipó yalepó. Ti noatepae, take folosóró Pampilia bemó Talené kutó diraalopó yalemó, a̧ hó̧yóló atimaamo taaróló fesaae feleteinépó. 39 Atimaamo atéró dóroi du beteró tekeyóló Banabas-né Jon-tei, me doi Mark dape sóró wȩiné bopéró daaló betere hae kwia Saiprus-paae wȩi nukumó faai felepó. 40 Tétepa, Pol-né a̧tamo faaitere whi̧ Sailas dape sóró atimaamo faaitepa, Keriso norapené duraalu, “Talené ko̧lené sukutu, ha̧le tao sere alané diaamo wisiyóló kaae tanó̧póló yae,” yóló dotonalepó. 41 Téró, atimaamo Siria hae kwiaró Silisia hae kwiatamo tua̧mó Kótóné beta̧paae touróló betó mole Keriso so whi̧ fotoko̧ bulaté felepó.

16

Timoti Pol-tamo fele fo

1 Pol a̧ Derbe be huluapaae fóló nalo Listra be huluamó sókó felemó, ai bemó Yesuné ala eró tare whi̧ beta̧ ama doi Timoti beterepó. Ama hamata, Juda fakekó Talepaae kisipa tiró betere sotei, alimata Krik fake whi̧pó. 2 Ai Listra be huluamó betó mole Keriso noraperó Ikoniam be huluamó betó mole norapetamoné Timotita, Keriso whi̧ wisinaalepóló dukirótu beterepó. 3 Pol-né Timotikélé a̧tamo kwȩyaai tuȩ́ muturaalu, Timotiné tiki sekaȩ tukó̧póló yalepó. Ti aita ha̧le mei, Timotiné alimata Krik fake whi̧póló ai be hulua so whi̧ feané kisipareteiné Juda fake dée nalao̧sóró yalepó. 4 Atima atéró, ai be huluarape doko̧ kuturaalu, Jerusalem bemó betó mole whi̧ disiraperó aposel whi̧rapetamoné Keriso so whi̧né wosóló, ao̧mó beteró̧póló asȩyale fo dosa̧ayóló yó melaté felepó. 5 Atéró yó matere fo woseturaalu, ai be hulua doko̧mó betó mole Keriso so whi̧ Talené alamó fotoko̧ bualepó. Até dere kilituraalu, mepaae ha̧le betó mole so whi̧ atima Talepaae kisipa tira̧leta yaleteiné be dȩtere doko̧ Keriso so whi̧ fakeraté fu betalepó.

Pol-né nokenaró dere kaaené Masedonia whi̧ kelale fo

6 Pol-ró ama fulumu whi̧rapetamo Esia hae kwiapaae kale fo wisi yó melaté fao̧sóró Dȩi Kepe Wisiné sesé depa taaróló, Frisia hae kwiaró Kalesia hae kwiatamomó maaté yó maté felepó. 7 Atéró, atima Misia hae kwiaró Bitinia hae kwiatamo da̧lemó sókó wóló, Bitinia hae kwiapaae faai yaletei, Yesuné ama dotonale Dȩi Kepe Wisiné aipaae fao̧se yóló sesé yalepó. 8 Atétepa, atima Misia hae kwia dekeróló Troas bepaae derepelepó. 9 Atéró, dikitamo Pol-né nokenaró dere kaaené Masedonia whi̧kó wóló kema yóló turaalu, “Da̧ Masedonia hae kwiamó betó mole so whi̧ tao sene ape,” yalepó. 10 Até dere ala kolóló, mo ai fapotóróti da̧ turukó horóló, kale Masedonia hae kwiapaae faairaalu, o̧la o̧la sisóló mulalepó. Ti noatepae, Kótóné mió wosetere kisi fo wisi Masedonia so whi̧paae yó melale fó̧póló, da̧ dotȩtapóló kisipa mualepó.

Lidia Kótópaae kisipa tirale fo

11 Atéró, da̧ faairaalu Troas bemó wȩi nuku sóró Samotres bepaae fóló, aimó fiyalepó. Téró ai hi̧ka ti da̧ Neapolis bepaae felepó. 12 Neapolis be hulua taaróló Filipai be huluamó sókó felepó. Ai be huluata, kale Rom Gavman-né doasi topo be ereteiné Masedonia hae kwia tua̧mó doi mulapó. Da̧ ai bemó betepa, mepaae be dȩrape kemeyalepó.

13 Sa̧a nóló fo wosetere be dȩmó, da̧ ai be hulua bopéró betere tipi tu̧paae sókó fóló derepelepó. Atéró, tipi ao̧ró fole wȩi fókumó, Juda fake so whi̧né momaneta dere tiki kelaai felemó, mepaae sorapekélé, wóló betó mupa kelalepó. Atépa, da̧ doropóló, Kótóné fo yó melaairaalu kaae salepó. 14 Téró, ai yó matere fo wosetu betere sokó beta̧né doi Lidiapó. Ai so a̧ Taiyatira be whi̧ soné sonaai kuti mepaae so whi̧tamo dotonóló moni su beterepó. Ai so Lidia a̧ta, Kótó ao̧mó naameyóló dua bitu, Talené doi sóró horótu beterepó. Atére so Pol-né yó mótu betere fo wosó̧póló, Kótónétei ama hosaa feteralepó. 15 Atéró, kale sokélé, a̧tamo beta̧mó betere ama fake so whi̧kélé, atima fea wȩi tópuralepó. Atéyale ki̧lipaae kale soné da̧paae duraalu, “Diaao̧ tuȩ́nétamo ȩ Talepaae kisipa tiró beterapó depa, ti dia̧ sawa be dȩmó ȩtamo betaalopa ape,” yóló dirii fo depa da̧ ama dere fo wosóló felepó.

Pol-ró Sailas-tamo dipula beterale fo

16 Me sukamó da̧ momaneta dere tikipaae felemó, tu̧mó beta̧ wae sóró kutó diratere so seimale hokolaa yalepó. Ai sota, dowi kepené fotoko̧ratepa nalopaae yaaire ala kolóló i ala mo yaalopó dere fo mo dokonateremó doasi moni sóró a̧ tȩteróló kaae tare whi̧rapepaae maleta dua yalepó. 17 Ai so seimalené Pol-sépi da̧ sya wou fo fake yóló duraalu, “I whi̧rape atimata, Mo ó Taoró daale Kótóné kutó diratere whi̧rapepó. Atimata dia̧ mo ti aluyao̧sóró tao saaire ala wisi i ape, yóló dia̧paae yó matere whi̧rapepó,” yalepó. 18 Be dȩtere doko̧ kale soné kale fo kaaetóró du betepa, Pol a̧ hó̧tepa fetée wóló dowi kepe foné sóró duraalu, “Yesu Kerisoné doimó dapa, ya̧ ai senaale tua̧mó beteretei taaróló sókó fae,” yalepó. Mo ai fo deretamotóró dowi kepe kale senaale taaróló sókó felepó.

19 Até dere ala kale senaale talerapené kilitu, atima take du betale kaae moni saai dere tu̧ tikalepó kisipa mualepó. Téturaalu, Pol-ró Sailas-tamopaae doasi fopaae buóló atimaamo naasemó etȩ́e sóró tawalepó. 20 Atéró, atima sóró beteró betere whi̧rapetamo fo teka̧airaalu, so whi̧ o̧la dotonótua dere tikipaae felepó. Atéró Rom Gavman-né fo tokó̧ló taleyó̧póló sóró beteró betere whi̧rapené keletómó daalóló duraalu, “Atimaamota, Juda whi̧nétei da̧né be hulua doró̧póló disirótu beterapó. 21 Atimaamonéta, da̧ Rom Gavman-né yao̧se yóló fo muló betere fo tukóló i ala yae yóló yó mótu beterapó,” yalepó.

22 Téró, kale senaale talerapené dere alamó so whi̧ mo fea atimatamo muni folo, Pol-ró Sailas-tamo só deratere fo du betalepó. Até du betepa, kale fo tokó̧ló tale dere whi̧rapené susupuratere whi̧rapepaae atimaamoné kuti sokóló biya̧né fokosói ala yae yalepó. Ti fo depa, atimaamoné deró betere kuti sorokóló taae faróló fokosoi ala yalepó. 23 Ai ala du beteró, dipula be kaae tare whi̧né naase tua̧paae mulóló, a̧paae mo dirii fo yóló duraalu, “I whi̧ tamo botokó fao̧sóró mo wisiyóló kaae tawae,” yalepó. 24 Téró, kale sekȩ́né yale fo wosóló, a̧ wituraalu kale whi̧ tamo mo be ke tua̧ dolopaae betera̧le felepó. Atéró, atimaamo botokó fao̧sóró ni fake dolopaae ho̧leke tamo deróló dulalepó

25 Atéró bitu, mo dikitamo 12 kilok Pol-ró Sailas-tamo Kótópaae wole fo dere alaró momatamo deté fu betalepó. Atétu betepa, mepaae dipula bemó betó mole whi̧rapené wosó tarepó. 26 Téyalemó, mo doakale wii bao wóló be tao sóró worerale tikimó, ai dipula be tu̧kélé, ha̧letei turukwȩ fóló whi̧rape dulótua yale sein képirapekélé, fea whaaló yóló ha̧le teraae felepó. 27 Atépa, kale dipula be kaae tare diki tare whi̧ turukó holóló kelalemó, dipula be tu̧ mo fea turukwȩ fóló mupa kelalepó. Atépa kilitu, ai whi̧rape mo fea dapo dapo yóló fele nisi yóló ama sepakené a̧tei ama daai yalepó. 28 Até depa, Pol-né fo fake yóló duraalu, “Naaotei ya̧ doraai kisipa muao̧se. Da̧ta, botokó feni, mo fea i betó mole ape,” yalepó.

29 Ti fo depa, kale diki tare whi̧né mepaae whi̧rapepaae sa̧ sóró ape yóló dipula be dolopaae fóló kelalemó, u ere alamó a̧ Pol-ró Sailas-tamo betere ao̧mó deraapisa fóló muni dere felepó. 30 Atéró, kale whi̧ tamo dapesó fóló belamó daalo bitu, “Doa whi̧ tamo-ó, ȩ aluyao̧sóró tao só̧póló, noa alakó yaaloé?” yalepó.

31 Ti fo depa kale whi̧ tamoné a̧paae tokó̧ mótu duraalu, “Ya̧ Tale Yesu Kerisopaae kisipa tiki feteyóló tiratepata, ti Kótóné ya̧kélé, naao fake so whi̧kélé, mo fea aluyao̧sóró tao saalo ai ape,” yalepó. 32 Atéró atimaamoné Talené fo a̧paaekélé, ama bemó betó mole so whi̧ feapaaekélé, yó melalepó. 33 Téró, mo ai dilikitamotóró kale whi̧ atimaamo daale tikimó dowaléyale tiki wȩi fokoralepó. Atéró mo tétitóró kale whi̧ a̧kélé, ama naale senaale sokélé, mo fea wȩi tópuralepó. 34 Atéró, kale whi̧né Pol-ró Sailas-tamo ama bepaae dapesó fóló, o̧la melalepó. Téturaalu, kale sekȩ́ a̧kélé, ama naale senaalekélé, somakélé, atima fea Tale Kótópaae kisipa tiki tiróló bituraalu, hai̧né sukó̧ló hȩkese du betalepó. 35 Téró, hi̧ka be dȩtepa, kale fo tokó̧ló tale dere whi̧rapené diki tare whi̧rapepaae duraalu, “Kale dipula be kaae tare whi̧paae ai kale whi̧ tamo fó̧pólópa, dotȩyae,” fo ene fó̧póló dotonalepó. 36 Atéró wóló ai fo depa, kale dipula be kaae tare whi̧né Pol-ró Sailas-tamopaae duraalu, “Kale fo tokó̧ló tale dere whi̧rapené diaamopaae dua wisiyóló fae yó a̧ló beterapa, diaamo fae,” yalepó.

37 Ti fo yaletei Pol-né ai whi̧rapepaae duraalu, “Da̧mo kikiti sókó daaróló mo faalo meipó. Ti noa betené mei, da̧mokélé Rom faketamo touróló doi beta̧mó mole whi̧tei, diaao̧ da̧motamo fo tokó̧ló wisiyóló taleni, ha̧keamó so whi̧né keletómó da̧mo ha̧le ho̧ko doló sameatamo dipula beteralepó. Até yaletei da̧mopaae kikiti sókó daalóló fae dere wisirapóló de? Ai ala wisinipa, mo atimatóró wóló da̧mo sokotepa wisirapó,” yalepó.

38 Ai fo depa, kale diki tare whi̧rape fóló, topo whi̧rapepaae ene felepó. Ai fo woseturaalu, atima kisipané Pol-ró Sailas-tamo kae fake nisi yaletei, Rom faketamo touró beterapó depa, woseturaalu atima wiyalepó. 39 Atéró atimané Pol-ró Sailas-tamopaae dua naamei fo yóló duraalu, “Diaamo ha̧le fó̧póló dipula sokotapa, i be hulua taaróló dua faasepe,” yalepó. 40 Atétepa, Pol-ró Salasitamo dipula be taaróló Lidiané bepaae felepó. Atéró fóló kelalemó, aimó Yesu Kerisopaae kisipa tiki tiró betere hamomarape touró betepa kelalepó. Atépa atimaamoné atimapaae Talené ala tua̧mó diriyóló beteró̧póló, ketekȩ bulatere fo du beteró atimaamo felepó.

17

Pol-ró Sailas-tamo daai yale fo

1 Pol-sépi atima Ampipolis be huluaró Apolonia be huluatamomó bosenóló, Tesalonaika be huluamó sókó felepó. Ai be huluamó Juda fake so whi̧né fo wosetere be tȩnepó. 2-3 Téró, ai fo wosetere bemó Pol-né ama dua dere kaae fula soremó maaté a̧ fóló Kótóné fo dosa̧ayóló duraalu, Keriso susupu sóró suka̧letei momó kepaa yalepó fo asȩmó eretei mo dokonóturaalu, ai yale ape. Ai fo yóló duraalu, ya̧lo dia̧paae du betere whi̧ Yesuta, me kaae mei, Kótóné so whi̧ tȩteróló kaae tanó̧póló sóró beteró betere Kerisomó dapó du betalepó. 4 Mepaae mo turó Kótó ao̧mó sukó̧ló betó mole Krik fo bole so whi̧ Pol-ró Sailas-tamoné dere fo mopóló kisipa mutu, atimaamotamo muni felepó. Até yale kaae, mepaae doi mole sorapekélé, mepaae tóróti Juda so whi̧kélé ai alatóró yalepó.

5 Tétepa, Juda whi̧rape dei tuȩ́ muturaalu, so whi̧ o̧la dotonóló duputua dere tikimó, mepaae dowi ala du betere whi̧rape dosa̧ayóló dape siré kwȩyóló bóe dóló ho̧le só̧póló sesemeratere fo yalepó. Atéró ai whi̧rapené kale whi̧ tamo so whi̧ feané keletómó si̧yóló só faai, kisipa mutu Jeson-né be bopéróló duraalu, “Pol-ró Sailas-tamo aimó betepa ipaae tóȩ derae,” yalepó. 6-7 Ti fo yalemó, kale sekȩ́ tamo kilinitepa, Jeson-ró mepaae Keriso norapetamo si̧yóló só fóló ai be hulua kaae tare topo whi̧rape beteremó betera̧le felepó. Atéró beteró betepa, so whi̧né fo fake yóló duraalu, “I hae kwia feamó kuturaalu, so whi̧né betere ala doraté kutu betere whi̧rape mió imó wóló betepa, Jeson-né dape sóró firó beterapó. Téró, da̧né topo whi̧ Sisané muló betere fo tukóló, tȩteróló daale topo whi̧ me Yesupó du beterapó,” yalepó. 8 Ai fo dere woseturaalu, mo so whi̧kélé, doasi topo whi̧rapekélé, atima fea ai dere fo bete ko̧ló ko̧ló duraalu, kae kae sekȩi kisipa mualepó. 9 Atéró, kale topo whi̧rapené Jeson-sépipaae duraalu, dia̧ dotȩyaalopa moniné dupu yae depa, atima fó̧póló dupu yalepó.

Beria bemó yale ala

10 Téró, até yale dikitamo kale Keriso norapené Pol-ró Sailas-tamo Beria bepaae fó̧póló dotonalepó. Atéró atimaamo ai bemó sókó fóló Juda whi̧rapené fo wosetere bepaae felepó. 11 Beria whi̧rape atimané dere alata, Tesalonaika whi̧rapené dere ala kaae ini, atimata mo kisipa mulu wisi ala dua yalepó. Beria whi̧rapenéta, Pol-ró Sailas-tamoné yó mótu betere fo wosóló mo doasi hȩkesetamo ketekȩ buóló i ala dua yalepó. Atimaamoné yó mótu betere fo dono démóló ka̧ae kelaai, betere doko̧ Kótóné fo mole asȩ keletétóró fu betalepó. 12 Téró, kale Krik fo bole whi̧raperó Juda so whi̧rapetamo mo turó Talepaae tuȩ́ tiralepó. Mepaae doi mole Krik sorapekélé, téyalepó. 13 Téró, Tesalonaika bemó betó mole Juda whi̧né Pol-né Kótóné fo Beria bemó yó mótu beterapó dere fo woseturaalu, atima Beria bepaae felepó. Atéró, fóló Beria so whi̧né Pol-ró Sailas-tamopaae fopaae buó̧póló sesemeratere fo du betalepó. 14 Atei fo wosetu, mo ai fapotóró mepaae Keriso norapené Pol wȩi fóku sesekȩ fó̧póló dotonalepó. Téyaletei, Sailas-ró Timoti-tamo ai Beria bemó beterepó. 15 Atétepa, Beria whi̧né Pol dapesó fóló, Atenis bemó dotȩyóló atima momó fesaae faaitepa, Pol-né Sailas-ró Timoti-tamopaae a̧ beterepaae hapale ape yae yalepó.

Pol Atenis bemó betale fo

16 Téró, Pol ai Atenis bemó kale whi̧tamo kaae taru, ai be huluamó whi̧né aleale kapala kótórape ha̧le o̧la kaae yó mupa kilitu, ama kisipa tiki mo doasi sekȩ yalepó. 17 Até dere ala kilitu, a̧ Juda whi̧né fo wosetere bepaae fóló bituraalu, mepaae Juda so whi̧ró mepaae Kótópaae winé sukutu, dua betó mole Krik so whi̧tamo atima ai alamó fo kȩlaaralȩta du betalepó. Téturaalu, mepaae aimó touróló o̧la dotonótu betere so whi̧tamonékélé be dȩ dere doko̧ fo kȩlaaraleta du betalepó. 18 Ai be huluamó, doasi kisipare fake tamo Epikurian fakeró Stoik faketamo beterepó. Atépa, Pol-né kale mió wosetere kisi foné Yesu a̧ mo ti suka̧letei momó kepaayóló beterapóló yó melóo, a̧paae kisipa tiki tiratere so whi̧ a̧ kepaatu yale kaae kepaayaalopóló yó melóo, du betalepó. Atéró yó matepa, ai kale fake tamoné a̧tamo fo tokó̧ló só deraai kaae salepó. Ai fakerapekó mepaaené duraalu, ho̧ko fo du betere whi̧né noa fokó yaai du bitu derópó yalepó. Mepaaené duraalu i whi̧néta da̧ kisipa inire kótóné fo eraai derópó yalepó. 19 Tétu beteró, kale Areopakus fake toura̧leta dere tikipaae atimané Pol dapesó fóló beteró bitu, a̧paae woseturaalu, naao so whi̧paae ai yó maté kutu betere kisi fo da̧male kisipa yaaipa yae. 20 Naao dere fota mo wosókélé ini, kisi fo depa dapa, ai foné bete da̧paae ha̧kearóló yó melaasepé yalepó. 21 Atenis be whi̧ró mepaae be torókó̧ló wóló betó mole whi̧rapetamo atima suka fea mepaaekélé feni, mo ha̧le betó taru atimané kae kisi ala yaairaalu dere fokélé yóo, wosókélé yóo, du beterepó.

22 Atépa kale Areopakus whi̧rape toura̧leta dere tikimó, whi̧rape betere kuamó Pol a̧ disó holóló duraalu, “Ti Atenis be hulua whi̧-ó, dia̧ta, betere doko̧ mo wisiyóló moma yó tare whi̧ betepa, ya̧lo kelalepó. 23 Dia̧ betó mole tua̧mó ȩ kuturaalu kelalemó, diaao̧ moma dere kapo fakemó etei kaae fo asȩyóló muló beterepó. ‘Ita, da̧né kisipa inire Kótópaae moma dere kane fakepó,’ erepó. Ti diaao̧ a̧ derópóló ko̧ló ko̧ló irutei, a̧ ao̧mó dua bitu, momatere Kótó dia̧paae i yó matapa wosae.

24 Ai Kótóta, i haeró haemó yó mole o̧la o̧latamo fea ama alerapó. A̧ta ó sa̧ró i haetamoné Tale bitu, o̧la o̧la fea ama tȩteróló kaae tarapó. Térené a̧ta, mo whi̧né naasené tȩtere moma dere bemó bitinipó. 25 Kótóta Tale beterapa, a̧ mepaae o̧la o̧la ya̧ya̧tepa, da̧né tao sóró manére? Da̧ so whi̧ beteró betere foró fea o̧la o̧latamo da̧mó ha̧le mótu beterapó. 26 Mo take beta̧ whi̧nétei, i hae kwia feamó betó mole so whi̧ deteyóló fake firó̧póló Talené ai whi̧ aleyalepó. Téturaalu, atima betaaire hae kwiarapekélé, atima betaaire ba fo alikélé, mo fea amatei tukóló muló beterapó. 27 Kótóné atéretei ha̧le ini, so whi̧né a̧ kekó̧ló koló̧póló kisipa muturaalu erapó. So whi̧né a̧ kelaai ketekȩ butupa, ti mo kelaalo ai ape. A̧ta da̧ so whi̧ betere tiki saletópaae bitini, da̧ fea betere felekemó ai betere ape. 28 Ti noatepae, da̧ betere beteta a̧ tua̧mótóró muluraalu, ama da̧ fotoko̧ eratepa beterapó. Dia̧ mepaae fo dola̧atere whi̧rapené duraalu, ‘Da̧ta, ama naale senaale beterapó.’ fo asȩyóló muló beterapó.

29 Téreteiné, whi̧né naasené aleyóló muló betere kold kapané ó silpa kapané ó kaporapené aleale o̧lapaaetei, noatepa kótópó du bitu de? Ti Kótóta, whi̧né kisipa fosó fosóre alané aleyóló muló betere o̧la kaae ao̧nipó. 30 Take betale alimó moko̧leyaa yóló bitu du betale alamó, Kótóné kwia tokó̧ menipó. Atétu betaletei mió Kótóné mo doakale fotoko̧i fo yóló mulóturaalu, hae kwiamó beteró fale so whi̧ mo feané du betere dowi ala taaróló, tuȩ́ tiki feteyóló betae fo erapó. 31 Ti noatepa meipó. Beta̧ sukamó Kótóné ama sóró daaló betere whi̧né so whi̧ mo feané yale ala mo dono tale yó̧póló ai be dȩ ama tukóló kae muló beterapó. Até yaairaalu, a̧ ha̧le whi̧ nisi yao̧sóró so whi̧ feané kisipa yó̧póló a̧ mo ti suka̧letei momó kepaaróló beteralepó,” yalepó.

32 A kepaayóló beterapó dere fo woseturaalu, mepaae so whi̧né faleyóló kae kae fo yaletei, mepaae so whi̧né duraalu, “Naao ai dere fota, me be dȩmó diriyóló wosaalopó,” yalepó. 33 Ai fo depa, Pol a̧ fo tale dere tiki taaróló felepó. 34 Beta̧ beta̧ whi̧ Pol-né yó matere fo mopóló wosóló tuȩ́ tiki tiralepó. Atima kuamó kale Areopakus whi̧kó Dionisius-ró beta̧ so Damaris-tamokélé, Pol sya wóló, Talepaae tuȩ́ tiki tiralepó. Mepaae so whi̧kélé tuȩ́ feteyóló tiralepó.

18

Korin bemó yale ala

1 Atéró ki̧lipaae, Pol Atenis be hulua taaróló, Korin be huluapaae felepó. 2-3 Téró, aimó Juda whi̧kó Pontus bemó deyale whi̧ Akuila betepa kelalepó. Ai sekȩ́ta mo dóti Rom Gavman-né doasi whi̧ Kaladias-né Juda fake terekenatepa a̧ ama soma Prisila-tamo, Itali hae kwia taaróló walepó. Atépa, Pol a̧ ai soró whi̧tamo beterepaae felepó. Akuilaró soma Prisila-tamo be tȩtere kuti dokotere soró whi̧tamo betepa, Pol a̧kélé ai kutó kisipa ereteiné atima fea beta̧mó bitu, ai kutó diyaai yalepó. 4 Atéró, Pol a̧ fo wosaae tukóló muló betere be dȩ doko̧ fea Juda whi̧rapené fo wosetere bepaae fóló, Juda so whi̧ró Krik so whi̧tamo fea beta̧paae touróló bitua yalepó. Atéró bitu Talené alamó fo tiki kȩlaaróló, Pol-né ama dere ala sya wó̧póló kisipa muturaalu, Talené ala ha̧kearótu betalepó. 5 Téró, Sailas-ró Timoti-tamo Masedonia hae kwia taaróló Korin bepaae wapa, Pol a̧ kae kae kutó taaróló, Kótóné fo yó matere ala beta̧ yó tawalepó. Pol-né Juda fake so whi̧paae etei fo yó mótu betalepó. “Yesuta mo ha̧le whi̧ mei, Kótóné so whi̧ fea tȩteróló kaae tanó̧póló, sóró daaló betere whi̧pó,” du betalepó. 6 Téyaletei, Juda whi̧rapené Pol-né yó matere fo atima kae foné tȩteróló a̧ doka doka yóló eratere fotei du betalepó. Atétepa, Pol a̧ turukó holóló ama kuti terepetu duraalu, “Diaao̧ dowi ala tokó̧ló aluraaire fo wisi depatei, dia̧ wosetere hó̧ dapó. Take dia̧ doasi sekȩi ala supa ti ai ya̧lo mei, diaao̧ yale alanétei dia̧ alu yaalo ai ape. Térené mió ȩ Juda meire fake so whi̧ beterepaae kale fo wisi yó male fulapó” yalepó.

7 Téró, Pol ai fo wosetere be taaróló ai felekemó betere whi̧ Titius Jastus-né bepaae felepó. Ai sekȩ́ta, Kótópaae doasi wituraalu, ao̧mó dua sukó̧ló betere whi̧pó. 8 Téró, Juda fakené fo wosetere be kaae tare topo whi̧ Krispas-kélé, ama somakélé, naale senaalekélé, atima fea Yesupaae tuȩ́ tiki feteyóló tiralepó. Ai sekȩ́né mepaae Korin bemó betere so whi̧paae Talené fo yó male tikimó atima mo fea tuȩ́ tiki feteyóló tiratepa, wȩi tópurótua yalepó.

9 Beta̧ dikitamo nokoné dere kaae Talené Pol-paae duraalu, “Ya̧ wiyóló dua ha̧le betao̧se. Halaainé daalu, kale fo wisi yó matere ala ha̧le yó tawae. 10 Ti noatepae, ȩta ya̧tamo beta̧mó betereteiné me whi̧né ya̧paae me dowi ala eróló doraalo meipó. Ai be huluamóta, ȩpaae kisipa tiki feteyóló tiraaire so whi̧ betereteiné atima feata ya̧lo so whi̧pó,” yalepó. 11 Talené a̧paae ai fo depa, Pol ai bemó Kótóné fo yó mótu betepa, ba fo beta̧ kemeyóló me ba foné wélié apo miró kemeyalepó.

12 Kaliota Akaia hae kwia tȩteróló kaae tanó̧póló Rom Gavman-né sóró daaló betere whi̧pó. Ama atéró kaae tapa, kale Juda so whi̧ mo fea touróló Pol-tamo fopaae buturaalu fo tokó̧ló só deraai dapesó wóló beteralepó. 13 Atéró, daapa Pol só deraai Kaliopaae duraalu, “I whi̧néta so whi̧paae Kótópaae momaturaalu, etéró yae yó mótu, kale asȩmó ere fo tukóló kó̧paae fó̧póló dere fotei du beterapó,” yalepó.

14 Atei fo depa, Pol-né atimapaae tokó̧ matere fo yaai yalemó, Kalioné Juda so whi̧paae duraalu, “Ti i whi̧né Gavman-né muló betere fo tikitere ala ó mepaae sawa ha̧sókó fole ala ua̧sóró, ti dia̧né dere fo wosóló fo tokó̧ló tale ua̧pó. 15 Téretei, dia̧né ȩpaae wosene wouraalu, ha̧le fomó ó doi deremó maatépó dereteita, dia̧ Juda whi̧rapené yóló muló betere fopa, dia̧sisitei tale yae. Atei alamó ya̧lo dia̧né dere fo taleyóló eraalo meipó,” yalepó. 16 Ti fo yóló, atima ai fo teketere bemó beteretei belapaae ho̧kó faralepó. 17 Ai kale fo tokó̧ló taletere be belamótei kale so whi̧né fo wosetere be kaae tare whi̧ Sostenes tawóló fokosói ala yalepó. Atétepa, kale kaae tare whi̧ Kalioné ai dere alamó fo mekélé ini, ha̧le o̧la nisiyalepó.

Akuila, Prisila, Apolos-sépi atimané yale ala

18 Pol a̧ Akuila-sépi somapiti atima ai Korin bemó be dȩrape dekéró betalepó. Take ama Tale Kótópaae yóló mulótu duraalu, ya̧lo topo niki mió folo hapale tikaalo meipóló mulalepó. Atéró yóló mulale be dȩ kemetepa, ama topo niki Kenkria bemó tikalepó. Atéró atima faai furaalu, Keriso no nerapepaae ko̧leó yóló Akuila-ró Prisila-tamokélé atima fea wȩi nukumó Siria hae kwiapaae faai felepó. 19 Atéró, atima Efesus bemó sókó fóló, ai bemó Prisila-ró Akuila-tamo betepa taaróló, Pol a̧ maaté Juda fakené fo wosetere bepaae fóló, Juda whi̧rapetamo Talené ala etérópóló du betalepó. 20 Ai fo woseturaalu, kale so whi̧né a̧paae ya̧ da̧tamo betaalopó depatei, a̧ fulapó yalepó. 21 Atéró, a̧ faai Juda so whi̧paae ko̧leó yóló duraalu, “Me sukamó Kótóné ȩ dia̧ beterepaae wó̧póló tȩ mulatepa, ti momó fesaae wonérapó,” yalepó. Ai fo yóló kale sekȩ́ Efesus be taaróló wȩi nukumó felepó. 22 Téyóló, Sesaria bemó sókó fóló ai be taaróló, Jerusalem bepaae holóló Keriso so whi̧paae ko̧leó deté Antiok bepaae derepelepó.

23 Ai bemó mepaae be dȩrape beteró, nalo Antiok be taaróló, Kalesia hae kwiaró Frisia hae kwiatamomó tȩ mole be hulua doko̧ feapaae felepó. Atéró kuturaalu, Yesuné ala du betere so whi̧rape diri yóló beteró̧póló ketekȩ bulatere fo deté kwȩyalepó.

24 Pol a̧ até deté kutu betepa, beta̧ Juda whi̧kó Aleksandria bemó deyale whi̧ Apolos Efesus bemó sókó walepó. Ai sekȩ́ta, skul yóló kisipare whi̧ betereteiné Talené asȩmó ere fo mo wisiyóló kisiparapó. 25 Apolos take mené Talené ala etérópóló a̧paae yó matepa, kisipa iruraalu yó mótu betalepó. A̧ta, Jon-né wȩi tópuratere alamaaté kisipa epatei, Yesuné yale ala mo doakale ketekȩ buóló so whi̧paae mo donotóró yó mótu betalepó. 26 Téró, a̧ Juda whi̧rapené fo wosetere bepaae fóló mo halaainé kaae sóró yó matere fo Akuila-ró soma Prisila-tamoné wosalepó. Atétu, mepaae fo bete a̧paae mo wisiyóló yó melaairaalu, atimaamoné bepaae dape salepó. Atéró bituraalu, Kótóné fo bete tokó̧ló yó mótu betalepó.

27 Atétu beteró, nalo Apolos Akaia hae kwiapaae faai depa, Efesus Keriso so whi̧né a̧ ketekȩ bulatere fo, Akaia Keriso so whi̧né a̧ mo wisiyóló dape só̧póló, fea fo asȩyalepó. Atéró, ai asȩ sóró wȩi nukumó fóló malemó, tuȩ́ tiki tiró betere so whi̧né a̧ mo wisiyóló dape salepó. Aimó bituraalu, Kótóné ko̧lené sukutu tao supa, a̧paae tuȩ́ tiki tiratere so whi̧ Apolos-né doasi tao sere ala du betalepó. 28 Apolos-né Yesuta ha̧le whi̧ mei, Kótóné so whi̧ tȩteróló kaae tare whi̧póló tuȩ́ yó̧póló, Juda so whi̧ feané keletómó Kótóné asȩmó ere fo yó mótu betalepó. Atéró yó mótu duraalu, “Yesuta, da̧ fea tȩteróló kaae tanó̧póló, Kótóné sóró beteró betere whi̧pó,” yalepó. Atéró, yó male foné Juda whi̧rapené yó matere fo tȩteralepó.

19

Pol Efesus bemó Kótóné fo yó maletei

1 Atéró, Apolos a̧ Korin bemó betepa, Pol a̧ du sorokó mole haemó fu beteró Efesus bemó sókó felepó. Aimó, mepaae Talené ala erótu betere whi̧rape betó mupa kelalepó. 2 Atépa atimapaae duraalu, “Dia̧ Yesupaae tuȩ́ tiki tirale sukamó, Dȩi Kepe Wisi saleé?” yóló wosalepó. Tétepa a̧paae tokó̧ mótu duraalu, “Meipó. Da̧ ai Dȩi Kepe Wisi beterapó fokélé wosenipó,” yalepó.

3 Ai fo depa, Pol-né atimapaae momó woseturaalu, “Ti dia̧ noa kaae ala yóló wȩi tópualeé?” depa atimané duraalu, “Da̧ta, Jon-né wȩi tópurale kaae yóló tópuralepó,” yalepó.

4 Ai fo depa, Pol-né duraalu, “Jon-né wȩi tópurale alata, dowi ala taaróló kisipa feteyóló wale so whi̧ tópurótua erapó. Atéró, wȩi tópurótu duraalu, ‘Ȩ wale ki̧lipaae beta̧ sekȩ́ whi̧ waalopa, diaao̧ dowi ala taaróló, ai whi̧paae kisipa tirae. Ti ai whi̧né doita, Yesu ai ape,’ ” yalepó. 5 Atima fea ai fo wosóló, Tale Yesuné doimó wȩi tópualepó. 6-7 Atéró, Pol-né atima tikimó naase mulalemó, kale Dȩi Kepe Wisi atima tua̧paae biti̧ wóló fotoko̧ratepa, kae kae be foné yóo, Kótóné ko̧ló whi̧rapené dere fo kaae yóo, du betalepó. Ai wȩi tópurale whi̧rape touróturaalu, 12-rópó.

8 Téró, Pol a̧ Juda fakené fo wosetere bepaae fóló mo halaainé daalu yó mótu betepa, wélié sore kemeyalepó. Atéró, ai be whi̧ so whi̧paae Kótóné tȩteróló daale ao̧mó mole ala mopóló kisipa muó̧póló, diriiné wisiyóló yó mótu betalepó. 9 Téyaletei, mepaae so whi̧ Pol-né yó matere fo wosaalomeipóló dowa̧ae furaalu, ha̧keamó Yesu Kerisoné ala eratere fotamo bóe dóló faletu betalepó. Até depa, ai fo wosetere be taaróló Yesuné ala eratere whi̧rape maaté dapesó fóló, Tiranus-né doasi be dolomó, betere doko̧ fea kale fo wisi bete tokó̧ló kȩlaarótu betalepó. 10 Atétere alata, ba fo tamo tua̧mó bituraalu, du betalepó. Atéró, yó mótu betale tikimó Esia hae kwia tua̧mó betó mole Juda so whi̧kélé, Juda meire fake so whi̧kélé, mo fea Tale Kótóné fo wosalepó.

11 Kótóné Pol fotoko̧ratepa, mo kae kae kelemei alarape erótu betalepó. 12 Até dere ala kilituraalu, mepaae kisi daale so whi̧ró dowi keperape tepeyóló betó mole so whi̧rapetamo wisiró̧póló kisipa mutu, ka̧anatere kutiró fosono helekȩtere kuti kwiatamo só fóló, Pol-né tikimó wolaa yó seneta yalepó. Atéró, ai kuti só fóló kale hepo daale so whi̧ró dowi kepe betere so whi̧tamoné tikimó olaa dua depa, hepo wisi yóo, dowi keperapekélé sókó fóo, dua yalepó.

13 Atéró, mepaae Juda whi̧rape atimanékélé, kale dowi keperape tepeyóló betó mole whi̧rapepaae duraalu, “Pol-né yó mótu betere whi̧ Yesuné doimó ya̧lo ya̧paae dapa, ya̧ whi̧ tua̧mó beteretei, taaróló sókó fae,” dua yalepó. 14 Téró, Kale Juda whi̧kó so whi̧mó Talepaae momaratere topo whi̧ Skipané naalemarape wȩikeró beterepó. Ai naalerape atimanékélé, atei kaae ala du betalepó. 15 Ai ala du betalemó, beta̧ sukamó i ala yalepó. Kale whi̧né tiki tua̧mó tepeyóló betere dowi kepené atimapaae tokó̧ mótu duraalu, “Yesuró, Pol-tamota, ya̧lo tuȩ́rapa, dia̧ deé?” yalepó. 16 Ai fo yóló, kale dowi kepe tepeyóló betere whi̧ kale naalerape tikipaae tu̧wó horóló, dekei ala yalepó. Atéró mo ti dóló sininóló, kale wȩikeró whi̧rape atima kutikélé fea sorokóló taae fatepa, sameatamo belapaae tiki daapi ha̧le sókó fóló, botokó dapo dapo yalepó.

17 Até yalepó dere fo kale Efesus bemó betó mole Juda so whi̧ró Krik so whi̧tamoné wosetu, atima winé sukó̧ló Tale Yesuné doi hale sóró horótu betalepó. 18 Até deremó, mepaae mo dekéró so whi̧ Yesupaae kisipa tiki tiróturaalu, atimané take du betale dowi alarape so whi̧ feané keletómó Talepaae yó mótu betalepó. 19 Téturaalu, atimané kale hupu sekaȩmó isi whi̧rapené dere ala asȩyóló muló betere buk-rapemó mole ala sya fu betere whi̧rape atimakélé, mo fea wóló, ai buk-rape sóró wóló so whi̧ feané keletómó si bilira̧leta du betalepó. Ai buk-rape dupuyale moni doko̧ sóró, 50,000 silpa kapa moni né dupuyalepó. 20 Ai alarape yóló, so whi̧ fea Talené fo wosóló fakeróturaalu, hae kwia feapaae ama fo doasi fotoko̧ mo su̧ralepó.

21 Atéyale ki̧lipaae Pol a̧ Masedonia hae kwiaró Akaia hae kwiatamo tua̧mó tȩyóló Jerusalem bepaae faai yalepó. Atéró, fóló nalo ti a̧ u Rom be huluapaae faai kisipa mualepó. 22 Téró, Pol tao sóró kutó ditere whi̧ tamo Timotiró Erastus-tamo Masedonia hae kwiapaae fó̧póló dotonalepó. Atéró Pol ama wotoró Esia hae kwia tua̧mó sawa sukamó kutu beterepó.

Efesus bemó Talené ala eratere whi̧tamo bóe dale fo

23 Atéyale sukamó, mepaae mo so whi̧rapené Tale Yesu Kerisoné ala eratere so whi̧tamo dei kisipa mutu, kae kae eratere fo yóló bóe daai kaae salepó. 24 Ai be huluamó silpa kapané o̧la o̧la aletere whi̧né doi Demitrias beterepó. Ai Efesus be huluamó kapala kótó Atemis-paae moma dere be doasi tȩnapó. Kale whi̧ Demitrias-ró mepaae mo beta̧ kaae kutó ditere whi̧rapetamoné silpa kapa-nétei, kapala kótó so Atemis su̧róló, beleka̧atiki aleyóló mepaae mo so whi̧tamo dotonóló doasi moni sua yalepó. 25 Kale whi̧ Demitrias-né ama dere ala kaae du betere whi̧rapekélé, mepaae beta̧ kutónétei, kae kae kutó ditere whi̧rapekélé, toura̧le ape yóló duraalu, “Norape-ó, da̧né doasi moni sere alata, ti i Atemis kótó su̧róló aletere o̧lané seretei diaao̧ ai kisipa ere ape. 26 Kale whi̧ Pol-né i so whi̧ mo fea kó̧paae fó̧póló kisipa mutu, mo dere nisiyóló wosó̧póló i fo yalepó. Whi̧né naasené aletere kótórapeta, mo kótó meipó yale fo diaao̧ wosóo, dia̧né kolóo, ai yale ape. Ai fota, da̧ Efesus be hulua so whi̧paae maaté ini, Esia hae kwia tua̧mó betó mole so whi̧ feané ai wosalepó. 27 Pol-né ai dere foné da̧ moni sere kutómó maaté dumitei da̧né fo wosetere bekélé, doasi kótó Atemis sokélé, so whi̧ feané bete muni ha̧le o̧la ao̧róló doró̧póló dapó. Take Esia hae kwiamó betó mole so whi̧nékélé, i hae kwia feamó betóló fale so whi̧nékélé, da̧né kótó so Atemis ao̧mó sukó̧ló bitu, a̧paae beta̧ momatua yaletei, mió Pol-né dere foné da̧né kótó soné doi doróló folokole eraai dapó,” yalepó.

28 Atéró dere fo woseturaalu, so whi̧ fea mo dowi fopaae buóló fo fakeyóló duraalu, “Da̧ Efesus be hulua whi̧né kótó so Atemis-ta doasi fotoko̧ bole kótó wisinaalepó,” yalepó. 29 Téró ai be huluamó betó mole so whi̧né dei tuȩ́ mutu mo doakale fo whaa du betalepó. Atéró Masedonia be hulua whi̧ tamo Kaius-ró Aristarkus-tamo Talené fo eratere Pol-tamo wóló betepa, whi̧rape fea fóló kale whi̧tamo si̧yóló só walepó. 30 Atéró kale whi̧ tamo tawóló daaló betere tikipaae Pol a̧kélé faai yaletei, mepaae Yesuné ala eró tare norapené sesé yalepó. 31 Ai maaté mei, mepaae Esia hae kwiamó doasiné kuto deró̧póló sóró betero betere Pol-né ama fulumu whi̧rapené a̧paae so whi̧ touró betere tua̧paae fao̧se yalepó.

32 Atéró touró betere so whi̧ atima ai wóló betere bete atima kisipa ini, ko̧ló ko̧lóiné betó molepó. Atéró betó muluraalu, mepaaené dere fo kae, mepaaené fo kae du betalepó. 33 Atétu betepa, Juda whi̧rapené Aleksanda-paae naao diriyóló fo ene fae yóló tȩté fóló so whi̧ touró betere tikimó daara̧le felepó. Atéró fo yaairaalu, ama naase horaletei so whi̧né kisiparutei a̧ta bóe dele ala kaaratere whi̧ nisi yalepó. 34 Téyaletei, nalo atimané a̧ kelalemó Juda whi̧pa kisipa kilitu, fo fakeyóló duraalu, “Da̧né Efesus be hulua so whi̧né doasi fotoko̧ bole topo kótó so Atemis-póló,” ha̧le detétóró fu betepa, suka kele tamo kemeyalepó.

35 Atétu beteró, beta̧ Gavman-né asȩtere kutó diró̧póló beteró betere whi̧, so whi̧ kuamó turukó holóló duraalu, “Ti Efesus so whi̧-ó, Efesus be hulua so whi̧né kótó so Atemis-ró ama momatere betamo tȩteróló kaae tatere alata, ti i be hulua so whi̧né eretei, hae kwiamó betó mole so whi̧ mo feané kisiparapó. Ai kótó Atemis so su̧róló aleale kane faketa, ó hepen-mó i bepaae dorowale ala kisipa inié? 36 Ti aita, mené kapalapóló doraaire ala meipa, dia̧ so whi̧rape bóe dóló ho̧le sere ala hapale kilitaróló ini, dua betae. 37 Dia̧né ai dapesó wóló daaló betere whi̧ tamota, da̧né momatere bemó mole o̧la o̧la o̧lémi sóró ó kótó so Atemis doratere fokélé inipatei, diaao̧ ha̧le dapesó wóló daaló ai betere ape. 38 Demitrias-ró ama beta̧ kutó ditere whi̧rapetamoné mepaae whi̧ só deraai kisipa mutepa, ti Gavman-né fo tokó̧ló taleró̧póló sóró beteró betere whi̧rape ai betó mole ape. Ti Gavman whi̧rapeta, ai ala yó̧póló sóró daaló beterapó. 39 Motamo fo mekó yaai kisipa mutepa, ti da̧né tukóló muló betere be dȩmó yaalopó. Ti noatepae, da̧né yóló mulale fo sya furaalu, ai ala yaalopó. 40 Atei kaae doasi bóe dóló foya dere alamó Gavman whi̧rapené da̧paae doasi sekȩi ala eraalopó. Atétere alamó Gavman-né mo doasi fo mupatei, da̧né tukóló ai du betere ape. Atimané da̧paae ai fo noa betené du bitu de? depa, da̧né yaaire fo meipó,” yalepó. 41 Kale ai Gavman-né kutó diratere whi̧né ai fo yóló kemetepa, atimapaae fae yalepó.

20

Pol Masedonia hae kwiaró Krik hae kwiatamopaae fele fo

1 Téró, kale so whi̧ fo tiki whaa du betaletei kemetepa, Pol-né Yesuné ala erótu betere whi̧rape tao sóró fotoko̧ bulóló diri eratere fo yalepó. Atéró atimapaae ko̧leó yóló, a̧ Masedonia hae kwiapaae felepó. 2 A̧ ai hae kwia tua̧mó Keriso so whi̧ ketekȩ bulóló fotoko̧ratere fo dekéró yó melaté fóló nalo kemene furaalu, Kirik hae kwiapaae sókó felepó. 3 A̧ ai bemó betepa, wélié sore kemeyalepó. Atéyóló nalo ti a̧ wȩi nukumó Siria haepaae faai yaletei, kale Juda whi̧rapené a̧ daalopó dere fo woseturaalu, taaróló momó Masedonia hae kwiapaae hae tu̧mó faai yalepó. 4 Atéró faairaalu, Beria whi̧kó Pirus naalema Sopatakélé, Tesalonaika whi̧ tamo Aristarkus-ró Sekundus-tamokélé, Derbe whi̧kó Kaius-kélé, Timotikélé, Esia hae kwiaró wale whi̧tamo Tikikas-ró Tropimus-tamokélé, atima atéró felepó. 5 Téró, ai kale whi̧rape atimapi fóló, Troas bemó Pol-sépi da̧ kaae tawóló beterepó. 6 Atéró da̧ Juda whi̧rape atimané mara mole ala sya furaalu, fopei bred o bula yóló o̧la detere be dȩ kemetepa, wȩi nuku sóró Filipai be taaróló, Troas bemó mepaae whi̧rapetamo hokolaa yaai furaalu, nuku tómó aporó diki fité felepó. Téró, da̧ fea touyóló Troas bemó wȩikeró be dȩ betalepó.

Troas bemó Yutikus kepaarale fo

7 Atéró fula kaae sere be dȩmó, da̧ so whi̧ fea o̧la naairaalu beta̧paae touróló betó mupa, Pol-né ai so whi̧paae fo yó maté fu betepatei, be mo ti dikiralepó. Hi̧ka be dȩtepa a̧ ai be taaróló me bepaae faai kisipa muturaalu, dilikitamokélé ha̧le yó maté fu betalepó. 8 Da̧ touróló fo yó mótu betere siki be kemó, sa̧ ha̧le o̧la kaae wolée molepó. 9 Aimó beta̧ kokopei whi̧ ama doi Yutikus-ta, dȩ sókó wó̧póló muló betere tu̧mó bituraalu, Pol-né yó mótu betere fo wosó tarepó. Pol-né ama yó matere fo mo fo̧lo si̧yóló yó maté fu betepa, kale sekȩ́ noke kȩlené sukutu betalepó. Atéturaalu, kale whi̧ dukó fóló, biliyó salepó. Atéró biliyó saleteita, tamo be ke teraae horóló, sore be kemó yalepó. Téró kale whi̧ biliyó sóró mupa da̧ doropóló kelalemó, sukó̧ló molepó. 10 Atépa, Pol a̧ doropóló Yutikus-né bopé tómó deraapisa fóló mulu, ama naasené apuó sóró duraalu, “Turukó holaaitei kapala asiri ai firapa whaalia ekesé,” yalepó. 11 Téró, Pol ó siki be kepaae momó holóló atima bred o kolokóló a̧liyóló nalepó. Atéró, kale sekȩ́né fo momó yó maté fu beteró, be dȩtepa hi̧ka a̧ felepó. 12 Kale kokopei whi̧ Yutikus momó kepaayóló betepa, whi̧rapené bepaae dapesó fóló atima hosaa muni deyóló hai̧yóló betalepó.

Pol a̧ faairaalu Efesus Keriso whi̧ disirapepaae ko̧leó yale fo

13 Atéró mepaae whi̧rape da̧pi folosóró wȩi nukumó Asosi bepaae faai felepó. Pol-né da̧paae atéró fae yóló, da̧tamo Asosi bemó hokolaa yaairaalu, a̧ hae tu̧mó felepó. 14 Da̧ a̧tamo ai Asosi bemó hokolaa yóló a̧ nukupaae dape sóró, Mitilini bepaae felepó. 15 Téró da̧ aimó fiyóló, hi̧ka ti wȩi nukumó wȩiné bopéró daaló betere hae Kios dekeróló felepó. Téró diki me nuku tómó fiyóló ai hi̧ka ti da̧ tua̧mó tukóló fóló Samos hae felekemó epa dȩró dekeróló felepó. Téró, diki mekélé kale dere kaae nuku tómó fiyóló, ai hi̧ka ti da̧ Miletus bemó sókó felepó. 16 Atéró Pol a̧ Esia hae kwiamó kutu betepa suka kele kemeyao̧sóró, Jerusalem bemó Pentikos be dȩmó dere ala kelaai a̧ ai Efesus be bosenóló mo hapale faai kisipa mualepó.

17 Atéró da̧ Miletus bemó sókó fóló bituraalu, Efesus Keriso whi̧ disirapepaae a̧ beterepaae toura̧le ape, yó faralepó. 18 Atima atéró dorowóló betó mupa, atimapaae duraalu, “Ȩta, Esia hae kwiamó folosóró sókó wale sukamó kaae sóró wóló, dia̧tamo beta̧mó bitu yale alarape feata, ti dia̧ feané kisiparapó. 19 Ȩta, so whi̧ ao̧mó dua sukó̧ló bituraalu, Tale Kótóné ama kutó beta̧ mo ketekȩ buóló, wole kaapetamo du betalepó. Atéteremó, Juda whi̧rapené ȩ daairaalu kemei fo dokotu betaleteita, ai alané ȩ noa kaae whi̧ beteréró su̧ sóró ka̧ae kilitu yalepó. 20 Atépatei, Kótóné dia̧ tao saaire fo wisi ya̧lo hiréni, ȩ mo ha̧keamó daalukélé, dia̧né be doko̧ doko̧kélé, Talené fo dia̧ tuȩ́ yó̧póló yó mótua yaletei, dia̧ feané kisipa ai ere ape. 21 Juda so whi̧paaekélé, Kirik so whi̧paaekélé, dia̧né du betere dowi ala taaróló, Tale Yesupaae kisipa tiróló mo dua betae yóló ha̧kearóló ai yó male ape.

22 Térapa, mió kale Dȩi Kepe Wisiné Jerusalem bepaae sȩyóló dapesó fóló betepa, ȩpaae noa alakó eraaloró ȩ tuȩ́nipó. 23 Be hulua doko̧ fea fo yó maté kotopa, kale Dȩi Kepe Wisiné ȩpaae duraalu, sekȩi alaró dipula beteratere alatamo ya̧paae eraalo ai ape yale fo beta̧ ya̧lo kisiparapó. 24 Atérené, ȩ sukao̧sóró ya̧lo tó tikimó wiyaalo meipó. Tale Yesuné ȩpaae dirae yóló male kutó beta̧ diróturaalu, so whi̧paae Kótóné da̧paae yaala sókó furaalu, ha̧le tao sere fo wisi beta̧ yó maté fóló tukóló muló betere da̧lemó sókó faai dapó.

25 Mió ya̧lo kisipa fatepa, Kótóné tȩteróló daale ao̧mó mole ala dia̧ tuȩ́ yó̧póló ya̧lo yó matepa, wosetu betale whi̧rape diaao̧ ya̧lo kelepaa momó kae kelaalo meipó. 26 Térené ya̧lo dia̧paae ha̧kearóló i dere ape. Mió i alimó dia̧ tua̧mó whi̧ me dené i fo wisi taaróló dowi ala ene fupa, ti aita, ȩpaae kwia muni diaao̧tei ai ape. 27 Ti Kótóné ama yaai kisipa mole ala mekó hiréni, mo turó ya̧lo dia̧paae ai yó melale ape. 28 Dia̧ta, Kótóné ama Dȩi Kepe Wisiné ama sipsip hupu wisiyóló kaae tanó̧póló sóró ai beteró beterapa, ai hupurape wisiyóló kaae taru, dia̧kélé mo wisiyóló kaae tawae. Yesuné ama sameané dupure Kótóné so whi̧ beta̧ mo dua wisiyóló kaae tawae. 29 I dere fota noa betené dumipó. Ȩ fole sisópaae dowi bete hao̧rape dia̧ tua̧paae wóló, Kótóné sipsip hupurape dóló nale waalo ai ape. 30 Dia̧kó mepaae whi̧né kale Yesuné ala eró tare whi̧rape dei nó̧póló eratere alané, kale mo fo wisi kó̧paae wȩ́róló, dia̧ a̧lisóró kae tu̧paae faraalo ai ape. 31 Até yao̧sóró, dia̧ mo wisiyóló kaae tawae. Atei ala yaairemó dia̧ kisipa muló beteró̧póló ba fo sore ȩ dia̧tamo bituraalu ai yale ape. Dȩtamokélé, dikitamokélé, yó maté fu bitu woletamo du betalepó.

32 Téró mióta, dia̧ Talené ama ko̧lené sukuturaalu, ha̧le tao sere alané dia̧ wisiyóló tao só̧póló i dere ape. Ai fonétei, diaao̧ kisipa tiratere ala fotoko̧róló, Kótóné ama wisi wisi o̧la dia̧ ama kae sóró beteró betere so whi̧mó ai mótu betere ape. 33 Ya̧lo dia̧né silpa kapa ó kold kapa ó kutikélé senée yóló au nokole ala inipó. 34 Ya̧lo fotoko̧nétei kutó diyóló, ya̧lo ya̧ya̧re o̧la o̧lakélé, ó ya̧lo fulumu whi̧rapemókélé mótua yaletei diaao̧ ai tuȩ́re ape. 35 Ya̧lo ai dua yale alata, o̧la o̧la fea da̧né naasenétei depe tukó wei ala yóló sirapóló, diaao̧ koló̧póló ai yale ape. Até duraalu, mepaae atimanétei kutó diyóló nénire so whi̧ tao sóró ha̧le melae. Ti noatepae, Tale Yesuné duraalu, ‘O̧la o̧la ha̧le tao sóró matere whi̧né hai̧ kisipatamo matere alané matepa sere whi̧né dere hȩkese tȩteró beterapó’ ere fo kisipa muae,” yalepó.

36 Téró, Pol-né ai fo yóló ki̧lipaae atima bukutiri teya̧ró bituraalu, ama moma yalepó. 37 Atéró a̧ faaitepa, kale so whi̧ feané Pol apuó taruraalu ko̧ló tukó nóló wole du betalepó. 38 Atétepa, kale sekȩ́né duraalu, ya̧lo kelepaa diaao̧ momó kae kelaalo meipó yale fo kisipa mutu, atima doasi dekȩné sinitu wole du betalepó. Atétu beteró, atimané a̧ dapesó fóló, wȩi nukumó beteralepó.

21

Pol Jerusalem-paae fele fo

1 Téró, da̧ atimapaae ko̧leó yóló atima taaróló wȩi nukupaae biti̧ fóló wȩiné bopéróló daaló betere hae Kos felekemó sesekȩ felepó. Téró furaalu, wȩi tómó diki beta̧ fiyóló, hi̧ka Rodes hae wȩiné bopéróló daaló betere tiki felekemó sesekȩ fóló, Patara bepaae sókó felepó. 2 Aimó beta̧ wȩi nuku Fonisia hae kwiapaae faai fupa, da̧ ai nukumó biti̧ holóló felepó. 3 Atéró da̧ furaalu, wȩiné bopéróló daaló betere hae kwia Saiprus hae fȩ́ naase fakeró epa kele falaté fóló, Siria hae kwiamó tȩne Tair bemó sókó felepó. Ai Tair beta, take da̧né i nukuné sóró wale o̧la o̧la sorokóló mulaai yale be huluapó. 4 Téró, ai bemó mepaae Yesuné ala eró tare whi̧rape betepa, da̧ atimatamo wȩikeró be dȩ betalepó. Atéró betepa, ai bemó betó mole whi̧rape atima Dȩi Kepe Wisiné fotoko̧ratepa, Pol-paae duraalu, ya̧ Jerusalem bepaae fao̧se yóló seséyalepó. 5 Tétu beteró, aimó betaai yale be dȩrape kemetepa da̧ ai be taaróló faai felepó. Atéró faai fupa, kale Yesuné ala eratere whi̧rape atimané somarape naale senaalekélé, mo fea da̧tamo doropóló wȩi fóku atika̧ tómó bukutiri teya̧ró bituraalu, Talepaae moma yalepó. 6 Atétu beteró da̧ faairaalu ko̧leó yóló da̧ fea aputu beteró da̧ wȩi nukumó biti̧ hotopa, atima momó bepaae fesaae felepó.

7 Da̧ atéró ai Tair be taaróló fóló, Tolemais bemó sókó felepó. Ai bemó betó mole Keriso norapepaaekélé ko̧leó yóló, be dȩ beta̧ atimatamo betalepó. 8 Atéró, hi̧ka da̧ ai be taaróló Sesaria be huluamó sókó felepó. Ai bemó, take atimané so whi̧ o̧la taleróló meló̧póló beterale wȩikeró whi̧kó beta̧ Filip beterepó. Ai sekȩ́ta, kale mió wosetere kisi fo wisikélé yó matere whi̧ betepa, da̧ a̧tamo fiyalepó. 9 Ai sekȩ́né ama dou̧ró senaale seimalerape fea Kótóné fo eratere ko̧ló sorape betó molepó.

10 Da̧ ai bemó mepaae be dȩrape dekéró betepa, Kótóné ama ko̧ló whi̧né doi Akabas Judia hae kwiaró dorowalepó. 11 Ai whi̧ da̧ beterepaae wóló daalu Pol-né to tao sóró kale sekȩ́né ama naaseró hótamo dokóló duraalu, “Talené Dȩi Kepe Wisiné i fo dapó. ‘I to taleta, Jerusalem bemó betere Juda whi̧rapené tawóló i ala kaae yóló, Juda meire fakené naase tua̧mó mulaalo ai ape,’ ” yalepó.

12 Ai fo depa woseturaalu, da̧nékélé, mepaae ai be whi̧ so whi̧nékélé, Pol-paae Jerusalem bepaae holao̧se yóló sesé yalepó. 13 Téyalemó ama da̧paae duraalu, “Dia̧né noatepa atei kaae alamó wole-u yóló ya̧lo hosaa supuréli ala dute? Ȩta, susupuróló dipula beteratere alamaaté eró̧póló Talené ȩ sóró betenénipó. Ȩ sukutere alakélé yó̧póló sóró beteró betereteiné ya̧lo Tale Yesu Kerisoné doimó Jerusalem bemó suka̧ai dapó,” yalepó 14 Da̧né a̧ Jerusalem-paae fao̧sóró sesé yalemó, ama da̧né dere fo woseni, fo kae depa taaróló duraalu, “Ti wisirapa Talené ama yaai tuȩ́ mole ala beta̧ yó̧póló yae,” yalepó.

15 Atéyale ki̧lipaae da̧né o̧la o̧la sisóló Jerusalem bepaae holalepó. 16 Tétepa, mepaae Yesuné ala eratere Sesaria whi̧rape da̧ fea touyóló atimané da̧ Nason-né bepaae dapesó felepó. Nason-ta, Saiprus be hulua whi̧kó mo taketi Talepaae kisipa tiki tiróló betere whi̧pó.

Pol Jerusalem bemó sókó wale fo

17 Atéró da̧ Jerusalem bemó sókó holalemó, Keriso norapené da̧ hȩkesetamo mo wisiyóló dape salepó. 18 Atéró, fiyóló hi̧ka Pol-kélé, da̧ mepaaekélé, Jerusalem bepaae Jems kȩle felemó, a̧ mepaae Keriso whi̧ disirapetamo beterepó. 19 Atépa, Pol-né atimapaae ko̧leó fo yóló Kótóné a̧ fotoko̧ratepa, amamo Juda meire fake so whi̧paae erale ala mo fea yalepó.

20 Tétepa, kale whi̧rapené Tale Kótóné doi hale sóró horótu a̧paae duraalu, “No-ó, Yesu Kerisopaae kisipa tiki tiró betere Juda so whi̧ta, mo ha̧le o̧la kaae i betere ape. Ai so whi̧ta, Moses-né asȩre fokélé eraai mo doakale ketekȩ bulapó. 21 Térapa, mepaae i betó mole Juda whi̧rapepaae metikipaae wale whi̧rapené i fo du beterapó. ‘Pol-né Juda meire fake so whi̧ kuamó betó mole Juda so whi̧paae Moses-né asȩre foné diaao̧ naalerape tiki sekaȩ tikae ere taalae yóo, ayarapené mara mole alakélé, sya fao̧se yóo,’ deté kutu beterapó depa wosalepó. 22 Térapa, ai alarape mo dere ala nisi yao̧sórópa, da̧ noa ala yaaloé? Atimané ya̧ ipaae wóló beterapó dere fo mo wosaalo ai ape. 23 Atérapa, da̧né tuȩ́ mole fo beta̧ i dapa wosae. Da̧ i betere dou̧ró whi̧rape atima Tale Kótópaae dirii malo yóló atimané topo niki tikaalo meipóló muló beterapó. 24 Ai whi̧rapetamo ya̧kélé touyóló fóló atimané Juda so whi̧né keletómó, yaai dere ala yó̧póló naaotei atima dupu erae. Atéró atimané topo niki tukóló momatere be dolopaae fupa, ti wisirapó yaalopó. Ai ala depa atimané kilituraalu, i whi̧ta, kale tukóló muló betere fo tikitere whi̧ meipó yaalopó. Téturaalu, naao yalepó dere fomó atima fopaae butu betere ala kapala airapó kisipa muaalopó. Tétu ya̧ta, Moses-né asȩre fo ao̧mó sukó̧ló bituraalu, ai fo tikitere whi̧ meipó yaalopó. 25 Téretei me fo i ape. Yesupaae kisipa tiki tiró betere Juda meire fake so whi̧ da̧né fo muló betere o̧la nao̧sóró, i fo asȩyóló faralepó. Kapala kótópaae moma yaai dele hupu ó na, ó sameakélé, depamó képi duwóló sukunatere hupu ó nakélé, mené so o̧lémi nokole alakélé mo yao̧se yalepó. Ai forape feata, da̧ fo dokóló beta̧ tuȩ́ muóló atimapaae asȩyóló faralepó,” yalepó. 26 Téró, fiyóló hi̧ka Pol-sépi atima dou̧ró whi̧rape momatere be dolopaae faairaalu, folosóró dua dere alarape yalepó. Atéró fokotere alarape feata, kale tukóló mulale be dȩmótóró kemeyaalopóló ali male felepó. Atéró tukóló mulale be dȩ sókó wapa, atimamó kale momatere be kaae tare whi̧rapené sipsip hupu daalopó yóló mulalepó.

27 Téró, kale wȩikeró be dȩ felekemó kemeyaai deremó, Esia hae kwiamó betó mole Juda so whi̧né Pol momatere be belamó daapa kelalepó. Atépa, ai whi̧rapené Pol tao taru, mepaae so whi̧ sesemeratere fo yalepó. 28 Atétu, fo fake yóló duraalu, “Israel fake so whi̧-ó, da̧ tao sae. I whi̧néta, hae kwia feamó betó mole so whi̧paae yó matere foné da̧ Israel so whi̧tamokélé, Moses-né asȩre fotamokélé, da̧né momatere betamokélé, fopaae buó̧póló bóe delaté kotapó. Téturaalu, da̧né mo dowi alakélé, inire be wisi Kirik whi̧rapekélé, ai dapesó wóló daae mole ape. Até dere alané i be doróló folokole ai eratere ape,” yalepó. 29 Atimané ai fo yaleteita, Efesus whi̧kó Tropimus Pol-tamo ai be huluamó daapa kelaleteiné Pol-né ai momatere bepaae dapesó fele nisiyóló yalepó.

30 Atéró, fopaae fo doasi depa, Jerusalem so whi̧né woseturaalu, fea sururu yóló wóló beta̧paae touróló bóe duraalu, fo tiki whaa du betalepó. Atétu beteró, Pol a̧ moma dere be dolomó betepa, si̧yóló só wóló ai be bopéró betere tipi belapaae hokó̧ derólós tu̧ kinalepó. 31 Atéró daapa, atimané Pol daai Jerusalem-mó doasi bóe duraalu, fo whaa du beteretei Rom Gavman-né diki tare whi̧rapené topo whi̧né wosalepó. 32 Téturaalu, kale sekȩ́né ama diki tare whi̧raperó mepaae topo whi̧rapetamo atima sururu yóló, ai whaa du beterepaae dorowalepó. Téteremó, ai bóe du betale so whi̧né doasiró ama diki tare whi̧rapetamo wale ala kilitu, Pol du betaletei, taalalepó.

33 Atétepa, kale diki tare whi̧rapené topo whi̧ Pol daale felekepaae fóló duraalu, sein képi tamoné ama naase tamo dokae yóló ai so whi̧paae woseturaalu, i whi̧ a̧ deé? Ama noa alakó depa yaleé yóló wosalepó. 34 Ai fo deremó, mepaae so whi̧né dere fo kae yóo, mepaae whi̧rapené dere fo kae yóo yóló, doasi fo tiki whaa yalepó. Atétere foné diki tare whi̧rapené toponé Pol só deratere fo bete wisiyóló wosenipó. Atétepa, kale topo whi̧né diki tare whi̧rapepaae duraalu, Pol diki tare whi̧rape touróló betere tikipaae dapesó fae yalepó. 35 Téró, Pol diki tare whi̧rapené be hola tó dóló hutu betepa, so whi̧ feané a̧ daairaalu ketekȩ butu betalepó. Atétepa, diki tare whi̧rapené topo whi̧né ama diki tare whi̧rapepaae Pol beleyóló sóró holae yalepó. 36 Atétepa, mo turó so whi̧ sya fu bitu, doasi fo fake yóló duraalu, “ A̧ mo ti sukó̧póló dae,” deté fu betalepó.

Pol-né so whi̧paae yale fo.

37 Diki tare whi̧rapené Pol atimané be dolopaae sóró faaitepa, ama diki tare whi̧né topo whi̧paae duraalu, “Ya̧lo ya̧tamo me fokó enére?” yalepó. Ti fo depa, kale whi̧né a̧paae woseturaalu, “Ya̧ Krik fo bole whi̧é? 38 Ya̧ta, mepaae kemeyale be dȩmó 4,000 whi̧rape a̧lisó fóló, so whi̧ bitinire tikimó Gavman whi̧tamo bóe daale Isip whi̧ meié?” yalepó.

39 Ti fo depa, Pol-né a̧paae duraalu, “Ȩta, Juda fake whi̧ doasi doi mole be hulua Silisia hae kwiamó tȩne Tarsus be whi̧kópó. Térapa, ai so whi̧paae ya̧lo fo yaai dapa, naao noa kisipa mute?” yalepó.

40 Ti fo depa, topo whi̧né Pol-paae yae yalepó. Tétepa, a̧ disó horóló be hola tómó daalu, naase horóló Hibru whi̧rapené du betere foné yalepó.

22

1 Téró ama atimapaae duraalu, “Noraperó ayarapetamo-ó, diaao̧ kisipané ȩta dowi ala du betere whi̧ nisi yao̧sóró, ya̧lo dia̧paae ha̧keamó i dapa wosae,” yalepó.

2 Téró, Pol-né Hibru whi̧rapené du betere be foné deremó, fo tekeni dua betó molepó. Tépa, kale sekȩ́né atimapaae i fo yalepó.

3 “Eta, Juda whi̧tei ȩ deyale beta, ti Silisia hae kwiamó tȩne be hulua Tarsus-pó. Téyaletei, ȩ holóló i Jerusalem bemó doayalepó. Atéró betepa, kale doi mole yó matere whi̧ Kamaliel-né ȩ skul yó malepó. Ama ȩ atéró yó móturaalu, kale Moses-né asȩre foró da̧né ayarapené mara mole alatamo mo wisiyóló yó matepa, ya̧lo mo diriyóló kisipa salepó. Atéyale be dȩmó, Kótóné ala eraai mió diaao̧ ai bole ketekȩ kaae ya̧lokélé yalepó. 4 Ȩ até du bitu, Yesu Keriso sya fu betere sokélé whi̧kélé susupuróló mo ti sukó̧póló daairaalu doakale sekȩi ala eróló dipulakélé betera̧leta du betalepó. 5 Ya̧lo yale alata, ai so whi̧mó momaratere topo whi̧ró fo tokó̧ló taleratere whi̧rapetamoné kisipareteiné atima ya̧lo dere fo woseturaalu, mo dapó enérapó. Ai whi̧rapené ȩ Damaskus bemó betó mole nomarapepaae asȩ sóró fae depa, ya̧lo sóró felepó. Ti ai asȩta, Damaskus bemó betó mole Keriso so whi̧ tawóló Jerusalem bemó susupuróló dipula beteraai sóró waaire tu̧ muló̧póló yalepó.

6 Ȩ atéró fu betalemó, 12 kilok felekemó saai depa Damaskus bepaae sókó faai deremó, sa̧mó dȩ doasi dorowóló ya̧lo tiki husiralepó. 7 Até dereteiné ȩ haepaae dóló taae deróló mupa, ai dȩ tua̧mó fo fakeyóló duraalu, ‘Sol! Sol! Naao ȩ noatepa, susupuraté kutu bitu de?’ yalepó.

8 Tétepa ya̧lo duraalu, ‘Tale-ó, ya̧ né de?’ yalemó, ama ȩpaae duraalu, ‘Ȩta, Nasaret whi̧kó naao susupurótu betere whi̧ Yesu i ape,’ yalepó. 9 Tétepa, ȩtamo wale ya̧lo fulumu whi̧rapené ai dȩ kelaletei, ȩpaae dere fo bete atimané diriyóló wosenipó.

10 Atétepa ya̧lo a̧paae woseturaalu, ‘Tale-ó, mió ya̧lo noa alakó yaró de?’ depa, Talené ȩpaae duraalu, ‘Turukó holóló Damaskus bepaae fae. Fóló, aimó naao yaaire ala ya̧lo tukóló muló beteretei, beta̧ whi̧né ya̧paae yó melaalo ai ape,’ yalepó. 11 Ai dȩné ya̧lo kele dilikiraleteiné tu̧ fenitepa, ya̧lo fulumu whi̧rapené ȩ naase tawóló a̧lisóró Damaskus bepaae felepó.

12 Ai be huluamó whi̧ beta̧né doi Ananias ȩ beterepaae walepó. Ai sekȩ́ta, Moses-né asȩre fo mo wisiyóló tuȩ́ru eró tare whi̧ betepa, Damaskus bemó betó mole Juda so whi̧né a̧ mo doasi kisipa dotoróȩ fale whi̧ wisipó du beterepó. 13 Ai sekȩ́ ȩ fire felekemó daane wóló duraalu, ‘No Sol-ó, naao kele fisa̧ae horóló kelae,’ yalemó, mo ai fapotóró ya̧lo kele momó wisiyalepó.

14 Téró, ama ȩpaae duraalu, ‘Da̧né ayarapené Kótóné tuȩ́ mole ala naao tuȩ́ yó̧póló ya̧ sóró ai daalale ape. Dowi ala beta̧kélé, inire whi̧ kolóo, ama ko̧lómó sókó wale fokélé, wosóo, yó̧póló ya̧ ai sóró daalale ape. 15 Naaota, ama yó matepa kelale alaró wosale fotamo so whi̧ feapaae yó maté kwȩyó̧póló erapó. 16 Térapa, ya̧ noatepa ha̧le bitu de? Yesu Kerisoné doimó naao dowi ala kwia kemeró̧póló wȩi tópuaai turukó horóló a̧paae kema yae,’ yalepó.

17-18 Atéró ȩ Jerusalem be huluapaae wale be dȩmó fo wosetere bepaae fóló moma du betalemó noke kaaené Tale kelalepó. Atéró ama ȩpaae duraalu, ‘Ya̧ hapale turukó horóló Jerusalem be taaróló fae. Ti noatepae, i Jerusalem bemó atimapaae Yesuné ala etérópóló yó materetei atimanémo wisiyóló wosaalo meipó,’ yalepó.

19 Ai fo depa, ya̧lo a̧paae duraalu, ‘Tale-ó, ti mo deretei, ai be hulua so whi̧ atima feané ya̧lo yale ala kolóló kisiparapó. Ȩ atimané fo wosetere be doko̧ feamó ya̧paae kisipa tiki tiróló betó mole Keriso so whi̧ susupuróló, dipula betera̧leta yaletei atimané mo kisiparapó. 20 Naao ala etérópóló ha̧keamó yó mótu betere whi̧ wisi Stipen dale sukamó, ȩkélé daalu a̧ dilapó depa ya̧lo duraalu, “Téyae,” yalepó. Ai whi̧rapené Stipen duraalu, atimané tómó bukóló kotere kutirape ȩ daale tikimó sorokóló mulatepa kaae tawóló daayale whi̧ ȩtórótipó,’ yalepó.

21 Téyalemó, Talené ama ȩpaae duraalu, ‘Ya̧lo ya̧ Juda meire fake so whi̧ betó mole be huluarape saletópaae dotonatapa fae,’ ” yalepó.

Pol a̧ Rom Gavman-tamo doi mole whi̧pó yale fo

22 Kale so whi̧ Pol-né dere fo woseté feletei, Juda meire fake so whi̧paaekélé, yó male fae dere fo woseturaalu, fo fake yóló i fo yalepó. “Atei kaae whi̧ imó da̧tamo betaalo meipa, dóló alurae,” yalepó.

23 Atéturaalu, atimané tómó bukó mole kutirape sókó mulóló dokómu buó sóró ópaae fesekée horóló fo fake du betalepó. 24 Atétepa, kale diki tare whi̧rapené topo whi̧né duraalu, “Doai so whi̧né fo tiki whaa du betere noatepa déró, ai sekȩ́ diki tare whi̧rape beterepaae dapesó holóló, halika tikiné fokosoi ala yóló dae. Téturaalu, i dere fo bete noa betené déró a̧paae wosae,” yalepó. 25 Tétepa, kale whi̧rapené Pol naasemó bulaakó sóró daaló bitu, halika tikiné fokosoi ala yaai yalepó. Atétepa, Pol-né ai diki tare whi̧rapené topo whi̧paae duraalu, “Rom Gavman-né so whi̧ tua̧mó doi mole whi̧ fo tokó̧ló tale inipatei, fokosói ala yóló dae fo ere?” yalepó.

26 Ti fo depa, kale diki tare whi̧rapené topo whi̧né a̧ kaae tare topo whi̧paae i fo yalepóló ene felepó. Atéró duraalu, “I whi̧ta, Rom Gavman-né fake so whi̧tamo beta̧mó doi mole whi̧patei du beterapa, naao yaai dere ala kisipa faróló yae,” yalepó.

27 Tétepa kale doasi topo whi̧ wóló Pol-paae woseturaalu, “Ya̧ Rom whi̧é,” depa, ama tokó̧ mótu duraalu, “Ȩ́pó,” yalepó.

28 Ti fo depa kale topo whi̧né duraalu, “Ya̧lo doi Rom fake so whi̧tamo touróló mulaairaalu, doakale moni-né dupu yalepó,” yalepó. Ai fo depa Pol-né tokó̧ mótu duraalu, “Ya̧ta atéretei, ȩ ti Tarsus bemó deyaleteiné Rom whi̧ beterapó,” yalepó.

29 Ai fo depa, woseturaalu, a̧ daai yale whi̧rape mo hapale hi̧kili fóló tumó daane felepó. Kale doasi topo whi̧né Pol a̧ta, Rom fake so whi̧ tua̧mó doi mole whi̧tei sein képiné dokirapóló a̧ witu yalepó.

Juda whi̧rapené Pol-tamo fo teka̧le fo

30 Téró, hi̧ka be dȩtepa, kale diki tare whi̧rapené topo whi̧né Pol daai du betere fo tale yaairaalu, a̧ dipula beteraletei sokóló so whi̧mó momaratere whi̧rapené topo whi̧raperó, fo tokó̧ló taletere whi̧rapetamo toura̧le ape yalepó. Atéró wóló betó mupa, Pol dapesó fóló atima betó mole tua̧mó daalalepó.

23

1 Atéró, Pol-né kale fo tokó̧ló taletere whi̧rape kaae taru duraalu, “Ya̧lo norape-ó, ȩ take bitiré waletei ya̧lo Kótóné keletómó wisiyóló bitiré wouraalu, ama erae dere ala fea eraté walepó. Atéturaalu, mió ya̧lo hosaamó me sekȩ muni, mo dua muni deyóló beterapó,” yalepó. 2 Pol-né ai fo depa, so whi̧mó Talepaae momaratere topo whi̧ Ananias-né Pol-tamo felekemó daae mole whi̧rapepaae duraalu, “Ai sekȩ́ folópu dera̧kae,” yalepó. 3 Ti fo depa, Pol-né a̧paae duraalu, “Ni bolópaae kȩlaa epatei, tó sekaȩné wisire nisi dere whi̧ naao dere alamó, Kótóné ya̧tei deké saalopó. Kale asȩmó yóló muló betere fo sya furaalu, ȩtamo fo tokó̧ló taleyaai bitutei naao ko̧lónétei mepaae whi̧paae ȩ daae dere foné, kale yóló muló betere fo naaotei ai tikitere ape,” yalepó.

4 Ai fo depa, mepaae a̧ felekemó daae mole whi̧rapené duraalu, “Ya̧ winié? Naao ai dere foné so whi̧mó momaratere topo whi̧ faletapó,” yalepó.

5 Ti fo depa Pol-né duraalu, “Ya̧lo norape-ó, a̧ so whi̧mó momaratere topo whi̧ betere ȩ tuȩ́nipó. Ti noatepa mei, asȩmó i fo erapó. Dia̧ kaae tare doasi topo whi̧paae me dowi fo yao̧se, yóló fo moletei ya̧lo tuȩ́rapó,” yalepó.

6 Ai fo tokó̧ló taletere whi̧rape mepaae Sadyusi fake yóo, mepaae Farisi fake yóo, yóló beterapóló ama kisiparu, Pol-né fo fake yóló duraalu, “Ya̧lo norape-ó, ya̧lo apata Farisi whi̧ eru ȩkélé Farisi whi̧pó. Ȩ fo teketeremó sóró i daalo betereteita, suka̧le whi̧ momó kepaayaalopó ere fomó kisipa tiki tiróló ȩ hai̧né sukutu betepa, atimané ȩtamo fo tokó̧ló só deraai ai du betere ape,” yalepó. 7 Ai fo depa woseturaalu, kale Farisi whi̧raperó Sadyusi whi̧rapetamo arale sóró atima tua̧mó tekétamo yalepó. 8 Ti noa betené mei, kale Sadyusi whi̧rapenéta, sukutere whi̧ momó kepaayaalo meipóló kisipa mulu, ensel-raperó keperapetamokélé bitinipóló kisipa mulapó. Tépatei, Farisi whi̧rapenéta, sukutere whi̧ momó kepaayaalopó dere fo mopóló kisipa yóo, ensel-rapekélé beterapóló kisipa yóo, keperapekélé beterapóló kisipa yóo, erapó.

9 Até du betepa, Moses-né asȩre fo yó matere Farisi whi̧rape atima turukó holóló fo fakeyóló duraalu, “I whi̧ tikimó me dowi alakélé, munipatei, da̧né a̧ ha̧le noatepa só deróló, daai du bitu de? Ama dere alaró dere fotamota, ti ensel-né ó kepené yae depa démólópó,” yalepó. 10 Ai fo du beteró so whi̧ tua̧mó bukótamo yóló bóe du bituraalu, Pol dóló sei̧ sei̧ yóló ama tiki turukée fóló munépa, kale topo whi̧né kilitu, Pol-mó whaalia doasi yalepó. Atéru, kale sekȩ́né ama diki tare whi̧rapepaae diaao̧ fotoko̧tamo doropóló, Pol dapesó atima betere bepaae betera̧le fae yalepó.

11 Atéyale dikitamo, Tale Pol beterepaae wóló duraalu, “Pol-ó, até dere alamó ya̧ wi ini, diri yólótei daayae. Atéró bitu, ya̧lo ala etérópóló so whi̧ feapaae Jerusalem be huluamó erótu yale kaae, Rom be huluamókélé, mo era̧le fae,” yalepó.

Pol daai deyatei fo

12 Téró, ai hi̧ka mepaae Juda whi̧rape atima beta̧paae toura̧le wóló, Pol tawóló daairaalu kikiti fo deyalepó. Atéró duraalu, da̧né Pol a̧ daai ha̧le betepa, da̧ o̧laró wȩitamo naalo meipó. Motamo da̧né a̧ mo ti dóló aluratepata, ti o̧la naalopóló mo dirii malo yóló mulalepó. 13 Atéró, Pol daai fo dokale whi̧rape touróturaalu, whi̧ siki tamo tómó mepaae whi̧rapekélépó. 14 Ai whi̧rape atima fóló, so whi̧mó momaratere topo whi̧ró whi̧ disi disirapetamopaae i fo yalepó. “Da̧ fo deyóló dirii malo yóló duraalu, da̧né Pol dupa ti o̧laró wȩitamo naai, mió a̧ ha̧le betepa ti weyóló betaalopó fo yóló mulalepó. 15 Térapa mió dia̧nékélé, fo tokó̧ló taleratere whi̧rape feanékélé, diki tare whi̧rapené topo whi̧ dilikó̧ló i fo yó falae. Pol-né yale fo bete da̧ mo wisiyóló wosenireteiné da̧ mo diri yóló wosaaipa, dapesó dere ape fo yó falae. Atéteremó a̧ dorowapa, ti tu̧ tua̧mó melaa yóló daaipó,” yalepó.

16 Ti fo du betepa, Pol-né ama nema naalemané wosóló diki tare whi̧rapené bepaae fóló Pol-paae duraalu, “Ya̧ta, atimané tu̧mó melaa muóló daaipó fo ai du betere ape,” yalepó.

17 Tétepa, Pol-né diki tare whi̧rape kaae tare whi̧kó beta̧paae duraalu, “I naalené dia̧né topo whi̧tamo fo yaai dapa, a̧ dapesó fae,” yalepó.

18 Ti fo depa, kale whi̧né kale naale topo whi̧ beterepaae dapesó fóló duraalu, “Kale dipula betere whi̧ Pol-né i naale ya̧tamo yaaire fo mulapa dapesó fae depa, i wale ape,” yalepó.

19 Tétepa, topo whi̧né kale naale naasemó tao sóró tu dȩpaae dapesó fóló, kale naalepaae woseturaalu, “Naao ȩpaae noa fo yaai waleé?” yalepó.

20 Ti fo depa kale naalené duraalu, “Juda whi̧rapené ya̧paae i fo yaalo ai ape. Pol-né dere fo bete mo diriyóló wosaai dapa, a̧ fo tokó̧ló taletere bepaae dó dapesó dere ape depa, aita mo mei, tu̧mó melaa yóló Pol daai kapala fo ai dere ape. 21 Whi̧ siki tamo kemeyóló mepaae tómó beleróló whi̧rapené a̧ daai tu̧mó melaa muaai du beterapó. Téyaairaalu, ai whi̧rape atima Pol dóló ti o̧laró wȩitamo naairaalu, mió ha̧le weyóló beterapó yalepó. Atéyaairaalu, atimané ya̧paae wosetere fomó naao noa fokó deró kelaai wosó tawóló ai betere ape,” yalepó.

22 Ai fo depa kale topo whi̧né kale naale dotonaai, a̧paae fo mulóló duraalu, “Naao ȩpaae etei fo yalepóló mepaae so whi̧paae mo yao̧se,” yalepó.

Pol Sisareapaae dipula só fele fo

23 Ti fo depa, kale topo whi̧né ama ao̧mó bitu mepaae diki tare whi̧rape kaae tare whi̧rapekó tamopaae ape yóló duraalu, “Diaamo fóló 200 diki tare whi̧rape tale yóló sóró beteróo, hos hupu tómó beteró faaire 70 diki tare whi̧rape sóró beteróo, bóe dele wuti tawóló faaire 200 diki tare whi̧rape sóró beteróo, dilikitamo 9 kilok Sesaria bepaae faai donoróló fae. 24 Atéró faairaalu, Pol betóló faaire hos hupukókélé, tale yóló beterae. Atéró dia̧ furaalu, tu̧ tua̧mó Pol mo wisiyóló kaae taté fae. Atéró dapesó fóló, Gavman whi̧ Feliks beteremó sókó fae,” yalepó.

25 Atéró diki tare whi̧né topo whi̧né fas-mó i fo asȩyalepó.

26 “Ȩta, Kaladias Lisias-né doasi Gavman topo whi̧né Feliks ya̧paae i dere ape. Ya̧ mo doa ko̧leó.

27 Juda whi̧rapené i whi̧ tawóló daaitepa, ȩ ya̧lo diki tare whi̧rapetamo doropóló kelalemó, a̧ Rom fake so whi̧tamo doi mole whi̧pa kilituraalu, da̧né atimané naase tua̧mó betepa fasó salepó.

28 Atéró daai depa, noa betené déró ya̧lo wosaairaalu, Juda fake atimané fo tokó̧ló taleratere whi̧rape beterepaae dapesó felepó.

29 Téyaletei, Juda whi̧rapené fo tokó̧ló taletere tikimó a̧ sukó̧póló daaire betekélé, ó dipula beteraaire betekélé ya̧lo kilinitepa dapesó felepó. Juda whi̧rapené muló betere fo tikitu betepa dapó dere fo beta̧ ya̧lo wosalepó.

30 Ai fomótei, atimané a̧ daairaalu kikiti fo deyóló tu̧ tua̧mó melaa muaai dere fo ya̧lo woseturaalu, ya̧ beterepaae ai dotonatere ape. Térapa, atimané a̧ só deratere fo naao keletómókélé yó̧póló, ya̧ beterepaae ai dotonatere ape,” yalepó.

31 Kale topo whi̧né yale fotóró diki tare whi̧rapené sya fóló dikitamotei Pol dapesó Antipatris bemó sókó felepó. 32 Aimó fiyóló hi̧ka, mepaae diki tare whi̧rape ti bepaae momó fesaayóló wapa, kale hos hupurape tómó beteró fele whi̧rape beta̧ ti Pol dapesó Sesaria bemó sókó felepó. 33 Téró, kale diki tare whi̧rape Gavman topo whi̧ betere Sesaria be huluamó sókó felepó. Atéró, kale fas-kélé, melóo, Pol-kélé, kale topo whi̧né naase tua̧mó mulóo yalepó. 34 Tétepa, kale whi̧né fas dosa̧ayóló Pol-paae woseturaalu, “Ya̧ mé hae kwiamó wale whi̧é?” yalepó. Ti fo depa Pol-né a̧paae tokó̧ mótu duraalu, “Ȩta, Silisia hae kwiaró wale whi̧kópó,” yalepó. 35 Ai fo depa, kale whi̧né duraalu, “Ti wisirapa, ya̧ só deraai dere whi̧rapené keletómó naao fo bete wosaai atima ipaae wó̧pólópó,” yalepó. Ai fo yóló ama diki tare whi̧rapepaae duraalu “Pol kale Herot-né doi mole doasi be wisinaalemó beteróló kaae tawae,” yalepó.

24

Pol Feliks-né keletómó fo teka̧le fo

1 Téró aporó be dȩ kemetepa, so whi̧mó momaratere whi̧rapené topo whi̧ Ananias-ró whi̧ disirapetamo yóo, me atima tao sóró fo tekenatere whi̧ Tertulus yóo, yóló atima Sesaria bepaae derepelepó. Atima atéró, kale Gavman doasi whi̧paae Pol só deraai dere fo yalepó. 2 Atéró Pol-paae ape yóló wóló daapa, atimané fo eratere whi̧ Tertulus turukó holóló Feliks-né keletómó Pol só deróló dere fo etéró yalepó. “Doa whi̧-ó, naao tȩteróló kaae tare ao̧mó da̧ me ala ini, hosaa muni deyóló mo dua wisiyóló hai̧tamo beterapó. Ti noatepae, take da̧ i hae kwia feamó betó mole so whi̧ ho̧ko betaletei, naao da̧ betere ala wisi eraleteiné mió da̧ fea mo dua wisiyóló i betó mole ape. 3 Téró, be hulua feapaaekélé, atimané dere ala feakélé, naao da̧ wisiyóló beteró̧póló tao sóró beteró beteretei tuȩ́ru, ya̧paae mo doa kée yóló dukirótu beterapó. 4 Ya̧ fóturu yao̧sóró da̧né ya̧tamo doa fo yaai dumitei, i fo sawa beta̧ dapa wosae.

5 Ai whi̧néta, i hae kwia feamó betó mole Juda so whi̧ kuamó bóe dó̧póló fopaae bulaté kutu beterapó. Atétu, atima kae Nasaret fakepó. Téró Pol a̧ta, ai fake so whi̧ kuamó doasi topo whi̧ bituraalu, atima a̧lisó fu beterapó. 6 Téturaalu, ama da̧né moma dere be doraairaalu wapa, da̧né a̧ tawalepó. 8 Da̧né a̧tamo fo tokó̧ló taleyaai dere beteta, naao ai whi̧paae mo wisiyóló wosetepa, ti fo fea amatei depa naao kisipa yaalo ai ape,” yalepó.

9 Até yóló, Pol só deratere Juda so whi̧né Tertulus-né dere fo mopó yó̧póló duraalu, “Ai dere fo feata, mo dapó,” yalepó.

10 Ai fo depa, kale Gavman topo whi̧né Pol-paae naasené yóló a̧paae naao fo yae depa, Pol-né duraalu. “Naao i hae kwia feamó betó mole so whi̧tamo fo tokó̧ló taletu betepa, doasi ba fo keme yaletei, ya̧lo kisiparapó. Térené, mió atimané ȩ só deratere fo tokó̧ móturaalu, naao keletómó ȩ feléi kisipatamo yaai dapó. 11 Ȩ Jerusalem bepaae Talepaae moma yaairaalu fele be dȩmó, kaae sóró mió imó sókó wouraalu, 12 be dȩ i kemetere ape. Ya̧lo i dere fo mo dépé kapala dutéró naao mo ha̧kemó kelenérapó. 12 Mió ȩ só deraai du betere Juda so whi̧né ȩ me whi̧tamo moma dere bemó ó fo wosetere bemó ó bela tua̧mó ó metikimókélé, me whi̧tamo fopaae fo depa, kolóló dumipó. 13 Mió atimané ȩtamo fopaae buló só deraai fo tokó̧ló taleyaai deretei, i betené dapóló fo wisi mekó depa naao wosaalo meipó. 14 Atérené ȩta, da̧né ayarapené Kótó ao̧mó dua bitu, Yesu Kerisoné ala sya i fu beterapó. Atéruraalu Moses-né asȩre foró Kótóné ko̧ló whi̧rapené ere fotamo ao̧mó sukó̧ló bituraalu, mopóló kisipa tiróló sya fu beterapó. 15 Ai betó mole whi̧rapené take waaire alimó Kótóné atimapaae eraaire wisi alamó hai̧né sukó̧ló biture kaae ȩkélé mo beta̧ kaae alatóró yóló beterapó. Ti noatepae, wisi ala dere so whi̧kélé, dowi ala du betere so whi̧kélé, Kótóné ama kepaaraalopó ereteinépó. 16 Atéreteiné, suka fea mo whi̧né kele tómókélé, Kótóné kele tómókélé, hosaa tua̧mó me sekȩ muni, ha̧keamó mo donoyóló dua i fu betere ape.

17 Be hulua doko̧ fea ȩ atéró kutu betepa, mepaae ba forape keme deté felepó. Atéró momó ȩ Jerusalem bepaae wouta, moni sóró yolealere so whi̧ tao sóró melóo, Talepaae ha̧le melatere alakélé yóo, yaairaalu walepó. 18 Ya̧lo ai alarape yóló ȩ moma dere be dolopaae faai yaleteita, kale momaratere be kaae tare whi̧né ȩ fopeyóló duraalu, ‘Ya̧ me ala munipa fae,’ depa faai yalepó. Ȩ mepaae so whi̧rapetamo touyóló betere alakélé, so whi̧ bóe delatere alakélé depa, atimané kilinipó. 19 Téretei, Esia hae kwiaró wale Juda whi̧rapené ȩ só deraai kisipa mutu yaleteiné, atima ipaae wóló naao keletómó ȩ só derólua̧sóró ti mo wisi wua̧pó. 20 Esia hae kwiaró wale Juda whi̧rape ȩtamo fo tokó̧ló taleyóló só deraai wenitepata, ti i daae mole whi̧rapené ya̧lo yale dowi ala etérópóló déró kelaai atimapaae wosae. 21 Atéyale sukamó ȩ turukó holóló daalu fo fakeyóló duraalu, Kótóné sukutere whi̧ momó kepaaraalopóló kisipa tirateremó atimané ȩtamo fo tokó̧ló só deraai ai du betere ape,” yalepó.

22 Yesuné tu̧ wisipaae fole ala Feliks-né mo diriyóló kisipa eruraalu, Juda so whi̧paae duraalu “Doasi topo whi̧ Lisias a̧ ipaae dorowapata, ti a̧kélé, da̧ fea beta̧mó bituraalu taleyaalopó,” yalepó. 23 Feliks-né beta̧ diki tare whi̧rape kaae tare whi̧paae duraalu, “Pol wisiyóló kaae tarutei a̧ bemó tu̧ kinóló beteréni ama fulumu whi̧rapené mepaae ya̧ ya̧re o̧la o̧lakó male wapa téyó̧póló yae,” yalepó.

24 Téró mepaae be dȩrape kemetepa, Feliks ama soma Drusilatamo walepó. Drusilata Juda fake sokó ama omatamo atéró wóló bituraalu, diki tare whi̧rapepaae Pol dape sene fae depa, dape sene felepó. Atéró wóló bitu, Pol-né Yesu Kerisopaae tuȩ́ tiki tiratere ala etérópóló yó matepa, kale sekȩ́ró somatamoné wosetu betalepó. 25 Pol-né atimamopaae Yesuné alamó mo dono yóló fole ala wisiró, tó tikiné dere ala fea dua wisiyóló kaae tatere alatamokélé, take nalopaae beta̧ sukamó Kótóné da̧né dere ala fea taleyaaire be dȩ waalopóló dere fokélé du betalepó. Feliks-né ai dere fo woseturaalu, a̧ witepa Pol-paae duraalu, “Mió su̧pa fae. Take nalopaae me dȩmó tȩ mutepa, ti ya̧lo ya̧paae ape yaalopó,” yalepó. 26 Feliks-né Pol-né dere fo wosaai ekȩle yóló hȩkese yaleteita, ha̧le mei, Pol-né monikó meló̧póló kisipa muturaalu, ama dere fo wosetua, momómo dipula betera̧leta dua du betalepó.

27 Atéró, ba fo tamo kemeyóló ki̧lipaae Porsius Festus Feliks betale sirimó sóró beteralepó. Tétepa, Feliks-né Pol dipula ha̧le beteró̧póló taaralepó. Aita noa betené ini, kale Juda so whi̧né tuȩ́ tiki felé eraai kisipa muturaalu, betepa taaralepó.

25

Pol Festus-né keletómó fo teka̧le fo

1 Téró, kale whi̧ Festus-né ama tȩteróló kaae tawaaire hae kwia tua̧mó tȩne be Sesaria bemó sókó wóló, be dȩ sore kemetepa ai be taaróló Jerusalem bepaae holalepó. 2 A̧ atéró fóló beteremó, so whi̧mó Talepaae momaratere topo whi̧raperó Juda topo whi̧rapetamoné Festus-paae Pol só deraai fo fea yalepó. 3 Ti fo yóló a̧paae woseturaalu “Naao da̧ feléi kisipa muaire alakó eróturaalu, ai whi̧ i Jerusalem bepaae wó̧póló, dotonaasepe,” yalepó. Atimané atéró yale fota, Pol Jerusalem bepaae hotepa tu̧mó melaa yóló daai kisipa mutu yalepó. 4 Tétepa kale topo whi̧ Festus-né atimapaae duraalu, “Pol a̧ Sesaria dipula bemó me ala yao̧sóró kaae tawóló beterapó. Ȩkélé, imó sawa betóló momó Sesaria bepaae faai asiri horalepó. 5 Térapa, diaao̧ kisipané ai whi̧ tua̧mó me dowi alakó mupa, ti dia̧ be kaae tare whi̧rape ȩtamo Sesaria bepaae fó̧póló dotonaasepe. Atétepa, ti atimané ama yale ala ha̧kearatepa, ti aimó fo tokó̧ló tale yaalopó,” yalepó.

6 Festus a̧ Jerusalem bemó 8 ó 10-ró be dȩrape kemetepa ti a̧ Sesaria bepaae derepelepó. Atéró hi̧ka be dȩtepa, kale whi̧ fo tokó̧ló taleratere bemó bituraalu, Pol dape só ape, yóló fo tokó̧ló tale yaai yalepó. 7 Tétepa, Pol dapesó wóló daapa, Jerusalem beró dorowale Juda whi̧rape atima Pol daalepaae bopéra̧le wóló daae molepó. Atépa, atimané a̧tamo fo tokó̧ló taleratere fo betekélé meipatei, kae kae só deróló dere dowi forape dekéró ho̧ko du betalepó.

8 Tétepa, Pol-né atimapaae i fo yalepó. “Ya̧lo atima Juda whi̧rapené muló betere fo tukóló, ó atimané moma dere bekélé, ó tȩteróló kaae tare Gavman whi̧ Sisané fo muló betere alakélé, doratere ala mo inipó,” yalepó.

9 Ti fo depa, Festus-né Juda so whi̧né kisipa felé yó̧póló kisipa mutu, Pol-paae duraalu, “Fo tokó̧ló taletere ala ya̧lo ó Jerusalem bemó yaalopa, ya̧ ópaae honére?” yalepó

10 Ai fo depa, Pol-né a̧paae duraalu, “Ȩ i betere fo tekȩtere beta, Sisané fo tekȩtere bepó. Térené fo tekȩtere ala imótóró depa ti su̧rapó. Ai Juda fake whi̧rapepaae ya̧lo me dowi alakélé eréniretei naao mo kisiparapó. 11 Ȩ tua̧mótamo me dowi ala kwia mupa, ti ȩ ya̧lo yale alamó kwia mótu, sinaaipa, dó̧póló yae. Téretei, mepaae Juda whi̧né bete meipatei ha̧le ȩ só deraai depata, ti mepaae whi̧né Juda fakené hȩkesere ala eraai ȩ mené naase tua̧mó mulaairetei Rom Gavman-né ai tu̧ munipó. Térené Rom Gavman Sisané ya̧lo fo tokó̧ló taleyó̧póló Sisa doi dapó,” yalepó.

12 Atétepa, kale whi̧ Festus a̧ tao su mepaae kisipa matere whi̧rapetamopi fo beta̧mó yóló duraalu, “Sisané naao fo wosó̧pólópó yóló kisipa mutupata, ti Sisa beterepaae faasepóló dotȩyaalopó,” yalepó.

Festus-né Agripapaae Pol-né yale fo du betaletei

13 Ai ala yóló mepaae be dȩ kemetepa, Kin Agriparó ama nema Bernais-tamo Sesaria bepaae wóló, Festus a̧ doasi whi̧ sóró beteró betereteiné a̧paae mo kée yóló ekéi fo wisi yaai felepó. 14 Atimaamo Sesaria bemó be dȩrape dekéró bituraalu, Festus-né Pol-né yale alarape fea yó mótu betalepó. Atéró duraalu, “I whi̧ta, mo take Feliks-né dipula beteraleteitóró ha̧le betepa taaló beterapó. 15 Take ȩ Jerusalem bemó betere sukamó so whi̧mó momaratere topo whi̧ró Juda whi̧rape tȩteróló kaae tare whi̧ disirapetamo ȩ beterepaae wóló, Pol só deraaire fo ene walepó. Atéró duraalu, ama yale alamó kwia mótu só derae yalepó.

16 Ti fo depa, ya̧lo atimapaae duraalu, da̧ Rom fakené fo tokó̧ló tale inipatei, ha̧le susupuratere ala ho̧ko dumipó. Térapa, dia̧ mepaae whi̧né a̧tamo fo tokó̧ló taleturaalu, da̧né keletómó diaao̧ só deratere fokélé, ama yale fokélé, depa wosaalopó,” yalepó. 17 “Atéró kale whi̧rape da̧ fea wóló, ai hi̧katóró fo teketere bepaae fóló, atimapaae Pol dapesó ape yalepó. 18 Téró, Pol só deraai wóló betó mole whi̧rape wóló, i whi̧ etei kaae dowi ala depa dapóló bete mole fokó yaalo nisi yalemó inipó. 19 Atétepa, atimané Kótópaae moma dere ala kae yóo, Pol-né kale suka̧le whi̧ Yesu momó kepaayóló beterapó yóló dere fo kae yóo, dere fomó dóroi yóló dere fomaaté wosalepó. 20 Atétepa, ai fo bete wisiyóló keka̧lemó, tu̧ me munipa, ya̧lo Pol-paae ya̧ só deratere fo Jerusalem bemó fo tokó̧ló wosaalopa, ya̧ ópaae holaaloé? yóló wosalepó. 21 Téyalemó ama duraalu, Sisané fo tokó̧ló tale eró̧póló depa, a̧ Sisa beterepaae dotonaairaalu wȩi nuku kaae tawóló i beteró betere ape,” yalepó.

22 Ai fo depa, kale Kin Agripané duraalu, “Ȩkélé ama dere fo betekó wosaai dapó,” yalepó. Ti fo depa Festus-né duraalu, “Dó hi̧ka be dȩtepa ama dere fo bete naao wosaasepe,” yalepó.

Pol Agripané keletómó daayale fo

23 Atéró hi̧ka be dȩtepa, Agriparó Bernais-tamo kin-né kuti deróló walepó. Atéró wapa, kale Gavman-né sóró daaló betere topo whi̧raperó ai be hulua kaae tare doasi whi̧rapetamo atima fea wóló touratere bepaae derepelepó. Atéró betepa, Festus-né diki tare whi̧rapené doasipaae Pol dape sene fae depa, dapesó wóló daalepó. 24 Téró, Festus-né duraalu, “Doa Kin Agriparó doasi whi̧rapetamo-ó, dia̧né i whi̧ kelae. Juda so whi̧ feanékélé, Jerusalem be hulua so whi̧nékélé, i be whi̧ so whi̧nékélé, ai whi̧tamo fopaae buturaalu, ȩpaae fo tokó̧ló taleyóló só deraai du betere whi̧ ai ape. Tétu, atima fo fakeyóló ȩpaae duraalu, ai whi̧ momó beteró̧póló meipa mo ti dóló alurae du betere whi̧ ai ape. 25 Ya̧lo kisipa fatepa, i whi̧ tua̧mó a̧ sukó̧póló daaire betekélé, mo meipó. Téretei amatei, Sisané ama fo wosóló taleyó̧pólópó yaleteiné ya̧lo a̧ Rom Gavman Sisa beterepaae dotonaai yalepó. 26 Té yaairaalu, da̧né doasi topo whi̧paae etérapóló asȩ yaai dere dowi ala kwia mekó ya̧lo kilinipó. Tépatei, ya̧lo ha̧le noa fo asȩ yaaloé? Téreteiné, doa whi̧ Agripa ya̧ta, ti doasi tȩteróló daale topo whi̧pa, naaotei fo bete donoróló wisiratere fo wosaai dapó. 27 Ti noatepae, ama yale alarape fea asȩmó eróló sóró fupata, ti wisirapó. Aténi, dipula whi̧ Gavman whi̧ beterepaae ha̧le ho̧ko dotonatere ala tu̧ munipó,” yalepó.

26

1 Ai fo du beteró kemetepa, Agripané Pol-paae duraalu, “Naao yale alarape fea naaotei yae,” depa, ama naase horóló atimané a̧ só deratere mo nisi yao̧sóró, kaae sóró yalepó.

2 “Doasi Kin Agripa-ó, ai Juda whi̧rapené ȩ só deratere fo ya̧lo me dowi alakó yalemó dere nisi yao̧sóró, naao keletómó ȩ hȩkesetamo atima dere fo tokó̧ melaai dapó. 3 Ti noatepae, ya̧ta da̧ Juda so whi̧né mara mole alakélé, atimané dóroi du betere fokélé, naao mo wisiyóló kisiparapó. Téreteiné, ya̧lo i dere fo beta̧ naao wosaasepóló dapó.

4 Ȩ mo take ketemó ya̧lo turuku bemó bituraalu, yale alaró Jerusalem be huluamó bituraalu yale alarapetamokélé, mió i deté kutu betere alarapekélé, mo fea Juda whi̧rape atima kisiparapó. 5 Ti ȩta mió kisi wale whi̧ mei, take bituraalu yale alarape fea atimané tuȩ́ ereteiné ya̧lo noa alakó depa, atimané kilitikimó ti atimané enérapó. Kale Farisi whi̧rapeta, Kótóné ala eraai mo doakale ketekȩ bole fakerapetamo titiyóló beta̧ kutó yale whi̧ ȩ i ape. 6 Take Kótóné da̧né ayarapepaae etei ala mo eraalopóló ere fo ya̧lo mopóló kisipa tiratere alamó atimané mió ȩtamo fo tokó̧ló só deraai ai du betere ape. 7 Kale da̧ 12 Israel fakerape doko̧paae, Tale Kótóné i ala eraalopó yóló mulale fo mo dokonatepa kelaai hai̧tamó beterapó. Tétu, dȩtamokélé, dikitamokélé, betere doko̧ fea Kótóné dirae ere kutó beta̧ dirótu beterapó. Agripa-ó, ai ala du beteremó ai Juda so whi̧né ȩtamo ha̧letei fopaae buló só deraai dapó yalepó. 8 Sukutere whi̧ Kótóné ama momó kepaaróló beteratapó dere fomó, dia̧ noatepa sira du bitu de?

9 Take ya̧lokélé, ai Nasaret whi̧kó Yesu Kerisoné doimó du betere ala taaló̧póló sesé dere ala yaairaalu, ya̧lo tuȩ́né mo wisi ala nisiyóló ȩ mo doakale ketekȩ buale whi̧pó. 10 Ya̧lokélé ai kaae kisipa mutu, Jerusalem bemókélé, atei alatóró yalepó. So whi̧mó momaratere topo whi̧rapené Keriso so whi̧ sóró dipula betera̧leta yae depa, ai ala dua yalepó. Téturaalu, mepaae so whi̧ mo ti daairaalu ȩpaae wosetepa, ya̧lo ‘Téyaalopa sae,’ dua yalepó. 11 Be dȩ dere doko̧ ȩ Keriso so whi̧ Juda whi̧né fo wosetere berape doko̧ yóló, betó mole so whi̧ tawóló sóró susupu eraairaalu betera̧leta dua yalepó. Atéturaalu, atimané Talepaae dowi fo yó̧póló, doakale dowi susupui ala erótua yóló, ȩ doasi fopaae butu, botokó fóló kae hae kwiamó betó mole so whi̧kélé sya kwȩyóló susupurótua yalepó.

12 Ya̧lo até dere alamó so whi̧mó momaratere topo whi̧rapené ya̧lo dere ala wisirapóló atimané ȩ sóró daalóló Damaskus bepaae dotonalepó. 13  Kin Agripa-ó, atimané ȩ atéró dotonatepa fu betalemó, tu̧ tua̧mó 12 kilok sukakelemó sa̧mó mo ama kae dȩné ȩkélé, ya̧lo fulumu whi̧rapekélé, da̧ fea daale tiki dȩralepó. Ti ai dȩta, sukané dȩkélé ai kaae meipó. 14 Ai dȩnétei, da̧ fea dóló beseké yóló haemó muó molemó, beta̧ foné Erameike fo yóló duraalu, ‘Sol! Sol! naao noatepa ȩ susupuraté kutu bitu de? Naao ai dere alata, kale bulmakao hupu ho̧kotere whi̧ dósuyóló nuku dere kae, naao dere alané ya̧tei, susupu saalo ai ape,’ yalepó.

15 Tétepa ya̧lo a̧paae woseturaalu, ‘Tale-ó, ya̧ né de?’ depa, Talené ȩpaae duraalu, ‘Ȩta, naao susupuraté kutu betere whi̧ Yesupó. 16 Térapa ya̧ turukó holóló, naao ho̧leke donoyóló daane holae. Mió ȩ ya̧ beterepaae wóló i daaleteita, ya̧ ya̧lo kutó diratere whi̧ bitu, naao keletere ala yó maté kwȩyó̧póló sóró betera̧le walepó. Téturaalu, nalo ya̧lo ya̧paae me ala yó melaalopó. 17 Atétu, ya̧ naao fake so whi̧nékélé, Juda meire fake so whi̧nékélé, ya̧ dao̧sóró ȩ ya̧tamo wusuró betaalopó. 18 Ya̧lo ya̧paae ai eratere alata, ya̧ fóló kale kele dikire so whi̧ kele fisa̧ae faraalopó. Téturaalu, atima diliki tua̧mó beteretei taaróló dȩ tua̧paae waalopó. Atima kale Satan-né tȩteróló kaae taretei taaróló, Kótó beterepaae wapa, ti atimané dowi ala ya̧lo tokó̧ló kemeraalopó. Até depata, ti ai so whi̧ ȩpaae tuȩ́ tiki tiróló betó mole so whi̧ kuamó, beta̧mó beteraalopó,’ yalepó.

19 Térapa, Kin Agripa-ó, i dere forape feata, ya̧lo ó hepen bemó noke naró dere kaaené depa kelale ala taaréni, ha̧le tuȩ́ yó tareteiné ya̧lo i fo tukóló me ala enénipó. 20 Ai alarape fea, mo folosóró Damaskus be hulua so whi̧paaepi yó melóló nalota, ti i Jerusalem bemó betó mole so whi̧paae yó melale walepó. Téturaalu, Judia hae kwiapaaekélé, Juda meire so whi̧ betere hae kwiapaaekélé, mo fea Kótóné fo tuȩ́ yó̧póló yó melaté kwȩyalepó. Dowi ala fea taaróló, tuȩ́ tiki feteyóló Kótó beterepaae wapa ti tó tikimó dere nisi yao̧sóró, mo ala dapó yó̧póló, naao dere alané ha̧kearae. 21 Ya̧lo ai fo yó matere betené Juda whi̧rape wóló moma dere be dolomó ȩ tawóló daai yalepó. 22 Téyaletei, Kótóné ȩ tao sere ala take kaae sale be dȩmó deté waletei, mió i daale tua̧mókélé ai alatóró ha̧le yó tapa i daale ape. Atéreteiné, mió dia̧ doasi doi mole whi̧raperó doi munire whi̧rapetamo betó mole tua̧mó ya̧lo kelale ala i yó mótu betereteita, me kae kisi fo meipó. Mo take Moses-ró Kótóné ko̧ló whi̧rapetamoné i ala yaalopó ere fo mo doko̧nótu erale ala i yó mótu betere ape. 23 Ai whi̧rapené ere fo i ape. Tȩteróló kaae tanó̧póló sóró daaló betere whi̧ Keriso doakale dele sóró mo ti suka̧alotei, momó kepaayóló betaalopó. A̧ atéró kepaayóló bitu, Kótóné da̧ tao saaire fota, diliki tua̧mó dȩ erótu betere kaae ama Juda so whi̧ró Juda meire fake so whi̧tamopaae yó mótu betaalopóló erapó. Ai ere fota, mió i yó mótu betere ape,” yalepó.

24 Pol-né ai fo deremó Festus-né ama du betere fo tȩteróló fo fake yóló duraalu, “Pol-ó, naao ai du betere fota, ya̧ doakale skul du betale tikimó naao topo doturaalu ai dere ape,” yalepó.

25 Ti fo depa, Pol-né a̧paae tokó̧ mótu duraalu, “Doa whi̧ Festus-ó, ȩ topo doyóló dumi, mo bete mole fotóró ya̧lo i dere ape. 26 Kale Kin Agripané i du betere foraperó dere alatamo bete mo fea ama diriyóló kisiparapó. Atérené wi yóló ini, mo halaainé a̧paae du beterapó. Ti noatepae, ai ala feata hiyóló yaaire ala meipóló kisipa mutu dapó. 27  Kin Agripa-ó, kale Kótóné ko̧ló whi̧rapené ere fo naao dosa̧ayóló mopó yóló tuȩ́ tiki tiróló beterapóló ya̧lo mo diriyóló kisiparapó,” yalepó.

28 Ai fo depa, Agripané Pol-paae duraalu, “Naao ai dere foné miótitóró ya̧lo tuȩ́ tiki hapale feteyóló Keriso whi̧ beteraaloé?” yalepó.

29 Ti fo depa Pol-né a̧paae duraalu, “Miótitóró kisipa feteyóló Keriso whi̧ betaai depakélé, me be dȩmó betaai depakélé, ti me o̧la meipó. Téreteiné ya̧lo i dere fota, ya̧paae maaté dumi, mepaae ai daai mole so whi̧ feapaaekélé, ȩ betere kaae beteró̧póló kisipa mutu, Talepaae moma du beterapó. Tépatei ȩ i ere kaae sein képiné dokotere ala beta̧ eró̧póló moma erótumipó,” yalepó.

30 Pol-né ai fo deremó kale Kin Agriparó ama nema Bernais-tamokélé, kale Gavman whi̧né sóró beteró betere whi̧kélé, atimatamo betó mole so whi̧kélé, fea turukó holóló belapaae felepó. 31 Atima atéró belapaae tóȩ fóló daae muluraalu atimasisi fo tiki kȩlaaróló duraalu, “I whi̧ sukó̧póló daaire ala ó dipula beteraaire ala betekélé munipó,” yalepó.

32 Téró, Agripané Festus-paae duraalu, “Ai whi̧né amatamo Sisané doi yóló ama fo taleró̧pólópó ua̧meisóró, ti mióti fó̧póló ya̧lo dotonólua̧pó,” yalepó.

27

Pol wȩi nukumó Rom bepaae fele fo

1 Atimané da̧ Itali hae kwiapaae wȩi nukumó fó̧póló, taleyóló tukóló muló betepa, Pol-tamo mepaae dipula whi̧rapekélé, diki tare whi̧rape kaae tare whi̧né naase tua̧mó mulóló dotȩyaai yalepó. Ai kaae tare whi̧ Julias-ta, Sisané ama kae beteró betere diki tare whi̧ doi mole fakekópó. 2 Téró, da̧ fóló Adramitium be whi̧né nukutei Esia hae kwiamó wȩi fóku sesekȩ kotere nuku duló betepa, da̧ sóró felepó. Ai nukumó Masedonia hae kwiamó tȩne be Tesalonaika be hulua whi̧kó Aristarkus-kélé, da̧tamo felepó.

3 Da̧ atéró fóló wȩi tómó fiyóló hi̧ka Saidon bemó sókó felepó. Ai bemó nuku daaróló Julias tuȩ́ wisi muturaalu, Pol ama fulumu whi̧rape betere tikipaae a̧ ya̧ya̧re o̧lakó meló̧póló kwȩyae yóló dotonalepó. 4 Téró, da̧ ai Saidon be hulua taaróló felemó, da̧ faaire tikiró doakale besȩ́ tiki wouraalu faai dere su̧nipa, Saiprus hae kwia fakeró wȩi fanoko sesekȩ besȩ́ wale tiki kinaté felepó. 5 Téró, da̧ Silisia beró Pampilia betamomó mole wȩi kȩla tua̧mó tukóló fóló, Lisia hae kwiamó tȩne be Maira bemó sókó walepó. 6 Téró da̧ ai bemó sókó fóló, kale diki tare whi̧rape kaae tare whi̧né Aleksandria be huluamó Itali be huluapaae faaire nuku duló betepa kelalepó. Atépa, da̧ ai nukumó beteró felepó. 7 Téró, da̧ besȩ́né dere alamó dua wóputé fu betepatei, be dȩrape dekéró kemeyalepó. Até deté furaalu, Nidus be kese faté felemó doasi besȩ́ tikiné fenénipa, dȩpaae bolokó felepó. Atéró, wȩiné bopéró daaló betere hae kwia Krit tua̧mó wȩi fókumó tȩne Salmone bemó sókó felepó. 8 Téró da̧ mo doasi besȩ́ tikiné fenénipa, hae duné kinaté mo dua wóputé wȩi fanoko sesekȩ fu betalepó. Téró Lasea be felekemó beta̧ wȩi sukó̧ló mulale fale tiki wisinaale doi mole nuku dulótua dere tikimó sókó felepó.

9 Atéró, wóputé fu betepatei, be dȩrape dekéró ha̧le kemeyalepó. Téró, kale Juda whi̧rapené o̧la weyóló betere be dȩ kemene folepaae, besȩ́ró sosóli alitamo felekemó waai yalepó. Atei kaae be dȩmó wȩi tómó nukutamo kotere ala mo wisinipóló kisipa mutu, Pol-né nuku só kotere whi̧rapepaae i fo yalepó. 10 “Ti be whi̧-ó, da̧ mió doai sosóliró besȩ́ alitamo tua̧mó fupata, ti da̧kélé, i nukukélé o̧la o̧lakélé, mo fea tua̧ tikimó aluyaalopó,” yalepó. 11 Ti fo yaletei, kale diki tare whi̧rape kaae tare whi̧né nuku taleró nuku só kotere whi̧tamoné dere fo woseturaalu, Pol-né dere fo sisópaae eralepó. 12 Kale ai wȩi sukó̧ló mulale fale tikimó da̧ sosóli ali kemeyó̧póló kaae tawóló betaai yaletei sosóliné betenénipa, fo tiki kȩlaaróló tale yalepó. Atéró mo turó whi̧rapené duraalu, ai hae tikimótei me be hulua Finiks-mó betaai faalopó depa felepó. Ti ai wȩi nuku dura̧leta dere tiki Krit haeta, saot-ró west-tamo upaae ene fóo, norti-ró west-tamo ipaae ene wóo epa tua̧mó erapó.

Doasi besȩ́ tikiró hali tikitamo wale fo

13 Atima atéró uté saot-ró fakeró maaté sawa béi besȩ́ wapa, kale nuku duló betere halika teraayóló atima Krit wȩi fóku sesekȩ faairaalu felepó. 14 Téró atima mo tupaae fenipatei, hasi bosenóló wȩi tómópaae dorowale doakale fotoko̧i besȩ́ tikiné doi norti-ist besȩ́ sókó wouraalu kale nuku tao sóró feteraai yalepó. 15 Ai besȩ́ tikiné nuku tao sóró wȩi kulu tua̧paae taae fatepa, besȩ́ walepaaetei, i̧alesumó hó̧né suka̧lepó. Atétepa, ama ko̧leaané sóró fó̧pólópó nuku bisiki tao diliki yóló ha̧le betó mupa, besȩ́né amatei sóró fu betalepó. 16 Téró, besȩ́nétei sóró fóló wȩiné bopéróló daaló betere hae kwia Kaoda-mó sókó felepó. Atéró ai hae tikiné kale besȩ́ kinóló fanokomó sesekȩ furaalu, kale beleka̧amale nuku doasi nukumó dulaairaalu wolopeté felepó. 17 Téyale tikimó besȩ́ró hali tikitamo wouraalu, fotoko̧né fenénipa kale nuku sóró doasi nuku tómó beleralepó. Atéró halika tikiné atima betere doasi nuku tekée fao̧sóró, ó kwiaró a kwiatamomó si̧yóló dokóo, tua̧mókélé si̧yóló dokóo, yalepó. Aita nuku hapale ho̧ko furaalu, atika̧mó dée tane fóló atima dorao̧sóró wituraalu yalepó. Kale wȩi tómó ama ko̧leaané fó̧póló nuku kei̧raté fole kuti kwia wȩipaae deróló duralepó. Ai wȩi kulu tua̧mó tukure halepané doita, Sirtis-pó. 18 Téró, fiyóló hi̧kakélé doakale besȩ́ tikiró wȩi asyatamoné da̧ felekemó sóró deratepa, nuku fé yó̧póló ai muó mole o̧la o̧la sóró wȩipaae kaae sóró teraayalepó. 19 Sore eratere be dȩmó da̧ mo felekemó alunépa, kale nuku kotere o̧la o̧latei tao suyóló wȩipaae teraayalepó. 20 Atéru, sukakekélé ho̧rekélé mo sawa keleni, besȩ́ tiki beta̧ ha̧le wómaaté tapatei be dȩrape dekéró kemeyalepó. Atétepa, da̧ betaaire kisipa mei, mo suka̧aire kisipa beta̧ muóló betó molepó. 21 Atére alamó kale be whi̧rape atima bitiré wale doko̧ o̧lakélé néni, wote siri betó molepó. Atéru, Pol turukó holóló duraalu “Ti be whi̧-ó, take ya̧lo Krit hae kwia taaróló faalo meipó yale fo diaao̧ wosua̧sóró, ti da̧ etei kaae sekȩ sóo, diaao̧ o̧la o̧lakélé wȩipaae teraa yóo, wua̧ meipó. 22 Téretei mió ya̧lo dia̧paae mo dapó. Da̧ i betó mole whi̧kó wȩimó aluyaalo meipa, beta̧ kisipa muóló faalopa sae. I nuku beta̧ wȩi tua̧mó doyaalopa da̧ wi dere ala ini, hosaa diriyóló betae. 23 Ȩ Tale Kótóné ama kutó diró̧póló sóró beteró betere whi̧reteiné, take dilikitamo hepen bemó kutó diratere ensel ȩ felekemó daane walepó. 24 Atéró, ȩpaae i fo yalepó. ‘Pol-ó, ya̧ wi yao̧se. Kótóné ko̧lené sukutere ala ya̧tamo mulu, Sisané keletómó daalu fo tokó̧ló tale inipatei, ya̧ró ai nukumó betere whi̧rapetamo alu yaalo meipó,’ yalepó. 25 Térapa, ti be whi̧-ó, dia̧ i wȩiné dere alamó wiyóló diri furu furu yao̧se. Tale Kótóné ama kutó diratere ensel-né ȩpaae yale fo motóró eraalopóló kisipa mutu, ya̧lo hosaa muni deyóló hai̧né sukó̧ló i betere ape. 26 Téyaalotei, i nuku beta̧ ti wȩiné bopéróló daaló betere hae kwia felekemó tukure halepamó dene fóló doyaalo ai ape,” yalepó.

Wȩi nuku doyale fo

27 Téró, da̧ Adriatik doasi wȩi kȩla tua̧mó fu betepatei, 14 be dȩrape kemeyalepó. Ai 14 be dȩ dilikitamo 12 kilok kale nuku só kotere whi̧rapené tuȩ́né mió kale wȩiné bopéróló daaló betere hae kwiapaae felekemó sókó faai dapó kisipa mualepó. 28 Atei kisipa mutu, halepa feleke déró kelaai sawa sekȩi o̧la deralepó. Téyalemó, wȩi dolopaae doropóló hae olaane derepele da̧le doko̧ salemó 37 mita epa kelalepó. Atéró sawa fóló tumó kale dere kaae momó deróló salemó 27 mita epa kelalepó. 29 Atéteremó, kale nuku hapale furaalu, wȩi dolomó daae mole kapomó dene folo da̧ felekemó doranépa witu, sekȩi o̧larape nuku salemó dou̧ró duwóló deralepó. Atéró, furaalu, be hapale dȩyó̧póló moma deté fu betalepó. 30 Kale nuku só kotere whi̧rapené wȩiné atima sóró alurao̧sóró botokó faaire tu̧ keketu i ala yalepó. Atimané mepaae whi̧rape dilikó̧ló atima faai kale sekȩi o̧larape nuku topomó duróló deratapóló, beleka̧amale nukuné halika teraatu betalepó. 31 Téyaletei, Pol-né kale diki tare whi̧rapené topo whi̧ró ama diki tare whi̧rapetamopaae duraalu, “Ai whi̧rape atimatamo i nuku tua̧mó bitini depata, ti da̧ fea wȩiné dóló aluraalopó,” yalepó. 32 Atétepa, kale diki tare whi̧rapené nuku beleka̧a tiki duló betere képi wȩi dolopaae turukóló taae deralepó.

33 Téró be dȩteretamo Pol-né ai whi̧rapepaae duraalu, “Dia̧ fula tamo tua̧ wȩiné dere alamó aso sókó fóló bitu, o̧la sawakélé olaa yóló bitinipó. 34 Atéyaleteiné mió ya̧lo dia̧paae o̧la nae yóló sȩ dere fo i dere ape. Dia̧ wotené sukao̧sóró fotoko̧ buó̧póló o̧la dekéró nae. Dia̧ta, wȩiné mo beta̧ whi̧kókélé aluréni, wisiyóló dua sókó fóló betaalo ai ape,” yalepó. 35 Ai fo yóló ki̧lipaae bred o bula sóró taru atimané keletómó Tale Kótópaae mo kée yóló kolokó daalu yóló, a̧ kaae sóró nalepó. 36 Atétere ala kilitu, whi̧rape fea hosaa muni deyóló hai̧tamo atimakélé sóró nalepó. 37 Da̧ ai nukumó betale whi̧rape doko̧ suraalu, 276 whi̧rapepó. 38 Atima o̧la nóló kemeróló kelalemó, kale nuku sekȩ epa fé yó̧póló whit o yorape wȩipaae sóró teraayalepó.

39 Atéró folo, hi̧ka be dȩtepa, beta̧ hae kwia epa kelaletei ai hae tiki atima wisiyóló kisipa inipó. Atéró ai hae kwia ere tikipaae kese faralemó, wȩi sukó̧ló mulale fale atika̧ wisinaale keletepa aimó nuku dakera̧le faalopó yalepó. 40 Atéyaairaalu, kale sekȩi o̧larape duló betere halika tikirape turukóló wȩi dolopaae taae deralepó. Téró kale nuku só kotere ni fake dokore halika tikikélé teraayalepó. Kale nuku besȩ́né sóró fó̧póló duló betere kuti kwiarapekélé, teraayóló mulaletei, momó ó nuku kwia fói̧ró woloralepó. Atéró, atima wȩi fóku atika̧ tópaae sókó faai felepó. 41 Téyalemó, kale nuku furaalu, wȩi tua̧mó sokore halepamó deyóló ka̧ae saletikimó tokó̧ló faaitere mo su̧nipó. Atépa doasi wȩi asyané, kale nuku sale mo terekeyóló taae falepó.

42 Atétepa, kale diki tare whi̧rapené dipula whi̧rape botokó wȩi a̧laae fao̧sóró mo fea dóló aluraai tuȩ́ mualepó. 43 Té yaai yaletei, atima kaae tare whi̧né Pol sinao̧sóró kisipa mutu, diki tare whi̧rapené yaai yale ala sesé yóló taalalepó. Atéró, kaae tare whi̧né duraalu, dia̧ mepaae wȩi a̧laae fole kisipare whi̧rapeta, ti wȩi a̧laae fae yalepó. 44 Mepaae wȩi a̧laae fole ketere whi̧rapeta, ti ai nuku terekée fele ni fake halake dolomó bulóló a̧laae fua yae depa, atima fea ai fotóró sya fóló, wisiyóló sókó felepó.

28

Pol Malta haemó betere fo

1 Da̧ sókó fele wȩi fókuta, wȩiné bopéró daaló betere hae Maltapó. 2 Ai Malta so whi̧né da̧ mo wisiyóló dape sóró simó beteralepó. Aita, doasi sosóli ali tua̧ dolomó hali nale tikimó sosóliné da̧ sukutepa, simó tiki dirirótu betalepó. 3 Pol ai felekemó yó mole si deta̧ame beta̧paae yóló simó bilirótu beteremó, whi̧ tukó nokole wuli male si deta̧ame dolomó buói si supumó sókó wóló Pol-né naasemó tukó naalepó. 4 Atétepa, kale ai be tale so whi̧né wuliné Pol-né naasemó fo̧ yó tapa kolóló, atimasisitei duraalu, “Ai whi̧ta, whi̧ dilé kotere whi̧ erurapó. Atétereteiné dowi ala dere kwia tokó̧ matere kótóné a̧ wȩiné dóló aluréni, taaróló mió imó wuliné ai dele ape,” yalepó. 5 Tépa, kale whi̧né ama naase fépo yalemó, kale wuli male si dolopaae taae dere felepó. Até yaletei, Pol a̧ naase tópuóló dotopo dere alakélé inipó. 6 Téró, ai daae mole so whi̧né Pol-né naase dotopo yóló tóputere ala ó dukó fóló sukutere ala kelaai kaae tawóló daapatei, suka kele doasi keme yalepó. Kale sekȩ́ me alakélé initere ala kilitu, atima kisipa tiki momó feteyóló duraalu, i whi̧ta kótóteipó yalepó.

7 Téró, Malta hae tȩteróló kaae tare topo whi̧ Puplias-né ama hae ai wȩi fóku felekemó erepó. Ai sekȩ́né da̧ ama bepaae mo dua wisiyóló dape sóró kaae tawalepó. Atéró, a̧tamo betepa be dȩ sore kemeyalepó. 8 Da̧ atéró beteremó, kale sekȩ́né alima topo supu dere kisiró diasatamoné sukó̧ló mupa, Pol-né a̧ kȩle fóló momaróló naase mulalemó, kale whi̧ wisiyalepó. 9 Até dere ala kilitu, ai bemó kisi daayóló muó mole so whi̧ mo fea Pol beterepaae wóló betó mupa, ama wisirótua yalepó. 10 Atétere ala kilitu, ai so whi̧né da̧ dukiróló doasi whi̧ ao̧ralepó. Téró, da̧ ai be taaróló faaitepa, da̧ ya̧ya̧re o̧la o̧la fea atima melalepó.

Pol Rom bemó sókó fele fo

11 Da̧ ai bemó wélié sore beteró faairaalu, nuku keka̧lepó. Téyalemó Aleksandria whi̧rapené nuku sosóli ali ereteiné ha̧le muló betepa, da̧ ai nukumó biti̧ felepó. Ai nuku kwiamó, beta̧ be dȩmó deale kótó naale tamo Kastaró Poluks-tamo su̧róló aleale aso dakeró beterepó. 12 Téró da̧ Malta taaróló fóló, me wȩiné bopéró daalo betere haemó tȩne Sirakus be huluamó sókó fóló, aimó be dȩ sore daayalepó. 13 Atéró, da̧ ai be hulua taaróló fóló, Resium be huluamó sókó felepó. Aimó fiyóló hi̧ka ti da̧ u saot fakeró besȩ́ wapa, taaróló fóló tu̧ tua̧mó fiyalepó. Atéró fóló, Puteoli be huluamó sókó felepó. 14 Téró wȩi nuku taaróló mepaae Keriso norapené da̧ dape sóró atimatamo be dȩ wȩikeró betalepó. Da̧ atéró beteró, nalo ti mo hae tu̧mó fóló Rom be huluamó sókó faai felepó. 15 Téyalemó, Rom bemó betó mole Keriso no nerapené da̧ wou beterapó dere fo woseturaalu, mepaae so whi̧ atima da̧tamo hokolaa yaai o̧la dotonóló dupu dere tiki Apius-paae walepó. Mepaae uké wale whi̧rape fiyó̧póló be sore tȩnó betere tikimó hokolaane walepó. Atéyaai mo umó wapa Pol-né atima kilitu, Talepaae mo kée yóló hai̧ yalepó. 16 Téró da̧ Rom bemó sókó fóló, Gavman whi̧né Pol a̧ ama wotoró kae bemó beteróló diki tare whi̧ beta̧ a̧ kaae tawóló beterepó.

Pol a̧ diki tare whi̧né kaae tapatei Talené fo yó maletei

17 Téró be dȩ sore kemetepa, Pol-né Juda topo whi̧rapepaae toura̧le ape yóló betó mupa duraalu, “Norape-ó, ya̧lo so whi̧paae dowi ala mekó eréni yóo, da̧né ayarapené mara mole alakélé, doréni yóo epatei, atimané ȩ Jerusalem bemó ha̧le tawóló dipula beteró̧póló, Rom Gavman-né naase tua̧mó i muló betere ape. 18 Téró, Rom Gavman whi̧né fo tokó̧ló talera̧lemó, ȩ doló sukunaai dere dowi ala kwia mekó munipa, fó̧póló dotonaai yalepó. 19 Téyaletei, Juda whi̧rapené meipa dipula beterae dere fomó, ya̧lo ti wisirapa Sisané ya̧lo fo tokó̧ló taleyó̧póló Sisa doi yalepó. Ya̧lo atéyale alata, ya̧lo so whi̧tamo fo tokó̧ló atima só deraai kisipa mutu ini, atimané ȩ ha̧letei dipula beterae depa yalepó. 20 Ai fo ha̧kearóló dia̧paae yaairaalu, ape yalepó. Ȩ sein képiné i dokóló muló betereteita, kale Israel fake so whi̧ Kótóné tao saalopóló hai̧tamo betere ala mo dokonale betené ȩ sein képiné dokóló i betere ape,” yalepó.

21 Ai fo depa, kale whi̧rapené a̧paae duraalu, “Mepaae Judia hae kwiaró wale norapené naao i dowi ala yalepó yóló, da̧paae fas asȩ yóló a̧latere ala ó ko̧lóné ene wale alakélé inipó. 22 Atépatei, da̧né mió naao kisipa mole fo beta̧ wosaai dapó. Ti noa betené dumi, be hulua feamó betóló fale so whi̧né duraalu, da̧ i fake tua̧mó bukótamo yóló kae biti̧ fale so whi̧ dorapó depa da̧né wosetu beterapó,” yalepó. 23 Ai fo kȩlaaraai, atima momó touraaire be dȩ tukóló mulalepó. Ai kale tukóló mulale be dȩ sókó wapa, take folosóró wale whi̧rapetamo mepaae kae wale tikimó, so whi̧ mo fea ha̧le o̧la kaae Pol betere bepaae wóló touralepó. Atéró betó mupa, Pol-né Kótóné tȩteróló kaae tare ao̧mó mole ala etérapóló yó mótu, Moses-né asȩre foró Kótóné ko̧ló whi̧rapetamoné ere fotamo yó mótu betalepó. Téró ai fo mo dokonóturaalu, Yesu mo ai wale ape yóló hi̧kati kaae soró yó maletei be dikiralepó. 24 Ai fo woseturaalu, mepaae so whi̧ Talepaae tuȩ́ tiki feteyóló tiraletei, mepaae tuȩ́ fetenipó.

25 Atéturaalu, atimasisitei kae kae kisipa muóló foné u só derótu i só derótu du betepa, Pol-né fo kemerótu i fo yalepó. “Dȩi Kepe Wisiné dia̧né ayarapepaae Kótóné ama fo wisi yó móturaalu, Kótóné ama ko̧ló whi̧ Aisaiané ko̧lómó mo fo erapó.

26 ‘Ya̧ fóló, ya̧lo so whi̧paae i fo yae.

Take diaao̧ ya̧lo fo wosaalotei foné bete wisiyóló kisipa muaalomeipó.

Take diaao̧ ya̧lo dere ala mo kelené kelaalotei, ai alané bete diaao̧ kisipa yaalomeipó.

27 I so whi̧né hosaa hapólu eru, atimané wosȩ́liné wosaaireteikélé, mo hapólurapó.

Atima kelené bete wisiyóló kelao̧sóró kele hukunó beterapó.

Atimané wosȩ́liné wosenalemó, bete wisi wisiyóló wosóo, atimané tuȩ́ tekeyóló bete kisipa duraalu, ȩpaae feteyóló wapa, ya̧lo wisiróo yao̧sóró hapóluró beterapó,’ erapó.

28 Térapa, i ala beta̧ dia̧né tuȩ́ muó̧póló dapa wosae. Kótóné ama mo doasi tao sere alata, kale Juda meire fake so whi̧ beterepaae dotonó beteretei diaao̧ kisipa yae. Térené take ai so whi̧né wosóló tuȩ́ muaalopó,” yalepó. Atimané Pol-né ai dere fo woseturaalu, atima a̧ taaróló faai yalepó.

30 Ba fo tamo tua̧mó Pol a̧ betere be amatei, dupu deté fóló beterepó. Atétu, a̧ beterepaae wua dere so whi̧ mo fea wisiyóló dape sóró ekei fo dua yalepó. 31 Téturaalu, Kótóné tȩteróló daale ao̧mó mole alaró Tale Yesu Kerisotamoné ala etérópóló diriyóló halaainé daalu yó mótu beterepó. Ama atéró yó mótu betepa, whi̧ mené sesé dere ala inipó.

Rom

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

14

15

16

Rom

1

1 I asȩta, Yesu Kerisoné kutó diratere whi̧ Pol-né dapó. Kótóné ama fo wisi yó maté kwȩyó̧póló, a̧ beterepaae ape yóló, ȩ aposel whi̧ sóró beteralepó. 2 Yesu Keriso a̧ waai teópatei, Kótóné ko̧ló whi̧rapené so whi̧ tao saaire fo wisi waalopóló, yóló mulale fo ama kae muló betere buk-mó asȩyóló mulélipakalepó. Ai fota me kae mei, Kótóné ama naalemamó erapó. 3-4 A̧ mo tiki daaleteita, ti Depit-né deté wale whi̧né deyaleteiné erapó. Mo kae beterótu betere Dȩi Kepe Wisiné a̧ Kótóné Naalema mo doasi fotoko̧ bole whi̧póló so whi̧ feané kisipa yó̧póló ha̧kearaleteita, a̧ suka̧letei momó kepaayale alané eralepó. A̧ me kae mei, da̧ tȩteróló kaae tare whi̧ Yesu Kerisotórótipó. 5 Yesuné ama doi doasi muó̧póló, Kótóné a̧paae matepa amamo hamokoróló da̧paae aposel kutó melalepó. Atéyaleteita, Juda meire fake so whi̧ fea Yesu Keriso beterepaae wóló, a̧paae kisipa tiki tiróló ama fo ao̧mó sukó̧ló beteró̧póló, ai fo yó maté kwȩyae yóló, da̧ sóró beteralepó. 6 Dia̧kélé Yesu Kerisoné a̧ beterepaae ape yóló, ama fake so whi̧tamo touró betereteiné mo ama so whi̧tóró beterapó.

Pol Rom-paae faai yale fo

7 Ya̧lo i dere asȩta, Rom bemó betó mole Kótóné yaala sókó furaalu a̧ beterepaae ape yóló, sóró kae beteró betere so whi̧paae dapó. Térapa, da̧né Aya Kótóró Tale Yesu Kerisotamoné hamokoróló tao sere alaró hosaa muni deyóló mo dua betere alatamo, dia̧ feapaae eró̧póló yae.

8 Ya̧lo folosóró dere fo i ape. Dia̧ Talepaae tuȩ́ tiki tiró beterapóló, i hae kwiamó betó mole so whi̧né deté fupa ya̧lo wosalepó. Dia̧ fea atéró betepa, ȩ Yesu Keriso tua̧mó bitu, ȩ tȩteróló kaae tare Kótópaae mo kée du beterapó. 9 Kótóné ala eróturaalu, ya̧lo hosaa tua̧mó doasi ketekȩ buóló, ama naalemané fo wisi so whi̧ feané wosó̧póló i yó mótu betere ape. Ai Kótóné keletómó, betere doko̧ ya̧lo dia̧ kisipa keteréni, dia̧mó moma ha̧le eró taretei ama mo kisiparapó. 10 Atéró moma deté wou beteretei, mió mo dokonóturaalu ȩ dia̧ beterepaae wó̧póló, Kótóné ama tu̧ aleraai kisipa mupa, ti ai ala mo eró̧póló du beterapó.

11 Dȩi Kepe Wisiné ȩ tua̧paae hamokoróló erale ala wisi dia̧ fotoko̧ buóló beteró̧póló, ya̧lomo dia̧ melaai ȩ dia̧ beterepaae mo wonée du beterapó. 12 Ȩ dia̧ beterepaae wonée du betereteita, ha̧le meipó. Diaao̧ Talepaae kisipa tiki tiró betere alané ȩ ketekȩ bulóo, ya̧lo kisipa tiki tiró betere alané dia̧kélé ketekȩ bulóo yaai kisipa mutu waai dapó. 13 Ne norape-ó, ya̧lo i dere fo dia̧né kisipa yaasepóló diriyóló wosae. Ȩ mepaae Juda meire fake tua̧paae fóló, Kótóné ala eróló du olerótu yale kaae, dia̧ tua̧paaekélé ai ala eraai kisipa mutu wonée du beteretei mepaae alané sesé deté wóló, miókélé ai alatóró ha̧le du beterapó.

14 Ȩta, Krik fo bole whi̧ró kae be fo bole whi̧tamokélé, skul yóló doasi kisipa sere whi̧ró skul ini mo ha̧le betere whi̧tamopaaekélé i fo wisi yó matere ala Talené ȩpaae dirae yóló melale kutó ereteiné taaréni, feapaae mo eraai doasi ketekȩ bulapó. 15 Atére betené, dia̧ Rom bemó betó mole so whi̧paaekélé kale fo wisi yó matere ala ȩ wini, halaainé yó melaai mo doasi ketekȩ bulapó.

16 Ti ai fo wisi tua̧móta, Kótóné ama fotoko̧ boleteiné ai fo wosóló tuȩ́ tiki tiró betere so whi̧ fea aluyao̧sóró, tao saaire fopóló kisipa mutu, ȩ wini halaainé yó mótu beterapó. Ai fo wisi folosóró Juda fake so whi̧paae yó melóló, nalo ti Juda meire fake so whi̧paae i yó mótu betere ape. 17 I fo wisinéta, Kótóné keletómó mo donoi so whi̧ beteratere ala i ape yóló, ha̧kearóló yó mótu beterapó. Ti ai donoi alata, kaae sóró deté fóló kemene folepaaekélé me alané sumitei, kisipa tiki tiratere alané beta̧ sua dapó. Ti aita, asȩmó ere fo kaaepó. “Mo donoi so whi̧ta, kisipa tiratere alanétóró bitiré faalopó,” erapó.

Kótó fopaae butu erótu betere ala

18 Tépatei, i haemó betó mole so whi̧né Kótó betere kisiparutei, bitini nisiyóló ama fo wosaalo hó̧róló, kae kae du betere dowi alané kale bete mole mo fo wisi aluróló husirótu beterapó. Atétu betepa Kótó hepen bemó bitu, ai dowi alatamo fopaae boletei so whi̧ feané koló̧póló, ha̧kearótu beterapó. 19 Ti ama ai fopaae butere alata ha̧le mei, Kótó a̧ etei kaae Tale beterapóló so whi̧né kisipa yó̧póló, amatei a̧ ha̧kearóló yó mótu betalepó. 20 Mo take Kótóné i haeró yó mole o̧la o̧latamo kaarale alimó kaae sóró bitiré wale so whi̧nékélé, mió i alimó betó mole so whi̧nékélé, Kótó a̧ tua̧mó ere ala kelené kelenénipó. Tépatei, ama aleyóló muló betere o̧la o̧la kilituraalu, i ere o̧la o̧la feata, mo ti betere Kótóné doasi fotoko̧né alerapóló kisiparapó. Atére betené fo tokó̧tamo yóló taletere alimó, Kótópaae ya̧ betere kisipa iniru yalepóló, ama kisipa felératere fokélé mo yaalomeipó.

21 Ti noatepae, Kótó atimané kisipa irutei, Talepóló ama doi doasi muó̧póló hale horatere ala ó mo kée dere fokélé dua inipó. Téturaalu, atimané mole tuȩ́ tikikélé okoko iru, hosaakélé mo tóru yóló diliki yó falepó. 22 Ti atimanétei da̧ta, tuȩ́ tiki fosó fosó yóló dotoróȩ fale whi̧rape beterapó du betepatei, atima okokoi whi̧ alée fóló beterepó. 23 Atéru, sukó̧kélé ini, ama kae ere dȩ wisinaale fa̧ane Kótó betepatei, kelené kilinipóló taalóturaalu, kelené keletere o̧la o̧latei, Kótó su̧róló whi̧né naasené aletua yalepó. Ti ai aletua dere o̧lata, whi̧ ó ba, na, hupu, wuli, aita sukutua dere o̧larapetei su̧róló aleóló aso daaróló, atimané Kótópóló momatua yalepó.

24 Atétu betale betené atima hosaa tua̧mó ekȩle yóló du betere dowi ala mo ti fakeyóló so ó whi̧ hamomatamotei nópu nokole ala du betepa, Kótóné sesé ini, mo ti deté fu beteró̧póló taaralepó. Atétepa, ha̧le deté fu betale mo sonaalei dowi alané atima tikitei folokoleróló, u dora̧le i dora̧le du betalepó. 25 Atéturaalu, Kótóné mo fo wisi taaróló, kapala fotei tao tawalepó. O̧la o̧la fea aleyóló muló betere Tale betepatei a̧ ao̧mó sukó̧ló bitini, ama aleyóló muló betere o̧la suka, kósupó, hupu, na, hasi, ni atimané talepóló ao̧mó sukó̧ló bitu, ai o̧la o̧lané hȩkesere ala eróló momatu betalepó. Ai o̧la o̧la feata, Kótóné aleóló muló betereteiné ama doi beta̧ hale sóró horóló, mo kée fo du betenérapó.

26 Atima atei ala ha̧le du betepa, mepaae mo sonaalei dowi alakélé ekȩle yóló ha̧le deté fu beteró̧póló, Kótóné seséni taaralepó. Sorape atima whi̧tamo dere ala taaróló, so hamomatamotei dowi ala du betalepó. 27 Soné ai dere ala kaae, whi̧rapenékélé sotamo dere ala taaróló, whi̧ hamomatamotei yaaire dowi ala atimané hosaa tua̧mó si kaae dukuraalu, ekȩle yóló du betalepó. Whi̧né yó̧póló Kótóné muló betere donoi tu̧ mupatei taaróló, whi̧ hamomatamotei sonaalei ala du betaleteimó, Kótóné matere dowi kwia atimané tikimótóró su betalepó.

28 Ai ala tómó, Kótó a̧ etei kaae Tale beterapó tuȩ́ ini, ha̧le o̧la nisiyóló taae faraleteiné atima mo okokoi tuȩ́ mulóló, ené inire ala ho̧ko deté fu beteró̧póló taaralepó. 29 Atétepa, du betale dowi ala atima tua̧mó fa̧ayóló su̧raletei i ape. Donoi ala ini, ho̧ko dere alakélé, so nópu nokole alakélé, o̧la o̧la mo dekéró senée dere alakélé, mepaae dere sonaalei dowi alakélé, ha̧le yó tarepó. Téturaalu, mepaae whi̧né mole wisi wisi o̧la ó du betere alakó enée yóló dei tuȩ́ mutereteikélé, whi̧ dele alakélé, ho̧le sere alakélé, whi̧ dilikitere alakélé, me whi̧paae dei kisipa mutere alakélé, betere doko̧ ha̧le yó tarepó. 30 Tétu me whi̧ kikiti eratere fokélé, mo ha̧keamó yóló sininatere fokélé, Kótó hó̧róló bóe dele alakélé, fo wosóló ao̧mó bitini, dowa̧ae fole alakélé, nene duraalu bopé faketere alakélé, me whi̧né amatei a̧ doi sóró horatere alakélé, ha̧le du beterapó. Aita atimané tuȩ́nétei kae kae dowi ala kaaróo, hama alimané dere fokélé woseni dowa̧ae fóo, duraalu dapo. 31 Tétu, wisi tuȩ́ mutere alakélé, kisipa tiki tiratere alakélé, yaala sókó fole alakélé, ko̧lené sukutere alakélé, atima tua̧mó mo munipó. 32 Kótóné ama mo donotóró taleturaalu, atei kaae ala du betere so whi̧ta, mo ti sukó̧póló dae ere fo atimané tuȩ́ irutei, dowi ala ha̧le yó tawóo, atei kaae ala du betepa mepaae whi̧né kilitu, ai alata mo wisirapa yae yóo du beterapó.

2

Kótóné fo tokó̧ló mo donotóró taletere ala

1 Atérapa, dia̧ mepaae so whi̧né du betere ala taleyóló só derótu betere so whi̧-ó, fo tokó̧ló taletere sukamó dia̧ ha̧sókó faai kisipa mutu, me fo tokó̧ matere alakélé mo yaalomeipó. Ti noatepae, atima du betere ala kaae diaao̧kélé du betereteiné, atima só deróturaalu dia̧kélé ai só derótu betere ape. 2 Ai ala du betere so whi̧ta, Kótóné ha̧le ho̧ko taleyóló só deréni, atimané mo yale ala Kótóné mo donotóró taletu beteretei da̧né kisiparapó. 3 Dia̧ mo whi̧né mené dere ala taleyóló só derótu betere-a, atimané ai dere ala kaae diaao̧kélé du betepa, Kótóné mo donotóró taletere tua̧mó dia̧kélé ha̧sókó faalopóló de? 4 Meta, Tale a̧ mo wisi alatóró erótu betere Kótó bitu, dia̧ ha̧sókó fóló dowi ala depa kwia hapale tokó̧ meni yóo, dia̧ tu̧ wisipaae fó̧póló kaae taté fóo, du betere ala dia̧ kisipani, ha̧le o̧la kaae ao̧róló faletu betere? A̧ta wisi alamaaté erótu betere Tale ereteiné, dia̧ dowi ala taaróló tu̧ wisipaae fó̧póló, kaae taté fu betere ala diaao̧ kisipa ini airapó?

5 Tépatei diaao̧ hosaa ta̧ru, dowa̧ae fóló dowi ala ha̧le yó taremó Kótó a̧ fopaae butu, kwia melaaire ala diaao̧tei beta̧paae yóló muté ai hutu betere ape. Atéró kwia matere alata, ama mo donoyóló taletere ala ha̧kearatere be dȩmó yaalopó. 6 Kótóné asȩmó i fo erapó.

“Beta̧ beta̧ so whi̧ atimané yale alamó Kótóné kwia mo donotóró melatepa saalopó,” erapó.

7 Mepaae so whi̧né wisi alatóró ha̧le yó taru, Kótóné ama kae ere dȩ wisinaalekélé, wisi doi muaaire alakélé, a̧tamo beta̧mó betó tawaaire alakélé, senée yóló wóputu betere so whi̧paae Kótóné mo ti betere bete melaalo ai ape. 8 Téretei, mepaae so whi̧ kale mo fo wisi wosóló ao̧mó bitini, atimatei hȩkese yaaire dowi ala sya fóló, du betere so whi̧tamo Kótó a̧ fopaae butu, kwia melaalo ai ape. 9 Atéturaalu, dowi alatóró du betere so whi̧ fea dei fomaake kisipa muó̧póló, Kótóné sekȩi ala folosóró Juda fake so whi̧paae eróo, nalo ti Juda meire fakepaae eróo, yaalopó. 10 Téyaalotei, wisi ala du betere so whi̧paae ti Kótóné ama kae ere dȩ wisinaalekélé, wisi doi muaaire alakélé, hosaa muni deyóló dua betere alakélé melaalopó. Ai alata, folosóró Juda fake so whi̧paae melóló, nalo ti Juda meire fakepaae melaalo ai ape. 11 Ti noatepae, Kótó a̧ta me fake so whi̧paae wisi ala eróo, me fakepaaemo dowi ala eróo dumi, mo beta̧ kaae alatóró erótua dapó.

12 Mepaae so whi̧ Kótóné ama tukóló muló betere fo tuȩ́ inipatei, dowi ala du betepa, ti ai tukóló muló betere fo ha̧le mupatei, Talené atima só deróló mo ti aluraalopó. Atétere kaae, mepaae so whi̧ fea Kótóné ama tukóló muló betere fo tuȩ́ irutei, dowi ala du betepa, ti ai tukóló muló betere fonétei só deraalo ai ape. 13 Ti noatepae, Kótóné ama tukóló muló betere fo ha̧le wosetu betere so whi̧paae mo donoi so whi̧pó yaalomeitei, sya fóló erótu betere so whi̧paae ti mo donoi so whi̧pó enérapó. 14 I dere fota mo dapó. Juda meire fake so whi̧paae kale tukóló muló betere fo mené dosa̧ayóló yó meni, atima ko̧leaanétei ita wisi alapó, ita dowi alapóló tuȩ́pa, ti Kótóné ama tukóló muló betere foné eraaire ala atimané hosaa tua̧mó asȩretei ha̧kearatapó. 15 Atéturaalu, atimané me dowi ala depa, ti hosaa tua̧mó atimatei só deróo, me sukamó yale ala tuȩ́nétei talera̧lemó, me ala yale kisipa munitepa, ti atima só derénipó kisipa muóo, dua dapó. Atétere alané Kótóné i ala yae, i ala yao̧se ere fo atima hosaa tua̧mó asȩretei ha̧kearatapó. 16 Ti ai alata, Kótóné so whi̧ feané hosaa tua̧mó hiróló mole alarape taletere be dȩmótóró Kótóné Yesu Kerisopaae tale yae depa, amamo tale yaalopó. Kale fo wisi ya̧lo yó móturaalu me fo kae dumi, ai fotóró yó mótu beterapó.

Kótóné tukóló muló betere fo Juda fake atimanékélé tikitua dapó

17 Térapa, dia̧ Juda fake so whi̧-ó, ya̧lo i dere fo mo wosae. Diaao̧ kisipané dia̧ta, Juda fake bitu, kale tukóló muló betere fopaae tuȩ́ tiki tiróló, Kótótamo fulumu yóló beta̧mó betere so whi̧póló bopé faketu bitu de? 18 Kale tukóló muló betere fo tua̧mó mo bete mole foró doasi kisipare alatamo diaao̧ diriyóló kisipa sóró, Kótóné ama yaai kisipa mole ala betekélé su̧mó tuȩ́ruraalu, kae kae ala fea taleyóló, mo bete alata i ape du betere? 19-20 Ti dia̧ feata, Kótóné tukóló muló betere fo tua̧mó bete mole alarape fea bulapóló kisipa mutu, kele dilikire whi̧rape a̧lisóró fóló tu̧ yó melóo, diliki tua̧mó betere so whi̧ dȩmó beteró̧póló dȩróo, okokoi kisipa mole so whi̧ donoratere ala yóo, keteirape yó matere whi̧ betóo erapó du bitu de? 21 Ti dia̧né ai yó mótu betere fo-a, diaao̧kélé sya fóló du bituraalu de? Dia̧né mepaae so whi̧ ma duraalu, o̧lémi nao̧se du betere-a, dia̧kélé o̧lémi nukumié? 22 Diaao̧ mepaae so whi̧ ma fo duraalu, nópu nao̧se du betere-a, dia̧kélé nópu nukumipóló de? Dia̧ kapala kótópaae moma yaai aleale o̧la hó̧rótu betere so whi̧-ó du betere-a, dia̧ momatere bemó muó mole o̧la o̧lémi sinituraalu de? 23 Dia̧ kale tukóló muló betere fo tuȩ́rapóló bopé faketu betere so whi̧-ó, diaao̧ ai ere fotei tukóló, Kótóné doi folokoleróló dorótumié? 24 Diaao̧ du betere alata, asȩmó i ere fo kaaepó.

“Diaao̧ du betere alané Juda meire fake so whi̧ tua̧mó Kótóné doi wisi mo ti doró beterapó,” erapó.

25 Kale tukóló muló betere fo sya fóló erótu bitutamo, tiki sekaȩ tukóló sirótu betepa, ti bete mulapó. Téni, kale tukóló muló betere fo sya feni tikitu betepa, ti tiki sekaȩ tikinire whi̧ ao̧rapó. 26 Téretei, mepaae tiki sekaȩ tikinire whi̧né kale tukóló muló betere fotamo sya fóló erótu betepa, ti tiki sekaȩ tikire whi̧né dere ala kaae yaalo meipóló de? 27 Atérapa, dia̧ tiki sekaȩ tukóo, kale tukóló muló betere fokélé tuȩ́ yóo irutei, ai fo tikitu betepa, ti tiki sekaȩ tikinirutei kale tukóló muló betere fo sya fóló erótu betere whi̧rapené dia̧ só deraalo ai ape.

28 Mepaae Juda fake whi̧ ha̧le tó tikiné maaté da̧ta, Juda fakepó du betepa, ti ai whi̧ a̧ mo Juda fake whi̧ meipó. Ti mo tó tiki sekaȩ tikitu betere alata, me bete munipó. 29 Mepaae whi̧ detamo ama hosaa tua̧mó Juda whi̧ betepa, ti a̧ mo Juda whi̧ ai ape. Asȩmó ere fo maaté sya fóló mo siriró betepa, aita bete ala meipó. Dȩi Kepe Wisiné hosaa tua̧mó siriró betere whi̧ta, mo siri eró beterapó. Atei kaae whi̧ doi sóró horatere alata mo whi̧né dumi, kótóné beta̧ a̧ sóró horótu beterapó. Kótóné beta̧ a̧ sóró horótu beterapó.

3

Mepaae alané Kótóné eró tare wisi ala aluranénipó

1 Térapa, Juda fake kolósu, Juda meire fake kolósu depa, noa wisi alané Juda meire teraae fale? Ó atima tiki sekaȩ tikitere ala tua̧mó noa ke wisikó bule? 2 Aita mo kae kae ala fea atimapaae meló betereteiné teraae falapó. Ti folosóró meló betere topo ala i ape. Kótóné mo ama fotóró atimapaae wisiyóló kaae tawae yóló, melóló atima sóró beteralepó.

3 Ti mepaae Juda fake so whi̧ a̧paae tuȩ́ tiki tirénitere betené noa ala yaaloé? Ai dere alané Kótóné ama so whi̧paae eró tare wisi ala doróló aluranére? 4 Mo meipó. So whi̧ feané dere ala taletepa, kapala fo bupatei, Kótó a̧ beta̧ mo fotóró bulapó. Aita, asȩmó i ere fo kaaepó.

“Naao dere fokélé mo donotóró yóo,

fo tokó̧ló taletere alakélé, naao kisipa mole ala sya furaalu mo donotóró dapó yóo, yó̧póló yae,” erapó.

5 Da̧né ho̧ko du betere dowi alané Kótóné mo donoi ala so whi̧né koló̧póló ha̧kearatepa, da̧né noa fo enére? Da̧né du betere alamó Kótó a̧ fopaae buturaalu kwia matepa, ho̧ko ala dapó yaaloé? Ti atei kaae mutere tuȩ́ta, mo whi̧né mole tuȩ́póló i dere ape. 6 Kótó a̧ta, ho̧ko ala dumipó. Atei kaae ala wua̧sóró, ti i haemó betó mole so whi̧ featamo netéró fo tokó̧ló tale ua̧é? 7 Mepaae so ó whi̧né etei kaae fo enérapó. “Ya̧lo kapala ala du betepa, ti Kótóné ama bete mole alaró mo kae ere dȩ wisinaaletamo ha̧kearóló, mo ti fakerótu beterapó. Atétu betepatei, noatepamo Kótóné ȩ dowi ala dere whi̧póló, só derótu betere?” enérapó. 8 I dere fotamo mopa, ti etei kaae fo enérapó. “Wisi ala sókó wó̧póló, da̧ dowi ala dekéró yaalopa sae!” Da̧né atei kaae ho̧ko fo du beterapóló, mepaae so whi̧né da̧ doi doróló erótu beterapó. Mepaae whi̧nékélé atei fo deté fupa wosalepó. Talené atei kaae so whi̧ só derótu betere alata, mo donopó.

Donoi whi̧ mo beta̧kélé bitinipó

9 Térapa, atei kaae dere forape woseturaalu, da̧ noa kisipa munére? Kótóné da̧ Juda fake wisiyóló kilituraalu, Juda meire fake siwiyóló tao sumipóló kisipa mute? Ai ala mo dumipó. Da̧ Juda fakekélé, Juda meire fakekélé, fea beta̧ alatóró ereteiné dowi alané dokóló muló beterapó. 10 Aita, asȩmó ere fo kaaepó.

“Donoi ala dere whi̧ mo beta̧kókélé bitinipó.

11 Mo beta̧ whi̧nékélé etei kaae Kótó beterapó kisipa muóo, mo beta̧ whi̧nékélé Kótó kelaai dapóló ketekȩ buóló kekó̧o, mo dumipó.

12 So whi̧ mo fea tu̧ wisi taaróló kó̧paae fóló, atima feané du betere ala bete muni, mo ti doyó falapó.

Wisi ala dere whi̧ mo beta̧kókélé bitinipó. Mo meipó,”

13 “Atimané du betere fota, whi̧ dou tuki̧tepa dei kȩlaa sókó woutere kaae yóo, atimané dere fokélé whi̧ dilikó̧ló kapala fotóró yóo, atimané ko̧lómó du betere fokélé, whi̧ tukó nóló sukunatere dowi fȩ bole wuliné whi̧ dóló sukunótu dere kaae, yóo du beterapó,”

14 “Atimané me whi̧ yóló sininóló só deratere foró, whi̧ ha̧kesa̧aratere fotamo atima tua̧mó fa̧anuraalu, ha̧le yótóró tarapó,”

15-17 “Atima whi̧ daai ketekȩ buóló kekepatamo furaalu, bekélé, o̧la o̧lakélé fea doróo, so whi̧kélé susupuróo yóló fi tikimó, nalo wale whi̧né atima kaketu betepa kelaalo ai ape. Atéturaalu, hosaa muni deyóló mo dua betere ala atima mo kisipanipó.”

18 “Ai so whi̧ atimané du betere alamó, Kótóné kwia melaalopóló witere alakélé mo dumipó,” erapó.

19 Kale tukóló muló betere fota, ha̧le whi̧rapepaae dumitei, ai fo ao̧mó sukó̧ló betere so whi̧paae dapóló kisipa mutapó. Atére betené i haemó betó mole so whi̧ feané yale ala beta̧kélé ha̧sókó feni, mo donotóró taletere sukamó, da̧né yale dowi alamó da̧paae wosetepa, me fokó hiréni, mo dono dapó fo beta̧ enérapó. Téturaalu, mo beta̧ whi̧nékélé atei ala inipóló, Kótópaae me tokó̧ matere fokélé mo enénipó. 20 Atéreteiné Kótóné mo beta̧ whi̧paaekélé, ya̧ta kale tukóló muló betere fo wisiyóló erótu betaleteiné donoi ala du betale whi̧pó fo mo yaalomeipó. Ti ai tukóló muló betere fonéta, da̧ fea dowi ala dere so whi̧tóró beterapó kisipa muó̧póló, da̧paae ha̧kearóló yó mótu beterapó.

Tuȩ́ tiki tiratere alané donoi so whi̧ beteratapó

21 Tépatei, Kótóné tukóló muló betere fo mupatei, mió ama so whi̧ donoratere ala ha̧kearó betepa kelerapó. Ai ala yaalopóló, kale tukóló muló betere foró ko̧ló whi̧rapetamoné asȩmó erapó. 22-24 Ti Juda fake ó kae fakekélé me ala kae inipó. Da̧ fea dowi ala yó tareteiné Kótóné ama ere dȩ wisinaale mo ya̧ya̧rapó. Atépatei, da̧ fea Kótóné hamokoróló ha̧le tao sere alané donoi so whi̧ beteralepó. Ai tao sere alata, Yesu Kerisoné ama betere bete melóló, da̧ dupuró beterapó. 25 Ti Kótóné Yesu sukó̧póló meló betere alata, so whi̧tamo fopaae bole ala kemeróturaalu erapó. A̧ atéró suka̧le ala mopóló tuȩ́ tiki tiratere so whi̧tamo Kótóné fopaae butere ala momó kae yao̧sóró, mo ti kemeró beterapó. Ai ala ereteita ha̧le mei, ama donoi ala so whi̧ feané koló̧póló, ha̧kearóturaalu yalepó. Ti noatepae, take bitiré wale so whi̧né du betale dowi alamó, kwia hapale tokó̧ meni, dua kaae taté fu betalepó. 26 Ama ai ala yaleteita, mió i alimó betere so whi̧né ama donoyóló taletere ala kilitu, a̧ mo donoi Tale betóo, Yesupaae kisipa tiratere so whi̧ donoratere Tale betóo ere ala kisipa yó̧póló ha̧kearalepó.

27 Térapa, so whi̧ feané ha̧le bopé fake dere alata, noa wisi ala yale tikimó bopé fake yaaloé? Noa ala sya feleteiné bopé faketere ala hepée faraleé? Aita, Kótóné tukóló muló betere fo sya fele alané ini, Kótópaae beta̧ tuȩ́ tiki tiraleteiné yalepó. 28 Ti noatepae, da̧né kutirimó muló bitu eró tare mo bete mole ala beta̧ i ape. Kótóné mepaae so whi̧paae dia̧ donoi so whi̧pó dere fota, kale tukóló muló betere fo sya fóló erótu beteremó dumipó. Tétumitei, Kótó a̧paae kisipa tiki tiratere alamó beta̧ da̧paae mo donoi so whi̧pó enérapó. 29 Ti Kótóta, Juda fake so whi̧ maaté tȩteróló kaae taru, Juda meire fake so whi̧ kaae tanipóló kisipa mute? Meipó. A̧ta, Juda meire fake so whi̧kélé fea tȩteróló kaae tare Kótó beterapó. 30 Ti noatepae, tiki sekaȩ tikire whi̧ró tikinire whi̧tamo wusuró beta̧ kaae tuȩ́ tiki tiró betepa kilitu, atima fea ama so whi̧ beteró̧póló, ai beta̧ Kótónétóró donoróló, beterótu beterapó. 31 Tuȩ́ tiki tirae yóló da̧né yó mótu betere foné Kótóné tukóló muló betere fo bete munire o̧la ao̧rótu betere? Mo meipó. Ti ai tukóló muló betere fokélé mo bete mulapóló, da̧né du beterapó.

4

Abraham kisipa tiró betepa donoi whi̧pó erapó

1 I yale fomó, da̧ Juda fakené noutere Abraham-paae Kótóné noa ala eratepa ama kolóló kisipa salepóló da̧né noa fo yaaloé? 2 Motamo Abraham-né du betale wisi ala kolóló, Kótóné a̧paae mo donoi whi̧pó ua̧sóró, ti a̧ bopé faketere ala ua̧pó. Tépatei, whi̧ beta̧nékélé Kótóné keletómó bopé fake dere ala mo enénipó. 3 Ti buk-mó noa fo asȩyóló muló betere?

“Kótóné Abraham-paae i ala eraalopóló mulale fo wosóló, ama mopóló tuȩ́ tiki tirale ala Kótóné kilituraalu, a̧paae me alakélé muni, mo donoi whi̧pó” erapó.

4 Beta̧ whi̧ mené kutó dirateremó matere duputa, ko̧leyóló ha̧le mótumitei, ama diale kutómó matapó. 5 Ti mo whi̧néta ai ala dua deretei, me whi̧né a̧paae mo donoi whi̧pó yó̧póló kisipa mutu, me wisi ala ini, dowi ala dere so whi̧ donoratere Kótópaae tuȩ́ tiki tiratere kilitu, ai whi̧né ama dowi ala kwia tokó̧ló aluróló, mo donoi whi̧pó dua dapó. 6 I dere fo kaae, Depit-nékélé asȩrapó. Me whi̧né ama ditere kutó kolóló dumi, Kótóné mo donoi whi̧pó dere fo wosetu, a̧ hai̧né sukutu beterapó. Ai ere fo i ape.

7 “Mepaae whi̧né Kótóné fo tikitu beteremó, melaai yale kwia ha̧le kemeróo, atimané mepaae dowi alakélé Talené ama husuróo, ere whi̧rapeta, mo hai̧né sukutu beterapó.

8 Mepaae whi̧né ama yale dowi alamó Talené kwia mo melókélé yaalomeipó, dere fo wosetere whi̧ a̧ hai̧né sukutu beterapó,” erapó.

9 Mepaae whi̧ Talené wisiralepóló hai̧né sukutere alata, tiki sekaȩ tikire whi̧paae maaté eróturaalu, tikinire whi̧paae eranénipóló kisipa mute? Mo meipó. Ai fake tamo wusurópaae beta̧ kaae alatóró eraalo ai ape. Ti da̧né noa fo yó maté waleé? Abraham-né Talepaae tuȩ́ tiki tiratepa kilituraalu, a̧paae me alakélé muni, mo donoi whi̧pó yalepó. 10 A̧paae ai fo eretei-a, tiki sekaȩ tikire whi̧ betepa yalepé, tikaai ha̧le betepa yaleé? Aita, tiki sekaȩ tukóló betepa ini, tikaaipa yalepó. 11 Mo take Abraham a̧ tiki sekaȩ tikaaipatei, Kótópaae tuȩ́ tiki tiró betere kilitu, a̧paae mo donoi whi̧pó erapó. Até itikimó, nalo ama tiki sekaȩ tukóló sirirélipakalepó. Aita, a̧ mo donoi whi̧pó ere fo mo erapó yó̧póló, da̧le muló beterapó. Abraham a̧ ai ala ereteiné mepaae tiki sekaȩ tikinirutei Kótópaae tuȩ́ tiki tiró betere so whi̧né aya beterapó. A̧ atéreteita ha̧le meipó. Atimané tuȩ́ tiki tiró betere ala Kótóné kilitu, mo donoi so whi̧pó yó̧póló erapó. 12 Ti Abraham a̧ta, tiki sekaȩ tikire whi̧rapené ayakélé beterapó. Ai ala maaté mei, a̧ tiki sekaȩ tikaaipatei, tuȩ́ tiki tirale ala sya fu betere so whi̧né ayakélé beterapó.

13 Kótóné Abraham-paae duraalu, “Ya̧ró naao naalené deté faaire naaletamomó i hae tiki mo turó melaalopóló,” yóló munélipakalepó. Ai alata, Kótóné tukóló mulale fo sya fóló eraleteiné sini, Talepaae tuȩ́ tiki tiratepa donoi whi̧pó yale alané salepó. 14 Ti noatepae, tukóló muló betere fopaae kisipa tiratere so whi̧né ama eraalopó yóló mulale o̧latamo supa, ti tuȩ́ tiki tiratere ala ke buni yóo, Talené ama eraalopó yóló muló betere fokélé bete muni yóo, ere ao̧ratapó. 15 Ti noatepae, mepaae so whi̧né kale tukóló muló betere fo sya fu bitutei, tukóló dowi ala depa, Kótó a̧ fopaae buturaalu, kwia mótua dapó. Ai tukóló muló betere fo kisipa inire whi̧rapené ai fo tikitepa, ti kale fo tikitapó fo dumipó.

16 Atérapa, Kótóné ama eraalopó yóló mulale fo dokonóló eratere alata, Kótó a̧paae kisipa tiratere so whi̧né ama hamokoróló ha̧le tao sere ala só̧póló mótua dapó. Ti ama eraalopó yóló mulale fo dokonóturaalu, Abraham-né deté faaire naale senaalepaae eró̧póló yalepó. Ti Abraham-né naale senaaleta de maaté? Aita, kale tukóló muló betere fo kaae tawae yóló, melale fakepaae maaté eraalomeitei, Abraham-né tuȩ́ tiki tirale ala sya fu betere so whi̧paaekélé eraalopó. Ti a̧ta, da̧ tuȩ́ tiki tiró betere so whi̧né ayapó. 17 Aita, i asȩre fo kaaepó. “Ya̧lo ya̧ haemó betóló fale kae kae tiki daae mole so whi̧ feané aya beteratapó,” Ti a̧ta, ama kisipa tirale Kótóné keletómó da̧né aya beterapó. Ai Kótóta, suka̧le so whi̧ momó kepaaróo, me ala yaai teópatei, mo erapó dere Tale betóo erapó.

18 Kótóné Abraham-paae eraalopó yale ala eraaire ao̧pa meitei, mo eraalopóló Talepaae kisipa tiki tiraleteiné, kae kae tiki daale so whi̧né aya alée felepó. Ti ai alata, Talené a̧paae duraalu, “Ó sa̧paae kese horóló ho̧re dosa̧ayae. Naao deté faaire naale senaaleta, ai ere ala kaaetóró yaalopó,” yale fo mo dokonalepó. 19-20 Abraham a̧ 100 ba fo betóló kemeyaleteiné mo ti otere yóo, soma Serakélé sere yóo erepó. Atéru, naale senaale deyaaire fotoko̧ mo buni, atimaamo otereró seretamo betere ala diriyóló tuȩ́patei, Talené a̧paae eraalopó yale fo mo eraalopé neya̧alorópóló béyóló haepaae derepéni, mo eraalopóló ketekȩ buóló tuȩ́ tiki mo ti tiró bitu, Kótóné doi hale horótu betalepó. 21 Aita ha̧le mei, Kótóné eraalopó yóló mulale fo ama fotoko̧né mo su̧mó eranérapóló kisipa mutu, ama tuȩ́ tiki tiratere ala mo ti fotoko̧ bualepó. 22 Atéreteiné Kótóné a̧paae “Ya̧ mo donoi whi̧ aleróló beteratapó,” erapó. 23-24 Atéró donoi whi̧pó ere fota, Abraham a̧ maaté tao sóró wisirótu initei, da̧ nalo betaaire so whi̧kélé wisirótu erapó. Da̧ tȩteróló kaae tare whi̧ Yesu a̧ mo ti suka̧letei, momó kepaaróló beterale Kótópaae da̧ feané tuȩ́ tiki tiratepa, ti da̧paaekélé donoi so whi̧pó yaalo ai ape. 25 Ti da̧né dowi ala tokó̧ló aluraai Kótóné naalema dó̧póló melóo, da̧ me dowi alakélé muni, mo donoi so whi̧pó yaairaalu, a̧ momó kepaaróló beteróo erapó.

5

Hosaa muni deyóló hai̧né suka̧aire ala

1 Atéreteiné da̧ Yesu Kerisopaae tuȩ́ tiki tiró betepa, Kótóné da̧paae me alakélé muni, mo donoi so whi̧pó erapó. Atérené mió da̧ tȩteróló kaae tare whi̧ Yesu Kerisoné yale alané da̧ró Kótótamo bóe du betaletei kemeróló, hosaa muni deyóló dua beterapó. 2 Da̧ Yesupaae tuȩ́ tiki tiró betepa, Kótóné hamokoróló ha̧le tao sere ala da̧paae eró̧póló, ama da̧ dapesó fóló, ai ala tua̧mó sóró beteró beterapó. Tépa, da̧ Kótóné ama kae ere dȩ wisinaale tua̧mó betaalopóló kisipa mutu, mo kée yóló hai̧tamo kaae tawóló i betere ape. 3 Nalo da̧paae ai eraaitere ala maaté kelaai dumi, mió da̧paae i erótu betere sekȩi ala tua̧mó bitukélé, mo kée yóló hai̧tu beterapó. Ti ai sekȩi alané da̧ haepaae só deréni, ha̧le beletétóró fu betere alanétei hai̧tere ala kaarótu beterapó. 4 Atétere alané Talené ala eratere whi̧ wisi beterótu beterapó. Atéró whi̧ wisi bitu, take nalopaae Kótóné wisi ala eratepa kelaalopóló, dere hai̧ kaaratapó. 5 Take nalopaae wisi ala kelaalopóló hai̧tamo kaae taté fu betaletei, sinipóló fomo kisipa muaalo meipó. Ti noatepae, Kótóné ama yaala sókó fole ala da̧né hosaa tua̧paae tepeyóló fa̧analepó. Kótóné ama ai yaala sókó fole ala da̧né tuȩ́ dere teita, ama da̧mó melale Dȩi Kepe Wisiné eralepó.

6 I dere fo wosae. Da̧ Kótó tuȩ́niru, dowi ala du betere so whi̧ me ala yaaire fotoko̧ bunipa, da̧ tao saairaalu mo dono be dȩmótóró Yesu Keriso suka̧lepó. 7 Mepaae whi̧ de mo donoi whi̧ tao saai dapóló sukutere ala suka fea yó tani, beta̧ beta̧ sukamó maaté depa keletapó. Atétere kaae, mo donoi whi̧ wisinaale tao saai dapóló, mepaae whi̧ suka̧airetei mo hapólurapó. 8 Tépatei, Kótóné ama da̧paae yaala sókó fole ala etéró ha̧kearóló yó matapó. Da̧né dowi ala ha̧le yó tapa, ai yó tare dowi ala tokó̧ló aluraairaalu, Yesu Keriso suka̧lepó.

9 A̧ sukuturaalu, sókó fele sameané da̧ donoi so whi̧ beteró betereteiné take nalo Kótó a̧ fopaae butu matere kwia da̧né sao̧sóró, ama tao saaire ala yaalomeipóló de? Mo tao senérapó. 10 Take da̧ta Kótóné ama bóe whi̧ beteretei, ama naalema sukuturaalu bóe firóló, beta̧mó beteró beterapó. Mió a̧ kepaayóló betereteiné da̧kélé mo ti beteró̧póló, ama ai eró betere alané mo yaalomeipóló de? 11 I fota, take nalo yaaire alamó maaté dumitei, mió da̧ tȩteróló kaae tare whi̧ Yesu Kerisoné yale alané da̧ró Kótótamo bóe fiyóló, beta̧mó bitu, mo kée yóló hai̧né sukutu beterapó.

Adam-né ere ala tua̧mó sukó̧o, Yesuné ere tua̧mó kepaayóo erapó

12 Térapa, beta̧ whi̧né yale alané i haepaae dowi ala wó̧póló tu̧ tuki̧yalepó. Atéyale dowi alané sukutere ala kaaróló, so whi̧ fea sukuté fu betalepó. Ti noatepae, so whi̧ fea dowi alatóró du betaleteinépó. 13 Kale tukóló muló betere fo sókó waai teópa, ti dowi alapi i haemó moipakalepó. Ai tukóló muló betere fo sókó waaipa, so whi̧né du betere dowi ala Kótóné fea taleyóló dosa̧anipó. 14 Atépatei, Adam betale alimó kaae sóró so whi̧ sukuté wóló, Moses betale alimó betere so whi̧kélé fea sukutere alané tȩteróló kaae taru, ha̧le sukutétóró fu betalepó. Ti Kótóné yóló mulale fo Adam-né tukóló ere dowi ala kaae, ai so whi̧né initei, atimakélé mepaae dowi ala ha̧le deté fu betepa, sukutétóró fu betalepó. Ti Adam-né yale alata, nalo waaire whi̧ beta̧né yaaire alatóró su̧róló erapó.

15 Tépatei, Talené ha̧le matere ala kolósu, ama fo tukóló yale dowi ala kolósu depa, mo beta̧ kaae meipó. Téyaletei, Kótóné hamokoróló tao sere alaró beta̧ whi̧ Yesu Kerisoné hamokoróló ha̧le matere wisi alatamo, so whi̧ feapaae mo turó su̧ralepó. Atéyale alané folosóró yale ala mo teraae falapó. 16 Kale yale fo momó dapó. Kótóné ha̧le matepa sere alaró beta̧ whi̧né yale dowi alamó sere sekȩi alatamo beta̧ kaae meipó. Beta̧ whi̧né yale dowi alamótei, so whi̧ fea taleyóló só deralepó. Atépatei, so whi̧ feané fo tukóló yale dowi ala mo dekéró yó tapa, Kótóné ha̧le matere alané so whi̧ feapaae dia̧ me alakélé muni, mo donoi so whi̧póló beteró beterapó. 17 Ti noatepae, beta̧ whi̧né fo tukóló yale alamó sukutere ala ai whi̧ tua̧mó sókó walepó. Atéyaleteiné so whi̧ feapaae sukutere ala tokó melóló, ai alané so whi̧ fea tȩteróló kaae tarepó. Kótóné hamokoróló tao sere alaró ha̧le matere donoi doitamo sere so whi̧ta, ti beta̧ whi̧ Yesu Keriso tua̧mó mo ti betere bete sóró tȩteróló kaae taté fu betaalopó. Atétu sukutere alané tȩteróló kaae taretei, mo ti bosenée falapó.

18 Atére betené beta̧ whi̧né fo tukóló yale dowi alamó kwia móturaalu, so whi̧ fea só deró beterapó. Atépatei, me whi̧né ti fo wosóló mo beta̧ donoi ala wisinaale ereteiné so whi̧ feapaae me ala muni, mo donoi so whi̧póló, mo ti betere bete mótu beterapó. 19 Ti noatepae, kale yao̧se yóló mulale fo beta̧ whi̧né tukóló yale dowi alamó, so whi̧ fea dowi ala yale whi̧tóró alée felepó. Atére kaae, beta̧ whi̧né fo wosóló sya fele alané so whi̧ fea me alakélé muni, mo donoi so whi̧ beteraalopó.

20 Kale fo tukóló du betale dowi ala mo ti fakeyó̧póló, Talené ama mepaae folosóró melale fotamo touróló, kale tukóló muló betere fokélé melalepó. Téyalemó, dowi ala mo ti faketepa, ai ala aluraai Kótóné ha̧le hamokoróló tao sere alakélé mo ti fakeralepó. 21 Aita ha̧le meipó. So whi̧ fea dowi alané tȩteróló kaae tapa sukuté fu yale kaae, mió da̧ tȩteróló kaae tare whi̧ Yesu Keriso tua̧mó betepa, Kótóné hamokoróló ha̧le tao sere alané tȩteróló kaae taru, da̧paae me alakélé muni, mo donoi so whi̧póló, mo ti betere bete mótu betaai erapó.

6

Da̧ dowi alamó sukó̧ló, Yesu tua̧mo momó kepaayóló beterapó

1 Térapa, mió da̧né noa fo yaaloé? Kótóné ama hamokoróló ha̧le tao sere ala mo ti fake yó̧pólópa, da̧ dowi ala ha̧le yó tawae fo enére? 2 Ai fo mo enénipó. Ti taketa da̧ dowi ala tua̧mó mo sukó̧ló molepó. Atéreteiné ai ala tua̧mó da̧ momó kae netéró bitiré faaloé? 3 Ti da̧ fea wȩi tópuale alata, Yesu Keriso tua̧paae doropóló, a̧ suka̧le ala tua̧mó tópualepóló kisipa mutumié? 4 Ti da̧ atéró wȩi tópuale alata, a̧tamo beta̧mó sukó̧ló a̧ tua̧mó douralepó. Ti ha̧le meipó. Alimané mo kae ere dȩ wisinaale tua̧mó bole fotoko̧né Yesu Keriso kepaarótu yale kaae, da̧kélé kisi betere bete sóró a̧tamo beta̧mó bitiré faairaalu yalepó.

5 Ti Yesu sukutu yale kaae da̧kélé, a̧tamo sukutepa ti a̧ momó kepaatu yale kaae, da̧ feakélé kepaayóló betaalopó. 6 Ti noatepae, ai upulé ala du betale whi̧ta, a̧tamo filipaa ni tómó oleróló daletei da̧né kisiparapó. Atéyale beteta, dowi alané da̧ momó tȩteróló kaae tawao̧sóró, tó tikiné dowi ala yaai bole fotoko̧ kemeró̧póló, a̧tamo suka̧lepó. 7 Ti noatepae, mepaae sukutere whi̧ ti dowi alané momó kae dokóló muni, teraae fóló ha̧le beterapó.

8 Ti mió da̧ Yesu Kerisotamo beta̧mó sukunapóló kisipa mutepa, ti a̧tamo beta̧mó betaalopóló kisipa tiki tiró beterapó. 9 Ti noatepae, Yesu Keriso a̧ sukó̧ló kepaayóló beteretei, momó kae suka̧alomeipó. Sukutere alané a̧ tȩteróló kaae tawaaire su̧nire ala da̧né kisiparapó. 10 A̧ suka̧le beteta, dowi alamó a̧paae erótu betale sekȩi ala mo ti kemeraairaalu, beta̧ félitóró suka̧letei a̧ momó kae suka̧alomeipó. Atéró mió a̧ betereteita, Kótóné ala eraairaalu, beterapó.

11 A̧ atétu yale kaae, dowi alané dia̧ tȩteróló kaae tawaletei, mo ti kemeróló dia̧kélé sukó̧o, Yesu Keriso tua̧mó bituraalu, Kótótamo mo beta̧mó betóo, erapóló kutirimó muló betae. 12 Térapa, diaao̧ mo tó tikiné ekȩleyóló yae dere ala sya furaalu, du betere dowi alané dia̧ tȩteróló kaae tawao̧sóró yae. 13 Diaao̧ hó naase, ó tiki fea, tó tikiné ekȩleyóló du betere dowi alapaae mulao̧se. Ti dia̧ta, mo suka̧le whi̧tei momó kepaayóló beterapa, beta̧ whi̧né ama fosói to̧ ó sepake me whi̧né kutó diyó̧póló mótu dere kaae, Kótóné ama eraai kisipa mole donoi ala wisinaale eró̧póló, diaao̧ hó naase, ó tikikélé mo turó Kótópaae melae. 14 Ti mióta, dia̧ kale tukóló muló betere foné tȩteróló kaae tare ao̧mó bitini, Kótóné ha̧le hamokoróló tao sere alané tȩteróló kaae tare ao̧mó beterapó. Téreteiné dowi alané dia̧ momó kae tȩteróló kaae tanénipó.

Take dowi alané wae sóró beteretei, mió donoi alané kutó diratere whi̧ beterapó

15 Térapa, mió da̧né noa fo yaaloé? Da̧ta, kale tukóló muló betere foné kaae tare ao̧mó bitini, Kótóné hamokoróló ha̧le tao sere alané kaae tare ao̧mó beterapa, dowi alatóró deté fu betaalopó fo enére? Mo meipó. 16 Ya̧ me tȩteróló kaae tare whi̧ beterepaae fóló, ama dirae dere kutó naao dirótu betepa, ti ya̧ ai whi̧né wae sóró kutó diratere whi̧ beterapóló kisipa muae. Ya̧tamo dowi alané wae sóró kutó diratere whi̧ betepa, ti ai alatóró deté fóló, sukutere alapaae sókó faalopó. Ya̧tamo Talené fo ao̧mó bitu, ai mo ala wisi sya fóló erótu betepa, ti donoi ala dere whi̧ betaalopó. 17 Take dia̧ dowi alané tȩteróló kaae tapa, ai dowi alané kutó deratere so whi̧ betalepó. Atépa, dia̧paae kale fo wisi yó móturaalu, i fonéta dia̧ kaae tawaalopa, ao̧mó betae yóló yó maletei dia̧né wosalepó. Ai fo wisi diaao̧ hosaa tua̧mó muló bitu, ketekȩ buóló erótu betereteimó ya̧lo Kótópaae mo kée enérapó. 18 Taketa, dia̧ dowi alané dokóló muló beteretei, teraae faróló mió donoi alané wae sóró kutó diratere so whi̧ ai betere ape.

19 Dia̧ mo i hae whi̧ bituraalu, ya̧lo i yó mótu betere mo bete mole fo wisi dia̧ diriyóló tuȩ́ yaaire su̧nireteiné kisipa yaasepóló, mo whi̧né dere alapaae dó faróló i dapa wosae. Taketa, dia̧né hó naase dowi alapaae mulóló, ai alané wae sóró kutó diratere so whi̧ bitu, dowi alatóró mo ti fakeraté fu betalepó. Atétu yale kaae, mió dia̧né hó naase ó tiki fea Kótópaae ha̧le menóló, ama donoi alané wae sóró kutó diratere so whi̧ betae. Atétepa, ti Kótóné mo kae so whi̧ beteraté fenérapó. 20 Take dia̧ dowi alané wae sóró kutó dirótu betale sukamó, donoi alané tȩteróló kaae tare tua̧mó bitipó. 21 Mió i betere alimó haleturaalu, take dia̧né du betale ala kisipa fatepa, take yale ala tua̧mó me noa wisi alakó bupa kelere? Take ai deté wale alané duputa, ti sukutere ala kaaró ai betere ape. 22 Taketa, dowi alané dia̧ dokóló muló beteretei teraae faróló, mió Kótóné ama kutó diró̧póló wae sóró beteró betere so whi̧ beterapó. Atéró Kótóné ama kae ere wisi ala tua̧mó bitiré fole duta, mo ti betó tawaaire bete sóró betaalopó. 23 Ti noatepae, dowi alané ama kutó diratere so whi̧paae matere duputa, sukutere alapó. Tépatei, da̧ tȩteróló kaae tare whi̧ Yesu Keriso tua̧mó betepa, Kótóné mo ti betó tawaaire bete hamokoróló ha̧le mótu beterapó.

7

So whi̧tamo dokóló betere alapaae dó faróló dere fo

1 Norape-ó, ya̧lo i dere fota, Kótóné tukóló muló betere fo kisipare whi̧rapepaae dapó. Whi̧ sukuni betepa, ti kale tukóló muló betere foné tȩteróló kaae tare ao̧mó beterapó ere fo diaao̧ kisiparapó. 2 Beta̧ su̧róló dere fo i ape. Whi̧né dokore so ama oma sukuni ha̧le betepa, me whi̧tamo dokaairetei fo mulapó. Ama omatamo sukó̧ló wulia beteremó, me whi̧né dokotepa ti fo munipó. 3 Whi̧né dokore sotamo oma betepatei taaróló whi̧ me kaetamo fupa, so whi̧ feané ai so nópu nukulapó dua dapó. Tépatei, oma suki̧tikimó wulia me whi̧tamo dokotepa, ti nópu nokole sopó enénipó. Ti noatepae, whi̧né dokore ala kemeyalepó.

4 Térapa norape-ó, soró whi̧tamo dokoterepaae dó faróló yale fo bete i ape. Da̧ Yesu Keriso tua̧mó betepa, a̧ mo ti dóló sukunóturaalu, da̧kélé a̧tamo suka̧lepó. Ti aita ha̧le meipó. Folosóró kale tukóló muló betere foné dokaletei mo ti kemeróló, sukó̧ló momó kepaayóló betere whi̧né da̧ dokóló, ni du wisi oletu dere kaae, da̧ tua̧mó wisi ala epa kilituraalu, Kótóné ama doi doasi muló̧póló erapó. 5 Take da̧ tó tikiné tȩteróló kaae tawale alimó, kale tukóló muló betere fonétei tó tikiné ekȩletere ala mo ti fakeyó̧póló, sesemeralepó. Atéró sesemeratepa du betale alané da̧ tua̧paae olerale duta, ti sukutere alapó. 6 Take tukóló muló betere foné da̧ dokóló bitu, Talené ala eróturaalu, kale asȩyóló muló betere fo maaté sya fóló erótu betalepó. Take até dua yale alata, da̧ sukuturaalu mo ti kemeralepó. Mió kisi alata, ti Dȩi Kepe Wisiné da̧ fotoko̧ bulatepa, Talené ama ala erótu beterapó.

Dowi alané da̧ só deraai wóputu betere ala

7 Térapa, mió da̧né noa fo yaaloé? Kale tukóló muló betere fo-a, dowi alapó enére? Mo meipó. Ai tukóló muló betere foné ȩpaae dowi ala i ape yóló yó melólua̧meisóró, ti dowi ala kisipa ua̧meipó. Ti tukóló muló betere foné mené o̧la senée yóló au nao̧se fo ua̧meisóró, ti au nokoletei dowi alapóló tuȩ́ mua̧meipó. 8 Ti ai tukóló muló betere foné tȩ mulatepa, dowi ala ȩ tua̧paae sókó wóló, kae kae wisi wisi o̧la senée yóló au nokole ala kaaralepó. Ai fo sókó waaipa, ti dowi ala sukó̧ló mulu, so whi̧paae me ala eraaire fotoko̧ mo bunipó. 9 Kale tukóló muló betere fo sókó waaipa, ȩ mo beterepó. Tépatei, kale yao̧se yóló muló betere fo sókó wóló, dowi ala sukó̧ló mupatei, kepaaróló beteraleteiné ȩ dóló sukunalepó. 10 Kale yao̧se yóló muló betere foné mo ti betere bete melaalo nisi yalemó, sukutere alatei ȩpaae eralepó. 11 Kale yao̧se yóló muló betere foné mulale tȩmó dowi ala ȩ tua̧paae sókó wóló, fotei dowi alané nópulu kaae tao sóró ȩ dilikó̧ló dolóló sukunalepó. 12 Atérené kale tukóló muló betere fota, me dowi alatamo hoseké ini yóo, kale yao̧se ó yae ere fokélé doni, mo donoi ala wisipóló Kótóné ama kae tukóló mulóo erapó.

13 Ti kale tukóló muló betere fo wisi-a, sukutere ala alée fóló ȩ dóló sukunaleé? Mo meipó. Ténitei, dowi ala ya̧lo tuȩ́ yó̧póló, dowi alané kale wisi tao sóró, ȩ tua̧mó sukutere ala kaaralepó. Atétu dowi alata, mo dowi o̧lapóló so whi̧né kisipa yó̧póló, kale yao̧se yóló muló betere foné ha̧kearatapó.

14 Kale tukóló muló betere fota, Kótó a̧ mo kepetóró bituraalu, amatei tukóló muló beterapóló, da̧né kisiparapó. Tépatei, ȩ mo hae whi̧ betereteiné dowi alané wae sóró kutó diratere whi̧ i beteró betere ape. 15 Ya̧lo du betere ala ya̧lotei kisipanipó. Ti noatepae, enére wisi alamo ya̧lo dumi, yaalo hó̧re alatei ho̧ko du beterapó. 16 Ti yaalo hó̧re ala ya̧lo du betereteiné kale tukóló muló betere fo kolósu, ya̧lo du betere ala kolósu depa, mo wisirapóló kisipa mutapó. 17 Ti ai alata, ya̧lotei kekeme nóló dumi, dowi ala ȩ tua̧mó moleteiné du beterapó. 18 Atéru, wisi ala mo beta̧kélé ȩ tua̧mó munipóló kisipa mutapó. Wisi ala ȩ tua̧mó munipó dere fota, ya̧lo mo tó tikimó wisi ala munipóló dapó. Ti noatepae, ya̧lo kisipané wisi ala enépatei, yaaire mo su̧nipó. 19 Ya̧lo yaai kisipa mole wisi alamó dumi, yaalo hó̧re dowi alatei ya̧lo ha̧le yó tarapó. 20 Téturaalu, yaalo hó̧re alatei du betepa, ti ya̧lo kekeme nóló dumi, ȩ tua̧mó mole dowi alané du beterapó.

21 Ti ya̧lo du betere ala tua̧mó i ala epa kolóló kisiparapó. Ya̧lo wisi ala yaai kisipa mutere sukamó, dowi alakélé ȩ tua̧mó mupa kelerapó. 22 Ti noatepae, Kótóné tukóló muló betere fo kilituraalu, ya̧lo tuȩ́ tiki tua̧mó mo kée yóló hȩkesetu beterapó. 23 Atépatei, ya̧lo hó naase, tiki tua̧mó dowi alané ama kisipa mole ala erótu betepa kelerapó. Ai alané ya̧lo tuȩ́ tiki tua̧mó donoi alatamo bóe du beterapó. Atéturaalu, ya̧lo hó naase, tiki tua̧mó yó tare dowi alané ȩ dokóló dipula kaae, beteró beterapó. 24 Ya̧lo tikita, dowi alané i turukée fole ape! Ya̧lo mo tó tikiné ȩ sukutere alapaae si̧yóló só foletei, né tao saaloé? 25 Ti da̧ tȩteróló kaae tare whi̧ Yesu Keriso tua̧mó bitu, Kótóné ȩpaae erótu betere alamó mo kée du beterapó.

Atétu betepatei, ya̧lo tuȩ́ tiki tua̧mó ti ȩ Kótóné tukóló muló betere foné wae sóró kutó diratere whi̧ betóo, tó tikita ti ya̧lo yó tare dowi alané wae sóró kutó diratere whi̧ betóo erapó.

8

Dȩi Kepe Wisiné mo ti betere bete mótu beterapó

1 Térapa, mió Yesu Keriso tua̧mó betere so whi̧ Kótóné fo tokó̧ló só deratere ala mo yaalomeipó. 2 Ti noatepae, dowi alaró sukutere alatamo fotoko̧né ȩ dokó muló beterepó. Atéretei, Yesu Keriso tua̧mó betepa, mo ti betere bete matere Dȩi Kepe Wisi fotoko̧né ȩ teraae faróló, ha̧le beteralepó. 3 Ti noatepae, kale tukóló muló betere foné da̧ tao saai yaletei, mo tó tikiné dere ala tua̧mó betereteiné tao saaire su̧nipó. Atépa, Kótóné ama naalematóró dowi ala du betale whi̧ ao̧yóló sukó̧póló dotȩyalepó. Aita ha̧le mei, so whi̧né yale dowi alamó melaai yale kwia tokó̧ló aluraai yalepó. A̧ atéró sukuturaalu, tó tikimó mole dowi ala ama só deróo, ai dowi alamó melaai yale kwiakélé ama tikimótei sóró aluróo yalepó. 4 Atéró só deraletei ha̧le meipó. Tó tikiné yae dere ala sya feni, Dȩi Kepe Wisiné yae dere ala sya fu betere so whi̧ da̧ tua̧paae kale tukóló muló betere foné eraai du betale donoi ala eróló mo su̧ró̧póló yalepó. Ai ala eró betere so whi̧ da̧ta, ti da̧né tó tikiné yae dere ala dumi, Dȩi Kepe Wisiné yae dere alatóró du beterapó.

5 Tó tikiné yae dere alatóró sya fu betere so whi̧ atimané kisipa tikikélé, ti tó tikiné hȩkesere alapaaetóró muló beterapó. Tépatei, Dȩi Kepe Wisiné yae dere ala du betere so whi̧ atimané tuȩ́ tikikélé, ti Dȩi Kepené yaai hȩkesere alapaaetóró muló beterapó. 6 Tó tikiné yaaitere ala maaté kisipa mutu betere so whi̧ta, sukutere ala tua̧mó beterapó. Tépatei, Dȩi Kepe Wisiné yae dere ala tuȩ́ mutu betere so whi̧ ti Kótótamo bóe fióló mo ti betere bete sóró hosaa muni deyóló mo dua beterapó. 7 Ti noatepae, tó tikiné ekȩlere ala yaai kisipa mutu betepa, ti Kótótamo bóe du beterapó. Atétere alané Kótóné tukóló muló betere fo ao̧mó bitini yóo, ai fo eraaire fotoko̧kélé buni yóo, erapó. 8 Tó tikiné yae dere ala sya fu betere so whi̧né Kótó hȩkese yaaire ala mo eranénipó.

9 Tépatei, Kótóné Dȩi Kepe Wisi dia̧ tua̧mó betepa, tó tikiné yae dere ala sya fóló ini, Dȩi Kepe Wisiné yae dere ala sya fóló du beterapó. Mepaae whi̧ de tua̧mó Yesu Kerisoné Dȩi Kepe Wisi bitinipa, ti Yesu Kerisoné so whi̧ meipó. 10 Naao mo tikita, dowi alané dóló sukunóo, naao kepe beteta, ti Kótóné donoratere alané kepaaróló beteróo, erapó. 11 Yesu Keriso kepaaróló beterale sekȩ́né melale Dȩi Kepe Wisi dia̧ tua̧mó betepa, Kótóné Naalema kepaarótu yale kaae, ai Kepepaae dia̧ kepaaróló beterae depa, diaao̧ mo tó tikikélé kepaaróló, mo ti beteró̧póló yaalopó.

12 Térapa norape-ó, Kótóné da̧ tao sóró eró betere wisi alamó da̧némo a̧paae tokó̧ melaaire kwia mulapó. Atéreteiné da̧né tó tikiné ekȩlere alané noa alakó da̧paae eró betepa, da̧némo ama erae dere ala sya fóló eraaloé? Até mo enénipó. 13 Ti noatepae, tó tikiné yae dere ala sya fupa, ti dia̧ mo suka̧alopó. Tépatei, Dȩi Kepe Wisi fotoko̧né dia̧ tao supa, ti dia̧né tó tikiné yaaire dowi ala diaao̧ doló sukunatepa, ti dia̧ mo betaalopó. 14 Ti noatepae, Kótóné Dȩi Kepe Wisiné a̧lisóró fu betere so whi̧ta, ti Kótóné ama naale senaaletóró beterapó. 15 Ti dia̧ matepa sale Kepeta, momó wae sóró kutó diratere whi̧ beteróló, wiratere Kepe meni, Kótóné ama naale senaaletóró aleróló beterótu betere Kepe matepa salepó. Ai Kepe Wisiné da̧ tao sóró i fo yae depa, da̧né fo fakeyóló, “Apa-ó! Aya-ó!” du beterapó. 16 Ai Dȩi Kepe Wisi da̧né kepetamo touyóló beta̧mó bitu, da̧ta Kótóné ama naale senaaletóró beterapó du beterapó. 17 Mió da̧tamo ama naale senaale betepa, ti Kótóné ama eraalopó ere ala wisi dokonóturaalu, Yesu Kerisopaae materetei da̧kélé saalopó. Take Kótóné ama kae ere dȩ wisinaale tua̧mó da̧kélé Yesu Kerisotamo beta̧mó beteró̧póló, a̧ sekȩi ala su yale kaae, mió da̧kélé sekȩi ala siré fu beterapó.

Kótóné ere dȩ wisinaale tua̧mó betaalopóló hai̧tu betere ala

18 Kótóné mo kae ere ala wisinaale da̧ tua̧paae ha̧kearóló, eratere ala kelaai dapóló kisipa mutu, mió da̧paae i erótu betere sekȩi ala mo sawa o̧la alerótu beterapó. 19 Aleyóló muló betere o̧la o̧la feané Kótóné ama naale senaale i ape yóló ha̧kearatere kelaai dapóló, hai̧tamo bitu, kele kele du beterapó. 20 Kótóné aleóló muló betere o̧la o̧la fea fomaakei ala tua̧mó beteralepó. Ai alata, atima kisipanétei ini, ai ala tua̧mó beterale sekȩ́né ama kisipa mole ala sya fóló erapó. 21 Atéru, Kótóné aleyóló muló betere o̧la o̧la fea doróló aluraai mió dokóló mulapó. Atéretei, take Kótóné ama naale senaale dokoretei teraayóló ama kae ere dȩ tua̧mó feléyóló betere ala atimakélé saalopóló kisipa mutu, hai̧tamo kaae tawóló beterapó.

22 Kótóné aleyóló muló betere o̧la o̧la fea touyóló so naale saai sisó nóló kaketu dere kaae, take keké nale alimó kaae sóró deté waletei, mió i betere alimókélé kaketere ala ha̧le yó taretei da̧né kisiparapó. 23 Ama aleyóló muló betere mo o̧la maaté mei, da̧ tua̧mókélé, Dȩi Kepe Wisi betereteiné dele doasi sóró kaketu beterapó. Ti aita ha̧le mei, Dȩi Kepe Wisita folosóró u̧lumétere o̧la iki nukutere kaae erapó. Atéreteiné da̧ Kótóné naale senaale aleróló dape saaire be dȩ hapale analée yóló kaae taté fu beterapó. Ai be dȩmó Talené da̧ dupu yaleteiné i daale tiki taaróló, kae tiki wisi saalopóló hai̧ tamo kaketu beterapó. 24 Ti Kótóné ama da̧ tao sóró wisiróló beteró betere beteta, take nalopaae eraaire wisi ala kelaalopóló kisipa mutu, hȩkesetamo kaae taté fu beteró̧póló tao salepó. Atépatei, mepaae whi̧né wisi alatamo kelené kolóló tuȩ́pa, ti ai ala ama sóró tareteiné kelenée dere fo momó kae enénipó. 25 Tépatei, mepaae ala mió da̧né sóró tani, take nalo saalopóló kisipa mutu, kaae taté fu betere ala hó̧ni, ha̧le bitiré fu betaalopó.

26 Atétu betere kaae, moma yaaire fotoko̧ buni béruraalu, da̧né hosaa tua̧mó ere ala ko̧lóné enénipa Dȩi Kepe Wisiné da̧ tao suraalu, a̧kélé deletamo ketekȩ buóló, Kótópaae momarótu beterapó. 27 Atétu betepa, da̧né hosaa tua̧mó ere ala taletu betere Kótóné Dȩi Kepe Wisiné mole kisipakélé kolóló mo tuȩ́rapó. Ti noatepae, kale Dȩi Kepe Wisiné Kótóné yaai kisipa mole alatóró sya furaalu, ama kae beteró betere so whi̧ tao sóró Talepaae momarótu beterapó.

Kae kae sekȩi alané da̧ dorao̧sóró, Kótóné fotoko̧né tȩteró beterapó

28 Ti noatepae, Kótópaae yaala sókó fu betere so whi̧paae kae kae ala erótu betere tua̧mó Kótóné atima tao saai wisi ala erótu beteretei da̧né kisiparapó. Ti ai so whi̧ta, ama kisipa mole ala eraai a̧ beterepaae ape yalepó. 29 Ti noatepae, mo taketitei ama kisipare so whi̧ta, Naalema biture kaaetóró beteró̧póló, amatei atima wisiraté faai dapóló, tukóló mulélipakalepó. Atéreteita ha̧le mei, ama ne nomarape kuamó a̧ topo naale beteró̧póló erapó. 30 Mo taketitei ama kisipané a̧ beterepaae wó̧pólópó yóló sóró beterale so whi̧tóró a̧ beterepaae ape yalepó. Atéyale so whi̧paae me alakélé muni, mo donoi so whi̧póló beteralepó. Atéró sóró beterale so whi̧ tua̧paae ti ama kae ere dȩ wisinaale eróló mo ti su̧ró beterapó.

31 Atérapa, ama ai eró betere doasi alamó, mió da̧né noa fo yaaloé? Ti Kótó a̧ta, da̧paae me ala erao̧sóró tao sere sekȩ́ beterapa, né da̧tamo bóe dóló só deraaloé? 32 Kótóné ama naalema mepaae whi̧né dao̧sóró sesé dere ala ini, da̧ fea tao saairaalu, a̧paae eraaire ala eró̧póló, atimané naase tua̧mó mulalepó. Da̧ tao suraalu ama naalema melale kaae, da̧né mepaae ya̧ya̧tere alakélé ama hamokoróló tao sóró ha̧le melaalomeipóló kisipa mute? Meipó. Ama mo melaalopó. 33 Kótóné ama so whi̧póló sókó sóró kae beteró beteretei, né atimatamo fo tokó̧ló só deranére? Ti Kótónétóró mo donoi so whi̧pó du beterapó. 34 Ti atimata, me alakélé muni, mo donoi so whi̧póló Kótónétei sóró beteró beterapa, né só deraaloé? Yesu Keriso a̧ mo ti suka̧letei, Kótóné momó kepaaróló fea ala tȩteróló betere tiki, ama turu naase dȩmó beteralepó. Aimó bituraalu, da̧ só deratere ala yao̧sóró, tao saaire fo Alima Kótópaae du beterapó. 35 Yesu Kerisoné da̧paae yaala sókó furaalu, eratere wisi ala mo erao̧sóró, né sesénére? Me sekȩi alané ó hosaa tua̧mó mole sekȩi alané ó Yesuné doimó betepa sere susupui alané ó o̧la sóku alutere alimó wote dere alané ó kuti meiyóló tiki ha̧le betere alané ó mepaae da̧ dóló sukunatere kae kae o̧la o̧lané ó whi̧ mo ti dóló sukunatere alanékélé sesénénipó. Mo meipó. 36 I fo kaae asȩmókélé erapó.

“Tale-ó, da̧ naao ala erótu beteremó, da̧paae dia̧ daalopó dere fo betere doko̧ fea ha̧le yó tarapó.

Ti da̧ta, sipsip hupurape daai halikané kaae duló beterapóló,” erapó.

37 Ai dosa̧ayale alarapené da̧ mo ti doratere ala enénipó. Mo bóe dóló be torokó̧ falatu dere kaae, ai alarape da̧né tȩteróló teraae faaire alata, da̧paae yaala sókó furaalu wisi ala erale whi̧ Yesu Kerisoné yale ala tua̧mó bitu, ti mo su̧mó enérapó. 38-39 Ya̧lo i dere fota, mo dapóló tuȩ́ tiki tiraaire fopa wosae. Sukutere alané ó betere alanékélé, ensel-rapené ó dowi keperapenékélé, mió i betere alimó du betere alané ó take waaire alimó yaaire alanékélé, kae kae fotoko̧ bole keperapené ó sa̧ taoró betere o̧larapenékélé, mo apaae derepale dolomó betó mole o̧laró Kótóné aleóló muló betere o̧la o̧la featamoné, Kótóné ama yaala sókó fale ala, da̧ tȩteróló kaae tare whi̧ Yesu Keriso tua̧paae tepeyóló, amamo da̧paae yaala sókó furaalu, wisi ala mo erao̧sóró, ai dosa̧ayale alarapené seséyaaire mo su̧nipó.

9

Kótóné ama mole kisipatóró sya fóló dere ala

1-2 Ya̧lo i dere fota kapala mei, ȩ Yesu Keriso tua̧mó bitu, mo dapó. Ȩ dekȩné sukuturaalu, ya̧lo hosaa tua̧mó delei ala ha̧le yó taretei, Dȩi Kepe Wisiné kolóló mo dapó du beterapó. 3 Ya̧lo no nerape Israel fake so whi̧ atima ȩ betere kaae wisiyóló beteró̧póló tao suraalu, ȩ Yesu Kerisotamo beta̧mó betere ala tekeyóló kae beteratepa ti wisirapóló kisipa mutapó. 4 Ti ai Israel fake so whi̧ Kótóné dape sóró ama naale senaale beteróo, ama kae ere ala wisinaale atimané koló̧póló yó melóo, Kótóné ama so whi̧póló atimatamo mo dirii fo dokóló mulaté wóo, ama tukóló muló betere fokélé atimapaae melóo, momatere bemó Talené doimó mepaae alarape erótu betae yóo, ama wisi ala atimapaae mo eraalopóló, yóló mulaté wóo erapó. 5 Ti atimata, Israel fake kaarale whi̧rapené deté wale so whi̧pó. Ai fake sonéta, so whi̧ tȩteróló kaae tawaaire whi̧ Yesu Keriso mo whi̧ tiki daai dealepó. Ti Yesu a̧ta, fea ala fea tȩteróló kaae tare Kótó beterapa, ama mole doi wisinaale mo ti muó tanó̧póló, sóró horótu betae. Mo kée! Téyó̧póló yae.

6 Kótóné atimapaae i ala eraalopó ere fo ha̧sókó felepóló kisipa mute? Mo meipó. Ti noatepae, kale whi̧ Israel-né deyale naalerape fea betó moletei, atima Israel faketóró bitinipó. 7 Abraham-né deale naale senaale betó moletei, fea ama doi mole naale senaaletóró bitini, mepaae ti ama doi munire naale senaale beterapó. Asȩmó i fo mulapó. Kótóné Abraham-paae duraalu,

“Aisak-né deyaaire naale senaale maaté ti mo naao naale senaale ai ape,” erapó.

8 Ai ere fo bete i ape. Abraham-né ama naale tamo dealetei, mo whi̧né naale senaale detere ala sya fóló deale naaleta, ti ama naale meipó. Kótóné Abraham-paae eraalopó yale fo dokonóturaalu deale naaleta, ti Kótóné ama doi mole naale senaalepó erapó. 9 Ti Kótóné ama mo eraalopó yóló mulale fo i ape.

“Ȩ momó fesaae wouraaluta, mió ya̧lo i tukóló mulatere be dȩmótóró Sera a̧ naale mo sóró betepa kelaalopó,” fo ipakalepó.

10 Ai maaté mei, Rebekanékélé da̧né noutere Aisak-tamo beta̧ be dȩmó naale tamo deipakalepó. 11-12 Ai kale naale tamo beta̧ be dȩmó deyaaipatei, atimaamoné me wisi ala ó dowi ala initei, Kótóné ama mole kisipa sya furaalu, sókó su yóló kae beteraaire ala mo ti muó tanó̧póló, kale sopaae i fo ipakalepó.

“Naao topo naaleta, dekȩ naalené kutó diratere whi̧ betaalo ai ape,”

Ti Kótóné ama so whi̧póló sóró beteratere alata, whi̧né dere ala kolóló dumitei, Talené ama kisipa mole alatóró sya fóló dua dapó. 13 Ai fo kaaetóró asȩmókélé erapó.

“Ya̧lo hosaa mo turó Jekop-paae muluraalu, Iso ya̧lo hȩkeseni hó̧ralepó.”

14 Atérapa, mió da̧né noa fo yaaloé? Kótó a̧ta, whi̧né du betere ala donoyóló tale dumi, ho̧ko taletere Kótópóló kisipa mute? Mo meipó. 15 Ti Kótóné Moses-paae i fo erapó.

“Ya̧lo tao saai kisipa mole whi̧tóró ko̧leturaalu tao saalopó. Ti ko̧letere alata, ya̧lo kisipa mole whi̧paaetóró dua dapó,”

16 Ti Kótóné tao sóró erótu betere alata, whi̧né mole kisipa ó ketekȩ buóló ditere kutó kilituraalu dumitei, Kótó a̧ tua̧mó ere ko̧letere alané tao sóró erótua dapó. 17 Kale asȩyóló mole Kótóné fo tua̧mó topo whi̧ Feropaae i fo erapó.

“Naao du betere ala tua̧mó ya̧lo bole fotoko̧ ha̧kearatepa, i hae kwiamó betó mole so whi̧ feané kolóló, ya̧lo doi sóró horó̧póló, Isip hae naao tȩteróló kaae tawae yóló ya̧ topo whi̧ sóró beteró beterapó,” erapó.

18 Ti Kótóné ama ko̧leaané ko̧leturaalu tao sere whi̧ tao sóo, mepaae so whi̧ hosaa ta̧róló dowa̧ae fole ala eraai depa, ti mo dowa̧ae falóo, du beterapó.

19 Dia̧kó beta̧ whi̧né ȩpaae etei kaae fo enérapó. “Ai fotamo mo epa, Kótóné da̧né yale dowi alamó da̧ só deratere ala, noatepa du betere? Ti atétepa ama kisipa mole ala yao̧sóró, mené sesé yaairetei mo su̧nipó,” 20 Ti ya̧ noa kaae whi̧ bitu, Kótópaae bi ka̧atere fo dute? Kale doka haenétei wuti aletu betere whi̧paae “Naao noatepa ȩ etéró ho̧ko aleyaleé?” fo enére? 21 Kale wuti aletere whi̧né ama beta̧ hae bula ka̧ayóló mo o̧la deyaaire wuti aleyóo, mepaae ha̧le ho̧ko o̧la deyaairetei aleyóo dua dapó. Ti ama o̧la ereteiné ama kisipané alenére o̧latóró su̧mó alenérapó.

22 Atétere kaae, Kótó a̧ fopaae buturaalu ama doraai taketi bukóló kae beterale so whi̧ kwia melaai kisipa mualepó. A̧ atéró fopaae butu, kwia matere alaró fotoko̧tamo so whi̧ feané koló̧póló hapale ha̧kearóló ini, dua kaae taté fu betere alamó da̧né noa fo yaaloé? 23 Aita ha̧le mei, Kótóné ama kae ere dȩ wisinaale tua̧mó fa̧ane wisi wisi ala ama ko̧letu tao saaire so whi̧né tuȩ́ yó̧póló ere alamó da̧né noa fo yaaloé? Ai so whi̧ta, Kótóné ama kae ere dȩ tua̧mó beteró̧póló, taketi tukóló muló beterapó. 24 Atére so whi̧ta me kae mei, da̧tórótipó. Ti da̧ Juda fake maaté a̧ beterepaae ape ini, Juda meire fake so whi̧kélé a̧ beterepaae ape erapó. 25 Ya̧lo i dere fo kaae, Hosea buk-mókélé Kótóné ama i fo erapó.

“Mepaae ya̧lo so whi̧ mei, kae fake so whi̧paae ya̧lo so whi̧pó yóo, take hosaa muni yale sopaaetei ya̧lo hosaa mole sopó yóo, yaalo ai ape.”

26 Atére kaae,

“Atima ya̧lo so whi̧ meipó yale tikimótei dia̧ mo ti betere Kótóné naale senaalepó yaalo ai ape.”

27 Aisaiané Israel so whi̧mó kisipa mutu, fo fakeyóló i fo erapó.

“Israel fake so whi̧ mo ha̧le o̧la kaae betó mupatei, beta̧ beta̧ so whi̧ ti aluyao̧sóró tao saalo ai ape.

28 Ti noatepae, Talené i haemó betó mole so whi̧né yale dowi alamó kwia melaairetei ha̧sókó feni, hapale tétitóró mo turó melaalo ai ape.”

29 Ti i bope yale ala Israel so whi̧paae eraai teópatei, mo take Aisaianékélé asȩyóló muló beterapó.

“Hepen bemó betó mole bóe dele ensel-rape tȩteróló kaae tare Talené da̧ tao sóró, ama naale senaale beterólua̧meisóró, ti da̧ Sodom beró Komora betamo doróló wópu mulótu yale kaae ua̧pó,” erapó.

Isarael fake so whi̧ Talepaae kisipa tirénire ala

30 Atérapa, mió da̧né noa fo yaaloé? Juda meire fake so whi̧ atimapaae Kótóné mo donoi so whi̧pó yó̧póló, me wisi alakélé initei, Kótópaae beta̧ kisipa tiki tiratere ala kilituraalu, mo donoi so whi̧pó erapó. 31 Téyaletei, Israel fake so whi̧né kale tukóló muló betere foné erae dere ala eratepa kilitu, mo donoi so whi̧pó yó̧póló, ketekȩ buóló du betaletei, donoi so whi̧pó yaaire da̧lemó sókó fenipó. 32 Ti noatepae, atima tuȩ́ tiki tiratere ala ini, kale tukóló muló betere fo sya fupa saalopóló kisipa mutu wóputu betaleteiné sini ipakalepó. Ti atimatei kale kotóo sóró dée nalatere kane fakemó kotóo sóró dée nukua yalepó. 33 Ti atima ai ere alata, i asȩmó mole fo kaaetóró erapó.

“Kotóo sóró dée nalatere kane fake Saion haemó ya̧lotei i mulatapa kelae. Ai kane fakemó so whi̧ kotóo sóró dée nukua yaalopó.

Mepaae so whi̧ dené ai sekȩ́paae kisipa tiki tiratepa, ti atétere so whi̧ hale dere alakélé mo yaalomeipó,” erapó.

10

1 No nerape-ó, Israel fake so whi̧ aluyao̧sóró ya̧lo hosaamó suraalu, Kótóné tao só̧póló momarótu beterapó. 2 Ti noatepae, atima Kótóné ala eraai ketekȩ boletei ya̧lo kelené diriyóló kolóló mo kisiparapó. Tépatei, ai bole ketekȩta, ama fo bete wosóló diriyóló tuȩ́ iru meitei ha̧le du beterapó. 3 Ti noatepae, Kótóné ha̧le matere donoi ala atima tuȩ́niru, atima dere wisi alamó Kótóné mo donoi so whi̧pó yó̧póló kisipa mutu, wóputu betalepó. Téturaalu, Kótóné donoi so whi̧póló beterótu betere ao̧mó sukó̧ló bitini, dowa̧ae fu betalepó. 4 Ti kale tukóló muló betere foné eraai yale ala fea mo dokonóló, Yesu Kerisoné amatóró eróló kemeralepó. Atére alata, mepaae so whi̧ de a̧paae kisipa tiki tiratepa, Kótóné me alakélé muni, mo donoi so whi̧pó yó̧póló erapó.

5 Kótóné mo donoi ala dere so whi̧pó yó̧póló, kale tukóló muló betere fo erótu beteremó Moses-né i fo erapó.

“Me whi̧nétamo kale tukóló muló betere fo sya fu betepa, ti ai foné erae dere ala fea hotowaró sya fóló erótu beteró̧póló yae,” erapó.

6 Tépatei, tuȩ́ tiki tiratere so whi̧paae me alakélé muni, mo donoi so whi̧pó dere fo i ape. “Diaao̧ hosaa tua̧mó etei kaae kisipa muao̧sé. ‘Demaaté hepen-paae faaloé?’ ” dere fota, Yesu Keriso i haemó beteró̧póló dapesó dorowonére? 7 Me fo i ape. “Demaaté mo apaae derepaaloé?” dere fota, Yesu Keriso sukó̧ló moletei i haemó beteró̧póló, mé whi̧ hae dolopaae doropóló dapesó honére? 8 Até enénipa, Kótóné noa fo asȩyóló muló betere? “Kale mo fo ya̧ betere tikimó ai mole ape. Ai fota, naao ko̧lómókélé buóo, naao hosaa tua̧mókélé muóo, ai ere ape.” Ti ai fota, me kae mei, da̧né dia̧paae Yesu Kerisopaae kisipa tiki tiróló betae yóló yó mótu betere fotórótipó. 9 Ti ai bete mole fo i ape. Mepaae whi̧paae naao ko̧lónétei, “Yesu a̧ta, da̧ tȩteróló kaae tare Talepó,” yóo, a̧ mo ti suka̧letei Kótóné momó kepaaró beterapóló kisipa tiki tiróo depa, ti so whi̧ aluyao̧sóró ama tao saalopó. 10 Ti noatepae, naao hosaa tua̧mó a̧paae kisipa tiki tiróo, me alakélé muni, mo donoi whi̧pó yóo, naao ko̧lónékélé a̧ etei kaae Tale beterapó dere fo wosetu, ama ya̧ aluyao̧sóró tao sóo yaalo ai ape. 11 Ai dere fo kaaetóró asȩmókélé erapó.

“Mepaae whi̧ de a̧paae tuȩ́ tiki tiró betepa, atére whi̧ haleróló só deraalomeipó.”

12 Ti noatepae, Juda fake so whi̧kélé, Juda meire fake so whi̧kélé, tȩteróló kaae tare Tale mo beta̧tóró bitu, me fake tao suraalu me fakemo sisópaae erótumipó. Mepaae so whi̧né a̧paae Tale-ó, ȩ tao sae depa, ti wisi ala fa̧ane Talené hamokoróló tao sóró wisi eraalo ai ape. 13 Ti noatapae,

“Mepaae so whi̧ dené a̧ta, etei kaae Tale beterapóló kisipa mutu, ‘Tale-ó, ȩ tao sae,’ depa, ti atétere so whi̧ mo fea aluyao̧sóró ama tao saalopó.”

14 Mepaae so whi̧ atima kisipa tiró bitinire Talepaae Tale-ó, ȩ tao sae fo netéró yaaloé? Me whi̧né a̧ta, etei kaae Tale beterapóló yó matere fo wosenitepa, a̧paae nétéró kisipa tiki tiraaloé? Ai fo wisi yó matere whi̧ meitepa, ti atima nétéró wosaaloé? 15 Kale fo wisi yó melale fó̧póló mené dotonéni depa, ti atimanémo ai fo netéró yó melaaloé? Ai fo kaaetóró asȩmó erapó.

“Kale fo wisi yó maté kotere whi̧rape dore tikikélé hó̧ni, koteretei kilitu mo koko̧né sukutapó.”

16 Tépatei, mepaae Israel fake so whi̧né kale fo wisi wosóta dua yaletei, ai fo ao̧mó sukó̧ló bitinipó. Ti Aisaiané i fo asȩyóló muló beterapó.

“Tale-ó, da̧né yó male fo némaaté wosóló tuȩ́ tiki tiraleé?” erapó.

17 Atépatei, kale fo wisi yó matepa wosetere alané ti tuȩ́ tiki tiratere ala kaaratapó. Ai fo wisita, Yesu Kerisoné me whi̧paae yó melae dere fotóró yó matepa so whi̧ feané wosenérapó. 18 Tépatei, ya̧lo dia̧paae wosetere fo i ape. Ai yó male fo atimané wosenié? Mei, mo wosipakalepó. I ere fo kisipa muae.

“Ai kale fo hae kwiamó betó mole so whi̧ feané wosó̧póló deté kwȩalepó.

Ai fo wosóló, atimanémo i hae kwia feamó betere so whi̧paae yó maté kwȩóló mo su̧ralepó,” erapó.

19 Kale yale kaae dia̧paae momó wosetere fo i ape. Israel fake so whi̧né kale fo wisi wosóló kisipa inié? Folosóró Moses-né asȩmó Kótóné i fo erapó.

“Mo doi munire so whi̧paaetei ya̧lo wisi ala eratepa kilituraalu, da̧paae erólua̧ alatei atimapaae eratapóló diaao̧ dei tuȩ́ muaalo ai ape.

Dia̧ fopaae buó̧póló, ya̧lo fo tuȩ́nire so whi̧paae wisi ala eraalopó,” erapó.

20 Aisaia a̧ halaainé daalu i fo erapó.

“Ȩ kelaai kekenitere so whi̧nétei ȩ kolóló tuȩ́ yalepó.

Ȩ kisipa yaaitapóló yó a̧lae fo ini yale so whi̧paaetei ȩ etei kaae Kótó beterapóló yó malepó,”

21 Tépatei, Kótóné Israel fake so whi̧mó kisipa mutu, ama i fo erapó.

“Betere doko̧ fea atima ya̧lo dere fo wosóló ao̧mó bitini, dowa̧ae fu betere so whi̧ ya̧lo dape saairaalu, naase bukó tapatei, atimané ya̧lo dere fo woseni, mo ti dowa̧ae fu beterapó,” erapó.

11

Kótóné mepaae toróti Isarael fake so whi̧ ko̧leyalepó

1 Atérapa, ya̧lo dia̧paae wosetere fo i ape. Kótóné ama so whi̧ hó̧róló mo ti taaraleé? Mo meipó. Ti ȩkélé Israel fake i betere ape. Ȩta, Abraham-né deale naalené deté wale whi̧ Benjamin fakené deale whi̧pó. 2 Atima teó deyaaipatei, mo taketi Kótóné ama kisipa yale so whi̧ hó̧róló mo ti taarénipó. Ti Elaijané yale ala asȩmó moletei kisipa muae. Kótóné Israel fake só deróló kwia meló̧póló kisipa mutu, Elaijané i fo erapó.

3 “Tale-ó, naao fo eratere ko̧ló whi̧rape atimané dóo, ya̧paae moma yaai aleóló muló betere kane fakekélé fisikóló taae falóo yalepó.

Téturaalu, ȩ beta̧ ha̧sókó fóló betepa, mió atimané ȩkélé dóló aluraai du beterapó,”

4 Ai fo depa, Kótóné Elaijapaae noa fo ipakaleé?

“Kapala kótó Baal-paae bukutiri tea̧ró tale-ó yóló, moma initere 7000 whi̧kélé atimané dao̧sóró ȩpaaetóró moma yó̧póló, ya̧lo atima tao sóró kae beteralepó,” erapó.

5 Take ai ala ere kaae, mió i alimókélé Kótóné ama kisipa mole ala sya furaalu, hamokoróló ha̧le tao sere alané mepaae toróti so whi̧ amatei sókó sóró kae beteró beterapó. 6 Ti ama so whi̧ atéró kae beterale alata, Kótóné ama hamokoróló ha̧le tao sere alané erapó. Ti aita, whi̧né dere wisi ala kolóló inipó. Motamo wisi ala deremó ua̧sóró, ti Kótóné ama hamokoróló tao sere ala ha̧le o̧la ao̧ ua̧pó.

7 Atérapa, mió noa ala ere? Israel fake so whi̧né saai dapóló ketekȩ buóló kekitu betale o̧la sinipó. Téyaletei, Kótóné ama so whi̧póló sókó suyóló kae beterale so whi̧né maaté salepó. Mepaae so whi̧né hosaa ti Talené amatei ta̧ralepó. 8 Atére ala asȩmó erapó.

“Atimané kisipa tikikélé, Kótóné mo ti keyó̧róló okokoróo, kelenékélé me o̧la kelao̧sóró dilikiróo, wosȩ́linékélé dere fo wosao̧sóró mo ti kinóo yaletei, mió i alimókélé ai alatóró ha̧le erapó,”

9 Depit-nékélé i fo asȩrapó.

“Atimané o̧la nokole alata, atima daaitere he alée fóo, kotóo sóró dée nalatere kane fake alée fóo duraalu, atimatei só deróló kwia meló̧póló yae.

10 Atima kelenékélé me o̧la kelao̧sóró kele mo ti dilikiróló, atimané sekȩ beleyóló furaalu, sisó mo ti ka̧ae wale nisi deretei ha̧le yó tanó̧póló yae,” erapó.

Ha̧le botokore ni, da̧lo nitamo olekeyale fo

11 Térapa, ya̧lo dia̧paae i dere fo wosae. Atima atéró dée naletei mo ti muó tawaleé? Mo meipó. Téni, atima dowi ala maaté du betepa, Kótóné tao sere ala Juda meire fake so whi̧paae erótu beterapó. Israel fake so whi̧né ai ala kilituraalu, atimapaae erólua̧ alatei kae fake so whi̧paae eralepóló, atima kisipa só̧póló Kótónétei eralepó. 12 Juda fake so whi̧ atima Talené fo wosetere hó̧yóló dowi ala du betaleteiné, Kótóné ama wisi wisi ala i haemó betó mole so whi̧paae erótu beterapó. Ai erótu betere ala Juda fake so whi̧paae melaai yaletei, Juda meire fake so whi̧paae malepó. Ai Juda fake so whi̧ mo turó Talepaae momó fesaae waleteimó, i haemó betó mole so whi̧paae waaire wisi wisi alata, take folosóró erale wisi ala bosenóló, mo dekéró fa̧ayóló saalo ai ape.

13 Dia̧ Juda meire fake so whi̧paae i dere fo wosae. Ȩta, dia̧ tua̧mó Talené fo eró̧póló aposel whi̧ sóró beteró betereteiné, ama ala ya̧lo dia̧paae eróló fakerótu beterapó. 14 Aita ha̧le mei, ya̧lo fake so whi̧né dia̧ tua̧mó du betere wisi ala kaae, da̧kélé enée dere so whi̧ mepaae Talené tao só̧póló kisipa mutu, ketekȩtamo erótu beterapó. 15 Ti noatepae, Talené Juda fake so whi̧ kapala hó̧róló sisópaae eraleteiné, i haemó betó mole so whi̧ Kótótamo bóe fiyóló beta̧mó beterapó. Ai ala mo epa, ti atima dape sere be dȩmó sukó̧ló mole so whi̧ kepaarótu dere kaae eraalomeipóló de? 16 Ti folosóró bulatere flawa o ka̧ae sóró kwia Talepaae matepa, ai matere kwia Talené amapóló wisiróló kae mulóturaalu, mepaae ha̧le mulaleteikélé fea amapóló kae muló beterapó. Atétu dere kaae, ni bete Talepaae matepa, Talené amapóló wisiróló kae mulóturaalu, ni tetei̧kélé kae ai muló betere ape.

17 Ti dia̧ta, mo da̧lo Olip ni tei̧ mei, ha̧le botokore Olip ni tei̧ tukó sóró mo da̧lo Olip ni tetei̧rapetamo daaló̧póló, mepaae tetei̧rape tukó faróló, ta̧lemó olekeyalepó. Ti ai olekeyale ni tei̧ horatere fȩta, kale bete daale Olip tikimó kaaróló mótua dapó. 18 Atérapa, dia̧ olekeyale tetei̧rapené mepaae ha̧le ere tetei̧rape tȩteróló bopé fakeyao̧se. Dia̧tamo bopé faketepa, ti ya̧lo i dere fo wosóló kisipa muae. Bete diriyóló daaló̧póló dia̧ tetei̧rapené fotoko̧ró bitini, tetei̧rape daaló̧póló, betené fotoko̧ró beterapó. 19 Ti me whi̧né etei fo enérapó. “Ȩ etéró olekeyóló daaló̧póló, mo tetei̧rape tukó faralepó,” 20 Aita mo deretei, atima tuȩ́ tiki tiréni yaleteiné Kótóné tukó faróló, diaao̧ kisipa tiki tiró betere alané dia̧ olekeyóló daalapó. Atérapa, me whi̧ tȩteróló bopé faketere ala ini, winé sukutu Kótó ao̧mó betae. 21 Ti noatepae, Kótóné ama da̧lo ni tetei̧rape ko̧le duraalu bokó̧ sóró taaréni, mo tukó faralepó. Atéyale kaae, dia̧kélé tukó faraalomeipóló de?

22 Ti Kótó a̧ta, ko̧leturaalu taosóró wisi ala eróo, dowi ala deremó deteraayóló kwia matere alakélé yóo dapóló kisipa muae. Yesupaae kisipa tiki tiréni, haepaae derepele so whi̧paae Kótóné dowi kwia melóo, dia̧ a̧paae kisipa tiró betepa ama ko̧lené sukutu tao sóo yaalopó. Atérapa, dia̧ ama tao sere ala taaróló feni, ai wisi ala tua̧mó ha̧le betó tawae. Aténitepa, ti Kótóné dia̧kélé tukóló taae faraalopó. 23 Ti ai kale tukó farale tetei̧rape atima tuȩ́ tiki tiréni, dowa̧ae fu betere ala taaróló, momó kisipa feteyóló a̧paae tuȩ́ tiki tiratepa, ti kale tukó farale ta̧lemó Kótóné momó su̧mó olekenérapó. 24 Ti noatepae dia̧ta, ha̧le botokore Olip ni tetei̧ tukó sóró, da̧lo Olip ni ta̧lemó olekeyaaitere ala mo hapólupatei olekerapó. Kale mo da̧lo Olip ni tȩi tukó farale ta̧lemó momó olekeyaairetei hapólu ini, ama mo su̧mó olekenérapó.

Kótóné Isarael so whi̧ tao saalopóló yale fo

25 Norape-ó, dia̧ bopé faketuraalu mepaae so whi̧ só derao̧sóró, kinóló mole ala diaao̧ kisipa yaasepóló, ha̧kearóló i dapa wosae. Talené mepaae Israel fake so whi̧ atima hosaa mo ti ta̧ró betere ala ha̧le epa, ti mepaae Juda meire fake so whi̧ Talené ama da̧le muló beteretei fea su̧mótóró a̧ beterepaae wapa, atima hosaa ta̧retei Talené momó feteraalopó. 26 Atéturaalu, Israel fake mepaae turó aluyao̧sóró tao saalo ai ape. Ai fo kaae asȩmó erapó.

“Tao saaire whi̧ Saion be taaróló wouraalu, Jekop fake so whi̧né Kótó sisópaae erale ala kemeraalopó.

27 Atima aluyao̧sóró ya̧lo tao saalopóló muló betere dirii fo i ape.

Atimané dowi ala ya̧lo tokó̧ló aluraalopó,” erapó.

28 Juda fake so whi̧ atima kale fo wisi hó̧róló sisópaae eratereteiné dia̧tamo bóe du beterapó. Atima Juda fake so whi̧né kale wosetere fo wisitamo atéró bóe du betepatei, Kótóné ama so whi̧póló sorokó su yóló kae beteró betereteiné ama hosaa mole naale senaalepóló, yaala sókó fu beterapó. Ti aita, take noumatererapepaae i ala mo eraalopó yóló mulale fo sya furaalu du beterapó. 29 Ti noatepae, Kótóné ama so whi̧paae ha̧le matere ala ama tuȩ́ feteyóló momó tokó̧ sóo, ama kutó diraai ape depa wale so whi̧paae, dia̧ fae yóló ho̧konatere alakélé yóo dumipó. 30 Juda meire fake so whi̧ dia̧ take betale alimó Kótóné fo ao̧mó sukó̧ló bitini, ama fo tikitu betalepó. Tétu betaletei, mió Juda fake so whi̧ Kótóné fo ao̧mó sukó̧ló bitini, dowa̧ae fóló du betale alané Kótóné dia̧ ko̧lené sukutu tao saaire tu̧ mulalepó. 31 Atére kaae, mió Kótóné dia̧ ko̧lené sukutu tao sale alané take atimakélé ko̧letu tao só̧póló, mió Kótóné fo tukóló dowa̧ae fu beterapó. 32 Atéró dowa̧ae fu betepa, Kótóné ko̧lené sukutu atima mo fea tao saairaalu, fo tukóló dowi ala du betere tua̧mó beterapó kisipa muó̧póló, so whi̧ fea ai ala tua̧mó sóró beteralepó.

Kótóné doi sóró horatere ala

33 Kótóné dotoróȩ fóló mole tuȩ́ tiki beteró fea ala bete tuȩ́re alatamo ama kaepó.

Téruraalu o̧la o̧la fea tale dere alaró ama du betere alatamo né taleyóló kisipa yaaié?

34 “Talené ama mole kisipa turó né kisipa ere?

Kótóné ama du betere ala wisiyóló yó̧póló né yó maleé?

35 Mé whi̧né Kótóné a̧paae momó tokó̧ meló̧póló, me o̧lakó melaleé?” erapó.

36 Ti noatepae, Talené so whi̧kélé, yó mole o̧la o̧lakélé mo fea amatóró kaaró beterapó. Ai o̧la o̧la fea ama fotoko̧né tȩteróló kaae tapa yó mulapó. Betere o̧lanékélé, ere o̧lanékélé ama kisipa mole alatóró eró̧póló erapó. Atérapa, ai sekȩ́né ama doasi doi ha̧le muó tanó̧póló yae. Mo kée! téyó̧póló yae.

12

Da̧né betere bete turó Kótópaae ha̧le matere ala

1 Térapa norape-ó, Kótóné da̧ ko̧lené sukutu tao sóró erótu betere wisi ala kilitu, hupu ó na simó suku̧laa daaróló Talepaae mótu dere kaae, dia̧ mo bitutei, diaao̧ hó, naase, tuȩ́ tikikélé, hosaakélé fea Talepaae ha̧le melaasepóló i dere ape. Atétepata, Talené ala erótu mo kae so whi̧ beterepa, ama kolóló hȩkeseyóló senérapó. Ti aita, Talené dia̧paae ha̧le eró betere alamó kisipa mutu, ama doimó mo donotóró dirótu betere kutó ai ape. 2 Tétu, i haemó betó mole so whi̧né du betere ala dia̧né tokóló ini, take muale dowi kisipa taaróló, mió wisi kisipa muóló betae. Atétepa, ti Talené kisi whi̧ aleróló beteraalo ai ape. Atéró bitu, kae kae ala fea dia̧nétei taleyóló ita, Talené ama yaai kisipa mole alapóló ka̧ae kolóló, tuȩ́ yaalopó. Kótóné kisipa mole alata, mo ala wisinaale, da̧ mo whi̧né eratepa, ti a̧ mo hȩseke yaalo ai ape. Ama kisipa mole ala mepaae ya̧ya̧ni, mo su̧mótóró mulapó.

3 Ti noatepae, Talené hamokoróló ȩpaae melale kutó diróturaalu, dia̧ feapaae i dere ma fo wosae. Kótóné a̧paae kisipa tiki tiratere ala yó̧póló, dia̧ feamó beta̧ beta̧ yóló a̧liró beterapó. Atérapa, dere ala fea ya̧lotóró su̧mó enérapóló, me whi̧ só deróló bopé fakeni, Talené ya̧ tua̧paae su̧ratepa i kutó su̧mó dinérapóló kisipa muae. 4 Da̧ so whi̧ fea mo beta̧ tikitóró daalapó. Ai beta̧ tikimó hó naase, kae kae tiki fea daaletei, ai tikirape feané beta̧ kaae alatóró dumi, kae kae ala dua dapó. 5 Atéru ere kaae, da̧ fea Yesu Keriso tua̧mó mo beta̧ tikitóró daayóló beterapó. Da̧ Keriso so whi̧ fea olekeyóló beta̧ tikitóró daaleteiné no netóró beterapó. 6 Da̧ feané Kótóné ala eró̧póló, amatei ha̧le hamokoróló kae kae kutórape doko̧ralepó. Mepaae whi̧ Kótóné ko̧ló whi̧ bitu, Talené fo i ape yóló yó matepa, ama tuȩ́ tiki tiró betere bete mole fo donotóró sya fóló erótu beteró̧póló yae. 7 Talené kutó diratere so whi̧rape bipi yao̧sóró, tao sere kutó meló betepa, ti ai kutótóró dirótu betae. Mepaae so whi̧paae Kótóné fo yó matere ala meló betepa, ti so whi̧paae yó matere alatóró du betae. 8 Mepaae so whi̧paaetamo Talené ala erótu beteretei taaréni, yó tanó̧póló ketekȩ bulatere ala meló betepa, ti ketekȩ bulatere fotóró du betae. Mepaae so whi̧paae so whi̧ tao sóró ha̧le matere ala yó̧póló meló betepa, ti nalo kwia saai dapóló kisipa muóló meni, ha̧le sae yóló meló beta̧ yae. Mepaae so whi̧paae so whi̧ tȩteróló kaae taru a̧lisóró fole ala meló betepa, ti kisipa ai alapaaetóró mulóló, mo hotowaró kaae tawae. Mepaae so whi̧paaetamo so whi̧ ko̧lené sukutu tao sere ala meló betepa, ti kutiri teraae fóló, hai̧tamo tao sere ala du beteró̧póló yae.

Ne nopaae yaala sókó furaalu mo alatóró erótu betae

9 No nepaae ha̧le tó tikiné maaté yaala sókó feni, hosaa tua̧mó mo alatóró muluraalu, yaala sókó fu betae. Atétu, dowi ala mo ti sisópaae eróló, wisi ala beta̧ botokó̧ sóró tawae. 10 Diaao̧ no nepaae yaala sókó fóló, u tao su i tao su dere ala ha̧le yó tawae. Naao no hamomané wisi ala du betepa, naao doi haepaae deróló ama doi sóró horóló, a̧ dukirótu betae. 11 Talené ala erateretei, dekayóló hó̧ni, Dȩi Kepe Wisiné diaao̧ kepe bete tua̧mó ketekȩ bulatepa, diaao̧ ama ala erótu beteretei si kaae ha̧le dó tanó̧póló yae. 12 Take nalo Talené da̧paae wisi ala mo eraalopóló kisipa mutu, sekȩi ala wapakélé me o̧la meipóló ha̧le belée taru, hai̧né sukó̧ló momatere ala beta̧ suka fea yó tawae. 13 Kótóné ama kae beteró betere so whi̧ mepaae o̧la o̧la ya̧ya̧tepa, naao moletei bukóló ha̧le melae. Mepaae uké wale so whi̧ naao bepaae wisi kisipatamo dape sóró o̧la melóló firae.

14 Mepaae so whi̧né dia̧paae kae kae sekȩi ala eratepa, Talepaae atima dorae fo ini, tao sae yóló wisiratere fotei yae. 15 Hai̧né sukutu, mo kée du betere so whi̧tamo dia̧kélé hai̧tere ala yóo, dekȩné sukutu moló du betere so whi̧tamo dia̧kélé moló yóo, du betae. 16 Diaao̧ no netamo beta̧ kisipa muóló dua betóo, bopé fake dere ala ini, doi muni sókó deyóló betó mole so whi̧tamo fulumuyóló beta̧mó betóo dere ala hó̧ yao̧se. Naaotei ya̧ fea ala fea tuȩ́re whi̧póló, naao kisipanétei mepaae so whi̧ só deratere ala mo yao̧se.

17 Mepaae whi̧né dia̧paae me dowi ala eratepa, a̧paae momó tokó̧ matere ala ini, so whi̧ feané keletómó mo wisi ala maaté erótu betae. 18 So whi̧ featamo mo beta̧ kisipatóró muóló, naao hosaa muni deyóló betere ala enépa, ti naao dere ala mo dua bituraalu du betae. 19 Norape-ó, menétamo dia̧paae sekȩi ala eratepa, kwia tokó̧ matere ala ini, Kótó a̧ fopaae buturaalu, ai kwia ama meló̧póló taalae. Ti noatepae, Talené asȩmó i fo erapó.

“Mepaae whi̧nétamo dowi ala eratepa, ti kwia tokó̧ matere kutóta ya̧lopó,” erapó.

20 Atérapa, kwia tokó̧ meni,

“Naao bóe whi̧tamo wotetepa, ti o̧la melóo, wȩi nokolepa, ti wȩi melóo yae.

Ti naao a̧paae ai eratere wisi alané ama hosaamó saalopó.

Atéró eratere ala ti ama topomó si kelerape hupó kaae horóló muaalopó,” erapó.

21 Dowi alané ya̧ só derao̧sóró hotowaró kaae taru, wisi alanétei dowi ala tȩteróló aluró̧póló yae.

13

Tȩ́teróló kaae tare whi̧rape ao̧mó betae

1 So whi̧ fea tȩteróló kaae tare Gavman whi̧rapené dere fo wosóló, dia̧ fea atima ao̧mó sukó̧ló betó muae. Ti noatepae, ai whi̧rape fea atéró so whi̧ tȩteróló kaae tanó̧póló, mo whi̧né sóró beteréni, Kótónétei ai tȩteróló kaae tare kutó melóo, ai whi̧rapekélé sóró beteróo erapó. 2 Atépatei, mepaae whi̧tamo ai tȩteróló kaae tare whi̧rape ao̧mó bitini, bóe du betepa, ti ai whi̧rapetamo maaté dumitei, Kótóné eró betere alatamokélé bóe dilapó. Atéró bóe dele alamó atima só deróló dowi kwia melaalopó. 3 Ti noatepae, mepaae donoi ala du betere whi̧rapeta, kale tȩteróló kaae tare whi̧rape kolóló wi dumitei, fo tukóló dowi ala du betere whi̧rape ti witua dapó. Kale tȩteróló kaae tare whi̧rape kolóló dia̧ wini, halaainé betaai kisipa mutepa, ti wisi ala du betae. Atétepa, ti atimané ya̧ whi̧ wisipóló dukiraalo ai ape. 4 Ti atima, Kótóné kutó diratere whi̧ bitu, dia̧ wisiyóló beteró̧póló, wisi ala erótu betere whi̧rapepó. Tépatei, dia̧ dowi ala du betepa, ti mo wi yae. Ti noatepae, ama ai tawóló kutu betere sepake ha̧le tarapóló kisipa mute? Ti a̧ta, Kótóné kutó diratere whi̧ bitu, dowi ala dere so whi̧tamo fopaae buóló kwia matere ala yó̧póló, Kótónétei a̧ sóró beteró beterapó. 5 Térapa, da̧ so whi̧ fea kale tȩteróló kaae tare Gavman whi̧rape ao̧mó betae dereteita, i betené dapó. Naao mo dere alamó kwia melóo, naao iniyale alamókélé hosaa tua̧mó mole kisipanétei dia̧ só deróo yao̧sóró, atima ao̧mó betenérapó.

6 Me i alamókélé dia̧ wituraalu, takis moni mótua dapó. So whi̧ tȩteróló kaae tare Gavman whi̧rapeta, Kótóné kutó diratere whi̧rape bitu, betere doko̧ fea so whi̧ tȩteróló kaae tare alatóró deté fu beterapó. 7 Mepaae doasi doi mole whi̧rapepaae eraaire ala mupa, ti feané mo erae. Ai alarape i ape. Atimané dia̧paae takis moni etéró a̧lae depa, ai su̧tóró melóo, mepaae tómó beleróló a̧lae depakélé melóo, mepaae ala tȩteróló kaae tare whi̧ betepa, ti ai whi̧ kolóló witu, a̧ ao̧mó betóo, mepaae tȩteróló kaae tare whi̧ doasi doi mupa, ti ai whi̧ mo doasi doi muó̧póló hale horóo du betae.

A̧ waaire be dȩ felekerapa, ne nopaae yaala sókó fu betae

8 Mepaae whi̧né nalo tokó̧ melaai dapóló sale o̧la kwia mupa, ti ai kwia ha̧le muó tawao̧sóró hapale tokó̧ melae. Ti yaala sókó fole ala beta̧ kwia tokó̧ melóló kemeraaire ala meipa, ne notamo yaala sókó fole ala ha̧le yó tawae. Ti noatepae, mepaae whi̧né ama be whi̧ so whi̧paae yaala sókó fole ala du betepa, ti kale tukóló muló betere foné yae dere ala mo ai dokonatere ape. 9 Kale tukóló muló betere forape i ape.

“Nópu nokole ala yao̧se, Whi̧ dóló sukunao̧se, O̧lémi nao̧se, Mené o̧la senée yóló au nao̧se,” erapó.

Mepaae tukóló muló betere forape fea husiró betere mo topo ala i ape.

“Naaotei ya̧ yaala sókó fu dere kaae, so whi̧ feapaae atéró yaala sókó fu betae.”

10 Mepaae whi̧né ama ne nopaae yaala sókó furaalu, wisi ala eratepa, ti atima doratere ala mo yaalomeipó. Atéró yaala sókó fole ala du betepa, ti kale tukóló muló betere foné yae dere ala mo turó dokonatapó.

11 Mió i bitu du betere ala bete diriyóló kisiparu, yaala sókó fole ala du betae. Ti noa betené dumi, da̧ Talepaae kisipa tirale be dȩmó kaae sóró bitiré wóló, mió da̧ tao sóró dape saaire be dȩ mo felekemó sókó walapó. Térapa, noke firetei turukó horóló kele diriyóló betae. 12 Mió kale be dȩ sókó wouraalu, diliki mo felekemó kemeraai dapó. Térapa, diliki tua̧mó bitu du betere ala tu dȩpaae mulóló, bóe daai wase dakorótu dere kaae, kale dȩ tua̧mó mole ala wisi dia̧né bopémó dakeró betae. 13 Da̧ dȩ tua̧mó kisipa wisi muóló betere so whi̧né dere ala kaaetóró du betae. Dia̧ so whi̧ fea fo dokóló dowi wȩi nokole alaró so nópu nokole alatamokélé, so ó whi̧ nópu nokole alaró kae kae sonaalei alatamokélé, ho̧le sere alaró dei tuȩ́ muóló alale sere alatamokélé momókó yao̧se. 14 Ai dosa̧ayale dowi alarapekélé, mepaae naao tó tikiné ekȩlere alakélé netéró yaaloé yóló tuȩ́ teketu bitini, da̧ tȩteróló kaae tare whi̧ Yesu Keriso beta̧ kuti kaae deróló betae.

14

Kisipa tiró betere ala dirire whi̧ró fotoko̧ buni bére whi̧tamo

1 Kótóné i ala yae ó yao̧se fo ha̧kearóló inipa, me whi̧né ama kisipa tiró betere ala béruraalu, ama tuȩ́né etei kaae ala dopa yaalomeipó dere kilitu, taleyóló só derao̧se. Téni, mo nopóló dape sae. 2 Me whi̧ ama kisipa tiki tiró betere alané fea o̧la su̧mó nenérapóló nóo, me whi̧né ama kisipa tiki tiratere ala fotoko̧ buni béruraalu, kutómó bilitere mo o̧la maaté nóo, dua dapó. 3 Fea o̧la nokole whi̧né kutómó bilitere o̧la maaté nokole whi̧tamo dei kisipa mutu, a̧ eróló belei ao̧rao̧se. Atétu dere kaae, fea o̧la nénitere whi̧né fea o̧la nokole whi̧kélé só derao̧se. Ti noatepae, ai whi̧ta, Kótóné ama naalepóló dape sóró beteró beterapó. 4 Ya̧ noa kaae whi̧ bitu, me whi̧né kutó diratere whi̧ só deróló taletere ala du bitute? Ai whi̧ a̧ tȩteróló kaae tare whi̧nétóró taleyóló a̧ só deróo, só deréni yóo, enérapó. Ti noatepae, me whi̧né a̧ só deratere ala yaalomeitei, diriyóló beteró̧póló Talené beta̧ fotoko̧ bulatere ala enérapó.

5 Mepaae whi̧né beta̧ be dȩ Talené ama da̧le muló beterapóló kisipa muóo, me whi̧né mepaae be dȩkélé fea beta̧ kaaepóló kisipa muóo du beterapó. Dia̧ beta̧ beta̧ so whi̧né noa kaae be dȩ mo dono be dȩpóló kisipa mutepa, ti ai kisipatóró sya fenérapó. 6 Me whi̧né beta̧ be dȩ mo doasi be dȩpóló kisipa mutepa, ti a̧ tȩteróló kaae tare Talepaaetóró kisipa mutu dapó. Mepaae whi̧ hupu, na, ba, nukupa, ti a̧ tȩteróló kaae tare Talepaaetóró kisipa mutu, mo kée yóló nukulapó. Mepaae néni were whi̧kélé Kótópaaetóró kisipa mutu, mo kée yóló we dapó. 7 Ti noatepae, da̧kó mo beta̧ whi̧kélé ama kisipa mole ala yaai dapóló ama ko̧lenétei betóo, beta̧ whi̧ sukutepakélé, ama ko̧lenétei sukó̧o dumipó. 8 Da̧ betere alakélé, sukutere alakélé, ti Talené ama kele tómótóró erapó. Térapa, da̧ ha̧le betepa ó sukutepakélé, Talené ama so whi̧tóró beterapó.

9 Ti Yesu Keriso a̧ sukó̧ló momó kepaayóló betereteita, ti betere so whi̧ró suka̧le so whi̧tamo tȩteróló kaae tare Tale betaairaalu, erapó. 10 A̧ta, atére Tale beterapa, naao noné dere ala ó mole tuȩ́ tiki taleyóló, dorapóló noatepa só derótu betere? Ó dia̧ mepaae so whi̧nékélé diaao̧ no nené ere ala kolóló, dia̧ta, ȩ kaae mei beleipóló só derótu bitute? Ti noatepae, da̧né du betere ala Kótóné tale yó̧póló, da̧ fea a̧ beterepaae beta̧ beta̧ yóló fóló, daaneta yaalopó. 11 I fo asȩyóló muló beterapó.

“Ȩta mo Tale bitu, ya̧lo i dere fo ha̧sókó feni, mo yaaitere fotóró dia̧paae dapa wosae.

So whi̧ mo fea ȩ beterepaae wóló bukutiri tea̧ró bitu, ya̧ta etei kaae Tale beterapó fo mo yaalo ai ape,” erapó.

12 Atéturaalu, da̧ so whi̧ doko̧ feané du betale ala Kótóné taletepa, da̧né yale alarape ama keletómó daalu, da̧nétei dosa̧ayóló eneta yaalopó.

13 Téyaalopa, da̧né ne noné dere ala taleyóló u só dera̧le i só dera̧le du beteretei mo taalae. Téni, naao du betere alanétei naao no nené tuȩ́ doróló dée nalao̧sóró, naao dere ala ti tuȩ́ tekeyóló yae. 14 Ti ȩta, Tale Yesu Keriso tua̧mó bitu, fea o̧la naairetei fo muni, featóró nenérapóló ya̧lo mo diriyóló kisiparapó. Tépatei, mepaae whi̧ ama kisipané mepaae o̧la doreteiné naalomeipó depa, ti ai whi̧ a̧ were o̧la mo nenénipó. 15 Yesu Keriso sukó̧ló tao sale no hamoma naao o̧la nokole alané dorao̧sóró yae. Mepaae naao no ne were o̧la nokoleteiné atima tuȩ́ tiki doróló sekȩratepa, ti ya̧ tua̧mó yaala sókó fole ala mo munipó. 16 Naao mo wisi ala depatei, me whi̧né naao dere ala kolóló a̧ dée nukupa, ti naao a̧ dée nanalepóló ya̧ eratere fo yao̧sóró, naao dere ala kisipa tekeyóló yae. 17 Ti noatepae, Kótóné tȩteróló kaae tare tua̧mó, o̧la nokole alaró wain wȩi nokole alatamo doasi bete munipó. Tépatei, Dȩi Kepe Wisiné da̧ tua̧paae erótu betere mo donoi alakélé, hosaa muni deyóló mo dua betere alakélé, hai̧né sukutere alakélé, i alarape feata, ti doasi bete mulapó. 18 Atéreteiné mepaae whi̧ dené Yesu Kerisoné ala eróturaalu, i dosa̧até wale alarapetamo du betepa, ti Kótókélé hȩkese yóo, mo so whi̧nékélé wisi ala dapóló ya̧ dukiróo yaalopó.

19 Térapa, diaao̧ mepaae du betere alané hosaa muni deyóló mo dua betere ala epa, ti da̧ feané Talené ala eraté fóló, mo dirii whi̧ betaaire ala beta̧ ketekȩ buóló eróló fakeraalopa siépe. 20 Kótóné so whi̧ tua̧paae erótu betere ala mepaae o̧la nokole alané dorao̧sóró yae. Nokole o̧la fea doni, nenérapó. Tépatei, naao o̧la nokole alané mepaae were whi̧ dée nalatepa dorapó. 21 Hupu, na, ba, wain wȩi nokole ala ó mepaae dere alanékélé, naao no dée nenérapóló kisipa mutepa ti taalae.

22 Térapa, o̧la nokole ala, ó wetere ala, ó kae kae be dȩmó me ala yao̧sóró da̧le mole alakélé, me noa kaae ala naao mopóló kisipa tiki tiró betepa, ti ya̧ró Kótótamo tua̧mó beta̧ eró̧póló yae. Mepaae whi̧né wisirapóló kisipa muóló dere alanétei a̧ só derénipó depa, Kótóné wisiró beterapóló hai̧né sukutu beterapó. 23 Tépatei, mepaae whi̧ de tuȩ́ tamo mulu, Talepaae tuȩ́ tiki tiró betere ala sya furaalu, wisirapó kisipa muni ho̧ko nukupa, ti ai whi̧ dowi ala dapó. Ti da̧né du betere ala fea tuȩ́ tiki tiró betere alatóró sya fóló initepa, ti dowi ala dapó.

15

1 Da̧ tuȩ́ tiki tiratere ala fotoko̧ bole so whi̧né da̧ kisipa felé yaaire ala maaté ini, mepaae tuȩ́ tiki tiró betere ala bére so whi̧né ené inire ala tao sóró eratepa mo wisirapó. 2 Da̧ doko̧ feané ne no hamoma hȩkese yó̧póló, wisi ala eraté fu betenérapó. Atétepa, ti ama tuȩ́ tiki tiró betere ala mo fotoko̧ buturaalu, a̧ dirii whi̧ bitiré faalopó. 3 Ti noatepae, Yesu Kerisonékélé amatei a̧ kisipa felé yaaire ala ini, da̧paae wisi ala eróturaalu a̧ sekȩi ala salepóló asȩmó erapó.

“Mepaae so whi̧né ya̧ faleyóló dowi fo du betaleteita, mo ȩpaaetóró eralepó,” erapó.

4 Ti noatepae, take asȩyóló muló betere fo feata ha̧le ini, da̧né dosa̧ayóló kisipa só̧póló erapó. Aita Talené ala eró taruraalu, ama asȩre foné matere ketekȩ da̧ tua̧mó boleteiné take da̧paae wisi ala eraalopóló hai̧né sukutu beterapó.

5 Térapa, ha̧le yó tare alaró ketekȩtamo matere Kótóné dia̧ Yesu Keriso sya fu betepa, dia̧ fea mo beta̧ kisipatóró muóló betere ala eró̧póló yae. 6 Até iruraalu, dia̧ feané hosaa tua̧mó beta̧ kisipatóró muóo, beta̧ fotóró yóo deremó, da̧ tȩteróló kaae tare whi̧ Yesu Kerisoné Alima Kótóné doi hale horaalopó.

7 Atérapa, Kótóné doi hale horaairaalu, da̧ tȩteróló kaae tare whi̧ Kerisoné dia̧ dape su yale kaae, diaao̧kélé mepaae no ne hamoma wisiyóló dape sae. 8 Ti noatepae ya̧lo i dere fota, kale Juda fake kaarale noumatererapepaae yóló mulale fo mo dokonóturaalu, Kótóné ama ere fo so whi̧né mopóló diriyóló kisipa yó̧póló, Yesu Keriso a̧ Juda fake so whi̧né kutó diratere whi̧ alée felepó. 9 Ti Yesuné ai ere alata, Kótóné atima Juda meire fake so whi̧ ko̧lené sukutu tao salepóló, ama doi doasi muló̧póló erapó. I dere fo kaae asȩmókélé erapó.

“Atéreteiné ȩ Juda meire fake tua̧mó bitu, ya̧lo naao doi doasi mulóo, naao doimó wole fo wisi wisi yóo, du betaalo ai ape.”

10 Ai fo kaae me i ape.

“Juda meire fake so whi̧-ó, dia̧kélé ama so whi̧tamo touyóló hai̧né sukutu betae.”

11 Kale fo kaae me i ape.

“Dia̧ Juda meire fake so whi̧-ó, i haemó betó mole so whi̧ featamo Talené doi hale sóró horatere wole forape du betae.”

12 Ai fo kaae Aisaianékélé erapó.

“Jesi betemó kaayóló sókó holaaitere whi̧né i hae kwia feamó betó mole so whi̧ tȩteróló kaae tawaalopó.

Atépa, Juda meire fake so whi̧ atimapaae take ama wisi ala eraalopóló hai̧ kisipa mutu, a̧paae tuȩ́ tiki tiróló betaalopó,” erapó.

13 Take da̧paae wisi ala eraalopó du betere Kótópaae dia̧né tuȩ́ tiki tiró betepa, ti ama hosaa muni deyóló dua betere alaró hai̧né sukutere alatamo dia̧paae eróló mo su̧ró̧póló yae. Atéturaalu, kale Dȩi Kepe Wisiné dia̧ fotoko̧ratepa, take nalopaae Kótóné da̧paae wisi ala eratepa kelaalopóló dere hai̧ mo ti fa̧ayóló su̧turaalu, feleyóló fó̧póló yae.

Pol Juda meire fakepaae Talené fo yó male feletei

14 Ya̧lo norape-ó, dia̧ tua̧mó wisi ala fa̧ayóo, mo fo bete turó diaao̧ kisipa yóo, kisipa tikikélé mo fosó fosó yóo ere ala ya̧lo kisiparapó. Téru, dia̧sisi ketekȩ bulóturaalu, ma fo u du, i du dere alakélé mo enérapóló kisipa mutapó. 15 Mepaae doasi bete mole forape diaao̧ kisipa epatei, mo ti diriyóló tuȩ́ yaasepóló, ȩ halaainé dia̧paae momó ai asȩyale ape. Ti noatepa meipó. Ȩ Juda meire fake so whi̧ kuamó, Yesu Kerisoné kutó diratere whi̧ bitu, ama fo wisi yó maté kwȩyó̧póló ai kutó Kótóné hamokoróló ȩpaae ha̧le melóló ȩ sóró beteralepó. 16 Até ereteita, mo so whi̧mó Talepaae momaratere whi̧rapené kȩlaa wisi wó̧póló simó suku̧laa dalótu dere kaae, Kótóné kale fo wisi Juda meire fake so whi̧paae ya̧lo erótu beterapó. Aita ha̧le mei, ai fo wisi wosóló sya fupa, ti Dȩi Kepe Wisiné atima wisiróló kae beteratere ala Kótóné kilitu, ita ha̧le matere o̧la wisipó yó̧póló kisipa mutu, du beterapó. 17 Ȩ Yesu Keriso tua̧mó bitu, Kótóné ama so whi̧paae i erótu betere mo bete mole kutópóló dukiróló hale horótu beterapó. 18 Mepaae ya̧lo initere ala dia̧paae yaalomeitei, Juda meire fake so whi̧ Kótóné fo ao̧mó sukó̧ló beteró̧póló, tȩteróló kaae tare whi̧ Kerisoné ȩ fotoko̧ratepa, ya̧lo foró yale alatamo dia̧paae i dere ape. 19 Kale Dȩi Kepe Wisiné ȩ fotoko̧ratepa, kae kae kelemei alaró doasi sira yaaire alatamo eróturaalu, Jerusalem bemó kaae sóró yó maté fóló, Ilirikum hae kwiamó sókó felepó. Téturaalu, Kerisoné fo wisinaale mo turó yó maté kwȩyalepó. 20 Mo take ya̧lo enée yóló muté wale kisipa i ape. So whi̧ tȩteróló kaae tare whi̧ Keriso tuȩ́ inire be huluapaae kale fo wisi yó maté kwȩyaai yalepó. Atéyaleteita, ha̧le mei, me whi̧né diyale kutó kwia kemeróló ditu dere kaae, yaaire hó̧tepa yalepó. 21 I dere fo kaae asȩmókélé erapó.

“A̧ta etei kaae whi̧póló mené yó matepa kilini yale so whi̧nétei a̧ kolóo,

etei kaae whi̧pó depa woseni yale so whi̧né ama fo wosóló a̧ kisipa yóo yaalo ai ape.”

22 Ȩ taketitei dia̧ beterepaae waai yalemó, ai alarapené bi bi duraalu wénipó.

Pol Rom-paae faai tale yaletei

23-24 Tépatei, i hae kwiamó tȩ mole be hulua doko̧ fea Talené fo yó maté kwȩyóló su̧reteiné mió me kutó diyaaire tȩ munipa, ba fo doko̧ fea ya̧lo dia̧ kȩle wonée du betalepó. Téyaletei, mió me kutó diyaaire tȩ munipa, Spen hae kwiapaae faai wouraalu, dia̧ keleté waai kisipa mutapó. Ti ȩ dia̧ beterepaae sókó wóló, mepaae be dȩ dia̧tamo ekei yóló beteró, nalo ȩ faaire tikipaae fupa, mepaae ya̧ya̧re o̧larape dia̧né tao saasepóló dapó. 25 Até yaai waairaalu, mió Jerusalem bemó Kótóné kae beteró betere so whi̧pi tao sene fulapó. 26 Ti noatepae, Jerusalem bemó Kótóné kae beteró betere so whi̧ kuamó, mepaae yolealere so whi̧ ha̧le tao suraalu, Masedonia hae kwiaró Akaia hae kwiatamomó Kótóné ama kaae beteró betere so whi̧ atima kisipanétei hȩkesetamo moni dera̧leta yalepó. 27 Atéró atima wisi kisipatamo dera̧leta yale monita, take folosóró Juda fakené atimapaae erale wisi ala kwia mulapó. Ti ai kwiata, folosóró Juda fakené Juda meire fake so whi̧ atimané kepe tua̧paae Talené wisi ala eralepó. Atéyale alamó, Juda fakepaae momó tokó̧ móturaalu, atimamo tao sóró ya̧ya̧re o̧la matepa, mo wisirapó. 28 Aita, ȩpaae diyae yale kutó ereteiné atima hai̧tamo ai moni sere ala kolóló, ȩ Spen hae kwiapaae faai wouraalu dia̧ keleté waalopó. Ti ai monita, folosóró dotȩyale aposel whi̧rapené ditere kutómó oleyale du ai ape. 29 Ȩ dia̧ beterepaae wale sukamó, so whi̧ tȩteróló kaae tare whi̧ Kerisoné eratere wisi ala ȩ tua̧mó fa̧ayóló mo su̧ratepa, dia̧paae eraai waalopóló kisipa mutapó.

30 Térapa, no nerape-ó, da̧ tȩteróló kaae tare whi̧ Yesu Keriso tua̧mó betere alaró Dȩi Kepe Wisiné matere yaala sókó fole alatamo ȩ tua̧mó moleteiné dia̧paae sȩtere fo dapó. Ti noatepae, ya̧lo yaaire ala yao̧sóró sekȩi alané sesétu beterapa, dia̧kélé ȩtamo ai sekȩ tua̧mó bitu, Kótóné ȩ tao só̧póló momatu betae. 31-32 Ti ȩmó momaraaitere ala i ape. Judia fake Kótóné fo woseni ha̧le betó mole whi̧rapené ȩ dao̧sóró momaróo, Jerusalem bemó kae beteró betere so whi̧ tao sóró melaaire moni atima wisi tuȩ́tamo só̧póló momaróo du betae. Téturaalu, Kótóné ama kisipané ȩtamo dia̧ beterepaae wó̧póló depa, ti wóló, da̧ fea ekei yóló sa̧a wisi nóló beteró̧póló, momatu betae. 33 Térapa, hosaa muni deyóló mo dua betere ala mótu betere Kótó dia̧ featamo beteró̧póló yae. Mo kée. Téyó̧póló yae!

16

Pol-né ama fulumu whi̧rapepaae ko̧leó yale fo

1-2 Kenkria be huluamó betó mole Keriso so whi̧né kutó diratere so da̧né ne Fibi-ta, mo so wisipó. Atérapa, Kótóné kae beteró betere so whi̧né mepaae so whi̧ mo wisiyóló dape su dere kaae yóló, a̧kélé Tale tua̧mó betere sopa, mo wisiyóló dape sae yóló i dere ape. Atéturaalu, a̧ me ala ó me o̧lakó ya̧ya̧ depa, ti diaao̧ a̧ tao sae. Ti noatepae, a̧ta so whi̧ fea tao suraalu, ȩkélé mo wisiyóló tao su betere sopó.

3 Yesu Kerisoné doimó ȩtamo beta̧mó kutó diratere so Pirisilaró oma Akuilatamopaae ko̧leó yae. 4 Ti atimaamo mené dȩlépatei witere ala ini, halaainé ȩ tao su betalepó. Atéteremó, ya̧lokélé mepaae Juda meire fake Keriso so whi̧nékélé, atimaamoné yale alamó Talepaae mo kée du beterapó.

5 Atimaamoné bemó toura̧leta du betere Keriso so whi̧paaekélé ko̧leó yae. Ya̧lo hosaa mole no Epainetus-paaekélé ko̧leó yae. Ti a̧ta, Esia hae kwiamó betó mole so whi̧ Yesu Kerisoné doimó Keriso betaaipa, folosóró a̧pi Keriso betale whi̧pó.

6 Dia̧ tao saai kisipa mutu, depe tukó wei kutó diale so Mariapaae ko̧leó yae.

7 Ȩ fake whi̧ ȩ yale kaae, dipula beterale sekȩ́ Adronikus-ró ama soma Junias-tamopaae ko̧leó yae. Ti atimaamota, ȩ Yesu Keriso tua̧mó betaaipa folosóró Keriso bitu, kale aposel whi̧rape betere tua̧mó mo doasi doi mole soró whi̧tamopó.

8 Tale tua̧mó bitu, ya̧lo mo hosaa mole no Ampliatus-paae ko̧leó yae.

9 Da̧ Yesu Keriso tua̧mó bituraalu, beta̧ kutó ditere whi̧ Urabanus-ró ya̧lo mo hosaa mole no Stakis-tamopaae ko̧leó yae.

10 Yesu Keriso tua̧mó betepa, ka̧ae kolóló whi̧ wisipó du betale sekȩ́ Apelesipaae ko̧leó yae. Aristobulus-né be whi̧ so whi̧paaekélé ko̧leó yae.

11 Ya̧lo fake whi̧ Herodion-paae ko̧leó yae. Narsisus-né bemó betó mole mepaae Tale tua̧mó betere so whi̧paae maaté ko̧leó yae.

12 Tale tua̧mó bitu, mo depe tukó wei kutó ditu betale so tamo Tipaenaró Triposa-tamopaae ko̧leó yae. Me ya̧lo mo hosaa mole ne Tale tua̧mó bitu, mo doasi depe tukó wei kutó ditu betale so Persis-paaekélé ko̧leó yae.

13 Tale tua̧mó betepa, sókó sóró kae beró betere whi̧ Rufus-ró hamatamopaae ko̧leó yae. Ti ama hamata, ya̧lo hae kaae bitu, ȩ tao su betale sopó.

14 Asinkritus, Flekon, Hermes, Patrobas, Hermas-sépi, atimatamo betó mole mepaae norapepaaekélé ko̧leó yae.

15 Filolokus, Julia, Nereus-ró ama nematamokélé, Olimpas-kélé, atimatamo betere Talené kae beteró betere so whi̧ feapaaekélé ko̧leó yae.

16 Kótóné ama kae beteró betere so whi̧ bitu, ko̧leó yóló apuóló, dia̧sisitei ko̧ló u tukó nuku, i tukó nuku du betae. I bemó betó mole Keriso fake so whi̧nékélé dia̧ feapaae ko̧leó i dere ape.

17 No nerape-ó, dia̧paae yó male mo bete mole fo wisi mupatei, mepaae kae kae ho̧ko fo yó matere whi̧rapené dia̧ beta̧mó beteretei tekeróló, diaao̧ du betere wisi ala taaróló, dia̧ dée nalao̧sóró, tika kae bitu, ai whi̧rape mo hotowaró kaae tawae. 18 Ti noatepae, atei ala du betere whi̧rapeta, da̧ tȩteróló kaae tare whi̧ Yesu Kerisoné kutó diréni, atimané yaaire ala maaté ekȩleyóló du beterapó. Atéru, mo bete mole fo diriyóló tuȩ́nire so whi̧ dilikó̧ló ha̧le mulóturaalu, mo felei foró dukiratere fotamo du betere whi̧rapené dia̧ kó̧paae falao̧sóró wisiyóló kaae tawae. 19 Dia̧ fea Kótóné fo wosóló ao̧mó sukó̧ló betó mulapó dere fo, i bemó betó mole so whi̧ feané wosalepó. Dia̧ ai ala erapóló deté fole fo ya̧lo woseturaalu, ȩ mo doa hai̧né sukutu beterapó. Térapa, dowi ala mulapóló, só derané inire so whi̧ bitu, wisi ala beta̧ yaai, kisipa fosó fosóre so whi̧tóró betae.

20 Mo hosaa muni deyóló dua betere ala mótu betere Kótóné Satan tȩteróló, diaao̧ hó ao̧mó beteratere ala mo felekemó yaai dapó. Da̧ tȩteróló kaae tare whi̧ Yesu Kerisoné hamokoróló ha̧le tao sere ala dia̧ tua̧paae eró̧póló yae.

21 Ȩtamo beta̧ kutó ditere whi̧ Timotinékélé, ya̧lo be whi̧ Lusias, Jeson, Sosipata, atimanékélé dia̧paae ko̧leó dapó.

22 I fo asȩrale whi̧ ȩ Tertius da̧ tȩteróló kaae tare Tale tua̧mó bitu, ya̧lo dia̧paae ko̧leó dapó.

23 Ȩkélé, mepaae imó betó mole Keriso so whi̧kélé, da̧ fea touróló o̧la nukua dere be tale Kaius-né dia̧paae ko̧leó dapó. I doasi be huluamó moni tȩteróló kaae tare whi̧ Erastus-ró da̧né no Kuartus-tamoné dia̧paae ko̧leó dapó.

25 Yesu Kerisoné yale ala i ape yóló, mió ya̧lo yó mótu betere fo wisi diaao̧ wosetu betepa, Talené ama ai fonétei dia̧ diriyóló beteró̧póló, fotoko̧ su̧mó bulalérapó. Atére alamó ama doi doasi muó̧póló yae. 26 Ai ala wisita, mo take bitiré wale whi̧rapené kilini, kinóló moletei mo ti betó tare Kótóné ama fo eratere ko̧ló whi̧rapepaae i fo asȩ yae depa asȩ ipakalepó. Aita ha̧le meipó. So whi̧ feané i fo dosa̧ayóló kisipa duraalu, kinóló muale ala i haemó betó mole so whi̧ feané Yesu Kerisopaae tuȩ́ tiki tiróló a̧ ao̧mó bitu, ama ala eraté fu beteró̧póló ha̧kearó beterapó. 27 Atére Kótó beta̧ fea ala fosó fosóre bete tale beterapa, ama doasi doi ha̧le muó tanó̧póló, da̧ Yesu Keriso tua̧mó bitu, hale sóró horótu betae. Mo kée, téyó̧póló yae!

1 Korin

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

14

15

16

1 Korin

1

1 Kótóné mole kisipa sya furaalu, Yesu Kerisoné ama fo yó male fó̧póló, ȩ aposel whi̧ sóró beteraai, Talené a̧ beterepaae ape yale whi̧ Pol-né dapó. Da̧né no Sostenes da̧mo wusuró bituraalu i dere ape.

2 Ya̧lo i dere asȩta, Korin be huluamó Yesu Kerisoné sameané fokóló kae beteróló, Kótóné touró betere so whi̧ dia̧paae dapó. Dia̧ atéró beteraleteita dowi ala ini, ama mo kae ala beta̧ erótu beteró̧póló, a̧ beterepaae ape yalepó. Aita, dia̧ maaté mei, hae kwia doko̧ feamó betó mole so whi̧kélé Yesu Kerisopaae tao sae du betere so whi̧ dia̧ ere kaaetóró erapó. Ti ai sekȩ́ a̧ta, da̧kélé atimakélé fea tȩteróló kaae tare Talepó.

3 Da̧né Aya Kótóró da̧ tȩteróló kaae tare whi̧ Yesu Kerisotamo tua̧mó kaaróló wale hamokoróló ha̧le tao sere alaró hosaa muni deyóló mo dua betere alatamo, dia̧ tua̧paae eró̧póló yae.

Talepaae mo kée dere fo

4 Ti dia̧ta, da̧ tȩteróló kaae tare whi̧ Yesu Keriso tua̧mó betepa, Kótóné hamokoróló ha̧le tao su betereteimó betere doko̧ Kótópaae ya̧lo mo kée du beterapó. 5 Ti noatepae, dia̧ a̧ tua̧mó bitu kaekae ala eró̧póló, ama fo yó matere alaró ai fo bete mo diriyóló kisipatere alatamo Kótóné dia̧ mo su̧ró beterapó. 6 Ti aita ha̧le meipó. Da̧né dia̧paae Yesu Kerisoné ama yale ala i ape yóló yó matere fo diaao̧ wosaleteiné, Talené dia̧ tua̧mó mo ala eró betepa kilituraalu, ita mo bete mole fopóló kisipa mualepó. 7 Atéreteiné, da̧ tȩteróló kaae tare whi̧ Yesu Keriso ha̧keamó wale kelaai dapóló, dia̧ ketekȩ buóló kaae taté fu beterapó. Téturaalu, Talené ala eraairetei ya̧ya̧ni, kae kae ala fea eró̧póló Dȩi Kepe Wisiné ha̧le matere ala dia̧ tua̧paae mo su̧ró beterapó. 8 Atépa, da̧ tȩteróló kaae tare whi̧ Yesu Keriso wale sukamó, dia̧ me alakélé munire so whi̧ beteró̧póló amatei dia̧ fotoko̧ bulaté fóló kemene fole kwiapaae sókó faalo ai ape. 9 Kótóné dia̧ró ama Naale Yesu Kerisotamo fulumu yóló beta̧ kisipa muóló beteró̧póló, a̧ beterepaae ape yalepó. Atéyale Kótóné ama eraalopó dere ala fea ha̧sókó feni, motóró dokonóló erótua dapó.

Keriso so whi̧ fake tekeyale ala

10 Norape-ó, ya̧lo dia̧paae i dere fota da̧ tȩteróló kaae tare whi̧ Yesu Keriso tua̧mó bitu, dia̧ fake terekeni beta̧ kisipa muóló mo beta̧ alatóró du beteró̧póló, ama doimó ya̧lo dia̧ tao su ma fo i dere ape. 11 Ya̧lo no nerape-ó, dia̧sisi arale sóró fake teketu beterapó dere fo mepaae Koloené be whi̧né ene wapa wosalepó. 12 Ya̧lo dere foné bete i ape. Dia̧kó mené duraalu, ȩta Pol-né yó matere fo sya fulapó, mené du Apolos sya fulapó, mené du Sipas (Pita) sya fulapó, mené du so whi̧ tȩteróló kaae tare whi̧ Keriso sya fulapó, du betere fo ya̧lo wosalepó.

13 Diaao̧ ai du betere ala-a, da̧ tȩteróló kaae tare whi̧ Keriso terekeyóló kae kae fake betere? Dia̧ tao saai Pol filipaa ni tómó olerale? Dia̧ wȩi tópuraletei-a, Pol-né fake so whi̧ beteraai yaleé? Mo mei ai ape! 14 Dia̧ mepaae so whi̧ wȩi tópuratere ala ya̧lo ini, Krispas-ró Kaius-tamo beta̧ tópuraleteiné mo kée fo du beterapó. 15 Ya̧lo mo kée dere fo bete i ape. Dia̧ mepaae whi̧né duraalu, ȩta Pol-né doimó wȩi tópualepó dere fo yaaire tu̧ munéni yaleteiné dapó. 16 Kisipa keteyale fo me i ape. Stepanas-ró ama fake so whi̧tamo beta̧ ya̧lo wȩi tópuraletei, mepaae so whi̧ ya̧lo tópurénipóló kisipa mutapó. 17 Ti noatepae, da̧ tȩteróló kaae tare whi̧ Kerisoné ȩ dotonaleteita, so whi̧ wȩi tópuró̧póló ini, so whi̧ feapaae ama fo wisi yó meló̧póló yalepó. Ai fota, mo whi̧né mole fosó fosói kisipané yó mótumipó. Ti noa ala yao̧sóró meipó. Mo whi̧né kisipané fosó fosóyóló yó matere foné, da̧ tȩteróló kaae tare whi̧ Keriso a̧ filipaa ni tómó sukó̧ló da̧ tao sale foné bole doasi fotoko̧ alurao̧sóró dapó.

Kerisota Kótóné fosó fosóre kisiparó fotoko̧tamoné betepó

18 Ti noatepae, sukó̧ló mo ti aluyaaire so whi̧rapené ni tómó suka̧lepó dere fo woseturaalu, bete muni ha̧le ho̧ko fo nisi du beterapó. Tépatei, aluyao̧sóró tao sere so whi̧ da̧néta, Kótóné ai fo doasi fotoko̧ bulapóló kisipa mutu beterapó. 19 Ti noatepae, i fo asȩyóló muló beterapó.

“Fosó fosóre so whi̧né kisipa tiki ya̧lo doróo,

mepaae so whi̧rapené doasi kisipare alakélé ya̧lo okoko eróló mo ti doróo yaalopó,” erapó.

20 Da̧ tao saai fosó fosói kisipa mole whi̧-a, de betere? Skul yóló doasi kisipa sere whi̧-a, de betere? Mió i alimó bitu, du betere alané bete kisipare whi̧-a, de betere? Mo meipó. I haemó betere whi̧rapené mole fosó fosói kisipata, Kótóné ama yale alané keteirapené kisipa ao̧róló, mo ti okokoralepó. 21 Ti noatepae, so whi̧né i haemó mole fosó fosói kisipané Kótóné ala bete kelaai kikitu beteretei, kelao̧sóró Kótóné ama fosó fosóre ala sya furaalu, atimané kisipa fomaakeralepó. Atére Kótóné ama fo wisi mepaae so whi̧né bete muni ha̧le ho̧ko fopóló faletu betepatei, ai fo wosóló tuȩ́ tiki tiratere so whi̧ aluyao̧sóró Kótó a̧ wisi kisipatamo tao sua yalepó. 22 Juda fake so whi̧né dere fo mopóló kisipa tiró̧póló, kelemei alakó erae yóo, Juda mei Krik fo bole so whi̧né fosó fosói kisipa bete kekitua yóo du beterapó. 23 Tépatei da̧néta, ti so whi̧ tȩteróló kaae tare whi̧ Keriso filipaa ni tómó suka̧le fo beta̧ yó mótu beterapó. Atéró yó matere fo woseturaalu, Juda fake so whi̧ atima dei tuȩ́ mutu aita kelemei ala wisi mei, ho̧ko alapóló atima dée nukua yóo, Krik fo bole so whi̧né bete munire fopóló faletua yóo, du beterapó. 24 Tépatei, Juda fake so whi̧kélé, Krik fo bole so whi̧kélé fea Kótóné a̧ beterepaae ape yalepó. Atéyale so whi̧né da̧ tȩteróló kaae tare whi̧ Keriso suka̧lepó dere fo woseturaalu, a̧ta Kótóné fotoko̧ró ama fosó fosói kisipatamo bole bete ai ape du beterapó. 25 Ti noatepae, whi̧né Kótóné dere ala kilituraalu, bete muni kapala ho̧ko alapó du betepatei, ai alané mo whi̧rapené fosó fosóre kisipa teraae falapó. Mepaae whi̧rapené Kótóné du betere ala kilituraalu, keteirapené dere ala kaae ao̧rapó du betepatei, ai alané mo whi̧né bole doasi fotoko̧ teraae falapó.

26 No nerape-ó, dia̧ Talené a̧ beterepaae ape yaletei, take dia̧ noa kaae so whi̧ betepa yaleró, diaao̧tei kisipa muae. Mo so whi̧rapené dia̧ fea ka̧ae kolóló, fosó fosói kisipa mole whi̧rape ó néli whi̧rape ó mo doasi topo whi̧né naale senaalerape bitinipó. 27 Tépatei, i haemó mepaae doi munire alarape Kókóné tao suraalu i haemó betó mole fosó fosói kisipa mole whi̧rapené kisipane ala sisópaae eráló haleralepó. Téturaalu, mepaae i haemó fotoko̧ buni bére ala tao suraalu, fotoko̧ bole ala só deróló haleralepó. 28 I haemó doi munire alakélé, bete muni ha̧le ho̧ko du betere alakélé, mo inire alakélé fea Kótóné sorokó suraalu, mo doasi doi mole ala só deróló ha̧le o̧la ao̧ralepó. 29 Ti ai ere alata, noa ala yao̧sóró meipó. So whi̧ mo beta̧nékélé, Kótóné ama keletómó bopé fakeyóló nene yao̧sóró erapó. 30 Yesu Kerisota, da̧mó fosó fosói ala melaai, Kótónétei a̧ ai alané bete alée faralepó. A̧ tua̧mó bole fosó fosói ala wisi i ape. Da̧ a̧ tua̧mó betepa, Kótóné donoi so whi̧pó yóo, ama ala eró̧póló sóró mo kae beteróo, da̧né dowi ala Yesuné sameané dupuróló da̧ ha̧le beteróo erapó. 31 Atéreteiné, i fo asȩyóló muló beterapó.

“Mepaae so whi̧ bopé fakeyóló nene yaai depa, ti Talené ama eró betere alamó beta̧ a̧ dukiróló bopé faketu betae,” erapó.

2

1 Norape-ó, ȩ dia̧ beterepaae wóló, Kótó a̧ etei kaae Tale beterapóló dia̧paae yó móturaalu, whi̧né wosóló feléyó̧póló ya̧lo fosó fosói foné ó fosó fosóre kisipané inipó. 2 Ti noatepae, ȩ dia̧tamo betale sukamó mepaae ala ya̧lo kisipané enépatei, me ala kisipa inire whi̧ ao̧yóló beterepó. Atéru, Yesu Keriso beta̧ etei kaae whi̧póló ere foró a̧ filipaa ni tómó suka̧le fotamo beta̧tóró, yó melaai kisipa mualepó. 3 Ȩ dia̧tamo wóló betale sukamó, béyóló ota̧alere alakélé, witere alakélé iruraalu, diri furu furutamo Talené fo yó mótu betalepó. 4 Talené fo wisi yó móturaalu, so whi̧né wosóló felérapó yó̧póló, ya̧lo fosó fosói kisiparó fotamoné yó menipó. Téni, Dȩi Kepe Wisiné fotoko̧né erótu betere ala diaao̧ ha̧keamó koló̧póló, ya̧lo ha̧le yó beta̧ mótu betalepó. 5 Ti aita, dia̧ mo whi̧né fosó fosóre alapaae tuȩ́ tiki tiréni, Kótóné fotoko̧né erótu betere alapaae beta̧ kisipa tiró̧póló yalepó.

Dȩi Kepe Wisiné matere fosó fosói kisipa

6 Tépatei, Kótóné ama bete mole mo fo wisi da̧ dirii kisipa mole so whi̧paae yó matepa woseturaalu, ita mo fosó fosói fo wisipó du beterapó. Da̧né ai yó mótu betere fota, mió i alimó betere whi̧ ó atima tȩteróló kaae tare topo whi̧rapené dere fosó fosói fo kaae meipó. Ti ai whi̧raperó atimané du betere alatamota, mo ha̧le o̧la kaae alée fu beterapó. 7 Da̧né atei kaae fo mo yó meni, Kótóné kinóló mole fosó fosói fo beta̧ yó mótu beterapó. Ti ai fota, da̧ Kótóné ama kae ere dȩ tua̧mó beteró̧póló, mo take sa̧ró haetamo kaaraaipatei, mo so whi̧né kelao̧sóró kinóló munélipakalepó. Tépatei ai ala da̧paae mo eraalopó. 8 Mió i alimó betó mole so whi̧ tȩteróló kaae tare topo whi̧rapené, ai kinóló mole fosó fosói ala mo kisipanipó. Ai alatamo atimané tuȩ́ ua̧sóró, ti Kótóné ama kae ere dȩ wisinaale fa̧ane Tale a̧ filipaa ni tómó olerólua̧meipó. 9 Tépatei, i fo asȩyóló muló beterapó.

“Kótóné a̧paae yaala sókó fu betere so whi̧paae eraaire ala ama ta leróló muló beteretei, beta̧ whi̧né kelenékélé kolóo, wosȩ́linékélé wosóo, hosaa tua̧mókélé mulóo mo inipó,” erapó.

10 Atépatei, ai kinóló mole alarape da̧né koló̧póló, Kótóné da̧ tua̧mó beteró betere Dȩi Kepe Wisiné ha̧kearalepó.

Téturaalu, so whi̧né hosaa tua̧mó mole ala taleyóló, Kótóné ama mo apaae derepale fo bete mo whi̧né fosó fosóre alané tuȩ́ enénipa, Dȩi Kepe Wisinétei ai kinó betere alarape bete tokó̧ló ha̧kearótua dapó. 11 Ti noatepae, me whi̧né mole tuȩ́ tiki né kelere? Ai whi̧né ama kepené beta̧ tuȩ́rapó. Atére kaaetóró, Kótóné mole kisipakélé me whi̧né tuȩ́ni, ama Kepené beta̧ kisiparapó. 12 Talené da̧ matepa sale Kepeta, i haemó betere kepe mei, Kótóné hamokoróló ha̧le matere ala wisi da̧né kisipa yó̧póló, ama dotȩyale Kepetóró da̧né salepó. 13 Ti da̧né i du betere fota, mo whi̧né yó male fosó fosóre kisipané dumitei, Kótóné Dȩi Kepe Wisiné da̧paae yó matepa, da̧némo dia̧paae i dere ape. Dȩi Kepe Wisiné erótu betere ala yó móturaalu, ama da̧paae etéró yó melae dere fotóró sya fóló, i du betere ape. 14 Kale Dȩi Kepe Wisi bitinire whi̧né, ti Kótóné Kepené yó matere fo mo dapóló wosetumipó. Ti noatepae, ai fo bete Dȩi Kepe Wisiné yó matepa, ti su̧mó kisipanérapó. Kepe Wisi bitinire whi̧né ai fo wisi ha̧le ho̧ko fo nisiyóló, bete wisiyóló kisipanénipó. 15 Kale Dȩi Kepe Wisi betere whi̧né ti fea ala ama su̧mó taleyóló kisipanérapó. Tépatei, ai Kepe Wisi betere whi̧né ama dere ala me whi̧né a̧ taleyóló só deranénipó. 16 Etei kaae fo erapó.

“Mé whi̧ Talené ama kisipa kaae muluraalu, a̧paae naao kisipa mole alarape i ape yóló, a̧ yó manéré?” erapó.

Tépatei, Talené sóró beteró betere whi̧ Kerisoné mole kisipa da̧ tua̧mókélé mulapó.

3

Kerisoné ala diriyóló tuȩ́niru alale seretei

1 Norape-ó, ya̧lo dia̧paae Talené fo yó móturaalu, Dȩi Kepe Wisi betere so whi̧paae yó matere fo kaae yó manépatei, dia̧ tó tikiné ekȩlere ala du betereteiné, mo so whi̧ kaae beterepó. Yesu Keriso tua̧mó keteirape kaae betepa, ai da̧lemótóró yó mótu betalepó. 2 Dia̧ diri o̧la naaire su̧ni, keteirape kaae betepa, mo dirire so whi̧mó matere o̧la kaae meni, ketei matere awa̧ kaaetóró malepó. Miókélé dia̧ dirii o̧la naaire su̧nipó. 3 Ti dia̧ta, tó tikiné ekȩlere ala ha̧le yótóró tarapó. Ti noa betené ya̧lo i fo de? Mepaae whi̧né dere ala kolóló, dia̧sisi u tȩterótu i tȩterótu yóló dei tuȩ́ mutere alaró arale sere alatamo ha̧le yó tarapó. Tétu, diaao̧ tó tikiné ekȩlere ala sya fu beteretei mo ha̧kearóló yó matapó. Diaao̧ ai du betere alata, ha̧le mo so whi̧né dere ala kaaepó. 4 Ti noatepae, me whi̧né duraalu, ȩ Pol-né dere fo sya fulapó, mené du, ȩ Apolos sya fulapó du betere-a, ha̧le mo whi̧né dere ala kaae diaao̧kélé dumipóló de?

5 Ti Apolos-a, noa whi̧é? Ȩ Pol-kélé noa whi̧é? Da̧mota, Talené kutó diratere whi̧ maaté bitu, ama fo dia̧paae maleteiné dia̧ a̧paae tuȩ́ tiki ai tiró betere ape. Talené amatei kutó terekeyóló whi̧ doko̧ beta̧ beta̧ yóló matere kaae, da̧mopaae malepó. 6 Atéreteiné, o̧la wae ya̧lo biliyóo, Apolos a̧ ti o̧la wisiyóló holó̧póló wȩi deróo yaletei, ai o̧la wae wisiyóló horatere alata, ti Kótóné amatóró eratapó. 7 Ti o̧la wae bilitere whi̧ró wȩi derótu betere whi̧tamota, mo ha̧le o̧la ao̧rapó. O̧la horótu betere Kótó beta̧ mo doasi ai ape. 8 O̧la wae bilitere whi̧ró wȩi deratere whi̧tamoné beta̧ alatóró eraai kisipa mutu, kutó ditu beterapó. Atétere kutó Talené taleyóló, me whi̧né ama diyale kutó su̧tóró dupu melóo, me whi̧né diale kutómókélé atérótóró melóo, yaalopó. 9 Ti noatepae, da̧mota Kótóné ama beta̧ kutó diratere whi̧ betepa, dia̧ta Kótóné ama kutóró tȩtere betamo kaaepó.

10 Kótóné ama hamokoróló ȩ ha̧le tao saleteiné, fosó fosóre whi̧né be tȩtu dere kaae tȩyaairaalu, kaae sóró hae eleké ya̧lo deyalepó. Atéró deyale eleké tómó me whi̧né be tȩtu beterapó. Atéró be tȩtere whi̧rape doko̧ feané ho̧ko tȩni, mo hotowaró kaae taru tȩnérapó. 11 Ti noatepae, ai tȩne be eleké taaróló, me whi̧né eleké kae denénipó. Ti ai be tȩtere elekéta me kae mei, Yesu Kerisopaae dó faróló erapó. 12 Mepaae whi̧né ai kale dere eleké tómó be tȩturaalu, kold kapa, ó silpa kapa ó doasi moniné duputere kane ó ni fake ó ha̧ta sóku ó kape ó we dako sórótamo tȩtu betepa, ti Talené ama taletere be dȩmó, whi̧rape doko̧ feané diyale kutó ka̧ae kolóló ha̧kearaalo ai ape. 13 Ti ai be tȩtere whi̧ doko̧ feané diyale kutó Talené ama taletere be dȩmó, mé whi̧né diri o̧la sóró tȩyóo, mé whi̧né béi o̧la sóró tȩyóo eréró siné dóló ha̧kearatepa, kelaalopó. 14 Mé whi̧né tȩale betamo siné dénitepa, ti ama diyale kutómó dupu wisi saalo ai ape. 15 Mé whi̧né ama tȩyale betamo siné doló kemeró betepa, ti ama diyale kutómó me dupu saalomeipó. Ti a̧ aluyao̧sóró Talené tao saalotei, ama kuti ó mepaae o̧la o̧la fea siné doló tiki ha̧le fu dere kaae yaalopó.

16 Dia̧ta, Kótópaae moma dere be tȩnuraalu, Kótóné Dȩi Kepe Wisi dia̧ tua̧mó ai betere kisipanié? 17 Kótópaae momatere betamo, mepaae so whi̧né fisikóló dorótu betepa, ti Kótóné ai so whi̧kélé doraalopó. Ti noatepae, Kótópaae moma yó̧póló tȩne beta, me dowi alatamo hosekéni, mo ama alatóró eró̧póló kae tȩnó betere momatere be ti dia̧tóró ai ape.

18 Diaao̧tei dia̧ta, fea ala bete kisipare so whi̧ nisi yao̧se. Mió i alimó betó mole so whi̧né kisipané i sekȩ́ta mo fosó fosórapó depa, ti ai whi̧ a̧ me ala tuȩ́ inire whi̧ kaae bitu, Talené ala beta̧ sya fu beteró̧póló yae. Atétepa, ti mo fosó fosóre whi̧ betaalo ai ape. 19 Ti noatepae, i haemó betere whi̧rapené mole fosó fosói kisipa Kótóné kilituraalu, ita bete muni ho̧ko alapó du beterapó. Aita, i asȩmó mole fo kaaepó.

“I haemó fosó fosói kisipa mole whi̧rapené so whi̧ dilikitu betere alané denólótu betere alamó Kótóné atimatei daalopó,” erapó.

20 Ai fo kaae me i ape.

“I haemó betó mole fosó fosóre whi̧rapené tuȩ́ tikita, me bete muni ha̧le o̧la kaae ao̧retei Talené ama mo tuȩ́rapó,” erapó.

21 Térapa, mo i hae whi̧né dia̧mó meló betere o̧la o̧lakélé, take nalopaae yaaitere alakélé, fea dia̧ Yesu Keriso tua̧mó betepa meló beterapa, mepaae whi̧rape doiyóló bopé fake dere ala du betao̧se. 22 Dia̧paae ai meló betere o̧lata, Pol ó Apolos ó Sipas (Pita) ó mió i ere hae tiki ó betere alakélé, ó sukutere alakélé ó mió du betere alakélé, ó take nalopaae yaaitere alakélé fea Talené dia̧mó meló betereteiné ai o̧la o̧la taleta, ti dia̧tórótipó. 23 Ti dia̧kélé, da̧ tȩteróló kaae tare whi̧ Kerisoné ama so whi̧tóró betóo, Yesu a̧kélé Kótó ao̧mó ama naalema betóo, erapó.

4

Da̧ta Kerisoné kutó diratere Aposel whi̧ beterapó

1 Térapa, dia̧né da̧ noa kaae whi̧ bitu déró, i dere fo wosóló kisipa muae. Da̧ta, so whi̧ tȩteróló kaae tare whi̧ Kerisoné kutó diratere whi̧ bitu, Kótóné kinóló mole mo fo wisi wisiyóló kaae taru, so whi̧ feapaae ha̧keamó yó mótu beteró̧póló da̧ sóró beteralepó. 2 Téró mepaae whi̧né, me whi̧paae i kutó ó o̧la wisi mo tawae depa, ti mo wisiyóló kaae tanérapó. Nalo ama diyale kutó talené kelera̧lemó, ho̧ko dini mo donotóró dipa, ti mo wisirapó yaalopó. 3 Ya̧lo ha̧sókó fóló yale ala dia̧né ó mepaae fo tokó̧ló taletere whi̧rapené taletepa, ȩ whaalia inipó. I dere fota, mo dapó. Ȩ ha̧sókó fóló du betere ala ya̧lotei tale dumipó. 4 Kótóné keletómó ȩ ha̧sókó fóló yale ala ya̧lo hosaa tua̧mó munipóló kisipa mutapó. Tétu, ya̧lotei ȩ taleyóló me ha̧sókó fele ala munipó depa, ti ȩ me ala initere whi̧póló dumipó. Ya̧lo du betere alata, Talené ama beta̧ taletu beterapó. 5 Atérapa, so whi̧né du betere ala taleyaai Talené tukóló muló betere be dȩ teópatei, diaao̧ me whi̧ taleyóló só deréni, Talenétóró yó̧póló kaae tawae. A̧ wale sukamó so whi̧né diliki tua̧mó kinóló du betere ala ha̧kearóló dȩ tua̧mó mulóo, so whi̧né me ala yaairaalu hosaa tua̧mó kikiti mutu betere kisipa tikikélé ha̧kearóo, yaalopó. Atétere sukamó, so whi̧ feané yale wisi alamó Kótóné atima dupu beta̧ beta̧ yóló matepa saalopó.

6 Atérapa ne norape-ó, Apolos da̧moné dia̧ tao saai kisipa mutu, yale ala fea, dia̧paae asȩmó ai deté wale fota, diaao̧ kisipa só̧póló su̧róló yalepó. Ti noa betené mei, Juda fakené mara mole fo i ape.

“Talené asȩyóló muló betere fota, mo whi̧né kisipa mole alatamo touróló yao̧se,”

ere fo bete diaao̧ kisipa yaasepóló, du betere alapaae dó faróló da̧moné yó malepó. Atéyale ala dia̧né wisiyóló kisipa depa, ti me whi̧né doi sóró horóo, me whi̧né doimo só deratere alata, bopé faketere ala yaalomeipó. 7 Ti noatepae, ya̧ kolósu me whi̧ kolósu yóló, me whi̧ kaepó du betere-a, né kae kae yóló beterale? Naao ai sóró tare o̧lata, ya̧ mené menipóló kisipa mute? Ai o̧latamo naao sóró tarapóló kisipa mutepa, ti naaotei salepóló kisipa mutu noatepa bopé faketu betere? Téni, dia̧né ai mole o̧la o̧lata, mené dia̧mó meló beterapa, bopé faketere ala mo taalae.

8 Diaao̧ senére o̧la ó enére ala fea ya̧ya̧re nisiyalemó, dia̧ mo su̧ ai ererapó! Dia̧ta, o̧la o̧la fea ya̧ya̧ni, mo néli whi̧rape ai bitirapó! Da̧né dia̧ tao sini, dia̧ tȩteróló kaae tare doasi topo whi̧rape ai bitirapó! Dia̧ tȩteróló kaae tare doasi topo whi̧rape bitua̧sóró, ti da̧kélé dia̧tamo beta̧mó tȩteróló kaae tare whi̧ bitu, hȩkesetere ala du bitua̧pó! 9 Ti noatepae, ya̧lo kisipané aposel whi̧rape da̧ta, Korin bemó betó mole so whi̧né keletómó Kótónétei da̧ doi muni mo belei o̧la kaae ao̧rapó. Ti da̧ta, bóené be nóló so whi̧ feané keletómó doasi hale seróló daairaalu, dokóló muló betere ao̧rapó. Atére ala i haemó betó mole so whi̧nékélé, hepen-mó betó mole ensel-rapenékélé, koló̧póló ha̧keamó hale seralepó. 10 Da̧ta, da̧ tȩteróló kaae tare whi̧ Kerisoné ala erótu, kisipa okokoi whi̧rape ao̧pa, dia̧ta Keriso tua̧mó bitu, ama ala erótu betere fosó fosóre whi̧rape ao̧rapó! Da̧ fotoko̧ buni, bére whi̧rape betepa, dia̧ doasi fotoko̧ bole whi̧rape ai betererapó! Dia̧ doasi doi mole whi̧rape betepa, da̧ta belei sókótei i betó mole ape! 11 Take bitiré wóló, mió i betere alimókélé, o̧la meiyóló wotetamo betere alakélé, wȩi nokole dere alakélé, dowi bisinaai fi kuti deróló betere alakélé, mo doasi susupu sere alakélé, da̧ be meiyóló ho̧ko fité kotere alakélé, ha̧le yó tarapó. 12 Da̧ naaire o̧la ó fitere bemó kisipa mutu, da̧né fotoko̧nétei depe tukówei kutó ditu beterapó. Mepaae whi̧né da̧ só deróló faletere fo depa, atimapaae Talené dia̧ wisiró̧póló yae fo beta̧ yóo, da̧paae doasi susupui ala eratepatei tokó̧ meni, me o̧la meipóló ha̧le bele yóo, du beterapó. 13 Mepaae whi̧rapené da̧ eratere fo depa, da̧né atimapaae mo naamei fo maaté dua dapó. I haemó betó mole so whi̧né da̧ kilitu, doi muni mo dowi taae fatere o̧la kaae ao̧raté waletei, miokélé ai alatóró ha̧le yó tarapó.

14 Ya̧lo i asȩtu betere fota, dia̧ hale yó̧póló dumitei, dia̧ ya̧lo mo hosaa mole naale senaale kaae betereteiné, dia̧ kó̧paae fao̧sóró ma fo dapó. 15 Dia̧ Kerisoné ala erótu betere tua̧mó, kaae tare whi̧rape mo ha̧le o̧la kaae betó mupatei, dia̧né ayata dekéró bitinipó. Ti noatepae ȩta, da̧ tȩteró kaae tare whi̧ Yesu tua̧mó bitu, ama fo wisi yó maleteiné ȩ diaao̧ aya alée felepó. 16 Atéreteiné, dia̧né ya̧lo dere ala kolóló su̧róló yaasepóló, dia̧ ketekȩ bulóló ma fo i dere ape. 17 Ti noa ala yaai meipó. Ya̧lo mo yaala sókó fu betere naale Timoti a̧ dia̧ beterepaae ai dotonatere ape. Ti aita ha̧le mei, Tale tua̧mó bitu, tuȩ́ tiki tiróló Talené ala eró tare whi̧ wisipó. So whi̧ tȩteróló kaae tare whi̧ Yesu Keriso tua̧mó bitu, ya̧lo du betere ala diaao̧ kisipa kete yao̧sóró, ama dia̧paae yaalopó. Ti be hulua doko̧ feamó betere Keriso so whi̧paae yó maté kutu betere foró ya̧lo yó matere fotamo wusuró mo beta̧ alatóró erapó.

18 Ȩ dia̧ beterepaae waalomei nisiyóló, dia̧ mepaae so whi̧ doasi kisipare whi̧ ao̧yóló bopé faketu beterapó. 19 Atétu betepatei, Talené ama kisipanétamo ȩ dia̧ beterepaae wó̧póló depa, ti mo felekemó waalo ai ape. Atéró wóló bitu, ai bopé faketu betere whi̧rapené dere fo maaté wosaai mei, ai fo tua̧mókélé noa kaae fotoko̧ buléró ka̧ae kelaai dapó. 20 Ti noatepae, so whi̧paae Kótóné tȩteróló kaae tare ao̧mó mole ala eróturaalu, mo whi̧né foné maaté ini, Kótóné ama fotoko̧nétóró erótua dapó. 21 Ȩ aipaae wouraalu, dia̧ supuraai biya̧tamo waalopé, yaala sókó furaalu naameyóló mo dua apeloé? Diaao̧ kisipané mé alakó dia̧paae eraai ape yóló kisipa mute?

5

Nópu nokole whi̧ keriso faketamo touyóló bitini, kae beteró̧póló hokó̧ falae

1 Dia̧ tua̧mó, beta̧ whi̧né ama alimané dokale sotei a̧ dokalepó dere fo wosalepó. Atéró ayané dokale sotei dokotere alata, mo nópu nokole alatóró ai dere ape. Ti Kótó tuȩ́ inire whi̧nékélé atei kaae mo sonaalei ala dumipó. 2 Aita dowi ala du betepatei, diaao̧ kisipané wisi ala dapóló bopé faketu beterapó. Ai ala deremó, dia̧ dekȩné sukuturaalu, atétere whi̧ dia̧tamo touyóló betao̧sóró, ho̧kó falua̧sóró mo wisi ua̧pó. 3 Ti ȩ dia̧tamo bitini kae betepatei, da̧ fea tua̧mó mo beta̧ kepetóró betereteiné ȩ dia̧tamo beterapó. Ti ȩ kaae betóo, dia̧ kae betóo epatei, ȩ aimó biture kaae, ai ala yale whi̧ ya̧lo mo só deró beterapó. 4-5 Dia̧ fea da̧ tȩteróló kaae tare whi̧ Yesuné doimó touróló betóo, ya̧lo kepekélé diaao̧ kepetamo beta̧mó betóo, Tale Yesuné ama matere fotoko̧ su̧mó buóo epa, ti ai whi̧ a̧ Satan-né naase tua̧mó mulae. Atétepa, ti ama tó tiki doraalotei, Tale waaire be dȩmó, ama kepe bete tao saalo ai ape.

6 Ti ai whi̧ ho̧kó faréni, ha̧le betepatei wisirapóló bopé faketere ala mo dorapó. Mo sawatamo o̧la yist-nétei flawa o bula doasi tópuratere ala diaao̧ kisipa inié? 7 Dia̧ta, kisi flawa o kaae ai betere ape. Térapa, yist bunire kisi flawa o kaae alée fóló betaasepóló, upulé flawa omó bulótua yale moi yist sokóló tae falae. Ti noatepae, da̧né yale dowi alamó Kótóné da̧ kwia melaai yaletei, ha̧sókó faróló, sipsip hupu male Kótópaae ha̧le melóló sukunapó. Atéyale sekȩ́ta me kae mei, da̧ tȩteróló kaae tare whi̧ Keriso ai ape. 8 Atéremó, Talepaae mo kée yóló o̧la deturaalu, take flawa omó bulale moi yist sokóló taae falae. Ai yist-ta, dowi tuȩ́ mutere alaró du betale kae kae sonaalei dowi alatamopó. Ai ala taaróló, yist bunire otóró deóló naalopó. Tétu, u dei tuȩ́ mulutei tó tikiné ha̧le siki̧li dere ala ini, Talené mo alatóró erótu betereteita, ti kale yist bunire o kaaepó.

9-10 Take ya̧lo dia̧paae folosóró asȩmó, nópu nokole so whi̧tamo fulumu yao̧se yale fota, i haemó betó mole nópu nokole so whi̧ ó o̧la o̧la mo dekéró senée yóló ekȩle du betere so whi̧ ó me whi̧ dilikó̧ló o̧la o̧la su betere so whi̧ ó kapala kótópaae momatu betere so whi̧tamo fulumu yao̧se yóló inipó. Keriso so whi̧nétei ai dosa̧ayale alarapetamo du betepa, ti atétere so whi̧tamo fulumu yao̧se yóló yalepó. Ti i haemó betó mole mo so whi̧ tuȩ́ mutu ya̧lo i fo ua̧sóró, ti mé tikikómo dowi ala munipa, aipaae biti̧ fae fo ua̧é? 11 Ya̧lo i dere asȩta, mepaae so whi̧né dia̧paae a̧ta naao Keriso nopó du bitutei, nópu nokole ala ó o̧la o̧la senée yóló ekȩle dere ala ó kapala kótópaae momatu betere ala ó whi̧né doi doróló eratere fo ó topo dotere wȩi mo dekéró nóló keyaa fole ala ó me whi̧ dilikó̧ló o̧la o̧la o̧lémi sere alakélé fea du betepa, ti ai so whi̧tamo fulumu dere ala momókó yao̧se. Tétu, beta̧mó o̧la nokole alakélé mo yao̧se.

12 Keriso so whi̧ mei, belapaae ha̧le betere so whi̧né dere ala taleyóló só derae fo Talené da̧paae inipó. Ti taletere alata, Keriso so whi̧ dia̧sisi maaté yae erapó. 13 Ti ha̧le belapaae betó mole mo so whi̧ taletere alata, Kótóné beta̧ enérapó. Térapa,

“Dia̧ tua̧mó dowi ala ha̧le yó tare whi̧ dia̧tamo touyóló betao̧sóró kae beteró̧póló, ho̧kó falae,” ere fo diaao̧ kisipa yaasepóló i dere ape.

6

Keriso no hamoma fo tokó̧ló só derao̧se

1 Dia̧kó me whi̧tamo mepaae o̧lamó arale supa, Kótóné kae beteró betere so whi̧ dia̧sisi wisiranépatei taaróló Kótó tuȩ́nire whi̧rapené tale yó̧póló sóró fu betere ala wisire? 2 Take nalopaae i haemó betó mole so whi̧ feané dere ala, Kótóné kae beteró betere so whi̧né taleyaalopó ere fo diaao̧ kisipanié? Ti dia̧nétamo i haemó betó mole so whi̧né dere ala diaao̧ taleyó̧póló, Talené yóló muló betepa, ti dia̧ tua̧mó ai du betere mo sawa alakélé tale enénipóló kisipa mute? 3 Take nalopaae ensel-rapené du betere ala da̧né taleyaalopó ere fo dia̧ kisipanié? Ti atei kaae doasi hapólui ala da̧né su̧mó enérapa, i haemó mo sawa alatei dia̧sisi alale sóró bóe du betere ala su̧mó wisiranénipa de? 4 Térapa, Keriso so whi̧ dia̧ tua̧mó atei kaae arale sóró bóe dupa, ti dia̧kó mepaae doi munire so whi̧nékélé su̧mó taleyóló donoranérapa, atei kaae so whi̧ sóró beterae. 5 Ya̧lo i dere fota, dia̧ haleyó̧póló dapó. Talepaae tuȩ́ tiki tiró betere so whi̧ dia̧sisi alale su betere ala taleyóló wisiraaire fosó fosói kisipa mole whi̧kó dia̧ tua̧mó bitinipa du betere? 6 Dia̧sisi atéró donoréni, Kótópaae tuȩ́ tiki tirénire so whi̧né keletómó mepaae no ne hamoma só deraairaalu, fo tokó̧ló taletere Gavman whi̧rapepaae taleyae du ai betere ape!

7 Dia̧ me dupu saai kisipa mutu, mepaae ne notamo fo tokó̧ló só derótu betereteiné, Talené ala erateretei taaróló, mo ti haepaae derepale ala ha̧kearatapó. Mepaae whi̧né ya̧paae erale sekȩi alaró kapala dilikó̧ló naao o̧la o̧la sere alatamota, dupu saai dapóló fo tekȩni, me o̧la meipóló taalatepa mo wisirapó. 8 Aténi, dia̧né mepaae so whi̧ dilikó̧ló atimané o̧la o̧la sóo, atimapaae sekȩi ala eróo, du betereteita, diaao̧ no nepaaetei du beterapó.

9-10 Dowi ala du betere so whi̧ Kótóné tȩteróló kaae tare tua̧mó betaalomeipó ere fo dia̧ kisipa munié? Nópu nokole so whi̧ ó kapala kótópaae momatere so whi̧ ó whi̧né dokore so ó so dokore whi̧ kae sotamo nópu nokole so whi̧ ó whi̧ hamomatamo ó so hamomatamotei nópu nokole so whi̧ ó whi̧né tiki dotonóló moni sere whi̧ ó o̧lémi nokole so whi̧ ó néli whi̧ betaai wisi wisi o̧la dekéró senée dere so whi̧ ó wȩi mo dekéró nóló keyaa fole so whi̧ ó me whi̧ eratere so whi̧ ó so whi̧ dilikó̧ló o̧la o̧la su betere so whi̧ fea, Kótóné tȩteróló kaae tare ao̧mó betaalopó dere fo mo nisiyóló wosao̧se. Aita, kapala fo dapó. 11 Ai dosa̧ayale alarapeta, dia̧ mepaae whi̧né mo du betaletei, da̧ tȩteróló kaae tare whi̧ Yesu Kerisoné doimó fokóló kae beteróo, ama so whi̧póló sóró kae beteróo, me ala muni mo donoi so whi̧ beteróo, ere alata, da̧ kaae tare Tale Kótóné Dȩi Kepe Wisiné erapó.

Nópu nokole dowi alamó ere fo

12 Mepaae whi̧né duraalu, “Kae kae ala fea fo muni, ya̧lo mo su̧mó enérapó,” du beterapó. Tépatei, mepaae alané da̧ tao sumipó. “Kae kae ala fea yaaire fo muni, ya̧lo mo su̧mó enérapó,” du betepatei, mepaae alané ȩ tȩteróló kaae tawao̧sóró, ai o̧lané wae sóró kutó diratere whi̧ momó kaae betaalo meipó. 13 Mara mole fo i ape. “Mo o̧lata, wotetepa nóo, depeta, ti o̧la naai daayóo erapó,” Tépatei, o̧laró depetamo ti Kótóné doróló mo ti aluraalopó. Talené da̧né tiki aleyaleteita, nópu nó̧póló ini, ama kisipa mole ala beta̧ eró̧póló erapó. Da̧né tikikélé Talené ama dupuyóló wisiró betereteiné, amatórótipó. 14 Kótóné ama doasi bole fotoko̧né da̧ tȩteróló kaae tare Tale suka̧letei momó kepaaróló beteralepó. A̧ atétu yale kaae, da̧kélé ama kepaaróló beteraalopó. 15 Whi̧né mo tikimó hó naase daalure kaae, dia̧ touróló betere so whi̧ feata, da̧ tȩteróló kaae tare whi̧ Kerisoné tikitóró daalapóló kisipanié? Ti Kerisoné tikimó olekere so whi̧tei, nópu nokole sotamo olekeyóló beta̧ tiki daatere ala wisire? Aita mo enéi ala meipó. 16 Mepaae whi̧né nópu nokole sotamo fitepa, ti atimaamo mo beta̧ tikitóró alée foletei dia̧ kisipanié? Ti noatepae, i fo asȩrapó.

“Atimaamo tiki beta̧mó touratepa, ti beta̧ tikitóró alée faalopó.”

17 Tépatei, mepaae whi̧ de Taletamo olekeyóló beta̧mó betepa, ti ai whi̧né keperó Talené kepetamo mo beta̧ alatóró erapó.

18 Dia̧ nópu nokole ala tua̧mó bitini, ai ala sisópaae eróló botokó fae. Mepaae kae kae dowi alata, ha̧le tómó maaté deretei, nópu nokole alata, mo naao tikitei doróló folokolerótu beterapó. 19-20 Dia̧né tikita, Kótóné dia̧ melale Dȩi Kepe Wisiné momatere be tȩnapó. Talené dia̧ melale Dȩi Kepe Wisi dia̧ tua̧mó beterapóló kisipa mutumié? Ti diaao̧ tiki taleta dia̧ mei, Talené mo doasi o̧lané dupurapó. Atérapa, me noa kaae ala yaaitepa, ti Kótóné doi doasi mulatere ala beta̧ du betae.

7

Soró whi̧tamo dokotere ala tua̧mó ere ala

1 Asȩmó diaao̧ ȩpaae wosale fo mió dia̧paae i tokó̧ matapa, wosae. Mepaae whi̧ so dokotere ala taaróló, ha̧le betepakélé mo wisirapó. 2 Tépatei, ya̧lo dia̧ keletepa dia̧ betere tua̧mó nópu nokole ala mo turó fa̧aneteiné, whi̧rape fea mo atimané sotamotóró betóo, sorapekélé atimané whi̧tamotóró betóo depa, ti mo wisirapó. 3 Soró whi̧tamo dokore tua̧mó soné tikiné hȩkesere ala ama omanétóró eróo, whi̧né tikiné hȩkesere ala ti ama somanétóró eróo, du betae. 4 Ti soné tikita, amatóró mei, omané tiki yóo, whi̧né tikikélé amatóró mei, somané tiki yóo, erapó. 5 Soró whi̧tamo dokore tua̧mó, whi̧ ó soné ama tikiné hȩkesere ala yaai wosetepa, hó̧yóló sesé yao̧se. Aténi, soró whi̧tamo atimaamosisi beta̧ kisipa muóló, Talepaae moma yaairaalu, fo dokóló be dȩ tukóló mulae. Atéró beteró, tukóló mulale be dȩ sókó wapa, kale dere kaae momó touyóló betae. Ti noatepae, diaao̧ tikiné hȩkesere ala tȩteróló kaae tawaaire fotoko̧ buni bépa, Satan-né dia̧ dée nalao̧sóró dapó. 6 Ya̧lo i dere fota, yae yóló ere fo meitei, diaao̧ kisipané wisirapó depa, ti sya fóló enérapó. 7 Whi̧ fea so dokoni ȩ ere kaae ha̧le betepa aikélé doni, wisirapóló kisipa mutapó. Tépatei, whi̧ doko̧ feapaae Talené kae kae ala meló beterapó. Me whi̧né dere ala kae yóo, me whi̧né dere ala kae yóo erapó.

8 Téró, whi̧né dokonire soraperó so dokonire whi̧tamopaaekélé, wulia so whi̧paaekélé, i dere ma fo wosae. Ȩ so dokoni ha̧le biture kaae, dia̧kélé atéró betaai depa ti doni, mo wisirapó. 9 Tépatei, wotoró bitu ama tikiné hȩkesere ala tȩteróló kaae tawaaire fotoko̧ su̧nipa, ti so whi̧tamo dokaai depa ó whi̧ so dokaai depa ti dokonérapó. Ti noatepae, ama tikiné hȩkesetere ala yaai ama hosaa tua̧mó si duku dere kaae yao̧sóró whi̧ so dokotepa, ó so whi̧tamo fenépa doni, mo wisirapó.

10 Dokó mole so whi̧paae i dere fota ya̧lo kisipané dumitei, Talené yae yóló muló betere fo i ape. Whi̧né dokore so naao whi̧ tokó̧ falao̧se. 11 Sonétamo whi̧ tokó̧ló fupa, ai so whi̧ kaetamo dokoni ha̧le beteró̧póló yae. Téru, ama omatamo dowi kisipa mutu taaróló faai yaletei momó fesaae wóló, atimaamo yale ala fea wisiróló touyóló betae. Soné ai dere kaae, whi̧nékélé soma tekao̧sóró yae.

12 Dia̧ mepaae so whi̧paae iniyale fo i dereteita, Talené yae ere fo meitei, ya̧lo kisipa mole fo dapó. Beta̧ Keriso noné ama soma Talepaae tuȩ́ tiki tiró bitinirutei, ama omatamo betere ala wisipa, ti ai so tokó̧ falao̧se. 13 Sonékélé, ama whi̧ Talepaae tuȩ́ tiki tiró bitinitei sotamo betere ala wisipa, ti ai whi̧ tokó̧ló faai kisipa muao̧sé. 14 Ti noatepae, tuȩ́ tiki tiró betere soné oma kisipa tiki tiró bitinipatei Talené ai so kae beteró betereteiné, ama omakélé kae beteratapó. Atére kaae, tuȩ́ tiki tiró betere whi̧né somakélé Talepaae kisipa tiró bitinipatei, Talené ai whi̧ kae beteró betereteiné, sokélé kae beteró beterapó. Ai ala ua̧meisóró, ti dia̧né naale senaalekélé Talené keletómó wisiyóló bitini, ha̧le ho̧ko bitua̧pó. Téua̧tei, atimaamo Talepaae kisipa tiró betereteiné, naale senaalekélé kae beteratapó.

15 Tépatei, soró whi̧tamo dokore tua̧mó Talepaae tuȩ́ tiki tiró bitinire soné whi̧ tokó̧ló faai dowa̧ae fupa, ti fó̧póló yae. Atétepa, tuȩ́ tiki tiró betere so ó whi̧ atimaamo dokonireteiné, whi̧ a̧ so kae dokotepa ó sokélé whi̧ kaetamo fupa wisirapó. Ti noatepae, da̧ soró whi̧tamo dokóló bitu, hosaa muni deyóló mo dua beteró̧póló Kótóné da̧paae ape yalepó. 16 Tuȩ́ tiki tiró bitinire whi̧né dokore so-ó, naao whi̧ mo ti aluyao̧sóró tao senéretei ó tao senéniretei netéró kisipa yaaloé? Tuȩ́ tiki tiró bitinire so dokore whi̧ naaokélé so mo ti aluyao̧sóró tao senéretei ó tao sené iniretei netéró kisipa yaaloé?

17 Tépatei, Kótóné a̧ beterepaae ape yale whi̧ fea me noa kaae ala epa, a̧paae ape itikimó, ai alatóró eró̧póló yae. Ai diri ma fota, dia̧paae maaté dumitei, hae kwia doko̧ feamó betó mole Keriso so whi̧paaekélé du beterapó. 18 Mepaae whi̧ de tiki sekaȩ tikipa Talené a̧ beterepaae ape itikimó, ti ai alatóró eró̧póló, tiki sekaȩ tikinire whi̧ ao̧yóló betao̧se. Mepaae whi̧ de tiki sekaȩ tikinipa, ti ai alatóró eró̧póló yae. 19 Tiki sekaȩ tikitere alaró tikinitere alatamo me bete munipó. Kótóné tukóló muló betere fo sya fóló erótu betere ala beta̧ doasi bete mulapó. 20 Dia̧ so whi̧ fea noa kaae ala du betere tua̧mó betepa, Kótóné a̧ beterepaae ape itikimó, ti ai ala tua̧mótóró ha̧le betó tawae. 21 Dia̧ wae sóró kutó diratere so whi̧ betepa, Talené a̧ beterepaae ape itikimó, ti me o̧la meipa whaalia yao̧se. Dia̧ wae sóró kutó diratere so whi̧ betere ala taaróló, mo ha̧le betaaire tu̧ mupa, ti wisirapa, atétóró betae. 22 Ti noatepae, mepaae so whi̧ de wae sóró kutó diratere so whi̧ bitipa, ti i kisipa muae. Talené a̧ beterepaae ape yale sukamó, dia̧ teraayóló ha̧le ai beteró betere ape. Atére kaae, mepaae so whi̧ atima ko̧lené ha̧le betepa, Talené a̧ beterepaae ape imó, ti Kerisoné wae sóró kutó diratere so whi̧ beterapó. 23 Dia̧ta, Talené ama doasi o̧lané dupuyóló beteró beterapa, ha̧le mo whi̧né wae sóró kutó diratere so whi̧ alée fóló betao̧se. 24 No nerape-ó, dia̧ doko̧ fea noa kaae ala du betepa, Talené a̧ beterepaae ape tikimó, ti Kótóné ama keletómó ai ala tua̧mótóró ha̧le betó tawae.

25 Ya̧lo i dere fota kokopei whi̧rape ó so seimale whi̧tamo dokoteremó dapó. I fota, Talené yae ere fo dumitei, ama ȩ ko̧leturaalu tao sóró beteró beteteiné ya̧lo dere fo mopóló dia̧né wosenérapó. 26 Noa betené i fo dumitei, mió i alimó kae kae wou betere sekȩi alamó kisipa mutu, dia̧ mió ai betere kaaetóró ha̧le betepa mo wisirapóló dapó. 27 Dia̧ so dokopa, ti tokó̧ falaai kisipa muao̧sé. So dokonipa, ti so dokaai keketu betao̧se. 28 Tépatei, dia̧ kokopei whi̧ so dokaai kisipa mupa, ai dowi ala dumipó. Dia̧ seimale sorapekélé whi̧tamo faai depa, ti aikélé dowi ala meipó. Tépatei, mió i alimó soró whi̧tamo dokore tua̧mó doasi sekȩi ala waalopóló kisipa mutu, dia̧paae ma fo i dere ape.

29-31 Norape-ó, ya̧lo i dere fota, Talené kutó diraaire be dȩ fo̧lo inireteiné dapó. Mió kaae sóró so dokore whi̧rape, so dokonire ao̧yóló betóo, dekȩné sukutu moló du betere so whi̧ ti whi̧ sukuni ha̧le betere so whi̧ ao̧yóló betóo, mepaae hȩkesené sukutu betere so whi̧ hȩkese initere so whi̧ kaae betóo, mepaae o̧la o̧la duputu betere so whi̧ ti o̧la o̧la dupu initere so whi̧ ao̧yóo, mepaae so whi̧ i haemó mole o̧la o̧la sóró taru, mepaae kutó ditutei ai o̧la o̧lapaae hosaa muóo, yao̧sóró yae. Ti noatepae, mió da̧né kelené i kilitu betere haeró o̧la o̧latamota, alu deté fu beterapó.

32 Ya̧lo dia̧paae i dere fota, dia̧ Talené ala eróturaalu, mepaae alatamo bipi yóló, whaali yao̧sóró dapó. So dokonire whi̧ta, Talené kisipa feléyó̧póló ama alatóró eraai kisipa mutu beterapó. 33 Téretei, so dokore whi̧ta, ama soné kisipa feléyó̧póló i haemó mole alatóró eraaire kisipa mutu beterapó. 34 Atéreteiné ama tuȩ́ mo beta̧tóró muni, tamo mulapó. Whi̧né dokoni ha̧le biti soró seimale sotamota, Talené ama kutó diraaire kisipa beta̧ mulapó. Téturaalu, ama tikiró kepetamoné Talené ala beta̧tóró eraaire ketekȩ bulapó. Tépatei, whi̧né dokore sota, omané kisipa feléyó̧póló i haemó mole ala eraaire kisipatóró mulapó. 35 Ya̧lo i dere fota, dia̧ so dokao̧sóró sesétu dumitei, Talené ala eróturaalu, mo beta̧ tuȩ́tóró mulu, wisiyóló eraasepóló dapó.

36 Mepaae whi̧nétamo ama dokaai tukóló beteró betere so seimale doasi ba fomó ha̧le bitiré fao̧sóró, dokaai kisipa mutepa, ti wisirapa dokó̧póló yae. Ti so dokotereteita, dowi ala meipó. 37 Tépatei, me whi̧né ama tuȩ́né hȩkesere so seimale mepaae whi̧né a̧paae dokae yóló sȩni, amatei ha̧le betaai dapóló kisipa mutepa, ti aikélé wisirapó. 38 Térapa, whi̧né ama hȩkesere so seimale dokotepa, ti mo wisi ala dapó. Tépatei, mepaae whi̧né ama hȩkesere so seimale dokoni ha̧le betepa, ti ama ai dere alané so dokore whi̧né dere ala mo bosenó beterapó.

39 Whi̧né dokore so ama oma sukuni ha̧le betepa, ti me whi̧tamo fenéni omatamo ha̧le dokorapó. Tépatei ama oma sukutepa, ama tuȩ́né a̧ me whi̧ kaetamo faaitepa, ti ha̧le whi̧tamo feni, Talepaae tuȩ́ tiki tiró betere whi̧tamotóró fupa wisirapó. 40 Tépatei, ya̧lo kisipané ha̧le wulia betere sorape kolósu, folosóró whi̧ sukutepa kae whi̧tamo dokore sorape kolósu depa, wulia betere ala mo wisiyóló hȩkesetamo beterapó. Ya̧lo i dere fota, Kótóné Dȩi Kepe Wisiné yó matepa dapóló kisipa mutapó.

8

Kapala kótópaae momatere o̧la nokolemó dere fo

1 Ya̧lo i dere fota, kapala kótópaae momayóló ha̧le matere o̧lamó dapó. Mepaae bete mole alarape da̧ feané kisipa siré waletei, mió da̧né mo diriyóló kisiparapó. Fea ala fea atima tuȩ́rapó du betepatei, atima doasi whi̧ ao̧yóló bopé faketu beterapó. Tépatei, yaala sókó fole alané ti so whi̧ wisiróló, kae beteraté fu beterapó. 2 Mepaaené kisipané fea ala ama bete wisiyóló tuȩ́rapó du betere whi̧ta, mepaae ala mo diriyóló kisipanipó. Atétere whi̧ fea ala turó kisipa yaaire teórapó. 3 Tépatei, Kótópaae yaala sókó fu betere whi̧ta, Kótóné mo wisiyóló kisiparapó. 4 Térapa, kapala kótópaae momatere alamó i dapa wosae. I haemó kae kae kapala kótó su̧róló aleyale o̧la me bete muni yóo, Kótóta me kae bitini, mo beta̧tóró betóo eretei, da̧né mo diriyóló kisiparapó. 5 Ti noatepae, so whi̧né mepaae i haemó ere o̧la o̧la ó sa̧mó daae mole o̧la o̧la kilitu, kótórapekélé, talerapekélé, dekéró betó mulapó dua dapó. 6 Ha̧le betó mole so whi̧né ai fo du betepatei, da̧ Keriso so whi̧néta, Kótó me kaae mei, mo beta̧tóró beterapóló kisiparapó. Ai Kótóta, da̧né Aya bitu, i haemó yó mole o̧la o̧la fea amatóró kaaróo, da̧kélé ama kisipa mole ala eró̧póló aleyóló beteróo, erapó. Atére kaae, da̧ tȩteróló kaae tare whi̧ me kae bitini, Yesu Keriso mo beta̧tóró beterapó. Fea o̧la o̧laró wisi wisi alatamo Kótóné a̧paae aleyae depa, amatóró aleyóo, da̧né betere betekélé a̧ tua̧mó muóo ereteiné, ama ala da̧né ha̧le eraté fu beterapó.

7 Da̧néta, ai alarape diriyóló kisiparetei, mepaae teó wale Keriso so whi̧né ti diriyóló kisipanipó. Atére so whi̧ atima kapala kótópaae momatua yaletei, ti dowi alapóló kisiparapó. Ti noatepae, atimané tuȩ́ béruraalu kapala kótópaae matere o̧la nukupa, ti atimané tuȩ́ tiki mo doraalopóló kisipa mulapó. 8 Atépatei, ai o̧la nokole alané da̧ Kótó betere felekepaae dapesó fumipó. O̧la néni wetere alanékélé da̧ doraalo meipó. Atére dere kaae, o̧la nokole alanékélé da̧ wisiyóló beteraalo meipó.

9 Tépatei, naao kisipanétamo taleyóló naaitepa ó we yaaitepa ti wisirapó. Tétutei, naao tuȩ́ sya fóló du betere alané mepaae tuȩ́ tiki dirini, bére so whi̧ dée nalao̧sóró mo hotowaró kaae tawae. 10 Ti noatepae, ai kapala kótópaae moma dere bemó o̧la nuku betepa, mepaae tuȩ́ tiki dirinire so whi̧né dia̧ kisipa dirire so whi̧ sya wóló, kapala kótópaae matere o̧la naalo wini, halaainé nukupa atima dée nalaalomeipóló kisipa mute? 11 Dia̧ fea ala tuȩ́rapó du betereteiné, kale kisipa dirinire notei dorótu beterapó. Ti ai so whi̧ta, da̧ tȩteróló kaae tare whi̧ Keriso sukuturaalu tao sale no nepó. 12 Atéró du betere dowi alané, tuȩ́ tiki bére no nepaae sekȩi ala eróló dorótu beterapó. Atéturaalu, da̧ tȩteróló kaae tare whi̧ Kerisopaaekélé dowi ala erótu beterapó. 13 Ya̧lo atéró, o̧la nokole alanétamo no nerape dée nanóló dowi ala depa, ti ȩ hupu ó na momó kae naalomeipó. Ti noa yao̧sóró mei, ya̧lo dere alané atima dée nalao̧sórópó.

9

Mo keriso so whi̧né Aposel whi̧rape tao senérapó

1 Diaao̧ kisipané mepaae dere alarapené ȩ dokóló muni teraae fóló bituraalu, ya̧lo enére ala fea su̧mó enénipóló de? Dia̧né ȩta, Talené dotȩyale aposel whi̧ bitinipóló kisipa mute? Da̧ tȩteróló kae tare whi̧ Yesu ya̧lo kilinipó ere? Ȩ Tale tua̧mó bitu, diyale kutómó botokale o̧lata, ti dia̧tóró ai betere kisipanié? 2 Mepaae so whi̧né ȩ kilituraalu, atima tao só̧póló Kótóné dotȩyale aposel whi̧póló kisipa mutumipó. Tépatei, ȩ dia̧ tua̧mó bitu ya̧lo diyale kutó kilitu, i sekȩ́ta aposel whi̧ mo hi̧tipó enérapó. Ti noatepae, Talené ama fo ya̧lo dia̧paae mo wisiyóló yó maleteiné, dia̧ tua̧mó ai olere du wisinaale diaao̧tei ka̧ae kolóló, ita, Talené aposel-né yale alané erale da̧lepóló kisipanérapó.

3 Ya̧lo dere ala taleyóló ȩ só deraai du betere whi̧rapené dere fo mo nisi yao̧sóró, dia̧paae dapa wosae. 4 Ti da̧ aposel whi̧rapeta, Talené ama kutó dirane fae yóló dotȩyalepó. Atéreteiné da̧né naaire o̧laró wȩitamo mené da̧ tao sóró matepa dore? 5 Mepaae aposel whi̧rape ó, Talené nomarape ó Sipas-sépi atimané dere kaae, da̧mokélé Talepaae tuȩ́ tiki tiró betere so dokóló, sotamo wusuró Talené ala eraté kotere dore? 6 Mepaae aposel whi̧rape atima kutó dini ha̧le betepa, Banabas da̧mo Talené kutó diróturaalu, mo naaitere o̧la kutókélé da̧moné maaté su̧mó dinérapóló kisipa mute? Talené kutó diratere so whi̧ feanétóró dinérapó.

7 Bóe dele ami whi̧rape atimané nokole o̧laró bóe dele o̧la o̧latamo atimanétei dupu dua de? Mepaae whi̧né ama kutómó biliyale wain képi du u̧lumétepa sóró nukumié? Mepaae whi̧ atima whaatere meme hupuné awa̧ tepeyóló nukumié? 8 Ya̧lo i deté wale fota, mo whi̧né mole kisipa sya fóló dapóló de? Ti ya̧lo ai deté wale fo kaae, kale tukóló muló betere fonékélé, dumié? 9 Ti noatepae, Moses-né kale tukóló muló betere fo asȩre tua̧mókélé i fo kaaetóró erapó.

“Kale bulmakau hupuné whit o du tȩiya deté kuturaalu, mepaae sorokóta deretei a̧ nó̧póló, ku̧lumu faarao̧se,”

Ti Kótóné ai ere fo-a, mo bulmakau hupumó kisipa mutu yaleé? Mo meipó. 10 Ai fota, da̧ tao saai kisipa mutu erapó. Ti noatepae, kutó sóró o̧la wae bilitere whi̧ró o̧la u̧lumétepa sere whi̧tamo nalo bukóló saai kisipa mutu, atimaamo wusuró depe tukó wei ala du beterapó. 11 Mepaae whi̧né o̧la wae bilitu dere kaae, da̧ dia̧ tua̧mó bitu, diaao̧ kepe bete tao sóró wisiratere ala du betalepó. Atére kaae, mo kutómó o̧la u̧lumétepa sóró me whi̧tamo bukutu dere kaae, da̧ wote yao̧sóró mo o̧la diaao̧ tao sóró matere ala dore? 12 Talené kutó diratere whi̧rape tao sóró o̧la matere alatamo donopa, ti da̧ tao sóró matere alakélé mo turó donorapóló kisipa mutapó. Atéró matere o̧la da̧né senépatei taaralepó. Aita ha̧le mei, da̧ moni ó me o̧la saaire kutó ditere nisiyóló, Kerisoné ama fo wisi wosaaire tu̧ seséyao̧sóró yalepó.

13 Mepaae momatere be kaae tare whi̧rapené momatere bepaae sóró wale o̧la buki atimané nukua deretei, diaao̧ kisipanié? Atétere kaae, Talepaae ha̧le melóló simó suku̧laa dalatere tiki kaae tare whi̧rapenékélé, atima nenére o̧la kwiapaae nukua erapó. 14 Atétere kaaetóró, kale fo wisi yó matepa wosetere so whi̧rapené, ai fo yó matere whi̧rape atimané ya̧ya̧re o̧la ó nokole o̧la tao sóró melae yóló Talené tukóló muló beterapó.

15 Tépatei, ȩ ya̧ya̧re o̧la diaao̧ tao sóró melaaire donopatei, saalo meipó yalepó. Ya̧lo i asȩtu betere alata, dia̧né ȩ ya̧ya̧re o̧la meló̧póló dumitei, ai fo wisi diaao̧ wisiyóló wosó̧póló kisipa mutu, ȩ hai̧tamo yó mótu betalepó. Ai fo wisi ya̧lo dia̧paae yó maleteimó dupu salepóló, mepaae whi̧rapené ȩ eratere fo yao̧sóró kisipa mutu yalepó. Ti mepaae whi̧né ya̧lo ha̧le yó mótu betere ala seséturaalu, ȩ tao sóró moni ó me o̧la melao̧sóró ȩ miótitei sukutepa wisirapóló kisipa mutapó. 16 Tépatei, Kótóné fo wisi ya̧lo yó materemó ȩ bopé faketere ala enénipó. Ti noatepae, Talené ama erae dere fo taaréni, mo yó manérapó. Ai fo wisitamo ya̧lo yó menitepa, ti ȩpaae eraaire sekȩi alamó mo doasi wirapó. 17 Mepaae whi̧né ai fo wisi ȩpaae yó melae yóló sȩni, ya̧lo kisipanétei yó mótu betepa, ti ya̧lo saaire dupu wisi mulapó. Talené ȩpaae dirae yale kutó ya̧lo kisipané diréni, mené sȩteremó dirótu betepa, ti me dupu muni, ha̧le erae ere fo maaté sya fu beterapó. 18 Ti ya̧lo ai saalopó dere dupu-a, noa o̧laé? Aita Talené fo wisi ha̧le yó materemó, tao sóró matere o̧la saaire donopatei sinipó. Tétu, Talené fo wisi feléi kisipatamo ha̧le yó matere alata, ti ya̧lo dupu wisi ai ape.

19 Ȩta, mené wae sóró kutó diratere whi̧ bitinitei, ya̧lo kisipané enére ala beta̧ du beterapó. So whi̧ mo turó Yesu Kerisoné fake beteró̧póló kisipa mutu, ya̧lotei ȩ atimané wae sóró kutó diratere whi̧ ao̧yóló i betere ape. 20 Juda fake so whi̧ Yesu Kerisoné fake beteraai kisipa mutu, ȩ Juda fake betere kaaetóró betalepó. Ȩta, Moses-né asȩyóló muló betere foné tȩteróló kaae tare ao̧mó bitini, ai fo sya fu betere so whi̧ Yesu Kerisoné fake beteraai dapóló, ȩ ai fo sya fu betere so whi̧ ao̧yóló betalepó. 21 Moses-né asȩyóló muló betere fo tuȩ́nire fake so whi̧ Yesu Kerisoné fo wosóló, ama fake beteró̧póló, ȩ ai fo tuȩ́ inire whi̧ ao̧yóló yó mótu betalepó. Ya̧lo i dere fota, Kótóné tukóló muló betere fo munipóló dumitei, ȩ Kerisoné tukóló muló betere foné tȩteróló kaae tare ao̧mó beterapóló dapó. 22 Tuȩ́ tiki tiró bitutei, bére so whi̧ atima tuȩ́ tiki diriyóló tiró betere so whi̧ kaae beteraai kisipa mutu, ȩ tuȩ́ tiki bére so whi̧ ao̧yalepó. Ȩ so whi̧ tua̧mó bitu, atimané kae kae du betere alatóró sya fóló du betaleteita, ti so whi̧ mo turó aluni, Talené tao só̧póló kisipa mutu yalepó. 23 Ya̧lo i du betere alata, kale fo wisi so whi̧ feané wosóló fakeróo, ai fo wisiné erótu betere wisi wisi ala ȩpaaekélé eratepa sóo, yaai kisipa mutu du beterapó.

24 Mepaae o̧la o̧la saai whi̧ fea sururu yóló fotei, da̧le muló betere tikimó sókó fole whi̧né beta̧ dupu sua deretei, diaao̧ kisipanié? Atétu dere kaae, o̧la o̧la saairaalu ketekȩtamo sururu yóló fu betae. 25 Atei kae kae melaa dere whi̧rape ha̧le bitini, atimané tiki fotoko̧ buó̧póló o̧la nokole alakélé, kae kae dere alakélé, hapólupatei, betere doko̧ su̧ su̧yóló, mo wisiyóló sya fu beterapó. Atétere whi̧rapené su betere topo taota, sawa sukamó maaté muóló doyaalotei, da̧né saalopóló i bope du betere o̧lata, dokélé ini, mo ti muó tawaalopó. 26 Atérapa, mepaae whi̧ furaalu kisipa tekeyóló feni, ha̧le ho̧ko tȩtamo yóló fu dere kaae, Talené ala ya̧lo ho̧ko erótumipó. Naase dele whi̧né naasetamo duraalu, ha̧le ho̧ko tikimó dini, mo kelepaamótóró du dere kaae, ȩ Talené ama da̧le muló betere tikimó sókó faai ha̧le fu beterapó. 27 Atétere kaae, ya̧lo dere alakélé tikiné hȩkesere ala ho̧ko yao̧sóró, ya̧lo tiki ya̧lotei hapólui ala tua̧paae mulóturaalu, wae sóró kutó diratere whi̧ kaae, tȩteróló kaae tarapó. Aita, noa yao̧sóró meipó. Mepaae whi̧né ȩpaae duraalu Talené fota, so whi̧paae mo wisiyóló yó maletei, ai tua̧mó ya̧ ha̧sókó feleteiné naao doimó mulale dupu saalomeipó yao̧sóró dapó.

10

Dée nao̧sóró Isarael fakené deté wale ala dosa̧ayóló kisipa muae

1 No nerape-ó, ita noa ala yao̧sóró dumipó. Da̧ Juda fake firale noutererapepaae erale ala diaao̧ kisipa yaasepóló i dapa wosae. Atima fea kitikiné a̧lisóró fu betepa, ai kitikitóró sya fóló, kale doasi wȩi kȩlakélé tua̧mó tukóló mo hae tiki ha̧lepa atima tȩyóló fipakalepó. 2 Atima Moses-tamo touyóló kitiki ao̧mó fóo, wȩi kȩla tua̧mó tukóló fóo yaleteita, atima fea Moses tua̧mó wȩi tópipakalepó. 3-4 Atima fea Talené Kepené dere ala tua̧mó sa̧ró dorowale mo beta̧ o̧latóró nóo, wȩikélé mo beta̧tóró nóo, yalepó. Ti noatepae, mo whi̧né kelené kelenire Kepe atimatamo kwȩalepó Ai Kepe tua̧mó ere kane fake dolomó sorokó wale wȩi nukua yalepó. Ai betere bete matere wȩi sorokó wale kane faketa, ti me kae mei, da̧ tȩteróló kaae tare whi̧ Kerisotórótipó. 5 Téyaletei, atima mepaae turó so whi̧né dere ala Kótóné kolóló a̧ hȩkesenipó. Atéyale betené atima sisiraae fupa, so whi̧ bitini ha̧le kópu ka̧ae fi tikimó ho̧ko dourótua yalepó.

6 Atima atéró sisiraae feleteita, tuȩ́ tiki turóné dowi ala yaai ekȩle du betale alané erapó. Mió da̧kélé atima yale kaae yao̧sóró, tó tikiné ekȩlere ala da̧né hosaa tua̧mó mulao̧sóró kisipa mulatere fo i dere ape. 7 Mepaae so whi̧ atima kapala kótópaae momatu yale kaae, mió diaao̧kélé yao̧se. Ti noatepae, asȩmó i fo erapó.

“Talené so whi̧ta, Kótó tuȩ́nire so whi̧tamo touyóló bitu, kapala kótó doi sóró horóturaalu, doasi o̧la deyóló nuku betalepó. Atéturaalu, atima fea sama sóró keyaa fole wȩikélé mo dekéró nóo, sotamo nópu nokole alaró kae kae dowi alatamo hȩkese yóló ho̧ko yóo, du betalepó,”

8 Atima mepaae nópu nuku betale alané, beta̧ be dȩmótei 23,000 so whi̧ suka̧lepó. Atima atétu betale kaae, da̧kélé yao̧sóró i dere ape. 9 Atima mepaae so whi̧né Tale ka̧ae kelaai su̧ saleteiné, Talené dowi wulirape dotonóló atima dóló sisiraae faralepó. Atérapa, da̧nékélé Tale su̧ sere ala yao̧se yóló dapó. 10 Mepaae so whi̧ atima a̧lisóró fole whi̧rapetamo dokó dokó depa, Talené whi̧ dóló kemerótu betere ensel dotonóló, so whi̧ mo turó dóló kemeralepó. Atérapa, dia̧kélé atéyao̧sóró me whi̧tamo dokó dokó dere ala yao̧se.

11 Take betale so whi̧paae eraté wale alarape mepaae so whi̧né dosa̧ayóló wituraalu kisipa só̧póló, mené asȩyóló muló beterapó. Keké nale alimó kaae sóró i ala yaalopó deté wale forape mo dokonóló, mió i kemetere alimó da̧paae mo erótu betepa kelerapó. 12 Térapa, mepaae so whi̧ de me dowi alané dée néni diriyóló beterapó dere so whi̧ dia̧, dée nao̧sóró, mo wisiyóló kaae tawae yóló, dȩla fo i dere ape. 13 Dowi ala yó̧póló su̧ sere ala dia̧paae maaté dumi, i haemó betó mole so whi̧ feapaaekélé wua dapó. Tépatei, Kótóné so whi̧ tao su betere ala ha̧le yó taru, dia̧paae ai erótu betere su̧ sere ala mo dekéró eréni, diaao̧ belenére su̧tóró erótu beterapó. Mepaae dowi ala yó̧póló su̧ supa, dia̧ dée néni fotoko̧ buóló, ai sekȩ beleyó̧póló, Kótóné ama so whi̧ tao sere ala ha̧le yó tareteiné, dia̧ wisi tikipaae sókó faaire tu̧ munaalopó.

Yesuné tikiró fa̧ketamo nukuraalu, kapala kótópaae kisipa muóló detere o̧latamo touróló nao̧se

14 Térapa, ya̧lo hosaa mole ne norape-ó, kapala kótópaae momatu betere ala tua̧mó bitini, mo tika kae betae. 15 Dia̧ fosó fosói kisipa mole so whi̧tamo betepa, ti ya̧lo i dere fo taleyóló kisipa yae. 16 Talené da̧ wisiróturaalu, sókó farale sameatóró da̧ fea touyóló bitu, mo kée yóló nukua dumié? Mo beta̧ bred o bulatóró terekeyóló nuku dere kaae, Kerisoné ama tikimó erale wisi wisi ala da̧ feané sumié? 17 Ti noatepae, da̧ fea mo beta̧ o bulatóró terekeyóló nokoleteiné so whi̧ fea mo beta̧ tikitóró daale ala ha̧kearóló yó matapó.

18 Israel so whi̧né du betale ala dia̧né kisipa muae. Talepaae momaturaalu, kapo tómó biliratere o̧la mepaae so whi̧nékélé nukua yalepó. Atéyaleteita, ai momaratere ala Talené wisirateretei atimakélé sirapóló ha̧kearó betere ala diaao̧ kisipanié? 19 Mo whi̧né naasené Kótó su̧róló aletu betere o̧laraperó ai kapala kótópaae ha̧le matere alatamo, mo bete mulapóló ya̧lo dia̧paae du betere? Meipó. 20 Tépatei, Kótó tuȩ́nire so whi̧né kapala kótópaae ha̧le matere o̧lata, mo Kótópaae meni, dowi keperapepaae mótu beterapó. Atétere o̧latamo diaao̧ nuku betepa, ti ai keperapené du betere ala dia̧paae tekaalopó. 21 Taletamo beta̧ kisipa muóló, nokole wȩi nukuraalu, dowi keperapetamo beta̧ kisipa muóló nokole wȩikélé touróló nenénipó. Talené doi sóró horótu detere o̧la noó, dowi keperapené doi sóró horóturaalu detere o̧lakélé nóo dere alata, wisini mo dorapó. 22 Ti da̧ ama so whi̧ bitutei, dowi kepetamokélé fulumu du betere alata, Talené da̧tamo doasi fopaae buó̧póló sesemerótu beterapó. Ti aita, Talené ama bole fotoko̧ró da̧né bole fotoko̧tamo su̧rapóló de?

Kisipa tiró betere so whi̧né yaaitere ala mené seséni, atima su̧mó enérapó

23 Fea kae kae ala yaaire fo muni su̧mó enépatei, ai dere alarapené so whi̧ wisiyóló beteró̧póló tao senénipó. Kae kae yaaire ala feata, fo muni su̧mó enépatei, mepaae alané Tale tua̧mó bitu kisipa tiki tiratere ala wisiraté fumipó. 24 Mepaae ala duraalu, dia̧ maaté wisiyóló betaaire alamó kisipa muni, mepaae so whi̧kélé wisiyóló beteró̧póló kisipa mutu, erótu betae.

25 Hupu na dotonatere tikimó duputeretei naairaalu, netéyale o̧laé yóló woseni, ho̧ko nó beta̧ yae. 26 Ti noatepae, i fo asȩyóló muló beterapó.

“I haeró ere o̧la o̧latamo feata, Talené amatórótipó.”

27 Mepaae tuȩ́ tiki tirénire so whi̧né dia̧paae o̧la naai ape depa, fóló naairaalu neté yale o̧laé yóló woseni, ho̧ko nó beta̧ yae. 28 Tépatei, mepaae whi̧né duraalu, “Ita kapala kótópaae momayale o̧lapó,” depa ti nao̧se. Ti ai whi̧ a̧ haleturaalu, ama tuȩ́ tiki doyao̧sóró dapó. 29 Ya̧lo i dere fota, naao kisipa sekȩyóló kó̧paae fao̧sóró dumitei, ya̧paae ai fo yale whi̧né naao dere ala kilitu, a̧ kisipa sekȩyao̧sóró dapó. Ti ya̧lo kisipané yaaitere ala du betepatei, mepaae so whi̧ atima tuȩ́né ya̧lo dere ala taleyóló ȩ noatepa só derótu betere? 30 Mené ȩpaae o̧la naai ape depa ai o̧la naairaalu, Talepaae mo kée yóló nuku beterapó. Atéró nukupatei, mepaae whi̧né ya̧lo o̧la nokole alamó, ȩ noatepa só derótu betere?

31 Atérapa, diaao̧ o̧la nokole ala ó wȩi nokole ala ó mepaae dere alarape fea so whi̧né kilituraalu, Kótóné doi beta̧ doasi muó̧póló yae. 32 Atéturaalu, Juda fake ó, Krik fo bole fake ó, Kótóné so whi̧ fea dée nalao̧sóró me noa kaae ala depa, ti tuȩ́ tekeyóló yae. 33 Ti ya̧lo dere alakélé ho̧ko dumi, so whi̧ feané wisirapó yó̧póló, tuȩ́ tekeyóló du beterapó. Ti noatepae, ya̧lo du betere alata, ȩ maaté wisiyóló betaai kisipa muóló dumi, Kótóné so whi̧ fea aluyao̧sóró, wisiyóló beteró̧póló tao saaire ala beta̧ du beterapó.

11

1 Téturaalu, Yesu Kerisoné yale ala ya̧lo su̧róló du bitu dere kaae, ya̧lo dere alakélé dia̧né su̧róló yae.

Talepaae momaturaalu etéró yae yóló dere fo

2 Dia̧ Talené ala eróturaalu, da̧né dia̧paae yae yóló male alarape diaao̧ kutirimó muló, wisiyóló sya fóló erótu betereteimó, mo kée yóló ya̧lo dia̧ dukirótu beterapó.

3 Da̧ whi̧ feané topota, so whi̧ tȩteróló kaae tare whi̧ Keriso betóo, soné topo ti whi̧ betóo, Kerisoné ama topo ti Kótó betóo eretei, diaao̧ kisipa yaasepóló i dere ape. 4 Mepaae whi̧ dené Talepaae momatere alaró Talené ko̧ló whi̧rapené ere fotamo yó matere sukamó, ama mo topo me o̧lané husiratepa, ti a̧ tȩteróló kaae tare topotei haleratapó. 5 Mepaae so dené Talepaae momaturaalu, ó Talené ko̧ló so bitu, ama fo yó matere sukamó, kutiné ó me o̧lané ama topo husirénitepa, ti a̧ tȩteróló kaae tare topotei haleratapó. Ama topo husiréni ha̧lepatei, Talepaae moma depa, ti ama topo niki sakere ao̧rapó. 6 Mepaae so denétamo ama topo niki me o̧lané husiraalo hó̧tepa, ti ha̧lekeróló tikinérapó. Ama topo niki turó saketepa, ó tikinalemó a̧ halenérapóló kisipa mutepa, ti me o̧lané husiranérapó. 7 Ti whi̧ta, Kótóné ama kae ere dȩró asotamo su̧róló alereteiné, momatere ala ó fo yó matere ala yaai, ama topo me o̧lané husiranénipó. Tépatei, so betere alata, whi̧ tao sóró hale horaairaalu erapó. 8 Ti noatepae, take soró whi̧tamo kaarale sukamó, whi̧ so tua̧mó kaani, sotei whi̧ tua̧mó kaaró beterapó. 9 Atére kaae, Kótóné whi̧ alereteita, so tao só̧póló ini, soné whi̧ tao só̧póló, kisipa mutu erapó. 10 Atére alaró ensel-rape betere alatamomó kisipa mutu, sorape atima fea whi̧ ao̧mó beterapóló kisipa yó̧póló, ama topo me o̧lané husiranérapó.

11 Tépatei, Tale tua̧mó bitu so whi̧ meiyóló ama wotoró betóo, whi̧kélé so meiyóló ama wotoró betóo, inipó. 12 Ti noatepae, take sota whi̧ tua̧mó sókó wóo, miómo soné deyóo whi̧ deyóo du beterapó. Tépatei, ai alarape feata, Tale tua̧mótóró kaarótu beterapó. 13 Ya̧lo i dere fo wosóló diaao̧tei taleyae. Sorape atima topo me o̧lané husirénirutei, Kótópaae momatepa ai wisire? Mo meipó. 14-15 Whi̧né ama topo nikitamo fo̧loratepa, ti a̧ hale yóo, soné ama topo niki fo̧loratepa, ti a̧ dukiróo yó̧póló, erapó. Ti aita, ama ere alapóló kisipa yó̧póló, erapó. Ti noatepae, soné fo̧loi topo nikita, ama tiki husuróló eró beterapó. 16 Mepaae whi̧nétamo i dere fo woseni, hó̧róló dowa̧ae fu betepa, ti atei kaae so whi̧paae da̧né ó kae kae hae kwiamó betó mole Keriso fake so whi̧nékélé me ala yaaire tu̧ kae muni, da̧ feané mo beta̧ alatóró yó tarapó.

Talené o̧la nokole alamó ere fo

17 Ya̧lo dia̧paae i ala yae, i ala yao̧se yóló i dere fota, diaao̧ du betere alamó wisirapóló ya̧lo dia̧ dukiróturaalu dumipó. Ti noatepae, dia̧ touróló du betere alané so whi̧ só deróló dorótu betereteiné, mepaae dere wisi ala tȩteró beterapó. 18 Ya̧lo dia̧paae folosóró dere fo i ape. Dia̧ tourótua dere sukamó, fea beta̧ kisipa muni, fake tekeyóló kae kae betó mulapó dere fo ya̧lo wosalepó. Dia̧ tua̧mó ai ala mo du dapóló kisipa mutapó. 19 Dia̧ fea beta̧ kisipa muni, me fakené dere ala kae, me fakené dere ala kae du beteretei, Kótóné ka̧ae kolóló, i faketa mo donorapó deretei mo so whi̧né koló̧póló ha̧kearatapó. 20 Dia̧ fea beta̧mó touróló bitu nokole o̧lata, Talené ama erale alamó, ama doasi doi mulóturaalu nokole ao̧nipó. 21 Ti noatepae, dia̧ atéró o̧la nukuraalu, so whi̧ fea wó̧póló kaae tani, mepaae so whi̧ ho̧ko hapale nukua dapó. Dia̧ o̧la beta̧mó bitu mepaae whi̧ wotené sukó̧o, mepaae whi̧ wȩi dekéró nóló keyaa fóo, du beterapó. 22 Ti dia̧ mo o̧laró wȩitamo naaire mo be tȩnipa de? Atétu betere alané Kótóné touróló beteró betere so whi̧ ha̧le o̧la ao̧róo, mepaae o̧la o̧la meire so whi̧ halerótua yóo, du beterapó. Diaao̧ ai du betere alamó, ya̧lo dia̧paae noa fo yaaloé? Aita, wisi ala dapóló ya̧lo dia̧ dukiranére? Mo meipó.

23-24 Ti noatepae, Talené ȩpaae yó matepa ya̧lo dia̧paae yó male fotei, momó i dere ape. Tale Yesu dó̧póló eleké deale dikitamo bred o tao sóró Talepaae mo kée yóló, kolokó daalu yóló mótu duraalu, “Ita, ya̧lo dia̧ tao suraalu, matere tikipa diaao̧ nukuraalu, ya̧lo yale alamó ȩ kisipa keteréni, tuȩ́ yó taru nae,” yalepó. 25 Atéró o̧la nóló kemetepa, o̧la nuku yale kaaetóró wȩi belere wuti tao sóró duraalu, “I wȩita, ya̧lo sókó falaaire samea Kótóné ama so whi̧ tao saalopóló ere kisi fo dirirótu beterapó. Térapa, dia̧ i wȩi nukua dere doko̧ ya̧lo yale ala tuȩ́ yó taruraalu, i ala ha̧le deté fu betae,” yalepó. 26 Ti noatepae, betere doko̧ i bred oró wȩitamo nukulétóró fu betaalopó. Atétere alané, Tale suka̧le ala ha̧keamó yó maté fóló, a̧ wale sukamó sókó faalopó.

27 Atérapa, mepaae so whi̧ denétamo Talené bred o ó wȩi kisipa tekeyóló nénitepa, ti Talené ama tikiró sameatamo bete muni, ha̧le o̧la ao̧ratereteiné, dowi ala dapó. 28 Ai o̧laró wȩitamo nokole alata, doasi bete mole o̧lapóló kisipa muóló, folosóró a̧ tua̧mó mole ala tuȩ́nétei taleyóló nukupa, ti mo wisirapó. 29 Ti noa yao̧sóró meipó. Mepaae whi̧ dené ai wȩiró o̧latamo nukuraalu, Talené tikipóló kisipa muóló néni ha̧le ho̧ko nuku betepa, ti Talené a̧ só deraaire ala amatei eratapó. 30 Atétu betere alané dia̧ tua̧mó mepaae so whi̧ turó fotoko̧ buni, bé yóo, mepaae mo kisi daayóo, mepaae so whi̧ mo ti sisiraae fóo du beterapó. 31 Tépatei, da̧né ha̧sókó fóló du betere ala da̧nétei taleyóló donoratepa, ti Talené da̧ só deraalomeipó. 32 Da̧né du betere ala Talené ama taleyóló da̧ i haemó ha̧le betó mole so whi̧tamo touróló só derao̧sóró, da̧né du betere dowi ala taaróló tu̧ wisipaae fó̧póló donoróturaalu, ama da̧ deké su beterapó.

33 Atérapa, ya̧lo ne norape-ó, Talené o̧laró wȩitamo nokole sukamó, so whi̧ fea beta̧mó toura̧le wapa naasepóló, kaae tawae. 34 Dia̧ mepaae so whi̧tamo wotetepa, ti mo o̧la diaao̧ bemó nóló wonérapó. Ti dia̧ atéró fea touróló bitu, du betere ala Talené taleyóló dia̧tei só derao̧sóró dapó. Ȩ aipaae wale sukamó, ya̧lo i dere fo tómó mepaae dia̧ donoratere fokélé yaalopó.

12

Mepaae so whi̧ tao só̧póló, Dȩi Kepe Wisiné ha̧le matere ala

1 No nerape-ó, Talené Dȩi Kepe Wisiné ha̧le matere alarape dia̧ tuȩ́ni, ko̧ló ko̧ló yao̧sóró i dapa wosae. 2 Dia̧ Keriso betaai ha̧le betale alimó, fokélé initere kapala kótórapepaae tuȩ́ tiki tiró̧póló, netéró mepaae alané dia̧ kó̧paae a̧lisóró felerópó. 3 Dia̧ ai ala ereteiné ya̧lo dia̧paae i dere fo wosae. Kótóné Dȩi Kepe Wisiné mepaae so whi̧ fotoko̧ratepa, “Yesu mo ti doró̧póló yae,” fo mo enénipó. Mepaae so whi̧ Dȩi Kepe Wisiné fotoko̧rénitepa, ti “Yesuta, da̧ tȩteróló kaae tare Talepó,” fo mo enénipó.

4 Talené ama ala eró̧póló, mo beta̧ Dȩi Kepe Wisinétei kae kae ala eró̧póló, so whi̧ feapaae ha̧le doko̧rótu beterapó. 5 Mepaae Keriso so whi̧né Talené ama so whi̧ tao saaire ala kae kae mupatei, ai alarape fea tȩteróló kaae tare Tale mo beta̧tóró beterapó. 6 Ai beta̧ Kótónétóró so whi̧ fea tua̧mó kae kae alarape fea erótu beterapó.

7 Talené so whi̧ mo fea wisiyóló beteró̧póló, Dȩi Kepe Wisiné ama erótu betere kae kae wisi ala ha̧kearóturaalu, so whi̧ feapaae beta̧ beta̧ yóló doko̧rótu beterapó. 8-10 Beta̧ Dȩi Kepe Wisinétei, me whi̧paae ti mepaae Keriso so whi̧ fosó fosóre ala yó meló̧póló melóo, me whi̧paae ti Kótóné mo bete mole fo tuȩ́ yó̧póló, yó melaaire ala melóo dere alata, mo beta̧ Dȩi Kepe Wisinétóró erótua dapó. Me whi̧paae ti Kótóné doasi kelemei ala mo eraalopóló, tuȩ́ tiki tiratere ala melóo, me whi̧paae kae kae kisi bete wisiratere ala melóo, me whi̧paae kelemei ala eró̧póló doasi fotoko̧ melóo, me whi̧paae Kótóné ama ko̧ló whi̧ beteróo, me whi̧paae ti fea dere ala taleyóló, ita dowi kepené dapó, ita Talené Kepe Wisiné dapóló ka̧ae kolóló tuȩ́ dere ala melóo, me whi̧paae ti kae kae be fo dere ala melóo, dua dapó. 11 Ai dosa̧ayale alarape feata, mo beta̧ Kepenétóró eratapó. Tétu ama kisipané enére alatóró sya furaalu, so whi̧ feapaae beta̧ beta̧ yóló doko̧rótu beterapó.

Beta̧ tikimótei kae kae o̧larape daale fo

12 Mo whi̧né tikimó hó naase kele mepaae kae kae o̧la fea daae moletei, tikita ti mo beta̧tóró daalapó. Atére kaae, da̧ tȩteróló kaae tare whi̧ Keriso a̧ tikimó da̧ fea olekeyóló mo beta̧ tikitóró daalapó. 13 Ti noatepae, beta̧ Dȩi Kepe Wisiné da̧ fea wȩi tópuróturaalu, Juda fake so whi̧kélé, Krik fo bole so whi̧kélé, wae sóró kutó diratere so whi̧kélé, atima ko̧lené betere so whi̧kélé, fea mo beta̧ tikitóró alée faralepó. Até duraalu, so whi̧ fea wȩi nokole depa beta̧ wȩi nuku dere kaae, da̧ fea beta̧ Dȩi Kepe Wisitóró só̧póló malepó.

14 Whi̧né mo tikimó beta̧ o̧la maaté daani, kae kae o̧la fea daae mulapó. 15 Hóné duraalu, ȩta naase meireteiné ai tikitamo olekenipó depa, ti hó a̧ fesekée fóló kae daale? Téni, tikimótóró olekerapó. 16 Wosȩ́liné duraalu, ȩta kele meireteiné tikitamo olekenipó depa, ti wosȩ́li a̧ da̧ae fóló, kae daale? Téni, a̧ tikimótóró olekerapó. 17 Tiki turótamo keletóró daaua̧sóró, ti wosetere ala netéró wua̧é? Tiki turótamo wosȩ́litóró daaua̧sóró, ti kȩlaa sere ala netéró wua̧é? 18 Ti tikimó daale kele, naase, hó mepaae kae kae ere o̧la fea Kótóné ama kisipané etéró eraalopó yale alatóró eró beterapó. 19 Ai o̧larape featamo beta̧ o̧latóró daaua̧sóró, ti tikipó fo nétéró wua̧é? 20 Ti hó naase, kele, kae kae o̧larape fea daae moletei, beta̧ tikimótóró olekée mulapó.

21 Kelené naasepaae duraalu, “Me ala yaairaalu, ȩ ya̧ ya̧ya̧nipó,” fo enénipó! Toponékélé hópaae duraalu, “Me ala yaairaalu, ȩ ya̧ ya̧ya̧nipó,” fo enénipó! 22 Atei fo ini, da̧né tikimó mepaae daae mole sawa doi munire o̧larape meitepa, ti da̧né tiki mo wisiyóló betere ala enénipó. 23 Da̧né tikimó daae mole mepaae kelaalo koko̧ inire o̧larape koko̧ yó̧póló, da̧né aurótua dapó. Da̧né tikimó daae mole mepaae keletepa haletere o̧larapeta, ti kutiné kinótua dapó. 24-25 Mepaae keletepa hale initere o̧larape, ti da̧né mo hotowayóló kinótimipó. Tépatei, Kótóné so whi̧né tiki aleturaalu, mepaae doi munire o̧laraperó doi mole o̧larapetamo dei kisipa mutu, bóe dóló fake tekeyao̧sóró, doi munire o̧larapekélé Talené tao sóró doi muaaire ala eralepó. Tétu, tikimó daae mole o̧larape beta̧ kisipa muóló, u tao su i tao su du beteró̧póló, Kótóné atéró touróló daalalepó. 26 Ai o̧larape beta̧kótamo sekȩ supa, ti featóró sekȩ sóo, mekó doasi doi mulatere ala depa, ti mepaae o̧larapekélé fea touyóló, hȩkesetamo mo kée yóló hai̧ yóo, du beterapó.

27 Atétere kaae, dia̧ fea da̧ tȩteróló kaae tare whi̧ Kerisoné tikimótóró olekereteiné, dia̧ fea ama tikitóró daalopó. 28 Kótóné touróló beteró betere so whi̧ tua̧mó folosóró Kótóné fo eró̧póló, dotȩyale aposel whi̧rape sóró beteróo, ai sisópaae Kótóné fo yó matere ko̧ló whi̧rape sóró beteróo, ai sisópaae yó matere whi̧rape sóró beteróo, ai sisópaae doasi kelemei alarape eraaire so whi̧ sóró beteróo, ai sisópaae kae kae kisi bete wisiró̧póló sóró beteróo, ai sisópaae mepaae kae kae ala dere tua̧mó bipi depa tao saaire so whi̧ sóró beteróo, mepaae dere ala mo donotóró deté fu beteró̧póló sóró beteróo, ai sisópaae mepaae so whi̧ kae kae be fo yó̧póló, sóró beteróo, erapó. 29 Ti ai so whi̧ featóró Kótóné dotȩyale aposel whi̧rape betere? Atima featóró Kótóné fo eratere ko̧ló so whi̧ betere? Meipó. 30 Atima featóró Kótóné fo yó matere so whi̧ betere? Atima feanétóró doasi kelemei alarape erótua de? Mepaae so whi̧né kisi bete wisiratere Kótóné atima feapaaetóró melaleé? Kae kae be fo-a, atima feané du betere? Dȩi Kepené yó matere kae kae be fo fetere ala feané dua de? Mo meipó. 31 Ti so whi̧ fea tao saaire ala beta̧ senée yóló ekȩle du betae. Talené kae kae ala eraaire tu̧ wisi mió ya̧lo dia̧paae i dere ape.

13

No nerapepaae hosaa muóló yaala sókó fole ala

1 Ȩ tua̧mótamo so whi̧paae yaala sókó fole ala munirutei, Talené ala eróturaalu, mo whi̧né bole kae kae be fo ó ensel-rapené be foné du betepa, ti ha̧le fo whaayóló so whi̧ wisinarótu beterapó. 2 Dȩi Kepe Wisiné ȩ fotoko̧ratepa, Kótóné ko̧ló whi̧rapené dere foró kinó betere fotamo fea ya̧lo tuȩ́ yóo, Kótóné bete mole fo so whi̧paae yó melóo, mepaae hasi fosópaae ai daae mole tiki taaróló, kaepaae daane fae yaaire tuȩ́ tiki tiratere alakélé su̧mó yóo epatei, yaala sókó fole alatamo ȩ tua̧mó munipa, ti ȩ mo ha̧le o̧la kaaené kelerapó. 3 Ya̧lo mole o̧la o̧la fea yolealere so whi̧ tao sóró melóo, Talené ala eróturaalu mepaae so whi̧ tao saai dapóló kisipa mutu, ya̧lo tikikélé mené simó suku̧laa daló̧póló melóo duraalutei, yaala sókó fole ala ȩ tua̧mó munipa, ti Talené ȩmó me dupu melaalomeipó.

4 Mepaae so whi̧paae yaala sókó fu betere so whi̧ta, kae kae sekȩi ala wapakélé, me o̧la meipóló dua beleyóo, naameyóló mo dua bitu wisi ala beta̧ eróo, du beterapó. Yaala sókó fole whi̧né me whi̧né dere ala kilitu, ȩkélé etei kaae ala enée yóló dei kisipa muóo, nene yóló bopé fake yóo, doasi whi̧póló kisipa mutu mepaae so whi̧ só deróo, mo enénipó. 5 Yaala sókó fole so whi̧né, mepaae so whi̧né inire alamó ho̧ko haleratere ala ini yóo, atima kisipa felé yaaire ala maaté ini yóo, fopaae butere ala hapale ini yóo, mepaaené eratere dowi ala kwia tokó̧ melaaire kisipa muni yóo, erapó. 6 Mepaae yaala sókó fu betere so whi̧ta, dowi ala tua̧mó hȩkeseni, mo bete mole ala wisimó beta̧ mo kée yóló hȩkesetu beterapó. 7 Yaala sókó fu betere so whi̧né atima ne norapepaae sekȩi ala erao̧sóró sesé yóo, Talené tao saalopóló kisipa mutu, tuȩ́ tiki tiratere ala taaréni, betere doko̧ ha̧le yó tawóo, take nalopaae Talené da̧paae wisi ala eraalopóló kisipa tiróo, kae kae sekȩi ala wapakélé haepaae derepéni, betere doko̧ ha̧le beléetóró tawóo, du beterapó.

8 Kótóné ko̧ló whi̧ bitu, ama fo erótu betere alakélé me sukamó taalóo, kae kae du betere be fokélé kemeyóo, doasi kisipa sere alakélé kemeyóo yaalotei, yaala sókó fole ala beta̧ mo kemekélé ini, ha̧le muótóró tawaalopó. 9-10 Ti noatepae, mo bete mole fo da̧né tuȩ́patei, mo turó tuȩ́ni yóo, da̧ Kótóné ko̧ló whi̧ bitu, ama da̧paae yó male fo da̧némo mepaae so whi̧paae mo turó yó meni yóo du beterapó. Tépatei, mepaae alarape Talené ama mo turó eratere alimó, mepaae eréni ha̧le kwia mole alarapekélé fea aluraalopó. 11 Ȩ ketei kaae betale sukamó, ya̧lo dere fokélé keteiné fo kaae yóo, tuȩ́kélé keteiné tuȩ́ kaae muóo, mepaae ala bete diriyóló tuȩ́ deté fole alakélé, keteiné dere ala kaae yóo, yalepó. Téyaletei, ȩ doa yóló whi̧ bitu, take ketemó deté wale ala mo ti taaralepó. 12 Mió da̧né i kilitu betere alata, bete diriyóló kilini, aso asore klas-mó kelepaa kilitu dere kaae erapó. Tépatei, nalo kelepaa ka̧aetamo duraalu, ti mo diriyóló kelaalopó. Mióta, mepaae ala da̧né tuȩ́retei, mepaae wisiyóló tuȩ́nipó. Talené ȩ mo turó diriyóló tuȩ́ru ere kaae, take ya̧lokélé tuȩ́ yaalopó.

13 Mió i alimó mole doasi bete alarape i ape. Tuȩ́ tiki tiratere alakélé, take nalopaae Talené da̧paae wisi ala eraalopóló hai̧tu betere alakélé, yaala sókó fole alakélé, ai alarape tua̧mó mo doasi bete mole alata, ti yaala sókó fole alapó.

14

Talené ko̧ló whi̧né dere foró kae kae be fotamo yó̧póló ha̧le matere ala

1 Yaala sókó furaalu, Dȩi Kepe Wisiné ha̧le matere alarape mo ketekȩ buóló su betae. Tétu Kótóné ko̧ló whi̧ bitu, ama fo yó matere alata, mo doasi topo alapa, mo wisiyóló sae. 2 Ti noatepae, mepaae so whi̧ dené du betere kae kae be fota, mo so whi̧paae dumitei, Kótópaaetóró du beterapó. Atéró kinóló mole alarape ama kepe tua̧mó du betepatei, so whi̧ feané ai dere fo wosóló bete tuȩ́ni ko̧ló ko̧lórapó. 3 Tépatei, mepaae Kótóné ko̧ló so whi̧né mo so whi̧paae Talené fo i ape yóló yó móturaalu, so whi̧ diriyóló beteró̧póló fotoko̧ bulóo, halaainé beteró̧póló ketekȩ bulóló ma fo yóo, whaalia duraalu fomaake kisipa mutere so whi̧ kisipa felératere fo yóo, du beterapó. 4 Whi̧ me dené kae kae be fo du betepa, ti atétere whi̧ a̧tei wisiyóló beteratere ala du beterapó. Tépatei, Kótóné ko̧ló so whi̧né, ti so whi̧ feapaae Talené ere fo i ape yóló yó mótu betepa, ti Kótóné fake so whi̧ fea diriyóló beteró̧póló tao su beterapó. 5 Dia̧ so whi̧ feané kae kae be fo depa, mo wisirapóló kisipa mutapó. Tépatei, Talené ko̧ló whi̧rapené dere fo dia̧ feané depa, mo wisirapó. Kótóné ko̧ló whi̧rapené yó mótu betere alané kae kae be fo du beteretei tȩteró beterapó. Tépatei, Kótóné touróló beteró betere so whi̧ diriyóló beteró̧póló, kae kae be foné du beteretei bete mené feteyóló yó matepa wisirapó.

6 Térapa, no nerape-ó, ȩ aipaae wóló kae kae be foné du betepa, ti ya̧lo dia̧ netéró tao saaloé? Tépatei, Kótóné mepaae kinóló mole alarape dia̧paae ha̧kearóló yó matepa, ó Kótóné so whi̧ moko̧leyaa yóló betao̧sóró ere ala bete fea yó matepa, ó Kótóné ko̧ló whi̧ bitu ama fo yó matere ala ó Kótóné bete mole fo etérópóló yó mótu betepa, ti ai alarapené dia̧ mo su̧mó tao saalopó. 7 Wole fo duraalu, mo whi̧né aleale fó wuti ó kita kaae o̧la harp wisiyóló dupa, ti so whi̧ feané wosóló felé yaalotei, ho̧ko dupa, ai hale wosetere so whi̧né noa wole fo du dérópóló, ko̧ló ko̧ló yaalopó. 8 Atétere kaae, bóe daai haletua dere ukulumó wuti wisiyóló dini ho̧ko depa, ti bóe dele whi̧rape atima bóe faairaalu, netéró siki siki yaaloé? 9 Diaao̧ dere alakélé ai ala kaaené kelerapó. Dia̧né dere fo so whi̧né kisipare foné initepa, ti ai fo bete netéró kisipa yaaloé? Atéró dere fota, so whi̧ bitinire tikimó wotoró bitu dere fo kaae ao̧rapó. 10 I haemó kae kae be fo buó moletei, me fokó bete munire fo kae buni, mo fea bete mole fotóró bulapó. Ai be fo talerape atimané foné bete kisiparetei da̧ feané mo tuȩ́rapó. 11 Mepaae whi̧né dere be fo ya̧lo wosóló bete wisiyóló sinitepa, ti be fo kae bole whi̧né ȩ kae be fo bole whi̧ nisi yóo, ya̧lokélé ai whi̧ a̧ kae be fo bole whi̧ nisi yóo, du beterapó. 12 Ti dia̧ tua̧mókélé atei kaae alatóró du beterapó. Dȩi Kepe Wisiné ha̧le matere ala saai dapóló, dia̧ doasi ekȩle ai du beterapa, Kótóné touróló beteró betere so whi̧ diriyóló beteratere alata, doasi bete mulapa, ketekȩ buóló sae.

13 Atére betené, mepaae kae kae be fo du betere whi̧né dere fo bete amatei feteyó̧póló Talepaae momarae. 14 Ti noatepae, ya̧lo be fo kaené dere momata, kepené maaté du beterapó. Tépatei, ya̧lo tuȩ́ tikita, ti kaepaae mole ao̧rapó. 15 Térapa, ya̧lo noa alakó yaaloé? Ya̧lo moma duraalu, kepetamo yóo, ya̧lo tuȩ́nékélé yóo, wole fo duraalu, ya̧lo kepetamo yóo, tuȩ́nékélé yóo enérapó. 16 Naao kepetamo turóné Kótópaae mo kée yóló a̧ hale horótu betepa, ti naao du betere fo bete wosenireteiné, “Mo kée, téyó̧póló yae,” fo ha̧le netéró yaaloé? 17 Ti naao mo kée fo du betepatei, ai foné u whi̧ tao sóró diriyóló beterótumipó.

18 Ti dia̧ feané kae kae be fo du betepatei, ya̧lo kae kae be fo dere alané dia̧ mo teraae faleteiné Kótópaae mo kée du beterapó. 19 Tépatei, Kótóné touróló beteró betere so whi̧ tua̧mó, ya̧lo ama fo yó móturaalu, so whi̧né wosóló bete kisipa yaairetóró aporó fo kwiatamo yó matepa, ti mo wisirapó. Téni, so whi̧né wosóló kisipa enénire 10,000 fo kukwia kae kae be foné depa, ti netéró wosóló kisipa yaaloé?

20 No nerape-ó, dia̧ keteirapené tuȩ́ kaae mutu betao̧se. Dia̧ dowi ala yaaire kisipa muni, awa̧ nokole naale senaale kaae ao̧yóló betae. Tétu, dia̧né mole tuȩ́ tikikélé, mo dirire so whi̧né tuȩ́ kaaetóró muóló betae.

21 Kale tukóló muló betere fo tua̧mó Talené i fo dapó.

“Ya̧lo so whi̧paae kae kae be fonékélé, be kaemó wale whi̧rapené ko̧lónékélé i so whi̧paae yaalotei, ya̧lo dere fo bete atimané mo wosókélé yaalomeipó.”

22 Térapa, ai kae kae be fo du betere alata, tuȩ́ tiki tiró betere so whi̧né kolóló tuȩ́ yó̧póló dumitei, tuȩ́ tiki tirénire so whi̧né kilitu, ita Talené me ala yaairemó dapóló kisipa yó̧póló dapó. Tépatei, Kótóné ko̧ló whi̧rapené ere fo i ape yóló yó mótu betere alata, tuȩ́ tiki tirénire so whi̧ tao su dumitei, tuȩ́ tiki tiró betere so whi̧ tao suraalu dapó. 23 Atéreteiné Kótóné fake so whi̧ feané kae kae be fo du beteremó, mepaae ai be fo tuȩ́ni, ko̧ló ko̧lóre so whi̧ ó tuȩ́ tiki tirénire so whi̧ dia̧ beterepaae wóló, diaao̧ du betere ala kilituraalu, dia̧ keyaa fole so whi̧ ao̧rapó yaalomeié? 24 Dia̧ fea Kótóné ko̧ló so whi̧ bitu, ama fo i ape yóló yó mótu betepa, kale mo fo bete tuȩ́ tiki tirénire so whi̧ ó mepaae mo fo tuȩ́nire so whi̧ wouraalu, so whi̧né dere alané ama hosaamó suraalu, a̧ dowi ala du betere whi̧póló mutere kisipané a̧ só deraalopó. 25 Talené ai whi̧né du betere ala taleyóló, ama hosaa tua̧mó kinóló mole ala ha̧kearaalopó. Atéteremó, a̧ deraapisa fóló fió mulu, so whi̧ feané keletómó Kótóné doi hale horóturaalu, “Kótó dia̧ tua̧mó mo ai betere ape!” yaalopó.

Talepaae mo dono tu̧ sya fóló moma yae ere fo

26 No nerape-ó, diaao̧ kisipa yó̧póló da̧né dia̧paae me noa fo yaaloé? Dia̧ fea touróló bitu, mepaae so ó whi̧né ama kisipare wole fo yóo, mepaae so ó whi̧né so whi̧ feané wosóló kisipa yó̧póló, Talené fo yó melóo, mepaae so ó whi̧né kinóló mole ala Kótóné a̧paae yó matepa, amamo so whi̧paae yó melóo, mepaae so whi̧né kae kae be fo yóo, mepaae so ó whi̧né kae be foné deretei bete feteyóo, depa mo wisirapó. Ti ai dosa̧ayale alarapeta, Kótóné fake so whi̧ fotoko̧ buóló beteraaire alatamo epa, ti enérapó. 27 Mepaae so whi̧né kae be foné yaaitepa, ti so whi̧ feané dere fapo ini, sore ó tamo so whi̧né beta̧ beta̧ yóló enérapó. Atéró dere fo me so ó whi̧né bete feteyóló, so whi̧paae ha̧kearóló yó manérapó. 28 Ai fo feteyaaire so ó whi̧ bitinipa, ti Kótóné fake so whi̧ tua̧mó kae kae be foné ha̧keamó ini, Kótópaae maaté ama kikiti depa, mo wisirapó.

29 Ko̧ló whi̧né Kótóné ama fo Keriso so whi̧paae yó matepa, ti tamo ó sore whi̧népi yó meló̧póló yae. Atéró kemetepa, ti wosale so whi̧né ai fo bete ka̧ae kolóló hotowaró talenérapó. 30 Me whi̧né yó matere fo wosetu betere so whi̧ tua̧mó Dȩi Kepe Wisiné i fo yae yóló yó matepa, ti ai fo yó mótu betere ala kapala taaróló, ai so ó whi̧né fo yó̧póló tȩ melae. 31 Ai so whi̧ fea kisipa sóró fotoko̧ buóló beteró̧póló, Kótóné ko̧ló so whi̧rape atima doko̧ fea beta̧ beta̧ yóló Talené fo yó melanérapó. 32 Kótóné ko̧ló so whi̧ tua̧mó betere keperapené yaai kisipa mole ala mo donotóró yó̧póló, ai ko̧ló so whi̧nétóró tȩteróló kaae tarapó.

33-34 Ti noatepae, Kótóné so whi̧ tua̧paaae ho̧ko ala kaaréni, hosaa muni deyóló mo dua beteratere ala kaaratere Tale beterapó. Be hulua doko̧ feamó Kótóné ama kae beteró betere so whi̧né du betere kaae, fo wosetere sukamó dia̧ sorape fo tekeni, mo dua betepa wisirapó. Kale tukóló muló betere foné sorape whi̧ ao̧mó betae ere fo sya furaalu, mo dua betenérapó. 35 Atima ai yó matere fo bete ko̧ló ko̧ló depa, ti bepaae fóló atima omarapepaae wosenérapó. Ti noatepae, so whi̧ touró betere tua̧mó soné fo depa, ti aita donoi ala mei, mo hale dere alapó.

36 Ti Kótóné fo-a, dia̧ tua̧mó keké naleé? Ó ai fo wisi ai be huluamó betere so whi̧ dia̧paae maaté yó maleé? 37 Whi̧ me dené dia̧ tua̧mó ama kisipané a̧ Kótóné fo eratere ko̧ló whi̧ ó Dȩi Kepe Wisiné eratere kae kae ala su̧mó enérapó kisipa mutepa, ti ya̧lo i asȩtere fo ti Talené ama dia̧paae yae dere fo dapóló kisipa enérapó. 38 Téni, mepaae whi̧nétamo i asȩtere fo ha̧le o̧la ao̧róló sisópaae eratepa, ti Talené ai whi̧kélé sisópaae eróló, ha̧le o̧la kaae ao̧raalopó.

39 Térapa, no nerape-ó, mepaae so whi̧paae kae kae be foné ekesé yóló sesé yao̧se. Téni, Talené ko̧ló so whi̧né yó mótu betere fota, ti mo doasi alapa, ketekȩ buóló yó mótu beteró̧póló yae. 40 Tétu, dia̧né mepaae noa kaae ala yaai depa ho̧ko ini, kisipa tekeyóló mo donotóró sya fóló enérapó.

15

Yesu momó kepaayale fo

1 No nerape-ó, ya̧lo dia̧paae take yó mótu betale fo wisi diaao̧ kisipa keteyao̧sóró momó yaai dapó. Kótóné ama fo wisita, bete mulapóló diaao̧ mo wisiyóló wosaleteiné, dia̧ ai fo tómó daalu a̧paae tuȩ́ tiki tiró beterapó. 2 Ai fo wisiné dia̧ alu yao̧sóró tao su beterapó. Ya̧lo dia̧paae yó male fo wisitamo hotowaró tao tapa, ti dia̧ ai tao sere ape. Téni depa, ti diaao̧ kisipa tiki tiratere ala bete munire ao̧ratapó.

3 Talené ai fo wisi mené ȩpaae yó matepa, aita mo doasi bete mole fopóló kisipa mutu, ya̧lomo dia̧paae yó malepó. Ai fo i ape. Kótóné asȩmó ere fo dokonóturaalu, da̧né dowi ala tokó̧ló aluraai so whi̧ tȩteróló kaae tare whi̧ Keriso a̧ suka̧lepó. 4 Atéró a̧ douróló, sore be dȩ kemetepa, kale asȩmó ere fo dokonóturaalu, Talené a̧ kepaaróló beteralepó. 5 Atéró kepaayóló, Pitané a̧ koló̧póló yó melóo, ai ki̧lipaae ti kale 12 yó matepa wosetere whi̧rapepaaekélé yó melóo, yalepó. 6 Atéyale sisópaae 500 bosenóló mepaae tómó beleróló, betere no nerape fea touró betere tikimó, a̧ ha̧keamó sókó walepó. Até yale so whi̧ mepaae sisiraae feletei, mo turó so whi̧ ti ha̧le betó mulapó. 7 Ai sisópaae Jems-paae yó male wóló, nalo ti Kótóné dotȩyale aposel whi̧rape feapaae yó male felepó. 8 Mo kemera̧le wouraalu, soné naale deyaaire be dȩ teópatei, ho̧ko be dȩmó detu dere kaae, Yesuné a̧ i ape yóló, ȩpaae yó male walepó.

9 Ȩkélé Talené dotȩyale aposel whi̧tei, mepaae aposel whi̧rape betere ao̧mó doi muni, mo belei sokótei beterapó. Ti noatepae, Kótóné fake so whi̧ ya̧lo susupuróló dowi ala erótu betaleteiné, ȩ aposel whi̧ beteraaire su̧nipatei, Talené ȩ sóró beteralepó. 10 Tépatei, Kótóné hamokoróló ha̧le tao saleteiné ȩ etei kaae whi̧ i betere ape. Ama ȩ atéró tao sale ala ha̧leni, ȩ tua̧paae mo doasi ala eró beterapó. Ai ala epa kisipa mutu, ya̧lo diale kutóné mepaae aposel whi̧rapené diale kutó mo bosenée felepó. Ti aita, ya̧lo fotoko̧né initei, Kótóné hamokoróló ha̧le tao sere ala ȩ tua̧mó muluraalu, yalepó. 11 Térapa, ya̧lo ó atimané dia̧paae yó male fota, me kae meipó. Da̧ feané i yó mótu betere fo wisitóró mopóló dia̧né wosóló kisipa tiralepó.

Sukutere whi̧ momó kepaayaaire fo

12 Da̧né dia̧paae Talené fo yó móturaalu, so whi̧ tȩteróló kaae tare whi̧ Keriso mo ti suka̧letei, Kótóné a̧ kepaaró beterapóló yó male fo dia̧né wosalepó. Atéyaletei, dia̧kó mepaae so whi̧né duraalu, suka̧le whi̧ momó kepaayóló betaalomeipó dere fo-a, dia̧né mo fo dapóló de? 13 Sukutere whi̧tamo kepaayaalomeipó kisipa mutepa, ti so whi̧ tȩteróló kaae tare whi̧ Kerisokélé kepaayóló bitinipóló kisipa muae. 14 Keriso a̧tamo kepaayóló bitinipa, ti da̧né yó mótu betere foró diaao̧ kisipa tiró betere alatamo bete muni, ha̧le o̧la kaae ao̧ratapó. 15 Ai ala tómó, Kótó a̧ etei kaae Tale beterapóló da̧né yó mótu betere fo, kapala fotei yó mótu bitirapó kisipa muae. Ti noatepae, so whi̧ tȩteróló kaae tare whi̧ Keriso mo ti suka̧letei, Kótóné a̧ momó kepaaró beterapóló, da̧né dia̧paae yó mótu betalepó. Ti suka̧le whi̧ momó kepaayaalomeipó fotamo mo du betepa, ti Kerisokélé Talené kepaaró bitinipó enérapó. 16 Ti noatepae, suka̧le whi̧tamo kepaayóló bitinipa, ti so whi̧ tȩteróló kaae tare whi̧ Kerisokélé kepaanipóló kisipa muae. 17 Kerisotamo kepaaró bitinipa, ti diaao̧ kisipa tiki tiratere alakélé bete muniru, diaao̧ du betere dowi ala tua̧mó dia̧ ha̧le betó tarapó. 18 Keriso a̧tamo atépa, ti a̧ tua̧mó betepa suka̧le so whi̧kélé mo ti alurapó enérapó. 19 Nalo betaaire alimó da̧ kepaayóló betepa, Kerisoné da̧paae wisi ala eraalopóló hai̧tu beterapó. Atépatei, mepaae so whi̧né mió i alimó maaté wisi ala kelaalopó dere fotamo mo du betepa, ti da̧paae doasi sekȩi ala eraaiteremó, mo doasi wirapó.

20 Tépatei, so whi̧ tȩteróló kaae tare whi̧ Keriso a̧ suka̧letei Kótóné mo kepaaró beterapó. Atéreteita, sukutere so whi̧kélé kepaayóló beteró̧póló, kutómó o̧la folosóró u̧lumétere kaae, a̧pi kepaayalepó. 21 Ti noatepae, beta̧ whi̧né yale dowi alané sukutere ala da̧ so whi̧ tua̧paae sókó walepó. Até yale kaaetóró, beta̧ whi̧né yale alané ti kepaayóló betere ala kaaratapó. 22 Ti da̧ta, Adam-né kaarale fake ereteiné, da̧ fea sukutua dapó. Atétu dere kaae, Kerisoné ama fake so whi̧ fea ti a̧ tua̧mó betereteiné kepaayóló betaalopó. 23 Atéyaalotei, ai ala ha̧le ho̧ko ini, ama mole tu̧tóró sya furaalu, yaalopó. Aita, kutómó o̧la folosóró u̧lumétu dere kaae, Keriso a̧pi kepaayóló beterapó. Atérené nalo a̧ fesaae wale sukamó, ti ama so whi̧kélé fea a̧re kaae kepaaróló beteraalopó. 24 Téró, Kerisotamo bóe du betere topo whi̧rapekélé, atimané tȩteróló kaae tare alarapekélé, atima so whi̧kélé, atimané bole fotoko̧kélé, fea doróló ki̧lipaae, ti ama so whi̧ tȩteróló kaae tare ala Alima Kótóné naase tua̧mó munaalopó. Atéteretamotóró, mo kemeyaaitere be dȩ sókó waalopó. 25 Ti ama tȩteróló kaae tare ala ha̧le deté fóló, ama bóe whi̧ mo ti dóló kemeratere sukamó sókó faalopó. 26 Atéró bóe dilé fóló, mo ti kemeróturaalu, daaire bóe whi̧ta, ti sukutere alapó. 27 Ti fea ala fea Kerisoné ama tȩteróló kaae tanó̧póló, Kótóné ama naase tua̧mó mulalepó. Ti ai fea alapó dereteita, ama Naalené naase tua̧mó mulale sekȩ́ Kótó a̧ Naalemané tȩteróló kaae tare ao̧mó bitiniretei mo ha̧kearapó. 28 Ai ala yóló kemetepa, fea ala tȩteróló kaae tawae yale Kótóné ama naalema a̧ ao̧mó beteró̧póló yaalopó. Ai alata, fea ala Kótóné amatóró tȩteróló kaae tawaai erapó.

29 Sukutere whi̧ kepaayaalomeipó dere fotamo mopa, ti sukutere so whi̧ wisi bepaae fó̧póló kisipa mutu, mepaae whi̧rape wȩi tópuratere ala noatepa du betere? Sukutere whi̧ kepaayaalomeipó dere fotamo mopa, ti wȩi tópuratere ala ha̧le o̧la kaae ao̧rapó. 30 Suka̧le so whi̧tamo kepaanitepa, ti da̧ i kutó diyaai kae kae bóe whi̧ betó mole tikipaae betere doko̧ noatepa fua wua du betere? 31 Ya̧lo no nerape-ó, dia̧ da̧ tȩteróló kaae tare whi̧ Yesu Keriso tua̧mó betepa, ama dia̧ tua̧mó erótu betere wisi ala kilituraalu, Talepaae ya̧lo mo kée yóló, ȩ bopé faketu beterapó. Ya̧lo i dere fota, mo dapó. Dia̧ tao saai kisipa mutu, Talené ama fo wisi eraté kotere doko̧ ȩ mo felekemó suki̧tei ha̧sókó fua dapó. 32 Ȩ Epesus bemó whi̧ dó nokole syaae kaae o̧la ao̧re whi̧rapené ya̧lo du betere ala seséturaalu, ȩtamo doasi bóe du betalepó. Atéyaleteita, i haemó mole wisi wisi o̧la saai kisipa mutu, imó ti noa o̧la wisikó senére? Sukutere whi̧ kepaayaalomeipó dere fo mo depa, ti dia̧né yó tare mara mole fo sya furaalu,

“Dóta da̧ suka̧aireteiné, mió beta̧ o̧laró wȩitamo mo dekéró naalopa sae!” enérapó.

33 Mené dia̧ kó̧paae a̧lisóró fao̧sóró yae. Du betere mara mole fo beta̧ i ape.

“Wisi ala dere whi̧rape dowi ala dere whi̧rapetamo tamoyóló beta̧mó kotepa, ti atimané dowi ala ya̧paae tokó melaalopó.”

34 Dia̧ topo doyóló keyaa furaalu, ho̧ko du betere dowi ala mo ti taaróló, kisipa wisi muóló, take yale ala momó fesaae fóló yae. Ti noatepae, Kótó tuȩ́ni ha̧le betere so whi̧ dia̧ tua̧mó betó moletei kilitu dia̧ haleyae.

Kepaayóló kae tiki daayóló betaaire fo

35 Atépatei, mené i kaae fo enérapó. “Kale suka̧le so whi̧ momó netéró kepaayaaloé? Atéró noa kaae tiki daayóló waaloé?” yóló wosenérapó. 36 Aita, kisipa okokoi whi̧né dere fo kaae ao̧rapó. Ti noatepae, kutómó mo o̧la wae bilitereteimó kisipa muae. Whi̧né bilitere o̧la waeta, haemó kȩlaayóló u tua̧mó bole kené ti tu̧mu sókó hotua dapó. Haemó biliteretei kȩlaa initepa, ti tu̧mu horaalomeipó. 37 Diaao̧ o̧la wae bilituraalu, o̧la nokoletei mo turó bilini, whit ó bupi ó besa̧ae ke maaté bilitua dapó. 38 Atéteretei ai o̧larape huturaalu, Kótóné kisipané daaló̧póló yale tikitóró daatua dapó. Ai biliyale o̧larape fea mo ama tiki daaitóró hutua dapó. 39 Fea o̧larapené daae mole tikita beta̧ kaae mei, so whi̧né tiki ama kae daayóo, hupu ó na mepaae betó mole o̧larapené tiki ti ama kae daayóo, bané tiki ama kae, yané tiki ama kae, yóo erapó. 40 Sa̧mó daae mole o̧larapené tiki ama kae, haemó ere o̧larapené tiki ama kae yóo erapó. Sa̧mó daae mole o̧larapené tiki mo koko̧i dȩ wisinaale yóo, haemó yó mole o̧larape kelaalo koko̧re ala ama kae yóo, erapó. 41 Sukané dȩ wisinaale ama kae, wéliéné dȩ wisinaale ama kae, ho̧rerapené dȩ wisinaale ama kae, mepaae ho̧rené dȩ mo doasi yóo, mepaae ho̧rené dȩ mo sawa yóo, erapó.

42 Sukutere whi̧ momó kepaatukélé, atei kaae alatóró yaalopó. Mo tiki sukó̧ló douratepa kȩlaa yaalotei, kepaaratere tiki momó kae doyóló alu yaalo meipó. 43 Sukuturaalu, tiki tua̧mó hale dere alaró doasi doi munire alatamo mupa sukó̧ló dourateretei, momó kepaaróló beteratere ala ti mo dȩ wisinaale tua̧mó beteraalopó. Sukuturaalu fotoko̧ buni, bére ala tua̧mó sukutepa dourateretei, mo doasi fotoko̧i ala tua̧mó kepaaraalopó. 44 Sukutepa douratere mo tó tikita, hae tiki ereteiné kȩlaa dua dapó.

Téretei, momó kepaatere tikita, kepené dere ala tua̧mó daaleteiné mo ama kaepó. I haemó mo tiki daalure kaae, take nalo kepaayóló betaaire sukamókélé, kepené ere ala tua̧mó mo kae tiki daayóló betaalopó. 45 Atéreteiné asȩmó i fo erapó.

“Folosóró wale whi̧ Adam a̧ mo whi̧ tiki daayóló sókó walepó.”

Nalo kemerótu wale whi̧ Adam a̧ta, sukó̧ló kepaaturaalu, ti so whi̧ betere bete matere kepené tiki daale whi̧ alée felepó. 46 Kepe tiki daale whi̧ folosóró sókó wéni, mo tiki daai whi̧ folosóró wóló, ai kinipaae ti kepe tiki daale whi̧ sókó walepó. 47 Folosóró wale whi̧ta, i haené aleale whi̧ betaletei nalo ti hepen-mó betere whi̧ walepó. 48 Haené aleale whi̧né ama deyóló fake firale so whi̧ta, ti ama tikitóró daayóo, hepen bemó wale whi̧né ama deyóló fake firale so whi̧ ti ama hepen tikitóró daayóo erapó. 49 Da̧ haené aleale whi̧né tiki daalure kaae, hepen bemó wale whi̧né tiki kaae da̧kélé daayaalopó.

50 No nerape-ó, ya̧lo dia̧paae i dere fo wosae. Da̧ sukutepa, ti i daale tikitamo Kótóné tȩteróló kaae tare tua̧mó biti̧ faalomeipó. Atére kaae, da̧ sukó̧ló kepaayóló furaalu, da̧né i dorótu betere tikitamo turó feni, mo dokélé iniyaaire tiki daayóló betaalopó. 51 Kinóló mole ala ya̧lo dia̧paae ha̧kearóló i dapa wosae. Da̧ Keriso so whi̧ mo fea suka̧alomeitei, betere whi̧kélé suka̧le whi̧kélé, mo fea take daale tiki taaróló, mo kae tiki daayaalopó. 52 Kemeróturaalu ukulumó wuti haleteretamo, da̧né mió i daale mo tiki taaróló, da̧ mo fea kae tiki daane wale alata, epée fita̧a du dere kaae yaalo ai ape. Ti noatepae, kale ukulumó wuti hale deretamo, suka̧le whi̧ kepaayóló do initere tiki daayóo, da̧ fea i daale tiki taaróló, kae tiki daayóo yaalopó. 53 Ti noatepae, doyóló sukutu betere tiki tómó dokélé ini, mo ti betere tiki kuti derótu dere kaae yóo, sukutere ala sukunitere alané husuróló aluróo, yaalopó. 54 Doyóló sukutere tiki tómó mo betere tiki kuti kaae deróo, sukutere ala sukunitere alané husuróo deretamo, asȩmó i ere fo mo dokonaalopó.

“Talené ama bóe whi̧ dóló tȩteraleteiné, kale sukutere alakélé o̧la kaae nó deróló aluralepó,” erapó.

55 Me asȩre fo i ape.

“Sukutere ala-ó, so whi̧tamo naao bóe dóló atima tȩterale ala momó mule? Sukutere ala-ó, Wuliné whi̧ detu dere kaae yóló sukunale ala-a, momó mule?” erapó.

56 Wuliné whi̧ tukó nóló sukunótu dere kaae, dowi alané da̧ sukó̧póló dua dapó. Dowi alané da̧ mo ti só deró̧póló, Kótóné tukóló, muló betere foné dowi ala fotoko̧ bulótu beterapó. 57 Atépatei, dowi alaró sukutere alatamoné da̧ só deróló tȩteréni, da̧ Tale Yesu Keriso tua̧mó betepa, ai ala tȩteró̧póló, Kótóné ama da̧ fotoko̧ mo su̧mó mótu beterapó. Atétereteimó, Talepaae mo kée du betenérapó.

58 Térapa, ya̧lo hosaa mole no nerape-ó, dia̧ Talené ala tua̧mó betepa, mepaae sekȩi ala ó dilikitere alané dia̧ só derao̧sóró, mo diriyóló betae. Ti noatepae, dia̧ Tale tua̧mó bitu ditere kutóta ha̧le alu yaalomei, dupu saalopóló kisipa mutu, betere doko̧ mo ketekȩ buóló ditu betae.

16

Kótóné so whi̧ tao saai moni derateremó ere fo

1 Mió i dere fota, Jerusalem bemó betó mole so whi̧ tao saaire moni-mó dapó. Kalesia hae kwiamó tȩ mole be huluamó betó mole Keriso fake so whi̧paae yae yale alarape kaae, diaao̧kélé yaasepóló i dere ape. 2 Fula doko̧ kaae sere be dȩmó, dia̧ feané meteró moni supa, ti kwiapaae naao sere su̧ da̧lemótóró sokósu yóló, kae mulótua yae. Ti noa yaai meipó. Ȩ aipaae wale sukamó, moni derae yao̧sóró kisipa mutu i dere ape. 3 Ȩ aipaae wóló dia̧tamo bitu, diaao̧ sóró beteratere whi̧rape Jerusalem bemó betó mole so whi̧né tuȩ́ yó̧póló, atimané sóró faaitere asȩ ya̧lo eróló melaalopó. Dia̧né atéró ha̧le tao sóró matere moni Jerusalem bepaae sóró fó̧póló dotȩyaalopó. 4 Da̧ talera̧lemó, ȩpaae ya̧kélé atimatamo faalopó depa, ti ya̧lo atima dapesó fenérapó.

Pol-sépiné i ala yaai kisipa mutapóló yale fo

5 Folosóró ȩ Masedonia hae kwiapaae fóló, nalo ti dia̧ beterepaae waalopó. Ti ȩ momó fesaae wale alata, Masedonia hae kwia tua̧mó tȩyóló dia̧ beterepaae waalo ai ape. 6 Ȩ dia̧ beterepaae wóló ha̧leke sukamó ó sosóli ali turó aimó dia̧tamo betaai kisipa mutepa, ti betenérapó. Atéró dia̧ taaróló ȩ mepaae fupa, ti ȩ ya̧ya̧re o̧la dia̧né melaasepólópó. 7 Ti noa betené meipó. Mió da̧ dia̧ beterepaae wóló, mo sawa be dȩmó maaté beteró fole hó̧rapó. Téreteiné, Talené ama kisipané fo̧lo be dȩmó dia̧tamo beteró̧póló depa, ti ȩ dia̧tamo betaai hȩkese dapó. 8 Téretei, kale Pentikos be dȩmó o̧la deyaaire ali sókó waai teópa, ti ȩ Epesus bemó kaae tawóló betaalopó. 9 Ti noatepae, Talené ama doasi ke bole kutó diyaaire tȩ moleteiné, aimó bitu ama kutó diraalopó. Téyaalotei, ai kutó diyao̧sóró sesétere whi̧rapekélé, dekeró betó mulapó.

10 Timoti aipaae wapa, diaao̧ a̧paae me sekȩi ala eratepa a̧ wiyao̧sóró hotowayóló kaae tawae. Ti a̧ta, ȩ dere kaae Talené kutó dirótu betere whi̧ ai ape. 11 Térapa, me whi̧né a̧ dape sóró kaae tatere ala hó̧ni, dia̧ feané wisiyóló dape sae. Téró, a̧ momó fesaae waai depa, ti diaao̧ a̧paae hosaa muni deyóló hai̧tamo dua fae yóló, ȩ beterepaae wó̧póló dotȩyae. Timoti a̧ ipaae momó fesaae wouraalu, ama wotoró wéni, ȩ beterepaae wale Keriso norapetamo wó̧póló kisipa mutapó.

12 Mió da̧né no Apolos-né dere alamó i dere ape. Ya̧lo a̧paae ai wale norapetamo dia̧ beterepaae fae yaletei, tȩ mutere sukamó waai dapóló taralepó.

13 Mené dia̧ dilikó̧ló kó̧paae falao̧sóró, hotowayóló kaae tawae. Téturaalu, kale mo fo wisi wosóló, Talepaae kisipa tiratere ala tua̧mó diriyóló betae. Atéru, mené dia̧tamo bóe dupa wini, halaainé fotoko̧ buóló betae. 14 Fea ala duraalu, yaala sókó fole ala tua̧mó bitu yae.

15 Akaia hae kwiamó betó mole so whi̧ kuamó Stepanas-ró ama be whi̧ so whi̧tamota, folosóró kisipa feteyóló Keriso betaletei, diaao̧ ai kisipare ape. Ai so whi̧ta, Kótóné kae beteró betere so whi̧ tao saairaalu, mo doa ketekȩ bulapó. 16 No nerape-ó, dia̧ atei kaae ala dere so whi̧ró mepaae da̧tamo toune wóló, wisi kisipa mulu Talené kutó diratere so whi̧tamo ao̧mó dua betae yóló ma fo i dere ape. 17 Diaao̧ mole o̧la kwiapaae ȩ tao sóró melaai yaletei, Stepanas, Fotunatas, Akaikus, atimané mole o̧la ȩ tao sóró male waleteimó, mo hȩkese yalepó. 18 Ti noatepae, atimané ȩ tao sale alané ya̧lo kepe hȩkese duraalu, diaao̧ kepekélé hȩkeseyalepó. Atei kaae wisi ala dere whi̧rapeta, so whi̧ feané dukiranérapó.

Kemerótu ko̧leó yale fo

19 Esia hae kwiamó betó mole Keriso fakerapené dia̧paae ko̧leó i dere ape. Akuilaró ama soma Prisila-tamonékélé, atimaamoné bepaae tourótua dere Keriso no nerapekélé Tale tua̧mó bitu, dia̧paae hosaa mo turó muóló ko̧leó dapó. 20 Imó betó mole no nerapenékélé, dia̧paae ko̧leó dapó. Kótóné ama kae beteró betere so whi̧né dere ala sya fóló, dia̧sisitei apuóló ko̧ló tukó nuku betae.

21 Dia̧paae ko̧leó yóló i dere asȩta, ȩ Pol-né mo ya̧lo naasenétóró dapó.

22 Mepaae whi̧ dené Talepaae yaala sókó fole ala initepa, ti ai whi̧ Talené mokoró̧póló yae. Tale-ó, ya̧ da̧ beterepaae ape!

23 Da̧ tȩteróló kaae tare whi̧ Yesuné hamokoróló ha̧le tao sere ala dia̧paae eró̧póló yae.

24 Ȩ da̧ tȩteróló kaae tare whi̧ Yesu tua̧mó bitu, ya̧lo dia̧ feapaae yaala sókó furaalu i dere ape. Mo kée, téyó̧póló yae.

2 Korin

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

2 Korin

1

1 Ȩta, Kótóné ama kisipa mole ala sya furaalu, so whi̧ tȩteróló kaae tare whi̧ Yesu Kerisoné kutó diró̧póló dotȩyale aposel whi̧ Pol-né dapó.

I dere asȩta da̧né no Timoti da̧mo wusuró bituraalu, dia̧ Akaia hae kwiamó Kótóné kae beteró betere so whi̧ró, ai hae kwiamó tȩne Korin bemó betere Kótóné fake so whi̧tamopaae dapó.

2 Da̧né Aya Kótóró da̧ tȩteróló kaae tare Tale Yesu Kerisotamoné hamokoróló ha̧le tao sere alaró, hosaa muni deyóló dua betere alatamo dia̧paae eró̧póló yae.

Kótóta ko̧leturaalu tao sóró ha̧i kisipa mulatere Talepó

3 Da̧ tȩteróló kaae tare Tale Yesu Kerisoné Alima Kótóné doi hale sóró horó̧póló yae. Ti a̧ta, ko̧lené sukutere ala kaaratere Aya bitu, sekȩi ala wapakélé kisipa feléróló tao su betere Kótó beterapó. 4 Da̧né sekȩi alarape feata, ama tao sóró da̧ kisipa felérótua dapó. Kótóné da̧paae ai ala erótua dereteita, mepaae so whi̧ kae kae sekȩ tua̧mó betepa, Kótóné da̧paae ai male kisipa feléraletere alané atimamo tao só̧póló erapó. 5 Ti noatepae, Yesupaae erale doasi susupui ala feleyóló furaalu, da̧paaekélé mo dekéró wou beterapó. Atétu, da̧né sekȩi alakélé Yesu Kerisoné tao sóró, da̧ kisipa felératere ala mo dekéró erateretei fa̧aturaalu, feleyóló mepaae so whi̧paaekélé fu beterapó. 6 Da̧ sekȩi ala su betereteita ha̧le mei, dia̧ feléyóló betóo, aluyao̧sóró tao sóo, yó̧póló dapó. Atétu, Talené da̧ tao sóró kisipa felératepa, ti dia̧kélé feléyóló betaalopó. Da̧tamo Kótóné kisipa felératere ala depa, ti aita, dia̧ feléyóló beteró̧póló dapó. Da̧paae wou betere susupui ala kaae, dia̧paaekélé wapa, ti ai eratere feléi alané ai susupui ala ha̧le belée tanó̧póló, dia̧ fotoko̧ bulatapó. 7 Dia̧ take mo wisiyóló betaalopóló, da̧né mo diriyóló kisiparapó. Ti noatepae, da̧paae wou betere susupui ala kaae, dia̧kélé ai su betere ape. Atétere kaaetóró, da̧paae erótu betere kisipa felératere ala dia̧kélé saalopó.

8 No nerape-ó, da̧ Esia hae kwiamó betepa, erale sekȩi alarape diaao̧ kisipa yaasepóló dapó. Mo doasi sekȩi alané da̧ só deró betaleteiné, beleyaaire mo su̧nipó. Atéru da̧ mo sukutere da̧lemó beterapóló kisipa mualepó. 9 Ita mo dapó. Da̧né hosaa tua̧mó mo turó muale kisipata, da̧ mo sukó̧ló mole nisi yalepó. Téyaletei, da̧paae ai erale ala da̧né su̧mó belenére nisi yao̧sóró, suka̧le so whi̧ kepaarótu betere Kótópaae kisipa tiró̧póló yalepó. 10 Da̧ felekemó mo ti dóló aluraletei, ama da̧ tao su yale kaae, nalopaaekélé atérótóró tao saalopó. Tétu diaao̧kélé da̧ tao sóró momarótu betepa, ti Talené da̧ aluyao̧sóró tao sere ala ha̧le yó tareteiné da̧ hai̧tamo a̧paae kisipa tiró beterapó. 11 So whi̧ feané da̧ tao sóró momatu betere ala mo dokonóturaalu, Talené hamokoróló ha̧le tao sereteimó da̧ so whi̧ feané a̧paae mo kée yaalopó.

Polo-né folosóró yaai kisipa muale ala fisikóló taarale fo

12 Da̧ i haemó betó mole so whi̧ kuamó kutukélé, dia̧ Keriso so whi̧ kuamó kutukélé, Kótó tua̧mó wale mo kae ere alaró tó tikiné ini, kisipa mo turóné dere alatamo da̧ tua̧mó mupa, so whi̧ feané kelalepó. Atéró kutu yale ala da̧né kisipa faróló taletepa ho̧ko ala ini, feané keletómó mo donoi ala yalepóló da̧ hai̧turaalu, bopé fake dapó. Atétu betaletei i haemó mole kisipa sya fóló ini, Kótóné hamokoróló ha̧le tao sere ala sya furaalu yalepó. 13-14 Ti noatepae, da̧né dia̧paae i asȩ dere fota, hapóluni, diaao̧ dosa̧ayóló su̧mó kisipanérapó. Da̧né du betere ala mepaae diaao̧ kisiparetei, mepaae dia̧ kisipanipó. Téretei, take nalopaae ti diaao̧ mo turó tuȩ́ yaalopóló kisipa mutapó. Take da̧ tȩteróló kaae tare whi̧ Yesu wale sukamó da̧né dia̧ kilitu, hai̧yóló bopé fake yaaire kaae, diaao̧kélé da̧ kilituraalu, hai̧yóló bopé fake yaalopóló, kisipa mutu i dere ape.

15 Ai betené, ȩ mepaae faai folosóró dia̧ betereró waairaalu, o̧la o̧la taleyóló mulalepó. Até yaleteita, ya̧lo yó matere fo tua̧mó bole wisi ala dia̧ tamo félimó só̧póló yalepó. 16 Ȩ Masedonia hae kwiapaae furaalu, dia̧ keleté wóo ȩ momó fesaae woukélé dia̧ keleté wóo, yaai yalepó. Atéró ȩ aipaae wapa, ti diaao̧ ȩ tao sóró Judia hae kwiapaae dotonaasepóló kisipa mualepó. 17 Ya̧lo ai muale kisipata, bete munipa ho̧ko yaleé? Ó i haemó mo whi̧né kisipa kaae mulu, ȩpó téyaalopó dutei, momómo meipó du dere kaae yaleé?

18 Téni, Kótóné ama yaalopó dere ala motóró du dere kaae, da̧né dia̧paae yó mótu betere fota, ȩ́pó, dutei meipó, fo kae dumipó. 19 Ti noatepae, dia̧ kuamó ȩ Pol, Sailas, Timoti, da̧ sore whi̧rapené Kótó Naalema Yesu Keriso i kaae whi̧póló, dia̧ tua̧mó yó móturaalu, ama ȩ́pó dutei meipó, dere fokélé erapóló dia̧paae yaleé? Ai fo ini, Kótóné ama eraalopó deté wale fo fea Yesu tua̧mó dokonóturaalu, ȩpó, téyaalopó fo beta̧ deté konapó. 20 Ti noatepae, Kótóné ama mo eraalopó yóló muló betere forape fea, da̧ tȩteróló kaae tare whi̧ Keriso tua̧mó mo dokonóturaalu, ȩpó, fotóró mulapó. Atéreteiné, Kótóné doi doasi mulóló, da̧ Yesu tua̧mó bitu mo kée, téyó̧póló yae, fo dua dapó. 21-22 Da̧kélé, dia̧kélé, da̧ tȩteróló kaae tare whi̧ Keriso tua̧mó diriyóló beteratere alata, Kótóné amatóró dua dapó. Da̧ Kótóné ama so whi̧póló sóró beterótu, topomó wel wȩi su̧ni yóo, da̧ mo amapóló siriróo, take da̧paae wisi ala eraalopó kisipa muó̧póló, ama Dȩi Kepe Wisi da̧né hosaa tua̧mó beteróo, erapó.

23 Kótóné keletómó ya̧lo mo fo i dere ape. Ȩ fesaae wou ai Korin beró dia̧ foné siré waai yaletei, dei kisipa muao̧sóró taaralepó. 24 Da̧ta, diaao̧ kisipa tiki tiratere ala tȩteróló kaae tare doasi ao̧yóló bitu dumipó. Tépatei, dia̧ hai̧yóló beteró̧póló kisipa mutu, da̧ dia̧tamo kutó beta̧mó ditu beterapó. Ti noatepae, diaao̧ kisipa tiki tiratere alané beta̧ dia̧ mo diriyóló beteranérapó.

2

1 Ȩ dia̧ beterepaae waai kisipa mualetei, take ya̧lo dia̧ deteraayóló foné supa, diaao̧ hosaa tua̧mó sekȩ su yale kaae, momó yao̧sóró taaralepó. 2 Ti noatepae, ya̧lotamo dia̧ foné sóró só deróló sekȩi kisipa mulatepa, ti ȩ hȩkese yaaitere alamo, né eraaloé? 3 Ya̧lo dia̧paae asȩyale fota, ȩ dia̧ beterepaae wale sukamó hȩkesei ala eraai yale so whi̧nétei, ȩpaae doasi sekȩi ala erao̧sóró yalepó. Ȩ tua̧mó mole hai̧ diaao̧kélé saai kisipa mutu, ya̧lo dere fo mo wosóló sya fenérapóló kisipa tiralepó. 4 Ti noatepae, ya̧lo dia̧paae asȩturaalu, hosaa tua̧mó doasi dekȩyóló wole dua yalepó. Ita, dia̧ dele sóró hosaa supu yó̧póló dumitei, ya̧lo dia̧paae mo turó yaala sókó fole ala kisipa yó̧póló dapó.

Dowi ala yale whi̧né ama dowi ala kwia ha̧le kemerae yale fo

5 Whi̧ me dené me whi̧ hosaa tua̧mó sekȩi ala erélipa, ti ȩ maaté hosaamó só̧póló ini, dia̧ feapaaekélé eralepó. Aita dowi alatei, mo ti doróló aluratere ala meipó. 6 So whi̧ feané ai whi̧ foné sóró haleraletei su̧pa, mió momó ini taalae. 7 Ai whi̧ a̧ sekȩ duraalu mo ti haepaae derepao̧sóró ama yale dowi ala kwia tani, me o̧la meipóló kisipa keteróló, a̧ tao sóró ketekȩ bulóló fo wisitei yae. 8 Atéró dia̧né yaala sókó fole ala ama kisipa yó̧póló, a̧paae ha̧keamó yae yóló dia̧paae i dere ape. 9 Ya̧lo dia̧paae yae yale fo fea diaao̧ wisiyóló wosóló sya fuléró ka̧ae kelaai kisipa mutu asȩyalepó. 10 Dia̧nétamo me whi̧né dowi ala kwia tani kisipa keteratepa, ti ya̧lokélé ai whi̧né yale dowi ala kwia tani, ha̧le kemeratapó. Ai whi̧né me dowi alatamo itikimó, ti dia̧ wisiyóló beteró̧póló tao saairaalu, ya̧lokélé Kerisoné keletómó kemeralepó. 11 I dere fota ha̧le mei, Satan-né dilikó̧ló da̧né dere ala dorao̧sóró dapó. Ti da̧ta, ha̧le moko̧leyaayóló bitini, Satan-né so whi̧ doraai dilikitu betere ala da̧né mo kisiparapó.

Talené ama yóló muló betere fo wisi tua̧mó ama kae ere dȩ fa̧anapó

12 Ȩ Troas bemó betere so whi̧paae da̧ tȩteróló kaae tare whi̧ Kerisoné fo wisi yó melaai felemó, ai fo yó meló̧póló Talené tȩ doasi muló betepa kelalepó. 13 Aimó kutó diyaai yaletei, ya̧lo no Taitus bitinire betené ya̧lo hosaa muni derepéni kisipa sekȩtepa, ai so whi̧paae ko̧leó fomaaté yóló ȩ Masedonia hae kwiapaae felepó.

14 Tépatei da̧ Keriso tua̧mó betepa, Kótóné ama bóe whi̧ dóló tȩteróló sale o̧lapóló betere doko̧ ha̧keamó hȩkesetamo dapesó fu beterapó. Atétere alané me o̧la felé kȩlaa wisi woutere kaae, Kótó a̧ etei kaae Tale beterapóló so whi̧ feapaae yó mótu beterapó. Atéreteimó, Kótópaae mo kée du betenérapó. 15 Kerisoné Kótópaae ha̧le matere o̧la tua̧mó sókó wale kȩlaata ti da̧pó. Ti ai kȩlaata, aluyao̧sóró tao sere so whi̧paaekélé, sukó̧ló mo ti aluyaaire so whi̧paaekélé wou beterapó. 16 Da̧ i fo yó matere whi̧rapeta, mo ti alu du betere so whi̧né ku̧lumumó ti sini o̧la kȩlaa kaae wóo, aluyao̧sóró Kótóné tao su betere so whi̧né ku̧lumumó, ti mo betere felé kȩlaa wóo, du beterapó. Atei kaae hapólui ala mé whi̧né su̧mó enére? 17 So whi̧ feané moni saai kisipa mutu, Kótóné fo yó mótu dere kaae, da̧né dumipó. Ai ala ini, Kótóné keletómó ama dotȩyale whi̧ ao̧yóló Keriso tua̧mó bitu, mo wisi kisipatamo mo fotóró yó mótu beterapó.

3

1 Da̧nétei da̧ yó matere whi̧póló dukiratere fo momó yaai dapóló de? Ó da̧ta etei kaae so whi̧pó kisipa yó̧póló asȩyóló matepa só fole whi̧rapené dere kaae da̧né de? Mepaae whi̧rapené dere kaae, da̧ etei kaae whi̧pó yó̧póló, asȩkó eróló dia̧paae yó melaai, ó diaao̧ da̧ meló̧póló wosetere nisi de? 2 Aita ti dia̧tóró iru, da̧né hosaa tua̧mó asȩreteiné so whi̧ feané kolóló dosa̧anérapó. 3 Dia̧ta, da̧ tȩteróló kaae tare whi̧ Kerisoné asȩreteiné diaao̧ du betere ala so whi̧né kilituraalu, ita Pol-sépiné diale kutómó oleyale dupóló ha̧kearatapó. Aita mo asȩtere wȩiné ini, mo ti betó tare Kótóné Kepe Wisiné eró beterapó. Ai asȩta, mo kane fake tómó ini, so whi̧né hosaa tua̧mótóró erapó.

4 Ai ala erémólópóló tuȩ́ tamo muluraalu dumi, Kótóné keletómó da̧ tȩteróló kaae tare whi̧ Kerisoné da̧ fotoko̧ratepa, mo ere alatóró halaainé dapó. 5 Ai alata, da̧nétei kaayóló ipakó, da̧né yalepó fo enénipó. Aita, Kótó a̧ tua̧mó ere alané da̧ su̧ratepa du beterapó. 6 Ti Kótóné ama kutó diratere whi̧ bitu, ama so whi̧ tao saalopóló mulale dirii kisi fo eró̧póló, ama fotoko̧ da̧paae mo su̧ralepó. Ai fota, asȩné ini, Dȩi Kepe Wisiné eró beterapó. Ti noatepae, asȩre foné da̧ dóló sukunateretei, Dȩi Kepenéta, da̧mó mo ti betere bete mótu beterapó.

Kale kisi fo tua̧mó ama mo kae ere dȩ wisinaale fa̧anapóló ere fo

7 Take Moses-né Kótóné ala eróturaalu, kane fake tómó asȩyale fo yó malepó. Ai foné so whi̧paae sukutere alatei eralepó. Ai alata, dȩ wisinaaletamo weipakalepó. Ai dȩta, alu deté faaipatei Moses-né kelepaa dȩyó faleteiné, kele detȩ́liru Israel fake so whi̧né ama kelepaa diriyóló kilini ipakalepó. 8 Mió Dȩi Kepe Wisiné erótu betere alatamo wale dȩné take ai alatamo wale dȩ mo ti bosenó bitinipóló de? 9 Kale tukóló muló betere fo sya furaalu du betale alané, so whi̧ fea taleyóló só deró beterepó. Ti ai alata, Talené dȩ wisinaaletamo weipakalepó. Téyaletei, mo donoi so whi̧pó dere ala tua̧mó wale dȩné kale folosóró wale dȩ mo ti bosenó beterapó. 10 Ti take alatamo wale dȩ kolósu, mió ere alatamo wale dȩ kolósu depa, mió ere alané dȩ mo doasi ereteiné take wale dȩ ha̧le o̧la kaae ao̧ró beterapó. 11 Take mo ha̧leke sukamó maaté yóló alu deté fele alata, dȩtamo walepó. Téyaletei, mo ti deté fu betaaire alatamo wale dȩta, mo doasipó.

12 Take nalopaae da̧ atei wisi ala tua̧mó betaalopóló kisipa mutu da̧ wini, halaainé Talené ala i erótu betere ape. 13 Moses-né kelepaamó ere dȩ alu deté foletei, Israel so whi̧né kelao̧sóró, kutiné husurótua ipakalepó. Mió da̧né ai yale kaae enénipó. 14 Tépatei, take atimané kutiri hapólu ipakalepó. Atére kaae, take atimané kutiri husirale kuti miókélé ha̧le iru, take tukóló mulale fo dosa̧atepakélé, atima tuȩ́ hapólutóró yó tarapó. Ai husiró betere kutita, mené da̧ae faranénitei, Keriso tua̧mó betere alané beta̧ da̧ae faranérapó. 15 Mió i alimókélé, Moses-né asȩre fo dosa̧atu betepatei, atima kisipa tiki hapóluru, hosaakélé ha̧le ta̧re alata, kutiné kelepaa husuró betere kaae erapó. 16 Tépatei, mepaae so whi̧ de Talepaae kisipa feteyóló wapa, ti ai husiró betere ala kuti kaae da̧ae fótu beterapó. 17 Tale a̧ta, mo Kepetóró beterapó. Talené ama Kepe betere tikimó me alané dokoni, teraae fóló ha̧le beterapó. 18 Mió kutiné kelepaa husirénire so whi̧ da̧paae Talené ama ere dȩ wisinaale erótu beterapó. Ai dȩ da̧né kaae tapa, ti mepaae so whi̧né da̧ tua̧mó ai ere ala kelenérapó. Tétu, da̧kélé Talené ama aso kaae beteró̧póló, ama wisiraté fu beterapó. Ti ai dȩ wisi erótu betere Kepeta, Tale a̧tórótipó.

4

Mo haené aleale wutimó doasi ke bole o̧larape derapóló ere fo

1 Atérené, Kótóné ama da̧ ko̧leturaalu, tao sóró melale kutó hó̧yóló taaréni, ha̧le dirótu beterapó. 2 Atéturaalu, kikiti kinóló dere alakélé, enénire halei alakélé, kapala dilikitere alakélé, Kótóné fo doróló wȩ́ratere alakélé, da̧né mo dumipó. Ai ala ini, Talené ama mo fo yó mótu beterapóló, so whi̧né hosaamó só̧póló, Kótóné keletómó mo ha̧keamó erótu beterapó. 3 Da̧né i yó mótu betere fo wisitamo mepaae so whi̧né wosaairetei hapóluyóló husuró betepa, ti aita mo ti aluyaaire so whi̧ ai ape. 4 Ti mió i alimó tȩteróló kaae tare kapala kótóné Talepaae kisipa tiki tirénire so whi̧né ai fo wisi tua̧mó ere dȩ wisinaale kelao̧sóró, atimané kisipa hapóluróló husiralepó. Ti aita ha̧le mei, kale fo tua̧mó Kótóné aso kaae betere whi̧ Kerisoné ere dȩ wisinaale kelao̧sóró erapó. 5 Ti noatepae, da̧né i yó mótu betere fota, da̧tei doi sóró horótu dumi, Yesu Keriso a̧ Talepóló ama doi sóró horótu beterapó. Atérené da̧ Yesuné ala eróturaalu, dia̧ tao sóró diaao̧ kutó diratere whi̧rape i betere ape. 6 Ti noatepae, “Diliki tua̧mó dȩyó fae,” yale Kótónétóró da̧né hosaa tua̧paae dȩralepó. Ai dȩta, da̧ tȩteróló kaae tare whi̧ Keriso a̧tóró ereteiné da̧né a̧ kaae tapa, ti Kótóné ama ere dȩ wisinaale kisipa enérapó.

7 Tépatei, ai bope deté wale ke bole o̧larapeta, mo haené aleyale wutirapemó deró beterapó. Ti fea ala da̧ tua̧mó kaayóló dumi, Kótóné ama fotoko̧ da̧ tua̧paae su̧ratepa dapóló, so whi̧né kisipa yó̧póló erapó. 8 Kotere tiki doko̧ sekȩi ala da̧paae erótu betepatei, ai alarapené da̧ haepaae deróló, mo ti só derótimipó. Da̧ noa ala yaalorópóló ko̧ló ko̧ló epatei, da̧né kisipa mo ti fomaake inipó. 9 Talené ala erateremó, da̧paae susupui ala erótu betepatei, Talené da̧ taaló bitini, tao su beterapó. Mepaae so whi̧né da̧ só deróló dorótu betepatei, mo ti dorótimipó. 10 Yesu a̧ kepaaróló beterale fotoko̧ da̧ tua̧mó mupa so whi̧ feané ha̧keamó koló̧póló, a̧ suka̧le ala da̧né tikimó mupa kutu beterapó. 11 Ti noatepae, sukuni da̧ betere whi̧rape Yesuné ala erateremó da̧ dóló aluranépatei, ama betere bete da̧né mo tó tikimó mupa so whi̧né ha̧keamó koló̧póló, yó maté kutu beterapó. 12 Ti Talené ala erótu betereteiné sukutere ala da̧ tua̧mó mupatei, dia̧ tua̧móta, mo ti betere bete moleteiné dia̧ mo beterapó.

13 Asȩmó i fo erapó.

“Talepaae kisipa tirale betené ya̧lo ai fo yalepó.”

Ai fo yale whi̧ a̧ kisipa tiki tirótu yale kaae, da̧kélé atéru, dia̧paae i yó mótu betere ape. 14 Tale Yesu kepaarale sekȩ́né a̧ kepaarótu yale kaae, da̧kélé kepaaróló a̧ betere tikimó a̧tamo touróló beta̧mó beteraalopóló kisipa mutapó. 15 Da̧né dia̧ tao su betere alata, dia̧ mo wisiyóló beteró̧póló kisipa mutu du beterapó. Até dereteiné, Talené so whi̧ hamokoróló ha̧le tao siré fóló, mo ti fakeraalopó. Atéturaalu, ai so whi̧ atimanémo, Kótópaae mo kée dere fo dekéró yó tapa, ti mo kae dȩ fa̧ane Kótóné doi doasi saalopó.

16 Atéyaalopóló kisipa mutu, da̧né ditere kutó fomo duraalu taaraalomeipó. Da̧né mo tó tikita, do deté fu beteretei, da̧né kepe tua̧paae ti betere doko̧ kisi whi̧ aleraté fu beterapó. 17 Ti noatepae, da̧paae erótu betere sekȩi alarapeta, ha̧leke sukamó maaté muaaireteiné da̧né su̧mó belenérapó. Ai sekȩi alarapenétei, take nalo mo ti muó tawaaire dȩ wisinaale da̧paae eraalopó. Ai eraaire ala wisi kolósu, mió su betere sekȩ kolósu depa, mo ha̧le o̧la ao̧rapó. 18 Atéreteiné da̧ta, da̧né kelené kelere o̧la kaae tani, kelenire o̧la kaae tarapó. Ti noatepae, kelené keletere o̧lata, mo ha̧leke sukamó maaté muaalotei, kilinitere o̧lata, ti mo ha̧le muótóró tawaalopó.

5

Da̧ mo ti betaaire be hepen-mó erapóló ere fo

1 I haemó da̧ betere kapala furu be fisikó fupa, ti me o̧la meipó. Ti noatepae, mo ti be Kótóné da̧mó hepen-mó tȩnó beterapó. Ti ai beta, mo whi̧né naasené tȩnipó. 2 Ai bepaae faai da̧ i haemó ha̧le bitu, mo kuti derótu dere kaae, hepen bemó tȩne be atéró dera̧née yóló doasi kisipa mutu beterapó. 3 Ti atei kuti deratere be dȩmó, mepaae whi̧né da̧ tiki daapi ha̧lepa kelaalomeipó. 4 Da̧ i haemó kapala furu bemó bitu, sekȩi ala beleté furaalu, i be taaróló fenée yóló doasi kisipa mutu beterapó. Ti da̧ daapi ha̧le betaai kisipa muni, da̧ betaaire hepen beta, kuti derótu dere kaae deranée du beterapó. Téturaalu, mo ti betere alané sukutere ala o̧la kaae nó deróló, ama tikitóró alée faalopó. 5 Kótóné da̧ atéró aleyóló beteró betereteita, ti i bope yale mo ti betaaire tiki wisi saalopóló kisipa mutu erapó. Ti aita, nalopaae eraaire ala mo turó saalopóló kisipa muó̧póló, Kótóné da̧paae Dȩi Kepe Wisi melalepó.

6 Térené, da̧ i haemó mo tó tikitamo ha̧le bitu, Taletamo beta̧mó bitinipó. Atépatei, take nalo Taletamo beta̧mó betaaire ala da̧né diriyóló kisiparu whaaliani, betere doko̧ da̧né kisipa tiró beterapó. 7 Da̧ mió i betereteita, kelené keletere ala sya furaalu ini, tuȩ́ tiki tiratere ala sya foleteiné beterapó. 8 Da̧ i daale tiki taaróló, Taletamo beta̧mó betaaire kisipa mupatei, ai ali sókó waai teópa, da̧ wisi kisipatamo kaae taté fu beterapó. Ti nalopaae ai ala mo eraalopóló kisipa mutu, da̧ halaainé beterapóló i dere ape. 9 Térapa, da̧ i betere tikimó ó kae tikimó betepakélé, me o̧la meipó. Ti Tale a̧ kisipa felé yaaire ala beta̧ da̧né doasi ketekȩ buóló du betenérapó. 10 Ti noatepae, da̧ tȩteróló kaae tare whi̧ Keriso so whi̧ taleyaai betere tikimó betepa, da̧ so whi̧ fea taleyó̧póló, beta̧ beta̧ yóló daaneta yaalopó. Atépa, da̧né yale ala fea ha̧keamó taleyaalopó. Atéturaalu, da̧ mo i tiki daayóló bitu yale wisi alamó, ti wisi dupu melóo, ho̧ko yale alamó ti dowi dupu melóo, yaalopó.

So whi̧ró Kótótamo bóe fióló beta̧mó beteratere ala

11 Térapa, so whi̧ feané du betere alamó Talené kwia melaairetei ha̧sókó feni, mo yaalopóló da̧ wituraalu, so whi̧paae dowi ala taaróló, tuȩ́ tiki feteyae yóló, dotopo du beterapó. Ti da̧ betere alata, Kótóné mo ha̧keamó kelerapó. Atére kaae, diaao̧kélé da̧ etei kaae whi̧ beterapóló diriyóló kisipa eranée du beterapó. 12 Da̧né dia̧paae i dere fota, diaao̧ da̧ dukiró̧póló dumitei, da̧né du betere ala kilitu, dia̧ ha̧i yó̧póló dapó. Tétu, hosaa tua̧mó ere ala kilini, tó tikimó ere ala kilitu betere whi̧rapené da̧ erateremó, atimapaae tokó̧ melaaire fo i dere ape. 13 Da̧tamo topo doyóló keyaa fole whi̧rape ao̧pa, ti Kótóné ala eróturaalu dapó. Motamo wisi kisipa mole whi̧rape ao̧pa, ti dia̧ tao saairaalu dapó. 14 Da̧né i du betere ala feata, Kerisoné ama yaala sókó fole ala wisiné da̧ ketekȩ bulatepa dapó. Ti noatepae, so whi̧ mo fea tao saai beta̧ whi̧tóró suka̧lepó. Téturaalu, ama so whi̧kélé fea a̧tamo beta̧mó suka̧lepó. 15 Ti so whi̧ fea tao saai a̧ suka̧le alata, betere so whi̧ maaté wisiyóló betaaire ala ini, atima tao saai sukó̧ló kepaayale sekȩ́né ama kisipa mole ala beta̧ eró̧póló yalepó.

16 Atérené da̧ mió i alimó kaae sóró bitiré furaalu, mepaae so ó whi̧ i haemó mole kisipa sya fóló, etei kaae so whi̧ beterapóló da̧né tale dumipó. Ti taketa, da̧né i haemó mole kisipa sya fóló, da̧ tȩteróló kaae tare whi̧ Keriso atéró tale yaletei, mió da̧né momó kae dumipó. 17 Térapa, mepaae so whi̧ Keriso tua̧mó betepa, ti ai so whi̧ Kótóné kisi kaaróló beteró beterapó. Atétere alata, take betale ala mo ti kemeróló, mió kisi ala tua̧mó ai betere ape. 18 Atéró beteratere ala feata, ti Kótó beteremó kaayóló walepó. Da̧ró Kótótamo bóe du betaletei, Kótóné Keriso sukó̧póló maleteiné bóe firóló touralepó. Atére kaae, mepaae so whi̧kélé Kótótamo bóe fiyóló dua betere ala da̧paae malepó. 19 Aita ha̧le mei, i haemó betó mole so whi̧né Kótótamo bóe du betepa, Kerisopaae erale alané atima yale dowi alamó Kótóné kwia melaai yaletei taaróló, bóe firalepó. Tétu, Kótóné so whi̧tamo bóe fiyóló beta̧mó beteratere fo yó maté kwȩyó̧póló, da̧ sóró beteralepó. 20 Atérené, mió da̧ Kerisoné ama fo eratere whi̧rape i betere ape. Dia̧ so whi̧ Kótónétamo bóe fiyóló touyóló betaaire fo ama dia̧paae yaalopó yale kaae, “Kótótamo bóe fiyóló betae,” yóló Kerisoné doimó da̧né dia̧paae dirii ma fo i dere ape. 21 Yesu dowi ala inire whi̧tei, Kótóné a̧ dowi ala dere whi̧ ao̧ralepó. Ti aita ha̧le ini, da̧ Yesu Keriso tua̧mó betepa, Kótóné ama so whi̧ donoraaire ala dokonótu, da̧ mo donoi so whi̧ aleróló beteralepó.

6

1 Da̧ Kótótamo beta̧mó ama kutó diratere whi̧ bitu, dia̧paae Kótóné hamokoróló ha̧le tao sere ala eratepa, ai ala ha̧le o̧la kaae dȩpaae mulao̧sóró, dia̧paae ma fo i dere ape. 2 Ti noatepae, ama i fo dapó.

“So whi̧ ya̧lo ha̧le hamokoróló tao sere alimó diaao̧ ȩpaae tao sae dere fo ya̧lo mo wosóo, dia̧ aluyao̧sóró tao saai tukóló mulale be dȩmótóró ya̧lo dia̧ tao sóo yalepó,” erapó.

Ya̧lo dia̧paae mo i dere ape. Mió i sukamóta, so whi̧ aluyao̧sóró Kótóné hamokoróló ha̧le tao su beterapó. Ai ala yaaire be dȩ me kae mei, mo miótóró i ape.

Pol doasi sekȩ sale fo

3 Da̧né so whi̧ tao saai erótu betere ala mepaae whi̧rapené bete muni, ho̧ko ala nisiyóló faletu só derao̧sóró, mepaae so whi̧ Kótópaae waaire tu̧ sesé yóló dée nalatere ala da̧né mo dumipó. 4 Aténi, da̧ Kótóné kutó diratere whi̧ bituraalu ditu betere kutó diaao̧ kolóló, i whi̧rapené mo donoi ala dapóló kisipa yaasepóló i dapa wosae. Ita doasi depe tukó wei kutópatei ha̧le diyó taruraalu, sekȩi alakélé, o̧la o̧la ya̧ya̧tere alakélé, whaalia dere alakélé, wou betepatei da̧né ha̧le belée tarapó. 5 Da̧ kotere tiki doko̧ fea doasi foya dere alakélé, dóló susupuratere alakélé, dipula beteratere alakélé, erótua dapó. Da̧ nokekélé wisiyóló fini, wotetamotei doasi depe tukó wei kutó ha̧le ditu beterapó. 6 Atétu, da̧ me dere dowi alatamo hoseké ini, mo donoi kisipatóró muóo, bete mole ala mo wisiyóló kisipa yóo, me whi̧paae sȩtere ala ini, wisi kisipatamo naameiné mo dua kaae taté fóo, du beterapó. Tétu, hosaa turóné yaala sókó fole ala yó̧póló, Dȩi Kepe Wisiné da̧ fotoko̧ eratepa, ai ala dia̧ so whi̧ feapaae erótua dapó. 7 Kótóné fotoko̧tamo mo fotóró duraalu, fo wisi yó mótua dapó. Tétu, Kótóné so whi̧ donoratere alata, bóe dele whi̧né turu naasené to̧ tawóo, fȩ́ naasené wuti tawóo dere kaae iruraalu, ai donoi ala da̧né tarapó. 8 Mepaae whi̧né da̧né ditere kutó kilitu da̧ dukiróo, mepaae whi̧né ti eratere fo yóo, dua dapó. Mepaae whi̧né da̧né ditere kutó dorapóló mepaae so whi̧paae yóo, mepaae whi̧né ti mo wisi kutó ditu beterapó yóo, dua dapó. Da̧ mo ala dere whi̧ betepatei, mepaae whi̧né ti da̧ kapala atima dilikitere whi̧rape ao̧rótu beterapó. 9 So whi̧ feané da̧ kisipa epatei, da̧ teó kisi wale whi̧rapepaae eratere ala kaae dua dapó. Da̧ mo felekemó sukunépatei, ha̧le bitiré fu beterapó. Da̧ fokosói ala yóló susupu eraletei, mo ti dóló sukunénipó. 10 Da̧ dekȩné sukutu betepatei, betere doko̧ hȩkese yó tarapó. Da̧ fea o̧la o̧la munire whi̧rape betepatei, da̧né du betere alané so whi̧ fea néli whi̧ beterótu beterapó. Da̧ o̧la o̧la munipatei, fea o̧la mole whi̧rape beterapó.

11 Korin bemó betó mole no nerape-ó, dia̧tamo da̧né hosaa mo turó muluraalu, da̧né mole kisipa mo fea dia̧paae ha̧keamó ai yale ape. 12 Da̧né dia̧paae yaala sókó fole ala da̧né tao tani, mo turó erótu betepatei, diaao̧ da̧paae yaala sókó fole ala ti kinóló tao tarapó. 13 Dia̧ ya̧lo naale senaale kaae betereteiné, diaao̧kélé da̧paae hosaa mo turó muóló, yaala sókó fole ala u mótu i mótu yaasepóló, ya̧lo dia̧paae i dere ape.

Kisipa tiró betere so whi̧ tirénire whi̧tamo touyao̧se ere fo

14 Dia̧ Talepaae kisipa tiró betere so whi̧rape kisipa tirénire so whi̧tamo touyóló, dere ala fea beta̧mó yao̧se. Ti noatepae, donoi ala kolósu, dowi ala kolósu depa, beta̧ ala ere? Ti dȩmó kotere so whi̧ró dilikitamo kotere so whi̧tamo netéró fulumu enére? 15 Da̧ tȩteróló kaae tare whi̧ Kerisoró dowi keperape tȩteróló kaae tare kepe Belial-tamo touyóló beta̧ kisipa muaaloé? Tuȩ́ tiki tiró betere so whi̧ró, tuȩ́ tiki tirénire so whi̧tamo beta̧ ala ere? 16 Kótóné doi hale horóló moma dere beró kapala kótó su̧róló aleale o̧larapetamo mo beta̧ ala erapóló kisipa mute? Ti noatepae, da̧ Keriso so whi̧ta, mo ti betere Kótóné momatere be tȩnapó. Ai yale fo kaae asȩmó Kótóné i fo erapó.

“Ȩ atimatamo beta̧mó bitu, atima fole tikipaae ȩkélé faalopó. Tétu, ȩ atima tȩteróló kaae tare Kótó betóo, atima ti ya̧lo so whi̧ betóo, yaalopó.”

17-18 Mo doasi fotoko̧ bole Talené i fo dapó.

“Ai so whi̧tamo hosekéró beteretei taaróló dia̧ kaae betae. Atéru, mepaae nao̧se yóló fo mulale o̧la mo olaayao̧se. I dere fotamo diaao̧ sya fupa, ti ya̧lo dia̧ dape saalopó.”

Mo doasi fotoko̧ bole Talené i fo dapó.

“Ȩ ti diaao̧ Aya betóo, dia̧ ya̧lo naale senaale betóo yaalopó,” erapó.

7

1 Hosaa mole no nerape-ó, Talené da̧paae ai wisi alarape eraalopóló muló betere fo ha̧le mulapa, kae kae dowi alané diaao̧ tiki ó kepe dorao̧sóró, ai kaae dowi ala tua̧mó hosekéró bitini, tika kae betaalopa sae. Atéró Kótó kolóló wituraalu, a̧ ao̧mó sukó̧ló bitiré fóló, Talené ama mo kae ere wisi ala maaté eróló, mo ti fakeraté fu betae.

Pol hai̧né suka̧le fo

2 No nerape-ó, da̧paae diaao̧ hosaa munire ao̧rapa, mióta dia̧né da̧paae hosaa mutere ala yaasepóló i dere ape. Ti noatepae, da̧né mepaae so ó whi̧paae me dowi ala eréni yóo, da̧né du betere alané atima mepaae so whi̧ dée naaire tu̧ munéni yóo, da̧né dere ala diaao̧ tokóló yó̧póló, ó dia̧né mepaae wisi wisi o̧la saai dia̧ dilikini yóo, yalepó. 3 Ya̧lo i dere fo dia̧ só deraai kisipa mutu dumipó. Ya̧lo take yale fo kaae dia̧paae da̧né hosaa mo turó moleteiné da̧ tekeni dia̧ sukutepa ó betepa, ti da̧ fea beta̧ alatóró du betenérapó. 4 Diaao̧ ya̧lo i dere fo wosóló, mo sya faalopóló kisipa mutu ȩ whaalia ini, bopé fake yóló hai̧tu beterapó. Kae kae sekȩ da̧paae wou betepatei, dia̧ Talepaae tuȩ́ tiróló wisi ala ha̧le yó tareteimó, ȩ hai̧ yóló wisi kisipatamo Talepaae ya̧lo mo kée du beterapó.

5 Da̧ Masedonia hae kwiapaae wóló bitu, Talené ala eratepa mepaae whi̧né da̧né dere ala yao̧sóró tu̧ fea mo seséyalepó. Atétu, mepaae whi̧rapené da̧tamo bóe dóló ho̧le sóo, da̧né kepe tua̧paaekélé, wituraalu whaalia yóo, yaleteiné da̧né tiki sa̧a nalóló bitinipó. 6 Téyaletei, Taitus da̧ beterepaae wale alané, fomoyóló haepaae doropole so whi̧ tao sóró ketekȩ bulótu betere Kótónétei da̧ tao sóró hai̧ dere ala eralepó. 7 Ai alané maaté mei, diaao̧ a̧ tao sóró hai̧ dere ala eratepa, amamo da̧paae ene waleteiné da̧ tao sóró hai̧ eralepó. Diaao̧ ȩ kelenée du betereteikélé, diaao̧ ha̧sókó fóló yale alamó dia̧né hosaamó su dekȩné sukutu betereteikélé, ȩpaae erótu betere alamó diaao̧ whaalia du betereteikélé, fea da̧paae ene walepó. Ai fo wosetu, ȩ tua̧mó hai̧ dere ala mo turó fa̧ayalepó.

8 Ya̧lo dia̧paae anale asȩmó ere fonétamo dia̧ dekȩi kisipa moipa, ya̧lo atei kaae fo noatepa yaleé? yóló kisipa mutumipó. Taketa atei kisipa mo mualetei, mió ȩ hai̧ kisipa mutapó. 9 Ti ai hai̧ta dia̧ dekȩtere alamó ini, ai fo dosa̧aturaalu dia̧ sawa sukamó maaté hosaamó sóró dekȩyaleteiné yalepó. Atéteremó dia̧ donoi tu̧paae fole kilitu, ȩ hai̧ du beterapó. Ti noatepae, dia̧né dekȩ yale alata, da̧né yale foné dia̧ mo ti doréni, Kótóné ama kisipa mole ala eraleteiné tu̧ wisipaae feletei kisipa muae. 10 Kótó tua̧mó kaaróló wale dekȩ dere alané dowi ala taaróló, Talepaae kisipa fetetere ala eratapó. Atéturaalu, kisipa fetetere alané, ti aluyao̧sóró tao sere ala kaaratapó. Take dekȩi kisipa mualetei, ya̧lo mió kisipa fatepa, mo donoi ala ereteiné Talepaae mo kée du beterapó. Tépatei, i haemó kaarale dekȩi alané ti sukutere ala kaaratapó. 11 Kótó tua̧mó wale dekȩi alané dia̧ tua̧paae erale alarape i ape. Kótóné ala eraai butere ketekȩkélé, me dowi ala inipatei, ha̧le só deratere kapala fo so whi̧né mo nisi yao̧sóró, ketekȩ buóló ha̧kearótu betere alakélé, dowi alatamo fopaae butereteikélé, mené dia̧ dorao̧sóró wisiyóló kele muló betere alakélé, dia̧ da̧tamo betenée du betale alakélé, so whi̧ wisiyóló beteró̧póló ketekȩ bulótu betere alakélé, mené dowi ala deretei ha̧keamó kemeró̧póló, donoraai bole ketekȩkélé, kale dekȩ dere alané eralepó. Ya̧lo asȩmó yale forape diaao̧ dosa̧ayóló ai fo mo wosóló sya feleteiné mió dia̧ tua̧mó ya̧lo foné saai dere ala muniretei ha̧kearalepó. 12 Take ya̧lo dia̧paae asȩmó yale fota, dowi ala dere whi̧mó kisipa mutu, ó ai dowi ala eratere whi̧mó kisipa mutu inipó. Téni, Kótóné keletómó da̧né dere fo mopóló wosóló eraaire ketekȩ diaao̧tei kisipa yó̧póló yalepó. 13 Ai alarapené da̧ mo tao sóró ketekȩ bulalepó.

Ai ketekȩ tómó dia̧ feané Taitus-né ama kepe tua̧paae felératere ala eraleteiné a̧ mo hai̧tamo fesaae wale ala kilitu, da̧kélé mo doa hai̧yalepó. 14 Ya̧lo dia̧ dukirótu a̧paae yale fo motóró dokonótu, a̧ wisiyóló dape saleteiné ȩ hale ini, feléi kisipa mutapó. Da̧né dia̧paae yó matere fo fea motóró du dere kaae, da̧né dia̧ dukirótu Taitus-paae yale fo ama mo irapóló kisipa yalepó. 15 Taitus aipaae wapa dia̧ winé sukutu diri furu furu yóló, naameiné diaao̧ a̧ mo wisiyóló dape salepó. Take ama atéró ene wale fo diaao̧ mopóló kisipa mutu wosóló, sya fele ala mió ama kisipa duraalu, dia̧paae yaala sókó fole ala mo ti fa̧atapó. 16 Ya̧lo i dere fo fea diaao̧ wosóló mo eraalopóló, ya̧lo kisipa tiróturaalu, ȩ mo doa hai̧né sukutapó.

8

Hai̧tamo ha̧le matere ala yó̧póló ketekȩ bulatere fo

1 Ne norape-ó, Masedonia hae kwiamó tȩ mole be huluamó betó mole Keriso fakerape Kótóné hamokoróló ha̧le tao sóró male ala diaao̧ kisipa yaasepóló i dere ape. 2 Ti ai so whi̧ atima ka̧ae kelaai mepaae sekȩ wou betaletei, hȩkesetere ala mo turó fa̧ayóo, mepaae o̧la o̧la ó moni meiyóló yoleale betóo epatei, atimamo hamokoyóló moni mo dekéró deralepó. 3-4 Atéró mo dekéró dera̧leta yaleteiné sókó faai yale da̧le mo ti bosene felepó. Aita, atima ko̧leaanétei Judia hae kwiamó Kótóné kae beteró betere so whi̧ tao saai kisipa mutu, mepaae so whi̧né hamokoróló ha̧le derale monitamo touróló, atima mole o̧lakélé hai̧tamo deraai kisipa mutu, melaaire tȩ mulae yóló da̧paae dotopoi fo yalepó. Ti aita, so whi̧ hamokoyóló ha̧le tao suraalu yale alapóló, ya̧lo dia̧paae i dere ape. 5 Da̧né kisipané atima su̧mó enérapóló kisipa muale ala mo ti bosenóló, atimané yaai dere alakélé, o̧la o̧lakélé, betere betekélé, fea Talené naase tua̧mó mulalepó. Atéró nalo ti atimakélé da̧tamo touyóló Kótóné kisipa mole ala eraai yalepó. 6 Atérené, Korin bemó betó mole so whi̧ dia̧né ai ala yó̧póló, Taitus a̧ dia̧ beterepaae fae yóló sȩyalepó. Ti aita, Taitus-né ama taketi kaae sóró diale kutó ereteiné, mió a̧ dia̧ beterepaae wapa, Talené hamokoróló tao sere ala diaao̧ eróló mo ti kemeró̧póló yalepó. 7 Térapa, diaao̧ tuȩ́ tiki tiratere alakélé, fo wisi yó matere alakélé, mo bete mole ala kisipa dereteikélé, mepaae ala eróturaalu, doasi ketekȩ bole alakélé, da̧paae yaala sókó fu betere ala alakélé mo wisirapó. Atétere kaaetóró hamokoróló tao suraalu, atéró ha̧le matere alakélé mo wisiyóló yae.

8 Ya̧lo i dere fota, dia̧paae i ala yae yóló dumi, Masedonia whi̧rapené mepaae whi̧ tao saai butere ketekȩ kolósu, diaao̧ butere ketekȩ kolósu yóló, dia̧ tua̧mó mo yaala sókó fole ala muluraalu, déró ka̧ae kelaai dapó. 9 Ti noatepae, da̧ tȩteróló kaae tare whi̧ Yesu Kerisoné hamokoróló tao sere ala diaao̧ ai kisipare ape. Ti a̧ doasi néli whi̧ beteretei, dia̧ tao saai kisipa mutu, yoleale whi̧ alée feleteiné dia̧ néli whi̧ beteralepó.

10 Dia̧né yaaitere alamó kisipa mutu, dia̧paae ya̧lo kisipa matere fo i dere ape. U kemeyale ba fomó mepaae kae kae be hulua Keriso fake so whi̧né moni deraaipa, diaao̧pi folosóró deróo yalepó. 11 Diaao̧ atéró diale kutó ketekȩtamo kaae su yale kaae, miókélé ai alatóró deté fóló kemerae. Atéró melaai kisipa mutepa, ti diaao̧ mole su̧tóró melae. 12 Diaao̧ mole su̧tóró wisi kisipatamo matepa, ti Tale a̧ hȩkese duraalu, ama kisipa feléyaalopó. Mepaae whi̧né melaaitere o̧la munipa, ti Talené me o̧lakó menipóló dei kisipa muaalo meipó.

13 Da̧né kisipané mepaae whi̧rape atima o̧la o̧la mo dekéró muluraalu, dia̧ sawa téti moleteiné sekȩ tua̧mó beteraai dumi, fea beta̧ alatóró yóló betaai i dere ape. 14 Mió dia̧ o̧la o̧la mo dekéró moleteiné, atima ya̧ya̧tere o̧la dia̧né melóo, nalo dia̧mo ya̧ya̧tepa atimané dekéró moletei dia̧ melóo yó̧póló dapó. Atéró u tao su, i tao su depa, ti mo fea beta̧ ala yólótóró betaalopó. 15 Atétere alata, asȩmó i ere fo kaaepó.

“Mepaae mo dekéró sale whi̧né o̧la buki muni feni, mo su̧mótóró nóo, mepaae mo tóróti sale whi̧ wote ini, mo su̧mó nóo, yalepó,” erapó.

Taitus Korin bepaae dotȩyale fo

16 Ya̧lo dia̧ tao só̧póló, ȩ ketekȩ bulale Kótóné Taitus-paaekélé ai kaae ala eró betepa, Kótópaae ya̧lo mo kée du beterapó. 17 Atéreteiné, a̧ da̧né fae depa waalo meitei, mo taketi dia̧ beterepaae waai du betaleteiné waalopó. 18 Da̧né no whi̧ beta̧ Taitus-tamo wó̧póló dotonatapó. Ai whi̧ta, mió wosetere fo wisi erateremó, Kótóné kae beteró betere so whi̧né dukirótu beterapó. 19 Ai ala maaté mei, kale ha̧le melale moni sóró, da̧tamo Judia hae kwiamó betó mole so whi̧mó male fó̧póló, Kótóné kae beteró betere Keriso so whi̧né a̧ sóró beteralepó. Atéró ha̧le matere monita, Talené doi sóró horóturaalu, ai so whi̧ tao saaire ketekȩ koló̧póló kisipa mutu, da̧né hotowayóló tȩteróló kaae tawaai dapó. 20 So whi̧ tao suraalu, ha̧le melale doasi moni da̧paae diaao̧ hotowaró kaae tani, o̧lémi serapóló mepaae whi̧né da̧ eratere fo yao̧sóró kisipa mutu dapó. 21 Ti noa betené dumipó. Talené kele tómókélé, mo so whi̧né kele tómókélé, da̧né du betere ala mepaae whi̧rapené kilitu, mo donoi ala dapó yó̧póló kisi mutu, hotowayóló kaae tarapó.

22 Da̧né no me whi̧kélé atimaamotamo dotonaai dapó. A̧ ka̧ae kelalemó, mepaae da̧né yae dere ala fea ai sekȩ́né mo ketekȩtamo dua yalepó. Diaao̧ mo wisi ala yaalopóló kisipa mutu, ama take bole ketekȩ tómó miókélé a̧ Talené ala eraai mo doasi ketekȩ bulapó. 23 Taitus a̧ta, ȩtamo titiyóló kutó beta̧mó diyóo, dia̧ kuamó bitu beta̧ kutó diyóo, dere whi̧ beterapó. Da̧né no me whi̧ tamota, ti Kótóné kae beteró betere so whi̧né sóró beteró beterapó. Mepaae so whi̧né ai sekȩ́ tamoné ditere kutó kilitu, da̧ tȩteróló kaae tare whi̧ Kerisoné doi doasi hale sóró horatapó. 24 Térapa, Keriso fake so whi̧ feané diaao̧ yaala sókó fole ala ha̧keamó koló̧póló, ai sore whi̧rapepaae mo erae. Atétepa, ti diaao̧ dere alamó da̧né dukurótu betere fo mopó enérapó.

9

1 Kótóné kae beteró betere so whi̧ tao sae yóló, deté wale fo wosóló, yaaire ketekȩ dia̧ bunipakó, ya̧lo dia̧paae momó yaaloé. 2 Ti so whi̧ tao saai diaao̧ bole ketekȩ ya̧lo mo wisiyóló kisiparapó. Dia̧ ai ala yaai doasi ketekȩ boleteiné take kemeyale ba fomó kaae sóró, dia̧ dukiróturaalu, Masedonia hae kwiamó betó mole so whi̧paae dia̧ Akaia hae kwiamó betó mole so whi̧mó ha̧le melaaire moni deraai du beterapó fo ya̧lo deté kwȩalepó. Ai fo woseturaalu, ai be huluamó betó mole so whi̧ atimanékélé moni deraai hosaa tukalepó. 3 Diaao̧ ha̧le matere alamó da̧né dia̧ dukirótu betere fo bete muni nisiyao̧sóró, kale bope yale sore norapepi aipaae dotonatapó. Ya̧lo atimapaae, dia̧ donoróló betepa kelaalopó yale fo dia̧ tua̧mó motóró epa koló̧póló yae. 4 Ti noa yao̧sóró dumipó. Mepaae Masedonia whi̧rape ȩtamo wouraalu, dia̧ donoróló bitinipa kilitu, da̧né dia̧ dukirale fo kapala irapó deremó, da̧kélé dia̧kélé mo doasi hale yao̧sóró dapó. 5 Téyao̧sóró, kale norape atimapi folosóró dia̧ beterepaae dotonatepa wisirapóló kisipa mutapó. Ti noatepae, diaao̧ hamokoróló ha̧le melaalopó yale moni deróló kemeró̧póló kisipa mutu i dere ape. Ai ala depa, ti sȩteremó dei kisipatamo meni, wisi kisipatamo hamokoróló ha̧le melaalopó.

Ha̧le matere alata, kutómó o̧la wae dekéró bilitu dere kaae dapó

6 I dere fo wosóló kisipa muae. Mepaae whi̧né o̧la wae sawa tóróti bilitepa, ti o̧la sere alimókélé sawatóró saalopó. Mepaae whi̧né o̧la wae dekéró bilitepa, ti o̧la sere alimókélé mo dekéró saalopó. 7 So whi̧ doko̧ beta̧ beta̧ sȩtepa dei kisipatamo meni, atima kisipané meteró melaai depa, ti ai su̧tóró meló̧póló yae. Ti noatepae, hosaa tua̧mó hȩkesetamo matere whi̧ Kótóné mo hȩkeserapó. 8 Atétu, Kótóné hamokoróló ha̧le tao sere ala dia̧paae su̧ratepa, betere doko̧ fea dia̧ mepaae noa kaae wisi ala yaai depa, ti me o̧la ya̧ya̧ni, mo su̧mó enérapó. 9 Asȩmókélé i fo kaae erapó.

“Ama wisi wisi o̧la yoleale yóló betó mole so whi̧mó a̧liralepó.

Ama so whi̧ tao sóró donoratere alakélé kemeni, ha̧le yótóró tarapó,” erapó.

10 O̧la waeró mo nokole bred otamo matere Kótóné diaao̧ biliyaaire o̧la wae fakeróo, o̧la u̧lumétepa dekéró sóo dere kaae, Kótóné so whi̧ tao sóró donoratere alané du wisikélé diaao̧ mo ti fakeróo yaalo ai ape. 11 Téturaalu, diaao̧ kae kae ala duraalu, mepaae so whi̧ hamokoróló tao só̧póló, Talené dia̧ mo su̧raalo ai ape. Dia̧né atéró ha̧le matere o̧la da̧némo sóró kale yoleale so whi̧mó matepa, Kótópaae atimané mo kée fo yaalopó.

12 Kótóné so whi̧ tao sóró diaao̧ ai eratere alata, atima ya̧ya̧tere o̧la mótua dapó. Ai maaté mei, Kótópaae doasi kée dere fokélé wȩi kaae fa̧ayóló felée fu beterapó. 13 Diaao̧ atéró Talené ala eróturaalu, mepaae so whi̧ tao sóró erótu betere ala mepaaené kilitu, ita Kerisoné fo wisi sya fóló ao̧mó bituraalu, hamokoróló tao sere ala da̧paaekélé, mepaae so whi̧paaekélé, eratepa kelae yóló, Kótóné doi hale horaalopó. 14 Kótóné hamokoróló tao sere ala dia̧ tua̧paae fa̧anó betereteiné Talepaae momaturaalu, atimané hosaa mo turó dia̧paae muóló yaalopó. 15 Kótóné hamokoróló ha̧le meló betere ala wisinaale mo whi̧né etérapóló bete turó tokó̧ló enénipó. Atéreteimó, a̧paae mo kée fo du betae!

10

Pol Talené kutó dirateremó kae kae eratere fo yaletei

1 Ȩ dia̧tamo beta̧mó betale sukamó, ȩ fo ko̧ló ko̧ló yóló wire whi̧ ao̧retei, kae tikimó bitu ti wini, halaainé asȩtu beterapóló ȩ eratere fo ai du betere ape. Tépatei, Talené fo ao̧mó sukó̧ló betere alaró witamo naameiné dua betere alatamo Kerisoné ȩpaae eratepa, ȩ ai ala tua̧mó bitu, ȩ Pol-né dia̧paae i yae dere fo wosóló, mo yaasepóló dapó. 2 Ti ȩ dia̧ beterepaae wale sukamó, mepaae so whi̧né kisipané da̧ i haemó mole ala sya furaalu, Talené ala eratere nisiyóló, da̧ eratere so whi̧ ȩ halaainé foné sao̧sóró, dia̧ miótitei donoróló betae yóló i dere ape. 3 Ti noatepae, da̧ i haemó ha̧le bituraalu dele bóeta, i haemó mo whi̧né dele bóe kaae meipó. 4 Da̧né bóe dele o̧la o̧lakélé, mo bóe dele o̧la o̧la kaae meipó. Da̧né bóe dele o̧la o̧lata, Kótóné doasi fotoko̧ fa̧aneteiné Kótótamo bóe duraalu, ere dirii sa fisikóló doranérapó. 5 Mepaae so whi̧né Kótó a̧ etei kaae Tale beterapóló kisipa yao̧sóró sesé duraalu, kae kae fosó fosói foró, bete mole o̧la ao̧ratere alatamoné sa kaae depa, da̧né fisikóló dorótu beterapó. Téturaalu, da̧ tȩteróló kaae tare whi̧ Kerisoné ala eraai mole kisipa kó̧paae fao̧sóró, da̧né tuȩ́ tiki turó Yesuné tȩteróló kaae tare ao̧mó muló̧póló, mo hotowaró kaae tarapó. 6 Dia̧ Talené fo wosóló, ao̧mó sukó̧ló bitu sya fóló erótu betepa, ti mepaae ai fo wosetere hó̧yóló dowa̧ae fu betere so whi̧ fea da̧né só deróló kwia melaai da̧ siki siki yóló betenérapó.

7 Dia̧ta, mo tómó ere ala maaté kilitu beterapó. Mepaae whi̧né a̧ta, Kerisoné whi̧ beterapó depa, ti da̧kélé a̧re kaae Kerisoné whi̧tóró beteretei ama kisipa yó̧póló yae. 8 Ita, dia̧ só deróló doraai dumitei, Keriso tua̧mó diriyóló beteratere ala da̧né tȩteróló kaae tanó̧póló, Talené da̧paae melalepó. Atérené ȩ haleni, halaainé dia̧paae ha̧keamó i du betere ape. 9 Ya̧lo dia̧paae asȩmó i dere fota, dia̧ wiratere nisi yao̧se. 10 Ti noatepae, mepaae whi̧rapené duraalu, “Ama asȩmó deteraai fo du betepatei, a̧ woló beta̧mó bitu dere fota, ti kisipa inire whi̧né fo kaae ho̧ko du beterapóló,” erótua dapó. 11 Atei kaae eratere fo dere so whi̧né, da̧ kae tikimó bitu asȩmó dere fo kolósu, da̧ aipaae wóló mo dere ala kolósu depa, me ala kae mei, mo beta̧ alatóró epa kelaalopó.

12 Mepaae whi̧rape atimané ditere kutómó atimatei doi sóró horótu dere kaae da̧né dumipó. Ti atimané du betere ala atimatei taleyóló atimata, etei kaae whi̧rape beterapó du beterapó. Tétu, atimané dere ala ka̧ae kolóló u kolósu, i kolósu du betere alata, wisi tuȩ́ muluraalu dumipó. 13 Atima atépatei, da̧ta mo da̧né diale kutómótóró bopé faketu beterapó. Ti da̧né i ditu betere kutóta, Kótóné da̧paae diyae yale da̧lemótóró dituraalu, da̧ bopé faketu beterapó. Ai da̧le muló betere kutó tua̧mó dia̧kélé ai bole ape. 14 Da̧ fo wisi yó maté kuturaalu, dia̧ beterepaae ua̧meisóró, ti etei kaae bopé fake dere ala ua̧meipó. Tépatei, Kerisoné fo wisi dia̧paaekélé yó male waleteiné da̧ mo donomó bopé fake dapó. 15 Da̧né diyale kutó mupatei, kae whi̧né diyale kutómó da̧ bopé fake dumi, mo da̧né ditere kutómótóró bopé faketu beterapó. Ti dia̧né kisipa tiró betere ala faketé fupa, da̧ dia̧ tua̧mó bitu ditere kutókélé mo ti fakeraai kisipa mutu, Talepaae tuȩ́ tiróló hai̧tamo i betere ape. 16 Talené mió i wosetere fo wisi da̧né erateretei dia̧ tua̧mó faketepa, ti dia̧ betere tiki mo utéró betó mole so whi̧paaekélé yó maaté kwȩyaai kisipa mutapó. Mené diyale kutómótei, da̧né yalepóló ha̧le bopé fake yao̧sóró, mepaae whi̧rapené yó menire tikipaae yó maté kwȩyaai dapó. 17 Tépatei,

“Mepaae whi̧ bopé fakeyaai depa, ti Talené fotoko̧ a̧ tua̧paae su̧raleteiné diyalepóló,” enérapó.

18 Ti me whi̧né ama diale kutó amatei fopeyóló, a̧tei dukiratepa, bete munipó. Tépatei, Talené me whi̧né diyale kutó taleyóló wisirapó depa, ti ai whi̧né kutó wisi diremó dapó.

11

Aposel ao̧re whi̧rapené dere alata, Pol-né dere alatamo su̧nipóló yale fo

1 Ya̧lo du betere fota bete muni, ho̧ko du betere fotei wosaasepóló i dere ape. Tépatei, ai ho̧ko fo mo taketi ya̧lo deté wou betepa, diaao̧ woseté walepó. 2 Ya̧lo bole ketekȩta, dia̧ dokaai tukóló beteró betere whi̧ mo a̧tamotóró fulumu yó̧póló, Kótóné matere ketekȩné ya̧lo dia̧ mo wisi yóló kaae taru, ma fo i dere ape. Me whi̧né folokole erénire so seimale kaae betepa, Kerisoné amatóró dokó̧póló kisipa mutu, ya̧lo dia̧ tukóló beteralepó. 3 Tépatei, wuliné fosó fosói kisipané Ipi dilikó̧ló dée nalatu yale kaae, dia̧né tuȩ́ tikikélé mené kó̧paae a̧lisó fao̧sóró ya̧lo doasi whaalia du beterapó. Ti noa betené mei, dia̧ Keriso a̧tamotóró dokaai, beta̧ kisipa muóló beteró̧póló dapó. 4 Ti ya̧lo whaalia dereteita, ha̧le meipó. Da̧né dia̧paae Yesu a̧ etei kaae whi̧póló yó maletei, mepaae whi̧ dia̧ beterepaae wóló Yesuta, etei kaae whi̧ beterapóló ho̧ko fo yó matepa, diaao̧ mopóló wosetu beterapó. Atétere kaae, take diaao̧ sale Dȩi Kepe Wisi betepatei, me kepe kae saalopóló de? Take da̧né dia̧paae yó male fo wisi mupatei taaróló, kisipa tiki okokore whi̧né dere kaae, mió dia̧ kae yó matere kisi fo wosaai ekȩletu beterapó. 5 Ti ai whi̧rape atimata, doasi doi mole aposel whi̧rapepó du betepatei, atimané ȩ tȩteró bitinipó. 6 Ti so whi̧ feapaae Talené fo ya̧lo fosó fosó yóló yó meló̧póló mené ȩ yó menitei, bete mole fo ya̧lo mo kisiparapó. Ai ala dia̧nékélé kisipa yó̧póló, kae kae ala fea ha̧keamó erótu betalepó.

7 Kótóné fo wisi yó móturaalu ya̧lotei ȩ deróo, dia̧ tao sóró horóo, du betalepó. Tétu, ya̧lo dia̧paae monikó a̧lae yóló kema ini, ha̧le yó mótu betaletei-a, dia̧paae dowi alakó erótu betaleé? 8 Aita, dia̧ sekȩ yao̧sóró kisipa mutu, kae be hulua Keriso fake so whi̧né matere monitei ya̧lo o̧lémi kaae sóró, ȩ betaaire be ó o̧la dupu yóló nukuraalu, dia̧ tao saaire kutó beta̧ dité fu betalepó. 9 Ȩ dia̧tamo betale sukamó dia̧ sekȩ yao̧sóró, ȩ ya̧ya̧tere o̧la dia̧paae a̧lae yóló wosetere fokélé inipó. Ȩ ya̧ya̧tere o̧lata, Masedonia hae kwia taaróló, ȩtamo wale norapené tao sóró mótua yalepó. Ȩ me o̧la ya̧ya̧tepatei, dia̧ sekȩ yao̧sóró woseni, Talené kutó ha̧le dirótóró tawalepó. Nalopaaekélé ai alatóró enérapó. 10 Ti Kerisoné bete mole mo fo ȩ tua̧mó moleteiné dia̧paae diriyóló i dere ape. Ȩ me dupu sini, ai fo wisi ha̧le yó materemó, ya̧lo i bopé faketere ala Akaia hae kwiamó betere whi̧rapekó beta̧nékélé bete munire ala ao̧raalomeipó. 11 Ya̧lo dia̧paae etei kaae dere fo-a, noa betené dapóló kisipa mute? Ya̧lo dia̧paae yaala sókó fole ala initepa de? Meipó. Dia̧paae yaala sókó fole ala ȩ tua̧mó moletei, Kótóné ama mo kisiparapó. 12 Kae fo yó matere whi̧rapené du betere alata, so whi̧né atima dukiró̧póló dapó. Aita, da̧né dere alaró atimané dere alatamo beta̧ ala erapó yó̧póló, bopé fake du beterapó. Atei ala yaaire tu̧ mulao̧sóró da̧ moni sini, kutó ha̧le diró tawaalopó.

13 Ti ai whi̧rapeta, Kerisoné dotȩyale mo aposel whi̧rape mei, so whi̧ dilikó̧ló kapala kutó diratere aposel whi̧rape bitutei, Kerisoné kutó diratere nisi yó̧póló, ao̧tu beterapó. 14 Ai kaae alamó da̧ kilita sókó fenénipó. Ti noatepae, Satan a̧ dȩ tua̧mó betere ensel ao̧tu beteretei, da̧né kisiparapó. 15 Atétere kaae, ama kutó diratere whi̧rapekélé mo donoi kutó diratere whi̧rape ao̧tu betere ala kilitu, da̧ kilita sókó fumipó. Ti atimané ai du betere alamó saaire dowi dupu ha̧sókó feni, mo donotóró melaalopó.

Pol a̧paae sekȩi ala erateremó bopé fakeyale fo

16 Ya̧lo yale fo kaae momó dapa i wosae. Dia̧ mepaae whi̧né ȩ kisipa okokoi whi̧ betere nisi yao̧se. Diaao̧tamo ȩ kisipa okokoi whi̧ beterapó kisipa mutupa, ti ȩ bopé faketuraalu, okokoi whi̧né dere fo kaae, sawa i dapa wosae. 17 Fea ala ya̧lo su̧mó enérapóló bopé faketuraalu dere fota, Talené dere fo kaae meitei, kisipa okokoi whi̧né dere fo kaae dapó. 18 I haemó betó mole whi̧rapené nene yóló bopé faketere ala feané sya fóló du betepa, ti ȩkélé nene yóló bopé fakeyaalopó. 19 Ti fosó fosóre whi̧ dia̧ta, mepaae kisipa okokoi whi̧né du betere ala yao̧sóró seséni, hȩkesereteiné yó̧póló, kaae tarapó. 20 Ti dia̧né mo du betere alatóró i ape. Mepaae whi̧né dia̧ wae sóró kutó diratere whi̧ beteróo, dia̧né wisi wisi o̧la atima saai dia̧ dilikó̧o, dia̧ me ala tuȩ́nire whi̧ ao̧róló, atimané tuȩ́ mole ala eróo, atima doasi doi saai dapóló dia̧ hepée faróló atimapi folosene fóo, atimané dia̧ okolope deké sóo, dua dapó. Ai alarape eratepa, atimapaae atékese yóló foné sini, dia̧ ha̧le betó mulapó. 21 Ti da̧ béreteiné atei kaae ala dia̧paae eranénipóló, ȩ haletu i dere ape.

Kisipa okokoi whi̧né dere fo kaae i dapa wosae. Mepaae whi̧ dené ama du betere alamó a̧ bopé fake yaaitepa, ti ȩkélé bopé fakenérapó. 22 Atima Hibru fake so whi̧né dere ala sya fu betere so whi̧ betere? Atima atépa, ti ȩkélé Hibru whi̧tóró beterapó. Atima Israel hae tale betepa, ti ȩkélé Israel hae taletóró beterapó. Atima Abraham-né deté wale whi̧rape betepa, ti ȩkélé Abraham-né deté wale whi̧tóró beterapó. Atima Kerisoné ala eratere whi̧ betere? Atépa, ti ȩ keyaa furaalu ho̧ko dere fo i ape. Ya̧lo ai kutó ditere alané atima fea mo teraae falapó. 23 Ya̧lo i dere fota, topo doyóló keyaa fole whi̧né fo kaae ho̧ko dapó. Atima Kerisoné kutó diratere whi̧ betere? Atépa, ti ya̧lo ditere kutó kolósu, atimané ditere kutó kolósu depa, atima ya̧lo mo bosenó beterapó. Ti ya̧lo dité wale kutó atimané diyale kutótamo su̧ni, ȩ mo doasi depe tukó wei kutó ditu betalepó. Ti ȩta, mo dekéró félimó dipula beterótua yóo, fokosoi ala yale tikimó ya̧lo tiki mo turukée fóo, ȩ mo felekemó sinitei kepaayóo dua yalepó. Ȩpaae ai erótu betale hapólui ala kaae, atimapaae erénipó. 24 Juda fakené ȩ aporó félimó halika kaae o̧lané ya̧lo tikimó daletei doko̧ sóró touróturaalu, 39-rópó. 25 Sore fapo atimané ȩ biya̧né fokosói ala yóo, beta̧ be dȩmó ti kapo duné siriyóo, sore félimó ti ȩ betere wȩi nuku fetée fóló do yóo yalepó. Tétu ȩ doasi wȩi kȩla tómó a̧laae kutu betepa, be dȩ beta̧ró diki beta̧tamo kemeyalepó. 26 Ȩ beta̧ bemótóró bitini, be hulua doko̧ fiyósu deté kutu betalepó. Atéturaalu, doasi fole wȩi tikiné ȩ aluranépatei, tȩyóló fua yóo, o̧lémi whi̧rapenékélé ȩ denépatei, atima betere tua̧mó fóo, mo ya̧lo be whi̧nékélé ȩ denépatei fua yóo, Juda meire fake whi̧nékélé ȩ denépatei atima tua̧mó bitiré fóo, doasi be huluamó bitukélé, ipumó bitukélé, doasi wȩi kȩla tómó fukélé, Keriso norape ao̧re whi̧rapetamo bitukélé, ȩ mo dóló aluranépatei, bitiré fóo yalepó. 27 Ȩ kutó dituraalukélé depe tukó wei ala yóo, kutó ditétóró fu betereteiné nokekélé fini yóo, woteró wȩi nokoletamo epatei, ha̧le fitua yóo, kutikélé ó sikélé meiyóló sosóliné sukó̧o dua yalepó. 28 Ai alarape tómó, Kótóné kae beteró betere Keriso fake so whi̧ noa tu̧mó wisi yóló betaaloé yóló, doasi whaalia duraalu, ȩ doasi sekȩ beleté fu beterapó. 29 Dia̧kó me whi̧ Talené ala eraaire fotoko̧ meiyóló bétepa, ti ȩkélé bératapó. Dia̧kó me whi̧ dowi alapaae a̧lisóró fóló dée nukupa, ti ȩkélé dei kisipa mutu haletapó.

30 Ȩ bopé fake yaaitamo kisipa mutepa, ti ȩ tua̧mó fotoko̧ mei, bére ala so whi̧ feané koló̧póló, bopé faketere ala mo ha̧keamó yó manérapó. 31 Ya̧lo i dere fota, mo kapala dumipó. Betere doko̧ so whi̧ feané doi sóró hurótu betere Tale Yesuné Alima Kótóné ya̧lo i du betere fo mo dapóló ama tuȩ́rapó. 32 Ȩ Damaskus bemó betepa, botokó fao̧sóró topo whi̧ Aretasiné be kaae tanó̧póló, sóró beteró betere whi̧né ȩ tawó̧póló, ama diki tare whi̧rape kale be bolaare dopóku tu̧ dokó̧ sóró beteralepó. 33 Téyaletei, mepaae norapené ȩ yomó deyóló halika duóló deralepó. Atéyaleteita, ai be hulua bopére dopóku sikimó, dȩ saai muló betere dolomó sókó faraleteiné atimané ȩ tani, ha̧sókó felepó.

12

Pol-né ama nokené kaae kelale ala

1 Ȩ i bopé faketu betere ala taaréni, ha̧le deté fu betenérapó. Ti bopé faketere ala tua̧mó me ke bunitei, Talené ȩpaae nokené kaae yó melale alaró kinó betere alatamo ha̧kearaletei beta̧ dia̧paae i dapa wosae. 2 Ita mió yale ala dumitei, i ala yóló betepa, 14-ró ba fo kemeyalepó. Ai ala kelale whi̧ a̧ ama tiki turó fele ó, kepe maaté feleró ȩ tuȩ́ni, Kótóné beta̧ kisiparapó. Ai whi̧ a̧ Keriso tua̧mó betepa, mené ó hepen bepaae dapesó huturaalu, sa̧kélé sa̧ taoró ere tikikélé taaróló, mo hepen bepaaetóró dapesó holale whi̧ ya̧lo tuȩ́rapó. 3-4 Ti ai sekȩ́ta, mo kelaalo koko̧i bepaae dapesó horóló beteraletei ya̧lo kisiparapó. A̧ atéró huturaalu, ama mo tiki turó felepé kepe maaté feleró ȩ tuȩ́ni, Kótóné beta̧ kisiparapó. Mené fo depa ai sekȩ́né ama wosalemó, bete etérapóló mo hae whi̧né yókélé enénipó. Ai fo hae so whi̧paae ua̧tei, yao̧sóró Talené doasi fo mulapó. 5 Atei ala ere whi̧póló kisipa mutu, ȩ bopé fake ua̧tei, ya̧lotei ȩ bopé fakenépa taaróló, ȩ hae whi̧ bitu, ya̧lo bére alarape beta̧ dia̧né kisipa yaasepóló i dere ape. 6 Ya̧lo kisipanétamo bopé faketere ala yaaitepa, ti ya̧lo mo yale alatóró dereteiné ȩ topo doyóló okokoi whi̧né dere fo kaae ua̧meipó. Ti ya̧lo yó mótu betale mo foró du betale alatamo dia̧né ka̧ae kolóló tuȩ́ yó̧póló, bopé faketere ala enépatei, ȩ doasi doi mole whi̧ nisi yao̧sóró taalatapó.

7 Talené doasi kinó betere ala ȩpaae ha̧keróló yó maleteiné ȩ topo whi̧ bitu bopé fake yao̧sóró, Satan-né dotȩyale kepené dowi mu képiné kaae, ȩ susupuró̧póló Kótónétei ai tȩ mulalepó. 8 Até yaleteiné ya̧lo tikimó doasi dele supa, Talepaae ai ala tokó̧ló taae falae yóló sore félimó yalepó. 9 Téyaletei ama ȩpaae duraalu, “Ai sekȩi ala naao su̧mó beleyó̧póló, ya̧lo hamokoróló ha̧le tao sere ala ya̧ tua̧paae mo su̧raalopó. Ti noatepae, mo whi̧né enéni bére ala tua̧mó ya̧lo fotoko̧ so whi̧ feané koló̧póló, mo ha̧keamó erótua dapó,” yalepó. Atétereteiné Kerisoné fotoko̧ ȩ tua̧mó ha̧le muó tanó̧póló, ya̧lo enéni bére alapóló tuȩ́ muturaalu, ȩ hai̧yóló bopé faketere ala taaréni, ha̧le yó tawaalopó. 10 Atéreteiné Kerisoné ala mo ti fakeraairaalu, bére ala tua̧mó bitukélé, mepaaené ȩ eratere fo du betepakélé, doasi sekȩi ala tua̧mó bitukélé, Talené ala erótu betepa sere sekȩ tua̧mókélé, doasi hapólui ala tua̧mó bitukélé hai̧tamo beterapó. Téru, mepaae bei ala tua̧mó bitukélé fotoko̧ ha̧le bulapó.

Pol-né Korin so whi̧ doasi whaaliatu yale fo

11 Ti ya̧lotei ȩ kisipa okokoi whi̧né dere fo kaae yaleteita ha̧le mei, diaao̧ du betere alanétei ȩ ai ala dere whi̧ ao̧ratepa yalepó. Ya̧lo du betere alamó diaao̧ ȩ dukiratere fo ua̧sóró ti mo wisi ua̧pó. Ti noatepae, ȩ belei sokótei kolósu, ai doasi doi mole aposel whi̧rape kolósu depa, atimané ȩ tȩteró bitinipó. 12 Ti ȩ dia̧ tua̧mó bitu, me ala yaairemó dere alarapekélé, sira yó̧póló eratere alarapekélé, mo whi̧né enénire doasi kelemei alarapekélé, fea eró taté fu betalepó. Ai alarape kilitu, ita mo aposel whi̧né dapó enérapó. 13 Ti ȩ mepaae be huluamó Kótóné touróló beteró betere so whi̧paae erale ala kolósu, dia̧paae erale ala kolósu depa, me noa alakómo dia̧paae erénié? Atimapaaekélé, dia̧paaekélé, beta̧ kaae alatóró erótua yalepó. Ti ȩ ya̧ya̧tere o̧la tao sae yaai yaletei, dia̧ sekȩ yao̧sóró ini, taaralepó. Kae kae Keriso so whi̧paaeta dua yaletei, dia̧paae inire ala dorapó kisipa mutepa, ti dia̧né kwia tani, ha̧le kemerae.

14 Ȩ mió sore dakeróló dia̧ kȩle waai i du betere ape. Ȩ aimó wóló bitu, be ó nokole o̧la dia̧ sekȩ melaalomeipó. Ti noatepae, diaao̧ me o̧lakó meló̧póló waai dumitei, dia̧ mo no apu aleyóló beta̧mó betaai kisipa mutu, walapó. Ti naale senaalené hama alima tao saai dapóló mepaae o̧la o̧la beta̧paae yóló mutumitei, hama alimané naale senaalemó o̧la o̧la mulatere dua dapó. 15 Atétere kaae, ȩ mo hȩkesetamo dia̧ tao saairaalu ya̧lo o̧la o̧lakélé, ya̧lo betere betekélé melaalopó. Ya̧lo dia̧paae mo turó yaala sókó fu betepatei, dia̧némo ȩpaae yaala sókó fole ala sawa tómó maaté dere-a, wisire? 16 Diaao̧ ȩ hȩkese inire ao̧patei, ya̧lo dia̧paae me sekȩi ala erénipó. Tépatei, ba ó nané nale wó̧póló, o̧la wisi mulótu dere kaae, dia̧né monikó ȩ meló̧póló kisipa mutu, ya̧lo dia̧ dilika̧le ao̧rapó. 17 Dia̧ tao só̧póló ya̧lo dotȩyale whi̧rapené ó ya̧lokélé dia̧ dilikó̧ló, diaao̧ noa wisi wisi o̧lakó saleé? 18 Taitus a̧ da̧né no me whi̧tamo dia̧ beterepaae wó̧póló, ya̧lo sȩyóló dotȩyalepó. Até yale be dȩmó, Taitus-né dia̧ dilikó̧ló mepaae o̧lakó saleé? Talené ala eróturaalu, da̧mo wusuró beta̧ tuȩ́ muóló, beta̧ alatóró erótua inié?

19 Ti ya̧lo dia̧paae asȩtu betere fo diaao̧ dosa̧até waletei-a, mené da̧ só derao̧sóró seséturaalu dapóló kisipa mute? Meipó. Da̧né i du betere fota Keriso tua̧mó bitu, Kótóné keletómó mo i dere ape. Da̧né hosaa mole no nerape-ó, da̧né i du betere ala feata, dia̧ fotoko̧ buóló beteró̧póló dapó. 20 Ti noatepae, ȩ aipaae wale sukamó, dia̧ mo wisiyóló betepa kelenée dere ala dia̧ tua̧mó ini yóo, dia̧nékélé ȩ tua̧mó epa kelenée dere ala ȩ tua̧mó inipa kelaalomolópóló, ȩ doasi witu beterapó. Ȩ dia̧ beterepaae wóló kelenalemó, dia̧ tua̧mó ho̧le fokélé, me whi̧né dere alamó dei tuȩ́ mutere alakélé, fopaae buóló ho̧le sere alakélé, fake teketere alakélé, dowi fopaae butu me whi̧ yóló sininatere alakélé, kikiti eratere fokélé, dowa̧ae fóló bopé faketere alakélé, wisiyóló bitini, ho̧ko betere alakélé, ai alarape fea dia̧ tua̧mó epa kelao̧sóró, ȩ doasi whaaliatu beterapó. 21 Ȩ dia̧ beterepaae wale sukamó diaao̧ ai dere ala kilitu, ȩ tȩteróló kaae tare Kótóné keletómó, ȩ momó halenérapóló wi dapó. Mo take dowi ala du betale so whi̧né mepaae hosekéyóló du betale dowi alakélé, nópu nokole alakélé, enénire sonaalei dowi alakélé taaréni, ha̧le yótóró tapa kilitu, ȩ dekȩ yao̧sóró whaalia duraalu dapó.

13

Dia̧ Yesu Kerisopaae kisipa mo tiró beterémóló diaao̧tei ka̧ae kelae

1 Mió ya̧lo dia̧ sore dakeróló kȩle waai i dere ape.

“Mepaae so whi̧né ha̧sókó fóló dere alarape taleturaalu, beta̧ whi̧né dere fo maaté woseni, tamo ó sore whi̧né i ala mo depa kelalepó dere fo wosóló, ti taleyóló donoranérapó,” erapó.

2-3 Ȩ tamo dakeróló dia̧ kȩle wale sukamó, dowi ala dere so whi̧paae etei kaae sekȩi ala eraalopóló dia̧paae yalepó. Mió ȩ kae tikimó bitukélé beta̧ kaae fotóró momó i dapa wosae. Kerisoné du betere fo ya̧lo mo dapóló diaao̧ kisipa yaasepóló, ȩ wouraalu take dowi ala deté wale so whi̧ró mepaae dowi ala du betere so whi̧tamo kwia matere ala ko̧leturaalu taaréni, mo melaalopó. Ti Keriso a̧ta, dia̧ tua̧mó mole dowi alarape donoraaitere ala a̧ béni, fotoko̧ mo turó bulapó. 4 Ti i dere fota, mo dapó. Keriso a̧ fotoko̧ buni bére whi̧ ao̧yóló, atimané a̧ filipaare ni tómó daletei, Kótóné fotoko̧né a̧ mo beterapó. Atére kaae, da̧ fotoko̧ buni bére whi̧rapetei Kótó a̧tamo beta̧mó betereteiné ama fotoko̧ da̧ tua̧paae su̧ratepa, dia̧ tao saai Talené kutó ha̧le diraté fu beterapó.

5 Dia̧ Yesu Kerisopaae tuȩ́ tiki tiró betere ala diaao̧tei ka̧ae kólóló taleyae. Aténalemó, Yesu Kerisopaae kisipa tiratere ala inipa, ti ya̧ a̧ tua̧mó bitinipóló kisipa muae. 6 Ti diaao̧ da̧ ka̧ae kolóló talenalemó, Yesu Kerisopaae tuȩ́ tiki tiró betere ala epa, ti diaao̧ mo ha̧keamó kelenérapóló kisipa mutapó. 7 Dia̧ me dowi ala yao̧sóró, Kótópaae suka fea da̧né momarótu beterapó. I dere fota, Talené da̧ ka̧ae kolóló, whi̧ wisipó deremó so whi̧né da̧ dukiró̧póló dumitei, da̧né ho̧ko dere alamó só deró betere whi̧rape ao̧pa, dia̧ta mo donoi ala wisi du betere whi̧ betaasepóló dapó. 8 Kale bete mole mo fotamo da̧né bóe dóló me ala enéni, ai fo wisi fakeratere ala beta̧ enérapó. 9 Da̧ fotoko̧ buni bépatei, dia̧ mo doasi fotoko̧ buóló betepa, ti da̧ mo hai̧rapó. Da̧né dia̧mó momarótu betere alata, dia̧ haepaae derepeletei, momó Talené ala eraté furaalu, dia̧ mo ti diriyóló beteró̧póló dapó. 10 Atére betené, ȩ dia̧ beterepaae waai teópatei, ya̧lo i asȩtere fo kolóló dia̧sisi bitu, mepaae dia̧ tua̧mó ere alarape donoraasepóló i dere ape. Ti noa yao̧sóró mei, Talené ȩpaae ama so whi̧ tȩteróló kaae tawae ere fo sya furaalu, ȩ aipaae wale sukamó dia̧ deteraayóló foné sao̧sóró dapó. Ti Talené ȩ dia̧ tȩteróló kaae tawó̧póló sóró beteraleteita, dia̧ doróló só deró̧póló ini, tao sóró wisiraté fó̧póló yalepó.

Kemeróturaalu ko̧leó yale fo

11 No nerape-ó, mo kemeróturaalu dia̧paae ko̧leó i dere ape. Me ha̧sókó fole ala dia̧ tua̧mó muni, Talené ama ala mo donoyóló erae ere da̧lemótóró sókó faasepóló, hotowaró erótu betae. Asȩmó ya̧lo dia̧paae i yae dere fotóró mo wosóló, dia̧ fea mo beta̧ kisipatóró mulu, hosaa muni deyóló mo dua betó muae. Atétepa, ti yaala sókó fole alaró hosaa muni deyóló dua betere alatamo, matere Kótó a̧ dia̧tamo betaalopó.

12 Dia̧ Kótóné mo kae beteró betere so whi̧ bitu, dia̧sisi yaala sókó fóló, aputu betae. 13 Imó ȩtamo Talené kae beteró betere so whi̧ feané dia̧paae ko̧leó dapó.

14 Da̧ tȩteróló kaae tare whi̧ Yesu Kerisoné hamokoróló ha̧le tao sere alakélé, Kótóné yaala sókó fole alakélé, Dȩi Kepe Wisiné eratere u yó mótu i yó mótu dere alakélé, dia̧ feapaae eró tanó̧póló yae.

Kalesia

1

2

3

4

5

6

Kalesia

1

1 Ȩta, Kótóné ama fo yó male fó̧póló dotȩyale aposel whi̧ Pol-né dia̧ Kalesia hae kwiamó tȩ mole be huluamó betó mole Keriso fake so whi̧paae asȩ i dere ape. Ȩta, mepaae whi̧rapené dotonatepa ó mo whi̧né kisipané kekeme nóló i kutó dine fae yóló dotonatepa wéni, Yesu Kerisoró a̧ kepaarale Alima Kótótamoné i kutó dine fae yóló dotonalepó. 2 Ya̧lo i dere asȩta, ȩ wotoró bitu dumi, mepaae Keriso norape ȩtamo beta̧mó betó mole whi̧rape da̧ feané dia̧ Kalesia hae kwia doko̧mó betó mole Keriso fake so whi̧paae dapó.

3 Da̧né Aya Kótóró Tale Yesu Kerisotamoné ha̧le hamokoróló tao sere alaró hosaa muni deyóló mo dua betere alatamo dia̧ tua̧paae eró̧póló yae. 4 Mió i alimó mole dowi alané doasi fotoko̧né da̧ so whi̧ dokoló mulao̧sóró, Yesuné ama betere bete melóló dupuraleteiné da̧ ha̧le fó̧póló eralepó. Aita, da̧né Aya Kótóné kisipa mole ala sya furaalu eró beterapó. 5 Kótóné ama doi beta̧ hale sóró horóló, doasi doi mo ti muó tanó̧póló yae. Mo kée. Téyó̧póló yae!

Talené kisi fo wisita, me kaae mei mo beta̧tóró mulapóló ere fo

6 Yesu Kerisoné ha̧le hamokoróló tao sere alané Kótó a̧ beterepaae ape yalepó. Atéyale sekȩ́ taaróló, kae kisi fo wisi wosaai hapale kisipa feteyóló fole kilituraalu, aita enei ala meitei dapóló ȩ kilita sókó fulapó. 7 Mepaae whi̧rapené dia̧paae mió wosetere kisi fo wisi i ape yóló yó matepa, ti aita kale wosetere fo wisi mei ai ape. Aita, Yesu Kerisoné mió wosetu betere kisi fo wisi me kae fotamo hosekéróló doróo, diaao̧ kisipakélé kó̧paae falóo, yaalopóló kisipa mutapó. 8 Da̧nékélé, ó hepen bemó betere ensel-nékélé, Kótóné mió wosetere fo wisi take da̧né dia̧paae yó male kaae ini, kae fotei fo wisipóló yó matepa, ti ai whi̧ mo ti só deróló alu yaaire tikipaae fó̧póló yae. 9 Take da̧né dia̧paae yale fotei momó i dapa wosae. Whi̧ me dené diaao̧ woseté wou betere kisi fo wisi kaaetóró yó meni, fo me kae yó matepa, ti atétere whi̧ só deróló mo ti alu yaaire tikipaae fó̧póló yae.

10 Ya̧lo i du betere fo ó du betere ala mo whi̧rapené kolóló, i whi̧né mo wisi ala dapóló dukiró̧póló dépé? Kótóné kilitu mo wisi ala dapó yó̧póló du betere? Mo whi̧rapené kisipa tiki felé yaaire alatamo ya̧lo du bitua̧sóró, ti ȩ Yesu Kerisoné kutó diratere whi̧ bitua̧ meipó.

Pol aposel whi̧ sóró beteraai Kótóné a̧ beterepaae ape yale fo

11 Norape-ó, diaao̧ mo wisiyóló kisipa yaasepóló ya̧lo i dere fo wosae. Ya̧lo dia̧paae yó mótu betale mió wosetere kisi fo wisita, mo whi̧né kisipanétei kaarale fo meipó. 12 Ai fo wisita, me whi̧né depa ya̧lo wosóló ó me whi̧né ȩ yó matepa kisipa sóró dumitei, Yesu Kerisoné amatóró ȩpaae ha̧kearóló yó matepa kisipa yalepó.

13 Ȩ take Keriso whi̧ betaairu, Juda fakené Talepaae momatu betere ala sya fóló du betalepó, dere fo diaao̧ wosóló ai kisipare ape. Atétu, ya̧lo mo doa ketekȩ buóló du betale alata, Kótóné so whi̧paaekélé susupui ala eróo, Yesu Kerisoné ala wisikélé mo ti doróo du betalepó. 14 Ya̧lo ayarapené mara mole ala sya furaalu, Juda fakené Talepaae moma dere ala etéró yae yóló, doasi kisipare yó matere whi̧rapené da̧ teó whi̧rape yó malepó. Atétu, betere tua̧mó ȩtamo beta̧mó doayale Juda whi̧rape fea betepatei, ya̧lo kisipa sale alané atima mo teraae felepó. Atéru, ya̧lo ayarapené mara mole ala mo doa ketekȩ buóló sya fu betale whi̧ ȩ i ape. 15 Atétu betaletei, ȩ teó deyaaipa sóró kae beterale Kótóné, ama ha̧le hamokoróló tao suraalu a̧ beterepaae ape yalepó. Tétu, Kótó a̧ wisi kisipatamo ama naale ȩ tua̧mó ha̧kearóló yó malepó. Atéyale sukamó, ȩpaae etei ala eralepóló me whi̧tamo inipó. 16 Atéró betepa, Kótóné ama Naalema noa kaae whi̧rópóló ko̧ló ko̧ló yao̧sóró, amatei a̧ ȩ tua̧paae yó malepó. Até yaleteita, Juda meire fake so whi̧paae Yesu Kerisota, etei kaae whi̧póló yó maté kwȩyó̧póló kisipa mutu, eralepó. 17 Ai ala yale be dȩmó, i kaae ala yaletei noa betené yalerópóló, ȩ betaaipa folo sóró beterale aposel whi̧rape Jerusalem bemó betó mupa kȩle fenipó. Aténi, ȩpaae ai ala erale be dȩmótóróti Arabia hae kwiapaaepi fóló, nalomo ti Damaskus bepaae fesaayóló felepó.

18 Atéró bitiré fóló, ba fo sore kemetepa, ȩ Pita wisiyóló kisipa inireteiné kisipa yaai, Jerusalem bepaae horóló a̧tamo betepa, 15-ró be dȩ kemeyalepó. 19 Aimó a̧tamo mepaae aposel whi̧rape betepa kilinitei Talené noma Jems beta̧ betepa kelalepó. 20 Ya̧lo i asȩtu betere fota kapala mei, Kótóné keletómó mo i dere ape. 21 Atéró betale ki̧lipaae ti ȩ Siria hae kwiaró Silisia hae kwiatamopaae felepó. 22 Até yale sukamó Judia hae kwia doko̧mó betó mole Keriso fake so whi̧né ȩ kolóló kisipanipó. 23-24 Ténitei, ya̧lo i ala du beterapó dere fo maaté atimané wosipakalepó. Téturaalu a̧ta, take da̧ Keriso fake so whi̧tamo bóe dóló susupui ala eróo, Yesu Kerisopaae kisipa tiki tiratere alakélé doróo du betale whi̧tei, miómo Yesupaae kisipa tiki tiraaire fo wisi so whi̧ feapaae yó maté kutu beterapó dere fo woseturaalu, Kótóné doi hale sóró horótu beterepó.

2

Mepaae aposel whi̧rapené Pol wisiyóló dape sale fo

1 Ȩ ba fo 14-ró beteró kemetepa, Jerusalem be huluapaae momó horalepó. Até yale sukamó Banabas da̧mo wusuró huturaalu, Taitus-kélé dapesóró da̧ fea horalepó. 2 Ȩ atéró feleteita, ya̧lo ko̧leaané feni, Kótóné ya̧lo kisipa tiki tua̧paae i ala ene fae depa felepó. Juda meire fake so whi̧paae ya̧lo yó maté kutu betere mió wosetere kisi fo wisi etéró i ape yóló, yó melaai horalepó. Téyaletei, ai fo so whi̧ feapaae yó meni, Keriso so whi̧ betó mole tua̧mó doi mole whi̧rapepaae maaté yó malepó. Atéró doi mole topo whi̧rapepaae yó melaleteita, ha̧le meipó. Ya̧lo take ditu betale kutókélé, mió i ditu betere kutókélé, me bete muni nisiyóló, mepaae whi̧rapené eratere fo yao̧sóró yalepó. 3 Ȩtamo betere whi̧ Taitus a̧ta Juda meire fake whi̧ betereteiné a̧paae ya̧ tiki sekaȩ tikae yóló sȩnipó. 4 Ti aita ha̧le meipó. Mepaae whi̧rape kapalatei, norape ao̧yóló da̧tamo bitu, Yesu Kerisoné yale alané da̧ teraayóló feléyóló betere ala kikiti kelaai walepó. Aita, da̧ wae sóró kutó diratere whi̧ beteraai kisipa mutu, yalepó. 5 Até yaletei, atimané i ala yae yóló sȩ du betere fo wosóló, téyaalopó dere fokélé inipó. Ti aita, noa ala yó̧póló kisipa mutu yaleé? Mió kale wosetere kisi fo wisi diaao̧ wosóló ita, mo doa bete mole fopóló dia̧ tua̧mó muó tanó̧póló yalepó.

6 Jerusalem bemó doasi doi mulapó du betere whi̧rape-ó doi munire whi̧ta, ya̧lo me o̧la meipóló kisipa mualepó. Ti noa betené meipó. Kótóné ama da̧né tó tikimó ere ala kolóló, ita doasi doi mole whi̧póló doi mulatere ala dumipó. Ai whi̧rapené ya̧lo yó male fo wosetu mo dono dapóló, atimané me fo kae beleróló inipó. 7 Aténi, Juda so whi̧paae mió wosetere kisi fo wisi Pitané su̧mó yó maté konérapóló Kótónétei a̧ sóró beteratepa, kale doasi doi mole whi̧rapené kolóló kisipa yalepó. Até yale kaaetóró, Juda meire fake so whi̧paae yó maté kwȩyó̧póló, Talené ȩ sóró beteraleteikélé atimané kolóló kisipa yalepó. 8 Ti Pita Juda fake so whi̧ tua̧mó aposel whi̧ bitu, Talené fo yó mótu betepa, ai ala tua̧paae Kótóné ama fotoko̧ bulalepó. Atétu yale kaae, Juda meire fake so tua̧mó aposel whi̧ bitu, ama fo yó mótu betepa Kótóné ȩ fotoko̧ bulalepó. 9 Jerusalem bemó betó mole so whi̧rapené Keriso alamó be belerapó du betere whi̧rape Jems, Pita, Jon-sépi atimané Kótóné ama ȩpaae melale hamokoróló ha̧le tao sale ala kilituraalu, Banabas da̧moné mo donoi ala dapóló kisipa mutu wisiyóló dape salepó. Atéró da̧mo Juda meire fake so whi̧ tua̧paae fóo, atima ti Juda fake so whi̧ tua̧paae fóo, yaairaalu da̧ fea fo kȩlaaróló, wisirapóló mo beta̧ kisipatóró mualepó. 10 Atéró, da̧mopaae i fo beta̧ yalepó. “Diaamo fo yó maté kuturaalu, ai be huluarapemó yoleale yóló betó mole so whi̧ tao sere alakélé ha̧le yó tawae,” yalepó. Ti aita, ya̧lo ketekȩ buóló mo taketi ha̧le yó tare alapó.

Pol-né Pita foné sale fo

11 Téró Pita Antiok be huluapaae wóló betere sukamó, ama ha̧sókó fele ala ya̧lo a̧paae teraae faróló, a̧ foné salepó. 12 Ti noa betené meipó. Mepaae Jems-né dotonatepa wale Juda whi̧rape waai teópa, a̧ Juda meire fake whi̧rapetamo bitu, o̧la nukua yalepó. Até yaletei, kale whi̧rape Antiok bepaae wale sukamó, Pita a̧ Juda meire faketamo o̧la beta̧mó naletei taaróló, kae biti̧ felepó. Até yaleteita, kale tiki sekaȩ tukóló siriró betere whi̧rapené keletómó Juda meire fake whi̧rapetamo o̧la beta̧mó nukupa noa kisipa muaalorópóló wituraalu yalepó. 13 Pitané da̧ fea Keriso fake so whi̧ mo beta̧ alatóró erapó du bitutei, ama yale alané fake tekeyóló Juda fake kae ao̧róo Juda meire fake kae ao̧róo eralepó. Ai ho̧ko ala mepaae Juda fakenékélé sya felepó. Ai ho̧ko ala fakeyóló Banabas-nékélé yalepó.

14 Mió wosetu betere bete mole fo wisi mupatei, atimané dere ala kae depa kilitu, atima feané keletómó ya̧lo Pitapaae duraalu, “Ya̧ta Juda whi̧tei, Juda whi̧né dere alatóró ini, Juda meire fake whi̧né dere ala kaae du beterapó. Atéyaleteimo, Juda meire fake so whi̧paae da̧ Juda whi̧né mara mole ala sya fó̧póló noatepa sȩtu betere?

15 Da̧ta dowi ala dere Juda meire fake whi̧ bitini, mo Juda fake whi̧né mara mole ala tua̧mó deyale whi̧rape bitu, i fo da̧né mo kisiparapó. 16 Whi̧ me dené kale yóló muló betere fo mo wisiyóló sya fóló erótu betepa, Kótóné ai whi̧paae ya̧ mo donoi whi̧pó fo yaalo meipó. Téyaalo meitei, Yesu Kerisopaae kisipa tiki tiratere ala beta̧ kilitu, Kótóné mo donoi whi̧pó fo enérapó. Atére betené Kótóné da̧paaekélé whi̧ wisipó yó̧póló kisipa mutu, Yesu Kerisopaae beta̧ kisipa tiki tiró beterapó. Kale yóló muló betere fopaae da̧né kisipa tiróló sya fumipó. Ti noatepae, kale yóló muló betere fo sya fóló erótu betere whi̧paae Kótóné me alakélé muni, mo donoi ala dere whi̧pó fo yaalo meipó.

17 Da̧ Keriso tua̧mó betereteiné ama da̧paae mo donoi so whi̧pó yó̧póló wóputé fu betere tua̧mó da̧né du betere dowi ala ha̧kearatepa, da̧né noa fo yaaloé? Kerisoné dowi ala wisirapa, deté fae fo enére? Mo meipó. 18 Kale tukóló muló betere fo ao̧mó sukó̧ló betere alané Kótóné keletómó, wisi ala dere whi̧ beteraairetei mo diripa kisipa mutu, ya̧lotei ai tu̧ mo taaralepó. Até yaletei, ya̧lo momómo duraalu, kale tukóló muló betere foné da̧ wisi ala dere whi̧ beteraalopó depata, ti Kótóné tukóló muló betere fo ya̧lotei tikitapóló ha̧kearatapó. 19 Ti noatepae, kale tukóló muló betere fo mo turó ya̧lo kisipa yaleteiné ȩ suka̧le whi̧ ao̧ralepó. Atéreteiné, kale suka̧le whi̧ ai fo ao̧mó momó kae netéró betaaloé? Meipó. Kótóné ama ala eróturaalu, a̧tamo mo ti beteró̧póló, kale tukóló muló betere foné ȩ dóló sukunalepó. 20 Ȩta, Yesu Kerisotamo filipaa ni tómó taketi sukó̧ló i mole ape. Atéyaleteiné ȩ momó kae bitini, Keriso a̧ ȩ tua̧mó beterapó. Mió haemó i betere ya̧lo mo tikita, ti ȩpaae yaala sókó fóló, tao suraalu ama betere bete ha̧le melale whi̧ Kótóné naalemapaae kisipa tiki tiró betereteiné i betere ape. 21 Ti Kótóné ama ha̧le hamokoróló tao sere ala, ya̧lo me bete munire o̧la aleróló, dȩpaae mulanénipó. Ti noa betené i fo du meipó. Kale tukóló muló betere fonétamo da̧ mo donoi so whi̧ beterólua̧sóró, ti Yesu Kerisoné ama betere bete besekéróló, a̧ ha̧le suka̧lepó fo ua̧pó,”

3

Yesu Kerisopaae ó tukóló muló betere fopaae diaao̧ tuȩ́ tiki tiró beterémóló ka̧ae kelae

1 Kalesia hae kwiamó betó mole kisipa okokoi so whi̧-ó! Mé whi̧né hosó̧ foné diaao̧ kisipa tiki feteróló, dia̧ mo ti okokoraleé? Ya̧lo dia̧paae kale fo wisi yó móturaalu, Yesu Keriso filipaa ni tómó oleralepóló yó male fo diaao̧ wosóló dia̧né kelené mo kilitu yale kaae, ai kisipare ape. 2 Ya̧lo dia̧paae wosetere fo beta̧ i ape. Kale Dȩi Kepe Wisi saletei-a, tukóló muló betere fo sya fele tikimó salepé, mo fo wisi wosóló kisipa tiki tiraleteiné saleé? 3 Dia̧né kisipa tiki-a, noané mo ti okokoró betere? Kaae suta, ti kale Dȩi Kepe Wisiné fotoko̧ratepa kaae saletei, kemene fole kwiapaae sókó faairaalu, mo whi̧né bole fotoko̧né sókó fenérapóló kisipa mute? 4 Dia̧ Yesu Kerisopaae tuȩ́ tiki tiróló ama ala eró taremó sekȩi ala wapatei, me o̧la meipóló ha̧le beleté fu betaleteimó saaire dupu ha̧le o̧la kaae taalaai kisipa mute? Ti ai doasi sekȩi ala beletu betaletei bete munipa ha̧le yaleé? 5 Kótóné ama dia̧ melale Dȩi Kepe Wisiró kelemei ala eraleteitamo-a, kale yóló muló betere fo diaao̧ sya fele betemó melalepé, kale wosetere kisi fo wisi wosóló kisipa tiratere alamó melaleé?

6 Kale whi̧ Abraham-paae erale ala mo wisiyóló kisipa muae. I fo asȩyóló muló beterapó.

“Kótóné a̧paae yale fo mo eraalopóló kisipa tiki tirale ala kolóló, i whi̧ta me dowi ala ini, mo donoi whi̧pó,” erapó.

7 Térapa, mepaae so whi̧ de Kótóné fo wosóló a̧paae kisipa tiki tiratepa, ti atétere so whi̧ Abraham-né naale senaaletóró beterapóló kisipa muae. 8 Juda meire fake so whi̧né Talepaae kisipa tiki tirateremó, Kótóné mo donoi so whi̧pó yaairetei, taketi asȩmó erapó. Da̧né mió i wosetu betere fo wisitóró mo take Abraham-paae itéró ipakalepó.

“I hae kwia doko̧mó betó mole so whi̧ fea ya̧paae eraaitere alané wisiraalopó,” erapó.

9 Atére betené mepaae so whi̧ de Talepaae kisipa tiki tiratepa, ti kisipa tiki tiratere sekȩ́ Abraham wisirótu yale kaae, atéró kisipa tirale so whi̧kélé Kótóné wisirótu beterapó.

10 Kótóné ama tukóló muló betere fo erótu betere alapaae kisipa tiki tiró bitinire so whi̧ fea, ti Kótóné doratere ala ao̧mó ai betere ape. Ti noatepa mei, Kótóné i fo asȩyóló muló beterapó.

“Mepaae so whi̧ detamo Kótóné buk-mó tukóló muló betere fo mo fea sya fóló eró tanitepa, ti Kótóné atima mo doraalopó,” erapó.

11 Ti noatepae, kale asȩmó yóló muló betere fo i ape.

“Kótóné keletómó mo donoi so whi̧ta, ti kisipa tiki tiratere alané beta̧ bitiré fu betenérapóló,” fo erapó.

Kótóné tukóló muló betere fo eraté fu betaleteimó, mo beta̧ whi̧paaekélé Talené mo donoi so whi̧pó enéniretei mo ha̧kearapó. 12 Ti Kótóné tukóló muló betere fo sya fóló erótu betere alata, ti kisipa tiki tiratere tua̧mó kaatumipó. Tétumitei, kale asȩmó i ere fo kisipa muae.

“Mepaae whi̧tamo tukóló muló betere fo sya fóló erótu betepa, ti ama ai du betere ala tua̧mótóró a̧ beteraté faalopó,” erapó.

13 Kale tukóló muló betere foné doratere ala da̧paae erao̧sóró, Keriso a̧ filipaa ni tómó sukuturaalu, da̧ tao sóró dupuralepó. Atéturaalu, doratere ala mo turó a̧paae eralepó. Ti noatepae, asȩmó i fo erapó.

“Mepaae whi̧ de ni tómó oloratepa, ti ai whi̧ Talené mo ti mokoróló doró beterapó,” erapó.

14 Abraham-paae eraalopóló mulale fo mo dokonóturaalu, eratere wisi ala Juda meire fake so whi̧nékélé só̧póló kisipa mutu, Yesu Kerisoné ama da̧ tao sóró dupuró beterapó. Atéreteita, da̧né a̧paae kisipa tiki tiratepa, ama melaalopóló mulale Dȩi Kepe Wisi só̧póló erapó.

Kótóné folosóró i ala eraalopó ere fo melóló, nalo ti tukóló muló betere fo male ala

15 Norape-ó, ya̧lo dia̧paae i du betere fo bete diriyóló kisipa yaasepóló, da̧né suka fea du betere alapaae dó faróló i dapa wosae. Mo whi̧né dirii fo dokóló muló betepa, nalo me whi̧né ai fo tokó̧ló aluratere ala ó me kae fotamo olokeratere ala mo enénipó. Ya̧lo dia̧paae i yaai dere fokélé atére kaaetórótipó. 16 Kótóné Abraham-ró ama deyaaire naaletamopaae i ala mo eraalopóló asȩmó yóló muló beterapó. Kótóné ama buk-mó, “Naao deté faaire naalerapepó,” fo inipó. Ai fo ua̧sóró ti whi̧rape feapaae erapó fo ua̧pó. Ai fo ini, “Naao deyaaire naalené deté faaire naalepó,” ere fota, mo beta̧ whi̧mó kisipa mutu erapó. Ai whi̧ta, Yesu Keriso a̧tórótipó. 17 Ya̧lo du betere foné bete i ape. Abraham-paae mo eraalopóló dirii fo dokóló muló betepa, 430 ba fo kemeyalepó. Atéyale ki̧lipaae kale tukóló muló betere fo sókó walepó. Nalo ai sókó wale foné Kótóné folosóró yale dirii fo tokó̧ló alurótimipó. Ai fotamo aluratepa, ti ai fo tua̧mó so whi̧paae eraalopó ere wisi alakélé aluranérapó. 18 I dere fota noa betené dumipó. Kótóné nalopaae eraalopó yóló muló betere wisi ala kale tukóló mulale fo tua̧mó sókó wua̧sóró, ti Kótóné ama eraalopó yale fo tua̧mó sókó wua̧meipó. Até yaletei, Kótóné Abraham-paae eraalopóló ere fo mo dokonóturaalu, hamokoróló ha̧le melalepó.

19 Térapa, kale tukóló muló betere fo-a, noa betené melaleé? Ai fota, so whi̧né du betale dowi alamó kale folosóró yale dirii fotamo touró beterapó. Ai alata, mo ti eréni, Abraham-paae eraalopó ere fo dokonóló ama deté waaire naale wó̧póló kaae taru erapó. Ai tukóló muló betere fota, so whi̧ feané kisipa yó̧póló ensel-rapené Kótóró so whi̧tamoné tua̧ whi̧paae melalepó. 20 Fake tamoné tua̧ whi̧né beta̧ fake maaté tao su me fakemo taalatimipó. Tépatei Kótó a̧ta, mo beta̧tóróti beterapó.

21 Kale tukóló muló betere foné Kótóné i ala mo eraalopó yóló muló betere fotamo bóe dóló sesétu betere? Mei, ai ala mo dumipó. Kale tukóló muló betere fonétamo mo ti betaaire bete melólua̧sóró, ai foné me dowi ala munire so whi̧ beterólua̧pó. 22 Téua̧tei, Kótóné buk-mó asȩyóló muló betere foné i fo erapó. I haemó betóló fale so whi̧ mo fea dowi alané dokóló, dipula bemó kaae beteró beterepó. Aita, ha̧le mei, Kótóné ama so whi̧paae eraalopó yale ala mo dokonóturaalu, Yesu Kerisopaae kisipa tiró betere so whi̧paae meló̧póló erapó.

23 Kisipa tiki tiratere ala ha̧kearóló sókó waaipa, kale tukóló muló betere foné da̧ dipula kaae sóró beteró beterepó. 24 Beta̧ whi̧ me tikipaae fimó ama naale senaale me whi̧né kapala kaae tatu dere kaae, Kótóné kale tukóló muló betere foné ama so whi̧ da̧ Yesu Keriso beterepaae a̧lisóró fó̧póló, kapala asiri kaae tawae yóló sóró beteralepó. Ti aita ha̧le meitei, da̧né Yesu Kerisopaae kisipa tiróló betepa, Kótóné da̧ mo donoi so whi̧ beteró̧póló yalepó. 25 Mióta, kale kisipa tiki tiratere ala sókó wóló, take kale tukóló muló betere foné da̧ tȩteróló kaae taretei, momó kae kaae tani, mo kemeró beterapó.

Kótóné naale senaaletóró beterapóló ere fo

26 Dia̧ fea Yesu Kerisopaae kisipa tiki tiró betereteiné Kótóné ama mo naale senaaletóró ai betere ape. 27 Ti noa betené mei, so whi̧ wȩi kemó buó ditu dere kaae, dia̧ fea Yesu Keriso tua̧mó wȩi tópuró beterapó. Atéreteiné kuti derótu dere kaae, Yesu Keriso diaao̧ ai deró betere ape. 28 Atéru, Juda fake ó Juda meire fake, wae sóró kutó diratere so whi̧ ó dia̧ mo ha̧le betere so whi̧ ó dia̧ fea fake teketu beteretei me o̧la meipó. Mió dia̧ fea Yesu Keriso tua̧mó bitu, mo beta̧ alatóró erapó. 29 Dia̧ Yesu Kerisoné ama so whi̧tamo betepa, ti dia̧ Abraham-né deale naale senaaletóró betereteiné Kótóné Abraham-paae eraalopó yóló mulélipakale fo motóró dokonóturaalu, eraaire wisi ala dia̧paaekélé eraalopó.

4

1 Ya̧lo i du betere fo bete mo whi̧né dere alapaae dó faróló dapa wosae. Beta̧ néli whi̧né naalema alimané teraae fele mómu o̧la o̧la fea muó mupatei, kale naale a̧ ketepa, a̧ kaae tare whi̧rape ao̧mó bitu, ama kutó diratere whi̧ su̧ beterapó. 2 Kale naale alimané teraae fele o̧la o̧la amatei tȩteróló kaae tawó̧póló tukóló mulale be dȩ sókó waaipa, ti alimané sóró beterale whi̧rapené kale o̧la o̧la fea kaae tawaalopó. Mepaae whi̧né kale naalekélé kaae tapa, a̧ ai whi̧ ao̧mó bitiré fu betaalopó. 3 Take da̧ atéró ketei naale senaale kaae betale alimó, i haemó ayarapené yó maté wale mara mole alané da̧ tȩteróló kaae taru, wae sóró kutó diratere whi̧ beteraté wou betalepó. 4-5 Téyaletei, Talené ama tukóló muló betere be dȩ sókó wapa, ama naale i haemó betere soné deyó̧póló dotȩyalepó. Ai naale a̧ kale tukóló muló betere fo ao̧mó betere so whi̧ dupuraairaalu, a̧ ai fo ao̧mó sukó̧ló betalepó. Atéyale alata, da̧ Kótóné ama naalerapetóró bitu, ama wisi wisi o̧la só̧póló kisipa mutu erapó. 6 Ti noa betené meipó. Dia̧ fea Kótóné naale senaaletóró betepa, ama naalema Yesu betale sirimó beteraaire Dȩi Kepe Wisi da̧né hosaa tua̧mó beteró̧póló dotȩyalepó. Ai Dȩi Kepe Wisi da̧ tua̧mó betereteiné da̧né ko̧lómó Alima Kótópaae “Apa, Aya-ó” du beterapó. 7 Atéreteiné, mió dia̧ wae sóró kutó diratere whi̧ momó kae bitini, mo ama naale senaaletóró betereteiné Kótóné Yesupaae eratere wisi wisi ala, dia̧paaekélé eraalo ai ape.

Pol-né Kalasia so whi̧mó kisipa mutu yale fo

8 Kótóné ama aleyóló muló betere o̧la o̧latei Kótópóló ao̧mó sukó̧ló betepa, ai o̧larapené dia̧ wae sóró kutó diratere so whi̧ betalepó. Atétu betale alata kapala kótó ai ape. 9 Taketa atéyaletei, mió dia̧ mo Kótó tuȩ́rapó. Tépatei, Kótóné ama dia̧ mo tuȩ́rapó. Atérapa, dia̧ ai bete munire ho̧ko alarape ao̧mó betaai momó fesaae fute? Dia̧ atimané wae sóró kutó diratere so whi̧ momó betaai de? 10 Ti ya̧lo i dere fota ha̧le dumipó. Diaao̧tei mepaae be dȩ mo doasi bete mulapóló, be dȩrapekélé, wéliérapekélé, alirapekélé, ba forapekélé, kae tukóló mulótua dapó. 11 Ya̧lo dia̧ tao saai dapóló doasi ketekȩ buóló du betale ala bete munire nisi erótu betepa, ya̧lo dia̧mó kisipa mutu, ȩ mo doasi whaaliatu beterapó.

12 Norape-ó, i dere fo wisiyóló wosae. Take dia̧né du betere ala ya̧lo su̧róló du betepa, dia̧né ȩpaae me sekȩi ala erénipó. Atéyalepa, mió dia̧mó ya̧lo du betere ala su̧róló du betae. 13 Ȩ me tikipaae faai yaletei hepo daayóló bitu, folosóró sukamó kale mió wosetere fo wisi ya̧lo dia̧paae yó maletei dia̧né ai kisipare ape. 14 Ȩ tikimó daayale heponé dia̧paae sekȩi ala eraletei, dia̧né ȩ dei kelené kólóló faletere fokélé inipó. Ai ala ini, dia̧né ȩ Kótóné ensel ao̧róló mo wisiyóló dape salepó. Ó kale Yesu Keriso a̧ wisiyóló dapesu dere kaae, ȩ mo wisiyóló dape salepó. 15 Diaao̧ take du betale doasi hȩkesei ala mió netéyaleé? Dia̧né ȩpaae doasi ko̧letere ala mulu, kele sokóló me whi̧ matere o̧la ua̧sóró, ya̧lo kele kisi daaleteiné dia̧né kele sokóló ȩ bulólua̧pó. Mepaae whi̧né wosetepa, ti dia̧né ȩpaae erale ala fea ya̧lo enérapó. 16 Mió ya̧lo dia̧paae mo bete mole fo yó matereteiné ȩ dia̧né bóe whi̧ ao̧rótu betere?

17 Ai whi̧rapenéta, dia̧ atimatamo touróló beteraai dapóló, doasi ketekȩ buóló atima mara mole alarape yae yóló sȩtu beterapó. Tépatei, atimané dia̧paae ai eraai du betere alata, mo wisinipó. Ti aita, dia̧ da̧tamo beta̧mó beteretei tekeróló, atimané dere ala sya wó̧póló, du beterapó. 18 Mepaae wisi ala yaai, kisipa mutu butere ketekȩta, ti doni mo wisirapó. Dia̧ ȩtamo betere sukamó maaté wisi ala eraai ketekȩ buni, ȩ alupa dia̧sisi bitukélé ketekȩ buóló, ai alatóró yó tapa, mo wisirapó. 19 Ya̧lo hosaa mole naale senaale-ó, Yesu Keriso diaao̧ betere bete tua̧mó sóró beteranée yóló mutere kisipané ya̧lo hosaa betemó dere suputa, sorape naale sisó nukuraalu dere dele kaae momómo dapó. 20 Diaao̧ du betere ala ya̧lo wosaleteiné ȩ sekȩi kisipa muóló fomo duraalu, dia̧ neyóló tao saaloé du beterapó. Téreteiné ya̧lo i dere hapólui fo taaróló, ȩ dia̧tamo beta̧mó bitu, naameiné dua ua̧póló, kisipa mutapó.

Hekaró Seratamopaae dó faróló dere fo

21 Kale tukóló muló betere fo ao̧mó betaai kisipa mutu betere whi̧rape-ó, ai fo tua̧mó mole fo dia̧ wisiyóló kisipanié? 22 Ti noatepae, i fo asȩyóló muló beterapó. Abraham-né ama naale tamo deipakalepó. Me naale ti ama kutó diró̧póló wae sale soné deyóo, me naale ti ama mo soné deyóo, ipakalepó. 23 Kale kutó diratere soné naaleta, ti mo sorapené naale detere kaae yólótóró dealepó. Téyaletei, ama mo soné naaleta, ti mo eraalopó yóló muló betere fo dokonóturaalu deipakalepó. 24 I fota take mo yale alatei, mió ya̧lo fo sale fopaae dó faróló i dapa wosae. Ai so tamota, kale dokóló mulale dirii fo tamo su̧ sóró dapó. Me dokóló muló betere dirii fo, ti Sainai hasi fosómó kaaróló sókó walapó. Ai dirii fo so kaae bitu, wae sóró kutó diratere naale senaale ditu beterapó. Ai su̧ratere sota, Hekar-pó. 25 Hekar-ta, ti Arabia hae kwiamó daale Sainai hasipaae dó falatapó. Mió tȩne be hulua Jerusalem-ta, ti kale Sainai hasi fosó kaae bitu, ama naale senaaletamo wae sóró kutó diratere so whi̧tóró beterapó. 26 Tépatei, me kae taoró tȩne Jerusalem be huluata, wae sóró kutó diratere so whi̧ kaae mei, mo be huluapó. Aita, da̧ deale so da̧né haetórótipó. 27 Ti noatepae, i fo asȩyóló muló beterapó.

“Naale senaale deni, ni daale so-ó, fo fakeyóló hȩkesei fo du betae.

Naale sisó nélitere so hai̧né sukutu betae.

Ti noatepa meipó. Ni daapa sisópaae eró betere soné deale naale mo dekéró betóo, whi̧tamo betere soné detere naale senaale mo teraae fóo erapó,”

28 Norape-ó, dia̧ta, kale Aisak detu yale kaae, ama eraalopó yóló mulale fo mo dokonóturaalu deyale naale senaale ai betere ape. 29 Até yale sukamó mo whi̧né detere kaae yóló deyale naalené Dȩi Kepe Wisiné fotoko̧né deyale naalepaae susupui ala eralepó. Até yale kaae, miókélé beta̧ alatóró du beterapó. 30 Téretei, Kótóné buk-mó noa fo asȩyóló muló betere?

“Kale wae sóró kutó diratere soró ama naaletamo ho̧kó falae,” fo erapó.

Ti noatepae,

“Kale kutó diratere soné naaleró mo soné naaletamo alimané o̧la o̧la tua̧mó bukurao̧sórópa, ho̧kó falae,” fo asȩyóló muló beterapó.

31 Atérapa, norape-ó, da̧ta kale wae sóró kutó diratere soné deale naale senaale kaae bitini, mo soné deale naale senaaletóró ai betere ape.

5

Keriso tua̧mó me alané dokoni, feléyóló betere ala

1 Da̧ mené wae sóró kutó diratere whi̧ kaae, dokóló muló betepa, Yesu Kerisoné teraayóló ha̧le beteraleteita, ama kisipa mole ala eró̧póló erapó. Térapa, mepaae whi̧rapené dia̧ wae sóró kutó diratere whi̧ beteraaitepa, ai ala tua̧paae momó kae biti̧ feni, fotoko̧ buóló diri yóló betae.

2 Ȩta Pol-né dapa, ya̧lo i dere fo dia̧né mo wisiyóló wosae! Mepaae whi̧né dia̧paae tiki sekaȩ tikae yóló sȩtere fo diaao̧ wosólótamo tikitepa, ti Yesu Kerisoné dia̧ tao saaire wisi ala diaao̧ ai tikitere ape. 3 Kale yale fo momó i dere ape. Whi̧ me dené ama tiki sekaȩ tukó̧póló kisipa mutepa, ti mepaae tukóló muló betere forape fea mo turó sya fóló enérapó. Mepaae ala maaté eróturaalu, mepaae alamo erénitepa, ti tu̧ muni, ai mo dorapó. 4 Dia̧ mepaae whi̧né kale tukóló muló betere fo sya fu betepa, Kótóné me dowi ala munire so whi̧pó yó̧póló kisipa mutepa, ti Yesu Kerisotamo tekeyóló ai betere ape. Atéturaalu, Kótóné ama hamokoróló ha̧le tao sere ala wisikélé diaao̧ ai taaló betere ape. 5 Tépatei da̧ta, kale Dȩi Kepe Wisiné fotoko̧ratepa, kisipa tiki tiraté fu betereteiné take nalopaae Kótóné mo donoi so whi̧pó yó̧póló kisipa mutu, hȩkesetamo i betere ape. 6 Ti noatepae, Yesu Keriso tua̧mó bitu, tiki sekaȩ tukóló siriratere ala ó siri erénitere ala me bete munipó. Kótópaae kisipa tiki tiratere ala da̧ tua̧mó moletei ha̧kearóturaalu, mepaae no nerapepaae yaala sókó fole ala beta̧ mo doasi bete mole ala ai ape.

7 Dia̧ me o̧la saai sururu yóló fóló, da̧le muló betere tikimó sókó faai yaletei némo sesé yaleé? Atéró sesétu betere alata, mo bete mole fo dia̧né wosóló sya fao̧sóró, ai du betere ape. 8 Ti dia̧paae ai dotopoi fo du betere fota, dia̧ a̧ beterepaae ape yale sekȩ́ meipó. 9 Wuliné apita, sawa o̧latei fulukó furaalu, mo wuli tiki dorótu dere kaae, ai whi̧rapené dia̧paae yó matere foné ai du betere ape. 10 Dia̧ me kae fo woseni, ya̧lo i dere fo beta̧ wosóló sya faalopóló ȩ Tale tua̧mó bitu kisipa tiratapó. Mepaae whi̧ de doasi doi mole whi̧ ó doi munire whi̧né diaao̧ tuȩ́ tiki ko̧ló ko̧lóratepa, atétere whi̧ doasi dowi kwia saalo ai ape. 11 Norape-ó, ya̧lotamo tiki sekaȩ tikae fo depa, ti atimané ȩpaae susupui ala noatepa ha̧le erótu betere? Ya̧lo atei kaae fo yó melua̧sóró, Yesu ni tómó suka̧lepóló yó matere fo wosetere hó̧róló sisópaae eratere ala ua̧meipó. 12 Dia̧ kó̧paae falaai du betere whi̧rapeta, atimané tiki sekaȩ tukóló siriratere ala maaté ini, mo turó tukóló taae fatepa ti mo wisirapó.

13 Ya̧lo no nerape-ó, me o̧lané dia̧ dokóló muló betao̧sóró, teraae fóló ha̧le beteró̧póló, Kótóné a̧ beterepaae ape yalepó. Atéró teraaeyóló ha̧le beteró beterapa, diaao̧ tó tikiné ekȩlere dowi ala yaaire tȩ melao̧se. Aténi, dia̧ tua̧mó yaala sókó fole ala duraalu, u taosu i taosu dere ala beta̧ yó tawae. 14 Kale tukóló muló betere forape mo fea i doasi fo tua̧mó bulapó. Ai fota i ape.

“Naaotei ya̧ yaala sókó fu dere kaae, naao be whi̧ no nepaaekélé atéró yaala sókó fu betae,” erapó.

15 Ai ala ini, yuwitamo ho̧le suraalu u tukósu i tukósu dere kaae depata, ti atétere alané diaao̧tei dia̧ dóló kemerao̧sóró, mo hotowa yóló kaae tawae.

Dȩi Kepe Wisiné fotoko̧ró betepa da̧ beterapó ere fo

16 Térapa, ya̧lo i dere fo wosae. Kale Dȩi Kepe Wisiné yae dere ala sya fóló erótu betae. Atétepa, ti dia̧né tó tikiné ekȩle yóló yaai du betere dowi ala mo yaalomeipó. 17 Ti noatepae, da̧né tó tikiné ekȩle yóló du betere alané kale Dȩi Kepe Wisiné eraai dere alatamo bóe du beterapó. Kale Dȩi Kepe Wisinékélé ama ala eraairaalu tó tikiné eraaire alatamo bóe du beterapó. Ai ala tamo atimaamotei bóe dupa, ti dia̧né tó tikiné ekȩle yóló yaaitere ala mo enénipó. 18 Tépatei, Dȩi Kepe Wisiné ama erae dere alatamo naao sya fóló du betepa, ti kale tukóló muló betere foné tȩteróló kaae tare ao̧mó ya̧ betenipó.

19-21 Tó tikiné ekȩle yóló du betere alarape so whi̧ feané kisiparetei dosa̧atapa wosae. Nópu nokole alakélé, me dowi alatamo hoseké dere alakélé, enénire mo sonaalei dowi alakélé, kapala kótó ó mepaae alarapepaae kisipa tirótu betere alakélé, isi whi̧né du betere alakélé, mepaae so whi̧tamo dei kisipa mutu, hamoma hó̧ratere alakélé, ho̧le sere alakélé, me whi̧né dere ala kilitu, ȩkélé até enée yóló dei kisipa mutere alakélé, mo dowi fopaae butere alakélé, doasi doi mole so whi̧pó yó̧póló du betere alakélé, mo turó so whi̧ betepatei mepaae tóróti so whi̧ fake tekeyóló betere alakélé, fake tua̧mó teketere alakélé, mepaae whi̧né dere wisi ala kilitu, ȩkélé até ua̧póló dei kisipa mutere alakélé, dowi wȩi nóló topo dotere alakélé, so whi̧ fea touróló bitu dowi wȩi nóló du betere dowi alakélé, ai dosa̧ayale alarapekélé, mepaae dosa̧ani yale dowi alarapekélé, tó tikiné ekȩle yóló du betere ala ai ape. Dia̧ dowi tu̧paae fao̧sóró, ya̧lo dia̧paae take yale ma fo kaae momó i dapa wosae. I dosa̧ayale dowi ala du betere so whi̧ Kótóné tȩteróló betere ala tua̧mó beterénipó.

22-23 Tépatei, niné du wisi oletu dere kaae, Dȩi Kepe Wisi so whi̧ tua̧mó bitu, i alarape erótu betepa kelaalo ai ape. Ne nopaae yaala sókó fole alakélé, hosaa tua̧mó hai̧tu betere alakélé, hosaa muni deyóló mo dua betere alakélé, mené sekȩi ala eratepatei me o̧la meipóló, Kótóné ama kisipa mole ala eró̧póló, kaae tawóló dua betere alakélé, wisi kisipa muóló ko̧lené sukutere alakélé, mepaae so whi̧paae wisi ala eratereteikélé, mepaae whi̧né ama eraalopó dere ala ha̧sókó feni, motóró eratereteikélé, naameyóló mo dua betere alakélé, whi̧né tó tikiné enée dere ala yao̧sóró amatei a̧ tȩteróló kaae tareteikélé, i dosa̧ayale alarape mo beta̧kókélé Kótóné ama tukóló muló betere foné yao̧se yóló fo muló bitinipó. 24 Yesu Kerisoné ama dape sóró beteró betere so whi̧né tó tikimó bole ekȩleró kisipanétei senée dere alatamo aluró̧póló, a̧tamo filipaa ni tómó oleró beterapó. 25 Da̧ betere beteta, kale Dȩi Kepe Wisitóró ai ape. Térapa, a̧tamo beta̧mó titiyóló furaalu, ama dere ala sya fóló yaalopa siépe. 26 Da̧nétei ȩta, doasi doi mole whi̧póló bopé fake dere alakélé, me whi̧ dowi kisipa muó̧póló sesemeratere alakélé, mepaae whi̧né mole wisi wisi o̧la kilituraalu, ȩkélé ai ala enée yóló, u só derótu i só derótu dere alakélé, i dosa̧ayale alarape fea da̧né yao̧se yóló i dere ape.

6

Dowi ala dere whi̧ tu̧ wisipaae fó̧póló tao sae ere fo

1 No nerape-ó, mepaae whi̧né du betere dowi ala dia̧né kelené keletepa, Dȩi Kepe Wisiné yae dere ala sya fu betere so whi̧né ai whi̧né ama dere dowi ala taaróló, wisi ala momómo yó̧póló dua naamei ma fo yae. Tétutei, ai alané dia̧kélé dée nalaairaalu su̧ sere ala erao̧sóró, hotowa yóló kaae tawae. 2 Yesu Kerisoné yae yóló muló betere fo eróturaalu, dia̧ tua̧paae wou betere sekȩi ala dia̧sisi u taosu i taosu du betae. 3 Me whi̧ a̧ me bete munipatei, ama kisipané a̧ doasi doi mole whi̧pó du betepa, ti a̧ amatei dilikitu beterapó. 4 No nerape-ó, dia̧né ai du betere alata wisi ala dépé, dowi ala déró diaao̧tei ka̧ae kolóló taleyae. Mepaae whi̧rapené du betere ala kolósu naao dere ala kolósu yóló ka̧ae kelao̧se. Aténi, naao ditere kutó beta̧ ka̧ae kolóló wisirapóló kisipa mutupa, ti ya̧ hȩkeseturaalu hai̧yóló betenérapó. 5 Ti noatepae, Talené da̧ beta̧ beta̧ so whi̧né diyó̧póló tukóló muló betere kutó dekani, ai kutó amatóró dité fu beteró̧póló yae.

6 Mepaae Talené fo yó matere whi̧né yó matere fo wosetu betere so whi̧né wisi wisi o̧la, mepaae bukóló kale fo yó matere whi̧ a̧mo tao sóró matepa mo wisirapó.

7 Mené dia̧ dilikitere ala yao̧sóró yae. Mo beta̧nékélé Kótó faletere ala mo enénipó. Ti noatepae, mepaae whi̧né noa o̧la wae bilitepa, ti ama ai bilitere o̧latóró u̧lumétepa sua dapó. 8 Mepaae whi̧né tó tikiné felé yaaitere ala sya foleteiné o̧la wae kaae bilipa, ti tó tikimó kaaróló mo ti doróló aluyaaitere ala saalo ai ape. Mepaae whi̧né Dȩi Kepe Wisiné ama du betere ala wisi koló̧póló erótu betepa, ti Dȩi Kepe wisiné ai whi̧mó mo ti betó tawaaire bete melaalopó. 9 Da̧né du betere wisi ala hó̧yóló taaréni, ha̧le detétóró fu betae. Ti noatepae, da̧né du betere alatamo ha̧le yó tapa, ti o̧la u̧lumétere alimó o̧la wisi su dere kaae yaalopó. 10 Térapa, so whi̧ mo feapaae da̧né wisi ala erótu tao saaire tu̧ mupa, ti tao saalopa siépe. Téturaalu, Talepaae kisipa tiki tiróló betere so whi̧ta, ti da̧né ne no mo beta̧ faketóró betereteiné atima wisiyóló tao senérapó.

Tiki seka̧e tikitere alata doasi bete muni, Keriso suka̧le ala beta̧ ti doasi alapó

11 Dia̧paae i a̧latere asȩta, ya̧lo naasenétei mo doasi yóló ai erapa kelae.

12 Tó tikimó ere ala kilitu, whi̧ wisipóló dukiratere fo wosaai ekȩle du betere whi̧rapené dia̧paae tiki sekaȩ tikae yóló dotopo du beterapó. Ti ai du betere alata, ha̧le mei, Yesu Keriso filipaaró betere ni tómó suka̧lepóló yó mótu betereteimó, atima susupui ala erao̧sóró kisipa mutu ai du betere ape. 13 Ai kale tiki sekaȩ tikire whi̧rape atima Kótóné tukóló muló betere fo feamo betere doko̧ sya fóló erótumipó. Téretei, atima ere kaae, dia̧kélé tikimó siriratepa, atimané dere fo beta̧ wosetapóló, atima bopé fake yaai kisipa mutu sȩtu beterapó. 14 Ya̧lo dere alamó ȩ bopé faketuraalu, ya̧lotei ya̧lo doi hale sóró horatere ala yaalomeipó. Aténi, da̧ tȩteróló kaae tare whi̧ Yesu Keriso oleró betere filipaa ni beta̧ kisipa muóló, ita mo doasi bete mole alapóló bopé fake yaalopó. Ti i haemó yó mole o̧la o̧la fea ni tómó oleróo, ya̧lo ai o̧la o̧larape saai ekȩle yao̧sóró ȩkélé ai ni tómó oleróo yalepó. 15 Tiki sekaȩ tikitere ala, ó tikinire alata, me bete munipó. Mo bete mole alata, ti Kótóné ama kae kisi kaaró betere ala beta̧ mo bete mulapó. 16 Ai ala wisi sya fu betere so whi̧ feapaae Kótóné hosaa muni deóló mo dua betere alaró ko̧lené sukó̧ló tao sere alatamo eró̧póló yae. Atére so whi̧ta, Kótóné ama naale senaale Israel fake ai ape.

17 Ya̧lo mo kemerótu dere fo i ape. Yesuné ama ala erateremó erale sirirape beta̧ ya̧lo tikimó mulapa, mepaae whi̧né ȩ eróturaalu, dere kae kae sekȩi ala mo su̧pa taalae.

18 No nerape-ó, da̧ tȩteróló kaae tare whi̧ Yesu Kerisoné hamokoróló ha̧le tao sere ala dia̧né kepe bete tua̧paae eró̧póló yae. Mo kée. Téyó̧póló yae!

Efesus

1

2

3

4

5

6

Efesus

1

1 Ȩta, Kótóné ama kisipa mole ala sya furaalu, Yesu Kerisoné fo era̧le fae yóló dotȩyale whi̧ aposel Pol-né dapó. Ya̧lo i dere asȩta, dia̧ Efesus be huluamó Talené kae sóró beteró betere so whi̧ Yesu Keriso tua̧mó bitu, ama ala eró tare so whi̧paae dapó. 2 Da̧né Aya Kótóró da̧ tȩteróló kaae tare whi̧ Yesu Kerisotamoné ha̧le hamokoróló tao sere alaró hosaa muni deyóló mo dua betere alatamo dia̧ tua̧paae eró̧póló yae.

Keriso tua̧mó betepa Dȩi Kepe Wisiné ha̧le mótu betere ala

3 Da̧ tȩteróló kaae tare whi̧ Yesu Kerisoné Alima Kótóné da̧ hepen bemó naalema tua̧mó betepa kilitu, ama hepen be tua̧mó muó mole wisi wisi ala da̧né kepe bete tua̧paae eró beterapó. Atérapa, Kótóné ama doi beta̧ hale sóró horótu betae. 4 Ti noatepae, i haeró yó mole o̧latamo aleyaai teópatei, da̧ ama keletómó me dowi alakélé ini, mo kae so whi̧ beteró̧póló, da̧ ama so whi̧póló sókó sóró Yesu Keriso tua̧mó beteralepó. 5 Atéreteita ha̧le meipó. Da̧ betaaipatei da̧paae yaala sókó furaalu, ama kisipané yaaire ala ha̧sókó feni, motóró dokonóturaalu, Yesu Kerisoné yale alanétei, da̧ Kótóné ama naale senaaletóró aleróló beteraaire ala ama taketitei tukóló munélipakalepó. 6 Da̧ atéró ama yaala sókó fale naale tua̧mó betepa, ama mo kae ere dȩ fa̧ane hamokoróló tao sere ala da̧paae ha̧le meló betereteiné, ama doi beta̧ hale sóró horótu betae. 7-8 Da̧ a̧ tua̧mó betepa, Kótóné ama ha̧le hamokoróló tao sere ala mo ti fa̧aneteiné, da̧né yale dowi alamó melaai yale kwia ama tokó̧ló aluróturaalu, ama fa̧kené da̧ dupuróló beteralepó. Ai ala tómó tuȩ́ tiki fosó fosóre alaró fo bete diriyóló tuȩ́ dere alatamo mo turó melalepó. 9 Atéró, ama eraai kisipa mole ala kinóló moletei, da̧né kolóló tuȩ́ yó̧póló ha̧keamó yó melalepó. Ai yó melale alarape mené a̧paae yae yóló sȩni, mo ama kisipa mole alatóró naalema Yesu Kerisoné eró̧póló yalepó. 10 Ai alarape teó erótu bitutei, ama eraaire ala fea eraté fóló kemera̧le furaalu, ama tukóló mulale sukamótóró ó hepen bemó betó mole so whi̧ró i haemó betó mole so whi̧tamo fea beta̧paae touróló, beta̧ topo whi̧nétóró tȩteróló kaae tapa, a̧ ao̧mó beteró̧póló eraalopó. Ai sekȩ́ta, ti Yesu Kerisotórótipó.

11 Da̧ a̧ tua̧mó betepa, ama sókó sóró kae beteró betereteita, ha̧le meipó. Mo taketi fea ala ama mo eraalopó yóló mulaletei motóró dokonóturaalu, da̧ mo ama naale senaaletóró beteraai tukóló mulalepó. 12 Atéyaleteita ha̧le mei, Yesu Kerisoné da̧paae wisi ala eraalopóló, folosóró a̧paae kisipa tiró betere so whi̧ da̧ mepaae so whi̧né kilitu, Kótóné ama kae ere dȩ wisinaale erapa kelae, yóló a̧ dukiró̧póló erótu beterapó. 13 Dia̧ aluyao̧sóró tao saaire mo bete mole fo wisi wosetepa, Kótóné dia̧kélé da̧tamo touróló Yesu Keriso tua̧mó beteralepó. Ti a̧paae kisipa tiki tiratepa ama so whi̧póló, diaao̧ tikimó mo dirii siri mulóturaalu, ama melaalopóló tukóló mulale Dȩi Kepe Wisi mo melalepó. 14 Ai Dȩi Kepe Wisi melaleteita, take Kótóné da̧paae wisi ala mo eraalopóló kisipa muó̧póló melalepó. Kótóné ama dupuyale so whi̧ mo wisiyóló betaaire tikipaae dapesó faai ha̧le betepa, kale Dȩi Kepe Wisi da̧tamo ha̧le betótóró tawaalopó. Tépa, so whi̧né ai ere ala fea kilitu, ita Kótóné mo kae ere dȩ wisinaale erapóló, ama doi doasi mulaalopó.

Pol-né Talepaae mo kée yóló moma yale ala

15 Atére betené dia̧ Yesu Kerisopaae kisipa tiki tiró bitu, Kótóné ama kae beteró betere so whi̧paae yaala sókó furaalu, wisi ala erótu beterapó depa ya̧lo wosalepó. 16 Atéyale sukamó kaae sóró, Talepaae mo kée yóló, ya̧lo dia̧mó momaraté wou betere ala kisipa keteréni, miókélé ha̧le yó tarapó. 17 Ya̧lo dia̧mó momarótu betere ala i ape. Da̧ tȩteróló kaae tare whi̧ Yesu Kerisoné alimata, mo kae ere dȩ fa̧ane Kótó beterapó. Atére Kótóné diaao̧ kepe tua̧paae fosó fosói ala eróo, kinó betere ala ha̧kearóo, yó̧póló momatu beterapó. Aita ha̧le mei, a̧ etei kaae Talepóló dia̧né kisipa deté fó̧póló dapó. 18-19 Ya̧lo momarótu betere ala me i ape. Kótóné ama ere dȩ diaao̧ hosaa tua̧mó daale kelené koló̧póló dapó. Take dia̧paae eraalopa ape yóló bope yale ala wisi diaao̧ kelené diriyóló kolóló tuȩ́ yóo, take ama dȩ tua̧mó betaai dape saalopóló kisipa mutu, kae beteró betere so whi̧ta, Kótóné ama ke bole o̧la wisipóló tuȩ́ yóo, da̧ a̧paae tuȩ́ tiki tiró betere so whi̧ tao sóró eratere mo kae bole fotoko̧kélé kisipa yóo, yó̧póló momarótu beterapó. 20 Ti ai fotoko̧ta, Yesu Keriso mo ti suka̧letei Kótóné ama momó kepaaróló beterale doasi fotoko̧ kaae ai ape. A̧ atéró kepaaróló, hepen be ere tikimó ama turu naase dȩmó beteralepó. 21 A̧ beterale tikita, tȩteróló kaae tare alakélé, ama tȩteróló kaae tare tua̧mó me whi̧paae tȩteróló kaae tawae yóló, sóró beteratere alakélé, doasi fotoko̧ bole alakélé, doasi hae kwia tȩteróló kaae tare alakélé, mió i alimókélé, take betaaire alimókélé, doasi doi matere alarape fea Yesu Kerisoné ama doi mole alané tȩteróló mo ti teraae falapó. 22 Fea ala feata, Kótóné Yesu Kerisoné tȩteróló kaae tare ao̧mó beteró̧póló eróo, ama so whi̧ró atima tao sóró eratere alatamo fea amatóró tȩteróló kaae tanó̧póló topo whi̧ sóró beteróo yalepó. 23 Ai so whi̧ta, mo ama tikitóró daaleteiné fea ala du betere tua̧paaekélé, kae kae ere ala tua̧paaekélé, ama tikimó ere alatóró fa̧ayóló su̧ró beterapó.

2

Da̧ Yesu Kerisotamo kepaaróló beterale fo

1 Ti take Kótóné yóló muló betere fo diaao̧ tukóló du betale dowi ala tua̧mó sukó̧ló molepó. 2 Take dia̧ta, i haemó mole kae kae du betere ala sya fóló yóo, tó sa̧ tua̧mó tȩ mole tiki tȩteróló kaae tare kepené dere ala sya fóo du betalepó. Ai kepeta, miókélé Kótóné fo tikitu betere so whi̧ tua̧mó bitu, ama kisipa mole alatóró eró̧póló du beterapó. 3 Take da̧kélé fea ai ala du betere so whi̧tamo bitu, tó tikiné ekȩleyóló dowi ala yó tarepó. Atéturaalu, tó tikiné yaai hȩkesetere alaró mo hae whi̧né mole tuȩ́tamo maaté sya fu betalepó. Atétu, so whi̧ mo whi̧né detu dere kaae, da̧kélé atéreteiné Kótó a̧ fopaae butu melaaire kwia senére so whi̧ beterepó. 4-5 Da̧né yale dowi alané da̧ sukó̧ló mupatei, Kótó a̧ tua̧mó ko̧lené sukutere ala mo fa̧anuraalu, ama da̧paae mo doasi yaala sókó faleteiné, Kótóné so whi̧ tȩteróló kaae tare whi̧ Kerisotamo da̧kélé kepaaróló beteralepó. Até yale alata, amatei dia̧ ha̧le hamokoróló tao salepó. 6 Da̧ atéró, Yesu Keriso tua̧mó betereteiné Kótóné a̧ kepaaróturaalu, da̧kélé a̧tamo beta̧mó kepaaróló, Kótóné ama tȩteróló kaae tare tiki hepen-mó Yesu Keriso sóró beteróturaalu, da̧kélé a̧tamo beta̧mó beteralepó. 7 Ti aita ha̧le mei, da̧ fea Yesu Keriso tua̧mó betereteiné nalo bitiré faaire alimó Kótóné da̧paae yaala sókó furaalu, ama ha̧le hamokoróló tao salepó. Ai ala tua̧mó mo doasi ke boletei yó maté fu betepa da̧né kolóló kisipa yó̧póló erapó. 8 Ti noatepae, diaao̧ tuȩ́ tiki tiró betere ala kilituraalu, Kótóné ama ha̧le hamokoróló dia̧ tao salepó. Ti dia̧nétei dia̧ tao sere ala ini, Kótóné ama tao sere ala dia̧mó ha̧le malepó. 9 Ti aita, noa betené meipó. Me whi̧né ama erale wisi alané yalepóló, bopé fake yao̧sóró yalepó. 10 Da̧ Yesu Keriso tua̧mó betepa, Kótóné ama fosó fosói kisipané da̧ kisi whi̧ aleróló beteralepó. Atére beteta, Kótóné ama yaai kisipa mole ala wisi da̧né eró̧póló, mo taketitei taleróló munélipakalepó.

Keriso tua̧mó mo beta̧ faketóró aleró beterapó

11 Térapa, take dia̧ Juda meire fake deóló betepa, tiki sekaȩ tukóló siriró beterapó du betere whi̧rapené duraalu, da̧ta tiki sekaȩ tikipatei, dia̧ tikinipóló só deróló erótu betere fo diaao̧ ai i kisipare ape. Ti tiki sekaȩ tukóló sirirótu betere alata, mo whi̧né naasenétei erótu beterapó. 12 Dia̧ atéró betale sukamó Yesu Kerisotamo beta̧mó bitini, kae betale ala kisipa muae. Israel hae talerapené dia̧ atimatamo toune wao̧sóró sesétepa, dia̧ wale so whi̧tóró bitu, Kótóné ama so whi̧ tao suraalu, eraalopó ere ala wisi senére so whi̧ bitinipó. Dia̧ atéró bitu, take waaire be dȩmó da̧paae i ala wisi mo eraalopóló tuȩ́kélé muni yóo, i haemó bituraalu Kótóné da̧ tȩteróló kaae tarapó tuȩ́kélé muni yóo, eretei diaao̧ kisipa muae. 13 Ti taketa, dia̧ mo tika kae betaletei, ama fa̧kené dupuyóló dapesó wóló, Kótó betere felekemó Yesu Kerisotamo beta̧mó beteralepó.

14 Ti Yesu Keriso a̧ta, hosaa muni deyóló dua betere bete Tale ereteiné so whi̧ tekeyóló fake tamo betepa, bóe amatei firóló mo beta̧ faketóró beteralepó. Téturaalu, ai fake tamo tua̧mó ere sata̧le fisikóló taae faralepó. 15 Atéró fisikaleteita, ama tikimó erale alané kale tukóló muló betere fokélé, ai fo tua̧mó mole forapekélé, etéró yae dere forapekélé fea tokó̧ló aluralepó. Ama yaai kisipa mole alata ai tamo fake a̧ tua̧mó mo beta̧ whi̧tóró aleróló, bóe mo ti firaai yalepó. 16 Ai kale beta̧ tiki tua̧mó fake tamo wusuró betepa, ama filipaa ni tómó erale alané Kótótamo bóe du betaletei, touróló beta̧mó beteróo, kale fake tamo du betale bóekélé kemeróo yalepó. 17 Atéró a̧ wóló, dia̧ saletómó betó mole so whi̧ró, felekemó betó mole so whi̧tamopaae bóe dele ala taaróló, dua betae yalepó. 18 Ti noatepae, da̧ fakeró dia̧ faketamo fea touyóló Yesu Keriso tua̧mótóró bitu, Alima beterepaae sókó faaire alata, Dȩi Kepe Wisiné beta̧ fotoko̧ratepa fenérapó.

19 Ti taketa dia̧ kelepaa kilini, wale so whi̧ betaletei, mió dia̧ Kótóné so whi̧tamo touyóló be taletóró alée fóló, mo ama naale senaale beterapó. 20 Kótóné ama naale senaale betere beta, ha̧le hae tómó tȩnipó. Ai be diriyóló daaló̧póló, mo diri eleké biliyóló, ai tómó be tȩtu dere kaae, aposel whi̧raperó Kótóné ama fo eratere ko̧ló whi̧rapetamo ti be iru eleké kaae deyóo, Yesu Keriso a̧ta, mo doasi hulua yapo eleké kaae deyóo, erapó. 21 Be tȩtere o̧la o̧la fea hulua elekémó beleróló be diriyóló daalatu dere kaae, Talené ama yale alané da̧ fea a̧ tua̧mó touróló bitu, ama mo kae tȩne momatere be daaló̧póló tȩté hutu beterapó. 22 Atétu dere kaae, dia̧kélé fea a̧ tua̧mó betereteiné Kótó a̧ betaaire be wisi daaló̧póló tȩté hutu beterapó. Atéró tȩtere bemó Dȩi Kepe Wisi betereteiné Kótó a̧ beterapó.

3

Pol Juda meire fake tua̧mó kale fo wisi yó mótu betale ala

1 Atéreteiné ȩta, dia̧ Juda meire fake so whi̧paae Yesu Kerisoné fo wosó̧póló, erótu betepa dipula sóró beteró betere whi̧ Pol-né dapó.

2 Kótóné ama ha̧le hamokoróló tao sere ala dia̧ feané tuȩ́ yó̧póló, ȩpaae tȩteróló kaae tawae depa, kaae tarapó dere fo dia̧né wosetu yalepó. 3 Kótóné ama dia̧ feapaae mo eraalopó yóló mulale ala take so whi̧ feané kolóló tuȩ́ni, kinóló moletei Kótóné ȩpaae ha̧kearóló yó matepa, dia̧paae sawa ha̧lekeróló ai asȩyalepó. 4 Atéyalepa, ya̧lo i dere fo dia̧né dosa̧aturaalu, Kótóné ama so whi̧ tȩteróló kaae tare whi̧ Kerisoné yale ala kinóló mole bete ya̧lo tuȩ́re kaae, dia̧nékélé tuȩ́ yaasepóló dapó. 5 Ti ai beteta, mió Dȩi Kepe Wisiné Kótóné ama kae beteró betere aposel whi̧raperó Kótóné ama fo eratere ko̧ló whi̧rapetamopaae yó male kaae, mo take bitiré wale whi̧rapepaae ha̧kearóló yó menipó. 6 Ti ai kinóló mole ala i ape. Juda meire fake so whi̧né kale mió wosetere kisi fo wisi wosóló, Yesu Keriso tua̧mó betepa, Kótóné ama Israel so whi̧paae melaalopóló tukóló muló betere o̧la, Juda meire fake so whi̧nékélé sóo, dia̧ ai Juda faketamo beta̧ tikitóró daayóló betóo ereteiné, atimapaae eraalopóló muló betere ala dia̧paaekélé eratepa sóo yaalo ai ape.

7 Kótóné ama bole fotoko̧ ha̧kearóturaalu, ama hamokoróló tao sere ala ȩpaae ha̧le melalepó. Atéreteiné mió kale wosetere kisi fo wisi ya̧lo yó meló̧póló, ȩ ama kutó diratere whi̧ sóró beteralepó. 8 Mepaae Kótóné so whi̧ betó mupatei ȩ beta̧ doi muni, mo belei sókótei betepa, Kótóné ama ha̧le hamokoróló tao sere ala eróturaalu, ȩpaae i kutó dirae yóló melalepó. Ai melale kutóta, Juda meire fake so whi̧paae Yesu Keriso tua̧mó mole mo doasi ke bole ala wisi turó yó meló̧póló ȩ sóró beteralepó. 9 Tétu, i haeró yó mole o̧la o̧latamo kaarale Kótó tua̧mó, take bitiré wale alimó kilini kinó betere ala bete mió so whi̧ feané tuȩ́ yó̧póló, ȩpaae kaae tawae yóló ȩ sóró beteralepó. 10 Ama yaai kisipa mole alata etérópó. Mió ama fake so whi̧ tua̧mó erótu betere alané hepen ere tikimó betó mole tȩteróló kaae tare keperó fea ala tȩteróló kaae tanó̧póló male fotoko̧tamoné Kótóné ama kae kae ere fosó fosói ala ha̧kearatepa tuȩ́ yó̧póló erapó. 11 Atéyaleteita, mo taketi Kótóné ama eraalopóló tukóló munélipakale ala da̧ tȩteróló kaae tare whi̧ Yesu Keriso tua̧paae erale alané dokonó beterapó. 12 Atéró a̧ tua̧mó bituraalu, a̧paae kisipa tiki tiró betereteiné Kótó beterepaae faaire tu̧ mené sesénipa, halaainé fó beta̧ yae. 13 Térapa, dia̧ tao su betere alamó ȩpaae i erótu betere sekȩi alarape kilituraalu, dia̧ fomo yóló haepaae derepao̧se. Ti noatepae, ama kae ere dȩ wisinaale dia̧né mo saaireteiné ai sekȩi alarape erótu beterapó.

Efesus so whi̧mó mamarale fo

14-15 Aya Kótóné ama ai doasi wisi ala eró betereteiné ȩ bukutiri tea̧ró bitu, dia̧mó momarótu i betere ape. Ti ó hepen bemó betere naale senaaleró, i haemó betere naale senaaletamo feané Aya a̧ beta̧ beterapó. 16 Atére Aya betere felekemó bukutiri tea̧ró bitu, momatu beteretei i ape. Mo kae ere ala wisinaale a̧ tua̧mó fa̧anuraalu, dia̧né kepe bete tua̧paae ama Dȩi Kepe Wisiné fotoko̧ buló̧póló momarótu beterapó. 17 Atétereteita ha̧le meipó. Dia̧ a̧paae tuȩ́ tiki tiró betepa, Yesu Keriso a̧ dia̧né hosaa tua̧mó beteró̧póló kisipa mutu dapó. A̧ atéró betepa, ni feleke haepaae doropóló diriyóló daatu dere kaae, dia̧ Kótóné ama yaala sókó fole ala tua̧mó beteró̧póló dapó. 18 Dia̧ró Kótóné wisiróló kae beteró betere so whi̧tamo fea ama bulatere fotoko̧né Kerisoné da̧paae doasi yaala sókó fole ala mo turó diriyóló tuȩ́ yó̧póló dapó. 19 Ti ai yaala sókó fole bete turó da̧ mo whi̧né tuȩ́nitei diaao̧ tuȩ́nékélé, hosaa tua̧mókélé mo diriyóló tuȩ́ duraalu asa yó̧póló dapó. Até duraalu, Kótó a̧ tua̧mó fa̧ayóló su̧re kaae, dia̧ tua̧mókélé fa̧ayóló su̧ró̧póló momarótu beterapó.

20 Ti da̧ tua̧mó ama erótu betere fotoko̧nétei, da̧né kisipané eranée dere alaró moma duraalu wosetere alatamo ama su̧mó eranérapó. 21 A̧ atei kaae whi̧ betereteiné, da̧ Yesu Keriso tua̧mó ama fake so whi̧ bitu, ama doi wisinaale mió i alimókélé, take betaaire alimókélé, hale sóró horaté fu beteró̧póló yae. Mo kée! Téyó̧póló yae!

4

Yesutamo olekeyóló mo beta̧ tikitóró daale ala

1 Ȩta, Talené ala erótu beteremó dipula beteratepa bitu, ya̧lo dia̧paae ma fo i dapa wosae. Diaao̧ du betale ala taaróló, Talené a̧ beterepaae ape depa wóló, ama so whi̧tóró beterapa wisi ala beta̧ erótu betae. 2 Talené ama tȩteróló kaae tare ao̧mó bitu bopé faketere ala ini, ama eraai kisipa mole ala eró̧póló, naaotei ya̧ tȩteróló mo dua betae. Téturaalu, naao no netamo naameyóló dua bitu, me ha̧sókó fole ala ó me sekȩi ala eratepa hapale tokó̧ meni, mo dua kaae taté fu betae. 3 Téturaalu, kale Dȩi Kepe Wisiné dia̧ Keriso so whi̧ fea mo beta̧ kisipatóró mulóló beteró beteretei, dia̧né doróló fake tekeyao̧se. Aténi, hosaa muni deyóló mo dua betere alané dia̧ fea dokóló mo beta̧ faketóró beteró̧póló yae. 4 Dia̧paae eraalopó yale wisi ala saai ape depa yale hai̧ta, mo beta̧ hai̧tóró mulure kaae, da̧ fea mo beta̧ tikitóró daayóo, Dȩi Kepe wisikélé beta̧tóró betóo erapó. 5 Atéru, da̧ tȩteróló kaae tare Tale beta̧tóró betepa, a̧paae tuȩ́ tiki tiratere alakélé, ama doimó wȩi tóputere alakélé, mo beta̧tóró erapó. 6 Da̧ tȩteróló kaae tare Kótóta, beta̧tóró betepa da̧ fea ama naale senaale beterapó. Atéru, fea ala amatóró tȩteróló kaae tawóo, mo take bitiré wale alimókélé, mió i alimókélé, take nalo waaire alimókélé, deté fu betere ala fea a̧ tua̧mótóró yóo, mepaae ere ala tua̧mókélé a̧tóró betóo, erapó. 7 Atépatei, Yesu Kerisoné ama kisipa mole ala sya furaalu, ama hamokoróló ha̧le tao sere ala da̧ feamó doko̧róló melalepó. 8 Atére betené Kótóné i fo asȩyóló muló beterapó.

“A̧ kepaayóló mo ópaae huturaalu, wae sóró ama kutó diratere whi̧rape naase tamo dokóló dapesó furaalu, mepaae wisi wisi o̧la ama fake whi̧rape a̧liróló melalepó,” erapó.

9 Ti a̧ “Ópaae holalepó” dere fo noa betené dérópóló, dia̧ ko̧ló ko̧ló yao̧sóró i dapa wosae. “Ópaae holalepó” dere fota, folosóró a̧ mo haepaae derepelepó. 10 Atéró, kepaayóló momó ópaae huturaalu, fea tiki a̧tóró su̧róló, hepen berapekélé tȩteróló, mo ó taoró beterale sekȩ́ta me kae mei, kale hae ao̧paae derepele whi̧ a̧tórótipó. 11 Atéturaalu, ai sekȩ́né amatóró i kutórape taleróló malepó. Mepaae whi̧rape ama fo era̧le fó̧póló aposel doi melóló sóró beteróo, mepaae so whi̧ Kótóné ama fo eratere ko̧ló whi̧ sóró beteróo, mepaae so whi̧ ti Kótóné fo wosenire so whi̧ yó meló̧póló sóró beteróo, mepaae ti Kótóné so whi̧ tȩteróló kaae tare pasta whi̧ sóró beteróo, mepaae ti kale fo wisi yó matere whi̧ sóró beteróo, erapó. 12 Atéyaleteita, Kótóné ama so whi̧né mepaae so whi̧paae eraaire wisi ala etéró yae yóló yó maté fu beteró̧póló, yalepó. Atétere alané ama so whi̧ Kerisoné tikitóró daayóló mo dirii so whi̧ beteraté fenérapó. 13 Atétu, da̧ fea Talepaae tuȩ́ tiki tiró betóo, Kótóné naalema etei kaae whi̧póló bete mole fo diriyóló kisipa yóo duraalu, mo beta̧ fake alée fóló mo dirii so whi̧ betaalopó. Atéró bitiré furaalu, Keriso a̧ me ala ya̧ya̧ni mo turó fa̧ane whi̧ wisinaale biture kaae, da̧kélé até yaalopó.

14 Atéró dirire whi̧ betereteimó, keteirapené dere ala kaae da̧ momó kae yaalo meipó. Besȩ́ró wȩi asyatamoné ni tiki upaae só fu, ipaae só wou dere kaae, u fo wosene i fo wosene yaalomeipó. Ti mepaae whi̧rapené dowi ala yaai mole kisipa u tua̧paae hiró bitu, ha̧le tómó so whi̧ dilikó̧ló, kae kae yó matere fomó kisipa tiraalo meipó. 15 Aténi, yaala sókó fóló mo bete mole fotóró duraalu, da̧ tȩteróló kaae tare Topo whi̧ Yesu Keriso tua̧mó doaté horóló, da̧né kae kae dere alakélé, fea ama dere alatamotóró su̧yaalopó. 16 A̧ atéró betereteiné, a̧ tua̧mó bole fotoko̧né whi̧né tiki feleke diritamo olekere kaae, da̧ fea mo beta̧ tikitóró daayóló beterapó. Atéru, Talené da̧paae diyae yale kutó dirótu betepa, ti da̧ yaala sókó fole tua̧mó doa deté faalopó.

Talené dȩné deyóló beteró betere naale senaale kaae betere ala

17 Térapa, da̧ fea Tale tua̧mó bituraalu, ya̧lo i dere ma fo sya fóló mo erae. Kótóné fo woseni ha̧le betere so whi̧ atima wisi ala yaaire kisipa muniru ho̧ko betere kaae, dia̧kélé ai ala momó kae yao̧se. 18 Atima hosaa ta̧ruraalu, wisi tuȩ́kélé munireteiné tikikélé dilikiyóló Kótóné mo ti betere ala tua̧mó bitini, tika kae beterapó. 19 Atéró, dowi alané hosaa tóruró betereteiné, atima dere dowi ala taalaaire kisipa muni, tó tikiné feléyóló yaaire ala beta̧ ha̧le yó tarapó. Ai ala tómó mepaae kae kae sonaalei alakélé ha̧le yó taté fu beterapó. 20 Tépatei, dia̧ Yesu Keriso kisipa deté waleteita, atimané du betale ala sya fóló yale tikimó inipó. 21 Yesu Kerisoné mo bete mole fotóró mené depa diaao̧ wosóo, a̧ tua̧mó betepa mené dia̧paae yó melóo, yale fo dia̧né wosetu yalepó.

22 Take dia̧né du betale alamó tuȩ́ muturaalu, atimané dia̧paae yó malepó. Tó tikiné dia̧ dilikitepa ekȩleyóló du betale alané diaao̧ kȩlaaretei tiki dera̧akele kuti kaae sokóló taae falae. 23-24 Téturaalu, diaao̧ tuȩ́ tiki kae muóló, kisi kuti derótu dere kaae, kisi whi̧ derae. Ti ai kisi whi̧ta, Kótó tua̧mó mo donoi alaró kae ere dȩ wisinaaletamo fa̧anure kaae yóló beteró̧póló, kaaró beterapó.

25 Atérapa, ai du betere kapala alarape mo ti taaróló, diaao̧ be whi̧ so whi̧paae dia̧ doko̧ feané mo alatóró erótu betae. Ti noatepae, hóró naasetamo tikimó botokó wóló, beta̧ tikitóró daalure kaae, da̧ Keriso so whi̧ fea touróturaalu, mo beta̧ tikitóró beterapó. 26 “Ya̧ fopaae buturaalu, dowi ala yao̧se,” Naao me whi̧tamo atéró butere fopaae ha̧le bupatei, be dȩ ha̧le kemeyao̧sóró yae. 27 Téturaalu, diaao̧ betere ala tua̧paae Satan-né ama tuȩ́ mole ala erao̧sóró tȩ mulao̧se. 28 Mepaae o̧lémi nuku betale whi̧rape ai ala mo taaróló, atima naasenétóró kutó kae dióló o̧la nó̧póló yae. Atéró ditere kutómó botokotere o̧la mepaae ya̧ya̧ dere so whi̧mó meló̧póló yae.

29 Dia̧né dere foné mepaae whi̧ dorao̧sóró naao dere fo woseturaalu, a̧ tua̧mó mole sekȩ ó ya̧ya̧re ala wisiraaire fo beta̧tóró yae. Dia̧nétamo ai ala depa, ti ai fo wosetere so whi̧kélé tao senérapó. 30 Take Kótóné dia̧ dupuróló beteró betereteita, ópaae dapesó holaalopóló tuȩ́ muó̧póló, me o̧la seperótu dere kaae, Kótóné dia̧ ama so whi̧póló da̧le mulóturaalu, ama Dȩi Kepe Wisi dia̧ tua̧mó beteró beterapó. Atérapa, dia̧né du betere alané Dȩi Kepe Wisi dekȩné sukutu sekȩ yao̧sóró yae. 31 Téni, dei fomaake kisipa mutere alakélé, hapale fopaae buturaalu dere alakélé, mo ha̧le fopaae butere alakélé, ho̧le suraalu fo faketere alakélé, eratere fokélé, mepaae so whi̧paae kae kae dei kisipa mutere alakélé, fea taalae. 32 Téturaalu, wisi tuȩ́ beta̧ muóló, wisi alatóró eróo, ko̧lené sukutu u tao su i tao su yóo, du betae. Atéturaalu, dia̧ Yesu Keriso tua̧mó betepa, Kótóné diaao̧ yale dowi ala kwia kemerótu yale kaae, dia̧paae dowi ala eratere whi̧né kwiakélé ha̧le kemerae.

5

1 Da̧ta, Aya Kótóné ama hosaa turó muóló, yaala sókó fale naale senaale betereteiné ama dere alatóró da̧né su̧róló enérapó. 2 Ti noatepae, felé kȩlaa wisi Kótó beterepaae fó̧póló simó suku̧laa dalatu dere kaae, Yesu Kerisoné da̧paae yaala furaalu, ama betere bete ha̧le melóló suka̧lepó. Atéreteiné da̧ yaala sókó fole ala tua̧mó bitu, da̧né ne nopaaekélé atéró yaala sókó fu betenérapó.

3 Tétu, dia̧ Keriso fake so whi̧ tua̧mó nópu nokole ala ó, mepaae ho̧ko alatamo hosekéróló du betere ala ó me o̧la wisi dekéró senée yóló, ekȩle dere ala mo yao̧se. Ti noatepae, ai alarapeta, Kótóné ama kae beteró betere so whi̧né yaaire ala meipó. 4 Ai dosa̧ayale alarape mepaae i ape. Nópu naai kisipa mutu, ha̧le mulatere alakélé, tuȩ́ tekeyóló ini, ha̧le ho̧ko dere fokélé, so whi̧ tekanóló do̧ nalatere fokélé, momókó yao̧se. Ti noatepae, aita da̧né enénire alapa, Kótópaae mo kée fo beta̧ du betae. 5 I fota, mo dapa diriyóló wosae. Nópu nokole so whi̧kélé, kae kae dowi ala hosekéró du betere so whi̧kélé, néli whi̧ betaairaalu wisi wisi o̧la dekéró senée dere so whi̧kélé, Yesu Kerisoró Kótótamoné tȩteróló kaae tare ao̧mó mole wisi wisi ala mo saalomeipó. Ai dosa̧ayale alarape yó tare so whi̧ta, Kótó ao̧mó sukó̧ló bitu, ama doi hale sóró horéni, ai alarape ao̧mó betó moleteiné, ai o̧la o̧larape ti atimané Kótó aleró beterapó. 6 Térapa, mepaae whi̧né bete muni ha̧le fo duraalu, dia̧ dilikao̧sóró yae. Ti noatepae, atei kaae ala deremó, Kótó a̧ fopaae buturaalu, ama fo tukóló ai ala du betere so whi̧paae kwia mótu beterapó. 7 Térapa, dia̧kélé atimané ai du betere ala yao̧sóró beta̧mó touyóló bitu, mepaae dere ala momókó yao̧se.

8 Ti taketa, dia̧ diliki tua̧mó betaletei, taaróló mió Talené ama ere dȩ tua̧mó ai beterapa, ai dȩné deyóló beteró betere naale senaaletóró betae. 9 Ti noatepae, wisi niné du wisi oletu dere kaae, da̧ dȩ tua̧mó betepa, ti ai dȩné du olerótu betaalo ai ape. Kae kae wisi ala eratereteikélé, me ala muni, mo donotóró dere alakélé, kapala fo mei motóró dere fokélé, fea ti dȩné dutóró ai ape. 10 Téturaalu, dia̧né dere alamó Kótó a̧ hȩkese yaaire ala démóló, diaao̧tei ka̧ae kolóló tuȩ́ yae. 11 Tétu, diliki tua̧mó betere so whi̧rapené du betere alata, du wisi oletumipa atima beterepaae feni, atimané kikiti hiróló du betere alatei so whi̧ feané kolóló tuȩ́ yó̧póló ha̧kearae. 12 Ti noatepae, Kótóné fo tikitu betere so whi̧ tua̧mó kikiti hiróló du betere ala mené teraatepa haletóró yaalopó. 13 Tétu betepatei, ai hiróló du betere ala fea dȩné ha̧kearatepa, so whi̧né kelenérapó. 14 Ti dȩnéta, fea o̧la fea koló̧póló dȩrótu beterapó. Atére betené i fo dapó.

“Dia̧ noke fire so whi̧rape-ó, dia̧ sukó̧ló moletei kepaayóló betepa, ti Yesu Kerisoné dia̧paae dȩraalo ai ape,” dua dapó.

15 Térapa, dia̧ kisipa okokore whi̧ kaae ho̧ko bitini, kisipa dotoróȩ fóló mole whi̧ biture kaae, mo hotowaró betae. 16 Mió da̧ta, dowi ala du betere alimó i beterapa, Kótóné ama wisi ala eraaire tȩ mupa, ti ai be dȩ doko̧ fea eraté fu betae. 17 Atéturaalu, kisipa tiki okoko yóló ho̧ko bitini, Talené ama kisipa mole ala beta̧ ka̧ae kolóló tuȩ́ muae. 18 Topo doyaai kisipa mutu wain wȩi mo dekéró nao̧se. Atéró topo doturaalu, so whi̧ feané keletómó kae kae sonaalei dowi ala kaaratapó. Atei ala ini, Dȩi Kepe Wisi dia̧ tua̧mó fa̧anó̧póló yae. 19 Atéró bituraalu, Kótóné buk-mó asȩyóló muló betere wole fokélé yóo, mió betere so whi̧ feané tuȩ́re wole fokélé yóo, mepaae so whi̧paae Dȩi Kepe Wisiné yó matere wole fokélé yóo duraalu, u yó mótu i mótu du betae. Atéró, dere wole fo diaao̧ ko̧lónékélé, mo hosaa tua̧mókélé hai̧tamo Talepaae feléi wole fo du betae. 20 Betere doko̧ fea du betere alamó, da̧ tȩteróló kaae tare whi̧ Yesu Kerisoné doimó Alima Kótópaae mo kée! du betae. 21 Ti Yesu Keriso a̧ta, doasi doi mole whi̧ beterapóló wituraalu, dia̧sisi me whi̧ ao̧mó bitu dere fo u wosetu i wosetu du betae.

Dokore so whi̧paae dere ma fo

22 Térapa, whi̧né dokore sorape-ó, dia̧ da̧ tȩteróló kaae tare Tale ao̧mó sukó̧ló biture kaae, diaao̧ whi̧ ao̧mó betae. 23 Ti noatepae, Yesu Kerisoné ama fake so whi̧ta, ama tikitóró betepa, a̧ topo bituraalu, atima aluyao̧sóró tao su betere whi̧ biture kaae, whi̧ ama soné topo beterapó. 24 Atérapa, Yesu Kerisoné ama fake so whi̧ a̧ ao̧mó sukó̧ló biture kaae, whi̧né dokore sorape dia̧ fea ala duraalu, diaao̧ whi̧ ao̧mó bitu depa mo wisirapó.

25 Dia̧ so dokore whi̧rape-ó, Yesu Kerisoné ama fake so whi̧paae yaala sókó furaalu, ama betere bete mótu yale kaae, dia̧né sopaae yaala sókó fóló, wisi ala erótu betae. 26 A̧ atéró suka̧leteita ha̧le mei, ama dokaaire so ama fonétei wȩi tópuróló fokale tikimó me dowi alakélé muni, mo kae so beteralepó. 27 Atétu, ama so me dowi alakélé muni, ama ere dȩné kelaalo mo koko̧re so beteró̧póló du beterapó. 28 Atére kaae, so dokore whi̧rape dia̧né tiki wisiyóló kaae taru dere kaae, dia̧né so wisiyóló kaae taruraalu, yaala sókó fu betae. Mepaae whi̧né somapaae yaala sókó fóló, wisi alatamo erótu betepa, ti amatei a̧ yaala sókó fu beterapó. 29 Whi̧ beta̧nékélé ama tiki hó̧róló bóe dele ala dumi, wotetepa o̧la nóo, me ala yao̧sóró amatei hotowayóló kaae tawóo dere ala so whi̧ feané du beterapó. Atétu dere kaae, Yesu Kerisoné fake so whi̧ amatóró mo wisiyóló kaae tarapó. 30 Ti noatepae, da̧ta ama tikitóró betereteiné ama wisiyóló kaae tarapó. 31 Atére betené i fo asȩyóló muló beterapó.

“Whi̧né ama hama alima taaróló sotamo dokotepa, ti atimaamo mo beta̧ tikitóró daayóló betaalopó,” erapó.

32 I dere fo beteta tómó muni, mo apaae derepalapó. Tépatei, ya̧lo i dere fo Yesu Kerisoró ama fake so whi̧tamo tuȩ́ muturaalu dapó.

33 Ti mo deretei, dia̧ so dokore whi̧ fea diaao̧tei dia̧né tiki yaala sókó fu dere kaae, dia̧né sokélé wisiyóló kaae taru yaala sókó fóo, sorape dia̧kélé diaao̧ whi̧ ao̧mó bitu, wisi ala eróo du betae.

6

Hae ayaró naale senaaletamopaae dere ma fo

1 Naale senaale-ó, dia̧ Talené ere fo sya fóló diaao̧ hae ayané dere fo mo beta̧ wosóló erótu betae. Ti aita mo dono ala dapó. 2 Diaao̧ hae aya wisi doi muló̧póló, dia̧né wisi alatóró du betae. Ai tukóló muló betere forape kaae sóró dosa̧até wapa, Talené dia̧paae wisi ala eraalopó ere foró tukóló muló betere fotamo su̧ru folosóró mulapó. 3 Dia̧né hae aya ao̧mó betae yóló muló betere fotamo sya fóló erótu betepa,

“Ti dia̧ i haemó fo̧lo sukamó bitiré fóló, mo wisi alatóró deté fu betaalopó,” erapó.

4 Dia̧ naale senaale ali-ó, diaao̧ naale senaale atima fopaae buó̧póló haseka̧ai ala erao̧se. Aténi, atima Talené fo tua̧mó doayóló naale senaale wisi beteró̧póló, ama fo etéró eraalopóló, ma fotamo dua yó maté fu betae.

Tȩteróló kaae tare whi̧raperó wae sóró kutó diratere whi̧rapetamopaae ere fo

5 Dia̧ wae sóró kutó diratere whi̧rape-ó, dia̧ Yesu Kerisoné dere fo wosóló, a̧ ao̧mó biture kaae, i haemó dia̧ tȩteróló kaae tare whi̧rape kilitu wiyóló ao̧mó betae. Atétu, atimané yae dere fo wosóló wisi kisipatamo erótu betae. 6 Atétu, dia̧ wae sóró kaae tare whi̧rapené dia̧ whi̧ wisipóló dukiró̧póló, atimané keletómó maaté kutó hatepaa yóló dini, atima alupakélé ó betepakélé, beta̧ alatóró yae. Ti Yesu Kerisoné wae sóró kutó diratere whi̧ kaae bitu, Kótóné ama kisipa mole ala eróturaalu, diaao̧ hosaa tua̧mó ketekȩ buóló dirótu betae. 7 Atéturaalu, ita mo whi̧né kutópóló tuȩ́ muni, Talené kutópóló tuȩ́ mutu, diaao̧ hosaa turóné ketekȩtamo dirótu betae. 8 Ti noatepae, wae sóró kutó diratere whi̧ ó ha̧le mo betere whi̧ noa kaae wisi ala ó wisi kutó dirélimó, ti alamó Talené dupu melaalopó ere fo diaao̧ wosóló ai kisipare ape.

9 Tȩteróló kaae tare whi̧rape dia̧kélé, atimapaae i yae dere ala kaaetóró duraalu, diaao̧ kutó diratere whi̧rapepaae mo wisi ala erae. Atimapaae dia̧ i kutó wisiyóló dirénitepa, dia̧paae i kaae sekȩi ala eraalopó wiréli fo yao̧se. Atimakélé dia̧kélé, fea tȩteróló kaae tare Tale ó hepen bemó beteretei, diaao̧ ai kisipare ape. Ti ai sekȩ́ta, mepaae so whi̧paae wisi ala eróo, mepaae so whi̧paaemo ho̧ko ala eróo dere Tale bitini, mo beta̧ kaae alatóró eratere Talepó.

Kótóné da̧mó matere boé dele o̧la waseró sepaketamo tawae

10 Ya̧lo mo kemeróturaalu dere fo i ape. Dia̧ Tale tua̧mó bitu, ama bole fotoko̧ sóró betae. 11 Satan-né ama yaai kisipa mole dowi ala erao̧sóró seséturaalu, bóe dó̧póló Kótóné matere o̧la o̧la taaréni, mo fea deróló siki siki yóló daayae. 12 Ti ai bóe dele alata, mo wutiró dikitamo sóró mo so whi̧tamo bóe dae yóló dumipó. Da̧né bóe dele alata, i haemó diliki tua̧mó dere ala tȩteróló kaae tare topo keperapetamokélé, atima doasiné i ala yae yóló, sóró beteró betere keperapetamokélé, kae kae fotoko̧ bole keperapetamokélé bóe dóo, tó sa̧ tua̧mó hepen kaae ere tikimó betó mulu, dowi ala eraai doasi fotoko̧ butu betere keperapetamokélé, bóe dóo du beterapóló dapó. 13 Térapa, bóe whi̧né dowi ala eraaire be dȩ wapa, dia̧ daale tiki taaróló botokó feni, bóe whi̧né ya̧le dia̧ tikimó sene wao̧sóró sesé yaaire o̧la o̧la fea, Kótóné dia̧mó melaletei deróló betae. Atéru, bóe whi̧ wó̧póló siki siki yóló, kaae tawóló daayae. 14 Atéró fotoko̧ buóló daalu, mo fo ti to kaae sóo, bóe whi̧né ya̧le bopémó sao̧sóró, bóe wase dakerótu dere kaae, Kótóné da̧ melale donoi ala bopémó dakeróo, Talené ala era̧le faairaalu, kale kisi fo wisi ho̧leke be kaae horóo, mo so whi̧ró Kótótamo bóe firóló, hosaa muni deyóló mo dua beteratere fo wisi da̧né hosaa tua̧mó mulóo epa, dia̧ siki siki yóló betenérapó. 15-16 Ai alarapetamo touróturaalu i alakélé yae. Dowi kepené da̧ siritu betere si dokole ya̧lené da̧ tikimó sao̧sóró sesé dere bóe waseta, tuȩ́ tiki tiratere alapa, ai ala wase kaae fosókó tawóló daayae. 17 Kótóné da̧ aluyao̧sóró tao sere alata, bóe daai derótua dere topo tao kaae deróo, kale Dȩi Kepe Wisiné fosóratere sepake tawóló daayóo yae. Ai sepaketa, ti Kótóné ama fo wisipó. 18 Atéruraalu, kale Dȩi Kepe Wisiné dia̧ fotoko̧ratepa, betere doko̧ fea kae kae dere alapaaekélé, kae kae wale sekȩi alamókélé, Kótópaae i ala erae yóló momakélé yó tawae. Atei kaae dere moma kutirimó mulóló tuȩ́ yó taru, dia̧ noke kȩle ini, kele diriyóló bituraalu, Kótóné kae beteró betere so whi̧kélé fea tao só̧póló momaratere ala ha̧le yó tawae. 19 Atétu, kale fo wisi ya̧lo yó melaaire sukamó Talené ama fo bete ȩpaae yó meló̧póló ȩmókélé momarae. Atétepa, ti ȩ halaainé daalu, kale fo wisi yó matereteiné Kótóné ama hiróló mole ala ha̧kearaalopó. 20 Ai fo wisi yó meló̧póló sóró beteró betere whi̧tei, atima ȩ sein képiné dokóló dipula beteró beterapó. Ti aita, ȩpaae dirae yóló melale kutó ereteiné ȩ wikélé ini, halaainé daalu yó melaai dapa, ȩmó momarótu betae.

Kemeróturaalu ko̧leó dere fo

21 Ya̧lo mo hosaa mole no Tikikas-ta, Talené ala erótu betere whi̧ wisipó. Amata, ya̧lo du betere alaró ȩ betere alatamo etérapóló, dia̧paae depa wosóló tuȩ́ yaasepóló, a̧ dia̧ beterepaae ai dotonatere ape. 22 Ti a̧ dotȩyaai dere beteta, da̧ betere ala dia̧né kisipa yóo, dia̧ ketekȩ buó̧póló, ama fotoko̧ratere fo yóo, yó̧póló dotonaai dapó.

23 Dia̧ ai be huluamó betó mole no nerape-ó, da̧ tȩteróló kaae tare whi̧ Yesu Kerisoró Alima Kótótamo tua̧mó kaayóló wale hosaa muni deyóló mo dua betere alakélé, tuȩ́ tiki tiratere tua̧mó kaayóló wale yaala sókó fole alakélé, dia̧ feapaae eró̧póló yae. 24 Da̧ tȩteróló kaae tare whi̧ Yesu Kerisopaae yaala sókó fole ala yó tare so whi̧ feapaae Kótóné ha̧le hamokoróló tao sere ala eró̧póló yae.

Filipai

1

2

3

4

Filipai

1

1 I dere asȩta, Yesuné kutó diratere whi̧ Pol-ró Timotitamoné dia̧ Filipai be huluamó Tale Yesu Kerisoné kae beteró betere so whi̧rapepaaekélé, Keriso so whi̧ tȩteróló kaae tare whi̧rapepaaekélé, mepaae Keriso fake so whi̧ sekȩi ala depa taosu betere whi̧rapepaaekélé, dapa wosae.

2 Da̧né Aya Kótóró Tale Yesu Kerisotamo tua̧mó kaaróló wou betere ha̧le hamokoróló tao sere alaró hosaa muni deyóló mo dua betere alatamo dia̧paae erótu beteró̧póló yae.

Mo kée yóló Talepaae momayale fo

3-4 Ya̧lo dia̧ tuȩ́ yó taruraalu, ȩ tȩteróló kaae tare Kótópaae mo kée yóló moma yó tare doko̧ ȩ hȩkesené sukutu, dia̧ feamó momarótu beterapó. 5 Ti noatepae, take ȩ dia̧ beterepaae sókó wóló Yesuné mió wosetere kisi fo wisi dia̧tamo fea beta̧mó titiyóló bitu, yó maté fu betepa diaao̧ ȩ tao siré wóló miókélé ai alatóró yó tapa, mo kée yóló hai̧né sukutu beterapó. 6 Dia̧ tua̧paae ai erótu betere wisi ala kaarale sekȩ́nétei mo ti eraté fóló tua̧mó taaréni, Yesu Keriso wale sukamó sókó fóló kemeraalopóló, ya̧lo mo diriyóló tuȩ́rapó.

7 Dia̧ fea ya̧lo hosaa tua̧mó muluraalu, diaao̧ du betere ala kolóló ȩ hȩkesené sukutu betere alata doni, mo wisirapóló kisipa mutapó. Ti noa betené meipó. Ȩ sein képiné dokóló dipula bitukélé ó belapaae mo kuturaalukélé, Kótóné mió wosetere fo wisi ha̧le fo nisiyóló só deróló aluyao̧sóró, mo diriyóló tuȩ́ muó̧póló momó du momó du yó tapakélé, Kótóné ama ha̧le hamokoróló tao sere ala dia̧ feané ȩpaaekélé eróo, ya̧lokélé dia̧paae eróo, du betere ala ha̧le yó tarapó. Ti atéró titiyóló bitu du betere ala kilituraalu, ȩ hȩkesené sukutapó. 8 Yesu Kerisoné yaala sókó fu betere ala ȩ tua̧mó muluraalu, dia̧tamo betenée yóló hosaamó su beterapó. Até enée yóló mutere kisipa Kótóné kolóló ama mopó enérapó.

9 Ya̧lo dia̧mó momatu betere bete i ape. Kótóné ama ere alata, tómó mole nisi yao̧sóró, a̧ betemó kaaróló wale ala wisinaale mo turó kisipa duraalu, diaao̧ yaala sókó fu betere ala mo ti fakeraté fó̧póló momarótu beterapó.

10 Dia̧ até deté fu bituraalu, kae kae yaaire alarape mupatei, mo bete mole ala tuȩ́ yó̧póló momarótu beterapó. Ai du betere alata, me alatamo hosekéni, mo wisi alamaaté yó taté fóló, Yesu Keriso wale sukamó me alakélé muni, mo donore so whi̧ beterapó yó̧póló, momarótu beterapó. 11 Yesu Keriso tua̧mó kaaróló sókó wale ala wisi nokole o̧la ke bulure kaae, dia̧ tua̧mó mo donoi ala wisi atéró buóló fa̧apa so whi̧ feané kilitu, Kótóné ama kae ere dȩ wisinaale mulapóló ama doi hale horaalopó.

Pol dipula beterale alané Talené fo yó melaairetei fakeralepó

12 Térapa norape-ó, ȩpaae erale alané Kótóné mió wosetere fo wisi kei̧réni, mo ti fakeraté fu betaletei diaao̧ tuȩ́ yaasepóló i dapa wosae. 13 Ȩ Yesu Kerisoné fo erótu betale alamó, atimané ȩ sein képiné dokóló dipula beteraletei, topo whi̧ bitua dere be wisimó betó mole diki tare whi̧raperó mo whi̧rape featamoné kolóló kisipa yalepó. 14 Talené ala tua̧mó betó mole mepaae norapené ȩ sein képiné dokóló dipula beterale ala kolóló, atima wiyóló taaréni, halaainé bituraalu, Kótóné fo eraai doasi ketekȩ butu beterapó.

15 Tétu betepatei, mepaae whi̧rapené dei tuȩ́ muóló alale suraalu, Yesu Kerisoné dere ala i ape yóló yó mótu betóo, mepaaené ti mo wisi tuȩ́tóró muóló yó melóo du betereteita, mo dapó. 16 Ai wisi tuȩ́ mulu yó mótu betere whi̧rapené kale mió wosetere fo wisi eraairaalu, ȩ dipula beteró beterapóló tuȩ́ru, yaala sókó fóló yó mótu beterapó. 17 Tétu betepatei, kale dei tuȩ́ mutere whi̧rapené hosaa tua̧mó atima doi sóró horaaire kisipa mulu, Yesu Kerisoné ala eratere ao̧yóló yó mótu beterapó. Ti aita ha̧le mei, ȩ sein képiné dokóló dipula betepa, ȩpaae sekȩi ala eraalo nisiyóló, du beterapó. 18 Tépatei kapala ala depakélé, ó mo dere alakélé ó kae kae ala depakélé, aita me o̧lameipa, mo doasi topo ala beta̧ i ape. Yesu Kerisoné dere ala i ape yóló so whi̧ feapaae yó mótu betere alata, mo doasi bete mulapó. Atétu betere alamó ȩ hai̧né sukutu beteretei taaréni, mo ha̧le yótóró tawaalopó.

19 Ti noatepae, dia̧né moma yó tare alaró Yesu Kerisoné dotȩyale Dȩi Kepe wisitamoné tao sóró erótu betereteimó, ȩpaae erale ala fea deté wóló kemene wouraalu, ti ȩ dipula beteretei taaróló, ha̧le fó̧póló sokaalopóló kisipa mutapó. 20 Ȩ betepa ó sukutepakélé Talené halaaratepa halenipó. Aténi, take bitiré wou yale kaae, mió ya̧lo tikimó erótu betere ala so whi̧né kilitu, Yesu Kerisoné doi hale sóró horateretei kelenée kisipa mutu beterapó. 21 Ti noatepae, ya̧lo kisipané ȩ betere beteta, ti Yesu Keriso a̧tórótipó. Ȩ sukutepakélé me o̧lameipóló mo kée yaalopó. Mió i hai̧tu betere ala bosenóló mo doa hai̧né sukutu betaalopóló kisipa mutu, mo kée du beterapó. 22 Ȩ etéró ha̧le bitirétamo fu betepa, ti ya̧lo i ditu betere kutó mo du oleraalo ai ape. Ti etei kisipa motei, tu̧ tamo moleteiné mé tu̧paae faaloró ȩ mo diriyóló tuȩ́nipó. 23 Atéró mutere kisipané ya̧lo tiki tua̧mó tekéetamo dapó. Tépatei, ya̧lo kisipané mo doasi alata, ȩ sukó̧ló fóló Yesu Kerisotamo betepa, ti mo wisirapó kisipa mutapó. 24 Ténépatei, ya̧lo dia̧ ya̧ya̧re ala tao saairaalu, ȩ dia̧tamo betere ala doni, mo wisirapó. 25 Ȩ sukuni, dia̧ featamo beta̧mó bitiré faaireteiné dia̧ hai̧né sukuturaalu, diaao̧ tuȩ́ tiki tiratere alakélé mo diri deté faalopóló kisipa mutapó. 26 Atéturaalu, ȩ dia̧tamo beta̧mó betereteiné, ȩ kilitu Yesu Kerisoné yale ala wisimó a̧ dukiróturaalu hai̧tere ala dia̧ tua̧mó mo ti fa̧ayaalopó.

27 Me noa alakó ȩpaae eratepakélé diaao̧ ai du betere ala taaréni Yesu Kerisoné mió wosetere fo wisi sya fóló eratere whi̧tóró betae. Atépa, diaao̧ ȩ alupa yale ala ó ȩ dia̧ beterepaae wapakélé kelera̧lemó me ala kae ini, mo beta̧ alatóró epa kelaalopó. Dia̧ fea beta̧ kisipa muóló diriyóló betóo, dia̧ mo beta̧ whi̧ kaaetóró bitu, Talepaae tuȩ́ tiki tiratere ala etérópóló yó melóo, du beteretei ya̧lo kisipa yaalopó. 28 Atéru, dia̧tamo bóe du betere whi̧rapené dia̧paae kae kae sekȩi alarape eratepakélé wiyaalomeipó. Atétere ala atimané kilitu, Kótóné da̧ mo ti doróo, atima aluyao̧sóró tao sóo, yaairemó dere fareyópupóló atima kisipa yaalopó. 29 Ti noatepae, Kerisoné ala eróturaalu, a̧paae tuȩ́ tiki tiratere ala maaté yó̧póló ini, ama doimó doasi sekȩi alakélé só̧póló melalepó. 30 Ti ȩ Kótóné ala erótu beteremótei, ȩpaae kae kae sekȩi ala eraletei diaao̧ kelalepó. Miókélé beta̧ kaae sekȩtóró su beterapó dere fo diaao̧ ai wosetere ape. Dia̧paaekélé atei alatóró erótu beterapó.

2

Kerisoné ama yale ala su̧róló enérapóló ere fo

1-2 Dia̧ Yesu Kerisotamo touyóló beta̧mó betereteiné ketekȩ bulatere ala eróo, ama yaala sókó fole alané da̧ hai̧ kisipa mulóo, Dȩi Kepe Wisi da̧ fea tua̧mó betereteiné mo beta̧ alatóró eróo, ko̧lené sukutu naameyóló mo dua betóo epa, ti ȩ mo doa hai̧ yó̧póló, i ala yaasepóló dapó. Dia̧ fea Talené ala eróturaalu kae kae tuȩ́ muni, dere alakélé yaala sókó fole alakélé, ketekȩ bole alakélé, mo beta̧ alatóró yaasepóló dapó. 3 Diaao̧ me ala duraalu, ȩtóróti doasi whi̧ betaai dapóló kisipa mutu, u tȩterótu i tȩterótu dere ala ó me bete munipatei ȩ beta̧ mo whi̧ wisi beterapóló kisipa muao̧sé. Téni, naaotei ya̧ tȩteróló dua bitu, mepaae so whi̧ dukiróló atima ao̧mó beterapó kisipa muae. 4 Diaao̧ séle séle dere alamaaté kisipa muóló kaae tani, dia̧né dere ala wisiyóló kaae taru dere kaae, mepaae so whi̧kélé tao sóró atima kisipa mole alakélé wisiyóló kaae tawae.

5 Diaao̧ hosaa tua̧mó mole kisipata, Yesu Kerisoné kisipa kaaetóró muóló betae.

6-7 Ti a̧ta, ama ere ala kae mei mo take betere Kótó bitu, ama ere alakélé Kótótamo beta̧ ala eretei, atéró bitirétóró fu betaaitapóló kisipa muni, amatei a̧ belei alée fóló, mo kutó diratere whi̧ su̧ betalepó.

Atéró betepa, mo so whi̧né a̧ kilituraalu, mo whi̧póló kisipa mualepó. Atéró ama dere ala fea amatei a̧ haepaae deróló beterepó.

8 Atéru, Kótóné fo ao̧mó sukó̧ló bitiré fóló sukutere alapaae sókó felepó.

A̧ atéró sukuturaalukélé mo whi̧ sukutu dere kaae ini, atimané a̧paae kisipa tiki mo fomaakei ala eróló, filipaaró betere ni tómó suka̧lepó.

9 Amatei a̧ atéró derale betené, Kótóné a̧ tao sóró fea ala fea ama tȩteróló kaae tanó̧póló beteróturaalu, kae kae doasi doirape mupatei, ama doi doasi Tale mulalepó.

10-11 Até yale betené mené Yesuné doi depa, hepen bemó betó mole ensel-nékélé i haemó betó mole so whi̧nékélé, i hae ao̧ró betó mole so whi̧nékélé, ama doi woseturaalu, bukutiri tea̧ró bitu, Yesu Keriso a̧ta Talepó yaalopó.

Téturaalu, Alima Kótóné ama ere ala wisinaale ha̧keamó mulaalo ai ape.

Dia̧ tua̧mó ho̧rené dȩ kaae dȩyó faló̧póló yae

12 Térapa, ya̧lo mo hosaa mole no nerape-ó, Kótóné ama dia̧ tua̧paae eraai kisipa mole ala wisi ai erótu betere ape. Dia̧ ȩtamo beta̧mó bitu, diaao̧ ya̧lo dere fo wosóló eraté wale kaae, mió ȩ alupa dia̧sisi bitukélé, Kótópaae wiyóló a̧ ao̧mó sukó̧ló bitu, dia̧ aluyao̧sóró tao sere ala du wisi oleyó̧póló eraté fu betae. 13 Ti noatepae, Kótóné kisipa mole ala sya furaalu, ama fo wosóló eraaire kisipa wisiró ketekȩtamo amatei dia̧ tua̧paae mo su̧rótu beterapó.

14 Dia̧ Talené ala eróturaalu, mené dere ala kilitu ho̧ko dapóló eratere foró fonétei u só derótu i só derótu dere alatamo momókó yao̧se. 15-16 Ti aita ha̧le mei, me alatamo hosekéni mo wisi ala maaté du betere so whi̧ betepa kilitu, Kótóné naale senaale beterapó yó̧póló i dere ape. Dia̧ atéró betepa, mió i alimó betó mole so whi̧ wuliné tu̧ kaae kotereteiné atima dere alakélé mo sonaalérapó. Dia̧ atei kaae so whi̧ tua̧mó bitu, mo ti betaaire fo wisi so whi̧ feané wosó̧póló ha̧keamó yó mótu betepa, ti dia̧ ó sa̧mó daae mole ho̧re dȩru ere kaae, atima tua̧mó dȩrótu betenérapó. Atépa, ti Yesu Keriso wale sukamó, ȩ bopé fakeyóló halaa yaaire beteta, ti dia̧ tua̧mó ya̧lo diale kutó ha̧le ini, du wisi olerapó yó̧póló kisipa mutu dapó. 17 Atépatei, diaao̧ tuȩ́ tiki mo ti tiró bitu Kótóné ala eraté fó̧póló, Talené fo dia̧paae eraté felepó. Atéyale alata, wain wȩi felé kȩlaa Talené ku̧lumupaae fó̧póló sipaae sunée falótu dere kaae, ya̧lo betere bete dia̧ tao suraalu sukutepa ti me o̧la mei, dia̧tamo hai̧né sukó̧ló mo kée yaalo ai ape. 18 Atérapa, dia̧kélé ȩ dere kaae hai̧né sukutu mo kée du betenérapó.

Timotiró Epaparataitas-tamo dotonaai yale fo

19 Tépatei, da̧ tȩteróló kaae tare whi̧ Yesuné kisipanétamo Timoti dia̧ beterepaae wó̧póló epa, ti a̧ hapale wó̧póló dotȩyaai kisipa mutapó. Ti a̧ta, diaao̧ du betere ala kolóló ȩpaae ene wapa wosetu, ȩ hai̧né suka̧ai dapó. 20 Ti Timoti a̧ta, dia̧ mo wisiyóló beteró̧póló kisipa mutu betere whi̧pó. Ama kisipa kaae mole whi̧ mekókélé ȩtamo imó bitinipó. 21 Ti noatepae, i betó mole so whi̧ feata, Yesu Kerisoné ala eraai kisipa muni, mo atimané yaaitere alamaaté kisipa mutu beterapó. 22 Téretei, Timotiné ama du betere ala diaao̧ ka̧ae kolóló kisiparapó. Ti a̧ta, beta̧ naale ama alimatamo kutó beta̧mó ditu betere kaae, da̧mo wusuró Talené mió wosetere fo wisi ketekȩ buóló erótu beterapó. 23 Atérené ȩpaae eraaire alapi kolóló, ki̧lipaaeta ti a̧ dia̧ beterepaae hapale téti dotȩyaai kisipa mutapó. 24 Téró, ȩkélé Talepaae tuȩ́ tiki tiróló bitu, dia̧ beterepaae mo hapale waai kisipa mutapó.

25 Atéyaaitei, ya̧lo no Epaparataitas dia̧ beterepaae fesaae wó̧póló, mo dotonaai kisipa mutapó. Ti a̧ta mo whi̧ mei, da̧mo beta̧ kutó ditere whi̧ bitu, Talené alamó bóe daai ȩtamo titi du betere sekȩ́pó. Ti a̧ta, ȩ sekȩ yao̧sóró, mepaae ya̧ya̧re alarape tao sene wó̧póló diaao̧ ȩ beterepaae dotȩyale whi̧ wisinaale ai ape. 26 Ti ama dia̧ fea kelenée kisipa mupatei, diaao̧ Epaparataitas a̧ kisiné sukó̧ló mulapó yale fo wosaleteiné ama tuȩ́ sekȩyalepó. 27 Ti aita mopó. A̧ mo felekemó suka̧ai yaletei, Kótóné ko̧lené sukuturaalu tao sale alata, a̧paae maaté erénitei, ȩ dekȩné sukutere ala dekaaporóló muao̧sóró Kótóné ȩkélé ko̧lené sukutu, a̧ tao sóró kepaaraleteiné mo kée dapó. 28 Atéreteiné, a̧ mo miótitei dia̧ beterepaae wó̧póló dotȩyaairaalu, kisipa mutapó. Ti ha̧le mei, diaao̧ a̧ kolóló hai̧né sukó̧o, ȩkélé whaalia du beteretei sawa feléyóló betóo, yaai dapó. 29 A̧ wapata, dia̧ Talené ala tua̧mó hai̧né sukutu bitu, ko̧leó yóló a̧ mo wisiyóló dape sae. Atéturaalu, atei kaae whi̧ doasi doi muó̧póló hale sóró horae. 30 Ti noatepae, Yesu Kerisoné ala eraai wóputu bituraalu, a̧ mo felekemó suka̧ai yalepó. Ti noa betené meipó. Diaao̧ ȩ tao senépatei, tao saaire tu̧ meipa, ama ȩ tao sene wóló, ama betere betemó kisipa muni, sukutepakélé me o̧la meipóló ȩ tao sere ala beta̧ du betalepó.

3

Tó tikiné dere alamó da̧né kisipa tirótumipó ere fo

1 Ya̧lo norape-ó, kemeróturaalu dere fo i ape. Tale tua̧mó bituraalu, hai̧né sukutu betae. Take ya̧lo asȩyale fo kaae momó i dereteita, sekȩnipó. Me alané dia̧ só derao̧sóró seséturaalu i dere ape. Ai hao̧rapené dia̧ tukó nao̧sóró mo hotowayóló kaae tawae.

2 Ti atimata, dowi alamaaté ha̧le yó taruraalu, whi̧né tikimótei siri eróló, tiki dorótu betere whi̧rapepó. 3 Ti noatepae, take Kótóné ama so whi̧póló tiki sekaȩ tukóló sirirótu yale kaae, mió da̧kélé ama so whi̧póló siriró beterapó. Da̧ atéró betere so whi̧ Kótóné Dȩi Kepe Wisiné fotoko̧ratepa, a̧ ao̧mó sukó̧ló bituraalu, doa Tale-ó yóló hale sóró horótu beterapó. Ti da̧ta, me ala ó me whi̧ kolóló bopé fake dumitei, da̧ tȩteróló kaae tare whi̧ Yesu Kerisoné doi hale sóró horóturaalu, ama ere alamó da̧ bopé faketu beterapó. Atétu, i haemó ayarapené kae kae mara mole alaró tó tikimó du betere alatamo mupatei, ai alarape mo bete mulapóló da̧né tuȩ́ tiki tirótumipó.

4 Ȩ atei kaae tó tikimó bopé fake yaaire bete doasi mulapó. Mepaae whi̧ dené ama du betere alarape bete mulapóló kisipa tiki tiratepa, ti ya̧lo i haemó dere alanétei atimané du betere ala fea mo teraae felénérapó. 5 Ti ȩta, ho̧ko deale whi̧ mei, ya̧lo haené deóló bitiré wóló, bokó wale be dȩ sókó wapa, ti ya̧lo tikimó siriralepó. Ȩta, be kae whi̧ mei, mo Hibru be fo bole Israel whi̧kó Benjamin fakepó. Ȩta, da̧ Hibru so whi̧né ayarapené mara mole ala taaréni, mo wisiyóló sya fu beterepó. Atéró bitu, Kótóné yóló muló betere fo dosa̧ayóló bete mo wisiyóló sya fu betaleteiné ȩ beta̧ Farisi whi̧ beterapó. 6 Atéruraalu, me kae kisi alané da̧né ayarapené du betale ala alurao̧sóró, mo ketekȩ buóló Keriso fake so whi̧tamo bóe dóló susupurótu betalepó. Atéturaalu, Kótóné tukóló muló betere fo ya̧lo eraté fu betepa so whi̧né kilitu, me ala ha̧sókó fele whi̧pó fo ȩpaae mo inipó.

7 Atétu betale whi̧tei, take ya̧lo doi muale alarape taaróló mió Yesu Kerisoné ala sya fóló eróturaalu, ai alarape fea ha̧le o̧la ao̧ralepó. 8 Ai alamaaté meitei, ȩ tȩteróló kaae tare whi̧ Tale Yesu Keriso a̧ta, mo bete mole alané Talepóló, a̧ tuȩ́ yaaitere ala doasi ketekȩ buóló deté furaalu, mepaae o̧la o̧la fea bete muni, mo ha̧le taae fatere o̧la kaaené kelerapó. Ti Yesu Keriso a̧ ya̧lo Talepóló sóró beteróturaalu, ya̧lo tare o̧la o̧la fea taaróló, mo ti kisipa keteralepó. 9 Kale tukóló muló betere fo sya fóló ya̧lo erótu betaleteimó, Talené ȩpaae donoi whi̧pó yó̧póló kisipa tirótumipó. Téni, Yesu Keriso tua̧mó bitu a̧paae tuȩ́ tiki tiratere kilitu, Kótóné ȩpaae donoi whi̧pó eranée yóló doasi kisipa mutapó. Ti ai donoi alata, Yesu Kerisopaae tuȩ́ tiki tiratere betené Kótó tua̧mó wou beterapó. 10 Ya̧lo hosaa tua̧mó Yesu Keriso mo diriyóló kisipa yaai dapó. Atéru, a̧ sukó̧ló momó kepaayale fotoko̧ kisipa yóo, ama tikimó sale kae kae sekȩi ala ȩpaaekélé eratepa sóo, a̧ mo dowi hale sóró sukutu yale kaae, ȩkélé atéró suka̧ai tuȩ́ mutereteiné Talené ȩ mo suró̧póló kisipa mutapó. 11 Téró, a̧ momó kepaayóló mo ti betere bete su yale kaae, ȩkélé atéró momó kepaayóló mo ti betaaire bete saalopóló kisipa mutu dapó.

Da̧le molemó sókó faai sururu yóló fole ala

12 Ti Talené ama ȩpaae eraai tukóló mulale alarape fea mió sóró tani, teórapó. Kótóné ya̧lo du betere alakélé wisirótu beteretei mo ti wisiréni, teópó. Yesu Kerisoné ȩ tua̧paae eraaire ala mupa, ama ȩ tawóló dape salepó. Até yaleteiné, ama ai eraaire ala ha̧le muao̧sóró ȩ dekayóló ha̧le bitini, ai ala saairaalu doasi ketekȩ butu beterapó. 13-14 Norape-ó, ya̧lo ai saai du betere alata, mo turó sóró tanipóló kisipa mutapó. Tépatei, ya̧lo du betere ala beta̧ i ape. Take deté wale alarape kisipa keteróló, tukóló muló betere da̧lemó sókó faairaalu, ketekȩtamo folepaaetóró fu beterapó. Aita ha̧le mei, ȩ Yesu Keriso tua̧mó betepa, Kótóné ȩpaae hepen bemó mole ala wisi saai ape eretei saairaalu, muló betere da̧lemó sókó faai ketekȩ buóló fu beterapó.

15 Talené ala mo diriyóló tuȩ́re so whi̧ da̧ fea, atei kisipatóró muóló betae. Dia̧kó mepaae whi̧né ya̧lo i du betere fo tua̧mó me fokó ha̧sókó falapóló kisipa mutepa, ti atére alakélé diaao̧ kisipa yó̧póló, Kótóné ha̧kearaalopó. 16 Atéyaaipa kaae taru, da̧né kisipa sere da̧lemótóró erótu betaalopa sae. 17 Norape-ó, mepaae whi̧rapené ya̧lo du betere ala kolóló sya wou betere kaae, dia̧kélé atétóró yae. Da̧né yó matere fo wosóló sya fu betere so whi̧né dere ala kolóló tuȩ́ muae. 18 Ti noatepae, take ya̧lo dia̧paae yó maté wou betale fo kaae, miókélé dia̧paae momó woletamo i dere ape. Mepaae so whi̧né dere alané Yesu Keriso dóló olerale nitamo bóe du beterapó. 19 Ti ai whi̧rape atima ai ala deté fóló, mo ti aluyaaire tikipaae sókó faalopó. Atima tȩteróló kaae tare kótóta, ti o̧la naai ekȩlere ala ai ape. Atima haleni, mo sonaalei alatei, bete mulapóló bopé faketu beterapó. Atimané kisipa tikikélé haemó mole alapaae mutu beterapó. 20 Tétu betepatei, da̧né turuku beta hepen ereteiné so whi̧ aluyao̧sóró tao saaire Tale Yesu Keriso a̧ hepen be taaróló i haepaae wó̧póló, da̧ faairaalu ketekȩ buóló kaae tawóló beterapó. 21 Ti ai sekȩ́ tua̧móta, fea ala ama tȩteróló kaae tawaaire fotoko̧ mo turó bulapó. Da̧ i haemó mo whi̧né daale tiki taaróló, ama mo kae daale dȩi tiki wisinaale kaae daaló̧póló eraalopó.

4

1 Ya̧lo hosaa mole no nerape-ó, dia̧paae yaala sókó fóló mulu ya̧lo dia̧ mo kelenée du beterapó. Ti dia̧ta, sururu yóló fóló, folosóró fole whi̧né topo tao suraalu, hai̧né sukutu dere kaae, diaao̧ du betere ala kolóló ȩ mo hai̧né sukutapó. Atéyaalopa, ya̧lo dia̧paae ai yale fotóró sya furaalu, Tale tua̧mó mo diriyóló atérótóró betae.

Alale sere alamó yale ma fo

2 Ya̧lo ne Yuodiaró Sinteketamo-ó, diaamosisitei u tȩterótu i tȩterótu dere ala taaróló, Tale tua̧mó mo beta̧ kisipatóró muóló betaeyóló diaamopaae mo dirii ma fo i dere ape. 3 Atimaamota atérapa, sekȩi ala ȩtamo wusuró beletu betere whi̧ no kamale-ó, ya̧lo ya̧paae ai so tamo mo wisiyóló tao sae yóló i dere ape. Atimaamota, Klemen-kélé, mepaae ȩtamo beta̧ kutó ditere so whi̧kélé, da̧ fea Talené mió wosetere fo wisi eraairaalu, beta̧mó bóe belera̧le fu dere kaae yale so tamopó. Ai so whi̧né doita, mo ti betó tare buk-mó asȩrapó.

4 Betere doko̧ fea dia̧ Tale tua̧mó bituraalu, hai̧né sukutu betae. Momó dapa wosae, hai̧né sukutere ala ha̧le yó tawae. 5 Tale felekemó ai beterapa, so whi̧ feapaae diaao̧ mo dua naameyóló du betere ala erótu betae. 6 Dia̧ mepaae o̧la ó alarape netéró yaaloé? yóló whaalia du betao̧se. Téni, diaao̧ ya̧ya̧tu betere ala fea Kótóné eró̧póló, a̧paae yó móturaalu mo kée yóló, moma dere ala beta̧ yó tawae. 7 Atétere betené dia̧ Yesu Keriso tua̧mó betepa, me alané diaao̧ hosaaró tuȩ́ tikitamo dorao̧sóró Kótóné hosaa muni deyóló dua betere alanétei, dia̧ tipi yóló kaae tawaalopó. Ai hosaa muni deyóló dua betere ala wisinaale mo doasi sikipaae horeteiné fea so whi̧né tuȩ́ yaaire mo su̧nipó.

8 Norape-ó, mo kemerótu i dere fo wosae. Mo ala dereteikélé, wisi kisipa maaté mole so whi̧né dere alakélé, mo donoi alakélé, me alatamo hoseké inire alakélé, kelaalo mo koko̧i alakélé, so whi̧né kolóló dukiraaire alakélé, ai dosa̧ayale alarape talera̧lemó, naao yaai dere alatamo beta̧ kaae epa, ti kelaalo mo koko̧reteiné dukiraaire alapóló kisipa mutepa, ai ala erótu betae. 9 Ya̧lo dia̧paae yó matepa wosale fo ó asȩmó yale fo ó ya̧lo ha̧le ekei depa wosaletei, ó ya̧lo mo du betere ala kelené kelaleteikélé fea sya fóló erótu betae. Até depa, ti hosaa muni deóló mo dua betere ala matere Kótó dia̧tamo betaalo ai ape.

Ha̧le tao sóró matere alamó mo kée dere fo

10 Take diaao̧ ȩ ko̧leturaalu, tao sere ala deté waletei sawa taaróló bitiré wóló, momó tao sereteiné mo kée yóló ȩ Tale tua̧mó bitu, hai̧né sukutapó. Ti ita mo dapó. Take diaao̧ ȩ tao sua̧tei, tao saaire tu̧ me munipa tao sinipó. 11 I dere fota, ȩ me o̧la ya̧ya̧tepa dumitei, mepaae kae kae sekȩi alarape wapakélé me o̧la meipóló, hepée taae faróló bitiré wou betaleteiné mió ȩ kisipa sóró asarapóló dapó. 12 Atéró o̧la o̧la su̧mó mupa betere alakélé ya̧lo kisipa yóo, ya̧ya̧re tua̧mó betere alakélé, kisipa yóo erapó. O̧la su̧mó nukulé fóo, munipa ha̧le bitiré fóo, kae kae felei ala ó sekȩi ala wapakélé, faleyóló betaaire kisipa saleteiné mo su̧mó ha̧le betenérapó. 13 Ti ȩ fotoko̧ mótu betere sekȩ́ tua̧mó bituraalu, ai dosa̧ayale alarape fea ya̧lo mo su̧mó enérapó.

14 Tépatei, ȩpaae wou betale sekȩi alarape diaao̧ kolóló hosaamó suraalu, da̧ feané tikimó eratapóló kisipa muóló ȩ tao su betale alata, mo wisirapó. 15 Ti ai alamaaté mei, ȩ Masedonia hae kwia taaróló dia̧ Filipai bemó betó mole so whi̧ beterepaae wua yóló, kale mió wosetere kisi fo wisi yó melaai kaae salepó. Atéyale sukamó, mepaae be hulua Keriso fake so whi̧né ȩ tao sóró u mótu i mótu dere ala ini, dia̧né maaté ȩ tao su betale ala diaao̧ ai kisipare ape. 16 Ti noatepae, ȩ Tesalonaika bemó betepa ya̧ya̧ du betale o̧la o̧la diaao̧ ȩ tao sóró dotonótua yó tarepó. 17 Ti i dere fota, dia̧né ȩmó me o̧lakó meló̧póló dumitei, diaao̧ take saaire dupumó kisipa mutu dapó. 18 Diaao̧ Epaparataitas-paae ȩmó melale fae yale o̧la o̧la fea ya̧lo su̧mó saleteiné mió mo dekéró mulapó. Aita ȩmó maletei, Talepaae ha̧le móturaalu simó bilitepa felé kȩlaa hotere kaae depa, Kótó a̧ felé kisipa mutu beterapó. 19 Yesu Keriso tua̧mó Kótóné ama kae ere dȩ wisinaale fa̧ane wisi wisi o̧la mo turó mulapó. Atére wisi o̧la ȩ tȩteróló kaae tare Kótóné dia̧ ya̧ya̧retei fea mo su̧mó melaalopó.

20 Da̧né Aya Kótó a̧ta, ama kae ere dȩ wisinaale tua̧mó betereteiné ama doi doasi mulatere ala kemekélé ini, mo ti muó tanó̧póló yae. Mo kée.

Mo kemeróturaalu ko̧leó yale fo

21 Yesu Keriso tua̧mó kae beteró betere so whi̧paae ko̧leó yae. Ȩtamo beta̧mó betó mole Keriso ne norapenékélé dia̧paae ko̧leó dapó. 22 Kótóné ala eró̧póló ama kae beteró betere so whi̧né dia̧paae ko̧leó deretei, so whi̧ fea tȩteróló kaae tare doasi topo whi̧ Sisané bemó betere so whi̧néta, mo doa ko̧leó dapó.

23 Térapa, Tale Yesu Kerisoné ha̧le hamokoróló tao sere ala dia̧né kepe bete tua̧paae eró̧póló yae. Mo kée.

Kolosi

1

2

3

4

Kolosi

1

1-2 Ȩ Pol-ta, Yesu Kerisoné ala era̧le fó̧póló, Kótóné ama tuȩ́nétei, aposel whi̧ sóró beteralepó. I dere asȩta, da̧né no Timoti da̧mo wusuró bitu, dia̧ Kolosi bemó betó mole no nerapepaae dapó. Dia̧ Yesu Keriso tua̧mó betepa, Kótóné ama so whi̧póló kae beteró betereteiné diaao̧ ama ala ha̧le eró tarapó. Da̧né Aya Kótóné hamokoróló ha̧le tao sere alaró hosaa muni deyóló mo dua betere alatamo dia̧paae eró̧póló yae.

Talepaae mo kée yóló moma yaletei

3 Da̧ tȩteróló kaae tare whi̧ Yesu Kerisoné Alima Kótópaae momaturaalu, dia̧ keteréni kisipa ha̧le yó taru, Kótópaae mo kée du beterapó. 4 Ti noatepae, dia̧ Yesu Kerisopaae kisipa tiki tiró bitu, Kótóné kae beteró betere so whi̧paae yaala sókó fu beterapó dere fo da̧né wosalepó. 5 Diaao̧ tuȩ́ tiki tiratere alaró yaala sókó fole alatamo ha̧le dumitei, take nalopaae eraaire wisi ala hepen bemó mulapóló kisipa mutu du beterapó. Ti ai eraalopó dere alata, mené dia̧paae bete mole fo i ape yóló yó male fo wisi wosale betené kisipa yalepó. 6 Take mené kale fo wisi dia̧paae yó matepa wosaleteiné, Kótóné bete mole mo fo tua̧mó bole ama ha̧le hamokoróló tao sere ala mo turó diaao̧ kisipa yalepó. Atéyale sukamó kaae sóró, ai fo dia̧ tua̧mó fakeraté fóló du wisi oleté walepó. Atére kaae i hae kwia feamó betó mole so whi̧ tua̧mókélé ai fo wisi du oleyóló fakerótu beterapó. 7 Ai fo wisita, Epapras-né dia̧paae yó matepa wosalepó. Ai sekȩ́ a̧ta, da̧ beta̧ kutó diratere hosaa mole no bitu, da̧né dia̧ tao saalopó yale kaae, Kerisoné ala wisiyóló eró taru, ama dia̧ taosu beterapó. 8 Téru, kale Dȩi Kepe Wisiné dia̧ tua̧paae eratere yaala sókó fole ala dia̧némo mepaae so whi̧paae erótu beterapó fo da̧paae ene walepó.

9 Atére betené, diaao̧ du betere ala da̧né wosale be dȩmó kaae saletei, miókélé dia̧mó moma dere ala ha̧le eró tarapó. Kótóné Dȩi Kepe Wisiné diaao̧ kepe bete tua̧paae mo bete mole fo diriyóló kisipa dere alaró ama kisipa mole ala eraaire fosó fosói kisipatamo dia̧ tua̧paae mo ti su̧ró̧póló, momarótu beterapó. 10 Ti da̧né momatu betere alata, dia̧ Talené ama so whi̧ su̧tóró beteró̧póló du beterapó. Dia̧ atei so whi̧ bitu, diaao̧ du betere alakélé fea ama kisipa feléyaaire ala eraalopó. Tétu, kae kae wisi ala deremó du wisi oleyóo, Tale a̧ etei kaae Kótópóló kisipa deté fóo yaalopó. 11 Dia̧ Talené ala eraai hó̧ni, ha̧le eraté fóló wisi kisipatamo dua kaae taté fó̧póló, Talené ama kae ere ala tua̧mó bole fotoko̧né dia̧ su̧raalopó. 12 Dia̧ Ayané tȩteróló kaae tare ao̧mó mole dȩ wisinaale tua̧mó, Kótóné kae beteró betere so whi̧mó ama muló betere o̧la wisi dia̧kélé atimatamo beta̧mó bitu só̧póló, Ayané dia̧ su̧ratepa hai̧tamo a̧paae mo kée yaalopó. 13 Dowi kisipatamo ho̧ko tȩteróló kaae tare diliki tua̧mó da̧ betepa, Kótóné tao sóró ama hosaa mole naalené tȩteróló kaae tare ao̧mó beteró̧póló dape salepó. 14 Da̧ a̧ tua̧mó atéró betereteiné dowi alané da̧ dokóló mupa, ama dupuróló ha̧le fó̧póló eralepó. Atétu, da̧né dowi alamó saai yale kwia fea ama ha̧le kemeró beterapó.

Yesu Kerisoné ama ere alané mepaae whi̧ ó ere ala fea bosené falapó

15 Yesu Kerisota, mo whi̧né kelené kilinire Kótóné a̧ ere ala koló̧póló ha̧kearó betere asotóró beterapó. Téru, o̧la o̧la fea aleyaaipatei, a̧ mo taketi ha̧le bitu, fea ala ama tȩteróló a̧ topo whi̧ beterapó. 16 I haemókélé, ó hepen bemókélé yó mole o̧la o̧la mo fea Kótóné Yesu Keriso tua̧mótóró kaarélipakalepó. Da̧né kelené kelere o̧la o̧lakélé, kelenire o̧la o̧lakélé, tȩteróló kaae tare doasi topo keperapekélé, atimané tȩteróló kaae tare alarapekélé, atima ao̧mó bitu, mepaae ala tȩteróló kaae tare keperapekélé mepaae kutó tȩteróló kaae tare whi̧rapekélé fea amatóró alipakalepó. Aleyóló muló betere o̧la o̧la fea Kótóné a̧paae aleyae yóló ama naase tua̧mó mulatepa alipakalepó. Ti ai o̧la o̧la fea aleyóló muló betereteita, Yesu Kerisoné ama kisipa mole alatóró eró̧póló erapó. 17 Fea o̧la fea aleyaaipatei, a̧ mo taketi ha̧le bitipakalepó. Aleyóló muló betere o̧lakélé, betó mole o̧lakélé fea a̧ tua̧mó yó moletei, atima doko̧ feané yaai dere ala du beterapó. 18 Yesu Keriso a̧ topo bitu, da̧ Keriso fake so whi̧ ama tikitóró betepa, ama tȩteróló kaae tarapó. Ti folosóró a̧ sukó̧ló momó kepaareteiné da̧kélé a̧ yale kaaetóró yaalo ai ape. Atéreteiné mió a̧ fea ala fea tȩteróló folosóró fale topo whi̧ beterapó. 19 Ti noatepae, Kótóné ama ere ala mo turó a̧ tua̧mó fa̧anó̧póló wisi kisipatamo eralepó. 20 Atéturaalu, Kótóné Yesu Keriso tua̧mó erale alané hepen bemókélé ó i haemókélé fea alatamo touyóló beta̧mó wisiyóló beteró̧póló, ama naalema filipaa ni tómó sókó fararale sameané bóe firalepó.

21 Take dia̧ Kótótamo beta̧mó bitini kae bitu, diaao̧ du betale dowi alané tuȩ́ tua̧mótei Kótótamo bóe du betalepó. 22 Tépatei, mió Keriso a̧ mo whi̧ tiki daayóló suka̧leteiné bóe firóló dia̧ Kótótamo beta̧mó beteralepó. Ti aita, Kótóné keletómó me alakélé muni, mo kae so whi̧ betóo, ha̧sókó felepóló só deraaire bete munire so whi̧ betóo, yó̧póló yalepó. 23 Ti Take diaao̧ woseté wou betale fo wisipaae kisipa tiró beteretei taaréni, miókélé ai fo tua̧mó diriyóló bitu, nalopaae mo wisi ala kelaalopóló hai̧tamo kaae taté bu betepa, ti Talené keletómó ama kae beteró betere so whi̧ ai ape. Ai fo wisita, mepaaené dia̧paae yó matepa wosóo, Kótóné i hae kwia doko̧mó beteró betere so whi̧ feapaae yó maté kwȩyóo, Ȩ Pol-kélé ai fo yó meló̧póló kutó diratere whi̧ sóró beteróo yalepó.

Pol a̧ so whi̧ tao saaire kutó dirótu betale ala

24 Yesu Kerisoné so whi̧ta ama tikitóró betepa, atima tao saairaalu, ama tikimó doasi sekȩ salepó. Ama tikimó ai sale sekȩi ala kwia daaletei, mo ti kemeraairaalu, mió ya̧lokélé dia̧paae kale fo wisi yó mótu beteremó, mepaae whi̧rapené ȩpaae sekȩi ala eraleteimó mo kée du beterapó. 25 Ȩta, Kótóné ama so whi̧ tao sóró kutó diratere whi̧ bitu, ama bete mole fo mo turó dia̧paae yó meló̧póló, Talené ȩ sóró beteralepó. 26 Ai fota, mo taketi bitiré wale so whi̧né kelao̧sóró kinóló moletei, mió Kótóné kae beteró betere so whi̧né koló̧póló ha̧kearó beterapó. 27 Juda meire fake so whi̧ tua̧mó kae beteró betere so whi̧paae ai kinóló mole ala, dȩ fa̧anu ke wisi bulapóló tuȩ́ yó̧póló Kótóné ama kisipanétei ha̧kearalepó. Ai ke bole wisi o̧lata, dia̧ tua̧mó betere whi̧ Yesu Keriso ai ape. Ai sekȩ́ dia̧ tua̧mó betereteiné, take nalopaae wisi dȩ tua̧mó betaalopóló hai̧tamo beterapó.

28 Dia̧ fea Yesu Keriso tua̧mó me ala ha̧sókó feni, mo donore so whi̧ betepa, Kótóné keletómó yó melaai kisipa mutu, Yesu a̧ etei kaae whi̧póló da̧né yó mótu beterapó. Tétu, diaao̧ du betere ho̧ko ala taaróló wisi tu̧paae fae yóló ma fo yóo, Kótóné matere fosó fosói kisipatamo ama bete mole fo etérópóló yó melóo, du beterapó. 29 Ai ala yaalopóló kisipa mutu, Yesu Kerisoné ama kutó ketekȩtamo depe tukówei ala i du betere ape.

2

1 Dia̧ Kolosi bemó betó mole Keriso so whi̧kélé, Laodisia bemó betó mole so whi̧kélé, ya̧lo kelepaa kilinire no nerapekélé, Talené tao só̧póló kisipa mutu, ȩ depe tukówei ala du beteretei diaao̧ kisipa yaasepóló i dere ape. 2-3 Ya̧lo yaai kisipa mutere ala i ape. Atima haepaae derepéni, yaala sókó fole alané atima fea dokóló, mo beta̧ tuȩ́tóró mulu, ketekȩ buóló beteró̧póló dapó. Aita ha̧le mei, mo bete mole fo sóró taru, Kótóné ama hiró betere ala wisi mo turó tuȩ́ yó̧póló du beterapó. Ai hiró betere ala ha̧kearale whi̧ta, me kae mei, Keriso a̧tórótipó. Kótóné fosó fosói kisiparó bete mole ala wisitamo a̧ tua̧mó kinóló mulapó. 4 Ya̧lo dia̧paae i dere fota, mepaae whi̧né dia̧ dilikituraalu, kisipa tiki tiranére fo depa mo nisiyóló sya fao̧sóró dapó. 5 Ti noatepae, ȩta dia̧tamo beta̧mó bitini, tika kae bitutei dia̧ kisipa keteréni, ya̧lo hosaa tua̧mó tuȩ́ ha̧le yó tarapó. Yesu Kerisopaae diaao̧ tuȩ́ tiki mo ti diriyóló tiratere alakélé, mepaae du betere alakélé ho̧ko ini, donotóró du beterapó dere fo ya̧lo woseturaalu, mo kée yóló ȩ hai̧né sukutu beterapó.

Da̧ta mo hae whi̧né dere ala sya fumi, Yesu Kerisotamo beta̧mó beterapó

6 Take diaao̧ Yesu Keriso dia̧ tȩteróló kaae tare Tale beterótu yale kaae, mió ama fo wosóló a̧ tua̧mó bitu, ama erae dere alatóró sya fóló erótu betae. 7 Atétepa, ti diaao̧ betere bete mo turó Yesu Keriso tua̧paae muló beteretei ni feleke haepaae durupu dere kaae yaalopó. Dia̧ a̧ tua̧mó atéró bitu, take mepaae whi̧rapené dia̧paae yó melale mo fo bete tuȩ́ yó taru, a̧paae tuȩ́ tiki tiratere ala mo ti faketé fóló, mo dirii whi̧ betenérapó. Talené dia̧paae ai erale alarapemó kisipa mutu, mo kée dere fo dekéró yó tawae.

8 I haemó doasi kisipa mole whi̧rapené mepaae bete munire fotei, bete mole fo ao̧róló dia̧ dilikó̧ló mo fo wisi taaróló, kapala fo du betere tua̧mó atimatamo beteraai wae sao̧sóró hotowaró kaae tawae. Ti atei kaae fota, Yesu Keriso tua̧mó kaayóló dumitei, mo whi̧né tuȩ́re alaró i haemó tȩteróló kaae tare fotoko̧ bole kepetamoné kaarótu beterapó.

9 Ti noatepae, Yesu Keriso a̧ mo whi̧ tikitóró daalutei, mo Kótótóró betereteiné, Kótóné ere ala a̧ tua̧mó mo su̧ró beterapó. 10 Atépa, dia̧kélé Yesu Keriso tua̧mó betereteiné mepaae ala ya̧ya̧ni, ama ere ala dia̧ tua̧mó fa̧anóló mo su̧ró beterapó. Atéru, ó sa̧ró i haetamo tua̧mó betere mepaae tȩteróló kaae tare keperaperó doasi doi mole keperapetamokélé, fea ama tȩteróló kaae taru, a̧ topo whi̧ beterapó. 11 Mo take bitiré wale Juda fake whi̧né mo tiki sekaȩ tukóló sirirótu yale kaae, dia̧ Yesu Keriso tua̧paae biti̧ wale sukamó ama so whi̧póló siriró beterapó. Ti ai sirita, mo whi̧né naasené eréni, Keriso a̧ filipaa ni tómó suka̧leteiné da̧né tó tikimó bole ekȩlere ala tukóló taae faralepó. 12 Dia̧ wȩi tópualeteita, Yesu Kerisotamo beta̧mó douralepó. Yesu Keriso a̧ mo ti suka̧letei momó kepaaróló beterale Kótópaae dia̧né tuȩ́ tiki tiró betereteiné, dia̧kélé kisi betere bete só̧póló a̧tamó beta̧mó kepaaróló beteró beterapó.

13 Dia̧né tó tikiné ekȩlere ala tukóló taae falaai ha̧le muóo, take dowi ala du betóo, yale betené dia̧ sukó̧ló molepó. Tépa, Kótóné dia̧kélé Yesu Kerisotamo beta̧mó kepaaróló beteróturaalu, da̧né dowi alamó saai yale kwia mo fea ama tokó̧ló aluralepó. 14 Da̧né yale dowi alamó da̧ só deraai dapóló kwia beta̧paaeróló muté huturaalu dea̧le duku̧ Kótóné Yesu Keriso filipaa ni tómó oleróturaalu mo ti doróló aluralepó. 15 Atéyaleteiné kale tȩteróló kaae tare keperaperó doasi doi mole topo keperapetamoné tare bóe dele o̧la o̧la Kótóné fasó salepó. Atéró Yesu Keriso filipaa ni tómó sukuturaalu so whi̧ feané keletómó atima só deróló mo doasi haleralepó.

16 Atérapa, mepaae whi̧né dia̧ só deraairaalu, nokole o̧la ó wȩi ó tukóló mole be dȩ ó kisi wélié sókó wapa o̧la deteremó ó kutó diyao̧sóró tukóló muló betere be dȩkélé, wisiyóló sya fumipóló só deratere fo momókó wosao̧se. 17 Ti ai dosa̧ayale alarapeta mo ala mei, Kótóné da̧paae eraaire wisi alané aso maaté erélipakalepó. Mo bete mole o̧lata, ti Yesu Kerisopó. 18 Mepaae so whi̧ tua̧mó bopé faketere ala bulutei, naameyóló dua betere ao̧ yóo, ensel-rape ao̧mó bitu, atima doi sóró horóo, du beterapó. Térapa, dia̧ Talené muló betere o̧la wisi saasepóló, atei ala ekȩle yóló du betere so whi̧ momókó sya fao̧se. Atei kaae so whi̧ atima i doasi ala kelalepóló, fo̧lo si̧yóló deté fu beterapó. Atima tuȩ́kélé Dȩi Kepe Wisiné meni, ho̧ko bete munire kae kae dowi kisipa maaté fa̧aturaalu, bopé faketu beterapó. 19 Yesu Keriso a̧ta, tikiné topo betepatei, atima atétu betere alané a̧tamo beta̧mó olekenipó. Da̧ta ama tiki bitu, ai topomó bole fotoko̧né tiki turó diriyóló daaló̧póló olekeratere feleke diriró beterapó. Atépa, ai tiki doatere alata Kótóné amatei erótu beterapó.

20-21 Dia̧ i haemó mara mole alarape tȩteróló kaae tare keperapené dere fo sya fóló du betaletei, Yesu Kerisotamo beta̧mó suka̧le alané mo ti kemeró beterapó. Téreteiné mió dia̧ ai ala tua̧mó betepapakó, “I o̧la nao̧se! ó I o̧la tawao̧se! ó i o̧la olaa yao̧se!” yóló ere fo ao̧mó bitu, sya fóló eraaloé? Mo meipó. 22 Ti noatepae, mo whi̧né tuȩ́nétei i ala yao̧se ó i o̧la nao̧se yóló yó mótu betere fota, bete muni mo aluyaalopó. 23 Atei kaae ala du betere so whi̧ atima kisipa mole ala sya fóló, Tale ao̧mó etéró betaalopóló yó melóo, bopé fake du bitutei naameyóló dua betere ao̧yóo, atima tikimó felé dere ala ini, mo hapólui ala maaté yóo, du beterapó. Atére alata, fosó fosó ere fo ao̧patei, da̧ hae whi̧né dowi ala yaai ekȩlere ala sesé yaaire fotoko̧ mo bunipó.

3

Kerisotamo kepaayóló betereteiné tu̧ wisi sya fae ere fo

1 Dia̧ta, Yesu Kerisotamo beta̧mó kepaayóló beterapa, diaao̧ hosaa mo turó ó hepen be tua̧mó mole alapaaetóró muló bitu, kisipa yó tawae. Ti aimóta, Yesu Keriso a̧ Kótóné turu naase eró betere fakeró beterapó. 2 I haemó mole alapaae kisipa muni, ó hepen bemó mole alapaae maaté kisipa mutu betae. 3 Ti noatepae, Yesu Keriso suka̧le sukamó dia̧kélé a̧tamo sukó̧ló, mió diaao̧ betere bete Yesu Kerisotamo Kótó betere tua̧mó kinóló mulapó. 4 Dia̧ betere bete Yesu Keriso ama ere dȩ wisinaaletamo sókó wale sukamó, dia̧kélé ai dȩ tua̧mó betepa so whi̧ feané kelaalo ai ape.

5 Térapa, da̧ so whi̧né tó tikiné i haemó mole alarape yaai ekȩlere ala mo ti dóló alurae. Aita, so nópu nokole alakélé, sonaalei dowi alatamo hosekétere alakélé, me o̧la senée yóló au nokole alakélé, dowi kisipa mutere alakélé momókó yao̧se. I haemó mole wisi wisi o̧la senée yóló ekȩletere alata, kapala kótópaae moma dere ao̧rapó. 6 So whi̧né ai alatamo ha̧le du betepa, ti Kótóné fopaae buturaalu dowi kwia melaalopó. 7 Take dia̧ mo hae whi̧ doi muóló betale sukamóta, ai dosa̧ayale alarape sya fóló du betalepó. 8 Téyaletei mióta, ai du betale dowi alarape dera̧akele kuti sokóló taae fótu dere kaae, mo ti taae falae. Ai alarape i ape. Fopaae butere alakélé, fopaae buturaalu me whi̧paae eratere dowi alakélé, dei kisipa mutu me whi̧paae eratere sekȩi alakélé, me whi̧ eróló doi doratere alakélé, dowi teka fokélé, mo taalae. 9-10 Téturaalu, dia̧ take daayóló betale tikiró yale alatamo sókóló taae faróló, mo bete mole fo tuȩ́ siré furaalu, kisi whi̧ aleraté fu beterapó. Ai kisi whi̧ kaarale sekȩ́né asotóró beterapa, dia̧sisi kapala fo yao̧se. 11 Da̧ mió i betere kisi ala tua̧mó mepaae whi̧ Juda fake betepa ó Juda meire fake betepakélé, me o̧la meipó. Mepaae whi̧ tiki sekaȩ tukóló siriró betepa ó siriró bitinipakélé, me o̧la meipó. Krik be fo buni, kae hae kwiamó wale whi̧ ó me o̧la kisipani, mo belei sókó deyóló betere whi̧kélé, kutó diró̧póló wae sóró beteró betere whi̧kélé, ó wae sini mo ha̧le betere whi̧kélé, me o̧la meipó. Mo doasi bete mole alata me kae mei, da̧ fea tua̧mó betere whi̧ Yesu Keriso a̧tóró ai ape.

12 Atépa, Kótóné dia̧ yaala sókó furaalu, mo kae so whi̧ beteró̧póló sókó su erapó. Térapa, mepaae so whi̧paae yaala sókó fu ko̧lené sukutere alakélé, mo wisi ala maaté eratereteikélé, deróló mo dua betere alakélé, ama enére ala taaróló, naame yóló mo dua betere alakélé, fopaae butere ala hapale ini, sekȩi ala ha̧le beleyóló kaae taté fu betereteikélé, ai dosa̧ayale alarape feata, kuti derótu dere kaae yóló betae. 13 Mepaae whi̧ ha̧sókó fóló dere alamó sekȩ kisipa muóló, foné hapale só deratere ala ini, me o̧la meipóló kisipa keteróló, sekȩtei beleté fu betae. Ti noatepae, Talené diaao̧ dowi ala fea me o̧la meipóló kemerótu yale kaae, mepaae whi̧né dia̧paae me kwia muló betepa, me o̧la meipóló ha̧le kemerae. 14 Ai alarape fea tȩteró betere doasi bete mole ala i ape. Kutiné tiki turó husirótu dere kaae, ne nopaae ko̧lené sukó̧ló yaala sókó fole ala beta̧ ha̧le yó tawae. Ti ai yaala sókó fole alanéta, kale dosa̧até wale wisi alarape fea touróló dokorapó. Atére alané da̧ fea wisi kisipa muóló beteró̧póló, mo ti su̧ró beterapó.

15 Atéru, Yesu Kerisoné mótu betere hosaa muni deyóló mo dua betere alané diaao̧ hosaa tua̧mó mole kae kae ala fea taleyóló tȩteróló kaae tanó̧póló yae. Ti noatepae, Talené dia̧ fea a̧ beterepaae ape yóló, mo beta̧ tikitóró daaróló beteró beterapó. Atére alata, diaao̧ mole kisipakélé mo beta̧tóró muóló beteró̧póló erapó. Térapa, diaao̧ hosaa tua̧mó Talepaae mo kée dere ala suka fea ha̧le yó tawae. 16 So whi̧ bemó suka fea bitu dere kaae, Yesu Kerisoné ama fo diaao̧ hosaa tua̧mó mo ti muóló su̧ró̧póló yae. Atéru, Talené ala eraairaalu, mo wisi kisipatóró muóló, u yó mótu i yó mótu dere alakélé, tu̧ wisi sya foletei ha̧sókó fóló dée naaitere tu̧paae fao̧sóró, ma fo u du i du dere alakélé ha̧le yó tawae. Tétu, Kótópaae wole fo duraalu, ama buk-mó asȩyóló muló betere wole fokélé yóo, mió i alimó du betere wole fokélé yóo, mepaae so whi̧paae Dȩi Kepe Wisiné yó matere wole fokélé yóo duraalu, hai̧tamo diaao̧ hosaa turóné Kótópaae mo kée du betae. 17 Atétu, diaao̧ mepaae dere ala ó dere fokélé fea da̧ tȩteróló kaae tare whi̧ Yesu Kerisoné doi doasi mulóturaalu, ai sekȩ́né ama doimó Aya Kótópaae mo kée du betae.

Keriso so whi̧ atima naale senaaletamo wisiyóló betae yóló dere ma fo

18 Dia̧ whi̧né dokore sorape-ó, diaao̧ dere ala mo Talené so whi̧né dere ala kaaetóró yaasepóló, diaao̧ whi̧rapené dere fo wosóló ao̧mó betae.

19 Dia̧ so dokore whi̧rape-ó, diaao̧ sorapepaae hapólui ala ó deteraai fo ini, yaala sókó fole alatóró yó tawae.

20 Dia̧ naale senaale-ó, diaao̧ hae ayané dere fo wosóló ao̧mó betae. Atétere ala Talené kilituraalu, a̧ hȩkesetu beterapó.

21 Naale senaale alimarape-ó, diaao̧ naale senaale atima fomaake kisipa muao̧sóró haseka̧ai ala erao̧se.

22 Kutó diró̧póló wae sere whi̧rape-ó, i haemó dia̧ tȩteróló kaae tare whi̧rape ao̧mó bitu, atimané erae dere ala fea erótu betae. Atimané kisipa tiki felé yó̧póló, atima keletómó maaté kutó hatepaa yóló ini, betepa ó alupakélé, beta̧ alatóró yó tawae. Atimané dia̧paae dirae dere kutó diróturaalu, wisi kisipa beta̧tóró muóló, Talepaae witamo dirótu betae. 23-24 Dia̧ tȩteróló kaae tare whi̧ta mo whi̧tei, ya̧lo i ditu betere kutómó Talené dupu wisi melaalopóló, wisi kisipatamo ketekȩ buóló dirótu betae. Ti naao ai ditere kutóta, ya̧ tȩteróló kaae tare whi̧ Yesu Kerisoné kutópóló kisipa muae. 25 Téretei, Talené keletómó diaao̧ me dowi alatamo depa, ti ai alamó mo dowi duputóró tokó̧ melaalo ai ape. Ti noatepae, Kótóné taleturaalu, mepaae whi̧rape tao sóo, mepaae whi̧rapemo só deróo ini, mo beta̧ kaae alatóró eraalopó.

4

1 Wae sóró kutó diratere whi̧ tȩteróló kaae tare whi̧rape-ó, dia̧kélé tȩteróló kaae tare doasi hepen bemó beterapóló kisipa mutu, Kótóné donoi ala eróturaalu, diaao̧ wae sóró kutó diratere whi̧rape atimakélé, dia̧ kaae mo whi̧tóró beterapa, wisi alatóró erótua yae.

Mepaae dere alarape hotowaró duraalu moma yae dere fo

2 Diaao̧ momaturaalu, noke kȩleiné ini, kele diriyóló bitu, hosaa tua̧mó Talepaae mo kée yóló betere doko̧ fea moma dere ala ha̧le yó tawae. 3 Téturaalu, Tale Kótóné ama kinóló mole fo so whi̧ feapaae yó melaaire tu̧ tuki̧yó̧póló, da̧paaekélé moma dere ala ha̧le yó tawae. Ti ai kinóló mole foné, Yesu Kerisoné dia̧ Juda meire fake so whi̧kélé tao saalopó. Atéyaaire fo wisi yó maté kutu betepa, atimané ȩ dipula sóró i beteró betere ape. 4 Talené fo ya̧lo yó matepa, so whi̧ feané wosóló bete mo wisiyóló kisipa yaaire fotóró yó meló̧póló momarótu betae. 5 Keriso meiyóló, ha̧le belapaae betere so whi̧tamo diaao̧ mepaae ala duraalu, Talené matere wisi kisipatamo ama ala eraaire be dȩ mepaae ha̧le kemerao̧sóró, ama alatóró erótu betae. 6 Atéturaalu, mepaae mo so whi̧tamo diaao̧ dere fokélé, Talené hamokoróló tao sere ala mo fa̧ayóló su̧ru, naao ai dere fo atima feané wosetepa, kó felé kaae dapó yó̧póló yae. Atéturaalu, mepaae so whi̧né dia̧paae kae kae wosetere fo depa, tokó̧ melaaire fo ko̧ló ko̧ló ini, mo donotóró tokó̧ melaalopó.

Mo kemeróturaalu ko̧leó dere fo

7 Ya̧lo mo hosaa mole no Tikikas-né ȩ betere ala etérapóló dia̧paae yaalo ai ape. Ti a̧ta, ȩtamo Talené kutó diratere whi̧ wisinaale betepa, dia̧ beterepaae wó̧póló dotȩyaai dapó. 8 A̧ atéró wouraalu, da̧né du betere alakélé dia̧paae yóo, dia̧ fotoko̧ bulatere alakélé yóo, yó̧póló dotonatapó. 9 Diaao̧ be whi̧kó da̧né mo hosaa mole no Onesimas-kélé, Talené kutó diratere whi̧ wisinaale Tikikas-tamo wó̧póló dotȩyaai dapó. Da̧né imó du betere ala fea ti atimaamoné dia̧paae yaalo ai ape.

10 Ȩtamo beta̧mó dipula betere whi̧ Aristarkus-né dia̧paae ko̧leó dapó. Banabas-né belema Mark-nékélé dia̧paae ko̧leó dapó. Ai sekȩmó kisipa mutu ya̧lo take dia̧paae yale fo diaao̧ kisiparapa, a̧ wisiyóló dape sae. 11 Da̧ tȩteróló kaae tare whi̧ Yesuné yakoma Yesu doi mupatei, Jastus-pó du betere whi̧nékélé dia̧paae ko̧leó dapó. Talené tȩteróló kaae tare tua̧mó mole ala erótu betere whi̧rape kuamó ȩtamo kutó ditere Juda fake whi̧rapekó sore beta̧ beterapó. Aita Mark, Jastus, Aristarkus atimané ya̧lo kisipa felérótu betalepó. 12 Dia̧ be whi̧kó Yesu Kerisoné kutó diratere whi̧ Epapras-né dia̧paae ko̧leó dapó. Betere doko̧ ama dia̧mó momatu beteretei i ape. Kótóné dia̧ fotoko̧ bulóo, ama dia̧paae eraaire ala turó eróló su̧róo, Kótóné ama kisipa mole ala mo turó diaao̧ tuȩ́ yóo yó̧póló, ketekȩ buóló momarótu beterapó. 13 Ya̧lo dia̧paae mo i dere ape. Ai sekȩ́né dia̧mókélé, Laodisia beró Hierapolis be huluatamomó betó mole Keriso so whi̧paaekélé, me sekȩi ala erao̧sóró, ama hosaamó suraalu kutó ditu beterapó. 14 Da̧né hosaa mole no Dokta whi̧ Luk-ró Demas-tamoné dia̧paae ko̧leó dapó. 15 Laodisia bemó betó mole da̧né Keriso ne nopaaekélé, kale so Nimparó ama bemó touróló bitua dere Keriso so whi̧tamopaaekélé, ya̧lo ko̧leó dapó yae.

16 Ya̧lo i dotonatere asȩ diaao̧ dosa̧ayóló kemetepa, ti Laodisia Keriso so whi̧nékélé dosa̧ayó̧póló melae. Ya̧lo atimapaae dotonale asȩ diaao̧kélé dosa̧ayae.

17 Artipus-paae Talené ya̧paae dirae yale kutó diróló, mo ti kemerae yae.

18 Ȩta, Pol-né dapó. Ya̧lo dia̧paae ko̧leó yóló i asȩtere fota, mo ya̧lo naasenétóró ai erapa kelae. Ȩ sein képiné dokóló dipula beteretei kisipa keteréni, kisipatóró ha̧le yó tawae. Kótóné ha̧le hamokoróló tao sere ala dia̧ tua̧mó muló̧póló yae.

1 Tesalonaika

1

2

3

4

5

1 Tesalonaika

1

1 I dere asȩta, ȩ Pol-né dapó. Sailas-ró, Timotitamokélé da̧ fea beta̧mó bituraalu, dia̧ Tesalonaika be huluamó betó mole Keriso so whi̧paae i dapa wosae. Dia̧ Keriso fake Aya Kótóró Tale Yesu Kerisotamoné ala tua̧mó betepa, Kótóné ama hamokoróló tao sere ala wisinaaleró hosaa muni deyóló mo dua betere alatamo dia̧ tua̧mó muló̧póló yae.

Tesalonaika so whi̧ Talepaae tuȩ́ tiki tiró betepa, Pol-né mo kée yale fo

2 Dia̧ fea da̧né kutiri tua̧mó muó taru, mo kée yóló Talepaae moma dere ala ha̧le yó tarapó. 3 Atéró, Aya Kótóné keletómó moma yó tare alata, diaao̧ kisipa tiki tiró betere alané kaarale kutórapekélé, ko̧lené sukó̧ló yaala sókó fole alané kaarale depe tukó wei alakélé, take nalo waaire sukamó, Tale Yesu Keriso tua̧mó wisi ala mupa kelaalopóló kisipa mutu, hó̧kélé ini, ha̧le eró tare alamókélé, mo kée yóló Talepaae moma du beterapó.

4-5 Kótóné yaala sókó fu betere norape-ó, Talené dia̧ fopeyóló sókó suyóló beteró beteretei, da̧né tuȩ́rapó. Ti noatepae, mió wosetere kisi fo wisi da̧né dia̧paae Kótóné fotoko̧tamo yó matepa dia̧né woseturaalu, ha̧le tó tikiné maaté wosetere ala inipó. Mo bete mole fopóló Dȩi Kepe Wisi dia̧ tua̧mó fa̧ayóló su̧reteiné diaao̧ hosaa betemó salepó. Dia̧ wisiyóló beteró̧póló kisipa mutu, da̧ dia̧tamo betaletei dia̧né ai kisipare ape. 6 Atéturaalu, da̧paaekélé, Talepaaekélé, dua yale dowi sekȩi ala kaae, dia̧paaekélé erótua yalepó. Atétepatei, me o̧la meipóló hepée taae faróló, Dȩi Kepe Wisiné matere hai̧tere ala mulu, kale fo wisi mo wisiyóló wosetu betalepó. 7 Atére ala Masedonia hae kwiaró Akaia hae kwiatamomó Yesupaae kisipa tiróló beterapó dere fo wosetu, atimakélé, atéró betaai dapóló kisipa mualepó. 8 Talené ama fo wisi, dia̧ betere tikimó kaayóló, Masedonia hae kwiaró Akaia hae kwiatamopaaekélé yó melaté fóló fakeralepó. Atéturaalu, dia̧ Tale Kótópaae kisipa tiki tiró beterapó dere fo hae kwia feamó betó mole so whi̧né wosalepó. Atéyaleteiné da̧né me kae enénipó. 9 Ti noatepae, ai be huluamó betó mole so whi̧ diaao̧ da̧ wisiyóló dape sale ala atimanétei mepaae so whi̧paae yalepó. Dia̧ kapala kótóné ala erótu betaletei taaróló, ti betere Kótóné ala eraai walepó. 10 Atéru, ama kepaaróló hepen-mó beteró betere Naale wó̧póló kaae tawóló beterapó dere fokélé so whi̧ feané wosalepó. Ti ai sekȩ́ A̧ta, Kótóné fopaae buturaalu kwia melaaire ala da̧paae erao̧sóró, tao su betere whi̧ Yesupó.

2

Pol Tesalonaika be huluamó fo yó maté kwȩale fo

1 Norape-ó, take da̧ dia̧tamo sawa ha̧leke sukamó bitu, eraai wale ala ha̧sókó feni, mo eraletei diaao̧ ai kisipare ape. 2 Take diaao̧ bepaae waai, Filipai be huluamó betepa erale sekȩi alaró, halerale alatamo dia̧né kisiparapó. Tépatei, da̧né Aya Kótóné da̧ tao su betepa, halaainé dia̧paae ama fo wisi yó mótu betalepó. Ai ala du beteremó, mepaae whi̧rapené da̧ daai ketekȩ butepatei, wiyóló taaréni, ha̧le yó matere ala beta̧ du betalepó. 3 Ti noatepae, da̧né dia̧paae du betere bete mole fota, ho̧ko ala tua̧mó kaayóló ini, mopóló diaao̧ sya faasepóló dapó. I foné dia̧ dilikó̧ló me o̧la saai ó dia̧ doraaire kisipa muluraalu dumi, motóró i dere ape. 4 Téni, Kótóné ama fo wisi yó meló̧póló, da̧ ama fopeyóló sóró beteró betepa, ama fo wisi da̧né dia̧paae i yó mótu betere ape. Da̧né i du betere ala, mo whi̧rapené kilitu, wisi ala dapóló da̧ dukiró̧póló dumitei, da̧né hosaa tua̧mó mole ala ka̧ae keletere Kótóné kolóló, wisirapó yó̧póló du beterapó. 5 Da̧né dia̧paae Kótóné fo yó móturaalu, dia̧né me o̧la o̧la saai dapóló fonétei dia̧ ha̧le mulóló, dilikiniyale ala diaao̧kélé kisipa yóo, Kótónékélé kisipa yóo erapó. Ti noatepae, da̧né du betere ala feata, Kótóné ama kele tómótóró du beterapó. 6 Ti da̧né i du betere alata, diaao̧ ó mepaae whi̧rapenékélé wosóló da̧ dukiró̧póló dumipó. Ti da̧ta, Kerisoné ama sóró beteró betere yó matere whi̧rape bituraalu, da̧ fiyaaire be ó naaitere o̧la dia̧paae tao sae yaalopóló yaletei, dia̧ sekȩ yao̧sóró kisipa mutu taaralepó.

7 Téturaalu, beta̧ soné ama naale senaale awa̧ nó̧póló dua bitu dere kaae, da̧ dia̧tamo naameiné dua beterepó. 8 Da̧né dia̧ yaala sókó fole ala mo turó mulu, Kótóné kisi fo wisi yó matere ala maaté ini, dia̧ tao saai wisi kisipatamo da̧né betere betekélé malepó. Ti noatepae, dia̧ da̧né hosaa mo turó mole ne no alée feleteinépó. 9 Norape-ó, da̧ dia̧tamo bituraalu yale alarape fea kisipa muae. Kótóné fo wisi yó mótu bitu, mepaae da̧né naaire o̧la ó be dia̧paae maaté sekȩ eraalomeipóló kisipa mutu, dȩtamokélé, dikitamokélé, da̧nétei doasi depe tukó wei ala du betaletei diaao̧ ai kisipare ape.

10 Tétu, dia̧ kisipa tiki tiró betere so whi̧ tua̧mó da̧ betale ala dia̧nékélé Kótónékélé, kolóló ai kisipare ape. Kótóné ama sóró kae beteró betere whi̧rapené dere ala yóo, mo donoi ala maaté dere whi̧rape betóo, me dowi alakélé munire whi̧ betóo, erepó. 11 Ti noatepae, whi̧ beta̧né ama naale senaale kaae tatu dere kaae, da̧né dia̧ doko̧ fea atéró kaae taté fu betalepó. 12 Até yaletei dia̧ Kótóné ama tȩteróló kaae tare alaró ama kae ere ala wisitamo tua̧mó betaai ape yalepó. Atéru, ai sekȩ́né mo ama so whi̧ su̧ beteró̧póló kisipa mutu, da̧né dia̧ fotoko̧róló ketekȩ bulatere fo yóo, sekȩi alané só derao̧sóró hai̧ratere fo yóo, duraalu, sȩtere ala du betalepó.

13 Téturaalu, miókélé Kótópaae mo kée yó tare alata, noa betené meipó. Da̧né dia̧paae yó matepa, wosetu betale fota, mo whi̧né fo yó matapóló kisipa muni, Kótóné ama fotóró yó matapóló hosaamó salepó. Ai fota, dia̧ tuȩ́ tiki tiró betere so whi̧ tua̧mó muluraalu, ai fonétei Kótóné ama kisipa mole erótu beterapó. 14 Norape-ó, Judia haemó Yesu Keriso tua̧mó betere Kótóné fake so whi̧paae erale sekȩi alamó kisipa muae. Ti atimapaae ai erale susupui alata, atima Juda fakenétei eralepó. Atétu yale kaae, diaao̧ be whi̧nétei, dia̧paaekélé ai alatóró eralepó. 15 Ti ai Juda whi̧rapenéta, Tale Yesu Keriso dóo, Kótóné ama ko̧ló whi̧rapekélé dóló kemeróo, da̧kélé i fo wisi atimapaae yó melao̧sóró ho̧kó falóo yalepó. Juda fake mei, kae fake so whi̧ mo ti aluyao̧sóró Kótóné tao só̧póló da̧né atimapaae kale fo wisi yó mótu betepatei, atimané sesétu betalepó. Atétere alané so whi̧ featamo bóe dóo, Kótókélé fopaae bulóo, yalepó. 16 Atéturaalu, atimané ai du betere dowi ala mo ti muté hutu betepa, Kótóné fopaae buóló kwia melaai doasi ketekȩ butu betale ala kemera̧le wouraalu mo ai melale ape.

Pol a̧ Tesalonaika so whi̧ kȩle fenée du betaletei

17 Térapa norape-ó, da̧ta dia̧tamo beta̧mó betaai yalemó, bóe dóló foya yaleteiné da̧ kae betóo, dia̧ kae betóo, ai ere ape. Téretei, da̧né dia̧ kisipa keteró bitini, ha̧le kisipa yó tarapó. Téruraalu, da̧né dia̧ kelenée yóló kisipa mutu, dia̧ beterepaae waaire tu̧ kikitu betale su̧pó. 18 Ti noatepae, da̧ dia̧ beterepaae waai dapóló ȩ Pol-né tu̧ dekéró kikitu betaletei, Satan-né da̧ waaire tu̧ seséyalepó. 19-20 Ti noatepae, take waaire alimó wisi ala kelaai dapóló hai̧né sukutere beteta, me o̧la kae mei, dia̧tórótipó. Tale Yesu a̧ waaire sukamó da̧ fea a̧tamo beta̧mó betó muluraalu, noa ala epa kilitu da̧ hai̧né sukó̧ló bopé fake yaaloé? Ti atéró hai̧né sukó̧ló bopé fake yaaitere alata, dia̧tóró kilitu, doasi doi sóró hai̧né suka̧alopó. Atéró, mepaae o̧la wisi saairaalu whi̧ fea sururu yóló foletei, beta̧ folosóró sókó fole whi̧né topo tao sóró hȩkesené sinitu bopé faketu dere kaae, da̧nékélé dia̧ kilitu atei kaae ala yóló, mo kée yaalo ai ape.

3

1 Téró da̧ Atenis be huluamó betó mulu, dia̧ netéró beterérópóló, da̧ whaaliatu betalepó. Tétu, da̧sisi taleyóló da̧mo i Atenis bemó bituraalu, Timoti dia̧ beterepaae ai dotȩyale ape. 2 Da̧né no Timoti a̧ta, Yesu Kerisoné mió i wosetere kisi fo wisi so whi̧paae eróló fakeraté fó̧póló, da̧tamo beta̧mó bituraalu, Kótóné kutó diratere whi̧pó. Ti ai sekȩ́ dia̧ beterepaae dotonatereteita, ha̧le meipó. Diaao̧ kisipa tiki tiróló beteretei, mió ai wou betere sekȩi alarapené haepaae só derao̧sóró a̧ dia̧tamo bitu, dia̧ fotoko̧ bulatere ala yó̧póló ai dotonale ape. 3 Mió da̧ feapaae i erótu betere sekȩi alarape, mené da̧paae eratepa, beleyó̧póló Talenétei tukóló muló beteretei diaao̧ mo kisiparapó. 4 Ti i dere fota kapala mei, da̧ take dia̧tamo bituraalu, doasi sekȩi ala mo waalopóló dia̧paae inié? Ai yale fo motóró dokonóturaalu yale alata, diaao̧ mo wisiyóló tuȩ́rapó. 5 Atétere betemó, dia̧né kisipa tiki tiró betere ala netéréró, ai sekȩ́né kȩle wó̧póló ai dotonale ape. Ti noatepae, kó̧paae fó̧póló dée nalatere sekȩ́né dia̧ dée nanóló, da̧né dia̧paae erale alarape ha̧le besekéróló doralemóló whaaliatepa kȩle wó̧póló kale sekȩ́ ai dotonale ape.

Timotiné ene wale fo wosetu, Talepaae mo yaletei

6 Téyaletei, Timoti momó da̧ beterepaae fesaae wóló i betere ape. Atéró ama dia̧ betere alaró, dia̧né tuȩ́ tiki tiróló yaala sókó fole alatamo du beterapó ene wale fo wosetu, da̧né mo kée du beterapó. Ai sekȩ́ a̧ mo miótóró da̧ beterepaae sókó wóló i fo yalepó. Betere doko̧ fea dia̧né da̧ tuȩ́ yó taru, wisi kisipa muóló betóo, da̧né dia̧ kȩle wolée du betere kaae, diaao̧kélé da̧ kȩle fenée du beterapóló da̧paae ene wóo, yalepó. 7 Norape-ó, dia̧ atétu beterapó dere fo wosaleteiné da̧ imó bituraalu, kae kae susupui alaró, sekȩi alatamo wou betepatei, diaao̧ kisipa tiki tiró beterapó, dere fo woseturaalu, da̧né hosaa muni deyóló, mo kée fo du beterapó. 8 Ti noatepae, dia̧ Talené ala tua̧mó mo diriyóló bitiré waletei, miókélé ha̧le betótóró tarapó, dere fo woseturaalu, mo kée yóló da̧kélé hai̧né sukutu beterapó. 9 Da̧ Kótóné keletómó bituraalu, dia̧né du betere ala kolóló hai̧né sukutere ala mo turó fa̧anapó. Atére alamó, Kótópaae mo kée dere fo yaairetei su̧nipó. Ti noatepae, hai̧né sukutere ala da̧ tua̧mó mo su̧ró beterapó. 10 Diaao̧ tuȩ́ tiki tiró betere tua̧mó, mepaae ya̧ya̧re alarape dia̧ tao sóró yó male waai, dikitamokélé dȩtamokélé da̧né mo dirii moma yó tarapó.

11 Térapa, mió da̧ dia̧ beterepaae waaire tu̧ta, da̧né Aya Kótóró Tale Yesutamoné aleró̧póló yae. 12 Da̧né dia̧paae yaala sókó fu dere kaae, diaao̧ yaala sókó fole alakélé, mo ti fa̧ayóló wȩi feleyóló futere kaae yó̧póló, dia̧sisitei u yó mótu i yó mótu du betae. Téturaalu, mepaae so whi̧paae yaala sókó fole alakélé Talené amatóró eró̧póló yae. 13 Tale Yesuró ama kae beteró betere whi̧rapetamo wale sukamó, da̧né Aya Kótóné keletómó me ala munipa kilitu, mo ama kae betere so whi̧póló, Kótóné amatei diaao̧ hosaa diriró̧póló yae.

4

Kótóné da̧ betere ala kilitu, a̧ hȩkeseyó̧póló etéró betae yóló dere ma fo

1 Norape-ó, da̧né dia̧paae kemeróturaalu dere fo i ape. Kótóné keletómó wisirapó yó̧póló, etéró betae yóló take da̧né dia̧paae yó mótu betalepó. Ai yale fo mo dapóló diaao̧ wosóló eraté ai wou betere ape. Da̧ fea Tale Yesu tua̧mó bitu, ai du betere alatóró fakerae yóló, mió da̧né dia̧ ketekȩ bulatere fo i dere ape. 2 Ti noa betené meipó. Tale Yesuné fea ala amatóró su̧mó tȩteróló kaae taru, da̧paae erae depa, da̧némo dia̧paae i ala yae yóló, yó mótu betale forape diaao̧ ai tuȩ́re ape.

3 Atéreteiné, dia̧ fea dowi ala mo beta̧kélé muni, mo kae so whi̧ beteró̧póló Kótóné ama kisipa mutu beterapó. Térené, whi̧né so o̧lémi nokole alakélé, soné whi̧ o̧lémi nokole alakélé, dia̧paae yao̧se yóló dapó. 4 Térapa, dia̧né kisipa tiki séle séle wisiyóló tȩteróló kaae tare ala mo so whi̧nékélé, Kótónékélé kilituraalu, mo kae beteró betere so whi̧ beterapóló dukiró̧póló dia̧né tó tiki diaao̧tei wisiyóló kaae tawae. 5 Kótó tuȩ́ni, mo ha̧le betere so whi̧né, au nóló o̧lémi naairaalu ekȩle dere ala kaae yao̧se. 6 Ti atéró o̧lémi nuku betere alata, me whi̧né kelaalomeipóló kinóló naao no o̧lémi nó matere ala mo yao̧se. Atei dowi ala deremó, Talené doasi kwia melaalopó. Téyao̧sóró, atei kaae ala momókó yao̧se yóló, take da̧né dia̧ kisipa mulóló ma fo ai yale ape. 7 Ti noatepae, wisi alaró dowi alatamo hosekéyóló beteró̧póló Kótóné da̧ a̧ beterepaae ape fo ini, mo ama kae so whi̧ beteró̧póló ape yalepó. 8 Térapa, whi̧ me denétamo i du betere ma fo woseni nisiyóló hó̧rótu betepa, ti mo whi̧né dere fo hó̧rótumitei, dia̧ Dȩi Kepe Wisi mótu betere Kótóné fotei hó̧rótu beterapó.

9 Téró, diaao̧ mo notamo dere kaae hȩkesené sinóló yaala sókó fu betere ala yó̧póló, Kótónétei yó male ala dia̧né kisiparapó. Atérené da̧né dia̧paae me noa fo kae asȩ yaalomeipó. 10 Ti aita, mo dapó. Masedonia hae kwiamó betó mole Keriso norapepaae diaao̧ yaala sókó fu beterapó. Tépatei, ai ala mo ti fakerae yóló da̧né dia̧ ketekȩ bulatere fo i dere ape.

11-12 Diaao̧ betere doko̧ du betere ala fea mo ha̧le betere whi̧rapené kilituraalu, atimané i du betere alata, mo wisirapó fo yó̧póló yae. Diaao̧ ya̧ya̧tu betere o̧la me whi̧né meló̧pólópó yóló dekayóló ha̧le bitini, dia̧ mo dua bitu kae depe tukó wei ala du betae. Da̧né dia̧paae yae yóló, yó male alatóróti sya fóló mené yaaire alamó kisipa muni, diaao̧ yaaire ala beta̧ kisipa muóló du betae.

Tale wouraalu yaaire alamó ere fo

13 Norape-ó, suka̧le so whi̧ atima neté yaalorópó yóló, ko̧ló ko̧ló du betao̧sóró, dia̧paae i dapa wosae. Take waaire alimó mo wisi ala kelaalopó yóló kisipa muóló, hai̧né sukutu betae. Mo so whi̧ ai ala kisipa muniru, doa dekȩné sini molótu dere kaae, diaao̧kélé yao̧sóró kisipa mutu dapó. Ti atimané wole dere alata, ama kaepó. 14 Yesu mo ti suka̧letei, momó kepaayóló beterapó dere fo da̧né woseturaalu, tuȩ́ tiki tiró beterapó. Atéreteiné, mepaae Yesuné ala tua̧mó betepa, sukutere so whi̧kélé, Yesutamo beta̧mó Kótóné dapesó waalopó ere fomó da̧ kisipa tiki tiró beterapó. 15 Talené da̧paae i ala eraalopóló ere fo da̧némo dia̧paae i dapa wosae. Tale waaire be dȩ teópatei, sinale so whi̧ taaróló, da̧ sukuni ha̧le betó mole so whi̧rapepi folosóró faalomeipó. 16 Ti noatepae, Tale a̧tóróti ó hepen be taaróló dorowouraalu, i ala yae yóló fo fakeyóló yóo, doasi topo ensel-né fo yóo, Kótóné ukulumó wuti haletere ala yóo, yaalopó. Ai ala deremó, Keriso beteró sinale so whi̧pi turukó holaalo ai ape. 17 Atéyale sisópaae ti da̧ sukuni ha̧le betó mole so whi̧ tokó̧ sóró, sa̧ko tua̧mó atima sinale so whi̧tamo hokolaayóló, fea touyóló huturaalu, ha̧le tó tua̧mómo Taletamo hokolaa yaalopó. Atéró holóló, suka fea da̧ Taletamo beta̧mó mo titóró betó tawaalopó. 18 Atéyaalopa, i dere foné, dia̧ fotoko̧ butere ala yó̧póló dia̧sisitei u yó mótu i yó mótu du betae.

5

1-2 Térapa, norape-ó, waaire ali ó be dȩrape dia̧né kisipa inipapakó, da̧né dia̧paae asȩyaalomeipó. Ti noatepae, Tale waaire be dȩta, dikitamo o̧lémi nokole whi̧ woutere kaae yóló waairetei, diaao̧ mo diriyóló ai tuȩ́re ape. 3 Mo so whi̧né duraalu, “Da̧paae me ala eraalomei, mo dua beterapó,” fo du betepatei, beta̧ soné naale saai, sisó nukutere kaae, atimapaaekélé eraalopó. Téturaalu, be o̧la o̧la doratere ala mo hapale tétitóró sókó wóló, kilita eraalo ai ape. Atéyaaire alata, mo ha̧sókó faalomeipó.

4 Téyaalotei, norape-ó, dia̧ diliki dolomó moko̧leyaayóló betepapakó, o̧lémi nokole whi̧ sókó walemó me whi̧ kilita sókó fu dere kaae, dia̧ atéró kilita sókó faalomeipó. 5 Dia̧ feata, dȩró sukatamo tua̧mó betó mole so whi̧ ai betere ape. Da̧ta, dikitamo ó diliki dolomó betere so whi̧ meipó. 6 Térapa, da̧ mepaae noke fire whi̧ kaae fió muni, kele diriyóló betere so whi̧tóró bitu, da̧nétei da̧ betere bete mo hotowaró kaae tanérapó. 7 Ti noatepae, atima dikitamo noke fitere so whi̧ta, ti fitua yóo, topo dotere wȩi nokole so whi̧kélé dilikitamo nóló topo doyóló ho̧ko bitua yóo, dapó. 8 Da̧ta, dȩtamo betere so whi̧pa, da̧ betere bete da̧nétei hotowayóló kaae tawóló bitiépe. Téruraalu, bóe daai kuti wase su dere kaae, kisipa tiki tiró betere alaró yaala sókó fole alatamo atéró sóró betaalopó. Talené da̧ aluyao̧sóró tao saaire alamó tuȩ́ muturaalu hai̧né sukutere alata, bóe daai deratere dirii topo tao kaae deróló betenérapó. 9 Ti noatepae, da̧ so whi̧ta, Kótó a̧ fopaae buturaalu, kwia melóló susupu eraai dapóló, sóró beterénitei, Tale Yesu Keriso tua̧mó betepa, tao sóró wisiraai kisipa mutu sóró beteralepó. 10 Da̧ tao saai a̧ suka̧leteita, da̧ mo betere so whi̧ ó suka̧le so whi̧kélé fea a̧tamo beta̧mó beteró̧póló kisipa mutu, yalepó. 11 Térapa, mió dia̧né ai du betere alatóró ha̧le yó taruraalu, dia̧ Talené ala tua̧mó mo dirii Keriso so whi̧ betaasepóló, dia̧sisi u tao su i tao su yóló, ketekȩ bulatere alakélé mo ti deté fu betae.

Mo kemeróturaalu i alarape yae yóló dere ma fo

12 Norape-ó, Talené ala tua̧mó bitu, dia̧ tȩteróló kaae taruraalu, depe tukó wei kutó ditu betere whi̧rapené dere ma fo wosóló, atima ao̧mó sukó̧ló betae yóló i dere ape. 13 Térapa, atima ai kutó ditu betereteimó, dia̧ yaala sókó furaalu, atimané doi sóró horótu betae. Atéru, diaao̧ no netamo hosaa muni deyóló dua betó muae. 14 Norape-ó, mepaae kutó dini, dekayóló ha̧le betere so whi̧paae dirii ma fo yóo, ha̧sókó fole ala yao̧sóró witu, fo tekeni kekó̧ló fi betere so whi̧ tao sóró ketekȩ bulóo, fotoko̧ buni, bére so whi̧ tao sóo, yae. Tétu, mepaae so whi̧ ha̧sókó fole ala depa, hapale foné só deréni, dua kaae taté fóo, mepaae dere ala so whi̧ feapaae eróo dua yae. 15 Téturaalu, mepaae so whi̧né ya̧paae me dowi ala eratepa, naaomo a̧paae tokó̧ matere ala momókó yao̧se. Téni, suka fea dia̧sisitei wisi ala yó taru, u tao su i tao su dere ala, mepaae ha̧le betó mole so whi̧paaekélé eraté fu betae.

16-18 Kae kae noa kaae ala dia̧ tua̧paae eratepakélé taaréni, hai̧né sukutere alakélé, momatere alakélé, Talepaae mo kée dere fokélé ha̧le yó tawae. Ti noatepae, Kótóné ama kisipané dia̧ fea Yesu Keriso tua̧mó bitu, ai alarape yó̧póló kisipa mulapó.

19-20 Kale Dȩi Kepe Wisiné dó tare si surukó̧ faréni yóo, Kótóné ko̧ló whi̧rapené so whi̧paae yó matere fo bete munire o̧la ao̧róló faleyóo du betao̧se. 21 Ai dere fo fea wisirémóló ka̧ae kolóló, taleyóló mo bete mole fo maaté wosóló eró tawae. 22 Ai du betere kae kae dowi alané dia̧ só derao̧sórópa, hotowayóló kaae taruraalu, woleyóló betae.

23 Tétu, hosaa muni deyóló dua betere ala eratere Tale Kótóné amatei, diaao̧ betere ala mo turó wisiróló, mo kae betere so whi̧ beteró̧póló yae. Ti atétere alata, diaao̧ kepekélé, asoró mo tikitamokélé, mo turó me dowi alatamo hosekéni, mo donoi so whi̧ bitiré fóló, da̧ tȩteróló kaae tare whi̧ Yesu Keriso wale alimó sókó fó̧póló yae. 24 Dia̧paae ape du betere sekȩ́né ama dia̧mó eraalopó du betere ala ha̧sókó feni, mo eraalo ai ape.

25-26 No nerape-ó, Talené da̧ tao só̧póló, momatere ala du betae. Aimó betó mole no nerapepaae ko̧leó duraalu, dowi ala mo beta̧kélé munire so whi̧né apuóló ko̧ló tukó nokole ala du betae. 27 I asȩta, ai be huluamó betó mole Keriso no nerape feané wosó̧póló, dosa̧ayae yóló Talené keletómó, ya̧lo dia̧paae i dere ape.

28 Da̧ tȩteróló kaae tare whi̧ Yesu Kerisoné hamokoróló ha̧le tao sere ala wisi dia̧ tua̧mó muló̧póló yae.

2 Tesalonaika

1

2

3

2 Tesalonaika

1

1 I dere asȩta, ȩ Pol, Sailas, Timotikélé da̧ fea beta̧mó bituraalu, da̧né aya Kótóró Tale Yesu Kerisotamoné yó tare ala tua̧mó betere Tesalonaika Keriso so whi̧paae dapó.

2 Da̧né Aya Kótóró Tale Yesu Kerisotamo tua̧mó kaaróló wou betere ha̧le hamokoróló tao sere ala wisiró, hosaa muni deyóló mo dua betere alatamo dia̧ tua̧mó muó tawó̧póló yae.

Talené eratere alamó Kótópaae mo kée yóló moma dere fo

3 Norape-ó, da̧né dia̧mó tuȩ́ muturaalu Kótópaae betere doko̧ fea mo kée du betere fota, mo donopó. Ti noatepae, diaao̧ kisipa tiki tiróló betere alaró dia̧sisi yaala sókó fóló hȩkesené sukutere alatamo mo ti fakeraté fu betereteinépó. 4 Térapa, dia̧ tua̧paae kae kae susupui alaró sekȩi alarapetamo erótu betepatei, dia̧ hó̧yóló dekani, Kótóné ala ha̧le eró taru kisipa tiki tiraté fu betere ala kilitu, da̧ Kótóné Keriso fake so whi̧ betó mole tua̧mó kuturaalu, diaao̧ du betere ala atimapaae yó melóló dukirótu beterapó.

5 Dia̧ tua̧mó ai erótu betere ala Kótóné taleyóló dowi alamókélé, wisi alamókélé, kwia materetei mo donorapóló kisipa mutapó. Atéró, talera̧lemó dia̧ Kótóné ama tȩteróló kaae tare ao̧mó mo su̧mó betenére so whi̧póló kisipa muaalopó. Ti Kótóné ama tȩteróló kaae tare ao̧mó betaaireteimó dia̧ doasi sekȩi ala su beterapó. 6 Kótó a̧ta, fo tokó̧tamo yóló taletere ala ha̧sókókélé feni, mo donotóróti taleyóló dupu mótu betere Talepó. Mepaae whi̧rapené dia̧paae me sekȩi ala eratepa, ti dia̧paae ai eratere ala kaae, Kótóné amamo atimapaaekélé tokó̧ melaalopó. 7 Téyaalotei, dia̧paae mió ai erótu betere sekȩi ala siré fu betao̧sóró, Kótóné seséyóló feléi ala eraalopó. Da̧paaekélé ai kaae alatóróti eraalopó. Ti ai alata, Tale Yesu hepen be taaróló dorowouraalu, ha̧le duku betere simiró ama doakale fotoko̧ bole ensel-rapetamo ha̧keamó dorowale sukamó so whi̧ feané kelaalo ai ape. 8 Kótó a̧ mo beterapóló tuȩ́ muni, da̧ tȩteróló kaae tare Tale Yesuné mió wosetere fo wisi wosóló sya fóló erénitere so whi̧ta, ti Kótóné dowi dupu melaalo ai ape. 9 Atétere so whi̧né saaitere duputa, kemekélé ini mo sótóró tawaaire dupu suraalu, mo ti doraalo ai ape. Ti ai so whi̧ta, Tale betere felekemó bitu, ama ere dȩ wisinaale tua̧mó bole fotoko̧ doasi kelao̧sóró, atima kae beteró̧póló ho̧kó faraalopó. 10 Ti ai alata, metéli yaaloé? A̧ waaire be dȩmótóró yaalopó. Ai be dȩmó ama kae beteró betere so whi̧ tua̧mó ama ere ala wisinaale ha̧kearaalopó. Téturaalu, a̧paae kisipa tiki tiraté wou betale so whi̧né Tale kilitu, a̧ dukiróló sira yaalo ai ape. Da̧né dia̧paae yó male bete mole fo wosóló, tuȩ́ tiraté waleteiné dia̧kélé ai so whi̧tamo touyóló betaalopó.

11 Ai alarape mo yaalopóló kisipa mutu, dia̧ Kótóné a̧ beterepaae ape ere so whi̧ su̧tóró beteró̧póló, betere doko̧ da̧né moma yó tarapó. Téturaalu, diaao̧ tuȩ́ tiki tiró betere betené kaarale mo du betere alaró, yaai kisipa mole ala wisitamo Kótóné ama fotoko̧né dia̧ su̧ratepa, dia̧né mo eró̧póló momarótu beterapó. 12 I du betere momata, da̧ tȩteróló kaae tare Kótóró Tale Yesu Kerisotamoné hamokoróló tao sere ala sya furaalu, ama dia̧ tua̧mó erótu betere ala kilitu, da̧ kaae tare whi̧ Yesuné doi hale horóo, dia̧kélé a̧ tua̧mó bitu, ama ere ala wisi ha̧kearóo, yó̧póló dapó.

2

Kótótamo bóe du betere whi̧ waalopóló ere fo

1 Norape-ó, da̧ tȩteróló kaae tare Tale Yesu Keriso wóló betepa, da̧ a̧ beteremó touróló betaaire alamó kisipa mutu i dapa, wosae. 2 Mepaae whi̧né dia̧paae duraalu, “Pol sépiné asȩmó Tale waaire be dȩ take ai wale ape,” dere fo wosóló mo dere nisiyóló tuȩ́ tiki tirao̧se. Atei kaae fo da̧né asȩmókélé ó mo ko̧lónékélé inipó. Aita, Kótóné ama ko̧ló whi̧póló kapala dilikitere whi̧rapené dere fopa, whaalia yóló, diri furu furu yao̧se. 3 Mepaae whi̧né kae kae dere alaró kapala dilikó̧ló dere fotamo wosóló mo dapóló sya fao̧se. Ti noatepae, atéyaaire be dȩ waai teópatei, i haemó betó mole so whi̧né Tale ao̧mó beteretei hó̧róló, bóe dele ala du betaalopó. Kótóné ama yóló muló betere fo ao̧mó bitini, tikitu betere whi̧ta, mió kinóló beteretei, take mo ha̧keamó betepa kelaalopó. Atétere whi̧ doraai tukóló muló betere alata, mo ha̧sókó feni, motóróti eraalo ai ape. 4 Ai whi̧né, i haemó betó mole so whi̧né Kótó-ó yóló momatu betere alatamo bóe dóló, ama doitei sóró horaalopó. Téturaalu, a̧ Kótóné momatere bemó amatei a̧ sóró beteróló duraalu, ȩta Kótótóró hi̧tipó yaalopó.

5 Ȩ dia̧tamo beta̧mó bituraalu, i alarape eraalo ai ape yóló du betale fo diaao̧ kisipanié? 6 Ti ai kale whi̧ so whi̧ feané keletómó sókó wao̧sóró, mené a̧ sesétu betereteita, diaao̧ ai tuȩ́re ape. Ti atétu beteretei ha̧le mei, take ama tukóló muló betere be dȩmótóróti ha̧kearatepa koló̧póló du beterapó. 7 Ti noatepae, kale yóló muló betere fo tikitu betere fotoko̧ta, mió ha̧le yó taretei ha̧keamó ini, kinóló du beterapó. Até deté fu betepatei, a̧ wao̧sóró mené sesétere ala yó tarapó. Ai sesétu betere sekȩ́ta, take nalo mené a̧ tokó̧ saalopó. A̧ tokó̧ saai teópa, ti ama ai sesétu betere alatóró ha̧le yó tawaalopó. 8 Atétu betepa, Kótóné kale yóló muló betere fo faletu betere sekȩ́ ha̧kearóló sókó wapa, Tale Yesu wouraalu ko̧ló momunétei, dóló hepée taae falóo, ama tikimó yóló wale koko̧i alané a̧ mo ti doróo yaalopó. 9 Téturaalu, kale yóló muló betere fo faletu betere sekȩ́ wouraalu, Satan-né du betere ala kaaetóróti yóló waalopó. Kapala dilikó̧ló dere alamótei so whi̧né mo dapóló kisipa tiró̧póló, kae kae kelemei alarapekélé eróo, Kótónétei eratapóló kisipa muó̧póló eratere alakélé eróo, so whi̧ feané kolóló sira yaaitere alakélé eróo, yaalo ai ape. 10 Téturaalu, ai sekȩ́né ama kae kae dowi alané, sukó̧ló mo ti aluyaaire so whi̧, dilikó̧ló kó̧paae faraalopó. Atéró aluyaai dereteita, atima aluyao̧sóró tao saaire mo bete mole fo woseni hó̧raleteinépó. 11 Atétere betené atima kale kapala fotei mo nisiyó̧póló, Kótóné doasi fotoko̧i dilikitere ala dotonaalopó. 12 Atétepa, dowi ala mo ekȩle yóló duraalu, mo bete mole fo wosóló tuȩ́ tiki tirénire so whi̧ fea só deraalopó.

Talené ala tua̧mó diriyóló betae yóló dere fo

13 Tépatei, Talené ama hosaa mole norape-ó, betere doko̧ fea da̧né dia̧mó kisipa muturaalu, Kótópaae mo kée du betere fota doni, mo wisirapóló kisipa mutapó. Ti noatepae, take kaae sale sukamótei dia̧ Kótóné ama so whi̧póló sókó sóró kae beteró beterapó. Téruraalu, me dowi alatamo hoseké yao̧sóró kale Dȩi Kepe Wisinétei, dia̧ tao sóró kae beteróo, diaao̧ mo fo bete wosóló kisipa tiróo, du betereteiné Kótóné dia̧ aluyao̧sóró tao su beterapó. 14 Dia̧ ai ala tua̧mó beteró̧póló, mió i wosetu betere fo wisinétei a̧ beterepaae ape yalepó. Atéró yale fota, ha̧le mei, da̧ tȩteróló kaae tare Tale Yesu Kerisoné ama doasi ere dȩ tua̧mó beteró̧póló yalepó. 15 Térapa norape-ó, tuȩ́ tiki diriyóló bituraalu, da̧né dia̧paae yó male fo ko̧lóné ó asȩmó yaletei kisipa keteréni, mo wisiyóló wosóló tuȩ́ruraalu erótu betae.

16 Da̧ tȩteróló kaae tare Tale Yesu Kerisoró Aya Kótótamoné da̧paae yaala sókó fu beterapó. Téturaalu, ama hamokoróló ha̧le tao sere alanétei, da̧ fomoné sukó̧ló haepaae derepao̧sóró, tuȩ́ tiki diriratere ala mo ti eró tawóo, take nalo waaire alimó wisi ala tua̧mó betaalopóló kisipa mutu, hosaa muni deyóló hai̧né sukó̧ló beteró̧póló eróo dere alata, Talené amatei eró̧póló yae. 17 Ti ai sekȩ́ tamoné dia̧ ketekȩ bulóló fotoko̧ratepa, wisi alaró wisi fotamo betere doko̧ fea yó tanó̧póló yae.

3

Pol-sépi atimamó momarae yale fo

1 Norape-ó, ya̧lo kemeróturaalu dere fo dia̧paae i dapa wosae. Da̧ dia̧tamo bitu, Talené fo mo bete mulapóló, ha̧le betere so whi̧né wosóló mo hapale fakeraté fu yale kaae, da̧ i betere bemókélé ai alatóró du beteró̧póló, da̧paae momarótu betae. 2 Téturaalu, dei tuȩ́ mulu dowi ala du betere whi̧rapené da̧paae me sekȩi ala erao̧sóró momatu betae. Ti noatepae, mepaae so whi̧ tuȩ́ tiki tiró bitinipó. 3 Tépatei, Talené ama du betere wisi ala ha̧le yó taru, dowi ala erótu betere sekȩ́né dia̧ dorao̧sóró, dia̧ ama seséyóló fotoko̧ bulaalopó. 4 Da̧ Talepaae tuȩ́ tiki tiró bitu, dia̧paae erae dere fo diaao̧ wosóló mió erótu betere kaae, nalokélé ha̧le deté fu betenérapóló kisipa mutapó. 5 Diaao̧ hosaa ó kisipa kae alapaae muao̧sóró, Kótóné ama yaala sókó fóló mole tua̧mótóró muluraalu, Yesu Kerisopaae wou betale sekȩi ala ama beleté fu betale kaae, diaao̧kélé ai alatóró deté fu betepa, Talenétei bete mole ala i ape yóló, yó mótu beteró̧póló yae.

Dekayóló ha̧le betao̧se yóló dere ma fo

6 Norape-ó, Tale Yesu Kerisoné doimó da̧né dia̧paae i ala yae yóló i mulatere ape. Da̧né dia̧paae yó mótu betale fotamo, mepaae Keriso norapené wosóló sya fóló eréni, deka yóló ha̧le betó mole whi̧rapetamo touyóló bitini, atima kae beteró̧póló dia̧ kae betae. 7 Ti noatepae, da̧né i du betere ala diaao̧ kolóló su̧róló du betepa, ti ai ala doni, donorapóló diaao̧tei ai tuȩ́re ape. Ti da̧ dia̧tamo betale sukamó dekayóló ha̧le bitu, mepaae whi̧rapené o̧la ha̧le nukuani, dupuyóló nukua du betalepó. 8 Até yaleteita, da̧né naaitere o̧lamó dia̧ sekȩyao̧sóró, dikitamokélé dȩtamokélé, da̧né naaitere o̧lamó kisipa mutu depe tukó wei ala du betalepó. 9 Da̧né até dua yaleteita, diaao̧ da̧ taosóró matere o̧la nenépatei, da̧né dere ala diaao̧ kolóló sya fó̧póló kisipa mutu yalepó. 10 Ti da̧ dia̧tamo betale sukamó, dia̧paae i ala yae yóló, etei dirii ma fo yalepó. “Mepaae whi̧tamo kutó dini, dekayóló ha̧le betepa, ti atétere whi̧mó naaitere o̧lakó melao̧se,” fo ai yale ape.

11 Dia̧kó mepaae whi̧rape kutó dini ha̧le bitutei, kutó ditu betere nisiyó̧póló dakeró beterapó dere fo da̧né wosalepó. 12 Atei kaae so whi̧paae da̧ Tale Yesu Keriso tua̧mó bitu, i ala yae yóló sei̧ fo i dere ape. Ha̧le ho̧ko betere ala taaróló, tamoyóló bitu, diaao̧ o̧la nokole su̧tóró kutókélé atéró diyae. 13 Térapa, mió dia̧ depe tukó wei kutó ditu betere norape-ó, diaao̧ ai du betere ala wisi taaréni, ai alatóró yó tawae.

14 Mepaae whi̧ denétamo da̧né i asȩmó ere fo sya fóló erénitepata, ti atétere whi̧né noa alakó déró kelaasepóló mo wisiyóló kaae tawae. Ti noatepae, ama dere alamó a̧tóró hale yó̧pólópa, a̧tamo beta̧mó betere ala ó kotere alakélé ini, a̧ ama kae beteró̧póló dia̧ kae betae. 15 Tétutei, a̧paae diaao̧ bóe whi̧paae eratere ala kaae ini, diaao̧ notóró beteró̧póló, atei ala ekesé yóló a̧paae dirii ma fotei yae.

Mo kemerótu ko̧leó yale fo

16 Téró ya̧lo kemeróturaalu dere fo i ape. Betere doko̧ fea diaao̧ noa alakó yaaitepa, ti hosaa muni deyóló dua betere bete Talené dia̧paae eróturaalu, Tale dia̧ featamo beta̧mó betó tawó̧póló yae.

17 Ita, Ya̧lo naasenétei asȩyóló dia̧paae ko̧leó dere fota, ȩ Pol-né dapó. Ya̧lo be hulua doko̧ feapaae faletua dere asȩ diaao̧ kilituraalu, ita Pol-né naasené erapóló tuȩ́ muó̧póló dapó. Itei kaae naase daapa kilitu, ȩtóró hi̧tipóló kisipa yae.

18 Térapa, da̧né Tale Yesu Kerisoné ama ha̧le hamokoróló tao sere ala wisinaale dia̧ featamo muló̧póló yae.

1 Timoti

1

2

3

4

5

6

1 Timoti

1

1 Ȩta da̧ aluyao̧sóró tao sale Kótóró da̧ take mo wisiyóló betaaire bete Tale Yesu Kerisotamoné kale fo wisi era̧le fae yóló dotȩyale whi̧ Pol-né i asȩ dere ape.

2 Ti i dere fota, Yesu Kerisoné ala tua̧mó beteró̧póló, ya̧lo deyóló beteró betere naale Timotipaae dapa, da̧né Aya Kótóró Tale Yesu Kerisotamo tua̧mó kaaróló wó tare ha̧le hamokoróló eratere alakélé, ko̧lené sukó̧ló tao sere alakélé, hosaa muni deyóló mo dua betere alakélé, ya̧paae eró̧póló yae.

Tukóló muló betere fo yó matere whi̧rapené dere fo wosao̧se yale fo

3 Ȩ Masedonia hae kwiapaae faairaalu, ya̧paae i ala yae yóló sȩtu betale fo kaae momó dapa wosae. Mepaae whi̧rapené kapala fotei Kótóné fo i ape yóló yó mótu beteretei foné sóró sesé du betaasepóló, ya̧ Epesus be taaróló feni, aimótóró betae dere fota ha̧le meipó. 4 Mepaae dola̧a fo ó noutererapené doi mole alarape wosaairaalu ketekȩ butu betao̧sóró sesé du betaasepóló, dapó. Ai alarapenéta, Kótóné so whi̧ mo beta̧ kisipa muóló beteréni, kae kae kisipa muóló betere ala kaarótu beterapó. Atétere alané Kótóné erae dere ala erótumitei, mo kisipa tiki tiratere alané beta̧ Kótóné kutó dirótu beterapó. 5 Ya̧lo ya̧paae i alarape yae yóló sȩ dere fota, noa ala yaasepóló dumipó. Da̧ fea yaala sókó fole alatóróti du betaai dapó. Ti ai yaala sókó fole ala kaaratere beterape i ape. Hosaa tua̧mó me alatamo hosekéni, mo wisi alatóróti muóo, mepaae yale dowi alarape ha̧keamó yó melóló mo wisi kisipa beta̧ muóo, tuȩ́ tiki tiratere alakélé tómó ini, mo ti tiróo, du betereteiné yaala sókó fole ala kaarótu beterapó. 6 Mepaae whi̧rapeta bete muleire fo wosaairaalu, i bete mole fo wisi taaróló ai fele ape. 7 Ti ai whi̧rape atimata, Kótóné kale yóló muló betere fo yó matere whi̧ betaaitapó du beteretei, atimané yó mótu betere foró ai fo betetamo atima wisiyóló tuȩ́ irumeitei, ha̧le foné maaté mo diriyóló kisiparapó du beterapó.

8 Ti Kótóné yae yóló tukóló muló betere fo mepaae whi̧né mo donoyóló erótu betepa, ti doni mo wisirapó. 9-11 Ti Kótóné ama i ala yae yóló muló betere fota, mo donoyóló fole whi̧rapené dosa̧ayó̧póló tukóló muló bitinitei, Kótóné yóló muló betere fo tukóló dowi alarape du betere whi̧rapené dosa̧ayó̧póló tukóló muló beteretei da̧né kisiparapó. Ti ai whi̧rapené du betere alarape i ape. Yao̧se yóló muló betere fo tikitere alakélé, tȩteróló kaae tare whi̧rape ao̧mó bitini hó̧ratere alakélé kótó bitinipóló ama ala eraalo hó̧tereteikélé, mo sonaalei dowi ala du betereteikélé, wisi ala ini, dowi alatóró ha̧le yó tareteikélé, kótóné fo wosetere alaró a̧paae momatere alatamo initereteikélé, hae aya ó mo so whi̧ dóló sukunatere alakélé sotamo, nópu nokole alakélé, so ó whi̧ hamomatamotei nópu nokele alakélé, kutó diratere whi̧ beteraai dotonóló duputere alakélé, kapala fo dere alakélé, me whi̧paae i ala eraalopó yólótei mo eréni, dilikitere alakélé, mepaae kae kae dere alarapenékélé, Kotóné fo wisitamo bóe dóló só derótu betere ala mo dorapó. Mepaae whi̧rapené yó mótu betere foró kale mió wosetu betere fo wisitamo beta̧ alatóró epa mo wisirapó. Ti ai fota, mo wisi alamaaté erótu betere Kótóné ȩpaae naao wisiyóló kaae taru, so whi̧paae yó melale fae yalepó.

Talené Pol hamokoróló tao suraalu erale ala

12 Ȩ fotoko̧ bulale sekȩ́ da̧né Tale Yesu Kerisoné ama kutó dirótóró tawaalopóló kisipa mutu, ȩ fopeyóló sóró beteró betereteiné, ya̧lo mo kée du beterapó. 13 Take ȩta, Kótóné doi doróló faletere whi̧ betóo, ama so whi̧ dóló susupuratere alakélé yóo, hapale fopaae buóló ho̧le fo dere whi̧ betóo epatei, Talené ko̧lené sukuturaalu ȩ tao salepó. Ti noatepae, ȩ a̧paae kisipa tiki tiréni yaleteiné ko̧ló ko̧ló iru, ai alarape ho̧ko du betalepó. 14 Da̧ tȩteróló kaae tare Talené ha̧le hamokoróló tao sere ala wisinaale ȩpaae mo dekéró eró tawóo, ai alatamo touróturaalu Yesu Keriso tua̧mó kaayóló wou betere kisipa tiki tiratere alaró yaala sókó fu betere alatamokélé, ȩpaae eróo du betalepó.

15 I fota, so whi̧ feané wosóló mo bete mole fo dapóló tuȩ́ tiki tiraaire fopa, wosae. Yesu Keriso i haepaae waleteita, dowi ala du betere so whi̧ aluyao̧sóró tao saai walepó. Ya̧lo du betale dowi alané mepaae so whi̧né du betale dowi ala tȩteróló mo doasi dowi ala du betalepó. 16 Atéyale betené take ya̧lo du betale dowi alamó Yesu Kerisoné ama ȩ kwia matere ala folo hapale ini, ko̧lené sukuturaalu kaae taté fóló, nalo tao salepó. Ti até yale beteta, ha̧le meipó. Take nalo Talepaae tuȩ́ tiki tiróló, mo ti betó tawaaire bete saaire so whi̧né ȩpaae erale ala tuȩ́ muturaalu Taleta, atei kaae Tale beterapóló tuȩ́ muó̧póló eralepó. 17 Térapa, da̧ tȩteróló kaae tare mo doasi topo whi̧ta sukó̧kélé ini yóo, whi̧ beta̧nékélé mo kilini yóo, iruraalu, mo ti ha̧le betó tare Kótó beta̧tóró beterapa, mo ama kae ere ala wisinaale eraté furaalu, ama doi doasi doi muló̧póló yae. Mo kée! Téyó̧póló yae.

18 Ya̧lo hosaa mole naale Timoti-ó, Kótóné mepaae whi̧rapepaae yó matepa atimanémo, ya̧ tuȩ́ muóló yale fo kaae mió ya̧lokélé ya̧paae i asȩmó dere fo wisiyóló dosa̧ayóló kisiparu sya fae. Naaotamo ai fo wisiyóló sya fóló eró tapata, ti da̧né bóe whi̧tamo bóe wisiyóló dóo, tuȩ́ tiki tiratere alakélé yó tawóo, naao tiki tua̧paae me ha̧sókó fole alakélé muni yóo, yaalo ai ape. 19 Mepaae whi̧rapeta, ai alarape sya fóló eréni, hó̧ratereteiné kale wȩi nuku fetée fóló dotu dere kaae, atimané tuȩ́ tiki tiraté fu betale alakélé haepaae derepelepó. 20 Atéyale whi̧rapekó whi̧ tamo Haimeneasiró Aleksandatamo beterapó. Ai sekȩ́tamoné du betere alané Kótóné doi wisinaale doratere ala ha̧le deté fu betao̧sóró, ya̧lotei Satan-né naase tua̧paae mulalepó. Ti atéyaleteita ha̧le meipó. Atimaamo sekȩi ala suraalu, atimaamonétei yale alamó dapóló kisipa feteyóló, Kótópaae wó̧póló eralepó.

2

Talené doi sóró horatere ala etéró yae yóló yó male fo

1-2 I haemó betó mole so whi̧ feamó momaróturaalu, tȩteróló betere topo whi̧rapemókélé, atimané mepaae alarape tȩteróló kaae tanó̧póló sóró beteró betere whi̧rapemókélé momarótu betae. Atéró momaróturaalu, Kótópaae me alakó erae yóló wosetere fokélé yóo, mepaae so whi̧ Kótóné tao só̧póló momaratere alakélé yóo, Talepaae mo kée dere fokélé yóo, du betaasepóló dapó. Ti noa ala yó̧póló dumipó. Da̧ Kótóné mo ama kae beteró betere so whi̧ bituraalu, ama ala erótu betepa mepaae whi̧rapené bóe dóló sesétere ala yao̧sóró, mo dua beteró̧póló momatu betae. 3 Ti atéró momatu betere alata doni, mo wisipa da̧ aluyao̧sóró tao su betere Kótóné kolóló, donoi ala du beterapó kisipa mutapó. 4-6 Ti Kótóné amata, so whi̧ feané mo fo bete wisiyóló tuȩ́pa, aluyao̧sóró tao saai du betere ape. Ti noatepae, Kótóta beta̧tóró bituraalu, Kótóró so whi̧tamo tua̧mó betere whi̧ Yesu Keriso a̧ta, mo whi̧tóró beterapó. So whi̧ feané kilituraalu ita Kótónépó yó̧póló, kale tukóló mulale be dȩmótóró so whi̧ fea sukó̧ló aluyao̧sóró tao suraalu, ama betere betené duputamoróló suka̧lepó. 7 Atére ala bete yó meló̧póló, Kótóné ȩ sóró beteró beterapó. I du betere fota, kapala mei mo fo dapó. Juda fake mei, kae fake so whi̧paae kale doasi topo whi̧né fo i ape yóló yó matere aposolo whi̧ betóo, Kótóné kutó dirane fae yóló dotonatepa ama kutó diratere whi̧ betóo, kale mo fo betekélé so whi̧ feané wosóló kisipa tiki tiró̧póló yó matere whi̧ betóo eró̧póló, Kótónétei ȩ sóró beteralepó.

8-10 Ya̧lo i dere ma fota, dia̧ whi̧rapené Talepaae momaturaalu, momatere bemómaaté ini, kae kae ho̧ko tikimókélé du betae. Atéturaalu, fopaae buóló ho̧le sere ala ini, mo ama kae beteró betere so whi̧ bitu, naase horóló Talepaae momatu beteró̧póló dapó. I dere ma fo kaae dia̧ sorapepaaekélé dapa wosae. Dia̧ Tale ao̧mó sukó̧ló bitu, ama doi hale sóró horóló momatu ai beterapa, diaao̧ tó tikimó deraai doasi moniné duputere kuti ó meleke ó au yaaire kold kapané aleale o̧la o̧la ó mepaae topo niki dokotere o̧la o̧lapaae doasi kisipa muao̧sé. Dia̧ Kótóné fo wosetere sukamó ó momayaairaalu, whi̧né au nó̧póló deratere kuti deréni, Talené ala sya fu betere sorapené kuti derótu dere kaae yóló deratepata, ti mo so whi̧ feané kolóló mo donoi kuti deró beterapóló kisipa muaalopó. Diaao̧ tó tiki maaté auraai kisipa muni, tó tikiné dere wisi alané tiki tua̧paaekélé aurótu betae. Ai ala epa Kótóné kilitu, kelaalo mo koko̧rapó yó̧póló yae.

11-12 Dia̧tamo betó mole Keriso sorapené Talené ala tuȩ́ yaai dere alata, ti kaae tare whi̧ ao̧mó sukó̧ló hipa fi dua beteró̧póló yae. Mepaae sorapené whi̧ yó matere ala ó whi̧ tȩteróló kaae tatere ala ini yóo, whi̧né dere fokélé tikini yóo yóló, whi̧rape ao̧mó sukó̧ló mo dua beteró̧póló yae. 13 Ti noa betené meipó. Folosóró Kótóné Adam-pi aleyóló nalo so Ipi alipakalepó. 14 Wuliné soró whi̧tamo dilika̧le sukamó whi̧ Adam dilikinitei, kale so Ipi dilikipakalepó. Tétepa kale soné mo dere nisiyóló, wosóló sya feleteiné dowi ala ipakalepó. 15 Atépatei, sorape atimata mo kisipa tiki tiratere ala yóo, yaala sókó fole alakélé yóo, ama mo kae beteró betere sorape bituraalu, mo donoi alakélé deté fu betóo iru, naale senaale deté fu betepakélé Talené atima aluyao̧sóró tao saalopó.

3

Tȩteróló kaae tare whi̧ disiró dikon whi̧rapetamomó dere fo

1 I dere fota, mo tuȩ́ tiki tiróló betaaire fopa wosae. Mepaae whi̧ detamo Kótóné so whi̧ tȩteróló kaae tawaaire whi̧ betaai kisipa mutupata, ti ai whi̧né mo kutó wisinaalepóló diyaai tuȩ́ mutu dapó. 2-3 Kótóné so whi̧ tȩteróló kaae tawaaire whi̧ sóró beteraaitepata, ti i alarape sya fóló du betere whi̧ sóró beteranérapó. So whi̧ feané keletómó me alakélé ini, mo wisiyóló dua betóo, beta̧ sotóró dokóló betóo, topo doyóló keyaa fó̧póló, wain wȩi mo dekéró nélitere whi̧ betóo, mepaae ala yaairaalu hapale ini, tȩteróló mo dua kisipa tekeyóló yóo, so whi̧ feané kolóló wisi ala dere whi̧ beterapó yó̧póló dua betóo, uké wale so whi̧ wisiyóló dape sóró firatere whi̧ betóo, Kótóné fo yó melaai fosó fosóre whi̧ betóo, topo dotere wȩi nóló keyaa fenitere whi̧ betóo, fopaae buóló ho̧le sere ala hapale ini, mo dua naame yóló betere whi̧ betóo, me whi̧tamo fonétei u só derótu i só derótu yóló dokó dokó ini, mo dua betóo, monimó ekȩle yóló hosaa fake initere whi̧ betóo epa, ti atére whi̧ sóró beterae. 4-5 Atéró bituraalu, ama so naale senaale mo wisiyóló tȩteróló kaae tapa, naale senaalenékélé alimané dere fo wosóló mo dua bitu, ama alimané doi sóró horaaitere alamaaté du betepa, ti atei kaae whi̧ mo su̧mó sóró beteranérapó. Mepaae whi̧nétamo ama so naale senaale wisiyóló tȩteróló kaae tawaaire kisipa initepa, ti Kótóné so whi̧kélé netéró wisiyóló kaae tawaaloé? 6 Teó wale Keriso whi̧tei so whi̧ kaae tanó̧póló sóró beterao̧se. Ti noatepa meipó. Atei kaae whi̧né kaae taru a̧ so whi̧ tȩteróló kaae tare doasi whi̧póló, bopé faketu betepa, Kótóné fo tokó̧tamo yóló Satan só deróló kwia materetei atétere whi̧ a̧kélé sao̧sóró dapó. Téyao̧sóró, belapaae ha̧le betere so whi̧tamokélé mo dua bitu, wisi ala du betepa, ti ai whi̧né so whi̧ kaae tanó̧póló sóró beterae. Ti noa ala yao̧sóró dumipó. Ama yale dowi alamó, a̧ haleturaalu Satan-né hemó dao̧sóró dapó. 7-9  Dikon whi̧rape sóró beteraai depata, ti u kale whi̧rape du betere kaae, atimané dere ala so whi̧ feané kolóló i whi̧ta mo wisirapó depa, ti ai whi̧ dikon sóró beteranérapó. Kapala fo dekaaporóló ini yóo, topo dotere wain wȩi dekéró nokole alakélé ini yóo, kapala mepaae whi̧rape dilikó̧ló moni sere ala ini yóo, hosaa tua̧mó me ala muni tuȩ́ tiki tiróló bitu, take kinóló muale bete mole fo diriyóló yó tare whi̧ su̧mó sóró beteranérapó. 10 Atéró sóró beteraai, ama dere alapi ka̧ae kelera̧lemótamo, ama ditere kutó ó dere ala ha̧sókó fóló me dowi ala initepa, ti Kótóné ki diyó̧póló sóró beterae.

11 Atére kaae, kale dikon whi̧rapené somarapekélé mo so whi̧né kilituraalu ita, mo so wisipó yó̧póló yae. Atimané mepaae so whi̧ eratere fo ini yóo, wain wȩi mo dekéró néni mo tóróti nóo, fea ala duraalukélé ho̧ko ini, mo wisiyóló yó tawóo, du betere so beteró̧póló yae.

12-13 Dia̧nétamo whi̧ beta̧kó dikon sóró beteraai depa, ti so beta̧tóró dokóo, ama naale senaalekélé, a̧tamo beta̧mó betere so whi̧kélé, mo wisiyóló tȩteróló kaae tawóo epa, ti atei kaae whi̧ su̧mó sóró beteranérapó. Ai sóró beteratere whi̧rapené kutó mo wisiyóló dité fu betere kilituraalu, i whi̧rapeta mo wisi ala du beterapóló doi sóró horateremó wikélé ini, halaatere ala mo ti fakeraté fóló asane furaalu, Yesu Kerisopaae kisipa tiró betere whi̧rape betaalo ai ape.

14-15 Ȩta felekemó dia̧ beterepaae waai kisipa mutupatei, ȩ waaire tu̧ mepaae alané sesépa, dia̧ fea ho̧ko bitini, mo wisiyóló Kótóné naale senaaletóró beteró̧póló i asȩtu betere ape. Kótóné so whi̧ fea ti beta̧ bemó betere su̧ ai betere ape. Atéró touróló betere so whi̧ta, mo ti betó tare Kótóné kale mo fo wisi ha̧le muao̧sóró, be mo diriyóló daaló̧póló hulua elekéró iru elekétamo kaae, ai dere ape. 16 I dere bete mole fota, so whi̧ feané mo diriyóló tuȩ́re fopa wosae. Kótóné ama mo doa ere ala wisinaale ha̧le tómó mole kwia maaté da̧né kisiparetei, kinóló mole bete turó netéró kisipa yaaloé?

Ti a̧ mo so whi̧né koló̧póló mo whi̧ tiki daayóló wóo,

so whi̧né a̧ kilitu mo whi̧maaté nisi yao̧sóró,

Kótótóró beterapó yó̧póló Dȩi Kepe Wisinétei eróo,

ensel-rapenékélé a̧ mo kolóo,

kae kae tiki daae mole so whi̧nékélé a̧ kisipa yó̧póló yó maté kwȩyóo,

hae kwia feamó betóló fale so whi̧né ama dere fo wosóló kisipa tiki tiróo,

Kótóné ama kae ere dȩ tua̧mó beteraai dapesó holóo, erapó.

4

Timotipaae i ala yaeró yale ma fo

1 Kale Dȩi Kepe Wisiné ha̧keamó yó mótu betere fo i dapa wosae. Kemeyaaire sukamó mepaae so whi̧rape Kótópaae tuȩ́ tiki tiró beteretei taaróló, kapala dilikitere keperapené i fo yae yóló yó mótu betere whi̧rapené dere fo wosóló sya faalo ai ape. 2 Ai fo yó mótu betere whi̧rapeta, kapala fo bole whi̧rapetei, Talené fo yó matere whi̧rape ao̧rapó. Atéró yó mótu betere whi̧rapeta, atimané deté fu betere dowi alané haletere ala ó witere ala ini, atima hosaa mo tóruyóló ha̧le o̧la nisiró beterapó. 3 Atimané mo so whi̧paae so dokotere alakélé yao̧se yóo, mepaae nokole o̧lakélé nao̧se yóo du beterapó. Ti ai nao̧se yóló sesétu betere o̧lata, mo fo bete tuȩ́ruraalu Kótópaae tuȩ́ tiki tiróló betere so whi̧né mo kée yóló nó̧póló Kótónétei ai o̧la o̧la aleyóló muló beterapó. 4 Ti noatepa meipó. Kótóné aleyóló muló betere o̧la feata, dorapóló taae faréni, mo wisirapóló Talepaae mo kée yóló nenérapó. 5 Ti noatepa meipó. Kótóné fo dosa̧ayóló tuȩ́ruraalu moma yó tareteiné fea o̧la Talené wisiróló, ama kae tukóló muló beterapó.

6 Ti ya̧ta, tuȩ́ tiki tiraaire fo wisi mepaae whi̧rapené yó matepa wosóló, ai fo wisi tua̧mó doayalepó. Téyaleteiné ya̧lo ya̧paae kale yale forape Kereso no nerapené wosó̧póló yó mótu betepa, ti ya̧ Yesu Kerisoné Kutó diratere whi̧ wisi betaalo ai ape. 7 Térapa, Kótóné ala aluraairaalu, mepaae bete munire kae kae dola̧a foró, so disirapené bete munire fotamo du betepa, mo nisiyóló sya fao̧se. Téni, Kótóné ala wisinaale beta̧ ya̧ tua̧paae eró̧póló, naaotei fotoko̧ bulatere alatóró yó tawae. 8 Ti noatepae, ha̧le tó tiki fotoko̧ buó̧póló deté fu betere alata, ti sawa ha̧leke sukamómaaté yóló kemeyaalotei, Kótóné ama ere ala wisi ya̧ tua̧mó moleteiné kae kae ala ya̧ tua̧paae eratepa, ai eratere ala tua̧paaekélé, wisi alatóró erótu beterapó. Ti mió da̧ i haemó betere alimó mo ti betere bete sóró tawóo, take nalo waaire alimókélé wisi alatóró mupa kolóo yaalopó.

9 Ya̧lo ya̧paae i dere fota, so whi̧ feané wosóló mopóló tuȩ́ tiki tiró̧póló dapó. Take waaire alimó da̧né mo wisi ala wisi kelaalopóló kisipa mutu, mo ti betó tare Kótópaae kisipa tiratapó. 10 Ti a̧ta, so whi̧ fea aluyao̧sóró tao saaire Kótó betereteiné mo a̧paae tuȩ́ tiki tiró betere so whi̧rape beta̧ tao su beterapó. Atétu betere alamó tuȩ́ muturaalu, da̧ ketekȩ buóló depe tukó wei ala i du betere ape.

11 Ya̧lo i yó melale forape so whi̧ feané wosóló deté fu beteró̧póló yó mótu betae. 12 Mepaae whi̧rapené ya̧ teó kokopei whi̧póló kisipa mutu, naao yó mótu betere fo wosaalomeipóló faleyao̧sóró, naao du betere fokélé, betere alakélé, yaala sókó fu betere alakélé, kisipa tiki tiró betere alakélé, me dowi alatamo hosekéni, mo kae betere ala Keriso so whi̧ feané kolóló, mo wisirapóló naao du betere ala sya wóló du beteró̧póló yae. 13 Ȩ ya̧ beterepaae waai teópatei, mepaae kae kae alarape fea naao taaróló, Kótóné asȩmó yóló muló betere fo beta̧ so whi̧ feané wosó̧póló ha̧keamó dosa̧ayóo, so whi̧ dekayóló haepaae derepao̧sóró ketekȩ bulatere fokélé yó melóo, Kótóné bete mole fo i ape yóló, yó matere alakélé taaréni mo yó tawae. 14 Atétu bitu, kale Keriso so whi̧ tȩtéróló kaae tanó̧póló sóró beteró betere whi̧rapené naao tikimó naase mulóló momarótu betepa, Kótóné me whi̧paae i fo yae depa yale sukamó, Dȩi Kepe Wisiné wisi o̧la wisi ya̧mó ha̧le melalepó.

15 So whi̧ feané naao ai du betere wisi ala wisi fakeraté fu beteretei kolóló, mo wisirapó yó̧póló kisipa keteréni, ai alapaaetóró ketekȩ buóló erótu betae. 16 Téturaalu, naao betere alaró yó mótu betere fotamo mo hotowayóló kaae taru, naao ai yó tare ala dekayóló taaréni, ha̧le yótóró tawae. Ai alatamo yó tapa, ti ya̧kélé, naao yó mótu betere so whi̧kélé aluyao̧sóró, tao saalopó.

5

Whi̧ disiraperó wulia sorapetamo, wae sóró kutó diratere whi̧rapekélé feapaae i ala yae yale fo

1 Ya̧ta teó whi̧pa, ma fo duraalu mepaae whi̧ disirape foné sóró deteraainé ini, mo naao ayapaae dere ma fo kaae dua yae. 2 Teó kokopei whi̧rapepaaekélé, naao no apupaae eratere ala kaaetóró eróo, mepaae so disipaaekélé mo naao haepaae dere ala kaae eróo, teó seimale sorapepaaekélé, mo naao ne apupaae dere ala kaaetóró eróo duraalu, mo wisi kisipa beta̧ muóló erótu betae.

3 Naale senaale mei, mo doasi ya̧ya̧tu betere wulia sorape keteréni mo wisiyóló tao sua yae. 4 Tétu beta̧ wulia soné ama naale senaale ó ama naale senaalené deale naale senaale betepata, ti ai naale senaalené Kótóné ala eróturaalu, atimané hama alima kaae tatu yale kaae, atimané auma serekélé atéró kaae tapa, ti Kótóné mo wisirapó kisipa muaalopó. 5 Téretei, mepaae wulia so tao saaire so whi̧ bitini, mo ya̧ya̧tu bitutei Kótópaae tuȩ́ tiki tiróló, take nalo betaaire alimó wisi ala wisi kelaalopóló kaae tawóló bitu, dilikitamokélé, dȩtamokélé, Kótópaae tao sae yóló moma yó tarapó. 6 Tétu betepatei, mepaae wulia so ama tó tikiné ekȩlere alamaaté du betepata, ti ai so a̧ mo betepatei sukune whi̧ ao̧rapó. 7 I ala yae yóló du betere forapekélé, mo so whi̧ feané wosóló sya fó̧póló yae. Ti noa yó̧póló dumipó. Mepaae Keriso so whi̧né wisi ala dumipóló eratere fo yao̧sóró dapó. 8 Mepaae whi̧rapenétamo ama kili whi̧ so tao sóró kaae tani yóo, ama soró naale senaaletamokélé wisiyóló kaae tani yóo depa, ti atétere whi̧né Kótópaae tuȩ́ tiki tiró betere ala amatei faleyóló, i wisi ala inipóló dere fo yaosóró, mo whi̧rapené du betere alakélé tȩteraasepóló dapó.

9 Dia̧ Keriso so whi̧né mepaae wulia betere sorape o̧la o̧la ya̧ya̧tepa, tao saaire fo i dapa wosae. Diaao̧ mepaae wulia sorape tao saairaalu, doi mole tikimó beta̧ wulia so 60 ba fotamo kemenipa, ti kale sorapené doi mole tikimó touróló mulao̧se. 10 Motamo ama oma ao̧mótóró bitu, wisi ala erótu betale doi mole so betepa, ti ai soné doi asȩnérapó. Ti ai erótu betale wisi alarapeta etérópó. Naale senaale wisiyóló kaae taté fu betale alakélé, uké wale whi̧rape wisiyóló dape su betale alakélé, mepaae sorapené naale senaalené di dasutu dere kaae, Kótóné so whi̧ tao sóró erótu betale wisi alakélé, mepaae kae kae sekȩtere so whi̧ tao suayale alakélé, kae kae du betere wisi alatamo touróló du betepata, ti atei kaae wulia soné doi asȩnérapó.

11 Tétu, mepaae wulia betere teó sorapené doi mepaae doi mole wulia sorapetamo touróló mulao̧se. Ti noa yao̧sóró dumipó. Atima Yesu Kerisoné kutó diraalopóló yóló mulale fo tȩteróló, nalomo whi̧ kaetamo furaalu, tikao̧sóró dapó. 12 Atéró whi̧tamo furaalu, folosóró yóló mulale fo tikale betené dowi dupu sao̧sórópó. 13 Ti ai alamaaté meitei, atima kutókélé dini, dekayóló ha̧le bitu, mené bepe bitiré kotere alamaaté dua dapó. Atéró ho̧ko bitiré kuturaalu, kutó ditere nisi yó̧póló dere alakélé, mepaae so whi̧ eratere fokélé, mo enénire fokélé ho̧ko deté kutu beterapó. 14 Mepaae wulia betere teó sorapepaaekélé, ma fo i dapa wosae. Me whi̧né dia̧ dokóló naale senaale deyóló dia̧né be ó nokole o̧la ó mepaae o̧larapekélé wisiyóló kaae tapa, da̧né bóe whi̧ Satan-né da̧ Keriso fake so whi̧ faleyóló só deraaire tu̧ muao̧sóró yae. 15 Mepaae wulia sorapeta, ti kale tu̧ wisi taaróló Satan-né ala eraairaalu, ai tu̧ ai sya fele ape.

16 Mepaae kisipa tiki tiró betere soné ama kekelé sotamo atima tua̧mó betepa, ti ai soné atei wulia so mo wisiyóló kaae tanérapó. Ti noayao̧sóró meipó. Kale Keriso so whi̧rape atima mepaae kekelé meire wulia sorape tao suraalu, kekelé betere wulia sorapetamo bipi yao̧sóró, kekelé betó mole wulia sorapeta, ti atima kekelénétóró tao sua yó̧póló yae.

17 Fo meta i ape. Kale Keriso so whi̧ tȩteróló kaae tanó̧póló, sóró beteró betere whi̧rape atima Kótóné so whi̧ mo wisiyóló dapesó fu betepata, ti atima doi mulatere ala mo ti tómó beleróló mo doa doi muló̧póló yae. Atépatei, mepaae tȩteróló kaae tare whi̧rape atimané diyó̧póló tukóló muló betere kutóta, ti Kótóné fo yó mótu betere alaró Keriso whi̧ ketekȩ bulatere fotamo eró tare whi̧rape, ti mo doa doi muló̧póló hale sóró horótu betae. 18 Ti noatepae, i asȩyóló muló betere fo tuȩ́ muae. Kale bulmakau hupurapené whiti ne ó bali ne ke whi̧né naairetei sókó fó̧póló, tȩiya tȩiya duraalu mepaae ke nao̧sórópóló ku̧lumu faarao̧se. Ai dere fo kaae me i ape. Kutó diratere whi̧né ama diale kutómó dupu só̧póló melae fo asȩyóló muló beterapó. 19 Térapa, me fo i ape. Beta̧ whi̧né duraalu, kale tȩteróló kaae tare whi̧né i dowi ala depa kelalepó, dere fo wosao̧se. Motamo, tamo ó sore whi̧né kelalepó depa, ti ai kale dowi ala yale whi̧ so whi̧ feané keletómó foné sae. 20 Ti noa yó̧póló meipó. Mepaae whi̧rapekélé ai dere ala kolóló wiyó̧pólópó.

21 Ya̧lo i dosa̧ayale alarape yae yóló ya̧paae du betere fo ha̧sókó feni, mo eró taruraalu naao hosaa mole so whi̧paaemo wisi ala eróo, mepaae so whi̧paae kae ala eróo yao̧se. Tétu, mené dere fo bete wisinipatei taleturaalu, atimané take du betale alamó kisipa mutu, miókélé i ala mo du yalepóló tao sere ala ó só deratere ala momókó yao̧se. Ti i dere fota, Kótóné kele tómókélé, Yesu Kerisoné kele tómókélé, ama kae sóró beteró betere ensel-rapené kele tómókélé, ya̧lo ya̧paae i ala mo yae yóló i mulatere ape.

22 Mepaae whi̧ Kótóné so whi̧ tȩteróló kaae tanó̧póló sóró beteraai depata, ti hapale ho̧ko sóró beteréni, ama betere alapi ka̧ae kolóló, sawa kaae taté fae. Téra̧lemó, ama dere alatamo mo wisipa, ti ama tikimó naase mulóló sóró beterae. Mepaae whi̧rape dowi ala du betepa, naaotamo ai ala ekesé yóló sesétere fo initepata, ti ya̧kélé ai dowi ala kwia ai sere ape. Téyao̧sóró, naao du betere wisi ala me dowi alatamo hosekéni, mo wisi alamaaté du betere whi̧ betae.

23 Téruraalu, ya̧ suka fea daló tare kae kae kisiró depe tua̧mó daale kisi betetamo wisiyó̧póló, mo wȩimaaté néni wain wȩikélé sawa téti nukua yae.

24 Mepaae so whi̧ atimané ha̧keamó du betere dowi alata, so whi̧ feané kolóló tuȩ́rapó. Atéreteiné ai du betere dowi alamó fo tokó̧tamo yóló kwia saaire be dȩ teópatei, atima só deró beterapóló, so whi̧ feané kolóló tuȩ́rapó. Mepaae so whi̧ atimané kinóló deté fu betere dowi ala take fo tokó̧tamo yóló taletere sukamó ha̧kearatepa kelaalopó. 25 Atétere kaae, mepaae ha̧keamó deté fu betere wisi alakélé, ti so whi̧ feané kelerapó. Mepaae kikiti deté fu betere wisi alarapekélé ti so whi̧ feané keletómó hiranénipó.

6

1 Kutó diró̧póló wae sóró beteró betere whi̧rape feapaae dere fo i ape. Kótóné doiró da̧né yó mótu betere fotamo mepaae so whi̧né faleyóló doka doka yao̧sóró, ai whi̧rape atima wae sóró dupuyale whi̧ ao̧mó sukó̧ló bitu, kutó mo wisióló diraté fu beteró̧póló yae. 2 Mepaae wae sale whi̧ talerapeta, ti Keriso whi̧rapepó. Ai whi̧rapeta, kale wae sale whi̧rape atimané nopóló kisipa muóló, atima ao̧mó betere hó̧yóló deka kutó dini, mo doa ketekȩ buóló diró̧póló yae. Ti noatepa meipó. Atima ai ditu betere kutómó botokotere o̧lata, ti Kótópaae kisipa tiki tiróló betere Keriso no apunétóró naalo ai ape. Térapa, i yae yóló du betere fo yó móturaalu, mo dirii ma fo du betae.

Moni-mó hosaa muao̧se yóló ere fo

3 Mepaae whi̧rapenétamo kapala fotei Kótóné fo i ape yóló yó mótu betepata, ti ai whi̧né Tale Yesu Kerisoné yó matere fo wisiró Kótóné ala i ape yóló yó matere fotamo sya fumipó. Ti ai whi̧né ama dere alata, wisirapóló bopé faketu betereteiné beta̧ alakókélé mo kisipanipó. Ama nomarapetamo beta̧ tuȩ́ muóló bitini, mo sawa fomótei doasi fo nisiyóló dóroi du betere alaró u tȩterótu i tȩterótu dere alatamo du betereteiné ama kisipa tiki wisini, mo dorapó. 4 Atéturaalu, mepaae whi̧né dere ala kolóló ȩkélé até enée yóló dei kisipa mutereteikélé, kae kae o̧lamó alale suraalu ho̧le sere alakélé, me whi̧ dei tuȩ́ muó̧póló kae kae eratere fokélé, me whi̧né me dowi ala depa kilinitei, yalemolópóló ha̧letei eratere fokélé, dua dapó. 5 Ti ai alarape du betere whi̧rapeta, mo foné bete sawakélé atima tua̧mó muni, mo dowi kisipatóró muluraalu atimasisitei ho̧le fomaaté yó tarapó. Téturaalu, Kótóné ala erateretei doasi moni sere tu̧ mole nisiyóló du beterapó.

6 Tépatei, Kótóné ala erótu bitu mepaae o̧la o̧la mo dekéró saaitapóló kisipa muni, téti suraalu, ita Talené matere o̧la su̧póló supata, ti mo doasi ala ai ape. 7 Ti noatepae, da̧ haené depemó beteró i haepaae wouraalu mo beta̧ o̧lakélé tawóló wénitu dere kaae, da̧ i hae taaróló fukélé me o̧la tawóló faalomeipó. 8 Téyaalopa, da̧ mió bituraalukélé nokole o̧laró deraaire kutitamo téti mupata, ti mo kée yóló wisi tuȩ́ muóló betenérapó. 9 Mepaae so whi̧nétamo ȩ doasi moni sóró néli whi̧ betenée yóló kisipa mutupata, ti dowi alamó dée nó̧póló su̧ sere alané kisipa okokoróló a̧lisóró fulapó. Téturaalu, na hemó duku dere kaae dowi alané atima dóló sukunótua dapó. Atéró doasi monimó ekȩle yóló néli whi̧ betenée du betere alanétei kae kae ho̧ko alaró dowi alatamo kaaróló, so whi̧ doakale hapisa̧a sélimó durupu dere kaae, dowi alané atima betere bete mo ti doróló só derótu beterapó. 10 Ti noatepae, kae kae du betere dowi alata, ti doasi monikó senée yóló ekȩle du betere alané kaarótu beterapó. Mepaae so whi̧ doasi moni saaitapóló ketekȩ buturaalu, Kótópaae kisipa tiki tiratere ala taaróló kó̧paae ai fu betere ape. Ti aita, atimané yale alanétei betere bete mo doróló dei fomaake kisipa mutu beterapó.

Pol-né Timoti fotoko̧ bulóturaalu yale fo

11 Kótóné ala erótu betere whi̧ wisi-ó, ai du betere alarapené ya̧ dorao̧sóró botokó fóló i alarape sya fu betae. Me dowi alakélé muni, mo donoyóló fole alakélé, Kótóné ala wisitóró eraté fu betere alakélé, tuȩ́ tiki tiróló bitu naao no netamo yaala sókó fu betere alakélé, me sekȩi ala wapatei me o̧la meipóló fotoko̧ buóló Kótóné alatóró eró taru, naameyóló mo dua betae. 12 Atéró Kótópaae kisipa tiki tiróló bitu, ama ala erótu beteremó bóe whi̧né ai wisi alatamo bóe dupata, ti fotoko̧ buóló du betae. So whi̧ feané keletómó naao duraalu, Kótópaae tuȩ́ tiki tiróló beterapó yale sukamó Kótóné, ya̧ mo ti betere bete tua̧paae biti̧ ape, yalepó. Téyalepa, ai ti betere bete mo diriyóló tao tapatei fóló, kemene fole kwiamó sókó faasepóló dapó. 13-14 Fea kae kae betere o̧laró ere o̧latamo betere bete mótu betere Kótóné kele tómókélé, Pontias Pailat betere felekemó halaainé daalu, mo donoi fomaaté yale sekȩ́ Yesu Kerisoné kele tómókélé, i ala yae yóló mulatere fo ha̧sókó fole ala ó dowi ala yalepóló só deratere alakélé ini, mo hotowayóló eraté fu beteró, da̧ tȩteróló kaae tare Tale Yesu Keriso wale sukamó sókó faasepóló, ya̧lo ya̧paae mo dirii ma fo i yóló mulatere ape. 15 Tale waaire be dȩta, mené ali tanitei, Kótóné ama tukóló muló betere be dȩmótóró waalopó. Fea ala feata, ti amatóró tȩteróló kaae taru, mo wisi alamaaté fa̧anuraalu i haemó betó mole doasi topo whi̧raperó mepaae o̧la o̧la tȩteróló kaae tare talerapetamo tȩteró betere Taleta a̧tórótipó. 16 A̧ beta̧ mo kaayólókélé ó kemekélé ini, mo ti betó tare Kótó beterapó. A̧ ama kae ere dȩ tua̧mó betepa, mo whi̧ beta̧kélé, a̧ betere felekepaae fenénipó. Mo whi̧ beta̧né kolókélé inireteiné miókélé a̧ kelenénipó. Ai sekȩ́ a̧tóró dukiróló, mo doasi fotoko̧ bole doi kemekélé ini, mo ha̧le muó taté fu beteró̧póló yae. Mo kée! Téró̧póló yae.

17 I haemó doasi moni tare néli whi̧rapené i ala yó̧póló, ma fo i yóló mulatere ape. Atimané ai tare doasi monimó bopé faketuraalu, take nalo ai moniné atima tao saalopóló kisipa mutu betao̧sóró yae. Ti noatepae, ai monita, ti muó tawaaire o̧lapakó kisipa tiki tiraalomeipó. O̧la o̧la fea mótu betere beteta, ti Kótótóró beterapó. Ai Kótóné hamokoróló da̧mó o̧la o̧la fea su̧mó mótu beterapó. Atéró matere o̧la o̧la suraalu, mo kée yóló da̧ hai̧né sukó̧ló só tarapó. Tétu beterapa, take nalo waaire alimó da̧paae mo wisi ala eraalopóló kisipa mutu, a̧paae beta̧ kisipa tiki tiróló beteró̧póló yae. 18 Atimapaae dia̧ doasi moni tare néli whi̧ biture kaae, diaao̧ du betere wisi alamaaté dia̧ tua̧mó fa̧anu néli whi̧ beteró̧póló yae. Atéró bitu, diaao̧ tare o̧la o̧la bukóló mepaae ya̧ya̧re so whi̧mó hamokoróló ha̧le mótua yae. 19 Atétu betere alanétei, take waaire alimó mo diriyóló beteró̧póló, doasi bete muaaire wisi wisi o̧la muté muté horaalo ai ape. Téyaalopa, atima mo ti betere bete mo diriyóló taru du beteró̧póló, i ala yae yóló yó mótu betae.

20 Timoti-ó, ya̧ melale o̧la wisi me alané ó me whi̧né dorao̧sórópa, hotowayóló kaae tawae. Me bete munire ha̧le ho̧ko fotei, so whi̧né mo bete mole fo nisiyó̧póló kisipa tiraaire fo depa, aita Kótóné bete mole fotamo bóe dilapa, kisipa keteróló sisópaae erae. 21 Mepaae whi̧rapené ai fo mo dere nisiyóló Kótópaae tuȩ́ tiki tiróló beteretei taaróló ai fele ape. Térapa, ya̧lo mo hosaa mole no-ó, Talené ha̧le hamokoróló tao sere ala ya̧ tua̧mó muó tanó̧póló yae.

2 Timoti

1

2

3

4

2 Timoti

1

1-2 I dere asȩta, Kótóné ama tuȩ́re ala sya furaalu, dotonale aposel whi̧ Pol-né dapó. Ya̧lo hosaa mole naale Timoti ya̧ paae Aya Kótóró Tale Yesu Kerisotamo tua̧mó kaaróló wou betere ko̧lené sukuturaalu ha̧le tao sere alakélé, hosaa muni deyóló mo dua betere alakélé, ya̧ tua̧mó muó tanó̧póló yae.

Talené fo ao̧mó sukó̧ló bitu erótu betae ere fo

3 Ya̧lo ayarape deale whi̧rape me dowi ala ini, tuȩ́ wisi muluraalu, Kótóné ama ala eraté wale kaae, mió ya̧lokélé Yesu Keriso tua̧mó mo ti betere bete mulapóló kisipa mutu, ȩ ama kutó i dirótu betere ape.

Tétu dȩtamokélé, dikitamokélé, ya̧ kisipa keteréni, momatóró yó taruraalu, Talepaae mo kée dapó. 4 Naao kelemó dorowou betere wole kaapemó kisipa mutu, ȩ hai̧né suka̧ai ya̧ kȩle wolée i du betere ape. 5 Ya̧lo tuȩ́ mutupa naao tuȩ́ tiki tiratere alata, tómó ini, folosóró naao ausere Lois-ró naao hae Yunis-tamo tua̧mó iru yale kaae, mió ya̧ tua̧mókélé mo atérapóló kisipa mutapó. 6 Atérapa, naao tikimó ya̧lo naase mulale sukamó Kótóné ya̧paae melale ala mo ha̧le muao̧sórópa, si mi holó̧póló fi̧litu dere kaae, mo doa ketekȩ buóló erótu betaasepóló, ma fo i dapa wosae. 7 Ti noatepae, Kótóné da̧ melale kepe beteta, wiratere kepe ménitei, da̧ mo halaaiyóló, yaala sókó fole ala yóo, da̧ tua̧mó kae kae mole kisipa tiki ha̧sókó fóló dowi ala yao̧sóró, mo wisiyóló tȩteróló kaae tawóo yó̧póló, fotoko̧ bole kepe wisi melalepó.

8 Térapa, so whi̧ feané keletómó da̧ tȩteróló kaae tare Talené ala etérópóló yó móturaalu, halaainé erótu betae. Ama ala erótu betepa, dipula bemó beteró betere whi̧ ȩ kilitukélé hale yao̧se. Téni, kale mió i wosetu betere fo wisi yó mótu betepa, ȩ su betere sekȩ kaae mené ya̧paaekélé eratepa, belée tawae. Ti ai sere sekȩta, Kótóné da̧mopaae mótu betere fotoko̧ tua̧mó betepa, ti su̧mó belenérapó. 9 Ti ai sekȩ́né amatei da̧ aluyao̧sóró tao sóró ama kae beteró betere so whi̧ beteró̧póló a̧ beterepaae ape yaleteita, ti da̧né me wisi ala dere kolóló initei, Kótóné ama mo eraalopó yóló muló betere ala sya furaalu, ha̧le hamokoróló tao salepó. Da̧ atéró Yesu Keriso tua̧mó betepa melale ha̧le hamokoróló tao sere alata, i haeró sa̧tamo aleyaaipatei meló beterapó. 10 Ai alata, da̧ tao sere whi̧ Yesu Keriso wale sukamó ha̧keamó eratepa, so whi̧ feané kelalepó. Ti ai sekȩ́néta, sukutere ala ama sóró mo ti aluróo, mo ti betó tawaaire ala dȩ tua̧mó mupa so whi̧né kolóo yó̧póló, mió i wosetere kisi fo wisi yó mótu betereteiné ha̧kearalepó. 11 Mió i wosetu betere kisi fo wisi kae kae be huluamó betó mole so whi̧né wosó̧póló Kótóné fo i ape yóló yó melóo, bete mole fokélé yó melóo yó̧póló, amatei ȩ dotȩyaairaalu sóró beteralepó. 12 Atétu betere alamó ȩ sekȩ su betepatei, wiyóló haletere alakélé dumipó. Ti noatepae, ȩ tuȩ́ tiki tiróló betere sekȩ́ta, ya̧lo mo diriyóló tuȩ́rapó. Atéru, mo hotowayóló kaae tawae yale ala mió i betere alimókélé amatei kaae taté fóló, take kemene fole sukamókélé ama mo su̧mó kaae tanérapóló kisipa mutapó.

13 Ya̧lo yó matepa wosale fo mo diriyóló tuȩ́ mulu, naao yó mótukélé ai fo kaaetóróti yó mótu betae. Atéró yó móturaalu, Yesu Keriso tua̧mó bitu, kisipa tiki tiratere alakélé, yaala sókó fole alakélé, yó tawae. 14 Mené ya̧paae wisiyóló kaae tawae yóló melale o̧la wisi me ala yao̧sóró da̧ tua̧mó betere Dȩi Kepe Wisiné ya̧ fotoko̧ratepa, mo hotowayóló kaae tawae.

15 Esia hae kwiamó betó mole whi̧rape feané ȩ taaróló fupa, Fikelus-ró Hermosenes-tamokélé ȩ taaróló feletei naao ai tuȩ́re ape.

16 Onesiporus-ró ama be whi̧tamopaae Talené ko̧lené sukó̧ló tao sere ala eró̧póló yae. Ti noatepae, ȩ sein képiné dokóló dipula bemó betepa kilitu, atima wiyóló hale ini, wisi ala eraté fu betepa, ȩ kisipa feléyóló betalepó. 17 A̧ Rom be huluapaae wóló, ȩ momó beterérópóló kelaai kikitu wikélé ó hó̧kélé ini, mo ketekȩ buóló keketé kutu beteró nalo ȩ kelalepó. 18 Take Tale waaire be dȩmó ama ko̧lené sukó̧ló tao saaire ala wisinaale a̧paae eró̧póló yae. Da̧mo Epesus bemó betepa, ama ȩ tao suraalu, kae kae ala eraletei naao ai tuȩ́re ape.

2

1-2 Térapa, Ya̧lo naale-ó, Yesu Kerisoné ha̧le hamokoróló tao sere ala tua̧mó fotoko̧ buóló betae. Atéró bitu, so whi̧ feané keletómó ya̧lo yó mótu betepa wosale fo naao mepaae mo wisi ala yó tare whi̧rapepaae i kale fo wisi mo wisiyóló kaae tawae yóló sóró beterae. Ti ai whi̧rapeta, ha̧le whi̧rape meitei, mo so whi̧paae Kótóné fo yó melaai mo su̧re whi̧rapetóró sóró beterae. 3 Da̧ta, Yesu Kerisoné sóró beteró betere diki tare whi̧ wisirape su̧ beterapa, sekȩi ala wapakélé me o̧la meipa, da̧mo beta̧mó titiyóló bitu, ha̧le belée tawae. I haemó betó mole diki tare whi̧rapené dere ala tuȩ́ muae. 4 Atima tȩteróló kaae tare whi̧né kisipa tiki feléraaire alatóró yó taru, mo so whi̧né kae kae du betere alatamo hosekéyóló dumipó. 5 Atétu dere kaae, mepaae whi̧rape sururu yóló furaalu, i yae yóló muló betere fo wisiyóló sya fenitepata, ti kale folosóró fole whi̧rapené derótua dere topo tao saalomeipó. 6 Kutó dituraalu, depe tukó wei ala du betere whi̧néta, folosóró u̧lumé dere o̧la amapi senérapó. 7 Ya̧lo i dere fo bete wosóló, noa fo betené dérópóló kisipa tekeyae. Atétepata, ti ai forapené bete Talené ya̧paae yó melaalopó.

8 Ya̧lo i yó mótu betere kisi fo wisita, kale Depit-né deté wale whi̧ Yesu Keriso sukó̧ló momó kepaayóló beterapóló du betere fo mo diriyóló wosóló, kisipa muae. 9 Ai fo erótu beteremó, ȩ mo dowi ala yale whi̧ kaae sein képiné dokóló dipula bitu, mo sekȩ su beterapó. Téretei Kótóné fota sein képiné dokóló munipó. 10 Atérapa, Kótóné sorokó su yóló kae beteró betere so whi̧rapeta, Yesu Kerisoné tao sóró mo ti betó tawaaire dȩ tua̧mó beteró̧póló kisipa mutu, ȩ kae kae sekȩi ala sótóró tarapó.

11 I dere fota, mopóló kisipa tiraaire fopa wosae.

Da̧ a̧tamo sukutepa, ti da̧ momó kepaayóló a̧tamo beta̧mó betaalopó.

12 Mió i betere alimó da̧paae sekȩi ala wapakélé, hepée taae faróló fupa, ti take nalo waaire alimókélé, fea ala fea ama kaae tare kaae, da̧kélé a̧tamo beta̧mó bitu, tȩteróló kaae tawaalopó.

Da̧nétamo a̧ tuȩ́nipó depa, ti amakélé da̧paae dia̧kélé a̧ tuȩ́nipó fo yaalo ai ape.

13 Da̧nétamo ama ala erótu beteretei hó̧yóló taalatepa, ti ama da̧né dere kaae yaalomeitei, ama yó tare ala ha̧le yótóró tawaalopó.

Ti noatepae, ama ere ala amatei doróló me kae ala enénipó. Ama du betere ala wisitóró ha̧le yó tarapó.

Kótóné ama kutó diratere whi̧ wisipó yó̧póló kutó wisiyóló dirae ere fo

14 Kótóné fo wisi erótu betere so whi̧rapené kisipa keterao̧sóró yó maté fu betae. Tétu, ha̧le mo sawa fomótei doasi bete mole fo nisiyóló alale sóró u só derótu i só derótu yao̧sóró, Kótóné keletómó mo dirii ma fo du betae. Ti noatepae, atei bete munire fo wosetere whi̧rapené kisipa tiki dorótu beterapó. 15 Naao Kótóné kutó ditu beteretei, ho̧ko dirateremó haleyao̧sóró, mo bete mole fo wisi donotóró yó mótu betae. Atétepa, Kótóné naao ai ditu betere kutó wisiyóló ka̧ae kolóló mo whi̧ wisipóló dukiratere fo yó̧póló, mo doa ketekȩ buóló erótu betae. 16 Kótó sisópaae eróló, ha̧le ho̧ko forape wosaaitapóló fao̧se. Ti noatepa meipó. Atei fo du betere so whi̧ta Kótó kisipa keteróló sisópaae mulóló mo ti aluraté faalo ai ape. 17 Ai whi̧rapené yó matere fota, dowi humu fakeyóló kȩlaaté furaalu, whi̧né tiki turó dorótu dere kaae, so whi̧ feané kisipa tiki mo ti doraalo ai ape. 18 Ai fo yó mótu betere whi̧rapekó Haimeniasisró Piletus-tamo kale mo fo wisi taaróló ai fele ape. Ti atimaamoné etei fo du beterapó. Da̧ Keriso so whi̧ta, take kepaayóló beteretei, momómo kae kepaayaalomeipó du beterapó. Atétere foné mepaae so whi̧né tuȩ́ tiki tiró betere ala mo dorótu beterapó. 19 Tétepatei, Kótóné mo ti muó tawaaire bete tukóló muló betere kapo fake tómótei i fo asȩyóló muló beterapó.

“Talené ama naale senaaleta, ti amatóró tuȩ́rapó.”

Fo me i ape.

“Talené ama ala erótu betere so whi̧ feata, ti ama so whi̧pa, dowi ala mo taaróló kae betae.”

20-21 Beta̧ néli whi̧né ama doakale tȩne be dolomó, kold kaparó silpa kapatamoné aleale wisi wisi o̧la muóo, mepaae mo ni fakeró haetamoné aleale o̧la o̧lakélé muóo, erapó. Atére o̧la o̧la mepaae mo wisi kutó maaté diyaairaalu bukóló kae mulóo, mepaae o̧la o̧la, ti ha̧le ho̧ko kutó diyaai saaitapóló kae mulóo, dua dapó. Mepaae whi̧ dené ha̧le bete munire ala sisópaae mulóló, me alakélé munipa, ti mepaae kae kae wisi ala ai whi̧né su̧mó eranérapóló kisipa mutu, Talené taleyóló kae beteró beteratapó.

22 Teó so whi̧né ekȩle yóló du betere dowi ala ya̧paaekélé erao̧sóró, mo hotowayóló kaae tawae. Atéró, Kótóné so whi̧ atima hosaa tua̧mó mo wisi kisipa beta̧ mulu, Talepaae momatu betere so whi̧tamo ya̧kélé beta̧mó bitu, mo donoi alamaaté yó tawóo, tuȩ́ tiki tiratere alakélé yóo, yaala sókó fóló hosaa muni deyóló dua betóo iru, ketekȩ buóló eraté fu betae. 23 Topo doyóló okokoi kisipa mole whi̧rapené u só derótu i só derótu dere kaae momókó yao̧se. Ti noatepae, atétere alané ho̧le sere ala kaarótu beteretei naao ai tuȩ́re ape. 24 Ti atei kaae ala Talené kutó diratere whi̧né dere ala meipa, mo yao̧se. Téni, so whi̧ featamo mo dua naameyóló bitu, Kótóné fo wisi beta̧ yó melatere fosó fosóre whi̧ betae. Menétamo ya̧paae dowi ala eratepa, a̧paae kwia tokó̧ melaai kisipa muni, mo donoi ala beta̧ erótu betae. 25 Kótóné kutó diratere whi̧rapetamo bóe du betere whi̧rapepaae Kótóné fo wisi mo dua naameyóló yó mótu betae. Ti ai bóe du betere alata, ha̧le meipó. Satan-né ama kisipa mole ala eró̧póló, atima ama hemó ai daló betere ape. Atérapa, ai yó matere fo wisi woseté furaalu, Kótóné atima kisipa tiki feteró̧póló dua yó mótu betae. 26 Atéró feteratepa, mo foné bete diriyóló tuȩ́turaalu momómo kisipa wisi muóló, Satan-né hemó doló mualetei sokóló ha̧le fó̧póló eraalopó.

3

Kemetere be dȩmó Kótó hó̧róló bóe daaitere ala

1-5 I dere fo mo diriyóló wosae. Kemeyaaitere alimó mo dowi sekȩi ala wapa so whi̧ feané i alarape du betaalo ai ape. Atimatei atima yaala sókó fole ala yóo, monimó ekȩle dere ala yóo, bopé fake dere ala yóo, amatei a̧ hale horatere ala yóo, dowi teka fo yóo, atimané hae aya ao̧mó sukó̧ló bitini yóo, mené wisi ala eratepatei mo kée dere fo ini yóo, Kótóné ama kae beteró betere so whi̧ bitini yóo, mepaae so whi̧paae yaala sókó fole ala ini yóo, me whi̧tamo ho̧le saletei hapale kemeraaire tuȩ́ muni, dowa̧ae fole ala yóo, eratere fo yóo, atimané ekȩlere ala tȩteréni yóo, ko̧le dere alakélé ini, susupuratere alamaaté eróo, me whi̧paae wisi ala eraai tuȩ́ muni yóo, mo no apu nisirutei eleké deyóló dóo, yaaitere ala kisipa tekeyóló ini ho̧ko yóo, mené kolóló dukiró̧póló nene dere ala yóo, tó tikiné yaaitere ala ekȩle yóló duraalu, Kótópaae yaala sókó fole ala ini yóo, atima Kótóné ala eratere whi̧rape ao̧rutei ai ala eraaire fotoko̧ meitepa, atimanétei hó̧yóló taaralepó. Atei ala du betere so whi̧tamo fulumu yóló bitini tika kae betae.

6 Ai ala du betere whi̧rapené wisi ala yaai tuȩ́ munire sorapené bepaae kikiti dua sókó fóló kale sorapené kisipa tiki doróló i ala yae yóló yó mótu beterapó. Ti ai sorape atima du betere dowi alané atima só deróló atimané kisipa tikikélé besȩ́né ni upaae só fua ipaae só wua dere kaae, kae kae dowi ala yaai ekȩle yóló du beterapó. 7 Atimané kale fo wisi saalopóló su betepatei mo foné bete wisiyóló kisipa mutumipó. 8 Take Moses-né Kótóné fo i ape yóló yó mótu betepatei, Janes-ró Jamperes-tamoné ai fotamo bóe du bitu yale kaae, ai whi̧rapenékélé mo fotamo bóe du bitu, dowi ala yaaire kisipatóró fa̧anuraalu, Talepaae tuȩ́ tiki tiró betaaire ala su̧nipa, Kótóné atima taaralepó. 9 Kale u whi̧ tamopaae yale kaae, ai whi̧rapené ho̧ko ala du betere bete so whi̧ feané koló̧póló ha̧kearatepa fo̧lo sukamó deté fu betaalomeipó.

Pol-né Timotipaae i ala yae yóló ketekȩ bulale fo

10-11 Tépatei, ya̧lo yó mótu betere fokélé, ȩ betere alakélé, ya̧lo yaai tuȩ́ mutere alakélé, kisipa tiki tiró betere alakélé, sekȩ beleté fu betere alakélé, yaala sókó fole alakélé, sekȩi ala wapatei hepée taae faróló ha̧le yó tare alakélé, susupui ala erótu betepakélé, kae kae su betere sekȩi alakélé, ȩ Antiok beró Ikoniam betamomó betepakélé, Listra bemó betepakélé, ȩpaae kae kae susupui ala erótu betaletei, fea naao ai tuȩ́re ape. Ai alarapené ȩ só derao̧sóró Talené ȩ tao salepó. 12 I fota mo dapó. Mepaae whi̧ detamo Yesu Keriso tua̧mó bitu, Kótóné ala eraai kisipa muóló erótu betepatei mo whi̧rapené atimapaae sekȩi ala erótu betaalopó. 13 Ai ala erótu betere whi̧raperó mepaae wisi ala du betere nisi dere whi̧rapetamo atimatei dilikitu yale kaae, atimané mo so whi̧kélé dilikitu beterapó. Atimané atéró du betere dowi ala mo ti faketuraalu, atima mo doraalopó. 14-15 Atimata ai ala du betepatei, ya̧ta kaepa, ya̧paae ai fo yó melale so whi̧rape naao tuȩ́ru atimané yó melale fo tuȩ́tóró yó tawae. Kótóné mo ama kae asȩyóló muló betere fota, ya̧ mo ketemó bitu woseté waletei naao mo tuȩ́rapó. Ti ya̧ Yesu Kerisopaae kisipa tiki tiraté fu betereteiné aluyao̧sóró ai fonétei mo tao saaire bete wisiyóló tuȩ́ yó̧póló, yó melanérapó. 16 Kótóné asȩmó yóló muló betere fo feata, ama bole fomo sókó faraleteiné eró beterapó. Ti aita noa ala yó̧póló meipó. Kótóné ala eratere whi̧né kae kae wisi ala erótu beteró̧póló kisipa mutu, yóló muló beterapó. 17 Tétu, ai fonétei mo so whi̧paae yó matere ala yóo, dowi ala depa foné sere ala yóo, me ho̧ko ala depa donoratere ala yóo, Kótóné ama donoi alamaaté mo su̧mó wisiyóló eraté fóo enérapó.

4

1 Kótóné kele tómókélé, da̧ betere so whi̧ró suka̧le so whi̧tamo fo tokó̧tamo yóló tale yaaire whi̧ Yesu Kerisoné kele tómókélé, a̧ waaire be dȩró ama tȩteróló betere alatamomó tuȩ́ muturaalu, ya̧lo ya̧paae i ala yae yóló dirii fo i dere ape. Kale fo wisinaaleta so whi̧ feané wosó̧póló i ape yóló yó mótu betae. 2 Ai fo yó melaai tukóló muló betere be dȩmókélé, ó mo ha̧le be dȩmókélé, naao yó melaaire fo ali ali yao̧sóró taleyóló kisipa muóló betae. Atétu, mepaae whi̧rapené ha̧sókó fupa donoratere alakélé yóo, me dowi ala depa taalae yóló, foné sóró ketekȩ bulatere fotei yóo du betae. Atéró yó matere fo wisiyóló sya fenitepa, foné sóró hapale só deréni, dua kaae taté fu bitu, kale bete mole fo beta̧ mo hotowayóló yó mótu betae. 3 Ti noatepae, mepaae whi̧né kale mo bete mole fo wisi yó mótu betepatei, so whi̧né wosetere hó̧raaire ali waalo ai ape. Ai fo wisi wosetere hó̧róló, atimané yaai kisipa mole ala sya furaalu, dia̧né yó mótu betere fo wosaalo hó̧róló atima wosȩ́liné ekȩle yóló wosetu betere fo wosaaitapóló, atei kaae fo yó matere whi̧rapepaae ape depa, atima fea wóló touraalopó. 4 Ti mo bete mole fo wisi atima wosetere hó̧róló sisópaae eróló, bete munire dola̧a fo wosaairaalu ekȩle yaalopó. 5 Ai alata mo du betaalotei, ya̧paae kae kae ala wapa, furu furu ini, kisipa diri iruraalu halaaiyóló betae. Mepaae sekȩi ala wapakélé belée taruraalu, kale mió wosetere fo wisi beta̧ yó mótu bitu, Kótóné ya̧paae erae yóló muló betere ala fea taaréni eró tawae.

6 Ti noatepae, mo so whi̧né Talepaae momaturaalu, kale wain wȩi momatere kapo fake tómó sunée derótu dere kaae, ya̧lo betere bete mió i kemeratere ape. Ti ȩ i hae taaróló faaire be dȩ mió i sókó waaitere ape. Kale bóe dale alakélé ya̧lo mo wisiyóló dóo, sururu yóló fóló sókó fó̧póló muló betere da̧lemó sókó fóo, Yesu Kerisopaae tuȩ́ tiki tiratere alakélé ha̧le yó tawóo yalepó. 7-8 Téyaleteiné mió ya̧lo doimó muló betere topo tao mulapó. Ti aita ha̧le topo tao meitei, da̧ feané yale alamó fo tokó̧tamo yóló mo donotóró taletere Talené ita, mo donoi ala du betere whi̧ i ape yóló melaaire topo taopó. Ti aita, ya̧lomaaté saalomeitei, Tale waaire be dȩ sókó wó̧póló kaae taté fu betale so whi̧ feané saalopó.

Pol-né Timotipaae hapale ape yale fo

9-12 Fo me i ape. Ya̧ ȩ beterepaae hapale waasepólópó. Ti noatepae, Demas a̧ i haemó du betere alamó hosaa muturaalu, ȩ taaróló Tesalonaika bepaae ai fele ape. Tétu, Kresens-kélé Kalesia bepaae fóo, Taitus-kélé Dalmesia bepaae fóo depa, Luk beta̧ ȩtamo i betere ape. Ti Mark a̧ta, ȩ Talené kutó diratepa tao su betere whi̧ wisipa, ya̧ wou a̧ dapesó ape. Tikikas a̧ta Epesus bepaae fó̧póló, ya̧lo dotȩyalepó. 13 Tétu, ya̧lo bukutere kuti Troas bemó ya̧lo no Karpus-tamo mupa walepa, ya̧ wou sóró ape. Ya̧lo bopeyóló mulale asȩtere sókurape sóró wou, kale hupu sekaȩné aleale asȩtere sókurapekélé ai mulapa, taaróló wéni, mo sóró ape.

14  Kapa diriné o̧la o̧la aletu betere whi̧ Aleksandané doasi bóe dóló ȩpaae sekȩi ala eralepó. Atéyale kwiata, a̧paae Talenétei tokó̧ melaalopó. 15 Ai sekȩ́né da̧né yó mótu betere fotamo doasi bóe dalepa, ya̧tamokélé bóe dóló me dowi ala erao̧sóró mo hotowayóló kae tawae.

16 Ȩtamo fo tokó̧tamo yóló só deraai kaae sóró taleyale sukamó me whi̧né ȩ tao sere fo yaai ani, atima feané ȩ taaróló felepó. Atimané atei ala yale kwia Talené aluró̧póló yae. 17 Tépatei, Tale ȩtamo beta̧mó daalu fotoko̧ su̧mó bulaleteita, kale fo wisi ya̧lo mo diriyóló eratepa Juda fake mei, kae fake so whi̧ feané wosó̧póló eralepó. Téteremó, atimané ȩ mo felekemó dóló aluraletei, Talené tao salepó. 18 Mepaae whi̧rapené kae kae dowi ala ȩpaae erao̧sóró, Talené ȩ tao sóró ama tȩteróló betere hepen bemó ere ala wisi tua̧mó beteró̧póló, mo wisiyóló dapesó fóló beteraalopó. Ama doi beta̧ mo doasi doi muó taté fó̧póló yae. Mo kée! Téyó̧póló yae.

Mo kemerótu ko̧leó yale fo

19 Prisila-ró oma Akuila-tamopaaekélé, Onesiporus-ró ama kekelé so whi̧tamopaaekélé ko̧leó yae. 20 Erastus Korin bemó betóo, Tropimus a̧ Miletus bemó heponé sukó̧ló muóo epa taaróló walepó. 21 Ya̧ta, sosóli ali waaipatei, ipaae hapale waasepóló dapó. Yupulus-nékélé, Pudens-nékélé, Linus-nékélé, Klodianékélé, mepaae Keriso norape feanékélé, ya̧paae ko̧leó dapó.

22 Térapa, Tale naao kepe bete tua̧mó bitu, ama ha̧le hamokoróló tao sere ala ya̧ tua̧mó su̧ró̧póló yae.

Taitus

1

2

3

Taitus

1

1 Ȩ Kótóné kutó diratere whi̧ bitu, Yesu Kerisoné dotȩyale aposel whi̧ Pol-né dapó. Atéró dotȩyaleteita ha̧le mei, Kótóné ama sorokó su yóló beteró betere so whi̧né Talepaae tuȩ́ tiki tiróo, kale bete mole fo tuȩ́ yóo, yó̧póló ȩ dotȩyalepó. Ai bete mole mo fo wisi diriyóló kisiparu, tuȩ́ tiki tiróló Talené ala eraté fu beterapó. 2 Ti tuȩ́ tiki tiratere alaró mo bete mole fo diriyóló kisipare alatamota, take nalopaae mo wisi ala tua̧mó betaalopóló, mutere tuȩ́ tómó belerapó. Ti ai alata, kapala fo mo sawakélé eneitere Kótóné sa̧ró haetamo kaaraai teópa, mo taketitei yóló munélipakalepó. 3 Da̧ aluyao̧sóró tao su betere Kótóné ama fo wisi ȩpaae mo wisiyóló kaae taru, so whi̧paae yó male fae depa, ya̧lo yó maleteiné Kótóné ama mo eraalopóló tukóló muló betere be dȩmótóró ama yóló mulale fo ha̧kearalepó.

4 Taitus-ó, ya̧lo i dere asȩta, da̧mo wusuró mo beta̧ fotóró wosóló Talepaae tuȩ́ tiki tiró betere alakélé beta̧ ala ereteiné ya̧ ya̧lo hosaa mo turó mole naalepa i dere ape. Da̧né aya Kótóró da̧ tao sóró wisiró betere whi̧ Yesu Kerisotamoné hamokoróló tao sere alaró hosaa muni deóló dua betere alatamo ya̧ tua̧paae eró̧póló yae.

Atimané diyaai yale kutórape kemeró̧póló Tatus Krit-mó beterale fo

5 Ȩ faairaalu, ya̧ wȩiné bopéró daaló betere hae Krit-mó beteróló fele bete i ape. Mepaae diyóló kemeréni, kwia mupa taarale kutórape naao donoróló diyóló kemeróo, ai hae kwiamó tȩ mole be huluamó betere Keriso so whi̧ tȩteróló kaae tawaaire whi̧ disirape sóró beteraté kwȩyóo, yó̧póló taaróló felepó. 6 So whi̧ tȩteróló kaae tawaaire whi̧ disi sóró beteratepa, i ala ere whi̧ sóró beterae. Me dowi ala yalepóló só derénitere whi̧ betóo, sokélé mo beta̧tóró dokóo, ama naale senaalekélé Talepaae tuȩ́ tiki tiró betóo, mepaae so whi̧né ama naale senaale hama alima ao̧mó bitini dowa̧ae fóló, atimané tó tiki felé yaaire ala du betepa, só deratere fo ini yóo, dere whi̧ sóró beterae. 7 Atéró beteratere whi̧ta, Kótóné ama dirae yale kutó tȩteróló kaae tareteiné mepaae whi̧né me dowi ala yalepóló só deratere fo ó mepaae whi̧né dere fo woseni dowa̧ae furaalu, ama kisipa mole alatóró sya fole whi̧ ó hapale fopaae butere whi̧ ó wain wȩi mo dekéró nokole whi̧ ó hapale fopaae buturaalu ho̧le sere whi̧ ó doasi moni saai ekȩleru, kapala ala du betepa, ti atétere whi̧ beteranénipó. 8 Ai dosa̧ayale alarape ini, uké whi̧ wisiyóló dape sóo, wisi ala maaté yaai ekȩle yóo, ama tikiné ekȩlere ala ini, a̧ amatei tȩteróló kaae tawóo, ama dere ala fea mo donotóró yóo, Talené ama ala eró̧póló, kae beteró betere whi̧ betóo, yaaitere alarape taleyóló mo bete mole alatóró yó tare whi̧ betóo epa, ti so whi̧ tȩteróló kaae tanó̧póló, sóró beterae. 9 Térapa, kale bete mole mo fo mené ya̧paae yó melaletei diriyóló tuȩ́ru, mepaae so whi̧ ketekȩ bulóo, ai fotamo bóe du betere so whi̧ donoróo, enére whi̧tóró sóró beterae.

10 Ti ha̧le ho̧ko whi̧ sóró beterao̧se dere fota, ti i betené dapó. Kale mo fo wisitamo bóe du betere whi̧rapekélé, bete muni ha̧le ho̧ko fo du betere whi̧rapekélé, kapala fo yóló so whi̧ dilikitu betere whi̧rapekélé fea betó mole tua̧mó tiki sekaȩ tikae du betere whi̧rape mo dekéró betó moleteiné dapó. 11 Atimané du betere alata, enénire fotei ai yó mótu betere ape. Aita ha̧le dumi, kapala so whi̧ dilikó̧ló moni saai du beterapó. Atéró yó mótu betere foné beta̧ whi̧né ama soró naale senaaletamokélé, ama fake whi̧kélé, atima fea beta̧ be dolomó betó moletei ai dorótu betere ape. Atétu betere ala momó kae yao̧sóró, mo taalae yóló foné sae. 12 Ti ai Krit haemó betó mole whi̧rape atimané fo eratere ko̧ló whi̧ beta̧né i fo erapó. “Wȩiné bopéró daaló betere Kiriti haemó betó mole so whi̧ fea kapala fo buóo, hupu hao̧né dere kaae, dowi ala ha̧keamó ho̧ko yóo, dekayóló bitu o̧la maaté dekéró naai ekȩle yóo, du beterapó,” 13-14 Atimané fo eratere ko̧ló whi̧né i alarape du betepa kelalepó dere fota ti mo dapó. Térapa, Taitus-ó, naao tȩteróló kaae tare so whi̧ atimané tuȩ́ tiki mo diriyóló tiró̧póló, Juda fake so whi̧né dola̧a foró kale mo bete mole fo hó̧rale whi̧rapené i ala yae dere fotamo wosao̧sóró, mo deteraa yóló atima foné sóró ma yae. 15 Mepaae wisi tuȩ́tóró mole whi̧ atimané dere alaró dere fotamokélé, mo wisiyóló du beterapó. Téretei, mepaae whi̧ tuȩ́ tiki tiró bitiniru, atimané hosaa tua̧mó dowi kisipa mupa, ti ama dere foró dere alatamokélé wisini, mo turó dorapó. Ti i dere fota, mo dapó. Atimané tuȩ́ tikiró hosaa tua̧mó mole alatamota, wuliné api fulukó fóló o̧la wisi dorótu dere kaae, dowi alané atima mo ti doró beterapó. 16 Ti Kótó tuȩ́rapó du betepatei, atimané dere alané ti Kótó tuȩ́nipóló ha̧keamó yó matapó. Atima mo sonaalei ala du betere so whi̧ betóo, dere fokélé woseni, tikóo du bitu, wisi ala yaaire mo su̧nipó.

2

Sere otere ó teó so whi̧paae Talené bete mole fo etéró yó manérapóló ere fo

1 Naao fo yó móturaalu, kae kae fotamo touróló yó meni, Kótóné mo bete mole fotóró erótu betae. 2 Atéró yó móturaalu, mepaae ha̧le Keriso maaté betere whi̧ disirape atimané dere ala sawa tétitóró yóo, nokole o̧lakélé kisipa tekeyóló tétitóró nóo, so whi̧né atima dere ala kilituraalu, mo donoi ala dapóló doi mulóo, atimané mepaae ala yaai fopaae hapale buni, hotowaró kaae taru, tuȩ́ tekeyóló yóo, Talepaae tuȩ́ tiki tiratere alakélé, yaala sókó fole alakélé, Talené ala taaréni, ha̧le yó tare alakélé mo diriyóló kisiparu, erótu betere whi̧tóró beteró̧póló, ma fo yae.

3 Até dere kaae, so disirapepaaekélé, atimané dere ala Talené so whi̧né dere alatóró du beteró̧póló yae. Téturaalu, so whi̧ eratere fo ó wain wȩi dekéró naai ekȩle ini, mo wisi fo maaté yó mótu beteró̧póló ma yae. 4 Téturaalu, ai so disirapenémo mepaae teó sorape atimané whi̧ró naale senaaletamopaae yaala sókó fole ala du beteró̧póló, etéró yae yóló yó manérapó. 5 Atimané me ala yaai fopaae butere ala hapale ini, hotowaró kaae taru, tuȩ́ tekeyóló mo wisi alatóró yóo, bemó o̧la bilitere alakélé, naale senaale kaae tatere alakélé, be kaae tatere alakélé, mo kelaalo koko̧i alaró hosaa tua̧mó me kisipa muni, mo wisi kisipa beta̧ muóló, atimané whi̧ ao̧mó beteró̧póló ma fo yae. Ama fo yae deretei ha̧le meipó. Atimané du betere ala mepaae so whi̧né kilituraalu, Kótóné fo bete muni nisiyóló doka doka yóló faleyao̧sóró dapó.

6 Whi̧ disiró so disitamopaae yale fo kaae, teó whi̧paaekélé atimané mepaae ala yaai tuȩ́ tekeyóló hotowaró yó̧póló, ma fo yae. 7 Naao du betere wisi ala so whi̧né kolóló, atimané tokóló yó̧póló, yó mótu folosóró naaopi yae. Atéró, naao yó matere fomo kae yóo, dere alakélé kae yóo ini, mo beta̧ alatóró eró̧póló yae. Téturaalu, i ala tómó mole ala kaae ao̧réni, mo bete mole alapóló tuȩ́ muóló yó mótu betae. 8 Atétepa, ti naao yó matere fo atimané wosaalomeipóló, mené só deratere ala enénipó. Ti noa yao̧sóró du meipó. Ya̧tamo bóe du betere whi̧rapené da̧ ha̧sókó fole ala initepa kilitu, atimané yale fomó atimatei hale yó̧póló dapó.

9-10 Atéturaalu, wae sóró kutó diratere so whi̧rapepaaekélé atima tȩteróló kaae tare whi̧ ao̧mó bitu, atimané tuȩ́ tiki felé yó̧póló kutó wisiyóló dirae yóló ma fo du betae. Kutó diratere whi̧rapené atima tȩteróló kaae tare whi̧né dere fo woseni dowa̧ae fóo, atimané mepaae o̧la o̧lakélé o̧lémi sóo yao̧sóró yae. Aténi, atima tȩteróló kaae tare whi̧rapené me o̧la o̧lémi nokole ala ini yóo, erae dere alakélé mo wisiyóló eróo depa kilituraalu, kutó diratere whi̧ wisipóló tuȩ́ muaalopó. Atéró atimané mepaae alarape duraalu, i dere ma fo sya fóló eratepa, ama fo woseturaalu, ama fo wisita mo bete mulapóló, Tale dukiró̧póló dapó.

11 Ti noatepae, so whi̧ aluyao̧sóró Kótóné ama hamokoróló tao sere ala mió i alimó betere so whi̧ feané koló̧póló ha̧kearó beterapó. 12 Kótó bitini nisi yóló du betere alaró i haemó ekȩleyóló du betere alatamo yae yóló sȩtepa, ai ala mo yaalo meipó yóo, mió i betere alimó mepaae ala yaai kisipa tekeyóló yóo, mepaae dere alakélé mo donotóró yóo, Kótóné ama ala ha̧le eró tawóo yó̧póló, ai fo wisinétei da̧paae yó mótu beterapó. 13 Da̧ noa wisi ala kelaai hȩkesetamo kaae tawóló betere? Da̧ tao sere whi̧ Yesu Keriso a̧ta, da̧ tȩteróló kaae tare doasi Kótó beterapóló, ama kae ere dȩ wisinaaletamo wale ala kelaairaalu, da̧ hai̧tamo kaae tawóló i betere ape. 14 Da̧ dowi alané dokóló muló betepa, ai sekȩ́né ama betere betené da̧ dupuróló a̧ suka̧leteita, ha̧le meipó. Da̧ dowi ala mo sawakélé muni, mo ama so whi̧tóró bitu, mo wisi alamaaté ekȩle yóló deté fu beteró̧póló, erapó.

15 Atérapa, ai dosa̧ayale alarapetamo naao yó mótu betepa, ti mo wisirapó. So whi̧né mepaae ho̧ko alarape taalae yóló foné sóo, du betere wisi ala taaréni ketekȩ bulóo yae. Ti ya̧ta, Talenétei ama ala eró̧póló, sóró beteró beterapa, mepaae so whi̧né ya̧ belei aleróló só deratepa, ai dere fo woseni, ai bete mole fo yó matere ala beta̧ du betae.

3

Mo wisi ala beta̧ erótu betae ere fo

1-2 So whi̧ tȩteróló kaae tare Gavman whi̧raperó mepaae ala kaae tanó̧póló sóró beteró betere whi̧rapetamo ao̧mó betae yóló Kótóné so whi̧paae ma fo yae.

Atéturaalu, atima kale tȩteróló kaae tare whi̧rapené yae dere ala sya fóló eróo, mepaae wisi ala ketekȩ buóo, me whi̧ eratere fokélé ini yóo, mepaae so whi̧tamo naameyóló mo dua betóo, me whi̧ hamomané kisipa sekȩ yao̧sóró dere ala kisipa tekeyóló yóo, bopé fake ini, deróló dua betóo eró̧póló ma fo du betae.

3 Take betale alimó da̧kélé kisipa okoko yóló ho̧ko bitu, ai fo wisi wosóló ao̧mó bitini, dowa̧ae fóló du betale alané da̧ dilikitu betalepó. Atétepa, da̧né tó tikiné ekȩle du betale alaró kae kae du betale feléi alatamoné da̧ dokóló wae sóró kutó diratere whi̧ beteró beterepó. Da̧né no nené dere ala kilitu, da̧kélé ai ala enée yóló dei kisipa muturaalu, da̧né atima hó̧róo, atimanékélé da̧ hó̧róo, deté fu betalepó. 4 Tépatei, da̧ tȩteróló kaae tare Kótóné ama ere wisi alaró yaala sókó fole alatamo ha̧kearale sukamótóróti, da̧ aluyao̧sóró ama tao salepó. 5 Ti ama da̧ tao saleteita, da̧né me donoi ala depa kolóló initei, a̧ ko̧lené sukutu tao sere bete bitu, tao salepó. Téturaalu, Talené ama fokóló da̧ ama naale senaale deyóló beteróo, Dȩi Kepe Wisiné kisi whi̧ aleróló beteróo erapó. 6 Talené ai Dȩi Kepe Wisita, da̧ so whi̧ fea tao sere whi̧ Yesu Keriso tua̧mó betepa, Talené da̧paae mo turó suniyalepó. 7 Atére alata, Talené ama hamokoróló tao sóró, mo donoi so whi̧pó ereteiné da̧ ai mo ti betere bete sóró taru, ama wisi wisi ala Yesumó matere kaaetóró da̧mókélé matepa saalopóló hai̧tamo kaae taté fu beteró̧póló erapó. 8 Ai fota, mo bete mulapóló tuȩ́ tiki tiraaire fopa, mió Kótópaae tuȩ́ tiki tiró betere so whi̧kélé ketekȩ buóló mo wisi alatóró du beteró̧póló, ai fo naao mo diriyóló tuȩ́ru, donotóró yó mótu betepa, mo wisirapó. Ti ai dosa̧até wale alarape feata, wisi alatóró ereteiné so whi̧ fea tao sóró wisiranérapó.

9 Tépatei, kisipa okokoi whi̧rapené dóroi duraalu ha̧le ho̧ko dere fokélé, da̧ deyaairaalu deté wale noutererape dosa̧até wou betale alakélé, Moses-né yóló muló betere fomó alale sere alaró ho̧le sere alatamoné dere fo mo wosao̧se. Ai alarapené, so whi̧ tao sóró wisiraaire bete mo munipó. 10 Dia̧ beta̧ kisipa muóló betere ala mepaae whi̧né tekeratepa, taalae yóló foné sae. Atéró foné senaalemó, naao dere fo wosenitepa, kale yale kaae momó foné sae. Ténalemókélé mo ti wosenitepa, momó kae ini, ama enére ala deté fu beteró̧póló mo ti taalae. 11 Atétere whi̧ta, dowi ala a̧ tua̧mó fa̧anuraalu, dowa̧ae fóló du betere alané amatei a̧ ai só derótu betere ape.

Mo kemeróturaalu Pol-né Taitus-paae ape yale fo

12 Artemas ó Tikikas ya̧lo ya̧ beterepaae ai dotonatapa, a̧tamo ya̧ beteremó sókó wapa, ti ya̧ da̧mo Nikapolis be huluamó hokolaa yaalopa fae. Ti mió i waaire sosóli alita, da̧mo ai bemó betepa kemeyó̧póló faai kisipa mutapó. 13 Fo tokó̧tamo depa tao sóró fo eratere whi̧ Senas-ró Apolos-tamo uké furaalu sóró faaire mepaae o̧la o̧lakó ya̧ya̧tepa, ti atimaamo tao sóró melae yóló i dere ape. 14 Ya̧tamo aimó betere da̧ Keriso fake so whi̧ atima betere doko̧ nokole o̧la ó mepaae so whi̧ tao saaire o̧la o̧la ya̧ya̧ni, mo su̧mó muló̧póló, kutó ketekȩ buóló diae yóló ma fo du betae.

15 Imó ȩtamo betó mole so whi̧né ya̧paae ko̧leó dapó. Talepaae kisipa tiki tiró bitu, da̧paae yaala sókó fu betere so whi̧paae ko̧leó yae. Térapa, Talené hamokoróló tao sere ala dia̧ feapaae eró̧póló yae.

Filimon

Filimon

1

1 Ȩta, Yesu Kerisoné ala yó mótu beteremótei, dipula beteró betere whi̧ Pol, da̧né no Timoti da̧mo wusuró bitu dapó. Ita, da̧ fea beta̧ kutó ditere whi̧ Filimon-paae dapó.

2-3 Da̧né ne Apiapaaekélé, da̧ Kótóné alamó beta̧mó bóe beleratere whi̧ Artipus-paaekélé, Filimon naao bepaae toura̧le wua du betere Keriso so whi̧ feapaaekélé, da̧né Aya Kótóró Tale Yesu Kerisotamoné ha̧le hamokoróló tao sere ala wisiró hosaa muni deyóló mo dua betere alatamo dia̧ tua̧mó muló̧póló yae.

Talepaae mo kée yóló moma yale fo

4-5 Ȩ tȩteróló kaae tare Kótópaae momatere sukamó ya̧ kisipa yó taru, Talepaae mo kée fo du beterapó. Ti noatepa meipó. So whi̧ feané ya̧ta, Tale Yesu Kerisopaae kisipa tiki tiró betóo, Kótóné wisiróló kae beteró betere so whi̧ feapaaekélé yaala sókó fóo, du beterapó deté fole fo ya̧lo wosetereteiné dapó. 6 Naao tuȩ́ tiki tiratere ala mepaae so whi̧paae yó materetei atima tua̧mó mo du oleyó̧póló ya̧lo ya̧ momarótu beterapó. Atétu, Keriso tua̧mó mole wisi wisi ala fea da̧né sóró tarapóló mo diriyóló tuȩ́ yaalopó. 7 No-ó, Kótóné wisiróló kae beteró betere so whi̧paae naao wisi ala erótu betaleteiné, atimané kisipa felérótua yalepó. Naao atéró yaala sókó fole alané ya̧lo hosaa diriróló, ȩ mo doa hai̧né sukunótua yalepó.

Pol-né Onesimas wisiyóló dape só̧póló yale fo

8-10 Téyalepóló, da̧mo Keriso tua̧mó bituraalu, ya̧lo ya̧paae i ala yae yóló halaainé enépatei, taaróló yaala sókó fole ala betené ya̧paae dua woseratapó. Ȩta Pol-né dapó. Ȩ otere yóló bitiré fóo, miókélé Yesu Kerisoné ala erótu beteremó dipula sóró beteró betóo iruraalu, ya̧lo naale Onesimas-mó kisipa mutu woseratapó. Ȩta, mo dirii képiné dokóló dipula betepa, a̧ ya̧lo naale aleyóló beterepó. 11 Take bitiré wouraalu, ama ya̧ fasóló naao erae dere ala fea ama wisiyóló eréni, ha̧le ho̧ko beterepó. Atéyaletei, mió da̧mo wusuróné dere fo wosóló, da̧mo ao̧mó sukó̧ló bituraalu, erae dere ala fea ama su̧mó eranérapó.

12 Ti a̧ta, mo ya̧lo hosaa mole naaletei, ya̧ beterepaae wó̧póló momó dotonatapó. 13 Yesuné fo wisi yó mótu betalemó, dipula bemó dirii képiné dokóló beteró betepa, naao ȩ tao su betere kaae, ya̧ betere sirimó a̧ bituraalu, ȩ tao só̧póló ȩtamo betaai kisipa mualetei taaróló ya̧ beterepaae dotonatapó. 14 Atéró a̧ ȩtamo bitua̧tei, naao ai ala yae dere fo woseniruraalu, a̧ ya̧lo tanénipó. Naao a̧paae eraaire ala ya̧lo ya̧ sȩrateremó ini, naao ko̧leaané a̧paae hosaa muóló wisi ala eraasepóló, naao naase tua̧ i mulatere ape. 15 Kale sekȩ́ a̧ ya̧tamo betaletei, ya̧ taaróló kae biti̧ fele beteta, ti take ya̧tamo beta̧mó mo titóró beteró̧póló, kapala asiri kae beterótu yalepó. 16 I sekȩ́ta naao kutó diratere whi̧ betepatei, ai tómó mió naao hosaa turó mole nopóló wisiyóló dape sae. Ti noatepae, a̧ta mo whi̧kélé betóo, Keriso nokélé betóo ereteiné a̧ mo ya̧lo hosaa mole notóró beterapó. Téreteiné naao a̧ kilituraalu, a̧paae hosaa mo turó mulaalo ai ape.

17 Atérené naaotamo da̧mo Kótóné alamó beta̧ kutó ditere whi̧póló kisipa mutupa, ti naao ȩ wisiyóló dape saai yale su̧ a̧ wisiyóló dape sae. 18 I sekȩ́nétamo me dowi ala ó naao o̧lakó o̧lémi sale kwia mupa, ti ya̧lotei tokó̧ melaalopa, ȩpaae yae. 19 Ȩta, Pol-né mo ya̧lo naasenétei i asȩ dapa kelae. Ai kale kwia ya̧lotei melaalo ai ape. Ti ya̧ betere beteta, naaotei tuȩ́ muae. Ya̧lo ya̧paae erale ala erólua̧meisóró, ti ya̧ atéró bitua̧meipó. Atéyale alané ya̧paae kwia mupa ha̧kearóló ua̧tei, me o̧la meipóló taalatapó. 20 No-ó, da̧mo wusuró Talené ala tua̧mó bituraalu, ya̧lo enée yóló mutere kisipa mió naaomo ȩpaae eraasepólópó. Atétepa, ti da̧mo Yesu Keriso tua̧mó bitu, ya̧lo kisipa tiki felératere ala yaalo ai ape. 21 Ya̧lo dere fo naao mo wosóló eraalopóló kisipa muturaalu, ya̧paae i asȩtere ape. Ti noatepa meipó. Ya̧lo i eraasepé dere fo naao mo wosóló eróturaalu, naaomo tómó beleróló eraalopóló kisipa mutapó.

22 Téró, fo meta i ape. Ȩta waalopa, fiyaaire tiki beta̧ donoróló mulae. Ti noatepae, naao Talepaae momayale ala Kótóné wosóló, take da̧mo wusuró beta̧mó bitu yale kaae, miókélé atéró beta̧mó betaai kisipa mutapó.

23 Yesu Kerisoné ala erótu betepa, ȩtamo beta̧mó dipula sóró beteró betere whi̧ Epapras-nékélé ya̧paae ko̧leó dapó. 24 Ȩtamo beta̧ kutó ditere whi̧rape Mark, Aristarkus, Demas, Luk ai whi̧rape atimanékélé dia̧paae ko̧leó fo i dere ape.

25 Tale Yesu Kerisoné ama ha̧le hamokoróló tao sere ala wisinaale, naao kepe bete tua̧mó muló̧póló yae.

Hibru

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

Hibru

1

Whi̧né Naalemané ensel-rape tȩteró beterapó

1 Mo take bitiré wouraalu, Kótóné fo kae kae tu̧mó, ama ko̧ló whi̧rapepaae mo dekéró félimó depa, atimanémo da̧ Juda fakené noutererapepaae dua ipakalepó. 2 Téyaletei, mió i kemeratere alimó, ti Kótóné dere fo ama Naalemané da̧paae yalepó. Ti fea o̧la o̧la ai naalené amatóró só̧póló yóo, sa̧ró haetamo ó ere o̧la o̧lakélé fea ama aleyó̧póló, Kótóné ai sekȩ́né naase tua̧mó mulóo, yalepó. 3 Kótóné ama mo kae ere dȩ wisinaale ai naale tua̧mó dȩyó faletei, mo so whi̧ feané koló̧póló ha̧kearó beterapó. So whi̧né ai naale kilitu, ama alima ere alatóró erapóló tuȩ́nérapó. Sa̧mó ó i haemó betere o̧la ó ere o̧la feané du betere ala ha̧le deté fu beteró̧póló, ai naalené doasi fotoko̧ bole foné ha̧le eratétóró fu beterapó. So whi̧ feané dowi ala fokóló kemetepa, a̧ hepen-paae fóló, wisi wisi ala fea tȩteróló betere Doasi betere turu naase dȩmó betalepó. 4 Atéturaalu, Kótóné a̧ mulale doiné ensel-rape mulale doi tȩteró biture kaae, a̧ sóró beterale alanékélé, ensel-rape sóró beterale ala mo bosenóló teraae falapó.

5 Ti noatepae, Kótóné i fo erapó.

“Ya̧ta, ya̧lo Naale betóo, ȩ mió naao Aya alée fóo, i dere ape.”

Me fo ipó.

“Ȩ ama Alima betóo, a̧ ya̧lo Naale betóo yaalopó,” ere fo-a, mé ensel-paae yaleé?

6 Téró ai fo kaae, Kótóné ama topo naale beta̧ i haepaae dapesó wouraalu, i fo dapó.

“Kótóné ensel-rape fea a̧ ao̧mó sukó̧ló bitu, ama doi beta̧ hale sóró horótu betae,” erapó.

7 Tépatei, Talené ama ensel-rapemó tuȩ́ muturaalu, i fo dapó.

“Ensel-rape ama fo era̧le fó̧póló, besȩ́ tiki alée falóo, ama kutó diratere whi̧rape simi alée falóo dua dapó,” erapó.

8 Tépatei, kale Naalemamó tuȩ́ mutu i fo erapó.

“Kótóo, naao so whi̧ tȩteróló kaae tare ala kemekélé ini, ha̧le yó tawóo, naao so whi̧ tȩteróló kaae tawaaire alakélé, mo donoi alané kaae tawóo yaalopó.

9 Naao hosaa mo donoi alapaae muóo, dowi ala ya̧ mo hó̧yóo yalepó.

Atéyaleteiné, ya̧ tȩteróló kaae tare Kótónétóró ya̧ mo taoró beteróturaalu, naao fulumu whi̧rape ti ya̧ ao̧mó beteró̧póló, hai̧ fa̧ane wel wȩi naao topomó suniyóló, ya̧ sóró beteralepó,” erapó.

10 Tétu, ama i fokélé dapó.

“Tale-ó, mo take keké nale alimó bete kaayóló fótuku mulóturaalu, haeró sa̧tamo naao naasenétóró alerapó.

11 Ai aleyóló muló betere o̧la feata, doyóló aluyaalotei, ya̧ ti ha̧le betó tarapó.

Ai o̧la o̧la feata, deróló sókó fatere kuti dera̧akele yóló turukó fu dere kaae, doyóló mo ti kemeyaalopó.

12 Whi̧né deró betere dera̧akele kuti sokóló ó me o̧la bopetu dere kaae, mió i ere sa̧ró haetamo naao bopée sóró, kuti kisi kae derótu dere kaae, kisi sa̧ró haetamo aleyóló mulaalopó.

Téyaalotei, ya̧ta ai ere kaaetóró ha̧le betó taru, bitiré faaire ba fo mo kemekélé yaalo meipó,” erapó.

13 Me fo i ape.

“Naao bóe whi̧rape fea ya̧lo dóló tȩteróló, naao hó ao̧mó beteraaire be dȩ sókó wó̧póló, ya̧ ya̧lo turu naase eró betere tikimó kaae tawóló betae,”

ere fo-a, Kótóné mé ensel-paae yaleé?

14 Ti ensel-rape feata, Kótóné kutó diróturaalu, mo ti betaaire so whi̧ tao sene fae yóló, dotȩyale keperape meié?

2

Wisiyóló kaae taru, kale fo wisi wosae ere fo

1 Térapa, da̧ feané wosale mo bete mole fo keteróló, da̧ kó̧paae fao̧sóró ai fo kutiri mulóló, mo hotowaró kaae tawaalopóló i dere ape. 2 Ti noatepae, mo take Talené ama fo so whi̧paae yó melale fae yóló, ensel-rapepaaepi melalepó. Me whi̧nétamo ai fo tikitepa, ó sya feni hó̧ratepa, ti ai whi̧paae dowi kwia mo donotóró mótua yalepó. 3 Mió da̧nékélétamo Talené doasi tao sere ala keteróló, ha̧le o̧la kaae ao̧ratepa, ti da̧kélé netéró ha̧sókó faaloé? Ti ai doasi tao sere alata, Talené amatóró folosóró so whi̧paae yalepó. Ai fo wosale so whi̧ atimanémo, mopóló da̧paae diriyóló yó melalepó. 4 Ai whi̧rapené yó matere fo mopóló tuȩ́ tiki tiró̧póló, atimané yó male fotamo touróló kótóné, me ala yaairemó eratere alarapekélé, kolóló siratere alarapekélé, kae kae kelemei alarapekélé fea eralepó. Atéturaalu, Kótóné ama kisipa mole ala sya fóló, Dȩi Kepe Wisiné ha̧le matere alakélé atimamó doko̧róló mo su̧ralepó.

Yesu a̧ ama no nerape kaae alée fele fo

5 Take nalopaae da̧ biti̧ faalopóló i bopetu betere tikita, ensel-rapepaae tȩteróló kaae tawae inipó. 6 Tépatei, Talené fo asȩre tua̧mó whi̧ mené etei kaae fo erapó.

“Mo whi̧-a, noa kaae doasi bete mupa a̧paae kisipa mutu betere?

Whi̧né naalemakélé hosaa muóló kaae tare-a, a̧ noa doi mole whi̧ betepa de?

7-8 Naao a̧ i haemó beterale sukamó, ensel-rape ao̧mó beteró̧póló yalepó.

Téyaletei, doasi doi mole alaró, mo kae ere dȩ wisinaaletamo a̧paae eróló, a̧ sóró horalepó.

Téturaalu, fea ala amatóró tȩteróló kaae tawó̧póló, naaotei eralepó,” erapó.

Kótóné ai alarape fea ama tȩteróló kaae tare ao̧mó mulaletei, mo beta̧kókélé ha̧le munipó. Atére ala mió da̧né kelené kilinipó. 9 Tépatei, Yesupaae eró betere ala kisipa muae. Taketa, Talené ensel-rape ao̧mó mo sawa sukamó beteraletei, ama tikimó susupu sóró suka̧le betené, mió Talené a̧ topo whi̧ beteróturaalu, doasi doi mutere alaró mo kae ere dȩ wisinaaletamo a̧paae eró betepa kelerapó. Aita, Kótóné hamokoróló ha̧le tao sere ala da̧paae eróturaalu, sukutere ala da̧paae wao̧sóró, mo turó ama tikimótóró serapó.

10 Kótó a̧ta fea ala bete tale bitu, fea o̧la o̧lané ama kisipa mole alatóró eró̧póló, aleyóló muló beterapó. Atére sekȩ́né ama mo dekéró betó mole naale senaale aluni, mo kae ere dȩ tua̧paae a̧lisóró faaire whi̧ Yesu a̧ mené dóló sukunó̧póló yalepó. A̧ atéró sekȩ siré fóló, asane feleteiné so whi̧ tao saai mo su̧re topo whi̧ beterapó. Ti Kótóné a̧paae ai eró betere ala fea da̧né kilituraalu, mo dono ala erapóló kisipa mutapó. 11 Me alatamo hosekéni, Talené ama kae beteró betere so whi̧ró atima fokóló kae beteratere sekȩ́tamo, Kótóné mo beta̧ faketóró aleró betereteiné Yesuné atimapaae no nerape-ó yaaire a̧ hale dumipó. 12 Ama i fo dapó.

“Ya̧lo no nerapené naao doi tuȩ́ yó̧póló, ya̧lo ha̧keamó yóo, touró betere so whi̧ feané keletómó naao doi sóró horóturaalu, wole fokélé yóo yaalopó,” erapó.

13 Me dere fo i ape.

“Ya̧lo a̧paae tuȩ́ tiki tiraalopó,” erapó.

Ai fo kaae ama momó dapó.

“Ȩkélé, Kótóné ama ȩpaae melale naale senaalekélé, da̧ fea i betere ape,” erapó.

14 Ti Kótóné a̧paae kaae tawae yóló melale naale senaaleta, mo hae whi̧tóró betereteiné, a̧kélé atima daale mo tikitóró alée felepó. Aita ha̧le mei, sukutere fotoko̧ bete tale Satan doraai yalepó. 15 Tétu, sukao̧sóró witere alané wae sóró dokóló muló betere so whi̧ a̧ sukuturaalu, teraayóló ha̧le fó̧póló eralepó. 16 Ti ama ai ere doasi alata, ensel-rape tao saai ini, Abraham-né deté fele naale senaale tao saai yalepó. 17 Atére betené Yesu a̧ Talené ala eróturaalu, so whi̧ ko̧lené sukó̧ló, tao sóró momaratere topo whi̧ bitu, so whi̧né du betale dowi alamó, Kótóné atima kwia melao̧sóró sesé yaairaalu, a̧ ama no nerapené daale tikitóró alée felepó. 18 Ti noatepae, su̧ sere alaró kae kae susupui alatamo siré fóló mo asareteiné, mepaae so whi̧ dowi ala yó̧póló su̧ sere sukamó, atima dée nao̧sóró ama mo su̧mó tao senérapó.

3

Yesuné Moses tȩteró beterapó ere fo

1 Térapa, dowi ala fokóló kae beteró betere no nerape-ó, da̧kélé dia̧kélé Kótóné hepen bepaae faai ape yóló mo beta̧ kaae fotóró erapa, dia̧né tuȩ́ tiki mo turó Yesupaaetóró muló betae. Ti a̧ta, Kótóné ama fo yó meló̧póló dotȩyale whi̧ betóo, da̧mó momaratere topo whi̧ betóo erapóló da̧né i du betere ape. 2 Moses-né Kótóné ama fake so whi̧ mo wisiyóló kaae taru yale kaae, Yesunékélé a̧ sóró beterale sekȩ́né a̧paae erae yale ala fea mo turó eraté fu betalepó. 3 Beta̧ be tȩtere whi̧né be wisinaale tȩpa, so whi̧né ai be siratua dapó. Tépatei, ai be tȩyale whi̧ dukiratere foné be wisinaale tȩnapóló, siratere ala tȩteró beterapó. Atétu dere kaae, Yesuné doasi doi mole alané Moses-né doi muale ala, mo bosene falapó. 4 Be fea tȩnetei ama ko̧leaané daani, whi̧né tȩyóló mulótua erapó. Atére kaae, o̧la o̧la fea Kótóné amatóró aleyóló muló beterapó. 5 Ti Moses a̧ Kótóné kutó diratere whi̧ bitu, Talené so whi̧ mo wisiyóló kaae taté fu bitipakalepó. Tétu, ama du betere alata, take nalopaae Talené mo eraalopóló, ama ha̧kearóló yó mótu bitipakalepó. 6 Téyaletei, Keriso a̧ Kótóné naalematóró bitu, Talené ama fake so whi̧ fea mo hotowayóló kaae taté fu beterapó. Atétu, take nalo waaire be dȩmó Talené da̧paae wisi ala eraalopóló, hai̧tamo kaae taru, halaainé ama ala ha̧le eró tapa, ti da̧ Kótóné ama fake so whi̧tóró beterapóló kisipa muae.

Kisipa tirénire so whi̧paae wisiyóló kaae tawae ere fo

7-8 Atéreteiné Dȩi Kepe Wisiné i fo dapó.

“Whi̧ bitini ha̧le kópu ka̧ae fi tikimó, Kótóné diaao̧ noutererape su̧ sóró ka̧ae kelalemó, ama dere fo woseni, dowa̧ae fóló hosaa ta̧ ipakalepó.

Atéyale kaae, mió diaao̧kélé ama fotamo wosetepa, dia̧né hosaa ta̧ yao̧sóró yae.

9 Diaao̧ noutererape atima atéró kuturaalu, 40 ba fo tua̧mó ȩ ka̧ae kolóló su̧ siré fu betepa, ya̧lo erótu betale ala atimané kilitu betalepó.

10 Atéyale betené ai alimó betale so whi̧tamo fopaae butu, ya̧lo i fo yalepó.

‘Atimané hosaa mo turó kae tikipaae muluraalu, ya̧lo erótu betere ala mo tuȩ́kélé inipó,’

11 Atétepa, ȩ fopaae butu etei dirii fo yóló mulalepó.

‘Ya̧lo hosaa muni deyóló dua betere ala tua̧mó, atima sókókélé mo waalomeipó,’ ” erapó.

12 No nerape-ó, dia̧kó mepaae whi̧né hosaa tua̧mó mole dowi alaró, mo ti betere Kótópaae tuȩ́ tiki tirénitere alatamo iru, Kótó taaróló fao̧sóró, hotowaró kaae tawae. 13 Téturaalu, miópó du betere be dȩ kemeyaai epatei, dowi alané dia̧ dilikó̧ló diaao̧ hosaa ta̧rao̧sóró, betere doko̧ dia̧sisi ketekȩ u bulótu i bulótu du betae. 14 Folosóró kaae suraalu, da̧né tuȩ́ tiki tirale ala tua̧mó taaréni, mo diriyóló bitiré fóló, kemene fole kwiamó sókó fupa, ti Keriso tua̧mó mole ala da̧nékélé serapó. 15 Kótóné ai fo ereteiné da̧né u deté wale fo momó i dere ape.

“Whi̧ bitini ha̧le kópu ka̧ae fi tikimó, diaao̧ noutererapené Kótóné dere fo woseni, hosaa ta̧yóló dowa̧ae fu betale kaae, mió dia̧kélé ama fo wosetepa, diaao̧ hosaa ta̧ yóló dowa̧ae fao̧sóró yae.”

16 Talené atimapaae yale fo wosaalo hó̧yóló dowa̧ae fele so whi̧-a, deé? Aita, Isip hae taaróló, Moses-né dapesó fele so whi̧tórótipó. 17 40 ba fo tua̧mó, Kótóné fopaae bualetei-a, detamo maaté yaleé? Aita dowi ala yaleteiné kópu ka̧ae fi tikimó, ha̧le sisiraae fele so whi̧tórótipó. 18 Kótóné ama dirii malo duraalu, “Ya̧lo hosaa muni deyóló dua betere tikimó, atima beta̧kókélé mo sókó waalomeipó,” ere fo depaae maaté yaleé? Aita, ama fo tikitu betere so whi̧paaetóró erapó. 19 Ti atima Kótóné dua betere ala tua̧paae sókó fenire beteta, Kótóné fo wosóló, tuȩ́ tiki tiréni yaleteiné erapó.

4

Kótóné so whi̧ sa̧a nó̧póló tukóló muló betere be dȩ mulapóló ere fo

1 Ti Kótóné ama so whi̧ sa̧a nóló biti̧ wó̧pólópó ere fo kemeni, ha̧le mulapó. Atérapa, ai tua̧paae biti̧ faairetei da̧ ha̧sókó fao̧sóró, witamo hotowaró kaae tawae. 2 Ti noatepae, mené atima Juda fake so whi̧paae yó melale fo wisi da̧paaekélé yó melalepó. Atimané ai fo wosóta yaletei, mopóló tuȩ́ tiki tiréni yale betené atima tua̧mó me dukélé olenipó. 3 Ti ai fo mopóló mió tuȩ́ tiki tiró betere so whi̧ da̧ta, Kótóné ama sa̧a nokole tikipaae sókó fu beterapó. Tépatei, kisipa tirénire so whi̧paae Kótóné i fo erapó.

“Atétepa, ȩ fopaae buturaalu, etei dirii fo yóló mulalepó. ‘Ya̧lo sa̧a nóló betere tikipaae atima wóló betókélé mo yaalomeipó,’ ” erapó.

Take Moses betale alimó Kótóné ai fo mo epatei, sa̧ró haetamokélé, ere o̧la o̧lakélé, fea Kótóné ama aleyóló kemerélipakalepó. 4 Ti noatepae, wȩike be dȩmó Kótó a̧ sa̧a nale fo mepaae asȩ tua̧mó eretei dosa̧atepa tuȩ́nérapó.

“Kótóné ama diyale kutó fea kemeróló, wȩike be dȩmó ti a̧ sa̧a nalepó,” erapó.

5 Kale yale fo momó i dapa, wosae.

“Atima ya̧lo sa̧a nóló betere tikipaae wóló betókélé mo yaalomeipó,” erapó.

6 Atére betené mió mepaae so whi̧ sa̧a nóló betaalopóló, i bopetu betere tua̧mó sókó fóló betenérapó. Ti take betale so whi̧ Talené fo wisi mené yó matepa wosetua yaletei, ai fo ao̧mó sukó̧ló bitini, tikitu betaleteiné sa̧a nóló betere ala tua̧paae sókó fenipó. 7 Atéró bitiré fóló, mepaae ba forape keme itikimó, ti Kótóné be dȩ kae da̧le mulóló, miópó doi mulóturaalu so whi̧paae i fo yae yóló, Depit-paae ipakalepó.

“Mió ama fotamo wosetepa, ti diaao̧ hosaa ta̧yóló dowa̧ae fu betao̧sóró yae,” erapó.

8 Ti noatepae, Josuané Talené so whi̧ sa̧a nalóló beterólua̧sóró, ti nalo me be dȩmó Kótóné sa̧a nóló betaalopó fo ua̧meipó. 9 Atérené Kótóné ama kutó kemeróló a̧ sa̧a naleteita, take ama so whi̧ sa̧a nóló beteraaire alamó kisipa mutu ereteiné, dia̧ ai sa̧a nóló betere ala tua̧paae biti̧ fenérapó. 10 Ti noatepae, Kótó a̧ ama kutó diyóló kemeróló, sa̧a nóló bitu yale kaae, mepaae so whi̧ de Kótóné sa̧a nóló betere tikipaae sókó fupa, ti so whi̧kélé atimané ditere kutókélé taaróló, sa̧a nóló ha̧le betenérapó. 11 Atérapa, atima Kótóné fo tukóló dowa̧ae fu betere ala sya furaalu, da̧kélé dée nao̧sóró, ai sa̧a nóló betere tikipaae ketekȩ buóló sókó faalopa siépe.

12 Ti Kótóné fota, beteró betere fotoko̧tamo fa̧ayóló mo su̧rapó. Ai fota, tamo fakeró fosó daale bóe dele sepakené fosókélé mo teraae falapó. Atéru, whi̧né asoró kepetamo tua̧mó tekeyóló sonaae fóo, diri tamo olekereteikélé tua̧mó tekeyóló sonaae fóo, dua dapó. Atérené whi̧né hosaa tua̧mó ere alaró mole tuȩ́ tikitamo, Kótóné ai fonétei ka̧ae kolóló talenérapó. 13 Kótóné aleyóló muló betere o̧la o̧la fea ama keletómó hiró bitini, mo fopa ha̧keamó mulapó. Atére sekȩ́né keletómó, da̧né du betere ala fea mo beta̧kélé hiraalomeipo.

Yesuta Talepaae momaratere topo whi̧ beterapó ere fo

14 Da̧ tao sóró momarótu betere doasi topo whi̧ Kótóné naalema Yesu a̧ sa̧ tua̧mó fóló hepen-mó beterapa, ama fo wisi da̧né wosóló mopóló a̧paae tuȩ́ tiki tiratere ala taaréni, mo ti tiró betae. 15 Ti da̧ta, mo hae whi̧ betereteiné mepaae sekȩi ala ó dowi ala yó̧póló su̧ supa, diriyóló daayaaire fotoko̧ mo bunipó. Tépatei, da̧mó momarótu betere topo whi̧né ai alarape fea ama hosaamó suraalu, da̧ tao senérapó. Ti mió da̧paae i wou betere sekȩ ó dowi ala yó̧póló, su̧ sere ala fea a̧paaekélé wua yalepó. Téyaletei, a̧ dowi ala mo beta̧kélé inipó. 16 Atérapa, da̧paae sekȩi ala wale sukamó da̧ ko̧leturaalu, ama tao só̧póló hamokoróló ha̧le tao sere ala tȩteróló kaae tare tikipaae faaire wini, halaainé faalopa siépe.

5

1 So whi̧mó Talepaae momaratere topo whi̧ sóró beteraai, whi̧rape fea fopeyóló beta̧ whi̧tóró sóró beterótua dapó. Ai whi̧ta, so whi̧ró Kótótamo tua̧mó bitu, so whi̧né yale dowi ala Kótóné tokó̧ló aluró̧póló, simó suku̧laa dalatere alaró ha̧le matere alatamo dua dapó. 2 Ti ko̧ló ko̧lóru, kó̧paae fole so whi̧ da̧ tao saai ai tua̧ whi̧ a̧kélé hae whi̧tóró ereteiné naameyóló mo dua bitu enérapó. 3 Ti a̧kélé dowi ala dere whi̧ beterapóló kisipa mutu, ama yale dowi alapi Talené wisiró̧póló, simó suku̧laa dalóo, nalo ti mo so whi̧né dowi ala wisiró̧póló suku̧laa dalóo, dua dapó.

4 Mepaae whi̧ momatere topo whi̧ betaai doi sere alata, ama ko̧leaané enénitei, Kótóné Eron-paae ape yóló momaratere topo whi̧ sóró beterótu yale kaae, Kótónétóró ai whi̧ sóró beteranérapó. 5 Atére kaae, Keriso a̧ doasi doi saai kisipa mutu, amatei momaratere topo whi̧ bitinipó. Téni, Kótóné a̧paae duraalu,

“Ya̧ta, ya̧lo naalepó. Ȩta, mió naao aya alée fulapó,” erapó.

6 Ai fo kaae, me asȩ tua̧mó i fo dapó.

“Melkisedek a̧ momaratere whi̧ bitu deté fele ala naao tȩteróló kaae taru, momatere ala ha̧le yó taté fu beteró̧póló, ya̧lo ya̧ sóró i beteratere ape,” erapó.

7 Yesu i haemó bitiré fele sukamó, a̧ sinao̧sóró tao saaire sekȩ́paae me sukamó a̧ wole yóo, me sukamó a̧ tao sae yóló moma fakeyóló yóo dua yalepó. A̧ atéró Tale ao̧mó sukó̧ló betaleteiné ama erae yóló kematere moma Kótóné wosóló, mo eralepó. 8 Ti a̧ Kótóné naalema bitutei, sekȩ ha̧le beleté feleteiné Kótó ao̧mó sukó̧ló betere ala mo asane felepó. 9 Ai ala deté fóló, a̧ momaratere whi̧ wisi biti̧ felepó. Atétu, ama fo wosóló eratere so whi̧ fea aluni, mo ti betó tanó̧póló, tao su betere bete tale alée felepó. 10 Ti aita ha̧le mei, Kótóné a̧paae duraalu, “Melkisedek-né deté fele ala tua̧mó ya̧ momatere whi̧ beteratapó,” yale betené yalepó.

Talené ala taaróló sisópaae eratepa mo wió yae dere fo

11 I bopeyale alarape dekéró moletei dia̧paae ua̧mó, ai fo bete diaao̧ wosaaire hapólureteiné, dia̧paae yaairekélé dirirapó. 12 Ita mo fo dapó. Dia̧ mo take kaae sóró Kótóné ama bete mole fo woseté waleteiné, mió dia̧ Kótóné fo yó matere whi̧rape mo su̧mó bitua̧pó. Até ua̧tei, ama bete mole fo dia̧ tuȩ́ inipa, take kaae sóró yó malepaae fesaae fóló, mené dia̧ momó yó manérapó. Dia̧ dirii o̧la naaire su̧ni, keteirape mo awa̧tóró naai ekȩletu dere kaae erapó. 13 Mepaae so whi̧ de awa̧tóró ekȩleyóló nuku betepa, ti ai so whi̧ mo ketei kaae bitu, Kótóné mo donoi ala erateretei tuȩ́ni, ko̧ló ko̧lórapó. 14 Tépatei dirii o̧lata, disire so whi̧né nó̧póló muló beterapó. Atére so whi̧ ti Talené fo wosetere doko̧ fea ama alatóró eró tareteiné asa duraalu, dowi alaró wisi alatamo su̧mó ka̧ae kolóló, talenérapó.

6

1-2 Atére betené Kerisoné ala i ape yóló, teómó kaae suraalu, yó matere fo momó kae yó melaalomeipó. Até yaletei taaróló, mió mo dirii fo dia̧paae i dapa wosae. Take kaae sóró yó melale fota, whi̧rapené be tȩteróturaalu, folosóró iru eleké detu dere kaae yóló, yó male alarape i ape. Sukutere alapaae a̧lisóró fole dowi ala taaróló, tu̧ wisipaae fole alakélé, Kótópaae tuȩ́ tiki tiratere alakélé, wȩi tópuratere alakélé, me whi̧ Talené kutó diró̧póló, ama tikimó naase mulatere alakélé, sukutere so whi̧ kepaayóló betaaire alakélé, so whi̧ feané yale ala taleyóló mo ti muó tawaaire kwia melaalopó ere fokélé, take folosóró kaae suraalu yó maté waletei, momó kae yó melaalomeipó. 3 Kótóné wisirapa, dirii fo yó melae depa, ti da̧né mo yó menanérapó.

4-6 Mepaae so whi̧ atima diliki tua̧mó beteretei taaróló, dȩ tua̧paae biti̧ fóo, hepen bemó mole wisi wisi o̧la atima sóró asa yóo, Dȩi Kepe Wisiné erótu betere alakélé atima sóo, Kótóné bete mole fo tua̧mó bole wisi ala atima kisipa yóo, take waaire alimó tȩteróló kaae tawaaire fotoko̧kélé atimané tuȩ́ yóló asa yóo ere so whi̧tei, Talené ala taaróló fupa, ti momó kae kisipa feteyóló fesaae wonénipó. Téturaalu, atima ai du betere alané Kótóné naalema so whi̧ feané keletómó doasi hale seróló, a̧ filipaa ni tómó momó oleratere ao̧rapó.

7 Hali wouraalu, wisi fȩ bulatere haemó o̧la wisiyóló holóló, ai kutó talené o̧la supa, ti ai hae tiki Kótóné wisiraalopó. 8 Tépatei, o̧la wisiyóló huni, mu daai képiró dowi netamo hotere hae ti fȩ buni, dowi deké bulapó dua dapó. Atére haeta, ai kutó talené doróló, kemeróturaalu simó néli biliyaalopó.

9 Da̧né hosaa mole no nerape-ó, i deté wale fota, dia̧ tua̧mó ere alamó dumipó. Ti dia̧ta, Talené ama so whi̧ aluyao̧sóró tao sale ala tua̧mó betere ala da̧né kisiparapó. 10 Ti Kótó a̧ta, so whi̧ feané du betere alarape ho̧ko taleyóló kwia mótumipó. Atérapa, diaao̧ ama kutó diratere alakélé, Kótó a̧paae yaala sókó furaalu, ama kae beteró betere so whi̧ tao sere alakélé, nalo tao siré faaire alakélé, fea ama tuȩ́ yó taru, kwia mo donotóró melaalopó. 11 Talené dia̧ doko̧ feapaae melaalopó yale o̧la mo saasepólópa, ketekȩ buóló mió diaao̧ ai du betere alatóró ha̧le yó taté fóló, kemene fole kwiamó sókó fae. 12 Dia̧ Kótóné ala erótu beteretei deka yóló taaréni, mepaae so whi̧ atima tuȩ́ tiki tiratere alaró sekȩi ala wapatei, ha̧le yó tare alatamo su beterapó. Dia̧kélé ai ala yaasepóló, atimané dere alatóró su̧róló yae.

Kótóné eraalopó dere ala ha̧sókó féni mo eraalopó

13-14 Kótóné ama eraalopó yóló mulale fo Abraham-né mopó yó̧póló, Tale a̧ tȩteró betere Doasi me bitinipa, amatei a̧ doi yóló dirii malo duraalu,

“Ya̧lo ya̧ wisiratereteiné, naao detere naalené deté fole naale senaalekélé doakale fake firatere ala ha̧sókó feni, mo yaalopó,” ipakalepó.

15 Atétepa, Abraham a̧ whaaliani, dua kaae taté fóló, nalo Kótóné a̧paae melaalopó yóló mulale o̧la mo salepó.

16 Me whi̧né mepaae so whi̧paae i ala eraalopóló mulatere fo diriróturaalu, atimané doi yóló dirii malo dumi, atima tȩteró betere doasi whi̧né doi yóló, ó Talené doi yóló malo dua dapó. Atéró dirii malo dereteita ha̧le mei, nalomo ai fo inipóló foné u só derótu, i só derótu yao̧sóró dapó. 17 Ti Kótóné ama eraalopó dere fo diriróturaalu, amatei a̧ doi yóló dirii malo yaleteita ha̧le meipó. Ama ai eratere ala saaire so whi̧né ama yóló mulatere fo kisipa feteyóló taaréni, mo dokonatapó kisipa muó̧póló yalepó. 18 Ti Kótóné ama eraalopó yóló mulale foró dirii malotamo epatei taaróló, ama kisipa feteyóló me kae ala eranénipó. Kótóné ai ala yaleteita ha̧le mei, da̧ dowi alamó kwia sóró aluyao̧sóró, Talené tao sóró mo wisiyóló beteraalopó yale fo wosóló hosaa tua̧mó muló bitu, tuȩ́ tiki tiraté fu betere so whi̧ da̧ ketekȩ buó̧póló yalepó. Ai so whi̧ta, ti da̧tóró i ape. 19-20 Take nalo da̧ mo wisiyóló betaalopóló hai̧tu betere ala mepaae sekȩ ó whaalia dere alané só deróló dorao̧sóró, ai hai̧tere alané da̧ diriróló, turuku kaae derapó. Ai turukuta, ho̧ko tikimó dini, sata̧le yóló kuti oleró betere tiki bosenóló, Kótóné mo kae aleyóló muló betere be ke tua̧mó erapó. Ai be ke tua̧paae so whi̧ nalo wó̧póló, da̧ tao sere whi̧ Yesu a̧pi folosóró sóró falapó. Ai sekȩ́ta, Melkisedek betale kaae, so whi̧mó momaratere topo whi̧ alée fóló, ai ala ha̧le deté fu beterapó.

7

Melkisedek momaratere topo whi̧ betere fo

1 Ti Melkisedek a̧ta, Salem be hulua tȩteróló kaae tare topo whi̧ betóo, mo taoró betere Kótópaae momaratere whi̧kélé betóo, ipakalepó. Abraham a̧ mepaae topo whi̧rapetamo bóe fóló, bóe whi̧rape dóló kemeróló momó fesaae wouraalu, tu̧mó Melkisedek-tamo hokolaa yóló, Abraham wisiratere fo erapó. 2 Atétepa, Abraham-né ama bóe dóló sale o̧la o̧la naase tamo moletei dekeyóló, beta̧ Melkisedek-mó melalepó. Melkisedek-né doi bete tamo mulapó. Folosóró doiné bete, “Donoi ala dere topo whi̧pó,” Me doi bete, “Salem be hulua tȩteróló kaae tare topo whi̧pó,” Ai doi feteyóló, “Hosaa muni deyóló dua betere ala tȩteróló kaae tare topo whi̧pó,” erapó. 3 A̧ deyale soró whi̧tamoné doikélé, a̧ kaayale noutererapené doikélé, a̧ deyale be dȩkélé, suka̧le be dȩkélé, asȩmó muni, Kótóné naalema biture kaae, a̧ so whi̧mó momaratere topo whi̧ ha̧le betó tarapó.

4 Ai sekȩ́ a̧ doasi whi̧póló ere ala tuȩ́ muae. Da̧né noutere Abraham-nékélé ama bóe dóló sóró wale naase tamo o̧la o̧la dekeyóló beta̧ Melkisedek meló beterapó. 5 Kótóné ama tukóló muló betere fo tua̧mó i ala yae erapó. Lipai fake whi̧rapekó so whi̧mó momaró̧póló sóró beteró betere whi̧rapené mo so whi̧né mole naase tamo o̧la o̧la dekeyóló, beta̧ siré kwȩyae yóló munélipakalepó. Ti atéró kotere whi̧rapekélé, matere so whi̧kélé, atima fea Abraham-né deté fele fake no nerape epatei, atima tua̧mókélé siré kwȩipakalepó. 6 Melkisedek-ta, Lipainé deale whi̧ meitei, Abraham-né naasetamo o̧la o̧la dekeyóló beta̧ a̧ melalepó. A̧ta, Kótóné wisi ala eraalopó yóló mulale whi̧tei, ai o̧la o̧la matepa sale sekȩ́ Melkisedek-né ama foné a̧ wisiralepó. 7 Ita mo dua dere alapó. Doasi whi̧né a̧ ao̧mó betere whi̧ ama foné wisirótua dapó. 8 Atétere kaae, so whi̧né naase tamo o̧la o̧la dekeyóló beta̧ siré fu betepatei, ai whi̧rape sukutua yalepó. Atéyaletei, kale doasi whi̧ Melkisedek-né naase tamo o̧la dekeyóló beta̧ ama saletei, a̧ suka̧lepó fo munipó. 9 Mené etei kaae fo su̧mó enérapó. Naase tamo o̧la o̧la moletei, beta̧ dekeyóló siré kotere whi̧ Lipai a̧ Abraham tua̧mó, ni du ke kaae bolepó. Atépa, Abraham-né o̧la o̧la dekeyóló beta̧ Melkisedek-mó matepa, Lipainé amakélé meló beterapó. 10 Ti Melkisedek-ró Abraham-tamo hokolaa yaleteita, Lipai a̧ deyaai ama tikimó teó bupa yalepó.

Melkisedek momaratere whi̧ betale kaae, Yesukélé momaratere whi̧ betó tarapó

11 Lipainé deale whi̧rape mo so whi̧mó momatere topo whi̧ betere tua̧mó Kótóné tukóló muló betere fo sókó walepó. Tétu, atima ai alimó momarótu betale alané Kótóné so whi̧ mo ti wisirólua̧sóró, momaratere topo whi̧ me kae waalopó fo ua̧meipó. Ti ai momaratere topo whi̧ta, Eron-né deale naalené deté fele whi̧ mei, Melkisedek bitu yale kaae du betaalopó, erapó. 12 Ti noatepae, mo so whi̧mó Talepaae momaratere whi̧rapené du betere ala taaróló, Talené me kae alatamo tukóló mulatepa, ti ai ala su̧mó enérapó. Meitepa, ti enénipó. 13 Ai ere fo dokonó betere whi̧ta, Lipai fake mei, kae fake whi̧pó. Ai fake mo beta̧nékélé so whi̧mó Talepaae simó suku̧laa dalóló, momatere ala inipó. 14 Da̧ tȩteróló kaae tare whi̧ Yesu a̧ Juda fakené dealepóló, so whi̧ feané kisiparapó. Ti beta̧ Juda fake whi̧kó so whi̧mó momaratere topo whi̧ betaalopóló Moses-né asȩmó inipó. 15 Melkisedek betale sirimó, whi̧ me kaetamo sókó hotepa, ti da̧né i deté wou betere fo bete mo ha̧kearatapó. 16 Ti noatepae, ai whi̧ a̧ so whi̧mó Talepaae momaratere topo whi̧ sóró beteraleteita, Lipainé deté fele whi̧rape maaté sóró beteranérapó, ere fo sya furaalu inipó. Ai sekȩ́ a̧ tua̧mó doasi fotoko̧ bulu, mo ti betó tareteiné dóló sukunaaire su̧nipa, Talené a̧ momaratere topo whi̧ sóró beteralepó. 17 Ti ai fo kaae me asȩ tua̧mó i fo erapó.

“Ya̧ta, momaratere topo whi̧ Melkisedek-né du betale ala naao tȩteróló kaae taru, yó taté fu beteró̧póló, ya̧lo ya̧ sóró beteratapó,” erapó.

18 Kale folosóró yóló mulale fota, me ala yaaire su̧ni bépa, ha̧le o̧la kaae ao̧róló taalatapó. 19 Ti noatepae, kale tukóló muló betere foné so whi̧ró Kótótamo beta̧mó wisiyóló beteró̧póló, mo turó wisiranénipó. Kale folosóró yale ala taaróló, mió Talené ama so whi̧ wisiyóló beteraalopó ere foné beta̧ Kótó betere felekepaae a̧lisóró fenérapó.

20 Ti a̧ momatere whi̧ sóró beteróturaalu, dirii malo yóló sóró beteralepó. Téyaletei, mepaae momaratere whi̧rapeta, ha̧le foné maaté sóró beterótua dapó. 21 Téyaletei, Kótóné i sekȩ́ momaratere whi̧ sóró beteróturaalu, a̧paae i malo yalepó.

“Talené ama kisipa feteyaalomei, ya̧ so whi̧mó momaratere whi̧ mo ti betó tanó̧póló, ya̧lo ya̧ sóró beteratapó,” erapó.

22 Ti atéró dirii malo yaleteiné Yesu a̧ Kótóné ama so whi̧ tao saalopóló, yóló mulale fo diriratere bete alée felepó. Ama so whi̧ tao saalopóló kisi yóló mulale foné folosóró yale fo teraae falapó.

23 Ti mo so whi̧mó momaratere whi̧rape dekéró bitiré waletei, ai whi̧ sukutepa, me whi̧némo tȩteróló kaae tatua yalemó, ai whi̧rapekélé fea sukutua yalepó. 24 Téyaletei, Yesu a̧ mo ti betó tareteiné, so whi̧mó momarótu betere ala ha̧le yó taté fu beterapó. 25 Atérené Kótótamo beta̧mó betaai kisipa mutu, Yesuné ama yale ala tua̧mó fu betere so whi̧ mo ti beteró̧póló, Yesuné ama mo su̧mó tao senérapó. Ti noatepae, a̧ta so whi̧ró Kótótamo tua̧ whi̧ bitu, Kótópaae atima tao sae dere fo ha̧le yótóró tarapó.

26 Yesu a̧ atéró, momaratere topo whi̧ bitu, da̧ ya̧ya̧re ala fea ama mo su̧mó tao sóró eranérapó. Ti a̧ta, Kótóné mo kae beteró betereteiné mené a̧ só deraaire bete muni yóo, a̧ me dowi alatamo hosekéni yóo, dowi ala du betere so whi̧tamo beta̧mó bitini, kae betóo, ó sa̧ró hepen betamokélé fea amatóró tȩteróló kae tawóo erapó. 27 Mepaae momaratere topo whi̧rape betere doko̧ fea atimané dowi alapi kemeró̧póló, sipsip o bulmakau hupu simó suku̧laa daróló, nalo ti mo so whi̧né dowi alamó suku̧laa dalatere ala suka fea ha̧le yó taté fu beterapó. Atima ai dere ala kaae, a̧ tua̧mó me noa dowi alakó mupa atéyaaloé? Ti ama betere bete Kótópaae mo beta̧ félimótóró melóló, mo so whi̧né dowi ala kwia ama tokó̧ló aluróló wisiralepó. 28 Ti kale tukóló muló betere fo sya furaalu, mo hae whi̧tei, momaratere topo whi̧ sóró beterótua yalepó. Téyaletei, nalo sókó wale dirii malo fo tua̧mó ti Talené naalema momaratere topo whi̧ sóró beteralepó. Ai whi̧ a̧ta, me alakélé mo ya̧ya̧ni, so whi̧ tao sere alatóró ha̧le yó tanó̧póló, Kótóné a̧ mo turó su̧róló beteralepó.

8

Yesuta momaratere topo whi̧ bitu, mió kisi ere fo diriró betere Talepó

1 Da̧né i deté wou betere fo tua̧mó bete mole mo topo fo i ape. Da̧ tao sóró momaratere etei kaae topo whi̧ta, hepen bemó Doasiné tȩteróló kaae tare tikimó, ama turu naase eró betere dȩmó fóló betalepó. 2 Take kaae sóró tȩyale momatere kuti bemó, Talené ama kae ere ala erótu beterapó. Ai beta, mo whi̧né naasené tȩni, Talené amatóró tȩnapó.

3 Ti mepaae mo so whi̧mó momaratere topo whi̧rapené Talepaae ha̧le matere alaró simó suku̧laa dalatere alatamo yó̧póló, Talené sóró beterótua dapó. Atétere kaae, mió da̧ tao sóró momarótu betere sekȩ́kélé, Kótó beterepaae ha̧le faalomei, me o̧la sóró ti su̧mó fenérapó. 4 A̧tamo i haemó bitua̧sóró, ti so whi̧mó momaratere whi̧ bitua̧meipó. Ti noatepae, Kótóné tukóló muló betere foné Talepaae ha̧le melae ere fo sya furaalu, mótua dere whi̧rape sóró beteró beterapó. 5 Ai whi̧rape atimata, ó hepen-mó ere mo ti momatere be su̧róló, i haemó tȩne mo kuti bemó Talené ala erótu beterapó. Moses-né ai momatere kuti be tȩyaaitepa, Talené a̧paae i ma fo erapó.

“Naao ai be tȩturaalu ho̧ko tȩni, da̧mo hasi fosómó bitu, ya̧lo ya̧paae yó melale be su̧tóró mo hotowaró tȩyae,” yóló ipakalepó.

6 Téyaletei, Talené ama so whi̧ tao saalopóló, yóló mulale dirii fo Yesu a̧ tua̧mó erótu beterapó. Atére kaae, i haemó mepaae momatere whi̧rapenékélé ai ala du beterapó. Tépatei, mió kisi yóló mulale dirii foné take yóló mulale fo teraae falapó. Atére kaae, Yesuné Kótóné so whi̧ tao sóró ditu betere kutóné atimané ditu betale kutó mo teraae falapó. Ti ai kisi dirii fo tua̧móta, Kótóné ama so whi̧paae eraalopóló, mulale wisi ala fa̧anuraalu, take yale ala mo ha̧le o̧la ao̧ró beterapó.

7 Ti noatepae, Talené take folosóró yale dirii fotamo mo su̧rapó ua̧sóró, ti nalo ama eraaire me dirii fo kae ua̧meipó. 8 Tépatei, Kótóné ama so whi̧ fopeyalemó, mepaae ha̧sókó fole ala kolóló i fo yalepó.

“Ȩta, Talené i dapa wosae. Take waaire ba fomó Israel so whi̧ró Juda so whi̧tamo ya̧lo tao saai, kisi dirii fo kae yóló mulaalopóló dia̧paae i dere ape.

9 Ti mió ya̧lo kae yóló mulaaire kisi dirii fota, take atimané noumatererape Isip hae kwiamó betepa, ya̧lo dapesó wale sukamó, yóló mulale dirii fo kaae meipó. Atimané ya̧lo yóló mulale fo sya fóló eró tanitepa, ya̧lo atima tao saai yaletei taaróló, sisópaae eralepó.

10 Ȩta, Talené i dapa wosae. Ai ala yóló ki̧lipaae Israel so whi̧tamo ya̧lo etei dirii fo yóló mulaalopó. Ya̧lo tukóló mulatere fo tikao̧sóró, atimané tuȩ́ tiki tua̧mó mulóo, hosaa tua̧mókélé asȩyóo yaalopó. Téturaalu, ȩ atima tȩteróló kaae tare Kótó betóo, atima ti ya̧lo so whi̧ betóo yaalopó.

11 Atétere alimó, me whi̧né ama be whi̧ so whi̧paae ó ama nomapaae duraalu, ‘Tale tuȩ́ muóló betae’ dere fo momó kae yaalomeipó. Ti noatepae, ai be dȩmó mepaae sókó deyóló betere so whi̧nékélé, doasi doi mole so whi̧nékélé ȩ mo tuȩ́ yaalopó.

12 Atétepa, ya̧lo ko̧leturaalu, atimané du betere sonaalei alaró mepaae dowi alatamomó, kwia melaai yaletei ya̧lo kisipa keteróló aluraalopó,” erapó.

13 Ti Talené ama i yóló mulaaire dirii fota, “Kisipó” doi mulóturaalu, take folosóró yóló mulale dirii fo bete muni ha̧le o̧la kaae ao̧pa, kisi foné mió mo felekemó kemeróló aluraai dapó.

9

I haemó kapala tȩne kuti bemó momatu betere ala

1 Take folosóró diaao̧ noutererapepaae Talené ama ala eróturaalu, a̧paae momatere alakélé etéró yae yóló yó melóo, ama ala eraaire momatere bekélé etéró tȩyae yóló yó melóo, ipakalepó. 2 Atétepa, so whi̧né Talepaae moma yaairaalu, kuti be tȩyóló, u tua̧mó be ke tamo aleyóló munélipakalepó. Folosóró sókó fole be ke ti arai kutiné sata̧le erepó. Ai be kemó ti lamp sa̧ daalóo, o̧la mulatere ni fakeró Talené keletómó mulótua dere bred otamo muóo erepó. Ai be kené doita, Kótómó kae tukóló muló betere tikipó. 3 Me aleyóló muló betere be keta, hapólui kutiné sata̧le erepó. Ai be kené doita, Kótóné ama ala beta̧ eraai mo kae tukóló muló betere tikipó. 4 Ai be ke tua̧mó felé kȩlaa wale fetera kaae o̧la biliyaaire tiki kold kapané aleyóló daalóo, Kótóné ama so whi̧paae wisi ala eraalopóló ere dirii fo asȩyóló buló betere bokis-kélé mulóo erepó. Ai bokis husiróló kold kapa dateka̧ró beterapó. Ai bokis dolomó, kold kapané aleale wutimó mana o deróló mulóo, Eron-né dotó tiki asȩ sokoretei mulóo, Kótóné dirii fo asȩre kane fake tamokélé bulóo erepó. 5 Ai bokis tómó, Kótóné ama mo kae ere dȩ fa̧ane serupim ensel-rape su̧róló aleale o̧la me uté daayóo, me ité daayóo erepó. Ai serupim ensel-tamoné baase dorokó̧ faróló so whi̧né dowi ala kemera̧leta dere tiki husiró beterepó. Atére alarape fea bete etérapóló, mió mo turó da̧né enénipó.

6 I bope yale o̧la o̧la fea atéró taleyóló muló betepa, mo so whi̧mó Talepaae momaratere whi̧rape folosóró ere be kemó, atimané ditere kutó diyaai, hutua yalepó. 7 Tétua yaletei, mo u tua̧mó ere be kepaae ti so whi̧mó Talepaae momaratere doasi topo whi̧ a̧ maaté beta̧ ba fomó, mo beta̧ félitóró fua yalepó. Téturaalu, ai be kepaae naase ha̧le feni, bulmakau-ró meme hupu sameatamotóró sóró fua yalepó. Atétua yaleteita, Talené atima kwia melao̧sóró seséturaalu, ama yale dowi alapi Talepaae melóo, nalo ti mo so whi̧né dowi alapóló tuȩ́ni, mo ala nisiyóló du betale dowi alamó melóo, dua ipakalepó. 8 Mió ai be ha̧le tȩpa, Kótóné mo kae ala ere be tua̧paae sókó faaire tu̧ ha̧le ai kinapa kelae yóló, so whi̧paae Dȩi Kepe Wisiné ha̧kearóló yó mótu beterapó. 9 Ti take Talepaae me o̧la ha̧le matere alaró hupu simó suku̧laa dalatere alatamoné ai o̧la sóró wale so whi̧né hosaa tua̧mó mole sekȩi ala mo ti wisiranénire ala mió i alimó betere so whi̧né tuȩ́ yó̧póló, ha̧kearóló yó matapó. 10 Atéró, o̧la nokole alakélé, wȩi nokole alakélé, Kótóné wisirapó yó̧póló, kae kae ala yóló wȩiné fokutu betere alakélé feata, mo tó tiki maaté wisiróturaalu du beterapó. Talené ama da̧ tȩteróló kaae tawaaire kisi alané tó tiki maaté wisiróló ai du betere alarape fea mo ti kemeraalopó.

Yesu Kerisoné samea sunée farale ala

11 Mió da̧paae i eró betere wisi alarape eraai, Keriso a̧ so whi̧mó Talepaae momaratere topo whi̧ biti̧ furaalu, folosóró a̧ doasi momatere kuti be wisimó buó dealepó. Ai beta, i haemó mo whi̧né naasenékélé ó mepaae o̧la o̧la aleale sukamókélé tȩni, mo taketi Tale a̧ betere tikimó ha̧le tȩne bepó. 12 Keriso a̧ Kótóné ai kae tukóló muló betere tikipaae sókó faairaalu, meme ó bulmakau hupu malené samea sóró feni, suka fea mo ti muó tanó̧póló, ama samea mo beta̧ félimótóró melóló, a̧ ai be tua̧paae sókó felepó. Tétu, so whi̧ fea dowi alané dokóló mupa, ai sameané teraayóló mo ti betó tanó̧póló dupuró beterapó. 13 Mepaae whi̧ dené Kótóné yao̧se yóló mole fo tukóló, nalo ama ala eraai momatere bepaae fao̧sóró doasi fo mulapó. Atérené meme ó bulmakau wa̧ hupu sameané ó bulmakau so utu̧ hupu simó biliyale fapo terepeyóló, ai yale alapi kemeranérapó. Atéró, nalo ti Talené ala eratepa fo muni, mo su̧mó eranérapó. Ti ai alarape feata, ha̧le tó tiki maaté fukuturaalu dapó. 14 Téyaletei, ai du betale alarape bosenóló, mo ti betere Dȩi Kepe Wisiné Keriso a̧ fotoko̧ratepa, me alakélé munire betere bete wisinaale Kótópaae ha̧le melalepó. Da̧né hosaa tua̧mó mole dowi alané sukutere alapaae a̧lisóró fu betepa, Kerisoné ama sameané su̧mó kemeranérapó. Atére beteta, mo ti betere Kótóné ama ala da̧né eró̧póló yalepó.

15 Keriso a̧ atéyale betené Kótóné so whi̧ tao saalopóló, kisi yóló mulale dirii fo eraaire tua̧ whi̧ alée felepó. Aita ha̧le mei, Kótóné a̧ beterepaae ape yale so whi̧né ama eraalopóló mulale mo ti muó tawaaire o̧la wisi só̧póló yalepó. A̧ atéró suka̧le alata, folosóró ere dirii fo ao̧mó bitu, dowi ala du betale so whi̧ dokóló moletei, teraayóló ha̧le fó̧póló, dupurótu erapó.

16 Me whi̧ a̧ sukuturaalu, ama mómu o̧la taleyóló sae yóló mulatere fo kisipa muae. Ai whi̧ a̧ sukuni ha̧le betepatei, ama o̧la o̧la hapale taleyóló sumipó. A̧ sukutepa, nalo ti ama yóló mulale fotóró sya fóló senérapó. 17 Ti noatepae, kale whi̧né ama yóló mulatere fo sya furaalu, a̧ sukuni ha̧le betepa, ama o̧la o̧la taleyóló saalomeitei, a̧ sinitepa ti senérapó. 18 Atétu dere kaae, Kótóné ama so whi̧ tao saalopóló folosóró ere dirii fota, sipsip ó bulmakau hupu samea sókó faraleteiné diriralepó. 19-20 Kótóné yae yale fo fea Moses-né mo so whi̧paae yóló kemetepa, i ala yalepó. Bulmakau hupu malené samearó mo wȩitamo belere tikipaae fóló, mo sonaare sipsip hupu nikiró hisop ni tetei̧tamomó tópuró sóró asȩre sókumókélé so whi̧né tikimókélé, apuralepó. Ai ala yóló kemetepa, i fo yalepó.

“Ita, Kótóné ama tukóló muló betere dirii fo sya fóló, eró tawae yóló diriróturaalu, eratere samea i ape,” yalepó.

21 Ai ala kaae, Talepaae momayaairaalu tȩne kuti bemókélé, ai be tua̧mó Talené ala eraai mole o̧la o̧lamókélé, Moses-né ai samea sóró apurótua ipakalepó. 22 Ita, mo dere alapó. Kótóné tukóló muló betere foné fea o̧la fea Talené ama o̧lapóló da̧le mulóturaalu, sameané beta̧ fokonérapó. Samea sókó farénitepa, ti dowi ala tokó̧ló aluranénipó.

23 Hepen bemó ere ala su̧róló, i haemó aleale mo o̧la o̧la Talené amapóló da̧le mulóturaalu, samea dilótua yaletei mo donorapó. Tépatei, hepen bemó mole mo alarape fokaai, ti i haemó mole o̧la bosene fale o̧la wisinaalené su̧mó fokonérapó. 24 Ti Keriso a̧ sukó̧ló kepaayóló furaalu, hepen be su̧róló i haemó mo whi̧né tȩyale bepaae sókó feni, mo hepen bepaaetóró sókó felepó. Atéró fóló, Kótó betere felekemó bitu, mió a̧ da̧ so whi̧ tao sere tua̧ whi̧ beterapó. 25 Kale momatere be tȩteróló kaae tare topo whi̧ta, whi̧né tȩyóló ama kae tukóló muló betere be tua̧paae ba fo doko̧ mo beta̧ féli furaalu, ama samea sóró feni, hupuné samea sóró fua dapó. Ai whi̧rapené dere kaae, Keriso a̧ hepen-paae momó fu, momó fu ini, mo beta̧ félimótóró ama tiki Talepaae ha̧le melóló, sókó felepó. 26 Keriso a̧ hepen bepaae dekéró félimó fua̧sóró, ti i haemó ere o̧la o̧la fea keké nale alimó kaae sóró, sekȩi ala dekéró félimó beleté fu bitua̧pó. Téni, i kemetere alimó a̧ Kótó beterepaae mo beta̧ félitóró sókó fóló, dowi ala mo ti kemeróturaalu, ama betere bete Talepaae ha̧le malepó. 27 Da̧ so whi̧ta, Talené ere fo dokonóturaalu, bitiré fóló beta̧ fapotóró sukutua dapó. Atéró suka̧le ki̧lipaae, ti da̧né yale ala Talené taleyaalopó. 28 Da̧ beta̧ féli sukutere kaae, so whi̧ feané dowi ala tokó̧ló aluraai, Kerisoné ama betere bete Talepaae mo beta̧ félimótóró melalepó. Atéró mió a̧ momó waaireteita, dowi ala tokó̧ló aluraai waalomeitei, a̧ wó̧póló kaae tawóló betere so whi̧ tao sóró mo ti wisiyóló beteraai dapesene waalopó.

10

So whi̧né dowi alamó Yesuné betere bete mo beta̧ félitóró male ala

1 Kótóné tukóló muló betere fota, mo ti muaaire ala mei, take nalo waaire wisi wisi alané aso maaté erapó. Atére betené kale tukóló mole fo sya furaalu, ba fo doko̧ hupu dóló moma yó tare alané Kótó betere felekemó biti̧ faaire so whi̧né sekȩi ala mo ti wisiranénipó. 2 Ai alanétamo so whi̧né hosaa tua̧mó mole kisipa tiki fea mo beta̧ félitóró wisirólua̧sóró, ti atima etei kaae dowi ala yalepóló, atimatei Talepaae momaratere ala dekéró yó ta ua̧meipó. Ti noatepae, atima etei kaae dowi ala yalepó tuȩ́ mua̧meipó. 3 Atérené ba fo doko̧mó hupu dóló momatere ala ha̧le deté fu betere kilitu, dowi ala kemeni, atima tua̧mó ha̧le mulapóló ha̧kearóló yó matapó. 4 Ti noatepae, wa̧ bulmakau ó meme hupu sameané dowi ala tokó̧ló mo aluranénipó.

5 Atérené Keriso a̧ i haepaae wóló i fo yalepó.

“Hupu dóló momatere alaró ha̧le matere alatamo naao hȩkese inipa, naaotei ȩ mo whi̧né tiki daaróló beteralepó.

6 Simó suku̧laa daróló momatere alaró dowi alamó Talepaae ha̧le matere alatamo kilituraalu, naao kisipa felénipó.

7 Atétepa ya̧lo duraalu, ‘Ȩ tȩteróló kaae tare Kótóo, kale bopeyóló mole asȩ tua̧mó ere fo mo dokonóturaalu, naao kisipa mole ala eraai ȩ wóló i betere ape,’ ” erapó.

8 Folosóró ama duraalu,

“Kótóné tukóló muló betere foné i ala yae yóló mupatei, hupu dóló simó suku̧laa dalatere alaró Talepaae matere alatamokélé, dowi alamó matere alakélé, fea naao kolóló hȩkesenipó,” erapó.

9 Ai alarape yale sisópaae ama duraalu,

“Naao kisipa mole ala eraairaalu, ȩ i wale ape,” yalepó.

Atéró, folosóró hupu dóló du betale alarape tokó̧ló taae faróló, ai sirimó a̧ suka̧le ala mo ti yó tanó̧póló eralepó. 10 Yesu Kerisoné ama tiki Talepaae mo beta̧ félitóró ha̧le melóló suka̧leteiné, Talené ama kisipa mole alatóró sya furaalu, da̧ ama so whi̧póló mo kae beteralepó.

11 Be dȩtere doko̧ fea momatere be kaae tare whi̧rapené Talepaae hupu dóló momaratere ala ha̧le yó tarapó. Atétere alané dowi ala mo ti tokó̧ló aluranénipó. 12 Tépatei, mió i bopetu betere momaratere doasi topo whi̧ Yesuné da̧né dowi ala tokó̧ló aluraairaalu, ama betere bete Talepaae mo beta̧ félitóró ha̧le malepó. Atéyale ki̧lipaae a̧ ama alima Kótóné turu naase eró betere tikimó fóló betalepó. 13 Ai alarape kemeróló, mió a̧tamo bóe du betere whi̧ fea ama tȩteróló só deraaire ala beta̧ Kótónétei eró̧póló, kaae tawóló beterapó. 14 Ti noatepae, mo beta̧ félimótóró a̧ sukuturaalu, Talepaae ama ha̧le male alané wisiróló, mo kae so whi̧ betó tanó̧póló yalepó.

15-16 Dȩi Kepe Wisinékélé Talené ai ere ala da̧paae yó móturaalu, folosóró i fo dapó.

“Ai alarape yóló ki̧lipaae ya̧lo atima tao saairaalu, yóló mulatere diri fo i ape.

Ya̧lo tukóló muló betere forape atima hosaa tua̧mó mulóo, atima kisipa keteni tuȩ́ yó tanó̧póló ya̧lotei eróo yaalopóló,” Talené erapó.

17 Ai fo tómó me beleróló duraalu,

“So whi̧ Kótóné fo ao̧mó bitini, atima kisipa mole ala maaté sya fu betere alaró mepaae dowi alatamomó kwia meni, ya̧lo aluróló kisipa keteraalopó,” erapó.

18 Ai dowi alarape feata, Talené mo ti kemeró beterapa, hupu dóló Talepaae matere ala momó kae ha̧le noatepa yaaloé?

Talené ala taaréni, ha̧le eró tawae ere fo

19 Térapa, no nerape-ó, da̧paae Yesuné ama samea sókó faló betereteiné Kótóné mo kae ere be tua̧paae faaire wini, mo halaainé sókó fenérapó. 20 Taketa, ai be ke sata̧le yóló oleró betere kuti tua̧mó sókó fua yalepó. Mió Yesu sukó̧ló a̧ mo ti betere bete matere kisi tu̧ alée faleteiné a̧ tua̧mótóró sókó fenérapó. 21-22 Ai ala maaté mei, Kótóné fake so whi̧ tao sóró, momaratere doasi topo whi̧kélé beterapa, da̧ a̧paae tuȩ́ tiki tiróló bitu, hosaa tua̧mó hai̧tamo Kótó betere felekepaae fenérapó. Atéturaalu, da̧né i dowi ala yalepóló hosaa tua̧mó sekȩi kisipa muteretei ama sameané fokóló feléróo, da̧né tikikélé mo kikisi wȩiné fokóo, ereteiné mo halaainé fenérapó. 23 Ti noatepae, Kótó a̧ta, da̧ so whi̧paae eraalopó dere wisi ala ha̧sókó fóló taaréni, mo eraalopóló da̧né so whi̧paae du beteretei taaróló haepaae derepaalomei, hai̧tamo yó tawaalopa sae. 24 Da̧né no nepaae yaala sókó fole alaró wisi alatamo fakeyó̧póló, ketekȩ u bulótu i bulótu dere alatamo netéró yaaloé yóló, tuȩ́ teketu betae. 25 Mepaae so whi̧ atima Keriso fake tourótua dere tikipaae wale hó̧tu dere kaae, da̧ momókó yao̧se. Téni, Talené da̧ dape saaire be dȩ felekemó walapa, betere doko̧ ama ala erateretei taaréni, ketekȩ u bulótu i bulótu dere ala mo ti fakeróló deté fu bitiépe.

26 I bete mole mo fo da̧né wosóló tuȩ́rutei dowa̧ae fóló, dowi alatamo ha̧le yó tapa, ti ai ala kemeró̧póló Talepaae melaaire o̧la me kae munipó. 27 Kótótamo atéró bóe duraalu, du betere dowi ala ha̧le yó tapa, Talené fo tokó̧tamo yóló só deraaitere alaró ai whi̧rape dalaaire sitamo kolóló, mo wió yae. 28 Take mepaae whi̧né Moses-né asȩyóló muló betere fo tukóló yale ala, tamo ó sore whi̧né kolóló mopó depa, ti ai whi̧ ko̧letere ala ini, mo ti sinó̧póló dua ipakalepó. 29 Mepaae so whi̧ dené Kótóné naalema belei o̧la kaae ao̧róló tȩiya tȩiya yóo, Talené ama fo dirirale sameané fokóló kae beteró betepatei, ai samea ha̧le o̧la kaae ao̧róo, Talené ai whi̧ ha̧le hamokoróló tao supatei, ai ala erótu betere Kepe Wisi faleyóo depa, ti atétere whi̧ a̧ kwia saairetei ha̧sókó faalopóló de? Ti folosóró Moses-né yale fo tikitepa, dowi kwia mo salepó. Atéyaletei, mió ai alarape dere whi̧né saaire kwiata, folosóró sale kwia bosenóló mo doasi saalopó. 30 Ti noatepae,

“Kwia tokó̧ matere ala ha̧sókó feni, mo ya̧lotei yaalopó,” yale sekȩ́ta, da̧né kisiparapó.

Me fo i ape.

“Talené so whi̧né du betere ala mo amatóró taleyaalopó,” erapó.

31 Mo ti betere Kótóné naase tua̧paae foleteita, wi alapa mo wió yae.

32 Dia̧ta, mo take bitiré wale sukamó, Kótóné fo woseté waleteiné dia̧ tua̧mó dȩyó falapó. Atéremó, dia̧paae kae kae sekȩi ala wapatei, dia̧ wiyóló botokó feni, mo diriyóló betale ala kisipa muae. 33 Ai maaté mei, me sukamó dia̧ so whi̧ feané keletómó sóró daalóló, susupui alaró haleratere alatamo eróo, me sukamó dia̧ sere sekȩ kaae, diaao̧ no nerapepaaekélé eratepa, dia̧kélé atimatamo beta̧mó titiyóló daalu beleyóo, dua yalepó. 34 Atére kaae, atimané diaao̧ ne norape dipula beteratepa, ko̧le duraalu, atima tao sua yalepó. Atimané diaao̧ mole o̧lakélé fasó supa, mo ti muó tawaaire o̧la wisinaale saai dapóló hai̧turaalu, atima só̧póló taalatua yalepó.

35 Térapa, ai ala deté furaalu, diaao̧ kisipa tiki tiró beteretei ha̧le o̧la kaae taae faréni, mo hotowaró tao tawae. Atétepa, ti mo dupu wisinaale saalo ai ape. 36 Kótóné ama kisipa mole alatamo eratepa, ti ama dia̧mó melaai dapóló bopere o̧la saasepólópa, dia̧né kisipa tiki tiróló, diaao̧ du betere alatóró ha̧le yó tanérapó. 37 Ti noatepae, Talené i fo erapó.

“Mo ha̧leke sukamó waalopó ere sekȩ́ a̧ waaitere be dȩ hi̧liki faréni, ai be dȩmótóró mo waalopó.

38 Téyaalotei, ya̧lo donoi alatóró erótu betere whi̧ta, ti kisipa tiki tiratere alanétóró betaalopó.

Ama kisipa tiró betere ala momó wota̧ale depa, ti ai whi̧tamo ya̧lo kisipa felé yaalo meipó,” erapó.

39 Tépatei, da̧ atei kaae wota̧ale yóló aluyaaire so whi̧tamo touyóló bitini, a̧paae kisipa tiki tiró betepa, da̧ aluyao̧sóró Kótóné tao serapó.

11

Kisipa tiratere alané mo betenérapó

1 Tuȩ́ tiki tiróló betere so whi̧né nalopaae yaaire wisi ala mió kilinitei, take mo kelaalopóló diriyóló kisiparuraalu, hai̧tu beterapó. 2 Mo take betale so whi̧né atei ala deremó, Kótóné mo wisirapóló atima dukiró beterapó.

3 Kótóné i ala yó fae depa, ere o̧la ó betere o̧la o̧lakélé fea motóró yó fipakalepó. Ti mió kelené keletere o̧la o̧la feata, kelere o̧la sóró aleni, ama fotoko̧ bole fonétóró kaaró beterapóló, da̧ Talepaae tuȩ́ tiki tiró betereteiné mo diriyóló kisiparapó.

4 Ebel a̧ tuȩ́ tiki tiró bituraalu, Talepaae mo wisiyóló ha̧le maleteiné noma Kein-né male o̧la tȩterélipakalepó. Ti Ebel a̧ kisipa tiki tiró bitu matere o̧la Talené kilitu, wisirapóló a̧ dukiróló mo donoi whi̧pó erapó. Ebel a̧ta, take sukupatei, Talepaae ama kisipa tirale ala asȩmó mulu, da̧paae ha̧le du beterapó.

5 Inoke Talepaae kisipa tiki tirale betené a̧ sukuni, itéró mo betepatei, Talené hepen-paae dapesó horapó. Mepaae whi̧rapené a̧ keka̧lemó, Kótóné dapesó feleteiné mo koló fenipó. Kótóné buk-mó duraalu, Inoke a̧ hepen-paae faai i haemó ha̧le bitu, Kótóné ama kisipa mole ala erótu betepa, a̧ mo hȩkesené sinipakalepó. 6 Mepaae kisipa tirénire so whi̧né Kótó a̧ hȩkese yaaire ala mo eranénipó. Ti noatepae, mepaae so whi̧ de Kótó beterepaae wapa, ti a̧ mo beterapóló kisipa tiróo, Kótó a̧ i betere ape yóló yó melaalopóló ketekȩtamo kekitu betere so whi̧ kilitu, Kótó a̧ mo hȩkeserapó.

7 Talené Noapaae take naao kilini yale ala nalopaae mo eraalopó yale fo Noané mopóló kisipa tiralepó. Atéru, a̧ tua̧mó Kótópaae mo kae wi yóló, ama naaleraperó atimané sorapetamo yóo, ama soma atimaamo yóo yóló beta̧ aluyao̧sóró, tuȩ́ tiki tiró bitu nuku alipakalepó. Atéyaleteiné ai alimó betale so whi̧né dowa̧ae fóló du betale ala mo só deralepó. A̧ atéró tuȩ́ tiki tiratere ala Kótóné kilitu, mo donoi whi̧pó yaaire doi melalepó.

8 Talené nalopaae Abraham a̧ melaaire hae kwiapaae fó̧póló, dotȩyaai a̧paae ape yalepó. Ai fo depa, a̧ faaire tiki kisipa inirutei, tuȩ́ tiki tiró betere alané Kótóné dere fo mo beta̧ wosóló felepó. 9 Kótóné Abraham a̧paae yale fo mo eraalopóló tuȩ́ tiki tiróló, a̧ melaalopó ere hae tikimótei uké whi̧ kaae bitu, kuti be torokó̧ló tȩté kutu betalepó. Ama naale Aisak-kélé, Jekop-kélé, ama ere fo dokonóturaalu, ai hae tiki saaire whi̧rapetei, Abraham a̧ yale kaaetóró deté kutu betalepó. 10 Abraham-ta, a̧ betere haemó kisipa muni, take nalopaae dirii o̧la sóró tȩne mo ti bemó betaalopóló kisipa mutu, kaae tawóló bitipakalepó. Ai be tȩyaai da̧le sóo, be tȩyóo yale sekȩ́ta, Kótó a̧tórótipó.

11 Abraham a̧ mo ti otere yóo, soma Serakélé ha̧le ni daayóló sere yóo epatei, tuȩ́ tiki tiró betere ala Talené kilitu, naale deyaaire fotoko̧ bulalepó. Ti ai ala eraalopó yóló mulale sekȩ́né fo mopóló kisipa tiki tiraleteiné yalepó. 12 Ai beta̧ whi̧tei a̧ otereyóló mo felekemó sinaai du bitutei, ama deale naalené kaaróló, naale senaale mo ha̧le o̧la kaae deté felepó. Ai naale senaaleta, sa̧mó daale ho̧reró wȩi atika̧tamo kaae ereteiné dosa̧ayaaire mo su̧nipó.

13 I dosa̧ayale whi̧rape atima fea kisipa tiki tiratere ala ha̧le deté fu betepatei, sukutua yalepó. Ti atima ha̧le betale alimó kale melaalopóló muló betere o̧la atimané sinitei, mo umó teó wou betepa, tuȩ́né maaté kolóló mo kée deté fu betalepó. Atétu, atimané duraalu, “Da̧ta haemó betepatei, i hae tale mei, uké whi̧ kaae i betere ape,” du betalepó. 14 Atei kaae fo dere whi̧rape atima mo ti betaaire hae tiki kekitu beterapóló ha̧kearóló yó matapó. 15 Ti atimané atei kaae dere fotamo, take taaróló wale hae tikimó ua̧sóró, ti atima turuku bepóló kisipa mutu, momó fesaae fole ala ua̧pó. 16 Aténi, mo ti betaaire hae wisipaae fenée kisipa mutu beterepó. Ai hae tikita, me kae mei, mo hepen betórótipó. Atéreteiné atima Kótópaae duraalu, ya̧ta da̧ tȩtéróló kaae tare Talepó depa, ai fo wosetu Kótó a̧ haleni, mo dono dapó kisipa mutapó. Ti noatepae, ai be huluata atima mo wisiyóló beteró̧póló, ama taketi donoróló muló beterapó.

17 Abraham-né kisipa tiki tiró betere ala Kótóné ka̧ae kolóló, su̧ sale sukamó, Abraham a̧ kisipa tiró bitu, ama naalema Aisak dóló simó suku̧laa dalóló Talepaae ha̧le melaai yalepó. Kótóné a̧paae wisi ala eraalopó yale fo tuȩ́rutei, ama mo beta̧ betere naale daai yalepó. 18 Take Kótóné a̧paae duraalu,

“Naao naale Aisak-né detere naalené naao doi muaaire fake firaalopó,” erapó.

19 Ti Abraham-né ama ai ala yaleteita, mo ti sukutere whi̧ Kótóné ama su̧mó kepaaraalopóló kisipa mutu yalepó. Até yaletei, ama naalema Aisak a̧ sukó̧ló momó kepaayale whi̧ kaae ao̧pa dape salepó.

20 Aisak a̧ Talepaae kisipa tiró bituraalu, ama naale Jekop-ró Isotamo nalopaae betaaire alamó kisipa mutu, foné atimaamo wisiralepó.

21 Atéyale kaaetóró, Jekop a̧ Talepaae tuȩ́ tiki tiró bitu, a̧ felekemó suka̧airaalu, ama dotó tiki tómó tiróló daalu, naalema Josep-né naale tamo foné wisiróló, Talepaae mo kée yóló momayalepó.

22 Josep kisipa tiróló bitu, a̧ suka̧aire be dȩ feleke depa, kale Israel fake so whi̧ Isip hae kwia taaróló, torokó̧ faalopóló kisipa mutu, atimapaae ama diri sóró fae yalepó.

23 Isip hae kwia tȩteróló kaae tare topo whi̧né Israel so whi̧né naalerape dae yóló tukóló mulélipakalepó. Ai fo epatei, Moses-né hamaró alimatamo wini, Talepaae beta̧ tuȩ́ tiki tiró bitu, ai naale wisinaale dao̧sóró, wélié sore tua̧mó a̧ hyó̧ mulalepó.

24 Moses doayóló Talepaae kisipa tiki tiró bitu, a̧ topo whi̧ Fero senaalemané naalepó yao̧se yóló fo mulalepó. 25 Moses a̧ sawa sukamó maaté tó tikimó felétere dowi ala yaai kisipa muni, Kótóné so whi̧paae erótu betere sekȩi ala a̧paaekélé eró̧póló kisipa mutu, Talené so whi̧tamotei toune felepó. 26 Moses a̧ so whi̧ tȩteróló kaae tare sekȩ́ Kerisoné ala erótu beteremó, faleyóló haleratere ala kolósu, Isip haemó mole wisi wisi o̧la kolósu yalemó, Kerisotamo betere ala mo doasi ke boleteiné take nalopaae Kótóné dupu wisi melaalopóló kisipa mutu, a̧ ai ala sya felepó. 27 Moses a̧ Talepaae kisipa tiró bitu, kale Isip hae kwia tȩteróló kaae tare topo whi̧ fopaae buóló, a̧paae sekȩi ala erao̧sórópóló wini, Isip kwia taaróló felepó. Ti noatepae, aita kelené kelenire sekȩ́ ama kelereteiné, ama yaai dere ala beta̧ ha̧le yó taruraalu yalepó. 28 A̧ Talepaae kisipa tiró bitu, Kótóné dotȩyale whi̧ dele ensel-né Israel fakené topo naalerape dao̧sóró, bosene fele be dȩmó o̧la detere alaró wa̧ sipsip hupu malené samea dilatere alatamo, Talené a̧paae yae ala deté fu betalepó.

29 Kótóné so whi̧ Talepaae kisipa tiró bitu, sonaai wȩi kȩla tua̧mó tukóló, mo ere hae tiki kaaemó atima tȩyóló felepó. Tétepa, Isip fake atimakélé Israel fake yale kaae tȩyóló felemó, wȩiné atimatei mo ti alurélipakalepó.

30 Talepaae kisipa tiró bitu, Israel fake so whi̧ wȩikeró be dȩmó, Jeriko be hulua bopére dopóku bolaa ao̧ró bopé yóló kutu betalepó. Atéyalemó, kale doasi dopóku ama ko̧leaanétei kolokóló derepelepó.

31  Moni saairaalu nópu nuku betale so Rahab a̧ Talepaae kisipa tiró bitu, kale bóe sa̧ fele whi̧rape ama bepaae wisiyóló dape salepó. Téyaleteiné Talené fo tukóló dowa̧ae fu betale so whi̧ fea dóló kemeróturaalu, a̧ beta̧ ha̧sókó felepó.

32 Atimané ai yale alarapemó ya̧lo kae me noa fo yaaloé? Kale doasi doi mole kisipa tirale whi̧rape Kideon, Barak, Samson, Jepta, Depit, Samuel, mepaae Kótóné ko̧ló whi̧rapené yale alakélé fea dia̧paae dekéró ua̧tei, yaaitere be dȩ dekéró munipa taalatapó. 33 Ai whi̧rape atima Talepaae kisipa tiró bitu, mepaae tȩteróló kaae tare topo whi̧rapetamo bóe dóló atima tȩteróo, so whi̧ mo wisiyóló kaae taru donoi ala eróo, Talené atimapaae melaalopó yale o̧la mo sóo yalepó. Atéró Talepaae kisipa tiró bituraalu, whi̧ dó nokole hao̧ layon-rape ku̧lumu faaralepó. 34 Whi̧ dokole doasi simi surukó̧ fóo, whi̧ dele fosói sepakekélé ha̧sókó fóo, dua erapó. Atima mo whi̧ bépatei, Kótóné doasi fotoko̧ bulalepó. Tétu, atima bóe duraalu doasi fotoko̧né kae kae hae kwiamó wale bóe whi̧rape dóló mo ti kemeratepa, mepaae ha̧sókó fele whi̧rape ti botokó dapo yalepó. 35 Mepaae sorape atimané naale senaale ó omarape suka̧letei, momó kepaaratepa atimatamo beta̧mó bitua yalepó. Mepaae so whi̧ atima kisipa tiró betepa, mené doasi susupui ala eróturaalu, dia̧ teraayóló faraalopa, Talepaae dowi teka fo yae yóló sȩtua yalepó. Ai ala depatei, atima sukutepa, momó kepaayóló Taletamo wisiyóló betaalopóló kisipa mutu, atei kaae fo yaalo meipó, dua ipakalepó. 36 Mepaae so whi̧ faleyóló fokosoi ala yóo, mepaae so whi̧ ti dirii képiné dokóló dipula beteróo dua yalepó. 37 Mepaae so whi̧ kapo duné dóo, mepaae ti ni tikitere saw fosóné fosóné tua̧mó tekéetamo yóo, mepaae bóe dele sepakené dóo, dua ipakalepó. Mepaae so whi̧ ho̧ko kuturaalu kutikélé nokole o̧la ó bekélé meitepa, sipsip ó meme hupu sekaȩ bukutua yóo, Atima mo yoleale betepa, susupui alaró kae kae dowi alatamo eróo dua yalepó. 38 Atima atei kaae sekȩ su betale so whi̧ kolósu, i haemó betó mole mo so whi̧ kolósu depa, sekȩ sere so whi̧né atima mo belei ao̧róló teraae falapó. Sekȩ sere so whi̧ atima torokó̧ kuturaalu, kópu ka̧ae fi tikimókélé, hasi fosómókélé, kapo dolomókélé, hae dolomókélé, ho̧ko fité kutua ipakalepó.

39 Ai dosa̧ayale so whi̧ atimakó mo beta̧ whi̧nékélé Talené melaalopó yale o̧la sinipatei, kisipa tiró betere ala kilitu, Talené mo wisirapóló atima dukiralepó. 40 Atimapaae erale alaró da̧paae eratere alatamo, touróló eraté fóló mo ti kemeró̧póló, Kótóné atimapaae erale ala bosenóló, da̧paae eraaire ala wisinaale ama tukóló mulalepó.

12

Kótóné ama naale senaale kó̧paae fupa, donoróló deké sua dapó

1 Térapa, Kótóné doasi alarape eratepa kelalepóló u bope deté wale so whi̧né da̧ bopéró beterapó. Atérapa, Talené atima tao sóró erale alamó kisipa tiratere kilitu, da̧ sururu yóló furaalu, mepaae bi pire o̧la o̧la taae falóo, da̧ hapale dée nó̧póló ekeleperatere dowi ala taalóo, yaalopó. Tétu, Talené muló betere da̧lemó sókó faairaalu, naase ha̧le sururu yóló fótóró tawiépe. 2 Atéró furaalu, kisipa tiratere alakélé amatóró kaaróló, mo ti kemeratere alakélé Yesunétóró dua dapó. Térapa, da̧né kelené ai sekȩ́ a̧tóró kikéyóló kaae tawiépe. Ti take nalopaae hai̧tere ala mo eratepa kelaalopóló kisipa mutu, ai sekȩ́ a̧ filipaa ni tómó doasi sekȩi ala sóo, halei ala eratepakélé me o̧la meipóló ha̧le siré fóo yalepó. Atéyale ki̧lipaae a̧ hepen-paae fóló, Kótóné fea ala tȩteróló kaae tare tikimó, ama turu naase dȩmó betalepó. 3 Ti take dowi ala dere whi̧rapené Yesutamo bóe duraalu, sekȩi ala a̧paae eratepatei, ha̧le beleté fu betalepó. Atérapa, dia̧paaekélé sekȩi ala eratepa, dia̧ fomoyóló haepaae derepao̧sóró, ama ai ere alatóró kisipa muae.

4 Mepaae whi̧rapené dowi ala fakerótu betepa, atei kaae dowi ala dorapóló dia̧né sesé deremó, dia̧ dóló samea sókó fatere ala ini, teópó. 5 Ti dia̧ta, Talené ama naalepóló ketekȩ bulótu, ere fo diaao̧ kisipa keteró beterapó. Ai fo i ape.

“Ya̧lo naale-ó, Talené ya̧ donoróturaalu dóló supuratepa, ai bete munire ala dere nisi yao̧se.

Aita, diaao̧ du betere dowi alamó dia̧ foné sirapa, sekȩ duraalu, hó̧yóló taalao̧se.

6 Ti noatepae, Talené ama hosaa mulu yaala sókó fu betere so whi̧ donoróturaalu dóló supuróo,

ama naalepóló dape sere naalerape atimané ha̧sókó fole alamó kwia melóo, dua dapó,” erapó.

7 Dia̧paae sekȩi ala erótu betepa, ti aita dia̧ Talené ama naale donoróturaalu dere alapóló kisipa mutu, beleté fu betae. Ti mé naalekó donoi tu̧paae fó̧póló, ama alimané foné sóró dele ala dumié? 8 Kótóné naale senaale fea ha̧sókó fupa donoróturaalu, supuróló dua dapó. Dia̧ ha̧sókó folemó, Talené dóló supurénitepa, ti dia̧ ama naale senaale bitini, ho̧ko naale senaale ai ape. 9 Ai fotamo olekeyóló me dere fo i ape. Da̧ fea kó̧paae fole sukamókélé, mo ha̧le betere sukamókélé, sekȩi ala beleyó̧póló fotoko̧ bulóturaalu, i haemó betere ayarapené da̧ donoróló supurótua deretei kisipa muae. Atétere alata, atimané mo dono dapóló kisipa mualepó. Ai ala mo ti bosenóló, da̧né kepe tȩteróló kaae tare Ayané da̧ donoróturaalu dóló supuratepa, ti ama eró̧póló a̧ ao̧mó sukó̧ló betenérapó. 10 I haemó betere da̧né mo ayarapené da̧ tu̧ wisipaae fó̧póló kisipa mutu, donoróturaalu sawa sukamó maaté dóló supurótua dapó. Tépatei, da̧ Kótóné ama kae ere wisi ala tua̧mó beteró̧póló kisipa mutu, da̧ kó̧paae fupa ama donorótu beterapó. 11 Donoi tu̧paae fó̧póló, supuratere sukamó felé dumi, supu dua dapó. Téyaalotei, ai alané donoróló asa dere so whi̧ta, take nalopaae hosaa muni deyóló mo dua betere alaró, mo donoi alatamo atima tua̧mó epa kelaalopó.

12 Térapa, sekȩi alané dia̧ fótururóló Talené ala diaao̧ erótu beteretei haepaae derepao̧sóró, bére hó naase fotoko̧ bulatere ala du betae. 13 Diaao̧ doalére hó mo ti doyao̧sóró, dia̧ kwȩyaaire tu̧ mo wisiyóló aleyae.

Kótó hó̧róló sisópaae erao̧sóró hotowaró kaae tawae

14 So whi̧ featamo bóe dóló ho̧le sere ala ini, Kótóné ama hosaa muni deyóló dua betere alaró ama kae ere alatamo, dia̧ tua̧paae eró̧póló, ketekȩ butu betae. Ti Kótóné ama mo kae ere ala munire so whi̧ta, Tale mo kelaalomeipó. 15 Dia̧kó me whi̧ ama hȩkesere ala sya furaalu, Kótóné hamokoróló ha̧le tao sere ala ha̧sókó fao̧sóró yae. Tétu, diaao̧ ne notamo mutere dowi haseka̧ai kisipa so whi̧ feapaae tokóló, me whi̧ dorao̧sóró, mo hotowaró kaae tawae. 16 Dia̧kó mepaae so whi̧ nópu nokole ala ó Kótó faleyóló ho̧ko betale whi̧ Iso kaae betao̧se. Ti Iso a̧ta, alimané mómu o̧la o̧la saaire topo naaletei, a̧ wotepa ai mómu o̧lané beta̧ be dȩmó naaire o̧la nomatamo dupuyalepó. 17 Atéyale ki̧lipaae kale sekȩ́né ama alimapaae a̧kélé wisiratere fo yae yóló woletamo yaletei, alimané ama dere fo mo wosenipó. Atétepa, a̧ woletamo yalemókélé, ama tuȩ́ tiki feteyaaire su̧ni, mo hapólu yalepó.

18 Take Talené so whi̧ fea touyóló bitu, kelené kolóló olaa dere hasi fosó erepó. Ai hasi fosómó si dóo, be mo diliki yóo, doasi besȩ́ró hali tikitamo wóo, mepaae mo winé sini alakélé eróo, dua yalepó. Ti dia̧ta, atére hasi fosópaae wénipó. 19 Ai hasi fosómóta, ukulumó wuti hale yóo, mené fo fakeyóló depa wosóo duraalu, atima atei kaae fo wosetere hó̧rapa, me yao̧se du betalepó. 20 Ti noatepae, Talené atimapaae yóló mulóturaalu,

“Ai hasi daale felekepaae so whi̧ ó hupu, na ó kae kae o̧la fupa, ti kapo duné dóló sukunae,”

ere fo atima wosaleteiné faalo wiyalepó. 21 Moses-né ai hasi fosómó mo winé sini ala du betepa kolóló, i fo erapó.

“Ȩ mo winé sukuturaalu diri furu furu dapó.”

22 Ti dia̧ta, atéyale hasi fosómó wóló bitini, mió dia̧ betere hasiné doita, Saion-pó. Ti dia̧ wóló ai betere tikita, hepen bemó Kótóné ama tȩteróló kaae tare doasi Jerusalem be huluapó. Ti dia̧ta, ensel-rape ni sóku kaae mo dekéró touró bitu, hȩkesetu betere tua̧mó wóló ai betere ape. 23 Aita, Talené ama topo naale senaalepóló sóró beteró betere so whi̧ fea touró betere tikipó. Ti ai so whi̧né doita, hepen-mó asȩyóló muló beterapó. Ti dia̧ta, so whi̧ feané dere ala taletere Kótó beterepaae wóló, ama take donoróló beterale so whi̧né keperape betere tikimó, ai betere ape. 24 Dia̧ta, ama so whi̧ tao saalopóló yóló mulale kisi fo dirirale tua̧ whi̧ Yesu beterepaae walepó. Ti ai sekȩ́né ama samea so whi̧né tikimó apuróturaalu yale foné Abel-né sameané dorae yale fo tȩteró beterapó.

25 Dia̧paae ai fo du betere sekȩ́ dia̧né sisópaae erao̧sóró yae. Ti noatepae, Kótóné kutó dirale mo hae whi̧né so whi̧paae duraalu, “Diaao̧ ho̧ko du betere ala taarénitepa, ti Kótóné kwia melaalopó,” dere fo woseni, sisópaae eraleteiné dowi kwia matere ala atimané mo salepó. Atérapa, hepen bemó betere sekȩ́né dere fo sisópaae erateremó, atimapaae ai erale ala mo bosenóló, da̧paae melaaire dowi kwia netéró ha̧sókó faaloé? 26 Take Talené ama fo yalemótei hae wore ipakalepó. Téyaletei, mió ama i ala yaalopóló muló beterapó.

“Taketa, hae maaté ya̧lo woreraletei, mió ti sa̧ró haetamo wusuró woreraalopó,” erapó.

27 Momó woreraalopó dere fo bete i ape. Wore ini, dirire alaró o̧la o̧latamo ti enó̧póló, Kótóné aleyóló muló betere o̧la o̧la whaaló yóló wore deretei, ti ama woreróló mo aluraalopó.

28-29 Kótóné ama tȩteróló kaae tare alata, mené wore worekélé mo eranénipó. Ti da̧ta, atére ala tua̧paae fóló beterapa, Talepaae mo kée yóló, da̧ witamo a̧ ao̧mó sukó̧ló bitu, hȩkese yaaire ala beta̧ du betaalopa sae.

“Ti noatepae, da̧ tȩteróló kaae tare Kótó a̧ta, o̧la o̧la fea doló kemeratere si su̧ beterapó,” erapó.

13

Mo kemeróturaalu ketekȩ bulatere fo

1 Mepaae no netamo yaala sókó fole ala hosaa mo turóné yó tawae. 2 Uké wale whi̧ diaao̧ bepaae wisiyóló dape sóró, o̧la melóló firatere ala taaréni, mo yó tawae. Ti noatepae, take mepaae whi̧rape atima mo ko̧leaa whi̧né ensel-rapetei, mo whi̧ nisiyóló dape sua erapó. 3 Mepaae no nerape dipula betepa, ti dia̧kélé atimatamo dipula betere ao̧ yóló, atima kisipa ha̧le yó tawae. Tétu, mepaae whi̧rapené naao no nepaae sekȩi ala eratepa, dia̧kélé ai sekȩ sere ao̧ yóló, atima kisipa ha̧le yó tawae.

4 Soró whi̧tamo dokotere alata, mo donoi alapa dia̧ feané hale horótu betae. Whi̧ró sotamo dokore ala folokole yao̧sóró, so whi̧ kaetamo fiyóo, whi̧kélé so kaetamo fiyóo momókó yao̧se. Ti noatepae, atei kaae nópu nokole alaró kae kae nópu nokole alatamo du betere so whi̧ta, Kótóné taleyóló dowi kwia melaalopó. 5 Dia̧ betere tua̧mó moni mo doasi bete mole o̧la nisiyóló dia̧né tuȩ́ tiki turó ai o̧lapaae momókó mulao̧se. Téni, meteró o̧la o̧la mupa, ti aitóró su̧póló kisipa muae. Ti noatepae, Kótóné duraalu,

“Ȩ dia̧tamo beteretei taaróló, metikpaae mo faalomeipó. Téturaalu, ya̧lo dia̧ tao su betere alakélé ha̧le yótóró tawaalopó,” erapó.

6 Ai fo wosetu da̧ whaaliani, halaainé i fo dua dapó.

“Talené ama ȩ tao sóró mo wisiyóló kaae tareteiné, mo whi̧né ȩpaae noa kaae sekȩi ala eratepa ȩ wiyaalomeipó.”

7 Take Talené alamó folosóró fóló, dia̧paae Kótóné fo i ape yóló yó melale whi̧rape atima Talepaae kisipa tiró bitu du betere ala ka̧ae kolóló, noa kaae du wisi olepa, ti ai ala dia̧nékélé su̧róló yae. 8 Yesu Kerisoné ere alata, take bitiré walepaaekélé, mió i betere alimókélé, nalo betaaire alimókélé, mo beta̧ kaae alatóró ha̧le yó tarapó.

9 Térapa, mió diaao̧ wosetu betere fo wisi taaróló, kó̧paae falaairaalu, mepaae whi̧rapené kae fo yó matepa, mo dere nisiyóló wosao̧se. Kótóné keletómó wisirapó yó̧póló, a̧paae moma yóló nuku betere o̧lané atima fotoko̧ bulóló wisiraaire fotoko̧ bunipó. Tépatei, da̧ fotoko̧ buóló wisiyóló beteró̧póló, Talené hamokoróló tao sere ala da̧ tua̧paae eratepa, ai ke bole alané beta̧ da̧ mo wisiranérapó. 10 I haemó mo so whi̧mó Talepaae momaratere whi̧rapené da̧né momatere kapo tómó bilitere o̧la naaire su̧nipó.

11 Mo so whi̧mó Talepaae momaratere topo whi̧ bulmakau hupu samea sóró Kótópaae momaraai, mo kae tukóló muló betere be kepaae fóló, so whi̧né dowi ala kemeró̧póló ai samea dilótua dapó. Tétua deretei, mo hupuné tikita, ti so whi̧ betere tiki taaróló, be bela dȩmó suku̧laa dalótua dapó. 12 Atétere kaae, Yesuné ama sameanétóró so whi̧né dowi ala kemeróló, mo kae so whi̧ beteróturaalu, a̧ doasi sekȩi ala sóró doasi be hulua bolaare dopóku ao̧mó suka̧lepó. 13 Térapa, ama tikimó sale halei ala da̧paaekélé eró̧póló, be taaróló a̧ suka̧le tikipaae faalopa fiépe. 14 Ti noatepae, da̧ mo ti betaaire doasi be hulua mekó i haemó tȩnipó. Téretei, take da̧ mo ti betaaire doasi be hulua kelaai kisipa mutu, da̧ kaae tawóló i betere ape.

15 Térapa, Yesuné da̧ fotoko̧ bulatepa, mo wisi o̧la Kótópaae mótu dere kaae, Kótóné ama doi sóró horatere ala suka fea yó tawaalopa sae. Ti da̧ tȩteróló kaae tare Kótó a̧ etei kaae Tale beterapóló, ama doi sóró horatere alata, kutómó o̧la wisi su dere kaae erapó. 16 Mepaae o̧la o̧la ya̧ya̧tere so whi̧ tao sóró matere alaró eratere wisi alatamo kisipa keteréni, ha̧le yó tawae. Ti atei kaae alata, Talepaae ha̧le matere o̧la wisi kaaepóló Kótó a̧ mo hȩkeserapó.

17 Dia̧ Keriso so whi̧ kaae tare whi̧rapené dere fo wosóló, atimané tȩteróló kaae tare ao̧mó betae. Take nalo Talené atimapaae so whi̧ netéró kaae tawaleé? yóló wosetepa, atima etéró kaae tawalepóló tokó̧ melaalopó. Atima kutó hȩkesetamo diyó̧póló atimané dere fo wosóló sya fae. Ai ala initepa, ti atimakélé kisipa sekȩtamo dituraalu, atimané ditere kutóné dia̧ tao sere alakélé yaalomeipó.

18 Talené da̧ tao só̧póló momarótu betae. Da̧né du betere ala da̧nétei taleyalemó, so whi̧ dilikitere ala me bunipó. Da̧né du betere ala fea so whi̧né taleyóló, mo dono ala dapó yó̧póló, i ditu betere ape. 19 Ya̧lo dia̧paae i dere fota, ȩ dia̧tamo betaai hapale wó̧póló, momarae yóló dapó.

20 Kótóné so whi̧ tao sóró mo ti muó tawaaire fo, Yesuné ama sameané diriróló mulalepó. Atéreteiné, bóe firóló mo dua betere ala kaarótu betere Kótóné, da̧ tȩteróló kaae tare whi̧ Yesu a̧ momó kepaaró beterapó. Atéró kepaarale sekȩ́ a̧ta, Talené sipsip hupurape kaae tare doasi fotoko̧ bole topo whi̧ beterapó. 21 Ai Kótóné ama kisipa mole ala diaao̧ mo su̧mó eró̧póló, amatei wisi wisi alaró wisi tuȩ́tamo dia̧ tua̧paae mo su̧raalo ai ape. Atétu, Kótóné a̧ hȩkese yaaire ala Yesu Kerisoné da̧ tua̧paae eró̧póló yae. Ai sekȩ́né doi doasi mulóló, hale sóró horatere ala ha̧le deté fu betae. Mo kée téyó̧póló yae.

22 No nerape-ó, ya̧lo ha̧lekeróló i dere asȩta, diaao̧ wosóló kisipa yaaitere su̧ i dere ape. Térapa, Kótóné ala etéró erae yóló asȩmó ketekȩ bulóturaalu, i deté wou betere ma fo wosaalo hó̧ yao̧se.

23 Da̧né no Timoti dipula sókó wóló beterapóló, dia̧paae i dere ape. A̧ ȩ beterepaae hapale wapa, ti da̧mo wusuró dia̧ kȩle waai kisipa mutapó.

24 Dia̧ tȩteróló kaae tare whi̧raperó Kótóné mo kaae beteró betere so whi̧ featamopaae ya̧lo ko̧leó dapó yae. Itali hae kwiamó wale Keriso so whi̧nékélé dia̧paae ko̧leó dapó. 25 Talené ama hamokoróló tao sere ala dia̧ fea tua̧mó muó tanó̧póló yae.

Jems

1

2

3

4

5

Jems

1

1 I dere asȩta, Kótóró Tale Yesu Kerisotamoné kutó diratere whi̧ Jems-né dapó. Dia̧ Kótóné ama 12 fake so whi̧rapetei torokó̧ faróló, kae kae tiki daae mole so whi̧ kuamó betó mole no nerapepaae ko̧leó fo i dere ape.

Sekȩi alané da̧né tuȩ́ tiki tiiró betere ala ka̧ae kolóló su̧ sirapó

2 Ya̧lo hosaa mole no nerape-ó, mepaae kae kae sekȩi alarape dia̧paae wapa, ita ȩ ka̧ae kelaai dapóló hai̧né sukutu betae. 3 Ti noatepae, ai wou betere sekȩi alarapenéta, diaao̧ Kótópaae tuȩ́ tiki tiró betepa ka̧ae kólóló su̧ ai sere ape. Ai su̧ sere alanéta, diaao̧ du betere wisi ala taaréni, yótóróti tawó̧póló fotoko̧ bulótu beteretei, dia̧né ai tuȩ́re ape. 4 Ti atétu betere alanétei, diaao̧ hosaa tua̧mó wisi ala mulu, whi̧ wisinaale beteraté fole ala tua̧mó tikini, ha̧le deté fóló kemene fole kwiamó sókó fó̧póló yae. Téturaalu, me alakókélé ya̧ya̧ni, mo turó su̧ yaalo ai ape. 5 Dia̧kó mepaae so whi̧ detamo Kótóné ala eraairaalu fosó fosói kisipa tiki wisi ya̧ya̧tepa, ti mo turó mótu betere Kótópaae wosae. Atétepa, Kótóné wosóló taaréni, a̧ mo hamokore sekȩ́ betereteiné dia̧ feamó mo melaalo ai ape. 6 Téyaalotei, mepaae whi̧né Kótópaae woseturaalutamo ȩpaae i ala eraalopé neya̧alorópó yóló kisipa tamo muni, mo a̧paaetóróti kisipa tiki tiró bitu wosae. Ti atei kaae kisipa tamo mutere so whi̧ta, besȩ́né wȩi upaae só fua, ipaae só wuatere kaaené kelerapó. 7 Atei kaae kisipa mutere whi̧né Talepaae kematere o̧la mo beta̧kókélé saalo nisi yao̧se. 8 Ti ai sekȩ́né ama kisipa tamo moleteiné, ama dere alarape fea diriyóló bitu ini, ha̧le tómó dakeró bitu dua dapó.

9 O̧la o̧la meiyóló ha̧le yoleale betere Keriso nota, doasi doi mulapóló hai̧turaalu bopé faketu betae. 10 A̧ta atétu betaalotei, fea o̧la o̧la tare néli whi̧ta, doasi doi muni, sókó dei beterapóló bopé faketu betae. Ti noatepae, néli whi̧né ama dere alata, kale ha̧le yó mole ne fua hapale dulukó fu dere kaae yaalo ai ape. 11 Atétere kaae dirii suka duraalu, suka supuné ere o̧la sóku botó yóló dulukó durupuraalu, ama ere au kelené kelaalo koko̧ yaletei dotua dapó. Atétere kaae, néli whi̧né ama du betere ala deté fu betepatei, alu deté fu betaalo ape.

12 Whi̧ me de a̧paae doakale sekȩi ala wapatei, haepaae derepéni, beléetóró tare whi̧ta, Kótóné wisiró betereteiné hai̧né sukutu beterapó. Ti noatepae, ai sekȩi alané ka̧ae kelaai su̧ siré fu beteró kemene folepaaekélé haepaae derepéni, diriyóló daapa, ti atétere whi̧ sururu yóló fu folosóró sókó fole whi̧né topo tao su dere kaae, mo ti betere bete saalo ai ape. Ti ai betere beteta, Kótóné a̧paae yaala sókó fole so whi̧mó melaalopóló, taketi ere o̧lapó.

13 Me dowi ala yó̧póló su̧ seremó me whi̧né duraalu, ita ȩpaae Kótónétei eratapó fo ekesé. Ti noatepae, Kótó a̧ dowi ala yó̧póló, me alané su̧ seni yóo, amakélé me whi̧ dowi ala yó̧póló su̧ sóo, dumipó. 14 Tétumitei, hupu dó̧póló he tȩnóló ama ekȩleyóló nokole o̧la he dolomó mulótu dere kaae, da̧ so whi̧ doko̧ feané hosaa tua̧mó mutere kisipanétei dowi ala yaai ekȩleyóló, au nuku beterapó. 15 Atéró au nóló kisipa sere alané sorape naale derótu dere kaae dowi ala kaaratapó. Atéró naale yóló u̧lumétepa ditu dere kaae, ti kale dowi ala foparóló ha̧keamó depa kilitua dapó. Atéró kale naale doayóló mo doasi whi̧ bitu dere kaaeta, dowi ala faketuraalu sukutere ala kaaratapó.

16 Ya̧lo hosaa mole ne norape-ó, mené kapala fonétei dia̧ dilikao̧sóró yae. 17 Da̧né Aya a̧ ó hepen bemó ere dȩ wisinaale tua̧mó bituraalu, da̧ i haemó betere so whi̧paae wisi alaró wisi o̧latamo betere doko̧ fea mo turó mótua dapó. Ai sekȩ́né ama dere alata, whi̧ sukamó daatepa aso ha̧leketu, fo̧lotu dere kaae dumipó. Betere doko̧ fea ama erótu betere alata, mo beta̧ kaae alatóróti eró tarapó. 18 Da̧né kale mo fo wisi woseté fu betereteiné, ama naale senaale beteraai dapóló, amatei da̧ sóró beteralepó. Taketi Talené ama kaaróló muló betere o̧la fea yó mupatei, da̧ta folosóró doasi topo o̧la beteró̧pólópó yóló kisipa mutu, deyóló beteralepó. Atéreteiné da̧ta mo ama so whi̧tóró beterapó.

Dere fo wosóló taaréni, sya fae

19 Ya̧lo hosaa mole no nerape-ó, i dere fo mo wisiyóló wosóló tuȩ́ muae. Dia̧ feané kale fo wisi woseturaalu, deka ini, ketekȩ buóló mo wisiyóló wosae. Mepaae fo yaairaalu, hapale ho̧ko ini, mo dua tuȩ́ tekeyóló yóo, me whi̧né ya̧ fopaae buó̧póló sesemeratere fo depakélé, kisipa tekeyóló me o̧la meipóló mo dua betóo, yae. 20 Ti noatepae, mo whi̧né atéró fopaae butere alané Kótóné ama mo donoi naale senaale beteranée yóló mole kisipa eranénipó. 21 Térapa, Kótóné keletómó mo kelaalo sonaalei dowi alaró i hae kwiamó mole kae kae dowi alatamo momó kae ini, mo ti taaróló kisipa keterae. Atéturaalu Kótóné fota, da̧ aluyao̧sóró tao saaire fopa, o̧la wae hae wisimó bitu dere kaae, naao tiki tua̧paae derepó̧póló mo ketekȩ buóló sae.

22 Kale fo ha̧le wosȩ́liné maaté wosóló taalatepa, ti naaotei kapala ya̧ ai dilikitu betere ape. Ai ala ini, ama ya̧paae erae du betere fotóróti mo eró tawae. 23 Mepaae whi̧ dené Kótóné fo wosóta deretei, ama yae dere ala mopóló erénitepata, ti etei ala dere kaaepó. Whi̧ beta̧né ama kelepaa klas-mó fopeyóló, a̧ faaire tikipaae fulapó. 24 Atéró furaalu, ama kelepaa etei daapa kelalepóló kisipa yó tani, mo hapale téti keterótua dapó. 25 Téretei, Kótóné ama tukóló muló betere fo dokonaleteiné so whi̧ dokóló moletei ha̧le fó̧póló erótu beterapó. Mepaae whi̧ dené ai fo wosóló kisipa keteréni kutirimó mulóló eraté fu betepa, ti até dere whi̧né ama du betere ala tua̧mó Kótóné a̧ wisiraalopó.

26 Téretei, mepaae whi̧ denétamo a̧ Kótóné ala erótu betere whi̧pó du bitutei, ama dere fo fea wisiyóló tuȩ́ tekeyóló ini, dowi fotamo dekaaporóló du betepa, ti ama ai dere fonétei a̧ dilikó̧ló, Kótóné ala erótu betereteikélé mo ha̧le o̧la kaae aleratapó. 27 Da̧né Aya Kótóné keletómó so whi̧né Talené ala eróturaalu, kae kae alatamo hosekéni, mo donoi alata, i ape. Bokonaale naale senaaleró wulia sorapetamo sekȩ yao̧sóró tao sóo, depa, ti Kótóné ama mo donorapóló kisipa muaalopó.

2

Doi mole whi̧ wisiyóló dape suraalu, doi munire so whi̧ sisópaae erao̧se ere fo

1 Ya̧lo no nerape-ó, da̧ tȩteróló kaae tare Tale Yesu Kerisota, Kótóné ama kae ere dȩ wisi naale a̧ tua̧mó fa̧anapó. Atéró betepa da̧ a̧paae tuȩ́ tiki tiróló betere so whi̧né, mepaae doasi doi mole whi̧rape dape suraalu, mepaae sókótei betere so whi̧rape wisiyóló dape sinitere ala yao̧se. 2-4 Atéturaalu, dia̧ beta̧paae touratere sukamó kold kapané aleyale bi naasemó bulóló kutikélé kelaalo koko̧i deróló wale whi̧ wisiyóló dape sóró ni fake wisimó beteróo, dowi dera̧akele kuti deróló wale yoleale whi̧mo tumó daayae ó ȩ betere ao̧ keya tómó ho̧ko betae yóo, dere-a dia̧ Talere kaae kele fosóru, tale du bitute? Diaao̧ atétere alanétei dowi kisipa mutu me whi̧ só deratere whi̧ su̧ ai betere ape.

5 Ya̧lo hosaa mole no nerape-ó, i dere fo mo wisiyóló wosae. I haemó betó mole so whi̧rapené duraalu, ai whi̧rapeta, me o̧lakélé meiyóló mo yoleale yóló beterapó dua dapó. Tépatei, ai whi̧ kisipa tiki tiratere ala mo turó yó̧póló Kótóné amatei sorokó su yóló kae beteró beterapó. Atéru, Kótópaae yaala sókó fu betere so whi̧rapené ti Kótóné tȩteróló betere ala só̧pólópó yóló muló betere fo dokonóturaalu, take atimané mo saalopó. 6 Tépatei, diaao̧ yale alané atima yoleale yóló betere whi̧rape hale seróló só ai derale ape. Kale doasi moni tare néli whi̧rapené noa alamaaté dia̧paae erótua déró, diaao̧tei tuȩ́ tekeyae. Dia̧ dilikó̧ló diaao̧ tare o̧la sua yóo, dia̧tamo fo tokó̧tamo yóló só derótua yóo dere-a, némaaté dua de?

7 Ai whi̧rapeta, diaao̧ tikimó muló betere Talené doi wisinaale dorótu betere ape.

8 Da̧ tȩteróló kaae tare Tale doasi whi̧né asȩmó yae yóló muló betere fo wisinaale i ape. Naaotei ya̧ yaala sókó fu dere kaae, mepaae so whi̧paaekélé atéró yaala sókó fu betae. Atétu betepata, ti mo wisi ala ai du betere ape. 9 Tétu bitutei, me whi̧mo wisiyóló dape sóró wisi ala eróo, me whi̧mo wisiyóló dape sini yóo depata, ti kale yóló muló betere fo tukóló dowi ala ai dere ape. Atéturaalu, ai kale yóló muló betere fonétei ya̧ só deró beterapó. 10 Ti noatepae, Kótóné yae yóló muló betere fo fea mo wisiyóló sya fóló erótu bitutei, beta̧ alakó ha̧sókó fóló depata, ti Kótóné yae yóló muló betere forape turó ai tikire ape. 11 Ti noatepae, fo yóló mulóturaalu, so o̧lémi nao̧se dere sekȩ́nétei whi̧ dao̧se fokélé tukóló muló beterapó. Mepaae whi̧né so o̧lémi nokole ala ini, whi̧ dele alamaaté depa, ti ai whi̧ta kale yóló muló betere fo tikitu betere whi̧ ai betere ape.

12 Mepaae whi̧nétamo i yae yóló tukóló muló betere fo sya fóló erótu betepa, ti ai whi̧ me dowi alané só deréni, wisi kisipa beta̧ muóló ha̧le fó̧póló eraalo ai ape. Atéró ha̧le fó̧póló eratere alané take waaire sukamó doasiné yóló muló betere fo kolósu da̧né du betale alaró du betale fotamo kolósu yóló taleyaalopó. Téyaalopa, diaao̧ dere foró du betere alatamo hotowayóló kaae taru, kisipa tekeyóló du betae. 13 Ti noa yao̧sóró meipó. Mepaae whi̧né me whi̧ ko̧letere alakélé ini, dupumaaté saalopó du betepa, take doa Talené taletere sukamó a̧paae ko̧letere alakélé ini, ama yale dowi alamó kwia tokó̧ mótu mo donotóró melaalo ai ape. Téyaalotei, mepaae whi̧ dené me whi̧ ko̧lené sukuturaalu me o̧la meipóló taalatepata, ti ama yale dowi alamó dupu melaai yaletei, tȩteróló aluraalo ai ape.

Tuȩ́ tiki tiratere ala sya fóló mo erae

14 Ya̧lo norape-ó, whi̧ beta̧né duraalutamo a̧ta Kótópaae tuȩ́ tiki tiró beterapó du bitutei, ama me wisi alakó initepa, ti ama ai du betere ala wisirapóló tuȩ́ mute? Atei kaae tuȩ́ tiki tiratere alané a̧ aluyao̧sóró su̧mó tao senénipó. 15-16 Motamo mepaae no ó nené ama deraaire kutiró naaire o̧latamo meipa kilirutei, dia̧kó beta̧ whi̧né a̧paae duraalu, “Ya̧ mo wisiyóló fóló o̧la nóló, noke fitukélé wisiyóló fiyae,” fo dutei, ama ya̧ya̧re o̧larape tao sóró menénitepata, ti naao ai dere ala fea wisirapóló kisipa mute? 17 Atérapa, naao mo dere alakélé tuȩ́ tiki tiratere alatamo su̧ró̧póló dekaaporóló ini, tuȩ́ tiki tiró betere alamaaté epa, ti ai tuȩ́ tiki tiró betere ala sukó̧ló mo ha̧le o̧la kaaené kelerapó.

18 Térapa, whi̧ mené etei kaae fo yaalo ai ape. “Naao du ya̧ Kótópaae tuȩ́ tiki tiró beterapó fota ai dapa, ya̧lokélé wisi ala erótu beteretei ka̧ae kelaai da̧mo i ala yaalopó. Wisi ala mekókélé initutei, naao tuȩ́ tiki tiró betere ala kelaalopa, ȩpaae yó a̧lae. Ya̧lokélé Kótópaae tuȩ́ tiki tiratere ala naao kelaasepóló, wisi ala eróturaalu ya̧paae yó melaalopó,” fo enérapó. 19 Mo beta̧ Kótótóróti beterapóló, naao tuȩ́ tiki tiró betereteita, ti wisirapó. Kale dowi keperapenékélé Kótó mo beterapó kisipa muturaalu, wiyóló diri furu furu ai du betere ape.

20 Kisipa tiki okoko yóló betere whi̧rape-ó, diaao̧ me wisi alakó inituraalutei tuȩ́ tiki tiratere alamaaté epata, bete muni mo ha̧le o̧la kaaené kelepa diriyóló tuȩ́ muó̧póló, ya̧lo me noa alakó yó melaaloé? 21 Da̧né noutere Abraham-né yale ala tuȩ́ muae. Ama naale Aisak Talepaae ha̧le melaairaalu, Kótópaae ha̧le matere o̧la suku̧laa dalaai aleyóló muló betere kane fake tómó beleralepó. Atépa Kótóné kólóló, “A̧ta, mo donoi whi̧pó,” erapó. 22 Ti ama kisipa tiki tiróló betere alaró du betale alatamo touróturaalu yale ala kólóló kisipa muae. Ama yale alanétei Kótópaae tuȩ́ tiki tirale ala mo turó eralepó. 23 Até yaleteita, asȩmó yóló muló betere fo mo dokonóturaalu erapó. Abraham-né Kótóné dere fo wosóló tuȩ́ tiki tiró betepa, Kótóné kolóló i whi̧ta, mo donoi whi̧pó, fo yóló mulalepó. A̧ atéró betere ala kilituraalu, i whi̧ta Kótóné mo ama hosaa mole fulumu whi̧ ai betere ape dua yalepó. 24 Ti ai yale ala tuȩ́ muae. Kótóné mepaae whi̧né tuȩ́ tiki tiró betere alamaaté kolóló, i whi̧ta mo donoyóló fole whi̧pó fo dumi, kale whi̧né dere alakélé kolóló i whi̧ta, mo donoyóló fole whi̧pó du beterapó.

25 Até yale kaae, kale nópu nuku betale so Rahab-né kale bóe sa̧ fele whi̧rape ama bepaae dape sóró firóló, ai kale be hulua whi̧né atima dao̧sóró kae tu̧ró fó̧póló dotȩyale ala Kótóné kolóló i sota, mo donoyóló fole sopó yóló mulalepó. 26 Atérené sukune whi̧ tua̧mó kepe bete bitinire kaae, Kótópaae kisipa tiki tiróló bitutei, wisi ala initepa, ti ai kale sukune whi̧ ao̧rapó.

3

Hape mo hotowaró tȩteróló kaae tawae

1 Ya̧lo norape-ó, dia̧kó me whi̧ Kótóné fo yó matere ala wisiyóló kisipa inirutei, da̧ fea fo yó matere whi̧póló ha̧le ho̧ko yó mótu betao̧se. Ti noatepae, Talené fo yó matere whi̧rape da̧ta, mepaae fo ha̧sókó fóló yó melótu beteremó, nalo ama taleturaalu mo doa kwia melaairetei diaao̧ ai kisipare ape. 2 Da̧ fea kae kae ha̧sókó fole alané dée nalatua dapó. Me whi̧né ama dere forape ha̧sókó fóló dée nanénitepa, ti a̧ me alakélé ini, mo whi̧ wisinaale bitu, ama betere bete turó amatei wisiyóló kaae tanérapó.

3 Atéruraalu, kale hos hupu da̧ whi̧né faai kisipa mutere tikipaae fó̧póló hos hupuné ama hape tȩteraaire dirii o̧la ko̧lómó hamunótua dapó. Ai hamunale o̧lanétei, whi̧né kisipa mutere tikipaae fó̧póló, ama tiki turó donorótua dapó. 4 Meta i ape. Kale mo doakale wȩi kȩlamó kotere doasi nuku tuȩ́ muae. Ti ai nukuta doasi o̧la muóo, ama fole alakélé besȩ́ tiki fotoko̧nétei falóo depatei, kale nuku só kotere whi̧né ama faai fole tikipaae fó̧póló, mo sawatamo néli fetetepa kutua dapó. 5 Atéru ere kaae, whi̧né tiki tua̧mó daale hapeta sawatamo o̧latei, bopé fake duraalu ȩta doasi o̧lapó dua dapó. Mo sawatamo si kelenétei kaaróló doakale si fakeyóló dukuraalu, o̧la o̧la fea kuló dokoletei tuȩ́ muae. 6 Atétere kaae, da̧ whi̧ tiki tua̧mó kae kae o̧larape daaletei da̧né hape beta̧ta, mo si kaaetóróti dukuraalu, kae kae dowi ala kaarótu betere o̧lapó. Kale wuliné api fulukó furaalu, naaitere mi dorótu dere kaae, hapenétei da̧né tiki turó dorótua dapó. Kale sawa si kelenétei fakeyóló doasi si duku dere kaae, hapené whi̧né betere bete turó dorótu beterapó. Ai hapemó dokole si-a momó dȩyaleé? Mo apaae derepale dolomó dó tare dowi simó ai dȩyale ape.

7 Fea kae kae betó mole na, hupu, wuli, kou, ó ba, doa wȩi kȩla tua̧mó betó mole o̧lakélé feata, whi̧né whaayóló bérótua yóo, mió i alimókélé whaayóló béróo du beterapó. 8 Téteretei, hape beta̧ta whi̧né dere fo wosóló ao̧mó beteró̧póló mené béranénipó. Ti hapeta, dowi ala yaai ketekȩ bulu, whi̧ dóló sukunatere herei kaae buóló fa̧anuraalu, ama yaaitere ala taaréni ha̧le yótóró tarapó.

9 Ti da̧né ko̧lómó sókó wale fonétei, da̧ tȩteróló kaae tare Taleró Alimatamoné doi hale sóró horótu bitutei, Kótóné ama aso su̧róló aleyale so whi̧kélé foné só deróló dorótu beterapó. 10 Beta̧ ko̧lómótei Talené doi sóró horatere fo yóo, whi̧ fale yóló doi doratere fo yóo, ai du betere ape. Ya̧lo norapé-ó, aita mo enei ala meitei, diaao̧ ai du beterapa taalae. 11 Beta̧ wȩi a̧malemótei, wisi wȩiró dowi atuku̧ wȩitamo wale? 12 Ya̧lo norape-ó, nose tikimó Olip du ó kae ni du oleyaaloé? Wain képimó nose du oletua de? Meipó. Dowi atuku̧tamo wale wȩi a̧malemó wisi wȩi sókó wómipó.

Haemó mole fosó fosói kisiparó Tale betemó wale fosó fosói kisipatamó

13 Dia̧kó mé whi̧ Kótóné bete mole fo mo wisiyóló tuȩ́ muluraalu, ama kisipa mole ala eraai fosó fosóere? Atéró mole kisipa wisi, so whi̧ feané koló̧póló wisi alarape ha̧keamó erótu betae. Téturaalu, Kótóné tuȩ́ wisi tua̧mó kaaróló sókó wale mo dua hemée deyóló bitu du betere wisi alané ai fosó fosóre ala ha̧kearatapó. 14 Tépatei, diaao̧ hosaa tua̧mó dei kisipa muóló alale suraalu, ȩkélé u whi̧ kaae doasi betaai dapó kisipa mutepa, ai wisi ala nisiyóló bopé fake yao̧se. Atétu betereteiné kale mo bete mole fo kapala nisiyóló faletu beterapó. 15 Atei kaae fosó fosói kisipa mutereteita, ó hepen bemó kaayóló dorowómitei, i haemó betere dowi keperapené mulatere kisipa ai ape. Ti ai kisipata, Dȩi Kepe Wisiné kaaréni, i haemó mo whi̧né kaaratere kisipapó. 16 Ti noatepae, ȩtóró doasi topo whi̧ betaaitapóló, ama yaaitere alamaaté kisipa muóló alale su betere tua̧mó ha̧le ho̧ko alarape duraalu, kae kae dowi alarape sókó wapa kelaalo ai ape.

17 Téretei, hepen bemó kaayóló dorowou betere fosó fosói kisipa tikiné dere alata etérópó. Me kisipatamo hosekéni mo beta̧ alatóróti yó tare alata, mo folosóró bete mole ala ai ape. Ai alané sisópaae fopaae fokélé ini, mo dua betere ala yóo, mepaae whi̧né tuȩ́ tiki sekȩ yao̧sóró tuȩ́ tekeyóló dua du betere ala yóo, doasiné dere fo wosóló ao̧mó sukó̧ló dua betere ala yóo, ko̧lené sukó̧ló wisi alamaaté eratere ala yóo, mepaae doa doi mole whi̧rapepaae eratere ala kaae, ho̧ko sókó dei betó mole so whi̧paaekélé beta̧ alatóróti eróo dere alata, me kapala fotamo dekaaporóló ini, mo fotóróti buluraalu dua dapó. 18 Ho̧le sere ala taaróló, mo dua betaalopó yóló ho̧le filitere whi̧rapeta, hosaa muni deóló mo dua betere ala tua̧mó bitu, kutómó o̧la wae wisi bilitu dere kaae du beterapó. Atéró o̧la u̧lumétepa su dere kaae, so whi̧ feané me alakélé muni, mo donoi alatóró yaalo ai ape.

4

Kótóné tȩteróló kaae tare ao̧mó dua betae

1 Dia̧ tua̧mó fopaae buturaalu, ho̧le sere alaró huri dere alatamo-a, noa betené kaarótu betere? Aita ha̧le kaani, kae kae alakó enée yóló ekȩle du betere alanétei diaao̧ tuȩ́ tiki tua̧mó bóe dolótu betepa, ho̧le sere alaró huri dere alatamo ai du betere ape. 2 Diaao̧ mepaae o̧lakó senée yóló kisipa mutu betepatei sini yóo, dia̧né au nóló whi̧ du bitutei diaao̧ kisipané senée dere o̧la mo sini yóo, dia̧ huri yóló fopaae buturaalu ho̧le su betóo, du beterapó. Diaao̧ kisipa mutere o̧la saaitapóló Kótópaae wosenitereteiné ai senée dere o̧la sumipó. 3 Diaao̧ Kótópaae me o̧lakó a̧lae yóló wosetu betepatei, ai o̧la sumipó. Ti noatepae, dia̧né ekȩle yóló senée du betere o̧la saairaalu a̧paae wosetu betepa ama matepa sórómo, diaao̧ ekȩlere ala yaai mole kisipa ama kilitu mótumipó.

4 Dia̧ i haemó kae kae du betere alatamo nópu nuku betere so whi̧rape-ó, i haemó du betere alatamo fulumu du betere betené Kótó hó̧róló bóe du beteretei diaao̧ kisipanié? Mepaae whi̧ de i haemó mole alatamo fulumu kisipa mutupa, ti Kótóné bóe whi̧ ai alée fole ape. 5 Kótóné asȩmó yóló muló betere fo i ape. Da̧ tua̧mó betere Dȩi Kepe Wisiné da̧ Kótóné ama dokore sopa, whi̧ me kaetamo fulumu ini, a̧tamotóró fulumu yóló beteró̧póló doasi ketekȩ butu beterapó, ere fo-a bete munipa ha̧le asȩyaleé? 6 Téretei, Talené da̧ ama ha̧le hamokoróló tao su betere tómó beleróló miókélé ha̧le tao suatóró yó tarapó. Atétere betené i fo asȩyóló muló beterapó.

“Bopé fake du betere so whi̧ atima yaai dere ala yao̧sóró Kótóné sesé yóo, haemó sókó deyóló betere so whi̧ ti ama ha̧le hamokoróló tao sóo, du beterapó,” erapó.

7 Kótóné ama dia̧paae eraai kisipa mutere ala eró̧póló, ama tȩteróló betere ao̧mó sukó̧ló mo dua betae. Dowi ala yó̧póló dée nalatere topo daale kepené dia̧ dée nó̧póló su̧ sere ala ai du beterapa, sesétu betae. Atétepata, ti dia̧ taaróló a̧ botokó faalo ai ape. 8 Atéró dia̧ Kótó betere felekepaae biti̧ wapa, ti a̧kélé dia̧ betere felekepaae wóló betaalopó. Dia̧ dowi ala du betere so whi̧-ó, diaao̧ bólure naase wisiyóló fukutu betae. Tuȩ́ tiki dekaaporóló betó mole so whi̧-ó, dia̧né mutere dowi kisipa taaróló, wisi kisipa beta̧ diaao̧ hosaa tua̧mó muóló betó muae. 9 Atéró, diaao̧ du betere dowi alamó kisipa mutu, dekȩné sukó̧ló moló yóló wole du betae. Dia̧ hȩkeseturaalu do̧ nokole ala taaróló, fomaake kisipa mutu dekȩné sukutu moló du betae. 10 Atéturaalu, Talené keletómó diaao̧tei mo dua sókó deyóló betepa, ti amatei dia̧ sóró horaalo ai ape.

11 Norape-ó dia̧sisitei eratere fo yao̧se. Whi̧ me denétamo ama no só deratere fo ó eratere fo depata, ti Kótóné yae yóló tukóló muló betere fotei, faleturaalu taleyóló só deratapó. Ti diaao̧ atéró kale tukóló muló betere fo taletu betepata, ti atétere sukamó dia̧ ai fo ao̧mó sukó̧ló bitini, ai fotei tȩteróló taleyóló só derótu beterapó. 12 I ala yae u ala yao̧se yóló tukóló muló betere fo bete Tale mo beta̧tóróti bituraalu, so whi̧ feané yale ala fea amatei taleyóló kwia melaalo ai ape. Ai sekȩ́né amatei so whi̧ aluyao̧sóró tao sere ala yóo, mo ti doratere alakélé eróo enérapó. Téyaalopa, naao be whi̧ so whi̧ taleyóló só derótu betere fo-a, ya̧ Tale kaae bituraalu du bitu de?

Bopé faketuraalu, nalopaae i ala yaalopóló foné ha̧le ho̧ko yao̧se

13 Térapa, i dere fo mo wisiyóló wosae. Dia̧ mepaae whi̧rapené etei kaae fo dua dapó. Mió ó dó da̧ me doasi be huluapaae fóló bituraalu, moni saai kae kae kutórape ditu betepa, ba fo beta̧ kemeraalopó dua dapó. 14 Ti diaao̧ dó yaaire ala tuȩ́ inirutei du beterapó. Dia̧né betere beteta, noa ala kaaené kelere? Hi̧ka epo mupa suka sókó huturaalu, epo hapale turukó falótu dere kaae, dia̧né betere betekélé ai ala erapó. 15 Ti ai yaalopó dere fo taaróló, i fo depa wisirapó. Talené ama kisipa mole alapata, ti da̧ bitiré furaalu, ai ala mo yaalo ai ape. 16 Ti diaao̧ atei ala yaalopó du betere fota, dia̧ bopé fake duraalu dapó. Atéró du betere fo feata, ti dowi alapó. 17 Térapa, mepaae whi̧né eranére wisi ala mupatei erénitepa, ti aita dowi ala ai ape.

5

Néli whi̧né mepaae yolealere whi̧rape sekȩi ala erao̧se ere fo

1 Atérapa, dia̧ doasi wisi wisi o̧la tare néli so whi̧rape-ó, diaao̧ i dere fo wosae. Dia̧paae waaire sekȩi alamó kisipa muturaalu, wole yóló moló du betae. 2 Dia̧né tare wisi wisi néli o̧larape fea kȩlaa yóló, kutikélé ero siné turukóló mo ti ai doró betere ape. 3 Dia̧né tare, kold kaparó silpa kapatamokélé hoti dakóló ai do yale ape. Take taletere sukamó kale hotinétei dia̧ só deróturaalu, diaao̧ tiki mi mo siné kaae dukulé fu beteró kemeraalopó. Até yaaireteita, diaao̧ wisi wisi néli o̧larape ukusituraalu, beta̧paae yóló muté hutu betaleteinépó. Atéyaaire be dȩ teópatei, mió kaae sóró sekȩ ai su betere ape. 4 Diaao̧ kutórapemó yó mole o̧la u̧lumétepa siré kotere whi̧rapené saaire moni turó meni, mepaae kwia diaao̧ kemei dekée sale moninétei dia̧ só deróturaalu, fo fake yóló ai du beterapa wosae! Ai kutómó o̧la siré kotere whi̧rape atimané dupu su̧nipóló dere fo Talené ama mo wosetu beterapó. 5 Dia̧ i haemó bitiré wale sukamó wisi wisi o̧larape dia̧maaté ekȩleyóló nukulé ai fu betale ape. Até deté fu betaleteiné, daaire hupu whaaturaalu, seraayó̧póló o̧la wisiyóló mótu dere kaae, diaao̧ du betale alanétei diaao̧ tiki ai botokorótu betale ape. 6 Atéturaalu, dia̧ néli whi̧rapené me dowi ala inire whi̧rapetei, diaao̧ só deróló du betalepó. Diaao̧ atétepa, atima sesé yaairekélé mo su̧nipó.

Sekȩi ala eratepa haepaae derepéni, ha̧le belée tawae

7 Ya̧lo norape-ó, Tale waaire be dȩ teópa, mo dua bitu kaae taté fu betae. Kutó ditere whi̧né kutómó o̧la wae biliyóló sukaró halitamo wó̧póló kaae taruraalu, ama ke kutómó o̧la wisi saai kisipa mutu, kaae tawóló betere ala kisipa muae. 8 Atétu dere kaae, Tale mo felekemó waalopa, dia̧kélé mo hotowayóló kaae taruraalu diriyóló betae. 9 Norape-ó, diaao̧ mepaaené dere fo wosetere hó̧turaalu, no hamoma dokó dokó yao̧se. Diaao̧tamo ai ala depa, ti fo tokó̧tamo yóló dia̧kélé só deraalo ai ape. Atéró tale dere sekȩ́, ti mo felekemó sókó waai tu̧ serekemó ai daale ape.

10 Norape-ó, take betale Kótóné ko̧ló whi̧rapené Talené fo erótu beteremó doasi sekȩ wapa me o̧la meipóló beleté fu bitipakalepó. Atérapa mió dia̧paaekélé sekȩi ala wapa, atimané yale ala kaaetóró sya fóló yae. 11 Take betale whi̧rapepaae sekȩi ala wou betepa, faleyóló bitu Kótóné erae dere ala yó taté fu betale whi̧rape atimané yale ala kisipa mutu, da̧ mió betere so whi̧né atima doi hale sóró horóturaalu, Talené tao sóró wisiró betere whi̧rapepó du beterapó. Kale whi̧ Job-paae kae kae sekȩi ala wapatei, faleyóló bitiré fóló nalo kemene folepaae Talené a̧paae erale ala diaao̧ ai kisipa ere ape. Tale a̧ta, ko̧lené sukuturaalu, da̧ so whi̧ tao sere ala mo turó fa̧anapó.

12 Norape-ó, ó hepen bemó betere Talené doi yóló ó i haemó ere ala doi yóló ó mepaae o̧la o̧larape doi yóló dia̧né dere fo diriróturaalu malo momókó yao̧se. Dia̧né motóró yaaitepata, ti ȩ́pó, yaalopó fotóróti yae. Motamo meipó duraalu, ti mo meipótóró yae. Ténitamo, naao yale fo fotoko̧róturaalu, kae kae fotamo dekaaporóló depata, ti ai yale fomó Kótóné ya̧ só deraalopó.

Tuȩ tiki tiróló dere moma

13 Dia̧kó mepaae whi̧ detamo me sekȩi alané só deraai depata, ti ai whi̧né Talepaae moma yó̧póló yae. Mepaae whi̧ detamo hai̧né sukutu betepata, ti ai whi̧né Talené doi hale sóró horatere wole forape du beteró̧póló yae. 14 Dia̧kó mepaae whi̧tamo hepo daae mupa, ti amatei kale Keriso so whi̧ tȩteróló kaae tanó̧póló sóró beteró betere whi̧rapepaae momarale wó̧póló yae. Atima wóló a̧ boperóló daalu, ama tikimó Talené doimó wel wȩi dilóló moma eró̧póló yae. 15 Ti atima Talepaae tuȩ́ tiki tiró bitu momatepa, ai whi̧né hepo mo wisi yaalopó. Atéturaalu Talené a̧ kepaaraalopó. Ai whi̧nétamo me dowi alakó ipata, Talené ama yale dowi ala kwia me o̧la meipóló ha̧le kemeraalopó. 16 Atérapa, diaao̧ hepo bete wisiró̧póló, dia̧né du betere dowi ala dia̧sisitei u yó mótu i yó mótu yóló, momatere alakélé u era̧le i era̧le du betae. Mo donoi alamaaté du betere whi̧né dere momata, fotoko̧ boleteiné ha̧sókó feni, dokonótu mo eraalo ai ape.

17 Ti Ilaija a̧kélé da̧ kaae mo whi̧ bitutei, atima betere haepaae hali wao̧sóró ketekȩ buóló momatóró yó tawalepó. Atétu betaleteiné, ba fo sore kemeyóló dou̧ ba fo tua̧mó halikélé ani, ha̧le bitiré fipa kalepó. 18 Atéró bitiré fóló, momómo hali wó̧póló momayalemó, hepen bemó betere Kótóné hali momó anóló, atima betere haemó ere o̧la o̧la sokipakalepó.

19-20 Ya̧lo norape-ó, dia̧kó whi̧ beta̧ kale mo fo wisi taaróló kó̧paae fupa, mené a̧ momó dapesó wapa i dere fo kisipa muae.

Mepaae whi̧né atétere whi̧paae no-ó, ya̧ta kó̧ tu̧paae ai fulapa, tu̧ wisi i mole ape yóló yó matepata, ti atétere whi̧né ama noma dowi alané mo ti alutere tikipaae fao̧sóró tao sóo, mo dekéró yó tare dowi alakélé mo ti aluróo, yaalo ai ape.

1 Pita

1

2

3

4

5

1 Pita

1

1 I dere asȩta, Yesu Kerisoné dotȩyale aposel whi̧ Pitané dapó. I fota, Pontus, Kalesia, Kapadosia, Esia, Bitinia, i dosa̧ayale hae kwiarapepaae dapo dapo yóló betó mole so whi̧paae dapó. Ti dia̧ta, Kótóné ama sókó su yóló kae beteró betereteiné, i haemó uké wale so whi̧ kaae ai betere ape. 2 Atéru, Aya Kótóné dia̧ kaaraai teópa, ama tuȩ́nétei mo ama so whi̧tóró beteró̧póló sokósu erapó. Kótóné ama so whi̧póló atéró kae beterale alata, Dȩi Kepe Wisinétei eró beterapó. Aita, noa ala yaai ini, Yesu Kerisoné ama dere fo wosóló sya fóo, dia̧ Talené ama so whi̧póló da̧le mulótu, Yesuné samea apuróo yó̧póló erapó. Kótóné ama hamokoróló ha̧le tao sere alaró hosaa muni deyóló mo dua betere alatamo, mo turó dia̧ tua̧paae eraté fu beteró̧póló yae.

Nalo mo ti betere bete saalopóló ha̧itamo Kótóné doi sóró horótu betae

3 Da̧ tȩteróló kaae tare whi̧ Yesu Kerisoné Alima Kótóné doi doasi muló̧póló, hale sóró horae. Ama da̧ doasi ko̧leyóló tao suraalu, kisi so whi̧ deyóló beteralepó. Atétere alata, Kótóné Yesu Keriso kepaaróló beteraleteiné, take waaire alimó da̧paaekélé Talené mo ti beteraaire ala wisi eraalopóló hai̧tamo bitiré fu beteró̧póló erapó. 4 Atéró bitu, Kótóné da̧paae eraaire wisi alaró melaaire o̧latamo hepen bemó ama mo wisiyóló kaae tarapó. Ai wisi wisi o̧lata aluyóló doni, mo ti ha̧le muó tawaalopó. 5 Take kemetere alimó da̧ aluyao̧sóró, Kótóné mo ti betaaire ala ha̧kearaai donoró betere be dȩ teópatei a̧paae tuȩ́ tiki tiró betepa, me alané da̧ dorao̧sóró Kótóné ama fotoko̧ wase kaae diru, sesétu beterapó. 6 Mió i betere alimó, kae kae sekȩi alané dia̧ ka̧ae kólóló su̧ seremó dekȩné sukutepatei, mió ai waaire wisi ala saai dapóló kisipa mutu, dia̧ doasi hai̧tu beterapó. 7 Ti dia̧paae ai wale sekȩi alané diaao̧ tuȩ́ tiki tiró betere ala mo erapó yó̧póló, ka̧ae kolóló su̧ sirapó. Doasi moni sere o̧la kold kapa simó biliyóló mo o̧la alerótu dere kaae, sekȩi alané diaao̧ kisipa tiki tiró betere ala ka̧ae kolóló su̧ su beterapó. Kisipa tiki tiratere ala kolósu, kold kapa kolósu depa, kisipa tiratere ala doasi bete moleteiné kold kapata, ti doyóló mo aluyaalopó. Yesu Keriso wouraalu ha̧kearatere sukamó, atéró tuȩ́ tiki tiró betere so whi̧ feané kilitu, ita Talené ama kae ere dȩ wisinaaleró fotoko̧tamo eratapóló doasi doi mulóló, hale sóró horaalo ai ape. 8 Take bitiré wou diaao̧ a̧ kelené kilinirutei, a̧paae hosaa muóo, miókélé kelené kilinipatei, kisipa tiróo erapó. Atéru, Kótó tua̧mó bole hai̧ wisinaale dia̧ tua̧mó fa̧anetei, ai bete etérapóló me whi̧né yó melaairetei mo su̧nipó. 9 Ti noatepae, tuȩ́ tiki tiraté fóló kemene furaalu, saaire kwia ti mió diaao̧ mo su beterapó. Ti aita me kae mei, dia̧ aluni tao sóró mo ti betaaire bete ai ape.

10-11 Ai kale bopeyale tao sere alata, mo take Kótóné fo erale ko̧ló whi̧rapepaae kale Dȩi Kepe Wisiné Kerisopaae eraaire ala i ape yóló yó matepa, atimanémo mo so whi̧paae deté wou bitipakalepó. Ai fo dokonóturaalu, Kerisopaae sekȩi ala mo eróo, ai ki̧lipaae hepen bemó doasi doi mulatere alaró mepaae wisi alatamo a̧paae eróo yaletei, mepaae ala ti eraai teórapó. Ai ala eraai teópa, kale ko̧ló whi̧rapené me noa alatamo touróló eraalorópóló kaae tawóo, ai ala metéli eraaloé yóló kaae taru, bete kekitu betóo, ipakalepó. Ai kale ko̧ló whi̧rapené bopeyale Kótóné hamokoróló tao sere ala mo dokonóturaalu, dia̧paae eratepa diaao̧ mo su beterapó. 12 Talené ama ko̧ló whi̧rapepaae i fo ha̧kearóló erapó. Diaao̧ ai ditu betere kutóta, dia̧ maaté tao saai dumi, take nalo betaaire so whi̧kélé tao saaire kutó ai ditere ape yalepó. Mió ai kale fo wisi yó matere whi̧rape, ó hepen bemó betere sekȩ́né dotonale Dȩi Kepe Wisiné fotoko̧ratepa, atimanémo dia̧paae yó melalepó. Ai fota me kae mei, take betale Kótóné ko̧ló whi̧rapené yó melale fotórótipó. Ai ala bete ensel-rape atimakélé tuȩ́ inireteiné, atima kelenée du beterapó.

Kótóné kele tómó mo kae so whi̧ betae

13 Térapa, diaao̧tei dia̧ tȩteróló kaae taru, Talené ala eraaire tuȩ́ beta̧ muóo, Yesu Keriso a̧ ha̧keamó wouraalu dia̧ hamokoróló tao saaire alapaae beta̧ hosaa muóo iru, siki siki yóló ama ala beta̧ erótu betae. 14 Take dia̧ mo fo bete tuȩ́ni ho̧ko bitu, tó tikiné ekȩle yóló du betale bete munire ala momó kae yao̧se. Téni, dia̧ a̧ beterepaae ape yale sekȩ́ a̧ mo kae biture kaae, dia̧kélé atéru, naale senaale hama alimané dere fo mo beta̧ wosóló, ao̧mó betere kaae yae. 15 Tétu, dia̧paae ape yale Kótó a̧ta, me dowi alakélé muni mo kae biture kaae, dia̧kélé me dowi alatamo hosekéni mo kae bitu, ama ala wisi maaté erótu betae. 16 Ti noatepae, asȩmó ere fo i ape.

“Ȩ me dowi alatamo hosekéni mo kae beterapa, dia̧kélé ȩ ere kaae mo kae betae,” erapó.

17 Diaao̧ Aya-ó, da̧ tao sae du betere sekȩ́ a̧ta, so whi̧ feané du betere ala taleturaalu, mepaae so whi̧ wisiyóló kolóo, mepaae so whi̧ wisiyóló kilini yóo, dere Tale meipó. A̧ta mo feapaae beta̧ kaae alatóró erótu betere Tale beterapa, dia̧ i haemó uké wale so whi̧ kaae bitu, a̧ kolóló witamo ama ala beta̧ erótu betae. 18-19 Ti noatepae, take diaao̧ ayarapené yó tawale mepaae bete munire alarape diaao̧ tokóló ho̧ko deté fao̧sóró, Kótóné dia̧ dupuyóló tao salepó. Dia̧ atéró dupuyaleteita, doyóló aluyaaire o̧la silpa kapa ó kold kapané dupuni, mo whi̧né sipsip hupu fopeyóló tikimó siri ó me ala inire hupu male Talepaae matere kaae, Keriso a̧ sukuturaalu sókó fele mo doasi ke bole sameanétóró, dia̧ aluyao̧sóró dupuyalepó. 20 Atei wisi ala Yesuné ama eró̧póló, haeró ere o̧latamo kaaraai irutei, Kótóné a̧ sókó sóró tukóló kaae beterélipakalepó. Téyaletei, mió i kemetere alimó ama dia̧ tao saai dotȩyale whi̧póló, so whi̧ feané a̧ koló̧póló ha̧kearó beterapó. 21 Kótóné Yesu Keriso kepaaróló hepen bemó, mo kae ere dȩ wisinaale tua̧mó beteró beterapó. Yesu Kerisoné ama ai yale alané dia̧ Kótópaae tuȩ́ tiki tiró beterapó. Téru, take nalo Kótóné dia̧paae eraaire wisi alaró kisipa tiki tiratere alatamo Kótó tua̧mó ai ere ape. 22 Diaao̧ mió Kótóné bete mole mo fo wosóló sya foleteimó, dia̧né dowi ala fea fokóló wisiró beterapa, diaao̧ no nepaae yaala sókó fole ala dia̧né hosaa mo turóné du betae. 23 Ti noatepae, dia̧ Kótóné ama naale senaale deyóló beteró beterapó. Atéreteita, kȩlaa yóló alutere kené deni, kȩlaa initere kené derapó. Ti ai keta me kae mei, betere bete mulu Kótóné mo ti muó tare fonétóró dia̧ kisi so whi̧ deyóló beteró beterapó. 24-25 Ti noatepae,

“So whi̧ fea i haemó betere alata, ne sélitu dere kaae yóo,

atimané tikimó ere au wisinaalekélé haemó yó mole ne fua kaae yóo, erapó.

Nekélé hapale séli yóo, ne fuakélé hapale dulukó fóo deretei,

Talené ama fota, ti ha̧le muótóró tarapó,” erapó.

Aita me kae mei, mepaae whi̧né dia̧paae yó male fotóró ai ape.

2

1 Atérapa, Keriso so whi̧ dia̧sisi me so whi̧paae dei tuȩ́ mutere alakélé, me whi̧ dilikitere alakélé, wisire nisiyóló tó tikiné ha̧le siki̧li dere alakélé, mepaae whi̧né dere wisi alamó dei tuȩ́ mutere alakélé, me whi̧ hamoma kae kae eratere fo yóló, só deratere alakélé, fea dia̧ tua̧mó muao̧sóró yae. 2-3 Ti Yesu a̧ta, etei kaae Tale wisi beterapóló diaao̧ ka̧ae kolóló ai kisiparapa, dia̧ mo teó deyóló betere naale senaale awa̧ naai ekȩle du dere kaae, Kótóné dia̧ aluyao̧sóró tao sere ala wisi mo ti doa yó̧póló, Dȩi Kepe Wisiné matere o̧la beta̧tóró ekȩle yóló nukulé fu betae.

A̧ta mo ti betere kane epa, da̧ta ama sókó sóró kae beteró beterapó

4 Ti Yesu Kerisota, be hulua eleké dere kane fake kaae daalu, betere bete a̧tóró ereteiné, dia̧ a̧ beterepaae walapó. Mo so whi̧néta, ai kane fake ha̧le o̧la kaae taae fatepa, Kótóné ama ti be tȩtere kane fake wisipóló, a̧ tokó̧ sóró kae beteralepó. 5 Atérapa, whi̧né mo be tȩtu dere kaae, dia̧ Kótóné ama ala eratere be daaló̧póló, dia̧kélé ai kane fake kaae ereteiné, a̧ beterepaae wóló, ai ti betere kane fake tómó olekeyóló tȩtu beterapó. Aita, whi̧né kelené keletere be meitei, Kótóné mo kae tȩne momatere be daalu, dia̧ fea ama kae beteró betere momaratere faketóró aleró beterapó. Atéró, dia̧ Yesu Kerisoné fotoko̧ratepa, so whi̧né mo o̧la Talepaae ha̧le mótu dere kaae, Dȩi Kepe Wisiné da̧ tua̧paae eratepa, da̧némo Talené doi hale horóló, ama ala erótua dapó. Ai alarape Kótóné kilitu, mo wisirapóló a̧ doasi hȩkesetu beterapó. 6 Ti noatepae, asȩ tua̧mó Talené i fo dapó.

“Ȩ betere be hulua Saion-mó be tȩyaai fótukuróló kane fake wisinaale ya̧lotei fopeyóló sókó sóró i mulatapa kelae.

Mepaae so whi̧ detamo a̧paae tuȩ́ tiki tiró betepa, ti ai so whi̧ hale dere alakélé mo yaalomeipó,” erapó.

7 Tuȩ́ tiki tiró betere so whi̧ dia̧néta, ai kane fake wisinaale mo doasi bete mulapó, dua dapó. Tépatei, tuȩ́ tiki tirénire so whi̧mó kisipa mutu, i fo asȩrapó.

“Be tȩtere whi̧rapené dorapóló ha̧le o̧la kaae taae farale kane faketei, be tȩyaaire kane fake wisinaale alée felepó,” erapó.

8 Me fo i ape.

“Ai kane fakené whi̧ kotóo sóró, dée nalóo, dua dapó,” erapó.

Atéró dée nokole alata, ha̧le mei, Kótóné ama fo wisi wosóló sya feni dereteiné, atima dée nukua dapó. Aita, ha̧le mei, Kótóné i ala yaalopóló, ere fo dokonóturaalu dapó.

9 Atima ai ala erapa, dia̧ take diliki tua̧mó beteretei taaróló, mo kae ere dȩ wisinaale tua̧mó betaai ape yale sekȩ́né doi hale horó̧póló, dia̧ ama sókósu yóló kae beteró beterapó. Téru, dia̧ tȩteróló kaae tare topo whi̧ Yesuné tuȩ́ mole ala eróturaalu, momaratere so whi̧ betóo, ama kae betere tȩteróló kaae tare ala tua̧mó so whi̧ betóo, Kótóné mo ama so whi̧tóró betóo, erapó. 10 Taketa, dia̧ Kótóné so whi̧ bitinitei, mió ama so whi̧tóró betóo, take Kótóné dia̧ ko̧leyóló tao sinitei, mió ama ko̧leturaalu, tao sóo, erapó.

11 Ya̧lo mo hosaa mole no nerape-ó, dia̧ i haemó uké wale so whi̧ kaae beterapa, tó tikiné ekȩleyóló du betere dowi ala yao̧sóró, tika kae betae yóló, dia̧paae mo dirii ma fo i dere ape. Ti ai dowi alanéta, diaao̧ tiki tua̧mó betere kepetei só deróló dorótu beterapó. 12 Dia̧ i haemó mo so whi̧tamo hosekéyóló ai beterapa, mo wisi alatóró erótu betae. Mo ha̧le betere so whi̧né dia̧ dowi ala dapóló ai só derótu betere ape. Ai fo du betere so whi̧ atima dia̧né dere wisi ala kilitu, kisipa feteyóló Talepaae wapa, Kótó da̧ beterepaae wale sukamó atétere so whi̧nétei, ama doi doasi munaalo ai ape.

Doasi topo whi̧ró tȩteróló kaae whi̧rapetamo ao̧mó betae

13-14 Ti Tale a̧ta, fea ala amatóró tȩteró beterapa, dia̧ ama doi sóró horaai, i haemó mepaae kae kae ala tȩteróló kaae tanó̧póló sóró beteró betere whi̧rape ao̧mó betó muae. Téru, tȩteróló kaae tare topo whi̧ ao̧mókélé betóo, ai sekȩ́né dotonatere mepaae ala tȩteróló kaae tare whi̧rape ao̧mókélé betóo, yae. Ti ai whi̧rapeta, dowi ala du betere so whi̧mó dowi kwia melóo, wisi ala du betere so whi̧ ti dukiróo yó̧póló, sóró beteró beterapó. 15 Ti noatepae, Kótóné ama kisipanéta, diaao̧ du betere wisi alanétei, ai topo dore whi̧rapené dia̧ só deróturaalu du betere ho̧ko forape aluró̧póló kisipa mutapó. 16 Ti dia̧ta, dowi alané dokóló dipula kaae beteró bitini, ha̧le betere whi̧ ai beterapa, atérótóró betae. Atéró ha̧le beterapóló kisipa mutu, diaao̧ me dowi ala yaai mole tuȩ́ tiki so whi̧né kelao̧sóró, me alané dia̧ tȩteró kaae tanipó dere foné husurao̧se. Aténi, Kótóné ama kutó diratere so whi̧tóró betae. 17 So whi̧ feapaae fo ó mepaae alarape erótu, atima mo whi̧póló kisipa muóló, mo donoi alatóró erótu betae. Atéturaalu, dia̧ fea beta̧ alatóró iru, kisipa tiki tiró betere hamomatamo hosaa mo turó mulu, yaala sókó fu betae. Kótó a̧ta, doasi Tale beterapa, a̧ kilitu wiyóló betae. Téturaalu, kale tȩteróló kaae tare topo whi̧né doikélé sóró horótu betae.

18 Wae sóró kutó diratere so whi̧-ó, dia̧ tȩteróló kaae tare whi̧rapené dere fo wosóló, atima ao̧mó betó muae. Naameyóló mo dua bitu, wisi ala dere whi̧rape ao̧mó maaté bitini, mepaae deteraa ere whi̧rape ao̧mókélé dua betae. 19 Ti noatepae, me whi̧ dowi alakélé inipatei, mené a̧ fokosói ala depa, ai sekȩi alané a̧ só deréni, Kótó mo beterapóló kisipa mutu, ha̧le beletétóró fu betepa, ti wisi ala dapóló ai whi̧ dukiranérapó. 20 Tépatei, me whi̧ ama yale dowi alamó a̧ fokosói ala depakélé ha̧le beleté fu beteremó so whi̧né a̧ dukiranénipó. Diaao̧ wisi ala deremó mené dia̧paae eratere sekȩi ala ha̧le beleté fu betepa, ti Kótóné keletómó mo wisi ala dapóló dukiranérapó. 21 Dia̧ Talené a̧ beterepaae ape yaleteita, ai ala yaasepóló yalepó. Ti noatepae, ama yale ala dia̧né kolóló su̧róló yó̧póló kisipa mutu, dia̧ tao suraalu Keriso a̧ doasi sekȩ salepó. 22 A̧mó kisipa mutu i fo asȩrapó.

“A̧ta, dowi ala mo beta̧kélé ini yóo,

so whi̧ dilikó̧ló kapala fo sawakélé ini yóo, yalepó,” erapó.

23 Atimané a̧ só deróló mo dowi faletere ala depatei, amamo atimapaae tokó̧ matere ala mo inipó. A̧ doasi sekȩ suraalu, diaao̧ ȩpaae etei kaae ala eralemó, ya̧lo dia̧paae tokó̧ mótu, i ala eraalopó fo inipó. Tokó̧ matere ala taalaturaalu, mo donoyóló talere sekȩ́né a̧ kaae tawó̧póló, ama betere bete Kótóné ama naase tua̧mó mulalepó. 24 Da̧né dowi ala yaai mutere kisipata, ti whi̧ mo sukutu dere kaae sukó̧o, Talené mo donoi ala yaairaalu, ti whi̧ mo biture kaae betóo, yó̧póló, da̧né dowi ala ama tikimó sóró, a̧ filipaa ni tómó suka̧lepó. Téturaalu, ama tikimó kae kae susupu saleteiné, dowi alané dia̧ sukunaai yale ala mo ti kemeró beterapó. 25 Ti dia̧ta, sipsip hupu fokó fu dere kaae, take dia̧ kó̧paae feletei, mió dia̧ momó ai hupu kaae tare whi̧ ao̧mó betaai, fesaae walepó. Ai sekȩ́ a̧ta, dia̧né kepe betekélé tȩteróló kaae tare whi̧pó.

3

Dokore so whi̧paae dere ma fo

1-2 Atére kaae, whi̧né dokore sorape dia̧kélé diaao̧ whi̧rape ao̧mó betae. Ti noa ala yaai meipó. Dia̧ dokore whi̧rape mekó Talené fo wosóló tuȩ́ tiki tirénipa, diaao̧tei i ala yae yóló sȩ yao̧se. Téni, dia̧né dere ala me alatamo hosekéni yóo, Tale mo beterapóló a̧ ao̧mó bitu, mo wisi ala maaté yóo dere kilituraalu, atima ko̧leaanétei kisipa feteyóló Talepaae tuȩ́ tiki tiranérapó. 3 Mepaae so whi̧né, dia̧ sorape diaao̧ tó tikimó ere au kilitu, mo koko̧rapó yó̧póló tó tiki maaté aurótu betao̧se. Kae kae o̧lané dia̧né topo niki dokóo, kold kapané aleyale naase bi ó depa dere meleke ó oleratere kao ó doasi moniné duputere kuti wisinaale horóo deretei, doasi bete mole nisiyóló atei kaae o̧la o̧lané aurótu betao̧se. 4 Téni, dia̧ koko̧ yó̧póló dere auta, ti mo hosaa tua̧mó eró̧póló yae. Ti aita, naameyóló mo dua betere ala naao kepe tua̧mó epa Kótóné kilituraalu, ita mo bete mole koko̧i au erapóló kisipa mutapó. Ti atei kaae koko̧i auta, doyóló alu deté feni, mo ti yó tawaalopó. 5 Take mo kae beteró betere sorapekélé nalo Kótóné atimapaae wisi ala eraalopóló kisipa mutu, atei kaae koko̧i au dua ipakalepó. 6 Ti Serané oma Abraham-paae a̧ tȩteróló kaae tare whi̧-ó yóló, oma ao̧mó bitu yale kaae, mepaae mo kae beteró betere sorapekélé, atimané whi̧ ao̧mó bitipakalepó. Sera a̧ atéró oma ao̧mó bitu yale kaae, dia̧ wiyóló furu furu ini, wisi alatóró eraté fu betepa, ti Serané ama senaalerapetóró ai betere ape.

7 Dia̧ so dokore whi̧rape-ó, sorapepaae yale fo kaae, dia̧paaekélé i dere ape. Dia̧ diaao̧ sotamo beta̧mó bitu, sota whi̧tamo su̧ni bérapóló kisipa mutu, tao sóró wisi ala maaté erótua yae. Ti noatepae, naao so diaamo wusuró Talené hamokoróló ha̧le matere mo ti betere bete saaireteiné, diaamoné momatere ala me alané seséyao̧sóró, ma fo i dere ape.

Mepaae sekȩi ala eratepa tokó̧ meni, wisi ala beta̧ erótu betae

8 Kemerótu dere ma fo me i ape. Me o̧lamó arale sóró huri dere ala ini, dia̧ fea mo beta̧ tuȩ́ muóló, dua betó muae. Atéru, me whi̧ hamoma sekȩ supa, ó dekȩné sukutepa, ti diaao̧ hosaamókélé suraalu, ko̧le yóló tao sae. Tétu, dia̧tei deróló mo dua bitu, no netamo yaala sókó fu betae. 9 Menétamo dia̧paae dowi ala eratepa, diaao̧mo atimapaae tokó̧ melao̧se. Ti noatepae, Talené ama wisiratere ala dia̧né só̧póló kisipa mutu, a̧ beterepaae ape yalepó. Atérapa, mené dia̧ eratere fo depakélé tokó̧ meni, Talepaae atimatei wisirae fotei yae. 10 Ti noatepae,

“Dia̧ mepaae so whi̧ de wisiyóló hȩseketamo bitiré faai depa, ti ai so ó whi̧ ama dere dowi foró kapala fotamo ini, kisipa tekeyóló mo hotowaró betenérapó.

11 Téru, dowi ala yaaire tu̧paae feni, woleyóló wisi ala maaté du bitu, hosaa muni deyóló mo dua betae. Aita, mo doasi topo alapa, Talené dia̧ tua̧paae eró̧póló, ketekȩ butu betae.

12 Ti noatepae, donoi ala du betere so whi̧ta, Talené wisi kisipatamo kaae tawóo, atimané dere momakélé wosóo, dua dapó. Tépatei, mepaae so whi̧né du betere dowi alamó Kótó a̧ felé inipa, ama atima sisópaae erótua dapó,” erapó.

13 Diaao̧ wisi ala yaai ketekȩ bupa, ti né dia̧ doraaloé? 14 Tépatei, diaao̧ mo donoi ala deremótei, mené dia̧paae sekȩi ala eratepa, me o̧la meipó, Talené da̧ wisiró beterapó kisipa muae. Ti asȩmó i fo erapó.

“Atima me sekȩi ala kolóló witeretei dia̧né kilitu, ai alamó dia̧ wiyao̧se,” erapó.

15 Téni, diaao̧ hosaa tua̧mó Keriso a̧ta, da̧ tȩteróló kaae tare Talepóló, dia̧ a̧ ao̧mó sukó̧ló betae. Atépa, mepaae whi̧né dia̧paae woseturaalu, take nalo wisi ala kelaalopóló suka fea hai̧tu betere-a, noa betené de? depa, atimapaae tokó̧ melaaire fo donoróló tawae. Atimané atéró wosetere fo tokó̧ móturaalu, a̧kélé Talené aleyóló beteró beterapóló kisipa mutu, naameiné mo dua yae. 16 Ti noa yó̧póló meipó. Dia̧ Keriso tua̧mó bitu, du betere wisi ala mepaae whi̧né kilitu, dei tuȩ́ muóló dia̧ só deraalotei, nalo atimané yale ala kisipa duraalu, ho̧ko ala yalepóló atima haleyaalopó. Até yó̧póló diaao̧ hosaa tua̧mó me ala dekaaporóló muni, mo wisi tuȩ́tamo mo alatóróti erótu betae. 17 Dia̧ dowi ala deremó sekȩ supa, aita dukiratere ala meipó. Kótóné ama kisipa mole ala wisi erateremó dia̧paae sekȩi ala eratepa, ti wisirapóló kisipa muae. 18 Ti noatepae, donoi ala initere so whi̧né dowi ala kwia tokó̧ló aluraairaalu, kale donoi ala dere sekȩ́ Keriso a̧ mo beta̧ félitóró suka̧letei, momó kae suka̧alomeipó. A̧ atéró suka̧leteita, dia̧ dapesó fóló, Kótótamo beta̧mó beteraai yalepó. A̧ sukó̧póló dele alata, ti mo hae whi̧ tiki daayóló betepa daletei, momó kepaayóló beteraleteita, ti mo kepené dere ala tua̧mó kepaaralepó. 19 A̧kélé kepetóró bitu, kepené dere ala sya fóló, kale dipula beteró betere keperapepaae fo yó melale felepó. 20 Ti ai keperapeta, Noané nuku aleyale sukamó Kótóné fo tikitu betepa, ama atima hapale kwia matere ala ini, dua kaae taté fu bitipakalepó. Ai alimó betale so whi̧ mo fea wȩiné aluróló, 8-ró so whi̧ maaté ha̧sókó fóló, wȩiné sóró kutu betepa atima aluyao̧sóró, Kótóné tao serapó. 21 Ti take Noa betale alimó, wȩiné so whi̧ aluraleteita, da̧ mió i alimó Yesu tua̧mó wȩi tóputere so whi̧ aluyao̧sóró, Kótóné tao saaire alapaae dó faróló erapó. Ti wȩi tóputere alata, tó tikimó ere bólu fokaai dumitei, da̧né hosaa tua̧mó mole tuȩ́ tiki Kótóné ama keletómó mo wisirapó yó̧póló, da̧le mulótu beterapó. Ti Yesu Keriso a̧ kepaayóló betereteiné dia̧ aluyao̧sóró tao su beterapó. 22 Ai sekȩ́ a̧ hepen-paae fóló, Kótóné turu naase dȩmó betepa, ensel-rapekélé, mepaae ala tȩteróló kaae tare doasi doi mole keperapekélé, doasi fotoko̧ bole keperapekélé fea a̧ ao̧mó sukó̧ló betó mulapó.

4

Sekȩi ala wapakélé Talené ala beta̧ ha̧le erótu betae

1 Térapa, Keriso a̧ mo hae whi̧ tiki daayóló bitu, doasi sekȩi ala serapa, dia̧kélé ama muale tuȩ́ kaaetóró muóló siki siki yóló betae. Ti noatepae, mepaae whi̧ sekȩi ala supa, ti ama du betale dowi ala momó kae enénipó. 2 Ai sekȩi ala sale whi̧ i haemó ha̧le bituraalu, tó tikiné ekȩlere dowi ala yaai kisipa muni, Kótóné kisipa mole ala eraai bitiré faalopó. 3 Ti noatepae, dia̧ take Kótóné fo woseni ha̧le betale sukamó, mo ha̧le betere so whi̧ atima kisipané yaaitere ala sya fóló du betale kaae diaao̧kélé du betalepó. Ti atei ala diaao̧ su̧mó yalepa, mió mo ti taalae. Ti ha̧le betere so whi̧né dere alarapeta, i ape. Ha̧keamó mo sonaalei nópu nokole alakélé, au nokole alakélé, wȩi dekéró nóló dere dowi alakélé, touróló o̧la deteremó o̧laró wȩitamo dekéró nokole alatamokélé, ha̧le ho̧ko du betere kae kae dowi alakélé, kuturaalu ho̧ko deté kotere dowi alakélé, bete muni sonaalei kapala kótópaae moma dere alakélé, fea deté fu beterapó. 4 Atima beteró betere sere o̧la o̧latamo ha̧le ho̧ko sonaalei ala du betereteiné, ha̧le besekérótua dapó. Ai ala dia̧nékélé tokóló initepa, atimané dia̧ faleyóló kae kae eratere forape mo dekéró du beterapó. 5 Ti ai ala du betere so whi̧ taleyaaire ala ha̧sókó feni, mió betere so whi̧ró suka̧le so whi̧tamo taleyaai donoró betere sekȩ́né taleturaalu, atimapaae dia̧né yale ala fea yae depa, me alakó hiraaire tu̧ muni, mo fea ha̧keamó enérapó. 6 Atére betené, suka̧le so whi̧ atima suka̧ai ha̧le betepatei, mené kale fo wisi atimapaae yó malepó. Ti aita ha̧le mei, i haemó tó tikiné dere ala sya fóló, taletu betere so whi̧ taleyóló só deróo, kepené dere ala tua̧mó betepa, Kótóné ama taletere ala atimapaae eraleteiné mo betóo yaalopó.

7 Mió i haemó mole alarape fea kemetere be dȩ felekemó sókó waai dapó. Térapa, Talepaae momatere ala mo wisiyóló yaasepóló diaao̧ kisipa mo diriyóló bitu, tó tikiné yaaitere ala yao̧sóró mo hotowaró tȩteróló kaae tawae. 8 Fea ala tȩteró betere doasi topo ala i ape. Diaao̧ hosaa mo turóné dia̧sisi yaala sókó fu betae. Ti noatepae, yaala sókó fole alanéta, fea dowi ala munire ao̧róló husiratapó. 9 Diaao̧ bepaae wale uké whi̧rape dape suraalu me fo ini, mo wisi kisipatamo dape sae. 10 Dia̧ feané kae kae wisi ala eró̧póló, Kótóné dia̧ ha̧le matere ala wisi séle séle doko̧ralepó. Atérapa, Kótóné ya̧paae noa alakó eró betepa, ti naaomo ha̧le hamokoróló matere ala taaréni, so whi̧ mo wisiyóló tao sóró erótua yae. 11 Mepaae whi̧nétamo, Kótóné fo yó mótu betepa, ha̧le ho̧ko fotamo touréni, Kótóné ama mo fotóró kutirimó mulóló, mo hotowaró yó mótu betae. Mepaae whi̧nétamo Kótóné so whi̧ tao saai depa, ti Kótóné a̧ matere fotoko̧né tao sóró erótua enérapó. Ti aita, diaao̧ kae kae du betere ala fea mepaae so whi̧né kilituraalu, ita Yesu Kerisoné yale alané erapóló Kótóné doi hale sóró horó̧póló dapó. Ti a̧ta, mo kae ere dȩ wisinaaleró doasi fotoko̧tamo bole Talepa, ama doi hale horóló suka fea mo ti muó tanó̧póló yae. Mo kée. Téyó̧póló yae.

Kerisopaae erale sekȩi ala kaae, ya̧paaekélé eratepa kilita sókó fao̧se

12 Ya̧lo hósaa mole no nerape-ó, me whi̧né dia̧paae susupui ala eratepa, aita dia̧né tuȩ́ tiki tiró beteretei ka̧ae kilitu dere alapa, kisi ala nisiyóló dia̧ kilita sókó fao̧se. 13 Téni, take Kerisopaae erale sekȩi ala kaaetóró, mió dia̧paaekélé ai eratapa, mo kée yóló hai̧né sukutu betae. Ti noa ala yaai mei, take nalo Keriso wale sukamó, ama kae ere dȩ wisinaale ha̧kearatepa kilitu, mo kée yóló doasi hai̧né suka̧alopóló kisipa mutu dapó. 14 Kerisoné doi diaao̧ tikimó dakeró betereteiné, mené dia̧ faleyóló eratere fo depa, Talené ya̧ wisiró beterapóló kisipa muae. Ti noatepae, Kótóné mo kae ere dȩ wisinaale fa̧ane Kepe Wisi dia̧ tua̧mó beteró beterapó. 15 Tépatei, dia̧kó me whi̧nétamo whi̧ dóló sukunatere ala ó, o̧lémi nokole ala ó, kaae tare whi̧rapené fo tukóló kae kae dere dowi ala ó, mené dere ala fasóló deremó dia̧paae sekȩi ala eratepa, aita Keriso so whi̧né dere ala meipóló haleturaalu wi yae. 16 Tépatei, Kerisoné ala erótu beteremó, mené dia̧paae sekȩi ala eratepa, hale yao̧se. Téni, diaao̧ tikimó Kerisoné doi moleteiné dapa, Kótóné doi beta̧ hale sóró horótu betae. 17 Ti noatepae, da̧ Kótóné ama naale senaale bitu du betere ala tale yaaire be dȩ kaae sere ao̧rapó. Ama taleyóló kwia matere ala kaae suraalu da̧paaepi eróló, nalo kemerótu ti Kótóné ama fo woseni, dowa̧ae fóló tikitu betere so whi̧paae, mo doasi sekȩi ala eraalo meipóló kisipa mute? 18 I fo erapó.

“Donoi so whi̧tamo sekȩi ala su betepa, Talené ama tao saaire ala hapólupa, ti Kótóné fo woseni, dowa̧ae fóló dowi ala yó tare so whi̧ tao saaire ala mo doasi hapólunipóló kisipa mute?” erapó.

19 Térapa, Kótóné ama kisipa mole ala erateremó, sekȩi ala su betere so whi̧ dia̧ kaaróló beterale sekȩ́né ama dia̧ tao saalopóló kisipa mutu, a̧paae tuȩ́ tiróló wisi ala beta̧ yó tanérapó.

5

So whi̧ kaae tare whi̧ disiraperó teyó whi̧rapetamopaae dere fo

1 Dia̧ tua̧mó betere so whi̧ tȩteróló kaae tare whi̧ disirapepaae dirii ma fo i dapa wosae. Ȩkélé dia̧ ere kaae, so whi̧ tȩteróló kaae tare whi̧ disi bitu, Kerisopaae erale sekȩi ala ya̧lo kelené mo kelaletei, so whi̧paae yó mótu beterapó. Atéru, Kótóné ama kae ere dȩ wisinaale so whi̧né koló̧póló ha̧kearatere be dȩmó, ȩkélé ai dȩ wisinaale saaire whi̧ bitu, dia̧paae dere ma fo i dapa wosae. 2 Kótóné ama so whi̧ tȩteróló kaae tawae yóló dia̧ sóró ai beteró beterapa, ai so whi̧ me ala yao̧sóró mo hotowayóló kaae tawae. Me whi̧né dia̧paae i ala yae yóló sȩtere fo woseni, Kótóné ama kisipané diaao̧ yó̧pólópó ere ala beta̧ tuȩ́ muóló, wisi kisipatamo erótu betae. Doasi moni saai dapóló ekȩle dere ala ini, so whi̧ ha̧le tao saaire ketekȩ beta̧ bulu du betae. 3 Talené dia̧paae kaae tawae ere so whi̧ kaae taru, dia̧ doasi topo whi̧ ao̧yóló kaae tani, mepaae Keriso so whi̧né diaao̧ du betere wisi ala kolóló dia̧ sya wó̧póló, wisi ala diaao̧pi kaae sóró yae. 4 Atéró betepa, Kótóné sipsip hupu kaae tare topo whi̧ a̧ sókó wouraalu, Kótóné ama kae ere dȩ fa̧ane doi mole topo tao dia̧mó matepa saalo ai ape. Ti ai koko̧i au wisinaale ere topo tao dokélé ini, mo ti muó tawaalopó.

5 Dia̧ teó whi̧rape-ó, kale whi̧ disirape Tale ao̧mó sukó̧ló biture kaae, dia̧kélé ai whi̧ disi ao̧mó betae. So whi̧ dia̧sisi u tȩterótu i tȩterótu ini, naameyóló dua betere ala kuti kaae deróló betae. Ti noatepae, asȩmó i fo erapó.

“Mepaae bopé faketere so whi̧né yaaitere ala Kótóné ama sesé yóo,

naameyóló dua betere so whi̧ ti ama hamokoróló tao sóo, dua dapó,” erapó.

6 Térapa, Kótóné ama kisipa mole sukamó dia̧ tao sóró dukiró̧póló, ama fotoko̧né tȩteróló betere ao̧mó naameyóló mo dua betae. 7 Dia̧ta, Kótóné hosaa mole naale senaale betereteiné, ama dia̧ mo wisiyóló kaae tarapa, diaao̧ enée yóló whaalia du betere sekȩi ala fea ama wisi eraté fu beteró̧póló a̧paae melae.

8 Diaao̧ tó tikiné du betere ala hotowaró tȩteróló kaae taru, kele diriyóló betae. Kale whi̧ dó nokole bete hao̧ laiyon-né whi̧ dóló naai keketé kutu dere kaae, dia̧né bóe whi̧ Satan-né dia̧ doraaire tu̧ keketé kutu beterapó. 9 Ai sekȩ́né ama kisipa mole ala dia̧paae erao̧sóró, wisiyóló kaae taru, Talepaae tuȩ́ tiki tiró betere alané dirii tipi kaae yae. Ti noatepae, ai kaae sekȩta, dia̧paae maaté mei, i hae kwia feamó betó mole dia̧né no nerapekélé beta̧ kaae sekȩtóró su beteretei diaao̧ kisipa muae.

10 Ti dia̧ Yesu Keriso tua̧mó betepa, Kótóné ama hamokoróló tao sere ala, mo dekéró erótu beterapó. Ai ala du betere Kótóné kae ere dȩ wisinaale tua̧mó betaasepóló, dia̧ ape yalepó. Sawa sukamó dia̧ mepaae sekȩ siré fu betepa, atéyale sekȩ́né dia̧ haepaae derepéni diriyóló beteró̧póló, amatóró dia̧ fotoko̧ bulóló, mo ti su̧raalopó. 11 Ti a̧ta, mo doasi fotoko̧ bole Tale beterapa, so whi̧ feané a̧ dukiratere ala ha̧le yó tanó̧póló yae. Mo kée. Téyó̧póló yae.

Mo kemeróturaalu ko̧leó dere fo

12 Ya̧lo kisipané Sailas a̧ta ya̧lo mo no bitu, Talené ala eró tare whi̧ wisipó. Atéru, ama ȩ tao supa, ya̧lo dia̧paae mo ha̧lekeróló asȩyalepó. Ya̧lo ai yale asȩta, Kótóné hamokoróló tao sere ala dia̧né tuȩ́ yó̧póló yó melóo, Talené ala eró̧póló ketekȩ bulóo yalepó. Téyalepa, Dia̧ ama ai hamokoróló tao sere ala tua̧mó diriyóló betae.

13 Talené sókó su yóló dia̧tamo beta̧mó beteró betere no nerape atima Babilon be huluamó bitu, dia̧paae ko̧leó dapó. Yesuné yale ala tua̧mó ya̧lo naale su̧tóró betere whi̧ Mark-nékélé dia̧paae ko̧leó dapó. 14 Dia̧sisi yaala sókó furaalu, ko̧leó yóló aputu betae. Talené hosaa muni deyóló dua betere ala Keriso tua̧mó betó mole so whi̧ dia̧ fea tua̧mó muló̧póló yae.

2 Pita

1

2

3

2 Pita

1

1 I asȩta, Yesu Kerisoné ama kutó diro̧póló dotȩyale aposel whi̧ Saimon Pitané dapó. Yesu Keriso a̧ta mo Kótótóró bitu, da̧ aluyao̧sóró tao su betere whi̧pó. Téru, ama ere mo donoi ala sya furaalu, mo doasi ke bole beta̧ kaae kisipa tiki tiratere ala da̧mókélé, dia̧mókélé matepa salepó.

2 Kótóró da̧ tȩteróló kaae tare whi̧ Yesutamo diriyóló kisipa dereteiné, atimaamoné erótu betere hamokoróló ha̧le tao sere alaró hosaa muni deyóló dua betere alatamo mo turó dia̧ tua̧mó muló̧póló yae.

Kótóné a̧ beterepaae ape ere fo diriyóló kisipa muae

3 Kótó sya fóló ama ala eróturaalu, fea ala ya̧ya̧ yao̧sóró ama doasi fotoko̧né da̧paae mo su̧ró beterapó. Ti aita, ama kae ere dȩró wisi alatamo fa̧anu, da̧paae ape yale sekȩ́ a̧ kisipa deté fole betené su beterapó. 4 Ai doasi fotoko̧i ala da̧paae eróturaalu, etei kaae bete mole alarape dia̧paaekélé eraalopóló muló beterapó. Ai eraalopóló ere fo wosóló, da̧né tuȩ́ tiki tiratepa, ti Kótó a̧ tua̧mó ere ala wisinaaletóró da̧paae tokó melóo, i haemó betó mole so whi̧rapené ekȩle yóló ho̧ko du betere sonaalei dowi ala da̧paae tokó meni yóo, yaalopó.

5 Atéró doasi ala ere betené, diaao̧ tuȩ́ tiki tiró betere ala tómó beleróló wisi ala mo ketekȩ buóló du betae. Ai wisi ala tómó, Talené ama bete mole fo diriyóló tuȩ́ yae. 6 Ai ala tómó, tó tikiné ekȩlere ala yao̧sóró tȩteróló kaae tawae. Ai ala tómó, sekȩi ala wapakélé ha̧le beletétóró fu betae. Ai ala tómó, Kótó tua̧mó ere ala wisi su̧róló du betae. 7 Ai ala tómó, diaao̧ ne no ko̧leturaalu, hosaa muóló betae. Ai ala tómó, mepaae so whi̧ ko̧lené sukó̧ló hosaa mo turóné yaala sókó fu betae. 8 Ti ai alarape dia̧ tua̧mó muluraalu fakeraté fu betepa, ti da̧ tȩteróló kaae tare whi̧ Yesu Keriso tuȩ́ deté faalopó. Atéruraalu, dia̧ ha̧le bitini, Talené ala eraté fóló, dia̧ tua̧mó mo du wisi woleyaalopó. 9 Tépatei, mepaae whi̧ tua̧mó ai alarape munipa, ti mepaae bete mole ala ama diriyóló kilini, kele dilikirapó. Atéru, ama take yale dowi ala Talené fokóló kemeró beteretei kisipani, mo ti kisipa keteró beterapó.

10 Atérapa ya̧lo no nerape-ó, dia̧ta Kótóné ama sókó su yóló a̧ beterepaae ape yale so whi̧tamo beta̧mó biturapa, diaao̧tei hotowayóló kelae. Ti noatepae, diaao̧ ai alarapetamo deté fu betepa, ti dia̧ dée nóló haepaae derepéni, mo diriyóló bitiré faalopó. 11 Atéró bitiré furaalu, da̧ aluyao̧sóró tao sale whi̧ Yesu Kerisoné ama mo ti mole ala tȩteróló kaae tare tua̧mó dia̧ beteró̧póló, ama mo hȩkesetamo wisiyóló dape saalopó.

Kótóné ko̧ló whi̧rapené asȩre fo

12 Kale bete mole mo fo dia̧né wosóló diriyóló tuȩ́ yóo, dia̧paae yae yóló bope yale alarapekélé diaao̧ tuȩ́ yóo epatei, kisipa keteni tuȩ́ yó tanó̧póló dia̧paae yaairetei ȩ hó̧ni, ha̧le yó tawaalopó. 13 Ȩ suka̧airaalu kapala asiri haemó i daale mo tikita, kuti be fisikaai kapala asiri tȩnure kaae, ȩ i haemó kapala beterapó. Ȩ suka̧ai ha̧le bitutei, ya̧lo i bope yale alarape diaao̧ kutiri tua̧mó ha̧le muó tanó̧póló momó du momó du deretei, mo dono dapóló kisipa mutapó. 14 Ti noatepae, da̧ tȩteróló kaae tare whi̧ Yesu Kerisoné ȩpaae ya̧ betere kuti be mo felekemó fisikaai dapóló, ha̧keamó yó maletei ya̧lo kisiparapó. 15 Ya̧lo mió i du betere forape ȩ suki̧tikimó dia̧né kisipa keteni, tuȩ́ yó tanó̧póló ȩ doasi ketekȩ buluraalu, asȩró fotamo dia̧paae i du betere ape.

16 Ti da̧ tȩteróló kaae tare whi̧ Yesu Keriso a̧ doasi fotoko̧tamo waalopóló, da̧né dia̧paae yó melale fota da̧né kekeme nóló ha̧le dola̧a fo kaae inipó. Ama mo kae ere ala wisinaaletóró da̧né kelené mo kelaletei dia̧paae yalepó. 17 Ti Alima Kótóné ama mo kae ere dȩ wisinaale tua̧mó naalema betepa kolóló, i fo yalepó. “A̧ta, ya̧lo hosaa mo turó mole naale ai ape. Ama du betere alamó ȩ mo doasi hȩkesené sukutu beterapó,” erapó. Alimané ai fo yaleteiné, a̧ tua̧mó mo kae ere dȩ ha̧kearóturaalu, a̧ doasi doi mulatere ala yalepó. 18 Ai fota, ama kae ere hasi fosómó da̧ Yesutamo bituraalu, hepen bemó Kótóné ai fo deretei mo da̧nétóró wosalepó.

19 Ai hasi fosómó yale fo woseturaalu, take betale Kótóné ko̧ló whi̧rapené yale fo Yesu tua̧mó mo dokonatapóló da̧né mo diriyóló kisiparapó. Diliki tua̧mó dȩró betere sa̧ dȩyó taru ere kaae, diaao̧ kisipa ai ko̧ló whi̧rapené ere fopaaetóró muló bitu, dia̧né hosaa tua̧mó be dȩyó hotu dere kaae yóo, hi̧ka dȩyó tare ho̧re kolóo yaaipatei, ti ai eró betere alapaaetóró kelené kikéyóló kaae tapa mo wisirapó. 20 Ai deté wale forape tómó, me doasi bete mole dirii fokélé i dapa wosae. Kótóné ama ko̧ló whi̧rapené yale fo asȩ tua̧mó moletei, atima kisipané kekeme nóló inipó. 21 Atimané yale fota, mo whi̧né kisipa sya furaalu kaaróló ini, Dȩi Kepe Wisiné kale ko̧ló whi̧rape fotoko̧ratepa, so whi̧paae Kótóné fo i ape yóló yó maaté kwȩyalepó.

2

Kemeratere be dȩmó so whi̧ dilikó̧ló kó̧paae falatere whi̧rape mo ti dowi kwia saalopó

1 Téyaletei, atéyale alimó Kótóné fo yó matere ko̧ló whi̧rape nisi yó̧póló kapala fo yó matere ko̧ló whi̧rapekélé beterepó. Téyale kaae, mió dia̧ tua̧mókélé atéró kapala fo yó matere whi̧rape betaalopó. Ai whi̧rapené Talené fo yó matere ao̧yóló, so whi̧ dilikó̧ló doraaire fotei yó melaalo ai ape. Téturaalu, atima dupu yale sekȩ́né atima tȩteróló kaae tapatei, atima Talené dupu yóló tȩteróló kaae tanipó yaalo ai ape. Atétere betené atima kwia móturaalu, dóló aluraaire tu̧ atimanétei aletu beterapó. 2 Atimané ai du betere mo sonaalei ala dia̧ mepaae so whi̧né sya fóló yaalo ai ape. Atéremó, mepaae belamó ha̧le betere so whi̧né mo bete mole fo sya fole ala faleyaalopó. 3 Atéró kapala fo yó mótu betere whi̧rapené diaao̧ o̧la o̧la saairaalu, dia̧ dilikó̧ló kapala seraai fo atimanétei kekeme nóló yaalo ai ape. Atimané atei kaae yale dowi alamó, atima fea só deróló mo ti doraairaalu Tale a̧ noke fini, kwia melaai ama taketi taleyóló muló beterapó.

4 Ti noatepae, ensel-rapekélé dowi ala depa Kótóné ko̧le duraalu bokó̧ sini, dowi kwia saaire dolopaae taae deralepó. Aita ha̧le mei, Talené ama taleyaaire be dȩ sókó waai teópa kaae taru, dowi diliki tua̧mó bitiré fu beteró̧póló, mo apaae derepale osono dolomó dipula beteró beterapó. 5 Mo take betale so whi̧rapekélé, Kótóné ko̧le duraalu dowi kwia matere ala bokó̧ sóró taarénipó. Kótóné ama mo donoi ala i ape yóló yó mótu betale sekȩ́ Noaró mepaae wȩikeró so whi̧tamo beta̧ Kótóné tao sipa kalepó. Téyaletei, ai so whi̧né Kótóné fo wosóló sya feni dowa̧ae fu betepa, Kótóné mo doasi wȩi anóló so whi̧ fea doróló alurélipakalepó. 6 Atéró bitiré fóló, nalo Kótóné Sodom be huluaró Komora be huluatamo siné doló kemeróló, kili alée faralepó. Kótóné ai ala eraleteita, nalo betaaire so whi̧nékélé ama fo wosóló sya feni dowa̧ae fu betepa, atei kaae kwia melaalopóló tuȩ́ yó̧póló eralepó. 7 Téyaletei, Sodom be huluamó betó mole so whi̧ Kótóné dóló aluróturaalu, Lot sinao̧sóró ama tao salepó. Ti Lot a̧ta, mo donoi whi̧ bitu, a̧tamo betó mole so whi̧né kae kae du betere sonaalei dowi alaró Talené fo woseni tikitu betere alatamo kilituraalu, a̧ haseka̧a kisipa mutu felé yóló bitinipó. 8 Ti a̧tamo betó mole so whi̧né yao̧se ere fo tukóló, dowi ala dó mió yóló ha̧le yó tapa kolóo, dowi fokélé wosóo du betaleteiné, mo donoi ala du betale whi̧ Lot a̧ felé kisipa muni, ama hosaa tua̧mó deletamo bitiré fu betalepó. 9 Até yale ala kilituraalu, dowi ala du betere so whi̧ Kótóné kwia melóo, ama ala erótu betere so whi̧ sekȩi alané só derao̧sóró tao sóo, dere ala Tale a̧ mo asaru mo donotóró dua dapó. Atéró kwia matere ala taaréni, ha̧le yó taté fóló ama taletere be dȩmó sókó faalopó. 10 Ti ama kwia matere alata, mepaae dowi ala yaai ekȩle du betere so whi̧ró Talené ama tȩteróló kaae tare ao̧mó betere hó̧yóló dowa̧ae fu betere so whi̧tamo, ti Talené mo doasi hapólui ala erótu betaalopó. Ai ala du betere so whi̧rape mo halaainé atima bopé fakeyóló nene duraalu, Talené ama kae ere dȩ fa̧ane ensel-rape faletu beterapó.

11 Tépatei, ensel-rapené bole fotoko̧né ai kapala fo yó mótu betere whi̧rapené bole fotoko̧ tȩteró beterapó. Atére ensel-rape Kótóné keletómó mo kae ere dȩ fa̧ane sekȩ́rape faleyóló só derótimipó. 12 Ai kapala ala yó matere whi̧rapené mole tuȩ́ tikita, mo whi̧né mole tuȩ́ tiki kaae muni, mepaae betere o̧la hupu ó hao̧ atima tuȩ́ muni ha̧le ho̧ko betó mole kaae, ai whi̧rapekélé atérapó. Ti na huputa, whi̧né dóló nó̧póló Talené aleyóló beteró beterapó. Ai whi̧rapené i kale sekȩ́rapené bole doasi fotoko̧ bete tuȩ́ iniruraalu, atima Tale doka doka yóló eratere fo dua dapó. Whi̧né ha̧le ho̧ko betó mole o̧la naró huputamo dóló nuku dere kaae, ai ala du betere whi̧rape Kótóné dóló aluraalopó.

13 Aita mepaae so whi̧ dorale alamó, Kótóné atima kwia melaalopó. Atimané tó tikimó feléyaaire dowi ala ekȩleyóló, be dȩtamotei ha̧keamó du beterapó. Atéró du betere alané, dia̧tamo touyóló bitu o̧la deyóló nokole sukamó, diaao̧ doiró du betere wisi alatamo folokoleróló dorótu beterapó. 14 Ai so whi̧rape atima nópu naaire tuȩ́ muluraalu, me so ó whi̧ kelené kolóló au nukua dapó. Atei kaae dowi ala ekȩleyóló du beteretei mo kemekélé ini, ha̧le yó tarapó. Mepaae whi̧ wisi ala yaaire tuȩ́ meiyóló, bére so whi̧ dowi ala yó̧póló, atimané a̧lisóró fua dapó. Mepaae so whi̧ dilikó̧ló wisi wisi o̧la sua yaleteiné ai ala atima mo asarapó. Ai ala du betere whi̧rape ti Talené mo doróló mokoraairaalu, tukóló muló beterapó. 15 Ai whi̧rapeta, kale Beor naalema Balam dowi ho̧ko ala duraalu doasi moni saai ekȩle du yale kaae, atimakélé donoi tu̧ taaróló kó̧paae felepó. 16 Ti Balam a̧ tu̧ tua̧mó keyaa fole whi̧ kaae fu betepa, a̧ fao̧sóró sesé duraalu, ama donki hupunétei mo whi̧né fo kaae yóló a̧ foné sipakalepó. Atéyaleteita, Balam-né ama yale dowi ala ha̧kearótu yalepó.

17 Ti ai whi̧rapené du betere alata, mo fole wȩi diki̧tu dere kaae yóo, dirii suka dere alimó sa̧ko dilikitepa hali waai dapóló whi̧rape hȩseke yóo du betepatei, besȩ́né hali kaepaae sóró fu dere kaae atimané dere alakélé atérapó. Atétu betere whi̧rape atima diliki tua̧mó mo ti betó tanó̧póló, Talené tukóló muló beterapó. 18 Ai whi̧rape atima me bete munipatei, wisi ala dapóló atimatei doi sóró horóló, bopé faketu beterapó. Kapala ala tua̧mó betó mole so whi̧tamo touyóló betaletei, mo dótitóró ai ala taaróló wale so whi̧ tó tikiné ekȩlere ala sya fóló dowi ala yó̧póló, ai whi̧rapené atima kapala dilikó̧ló a̧lisó fulapó. 19 Ai whi̧rapené mo so whi̧paae da̧né dere fotamo diaao̧ wosóló sya fupa, ti dia̧ mené kutó diratere so whi̧ betaalo meipó du beterapó. Ai fo du betere whi̧rape atimatei, mo sonaalei dowi alané wae sóró kutó diratere whi̧ beteró beterapó. Mepaae whi̧tamo me alané a̧ tȩteróló kaae taru a̧lisóró kutu betepa, ti a̧ ai alané wae kutó diratere whi̧ ai betere ape. 20 Téru, mepaae so whi̧ i haemó mole mo sonaalei dowi alané dokóló muló betepa, da̧ aluyao̧sóró taosóró tȩteróló kaae tare whi̧ Yesu Keriso tuȩ́ yaleteiné, atima teraayóló ha̧le beteralepó. Atéretei taaróló, take du betale dowi alapaae momótamo fesaae fupa, ti mió betere alané take betale ala tȩteróló a̧ mo ti dorótu beterapó. 21 Mepaae so whi̧ Talené ala eróturaalu, donoi tu̧ sya feni ha̧le ho̧ko betepa, ti dorapó. Tépatei, mepaae so whi̧paae Kótóné ama yae yóló kae muló betere fo wisi mené atimapaae yó matepa tuȩ́ yóló, donoi tu̧ sya feletei taalóo, kale fo wisikélé ha̧le o̧la kaae taae falóo depa, ti ai so whi̧ atima betere ala mo turó dorótu beterapó. 22 Ai so whi̧né du betere alata, i mara mole fo tamoné su̧ratapó. “Yuwiné ama soraaitei momó nukua dapó,” Me i fokélé erapó. “Hupu biki biki epa mené a̧ wȩi fokoteretei momó fesaae fóló biki biki dua dapó,” erapó.

3

Tale waaire be dȩ

1 Ya̧lo mo hosaa mole no nerape-ó, mió ya̧lo dia̧paae tamo dakeróló i asȩ dere ape. Folosóró yale asȩró mió i dere asȩtamota, dia̧né kutiri tua̧mó wisi ala yaaire tuȩ́ ha̧le muó tanó̧póló, diaao̧ kisipa disiróturaalu, dapó. 2 Ti ha̧le meipó. Kótóné take mo kae beterale ko̧ló whi̧rapené yale foró, da̧ alu yao̧sóró tao sóró tȩteróló kaae tare sekȩ́né ama aposel whi̧rapepaae yae yóló yó melale fotamo, diaao̧ kisipa keteréni, tuȩ́ yó tanó̧póló dapó.

3 Ya̧lo dia̧paae folosóró dere fota, nalo kemetere alimó tó tikiné du betere dowi ala sya furaalu, Tale faletu betere so whi̧ wóló, Talené ala eratere so whi̧ faleyaalopó. 4 Téturaalu, atimané etei kaae fo yaalo ai ape. “A̧ waalopóló, tukóló muló betere fo-a metéli yaaloé? Da̧né ayarape suka̧le alimótei kaae sóró wóló, Kótóné ama kaarale o̧la o̧la fea me ala kae ini, kale alatóró ha̧le erapó,” yaalopó. 5 Tépatei, folosóró Kótóné ama foné sa̧ró haetamo kaarélipakalepó. Kótóné hae aleturaalu, wȩi tua̧mó hae sókó holae depa, wȩi beta̧paae maane fóló, hae sókó holipakalepó. 6 Ai alimó ere hae tikiró o̧la o̧latamo fea Talené ama fonétei belere wȩi anóló dorae depa, mo dorélipakalepó. Ai yale ala fea atimané tuȩ́rutei, dowa̧ae fóló ai fo sisópaae erótu beterapó. 7 Ti Kótóné ama o̧la o̧la kaarale fonétei, mió i alimó ere sa̧ró haetamokélé siné doló aluraalopóló tukóló muló beterapó. Tétu, Kótó tuȩ́ni hó̧róló betó mole so whi̧kélé, Talené taleyóló kwia mótu siné doló aluraaire be dȩ sókó wó̧póló, o̧la o̧la kaarótu yale kaae, ai fonétóró da̧le mulóló, kaae tarapó.

8 Térapa, ya̧lo hosaa mole no nerape-ó, i ala beta̧ kisipa keteréni, diaao̧ kutiri tua̧mó muó tanó̧póló yae. Talené ala eróturaalu, 1000 ba fo kolósu, beta̧ be dȩ kolósu depa, me ala kae ini, mo beta̧ alatóró erapó. Kótóné ama keletepa 1000 ba fota, beta̧ be dȩ kaae ao̧rapó. 9 Mepaae so whi̧né kisipanéta, Talené ama eraalopó yóló mulatere ala kese kese dere nisi dapó. Ti a̧ta atéró kese kese dumi, so whi̧ mo beta̧kókélé aluyao̧sóró kisipa mutu, diaao̧ du betere dowi ala taaróló, fea a̧ beterepaae wó̧póló, ama dua kaae taté fu beterapó.

10 Téretei, Tale a̧ momó fesaae waaire be dȩta, o̧lémi nokole whi̧ wou dere kaae yaalo ai ape. Sa̧ró sa̧mó yó mole o̧latamo aluróturaalu, doasi be sapalaa hale kaae yóo, haeró haemó yó mole o̧la o̧latamo fea siné doló kemeróo, yaalopó. Téturaalu, i haemó yó mole o̧lakélé fea siné doló kemeróló, hae tiki mo ha̧leraalopó. 11 Ti o̧la o̧la feata atéró aluraalopa, dia̧ noa kaae so whi̧ betaai kisipa mute? Ti dia̧ta, Kótóné ama mo kae beteró betere so whi̧ ereteiné ama ala erótu betepa mo wisirapó. 12 Dia̧ atéró mo kaae so whi̧ bitu, Kótóné tukóló muló betere be dȩ kelenée yóló ketekȩ butu betere alané, Tale waaire be dȩ hapale felekeratapó. Atétere be dȩmó, sa̧mó ere o̧laró i haemó yó mole dirii o̧la o̧latamo, mepaae siné doló wȩi kaae alée faraalopó. 13 Téyaalotei da̧ta, Talené ama haeró sa̧tamo kisi kae aleyaalopó ere fo tuȩ́ muturaalu, ai donoi ala mole be kelaai dapóló ketekȩtamo kaae taté fu beterapó.

14 Atérapa, ya̧lo hosaa mole no nerape-ó, dia̧ta ai alarape kelaai kaae tarapa, Tale tua̧mó bitu, me só deraaire ala ó haletere ala ini, ama bóe firó betereteiné, a̧tamo beta̧mó betaai kisipa mutu, ketekȩ buóló mo dua betae. 15 So whi̧ atimané du betere dowi ala taaróló, Tale a̧ beterepaae wó̧póló ama kaae taté fu betereteita ha̧le mei, so whi̧ aluyao̧sóró tao saairaalu kaae tarapó, kisipa muae. Ti i fo kaae, da̧né hosaa mole no Pol-paae Kótóné fosó fosói kisipa matepa amakélé asȩrapó. 16 Pol-né so whi̧paae dotonale asȩmó me fo kae ini, ya̧lo i du betere fo kaaetóró erapó. Ama yale asȩrape tua̧mó mepaae ere fo bete tuȩ́ yaaire mo hapólurapó. Mepaae mo ko̧ló ko̧lóre so whi̧ró Talené ala tua̧mó diriyóló bitinire so whi̧tamoné, Kótóné mepaae asȩ tua̧mó ere fo wȩ́rótu dere kaae, Pol-né asȩre fokélé atimané bete tokó̧ló donotóró yó meni, wȩ́rótu beterapó. Atétere alané atimatei doraaire tu̧ aletu beterapó.

17 Térapa, ya̧lo hosaa mole no nerape-ó, i ala yaalopóló bope yale ala diaao̧ wosóló ai tuȩ́rapa, Kótóné tukóló muló betere fo ao̧mó bitinire so whi̧ kó̧paae fu betere alané dia̧ a̧lisóró fao̧sóró, mo hotowaró kaae tawae. Ti noa yao̧sóró meipó. Dia̧ Kótóné ama bete mole ala tua̧mó mo diriyóló beteretei taaróló, haepaae derepao̧sóró dapó. 18 Tépatei, da̧ aluyao̧sóró tao sóró tȩteróló kaae tare whi̧ Yesu Kerisoné hamokoróló ha̧le tao sere alaró a̧ kisipa deté fole alatamo dia̧ tua̧mó mo ti fakeraté fu betae. Mió i betere alimókélé, take betaaire alimókélé, ama doi ha̧le muó tanó̧póló, sóró horótu betae! Mo kée, téyó̧póló yae!

1 Jon

1

2

3

4

5

1 Jon

1

Mo ti betere bete mole fo

1 Mo take keké naale alimótei kaae sóró bitiré wale whi̧, dia̧paae ha̧kearóló i dere ape. Ai whi̧né ama dere fo da̧né mo wosóo, kelenékélé mo kolóo, da̧né wisiyóló fopeyóló naasenékélé olaa yóo, yalepó. Da̧né i dere fota, ai mo ti betere fo bole whi̧ Yesu dia̧ ko̧ló ko̧ló yao̧sóró ha̧kearóló dapó. 2 Ai kale mo ti betere bete a̧ta, Alimatamo betóló da̧ beterepaae ha̧kearóló sókó wapa, da̧né mo kelalepó. Atéró ha̧keara̧le wapa da̧né kelale mo ti betere bete a̧ i ape yóló, da̧né mió dia̧paae yó i matere ape. 3 Dia̧kélé da̧tamo beta̧ kisipa mutu dere ala fea touyóló yaai da̧né kelale alaró wosale fotamo yó i matere ape. Até du betere alata, ti da̧sisi maaté bitu ini, Alimaró Naalema Yesu Kerisotamokélé da̧ fea touyóló, beta̧ kisipa mutu dere ala du beterapó. 4 Da̧né i asȩ dereteita, hai̧ dere ala da̧ tua̧mó mo ti fa̧ayó̧póló du beterapó.

Talené ama ere dȩ tua̧mótóró betae

5 Ama da̧paae yó male fo dia̧paae ha̧kearóló i dapa wosae. Kótó a̧ta mo dȩtóró fa̧anuraalu, a̧ tua̧mó diliki ere ala mo sawakélé munipó. 6 Da̧ diliki tua̧mó bitutei, ha̧le foné maaté da̧ta Kótótamo mo beta̧ kisipa mutu, dere alarape du beterapó depata, ti kale mo fo bete da̧né hosaa tua̧mó muniruraalu kapala fo du beterapó. 7 Tépatei, Yesu a̧ Talené dȩ tua̧mó biture kaae, da̧kélé ai dȩ tua̧mó betepa, ti ne notamo mo beta̧ kisipatóró mutu, dere ala fea du beterapó. Atétepa, ama Naalema Yesu Kerisoné fa̧kené da̧né dowi ala fea fokóló aluró beterapó.

8 Da̧né duraalutamo da̧ tua̧mó dowi ala me munipó depata, ti kale mo fo da̧ tua̧mó muniruraalu da̧tei ai dilikitu betere ape. 9 Da̧né yale dowi alatamo kemerae yóló Kótópaae ha̧keamó yó matepa, ti ama eraalopó ere fo ha̧sókó feni, ama mo donoi ala sya furaalu, da̧né du betere dowi ala tokó̧ló aluraalopó. Téturaalu, da̧ fea dowi alatamo hosekéró betao̧sóró, ama fokóló mo ti aluraté fu betaalopó. 10 Da̧né duraalutamo, da̧ta dowi ala mekélé munire so whi̧ beterapó depata, ti Kótó a̧ kapala fo bole sekȩ́ ao̧ratapó. Atétere alané Kótóné ama mo fo da̧ tua̧mó sóró mulalénipó.

2

1 Ya̧lo hosaa mo turó mole naale senaale-ó, dia̧ me dowi ala yao̧sóró kisipa mutu, asȩ i dere ape. Tépatei, whi̧ me detamo dowi ala depata, ti ai dowi alané da̧ só derao̧sóró, mo donoi ala du betere whi̧ Yesu Kerisoné, tao sere fo ama Alima Kótópaae du beterapó. 2 Da̧né du betere dowi alamó Kótó a̧ fopaae butu, melaai yale kwia da̧paae melao̧sóró sesé duraalu, Yesuné ama tikimó seróló a̧ suka̧lepó. Atére alata, da̧né du betere dowi ala maaté sóró aluraai initei, i hae kwiamó betó mole so whi̧né dowi alakélé tokó̧ló kemeraai yalepó.

3 Da̧né ama ere fo wosóló sya fu betepa, ti Yesu Keriso a̧ mo diriyóló kisiparapóló tuȩ́ mutapó. 4 Whi̧ me dené duraalu, ya̧lo a̧ mo wisiyóló kisiparapó du bitutei, Kótóné ere fo wisiyóló sya feni depata, ti kapala fo du betereteiné kale mo bete mole fo ai whi̧ tua̧mó munipó. 5 Tépatei, me whi̧ dené Kótóné ama fo sya fóló eró tapata, ti atétere whi̧ tua̧mó Kótóné ama yaala sókó fole ala fa̧ayóló mo su̧ró beterapó. 6 Da̧ a̧ tua̧mó betere ala etéró ka̧ae kolóló kisipa enérapó. Whi̧ me dené duraalu, a̧ta Kótó tua̧mó beterapó depata, ti ai whi̧né ama dere alakélé Yesuné yale ala kaaetóró enérapó.

7 Ya̧lo hosaa mole no nerape-ó, ya̧lo dia̧paae yae yóló i asȩtere fota, kisi fo kae dumipó. Mo take kaae sale alimótei, Kótóné yae yóló muló betepa diaao̧ woseté wale fotórótipó. Ti ai yóló muló betere fota, take da̧né dia̧paae yó matepa, diaao̧ woseté walepó. 8 Tépatei, Kótóné yae yóló muló betere kisi fo ya̧lo dia̧paae i asȩ dere ape. Ti ai yae yóló dere foné du a̧ tua̧mó muóo, dia̧ tua̧mókélé muóo epa so whi̧rapené kilitu, aita mo alapó enérapó. Ti noatepae, doasi dȩ sókó wóló dȩró betereteiné diliki kemeraté fu beterapó.

9 Whi̧ me dené a̧ta dȩ tua̧mó beterapó du bitutei, ama Keriso no ne hó̧róló bóe du betepata, ti ai whi̧ a̧ diliki tua̧mó ha̧le ai betere ape. 10 Whi̧ me dené ama ne nopaae yaala sókó fole ala mupa, ti ai whi̧ a̧ dȩ tua̧mó betereteiné me alané a̧ dée nalatere ala mo enénipó. 11 Téretei, whi̧ me de ama no ne hamoma hó̧róló bóe du betepa, ti ai whi̧ a̧ diliki tua̧mó bitu a̧ kotere alakélé, diliki tua̧mótóró kutu beterapó. Atéreteiné a̧ kotere tiki ama kelené kelenénipó.

12 Ya̧lo hosaa mole naale senaale-ó, diaao̧ yale dowi ala fea Yesuné ama yale alané ha̧le sóró kemeró beterapóló dia̧paae asȩ i dere ape.

13 Ayarape-ó, mo take keké nale alimó ha̧le betó tare sekȩ́ diaao̧ kisiparapóló ya̧lo dia̧paae asȩ i dere ape.

Dia̧ teó whi̧rape-ó, dowi Satan-tamo bóe dóló Talené fotoko̧né diaao̧ a̧ tȩteró betepa, ya̧lo dia̧paae i asȩ dere ape.

Ya̧lo hosaa mole naale senaale-ó, Aya dia̧né kisipareteiné ya̧lo dia̧paae i asȩ dere ape. 14 Ayarape-ó, mo take kaae sale alimó ha̧le betere sekȩ́ dia̧né kisipareteiné ya̧lo dia̧paae asȩ i dere ape.

Teó whi̧rape-ó, dia̧ doasi fotoko̧ buóo, dia̧ tua̧mó Kótóné fo muóo, dia̧né dowi Satan doló tȩteróo, ereteiné ya̧lo dia̧paae asȩ dapó.

Haemó mole o̧la ó alapaae hosaa muóló yaala sókó fu betao̧se ere fo

15 I haemó mole o̧la o̧lapaae ó dere alarapepaae hȩkesetu hosaa mo turó mutu betao̧se. Whi̧ me detamo ai ala du betepa, ti atétere whi̧ tua̧mó Aya Kótóné yaala sókó fole ala munipó. 16 Ti noatepae, i haemó mole alarape i ape. Whi̧rapené ekȩleyóló du betere dowi alakélé, kelené kolóló au nokole alakélé, mepaae du betere alaró o̧la o̧latamo mole doasi néli whi̧póló bopé faketu betere alakélé, fea Aya beteremó kaayóló wómitei, i haemó kaaróló du beterapó. 17 I haeró haemó muó mole o̧lakó senée yóló ekȩle dere alatamota keme yaalotei, Kótóné ama kisipa mole ala sya fóló erótu betere so whi̧ta sukó̧kélé ini, mo ti ha̧le betó tawaalopó.

Kerisotamo bóe dóló kapala fo yó matere whi̧ waalopóló ere fo

18 Ya̧lo hosaa mole naale senaale-ó, mió da̧ mo kemetere sukamó beterapóló ka̧ae kolóló kisipa yaaitere ala i ape. Kale Kerisotamo bóe dele whi̧rape wou beterepó dere fo diaao̧ wosalepó. Ti ai whi̧rapeta, mió wóló i betere ape. Atétere ala kilituraalu, kale kemetere suka felekemó walapóló kisipa muaalopó. 19 Ai whi̧rape atima take da̧tamo betaletei, da̧ taaróló fele beteta, da̧ fake meiru yalepó. Motamo da̧ faketóró ua̧sóró, ti da̧tamo fea beta̧mó betó mulapó. Té ua̧tei, atima da̧ taaróló fele betené atima mo beta̧ whi̧kókélé da̧kó meipóló ha̧kearalepó.

20 Tépatei dia̧ta, dowi ala mo beta̧kélé munire whi̧ Yesu Kerisoné ama so whi̧póló Dȩi Kepené da̧le muló betereteiné kale mo foné bete dia̧ feané ai kisipare ape. 21 Ya̧lo dia̧paae i dere asȩta, kale mo foné bete dia̧ kisipanipóló dumipó. Tépatei, ai fo diaao̧ mo turó kisipa yóo, ai fo tua̧mó kapala fo mo sawakélé buni yóo, eretei diaao̧ kisipa epa dapó. 22 Doasi kapala fo du betere whi̧ de? Yesuta, Kótóné so whi̧ tȩteróló kaae tare whi̧ meipóló bóe du betere whi̧pó. Atétere whi̧ta, Alima Kótóró Naalema Yesu Kerisotamo bitinipóló faletu betere whi̧ ai ape. 23 Whi̧ me dené Naalema bitinipóló sisópaae eratapata, ti Alimakélé bitinipóló sisópaae eratapó. Mepaae whi̧ denétamo Naalema mo beterapóló kisipa tiratepa, ti atétere whi̧né Alimakélé mo beterapóló kisipa tiratapó.

24 Térapa, mo take kaae sale alimótei, diaao̧ woseté wale fo dia̧ tua̧mó muó tanó̧póló yae. Ai fo dia̧ tua̧mó muó tapa, ti dia̧ Naalemaró Alimatamo tua̧mó betó tawaalo ai ape. 25 Ai ala tua̧mó betepa, ama da̧paae mo eraalopóló ere fo i ape. Sukutere alakélé ini, mo ti betó tawaalopó erapó.

26 Ya̧lo i dere asȩta, dia̧ dée nalaairaalu, kó̧paae a̧lisóró fu betere whi̧rapené du betere ala diaao̧ kisipa yó̧póló i dere ape. 27 Dia̧ tua̧móta, Dȩi Kepe Wisi taketi beteró betereteiné, dia̧ yó melaaire whi̧ me kae ya̧ya̧nipó. Ti noatepae, kale Dȩi Kepe Wisiné fea ala bete dia̧paae yó mótu beterapó. Ai Dȩi Kepe Wisiné dia̧ tua̧mó ai eró betere da̧leta kapala mei, mo ti eró beterapa, ama dia̧paae yó matere fo sya furaalu, Yesu Keriso tua̧mó betó tawae.

Kótóné naale senaalepó ere fo

28 Térapa, ya̧lo hosaa mole naale senaale-ó, Yesu Keriso fesaae wale sukamó da̧ hale dere ala ini, halaainé betepa koló̧pólópa, dia̧ Yesu Keriso tua̧mó betere ala ha̧le yó tawae.

29 Diaao̧ kisipané Yesu Keriso a̧ta, donoi ala du betere whi̧ wisinaale beterapó kisipa mutupa, ti mepaae so whi̧né du betere wisi ala kilituraalu, ita Kótóné naale senaale beterapóló kisipa muae.

3

1 Da̧ta, Kótóné ama naale senaale ereteiné, Aya Kótóné da̧paae mo doasi yaala sókó fale ala muluraalu erapa kelere! Ai fo ereteiné da̧ mo ama naale senaaletóró i betere ape. I haemó betó mole so whi̧né Kótó tuȩ́nireteiné atima da̧kélé tuȩ́nipó. 2 Ya̧lo hosaa mole no nerape-ó, da̧ta Kótóné mo ama naale senaaletóró beterapó. Take nalopaae da̧ noa kaae so whi̧ betaaloró mió da̧ kisipanipó. Tépatei, a̧ sókó wale sukamó mió ere ala kaaetóró yóló wapa da̧né kelaaireteiné, da̧kélé a̧ kaaetóró alée fóló betaalopóló kisipa mutapó. 3 Take nalopaae atei ala mo yaalopóló, Yesupaae kisipa tiki tiratere so whi̧ feata, Yesu a̧ me dowi alatamo hoseké inire whi̧ wisi biture kaae, atimakélé dowi alatamo hoseké inire so whi̧ betaairaalu, atimanétei taletu beterapó.

4 Mepaae so whi̧ de dowi ala du betepa, ti yao̧se yóló Kótóné tukóló muló betere fo tikitu beterapó. Ti dowi alanéta, Kótóné tukóló muló betere fo munire ao̧ratapó. 5 So whi̧né du betere dowi ala tokó̧ló aluraai Yesu Keriso waletei diaao̧ ai kisipare ape. Ti a̧ta, dowi ala mo sawakélé munire whi̧pó. 6 So whi̧ de Yesu Keriso tua̧mó betepa, ti atére so whi̧ dowi ala du betaalo meipó. Mepaae so whi̧ de dowi ala ha̧le deté fu betepa, ti ai so whi̧né a̧ kolókélé ini yóo, kisipakélé ini yóo, erapó.

7 Ya̧lo hosaa mole naale senaale-ó, mepaae whi̧rapené dia̧ dilikó̧ló kó̧paae a̧lisó fao̧sóró yae. Mepaae whi̧ de mo donoi ala du betepa, ti Yesu Keriso a̧ mo donoi whi̧ biture kaae, ai whi̧kélé atéró beterapó. 8 Whi̧ me detamo dowi ala du betepa, ti Satan a̧ tua̧mó bitu yae depa du beterapó. Ti noatepae, take kaae sale alimótei Satan a̧ dowi ala bete tale bitu, so whi̧ dowi ala yó̧póló sesemeraté wou betalepó. Kótóné Naalema wale beteta, Satan-né ai du betere ala doraai walepó. 9 Mepaae so whi̧ de Kótóné ama ala tua̧mó deyóló beteró betepa, ti ai so whi̧ dowi ala deté faalo meipó. Ti Kótóné wisi ala kaaratere ke a̧ tua̧mó boleteiné me dowi yó tanénipó. Ti noatepae, Kótóné atima deyóló beteró betereteinépó. 10 Ita Kótóné naale senaale ó Satan-né naale senaalepóló ka̧ae kolóló tuȩ́ yaaitere ala i ape. Mepaae so whi̧ donoi ala initepa ó no nepaae yaala sókó fole ala initepa, ti atétere so whi̧ Kótóné naale senaale bitinipó.

Ne notamo yaala sókó fu betae ere fo

11 Diaao̧ mo take kaae sale alimótei, kaae sóró woseté wale fo i ape. Da̧né ne no hamomatamo yaala sókó fole ala du betenérapó. 12 Kale whi̧ Kein a̧ dowi kepené yae dere ala sya furaalu, ama noma dóló sukunótu yale kaae, diaao̧kélé atei kaae ala yao̧se. Ti noa betené Kein-né ama noma dóló sukunaleé? Ama yale ala do yóo, nomané yale alamo dono yóo, yale betené nomatei dalepó. 13 Ya̧lo no nerape-ó, i haemó betó mole so whi̧né dia̧ hó̧róló bóe dele ala depa, ai noa ala du dérópóló, dia̧ kilita sókó fao̧se. 14 Da̧ta, ne no hamomapaae yaala sókó fole ala du betereteiné sukutere ala tua̧mó betaletei taaróló, mo ti betere ala tua̧paae fóló beterapóló kisipa muaalopó. Whi̧ me de yaala sókó fole ala initepa, ti atétere whi̧ sinitere ala tua̧mó ha̧le beterapó. 15 Whi̧ me dené ama no ne hó̧róló bóe dupa, ti atétere whi̧ a̧ whi̧ dele whi̧pó. Whi̧ dele whi̧rape tua̧móta, mo ti betere bete muniretei diaao̧ ai kisipare ape.

16 Yaala sókó fole alané bete da̧né kisipa yaaire ala i ape. Yesu Kerisoné da̧ tao suraalu, ama betere bete ha̧le melóló suka̧lepó. Até du yale kaae, da̧nékélé da̧né betere bete ne no tao suraalu ha̧le melóló sukunérapó. 17 Whi̧ me de fea o̧la su̧mó muluraalutei, ama no ko̧letu mepaae ya̧ya̧re o̧la taosóró meni depa, ti atétere whi̧ tua̧mó Kótóné yaala sókó fole ala nétéró muaaloé? 18 Ya̧lo hosaa mole naale senaale-ó, da̧né ha̧le tó ko̧lóné ó foné maaté yaala sókó fole ala ini, hosaa tua̧mó mo alatóró muluraalu, me whi̧ tao sóró eratere ala yaalopa sae. 19-20 Da̧nétamo ai ala du betepa, ti da̧ mo fo tua̧mó beterapóló kisipa yaalopó. Da̧ ha̧sókó fole alané hosaa tua̧mó sekȩné mo ti só derao̧sóró, ne nopaae yaala sókó fole ala depa Talené keletómó hosaa muni deyóló dua betere ala enérapó. Ti noatepae, Kótóné fea ala ama tuȩ́ iruraalu, da̧né hosaa tua̧mó mole sekȩi alarape fea ama tȩteró beterapó.

21 Ya̧lo hosaa mole no nerape-ó, da̧né hosaa tua̧mó mutere kisipané da̧ só derénitepa, ti Kótóné keletómó halaainé diriyóló daanérapó. 22 Da̧né ama yóló muló betere fo wosóló sya fóo, ama kisipa mole alakélé eróo, du betereteiné da̧né mepaae ya̧ya̧tere o̧la a̧paae wosetepa, ti ama mo melaalopó. 23 Ama yae yóló muló betere fota i ape. Kótóné ama Naalema Yesu Kerisopaae kisipa tiki tiró bitu, da̧né ne nopaae yaala sókó fu betepa, ti aita ama da̧paae yae yóló muló betere ala ai sya fole ape. 24 Mepaae whi̧ de Kótóné ama yae yóló muló betere fo sya fu betepa, ti atétere whi̧rape Kótó tua̧mó betóo, Kótó a̧kélé atima tua̧mó betóo, erapó. Tale da̧ tua̧mó beterapóló tuȩ́ dere alata, ama da̧ tua̧mó beterale Dȩi Kepe Wisiné yó matepa, da̧né a̧ kisipanérapó.

4

Kótóné dotȩale Keperó kae keperapetamo ka̧ae kolóló tuȩ́ yaaitere ala

1 Ya̧ló hosaa mole no nerape-ó, kae kae keperape fea so whi̧ tua̧mó ai betó mulapa, ai keperapené dere fo wosóló mo dapóló kisipa tiki tirao̧se. Aténi, ai keperapeta Kótóné dotonatepa walepé whi̧ me kaené dotonatepa walerópóló mo wisiyóló ka̧ae kolóló tale yae. Ti noatepae, Kótóné fo eratere ko̧ló whi̧póló dilikitere whi̧rape i hae kwiamó mo dekéró wóló ai betó mole ape. 2 Kótóné dotonale Kepe méró ka̧ae kolóló kisipa yaai dere alata, i ape. Mepaae whi̧rapené duraalu, Yesu Keriso a̧ta, Kótótei mo whi̧né tiki daayóló walepó dere keperapeta, ti Kótóné dotonale Kepe ai ape. 3 Atépatei, Yesu Kerisota Kótótei mo whi̧né tiki daayóló wénipó dere keperapeta, ti Kótóné dotonale keperape meipó. Aita, Yesu Kerisotamo bóe dóló so whi̧ dilikitere whi̧né keperape waalopó depa take dia̧né woseté waletei, mió i haepaae mo wóló ai betere ape.

4 Ya̧lo hosaa mole naale senaale-ó, dia̧ta Kótóné ama deyóló beteró betere naale senaaletóró ai betere ape. Atéru, dia̧ tua̧mó betere Kepené bóe dóló ama bole fotoko̧né ai kapala fo du betere whi̧rape tua̧mó betere keperape tȩteró beterapó. 5 Ti ai whi̧rape atimata, i haemó kaayóló betereteiné atima kisipakélé i haemó mole kisipatóró mulapó. Atérené, haemó betó mole so whi̧nékélé atima dere fotóró wosóló sya fu beterapó. 6 Da̧ta, Kótó tua̧mó kaayóló betereteiné, mepaae Kótó kisipare so whi̧né ti da̧né dere fo mopóló wosetu beterapó. Tépatei, Kótó tua̧mó bitinire whi̧rapenéta, ti da̧né dere fokélé mopóló wosetimipó. Ti ita mo fo dere Kepe Wisiró kapala fo dere kepetamo taleyóló kisipa yaai dere ala ai ape.

Kótóné da̧paae yaala sókó fu dere kaae, da̧nékélé mepaae so whi̧paae yaala sókó fae

7 Ya̧lo hosaa mole no nerape-ó, da̧né ne notamo mo yaala sókó fole ala du betaalopa sae. Ti noatepae, yaala sókó fole alata, Kótó tua̧mó kaayóló walapó. Ne nopaae yaala sókó fu betere so whi̧ feata, ti Kótóné deóló beteró betere naale senaale bitu, Kótó mo diriyóló kisiparapó. 8 Mepaae whi̧ de tua̧mó yaala sókó fole ala munipa, ti atétere whi̧né Kótó mo tuȩ́nipó. Ti noatepae, Kótó a̧ta yaala sókó fole ala bete ereteinépó. 9 Kótóné da̧paae yaala sókó fóló mole ala ha̧kearóturaalu, ere ala i ape. Da̧ a̧ tua̧mó beteró̧póló, ama mo beta̧ betere Naale i haepaae wó̧póló dotȩyalepó. 10 Kótóné ama yaala sókó fole alané bete i ape. Folosóró da̧né Kótó a̧paae yaala sókó fole ala inipó. Ténitei, amapi da̧paae yaala sókó furaalu, da̧né dowi ala kwia tokó̧ló aluraai, ama Naalemané betere bete ha̧le melóló sukó̧póló, dotonalepó. 11 Ya̧lo hosaa mole no nerape-ó, Kótóné amapi kaayóló da̧paae yaala sókó fole ala ha̧le yó tareteiné, da̧nékélé ne notamo mo yaala sókó fole ala depa ti mo wisirapó. 12 Mo beta̧ whi̧né Kótó kolókélé inipó. Ténitei, da̧né ne nopaae yaala sókó fole alatamo du betepa, ti Kótó da̧ tua̧mó bitu, ama yaala sókó fole alakélé da̧ tua̧mó mo su̧ró beterapó.

13 Ti ama Kepe Wisi da̧ tua̧mó betereteiné, Kótó a̧ da̧ tua̧mó betóo, da̧ a̧ tua̧mó betóo, erapóló da̧né kisiparapó. 14 Alima Kótóné ama Naalema i hae kwiamó betó mole so whi̧ aluyao̧sóró, tao sere whi̧ beteró̧póló dotonale ala da̧né mo kelalepóló, ha̧kearóló so whi̧paae i du betere ape. 15 Mepaae so whi̧ denétamo Yesu Kerisota Kótóné naalemapóló diriyóló kisiparu, mepaae so whi̧paae ha̧keamó yó matepa, ti ai so whi̧ Kótó tua̧mó betóo, Kótókélé ai so whi̧ tua̧mó betóo erapó. 16 Atéru Kótóné da̧paae yaala sókó fole ala da̧né tuȩ́reteiné, a̧paae hosaa muóló tiró beterapó.

Ti Kótó a̧ta yaala sókó fole alané bete Tale beterapó. Whi̧ me de yaala sókó fole ala tua̧mó betepa, ti atétere whi̧ Kótó tua̧mó betóo, Kótó a̧kélé ai whi̧ tua̧mó betóo, erapó. 17 Da̧ Kótó tua̧mó atéró betepa, yaala sókó fole ala da̧ tua̧mó mo turó fa̧ayaalopó. Atéró bitu, take kemetere alimó fo tokó̧ló taletepa da̧ wikélé ini, mo halaainé daayaalopó. Ti noatepae, Yesu Keriso a̧ ama Alimané kisipa mole ala erótu betale kaae, da̧kélé i haemó ha̧le bitu, Yesuné ama kisipa mole ala erótu betereteiné da̧ a̧ kaaetóró beterapó. 18 Yaala sókó fole ala du betere so whi̧ tua̧mó witere ala mo sawakélé bunipó. Tépatei, witere whi̧ta ama du betere alamó dowi kwia saalopóló kisipa mutu dapó. Ti atéró witere so whi̧ tua̧mó Kótóné yaala sókó fole ala fa̧ani teórapó. Ai ala epatei, Kótóné yaala sókó fole ala fa̧aturaalu, witere ala alurótu beterapó.

19 Folosóró Kótóné amapi da̧paae yaala sókó faleteiné da̧né a̧paaekélé, ne nopaaekélé yaala sókó fu beterapó. 20 Whi̧ mené duraalu, a̧ Kótópaae yaala sókó fu beterapó du bitutei, ama no ne hó̧róló bóe du betepa, ti a̧ kapala fo dere whi̧ ai ape. Ti noatepae, whi̧ me dené ama kilitu betere no nepaae yaala sókó fole ala initepa, ti kelepaa kilinire Kótópaae yaala sókó fole ala mo enénipó. 21 Ti Kótóné da̧paae yae yóló muló betere fo i ape. Kótópaae yaala sókó fu betere so whi̧néta, no nepaaekélé yaala sókó fu betenérapó.

5

Yesu Keriso Kótóné Naalemapóló kisipa tirae ere fo

1 Yesuta, Kótóné so whi̧ tȩteróló kaae tare whi̧ Kerisopóló kisipa tiki tiratepa, ti atétere so whi̧ta, Kótóné deyóló beteró beterapó. Mepaae so whi̧ Alimapaae yaala sókó fole ala du betepa, ti atétere so whi̧né ama naale senaalepaaekélé yaala sókó fu beterapó. 2 Da̧né Kótó a̧paae yaala sókó furaalu, ama yóló muló betere fo sya fu betepata, ti Kótóné ama naale senaalepaae yaala sókó fu beterapóló da̧né kisipa enérapó. 3 Kótóné ama yóló muló betere fo sya fóló ai fo ao̧mó mo dua betere alata, ti Kótópaae yaala sókó fole alané bete ai ape. Ai fo sya foleteita, mo hapólunipó. 4 Ti noatepae, Kótóné deyóló beteró betere naale senaalené i haemó mole alatamo bóe dóló tȩteró beterapó. Ti aita, Yesu Keriso mo beterapóló da̧né kisipa tiki tiró betereteiné i haemó mole ala fea mo ti dóló tȩteró ai betere ape. 5 Noa ala ere so whi̧né i haemó mole alatamo bóe dóló tȩteró betere? Yesu Keriso a̧ta, Kótóné Naalemapóló kisipa tiki tiróló betere so whi̧né maaté ai ala tȩteró beterapó.

6 Yesu a̧ta Kótóné Naalemapóló ha̧kearatere alata, wȩiró sameatamo tua̧mó walepó. A̧ta, mo wȩi tua̧mó maaté wéni, samearó wȩitamo tua̧mó walepó. Kale Dȩi Kepe Wisi a̧ mo foné bete betereteiné, amakélé Yesu a̧ta, Kótóné Naalemapóló yó mótu beterapó. 7 Até yale alata, sore o̧larapené etéró ha̧kearóló yó matapó. 8 Kale Dȩi Kepenékélé, wȩinékélé, sameanékélé, i sore o̧larape atima feané mo beta̧ fotóró dua dapó. 9 Mo whi̧né etei kaae ala depa kelalepóló dere fo da̧né wosóló mo dapóló kisipa tirótua dapó. Tépatei, Kótóné ama Naalené ere alamó kisipa mutu, ha̧kearóló ere foné mo whi̧né dere fo tȩteróló teraae falapó. Ti noatepae, Kótóné a̧ta, mo foné betereteinépó. 10 Kótóné Naalemapaae kisipa tiki tiró betere so whi̧né hosaa tua̧mó, Kótóné ama ha̧kearóló dere fo mopóló kisipa mutapó. Tépatei, mepaae whi̧né Kótóné dere fo wosóló tuȩ́ tiki tirénitepa, ti atétere so whi̧né Kótó a̧ kapala fo bole sekȩ́ ao̧rapó. Ti noatepae, Kótóné a̧ta ama Naalepó, dere fo wosóló tuȩ́ tiki tirénitereteinépó. 11 So whi̧ feané wosóló kisipa tiki tiró̧póló, Kótóné ha̧keamó ere ala i ape. Kótóné ama mo ti betere bete da̧ meló beterapó. Ai ti betere beteta, ama Naalema tua̧mó mulapó. 12 Kótóné Naalema Yesu Kerisotamo beta̧mó titiyóló betere so whi̧ta, mo ti betere bete sóró tarapó. Ama Naalematamo titiyóló betenire so whi̧ta, mo ti betere bete sóró tanipó.

Yesu Kerisoné ala tua̧mó betae yóló mo kemerótu dere fo

13 Ya̧lo i dere asȩta, Kótóné Naalema Yesu Kerisoné doimó bitu, a̧paae kisipa tiki tiró betere so whi̧paae mo ti betere bete dia̧né sóró tarapóló kisipa yaasepóló i dere ape. 14 Da̧ witere ala ini, Kótó betere felekepaae fóló halaainé wosaai dere ala i ape. Da̧nétamo ama kisipa mole ala eraai me o̧lakó kematepa, ti ama mo wosetua dapó. 15 Da̧né wosetere ala ama mo matapóló kisipa tiratepa, ti a̧paae noa o̧lakó wostepa ama melaalopó.

16 Me whi̧né ama no netamo sukó̧ló mo ti alu enénire dowi ala du betere keletepa, ti Kótóné ama betere bete meló̧póló Talepaae moma eranérapó. Ya̧lo i dere fota, alu enénire dowi ala dere so whi̧mó kisipa mutu dapó. Tépatei, mo ti sukutere tikipaae falaaire dowi alata, ti ama kae mulapó. Ai aluyaaire tikipaae faaire dowi ala dere so whi̧mó momarae yóló dumipó. 17 Kótóné yóló muló betere fo tikitere alata, ti ai dowi ala ai ape. Tépatei, mepaae dowi alané so whi̧ sukutere tikipaae a̧lisó fumipó.

18 Kótóné deyóló beteró betere so whi̧ta, dowi ala ha̧le deté fumipóló da̧né kisiparapó. Ti ai so whi̧ me ala yao̧sóró, Kótóné ama deyóló beteró betere Naalené mo wisiyóló kaae tareteiné, dowi kepené a̧ doranénipó. 19 Da̧ta, Kótóné ama naale senaaletóró beteretei da̧né kisiparapó. Tépatei i haemó betó mole so whi̧ró yó mole o̧la o̧latamo dowi kepené tȩteróló kaae tare ao̧mó mulapó. 20 Kótóné Naalema Yesu Keriso i haepaae waletei, da̧ so whi̧ feané a̧ tua̧mó mole ala bete kisipa yóo, da̧né Kótó a̧kélé mo alané betepóló kisipa yóo, yó̧póló waletei da̧né tuȩ́rapó. Da̧ta, mo alané bete tale Naalema Yesu Keriso tua̧mó beterapó. A̧ta me kae mei, Kótótóró bitu, mo ti betere bete talepó.

21 Ya̧lo hosaa mole naale senaale-ó, dia̧ Kótó taaróló, i haemó kae kae betó mole kapala kótópaae fao̧sóró, mo wisiyóló kaae tawae.

2 Jon

2 Jon

1

1 I dere asȩta, Kótóné so whi̧ tȩteróló kaae tare whi̧ disiné Talené sókó sóró kae beteró betere soró ama naale senaaletamopaae dapó. Ȩ Talené mo ala tua̧mó bitu, ya̧lo dia̧paae yaala sókó fu beterapó. Ti ai alata, ya̧lo maaté ini, mo fo bete tuȩ́re so whi̧nékélé beta̧ kaae alatóró du beterapó. 2 Ti noatepae, mo fo bete Tale miókélé da̧ tua̧mó bitu, take nalokélé ha̧le bitiré faaireteiné dia̧paae yaala sókó fu beterapó.

3 Atérapa, da̧ mo foró yaala sókó fole alatamo tua̧mó betepa, Alima Kótóró ama Naalema Yesu Kerisotamo tua̧mó kaaróló wale hamokoróló tao sere alakélé, ko̧lené sukutere alakélé, hosaa muni deyóló dua betere alakélé, da̧ feapaae eró̧póló yae.

4 Aya Kótóné da̧paae erae yóló muló betere mo fo naao naale senaalené sya fóló erótu beterapó dere fo woseturaalu, ȩ mo doa hai̧né sukutu beterapó. 5 Térapa, ya̧lo hosaa mole so wisi-ó, ya̧lo ya̧paae duraalu ne no hamomatamo da̧ yaala sókó fole ala enérapóló i asȩtere ape. Ti ai yae yóló muló betere fota, kisi fo kae mei, mo take kaae sale alimótei woseté wale fotórópó. 6 Yaala sókó fole alané beteta i ape. Kótóné ama yóló muló betere fo ao̧mó bitu, sya fóló erótu betere alapó. Mo take kaae sale alimótei diaao̧ woseté wale foné duraalu, ne no hamomapaae yaala sókó fu betae erapó.

7 Yesu Keriso i haepaae mo whi̧né tiki daayóló wénipóló, so whi̧ dilikó̧ló kapala fo yó matere whi̧rape mo turó i haemó su̧ ai ere ape. Atétere whi̧rape atimata, so whi̧ dilikó̧ló Yesu Kerisotamo bóe ai dele ape. 8 Atérapa, diaao̧ diale kutómó saaire dupu wisi aluni, turó saasepóló mo hotowayóló kaae tawóló betae. 9 Mepaae whi̧ de so whi̧ tȩteróló kaae tare whi̧ Kerisoné yó matere fo taaróló, kae fo wosetepata, ti atétere whi̧ Kótómó beta̧mó bitinipó. Tépatei, whi̧ me de Kerisoné yó matere fo mopóló wosóló eró tapa, ti até dere whi̧ Alimaró Nalematamo fea beta̧mó ai betere ape. 10 Mepaae whi̧tamo dia̧ beterepaae wóló mo fo yó meni, kae fo yó matepa, ti atétere whi̧ naao bepaae dape sere ala ó ko̧leó dere fokélé yao̧se. 11 Mepaae whi̧né atétere whi̧ ama bepaae wisiyóló dape supata, ti ai whi̧né ama du betere dowi ala yó̧póló, ketekȩ ai bulatere ape.

12 Ya̧lo dia̧paae yaaire fo mo turó mupatei, naasené fas-mó asȩ dere hó̧tepa, taalatapó. Ti noatepae, ȩ dia̧ beterepaae wóló kelepaa ka̧aetamo yóló bitu ekei fo depa, hai̧ dere ala da̧ tua̧mó mo fa̧ayóló su̧ró̧póló kisipa mutu dapó.

13 Kótóné sókó sóró kae beteró betere so naao hamané naale senaalené dia̧paae ko̧leó, dapó.

3 Jon

3 Jon

1

1 I dere asȩta, Keriso so whi̧ tȩteróló kaae tare whi̧ disi mo fo tua̧mó bitu, ya̧lo hosaa muóló, yaala sókó fu betere no Kaius-paae dapó.

2 Ya̧lo hosaa mole no-ó, ya̧lo ya̧mó Talepaae momarótu betere ala i ape. Naao kepe bete tua̧mó wisi ala irure kaae, naao tó tikimókélé me kisi daani, mo wisiyóló bitu, mepaae dere ala fea yó̧póló kisipa mutu, momarótu beterapó. 3 Mepaae Keriso norape ȩ beterepaae wóló, ya̧ mo bete mole fo tua̧mó bitu, ai fotóró eraté fu beterapó dere fo wosaleteiné, ȩ doasiné hai̧né sukutu beterapó. 4 Ya̧lo naale senaale dia̧ mo fo tua̧mó bitu, ai fo sya fóló erótu beterapó dere fo woseturaalu, dere hai̧né kae kae alamó dere hai̧ mo bosenée falapó.

5 Ya̧lo hosaa mole no-ó, mepaae naao tuȩ́nire whi̧rapekélé, Talené ala eróturaalu, Keriso norapepóló tao su betere alata, mo wisirapó. 6 Ya̧ tua̧mó yaala sókó fole ala mulu, ai whi̧rape wisiyóló dape sale fo atimané i betó mole Keriso so whi̧paae ene walepó. Térapa, me sukamókélé atéró Talené kutó diratere whi̧rape ya̧ beterepaae wapa, Kótóné ama hamokoróló matere ala sya fóló, atimané ya̧ya̧ dere o̧la su̧mó melóló, atima faaire tikipaae fó̧póló yae. Aita, mo wisi ala dapó. 7 Ti atima be taaróló, Talené doi eraté kotepa, Tale tuȩ́nire so whi̧né atima ya̧ ya̧tere o̧la tao sere alakélé inipó. 8 Atérapa, da̧ fea touyóló Talené mo bete mole fo eróturaalu, atei kaae whi̧rape mo wisiyóló dape sóró, tao sere ala depa mo wisirapó.

9 Keriso so whi̧paaeta, fea fo asȩyóló dotonaletei, ai so whi̧ tȩteróló kaae tawaai ekȩle du betere whi̧ Diotrepes-né da̧né dere fo mopóló woseni, dowa̧ae felepó. 10 Atérapa, ȩ aipaae wapa, ti ai sekȩ́né da̧né doi doróló folokolerótu betere fo dia̧paae yaalopó. Ai ala maaté mei, mepaae Keriso norapekélé wisiyóló dape sini yóo, mepaae whi̧né dape saai kisipa mutupa, ti ai so whi̧ atima Keriso so whi̧tamo touyóló betao̧sóró ho̧kó falóo, du beterapó.

11 Ya̧lo hosaa mole no-ó, atei kaae dowi ala su̧róló ini, mepaae dere wisi ala ti su̧róló yae. Mepaae whi̧ de wisi ala du betepa, ti Kótóné ama whi̧tóró beterapó. Mepaae dowi ala du betere whi̧né ti Kótó mo kolókélé inipó. 12 Demitrias-né du betere ala so whi̧ feané kilitu, a̧ mo whi̧ wisipó du beterapó. Kale mo fonékélé, ama wisi ala dapóló ha̧kearótu beterapó. Ti ama dere ala da̧nékélé mo wisiyóló kolóló, mo beta̧ kaae fotóró dapó. Da̧né kelale ala dia̧paae i deretei, motóró dapóló kisipa muae.

13 Ya̧lo dia̧paae yaai dere fo dekéró mupatei, asȩmó dere hó̧tepa taalatapó. 14 Ti noatepae, ȩ dia̧ beterepaae wóló, dia̧tamo kelepaa ka̧aetamo yaai, mo felekemó waai kisipa mutapó.

Kótóné hosaa muni deyóló mo dua betere ala dia̧ tua̧mó muló̧póló yae. Imó betó mole ne norapenékélé dia̧paae mo doa ko̧leó dapó. Aimó betó mole no nerape atima doko̧ feapaae mo doa ko̧leó, dapó yae.

Jud

Jud

1

1 I dere asȩta, Yesu Kerisoné kutó diratere whi̧ Jems-né noma Jud-né dapó. Talené a̧ beterepaae ape yóló, Alima Kótóné hosaa muóló yaala sókó fóo, Yesu Kerisoné dapesene waai wisiyóló kaae tawóo, ere so whi̧paae dapó.

2 Ti Kótóné ko̧leturaalu ha̧le tao sere alakélé, hosaa muni deyóló dua betere alakélé, yaala sókó fole alakélé, mo turó dia̧ tua̧mó muló̧póló yae.

Kótó hó̧ratere whi̧rapené dere alamó dowi tikipaae faaire ala

3 Ya̧lo hosaa mole no nerape-ó, da̧ fea aluyao̧sóró Kótóné tao sere ala bete dia̧né tuȩ́ yó̧póló, asȩyaai ketekȩ bualepó. Téyaletei, Talené ama kae beteró betere so whi̧paae tuȩ́ tiki tiratere fo mo wisiyóló kaae tawae yóló, mo beta̧ félimótóró melalepó. Ai fo wisi tokó̧ló aluróló mené kae fo depa, taalae yóló foné saasepóló i dere ape. 4 Ti noatepae, mepaae whi̧rape kikiti wóló dia̧ kuamó betereteiné dapó. Ai whi̧rape atimané mió ai du betere ala yaai teópa mo taketitei, Kótóné só deró beterapóló asȩmó erapó. Ti atimata, Kótóné ala erénitere whi̧rape bitu, Kótóné hamokoróló tao sere ala ha̧le o̧la ao̧róló, nópu naaitere ala fo munipa yae du beterapó. Atéturaalu, da̧ tȩteróló kaae tare mo doasi Tale Yesu Keriso beta̧tóró betepatei, atima a̧ ao̧mó betaalo hó̧róló ama doi doróló faletu beterapó.

5 Mió ya̧lo i yaaitere fo fea diaao̧ tuȩ́patei, mo diriyóló tuȩ́ yaasepóló, momó i dapa wosae. Talené ama so whi̧ Isip hae kwiamó betepa, ama tao sóró dapesó waletei, nalo ama dere fo wosóló tuȩ́ tiki tiréni yale so whi̧ mo ti dóló sisiraae faralepó. 6 Meta, Kótóné mepaae ensel-rapepaae kaae tawae yóló melale kutó taalóturaalu, atima betere tikikélé taaralepó. Atétepa, atima Kótóné dirii sein képiné dokóló diliki tua̧mó mo ti dipula beteró beterapó. Aita ha̧le mei, Talené ama taleyaaire doasi be dȩ sókó wó̧póló, kaae taru beteró beterapó. 7 Meta, Sodom beró Komora betamokélé, ai be hulua tamo felekemó tȩ mole doasi be huluarapekélé, doró beteretei kisipa muae. Ai berape huluamó betó mole so whi̧né nópu nokole alaró kae kae sonaalei dowi alatamo mo dekéró ha̧le yó tapa, Talené kwia melalepó. Mió i alimó betere so whi̧né ai yale ala tuȩ́ muóló, nalo waaire alimó Talené dowi kwia matere so whi̧ mo ti dó tare simó beteratepa, doasi dele saalopóló kisipa muó̧póló erapó.

8 Ai ala ere kaaetóró, ya̧lo dia̧paae yale kapala fo yó matere whi̧rape atima nokené i ala kelalepó du bitutei, nópu nokole alané atimané tikitei doróló folokoleróo, doasi tȩteróló kaae tare whi̧rape ao̧mó bitini dowa̧ae fóo, hepen bemó betere sekȩ́rapekélé faleyóo, du beterapó. 9 Tétepatei, doasi topo ensel Maikel a̧ halaainé Satan-paae etei kaae só deratere fo inipó. Moses-né tiki sini né saaloé yóló atimaamo sei̧ sei̧ yaletei, Maikel-né Satan foné sóró só deréni, “Talené amatei ya̧ foné sóró, só deró̧póló yae,” fo beta̧ erapó. 10 Topo ensel-né atei faletere fo dumitei, dia̧ tua̧mó ai betó mole whi̧rape atima diriyóló tuȩ́ inire alarape fea faletu beterapó. Tétu, atima topo daanire o̧la hupu ó yuwiné dere ala kaae, tó tikiné ekȩleyóló ha̧le ho̧ko du betere ala atima mo wisiyóló kisiparu, dere alanétei atima mo dorótu beterapó.

11 Ai whi̧rape atima doló sukunaaire tuȩ́ni, ha̧le ho̧ko du betere alata, Kein a̧ dowa̧ae fóló noma du yale kaaetóró ai du betere ape. Kale whi̧ Balam a̧kélé doasi moni saai ekȩleyóló kó̧paae fu yale kaae, ai whi̧rapekélé tuȩ́ tekeni, moni saai dapóló ekȩle duraalu ai fele ape. Kale whi̧ Kora-kélé Kótóné sóró beterale topo whi̧ Moses ao̧mó betere hó̧yóló dowa̧ae fupa, Talené atima doló alurótu yale kaae, ai whi̧rapekélé atéró doraalopó. Téyaalopa ai whi̧rape atima wiyó yae!

12 Ai whi̧rape atima haleni, Keriso so whi̧ dia̧sisi yaala sókó furaalu, o̧la deyóló nokole sukamó atimakélé Keriso whi̧rapepóló halaainé, dia̧tamo o̧la beta̧mó nukua dapó. Ai whi̧rape tua̧móta, i ala kaae erapó. Tu̧mó kapo fosó ó ni serake kikiti holó tare kaae, dia̧ doraaire ala atima tua̧mó bulapó. Meta, sipsip hupu kaae tare whi̧rapené hupurape wisiyóló kaae tani, o̧la atima maaté nuku dere kaae ai whi̧rapené du betere ala atérapó. Hali waairaalu, sa̧ko diliki deretei halimo wéni, besȩ́né kae tikipaae só fu dere kaae dua dapó. Meta, ni du woletere alimó kelera̧lemó, du beta̧kélé woleni, ama felekekélé haepaae derepéni yóló ha̧le tómó beleru, kale ni mo ti sélitu dere kaae atimané dere alaró betere alatamo atérapó. 13 Meta, doasi wȩi dokole sukamó dakeró o̧la o̧la holopetamo sóró wóló wȩi fókumó mulótu dere kaae, mo sonaané yóló halei alatei, atima mo halaainé du beterapó. Meta, sa̧mó ho̧re ho̧ko kutu dere kaae, atima mo dowi diliki dolomó atéró beteró̧póló, eró beterapó.

14-15 Adam-né deale naalené deté feletei dosa̧aturaalu, apo mi dakoróló deale whi̧ Inokepaae Kótóné i fo yae yóló ipakalepó. “Talené ama kae beteró betere ensel-rape mo ha̧le o̧la kaae a̧tamo ai walapa kelae. So whi̧ feané ama ala eréni, kae tu̧ sya fóló dowi ala duraalu, Tale faleyóló deteraaire fo du betaleteimó, taleyóló só deraai waalopó,” erapó. 16 Ai whi̧rape atima Kótóné ala sya faalomeipóló, doka doka yóló faleturaalu, tó tikiné ekȩlere ala sya fóló dowi ala du beterapó. Tétu, atimatei doi sóró horóló bopé faketu beterapó. Mepaae so whi̧né atimamó me alakó eró̧póló kisipa mutu, foné so whi̧ ha̧le mulóló dukiratere fo du beterapó.

Kótóné ala erótu beteretei taaréni, ha̧le eró tawae

17 Tépatei, ya̧lo hosaa mole no nerape-ó, da̧ tȩteróló kaae tare whi̧ Yesu Kerisoné dotonale aposel whi̧rapené take nalopaae i ala yaalopóló, dia̧paae yó melale fo tuȩ́ muae. 18 Ai whi̧rapené dia̧paae i fo yalepó. “Take kemetere sukamó Kótóné ala faletu betere so whi̧ atima tó tikiné ekȩlere ala sya fóló, dowi ala maaté du betaalopó,” erapó. 19 Ti ai ala du betere whi̧rape tua̧mó Dȩi Kepe Wisi bitini, mo hae whi̧né mole tuȩ́ró dere alatamo maaté sya furaalu, dia̧ tua̧mó fake tekerótu beterapó.

20 Tépatei, ya̧lo hosaa mole no nerape-ó, dia̧ Talené ama so whi̧ bitu a̧paae tuȩ́ tiki tiró beteretei mo ti fakeyó̧póló, ama mo kae ere fo wisi sya fóló erótu betóo, Dȩi Kepe Wisiné dia̧ fotoko̧ratepa Talepaae moma yóo, du betae. 21 Da̧ tȩteróló kaae tare whi̧ Yesu Kerisoné ko̧letu, tao sóró mo ti betere ala tua̧paae dapesó faaire be dȩ kaae taru, dia̧ Kótóné yaala sókó fole ala tua̧mó betó tawae.

22-23 Atéru, mepaae so whi̧ kisipa tamo muluraalu tuȩ́ tiki tiratere ala wota̧alepa, ko̧letu tao sae. Téturaalu, mepaae mo felekemó sipaae faaitere so whi̧ atima aluyao̧sóró tao sóo, suka̧le whi̧né yei kuti bukaalo hó̧tu dere kaae, mepaae so whi̧ atimané tó tikimó ekȩleyóló du betere sonaalei ala dia̧paae tekao̧sóró, wiyóló tika kae bitu ko̧leyóló tao sóo yae.

Kótóné doi doasi mulatere fo

24 Dia̧ dée nao̧sóró tao senére sekȩ́né doi doasi muó̧póló, hale sóró horae. Ti dia̧ ai sekȩ́né ama kae ere dȩ tua̧paae dapesó fóló, me alakélé muni mo doasi hai̧ fa̧anuraalu a̧tamo beta̧mó betenérapó. 25 Da̧ tȩteróló kaae tare Tale Yesu Keriso tua̧paae erale alané so whi̧ aluyao̧sóró tao su beterapó. Atére Kótó mo beta̧tóró beterapa, ama doi doasi mulae. Tétu, mo kae ere dȩ fa̧ane alakélé, ama mo kae ere ala wisinaalekélé, doasi fotoko̧kélé, fea ala tȩteróló kaae tare betekélé, mo a̧paaetóró eró̧póló yae. Mo take keké nale alimókélé, mió i betere alimókélé, nalo betaaire alimókélé, ama doi doasi ha̧le muó tanó̧póló, sóró horótu betae. Mo kée, téyó̧póló yae!

Ha̧kearaletei

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

14

15

16

17

18

19

20

21

22

Kinóló mole ala ha̧kearaletei

1

1 I dere fota, Kótóné Yesu Kerisopaae mo felekemó yaai dere alapa, naao kutó diratere so whi̧né tuȩ́ yó̧póló, kinóló moletei ha̧kearóló yó melae, yóló malepó. Ai fo Yesuné wosóló, ama kutó deratere whi̧ Jon beterepaae ensel dotonalepó. 2 Atétepa, Jon-né ama kelale ala so whi̧ feané tuȩ́ yó̧póló, amamo asȩyalepó. Ai fota me kae mei, Kótóné dere foró Yesu Kerisoné ama yale alatamo etérapóló yó male fopó. 3 Take i ala yaalopóló i asȩre fo ha̧keamó dosa̧atu betere whi̧ Kótóné wisiró beterapa, hai̧né sukutu beteró̧póló yae. Ai dosa̧atere fo wosóló, hosaa tua̧mó mulatere so whi̧kélé, wisiró beterapóló hai̧né sukutu betenérapó. Ti ai yó male alarape dokonóló yaaire be dȩ mo felekemó sókó waai dapó.

Talené doi hale horatere foró ko̧leó dere fotamo

4 Ȩta, Jon-né Esia hae kwiamó betó mole wȩikeró Keriso fake so whi̧paae dapó.

Miókélé betóo, takekélé bitiré wóo, nalo waaire alimókélé ha̧le betóo, yaaire sekȩ́ró kale tȩteróló kaae tare doasi betere tiki felekemó betere wȩikeró keperapetamo tua̧mó kaaróló wale hamokoróló ha̧le tao sere alaró, hosaa muni deyóló dua betere alatamo dia̧paae eró̧póló yae. 5 Ti Yesu Kerisoné yó matere fota, ama mo kelale alatóró du beterapó. Ti a̧ta, mo suka̧letei kepaayóló betaaire so whi̧mó, tu̧ aleróló folosóró fóló betere whi̧pó. Atéturaalu, i haemó betó mole topo whi̧rapekélé mo fea amatóró tȩteróló kaae tarapó.

Ai sekȩ́né amatóró dia̧paae yaala sókó furaalu, da̧ dowi ala tua̧mó betepa, ama sameanétei teraayóló ha̧le fó̧póló eró beterapó. 6 Téró da̧ ama tȩteróló kaae tare ao̧mó sóró beteróló, Alima Kótóné ama ala eró̧póló, so whi̧mó momaratere whi̧ sóró beteralepó. Téreteiné, ai sekȩ́ ama mo kae ere ala wisiró doasi fotoko̧tamo mo ha̧le muó tanó̧póló yae! Mo kée, téyó̧póló yae!

7 I dere fo wosae! A̧ ó hepen bemó ere sa̧kotamo wapa, so whi̧ mo feanékélé, take a̧ duraalu wutiné deyale whi̧rapenékélé, kelaalo ai ape.

Atéteremó, i hae kwia feamó betóló fale so whi̧né doasi wole u yaalopó.

Ti ai alata, motóró yaalo ai ape. Mo kée, téyó̧póló yae!

8 Téró Tale Kótóné duraalu,

“Ȩta, Alaparó Omekatamopó. Ai fo feteyóló, kaae sereteiró kemeratereteitamota, ti mo ȩtórótipó. Take bitiré waleteikélé, mió betereteikélé, take nalo betaaireteikélé, ȩtóró bitu, fea o̧la o̧la tȩteróló kaae tare sekȩ́ ȩtórótipó,” yalepó.

Whi̧né Naalema ao̧pa kelale fo

9 Ȩta, diaao̧ no Jon-né dapó. Da̧ fea Yesu tua̧mó bitu, sekȩ sere alakélé, ama tȩteróló kaae tare ao̧mó betere alakélé, hó̧ni ha̧le belée tare alakélé, da̧ fea beta̧mó deté fu betere whi̧pó. Yesuné yale ala i ape yóló yó melóo, Kótóné fo eróo, yalemó atimané ȩ wȩiné bopéró daaló betere hae Patmos-mó beteralepó. 10 Atéró betepa, Talené be dȩmó Dȩi kepe wisiné fotoko̧ tua̧mó bitu, ya̧lo ki̧lipaae doasi fo fake ukulumó wutiné hale kaae depa wosalepó. 11 Atéró dere foné duraalu, “Naao keletere ala fea bopeyóló mole sókumó asȩyóló, wȩikeró Keriso fake so whi̧paae falae. Ai berape i ape. Efesus, Smerna, Perkamum, Taiyatira, Sardis, Piladelpia, Laodisia, i dosa̧ayale be huluamó betó mole Keriso so whi̧ feapaae asȩyóló falae,” yalepó.

12 Ai fo du betepa, né déró sisópaae fetée fóló kelalemó, kold kapané aleale wȩikeró sa̧ dirirape kelalepó. 13 Atépa, ai sa̧ dirirape duku betere tua̧ dolomó whi̧ beta̧ Whi̧né Naalema kaae daapa kelalepó. Atéru, deróló sókó fatere fo̧loi kuti deróló, kold kapané aleale toné ai kuti tȩteróló bopémó sepa kelalepó. 14 Ama toporó nikitamota, mo yako kaae dȩ wisinaale yóo, ama kelekélé si mi kaae holóo, depa kelalepó. 15 Ama hóta, ti brons kapa siné dóló whaare kaae yóo, ama dere fokélé, wȩi dou̧ ka̧aturaalu dere hu kaae depa wosalepó. 16 Ama turu naasené wȩikeró ho̧rerape tawóo, ama ko̧lómó bóe dele sepake fosó tamo daai sókó wóo, ama kelepaakélé, sukané dȩ kaae yóo, epa kelalepó.

17 Ya̧lo a̧ kilituraalu, ȩ ama hó ao̧mó suka̧le whi̧ kaae deraapisa fóló molepó. Atéró mupa, ama turu naasené ȩ wolaa yóló duraalu, “Ya̧ wiyao̧se. Kaae sereteikélé, kemetereteikélé, mo ȩtórótipó. 18 Ȩta, mo ti betere sekȩ́pó. Ȩ take suka̧letei, momó kepaayóló mo titóró betó tarapó. Téruraalu, sukutere alaró suka̧le so whi̧tamo betere tu̧ ki ya̧lo i tare ape.

19 Térapa, naao kelale alakélé, mió i alimó keletere alakélé, nalo betaaire alimó yaaire alakélé asȩyae. 20 Ya̧lo turu naasemó mupa, naao kelale wȩikeró ho̧reraperó kold kapané aleale wȩikeró sa̧ dirirapetamo kelale bete i ape. Kale ho̧rerapeta, ti u wȩikeró be huluarapemó betó mole Keriso so whi̧ tao só̧póló, dotonale wȩikeró ensel-rapepó. Kale wȩikeró sa̧ dirirapeta, ti wȩikeró be huluamó betó mole Keriso so whi̧pó,” yalepó.

2

Efesus Keriso so whi̧paae asȩyóló farale fo

1 “Efesus be huluamó betó mole Keriso so whi̧ tao só̧póló dotȩyale ensel-paae i fo asȩyóló falae.

Turu naasené kale wȩikeró ho̧rerape taruraalu, kold kapané aleale wȩikeró sa̧ dirirape daae mole tua̧mó kutu betere sekȩ́né dere fo i ape. 2 Dia̧ hó̧kélé ini, mepaae du betere alarape ya̧lo tuȩ́nipóló de? Dia̧ hó̧kélé ini, depe tukó wei ala ha̧le yó tare alakélé, kale dowi ala yó tareteikélé, whi̧rape dia̧tamo beta̧mó betao̧sóró ho̧kó fatu betere alakélé, ya̧lo tuȩ́rapó. Mepaae whi̧rapené duraalu, ‘Da̧ta, Talené dotonatepa wale aposel whi̧rapepó,’ dere fomó, dia̧né atima ka̧ae kolóló duraalu, ‘Dia̧ta kapala fo bole whi̧rapepó dere alakélé kolóló, ya̧lo mo tuȩ́rapó.’ 3 Dia̧ ya̧lo so whi̧ betepa, mepaae sekȩi ala ó faletere alarape wou betepatei dia̧ hó̧yóló dekani, ya̧lo doimó ha̧le yó tarapó. 4 Tépatei, ya̧lo keletepa wisinire ala beta̧ i ape. Take kaae suraalu diaao̧ yaala sókó fu betale ala mió taaló beterapó. 5 Térapa, take diaao̧ yaala sókó fu betale ala taaróló, mió dia̧ haepaae ai derepalapa kisipa muae. Atétu, diaao̧ kisipa tiki feteyóló take du betale ala momó yae. Dia̧ ai alatamo initepa, ti ȩ dia̧ beterepaae wóló dia̧né dȩrótu betere sa̧ ya̧lo tokó̧ saalopó. 6 Téretei, diaao̧ du betere alamó ya̧lo i yaaitere fo beta̧ mo wisirapó. Nikolas whi̧rapené hó̧tu betere kaae diaao̧kélé atétu beterapó. 7 Mepaae whi̧ me de wosȩ́li daapa, ti Dȩi Kepe Wisiné kae kae Keriso so whi̧paae du betere fo feané wosó̧póló yae. Whi̧ me de tu̧ wisipaae faai fupa, me sekȩi alané sesé depakélé hepée taae faróló wale whi̧ta, Kótó betere kelaalo mo koko̧i tikimó daale kepaayóló mo ti betaaire ni du wisi nó̧póló ya̧lo melaalopó,” yalepó.

Smerna Keriso so whi̧paae asȩyóló farale fo

8 “Smerna be huluamó betó mole Keriso so whi̧ tao só̧póló dotonale ensel-paae i fo asȩyóló falae.

I dere fota, kaae sereteiró kemera̧le foleteitamoné bete Tale a̧ mo ti suka̧letei, momó kepaayóló betere sekȩ́né dapó. 9 Dia̧paae kae kae sekȩi alarape wou bituraalu, yoleale yóló betere ala ya̧lo tuȩ́retei, doasi dirii o̧la wisinaale beta̧ dia̧né sóró tareteiné, dia̧ doasi néli whi̧ kaae ai betere ape. Mepaae so whi̧ atima Juda fakepó du beteretei kapala fo dapó. Ti atimata, Satan-né fo wosetere fake bituraalu, dia̧ erótu betere fo ya̧lo kisiparapó. 10 Dia̧paae sekȩi ala waairemó wiyao̧se yóló, ma fo i dapa wosae. Dia̧ betere ala ka̧ae kelaairaalu, Satan-né dia̧ mepaae so whi̧ dipula beteraalo ai ape. Atéró dipula beteró betepa, sekȩi ala siré fu bituraalu, naase tamo be dȩrape kemeyaalopó. Dia̧ dupakélé me o̧la meipóló, tuȩ́ tiki tiraté fu betepa, ti atétere whi̧rapemó bóené whi̧ dolóló kemeratere whi̧né deratere topo tao su dere kaae, ya̧lo mo ti betere bete melaalo ai ape. 11 Mepaae whi̧ de wosȩ́li daapata, kale Dȩi Kepe Wisiné Keriso fakerapepaae i dere fo wosó̧póló yae. Whi̧ me de tu̧ wisipaae faai fȩlalemó sesétepakélé, hepée taae faróló wapata, ti atétere whi̧ a̧ tamoróló sukutere alané doraalo meipó.”

Pergamum Keriso so whi̧paae asȩyóló farale fo

12 “Perkamum be huluamó betó mole Keriso so whi̧ tao só̧póló dotonale ensel-paae i fo asȩyóló falae.

Fosó tamo daale bóe dele sepake tare sekȩ́né dere fo i ape. 13 Dia̧ta, Satan-né ama tȩteróló kaae tare tikimó beteretei ya̧lo kisiparapó. Dia̧ atéró bitutei, ya̧lo doimó du betere ala taaréni, ha̧le yó tarapó. Take ya̧lo ala erótu betale whi̧ Antipas dale alimó, dia̧né ȩpaae tuȩ́ tiki tiratere ala taaréni, ha̧le yó tawaletei ya̧lo tuȩ́rapó. Ti dia̧ta, Satan betere be huluamó ai betere ape. 14 Tépatei, diaao̧ dere mepaae ala ya̧lo keletómó wisiniretei i ape. Dia̧ betó mole kua dolomó, mepaae so whi̧ Balam-né ho̧ko yó mótu betale ala kaae du beterapó. Balam-né Balak-paae Israel fake so whi̧ dowi ala yó̧póló, etéró yae yóló yó melalepó. Balak-né Israel fake so whi̧ kapala kótópaae moma yóló matere o̧laró nópu nokole alatamo yó̧póló, a̧lisóró fipakalepó. 15 Atétu betere kaae, dia̧ mepaae whi̧rapekélé Nikolas whi̧rapené yó matere ala sya fu beterapó. 16 Térapa, diaao̧ ai du betere ala taaróló, kisipa tiki feteyóló betae. Dia̧tamo ai ala initepa, ti ȩ dia̧ beterepaae hapale sókó wóló, dia̧ ai ala du betere whi̧rapetamo ya̧lo ko̧lómó sókó wale sepakené bóe daalopó. 17 Mepaae whi̧ de wosȩ́li daapata, kale Dȩi Kepe Wisiné Keriso fakerapepaae du betere fo wosó̧póló yae. Whi̧ me de tu̧ wisipaae faai fenalemó sesétepakélé, hepée taae faróló wapa, ti atétere whi̧mó ya̧lo hyó̧ muló betere mepaae mana o nó̧póló melaalopó. Téturaalu, kisi doi asȩyóló muló betere dȩi kane fakekélé melaalopó. Ai kane fakemó asȩre doita, ha̧le mo whi̧né tuȩ́ yaalo meitei, ai kane fake sere whi̧né maaté tuȩ́ yaalopó.”

Taiyatira Keriso so whi̧paae asȩyóló farale fo

18 “Taiyatira be huluamó betó mole Keriso so whi̧ tao só̧póló, dotonale ensel-paae i fo asȩyóló falae.

I dere fota, Kótó Naalema ama kele mo si kaae dó taru, ho̧lekekélé kale brons kapa siné dóló kasa kasa kaae ere sekȩ́né dapó. 19 Diaao̧ yaala sókó fole alakélé, diaao̧ tuȩ́ tiki tiratere alakélé, ya̧lo doimó mo so whi̧ tao sóró erótu betere alakélé, sekȩ wapatei beléetóró tare alakélé, diaao̧ mió du betere alané take kaae suraalu yale ala bosene faletei, fea ya̧lo tuȩ́rapó. 20 Tépatei, kale so Jesepel a̧ fó̧póló mo taketitei ho̧kó faréniyólópó. Ai soné amatei a̧ Kótóné fo eratere ko̧ló sopó du beterapó. Téturaalu, ama yó matere fonétei, ya̧lo kutó diratere whi̧rape nópu nokole ala yóo, kapala kótópaae momatere o̧la nó̧póló a̧lisóró fóo, du beterapó. 21 Ai soné nópu nuku betere ala taaróló, kisipa feteyóló wó̧póló kaae taté fu betepatei, wéni mo dowa̧ae fu beterapó. 22 Até du betereteiné, a̧ dele sóró fitere tikimótóró fiyó muló̧póló, taae deraalopó. Téturaalu, a̧tamo nópu nuku betere whi̧rapekélé kale soné atimapaae yó melale dowi ala taaróló, tuȩ́ tiki feteyóló anitepa, ti atimakélé kale so dere kaae, dele só̧póló taae deraalopó. 23 Ai soné ama naale senaalekélé sinó̧póló, ya̧lo mo ti daalopó. Ai ala depa, Keriso fake so whi̧ feané kilitu, ȩta, so whi̧né hosaa tua̧mó mole alaró tuȩ́ tikitamo taleyóló, atimané yale alamó mo donotóró tokó̧ matere Tale beterapóló kisipa yaalo ai ape. 24 Dia̧ mepaae Taiyatira be huluamó betó mole Keriso so whi̧ kale soné yó matere fo wosóló sya feni yóo, Satan-né mo apaae derepale kinóló mole ala kisipa sini yóo, ere so whi̧paae ya̧lo sekȩi ala kae eraalo meipó. 25 Téyaalomeipa, ȩ wale alimó sókó faasepóló, diaao̧ ai du betere wisi alatóró ha̧le yó taté fo betae.

26 Whi̧ me de tu̧ wisipaae faai fenalemó, me sekȩi alané sesé depakélé, hepée taae faróló, kemene fole kwiamó sókó fupa, ti atétere whi̧ i hae kwiamó betó mole so whi̧ fea tȩteróló kaae tanó̧póló, ya̧lo sóró beteraalopó.

27 Asȩmó ere fo i ape.

‘Topo whi̧né tatere aiyon kapa-né aleale dotótiki taru, haené aleale wuti dera̧ketu dere kaae, ya̧lo bóe whi̧rape ai ala yaalopó,’ erapó.

Ya̧lo Ayané ȩ so whi̧ tȩteróló kaae tanó̧póló sóró beterótu yale kaae, ya̧lokélé dia̧ sóró beteraalo ai ape. 28 Atéró sóró beteratere so whi̧paae hi̧ka be dȩteretamo dȩyó tare ho̧rekélé, ya̧lo melaalopó. 29 Mepaae so whi̧ me wosȩ́li daapata, kale Dȩi Kepe Wisiné Keriso fakerapepaae i du betere fo wosóló tuȩ́ muó̧póló yae,” yalepó.

3

Sardis Keriso so whi̧paae asȩyóló farale fo

1 “Sardis be huluamó betó mole Keriso so whi̧ tao só̧póló dotȩyale ensel-paae i fo asȩyóló falae.

Kótóné wȩikeró kepe tawóo, wȩikeró ho̧rerape tawóo, ere whi̧né dere fo i ape. Dia̧né du betere ala ya̧lo kolóló kisiparapó. Mepaae so whi̧né dia̧ kilituraalu, i Keriso faketa, Kótóné ala eraai noke fini, mo doa ketekȩ bulapóló dukiróturaalu, diaao̧ doi só kutu beterepó. Téretei dia̧ ya̧lo keletepa suka̧le whi̧ ao̧rapó. 2 Dia̧ fire whi̧rape-ó, turukó horóló betae! Diaao̧ du betale wisi ala fea sisiraae fóló beta̧ beta̧ beteretei felekemó suka̧ai dapa, fotoko̧ buóló daayae. Ti noatepae, ȩ tȩteróló kaae tare Kótóné keletómó diaao̧ erótu betere ala mo turó kemeróló, ama muló betere da̧lemó sókó fenipó. 3 Térapa, dia̧né take wosóló tuȩ́re fo kisipa muae. Ai fo ao̧mó sukó̧ló bitu, kisipa feteyóló ai fo sya fóló erótu betae. Ȩ waaire be dȩ dia̧ kisipani, moko̧leyaa yóló betó mupa, ȩ o̧lémi nokole whi̧ kaae, sókó waalo ai ape.

4 Téyaalotei, dia̧ Sardis bemó betere whi̧rape kuamó beta̧ beta̧ so whi̧né deró betere kuti mo wisiyóló kaae tare tikimó, bólukélé inipó. Ai whi̧rapeta, dȩi kuti deróló ȩtamo kwȩyaalopó. Ti noatepae, atima dere ala wisireteiné ai ala yaaire mo su̧rapó. 5 Whi̧ me de tu̧ wisipaae faai fenalemó, sesé depakélé hepée taae faróló wale whi̧ta, ti u kale so whi̧né deró betere dȩi kuti kaaetóró deraalo ai ape. Ai whi̧né ama doita, mo titóró betó tare buk-mó moletei ya̧lo helekó̧kélé yaalo meipó. Téni, ya̧lo Ayaró ama ensel-rapetamoné keletómó daalu, ita ya̧lo whi̧póló, yó melaalopó. 6 Mepaae whi̧ de wosȩ́li daapa, ti kale Dȩi Kepe Wisiné Keriso fakerapepaae du betere fo wosóló tuȩ́ muó̧póló yae,” yalepó.

Filadelpia Keriso so whi̧paae asȩyóló farale fo

7 “Filadelpia be huluamó betó mole Keriso so whi̧ tao só̧póló dotȩyale ensel-paae i fo asȩyóló falae.

I dere fota mo fo bete Tale dowi ala beta̧kélé muni, kae betere sekȩ́né dapó. Take betale whi̧ Depit-né ki mió ya̧lo i tare ape. Ya̧lo kinatere tu̧ me whi̧né tuki̧yóo, ya̧lo tukwȩ mulatere tu̧ mené kinóo, enénipó. 8 Diaao̧ du betere ala ya̧lo kisiparapó. Dia̧ faaire tu̧ ya̧lo ai tukwȩ muló beterapa kelae. Ai tu̧ta, whi̧ mené kinatere alakélé mo enénipó. Dia̧ fotoko̧ sawa bulutei, ya̧lo fo ha̧le eró tarapó. Téru, mepaae so whi̧né ya̧lo doi yóló, dia̧ Talené so whi̧é yóló wosetepa, dia̧né meipó initeretei ya̧lo mo kisiparapó. 9 Mepaae whi̧ atimata, Juda fakepó du betepatei, Juda fake mei, kapala fo du beterapó. Ai so whi̧ta, dowi Satan-né fo wosetere fake ai ape. Atima dia̧ beterepaae wóló, diaao̧ hó ao̧mó deraapisa fóló fió muluraalu, i so whi̧ta Yesuné yaala sókó fole ala mulapó yó̧póló, dere ala ya̧lo eraalopó. 10 Ya̧lo dia̧paae sekȩi ala wapakélé ha̧le eró tawae yale fo diaao̧ wosóló eró tawalepó. Téyaleteiné i haemó betó mole so whi̧ fea su̧ sóró ka̧ae keletere sekȩ wale sukamó, dia̧paae wao̧sóró ya̧lo sesé yaalopó.

11 Ȩ mo felekemó walapó. Bóe dóló tȩteratere whi̧né sere topo tao diaao̧ saairetei, mené sao̧sóró dia̧né tȩteróló kaae tanó̧póló male o̧la wisi mo hotowayóló kae tawae. 12 Whi̧ me de tu̧ wisipaae faai fenalemó, sesé depakélé hepée taae faróló wapa, ti atétere whi̧ ȩ tȩteróló kaae tare Kótóné momatere be hulua eleké su̧ deyaalopó. Atétere sekȩ́ a̧ ai be taaróló fókélé mo yaalomeipó. Ai whi̧né tikimó ȩ tȩteróló kaae tare Kótóné doiró ama be hulua doitamo asȩyaalopó. Ti ai be hulua doita, kisi Jerusalem-pó. Ai be huluata, ȩ tȩteróló kaae tare Kótó betere hepen be taaróló, dorowaalo ai ape. Ai whi̧né tikimó ya̧lo kisi doikélé asȩyaalopó. 13 Mepaae whi̧ de wosȩ́li daapa, ti kale Dȩi Kepe Wisiné Keriso fakerapepaae i dere fo wosóló tuȩ́ muó̧póló yae,” yalepó.

Laodisia Keriso so whi̧paae asȩyóló farale fo

14 “Laodisia be huluamó betó mole Keriso so whi̧ tao só̧póló dotonale ensel-paae i fo asȩyóló falae.

I dere fota, Mo kée, téyó̧póló yae! dere bete Tale bitu, mo ala yó taruraalu, ama kelale ala i ape yóló ha̧kearóló yó mótu beterapó. A̧ta, Kótóné aleyóló muló betere o̧la o̧la fea tȩteróló kaae tare sekȩ́né dapa wosae. 15 Dia̧né du betere alata ya̧lo tuȩ́retei, sirii ala ó supui ala meiyóló, ha̧le tua̧mó beterapó. Ai tamo ala me taaróló beta̧ alatóró ua̧sóró ti mo wisi wua̧pó. 16 Ti dia̧ta, supukélé meiyóo, sirikélé meiyóo, yóló hi̧ fale o̧la kaae epa kilitu, ya̧lo ko̧lómó hamuóló soraae falatere o̧la kaae soraae faraalo ai ape. 17 Dia̧né duraalu, ‘Da̧ta, wisi wisi o̧la mole néli whi̧ betereteiné mo beta̧ o̧lakélé ya̧ya̧nipó,’ dua dapó. Téretei, Tale Kótóné dia̧ keletepa, mo sonaalei so whi̧ betepa kilitu, ko̧lerapó du beterapó. Dia̧ta, yolealere alakélé, kele dilikire alakélé tiki daapi ha̧le betere alakélé, epatei, diaao̧ kisipané wisire nisi dapó. 18 Ya̧lo i dere ma fo wisi wosóló, i sore o̧la dia̧né ȩtamo dupu yae. Siné biliyaletikimó wisiyóló sókó wale kold kapa supa, ti dia̧ mo doasi néli whi̧ betaalo ai ape. Dia̧ tiki ha̧leretei, kinóló dȩi kuti sóró bukae. Diaao̧ kele dilikiretei wisiyó̧póló, ya̧lo i tare mula mula sóró dilae.

19 Ya̧lo yaala sókó fale so whi̧ atima kae kae dowi ala depa kilitu, tu̧ wisipaae fó̧póló donoróturaalu, ya̧lo atima foné sóró dekésu beterapó. Térapa, ya̧lo dia̧paae dowi ala taalae du betere fo mopóló, tuȩ́ tiki feteyóló Tale Kótóné alamó ketekȩ buóló betae. 20 Ȩta, tu̧ sókó walemó daalu, tu̧ du beterapó. Whi̧ me denétamo ya̧lo dere fo wosóló tu̧ tukutepa, ti ȩ a̧ betere tua̧paae wóló, a̧tamo o̧la beta̧mó nóo, a̧kélé ȩtamo o̧la beta̧mó nóo, yaalo ai ape.

21 Ȩ tu̧ wisipaae folemó sekȩi alané sesé depatei, hepée taae faróló, ya̧lo Ayané tȩteróló kaae tare tikimó a̧tamó beta̧mó betalepó. Atére kaae, dia̧kélé tu̧ wisipaae fole ala kilitu sesé depatei, hepée taae faróló wapa, ti ya̧lo tȩteróló kae tare tikimó ȩtamo beta̧mó sóró beteraalopó. 22 Mepaae whi̧ de wosȩ́li daapa, ti kale Dȩi Kepe Wisiné Keriso fakerapepaae i dere fo feané wosóló tuȩ́ muó̧póló yae,” yalepó.

4

Hepen-mó tȩteróló kaae tare tiki

1 Ai alarape yóló kemetepa kelalemó, hepen be tu̧ tukwȩ fóló molepó. Atéru, folosóró ukulumó wuti hale kaae yóló fo yale whi̧nétóró ȩpaae duraalu “Ya̧ ipaae holae yalepó. Ya̧ hotopa, ti i alarape yóló kemene fupa, nalo yaaire ala ya̧lo ya̧paae yó melaalopó,” yalepó. 2 Tétepa, mo ai fapotóró Dȩi Kepe Wisiné ȩ fotoko̧ratepa kelalemó, hepen bemó ȩ daalepaae anóló, tȩteróló kaae tare topo whi̧ betere sea tómó doasi beterepó. 3 Ai seamó betere doasi kolóló, jasparó kanilian kanetamoné kasa kasa kaae ere doasi beterepó. Ti ai sekȩ́ a̧ betere tikita, sikipa dou̧né bopéró beterepó. Ai sikipa dou̧ta, emerald kane kasa kasa kaae epa kelalepó. 4 Kale tȩteróló kaae tare doasi betere tiki bopéróló, 24 whi̧ disirape 24 sea doko̧yóló betó molepó. Ai sekȩ́rape atimané deró betere kutita, mo dȩi wisinaale deróo, atimané topomókélé tȩteróló kaae tare doasiné deró betere kold kapané aleale topo tao deróo epa kelalepó. 5 Ai kale doasi betere tikimó epée fita̧a duraalu, be sapalaa yóo, tȩteróló kaae tare doasiné kutiriró beterepaae anóló, wȩikeró sa̧ dirirape dó diliki yóo, erepó. Ai sa̧ dirirapeta, Kótóné wȩikeró keperapepó. 6 Atéró kelalemó, kale tȩteróló kaae tare sea mole hosaamó wȩi kȩla wisinaale belerepó. Ai wȩita, klas kasa kasa kaae erepó.

Kale tȩteróló kaae tare doasi betere tua̧mó, Kótóné aleale dou̧ró betere o̧larape ai doasi bopéróló betó molepó. Ai kale dou̧ró betere o̧lané tikimó hosaapaaekélé sisópaaekélé mo fea keletóró daae molepó. 7 Kale dou̧ró betere o̧larapené ere ala i ape. Kolosale o̧lata, ti laiyon kaae beterepó. Kolosale noma o̧la ti hae duki̧yaai só kotere bulmakau wa̧ hupu kaae beterepó. Dou̧ noma ti whi̧né kelepaa kaae daai o̧la beterepó. Dou̧ ti sikimó sȩ́ kotere ba dukaa kaae beterepó. 8 Ai dou̧ró o̧larape atima doko̧ fea baase apomiró daalepó. Atimané tikimó ere kaae baase ao̧rókélé keletóró daae molepó. Ti ai sekȩ́rape atima dȩtamokélé dikitamokélé etei fo ha̧le yótóró tarapó.

“Mo doasi fotoko̧ bole mo kae betere Tale Kótó a̧ take biteré wóo, miókélé, nalo waaire alimókélé a̧tóró ha̧le betó tawaalopó fo,”

momó du momó du, du betalepó. 9 Ai dou̧ró betere o̧larape atima kale tȩteróló kaae tare doasi betere tikimó bitu ama ere doakale doi mole Talepae mo kée yóló dukiratere fo du betepa, kale tȩteróló kaae tare 24 whi̧ disirapekélé i ala dua dapó. Atima betere searape taaróló, haemó deraapisa fóló mulu, kale tȩteróló kaae tare doasi betere tikimó mo ti betó tare Talepaae mo kée yóló, a̧ ao̧mó sukó̧ló bitua dapó. 10 Ai 24 whi̧ disirape atimané deró betere topo taorape sókó su yóló, tȩteróló kaae tare doasi betere tiki felekemó mulóló duraalu,

11 “Da̧ tȩteróló kaae tare Tale Kótóo, fea o̧la naaotóró aleyóló muló beterapó.

Aita naao kisipa mole alatóró sya furaalu, kaaró betereteiné takekélé miókélé, atima ha̧le betó tarapó.

Naao fotoko̧né ai alarape epa ya̧ doasi doi mulatere alakélé, naao doi hale horatere alakélé, da̧né ya̧paae mo su̧mó eranérapó,” dua dapó.

5

Bopeyóló muló betere asȩre sókuró Sipsip hupu maletamomó ere fo

1 Téró ya̧lo kelalemó, kale tȩteróló kaae tare doasi a̧ seamó bitu, beta̧ bopeyóló mole sóku utékélé itékélé asȩretei, ama turu naasené tarepó. Ai asȩ mo whi̧né kelao̧sóró, kinóló wȩikeró dirii o̧lané diriróló dateka̧ró betepa kelalepó. 2 Atépa, mo doakale fotoko̧ bole ensel-né fo fakeyóló duraalu, “I bopeyóló mole asȩ dateka̧ró betere o̧larape mé whi̧né da̧ayóló teraanére?” yalepó. 3 Térené ó hepen bemókélé, i haemókélé, hae ao̧rókélé, ai bopeyóló muló beteretei teraayóo, u tua̧mó asȩyóló mole fokélé kolóo yaaire whi̧ mo beta̧kókélé bitinipó. 4 Kale bopeyóló muló betere o̧la teraayóo, tua̧mó asȩyóló muló betere fo kolóo, yaai su̧re whi̧ mo beta̧kélé bitinipa kilitu, ȩ dekȩné sini wole du betalepó. 5 Atétu betalemó, kale whi̧ disirapekó beta̧né ȩpaae duraalu, “Wolekesé. Juda fake tua̧mó wale Laiyon-ta, Depit kaayale bete ai walapa kelae. Ai sekȩ́né ama bóe whi̧ dóló tȩteró betereteiné kale bopeyóló mole asȩ dateka̧ró betere wȩikeró o̧larape ama beta̧ su̧mó tukóló da̧anérapó,” yalepó.

6 Atétepa kelalemó, beta̧ sipsip hupu male tȩteróló kaae tare doasi betere tua̧mó daalepó. Ai sipsip hupu maleta, whi̧né daletikimó suka̧le nisi erepó. A̧ doasi betere tua̧ dolomó, kale dou̧ró betere o̧laraperó 24 whi̧ disirapetamoné a̧ bopéróló daae molepó. Ai tua̧mó daale Sipsip hupu malené topomó wȩikeró sekȩ́ró wȩikeró kelerapetamo daae molepó. Ai sekȩ́ró keperapetamota, Kótóné i hae kwiamó betó mole so whi̧paae dotonale wȩikeró keperapepó. 7 Ai sekȩ́ a̧ wóló, kale bopeyóló muló betere asȩre sóku, kale tȩteróló kaae tare tikimó betere doasiné turu naasené tapa salepó. 8 Kale sekȩ́né asȩre sóku sóró tapa kilitu, dou̧ró betere o̧laraperó kale tȩteróló kaae tare 24 whi̧ disirapetamo atima kale Sipsip hupu male daale felekemó deraapisa fóló fió molepó. Ai whi̧rape atima doko̧ feané kita kaae o̧la harp tawóo kold kapané aleale okopoi nukurape tawóo, erepó. Ai nukurape tómó simó bilitepa felé kȩlaa wisi wale o̧larape belerepó. Ti ai felé kȩlaa wisi wale o̧lata, Kótóné ama so whi̧póló kae beteró betere so whi̧né momatere fopó. 9 Téró atimané kisi wole foné duraalu,

“Ya̧ta, ai bopeyóló muló betere asȩre sóku teraayaaire mo su̧rapó.

Ti noatepae, ya̧ dupa sókó fele sameané Kótóné so whi̧ beteraai, kae kae fakekélé, kae kae be fo bole so whi̧kélé, kae kae tiki daale so whi̧kélé, kae kae Gavman-né tȩteróló kaae tare so whi̧kélé, i dosa̧ayale fakerape tua̧mó mepaae so whi̧ naao sameané dupuralepó.

10 Naao dupurale so whi̧ atimata, Kótóné tȩteróló kaae tare ao̧mó betóo, Kótóné ala eróturaalu moma yóo, yó̧póló naaotei sóró beteralepó.

Atéyale so whi̧ atimané i hae kwia fea tȩteróló kaae tawaalo ai ape,” yalepó.

11 Téró ya̧lo kelalemó, kale doasi betere sea bopéróló dou̧ró betere o̧larape daayóo, ai sisómó 24 whi̧ disirape daayóo, ai tȩ faróló ensel-rape mo ni sóku kaae (100,000,000) wó mulu, i wole fo du betepa wosalepó. 12 

“Tȩteróló kaae tare fotoko̧kélé, mepaae wisi wisi o̧lakélé, fosó fosói kisipakélé, fotoko̧kélé, doasi doi mole alakélé, ama ere ala wisi ha̧kearatereteikélé, ama doi sóró horatere alakélé, fea da̧né a̧paae eratepa, kale dale Sipsip hupu malené mo su̧mó senérapó,” du betalepó.

13 Téró, Kótóné hepen bemó aleyóló muló betere o̧lakélé, i hae tómó betó mole o̧lakélé, hae ao̧ró betó mole o̧larapekélé, wȩi tua̧mó betó mole o̧larape feané ko̧ló beta̧paae touróló i wole fo du betepa ya̧lo wosalepó.

“Kale tȩteróló kaae tare seamó betere sekȩ́ró Sipsip hupu maletamo dukiróló hale horatere alakélé,

doasi doi mulatere alakélé, ama ere ala wisi ha̧kearatere alakélé,

fotoko̧ bole alakélé,

betere doko̧ fea atimaamopaae eraté fu beteró̧póló yae!” du betalepó.

14 Atétu betepa, kale dou̧ró betere o̧larapené duraalu, “Mó kée, téyó̧póló yae,” fo dekeró yó tawalepó. Atimané ai fo depa, kale 24 whi̧ disirape deraapisa fóló mulu, Talené doi sóró horótu betalepó.

6

Diriróló kinó betere o̧larape

1 Téró, kale Sipsip hupu malené bopeyóló mole asȩre sóku diriróló kinó betere wȩikéró o̧la beta̧ tukóló teraatepa kaae taremó, ai douró betere o̧lakó beta̧né “Ape!” dere fo be sapalaa dere kaae yalepó. 2 Atétepa kelalemó, beta̧ dȩi hos hupu ȩ daalepaae anóló mo tumó daalepó. Ai hos hupu tómó betere whi̧né diki tawóo, doasi tȩteróló kaae tare whi̧né deratene topo tao mené a̧ maletei deróo erepó. Atéró deróló, bóe whi̧ dóló torokó̧ falaai mo doakale ketekȩ buló felepó.

3 Kale Sipsip hupu malené kolosale noma kinóló dateka̧ró betere o̧la tukóló da̧ayalemó, kale kolosale noma betere o̧lané, “Ape!” yalepó. 4 Teró me hos hupu sókó wapa kelalemó, mo si mi sonaa kaae erepó. Ai hupu tómó betóló wale whi̧paae, i haemó mole so whi̧ hosaa muni deyóló dua betere ala fasó sóró, bóe dóló u du i du yó̧póló, mené fotoko̧ a̧mó malepó. Téturaalu, a̧paae doasi bóe dele sepakekélé mené melalepó.

5 Téró, kale Sipsip hupu malené dou̧ noma o̧la tukóló da̧ayalemó, kale dou̧ noma betere o̧lané duraalu, “Ape!” yalepó. Atétepa kaae taremó, dilikii hos hupu wóló ȩ daalepaae anóló daalu, beta̧ sekȩ da̧le sere o̧la skel tarepó. 6 Atétepa, ya̧lo wosalemó, kale dou̧ró betere o̧larape kuamó whi̧né fo kaae yóló duraalu, “ Beta̧ whi̧ beta̧ be dȩmó kutó diteremó sere moniné whit o beta̧ lita ó bali o sore lita wuti senérapó. Térapa, nokole Olip wel wȩiró wain wȩitamo beta̧ dorao̧sóró hotowaró kaae tawae,” yalepó.

7 Téró, kale Sipsip hupu malené dou̧ kinó betere o̧la tukóló teraatepa kaae taremó, dou̧ betere o̧lané duraalu, “Ape!” yalepó. 8 Atétepa kelalemó, ȩ daalepaae anóló beta̧ sini tiki daale hos hupu daalepó. Ai hos hupu tómóta, sukutere ala bete tare whi̧ beterepó. Ai hos-né sisómó sukutere ala betepa, ai hupuné ki̧limó sukutere so whi̧ betere tiki ama doi Hedis wou betalepó. Ai whi̧ tamopaae, hae kwia feamó betóló fale so whi̧ dó̧póló fotoko̧ bulalepó. Ti so whi̧ daaireteita, atimaamoné bóe dele sepakenékélé, wote alinékélé, doakale hepo alinékélé, i haemó betó mole syaae kaae o̧lanékélé, dilé kwȩyó̧póló fotoko̧ su̧mó melalepó. Atéró dilé kuturaalu, douró fake beteretei beta̧ fake duraalu, sore fake beteró̧póló taaraalopó. I hae kwia feamó betóló fale so whi̧ atéró dilé kwȩyóló kemerae, yóló fotoko̧ su̧mó matepa tarepó.

9 Téró kale Sipsip hupu malené apo kinó betere o̧la tukóló teraatepa kaae taremó, momatere kapo daale ao̧mó keperape betó mupa kelalepó. Ai keperapeta, Kótóné fo yó matere alaró Yesu Keriso etei kaae Talepóló yó matere alatamo deremó, mepaae whi̧né dale keperapó. 10 Ai sekȩ́rape atimané fo fake yóló duraalu, “Mo fo fa̧anuraalu betere bete tale bitu, fea ala tȩteróló kaae tare Tale-ó, i haemó betó mole so whi̧né dowi alaró da̧ duraalu sókó farale sameatamomó tale yóló kwia melaaire be dȩ wó̧póló meteró felimó kaae tawóló betaaloé?” yalepó. 11 Atéró atima doko̧ feamó deróló sókó fatere dȩi kuti melóló duraalu, “Dia̧ beta̧ kutó diratere norape atimakélé mené dó̧póló sawa kaae tawae. Ti noatepae, i dosa̧ayale daaire whi̧rape fea su̧mó dóló kemeréni teópó,” yalepó.

12 Ya̧lo kaae taremó, apomiró dateka̧ró betere o̧la tukóló teraayalepó. Atéró teraateremó, doakale bao yóló, suka mo ti diliki yóo, wéliékélé mo samea beta̧ae fo erepó. 13 Sa̧mó daae mole ho̧rerapekélé, doakale besȩ́né nose du hara torokó derótu dere kaae torokó deralepó. 14 Sa̧ta, asȩtere sóku bopetu dere kaae bopeté fóló alune felepó. Hae kwia feamó daae mole hasi fosórapekélé, wȩiné tukóló bopéró betere haerapekélé, daale tiki taaróló, kae tikipaae daane felepó.

15 Hae kwia fea tȩteróló kaae tare topo whi̧rapekélé, atima betale sirimó betaaire naalerapekélé, diki tare whi̧rape tȩteróló kaae tare topo whi̧rapekélé, néli whi̧rapekélé, bóe dele fotoko̧ bole whi̧rapekélé, wae sóró beteratere whi̧rapekélé, ko̧leaané betó mole whi̧kélé, kapo dolopaae hyó̧ muni fóo, kapo beléli dolopaae hyó̧ muni fóo yalepó. 16 Atima atéró fóló bituraalu, hasi fosópaaekélé, kapo fakepaaekélé duraalu, “Kolokó dorowouraalu da̧ tȩiyane dere ape. Ti noatepae, tȩteróló kaae tare tikimó betere sekȩ́né kelepaaró Sipsip hupu maaletamoné fopaae bole alatamo da̧né kelao̧sóró kinae. 17 Ti noatepa meipó. Atimaamoné doakale fopaae butu kwia matere be dȩ ai sókó wale ape. Atétere be dȩmó de daanére? Mo daayókélé enénipa wiyae,” du betalepó.

7

144,000 so whi̧ sirirale fo

1 Ai ala yóló ki̧lipaae i dou̧ró hae kwiamó dou̧ró ensel doko̧ yóló daapa kelalepó. Atéró daalu, haepaaekélé, doasi wȩi kȩlapaaekélé, besȩ́ tiki wao̧sóró, atima doko̧ feané sesétu beterepó. 2-3 Atéró, ensel me kae suka hoteró ȩ daalepaae wou betepa kelalepó. Ai ensel-né mo ti betere Kótóné siriró betere o̧la tarepó. Ai ensel-né haekélé, wȩi kȩlakélé, doraaire fotoko̧ bole dou̧ró ensel-rapepaae fo fakeyóló duraalu, “Kótóné kutó diratere so whi̧né kutirimó siripi eraaipa, hae tikikélé, wȩi kȩlakélé, nirapekélé, hapale doréni kaae tawae,” yalepó. 4 Ai sirirale so whi̧ dosa̧atepa ya̧lo wosaletei i ape. 144,000 so whi̧ta, Israel fakerapetórótipó.

5-8 Juda fake dosa̧ayóló sirirale so whi̧ doko̧ sóró touróturaalu 12,000-rópó.

Ruben-né fake touróturaalu 12,000,

Kad-né fake touróturaalu 12,000,

Aser-né fake touróturaalu 12,000,

Naptaliné fake touróturaalu 12,000,

Manasené fake touróturaalu 12,000,

Simeon-né fake touróturaalu 12,000,

Lipainé fake touróturaalu 12,000,

Isakar-né fake touróturaalu 12,000,

Sepulun-né fake touróturaalu 12,000,

Josep-né fake touróturaalu 12,000,

Benjamin-né fake touróturaalu 12,000-rópó.

So whi̧ ha̧le o̧la kaae dȩi kuti deróló daae mole fo

9 Ai ala yóló kemetepa kese faralemó, so whi̧ mo ha̧le o̧la kaae daae molepó. Ai daae mole so whi̧ta, beta̧ be huluamó maaté wenipó. Kae kae Gavman-né tȩteróló kaae tare so whi̧kélé, kae kae tiki daale so whi̧kélé, kae kae be fo bole so whi̧kélé, kae kae fake so whi̧kélé, kale tȩteróló kaae tare tikimó mole searó Sipsip hupu maletamo betere hosaamó daae mupa kelalepó. Atéró daae mulu, dȩi deróló sókó fatere kutirape deróo, olóu da̧arape tawóo erepó. 10 Téró, ai daae mole so whi̧né doasi fo fakeyóló duraalu,

“Tȩteróló kaae tare seamó betere Kótóró Sipsip hupu maletamoné da̧ mo ti aluyao̧sóró tao su betere beteta, mo atimaamotórótipó,” yalepó.

11 Ai daae mole ensel-rape fea, tȩteróló kaae tare doasi betere tikikélé, kale whi̧ disirapekélé, kale dou̧ró betere o̧larapekélé, bopéróló daae molepó. Tȩteróló kaae tare doasi betere sea molepaae fetée fóló, Kótó betere ao̧mó deraapisa fóló fió mulu duraalu,

12 “Mo dapó.

Téyó̧póló yae! yóló, hale sóró horatere alakélé, mo dȩi ala wisikélé, tuȩ́ tiki fosó fosó yóló dotoróȩ fole alakélé,

mo kée du betere alakélé,

doakale doi muló̧póló du betere alakélé,

fea ala yaaire fotoko̧ su̧mó bole alakélé

da̧ tȩteróló kaae tare Kótópaae betere doko̧ fea yó tanó̧póló yae.

Mo kée. Téyó̧póló yae!” du betalepó.

13 Téró, kale tȩteróló kaae diliki yó mole whi̧ disirapekó beta̧né ȩpaae woseturaalu, “I dȩi fo̧lo kuti deró betere so whi̧rape-a, demaaté? Mopaae wale so whi̧é?” yóló wosalepó.

14 Ti fo depa ya̧lo a̧paae tokó̧ mótu duraalu, “Doa whi̧-ó, naao ai tuȩ́re ape,” depa, kale sekȩ́né ȩpaae duraalu, “I daae mole so whi̧ atimata, doasi sekȩi ala ha̧le beleté waleteiné atima deró betere kutikélé Sipsip hupu male sameané fokale tikimó mo dȩ ai erapa kelere? 15 Atéyale tikimó,

‘Tȩteróló kaae tare Kótó ama seamó betepa, atima a̧ beterepaae kese anóló bitu, ama momatere bemó mole ala dȩtamokélé, dikitamokélé, ha̧le erótu beterapó. Até du betepa, tȩteróló kaae tare doasi a̧ betere tikimó bituraalu, ama atima wisiyóló beteró̧póló, kuti be tȩnótu betaalopó.

16 Atéru, wote dere alaró wȩi nokole dere alatamo momó kae yaalomei ai ape.

Suka supunékélé, mo ha̧le supunékélé atimané tiki mo doraalomeipó.

17 Ti noatepae, tȩteróló kaae tare doasi betere tua̧mó daale Sipsip hupu maleta, hupu kaae tare whi̧né dere kaae, atima mo wisi yóló kaae tarapó.

Atima dape sóró mo ti betere bete tua̧mó wó tare wȩi nó̧póló a̧lisóró faalo ai ape.

Atéró betepa, Kótóné atima kelemó dorowou betere wole kaape fea helekó̧ló kópuraalopó,’ ” yalepó.

8

Wȩike diriróló kinó betere o̧la tukóló teraayale fo

1 Téró, kale Sipsip hupu malené kinó betere wȩike o̧la tukóló teraayalemó, ó hepen bemó fo mo sawakélé ini, ha̧le hipa fi betepa suka kele 30-minit kemeyalepó.

2 Atépa kelalemó, Kótó betere felekemó daae mole wȩikeró ensel-rapepaae ukulumó wuti beta̧ beta̧ yóló melalepó.

3 Atéró kelalemó, me ensel-né kold kapané aleale okopoi nuku tarepó. Ai nuku tómóta, felé kȩlaa wale fetera kaae o̧la belerótua dapó. Ai o̧la só wóló, simó suku̧laa daróló momatere tikimó daapa, si keletómó biliratepa felé kȩlaa wisi wale o̧la mené a̧paae mo dekéró malepó. Ai felé kȩlaa wale o̧laró Talené kae beteró betere so whi̧né dere momatamo touróló, doasi betere sea molepaae anóló, kold kapané aleale momatere tikimó, Talepaae melaai sóró walepó. 4 Téró, kale felé kȩlaa wisi sukuli kaae, ensel-né naase taaróló, Kótó beterepaae holalepó. 5 Téró, kale ensel-né okopoi nuku taruraalu, kale momatere tikimó duku betere si kelerape ka̧ae sóró nuku fa̧anóló, i haepaae taae deralepó. Téyalemó, epée fita̧a yóo, doasi be sapalaa dorowóo, bao doasi yóo yalepó.

Kale wȩikeró ukulumó wutirapené haleraletei

6 Wȩikeró ensel-rape ukulumó wuti haleraai donoróló daae molepó.

7 Kale kolosale ensel-né ama ukulumó wuti haleralemó, hali ais kane kaae alée fóló dorowóo, simiró sameatamo hosekéyóló dorowóo, yalepó. Atéyaleteiné hae kwia sore moletei beta̧ siné dukuraalu, tamo hae kwia ha̧le muni felepó. Nirapekélé atétóró yalepó. Nerapeta, fea siné doló suku̧laa dalepó.

8 Téró, kale kolosale noma ensel-né ama ukulumó wuti haleralemó, doasi hasi fosó kaae o̧la siné doló kuló di wȩi kȩla tópaae taae deralepó. Atéyalemó, ai wȩi kȩla sore maanetei, tamo ha̧le belene furaalu, beta̧ samea alée felepó. 9 Wȩi kȩla tua̧mó sore betere o̧la fake beta̧ dóló sukunóturaalu tamo betepa taaralepo. Doasi wȩi tómó kotere nukukélé tamo mupa taalóturaalu beta̧ fake doralepó.

10 Téró, dou̧ noma ensel-né ama ukulumó wuti haleralemó, sa̧mó daale doasi ho̧re beta̧ i haepaae si kaae dukulé dorowóló, doasi fole wȩiró a̧male wȩitamo tópaae dorowalepó. Atéyale tikimó, sore fake maanetei beta̧ fake doróturaalu, tamo taaralepó. 11 Ai dorowale ho̧rené doita, Hakesa̧apó. Ai hakesa̧are wȩirape nale tikimó, mo dekéró so whi̧ sisiraae felepó.

12 Téró, kale dou̧ ensel-né ama ukulumó wuti haleralemó, suka ke sore fake dȩretei, beta̧ fake dalemó dilikiyalepó. Ho̧rekélé, wéliékélé atétóró yalepó. Be dȩtamokélé tamo fake dȩpatei, beta̧ fake dilikiyóo, dikitamokélé, tamo fake sawa dȩpatei, beta̧ fake mo ti diliki yóo yalepó.

13 Téró, ya̧lo kaae tapatei, beta̧ dukaa ó sa̧ tua̧mó sȩ́ kutu bitu fo fakeyóló duraalu, “Kale ha̧le biti̧ fale sore ensel-né ukulumó wuti haletepa, i haemó betó mole so whi̧paae sekȩi ala waairemó mo doasi, ‘Wió yae! Wió yae!’ I haemó betó mole so whi̧rape-ó, dia̧ mo wió yae!” du betalepó.

9

1 Téró, kale apo ensel-né ama ukulumó wuti haleralemó, take ó sa̧mó i haepaae tokó dorowale ho̧repaae mo apaae derepale wosono dolo tu̧ ki mené a̧paae matepa kelalepó. 2 Téró, ai sekȩ́né mo apaae derepale wosono dolo tuki̧yalemó, kutó néli bilitepa, hotere sukuli kaae sokalepó. Atéró holale sukuliné sukaró sa̧tamo kinóló, be mo dilikiyalepó. 3 Téró ai sukuli dolomó, ero nusurape haepaae dorowalepó. Atimané whi̧ tukó nukupa dotopo deretei, to̧ serekené tukó nukupa dere kaae yó̧póló, mené a̧ doasi fotoko̧ melalepó. 4 Ai erorapepaae i fo yóló mulalepó. “I haemó yó mole nerape ó mepaae ere o̧larape ó nirape momókó dorao̧se. I hae kwiamó betere atima kutirimó Kótóné siri erénire so whi̧ maaté tukó nae,” yóló mulalepó. 5 Ai ero nusupaae melale fotoko̧ta, so whi̧ mo ti sukó̧póló tukó néni, doasi dele sóró kaketu beteró̧póló, aporó wéliémó tua̧mó turukóló nukulé fu betae. Atétepa, dere dotopota, to̧ serekené tukó nukupa, dere kaae yaalopó. 6 Atétere sukamó, so whi̧ fea suka̧aitere tu̧ keka̧alotei, sukutere ala kelaaolomeipó. Atima mo ti sukunée deté fu betaalotei, ai tua̧mó sukutere ala mo muaalomeipó.

7 Téró, kale ero nusurape kelalemó, bóe dȩle faairaalu, hos hupurape donoróló biture kaae erepó. Atimané topomóta, kale tȩteróló kaae tare doasiné deró betere kold kapané aleale topo tao kaae deróo, atimané kelepaakélé mo whi̧né kelepaa kaae daayóo erepó. 8 Téró kale ero nusurapené topo nikikélé, sorapené niki kaae daayóo, atimané sekȩ́kélé laiyonné sekȩ́ kaae daayóo epa kelalepó. 9 Atimané bopémó ya̧le sene wao̧sóró, aiyon kapa wase kaae dakeró beterepó. Atima bura̧ furaalu dere sépi haleta, hos hupuraperó atimané si̧yóló só kotere o̧latamo bóe daai furaalu, dere diri fake hale kaae yalepó. 10 Atima disalené whi̧ tukó nukupa dere dotopota, to̧ serekené tukó nukupa dere kaae dapó. Atimané so whi̧ tukó nukuraalu, fȩ dée daalatere dotopomó kaketé fu betepatei, wélié aporó kemeyaalopó. 11 Atima tȩteróló kaae tare topo whi̧ta, mo apaae derepale wosono dolomó betere ensel daalapó. Ai ensel-né ama doi Hibru foné Apadonipó. Krik foné Apoliyonipó.

12 Folosóró waaire sekȩmó, wió yae yale ala kemeyalepó. Tépatei, tamo waai ha̧le mulapó.

13 Téró kale apomi ensel-né ama ukulumó wuti haleralemó, Kótó betere felekemó kold kapané aleale momatere tiki kwia doko̧mó daaté fale sekȩ́rapemó sókó wale fota, mo whi̧né dere fo kaae depa wosalepó. 14 Atéró yale foné kale ukulumó wuti tare apomi ensel-paae duraalu, “Kale doasi Yupretis fole wȩimó dokóló muló betere dou̧ró ensel-rape ha̧le fó̧póló sókó daalae,” yalepó. 15 Atima ai dou̧ró ensel-rapeta, ba fomókélé, wéliémókélé, be dȩmókélé, sukakelemókélé, mo tukóló mulóló donoró betere be dȩmótóró i hae kwiamó betó mole so whi̧ sore fake beteretei, beta̧ fake dó̧póló dotonalepó. 16 Atéró, bóe daai kale hos hupu tómó betóló fele whi̧rape fea, doko̧ sóró touróturaalu, 200 milion-pó (200,000,000) depa wosalepó.

17 Ya̧lo nokenaró dere kaaené i ala epa kelalepó. Kale hos hupu tómó betó mole whi̧rape atima bopémó sere bóe wase mo si kele kaae sonaa yóo, mepaae sukuta̧ yóo, mepaae ti sulpa kaae, whé yóo, erepó. Ai hos hupuné topota, mo laiyonné topo kaae daalepó. Ai hupurapené ko̧lómó, simiró sukulitamokélé, si dokole kane sulpa-kélé atimané ko̧lómó sókó walepó. 18 Ai sore o̧larape atimané ko̧lómó sókó wouraalu, i haemó betó mole so whi̧ sore fake beteretei tamo taaróló, beta̧ fake dóló kemeralepó. 19 Ai hos hupurape atimané fotoko̧ta, ko̧lóró disaletamomó bulapó. Atimané disalerape mo wuli tiki kaae daalu, ama disale kwiamó topo daalapó. Ainé so whi̧ tukó nukupa, doasi dele sua dapó.

20 Kale whi̧ dele o̧lané dóló mepaae taarale so whi̧ atima naasené aleale kapala kótópaae tuȩ́ tiki tiratere ala taaréni, ha̧le yó tarepó. Ti ai kapala kótórapeta, kold kapanékélé, silpa kapakélé, brons kapanékélé, mo kaponékélé, ninékélé, aleyóló daaló betepatei, atima kotere ala ó, wosetere ala ó, keletere alamo dumipó. 21 Atimané whi̧ dele alakélé, kae kae hosó̧ fokélé, nópu nokole alakélé, o̧lémi nokole alakélé fea taaróló kisipa feteni, ha̧le yó tarepó.

10

Asȩre sóku beleka̧a male doasi fotoko̧ bole ensel-né da̧ae faróló tare fo

1 Téró, me doasi fotoko̧ bole ensel hepen be taaróló, i haepaae dorowou betepa ya̧lo kelalepó. Ai sekȩ́né ama kutita, mo sa̧kotóró deróo, ama topo tó sikimó sikipa dou̧ filipaa yóo, ama kelepaakélé, mo suka dȩ kaae yóo, ama ho̧leke tamokélé, doasi ni tikimó si dukutere kaae dó tawóo erepó. 2 Ai sekȩ́né ama naasené beleka̧amale asȩre sóku da̧ae faróló tarepó. Ama turu ho̧leke doasi wȩi kȩla tómó daalóo, fȩ́ ho̧leke hae tómó daalóo epa kelalepó. 3 Atéru, ai sekȩ́né ama dere fo faketa, laiyon-né keterȩ́ kaae yalepó. Ama atéró fo faketeremó, wȩikeró be sapalaané whi̧né fo kaae depa wosalepó. 4 Atéró wȩikeró be sapalaané yale fo ya̧lo asȩ yaai yalemó, ó hepen bemó sókó wale foné duraalu, “Kale wȩikeró be sapalaané yale fo asȩni kinae,” yalepó.

5 Take me ho̧leke wȩi kȩla tómó daalóo, me ho̧leke hae tómó daalóo, epa kelale ensel-né ama turu naase ó hepen-paae horó beterepó. 6 Atéru, sa̧ró hepen-tamokélé, haekélé, wȩi kȩlakélé, ai sore tikimó ere ala ó mole o̧latamo, fea aleyale mo ti betó tare Talené doi yóló malotu duraalu, “Kaae taté fole ala momó kae yaalomeipó. 7 Tépatei, nalo kale wȩike ensel-né ama ukulumó wuti hale yaaire be dȩ teópa kaae taru, i ala yaalopó. Kótóné kinóló mole ala i ape yóló ama kutó diratere ko̧ló whi̧rapepaae deté wale fo dokonóturaalu, mo eróló kemeraalopó,” yalepó.

8 Téró, take hepen bemó sókó wapa wosale fonétei ȩpaae momó duraalu, “Kale wȩi kȩlaró haetamomó hó daaló betere ensel-né da̧ae faróló tare asȩre sóku sene fae,” yalepó.

9 Atétepa, ȩ kale ensel daalepaae fóló, naao ai tare asȩre sóku kwia sawakó ȩmale melaaloé yóló wosalepó. Tétepa ȩpaae duraalu, “Tao sóró nae. Atéró nukupa, naao ko̧lómóta, meke fȩ felé kaae yaalotei, depe tua̧mó feléni doyaalopó,” yalepó. 10 Atétepa, kale asȩre sóku sawatamo ama naasené tapa, ya̧lo tao sóró nalemó, ko̧lómó meke fȩ felé kaae yaletei, depe tua̧paae biti̧ durupuraalu, ya̧lo depe mo doyalepó. 11 Téró, ȩpaae duraalu, “Kae kae tiki daale so whi̧kélé, kae kae Gavman-né tȩteróló kaae tare so whi̧paaekélé, kae kae be fo buó mole so whi̧paaekélé, kae kae tȩteróló kaae tare topo whi̧rapepaaekélé, mo so whi̧paaekélé, Kótóné eraaire ala i ape yóló, momó yó melae,” yalepó.

11

Kótóné yaaire ala i ape yóló yó matere whi̧ tamoné yale ala

1 Téró, da̧le sere o̧la kaae, kape siki mené ȩpaae melóló duraalu, “Ya̧ fóló, Kótópaae momatere beró Talepaae simó suku̧laa dalatere tikitamo da̧le sene fae. Téturaalu, ai be tua̧mó touróló bitu, Kótóné doi sóró horótu betere so whi̧kélé doko̧ sae,” yalepó. 2 Tépatei, kale momatere be bolaare tipi tua̧ beta̧ da̧le sao̧se. Ti noatepae, ai belata, Juda meire fake so whi̧mó meló betereteinépó. Kótóné ama mo kae tȩne be hulua wisinaale Juda meire fakené folokoleróló, ho̧ko kutu betepatei, 42 wélié kemeyaalopó. 3 Téró, ya̧lo du betere ala yó matere whi̧ tamo ya̧lo fotoko̧ matepa, atimaamo dekȩmó deratere yei kuti deróló, Kótóné dia̧paae dere fo i ape, yóló yó maté kutu betepa, 1,260 be dȩrape kemeyaalopó. 4 Ti ai sekȩ́ tamota, i hae kwia fea tȩteróló kaae tare Tale betere felekemó daale Olip ni tamo kaae daayóo, sa̧ diri tamo kaae daayóo erapó. 5 Mepaae whi̧ denétamo atimaamo doraai du betepa, ti atimaamoné ko̧lómó sókó wale siné atima dó sóró mo ti aluraalopó. Mepaae whi̧ dené ai sekȩ́ tamo doraai kisipa mutepa, ti atimané ai dere alamó atimatei suka̧alo ai ape. 6 Kale sekȩ́ tamoné bole fotoko̧ etérópó. Kótóné atimaamopaae dere fo mo so whi̧paae yó matere be dȩmó, hali wao̧sóró kinaaire fotoko̧kélé su̧mó bolepó. I haemó belere wȩikélé samea alée falóo, yaaire fotoko̧kélé su̧mó buóo, erepó. I haemó betó mole so whi̧paae kae kae dowi sekȩi alarape atimaamoné hȩkesere be dȩmó su̧mó eranérapó.

7 Atimaamoné kelale ala yó maté fóló kemerateremó, mo a dolopaae derepale wosono dolomó betere dowi syaae kaae o̧la sókó huturaalu, bóe dóló atimaamo tȩteróló mo ti sukó̧póló daalo ai ape. 8 Téró, ai sekȩ́ tamoné tiki doasi doi mole be hulua tu̧ ha̧keamó muaalopó. Ai be huluamótóró atimaamo tȩteróló kaae tare Tale filipaa ni tómó oleróló dalepó. Ai be huluapaae dó faróló, Sodom beró Isip haetamo kaaepó. 9 Atimaamoné tiki atéró ha̧le mupa, kae kae tiki daale so whi̧nékélé, kae kae fake so whi̧kélé, kae kae be fo bole so whi̧nékélé, kae kae Gavman-né tȩteróló kaae tare so whi̧nékélé, sore be dȩ kemeyóló dou̧ be dȩné suka tua̧mó kȩleta yó̧pólópa dourao̧se. 10 I hae kwia feamó betóló fale so whi̧né duraalu, “Atimaamo Kótóné ko̧ló whi̧ bitu, da̧ dóló susupurótu betale sekȩ́ tamo ti mulapa kelae yóló doka doka yaalopó. Téturaalu mo kée yóló, atimasisi wisi wisi o̧la u mótu i mótu du betaalopó,” yalepó.

11 Tétu betaalotei, sore be dȩ kemeyóló dou̧ be dȩné suka tua̧mó daapa, Kótó betemó sókó wale fomo atimaamoné tiki tua̧paae biti̧ derepaalopó. Téturaalu, kale sekȩ́ tamo turukó holóló daane hotere kilitu, kale so whi̧ atima winé sukó̧ló diri furu furu yalepó. 12 Atéró turukó holóló daapa, ó hepen bemó atimaamopaae fo fake yóló duraalu, “Ipaae holae!” deremó, atimaamoné bóe whi̧rapené kaae dilikiyó mupatei, hepen-paae huturaalu, sa̧ko dolomó buó deyalepó.

13 Até yale sukakelemótóró doasi bao duraalu, naase tamo be hulua eretei beta̧ kolokó doropuraalu, aporó kemeyóló, me naase dou̧ró be hulua fake ha̧le erepó. Ai bao yaleteiné be ka̧aturaalu, doló kemerale so whi̧ fea doko̧ sóró touróturaalu 7,000 so whi̧pó. Até deremó, dini ha̧sókó fele so whi̧ atima winé sukutu, ó hepen bemó betere Kótó mo daalapóló doi sóró horótu betalepó.

14 Kale kolosale noma wió yae yale sekȩ wóló kemeyaletei, dou̧ noma wió yae yale sekȩ beta̧ mo felekemó waalo ai ape.

Wȩike dakeróló ukulumó wuti hale yaletei

15 Téró, kale wȩike ensel-né ama ukulumó wuti haleralemó, ó hepen bemó atimané doasi fo fakeyóló duraalu,

“Take i hae mené tȩteróló kaae taretei, fasó sóró mió da̧ tȩteróló kaae tare Taleró ama so whi̧ tȩteróló kaae tare whi̧ Kerisotamoné tȩteróló kaae tarapó.

Ai sekȩ́né ama kaae tare ala kemeni, ha̧le yó tawaalopó,” yalepó.

16-17 Téró Kótó felekemó betere 24 whi̧ disirape, atima tȩteróló kaae taru betere sea taaróló, haemó deraapisa fóló mulu Kótóné doi sóró horóló duraalu,

“Mo doasi fotoko̧ bole Tale Kótóo, ya̧ta take bitiré wóló, miókélé ha̧le betereteiné da̧né ya̧paae mo kée dapó.

Ti noatepae, naao doasi bole fotoko̧né tȩteróló kaae tare ala kaae salepó.

18 I hae kwia feamó betó mole so whi̧né fopaae butu betepa, naao fopaae bole ala sókó walepó.

Suka̧le so whi̧kélé, naao kutó diratere ko̧ló whi̧rapekélé, naao kae beteró betere so whi̧kélé, ya̧paae wiyóló naao doi sóró horótu betere so whi̧kélé, mepaae doi munire so whi̧ ó doi mole so whi̧ fea tale yóló kwia melaaire be dȩ sókó wóló i mole ape.

Ai be dȩmótóró i hae dorótu betere so whi̧kélé kwia melóló, doraalopó,” yalepó.

19 Atéyale ki̧lipaae Kótóné hepen-mó tȩne momatere be tu̧ tukwȩ fóló molepó. Atépa kelalemó, ai be tua̧mó ama so whi̧ tao saalopóló, mo dirii fo asȩyóló muló betere bokis molepó. Téru, epée fita̧a yóo, be sa̧ kili kili yóo, doasi sapalaa dorowóo, bao doasi yóo, ais kaporó doasi besȩ́ tikitamo dorowóo yalepó.

12

Dowi wuli disóró beta̧ sotamoné yale ala

1 Mo doasi bete mole ala yaairemó, me alapaae dó faróló hepen-mó epa kelale ala wisinaale i ape. Beta̧ soné ama deró betere kutita, ti mo sukatóróti deróo, ama hó ao̧mó wélié daayóo, 12 ho̧rerape ama topo tao deróo, epa kelalepó. 2 Téró kale soné ama ere naale u̧lumétepa saairaalu, kakóló sisó nuku beterepó. 3 Téró kale dere kaae, hepen-mó me alapaae dó faaróló depa kelaletei me i ape. Sonaai wuli doasi disó kaae betepa kelalepó. Ama topo wȩikeró daayóo, sekȩ́ naase tamo daayóo, wȩikeró toporapemó doasi tȩteróló kaae tare topo whi̧né deratere topo tao kaae deróo, yó molepó. 4 Ai sekȩ́né ama disale fépo yaletikimó, sa̧mó daae mole ho̧rerape tamo fake ha̧le daapatei, beta̧ fake haepaae torokó dorowalepó. Atéró, kale soné ere naale seretamotóró tao sóró nó deraairaalu, mo felekemó melaa yóló beterepó. 5 Atépatei, kale soné naale só mulalepó. Ai naalenéta, aiyon kapa fake nópulu tawóló daalu, i hae kwia kae kaemó betóló fale so whi̧ ama tȩteróló kaae tawaalopó. Kale soné ama naale seretamotóróti mo hapale Kótóné tao sóró ama tȩteróló kaae tare doasi betere tikimó a̧tamo beta̧mó titiyóló beteralepó. 6 Téró kale so a̧ whi̧kélé bitini, ha̧le wópu mole haepaae botokó felepó. Ai haeta, kale so a̧ naale detepa, 1,260 be dȩ tua̧mó mené a̧ wisiyóló kaae tawó̧póló, Kótóné tukóló mulale tikipó.

7 Atéró, ó hepen bemó doakale bóe du betalepó. Maikel-né ama ensel-rape ipaae ka̧ayóo, kale disó kaae wuliné ama ensel-rape upaae ka̧ayóo, yóló bóe du betalepó. 8 Téyaletei, Maikel-ró ama ensel-rapetamoné fotoko̧né kale disó kaae wuliró ama ensel-rapetamo doló tȩteróló hepen-mó betere alakélé mo ti kemeralepó. 9 Atéró, kale disó kaae wuli i haepaae sóró taae deralepó. Ai wulita, mo taketi bitiré walepó. Ama doita, bóe dele dowi kepe ó Satan-pó. Ai sekȩ́nétóró, i hae kwia feamó betó mole so whi̧, dowi tu̧paae a̧lisóró fu beterepó. Ai sekȩ́ró ama ensel-rapetamo i haepaae taae deralepó.

10 Téró, hepen bemó etei fo fakeyóló depa wosalepó.

“Da̧ tȩteróló kaae tare Kótóné tao sere alakélé, fotoko̧ bole alakélé, ama so whi̧ tȩteróló kaae tare alakélé, ama sóró beteró betere whi̧ Kerisoné tȩteróló kaae tare alakélé, mió wóló mulapó.

Ti noatepae, betere doko̧ Kótóné keletómó da̧né ne norape dȩtamokélé, dikitamokélé só derótu betere sekȩ́ a̧kélé sóró taae deró beterapó.

11 Kale Sipsip hupu malené samearó Talené atimané betere bete tua̧paae erótu betere alatamo ha̧keamó yó mótu betalepó.

Atétu beteremó, atima dupakélé wiyóló taaréni, Kótóné ala beta̧ ha̧le eraté fu betaleteiné, ne norapetamo bóe du betale sekȩ́ mo ti dóló tȩteralepó.

12 Atéremó, hepen be tua̧mó betó mole whi̧ dia̧ mo kée yóló hai̧né sinitu betae.

Tépatei, a̧ hepen be taaróló dia̧tamo haepaae biti̧ dorowaleteiné dia̧ haemó betó mole so whi̧ró doasi wȩi kȩla tua̧mó betere so whi̧tamo dia̧ fea ‘Wió fo du betae!’

Ti noatepae, ai sekȩ́né ama yaaire ala doa be dȩmó yaalo meipóló kisipa mutu, a̧ doasi fopaae butapó,” yalepó.

13 Kale dowi disó kaae wuli a̧ i haepaae sóró taae deró betepa kisipa mutu, kale naale deale so daai sya felepó. 14 Ai so a̧ biti̧ fó̧póló, Talené taketi donoróló muló betere whi̧kélé bitini, ha̧le wópu mole tikipaae sȩ́ fó̧póló, doakale dukaané baase tamo a̧ melalepó. Atéró fóló betepa, wuliné a̧ me ala yao̧sóró mepaae whi̧rapené a̧ mo wisiyóló kaae taté fóló, ba fo sorené dou̧ ba fo tua̧mó tukóló kemeró̧póló malepó. 15 Kale so atéró fupa, a̧ só fó̧póló dowi wuliné ama ko̧lómó doasi fotoko̧i wȩi tiki siriyó analepó. 16 Atéyalemó, kale so tao suraalu, haenétei ko̧ló ha̧sóró holóló, ai wȩi tiki nó deralepó. 17 Atéteremó, disóné kale sotamo mo doakale fopaae buturaalu, ai soné ama mepaae naale senaaletamo bóe daai felepó. Ti aita, Kótóné ama yae yóló muló betere foró, Yesuné ama yale alatamo mopóló erótu betere naale senaaletamopó. 18 Téró, kale disó kaae wuli a̧ fóló, wȩi fókumó daalepó.

13

Doasi wȩi kȩla tua̧mó sókó holale syaae kaae o̧la

1 Téró ai wȩi kȩla tua̧mó syaae kaae o̧la sókó hotepa kelalemó, topo wȩikeró daayóo, sekȩ́rapekélé naase tamo daayóo, erepó. Ai sekȩ́rape tómó tȩteróló kaae tare doasiné deratere topo taorape deró beterepó. Ai toporape doko̧mó Kótó faletere doirape asȩyóló dakerótua yó molepó. 2 Ai syaae kaae o̧lata, mo leapat kaae ao̧rutei, ama ho̧leke ti beané ho̧leke kaae daayóo, ko̧lókéle, laiyonné ko̧ló kaae daayóo erepó. Téró, kale wuli disóné fotoko̧kélé, ama tȩteróló kaae tare alakélé, fea ala yó̧póló, sóró beteró betere alakélé, ai kale wȩimó sókó holale o̧lapaae malepó. 3 Ai kale syaae kaae o̧lané toporapekó beta̧mó, mo ti sukunei to̧ daayaletei, momó duniyale siri mupa kelalepó. Atére ala kilitu i hae kwia feamó betó mole so whi̧ feané “Haió” yóló siraturaalu, kale syaae kaae o̧lané ama dere alapaae tuȩ́ tiki tiróló sya felepó. 4 Ai kale disó kaae wuliné kale syaae kaae o̧lané doasi fotoko̧i ala yó̧póló sóró daalatere ala kolóló, so whi̧ feané ai kale disó kilituraalu, “A̧ta mo doa Taletóró,” hi̧tipó yóló, atima a̧ daale ao̧mó sukó̧ló bituraalu, ama doi hale horalepó. Atétu yale kaae, “I kale wȩimó sókó horale syaae kaae o̧latamo de su̧re? A̧tamo mené bóe dele alakélé mo enénipó,” yóló dukirótu betalepó.

5 Téró, ai kale syaae kaae o̧lané bopé fake dere fokélé, Kótó faletere fokélé, so whi̧ tȩteróló kaae tare alakélé, yó̧póló mené a̧ fotoko̧ su̧mó melalepó. Ai sekȩ́ a̧ ai ala yó̧póló sóró beteratepa, eraté fu bituraalu, 42 wélié tua̧mó eróló kemeró̧póló tȩ melalepó. 6 Ama ko̧lómó dere foné Kótó eratere fokélé, Kótóné doi ho̧ko eróló faletere fokélé, Kótóné ama hepen bemó a̧tamo betere whi̧rape faletere forapekélé du betalepó. 7 Téturaalu, Kótóné atima dowi ala kemeróló kae beteró betere so whi̧tamo bóe daairaalu, ketekȩ buló só deraaitepa seséni, ama yaaire ala beta̧ yó̧póló taalalepó. Kae kae fakekélé, kae kae tiki daae mole so whi̧kélé, kae kae be fo bole so whi̧kélé, tȩteróló kaae dilikiyó mole hae kwiarapekélé, mo fea ama tȩteróló kaae tanó̧póló mené a̧paae fotoko̧ malepó. 8 I hae kwia feamó betó mole so whi̧né, kale syaae kaae o̧la ao̧mó sukó̧ló bitu, “Ya̧ta Talepó,” du betaalo ai ape. Ti atimata, kale sipsip hupu malené mo ti betó tare buk-mó doi asȩnire so whi̧pó. Ti ai Sipsip hupu maleta, i hae kwia keké naaipatei, dó̧pólópó yóló muló betere hupu malepó. 9 Mepaae whi̧ de wosȩ́li daapata, ti i dere fo wosóló tuȩ́ muó̧póló yae.

10 Whi̧ me detamo bóe duraalu, wae sóró dipula beteraalopóló tukóló muló betepa, ti mo atétóró yaalopó.

Whi̧ me de bóe whi̧né bóe dele sepakené dó̧pólópó yóló muló betepa, ti mo sepakenétóró daalopó.

Até yaairemó, Kótóné kae beteró betere so whi̧paae sekȩi alarape wapakélé, haepaae derepéni, diriyóló bitu, Talené ama ala beta̧ ketekȩ buóló eró tawae.

Hae tua̧mó sókó holale syaae kaae o̧la

11 Téró ya̧lo kelalemó, hae dolomó syaae kaae o̧la me sókó horalepó. Ai sekȩ́né ama topomóta, Sipsip hupu malené sekȩ́ kaae daalutei, ama dere fo wosalemó, kale wuli disóné fo kaae yalepó. 12 Kale haemó sókó horale syaae kaae o̧lapaae folosóró wȩimó sókó horale sekȩ́né ama tȩteróló kaae tare ala melalepó. Atétepa, nalo wale sekȩ́né ama tȩteróló kaae taru, kale folosóró wale sekȩ́né doi eróturaalu, i haemó betó mole so whi̧ feané kale suki̧tei tokó̧ló doasi siri mole sekȩ́paae Tale-ó, yóló doi sóró horó̧póló sȩtu betalepó. 13 Ai kale sekȩ́né amatei mo doakale kae kae kelemei alarape eróturaalu, so whi̧ feané keletómó sikélé ó hepen be taaróló i haepaae dorowó̧póló erótua yalepó. 14 Kale folosóró wale sekȩ́né doi doasi muló̧póló mené a̧ fotoko̧ su̧mó matepa, kae kae kelemei alarape erótu betalepó. Téturaalu, i hae kwiamó betó mole so whi̧ fea dilikó̧ló kó̧paae falatua yalepó. Téró, kale haemó sókó holale sekȩ́né i haemó betó mole so whi̧paae duraalu, sepake daayale tikimó doasi siri mole sekȩ́né ama doi doasi muó̧póló, ama aso su̧róló aleale o̧la daalae, yóló mulalepó. 15 Téró, kale folosóró wale sekȩ́ su̧róló aleale o̧lané fo yó̧póló, fomo bulaaire fotoko̧ mené haeró sókó holale sekȩ́paae malepó. Atépa, i hae kwiamó betó mole so whi̧né ai asopaae, Tale-ó yóló doi sóró horénitere so whi̧ dó̧póló, haemó sókó horale sekȩ́né fotoko̧ su̧mó bulalepó. 16 Ai sekȩ́né, doasi doi mole whi̧ ó doi munire whi̧paaekélé, néli whi̧ ó yoleale whi̧paaekélé, ha̧le ko̧leaané betó mole whi̧ ó wae sóró kutó diratere whi̧paaekélé, atimané turu naasemó ó kutirimó siri eró̧póló yae yóló so whi̧ feapaae sȩyalepó. 17 Ai siritamo munipa, ti o̧la dupu dere alakélé, ó dotonatere alakélé, mo yaalo meipó. Ti ai sirita, kale syaae kaae o̧lané ama doi ó ama doipaae fó faróló ere nambapó.

18 Ti etei alata, mo ha̧le whi̧né tuȩ́yaalo meitei, mo tuȩ́ tiki fosó fosó yóló dotoróȩ fale whi̧né beta̧ su̧mó taleyóló bete tuȩ́nérapó. Whi̧ me detamo, ama tuȩ́ tiki fosópa, ti kale syaae kaae o̧lané namba taleyóló bete tuȩ́nérapó. Ti ai nambata, mo whi̧né namba-pó. Ai sekȩ́né ama nambata 666-pó.

14

Sipsip hupu maleró 144,000 so whi̧rapetamoné yale ala

1 Téró ya̧lo kelalemó, ȩ daale felekepaae anóló Saion hasi fosómó kale Sipsip hupu male daapa kelalepó. Aimó 144,000 whi̧rapekélé, atima beta̧mó daae molepó. Ai whi̧rape atimané kutirimóta, kale hupu malené doikélé, Alimané doikélé asȩyóló dakeró beterepó. 2 Téró ya̧lo wosalemó, hepen bemó sókó wale haleta, wȩi dou̧ ka̧atu dere hu kaaeró be sapalaa dorowale hale kaaetamo depa wosalepó. Meta, kita kaae o̧larapené dere hale kaae depa wosalepó. 3 Téró, u kale whi̧rape atimané kale tȩteróló kaae tare doasi betere tikipaaekélé, a̧ bopéróló betó mole dou̧ró betere o̧larapepaaekélé, whi̧ disirapepaaekélé, kese anóló daae muluraalu, kae kisi wole fo du betalepó. Ai wole fota, ha̧le mo whi̧né tuȩ́ yóló enénipó. I haemó dowi kwia sao̧sóró Kótóné tao sóró dupurale 144,000 whi̧rapené beta̧ tuȩ́ yóló enérapó. 4 Ti ai daae mole whi̧rapeta, sorapetamo folokolei ala initu detere kaae, i haemó mole alatamo hosekénire whi̧rapepó. Ti noatepae, atimané betere ala folokole yao̧sóró ó me alatamo hoseké yao̧sóró mo hotowayóló kaae tawaleteinépó. Ti ai whi̧rapeta, Sipsip hupu malené dere ala sya fóló erótu beterapó. Ai whi̧rape atimata, ha̧le mo so whi̧ kuamó betó mupa, dupuróló Kótóró Sipsip hupu maletamopaae kale kutómó folosóró u̧lumé dere o̧la, Talepaae ha̧le matere kaae yóló melale 144,000 whi̧rapepó. 5 Atimata, kapala fo sawakélé muniru, me ha̧sókó fole alakélé inire whi̧rapepó.

Sore ensel-rapené yale ala

6 Téró ya̧lo kelalemó, ensel me kae ó sa̧mó sȩ́ kutu betepa kelalepó. Ai sekȩ́néta, mo titóróti ha̧le betó tawaaire kisi fo wisi, i hae kwia feamó betó mole so whi̧paae yó melaairaalu, tarepó. Ti ai fota, beta̧ fake so whi̧paae maaté yó melaai mei, kae kae Gavman-né tȩteróló kaae tare so whi̧paaekélé, kae kae fake so whi̧paaekélé, kae kae be fo bole so whi̧paaekélé, kae kae tiki daae mole so whi̧rapepaaekélé, yó melaaire fo wisipó. 7 Téró ama fo fake yóló duraalu, “Kótópaae winé sukuturaalu, ama doi beta̧ doasi doi muó̧póló erae. Ti noatepae, ama fo tokó̧tamo yóló taleturaalu, kwia melaaire suka kele i sókó wale ape. Térapa, a̧ ao̧mó sukó̧ló bituraalu, ‘Aya Tale doasi-ó,’ yóló, ama doi beta̧ sóró horótu betae. Ti amata, hepen beró sa̧tamokélé, haekélé, doasi wȩi kȩlakélé, fole wȩirapekélé aleyóló muló betereteinépó,” yalepó.

8 Ai fo yale ensel folosóró fi tikimó, ensel me kae nalo sya fu bitu duraalu, “Kolokóló dorowóló a mole ape. Doakale doi mole Babilon be hulua kolokóló dorowóló mulapó. Ti ai nópu nokole so Babilon-néta, ama nópu nokole alané aleale keyaa fole wain wȩi hae kwia kae kaemó betó mole so whi̧ feané nó̧póló melótua yale so, mió kolokó dorowóló ai mole ape,” yalepó.

9-10 Téró kale dere kaae, ai ensel-tamo fi tikimó, ensel me kae sya fu fo fakeyóló duraalu, “Mepaae whi̧ detamo, kale syaae kaae o̧lapaae ó ama aso kaae o̧lapaae, ‘Doa Tale-ó,’ yóló ao̧mó sukó̧ló bitu, atima kutirimó ó naasemó, ai o̧lané siri eró betere whi̧rape ama doakale fopaae buló kwia matere wȩi nó̧póló melaalo ai ape. Ai wain wȩi mo wȩitamo hoseké ini, mo wain wȩitóró Kótóné fopaae butu kwia melaairetei, wutimó tepeyóló mulapó. 11 Atéró atima duku bituraalu, hotu betere sukulita, mo ha̧le holótóró tawaalopó. So whi̧ de kale syaae kae o̧laró ama aso kaae o̧latamoné, doi sóró horóo, ama doi mole siri sóo, ere so whi̧ atima dȩtamo ó dilikitamokélé, sa̧a nóló betere ala mo yaalomeipó,” yalepó. 12 Kótóné kae beteró betere so whi̧né, ama yae yóló muló betere fo ao̧mó sukó̧ló bitu, Yesuné ala eraté fu betaalopó. Ai tua̧mó i kale bope yale sekȩi alarape wapakélé, haepaae doropóló taaréni, ha̧le beleté fu betereteiné ai ala mo su̧mó eranérapó.

13 Téró, hepen bemó i fo depa ya̧lo wosalepó. “I fo asȩyae. Mo mió kaae sóró Taletamo beta̧mó betere so whi̧ sukutepa, ti atima Talené mo wisiró beterapó,” yalepó. Kale Dȩi Kepe Wisiné duraalu, “Mo dapó. Ti atimané depe tukó wei ala du beteretei taaróló, sa̧a nóló bituraalu, atimané yale alamó dupu saaire ala felekemó yaalo ai ape,” yalepó.

Haemó yó mole o̧la u̧lumétepa turukóló saairetei

14 Téró ya̧lo kelalemó, ȩ daalepaae anóló mo dȩi sa̧ko tómó, whi̧né naalema kaae betepa kelalepó. Ama topomó, tȩteróló kaae tare doasiné deró betere kold kapané aleale topo tao deró bituraalu, ama naasené o̧la u̧lumétepa turukó suatere hekemée wei fosói sepake tarepó. 15 Tépa, me ensel momatere bemó sókó wóló, kale sa̧ko tómó betere sekȩ́paae fo fakeyóló duraalu, “Naao tare sepakené kale u̧lumére o̧larape turukóló sae. Ti noatepae, mió o̧la u̧lumépa saaire be dȩ i sókó wale ape,” yalepó. 16 Tétepa, kale sekȩ́né tare sepakené i haemó u̧lumé yó mole o̧larape fea felesé yóló turukó salepó.

17 Téró, me ensel-nékélé, hekemée wei sepake fosói tawóló, hepen-mó tȩne momatere bemó sókó walepó. 18 Atépa, Talepaae matere o̧la suku̧laa dalatere tikimó si kaae tare ensel sókó wóló, kale sepake tare ensel-paae fo fakeyóló duraalu, “Naao ai tare sepake fosóné i haemó yó mole wain képi durape u̧lumérapa, sepemó tukóló siré kwȩae,” yalepó. 19 Tétepa, kale ensel-né ama sepakené i haemó yó mole wain képi du felesé yóló turukó siré kwȩyóló, kale képi du do̧tere doasi tikipaae taae derale fae. Ti kale képi du do̧tere tikita, Kótóné ama fopaae bole ala kwia melaairaalu, do̧tu betere tikipó. 20 Doasi be hulua ao̧ró wain wȩi do̧tere tikipaae taae deratepa, atimané tȩiya tȩiya yaletikimó, samea doasi sókó felepó. Atéró sókó fele sameata, wȩi kaae dukulé holóló, hos hupuné fa̧lo ao̧mó depa sale da̧leta, 300 kilomita su̧pó.

15

Wȩikeró ensel-rapené wȩikeró doasi sekȩi alarape tapa kelaletei

1 Téró ya̧lo kelalemó, hepen bemó mo doasi bete mole ala wisinaale yaairemó dere ala epa kelalepó. Ai kale kelale alata, i ape. Wȩikeró ensel-rape doko̧ mo kemeróturaalu so whi̧ feapaae dowi sekȩi ala melaaire wȩikeró tapa kelalepó. Ai kemeróturaalu dere fota, ti Kótóné ama fopaae buóló kwia melaaire alarape mo ti kemeróturaalu, i wȩikeró alarapené kemeraalopó. 2 Téró ya̧lo kelalemó, klas-ró sitamo hosekéróló aleale wȩi kȩla kaae belerepó. Ai wȩi fóku dȩmóta, so whi̧ mo fea ha̧le o̧la kaae daae mupa kelalepó. Ti aimó daae mole so whi̧ta, kale syaae kaae o̧laró a̧ su̧róló aleale asotamokélé, ama doimó sere namba-kélé, ai alarapetamo bóe dóló tȩteróló wale so whi̧pó. 3 Kótóné ai daae mole so whi̧paae male kita kaae o̧larape taruraalu, Kótóné kutó diratere whi̧ Moses-ró kale Sipsip hupu maletamo dola̧anóló du betale wole fo i ape.

“Mo doasi fotoko̧ bole Tale Kótóo, naao du betere alata, mo doasi sira yaai dere ala du beterapó.

Take keké nale alimó kaae sóró bitiré waleteikélé, mió i alimó bitiré faaireteikélé, tȩteróló kaae tare Tale-ó, ya̧ta, naao ere alatóró sya furaalu, mo dono taletu beterapó.

4 Tale-ó, whi̧ me de ya̧paae winé sukutu, naao ere alamó naao doi doasi muaalomeipóló de?

Beta̧ whi̧kélé ya̧ kaae bitini, ya̧ta dowi alakélé muni, mo kae betere Talepó.

Kae kae hae kwiamó betó mole so whi̧ ya̧ beterepaae wóló, ya̧ ao̧mó sukó̧ló bitu, Doa Tale-ó yóló dukirótu betaalo ai ape.

Ti noatepae, naao mo donoyóló taletu betere alarape take hiróló mualetei, mió so whi̧ feané koló̧póló ha̧keamó muló beterapó,” yalepó.

5 Ai alarape yóló kemetepa kelalemó, ó hepen-mó momatere be tu̧ tukwȩ fóló molepó. Ai momatere beta, Kótóné ama so whi̧ tao saalopóló dirii fo muló betere kuti bepó. 6 Téró kelalemó, kale wȩikeró ensel-rape atimané wȩikeró sekȩi alarape tawóló ai momatere bemó sókó walepó. Atimané deró betere kutita, mo dȩ tekée fóló kasa kasai linen kuti deróo, kold kapané dokale to atimané deró betere kuti tȩteróló bopemó sóo, epa kelalepó. 7 Téró, kale dou̧ró betere o̧larapekó beta̧né kale wȩikeró ensel-rapepaae kold kapané aleale wȩikeró okopoi nukurape doko̧ralepó. Ai nukurapemó, mo ti betó tare Kótóné ama kwia melaaire fopaae butere ala fa̧ayóló molepó. 8 Kótóné ama ere ala wisinaale ha̧kearatere alaró ama doasi fotoko̧tamoné momatere be dolomó sukuli kaaróló fa̧aneteiné, whi̧ fókélé mo enénipó. Kale wȩikeró ensel-rapené tare wȩikeró dowi sekȩi alarape melóló kemenipatei, ai be dolopaae folo hapale honénipó.

16

Kótóné fopaae bole ala belere okopoi nukurape

1 Téró ya̧lo wosalemó, momatere bemó sókó wale foné kale wȩikeró ensel-rapepaae fo fakeyóló duraalu, “Kótóné fopaae buluraalu kwia melaaire ala okopoi nukumó beleróló diaao̧ ai taretei, haepaae sunée dera̧le fae,” yalepó.

2 Ai fo depa, kale kolosale ensel fóló ama tare okopoi nukumó belere o̧la sóró fóló, haepaae sunée deralemó, kale syaae kaae o̧lané siri eróló, ama aso ao̧mó sukó̧ló betó mole so whi̧né tikimó, dotopo yóló mo doasi dele su betaaire sonaalei humu fulu deralepó.

3 Téró kolosale noma ensel-né ama tare okopoi nukumó belere o̧la doasi wȩi kȩlapaae sunée deralemó, kale wȩi mo sameatóró alée felepó. Ai sameata, mo ti suka̧le whi̧né samea kaae ho̧koloipó. Até yaletikimó, wȩi kȩla tua̧mó betó mole o̧laraperó ere o̧larapetamo mo fea sisiraae felepó.

4 Téró, kale dou̧ noma ensel-né ama tare okopoi nukumó belere o̧la, doasi fole wȩiró a̧male wȩirapetamopaae sunée deralemó, samea alée felepó. 5 Téró ya̧lo wosalemó, kale doasi fole wȩirape kaae tare ensel-né duraalu,

“Naao taletere alata, mo donotóró tale yóló kwia materetei mo wisirapó.

Ti noatepae, ya̧ta takekélé betóo, miókélé betóo iru, dowi ala mo beta̧kélé munire Tale beterapó.

Téru, fo tokó̧tamo yóló tale yóló kwia matere alata, mo donoyólótóróti ai yale ape.

6 Ti noatepae, naao kae beteró betere so whi̧ró naao fo eratere ko̧ló whi̧rapetamo dale kwia tokó̧ móturaalu ai sókó fele samea nó̧póló materetei, mo donorapó,” yalepó.

7 Téró ya̧lo wosalemó, Talepaae moma yóló simó suku̧laa dalatere tikimó etei fo yalepó.

“Mo doakale fotoko̧ bole Tale Kótó-ó, ya̧ta mo fotóró bulu, naao tale yóló kwia matere alakélé mo donotóró dapó,” yalepó.

8 Téró, kale dou̧ ensel-né ama tare okopoi nukumó belere o̧la suka betepaae sunée deralemó, siné so whi̧ dolo baalu sorokó faaire fotoko̧ mené su̧mó melalepó. 9 Atéró dokole si supuné atima tiki turó baalu sorokó felepó. Até dere supumó, Kótóné doi doróló a̧ eratere fo du beterepó. Atimapaae atei kaae susupui ala eratepatei, atimané du betere dowi ala taaróló, tuȩ́ tiki fetenipó. Téruraalu, Kótóné doi doasi muó̧póló eraaire alakélé hó̧yóló, dowa̧ae fu betalepó.

10 Kale apo ensel-né ama tare okopoi nukumó belere o̧la, kale syaae kaae o̧lané tȩteróló kaae tare tikimó sunée deralemó, ai hae kwia fea dilikiyó felepó. So whi̧ supumó atéró kakutu bitu, atimané hapetei turukóló nuku betalepó. 11 Atimané tikimó daae mole humu dotoporó siné dale deteraatamomó kakutu bituraalu, hepen bemó betere Kótóné doi doróló, tekani fo du betalepó. Tétu, atimané yale dowi ala taaróló tuȩ́ tiki feteyóló betaalo hó̧yóló, dowi ala yaaitei dowa̧ae fu betalepó.

12 Kale apomi ensel-né ama tare okopoi nukumó belere o̧la doasi fole Yupretis wȩipaae sunée deralemó, kale suka hoterepaaeróló tȩteróló kaae dilikiyó mole topo whi̧rape waaire tu̧ mulóturaalu, kale wȩi tiki dika̧lepó. 13 Téró ya̧lo kelalemó, sore dowi keperape sepéerape kaae beterepó. Ai dowi kepe atima, me wuli disóné ko̧lómó sókó wóo, me syaae kaae o̧lané ko̧lómó sókó wóo, me Kótóné fopóló kapala fo yó matere whi̧né ko̧lómó sókó wóo, yalepó. 14 Ti ai keperapeta, kae kae kelemei alarape erótu betere sekȩ́rapepó. Doa fotoko̧ bole Tale Kótóné ama tukóló muló betere doasi be dȩmó, Taletamo bóe daaire whi̧rape mei yao̧sóró, i hae kwia feamó tȩteróló kaae dilikiyó mole topo whi̧rapepaae bóe daalopa ape yóló, dape siré kutu beterapó.

15 “Térapa ȩta, o̧lémi nokole whi̧ kaae waalo ai ape! Atéyaalopa, whi̧ me de noke fió muni turukó holóló bitu, ama deratere kuti a̧ betere tikimótóróti muló betae. Atétere whi̧ a̧ Talené wisiró beterapóló hai̧né suka̧alo ai ape.

Ti noa yao̧sóró mei, ama tiki daapi ha̧le furaalu hale yao̧sóró dapó,” yalepó.

16 Téró, atima fóló kale topo whi̧rape dape siré kwȩyóló, Israel fake so whi̧né Hibru foné doi muló betere, Armakedon haepaae toura̧le walepó.

17 Téró kale wȩike ensel-né ama tare okopoi nukumó belere o̧la sa̧ tó tua̧mó sunée deralemó, kale momatere be tua̧mó tȩteróló kaae tare doasi betere tikimó fo fakeyóló duraalu, “Mió ai kemeyale ape!” yalepó. 18 Ai fo yalemó, epée fita̧a yóo, be sa̧ kili kili yóo, doasi sapalaa dorowóo, mo doasi bao yóo, yalepó. Take i haemó betale so whi̧né etei kaae bao depa mo kilinipó. 19 Ai bao duraalu, kale doasi be hulua tekeyóló sore fake daane fóo, i hae kwia feamó tȩ mole doasi be huluarapekélé kolokóló doropóo, yalepó. Kótóné kale doasi doi mole Babilon tuȩ́ muturaalu, ama dowi fopaae bole wain wȩi wutimó tepeyóló, kale so nó̧póló melalepó. 20 Wȩiné bopéróló daae mole hae kwia fea daani, alu yó molepó. Doasi daae mole hasi fosórapekélé kelalemó daani, aluyó molepó. 21 Ó sa̧mó doasi ais kapo du kaaené whi̧rape tȩiya yaai dorowalepó. Ai dorowale ais kanerape sekȩ da̧leta, 50 kilogram-pó. Atimapaae atei mo dowi sekȩi ala erateremó, Kótó eróló tekani fo du betalepó.

17

Syaae kaae o̧la tómó betere somó yale fo

1 Téró, kale wȩikeró okopoi nuku tare ensel-rapekó beta̧ ȩ beterepaae wóló duraalu, “Kale wȩirape tómó betere doasi doi mole nópu nokole soné dere alamó, kwia melaairetei ya̧lo ya̧paae yó melaalopa ape. 2 Ai sota, i hae kwia fea tȩteróló kaae tare topo whi̧rapetamo nópu nuku betalepó. Téró, kale soné i hae kwiamó betó mole so whi̧kélé, nópu nokole wain wȩi melale tikimó topo doyóló keyaa fu betalepó,” yalepó.

3 Téró, ȩ kale Dȩi Kepe Wisi tua̧mó betepa, ensel-né so whi̧kélé bitini ha̧le kópu ka̧ae fi tikipaae beleyóló sóró felepó. Aimó bituraalu kelalemó, beta̧ so mo sonaai syaae kaae o̧la tómó beterepó. Ai syaae kaae o̧lané ama tiki turó, Kótó ao̧ratere doirape asȩyó bopéróo, wȩikeró toporape daayóo, naase tamo sekȩ́rape daayóo, epa kelalepó. 4 Kale soné ama kutita, mo sonaairó sukuta̧itamo deróo, ama aure o̧larapekélé, kold kapané alealeteiné ho̧re ho̧re yóo, mo doasi moniné sere kasa kasai kaneró du dui meleketamo sóo, erepó. Ama naasené tare kold kapané aleale wuti dolomó kelaalokélé mo sonaalei o̧laraperó ama nópu nokole alané bólutamo deyóló fa̧anó beterepó. 5 Ama kinóló mole doi kutirimó asȩretei i ape.

Doasi Babilon-ta, nópu nuku betere soraperó i haemó mole kelaalo mo sonaalei alarapetamoné hamapó.

6 Téró ya̧lo kelalemó, Kótóné ama kae beteró betere so whi̧ atimakótei, mepaae Yesuné yale ala i ape yóló yó melateremó dale so whi̧né samea naletikimó kale so a̧ topo doyóló keyaa fu beterepó. Atétere ala kolóló, ȩ sira yale su̧pó. 7 Atétepa, kale ensel-né ȩpaae duraalu, “Ya̧ noatepa siratu bitute? Ai wȩikeró topo daayóo, naase tamo sekȩ́ daayóo, ere syaae kaae o̧laró ama sisó tómó betere sotamoné kinóló mole ala bete ya̧lo ya̧paae ha̧kearóló yó matapa wosae. 8 Naao kelale syaae kaae o̧lata, take betaletei, mió bitinipó. Tépatei, take mo apaae derepale wosono dolomó sókó holóló, a̧ doraai da̧le muló betere tikipaae faalo ai ape. Mepaae so whi̧ i haemó bitu, atimané doi take keké nale alimótei mo ti betere buk-mó munipó. Atére so whi̧né kale syaae kaae o̧la kilituraalu, doasi sira yaalopó. Ti noatepae, take a̧ betepa kolóo, mió bitini alu yóo, nalo momó sókó wóo dereteinépó.

9 Naao ai kelale alata, mo kisipa tiki fosó fosóyóló dotoróȩ fale whi̧né beta̧ bete tokó̧ló kolóló tuȩ́nérapó. Kale wȩikeró toporapeta, ti kale soné ama ero dée daalóló betere wȩikeró hae durapepó. 10 Me beteta, ti kale tȩteróló kaae tare wȩikeró doasi topo whi̧rapepó. Ai wȩikeró whi̧rapekó, aporó whi̧rape atimané tȩteróló kaae tare ala kemeyalepó. Até yóló beta̧ whi̧né tȩteróló kaae tare ala beta̧ ha̧le erapó. Atépa, nalo me whi̧ wouraalu, ama tȩteróló kaae tare ala sawa sukamó maaté kaae tawaalopó. 11 Ai kale syaae kaae o̧la take betaletei, mió bitinipó. A̧ta kale tȩteróló kaae tare wȩikeró doasi topo whi̧rapekótei, a̧kélé atimatamo touróturaalu bokówalerópó. Ai wȩikeró topo whi̧rapetamo beta̧mó beteretei, a̧ doraai tukóló muló betere alapaae fu beterapó.

12 Naao kelale naase tamo sekȩ́rapené beteta, naase tamo tȩteróló kaae tawaaire doasi topo whi̧rapepó. Ti mió atimané tȩteróló kaae tawaaire ala sini, téyópó. Take atima doasi doi muó̧póló mené sóró beteraalopó. Atéró sóró beteratepa, kale syaae kaae o̧latamo beta̧ bitu, sawa sukamó tȩteróló kaae tawaalopó. 13 Atima fea mo beta̧ kisipatóró muóló, kale syaae kaae o̧lapaae naaotóró kaae tawae yóló, fotoko̧ró tȩteróló kaae tare alatamo melaalopó. 14 Ai fakerape atima touyóló kale Sipsip hupu maletamo bóe daalopó. Téyaalotei, kale Sipsip hupu malené atimatei dóló tȩteraalopó. Ti noatepae, a̧ta i haemó betó mole talerape tȩteróló kaae tare Tale betóo, mepaae hae kwia tȩteróló kaae tare topo whi̧rape tȩteróló kaae tare topo whi̧ betóo, erapó. Atéru, a̧ sya fóló ama ala eró tare so whi̧ta, ti a̧tamo beta̧mó betaalopó. Atimata, ama ape yóló sókó su yóló, kae beteró betere so whi̧pó,” yalepó.

15 Téró, kale ensel-né ȩpaae duraalu, “Kale nópu nokole so betere wȩirapené beteta, i ape. Kae kae tiki daae mole so whi̧kélé, kae kae touró betere fakekélé, kae kae Gavman-né tȩteróló kaae tare so whi̧kélé, kae kae be fo bole so whi̧kélé mo fea tómó, ai so a̧ beterapó. 16 Kale syaae kaae o̧laró naase tamo sekȩ́rapetamoné kale nópu nokole so hó̧róló, bóe daalopó. Atéturaalu, ama kuti fea sorokóló taae faróló tiki daapi ha̧le betepa, ama tiki mi fea sorokóló nóló diri ha̧le simó suku̧laa dó̧póló biliraalopó. 17 Ti noatepae, kale naase tamo sekȩ́rape atima fea fo dokóló beta̧ tuȩ́ mutu, atima tȩteróló kaae tare fotoko̧ kale syaae kaae o̧lapaae melaalopó. Até yaaire alata, Kótóné ama eraalopó yóló muló betere fo dokonótu mo eró̧póló, atima tua̧paae bulaalopó. 18 Naao ai kelale sota, i haemó betó mole topo whi̧rape tȩteróló kaae tare doasi doi mole be huluapó,” yalepó.

18

Babilon kolokóló derepele fo

1 Ai ala yóló kemetepa, me ensel hepen bemó dorowou betepa kelalepó. Ai sekȩ́né, fea ala ama tȩteróló kaae tawóló beteró̧póló, mené a̧ sóró beteró beterapó. A̧ tua̧mó ere koko̧né sini dȩ wisinaale i hae kwia feapaae dȩralepó. 2 Téró, kale sekȩ́né mo doasi fo fakeyóló fotoko̧iné duraalu,

“Ai kolokó dorowóló mole ape! Kale doasi doi mole be hulua Babilon kolokóló dorowóló mulapó.

Ti ai sota, dowi keperape betere be alée fóo, mepaae kae kae dowi keperaperó ho̧kolo yóló kelaalo mo sonaalei barapetamo, betere tiki alée fóo erapó.

3 Ti noa betené mei, hae kwia kae kaemó betó mole so whi̧ ai soné ama nópu nokole ala tokóló yateiné wain wȩi nóló, keyaa fu dere kaae du betalepó.

I hae kwiamó betó mole so whi̧ tȩteróló kaae tare topo whi̧rapekélé, kale sotamo nópu nukua yalepó.

Ai soné ama doasi nélire alané, i hae kwiamó o̧la o̧la dotonóló duputu betere so whi̧né moni mo dekéró siré feleteiné néli whi̧ betalepó,” yalepó.

4 Téró hepen bemó me i fo depa wosalepó. “Ya̧lo so whi̧-ó, ai sotamo betere so whi̧ kua dolomó beteretei taaróló sókó ape.

Ama du betere dowi alarape dia̧paae tokó melóturaalu, ama saaire dowi sekȩi alarape dia̧kélé sao̧sórópa, taaróló ape.

5 Ti noatepae, ai soné Kótóné yóló muló betere fo tikale dowi ala muté holóló, hepen bepaae sókó horapó.

Atéremó, melaaire dowi kwia Kótóné keteréni, kisipa ha̧le yó tarapó.

6 Kale soné ama melatua yale wȩi a̧paae tokó̧ mótu, ama male su̧ tómó me beleróló a̧tei nó̧póló melae.

7 Kale so a̧ doasi doi mulapóló, wisi wisi o̧la dekeró nuku betale su̧tóró, susupui alaró dekȩné sukutere alatamo só̧póló melae.

Ama tuȩ́ tiki tua̧mó bopé fake dere ala bulu, ‘Ȩta, mo doasi tȩteróló kaae tare topo so betereteiné ȩ wulia so betepapakó woletere ala enénipóló,’ kisipa mutu beterapó.

8 Atéreteiné, mo beta̧ sukamó ama só̧póló da̧le muló betere sekȩi alarape ha̧sókó feni, mo saalo ai ape.

Ai alarapeta, i ape. Sukutere alakélé, dekȩné sukuturaalu wole yaaire alakélé, wotené sukutere alakélé, tiki siné dóló suku̧laa dokole alakélé, ai ala fea mo amatóró saalo ai ape.

Ti noatepae, ai somó dowi kwia melaaire Tale Kótóta, mo doasi fotoko̧ bole bete Talepó,” yalepó.

9 Ai sotamo nópu nokole ala yóo, ama wisi wisi o̧la sóo, du betere tȩteróló kaae tare topo whi̧rapené ai kale so dukuraalu, hotere sukuli kelalepó. Atétepa, atima kale so dekȩné sukó̧ló woletu betaalopó. 10 Kale so atéró duku bitu, susupu sóró kaketu betere alamó, atima wituraalu, tika mo umó daae mulu, i fo yaalopó.

“Mo doa wió! Doasi doi mole be hulua-ó, wió yae!

Doasi fotoko̧ bole be hulua Babilon, ya̧ doraalopóló tukóló muló betere alata, beta̧ sukakelemótóró mo ti doróló ai kemeyale ape.”

11 I hae kwia feamó o̧la o̧la dotonóló duputua yale whi̧rapené kale so dokole kolóló, dekȩné sukuturaalu, moló-u yaalopó. Ti noatepae, atimané o̧la o̧larape take yale kaae whi̧rapené momó kae duputimipó. 12-13 Atimané atéró dotonótu betere o̧la o̧larape i ape. Kold kapa, silpa kapa, doasi moni sere kasa kasai kanerape, meleke kaae, du dui o̧la, linen kuti wisinaale, sukuta̧i kuti, silk kuti, sonaai kutikélé, fetera kaae o̧la sitron nikélé, hupu sekȩ́né aleale kae kae o̧lakélé, doasi moni sere nikélé, brons kapa, aiyon kapa, be tȩtere kane fake wisinaalekélé, sinamon fetera kaae o̧laró mepaae kae kae fetera kaae o̧latamokélé, simó bilitepa felé kȩlaa wale ni sekaȩ kaae o̧la mura ni fȩkélé, frenkensense ni fȩkélé, wain wȩikélé, Olip ni duné aleale welkélé, flawa wisinaaleró whit-tamokélé, bulmakau hupuró sipsip huputamokélé, hos hupuró ama si̧yóló só kotere o̧latamokélé, wae sóró kutó diratere so whi̧ró ha̧le mo betere so whi̧tamoné tikiró asotamokélé dupu yaalopó.

14 Atimané i fo yaalopó. “Naao senée du betale ni du mo ti aluyalepó. Naao wisi wisi o̧laró néli butukutu betale ala wisinaaletamo aluyaleteiné momó kae kelaalomeipó.” 15 Téró, ai kale dosa̧ayale o̧la o̧larape dotonóló néli botokó fu betale whi̧rape atima kale so doasi susupu sóró kaketu betere alamó, atima wituraalu, tumó daae mulu, dekȩné sukó̧ló fakeyóló etei wole fo yaalopó.

16 “Doasi wió yae! Doi mole doasi be hulua-ó,

ya̧ tua̧mó betó mole so whi̧né aure o̧la o̧larape i ape. Linen kuti wisinaalekélé, sukuta̧i kuti, sonaai, kold kapa, doasi moni sere kaporó du dui melekerapetamoné au wisinaale yóló néli whi̧ betaletei, mió wió yae.

17 Doasi moni sere wisi wisi o̧la fea ha̧leke sukamótóró doyóló ai kemeyale ape.

Doasi wȩi nuku só kotere so whi̧kélé, ai nukumó kotere so whi̧kélé, nuku tua̧mó kutó ditere so whi̧kélé, moni saaire kutó ditere so whi̧kélé, mo fea tumó kese anóló daae muaalopó.”

18 Kale so dukuraalu hotere sukuli kolóló, atimané i fo yaalopó. “Atei kaae doi mole doasi be hulua wisinaaleta, me kae mei, mo beta̧tóró tȩnapó,” 19 Atétepa, dekȩné sukuturaalu, atima hae diyóló, etei wole fakeyóló du betaalopó.

“Wió! Doasi doi mole be hulua-ó, wé! naao teyae.

Ai soné doasi wȩi nuku talerape atima moniné doasi néli whi̧ beteralepó.

Téyale sotei, ha̧leke sukamó a̧ mo ti doyalepó.

20 Ó hepen bemó betó mole doasirape-ó, ai sopaae eratere alamó dia̧ hai̧né sukutu betae.

Kótóné dowi ala kemeróló kae beterale so whi̧kélé, aposel whi̧rapekélé, Kótóné fo eratere ko̧ló whi̧rapekélé, hai̧né sukutu betae.

Ti noatepae, ai soné dia̧paae erale sekȩi alamó, kwia Kótóné a̧paae tokó̧ melalepóló, dia̧ hai̧né sukutu betae.”

21 Téró, doasi fotoko̧ bole ensel-né mo doasi kane fake tao sóró doasi wȩi kȩla tópaae taae deróló duraalu,

“I doasi kane taae derótu dere kaae, kale doi mole Babilon be hulua kolokó dorowóló, mo ti doratere be, momó kae tȩyaalomeipó.

22 Ya̧ tua̧mó kita kaae o̧lané halekélé, wole fokélé, fó wutiné haleró kapané aleale ukulumó wutiné haletamo momó kae wosaalomeipó.

Be tȩtere ala ó nuku wisiratere ala ó kae kae fosó fosótere whi̧rape mo feata, Babilon ya̧ tua̧mó mo kolókélé yaalomeipó.

Whiti o du dera̧keturaalu, kane fakené halekélé, momó kae wosaalomeipó.

23 Kale lamp sa̧né dȩrótu beteretei, momó kae dȩraalomeipó.

Soró whi̧tamo dokóló o̧la deturaalu, hȩkese detere fo momó kaae wosaalomeipó.

Naao o̧la o̧la dotonóló duputua dere whi̧rapeta, i haemó doasi doi mole whi̧rapepó.

Naao isi whi̧né dere alané kae kae Gavman-né tȩteróló kaae tare ao̧mó betó mole so whi̧kélé, fea kó̧paae a̧lisóró fu betalepó.

24 Kale so tua̧mó, Kótóné fo eratere ko̧ló whi̧rapekélé,

Kótóné ama kaae beteró betere so whi̧kélé,

bóené mepaae i haemó betó mole so whi̧ dale sameakélé a̧ tua̧mó mupa kelalepó,” yalepó.

19

Talené doi hale sóró horó̧póló yae!

1 Ai ala yóló kemetepa wosalemó, ó hepen bemó so whi̧ mo ha̧le o̧la kaae wó muluraalu fo tiki whaa du betalepó. Atéró duraalu,

“Talené doi hale sóró horae.

Mo ti aluyao̧sóró tao sere alakélé, ama ere alané doasi doi mole alakélé, fotoko̧ doasi bole alakélé, bete Tale da̧né Aya Kótó a̧tórótipó.

Ti noatepae, ama taleyóló só deratere ala ho̧ko ini, mo alatóró sya furaalu, dono taletua dapó.

2 Atéturaalu, kale doasi doi mole nópu nokole soné ama du betale alané i haemó betó mole so whi̧ kó̧paae faróló doralepó. Até yale alamó, Kótóné ama kutó diratere whi̧rape dóló sókó fale sameamó kwia tokó̧ malepó,” yalepó.

3 Téró atimané momómo fo fakeyóló duraalu,

“Talené doi hale sóró horae.

Kale so duku bituraalu hotere sukuli tukókélé ini, ha̧le holótóróti tarapó,” yalepó.

4 Ai fo deremó, kale 24 whi̧ disiraperó kale dou̧ró betere o̧larapetamo kale tȩteróló kaae tare doasi betere tikimó deraapisa fóló fió mulu fo fakeyóló duraalu,

“Mo kée, Talené doi hale sóró horó̧póló yae!” yalepó.

5 Tétepa, kale tȩteróló kaae tare doasi betere tikimó sókó wale foné duraalu,

“Talené kutó diratere so whi̧rape-ó, dia̧ a̧paae winé sukó̧ló, doasi doi mole so whi̧ró doi munire so whi̧tamo feané da̧ tȩteróló kaae tare Kótóné doi hale sóró horótu betae,” yalepó.

6 Tétepa ya̧lo wosalemó, so whi̧ mo ha̧le o̧la kaae wó muluraalu dere fo tiki whaata, mo doasi wȩi dou̧ ka̧atu dere hu kaaeró doasi be sapalaa dere kaaetamo yóló duraalu,

“Talené doi hale sóró horae.

Da̧ kaae tare doasi fotoko̧ bole Kótóné o̧la o̧la fea amatóró tȩteróló kaae tareteiné ama doi hale sóró horae!

7 Da̧ fea hai̧né sukó̧ló hȩkeseturaalu, ama doi doasi muó̧póló hale sóró horaalopa siépe.

Ti noatepae, kale Sipsip hupu malené so dokaaire be dȩ sókó wapa, kale sekȩ́né dokaaire soné ama auyaaire o̧la o̧la donoróló muló beterapó.

8 Kale so a̧ deró̧póló, fokó fale dȩi linen kuti wisinaale melalepó,” yalepó.

Ti ai kale dȩi linen kuti wisinaaleta, Kótóné ama kae betere so whi̧rapené du betale mo donoi alapaae dó faróló erapó.

9 Tétepa, kale ensel-né ȩpaae duraalu, “I fo asȩyae. Kale Sipsip hupu malené so dokaairaalu, o̧la deyaalopa ape,” yóló dape sere so whi̧ mo doa hai̧né sinó̧póló yae. Téró ama duraalu, “Ita, Kótóné ama ko̧lómó sókó wale fotóró dapó,” yalepó.

10 Até deremó, ȩ ama hó ao̧mó deraapisa fóló fió mulu, a̧paae moma yaai yalepó. Atéyalemó, ama duraalu, “Atékese! Ȩta, ya̧ró Yesuné yale ala mopóló eró tare so whi̧rapetamo da̧ beta̧ kutó diratere sekȩ́pó. Térapa, Kótó ao̧mó sukó̧ló bitu, a̧paae beta̧ moma yae. Ti noatepae, Yesuné yale ala etérópóló yó matere alané Kótóné ko̧ló whi̧rapené dere fo fea bete ha̧kearótu beterapó,” yalepó.

Dȩi hos hupu tómó beta̧ sekȩ́ whi̧ betepa kelale fo

11 Téró ya̧lo kelalemó, hepen be tu̧ tukwȩ fóló, dȩi hos hupu ȩ daalepaae anóló daalepó. Ai hupu tómó betere whi̧ mo foné betetóró bitu, Talené ala eró tare Sekȩ́pó dua dapó. Ai sekȩ́néta, fo tokóló taletere alaró bóe dele alatamo, mo donotóró dua dapó. 12 Ama keleta, mo si mi kaae buóo, ama topomó kale tȩteróló kaae tare doasiné deró betere topo taorape deróo, erepó. Ama tikimó asȩyóló muló betere doita, mo whi̧ beta̧nékélé tuȩ́ni, ama beta̧ tuȩ́rapó. 13 Ama deró betere kutita, samea belere dolopaae deróló sókó sale kuti deró beterepó. Ai sekȩ́né ama doita, ti Kótóné fopó. 14 Hepen bemó bóe dele amirape atimané deró betere kutita, mo fokó fale tikimó dȩi linen kuti wisinaale deróló, dȩi hos hupurape tómó betóló, kale sekȩ́né sisómó wó tarepó. 15 I hae kwia feamó betó mole so whi̧tamo bóe dóló tȩteraairaalu, bóe dele fosói sepake ama ko̧lómó sókó wapa kelalepó. “Amata, aiyon kapané aleale nópulu taru, haemó betó mole so whi̧ fea ama tȩteróló kaae tawaalopó,” Ai sekȩ́néta, mo doasi fotoko̧ bole Kótóné dowi fopaae buló, kwia melaaire wain képi du wȩi do̧tere tikimó tȩiya tȩiya du beterapó. 16 Ama deró betere fo̧loi kutiró fasatamomó etei doi asȩrepó.

Tȩteróló kaae tare whi̧rape kaae tare doasi betóo,

i haemó doasi o̧la o̧la talerape tȩteróló kaae tare Tale betóo,

erapó.

17 Téró ya̧lo kelalemó, beta̧ ensel suka ke tómó daalu, kale sikimó sȩ́ kotere barapepaae fo fakeyóló duraalu, “Kótóné ama doasi o̧la deyaalopa, dia̧ fea beta̧paae toura̧le ape. 18 Ti ha̧le mei, Kale tȩteróló kaae tare doasi whi̧rapekélé, diki tare whi̧rapené topo whi̧rapekélé, mo doasi fotoko̧ buló bóe dele whi̧rapekélé, hos hupuraperó ai hupu tómó betóló kotere whi̧rapetamokélé, mo ha̧le betere so whi̧raperó wae sóró betere so whi̧rapetamokélé, mo doasi doi mole whi̧raperó doi muni ha̧le betó mole so whi̧rapetamokélé, i dosa̧ayale so whi̧rapené tiki mirape dia̧ naasepólópa, toura̧le ape,” yalepó.

19 Téró ya̧lo kelalemó, kale hos hupu tómó betóló wale whi̧ró ama bóe dele amirapetamo atima daae molepaae, kale syaae kaae o̧laró hae kwia fea tȩteróló kaae dilikiyó mole doasi topo whi̧rapetamokélé, atimané bóe dele whi̧rapekélé touyóló, bóe daai wou betepa kelalepó. 20 Téyaletei, kale syaae kaae o̧laró, Kótóné ama ko̧ló whi̧póló kapala fo yó matere whi̧tamo tawóló dokóló mulalepó.

Ti ai kale kapala fo yó matere ko̧ló whi̧né kale syaae kaae o̧lané doi doasi muó̧póló kae kae kelemei alarape erótu betalepó. Ti ama ai kelemei alarape yó melaletikimó, syaae kaae o̧lané siri sóo, ama aso ao̧mó sukó̧ló bituraalu, dukiratere fo yóo, du betale so whi̧rape kó̧paae fó̧póló dilikitu betale whi̧pó. Téró, ai kale dokóló mulale sekȩ́ tamo, betepatei doasi sulpa si duku betere wȩi kȩla belerepaae taae deralepó. 21 Téturaalu, atimaamoné bóe dele whi̧rapeta, kale hos hupu tómó betóló wale whi̧né ko̧lómó sókó wale sepakené mo fea dóló muó mupa, barapené tiki mi nóló depe watamo fua yalepó.

20

1,000 ba fo tua̧mó yaaire ala

1 Téró ya̧lo kelalemó, ó hepen bemó ensel dorowou betalepó. Ai sekȩ́né ama naasenéta, mo apaae derepale osono dolo tu̧ kinaaire kiró mo doasi sein képitamo tarepó. 2 Ai ensel-né kale wuli disó botokó̧ sóró tawalepó. Ai disóta, mo taketi bitiré wale wulipó. Ama doita, Satan ó Kótótamo bóe du betere dowi kepepó. A̧ dokóló muló betepa 1000 ba fopi kemeraairaalu dokalepó. 3 Téró, ensel-né kale wuli disó tawóló, mo apaae derepale osono dolopaae sóró taae deróló, tu̧ kinóló diriratere o̧lané mo ti diriralepó. Ti aita ha̧le mei, i hae kwiamó betó mole so whi̧ ama momó kae dilikó̧ló kó̧paae falao̧sóró, 1000 ba fo tua̧mó ha̧le beteralepó. Ai ba forape kemetepa, ki̧lipaae sawatamo sukamó maaté a̧ sókó daalóló, ha̧le beteró̧póló eraalopó.

4 Téró ya̧lo kelalemó, tȩteróló kaae tare doasi betere searapemó fo tokó̧yóló taletere whi̧rape betó molepó. Aimó, Yesuné yale alarape i ape, yóló yó matere foró Kótóné fotamo yó materemó, depa tikale so whi̧né keperapekélé, betó mupa kelalepó. Ti ai so whi̧rapeta, syaae kaae o̧laró ama asotamo ao̧mó sukó̧ló bitu, dukiratere fo ini yóo, ama siri atimané kutirimó ó naasemó dakeratere hó̧ dua yóo, yale so whi̧rapené keperapepó. Ai sekȩ́rape atimata, kepaayóló bituraalu, Yesu Kerisotamo beta̧mó 1000 ba fo tua̧mó tȩteróló kaae taté fó̧póló sóró beteralepó. 5 Téró, kale ha̧le suka̧le whi̧rape atima hapale kepaani, 1000 ba fo kemeyale ki̧lipaae, ti kepaayóló betó muaalopó. Ti aita, folosóró kepaayóló betereteipó. 6 Ai kale folosóró kepaayóló betere so whi̧ta, Kótóné ama kae sóró beteró betereteimó, mo hai̧né sukó̧ló betó mulapó. Tamo dakoróló sukutere alané atimapaae me sekȩi ala eranénipó. Téni, atima Kótóró Yesu Kerisotamopaae momaratere so whi̧ bituraalu, a̧tamo beta̧mó tȩteróló kaae taté fóló 1000 ba fo kemeyaalopó.

Satan doasi dele tua̧mó beteraaire fo

7 Téró ai kale 1000 ba fo kemetepa, Satan a̧ dipula beteraletei fó̧póló sókó daalaalopó. 8 A̧ atéró sókó daalatepa furaalu, i hae detene fale dou̧ró kwiamó betó mole Kok fake so whi̧ró Makok fake so whi̧tamokélé dilikó̧ló, dape siré kwȩyóló bóe daai, beta̧paae toura̧le waalopó. Ti ai so whi̧, fea touróturaalu, wȩi atika̧ su̧pó. 9 Ai tourale amirape atima, delaapemó daayóló doasi mulure hae tiki mo su̧róló wou, Kótóné ama so whi̧ betere tiki boperóló betó molepó. Ai so whi̧ betere tikita, ti Kótóné ama yaala sókó fóló mole be huluapó. Atima atéró be naai bopera̧le wóló betó molemó, ó hepen bemó si sókó dorowóló atima mo fea doló kemeralepó. 10 Ai kale siné doló kemerale so whi̧ dilika̧le Kótótamo bóe du betere dowi kepe a̧ta, kale sulpa si dó tare wȩi kȩla belerepaae taae deralepó. Take kale syaae kaae o̧laró Kótóné ama ko̧ló whi̧póló kapala fo yó male whi̧tamo taae derale kaae a̧kélé atéró taae deralepó. Atima atéró bituraalu, dikitamokélé, dȩtamokélé, doakale dele doasi sóró kaketu betere alata kemekélé ini, ha̧le yótóróti tawaalopó.

Suka̧le so whi̧tamo fo tokó̧ló tale yaaire fo

11 Téró, kale tȩteróló kaae tare doasi betere dȩi sea kolóo, ai sea tómó betere sekȩ́ kolóo, yalepó. I haeró sa̧tamota, ai kale doasi kilitu botokó feletei, kinaaire tiki meipó. 12 Téró ya̧lo kelalemó, take sisiraae fele doasi doi mole so whi̧ ó doi munire so whi̧, doasi betere tikipaae anóló daae molepó. Atima atéró daae mole tua̧mó, buk-rape da̧ae faróló muó molepó. Me da̧ae faróló mole buk-ta, mo titóróti betó tare buk-pó. Take kale sisiraae fele so whi̧rape atimané yale alarape fea kale buk-rapemó asȩyóló moletei, kolóló taleyalepó. 13 Kale wȩi nóló sisiraae fua yale so whi̧ta, doasi wȩi kȩlané dotonale holóo, mo sukutere so whi̧rape fóló betere bemó betó mole so whi̧kélé, ti ai benétei dotonale wóo, sukutere alané tao tare so whi̧rapeta, ti ai alanétei dotonale wóo yalepó. Atéró wóló betó mupa, atima doko̧ feané yale ala donotóró taletua yalepó. 14 Téró, kale sukutere alaró suka̧le so whi̧rapetamo betó mole tiki kale doasi si duku betere wȩi kȩla belere dolopaae taae deralepó. Ti ai si duku betere wȩi kȩlapaae taae deraleteita, tamoróló sukutere tikipó. 15 Téró, mo ti betere buk-mó doi munire so whi̧ kale si dó tare wȩi kȩla dolopaae taae deralepó.

21

Kisi Jerusalem be

1 Téró ya̧lo kelalemó, me i ala erepó. Take mole haeró hepen betamokélé kemeróturaalu doasi wȩi kȩlakélé kemeralepó. Téturaalu, kisi hepen beró haetamo sókó wóló mupa kelalepó. 2 Téró ya̧lo kelalemó, dowi ala beta̧kélé munire kisi Jerusalem be hulua wisinaale, Kótó betere hepen be taaróló dorowou betalepó. Ai be huluané ama ere alata, so seimale a̧ whi̧tamo dokaai kolóló koko̧né suki̧ kuti wisinaale derótu dere kaae erepó. 3 Téró ya̧lo wosalemó, kale tȩteróló kaae tare doasi betere tikimó fo fakeyóló duraalu, “Mió, Kótó a̧ betere be dorówóló so whi̧tamo muóo, a̧kélé atimatamo betóo, yaalopó. Atéru, atima ama so whi̧tóró betepa, Kótó atimatamo beta̧mó bitu, atima tȩteróló tare Tale betaalopó. 4 Atéró, so whi̧ feané wole kaape ai sekȩ́né helekó̧ló kópuraalopó. Tétu, sukutere alakélé, dekȩné sukó̧ló wole dere alakélé, moló hu dere alakélé, dele sere alakélé, momó kae yaalomeipó. Ti noatepae, folosóró yale alarape fea mo ti kemeró betereteinépó,” yalepó.

5 Téró kale tȩteróló kaae tare tikimó betere doasiné duraalu, “Fea o̧la fea ya̧lo kae kisi aletu beterapó! Térapa, ya̧lo i yale fo naao asȩyae. Ti noatepae, i dere fota, mo yaai dere ala dapóló diaao̧ tuȩ́ tiki tiranérapó,” yalepó.

6 Téró ama ȩpaae duraalu, “Ai alarapeta, fea ai yóló kemeyale ape. Ȩta, Alaparó Omekatamo bituraalu, kaae sereteiró kemeratereteitamo, mo ȩtórótipó. Whi̧ me de wȩi nokole depa, mo ti betó tare tikimó wó tare wȩi me o̧lané dupuni, ha̧le nó̧póló ya̧lo melaalopó. 7 Whi̧ me de a̧ tu̧ wisipaae faai fȩlalemó, sesétepakélé hepée taae faróló wale whi̧né i o̧la o̧larape fea take ama saalopó. Téturaalu, ȩ a̧ tȩteróló kaae tare Kótó betóo, a̧ ya̧lo naale betóo yaalopó. 8 Téretei, atimapaae me sekȩi ala erao̧sóró witu, ȩ taaróló fele so whi̧kélé, whi̧né sotamo dere ala kaae yóló whi̧ hamomatamotei dowi ala du betere so whi̧rapekélé, whi̧ dele whi̧rapekélé, nópu nokole so whi̧kélé, kapo nipaae momatere alaró herei whétamoné whi̧ dele so whi̧kélé, kapala fo dere so whi̧kélé, mo fea atima betaaire tikita, sulpa si duku betere wȩi kȩla ai ape. Ti aita, atima tamoróló suka̧aire alapó,” yalepó.

9 Mo kemeróturaalu melaaire wȩikeró sekȩi alarape belere nuku tare wȩikeró ensel-rapekó beta̧né ȩpaae duraalu, “Kale Sipsip hupu malené dokaaire so, ya̧lo ya̧paae yó melaalopa, kelaai ape,” yalepó. 10 Ai fo deremó, Dȩi Kepe Wisiné ȩ fotoko̧ bulatepa, kale ensel-né mo doasi sokore hasi fosópaae beleyóló sóró holalepó. Atéró sóró holóló beteró bituraalu, dowi ala mo beta̧kélé munire be hulua Jerusalem, Kótó betere hepen be taaróló ai dorowou beterapa, kelae yóló yó malepó. 11 Tétepa ya̧lo kelalemó, ai kale be huluata, Kótóné ama ere dȩ wisinaale dȩyó faralepó. Atéró ere dȩta, mo doasi moni duputere kanené kasa kasare dȩ kaae erepó. Mo ha̧le kaponé ere dȩ kaae mei, jaspa kanené dȩ kaaetórótipó. Mo hu̧kulukélé ini, klas kasa kasa kaae yó fi jaspa kane wisinaalené ere dȩ kaaepó. 12 Ai be huluata, doasi dopóku ópaae horóló deyóló boperó beterepó. Ai dopóku tua̧móta 12-tu̧ dolorape móo, ai tu̧ kaae diliki yóló 12-ensel-rape daa yóo, ai tu̧ serekemó 12-Israel fakené doirape asȩ yóo, erepó. 13 Ai dopókumó suka hoterepaaeróló tu̧ sereke sore muóo, suka doropolepaaeróló tu̧ sore muóo, saot dȩpaaeróló sore muóo, norti dȩpaaerólókélé, sore muóo erepó. 14 Ai kale be hulua boperóló dere dopóku 12-ró kapo fakerapené mukuté mulaté horepó. Ai 12 mukuté mole kane fake tómó, kale Sipsip hupu malené sóró beteró betere 12 aposel whi̧rapené doi asȩrepó.

15 Ȩtamo kale fo yale ensel-né kale be huluakélé, dopóku dereteikélé, tu̧ serekerapekélé fea su̧róló da̧le saairaalu kold kapané aleale dotó tiki tarepó. 16 Ai be huluata etéró tȩyóló muló beterepó. Filipaaró betereteiné da̧leró doló faló betereteiné da̧letamota, ti mo beta̧ kaaetórótipó. Kale sekȩ́né ama da̧le saai tare dotó tikiné be hulua su̧róló da̧le saleteita, doló faló betereteikélé, filipaaró betereteikélé, ópaae horeteikélé, mo beta̧ kaaetóró 2200 kilomitapó. 17 Téró kale dopóku hapólu eretei ama da̧le saleteita, 65 mita-pó. Ti ai ensel-né ama da̧le sere alata, me kae mei, mo whi̧né dere kaaetóró yalepó. 18 Ai kale be hulua boperóló dere dopókuta, jaspa kanené aleyóo, be huluata, ti kold kapa wisinaalené aleyóo erepó. Ai kale kold kapata, hu̧kulukélé ini, mo kasa kasa yó fipó. 19-20 Ai be hulua boperóló dere dopóku mukuté mulaté hore kapo fakerape auraairaalu, mo doasi moniné duputere kae kae kasa kasai kanerapené auró beterepó. Folosóró kaae suraalu, muló betere mukuté jaspa kanené auróo, 2 ti sapaia kanené auróo, 3 ti, kalsitoni kanené auróo, 4 ti emerald kanené auróo, 5 ti sadoniks kanené auróo, 6 ti kanilian kanené auróo, 7 ti krisolait kanené auróo, 8 ti berl kanené auróo, 9 ti topas kanené auróo, 10 ti krisopres kanené auróo, 11 ti jasint kanené auróo, 12 ti ametes kanené auróo, erepó. 21 Kale ai dopóku 12 tu̧ serekerapeta, 12- du dui meleke perl-né alée molepó. Ai tu̧ sereke doko̧ta, mo beta̧ perl doasiné alée mulapó. Be hulua tua̧mó fale tu̧ta, kold kapa wisinaale mo kasa kasai klas kaaené aleyóló molepó.

22 Ai be hulua tua̧mó Kótópaae momatere be beta̧ kilinipó. Ti noatepae, doasi fotoko̧ bole Tale Kótóró kale Sipsip hupu male atimaamota, ti ai be hulua tua̧mó ere momatere betórótipó. 23 Ai be huluamó Kótóné ama ere alané dȩró kale Sipsip hupu malené dȩtamo eró betereteiné, suka dȩró wélié dȩtamo mo ya̧ya̧ inipó. 24 Ai be huluamó dȩyó fale dȩné, i haemó betó mole so whi̧ fea diliki dolomó kutu betao̧sóró, ai dȩné dȩraalopó. I haemó tȩteróló kaae tare topo whi̧rape, atima mo kelaalo koko̧né sini ala wisinaale sóró wóló ai be tua̧mó mulaalopó. 25 Ai be hulua tua̧paae faaire tu̧rape kinókélé ini, mo ha̧le tukwȩ faróló muló betaalopó. Ti noatepae, aimó diki dere ala muni, dȩtóró yó tareteinépó. 26 Kae kae hae kwiamó betó mole so whi̧né doasi doi mutere alaró, kelaalo koko̧i ala wisinaaletamo sóró wóló ai be hulua tua̧mó mulaalopó. 27 Dowi ala mole whi̧ ai be hulua tua̧mó sókó faalomeipó. Halei ala dere whi̧raperó, kapala dilikitere so whi̧ beta̧kélé ai be hulua tua̧paae mo sókó faalomeipó. Kale Sipsip hupu malené mo ti betere buk-mó doi mole so whi̧ beta̧ ai be huluamó fóló betaalopó.

22

Mo ti betó tawaaire wȩi

1 Téró, kale ensel-né ȩpaae mo ti betó tawaaire fu betere kikisi wȩi kelaai ape yóló yó melalepó. Ai fole wȩita, Kótóró kale Sipsip hupu maletamoné tȩteróló kaae tare doasi betere tikimó sorokó wóló, ai be hulua tua̧mó fale tu̧ seraa fu betepa kelalepó. 2 Ai wȩi fóku uté dȩró, ité dȩtamomó mo ti betó tare ni daalepó. Wélié doko̧ fea ai niné du oletua dapó. Ai niné ama sókuta, i hae kwiamó betó mole so whi̧ tua̧mó mole kae kae sekȩi alarape fea i ni sóku fotoko̧né su̧mó wisiranérapó. 3 Take so whi̧né yale dowi alamó Kótóné erale sekȩi ala ai be huluamó momó kae muaalomeipó. Kótóró Sipsip hupu maletamoné tȩteróló kaae tare tiki ai be huluamó mupa, ama kutó diratere so whi̧né ama erae dere ala erótu betaalopó. 4 Atimané ama kelepaa kolóo, ama doi atimané kutirimó asȩ yó fóo, yaalopó. 5 Aimó be dikitere ala momó kae muaalomeipó. Atima suka dȩ ó sa̧ dȩkélé, ya̧ya̧tere ala mo enénipó. Ti noatepae, atima dȩ tua̧mó beteró̧póló Tale Kótóné ama ere dȩné dȩró betaalopó. Atéró bituraalu, betere doko̧ fea atimanékélé, fea ala fea tȩteróló kaae taté fu betaalopó.

6 Tale a̧ta, ama ko̧ló whi̧rapené keperape tȩteróló kaae tare Kótó beterapó. Atéru, mo felekemó eraaitere ala ama kutó diratere so whi̧paae ene fó̧póló, ama ensel atima beterepaae dotȩyalepó, yalepó.

Yesu walapóló ere fo

7 “Ȩ mo felekemó waalo ai ape. Kótóné i ala eraalopóló i buk-mó asȩre fo eró tare so whi̧ta, Kótóné atima wisiralepóló, hai̧né sukutu betaalo ai ape,” yalepó.

8 I yale forape wosóo, yale alarape kolóo, yale whi̧ta ȩ Jon-pó. I alarape yó male ki̧lipaae ai yó male ensel daale tikimó a̧paae moma yaai deraapisa fóló fió mualepó. 9 Téyalemó, ama ȩpaae duraalu, “Atékese! Ȩta tale mei, da̧mo wusuró Talené kutó diratere whi̧pó. Nonaaorape Kótóné ko̧ló whi̧rapekélé, kale i buk-mó mole fo eró tare so whi̧kélé, da̧ fea beta̧ kutó diratere fakepó. Térapa, Kótó ao̧mó sukó̧ló bitu, ama doi beta̧ sóró horótu betae,” yalepó.

10 Téró, kale dere kaae ȩpaae momó duraalu, “Kótóné i ala eraalopó ere fo ha̧kearóló i buk-mó asȩyóló muló betere fo kinóló mulao̧se. 11 Dowi ala du betere so whi̧ta, atima ai alatóró yó tanó̧póló yae. Kae kae mo kelaalo sonaalei dowi ala du betere so whi̧ta, ti ai alatóró du beteró̧póló yae. Mo donoi ala wisi du betere so whi̧ta, ti atimané ai du betere wisi alatóró yó tanó̧póló yae. Me dowi alatamo hosekéni, Kótóné ama kae beteró betere so whi̧ ti atima ai betere kaaetóró betó tanó̧póló yae,” yalepó.

12 “I dere fo wosae, ȩ mo felekemó waalo ai ape!

So whi̧ doko̧ feané yale alamó tokó̧ melaai ya̧lo i tare duputa, ȩ wouraalu melaalo ai ape.

13 Ȩta, Alaparó Omekatamopó. Folosóró kaae sóró betaleteiró, kemera̧le foloteitamota ȩtórótipó.

O̧la o̧la fea keké nale betekélé, fea ala touróló kemeratere betekélé, ti mo ȩtórótipó.

14 Deróló sókó fatere fo̧loi kutu fokotu betere so whi̧ta, Kótóné wusiró beterapa hai̧né sukutu betae.

Ti atétere so whi̧ be dopóku tu̧ serekemó doasi be huluapaae sókó fóo, mo ti betere ni du tokó nóo, yaairetei, mo su̧rapó.

15 Kale dopóku ao̧ró hao̧rape betó mulapó.

Ai hao̧rapeta i ape. Whéró hereitamoné whi̧ dele alakélé, kae kae hosó̧ fo ó isi whi̧né dere alakélé, nópu nokole alakélé, whi̧ dele alakélé, kapala kótóraperó keperapetamopaae momatere alakélé, kapala fo yóló whi̧ dilika̧ai ekȩle du betere alakélé, i dosa̧ayale alarape du betere so whi̧ atima feata, dopóku ao̧ró betó mulapó.

16 Ȩta, Yesupó. I kelale alarape Keriso fake so whi̧né dosa̧ayóló tuȩ́ yó̧póló, dia̧paae yó male fae yóló ya̧lo ensel dotȩyalepó.

Ȩta, Depit kaayale beteró ama deté fele naalené naaletamopó.

Atéru, hi̧ka be dȩteretamo dȩyó tare ho̧repó,” yalepó.

17 Kale Dȩi Kepe Wisiró whi̧né dokaai du betere sotamoné duraalu, “Ape,” du beterapó. Mepaae i dere fo wosetere so whi̧nékélé “Ape,” yó̧póló yae. Mepaae whi̧ de wȩi nokole depa, ȩ beterepaae wó̧póló yae. Mepaae whi̧ dené wȩi nenée du betepa, mo ti betó tawaaire wȩi dupuni, ha̧le sóró nale wó̧póló yae.

18 Kótóné i ala eraalopóló, buk-mó asȩre fo wosetu betere so whi̧ feapaae dirii ma fo i dapa wosae. Mepaae so whi̧ denétamo i buk-mó mole fo tómó me kae beleróló depa, ti Kótóné i buk-mó bopetu betere sekȩi alarape ai so whi̧paae mo turó eraalo ai ape. 19 Mepaae whi̧ dené Talené i ala eraalopóló buk-mó mole fo mepaae kwia tokó̧ló aluratepa, ti Kótóné atétere whi̧mó melaalopóló i buk-mó bopeyale mo ti betere ni du nóo, kae tȩne be huluamó beteróo, yaai yale alatamo ama fasó saalopó.

20 I kale asȩyóló muló betere alarape kelale whi̧né duraalu,

“Mopó. Ȩ felekemó walapó,” fo dapó.

Tétepa duraalu,

“Mo kée Téyó̧póló yae.

Tale Yesu-ó, ya̧ ape,” dapó.

21 Tale Yesuné ha̧le tao sere ala wisinaale Kótóné so whi̧paae wó̧póló yae. Mo kée. Téyó̧póló yae.