^

Η Καινή Διαθήκη

Solid Rock Greek New Testament, Scholar's Edition

Public Domain
Language: Ελληνικά (Greek, Ancient)
Translation by: Robinson and Pierpont
Contributor: Joey McCollum and Stephen Brown

2024-02-14

ePub generated by Haiola 22 Feb 2024 from source files dated 21 Feb 2024
eBible.org certified

ea26eb2f-2ae8-5dbd-b983-10607803e6d3

INTRODUCTION

Introduction

Joey McCollum and Stephen L. Brown

About This Edition

The Solid Rock Greek New Testament: Scholar's Edition (SRS) was produced for the purpose of highlighting interactions between the various text-critical methodologies that underlie prominent Greek New Testament editions. In compiling this edition, we have expanded on the apparatus of the SBL Greek New Testament (SBL GNT) by collating several additional works at more than one thousand additional points of variation. This expansion was motivated by two goals: First, to add to the SBL GNT's coverage of Byzantine and majority texts, with the purpose of highlighting previously-overlooked points of heterogeneity in the bulk of later manuscripts; and second, to extend the SBL GNT's treatment of prominent critical texts like Nestle-Aland that have seen major changes in content and methodology in their most recent editions.

Strictly speaking, SRS is not a critical edition of the Greek New Testament. Since the sources we have collated are other editions rather than historical manuscripts, translations, and citations of the Greek text, SRS is better described as a digest of critical texts. As such, it is intended to be a study help to students, pastors, and other teachers of the Word who desire a simple, but comprehensive guide to the places where text-critical scholarship offers differing opinions. Exegesis begins with the text; therefore, a solid foundation for making decisions on variants in the text is indispensable.

The Text

The SRS edition has been produced on Byzantine-priority grounds,* using an electronic version of the Robinson-Pierpont (RP) text as a base. A commentary on all of the textual differences between this edition and RP can be found in the second essay of the appendix.

Paratextual matters, such as verse and paragraph divisions, capitalization, and punctuation generally follow the conventions of RP, though some changes have been made.† Abbreviations for numbers and nomina sacra, common in Greek manuscripts, have been expanded for ease of reading. The typeface used in this edition prints iota adscripts, rather than subscripts, with capital letters, so, for example, ῼ should be read as the capitalized equivalent of ῳ. For the sake of convenience, we have placed the New Testament books in the order most familiar to English-speaking Christians.

The Apparatus

Our collation covers the following editions of the Greek New Testament:

RP
Maurice A. Robinson and William G. Pierpont, eds. The New Testament in the Original Greek: Byzantine Textform. Southborough, MA: Chilton Book Publishing, 2005. Electronic version. This is the quintessential Byzantine-priority critical text. It follows the predominant Kx Byzantine textual family in most of the New Testament and the Koine or Q profile in Revelation. Differences between the print and electronic versions are summarized at the beginning of the second appendix essay.

f 35
Wilbur N. Pickering, ed. The Greek New Testament According to Family 35. 2nd ed. Wilbur N. Pickering, 2015. This edition follows the consensus of Kr, or Family 35. This textual family has fewer and later witnesses than Kx , but it has a more cohesive and consistent profile throughout the New Testament.

TR
The Textus Receptus—specifically, the third or “Stephanus” edition produced in 1550. The Textus Receptus was one of the earliest critical editions of the New Testament. While the principles used to produce it might be considered closer to eclecticism than to Byzantine-priority, the few manuscripts collated for the edition were generally Byzantine in character, making the text largely Byzantine.

TNT2
The 2009 Tyndale House corrected edition of Samuel P. Tregelles, ed. The Greek New Testament, Edited from Ancient Authorities, with their Various Readings in Full, and the Latin Version of Jerome. London: Samuel Bagster and Sons, 1857–1879. Tregelles's Greek New Testament both preceded and influenced that of Westcott and Hort. His methodology, like theirs, placed great emphasis on knowledge of manuscript evidence. Yet unlike Westcott and Hort, who in practice ruled out much of this evidence through a conjectured history of the text, Tregelles eschewed purely conjectural approaches and relied much more on the manuscript data itself. As a result, where the Westcott-Hort edition follows more of a copy-text methodology, Tregelles's text takes a more balanced approach.

WH
Brooke Foss Westcott and Fenton John Anthony Hort. The New Testament in the Original Greek. Vol. 1: Text. New York, NY: Harper & Brothers, 1881. This edition served as a critical response to the Textus Receptus, and its publication marked a turning point for mainstream New Testament textual criticism. The methodology of Westcott and Hort made use of internal canons of evaluating readings, but it emphasized the priority of external evidence, or knowledge of manuscripts and their relative weights. Because Westcott and Hort assigned the highest weight to the fourth-century codices Sinaiticus ( 01 / א ) and Vaticanus (B / 03), their text most closely resembles that of these two witnesses, and especially that of Vaticanus.

NA25
Erwin Nestle and Kurt Aland, eds. Novum Testamentum Graece cum apparatu critico curavit Eberhard Nestle novis curis elaboravit Erwin Nestle. 25th ed. Stuttgart: Privilegierte Württembergische Bibelanstalt, 1963. This was the last edition of the Nestle text to be produced under Erwin Nestle's supervision. It follows the simple methodology of adopting the majority reading of three other prominent editions, namely, those of Westcott-Hort, Tischendorf, and Weiss.

NA27
Kurt Aland et al., eds. Nestle-Aland Novum Testamentum Graece. 27th ed. Stuttgart: Deutsche Bibelgesellschaft, 1993. Kurt Aland began supervising the production of the Nestle-Aland text with the twenty-sixth edition. The text of that edition (and this one, since only the textual apparatus was changed in the twenty-seventh edition) matches that of the third edition of the United Bible Societies Greek New Testament (UBS3). The underlying methodology is an eclectic one, with variants evaluated more-or-less independently according to internal canons and the weight of manuscript evidence. Since the editors assigned a higher weight to early Alexandrian witnesses, the resulting text is still close to Westcott-Hort, but not as close as NA25 was.

NA28
Barbara Aland et al., eds. Nestle-Aland Novum Testamentum Graece. 28th ed. Stuttgart: Deutsche Bibelgesellschaft, 2012. The text of this edition differs from that of NA27 primarily in the catholic epistles, where the text has been updated according to the Coherence-Based Genealogical Method (CBGM). Everywhere else, the only changes introduced to the text are orthographic (see p. xii for more detail).

NIV73
Richard J. Goodrich and Albert L. Lukaszewski. A Reader's Greek New Testament. Grand Rapids, MI: Zondervan, 2003. This edition contains the Greek text underlying the 1973 New International Version and is the work of the Committee on Bible Translation. It corresponds closely to NA27, being constructed according to a similar eclectic methodology and differing from its text in fewer than 300 places.

NIV11
Richard J. Goodrich and Albert L. Lukaszewski. A Reader's Greek New Testament. 3rd ed. Grand Rapids, MI: Zondervan, 2015. This edition contains the Greek text behind the 2011 New International Version and, like the 2003 edition, is the work of the Committee on Bible Translation. This edition accounts for the more recent changes introduced in NA28 and disagrees with that text in nearly 600 locations.

SBL
Michael W. Holmes, ed. The Greek New Testament: SBL Edition. Atlanta, GA: Society of Biblical Literature, 2010. As noted before, this edition provides a basis of comparison for several prominent critical editions of the Greek New Testament. It uses Westcott-Hort as its base text and departs from that text according to standard eclectic principles.

In addition, we have cited the readings of the following text-critical works limited to portions of scripture:

Ead
For Galatians: John Eadie. Commentary on the Greek Text of the Epistle of Paul to the Galatians. Edinburgh: T&T Clark, 1869.

For Ephesians: John Eadie. Commentary on the Greek Text of the Epistle of Paul to the Ephesians. Ed. by William Young. 3rd ed. Edinburgh: T&T Clark, 1883.

For Philippians: John Eadie. Commentary on the Greek Text of the Epistle of Paul to the Philippians. Ed. by William Young. 2nd ed. Edinburgh: T&T Clark, 1884.

For Colossians: John Eadie. Commentary on the Greek Text of the Epistle of Paul to the Colossians. Ed. by William Young. 2nd ed. Edinburgh: T&T Clark, 1884.

For 1 and 2 Thessalonians: John Eadie. Commentary on the Greek Text of the Epistles of Paul to the Thessalonians. Ed. by William Young. London: Macmillan and Co., 1877.

John Eadie's commentaries on the Pauline epistles are, in the opinion of the current editors, overlooked treasure troves of textual study and exegesis. While Eadie often introduces his commantary on a passage with a summary of other scholarship, he bases his own decisions firmly on manuscript, patristic, and versional evidence. In the few places where Eadie skips over a variation unit or is ambiguous on a variant, his text is not cited.

Carl
Stephen C. Carlson. The Text of Galatians and Its History. Wissenschaftliche Untersuchungen zum Neuen Testament 2. Tübingen: Mohr Siebeck, 2015. Carlson's work (adapted from his 2012 doctoral dissertation) represents an unprecedented step in New Testament text-critical methodology: It is the first study of its scope to construct a Lachmannian genealogical stemma for an entire book of the New Testament. Specifically, Carlson's stemma accounts for 92 witnesses to Galatians across 1624 variation units. While the resulting text does not differ significantly from others produced on eclectic grounds, the differences that do exist and their reflections on the underlying methodology merit their inclusion in the apparatus.

Sol
S. Matthew Solomon. “The Textual History of Philemon.” PhD thesis. New Orleans Baptist Theological Seminary, 2014. This dissertation is notable in that it contains the first reasonably complete collation of a Pauline epistle. Solomon lists the readings of 572 Greek manuscripts (though he does not include lectionaries) and provides a commentary on the most important variants. Due to its comprehensive coverage of the manuscript tradition and its divergence from the Nestle-Aland text at some variants, we have chosen to cite it in the apparatus.

Wass
Tommy Wasserman. The Epistle of Jude: Its Text and Transmission. Coniectanea Biblica New Testament Series 43. Stockholm: Almqvist and Wiksell International, 2006. In this monograph, Wasserman provides the first complete collation of one of the general epistles. He collates 560 Greek manuscripts (including lectionaries), comments on their most significant differences, and addresses other topics related to the transmission of Jude. Between Wasserman's unprecedented coverage of the manuscript data and the textual decisions he makes on the basis of this data, we consider his text worth citing.

We have collated all differences between this edition and those listed above down to the level of orthography. As noted already, we derived many of these differences from the SBL GNT apparatus. Throughout the apparatus, however, we have divided, consolidated, and redrawn the boundaries of variation units, both to account for more extensive changes from other editions and to ensure that, semantically and genealogically, dependent variants were grouped together and independent ones were treated separately to the extent that this was possible. In other places, where the SBL GNT apparatus normalized the orthography of readings, we have corrected some of its readings in order to cite the text of other editions accurately up to orthography. Since paratextual differences such as word breaks and accents were not original to the text, we consider them to fall under the scope of exegesis rather than textual criticism, and for this reason, we have normalized these features in our collation.‡

For the sake of transparency, we will detail our collation process here. We have used the following sources to produce a complete collation spreadsheet of all of the above editions:

• We began with an electronic version of the RP text. We then added all SRS-RP differences resulting from our textual decisions to the spreadsheet.

• Using the RP-f 35 collation compiled by the CSPMT§ as a reference, we added all differences between RP and f 35 to the spreadsheet.

• Using the RP-TR collation compiled by Maurice Robinson* as a reference, we added all differences between RP and TR to the spreadsheet. We then checked the resulting TR readings against the CNTR's more recent transcription of the TR,† and where the two disagreed, we consulted the CSNTM's images of the source.‡

• We added all RP-TNT2 differences collated in the SBL GNT apparatus to the spreadsheet, and then we updated and extended these using the TNT2 corrected digital transcription from Tyndale House.§

• We added all RP-WH differences collated in the SBL GNT apparatus to the spreadsheet, and then we corrected and extended these against the CNTR's more recent WH transcription, making corrections and additions where necessary. Where there were disagreements, we consulted images of the source.*

• We added all RP-NA27 differences from the RP 2005 apparatus to the spreadsheet.

• Using David Holly's extensive collation of NA25 and NA26 (= NA27),† we added all applicable NA²⁷-NA²⁵ differences to the spreadsheet.

• We manually collated NA28 against NA27, including orthographic differences outside of the catholic epistles, and added all differences to the spreadsheet.

• Checking the variation units in the SBL GNT where the NIV and NA sigla occurred distinctly, we added all NA27-NIV73 differences to the spreadsheet.

• We manually collated NIV11 against NA28 using the NIV11 apparatus and added all differences to the spreadsheet.

• We added all RP-SBL differences collated in the SBL GNT apparatus to the spreadsheet, and then we corrected and extended these using a computer-based difference check between digital transcriptions of both texts.

• We manually collated Ead, Carl, Sol, and Wass against SRS and added all differences to the spreadsheet.

A chart depicting all collations used can be found in Figure 1.

Our collation consists of over 12300 variation units. We have further broken down these units into the following classes:

• Orthographic variants are defined in this work as semantically insignificant spelling changes, such as movable nu and sigma, final vowel elisions, crasis, itacism and other vowel exchanges (when they do not effect semantically significant changes), σσ-ττ exchanges, doubled consonants and augments, alternate spellings of proper names, and abbreviations for numbers. Variation units that solely concern this type of variation make up roughly 38% of the total. For the sake of space, we have not included these variants in the print apparatus, except in units of another variation type described in this list. A spreadsheet containing all collation data, including orthographic variants, can be found at the official GitHub repository for this edition (https://github.com/jjmccollum/solid-rock-gnt).

• Variants involving different conjugations or declensions of the same lemma make up roughly 14% of the total.

• Variants involving transposition of word order make up roughly 10% of the total.

• Variants involving the addition, omission, or substitution of a conjunction, a disjunction, or the particle μὲν make up roughly 10% of the total.

• Variants involving the addition or omission of the article make up roughly 7% of the total.

• Variants involving the addition, omission, or substitution (beyond change in declension) of pronouns make up roughly 7% of the total.

• Variants involving the addition, omission, or substitution of prepositions or prepositional prefixes make up roughly 6% of the total.

• Variants involving the clarification or obfuscation of a referent in a sentence or clause make up roughly 1% of the total.

• Variants involving the expansion or contraction of nomina sacra make up roughly 1% of the total.

• Variants involving the addition, omission, or substitution of verbs of communication (often in a narrative setting) make up roughly 1% of the total.

• The remaining variants, which may involve semantically- or genealogically-significant changes, make up roughly 16% of the total.

Since multiple types of variation may co-occur in the same variation unit, the total of these percentages will exceed 100%.

Taking the whole New Testament into consideration, our edition exhibits the following trends of agreement and disagreement (measured as the number of variation units where two editions both possess readings, and their readings disagree) over nonorthographic variants:

| Agreements | Disagreements
SRS-RP | 7938 | 42
SRS-f 35 | 7058 | 922
SRS-TR | 6203 | 1777
SRS-TNT2 | 2380 | 5560
SRS-WH | 1565 | 6414
SRS-NA25 | 1781 | 6195
SRS-NA27 | 2122 | 5857
SRS-NA28 | 2131 | 5848
SRS-NIV73 | 2114 | 5865
SRS-NIV11 | 2067 | 2114
SRS-SBL | 2119 | 5840
SRS-Ead | 209 | 203
SRS-Carl | 21 | 68
SRS-Sol | 5 | 14
SRS-Wass | 6 | 19

Notation

In addition to the sigla associated with the editions cited above, the apparatus of this edition uses the notation for textual variation found in the latest editions of Nestle-Aland, except that distinctions between single-word and multiple-word variants have been dropped in favor of simplicity. The following symbols occur in the text and apparatus:

⸆ | Some witnesses add text that SRS does not include.
⸋…⸌ | Some witnesses omit the enclosed words.
⸉…⸊ | Some witnesses transpose the enclosed words. Orthographic sub-variants may occur in the apparatus.
⸂…⸃ | Some witnesses substitute another reading for the enclosed words. Orthographic sub-variants may occur in the apparatus.
¦ | Separates multiple variant readings within the same unit.
⟦…⟧ | The enclosed witness provides a reading, but marks it as doubtful. This edition does not mark any text as doubtful, so this notation only occurs in the apparatus.
… | Represents words that are identical or only orthographically different among all witnesses at the given variation unit.

In the apparatus, each verse containing variation units is listed before the details of the variation units. If multiple variation units of the same type occur in a verse, then the subsequent markers are distinguished with numbers. The first reading listed is always the SRS reading; therefore, the SRS siglum is omitted except where no other cited edition shares its reading.‡ If all cited NA or NIV editions agree at a variant, then they are simply combined under the NA or NIV siglum, respectively; otherwise, they will be represented by distinguishable sigla like NA25 and NA27+28.

Throughout the essays in the appendix, the following abbreviations for common terms are used: NT for New Testament, MS for manuscript, MSS for manuscripts, and LXX for the Septuagint.

Acknowledgments

We owe special thanks to Maurice A. Robinson, whose extensive text-critical efforts with William G. Pierpont and commitment to making God's word freely accessible have provided the basic text of this edition, and whose comments on collation details and divided Byzantine readings were indispensible in the preparation of this text. We also wish to recognize Michael W. Holmes, whose exemplary work on the SBL GNT and encouraging responses to our ideas gave us the confidence to undertake the project that culminated in this edition; we hope that our extension to his collation work will be an honor to him and his efforts. We extend our gratitude to Paul D. Anderson of the CSPMT for his helpful feedback during the early stages of this edition's development.

To God be the glory!

January 2018

* : While the editors differ in their degrees of support for this approach, both acknowledge that it is one worthy of closer consideration than it has so far received. An introduction to and defense of Byzantine-priority can be found in the first essay of the appendix.

† : A log of these changes can be found at https://github.com/jjmccollum/solid-rock-gnt.

‡ : Semantically-significant exceptions exist, such as αὐτ- versus αὑτ- variants in Lk 23:12, Lk 24:12, Jn 2:24, Jn 13:32, Jn 19:17, Jn 20:10, Ac 14:17, 2 Cor 3:5, Eph 2:15, Phil 3:21, Heb 5:3, 1 Jn 5:10, Rev 8:6, and Rev 18:7; Ἰουνίαν versus Ἰουνιᾶν in Rom 16:7; and Νυμφᾶν versus Νύμφαν in Col 4:15.

§ : http://cspmt.org/pdf/collations

* : http://cspmt.org/pdf/collations

† : http://greek-language.com/cntr/resources.htm

‡ : http://csntm.org/Library/Books

§ : http://www.tyndalehouse.com/tregelles

* : https://archive.org/details/newtestamentinor01west

† : Holly, Comparative Studies in Recent Greek New Testament Texts.

‡ : This occurs 11 times in Jn 7:53-8:11 and once in 1 Jn 5:4. SRS adopts a spelling not adopted by other cited editions in 2 Cor 11:4, but this orthographic variant is not printed in the apparatus. All of these differences are covered in more detail in the second appendix essay.

ΜΑΤΘΑΙΟΝ

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

14

15

16

17

18

19

20

21

22

23

24

25

26

27

28

ΚΑΤΑ ΜΑΤΘΑΙΟΝ

1

1 Βίβλος γενέσεως Ἰησοῦ χριστοῦ, υἱοῦ Δαυίδ, υἱοῦ Ἀβραάμ.

2 Ἀβραὰμ ἐγέννησεν τὸν Ἰσαάκ· Ἰσαὰκ δὲ ἐγέννησεν τὸν Ἰακώβ· Ἰακὼβ δὲ ἐγέννησεν τὸν Ἰούδαν καὶ τοὺς ἀδελφοὺς αὐτοῦ· 3 Ἰούδας δὲ ἐγέννησεν τὸν Φαρὲς καὶ τὸν Ζαρὰ ἐκ τῆς Θάμαρ· Φαρὲς δὲ ἐγέννησεν τὸν Ἑσρώμ· Ἑσρὼμ δὲ ἐγέννησεν τὸν Ἀράμ· 4 Ἀρὰμ δὲ ἐγέννησεν τὸν Ἀμιναδάβ· Ἀμιναδὰβ δὲ ἐγέννησεν τὸν Ναασσών· Ναασσὼν δὲ ἐγέννησεν τὸν Σαλμών· 5 Σαλμὼν δὲ ἐγέννησεν τὸν Βοὸζ ἐκ τῆς Ῥαχάβ· Βοὸζ δὲ ἐγέννησεν τὸν Ὠβὴδ ἐκ τῆς Ῥούθ· Ὠβὴδ δὲ ἐγέννησεν τὸν Ἰεσσαί· 6 Ἰεσσαὶ δὲ ἐγέννησεν τὸν Δαυὶδ τὸν βασιλέα.

Δαυὶδ δὲ *⸋ὁ βασιλεὺς⸌ ἐγέννησεν τὸν Σολομῶνα ἐκ τῆς τοῦ Οὐρίου· 7 Σολομὼν δὲ ἐγέννησεν τὸν Ῥοβοάμ· Ῥοβοὰμ δὲ ἐγέννησεν τὸν Ἀβιά· Ἀβιὰ δὲ ἐγέννησεν τὸν *⸂Ἀσά· 8 Ἀσὰ⸃ δὲ ἐγέννησεν τὸν Ἰωσαφάτ· Ἰωσαφὰτ δὲ ἐγέννησεν τὸν Ἰωράμ· Ἰωρὰμ δὲ ἐγέννησεν τὸν Ὀζίαν· 9 Ὀζίας δὲ ἐγέννησεν τὸν Ἰωάθαμ· Ἰωάθαμ δὲ ἐγέννησεν τὸν Ἄχαζ· Ἄχαζ δὲ ἐγέννησεν τὸν Ἑζεκίαν· 10 Ἑζεκίας δὲ ἐγέννησεν τὸν Μανασσῆ· Μανασσῆς δὲ ἐγέννησεν τὸν Ἀμών· Ἀμὼν δὲ ἐγέννησεν τὸν Ἰωσίαν· 11 Ἰωσίας δὲ ἐγέννησεν τὸν Ἰεχονίαν καὶ τοὺς ἀδελφοὺς αὐτοῦ, ἐπὶ τῆς μετοικεσίας Βαβυλῶνος.

12 Μετὰ δὲ τὴν μετοικεσίαν Βαβυλῶνος, Ἰεχονίας ἐγέννησεν τὸν Σαλαθιήλ· Σαλαθιὴλ δὲ ἐγέννησεν τὸν Ζοροβάβελ· 13 Ζοροβάβελ δὲ ἐγέννησεν τὸν Ἀβιούδ· Ἀβιοὺδ δὲ ἐγέννησεν τὸν Ἐλιακείμ· Ἐλιακεὶμ δὲ ἐγέννησεν τὸν Ἀζώρ· 14 Ἀζὼρ δὲ ἐγέννησεν τὸν Σαδώκ· Σαδὼκ δὲ ἐγέννησεν τὸν Ἀχείμ· Ἀχεὶμ δὲ ἐγέννησεν τὸν Ἐλιούδ· 15 Ἐλιοὺδ δὲ ἐγέννησεν τὸν Ἐλεάζαρ· Ἐλεάζαρ δὲ ἐγέννησεν τὸν Ματθάν· Ματθὰν δὲ ἐγέννησεν τὸν Ἰακώβ· 16 Ἰακὼβ δὲ ἐγέννησεν τὸν Ἰωσὴφ τὸν ἄνδρα Μαρίας, ἐξ ἧς ἐγεννήθη Ἰησοῦς, ὁ λεγόμενος χριστός.

17 Πᾶσαι οὖν αἱ γενεαὶ ἀπὸ Ἀβραὰμ ἕως Δαυὶδ γενεαὶ δεκατέσσαρες· καὶ ἀπὸ Δαυὶδ ἕως τῆς μετοικεσίας Βαβυλῶνος, γενεαὶ δεκατέσσαρες· καὶ ἀπὸ τῆς μετοικεσίας Βαβυλῶνος ἕως τοῦ χριστοῦ, γενεαὶ δεκατέσσαρες. 18  *⸂Τοῦ δὲ Ἰησοῦ χριστοῦ⸃ ἡ γέννησις οὕτως ἦν. Μνηστευθείσης *⸋γὰρ⸌ τῆς μητρὸς αὐτοῦ Μαρίας τῷ Ἰωσήφ, πρὶν ἢ συνελθεῖν αὐτούς, εὑρέθη ἐν γαστρὶ ἔχουσα ἐκ πνεύματος ἁγίου. 19 Ἰωσὴφ δὲ ὁ ἀνὴρ αὐτῆς, δίκαιος ὤν, καὶ μὴ θέλων αὐτὴν *⸂παραδειγματίσαι,⸃ ἐβουλήθη λάθρᾳ ἀπολῦσαι αὐτήν. 20 Ταῦτα δὲ αὐτοῦ ἐνθυμηθέντος, ἰδού, ἄγγελος κυρίου κατ᾽ ὄναρ ἐφάνη αὐτῷ, λέγων, Ἰωσήφ, υἱὸς Δαυίδ, μὴ φοβηθῇς παραλαβεῖν Μαριὰμ τὴν γυναῖκά σου· τὸ γὰρ ἐν αὐτῇ γεννηθὲν ἐκ πνεύματός ἐστιν ἁγίου. 21 Τέξεται δὲ υἱόν, καὶ καλέσεις τὸ ὄνομα αὐτοῦ Ἰησοῦν· αὐτὸς γὰρ σώσει τὸν λαὸν αὐτοῦ ἀπὸ τῶν ἁμαρτιῶν αὐτῶν. 22 Τοῦτο δὲ ὅλον γέγονεν, ἵνα πληρωθῇ τὸ ῥηθὲν ὑπὸ *⸋τοῦ⸌ κυρίου διὰ τοῦ προφήτου, λέγοντος, 23 Ἰδού, ἡ παρθένος ἐν γαστρὶ ἕξει καὶ τέξεται υἱόν, καὶ καλέσουσιν τὸ ὄνομα αὐτοῦ Ἐμμανουήλ, ὅ ἐστιν μεθερμηνευόμενον, Μεθ᾽ ἡμῶν ὁ θεός. 24  *⸂Διεγερθεὶς⸃ δὲ ὁ Ἰωσὴφ ἀπὸ τοῦ ὕπνου, ἐποίησεν ὡς προσέταξεν αὐτῷ ὁ ἄγγελος κυρίου· καὶ παρέλαβεν τὴν γυναῖκα αὐτοῦ, 25 καὶ οὐκ ἐγίνωσκεν αὐτὴν ἕως οὗ ἔτεκεν *⸂τὸν υἱὸν αὐτῆς τὸν πρωτότοκον·⸃ καὶ ἐκάλεσεν τὸ ὄνομα αὐτοῦ Ἰησοῦν.

2

1 Τοῦ δὲ Ἰησοῦ γεννηθέντος ἐν Βηθλεὲμ τῆς Ἰουδαίας, ἐν ἡμέραις Ἡρῴδου τοῦ βασιλέως, ἰδού, μάγοι ἀπὸ ἀνατολῶν παρεγένοντο εἰς Ἱεροσόλυμα, 2 λέγοντες, Ποῦ ἐστὶν ὁ τεχθεὶς βασιλεὺς τῶν Ἰουδαίων; Εἴδομεν γὰρ αὐτοῦ τὸν ἀστέρα ἐν τῇ ἀνατολῇ, καὶ ἤλθομεν προσκυνῆσαι αὐτῷ. 3 Ἀκούσας δὲ *⸉Ἡρῴδης ὁ βασιλεὺς⸊ ἐταράχθη, καὶ πᾶσα Ἱεροσόλυμα μετ᾽ αὐτοῦ· 4 καὶ συναγαγὼν πάντας τοὺς ἀρχιερεῖς καὶ γραμματεῖς τοῦ λαοῦ, ἐπυνθάνετο παρ᾽ αὐτῶν ποῦ ὁ χριστὸς γεννᾶται. 5 Οἱ δὲ εἶπον αὐτῷ, Ἐν Βηθλεὲμ τῆς Ἰουδαίας· οὕτως γὰρ γέγραπται διὰ τοῦ προφήτου, 6 Καὶ σὺ Βηθλεέμ, γῆ Ἰούδα, οὐδαμῶς ἐλαχίστη εἶ ἐν τοῖς ἡγεμόσιν Ἰούδα· ἐκ σοῦ γὰρ ἐξελεύσεται ἡγούμενος, ὅστις ποιμανεῖ τὸν λαόν μου τὸν Ἰσραήλ. 7 Τότε Ἡρῴδης, λάθρᾳ καλέσας τοὺς μάγους, ἠκρίβωσεν παρ᾽ αὐτῶν τὸν χρόνον τοῦ φαινομένου ἀστέρος. 8 Καὶ πέμψας αὐτοὺς εἰς Βηθλεὲμ εἶπεν, Πορευθέντες *⸉ἀκριβῶς ἐξετάσατε⸊ περὶ τοῦ παιδίου· ἐπὰν δὲ εὕρητε, ἀπαγγείλατέ μοι, ὅπως κἀγὼ ἐλθὼν προσκυνήσω αὐτῷ. 9 Οἱ δὲ ἀκούσαντες τοῦ βασιλέως ἐπορεύθησαν· καὶ ἰδού, ὁ ἀστήρ, ὃν εἶδον ἐν τῇ ἀνατολῇ, προῆγεν αὐτούς, ἕως ἐλθὼν *⸂ἔστη⸃ ἐπάνω οὗ ἦν τὸ παιδίον. 10 Ἰδόντες δὲ τὸν ἀστέρα, ἐχάρησαν χαρὰν μεγάλην σφόδρα. 11 Καὶ ἐλθόντες εἰς τὴν οἰκίαν, *⸂εἶδον⸃ τὸ παιδίον μετὰ Μαρίας τῆς μητρὸς αὐτοῦ, καὶ πεσόντες προσεκύνησαν αὐτῷ, καὶ ἀνοίξαντες τοὺς θησαυροὺς αὐτῶν προσήνεγκαν αὐτῷ δῶρα, χρυσὸν καὶ λίβανον καὶ σμύρναν. 12 Καὶ χρηματισθέντες κατ᾽ ὄναρ μὴ ἀνακάμψαι πρὸς Ἡρῴδην, δι᾽ ἄλλης ὁδοῦ ἀνεχώρησαν εἰς τὴν χώραν αὐτῶν.

13 Ἀναχωρησάντων δὲ αὐτῶν, ἰδού, ἄγγελος κυρίου *⸉φαίνεται κατ᾽ ὄναρ⸊ τῷ Ἰωσήφ, λέγων, Ἐγερθεὶς παράλαβε τὸ παιδίον καὶ τὴν μητέρα αὐτοῦ, καὶ φεῦγε εἰς Αἴγυπτον, καὶ ἴσθι ἐκεῖ ἕως ἂν εἴπω σοί· μέλλει γὰρ Ἡρῴδης ζητεῖν τὸ παιδίον, τοῦ ἀπολέσαι αὐτό. 14 Ὁ δὲ ἐγερθεὶς παρέλαβεν τὸ παιδίον καὶ τὴν μητέρα αὐτοῦ νυκτός, καὶ ἀνεχώρησεν εἰς Αἴγυπτον, 15 καὶ ἦν ἐκεῖ ἕως τῆς τελευτῆς Ἡρῴδου· ἵνα πληρωθῇ τὸ ῥηθὲν ὑπὸ *⸋τοῦ⸌ κυρίου διὰ τοῦ προφήτου, λέγοντος, Ἐξ Αἰγύπτου ἐκάλεσα τὸν υἱόν μου. 16 Τότε Ἡρῴδης, ἰδὼν ὅτι ἐνεπαίχθη ὑπὸ τῶν μάγων, ἐθυμώθη λίαν, καὶ ἀποστείλας ἀνεῖλεν πάντας τοὺς παῖδας τοὺς ἐν Βηθλεὲμ καὶ ἐν πᾶσιν τοῖς ὁρίοις αὐτῆς, ἀπὸ διετοῦς καὶ κατωτέρω, κατὰ τὸν χρόνον ὃν ἠκρίβωσεν παρὰ τῶν μάγων. 17 Τότε ἐπληρώθη τὸ ῥηθὲν *⸂ὑπὸ⸃ Ἰερεμίου τοῦ προφήτου, λέγοντος, 18 Φωνὴ ἐν Ῥαμᾶ ἠκούσθη, *⸋θρῆνος καὶ⸌ κλαυθμὸς καὶ ὀδυρμὸς πολύς, Ῥαχὴλ κλαίουσα τὰ τέκνα αὐτῆς, καὶ οὐκ ἤθελεν παρακληθῆναι, ὅτι οὐκ εἰσίν. 19 Τελευτήσαντος δὲ τοῦ Ἡρῴδου, ἰδού, ἄγγελος κυρίου *⸉κατ᾽ ὄναρ φαίνεται⸊ τῷ Ἰωσὴφ ἐν Αἰγύπτῳ, 20 λέγων, Ἐγερθεὶς παράλαβε τὸ παιδίον καὶ τὴν μητέρα αὐτοῦ, καὶ πορεύου εἰς γῆν Ἰσραήλ· τεθνήκασιν γὰρ οἱ ζητοῦντες τὴν ψυχὴν τοῦ παιδίου. 21 Ὁ δὲ ἐγερθεὶς παρέλαβεν τὸ παιδίον καὶ τὴν μητέρα αὐτοῦ, καὶ *⸂ἦλθεν⸃ εἰς γῆν Ἰσραήλ. 22 Ἀκούσας δὲ ὅτι Ἀρχέλαος βασιλεύει *⸋ἐπὶ⸌ τῆς Ἰουδαίας ἀντὶ *⸉Ἡρῴδου τοῦ πατρὸς αὐτοῦ,⸊ ἐφοβήθη ἐκεῖ ἀπελθεῖν· χρηματισθεὶς δὲ κατ᾽ ὄναρ, ἀνεχώρησεν εἰς τὰ μέρη τῆς Γαλιλαίας, 23 καὶ ἐλθὼν κατῴκησεν εἰς πόλιν λεγομένην Ναζαρέτ· ὅπως πληρωθῇ τὸ ῥηθὲν διὰ τῶν προφητῶν, ὅτι Ναζωραῖος κληθήσεται.

3

1 Ἐν δὲ ταῖς ἡμέραις ἐκείναις παραγίνεται Ἰωάννης ὁ βαπτιστής, κηρύσσων ἐν τῇ ἐρήμῳ τῆς Ἰουδαίας, 2  *⸋καὶ⸌ λέγων, Μετανοεῖτε· ἤγγικεν γὰρ ἡ βασιλεία τῶν οὐρανῶν. 3 Οὗτος γάρ ἐστιν ὁ ῥηθεὶς *⸂ὑπὸ⸃ Ἠσαΐου τοῦ προφήτου, λέγοντος, Φωνὴ βοῶντος ἐν τῇ ἐρήμῳ, Ἑτοιμάσατε τὴν ὁδὸν κυρίου· εὐθείας ποιεῖτε τὰς τρίβους αὐτοῦ. 4 Αὐτὸς δὲ ὁ Ἰωάννης εἶχεν τὸ ἔνδυμα αὐτοῦ ἀπὸ τριχῶν καμήλου, καὶ ζώνην δερματίνην περὶ τὴν ὀσφὺν αὐτοῦ· ἡ δὲ τροφὴ *⸉αὐτοῦ ἦν⸊ ἀκρίδες καὶ μέλι ἄγριον. 5 Τότε ἐξεπορεύετο πρὸς αὐτὸν Ἱεροσόλυμα καὶ πᾶσα ἡ Ἰουδαία καὶ πᾶσα ἡ περίχωρος τοῦ Ἰορδάνου· 6 καὶ ἐβαπτίζοντο ἐν τῷ Ἰορδάνῃ *⸆ ὑπ᾽ αὐτοῦ, ἐξομολογούμενοι τὰς ἁμαρτίας αὐτῶν. 7 Ἰδὼν δὲ πολλοὺς τῶν Φαρισαίων καὶ Σαδδουκαίων ἐρχομένους ἐπὶ τὸ βάπτισμα *⸋αὐτοῦ,⸌ εἶπεν αὐτοῖς, Γεννήματα ἐχιδνῶν, τίς ὑπέδειξεν ὑμῖν φυγεῖν ἀπὸ τῆς μελλούσης ὀργῆς; 8 Ποιήσατε οὖν *⸂καρπὸν ἄξιον⸃ τῆς μετανοίας· 9 καὶ μὴ δόξητε λέγειν ἐν ἑαυτοῖς, Πατέρα ἔχομεν τὸν Ἀβραάμ· λέγω γὰρ ὑμῖν, ὅτι δύναται ὁ θεὸς ἐκ τῶν λίθων τούτων ἐγεῖραι τέκνα τῷ Ἀβραάμ. 10 Ἤδη δὲ *⸋καὶ⸌ ἡ ἀξίνη πρὸς τὴν ῥίζαν τῶν δένδρων κεῖται· πᾶν οὖν δένδρον μὴ ποιοῦν καρπὸν καλὸν ἐκκόπτεται καὶ εἰς πῦρ βάλλεται. 11 Ἐγὼ μὲν *⸉βαπτίζω ὑμᾶς⸊ ἐν ὕδατι εἰς μετάνοιαν· ὁ δὲ ὀπίσω μου ἐρχόμενος ἰσχυρότερός μου ἐστίν, οὗ οὐκ εἰμὶ ἱκανὸς τὰ ὑποδήματα βαστάσαι· αὐτὸς ὑμᾶς βαπτίσει ἐν πνεύματι ἁγίῳ. *⸆ 12 Οὗ τὸ πτύον ἐν τῇ χειρὶ αὐτοῦ, καὶ διακαθαριεῖ τὴν ἅλωνα αὐτοῦ, καὶ συνάξει τὸν σῖτον αὐτοῦ εἰς τὴν ἀποθήκην, *⸆ τὸ δὲ ἄχυρον κατακαύσει πυρὶ ἀσβέστῳ.

13 Τότε παραγίνεται ὁ Ἰησοῦς ἀπὸ τῆς Γαλιλαίας ἐπὶ τὸν Ἰορδάνην πρὸς τὸν Ἰωάννην, τοῦ βαπτισθῆναι ὑπ᾽ αὐτοῦ. 14  *⸂Ὁ δὲ Ἰωάννης⸃ διεκώλυεν αὐτόν, λέγων, Ἐγὼ χρείαν ἔχω ὑπὸ σοῦ βαπτισθῆναι, καὶ σὺ ἔρχῃ πρός με; 15 Ἀποκριθεὶς δὲ ὁ Ἰησοῦς εἶπεν *⸂πρὸς αὐτόν,⸃ Ἄφες ἄρτι· οὕτως γὰρ πρέπον ἐστὶν ἡμῖν πληρῶσαι πᾶσαν δικαιοσύνην. Τότε ἀφίησιν αὐτόν. 16  *⸂Καὶ βαπτισθεὶς⸃ ὁ Ἰησοῦς *⸉ἀνέβη εὐθὺς⸊ ἀπὸ τοῦ ὕδατος· καὶ ἰδού, ἀνεῴχθησαν *⸋αὐτῷ⸌ οἱ οὐρανοί, καὶ εἶδεν *⸂2τὸ πνεῦμα τοῦ θεοῦ⸃ καταβαῖνον ὡσεὶ περιστερὰν *⸋2καὶ⸌ ἐρχόμενον ἐπ᾽ αὐτόν. 17 Καὶ ἰδού, φωνὴ ἐκ τῶν οὐρανῶν, λέγουσα, Οὗτός ἐστιν ὁ υἱός μου ὁ ἀγαπητός, ἐν ᾧ εὐδόκησα.

4

1 Τότε ὁ Ἰησοῦς ἀνήχθη εἰς τὴν ἔρημον ὑπὸ τοῦ πνεύματος, πειρασθῆναι ὑπὸ τοῦ διαβόλου. 2 Καὶ νηστεύσας ἡμέρας τεσσαράκοντα καὶ *⸉νύκτας τεσσαράκοντα,⸊ ὕστερον ἐπείνασεν. 3 Καὶ προσελθὼν *⸉αὐτῷ ὁ πειράζων εἶπεν,⸊ Εἰ υἱὸς εἶ τοῦ θεοῦ, εἰπὲ ἵνα οἱ λίθοι οὗτοι ἄρτοι γένωνται. 4 Ὁ δὲ ἀποκριθεὶς εἶπεν, Γέγραπται, Οὐκ ἐπ᾽ ἄρτῳ μόνῳ ζήσεται *⸆ ἄνθρωπος, ἀλλ᾽ *⸂ἐπὶ⸃ παντὶ ῥήματι ἐκπορευομένῳ διὰ στόματος θεοῦ. 5 Τότε παραλαμβάνει αὐτὸν ὁ διάβολος εἰς τὴν ἁγίαν πόλιν, καὶ ἵστησιν αὐτὸν ἐπὶ τὸ πτερύγιον τοῦ ἱεροῦ, 6 καὶ λέγει αὐτῷ, Εἰ υἱὸς εἶ τοῦ θεοῦ, βάλε σεαυτὸν κάτω· γέγραπται γὰρ ὅτι Τοῖς ἀγγέλοις αὐτοῦ ἐντελεῖται περὶ σοῦ, καὶ ἐπὶ χειρῶν ἀροῦσίν σε, μήποτε προσκόψῃς πρὸς λίθον τὸν πόδα σοῦ. 7 Ἔφη αὐτῷ ὁ Ἰησοῦς, Πάλιν γέγραπται, Οὐκ ἐκπειράσεις κύριον τὸν θεόν σου. 8 Πάλιν παραλαμβάνει αὐτὸν ὁ διάβολος εἰς ὄρος ὑψηλὸν λίαν, καὶ δείκνυσιν αὐτῷ πάσας τὰς βασιλείας τοῦ κόσμου καὶ τὴν δόξαν αὐτῶν, 9 καὶ *⸂λέγει⸃ αὐτῷ, Ταῦτα *⸉πάντα σοι⸊ δώσω, ἐὰν πεσὼν προσκυνήσῃς μοι. 10 Τότε λέγει αὐτῷ ὁ Ἰησοῦς, Ὕπαγε *⸋ὀπίσω μου,⸌ Σατανᾶ· γέγραπται γάρ, Κύριον τὸν θεόν σου προσκυνήσεις, καὶ αὐτῷ μόνῳ λατρεύσεις. 11 Τότε ἀφίησιν αὐτὸν ὁ διάβολος· καὶ ἰδού, ἄγγελοι προσῆλθον καὶ διηκόνουν αὐτῷ.

12 Ἀκούσας δὲ *⸋ὁ Ἰησοῦς⸌ ὅτι Ἰωάννης παρεδόθη, ἀνεχώρησεν εἰς τὴν Γαλιλαίαν· 13 καὶ καταλιπὼν τὴν Ναζαρέτ, ἐλθὼν κατῴκησεν εἰς Καπερναοὺμ τὴν παραθαλασσίαν, ἐν ὁρίοις Ζαβουλὼν καὶ Νεφθαλείμ· 14 ἵνα πληρωθῇ τὸ ῥηθὲν διὰ Ἠσαΐου τοῦ προφήτου, λέγοντος, 15 Γῆ Ζαβουλὼν καὶ γῆ Νεφθαλείμ, ὁδὸν θαλάσσης, πέραν τοῦ Ἰορδάνου, Γαλιλαία τῶν ἐθνῶν, 16 ὁ λαὸς ὁ καθήμενος ἐν σκότει *⸉εἶδεν φῶς⸊ μέγα, καὶ τοῖς καθημένοις ἐν χώρᾳ καὶ σκιᾷ θανάτου, φῶς ἀνέτειλεν αὐτοῖς.

17 Ἀπὸ τότε ἤρξατο ὁ Ἰησοῦς κηρύσσειν καὶ λέγειν, Μετανοεῖτε· ἤγγικεν γὰρ ἡ βασιλεία τῶν οὐρανῶν. 18 Περιπατῶν δὲ *⸆ παρὰ τὴν θάλασσαν τῆς Γαλιλαίας εἶδεν δύο ἀδελφούς, Σίμωνα τὸν λεγόμενον Πέτρον, καὶ Ἀνδρέαν τὸν ἀδελφὸν αὐτοῦ, βάλλοντας ἀμφίβληστρον εἰς τὴν θάλασσαν· ἦσαν γὰρ ἁλιεῖς. 19 Καὶ λέγει αὐτοῖς, Δεῦτε ὀπίσω μου, καὶ ποιήσω ὑμᾶς ἁλιεῖς ἀνθρώπων. 20 Οἱ δὲ εὐθέως ἀφέντες τὰ δίκτυα ἠκολούθησαν αὐτῷ. 21 Καὶ προβὰς ἐκεῖθεν, εἶδεν ἄλλους δύο ἀδελφούς, Ἰάκωβον τὸν τοῦ Ζεβεδαίου καὶ Ἰωάννην τὸν ἀδελφὸν αὐτοῦ, ἐν τῷ πλοίῳ μετὰ Ζεβεδαίου τοῦ πατρὸς αὐτῶν, καταρτίζοντας τὰ δίκτυα αὐτῶν· καὶ ἐκάλεσεν αὐτούς. 22 Οἱ δὲ εὐθέως ἀφέντες τὸ πλοῖον καὶ τὸν πατέρα αὐτῶν ἠκολούθησαν αὐτῷ. 23 Καὶ περιῆγεν *⸂ὅλην τὴν Γαλιλαίαν ὁ Ἰησοῦς,⸃ διδάσκων ἐν ταῖς συναγωγαῖς αὐτῶν, καὶ κηρύσσων τὸ εὐαγγέλιον τῆς βασιλείας, καὶ θεραπεύων πᾶσαν νόσον καὶ πᾶσαν μαλακίαν ἐν τῷ λαῷ. 24 Καὶ ἀπῆλθεν ἡ ἀκοὴ αὐτοῦ εἰς ὅλην τὴν Συρίαν· καὶ προσήνεγκαν αὐτῷ πάντας τοὺς κακῶς ἔχοντας, ποικίλαις νόσοις καὶ βασάνοις συνεχομένους, *⸋καὶ⸌ δαιμονιζομένους, καὶ σεληνιαζομένους, καὶ παραλυτικούς· καὶ ἐθεράπευσεν αὐτούς. 25 Καὶ ἠκολούθησαν αὐτῷ ὄχλοι πολλοὶ ἀπὸ τῆς Γαλιλαίας καὶ Δεκαπόλεως καὶ Ἱεροσολύμων καὶ Ἰουδαίας καὶ πέραν τοῦ Ἰορδάνου.

5

1 Ἰδὼν δὲ τοὺς ὄχλους, ἀνέβη εἰς τὸ ὄρος· καὶ καθίσαντος αὐτοῦ, προσῆλθον αὐτῷ οἱ μαθηταὶ αὐτοῦ· 2 καὶ ἀνοίξας τὸ στόμα αὐτοῦ, ἐδίδασκεν αὐτούς, λέγων,

3 Μακάριοι οἱ πτωχοὶ τῷ πνεύματι· ὅτι αὐτῶν ἐστιν ἡ βασιλεία τῶν οὐρανῶν. 4  *⸉Μακάριοι οἱ πενθοῦντες· ὅτι αὐτοὶ παρακληθήσονται. 5 Μακάριοι οἱ πρᾳεῖς· ὅτι αὐτοὶ κληρονομήσουσιν τὴν γῆν.⸊ 6 Μακάριοι οἱ πεινῶντες καὶ διψῶντες τὴν δικαιοσύνην· ὅτι αὐτοὶ χορτασθήσονται. 7 Μακάριοι οἱ ἐλεήμονες· ὅτι αὐτοὶ ἐλεηθήσονται. 8 Μακάριοι οἱ καθαροὶ τῇ καρδίᾳ· ὅτι αὐτοὶ τὸν θεὸν ὄψονται. 9 Μακάριοι οἱ εἰρηνοποιοί· ὅτι αὐτοὶ υἱοὶ θεοῦ κληθήσονται. 10 Μακάριοι οἱ δεδιωγμένοι ἕνεκεν δικαιοσύνης· ὅτι αὐτῶν ἐστιν ἡ βασιλεία τῶν οὐρανῶν. 11 Μακάριοί ἐστε, ὅταν ὀνειδίσωσιν ὑμᾶς καὶ διώξωσιν, καὶ εἴπωσιν πᾶν πονηρὸν *⸋ῥῆμα⸌ καθ᾽ ὑμῶν ψευδόμενοι, ἕνεκεν ἐμοῦ. 12 Χαίρετε καὶ ἀγαλλιᾶσθε, ὅτι ὁ μισθὸς ὑμῶν πολὺς ἐν τοῖς οὐρανοῖς· οὕτως γὰρ ἐδίωξαν τοὺς προφήτας τοὺς πρὸ ὑμῶν.

13 Ὑμεῖς ἐστε τὸ ἅλας τῆς γῆς· ἐὰν δὲ τὸ ἅλας μωρανθῇ, ἐν τίνι ἁλισθήσεται; Εἰς οὐδὲν ἰσχύει ἔτι, εἰ μὴ *⸂βληθῆναι⸃ ἔξω *⸋καὶ⸌ καταπατεῖσθαι ὑπὸ τῶν ἀνθρώπων. 14 Ὑμεῖς ἐστε τὸ φῶς τοῦ κόσμου· οὐ δύναται πόλις κρυβῆναι ἐπάνω ὄρους κειμένη· 15 οὐδὲ καίουσιν λύχνον καὶ τιθέασιν αὐτὸν ὑπὸ τὸν μόδιον, ἀλλ᾽ ἐπὶ τὴν λυχνίαν, καὶ λάμπει πᾶσιν τοῖς ἐν τῇ οἰκίᾳ. 16 Οὕτως λαμψάτω τὸ φῶς ὑμῶν ἔμπροσθεν τῶν ἀνθρώπων, ὅπως ἴδωσιν ὑμῶν τὰ καλὰ ἔργα, καὶ δοξάσωσιν τὸν πατέρα ὑμῶν τὸν ἐν τοῖς οὐρανοῖς.

17 Μὴ νομίσητε ὅτι ἦλθον καταλῦσαι τὸν νόμον ἢ τοὺς προφήτας· οὐκ ἦλθον καταλῦσαι ἀλλὰ πληρῶσαι. 18 Ἀμὴν γὰρ λέγω ὑμῖν, ἕως ἂν παρέλθῃ ὁ οὐρανὸς καὶ ἡ γῆ, ἰῶτα ἓν ἢ μία κεραία οὐ μὴ παρέλθῃ ἀπὸ τοῦ νόμου, ἕως ἂν πάντα γένηται. 19 Ὃς ἐὰν οὖν λύσῃ μίαν τῶν ἐντολῶν τούτων τῶν ἐλαχίστων, καὶ διδάξῃ οὕτως τοὺς ἀνθρώπους, ἐλάχιστος κληθήσεται ἐν τῇ βασιλείᾳ τῶν οὐρανῶν· ὃς δ᾽ ἂν ποιήσῃ καὶ διδάξῃ, οὗτος μέγας κληθήσεται ἐν τῇ βασιλείᾳ τῶν οὐρανῶν. 20 Λέγω γὰρ ὑμῖν ὅτι ἐὰν μὴ περισσεύσῃ *⸉ἡ δικαιοσύνη ὑμῶν⸊ πλεῖον τῶν γραμματέων καὶ Φαρισαίων, οὐ μὴ εἰσέλθητε εἰς τὴν βασιλείαν τῶν οὐρανῶν.

21 Ἠκούσατε ὅτι ἐρρέθη τοῖς ἀρχαίοις, Οὐ φονεύσεις· ὃς δ᾽ ἂν φονεύσῃ, ἔνοχος ἔσται τῇ κρίσει· 22 ἐγὼ δὲ λέγω ὑμῖν ὅτι πᾶς ὁ ὀργιζόμενος τῷ ἀδελφῷ αὐτοῦ *⸋εἰκῇ⸌ ἔνοχος ἔσται τῇ κρίσει· ὃς δ᾽ ἂν εἴπῃ τῷ ἀδελφῷ αὐτοῦ, Ῥακά, ἔνοχος ἔσται τῷ συνεδρίῳ· ὃς δ᾽ ἂν εἴπῃ, Μωρέ, ἔνοχος ἔσται εἰς τὴν γέενναν τοῦ πυρός. 23 Ἐὰν οὖν προσφέρῃς τὸ δῶρόν σου ἐπὶ τὸ θυσιαστήριον, καὶ ἐκεῖ μνησθῇς ὅτι ὁ ἀδελφός σου ἔχει τι κατὰ σοῦ, 24 ἄφες ἐκεῖ τὸ δῶρόν σου ἔμπροσθεν τοῦ θυσιαστηρίου, καὶ ὕπαγε, πρῶτον διαλλάγηθι τῷ ἀδελφῷ σου, καὶ τότε ἐλθὼν πρόσφερε τὸ δῶρόν σου. 25 Ἴσθι εὐνοῶν τῷ ἀντιδίκῳ σου ταχύ, ἕως ὅτου εἶ *⸉ἐν τῇ ὁδῷ μετ᾽ αὐτοῦ,⸊ μήποτέ σε παραδῷ ὁ ἀντίδικος τῷ κριτῇ, καὶ ὁ κριτής *⸋σε παραδῷ⸌ τῷ ὑπηρέτῃ, καὶ εἰς φυλακὴν βληθήσῃ. 26 Ἀμὴν λέγω σοι, οὐ μὴ ἐξέλθῃς ἐκεῖθεν, ἕως ἂν ἀποδῷς τὸν ἔσχατον κοδράντην.

27 Ἠκούσατε ὅτι ἐρρέθη, *⸆ Οὐ μοιχεύσεις· 28 ἐγὼ δὲ λέγω ὑμῖν, ὅτι πᾶς ὁ βλέπων γυναῖκα πρὸς τὸ ἐπιθυμῆσαι *⸂αὐτὴν⸃ ἤδη ἐμοίχευσεν αὐτὴν ἐν τῇ καρδίᾳ αὐτοῦ. 29 Εἰ δὲ ὁ ὀφθαλμός σου ὁ δεξιὸς σκανδαλίζει σε, ἔξελε αὐτὸν καὶ βάλε ἀπὸ σοῦ· συμφέρει γάρ σοι ἵνα ἀπόληται ἓν τῶν μελῶν σου, καὶ μὴ ὅλον τὸ σῶμά σου βληθῇ εἰς γέενναν. 30 Καὶ εἰ ἡ δεξιά σου χεὶρ σκανδαλίζει σε, ἔκκοψον αὐτὴν καὶ βάλε ἀπὸ σοῦ· συμφέρει γάρ σοι ἵνα ἀπόληται ἓν τῶν μελῶν σου, καὶ μὴ ὅλον τὸ σῶμά σου *⸂βληθῇ εἰς γέενναν.⸃ 31 Ἐρρέθη *⸋δὲ⸌ *⸋2ὅτι⸌ Ὃς ἂν ἀπολύσῃ τὴν γυναῖκα αὐτοῦ, δότω αὐτῇ ἀποστάσιον· 32 ἐγὼ δὲ λέγω ὑμῖν, ὅτι *⸂ὃς ἂν ἀπολύσῃ⸃ τὴν γυναῖκα αὐτοῦ, παρεκτὸς λόγου πορνείας, ποιεῖ αὐτὴν *⸂2μοιχᾶσθαι·⸃ καὶ ὃς ἐὰν ἀπολελυμένην γαμήσῃ μοιχᾶται.

33 Πάλιν ἠκούσατε ὅτι ἐρρέθη τοῖς ἀρχαίοις, Οὐκ ἐπιορκήσεις, ἀποδώσεις δὲ τῷ κυρίῳ τοὺς ὅρκους σου· 34 ἐγὼ δὲ λέγω ὑμῖν μὴ ὀμόσαι ὅλως· μήτε ἐν τῷ οὐρανῷ, ὅτι θρόνος ἐστὶν τοῦ θεοῦ· 35 μήτε ἐν τῇ γῇ, ὅτι ὑποπόδιόν ἐστιν τῶν ποδῶν αὐτοῦ· μήτε εἰς Ἱεροσόλυμα, ὅτι πόλις ἐστὶν τοῦ μεγάλου βασιλέως· 36 μήτε ἐν τῇ κεφαλῇ σου ὀμόσῃς, ὅτι οὐ δύνασαι μίαν τρίχα λευκὴν *⸉ἢ μέλαιναν ποιῆσαι.⸊ 37 Ἔστω δὲ ὁ λόγος ὑμῶν, ναὶ ναί, οὒ οὔ· τὸ δὲ περισσὸν τούτων ἐκ τοῦ πονηροῦ ἐστιν.

38 Ἠκούσατε ὅτι ἐρρέθη, Ὀφθαλμὸν ἀντὶ ὀφθαλμοῦ, καὶ ὀδόντα ἀντὶ ὀδόντος· 39 ἐγὼ δὲ λέγω ὑμῖν μὴ ἀντιστῆναι τῷ πονηρῷ· ἀλλ᾽ ὅστις σε *⸂ῥαπίσει⸃ *⸂2ἐπὶ⸃ τὴν δεξιὰν *⸂3σιαγόνα,⸃ στρέψον αὐτῷ καὶ τὴν ἄλλην· 40 καὶ τῷ θέλοντί σοι κριθῆναι καὶ τὸν χιτῶνά σου λαβεῖν, ἄφες αὐτῷ καὶ τὸ ἱμάτιον· 41 καὶ ὅστις σε ἀγγαρεύσει μίλιον ἕν, ὕπαγε μετ᾽ αὐτοῦ δύο. 42 Τῷ αἰτοῦντί σε *⸂δίδου·⸃ καὶ τὸν θέλοντα ἀπὸ σοῦ δανείσασθαι μὴ ἀποστραφῇς.

43 Ἠκούσατε ὅτι ἐρρέθη, Ἀγαπήσεις τὸν πλησίον σου, καὶ μισήσεις τὸν ἐχθρόν σου· 44 ἐγὼ δὲ λέγω ὑμῖν, Ἀγαπᾶτε τοὺς ἐχθροὺς ὑμῶν, *⸂εὐλογεῖτε τοὺς καταρωμένους ὑμᾶς, καλῶς ποιεῖτε τοῖς μισοῦσιν ὑμᾶς,⸃ καὶ προσεύχεσθε ὑπὲρ τῶν *⸋ἐπηρεαζόντων ὑμᾶς, καὶ⸌ διωκόντων ὑμᾶς· 45 ὅπως γένησθε υἱοὶ τοῦ πατρὸς ὑμῶν τοῦ ἐν *⸋τοῖς⸌ οὐρανοῖς, ὅτι τὸν ἥλιον αὐτοῦ ἀνατέλλει ἐπὶ πονηροὺς καὶ ἀγαθούς, καὶ βρέχει ἐπὶ δικαίους καὶ ἀδίκους. 46 Ἐὰν γὰρ ἀγαπήσητε τοὺς ἀγαπῶντας ὑμᾶς, τίνα μισθὸν ἔχετε; Οὐχὶ καὶ οἱ τελῶναι *⸂τὸ αὐτὸ⸃ ποιοῦσιν; 47 Καὶ ἐὰν ἀσπάσησθε τοὺς *⸂φίλους⸃ ὑμῶν μόνον, τί περισσὸν ποιεῖτε; Οὐχὶ καὶ οἱ *⸂2τελῶναι⸃ *⸂3οὕτως⸃ ποιοῦσιν; 48 Ἔσεσθε οὖν ὑμεῖς τέλειοι, *⸂ὥσπερ⸃ ὁ πατὴρ ὑμῶν ὁ *⸂2ἐν τοῖς οὐρανοῖς⸃ τέλειός ἐστιν.

6

1 Προσέχετε *⸆ τὴν *⸂ἐλεημοσύνην⸃ ὑμῶν μὴ ποιεῖν ἔμπροσθεν τῶν ἀνθρώπων, πρὸς τὸ θεαθῆναι αὐτοῖς· εἰ δὲ μήγε, μισθὸν οὐκ ἔχετε παρὰ τῷ πατρὶ ὑμῶν τῷ ἐν τοῖς οὐρανοῖς. 2 Ὅταν οὖν ποιῇς ἐλεημοσύνην, μὴ σαλπίσῃς ἔμπροσθέν σου, ὥσπερ οἱ ὑποκριταὶ ποιοῦσιν ἐν ταῖς συναγωγαῖς καὶ ἐν ταῖς ῥύμαις, ὅπως δοξασθῶσιν ὑπὸ τῶν ἀνθρώπων· ἀμὴν λέγω ὑμῖν, ἀπέχουσιν τὸν μισθὸν αὐτῶν. 3 Σοῦ δὲ ποιοῦντος ἐλεημοσύνην, μὴ γνώτω ἡ ἀριστερά σου τί ποιεῖ ἡ δεξιά σου, 4 ὅπως ᾖ σου ἡ ἐλεημοσύνη ἐν τῷ κρυπτῷ· καὶ ὁ πατήρ σου ὁ βλέπων ἐν τῷ κρυπτῷ *⸋αὐτὸς⸌ ἀποδώσει σοι *⸋2ἐν τῷ φανερῷ.⸌

5 Καὶ ὅταν *⸂προσεύχῃ,⸃ οὐκ *⸂2ἔσῃ⸃ *⸂3ὥσπερ⸃ οἱ ὑποκριταί, ὅτι φιλοῦσιν ἐν ταῖς συναγωγαῖς καὶ ἐν ταῖς γωνίαις τῶν πλατειῶν ἑστῶτες προσεύχεσθαι, ὅπως *⸋ἂν⸌ φανῶσιν τοῖς ἀνθρώποις· ἀμὴν λέγω ὑμῖν *⸋2ὅτι⸌ ἀπέχουσιν τὸν μισθὸν αὐτῶν. 6 Σὺ δέ, ὅταν προσεύχῃ, εἴσελθε εἰς τὸ ταμιεῖόν σου, καὶ κλείσας τὴν θύραν σου, πρόσευξαι τῷ πατρί σου τῷ ἐν τῷ κρυπτῷ· καὶ ὁ πατήρ σου ὁ βλέπων ἐν τῷ κρυπτῷ ἀποδώσει σοι *⸋ἐν τῷ φανερῷ.⸌ 7 Προσευχόμενοι δὲ μὴ βαττολογήσητε, ὥσπερ οἱ ἐθνικοί· δοκοῦσιν γὰρ ὅτι ἐν τῇ πολυλογίᾳ αὐτῶν εἰσακουσθήσονται. 8 Μὴ οὖν ὁμοιωθῆτε αὐτοῖς· οἶδεν γὰρ *⸂ὁ πατὴρ ὑμῶν⸃ ὧν χρείαν ἔχετε, πρὸ τοῦ ὑμᾶς αἰτῆσαι αὐτόν. 9 Οὕτως οὖν προσεύχεσθε ὑμεῖς· Πάτερ ἡμῶν ὁ ἐν τοῖς οὐρανοῖς, ἁγιασθήτω τὸ ὄνομά σου. 10 Ἐλθέτω ἡ βασιλεία σου. Γενηθήτω τὸ θέλημά σου, ὡς ἐν οὐρανῷ, καὶ ἐπὶ *⸋τῆς⸌ γῆς. 11 Τὸν ἄρτον ἡμῶν τὸν ἐπιούσιον δὸς ἡμῖν σήμερον. 12 Καὶ ἄφες ἡμῖν τὰ ὀφειλήματα ἡμῶν, ὡς καὶ ἡμεῖς *⸂ἀφίεμεν⸃ τοῖς ὀφειλέταις ἡμῶν. 13 Καὶ μὴ εἰσενέγκῃς ἡμᾶς εἰς πειρασμόν, ἀλλὰ ῥῦσαι ἡμᾶς ἀπὸ τοῦ πονηροῦ. *⸋Ὅτι σοῦ ἐστιν ἡ βασιλεία καὶ ἡ δύναμις καὶ ἡ δόξα εἰς τοὺς αἰῶνας. Ἀμήν.⸌ 14 Ἐὰν γὰρ ἀφῆτε τοῖς ἀνθρώποις τὰ παραπτώματα αὐτῶν, ἀφήσει καὶ ὑμῖν ὁ πατὴρ ὑμῶν ὁ οὐράνιος· 15 ἐὰν δὲ μὴ ἀφῆτε τοῖς ἀνθρώποις *⸋τὰ παραπτώματα αὐτῶν,⸌ οὐδὲ ὁ πατὴρ ὑμῶν ἀφήσει τὰ παραπτώματα ὑμῶν.

16 Ὅταν δὲ νηστεύητε, μὴ γίνεσθε *⸂ὥσπερ⸃ οἱ ὑποκριταὶ σκυθρωποί· ἀφανίζουσιν γὰρ τὰ πρόσωπα αὐτῶν, ὅπως φανῶσιν τοῖς ἀνθρώποις νηστεύοντες· ἀμὴν λέγω ὑμῖν *⸋ὅτι⸌ ἀπέχουσιν τὸν μισθὸν αὐτῶν. 17 Σὺ δὲ νηστεύων ἄλειψαί σου τὴν κεφαλήν, καὶ τὸ πρόσωπόν σου νίψαι, 18 ὅπως μὴ φανῇς τοῖς ἀνθρώποις νηστεύων, ἀλλὰ τῷ πατρί σου τῷ ἐν τῷ κρυπτῷ· καὶ ὁ πατήρ σου ὁ βλέπων ἐν τῷ κρυπτῷ ἀποδώσει σοι. *⸆

19 Μὴ θησαυρίζετε ὑμῖν θησαυροὺς ἐπὶ τῆς γῆς, ὅπου σὴς καὶ βρῶσις ἀφανίζει, καὶ ὅπου κλέπται διορύσσουσιν καὶ κλέπτουσιν· 20 θησαυρίζετε δὲ ὑμῖν θησαυροὺς ἐν οὐρανῷ, ὅπου οὔτε σὴς οὔτε βρῶσις ἀφανίζει, καὶ ὅπου κλέπται οὐ διορύσσουσιν οὐδὲ κλέπτουσιν. 21 Ὅπου γάρ ἐστιν ὁ θησαυρὸς *⸂ὑμῶν, ἐκεῖ ἔσται καὶ ἡ καρδία ὑμῶν.⸃ 22 Ὁ λύχνος τοῦ σώματός ἐστιν ὁ ὀφθαλμός· ἐὰν οὖν *⸉ὁ ὀφθαλμός σου ἁπλοῦς ᾖ,⸊ ὅλον τὸ σῶμά σου φωτεινὸν ἔσται· 23 ἐὰν δὲ ὁ ὀφθαλμός σου πονηρὸς ᾖ, ὅλον τὸ σῶμά σου σκοτεινὸν ἔσται. Εἰ οὖν τὸ φῶς τὸ ἐν σοὶ σκότος ἐστίν, τὸ σκότος πόσον; 24 Οὐδεὶς δύναται δυσὶν κυρίοις δουλεύειν· ἢ γὰρ τὸν ἕνα μισήσει, καὶ τὸν ἕτερον ἀγαπήσει· ἢ ἑνὸς ἀνθέξεται, καὶ τοῦ ἑτέρου καταφρονήσει. Οὐ δύνασθε θεῷ δουλεύειν καὶ μαμωνᾷ. 25 Διὰ τοῦτο λέγω ὑμῖν, μὴ μεριμνᾶτε τῇ ψυχῇ ὑμῶν, τί φάγητε *⸂καὶ τί πίητε·⸃ μηδὲ τῷ σώματι ὑμῶν, τί ἐνδύσησθε. Οὐχὶ ἡ ψυχὴ πλεῖόν ἐστιν τῆς τροφῆς, καὶ τὸ σῶμα τοῦ ἐνδύματος; 26 Ἐμβλέψατε εἰς τὰ πετεινὰ τοῦ οὐρανοῦ, ὅτι οὐ σπείρουσιν, οὐδὲ θερίζουσιν, οὐδὲ συνάγουσιν εἰς ἀποθήκας, καὶ ὁ πατὴρ ὑμῶν ὁ οὐράνιος τρέφει αὐτά· οὐχ ὑμεῖς μᾶλλον διαφέρετε αὐτῶν; 27 Τίς δὲ ἐξ ὑμῶν μεριμνῶν δύναται προσθεῖναι ἐπὶ τὴν ἡλικίαν αὐτοῦ πῆχυν ἕνα; 28 Καὶ περὶ ἐνδύματος τί μεριμνᾶτε; Καταμάθετε *⸂τὰ κρίνα τοῦ ἀγροῦ, πῶς αὐξάνει· οὐ κοπιᾷ, οὐδὲ νήθει·⸃ 29 λέγω δὲ ὑμῖν ὅτι οὐδὲ Σολομὼν ἐν πάσῃ τῇ δόξῃ αὐτοῦ περιεβάλετο ὡς ἓν τούτων. 30 Εἰ δὲ τὸν χόρτον τοῦ ἀγροῦ, σήμερον ὄντα, καὶ αὔριον εἰς κλίβανον βαλλόμενον, ὁ θεὸς οὕτως ἀμφιέννυσιν, οὐ πολλῷ μᾶλλον ὑμᾶς, ὀλιγόπιστοι; 31 Μὴ οὖν μεριμνήσητε, λέγοντες, Τί φάγωμεν, ἢ τί πίωμεν, ἢ τί περιβαλώμεθα; 32 Πάντα γὰρ ταῦτα τὰ ἔθνη *⸂ἐπιζητεῖ·⸃ οἶδεν γὰρ ὁ πατὴρ ὑμῶν ὁ οὐράνιος ὅτι χρῄζετε τούτων ἁπάντων. 33 Ζητεῖτε δὲ πρῶτον τὴν βασιλείαν *⸋τοῦ θεοῦ⸌ καὶ τὴν δικαιοσύνην αὐτοῦ, καὶ ταῦτα πάντα προστεθήσεται ὑμῖν. 34 Μὴ οὖν μεριμνήσητε εἰς τὴν αὔριον· ἡ γὰρ αὔριον μεριμνήσει *⸂τὰ ἑαυτῆς.⸃ Ἀρκετὸν τῇ ἡμέρᾳ ἡ κακία αὐτῆς.

7

1 Μὴ κρίνετε, ἵνα μὴ κριθῆτε· 2 ἐν ᾧ γὰρ κρίματι κρίνετε, κριθήσεσθε· καὶ ἐν ᾧ μέτρῳ μετρεῖτε, *⸂μετρηθήσεται⸃ ὑμῖν. 3 Τί δὲ βλέπεις τὸ κάρφος τὸ ἐν τῷ ὀφθαλμῷ τοῦ ἀδελφοῦ σου, τὴν δὲ ἐν τῷ σῷ ὀφθαλμῷ δοκὸν οὐ κατανοεῖς; 4 Ἢ πῶς ἐρεῖς τῷ ἀδελφῷ σου, Ἄφες ἐκβάλω τὸ κάρφος *⸂ἀπὸ⸃ τοῦ ὀφθαλμοῦ σου· καὶ ἰδού, ἡ δοκὸς ἐν τῷ ὀφθαλμῷ σου; 5 Ὑποκριτά, ἔκβαλε πρῶτον *⸉τὴν δοκὸν ἐκ τοῦ ὀφθαλμοῦ σου,⸊ καὶ τότε διαβλέψεις ἐκβαλεῖν τὸ κάρφος ἐκ τοῦ ὀφθαλμοῦ τοῦ ἀδελφοῦ σου.

6 Μὴ δῶτε τὸ ἅγιον τοῖς κυσίν· μηδὲ βάλητε τοὺς μαργαρίτας ὑμῶν ἔμπροσθεν τῶν χοίρων, μήποτε *⸂καταπατήσωσιν⸃ αὐτοὺς ἐν τοῖς ποσὶν αὐτῶν, καὶ στραφέντες ῥήξωσιν ὑμᾶς.

7 Αἰτεῖτε, καὶ δοθήσεται ὑμῖν· ζητεῖτε, καὶ εὑρήσετε· κρούετε, καὶ ἀνοιγήσεται ὑμῖν. 8 Πᾶς γὰρ ὁ αἰτῶν λαμβάνει, καὶ ὁ ζητῶν εὑρίσκει, καὶ τῷ κρούοντι *⸂ἀνοιγήσεται.⸃ 9 Ἢ τίς *⸋ἐστιν⸌ ἐξ ὑμῶν ἄνθρωπος, ὃν *⸂ἐὰν αἰτήσῃ⸃ ὁ υἱὸς αὐτοῦ ἄρτον, μὴ λίθον ἐπιδώσει αὐτῷ; 10  *⸆ Καὶ *⸂ἐὰν ἰχθὺν αἰτήσῃ,⸃ μὴ ὄφιν ἐπιδώσει αὐτῷ; 11 Εἰ οὖν ὑμεῖς, πονηροὶ ὄντες, οἴδατε δόματα ἀγαθὰ διδόναι τοῖς τέκνοις ὑμῶν, πόσῳ μᾶλλον ὁ πατὴρ ὑμῶν ὁ ἐν τοῖς οὐρανοῖς δώσει ἀγαθὰ τοῖς αἰτοῦσιν αὐτόν; 12 Πάντα οὖν ὅσα *⸂ἂν⸃ θέλητε ἵνα ποιῶσιν ὑμῖν οἱ ἄνθρωποι, οὕτως καὶ ὑμεῖς ποιεῖτε αὐτοῖς· οὗτος γάρ ἐστιν ὁ νόμος καὶ οἱ προφῆται.

13 Εἰσέλθετε διὰ τῆς στενῆς πύλης· ὅτι πλατεῖα *⸋ἡ πύλη,⸌ καὶ εὐρύχωρος ἡ ὁδὸς ἡ ἀπάγουσα εἰς τὴν ἀπώλειαν, καὶ πολλοί εἰσιν οἱ εἰσερχόμενοι δι᾽ αὐτῆς· 14  *⸂τί⸃ στενὴ ἡ πύλη, καὶ τεθλιμμένη ἡ ὁδὸς ἡ ἀπάγουσα εἰς τὴν ζωήν, καὶ ὀλίγοι εἰσὶν οἱ εὑρίσκοντες αὐτήν.

15 Προσέχετε *⸋δὲ⸌ ἀπὸ τῶν ψευδοπροφητῶν, οἵτινες ἔρχονται πρὸς ὑμᾶς ἐν ἐνδύμασιν προβάτων, ἔσωθεν δέ εἰσιν λύκοι ἅρπαγες. 16 Ἀπὸ τῶν καρπῶν αὐτῶν ἐπιγνώσεσθε αὐτούς· μήτι συλλέγουσιν ἀπὸ ἀκανθῶν *⸂σταφυλήν,⸃ ἢ ἀπὸ τριβόλων σῦκα; 17 Οὕτως πᾶν δένδρον ἀγαθὸν καρποὺς καλοὺς ποιεῖ· τὸ δὲ σαπρὸν δένδρον καρποὺς πονηροὺς ποιεῖ. 18 Οὐ δύναται δένδρον ἀγαθὸν καρποὺς πονηροὺς *⸂ποιεῖν, οὐδὲ δένδρον σαπρὸν καρποὺς καλοὺς ποιεῖν.⸃ 19 Πᾶν *⸆ δένδρον μὴ ποιοῦν καρπὸν καλὸν ἐκκόπτεται καὶ εἰς πῦρ βάλλεται. 20 Ἄρα γε ἀπὸ τῶν καρπῶν αὐτῶν ἐπιγνώσεσθε αὐτούς. 21 Οὐ πᾶς ὁ λέγων μοι, Κύριε, κύριε, εἰσελεύσεται εἰς τὴν βασιλείαν τῶν οὐρανῶν· ἀλλ᾽ ὁ ποιῶν τὸ θέλημα τοῦ πατρός μου τοῦ ἐν *⸆ οὐρανοῖς. 22 Πολλοὶ ἐροῦσίν μοι ἐν ἐκείνῃ τῇ ἡμέρᾳ, Κύριε, κύριε, οὐ τῷ σῷ ὀνόματι προεφητεύσαμεν, καὶ τῷ σῷ ὀνόματι δαιμόνια ἐξεβάλομεν, καὶ τῷ σῷ ὀνόματι δυνάμεις πολλὰς ἐποιήσαμεν; 23 Καὶ τότε ὁμολογήσω αὐτοῖς ὅτι Οὐδέποτε ἔγνων ὑμᾶς· ἀποχωρεῖτε ἀπ᾽ ἐμοῦ οἱ ἐργαζόμενοι τὴν ἀνομίαν. 24 Πᾶς οὖν ὅστις ἀκούει μου τοὺς λόγους τούτους καὶ ποιεῖ αὐτούς, *⸂ὁμοιώσω αὐτὸν⸃ ἀνδρὶ φρονίμῳ, ὅστις ᾠκοδόμησεν *⸉τὴν οἰκίαν αὐτοῦ⸊ ἐπὶ τὴν πέτραν· 25 καὶ κατέβη ἡ βροχὴ καὶ ἦλθον οἱ ποταμοὶ καὶ ἔπνευσαν οἱ ἄνεμοι, καὶ προσέπεσον τῇ οἰκίᾳ ἐκείνῃ, καὶ οὐκ ἔπεσεν· τεθεμελίωτο γὰρ ἐπὶ τὴν πέτραν. 26 Καὶ πᾶς ὁ ἀκούων μου τοὺς λόγους τούτους καὶ μὴ ποιῶν αὐτούς, ὁμοιωθήσεται ἀνδρὶ μωρῷ, ὅστις ᾠκοδόμησεν *⸉τὴν οἰκίαν αὐτοῦ⸊ ἐπὶ τὴν ἄμμον· 27 καὶ κατέβη ἡ βροχὴ καὶ ἦλθον οἱ ποταμοὶ καὶ ἔπνευσαν οἱ ἄνεμοι, καὶ προσέκοψαν τῇ οἰκίᾳ ἐκείνῃ, καὶ ἔπεσεν· καὶ ἦν ἡ πτῶσις αὐτῆς μεγάλη.

28 Καὶ ἐγένετο ὅτε *⸂συνετέλεσεν⸃ ὁ Ἰησοῦς τοὺς λόγους τούτους, ἐξεπλήσσοντο οἱ ὄχλοι ἐπὶ τῇ διδαχῇ αὐτοῦ· 29 ἦν γὰρ διδάσκων αὐτοὺς ὡς ἐξουσίαν ἔχων, καὶ οὐχ ὡς οἱ γραμματεῖς. *⸆

8

1  *⸂Καταβάντι δὲ αὐτῷ⸃ ἀπὸ τοῦ ὄρους, ἠκολούθησαν αὐτῷ ὄχλοι πολλοί· 2 καὶ ἰδού, λεπρὸς *⸂ἐλθὼν⸃ προσεκύνει αὐτῷ, λέγων, Κύριε, ἐὰν θέλῃς, δύνασαί με καθαρίσαι. 3 Καὶ ἐκτείνας τὴν χεῖρα, ἥψατο αὐτοῦ *⸋ὁ Ἰησοῦς,⸌ λέγων, Θέλω, καθαρίσθητι. Καὶ εὐθέως ἐκαθαρίσθη αὐτοῦ ἡ λέπρα. 4 Καὶ λέγει αὐτῷ ὁ Ἰησοῦς, Ὅρα μηδενὶ εἴπῃς· ἀλλὰ ὕπαγε, σεαυτὸν δεῖξον τῷ ἱερεῖ, καὶ *⸂προσένεγκε⸃ τὸ δῶρον ὃ προσέταξεν Μωσῆς, εἰς μαρτύριον αὐτοῖς.

5  *⸂Εἰσελθόντι δὲ αὐτῷ⸃ εἰς Καπερναούμ, προσῆλθεν αὐτῷ ἑκατόνταρχος παρακαλῶν αὐτόν, 6 καὶ λέγων, Κύριε, ὁ παῖς μου βέβληται ἐν τῇ οἰκίᾳ παραλυτικός, δεινῶς βασανιζόμενος. 7  *⸋Καὶ⸌ λέγει αὐτῷ *⸋2ὁ Ἰησοῦς,⸌ Ἐγὼ ἐλθὼν θεραπεύσω αὐτόν. 8  *⸂Καὶ ἀποκριθεὶς⸃ ὁ ἑκατόνταρχος ἔφη, Κύριε, οὐκ εἰμὶ ἱκανὸς ἵνα μου ὑπὸ τὴν στέγην εἰσέλθῃς· ἀλλὰ μόνον εἰπὲ *⸂2λόγῳ,⸃ καὶ ἰαθήσεται ὁ παῖς μου. 9 Καὶ γὰρ ἐγὼ ἄνθρωπός εἰμι ὑπὸ ἐξουσίαν, *⸆ ἔχων ὑπ᾽ ἐμαυτὸν στρατιώτας· καὶ λέγω τούτῳ, Πορεύθητι, καὶ πορεύεται· καὶ ἄλλῳ, Ἔρχου, καὶ ἔρχεται· καὶ τῷ δούλῳ μου, Ποίησον τοῦτο, καὶ ποιεῖ. 10 Ἀκούσας δὲ ὁ Ἰησοῦς ἐθαύμασεν, καὶ εἶπεν τοῖς ἀκολουθοῦσιν, Ἀμὴν λέγω ὑμῖν, *⸂οὐδὲ⸃ *⸉ἐν τῷ Ἰσραὴλ τοσαύτην πίστιν⸊ εὗρον. 11 Λέγω δὲ ὑμῖν, ὅτι πολλοὶ ἀπὸ ἀνατολῶν καὶ δυσμῶν ἥξουσιν, καὶ ἀνακλιθήσονται μετὰ Ἀβραὰμ καὶ Ἰσαὰκ καὶ Ἰακὼβ ἐν τῇ βασιλείᾳ τῶν οὐρανῶν· 12 οἱ δὲ υἱοὶ τῆς βασιλείας ἐκβληθήσονται εἰς τὸ σκότος τὸ ἐξώτερον· ἐκεῖ ἔσται ὁ κλαυθμὸς καὶ ὁ βρυγμὸς τῶν ὀδόντων. 13 Καὶ εἶπεν ὁ Ἰησοῦς τῷ ἑκατοντάρχῃ, Ὕπαγε, *⸋καὶ⸌ ὡς ἐπίστευσας γενηθήτω σοι. Καὶ ἰάθη ὁ παῖς *⸋2αὐτοῦ⸌ ἐν τῇ ὥρᾳ ἐκείνῃ.

14 Καὶ ἐλθὼν ὁ Ἰησοῦς εἰς τὴν οἰκίαν Πέτρου, εἶδεν τὴν πενθερὰν αὐτοῦ βεβλημένην καὶ πυρέσσουσαν, 15 καὶ ἥψατο τῆς χειρὸς αὐτῆς, καὶ ἀφῆκεν αὐτὴν ὁ πυρετός· καὶ ἠγέρθη, καὶ διηκόνει *⸂αὐτῷ.⸃ 16 Ὀψίας δὲ γενομένης προσήνεγκαν αὐτῷ δαιμονιζομένους πολλούς· καὶ ἐξέβαλεν τὰ πνεύματα λόγῳ, καὶ πάντας τοὺς κακῶς ἔχοντας ἐθεράπευσεν· 17 ὅπως πληρωθῇ τὸ ῥηθὲν διὰ Ἠσαΐου τοῦ προφήτου, λέγοντος, Αὐτὸς τὰς ἀσθενείας ἡμῶν ἔλαβεν, καὶ τὰς νόσους ἐβάστασεν.

18 Ἰδὼν δὲ ὁ Ἰησοῦς *⸂πολλοὺς ὄχλους⸃ περὶ αὐτόν, ἐκέλευσεν ἀπελθεῖν εἰς τὸ πέραν. 19 Καὶ προσελθὼν εἷς γραμματεὺς εἶπεν αὐτῷ, Διδάσκαλε, ἀκολουθήσω σοι ὅπου ἐὰν ἀπέρχῃ. 20  *⸋Καὶ⸌ λέγει αὐτῷ ὁ Ἰησοῦς, Αἱ ἀλώπεκες φωλεοὺς ἔχουσιν, καὶ τὰ πετεινὰ τοῦ οὐρανοῦ κατασκηνώσεις· ὁ δὲ υἱὸς τοῦ ἀνθρώπου οὐκ ἔχει ποῦ τὴν κεφαλὴν κλίνῃ. 21 Ἕτερος δὲ τῶν μαθητῶν *⸋αὐτοῦ⸌ εἶπεν αὐτῷ, Κύριε, ἐπίτρεψόν μοι πρῶτον ἀπελθεῖν καὶ θάψαι τὸν πατέρα μου. 22 Ὁ δὲ Ἰησοῦς *⸂εἶπεν⸃ αὐτῷ, Ἀκολούθει μοι, καὶ ἄφες τοὺς νεκροὺς θάψαι τοὺς ἑαυτῶν νεκρούς.

23 Καὶ ἐμβάντι αὐτῷ εἰς *⸋τὸ⸌ πλοῖον, ἠκολούθησαν αὐτῷ οἱ μαθηταὶ αὐτοῦ. 24 Καὶ ἰδού, σεισμὸς μέγας ἐγένετο ἐν τῇ θαλάσσῃ, ὥστε τὸ πλοῖον καλύπτεσθαι ὑπὸ τῶν κυμάτων· αὐτὸς δὲ ἐκάθευδεν. 25 Καὶ προσελθόντες *⸂οἱ μαθηταὶ⸃ ἤγειραν αὐτόν, λέγοντες, Κύριε, σῶσον *⸋ἡμᾶς,⸌ ἀπολλύμεθα. 26 Καὶ λέγει αὐτοῖς, Τί δειλοί ἐστε, ὀλιγόπιστοι; Τότε ἐγερθεὶς ἐπετίμησεν τοῖς ἀνέμοις καὶ τῇ θαλάσσῃ, καὶ ἐγένετο γαλήνη μεγάλη. 27 Οἱ δὲ ἄνθρωποι ἐθαύμασαν, λέγοντες, Ποταπός ἐστιν οὗτος, ὅτι καὶ οἱ ἄνεμοι καὶ ἡ θάλασσα *⸉ὑπακούουσιν αὐτῷ;⸊

28 Καὶ *⸂ἐλθόντι αὐτῷ⸃ εἰς τὸ πέραν εἰς τὴν χώραν τῶν *⸂2Γεργεσηνῶν,⸃ ὑπήντησαν αὐτῷ δύο δαιμονιζόμενοι ἐκ τῶν μνημείων ἐξερχόμενοι, χαλεποὶ λίαν, ὥστε μὴ ἰσχύειν τινὰ παρελθεῖν διὰ τῆς ὁδοῦ ἐκείνης· 29 καὶ ἰδού, ἔκραξαν λέγοντες, Τί ἡμῖν καὶ σοί, *⸂Ἰησοῦ υἱὲ τοῦ θεοῦ;⸃ Ἦλθες ὧδε πρὸ καιροῦ βασανίσαι ἡμᾶς; 30 Ἦν δὲ μακρὰν ἀπ᾽ αὐτῶν ἀγέλη χοίρων πολλῶν βοσκομένη. 31 Οἱ δὲ δαίμονες παρεκάλουν αὐτόν, λέγοντες, Εἰ ἐκβάλλεις ἡμᾶς, *⸂ἐπίτρεψον ἡμῖν ἀπελθεῖν⸃ εἰς τὴν ἀγέλην τῶν χοίρων. 32 Καὶ εἶπεν αὐτοῖς, Ὑπάγετε. Οἱ δὲ ἐξελθόντες ἀπῆλθον εἰς *⸂τὴν ἀγέλην τῶν χοίρων·⸃ καὶ ἰδού, ὥρμησεν πᾶσα ἡ ἀγέλη *⸋τῶν χοίρων⸌ κατὰ τοῦ κρημνοῦ εἰς τὴν θάλασσαν, καὶ ἀπέθανον ἐν τοῖς ὕδασιν. 33 Οἱ δὲ βόσκοντες ἔφυγον, καὶ ἀπελθόντες εἰς τὴν πόλιν ἀπήγγειλαν πάντα, καὶ τὰ τῶν δαιμονιζομένων. 34 Καὶ ἰδού, πᾶσα ἡ πόλις ἐξῆλθεν εἰς *⸂συνάντησιν⸃ τῷ Ἰησοῦ· καὶ ἰδόντες αὐτόν, παρεκάλεσαν ὅπως μεταβῇ ἀπὸ τῶν ὁρίων αὐτῶν.

9

1 Καὶ ἐμβὰς *⸆ εἰς *⸋τὸ⸌ πλοῖον διεπέρασεν καὶ ἦλθεν εἰς τὴν ἰδίαν πόλιν. 2 Καὶ ἰδού, προσέφερον αὐτῷ παραλυτικὸν ἐπὶ κλίνης βεβλημένον· καὶ ἰδὼν ὁ Ἰησοῦς τὴν πίστιν αὐτῶν εἶπεν τῷ παραλυτικῷ, Θάρσει, τέκνον· *⸂ἀφέωνταί⸃ *⸂2σοι αἱ ἁμαρτίαι σου.⸃ 3 Καὶ ἰδού, τινὲς τῶν γραμματέων εἶπον ἐν ἑαυτοῖς, Οὗτος βλασφημεῖ. 4 Καὶ *⸂ἰδὼν⸃ ὁ Ἰησοῦς τὰς ἐνθυμήσεις αὐτῶν εἶπεν, Ἵνα τί *⸋ὑμεῖς⸌ ἐνθυμεῖσθε πονηρὰ ἐν ταῖς καρδίαις ὑμῶν; 5 Τί γάρ ἐστιν εὐκοπώτερον, εἰπεῖν, *⸂Ἀφέωνταί⸃ *⸂2σου⸃ αἱ ἁμαρτίαι· ἢ εἰπεῖν, *⸂3Ἔγειραι⸃ καὶ περιπάτει; 6 Ἵνα δὲ εἰδῆτε, ὅτι ἐξουσίαν ἔχει ὁ υἱὸς τοῦ ἀνθρώπου ἐπὶ τῆς γῆς ἀφιέναι ἁμαρτίας—τότε λέγει τῷ παραλυτικῷ—*⸂Ἐγερθεὶς⸃ ἆρόν σου τὴν κλίνην, καὶ ὕπαγε εἰς τὸν οἶκόν σου. 7 Καὶ ἐγερθεὶς ἀπῆλθεν εἰς τὸν οἶκον αὐτοῦ. 8 Ἰδόντες δὲ οἱ *⸆ ὄχλοι *⸂ἐθαύμασαν,⸃ καὶ ἐδόξασαν τὸν θεόν, τὸν δόντα ἐξουσίαν τοιαύτην τοῖς ἀνθρώποις.

9 Καὶ παράγων ὁ Ἰησοῦς ἐκεῖθεν εἶδεν ἄνθρωπον καθήμενον ἐπὶ τὸ τελώνιον, Ματθαῖον λεγόμενον, καὶ λέγει αὐτῷ, Ἀκολούθει μοι. Καὶ ἀναστὰς ἠκολούθησεν αὐτῷ.

10 Καὶ ἐγένετο αὐτοῦ ἀνακειμένου ἐν τῇ οἰκίᾳ, *⸋καὶ⸌ ἰδού, πολλοὶ τελῶναι καὶ ἁμαρτωλοὶ ἐλθόντες συνανέκειντο τῷ Ἰησοῦ καὶ τοῖς μαθηταῖς αὐτοῦ. 11 Καὶ ἰδόντες οἱ Φαρισαῖοι *⸂εἶπον⸃ τοῖς μαθηταῖς αὐτοῦ, Διὰ τί μετὰ τῶν τελωνῶν καὶ ἁμαρτωλῶν ἐσθίει *⸆ ὁ διδάσκαλος ὑμῶν; 12  *⸂Ὁ δὲ Ἰησοῦς⸃ ἀκούσας εἶπεν *⸋αὐτοῖς,⸌ Οὐ χρείαν ἔχουσιν οἱ ἰσχύοντες ἰατροῦ, ἀλλ᾽ οἱ κακῶς ἔχοντες. 13 Πορευθέντες δὲ μάθετε τί ἐστιν, *⸂Ἔλεον⸃ θέλω, καὶ οὐ θυσίαν· οὐ γὰρ ἦλθον καλέσαι δικαίους, ἀλλὰ ἁμαρτωλοὺς *⸋εἰς μετάνοιαν.⸌

14 Τότε προσέρχονται αὐτῷ οἱ μαθηταὶ Ἰωάννου, λέγοντες, Διὰ τί ἡμεῖς καὶ οἱ Φαρισαῖοι νηστεύομεν *⸋πολλά,⸌ οἱ δὲ μαθηταί σου οὐ νηστεύουσιν; 15 Καὶ εἶπεν αὐτοῖς ὁ Ἰησοῦς, Μὴ δύνανται οἱ υἱοὶ τοῦ νυμφῶνος πενθεῖν, ἐφ᾽ ὅσον *⸆ μετ᾽ αὐτῶν ἐστιν ὁ νυμφίος; Ἐλεύσονται δὲ ἡμέραι ὅταν ἀπαρθῇ ἀπ᾽ αὐτῶν ὁ νυμφίος, καὶ τότε νηστεύσουσιν. 16 Οὐδεὶς δὲ ἐπιβάλλει ἐπίβλημα ῥάκους ἀγνάφου ἐπὶ ἱματίῳ παλαιῷ· αἴρει γὰρ τὸ πλήρωμα αὐτοῦ ἀπὸ τοῦ ἱματίου, καὶ χεῖρον σχίσμα γίνεται. 17 Οὐδὲ βάλλουσιν οἶνον νέον εἰς ἀσκοὺς παλαιούς· εἰ δὲ μήγε, ῥήγνυνται οἱ ἀσκοί, καὶ ὁ οἶνος ἐκχεῖται, καὶ οἱ ἀσκοὶ *⸂ἀπολοῦνται·⸃ ἀλλὰ βάλλουσιν οἶνον νέον εἰς ἀσκοὺς καινούς, καὶ *⸂2ἀμφότεροι⸃ συντηροῦνται.

18 Ταῦτα αὐτοῦ λαλοῦντος αὐτοῖς, ἰδού, ἄρχων *⸂εἷς⸃ *⸂2ἐλθὼν⸃ προσεκύνει αὐτῷ, λέγων ὅτι Ἡ θυγάτηρ μου ἄρτι ἐτελεύτησεν· ἀλλὰ ἐλθὼν ἐπίθες τὴν χεῖρά σου ἐπ᾽ αὐτήν, καὶ ζήσεται. 19 Καὶ ἐγερθεὶς ὁ Ἰησοῦς *⸂ἠκολούθησεν⸃ αὐτῷ καὶ οἱ μαθηταὶ αὐτοῦ. 20 Καὶ ἰδού, γυνὴ αἱμορροοῦσα δώδεκα ἔτη, προσελθοῦσα ὄπισθεν, ἥψατο τοῦ κρασπέδου τοῦ ἱματίου αὐτοῦ. 21 Ἔλεγεν γὰρ ἐν ἑαυτῇ, Ἐὰν μόνον ἅψωμαι τοῦ ἱματίου αὐτοῦ, σωθήσομαι. 22 Ὁ δὲ Ἰησοῦς *⸂ἐπιστραφεὶς⸃ καὶ ἰδὼν αὐτὴν εἶπεν, Θάρσει, θύγατερ· ἡ πίστις σου σέσωκέν σε. Καὶ ἐσώθη ἡ γυνὴ ἀπὸ τῆς ὥρας ἐκείνης. 23 Καὶ ἐλθὼν ὁ Ἰησοῦς εἰς τὴν οἰκίαν τοῦ ἄρχοντος, καὶ ἰδὼν τοὺς αὐλητὰς καὶ τὸν ὄχλον θορυβούμενον, 24  *⸂λέγει⸃ *⸋αὐτοῖς,⸌ Ἀναχωρεῖτε· οὐ γὰρ ἀπέθανεν τὸ κοράσιον, ἀλλὰ καθεύδει. Καὶ κατεγέλων αὐτοῦ. 25 Ὅτε δὲ ἐξεβλήθη ὁ ὄχλος, εἰσελθὼν ἐκράτησεν τῆς χειρὸς αὐτῆς, καὶ ἠγέρθη τὸ κοράσιον. 26 Καὶ ἐξῆλθεν ἡ φήμη αὕτη εἰς ὅλην τὴν γῆν ἐκείνην.

27 Καὶ παράγοντι ἐκεῖθεν τῷ Ἰησοῦ, ἠκολούθησαν *⸋αὐτῷ⸌ δύο τυφλοί, κράζοντες καὶ λέγοντες, Ἐλέησον ἡμᾶς, *⸂υἱὲ⸃ Δαυίδ. 28 Ἐλθόντι δὲ εἰς τὴν οἰκίαν, προσῆλθον αὐτῷ οἱ τυφλοί, καὶ λέγει αὐτοῖς *⸋ὁ Ἰησοῦς,⸌ Πιστεύετε ὅτι δύναμαι τοῦτο ποιῆσαι; Λέγουσιν αὐτῷ, Ναί, κύριε. 29 Τότε ἥψατο τῶν ὀφθαλμῶν αὐτῶν, λέγων, Κατὰ τὴν πίστιν ὑμῶν γενηθήτω ὑμῖν. 30 Καὶ ἀνεῴχθησαν αὐτῶν οἱ ὀφθαλμοί· καὶ *⸂ἐνεβριμήσατο⸃ αὐτοῖς ὁ Ἰησοῦς, λέγων, Ὁρᾶτε μηδεὶς γινωσκέτω. 31 Οἱ δὲ ἐξελθόντες διεφήμισαν αὐτὸν ἐν ὅλῃ τῇ γῇ ἐκείνῃ.

32 Αὐτῶν δὲ ἐξερχομένων, ἰδού, προσήνεγκαν αὐτῷ *⸋ἄνθρωπον⸌ κωφὸν δαιμονιζόμενον. 33 Καὶ ἐκβληθέντος τοῦ δαιμονίου, ἐλάλησεν ὁ κωφός· καὶ ἐθαύμασαν οἱ ὄχλοι, λέγοντες, *⸆ Οὐδέποτε ἐφάνη οὕτως ἐν τῷ Ἰσραήλ. 34 Οἱ δὲ Φαρισαῖοι ἔλεγον, Ἐν τῷ ἄρχοντι τῶν δαιμονίων ἐκβάλλει τὰ δαιμόνια.

35 Καὶ περιῆγεν ὁ Ἰησοῦς τὰς πόλεις πάσας καὶ τὰς κώμας, διδάσκων ἐν ταῖς συναγωγαῖς αὐτῶν, καὶ κηρύσσων τὸ εὐαγγέλιον τῆς βασιλείας, καὶ θεραπεύων πᾶσαν νόσον καὶ πᾶσαν μαλακίαν *⸋ἐν τῷ λαῷ.⸌ 36 Ἰδὼν δὲ τοὺς ὄχλους, ἐσπλαγχνίσθη περὶ αὐτῶν, ὅτι ἦσαν *⸂ἐσκυλμένοι⸃ καὶ ἐρριμμένοι *⸂2ὡσεὶ⸃ πρόβατα μὴ ἔχοντα ποιμένα. 37 Τότε λέγει τοῖς μαθηταῖς αὐτοῦ, Ὁ μὲν θερισμὸς πολύς, οἱ δὲ ἐργάται ὀλίγοι· 38 δεήθητε οὖν τοῦ κυρίου τοῦ θερισμοῦ, ὅπως ἐκβάλῃ ἐργάτας εἰς τὸν θερισμὸν αὐτοῦ.

10

1 Καὶ προσκαλεσάμενος τοὺς δώδεκα μαθητὰς αὐτοῦ, ἔδωκεν αὐτοῖς ἐξουσίαν πνευμάτων ἀκαθάρτων, ὥστε ἐκβάλλειν αὐτά, καὶ θεραπεύειν πᾶσαν νόσον καὶ πᾶσαν μαλακίαν.

2 Τῶν δὲ δώδεκα ἀποστόλων τὰ ὀνόματά *⸂ἐστιν⸃ ταῦτα· πρῶτος Σίμων ὁ λεγόμενος Πέτρος, καὶ Ἀνδρέας ὁ ἀδελφὸς αὐτοῦ· *⸆ Ἰάκωβος ὁ τοῦ Ζεβεδαίου, καὶ Ἰωάννης ὁ ἀδελφὸς αὐτοῦ· 3 Φίλιππος, καὶ Βαρθολομαῖος· Θωμᾶς, καὶ Ματθαῖος ὁ τελώνης· Ἰάκωβος ὁ τοῦ Ἀλφαίου, καὶ *⸋Λεββαῖος ὁ ἐπικληθεὶς⸌ Θαδδαῖος· 4 Σίμων ὁ Κανανίτης, καὶ Ἰούδας *⸆ Ἰσκαριώτης ὁ καὶ παραδοὺς αὐτόν.

5 Τούτους τοὺς δώδεκα ἀπέστειλεν ὁ Ἰησοῦς, παραγγείλας αὐτοῖς, λέγων, Εἰς ὁδὸν ἐθνῶν μὴ ἀπέλθητε, καὶ εἰς πόλιν Σαμαρειτῶν μὴ εἰσέλθητε· 6 πορεύεσθε δὲ μᾶλλον πρὸς τὰ πρόβατα τὰ ἀπολωλότα οἴκου Ἰσραήλ. 7 Πορευόμενοι δὲ κηρύσσετε, λέγοντες ὅτι Ἤγγικεν ἡ βασιλεία τῶν οὐρανῶν. 8  *⸂Ἀσθενοῦντας θεραπεύετε, λεπροὺς καθαρίζετε, δαιμόνια ἐκβάλλετε·⸃ δωρεὰν ἐλάβετε, δωρεὰν δότε. 9 Μὴ κτήσησθε χρυσόν, μηδὲ ἄργυρον, μηδὲ χαλκὸν εἰς τὰς ζώνας ὑμῶν, 10 μὴ πήραν εἰς ὁδόν, μηδὲ δύο χιτῶνας, μηδὲ ὑποδήματα, μηδὲ *⸂ῥάβδους·⸃ ἄξιος γὰρ ὁ ἐργάτης τῆς τροφῆς αὐτοῦ *⸋ἐστιν.⸌ 11 Εἰς ἣν δ᾽ ἂν πόλιν ἢ κώμην εἰσέλθητε, ἐξετάσατε τίς ἐν αὐτῇ ἄξιός ἐστιν· κἀκεῖ μείνατε, ἕως ἂν ἐξέλθητε. 12 Εἰσερχόμενοι δὲ εἰς τὴν οἰκίαν, ἀσπάσασθε αὐτήν. 13 Καὶ ἐὰν μὲν ᾖ ἡ οἰκία ἀξία, ἐλθέτω ἡ εἰρήνη ὑμῶν ἐπ᾽ αὐτήν· ἐὰν δὲ μὴ ᾖ ἀξία, ἡ εἰρήνη ὑμῶν *⸂πρὸς⸃ ὑμᾶς ἐπιστραφήτω. 14 Καὶ ὃς *⸂ἐὰν⸃ μὴ δέξηται ὑμᾶς μηδὲ ἀκούσῃ τοὺς λόγους ὑμῶν, ἐξερχόμενοι *⸆ τῆς οἰκίας ἢ τῆς πόλεως ἐκείνης, ἐκτινάξατε τὸν κονιορτὸν τῶν ποδῶν ὑμῶν. 15 Ἀμὴν λέγω ὑμῖν, ἀνεκτότερον ἔσται γῇ Σοδόμων καὶ Γομόρρων ἐν ἡμέρᾳ κρίσεως, ἢ τῇ πόλει ἐκείνῃ.

16 Ἰδού, ἐγὼ ἀποστέλλω ὑμᾶς ὡς πρόβατα ἐν μέσῳ λύκων· γίνεσθε οὖν φρόνιμοι ὡς οἱ ὄφεις, καὶ ἀκέραιοι ὡς αἱ περιστεραί. 17 Προσέχετε δὲ ἀπὸ τῶν ἀνθρώπων· παραδώσουσιν γὰρ ὑμᾶς εἰς συνέδρια, καὶ ἐν ταῖς συναγωγαῖς αὐτῶν μαστιγώσουσιν ὑμᾶς· 18 καὶ ἐπὶ ἡγεμόνας δὲ καὶ βασιλεῖς ἀχθήσεσθε ἕνεκεν ἐμοῦ, εἰς μαρτύριον αὐτοῖς καὶ τοῖς ἔθνεσιν. 19 Ὅταν δὲ *⸂παραδιδῶσιν⸃ ὑμᾶς, μὴ μεριμνήσητε πῶς ἢ τί λαλήσητε· δοθήσεται γὰρ ὑμῖν ἐν ἐκείνῃ τῇ ὥρᾳ τί λαλήσετε· 20 οὐ γὰρ ὑμεῖς ἐστὲ οἱ λαλοῦντες, ἀλλὰ τὸ πνεῦμα τοῦ πατρὸς ὑμῶν τὸ λαλοῦν ἐν ὑμῖν. 21 Παραδώσει δὲ ἀδελφὸς ἀδελφὸν εἰς θάνατον, καὶ πατὴρ τέκνον· καὶ ἐπαναστήσονται τέκνα ἐπὶ γονεῖς, καὶ θανατώσουσιν αὐτούς. 22 Καὶ ἔσεσθε μισούμενοι ὑπὸ πάντων διὰ τὸ ὄνομά μου· ὁ δὲ ὑπομείνας εἰς τέλος, οὗτος σωθήσεται. 23 Ὅταν δὲ διώκωσιν ὑμᾶς ἐν τῇ πόλει ταύτῃ, φεύγετε εἰς τὴν *⸂ἄλλην·⸃ ἀμὴν γὰρ λέγω ὑμῖν, οὐ μὴ τελέσητε τὰς πόλεις *⸋τοῦ⸌ Ἰσραήλ, ἕως *⸋2ἂν⸌ ἔλθῃ ὁ υἱὸς τοῦ ἀνθρώπου.

24 Οὐκ ἔστιν μαθητὴς ὑπὲρ τὸν διδάσκαλον, οὐδὲ δοῦλος ὑπὲρ τὸν κύριον αὐτοῦ. 25 Ἀρκετὸν τῷ μαθητῇ ἵνα γένηται ὡς ὁ διδάσκαλος αὐτοῦ, καὶ ὁ δοῦλος ὡς ὁ κύριος αὐτοῦ. Εἰ τὸν οἰκοδεσπότην Βεελζεβοὺλ *⸂ἐκάλεσαν,⸃ πόσῳ μᾶλλον τοὺς οἰκειακοὺς αὐτοῦ; 26 Μὴ οὖν φοβηθῆτε αὐτούς· οὐδὲν γάρ ἐστιν κεκαλυμμένον ὃ οὐκ ἀποκαλυφθήσεται· καὶ κρυπτὸν ὃ οὐ γνωσθήσεται. 27 Ὃ λέγω ὑμῖν ἐν τῇ σκοτίᾳ, εἴπατε ἐν τῷ φωτί· καὶ ὃ εἰς τὸ οὖς ἀκούετε, κηρύξατε ἐπὶ τῶν δωμάτων. 28 Καὶ μὴ *⸂φοβεῖσθε⸃ ἀπὸ τῶν ἀποκτενόντων τὸ σῶμα, τὴν δὲ ψυχὴν μὴ δυναμένων ἀποκτεῖναι· *⸂2φοβήθητε⸃ δὲ μᾶλλον τὸν δυνάμενον *⸂3καὶ τὴν ψυχὴν καὶ τὸ σῶμα⸃ ἀπολέσαι ἐν γεέννῃ. 29 Οὐχὶ δύο στρουθία ἀσσαρίου πωλεῖται; Καὶ ἓν ἐξ αὐτῶν οὐ πεσεῖται ἐπὶ τὴν γῆν ἄνευ τοῦ πατρὸς ὑμῶν· 30 ὑμῶν δὲ καὶ αἱ τρίχες τῆς κεφαλῆς πᾶσαι ἠριθμημέναι εἰσίν. 31 Μὴ οὖν *⸂φοβηθῆτε·⸃ *⸂2πολλῶν⸃ στρουθίων διαφέρετε ὑμεῖς. 32 Πᾶς οὖν ὅστις ὁμολογήσει ἐν ἐμοὶ ἔμπροσθεν τῶν ἀνθρώπων, ὁμολογήσω κἀγὼ ἐν αὐτῷ ἔμπροσθεν τοῦ πατρός μου τοῦ ἐν *⸆ οὐρανοῖς. 33 Ὅστις *⸂δ᾽ ἂν⸃ ἀρνήσηταί με ἔμπροσθεν τῶν ἀνθρώπων, ἀρνήσομαι *⸉αὐτὸν κἀγὼ⸊ ἔμπροσθεν τοῦ πατρός μου τοῦ ἐν *⸆ οὐρανοῖς.

34 Μὴ νομίσητε ὅτι ἦλθον βαλεῖν εἰρήνην ἐπὶ τὴν γῆν· οὐκ ἦλθον βαλεῖν εἰρήνην, ἀλλὰ μάχαιραν. 35 Ἦλθον γὰρ διχάσαι ἄνθρωπον κατὰ τοῦ πατρὸς αὐτοῦ, καὶ θυγατέρα κατὰ τῆς μητρὸς αὐτῆς, καὶ νύμφην κατὰ τῆς πενθερᾶς αὐτῆς· 36 καὶ ἐχθροὶ τοῦ ἀνθρώπου οἱ οἰκειακοὶ αὐτοῦ. 37 Ὁ φιλῶν πατέρα ἢ μητέρα ὑπὲρ ἐμέ, οὐκ ἔστιν μου ἄξιος· καὶ ὁ φιλῶν υἱὸν ἢ θυγατέρα ὑπὲρ ἐμέ, οὐκ ἔστιν μου ἄξιος· 38 καὶ ὃς οὐ λαμβάνει τὸν σταυρὸν αὐτοῦ καὶ ἀκολουθεῖ ὀπίσω μου, οὐκ ἔστιν μου ἄξιος. 39 Ὁ εὑρὼν τὴν ψυχὴν αὐτοῦ ἀπολέσει αὐτήν· καὶ ὁ ἀπολέσας τὴν ψυχὴν αὐτοῦ ἕνεκεν ἐμοῦ εὑρήσει αὐτήν.

40 Ὁ δεχόμενος ὑμᾶς ἐμὲ δέχεται· καὶ ὁ ἐμὲ δεχόμενος δέχεται τὸν ἀποστείλαντά με. 41 Ὁ δεχόμενος προφήτην εἰς ὄνομα προφήτου μισθὸν προφήτου λήψεται· καὶ ὁ δεχόμενος δίκαιον εἰς ὄνομα δικαίου μισθὸν δικαίου λήψεται. 42 Καὶ ὃς *⸂ἐὰν⸃ ποτίσῃ ἕνα τῶν μικρῶν τούτων ποτήριον ψυχροῦ μόνον εἰς ὄνομα μαθητοῦ, ἀμὴν λέγω ὑμῖν, οὐ μὴ ἀπολέσῃ τὸν μισθὸν αὐτοῦ.

11

1 Καὶ ἐγένετο ὅτε ἐτέλεσεν ὁ Ἰησοῦς διατάσσων τοῖς δώδεκα μαθηταῖς αὐτοῦ, μετέβη ἐκεῖθεν τοῦ διδάσκειν καὶ κηρύσσειν ἐν ταῖς πόλεσιν αὐτῶν.

2 Ὁ δὲ Ἰωάννης ἀκούσας ἐν τῷ δεσμωτηρίῳ τὰ ἔργα τοῦ χριστοῦ, πέμψας *⸂δύο⸃ τῶν μαθητῶν αὐτοῦ, 3 εἶπεν αὐτῷ, Σὺ εἶ ὁ ἐρχόμενος, ἢ ἕτερον προσδοκῶμεν; 4 Καὶ ἀποκριθεὶς ὁ Ἰησοῦς εἶπεν αὐτοῖς, Πορευθέντες ἀπαγγείλατε Ἰωάννῃ ἃ ἀκούετε καὶ βλέπετε· 5 τυφλοὶ ἀναβλέπουσιν, καὶ χωλοὶ περιπατοῦσιν, λεπροὶ καθαρίζονται, καὶ κωφοὶ ἀκούουσιν, *⸆ νεκροὶ ἐγείρονται, καὶ πτωχοὶ εὐαγγελίζονται· 6 καὶ μακάριός ἐστιν, ὃς *⸂ἐὰν⸃ μὴ σκανδαλισθῇ ἐν ἐμοί. 7 Τούτων δὲ πορευομένων, ἤρξατο ὁ Ἰησοῦς λέγειν τοῖς ὄχλοις περὶ Ἰωάννου, Τί ἐξήλθετε εἰς τὴν ἔρημον θεάσασθαι; Κάλαμον ὑπὸ ἀνέμου σαλευόμενον; 8 Ἀλλὰ τί ἐξήλθετε ἰδεῖν; Ἄνθρωπον ἐν μαλακοῖς *⸋ἱματίοις⸌ ἠμφιεσμένον; Ἰδού, οἱ τὰ μαλακὰ φοροῦντες ἐν τοῖς οἴκοις τῶν βασιλείων *⸋2εἰσίν.⸌ 9 Ἀλλὰ *⸉τί ἐξήλθετε ἰδεῖν; Προφήτην;⸊ Ναί, λέγω ὑμῖν, καὶ περισσότερον προφήτου· 10 οὗτος *⸋γάρ⸌ ἐστιν περὶ οὗ γέγραπται, Ἰδού, ἐγὼ ἀποστέλλω τὸν ἄγγελόν μου πρὸ προσώπου σου, ὃς κατασκευάσει τὴν ὁδόν σου ἔμπροσθέν σου. 11 Ἀμὴν λέγω ὑμῖν, οὐκ ἐγήγερται ἐν γεννητοῖς γυναικῶν μείζων Ἰωάννου τοῦ βαπτιστοῦ. Ὁ δὲ μικρότερος ἐν τῇ βασιλείᾳ τῶν οὐρανῶν μείζων αὐτοῦ ἐστιν. 12 Ἀπὸ δὲ τῶν ἡμερῶν Ἰωάννου τοῦ βαπτιστοῦ ἕως ἄρτι ἡ βασιλεία τῶν οὐρανῶν βιάζεται, καὶ βιασταὶ ἁρπάζουσιν αὐτήν. 13 Πάντες γὰρ οἱ προφῆται καὶ ὁ νόμος ἕως Ἰωάννου προεφήτευσαν· 14 καὶ εἰ θέλετε δέξασθαι, αὐτός ἐστιν Ἠλίας ὁ μέλλων ἔρχεσθαι. 15 Ὁ ἔχων ὦτα *⸋ἀκούειν⸌ ἀκουέτω. 16 Τίνι δὲ ὁμοιώσω τὴν γενεὰν ταύτην; Ὁμοία ἐστὶν *⸂παιδίοις⸃ *⸂2ἐν ἀγοραῖς καθημένοις,⸃ *⸂3καὶ προσφωνοῦσιν τοῖς *⸂4ἑταίροις αὐτῶν,⸃ 17 καὶ λέγουσιν,⸃ Ηὐλήσαμεν ὑμῖν, καὶ οὐκ ὠρχήσασθε· ἐθρηνήσαμεν *⸋ὑμῖν,⸌ καὶ οὐκ ἐκόψασθε. 18 Ἦλθεν γὰρ Ἰωάννης μήτε ἐσθίων μήτε πίνων, καὶ λέγουσιν, Δαιμόνιον ἔχει. 19 Ἦλθεν ὁ υἱὸς τοῦ ἀνθρώπου ἐσθίων καὶ πίνων, καὶ λέγουσιν, Ἰδού, ἄνθρωπος φάγος καὶ οἰνοπότης, τελωνῶν φίλος καὶ ἁμαρτωλῶν. Καὶ ἐδικαιώθη ἡ σοφία ἀπὸ τῶν *⸂τέκνων⸃ αὐτῆς.

20 Τότε ἤρξατο *⸆ ὀνειδίζειν τὰς πόλεις ἐν αἷς ἐγένοντο αἱ πλεῖσται δυνάμεις αὐτοῦ, ὅτι οὐ μετενόησαν. 21 Οὐαί σοι, Χοραζίν, οὐαί σοι, Βηθσαϊδά, ὅτι εἰ ἐν Τύρῳ καὶ Σιδῶνι ἐγένοντο αἱ δυνάμεις αἱ γενόμεναι ἐν ὑμῖν, πάλαι ἂν ἐν σάκκῳ καὶ σποδῷ μετενόησαν. 22 Πλὴν λέγω ὑμῖν, Τύρῳ καὶ Σιδῶνι ἀνεκτότερον ἔσται ἐν ἡμέρᾳ κρίσεως, ἢ ὑμῖν. 23 Καὶ σύ, Καπερναούμ, *⸂ἡ ἕως τοῦ οὐρανοῦ ὑψωθεῖσα,⸃ ἕως ᾍδου *⸂2καταβιβασθήσῃ·⸃ ὅτι εἰ ἐν Σοδόμοις *⸂3ἐγένοντο⸃ αἱ δυνάμεις αἱ γενόμεναι ἐν σοί, ἔμειναν ἂν μέχρι τῆς σήμερον. 24 Πλὴν λέγω ὑμῖν, ὅτι γῇ Σοδόμων ἀνεκτότερον ἔσται ἐν ἡμέρᾳ κρίσεως, ἢ σοί.

25 Ἐν ἐκείνῳ τῷ καιρῷ ἀποκριθεὶς ὁ Ἰησοῦς εἶπεν, Ἐξομολογοῦμαί σοι, πάτερ, κύριε τοῦ οὐρανοῦ καὶ τῆς γῆς, ὅτι *⸂ἀπέκρυψας⸃ ταῦτα ἀπὸ σοφῶν καὶ συνετῶν, καὶ ἀπεκάλυψας αὐτὰ νηπίοις. 26 Ναί, ὁ πατήρ, ὅτι οὕτως *⸉ἐγένετο εὐδοκία⸊ ἔμπροσθέν σου. 27 Πάντα μοι παρεδόθη ὑπὸ τοῦ πατρός μου· καὶ οὐδεὶς ἐπιγινώσκει τὸν υἱόν, εἰ μὴ ὁ πατήρ· οὐδὲ τὸν πατέρα τις ἐπιγινώσκει, εἰ μὴ ὁ υἱός, καὶ ᾧ ἐὰν βούληται ὁ υἱὸς ἀποκαλύψαι. 28 Δεῦτε πρός με πάντες οἱ κοπιῶντες καὶ πεφορτισμένοι, κἀγὼ ἀναπαύσω ὑμᾶς. 29 Ἄρατε τὸν ζυγόν μου ἐφ᾽ ὑμᾶς καὶ μάθετε ἀπ᾽ ἐμοῦ, ὅτι πρᾷός εἰμι καὶ ταπεινὸς τῇ καρδίᾳ· καὶ εὑρήσετε ἀνάπαυσιν ταῖς ψυχαῖς ὑμῶν. 30 Ὁ γὰρ ζυγός μου χρηστός, καὶ τὸ φορτίον μου ἐλαφρόν ἐστιν.

12

1 Ἐν ἐκείνῳ τῷ καιρῷ ἐπορεύθη ὁ Ἰησοῦς τοῖς σάββασιν διὰ τῶν σπορίμων· οἱ δὲ μαθηταὶ αὐτοῦ ἐπείνασαν, καὶ ἤρξαντο τίλλειν στάχυας καὶ ἐσθίειν. 2 Οἱ δὲ Φαρισαῖοι ἰδόντες εἶπον αὐτῷ, Ἰδού, οἱ μαθηταί σου ποιοῦσιν ὃ οὐκ ἔξεστιν ποιεῖν ἐν σαββάτῳ. 3 Ὁ δὲ εἶπεν αὐτοῖς, Οὐκ ἀνέγνωτε τί ἐποίησεν Δαυίδ, ὅτε ἐπείνασεν *⸋αὐτὸς⸌ καὶ οἱ μετ᾽ αὐτοῦ· 4 πῶς εἰσῆλθεν εἰς τὸν οἶκον τοῦ θεοῦ, καὶ τοὺς ἄρτους τῆς προθέσεως *⸂ἔφαγεν,⸃ *⸂2οὓς⸃ οὐκ ἐξὸν ἦν αὐτῷ φαγεῖν, οὐδὲ τοῖς μετ᾽ αὐτοῦ, εἰ μὴ τοῖς ἱερεῦσιν μόνοις; 5 Ἢ οὐκ ἀνέγνωτε ἐν τῷ νόμῳ, ὅτι τοῖς σάββασιν οἱ ἱερεῖς ἐν τῷ ἱερῷ τὸ σάββατον βεβηλοῦσιν, καὶ ἀναίτιοί εἰσιν; 6 Λέγω δὲ ὑμῖν ὅτι τοῦ ἱεροῦ μεῖζόν ἐστιν ὧδε. 7 Εἰ δὲ ἐγνώκειτε τί ἐστιν, *⸂Ἔλεον⸃ θέλω καὶ οὐ θυσίαν, οὐκ ἂν κατεδικάσατε τοὺς ἀναιτίους. 8 Κύριος γάρ ἐστιν *⸆ τοῦ σαββάτου ὁ υἱὸς τοῦ ἀνθρώπου.

9 Καὶ μεταβὰς ἐκεῖθεν ἦλθεν εἰς τὴν συναγωγὴν αὐτῶν. 10 Καὶ ἰδού, ἄνθρωπος *⸋ἦν⸌ *⸋2τὴν⸌ χεῖρα ἔχων ξηράν· καὶ ἐπηρώτησαν αὐτόν, λέγοντες, Εἰ ἔξεστιν τοῖς σάββασιν *⸂θεραπεύειν;⸃ ἵνα κατηγορήσωσιν αὐτοῦ. 11 Ὁ δὲ εἶπεν αὐτοῖς, Τίς *⸋ἔσται⸌ ἐξ ὑμῶν ἄνθρωπος, ὃς ἕξει πρόβατον ἕν, καὶ ἐὰν ἐμπέσῃ τοῦτο τοῖς σάββασιν εἰς βόθυνον, οὐχὶ κρατήσει αὐτὸ καὶ ἐγερεῖ; 12 Πόσῳ οὖν διαφέρει ἄνθρωπος προβάτου. Ὥστε ἔξεστιν τοῖς σάββασιν καλῶς ποιεῖν. 13 Τότε λέγει τῷ ἀνθρώπῳ, Ἔκτεινον *⸉τὴν χεῖρά σου.⸊ Καὶ ἐξέτεινεν, καὶ ἀποκατεστάθη ὑγιὴς ὡς ἡ ἄλλη. 14  *⸉Οἱ δὲ Φαρισαῖοι συμβούλιον ἔλαβον κατ᾽ αὐτοῦ ἐξελθόντες,⸊ ὅπως αὐτὸν ἀπολέσωσιν. 15 Ὁ δὲ Ἰησοῦς γνοὺς ἀνεχώρησεν ἐκεῖθεν· καὶ ἠκολούθησαν αὐτῷ *⸋ὄχλοι⸌ πολλοί, καὶ ἐθεράπευσεν αὐτοὺς *⸂πάντας,⸃ 16 καὶ ἐπετίμησεν αὐτοῖς, ἵνα μὴ φανερὸν αὐτὸν ποιήσωσιν· 17  *⸂ὅπως⸃ πληρωθῇ τὸ ῥηθὲν διὰ Ἠσαΐου τοῦ προφήτου, λέγοντος, 18 Ἰδού, ὁ παῖς μου ὃν ᾑρέτισα· ὁ ἀγαπητός μου *⸂εἰς ὃν⸃ εὐδόκησεν ἡ ψυχή μου· θήσω τὸ πνεῦμά μου ἐπ᾽ αὐτόν, καὶ κρίσιν τοῖς ἔθνεσιν ἀπαγγελεῖ. 19 Οὐκ ἐρίσει, οὐδὲ κραυγάσει· οὐδὲ ἀκούσει τις ἐν ταῖς πλατείαις τὴν φωνὴν αὐτοῦ. 20 Κάλαμον συντετριμμένον οὐ κατεάξει, καὶ λίνον τυφόμενον οὐ σβέσει· ἕως ἂν ἐκβάλῃ εἰς νῖκος τὴν κρίσιν. 21 Καὶ *⸆ τῷ ὀνόματι αὐτοῦ ἔθνη ἐλπιοῦσιν.

22 Τότε *⸂προσηνέχθη αὐτῷ δαιμονιζόμενος, τυφλὸς καὶ κωφός·⸃ καὶ ἐθεράπευσεν αὐτόν, ὥστε τὸν *⸋τυφλὸν καὶ⸌ κωφὸν *⸋2καὶ⸌ λαλεῖν καὶ βλέπειν. 23 Καὶ ἐξίσταντο πάντες οἱ ὄχλοι καὶ ἔλεγον, Μήτι οὗτός ἐστιν *⸂ὁ υἱὸς Δαυίδ;⸃ 24 Οἱ δὲ Φαρισαῖοι ἀκούσαντες εἶπον, Οὗτος οὐκ ἐκβάλλει τὰ δαιμόνια, εἰ μὴ ἐν *⸋τῷ⸌ Βεελζεβοὺλ ἄρχοντι τῶν δαιμονίων. 25 Εἰδὼς δὲ *⸋ὁ Ἰησοῦς⸌ τὰς ἐνθυμήσεις αὐτῶν εἶπεν αὐτοῖς, Πᾶσα βασιλεία μερισθεῖσα καθ᾽ ἑαυτῆς ἐρημοῦται· καὶ πᾶσα πόλις ἢ οἰκία μερισθεῖσα καθ᾽ ἑαυτῆς οὐ σταθήσεται. 26 Καὶ εἰ ὁ Σατανᾶς τὸν Σατανᾶν ἐκβάλλει, ἐφ᾽ ἑαυτὸν ἐμερίσθη· πῶς οὖν σταθήσεται ἡ βασιλεία αὐτοῦ; 27 Καὶ εἰ ἐγὼ ἐν Βεελζεβοὺλ ἐκβάλλω τὰ δαιμόνια, οἱ υἱοὶ ὑμῶν ἐν τίνι ἐκβάλλουσιν; Διὰ τοῦτο αὐτοὶ *⸉ὑμῶν ἔσονται κριταί.⸊ 28 Εἰ δὲ *⸉ἐν πνεύματι θεοῦ ἐγὼ⸊ ἐκβάλλω τὰ δαιμόνια, ἄρα ἔφθασεν ἐφ᾽ ὑμᾶς ἡ βασιλεία τοῦ θεοῦ. 29 Ἢ πῶς δύναταί τις εἰσελθεῖν εἰς τὴν οἰκίαν τοῦ ἰσχυροῦ καὶ τὰ σκεύη αὐτοῦ *⸂διαρπάσαι,⸃ ἐὰν μὴ πρῶτον δήσῃ τὸν ἰσχυρόν; Καὶ τότε τὴν οἰκίαν αὐτοῦ *⸂2διαρπάσει.⸃ 30 Ὁ μὴ ὢν μετ᾽ ἐμοῦ, κατ᾽ ἐμοῦ ἐστιν, καὶ ὁ μὴ συνάγων μετ᾽ ἐμοῦ, σκορπίζει. 31 Διὰ τοῦτο λέγω ὑμῖν, Πᾶσα ἁμαρτία καὶ βλασφημία ἀφεθήσεται τοῖς ἀνθρώποις· ἡ δὲ τοῦ πνεύματος βλασφημία οὐκ ἀφεθήσεται *⸋τοῖς ἀνθρώποις.⸌ 32 Καὶ ὃς *⸂ἐὰν⸃ εἴπῃ λόγον κατὰ τοῦ υἱοῦ τοῦ ἀνθρώπου, ἀφεθήσεται αὐτῷ· ὃς δ᾽ ἂν εἴπῃ κατὰ τοῦ πνεύματος τοῦ ἁγίου, οὐκ ἀφεθήσεται αὐτῷ, οὔτε *⸂2ἐν τῷ νῦν αἰῶνι⸃ οὔτε ἐν τῷ μέλλοντι. 33 Ἢ ποιήσατε τὸ δένδρον καλόν, καὶ τὸν καρπὸν αὐτοῦ καλόν, ἢ ποιήσατε τὸ δένδρον σαπρόν, καὶ τὸν καρπὸν αὐτοῦ σαπρόν· ἐκ γὰρ τοῦ καρποῦ τὸ δένδρον γινώσκεται. 34 Γεννήματα ἐχιδνῶν, πῶς δύνασθε ἀγαθὰ λαλεῖν, πονηροὶ ὄντες; Ἐκ γὰρ τοῦ περισσεύματος τῆς καρδίας τὸ στόμα λαλεῖ. 35 Ὁ ἀγαθὸς ἄνθρωπος ἐκ τοῦ ἀγαθοῦ θησαυροῦ *⸆ ἐκβάλλει *⸆2 ἀγαθά· καὶ ὁ πονηρὸς ἄνθρωπος ἐκ τοῦ πονηροῦ θησαυροῦ ἐκβάλλει πονηρά. 36 Λέγω δὲ ὑμῖν, ὅτι πᾶν ῥῆμα ἀργόν, ὃ *⸂ἐὰν λαλήσωσιν⸃ οἱ ἄνθρωποι, ἀποδώσουσιν περὶ αὐτοῦ λόγον ἐν ἡμέρᾳ κρίσεως. 37 Ἐκ γὰρ τῶν λόγων σου δικαιωθήσῃ, καὶ ἐκ τῶν λόγων σου καταδικασθήσῃ.

38 Τότε ἀπεκρίθησάν *⸆ τινες τῶν γραμματέων καὶ Φαρισαίων, λέγοντες, Διδάσκαλε, θέλομεν ἀπὸ σοῦ σημεῖον ἰδεῖν. 39 Ὁ δὲ ἀποκριθεὶς εἶπεν αὐτοῖς, Γενεὰ πονηρὰ καὶ μοιχαλὶς σημεῖον ἐπιζητεῖ· καὶ σημεῖον οὐ δοθήσεται αὐτῇ, εἰ μὴ τὸ σημεῖον Ἰωνᾶ τοῦ προφήτου. 40 Ὥσπερ γὰρ ἦν Ἰωνᾶς ἐν τῇ κοιλίᾳ τοῦ κήτους τρεῖς ἡμέρας καὶ τρεῖς νύκτας, οὕτως ἔσται ὁ υἱὸς τοῦ ἀνθρώπου ἐν τῇ καρδίᾳ τῆς γῆς τρεῖς ἡμέρας καὶ τρεῖς νύκτας. 41 Ἄνδρες Νινευῖται ἀναστήσονται ἐν τῇ κρίσει μετὰ τῆς γενεᾶς ταύτης καὶ κατακρινοῦσιν αὐτήν· ὅτι μετενόησαν εἰς τὸ κήρυγμα Ἰωνᾶ· καὶ ἰδού, πλεῖον Ἰωνᾶ ὧδε. 42 Βασίλισσα νότου ἐγερθήσεται ἐν τῇ κρίσει μετὰ τῆς γενεᾶς ταύτης καὶ κατακρινεῖ αὐτήν· ὅτι ἦλθεν ἐκ τῶν περάτων τῆς γῆς ἀκοῦσαι τὴν σοφίαν Σολομῶνος· καὶ ἰδού, πλεῖον Σολομῶνος ὧδε. 43 Ὅταν δὲ τὸ ἀκάθαρτον πνεῦμα ἐξέλθῃ ἀπὸ τοῦ ἀνθρώπου, διέρχεται δι᾽ ἀνύδρων τόπων, ζητοῦν ἀνάπαυσιν, καὶ οὐχ εὑρίσκει. 44 Τότε λέγει, *⸉Ἐπιστρέψω εἰς τὸν οἶκόν μου⸊ ὅθεν ἐξῆλθον· καὶ ἐλθὸν εὑρίσκει *⸆ σχολάζοντα, *⸆2 σεσαρωμένον, καὶ κεκοσμημένον. 45 Τότε πορεύεται καὶ παραλαμβάνει μεθ᾽ ἑαυτοῦ ἑπτὰ ἕτερα πνεύματα πονηρότερα ἑαυτοῦ, καὶ εἰσελθόντα κατοικεῖ ἐκεῖ· καὶ γίνεται τὰ ἔσχατα τοῦ ἀνθρώπου ἐκείνου χείρονα τῶν πρώτων. Οὕτως ἔσται καὶ τῇ γενεᾷ ταύτῃ τῇ πονηρᾷ.

46 Ἔτι *⸋δὲ⸌ αὐτοῦ λαλοῦντος τοῖς ὄχλοις, ἰδού, ἡ μήτηρ καὶ οἱ ἀδελφοὶ αὐτοῦ εἱστήκεισαν ἔξω, ζητοῦντες αὐτῷ λαλῆσαι. 47  *⸋Εἶπεν δέ τις αὐτῷ, Ἰδού, ἡ μήτηρ σου καὶ οἱ ἀδελφοί σου ἔξω ἑστήκασιν, ζητοῦντές σοι λαλῆσαι.⸌ 48 Ὁ δὲ ἀποκριθεὶς εἶπεν τῷ *⸂εἰπόντι⸃ αὐτῷ, Τίς ἐστιν ἡ μήτηρ μου; Καὶ τίνες εἰσὶν οἱ ἀδελφοί μου; 49 Καὶ ἐκτείνας τὴν χεῖρα αὐτοῦ ἐπὶ τοὺς μαθητὰς αὐτοῦ εἶπεν, Ἰδού, ἡ μήτηρ μου καὶ οἱ ἀδελφοί μου. 50 Ὅστις γὰρ ἂν ποιήσῃ τὸ θέλημα τοῦ πατρός μου τοῦ ἐν οὐρανοῖς, αὐτός μου ἀδελφὸς καὶ ἀδελφὴ καὶ μήτηρ ἐστίν.

13

1 Ἐν *⸋δὲ⸌ τῇ ἡμέρᾳ ἐκείνῃ ἐξελθὼν ὁ Ἰησοῦς *⸋2ἀπὸ⸌ τῆς οἰκίας ἐκάθητο παρὰ τὴν θάλασσαν. 2 Καὶ συνήχθησαν πρὸς αὐτὸν ὄχλοι πολλοί, ὥστε αὐτὸν εἰς *⸋τὸ⸌ πλοῖον ἐμβάντα καθῆσθαι· καὶ πᾶς ὁ ὄχλος ἐπὶ τὸν αἰγιαλὸν εἱστήκει. 3 Καὶ ἐλάλησεν αὐτοῖς *⸉πολλὰ ἐν παραβολαῖς,⸊ λέγων, Ἰδού, ἐξῆλθεν ὁ σπείρων τοῦ *⸂σπείρειν.⸃ 4 Καὶ ἐν τῷ σπείρειν αὐτόν, ἃ μὲν ἔπεσεν παρὰ τὴν ὁδόν· καὶ *⸂ἦλθεν τὰ πετεινὰ καὶ κατέφαγεν⸃ αὐτά. 5 Ἄλλα δὲ ἔπεσεν ἐπὶ τὰ πετρώδη, ὅπου οὐκ εἶχεν γῆν πολλήν· καὶ εὐθέως ἐξανέτειλεν, διὰ τὸ μὴ ἔχειν βάθος γῆς· 6 ἡλίου δὲ ἀνατείλαντος ἐκαυματίσθη, καὶ διὰ τὸ μὴ ἔχειν ῥίζαν, ἐξηράνθη. 7 Ἄλλα δὲ ἔπεσεν ἐπὶ τὰς ἀκάνθας, καὶ ἀνέβησαν αἱ ἄκανθαι καὶ *⸂ἀπέπνιξαν⸃ αὐτά. 8 Ἄλλα δὲ ἔπεσεν ἐπὶ τὴν γῆν τὴν καλήν, καὶ ἐδίδου καρπόν, ὃ μὲν ἑκατόν, ὃ δὲ ἑξήκοντα, ὃ δὲ τριάκοντα. 9 Ὁ ἔχων ὦτα *⸋ἀκούειν⸌ ἀκουέτω.

10 Καὶ προσελθόντες οἱ μαθηταὶ εἶπον αὐτῷ, Διὰ τί ἐν παραβολαῖς λαλεῖς αὐτοῖς; 11 Ὁ δὲ ἀποκριθεὶς εἶπεν *⸋αὐτοῖς⸌ ὅτι Ὑμῖν δέδοται γνῶναι τὰ μυστήρια τῆς βασιλείας τῶν οὐρανῶν, ἐκείνοις δὲ οὐ δέδοται. 12 Ὅστις γὰρ ἔχει, δοθήσεται αὐτῷ καὶ περισσευθήσεται· ὅστις δὲ οὐκ ἔχει, καὶ ὃ ἔχει ἀρθήσεται ἀπ᾽ αὐτοῦ. 13 Διὰ τοῦτο ἐν παραβολαῖς αὐτοῖς λαλῶ, ὅτι βλέποντες οὐ βλέπουσιν, καὶ ἀκούοντες οὐκ ἀκούουσιν, οὐδὲ συνιοῦσιν. 14 Καὶ ἀναπληροῦται *⸆ αὐτοῖς ἡ προφητεία Ἠσαΐου, ἡ λέγουσα, Ἀκοῇ ἀκούσετε, καὶ οὐ μὴ συνῆτε· καὶ βλέποντες βλέψετε, καὶ οὐ μὴ ἴδητε. 15 Ἐπαχύνθη γὰρ ἡ καρδία τοῦ λαοῦ τούτου, καὶ τοῖς ὠσὶν βαρέως ἤκουσαν, καὶ τοὺς ὀφθαλμοὺς αὐτῶν ἐκάμμυσαν· μήποτε ἴδωσιν τοῖς ὀφθαλμοῖς, καὶ τοῖς ὠσὶν ἀκούσωσιν, καὶ τῇ καρδίᾳ συνῶσιν, καὶ ἐπιστρέψωσιν, καὶ *⸂ἰάσομαι⸃ αὐτούς. 16 Ὑμῶν δὲ μακάριοι οἱ ὀφθαλμοί, ὅτι βλέπουσιν· καὶ τὰ ὦτα ὑμῶν, ὅτι *⸂ἀκούει.⸃ 17 Ἀμὴν γὰρ λέγω ὑμῖν ὅτι πολλοὶ προφῆται καὶ δίκαιοι ἐπεθύμησαν ἰδεῖν ἃ βλέπετε, καὶ οὐκ εἶδον· καὶ ἀκοῦσαι ἃ ἀκούετε, καὶ οὐκ ἤκουσαν. 18 Ὑμεῖς οὖν ἀκούσατε τὴν παραβολὴν τοῦ σπείροντος. 19 Παντὸς ἀκούοντος τὸν λόγον τῆς βασιλείας καὶ μὴ συνιέντος, ἔρχεται ὁ πονηρός, καὶ ἁρπάζει τὸ ἐσπαρμένον ἐν τῇ καρδίᾳ αὐτοῦ· οὗτός ἐστιν ὁ παρὰ τὴν ὁδὸν σπαρείς. 20 Ὁ δὲ ἐπὶ τὰ πετρώδη σπαρείς, οὗτός ἐστιν ὁ τὸν λόγον ἀκούων, καὶ εὐθὺς μετὰ χαρᾶς λαμβάνων αὐτόν· 21 οὐκ ἔχει δὲ ῥίζαν ἐν ἑαυτῷ, ἀλλὰ πρόσκαιρός ἐστιν· γενομένης δὲ θλίψεως ἢ διωγμοῦ διὰ τὸν λόγον, εὐθὺς σκανδαλίζεται. 22 Ὁ δὲ εἰς τὰς ἀκάνθας σπαρείς, οὗτός ἐστιν ὁ τὸν λόγον ἀκούων, καὶ ἡ μέριμνα τοῦ αἰῶνος *⸋τούτου⸌ καὶ ἡ ἀπάτη τοῦ πλούτου συμπνίγει τὸν λόγον, καὶ ἄκαρπος γίνεται. 23 Ὁ δὲ ἐπὶ *⸂τὴν γῆν τὴν καλὴν⸃ σπαρείς, οὗτός ἐστιν ὁ τὸν λόγον ἀκούων καὶ συνιών· ὃς δὴ καρποφορεῖ, καὶ ποιεῖ ὁ μὲν ἑκατόν, ὁ δὲ ἑξήκοντα, ὁ δὲ τριάκοντα.

24 Ἄλλην παραβολὴν παρέθηκεν αὐτοῖς, λέγων, Ὡμοιώθη ἡ βασιλεία τῶν οὐρανῶν ἀνθρώπῳ σπείροντι καλὸν σπέρμα ἐν τῷ ἀγρῷ αὐτοῦ· 25 ἐν δὲ τῷ καθεύδειν τοὺς ἀνθρώπους, ἦλθεν αὐτοῦ ὁ ἐχθρὸς καὶ *⸂ἔσπειρεν⸃ ζιζάνια ἀνὰ μέσον τοῦ σίτου, καὶ ἀπῆλθεν. 26 Ὅτε δὲ ἐβλάστησεν ὁ χόρτος καὶ καρπὸν ἐποίησεν, τότε ἐφάνη καὶ τὰ ζιζάνια. 27 Προσελθόντες δὲ οἱ δοῦλοι τοῦ οἰκοδεσπότου εἶπον αὐτῷ, Κύριε, οὐχὶ καλὸν σπέρμα ἔσπειρας ἐν τῷ σῷ ἀγρῷ; Πόθεν οὖν ἔχει *⸆ ζιζάνια; 28 Ὁ δὲ ἔφη αὐτοῖς, Ἐχθρὸς ἄνθρωπος τοῦτο ἐποίησεν. Οἱ δὲ *⸋δοῦλοι⸌ *⸂εἶπον αὐτῷ,⸃ Θέλεις οὖν ἀπελθόντες *⸂2συλλέξομεν⸃ αὐτά; 29 Ὁ δὲ *⸂ἔφη,⸃ Οὔ· μήποτε, συλλέγοντες τὰ ζιζάνια, ἐκριζώσητε ἅμα αὐτοῖς τὸν σῖτον. 30 Ἄφετε συναυξάνεσθαι ἀμφότερα *⸂μέχρι⸃ τοῦ θερισμοῦ· καὶ ἐν *⸆ καιρῷ τοῦ θερισμοῦ ἐρῶ τοῖς θερισταῖς, Συλλέξατε πρῶτον τὰ ζιζάνια, καὶ δήσατε αὐτὰ εἰς δέσμας πρὸς τὸ κατακαῦσαι αὐτά· τὸν δὲ σῖτον *⸂2συναγάγετε⸃ εἰς τὴν ἀποθήκην μου.

31 Ἄλλην παραβολὴν παρέθηκεν αὐτοῖς, λέγων, Ὁμοία ἐστὶν ἡ βασιλεία τῶν οὐρανῶν κόκκῳ σινάπεως, ὃν λαβὼν ἄνθρωπος ἔσπειρεν ἐν τῷ ἀγρῷ αὐτοῦ· 32 ὃ μικρότερον μέν ἐστιν πάντων τῶν σπερμάτων· ὅταν δὲ αὐξηθῇ, μεῖζον *⸆ τῶν λαχάνων ἐστίν, καὶ γίνεται δένδρον, ὥστε ἐλθεῖν τὰ πετεινὰ τοῦ οὐρανοῦ καὶ κατασκηνοῦν ἐν τοῖς κλάδοις αὐτοῦ.

33 Ἄλλην παραβολὴν ἐλάλησεν αὐτοῖς, Ὁμοία ἐστὶν ἡ βασιλεία τῶν οὐρανῶν ζύμῃ, ἣν λαβοῦσα γυνὴ *⸂ἔκρυψεν⸃ εἰς ἀλεύρου σάτα τρία, ἕως οὗ ἐζυμώθη ὅλον.

34 Ταῦτα πάντα ἐλάλησεν ὁ Ἰησοῦς ἐν παραβολαῖς τοῖς ὄχλοις, καὶ χωρὶς παραβολῆς *⸂οὐκ⸃ ἐλάλει αὐτοῖς· 35 ὅπως πληρωθῇ τὸ ῥηθὲν διὰ τοῦ προφήτου, λέγοντος, Ἀνοίξω ἐν παραβολαῖς τὸ στόμα μου, ἐρεύξομαι κεκρυμμένα ἀπὸ καταβολῆς *⸋κόσμου.⸌

36 Τότε ἀφεὶς τοὺς ὄχλους ἦλθεν εἰς τὴν οἰκίαν *⸋ὁ Ἰησοῦς·⸌ καὶ προσῆλθον αὐτῷ οἱ μαθηταὶ αὐτοῦ, λέγοντες, *⸂Φράσον⸃ ἡμῖν τὴν παραβολὴν τῶν ζιζανίων τοῦ ἀγροῦ. 37 Ὁ δὲ ἀποκριθεὶς εἶπεν *⸋αὐτοῖς,⸌ Ὁ σπείρων τὸ καλὸν σπέρμα ἐστὶν ὁ υἱὸς τοῦ ἀνθρώπου· 38 ὁ δὲ ἀγρός ἐστιν ὁ κόσμος· τὸ δὲ καλὸν σπέρμα, οὗτοί εἰσιν οἱ υἱοὶ τῆς βασιλείας· τὰ δὲ ζιζάνιά εἰσιν οἱ υἱοὶ τοῦ πονηροῦ· 39 ὁ δὲ ἐχθρὸς ὁ σπείρας αὐτά ἐστιν ὁ διάβολος· ὁ δὲ θερισμὸς συντέλεια *⸋τοῦ⸌ αἰῶνός ἐστιν· οἱ δὲ θερισταὶ ἄγγελοί εἰσιν. 40 Ὥσπερ οὖν συλλέγεται τὰ ζιζάνια καὶ πυρὶ *⸂καίεται,⸃ οὕτως ἔσται ἐν τῇ συντελείᾳ τοῦ αἰῶνος *⸋τούτου.⸌ 41 Ἀποστελεῖ ὁ υἱὸς τοῦ ἀνθρώπου τοὺς ἀγγέλους αὐτοῦ, καὶ συλλέξουσιν ἐκ τῆς βασιλείας αὐτοῦ πάντα τὰ σκάνδαλα καὶ τοὺς ποιοῦντας τὴν ἀνομίαν, 42 καὶ βαλοῦσιν αὐτοὺς εἰς τὴν κάμινον τοῦ πυρός· ἐκεῖ ἔσται ὁ κλαυθμὸς καὶ ὁ βρυγμὸς τῶν ὀδόντων. 43 Τότε οἱ δίκαιοι ἐκλάμψουσιν ὡς ὁ ἥλιος ἐν τῇ βασιλείᾳ τοῦ πατρὸς αὐτῶν. Ὁ ἔχων ὦτα *⸋ἀκούειν⸌ ἀκουέτω.

44  *⸋Πάλιν⸌ ὁμοία ἐστὶν ἡ βασιλεία τῶν οὐρανῶν θησαυρῷ κεκρυμμένῳ ἐν *⸋2τῷ⸌ ἀγρῷ, ὃν εὑρὼν ἄνθρωπος ἔκρυψεν· καὶ ἀπὸ τῆς χαρᾶς αὐτοῦ ὑπάγει, καὶ *⸂πάντα ὅσα ἔχει πωλεῖ,⸃ καὶ ἀγοράζει τὸν ἀγρὸν ἐκεῖνον.

45 Πάλιν ὁμοία ἐστὶν ἡ βασιλεία τῶν οὐρανῶν *⸋ἀνθρώπῳ⸌ ἐμπόρῳ ζητοῦντι καλοὺς μαργαρίτας· 46  *⸂ὃς εὑρὼν⸃ ἕνα πολύτιμον μαργαρίτην, ἀπελθὼν πέπρακεν πάντα ὅσα εἶχεν, καὶ ἠγόρασεν αὐτόν.

47 Πάλιν ὁμοία ἐστὶν ἡ βασιλεία τῶν οὐρανῶν σαγήνῃ βληθείσῃ εἰς τὴν θάλασσαν, καὶ ἐκ παντὸς γένους συναγαγούσῃ· 48 ἥν, ὅτε ἐπληρώθη, ἀναβιβάσαντες ἐπὶ τὸν αἰγιαλόν, καὶ καθίσαντες, συνέλεξαν τὰ καλὰ εἰς ἀγγεῖα, τὰ δὲ σαπρὰ ἔξω ἔβαλον. 49 Οὕτως ἔσται ἐν τῇ συντελείᾳ τοῦ αἰῶνος· ἐξελεύσονται οἱ ἄγγελοι, καὶ ἀφοριοῦσιν τοὺς πονηροὺς ἐκ μέσου τῶν δικαίων, 50 καὶ βαλοῦσιν αὐτοὺς εἰς τὴν κάμινον τοῦ πυρός· ἐκεῖ ἔσται ὁ κλαυθμὸς καὶ ὁ βρυγμὸς τῶν ὀδόντων.

51  *⸋Λέγει αὐτοῖς ὁ Ἰησοῦς,⸌ Συνήκατε ταῦτα πάντα; Λέγουσιν αὐτῷ, Ναί, *⸋2κύριε.⸌ 52 Ὁ δὲ εἶπεν αὐτοῖς, Διὰ τοῦτο πᾶς γραμματεὺς μαθητευθεὶς *⸂εἰς τὴν βασιλείαν⸃ τῶν οὐρανῶν ὅμοιός ἐστιν ἀνθρώπῳ οἰκοδεσπότῃ, ὅστις ἐκβάλλει ἐκ τοῦ θησαυροῦ αὐτοῦ καινὰ καὶ παλαιά.

53 Καὶ ἐγένετο ὅτε ἐτέλεσεν ὁ Ἰησοῦς τὰς παραβολὰς ταύτας, μετῆρεν ἐκεῖθεν· 54 καὶ ἐλθὼν εἰς τὴν πατρίδα αὐτοῦ ἐδίδασκεν αὐτοὺς ἐν τῇ συναγωγῇ αὐτῶν, ὥστε ἐκπλήττεσθαι αὐτοὺς καὶ λέγειν, Πόθεν τούτῳ ἡ σοφία αὕτη καὶ αἱ δυνάμεις; 55 Οὐχ οὗτός ἐστιν ὁ τοῦ τέκτονος υἱός; *⸂Οὐχὶ⸃ ἡ μήτηρ αὐτοῦ λέγεται Μαριάμ, καὶ οἱ ἀδελφοὶ αὐτοῦ Ἰάκωβος καὶ Ἰωσῆς καὶ Σίμων καὶ Ἰούδας; 56 Καὶ αἱ ἀδελφαὶ αὐτοῦ οὐχὶ πᾶσαι πρὸς ἡμᾶς εἰσίν; Πόθεν οὖν τούτῳ ταῦτα πάντα; 57 Καὶ ἐσκανδαλίζοντο ἐν αὐτῷ. Ὁ δὲ Ἰησοῦς εἶπεν αὐτοῖς, Οὐκ ἔστιν προφήτης ἄτιμος, εἰ μὴ ἐν τῇ πατρίδι *⸋αὐτοῦ⸌ καὶ ἐν τῇ οἰκίᾳ αὐτοῦ. 58 Καὶ οὐκ ἐποίησεν ἐκεῖ δυνάμεις πολλάς, διὰ τὴν ἀπιστίαν αὐτῶν.

14

1 Ἐν ἐκείνῳ τῷ καιρῷ ἤκουσεν Ἡρῴδης ὁ τετράρχης τὴν ἀκοὴν Ἰησοῦ, 2 καὶ εἶπεν τοῖς παισὶν αὐτοῦ, Οὗτός ἐστιν Ἰωάννης ὁ βαπτιστής· αὐτὸς ἠγέρθη ἀπὸ τῶν νεκρῶν, καὶ διὰ τοῦτο αἱ δυνάμεις ἐνεργοῦσιν ἐν αὐτῷ. 3 Ὁ γὰρ Ἡρῴδης κρατήσας τὸν Ἰωάννην ἔδησεν *⸋αὐτὸν⸌ καὶ *⸂ἔθετο ἐν φυλακῇ,⸃ διὰ Ἡρῳδιάδα τὴν γυναῖκα Φιλίππου τοῦ ἀδελφοῦ αὐτοῦ. 4 Ἔλεγεν γὰρ *⸂αὐτῷ ὁ Ἰωάννης,⸃ Οὐκ ἔξεστίν σοι ἔχειν αὐτήν. 5 Καὶ θέλων αὐτὸν ἀποκτεῖναι, *⸂ἐφοβήθη⸃ τὸν ὄχλον, ὅτι ὡς προφήτην αὐτὸν εἶχον. 6  *⸂Γενεσίων δὲ ἀγομένων⸃ τοῦ Ἡρῴδου, ὠρχήσατο ἡ θυγάτηρ τῆς Ἡρῳδιάδος ἐν τῷ μέσῳ, καὶ ἤρεσεν τῷ Ἡρῴδῃ· 7 ὅθεν μεθ᾽ ὅρκου ὡμολόγησεν αὐτῇ δοῦναι ὃ *⸂ἐὰν⸃ αἰτήσηται. 8 Ἡ δέ, προβιβασθεῖσα ὑπὸ τῆς μητρὸς αὐτῆς, Δός μοι, φησίν, ὧδε ἐπὶ πίνακι τὴν κεφαλὴν Ἰωάννου τοῦ βαπτιστοῦ. 9 Καὶ *⸂ἐλυπήθη ὁ βασιλεύς, διὰ δὲ τοὺς ὅρκους καὶ τοὺς συνανακειμένους⸃ ἐκέλευσεν δοθῆναι· 10 καὶ πέμψας ἀπεκεφάλισεν *⸋τὸν⸌ Ἰωάννην ἐν τῇ φυλακῇ. 11 Καὶ ἠνέχθη ἡ κεφαλὴ αὐτοῦ ἐπὶ πίνακι, καὶ ἐδόθη τῷ κορασίῳ· καὶ ἤνεγκεν τῇ μητρὶ αὐτῆς. 12 Καὶ προσελθόντες οἱ μαθηταὶ αὐτοῦ ἦραν τὸ *⸂σῶμα,⸃ καὶ ἔθαψαν *⸂2αὐτό·⸃ καὶ ἐλθόντες ἀπήγγειλαν τῷ Ἰησοῦ.

13  *⸂Καὶ ἀκούσας⸃ ὁ Ἰησοῦς ἀνεχώρησεν ἐκεῖθεν ἐν πλοίῳ εἰς ἔρημον τόπον κατ᾽ ἰδίαν· καὶ ἀκούσαντες οἱ ὄχλοι ἠκολούθησαν αὐτῷ πεζῇ ἀπὸ τῶν πόλεων. 14 Καὶ ἐξελθὼν *⸋ὁ Ἰησοῦς⸌ εἶδεν πολὺν ὄχλον, καὶ ἐσπλαγχνίσθη ἐπ᾽ *⸂αὐτοῖς,⸃ καὶ ἐθεράπευσεν τοὺς ἀρρώστους αὐτῶν. 15 Ὀψίας δὲ γενομένης, προσῆλθον αὐτῷ οἱ μαθηταὶ *⸋αὐτοῦ,⸌ λέγοντες, Ἔρημός ἐστιν ὁ τόπος, καὶ ἡ ὥρα ἤδη παρῆλθεν· ἀπόλυσον *⸆ τοὺς ὄχλους, ἵνα ἀπελθόντες εἰς τὰς κώμας ἀγοράσωσιν ἑαυτοῖς βρώματα. 16 Ὁ δὲ Ἰησοῦς εἶπεν αὐτοῖς, Οὐ χρείαν ἔχουσιν ἀπελθεῖν· δότε αὐτοῖς ὑμεῖς φαγεῖν. 17 Οἱ δὲ λέγουσιν αὐτῷ, Οὐκ ἔχομεν ὧδε εἰ μὴ πέντε ἄρτους καὶ δύο ἰχθύας. 18 Ὁ δὲ εἶπεν, Φέρετέ μοι *⸉αὐτοὺς ὧδε.⸊ 19 Καὶ κελεύσας τοὺς ὄχλους ἀνακλιθῆναι ἐπὶ *⸂τοὺς χόρτους,⸃ *⸆ λαβὼν τοὺς πέντε ἄρτους καὶ τοὺς δύο ἰχθύας, ἀναβλέψας εἰς τὸν οὐρανόν, εὐλόγησεν, καὶ κλάσας ἔδωκεν τοῖς μαθηταῖς τοὺς ἄρτους, οἱ δὲ μαθηταὶ τοῖς ὄχλοις. 20 Καὶ ἔφαγον πάντες, καὶ ἐχορτάσθησαν· καὶ ἦραν τὸ περισσεῦον τῶν κλασμάτων, δώδεκα κοφίνους πλήρεις. 21 Οἱ δὲ ἐσθίοντες ἦσαν ἄνδρες ὡσεὶ πεντακισχίλιοι, χωρὶς γυναικῶν καὶ παιδίων.

22 Καὶ εὐθέως ἠνάγκασεν *⸋ὁ Ἰησοῦς⸌ τοὺς μαθητὰς *⸆ ἐμβῆναι εἰς *⸋2τὸ⸌ πλοῖον, καὶ προάγειν αὐτὸν εἰς τὸ πέραν, ἕως οὗ ἀπολύσῃ τοὺς ὄχλους. 23 Καὶ ἀπολύσας τοὺς ὄχλους, ἀνέβη εἰς τὸ ὄρος κατ᾽ ἰδίαν προσεύξασθαι· ὀψίας δὲ γενομένης, μόνος ἦν ἐκεῖ. 24 Τὸ δὲ πλοῖον ἤδη *⸂μέσον τῆς θαλάσσης ἦν,⸃ βασανιζόμενον ὑπὸ τῶν κυμάτων· ἦν γὰρ ἐναντίος ὁ ἄνεμος. 25 Τετάρτῃ δὲ φυλακῇ τῆς νυκτὸς *⸂ἀπῆλθεν⸃ πρὸς αὐτοὺς *⸋ὁ Ἰησοῦς,⸌ περιπατῶν ἐπὶ *⸂2τῆς θαλάσσης.⸃ 26  *⸂Καὶ ἰδόντες αὐτὸν οἱ μαθηταὶ⸃ ἐπὶ *⸂2τὴν θάλασσαν⸃ περιπατοῦντα ἐταράχθησαν, λέγοντες ὅτι Φάντασμά ἐστιν· καὶ ἀπὸ τοῦ φόβου ἔκραξαν. 27  *⸂Εὐθέως⸃ δὲ ἐλάλησεν *⸉αὐτοῖς ὁ Ἰησοῦς,⸊ λέγων, Θαρσεῖτε· ἐγώ εἰμι· μὴ φοβεῖσθε. 28 Ἀποκριθεὶς δὲ *⸂αὐτῷ ὁ Πέτρος εἶπεν,⸃ Κύριε, εἰ σὺ εἶ, κέλευσόν με *⸉πρός σε ἐλθεῖν⸊ ἐπὶ τὰ ὕδατα. 29 Ὁ δὲ εἶπεν, Ἐλθέ. Καὶ καταβὰς ἀπὸ τοῦ πλοίου *⸋ὁ⸌ Πέτρος περιεπάτησεν ἐπὶ τὰ ὕδατα, *⸂ἐλθεῖν⸃ πρὸς τὸν Ἰησοῦν. 30 Βλέπων δὲ τὸν ἄνεμον *⸋ἰσχυρὸν⸌ ἐφοβήθη· καὶ ἀρξάμενος καταποντίζεσθαι ἔκραξεν, λέγων, Κύριε, σῶσόν με. 31  *⸂Εὐθέως δὲ⸃ ὁ Ἰησοῦς ἐκτείνας τὴν χεῖρα ἐπελάβετο αὐτοῦ, καὶ λέγει αὐτῷ, Ὀλιγόπιστε, εἰς τί ἐδίστασας; 32 Καὶ *⸂ἐμβάντων⸃ αὐτῶν εἰς τὸ πλοῖον, ἐκόπασεν ὁ ἄνεμος· 33 οἱ δὲ ἐν τῷ πλοίῳ *⸋ἐλθόντες⸌ προσεκύνησαν αὐτῷ, λέγοντες, Ἀληθῶς θεοῦ υἱὸς εἶ.

34 Καὶ διαπεράσαντες ἦλθον *⸂εἰς τὴν γῆν⸃ Γεννησαρέτ. 35 Καὶ ἐπιγνόντες αὐτὸν οἱ ἄνδρες τοῦ τόπου ἐκείνου ἀπέστειλαν εἰς ὅλην τὴν περίχωρον ἐκείνην, καὶ προσήνεγκαν αὐτῷ πάντας τοὺς κακῶς ἔχοντας· 36 καὶ παρεκάλουν αὐτόν, ἵνα *⸆ μόνον ἅψωνται τοῦ κρασπέδου τοῦ ἱματίου αὐτοῦ· καὶ ὅσοι ἥψαντο διεσώθησαν.

15

1 Τότε προσέρχονται τῷ Ἰησοῦ *⸋οἱ⸌ ἀπὸ Ἱεροσολύμων *⸉γραμματεῖς καὶ Φαρισαῖοι,⸊ λέγοντες, 2 Διὰ τί οἱ μαθηταί σου παραβαίνουσιν τὴν παράδοσιν τῶν πρεσβυτέρων; Οὐ γὰρ νίπτονται τὰς χεῖρας *⸋αὐτῶν,⸌ ὅταν ἄρτον ἐσθίωσιν. 3 Ὁ δὲ ἀποκριθεὶς εἶπεν αὐτοῖς, Διὰ τί καὶ ὑμεῖς παραβαίνετε τὴν ἐντολὴν τοῦ θεοῦ διὰ τὴν παράδοσιν ὑμῶν; 4 Ὁ γὰρ θεὸς *⸂ἐνετείλατο, λέγων,⸃ Τίμα τὸν πατέρα *⸆ καὶ τὴν μητέρα· καί, Ὁ κακολογῶν πατέρα ἢ μητέρα θανάτῳ τελευτάτω· 5 ὑμεῖς δὲ λέγετε, Ὃς ἂν εἴπῃ τῷ πατρὶ ἢ τῇ μητρί, Δῶρον, ὃ ἐὰν ἐξ ἐμοῦ ὠφεληθῇς, *⸋καὶ⸌ οὐ μὴ *⸂τιμήσῃ⸃ τὸν πατέρα αὐτοῦ *⸂2ἢ τὴν μητέρα αὐτοῦ·⸃ 6 καὶ ἠκυρώσατε *⸂τὴν ἐντολὴν⸃ τοῦ θεοῦ διὰ τὴν παράδοσιν ὑμῶν· 7 ὑποκριταί, καλῶς προεφήτευσεν περὶ ὑμῶν Ἠσαΐας, λέγων, 8  *⸂Ἐγγίζει μοι ὁ λαὸς οὗτος τῷ στόματι αὐτῶν, καὶ⸃ τοῖς χείλεσίν με τιμᾷ· ἡ δὲ καρδία αὐτῶν πόρρω ἀπέχει ἀπ᾽ ἐμοῦ. 9 Μάτην δὲ σέβονταί με, διδάσκοντες διδασκαλίας ἐντάλματα ἀνθρώπων. 10 Καὶ προσκαλεσάμενος τὸν ὄχλον, εἶπεν αὐτοῖς, Ἀκούετε καὶ συνίετε. 11 Οὐ τὸ εἰσερχόμενον εἰς τὸ στόμα κοινοῖ τὸν ἄνθρωπον· ἀλλὰ τὸ ἐκπορευόμενον ἐκ τοῦ στόματος, τοῦτο κοινοῖ τὸν ἄνθρωπον. 12 Τότε προσελθόντες οἱ μαθηταὶ *⸋αὐτοῦ⸌ *⸂εἶπον⸃ αὐτῷ, Οἶδας ὅτι οἱ Φαρισαῖοι ἀκούσαντες τὸν λόγον ἐσκανδαλίσθησαν; 13 Ὁ δὲ ἀποκριθεὶς εἶπεν, Πᾶσα φυτεία, ἣν οὐκ ἐφύτευσεν ὁ πατήρ μου ὁ οὐράνιος, ἐκριζωθήσεται. 14 Ἄφετε αὐτούς· *⸂ὁδηγοί εἰσιν τυφλοὶ τυφλῶν·⸃ τυφλὸς δὲ τυφλὸν ἐὰν ὁδηγῇ, ἀμφότεροι εἰς βόθυνον *⸂2πεσοῦνται.⸃ 15 Ἀποκριθεὶς δὲ ὁ Πέτρος εἶπεν αὐτῷ, Φράσον ἡμῖν τὴν παραβολὴν *⸋ταύτην.⸌ 16  *⸂Ὁ δὲ Ἰησοῦς⸃ εἶπεν, Ἀκμὴν καὶ ὑμεῖς ἀσύνετοί ἐστε; 17  *⸂Οὔπω⸃ νοεῖτε, ὅτι πᾶν τὸ εἰσπορευόμενον εἰς τὸ στόμα εἰς τὴν κοιλίαν χωρεῖ, καὶ εἰς ἀφεδρῶνα ἐκβάλλεται; 18 Τὰ δὲ ἐκπορευόμενα ἐκ τοῦ στόματος ἐκ τῆς καρδίας ἐξέρχεται, κἀκεῖνα κοινοῖ τὸν ἄνθρωπον. 19 Ἐκ γὰρ τῆς καρδίας ἐξέρχονται διαλογισμοὶ πονηροί, φόνοι, μοιχεῖαι, πορνεῖαι, κλοπαί, ψευδομαρτυρίαι, βλασφημίαι· 20 ταῦτά ἐστιν τὰ κοινοῦντα τὸν ἄνθρωπον· τὸ δὲ ἀνίπτοις χερσὶν φαγεῖν οὐ κοινοῖ τὸν ἄνθρωπον.

21 Καὶ ἐξελθὼν ἐκεῖθεν ὁ Ἰησοῦς ἀνεχώρησεν εἰς τὰ μέρη Τύρου καὶ Σιδῶνος. 22 Καὶ ἰδού, γυνὴ Χαναναία ἀπὸ τῶν ὁρίων ἐκείνων ἐξελθοῦσα *⸂ἐκραύγασεν⸃ *⸋αὐτῷ,⸌ λέγουσα, Ἐλέησόν με, κύριε, *⸂2υἱὲ⸃ Δαυίδ· ἡ θυγάτηρ μου κακῶς δαιμονίζεται. 23 Ὁ δὲ οὐκ ἀπεκρίθη αὐτῇ λόγον. Καὶ προσελθόντες οἱ μαθηταὶ αὐτοῦ ἠρώτων αὐτόν, λέγοντες, Ἀπόλυσον αὐτήν, ὅτι κράζει ὄπισθεν ἡμῶν. 24 Ὁ δὲ ἀποκριθεὶς εἶπεν, Οὐκ ἀπεστάλην εἰ μὴ εἰς τὰ πρόβατα τὰ ἀπολωλότα οἴκου Ἰσραήλ. 25 Ἡ δὲ ἐλθοῦσα *⸂προσεκύνησεν⸃ αὐτῷ λέγουσα, Κύριε, βοήθει μοι. 26 Ὁ δὲ ἀποκριθεὶς εἶπεν, Οὐκ ἔστιν καλὸν λαβεῖν τὸν ἄρτον τῶν τέκνων, καὶ βαλεῖν τοῖς κυναρίοις. 27 Ἡ δὲ εἶπεν, Ναί, κύριε· καὶ γὰρ τὰ κυνάρια ἐσθίει ἀπὸ τῶν ψιχίων τῶν πιπτόντων ἀπὸ τῆς τραπέζης τῶν κυρίων αὐτῶν. 28 Τότε ἀποκριθεὶς ὁ Ἰησοῦς εἶπεν αὐτῇ, Ὦ γύναι, μεγάλη σου ἡ πίστις· γενηθήτω σοι ὡς θέλεις. Καὶ ἰάθη ἡ θυγάτηρ αὐτῆς ἀπὸ τῆς ὥρας ἐκείνης.

29 Καὶ μεταβὰς ἐκεῖθεν ὁ Ἰησοῦς ἦλθεν παρὰ τὴν θάλασσαν τῆς Γαλιλαίας· καὶ ἀναβὰς εἰς τὸ ὄρος ἐκάθητο ἐκεῖ. 30 Καὶ προσῆλθον αὐτῷ ὄχλοι πολλοί, ἔχοντες μεθ᾽ ἑαυτῶν *⸉χωλούς, τυφλούς, κωφούς, κυλλούς,⸊ καὶ ἑτέρους πολλούς, καὶ ἔρριψαν αὐτοὺς παρὰ τοὺς πόδας *⸂τοῦ Ἰησοῦ⸃ καὶ ἐθεράπευσεν αὐτούς· 31 ὥστε *⸂τοὺς ὄχλους⸃ θαυμάσαι, βλέποντας *⸂2κωφοὺς λαλοῦντας, κυλλοὺς ὑγιεῖς, χωλοὺς περιπατοῦντας, καὶ τυφλοὺς βλέποντας·⸃ καὶ *⸂3ἐδόξασαν⸃ τὸν θεὸν Ἰσραήλ.

32 Ὁ δὲ Ἰησοῦς προσκαλεσάμενος τοὺς μαθητὰς αὐτοῦ εἶπεν, Σπλαγχνίζομαι ἐπὶ τὸν ὄχλον, ὅτι ἤδη *⸂ἡμέραι⸃ τρεῖς προσμένουσίν μοι, καὶ οὐκ ἔχουσιν τί φάγωσιν· καὶ ἀπολῦσαι αὐτοὺς νήστεις οὐ θέλω, μήποτε ἐκλυθῶσιν ἐν τῇ ὁδῷ. 33 Καὶ λέγουσιν αὐτῷ οἱ μαθηταὶ *⸋αὐτοῦ,⸌ Πόθεν ἡμῖν ἐν ἐρημίᾳ ἄρτοι τοσοῦτοι, ὥστε χορτάσαι ὄχλον τοσοῦτον; 34 Καὶ λέγει αὐτοῖς ὁ Ἰησοῦς, Πόσους ἄρτους ἔχετε; Οἱ δὲ εἶπον, Ἑπτά, καὶ ὀλίγα ἰχθύδια. 35 Καὶ *⸂ἐκέλευσεν⸃ *⸂2τοῖς ὄχλοις⸃ ἀναπεσεῖν ἐπὶ τὴν γῆν· 36  *⸋καὶ⸌ *⸂λαβὼν τοὺς ἑπτὰ ἄρτους καὶ τοὺς ἰχθύας,⸃ εὐχαριστήσας ἔκλασεν, καὶ *⸂2ἔδωκεν⸃ τοῖς μαθηταῖς *⸋2αὐτοῦ,⸌ οἱ δὲ μαθηταὶ *⸂3τῷ ὄχλῳ.⸃ 37 Καὶ ἔφαγον πάντες καὶ ἐχορτάσθησαν· καὶ *⸉ἦραν τὸ περισσεῦον τῶν κλασμάτων,⸊ ἑπτὰ σπυρίδας πλήρεις. 38 Οἱ δὲ ἐσθίοντες ἦσαν τετρακισχίλιοι ἄνδρες, χωρὶς γυναικῶν καὶ παιδίων. 39 Καὶ ἀπολύσας τοὺς ὄχλους ἐνέβη εἰς τὸ πλοῖον, καὶ ἦλθεν εἰς τὰ ὅρια Μαγδαλά.

16

1 Καὶ προσελθόντες οἱ Φαρισαῖοι καὶ Σαδδουκαῖοι πειράζοντες ἐπηρώτησαν αὐτὸν σημεῖον ἐκ τοῦ οὐρανοῦ ἐπιδεῖξαι αὐτοῖς. 2 Ὁ δὲ ἀποκριθεὶς εἶπεν αὐτοῖς, *⸋Ὀψίας γενομένης λέγετε, Εὐδία· πυρράζει γὰρ ὁ οὐρανός. 3 Καὶ πρωΐ, Σήμερον χειμών· πυρράζει γὰρ στυγνάζων ὁ οὐρανός. *⸋Ὑποκριταί,⸌ τὸ μὲν πρόσωπον τοῦ οὐρανοῦ γινώσκετε διακρίνειν, τὰ δὲ σημεῖα τῶν καιρῶν οὐ δύνασθε;⸌ 4 Γενεὰ πονηρὰ καὶ μοιχαλὶς σημεῖον ἐπιζητεῖ· καὶ σημεῖον οὐ δοθήσεται αὐτῇ, εἰ μὴ τὸ σημεῖον Ἰωνᾶ *⸋τοῦ προφήτου.⸌ Καὶ καταλιπὼν αὐτούς, ἀπῆλθεν.

5 Καὶ ἐλθόντες οἱ μαθηταὶ *⸋αὐτοῦ⸌ εἰς τὸ πέραν ἐπελάθοντο ἄρτους λαβεῖν. 6 Ὁ δὲ Ἰησοῦς εἶπεν αὐτοῖς, Ὁρᾶτε καὶ προσέχετε ἀπὸ τῆς ζύμης τῶν Φαρισαίων καὶ Σαδδουκαίων. 7 Οἱ δὲ διελογίζοντο ἐν ἑαυτοῖς, λέγοντες ὅτι Ἄρτους οὐκ ἐλάβομεν. 8 Γνοὺς δὲ ὁ Ἰησοῦς εἶπεν *⸋αὐτοῖς,⸌ Τί διαλογίζεσθε ἐν ἑαυτοῖς, ὀλιγόπιστοι, ὅτι ἄρτους οὐκ *⸂ἐλάβετε;⸃ 9 Οὔπω νοεῖτε, οὐδὲ μνημονεύετε τοὺς πέντε ἄρτους τῶν πεντακισχιλίων, καὶ πόσους κοφίνους ἐλάβετε; 10 Οὐδὲ τοὺς ἑπτὰ ἄρτους τῶν τετρακισχιλίων, καὶ πόσας σπυρίδας ἐλάβετε; 11 Πῶς οὐ νοεῖτε, ὅτι οὐ περὶ *⸂ἄρτου⸃ εἶπον ὑμῖν *⸂2προσέχειν⸃ ἀπὸ τῆς ζύμης τῶν Φαρισαίων καὶ Σαδδουκαίων; 12 Τότε συνῆκαν ὅτι οὐκ εἶπεν προσέχειν ἀπὸ τῆς ζύμης *⸂τοῦ ἄρτου,⸃ ἀλλὰ ἀπὸ τῆς διδαχῆς τῶν Φαρισαίων καὶ Σαδδουκαίων.

13 Ἐλθὼν δὲ ὁ Ἰησοῦς εἰς τὰ μέρη Καισαρείας τῆς Φιλίππου ἠρώτα τοὺς μαθητὰς αὐτοῦ, λέγων, Τίνα *⸋με⸌ λέγουσιν οἱ ἄνθρωποι εἶναι, τὸν υἱὸν τοῦ ἀνθρώπου; 14 Οἱ δὲ εἶπον, Οἱ μὲν Ἰωάννην τὸν βαπτιστήν· ἄλλοι δὲ Ἠλίαν· ἕτεροι δὲ Ἰερεμίαν, ἢ ἕνα τῶν προφητῶν. 15 Λέγει αὐτοῖς, Ὑμεῖς δὲ τίνα με λέγετε εἶναι; 16 Ἀποκριθεὶς δὲ Σίμων Πέτρος εἶπεν, Σὺ εἶ ὁ χριστός, ὁ υἱὸς τοῦ θεοῦ τοῦ ζῶντος. 17  *⸂Καὶ ἀποκριθεὶς⸃ ὁ Ἰησοῦς εἶπεν αὐτῷ, Μακάριος εἶ, Σίμων Βαριωνᾶ, ὅτι σὰρξ καὶ αἷμα οὐκ ἀπεκάλυψέν σοι, ἀλλ᾽ ὁ πατήρ μου ὁ ἐν τοῖς οὐρανοῖς. 18 Κἀγὼ δέ σοι λέγω, ὅτι σὺ εἶ Πέτρος, καὶ ἐπὶ ταύτῃ τῇ πέτρᾳ οἰκοδομήσω μου τὴν ἐκκλησίαν, καὶ πύλαι ᾍδου οὐ κατισχύσουσιν αὐτῆς. 19  *⸋Καὶ⸌ δώσω σοὶ τὰς κλεῖς τῆς βασιλείας τῶν οὐρανῶν· καὶ ὃ *⸂ἐὰν⸃ δήσῃς ἐπὶ τῆς γῆς, ἔσται δεδεμένον ἐν τοῖς οὐρανοῖς· καὶ ὃ *⸂2ἐὰν⸃ λύσῃς ἐπὶ τῆς γῆς, ἔσται λελυμένον ἐν τοῖς οὐρανοῖς. 20 Τότε *⸂διεστείλατο⸃ τοῖς μαθηταῖς *⸋αὐτοῦ⸌ ἵνα μηδενὶ εἴπωσιν ὅτι αὐτός ἐστιν *⸂2Ἰησοῦς ὁ χριστός.⸃

21 Ἀπὸ τότε ἤρξατο *⸂ὁ Ἰησοῦς⸃ δεικνύειν τοῖς μαθηταῖς αὐτοῦ ὅτι δεῖ αὐτὸν *⸉ἀπελθεῖν εἰς Ἱεροσόλυμα,⸊ καὶ πολλὰ παθεῖν ἀπὸ τῶν πρεσβυτέρων καὶ ἀρχιερέων καὶ γραμματέων, καὶ ἀποκτανθῆναι, καὶ τῇ τρίτῃ ἡμέρᾳ ἐγερθῆναι. 22 Καὶ προσλαβόμενος αὐτὸν ὁ Πέτρος ἤρξατο ἐπιτιμᾷν αὐτῷ λέγων, Ἵλεώς σοι, κύριε· οὐ μὴ ἔσται σοι τοῦτο. 23 Ὁ δὲ στραφεὶς εἶπεν τῷ Πέτρῳ, Ὕπαγε ὀπίσω μου, Σατανᾶ, σκάνδαλόν *⸂μου εἶ·⸃ ὅτι οὐ φρονεῖς τὰ τοῦ θεοῦ, ἀλλὰ τὰ τῶν ἀνθρώπων. 24 Τότε ὁ Ἰησοῦς εἶπεν τοῖς μαθηταῖς αὐτοῦ, Εἴ τις θέλει ὀπίσω μου ἐλθεῖν, ἀπαρνησάσθω ἑαυτόν, καὶ ἀράτω τὸν σταυρὸν αὐτοῦ, καὶ ἀκολουθείτω μοι. 25 Ὃς γὰρ *⸂ἂν⸃ θέλῃ τὴν ψυχὴν αὐτοῦ σῶσαι ἀπολέσει αὐτήν· ὃς δ᾽ ἂν ἀπολέσῃ τὴν ψυχὴν αὐτοῦ ἕνεκεν ἐμοῦ εὑρήσει αὐτήν· 26 τί γὰρ *⸂ὠφελεῖται⸃ ἄνθρωπος ἐὰν τὸν κόσμον ὅλον κερδήσῃ, τὴν δὲ ψυχὴν αὐτοῦ ζημιωθῇ; Ἢ τί δώσει ἄνθρωπος ἀντάλλαγμα τῆς ψυχῆς αὐτοῦ; 27 Μέλλει γὰρ ὁ υἱὸς τοῦ ἀνθρώπου ἔρχεσθαι ἐν τῇ δόξῃ τοῦ πατρὸς αὐτοῦ μετὰ τῶν ἀγγέλων αὐτοῦ, καὶ τότε ἀποδώσει ἑκάστῳ κατὰ τὴν πρᾶξιν αὐτοῦ. 28 Ἀμὴν λέγω ὑμῖν, *⸆ εἰσίν τινες *⸂ὧδε ἑστῶτες,⸃ οἵτινες οὐ μὴ γεύσωνται θανάτου, ἕως ἂν ἴδωσιν τὸν υἱὸν τοῦ ἀνθρώπου ἐρχόμενον ἐν τῇ βασιλείᾳ αὐτοῦ.

17

1 Καὶ μεθ᾽ ἡμέρας ἓξ παραλαμβάνει ὁ Ἰησοῦς τὸν Πέτρον καὶ Ἰάκωβον καὶ Ἰωάννην τὸν ἀδελφὸν αὐτοῦ, καὶ ἀναφέρει αὐτοὺς εἰς ὄρος ὑψηλὸν κατ᾽ ἰδίαν. 2 Καὶ μετεμορφώθη ἔμπροσθεν αὐτῶν, καὶ ἔλαμψεν τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ὡς ὁ ἥλιος, τὰ δὲ ἱμάτια αὐτοῦ *⸂ἐγένοντο⸃ λευκὰ ὡς τὸ φῶς. 3 Καὶ ἰδού, *⸂ὤφθησαν⸃ αὐτοῖς Μωσῆς καὶ Ἠλίας, *⸉μετ᾽ αὐτοῦ συλλαλοῦντες.⸊ 4 Ἀποκριθεὶς δὲ ὁ Πέτρος εἶπεν τῷ Ἰησοῦ, κύριε, καλόν ἐστιν ἡμᾶς ὧδε εἶναι· εἰ θέλεις, *⸂ποιήσωμεν⸃ ὧδε τρεῖς σκηνάς, σοὶ μίαν, καὶ Μωσῇ μίαν, καὶ *⸉μίαν Ἠλίᾳ.⸊ 5 Ἔτι αὐτοῦ λαλοῦντος, ἰδού, νεφέλη φωτεινὴ ἐπεσκίασεν αὐτούς· καὶ ἰδού, φωνὴ ἐκ τῆς νεφέλης, λέγουσα, Οὗτός ἐστιν ὁ υἱός μου ὁ ἀγαπητός, ἐν ᾧ εὐδόκησα· *⸉αὐτοῦ ἀκούετε.⸊ 6 Καὶ ἀκούσαντες οἱ μαθηταὶ ἔπεσον ἐπὶ πρόσωπον αὐτῶν, καὶ ἐφοβήθησαν σφόδρα. 7 Καὶ *⸂προσελθὼν ὁ Ἰησοῦς ἥψατο αὐτῶν καὶ εἶπεν,⸃ Ἐγέρθητε καὶ μὴ φοβεῖσθε. 8 Ἐπάραντες δὲ τοὺς ὀφθαλμοὺς αὐτῶν, οὐδένα εἶδον, εἰ μὴ *⸂τὸν Ἰησοῦν⸃ μόνον.

9 Καὶ καταβαινόντων αὐτῶν *⸂ἐκ⸃ τοῦ ὄρους, ἐνετείλατο αὐτοῖς ὁ Ἰησοῦς, λέγων, Μηδενὶ εἴπητε τὸ ὅραμα, ἕως οὗ ὁ υἱὸς τοῦ ἀνθρώπου ἐκ νεκρῶν *⸂2ἀναστῇ.⸃ 10 Καὶ ἐπηρώτησαν αὐτὸν οἱ μαθηταὶ *⸋αὐτοῦ⸌ λέγοντες, Τί οὖν οἱ γραμματεῖς λέγουσιν ὅτι Ἠλίαν δεῖ ἐλθεῖν πρῶτον; 11  *⸂Ὁ δὲ Ἰησοῦς⸃ ἀποκριθεὶς εἶπεν *⸋αὐτοῖς,⸌ Ἠλίας μὲν ἔρχεται *⸋2πρῶτον,⸌ καὶ ἀποκαταστήσει πάντα· 12 λέγω δὲ ὑμῖν ὅτι Ἠλίας ἤδη ἦλθεν, καὶ οὐκ ἐπέγνωσαν αὐτόν, ἀλλὰ ἐποίησαν ἐν αὐτῷ ὅσα ἠθέλησαν· οὕτως καὶ ὁ υἱὸς τοῦ ἀνθρώπου μέλλει πάσχειν ὑπ᾽ αὐτῶν. 13 Τότε συνῆκαν οἱ μαθηταὶ ὅτι περὶ Ἰωάννου τοῦ βαπτιστοῦ εἶπεν αὐτοῖς.

14 Καὶ ἐλθόντων *⸋αὐτῶν⸌ πρὸς τὸν ὄχλον, προσῆλθεν αὐτῷ ἄνθρωπος γονυπετῶν *⸂αὐτὸν⸃ 15 καὶ λέγων, Κύριε, ἐλέησόν μου τὸν υἱόν, ὅτι σεληνιάζεται καὶ κακῶς *⸂πάσχει·⸃ πολλάκις γὰρ πίπτει εἰς τὸ πῦρ, καὶ πολλάκις εἰς τὸ ὕδωρ. 16 Καὶ προσήνεγκα αὐτὸν τοῖς μαθηταῖς σου, καὶ οὐκ ἠδυνήθησαν αὐτὸν θεραπεῦσαι. 17 Ἀποκριθεὶς δὲ ὁ Ἰησοῦς εἶπεν, Ὦ γενεὰ ἄπιστος καὶ διεστραμμένη, ἕως πότε *⸉ἔσομαι μεθ᾽ ὑμῶν;⸊ Ἕως πότε ἀνέξομαι ὑμῶν; Φέρετέ μοι αὐτὸν ὧδε. 18 Καὶ ἐπετίμησεν αὐτῷ ὁ Ἰησοῦς, καὶ ἐξῆλθεν ἀπ᾽ αὐτοῦ τὸ δαιμόνιον, καὶ *⸂ἐθεραπεύθη⸃ ὁ παῖς ἀπὸ τῆς ὥρας ἐκείνης. 19 Τότε προσελθόντες οἱ μαθηταὶ τῷ Ἰησοῦ κατ᾽ ἰδίαν εἶπον, Διὰ τί ἡμεῖς οὐκ ἠδυνήθημεν ἐκβαλεῖν αὐτό; 20  *⸂Ὁ δὲ Ἰησοῦς⸃ *⸂2εἶπεν⸃ αὐτοῖς, Διὰ τὴν *⸂3ἀπιστίαν⸃ ὑμῶν. Ἀμὴν γὰρ λέγω ὑμῖν, ἐὰν ἔχητε πίστιν ὡς κόκκον σινάπεως, ἐρεῖτε τῷ ὄρει τούτῳ, *⸂4Μετάβηθι *⸂5ἐντεῦθεν⸃⸃ ἐκεῖ, καὶ μεταβήσεται· καὶ οὐδὲν ἀδυνατήσει ὑμῖν. 21  *⸋Τοῦτο δὲ τὸ γένος οὐκ ἐκπορεύεται εἰ μὴ ἐν προσευχῇ καὶ νηστείᾳ.⸌

22  *⸂Ἀναστρεφομένων⸃ δὲ αὐτῶν ἐν τῇ Γαλιλαίᾳ, εἶπεν αὐτοῖς ὁ Ἰησοῦς, Μέλλει ὁ υἱὸς τοῦ ἀνθρώπου παραδίδοσθαι εἰς χεῖρας ἀνθρώπων, 23 καὶ ἀποκτενοῦσιν αὐτόν, καὶ τῇ τρίτῃ ἡμέρᾳ ἐγερθήσεται. Καὶ ἐλυπήθησαν σφόδρα.

24 Ἐλθόντων δὲ αὐτῶν εἰς Καπερναούμ, προσῆλθον οἱ τὰ δίδραχμα λαμβάνοντες τῷ Πέτρῳ καὶ εἶπον, Ὁ διδάσκαλος ὑμῶν οὐ τελεῖ *⸋τὰ⸌ δίδραχμα; 25 Λέγει, Ναί. Καὶ *⸂ὅτε εἰσῆλθεν⸃ εἰς τὴν οἰκίαν, προέφθασεν αὐτὸν ὁ Ἰησοῦς, λέγων, Τί σοι δοκεῖ, Σίμων; Οἱ βασιλεῖς τῆς γῆς ἀπὸ τίνων λαμβάνουσιν τέλη ἢ κῆνσον; Ἀπὸ τῶν υἱῶν αὐτῶν, ἢ ἀπὸ τῶν ἀλλοτρίων; 26  *⸂Λέγει⸃ *⸆ *⸋αὐτῷ⸌ *⸋2ὁ Πέτρος,⸌ Ἀπὸ τῶν ἀλλοτρίων. Ἔφη αὐτῷ ὁ Ἰησοῦς, Ἄρα γε ἐλεύθεροί εἰσιν οἱ υἱοί. 27 Ἵνα δὲ μὴ σκανδαλίσωμεν αὐτούς, πορευθεὶς εἰς *⸋τὴν⸌ θάλασσαν βάλε ἄγκιστρον, καὶ τὸν *⸂ἀναβαίνοντα⸃ πρῶτον ἰχθὺν ἆρον· καὶ ἀνοίξας τὸ στόμα αὐτοῦ, εὑρήσεις στατῆρα· ἐκεῖνον λαβὼν δὸς αὐτοῖς ἀντὶ ἐμοῦ καὶ σοῦ.

18

1 Ἐν ἐκείνῃ τῇ ὥρᾳ προσῆλθον οἱ μαθηταὶ τῷ Ἰησοῦ, λέγοντες, Τίς ἄρα μείζων ἐστὶν ἐν τῇ βασιλείᾳ τῶν οὐρανῶν; 2 Καὶ προσκαλεσάμενος *⸋ὁ Ἰησοῦς⸌ παιδίον ἔστησεν αὐτὸ ἐν μέσῳ αὐτῶν, 3 καὶ εἶπεν, Ἀμὴν λέγω ὑμῖν, ἐὰν μὴ στραφῆτε καὶ γένησθε ὡς τὰ παιδία, οὐ μὴ εἰσέλθητε εἰς τὴν βασιλείαν τῶν οὐρανῶν. 4 Ὅστις οὖν *⸂ταπεινώσει⸃ ἑαυτὸν ὡς τὸ παιδίον τοῦτο, οὗτός ἐστιν ὁ μείζων ἐν τῇ βασιλείᾳ τῶν οὐρανῶν. 5 Καὶ ὃς *⸂ἐὰν⸃ δέξηται *⸂2παιδίον τοιοῦτον ἓν⸃ ἐπὶ τῷ ὀνόματί μου, ἐμὲ δέχεται· 6 ὃς δ᾽ ἂν σκανδαλίσῃ ἕνα τῶν μικρῶν τούτων τῶν πιστευόντων εἰς ἐμέ, συμφέρει αὐτῷ ἵνα κρεμασθῇ μύλος ὀνικὸς *⸂εἰς⸃ τὸν τράχηλον αὐτοῦ, καὶ καταποντισθῇ ἐν τῷ πελάγει τῆς θαλάσσης. 7 Οὐαὶ τῷ κόσμῳ ἀπὸ τῶν σκανδάλων· ἀνάγκη γάρ *⸋ἐστιν⸌ ἐλθεῖν τὰ σκάνδαλα· πλὴν οὐαὶ τῷ ἀνθρώπῳ *⸋2ἐκείνῳ,⸌ δι᾽ οὗ τὸ σκάνδαλον ἔρχεται. 8 Εἰ δὲ ἡ χείρ σου ἢ ὁ πούς σου σκανδαλίζει σε, ἔκκοψον *⸂αὐτὰ⸃ καὶ βάλε ἀπὸ σοῦ· καλόν σοι ἐστὶν εἰσελθεῖν εἰς τὴν ζωὴν *⸉χωλὸν ἢ κυλλόν,⸊ ἢ δύο χεῖρας ἢ δύο πόδας ἔχοντα βληθῆναι εἰς τὸ πῦρ τὸ αἰώνιον. 9 Καὶ εἰ ὁ ὀφθαλμός σου σκανδαλίζει σε, ἔξελε αὐτὸν καὶ βάλε ἀπὸ σοῦ· καλόν σοι ἐστὶν μονόφθαλμον εἰς τὴν ζωὴν εἰσελθεῖν, ἢ δύο ὀφθαλμοὺς ἔχοντα βληθῆναι εἰς τὴν γέενναν τοῦ πυρός. 10 Ὁρᾶτε μὴ καταφρονήσητε ἑνὸς τῶν μικρῶν τούτων, λέγω γὰρ ὑμῖν ὅτι οἱ ἄγγελοι αὐτῶν ἐν οὐρανοῖς διὰ παντὸς βλέπουσιν τὸ πρόσωπον τοῦ πατρός μου τοῦ ἐν οὐρανοῖς. 11  *⸋Ἦλθεν γὰρ ὁ υἱὸς τοῦ ἀνθρώπου σῶσαι τὸ ἀπολωλός.⸌ 12 Τί ὑμῖν δοκεῖ; Ἐὰν γένηταί τινι ἀνθρώπῳ ἑκατὸν πρόβατα, καὶ πλανηθῇ ἓν ἐξ αὐτῶν· οὐχὶ *⸂ἀφεὶς⸃ τὰ ἐνενήκοντα ἐννέα, ἐπὶ τὰ ὄρη *⸆ πορευθεὶς ζητεῖ τὸ πλανώμενον; 13 Καὶ ἐὰν γένηται εὑρεῖν αὐτό, ἀμὴν λέγω ὑμῖν ὅτι χαίρει ἐπ᾽ αὐτῷ μᾶλλον, ἢ ἐπὶ τοῖς ἐνενήκοντα ἐννέα τοῖς μὴ πεπλανημένοις. 14 Οὕτως οὐκ ἔστιν θέλημα *⸋ἔμπροσθεν⸌ τοῦ πατρὸς *⸂ὑμῶν⸃ τοῦ ἐν οὐρανοῖς, ἵνα ἀπόληται *⸂2εἷς⸃ τῶν μικρῶν τούτων.

15 Ἐὰν δὲ ἁμαρτήσῃ *⸋εἰς σὲ⸌ ὁ ἀδελφός σου, ὕπαγε *⸋2καὶ⸌ ἔλεγξον αὐτὸν μεταξὺ σοῦ καὶ αὐτοῦ μόνου. Ἐάν σου ἀκούσῃ, ἐκέρδησας τὸν ἀδελφόν σου· 16 ἐὰν δὲ μὴ ἀκούσῃ, παράλαβε μετὰ σοῦ ἔτι ἕνα ἢ δύο, ἵνα ἐπὶ στόματος δύο μαρτύρων ἢ τριῶν σταθῇ πᾶν ῥῆμα· 17 ἐὰν δὲ παρακούσῃ αὐτῶν, εἰπὲ τῇ ἐκκλησίᾳ· ἐὰν δὲ καὶ τῆς ἐκκλησίας παρακούσῃ, ἔστω σοι ὥσπερ ὁ ἐθνικὸς καὶ ὁ τελώνης. 18 Ἀμὴν λέγω ὑμῖν, ὅσα *⸂ἐὰν⸃ δήσητε ἐπὶ τῆς γῆς, ἔσται δεδεμένα *⸂2ἐν τῷ οὐρανῷ· καὶ ὅσα ἐὰν λύσητε ἐπὶ τῆς γῆς, ἔσται λελυμένα ἐν τῷ οὐρανῷ.⸃ 19 Πάλιν *⸋ἀμὴν⸌ λέγω ὑμῖν, ὅτι ἐὰν δύο *⸂ὑμῶν συμφωνήσωσιν⸃ ἐπὶ τῆς γῆς περὶ παντὸς πράγματος οὗ ἐὰν αἰτήσωνται, γενήσεται αὐτοῖς παρὰ τοῦ πατρός μου τοῦ ἐν οὐρανοῖς. 20 Οὗ γάρ εἰσιν δύο ἢ τρεῖς συνηγμένοι εἰς τὸ ἐμὸν ὄνομα, ἐκεῖ εἰμὶ ἐν μέσῳ αὐτῶν.

21 Τότε προσελθὼν *⸉αὐτῷ ὁ Πέτρος εἶπεν,⸊ Κύριε, ποσάκις ἁμαρτήσει εἰς ἐμὲ ὁ ἀδελφός μου, καὶ ἀφήσω αὐτῷ; Ἕως ἑπτάκις; 22 Λέγει αὐτῷ ὁ Ἰησοῦς, Οὐ λέγω σοι ἕως ἑπτάκις, ἀλλ᾽ ἕως ἑβδομηκοντάκις ἑπτά. 23 Διὰ τοῦτο ὡμοιώθη ἡ βασιλεία τῶν οὐρανῶν ἀνθρώπῳ βασιλεῖ, ὃς ἠθέλησεν συνᾶραι λόγον μετὰ τῶν δούλων αὐτοῦ. 24 Ἀρξαμένου δὲ αὐτοῦ συναίρειν, *⸂προσηνέχθη⸃ *⸉αὐτῷ εἷς⸊ ὀφειλέτης μυρίων ταλάντων. 25 Μὴ ἔχοντος δὲ αὐτοῦ ἀποδοῦναι ἐκέλευσεν αὐτὸν ὁ κύριος *⸋αὐτοῦ⸌ πραθῆναι, καὶ τὴν γυναῖκα *⸋2αὐτοῦ⸌ καὶ τὰ τέκνα, καὶ πάντα ὅσα εἶχεν, καὶ ἀποδοθῆναι. 26 Πεσὼν οὖν ὁ δοῦλος προσεκύνει αὐτῷ, λέγων, *⸋Κύριε,⸌ Μακροθύμησον ἐπ᾽ *⸂ἐμοί,⸃ καὶ πάντα *⸉σοι ἀποδώσω.⸊ 27 Σπλαγχνισθεὶς δὲ ὁ κύριος τοῦ δούλου ἐκείνου ἀπέλυσεν αὐτόν, καὶ τὸ δάνειον ἀφῆκεν αὐτῷ. 28 Ἐξελθὼν δὲ ὁ δοῦλος ἐκεῖνος εὗρεν ἕνα τῶν συνδούλων αὐτοῦ, ὃς ὤφειλεν αὐτῷ ἑκατὸν δηνάρια, καὶ κρατήσας αὐτὸν ἔπνιγεν, λέγων, Ἀπόδος *⸋μοι⸌ *⸂εἴ τι ὀφείλεις.⸃ 29 Πεσὼν οὖν ὁ σύνδουλος αὐτοῦ *⸋εἰς τοὺς πόδας αὐτοῦ⸌ παρεκάλει αὐτόν, λέγων, Μακροθύμησον ἐπ᾽ *⸂ἐμοί,⸃ καὶ *⸆ ἀποδώσω σοι. 30 Ὁ δὲ οὐκ ἤθελεν, ἀλλὰ ἀπελθὼν ἔβαλεν αὐτὸν εἰς φυλακήν, ἕως *⸋οὗ⸌ ἀποδῷ τὸ ὀφειλόμενον. 31 Ἰδόντες *⸂δὲ⸃ οἱ σύνδουλοι αὐτοῦ τὰ γενόμενα ἐλυπήθησαν σφόδρα· καὶ ἐλθόντες διεσάφησαν τῷ κυρίῳ *⸂2ἑαυτῶν⸃ πάντα τὰ γενόμενα. 32 Τότε προσκαλεσάμενος αὐτὸν ὁ κύριος αὐτοῦ λέγει αὐτῷ, Δοῦλε πονηρέ, πᾶσαν τὴν ὀφειλὴν ἐκείνην ἀφῆκά σοι, ἐπεὶ παρεκάλεσάς με· 33 οὐκ ἔδει καὶ σὲ ἐλεῆσαι τὸν σύνδουλόν σου, ὡς καὶ ἐγώ σε ἠλέησα; 34 Καὶ ὀργισθεὶς ὁ κύριος αὐτοῦ παρέδωκεν αὐτὸν τοῖς βασανισταῖς, ἕως οὗ ἀποδῷ πᾶν τὸ ὀφειλόμενον *⸋αὐτῷ.⸌ 35 Οὕτως καὶ ὁ πατήρ μου ὁ *⸂ἐπουράνιος⸃ ποιήσει ὑμῖν, ἐὰν μὴ ἀφῆτε ἕκαστος τῷ ἀδελφῷ αὐτοῦ ἀπὸ τῶν καρδιῶν ὑμῶν *⸋τὰ παραπτώματα αὐτῶν.⸌

19

1 Καὶ ἐγένετο ὅτε ἐτέλεσεν ὁ Ἰησοῦς τοὺς λόγους τούτους, μετῆρεν ἀπὸ τῆς Γαλιλαίας, καὶ ἦλθεν εἰς τὰ ὅρια τῆς Ἰουδαίας πέραν τοῦ Ἰορδάνου. 2 Καὶ ἠκολούθησαν αὐτῷ ὄχλοι πολλοί, καὶ ἐθεράπευσεν αὐτοὺς ἐκεῖ. 3 Καὶ προσῆλθον αὐτῷ *⸋οἱ⸌ Φαρισαῖοι πειράζοντες αὐτόν, καὶ λέγοντες *⸋2αὐτῷ,⸌ Εἰ ἔξεστιν *⸋3ἀνθρώπῳ⸌ ἀπολῦσαι τὴν γυναῖκα αὐτοῦ κατὰ πᾶσαν αἰτίαν; 4 Ὁ δὲ ἀποκριθεὶς εἶπεν *⸋αὐτοῖς,⸌ Οὐκ ἀνέγνωτε ὅτι ὁ *⸂ποιήσας⸃ ἀπ᾽ ἀρχῆς ἄρσεν καὶ θῆλυ ἐποίησεν αὐτούς, 5 καὶ εἶπεν, Ἕνεκεν τούτου καταλείψει ἄνθρωπος τὸν πατέρα *⸆ καὶ τὴν μητέρα, καὶ *⸂προσκολληθήσεται⸃ *⸂2τῇ γυναικὶ⸃ αὐτοῦ, καὶ ἔσονται οἱ δύο εἰς σάρκα μίαν; 6 Ὥστε οὐκέτι εἰσὶν δύο, ἀλλὰ σὰρξ μία· ὃ οὖν ὁ θεὸς συνέζευξεν, ἄνθρωπος μὴ χωριζέτω. 7 Λέγουσιν αὐτῷ, Τί οὖν Μωσῆς ἐνετείλατο δοῦναι βιβλίον ἀποστασίου, καὶ ἀπολῦσαι *⸋αὐτήν;⸌ 8 Λέγει αὐτοῖς ὅτι Μωσῆς πρὸς τὴν σκληροκαρδίαν ὑμῶν ἐπέτρεψεν ὑμῖν ἀπολῦσαι τὰς γυναῖκας ὑμῶν· ἀπ᾽ ἀρχῆς δὲ οὐ γέγονεν οὕτως. 9 Λέγω δὲ ὑμῖν *⸋ὅτι⸌ ὃς ἂν ἀπολύσῃ τὴν γυναῖκα αὐτοῦ, *⸆ μὴ ἐπὶ πορνείᾳ, καὶ γαμήσῃ ἄλλην, μοιχᾶται· *⸋2καὶ ὁ ἀπολελυμένην γαμήσας μοιχᾶται.⸌ 10 Λέγουσιν αὐτῷ οἱ μαθηταὶ *⸋αὐτοῦ,⸌ Εἰ οὕτως ἐστὶν ἡ αἰτία τοῦ ἀνθρώπου μετὰ τῆς γυναικός, οὐ συμφέρει γαμῆσαι. 11 Ὁ δὲ εἶπεν αὐτοῖς, Οὐ πάντες χωροῦσιν τὸν λόγον *⸋τοῦτον,⸌ ἀλλ᾽ οἷς δέδοται. 12 Εἰσὶν γὰρ εὐνοῦχοι, οἵτινες ἐκ κοιλίας μητρὸς ἐγεννήθησαν οὕτως· καί εἰσιν εὐνοῦχοι, οἵτινες εὐνουχίσθησαν ὑπὸ τῶν ἀνθρώπων· καί εἰσιν εὐνοῦχοι, οἵτινες εὐνούχισαν ἑαυτοὺς διὰ τὴν βασιλείαν τῶν οὐρανῶν. Ὁ δυνάμενος χωρεῖν χωρείτω.

13 Τότε *⸂προσηνέχθη⸃ αὐτῷ παιδία, ἵνα τὰς χεῖρας ἐπιθῇ αὐτοῖς, καὶ προσεύξηται· οἱ δὲ μαθηταὶ ἐπετίμησαν αὐτοῖς. 14 Ὁ δὲ Ἰησοῦς εἶπεν, Ἄφετε τὰ παιδία, καὶ μὴ κωλύετε αὐτὰ ἐλθεῖν πρός με· τῶν γὰρ τοιούτων ἐστὶν ἡ βασιλεία τῶν οὐρανῶν. 15 Καὶ ἐπιθεὶς *⸉αὐτοῖς τὰς χεῖρας,⸊ ἐπορεύθη ἐκεῖθεν. 16 Καὶ ἰδού, εἷς *⸆ προσελθὼν *⸉εἶπεν αὐτῷ,⸊ Διδάσκαλε *⸋ἀγαθέ,⸌ τί ἀγαθὸν ποιήσω, ἵνα *⸂ἔχω⸃ ζωὴν αἰώνιον; 17 Ὁ δὲ εἶπεν αὐτῷ, Τί με *⸂λέγεις ἀγαθόν;⸃ *⸂2Οὐδεὶς ἀγαθός, εἰ μὴ εἷς, ὁ θεός.⸃ Εἰ δὲ θέλεις *⸉εἰσελθεῖν εἰς τὴν ζωήν,⸊ *⸂3τήρησον⸃ τὰς ἐντολάς. 18 Λέγει αὐτῷ, Ποίας; Ὁ δὲ Ἰησοῦς *⸂εἶπεν,⸃ Τὸ Οὐ φονεύσεις· οὐ μοιχεύσεις· οὐ κλέψεις· οὐ ψευδομαρτυρήσεις· 19 τίμα τὸν πατέρα *⸆ καὶ τὴν μητέρα· καί, ἀγαπήσεις τὸν πλησίον σου ὡς σεαυτόν. 20 Λέγει αὐτῷ ὁ νεανίσκος, *⸉Πάντα ταῦτα⸊ *⸂ἐφυλαξάμην⸃ *⸋ἐκ νεότητός μου·⸌ τί ἔτι ὑστερῶ; 21 Ἔφη αὐτῷ ὁ Ἰησοῦς, Εἰ θέλεις τέλειος εἶναι, ὕπαγε, πώλησόν σου τὰ ὑπάρχοντα καὶ δὸς *⸆ πτωχοῖς, καὶ ἕξεις θησαυρὸν ἐν *⸂οὐρανῷ·⸃ καὶ δεῦρο, ἀκολούθει μοι. 22 Ἀκούσας δὲ ὁ νεανίσκος τὸν λόγον *⸆ ἀπῆλθεν λυπούμενος· ἦν γὰρ ἔχων κτήματα πολλά.

23 Ὁ δὲ Ἰησοῦς εἶπεν τοῖς μαθηταῖς αὐτοῦ, Ἀμὴν λέγω ὑμῖν ὅτι *⸉δυσκόλως πλούσιος⸊ εἰσελεύσεται εἰς τὴν βασιλείαν τῶν οὐρανῶν. 24 Πάλιν δὲ λέγω ὑμῖν, εὐκοπώτερόν ἐστιν κάμηλον διὰ τρυπήματος ῥαφίδος *⸂διελθεῖν,⸃ ἢ πλούσιον *⸂2εἰς τὴν βασιλείαν τοῦ θεοῦ εἰσελθεῖν.⸃ 25 Ἀκούσαντες δὲ οἱ μαθηταὶ *⸋αὐτοῦ⸌ ἐξεπλήσσοντο σφόδρα, λέγοντες, Τίς ἄρα δύναται σωθῆναι; 26 Ἐμβλέψας δὲ ὁ Ἰησοῦς εἶπεν αὐτοῖς, Παρὰ ἀνθρώποις τοῦτο ἀδύνατόν ἐστιν, παρὰ δὲ θεῷ πάντα δυνατά. *⸆ 27 Τότε ἀποκριθεὶς ὁ Πέτρος εἶπεν αὐτῷ, Ἰδού, ἡμεῖς ἀφήκαμεν πάντα καὶ ἠκολουθήσαμέν σοι· τί ἄρα ἔσται ἡμῖν; 28 Ὁ δὲ Ἰησοῦς εἶπεν αὐτοῖς, Ἀμὴν λέγω ὑμῖν ὅτι ὑμεῖς οἱ ἀκολουθήσαντές μοι, ἐν τῇ παλιγγενεσίᾳ ὅταν καθίσῃ ὁ υἱὸς τοῦ ἀνθρώπου ἐπὶ θρόνου δόξης αὐτοῦ, καθίσεσθε καὶ *⸂ὑμεῖς⸃ ἐπὶ δώδεκα θρόνους, κρίνοντες τὰς δώδεκα φυλὰς τοῦ Ἰσραήλ. 29 Καὶ πᾶς *⸂ὃς⸃ ἀφῆκεν *⸉οἰκίας, ἢ ἀδελφούς, ἢ ἀδελφάς, ἢ πατέρα, ἢ μητέρα, *⸋ἢ γυναῖκα,⸌ ἢ τέκνα, ἢ ἀγρούς,⸊ ἕνεκεν τοῦ *⸂2ὀνόματός μου,⸃ *⸂3ἑκατονταπλασίονα⸃ λήψεται, καὶ ζωὴν αἰώνιον κληρονομήσει. 30 Πολλοὶ δὲ ἔσονται πρῶτοι ἔσχατοι, καὶ ἔσχατοι πρῶτοι.

20

1 Ὁμοία γάρ ἐστιν ἡ βασιλεία τῶν οὐρανῶν ἀνθρώπῳ οἰκοδεσπότῃ, ὅστις ἐξῆλθεν ἅμα πρωῒ μισθώσασθαι ἐργάτας εἰς τὸν ἀμπελῶνα αὐτοῦ. 2  *⸂Καὶ συμφωνήσας⸃ μετὰ τῶν ἐργατῶν ἐκ δηναρίου τὴν ἡμέραν, ἀπέστειλεν αὐτοὺς εἰς τὸν ἀμπελῶνα αὐτοῦ. 3 Καὶ ἐξελθὼν περὶ *⸆ τρίτην ὥραν, εἶδεν ἄλλους ἑστῶτας ἐν τῇ ἀγορᾷ ἀργούς· 4 καὶ ἐκείνοις εἶπεν, Ὑπάγετε καὶ ὑμεῖς εἰς τὸν ἀμπελῶνα, καὶ ὃ ἐὰν ᾖ δίκαιον δώσω ὑμῖν. 5 Οἱ δὲ ἀπῆλθον. Πάλιν *⸆ ἐξελθὼν περὶ ἕκτην καὶ ἐνάτην ὥραν, ἐποίησεν ὡσαύτως. 6 Περὶ δὲ τὴν ἑνδεκάτην *⸋ὥραν⸌ ἐξελθών, εὗρεν ἄλλους ἑστῶτας *⸋2ἀργούς,⸌ καὶ λέγει αὐτοῖς, Τί ὧδε ἑστήκατε ὅλην τὴν ἡμέραν ἀργοί; 7 Λέγουσιν αὐτῷ, Ὅτι οὐδεὶς ἡμᾶς ἐμισθώσατο. Λέγει αὐτοῖς, Ὑπάγετε καὶ ὑμεῖς εἰς τὸν ἀμπελῶνα, *⸋καὶ ὃ ἐὰν ᾖ δίκαιον λήψεσθε.⸌ 8 Ὀψίας δὲ γενομένης λέγει ὁ κύριος τοῦ ἀμπελῶνος τῷ ἐπιτρόπῳ αὐτοῦ, Κάλεσον τοὺς ἐργάτας, καὶ ἀπόδος *⸋αὐτοῖς⸌ τὸν μισθόν, ἀρξάμενος ἀπὸ τῶν ἐσχάτων ἕως τῶν πρώτων. 9  *⸂Καὶ ἐλθόντες⸃ οἱ περὶ τὴν ἑνδεκάτην ὥραν ἔλαβον ἀνὰ δηνάριον. 10  *⸂Ἐλθόντες δὲ⸃ οἱ πρῶτοι ἐνόμισαν ὅτι *⸂2πλείονα⸃ λήψονται· καὶ ἔλαβον *⸂3καὶ αὐτοὶ ἀνὰ δηνάριον.⸃ 11 Λαβόντες δὲ ἐγόγγυζον κατὰ τοῦ οἰκοδεσπότου, 12 λέγοντες *⸋ὅτι⸌ Οὗτοι οἱ ἔσχατοι μίαν ὥραν ἐποίησαν, καὶ ἴσους *⸉ἡμῖν αὐτοὺς⸊ ἐποίησας, τοῖς βαστάσασιν τὸ βάρος τῆς ἡμέρας καὶ τὸν καύσωνα. 13 Ὁ δὲ ἀποκριθεὶς *⸉εἶπεν ἑνὶ αὐτῶν,⸊ Ἑταῖρε, οὐκ ἀδικῶ σε· οὐχὶ δηναρίου συνεφώνησάς μοι; 14 Ἆρον τὸ σὸν καὶ ὕπαγε· θέλω δὲ τούτῳ τῷ ἐσχάτῳ δοῦναι ὡς καὶ σοί. 15  *⸋Ἢ⸌ οὐκ ἔξεστίν μοι *⸉ποιῆσαι ὃ θέλω⸊ ἐν τοῖς ἐμοῖς; *⸂Εἰ⸃ ὁ ὀφθαλμός σου πονηρός ἐστιν, ὅτι ἐγὼ ἀγαθός εἰμι; 16 Οὕτως ἔσονται οἱ ἔσχατοι πρῶτοι, καὶ οἱ πρῶτοι ἔσχατοι· *⸋πολλοὶ γάρ εἰσιν κλητοί, ὀλίγοι δὲ ἐκλεκτοί.⸌ 17  *⸂Καὶ ἀναβαίνων⸃ *⸋ὁ⸌ Ἰησοῦς εἰς Ἱεροσόλυμα παρέλαβεν τοὺς δώδεκα *⸋2μαθητὰς⸌ κατ᾽ ἰδίαν *⸂2ἐν τῇ ὁδῷ, καὶ⸃ εἶπεν αὐτοῖς, 18 Ἰδού, ἀναβαίνομεν εἰς Ἱεροσόλυμα, καὶ ὁ υἱὸς τοῦ ἀνθρώπου παραδοθήσεται τοῖς ἀρχιερεῦσιν καὶ γραμματεῦσιν· καὶ κατακρινοῦσιν αὐτὸν *⸂θανάτῳ,⸃ 19 καὶ παραδώσουσιν αὐτὸν τοῖς ἔθνεσιν εἰς τὸ ἐμπαῖξαι καὶ μαστιγῶσαι καὶ σταυρῶσαι· καὶ τῇ τρίτῃ ἡμέρᾳ *⸂ἀναστήσεται.⸃

20 Τότε προσῆλθεν αὐτῷ ἡ μήτηρ τῶν υἱῶν Ζεβεδαίου μετὰ τῶν υἱῶν αὐτῆς, προσκυνοῦσα καὶ αἰτοῦσά τι *⸂παρ᾽⸃ αὐτοῦ. 21 Ὁ δὲ εἶπεν αὐτῇ, Τί θέλεις; Λέγει αὐτῷ, Εἰπὲ ἵνα καθίσωσιν οὗτοι οἱ δύο υἱοί μου, εἷς ἐκ δεξιῶν *⸋σου,⸌ καὶ εἷς ἐξ εὐωνύμων *⸋2σου,⸌ ἐν τῇ βασιλείᾳ σου. 22  *⸉Ἀποκριθεὶς δὲ ὁ Ἰησοῦς εἶπεν,⸊ Οὐκ οἴδατε τί αἰτεῖσθε. Δύνασθε πιεῖν τὸ ποτήριον ὃ ἐγὼ μέλλω πίνειν, *⸂ἢ τὸ βάπτισμα ὃ ἐγὼ βαπτίζομαι βαπτισθῆναι;⸃ Λέγουσιν αὐτῷ, Δυνάμεθα. 23  *⸋Καὶ⸌ λέγει αὐτοῖς, Τὸ μὲν ποτήριόν μου πίεσθε, *⸋2καὶ τὸ βάπτισμα ὃ ἐγὼ βαπτίζομαι βαπτισθήσεσθε·⸌ τὸ δὲ καθίσαι ἐκ δεξιῶν μου καὶ ἐξ εὐωνύμων *⸋3μου,⸌ οὐκ ἔστιν ἐμὸν *⸆ δοῦναι, ἀλλ᾽ οἷς ἡτοίμασται ὑπὸ τοῦ πατρός μου. 24 Καὶ ἀκούσαντες οἱ δέκα ἠγανάκτησαν περὶ τῶν δύο ἀδελφῶν. 25 Ὁ δὲ Ἰησοῦς προσκαλεσάμενος αὐτοὺς εἶπεν, Οἴδατε ὅτι οἱ ἄρχοντες τῶν ἐθνῶν κατακυριεύουσιν αὐτῶν, καὶ οἱ μεγάλοι κατεξουσιάζουσιν αὐτῶν. 26 Οὐχ οὕτως *⸋δὲ⸌ *⸂ἔσται⸃ *⸋2ἐν⸌ ὑμῖν· ἀλλ᾽ ὃς *⸂2ἐὰν⸃ θέλῃ ἐν ὑμῖν μέγας γενέσθαι *⸂3ἔσται⸃ ὑμῶν διάκονος· 27 καὶ ὃς *⸂ἐὰν⸃ θέλῃ ἐν ὑμῖν εἶναι πρῶτος *⸂2ἔστω⸃ ὑμῶν δοῦλος· 28 ὥσπερ ὁ υἱὸς τοῦ ἀνθρώπου οὐκ ἦλθεν διακονηθῆναι, ἀλλὰ διακονῆσαι, καὶ δοῦναι τὴν ψυχὴν αὐτοῦ λύτρον ἀντὶ πολλῶν.

29 Καὶ ἐκπορευομένων αὐτῶν ἀπὸ Ἰεριχώ, ἠκολούθησεν αὐτῷ ὄχλος πολύς. 30 Καὶ ἰδού, δύο τυφλοὶ καθήμενοι παρὰ τὴν ὁδόν, ἀκούσαντες ὅτι Ἰησοῦς παράγει, ἔκραξαν, λέγοντες, *⸉Ἐλέησον ἡμᾶς, κύριε,⸊ *⸂υἱὸς⸃ Δαυίδ. 31 Ὁ δὲ ὄχλος ἐπετίμησεν αὐτοῖς ἵνα σιωπήσωσιν. Οἱ δὲ μεῖζον ἔκραζον, λέγοντες, *⸉Ἐλέησον ἡμᾶς, κύριε,⸊ *⸂υἱὸς⸃ Δαυίδ. 32 Καὶ στὰς ὁ Ἰησοῦς ἐφώνησεν αὐτούς, καὶ εἶπεν, Τί θέλετε ποιήσω ὑμῖν; 33 Λέγουσιν αὐτῷ, Κύριε, ἵνα ἀνοιχθῶσιν ἡμῶν οἱ ὀφθαλμοί. 34 Σπλαγχνισθεὶς δὲ ὁ Ἰησοῦς ἥψατο τῶν *⸂ὀφθαλμῶν⸃ αὐτῶν· καὶ εὐθέως ἀνέβλεψαν *⸋αὐτῶν οἱ ὀφθαλμοί,⸌ καὶ ἠκολούθησαν αὐτῷ.

21

1 Καὶ ὅτε ἤγγισαν εἰς Ἱεροσόλυμα, καὶ ἦλθον εἰς Βηθσφαγὴ *⸂πρὸς⸃ τὸ ὄρος τῶν Ἐλαιῶν, τότε *⸋ὁ⸌ Ἰησοῦς ἀπέστειλεν δύο μαθητάς, 2 λέγων αὐτοῖς, *⸂Πορεύθητε⸃ εἰς τὴν κώμην τὴν *⸂2ἀπέναντι⸃ ὑμῶν, καὶ *⸂3εὐθέως⸃ εὑρήσετε ὄνον δεδεμένην, καὶ πῶλον μετ᾽ αὐτῆς· λύσαντες *⸂4ἀγάγετέ⸃ μοι. 3 Καὶ ἐάν τις ὑμῖν εἴπῃ τι, ἐρεῖτε ὅτι Ὁ κύριος αὐτῶν χρείαν ἔχει· *⸂εὐθέως⸃ δὲ *⸂2ἀποστέλλει⸃ αὐτούς. 4 Τοῦτο δὲ *⸋ὅλον⸌ γέγονεν, ἵνα πληρωθῇ τὸ ῥηθὲν διὰ τοῦ προφήτου, λέγοντος, 5 Εἴπατε τῇ θυγατρὶ Σιών, Ἰδού, ὁ βασιλεύς σου ἔρχεταί σοι, πραῢς καὶ ἐπιβεβηκὼς ἐπὶ ὄνον καὶ *⸆ πῶλον υἱὸν ὑποζυγίου. 6 Πορευθέντες δὲ οἱ μαθηταί, καὶ ποιήσαντες καθὼς *⸂προσέταξεν⸃ αὐτοῖς ὁ Ἰησοῦς, 7 ἤγαγον τὴν ὄνον καὶ τὸν πῶλον, καὶ ἐπέθηκαν *⸂ἐπάνω⸃ αὐτῶν τὰ ἱμάτια *⸋αὐτῶν,⸌ καὶ ἐπεκάθισεν ἐπάνω αὐτῶν. 8 Ὁ δὲ πλεῖστος ὄχλος ἔστρωσαν *⸂ἑαυτῶν⸃ τὰ ἱμάτια ἐν τῇ ὁδῷ· ἄλλοι δὲ ἔκοπτον κλάδους ἀπὸ τῶν δένδρων, καὶ ἐστρώννυον ἐν τῇ ὁδῷ. 9 Οἱ δὲ ὄχλοι οἱ προάγοντες *⸆ καὶ οἱ ἀκολουθοῦντες ἔκραζον, λέγοντες, Ὡσαννὰ τῷ υἱῷ Δαυίδ. Εὐλογημένος ὁ ἐρχόμενος ἐν ὀνόματι κυρίου. Ὡσαννὰ ἐν τοῖς ὑψίστοις. 10 Καὶ εἰσελθόντος αὐτοῦ εἰς Ἱεροσόλυμα, ἐσείσθη πᾶσα ἡ πόλις, λέγουσα, Τίς ἐστιν οὗτος; 11 Οἱ δὲ ὄχλοι ἔλεγον, Οὗτός ἐστιν *⸉Ἰησοῦς ὁ προφήτης,⸊ ὁ ἀπὸ Ναζαρὲτ τῆς Γαλιλαίας.

12 Καὶ εἰσῆλθεν *⸋ὁ⸌ Ἰησοῦς εἰς τὸ ἱερὸν *⸋2τοῦ θεοῦ,⸌ καὶ ἐξέβαλεν πάντας τοὺς πωλοῦντας καὶ ἀγοράζοντας ἐν τῷ ἱερῷ, καὶ τὰς τραπέζας τῶν κολλυβιστῶν κατέστρεψεν, καὶ τὰς καθέδρας τῶν πωλούντων τὰς περιστεράς. 13 Καὶ λέγει αὐτοῖς, Γέγραπται, Ὁ οἶκός μου οἶκος προσευχῆς κληθήσεται· ὑμεῖς δὲ αὐτὸν *⸂ἐποιήσατε⸃ σπήλαιον λῃστῶν. 14 Καὶ προσῆλθον αὐτῷ *⸉χωλοὶ καὶ τυφλοὶ⸊ ἐν τῷ ἱερῷ· καὶ ἐθεράπευσεν αὐτούς. 15 Ἰδόντες δὲ οἱ ἀρχιερεῖς καὶ οἱ γραμματεῖς τὰ θαυμάσια ἃ ἐποίησεν, καὶ τοὺς παῖδας *⸆ κράζοντας ἐν τῷ ἱερῷ, καὶ λέγοντας, Ὡσαννὰ τῷ υἱῷ Δαυίδ, ἠγανάκτησαν, 16 καὶ εἶπον αὐτῷ, Ἀκούεις τί οὗτοι λέγουσιν; Ὁ δὲ Ἰησοῦς λέγει αὐτοῖς, Ναί· οὐδέποτε ἀνέγνωτε ὅτι Ἐκ στόματος νηπίων καὶ θηλαζόντων κατηρτίσω αἶνον; 17 Καὶ καταλιπὼν αὐτοὺς ἐξῆλθεν ἔξω τῆς πόλεως εἰς Βηθανίαν, καὶ ηὐλίσθη ἐκεῖ.

18  *⸂Πρωΐας⸃ δὲ *⸂2ἐπανάγων⸃ εἰς τὴν πόλιν, ἐπείνασεν· 19 καὶ ἰδὼν συκῆν μίαν ἐπὶ τῆς ὁδοῦ, ἦλθεν ἐπ᾽ αὐτήν, καὶ οὐδὲν εὗρεν ἐν αὐτῇ εἰ μὴ φύλλα μόνον· καὶ λέγει αὐτῇ, *⸆ Μηκέτι ἐκ σοῦ καρπὸς γένηται εἰς τὸν αἰῶνα. Καὶ ἐξηράνθη παραχρῆμα ἡ συκῆ. 20 Καὶ ἰδόντες οἱ μαθηταὶ ἐθαύμασαν, λέγοντες, Πῶς παραχρῆμα ἐξηράνθη ἡ συκῆ; 21 Ἀποκριθεὶς δὲ ὁ Ἰησοῦς εἶπεν αὐτοῖς, Ἀμὴν λέγω ὑμῖν, ἐὰν ἔχητε πίστιν, καὶ μὴ διακριθῆτε, οὐ μόνον τὸ τῆς συκῆς ποιήσετε, ἀλλὰ κἂν τῷ ὄρει τούτῳ εἴπητε, Ἄρθητι καὶ βλήθητι εἰς τὴν θάλασσαν, γενήσεται. 22 Καὶ πάντα ὅσα *⸂ἐὰν⸃ αἰτήσητε ἐν τῇ προσευχῇ, πιστεύοντες, λήψεσθε.

23 Καὶ *⸂ἐλθόντι αὐτῷ⸃ εἰς τὸ ἱερόν, προσῆλθον αὐτῷ διδάσκοντι οἱ ἀρχιερεῖς καὶ οἱ πρεσβύτεροι τοῦ λαοῦ, λέγοντες, Ἐν ποίᾳ ἐξουσίᾳ ταῦτα ποιεῖς; Καὶ τίς σοι ἔδωκεν τὴν ἐξουσίαν ταύτην; 24 Ἀποκριθεὶς δὲ ὁ Ἰησοῦς εἶπεν αὐτοῖς, Ἐρωτήσω ὑμᾶς κἀγὼ λόγον ἕνα, ὃν ἐὰν εἴπητέ μοι, κἀγὼ ὑμῖν ἐρῶ ἐν ποίᾳ ἐξουσίᾳ ταῦτα ποιῶ. 25 Τὸ βάπτισμα *⸆ Ἰωάννου πόθεν ἦν; Ἐξ οὐρανοῦ ἢ ἐξ ἀνθρώπων; Οἱ δὲ διελογίζοντο *⸂παρ᾽⸃ ἑαυτοῖς, λέγοντες, Ἐὰν εἴπωμεν, Ἐξ οὐρανοῦ, ἐρεῖ ἡμῖν, Διὰ τί οὖν οὐκ ἐπιστεύσατε αὐτῷ; 26 Ἐὰν δὲ εἴπωμεν, Ἐξ ἀνθρώπων, φοβούμεθα τὸν ὄχλον· πάντες γὰρ *⸉ἔχουσιν τὸν Ἰωάννην ὡς προφήτην.⸊ 27 Καὶ ἀποκριθέντες τῷ Ἰησοῦ εἶπον, Οὐκ οἴδαμεν. Ἔφη αὐτοῖς καὶ αὐτός, Οὐδὲ ἐγὼ λέγω ὑμῖν ἐν ποίᾳ ἐξουσίᾳ ταῦτα ποιῶ. 28 Τί δὲ ὑμῖν δοκεῖ; Ἄνθρωπος *⸆ εἶχεν τέκνα δύο, *⸋καὶ⸌ προσελθὼν τῷ πρώτῳ εἶπεν, Τέκνον, ὕπαγε, σήμερον ἐργάζου ἐν τῷ ἀμπελῶνί *⸋2μου.⸌ 29  *⸂Ὁ δὲ ἀποκριθεὶς εἶπεν, Οὐ θέλω· ὕστερον δὲ μεταμεληθείς, ἀπῆλθεν.⸃ 30  *⸂Καὶ προσελθὼν⸃ τῷ *⸂2ἑτέρῳ⸃ εἶπεν ὡσαύτως. *⸂3Ὁ δὲ ἀποκριθεὶς εἶπεν, Ἐγώ, κύριε· καὶ οὐκ ἀπῆλθεν.⸃ 31 Τίς ἐκ τῶν δύο ἐποίησεν τὸ θέλημα τοῦ πατρός; Λέγουσιν *⸋αὐτῷ,⸌ Ὁ *⸂πρῶτος.⸃ Λέγει αὐτοῖς ὁ Ἰησοῦς, Ἀμὴν λέγω ὑμῖν, ὅτι οἱ τελῶναι καὶ αἱ πόρναι προάγουσιν ὑμᾶς εἰς τὴν βασιλείαν τοῦ θεοῦ. 32 Ἦλθεν γὰρ *⸉πρὸς ὑμᾶς Ἰωάννης⸊ ἐν ὁδῷ δικαιοσύνης, καὶ οὐκ ἐπιστεύσατε αὐτῷ· οἱ δὲ τελῶναι καὶ αἱ πόρναι ἐπίστευσαν αὐτῷ· ὑμεῖς δὲ ἰδόντες *⸂οὐ⸃ μετεμελήθητε ὕστερον τοῦ πιστεῦσαι αὐτῷ.

33 Ἄλλην παραβολὴν ἀκούσατε. Ἄνθρωπός *⸋τις⸌ ἦν οἰκοδεσπότης, ὅστις ἐφύτευσεν ἀμπελῶνα, καὶ φραγμὸν αὐτῷ περιέθηκεν, καὶ ὤρυξεν ἐν αὐτῷ ληνόν, καὶ ᾠκοδόμησεν πύργον, καὶ ἐξέδοτο αὐτὸν γεωργοῖς, καὶ ἀπεδήμησεν. 34 Ὅτε δὲ ἤγγισεν ὁ καιρὸς τῶν καρπῶν, ἀπέστειλεν τοὺς δούλους αὐτοῦ πρὸς τοὺς γεωργούς, λαβεῖν τοὺς καρποὺς αὐτοῦ· 35 καὶ λαβόντες οἱ γεωργοὶ τοὺς δούλους αὐτοῦ, ὃν μὲν ἔδειραν, ὃν δὲ ἀπέκτειναν, ὃν δὲ ἐλιθοβόλησαν. 36 Πάλιν ἀπέστειλεν ἄλλους δούλους πλείονας τῶν πρώτων· καὶ ἐποίησαν αὐτοῖς ὡσαύτως. 37 Ὕστερον δὲ ἀπέστειλεν πρὸς αὐτοὺς τὸν υἱὸν αὐτοῦ, λέγων, Ἐντραπήσονται τὸν υἱόν μου. 38 Οἱ δὲ γεωργοὶ ἰδόντες τὸν υἱὸν εἶπον ἐν ἑαυτοῖς, Οὗτός ἐστιν ὁ κληρονόμος· δεῦτε, ἀποκτείνωμεν αὐτόν, καὶ *⸂κατάσχωμεν⸃ τὴν κληρονομίαν αὐτοῦ. 39 Καὶ λαβόντες αὐτὸν ἐξέβαλον ἔξω τοῦ ἀμπελῶνος καὶ ἀπέκτειναν. 40 Ὅταν οὖν ἔλθῃ ὁ κύριος τοῦ ἀμπελῶνος, τί ποιήσει τοῖς γεωργοῖς ἐκείνοις; 41 Λέγουσιν αὐτῷ, Κακοὺς κακῶς ἀπολέσει αὐτούς, καὶ τὸν ἀμπελῶνα ἐκδώσεται ἄλλοις γεωργοῖς, οἵτινες ἀποδώσουσιν αὐτῷ τοὺς καρποὺς ἐν τοῖς καιροῖς αὐτῶν. 42 Λέγει αὐτοῖς ὁ Ἰησοῦς, Οὐδέποτε ἀνέγνωτε ἐν ταῖς γραφαῖς, Λίθον ὃν ἀπεδοκίμασαν οἱ οἰκοδομοῦντες, οὗτος ἐγενήθη εἰς κεφαλὴν γωνίας· παρὰ κυρίου ἐγένετο αὕτη, καὶ ἔστιν θαυμαστὴ ἐν ὀφθαλμοῖς ἡμῶν; 43 Διὰ τοῦτο λέγω ὑμῖν ὅτι ἀρθήσεται ἀφ᾽ ὑμῶν ἡ βασιλεία τοῦ θεοῦ, καὶ δοθήσεται ἔθνει ποιοῦντι τοὺς καρποὺς αὐτῆς. 44 Καὶ ὁ πεσὼν ἐπὶ τὸν λίθον τοῦτον συνθλασθήσεται· ἐφ᾽ ὃν δ᾽ ἂν πέσῃ, λικμήσει αὐτόν. 45 Καὶ ἀκούσαντες οἱ ἀρχιερεῖς καὶ οἱ Φαρισαῖοι τὰς παραβολὰς αὐτοῦ ἔγνωσαν ὅτι περὶ αὐτῶν λέγει. 46 Καὶ ζητοῦντες αὐτὸν κρατῆσαι, ἐφοβήθησαν τοὺς ὄχλους, *⸂ἐπειδὴ ὡς⸃ προφήτην αὐτὸν εἶχον.

22

1 Καὶ ἀποκριθεὶς ὁ Ἰησοῦς πάλιν εἶπεν *⸉αὐτοῖς ἐν παραβολαῖς,⸊ λέγων, 2 Ὡμοιώθη ἡ βασιλεία τῶν οὐρανῶν ἀνθρώπῳ βασιλεῖ, ὅστις ἐποίησεν γάμους τῷ υἱῷ αὐτοῦ· 3 καὶ ἀπέστειλεν τοὺς δούλους αὐτοῦ καλέσαι τοὺς κεκλημένους εἰς τοὺς γάμους, καὶ οὐκ ἤθελον ἐλθεῖν. 4 Πάλιν ἀπέστειλεν ἄλλους δούλους, λέγων, Εἴπατε τοῖς κεκλημένοις. Ἰδού, τὸ ἄριστόν μου *⸂ἡτοίμασα,⸃ οἱ ταῦροί μου καὶ τὰ σιτιστὰ τεθυμένα, καὶ πάντα ἕτοιμα· δεῦτε εἰς τοὺς γάμους. 5 Οἱ δὲ ἀμελήσαντες ἀπῆλθον, *⸂ὁ μὲν εἰς τὸν ἴδιον ἀγρόν, ὁ⸃ δὲ *⸂2εἰς⸃ τὴν ἐμπορίαν αὐτοῦ· 6 οἱ δὲ λοιποὶ κρατήσαντες τοὺς δούλους αὐτοῦ ὕβρισαν καὶ ἀπέκτειναν. 7  *⸂Καὶ ἀκούσας ὁ βασιλεὺς⸃ *⸋ἐκεῖνος⸌ ὠργίσθη, καὶ πέμψας τὰ στρατεύματα αὐτοῦ ἀπώλεσεν τοὺς φονεῖς ἐκείνους, καὶ τὴν πόλιν αὐτῶν ἐνέπρησεν. 8 Τότε λέγει τοῖς δούλοις αὐτοῦ, Ὁ μὲν γάμος ἕτοιμός ἐστιν, οἱ δὲ κεκλημένοι οὐκ ἦσαν ἄξιοι. 9 Πορεύεσθε οὖν ἐπὶ τὰς διεξόδους τῶν ὁδῶν, καὶ ὅσους *⸂ἂν⸃ εὕρητε, καλέσατε εἰς τοὺς γάμους. 10 Καὶ ἐξελθόντες οἱ δοῦλοι ἐκεῖνοι εἰς τὰς ὁδοὺς συνήγαγον πάντας *⸂ὅσους⸃ εὗρον, πονηρούς τε καὶ ἀγαθούς· καὶ ἐπλήσθη ὁ *⸂2γάμος⸃ ἀνακειμένων. 11 Εἰσελθὼν δὲ ὁ βασιλεὺς θεάσασθαι τοὺς ἀνακειμένους εἶδεν ἐκεῖ ἄνθρωπον οὐκ ἐνδεδυμένον ἔνδυμα γάμου· 12 καὶ λέγει αὐτῷ, Ἑταῖρε, πῶς εἰσῆλθες ὧδε μὴ ἔχων ἔνδυμα γάμου; Ὁ δὲ ἐφιμώθη. 13 Τότε *⸉εἶπεν ὁ βασιλεὺς⸊ τοῖς διακόνοις, Δήσαντες αὐτοῦ *⸉2πόδας καὶ χεῖρας,⸊ *⸂ἄρατε αὐτὸν καὶ ἐκβάλετε⸃ εἰς τὸ σκότος τὸ ἐξώτερον· ἐκεῖ ἔσται ὁ κλαυθμὸς καὶ ὁ βρυγμὸς τῶν ὀδόντων. 14 Πολλοὶ γάρ εἰσιν κλητοί, ὀλίγοι δὲ ἐκλεκτοί.

15 Τότε πορευθέντες οἱ Φαρισαῖοι συμβούλιον ἔλαβον ὅπως αὐτὸν παγιδεύσωσιν ἐν λόγῳ. 16 Καὶ ἀποστέλλουσιν αὐτῷ τοὺς μαθητὰς αὐτῶν μετὰ τῶν Ἡρῳδιανῶν, *⸂λέγοντες,⸃ Διδάσκαλε, οἴδαμεν ὅτι ἀληθὴς εἶ, καὶ τὴν ὁδὸν τοῦ θεοῦ ἐν ἀληθείᾳ διδάσκεις, καὶ οὐ μέλει σοι περὶ οὐδενός, οὐ γὰρ βλέπεις εἰς πρόσωπον ἀνθρώπων. 17 Εἰπὲ οὖν ἡμῖν, τί σοι δοκεῖ; Ἔξεστιν δοῦναι κῆνσον Καίσαρι, ἢ οὔ; 18 Γνοὺς δὲ ὁ Ἰησοῦς τὴν πονηρίαν αὐτῶν εἶπεν, Τί με πειράζετε, ὑποκριταί; 19 Ἐπιδείξατέ μοι τὸ νόμισμα τοῦ κήνσου. Οἱ δὲ προσήνεγκαν αὐτῷ δηνάριον. 20 Καὶ λέγει αὐτοῖς, Τίνος ἡ εἰκὼν αὕτη καὶ ἡ ἐπιγραφή; 21 Λέγουσιν *⸋αὐτῷ,⸌ Καίσαρος. Τότε λέγει αὐτοῖς, Ἀπόδοτε οὖν τὰ Καίσαρος Καίσαρι· καὶ τὰ τοῦ θεοῦ τῷ θεῷ. 22 Καὶ ἀκούσαντες ἐθαύμασαν· καὶ ἀφέντες αὐτὸν ἀπῆλθον.

23 Ἐν ἐκείνῃ τῇ ἡμέρᾳ προσῆλθον αὐτῷ Σαδδουκαῖοι, *⸋οἱ⸌ λέγοντες μὴ εἶναι ἀνάστασιν, καὶ ἐπηρώτησαν αὐτόν, 24 λέγοντες, Διδάσκαλε, Μωσῆς εἶπεν, Ἐάν τις ἀποθάνῃ μὴ ἔχων τέκνα, ἐπιγαμβρεύσει ὁ ἀδελφὸς αὐτοῦ τὴν γυναῖκα αὐτοῦ, καὶ ἀναστήσει σπέρμα τῷ ἀδελφῷ αὐτοῦ. 25 Ἦσαν δὲ παρ᾽ ἡμῖν ἑπτὰ ἀδελφοί· καὶ ὁ πρῶτος γαμήσας ἐτελεύτησεν· καὶ μὴ ἔχων σπέρμα, ἀφῆκεν τὴν γυναῖκα αὐτοῦ τῷ ἀδελφῷ αὐτοῦ. 26 Ὁμοίως καὶ ὁ δεύτερος, καὶ ὁ τρίτος, ἕως τῶν ἑπτά. 27 Ὕστερον δὲ πάντων ἀπέθανεν *⸋καὶ⸌ ἡ γυνή. 28 Ἐν τῇ *⸉οὖν ἀναστάσει,⸊ τίνος τῶν ἑπτὰ ἔσται γυνή; Πάντες γὰρ ἔσχον αὐτήν. 29 Ἀποκριθεὶς δὲ ὁ Ἰησοῦς εἶπεν αὐτοῖς, Πλανᾶσθε, μὴ εἰδότες τὰς γραφάς, μηδὲ τὴν δύναμιν τοῦ θεοῦ. 30 Ἐν γὰρ τῇ ἀναστάσει οὔτε γαμοῦσιν, οὔτε *⸂ἐκγαμίζονται,⸃ ἀλλ᾽ ὡς ἄγγελοι *⸂2τοῦ θεοῦ⸃ ἐν *⸆ οὐρανῷ εἰσιν. 31 Περὶ δὲ τῆς ἀναστάσεως τῶν νεκρῶν, οὐκ ἀνέγνωτε τὸ ῥηθὲν ὑμῖν ὑπὸ τοῦ θεοῦ, λέγοντος, 32 Ἐγώ εἰμι ὁ θεὸς Ἀβραάμ, καὶ ὁ θεὸς Ἰσαάκ, καὶ ὁ θεὸς Ἰακώβ; *⸂Οὐκ ἔστιν ὁ θεὸς θεὸς νεκρῶν,⸃ ἀλλὰ ζώντων. 33 Καὶ ἀκούσαντες οἱ ὄχλοι ἐξεπλήσσοντο ἐπὶ τῇ διδαχῇ αὐτοῦ.

34 Οἱ δὲ Φαρισαῖοι, ἀκούσαντες ὅτι ἐφίμωσεν τοὺς Σαδδουκαίους, συνήχθησαν ἐπὶ τὸ αὐτό. 35 Καὶ ἐπηρώτησεν εἷς ἐξ αὐτῶν νομικός, πειράζων αὐτόν, *⸋καὶ λέγων,⸌ 36 Διδάσκαλε, ποία ἐντολὴ μεγάλη ἐν τῷ νόμῳ; 37  *⸂ὁ δὲ Ἰησοῦς⸃ *⸂2ἔφη⸃ αὐτῷ, Ἀγαπήσεις κύριον τὸν θεόν σου, *⸂3ἐν ὅλῃ καρδίᾳ σου, καὶ ἐν ὅλῃ ψυχῇ σου, καὶ ἐν ὅλῃ τῇ διανοίᾳ σου.⸃ 38 Αὕτη ἐστὶν *⸂πρώτη καὶ μεγάλη⸃ ἐντολή. 39 Δευτέρα *⸋δὲ⸌ ὁμοία *⸂αὐτῇ,⸃ Ἀγαπήσεις τὸν πλησίον σου ὡς σεαυτόν. 40 Ἐν ταύταις ταῖς δυσὶν ἐντολαῖς *⸂ὅλος ὁ νόμος καὶ οἱ προφῆται κρέμανται.⸃

41 Συνηγμένων δὲ τῶν Φαρισαίων, ἐπηρώτησεν αὐτοὺς ὁ Ἰησοῦς, 42 λέγων, Τί ὑμῖν δοκεῖ περὶ τοῦ χριστοῦ; Τίνος υἱός ἐστιν; Λέγουσιν αὐτῷ, Τοῦ Δαυίδ. 43 Λέγει αὐτοῖς, Πῶς οὖν Δαυὶδ ἐν πνεύματι *⸉κύριον αὐτὸν καλεῖ,⸊ λέγων, 44 Εἶπεν *⸋ὁ⸌ κύριος τῷ κυρίῳ μου, Κάθου ἐκ δεξιῶν μου, ἕως ἂν θῶ τοὺς ἐχθρούς σου *⸂ὑποπόδιον⸃ τῶν ποδῶν σου; 45 Εἰ οὖν Δαυὶδ καλεῖ αὐτὸν κύριον, πῶς υἱὸς αὐτοῦ ἐστιν; 46 Καὶ οὐδεὶς ἐδύνατο *⸉αὐτῷ ἀποκριθῆναι⸊ λόγον· οὐδὲ ἐτόλμησέν τις ἀπ᾽ ἐκείνης τῆς ἡμέρας ἐπερωτῆσαι αὐτὸν οὐκέτι.

23

1 Τότε ὁ Ἰησοῦς ἐλάλησεν τοῖς ὄχλοις καὶ τοῖς μαθηταῖς αὐτοῦ, 2 λέγων, Ἐπὶ τῆς Μωσέως καθέδρας ἐκάθισαν οἱ γραμματεῖς καὶ οἱ Φαρισαῖοι· 3 πάντα οὖν ὅσα *⸂ἐὰν⸃ εἴπωσιν ὑμῖν *⸋τηρεῖν,⸌ *⸉τηρεῖτε καὶ ποιεῖτε·⸊ κατὰ δὲ τὰ ἔργα αὐτῶν μὴ ποιεῖτε, λέγουσιν γὰρ καὶ οὐ ποιοῦσιν. 4 Δεσμεύουσιν *⸂γὰρ⸃ φορτία βαρέα *⸋καὶ δυσβάστακτα,⸌ καὶ ἐπιτιθέασιν ἐπὶ τοὺς ὤμους τῶν ἀνθρώπων, *⸂2τῷ δὲ⸃ δακτύλῳ αὐτῶν οὐ θέλουσιν κινῆσαι αὐτά. 5 Πάντα δὲ τὰ ἔργα αὐτῶν ποιοῦσιν πρὸς τὸ θεαθῆναι τοῖς ἀνθρώποις· πλατύνουσιν *⸂δὲ⸃ τὰ φυλακτήρια αὐτῶν, καὶ μεγαλύνουσιν τὰ κράσπεδα *⸋τῶν ἱματίων αὐτῶν·⸌ 6 φιλοῦσίν *⸂τε⸃ τὴν πρωτοκλισίαν ἐν τοῖς δείπνοις, καὶ τὰς πρωτοκαθεδρίας ἐν ταῖς συναγωγαῖς, 7 καὶ τοὺς ἀσπασμοὺς ἐν ταῖς ἀγοραῖς, καὶ καλεῖσθαι ὑπὸ τῶν ἀνθρώπων, Ῥαββί, *⸋ῥαββί·⸌ 8 ὑμεῖς δὲ μὴ κληθῆτε Ῥαββί· εἷς γάρ ἐστιν ὑμῶν ὁ *⸂καθηγητής,⸃ *⸋ὁ χριστός·⸌ πάντες δὲ ὑμεῖς ἀδελφοί ἐστε. 9 Καὶ πατέρα μὴ καλέσητε ὑμῶν ἐπὶ τῆς γῆς· εἷς γάρ ἐστιν *⸉ὁ πατὴρ ὑμῶν,⸊ ὁ *⸂ἐν τοῖς οὐρανοῖς.⸃ 10 Μηδὲ κληθῆτε καθηγηταί· *⸂εἷς γὰρ ὑμῶν ἐστιν ὁ καθηγητής,⸃ ὁ χριστός. 11 Ὁ δὲ μείζων ὑμῶν *⸂ἔσται⸃ ὑμῶν διάκονος. 12 Ὅστις δὲ ὑψώσει ἑαυτόν, ταπεινωθήσεται· καὶ ὅστις ταπεινώσει ἑαυτόν, ὑψωθήσεται.

13  *⸋Οὐαὶ δὲ ὑμῖν, γραμματεῖς καὶ Φαρισαῖοι, ὑποκριταί, ὅτι κατεσθίετε τὰς οἰκίας τῶν χηρῶν, καὶ προφάσει μακρὰ προσευχόμενοι· διὰ τοῦτο λήψεσθε περισσότερον κρίμα.⸌ 14 Οὐαὶ *⸆ ὑμῖν, γραμματεῖς καὶ Φαρισαῖοι, ὑποκριταί, ὅτι κλείετε τὴν βασιλείαν τῶν οὐρανῶν ἔμπροσθεν τῶν ἀνθρώπων· ὑμεῖς γὰρ οὐκ εἰσέρχεσθε, οὐδὲ τοὺς εἰσερχομένους ἀφίετε εἰσελθεῖν.

15 Οὐαὶ ὑμῖν, γραμματεῖς καὶ Φαρισαῖοι, ὑποκριταί, ὅτι περιάγετε τὴν θάλασσαν καὶ τὴν ξηρὰν ποιῆσαι ἕνα προσήλυτον, καὶ ὅταν γένηται, ποιεῖτε αὐτὸν υἱὸν γεέννης διπλότερον ὑμῶν.

16 Οὐαὶ ὑμῖν, ὁδηγοὶ τυφλοί, οἱ λέγοντες, Ὃς ἂν ὀμόσῃ ἐν τῷ ναῷ, οὐδέν ἐστιν· ὃς δ᾽ ἂν ὀμόσῃ ἐν τῷ χρυσῷ τοῦ ναοῦ, ὀφείλει. 17 Μωροὶ καὶ τυφλοί· τίς γὰρ μείζων ἐστίν, ὁ χρυσός, ἢ ὁ ναὸς ὁ *⸂ἁγιάζων⸃ τὸν χρυσόν; 18 Καί, Ὃς *⸂ἐὰν⸃ ὀμόσῃ ἐν τῷ θυσιαστηρίῳ, οὐδέν ἐστιν· ὃς δ᾽ ἂν ὀμόσῃ ἐν τῷ δώρῳ τῷ ἐπάνω αὐτοῦ, ὀφείλει. 19  *⸋Μωροὶ καὶ⸌ τυφλοί· τί γὰρ μεῖζον, τὸ δῶρον, ἢ τὸ θυσιαστήριον τὸ ἁγιάζον τὸ δῶρον; 20 Ὁ οὖν ὀμόσας ἐν τῷ θυσιαστηρίῳ ὀμνύει ἐν αὐτῷ καὶ ἐν πᾶσιν τοῖς ἐπάνω αὐτοῦ· 21 καὶ ὁ ὀμόσας ἐν τῷ ναῷ ὀμνύει ἐν αὐτῷ καὶ ἐν τῷ *⸂κατοικήσαντι⸃ αὐτόν· 22 καὶ ὁ ὀμόσας ἐν τῷ οὐρανῷ ὀμνύει ἐν τῷ θρόνῳ τοῦ θεοῦ καὶ ἐν τῷ καθημένῳ ἐπάνω αὐτοῦ.

23 Οὐαὶ ὑμῖν, γραμματεῖς καὶ Φαρισαῖοι, ὑποκριταί, ὅτι ἀποδεκατοῦτε τὸ ἡδύοσμον καὶ τὸ ἄνηθον καὶ τὸ κύμινον, καὶ ἀφήκατε τὰ βαρύτερα τοῦ νόμου, τὴν κρίσιν καὶ *⸂τὸν ἔλεον⸃ καὶ τὴν πίστιν· ταῦτα *⸆ ἔδει ποιῆσαι, κἀκεῖνα μὴ ἀφιέναι. 24 Ὁδηγοὶ τυφλοί, *⸋οἱ⸌ διϋλίζοντες τὸν κώνωπα, τὴν δὲ κάμηλον καταπίνοντες.

25 Οὐαὶ ὑμῖν, γραμματεῖς καὶ Φαρισαῖοι, ὑποκριταί, ὅτι καθαρίζετε τὸ ἔξωθεν τοῦ ποτηρίου καὶ τῆς παροψίδος, ἔσωθεν δὲ γέμουσιν ἐξ ἁρπαγῆς καὶ *⸂ἀδικίας.⸃ 26 Φαρισαῖε τυφλέ, καθάρισον πρῶτον τὸ ἐντὸς τοῦ ποτηρίου *⸋καὶ τῆς παροψίδος,⸌ ἵνα γένηται καὶ τὸ ἐκτὸς *⸂αὐτῶν⸃ καθαρόν.

27 Οὐαὶ ὑμῖν, γραμματεῖς καὶ Φαρισαῖοι, ὑποκριταί, ὅτι *⸂παρομοιάζετε⸃ τάφοις κεκονιαμένοις, οἵτινες ἔξωθεν μὲν φαίνονται ὡραῖοι, ἔσωθεν δὲ γέμουσιν ὀστέων νεκρῶν καὶ πάσης ἀκαθαρσίας. 28 Οὕτως καὶ ὑμεῖς ἔξωθεν μὲν φαίνεσθε τοῖς ἀνθρώποις δίκαιοι, ἔσωθεν δὲ *⸉μεστοί ἐστε⸊ ὑποκρίσεως καὶ ἀνομίας.

29 Οὐαὶ ὑμῖν, γραμματεῖς καὶ Φαρισαῖοι, ὑποκριταί, ὅτι οἰκοδομεῖτε τοὺς τάφους τῶν προφητῶν, καὶ κοσμεῖτε τὰ μνημεῖα τῶν δικαίων, 30 καὶ λέγετε, Εἰ *⸂ἦμεν ἐν ταῖς ἡμέραις τῶν πατέρων ἡμῶν, οὐκ ἂν ἦμεν⸃ *⸉κοινωνοὶ αὐτῶν⸊ ἐν τῷ αἵματι τῶν προφητῶν. 31 Ὥστε μαρτυρεῖτε ἑαυτοῖς ὅτι υἱοί ἐστε τῶν φονευσάντων τοὺς προφήτας· 32 καὶ ὑμεῖς πληρώσατε τὸ μέτρον τῶν πατέρων ὑμῶν. 33 Ὄφεις, γεννήματα ἐχιδνῶν, πῶς φύγητε ἀπὸ τῆς κρίσεως τῆς γεέννης; 34 Διὰ τοῦτο, ἰδού, ἐγὼ ἀποστέλλω πρὸς ὑμᾶς προφήτας καὶ σοφοὺς καὶ γραμματεῖς· *⸋καὶ⸌ ἐξ αὐτῶν ἀποκτενεῖτε καὶ σταυρώσετε, καὶ ἐξ αὐτῶν μαστιγώσετε ἐν ταῖς συναγωγαῖς ὑμῶν καὶ διώξετε ἀπὸ πόλεως εἰς πόλιν· 35 ὅπως ἔλθῃ ἐφ᾽ ὑμᾶς πᾶν αἷμα δίκαιον ἐκχυνόμενον ἐπὶ τῆς γῆς, ἀπὸ τοῦ αἵματος Ἄβελ τοῦ δικαίου, ἕως τοῦ αἵματος Ζαχαρίου υἱοῦ Βαραχίου, ὃν ἐφονεύσατε μεταξὺ τοῦ ναοῦ καὶ τοῦ θυσιαστηρίου. 36 Ἀμὴν λέγω ὑμῖν, *⸋ὅτι⸌ ἥξει *⸉πάντα ταῦτα⸊ ἐπὶ τὴν γενεὰν ταύτην.

37 Ἱερουσαλήμ, Ἱερουσαλήμ, ἡ ἀποκτένουσα τοὺς προφήτας καὶ λιθοβολοῦσα τοὺς ἀπεσταλμένους πρὸς αὐτήν, ποσάκις ἠθέλησα ἐπισυναγαγεῖν τὰ τέκνα σου, ὃν τρόπον *⸉ἐπισυνάγει ὄρνις⸊ τὰ νοσσία *⸂ἑαυτῆς⸃ ὑπὸ τὰς πτέρυγας, καὶ οὐκ ἠθελήσατε. 38 Ἰδού, ἀφίεται ὑμῖν ὁ οἶκος ὑμῶν *⸋ἔρημος.⸌ 39 Λέγω γὰρ ὑμῖν, οὐ μή με ἴδητε ἀπ᾽ ἄρτι, ἕως ἂν εἴπητε, Εὐλογημένος ὁ ἐρχόμενος ἐν ὀνόματι κυρίου.

24

1 Καὶ ἐξελθὼν ὁ Ἰησοῦς *⸉ἐπορεύετο ἀπὸ τοῦ ἱεροῦ·⸊ καὶ προσῆλθον *⸆ οἱ μαθηταὶ αὐτοῦ ἐπιδεῖξαι αὐτῷ τὰς οἰκοδομὰς τοῦ ἱεροῦ. 2  *⸂Ὁ δὲ Ἰησοῦς⸃ *⸆ εἶπεν αὐτοῖς, Οὐ βλέπετε *⸉πάντα ταῦτα;⸊ Ἀμὴν λέγω ὑμῖν, οὐ μὴ ἀφεθῇ ὧδε λίθος ἐπὶ λίθον, ὃς οὐ *⸆2 καταλυθήσεται.

3 Καθημένου δὲ αὐτοῦ ἐπὶ τοῦ ὄρους τῶν Ἐλαιῶν, προσῆλθον αὐτῷ οἱ μαθηταὶ κατ᾽ ἰδίαν, λέγοντες, Εἰπὲ ἡμῖν, πότε ταῦτα ἔσται; Καὶ τί τὸ σημεῖον τῆς σῆς παρουσίας, καὶ *⸋τῆς⸌ συντελείας τοῦ αἰῶνος; 4 Καὶ ἀποκριθεὶς ὁ Ἰησοῦς εἶπεν αὐτοῖς, Βλέπετε, μή τις ὑμᾶς πλανήσῃ. 5 Πολλοὶ γὰρ ἐλεύσονται ἐπὶ τῷ ὀνόματί μου, λέγοντες, Ἐγώ εἰμι ὁ χριστός· καὶ πολλοὺς πλανήσουσιν. 6 Μελλήσετε δὲ ἀκούειν πολέμους καὶ ἀκοὰς πολέμων· ὁρᾶτε, μὴ θροεῖσθε· δεῖ γὰρ *⸋πάντα⸌ γενέσθαι· ἀλλ᾽ οὔπω ἐστὶν τὸ τέλος. 7 Ἐγερθήσεται γὰρ ἔθνος ἐπὶ ἔθνος, καὶ βασιλεία ἐπὶ βασιλείαν· καὶ ἔσονται λιμοὶ *⸋καὶ λοιμοὶ⸌ καὶ σεισμοὶ κατὰ τόπους. 8 Πάντα δὲ ταῦτα ἀρχὴ ὠδίνων. 9 Τότε παραδώσουσιν ὑμᾶς εἰς θλίψιν, καὶ ἀποκτενοῦσιν ὑμᾶς· καὶ ἔσεσθε μισούμενοι ὑπὸ πάντων τῶν ἐθνῶν διὰ τὸ ὄνομά μου. 10 Καὶ τότε σκανδαλισθήσονται πολλοί, καὶ ἀλλήλους παραδώσουσιν, καὶ μισήσουσιν ἀλλήλους. 11 Καὶ πολλοὶ ψευδοπροφῆται ἐγερθήσονται, καὶ πλανήσουσιν πολλούς. 12 Καὶ διὰ τὸ πληθυνθῆναι τὴν ἀνομίαν, ψυγήσεται ἡ ἀγάπη τῶν πολλῶν· 13 ὁ δὲ ὑπομείνας εἰς τέλος, οὗτος σωθήσεται. 14 Καὶ κηρυχθήσεται τοῦτο τὸ εὐαγγέλιον τῆς βασιλείας ἐν ὅλῃ τῇ οἰκουμένῃ εἰς μαρτύριον πᾶσιν τοῖς ἔθνεσιν· καὶ τότε ἥξει τὸ τέλος.

15 Ὅταν οὖν ἴδητε τὸ βδέλυγμα τῆς ἐρημώσεως, τὸ ῥηθὲν διὰ Δανιὴλ τοῦ προφήτου, *⸂ἑστὼς⸃ ἐν τόπῳ ἁγίῳ—ὁ ἀναγινώσκων νοείτω— 16 τότε οἱ ἐν τῇ Ἰουδαίᾳ φευγέτωσαν *⸂ἐπὶ⸃ τὰ ὄρη· 17 ὁ ἐπὶ τοῦ δώματος μὴ *⸂καταβαινέτω⸃ ἆραι *⸂2τὰ⸃ ἐκ τῆς οἰκίας αὐτοῦ· 18 καὶ ὁ ἐν τῷ ἀγρῷ μὴ ἐπιστρεψάτω ὀπίσω ἆραι *⸂τὰ ἱμάτια⸃ αὐτοῦ. 19 Οὐαὶ δὲ ταῖς ἐν γαστρὶ ἐχούσαις καὶ ταῖς θηλαζούσαις ἐν ἐκείναις ταῖς ἡμέραις. 20 Προσεύχεσθε δὲ ἵνα μὴ γένηται ἡ φυγὴ ὑμῶν χειμῶνος, μηδὲ *⸆ σαββάτῳ. 21 Ἔσται γὰρ τότε θλίψις μεγάλη, οἵα οὐ γέγονεν ἀπ᾽ ἀρχῆς κόσμου ἕως τοῦ νῦν, οὐδ᾽ οὐ μὴ γένηται. 22 Καὶ εἰ μὴ ἐκολοβώθησαν αἱ ἡμέραι ἐκεῖναι, οὐκ ἂν ἐσώθη πᾶσα σάρξ· διὰ δὲ τοὺς ἐκλεκτοὺς κολοβωθήσονται αἱ ἡμέραι ἐκεῖναι. 23 Τότε ἐάν τις ὑμῖν εἴπῃ, Ἰδού, ὧδε ὁ χριστός, ἢ ὧδε, μὴ πιστεύσητε. 24 Ἐγερθήσονται γὰρ ψευδόχριστοι καὶ ψευδοπροφῆται, καὶ δώσουσιν σημεῖα μεγάλα καὶ τέρατα, ὥστε *⸂πλανῆσαι,⸃ εἰ δυνατόν, καὶ τοὺς ἐκλεκτούς. 25 Ἰδού, προείρηκα ὑμῖν. 26 Ἐὰν οὖν εἴπωσιν ὑμῖν, Ἰδού, ἐν τῇ ἐρήμῳ ἐστίν, μὴ ἐξέλθητε· Ἰδού, ἐν τοῖς ταμείοις, μὴ πιστεύσητε. 27 Ὥσπερ γὰρ ἡ ἀστραπὴ ἐξέρχεται ἀπὸ ἀνατολῶν καὶ φαίνεται ἕως δυσμῶν, οὕτως ἔσται *⸆ ἡ παρουσία τοῦ υἱοῦ τοῦ ἀνθρώπου. 28 Ὅπου *⸋γὰρ⸌ ἐὰν ᾖ τὸ πτῶμα, ἐκεῖ συναχθήσονται οἱ ἀετοί.

29 Εὐθέως δὲ μετὰ τὴν θλίψιν τῶν ἡμερῶν ἐκείνων, ὁ ἥλιος σκοτισθήσεται, καὶ ἡ σελήνη οὐ δώσει τὸ φέγγος αὐτῆς, καὶ οἱ ἀστέρες πεσοῦνται ἀπὸ τοῦ οὐρανοῦ, καὶ αἱ δυνάμεις τῶν οὐρανῶν σαλευθήσονται. 30 Καὶ τότε φανήσεται τὸ σημεῖον τοῦ υἱοῦ τοῦ ἀνθρώπου ἐν *⸋τῷ⸌ οὐρανῷ· καὶ τότε κόψονται πᾶσαι αἱ φυλαὶ τῆς γῆς, καὶ ὄψονται τὸν υἱὸν τοῦ ἀνθρώπου ἐρχόμενον ἐπὶ τῶν νεφελῶν τοῦ οὐρανοῦ μετὰ δυνάμεως καὶ δόξης πολλῆς. 31 Καὶ ἀποστελεῖ τοὺς ἀγγέλους αὐτοῦ μετὰ σάλπιγγος *⸋φωνῆς⸌ μεγάλης, καὶ ἐπισυνάξουσιν τοὺς ἐκλεκτοὺς αὐτοῦ ἐκ τῶν τεσσάρων ἀνέμων, ἀπ᾽ ἄκρων οὐρανῶν ἕως *⸆ ἄκρων αὐτῶν.

32 Ἀπὸ δὲ τῆς συκῆς μάθετε τὴν παραβολήν· ὅταν ἤδη ὁ κλάδος αὐτῆς γένηται ἁπαλός, καὶ τὰ φύλλα ἐκφύῃ, *⸂γινώσκετε⸃ ὅτι ἐγγὺς τὸ θέρος· 33 οὕτως καὶ ὑμεῖς, ὅταν ἴδητε *⸉ταῦτα πάντα,⸊ γινώσκετε ὅτι ἐγγύς ἐστιν ἐπὶ θύραις. 34 Ἀμὴν λέγω ὑμῖν, *⸆ οὐ μὴ παρέλθῃ ἡ γενεὰ αὕτη, ἕως ἂν πάντα ταῦτα γένηται. 35 Ὁ οὐρανὸς καὶ ἡ γῆ *⸂παρελεύσονται,⸃ οἱ δὲ λόγοι μου οὐ μὴ παρέλθωσιν. 36 Περὶ δὲ τῆς ἡμέρας ἐκείνης καὶ *⸆ ὥρας οὐδεὶς οἶδεν, οὐδὲ οἱ ἄγγελοι τῶν οὐρανῶν, *⸆2 εἰ μὴ ὁ πατήρ *⸋μου⸌ μόνος. 37 Ὥσπερ *⸂δὲ⸃ αἱ ἡμέραι τοῦ Νῶε, οὕτως ἔσται *⸋καὶ⸌ ἡ παρουσία τοῦ υἱοῦ τοῦ ἀνθρώπου. 38  *⸂Ὥσπερ⸃ γὰρ ἦσαν ἐν ταῖς ἡμέραις *⸆ ταῖς πρὸ τοῦ κατακλυσμοῦ τρώγοντες καὶ πίνοντες, γαμοῦντες καὶ *⸂2ἐκγαμίζοντες,⸃ ἄχρι ἧς ἡμέρας εἰσῆλθεν Νῶε εἰς τὴν κιβωτόν, 39 καὶ οὐκ ἔγνωσαν, ἕως ἦλθεν ὁ κατακλυσμὸς καὶ ἦρεν ἅπαντας, οὕτως ἔσται *⸋καὶ⸌ ἡ παρουσία τοῦ υἱοῦ τοῦ ἀνθρώπου. 40 Τότε *⸉δύο ἔσονται⸊ ἐν τῷ ἀγρῷ· *⸂ὁ εἷς παραλαμβάνεται, καὶ ὁ εἷς ἀφίεται.⸃ 41 Δύο ἀλήθουσαι ἐν τῷ μύλωνι· μία παραλαμβάνεται, καὶ μία ἀφίεται. 42 Γρηγορεῖτε οὖν, ὅτι οὐκ οἴδατε ποίᾳ *⸂ὥρᾳ⸃ ὁ κύριος ὑμῶν ἔρχεται. 43 Ἐκεῖνο δὲ γινώσκετε, ὅτι εἰ ᾔδει ὁ οἰκοδεσπότης ποίᾳ φυλακῇ ὁ κλέπτης ἔρχεται, ἐγρηγόρησεν ἄν, καὶ οὐκ ἂν εἴασεν διορυγῆναι τὴν οἰκίαν αὐτοῦ. 44 Διὰ τοῦτο καὶ ὑμεῖς γίνεσθε ἕτοιμοι· ὅτι ᾗ *⸉ὥρᾳ οὐ δοκεῖτε,⸊ ὁ υἱὸς τοῦ ἀνθρώπου ἔρχεται. 45 Τίς ἄρα ἐστὶν ὁ πιστὸς δοῦλος καὶ φρόνιμος, ὃν κατέστησεν ὁ κύριος *⸋αὐτοῦ⸌ ἐπὶ τῆς *⸂θεραπείας⸃ αὐτοῦ, τοῦ *⸂2διδόναι⸃ αὐτοῖς τὴν τροφὴν ἐν καιρῷ; 46 Μακάριος ὁ δοῦλος ἐκεῖνος, ὃν ἐλθὼν ὁ κύριος αὐτοῦ εὑρήσει *⸉ποιοῦντα οὕτως.⸊ 47 Ἀμὴν λέγω ὑμῖν, ὅτι ἐπὶ πᾶσιν τοῖς ὑπάρχουσιν αὐτοῦ καταστήσει αὐτόν. 48 Ἐὰν δὲ εἴπῃ ὁ κακὸς δοῦλος ἐκεῖνος ἐν τῇ καρδίᾳ αὐτοῦ, Χρονίζει *⸉ὁ κύριός μου⸊ *⸋ἐλθεῖν,⸌ 49 καὶ ἄρξηται τύπτειν τοὺς συνδούλους, *⸆ *⸂ἐσθίειν δὲ καὶ πίνειν⸃ μετὰ τῶν μεθυόντων, 50 ἥξει ὁ κύριος τοῦ δούλου ἐκείνου ἐν ἡμέρᾳ ᾗ οὐ προσδοκᾷ, καὶ ἐν ὥρᾳ ᾗ οὐ γινώσκει, 51 καὶ διχοτομήσει αὐτόν, καὶ τὸ μέρος αὐτοῦ μετὰ τῶν ὑποκριτῶν θήσει· ἐκεῖ ἔσται ὁ κλαυθμὸς καὶ ὁ βρυγμὸς τῶν ὀδόντων.

25

1 Τότε ὁμοιωθήσεται ἡ βασιλεία τῶν οὐρανῶν δέκα παρθένοις, αἵτινες λαβοῦσαι τὰς λαμπάδας *⸂αὐτῶν⸃ ἐξῆλθον εἰς *⸂2ἀπάντησιν⸃ τοῦ νυμφίου. 2  *⸂Πέντε δὲ *⸉ἦσαν ἐξ αὐτῶν⸊ φρόνιμοι, καὶ αἱ πέντε μωραί.⸃ 3  *⸂Αἵτινες μωραί,⸃ λαβοῦσαι τὰς λαμπάδας *⸂2αὐτῶν,⸃ οὐκ ἔλαβον μεθ᾽ ἑαυτῶν ἔλαιον· 4 αἱ δὲ φρόνιμοι ἔλαβον ἔλαιον ἐν τοῖς ἀγγείοις *⸋αὐτῶν⸌ μετὰ τῶν λαμπάδων *⸂αὐτῶν.⸃ 5 Χρονίζοντος δὲ τοῦ νυμφίου, ἐνύσταξαν πᾶσαι καὶ ἐκάθευδον. 6 Μέσης δὲ νυκτὸς κραυγὴ γέγονεν, Ἰδού, ὁ νυμφίος *⸋ἔρχεται,⸌ ἐξέρχεσθε εἰς ἀπάντησιν *⸋2αὐτοῦ.⸌ 7 Τότε ἠγέρθησαν πᾶσαι αἱ παρθένοι ἐκεῖναι, καὶ ἐκόσμησαν τὰς λαμπάδας *⸂αὐτῶν.⸃ 8 Αἱ δὲ μωραὶ ταῖς φρονίμοις εἶπον, Δότε ἡμῖν ἐκ τοῦ ἐλαίου ὑμῶν, ὅτι αἱ λαμπάδες ἡμῶν σβέννυνται. 9 Ἀπεκρίθησαν δὲ αἱ φρόνιμοι, λέγουσαι, Μήποτε *⸂οὐκ⸃ ἀρκέσῃ ἡμῖν καὶ ὑμῖν· πορεύεσθε *⸋δὲ⸌ μᾶλλον πρὸς τοὺς πωλοῦντας καὶ ἀγοράσατε ἑαυταῖς. 10 Ἀπερχομένων δὲ αὐτῶν ἀγοράσαι, ἦλθεν ὁ νυμφίος· καὶ αἱ ἕτοιμοι εἰσῆλθον μετ᾽ αὐτοῦ εἰς τοὺς γάμους, καὶ ἐκλείσθη ἡ θύρα. 11 Ὕστερον δὲ ἔρχονται καὶ αἱ λοιπαὶ παρθένοι, λέγουσαι, Κύριε, κύριε, ἄνοιξον ἡμῖν. 12 Ὁ δὲ ἀποκριθεὶς εἶπεν, Ἀμὴν λέγω ὑμῖν, οὐκ οἶδα ὑμᾶς. 13 Γρηγορεῖτε οὖν, ὅτι οὐκ οἴδατε τὴν ἡμέραν οὐδὲ τὴν ὥραν, *⸋ἐν ᾗ ὁ υἱὸς τοῦ ἀνθρώπου ἔρχεται.⸌

14 Ὥσπερ γὰρ ἄνθρωπος ἀποδημῶν ἐκάλεσεν τοὺς ἰδίους δούλους, καὶ παρέδωκεν αὐτοῖς τὰ ὑπάρχοντα αὐτοῦ· 15 καὶ ᾧ μὲν ἔδωκεν πέντε τάλαντα, ᾧ δὲ δύο, ᾧ δὲ ἕν, ἑκάστῳ κατὰ τὴν ἰδίαν δύναμιν· καὶ ἀπεδήμησεν εὐθέως. 16 Πορευθεὶς *⸋δὲ⸌ ὁ τὰ πέντε τάλαντα λαβὼν εἰργάσατο ἐν αὐτοῖς, καὶ *⸂ἐποίησεν⸃ ἄλλα πέντε *⸋2τάλαντα.⸌ 17 Ὡσαύτως *⸋καὶ⸌ ὁ τὰ δύο ἐκέρδησεν *⸋2καὶ αὐτὸς⸌ ἄλλα δύο. 18 Ὁ δὲ τὸ ἓν λαβὼν ἀπελθὼν ὤρυξεν *⸂ἐν τῇ γῇ,⸃ καὶ *⸂2ἀπέκρυψεν⸃ τὸ ἀργύριον τοῦ κυρίου αὐτοῦ. 19 Μετὰ δὲ *⸉χρόνον πολὺν⸊ ἔρχεται ὁ κύριος τῶν δούλων ἐκείνων, καὶ συναίρει *⸉2μετ᾽ αὐτῶν λόγον.⸊ 20 Καὶ προσελθὼν ὁ τὰ πέντε τάλαντα λαβὼν προσήνεγκεν ἄλλα πέντε τάλαντα, λέγων, Κύριε, πέντε τάλαντά μοι παρέδωκας· ἴδε, ἄλλα πέντε τάλαντα ἐκέρδησα *⸋ἐπ᾽ αὐτοῖς.⸌ 21 Ἔφη *⸋δὲ⸌ αὐτῷ ὁ κύριος αὐτοῦ, Εὖ, δοῦλε ἀγαθὲ καὶ πιστέ, ἐπὶ ὀλίγα ἦς πιστός, ἐπὶ πολλῶν σε καταστήσω· εἴσελθε εἰς τὴν χαρὰν τοῦ κυρίου σου. 22 Προσελθὼν *⸋δὲ⸌ καὶ ὁ τὰ δύο τάλαντα *⸋2λαβὼν⸌ εἶπεν, Κύριε, δύο τάλαντά μοι παρέδωκας· ἴδε, ἄλλα δύο τάλαντα ἐκέρδησα *⸋3ἐπ᾽ αὐτοῖς.⸌ 23 Ἔφη αὐτῷ ὁ κύριος αὐτοῦ, Εὖ, δοῦλε ἀγαθὲ καὶ πιστέ, ἐπὶ ὀλίγα ἦς πιστός, ἐπὶ πολλῶν σε καταστήσω· εἴσελθε εἰς τὴν χαρὰν τοῦ κυρίου σου. 24 Προσελθὼν δὲ καὶ ὁ τὸ ἓν τάλαντον εἰληφὼς εἶπεν, Κύριε, ἔγνων σε ὅτι σκληρὸς εἶ ἄνθρωπος, θερίζων ὅπου οὐκ ἔσπειρας, καὶ συνάγων ὅθεν οὐ διεσκόρπισας· 25 καὶ φοβηθείς, ἀπελθὼν ἔκρυψα τὸ τάλαντόν σου ἐν τῇ γῇ· ἴδε, ἔχεις τὸ σόν. 26 Ἀποκριθεὶς δὲ ὁ κύριος αὐτοῦ εἶπεν αὐτῷ, Πονηρὲ δοῦλε καὶ ὀκνηρέ, ᾔδεις ὅτι θερίζω ὅπου οὐκ ἔσπειρα, καὶ συνάγω ὅθεν οὐ διεσκόρπισα· 27 ἔδει *⸉οὖν σε⸊ βαλεῖν *⸂τὸ ἀργύριόν⸃ μου τοῖς τραπεζίταις, καὶ ἐλθὼν ἐγὼ ἐκομισάμην ἂν τὸ ἐμὸν σὺν τόκῳ. 28 Ἄρατε οὖν ἀπ᾽ αὐτοῦ τὸ τάλαντον, καὶ δότε τῷ ἔχοντι τὰ δέκα τάλαντα. 29 Τῷ γὰρ ἔχοντι παντὶ δοθήσεται, καὶ περισσευθήσεται· *⸂ἀπὸ δὲ τοῦ⸃ μὴ ἔχοντος, καὶ ὃ *⸂2ἔχει,⸃ ἀρθήσεται ἀπ᾽ αὐτοῦ. 30 Καὶ τὸν ἀχρεῖον δοῦλον *⸂ἐκβάλετε⸃ εἰς τὸ σκότος τὸ ἐξώτερον. Ἐκεῖ ἔσται ὁ κλαυθμὸς καὶ ὁ βρυγμὸς τῶν ὀδόντων.

31 Ὅταν δὲ ἔλθῃ ὁ υἱὸς τοῦ ἀνθρώπου ἐν τῇ δόξῃ αὐτοῦ, καὶ πάντες οἱ *⸋ἅγιοι⸌ ἄγγελοι μετ᾽ αὐτοῦ, τότε καθίσει ἐπὶ θρόνου δόξης αὐτοῦ, 32 καὶ *⸂συναχθήσεται⸃ ἔμπροσθεν αὐτοῦ πάντα τὰ ἔθνη, καὶ ἀφοριεῖ αὐτοὺς ἀπ᾽ ἀλλήλων, ὥσπερ ὁ ποιμὴν ἀφορίζει τὰ πρόβατα ἀπὸ τῶν ἐρίφων· 33 καὶ στήσει τὰ μὲν πρόβατα ἐκ δεξιῶν αὐτοῦ, τὰ δὲ ἐρίφια ἐξ εὐωνύμων. 34 Τότε ἐρεῖ ὁ βασιλεὺς τοῖς ἐκ δεξιῶν αὐτοῦ, Δεῦτε, οἱ εὐλογημένοι τοῦ πατρός μου, κληρονομήσατε τὴν ἡτοιμασμένην ὑμῖν βασιλείαν ἀπὸ καταβολῆς κόσμου. 35 Ἐπείνασα γάρ, καὶ ἐδώκατέ μοι φαγεῖν· ἐδίψησα, καὶ ἐποτίσατέ με· ξένος ἤμην, καὶ συνηγάγετέ με· 36 γυμνός, καὶ περιεβάλετέ με· ἠσθένησα, καὶ ἐπεσκέψασθέ με· ἐν φυλακῇ ἤμην, καὶ ἤλθετε πρός με. 37 Τότε ἀποκριθήσονται αὐτῷ οἱ δίκαιοι, λέγοντες, Κύριε, πότε σὲ εἴδομεν πεινῶντα, καὶ ἐθρέψαμεν; Ἢ διψῶντα, καὶ ἐποτίσαμεν; 38 Πότε δέ σε εἴδομεν ξένον, καὶ συνηγάγομεν; Ἢ γυμνόν, καὶ περιεβάλομεν; 39 Πότε δέ σε εἴδομεν *⸂ἀσθενῆ,⸃ ἢ ἐν φυλακῇ, καὶ ἤλθομεν πρός σε; 40 Καὶ ἀποκριθεὶς ὁ βασιλεὺς ἐρεῖ αὐτοῖς, Ἀμὴν λέγω ὑμῖν, ἐφ᾽ ὅσον ἐποιήσατε ἑνὶ τούτων τῶν ἀδελφῶν μου τῶν ἐλαχίστων, ἐμοὶ ἐποιήσατε. 41 Τότε ἐρεῖ καὶ τοῖς ἐξ εὐωνύμων, Πορεύεσθε ἀπ᾽ ἐμοῦ, *⸋οἱ⸌ κατηραμένοι, εἰς τὸ πῦρ τὸ αἰώνιον, τὸ ἡτοιμασμένον τῷ διαβόλῳ καὶ τοῖς ἀγγέλοις αὐτοῦ. 42 Ἐπείνασα γάρ, καὶ οὐκ ἐδώκατέ μοι φαγεῖν· *⸆ ἐδίψησα, καὶ οὐκ ἐποτίσατέ με· 43 ξένος ἤμην, καὶ οὐ συνηγάγετέ με· γυμνός, καὶ οὐ περιεβάλετέ με· ἀσθενής, καὶ ἐν φυλακῇ, καὶ οὐκ ἐπεσκέψασθέ με. 44 Τότε ἀποκριθήσονται *⸆ καὶ αὐτοί, λέγοντες, Κύριε, πότε σὲ εἴδομεν πεινῶντα, ἢ διψῶντα, ἢ ξένον, ἢ γυμνόν, ἢ ἀσθενῆ, ἢ ἐν φυλακῇ, καὶ οὐ διηκονήσαμέν σοι; 45 Τότε ἀποκριθήσεται αὐτοῖς, λέγων, Ἀμὴν λέγω ὑμῖν, ἐφ᾽ ὅσον οὐκ ἐποιήσατε ἑνὶ τούτων τῶν ἐλαχίστων, οὐδὲ ἐμοὶ ἐποιήσατε. 46 Καὶ ἀπελεύσονται οὗτοι εἰς κόλασιν αἰώνιον· οἱ δὲ δίκαιοι εἰς ζωὴν αἰώνιον.

26

1 Καὶ ἐγένετο ὅτε ἐτέλεσεν ὁ Ἰησοῦς *⸋πάντας⸌ τοὺς λόγους τούτους, εἶπεν τοῖς μαθηταῖς αὐτοῦ, 2 Οἴδατε ὅτι μετὰ δύο ἡμέρας τὸ Πάσχα γίνεται, καὶ ὁ υἱὸς τοῦ ἀνθρώπου παραδίδοται εἰς τὸ σταυρωθῆναι. 3 Τότε συνήχθησαν οἱ ἀρχιερεῖς *⸋καὶ οἱ γραμματεῖς⸌ καὶ οἱ πρεσβύτεροι τοῦ λαοῦ εἰς τὴν αὐλὴν τοῦ ἀρχιερέως τοῦ λεγομένου Καϊάφα, 4 καὶ συνεβουλεύσαντο ἵνα τὸν Ἰησοῦν *⸉δόλῳ κρατήσωσιν⸊ καὶ ἀποκτείνωσιν. 5 Ἔλεγον δέ, Μὴ ἐν τῇ ἑορτῇ, ἵνα μὴ θόρυβος γένηται ἐν τῷ λαῷ. 6 Τοῦ δὲ Ἰησοῦ γενομένου ἐν Βηθανίᾳ ἐν οἰκίᾳ Σίμωνος τοῦ λεπροῦ, 7 προσῆλθεν αὐτῷ γυνὴ *⸉ἀλάβαστρον μύρου ἔχουσα⸊ βαρυτίμου, καὶ κατέχεεν ἐπὶ *⸂τὴν κεφαλὴν⸃ αὐτοῦ ἀνακειμένου. 8 Ἰδόντες δὲ οἱ μαθηταὶ *⸋αὐτοῦ⸌ ἠγανάκτησαν, λέγοντες, Εἰς τί ἡ ἀπώλεια αὕτη; 9 Ἠδύνατο γὰρ τοῦτο *⸋τὸ μύρον⸌ πραθῆναι πολλοῦ, καὶ δοθῆναι *⸆ πτωχοῖς. 10 Γνοὺς δὲ ὁ Ἰησοῦς εἶπεν αὐτοῖς, Τί κόπους παρέχετε τῇ γυναικί; Ἔργον γὰρ καλὸν εἰργάσατο εἰς ἐμέ. 11 Πάντοτε γὰρ τοὺς πτωχοὺς ἔχετε μεθ᾽ ἑαυτῶν, ἐμὲ δὲ οὐ πάντοτε ἔχετε. 12 Βαλοῦσα γὰρ αὕτη τὸ μύρον τοῦτο ἐπὶ τοῦ σώματός μου, πρὸς τὸ ἐνταφιάσαι με ἐποίησεν. 13 Ἀμὴν λέγω ὑμῖν, ὅπου ἐὰν κηρυχθῇ τὸ εὐαγγέλιον τοῦτο ἐν ὅλῳ τῷ κόσμῳ, λαληθήσεται καὶ ὃ ἐποίησεν αὕτη, εἰς μνημόσυνον αὐτῆς. 14 Τότε πορευθεὶς εἷς τῶν δώδεκα, ὁ λεγόμενος Ἰούδας Ἰσκαριώτης, πρὸς τοὺς ἀρχιερεῖς, 15 εἶπεν, Τί θέλετέ μοι δοῦναι, κἀγὼ ὑμῖν παραδώσω αὐτόν; Οἱ δὲ ἔστησαν αὐτῷ τριάκοντα ἀργύρια. 16 Καὶ ἀπὸ τότε ἐζήτει εὐκαιρίαν ἵνα αὐτὸν παραδῷ.

17 Τῇ δὲ πρώτῃ τῶν ἀζύμων προσῆλθον οἱ μαθηταὶ τῷ Ἰησοῦ, λέγοντες *⸋αὐτῷ,⸌ Ποῦ θέλεις *⸂ἑτοιμάσομέν⸃ σοι φαγεῖν τὸ Πάσχα; 18 Ὁ δὲ εἶπεν, Ὑπάγετε εἰς τὴν πόλιν πρὸς τὸν δεῖνα, καὶ εἴπατε αὐτῷ, Ὁ διδάσκαλος λέγει, Ὁ καιρός μου ἐγγύς ἐστιν· πρὸς σὲ ποιῶ τὸ Πάσχα μετὰ τῶν μαθητῶν μου. 19 Καὶ ἐποίησαν οἱ μαθηταὶ ὡς συνέταξεν αὐτοῖς ὁ Ἰησοῦς, καὶ ἡτοίμασαν τὸ Πάσχα. 20 Ὀψίας δὲ γενομένης ἀνέκειτο μετὰ τῶν δώδεκα. *⸆ 21 Καὶ ἐσθιόντων αὐτῶν εἶπεν, Ἀμὴν λέγω ὑμῖν ὅτι εἷς ἐξ ὑμῶν παραδώσει με. 22 Καὶ λυπούμενοι σφόδρα ἤρξαντο λέγειν αὐτῷ *⸂ἕκαστος αὐτῶν,⸃ Μήτι ἐγώ εἰμι, κύριε; 23 Ὁ δὲ ἀποκριθεὶς εἶπεν, Ὁ ἐμβάψας μετ᾽ ἐμοῦ *⸉ἐν τῷ τρυβλίῳ τὴν χεῖρα,⸊ οὗτός με παραδώσει. 24 Ὁ μὲν υἱὸς τοῦ ἀνθρώπου ὑπάγει, καθὼς γέγραπται περὶ αὐτοῦ· οὐαὶ δὲ τῷ ἀνθρώπῳ ἐκείνῳ, δι᾽ οὗ ὁ υἱὸς τοῦ ἀνθρώπου παραδίδοται· καλὸν ἦν αὐτῷ εἰ οὐκ ἐγεννήθη ὁ ἄνθρωπος ἐκεῖνος. 25 Ἀποκριθεὶς δὲ Ἰούδας ὁ παραδιδοὺς αὐτὸν εἶπεν, Μήτι ἐγώ εἰμι, ῥαββί; Λέγει αὐτῷ, Σὺ εἶπας. 26 Ἐσθιόντων δὲ αὐτῶν, λαβὼν ὁ Ἰησοῦς *⸋τὸν⸌ ἄρτον, καὶ *⸂εὐχαριστήσας,⸃ ἔκλασεν καὶ *⸂2ἐδίδου τοῖς μαθηταῖς, καὶ⸃ εἶπεν, Λάβετε, φάγετε· τοῦτό ἐστιν τὸ σῶμά μου. 27 Καὶ λαβὼν *⸋τὸ⸌ ποτήριον, καὶ εὐχαριστήσας, ἔδωκεν αὐτοῖς, λέγων, Πίετε ἐξ αὐτοῦ πάντες· 28 τοῦτο γάρ ἐστιν τὸ αἷμά μου, *⸋τὸ⸌ τῆς *⸋2καινῆς⸌ διαθήκης, τὸ περὶ πολλῶν ἐκχυνόμενον εἰς ἄφεσιν ἁμαρτιῶν. 29 Λέγω δὲ ὑμῖν *⸋ὅτι⸌ οὐ μὴ πίω ἀπ᾽ ἄρτι ἐκ τούτου τοῦ γεννήματος τῆς ἀμπέλου, ἕως τῆς ἡμέρας ἐκείνης ὅταν αὐτὸ πίνω μεθ᾽ ὑμῶν καινὸν ἐν τῇ βασιλείᾳ τοῦ πατρός μου. 30 Καὶ ὑμνήσαντες ἐξῆλθον εἰς τὸ ὄρος τῶν Ἐλαιῶν.

31 Τότε λέγει αὐτοῖς ὁ Ἰησοῦς, Πάντες ὑμεῖς σκανδαλισθήσεσθε ἐν ἐμοὶ ἐν τῇ νυκτὶ ταύτῃ· γέγραπται γάρ, Πατάξω τὸν ποιμένα, καὶ *⸂διασκορπισθήσεται⸃ τὰ πρόβατα τῆς ποίμνης. 32 Μετὰ δὲ τὸ ἐγερθῆναί με, προάξω ὑμᾶς εἰς τὴν Γαλιλαίαν. 33 Ἀποκριθεὶς δὲ ὁ Πέτρος εἶπεν αὐτῷ, Εἰ *⸆ πάντες σκανδαλισθήσονται ἐν σοί, ἐγὼ *⸋δὲ⸌ οὐδέποτε σκανδαλισθήσομαι. 34 Ἔφη αὐτῷ ὁ Ἰησοῦς, Ἀμὴν λέγω σοι ὅτι ἐν ταύτῃ τῇ νυκτί, πρὶν ἀλέκτορα φωνῆσαι, τρὶς ἀπαρνήσῃ με. 35 Λέγει αὐτῷ ὁ Πέτρος, Κἂν δέῃ με σὺν σοὶ ἀποθανεῖν, οὐ μή σε *⸂ἀπαρνήσωμαι.⸃ Ὁμοίως *⸋δὲ⸌ καὶ πάντες οἱ μαθηταὶ εἶπον.

36 Τότε ἔρχεται μετ᾽ αὐτῶν ὁ Ἰησοῦς εἰς χωρίον λεγόμενον Γεθσημανῆ, καὶ λέγει τοῖς μαθηταῖς, Καθίσατε αὐτοῦ, ἕως οὗ ἀπελθὼν *⸉προσεύξωμαι ἐκεῖ.⸊ 37 Καὶ παραλαβὼν τὸν Πέτρον καὶ τοὺς δύο υἱοὺς Ζεβεδαίου, ἤρξατο λυπεῖσθαι καὶ ἀδημονεῖν. 38 Τότε λέγει αὐτοῖς *⸋ὁ Ἰησοῦς,⸌ Περίλυπός ἐστιν ἡ ψυχή μου ἕως θανάτου· μείνατε ὧδε καὶ γρηγορεῖτε μετ᾽ ἐμοῦ. 39 Καὶ *⸂προσελθὼν⸃ μικρόν, ἔπεσεν ἐπὶ πρόσωπον αὐτοῦ προσευχόμενος καὶ λέγων, Πάτερ μου, εἰ δυνατόν ἐστιν, παρελθέτω ἀπ᾽ ἐμοῦ τὸ ποτήριον τοῦτο· πλὴν οὐχ ὡς ἐγὼ θέλω, ἀλλ᾽ ὡς σύ. 40 Καὶ ἔρχεται πρὸς τοὺς μαθητάς, καὶ εὑρίσκει αὐτοὺς καθεύδοντας, καὶ λέγει τῷ Πέτρῳ, Οὕτως οὐκ ἰσχύσατε μίαν ὥραν γρηγορῆσαι μετ᾽ ἐμοῦ; 41 Γρηγορεῖτε καὶ προσεύχεσθε, ἵνα μὴ εἰσέλθητε εἰς πειρασμόν· τὸ μὲν πνεῦμα πρόθυμον, ἡ δὲ σὰρξ ἀσθενής. 42 Πάλιν ἐκ δευτέρου ἀπελθὼν προσηύξατο, λέγων, Πάτερ μου, εἰ οὐ δύναται τοῦτο *⸋τὸ ποτήριον⸌ παρελθεῖν *⸋2ἀπ᾽ ἐμοῦ,⸌ ἐὰν μὴ αὐτὸ πίω, γενηθήτω τὸ θέλημά σου. 43 Καὶ ἐλθὼν *⸂εὑρίσκει αὐτοὺς πάλιν⸃ καθεύδοντας, ἦσαν γὰρ αὐτῶν οἱ ὀφθαλμοὶ βεβαρημένοι. 44 Καὶ ἀφεὶς αὐτοὺς *⸉ἀπελθὼν πάλιν⸊ προσηύξατο ἐκ τρίτου, τὸν αὐτὸν λόγον εἰπών. *⸆ 45 Τότε ἔρχεται πρὸς τοὺς μαθητὰς *⸋αὐτοῦ,⸌ καὶ λέγει αὐτοῖς, Καθεύδετε *⸋2τὸ⸌ λοιπὸν καὶ ἀναπαύεσθε· ἰδού, ἤγγικεν ἡ ὥρα, καὶ ὁ υἱὸς τοῦ ἀνθρώπου παραδίδοται εἰς χεῖρας ἁμαρτωλῶν. 46 Ἐγείρεσθε, ἄγωμεν. Ἰδού, *⸋ἤγγικεν⸌ ὁ παραδιδούς με.

47 Καὶ ἔτι αὐτοῦ λαλοῦντος, ἰδού, Ἰούδας εἷς τῶν δώδεκα ἦλθεν, καὶ μετ᾽ αὐτοῦ ὄχλος πολὺς μετὰ μαχαιρῶν καὶ ξύλων, ἀπὸ τῶν ἀρχιερέων καὶ πρεσβυτέρων τοῦ λαοῦ. 48 Ὁ δὲ παραδιδοὺς αὐτὸν ἔδωκεν αὐτοῖς σημεῖον, λέγων, Ὃν *⸂ἂν⸃ φιλήσω, αὐτός ἐστιν· κρατήσατε αὐτόν. 49 Καὶ εὐθέως προσελθὼν τῷ Ἰησοῦ εἶπεν, Χαῖρε, ῥαββί· καὶ κατεφίλησεν αὐτόν. 50 Ὁ δὲ Ἰησοῦς εἶπεν αὐτῷ, Ἑταῖρε, ἐφ᾽ *⸂ᾧ⸃ πάρει; Τότε προσελθόντες ἐπέβαλον τὰς χεῖρας ἐπὶ τὸν Ἰησοῦν, καὶ ἐκράτησαν αὐτόν. 51 Καὶ ἰδού, εἷς τῶν μετὰ Ἰησοῦ, ἐκτείνας τὴν χεῖρα, ἀπέσπασεν τὴν μάχαιραν αὐτοῦ, καὶ πατάξας τὸν δοῦλον τοῦ ἀρχιερέως ἀφεῖλεν αὐτοῦ τὸ ὠτίον. 52 Τότε λέγει αὐτῷ ὁ Ἰησοῦς, Ἀπόστρεψόν *⸉σου τὴν μάχαιραν⸊ εἰς τὸν τόπον αὐτῆς· πάντες γὰρ οἱ λαβόντες μάχαιραν ἐν μαχαίρᾳ *⸂ἀποθανοῦνται.⸃ 53 Ἢ δοκεῖς ὅτι οὐ δύναμαι *⸉ἄρτι παρακαλέσαι τὸν πατέρα μου, καὶ παραστήσει μοι⸊ *⸂πλείους ἢ⸃ δώδεκα λεγεῶνας ἀγγέλων; 54 Πῶς οὖν πληρωθῶσιν αἱ γραφαί, ὅτι οὕτως δεῖ γενέσθαι; 55 Ἐν ἐκείνῃ τῇ ὥρᾳ εἶπεν ὁ Ἰησοῦς τοῖς ὄχλοις, Ὡς ἐπὶ λῃστὴν ἐξήλθετε μετὰ μαχαιρῶν καὶ ξύλων συλλαβεῖν με; Καθ᾽ ἡμέραν *⸋πρὸς ὑμᾶς⸌ *⸉ἐκαθεζόμην διδάσκων ἐν τῷ ἱερῷ,⸊ καὶ οὐκ ἐκρατήσατέ με. 56 Τοῦτο δὲ ὅλον γέγονεν, ἵνα πληρωθῶσιν αἱ γραφαὶ τῶν προφητῶν. Τότε οἱ μαθηταὶ πάντες ἀφέντες αὐτὸν ἔφυγον.

57 Οἱ δὲ κρατήσαντες τὸν Ἰησοῦν ἀπήγαγον πρὸς Καϊάφαν τὸν ἀρχιερέα, ὅπου οἱ γραμματεῖς καὶ οἱ πρεσβύτεροι συνήχθησαν. 58 Ὁ δὲ Πέτρος ἠκολούθει αὐτῷ ἀπὸ μακρόθεν, ἕως τῆς αὐλῆς τοῦ ἀρχιερέως, καὶ εἰσελθὼν ἔσω ἐκάθητο μετὰ τῶν ὑπηρετῶν, ἰδεῖν τὸ τέλος. 59 Οἱ δὲ ἀρχιερεῖς *⸋καὶ οἱ πρεσβύτεροι⸌ καὶ τὸ συνέδριον ὅλον ἐζήτουν ψευδομαρτυρίαν κατὰ τοῦ Ἰησοῦ, ὅπως *⸂θανατώσωσιν αὐτόν.⸃ 60 Καὶ οὐχ εὗρον· *⸋καὶ⸌ πολλῶν *⸉ψευδομαρτύρων προσελθόντων,⸊ *⸋2οὐχ εὗρον.⸌ 61 Ὕστερον δὲ προσελθόντες δύο *⸋ψευδομάρτυρες⸌ εἶπον, Οὗτος ἔφη, Δύναμαι καταλῦσαι τὸν ναὸν τοῦ θεοῦ, καὶ διὰ τριῶν ἡμερῶν οἰκοδομῆσαι *⸋2αὐτόν.⸌ 62 Καὶ ἀναστὰς ὁ ἀρχιερεὺς εἶπεν αὐτῷ, Οὐδὲν ἀποκρίνῃ; Τί οὗτοί σου καταμαρτυροῦσιν; 63 Ὁ δὲ Ἰησοῦς ἐσιώπα. Καὶ *⸋ἀποκριθεὶς⸌ ὁ ἀρχιερεὺς εἶπεν αὐτῷ, Ἐξορκίζω σε κατὰ τοῦ θεοῦ τοῦ ζῶντος, ἵνα ἡμῖν εἴπῃς εἰ σὺ εἶ ὁ χριστός, ὁ υἱὸς τοῦ θεοῦ. 64 Λέγει αὐτῷ ὁ Ἰησοῦς, Σὺ εἶπας. Πλὴν λέγω ὑμῖν, ἀπ᾽ ἄρτι ὄψεσθε τὸν υἱὸν τοῦ ἀνθρώπου καθήμενον ἐκ δεξιῶν τῆς δυνάμεως καὶ ἐρχόμενον ἐπὶ τῶν νεφελῶν τοῦ οὐρανοῦ. 65 Τότε ὁ ἀρχιερεὺς διέρρηξεν τὰ ἱμάτια αὐτοῦ, λέγων *⸋ὅτι⸌ Ἐβλασφήμησεν· τί ἔτι χρείαν ἔχομεν μαρτύρων; Ἴδε, νῦν ἠκούσατε τὴν βλασφημίαν *⸋2αὐτοῦ.⸌ 66 Τί ὑμῖν δοκεῖ; Οἱ δὲ ἀποκριθέντες εἶπον, Ἔνοχος θανάτου ἐστίν. 67 Τότε ἐνέπτυσαν εἰς τὸ πρόσωπον αὐτοῦ καὶ ἐκολάφισαν αὐτόν· οἱ δὲ ἐρράπισαν, 68 λέγοντες, Προφήτευσον ἡμῖν, χριστέ, τίς ἐστιν ὁ παίσας σε;

69 Ὁ δὲ Πέτρος *⸉ἔξω ἐκάθητο⸊ ἐν τῇ αὐλῇ· καὶ προσῆλθεν αὐτῷ μία παιδίσκη, λέγουσα, Καὶ σὺ ἦσθα μετὰ Ἰησοῦ τοῦ Γαλιλαίου. 70 Ὁ δὲ ἠρνήσατο ἔμπροσθεν *⸋αὐτῶν⸌ πάντων, λέγων, Οὐκ οἶδα τί λέγεις. 71 Ἐξελθόντα δὲ *⸋αὐτὸν⸌ εἰς τὸν πυλῶνα, εἶδεν αὐτὸν ἄλλη, καὶ λέγει *⸂αὐτοῖς⸃ ἐκεῖ, *⸋2Καὶ⸌ οὗτος ἦν μετὰ Ἰησοῦ τοῦ Ναζωραίου. 72 Καὶ πάλιν ἠρνήσατο μεθ᾽ ὅρκου ὅτι Οὐκ οἶδα τὸν ἄνθρωπον. 73 Μετὰ μικρὸν δὲ προσελθόντες οἱ ἑστῶτες εἶπον τῷ Πέτρῳ, Ἀληθῶς καὶ σὺ ἐξ αὐτῶν εἶ· καὶ γὰρ ἡ λαλιά σου δῆλόν σε ποιεῖ. 74 Τότε ἤρξατο *⸂καταθεματίζειν⸃ καὶ ὀμνύειν ὅτι Οὐκ οἶδα τὸν ἄνθρωπον. Καὶ *⸂2εὐθέως⸃ ἀλέκτωρ ἐφώνησεν. 75 Καὶ ἐμνήσθη ὁ Πέτρος τοῦ ῥήματος *⸋τοῦ⸌ Ἰησοῦ εἰρηκότος *⸋2αὐτῷ⸌ ὅτι Πρὶν ἀλέκτορα φωνῆσαι, τρὶς ἀπαρνήσῃ με. Καὶ ἐξελθὼν ἔξω ἔκλαυσεν πικρῶς.

27

1 Πρωΐας δὲ γενομένης, συμβούλιον ἔλαβον πάντες οἱ ἀρχιερεῖς καὶ οἱ πρεσβύτεροι *⸋τοῦ λαοῦ⸌ κατὰ τοῦ Ἰησοῦ, ὥστε θανατῶσαι αὐτόν· 2 καὶ δήσαντες αὐτὸν ἀπήγαγον καὶ παρέδωκαν *⸋αὐτὸν⸌ *⸋2Ποντίῳ⸌ Πιλάτῳ τῷ ἡγεμόνι.

3 Τότε ἰδὼν Ἰούδας ὁ *⸂παραδιδοὺς⸃ αὐτὸν ὅτι κατεκρίθη, μεταμεληθεὶς *⸂2ἀπέστρεψεν⸃ τὰ τριάκοντα ἀργύρια τοῖς ἀρχιερεῦσιν καὶ *⸋τοῖς⸌ πρεσβυτέροις, 4 λέγων, Ἥμαρτον παραδοὺς αἷμα *⸂ἀθῷον.⸃ Οἱ δὲ εἶπον, Τί πρὸς ἡμᾶς; Σὺ ὄψει. 5 Καὶ ῥίψας τὰ ἀργύρια *⸂ἐν τῷ ναῷ,⸃ ἀνεχώρησεν· καὶ ἀπελθὼν ἀπήγξατο. 6 Οἱ δὲ ἀρχιερεῖς λαβόντες τὰ ἀργύρια εἶπον, Οὐκ ἔξεστιν βαλεῖν αὐτὰ εἰς τὸν κορβανᾶν, ἐπεὶ τιμὴ αἵματός ἐστιν. 7 Συμβούλιον δὲ λαβόντες ἠγόρασαν ἐξ αὐτῶν τὸν ἀγρὸν τοῦ κεραμέως, εἰς ταφὴν τοῖς ξένοις. 8 Διὸ ἐκλήθη ὁ ἀγρὸς ἐκεῖνος Ἀγρὸς Αἵματος, ἕως τῆς σήμερον. 9 Τότε ἐπληρώθη τὸ ῥηθὲν διὰ Ἰερεμίου τοῦ προφήτου, λέγοντος, Καὶ ἔλαβον τὰ τριάκοντα ἀργύρια, τὴν τιμὴν τοῦ τετιμημένου, ὃν ἐτιμήσαντο ἀπὸ υἱῶν Ἰσραήλ· 10 καὶ ἔδωκαν αὐτὰ εἰς τὸν ἀγρὸν τοῦ κεραμέως, καθὰ συνέταξέν μοι κύριος.

11 Ὁ δὲ Ἰησοῦς *⸂ἔστη⸃ ἔμπροσθεν τοῦ ἡγεμόνος· καὶ ἐπηρώτησεν αὐτὸν ὁ ἡγεμών, λέγων, Σὺ εἶ ὁ βασιλεὺς τῶν Ἰουδαίων; Ὁ δὲ Ἰησοῦς ἔφη *⸋αὐτῷ,⸌ Σὺ λέγεις. 12 Καὶ ἐν τῷ κατηγορεῖσθαι αὐτὸν ὑπὸ τῶν ἀρχιερέων καὶ *⸋τῶν⸌ πρεσβυτέρων, οὐδὲν ἀπεκρίνατο. 13 Τότε λέγει αὐτῷ ὁ Πιλάτος, Οὐκ ἀκούεις πόσα σοῦ καταμαρτυροῦσιν; 14 Καὶ οὐκ ἀπεκρίθη αὐτῷ πρὸς οὐδὲ ἓν ῥῆμα, ὥστε θαυμάζειν τὸν ἡγεμόνα λίαν. 15 Κατὰ δὲ ἑορτὴν εἰώθει ὁ ἡγεμὼν ἀπολύειν ἕνα τῷ ὄχλῳ δέσμιον, ὃν ἤθελον. 16 Εἶχον δὲ τότε δέσμιον ἐπίσημον, λεγόμενον *⸂Βαραββᾶν.⸃ 17 Συνηγμένων οὖν αὐτῶν, εἶπεν αὐτοῖς ὁ Πιλάτος, Τίνα θέλετε ἀπολύσω ὑμῖν; *⸂Βαραββᾶν,⸃ ἢ Ἰησοῦν τὸν λεγόμενον χριστόν; 18 ᾜδει γὰρ ὅτι διὰ φθόνον παρέδωκαν αὐτόν. 19 Καθημένου δὲ αὐτοῦ ἐπὶ τοῦ βήματος, ἀπέστειλεν πρὸς αὐτὸν ἡ γυνὴ αὐτοῦ, λέγουσα, Μηδέν σοι καὶ τῷ δικαίῳ ἐκείνῳ· πολλὰ γὰρ ἔπαθον σήμερον κατ᾽ ὄναρ δι᾽ αὐτόν. 20 Οἱ δὲ ἀρχιερεῖς καὶ οἱ πρεσβύτεροι ἔπεισαν τοὺς ὄχλους ἵνα αἰτήσωνται τὸν Βαραββᾶν, τὸν δὲ Ἰησοῦν ἀπολέσωσιν. 21 Ἀποκριθεὶς δὲ ὁ ἡγεμὼν εἶπεν αὐτοῖς, Τίνα θέλετε ἀπὸ τῶν δύο ἀπολύσω ὑμῖν; Οἱ δὲ εἶπον, *⸆ Βαραββᾶν. 22 Λέγει αὐτοῖς ὁ Πιλάτος, Τί οὖν ποιήσω Ἰησοῦν τὸν λεγόμενον χριστόν; Λέγουσιν *⸋αὐτῷ⸌ πάντες, Σταυρωθήτω. 23 Ὁ δὲ *⸋ἡγεμὼν⸌ ἔφη, Τί γὰρ κακὸν ἐποίησεν; Οἱ δὲ περισσῶς ἔκραζον, λέγοντες, Σταυρωθήτω. 24 Ἰδὼν δὲ ὁ Πιλάτος ὅτι οὐδὲν ὠφελεῖ, ἀλλὰ μᾶλλον θόρυβος γίνεται, λαβὼν ὕδωρ, ἀπενίψατο τὰς χεῖρας *⸂ἀπέναντι⸃ τοῦ ὄχλου, λέγων, Ἀθῷός εἰμι ἀπὸ τοῦ αἵματος *⸋τοῦ δικαίου⸌ τούτου· ὑμεῖς ὄψεσθε. 25 Καὶ ἀποκριθεὶς πᾶς ὁ λαὸς εἶπεν, Τὸ αἷμα αὐτοῦ ἐφ᾽ ἡμᾶς καὶ ἐπὶ τὰ τέκνα ἡμῶν. 26 Τότε ἀπέλυσεν αὐτοῖς τὸν Βαραββᾶν· τὸν δὲ Ἰησοῦν φραγελλώσας παρέδωκεν ἵνα σταυρωθῇ.

27 Τότε οἱ στρατιῶται τοῦ ἡγεμόνος, παραλαβόντες τὸν Ἰησοῦν εἰς τὸ πραιτώριον, συνήγαγον ἐπ᾽ αὐτὸν ὅλην τὴν σπεῖραν· 28 καὶ ἐκδύσαντες αὐτόν, *⸉περιέθηκαν αὐτῷ χλαμύδα κοκκίνην.⸊ 29 Καὶ πλέξαντες στέφανον ἐξ ἀκανθῶν, ἐπέθηκαν ἐπὶ *⸂τὴν κεφαλὴν⸃ αὐτοῦ, καὶ κάλαμον *⸂2ἐπὶ τὴν δεξιὰν⸃ αὐτοῦ· καὶ γονυπετήσαντες ἔμπροσθεν αὐτοῦ *⸂3ἐνέπαιζον⸃ αὐτῷ, λέγοντες, Χαῖρε, *⸂4ὁ βασιλεὺς⸃ τῶν Ἰουδαίων· 30 καὶ ἐμπτύσαντες εἰς αὐτόν, ἔλαβον τὸν κάλαμον, καὶ ἔτυπτον εἰς τὴν κεφαλὴν αὐτοῦ. 31 Καὶ ὅτε ἐνέπαιξαν αὐτῷ, ἐξέδυσαν αὐτὸν τὴν χλαμύδα, καὶ ἐνέδυσαν αὐτὸν τὰ ἱμάτια αὐτοῦ, καὶ ἀπήγαγον αὐτὸν εἰς τὸ σταυρῶσαι.

32 Ἐξερχόμενοι δὲ εὗρον ἄνθρωπον Κυρηναῖον, ὀνόματι Σίμωνα· τοῦτον ἠγγάρευσαν ἵνα ἄρῃ τὸν σταυρὸν αὐτοῦ. 33 Καὶ ἐλθόντες εἰς *⸂τόπον λεγόμενον Γολγοθᾶ, ὅ ἐστιν λεγόμενος Κρανίου Τόπος,⸃ 34 ἔδωκαν αὐτῷ πιεῖν *⸂ὄξος⸃ μετὰ χολῆς μεμιγμένον· καὶ γευσάμενος οὐκ *⸂2ἤθελεν⸃ πιεῖν. 35 Σταυρώσαντες δὲ αὐτόν, διεμερίσαντο τὰ ἱμάτια αὐτοῦ, βάλλοντες κλῆρον. *⸆ 36 Καὶ καθήμενοι ἐτήρουν αὐτὸν ἐκεῖ. 37 Καὶ ἐπέθηκαν ἐπάνω τῆς κεφαλῆς αὐτοῦ τὴν αἰτίαν αὐτοῦ γεγραμμένην, Οὗτός ἐστιν Ἰησοῦς ὁ βασιλεὺς τῶν Ἰουδαίων. 38 Τότε σταυροῦνται σὺν αὐτῷ δύο λῃσταί, εἷς ἐκ δεξιῶν καὶ εἷς ἐξ εὐωνύμων. 39 Οἱ δὲ παραπορευόμενοι ἐβλασφήμουν αὐτόν, κινοῦντες τὰς κεφαλὰς αὐτῶν, 40 καὶ λέγοντες, Ὁ καταλύων τὸν ναὸν καὶ ἐν τρισὶν ἡμέραις οἰκοδομῶν, σῶσον σεαυτόν· εἰ υἱὸς εἶ τοῦ θεοῦ, *⸆ κατάβηθι ἀπὸ τοῦ σταυροῦ. 41 Ὁμοίως *⸋δὲ⸌ καὶ οἱ ἀρχιερεῖς ἐμπαίζοντες μετὰ τῶν γραμματέων καὶ πρεσβυτέρων *⸋2καὶ Φαρισαίων⸌ ἔλεγον, 42 Ἄλλους ἔσωσεν, ἑαυτὸν οὐ δύναται σῶσαι. *⸋Εἰ⸌ βασιλεὺς Ἰσραήλ ἐστιν, καταβάτω νῦν ἀπὸ τοῦ σταυροῦ, καὶ πιστεύσομεν *⸂ἐπ᾽ αὐτῷ.⸃ 43 Πέποιθεν ἐπὶ τὸν θεόν· ῥυσάσθω νῦν *⸋αὐτόν,⸌ εἰ θέλει αὐτόν. Εἶπεν γὰρ ὅτι θεοῦ εἰμι υἱός. 44 Τὸ δ᾽ αὐτὸ καὶ οἱ λῃσταὶ οἱ συσταυρωθέντες *⸆ αὐτῷ ὠνείδιζον *⸂αὐτόν.⸃

45 Ἀπὸ δὲ ἕκτης ὥρας σκότος ἐγένετο ἐπὶ πᾶσαν τὴν γῆν ἕως ὥρας ἐνάτης· 46 περὶ δὲ τὴν ἐνάτην ὥραν *⸂ἀνεβόησεν⸃ ὁ Ἰησοῦς φωνῇ μεγάλῃ, λέγων, Ἠλί, Ἠλί, λιμὰ σαβαχθάνι; Τοῦτ᾽ ἔστιν, Θεέ μου, Θεέ μου, ἵνα τί με ἐγκατέλιπες; 47 Τινὲς δὲ τῶν ἐκεῖ ἑστώτων ἀκούσαντες ἔλεγον ὅτι Ἠλίαν φωνεῖ οὗτος. 48 Καὶ εὐθέως δραμὼν εἷς ἐξ αὐτῶν, καὶ λαβὼν σπόγγον, πλήσας τε ὄξους, καὶ περιθεὶς καλάμῳ, ἐπότιζεν αὐτόν. 49 Οἱ δὲ λοιποὶ *⸂ἔλεγον,⸃ Ἄφες, ἴδωμεν εἰ ἔρχεται Ἠλίας σώσων αὐτόν. *⸆ 50 Ὁ δὲ Ἰησοῦς πάλιν κράξας φωνῇ μεγάλῃ ἀφῆκεν τὸ πνεῦμα. 51 Καὶ ἰδού, τὸ καταπέτασμα τοῦ ναοῦ ἐσχίσθη *⸉εἰς δύο ἀπὸ ἄνωθεν ἕως κάτω·⸊ καὶ ἡ γῆ ἐσείσθη· καὶ αἱ πέτραι ἐσχίσθησαν· 52 καὶ τὰ μνημεῖα ἀνεῴχθησαν· καὶ πολλὰ σώματα τῶν κεκοιμημένων ἁγίων *⸂ἠγέρθη·⸃ 53 καὶ ἐξελθόντες ἐκ τῶν μνημείων μετὰ τὴν ἔγερσιν αὐτοῦ εἰσῆλθον εἰς τὴν ἁγίαν πόλιν, καὶ ἐνεφανίσθησαν πολλοῖς. 54 Ὁ δὲ ἑκατόνταρχος καὶ οἱ μετ᾽ αὐτοῦ τηροῦντες τὸν Ἰησοῦν, ἰδόντες τὸν σεισμὸν καὶ τὰ *⸂γενόμενα,⸃ ἐφοβήθησαν σφόδρα, λέγοντες, Ἀληθῶς *⸉θεοῦ υἱὸς⸊ ἦν οὗτος. 55 Ἦσαν δὲ ἐκεῖ *⸆ γυναῖκες πολλαὶ ἀπὸ μακρόθεν θεωροῦσαι, αἵτινες ἠκολούθησαν τῷ Ἰησοῦ ἀπὸ τῆς Γαλιλαίας, διακονοῦσαι αὐτῷ· 56 ἐν αἷς ἦν Μαρία ἡ Μαγδαληνή, καὶ Μαρία ἡ τοῦ Ἰακώβου καὶ Ἰωσῆ μήτηρ, καὶ ἡ μήτηρ τῶν υἱῶν Ζεβεδαίου.

57 Ὀψίας δὲ γενομένης, ἦλθεν ἄνθρωπος πλούσιος ἀπὸ Ἀριμαθαίας, τοὔνομα Ἰωσήφ, ὃς καὶ αὐτὸς *⸂ἐμαθήτευσεν⸃ τῷ Ἰησοῦ· 58 οὗτος προσελθὼν τῷ Πιλάτῳ, ᾐτήσατο τὸ σῶμα τοῦ Ἰησοῦ. Τότε ὁ Πιλάτος ἐκέλευσεν ἀποδοθῆναι *⸋τὸ σῶμα.⸌ 59 Καὶ λαβὼν τὸ σῶμα ὁ Ἰωσὴφ ἐνετύλιξεν αὐτὸ *⸆ σινδόνι καθαρᾷ, 60 καὶ ἔθηκεν αὐτὸ ἐν τῷ καινῷ αὐτοῦ μνημείῳ, ὃ ἐλατόμησεν ἐν τῇ πέτρᾳ· καὶ προσκυλίσας λίθον μέγαν τῇ θύρᾳ τοῦ μνημείου, ἀπῆλθεν. 61 Ἦν δὲ ἐκεῖ Μαρία ἡ Μαγδαληνή, καὶ ἡ ἄλλη Μαρία, καθήμεναι ἀπέναντι τοῦ τάφου.

62 Τῇ δὲ ἐπαύριον, ἥτις ἐστὶν μετὰ τὴν Παρασκευήν, συνήχθησαν οἱ ἀρχιερεῖς καὶ οἱ Φαρισαῖοι πρὸς Πιλάτον, 63 λέγοντες, Κύριε, ἐμνήσθημεν ὅτι ἐκεῖνος ὁ πλάνος εἶπεν ἔτι ζῶν, Μετὰ τρεῖς ἡμέρας ἐγείρομαι. 64 Κέλευσον οὖν ἀσφαλισθῆναι τὸν τάφον ἕως τῆς τρίτης ἡμέρας· μήποτε ἐλθόντες οἱ μαθηταὶ *⸋αὐτοῦ⸌ *⸋2νυκτὸς⸌ κλέψωσιν αὐτόν, καὶ εἴπωσιν τῷ λαῷ, *⸆ Ἠγέρθη ἀπὸ τῶν νεκρῶν· καὶ ἔσται ἡ ἐσχάτη πλάνη χείρων τῆς πρώτης. 65 Ἔφη *⸋δὲ⸌ αὐτοῖς ὁ Πιλάτος, Ἔχετε κουστωδίαν· ὑπάγετε, ἀσφαλίσασθε ὡς οἴδατε. 66 Οἱ δὲ πορευθέντες ἠσφαλίσαντο τὸν τάφον, σφραγίσαντες τὸν λίθον, μετὰ τῆς κουστωδίας.

28

1 Ὀψὲ δὲ σαββάτων, τῇ ἐπιφωσκούσῃ εἰς μίαν σαββάτων, ἦλθεν Μαρία ἡ Μαγδαληνή, καὶ ἡ ἄλλη Μαρία, θεωρῆσαι τὸν τάφον. 2 Καὶ ἰδού, σεισμὸς ἐγένετο μέγας· ἄγγελος γὰρ κυρίου καταβὰς ἐξ οὐρανοῦ, *⸆ προσελθὼν ἀπεκύλισεν τὸν λίθον *⸋ἀπὸ τῆς θύρας,⸌ καὶ ἐκάθητο ἐπάνω αὐτοῦ. 3 Ἦν δὲ ἡ ἰδέα αὐτοῦ ὡς ἀστραπή, καὶ τὸ ἔνδυμα αὐτοῦ λευκὸν *⸂ὡσεὶ⸃ χιών. 4 Ἀπὸ δὲ τοῦ φόβου αὐτοῦ ἐσείσθησαν οἱ τηροῦντες καὶ *⸂ἐγένοντο ὡσεὶ⸃ νεκροί. 5 Ἀποκριθεὶς δὲ ὁ ἄγγελος εἶπεν ταῖς γυναιξίν, Μὴ φοβεῖσθε ὑμεῖς· οἶδα γὰρ ὅτι Ἰησοῦν τὸν ἐσταυρωμένον ζητεῖτε. 6 Οὐκ ἔστιν ὧδε· ἠγέρθη γάρ, καθὼς εἶπεν. Δεῦτε, ἴδετε τὸν τόπον ὅπου ἔκειτο *⸋ὁ κύριος.⸌ 7 Καὶ ταχὺ πορευθεῖσαι εἴπατε τοῖς μαθηταῖς αὐτοῦ ὅτι Ἠγέρθη ἀπὸ τῶν νεκρῶν· καὶ ἰδού, προάγει ὑμᾶς εἰς τὴν Γαλιλαίαν· ἐκεῖ αὐτὸν ὄψεσθε· ἰδού, εἶπον ὑμῖν. 8 Καὶ *⸂ἐξελθοῦσαι⸃ ταχὺ ἀπὸ τοῦ μνημείου μετὰ φόβου καὶ χαρᾶς μεγάλης, ἔδραμον ἀπαγγεῖλαι τοῖς μαθηταῖς αὐτοῦ. 9  *⸋Ὡς δὲ ἐπορεύοντο ἀπαγγεῖλαι τοῖς μαθηταῖς αὐτοῦ,⸌ καὶ ἰδού, *⸆ Ἰησοῦς *⸂ἀπήντησεν⸃ αὐταῖς, λέγων, Χαίρετε. Αἱ δὲ προσελθοῦσαι ἐκράτησαν αὐτοῦ τοὺς πόδας, καὶ προσεκύνησαν αὐτῷ. 10 Τότε λέγει αὐταῖς ὁ Ἰησοῦς· Μὴ φοβεῖσθε· ὑπάγετε, ἀπαγγείλατε τοῖς ἀδελφοῖς μου ἵνα ἀπέλθωσιν εἰς τὴν Γαλιλαίαν, καὶ ἐκεῖ με ὄψονται.

11 Πορευομένων δὲ αὐτῶν, ἰδού, τινὲς τῆς κουστωδίας ἐλθόντες εἰς τὴν πόλιν ἀπήγγειλαν τοῖς ἀρχιερεῦσιν ἅπαντα τὰ γενόμενα. 12 Καὶ συναχθέντες μετὰ τῶν πρεσβυτέρων, συμβούλιόν τε λαβόντες, ἀργύρια ἱκανὰ ἔδωκαν τοῖς στρατιώταις, 13 λέγοντες, Εἴπατε ὅτι Οἱ μαθηταὶ αὐτοῦ νυκτὸς ἐλθόντες ἔκλεψαν αὐτὸν ἡμῶν κοιμωμένων. 14 Καὶ ἐὰν ἀκουσθῇ τοῦτο *⸂ἐπὶ⸃ τοῦ ἡγεμόνος, ἡμεῖς πείσομεν *⸋αὐτόν,⸌ καὶ ὑμᾶς ἀμερίμνους ποιήσομεν. 15 Οἱ δὲ λαβόντες *⸋τὰ⸌ ἀργύρια ἐποίησαν ὡς ἐδιδάχθησαν. Καὶ διεφημίσθη ὁ λόγος οὗτος παρὰ Ἰουδαίοις μέχρι τῆς σήμερον. *⸆

16 Οἱ δὲ ἕνδεκα μαθηταὶ ἐπορεύθησαν εἰς τὴν Γαλιλαίαν, εἰς τὸ ὄρος οὗ ἐτάξατο αὐτοῖς ὁ Ἰησοῦς. 17 Καὶ ἰδόντες αὐτὸν προσεκύνησαν *⸋αὐτῷ·⸌ οἱ δὲ ἐδίστασαν. 18 Καὶ προσελθὼν ὁ Ἰησοῦς ἐλάλησεν αὐτοῖς, λέγων, Ἐδόθη μοι πᾶσα ἐξουσία ἐν οὐρανῷ καὶ ἐπὶ *⸆ γῆς. 19 Πορευθέντες *⸆ μαθητεύσατε πάντα τὰ ἔθνη, *⸂βαπτίζοντες⸃ αὐτοὺς εἰς τὸ ὄνομα τοῦ πατρὸς καὶ τοῦ υἱοῦ καὶ τοῦ ἁγίου πνεύματος· 20 διδάσκοντες αὐτοὺς τηρεῖν πάντα ὅσα ἐνετειλάμην ὑμῖν· καὶ ἰδού, ἐγὼ μεθ᾽ ὑμῶν εἰμι πάσας τὰς ἡμέρας ἕως τῆς συντελείας τοῦ αἰῶνος. *⸋Ἀμήν.⸌

* 1:6 ⸋ ὁ βασιλεὺς RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 1:7 ⸂ Ἀσά· Ἀσὰ RP f 35 TR NIV73 ¦ Ἀσάφ· Ἀσὰφ TNT2 WH NA NIV11 SBL

* 1:18 ⸂ Τοῦ δὲ Ἰησοῦ χριστοῦ RP f 35 TR WH NA NIV SBL ¦ Τοῦ δὲ χριστοῦ TNT2

* 1:18 ⸋ γὰρ RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 1:19 ⸂ παραδειγματίσαι RP f 35 TR ¦ δειγματίσαι TNT2 WH NA NIV SBL

* 1:22 ⸋ τοῦ RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 1:24 ⸂ Διεγερθεὶς RP f 35 TR ¦ Ἐγερθεὶς TNT2 WH NA NIV SBL

* 1:25 ⸂ τὸν υἱὸν αὐτῆς τὸν πρωτότοκον RP f 35 TR ¦ υἱόν TNT2 WH NA NIV SBL

* 2:3 ⸉ Ἡρῴδης ὁ βασιλεὺς RP f 35 TR ¦ ὁ βασιλεὺς Ἡρῴδης TNT2 WH NA NIV SBL

* 2:8 ⸉ ἀκριβῶς ἐξετάσατε RP f 35 TR ¦ ἐξετάσατε ἀκριβῶς TNT2 WH NA NIV SBL

* 2:9 ⸂ ἔστη RP f 35 TR ¦ ἐστάθη TNT2 WH NA NIV SBL

* 2:11 ⸂ εἶδον RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ εὗρον TR

* 2:13 ⸉ φαίνεται κατ᾽ ὄναρ RP f 35 TR WH NA NIV SBL ¦ κατ᾽ ὄναρ φαίνεται TNT2

* 2:15 ⸋ τοῦ RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 2:17 ⸂ ὑπὸ RP f 35 TR ¦ διὰ TNT2 WH NA NIV SBL

* 2:18 ⸋ θρῆνος καὶ RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 2:19 ⸉ κατ᾽ ὄναρ φαίνεται RP f 35 TR ¦ φαίνεται κατ᾽ ὄναρ TNT2 WH NA NIV SBL

* 2:21 ⸂ ἦλθεν RP f 35 TR ¦ εἰσῆλθεν TNT2 WH NA NIV SBL

* 2:22 ⸋ ἐπὶ RP f 35 TR TNT2 ¦ – WH NA NIV SBL

* 2:22 ⸉ Ἡρῴδου τοῦ πατρὸς αὐτοῦ RP f 35 TR ¦ τοῦ πατρὸς αὐτοῦ Ἡρῴδου TNT2 WH NA NIV SBL

* 3:2 ⸋ καὶ RP f 35 TR TNT2 NA27+28 NIV SBL ¦ – WH NA25

* 3:3 ⸂ ὑπὸ RP f 35 TR ¦ διὰ TNT2 WH NA NIV SBL

* 3:4 ⸉ αὐτοῦ ἦν RP f 35 TR ¦ ἦν αὐτοῦ TNT2 WH NA NIV SBL

* 3:6 ⸆ – RP f 35 TR ¦ ποταμῷ TNT2 WH NA NIV SBL

* 3:7 ⸋ αὐτοῦ RP f 35 TR TNT2 NA27+28 NIV SBL ¦ – WH NA25

* 3:8 ⸂ καρπὸν ἄξιον RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ καρποὺς ἄξιους TR

* 3:10 ⸋ καὶ RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 3:11 ⸉ βαπτίζω ὑμᾶς RP f 35 TR ¦ ὑμᾶς βαπτίζω TNT2 WH NA NIV SBL

* 3:11 ⸆ – RP f 35 ¦ καὶ πυρί TR TNT2 WH NA NIV SBL

* 3:12 ⸆ – RP f 35 TR WH NA NIV SBL ¦ αὐτοῦ TNT2

* 3:14 ⸂ Ὁ δὲ Ἰωάννης RP f 35 TR TNT2 NA27+28 NIV SBL ¦ Ὁ δὲ WH NA25

* 3:15 ⸂ πρὸς αὐτόν RP f 35 TR TNT2 NA27+28 NIV SBL ¦ αὐτῷ WH NA25

* 3:16 ⸂ Καὶ βαπτισθεὶς RP f 35 TR ¦ Βαπτισθεὶς δὲ TNT2 WH NA NIV SBL

* 3:16 ⸉ ἀνέβη εὐθὺς RP f 35 TR ¦ εὐθὺς ἀνέβη TNT2 WH NA NIV SBL

* 3:16 ⸋ αὐτῷ RP f 35 TR TNT2 NA27+28 ¦ – WH NA25 NIV SBL

* 3:16 ⸂2 τὸ πνεῦμα τοῦ θεοῦ RP f 35 TR TNT2 NA27+28 NIV73 ¦ πνεῦμα θεοῦ WH NA25 NIV11 SBL

* 3:16 ⸋2 καὶ RP f 35 TR TNT2 NA27+28 NIV ¦ – WH NA25 SBL

* 4:2 ⸉ νύκτας τεσσαράκοντα RP f 35 TR ¦ νύκτας τεσσεράκοντα TNT2 WH NA27+28 NIV SBL ¦ τεσσεράκοντα νύκτας NA25

* 4:3 ⸉ αὐτῷ ὁ πειράζων εἶπεν RP f 35 TR ¦ ὁ πειράζων εἶπεν αὐτῷ TNT2 WH NA NIV SBL

* 4:4 ⸆ – RP f 35 TR ¦ ὁ TNT2 WH NA NIV SBL

* 4:4 ⸂ ἐπὶ RP f 35 TR WH NA NIV SBL ¦ ἐν TNT2

* 4:9 ⸂ λέγει RP f 35 TR ¦ εἶπεν TNT2 WH NA NIV SBL

* 4:9 ⸉ πάντα σοι RP f 35 TR ¦ σοι πάντα TNT2 WH NA NIV SBL

* 4:10 ⸋ ὀπίσω μου RP f 35 NIV73 ¦ – TR TNT2 WH NA NIV11 SBL

* 4:12 ⸋ ὁ Ἰησοῦς RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 4:16 ⸉ εἶδεν φῶς RP f 35 ¦ εἶδε φῶς TR ¦ φῶς εἶδεν TNT2 WH NA NIV SBL

* 4:18 ⸆ – RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ ὁ Ἰησοῦς TR

* 4:23 ⸂ ὅλην τὴν Γαλιλαίαν ὁ Ἰησοῦς RP f 35 TR ¦ ὁ Ἰησοῦς ἐν ὅλῃ τῇ Γαλιλαίᾳ TNT2 ¦ ἐν ὅλῃ τῇ Γαλιλαίᾳ WH NA NIV SBL

* 4:24 ⸋ καὶ RP f 35 TR NA27+28 NIV ¦ – TNT2 WH NA25 SBL

* 5:4 ⸉ Μακάριοι οἱ πενθοῦντες … Μακάριοι οἱ πρᾳεῖς … RP f 35 TR WH NA NIV SBL ¦ Μακάριοι οἱ πρᾳεῖς … Μακάριοι οἱ πενθοῦντες … TNT2

* 5:11 ⸋ ῥῆμα RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 5:13 ⸂ βληθῆναι RP f 35 TR ¦ βληθὲν TNT2 WH NA NIV SBL

* 5:13 ⸋ καὶ RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 5:20 ⸉ ἡ δικαιοσύνη ὑμῶν RP f 35 TR TNT2 ¦ ὑμῶν ἡ δικαιοσύνη WH NA NIV SBL

* 5:22 ⸋ εἰκῇ RP f 35 TR TNT2 ¦ – WH NA NIV SBL

* 5:25 ⸉ ἐν τῇ ὁδῷ μετ᾽ αὐτοῦ RP f 35 TR ¦ μετ᾽ αὐτοῦ ἐν τῇ ὁδῷ TNT2 WH NA NIV SBL

* 5:25 ⸋ σε παραδῷ RP f 35 TR TNT2 ¦ – WH NA NIV SBL

* 5:27 ⸆ – RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ τοῖς ἀρχαίοις TR

* 5:28 ⸂ αὐτὴν RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ αὐτῆς TR

* 5:30 ⸂ βληθῇ εἰς γέενναν RP f 35 TR ¦ εἰς γέενναν ἀπέλθῃ TNT2 WH NA NIV SBL

* 5:31 ⸋ δὲ RP TR TNT2 WH NA NIV SBL ¦ – f 35

* 5:31 ⸋2 ὅτι RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 5:32 ⸂ ὃς ἂν ἀπολύσῃ RP f 35 TR ¦ πᾶς ὁ ἀπολύων TNT2 WH NA NIV SBL

* 5:32 ⸂2 μοιχᾶσθαι RP f 35 TR ¦ μοιχευθῆναι TNT2 WH NA NIV SBL

* 5:36 ⸉ ἢ μέλαιναν ποιῆσαι RP f 35 TR ¦ ποιῆσαι ἢ μέλαιναν TNT2 WH NA NIV SBL

* 5:39 ⸂ ῥαπίσει RP f 35 TR ¦ ῥαπίζει TNT2 WH NA NIV SBL

* 5:39 ⸂2 ἐπὶ RP f 35 TR ¦ εἰς TNT2 WH NA NIV SBL

* 5:39 ⸂3 σιαγόνα RP f 35 NIV73 SBL ¦ σου σιαγόνα TR ¦ σιαγόνα σου TNT2 WH NA NIV11

* 5:42 ⸂ δίδου RP f 35 TR ¦ δός TNT2 WH NA NIV SBL

* 5:44 ⸂ εὐλογεῖτε τοὺς καταρωμένους ὑμᾶς, καλῶς ποιεῖτε τοῖς μισοῦσιν ὑμᾶς RP f 35 ¦ εὐλογεῖτε τοὺς καταρωμένους ὑμᾶς, καλῶς ποιεῖτε τοὺς μισοῦντας ὑμᾶς TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 5:44 ⸋ ἐπηρεαζόντων ὑμᾶς, καὶ RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 5:45 ⸋ τοῖς RP f 35 ¦ – TR TNT2 WH NA NIV SBL

* 5:46 ⸂ τὸ αὐτὸ RP f 35 TR WH NA NIV SBL ¦ οὕτως TNT2

* 5:47 ⸂ φίλους RP f 35 ¦ ἀδελφοὺς TR TNT2 WH NA NIV SBL

* 5:47 ⸂2 τελῶναι RP f 35 TR ¦ ἐθνικοὶ TNT2 WH NA NIV SBL

* 5:47 ⸂3 οὕτως RP f 35 ¦ οὕτω TR ¦ τὸ αὐτὸ TNT2 WH NA NIV SBL

* 5:48 ⸂ ὥσπερ RP f 35 TR ¦ ὡς TNT2 WH NA NIV SBL

* 5:48 ⸂2 ἐν τοῖς οὐρανοῖς RP f 35 TR ¦ οὐράνιος TNT2 WH NA NIV SBL

* 6:1 ⸆ – RP f 35 TR TNT2 NIV ¦ δὲ WH NA SBL

* 6:1 ⸂ ἐλεημοσύνην RP f 35 TR ¦ δικαιοσύνην TNT2 WH NA NIV SBL

* 6:4 ⸋ αὐτὸς RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 6:4 ⸋2 ἐν τῷ φανερῷ RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 6:5 ⸂ προσεύχῃ RP f 35 TR ¦ προσεύχησθε TNT2 WH NA NIV SBL

* 6:5 ⸂2 ἔσῃ RP f 35 TR ¦ ἔσεσθε TNT2 WH NA NIV SBL

* 6:5 ⸂3 ὥσπερ RP f 35 TR ¦ ὡς TNT2 WH NA NIV SBL

* 6:5 ⸋ ἂν RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 6:5 ⸋2 ὅτι RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 6:6 ⸋ ἐν τῷ φανερῷ RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 6:8 ⸂ ὁ πατὴρ ὑμῶν RP f 35 TR TNT2 NA27+28 NIV SBL ¦ ὁ θεὸς ὁ πατὴρ ὑμῶν WH NA25

* 6:10 ⸋ τῆς RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 6:12 ⸂ ἀφίεμεν RP f 35 TR ¦ ἀφήκαμεν TNT2 WH NA NIV SBL

* 6:13 ⸋ Ὅτι σοῦ ἐστιν … Ἀμήν. RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 6:15 ⸋ τὰ παραπτώματα αὐτῶν RP f 35 TR TNT2 WH NIV ¦ – NA SBL

* 6:16 ⸂ ὥσπερ RP f 35 TR ¦ ὡς TNT2 WH NA NIV SBL

* 6:16 ⸋ ὅτι RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 6:18 ⸆ – RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ ἐν τῷ φανερῷ TR

* 6:21 ⸂ ὑμῶν … ὑμῶν RP f 35 TR ¦ σου … σου TNT2 WH NA NIV SBL

* 6:22 ⸉ ὁ ὀφθαλμός σου ἁπλοῦς ᾖ RP f 35 TR TNT2 ¦ ᾖ ὁ ὀφθαλμός σου ἁπλοῦς WH NA NIV SBL

* 6:25 ⸂ καὶ τί πίητε RP f 35 TR ¦ ἢ τί πίητε TNT2 WH NA NIV ¦ – SBL

* 6:28 ⸂ τὰ κρίνα … πῶς αὐξάνει· οὐ κοπιᾷ οὐδὲ νήθει RP f 35 TR ¦ τὰ κρίνα … πῶς αὐξάνουσιν· οὐ κοπιοῦσιν οὐδὲ νήθουσιν TNT2 ¦ τὰ κρίνα … πῶς αὐξάνουσιν· οὐ κοπιῶσιν οὐδὲ νήθουσιν WH NA NIV SBL

* 6:32 ⸂ ἐπιζητεῖ RP f 35 TR ¦ ἐπιζητοῦσιν TNT2 WH NA NIV SBL

* 6:33 ⸋ τοῦ θεοῦ RP f 35 TR TNT2 NA27+28 NIV73 ¦ – WH NA25 NIV11 SBL

* 6:34 ⸂ τὰ ἑαυτῆς RP f 35 TR ¦ ἑαυτῆς TNT2 NA NIV ¦ αὑτῆς WH SBL

* 7:2 ⸂ μετρηθήσεται RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ ἀντιμετρηθήσεται TR

* 7:4 ⸂ ἀπὸ RP f 35 TR ¦ ἐκ TNT2 WH NA NIV SBL

* 7:5 ⸉ τὴν δοκὸν ἐκ τοῦ ὀφθαλμοῦ σου RP f 35 TR ¦ ἐκ τοῦ ὀφθαλμοῦ σοῦ τὴν δοκόν TNT2 WH NA NIV SBL

* 7:6 ⸂ καταπατήσωσιν RP f 35 TR ¦ καταπατήσουσιν TNT2 WH NA NIV SBL

* 7:8 ⸂ ἀνοιγήσεται RP f 35 TR WH NA NIV SBL ¦ ἀνοίγεται TNT2

* 7:9 ⸋ ἐστιν RP f 35 TR NA NIV SBL ¦ – TNT2 WH

* 7:9 ⸂ ἐὰν αἰτήσῃ RP f 35 TR NIV73 ¦ αἰτήσει TNT2 WH NA NIV11 SBL

* 7:10 ⸆ – RP f 35 TR ¦ Ἢ TNT2 WH NA NIV SBL

* 7:10 ⸂ ἐὰν ἰχθὺν αἰτήσῃ RP f 35 TR ¦ ἰχθὺν αἰτήσει TNT2 WH NA NIV SBL

* 7:12 ⸂ ἂν RP f 35 TR TNT2 ¦ ἐὰν WH NA NIV SBL

* 7:13 ⸋ ἡ πύλη RP f 35 TR TNT2 NA NIV SBL ¦ – WH

* 7:14 ⸂ τί RP f 35 TNT2 NA27+28 NIV11 ¦ ὅτι TR WH NA25 NIV73 SBL

* 7:15 ⸋ δὲ RP f 35 TR TNT2 NIV73 ¦ – WH NA NIV11 SBL

* 7:16 ⸂ σταφυλήν RP f 35 TR ¦ σταφυλὰς TNT2 WH NA NIV SBL

* 7:18 ⸂ ποιεῖν … ποιεῖν RP f 35 TR TNT2 NA27+28 NIV SBL ¦ ἐνεγκεῖν … ἐνεγκεῖν WH NA25

* 7:19 ⸆ – RP TR TNT2 WH NA NIV SBL ¦ οὖν f 35

* 7:21 ⸆ – RP f 35 TR ¦ τοῖς TNT2 WH NA NIV SBL

* 7:24 ⸂ ὁμοιώσω αὐτὸν RP f 35 TR ¦ ὁμοιωθήσεται TNT2 WH NA NIV SBL

* 7:24 ⸉ τὴν οἰκίαν αὐτοῦ RP f 35 TR ¦ αὐτοῦ τὴν οἰκίαν TNT2 WH NA NIV SBL

* 7:26 ⸉ τὴν οἰκίαν αὐτοῦ RP f 35 TR ¦ αὐτοῦ τὴν οἰκίαν TNT2 WH NA NIV SBL

* 7:28 ⸂ συνετέλεσεν RP f 35 TR ¦ ἐτέλεσεν TNT2 WH NA NIV SBL

* 7:29 ⸆ – RP f 35 TR ¦ αὐτῶν TNT2 WH NA NIV SBL

* 8:1 ⸂ Καταβάντι δὲ αὐτῷ RP f 35 TR ¦ Καταβάντος δὲ αὐτοῦ TNT2 WH NA NIV SBL

* 8:2 ⸂ ἐλθὼν RP f 35 TR ¦ προσελθὼν TNT2 WH NA NIV SBL

* 8:3 ⸋ ὁ Ἰησοῦς RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 8:4 ⸂ προσένεγκε RP TR ¦ προσένεγκαὶ f 35 ¦ προσένεγκον TNT2 WH NA NIV SBL

* 8:5 ⸂ Εἰσελθόντι δὲ αὐτῷ RP f 35 ¦ Εἰσελθόντι δὲ τῷ Ἰησοῦ TR ¦ Εἰσελθόντος δὲ αὐτοῦ TNT2 WH NA NIV SBL

* 8:7 ⸋ Καὶ RP f 35 TR TNT2 NA27+28 NIV SBL ¦ – WH NA25

* 8:7 ⸋2 ὁ Ἰησοῦς RP f 35 TR TNT2 ¦ – WH NA NIV SBL

* 8:8 ⸂ Καὶ ἀποκριθεὶς RP f 35 TR NA27+28 NIV SBL ¦ Ἀποκριθεὶς δὲ TNT2 WH NA25

* 8:8 ⸂2 λόγῳ RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ λόγον TR

* 8:9 ⸆ – RP f 35 TR TNT2 NA NIV SBL ¦ τασσόμενος WH

* 8:10 ⸂ οὐδὲ RP f 35 TR ¦ παρ᾽ οὐδενὶ TNT2 WH NA NIV SBL

* 8:10 ⸉ ἐν τῷ Ἰσραὴλ τοσαύτην πίστιν RP f 35 TR ¦ τοσαύτην πίστιν ἐν τῷ Ἰσραὴλ TNT2 WH NA NIV SBL

* 8:13 ⸋ καὶ RP f 35 TR TNT2 ¦ – WH NA NIV SBL

* 8:13 ⸋2 αὐτοῦ RP f 35 TR NA27+28 NIV ¦ – TNT2 WH NA25 SBL

* 8:15 ⸂ αὐτῷ RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ αὐτοῖς TR

* 8:18 ⸂ πολλοὺς ὄχλους RP f 35 TR TNT2 SBL ¦ ὄχλον WH NA NIV

* 8:20 ⸋ Καὶ RP TR TNT2 WH NA NIV SBL ¦ – f 35

* 8:21 ⸋ αὐτοῦ RP TR NA27+28 NIV73 ¦ – f 35 TNT2 WH NA25 NIV11 SBL

* 8:22 ⸂ εἶπεν RP f 35 TR ¦ λέγει TNT2 WH NA NIV SBL

* 8:23 ⸋ τὸ RP f 35 TR NA NIV ¦ – TNT2 WH SBL

* 8:25 ⸂ οἱ μαθηταὶ RP f 35 ¦ οἱ μαθηταὶ αὐτοῦ TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 8:25 ⸋ ἡμᾶς RP f 35 TR NIV73 ¦ – TNT2 WH NA NIV11 SBL

* 8:27 ⸉ ὑπακούουσιν αὐτῷ RP f 35 TR ¦ αὐτῷ ὑπακούουσιν TNT2 WH NA NIV SBL

* 8:28 ⸂ ἐλθόντι αὐτῷ RP f 35 TR ¦ ἐλθόντος αὐτοῦ TNT2 WH NA NIV SBL

* 8:28 ⸂2 Γεργεσηνῶν RP f 35 TR ¦ Γαδαρηνῶν TNT2 WH NA NIV SBL

* 8:29 ⸂ Ἰησοῦ υἱὲ τοῦ θεοῦ RP f 35 TR ¦ υἱὲ τοῦ θεοῦ TNT2 WH NA NIV SBL

* 8:31 ⸂ ἐπίτρεψον ἡμῖν ἀπελθεῖν RP f 35 TR ¦ ἀπόστειλον ἡμᾶς TNT2 WH NA NIV SBL

* 8:32 ⸂ τὴν ἀγέλην τῶν χοίρων RP f 35 TR ¦ τοὺς χοίρους TNT2 WH NA NIV SBL

* 8:32 ⸋ τῶν χοίρων RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 8:34 ⸂ συνάντησιν RP f 35 TR ¦ ὑπάντησιν TNT2 WH NA NIV SBL

* 9:1 ⸆ – RP f 35 TR TNT2 WH NA NIV11 SBL ¦ ὁ Ἰησοῦς NIV73

* 9:1 ⸋ τὸ RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 9:2 ⸂ ἀφέωνταί RP f 35 TR ¦ ἀφίενταί TNT2 WH NA NIV SBL

* 9:2 ⸂2 σοι αἱ ἁμαρτίαι σου RP f 35 TR ¦ σου αἱ ἁμαρτίαι TNT2 WH NA NIV SBL

* 9:4 ⸂ ἰδὼν RP TR NA27+28 ¦ εἰδὼς f 35 TNT2 WH NA25 NIV SBL

* 9:4 ⸋ ὑμεῖς RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 9:5 ⸂ Ἀφέωνταί RP f 35 TR ¦ Ἀφίενταί TNT2 WH NA NIV SBL

* 9:5 ⸂2 σου RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ σοι TR

* 9:5 ⸂3 Ἔγειραι RP f 35 TR ¦ Ἔγειρε TNT2 WH NA NIV SBL

* 9:6 ⸂ Ἐγερθεὶς RP f 35 TR NA27+28 NIV SBL ¦ Ἔγειρε TNT2 WH NA25

* 9:8 ⸆ – RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ ὁ TR

* 9:8 ⸂ ἐθαύμασαν RP f 35 TR ¦ ἐφοβήθησαν TNT2 WH NA NIV SBL

* 9:10 ⸋ καὶ RP f 35 TR TNT2 WH NA NIV11 SBL ¦ – NIV73

* 9:11 ⸂ εἶπον RP f 35 TR ¦ ἔλεγον TNT2 WH NA NIV SBL

* 9:11 ⸆ – RP TR TNT2 WH NA NIV SBL ¦ καὶ πίνει f 35

* 9:12 ⸂ Ὁ δὲ Ἰησοῦς RP f 35 TR TNT2 ¦ Ὁ δὲ WH NA NIV SBL

* 9:12 ⸋ αὐτοῖς RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 9:13 ⸂ Ἔλεον RP f 35 TR ¦ Ἔλεος TNT2 WH NA NIV SBL

* 9:13 ⸋ εἰς μετάνοιαν RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 9:14 ⸋ πολλά RP f 35 TR TNT2 NA27+28 NIV11 SBL ¦ – WH NA25 NIV73

* 9:15 ⸆ – RP TR TNT2 WH NA NIV SBL ¦ χρόνον f 35

* 9:17 ⸂ ἀπολοῦνται RP TR ¦ ἀπόλλυνται f 35 TNT2 WH NA NIV SBL

* 9:17 ⸂2 ἀμφότεροι RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ ἀμφότερα TR

* 9:18 ⸂ εἷς RP TNT2 WH NA NIV SBL ¦ τίς f 35 ¦ – TR

* 9:18 ⸂2 ἐλθὼν RP f 35 TR TNT2 NA27+28 NIV SBL ¦ προσελθὼν WH NA25

* 9:19 ⸂ ἠκολούθησεν RP f 35 TR NA27+28 NIV ¦ ἠκολούθει TNT2 WH NA25 SBL

* 9:22 ⸂ ἐπιστραφεὶς RP f 35 TR ¦ στραφεὶς TNT2 WH NA NIV SBL

* 9:24 ⸂ λέγει RP f 35 TR ¦ ἔλεγεν TNT2 WH NA NIV SBL

* 9:24 ⸋ αὐτοῖς RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 9:27 ⸋ αὐτῷ RP f 35 TR TNT2 NA27+28 NIV SBL ¦ – WH NA25

* 9:27 ⸂ υἱὲ RP TR WH SBL ¦ υἱὸς f 35 TNT2 NA NIV

* 9:28 ⸋ ὁ Ἰησοῦς RP TR TNT2 WH NA NIV SBL ¦ – f 35

* 9:30 ⸂ ἐνεβριμήσατο RP f 35 TR ¦ ἐνεβριμήθη TNT2 WH NA NIV SBL

* 9:32 ⸋ ἄνθρωπον RP f 35 TR TNT2 NA27+28 NIV SBL ¦ – WH NA25

* 9:33 ⸆ – RP TNT2 WH NA NIV SBL ¦ ὅτι f 35 TR

* 9:35 ⸋ ἐν τῷ λαῷ RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 9:36 ⸂ ἐσκυλμένοι RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ ἐκλελυμένοι TR

* 9:36 ⸂2 ὡσεὶ RP TR WH NA NIV SBL ¦ ὡς f 35 TNT2

* 10:2 ⸂ ἐστιν RP TNT2 WH NA NIV SBL ¦ εἰσιν f 35 ¦ ἐστι TR

* 10:2 ⸆ – RP f 35 TR TNT2 SBL ¦ καὶ WH NA NIV

* 10:3 ⸋ Λεββαῖος ὁ ἐπικληθεὶς RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 10:4 ⸆ – RP f 35 TR TNT2 ¦ ὁ WH NA NIV SBL

* 10:8 ⸂ Ἀσθενοῦντας θεραπεύετε, λεπροὺς καθαρίζετε, δαιμόνια ἐκβάλλετε· RP f 35 ¦ Ἀσθενοῦντας θεραπεύετε, λεπροὺς καθαρίζετε, νεκροὺς ἐγείρετε, δαιμόνια ἐκβάλλετε· TR ¦ Ἀσθενοῦντας θεραπεύετε, νεκροὺς ἐγείρετε, λεπροὺς καθαρίζετε, δαιμόνια ἐκβάλλετε· TNT2 WH NA NIV SBL

* 10:10 ⸂ ῥάβδους RP f 35 ¦ ῥάβδον TR TNT2 WH NA NIV SBL

* 10:10 ⸋ ἐστιν RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 10:13 ⸂ πρὸς RP f 35 TR TNT2 NA NIV SBL ¦ ἐφ᾽ WH

* 10:14 ⸂ ἐὰν RP f 35 TR ¦ ἂν TNT2 WH NA NIV SBL

* 10:14 ⸆ – RP f 35 TR ¦ ἔξω TNT2 WH NA NIV SBL

* 10:19 ⸂ παραδιδῶσιν RP f 35 TR ¦ παραδῶσιν TNT2 WH NA NIV SBL

* 10:23 ⸂ ἄλλην RP f 35 TR ¦ ἑτέραν TNT2 WH NA NIV SBL

* 10:23 ⸋ τοῦ RP f 35 TR WH NA NIV11 SBL ¦ – TNT2 NIV73

* 10:23 ⸋2 ἂν RP f 35 TR TNT2 NA27+28 NIV SBL ¦ – WH NA25

* 10:25 ⸂ ἐκάλεσαν RP TR ¦ ἀπεκάλεσαν f 35 ¦ ἐπεκάλεσαν TNT2 WH NA NIV SBL

* 10:28 ⸂ φοβεῖσθε RP f 35 TNT2 NA NIV SBL ¦ φοβηθῆτε TR WH

* 10:28 ⸂2 φοβήθητε RP f 35 TR TNT2 ¦ φοβεῖσθε WH NA NIV SBL

* 10:28 ⸂3 καὶ τὴν ψυχὴν καὶ τὸ σῶμα RP ¦ καὶ ψυχὴν καὶ σῶμα f 35 TR TNT2 WH NA NIV SBL

* 10:31 ⸂ φοβηθῆτε RP f 35 TR ¦ φοβεῖσθε TNT2 WH NA NIV SBL

* 10:31 ⸂2 πολλῶν RP TR TNT2 WH NA NIV SBL ¦ πολλῶ f 35

* 10:32 ⸆ – RP f 35 TR NIV73 SBL ¦ τοῖς TNT2 WH NA NIV11

* 10:33 ⸂ δ᾽ ἂν RP f 35 TR NA NIV SBL ¦ δὲ TNT2 WH

* 10:33 ⸉ αὐτὸν κἀγὼ RP f 35 TR ¦ κἀγὼ αὐτὸν TNT2 WH NA NIV SBL

* 10:33 ⸆ – RP f 35 TR NIV73 SBL ¦ τοῖς TNT2 WH NA NIV11

* 10:42 ⸂ ἐὰν RP f 35 TR NA25 ¦ ἂν TNT2 WH NA27+28 NIV SBL

* 11:2 ⸂ δύο RP f 35 TR ¦ διὰ TNT2 WH NA NIV SBL

* 11:5 ⸆ – RP f 35 TR ¦ καὶ TNT2 WH NA NIV SBL

* 11:6 ⸂ ἐὰν RP f 35 TR NA NIV SBL ¦ ἂν TNT2 WH

* 11:8 ⸋ ἱματίοις RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 11:8 ⸋2 εἰσίν RP f 35 TR TNT2 NA27+28 NIV SBL ¦ – WH NA25

* 11:9 ⸉ τί ἐξήλθετε ἰδεῖν; Προφήτην; RP f 35 TR ¦ τί ἐξήλθατε ἰδεῖν; Προφήτην; TNT2 NA27+28 NIV ¦ τί ἐξήλθατε; Προφήτην ἰδεῖν; WH NA25 SBL

* 11:10 ⸋ γάρ RP f 35 TR TNT2 ¦ – WH NA NIV SBL

* 11:15 ⸋ ἀκούειν RP f 35 TR TNT2 ¦ – WH NA NIV SBL

* 11:16 ⸂ παιδίοις RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ παιδαρίοις TR

* 11:16 ⸂2 ἐν ἀγοραῖς καθημένοις RP TR ¦ ἐν ἀγορᾷ καθημένοις f 35 ¦ καθημένοις ἐν ταῖς ἀγοραῖς TNT2 WH NA NIV SBL

* 11:16 ⸂3 καὶ προσφωνοῦσιν … καὶ λέγουσιν RP f 35 ¦ καὶ προσφωνοῦσι … καὶ λέγουσιν TR ¦ ἃ προσφωνοῦντα … λέγουσιν TNT2 WH NA NIV SBL

* 11:16 ⸂4 ἑταίροις αὐτῶν RP f 35 TR ¦ ἑτέροις TNT2 WH NA NIV SBL

* 11:17 ⸋ ὑμῖν RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 11:19 ⸂ τέκνων RP f 35 TR ¦ ἔργων TNT2 WH NA NIV SBL

* 11:20 ⸆ – RP TR TNT2 WH NA NIV11 SBL ¦ ὁ Ἰησοῦς f 35 NIV73

* 11:23 ⸂ ἡ ἕως τοῦ οὐρανοῦ ὑψωθεῖσα RP TR ¦ ἡ ἕως τοῦ οὐρανοῦ ὑψώθης f 35 ¦ μὴ ἕως οὐρανοῦ ὑψωθήσῃ TNT2 WH NA NIV SBL

* 11:23 ⸂2 καταβιβασθήσῃ RP f 35 TR ¦ καταβήσῃ TNT2 WH NA NIV SBL

* 11:23 ⸂3 ἐγένοντο RP f 35 TR ¦ ἐγενήθησαν TNT2 WH NA NIV SBL

* 11:25 ⸂ ἀπέκρυψας RP f 35 TR ¦ ἔκρυψας TNT2 WH NA NIV SBL

* 11:26 ⸉ ἐγένετο εὐδοκία RP f 35 TR TNT2 ¦ εὐδοκία ἐγένετο WH NA NIV SBL

* 12:3 ⸋ αὐτὸς RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 12:4 ⸂ ἔφαγεν RP f 35 TR TNT2 ¦ ἔφαγον WH NA NIV SBL

* 12:4 ⸂2 οὓς RP f 35 TR ¦ ὃ TNT2 WH NA NIV SBL

* 12:7 ⸂ Ἔλεον RP f 35 TR ¦ Ἔλεος TNT2 WH NA NIV SBL

* 12:8 ⸆ – RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ καί TR

* 12:10 ⸋ ἦν RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 12:10 ⸋2 τὴν RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 12:10 ⸂ θεραπεύειν RP f 35 TR TNT2 WH SBL ¦ θεραπεῦσαι NA NIV

* 12:11 ⸋ ἔσται RP f 35 TR WH NA NIV SBL ¦ – TNT2

* 12:13 ⸉ τὴν χεῖρά σου RP f 35 TR ¦ σου τὴν χεῖρα TNT2 WH NA NIV SBL

* 12:14 ⸉ Οἱ δὲ Φαρισαῖοι συμβούλιον ἔλαβον κατ᾽ αὐτοῦ ἐξελθόντες RP f 35 TR ¦ Ἐξελθόντες δὲ οἱ Φαρισαῖοι συμβούλιον ἔλαβον κατ᾽ αὐτοῦ TNT2 WH NA NIV SBL

* 12:15 ⸋ ὄχλοι RP f 35 TR TNT2 NA27+28 NIV11 ¦ – WH NA25 NIV73 SBL

* 12:15 ⸂ πάντας RP TR TNT2 WH NA NIV SBL ¦ ἁπάντας f 35

* 12:17 ⸂ ὅπως RP f 35 TR ¦ ἵνα TNT2 WH NA NIV SBL

* 12:18 ⸂ εἰς ὃν RP f 35 TR NA27+28 NIV SBL ¦ ἐν ᾧ TNT2 ¦ ὃν WH NA25

* 12:21 ⸆ – RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ ἐν TR

* 12:22 ⸂ προσηνέχθη αὐτῷ δαιμονιζόμενος, τυφλὸς καὶ κωφός RP f 35 TR TNT2 NA NIV11 SBL ¦ προσήνεγκαν αὐτῷ δαιμονιζόμενον, τυφλὸν καὶ κωφόν WH NIV73

* 12:22 ⸋ τυφλὸν καὶ RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 12:22 ⸋2 καὶ RP TR ¦ – f 35 TNT2 WH NA NIV SBL

* 12:23 ⸂ ὁ υἱὸς Δαυίδ RP NA NIV SBL ¦ ὁ χριστὸς, ὁ υἱὸς Δαυίδ f 35 ¦ ὁ υἱὸς Δαβὶδ TR ¦ ὁ υἱὸς Δαυεὶδ TNT2 WH

* 12:24 ⸋ τῷ RP TR TNT2 WH NA NIV SBL ¦ – f 35

* 12:25 ⸋ ὁ Ἰησοῦς RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 12:27 ⸉ ὑμῶν ἔσονται κριταί RP f 35 TR ¦ κριταὶ ἔσονται ὑμῶν TNT2 WH NA NIV SBL

* 12:28 ⸉ ἐν πνεύματι θεοῦ ἐγὼ RP TNT2 WH NA NIV SBL ¦ ἐγὼ ἐν πνεύματι θεοῦ f 35 TR

* 12:29 ⸂ διαρπάσαι RP f 35 TR ¦ ἁρπάσαι TNT2 WH NA NIV SBL

* 12:29 ⸂2 διαρπάσει RP TR TNT2 WH NA NIV11 SBL ¦ διαρπάσῃ f 35 NIV73

* 12:31 ⸋ τοῖς ἀνθρώποις RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 12:32 ⸂ ἐὰν RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ ἂν TR

* 12:32 ⸂2 ἐν τῷ νῦν αἰῶνι RP f 35 ¦ ἐν τούτῳ τῷ αἰῶνι TR TNT2 WH NA NIV SBL

* 12:35 ⸆ – RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ τῆς καρδίας TR

* 12:35 ⸆2 – RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ τὰ TR

* 12:36 ⸂ ἐὰν λαλήσωσιν RP f 35 TR ¦ λαλήσουσιν TNT2 WH NA NIV SBL

* 12:38 ⸆ – RP f 35 TR ¦ αὐτῷ TNT2 WH NA NIV SBL

* 12:44 ⸉ Ἐπιστρέψω εἰς τὸν οἶκόν μου RP f 35 TR ¦ Εἰς τὸν οἶκόν μου ἐπιστρέψω TNT2 WH NA NIV SBL

* 12:44 ⸆ – RP f 35 TR TNT2 WH NA NIV11 SBL ¦ τὸν οἶκόν NIV73

* 12:44 ⸆2 – RP f 35 TR TNT2 NA27+28 NIV SBL ¦ καὶ WH NA25

* 12:46 ⸋ δὲ RP f 35 TR SBL ¦ – TNT2 WH NA NIV

* 12:47 ⸋ Εἶπε(ν) … λαλῆσαι. RP f 35 TR TNT2 NA NIV SBL ¦ – WH

* 12:48 ⸂ εἰπόντι RP f 35 TR ¦ λέγοντι TNT2 WH NA NIV SBL

* 13:1 ⸋ δὲ RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 13:1 ⸋2 ἀπὸ RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 13:2 ⸋ τὸ RP TR ¦ – f 35 TNT2 WH NA NIV SBL

* 13:3 ⸉ πολλὰ ἐν παραβολαῖς RP TR TNT2 WH NA NIV SBL ¦ ἐν παραβολαῖς πολλά f 35

* 13:3 ⸂ σπείρειν RP TR TNT2 WH NA NIV SBL ¦ σπεῖραι f 35

* 13:4 ⸂ ἦλθεν τὰ πετεινὰ καὶ κατέφαγεν RP f 35 ¦ ἦλθε τὰ πετεινὰ καὶ κατέφαγεν TR ¦ ἦλθον τὰ πετεινὰ καὶ κατέφαγεν TNT2 ¦ ἐλθόντα τὰ πετεινὰ κατέφαγεν WH NA NIV SBL

* 13:7 ⸂ ἀπέπνιξαν RP f 35 TR TNT2 WH NA25 ¦ ἔπνιξαν NA27+28 NIV SBL

* 13:9 ⸋ ἀκούειν RP f 35 TR TNT2 ¦ – WH NA NIV SBL

* 13:11 ⸋ αὐτοῖς RP f 35 TR TNT2 NA27+28 NIV11 SBL ¦ – WH NA25 NIV73

* 13:14 ⸆ – RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ ἐπ᾽ TR

* 13:15 ⸂ ἰάσομαι RP TNT2 WH NA NIV SBL ¦ ἰάσωμαι f 35 TR

* 13:16 ⸂ ἀκούει RP f 35 TR ¦ ἀκούουσιν TNT2 WH NA NIV SBL

* 13:22 ⸋ τούτου RP f 35 TR SBL ¦ – TNT2 WH NA NIV

* 13:23 ⸂ τὴν γῆν τὴν καλὴν RP f 35 TR ¦ τὴν καλὴν γῆν TNT2 WH NA NIV SBL

* 13:25 ⸂ ἔσπειρεν RP f 35 ¦ ἔσπειρε TR ¦ ἐπέσπειρεν TNT2 WH NA NIV SBL

* 13:27 ⸆ – RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ τὰ TR

* 13:28 ⸋ δοῦλοι RP f 35 TR TNT2 NA NIV SBL ¦ – WH

* 13:28 ⸂ εἶπον αὐτῷ RP f 35 TR ¦ αὐτῷ λέγουσιν TNT2 WH NA25 SBL ¦ λέγουσιν αὐτῷ NA27+28 NIV

* 13:28 ⸂2 συλλέξομεν RP f 35 ¦ συλλέξωμεν TR TNT2 WH NA NIV SBL

* 13:29 ⸂ ἔφη RP f 35 TR ¦ φησιν TNT2 WH NA NIV SBL

* 13:30 ⸂ μέχρι RP TR SBL ¦ μέχρις f 35 ¦ ἕως TNT2 WH NA NIV

* 13:30 ⸆ – RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ τῷ TR

* 13:30 ⸂2 συναγάγετε RP f 35 TR NA NIV SBL ¦ συνάγετε TNT2 WH

* 13:32 ⸆ – RP TR TNT2 WH NA NIV SBL ¦ πάντων f 35

* 13:33 ⸂ ἔκρυψεν RP f 35 ¦ ἐνέκρυψεν TR TNT2 WH NA NIV SBL

* 13:34 ⸂ οὐκ RP f 35 TR ¦ οὐδὲν TNT2 WH NA NIV SBL

* 13:35 ⸋ κόσμου RP f 35 TR NA27+28 NIV ¦ – TNT2 WH NA25 SBL

* 13:36 ⸋ ὁ Ἰησοῦς RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 13:36 ⸂ Φράσον RP f 35 TR ¦ Διασάφησον TNT2 WH NA NIV SBL

* 13:37 ⸋ αὐτοῖς RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 13:39 ⸋ τοῦ RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 13:40 ⸂ καίεται RP f 35 TNT2 SBL ¦ κατακαίεται TR WH NA NIV

* 13:40 ⸋ τούτου RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 13:43 ⸋ ἀκούειν RP f 35 TR TNT2 ¦ – WH NA NIV SBL

* 13:44 ⸋ Πάλιν RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 13:44 ⸋2 τῷ RP TR TNT2 WH NA NIV SBL ¦ – f 35

* 13:44 ⸂ πάντα ὅσα ἔχει πωλεῖ RP f 35 TR ¦ πωλεῖ πάντα ὅσα ἔχει TNT2 NA27+28 NIV SBL ¦ πωλεῖ ὅσα ἔχει WH NA25

* 13:45 ⸋ ἀνθρώπῳ RP f 35 TR TNT2 NA27+28 NIV SBL ¦ – WH NA25

* 13:46 ⸂ ὃς εὑρὼν RP f 35 TR ¦ εὑρὼν δὲ TNT2 WH NA NIV SBL

* 13:51 ⸋ Λέγει αὐτοῖς ὁ Ἰησοῦς RP f 35 TR NIV73 ¦ – TNT2 WH NA NIV11 SBL

* 13:51 ⸋2 κύριε RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 13:52 ⸂ εἰς τὴν βασιλείαν RP f 35 TR ¦ τῇ βασιλείᾳ TNT2 WH NA NIV SBL

* 13:55 ⸂ Οὐχὶ RP f 35 TR ¦ Οὐχ TNT2 WH NA NIV SBL

* 13:57 ⸋ αὐτοῦ RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 14:3 ⸋ αὐτὸν RP f 35 TR TNT2 NA27+28 NIV SBL ¦ – WH NA25

* 14:3 ⸂ ἔθετο ἐν φυλακῇ RP f 35 TR ¦ ἐν τῇ φυλακῇ ἀπέθετο TNT2 ¦ ἐν φυλακῇ ἀπέθετο WH NA NIV SBL

* 14:4 ⸂ αὐτῷ ὁ Ἰωάννης RP f 35 TR SBL ¦ ὁ Ἰωάννης TNT2 ¦ ὁ Ἰωάνης αὐτῷ WH ¦ ὁ Ἰωάννης αὐτῷ NA NIV

* 14:5 ⸂ ἐφοβήθη RP TR TNT2 WH NA NIV SBL ¦ ἐφοβεῖτο f 35

* 14:6 ⸂ Γενεσίων δὲ ἀγομένων RP f 35 TR ¦ Γενεσίοις δὲ γενομένοις TNT2 WH NA NIV SBL

* 14:7 ⸂ ἐὰν RP f 35 TR WH NA NIV SBL ¦ ἂν TNT2

* 14:9 ⸂ ἐλυπήθη ὁ βασιλεύς, διὰ δὲ τοὺς ὅρκους καὶ τοὺς συνανακειμένους RP f 35 TR ¦ λυπηθεὶς ὁ βασιλεύς διὰ τοὺς ὅρκους καὶ τοὺς συνανακειμένους TNT2 WH NA NIV SBL

* 14:10 ⸋ τὸν RP f 35 TR NA27+28 NIV SBL ¦ – TNT2 WH NA25

* 14:12 ⸂ σῶμα RP f 35 TR ¦ πτῶμα TNT2 WH NA NIV SBL

* 14:12 ⸂2 αὐτό RP f 35 TR NIV ¦ αὐτόν TNT2 WH NA SBL

* 14:13 ⸂ Καὶ ἀκούσας RP f 35 TR ¦ Ἀκούσας δὲ TNT2 WH NA NIV SBL

* 14:14 ⸋ ὁ Ἰησοῦς RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 14:14 ⸂ αὐτοῖς RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ αὐτούς TR

* 14:15 ⸋ αὐτοῦ RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 14:15 ⸆ – RP f 35 TR TNT2 WH NA27+28 NIV SBL ¦ οὖν NA25

* 14:18 ⸉ αὐτοὺς ὧδε RP f 35 TR ¦ ὧδε αὐτούς TNT2 WH NA NIV SBL

* 14:19 ⸂ τοὺς χόρτους RP f 35 TR ¦ τοῦ χόρτου TNT2 WH NA NIV SBL

* 14:19 ⸆ – RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ καὶ TR

* 14:22 ⸋ ὁ Ἰησοῦς RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 14:22 ⸆ – RP TNT2 WH NA NIV SBL ¦ αὐτοῦ f 35 TR

* 14:22 ⸋2 τὸ RP f 35 TR NA NIV ¦ – TNT2 WH SBL

* 14:24 ⸂ μέσον τῆς θαλάσσης ἦν RP f 35 TR ¦ σταδίους πολλοὺς ἀπὸ τῆς γῆς ἀπεῖχεν TNT2 WH NA NIV SBL

* 14:25 ⸂ ἀπῆλθεν RP f 35 NIV ¦ ἀπῆλθε TR ¦ ἦλθεν TNT2 WH NA SBL

* 14:25 ⸋ ὁ Ἰησοῦς RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 14:25 ⸂2 τῆς θαλάσσης RP f 35 TR ¦ τὴν θάλασσαν TNT2 WH NA NIV SBL

* 14:26 ⸂ καὶ ἰδόντες αὐτὸν οἱ μαθηταὶ RP f 35 TR TNT2 ¦ οἱ δὲ μαθηταὶ ἰδόντες αὐτὸν WH NA NIV SBL

* 14:26 ⸂2 τὴν θάλασσαν RP f 35 TR ¦ τῆς θαλάσσης TNT2 WH NA NIV SBL

* 14:27 ⸂ Εὐθέως RP f 35 TR ¦ Εὐθὺς TNT2 WH NA NIV SBL

* 14:27 ⸉ αὐτοῖς ὁ Ἰησοῦς RP f 35 TR TNT2 SBL ¦ ὁ Ἰησοῦς αὐτοῖς WH NA NIV

* 14:28 ⸂ αὐτῷ ὁ Πέτρος εἶπεν RP TNT2 NA NIV SBL ¦ ὁ Πέτρος εἶπεν f 35 ¦ αὐτῷ ὁ Πέτρος εἶπε TR ¦ ὁ Πέτρος εἶπεν αὐτῷ WH

* 14:28 ⸉ πρός σε ἐλθεῖν RP f 35 TR ¦ ἐλθεῖν πρὸς σὲ TNT2 WH NA NIV SBL

* 14:29 ⸋ ὁ RP f 35 TR NA27+28 NIV ¦ – TNT2 WH NA25 SBL

* 14:29 ⸂ ἐλθεῖν RP f 35 TR TNT2 ¦ καὶ ἦλθεν WH NA NIV SBL

* 14:30 ⸋ ἰσχυρὸν RP f 35 TR TNT2 NA27+28 SBL ¦ – WH NA25 NIV

* 14:31 ⸂ Εὐθέως δὲ RP TR TNT2 WH NA NIV SBL ¦ Καὶ εὐθέως f 35

* 14:32 ⸂ ἐμβάντων RP f 35 TR ¦ ἀναβάντων TNT2 WH NA NIV SBL

* 14:33 ⸋ ἐλθόντες RP f 35 TR TNT2 ¦ – WH NA NIV SBL

* 14:34 ⸂ εἰς τὴν γῆν RP f 35 TR ¦ ἐπὶ τὴν γῆν εἰς TNT2 WH NA NIV SBL

* 14:36 ⸆ – RP TR TNT2 WH NA NIV SBL ¦ κἂν f 35

* 15:1 ⸋ οἱ RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 15:1 ⸉ γραμματεῖς καὶ Φαρισαῖοι RP f 35 TR ¦ Φαρισαῖοι καὶ γραμματεῖς TNT2 WH NA NIV SBL

* 15:2 ⸋ αὐτῶν RP f 35 TR TNT2 NA27+28 NIV SBL ¦ – WH NA25

* 15:4 ⸂ ἐνετείλατο, λέγων RP f 35 TR ¦ εἶπεν TNT2 WH NA NIV SBL

* 15:4 ⸆ – RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ σοῦ TR

* 15:5 ⸋ καὶ RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 15:5 ⸂ τιμήσῃ RP f 35 TR ¦ τιμήσει TNT2 WH NA NIV SBL

* 15:5 ⸂2 ἢ τὴν μητέρα αὐτοῦ RP TR TNT2 NA25 NIV11 ¦ ἢ τὴν μητέρα f 35 ¦ – WH NA27+28 NIV73 SBL

* 15:6 ⸂ τὴν ἐντολὴν RP f 35 TR ¦ τὸν λόγον TNT2 WH NA NIV SBL

* 15:8 ⸂ Ἐγγίζει μοι ὁ λαὸς οὗτος τῷ στόματι αὐτῶν, καὶ RP f 35 TR ¦ Ὁ λαὸς οὗτος TNT2 WH NA NIV SBL

* 15:12 ⸋ αὐτοῦ RP f 35 TR TNT2 ¦ – WH NA NIV SBL

* 15:12 ⸂ εἶπον RP f 35 TR ¦ λέγουσιν TNT2 WH NA NIV SBL

* 15:14 ⸂ ὁδηγοί εἰσιν τυφλοὶ τυφλῶν RP f 35 ¦ ὁδηγοί εἰσι τυφλοὶ τυφλῶν TR ¦ τυφλοί εἰσιν ὁδηγοί τυφλῶν TNT2 NA SBL ¦ τυφλοί εἰσιν ὁδηγοί WH NIV

* 15:14 ⸂2 πεσοῦνται RP TR TNT2 WH NA NIV SBL ¦ ἐμπεσοῦνται f 35

* 15:15 ⸋ ταύτην RP f 35 TR NA27+28 NIV73 SBL ¦ – TNT2 WH NA25 NIV11

* 15:16 ⸂ Ὁ δὲ Ἰησοῦς RP f 35 TR ¦ Ὁ δὲ TNT2 WH NA NIV SBL

* 15:17 ⸂ Οὔπω RP f 35 TR ¦ Οὐ TNT2 WH NA NIV SBL

* 15:22 ⸂ ἐκραύγασεν RP f 35 TR ¦ ἔκραζεν TNT2 WH NA NIV SBL

* 15:22 ⸋ αὐτῷ RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 15:22 ⸂2 υἱὲ RP f 35 TR ¦ υἱὸς TNT2 WH NA NIV SBL

* 15:25 ⸂ προσεκύνησεν RP f 35 ¦ προσεκύνει TR TNT2 WH NA NIV SBL

* 15:30 ⸉ χωλούς, τυφλούς, κωφούς, κυλλούς RP f 35 TR TNT2 ¦ χωλούς, κυλλούς, τυφλούς, κωφούς WH NA25 ¦ χωλούς, τυφλούς, κυλλούς, κωφούς NA27+28 NIV ¦ κωφούς, τυφλούς, χωλούς, κυλλούς SBL

* 15:30 ⸂ τοῦ Ἰησοῦ RP f 35 TR ¦ αὐτοῦ TNT2 WH NA NIV SBL

* 15:31 ⸂ τοὺς ὄχλους RP f 35 TR TNT2 ¦ τὸν ὄχλον WH NA NIV SBL

* 15:31 ⸂2 κωφοὺς λαλοῦντας, κυλλοὺς ὑγιεῖς, χωλοὺς περιπατοῦντας, καὶ τυφλοὺς βλέποντας RP f 35 TR ¦ κωφοὺς λαλοῦντας, κυλλοὺς ὑγιεῖς καὶ χωλοὺς περιπατοῦντας, καὶ τυφλοὺς βλέποντας TNT2 NA NIV SBL ¦ κωφοὺς λαλοῦντας, καὶ χωλοὺς περιπατοῦντας, καὶ τυφλοὺς βλέποντας WH

* 15:31 ⸂3 ἐδόξασαν RP TR TNT2 WH NA NIV SBL ¦ ἐδόξαζον f 35

* 15:32 ⸂ ἡμέραι RP TNT2 WH NA NIV SBL ¦ ἡμέρας f 35 TR

* 15:33 ⸋ αὐτοῦ RP f 35 TR TNT2 ¦ – WH NA NIV SBL

* 15:35 ⸂ ἐκέλευσεν RP f 35 ¦ ἐκέλευσε TR ¦ παραγγείλας TNT2 WH NA NIV SBL

* 15:35 ⸂2 τοῖς ὄχλοις RP f 35 TR ¦ τῷ ὄχλῳ TNT2 WH NA NIV SBL

* 15:36 ⸋ καὶ RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 15:36 ⸂ λαβὼν τοὺς ἑπτὰ ἄρτους καὶ τοὺς ἰχθύας RP f 35 TR ¦ ἔλαβεν τοὺς ἑπτὰ ἄρτους καὶ τοὺς ἰχθύας καὶ TNT2 WH NA NIV SBL

* 15:36 ⸂2 ἔδωκεν RP f 35 ¦ ἔδωκε TR ¦ ἐδίδου TNT2 WH NA NIV SBL

* 15:36 ⸋2 αὐτοῦ RP f 35 TR TNT2 ¦ – WH NA NIV SBL

* 15:36 ⸂3 τῷ ὄχλῳ RP f 35 TR ¦ τοῖς ὄχλοις TNT2 WH NA NIV SBL

* 15:37 ⸉ ἦραν τὸ περισσεῦον τῶν κλασμάτων RP f 35 TR ¦ τὸ περισσεῦον τῶν κλασμάτων ἦραν TNT2 WH NA NIV SBL

* 16:2 ⸋ Ὀψίας γενομένης … οὐ δύνασθε; RP f 35 TR TNT2 ⟦WH⟧ NA NIV SBL

* 16:3 ⸋ Ὑποκριταί RP f 35 TR ¦ – TNT2 ⟦WH⟧ NA NIV SBL

* 16:4 ⸋ τοῦ προφήτου RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 16:5 ⸋ αὐτοῦ RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 16:8 ⸋ αὐτοῖς RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 16:8 ⸂ ἐλάβετε RP f 35 TR TNT2 SBL ¦ ἔχετε WH NA NIV

* 16:11 ⸂ ἄρτου RP f 35 TR ¦ ἄρτων TNT2 WH NA NIV SBL

* 16:11 ⸂2 προσέχειν RP f 35 TR ¦ προσέχετε δὲ TNT2 WH NA NIV SBL

* 16:12 ⸂ τοῦ ἄρτου RP f 35 TR ¦ τῶν ἄρτων TNT2 WH NA NIV SBL

* 16:13 ⸋ με RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 16:17 ⸂ Καὶ ἀποκριθεὶς RP f 35 TR ¦ Ἀποκριθεὶς δὲ TNT2 WH NA NIV SBL

* 16:19 ⸋ Καὶ RP f 35 TR TNT2 ¦ – WH NA NIV SBL

* 16:19 ⸂ ἐὰν RP f 35 TR WH NA NIV SBL ¦ ἂν TNT2

* 16:19 ⸂2 ἐὰν RP f 35 TR WH NA NIV SBL ¦ ἂν TNT2

* 16:20 ⸂ διεστείλατο RP f 35 TR TNT2 NA27+28 NIV11 SBL ¦ ἐπετίμησεν WH NA25 NIV73

* 16:20 ⸋ αὐτοῦ RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 16:20 ⸂2 Ἰησοῦς ὁ χριστός RP TR ¦ ὁ χριστός f 35 TNT2 WH NA NIV SBL

* 16:21 ⸂ ὁ Ἰησοῦς RP f 35 TR TNT2 NA27+28 NIV SBL ¦ Ἰησοῦς χριστὸς WH NA25

* 16:21 ⸉ ἀπελθεῖν εἰς Ἱεροσόλυμα RP f 35 TR ¦ εἰς Ἱεροσόλυμα ἀπελθεῖν TNT2 WH NA NIV SBL

* 16:23 ⸂ μου εἶ RP f 35 TR ¦ εἶ ἐμοῦ TNT2 WH NA NIV SBL

* 16:25 ⸂ ἂν RP f 35 TR ¦ ἐὰν TNT2 WH NA NIV SBL

* 16:26 ⸂ ὠφελεῖται RP f 35 TR ¦ ὠφεληθήσεται TNT2 WH NA NIV SBL

* 16:28 ⸆ – RP f 35 TR TNT2 ¦ ὅτι WH NA NIV SBL

* 16:28 ⸂ ὧδε ἑστῶτες RP f 35 ¦ τῶν ὧδε ἑστηκότων TR ¦ τῶν ὧδε ἑστώτων TNT2 WH NA NIV SBL

* 17:2 ⸂ ἐγένοντο RP ¦ ἐγένετο f 35 TR TNT2 WH NA NIV SBL

* 17:3 ⸂ ὤφθησαν RP f 35 TR ¦ ὤφθη TNT2 WH NA NIV SBL

* 17:3 ⸉ μετ᾽ αὐτοῦ συλλαλοῦντες RP f 35 TR ¦ συλλαλοῦντες μετ᾽ αὐτοῦ TNT2 NA NIV SBL ¦ συνλαλοῦντες μετ᾽ αὐτοῦ WH

* 17:4 ⸂ ποιήσωμεν RP f 35 TR TNT2 ¦ ποιήσω WH NA NIV SBL

* 17:4 ⸉ μίαν Ἠλίᾳ RP f 35 TR ¦ Ἠλίᾳ μίαν TNT2 NA NIV SBL ¦ Ἠλείᾳ μίαν WH

* 17:5 ⸉ αὐτοῦ ἀκούετε RP f 35 TR ¦ ἀκούετε αὐτοῦ TNT2 WH NA NIV SBL

* 17:7 ⸂ προσελθὼν ὁ Ἰησοῦς ἥψατο αὐτῶν καὶ εἶπεν RP f 35 TR ¦ προσῆλθεν ὁ Ἰησοῦς καὶ ἥψατο αὐτῶν· εἶπεν TNT2 ¦ προσῆλθεν ὁ Ἰησοῦς καὶ ἁψάμενος αὐτῶν εἶπεν WH NA NIV SBL

* 17:8 ⸂ τὸν Ἰησοῦν RP f 35 TR TNT2 ¦ αὐτὸν, Ἰησοῦν WH NA NIV SBL

* 17:9 ⸂ ἐκ RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ ἀπὸ TR

* 17:9 ⸂2 ἀναστῇ RP f 35 TR ¦ ἐγερθῇ TNT2 WH NA NIV SBL

* 17:10 ⸋ αὐτοῦ RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 17:11 ⸂ Ὁ δὲ Ἰησοῦς RP f 35 TR ¦ Ὁ δὲ TNT2 WH NA NIV SBL

* 17:11 ⸋ αὐτοῖς RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 17:11 ⸋2 πρῶτον RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 17:14 ⸋ αὐτῶν RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 17:14 ⸂ αὐτὸν RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ αὐτῷ TR

* 17:15 ⸂ πάσχει RP f 35 TR NA27+28 NIV SBL ¦ ἔχει TNT2 WH NA25

* 17:17 ⸉ ἔσομαι μεθ᾽ ὑμῶν RP f 35 TR ¦ μεθ᾽ ὑμῶν ἔσομαι TNT2 WH NA NIV SBL

* 17:18 ⸂ ἐθεραπεύθη RP TR TNT2 WH NA NIV SBL ¦ ἰάθη f 35

* 17:20 ⸂ Ὁ δὲ Ἰησοῦς RP f 35 TR ¦ Ὁ δὲ TNT2 WH NA NIV SBL

* 17:20 ⸂2 εἶπεν RP f 35 TR ¦ λέγει TNT2 WH NA NIV SBL

* 17:20 ⸂3 ἀπιστίαν RP f 35 TR ¦ ὀλιγοπιστίαν TNT2 WH NA NIV SBL

* 17:20 ⸂4 Μετάβηθι RP f 35 TR ¦ Μετάβα TNT2 WH NA NIV SBL

* 17:20 ⸂5 ἐντεῦθεν RP f 35 TR ¦ ἔνθεν TNT2 WH NA NIV SBL

* 17:21 ⸋ Τοῦτο δὲ τὸ γένος οὐκ ἐκπορεύεται εἰ μὴ ἐν προσευχῇ καὶ νηστείᾳ. RP f 35 TR TNT2 ¦ – WH NA NIV SBL

* 17:22 ⸂ Ἀναστρεφομένων RP f 35 TR ¦ Συστρεφομένων TNT2 WH NA NIV SBL

* 17:24 ⸋ τὰ RP f 35 TR TNT2 WH NA27+28 NIV SBL ¦ – NA25

* 17:25 ⸂ ὅτε εἰσῆλθεν RP TR ¦ ὅτε εἰσῆλθον f 35 ¦ ἐλθόντα TNT2 WH NA NIV SBL

* 17:26 ⸂ Λέγει RP f 35 TR ¦ Εἰπόντος TNT2 WH NA NIV SBL

* 17:26 ⸆ – RP f 35 TR ¦ δέ TNT2 WH NA NIV SBL

* 17:26 ⸋ αὐτῷ RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 17:26 ⸋2 ὁ Πέτρος RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 17:27 ⸋ τὴν RP f 35 TR NIV73 ¦ – TNT2 WH NA NIV11 SBL

* 17:27 ⸂ ἀναβαίνοντα RP ¦ ἀναβάντα f 35 TR TNT2 WH NA NIV SBL

* 18:2 ⸋ ὁ Ἰησοῦς RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 18:4 ⸂ ταπεινώσει RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ ταπεινώσῃ TR

* 18:5 ⸂ ἐὰν RP f 35 TR WH NA NIV SBL ¦ ἂν TNT2

* 18:5 ⸂2 παιδίον τοιοῦτον ἓν RP f 35 TR ¦ ἓν παιδίον τοιοῦτον TNT2 ¦ ἓν παιδίον τοιοῦτο WH NA NIV SBL

* 18:6 ⸂ εἰς RP f 35 SBL ¦ ἐπὶ TR ¦ περὶ TNT2 WH NA NIV

* 18:7 ⸋ ἐστιν RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 18:7 ⸋2 ἐκείνῳ RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 18:8 ⸂ αὐτὰ RP f 35 TR ¦ αὐτὸν TNT2 WH NA NIV SBL

* 18:8 ⸉ χωλὸν ἢ κυλλόν RP f 35 TR TNT2 ¦ κυλλὸν ἢ χωλόν WH NA NIV SBL

* 18:11 ⸋ Ἦλθε(ν) … σῶσαι τὸ ἀπολωλός. RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 18:12 ⸂ ἀφεὶς RP f 35 TR ¦ ἀφήσει TNT2 WH NA NIV SBL

* 18:12 ⸆ – RP f 35 TR ¦ καὶ TNT2 WH NA NIV SBL

* 18:14 ⸋ ἔμπροσθεν RP f 35 TR TNT2 WH NA NIV11 SBL ¦ – NIV73

* 18:14 ⸂ ὑμῶν RP f 35 TR NA NIV SBL ¦ μου TNT2 WH

* 18:14 ⸂2 εἷς RP f 35 TR ¦ ἓν TNT2 WH NA NIV SBL

* 18:15 ⸋ εἰς σὲ RP f 35 TR TNT2 NA27+28 NIV73 SBL ¦ – WH NA25 NIV11

* 18:15 ⸋2 καὶ RP TR ¦ – f 35 TNT2 WH NA NIV SBL

* 18:18 ⸂ ἐὰν RP f 35 TR WH NA NIV SBL ¦ ἂν TNT2

* 18:18 ⸂2 ἐν τῷ οὐρανῷ … ἐν τῷ οὐρανῷ RP f 35 TR TNT2 ¦ ἐν οὐρανῷ … ἐν οὐρανῷ WH NA NIV SBL

* 18:19 ⸋ ἀμὴν RP f 35 TNT2 WH NA NIV11 SBL ¦ – TR NIV73

* 18:19 ⸂ ὑμῶν συμφωνήσωσιν RP f 35 TR ¦ συμφωνήσωσιν ἐξ ὑμῶν TNT2 WH NA NIV SBL

* 18:21 ⸉ αὐτῷ ὁ Πέτρος εἶπεν RP f 35 SBL ¦ αὐτῷ ὁ Πέτρος εἶπε TR ¦ ὁ Πέτρος εἶπεν αὐτῷ TNT2 WH NA NIV

* 18:24 ⸂ προσηνέχθη RP f 35 TR NA27+28 NIV SBL ¦ προσήχθη TNT2 WH NA25

* 18:24 ⸉ αὐτῷ εἷς RP f 35 TR TNT2 NA27+28 NIV SBL ¦ εἷς αὐτῷ WH NA25

* 18:25 ⸋ αὐτοῦ RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 18:25 ⸋2 αὐτοῦ RP f 35 TR TNT2 ¦ – WH NA NIV SBL

* 18:26 ⸋ Κύριε RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 18:26 ⸂ ἐμοί RP f 35 TR WH NA NIV SBL ¦ ἐμέ TNT2

* 18:26 ⸉ σοι ἀποδώσω RP f 35 TR ¦ ἀποδώσω σοι TNT2 WH NA NIV SBL

* 18:28 ⸋ μοι RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 18:28 ⸂ εἴ τι ὀφείλεις RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ ὅ τι ὀφείλεις TR

* 18:29 ⸋ εἰς τοὺς πόδας αὐτοῦ RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 18:29 ⸂ ἐμοί RP f 35 TR WH NA NIV SBL ¦ ἐμέ TNT2

* 18:29 ⸆ – RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ πάντα TR

* 18:30 ⸋ οὗ RP f 35 TR SBL ¦ – TNT2 WH NA NIV

* 18:31 ⸂ δὲ RP f 35 TR ¦ οὖν TNT2 WH NA NIV SBL

* 18:31 ⸂2 ἑαυτῶν RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ ἀυτῶν TR

* 18:34 ⸋ αὐτῷ RP f 35 TR NA25 ¦ – TNT2 WH NA27+28 NIV SBL

* 18:35 ⸂ ἐπουράνιος RP f 35 TR ¦ οὐράνιος TNT2 WH NA NIV SBL

* 18:35 ⸋ τὰ παραπτώματα αὐτῶν RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 19:3 ⸋ οἱ RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 19:3 ⸋2 αὐτῷ RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 19:3 ⸋3 ἀνθρώπῳ RP f 35 TR TNT2 NA27+28 NIV SBL ¦ – WH NA25

* 19:4 ⸋ αὐτοῖς RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 19:4 ⸂ ποιήσας RP f 35 TR ¦ κτίσας TNT2 WH NA NIV SBL

* 19:5 ⸆ – RP TR TNT2 WH NA NIV SBL ¦ αὐτοῦ f 35

* 19:5 ⸂ προσκολληθήσεται RP f 35 TR ¦ κολληθήσεται TNT2 WH NA NIV SBL

* 19:5 ⸂2 τῇ γυναικὶ RP TR TNT2 WH NA NIV SBL ¦ πρὸς τὴν γυναῖκα f 35

* 19:7 ⸋ αὐτήν RP f 35 TR NA27+28 NIV SBL ¦ – TNT2 WH NA25

* 19:9 ⸋ ὅτι RP f 35 TR WH NA NIV SBL ¦ – TNT2

* 19:9 ⸆ – RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ εἰ TR

* 19:9 ⸋2 καὶ ὁ ἀπολελυμένην γαμήσας μοιχᾶται. RP f 35 TR TNT2 SBL ¦ – WH NA NIV

* 19:10 ⸋ αὐτοῦ RP f 35 TR TNT2 NA27+28 ¦ – WH NA25 NIV SBL

* 19:11 ⸋ τοῦτον RP f 35 TR TNT2 NA NIV SBL ¦ – WH

* 19:13 ⸂ προσηνέχθη RP f 35 TR ¦ προσηνέχθησαν TNT2 WH NA NIV SBL

* 19:15 ⸉ αὐτοῖς τὰς χεῖρας RP f 35 TR ¦ τὰς χεῖρας αὐτοῖς TNT2 WH NA NIV SBL

* 19:16 ⸆ – RP TR TNT2 WH NA NIV SBL ¦ τίς f 35

* 19:16 ⸉ εἶπεν αὐτῷ RP f 35 TR ¦ αὐτῷ εἶπεν TNT2 WH NA NIV SBL

* 19:16 ⸋ ἀγαθέ RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 19:16 ⸂ ἔχω RP f 35 TR ¦ σχῶ TNT2 WH NA NIV SBL

* 19:17 ⸂ λέγεις ἀγαθόν RP f 35 TR ¦ ἐρωτᾷς περὶ τοῦ ἀγαθοῦ TNT2 WH NA NIV SBL

* 19:17 ⸂2 Οὐδεὶς ἀγαθός, εἰ μὴ εἷς, ὁ θεός. RP f 35 TR ¦ Εἷς ἐστιν ὁ ἀγαθός. TNT2 WH NA NIV SBL

* 19:17 ⸉ εἰσελθεῖν εἰς τὴν ζωήν RP f 35 TR ¦ εἰς τὴν ζωὴν εἰσελθεῖν TNT2 WH NA NIV SBL

* 19:17 ⸂3 τήρησον RP f 35 TR NA27+28 NIV SBL ¦ τήρει TNT2 WH NA25

* 19:18 ⸂ εἶπεν RP f 35 TNT2 NA27+28 NIV SBL ¦ εἶπε TR ¦ ἔφη WH NA25

* 19:19 ⸆ – RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ σου TR

* 19:20 ⸉ Πάντα ταῦτα RP f 35 TR NA27+28 NIV SBL ¦ Ταῦτα πάντα TNT2 WH NA25

* 19:20 ⸂ ἐφυλαξάμην RP f 35 TR ¦ ἐφύλαξα TNT2 WH NA NIV SBL

* 19:20 ⸋ ἐκ νεότητός μου RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 19:21 ⸆ – RP f 35 TR NA25 SBL ¦ τοῖς TNT2 WH NA27+28 NIV

* 19:21 ⸂ οὐρανῷ RP f 35 TR ¦ οὐρανοῖς TNT2 WH NA NIV SBL

* 19:22 ⸆ – RP f 35 TR TNT2 NA27+28 NIV SBL ¦ τοῦτον WH NA25

* 19:23 ⸉ δυσκόλως πλούσιος RP f 35 TR ¦ πλούσιος δυσκόλως TNT2 WH NA NIV SBL

* 19:24 ⸂ διελθεῖν RP f 35 TR NA27+28 NIV ¦ εἰσελθεῖν TNT2 WH NA25 SBL

* 19:24 ⸂2 εἰς τὴν βασιλείαν τοῦ θεοῦ εἰσελθεῖν RP f 35 TR ¦ εἰσελθεῖν εἰς τὴν βασιλείαν τῶν οὐρανῶν TNT2 ¦ εἰς τὴν βασιλείαν τοῦ θεοῦ WH NA25 SBL ¦ εἰσελθεῖν εἰς τὴν βασιλείαν τοῦ θεοῦ NA27+28 NIV

* 19:25 ⸋ αὐτοῦ RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 19:26 ⸆ – RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ ἐστί TR

* 19:28 ⸂ ὑμεῖς RP f 35 TR WH NA27+28 NIV SBL ¦ αὐτοὶ TNT2 NA25

* 19:29 ⸂ ὃς RP f 35 TR ¦ ὅστις TNT2 WH NA NIV SBL

* 19:29 ⸉ οἰκίας, ἢ ἀδελφούς, … ἢ ἀγρούς RP f 35 TR WH NA NIV SBL ¦ ἀδελφούς, … ἢ ἀγρούς, ἢ οἰκίας TNT2

* 19:29 ⸋ ἢ γυναῖκα RP f 35 TR NIV11 SBL ¦ – TNT2 WH NA NIV73

* 19:29 ⸂2 ὀνόματός μου RP f 35 TR TNT2 NA27+28 NIV SBL ¦ ἐμοῦ ὀνόματος WH NA25

* 19:29 ⸂3 ἑκατονταπλασίονα RP f 35 TR NA27+28 NIV SBL ¦ πολλαπλασίονα TNT2 WH NA25

* 20:2 ⸂ Καὶ συμφωνήσας RP f 35 ¦ Συμφωνήσας δὲ TR TNT2 WH NA NIV SBL

* 20:3 ⸆ – RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ τήν TR

* 20:5 ⸆ – RP f 35 TR NIV SBL ¦ δὲ TNT2 WH NA

* 20:6 ⸋ ὥραν RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 20:6 ⸋2 ἀργούς RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 20:7 ⸋ καὶ ὃ ἐὰν ᾖ δίκαιον λήψεσθε RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 20:8 ⸋ αὐτοῖς RP f 35 TR TNT2 NA27+28 NIV SBL ¦ – WH NA25

* 20:9 ⸂ Καὶ ἐλθόντες RP f 35 TR TNT2 NA27+28 NIV SBL ¦ Ἐλθόντες δὲ WH NA25

* 20:10 ⸂ Ἐλθόντες δὲ RP f 35 TR ¦ Καὶ ἐλθόντες TNT2 WH NA NIV SBL

* 20:10 ⸂2 πλείονα RP f 35 TR ¦ πλεῖον TNT2 WH NA NIV SBL

* 20:10 ⸂3 καὶ αὐτοὶ ἀνὰ δηνάριον RP f 35 TR ¦ τὸ ἀνὰ δηνάριον καὶ αὐτοί TNT2 WH NA NIV73 SBL ¦ ἀνὰ δηνάριον καὶ αὐτοί NIV11

* 20:12 ⸋ ὅτι RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 20:12 ⸉ ἡμῖν αὐτοὺς RP f 35 TR TNT2 NA27+28 NIV ¦ αὐτοὺς ἡμῖν WH NA25 SBL

* 20:13 ⸉ εἶπεν ἑνὶ αὐτῶν RP f 35 TR TNT2 ¦ ἑνὶ αὐτῶν εἶπεν WH NA NIV SBL

* 20:15 ⸋ Ἢ RP f 35 TR NA27+28 ¦ – TNT2 WH NA25 NIV SBL

* 20:15 ⸉ ποιῆσαι ὃ θέλω RP f 35 TR ¦ ὃ θέλω ποιῆσαι TNT2 WH NA NIV SBL

* 20:15 ⸂ Εἰ RP f 35 TR ¦ Ἢ TNT2 WH NA NIV SBL

* 20:16 ⸋ πολλοὶ … ἐκλεκτοί. RP f 35 TR TNT2 ¦ – WH NA NIV SBL

* 20:17 ⸂ Καὶ ἀναβαίνων RP f 35 TR TNT2 NA27+28 NIV SBL ¦ Μέλλων δὲ ἀναβαίνειν WH NA25

* 20:17 ⸋ ὁ RP f 35 TR TNT2 NA27+28 NIV SBL ¦ – WH NA25

* 20:17 ⸋2 μαθητὰς RP f 35 TR WH NA27+28 NIV73 SBL ¦ – TNT2 NA25 NIV11

* 20:17 ⸂2 ἐν τῇ ὁδῷ καὶ RP f 35 TR ¦ καὶ ἐν τῇ ὁδῷ TNT2 WH NA NIV11 SBL ¦ καὶ NIV73

* 20:18 ⸂ θανάτῳ RP f 35 TR TNT2 WH NA27+28 NIV SBL ¦ εἰς θάνατον NA25

* 20:19 ⸂ ἀναστήσεται RP f 35 TR ¦ ἐγερθήσεται TNT2 WH NA NIV SBL

* 20:20 ⸂ παρ᾽ RP f 35 TR SBL ¦ ἀπ᾽ TNT2 WH NA NIV

* 20:21 ⸋ σου RP f 35 TNT2 NA27+28 NIV SBL ¦ – TR WH NA25

* 20:21 ⸋2 σου RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ – TR

* 20:22 ⸉ Ἀποκριθεὶς δὲ ὁ Ἰησοῦς εἶπεν RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ Ἀποκριθεὶς ὁ δὲ Ἰησοῦς εἶπεν TR

* 20:22 ⸂ ἢ τὸ βάπτισμα ὃ ἐγὼ βαπτίζομαι βαπτισθῆναι RP f 35 ¦ καὶ τὸ βάπτισμα ὃ ἐγὼ βαπτίζομαι βαπτισθῆναι TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 20:23 ⸋ Καὶ RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 20:23 ⸋2 καὶ τὸ βάπτισμα ὃ ἐγὼ βαπτίζομαι βαπτισθήσεσθε RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 20:23 ⸋3 μου RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 20:23 ⸆ – RP f 35 TR TNT2 WH NIV SBL ¦ τοῦτο NA

* 20:26 ⸋ δὲ RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 20:26 ⸂ ἔσται RP f 35 TR NA27+28 NIV SBL ¦ ἐστὶν TNT2 WH NA25

* 20:26 ⸋2 ἐν RP TR TNT2 WH NA NIV SBL ¦ – f 35

* 20:26 ⸂2 ἐὰν RP f 35 TR NA NIV ¦ ἂν TNT2 WH SBL

* 20:26 ⸂3 ἔσται RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ ἔστω TR

* 20:27 ⸂ ἐὰν RP f 35 TR ¦ ἂν TNT2 WH NA NIV SBL

* 20:27 ⸂2 ἔστω RP TR ¦ ἔσται f 35 TNT2 WH NA NIV SBL

* 20:30 ⸉ Ἐλέησον ἡμᾶς, κύριε RP f 35 TR NA27+28 NIV11 ¦ Κύριε, ἐλέησον ἡμᾶς TNT2 WH NA25 NIV73 SBL

* 20:30 ⸂ υἱὸς RP f 35 TR TNT2 WH NA NIV11 SBL ¦ υἱὲ NIV73

* 20:31 ⸉ Ἐλέησον ἡμᾶς, κύριε RP f 35 TR NA27+28 NIV11 ¦ Κύριε, ἐλέησον ἡμᾶς TNT2 WH NA25 NIV73 SBL

* 20:31 ⸂ υἱὸς RP f 35 TR TNT2 WH NA NIV11 SBL ¦ υἱὲ NIV73

* 20:34 ⸂ ὀφθαλμῶν RP f 35 TR ¦ ὀμμάτων TNT2 WH NA NIV SBL

* 20:34 ⸋ αὐτῶν οἱ ὀφθαλμοί RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 21:1 ⸂ πρὸς RP f 35 TR ¦ εἰς TNT2 WH NA NIV SBL

* 21:1 ⸋ ὁ RP f 35 TR TNT2 ¦ – WH NA NIV SBL

* 21:2 ⸂ Πορεύθητε RP f 35 TR ¦ Πορεύεσθε TNT2 WH NA NIV SBL

* 21:2 ⸂2 ἀπέναντι RP f 35 TR ¦ κατέναντι TNT2 WH NA NIV SBL

* 21:2 ⸂3 εὐθέως RP f 35 TR TNT2 NA27+28 NIV SBL ¦ εὐθὺς WH NA25

* 21:2 ⸂4 ἀγάγετέ RP f 35 TR WH NA NIV SBL ¦ ἄγετέ TNT2

* 21:3 ⸂ εὐθέως RP f 35 TR ¦ εὐθὺς TNT2 WH NA NIV SBL

* 21:3 ⸂2 ἀποστέλλει RP f 35 ¦ ἀποστελεῖ TR TNT2 WH NA NIV SBL

* 21:4 ⸋ ὅλον RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 21:5 ⸆ – RP f 35 TR ¦ ἐπὶ TNT2 WH NA NIV SBL

* 21:6 ⸂ προσέταξεν RP f 35 TR ¦ συνέταξεν TNT2 WH NA NIV SBL

* 21:7 ⸂ ἐπάνω RP f 35 TR ¦ ἐπ᾽ TNT2 WH NA NIV SBL

* 21:7 ⸋ αὐτῶν RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 21:8 ⸂ ἑαυτῶν RP TR TNT2 WH NA NIV SBL ¦ αὐτῶν f 35

* 21:9 ⸆ – RP f 35 TR ¦ αὐτὸν TNT2 WH NA NIV SBL

* 21:11 ⸉ Ἰησοῦς ὁ προφήτης RP f 35 TR ¦ ὁ προφήτης Ἰησοῦς TNT2 WH NA NIV SBL

* 21:12 ⸋ ὁ RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 21:12 ⸋2 τοῦ θεοῦ RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 21:13 ⸂ ἐποιήσατε RP f 35 TR ¦ ποιεῖτε TNT2 WH NA NIV SBL

* 21:14 ⸉ χωλοὶ καὶ τυφλοὶ RP f 35 ¦ τυφλοὶ καὶ χωλοὶ TR TNT2 WH NA NIV SBL

* 21:15 ⸆ – RP f 35 TR ¦ τοὺς TNT2 WH NA NIV SBL

* 21:18 ⸂ Πρωΐας RP f 35 TR ¦ Πρωΐ TNT2 WH NA NIV SBL

* 21:18 ⸂2 ἐπανάγων RP f 35 TR TNT2 NA27+28 NIV SBL ¦ ἐπαναγαγὼν WH NA25

* 21:19 ⸆ – RP f 35 TR TNT2 NA27+28 NIV SBL ¦ Οὐ WH NA25

* 21:22 ⸂ ἐὰν RP f 35 TNT2 ¦ ἂν TR WH NA NIV SBL

* 21:23 ⸂ ἐλθόντι αὐτῷ RP f 35 TR ¦ ἐλθόντος αὐτοῦ TNT2 WH NA NIV SBL

* 21:25 ⸆ – RP f 35 TR ¦ τὸ TNT2 WH NA NIV SBL

* 21:25 ⸂ παρ᾽ RP f 35 TR ¦ ἐν TNT2 WH NA NIV SBL

* 21:26 ⸉ ἔχουσιν τὸν Ἰωάννην ὡς προφήτην RP f 35 ¦ ἔχουσι τὸν Ἰωάννην ὡς προφήτην TR ¦ ὡς προφήτην ἔχουσιν τὸν Ἰωάννην TNT2 NA NIV SBL ¦ ὡς προφήτην ἔχουσιν τὸν Ἰωάνην WH

* 21:28 ⸆ – RP TR TNT2 WH NA NIV SBL ¦ τις f 35

* 21:28 ⸋ καὶ RP f 35 TR TNT2 NA27+28 NIV ¦ – WH NA25 SBL

* 21:28 ⸋2 μου RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 21:29 ⸂ Ὁ δὲ ἀποκριθεὶς εἶπεν, Οὐ θέλω· ὕστερον δὲ μεταμεληθείς, ἀπῆλθεν. RP f 35 TNT2 NA27+28 NIV SBL ¦ Ὁ δὲ ἀποκριθεὶς εἶπεν, Οὐ θέλω· ὕστερον δὲ μεταμεληθείς, ἀπῆλθε. TR ¦ Ὁ δὲ ἀποκριθεὶς εἶπεν, Ἐγώ, κύριε· καὶ οὐκ ἀπῆλθεν. WH NA25

* 21:30 ⸂ Καὶ προσελθὼν RP f 35 TR ¦ Προσελθὼν δὲ TNT2 WH NA NIV SBL

* 21:30 ⸂2 ετέρῳ f 35 NA27+28 NIV ¦ δευτέρῳ RP TR TNT2 WH NA25 SBL

* 21:30 ⸂3 Ὁ δὲ ἀποκριθεὶς εἶπεν, Ἐγώ, κύριε· καὶ οὐκ ἀπῆλθεν. RP f 35 TNT2 NA27+28 NIV SBL ¦ Ὁ δὲ ἀποκριθεὶς εἶπεν, Ἐγώ, κύριε· καὶ οὐκ ἀπῆλθε. TR ¦ Ὁ δὲ ἀποκριθεὶς εἶπεν, Οὐ θέλω· ὕστερον μεταμεληθείς, ἀπῆλθεν. WH NA25

* 21:31 ⸋ αὐτῷ RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 21:31 ⸂ πρῶτος RP f 35 TR NA27+28 NIV SBL ¦ ὕστερος TNT2 WH NA25

* 21:32 ⸉ πρὸς ὑμᾶς Ἰωάννης RP f 35 TR ¦ Ἰωάννης πρὸς ὑμᾶς TNT2 NA NIV SBL ¦ Ἰωάνης πρὸς ὑμᾶς WH

* 21:32 ⸂ οὐ RP f 35 TR ¦ οὐδὲ TNT2 WH NA NIV SBL

* 21:33 ⸋ τις RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 21:38 ⸂ κατάσχωμεν RP f 35 TR ¦ σχῶμεν TNT2 WH NA NIV SBL

* 21:46 ⸂ ἐπειδὴ ὡς RP f 35 TR ¦ ἐπεὶ εἰς TNT2 WH NA NIV SBL

* 22:1 ⸉ αὐτοῖς ἐν παραβολαῖς RP f 35 TR ¦ ἐν παραβολαῖς αὐτοῖς TNT2 WH NA NIV SBL

* 22:4 ⸂ ἡτοίμασα RP f 35 TR ¦ ἡτοίμακα TNT2 WH NA NIV SBL

* 22:5 ⸂ ὁ … ὁ RP f 35 TR ¦ ὃς … ὃς TNT2 WH NA NIV SBL

* 22:5 ⸂2 εἰς RP f 35 TR ¦ ἐπὶ TNT2 WH NA NIV SBL

* 22:7 ⸂ Καὶ ἀκούσας ὁ βασιλεὺς RP f 35 ¦ Ἀκούσας δὲ ὁ βασιλεὺς TR ¦ Ὁ δὲ βασιλεὺς TNT2 WH NA NIV SBL

* 22:7 ⸋ ἐκεῖνος RP f 35 ¦ – TR TNT2 WH NA NIV SBL

* 22:9 ⸂ ἂν RP f 35 TR ¦ ἐὰν TNT2 WH NA NIV SBL

* 22:10 ⸂ ὅσους RP f 35 TR TNT2 ¦ οὓς WH NA NIV SBL

* 22:10 ⸂2 γάμος RP f 35 TR TNT2 NA27+28 NIV SBL ¦ νυμφὼν WH NA25

* 22:13 ⸉ εἶπεν ὁ βασιλεὺς RP f 35 TR ¦ ὁ βασιλεὺς εἶπεν TNT2 WH NA NIV SBL

* 22:13 ⸉2 πόδας καὶ χεῖρας RP TR TNT2 WH NA NIV SBL ¦ χεῖρας καὶ πόδας f 35

* 22:13 ⸂ ἄρατε αὐτὸν καὶ ἐκβάλετε RP f 35 TR ¦ ἐκβάλετε αὐτὸν TNT2 WH NA NIV SBL

* 22:16 ⸂ λέγοντες RP f 35 TR NA27+28 NIV SBL ¦ λέγοντας TNT2 WH NA25

* 22:21 ⸋ αὐτῷ RP f 35 TR TNT2 NA27+28 NIV SBL ¦ – WH NA25

* 22:23 ⸋ οἱ RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 22:27 ⸋ καὶ RP f 35 TR TNT2 ¦ – WH NA NIV SBL

* 22:28 ⸉ οὖν ἀναστάσει RP f 35 TR ¦ ἀναστάσει οὖν TNT2 WH NA NIV SBL

* 22:30 ⸂ ἐκγαμίζονται RP f 35 TR ¦ γαμίζονται TNT2 WH NA NIV SBL

* 22:30 ⸂2 τοῦ θεοῦ RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV ¦ θεοῦ SBL

* 22:30 ⸆ – RP f 35 TR ¦ τῷ TNT2 WH NA NIV SBL

* 22:32 ⸂ Οὐκ ἔστιν ὁ θεὸς θεὸς νεκρῶν RP f 35 TR ¦ Οὐκ ἔστιν ὁ θεὸς νεκρῶν TNT2 WH NA NIV SBL

* 22:35 ⸋ καὶ λέγων RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 22:37 ⸂ ὁ δὲ Ἰησοῦς RP f 35 TR ¦ ὁ δὲ TNT2 WH NA NIV SBL

* 22:37 ⸂2 ἔφη RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ εἶπεν TR

* 22:37 ⸂3 ἐν ὅλῃ καρδίᾳ σου, καὶ ἐν ὅλῃ ψυχῇ σου, καὶ ἐν ὅλῃ τῇ διανοίᾳ σου RP ¦ ἐν ὅλῃ τῇ καρδίᾳ σου, καὶ ἐν ὅλῃ τῇ ψυχῇ σου, καὶ ἐν ὅλῃ τῇ διανοίᾳ σου f 35 TR TNT2 NA NIV SBL ¦ ἐν ὅλῃ καρδίᾳ σου, καὶ ἐν ὅλῃ τῇ ψυχῇ σου, καὶ ἐν ὅλῃ τῇ διανοίᾳ σου WH

* 22:38 ⸂ πρώτη καὶ μεγάλη RP f 35 TR ¦ ἡ μεγάλη καὶ πρώτη TNT2 WH NA NIV SBL

* 22:39 ⸋ δὲ RP f 35 TR TNT2 NA27+28 NIV SBL ¦ – WH NA25

* 22:39 ⸂ αὐτῇ RP TR TNT2 NA NIV SBL ¦ αὕτη f 35 WH

* 22:40 ⸂ ὅλος ὁ νόμος καὶ οἱ προφῆται κρέμανται RP f 35 TR ¦ ὅλος ὁ νόμος κρέμαται καὶ οἱ προφῆται TNT2 WH NA NIV SBL

* 22:43 ⸉ κύριον αὐτὸν καλεῖ RP f 35 TR ¦ καλεῖ αὐτὸν κύριον TNT2 WH NA NIV SBL

* 22:44 ⸋ ὁ RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 22:44 ⸂ ὑποπόδιον RP f 35 TR ¦ ὑποκάτω TNT2 WH NA NIV SBL

* 22:46 ⸉ αὐτῷ ἀποκριθῆναι RP TR ¦ ἀποκριθῆναι αὐτῷ f 35 TNT2 WH NA NIV SBL

* 23:3 ⸂ ἐὰν RP f 35 WH NA NIV SBL ¦ ἂν TR TNT2

* 23:3 ⸋ τηρεῖν RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 23:3 ⸉ τηρεῖτε καὶ ποιεῖτε RP f 35 TR ¦ ποιήσατε καὶ τηρεῖτε TNT2 WH NA NIV SBL

* 23:4 ⸂ γὰρ RP f 35 TR ¦ δὲ TNT2 WH NA NIV SBL

* 23:4 ⸋ καὶ δυσβάστακτα RP f 35 TR TNT2 NA27+28 NIV11 ¦ – WH NA25 NIV73 SBL

* 23:4 ⸂2 τῷ δὲ RP f 35 TR ¦ αὐτοὶ δὲ τῷ TNT2 WH NA NIV SBL

* 23:5 ⸂ δὲ RP f 35 TR ¦ γὰρ TNT2 WH NA NIV SBL

* 23:5 ⸋ τῶν ἱματίων αὐτῶν RP f 35 TR NIV73 ¦ – TNT2 WH NA NIV11 SBL

* 23:6 ⸂ τε RP f 35 TR ¦ δὲ TNT2 WH NA NIV SBL

* 23:7 ⸋ Ῥαββί RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 23:8 ⸂ καθηγητής RP TR ¦ διδάσκαλος f 35 TNT2 WH NA NIV SBL

* 23:8 ⸋ ὁ χριστός RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 23:9 ⸉ ὁ πατὴρ ὑμῶν RP f 35 TR ¦ ὑμῶν ὁ πατὴρ TNT2 WH NA NIV SBL

* 23:9 ⸂ ἐν τοῖς οὐρανοῖς RP f 35 TR ¦ οὐράνιος TNT2 WH NA NIV SBL

* 23:10 ⸂ εἷς γὰρ ὑμῶν ἐστιν ὁ καθηγητής RP TR ¦ εἷς γὰρ ἐστιν ὑμῶν ὁ καθηγητής f 35 ¦ ὅτι καθηγητὴς ὑμῶν ἐστιν εἷς TNT2 WH NA NIV SBL

* 23:11 ⸂ ἔσται RP TR TNT2 WH NA NIV SBL ¦ ἔστω f 35

* 23:13 ⸋ Οὐαὶ δὲ ὑμῖν, γραμματεῖς καὶ Φαρισαῖοι, ὑποκριταί, ὅτι κατεσθίετε τὰς οἰκίας τῶν χηρῶν, καὶ προφάσει μακρὰ προσευχόμενοι· διὰ τοῦτο λήψεσθε περισσότερον κρίμα. RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 23:14 ⸆ – RP f 35 TR ¦ δὲ TNT2 WH NA NIV SBL

* 23:17 ⸂ ἁγιάζων RP f 35 TR ¦ ἁγιάσας TNT2 WH NA NIV SBL

* 23:18 ⸂ ἐὰν RP f 35 TR ¦ ἂν TNT2 WH NA NIV SBL

* 23:19 ⸋ Μωροὶ καὶ RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 23:21 ⸂ κατοικήσαντι RP f 35 TNT2 ¦ κατοικοῦντι TR WH NA NIV SBL

* 23:23 ⸂ τὸν ἔλεον RP f 35 TR ¦ τὸ ἔλεος TNT2 WH NA NIV SBL

* 23:23 ⸆ – RP f 35 TR NIV73 SBL ¦ δὲ TNT2 WH NA NIV11

* 23:24 ⸋ οἱ RP f 35 TR TNT2 NA NIV SBL ¦ – WH

* 23:25 ⸂ ἀδικίας RP f 35 ¦ ἀκρασίας TR TNT2 WH NA NIV SBL

* 23:26 ⸋ καὶ τῆς παροψίδος RP f 35 TR TNT2 WH NIV SBL ¦ – NA

* 23:26 ⸂ αὐτῶν RP f 35 TR ¦ αὐτοῦ TNT2 WH NA NIV SBL

* 23:27 ⸂ παρομοιάζετε RP f 35 TR WH NA NIV SBL ¦ ὁμοιάζετε TNT2

* 23:28 ⸉ μεστοί ἐστε RP f 35 TR ¦ ἐστε μεστοὶ TNT2 WH NA NIV SBL

* 23:30 ⸂ ἦμεν … ἦμεν RP f 35 TR ¦ ἤμεθα … ἤμεθα TNT2 WH NA NIV SBL

* 23:30 ⸉ κοινωνοὶ αὐτῶν RP f 35 TR ¦ αὐτῶν κοινωνοὶ TNT2 WH NA NIV SBL

* 23:34 ⸋ καὶ RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 23:36 ⸋ ὅτι RP f 35 ¦ – TR TNT2 WH NA NIV SBL

* 23:36 ⸉ πάντα ταῦτα RP f 35 TNT2 ¦ ταῦτα πάντα TR WH NA NIV SBL

* 23:37 ⸉ ἐπισυνάγει ὄρνις RP f 35 TR ¦ ὄρνις ἐπισυνάγει TNT2 WH NA NIV SBL

* 23:37 ⸂ ἑαυτῆς RP f 35 TR ¦ αὐτῆς TNT2 WH NA NIV SBL

* 23:38 ⸋ ἔρημος RP f 35 TR TNT2 NA27+28 NIV SBL ¦ – WH NA25

* 24:1 ⸉ ἐπορεύετο ἀπὸ τοῦ ἱεροῦ RP f 35 TR ¦ ἀπὸ τοῦ ἱεροῦ ἐπορεύετο TNT2 WH NA NIV SBL

* 24:1 ⸆ – RP TR TNT2 WH NA NIV SBL ¦ αὐτῷ f 35

* 24:2 ⸂ Ὁ δὲ Ἰησοῦς RP f 35 TR ¦ Ὁ δὲ TNT2 WH NA NIV SBL

* 24:2 ⸆ – RP f 35 TR ¦ ἀποκριθεὶς TNT2 WH NA NIV SBL

* 24:2 ⸉ πάντα ταῦτα RP f 35 TR ¦ ταῦτα πάντα TNT2 WH NA NIV SBL

* 24:2 ⸆2 – RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ μὴ TR

* 24:3 ⸋ τῆς RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 24:6 ⸋ πάντα RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 24:7 ⸋ καὶ λοιμοὶ RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 24:15 ⸂ ἑστὼς RP f 35 ¦ ἑστὸς TR TNT2 WH NA NIV SBL

* 24:16 ⸂ ἐπὶ RP f 35 TR SBL ¦ εἰς TNT2 WH NA NIV

* 24:17 ⸂ καταβαινέτω RP f 35 TR ¦ καταβάτω TNT2 WH NA NIV SBL

* 24:17 ⸂2 τὰ RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ τι TR

* 24:18 ⸂ τὰ ἱμάτια RP TR ¦ τὸ ἱμάτιον f 35 TNT2 WH NA NIV SBL

* 24:20 ⸆ – RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ ἐν TR

* 24:24 ⸂ πλανῆσαι RP f 35 TR NA NIV SBL ¦ πλανᾶσθαι TNT2 WH

* 24:27 ⸆ – TNT2 WH NA NIV SBL ¦ καὶ RP f 35 TR

* 24:28 ⸋ γὰρ RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 24:30 ⸋ τῷ RP f 35 TR SBL ¦ – TNT2 WH NA NIV

* 24:31 ⸋ φωνῆς RP f 35 TR TNT2 ¦ – WH NA NIV SBL

* 24:31 ⸆ – RP f 35 TR ¦ τῶν TNT2 WH NA NIV SBL

* 24:32 ⸂ γινώσκετε RP TR TNT2 WH NA NIV SBL ¦ γινώσκεται f 35

* 24:33 ⸉ ταῦτα πάντα RP f 35 TNT2 ¦ πάντα ταῦτα TR WH NA NIV SBL

* 24:34 ⸆ – RP f 35 TR ¦ ὅτι TNT2 WH NA NIV SBL

* 24:35 ⸂ παρελεύσονται RP f 35 TR ¦ παρελεύσεται TNT2 WH NA NIV SBL

* 24:36 ⸆ – RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ τῆς TR

* 24:36 ⸆2 – RP f 35 TR TNT2 ¦ οὐδὲ ὁ υἱός WH NA NIV SBL

* 24:36 ⸋ μου RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 24:37 ⸂ δὲ RP f 35 TR ¦ γὰρ TNT2 WH NA NIV SBL

* 24:37 ⸋ καὶ RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 24:38 ⸂ Ὥσπερ RP f 35 TR ¦ Ὡς TNT2 WH NA NIV SBL

* 24:38 ⸆ – RP f 35 TR NIV SBL ¦ ἐκείναις TNT2 WH NA

* 24:38 ⸂2 ἐκγαμίζοντες RP f 35 TR TNT2 ¦ γαμίζοντες WH NA NIV SBL

* 24:39 ⸋ καὶ RP f 35 TR NA SBL ¦ – TNT2 WH NIV

* 24:40 ⸉ δύο ἔσονται RP f 35 TR TNT2 NA27+28 NIV SBL ¦ ἔσονται δύο WH NA25

* 24:40 ⸂ ὁ εἷς παραλαμβάνεται, καὶ ὁ εἷς ἀφίεται RP f 35 TR ¦ εἷς παραλαμβάνεται, καὶ εἷς ἀφίεται TNT2 WH NA NIV SBL

* 24:42 ⸂ ὥρᾳ RP f 35 TR ¦ ἡμέρᾳ TNT2 WH NA NIV SBL

* 24:44 ⸉ ὥρᾳ οὐ δοκεῖτε RP f 35 TR ¦ οὐ δοκεῖτε ὥρᾳ TNT2 WH NA NIV SBL

* 24:45 ⸋ αὐτοῦ RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 24:45 ⸂ θεραπείας RP f 35 TR ¦ οἰκετείας TNT2 WH NA NIV SBL

* 24:45 ⸂2 διδόναι RP f 35 TR ¦ δοῦναι TNT2 WH NA NIV SBL

* 24:46 ⸉ ποιοῦντα οὕτως RP f 35 TR ¦ οὕτως ποιοῦντα TNT2 WH NA NIV SBL

* 24:48 ⸉ ὁ κύριός μου RP f 35 TR ¦ μου ὁ κύριος TNT2 WH NA NIV SBL

* 24:48 ⸋ ἐλθεῖν RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 24:49 ⸆ – RP f 35 TR ¦ αὐτοῦ TNT2 WH NA NIV SBL

* 24:49 ⸂ ἐσθίειν δὲ καὶ πίνειν RP TR ¦ ἐσθίειν τε καὶ πίνειν f 35 ¦ ἐσθίῃ δὲ καὶ πίνῃ TNT2 WH NA NIV SBL

* 25:1 ⸂ αὐτῶν RP f 35 TR ¦ ἑαυτῶν TNT2 WH NA NIV SBL

* 25:1 ⸂2 ἀπάντησιν RP f 35 TR ¦ ὑπάντησιν TNT2 WH NA NIV SBL

* 25:2 ⸂ Πέντε … φρόνιμοι, καὶ αἱ πέντε μωραί RP f 35 TR ¦ Πέντε … μωραὶ, καὶ πέντε φρόνιμοι TNT2 WH NA NIV SBL

* 25:2 ⸉ ἦσαν ἐξ αὐτῶν RP f 35 TR ¦ ἐξ αὐτῶν ἦσαν TNT2 WH NA NIV SBL

* 25:3 ⸂ Αἵτινες μωραί RP f 35 TR ¦ Αἱ γὰρ μωραί TNT2 WH NA NIV SBL

* 25:3 ⸂2 αὐτῶν RP f 35 TNT2 WH NA27+28 NIV SBL ¦ ἑαυτῶν TR ¦ – NA25

* 25:4 ⸋ αὐτῶν RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 25:4 ⸂ αὐτῶν RP f 35 TR TNT2 ¦ ἑαυτῶν WH NA NIV SBL

* 25:6 ⸋ ἔρχεται RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 25:6 ⸋2 αὐτοῦ RP f 35 TR TNT2 NA27+28 NIV SBL ¦ – WH NA25

* 25:7 ⸂ αὐτῶν RP f 35 TR ¦ ἑαυτῶν TNT2 WH NA NIV SBL

* 25:9 ⸂ οὐκ RP f 35 TR ¦ οὐ μὴ TNT2 WH NA NIV SBL

* 25:9 ⸋ δὲ RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 25:13 ⸋ ἐν ᾗ ὁ υἱὸς τοῦ ἀνθρώπου ἔρχεται RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 25:16 ⸋ δὲ RP f 35 TR TNT2 ¦ – WH NA NIV SBL

* 25:16 ⸂ ἐποίησεν RP f 35 TR ¦ ἐκέρδησεν TNT2 WH NA NIV SBL

* 25:16 ⸋2 τάλαντα RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 25:17 ⸋ καὶ RP f 35 TR TNT2 ¦ – WH NA NIV SBL

* 25:17 ⸋2 καὶ αὐτὸς RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 25:18 ⸂ ἐν τῇ γῇ RP f 35 TR ¦ γῆν TNT2 WH NA NIV SBL

* 25:18 ⸂2 ἀπέκρυψεν RP f 35 ¦ ἀπέκρυψε TR ¦ ἔκρυψεν TNT2 WH NA NIV SBL

* 25:19 ⸉ χρόνον πολὺν RP f 35 TR ¦ πολὺν χρόνον TNT2 WH NA NIV SBL

* 25:19 ⸉2 μετ᾽ αὐτῶν λόγον RP f 35 TR ¦ λόγον μετ᾽ αὐτῶν TNT2 WH NA NIV SBL

* 25:20 ⸋ ἐπ᾽ αὐτοῖς RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 25:21 ⸋ δὲ RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 25:22 ⸋ δὲ RP f 35 TR TNT2 NA27+28 NIV73 SBL ¦ – WH NA25 NIV11

* 25:22 ⸋2 λαβὼν RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 25:22 ⸋3 ἐπ᾽ αὐτοῖς RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 25:27 ⸉ οὖν σε RP f 35 TR ¦ σε οὖν TNT2 WH NA NIV SBL

* 25:27 ⸂ τὸ ἀργύριόν RP f 35 TR TNT2 ¦ τὰ ἀργύριά WH NA NIV SBL

* 25:29 ⸂ ἀπὸ δὲ τοῦ RP f 35 TR ¦ τοῦ δὲ TNT2 WH NA NIV SBL

* 25:29 ⸂2 ἔχει RP TR TNT2 WH NA NIV SBL ¦ δοκεῖ ἔχειν f 35

* 25:30 ⸂ ἐκβάλετε RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ ἐκβάλλετε TR

* 25:31 ⸋ ἅγιοι RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 25:32 ⸂ συναχθήσεται RP f 35 TR ¦ συναχθήσονται TNT2 WH NA NIV SBL

* 25:39 ⸂ ἀσθενῆ RP f 35 TR ¦ ἀσθενοῦντα TNT2 WH NA NIV SBL

* 25:41 ⸋ οἱ RP f 35 TR TNT2 NA27+28 NIV SBL ¦ – WH NA25

* 25:42 ⸆ – RP f 35 TR TNT2 NA NIV SBL ¦ καὶ WH

* 25:44 ⸆ – RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ αὐτῷ TR

* 26:1 ⸋ πάντας RP TR TNT2 WH NA NIV SBL ¦ – f 35

* 26:3 ⸋ καὶ οἱ γραμματεῖς RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 26:4 ⸉ δόλῳ κρατήσωσιν RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ κρατήσωσι δόλῳ TR

* 26:7 ⸉ ἀλάβαστρον μύρου ἔχουσα RP f 35 TR ¦ ἔχουσα ἀλάβαστρον μύρου TNT2 WH NA NIV SBL

* 26:7 ⸂ τὴν κεφαλὴν RP f 35 TR ¦ τῆς κεφαλῆς TNT2 WH NA NIV SBL

* 26:8 ⸋ αὐτοῦ RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 26:9 ⸋ τὸ μύρον RP f 35 TR NIV73 ¦ – TNT2 WH NA NIV11 SBL

* 26:9 ⸆ – RP TR TNT2 WH NA NIV SBL ¦ τοῖς f 35

* 26:17 ⸋ αὐτῷ RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 26:17 ⸂ ἑτοιμάσομέν RP f 35 ¦ ἑτοιμάσωμέν TR TNT2 WH NA NIV SBL

* 26:20 ⸆ – RP f 35 TR TNT2 NA27+28 NIV ¦ μαθητῶν WH NA25 SBL

* 26:22 ⸂ ἕκαστος αὐτῶν RP f 35 TR ¦ εἷς ἕκαστος TNT2 WH NA NIV SBL

* 26:23 ⸉ ἐν τῷ τρυβλίῳ τὴν χεῖρα RP f 35 TR ¦ τὴν χεῖρα ἐν τῷ τρυβλίῳ TNT2 WH NA NIV SBL

* 26:26 ⸋ τὸν RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 26:26 ⸂ εὐχαριστήσας RP ¦ εὐλογήσας f 35 TR TNT2 WH NA NIV SBL

* 26:26 ⸂2 ἐδίδου τοῖς μαθηταῖς, καὶ RP f 35 TR ¦ δοὺς τοῖς μαθηταῖς TNT2 WH NA NIV SBL

* 26:27 ⸋ τὸ RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 26:28 ⸋ τὸ RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 26:28 ⸋2 καινῆς RP f 35 TR TNT2 ¦ – WH NA NIV SBL

* 26:29 ⸋ ὅτι RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 26:31 ⸂ διασκορπισθήσεται RP f 35 TR ¦ διασκορπισθήσονται TNT2 WH NA NIV SBL

* 26:33 ⸆ – RP TNT2 WH NA NIV SBL ¦ καὶ f 35 TR

* 26:33 ⸋ δὲ RP ¦ – f 35 TR TNT2 WH NA NIV SBL

* 26:35 ⸂ ἀπαρνήσωμαι RP f 35 ¦ ἀπαρνήσομαι TR TNT2 WH NA NIV SBL

* 26:35 ⸋ δὲ RP f 35 ¦ – TR TNT2 WH NA NIV SBL

* 26:36 ⸉ προσεύξωμαι ἐκεῖ RP f 35 TR ¦ ἐκεῖ προσεύξωμαι TNT2 WH NA NIV SBL

* 26:38 ⸋ ὁ Ἰησοῦς RP f 35 ¦ – TR TNT2 WH NA NIV SBL

* 26:39 ⸂ προσελθὼν RP TNT2 ¦ προελθὼν f 35 TR WH NA NIV SBL

* 26:42 ⸋ τὸ ποτήριον RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 26:42 ⸋2 ἀπ᾽ ἐμοῦ RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 26:43 ⸂ εὑρίσκει αὐτοὺς πάλιν RP TR ¦ εὗρεν αὐτοὺς πάλιν f 35 ¦ πάλιν εὗρεν αὐτοὺς TNT2 WH NA NIV SBL

* 26:44 ⸉ ἀπελθὼν πάλιν RP f 35 TR ¦ πάλιν ἀπελθὼν TNT2 WH NA NIV SBL

* 26:44 ⸆ – RP f 35 TR TNT2 ¦ πάλιν WH NA NIV SBL

* 26:45 ⸋ αὐτοῦ RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 26:45 ⸋2 τὸ RP f 35 TR TNT2 NA27+28 NIV SBL ¦ – WH NA25

* 26:46 ⸋ ἤγγικεν RP TR TNT2 WH NA NIV SBL ¦ – f 35

* 26:48 ⸂ ἂν RP TR TNT2 WH NA NIV SBL ¦ ἐὰν f 35

* 26:50 ⸂ ᾧ RP f 35 TR ¦ ὃ TNT2 WH NA NIV SBL

* 26:52 ⸉ σου τὴν μάχαιραν RP f 35 TR ¦ τὴν μάχαιράν σου TNT2 WH NA NIV SBL

* 26:52 ⸂ ἀποθανοῦνται RP f 35 ¦ ἀπολοῦνται TR TNT2 WH NA NIV SBL

* 26:53 ⸉ ἄρτι παρακαλέσαι τὸν πατέρα μου, καὶ παραστήσει μοι RP f 35 TR ¦ παρακαλέσαι τὸν πατέρα μου, καὶ παραστήσει μοι ἄρτι TNT2 WH NA NIV SBL

* 26:53 ⸂ πλείους ἢ RP f 35 TR ¦ πλείω TNT2 WH NA NIV SBL

* 26:55 ⸋ πρὸς ὑμᾶς RP f 35 TR TNT2 ¦ – WH NA NIV SBL

* 26:55 ⸉ ἐκαθεζόμην διδάσκων ἐν τῷ ἱερῷ RP TR ¦ ἐκαθεζόμην ἐν τῷ ἱερῷ διδάσκων f 35 ¦ ἐν τῷ ἱερῷ ἐκαθεζόμην διδάσκων TNT2 WH NA NIV SBL

* 26:59 ⸋ καὶ οἱ πρεσβύτεροι RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 26:59 ⸂ θανατώσωσιν αὐτόν RP f 35 ¦ αὐτὸν θανατώσωσι TR ¦ αὐτὸν θανατώσουσιν TNT2 ¦ αὐτὸν θανατώσωσιν WH NA NIV SBL

* 26:60 ⸋ καὶ RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 26:60 ⸉ ψευδομαρτύρων προσελθόντων RP f 35 TR ¦ προσελθόντων ψευδομαρτύρων TNT2 WH NA NIV SBL

* 26:60 ⸋2 οὐχ εὗρον RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 26:61 ⸋ ψευδομάρτυρες RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 26:61 ⸋2 αὐτόν RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 26:63 ⸋ ἀποκριθεὶς RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 26:65 ⸋ ὅτι RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 26:65 ⸋2 αὐτοῦ RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 26:69 ⸉ ἔξω ἐκάθητο RP f 35 TR ¦ ἐκάθητο ἔξω TNT2 WH NA NIV SBL

* 26:70 ⸋ αὐτῶν RP f 35 ¦ – TR TNT2 WH NA NIV SBL

* 26:71 ⸋ αὐτὸν RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 26:71 ⸂ αὐτοῖς RP f 35 ¦ τοῖς TR TNT2 WH NA NIV SBL

* 26:71 ⸋2 Καὶ RP f 35 TR TNT2 ¦ – WH NA NIV SBL

* 26:74 ⸂ καταθεματίζειν RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ καταναθεματίζειν TR

* 26:74 ⸂2 εὐθέως RP f 35 TR NA27+28 NIV SBL ¦ εὐθὺς TNT2 WH NA25

* 26:75 ⸋ τοῦ RP TR ¦ – f 35 TNT2 WH NA NIV SBL

* 26:75 ⸋2 αὐτῷ RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 27:1 ⸋ τοῦ λαοῦ RP TR TNT2 WH NA NIV SBL ¦ – f 35

* 27:2 ⸋ αὐτὸν RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 27:2 ⸋2 Ποντίῳ RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 27:3 ⸂ παραδιδοὺς RP f 35 TR TNT2 NA27+28 NIV SBL ¦ παραδοὺς WH NA25

* 27:3 ⸂2 ἀπέστρεψεν RP f 35 ¦ ἀπέστρεψε TR ¦ ἔστρεψεν TNT2 WH NA NIV SBL

* 27:3 ⸋ τοῖς RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 27:4 ⸂ ἀθῷον RP f 35 TR TNT2 NA NIV SBL ¦ δίκαιον WH

* 27:5 ⸂ ἐν τῷ ναῷ RP f 35 TR ¦ εἰς τὸν ναὸν TNT2 WH NA NIV SBL

* 27:11 ⸂ ἔστη RP f 35 TR ¦ ἐστάθη TNT2 WH NA NIV SBL

* 27:11 ⸋ αὐτῷ RP f 35 TR TNT2 ¦ – WH NA NIV SBL

* 27:12 ⸋ τῶν RP TR TNT2 ¦ – f 35 WH NA NIV SBL

* 27:16 ⸂ Βαραββᾶν RP f 35 TR TNT2 WH NA25 NIV73 ¦ Ἰησοῦν Βαραββᾶν NA27+28 NIV11 SBL

* 27:17 ⸂ Βαραββᾶν RP f 35 TR TNT2 NIV73 ¦ τὸν Βαραββᾶν WH NA25 ¦ Ἰησοῦν τὸν Βαραββᾶν NA27+28 NIV11 SBL

* 27:21 ⸆ – RP f 35 TR ¦ Τὸν TNT2 WH NA NIV SBL

* 27:22 ⸋ αὐτῷ RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 27:23 ⸋ ἡγεμὼν RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 27:24 ⸂ ἀπέναντι RP f 35 TR NA27+28 NIV SBL ¦ κατέναντι TNT2 WH NA25

* 27:24 ⸋ τοῦ δικαίου RP f 35 TR TNT2 ¦ – WH NA NIV SBL

* 27:28 ⸉ περιέθηκαν αὐτῷ χλαμύδα κοκκίνην RP f 35 TR ¦ χλαμύδα κοκκίνην περιέθηκαν αὐτῷ TNT2 WH NA NIV SBL

* 27:29 ⸂ τὴν κεφαλὴν RP f 35 TR ¦ τῆς κεφαλῆς TNT2 WH NA NIV SBL

* 27:29 ⸂2 ἐπὶ τὴν δεξιὰν RP f 35 TR ¦ ἐν τῇ δεξιᾷ TNT2 WH NA NIV SBL

* 27:29 ⸂3 ἐνέπαιζον RP f 35 TR TNT2 ¦ ἐνέπαιξαν WH NA NIV SBL

* 27:29 ⸂4 ὁ βασιλεὺς RP f 35 TR ¦ βασιλεῦ TNT2 WH NA NIV SBL

* 27:33 ⸂ τόπον λεγόμενον Γολγοθᾶ, ὅ ἐστιν λεγόμενος Κρανίου Τόπος RP ¦ τόπον λεγόμενον Γολγοθᾶ, ὅ ἐστιν, λεγόμενον Κρανίου Τόπος f 35 ¦ τόπον λεγόμενον Γολγοθᾶ, ὅς ἐστι λεγόμενος Κρανίου Τόπος TR ¦ τόπον λεγόμενον Γολγοθᾶ, ὅ ἐστιν Κρανίου Τόπος λεγόμενος TNT2 WH NA NIV SBL

* 27:34 ⸂ ὄξος RP f 35 TR ¦ οἶνον TNT2 WH NA NIV SBL

* 27:34 ⸂2 ἤθελεν RP f 35 ¦ ἤθελε TR ¦ ἠθέλησεν TNT2 WH NA NIV SBL

* 27:35 ⸆ – RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ ἵνα πληρωθῇ τὸ ῥηθὲν ὑπὸ τοῦ προφήτου, Διεμερίσαντο τὰ ἱμάτιά μου ἑαυτοῖς, καὶ ἐπὶ τὸν ἱματισμόν μου ἔβαλον κλῆρον. TR

* 27:40 ⸆ – RP f 35 TR TNT2 WH NIV73 SBL ¦ καὶ NA NIV11

* 27:41 ⸋ δὲ RP f 35 TR TNT2 ¦ – WH NA NIV SBL

* 27:41 ⸋2 καὶ Φαρισαίων RP f 35 ¦ – TR TNT2 WH NA NIV SBL

* 27:42 ⸋ Εἰ RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 27:42 ⸂ ἐπ᾽ αὐτῷ RP f 35 ¦ αὐτῷ TR ¦ ἐπ᾽ αὐτόν TNT2 WH NA NIV SBL

* 27:43 ⸋ αὐτόν RP f 35 TR TNT2 ¦ – WH NA NIV SBL

* 27:44 ⸆ – RP f 35 TR ¦ σὺν TNT2 WH NA NIV SBL

* 27:44 ⸂ αὐτόν RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ αὐτῷ TR

* 27:46 ⸂ ἀνεβόησεν RP f 35 TR NA NIV SBL ¦ ἐβόησεν TNT2 WH

* 27:49 ⸂ ἔλεγον RP f 35 TR NA27+28 NIV SBL ¦ εἶπαν TNT2 WH NA25

* 27:49 ⸆ – RP f 35 TR TNT2 NA NIV SBL ¦ ἄλλος δὲ λαβὼν λόγχην ἔνυξεν αὐτοῦ τὴν πλευράν, καὶ ἐξῆλθεν ὕδωρ καὶ αἷμα. ⟦WH⟧

* 27:51 ⸉ εἰς δύο ἀπὸ ἄνωθεν ἕως κάτω RP f 35 TR ¦ ἀπ᾽ ἄνωθεν ἕως κάτω εἰς δύο TNT2 WH NA NIV SBL

* 27:52 ⸂ ἠγέρθη RP f 35 TR ¦ ἠγέρθησαν TNT2 WH NA NIV SBL

* 27:54 ⸂ γενόμενα RP f 35 TR NA27+28 NIV SBL ¦ γινόμενα TNT2 WH NA25

* 27:54 ⸉ θεοῦ υἱὸς RP f 35 TR WH NA NIV SBL ¦ υἱὸς θεοῦ TNT2

* 27:55 ⸆ – RP TR TNT2 WH NA NIV SBL ¦ καὶ f 35

* 27:57 ⸂ ἐμαθήτευσεν RP f 35 ¦ ἐμαθήτευσε TR ¦ ἐμαθητεύθη TNT2 WH NA NIV SBL

* 27:58 ⸋ τὸ σῶμα RP f 35 TR TNT2 ¦ – WH NA NIV SBL

* 27:59 ⸆ – RP f 35 TR SBL ¦ ἐν TNT2 WH NA NIV

* 27:64 ⸋ αὐτοῦ RP f 35 TR TNT2 NA27+28 NIV SBL ¦ – WH NA25

* 27:64 ⸋2 νυκτὸς RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 27:64 ⸆ – RP TR TNT2 WH NA NIV SBL ¦ ὅτι f 35

* 27:65 ⸋ δὲ RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 28:2 ⸆ – RP f 35 TR ¦ καὶ TNT2 WH NA NIV SBL

* 28:2 ⸋ ἀπὸ τῆς θύρας RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 28:3 ⸂ ὡσεὶ RP f 35 TR ¦ ὡς TNT2 WH NA NIV SBL

* 28:4 ⸂ ἐγένοντο ὡσεὶ RP f 35 TR ¦ ἐγενήθησαν ὡς TNT2 WH NA NIV SBL

* 28:6 ⸋ ὁ κύριος RP f 35 TR TNT2 ¦ – WH NA NIV SBL

* 28:8 ⸂ ἐξελθοῦσαι RP f 35 TR ¦ ἀπελθοῦσαι TNT2 WH NA NIV SBL

* 28:9 ⸋ Ὡς δὲ ἐπορεύοντο ἀπαγγεῖλαι τοῖς μαθηταῖς αὐτοῦ RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 28:9 ⸆ – RP f 35 WH NA NIV SBL ¦ ὁ TR TNT2

* 28:9 ⸂ ἀπήντησεν RP f 35 TR ¦ ὑπήντησεν TNT2 WH NA NIV SBL

* 28:14 ⸂ ἐπὶ RP f 35 TR WH NA NIV SBL ¦ ὑπὸ TNT2

* 28:14 ⸋ αὐτόν RP f 35 TR TNT2 NA27+28 NIV SBL ¦ – WH NA25

* 28:15 ⸋ τὰ RP f 35 TR TNT2 NA27+28 NIV SBL ¦ – WH NA25

* 28:15 ⸆ – RP f 35 TR ¦ ἡμέρας TNT2 WH NA NIV SBL

* 28:17 ⸋ αὐτῷ RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 28:18 ⸆ – RP f 35 TR NIV ¦ τῆς TNT2 WH NA SBL

* 28:19 ⸆ – RP f 35 ¦ οὖν TR TNT2 WH NA NIV SBL

* 28:19 ⸂ βαπτίζοντες RP f 35 TR WH NA NIV SBL ¦ βαπτίσαντες TNT2

* 28:20 ⸋ Ἀμήν. RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

ΜΑΡΚΟΝ

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

14

15

16

ΚΑΤΑ ΜΑΡΚΟΝ

1

1 Ἀρχὴ τοῦ εὐαγγελίου Ἰησοῦ χριστοῦ, *⸂υἱοῦ τοῦ θεοῦ.⸃

2  *⸂Ὡς⸃ γέγραπται ἐν *⸂2τοῖς προφήταις,⸃ Ἰδού, *⸋ἐγὼ⸌ ἀποστέλλω τὸν ἄγγελόν μου πρὸ προσώπου σου, ὃς κατασκευάσει τὴν ὁδόν σου *⸋2ἔμπροσθέν σου.⸌ 3 Φωνὴ βοῶντος ἐν τῇ ἐρήμῳ, Ἑτοιμάσατε τὴν ὁδὸν κυρίου· εὐθείας ποιεῖτε τὰς τρίβους αὐτοῦ. 4 Ἐγένετο Ἰωάννης *⸆ βαπτίζων ἐν τῇ ἐρήμῳ, *⸋καὶ⸌ κηρύσσων βάπτισμα μετανοίας εἰς ἄφεσιν ἁμαρτιῶν. 5 Καὶ ἐξεπορεύετο πρὸς αὐτὸν πᾶσα ἡ Ἰουδαία χώρα, καὶ οἱ Ἱεροσολυμῖται, *⸉καὶ ἐβαπτίζοντο πάντες ἐν τῷ Ἰορδάνῃ ποταμῷ ὑπ᾽ αὐτοῦ,⸊ ἐξομολογούμενοι τὰς ἁμαρτίας αὐτῶν. 6  *⸂Ἦν δὲ⸃ *⸋ὁ⸌ Ἰωάννης ἐνδεδυμένος τρίχας καμήλου, καὶ ζώνην δερματίνην περὶ τὴν ὀσφὺν αὐτοῦ, καὶ ἐσθίων ἀκρίδας καὶ μέλι ἄγριον. 7 Καὶ ἐκήρυσσεν, λέγων, Ἔρχεται ὁ ἰσχυρότερός μου ὀπίσω μου, οὗ οὐκ εἰμὶ ἱκανὸς κύψας λῦσαι τὸν ἱμάντα τῶν ὑποδημάτων αὐτοῦ. 8 Ἐγὼ *⸋μὲν⸌ ἐβάπτισα ὑμᾶς *⸂ἐν ὕδατι· αὐτὸς δὲ βαπτίσει ὑμᾶς ἐν πνεύματι ἁγίῳ.⸃

9 Καὶ ἐγένετο ἐν ἐκείναις ταῖς ἡμέραις, ἦλθεν *⸆ Ἰησοῦς ἀπὸ Ναζαρὲτ τῆς Γαλιλαίας, καὶ ἐβαπτίσθη *⸉ὑπὸ Ἰωάννου εἰς τὸν Ἰορδάνην.⸊ 10 Καὶ *⸂εὐθέως⸃ ἀναβαίνων *⸂2ἀπὸ⸃ τοῦ ὕδατος, εἶδεν σχιζομένους τοὺς οὐρανούς, καὶ τὸ πνεῦμα *⸂3ὡσεὶ⸃ περιστερὰν καταβαῖνον *⸂4ἐπ᾽⸃ αὐτόν· 11 καὶ φωνὴ ἐγένετο ἐκ τῶν οὐρανῶν, Σὺ εἶ ὁ υἱός μου ὁ ἀγαπητός, ἐν *⸂ᾧ⸃ εὐδόκησα.

12 Καὶ *⸂εὐθὺς⸃ τὸ πνεῦμα αὐτὸν ἐκβάλλει εἰς τὴν ἔρημον. 13 Καὶ ἦν *⸋ἐκεῖ⸌ ἐν τῇ ἐρήμῳ *⸉ἡμέρας τεσσαράκοντα⸊ πειραζόμενος ὑπὸ τοῦ Σατανᾶ, καὶ ἦν μετὰ τῶν θηρίων, καὶ οἱ ἄγγελοι διηκόνουν αὐτῷ.

14  *⸂Μετὰ δὲ⸃ τὸ παραδοθῆναι τὸν Ἰωάννην, ἦλθεν ὁ Ἰησοῦς εἰς τὴν Γαλιλαίαν, κηρύσσων τὸ εὐαγγέλιον *⸋τῆς βασιλείας⸌ τοῦ θεοῦ, 15 καὶ λέγων ὅτι Πεπλήρωται ὁ καιρός, καὶ ἤγγικεν ἡ βασιλεία τοῦ θεοῦ· μετανοεῖτε, καὶ πιστεύετε ἐν τῷ εὐαγγελίῳ.

16  *⸂Περιπατῶν δὲ⸃ παρὰ τὴν θάλασσαν τῆς Γαλιλαίας εἶδεν Σίμωνα καὶ Ἀνδρέαν τὸν ἀδελφὸν *⸂2αὐτοῦ τοῦ Σίμωνος⸃ *⸂3βάλλοντας ἀμφίβληστρον⸃ ἐν τῇ θαλάσσῃ· ἦσαν γὰρ ἁλιεῖς. 17 Καὶ εἶπεν αὐτοῖς ὁ Ἰησοῦς, Δεῦτε ὀπίσω μου, καὶ ποιήσω ὑμᾶς γενέσθαι ἁλιεῖς ἀνθρώπων. 18 Καὶ *⸂εὐθέως⸃ ἀφέντες τὰ δίκτυα *⸋αὐτῶν,⸌ ἠκολούθησαν αὐτῷ. 19 Καὶ προβὰς *⸋ἐκεῖθεν⸌ ὀλίγον, εἶδεν Ἰάκωβον τὸν τοῦ Ζεβεδαίου, καὶ Ἰωάννην τὸν ἀδελφὸν αὐτοῦ, καὶ αὐτοὺς ἐν τῷ πλοίῳ καταρτίζοντας τὰ δίκτυα. 20 Καὶ *⸂εὐθέως⸃ ἐκάλεσεν αὐτούς· καὶ ἀφέντες τὸν πατέρα αὐτῶν Ζεβεδαῖον ἐν τῷ πλοίῳ μετὰ τῶν μισθωτῶν ἀπῆλθον ὀπίσω αὐτοῦ.

21 Καὶ εἰσπορεύονται εἰς Καπερναούμ· καὶ *⸂εὐθέως⸃ τοῖς σάββασιν *⸂2εἰσελθὼν εἰς τὴν συναγωγήν, ἐδίδασκεν.⸃ 22 Καὶ ἐξεπλήσσοντο ἐπὶ τῇ διδαχῇ αὐτοῦ· ἦν γὰρ διδάσκων αὐτοὺς ὡς ἐξουσίαν ἔχων, καὶ οὐχ ὡς οἱ γραμματεῖς. 23 Καὶ *⸆ ἦν ἐν τῇ συναγωγῇ αὐτῶν ἄνθρωπος ἐν πνεύματι ἀκαθάρτῳ, καὶ ἀνέκραξεν, 24 λέγων, *⸋Ἔα,⸌ τί ἡμῖν καὶ σοί, Ἰησοῦ Ναζαρηνέ; Ἦλθες ἀπολέσαι ἡμᾶς; Οἶδά σε τίς εἶ, ὁ ἅγιος τοῦ θεοῦ. 25 Καὶ ἐπετίμησεν αὐτῷ ὁ Ἰησοῦς, λέγων, Φιμώθητι, καὶ ἔξελθε ἐξ αὐτοῦ. 26 Καὶ σπαράξαν αὐτὸν τὸ πνεῦμα τὸ ἀκάθαρτον καὶ *⸂κράξαν⸃ φωνῇ μεγάλῃ, ἐξῆλθεν ἐξ αὐτοῦ. 27 Καὶ ἐθαμβήθησαν *⸂πάντες,⸃ ὥστε συζητεῖν *⸋πρὸς⸌ *⸂2ἑαυτούς,⸃ λέγοντας, Τί ἐστιν τοῦτο; *⸂3Τίς ἡ διδαχὴ ἡ καινὴ αὕτη,⸃ *⸋2ὅτι⸌ κατ᾽ ἐξουσίαν καὶ τοῖς πνεύμασιν τοῖς ἀκαθάρτοις ἐπιτάσσει, καὶ ὑπακούουσιν αὐτῷ; 28  *⸂Ἐξῆλθεν δὲ⸃ ἡ ἀκοὴ αὐτοῦ εὐθὺς *⸆ εἰς ὅλην τὴν περίχωρον τῆς Γαλιλαίας.

29 Καὶ *⸂εὐθέως⸃ ἐκ τῆς συναγωγῆς *⸂2ἐξελθόντες, ἦλθον⸃ εἰς τὴν οἰκίαν Σίμωνος καὶ Ἀνδρέου, μετὰ Ἰακώβου καὶ Ἰωάννου. 30 Ἡ δὲ πενθερὰ *⸆ Σίμωνος κατέκειτο πυρέσσουσα, καὶ *⸂εὐθέως⸃ λέγουσιν αὐτῷ περὶ αὐτῆς· 31 καὶ προσελθὼν ἤγειρεν αὐτήν, κρατήσας τῆς χειρὸς *⸋αὐτῆς·⸌ καὶ ἀφῆκεν αὐτὴν ὁ πυρετὸς *⸋2εὐθέως,⸌ καὶ διηκόνει αὐτοῖς.

32 Ὀψίας δὲ γενομένης, ὅτε ἔδυ ὁ ἥλιος, ἔφερον πρὸς αὐτὸν πάντας τοὺς κακῶς ἔχοντας καὶ τοὺς δαιμονιζομένους· 33 καὶ *⸉ἡ πόλις ὅλη ἐπισυνηγμένη ἦν⸊ πρὸς τὴν θύραν. 34 Καὶ ἐθεράπευσεν πολλοὺς κακῶς ἔχοντας ποικίλαις νόσοις, καὶ δαιμόνια πολλὰ ἐξέβαλεν, καὶ οὐκ ἤφιεν λαλεῖν τὰ δαιμόνια, ὅτι ᾔδεισαν αὐτόν. *⸆

35 Καὶ πρωῒ ἔννυχον λίαν ἀναστὰς ἐξῆλθεν, καὶ ἀπῆλθεν εἰς ἔρημον τόπον, κἀκεῖ προσηύχετο. 36 Καὶ *⸂κατεδίωξαν⸃ αὐτὸν *⸋ὁ⸌ Σίμων καὶ οἱ μετ᾽ αὐτοῦ· 37 καὶ *⸂εὑρόντες αὐτὸν⸃ λέγουσιν αὐτῷ ὅτι Πάντες *⸉σε ζητοῦσιν.⸊ 38 Καὶ λέγει αὐτοῖς, Ἄγωμεν *⸆ εἰς τὰς ἐχομένας κωμοπόλεις, ἵνα καὶ ἐκεῖ κηρύξω· εἰς τοῦτο γὰρ *⸂ἐξελήλυθα.⸃ 39 Καὶ *⸂ἦν⸃ κηρύσσων *⸂2ἐν ταῖς συναγωγαῖς⸃ αὐτῶν εἰς ὅλην τὴν Γαλιλαίαν, καὶ τὰ δαιμόνια ἐκβάλλων.

40 Καὶ ἔρχεται πρὸς αὐτὸν λεπρός, παρακαλῶν αὐτὸν καὶ γονυπετῶν *⸋αὐτόν,⸌ *⸋2καὶ⸌ λέγων αὐτῷ ὅτι Ἐὰν θέλῃς, δύνασαί με καθαρίσαι. 41  *⸂Ὁ δὲ Ἰησοῦς⸃ *⸂2σπλαγχνισθείς,⸃ ἐκτείνας τὴν χεῖρα, *⸉ἥψατο αὐτοῦ,⸊ καὶ λέγει αὐτῷ, Θέλω, καθαρίσθητι. 42 Καὶ *⸋εἰπόντος αὐτοῦ⸌ *⸂εὐθέως⸃ ἀπῆλθεν ἀπ᾽ αὐτοῦ ἡ λέπρα, καὶ ἐκαθαρίσθη. 43 Καὶ ἐμβριμησάμενος αὐτῷ, *⸂εὐθέως⸃ ἐξέβαλεν αὐτόν, 44 καὶ λέγει αὐτῷ, Ὅρα, μηδενὶ μηδὲν εἴπῃς· ἀλλ᾽ ὕπαγε, σεαυτὸν δεῖξον τῷ ἱερεῖ, καὶ *⸂προσένεγκε⸃ περὶ τοῦ καθαρισμοῦ σου ἃ προσέταξεν Μωσῆς, εἰς μαρτύριον αὐτοῖς. 45 Ὁ δὲ ἐξελθὼν ἤρξατο κηρύσσειν πολλὰ καὶ διαφημίζειν τὸν λόγον, ὥστε μηκέτι αὐτὸν δύνασθαι φανερῶς εἰς πόλιν εἰσελθεῖν, ἀλλ᾽ ἔξω *⸂ἐν⸃ ἐρήμοις τόποις ἦν· καὶ ἤρχοντο πρὸς αὐτὸν *⸂2πανταχόθεν.⸃

2

1 Καὶ *⸂εἰσῆλθεν πάλιν εἰς Καπερναοὺμ δι᾽ ἡμερῶν· καὶ ἠκούσθη⸃ ὅτι *⸂2εἰς οἶκόν⸃ ἐστιν. 2 Καὶ *⸋εὐθέως⸌ συνήχθησαν πολλοί, ὥστε μηκέτι χωρεῖν μηδὲ τὰ πρὸς τὴν θύραν· καὶ ἐλάλει αὐτοῖς τὸν λόγον. 3 Καὶ ἔρχονται *⸉πρὸς αὐτόν, παραλυτικὸν φέροντες,⸊ αἰρόμενον ὑπὸ τεσσάρων. 4 Καὶ μὴ δυνάμενοι *⸂προσεγγίσαι⸃ αὐτῷ διὰ τὸν ὄχλον, ἀπεστέγασαν τὴν στέγην ὅπου ἦν, καὶ ἐξορύξαντες χαλῶσιν τὸν κράββατον *⸂2ἐφ᾽ ᾧ⸃ ὁ παραλυτικὸς κατέκειτο. 5  *⸂Ἰδὼν δὲ⸃ ὁ Ἰησοῦς τὴν πίστιν αὐτῶν λέγει τῷ παραλυτικῷ, Τέκνον, *⸂2ἀφέωνταί⸃ *⸋σοι⸌ *⸉αἱ ἁμαρτίαι σου.⸊ 6 Ἦσαν δέ τινες τῶν γραμματέων ἐκεῖ καθήμενοι, καὶ διαλογιζόμενοι ἐν ταῖς καρδίαις αὐτῶν, 7  *⸂Τί οὗτος οὕτως λαλεῖ βλασφημίας;⸃ Τίς δύναται ἀφιέναι ἁμαρτίας εἰ μὴ εἷς, ὁ θεός; 8 Καὶ *⸂εὐθέως⸃ ἐπιγνοὺς ὁ Ἰησοῦς τῷ πνεύματι αὐτοῦ ὅτι οὕτως *⸋αὐτοὶ⸌ διαλογίζονται ἐν ἑαυτοῖς, *⸂2εἶπεν⸃ αὐτοῖς, Τί ταῦτα διαλογίζεσθε ἐν ταῖς καρδίαις ὑμῶν; 9 Τί ἐστιν εὐκοπώτερον, εἰπεῖν τῷ παραλυτικῷ, *⸂Ἀφέωνταί⸃ *⸂2σου⸃ αἱ ἁμαρτίαι, ἢ εἰπεῖν, *⸂3Ἔγειραι,⸃ καὶ ἆρόν *⸉σου τὸν κράββατον,⸊ καὶ περιπάτει; 10 Ἵνα δὲ εἰδῆτε ὅτι ἐξουσίαν ἔχει ὁ υἱὸς τοῦ ἀνθρώπου *⸉ἀφιέναι ἐπὶ τῆς γῆς ἁμαρτίας—⸊ λέγει τῷ παραλυτικῷ— 11 Σοὶ λέγω, *⸂ἔγειραι⸃ *⸋καὶ⸌ ἆρον τὸν κράββατόν σου, καὶ ὕπαγε εἰς τὸν οἶκόν σου. 12 Καὶ ἠγέρθη *⸂εὐθέως, καὶ⸃ ἄρας τὸν κράββατον, ἐξῆλθεν *⸂2ἐναντίον⸃ πάντων· ὥστε ἐξίστασθαι πάντας, καὶ δοξάζειν τὸν θεόν, λέγοντας ὅτι *⸉Οὐδέποτε οὕτως⸊ εἴδομεν.

13 Καὶ ἐξῆλθεν πάλιν παρὰ τὴν θάλασσαν· καὶ πᾶς ὁ ὄχλος ἤρχετο πρὸς αὐτόν, καὶ ἐδίδασκεν αὐτούς. 14 Καὶ παράγων εἶδεν Λευῒ τὸν τοῦ Ἀλφαίου καθήμενον ἐπὶ τὸ τελώνιον, καὶ λέγει αὐτῷ, Ἀκολούθει μοι. Καὶ ἀναστὰς ἠκολούθησεν αὐτῷ. 15 Καὶ *⸂ἐγένετο⸃ *⸋ἐν τῷ⸌ κατακεῖσθαι αὐτὸν ἐν τῇ οἰκίᾳ αὐτοῦ, καὶ πολλοὶ τελῶναι καὶ ἁμαρτωλοὶ συνανέκειντο τῷ Ἰησοῦ καὶ τοῖς μαθηταῖς αὐτοῦ· ἦσαν γὰρ πολλοί, καὶ *⸂2ἠκολούθησαν⸃ αὐτῷ. 16 Καὶ οἱ γραμματεῖς *⸂καὶ οἱ Φαρισαῖοι,⸃ *⸆ *⸂2ἰδόντες αὐτὸν ἐσθίοντα⸃ μετὰ τῶν *⸉τελωνῶν καὶ ἁμαρτωλῶν,⸊ ἔλεγον τοῖς μαθηταῖς αὐτοῦ, *⸋Τί⸌ ὅτι μετὰ τῶν *⸂3τελωνῶν καὶ ἁμαρτωλῶν⸃ ἐσθίει *⸋2καὶ πίνει;⸌ 17 Καὶ ἀκούσας ὁ Ἰησοῦς λέγει αὐτοῖς, *⸆ Οὐ χρείαν ἔχουσιν οἱ ἰσχύοντες ἰατροῦ, ἀλλ᾽ οἱ κακῶς ἔχοντες. Οὐκ ἦλθον καλέσαι δικαίους, ἀλλὰ ἁμαρτωλοὺς *⸋εἰς μετάνοιαν.⸌

18 Καὶ ἦσαν *⸂οἱ μαθηταὶ Ἰωάννου καὶ οἱ τῶν Φαρισαίων⸃ νηστεύοντες· καὶ ἔρχονται καὶ λέγουσιν αὐτῷ, Διὰ τί οἱ μαθηταὶ Ἰωάννου καὶ οἱ *⸆ τῶν Φαρισαίων νηστεύουσιν, οἱ δὲ σοὶ μαθηταὶ οὐ νηστεύουσιν; 19 Καὶ εἶπεν αὐτοῖς ὁ Ἰησοῦς, Μὴ δύνανται οἱ υἱοὶ τοῦ νυμφῶνος, ἐν ᾧ ὁ νυμφίος μετ᾽ αὐτῶν ἐστιν, νηστεύειν; Ὅσον χρόνον *⸉μεθ᾽ ἑαυτῶν ἔχουσιν τὸν νυμφίον,⸊ οὐ δύνανται νηστεύειν· 20 ἐλεύσονται δὲ ἡμέραι ὅταν ἀπαρθῇ ἀπ᾽ αὐτῶν ὁ νυμφίος, καὶ τότε νηστεύσουσιν ἐν *⸂ἐκείναις ταῖς ἡμέραις.⸃ 21  *⸋Καὶ⸌ οὐδεὶς ἐπίβλημα ῥάκους ἀγνάφου ἐπιρράπτει ἐπὶ *⸂ἱματίῳ παλαιῷ·⸃ εἰ δὲ μή, αἴρει τὸ πλήρωμα *⸆ αὐτοῦ τὸ καινὸν τοῦ παλαιοῦ, καὶ χεῖρον σχίσμα γίνεται. 22 Καὶ οὐδεὶς βάλλει οἶνον νέον εἰς ἀσκοὺς παλαιούς· εἰ δὲ μή, *⸂ῥήσσει⸃ ὁ οἶνος *⸋ὁ νέος⸌ τοὺς ἀσκούς, *⸂2καὶ ὁ οἶνος ἐκχεῖται καὶ οἱ ἀσκοὶ ἀπολοῦνται·⸃ ἀλλὰ οἶνον νέον εἰς ἀσκοὺς καινοὺς *⸋2βλητέον.⸌

23 Καὶ ἐγένετο *⸂παραπορεύεσθαι αὐτὸν ἐν τοῖς σάββασιν⸃ διὰ τῶν σπορίμων, καὶ *⸉ἤρξαντο οἱ μαθηταὶ αὐτοῦ⸊ ὁδὸν ποιεῖν τίλλοντες τοὺς στάχυας. 24 Καὶ οἱ Φαρισαῖοι ἔλεγον αὐτῷ, Ἴδε, τί ποιοῦσιν *⸋ἐν⸌ τοῖς σάββασιν ὃ οὐκ ἔξεστιν; 25 Καὶ *⸋αὐτὸς⸌ *⸂ἔλεγεν⸃ αὐτοῖς, Οὐδέποτε ἀνέγνωτε τί ἐποίησεν Δαυίδ, ὅτε χρείαν ἔσχεν καὶ ἐπείνασεν αὐτὸς καὶ οἱ μετ᾽ αὐτοῦ; 26  *⸋Πῶς⸌ εἰσῆλθεν εἰς τὸν οἶκον τοῦ θεοῦ ἐπὶ Ἀβιάθαρ *⸆ ἀρχιερέως, καὶ τοὺς ἄρτους τῆς προθέσεως ἔφαγεν, οὓς οὐκ ἔξεστιν φαγεῖν εἰ μὴ *⸂τοῖς ἱερεῦσιν,⸃ καὶ ἔδωκεν καὶ τοῖς σὺν αὐτῷ οὖσιν; 27 Καὶ ἔλεγεν αὐτοῖς, Τὸ σάββατον διὰ τὸν ἄνθρωπον ἐγένετο, *⸆ οὐχ ὁ ἄνθρωπος διὰ τὸ σάββατον· 28 ὥστε κύριός ἐστιν ὁ υἱὸς τοῦ ἀνθρώπου καὶ τοῦ σαββάτου.

3

1 Καὶ εἰσῆλθεν πάλιν εἰς *⸋τὴν⸌ συναγωγήν, καὶ ἦν ἐκεῖ ἄνθρωπος ἐξηραμμένην ἔχων τὴν χεῖρα. 2 Καὶ παρετήρουν αὐτὸν εἰ τοῖς σάββασιν θεραπεύσει αὐτόν, ἵνα *⸂κατηγορήσωσιν⸃ αὐτοῦ. 3 Καὶ λέγει τῷ ἀνθρώπῳ τῷ *⸂ἐξηραμμένην ἔχοντι τὴν χεῖρα,⸃ *⸂2Ἔγειραι⸃ εἰς τὸ μέσον. 4 Καὶ λέγει αὐτοῖς, Ἔξεστιν τοῖς σάββασιν *⸂ἀγαθοποιῆσαι,⸃ ἢ κακοποιῆσαι; Ψυχὴν σῶσαι, ἢ ἀποκτεῖναι; Οἱ δὲ ἐσιώπων. 5 Καὶ περιβλεψάμενος αὐτοὺς μετ᾽ ὀργῆς, συλλυπούμενος ἐπὶ τῇ πωρώσει τῆς καρδίας αὐτῶν, λέγει τῷ ἀνθρώπῳ, Ἔκτεινον τὴν χεῖρά *⸋σου.⸌ Καὶ ἐξέτεινεν, καὶ ἀποκατεστάθη ἡ χεὶρ αὐτοῦ *⸋2ὑγιὴς ὡς ἡ ἄλλη.⸌ 6 Καὶ ἐξελθόντες οἱ Φαρισαῖοι *⸂εὐθέως⸃ μετὰ τῶν Ἡρῳδιανῶν συμβούλιον *⸂2ἐποίουν⸃ κατ᾽ αὐτοῦ, ὅπως αὐτὸν ἀπολέσωσιν. 7 Καὶ ὁ Ἰησοῦς *⸉ἀνεχώρησεν μετὰ τῶν μαθητῶν αὐτοῦ⸊ πρὸς τὴν θάλασσαν· καὶ πολὺ πλῆθος ἀπὸ τῆς Γαλιλαίας *⸂ἠκολούθησαν⸃ *⸋αὐτῷ,⸌ καὶ ἀπὸ τῆς Ἰουδαίας, 8 καὶ ἀπὸ Ἱεροσολύμων, καὶ ἀπὸ τῆς Ἰδουμαίας, *⸂καὶ πέραν τοῦ Ἰορδάνου, καὶ οἱ περὶ Τύρον καὶ Σιδῶνα,⸃ πλῆθος πολύ, *⸂2ἀκούσαντες⸃ ὅσα *⸂3ἐποίει,⸃ ἦλθον πρὸς αὐτόν. 9 Καὶ εἶπεν τοῖς μαθηταῖς αὐτοῦ ἵνα πλοιάριον προσκαρτερῇ αὐτῷ διὰ τὸν ὄχλον, ἵνα μὴ θλίβωσιν αὐτόν. 10 Πολλοὺς γὰρ ἐθεράπευσεν, ὥστε ἐπιπίπτειν αὐτῷ, ἵνα αὐτοῦ ἅψωνται, ὅσοι εἶχον μάστιγας. 11 Καὶ τὰ πνεύματα τὰ ἀκάθαρτα, ὅταν αὐτὸν *⸂ἐθεώρει, προσέπιπτεν⸃ αὐτῷ, καὶ *⸂2ἔκραζεν,⸃ *⸂3λέγοντα⸃ ὅτι Σὺ εἶ ὁ υἱὸς τοῦ θεοῦ. 12 Καὶ πολλὰ ἐπετίμα αὐτοῖς ἵνα μὴ *⸉φανερὸν αὐτὸν⸊ *⸂ποιήσωσιν.⸃

13 Καὶ ἀναβαίνει εἰς τὸ ὄρος, καὶ προσκαλεῖται οὓς ἤθελεν αὐτός· καὶ ἀπῆλθον πρὸς αὐτόν. 14 Καὶ ἐποίησεν δώδεκα, *⸆ ἵνα ὦσιν μετ᾽ αὐτοῦ, καὶ ἵνα ἀποστέλλῃ αὐτοὺς κηρύσσειν, 15 καὶ ἔχειν ἐξουσίαν *⸋θεραπεύειν τὰς νόσους, καὶ⸌ ἐκβάλλειν τὰ δαιμόνια· 16  *⸆ καὶ ἐπέθηκεν *⸉τῷ Σίμωνι ὄνομα⸊ Πέτρον· 17 καὶ Ἰάκωβον τὸν τοῦ Ζεβεδαίου, καὶ Ἰωάννην τὸν ἀδελφὸν τοῦ Ἰακώβου· καὶ ἐπέθηκεν αὐτοῖς *⸂ὀνόματα⸃ Βοανεργές, ὅ ἐστιν, Υἱοὶ Βροντῆς· 18 καὶ Ἀνδρέαν, καὶ Φίλιππον, καὶ Βαρθολομαῖον, καὶ Ματθαῖον, καὶ Θωμᾶν, καὶ Ἰάκωβον τὸν τοῦ Ἀλφαίου, καὶ Θαδδαῖον, καὶ Σίμωνα τὸν Κανανίτην, 19 καὶ Ἰούδαν Ἰσκαριώτην, ὃς καὶ παρέδωκεν αὐτόν.

Καὶ *⸂ἔρχονται⸃ εἰς οἶκον· 20 καὶ συνέρχεται πάλιν *⸆ ὄχλος, ὥστε μὴ δύνασθαι αὐτοὺς *⸂μήτε⸃ ἄρτον φαγεῖν. 21 Καὶ ἀκούσαντες οἱ παρ᾽ αὐτοῦ ἐξῆλθον κρατῆσαι αὐτόν· ἔλεγον γὰρ ὅτι Ἐξέστη. 22 Καὶ οἱ γραμματεῖς οἱ ἀπὸ Ἱεροσολύμων καταβάντες ἔλεγον ὅτι Βεελζεβοὺλ ἔχει, καὶ ὅτι Ἐν τῷ ἄρχοντι τῶν δαιμονίων ἐκβάλλει τὰ δαιμόνια. 23 Καὶ προσκαλεσάμενος αὐτούς, ἐν παραβολαῖς ἔλεγεν αὐτοῖς, Πῶς δύναται Σατανᾶς Σατανᾶν ἐκβάλλειν; 24 Καὶ ἐὰν βασιλεία ἐφ᾽ ἑαυτὴν μερισθῇ, οὐ δύναται σταθῆναι ἡ βασιλεία ἐκείνη. 25 Καὶ ἐὰν οἰκία ἐφ᾽ ἑαυτὴν μερισθῇ, οὐ *⸂δύναται⸃ *⸂2σταθῆναι ἡ οἰκία ἐκείνη.⸃ 26 Καὶ εἰ ὁ Σατανᾶς ἀνέστη ἐφ᾽ ἑαυτὸν καὶ *⸂μεμέρισται,⸃ οὐ δύναται *⸂2σταθῆναι,⸃ ἀλλὰ τέλος ἔχει. 27  *⸆ *⸂Οὐδεὶς δύναται⸃ *⸉τὰ σκεύη τοῦ ἰσχυροῦ, εἰσελθὼν εἰς τὴν οἰκίαν⸊ αὐτοῦ, διαρπάσαι, ἐὰν μὴ πρῶτον τὸν ἰσχυρὸν δήσῃ, καὶ τότε τὴν οἰκίαν αὐτοῦ *⸂2διαρπάσῃ.⸃ 28 Ἀμὴν λέγω ὑμῖν, ὅτι πάντα ἀφεθήσεται *⸉τὰ ἁμαρτήματα τοῖς υἱοῖς τῶν ἀνθρώπων,⸊ καὶ *⸆ βλασφημίαι *⸂ὅσας ἂν⸃ βλασφημήσωσιν· 29 ὃς δ᾽ ἂν βλασφημήσῃ εἰς τὸ πνεῦμα τὸ ἅγιον, οὐκ ἔχει ἄφεσιν εἰς τὸν αἰῶνα, ἀλλ᾽ ἔνοχός ἐστιν αἰωνίου *⸂κρίσεως.⸃ 30 Ὅτι ἔλεγον, Πνεῦμα ἀκάθαρτον ἔχει.

31  *⸂Ἔρχονται οὖν⸃ *⸂2οἱ ἀδελφοὶ καὶ ἡ μήτηρ αὐτοῦ,⸃ καὶ ἔξω *⸂3ἑστῶτες⸃ ἀπέστειλαν πρὸς αὐτόν, *⸂4φωνοῦντες⸃ αὐτόν. 32 Καὶ ἐκάθητο *⸉ὄχλος περὶ αὐτόν·⸊ *⸂εἶπον δὲ⸃ αὐτῷ, Ἰδού, ἡ μήτηρ σου καὶ οἱ ἀδελφοί σου *⸋καὶ αἱ ἀδελφαί σου⸌ ἔξω ζητοῦσίν σε. 33 Καὶ *⸂ἀπεκρίθη αὐτοῖς λέγων,⸃ Τίς ἐστιν ἡ μήτηρ μου *⸂2ἢ⸃ οἱ ἀδελφοί *⸋μου;⸌ 34 Καὶ περιβλεψάμενος *⸉κύκλῳ τοὺς περὶ αὐτὸν⸊ καθημένους, λέγει, *⸂Ἴδε,⸃ ἡ μήτηρ μου καὶ οἱ ἀδελφοί μου. 35 Ὃς *⸋γὰρ⸌ ἂν ποιήσῃ τὸ θέλημα τοῦ θεοῦ, οὗτος ἀδελφός μου καὶ ἀδελφή *⸋2μου⸌ καὶ μήτηρ *⸆ ἐστίν.

4

1 Καὶ πάλιν ἤρξατο διδάσκειν παρὰ τὴν θάλασσαν. Καὶ *⸂συνήχθη⸃ πρὸς αὐτὸν ὄχλος *⸂2πολύς,⸃ ὥστε αὐτὸν *⸂3ἐμβάντα εἰς τὸ πλοῖον⸃ καθῆσθαι ἐν τῇ θαλάσσῃ· καὶ πᾶς ὁ ὄχλος πρὸς τὴν θάλασσαν ἐπὶ τῆς γῆς *⸂4ἦν.⸃ 2 Καὶ ἐδίδασκεν αὐτοὺς ἐν παραβολαῖς πολλά, καὶ ἔλεγεν αὐτοῖς ἐν τῇ διδαχῇ αὐτοῦ, 3 Ἀκούετε· ἰδού, ἐξῆλθεν ὁ σπείρων *⸋τοῦ⸌ σπεῖραι· 4 καὶ ἐγένετο ἐν τῷ σπείρειν, ὃ μὲν ἔπεσεν παρὰ τὴν ὁδόν, καὶ ἦλθεν τὰ πετεινὰ *⸆ καὶ κατέφαγεν αὐτό. 5  *⸂Ἄλλο δὲ⸃ ἔπεσεν ἐπὶ τὸ πετρῶδες, *⸆ ὅπου οὐκ εἶχεν γῆν πολλήν· καὶ *⸂2εὐθέως⸃ ἐξανέτειλεν, διὰ τὸ μὴ ἔχειν βάθος γῆς· 6  *⸂ἡλίου δὲ ἀνατείλαντος⸃ *⸂2ἐκαυματίσθη,⸃ καὶ διὰ τὸ μὴ ἔχειν ῥίζαν ἐξηράνθη. 7 Καὶ ἄλλο ἔπεσεν εἰς τὰς ἀκάνθας, καὶ ἀνέβησαν αἱ ἄκανθαι, καὶ συνέπνιξαν αὐτό, καὶ καρπὸν οὐκ ἔδωκεν. 8 Καὶ *⸂ἄλλο⸃ ἔπεσεν εἰς τὴν γῆν τὴν καλήν· καὶ ἐδίδου καρπὸν ἀναβαίνοντα καὶ *⸂2αὐξάνοντα,⸃ καὶ ἔφερεν *⸂3ἐν τριάκοντα, καὶ ἐν ἑξήκοντα, καὶ ἐν⸃ ἑκατόν. 9 Καὶ ἔλεγεν, *⸆ *⸂Ὁ ἔχων⸃ ὦτα ἀκούειν ἀκουέτω.

10  *⸂Ὅτε δὲ⸃ ἐγένετο καταμόνας, *⸂2ἠρώτησαν⸃ αὐτὸν οἱ περὶ αὐτὸν σὺν τοῖς δώδεκα *⸂3τὴν παραβολήν.⸃ 11 Καὶ ἔλεγεν αὐτοῖς, Ὑμῖν *⸂δέδοται γνῶναι τὸ μυστήριον⸃ τῆς βασιλείας τοῦ θεοῦ· ἐκείνοις δὲ τοῖς ἔξω, ἐν παραβολαῖς τὰ πάντα γίνεται· 12 ἵνα βλέποντες βλέπωσιν, καὶ μὴ ἴδωσιν· καὶ ἀκούοντες ἀκούωσιν, καὶ μὴ συνιῶσιν· μήποτε ἐπιστρέψωσιν, καὶ ἀφεθῇ αὐτοῖς *⸋τὰ ἁμαρτήματα.⸌ 13 Καὶ λέγει αὐτοῖς, Οὐκ οἴδατε τὴν παραβολὴν ταύτην; Καὶ πῶς πάσας τὰς παραβολὰς γνώσεσθε; 14 Ὁ σπείρων τὸν λόγον σπείρει. 15 Οὗτοι δέ εἰσιν οἱ παρὰ τὴν ὁδόν, ὅπου σπείρεται ὁ λόγος, καὶ ὅταν ἀκούσωσιν, *⸂εὐθέως⸃ ἔρχεται ὁ Σατανᾶς καὶ αἴρει τὸν λόγον τὸν ἐσπαρμένον *⸂2ἐν ταῖς καρδίαις αὐτῶν.⸃ 16 Καὶ οὗτοί εἰσιν *⸋ὁμοίως⸌ οἱ ἐπὶ τὰ πετρώδη σπειρόμενοι, οἵ, ὅταν ἀκούσωσιν τὸν λόγον, *⸂εὐθέως⸃ μετὰ χαρᾶς λαμβάνουσιν αὐτόν, 17 καὶ οὐκ ἔχουσιν ῥίζαν ἐν ἑαυτοῖς, ἀλλὰ πρόσκαιροί εἰσιν· εἶτα γενομένης θλίψεως ἢ διωγμοῦ διὰ τὸν λόγον, *⸂εὐθέως⸃ σκανδαλίζονται. 18 Καὶ *⸂οὗτοί⸃ εἰσιν οἱ εἰς τὰς ἀκάνθας σπειρόμενοι, *⸆ οἱ τὸν λόγον *⸂2ἀκούοντες,⸃ 19 καὶ αἱ μέριμναι τοῦ *⸂αἰῶνος⸃ *⸋τούτου,⸌ καὶ ἡ ἀπάτη τοῦ πλούτου, καὶ αἱ περὶ τὰ λοιπὰ ἐπιθυμίαι εἰσπορευόμεναι συμπνίγουσιν τὸν λόγον, καὶ ἄκαρπος γίνεται. 20 Καὶ *⸂οὗτοί⸃ εἰσιν οἱ ἐπὶ τὴν γῆν τὴν καλὴν σπαρέντες, οἵτινες ἀκούουσιν τὸν λόγον, καὶ παραδέχονται, καὶ καρποφοροῦσιν, ἐν τριάκοντα, καὶ ἐν ἑξήκοντα, καὶ ἐν ἑκατόν.

21 Καὶ ἔλεγεν αὐτοῖς, *⸆ Μήτι *⸉ὁ λύχνος ἔρχεται⸊ ἵνα ὑπὸ τὸν μόδιον τεθῇ ἢ ὑπὸ τὴν κλίνην; Οὐχ ἵνα ἐπὶ τὴν λυχνίαν *⸂ἐπιτεθῇ;⸃ 22 Οὐ γάρ ἐστίν *⸋τι⸌ κρυπτόν, *⸋2ὃ⸌ ἐὰν μὴ *⸆ φανερωθῇ· οὐδὲ ἐγένετο ἀπόκρυφον, ἀλλ᾽ ἵνα *⸉εἰς φανερὸν ἔλθῃ.⸊ 23 Εἴ τις ἔχει ὦτα ἀκούειν ἀκουέτω. 24 Καὶ ἔλεγεν αὐτοῖς, Βλέπετε τί ἀκούετε. Ἐν ᾧ μέτρῳ μετρεῖτε *⸂μετρηθήσεται⸃ ὑμῖν, καὶ προστεθήσεται ὑμῖν *⸋τοῖς ἀκούουσιν.⸌ 25 Ὃς γὰρ *⸂ἂν ἔχῃ,⸃ δοθήσεται αὐτῷ· καὶ ὃς οὐκ ἔχει, καὶ *⸂2ὃ⸃ ἔχει ἀρθήσεται ἀπ᾽ αὐτοῦ.

26 Καὶ ἔλεγεν, Οὕτως ἐστὶν ἡ βασιλεία τοῦ θεοῦ, ὡς *⸋ἐὰν⸌ ἄνθρωπος βάλῃ τὸν σπόρον ἐπὶ τῆς γῆς, 27 καὶ καθεύδῃ καὶ ἐγείρηται νύκτα καὶ ἡμέραν, καὶ ὁ σπόρος βλαστάνῃ καὶ μηκύνηται ὡς οὐκ οἶδεν αὐτός. 28 Αὐτομάτη *⸋γὰρ⸌ ἡ γῆ καρποφορεῖ, πρῶτον χόρτον, εἶτα στάχυν, εἶτα πλήρη *⸂σῖτον⸃ ἐν τῷ στάχυϊ. 29 Ὅταν δὲ παραδῷ ὁ καρπός, *⸂εὐθέως⸃ ἀποστέλλει τὸ δρέπανον, ὅτι παρέστηκεν ὁ θερισμός.

30 Καὶ ἔλεγεν, *⸂Τίνι ὁμοιώσωμεν⸃ τὴν βασιλείαν τοῦ θεοῦ; Ἢ ἐν *⸂2ποίᾳ⸃ *⸂3παραβολῇ παραβάλωμεν αὐτήν;⸃ 31 Ὡς *⸂κόκκον⸃ σινάπεως, ὅς, ὅταν σπαρῇ ἐπὶ τῆς γῆς, *⸂2μικρότερος⸃ πάντων τῶν σπερμάτων *⸂3ἐστὶν⸃ τῶν ἐπὶ τῆς γῆς· 32 καὶ ὅταν σπαρῇ, ἀναβαίνει, καὶ γίνεται *⸂πάντων τῶν λαχάνων μείζων,⸃ καὶ ποιεῖ κλάδους μεγάλους, ὥστε δύνασθαι ὑπὸ τὴν σκιὰν αὐτοῦ τὰ πετεινὰ τοῦ οὐρανοῦ κατασκηνοῦν. 33 Καὶ τοιαύταις παραβολαῖς πολλαῖς ἐλάλει αὐτοῖς τὸν λόγον, καθὼς ἐδύναντο ἀκούειν· 34 χωρὶς δὲ παραβολῆς οὐκ ἐλάλει αὐτοῖς· κατ᾽ ἰδίαν δὲ τοῖς *⸂μαθηταῖς αὐτοῦ⸃ ἐπέλυεν πάντα.

35 Καὶ λέγει αὐτοῖς ἐν ἐκείνῃ τῇ ἡμέρᾳ, ὀψίας γενομένης, Διέλθωμεν εἰς τὸ πέραν. 36 Καὶ ἀφέντες τὸν ὄχλον, παραλαμβάνουσιν αὐτὸν ὡς ἦν ἐν τῷ πλοίῳ. Καὶ ἄλλα *⸋δὲ⸌ *⸂πλοιάρια⸃ ἦν μετ᾽ αὐτοῦ. 37 Καὶ γίνεται λαῖλαψ *⸉ἀνέμου μεγάλη·⸊ *⸂τὰ δὲ⸃ κύματα *⸂2ἐπέβαλλεν⸃ εἰς τὸ πλοῖον, ὥστε *⸂3αὐτὸ ἤδη γεμίζεσθαι.⸃ 38 Καὶ *⸉ἦν αὐτὸς⸊ *⸂ἐπὶ⸃ τῇ πρύμνῃ ἐπὶ τὸ προσκεφάλαιον καθεύδων· καὶ *⸂2διεγείρουσιν⸃ αὐτόν, καὶ λέγουσιν αὐτῷ, Διδάσκαλε, οὐ μέλει σοι ὅτι ἀπολλύμεθα; 39 Καὶ διεγερθεὶς ἐπετίμησεν τῷ ἀνέμῳ, καὶ εἶπεν τῇ θαλάσσῃ, Σιώπα, πεφίμωσο. Καὶ ἐκόπασεν ὁ ἄνεμος, καὶ ἐγένετο γαλήνη μεγάλη. 40 Καὶ εἶπεν αὐτοῖς, *⸂Τί δειλοί ἐστε οὕτως; Πῶς οὐκ ἔχετε πίστιν;⸃ 41 Καὶ ἐφοβήθησαν φόβον μέγαν, καὶ ἔλεγον πρὸς ἀλλήλους, Τίς ἄρα οὗτός ἐστιν, ὅτι καὶ ὁ ἄνεμος καὶ ἡ θάλασσα *⸂ὑπακούουσιν⸃ αὐτῷ;

5

1 Καὶ ἦλθον εἰς τὸ πέραν τῆς θαλάσσης, εἰς τὴν χώραν τῶν *⸂Γαδαρηνῶν.⸃ 2 Καὶ *⸂ἐξελθόντι αὐτῷ⸃ ἐκ τοῦ πλοίου, *⸂2εὐθέως⸃ *⸂3ἀπήντησεν⸃ αὐτῷ ἐκ τῶν μνημείων ἄνθρωπος ἐν πνεύματι ἀκαθάρτῳ, 3 ὃς τὴν *⸂κατοίκησιν⸃ εἶχεν ἐν τοῖς *⸂2μνήμασιν·⸃ καὶ *⸂3οὔτε⸃ *⸂4ἁλύσεσιν⸃ *⸆ οὐδεὶς ἐδύνατο αὐτὸν δῆσαι, 4 διὰ τὸ αὐτὸν πολλάκις πέδαις καὶ ἁλύσεσιν δεδέσθαι, καὶ διεσπᾶσθαι ὑπ᾽ αὐτοῦ τὰς ἁλύσεις, καὶ τὰς πέδας συντετρίφθαι· καὶ οὐδεὶς *⸂αὐτὸν ἴσχυεν⸃ δαμάσαι· 5 καὶ διὰ παντός, νυκτὸς καὶ ἡμέρας, ἐν τοῖς *⸉ὄρεσιν καὶ ἐν τοῖς μνήμασιν⸊ ἦν κράζων καὶ κατακόπτων ἑαυτὸν λίθοις. 6  *⸂Ἰδὼν δὲ⸃ τὸν Ἰησοῦν ἀπὸ μακρόθεν, ἔδραμεν καὶ προσεκύνησεν *⸂2αὐτῷ,⸃ 7 καὶ κράξας φωνῇ μεγάλῃ *⸂εἶπεν,⸃ Τί ἐμοὶ καὶ σοί, Ἰησοῦ, υἱὲ τοῦ θεοῦ τοῦ ὑψίστου; Ὁρκίζω σε τὸν θεόν, μή με βασανίσῃς. 8 Ἔλεγεν γὰρ αὐτῷ, Ἔξελθε, τὸ πνεῦμα τὸ ἀκάθαρτον, ἐκ τοῦ ἀνθρώπου. 9 Καὶ ἐπηρώτα αὐτόν, Τί *⸉σοι ὄνομα;⸊ Καὶ *⸂ἀπεκρίθη, λέγων,⸃ *⸆ Λεγεὼν ὄνομά μοι, ὅτι πολλοί ἐσμεν. 10 Καὶ παρεκάλει αὐτὸν πολλά, ἵνα μὴ *⸂αὐτοὺς⸃ ἀποστείλῃ ἔξω τῆς χώρας. 11 Ἦν δὲ ἐκεῖ πρὸς *⸂τῷ ὄρει⸃ ἀγέλη χοίρων μεγάλη βοσκομένη· 12 καὶ παρεκάλεσαν αὐτὸν *⸋πάντες οἱ δαίμονες,⸌ λέγοντες, Πέμψον ἡμᾶς εἰς τοὺς χοίρους, ἵνα εἰς αὐτοὺς εἰσέλθωμεν. 13 Καὶ ἐπέτρεψεν αὐτοῖς *⸋εὐθέως ὁ Ἰησοῦς.⸌ Καὶ ἐξελθόντα τὰ πνεύματα τὰ ἀκάθαρτα εἰσῆλθον εἰς τοὺς χοίρους· καὶ ὥρμησεν ἡ ἀγέλη κατὰ τοῦ κρημνοῦ εἰς τὴν θάλασσαν· *⸋2ἦσαν δὲ⸌ ὡς δισχίλιοι· καὶ ἐπνίγοντο ἐν τῇ θαλάσσῃ. 14  *⸂Οἱ δὲ⸃ βόσκοντες *⸂2τοὺς χοίρους⸃ ἔφυγον, καὶ *⸂3ἀνήγγειλαν⸃ εἰς τὴν πόλιν καὶ εἰς τοὺς ἀγρούς. Καὶ *⸂4ἐξῆλθον⸃ ἰδεῖν τί ἐστιν τὸ γεγονός· 15 καὶ ἔρχονται πρὸς τὸν Ἰησοῦν, καὶ θεωροῦσιν τὸν δαιμονιζόμενον καθήμενον *⸋καὶ⸌ ἱματισμένον καὶ σωφρονοῦντα, τὸν ἐσχηκότα τὸν Λεγεῶνα· καὶ ἐφοβήθησαν. 16  *⸂Διηγήσαντο δὲ⸃ αὐτοῖς οἱ ἰδόντες πῶς ἐγένετο τῷ δαιμονιζομένῳ, καὶ περὶ τῶν χοίρων. 17 Καὶ ἤρξαντο παρακαλεῖν αὐτὸν ἀπελθεῖν ἀπὸ τῶν ὁρίων αὐτῶν. 18 Καὶ *⸂ἐμβάντος⸃ αὐτοῦ εἰς τὸ πλοῖον, παρεκάλει αὐτὸν ὁ δαιμονισθείς, ἵνα *⸉ᾖ μετ᾽ αὐτοῦ.⸊ 19  *⸂Ὁ δὲ Ἰησοῦς⸃ οὐκ ἀφῆκεν αὐτόν, ἀλλὰ λέγει αὐτῷ, Ὕπαγε εἰς τὸν οἶκόν σου πρὸς τοὺς σούς, καὶ *⸂2ἀνάγγειλον⸃ αὐτοῖς ὅσα *⸂3σοι ὁ κύριος πεποίηκεν,⸃ καὶ ἠλέησέν σε. 20 Καὶ ἀπῆλθεν καὶ ἤρξατο κηρύσσειν ἐν τῇ Δεκαπόλει ὅσα ἐποίησεν αὐτῷ ὁ Ἰησοῦς· καὶ πάντες ἐθαύμαζον.

21 Καὶ διαπεράσαντος τοῦ Ἰησοῦ ἐν τῷ πλοίῳ πάλιν εἰς τὸ πέραν, συνήχθη ὄχλος πολὺς ἐπ᾽ αὐτόν, καὶ ἦν παρὰ τὴν θάλασσαν. 22 Καὶ *⸋ἰδού,⸌ ἔρχεται εἷς τῶν ἀρχισυναγώγων, ὀνόματι Ἰάειρος, καὶ ἰδὼν αὐτόν, πίπτει πρὸς τοὺς πόδας αὐτοῦ, 23 καὶ *⸂παρεκάλει⸃ αὐτὸν πολλά, λέγων ὅτι Τὸ θυγάτριόν μου ἐσχάτως ἔχει· ἵνα ἐλθὼν ἐπιθῇς *⸉αὐτῇ τὰς χεῖρας,⸊ *⸂2ὅπως⸃ σωθῇ καὶ *⸂3ζήσεται.⸃ 24 Καὶ ἀπῆλθεν μετ᾽ αὐτοῦ· καὶ ἠκολούθει αὐτῷ ὄχλος πολύς, καὶ συνέθλιβον αὐτόν.

25 Καὶ γυνή *⸋τις⸌ οὖσα ἐν ῥύσει αἵματος *⸉ἔτη δώδεκα,⸊ 26 καὶ πολλὰ παθοῦσα ὑπὸ πολλῶν ἰατρῶν, καὶ δαπανήσασα τὰ παρ᾽ *⸂αὐτῆς⸃ πάντα, καὶ μηδὲν ὠφεληθεῖσα, ἀλλὰ μᾶλλον εἰς τὸ χεῖρον ἐλθοῦσα, 27 ἀκούσασα *⸆ περὶ τοῦ Ἰησοῦ, ἐλθοῦσα ἐν τῷ ὄχλῳ ὄπισθεν, ἥψατο τοῦ ἱματίου αὐτοῦ· 28 ἔλεγεν γὰρ ὅτι *⸂Κἂν τῶν ἱματίων αὐτοῦ ἅψωμαι,⸃ σωθήσομαι. 29 Καὶ *⸂εὐθέως⸃ ἐξηράνθη ἡ πηγὴ τοῦ αἵματος αὐτῆς, καὶ ἔγνω τῷ σώματι ὅτι ἴαται ἀπὸ τῆς μάστιγος. 30 Καὶ *⸂εὐθέως⸃ ὁ Ἰησοῦς ἐπιγνοὺς ἐν ἑαυτῷ τὴν ἐξ αὐτοῦ δύναμιν ἐξελθοῦσαν, ἐπιστραφεὶς ἐν τῷ ὄχλῳ, ἔλεγεν, Τίς μου ἥψατο τῶν ἱματίων; 31 Καὶ ἔλεγον αὐτῷ οἱ μαθηταὶ αὐτοῦ, Βλέπεις τὸν ὄχλον συνθλίβοντά σε, καὶ λέγεις, Τίς μου ἥψατο; 32 Καὶ περιεβλέπετο ἰδεῖν τὴν τοῦτο ποιήσασαν. 33 Ἡ δὲ γυνὴ φοβηθεῖσα καὶ τρέμουσα, εἰδυῖα ὃ γέγονεν *⸋ἐπ᾽⸌ αὐτῇ, ἦλθεν καὶ προσέπεσεν αὐτῷ, καὶ εἶπεν αὐτῷ πᾶσαν τὴν ἀλήθειαν. 34 Ὁ δὲ εἶπεν αὐτῇ, *⸂Θύγατερ,⸃ ἡ πίστις σου σέσωκέν σε· ὕπαγε εἰς εἰρήνην, καὶ ἴσθι ὑγιὴς ἀπὸ τῆς μάστιγός σου.

35 Ἔτι αὐτοῦ λαλοῦντος, ἔρχονται ἀπὸ τοῦ ἀρχισυναγώγου, λέγοντες ὅτι Ἡ θυγάτηρ σου ἀπέθανεν· τί ἔτι σκύλλεις τὸν διδάσκαλον; 36 Ὁ δὲ Ἰησοῦς *⸋εὐθέως⸌ *⸂ἀκούσας⸃ τὸν λόγον λαλούμενον λέγει τῷ ἀρχισυναγώγῳ, Μὴ φοβοῦ, μόνον πίστευε. 37 Καὶ οὐκ ἀφῆκεν οὐδένα *⸂αὐτῷ⸃ συνακολουθῆσαι, εἰ μὴ *⸆ Πέτρον καὶ Ἰάκωβον καὶ Ἰωάννην τὸν ἀδελφὸν Ἰακώβου. 38 Καὶ *⸂ἔρχεται⸃ εἰς τὸν οἶκον τοῦ ἀρχισυναγώγου, καὶ θεωρεῖ θόρυβον, *⸆ κλαίοντας καὶ ἀλαλάζοντας πολλά. 39 Καὶ εἰσελθὼν λέγει αὐτοῖς, Τί θορυβεῖσθε καὶ κλαίετε; Τὸ παιδίον οὐκ ἀπέθανεν, ἀλλὰ καθεύδει. 40 Καὶ κατεγέλων αὐτοῦ. *⸂Ὁ⸃ δέ, ἐκβαλὼν *⸂2πάντας,⸃ παραλαμβάνει τὸν πατέρα τοῦ παιδίου καὶ τὴν μητέρα καὶ τοὺς μετ᾽ αὐτοῦ, καὶ εἰσπορεύεται ὅπου ἦν τὸ παιδίον *⸋ἀνακείμενον.⸌ 41 Καὶ κρατήσας τῆς χειρὸς τοῦ παιδίου, λέγει αὐτῇ, Ταλιθά, κοῦμι· ὅ ἐστιν μεθερμηνευόμενον, Τὸ κοράσιον, σοὶ λέγω, *⸂ἔγειραι.⸃ 42 Καὶ *⸂εὐθέως⸃ ἀνέστη τὸ κοράσιον καὶ περιεπάτει, ἦν γὰρ ἐτῶν δώδεκα· καὶ ἐξέστησαν *⸆ ἐκστάσει μεγάλῃ. 43 Καὶ διεστείλατο αὐτοῖς πολλὰ ἵνα μηδεὶς γνῷ τοῦτο· καὶ εἶπεν δοθῆναι αὐτῇ φαγεῖν.

6

1 Καὶ ἐξῆλθεν ἐκεῖθεν, καὶ *⸂ἦλθεν⸃ εἰς τὴν πατρίδα αὐτοῦ· καὶ ἀκολουθοῦσιν αὐτῷ οἱ μαθηταὶ αὐτοῦ. 2 Καὶ γενομένου σαββάτου, ἤρξατο *⸉ἐν τῇ συναγωγῇ διδάσκειν·⸊ καὶ *⸆ πολλοὶ ἀκούοντες ἐξεπλήσσοντο, λέγοντες, Πόθεν τούτῳ ταῦτα; Καὶ τίς ἡ σοφία ἡ δοθεῖσα *⸂αὐτῷ,⸃ *⸆2 καὶ *⸆3 δυνάμεις τοιαῦται διὰ τῶν χειρῶν αὐτοῦ *⸂2γίνονται;⸃ 3 Οὐχ οὗτός ἐστιν ὁ τέκτων, ὁ υἱὸς *⸆ Μαρίας, *⸂ἀδελφὸς δὲ⸃ Ἰακώβου καὶ Ἰωσῆ καὶ Ἰούδα καὶ Σίμωνος; Καὶ οὐκ εἰσὶν αἱ ἀδελφαὶ αὐτοῦ ὧδε πρὸς ἡμᾶς; Καὶ ἐσκανδαλίζοντο ἐν αὐτῷ. 4  *⸂Ἔλεγεν δὲ⸃ αὐτοῖς ὁ Ἰησοῦς ὅτι Οὐκ ἔστιν προφήτης ἄτιμος, εἰ μὴ ἐν τῇ πατρίδι αὐτοῦ, καὶ ἐν τοῖς συγγενέσιν *⸆ καὶ ἐν τῇ οἰκίᾳ αὐτοῦ. 5 Καὶ οὐκ ἠδύνατο ἐκεῖ *⸉οὐδεμίαν δύναμιν ποιῆσαι,⸊ εἰ μὴ ὀλίγοις ἀρρώστοις ἐπιθεὶς τὰς χεῖρας, ἐθεράπευσεν. 6 Καὶ *⸂ἐθαύμαζεν⸃ διὰ τὴν ἀπιστίαν αὐτῶν.

Καὶ περιῆγεν τὰς κώμας κύκλῳ διδάσκων.

7 Καὶ προσκαλεῖται τοὺς δώδεκα, καὶ ἤρξατο αὐτοὺς ἀποστέλλειν δύο δύο, καὶ ἐδίδου αὐτοῖς ἐξουσίαν τῶν πνευμάτων τῶν ἀκαθάρτων. 8 Καὶ παρήγγειλεν αὐτοῖς ἵνα μηδὲν αἴρωσιν εἰς ὁδόν, εἰ μὴ ῥάβδον μόνον· *⸉μὴ πήραν, μὴ ἄρτον,⸊ μὴ εἰς τὴν ζώνην χαλκόν· 9 ἀλλ᾽ ὑποδεδεμένους σανδάλια· καὶ μὴ *⸂ἐνδύσησθε⸃ δύο χιτῶνας. 10 Καὶ ἔλεγεν αὐτοῖς, Ὅπου *⸂ἐὰν⸃ εἰσέλθητε εἰς οἰκίαν, ἐκεῖ μένετε ἕως ἂν ἐξέλθητε ἐκεῖθεν. 11 Καὶ *⸂ὅσοι ἂν μὴ δέξωνται⸃ ὑμᾶς, μηδὲ ἀκούσωσιν ὑμῶν, ἐκπορευόμενοι ἐκεῖθεν, ἐκτινάξατε τὸν χοῦν τὸν ὑποκάτω τῶν ποδῶν ὑμῶν εἰς μαρτύριον αὐτοῖς. *⸋Ἀμὴν λέγω ὑμῖν, ἀνεκτότερον ἔσται Σοδόμοις ἢ Γομόρροις ἐν ἡμέρᾳ κρίσεως, ἢ τῇ πόλει ἐκείνῃ.⸌ 12 Καὶ ἐξελθόντες *⸂ἐκήρυσσον⸃ ἵνα *⸂2μετανοήσωσιν·⸃ 13 καὶ δαιμόνια πολλὰ ἐξέβαλλον, καὶ ἤλειφον ἐλαίῳ πολλοὺς ἀρρώστους καὶ ἐθεράπευον.

14 Καὶ ἤκουσεν ὁ βασιλεὺς Ἡρῴδης, φανερὸν γὰρ ἐγένετο τὸ ὄνομα αὐτοῦ, καὶ *⸂ἔλεγεν⸃ ὅτι Ἰωάννης ὁ βαπτίζων *⸂2ἐκ νεκρῶν ἠγέρθη,⸃ καὶ διὰ τοῦτο ἐνεργοῦσιν αἱ δυνάμεις ἐν αὐτῷ. 15 Ἄλλοι *⸆ ἔλεγον ὅτι Ἠλίας ἐστίν· ἄλλοι δὲ ἔλεγον ὅτι Προφήτης *⸋ἐστίν,⸌ *⸆2 ὡς εἷς τῶν προφητῶν. 16 Ἀκούσας δὲ *⸋ὁ⸌ Ἡρῴδης *⸂εἶπεν⸃ *⸋2ὅτι⸌ Ὃν ἐγὼ ἀπεκεφάλισα Ἰωάννην, *⸂2οὗτός ἐστιν· αὐτὸς ἠγέρθη ἐκ νεκρῶν.⸃ 17 Αὐτὸς γὰρ ὁ Ἡρῴδης ἀποστείλας ἐκράτησεν τὸν Ἰωάννην, καὶ ἔδησεν αὐτὸν ἐν *⸆ φυλακῇ, διὰ Ἡρῳδιάδα τὴν γυναῖκα Φιλίππου τοῦ ἀδελφοῦ αὐτοῦ, ὅτι αὐτὴν ἐγάμησεν. 18 Ἔλεγεν γὰρ ὁ Ἰωάννης τῷ Ἡρῴδῃ ὅτι Οὐκ ἔξεστίν σοι ἔχειν τὴν γυναῖκα τοῦ ἀδελφοῦ σου. 19 Ἡ δὲ Ἡρῳδιὰς ἐνεῖχεν αὐτῷ, καὶ ἤθελεν αὐτὸν ἀποκτεῖναι· καὶ οὐκ ἠδύνατο· 20 ὁ γὰρ Ἡρῴδης ἐφοβεῖτο τὸν Ἰωάννην, εἰδὼς αὐτὸν ἄνδρα δίκαιον καὶ ἅγιον, καὶ συνετήρει αὐτόν· καὶ *⸂ἀκούσας⸃ αὐτοῦ, πολλὰ *⸂2ἐποίει,⸃ καὶ ἡδέως αὐτοῦ ἤκουεν. 21 Καὶ γενομένης ἡμέρας εὐκαίρου, ὅτε Ἡρῴδης τοῖς γενεσίοις αὐτοῦ δεῖπνον *⸂ἐποίει⸃ τοῖς μεγιστᾶσιν αὐτοῦ καὶ τοῖς χιλιάρχοις καὶ τοῖς πρώτοις τῆς Γαλιλαίας, 22 καὶ εἰσελθούσης τῆς θυγατρὸς *⸂αὐτῆς⸃ *⸋τῆς⸌ Ἡρῳδιάδος *⸂2καὶ ὀρχησαμένης, καὶ ἀρεσάσης⸃ τῷ Ἡρῴδῃ καὶ τοῖς συνανακειμένοις, *⸂3εἶπεν ὁ βασιλεὺς⸃ τῷ κορασίῳ, Αἴτησόν με ὃ ἐὰν θέλῃς, καὶ δώσω σοί· 23 καὶ ὤμοσεν αὐτῇ *⸆ *⸂ὅτι Ὃ ἐάν⸃ *⸋με⸌ αἰτήσῃς, δώσω σοί, ἕως ἡμίσους τῆς βασιλείας μου. 24  *⸂Ἡ δὲ⸃ ἐξελθοῦσα εἶπεν τῇ μητρὶ αὐτῆς, Τί *⸂2αἰτήσομαι;⸃ Ἡ δὲ εἶπεν, Τὴν κεφαλὴν Ἰωάννου τοῦ *⸂3βαπτιστοῦ.⸃ 25 Καὶ εἰσελθοῦσα *⸂εὐθέως⸃ μετὰ σπουδῆς πρὸς τὸν βασιλέα, ᾐτήσατο, λέγουσα, Θέλω ἵνα *⸉μοι δῷς ἐξαυτῆς⸊ ἐπὶ πίνακι τὴν κεφαλὴν Ἰωάννου τοῦ βαπτιστοῦ. 26 Καὶ περίλυπος γενόμενος ὁ βασιλεύς, διὰ τοὺς ὅρκους καὶ τοὺς *⸂συνανακειμένους⸃ οὐκ ἠθέλησεν *⸉αὐτὴν ἀθετῆσαι.⸊ 27 Καὶ *⸂εὐθέως⸃ ἀποστείλας ὁ βασιλεὺς σπεκουλάτορα ἐπέταξεν *⸂2ἐνεχθῆναι⸃ τὴν κεφαλὴν αὐτοῦ. 28  *⸂Ὁ δὲ⸃ ἀπελθὼν ἀπεκεφάλισεν αὐτὸν ἐν τῇ φυλακῇ, καὶ ἤνεγκεν τὴν κεφαλὴν αὐτοῦ ἐπὶ πίνακι, καὶ ἔδωκεν αὐτὴν τῷ κορασίῳ· καὶ τὸ κοράσιον ἔδωκεν αὐτὴν τῇ μητρὶ αὐτῆς. 29 Καὶ ἀκούσαντες οἱ μαθηταὶ αὐτοῦ ἦλθον, καὶ ἦραν τὸ πτῶμα αὐτοῦ, καὶ ἔθηκαν αὐτὸ ἐν *⸆ μνημείῳ.

30 Καὶ συνάγονται οἱ ἀπόστολοι πρὸς τὸν Ἰησοῦν, καὶ ἀπήγγειλαν αὐτῷ πάντα, *⸋καὶ⸌ ὅσα ἐποίησαν καὶ ὅσα ἐδίδαξαν. 31 Καὶ *⸂εἶπεν⸃ αὐτοῖς, Δεῦτε ὑμεῖς αὐτοὶ κατ᾽ ἰδίαν εἰς ἔρημον τόπον, καὶ *⸂2ἀναπαύεσθε⸃ ὀλίγον. Ἦσαν γὰρ οἱ ἐρχόμενοι καὶ οἱ ὑπάγοντες πολλοί, καὶ οὐδὲ φαγεῖν εὐκαίρουν. 32 Καὶ ἀπῆλθον *⸂εἰς ἔρημον τόπον τῷ πλοίῳ⸃ κατ᾽ ἰδίαν. 33 Καὶ εἶδον αὐτοὺς ὑπάγοντας *⸆ καὶ *⸂ἐπέγνωσαν⸃ *⸂2αὐτὸν⸃ πολλοί, καὶ πεζῇ ἀπὸ πασῶν τῶν πόλεων συνέδραμον ἐκεῖ, καὶ προῆλθον αὐτούς, *⸋καὶ συνῆλθον πρὸς αὐτόν.⸌ 34 Καὶ ἐξελθὼν εἶδεν *⸋ὁ Ἰησοῦς⸌ πολὺν ὄχλον, καὶ ἐσπλαγχνίσθη ἐπ᾽ *⸂αὐτοῖς,⸃ ὅτι ἦσαν ὡς πρόβατα μὴ ἔχοντα ποιμένα· καὶ ἤρξατο διδάσκειν αὐτοὺς πολλά. 35 Καὶ ἤδη ὥρας πολλῆς γενομένης, προσελθόντες αὐτῷ οἱ μαθηταὶ αὐτοῦ *⸂λέγουσιν⸃ ὅτι Ἔρημός ἐστιν ὁ τόπος, καὶ ἤδη ὥρα πολλή· 36 ἀπόλυσον αὐτούς, ἵνα ἀπελθόντες εἰς τοὺς κύκλῳ ἀγροὺς καὶ κώμας *⸂ἀγοράσωσιν ἑαυτοῖς ἄρτους. Τί γὰρ φάγωσιν οὐκ ἔχουσιν.⸃ 37 Ὁ δὲ ἀποκριθεὶς εἶπεν αὐτοῖς, Δότε αὐτοῖς ὑμεῖς φαγεῖν. Καὶ λέγουσιν αὐτῷ, Ἀπελθόντες ἀγοράσωμεν *⸉δηναρίων διακοσίων⸊ ἄρτους, καὶ *⸂δῶμεν⸃ αὐτοῖς φαγεῖν; 38 Ὁ δὲ λέγει αὐτοῖς, Πόσους *⸉ἄρτους ἔχετε;⸊ Ὑπάγετε *⸋καὶ⸌ ἴδετε. Καὶ γνόντες λέγουσιν, Πέντε, καὶ δύο ἰχθύας. 39 Καὶ ἐπέταξεν αὐτοῖς *⸂ἀνακλῖναι⸃ πάντας συμπόσια συμπόσια ἐπὶ τῷ χλωρῷ χόρτῳ. 40 Καὶ ἀνέπεσον πρασιαὶ πρασιαί, *⸂ἀνὰ ἑκατὸν καὶ ἀνὰ⸃ πεντήκοντα. 41 Καὶ λαβὼν τοὺς πέντε ἄρτους καὶ τοὺς δύο ἰχθύας, ἀναβλέψας εἰς τὸν οὐρανόν, εὐλόγησεν, καὶ κατέκλασεν τοὺς ἄρτους, καὶ ἐδίδου τοῖς μαθηταῖς *⸋αὐτοῦ⸌ ἵνα *⸂παραθῶσιν⸃ αὐτοῖς· καὶ τοὺς δύο ἰχθύας ἐμέρισεν πᾶσιν. 42 Καὶ ἔφαγον πάντες, καὶ ἐχορτάσθησαν· 43 καὶ ἦραν *⸂κλασμάτων δώδεκα κοφίνους πλήρεις,⸃ καὶ ἀπὸ τῶν ἰχθύων. 44 Καὶ ἦσαν οἱ φαγόντες *⸋τοὺς ἄρτους⸌ *⸆ πεντακισχίλιοι ἄνδρες.

45 Καὶ *⸂εὐθέως⸃ ἠνάγκασεν τοὺς μαθητὰς αὐτοῦ ἐμβῆναι εἰς τὸ πλοῖον, καὶ προάγειν *⸋εἰς τὸ πέραν⸌ πρὸς Βηθσαϊδάν, ἕως αὐτὸς *⸂2ἀπολύσῃ⸃ τὸν ὄχλον. 46 Καὶ ἀποταξάμενος αὐτοῖς, ἀπῆλθεν εἰς τὸ ὄρος προσεύξασθαι. 47 Καὶ ὀψίας γενομένης, ἦν τὸ πλοῖον ἐν μέσῳ τῆς θαλάσσης, καὶ αὐτὸς μόνος ἐπὶ τῆς γῆς. 48 Καὶ *⸂εἶδεν⸃ αὐτοὺς βασανιζομένους ἐν τῷ ἐλαύνειν, ἦν γὰρ ὁ ἄνεμος ἐναντίος αὐτοῖς, *⸋καὶ⸌ περὶ τετάρτην φυλακὴν τῆς νυκτὸς ἔρχεται πρὸς αὐτούς, περιπατῶν ἐπὶ τῆς θαλάσσης· καὶ ἤθελεν παρελθεῖν αὐτούς. 49 Οἱ δέ, ἰδόντες αὐτὸν *⸉περιπατοῦντα ἐπὶ τῆς θαλάσσης,⸊ ἔδοξαν *⸂φάντασμα εἶναι,⸃ καὶ ἀνέκραξαν· 50 πάντες γὰρ αὐτὸν εἶδον, καὶ ἐταράχθησαν. *⸂Καὶ⸃ *⸂2εὐθέως⸃ ἐλάλησεν μετ᾽ αὐτῶν, καὶ λέγει αὐτοῖς, Θαρσεῖτε· ἐγώ εἰμι, μὴ φοβεῖσθε. 51 Καὶ ἀνέβη πρὸς αὐτοὺς εἰς τὸ πλοῖον, καὶ ἐκόπασεν ὁ ἄνεμος· καὶ λίαν *⸋ἐκπερισσοῦ⸌ ἐν ἑαυτοῖς ἐξίσταντο, *⸋2καὶ ἐθαύμαζον.⸌ 52 Οὐ γὰρ συνῆκαν ἐπὶ τοῖς ἄρτοις· *⸂ἦν γὰρ⸃ *⸉αὐτῶν ἡ καρδία⸊ πεπωρωμένη.

53 Καὶ διαπεράσαντες *⸂ἦλθον ἐπὶ τὴν γῆν⸃ Γεννησαρέτ, καὶ προσωρμίσθησαν. 54 Καὶ ἐξελθόντων αὐτῶν ἐκ τοῦ πλοίου, *⸂εὐθέως⸃ ἐπιγνόντες αὐτόν, 55  *⸂περιδραμόντες ὅλην τὴν περίχωρον ἐκείνην,⸃ ἤρξαντο ἐπὶ τοῖς κραββάτοις τοὺς κακῶς ἔχοντας περιφέρειν, ὅπου ἤκουον ὅτι *⸋ἐκεῖ⸌ ἐστιν. 56 Καὶ ὅπου ἂν εἰσεπορεύετο *⸂εἰς κώμας ἢ πόλεις ἢ ἀγρούς,⸃ ἐν ταῖς ἀγοραῖς *⸂2ἐτίθουν⸃ τοὺς ἀσθενοῦντας, καὶ παρεκάλουν αὐτὸν ἵνα κἂν τοῦ κρασπέδου τοῦ ἱματίου αὐτοῦ ἅψωνται· καὶ ὅσοι ἂν *⸂3ἥπτοντο⸃ αὐτοῦ ἐσῴζοντο.

7

1 Καὶ συνάγονται πρὸς αὐτὸν οἱ Φαρισαῖοι, καί τινες τῶν γραμματέων, ἐλθόντες ἀπὸ Ἱεροσολύμων· 2 καὶ ἰδόντες τινὰς τῶν μαθητῶν αὐτοῦ *⸆ κοιναῖς χερσίν, τοῦτ᾽ ἔστιν ἀνίπτοις, *⸂ἐσθίοντας⸃ *⸆2 ἄρτους *⸋ἐμέμψαντο.⸌ 3 Οἱ γὰρ Φαρισαῖοι καὶ πάντες οἱ Ἰουδαῖοι, ἐὰν μὴ πυγμῇ νίψωνται τὰς χεῖρας, οὐκ ἐσθίουσιν, κρατοῦντες τὴν παράδοσιν τῶν πρεσβυτέρων· 4 καὶ ἀπὸ ἀγορᾶς, *⸆ ἐὰν μὴ *⸂βαπτίσωνται,⸃ οὐκ ἐσθίουσιν· καὶ ἄλλα πολλά ἐστιν ἃ παρέλαβον κρατεῖν, βαπτισμοὺς ποτηρίων καὶ ξεστῶν καὶ χαλκίων *⸋καὶ κλινῶν.⸌ 5  *⸂Ἔπειτα⸃ ἐπερωτῶσιν αὐτὸν οἱ Φαρισαῖοι καὶ οἱ γραμματεῖς, Διὰ τί *⸉οἱ μαθηταί σου οὐ περιπατοῦσιν⸊ κατὰ τὴν παράδοσιν τῶν πρεσβυτέρων, ἀλλὰ *⸂2ἀνίπτοις⸃ χερσὶν ἐσθίουσιν τὸν ἄρτον; 6 Ὁ δὲ *⸋ἀποκριθεὶς⸌ εἶπεν αὐτοῖς *⸋2ὅτι⸌ Καλῶς προεφήτευσεν Ἠσαΐας περὶ ὑμῶν τῶν ὑποκριτῶν, ὡς γέγραπται, *⸆ Οὗτος ὁ λαὸς τοῖς χείλεσίν με τιμᾷ, ἡ δὲ καρδία αὐτῶν πόρρω ἀπέχει ἀπ᾽ ἐμοῦ. 7 Μάτην δὲ σέβονταί με, διδάσκοντες διδασκαλίας ἐντάλματα ἀνθρώπων. 8 Ἀφέντες *⸋γὰρ⸌ τὴν ἐντολὴν τοῦ θεοῦ, κρατεῖτε τὴν παράδοσιν τῶν ἀνθρώπων, *⸋2βαπτισμοὺς ξεστῶν καὶ ποτηρίων· καὶ ἄλλα παρόμοια τοιαῦτα πολλὰ ποιεῖτε.⸌ 9 Καὶ ἔλεγεν αὐτοῖς, Καλῶς ἀθετεῖτε τὴν ἐντολὴν τοῦ θεοῦ, ἵνα τὴν παράδοσιν ὑμῶν *⸂τηρήσητε.⸃ 10 Μωσῆς γὰρ εἶπεν, Τίμα τὸν πατέρα σου καὶ τὴν μητέρα σου· καί, Ὁ κακολογῶν πατέρα ἢ μητέρα θανάτῳ τελευτάτω· 11 ὑμεῖς δὲ λέγετε, Ἐὰν εἴπῃ ἄνθρωπος τῷ πατρὶ ἢ τῇ μητρί, Κορβᾶν, ὅ ἐστιν, δῶρον, ὃ ἐὰν ἐξ ἐμοῦ ὠφεληθῇς· 12  *⸋καὶ⸌ οὐκέτι ἀφίετε αὐτὸν οὐδὲν ποιῆσαι *⸂τῷ πατρὶ αὐτοῦ ἢ τῇ μητρὶ αὐτοῦ,⸃ 13 ἀκυροῦντες τὸν λόγον τοῦ θεοῦ τῇ παραδόσει ὑμῶν ᾗ παρεδώκατε· καὶ παρόμοια τοιαῦτα πολλὰ ποιεῖτε. 14 Καὶ προσκαλεσάμενος *⸂πάντα⸃ τὸν ὄχλον, ἔλεγεν αὐτοῖς, *⸂2Ἀκούετέ μου πάντες, καὶ συνίετε.⸃ 15 Οὐδέν ἐστιν ἔξωθεν τοῦ ἀνθρώπου εἰσπορευόμενον εἰς αὐτόν, ὃ δύναται *⸉αὐτὸν κοινῶσαι·⸊ ἀλλὰ τὰ *⸂ἐκπορευόμενα ἀπ᾽ αὐτοῦ,⸃ *⸋ἐκεῖνά⸌ ἐστιν τὰ κοινοῦντα τὸν ἄνθρωπον. 16  *⸋Εἴ τις ἔχει ὦτα ἀκούειν ἀκουέτω.⸌ 17 Καὶ ὅτε εἰσῆλθεν εἰς *⸆ οἶκον ἀπὸ τοῦ ὄχλου, ἐπηρώτων αὐτὸν οἱ μαθηταὶ αὐτοῦ *⸂περὶ τῆς παραβολῆς.⸃ 18 Καὶ λέγει αὐτοῖς, Οὕτως καὶ ὑμεῖς ἀσύνετοί ἐστε; Οὐ νοεῖτε ὅτι πᾶν τὸ ἔξωθεν εἰσπορευόμενον εἰς τὸν ἄνθρωπον οὐ δύναται αὐτὸν κοινῶσαι, 19 ὅτι οὐκ εἰσπορεύεται αὐτοῦ εἰς τὴν καρδίαν, ἀλλ᾽ εἰς τὴν κοιλίαν· καὶ εἰς τὸν ἀφεδρῶνα ἐκπορεύεται, *⸂καθαρίζον⸃ πάντα τὰ βρώματα.

20 Ἔλεγεν δὲ ὅτι Τὸ ἐκ τοῦ ἀνθρώπου ἐκπορευόμενον, ἐκεῖνο κοινοῖ τὸν ἄνθρωπον. 21 Ἔσωθεν γάρ, ἐκ τῆς καρδίας τῶν ἀνθρώπων οἱ διαλογισμοὶ οἱ κακοὶ ἐκπορεύονται, *⸉μοιχεῖαι, πορνεῖαι, φόνοι, 22 κλοπαί,⸊ πλεονεξίαι, πονηρίαι, δόλος, ἀσέλγεια, ὀφθαλμὸς πονηρός, βλασφημία, ὑπερηφανία, ἀφροσύνη· 23 πάντα ταῦτα τὰ πονηρὰ ἔσωθεν ἐκπορεύεται, καὶ κοινοῖ τὸν ἄνθρωπον.

24  *⸂Καὶ ἐκεῖθεν⸃ ἀναστὰς ἀπῆλθεν εἰς τὰ *⸂2μεθόρια⸃ Τύρου *⸋καὶ Σιδῶνος.⸌ Καὶ εἰσελθὼν εἰς *⸆ οἰκίαν, οὐδένα ἤθελεν γνῶναι, καὶ οὐκ *⸂3ἠδυνήθη⸃ λαθεῖν. 25  *⸂Ἀκούσασα γὰρ⸃ γυνὴ περὶ αὐτοῦ, ἧς εἶχεν τὸ θυγάτριον αὐτῆς πνεῦμα ἀκάθαρτον, ἐλθοῦσα προσέπεσεν πρὸς τοὺς πόδας αὐτοῦ· 26  *⸉ἦν δὲ ἡ γυνὴ⸊ Ἑλληνίς, Συραφοινίκισσα τῷ γένει· καὶ ἠρώτα αὐτὸν ἵνα τὸ δαιμόνιον *⸂ἐκβάλῃ⸃ ἐκ τῆς θυγατρὸς αὐτῆς. 27  *⸂Ὁ δὲ Ἰησοῦς⸃ *⸂2εἶπεν⸃ αὐτῇ, Ἄφες πρῶτον χορτασθῆναι τὰ τέκνα· οὐ γὰρ *⸉καλόν ἐστιν⸊ λαβεῖν τὸν ἄρτον τῶν τέκνων καὶ *⸉2βαλεῖν τοῖς κυναρίοις.⸊ 28 Ἡ δὲ ἀπεκρίθη καὶ λέγει αὐτῷ, *⸋Ναί,⸌ κύριε· καὶ *⸋2γὰρ⸌ τὰ κυνάρια ὑποκάτω τῆς τραπέζης *⸂ἐσθίει⸃ ἀπὸ τῶν ψιχίων τῶν παιδίων. 29 Καὶ εἶπεν αὐτῇ, Διὰ τοῦτον τὸν λόγον ὕπαγε· ἐξελήλυθεν *⸉τὸ δαιμόνιον ἐκ τῆς θυγατρός σου.⸊ 30 Καὶ ἀπελθοῦσα εἰς τὸν οἶκον αὐτῆς, εὗρεν *⸂τὸ δαιμόνιον ἐξεληλυθός, καὶ τὴν θυγατέρα βεβλημένην ἐπὶ τῆς κλίνης.⸃

31 Καὶ πάλιν *⸂ἐξελθὼν ἐκ τῶν ὁρίων Τύρου καὶ Σιδῶνος, ἦλθεν⸃ *⸂2πρὸς⸃ τὴν θάλασσαν τῆς Γαλιλαίας, ἀνὰ μέσον τῶν ὁρίων Δεκαπόλεως. 32 Καὶ φέρουσιν αὐτῷ κωφὸν *⸆ μογγιλάλον, καὶ παρακαλοῦσιν αὐτὸν ἵνα ἐπιθῇ αὐτῷ τὴν χεῖρα. 33 Καὶ ἀπολαβόμενος αὐτὸν ἀπὸ τοῦ ὄχλου κατ᾽ ἰδίαν, ἔβαλεν τοὺς δακτύλους αὐτοῦ εἰς τὰ ὦτα αὐτοῦ, καὶ πτύσας ἥψατο τῆς γλώσσης αὐτοῦ, 34 καὶ ἀναβλέψας εἰς τὸν οὐρανόν, ἐστέναξεν, καὶ λέγει αὐτῷ, Ἐφφαθά, ὅ ἐστιν, Διανοίχθητι. 35 Καὶ *⸋εὐθέως⸌ *⸂διηνοίχθησαν⸃ αὐτοῦ αἱ ἀκοαί· καὶ *⸆ ἐλύθη ὁ δεσμὸς τῆς γλώσσης αὐτοῦ, καὶ ἐλάλει ὀρθῶς. 36 Καὶ διεστείλατο αὐτοῖς ἵνα μηδενὶ *⸂εἴπωσιν·⸃ ὅσον δὲ *⸋αὐτὸς⸌ αὐτοῖς διεστέλλετο, *⸆ μᾶλλον περισσότερον ἐκήρυσσον. 37 Καὶ ὑπερπερισσῶς ἐξεπλήσσοντο, λέγοντες, Καλῶς πάντα πεποίηκεν· καὶ τοὺς κωφοὺς ποιεῖ ἀκούειν, καὶ *⸋τοὺς⸌ ἀλάλους λαλεῖν.

8

1 Ἐν ἐκείναις ταῖς ἡμέραις, *⸂παμπόλλου⸃ ὄχλου ὄντος, καὶ μὴ ἐχόντων τί φάγωσιν, προσκαλεσάμενος *⸋ὁ Ἰησοῦς⸌ τοὺς μαθητὰς *⸋2αὐτοῦ⸌ λέγει αὐτοῖς, 2 Σπλαγχνίζομαι ἐπὶ τὸν ὄχλον· ὅτι ἤδη *⸂ἡμέραι⸃ τρεῖς προσμένουσίν μοι, καὶ οὐκ ἔχουσιν τί φάγωσιν· 3 καὶ ἐὰν ἀπολύσω αὐτοὺς νήστεις εἰς οἶκον αὐτῶν, ἐκλυθήσονται ἐν τῇ ὁδῷ· *⸂τινὲς γὰρ⸃ αὐτῶν *⸆ μακρόθεν *⸂2ἥκουσιν.⸃ 4 Καὶ ἀπεκρίθησαν αὐτῷ οἱ μαθηταὶ αὐτοῦ, *⸆ Πόθεν τούτους δυνήσεταί τις ὧδε χορτάσαι ἄρτων ἐπ᾽ ἐρημίας; 5 Καὶ *⸂ἐπηρώτα⸃ αὐτούς, Πόσους ἔχετε ἄρτους; Οἱ δὲ εἶπον, Ἑπτά. 6 Καὶ *⸂παρήγγειλεν⸃ τῷ ὄχλῳ ἀναπεσεῖν ἐπὶ τῆς γῆς· καὶ λαβὼν τοὺς ἑπτὰ ἄρτους, *⸆ εὐχαριστήσας ἔκλασεν καὶ ἐδίδου τοῖς μαθηταῖς αὐτοῦ, ἵνα *⸂2παραθῶσιν·⸃ καὶ παρέθηκαν τῷ ὄχλῳ. 7 Καὶ εἶχον ἰχθύδια ὀλίγα· καὶ εὐλογήσας *⸆ εἶπεν *⸂παραθεῖναι καὶ αὐτά.⸃ 8  *⸂Ἔφαγον δέ,⸃ καὶ ἐχορτάσθησαν· καὶ ἦραν περισσεύματα κλασμάτων ἑπτὰ σπυρίδας. 9 Ἦσαν δὲ *⸋οἱ φαγόντες⸌ ὡς τετρακισχίλιοι· καὶ ἀπέλυσεν αὐτούς. 10 Καὶ *⸂εὐθέως⸃ ἐμβὰς εἰς τὸ πλοῖον μετὰ τῶν μαθητῶν αὐτοῦ, ἦλθεν εἰς τὰ μέρη Δαλμανουθά.

11 Καὶ ἐξῆλθον οἱ Φαρισαῖοι, καὶ ἤρξαντο συζητεῖν αὐτῷ, ζητοῦντες παρ᾽ αὐτοῦ σημεῖον ἀπὸ τοῦ οὐρανοῦ, πειράζοντες αὐτόν. 12 Καὶ ἀναστενάξας τῷ πνεύματι αὐτοῦ λέγει, Τί ἡ γενεὰ αὕτη *⸂σημεῖον ἐπιζητεῖ;⸃ Ἀμὴν λέγω *⸋ὑμῖν,⸌ εἰ δοθήσεται τῇ γενεᾷ ταύτῃ σημεῖον. 13 Καὶ ἀφεὶς αὐτούς, *⸉ἐμβὰς πάλιν⸊ *⸂εἰς πλοῖον,⸃ ἀπῆλθεν εἰς τὸ πέραν.

14 Καὶ ἐπελάθοντο *⸆ λαβεῖν ἄρτους, καὶ εἰ μὴ ἕνα ἄρτον οὐκ εἶχον μεθ᾽ ἑαυτῶν ἐν τῷ πλοίῳ. 15 Καὶ διεστέλλετο αὐτοῖς, λέγων, Ὁρᾶτε, βλέπετε ἀπὸ τῆς ζύμης τῶν Φαρισαίων καὶ τῆς ζύμης Ἡρῴδου. 16 Καὶ διελογίζοντο πρὸς ἀλλήλους, *⸋λέγοντες⸌ ὅτι Ἄρτους οὐκ *⸂ἔχομεν.⸃ 17 Καὶ γνοὺς *⸋ὁ Ἰησοῦς⸌ λέγει αὐτοῖς, Τί διαλογίζεσθε ὅτι ἄρτους οὐκ ἔχετε; Οὔπω νοεῖτε, οὐδὲ συνίετε; *⸋2Ἔτι⸌ πεπωρωμένην ἔχετε τὴν καρδίαν ὑμῶν; 18 Ὀφθαλμοὺς ἔχοντες οὐ βλέπετε; Καὶ ὦτα ἔχοντες οὐκ ἀκούετε; Καὶ οὐ μνημονεύετε; 19 Ὅτε τοὺς πέντε ἄρτους ἔκλασα εἰς τοὺς πεντακισχιλίους, πόσους κοφίνους *⸉πλήρεις κλασμάτων⸊ ἤρατε; Λέγουσιν αὐτῷ, Δώδεκα. 20 Ὅτε *⸂δὲ⸃ τοὺς ἑπτὰ εἰς τοὺς τετρακισχιλίους, πόσων σπυρίδων πληρώματα κλασμάτων ἤρατε; *⸂2Οἱ δὲ⸃ *⸂3εἶπον,⸃ *⸆ Ἑπτά. 21 Καὶ *⸂ἔλεγεν⸃ αὐτοῖς, *⸂2Πῶς οὐ⸃ συνίετε;

22 Καὶ *⸂ἔρχεται⸃ εἰς Βηθσαϊδάν. Καὶ φέρουσιν αὐτῷ τυφλόν, καὶ παρακαλοῦσιν αὐτὸν ἵνα αὐτοῦ ἅψηται. 23 Καὶ ἐπιλαβόμενος τῆς χειρὸς τοῦ τυφλοῦ, *⸂ἐξήγαγεν⸃ αὐτὸν ἔξω τῆς κώμης· καὶ πτύσας εἰς τὰ ὄμματα αὐτοῦ, ἐπιθεὶς τὰς χεῖρας αὐτῷ, ἐπηρώτα αὐτὸν εἴ τι *⸂2βλέπει.⸃ 24 Καὶ ἀναβλέψας ἔλεγεν, Βλέπω τοὺς ἀνθρώπους *⸂ὅτι ὡς δένδρα ὁρῶ περιπατοῦντας.⸃ 25 Εἶτα πάλιν *⸂ἐπέθηκεν⸃ τὰς χεῖρας ἐπὶ τοὺς ὀφθαλμοὺς αὐτοῦ, καὶ *⸂2ἐποίησεν αὐτὸν ἀναβλέψαι.⸃ *⸂3Καὶ ἀποκατεστάθη, καὶ ἐνέβλεψεν⸃ τηλαυγῶς *⸂4ἅπαντας.⸃ 26 Καὶ ἀπέστειλεν αὐτὸν εἰς *⸋τὸν⸌ οἶκον αὐτοῦ, λέγων, Μηδὲ εἰς τὴν κώμην εἰσέλθῃς, *⸋2μηδὲ εἴπῃς τινὶ ἐν τῇ κώμῃ.⸌

27 Καὶ ἐξῆλθεν ὁ Ἰησοῦς καὶ οἱ μαθηταὶ αὐτοῦ εἰς τὰς κώμας Καισαρείας τῆς Φιλίππου· καὶ ἐν τῇ ὁδῷ ἐπηρώτα τοὺς μαθητὰς αὐτοῦ, λέγων αὐτοῖς, Τίνα με λέγουσιν οἱ ἄνθρωποι εἶναι; 28  *⸂Οἱ δὲ *⸂2ἀπεκρίθησαν,⸃ Ἰωάννην τὸν βαπτιστήν· καὶ ἄλλοι Ἠλίαν, ἄλλοι δὲ⸃ *⸂3ἕνα⸃ τῶν προφητῶν. 29 Καὶ αὐτὸς *⸂λέγει αὐτοῖς,⸃ Ὑμεῖς δὲ τίνα με λέγετε εἶναι; Ἀποκριθεὶς *⸋δὲ⸌ ὁ Πέτρος λέγει αὐτῷ, Σὺ εἶ ὁ χριστός. 30 Καὶ ἐπετίμησεν αὐτοῖς, ἵνα μηδενὶ λέγωσιν περὶ αὐτοῦ. 31 Καὶ ἤρξατο διδάσκειν αὐτούς, ὅτι δεῖ τὸν υἱὸν τοῦ ἀνθρώπου πολλὰ παθεῖν, καὶ ἀποδοκιμασθῆναι *⸂ἀπὸ⸃ *⸂2τῶν πρεσβυτέρων καὶ τῶν ἀρχιερέων καὶ τῶν γραμματέων,⸃ καὶ ἀποκτανθῆναι, καὶ μετὰ τρεῖς ἡμέρας ἀναστῆναι· 32 καὶ παρρησίᾳ τὸν λόγον ἐλάλει. Καὶ προσλαβόμενος *⸉αὐτὸν ὁ Πέτρος⸊ ἤρξατο ἐπιτιμᾷν αὐτῷ. 33 Ὁ δὲ ἐπιστραφείς, καὶ ἰδὼν τοὺς μαθητὰς αὐτοῦ, ἐπετίμησεν *⸋τῷ⸌ Πέτρῳ, *⸂λέγων,⸃ Ὕπαγε ὀπίσω μου, Σατανᾶ· ὅτι οὐ φρονεῖς τὰ τοῦ θεοῦ, ἀλλὰ τὰ τῶν ἀνθρώπων. 34 Καὶ προσκαλεσάμενος τὸν ὄχλον σὺν τοῖς μαθηταῖς αὐτοῦ, εἶπεν αὐτοῖς, *⸂Ὅστις⸃ θέλει ὀπίσω μου *⸂2ἀκολουθεῖν,⸃ ἀπαρνησάσθω ἑαυτόν, καὶ ἀράτω τὸν σταυρὸν αὐτοῦ, καὶ ἀκολουθείτω μοι. 35 Ὃς γὰρ *⸂ἂν⸃ θέλῃ τὴν *⸂2ψυχὴν αὐτοῦ σῶσαι, ἀπολέσει αὐτήν· ὃς δ᾽ ἂν *⸂3ἀπολέσῃ⸃ τὴν ἑαυτοῦ ψυχὴν⸃ ἕνεκεν ἐμοῦ καὶ τοῦ εὐαγγελίου, *⸋οὗτος⸌ σώσει αὐτήν. 36 Τί γὰρ *⸂ὠφελήσει⸃ *⸆ ἄνθρωπον, *⸂2ἐὰν κερδήσῃ⸃ τὸν κόσμον ὅλον, καὶ *⸂3ζημιωθῇ⸃ τὴν ψυχὴν αὐτοῦ; 37  *⸂Ἢ τί⸃ *⸂2δώσει⸃ ἄνθρωπος ἀντάλλαγμα τῆς ψυχῆς αὐτοῦ; 38 Ὃς γὰρ *⸂ἐὰν⸃ ἐπαισχυνθῇ με καὶ τοὺς ἐμοὺς λόγους ἐν τῇ γενεᾷ ταύτῃ τῇ μοιχαλίδι καὶ ἁμαρτωλῷ, καὶ ὁ υἱὸς τοῦ ἀνθρώπου ἐπαισχυνθήσεται αὐτόν, ὅταν ἔλθῃ ἐν τῇ δόξῃ τοῦ πατρὸς αὐτοῦ μετὰ τῶν ἀγγέλων τῶν ἁγίων.

9

1 Καὶ ἔλεγεν αὐτοῖς, Ἀμὴν λέγω ὑμῖν, ὅτι εἰσίν τινες *⸉τῶν ὧδε⸊ ἑστηκότων, οἵτινες οὐ μὴ γεύσωνται θανάτου, ἕως ἂν ἴδωσιν τὴν βασιλείαν τοῦ θεοῦ ἐληλυθυῖαν ἐν δυνάμει.

2 Καὶ μεθ᾽ ἡμέρας ἓξ παραλαμβάνει ὁ Ἰησοῦς *⸂τὸν Πέτρον καὶ τὸν Ἰάκωβον καὶ Ἰωάννην,⸃ καὶ ἀναφέρει αὐτοὺς εἰς ὄρος ὑψηλὸν κατ᾽ ἰδίαν μόνους· καὶ μετεμορφώθη ἔμπροσθεν αὐτῶν· 3 καὶ τὰ ἱμάτια αὐτοῦ *⸂ἐγένοντο⸃ στίλβοντα, λευκὰ λίαν *⸋ὡς χιών,⸌ οἷα γναφεὺς ἐπὶ τῆς γῆς οὐ δύναται *⸆ λευκᾶναι. 4 Καὶ ὤφθη αὐτοῖς Ἠλίας σὺν Μωσῇ, καὶ ἦσαν συλλαλοῦντες τῷ Ἰησοῦ. 5 Καὶ ἀποκριθεὶς ὁ Πέτρος λέγει τῷ Ἰησοῦ, Ῥαββί, καλόν ἐστιν ἡμᾶς ὧδε εἶναι· καὶ ποιήσωμεν *⸉σκηνὰς τρεῖς,⸊ σοὶ μίαν, καὶ Μωσῇ μίαν, καὶ Ἠλίᾳ μίαν. 6 Οὐ γὰρ ᾔδει τί *⸂λαλήσει·⸃ *⸂2ἦσαν γὰρ ἔκφοβοι.⸃ 7 Καὶ ἐγένετο νεφέλη ἐπισκιάζουσα αὐτοῖς· καὶ *⸂ἦλθεν⸃ φωνὴ ἐκ τῆς νεφέλης, *⸆ Οὗτός ἐστιν ὁ υἱός μου ὁ ἀγαπητός· *⸉αὐτοῦ ἀκούετε.⸊ 8 Καὶ ἐξάπινα περιβλεψάμενοι, οὐκέτι οὐδένα εἶδον, *⸂ἀλλὰ τὸν Ἰησοῦν μόνον μεθ᾽ ἑαυτῶν.⸃

9  *⸂Καταβαινόντων δὲ⸃ αὐτῶν *⸂2ἀπὸ⸃ τοῦ ὄρους, διεστείλατο αὐτοῖς ἵνα μηδενὶ *⸉διηγήσωνται ἃ εἶδον,⸊ εἰ μὴ ὅταν ὁ υἱὸς τοῦ ἀνθρώπου ἐκ νεκρῶν ἀναστῇ. 10 Καὶ τὸν λόγον ἐκράτησαν πρὸς ἑαυτούς, συζητοῦντες τί ἐστιν τὸ ἐκ νεκρῶν ἀναστῆναι. 11 Καὶ ἐπηρώτων αὐτόν, λέγοντες ὅτι Λέγουσιν οἱ γραμματεῖς ὅτι Ἠλίαν δεῖ ἐλθεῖν πρῶτον; 12 Ὁ δὲ *⸋ἀποκριθείς,⸌ *⸂εἶπεν⸃ αὐτοῖς, Ἠλίας μὲν ἐλθὼν πρῶτον, ἀποκαθιστᾷ πάντα· καὶ πῶς γέγραπται ἐπὶ τὸν υἱὸν τοῦ ἀνθρώπου, ἵνα πολλὰ πάθῃ καὶ ἐξουδενωθῇ. 13 Ἀλλὰ λέγω ὑμῖν ὅτι καὶ Ἠλίας ἐλήλυθεν, καὶ ἐποίησαν αὐτῷ ὅσα *⸂ἠθέλησαν,⸃ καθὼς γέγραπται ἐπ᾽ αὐτόν.

14 Καὶ *⸂ἐλθὼν πρὸς τοὺς μαθητάς, εἶδεν⸃ ὄχλον πολὺν περὶ αὐτούς, καὶ γραμματεῖς συζητοῦντας *⸂2αὐτοῖς.⸃ 15 Καὶ *⸂εὐθέως⸃ πᾶς ὁ ὄχλος *⸂2ἰδὼν αὐτὸν ἐξεθαμβήθη,⸃ καὶ προστρέχοντες ἠσπάζοντο αὐτόν. 16 Καὶ ἐπηρώτησεν *⸂τοὺς γραμματεῖς,⸃ Τί συζητεῖτε πρὸς *⸂2αὐτούς;⸃ 17 Καὶ *⸂ἀποκριθεὶς εἷς ἐκ τοῦ ὄχλου εἶπεν,⸃ Διδάσκαλε, ἤνεγκα τὸν υἱόν μου πρός σε, ἔχοντα πνεῦμα ἄλαλον. 18 Καὶ ὅπου *⸂ἂν⸃ αὐτὸν καταλάβῃ, ῥήσσει αὐτόν· καὶ ἀφρίζει, καὶ τρίζει τοὺς ὀδόντας *⸋αὐτοῦ,⸌ καὶ ξηραίνεται· καὶ εἶπον τοῖς μαθηταῖς σου ἵνα αὐτὸ ἐκβάλωσιν, καὶ οὐκ ἴσχυσαν. 19 Ὁ δὲ ἀποκριθεὶς *⸂αὐτῷ⸃ λέγει, Ὦ γενεὰ ἄπιστος, ἕως πότε πρὸς ὑμᾶς ἔσομαι; Ἕως πότε ἀνέξομαι ὑμῶν; Φέρετε αὐτὸν πρός με. 20 Καὶ ἤνεγκαν αὐτὸν πρὸς αὐτόν· καὶ *⸂ἰδὼν⸃ αὐτόν, *⸂2εὐθέως τὸ πνεῦμα⸃ *⸂3ἐσπάραξεν⸃ αὐτόν· καὶ πεσὼν ἐπὶ τῆς γῆς, ἐκυλίετο ἀφρίζων. 21 Καὶ ἐπηρώτησεν τὸν πατέρα αὐτοῦ, Πόσος χρόνος ἐστίν, ὡς τοῦτο γέγονεν αὐτῷ; Ὁ δὲ εἶπεν, *⸆ Παιδιόθεν. 22 Καὶ πολλάκις *⸂αὐτὸν καὶ εἰς τὸ πῦρ⸃ ἔβαλεν καὶ εἰς ὕδατα, ἵνα ἀπολέσῃ αὐτόν· ἀλλ᾽ εἴ τι *⸂2δύνασαι,⸃ βοήθησον ἡμῖν, σπλαγχνισθεὶς ἐφ᾽ ἡμᾶς. 23 Ὁ δὲ Ἰησοῦς εἶπεν αὐτῷ, Τὸ εἰ *⸂δύνασαι⸃ *⸋πιστεῦσαι,⸌ πάντα δυνατὰ τῷ πιστεύοντι. 24  *⸋Καὶ⸌ *⸂εὐθέως⸃ κράξας ὁ πατὴρ τοῦ παιδίου, *⸋2μετὰ δακρύων⸌ ἔλεγεν, Πιστεύω, *⸋3κύριε,⸌ βοήθει μου τῇ ἀπιστίᾳ. 25 Ἰδὼν δὲ ὁ Ἰησοῦς ὅτι ἐπισυντρέχει *⸆ ὄχλος, ἐπετίμησεν τῷ πνεύματι τῷ ἀκαθάρτῳ, λέγων αὐτῷ, *⸂Τὸ πνεῦμα τὸ ἄλαλον καὶ κωφόν,⸃ ἐγώ *⸉σοι ἐπιτάσσω,⸊ ἔξελθε ἐξ αὐτοῦ, καὶ μηκέτι εἰσέλθῃς εἰς αὐτόν. 26 Καὶ *⸂κράξαν, καὶ πολλὰ σπαράξαν⸃ *⸋αὐτόν,⸌ ἐξῆλθεν· καὶ ἐγένετο ὡσεὶ νεκρός, ὥστε *⸆ πολλοὺς λέγειν ὅτι ἀπέθανεν. 27 Ὁ δὲ Ἰησοῦς κρατήσας *⸂αὐτὸν τῆς χειρός,⸃ ἤγειρεν αὐτόν· καὶ ἀνέστη. 28 Καὶ *⸂εἰσελθόντα αὐτὸν⸃ εἰς οἶκον, οἱ μαθηταὶ αὐτοῦ *⸉ἐπηρώτων αὐτὸν κατ᾽ ἰδίαν⸊ ὅτι Ἡμεῖς οὐκ ἠδυνήθημεν ἐκβαλεῖν αὐτό; 29 Καὶ εἶπεν αὐτοῖς, Τοῦτο τὸ γένος ἐν οὐδενὶ δύναται ἐξελθεῖν, εἰ μὴ ἐν προσευχῇ *⸋καὶ νηστείᾳ.⸌

30 Καὶ ἐκεῖθεν ἐξελθόντες *⸂παρεπορεύοντο⸃ διὰ τῆς Γαλιλαίας· καὶ οὐκ ἤθελεν ἵνα τις γνῷ. 31 Ἐδίδασκεν γὰρ τοὺς μαθητὰς αὐτοῦ, καὶ ἔλεγεν αὐτοῖς ὅτι Ὁ υἱὸς τοῦ ἀνθρώπου παραδίδοται εἰς χεῖρας ἀνθρώπων, καὶ ἀποκτενοῦσιν αὐτόν· καὶ ἀποκτανθείς, *⸂τῇ τρίτῃ ἡμέρᾳ⸃ ἀναστήσεται. 32 Οἱ δὲ ἠγνόουν τὸ ῥῆμα, καὶ ἐφοβοῦντο αὐτὸν ἐπερωτῆσαι.

33 Καὶ *⸂ἦλθεν⸃ εἰς Καπερναούμ· καὶ ἐν τῇ οἰκίᾳ γενόμενος ἐπηρώτα αὐτούς, Τί ἐν τῇ ὁδῷ *⸋πρὸς ἑαυτοὺς⸌ διελογίζεσθε; 34 Οἱ δὲ ἐσιώπων· πρὸς ἀλλήλους γὰρ διελέχθησαν ἐν τῇ ὁδῷ, τίς μείζων. 35 Καὶ καθίσας ἐφώνησεν τοὺς δώδεκα, καὶ λέγει αὐτοῖς, Εἴ τις θέλει πρῶτος εἶναι, ἔσται πάντων ἔσχατος, καὶ πάντων διάκονος. 36 Καὶ λαβὼν παιδίον, ἔστησεν αὐτὸ ἐν μέσῳ αὐτῶν· καὶ ἐναγκαλισάμενος αὐτό, εἶπεν αὐτοῖς· 37 Ὃς *⸂ἐὰν ἓν τῶν τοιούτων παιδίων δέξηται ἐπὶ τῷ ὀνόματί μου, ἐμὲ δέχεται· καὶ ὃς ἐὰν⸃ ἐμὲ *⸂2δέξηται,⸃ οὐκ ἐμὲ δέχεται, ἀλλὰ τὸν ἀποστείλαντά με.

38  *⸂Ἀπεκρίθη⸃ *⸋δὲ⸌ αὐτῷ *⸆ Ἰωάννης, *⸋2λέγων,⸌ Διδάσκαλε, εἴδομέν τινα *⸆2 τῷ ὀνόματί σου ἐκβάλλοντα δαιμόνια, *⸋3ὃς οὐκ ἀκολουθεῖ ἡμῖν·⸌ καὶ *⸂2ἐκωλύσαμεν⸃ αὐτόν, ὅτι οὐκ *⸂3ἀκολουθεῖ⸃ ἡμῖν. 39 Ὁ δὲ Ἰησοῦς εἶπεν, Μὴ κωλύετε αὐτόν· οὐδεὶς γάρ ἐστιν ὃς ποιήσει δύναμιν ἐπὶ τῷ ὀνόματί μου, καὶ δυνήσεται ταχὺ κακολογῆσαί με. 40 Ὃς γὰρ οὐκ ἔστιν *⸂καθ᾽ ὑμῶν, ὑπὲρ ὑμῶν⸃ ἐστιν. 41 Ὃς γὰρ ἂν ποτίσῃ ὑμᾶς ποτήριον ὕδατος ἐν *⸆ ὀνόματί *⸋μου,⸌ ὅτι χριστοῦ ἐστέ, ἀμὴν λέγω ὑμῖν, *⸆2 οὐ μὴ *⸂ἀπολέσῃ⸃ τὸν μισθὸν αὐτοῦ. 42 Καὶ ὃς *⸂ἐὰν⸃ σκανδαλίσῃ ἕνα τῶν μικρῶν *⸆ τῶν πιστευόντων *⸋εἰς ἐμέ,⸌ καλόν ἐστιν αὐτῷ μᾶλλον εἰ περίκειται *⸂2λίθος μυλικὸς⸃ περὶ τὸν τράχηλον αὐτοῦ, καὶ βέβληται εἰς τὴν θάλασσαν. 43 Καὶ ἐὰν *⸂σκανδαλίζῃ⸃ σε ἡ χείρ σου, ἀπόκοψον αὐτήν· καλόν *⸂2σοι ἐστὶν⸃ κυλλὸν *⸉εἰς τὴν ζωὴν εἰσελθεῖν,⸊ ἢ τὰς δύο χεῖρας ἔχοντα ἀπελθεῖν εἰς τὴν γέενναν, εἰς τὸ πῦρ τὸ ἄσβεστον, 44  *⸋ὅπου ὁ σκώληξ αὐτῶν οὐ τελευτᾷ, καὶ τὸ πῦρ οὐ σβέννυται.⸌ 45 Καὶ ἐὰν ὁ πούς σου σκανδαλίζῃ σε, ἀπόκοψον αὐτόν· καλόν ἐστίν *⸂σοι⸃ εἰσελθεῖν εἰς τὴν ζωὴν χωλόν, ἢ τοὺς δύο πόδας ἔχοντα βληθῆναι εἰς τὴν γέενναν, *⸋εἰς τὸ πῦρ τὸ ἄσβεστον, 46 ὅπου ὁ σκώληξ αὐτῶν οὐ τελευτᾷ, καὶ τὸ πῦρ οὐ σβέννυται.⸌ 47 Καὶ ἐὰν ὁ ὀφθαλμός σου σκανδαλίζῃ σε, ἔκβαλε αὐτόν· καλόν *⸂σοι⸃ ἐστὶν μονόφθαλμον εἰσελθεῖν εἰς τὴν βασιλείαν τοῦ θεοῦ, ἢ δύο ὀφθαλμοὺς ἔχοντα βληθῆναι εἰς *⸋τὴν⸌ γέενναν *⸋2τοῦ πυρός,⸌ 48 ὅπου ὁ σκώληξ *⸋αὐτῶν⸌ οὐ τελευτᾷ, καὶ τὸ πῦρ οὐ σβέννυται. 49 Πᾶς γὰρ πυρὶ ἁλισθήσεται, *⸋καὶ πᾶσα θυσία ἁλὶ ἁλισθήσεται.⸌ 50 Καλὸν τὸ ἅλας· ἐὰν δὲ τὸ ἅλας ἄναλον γένηται, ἐν τίνι αὐτὸ ἀρτύσετε; Ἔχετε ἐν ἑαυτοῖς *⸂ἅλας,⸃ καὶ εἰρηνεύετε ἐν ἀλλήλοις.

10

1 Κἀκεῖθεν ἀναστὰς ἔρχεται εἰς τὰ ὅρια τῆς Ἰουδαίας *⸂διὰ τοῦ πέραν⸃ τοῦ Ἰορδάνου· καὶ συμπορεύονται πάλιν ὄχλοι πρὸς αὐτόν· καί, ὡς εἰώθει, πάλιν ἐδίδασκεν αὐτούς. 2 Καὶ *⸂προσελθόντες Φαρισαῖοι⸃ *⸂2ἐπηρώτησαν⸃ αὐτόν, Εἰ ἔξεστιν ἀνδρὶ γυναῖκα ἀπολῦσαι, πειράζοντες αὐτόν. 3 Ὁ δὲ ἀποκριθεὶς εἶπεν αὐτοῖς, Τί ὑμῖν ἐνετείλατο Μωσῆς; 4 Οἱ δὲ εἶπον, *⸉Μωσῆς ἐπέτρεψεν⸊ βιβλίον ἀποστασίου γράψαι, καὶ ἀπολῦσαι. 5  *⸂Καὶ ἀποκριθεὶς ὁ Ἰησοῦς⸃ εἶπεν αὐτοῖς, Πρὸς τὴν σκληροκαρδίαν ὑμῶν ἔγραψεν ὑμῖν τὴν ἐντολὴν ταύτην· 6 ἀπὸ δὲ ἀρχῆς κτίσεως, ἄρσεν καὶ θῆλυ ἐποίησεν αὐτοὺς *⸋ὁ θεός.⸌ 7 Ἕνεκεν τούτου καταλείψει ἄνθρωπος τὸν πατέρα αὐτοῦ καὶ τὴν μητέρα· *⸋καὶ προσκολληθήσεται πρὸς τὴν γυναῖκα αὐτοῦ,⸌ 8 καὶ ἔσονται οἱ δύο εἰς σάρκα μίαν. Ὥστε οὐκέτι εἰσὶν δύο, ἀλλὰ *⸉μία σάρξ.⸊ 9 Ὃ οὖν ὁ θεὸς συνέζευξεν, ἄνθρωπος μὴ χωριζέτω. 10 Καὶ *⸂ἐν τῇ οἰκίᾳ⸃ πάλιν οἱ μαθηταὶ *⸋αὐτοῦ⸌ περὶ *⸂2τοῦ αὐτοῦ⸃ *⸂3ἐπηρώτησαν⸃ αὐτόν. 11 Καὶ λέγει αὐτοῖς, Ὃς *⸂ἐὰν⸃ ἀπολύσῃ τὴν γυναῖκα αὐτοῦ καὶ γαμήσῃ ἄλλην, μοιχᾶται ἐπ᾽ αὐτήν· 12 καὶ *⸂ἐὰν γυνὴ ἀπολύσῃ τὸν ἄνδρα αὐτῆς καὶ γαμηθῇ ἄλλῳ,⸃ μοιχᾶται.

13 Καὶ προσέφερον αὐτῷ παιδία ἵνα *⸉ἅψηται αὐτῶν·⸊ οἱ δὲ μαθηταὶ *⸂ἐπετίμων τοῖς προσφέρουσιν.⸃ 14 Ἰδὼν δὲ ὁ Ἰησοῦς ἠγανάκτησεν, καὶ εἶπεν αὐτοῖς, Ἄφετε τὰ παιδία ἔρχεσθαι πρός με· *⸆ μὴ κωλύετε αὐτά· τῶν γὰρ τοιούτων ἐστὶν ἡ βασιλεία τοῦ θεοῦ. 15 Ἀμὴν λέγω ὑμῖν, ὃς *⸂ἐὰν⸃ μὴ δέξηται τὴν βασιλείαν τοῦ θεοῦ ὡς παιδίον, οὐ μὴ εἰσέλθῃ εἰς αὐτήν. 16 Καὶ ἐναγκαλισάμενος αὐτά, *⸂τιθεὶς τὰς χεῖρας ἐπ᾽ αὐτά, εὐλόγει αὐτά.⸃

17 Καὶ ἐκπορευομένου αὐτοῦ εἰς ὁδόν, προσδραμὼν *⸂εἷς⸃ καὶ γονυπετήσας αὐτὸν ἐπηρώτα αὐτόν, Διδάσκαλε ἀγαθέ, τί ποιήσω ἵνα ζωὴν αἰώνιον κληρονομήσω; 18 Ὁ δὲ Ἰησοῦς εἶπεν αὐτῷ, Τί με λέγεις ἀγαθόν; Οὐδεὶς ἀγαθός, εἰ μὴ εἷς, ὁ θεός. 19 Τὰς ἐντολὰς οἶδας, *⸉Μὴ μοιχεύσῃς, μὴ φονεύσῃς,⸊ μὴ κλέψῃς, μὴ ψευδομαρτυρήσῃς, μὴ ἀποστερήσῃς, τίμα τὸν πατέρα σου καὶ τὴν μητέρα. 20 Ὁ δὲ *⸋ἀποκριθεὶς⸌ *⸂εἶπεν⸃ αὐτῷ, Διδάσκαλε, ταῦτα πάντα ἐφυλαξάμην ἐκ νεότητός μου. 21 Ὁ δὲ Ἰησοῦς ἐμβλέψας αὐτῷ ἠγάπησεν αὐτόν, καὶ εἶπεν αὐτῷ, Ἕν *⸂σοι⸃ ὑστερεῖ· ὕπαγε, ὅσα ἔχεις πώλησον, καὶ δὸς *⸆ πτωχοῖς, καὶ ἕξεις θησαυρὸν ἐν οὐρανῷ· καὶ δεῦρο, ἀκολούθει μοι, *⸋ἄρας τὸν σταυρόν.⸌ 22 Ὁ δὲ στυγνάσας ἐπὶ τῷ λόγῳ ἀπῆλθεν λυπούμενος· ἦν γὰρ ἔχων κτήματα πολλά. 23 Καὶ περιβλεψάμενος ὁ Ἰησοῦς λέγει τοῖς μαθηταῖς αὐτοῦ, Πῶς δυσκόλως οἱ τὰ χρήματα ἔχοντες εἰς τὴν βασιλείαν τοῦ θεοῦ εἰσελεύσονται. 24 Οἱ δὲ μαθηταὶ ἐθαμβοῦντο ἐπὶ τοῖς λόγοις αὐτοῦ. Ὁ δὲ Ἰησοῦς πάλιν ἀποκριθεὶς λέγει αὐτοῖς, Τέκνα, πῶς δύσκολόν ἐστιν *⸂τοὺς πεποιθότας ἐπὶ χρήμασιν⸃ εἰς τὴν βασιλείαν τοῦ θεοῦ εἰσελθεῖν. 25 Εὐκοπώτερόν *⸆ ἐστιν κάμηλον διὰ *⸂τῆς τρυμαλιᾶς τῆς ῥαφίδος⸃ *⸂2εἰσελθεῖν,⸃ ἢ πλούσιον εἰς τὴν βασιλείαν τοῦ θεοῦ εἰσελθεῖν. 26 Οἱ δὲ περισσῶς ἐξεπλήσσοντο, λέγοντες πρὸς *⸂ἑαυτούς,⸃ Καὶ τίς δύναται σωθῆναι; 27 Ἐμβλέψας *⸋δὲ⸌ αὐτοῖς ὁ Ἰησοῦς λέγει, Παρὰ ἀνθρώποις ἀδύνατον, ἀλλ᾽ οὐ παρὰ *⸆ θεῷ· πάντα γὰρ δυνατά *⸂ἐστιν⸃ παρὰ τῷ θεῷ. 28  *⸂Ἤρξατο⸃ *⸉ὁ Πέτρος λέγειν⸊ αὐτῷ, Ἰδού, ἡμεῖς ἀφήκαμεν πάντα, καὶ *⸂2ἠκολουθήσαμέν⸃ σοι. 29  *⸂Ἀποκριθεὶς ὁ Ἰησοῦς εἶπεν,⸃ Ἀμὴν λέγω ὑμῖν, οὐδείς ἐστιν ὃς ἀφῆκεν οἰκίαν, ἢ ἀδελφούς, ἢ ἀδελφάς, *⸉ἢ πατέρα, ἢ μητέρα,⸊ *⸋ἢ γυναῖκα,⸌ ἢ τέκνα, ἢ ἀγρούς, ἕνεκεν ἐμοῦ καὶ *⸋2ἕνεκεν⸌ τοῦ εὐαγγελίου, 30 ἐὰν μὴ λάβῃ ἑκατονταπλασίονα νῦν ἐν τῷ καιρῷ τούτῳ, οἰκίας καὶ ἀδελφοὺς καὶ ἀδελφὰς καὶ *⸂μητέρας⸃ καὶ τέκνα καὶ ἀγρούς, μετὰ διωγμῶν, καὶ ἐν τῷ αἰῶνι τῷ ἐρχομένῳ ζωὴν αἰώνιον. 31 Πολλοὶ δὲ ἔσονται πρῶτοι ἔσχατοι, καὶ *⸆ ἔσχατοι πρῶτοι.

32 Ἦσαν δὲ ἐν τῇ ὁδῷ ἀναβαίνοντες εἰς Ἱεροσόλυμα· καὶ ἦν προάγων αὐτοὺς ὁ Ἰησοῦς, καὶ ἐθαμβοῦντο, *⸂καὶ⸃ ἀκολουθοῦντες ἐφοβοῦντο. Καὶ παραλαβὼν πάλιν τοὺς δώδεκα, ἤρξατο αὐτοῖς λέγειν τὰ μέλλοντα αὐτῷ συμβαίνειν· 33 ὅτι Ἰδού, ἀναβαίνομεν εἰς Ἱεροσόλυμα, καὶ ὁ υἱὸς τοῦ ἀνθρώπου παραδοθήσεται *⸂τοῖς ἀρχιερεῦσιν καὶ γραμματεῦσιν,⸃ καὶ κατακρινοῦσιν αὐτὸν θανάτῳ, καὶ παραδώσουσιν αὐτὸν τοῖς ἔθνεσιν, 34 καὶ ἐμπαίξουσιν αὐτῷ, *⸉καὶ μαστιγώσουσιν αὐτόν, καὶ ἐμπτύσουσιν αὐτῷ,⸊ καὶ ἀποκτενοῦσιν *⸋αὐτόν·⸌ καὶ *⸂τῇ τρίτῃ ἡμέρᾳ⸃ ἀναστήσεται.

35 Καὶ προσπορεύονται αὐτῷ Ἰάκωβος καὶ Ἰωάννης οἱ *⸆ υἱοὶ Ζεβεδαίου, λέγοντες, *⸆2 Διδάσκαλε, θέλομεν ἵνα ὃ ἐὰν αἰτήσωμεν, *⸆3 ποιήσῃς ἡμῖν. 36 Ὁ δὲ εἶπεν αὐτοῖς, Τί θέλετε *⸂ποιῆσαί με⸃ ὑμῖν; 37 Οἱ δὲ εἶπον αὐτῷ, Δὸς ἡμῖν, ἵνα *⸂εἷς ἐκ δεξιῶν σου καὶ εἷς ἐξ εὐωνύμων σου⸃ καθίσωμεν ἐν τῇ δόξῃ σου. 38 Ὁ δὲ Ἰησοῦς εἶπεν αὐτοῖς, Οὐκ οἴδατε τί αἰτεῖσθε. Δύνασθε πιεῖν τὸ ποτήριον ὃ ἐγὼ πίνω, *⸂καὶ⸃ τὸ βάπτισμα ὃ ἐγὼ βαπτίζομαι βαπτισθῆναι; 39 Οἱ δὲ εἶπον αὐτῷ, Δυνάμεθα. Ὁ δὲ Ἰησοῦς εἶπεν αὐτοῖς, Τὸ *⸋μὲν⸌ ποτήριον ὃ ἐγὼ πίνω πίεσθε· καὶ τὸ βάπτισμα ὃ ἐγὼ βαπτίζομαι βαπτισθήσεσθε· 40 τὸ δὲ καθίσαι *⸂ἐκ δεξιῶν μου καὶ ἐξ εὐωνύμων⸃ οὐκ ἔστιν ἐμὸν δοῦναι, ἀλλ᾽ οἷς ἡτοίμασται. 41 Καὶ ἀκούσαντες οἱ δέκα ἤρξαντο ἀγανακτεῖν περὶ Ἰακώβου καὶ Ἰωάννου. 42  *⸂Ὁ δὲ Ἰησοῦς προσκαλεσάμενος αὐτοὺς⸃ λέγει αὐτοῖς, Οἴδατε ὅτι οἱ δοκοῦντες ἄρχειν τῶν ἐθνῶν κατακυριεύουσιν αὐτῶν· καὶ οἱ μεγάλοι αὐτῶν κατεξουσιάζουσιν αὐτῶν. 43 Οὐχ οὕτως δὲ *⸂ἔσται⸃ ἐν ὑμῖν· ἀλλ᾽ ὃς *⸂2ἐὰν⸃ θέλῃ *⸉γενέσθαι μέγας⸊ ἐν ὑμῖν, ἔσται *⸉2ὑμῶν διάκονος·⸊ 44 καὶ ὃς *⸂ἐὰν⸃ θέλῃ *⸂2ὑμῶν γενέσθαι⸃ πρῶτος, ἔσται πάντων δοῦλος. 45 Καὶ γὰρ ὁ υἱὸς τοῦ ἀνθρώπου οὐκ ἦλθεν διακονηθῆναι, ἀλλὰ διακονῆσαι, καὶ δοῦναι τὴν ψυχὴν αὐτοῦ λύτρον ἀντὶ πολλῶν.

46 Καὶ ἔρχονται εἰς Ἰεριχώ· καὶ ἐκπορευομένου αὐτοῦ ἀπὸ Ἰεριχώ, καὶ τῶν μαθητῶν αὐτοῦ, καὶ ὄχλου ἱκανοῦ, *⸆ υἱὸς Τιμαίου *⸂Βαρτίμαιος ὁ τυφλὸς ἐκάθητο παρὰ τὴν ὁδὸν προσαιτῶν.⸃ 47 Καὶ ἀκούσας ὅτι Ἰησοῦς ὁ Ναζωραῖός ἐστιν, ἤρξατο κράζειν καὶ λέγειν, *⸂Ὁ υἱὸς⸃ Δαυίδ, Ἰησοῦ, ἐλέησόν με. 48 Καὶ ἐπετίμων αὐτῷ πολλοί, ἵνα σιωπήσῃ· ὁ δὲ πολλῷ μᾶλλον ἔκραζεν, Υἱὲ Δαυίδ, ἐλέησόν με. 49 Καὶ στὰς ὁ Ἰησοῦς εἶπεν *⸂αὐτὸν φωνηθῆναι·⸃ καὶ φωνοῦσιν τὸν τυφλόν, λέγοντες αὐτῷ, Θάρσει· *⸂2ἔγειραι,⸃ φωνεῖ σε. 50 Ὁ δὲ ἀποβαλὼν τὸ ἱμάτιον αὐτοῦ *⸂ἀναστὰς⸃ ἦλθεν πρὸς τὸν Ἰησοῦν. 51  *⸂Καὶ ἀποκριθεὶς λέγει αὐτῷ ὁ Ἰησοῦς,⸃ Τί *⸉θέλεις ποιήσω σοί;⸊ Ὁ δὲ τυφλὸς εἶπεν αὐτῷ, Ῥαββουνί, ἵνα ἀναβλέψω. 52  *⸂Ὁ δὲ⸃ Ἰησοῦς εἶπεν αὐτῷ, Ὕπαγε· ἡ πίστις σου σέσωκέν σε. Καὶ *⸂2εὐθέως⸃ ἀνέβλεψεν, καὶ *⸂3ἠκολούθει τῷ Ἰησοῦ⸃ ἐν τῇ ὁδῷ.

11

1 Καὶ ὅτε ἐγγίζουσιν εἰς Ἱερουσαλήμ, εἰς Βηθσφαγὴ καὶ Βηθανίαν, πρὸς τὸ ὄρος τῶν Ἐλαιῶν, ἀποστέλλει δύο τῶν μαθητῶν αὐτοῦ, 2 καὶ λέγει αὐτοῖς, Ὑπάγετε εἰς τὴν κώμην τὴν κατέναντι ὑμῶν· καὶ *⸂εὐθέως⸃ εἰσπορευόμενοι εἰς αὐτὴν εὑρήσετε πῶλον δεδεμένον, ἐφ᾽ ὃν οὐδεὶς *⸆ ἀνθρώπων *⸂2κεκάθικεν·⸃ *⸂3λύσαντες αὐτὸν ἀγάγετε.⸃ 3 Καὶ ἐάν τις ὑμῖν εἴπῃ, Τί ποιεῖτε τοῦτο; εἴπατε, *⸋ὅτι⸌ Ὁ κύριος αὐτοῦ χρείαν ἔχει· καὶ *⸂εὐθέως⸃ αὐτὸν *⸂2ἀποστέλλει⸃ *⸆ ὧδε. 4  *⸂Ἀπῆλθον δὲ⸃ καὶ εὗρον *⸆ πῶλον δεδεμένον πρὸς *⸋τὴν⸌ θύραν ἔξω ἐπὶ τοῦ ἀμφόδου, καὶ λύουσιν αὐτόν. 5 Καί τινες τῶν ἐκεῖ ἑστηκότων ἔλεγον αὐτοῖς, Τί ποιεῖτε λύοντες τὸν πῶλον; 6 Οἱ δὲ εἶπον αὐτοῖς καθὼς *⸂ἐνετείλατο⸃ ὁ Ἰησοῦς· καὶ ἀφῆκαν αὐτούς. 7 Καὶ *⸂ἤγαγον⸃ τὸν πῶλον πρὸς τὸν Ἰησοῦν, καὶ *⸂2ἐπέβαλον⸃ αὐτῷ τὰ ἱμάτια αὐτῶν, καὶ ἐκάθισεν ἐπ᾽ *⸂3αὐτῷ.⸃ 8  *⸂Πολλοὶ δὲ⸃ τὰ ἱμάτια αὐτῶν ἔστρωσαν εἰς τὴν ὁδόν· ἄλλοι δὲ στοιβάδας *⸂2ἔκοπτον ἐκ τῶν δένδρων,⸃ *⸋καὶ ἐστρώννυον εἰς τὴν ὁδόν.⸌ 9 Καὶ οἱ προάγοντες καὶ οἱ ἀκολουθοῦντες ἔκραζον, *⸋λέγοντες,⸌ Ὡσαννά. Εὐλογημένος ὁ ἐρχόμενος ἐν ὀνόματι κυρίου. 10 Εὐλογημένη ἡ ἐρχομένη βασιλεία *⸋ἐν ὀνόματι κυρίου⸌ τοῦ πατρὸς ἡμῶν Δαυίδ. Ὡσαννὰ ἐν τοῖς ὑψίστοις.

11 Καὶ εἰσῆλθεν εἰς Ἱεροσόλυμα *⸋ὁ Ἰησοῦς,⸌ *⸋2καὶ⸌ εἰς τὸ ἱερόν· καὶ περιβλεψάμενος πάντα, *⸂ὀψίας⸃ ἤδη οὔσης τῆς ὥρας, ἐξῆλθεν εἰς Βηθανίαν μετὰ τῶν δώδεκα.

12 Καὶ τῇ ἐπαύριον ἐξελθόντων αὐτῶν ἀπὸ Βηθανίας, ἐπείνασεν. 13 Καὶ ἰδὼν συκῆν *⸆ μακρόθεν, ἔχουσαν φύλλα, ἦλθεν εἰ ἄρα *⸉εὑρήσει τι⸊ ἐν αὐτῇ· καὶ ἐλθὼν ἐπ᾽ αὐτήν, οὐδὲν εὗρεν εἰ μὴ φύλλα· *⸂οὐ γὰρ ἦν καιρὸς⸃ σύκων. 14 Καὶ ἀποκριθεὶς *⸋ὁ Ἰησοῦς⸌ εἶπεν αὐτῇ, Μηκέτι *⸉ἐκ σοῦ εἰς τὸν αἰῶνα⸊ μηδεὶς καρπὸν *⸂φάγοι.⸃ Καὶ ἤκουον οἱ μαθηταὶ αὐτοῦ.

15 Καὶ ἔρχονται εἰς Ἱεροσόλυμα· καὶ εἰσελθὼν *⸋ὁ Ἰησοῦς⸌ εἰς τὸ ἱερὸν ἤρξατο ἐκβάλλειν τοὺς πωλοῦντας καὶ *⸆ ἀγοράζοντας ἐν τῷ ἱερῷ· καὶ τὰς τραπέζας τῶν κολλυβιστῶν, καὶ τὰς καθέδρας τῶν πωλούντων τὰς περιστερὰς κατέστρεψεν· 16 καὶ οὐκ ἤφιεν ἵνα τις διενέγκῃ σκεῦος διὰ τοῦ ἱεροῦ. 17 Καὶ ἐδίδασκεν, *⸂λέγων⸃ *⸋αὐτοῖς,⸌ Οὐ γέγραπται ὅτι Ὁ οἶκός μου οἶκος προσευχῆς κληθήσεται πᾶσιν τοῖς ἔθνεσιν; Ὑμεῖς δὲ *⸂2ἐποιήσατε⸃ αὐτὸν σπήλαιον λῃστῶν. 18 Καὶ ἤκουσαν *⸉οἱ γραμματεῖς καὶ οἱ ἀρχιερεῖς,⸊ καὶ ἐζήτουν πῶς αὐτὸν *⸂ἀπολέσωσιν·⸃ ἐφοβοῦντο γὰρ αὐτόν, *⸂2ὅτι πᾶς⸃ ὁ ὄχλος ἐξεπλήσσετο ἐπὶ τῇ διδαχῇ αὐτοῦ.

19 Καὶ *⸂ὅτε⸃ ὀψὲ ἐγένετο, *⸂2ἐξεπορεύετο⸃ ἔξω τῆς πόλεως.

20 Καὶ *⸉πρωῒ παραπορευόμενοι,⸊ εἶδον τὴν συκῆν ἐξηραμμένην ἐκ ῥιζῶν. 21 Καὶ ἀναμνησθεὶς ὁ Πέτρος λέγει αὐτῷ, Ῥαββί, ἴδε, ἡ συκῆ ἣν κατηράσω ἐξήρανται. 22 Καὶ ἀποκριθεὶς *⸋ὁ⸌ Ἰησοῦς λέγει αὐτοῖς, Ἔχετε πίστιν θεοῦ. 23 Ἀμὴν *⸋γὰρ⸌ λέγω ὑμῖν ὅτι ὃς ἂν εἴπῃ τῷ ὄρει τούτῳ, Ἄρθητι, καὶ βλήθητι εἰς τὴν θάλασσαν, καὶ μὴ διακριθῇ ἐν τῇ καρδίᾳ αὐτοῦ, ἀλλὰ *⸂πιστεύσῃ⸃ ὅτι *⸂2ἃ⸃ *⸂3λέγει⸃ γίνεται· ἔσται αὐτῷ *⸋2ὃ ἐὰν εἴπῃ.⸌ 24 Διὰ τοῦτο λέγω ὑμῖν, Πάντα ὅσα *⸂ἂν προσευχόμενοι αἰτῆσθε,⸃ πιστεύετε ὅτι *⸂2λαμβάνετε,⸃ καὶ ἔσται ὑμῖν. 25 Καὶ ὅταν *⸂στήκητε⸃ προσευχόμενοι, ἀφίετε εἴ τι ἔχετε κατά τινος· ἵνα καὶ ὁ πατὴρ ὑμῶν ὁ ἐν τοῖς οὐρανοῖς ἀφῇ ὑμῖν τὰ παραπτώματα ὑμῶν. 26  *⸋Εἰ δὲ ὑμεῖς οὐκ ἀφίετε, οὐδὲ ὁ πατὴρ ὑμῶν ὁ ἐν τοῖς οὐρανοῖς ἀφήσει τὰ παραπτώματα ὑμῶν.⸌

27 Καὶ ἔρχονται πάλιν εἰς Ἱεροσόλυμα· καὶ ἐν τῷ ἱερῷ περιπατοῦντος αὐτοῦ, ἔρχονται πρὸς αὐτὸν οἱ ἀρχιερεῖς καὶ οἱ γραμματεῖς καὶ οἱ πρεσβύτεροι, 28 καὶ *⸂λέγουσιν⸃ αὐτῷ, Ἐν ποίᾳ ἐξουσίᾳ ταῦτα ποιεῖς; *⸂2Καὶ⸃ τίς σοι *⸉τὴν ἐξουσίαν ταύτην ἔδωκεν⸊ ἵνα ταῦτα ποιῇς; 29 Ὁ δὲ Ἰησοῦς *⸋ἀποκριθεὶς⸌ εἶπεν αὐτοῖς, Ἐπερωτήσω ὑμᾶς *⸂καὶ ἐγὼ⸃ ἕνα λόγον, καὶ ἀποκρίθητέ μοι, καὶ ἐρῶ ὑμῖν ἐν ποίᾳ ἐξουσίᾳ ταῦτα ποιῶ. 30 Τὸ βάπτισμα *⸆ Ἰωάννου ἐξ οὐρανοῦ ἦν, ἢ ἐξ ἀνθρώπων; *⸋Ἀποκρίθητέ μοι.⸌ 31 Καὶ *⸂ἐλογίζοντο⸃ πρὸς ἑαυτούς, λέγοντες, *⸆ Ἐὰν εἴπωμεν, Ἐξ οὐρανοῦ, ἐρεῖ, Διὰ τί *⸋οὖν⸌ οὐκ ἐπιστεύσατε αὐτῷ; 32 Ἀλλ᾽ *⸆ εἴπωμεν, Ἐξ ἀνθρώπων, ἐφοβοῦντο τὸν *⸂λαόν·⸃ ἅπαντες γὰρ εἶχον τὸν Ἰωάννην, *⸉ὅτι ὄντως⸊ προφήτης ἦν. 33 Καὶ ἀποκριθέντες *⸉λέγουσιν τῷ Ἰησοῦ,⸊ Οὐκ οἴδαμεν. Καὶ ὁ Ἰησοῦς *⸋ἀποκριθεὶς⸌ λέγει αὐτοῖς, Οὐδὲ ἐγὼ λέγω ὑμῖν ἐν ποίᾳ ἐξουσίᾳ ταῦτα ποιῶ.

12

1 Καὶ ἤρξατο αὐτοῖς ἐν παραβολαῖς *⸂λέγειν,⸃ Ἀμπελῶνα *⸉ἐφύτευσεν ἄνθρωπος,⸊ καὶ περιέθηκεν φραγμόν, καὶ ὤρυξεν ὑπολήνιον, καὶ ᾠκοδόμησεν πύργον, καὶ ἐξέδοτο αὐτὸν γεωργοῖς, καὶ ἀπεδήμησεν. 2 Καὶ ἀπέστειλεν πρὸς τοὺς γεωργοὺς τῷ καιρῷ δοῦλον, ἵνα παρὰ τῶν γεωργῶν λάβῃ ἀπὸ *⸂τοῦ καρποῦ⸃ τοῦ ἀμπελῶνος. 3  *⸂Οἱ δὲ λαβόντες αὐτὸν⸃ ἔδειραν, καὶ ἀπέστειλαν κενόν. 4 Καὶ πάλιν ἀπέστειλεν πρὸς αὐτοὺς ἄλλον δοῦλον· κἀκεῖνον *⸋λιθοβολήσαντες⸌ ἐκεφαλαίωσαν, καὶ *⸂ἀπέστειλαν ἠτιμωμένον.⸃ 5 Καὶ *⸋πάλιν⸌ ἄλλον ἀπέστειλεν· κἀκεῖνον ἀπέκτειναν· καὶ πολλοὺς ἄλλους, *⸂τοὺς μὲν δέροντες, τοὺς⸃ δὲ ἀποκτένοντες. 6 Ἔτι *⸋οὖν⸌ *⸉ἕνα υἱὸν ἔχων ἀγαπητὸν *⸋2αὐτοῦ,⸊⸌ ἀπέστειλεν *⸋3καὶ⸌ αὐτὸν *⸉2πρὸς αὐτοὺς ἔσχατον,⸊ λέγων ὅτι Ἐντραπήσονται τὸν υἱόν μου. 7 Ἐκεῖνοι δὲ οἱ γεωργοὶ *⸉εἶπον πρὸς ἑαυτοὺς⸊ ὅτι Οὗτός ἐστιν ὁ κληρονόμος· δεῦτε, ἀποκτείνωμεν αὐτόν, καὶ ἡμῶν ἔσται ἡ κληρονομία. 8 Καὶ λαβόντες *⸉αὐτὸν ἀπέκτειναν,⸊ καὶ ἐξέβαλον *⸆ ἔξω τοῦ ἀμπελῶνος. 9 Τί *⸋οὖν⸌ ποιήσει ὁ κύριος τοῦ ἀμπελῶνος; Ἐλεύσεται καὶ ἀπολέσει τοὺς γεωργούς, καὶ δώσει τὸν ἀμπελῶνα ἄλλοις. 10 Οὐδὲ τὴν γραφὴν ταύτην ἀνέγνωτε, Λίθον ὃν ἀπεδοκίμασαν οἱ οἰκοδομοῦντες, οὗτος ἐγενήθη εἰς κεφαλὴν γωνίας· 11 παρὰ κυρίου ἐγένετο αὕτη, καὶ ἔστιν θαυμαστὴ ἐν ὀφθαλμοῖς ἡμῶν; 12 Καὶ ἐζήτουν αὐτὸν κρατῆσαι, καὶ ἐφοβήθησαν τὸν ὄχλον· ἔγνωσαν γὰρ ὅτι πρὸς αὐτοὺς τὴν παραβολὴν εἶπεν· καὶ ἀφέντες αὐτὸν ἀπῆλθον.

13 Καὶ ἀποστέλλουσιν πρὸς αὐτόν τινας τῶν Φαρισαίων καὶ τῶν Ἡρῳδιανῶν, ἵνα αὐτὸν ἀγρεύσωσιν λόγῳ. 14  *⸂Οἱ δὲ ἐλθόντες⸃ λέγουσιν αὐτῷ, Διδάσκαλε, οἴδαμεν ὅτι ἀληθὴς εἶ, καὶ οὐ μέλει σοι περὶ οὐδενός· οὐ γὰρ βλέπεις εἰς πρόσωπον ἀνθρώπων, ἀλλ᾽ ἐπ᾽ ἀληθείας τὴν ὁδὸν τοῦ θεοῦ διδάσκεις· ἔξεστιν *⸉κῆνσον Καίσαρι δοῦναι⸊ ἢ οὔ; 15 Δῶμεν, ἢ μὴ δῶμεν; Ὁ δὲ εἰδὼς αὐτῶν τὴν ὑπόκρισιν εἶπεν αὐτοῖς, Τί με πειράζετε; Φέρετέ μοι δηνάριον, ἵνα ἴδω. 16 Οἱ δὲ ἤνεγκαν. Καὶ λέγει αὐτοῖς, Τίνος ἡ εἰκὼν αὕτη καὶ ἡ ἐπιγραφή; Οἱ δὲ εἶπον αὐτῷ, Καίσαρος. 17  *⸂Καὶ ἀποκριθεὶς ὁ Ἰησοῦς⸃ εἶπεν *⸋αὐτοῖς,⸌ *⸉Ἀπόδοτε τὰ Καίσαρος⸊ Καίσαρι, καὶ τὰ τοῦ θεοῦ τῷ θεῷ. Καὶ *⸂2ἐθαύμασαν⸃ ἐπ᾽ αὐτῷ.

18 Καὶ ἔρχονται Σαδδουκαῖοι πρὸς αὐτόν, οἵτινες λέγουσιν ἀνάστασιν μὴ εἶναι· καὶ *⸂ἐπηρώτησαν⸃ αὐτόν, λέγοντες, 19 Διδάσκαλε, Μωσῆς ἔγραψεν ἡμῖν, ὅτι ἐάν τινος ἀδελφὸς ἀποθάνῃ, καὶ καταλίπῃ γυναῖκα, καὶ *⸂τέκνα μὴ ἀφῇ,⸃ ἵνα λάβῃ ὁ ἀδελφὸς αὐτοῦ τὴν γυναῖκα *⸋αὐτοῦ,⸌ καὶ ἐξαναστήσῃ σπέρμα τῷ ἀδελφῷ αὐτοῦ· 20 ἑπτὰ ἀδελφοὶ ἦσαν· καὶ ὁ πρῶτος ἔλαβεν γυναῖκα, καὶ ἀποθνῄσκων οὐκ ἀφῆκεν σπέρμα· 21 καὶ ὁ δεύτερος ἔλαβεν αὐτήν, καὶ ἀπέθανεν, *⸂καὶ οὐδὲ αὐτὸς ἀφῆκεν⸃ σπέρμα· καὶ ὁ τρίτος ὡσαύτως. 22 Καὶ *⸂ἔλαβον αὐτὴν οἱ ἑπτά, καὶ⸃ οὐκ ἀφῆκαν σπέρμα. *⸂2Ἐσχάτη⸃ πάντων *⸉ἀπέθανεν καὶ ἡ γυνή.⸊ 23 Ἐν τῇ *⸆ ἀναστάσει, *⸂ὅταν ἀναστῶσιν,⸃ τίνος αὐτῶν ἔσται γυνή; Οἱ γὰρ ἑπτὰ ἔσχον αὐτὴν γυναῖκα. 24  *⸂Καὶ ἀποκριθεὶς ὁ Ἰησοῦς εἶπεν αὐτοῖς,⸃ Οὐ διὰ τοῦτο πλανᾶσθε, μὴ εἰδότες τὰς γραφάς, μηδὲ τὴν δύναμιν τοῦ θεοῦ; 25 Ὅταν γὰρ ἐκ νεκρῶν ἀναστῶσιν, οὔτε γαμοῦσιν, οὔτε γαμίσκονται, ἀλλ᾽ εἰσὶν ὡς ἄγγελοι *⸋οἱ⸌ ἐν τοῖς οὐρανοῖς. 26 Περὶ δὲ τῶν νεκρῶν, ὅτι ἐγείρονται, οὐκ ἀνέγνωτε ἐν τῇ βίβλῳ Μωσέως, ἐπὶ *⸂τοῦ⸃ βάτου, *⸂2ὡς⸃ εἶπεν αὐτῷ ὁ θεός, λέγων, Ἐγὼ *⸂3ὁ θεὸς Ἀβραάμ, καὶ ὁ θεὸς Ἰσαάκ, καὶ ὁ θεὸς Ἰακώβ;⸃ 27 Οὐκ ἔστιν *⸋ὁ⸌ θεὸς νεκρῶν, ἀλλὰ *⸋2θεὸς⸌ ζώντων· *⸋3ὑμεῖς οὖν⸌ πολὺ πλανᾶσθε.

28 Καὶ προσελθὼν εἷς τῶν γραμματέων, ἀκούσας αὐτῶν συζητούντων, *⸂εἰδὼς⸃ ὅτι καλῶς *⸉αὐτοῖς ἀπεκρίθη,⸊ ἐπηρώτησεν αὐτόν, Ποία ἐστὶν *⸂2πρώτη πάντων ἐντολή;⸃ 29  *⸂Ὁ δὲ Ἰησοῦς ἀπεκρίθη⸃ *⸋αὐτῷ⸌ ὅτι Πρώτη *⸂2πάντων⸃ τῶν ἐντολῶν, *⸆ Ἄκουε, Ἰσραήλ· κύριος ὁ θεὸς *⸂3ἡμῶν,⸃ κύριος εἷς ἐστίν· 30 καὶ ἀγαπήσεις κύριον τὸν θεόν σου ἐξ ὅλης *⸋τῆς⸌ καρδίας σου, καὶ ἐξ ὅλης τῆς ψυχῆς σου, καὶ ἐξ ὅλης τῆς διανοίας σου, καὶ ἐξ ὅλης τῆς ἰσχύος σου. *⸋2Αὕτη πρώτη ἐντολή.⸌ 31  *⸋Καὶ⸌ δευτέρα *⸋2ὁμοία⸌ αὕτη, Ἀγαπήσεις τὸν πλησίον σου ὡς σεαυτόν. Μείζων τούτων ἄλλη ἐντολὴ οὐκ ἔστιν. 32  *⸋Καὶ⸌ εἶπεν αὐτῷ ὁ γραμματεύς, Καλῶς, διδάσκαλε, ἐπ᾽ ἀληθείας εἶπας ὅτι εἷς ἐστιν, *⸆ καὶ οὐκ ἔστιν ἄλλος πλὴν αὐτοῦ· 33 καὶ τὸ ἀγαπᾷν αὐτὸν ἐξ ὅλης *⸋τῆς⸌ καρδίας, καὶ ἐξ ὅλης τῆς συνέσεως, *⸋2καὶ ἐξ ὅλης τῆς ψυχῆς,⸌ καὶ ἐξ ὅλης τῆς ἰσχύος, καὶ τὸ ἀγαπᾷν τὸν πλησίον ὡς ἑαυτόν, *⸂πλεῖόν⸃ ἐστιν πάντων τῶν ὁλοκαυτωμάτων καὶ *⸆ θυσιῶν. 34 Καὶ ὁ Ἰησοῦς ἰδὼν *⸋αὐτὸν⸌ ὅτι νουνεχῶς ἀπεκρίθη, εἶπεν αὐτῷ, Οὐ μακρὰν εἶ ἀπὸ τῆς βασιλείας τοῦ θεοῦ. Καὶ οὐδεὶς οὐκέτι ἐτόλμα αὐτὸν ἐπερωτῆσαι. 35 Καὶ ἀποκριθεὶς ὁ Ἰησοῦς ἔλεγεν, διδάσκων ἐν τῷ ἱερῷ, Πῶς λέγουσιν οἱ γραμματεῖς ὅτι ὁ χριστὸς υἱός *⸉ἐστιν Δαυίδ;⸊ 36 Αὐτὸς *⸋γὰρ⸌ Δαυὶδ εἶπεν ἐν *⸂πνεύματι ἁγίῳ,⸃ *⸂2Λέγει⸃ *⸋2ὁ⸌ κύριος τῷ κυρίῳ μου, Κάθου ἐκ δεξιῶν μου, ἕως ἂν θῶ τοὺς ἐχθρούς σου *⸂3ὑποπόδιον⸃ τῶν ποδῶν σου. 37 Αὐτὸς *⸋οὖν⸌ Δαυὶδ λέγει αὐτὸν κύριον· καὶ πόθεν *⸉υἱὸς αὐτοῦ ἐστιν;⸊ Καὶ ὁ πολὺς ὄχλος ἤκουεν αὐτοῦ ἡδέως.

38 Καὶ *⸂ἔλεγεν αὐτοῖς ἐν τῇ διδαχῇ αὐτοῦ,⸃ Βλέπετε ἀπὸ τῶν γραμματέων, τῶν θελόντων ἐν στολαῖς περιπατεῖν, καὶ ἀσπασμοὺς ἐν ταῖς ἀγοραῖς, 39 καὶ πρωτοκαθεδρίας ἐν ταῖς συναγωγαῖς, καὶ πρωτοκλισίας ἐν τοῖς δείπνοις· 40 οἱ κατεσθίοντες τὰς οἰκίας τῶν χηρῶν, καὶ προφάσει μακρὰ προσευχόμενοι· οὗτοι λήψονται περισσότερον κρίμα.

41 Καὶ καθίσας *⸋ὁ Ἰησοῦς⸌ *⸂κατέναντι⸃ τοῦ γαζοφυλακίου ἐθεώρει πῶς ὁ ὄχλος βάλλει χαλκὸν εἰς τὸ γαζοφυλάκιον· καὶ πολλοὶ πλούσιοι *⸂2ἔβαλλον⸃ πολλά. 42 Καὶ ἐλθοῦσα μία χήρα πτωχὴ ἔβαλεν λεπτὰ δύο, ὅ ἐστιν κοδράντης. 43 Καὶ προσκαλεσάμενος τοὺς μαθητὰς αὐτοῦ, *⸂λέγει⸃ αὐτοῖς, Ἀμὴν λέγω ὑμῖν ὅτι ἡ χήρα αὕτη ἡ πτωχὴ πλεῖον πάντων *⸂2βέβληκεν⸃ τῶν *⸂3βαλλόντων⸃ εἰς τὸ γαζοφυλάκιον· 44 πάντες γὰρ ἐκ τοῦ περισσεύοντος αὐτοῖς ἔβαλον· αὕτη δὲ ἐκ τῆς ὑστερήσεως αὐτῆς πάντα ὅσα εἶχεν ἔβαλεν, ὅλον τὸν βίον αὐτῆς.

13

1 Καὶ ἐκπορευομένου αὐτοῦ ἐκ τοῦ ἱεροῦ, λέγει αὐτῷ εἷς τῶν μαθητῶν αὐτοῦ, Διδάσκαλε, ἴδε, ποταποὶ λίθοι καὶ ποταπαὶ οἰκοδομαί. 2 Καὶ *⸂ὁ Ἰησοῦς ἀποκριθεὶς⸃ εἶπεν αὐτῷ, Βλέπεις ταύτας τὰς μεγάλας οἰκοδομάς; Οὐ μὴ ἀφεθῇ *⸆ λίθος ἐπὶ *⸂2λίθῳ,⸃ ὃς οὐ μὴ καταλυθῇ.

3 Καὶ καθημένου αὐτοῦ εἰς τὸ ὄρος τῶν ἐλαιῶν κατέναντι τοῦ ἱεροῦ, *⸂ἐπηρώτων⸃ αὐτὸν κατ᾽ ἰδίαν Πέτρος καὶ Ἰάκωβος καὶ Ἰωάννης καὶ Ἀνδρέας, 4 Εἰπὲ ἡμῖν, πότε ταῦτα ἔσται; Καὶ τί τὸ σημεῖον ὅταν μέλλῃ *⸉πάντα ταῦτα συντελεῖσθαι;⸊ 5 Ὁ δὲ Ἰησοῦς *⸋ἀποκριθεὶς⸌ *⸉αὐτοῖς ἤρξατο λέγειν,⸊ Βλέπετε μή τις ὑμᾶς πλανήσῃ. 6 Πολλοὶ *⸋γὰρ⸌ ἐλεύσονται ἐπὶ τῷ ὀνόματί μου, λέγοντες ὅτι Ἐγώ εἰμι· καὶ πολλοὺς πλανήσουσιν. 7 Ὅταν δὲ *⸂ἀκούσητε⸃ πολέμους καὶ ἀκοὰς πολέμων, μὴ θροεῖσθε· δεῖ *⸋γὰρ⸌ γενέσθαι· ἀλλ᾽ οὔπω τὸ τέλος. 8 Ἐγερθήσεται γὰρ ἔθνος ἐπὶ ἔθνος, καὶ βασιλεία ἐπὶ βασιλείαν· *⸂καὶ ἔσονται σεισμοὶ κατὰ τόπους, καὶ ἔσονται⸃ λιμοὶ *⸋καὶ ταραχαί·⸌ *⸂2ἀρχαὶ⸃ ὠδίνων ταῦτα.

9 Βλέπετε δὲ ὑμεῖς ἑαυτούς· παραδώσουσιν *⸋γὰρ⸌ ὑμᾶς εἰς συνέδρια, καὶ εἰς συναγωγὰς δαρήσεσθε, καὶ ἐπὶ ἡγεμόνων καὶ βασιλέων *⸂σταθήσεσθε⸃ ἕνεκεν ἐμοῦ, εἰς μαρτύριον αὐτοῖς. 10 Καὶ εἰς πάντα τὰ ἔθνη *⸉δεῖ πρῶτον⸊ κηρυχθῆναι τὸ εὐαγγέλιον. 11  *⸂Ὅταν δὲ⸃ *⸂2ἀγάγωσιν⸃ ὑμᾶς παραδιδόντες, μὴ προμεριμνᾶτε τί *⸂3λαλήσητε,⸃ *⸋μηδὲ μελετᾶτε·⸌ ἀλλ᾽ ὃ ἐὰν δοθῇ ὑμῖν ἐν ἐκείνῃ τῇ ὥρᾳ, τοῦτο λαλεῖτε· οὐ γάρ ἐστε ὑμεῖς οἱ λαλοῦντες, ἀλλὰ τὸ πνεῦμα τὸ ἅγιον. 12  *⸂Παραδώσει δὲ⸃ ἀδελφὸς ἀδελφὸν εἰς θάνατον, καὶ πατὴρ τέκνον· καὶ ἐπαναστήσονται τέκνα ἐπὶ γονεῖς, καὶ θανατώσουσιν αὐτούς· 13 καὶ ἔσεσθε μισούμενοι ὑπὸ πάντων διὰ τὸ ὄνομά μου· ὁ δὲ ὑπομείνας εἰς τέλος, οὗτος σωθήσεται.

14 Ὅταν δὲ ἴδητε τὸ βδέλυγμα τῆς ἐρημώσεως, *⸋τὸ ῥηθὲν ὑπὸ Δανιὴλ τοῦ προφήτου,⸌ *⸂ἑστὼς⸃ ὅπου οὐ δεῖ—ὁ ἀναγινώσκων νοείτω—τότε οἱ ἐν τῇ Ἰουδαίᾳ φευγέτωσαν εἰς τὰ ὄρη· 15 ὁ *⸋δὲ⸌ ἐπὶ τοῦ δώματος μὴ καταβάτω *⸋2εἰς τὴν οἰκίαν,⸌ μηδὲ εἰσελθέτω *⸉ἆραί τι⸊ ἐκ τῆς οἰκίας αὐτοῦ· 16 καὶ ὁ εἰς τὸν ἀγρὸν *⸋ὢν⸌ μὴ ἐπιστρεψάτω εἰς τὰ ὀπίσω, ἆραι τὸ ἱμάτιον αὐτοῦ. 17 Οὐαὶ δὲ ταῖς ἐν γαστρὶ ἐχούσαις καὶ ταῖς θηλαζούσαις ἐν ἐκείναις ταῖς ἡμέραις. 18 Προσεύχεσθε δὲ ἵνα μὴ γένηται *⸋ἡ φυγὴ ὑμῶν⸌ χειμῶνος. 19 Ἔσονται γὰρ αἱ ἡμέραι ἐκεῖναι θλίψις, οἵα οὐ γέγονεν τοιαύτη ἀπ᾽ ἀρχῆς κτίσεως *⸂ἧς⸃ ἔκτισεν ὁ θεὸς ἕως τοῦ νῦν, καὶ οὐ μὴ γένηται. 20 Καὶ εἰ μὴ *⸉κύριος ἐκολόβωσεν⸊ τὰς ἡμέρας, οὐκ ἂν ἐσώθη πᾶσα σάρξ· ἀλλὰ διὰ τοὺς ἐκλεκτούς, οὓς ἐξελέξατο, ἐκολόβωσεν τὰς ἡμέρας. 21  *⸆ Τότε ἐάν τις ὑμῖν εἴπῃ, *⸂Ἰδού, ὧδε ὁ χριστός, *⸋ἢ⸌ Ἰδού,⸃ ἐκεῖ, μὴ *⸂2πιστεύετε.⸃ 22 Ἐγερθήσονται *⸂γὰρ⸃ ψευδόχριστοι καὶ ψευδοπροφῆται, καὶ *⸂2δώσουσιν⸃ σημεῖα καὶ τέρατα, πρὸς τὸ ἀποπλανᾷν, εἰ δυνατόν, *⸋καὶ⸌ τοὺς ἐκλεκτούς. 23 Ὑμεῖς δὲ βλέπετε· *⸋ἰδού,⸌ προείρηκα ὑμῖν πάντα.

24 Ἀλλ᾽ ἐν ἐκείναις ταῖς ἡμέραις, μετὰ τὴν θλίψιν ἐκείνην, ὁ ἥλιος σκοτισθήσεται, καὶ ἡ σελήνη οὐ δώσει τὸ φέγγος αὐτῆς, 25 καὶ *⸂οἱ ἀστέρες τοῦ οὐρανοῦ ἔσονται ἐκπίπτοντες,⸃ καὶ αἱ δυνάμεις αἱ ἐν τοῖς οὐρανοῖς σαλευθήσονται. 26 Καὶ τότε ὄψονται τὸν υἱὸν τοῦ ἀνθρώπου ἐρχόμενον ἐν νεφέλαις μετὰ δυνάμεως πολλῆς καὶ δόξης. 27 Καὶ τότε ἀποστελεῖ τοὺς ἀγγέλους *⸋αὐτοῦ,⸌ καὶ ἐπισυνάξει τοὺς ἐκλεκτοὺς *⸋2αὐτοῦ⸌ ἐκ τῶν τεσσάρων ἀνέμων, ἀπ᾽ ἄκρου γῆς ἕως ἄκρου οὐρανοῦ.

28 Ἀπὸ δὲ τῆς συκῆς μάθετε τὴν παραβολήν· ὅταν *⸉αὐτῆς ἤδη ὁ κλάδος⸊ ἁπαλὸς γένηται καὶ ἐκφύῃ τὰ φύλλα, *⸂γινώσκετε⸃ ὅτι ἐγγὺς τὸ θέρος ἐστίν· 29 οὕτως καὶ ὑμεῖς, ὅταν *⸉ταῦτα ἴδητε⸊ γινόμενα, γινώσκετε ὅτι ἐγγύς ἐστιν ἐπὶ θύραις. 30 Ἀμὴν λέγω ὑμῖν ὅτι οὐ μὴ παρέλθῃ ἡ γενεὰ αὕτη, μέχρι οὗ *⸉πάντα ταῦτα⸊ γένηται. 31 Ὁ οὐρανὸς καὶ ἡ γῆ *⸂παρελεύσεται·⸃ οἱ δὲ λόγοι μου οὐ *⸋μὴ⸌ *⸂2παρέλθωσιν.⸃ 32 Περὶ δὲ τῆς ἡμέρας ἐκείνης *⸂ἢ⸃ *⸆ ὥρας οὐδεὶς οἶδεν, οὐδὲ οἱ ἄγγελοι *⸋οἱ⸌ ἐν *⸆2 οὐρανῷ, οὐδὲ ὁ υἱός, εἰ μὴ ὁ πατήρ. 33 Βλέπετε, ἀγρυπνεῖτε *⸂καὶ προσεύχεσθε·⸃ οὐκ οἴδατε γὰρ πότε ὁ καιρός ἐστιν. 34 Ὡς ἄνθρωπος ἀπόδημος ἀφεὶς τὴν οἰκίαν αὐτοῦ, καὶ δοὺς τοῖς δούλοις αὐτοῦ τὴν ἐξουσίαν, *⸋καὶ⸌ ἑκάστῳ τὸ ἔργον αὐτοῦ, καὶ τῷ θυρωρῷ ἐνετείλατο ἵνα γρηγορῇ. 35 Γρηγορεῖτε οὖν· οὐκ οἴδατε γὰρ πότε ὁ κύριος τῆς οἰκίας ἔρχεται, *⸆ ὀψέ, ἢ *⸂μεσονυκτίου,⸃ ἢ ἀλεκτοροφωνίας, ἢ πρωΐ· 36 μὴ ἐλθὼν ἐξαίφνης εὕρῃ ὑμᾶς καθεύδοντας. 37  *⸂Ἃ⸃ δὲ ὑμῖν λέγω πᾶσιν λέγω, Γρηγορεῖτε.

14

1 Ἦν δὲ τὸ Πάσχα καὶ τὰ ἄζυμα μετὰ δύο ἡμέρας· καὶ ἐζήτουν οἱ ἀρχιερεῖς καὶ οἱ γραμματεῖς πῶς αὐτὸν ἐν δόλῳ κρατήσαντες ἀποκτείνωσιν· 2 ἔλεγον *⸂δέ,⸃ Μὴ ἐν τῇ ἑορτῇ, μήποτε *⸉θόρυβος ἔσται⸊ τοῦ λαοῦ.

3 Καὶ ὄντος αὐτοῦ ἐν Βηθανίᾳ, ἐν τῇ οἰκίᾳ Σίμωνος τοῦ λεπροῦ, κατακειμένου αὐτοῦ, ἦλθεν γυνὴ ἔχουσα ἀλάβαστρον μύρου νάρδου πιστικῆς πολυτελοῦς· *⸋καὶ⸌ συντρίψασα *⸂τὸ⸃ ἀλάβαστρον, κατέχεεν αὐτοῦ *⸋2κατὰ⸌ τῆς κεφαλῆς. 4 Ἦσαν δέ τινες ἀγανακτοῦντες πρὸς ἑαυτούς, *⸋καὶ λέγοντες,⸌ Εἰς τί ἡ ἀπώλεια αὕτη τοῦ μύρου γέγονεν; 5 Ἠδύνατο γὰρ τοῦτο *⸆ πραθῆναι ἐπάνω *⸉τριακοσίων δηναρίων,⸊ καὶ δοθῆναι τοῖς πτωχοῖς. Καὶ ἐνεβριμῶντο αὐτῇ. 6 Ὁ δὲ Ἰησοῦς εἶπεν, Ἄφετε αὐτήν· τί αὐτῇ κόπους παρέχετε; Καλὸν ἔργον εἰργάσατο *⸂ἐν ἐμοί.⸃ 7 Πάντοτε γὰρ τοὺς πτωχοὺς ἔχετε μεθ᾽ ἑαυτῶν, καὶ ὅταν θέλητε δύνασθε *⸂αὐτοὺς⸃ *⸆ εὖ ποιῆσαι· ἐμὲ δὲ οὐ πάντοτε ἔχετε. 8 Ὃ *⸂ἔσχεν⸃ *⸋αὕτη⸌ ἐποίησεν· προέλαβεν μυρίσαι *⸉μου τὸ σῶμα⸊ εἰς τὸν ἐνταφιασμόν. 9 Ἀμὴν *⸋δὲ⸌ λέγω ὑμῖν, ὅπου *⸂ἐὰν⸃ κηρυχθῇ τὸ εὐαγγέλιον *⸋2τοῦτο⸌ εἰς ὅλον τὸν κόσμον, καὶ ὃ ἐποίησεν αὕτη λαληθήσεται εἰς μνημόσυνον αὐτῆς.

10 Καὶ *⸋ὁ⸌ Ἰούδας ὁ Ἰσκαριώτης, *⸆ εἷς τῶν δώδεκα, ἀπῆλθεν πρὸς τοὺς ἀρχιερεῖς, ἵνα *⸉παραδῷ αὐτὸν⸊ αὐτοῖς. 11 Οἱ δὲ ἀκούσαντες ἐχάρησαν, καὶ ἐπηγγείλαντο αὐτῷ *⸂ἀργύριον⸃ δοῦναι· καὶ ἐζήτει πῶς *⸉εὐκαίρως αὐτὸν παραδῷ.⸊

12 Καὶ τῇ πρώτῃ ἡμέρᾳ τῶν ἀζύμων, ὅτε τὸ Πάσχα ἔθυον, λέγουσιν αὐτῷ οἱ μαθηταὶ αὐτοῦ, Ποῦ θέλεις ἀπελθόντες *⸂ἑτοιμάσωμεν⸃ ἵνα φάγῃς τὸ Πάσχα; 13 Καὶ ἀποστέλλει δύο τῶν μαθητῶν αὐτοῦ, καὶ λέγει αὐτοῖς, Ὑπάγετε εἰς τὴν πόλιν, καὶ ἀπαντήσει ὑμῖν ἄνθρωπος κεράμιον ὕδατος βαστάζων· ἀκολουθήσατε αὐτῷ, 14 καὶ ὅπου *⸂ἐὰν⸃ εἰσέλθῃ, εἴπατε τῷ οἰκοδεσπότῃ ὅτι Ὁ διδάσκαλος λέγει, Ποῦ ἐστιν τὸ κατάλυμα, *⸆ ὅπου τὸ Πάσχα μετὰ τῶν μαθητῶν μου φάγω; 15 Καὶ αὐτὸς ὑμῖν δείξει ἀνώγεον μέγα ἐστρωμένον ἕτοιμον· *⸆ ἐκεῖ ἑτοιμάσατε ἡμῖν. 16 Καὶ ἐξῆλθον οἱ μαθηταὶ *⸋αὐτοῦ,⸌ καὶ ἦλθον εἰς τὴν πόλιν, καὶ εὗρον καθὼς εἶπεν αὐτοῖς, καὶ ἡτοίμασαν τὸ Πάσχα.

17 Καὶ ὀψίας γενομένης ἔρχεται μετὰ τῶν δώδεκα. 18 Καὶ ἀνακειμένων αὐτῶν καὶ ἐσθιόντων, *⸉εἶπεν ὁ Ἰησοῦς,⸊ Ἀμὴν λέγω ὑμῖν, ὅτι εἷς ἐξ ὑμῶν παραδώσει με, ὁ ἐσθίων μετ᾽ ἐμοῦ. 19  *⸋Οἱ δὲ⸌ ἤρξαντο λυπεῖσθαι, καὶ λέγειν αὐτῷ εἷς καθ᾽ εἷς, Μήτι ἐγώ; *⸋2Καὶ ἄλλος, Μήτι ἐγώ;⸌ 20 Ὁ δὲ *⸋ἀποκριθεὶς⸌ εἶπεν αὐτοῖς, Εἷς *⸋2ἐκ⸌ τῶν δώδεκα, ὁ ἐμβαπτόμενος μετ᾽ ἐμοῦ εἰς τὸ *⸆ τρυβλίον. 21  *⸆ Ὁ μὲν υἱὸς τοῦ ἀνθρώπου ὑπάγει, καθὼς γέγραπται περὶ αὐτοῦ· οὐαὶ δὲ τῷ ἀνθρώπῳ ἐκείνῳ δι᾽ οὗ ὁ υἱὸς τοῦ ἀνθρώπου παραδίδοται· καλὸν *⸋ἦν⸌ αὐτῷ εἰ οὐκ ἐγεννήθη ὁ ἄνθρωπος ἐκεῖνος.

22 Καὶ ἐσθιόντων αὐτῶν, λαβὼν *⸋ὁ Ἰησοῦς⸌ ἄρτον *⸆ εὐλογήσας ἔκλασεν, καὶ ἔδωκεν αὐτοῖς, καὶ εἶπεν, Λάβετε, *⸋2φάγετε·⸌ τοῦτό ἐστιν τὸ σῶμά μου. 23 Καὶ λαβὼν *⸋τὸ⸌ ποτήριον εὐχαριστήσας ἔδωκεν αὐτοῖς· καὶ ἔπιον ἐξ αὐτοῦ πάντες. 24 Καὶ εἶπεν αὐτοῖς, Τοῦτό ἐστιν τὸ αἷμά μου, *⸋τὸ⸌ τῆς *⸋2καινῆς⸌ διαθήκης, τὸ *⸂περὶ πολλῶν ἐκχυνόμενον.⸃ 25 Ἀμὴν λέγω ὑμῖν ὅτι οὐκέτι οὐ μὴ πίω ἐκ τοῦ γενήματος τῆς ἀμπέλου, ἕως τῆς ἡμέρας ἐκείνης ὅταν αὐτὸ πίνω καινὸν ἐν τῇ βασιλείᾳ τοῦ θεοῦ.

26 Καὶ ὑμνήσαντες ἐξῆλθον εἰς τὸ ὄρος τῶν Ἐλαιῶν.

27 Καὶ λέγει αὐτοῖς ὁ Ἰησοῦς ὅτι Πάντες σκανδαλισθήσεσθε *⸋ἐν ἐμοὶ ἐν τῇ νυκτὶ ταύτῃ·⸌ ὅτι γέγραπται, Πατάξω τὸν ποιμένα, καὶ *⸂διασκορπισθήσεται τὰ πρόβατα.⸃ 28  *⸂Ἀλλὰ μετὰ⸃ τὸ ἐγερθῆναί με, προάξω ὑμᾶς εἰς τὴν Γαλιλαίαν. 29 Ὁ δὲ Πέτρος ἔφη αὐτῷ, *⸉Καὶ εἰ⸊ πάντες σκανδαλισθήσονται, ἀλλ᾽ οὐκ ἐγώ. 30 Καὶ λέγει αὐτῷ ὁ Ἰησοῦς, Ἀμὴν λέγω σοι, ὅτι *⸋σὺ⸌ σήμερον *⸋2ἐν⸌ *⸉τῇ νυκτὶ ταύτῃ,⸊ πρὶν ἢ δὶς ἀλέκτορα φωνῆσαι, τρὶς *⸉2ἀπαρνήσῃ με.⸊ 31 Ὁ δὲ *⸂ἐκπερισσοῦ ἔλεγεν μᾶλλον,⸃ Ἐάν *⸉με δέῃ⸊ συναποθανεῖν σοι, οὐ μή σε *⸂2ἀπαρνήσωμαι.⸃ Ὡσαύτως δὲ καὶ πάντες ἔλεγον.

32 Καὶ ἔρχονται εἰς χωρίον οὗ τὸ ὄνομα Γεθσημανῆ· καὶ λέγει τοῖς μαθηταῖς αὐτοῦ, Καθίσατε ὧδε, ἕως *⸂προσεύξωμαι.⸃ 33 Καὶ παραλαμβάνει *⸂τὸν Πέτρον καὶ Ἰάκωβον καὶ Ἰωάννην⸃ *⸂2μεθ᾽ ἑαυτοῦ,⸃ καὶ ἤρξατο ἐκθαμβεῖσθαι καὶ ἀδημονεῖν. 34 Καὶ λέγει αὐτοῖς, Περίλυπός ἐστιν ἡ ψυχή μου ἕως θανάτου· μείνατε ὧδε καὶ γρηγορεῖτε. 35 Καὶ *⸂προσελθὼν⸃ μικρόν, *⸂2ἔπεσεν⸃ ἐπὶ τῆς γῆς, καὶ προσηύχετο ἵνα, εἰ δυνατόν ἐστιν, παρέλθῃ ἀπ᾽ αὐτοῦ ἡ ὥρα. 36 Καὶ ἔλεγεν, Ἀββᾶ, ὁ πατήρ, πάντα δυνατά σοι. Παρένεγκε τὸ ποτήριον *⸉ἀπ᾽ ἐμοῦ τοῦτο·⸊ ἀλλ᾽ οὐ τί ἐγὼ θέλω, ἀλλὰ τί σύ. 37 Καὶ ἔρχεται καὶ εὑρίσκει αὐτοὺς καθεύδοντας, καὶ λέγει τῷ Πέτρῳ, Σίμων, καθεύδεις; Οὐκ ἴσχυσας μίαν ὥραν γρηγορῆσαι; 38 Γρηγορεῖτε καὶ προσεύχεσθε, ἵνα μὴ *⸂εἰσέλθητε⸃ εἰς πειρασμόν. Τὸ μὲν πνεῦμα πρόθυμον, ἡ δὲ σὰρξ ἀσθενής. 39 Καὶ πάλιν ἀπελθὼν προσηύξατο, τὸν αὐτὸν λόγον εἰπών. 40 Καὶ *⸂ὑποστρέψας εὗρεν αὐτοὺς πάλιν⸃ καθεύδοντας· ἦσαν γὰρ *⸉οἱ ὀφθαλμοὶ αὐτῶν⸊ *⸂2βεβαρημένοι,⸃ καὶ οὐκ ᾔδεισαν τί *⸉2αὐτῷ ἀποκριθῶσιν.⸊ 41 Καὶ ἔρχεται τὸ τρίτον, καὶ λέγει αὐτοῖς, Καθεύδετε *⸆ λοιπὸν καὶ ἀναπαύεσθε. Ἀπέχει· ἦλθεν ἡ ὥρα· ἰδού, παραδίδοται ὁ υἱὸς τοῦ ἀνθρώπου εἰς τὰς χεῖρας τῶν ἁμαρτωλῶν. 42 Ἐγείρεσθε, ἄγωμεν· ἰδού, ὁ παραδιδούς με ἤγγικεν.

43 Καὶ *⸂εὐθέως,⸃ ἔτι αὐτοῦ λαλοῦντος, παραγίνεται *⸆ Ἰούδας, *⸆2 εἷς *⸋ὢν⸌ τῶν δώδεκα, καὶ μετ᾽ αὐτοῦ ὄχλος *⸋2πολὺς⸌ μετὰ μαχαιρῶν καὶ ξύλων, παρὰ τῶν ἀρχιερέων καὶ τῶν γραμματέων καὶ τῶν πρεσβυτέρων. 44 Δεδώκει δὲ ὁ παραδιδοὺς αὐτὸν σύσσημον αὐτοῖς, λέγων, Ὃν ἂν φιλήσω, αὐτός ἐστιν· κρατήσατε αὐτόν, καὶ *⸂ἀπαγάγετε⸃ ἀσφαλῶς. 45 Καὶ ἐλθών, *⸂εὐθέως⸃ προσελθὼν αὐτῷ λέγει *⸋αὐτῷ,⸌ Ῥαββί, *⸋2ῥαββί·⸌ καὶ κατεφίλησεν αὐτόν. 46 Οἱ δὲ ἐπέβαλον *⸂ἐπ᾽ αὐτὸν τὰς χεῖρας αὐτῶν,⸃ καὶ ἐκράτησαν αὐτόν. 47 Εἷς δέ *⸋τις⸌ τῶν παρεστηκότων σπασάμενος τὴν μάχαιραν ἔπαισεν τὸν δοῦλον τοῦ ἀρχιερέως, καὶ ἀφεῖλεν αὐτοῦ τὸ *⸂ὠτίον.⸃ 48 Καὶ ἀποκριθεὶς ὁ Ἰησοῦς εἶπεν αὐτοῖς, Ὡς ἐπὶ λῃστὴν ἐξήλθετε μετὰ μαχαιρῶν καὶ ξύλων συλλαβεῖν με; 49 Καθ᾽ ἡμέραν ἤμην πρὸς ὑμᾶς ἐν τῷ ἱερῷ διδάσκων, καὶ οὐκ ἐκρατήσατέ με· ἀλλ᾽ ἵνα πληρωθῶσιν αἱ γραφαί. 50 Καὶ ἀφέντες αὐτὸν *⸉πάντες ἔφυγον.⸊

51 Καὶ *⸋εἷς⸌ *⸉τις νεανίσκος⸊ *⸂ἠκολούθησεν⸃ αὐτῷ, περιβεβλημένος σινδόνα ἐπὶ γυμνοῦ. Καὶ κρατοῦσιν αὐτὸν *⸋2οἱ νεανίσκοι·⸌ 52 ὁ δὲ καταλιπὼν τὴν σινδόνα γυμνὸς ἔφυγεν *⸋ἀπ᾽ αὐτῶν.⸌

53 Καὶ ἀπήγαγον τὸν Ἰησοῦν πρὸς τὸν ἀρχιερέα· καὶ συνέρχονται *⸋αὐτῷ⸌ πάντες οἱ ἀρχιερεῖς καὶ οἱ πρεσβύτεροι καὶ οἱ γραμματεῖς. 54 Καὶ ὁ Πέτρος ἀπὸ μακρόθεν ἠκολούθησεν αὐτῷ ἕως ἔσω εἰς τὴν αὐλὴν τοῦ ἀρχιερέως· καὶ ἦν συγκαθήμενος μετὰ τῶν ὑπηρετῶν, καὶ θερμαινόμενος πρὸς τὸ φῶς. 55 Οἱ δὲ ἀρχιερεῖς καὶ ὅλον τὸ συνέδριον ἐζήτουν κατὰ τοῦ Ἰησοῦ μαρτυρίαν, εἰς τὸ θανατῶσαι αὐτόν· καὶ οὐχ εὕρισκον. 56 Πολλοὶ γὰρ ἐψευδομαρτύρουν κατ᾽ αὐτοῦ, καὶ ἴσαι αἱ μαρτυρίαι οὐκ ἦσαν. 57 Καί τινες ἀναστάντες ἐψευδομαρτύρουν κατ᾽ αὐτοῦ, λέγοντες 58 ὅτι Ἡμεῖς ἠκούσαμεν αὐτοῦ λέγοντος ὅτι Ἐγὼ καταλύσω τὸν ναὸν τοῦτον τὸν χειροποίητον, καὶ διὰ τριῶν ἡμερῶν ἄλλον ἀχειροποίητον οἰκοδομήσω. 59 Καὶ οὐδὲ οὕτως ἴση ἦν ἡ μαρτυρία αὐτῶν. 60 Καὶ ἀναστὰς ὁ ἀρχιερεὺς εἰς *⸆ μέσον ἐπηρώτησεν τὸν Ἰησοῦν, λέγων, Οὐκ ἀποκρίνῃ οὐδέν; Τί οὗτοί σου καταμαρτυροῦσιν; 61 Ὁ δὲ ἐσιώπα, καὶ *⸂οὐδὲν ἀπεκρίνατο.⸃ Πάλιν ὁ ἀρχιερεὺς ἐπηρώτα αὐτόν, καὶ λέγει αὐτῷ, Σὺ εἶ ὁ χριστός, ὁ υἱὸς τοῦ εὐλογητοῦ; 62 Ὁ δὲ Ἰησοῦς εἶπεν, Ἐγώ εἰμι. Καὶ ὄψεσθε τὸν υἱὸν τοῦ ἀνθρώπου *⸉ἐκ δεξιῶν καθήμενον⸊ τῆς δυνάμεως, καὶ ἐρχόμενον μετὰ τῶν νεφελῶν τοῦ οὐρανοῦ. 63 Ὁ δὲ ἀρχιερεὺς διαρρήξας τοὺς χιτῶνας αὐτοῦ λέγει, Τί ἔτι χρείαν ἔχομεν μαρτύρων; 64 Ἠκούσατε τῆς βλασφημίας· τί ὑμῖν φαίνεται; Οἱ δὲ πάντες κατέκριναν αὐτὸν *⸉εἶναι ἔνοχον⸊ θανάτου. 65 Καὶ ἤρξαντό τινες ἐμπτύειν αὐτῷ, καὶ περικαλύπτειν *⸉τὸ πρόσωπον αὐτοῦ,⸊ καὶ κολαφίζειν αὐτόν, καὶ λέγειν αὐτῷ, Προφήτευσον· καὶ οἱ ὑπηρέται ῥαπίσμασιν αὐτὸν *⸂ἔβαλλον.⸃

66 Καὶ ὄντος τοῦ Πέτρου *⸉ἐν τῇ αὐλῇ κάτω,⸊ ἔρχεται μία τῶν παιδισκῶν τοῦ ἀρχιερέως, 67 καὶ ἰδοῦσα τὸν Πέτρον θερμαινόμενον, ἐμβλέψασα αὐτῷ λέγει, Καὶ σὺ *⸂μετὰ τοῦ Ναζαρηνοῦ Ἰησοῦ ἦσθα.⸃ 68 Ὁ δὲ ἠρνήσατο, λέγων, *⸂Οὐκ⸃ οἶδα, *⸂2οὐδὲ⸃ ἐπίσταμαι *⸉τί σὺ⸊ λέγεις. Καὶ ἐξῆλθεν ἔξω εἰς τὸ προαύλιον· *⸂3καὶ ἀλέκτωρ ἐφώνησεν.⸃ 69 Καὶ ἡ παιδίσκη ἰδοῦσα αὐτὸν *⸉πάλιν ἤρξατο⸊ λέγειν τοῖς παρεστηκόσιν ὅτι Οὗτος ἐξ αὐτῶν ἐστίν. 70 Ὁ δὲ πάλιν ἠρνεῖτο. Καὶ μετὰ μικρὸν πάλιν οἱ παρεστῶτες ἔλεγον τῷ Πέτρῳ, Ἀληθῶς ἐξ αὐτῶν εἶ· καὶ γὰρ Γαλιλαῖος εἶ, *⸋καὶ ἡ λαλιά σου ὁμοιάζει.⸌ 71 Ὁ δὲ ἤρξατο ἀναθεματίζειν καὶ *⸂ὀμνύναι⸃ ὅτι Οὐκ οἶδα τὸν ἄνθρωπον τοῦτον ὃν λέγετε. 72 Καὶ *⸆ ἐκ δευτέρου ἀλέκτωρ ἐφώνησεν. Καὶ ἀνεμνήσθη ὁ Πέτρος *⸂τὸ ῥῆμα ὃ⸃ εἶπεν αὐτῷ ὁ Ἰησοῦς ὅτι Πρὶν ἀλέκτορα *⸉φωνῆσαι δίς,⸊ *⸉2ἀπαρνήσῃ με τρίς.⸊ Καὶ ἐπιβαλὼν ἔκλαιεν.

15

1 Καὶ *⸂εὐθέως⸃ *⸂2ἐπὶ τὸ πρωῒ⸃ συμβούλιον *⸂3ποιήσαντες⸃ οἱ ἀρχιερεῖς μετὰ τῶν πρεσβυτέρων καὶ γραμματέων, καὶ ὅλον τὸ συνέδριον, δήσαντες τὸν Ἰησοῦν ἀπήνεγκαν καὶ παρέδωκαν *⸋τῷ⸌ Πιλάτῳ. 2 Καὶ ἐπηρώτησεν αὐτὸν ὁ Πιλάτος, Σὺ εἶ ὁ βασιλεὺς τῶν Ἰουδαίων; Ὁ δὲ ἀποκριθεὶς *⸂εἶπεν αὐτῷ,⸃ Σὺ λέγεις. 3 Καὶ κατηγόρουν αὐτοῦ οἱ ἀρχιερεῖς πολλά· 4 ὁ δὲ Πιλάτος πάλιν *⸂ἐπηρώτησεν⸃ αὐτόν, λέγων, Οὐκ ἀποκρίνῃ οὐδέν; Ἴδε, πόσα σου *⸂2καταμαρτυροῦσιν.⸃ 5 Ὁ δὲ Ἰησοῦς οὐκέτι οὐδὲν ἀπεκρίθη, ὥστε θαυμάζειν τὸν Πιλάτον.

6 Κατὰ δὲ ἑορτὴν ἀπέλυεν αὐτοῖς ἕνα δέσμιον, *⸂ὅνπερ ᾐτοῦντο.⸃ 7 Ἦν δὲ ὁ λεγόμενος Βαραββᾶς μετὰ τῶν *⸂συστασιαστῶν⸃ δεδεμένος, οἵτινες ἐν τῇ στάσει φόνον πεποιήκεισαν. 8 Καὶ ἀναβοήσας ὁ ὄχλος ἤρξατο αἰτεῖσθαι καθὼς *⸋ἀεὶ⸌ ἐποίει αὐτοῖς. 9 Ὁ δὲ Πιλάτος ἀπεκρίθη αὐτοῖς, λέγων, Θέλετε ἀπολύσω ὑμῖν τὸν βασιλέα τῶν Ἰουδαίων; 10 Ἐγίνωσκεν γὰρ ὅτι διὰ φθόνον παραδεδώκεισαν αὐτὸν οἱ ἀρχιερεῖς. 11 Οἱ δὲ ἀρχιερεῖς ἀνέσεισαν τὸν ὄχλον, ἵνα μᾶλλον τὸν Βαραββᾶν ἀπολύσῃ αὐτοῖς. 12 Ὁ δὲ Πιλάτος *⸂ἀποκριθεὶς πάλιν εἶπεν⸃ αὐτοῖς, Τί οὖν *⸋θέλετε⸌ ποιήσω *⸋2ὃν λέγετε⸌ *⸆ βασιλέα τῶν Ἰουδαίων; 13 Οἱ δὲ πάλιν ἔκραξαν, Σταύρωσον αὐτόν. 14 Ὁ δὲ Πιλάτος ἔλεγεν αὐτοῖς, Τί γὰρ *⸉κακὸν ἐποίησεν;⸊ Οἱ δὲ *⸂περισσοτέρως⸃ ἔκραξαν, Σταύρωσον αὐτόν. 15 Ὁ δὲ Πιλάτος βουλόμενος τῷ ὄχλῳ τὸ ἱκανὸν ποιῆσαι, ἀπέλυσεν αὐτοῖς τὸν Βαραββᾶν· καὶ παρέδωκεν τὸν Ἰησοῦν, φραγελλώσας, ἵνα σταυρωθῇ.

16 Οἱ δὲ στρατιῶται ἀπήγαγον αὐτὸν ἔσω τῆς αὐλῆς, ὅ ἐστιν πραιτώριον, καὶ συγκαλοῦσιν ὅλην τὴν σπεῖραν. 17 Καὶ ἐνδύουσιν αὐτὸν πορφύραν, καὶ περιτιθέασιν αὐτῷ πλέξαντες ἀκάνθινον στέφανον, 18 καὶ ἤρξαντο ἀσπάζεσθαι αὐτόν, *⸆ Χαῖρε, *⸂ὁ βασιλεὺς⸃ τῶν Ἰουδαίων· 19 καὶ ἔτυπτον αὐτοῦ τὴν κεφαλὴν καλάμῳ, καὶ ἐνέπτυον αὐτῷ, καὶ τιθέντες τὰ γόνατα προσεκύνουν αὐτῷ. 20 Καὶ ὅτε ἐνέπαιξαν αὐτῷ, ἐξέδυσαν αὐτὸν τὴν πορφύραν, καὶ ἐνέδυσαν αὐτὸν τὰ ἱμάτια *⸂τὰ ἴδια.⸃

Καὶ ἐξάγουσιν αὐτὸν ἵνα *⸂2σταυρώσωσιν⸃ αὐτόν. 21 Καὶ ἀγγαρεύουσιν παράγοντά τινα Σίμωνα Κυρηναῖον, ἐρχόμενον ἀπ᾽ ἀγροῦ, τὸν πατέρα Ἀλεξάνδρου καὶ Ῥούφου, ἵνα ἄρῃ τὸν σταυρὸν αὐτοῦ. 22 Καὶ φέρουσιν αὐτὸν ἐπὶ *⸆ Γολγοθᾶ τόπον, ὅ ἐστιν *⸂μεθερμηνευόμενον,⸃ Κρανίου Τόπος. 23 Καὶ ἐδίδουν αὐτῷ *⸋πιεῖν⸌ ἐσμυρνισμένον *⸂οἶνον· ὁ δὲ⸃ οὐκ ἔλαβεν. 24 Καὶ *⸂σταυρώσαντες⸃ αὐτόν, *⸆ *⸂2διαμερίζονται⸃ τὰ ἱμάτια αὐτοῦ, βάλλοντες κλῆρον ἐπ᾽ αὐτά, τίς τί ἄρῃ. 25 Ἦν δὲ ὥρα τρίτη, καὶ ἐσταύρωσαν αὐτόν. 26 Καὶ ἦν ἡ ἐπιγραφὴ τῆς αἰτίας αὐτοῦ ἐπιγεγραμμένη, Ὁ βασιλεὺς τῶν Ἰουδαίων. 27 Καὶ σὺν αὐτῷ σταυροῦσιν δύο λῃστάς, ἕνα ἐκ δεξιῶν καὶ ἕνα ἐξ εὐωνύμων αὐτοῦ. 28  *⸋Καὶ ἐπληρώθη ἡ γραφὴ ἡ λέγουσα, Καὶ μετὰ ἀνόμων ἐλογίσθη.⸌ 29 Καὶ οἱ παραπορευόμενοι ἐβλασφήμουν αὐτόν, κινοῦντες τὰς κεφαλὰς αὐτῶν, καὶ λέγοντες, Οὐά, ὁ καταλύων τὸν ναόν, καὶ *⸂ἐν τρισὶν ἡμέραις οἰκοδομῶν,⸃ 30 σῶσον σεαυτόν, *⸂καὶ κατάβα⸃ ἀπὸ τοῦ σταυροῦ. 31 Ὁμοίως *⸆ καὶ οἱ ἀρχιερεῖς ἐμπαίζοντες πρὸς ἀλλήλους μετὰ τῶν γραμματέων ἔλεγον, Ἄλλους ἔσωσεν, ἑαυτὸν οὐ δύναται σῶσαι. 32 Ὁ χριστὸς ὁ βασιλεὺς *⸋τοῦ⸌ Ἰσραὴλ καταβάτω νῦν ἀπὸ τοῦ σταυροῦ, ἵνα ἴδωμεν καὶ πιστεύσωμεν *⸋2αὐτῷ.⸌ Καὶ οἱ συνεσταυρωμένοι *⸆ αὐτῷ ὠνείδιζον αὐτόν.

33  *⸂Γενομένης δὲ⸃ ὥρας ἕκτης, σκότος ἐγένετο ἐφ᾽ ὅλην τὴν γῆν ἕως ὥρας ἐνάτης. 34 Καὶ τῇ *⸂ὥρᾳ τῇ ἐνάτῃ⸃ ἐβόησεν ὁ Ἰησοῦς φωνῇ μεγάλῃ, *⸋λέγων,⸌ Ἐλωΐ, Ἐλωΐ, λιμὰ σαβαχθανί; Ὅ ἐστιν μεθερμηνευόμενον, *⸂2Ὁ θεός μου, ὁ θεός μου,⸃ εἰς τί *⸉με ἐγκατέλιπες;⸊ 35 Καί τινες τῶν παρεστηκότων ἀκούσαντες ἔλεγον, *⸂Ἰδού,⸃ Ἠλίαν φωνεῖ. 36 Δραμὼν δὲ *⸂εἷς,⸃ *⸋καὶ⸌ γεμίσας σπόγγον ὄξους, περιθείς *⸋2τε⸌ καλάμῳ, ἐπότιζεν αὐτόν, λέγων, Ἄφετε, ἴδωμεν εἰ ἔρχεται Ἠλίας καθελεῖν αὐτόν. 37 Ὁ δὲ Ἰησοῦς ἀφεὶς φωνὴν μεγάλην ἐξέπνευσεν. 38 Καὶ τὸ καταπέτασμα τοῦ ναοῦ ἐσχίσθη εἰς δύο ἀπὸ ἄνωθεν ἕως κάτω. 39 Ἰδὼν δὲ ὁ κεντυρίων ὁ παρεστηκὼς ἐξ ἐναντίας αὐτοῦ ὅτι οὕτως *⸋κράξας⸌ ἐξέπνευσεν, εἶπεν, Ἀληθῶς *⸉ὁ ἄνθρωπος οὗτος⸊ υἱὸς *⸉2ἦν θεοῦ.⸊ 40 Ἦσαν δὲ καὶ γυναῖκες ἀπὸ μακρόθεν θεωροῦσαι, ἐν αἷς *⸋ἦν⸌ *⸋2καὶ⸌ Μαρία ἡ Μαγδαληνή, καὶ Μαρία ἡ *⸋3τοῦ⸌ Ἰακώβου τοῦ μικροῦ καὶ Ἰωσῆ μήτηρ, καὶ Σαλώμη, 41 αἳ *⸋καί,⸌ ὅτε ἦν ἐν τῇ Γαλιλαίᾳ, ἠκολούθουν αὐτῷ, καὶ διηκόνουν αὐτῷ, καὶ ἄλλαι πολλαὶ αἱ συναναβᾶσαι αὐτῷ εἰς Ἱεροσόλυμα.

42 Καὶ ἤδη ὀψίας γενομένης, ἐπεὶ *⸉ἦν Παρασκευή,⸊ ὅ ἐστιν *⸂προσάββατον,⸃ 43  *⸂ἦλθεν⸃ Ἰωσὴφ *⸋ὁ⸌ ἀπὸ Ἀριμαθαίας, εὐσχήμων βουλευτής, ὃς καὶ αὐτὸς ἦν προσδεχόμενος τὴν βασιλείαν τοῦ θεοῦ· τολμήσας εἰσῆλθεν πρὸς *⸆ Πιλάτον, καὶ ᾐτήσατο τὸ σῶμα τοῦ Ἰησοῦ. 44 Ὁ δὲ Πιλάτος ἐθαύμασεν εἰ ἤδη τέθνηκεν· καὶ προσκαλεσάμενος τὸν κεντυρίωνα, ἐπηρώτησεν αὐτὸν εἰ *⸂πάλαι⸃ ἀπέθανεν. 45 Καὶ γνοὺς ἀπὸ τοῦ κεντυρίωνος, ἐδωρήσατο τὸ *⸂σῶμα⸃ τῷ Ἰωσήφ. 46 Καὶ ἀγοράσας σινδόνα, *⸋καὶ⸌ καθελὼν αὐτόν, ἐνείλησεν τῇ σινδόνι, καὶ *⸂κατέθηκεν⸃ αὐτὸν ἐν μνημείῳ, ὃ ἦν λελατομημένον ἐκ πέτρας· καὶ προσεκύλισεν λίθον ἐπὶ τὴν θύραν τοῦ μνημείου. 47 Ἡ δὲ Μαρία ἡ Μαγδαληνὴ καὶ Μαρία *⸆ Ἰωσῆ ἐθεώρουν ποῦ τίθεται.

16

1 Καὶ διαγενομένου τοῦ σαββάτου, *⸆ Μαρία ἡ Μαγδαληνὴ καὶ Μαρία *⸆2 *⸂Ἰακώβου⸃ καὶ Σαλώμη ἠγόρασαν ἀρώματα, ἵνα ἐλθοῦσαι ἀλείψωσιν *⸂2αὐτόν.⸃ 2 Καὶ λίαν πρωῒ *⸂τῆς μιᾶς⸃ *⸆ σαββάτων ἔρχονται ἐπὶ τὸ μνημεῖον, ἀνατείλαντος τοῦ ἡλίου. 3 Καὶ ἔλεγον πρὸς ἑαυτάς, Τίς ἀποκυλίσει ἡμῖν τὸν λίθον *⸂ἐκ⸃ τῆς θύρας τοῦ μνημείου; 4 Καὶ ἀναβλέψασαι θεωροῦσιν ὅτι *⸂ἀποκεκύλισται⸃ ὁ λίθος· ἦν γὰρ μέγας σφόδρα. 5 Καὶ εἰσελθοῦσαι εἰς τὸ μνημεῖον, εἶδον νεανίσκον καθήμενον ἐν τοῖς δεξιοῖς, περιβεβλημένον στολὴν λευκήν· καὶ ἐξεθαμβήθησαν. 6 Ὁ δὲ λέγει αὐταῖς, Μὴ ἐκθαμβεῖσθε· Ἰησοῦν ζητεῖτε τὸν Ναζαρηνὸν τὸν ἐσταυρωμένον· ἠγέρθη, οὐκ ἔστιν ὧδε· ἴδε, ὁ τόπος ὅπου ἔθηκαν αὐτόν. 7 Ἀλλ᾽ ὑπάγετε, εἴπατε τοῖς μαθηταῖς αὐτοῦ καὶ τῷ Πέτρῳ ὅτι Προάγει ὑμᾶς εἰς τὴν Γαλιλαίαν· ἐκεῖ αὐτὸν ὄψεσθε, καθὼς εἶπεν ὑμῖν. 8 Καὶ ἐξελθοῦσαι *⸆ ἔφυγον ἀπὸ τοῦ μνημείου· εἶχεν *⸂δὲ⸃ αὐτὰς τρόμος καὶ ἔκστασις· καὶ οὐδενὶ οὐδὲν εἶπον, ἐφοβοῦντο γάρ.

9 Ἀναστὰς δὲ *⸆ πρωῒ πρώτῃ σαββάτου ἐφάνη πρῶτον Μαρίᾳ τῇ Μαγδαληνῇ, *⸂ἀφ᾽⸃ ἧς ἐκβεβλήκει ἑπτὰ δαιμόνια. 10 Ἐκείνη πορευθεῖσα ἀπήγγειλεν τοῖς μετ᾽ αὐτοῦ γενομένοις, πενθοῦσιν καὶ κλαίουσιν. 11 Κἀκεῖνοι ἀκούσαντες ὅτι ζῇ καὶ ἐθεάθη ὑπ᾽ αὐτῆς ἠπίστησαν.

12 Μετὰ δὲ ταῦτα δυσὶν ἐξ αὐτῶν περιπατοῦσιν ἐφανερώθη ἐν ἑτέρᾳ μορφῇ, πορευομένοις εἰς ἀγρόν. 13 Κἀκεῖνοι ἀπελθόντες ἀπήγγειλαν τοῖς λοιποῖς· οὐδὲ ἐκείνοις ἐπίστευσαν.

14 Ὕστερον *⸆ ἀνακειμένοις αὐτοῖς τοῖς ἕνδεκα ἐφανερώθη, καὶ ὠνείδισεν τὴν ἀπιστίαν αὐτῶν καὶ σκληροκαρδίαν, ὅτι τοῖς θεασαμένοις αὐτὸν ἐγηγερμένον *⸆2 οὐκ ἐπίστευσαν. 15 Καὶ εἶπεν αὐτοῖς, Πορευθέντες εἰς τὸν κόσμον ἅπαντα, κηρύξατε τὸ εὐαγγέλιον πάσῃ τῇ κτίσει. 16 Ὁ πιστεύσας καὶ βαπτισθεὶς σωθήσεται· ὁ δὲ ἀπιστήσας κατακριθήσεται. 17 Σημεῖα δὲ τοῖς πιστεύσασιν *⸂ταῦτα παρακολουθήσει·⸃ ἐν τῷ ὀνόματί μου δαιμόνια ἐκβαλοῦσιν· γλώσσαις λαλήσουσιν *⸋καιναῖς·⸌ 18  *⸆ ὄφεις ἀροῦσιν· κἂν θανάσιμόν τι πίωσιν, οὐ μὴ αὐτοὺς *⸂βλάψῃ·⸃ ἐπὶ ἀρρώστους χεῖρας ἐπιθήσουσιν, καὶ καλῶς ἕξουσιν.

19  *⸂Ὁ μὲν οὖν κύριος,⸃ μετὰ τὸ λαλῆσαι αὐτοῖς, ἀνελήφθη εἰς τὸν οὐρανόν, καὶ ἐκάθισεν ἐκ δεξιῶν τοῦ θεοῦ. 20 Ἐκεῖνοι δὲ ἐξελθόντες ἐκήρυξαν πανταχοῦ, τοῦ κυρίου συνεργοῦντος, καὶ τὸν λόγον βεβαιοῦντος διὰ τῶν ἐπακολουθούντων σημείων. *⸋Ἀμήν.⸌

* 1:1 ⸂ υἱοῦ τοῦ θεοῦ RP f 35 TR ¦ υἱοῦ θεοῦ TNT2 NA27+28 NIV ¦ – WH NA25 SBL

* 1:2 ⸂ Ὡς RP f 35 TR ¦ Καθὼς TNT2 WH NA NIV SBL

* 1:2 ⸂2 τοῖς προφήταις RP f 35 TR ¦ τῷ Ἠσαΐᾳ τῷ προφήτῃ TNT2 WH NA NIV SBL

* 1:2 ⸋ ἐγὼ RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 1:2 ⸋2 ἔμπροσθέν σου RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 1:4 ⸆ – RP f 35 TR ¦ ὁ TNT2 WH NA NIV SBL

* 1:4 ⸋ καὶ RP f 35 TR TNT2 NA27+28 NIV ¦ – WH NA25 SBL

* 1:5 ⸉ καὶ ἐβαπτίζοντο πάντες ἐν τῷ Ἰορδάνῃ ποταμῷ ὑπ᾽ αὐτοῦ RP f 35 TR ¦ πάντες, καὶ ἐβαπτίζοντο ὑπ᾽ αὐτοῦ ἐν τῷ Ἰορδάνῃ ποταμῷ TNT2 WH NA NIV SBL

* 1:6 ⸂ Ἦν δὲ RP f 35 TR ¦ Καὶ ἦν TNT2 WH NA NIV SBL

* 1:6 ⸋ ὁ RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ – TR

* 1:8 ⸋ μὲν RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 1:8 ⸂ ἐν ὕδατι … ἐν πνεύματι ἁγίῳ RP f 35 TR TNT2 ¦ ὕδατι … πνεύματι ἁγίῳ WH NA25 ¦ ὕδατι … ἐν πνεύματι ἁγίῳ NA27+28 NIV SBL

* 1:9 ⸆ – RP TR TNT2 WH NA NIV SBL ¦ ὁ f 35

* 1:9 ⸉ ὑπὸ Ἰωάννου εἰς τὸν Ἰορδάνην RP f 35 TR ¦ εἰς τὸν Ἰορδάνην ὑπὸ Ἰωάννου TNT2 NA NIV SBL ¦ εἰς τὸν Ἰορδάνην ὑπὸ Ἰωάνου WH

* 1:10 ⸂ εὐθέως RP f 35 TR ¦ εὐθὺς TNT2 WH NA NIV SBL

* 1:10 ⸂2 ἀπὸ RP f 35 TR ¦ ἐκ TNT2 WH NA NIV SBL

* 1:10 ⸂3 ὡσεὶ RP f 35 TR ¦ ὡς TNT2 WH NA NIV SBL

* 1:10 ⸂4 ἐπ᾽ RP f 35 TR ¦ εἰς TNT2 WH NA NIV SBL

* 1:11 ⸂ ᾧ RP f 35 TR ¦ σοὶ TNT2 WH NA NIV SBL

* 1:12 ⸂ εὐθὺς RP TR TNT2 WH NA NIV SBL ¦ εὐθέως f 35

* 1:13 ⸋ ἐκεῖ RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 1:13 ⸉ ἡμέρας τεσσαράκοντα RP f 35 TR ¦ τεσσεράκοντα ἡμέρας TNT2 WH NA NIV SBL

* 1:14 ⸂ Μετὰ δὲ RP f 35 TR NA27+28 NIV ¦ Καὶ μετὰ TNT2 WH NA25 SBL

* 1:14 ⸋ τῆς βασιλείας RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 1:16 ⸂ Περιπατῶν δὲ RP f 35 TR ¦ Καὶ παράγων TNT2 WH NA NIV SBL

* 1:16 ⸂2 αὐτοῦ τοῦ Σίμωνος RP f 35 ¦ αὐτοῦ TR ¦ Σίμωνος TNT2 WH NA NIV SBL

* 1:16 ⸂3 βάλλοντας ἀμφίβληστρον RP f 35 TR ¦ ἀμφιβάλλοντας TNT2 WH NA NIV SBL

* 1:18 ⸂ εὐθέως RP f 35 TR TNT2 ¦ εὐθὺς WH NA NIV SBL

* 1:18 ⸋ αὐτῶν RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 1:19 ⸋ ἐκεῖθεν RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 1:20 ⸂ εὐθέως RP f 35 TR ¦ εὐθὺς TNT2 WH NA NIV SBL

* 1:21 ⸂ εὐθέως RP f 35 TR TNT2 ¦ εὐθὺς WH NA NIV SBL

* 1:21 ⸂2 εἰσελθὼν εἰς τὴν συναγωγήν, ἐδίδασκεν RP f 35 TNT2 WH NA NIV ¦ εἰσελθὼν εἰς τὴν συναγωγήν, ἐδίδασκε TR ¦ ἐδίδασκεν εἰς τὴν συναγωγήν SBL

* 1:23 ⸆ – RP f 35 TR TNT2 ¦ εὐθὺς WH NA NIV SBL

* 1:24 ⸋ Ἔα RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 1:26 ⸂ κράξαν RP f 35 TR ¦ φωνῆσαν TNT2 WH NA NIV SBL

* 1:27 ⸂ πάντες RP f 35 TR ¦ ἅπαντες TNT2 WH NA NIV SBL

* 1:27 ⸋ πρὸς RP f 35 TR TNT2 NA27+28 NIV SBL ¦ – WH NA25

* 1:27 ⸂2 ἑαυτούς RP f 35 TNT2 NA27+28 NIV SBL ¦ αὐτούς TR WH NA25

* 1:27 ⸂3 Τίς ἡ διδαχὴ ἡ καινὴ αὕτη RP f 35 TR ¦ Διδαχὴ καινή TNT2 WH NA NIV SBL

* 1:27 ⸋2 ὅτι RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 1:28 ⸂ Ἐξῆλθεν δὲ RP f 35 ¦ Ἐξῆλθε δὲ TR ¦ Καὶ ἐξῆλθεν TNT2 WH NA NIV SBL

* 1:28 ⸆ – RP f 35 TR ¦ πανταχοῦ TNT2 WH NA NIV SBL

* 1:29 ⸂ εὐθέως RP f 35 TR ¦ εὐθὺς TNT2 WH NA NIV SBL

* 1:29 ⸂2 ἐξελθόντες, ἦλθον RP f 35 TR NA NIV SBL ¦ ἐξελθὼν, ἦλθεν TNT2 ¦ ἐξελθόντες, ἦλθαν WH

* 1:30 ⸆ – RP TR TNT2 WH NA NIV SBL ¦ τοῦ f 35

* 1:30 ⸂ εὐθέως RP f 35 TR ¦ εὐθὺς TNT2 WH NA NIV SBL

* 1:31 ⸋ αὐτῆς RP f 35 TR TNT2 ¦ – WH NA NIV SBL

* 1:31 ⸋2 εὐθέως RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 1:33 ⸉ ἡ πόλις ὅλη ἐπισυνηγμένη ἦν RP f 35 TR ¦ ἦν ὅλη ἡ πόλις ἐπισυνηγμένη TNT2 WH NA NIV SBL

* 1:34 ⸆ – RP TR TNT2 NA NIV SBL ¦ χριστὸν εἶναι f 35 WH

* 1:36 ⸂ κατεδίωξαν RP f 35 TR TNT2 ¦ κατεδίωξεν WH NA NIV SBL

* 1:36 ⸋ ὁ RP f 35 TR TNT2 ¦ – WH NA NIV SBL

* 1:37 ⸂ εὑρόντες αὐτὸν RP f 35 TR ¦ εὗρον αὐτὸν καὶ TNT2 WH NA NIV SBL

* 1:37 ⸉ σε ζητοῦσιν RP f 35 ¦ ζητοῦσι σε TR ¦ ζητοῦσιν σε TNT2 WH NA NIV SBL

* 1:38 ⸆ – RP f 35 TR ¦ ἀλλαχοῦ TNT2 WH NA NIV SBL

* 1:38 ⸂ ἐξελήλυθα RP TR ¦ ἐλήλυθα f 35 ¦ ἐξῆλθον TNT2 WH NA NIV SBL

* 1:39 ⸂ ἦν RP f 35 TR ¦ ἦλθεν TNT2 WH NA NIV SBL

* 1:39 ⸂2 ἐν ταῖς συναγωγαῖς RP f 35 TR ¦ εἰς τὰς συναγωγὰς TNT2 WH NA NIV SBL

* 1:40 ⸋ αὐτόν RP f 35 TR TNT2 ¦ – WH NA NIV SBL

* 1:40 ⸋2 καὶ RP f 35 TR TNT2 NA27+28 NIV ¦ – WH NA25 SBL

* 1:41 ⸂ Ὁ δὲ Ἰησοῦς RP f 35 TR ¦ Καὶ TNT2 WH NA NIV SBL

* 1:41 ⸂2 σπλαγχνισθείς RP f 35 TR TNT2 WH NA NIV73 ¦ ὀργισθεὶς NIV11 SBL

* 1:41 ⸉ ἥψατο αὐτοῦ RP f 35 TR ¦ αὐτοῦ ἥψατο TNT2 WH NA NIV SBL

* 1:42 ⸋ εἰπόντος αὐτοῦ RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 1:42 ⸂ εὐθέως RP f 35 TR ¦ εὐθὺς TNT2 WH NA NIV SBL

* 1:43 ⸂ εὐθέως RP f 35 TR ¦ εὐθὺς TNT2 WH NA NIV SBL

* 1:44 ⸂ προσένεγκε RP TR TNT2 WH NA NIV SBL ¦ προσένεγκαι f 35

* 1:45 ⸂ ἐν RP f 35 TR ¦ ἐπ᾽ TNT2 WH NA NIV SBL

* 1:45 ⸂2 πανταχόθεν RP f 35 TR ¦ πάντοθεν TNT2 WH NA NIV SBL

* 2:1 ⸂ εἰσῆλθεν πάλιν … καὶ ἠκούσθη RP f 35 ¦ πάλιν εἰσῆλθεν … καὶ ἠκούσθη TR ¦ εἰσελθὼν πάλιν … ἠκούσθη TNT2 WH NA NIV SBL

* 2:1 ⸂2 εἰς οἶκόν RP f 35 TR ¦ ἐν οἴκῳ TNT2 WH NA NIV SBL

* 2:2 ⸋ εὐθέως RP f 35 TR TNT2 ¦ – WH NA NIV SBL

* 2:3 ⸉ πρὸς αὐτόν, παραλυτικὸν φέροντες RP f 35 TR ¦ πρὸς αὐτόν, φέροντες παραλυτικὸν TNT2 ¦ φέροντες πρὸς αὐτόν παραλυτικὸν WH NA NIV SBL

* 2:4 ⸂ προσεγγίσαι RP f 35 TR TNT2 ¦ προσενέγκαι WH NA NIV SBL

* 2:4 ⸂2 ἐφ᾽ ᾧ RP f 35 TR ¦ ὅπου TNT2 WH NA NIV SBL

* 2:5 ⸂ ἰδὼν δὲ RP f 35 TR TNT2 ¦ καὶ ἰδὼν WH NA NIV SBL

* 2:5 ⸂2 ἀφέωνταί RP f 35 TR ¦ ἀφίενταί TNT2 WH NA NIV SBL

* 2:5 ⸋ σοι RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 2:5 ⸉ αἱ ἁμαρτίαι σου RP f 35 TR ¦ σου αἱ ἁμαρτίαι TNT2 WH NA NIV SBL

* 2:7 ⸂ Τί οὗτος οὕτως λαλεῖ βλασφημίας; RP f 35 ¦ Τί οὗτος οὕτω λαλεῖ βλασφημίας; TR ¦ Τί οὗτος οὕτως λαλεῖ; βλασφημεῖ· TNT2 NA NIV SBL ¦ Τί οὗτος οὕτω λαλεῖ; βλασφημεῖ· WH

* 2:8 ⸂ εὐθέως RP f 35 TR ¦ εὐθὺς TNT2 WH NA NIV SBL

* 2:8 ⸋ αὐτοὶ RP f 35 ¦ – TR TNT2 WH NA NIV SBL

* 2:8 ⸂2 εἶπεν RP f 35 TR ¦ λέγει TNT2 WH NA NIV SBL

* 2:9 ⸂ Ἀφέωνταί RP f 35 TR ¦ Ἀφίενταί TNT2 WH NA NIV SBL

* 2:9 ⸂2 σου RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ σοί TR

* 2:9 ⸂3 Ἔγειραι RP f 35 TR ¦ Ἐγείρου TNT2 WH ¦ Ἔγειρε NA NIV SBL

* 2:9 ⸉ σου τὸν κράββατον RP TR ¦ τὸν κράββατον σου f 35 ¦ τὸν κράβαττόν σου TNT2 WH NA27+28 NIV SBL ¦ τὸν κράβατόν σου NA25

* 2:10 ⸉ ἀφιέναι ἐπὶ τῆς γῆς ἁμαρτίας RP TR ¦ ἐπὶ τῆς γῆς ἀφιέναι ἁμαρτίας f 35 TNT2 SBL ¦ ἀφιέναι ἁμαρτίας ἐπὶ τῆς γῆς WH NA NIV

* 2:11 ⸂ ἔγειραι RP f 35 TR ¦ ἔγειρε TNT2 WH NA NIV SBL

* 2:11 ⸋ καὶ RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 2:12 ⸂ εὐθέως, καὶ RP f 35 TR ¦ καὶ εὐθὺς TNT2 WH NA NIV SBL

* 2:12 ⸂2 ἐναντίον RP f 35 TR TNT2 ¦ ἔμπροσθεν WH NA NIV SBL

* 2:12 ⸉ Οὐδέποτε οὕτως RP f 35 TR ¦ Οὕτως οὐδέποτε TNT2 WH NA NIV SBL

* 2:15 ⸂ ἐγένετο RP f 35 TR ¦ γίνεται TNT2 WH NA NIV SBL

* 2:15 ⸋ ἐν τῷ RP f 35 TR TNT2 ¦ – WH NA NIV SBL

* 2:15 ⸂2 ἠκολούθησαν RP f 35 TR ¦ ἠκολούθουν TNT2 WH NA NIV SBL

* 2:16 ⸂ καὶ οἱ Φαρισαῖοι RP f 35 TR ¦ τῶν Φαρισαίων TNT2 WH NA NIV SBL

* 2:16 ⸆ – RP f 35 TR WH NA NIV SBL ¦ καὶ TNT2

* 2:16 ⸂2 ἰδόντες αὐτὸν ἐσθίοντα RP f 35 TR ¦ ἰδόντες ὅτι ἤσθιεν TNT2 ¦ ἰδόντες ὅτι ἐσθίει WH NA NIV SBL

* 2:16 ⸉ τελωνῶν καὶ ἁμαρτωλῶν RP f 35 TR ¦ ἁμαρτωλῶν καὶ τελωνῶν TNT2 WH NA NIV SBL

* 2:16 ⸋ Τί RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 2:16 ⸂3 τελωνῶν καὶ ἁμαρτωλῶν RP f 35 TR WH NA NIV SBL ¦ ἁμαρτωλῶν καὶ τῶν τελωνῶν TNT2

* 2:16 ⸋2 καὶ πίνει RP f 35 TR TNT2 ¦ – WH NA NIV SBL

* 2:17 ⸆ – RP f 35 TR TNT2 NIV11 ¦ ὅτι WH NA NIV73 SBL

* 2:17 ⸋ εἰς μετάνοιαν RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 2:18 ⸂ οἱ μαθηταὶ Ἰωάννου καὶ οἱ τῶν Φαρισαίων RP f 35 TR ¦ οἱ μαθηταὶ Ἰωάννου καὶ οἱ Φαρισαῖοι TNT2 NA NIV SBL ¦ οἱ μαθηταὶ Ἰωάνου καὶ οἱ Φαρισαῖοι WH

* 2:18 ⸆ – RP f 35 TR ¦ μαθηταὶ TNT2 WH NA NIV SBL

* 2:19 ⸉ μεθ᾽ ἑαυτῶν ἔχουσιν τὸν νυμφίον RP f 35 ¦ μεθ᾽ ἑαυτῶν ἔχουσι τὸν νυμφίον TR ¦ ἔχουσιν τὸν νυμφίον μετ᾽ αὐτῶν TNT2 WH NA NIV SBL

* 2:20 ⸂ ἐκείναις ταῖς ἡμέραις RP f 35 TR ¦ ἐκείνῃ τῇ ἡμέρᾳ TNT2 WH NA NIV SBL

* 2:21 ⸋ Καὶ RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 2:21 ⸂ ἱματίῳ παλαιῷ RP f 35 TR ¦ ἱμάτιον παλαιόν TNT2 WH NA NIV SBL

* 2:21 ⸆ – RP f 35 TR TNT2 ¦ ἀπ᾽ WH NA NIV SBL

* 2:22 ⸂ ῥήσσει RP f 35 TR ¦ ῥήξει TNT2 WH NA NIV SBL

* 2:22 ⸋ ὁ νέος RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 2:22 ⸂2 καὶ ὁ οἶνος ἐκχεῖται καὶ οἱ ἀσκοὶ ἀπολοῦνται RP f 35 TR ¦ καὶ ὁ οἶνος ἀπόλλυται καὶ οἱ ἀσκοί TNT2 WH NA NIV SBL

* 2:22 ⸋2 βλητέον RP f 35 TR TNT2 ¦ – WH NA NIV SBL

* 2:23 ⸂ παραπορεύεσθαι αὐτὸν ἐν τοῖς σάββασιν RP f 35 ¦ παραπορεύεσθαι αὐτὸν ἐν τοῖς σάββασι TR ¦ αὐτὸν ἐν τοῖς σάββασιν διαπορεύεσθαι TNT2 WH ¦ αὐτὸν ἐν τοῖς σάββασιν παραπορεύεσθαι NA NIV SBL

* 2:23 ⸉ ἤρξαντο οἱ μαθηταὶ αὐτοῦ RP f 35 TR ¦ οἱ μαθηταὶ αὐτοῦ ἤρξαντο TNT2 WH NA NIV SBL

* 2:24 ⸋ ἐν RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 2:25 ⸋ αὐτὸς RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 2:25 ⸂ ἔλεγεν RP f 35 TR ¦ λέγει TNT2 WH NA NIV SBL

* 2:26 ⸋ Πῶς RP f 35 TR TNT2 WH NA NIV11 SBL ¦ – NIV73

* 2:26 ⸆ – RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ τοῦ TR

* 2:26 ⸂ τοῖς ἱερεῦσιν RP f 35 TNT2 ¦ τοῖς ἱερεῦσι TR ¦ τοὺς ἱερεῖς WH NA NIV SBL

* 2:27 ⸆ – RP f 35 TR ¦ καὶ TNT2 WH NA NIV SBL

* 3:1 ⸋ τὴν RP f 35 TR TNT2 NA27+28 NIV ¦ – WH NA25 SBL

* 3:2 ⸂ κατηγορήσωσιν RP f 35 TR WH NA NIV SBL ¦ κατηγορήσουσιν TNT2

* 3:3 ⸂ ἐξηραμμένην ἔχοντι τὴν χεῖρα RP f 35 TR ¦ τὴν χεῖρα ἔχοντι ξηράν TNT2 WH NA25 SBL ¦ τὴν ξηράν χεῖρα ἔχοντι NA27+28 NIV

* 3:3 ⸂2 Ἔγειραι RP f 35 TR ¦ Ἔγειρε TNT2 WH NA NIV SBL

* 3:4 ⸂ ἀγαθοποιῆσαι RP f 35 TR TNT2 WH SBL ¦ ἀγαθὸν ποιῆσαι NA NIV

* 3:5 ⸋ σου RP f 35 TR TNT2 WH ¦ – NA NIV SBL

* 3:5 ⸋2 ὑγιὴς ὡς ἡ ἄλλη RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 3:6 ⸂ εὐθέως RP f 35 TR ¦ εὐθὺς TNT2 WH NA NIV SBL

* 3:6 ⸂2 ἐποίουν RP f 35 TR ¦ ἐδίδουν TNT2 WH NA NIV SBL

* 3:7 ⸉ ἀνεχώρησεν μετὰ τῶν μαθητῶν αὐτοῦ RP f 35 ¦ ἀνεχώρησε μετὰ τῶν μαθητῶν αὐτοῦ TR ¦ μετὰ τῶν μαθητῶν αὐτοῦ ἀνεχώρησεν TNT2 WH NA NIV SBL

* 3:7 ⸂ ἠκολούθησαν RP TR ¦ ἠκολούθησεν f 35 TNT2 WH NA NIV SBL

* 3:7 ⸋ αὐτῷ RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 3:8 ⸂ καὶ πέραν τοῦ Ἰορδάνου, καὶ οἱ περὶ Τύρον καὶ Σιδῶνα RP f 35 TR ¦ καὶ πέραν τοῦ Ἰορδάνου, καὶ περὶ Τύρον καὶ Σιδῶνα TNT2 WH NA NIV11 SBL ¦ καὶ οἱ πέραν τοῦ Ἰορδάνου καὶ περὶ Τύρον καὶ Σιδῶνα NIV73

* 3:8 ⸂2 ἀκούσαντες RP f 35 TR ¦ ἀκούοντες TNT2 WH NA NIV SBL

* 3:8 ⸂3 ἐποίει RP f 35 TR NA27+28 NIV SBL ¦ ποιεῖ TNT2 WH NA25

* 3:11 ⸂ ἐθεώρει προσέπιπτεν RP f 35 TR ¦ ἐθεώρουν προσέπιπτον TNT2 WH NA NIV SBL

* 3:11 ⸂2 ἔκραζεν RP f 35 ¦ ἔκραζε TR ¦ ἔκραζον TNT2 WH NA NIV SBL

* 3:11 ⸂3 λέγοντα RP f 35 TR TNT2 WH NA25 SBL ¦ λέγοντες NA27+28 NIV

* 3:12 ⸉ φανερὸν αὐτὸν RP f 35 ¦ αὐτὸν φανερὸν TR TNT2 WH NA NIV SBL

* 3:12 ⸂ ποιήσωσιν RP f 35 WH NA NIV SBL ¦ ποιήσωσι TR ¦ ποιῶσιν TNT2

* 3:14 ⸆ – RP f 35 TR TNT2 NA25 NIV11 SBL ¦ οὓς καὶ ἀποστόλους ὠνόμασεν WH NA27+28 NIV73

* 3:15 ⸋ θεραπεύειν τὰς νόσους, καὶ RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 3:16 ⸆ – RP f 35 TR TNT2 ¦ καὶ ἐποίησεν τοὺς δώδεκα WH NA NIV SBL

* 3:16 ⸉ τῷ Σίμωνι ὄνομα RP f 35 TR ¦ ὄνομα τῷ Σίμωνι TNT2 WH NA NIV SBL

* 3:17 ⸂ ὀνόματα RP f 35 TR TNT2 NA27+28 NIV73 SBL ¦ ὄνομα WH NA25 NIV11

* 3:19 ⸂ ἔρχονται RP f 35 TR TNT2 ¦ ἔρχεται WH NA NIV SBL

* 3:20 ⸆ – RP f 35 TR ¦ ὁ TNT2 WH NA NIV SBL

* 3:20 ⸂ μήτε RP TR ¦ μηδὲ f 35 TNT2 WH NA NIV SBL

* 3:25 ⸂ δύναται RP f 35 TR ¦ δυνήσεται TNT2 WH NA NIV SBL

* 3:25 ⸂2 σταθῆναι ἡ οἰκία ἐκείνη RP f 35 TR ¦ ἡ οἰκία ἐκείνη στῆναι TNT2 WH NA25 ¦ ἡ οἰκία ἐκείνη σταθῆναι NA27+28 NIV SBL

* 3:26 ⸂ μεμέρισται RP f 35 TR TNT2 ¦ ἐμερίσθη WH NA NIV SBL

* 3:26 ⸂2 σταθῆναι RP f 35 TR ¦ στῆναι TNT2 WH NA NIV SBL

* 3:27 ⸆ – RP f 35 TR ¦ Ἀλλ᾽ TNT2 WH NA NIV SBL

* 3:27 ⸂ Οὐδεὶς δύναται RP f 35 TNT2 SBL ¦ Οὐ δύναται οὐδεὶς TR WH NA NIV

* 3:27 ⸉ τὰ σκεύη τοῦ ἰσχυροῦ, εἰσελθὼν εἰς τὴν οἰκίαν RP f 35 TR ¦ εἰς τὴν οἰκίαν τοῦ ἰσχυροῦ εἰσελθὼν τὰ σκεύη TNT2 WH NA NIV SBL

* 3:27 ⸂2 διαρπάσῃ RP f 35 ¦ διαρπάσει TR TNT2 WH NA NIV SBL

* 3:28 ⸉ τὰ ἁμαρτήματα τοῖς υἱοῖς τῶν ἀνθρώπων RP f 35 TR ¦ τοῖς υἱοῖς τῶν ἀνθρώπων τὰ ἁμαρτήματα TNT2 WH NA NIV SBL

* 3:28 ⸆ – RP f 35 TR ¦ αἱ TNT2 WH NA NIV SBL

* 3:28 ⸂ ὅσας ἂν RP f 35 TR ¦ ὅσα ἐὰν TNT2 WH NA NIV SBL

* 3:29 ⸂ κρίσεως RP f 35 TR ¦ ἁμαρτήματος TNT2 WH NA NIV SBL

* 3:31 ⸂ Ἔρχονται οὖν RP f 35 TR ¦ Καὶ ἔρχονται TNT2 WH NA25 SBL ¦ Καὶ ἔρχεται NA27+28 NIV

* 3:31 ⸂2 οἱ ἀδελφοὶ καὶ ἡ μήτηρ αὐτοῦ RP f 35 TR ¦ ἡ μήτηρ αὐτοῦ καὶ οἱ ἀδελφοὶ αὐτοῦ TNT2 WH NA NIV SBL

* 3:31 ⸂3 ἑστῶτες RP f 35 TR ¦ στήκοντες TNT2 WH NA NIV SBL

* 3:31 ⸂4 φωνοῦντες RP f 35 TR ¦ καλοῦντες TNT2 WH NA NIV SBL

* 3:32 ⸉ ὄχλος περὶ αὐτόν RP f 35 TR ¦ περὶ αὐτὸν ὄχλος TNT2 WH NA NIV SBL

* 3:32 ⸂ εἶπον δὲ RP f 35 TR ¦ καὶ λέγουσιν TNT2 WH NA NIV SBL

* 3:32 ⸋ καὶ αἱ ἀδελφαί σου RP f 35 NA ¦ – TR TNT2 WH NIV SBL

* 3:33 ⸂ ἀπεκρίθη αὐτοῖς λέγων RP f 35 TR ¦ ἀποκριθεὶς αὐτοῖς λέγει TNT2 WH NA NIV SBL

* 3:33 ⸂2 ἢ RP f 35 TR SBL ¦ καὶ TNT2 WH NA NIV

* 3:33 ⸋ μου RP f 35 TR TNT2 NA27+28 NIV SBL ¦ – WH NA25

* 3:34 ⸉ κύκλῳ τοὺς περὶ αὐτὸν RP f 35 TR ¦ τοὺς περὶ αὐτὸν κύκλῳ TNT2 WH NA NIV SBL

* 3:34 ⸂ Ἴδε RP TR TNT2 WH NA NIV SBL ¦ Ἰδοὺ f 35

* 3:35 ⸋ γὰρ RP f 35 TR TNT2 NA27+28 NIV73 SBL ¦ – WH NA25 NIV11

* 3:35 ⸋2 μου RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 3:35 ⸆ – RP TR TNT2 WH NA NIV SBL ¦ μου f 35

* 4:1 ⸂ συνήχθη RP f 35 TR ¦ συνάγεται TNT2 WH NA NIV SBL

* 4:1 ⸂2 πολύς RP f 35 TR ¦ πλεῖστος TNT2 WH NA NIV SBL

* 4:1 ⸂3 ἐμβάντα εἰς τὸ πλοῖον RP f 35 TR ¦ εἰς πλοῖον ἐμβάντα TNT2 WH NA NIV SBL

* 4:1 ⸂4 ἦν RP f 35 TR ¦ ἦσαν TNT2 WH NA NIV SBL

* 4:3 ⸋ τοῦ RP f 35 TR TNT2 ¦ – WH NA NIV SBL

* 4:4 ⸆ – RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ τοῦ οὐρανοῦ TR

* 4:5 ⸂ Ἄλλο δὲ RP f 35 TR ¦ Καὶ ἄλλο TNT2 WH NA NIV SBL

* 4:5 ⸆ – RP f 35 TR NA NIV SBL ¦ καὶ TNT2 WH

* 4:5 ⸂2 εὐθέως RP f 35 TR ¦ εὐθὺς TNT2 WH NA NIV SBL

* 4:6 ⸂ ἡλίου δὲ ἀνατείλαντος RP f 35 TR ¦ καὶ ὅτε ἀνέτειλεν ὁ ἥλιος TNT2 WH NA NIV SBL

* 4:6 ⸂2 ἐκαυματίσθη RP f 35 TR WH NA NIV11 SBL ¦ ἐκαυματίσθησαν TNT2 NIV73

* 4:8 ⸂ ἄλλο RP f 35 TR TNT2 ¦ ἄλλα WH NA NIV SBL

* 4:8 ⸂2 αὐξάνοντα RP f 35 TR ¦ αὐξανόμενον TNT2 ¦ αὐξανόμενα WH NA NIV SBL

* 4:8 ⸂3 ἐν … ἐν … ἐν RP f 35 ¦ ἓν … ἓν … ἓν TR NA27+28 NIV SBL ¦ εἰς … εἰς … εἰς TNT2 ¦ εἰς … ἐν … ἐν WH NA25

* 4:9 ⸆ – RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ αὐτοῖς TR

* 4:9 ⸂ Ὁ ἔχων RP f 35 TR ¦ Ὃς ἔχει TNT2 WH NA NIV SBL

* 4:10 ⸂ Ὅτε δὲ RP f 35 TR ¦ Καὶ ὅτε TNT2 WH NA NIV SBL

* 4:10 ⸂2 ἠρώτησαν RP f 35 TR ¦ ἠρώτων TNT2 WH NA NIV SBL

* 4:10 ⸂3 τὴν παραβολήν RP f 35 TR ¦ τὰς παραβολάς TNT2 WH NA NIV SBL

* 4:11 ⸂ δέδοται γνῶναι τὸ μυστήριον RP f 35 TR ¦ τὸ μυστήριον δέδοται TNT2 WH NA NIV SBL

* 4:12 ⸋ τὰ ἁμαρτήματα RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 4:15 ⸂ εὐθέως RP f 35 TR ¦ εὐθὺς TNT2 WH NA NIV SBL

* 4:15 ⸂2 ἐν ταῖς καρδίαις αὐτῶν RP f 35 TR ¦ εἰς αὐτούς TNT2 WH NA NIV SBL

* 4:16 ⸋ ὁμοίως RP f 35 TR TNT2 WH NA25 NIV73 SBL ¦ – NA27+28 NIV11

* 4:16 ⸂ εὐθέως RP f 35 TR ¦ εὐθὺς TNT2 WH NA NIV SBL

* 4:17 ⸂ εὐθέως RP f 35 TR ¦ εὐθὺς TNT2 WH NA NIV SBL

* 4:18 ⸂ οὗτοί RP f 35 TR ¦ ἄλλοι TNT2 WH NA NIV SBL

* 4:18 ⸆ – RP f 35 ¦ οὗτοί εἰσιν TR TNT2 WH NA NIV SBL

* 4:18 ⸂2 ἀκούοντες RP f 35 TR ¦ ἀκούσαντες TNT2 WH NA NIV SBL

* 4:19 ⸂ αἰῶνος RP f 35 TR TNT2 WH NA NIV11 SBL ¦ βίου NIV73

* 4:19 ⸋ τούτου RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 4:20 ⸂ οὗτοί RP f 35 TR ¦ ἐκεῖνοί TNT2 WH NA NIV SBL

* 4:21 ⸆ – RP f 35 TR TNT2 NA27+28 NIV SBL ¦ ὅτι WH NA25

* 4:21 ⸉ ὁ λύχνος ἔρχεται RP f 35 TR ¦ ἔρχεται ὁ λύχνος TNT2 WH NA NIV SBL

* 4:21 ⸂ ἐπιτεθῇ RP f 35 TR ¦ τεθῇ TNT2 WH NA NIV SBL

* 4:22 ⸋ τι RP TR NA25 ¦ – f 35 TNT2 WH NA27+28 NIV SBL

* 4:22 ⸋2 ὃ RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 4:22 ⸆ – RP f 35 TR TNT2 ¦ ἵνα WH NA NIV SBL

* 4:22 ⸉ εἰς φανερὸν ἔλθῃ RP f 35 TR ¦ ἔλθῃ εἰς φανερόν TNT2 WH NA NIV SBL

* 4:24 ⸂ μετρηθήσεται RP TR TNT2 WH NA NIV SBL ¦ ἀντιμετρηθήσεται f 35

* 4:24 ⸋ τοῖς ἀκούουσιν RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 4:25 ⸂ ἂν ἔχῃ RP f 35 TR ¦ ἔχει TNT2 WH NA NIV SBL

* 4:25 ⸂2 ὃ RP f 35 TR WH NA NIV SBL ¦ ὃς TNT2

* 4:26 ⸋ ἐὰν RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 4:28 ⸋ γὰρ RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 4:28 ⸂ σῖτον RP f 35 TR WH NA27+28 NIV SBL ¦ σῖτος TNT2 NA25

* 4:29 ⸂ εὐθέως RP f 35 TR ¦ εὐθὺς TNT2 WH NA NIV SBL

* 4:30 ⸂ Τίνι ὁμοιώσωμεν RP TR ¦ Τίνι ὁμοιώσομεν f 35 ¦ Πῶς ὁμοιώσωμεν TNT2 WH NA NIV SBL

* 4:30 ⸂2 ποίᾳ RP f 35 TR ¦ τίνι TNT2 WH NA NIV SBL

* 4:30 ⸂3 παραβολῇ παραβάλωμεν αὐτήν RP f 35 TR ¦ αὐτὴν παραβολῇ θῶμεν TNT2 WH NA NIV SBL

* 4:31 ⸂ κόκκον RP f 35 TNT2 ¦ κόκκῳ TR WH NA NIV SBL

* 4:31 ⸂2 μικρότερος RP f 35 TR ¦ μικρότερον ὂν TNT2 WH NA NIV SBL

* 4:31 ⸂3 ἐστὶν RP f 35 ¦ ἐστὶ TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 4:32 ⸂ πάντων τῶν λαχάνων μείζων RP f 35 TR ¦ μείζων πάντων τῶν λαχάνων TNT2 ¦ μεῖζον πάντων τῶν λαχάνων WH NA NIV SBL

* 4:34 ⸂ μαθηταῖς αὐτοῦ RP f 35 TR TNT2 ¦ ἰδίοις μαθηταῖς WH NA NIV SBL

* 4:36 ⸋ δὲ RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 4:36 ⸂ πλοιάρια RP f 35 TR ¦ πλοῖα TNT2 WH NA NIV SBL

* 4:37 ⸉ ἀνέμου μεγάλη RP f 35 TR ¦ μεγάλη ἀνέμου TNT2 WH NA NIV SBL

* 4:37 ⸂ τὰ δὲ RP f 35 TR ¦ καὶ τὰ TNT2 WH NA NIV SBL

* 4:37 ⸂2 ἐπέβαλλεν RP TR TNT2 WH NA NIV SBL ¦ ἐπέβαλεν f 35

* 4:37 ⸂3 αὐτὸ ἤδη γεμίζεσθαι RP f 35 TR ¦ ἤδη γεμίζεσθαι τὸ πλοῖον TNT2 WH NA NIV SBL

* 4:38 ⸉ ἦν αὐτὸς RP f 35 TR TNT2 ¦ αὐτὸς ἦν WH NA NIV SBL

* 4:38 ⸂ ἐπὶ RP f 35 TR ¦ ἐν TNT2 WH NA NIV SBL

* 4:38 ⸂2 διεγείρουσιν RP f 35 TR ¦ ἐγείρουσιν TNT2 WH NA NIV SBL

* 4:40 ⸂ Τί δειλοί ἐστε οὕτως; Πῶς οὐκ ἔχετε πίστιν; RP f 35 NA25 ¦ Τί δειλοί ἐστε οὕτω; Πῶς οὐκ ἔχετε πίστιν; TR ¦ Τί δειλοί ἐστε; Οὔπω ἔχετε πίστιν; TNT2 WH NA27+28 NIV SBL

* 4:41 ⸂ ὑπακούουσιν RP f 35 TR ¦ ὑπακούει TNT2 WH NA NIV SBL

* 5:1 ⸂ Γαδαρηνῶν RP f 35 TR ¦ Γερασηνῶν TNT2 WH NA NIV SBL

* 5:2 ⸂ ἐξελθόντι αὐτῷ RP f 35 TR ¦ ἐξελθόντος αὐτοῦ TNT2 WH NA NIV SBL

* 5:2 ⸂2 εὐθέως RP f 35 TR ¦ εὐθὺς TNT2 WH NA NIV SBL

* 5:2 ⸂3 ἀπήντησεν RP f 35 TR ¦ ὑπήντησεν TNT2 WH NA NIV SBL

* 5:3 ⸂ κατοίκησιν RP TR TNT2 WH NA NIV SBL ¦ οίκησιν f 35

* 5:3 ⸂2 μνήμασιν RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ μνήμείοις TR

* 5:3 ⸂3 οὔτε RP f 35 TR ¦ οὐδὲ TNT2 WH NA NIV SBL

* 5:3 ⸂4 ἁλύσεσιν RP f 35 TR ¦ ἁλύσει TNT2 WH NA NIV SBL

* 5:3 ⸆ – RP f 35 TR ¦ οὐκέτι TNT2 WH NA NIV SBL

* 5:4 ⸂ αὐτὸν ἴσχυεν RP ¦ αὐτὸν ἴσχυσεν f 35 ¦ αὐτὸν ἴσχυε TR ¦ ἴσχυεν αὐτὸν TNT2 WH NA NIV SBL

* 5:5 ⸉ ὄρεσιν καὶ ἐν τοῖς μνήμασιν RP ¦ μνήμασιν καὶ ἐν τοῖς ὄρεσιν f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ ὄρεσι καὶ ἐν τοῖς μνήμασιν TR

* 5:6 ⸂ Ἰδὼν δὲ RP f 35 TR ¦ Καὶ ἰδὼν TNT2 WH NA NIV SBL

* 5:6 ⸂2 αὐτῷ RP f 35 TR TNT2 NA27+28 NIV ¦ αὐτόν WH NA25 SBL

* 5:7 ⸂ εἶπεν RP f 35 ¦ εἶπε TR ¦ λέγει TNT2 WH NA NIV SBL

* 5:9 ⸉ σοι ὄνομα RP f 35 TR ¦ ὄνομά σοι TNT2 WH NA NIV SBL

* 5:9 ⸂ ἀπεκρίθη λέγων RP f 35 TR ¦ λέγει TNT2 WH NA NIV SBL

* 5:9 ⸆ – RP f 35 TR ¦ αὐτῷ TNT2 WH NA NIV SBL

* 5:10 ⸂ αὐτοὺς RP f 35 TR ¦ αὐτὰ TNT2 WH NA NIV SBL

* 5:11 ⸂ τῷ ὄρει RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ τὰ ὄρη TR

* 5:12 ⸋ πάντες οἱ δαίμονες RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 5:13 ⸋ εὐθέως ὁ Ἰησοῦς RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 5:13 ⸋2 ἦσαν δὲ RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 5:14 ⸂ Οἱ δὲ RP f 35 TR ¦ Καὶ οἱ TNT2 WH NA NIV SBL

* 5:14 ⸂2 τοὺς χοίρους RP f 35 TR ¦ αὐτοὺς TNT2 WH NA NIV SBL

* 5:14 ⸂3 ἀνήγγειλαν RP f 35 TR ¦ ἀπήγγειλαν TNT2 WH NA NIV SBL

* 5:14 ⸂4 ἐξῆλθον RP f 35 TR ¦ ἦλθον TNT2 WH NA NIV SBL

* 5:15 ⸋ καὶ RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 5:16 ⸂ Διηγήσαντο δὲ RP f 35 ¦ Καὶ διηγήσαντο TR TNT2 WH NA NIV SBL

* 5:18 ⸂ ἐμβάντος RP f 35 TR ¦ ἐμβαίνοντος TNT2 WH NA NIV SBL

* 5:18 ⸉ ᾖ μετ᾽ αὐτοῦ RP f 35 TR ¦ μετ᾽ αὐτοῦ ᾖ TNT2 WH NA NIV SBL

* 5:19 ⸂ Ὁ δὲ Ἰησοῦς RP f 35 TR ¦ Καὶ TNT2 WH NA NIV SBL

* 5:19 ⸂2 ἀνάγγειλον RP f 35 TR ¦ ἀπάγγειλον TNT2 WH NA NIV SBL

* 5:19 ⸂3 σοι ὁ κύριος πεποίηκεν RP f 35 ¦ σοι ὁ κύριος ἐποίησε TR ¦ ὁ κύριός σοι πεποίηκεν TNT2 WH NA NIV SBL

* 5:22 ⸋ ἰδού RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 5:23 ⸂ παρεκάλει RP f 35 TR ¦ παρακαλεῖ TNT2 WH NA NIV SBL

* 5:23 ⸉ αὐτῇ τὰς χεῖρας RP f 35 TR ¦ τὰς χεῖρας αὐτῇ TNT2 WH NA NIV SBL

* 5:23 ⸂2 ὅπως RP f 35 TR ¦ ἵνα TNT2 WH NA NIV SBL

* 5:23 ⸂3 ζήσεται RP f 35 TR ¦ ζήσῃ TNT2 WH NA NIV SBL

* 5:25 ⸋ τις RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 5:25 ⸉ ἔτη δώδεκα RP f 35 TR TNT2 ¦ δώδεκα ἔτη WH NA NIV SBL

* 5:26 ⸂ αὐτῆς RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ ἑαυτῆς TR

* 5:27 ⸆ – RP f 35 TR TNT2 NA27+28 NIV SBL ¦ τὰ WH NA25

* 5:28 ⸂ Κἂν τῶν ἱματίων αὐτοῦ ἅψωμαι RP f 35 TR TNT2 ¦ Ἐὰν ἅψωμαι κἂν τῶν ἱματίων αὐτοῦ WH NA NIV SBL

* 5:29 ⸂ εὐθέως RP f 35 TR ¦ εὐθὺς TNT2 WH NA NIV SBL

* 5:30 ⸂ εὐθέως RP f 35 TR ¦ εὐθὺς TNT2 WH NA NIV SBL

* 5:33 ⸋ ἐπ᾽ RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 5:34 ⸂ Θύγατερ RP f 35 TR ¦ Θυγάτηρ TNT2 WH NA NIV SBL

* 5:36 ⸋ εὐθέως RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 5:36 ⸂ ἀκούσας RP f 35 TR ¦ παρακούσας TNT2 WH NA NIV SBL

* 5:37 ⸂ αὐτῷ RP f 35 TR ¦ μετ᾽ αὐτοῦ TNT2 WH NA NIV SBL

* 5:37 ⸆ – RP f 35 TR ¦ τὸν TNT2 WH NA NIV SBL

* 5:38 ⸂ ἔρχεται RP f 35 TR ¦ ἔρχονται TNT2 WH NA NIV SBL

* 5:38 ⸆ – RP f 35 TR ¦ καὶ TNT2 WH NA NIV SBL

* 5:40 ⸂ Ὁ RP f 35 TR ¦ Αὐτὸς TNT2 WH NA NIV SBL

* 5:40 ⸂2 πάντας RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ ἅπαντας TR

* 5:40 ⸋ ἀνακείμενον RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 5:41 ⸂ ἔγειραι RP f 35 TR ¦ ἔγειρε TNT2 WH NA NIV SBL

* 5:42 ⸂ εὐθέως RP f 35 TR ¦ εὐθὺς TNT2 WH NA NIV SBL

* 5:42 ⸆ – RP f 35 TR ¦ εὐθὺς TNT2 WH NA NIV SBL

* 6:1 ⸂ ἦλθεν RP f 35 TR ¦ ἔρχεται TNT2 WH NA NIV SBL

* 6:2 ⸉ ἐν τῇ συναγωγῇ διδάσκειν RP f 35 TR ¦ διδάσκειν ἐν τῇ συναγωγῇ TNT2 WH NA NIV SBL

* 6:2 ⸆ – RP f 35 TR TNT2 NA27+28 NIV ¦ οἱ WH NA25 SBL

* 6:2 ⸂ αὐτῷ RP f 35 TR ¦ τούτῳ TNT2 WH NA NIV SBL

* 6:2 ⸆2 – RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ ὅτι TR

* 6:2 ⸆3 – RP f 35 TR TNT2 ¦ αἱ WH NA NIV SBL

* 6:2 ⸂2 γίνονται RP f 35 TR ¦ γινόμεναι TNT2 WH NA NIV SBL

* 6:3 ⸆ – RP f 35 TR ¦ τῆς TNT2 WH NA NIV SBL

* 6:3 ⸂ ἀδελφὸς δὲ RP f 35 TR ¦ καὶ ἀδελφὸς TNT2 WH NA NIV SBL

* 6:4 ⸂ Ἔλεγεν δὲ RP f 35 ¦ Ἔλεγε δὲ TR ¦ Καὶ ἔλεγεν TNT2 WH NA NIV SBL

* 6:4 ⸆ – RP f 35 TR ¦ αὐτοῦ TNT2 WH NA NIV SBL

* 6:5 ⸉ οὐδεμίαν δύναμιν ποιῆσαι RP f 35 TR ¦ ποιῆσαι οὐδεμίαν δύναμιν TNT2 WH NA NIV SBL

* 6:6 ⸂ ἐθαύμαζεν RP f 35 TNT2 NA27+28 NIV SBL ¦ ἐθαύμαζε TR ¦ ἐθαύμασεν WH NA25

* 6:8 ⸉ μὴ πήραν, μὴ ἄρτον RP f 35 TR ¦ μὴ ἄρτον, μὴ πήραν TNT2 WH NA NIV SBL

* 6:9 ⸂ ἐνδύσησθε RP f 35 TR TNT2 NA NIV SBL ¦ ἐνδύσασθαι WH

* 6:10 ⸂ ἐὰν RP f 35 TR WH NA NIV SBL ¦ ἂν TNT2

* 6:11 ⸂ ὅσοι ἂν μὴ δέξωνται RP TR ¦ ὅσοι ἐὰν μὴ δέξωνται f 35 ¦ ὃς ἂν τόπος μὴ δέξηται TNT2 WH NA NIV SBL

* 6:11 ⸋ Ἀμὴν … ἐκείνῃ. RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 6:12 ⸂ ἐκήρυσσον RP f 35 TR ¦ ἐκήρυξαν TNT2 WH NA NIV SBL

* 6:12 ⸂2 μετανοήσωσιν RP f 35 ¦ μετανοήσωσι TR ¦ μετανοῶσιν TNT2 WH NA NIV SBL

* 6:14 ⸂ ἔλεγεν RP f 35 TR TNT2 ¦ ἔλεγον WH NA NIV SBL

* 6:14 ⸂2 ἐκ νεκρῶν ἠγέρθη RP f 35 TR ¦ ἐγήγερται ἐκ νεκρῶν TNT2 WH NA NIV SBL

* 6:15 ⸆ – RP f 35 TR ¦ δὲ TNT2 WH NA NIV SBL

* 6:15 ⸋ ἐστίν RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 6:15 ⸆2 – RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ ἢ TR

* 6:16 ⸋ ὁ f 35 TR TNT2 WH NA NIV SBL ¦ – RP

* 6:16 ⸂ εἶπεν RP f 35 TR ¦ ἔλεγεν TNT2 WH NA NIV SBL

* 6:16 ⸋2 ὅτι RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 6:16 ⸂2 οὗτός ἐστιν· αὐτὸς ἠγέρθη ἐκ νεκρῶν. RP f 35 TR ¦ οὗτός ἠγέρθη ἐκ νεκρῶν TNT2 ¦ οὗτός ἠγέρθη WH NA NIV11 SBL ¦ οὗτός ἐκ νεκρῶν ἠγέρθη NIV73

* 6:17 ⸆ – RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ τῇ TR

* 6:20 ⸂ ἀκούσας RP TR TNT2 WH NA NIV SBL ¦ ἀκούων f 35

* 6:20 ⸂2 ἐποίει RP f 35 TR TNT2 ¦ ἠπόρει WH NA NIV SBL

* 6:21 ⸂ ἐποίει RP f 35 TR ¦ ἐποίησεν TNT2 WH NA NIV SBL

* 6:22 ⸂ αὐτῆς RP f 35 TR TNT2 NA25 NIV11 SBL ¦ αὐτοῦ WH NA27+28 NIV73

* 6:22 ⸋ τῆς RP f 35 TR TNT2 NA25 NIV11 SBL ¦ – WH NA27+28 NIV73

* 6:22 ⸂2 καὶ ὀρχησαμένης, καὶ ἀρεσάσης RP f 35 TR SBL ¦ καὶ ὀρχησαμένης, ἤρεσεν TNT2 WH NA NIV

* 6:22 ⸂3 εἶπεν ὁ βασιλεὺς RP f 35 TR NA27+28 NIV SBL ¦ ὁ δὲ βασιλεὺς εἶπεν TNT2 WH NA25

* 6:23 ⸆ – RP f 35 TR TNT2 WH NA25 NIV SBL ¦ πολλά NA27+28

* 6:23 ⸂ ὅτι Ὃ ἐάν RP f 35 TR TNT2 NA25 ¦ ὅτι Ἐάν WH ¦ Ὅ τι ἐάν NA27+28 NIV SBL

* 6:23 ⸋ με RP f 35 TR TNT2 WH NA27+28 NIV SBL ¦ – NA25

* 6:24 ⸂ Ἡ δὲ RP f 35 TR ¦ Καὶ TNT2 WH NA NIV SBL

* 6:24 ⸂2 αἰτήσομαι RP f 35 TR ¦ αἰτήσωμαι TNT2 WH NA NIV SBL

* 6:24 ⸂3 βαπτιστοῦ RP f 35 TR ¦ βαπτίζοντος TNT2 WH NA NIV SBL

* 6:25 ⸂ εὐθέως RP f 35 TR ¦ εὐθὺς TNT2 WH NA NIV SBL

* 6:25 ⸉ μοι δῷς ἐξαυτῆς RP f 35 TR ¦ ἐξαυτῆς δῷς μοι TNT2 WH NA NIV SBL

* 6:26 ⸂ συνανακειμένους RP f 35 TR ¦ ἀνακειμένους TNT2 WH NA NIV SBL

* 6:26 ⸉ αὐτὴν ἀθετῆσαι RP f 35 TR ¦ ἀθετῆσαι αὐτήν TNT2 WH NA NIV SBL

* 6:27 ⸂ εὐθέως RP f 35 TR ¦ εὐθὺς TNT2 WH NA NIV SBL

* 6:27 ⸂2 ἐνεχθῆναι RP f 35 TR ¦ ἐνέγκαι TNT2 WH NA NIV SBL

* 6:28 ⸂ Ὁ δὲ RP f 35 TR ¦ Καὶ TNT2 WH NA NIV SBL

* 6:29 ⸆ – RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ τῷ TR

* 6:30 ⸋ καὶ RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 6:31 ⸂ εἶπεν RP f 35 TR ¦ λέγει TNT2 WH NA NIV SBL

* 6:31 ⸂2 ἀναπαύεσθε RP f 35 TR ¦ ἀναπαύσασθε TNT2 WH NA NIV SBL

* 6:32 ⸂ εἰς ἔρημον τόπον τῷ πλοίῳ RP f 35 TR TNT2 ¦ ἐν τῷ πλοίῳ εἰς ἔρημον τόπον WH NA NIV SBL

* 6:33 ⸆ – RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ οἱ ὄχλοι TR

* 6:33 ⸂ ἐπέγνωσαν RP f 35 TR NA NIV SBL ¦ ἔγνωσαν TNT2 WH

* 6:33 ⸂2 αὐτὸν RP TR ¦ αὐτοὺς f 35 ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 6:33 ⸋ καὶ συνῆλθον πρὸς αὐτόν RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 6:34 ⸋ ὁ Ἰησοῦς RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 6:34 ⸂ αὐτοῖς RP f 35 TR ¦ αὐτοὺς TNT2 WH NA NIV SBL

* 6:35 ⸂ λέγουσιν RP f 35 TR ¦ ἔλεγον TNT2 WH NA NIV SBL

* 6:36 ⸂ ἀγοράσωσιν ἑαυτοῖς ἄρτους. Τί γὰρ φάγωσιν οὐκ ἔχουσιν. RP f 35 TR ¦ ἀγοράσωσιν ἑαυτοῖς τί φάγωσιν. TNT2 WH NA NIV SBL

* 6:37 ⸉ δηναρίων διακοσίων RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ διακοσίων δηναρίων TR

* 6:37 ⸂ δῶμεν RP f 35 TR ¦ δώσομεν TNT2 WH NA NIV SBL

* 6:38 ⸉ ἄρτους ἔχετε RP f 35 TR TNT2 NA27+28 NIV ¦ ἔχετε ἄρτους WH NA25 SBL

* 6:38 ⸋ καὶ RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 6:39 ⸂ ἀνακλῖναι RP f 35 TR TNT2 NA27+28 NIV SBL ¦ ἀνακλιθῆναι WH NA25

* 6:40 ⸂ ἀνὰ … ἀνὰ RP f 35 TR ¦ κατὰ … κατὰ TNT2 WH NA NIV SBL

* 6:41 ⸋ αὐτοῦ RP f 35 TR NA27+28 NIV SBL ¦ – TNT2 WH NA25

* 6:41 ⸂ παραθῶσιν RP f 35 TR TNT2 ¦ παρατιθῶσιν WH NA NIV SBL

* 6:43 ⸂ κλασμάτων δώδεκα κοφίνους πλήρεις RP f 35 TR ¦ κλασμάτων δώδεκα κοφίνους πληρώματα TNT2 ¦ κλάσματα δώδεκα κοφίνων πληρώματα WH NA NIV SBL

* 6:44 ⸋ τοὺς ἄρτους RP f 35 TR TNT2 WH NA SBL ¦ – NIV

* 6:44 ⸆ – RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ ὡσεὶ TR

* 6:45 ⸂ εὐθέως RP f 35 TR ¦ εὐθὺς TNT2 WH NA NIV SBL

* 6:45 ⸋ εἰς τὸ πέραν RP f 35 TR TNT2 WH NA NIV11 SBL ¦ – NIV73

* 6:45 ⸂2 ἀπολύσῃ RP TR ¦ ἀπολύσει f 35 ¦ ἀπολύει TNT2 WH NA NIV SBL

* 6:48 ⸂ εἶδεν RP f 35 TR ¦ ἰδὼν TNT2 WH NA NIV SBL

* 6:48 ⸋ καὶ RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 6:49 ⸉ περιπατοῦντα ἐπὶ τῆς θαλάσσης RP f 35 TR TNT2 ¦ ἐπὶ τῆς θαλάσσης περιπατοῦντα WH NA NIV SBL

* 6:49 ⸂ φάντασμα εἶναι RP f 35 TR TNT2 ¦ ὅτι φάντασμά ἐστιν WH NA NIV SBL

* 6:50 ⸂ Καὶ RP f 35 TR TNT2 ¦ Ὁ δὲ WH NA NIV SBL

* 6:50 ⸂2 εὐθέως RP f 35 TR ¦ εὐθὺς TNT2 WH NA NIV SBL

* 6:51 ⸋ ἐκπερισσοῦ RP f 35 TR TNT2 NA NIV SBL ¦ – WH

* 6:51 ⸋2 καὶ ἐθαύμαζον RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 6:52 ⸂ ἦν γὰρ RP f 35 TR ¦ ἀλλ᾽ ἦν TNT2 WH NA NIV SBL

* 6:52 ⸉ αὐτῶν ἡ καρδία RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ ἡ καρδία αὐτῶν TR

* 6:53 ⸂ ἦλθον ἐπὶ τὴν γῆν RP f 35 TR TNT2 ¦ ἐπὶ τὴν γῆν, ἦλθον εἰς WH NA NIV SBL

* 6:54 ⸂ εὐθέως RP f 35 TR ¦ εὐθὺς TNT2 WH NA NIV SBL

* 6:55 ⸂ περιδραμόντες ὅλην τὴν περίχωρον ἐκείνην RP f 35 TR ¦ περιέδραμον ὅλην τὴν χώραν ἐκείνην καὶ TNT2 WH NA NIV SBL

* 6:55 ⸋ ἐκεῖ RP f 35 TR TNT2 ¦ – WH NA NIV SBL

* 6:56 ⸂ εἰς κώμας ἢ πόλεις ἢ ἀγρούς RP f 35 TR ¦ εἰς κώμας ἢ εἰς πόλεις ἢ εἰς ἀγρούς TNT2 WH NA NIV SBL

* 6:56 ⸂2 ἐτίθουν RP f 35 TR ¦ ἐτίθεσαν TNT2 WH NA NIV SBL

* 6:56 ⸂3 ἥπτοντο RP f 35 TR ¦ ἥψαντο TNT2 WH NA NIV SBL

* 7:2 ⸆ – RP f 35 TR ¦ ὅτι TNT2 WH NA NIV SBL

* 7:2 ⸂ ἐσθίοντας RP f 35 TR ¦ ἐσθίουσιν TNT2 WH NA NIV SBL

* 7:2 ⸆2 – RP f 35 TR ¦ τοὺς TNT2 WH NA NIV SBL

* 7:2 ⸋ ἐμέμψαντο RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 7:4 ⸆ – RP f 35 TR TNT2 WH NA NIV11 SBL ¦ ὅταν ἔλθωσιν NIV73

* 7:4 ⸂ βαπτίσωνται RP f 35 TR TNT2 NA27+28 NIV SBL ¦ ῥαντίσωνται WH NA25

* 7:4 ⸋ καὶ κλινῶν RP f 35 TR TNT2 NA27+28 SBL ¦ – WH NA25 NIV

* 7:5 ⸂ Ἔπειτα RP f 35 TR ¦ Καὶ TNT2 WH NA NIV SBL

* 7:5 ⸉ οἱ μαθηταί σου οὐ περιπατοῦσιν RP f 35 ¦ οἱ μαθηταί σου οὐ περιπατοῦσι TR ¦ οὐ περιπατοῦσιν οἱ μαθηταί σου TNT2 WH NA NIV SBL

* 7:5 ⸂2 ἀνίπτοις RP f 35 TR ¦ κοιναῖς TNT2 WH NA NIV SBL

* 7:6 ⸋ ἀποκριθεὶς RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 7:6 ⸋2 ὅτι RP f 35 TR TNT2 ¦ – WH NA NIV SBL

* 7:6 ⸆ – RP f 35 TR TNT2 NIV11 ¦ ὅτι WH NA NIV73 SBL

* 7:8 ⸋ γὰρ RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 7:8 ⸋2 βαπτισμοὺς … ποιεῖτε RP f 35 TR TNT2 ¦ – WH NA NIV SBL

* 7:9 ⸂ τηρήσητε RP f 35 TR TNT2 WH NA25 NIV SBL ¦ στήσητε NA27+28

* 7:12 ⸋ καὶ RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 7:12 ⸂ τῷ πατρὶ αὐτοῦ ἢ τῇ μητρὶ αὐτοῦ RP f 35 TR ¦ τῷ πατρὶ ἢ τῇ μητρὶ TNT2 WH NA NIV SBL

* 7:14 ⸂ πάντα RP f 35 TR ¦ πάλιν TNT2 WH NA NIV SBL

* 7:14 ⸂2 Ἀκούετέ … συνίετε RP f 35 TR ¦ Ἀκούσατέ … σύνετε TNT2 WH NA NIV SBL

* 7:15 ⸉ αὐτὸν κοινῶσαι RP f 35 TR TNT2 ¦ κοινῶσαι αὐτόν WH NA NIV SBL

* 7:15 ⸂ ἐκπορευόμενα ἀπ᾽ αὐτοῦ RP f 35 TR ¦ ἐκ τοῦ ἀνθρώπου ἐκπορευόμενά TNT2 WH NA NIV SBL

* 7:15 ⸋ ἐκεῖνά RP f 35 TR TNT2 ¦ – WH NA NIV SBL

* 7:16 ⸋ Εἴ τις ἔχει ὦτα ἀκούειν ἀκουέτω. RP f 35 TR TNT2 ¦ – WH NA NIV SBL

* 7:17 ⸆ – RP f 35 TR TNT2 WH NA NIV11 SBL ¦ τὸν NIV73

* 7:17 ⸂ περὶ τῆς παραβολῆς RP f 35 TR ¦ τὴν παραβολήν TNT2 WH NA NIV SBL

* 7:19 ⸂ καθαρίζον RP f 35 TR ¦ καθαρίζων TNT2 WH NA NIV SBL

* 7:21 ⸉ μοιχεῖαι, πορνεῖαι, φόνοι, κλοπαί RP f 35 TR ¦ πορνεῖαι, κλοπαί, φόνοι, μοιχεῖαι TNT2 WH NA NIV SBL

* 7:24 ⸂ Καὶ ἐκεῖθεν RP f 35 TR TNT2 ¦ Ἐκεῖθεν δὲ WH NA NIV SBL

* 7:24 ⸂2 μεθόρια RP f 35 TR ¦ ὅρια TNT2 WH NA NIV SBL

* 7:24 ⸋ καὶ Σιδῶνος RP f 35 TR TNT2 WH ¦ – NA NIV SBL

* 7:24 ⸆ – RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ τὴν TR

* 7:24 ⸂3 ἠδυνήθη RP f 35 TR TNT2 NA27+28 NIV SBL ¦ ἠδυνάσθη WH NA25

* 7:25 ⸂ Ἀκούσασα γὰρ RP f 35 TR ¦ Ἀλλ᾽ εὐθὺς ἀκούσασα TNT2 WH NA NIV SBL

* 7:26 ⸉ ἦν δὲ ἡ γυνὴ RP f 35 TR ¦ ἡ γυνὴ δὲ ἦν TNT2 ¦ ἡ δὲ γυνὴ ἦν WH NA NIV SBL

* 7:26 ⸂ ἐκβάλῃ RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ ἐκβάλλῃ TR

* 7:27 ⸂ Ὁ δὲ Ἰησοῦς RP f 35 TR ¦ Καὶ TNT2 WH NA NIV SBL

* 7:27 ⸂2 εἶπεν RP f 35 TR ¦ ἔλεγεν TNT2 WH NA NIV SBL

* 7:27 ⸉ καλόν ἐστιν RP f 35 SBL ¦ καλόν ἐστι TR ¦ ἐστιν καλὸν TNT2 WH NA NIV

* 7:27 ⸉2 βαλεῖν τοῖς κυναρίοις RP f 35 TR ¦ τοῖς κυναρίοις βαλεῖν TNT2 WH NA NIV SBL

* 7:28 ⸋ Ναί RP f 35 TR TNT2 WH NA25 NIV73 ¦ – NA27+28 NIV11 SBL

* 7:28 ⸋2 γὰρ RP f 35 TR NIV73 ¦ – TNT2 WH NA NIV11 SBL

* 7:28 ⸂ ἐσθίει RP f 35 TR ¦ ἐσθίουσιν TNT2 WH NA NIV SBL

* 7:29 ⸉ τὸ δαιμόνιον ἐκ τῆς θυγατρός σου RP f 35 TR TNT2 ¦ ἐκ τῆς θυγατρός σου τὸ δαιμόνιον WH NA NIV SBL

* 7:30 ⸂ τὸ δαιμόνιον ἐξεληλυθός, καὶ τὴν θυγατέρα βεβλημένην ἐπὶ τῆς κλίνης RP f 35 TR ¦ τὸ παιδίον βεβλημένον ἐπὶ τὴν κλίνην, καὶ τὸ δαιμόνιον ἐξεληλυθός TNT2 WH NA NIV SBL

* 7:31 ⸂ ἐξελθὼν ἐκ τῶν ὁρίων Τύρου καὶ Σιδῶνος, ἦλθεν RP ¦ ἐξελθὼν ὁ Ἰησοῦς ἐκ τῶν ὁρίων Τύρου καὶ Σιδῶνος, ἦλθεν f 35 ¦ ἐξελθὼν ἐκ τῶν ὁρίων Τύρου καὶ Σιδῶνος, ἦλθε TR ¦ ἐξελθὼν ἐκ τῶν ὁρίων Τύρου, ἦλθεν διὰ Σιδῶνος TNT2 WH NA NIV SBL

* 7:31 ⸂2 πρὸς RP f 35 TR ¦ εἰς TNT2 WH NA NIV SBL

* 7:32 ⸆ – RP f 35 TR ¦ καὶ TNT2 WH NA NIV SBL

* 7:35 ⸋ εὐθέως RP f 35 TR NA27+28 NIV ¦ – TNT2 WH NA25 SBL

* 7:35 ⸂ διηνοίχθησαν RP f 35 TR ¦ ἠνοίγησαν TNT2 WH NA NIV SBL

* 7:35 ⸆ – RP f 35 TR TNT2 WH NA27+28 NIV SBL ¦ εὐθὺς NA25

* 7:36 ⸂ εἴπωσιν RP f 35 TR ¦ λέγωσιν TNT2 WH NA NIV SBL

* 7:36 ⸋ αὐτὸς RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 7:36 ⸆ – RP f 35 TR ¦ αὐτοὶ TNT2 WH NA NIV SBL

* 7:37 ⸋ τοὺς RP f 35 TR NA27+28 NIV ¦ – TNT2 WH NA25 SBL

* 8:1 ⸂ παμπόλλου RP f 35 TR ¦ πάλιν πολλοῦ TNT2 WH NA NIV SBL

* 8:1 ⸋ ὁ Ἰησοῦς RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 8:1 ⸋2 αὐτοῦ RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 8:2 ⸂ ἡμέραι RP TNT2 WH NA NIV SBL ¦ ἡμέρας f 35 TR

* 8:3 ⸂ τινὲς γὰρ RP f 35 TR ¦ καί τινες TNT2 WH NA NIV SBL

* 8:3 ⸆ – RP f 35 TR ¦ ἀπὸ TNT2 WH NA NIV SBL

* 8:3 ⸂2 ἥκουσιν RP f 35 ¦ ἥκασι TR ¦ ἥκασιν TNT2 NA27+28 NIV SBL ¦ εἰσίν WH NA25

* 8:4 ⸆ – RP f 35 TR ¦ ὅτι TNT2 WH NA NIV SBL

* 8:5 ⸂ ἐπηρώτα RP f 35 TR ¦ ἠρώτα TNT2 WH NA NIV SBL

* 8:6 ⸂ παρήγγειλεν RP f 35 ¦ παρήγγειλε TR ¦ παραγγέλλει TNT2 WH NA NIV SBL

* 8:6 ⸆ – RP TR TNT2 WH NA NIV SBL ¦ καὶ f 35

* 8:6 ⸂2 παραθῶσιν RP f 35 ¦ παραθῶσι TR ¦ παρατιθῶσιν TNT2 WH NA NIV SBL

* 8:7 ⸆ – RP f 35 TR ¦ αὐτὰ TNT2 WH NA NIV SBL

* 8:7 ⸂ παραθεῖναι καὶ αὐτά RP f 35 TR ¦ καὶ ταῦτα παρατιθέναι TNT2 WH NA NIV SBL

* 8:8 ⸂ Ἔφαγον δέ RP f 35 TR ¦ Καὶ ἔφαγον TNT2 WH NA NIV SBL

* 8:9 ⸋ οἱ φαγόντες RP f 35 TR TNT2 ¦ – WH NA NIV SBL

* 8:10 ⸂ εὐθέως RP f 35 TR ¦ εὐθὺς TNT2 WH NA NIV SBL

* 8:12 ⸂ σημεῖον ἐπιζητεῖ RP f 35 TR ¦ ζητεῖ σημεῖον TNT2 WH NA NIV SBL

* 8:12 ⸋ ὑμῖν RP f 35 TR TNT2 NA NIV SBL ¦ – WH

* 8:13 ⸉ ἐμβὰς πάλιν RP f 35 TR NIV73 ¦ πάλιν ἐμβὰς TNT2 WH NA NIV11 SBL

* 8:13 ⸂ εἰς πλοῖον RP f 35 TNT2 ¦ εἰς τὸ πλοῖον TR NIV73 ¦ – WH NA NIV11 SBL

* 8:14 ⸆ – RP TR TNT2 WH NA NIV SBL ¦ οἱ μαθηταὶ αὐτοῦ f 35

* 8:16 ⸋ λέγοντες RP f 35 TR NIV73 ¦ – TNT2 WH NA NIV11 SBL

* 8:16 ⸂ ἔχομεν RP f 35 TR NIV ¦ ἔχουσιν TNT2 WH NA SBL

* 8:17 ⸋ ὁ Ἰησοῦς RP f 35 TR TNT2 NIV ¦ – WH NA SBL

* 8:17 ⸋2 Ἔτι RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 8:19 ⸉ πλήρεις κλασμάτων RP f 35 TR ¦ κλασμάτων πλήρεις TNT2 WH NA NIV SBL

* 8:20 ⸂ δὲ RP f 35 TR TNT2 ¦ – WH NA NIV11 ¦ καὶ NIV73 SBL

* 8:20 ⸂2 Οἱ δὲ RP f 35 TR TNT2 ¦ Καὶ WH NA NIV SBL

* 8:20 ⸂3 εἶπον RP f 35 TR TNT2 ¦ λέγουσιν WH NA NIV SBL

* 8:20 ⸆ – RP f 35 TR TNT2 NA25 NIV11 ¦ αὐτῷ WH NA27+28 NIV73 SBL

* 8:21 ⸂ ἔλεγεν RP TR TNT2 WH NA NIV SBL ¦ λέγει f 35

* 8:21 ⸂2 Πῶς οὐ RP TR ¦ Πῶς οὔπω f 35 TNT2 ¦ Οὔπω WH NA NIV SBL

* 8:22 ⸂ ἔρχεται RP f 35 TR ¦ ἔρχονται TNT2 WH NA NIV SBL

* 8:23 ⸂ ἐξήγαγεν RP f 35 TR ¦ ἐξήνεγκεν TNT2 WH NA NIV SBL

* 8:23 ⸂2 βλέπει RP f 35 TR TNT2 ¦ βλέπεις WH NA NIV SBL

* 8:24 ⸂ ὅτι ὡς δένδρα ὁρῶ περιπατοῦντας RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ ὡς δένδρα περιπατοῦντας TR

* 8:25 ⸂ ἐπέθηκεν RP f 35 NA NIV SBL ¦ ἐπέθηκε TR ¦ ἔθηκεν TNT2 WH

* 8:25 ⸂2 ἐποίησεν αὐτὸν ἀναβλέψαι RP f 35 TR ¦ διέβλεψεν TNT2 WH NA NIV SBL

* 8:25 ⸂3 Καὶ ἀποκατεστάθη, καὶ ἐνέβλεψεν RP f 35 ¦ Καὶ ἀποκατεστάθη, καὶ ἐνέβλεψε TR ¦ Καὶ ἀπεκατέστη, καὶ ἐνέβλεπεν TNT2 WH NA NIV SBL

* 8:25 ⸂4 ἅπαντας RP f 35 TR ¦ ἅπαντα TNT2 WH NA NIV SBL

* 8:26 ⸋ τὸν RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 8:26 ⸋2 μηδὲ εἴπῃς τινὶ ἐν τῇ κώμῃ RP f 35 TR TNT2 ¦ – WH NA NIV SBL

* 8:28 ⸂ Οἱ δὲ … καὶ ἄλλοι … ἄλλοι δὲ RP f 35 TR ¦ Οἱ δὲ … καὶ ἄλλοι … ἄλλοι δὲ ὅτι TNT2 ¦ Οἱ δὲ … ὅτι … καὶ ἄλλοι … ἄλλοι δὲ ὅτι WH NA NIV SBL

* 8:28 ⸂2 ἀπεκρίθησαν RP f 35 TR ¦ ἀπεκρίθησαν αὐτῷ λέγοντες TNT2 ¦ εἶπαν αὐτῷ λέγοντες WH NA NIV SBL

* 8:28 ⸂3 ἕνα RP f 35 TR ¦ εἷς TNT2 WH NA NIV SBL

* 8:29 ⸂ λέγει αὐτοῖς RP f 35 TR ¦ ἐπηρώτα αὐτούς TNT2 WH NA NIV SBL

* 8:29 ⸋ δὲ RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 8:31 ⸂ ἀπὸ RP f 35 TR ¦ ὑπὸ TNT2 WH NA NIV SBL

* 8:31 ⸂2 τῶν πρεσβυτέρων καὶ τῶν ἀρχιερέων καὶ τῶν γραμματέων RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ τῶν πρεσβυτέρων καὶ ἀρχιερέων καὶ γραμματέων TR

* 8:32 ⸉ αὐτὸν ὁ Πέτρος RP f 35 TR ¦ ὁ Πέτρος αὐτὸν TNT2 WH NA NIV SBL

* 8:33 ⸋ τῷ RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 8:33 ⸂ λέγων RP f 35 TR ¦ καὶ λέγει TNT2 WH NA NIV SBL

* 8:34 ⸂ Ὅστις RP f 35 TR ¦ Εἴ τις TNT2 WH NA NIV SBL

* 8:34 ⸂2 ἀκολουθεῖν RP f 35 TNT2 NA27+28 NIV ¦ ἐλθεῖν TR WH NA25 SBL

* 8:35 ⸂ ἂν RP f 35 TR ¦ ἐὰν TNT2 WH NA NIV SBL

* 8:35 ⸂2 ψυχὴν αὐτοῦ … ἑαυτοῦ ψυχὴν RP TNT2 ¦ ψυχὴν αὐτοῦ … ψυχὴν αὐτοῦ f 35 TR NA NIV SBL ¦ ἑαυτοῦ ψυχὴν … ψυχὴν αὐτοῦ WH

* 8:35 ⸂3 ἀπολέσῃ RP f 35 TR ¦ ἀπολέσει TNT2 WH NA NIV SBL

* 8:35 ⸋ οὗτος RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 8:36 ⸂ ὠφελήσει RP f 35 TR TNT2 ¦ ὠφελεῖ WH NA NIV SBL

* 8:36 ⸆ – RP f 35 TR WH NA NIV SBL ¦ τὸν TNT2

* 8:36 ⸂2 ἐὰν κερδήσῃ RP f 35 TR TNT2 ¦ κερδῆσαι WH NA NIV SBL

* 8:36 ⸂3 ζημιωθῇ RP f 35 TR TNT2 ¦ ζημιωθῆναι WH NA NIV SBL

* 8:37 ⸂ Ἢ τί RP f 35 TR ¦ Τί γὰρ TNT2 WH NA NIV SBL

* 8:37 ⸂2 δώσει RP f 35 TR ¦ δοῖ TNT2 WH NA NIV SBL

* 8:38 ⸂ ἐὰν RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ ἂν TR

* 9:1 ⸉ τῶν ὧδε RP f 35 TR SBL ¦ ὧδε τῶν TNT2 WH NA NIV

* 9:2 ⸂ τὸν Πέτρον καὶ τὸν Ἰάκωβον καὶ Ἰωάννην RP TNT2 NA25 SBL ¦ τὸν Πέτρον καὶ τὸν Ἰάκωβον καὶ τὸν Ἰωάννην f 35 TR NA27+28 NIV ¦ τὸν Πέτρον καὶ τὸν Ἰάκωβον καὶ Ἰωάνην WH

* 9:3 ⸂ ἐγένοντο RP TNT2 ¦ ἐγένετο f 35 TR WH NA NIV SBL

* 9:3 ⸋ ὡς χιών RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 9:3 ⸆ – RP f 35 TR ¦ οὕτως TNT2 WH NA NIV SBL

* 9:5 ⸉ σκηνὰς τρεῖς RP f 35 TR ¦ τρεῖς σκηνάς TNT2 WH NA NIV SBL

* 9:6 ⸂ λαλήσει RP f 35 ¦ λαλήσῃ TR ¦ ἀποκριθῇ TNT2 WH NA NIV SBL

* 9:6 ⸂2 ἦσαν γὰρ ἔκφοβοι RP f 35 TR ¦ ἔκφοβοι γὰρ ἐγένοντο TNT2 WH NA NIV SBL

* 9:7 ⸂ ἦλθεν RP f 35 TNT2 ¦ ἦλθε TR ¦ ἐγένετο WH NA NIV SBL

* 9:7 ⸆ – RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ λέγουσα TR

* 9:7 ⸉ αὐτοῦ ἀκούετε RP f 35 TR ¦ ἀκούετε αὐτοῦ TNT2 WH NA NIV SBL

* 9:8 ⸂ ἀλλὰ τὸν Ἰησοῦν μόνον μεθ᾽ ἑαυτῶν RP f 35 TR TNT2 NA27+28 NIV SBL ¦ μεθ᾽ ἑαυτῶν εἰ μὴ τὸν Ἰησοῦν μόνον WH ¦ εἰ μὴ τὸν Ἰησοῦν μόνον μεθ᾽ ἑαυτῶν NA25

* 9:9 ⸂ Καταβαινόντων δὲ RP f 35 TR ¦ Καὶ καταβαινόντων TNT2 WH NA NIV SBL

* 9:9 ⸂2 ἀπὸ RP f 35 TR TNT2 ¦ ἐκ WH NA NIV SBL

* 9:9 ⸉ διηγήσωνται ἃ εἶδον RP f 35 TR ¦ ἃ εἶδον διηγήσωνται TNT2 WH NA NIV SBL

* 9:12 ⸋ ἀποκριθείς RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 9:12 ⸂ εἶπεν RP f 35 TR ¦ ἔφη TNT2 WH NA NIV SBL

* 9:13 ⸂ ἠθέλησαν RP f 35 TR ¦ ἤθελον TNT2 WH NA NIV SBL

* 9:14 ⸂ ἐλθὼν … εἶδεν RP f 35 TR ¦ ἐλθόντες … εἶδον TNT2 NA NIV SBL ¦ ἐλθόντες … εἶδαν WH

* 9:14 ⸂2 αὐτοῖς RP f 35 TR ¦ πρὸς αὐτούς TNT2 WH NA NIV SBL

* 9:15 ⸂ εὐθέως RP f 35 TR ¦ εὐθὺς TNT2 WH NA NIV SBL

* 9:15 ⸂2 ἰδὼν αὐτὸν ἐξεθαμβήθη RP f 35 TR ¦ ἰδόντες αὐτὸν ἐξεθαμβήθησαν TNT2 WH NA NIV SBL

* 9:16 ⸂ τοὺς γραμματεῖς RP f 35 TR ¦ αὐτούς TNT2 WH NA NIV SBL

* 9:16 ⸂2 αὐτούς RP f 35 TR TNT2 WH NA NIV ¦ αὑτούς SBL

* 9:17 ⸂ ἀποκριθεὶς εἷς ἐκ τοῦ ὄχλου εἶπεν RP f 35 ¦ ἀποκριθεὶς εἷς ἐκ τοῦ ὄχλου εἶπε TR ¦ ἀπεκρίθη αὐτῷ εἷς ἐκ τοῦ ὄχλου TNT2 WH NA NIV SBL

* 9:18 ⸂ ἂν RP f 35 TR ¦ ἐὰν TNT2 WH NA NIV SBL

* 9:18 ⸋ αὐτοῦ RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 9:19 ⸂ αὐτῷ RP f 35 TR ¦ αὐτοῖς TNT2 WH NA NIV SBL

* 9:20 ⸂ ἰδὼν RP TR TNT2 WH NA NIV SBL ¦ ἰδὸν f 35

* 9:20 ⸂2 εὐθέως τὸ πνεῦμα RP f 35 TR ¦ τὸ πνεῦμα εὐθὺς TNT2 WH NA NIV SBL

* 9:20 ⸂3 ἐσπάραξεν RP f 35 TR TNT2 ¦ συνεσπάραξεν WH NA NIV SBL

* 9:21 ⸆ – RP f 35 TR ¦ Ἐκ TNT2 WH NA NIV SBL

* 9:22 ⸂ αὐτὸν καὶ εἰς τὸ πῦρ RP ¦ αὐτὸν καὶ εἰς πῦρ f 35 TR TNT2 ¦ καὶ εἰς πῦρ αὐτὸν WH NA NIV SBL

* 9:22 ⸂2 δύνασαι RP f 35 TR ¦ δύνῃ TNT2 WH NA NIV SBL

* 9:23 ⸂ δύνασαι RP f 35 TR ¦ δύνῃ TNT2 WH NA NIV SBL

* 9:23 ⸋ πιστεῦσαι RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 9:24 ⸋ Καὶ RP f 35 TR TNT2 ¦ – WH NA NIV SBL

* 9:24 ⸂ εὐθέως RP f 35 TR ¦ εὐθὺς TNT2 WH NA NIV SBL

* 9:24 ⸋2 μετὰ δακρύων RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 9:24 ⸋3 κύριε RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 9:25 ⸆ – RP TR TNT2 WH NA NIV SBL ¦ ὁ f 35

* 9:25 ⸂ Τὸ πνεῦμα τὸ ἄλαλον καὶ κωφόν RP f 35 TR ¦ Τὸ ἄλαλον καὶ κωφόν πνεῦμα TNT2 WH NA NIV SBL

* 9:25 ⸉ σοι ἐπιτάσσω RP f 35 TR ¦ ἐπιτάσσω σοι TNT2 WH NA NIV SBL

* 9:26 ⸂ κράξαν, καὶ πολλὰ σπαράξαν RP f 35 TR ¦ κράξας, καὶ πολλὰ σπαράξας TNT2 WH NA NIV SBL

* 9:26 ⸋ αὐτόν RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 9:26 ⸆ – RP f 35 TR ¦ τοὺς TNT2 WH NA NIV SBL

* 9:27 ⸂ αὐτὸν τῆς χειρός RP f 35 TR ¦ τῆς χειρὸς αὐτοῦ TNT2 WH NA NIV SBL

* 9:28 ⸂ εἰσελθόντα αὐτὸν RP f 35 TR ¦ εἰσελθόντος αὐτοῦ TNT2 WH NA NIV SBL

* 9:28 ⸉ ἐπηρώτων αὐτὸν κατ᾽ ἰδίαν RP f 35 TR ¦ κατ᾽ ἰδίαν ἐπηρώτων αὐτόν TNT2 WH NA NIV SBL

* 9:29 ⸋ καὶ νηστείᾳ RP f 35 TR TNT2 ¦ – WH NA NIV SBL

* 9:30 ⸂ παρεπορεύοντο RP f 35 TR NA NIV SBL ¦ ἐπορεύοντο TNT2 WH

* 9:31 ⸂ τῇ τρίτῃ ἡμέρᾳ RP f 35 TR ¦ μετὰ τρεῖς ἡμέρας TNT2 WH NA NIV SBL

* 9:33 ⸂ ἦλθεν RP f 35 TR ¦ ἦλθον TNT2 WH NA NIV SBL

* 9:33 ⸋ πρὸς ἑαυτοὺς RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 9:37 ⸂ ἐὰν … ἐὰν RP f 35 TR ¦ ἂν … ἂν TNT2 WH NA NIV SBL

* 9:37 ⸂2 δέξηται RP f 35 TR ¦ δέχηται TNT2 WH NA NIV SBL

* 9:38 ⸂ Ἀπεκρίθη RP f 35 TR ¦ Ἔφη TNT2 WH NA NIV SBL

* 9:38 ⸋ δὲ RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 9:38 ⸆ – RP ¦ ὁ f 35 TR TNT2 WH NA NIV SBL

* 9:38 ⸋2 λέγων RP f 35 TR TNT2 ¦ – WH NA NIV SBL

* 9:38 ⸆2 – RP f 35 TR ¦ ἐν TNT2 WH NA NIV SBL

* 9:38 ⸋3 ὃς οὐκ ἀκολουθεῖ ἡμῖν RP f 35 TR TNT2 NA25 ¦ – WH NA27+28 NIV SBL

* 9:38 ⸂2 ἐκωλύσαμεν RP f 35 TR ¦ ἐκωλύομεν TNT2 WH NA NIV SBL

* 9:38 ⸂3 ἀκολουθεῖ RP f 35 TR TNT2 ¦ ἠκολούθει WH NA NIV SBL

* 9:40 ⸂ καθ᾽ ὑμῶν, ὑπὲρ ὑμῶν RP f 35 TR ¦ καθ᾽ ἡμῶν, ὑπὲρ ἡμῶν TNT2 WH NA NIV SBL

* 9:41 ⸆ – RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ τῷ TR

* 9:41 ⸋ μου RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 9:41 ⸆2 – RP f 35 TR ¦ ὅτι TNT2 WH NA NIV SBL

* 9:41 ⸂ ἀπολέσῃ RP f 35 TR WH NA NIV SBL ¦ ἀπολέσει TNT2

* 9:42 ⸂ ἐὰν RP f 35 ¦ ἂν TR TNT2 WH NA NIV SBL

* 9:42 ⸆ – RP f 35 TR ¦ τούτων TNT2 WH NA NIV SBL

* 9:42 ⸋ εἰς ἐμέ RP f 35 TR TNT2 NA27+28 NIV SBL ¦ – WH NA25

* 9:42 ⸂2 λίθος μυλικὸς RP f 35 TR ¦ μύλος ὀνικὸς TNT2 WH NA NIV SBL

* 9:43 ⸂ σκανδαλίζῃ RP f 35 TR TNT2 NA27+28 NIV SBL ¦ σκανδαλίσῃ WH NA25

* 9:43 ⸂2 σοι ἐστὶν RP f 35 ¦ σοι ἐστὶ TR ¦ ἐστίν σε TNT2 WH NA NIV SBL

* 9:43 ⸉ εἰς τὴν ζωὴν εἰσελθεῖν RP f 35 TR ¦ εἰσελθεῖν εἰς τὴν ζωὴν TNT2 WH NA NIV SBL

* 9:44 ⸋ ὅπου … οὐ σβέννυται RP f 35 TR TNT2 ¦ – WH NA NIV SBL

* 9:45 ⸂ σοι RP f 35 TR ¦ σε TNT2 WH NA NIV SBL

* 9:45 ⸋ εἰς τὸ πῦρ … οὐ σβέννυται RP f 35 TR TNT2 ¦ – WH NA NIV SBL

* 9:47 ⸂ σοι RP f 35 TR ¦ σέ TNT2 WH NA NIV SBL

* 9:47 ⸋ τὴν RP f 35 TR TNT2 NA NIV SBL ¦ – WH

* 9:47 ⸋2 τοῦ πυρός RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 9:48 ⸋ αὐτῶν RP TR TNT2 WH NA NIV SBL ¦ – f 35

* 9:49 ⸋ καὶ πᾶσα θυσία ἁλὶ ἁλισθήσεται RP f 35 TR TNT2 ¦ – WH NA NIV SBL

* 9:50 ⸂ ἅλας RP f 35 TR ¦ ἅλα TNT2 WH NA NIV SBL

* 10:1 ⸂ διὰ τοῦ πέραν RP f 35 TR ¦ καὶ πέραν TNT2 WH NA NIV SBL

* 10:2 ⸂ προσελθόντες Φαρισαῖοι RP f 35 TNT2 WH NA NIV ¦ προσελθόντες οἱ Φαρισαῖοι TR ¦ – SBL

* 10:2 ⸂2 ἐπηρώτησαν RP f 35 TR ¦ ἐπηρώτων TNT2 WH NA NIV SBL

* 10:4 ⸉ Μωσῆς ἐπέτρεψεν RP f 35 ¦ Μωσῆς ἐπέτρεψε TR ¦ Ἐπέτρεψεν Μωϋσῆς TNT2 WH NA NIV SBL

* 10:5 ⸂ Καὶ ἀποκριθεὶς ὁ Ἰησοῦς RP f 35 TR ¦ Ὁ δὲ Ἰησοῦς TNT2 WH NA NIV SBL

* 10:6 ⸋ ὁ θεός RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 10:7 ⸋ καὶ προσκολληθήσεται πρὸς τὴν γυναῖκα αὐτοῦ RP f 35 TR TNT2 NA27+28 NIV SBL ¦ – WH NA25

* 10:8 ⸉ μία σάρξ RP TR TNT2 WH NA NIV SBL ¦ σὰρξ μία f 35

* 10:10 ⸂ ἐν τῇ οἰκίᾳ RP f 35 TR ¦ εἰς τὴν οἰκίαν TNT2 WH NA NIV SBL

* 10:10 ⸋ αὐτοῦ RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 10:10 ⸂2 τοῦ αὐτοῦ RP f 35 TR ¦ τούτου TNT2 WH NA NIV SBL

* 10:10 ⸂3 ἐπηρώτησαν RP f 35 TR TNT2 ¦ ἐπηρώτων WH NA NIV SBL

* 10:11 ⸂ ἐὰν RP f 35 TR ¦ ἂν TNT2 WH NA NIV SBL

* 10:12 ⸂ ἐὰν γυνὴ ἀπολύσῃ τὸν ἄνδρα αὐτῆς καὶ γαμηθῇ ἄλλῳ RP f 35 TR ¦ ἐὰν αὐτὴ ἀπολύσασα τὸν ἄνδρα αὐτῆς γαμήσῃ ἄλλον TNT2 WH NA NIV SBL

* 10:13 ⸉ ἅψηται αὐτῶν RP f 35 TR TNT2 ¦ αὐτῶν ἅψηται WH NA NIV SBL

* 10:13 ⸂ ἐπετίμων τοῖς προσφέρουσιν RP f 35 TR TNT2 ¦ ἐπετίμησαν αὐτοῖς WH NA NIV SBL

* 10:14 ⸆ – RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ καὶ TR

* 10:15 ⸂ ἐὰν RP f 35 TR ¦ ἂν TNT2 WH NA NIV SBL

* 10:16 ⸂ τιθεὶς τὰς χεῖρας ἐπ᾽ αὐτά, εὐλόγει αὐτά RP f 35 ¦ τιθεὶς τὰς χεῖρας ἐπ᾽ αὐτά, ηὐλόγει αὐτά TR ¦ κατευλόγει τιθεὶς τὰς χεῖρας ἐπ᾽ αὐτά TNT2 WH NA NIV SBL

* 10:17 ⸂ εἷς RP TR TNT2 WH NA NIV SBL ¦ τίς f 35

* 10:19 ⸉ Μὴ μοιχεύσῃς, μὴ φονεύσῃς RP f 35 TR TNT2 ¦ Μὴ φονεύσῃς, μὴ μοιχεύσῃς WH NA NIV SBL

* 10:20 ⸋ ἀποκριθεὶς RP f 35 TR TNT2 ¦ – WH NA NIV SBL

* 10:20 ⸂ εἶπεν RP f 35 TR ¦ ἔφη TNT2 WH NA NIV SBL

* 10:21 ⸂ σοι RP f 35 TR TNT2 ¦ σε WH NA NIV SBL

* 10:21 ⸆ – RP f 35 TNT2 ¦ τοῖς TR WH NA NIV SBL

* 10:21 ⸋ ἄρας τὸν σταυρόν RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 10:24 ⸂ τοὺς πεποιθότας ἐπὶ χρήμασιν RP f 35 TNT2 ¦ τοὺς πεποιθότας ἐπὶ τοῖς χρήμασιν TR ¦ – WH NA NIV SBL

* 10:25 ⸆ – RP TR TNT2 WH NA NIV SBL ¦ γάρ f 35

* 10:25 ⸂ τῆς τρυμαλιᾶς τῆς ῥαφίδος RP TR NA NIV SBL ¦ τρυμαλιᾶς τῆς ῥαφίδος f 35 ¦ τρυμαλιᾶς ῥαφίδος TNT2 WH

* 10:25 ⸂2 εἰσελθεῖν RP f 35 TR ¦ διελθεῖν TNT2 WH NA NIV SBL

* 10:26 ⸂ ἑαυτούς RP f 35 TR TNT2 NA NIV SBL ¦ αὐτόν WH

* 10:27 ⸋ δὲ RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 10:27 ⸆ – RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ τῷ TR

* 10:27 ⸂ ἐστιν RP f 35 ¦ ἐστι TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 10:28 ⸂ Ἤρξατο RP TNT2 WH NA NIV SBL ¦ Ἤρξατο δὲ f 35 ¦ Καὶ ἤρξατο TR

* 10:28 ⸉ ὁ Πέτρος λέγειν RP f 35 TR TNT2 ¦ λέγειν ὁ Πέτρος WH NA NIV SBL

* 10:28 ⸂2 ἠκολουθήσαμέν RP f 35 TR ¦ ἠκολουθήκαμέν TNT2 WH NA NIV SBL

* 10:29 ⸂ Ἀποκριθεὶς ὁ Ἰησοῦς εἶπεν RP TNT2 ¦ Ἀποκριθεὶς δὲ ὁ Ἰησοῦς εἶπεν f 35 TR ¦ Ἔφη ὁ Ἰησοῦς WH NA NIV SBL

* 10:29 ⸉ ἢ πατέρα ἢ μητέρα RP f 35 TR ¦ ἢ μητέρα ἢ πατέρα TNT2 WH NA NIV SBL

* 10:29 ⸋ ἢ γυναῖκα RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 10:29 ⸋2 ἕνεκεν RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ – TR

* 10:30 ⸂ μητέρας RP TR WH NA NIV SBL ¦ πατέρα καὶ μητέρα f 35 ¦ μητέρα TNT2

* 10:31 ⸆ – RP f 35 ¦ οἱ TR TNT2 WH NA NIV SBL

* 10:32 ⸂ καὶ RP f 35 TR ¦ οἱ δὲ TNT2 WH NA NIV SBL

* 10:33 ⸂ τοῖς ἀρχιερεῦσιν καὶ γραμματεῦσιν RP ¦ τοῖς ἀρχιερεῦσιν καὶ τοῖς γραμματεῦσιν f 35 TR TNT2 WH NA NIV SBL

* 10:34 ⸉ καὶ μαστιγώσουσιν αὐτόν, καὶ ἐμπτύσουσιν αὐτῷ RP f 35 TR ¦ καὶ ἐμπτύσουσιν αὐτῷ, καὶ μαστιγώσουσιν αὐτόν TNT2 WH NA NIV SBL

* 10:34 ⸋ αὐτόν RP f 35 TR TNT2 ¦ – WH NA NIV SBL

* 10:34 ⸂ τῇ τρίτῃ ἡμέρᾳ RP f 35 TR ¦ μετὰ τρεῖς ἡμέρας TNT2 WH NA NIV SBL

* 10:35 ⸆ – RP f 35 TR TNT2 NA27+28 NIV SBL ¦ δύο WH NA25

* 10:35 ⸆2 – RP f 35 TR ¦ αὐτῷ TNT2 WH NA NIV SBL

* 10:35 ⸆3 – RP f 35 TR ¦ σε TNT2 WH NA NIV SBL

* 10:36 ⸂ ποιῆσαί με RP f 35 TR ¦ ποιήσω TNT2 WH SBL ¦ με ποιήσω NA NIV

* 10:37 ⸂ εἷς ἐκ δεξιῶν σου καὶ εἷς ἐξ εὐωνύμων σου RP f 35 TR ¦ εἷς σου ἐκ δεξιῶν καὶ εἷς ἐξ ἀριστερῶν TNT2 WH NA NIV SBL

* 10:38 ⸂ καὶ RP f 35 TR ¦ ἢ TNT2 WH NA NIV SBL

* 10:39 ⸋ μὲν RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 10:40 ⸂ ἐκ δεξιῶν μου καὶ ἐξ εὐωνύμων RP ¦ ἐκ δεξιῶν μου καὶ ἐξ εὐωνύμων μου f 35 TR ¦ ἐκ δεξιῶν μου ἢ ἐξ εὐωνύμων TNT2 WH NA NIV SBL

* 10:42 ⸂ Ὁ δὲ Ἰησοῦς προσκαλεσάμενος αὐτοὺς RP f 35 TR ¦ Καὶ προσκαλεσάμενος αὐτοὺς ὁ Ἰησοῦς TNT2 WH NA NIV SBL

* 10:43 ⸂ ἔσται RP f 35 TR ¦ ἐστιν TNT2 WH NA NIV SBL

* 10:43 ⸂2 ἐὰν RP f 35 TR ¦ ἂν TNT2 WH NA NIV SBL

* 10:43 ⸉ γενέσθαι μέγας RP f 35 TR ¦ μέγας γενέσθαι TNT2 WH NA NIV SBL

* 10:43 ⸉2 ὑμῶν διάκονος RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ διάκονος ὑμῶν TR

* 10:44 ⸂ ἐὰν RP f 35 TNT2 ¦ ἂν TR WH NA NIV SBL

* 10:44 ⸂2 ὑμῶν γενέσθαι RP f 35 TR ¦ ὑμῶν εἶναι TNT2 ¦ ἐν ὑμῖν εἶναι WH NA NIV SBL

* 10:46 ⸆ – RP f 35 TR ¦ ὁ TNT2 WH NA NIV SBL

* 10:46 ⸂ Βαρτίμαιος ὁ τυφλὸς ἐκάθητο παρὰ τὴν ὁδὸν προσαιτῶν RP f 35 TR ¦ Βαρτίμαιος, τυφλὸς προσαίτης, ἐκάθητο παρὰ τὴν ὁδόν TNT2 WH NA NIV SBL

* 10:47 ⸂ Ὁ υἱὸς RP f 35 TR ¦ Υἱὲ TNT2 WH NA NIV SBL

* 10:49 ⸂ Αὐτὸν φωνηθῆναι RP f 35 TR ¦ Φωνήσατε αὐτόν TNT2 WH NA NIV SBL

* 10:49 ⸂2 ἔγειραι RP f 35 TR ¦ ἔγειρε TNT2 WH NA NIV SBL

* 10:50 ⸂ ἀναστὰς RP f 35 TR ¦ ἀναπηδήσας TNT2 WH NA NIV SBL

* 10:51 ⸂ Καὶ ἀποκριθεὶς λέγει αὐτῷ ὁ Ἰησοῦς RP f 35 TR ¦ Καὶ ἀποκριθεὶς αὐτῷ ὁ Ἰησοῦς εἶπεν TNT2 WH NA NIV SBL

* 10:51 ⸉ θέλεις ποιήσω σοί RP f 35 TR ¦ σοι θέλεις ποιήσω TNT2 WH NA NIV SBL

* 10:52 ⸂ Ὁ δὲ Ἰησοῦς RP f 35 TR TNT2 ¦ Καὶ ὁ Ἰησοῦς WH NA NIV SBL

* 10:52 ⸂2 εὐθέως RP f 35 TR ¦ εὐθὺς TNT2 WH NA NIV SBL

* 10:52 ⸂3 ἠκολούθει τῷ Ἰησοῦ RP TR ¦ ἠκολούθησεν τῷ Ἰησοῦ f 35 ¦ ἠκολούθει αὐτῷ TNT2 WH NA NIV SBL

* 11:2 ⸂ εὐθέως RP f 35 TR ¦ εὐθὺς TNT2 WH NA NIV SBL

* 11:2 ⸆ – RP f 35 TR ¦ οὔπω TNT2 WH NA NIV SBL

* 11:2 ⸂2 κεκάθικεν RP f 35 TNT2 ¦ κεκάθικε TR ¦ ἐκάθισεν WH NA NIV SBL

* 11:2 ⸂3 λύσαντες αὐτὸν ἀγάγετε RP f 35 TR ¦ λύσατε αὐτὸν καὶ φέρετε TNT2 WH NA NIV SBL

* 11:3 ⸋ ὅτι RP f 35 TR SBL ¦ – TNT2 WH NA NIV

* 11:3 ⸂ εὐθέως RP f 35 TR ¦ εὐθὺς TNT2 WH NA NIV SBL

* 11:3 ⸂2 ἀποστέλλει RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ ἀποστελεῖ TR

* 11:3 ⸆ – RP f 35 TR ¦ πάλιν TNT2 WH NA NIV SBL

* 11:4 ⸂ Ἀπῆλθον δὲ RP f 35 TR ¦ Καὶ ἀπῆλθον TNT2 WH NA NIV SBL

* 11:4 ⸆ – RP TNT2 WH NA NIV SBL ¦ τὸν f 35 TR

* 11:4 ⸋ τὴν RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 11:6 ⸂ ἐνετείλατο RP f 35 TR ¦ εἶπεν TNT2 WH NA NIV SBL

* 11:7 ⸂ ἤγαγον RP f 35 TR ¦ φέρουσιν TNT2 WH NA NIV SBL

* 11:7 ⸂2 ἐπέβαλον RP f 35 TR ¦ ἐπιβάλλουσιν TNT2 WH NA NIV SBL

* 11:7 ⸂3 αὐτῷ RP f 35 TR ¦ αὐτόν TNT2 WH NA NIV SBL

* 11:8 ⸂ Πολλοὶ δὲ RP f 35 TR ¦ Καὶ πολλοὶ TNT2 WH NA NIV SBL

* 11:8 ⸂2 ἔκοπτον ἐκ τῶν δένδρων RP f 35 TR ¦ κόψαντες ἐκ τῶν ἀγρῶν TNT2 WH NA NIV SBL

* 11:8 ⸋ καὶ ἐστρώννυον εἰς τὴν ὁδόν RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 11:9 ⸋ λέγοντες RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 11:10 ⸋ ἐν ὀνόματι κυρίου RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 11:11 ⸋ ὁ Ἰησοῦς RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 11:11 ⸋2 καὶ RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 11:11 ⸂ ὀψίας RP f 35 TR TNT2 NA27+28 NIV ¦ ὀψὲ WH NA25 SBL

* 11:13 ⸆ – RP f 35 TR ¦ ἀπὸ TNT2 WH NA NIV SBL

* 11:13 ⸉ εὑρήσει τι RP f 35 TR ¦ τι εὑρήσει TNT2 WH NA NIV SBL

* 11:13 ⸂ οὐ γὰρ ἦν καιρὸς RP f 35 TR ¦ ὁ γὰρ καιρὸς οὐκ ἦν TNT2 WH NA NIV SBL

* 11:14 ⸋ ὁ Ἰησοῦς RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 11:14 ⸉ ἐκ σοῦ εἰς τὸν αἰῶνα RP f 35 TR ¦ εἰς τὸν αἰῶνα ἐκ σοῦ TNT2 WH NA NIV SBL

* 11:14 ⸂ φάγοι RP TR TNT2 WH NA NIV SBL ¦ φάγῃ f 35

* 11:15 ⸋ ὁ Ἰησοῦς RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 11:15 ⸆ – RP f 35 TR ¦ τοὺς TNT2 WH NA NIV SBL

* 11:17 ⸂ λέγων RP f 35 TR ¦ καὶ ἔλεγεν TNT2 WH NA NIV SBL

* 11:17 ⸋ αὐτοῖς RP f 35 TR TNT2 NA NIV SBL ¦ – WH

* 11:17 ⸂2 ἐποιήσατε RP f 35 TR ¦ πεποιήκατε TNT2 WH NA NIV SBL

* 11:18 ⸉ οἱ γραμματεῖς καὶ οἱ ἀρχιερεῖς RP f 35 TR ¦ οἱ ἀρχιερεῖς καὶ οἱ γραμματεῖς TNT2 WH NA NIV SBL

* 11:18 ⸂ ἀπολέσωσιν RP TNT2 WH NA NIV SBL ¦ ἀπολέσουσιν f 35 TR

* 11:18 ⸂2 ὅτι πᾶς RP f 35 TR ¦ πᾶς γὰρ TNT2 WH NA NIV SBL

* 11:19 ⸂ ὅτε RP f 35 TR ¦ ὅταν TNT2 WH NA NIV SBL

* 11:19 ⸂2 ἐξεπορεύετο RP f 35 TR ¦ ἐξεπορεύοντο TNT2 WH NA NIV SBL

* 11:20 ⸉ πρωῒ παραπορευόμενοι RP f 35 TR ¦ παραπορευόμενοι πρωῒ TNT2 WH NA NIV SBL

* 11:22 ⸋ ὁ RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ – TR

* 11:23 ⸋ γὰρ RP f 35 TR TNT2 ¦ – WH NA NIV SBL

* 11:23 ⸂ πιστεύσῃ RP f 35 TR TNT2 ¦ πιστεύῃ WH NA NIV SBL

* 11:23 ⸂2 ἃ RP f 35 TR ¦ ὃ TNT2 WH NA NIV SBL

* 11:23 ⸂3 λέγει RP f 35 TR ¦ λαλεῖ TNT2 WH NA NIV SBL

* 11:23 ⸋2 ὃ ἐὰν εἴπῃ RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 11:24 ⸂ ἂν προσευχόμενοι αἰτῆσθε RP f 35 ¦ ἂν προσευχόμενοι αἰτεῖσθε TR ¦ προσεύχεσθε καὶ αἰτεῖσθε TNT2 WH NA NIV SBL

* 11:24 ⸂2 λαμβάνετε RP f 35 TR ¦ ἐλάβετε TNT2 WH NA NIV SBL

* 11:25 ⸂ στήκητε RP f 35 TR ¦ στήκετε TNT2 WH NA NIV SBL

* 11:26 ⸋ Εἰ δὲ ὑμεῖς … τὰ παραπτώματα ὑμῶν. RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 11:28 ⸂ λέγουσιν RP f 35 TR ¦ ἔλεγον TNT2 WH NA NIV SBL

* 11:28 ⸂2 Καὶ RP f 35 TR TNT2 ¦ Ἢ WH NA NIV SBL

* 11:28 ⸉ τὴν ἐξουσίαν ταύτην ἔδωκεν RP f 35 TR ¦ ἔδωκεν τὴν ἐξουσίαν ταύτην TNT2 WH NA NIV SBL

* 11:29 ⸋ ἀποκριθεὶς RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 11:29 ⸂ καὶ ἐγὼ RP f 35 ¦ κἀγὼ TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 11:30 ⸆ – RP f 35 TR ¦ τὸ TNT2 WH NA NIV SBL

* 11:30 ⸋ Ἀποκρίθητέ μοι RP TR TNT2 WH NA NIV SBL ¦ – f 35

* 11:31 ⸂ ἐλογίζοντο RP f 35 TR ¦ διελογίζοντο TNT2 WH NA NIV SBL

* 11:31 ⸆ – RP f 35 TR TNT2 WH NA NIV ¦ Τί εἴπωμεν; SBL

* 11:31 ⸋ οὖν RP f 35 TR WH NA NIV SBL ¦ – TNT2

* 11:32 ⸆ – RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ ἐὰν TR

* 11:32 ⸂ λαόν RP f 35 TR TNT2 ¦ ὄχλον WH NA NIV SBL

* 11:32 ⸉ ὅτι ὄντως RP f 35 TR ¦ ὄντως ὅτι TNT2 WH NA NIV SBL

* 11:33 ⸉ λέγουσιν τῷ Ἰησοῦ RP f 35 ¦ λέγουσι τῷ Ἰησοῦ TR ¦ τῷ Ἰησοῦ λέγουσιν TNT2 WH NA NIV SBL

* 11:33 ⸋ ἀποκριθεὶς RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 12:1 ⸂ λέγειν RP f 35 TR ¦ λαλεῖν TNT2 WH NA NIV SBL

* 12:1 ⸉ ἐφύτευσεν ἄνθρωπος RP f 35 TR TNT2 ¦ ἄνθρωπος ἐφύτευσεν WH NA NIV SBL

* 12:2 ⸂ τοῦ καρποῦ RP f 35 TR ¦ τῶν καρπῶν TNT2 WH NA NIV SBL

* 12:3 ⸂ Οἱ δὲ λαβόντες αὐτὸν RP f 35 TR ¦ Καὶ λαβόντες αὐτὸν TNT2 WH NA NIV SBL

* 12:4 ⸋ λιθοβολήσαντες RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 12:4 ⸂ ἀπέστειλαν ἠτιμωμένον RP f 35 TR ¦ ἠτίμησαν TNT2 ¦ ἠτίμασαν WH NA NIV SBL

* 12:5 ⸋ πάλιν RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 12:5 ⸂ τοὺς … τοὺς RP f 35 TR ¦ οὓς … οὓς TNT2 WH NA NIV SBL

* 12:6 ⸋ οὖν RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 12:6 ⸉ ἕνα υἱὸν ἔχων ἀγαπητὸν RP f 35 TR ¦ ἕνα εἶχεν, υἱὸν ἀγαπητόν TNT2 WH NA NIV SBL

* 12:6 ⸋2 αὐτοῦ RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 12:6 ⸋3 καὶ RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 12:6 ⸉2 πρὸς αὐτοὺς ἔσχατον RP f 35 TR ¦ ἔσχατον πρὸς αὐτοὺς TNT2 WH NA NIV SBL

* 12:7 ⸉ εἶπον πρὸς ἑαυτοὺς RP f 35 TR ¦ πρὸς ἑαυτοὺς εἶπαν TNT2 WH NA NIV SBL

* 12:8 ⸉ αὐτὸν ἀπέκτειναν RP f 35 TR ¦ ἀπέκτειναν αὐτόν TNT2 WH NA NIV SBL

* 12:8 ⸆ – RP f 35 TR ¦ αὐτὸν TNT2 WH NA NIV SBL

* 12:9 ⸋ οὖν RP f 35 TR TNT2 NA27+28 NIV ¦ – WH NA25 SBL

* 12:14 ⸂ Οἱ δὲ ἐλθόντες RP f 35 TR ¦ Καὶ ἐλθόντες TNT2 WH NA NIV SBL

* 12:14 ⸉ κῆνσον Καίσαρι δοῦναι RP f 35 TR ¦ δοῦναι κῆνσον Καίσαρι TNT2 WH NA NIV SBL

* 12:17 ⸂ Καὶ ἀποκριθεὶς ὁ Ἰησοῦς RP f 35 TR ¦ Ὁ δὲ Ἰησοῦς TNT2 WH NA NIV SBL

* 12:17 ⸋ αὐτοῖς RP f 35 TR TNT2 NA NIV SBL ¦ – WH

* 12:17 ⸉ Ἀπόδοτε τὰ Καίσαρος RP f 35 TR ¦ Τὰ Καίσαρος ἀπόδοτε TNT2 WH NA NIV SBL

* 12:17 ⸂2 ἐθαύμασαν RP f 35 TR ¦ ἐθαύμαζον TNT2 ¦ ἐξεθαύμαζον WH NA NIV SBL

* 12:18 ⸂ ἐπηρώτησαν RP f 35 TR ¦ ἐπηρώτων TNT2 WH NA NIV SBL

* 12:19 ⸂ τέκνα μὴ ἀφῇ RP f 35 TR TNT2 ¦ μὴ ἀφῇ τέκνον WH NA NIV SBL

* 12:19 ⸋ αὐτοῦ RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 12:21 ⸂ καὶ οὐδὲ αὐτὸς ἀφῆκεν RP f 35 ¦ καὶ οὐδὲ αὐτὸς ἀφῆκε TR ¦ μὴ καταλιπὼν TNT2 WH NA NIV SBL

* 12:22 ⸂ ἔλαβον αὐτὴν οἱ ἑπτά καὶ RP f 35 TR ¦ οἱ ἑπτὰ TNT2 WH NA NIV SBL

* 12:22 ⸂2 Ἐσχάτη RP f 35 TR ¦ Ἔσχατον TNT2 WH NA NIV SBL

* 12:22 ⸉ ἀπέθανεν καὶ ἡ γυνή RP f 35 ¦ ἀπέθανε καὶ ἡ γυνή TR ¦ καὶ ἡ γυνὴ ἀπέθανεν TNT2 WH NA NIV SBL

* 12:23 ⸆ – RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ οὖν TR

* 12:23 ⸂ ὅταν ἀναστῶσιν RP f 35 NA SBL ¦ ὅταν ἀναστῶσι TR ¦ – TNT2 WH NIV

* 12:24 ⸂ Καὶ ἀποκριθεὶς ὁ Ἰησοῦς εἶπεν αὐτοῖς RP f 35 TR ¦ Ἔφη αὐτοῖς ὁ Ἰησοῦς TNT2 WH NA NIV SBL

* 12:25 ⸋ οἱ RP TR TNT2 ¦ – f 35 WH NA NIV SBL

* 12:26 ⸂ τοῦ RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ τῆς TR

* 12:26 ⸂2 ὡς RP f 35 TR ¦ πῶς TNT2 WH NA NIV SBL

* 12:26 ⸂3 ὁ θεὸς Ἀβραάμ, καὶ ὁ θεὸς Ἰσαάκ, καὶ ὁ θεὸς Ἰακώβ RP f 35 TR NA27+28 NIV SBL ¦ ὁ θεὸς Ἀβραάμ, καὶ θεὸς Ἰσαάκ, καὶ θεὸς Ἰακώβ TNT2 WH NA25

* 12:27 ⸋ ὁ RP f 35 TR NIV73 ¦ – TNT2 WH NA NIV11 SBL

* 12:27 ⸋2 θεὸς RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 12:27 ⸋3 ὑμεῖς οὖν RP f 35 TR TNT2 ¦ – WH NA NIV SBL

* 12:28 ⸂ εἰδὼς RP f 35 TR WH NA25 ¦ ἰδὼν TNT2 NA27+28 NIV SBL

* 12:28 ⸉ αὐτοῖς ἀπεκρίθη RP f 35 TR ¦ ἀπεκρίθη αὐτοῖς TNT2 WH NA NIV SBL

* 12:28 ⸂2 πρώτη πάντων ἐντολή RP ¦ πρώτη πασῶν ἐντολή f 35 TR ¦ ἐντολὴ πρώτη πάντων TNT2 WH NA NIV SBL

* 12:29 ⸂ Ὁ δὲ Ἰησοῦς ἀπεκρίθη RP f 35 TR ¦ Ἀπεκρίθη ὁ Ἰησοῦς TNT2 WH NA NIV SBL

* 12:29 ⸋ αὐτῷ RP f 35 TR TNT2 ¦ – WH NA NIV SBL

* 12:29 ⸂2 πάντων RP ¦ πασῶν f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 12:29 ⸆ – RP f 35 TR ¦ ἐστίν TNT2 WH NA NIV SBL

* 12:29 ⸂3 ἡμῶν RP TR TNT2 WH NA NIV SBL ¦ υμῶν f 35

* 12:30 ⸋ τῆς RP f 35 TR TNT2 NA NIV SBL ¦ – WH

* 12:30 ⸋2 αὕτη πρώτη ἐντολή RP f 35 TR TNT2 ¦ – WH NA NIV SBL

* 12:31 ⸋ Καὶ RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 12:31 ⸋2 ὁμοία RP f 35 TR TNT2 ¦ – WH NA NIV SBL

* 12:32 ⸋ καὶ RP f 35 TR TNT2 NA NIV SBL ¦ – WH

* 12:32 ⸆ – RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ θεὸς TR

* 12:33 ⸋ τῆς RP f 35 TR TNT2 NA NIV SBL ¦ – WH

* 12:33 ⸋2 καὶ ἐξ ὅλης τῆς ψυχῆς RP f 35 TR TNT2 ¦ – WH NA NIV SBL

* 12:33 ⸂ πλεῖόν RP f 35 TR ¦ περισσότερόν TNT2 WH NA NIV SBL

* 12:33 ⸆ – RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ τῶν TR

* 12:34 ⸋ αὐτὸν RP f 35 TR TNT2 WH NA NIV11 SBL ¦ – NIV73

* 12:35 ⸉ ἐστιν Δαυίδ RP f 35 ¦ ἐστι Δαβίδ TR ¦ Δαυείδ ἐστιν TNT2 WH ¦ Δαυίδ ἐστιν NA NIV SBL

* 12:36 ⸋ γὰρ RP f 35 TR TNT2 ¦ – WH NA NIV SBL

* 12:36 ⸂ πνεύματι ἁγίῳ RP f 35 ¦ τῷ πνεύματι τῷ ἁγίῳ TR TNT2 WH NA NIV SBL

* 12:36 ⸂2 Λέγει RP f 35 TNT2 ¦ Εἶπεν TR WH NA NIV SBL

* 12:36 ⸋2 ὁ RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 12:36 ⸂3 ὑποπόδιον RP f 35 TR TNT2 ¦ ὑποκάτω WH NA NIV SBL

* 12:37 ⸋ οὖν RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 12:37 ⸉ υἱὸς αὐτοῦ ἐστιν RP f 35 ¦ υἱὸς αὐτοῦ ἐστι TR ¦ αὐτοῦ ἐστιν υἱός TNT2 WH NA NIV SBL

* 12:38 ⸂ ἔλεγεν αὐτοῖς ἐν τῇ διδαχῇ αὐτοῦ RP f 35 TR ¦ ἐν τῇ διδαχῇ αὐτοῦ ἔλεγεν TNT2 WH NA NIV SBL

* 12:41 ⸋ ὁ Ἰησοῦς RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 12:41 ⸂ κατέναντι RP f 35 TR WH NA NIV SBL ¦ ἀπέναντι TNT2

* 12:41 ⸂2 ἔβαλλον RP TR TNT2 WH NA NIV SBL ¦ ἔβαλον f 35

* 12:43 ⸂ λέγει RP f 35 TR ¦ εἶπεν TNT2 WH NA NIV SBL

* 12:43 ⸂2 βέβληκεν RP f 35 ¦ βέβληκε TR ¦ ἔβαλεν TNT2 WH NA NIV SBL

* 12:43 ⸂3 βαλλόντων RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ βαλόντων TR

* 13:2 ⸂ ὁ Ἰησοῦς ἀποκριθεὶς RP TR ¦ ἀποκριθεὶς ὁ Ἰησοῦς f 35 ¦ ὁ Ἰησοῦς TNT2 WH NA NIV SBL

* 13:2 ⸆ – RP TR NA25 ¦ ὧδε f 35 TNT2 WH NA27+28 NIV SBL

* 13:2 ⸂2 λίθῳ RP f 35 TR ¦ λίθον TNT2 WH NA NIV SBL

* 13:3 ⸂ ἐπηρώτων RP f 35 TR ¦ ἐπηρώτα TNT2 WH NA NIV SBL

* 13:4 ⸉ πάντα ταῦτα συντελεῖσθαι RP f 35 TR ¦ ταῦτα συντελεῖσθαι πάντα TNT2 WH NA NIV SBL

* 13:5 ⸋ ἀποκριθεὶς RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 13:5 ⸉ αὐτοῖς ἤρξατο λέγειν RP f 35 TR ¦ ἤρξατο λέγειν αὐτοῖς TNT2 WH NA NIV SBL

* 13:6 ⸋ γὰρ RP f 35 TR TNT2 ¦ – WH NA NIV SBL

* 13:7 ⸂ ἀκούσητε RP f 35 TR WH NA NIV SBL ¦ ἀκούετε TNT2

* 13:7 ⸋ γὰρ RP f 35 TR TNT2 ¦ – WH NA NIV SBL

* 13:8 ⸂ καὶ ἔσονται … καὶ ἔσονται RP f 35 TR ¦ ἔσονται … καὶ ἔσονται TNT2 ¦ ἔσονται … ἔσονται WH NA NIV SBL

* 13:8 ⸋ καὶ ταραχαί RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 13:8 ⸂2 ἀρχαὶ RP f 35 TR ¦ ἀρχὴ TNT2 WH NA NIV SBL

* 13:9 ⸋ γὰρ RP f 35 TR TNT2 ¦ – WH NA NIV SBL

* 13:9 ⸂ σταθήσεσθε RP TR TNT2 WH NA NIV SBL ¦ ἀχθήσεσθε f 35

* 13:10 ⸉ δεῖ πρῶτον RP f 35 TR ¦ πρῶτον δεῖ TNT2 WH NA NIV SBL

* 13:11 ⸂ Ὅταν δὲ RP f 35 TR ¦ Καὶ ὅταν TNT2 WH NA NIV SBL

* 13:11 ⸂2 ἀγάγωσιν RP TR ¦ ἄγωσιν f 35 TNT2 WH NA NIV SBL

* 13:11 ⸂3 λαλήσητε RP TR TNT2 WH NA NIV SBL ¦ λαλήσετε f 35

* 13:11 ⸋ μηδὲ μελετᾶτε RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 13:12 ⸂ Παραδώσει δὲ RP f 35 TR ¦ Καὶ παραδώσει TNT2 WH NA NIV SBL

* 13:14 ⸋ τὸ ῥηθὲν ὑπὸ Δανιὴλ τοῦ προφήτου RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 13:14 ⸂ ἑστὼς RP f 35 ¦ ἑστὸς TR ¦ ἑστηκότα TNT2 WH NA NIV SBL

* 13:15 ⸋ δὲ RP f 35 TR TNT2 NA27+28 NIV11 ¦ – WH NA25 NIV73 SBL

* 13:15 ⸋2 εἰς τὴν οἰκίαν RP f 35 TR TNT2 ¦ – WH NA NIV SBL

* 13:15 ⸉ ἆραί τι RP f 35 TR NA27+28 NIV ¦ τι ἆραι TNT2 WH NA25 SBL

* 13:16 ⸋ ὢν RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 13:18 ⸋ ἡ φυγὴ ὑμῶν RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 13:19 ⸂ ἧς RP f 35 TR ¦ ἣν TNT2 WH NA NIV SBL

* 13:20 ⸉ κύριος ἐκολόβωσεν RP f 35 TNT2 ¦ κύριος ἐκολόβωσε TR ¦ ἐκολόβωσεν κύριος WH NA NIV SBL

* 13:21 ⸆ – RP f 35 ¦ Καὶ TR TNT2 WH NA NIV SBL

* 13:21 ⸂ Ἰδού … Ἰδού RP f 35 TR ¦ Ἴδε … Ἴδε TNT2 WH NA NIV SBL

* 13:21 ⸋ ἢ RP TR TNT2 ¦ – f 35 WH NA NIV SBL

* 13:21 ⸂2 πιστεύετε RP TNT2 WH NA NIV SBL ¦ πιστεύσητε f 35 TR

* 13:22 ⸂ γὰρ RP f 35 TR TNT2 WH NA27+28 NIV SBL ¦ δὲ NA25

* 13:22 ⸂2 δώσουσιν RP f 35 TNT2 WH NA27+28 NIV SBL ¦ δώσουσι TR ¦ ποιήσουσιν NA25

* 13:22 ⸋ καὶ RP f 35 TR TNT2 ¦ – WH NA NIV SBL

* 13:23 ⸋ ἰδού RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 13:25 ⸂ οἱ ἀστέρες τοῦ οὐρανοῦ ἔσονται ἐκπίπτοντες RP f 35 TR ¦ οἱ ἀστέρες ἔσονται ἐκ τοῦ οὐρανοῦ πίπτοντες TNT2 WH NA NIV SBL

* 13:27 ⸋ αὐτοῦ RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 13:27 ⸋2 αὐτοῦ RP f 35 TR WH NA NIV ¦ – TNT2 SBL

* 13:28 ⸉ αὐτῆς ἤδη ὁ κλάδος RP TR ¦ ἤδη ὁ κλάδος αὐτῆς f 35 TNT2 WH NA NIV SBL

* 13:28 ⸂ γινώσκετε RP TR TNT2 WH NA NIV SBL ¦ γινώσκεται f 35

* 13:29 ⸉ ταῦτα ἴδητε RP f 35 TR ¦ ἴδητε ταῦτα TNT2 WH NA NIV SBL

* 13:30 ⸉ πάντα ταῦτα RP f 35 TR ¦ ταῦτα πάντα TNT2 WH NA NIV SBL

* 13:31 ⸂ παρελεύσεται RP f 35 ¦ παρελεύσονται TR TNT2 WH NA NIV SBL

* 13:31 ⸋ μὴ RP f 35 TR NA27+28 NIV SBL ¦ – TNT2 WH NA25

* 13:31 ⸂2 παρέλθωσιν RP f 35 ¦ παρέλθωσι TR ¦ παρελεύσονται TNT2 WH NA NIV SBL

* 13:32 ⸂ ἢ RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ καὶ TR

* 13:32 ⸆ – RP f 35 ¦ τῆς TR TNT2 WH NA NIV SBL

* 13:32 ⸋ οἱ RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 13:32 ⸆2 – RP TR TNT2 WH NA NIV SBL ¦ τῷ f 35

* 13:33 ⸂ καὶ προσεύχεσθε RP TR TNT2 ¦ προσεύχεσθε f 35 ¦ – WH NA NIV SBL

* 13:34 ⸋ καὶ RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 13:35 ⸆ – RP f 35 TR ¦ ἢ TNT2 WH NA NIV SBL

* 13:35 ⸂ μεσονυκτίου RP f 35 TR ¦ μεσονύκτιον TNT2 WH NA NIV SBL

* 13:37 ⸂ Ἃ RP f 35 TR ¦ Ὃ TNT2 WH NA NIV SBL

* 14:2 ⸂ δέ RP f 35 TR ¦ γάρ TNT2 WH NA NIV SBL

* 14:2 ⸉ θόρυβος ἔσται RP f 35 TR ¦ ἔσται θόρυβος TNT2 WH NA NIV SBL

* 14:3 ⸋ καὶ RP f 35 TR TNT2 ¦ – WH NA NIV SBL

* 14:3 ⸂ τὸ RP f 35 TR ¦ τὴν TNT2 WH NA NIV SBL

* 14:3 ⸋2 κατὰ RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 14:4 ⸋ καὶ λέγοντες RP f 35 TR TNT2 ¦ – WH NA NIV SBL

* 14:5 ⸆ – RP f 35 TR ¦ τὸ μύρον TNT2 WH NA NIV SBL

* 14:5 ⸉ τριακοσίων δηναρίων RP f 35 TR ¦ δηναρίων τριακοσίων TNT2 WH NA NIV SBL

* 14:6 ⸂ ἐν ἐμοί RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ εἰς ἐμέ TR

* 14:7 ⸂ αὐτοὺς RP f 35 TR ¦ αὐτοῖς TNT2 WH NA NIV SBL

* 14:7 ⸆ – RP f 35 TR TNT2 NA NIV SBL ¦ πάντοτε WH

* 14:8 ⸂ ἔσχεν RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ εἶχεν TR

* 14:8 ⸋ αὕτη RP f 35 TR TNT2 ¦ – WH NA NIV SBL

* 14:8 ⸉ μου τὸ σῶμα RP f 35 TR ¦ τὸ σῶμά μου TNT2 WH NA NIV SBL

* 14:9 ⸋ δὲ TNT2 WH NA NIV SBL ¦ – RP f 35 TR

* 14:9 ⸂ ἐὰν RP f 35 WH NA NIV SBL ¦ ἂν TR TNT2

* 14:9 ⸋2 τοῦτο RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 14:10 ⸋ ὁ RP TR ¦ – f 35 TNT2 WH NA NIV SBL

* 14:10 ⸆ – RP f 35 TR ¦ ὁ TNT2 WH NA NIV SBL

* 14:10 ⸉ παραδῷ αὐτὸν RP f 35 TR ¦ αὐτὸν παραδοῖ TNT2 WH NA NIV SBL

* 14:11 ⸂ ἀργύριον RP TR TNT2 WH NA NIV SBL ¦ ἀργύρια f 35

* 14:11 ⸉ εὐκαίρως αὐτὸν παραδῷ RP f 35 TR ¦ αὐτὸν εὐκαίρως παραδοῖ TNT2 WH NA NIV SBL

* 14:12 ⸂ ἑτοιμάσωμεν RP TR TNT2 WH NA NIV SBL ¦ ἑτοιμάσομεν f 35

* 14:14 ⸂ ἐὰν RP f 35 TR WH NA NIV SBL ¦ ἂν TNT2

* 14:14 ⸆ – RP f 35 TR ¦ μου TNT2 WH NA NIV SBL

* 14:15 ⸆ – RP f 35 TR ¦ καὶ TNT2 WH NA NIV SBL

* 14:16 ⸋ αὐτοῦ RP f 35 TR TNT2 ¦ – WH NA NIV SBL

* 14:18 ⸉ εἶπεν ὁ Ἰησοῦς RP f 35 TR TNT2 ¦ ὁ Ἰησοῦς εἶπεν WH NA NIV SBL

* 14:19 ⸋ Οἱ δὲ RP f 35 TR TNT2 ¦ – WH NA NIV SBL

* 14:19 ⸋2 Καὶ ἄλλος, Μήτι ἐγώ; RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 14:20 ⸋ ἀποκριθεὶς RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 14:20 ⸋2 ἐκ RP f 35 TR TNT2 ¦ – WH NA NIV SBL

* 14:20 ⸆ – RP f 35 TR TNT2 NA27+28 NIV SBL ¦ ἓν WH NA25

* 14:21 ⸆ – RP f 35 TR ¦ Ὅτι TNT2 WH NA NIV SBL

* 14:21 ⸋ ἦν RP f 35 TR TNT2 ¦ – WH NA NIV SBL

* 14:22 ⸋ ὁ Ἰησοῦς RP f 35 TR TNT2 NIV73 ¦ – WH NA NIV11 SBL

* 14:22 ⸆ – RP TR TNT2 WH NA NIV SBL ¦ καὶ f 35

* 14:22 ⸋2 φάγετε RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 14:23 ⸋ τὸ RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 14:24 ⸋ τὸ RP f 35 TR TNT2 ¦ – WH NA NIV SBL

* 14:24 ⸋2 καινῆς RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 14:24 ⸂ περὶ πολλῶν ἐκχυνόμενον RP f 35 TR ¦ ἐκχυννόμενον ὑπὲρ πολλῶν TNT2 WH NA NIV SBL

* 14:27 ⸋ ἐν ἐμοὶ ἐν τῇ νυκτὶ ταύτῃ RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 14:27 ⸂ διασκορπισθήσεται τὰ πρόβατα RP f 35 TR ¦ τὰ πρόβατα διασκορπισθήσονται TNT2 WH NA NIV SBL

* 14:28 ⸂ Ἀλλὰ μετὰ RP TR TNT2 WH NA NIV SBL ¦ Μετὰ δὲ f 35

* 14:29 ⸉ Καὶ εἰ RP f 35 TR ¦ Εἰ καὶ TNT2 WH NA NIV SBL

* 14:30 ⸋ σὺ RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ – TR

* 14:30 ⸋2 ἐν RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 14:30 ⸉ τῇ νυκτὶ ταύτῃ RP f 35 TR ¦ ταύτῃ τῇ νυκτὶ TNT2 WH NA NIV SBL

* 14:30 ⸉2 ἀπαρνήσῃ με RP f 35 TR ¦ με ἀπαρνήσῃ TNT2 WH NA NIV SBL

* 14:31 ⸂ ἐκπερισσοῦ ἔλεγεν μᾶλλον RP f 35 ¦ ἐκπερισσοῦ ἔλεγε μᾶλλον TR ¦ ἐκπερισσῶς ἐλάλει TNT2 WH NA NIV SBL

* 14:31 ⸉ με δέῃ RP f 35 TR ¦ δέῃ με TNT2 WH NA NIV SBL

* 14:31 ⸂2 ἀπαρνήσωμαι RP f 35 ¦ ἀπαρνήσομαι TR TNT2 WH NA NIV SBL

* 14:32 ⸂ προσεύξωμαι RP TR TNT2 WH NA NIV SBL ¦ προσεύξομαι f 35

* 14:33 ⸂ τὸν Πέτρον καὶ Ἰάκωβον καὶ Ἰωάννην RP f 35 TNT2 NIV73 SBL ¦ τὸν Πέτρον καὶ τὸν Ἰάκωβον καὶ Ἰωάννην TR ¦ τὸν Πέτρον καὶ τὸν Ἰάκωβον καὶ τὸν Ἰωάνην WH ¦ τὸν Πέτρον καὶ τὸν Ἰάκωβον καὶ τὸν Ἰωάννην NA NIV11

* 14:33 ⸂2 μεθ᾽ ἑαυτοῦ RP f 35 TR ¦ μετ᾽ αὐτοῦ TNT2 WH NA NIV SBL

* 14:35 ⸂ προσελθὼν RP ¦ προελθὼν f 35 TR TNT2 WH NA NIV SBL

* 14:35 ⸂2 ἔπεσεν RP f 35 TR TNT2 ¦ ἔπιπτεν WH NA NIV SBL

* 14:36 ⸉ ἀπ᾽ ἐμοῦ τοῦτο RP f 35 TR ¦ τοῦτο ἀπ᾽ ἐμοῦ TNT2 WH NA NIV SBL

* 14:38 ⸂ εἰσέλθητε RP f 35 TR TNT2 ¦ ἔλθητε WH NA NIV SBL

* 14:40 ⸂ ὑποστρέψας εὗρεν αὐτοὺς πάλιν RP f 35 TR ¦ ἐλθὼν εὗρεν αὐτοὺς TNT2 ¦ πάλιν ἐλθὼν εὗρεν αὐτοὺς WH NA NIV SBL

* 14:40 ⸉ οἱ ὀφθαλμοὶ αὐτῶν RP f 35 TR TNT2 ¦ αὐτῶν οἱ ὀφθαλμοὶ WH NA NIV SBL

* 14:40 ⸂2 βεβαρημένοι RP TR ¦ καταβαρυνόμενοι f 35 TNT2 WH NA NIV SBL

* 14:40 ⸉2 αὐτῷ ἀποκριθῶσιν RP f 35 ¦ αὐτῷ ἀποκριθῶσι TR ¦ ἀποκριθῶσιν αὐτῷ TNT2 WH NA NIV SBL

* 14:41 ⸆ – RP f 35 TNT2 ¦ τὸ TR WH NA NIV SBL

* 14:43 ⸂ εὐθέως RP f 35 TR ¦ εὐθὺς TNT2 WH NA NIV SBL

* 14:43 ⸆ – RP f 35 TR NA27+28 NIV SBL ¦ ὁ TNT2 WH NA25

* 14:43 ⸆2 – RP f 35 TR WH NA NIV SBL ¦ ὁ Ἰσκαριώτης TNT2

* 14:43 ⸋ ὢν RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 14:43 ⸋2 πολὺς RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 14:44 ⸂ ἀπαγάγετε RP f 35 TR ¦ ἀπάγετε TNT2 WH NA NIV SBL

* 14:45 ⸂ εὐθέως RP f 35 TR ¦ εὐθὺς TNT2 WH NA NIV SBL

* 14:45 ⸋ αὐτῷ RP f 35 ¦ – TR TNT2 WH NA NIV SBL

* 14:45 ⸋2 ῥαββί RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 14:46 ⸂ ἐπ᾽ αὐτὸν τὰς χεῖρας αὐτῶν RP f 35 TR ¦ τὰς χεῖρας αὐτῷ TNT2 WH NA NIV SBL

* 14:47 ⸋ τις RP f 35 TR WH NA NIV SBL ¦ – TNT2

* 14:47 ⸂ ὠτίον RP f 35 TR ¦ ὠτάριον TNT2 WH NA NIV SBL

* 14:50 ⸉ πάντες ἔφυγον RP f 35 TR ¦ ἔφυγον πάντες TNT2 WH NA NIV SBL

* 14:51 ⸋ εἷς RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 14:51 ⸉ τις νεανίσκος RP f 35 TR ¦ νεανίσκος τις TNT2 WH NA NIV SBL

* 14:51 ⸂ ἠκολούθησεν RP f 35 ¦ ἠκολούθει TR ¦ συνηκολούθει TNT2 WH NA NIV SBL

* 14:51 ⸋2 οἱ νεανίσκοι RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 14:52 ⸋ ἀπ᾽ αὐτῶν RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 14:53 ⸋ αὐτῷ RP f 35 TR TNT2 ¦ – WH NA NIV SBL

* 14:60 ⸆ – RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ τὸ TR

* 14:61 ⸂ οὐδὲν ἀπεκρίνατο RP f 35 TR ¦ οὐκ ἀπεκρίνατο οὐδέν TNT2 WH NA NIV SBL

* 14:62 ⸉ ἐκ δεξιῶν καθήμενον RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ καθήμενον ἐκ δεξιῶν TR

* 14:64 ⸉ εἶναι ἔνοχον RP f 35 TR ¦ ἔνοχον εἶναι TNT2 WH NA NIV SBL

* 14:65 ⸉ τὸ πρόσωπον αὐτοῦ RP f 35 TR ¦ αὐτοῦ τὸ πρόσωπον TNT2 WH NA NIV SBL

* 14:65 ⸂ ἔβαλλον RP f 35 TR ¦ ἔλαβον TNT2 WH NA NIV SBL

* 14:66 ⸉ ἐν τῇ αὐλῇ κάτω RP f 35 TR ¦ κάτω ἐν τῇ αὐλῇ TNT2 WH NA NIV SBL

* 14:67 ⸂ μετὰ τοῦ Ναζαρηνοῦ Ἰησοῦ ἦσθα RP f 35 TR ¦ μετὰ τοῦ Ναζαρηνοῦ ἦσθα, τοῦ Ἰησοῦ TNT2 WH NA NIV SBL

* 14:68 ⸂ Οὐκ RP f 35 TR ¦ Οὔτε TNT2 WH NA NIV SBL

* 14:68 ⸂2 οὐδὲ RP TR ¦ οὔτε f 35 TNT2 WH NA NIV SBL

* 14:68 ⸉ τί σὺ RP f 35 TR ¦ σὺ τί TNT2 WH NA NIV SBL

* 14:68 ⸂3 καὶ ἀλέκτωρ ἐφώνησεν RP f 35 TNT2 NA27+28 SBL ¦ καὶ ἀλέκτωρ ἐφώνησε TR ¦ – WH NA25 NIV

* 14:69 ⸉ πάλιν ἤρξατο RP f 35 TR TNT2 ¦ ἤρξατο πάλιν WH NA NIV SBL

* 14:70 ⸋ καὶ ἡ λαλιά σου ὁμοιάζει RP f 35 TR SBL ¦ – TNT2 WH NA NIV

* 14:71 ⸂ ὀμνύναι RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ ὀμνύειν TR

* 14:72 ⸆ – RP f 35 TR ¦ εὐθὺς TNT2 WH NA NIV SBL

* 14:72 ⸂ τὸ ῥῆμα ὃ RP f 35 ¦ τοῦ ῥήματος οὖ TR ¦ τὸ ῥῆμα ὡς TNT2 WH NA NIV SBL

* 14:72 ⸉ φωνῆσαι δίς RP f 35 TR NA27+28 NIV SBL ¦ δὶς φωνῆσαι TNT2 WH NA25

* 14:72 ⸉2 ἀπαρνήσῃ με τρίς RP f 35 TR ¦ τρίς με ἀπαρνήσῃ TNT2 WH NA NIV SBL

* 15:1 ⸂ εὐθέως RP f 35 TR ¦ εὐθὺς TNT2 WH NA NIV SBL

* 15:1 ⸂2 ἐπὶ τὸ πρωῒ RP f 35 TR ¦ πρωῒ TNT2 WH NA NIV SBL

* 15:1 ⸂3 ποιήσαντες RP f 35 TR TNT2 WH NA27+28 NIV SBL ¦ ἑτοιμάσαντες NA25

* 15:1 ⸋ τῷ RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 15:2 ⸂ εἶπεν αὐτῷ RP f 35 TR ¦ αὐτῷ λέγει TNT2 WH NA NIV SBL

* 15:4 ⸂ ἐπηρώτησεν RP f 35 TR ¦ ἐπηρώτα TNT2 WH NA NIV SBL

* 15:4 ⸂2 καταμαρτυροῦσιν RP f 35 TR ¦ κατηγοροῦσιν TNT2 WH NA NIV SBL

* 15:6 ⸂ ὅνπερ ᾐτοῦντο RP f 35 TR TNT2 ¦ ὃν παρῃτοῦντο WH NA NIV SBL

* 15:7 ⸂ συστασιαστῶν RP f 35 TR ¦ στασιαστῶν TNT2 WH NA NIV SBL

* 15:8 ⸋ ἀεὶ RP f 35 TR TNT2 ¦ – WH NA NIV SBL

* 15:12 ⸂ ἀποκριθεὶς πάλιν εἶπεν RP f 35 TR ¦ πάλιν ἀποκριθεὶς ἔλεγεν TNT2 WH NA NIV SBL

* 15:12 ⸋ θέλετε RP f 35 TR TNT2 NA27+28 SBL ¦ – WH NA25 NIV

* 15:12 ⸋2 ὃν λέγετε RP f 35 TR WH NA NIV SBL ¦ – TNT2

* 15:12 ⸆ – RP f 35 TR ¦ τὸν TNT2 WH NA NIV SBL

* 15:14 ⸉ κακὸν ἐποίησεν RP f 35 TR ¦ ἐποίησεν κακὸν TNT2 WH NA NIV SBL

* 15:14 ⸂ περισσοτέρως RP f 35 TR ¦ περισσῶς TNT2 WH NA NIV SBL

* 15:18 ⸆ – RP TR TNT2 WH NA NIV SBL ¦ καὶ λέγειν f 35

* 15:18 ⸂ ὁ βασιλεὺς RP f 35 ¦ βασιλεῦ TR TNT2 WH NA NIV SBL

* 15:20 ⸂ τὰ ἴδια RP f 35 TR TNT2 SBL ¦ αὐτοῦ WH NA NIV

* 15:20 ⸂2 σταυρώσωσιν RP f 35 TR WH NA NIV SBL ¦ σταυρώσουσιν TNT2

* 15:22 ⸆ – RP f 35 TR ¦ τὸν TNT2 WH NA NIV SBL

* 15:22 ⸂ μεθερμηνευόμενον RP f 35 TR TNT2 NA27+28 NIV SBL ¦ μεθερμηνευόμενος WH NA25

* 15:23 ⸋ πιεῖν RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 15:23 ⸂ οἶνον· ὁ δὲ RP f 35 TR ¦ οἶνον, ὃς δὲ TNT2 WH NA NIV SBL

* 15:24 ⸂ σταυρώσαντες RP f 35 TR ¦ σταυροῦσιν TNT2 WH NA NIV SBL

* 15:24 ⸆ – RP f 35 TR ¦ καὶ TNT2 WH NA NIV SBL

* 15:24 ⸂2 διαμερίζονται RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ διεμερίζον TR

* 15:28 ⸋ Καὶ ἐπληρώθη … ἐλογίσθη. RP f 35 TR TNT2 ¦ – WH NA NIV SBL

* 15:29 ⸂ ἐν τρισὶν ἡμέραις οἰκοδομῶν RP f 35 TR ¦ οἰκοδομῶν τρισὶν ἡμέραις TNT2 ¦ οἰκοδομῶν ἐν τρισὶν ἡμέραις WH NA NIV SBL

* 15:30 ⸂ καὶ κατάβα RP f 35 TR ¦ καταβὰς TNT2 WH NA NIV SBL

* 15:31 ⸆ – RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ δὲ TR

* 15:32 ⸋ τοῦ RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 15:32 ⸋2 αὐτῷ RP f 35 ¦ – TR TNT2 WH NA NIV SBL

* 15:32 ⸆ – RP f 35 TR TNT2 ¦ σὺν WH NA NIV SBL

* 15:33 ⸂ Γενομένης δὲ RP f 35 TR ¦ Καὶ γενομένης TNT2 WH NA NIV SBL

* 15:34 ⸂ ὥρᾳ τῇ ἐνάτῃ RP f 35 ¦ ὥρᾳ τῇ ἐννάτῃ TR ¦ ἐνάτῃ ὥρᾳ TNT2 WH NA NIV SBL

* 15:34 ⸋ λέγων RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 15:34 ⸂2 Ὁ θεός μου, ὁ θεός μου RP TR TNT2 WH NA NIV SBL ¦ Ὁ θεός, ὁ θεός μου f 35

* 15:34 ⸉ με ἐγκατέλιπες RP f 35 TR ¦ ἐγκατέλιπές με TNT2 WH NA NIV SBL

* 15:35 ⸂ Ἰδού RP f 35 TR ¦ Ἴδε TNT2 WH NA NIV SBL

* 15:36 ⸂ εἷς RP f 35 TR ¦ τις TNT2 WH NA NIV SBL

* 15:36 ⸋ καὶ RP f 35 TR TNT2 NA27+28 NIV73 SBL ¦ – WH NA25 NIV11

* 15:36 ⸋2 τε RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 15:39 ⸋ κράξας RP f 35 TR TNT2 NIV73 ¦ – WH NA NIV11 SBL

* 15:39 ⸉ ὁ ἄνθρωπος οὗτος RP f 35 TR ¦ οὗτος ὁ ἄνθρωπος TNT2 WH NA NIV SBL

* 15:39 ⸉2 ἦν θεοῦ RP f 35 TR TNT2 ¦ θεοῦ ἦν WH NA NIV SBL

* 15:40 ⸋ ἦν RP f 35 TR TNT2 ¦ – WH NA NIV SBL

* 15:40 ⸋2 καὶ RP TR TNT2 WH NA NIV SBL ¦ – f 35

* 15:40 ⸋3 τοῦ RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 15:41 ⸋ καί RP f 35 TR TNT2 ¦ – WH NA NIV SBL

* 15:42 ⸉ ἦν Παρασκευή RP TR TNT2 WH NA NIV SBL ¦ Παρασκευή ἦν f 35

* 15:42 ⸂ προσάββατον RP f 35 TR WH NA NIV SBL ¦ πρὸς σάββατον TNT2

* 15:43 ⸂ ἦλθεν RP TR ¦ ἐλθὼν f 35 TNT2 WH NA NIV SBL

* 15:43 ⸋ ὁ RP f 35 TR TNT2 NA NIV SBL ¦ – WH

* 15:43 ⸆ – RP f 35 TR ¦ τὸν TNT2 WH NA NIV SBL

* 15:44 ⸂ πάλαι RP f 35 TR NA NIV SBL ¦ ἤδη TNT2 WH

* 15:45 ⸂ σῶμα RP f 35 TR ¦ πτῶμα TNT2 WH NA NIV SBL

* 15:46 ⸋ καὶ RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 15:46 ⸂ κατέθηκεν RP f 35 TR NA25 ¦ ἔθηκεν TNT2 WH NA27+28 NIV SBL

* 15:47 ⸆ – RP f 35 TR ¦ ἡ TNT2 WH NA NIV SBL

* 16:1 ⸆ – RP f 35 TR TNT2 NA27+28 NIV SBL ¦ ἡ WH NA25

* 16:1 ⸆2 – RP f 35 ¦ ἡ TR TNT2 WH NA NIV SBL

* 16:1 ⸂ Ἰακώβου RP f 35 ¦ τοῦ Ἰακώβου TR TNT2 WH NA NIV SBL

* 16:1 ⸂2 αὐτόν RP TR TNT2 WH NA NIV SBL ¦ τὸν Ἰησοῦν f 35

* 16:2 ⸂ τῆς μιᾶς RP f 35 TR ¦ μιᾷ TNT2 ¦ τῇ μιᾷ WH NA NIV SBL

* 16:2 ⸆ – RP f 35 TR ¦ τῶν TNT2 WH NA NIV SBL

* 16:3 ⸂ ἐκ RP f 35 TR WH NA NIV SBL ¦ ἀπὸ TNT2

* 16:4 ⸂ ἀποκεκύλισται RP f 35 TR NA27+28 NIV SBL ¦ ἀνακεκύλισται TNT2 WH NA25

* 16:8 ⸆ – RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ ταχὺ TR

* 16:8 ⸂ δὲ RP f 35 TR ¦ γὰρ TNT2 WH NA NIV SBL

* 16:9 ⸆ – RP TR ⟦TNT2⟧ ⟦WH⟧ ⟦NA⟧ ⟦NIV⟧ ⟦SBL⟧ ¦ ὁ Ἰησοὺς f 35

* 16:9 ⸂ ἀφ᾽ RP f 35 TR ¦ παρ᾽ ⟦TNT2⟧ ⟦WH⟧ ⟦NA⟧ ⟦NIV⟧ ⟦SBL⟧

* 16:14 ⸆ – RP f 35 TR ¦ δὲ ⟦TNT2⟧ ⟦WH⟧ ⟦NA⟧ ⟦NIV⟧ ⟦SBL⟧

* 16:14 ⸆2 – RP f 35 TR ⟦TNT2⟧ ⟦NA⟧ ⟦NIV⟧ ⟦SBL⟧ ¦ ἐκ νεκρῶν ⟦WH⟧

* 16:17 ⸂ ταῦτα παρακολουθήσει RP f 35 TR ⟦NA⟧ ⟦NIV⟧ ⟦SBL⟧ ¦ ἀκολουθήσει ταῦτα ⟦TNT2⟧ ⟦WH⟧

* 16:17 ⸋ καιναῖς RP f 35 TR ⟦NA⟧ ⟦NIV⟧ ⟦SBL⟧ ¦ – ⟦TNT2⟧ ⟦WH⟧

* 16:18 ⸆ – RP f 35 TR ⟦NA25⟧ ⟦SBL⟧ ¦ καὶ ἐν ταῖς χερσὶν ⟦TNT2⟧ ⟦WH⟧ ⟦NA27+28⟧ ⟦NIV⟧

* 16:18 ⸂ βλάψῃ RP f 35 ⟦TNT2⟧ ⟦WH⟧ ⟦NA⟧ ⟦NIV⟧ ⟦SBL⟧ ¦ βλάψει TR

* 16:19 ⸂ Ὁ … κύριος RP f 35 TR ¦ Ὁ … κύριος Ἰησοῦς ⟦TNT2⟧ ⟦WH⟧ ⟦NA⟧ ⟦NIV⟧ ⟦SBL⟧

* 16:20 ⸋ Ἀμήν. RP f 35 TR ¦ – ⟦TNT2⟧ ⟦WH⟧ ⟦NA⟧ ⟦NIV⟧ ⟦SBL⟧

ΛΟΥΚΑΝ

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

14

15

16

17

18

19

20

21

22

23

24

ΚΑΤΑ ΛΟΥΚΑΝ

1

1 Ἐπειδήπερ πολλοὶ ἐπεχείρησαν ἀνατάξασθαι διήγησιν περὶ τῶν πεπληροφορημένων ἐν ἡμῖν πραγμάτων, 2 καθὼς παρέδοσαν ἡμῖν οἱ ἀπ᾽ ἀρχῆς αὐτόπται καὶ ὑπηρέται γενόμενοι τοῦ λόγου, 3 ἔδοξεν κἀμοί, παρηκολουθηκότι ἄνωθεν πᾶσιν ἀκριβῶς, καθεξῆς σοι γράψαι, κράτιστε Θεόφιλε, 4 ἵνα ἐπιγνῷς περὶ ὧν κατηχήθης λόγων τὴν ἀσφάλειαν.

5 Ἐγένετο ἐν ταῖς ἡμέραις Ἡρῴδου *⸋τοῦ⸌ βασιλέως τῆς Ἰουδαίας ἱερεύς τις ὀνόματι Ζαχαρίας, ἐξ ἐφημερίας Ἀβιά· καὶ *⸋2ἡ⸌ γυνὴ *⸂αὐτοῦ⸃ ἐκ τῶν θυγατέρων Ἀαρών, καὶ τὸ ὄνομα αὐτῆς Ἐλισάβετ. 6 Ἦσαν δὲ δίκαιοι ἀμφότεροι *⸂ἐνώπιον⸃ τοῦ θεοῦ, πορευόμενοι ἐν πάσαις ταῖς ἐντολαῖς καὶ δικαιώμασιν τοῦ κυρίου ἄμεμπτοι. 7 Καὶ οὐκ ἦν αὐτοῖς τέκνον, καθότι *⸉ἡ Ἐλισάβετ ἦν⸊ στεῖρα, καὶ ἀμφότεροι προβεβηκότες ἐν ταῖς ἡμέραις αὐτῶν ἦσαν.

8 Ἐγένετο δὲ ἐν τῷ ἱερατεύειν αὐτὸν ἐν τῇ τάξει τῆς ἐφημερίας αὐτοῦ ἔναντι τοῦ θεοῦ, 9 κατὰ τὸ ἔθος τῆς ἱερατείας, ἔλαχεν τοῦ θυμιᾶσαι εἰσελθὼν εἰς τὸν ναὸν τοῦ κυρίου. 10 Καὶ πᾶν τὸ πλῆθος *⸉ἦν τοῦ λαοῦ⸊ προσευχόμενον ἔξω τῇ ὥρᾳ τοῦ θυμιάματος. 11 Ὤφθη δὲ αὐτῷ ἄγγελος κυρίου, ἑστὼς ἐκ δεξιῶν τοῦ θυσιαστηρίου τοῦ θυμιάματος. 12 Καὶ ἐταράχθη Ζαχαρίας ἰδών, καὶ φόβος ἐπέπεσεν ἐπ᾽ αὐτόν. 13 Εἶπεν δὲ πρὸς αὐτὸν ὁ ἄγγελος, Μὴ φοβοῦ, Ζαχαρία· διότι εἰσηκούσθη ἡ δέησίς σου, καὶ ἡ γυνή σου Ἐλισάβετ γεννήσει υἱόν σοι, καὶ καλέσεις τὸ ὄνομα αὐτοῦ Ἰωάννην. 14 Καὶ ἔσται χαρά σοι καὶ ἀγαλλίασις, καὶ πολλοὶ ἐπὶ τῇ γεννήσει αὐτοῦ χαρήσονται. 15 Ἔσται γὰρ μέγας ἐνώπιον *⸋τοῦ⸌ κυρίου, καὶ οἶνον καὶ σίκερα οὐ μὴ πίῃ, καὶ πνεύματος ἁγίου πλησθήσεται ἔτι ἐκ κοιλίας μητρὸς αὐτοῦ. 16 Καὶ πολλοὺς τῶν υἱῶν Ἰσραὴλ ἐπιστρέψει ἐπὶ κύριον τὸν θεὸν αὐτῶν· 17 καὶ αὐτὸς προελεύσεται ἐνώπιον αὐτοῦ ἐν πνεύματι καὶ δυνάμει Ἠλίου, ἐπιστρέψαι καρδίας πατέρων ἐπὶ τέκνα, καὶ ἀπειθεῖς ἐν φρονήσει δικαίων, ἑτοιμάσαι κυρίῳ λαὸν κατεσκευασμένον. 18 Καὶ εἶπεν Ζαχαρίας πρὸς τὸν ἄγγελον, Κατὰ τί γνώσομαι τοῦτο; Ἐγὼ γάρ εἰμι πρεσβύτης, καὶ ἡ γυνή μου προβεβηκυῖα ἐν ταῖς ἡμέραις αὐτῆς. 19 Καὶ ἀποκριθεὶς ὁ ἄγγελος εἶπεν αὐτῷ, Ἐγώ εἰμι Γαβριὴλ ὁ παρεστηκὼς ἐνώπιον τοῦ θεοῦ· καὶ ἀπεστάλην λαλῆσαι πρός σε, καὶ εὐαγγελίσασθαί σοι ταῦτα. 20 Καὶ ἰδού, ἔσῃ σιωπῶν καὶ μὴ δυνάμενος λαλῆσαι, ἄχρι ἧς ἡμέρας γένηται ταῦτα, ἀνθ᾽ ὧν οὐκ ἐπίστευσας τοῖς λόγοις μου, οἵτινες πληρωθήσονται εἰς τὸν καιρὸν αὐτῶν. 21 Καὶ ἦν ὁ λαὸς προσδοκῶν τὸν Ζαχαρίαν· καὶ ἐθαύμαζον ἐν τῷ χρονίζειν *⸉αὐτὸν ἐν τῷ ναῷ.⸊ 22 Ἐξελθὼν δὲ οὐκ ἠδύνατο λαλῆσαι αὐτοῖς· καὶ ἐπέγνωσαν ὅτι ὀπτασίαν ἑώρακεν ἐν τῷ ναῷ· καὶ αὐτὸς ἦν διανεύων αὐτοῖς, καὶ διέμενεν κωφός. 23 Καὶ ἐγένετο, ὡς ἐπλήσθησαν αἱ ἡμέραι τῆς λειτουργίας αὐτοῦ, ἀπῆλθεν εἰς τὸν οἶκον αὐτοῦ.

24 Μετὰ δὲ ταύτας τὰς ἡμέρας συνέλαβεν Ἐλισάβετ ἡ γυνὴ αὐτοῦ, καὶ περιέκρυβεν ἑαυτὴν μῆνας πέντε, λέγουσα 25 ὅτι Οὕτως μοι πεποίηκεν *⸋ὁ⸌ κύριος ἐν ἡμέραις αἷς ἐπεῖδεν ἀφελεῖν *⸋2τὸ⸌ ὄνειδός μου ἐν ἀνθρώποις.

26 Ἐν δὲ τῷ μηνὶ τῷ ἕκτῳ ἀπεστάλη ὁ ἄγγελος Γαβριὴλ *⸂ὑπὸ⸃ τοῦ θεοῦ εἰς πόλιν τῆς Γαλιλαίας, ᾗ ὄνομα Ναζαρέτ, 27 πρὸς παρθένον *⸂μεμνηστευμένην⸃ ἀνδρί, ᾧ ὄνομα Ἰωσήφ, ἐξ οἴκου Δαυίδ· καὶ τὸ ὄνομα τῆς παρθένου Μαριάμ. 28 Καὶ εἰσελθὼν *⸋ὁ ἄγγελος⸌ πρὸς αὐτὴν εἶπεν, Χαῖρε, κεχαριτωμένη· ὁ κύριος μετὰ σοῦ, *⸋2εὐλογημένη σὺ ἐν γυναιξίν.⸌ 29 Ἡ δὲ *⸋ἰδοῦσα⸌ *⸂διεταράχθη ἐπὶ τῷ λόγῳ αὐτοῦ,⸃ καὶ διελογίζετο ποταπὸς εἴη ὁ ἀσπασμὸς οὗτος. 30 Καὶ εἶπεν ὁ ἄγγελος αὐτῇ, Μὴ φοβοῦ, Μαριάμ· εὗρες γὰρ χάριν παρὰ τῷ θεῷ. 31 Καὶ ἰδού, συλλήψῃ ἐν γαστρί, καὶ τέξῃ υἱόν, καὶ καλέσεις τὸ ὄνομα αὐτοῦ Ἰησοῦν. 32 Οὗτος ἔσται μέγας, καὶ υἱὸς ὑψίστου κληθήσεται· καὶ δώσει αὐτῷ κύριος ὁ θεὸς τὸν θρόνον Δαυὶδ τοῦ πατρὸς αὐτοῦ, 33 καὶ βασιλεύσει ἐπὶ τὸν οἶκον Ἰακὼβ εἰς τοὺς αἰῶνας, καὶ τῆς βασιλείας αὐτοῦ οὐκ ἔσται τέλος. 34 Εἶπεν δὲ Μαριὰμ πρὸς τὸν ἄγγελον, Πῶς ἔσται τοῦτο, ἐπεὶ ἄνδρα οὐ γινώσκω; 35 Καὶ ἀποκριθεὶς ὁ ἄγγελος εἶπεν αὐτῇ, Πνεῦμα ἅγιον ἐπελεύσεται ἐπὶ σέ, καὶ δύναμις ὑψίστου ἐπισκιάσει σοι· διὸ καὶ τὸ γεννώμενον ἅγιον κληθήσεται υἱὸς θεοῦ. 36 Καὶ ἰδού, Ἐλισάβετ ἡ συγγενής σου, καὶ αὐτὴ *⸂συνειληφυῖα⸃ υἱὸν ἐν γήρει αὐτῆς· καὶ οὗτος μὴν ἕκτος ἐστὶν αὐτῇ τῇ καλουμένῃ στείρᾳ. 37 Ὅτι οὐκ ἀδυνατήσει παρὰ *⸂τῷ θεῷ⸃ πᾶν ῥῆμα. 38 Εἶπεν δὲ Μαριάμ, Ἰδού, ἡ δούλη κυρίου· γένοιτό μοι κατὰ τὸ ῥῆμά σου. Καὶ ἀπῆλθεν ἀπ᾽ αὐτῆς ὁ ἄγγελος.

39 Ἀναστᾶσα δὲ Μαριὰμ ἐν ταῖς ἡμέραις ταύταις ἐπορεύθη εἰς τὴν ὀρεινὴν μετὰ σπουδῆς, εἰς πόλιν Ἰούδα, 40 καὶ εἰσῆλθεν εἰς τὸν οἶκον Ζαχαρίου, καὶ ἠσπάσατο τὴν Ἐλισάβετ. 41 Καὶ ἐγένετο ὡς ἤκουσεν *⸉ἡ Ἐλισάβετ τὸν ἀσπασμὸν τῆς Μαρίας,⸊ ἐσκίρτησεν τὸ βρέφος ἐν τῇ κοιλίᾳ αὐτῆς· καὶ ἐπλήσθη πνεύματος ἁγίου ἡ Ἐλισάβετ, 42 καὶ ἀνεφώνησεν *⸂φωνῇ⸃ μεγάλῃ, καὶ εἶπεν, Εὐλογημένη σὺ ἐν γυναιξίν, καὶ εὐλογημένος ὁ καρπὸς τῆς κοιλίας σου. 43 Καὶ πόθεν μοι τοῦτο, ἵνα ἔλθῃ ἡ μήτηρ τοῦ κυρίου μου πρός *⸂με;⸃ 44 Ἰδοὺ γάρ, ὡς ἐγένετο ἡ φωνὴ τοῦ ἀσπασμοῦ σου εἰς τὰ ὦτά μου, ἐσκίρτησεν *⸉τὸ βρέφος ἐν ἀγαλλιάσει⸊ ἐν τῇ κοιλίᾳ μου. 45 Καὶ μακαρία ἡ πιστεύσασα, ὅτι ἔσται τελείωσις τοῖς λελαλημένοις αὐτῇ παρὰ κυρίου. 46 Καὶ εἶπεν Μαριάμ, Μεγαλύνει ἡ ψυχή μου τὸν κύριον, 47 καὶ ἠγαλλίασεν τὸ πνεῦμά μου ἐπὶ τῷ θεῷ τῷ σωτῆρί μου. 48 Ὅτι ἐπέβλεψεν ἐπὶ τὴν ταπείνωσιν τῆς δούλης αὐτοῦ. Ἰδοὺ γάρ, ἀπὸ τοῦ νῦν μακαριοῦσίν με πᾶσαι αἱ γενεαί. 49 Ὅτι ἐποίησέν μοι *⸂μεγαλεῖα⸃ ὁ δυνατός, καὶ ἅγιον τὸ ὄνομα αὐτοῦ. 50 Καὶ τὸ ἔλεος αὐτοῦ εἰς γενεὰς *⸂γενεῶν⸃ τοῖς φοβουμένοις αὐτόν. 51 Ἐποίησεν κράτος ἐν βραχίονι αὐτοῦ· διεσκόρπισεν ὑπερηφάνους διανοίᾳ καρδίας αὐτῶν. 52 Καθεῖλεν δυνάστας ἀπὸ θρόνων, καὶ ὕψωσεν ταπεινούς. 53 Πεινῶντας ἐνέπλησεν ἀγαθῶν, καὶ πλουτοῦντας ἐξαπέστειλεν κενούς. 54 Ἀντελάβετο Ἰσραὴλ παιδὸς αὐτοῦ, μνησθῆναι ἐλέους, 55 καθὼς ἐλάλησεν πρὸς τοὺς πατέρας ἡμῶν, τῷ Ἀβραὰμ καὶ τῷ σπέρματι αὐτοῦ *⸂εἰς τὸν αἰῶνα.⸃

56 Ἔμεινεν δὲ Μαριὰμ σὺν αὐτῇ *⸂ὡσεὶ⸃ μῆνας τρεῖς, καὶ ὑπέστρεψεν εἰς τὸν οἶκον αὐτῆς.

57 Τῇ δὲ Ἐλισάβετ ἐπλήσθη ὁ χρόνος τοῦ τεκεῖν αὐτήν, καὶ ἐγέννησεν υἱόν. 58 Καὶ ἤκουσαν οἱ περίοικοι καὶ οἱ συγγενεῖς αὐτῆς ὅτι ἐμεγάλυνεν κύριος τὸ ἔλεος αὐτοῦ μετ᾽ αὐτῆς, καὶ συνέχαιρον αὐτῇ. 59 Καὶ ἐγένετο ἐν τῇ *⸂ὀγδόῃ ἡμέρᾳ,⸃ ἦλθον περιτεμεῖν τὸ παιδίον· καὶ ἐκάλουν αὐτὸ ἐπὶ τῷ ὀνόματι τοῦ πατρὸς αὐτοῦ Ζαχαρίαν. 60 Καὶ ἀποκριθεῖσα ἡ μήτηρ αὐτοῦ εἶπεν, Οὐχί, ἀλλὰ κληθήσεται Ἰωάννης. 61 Καὶ εἶπον πρὸς αὐτὴν ὅτι Οὐδείς ἐστιν *⸂ἐν τῇ συγγενείᾳ⸃ σου ὃς καλεῖται τῷ ὀνόματι τούτῳ. 62 Ἐνένευον δὲ τῷ πατρὶ αὐτοῦ, τὸ τί ἂν θέλοι καλεῖσθαι *⸂αὐτόν.⸃ 63 Καὶ αἰτήσας πινακίδιον ἔγραψεν, λέγων, Ἰωάννης *⸂ἐστὶν⸃ *⸋τὸ⸌ ὄνομα αὐτοῦ· καὶ ἐθαύμασαν πάντες. 64 Ἀνεῴχθη δὲ τὸ στόμα αὐτοῦ παραχρῆμα καὶ ἡ γλῶσσα αὐτοῦ, καὶ ἐλάλει εὐλογῶν τὸν θεόν. 65 Καὶ ἐγένετο ἐπὶ πάντας φόβος τοὺς περιοικοῦντας αὐτούς· καὶ ἐν ὅλῃ τῇ ὀρεινῇ τῆς Ἰουδαίας διελαλεῖτο πάντα τὰ ῥήματα ταῦτα. 66 Καὶ ἔθεντο πάντες οἱ ἀκούσαντες ἐν τῇ καρδίᾳ αὐτῶν, λέγοντες, Τί ἄρα τὸ παιδίον τοῦτο ἔσται; Καὶ *⸆ χεὶρ κυρίου ἦν μετ᾽ αὐτοῦ.

67 Καὶ Ζαχαρίας ὁ πατὴρ αὐτοῦ ἐπλήσθη πνεύματος ἁγίου, καὶ προεφήτευσεν, λέγων, 68 Εὐλογητὸς κύριος ὁ θεὸς τοῦ Ἰσραήλ, ὅτι ἐπεσκέψατο καὶ ἐποίησεν λύτρωσιν τῷ λαῷ αὐτοῦ, 69 καὶ ἤγειρεν κέρας σωτηρίας ἡμῖν ἐν *⸋τῷ⸌ οἴκῳ Δαυὶδ *⸋2τοῦ⸌ παιδὸς αὐτοῦ— 70 καθὼς ἐλάλησεν διὰ στόματος τῶν ἁγίων *⸋τῶν⸌ ἀπ᾽ αἰῶνος προφητῶν αὐτοῦ— 71 σωτηρίαν ἐξ ἐχθρῶν ἡμῶν, καὶ ἐκ χειρὸς πάντων τῶν μισούντων ἡμᾶς· 72 ποιῆσαι ἔλεος μετὰ τῶν πατέρων ἡμῶν, καὶ μνησθῆναι διαθήκης ἁγίας αὐτοῦ, 73 ὅρκον ὃν ὤμοσεν πρὸς Ἀβραὰμ τὸν πατέρα ἡμῶν, τοῦ δοῦναι ἡμῖν, 74 ἀφόβως, ἐκ χειρὸς *⸂τῶν ἐχθρῶν ἡμῶν⸃ ῥυσθέντας, λατρεύειν αὐτῷ 75 ἐν ὁσιότητι καὶ δικαιοσύνῃ ἐνώπιον αὐτοῦ *⸂πάσας τὰς ἡμέρας⸃ *⸋τῆς ζωῆς⸌ ἡμῶν. 76 Καὶ σύ, *⸆ παιδίον, προφήτης ὑψίστου κληθήσῃ· προπορεύσῃ γὰρ *⸂πρὸ προσώπου⸃ κυρίου ἑτοιμάσαι ὁδοὺς αὐτοῦ· 77 τοῦ δοῦναι γνῶσιν σωτηρίας τῷ λαῷ αὐτοῦ ἐν ἀφέσει ἁμαρτιῶν αὐτῶν, 78 διὰ σπλάγχνα ἐλέους θεοῦ ἡμῶν, ἐν οἷς *⸂ἐπεσκέψατο⸃ ἡμᾶς ἀνατολὴ ἐξ ὕψους, 79 ἐπιφᾶναι τοῖς ἐν σκότει καὶ σκιᾷ θανάτου καθημένοις, τοῦ κατευθῦναι τοὺς πόδας ἡμῶν εἰς ὁδὸν εἰρήνης.

80 Τὸ δὲ παιδίον ηὔξανεν καὶ ἐκραταιοῦτο πνεύματι, καὶ ἦν ἐν ταῖς ἐρήμοις ἕως ἡμέρας ἀναδείξεως αὐτοῦ πρὸς τὸν Ἰσραήλ.

2

1 Ἐγένετο δὲ ἐν ταῖς ἡμέραις ἐκείναις, ἐξῆλθεν δόγμα παρὰ Καίσαρος Αὐγούστου, ἀπογράφεσθαι πᾶσαν τὴν οἰκουμένην. 2 Αὕτη *⸋ἡ⸌ ἀπογραφὴ πρώτη ἐγένετο ἡγεμονεύοντος τῆς Συρίας Κυρηνίου. 3 Καὶ ἐπορεύοντο πάντες ἀπογράφεσθαι, ἕκαστος εἰς τὴν *⸂ἰδίαν⸃ πόλιν. 4 Ἀνέβη δὲ καὶ Ἰωσὴφ ἀπὸ τῆς Γαλιλαίας, ἐκ πόλεως Ναζαρέτ, εἰς τὴν Ἰουδαίαν, εἰς πόλιν Δαυίδ, ἥτις καλεῖται Βηθλέεμ, διὰ τὸ εἶναι αὐτὸν ἐξ οἴκου καὶ πατριᾶς Δαυίδ, 5 ἀπογράψασθαι σὺν Μαριὰμ τῇ *⸂μεμνηστευμένῃ⸃ αὐτῷ *⸋γυναικί,⸌ οὔσῃ ἐγκύῳ. 6 Ἐγένετο δὲ ἐν τῷ εἶναι αὐτοὺς ἐκεῖ, ἐπλήσθησαν αἱ ἡμέραι τοῦ τεκεῖν αὐτήν. 7 Καὶ ἔτεκεν τὸν υἱὸν αὐτῆς τὸν πρωτότοκον, καὶ ἐσπαργάνωσεν αὐτόν, καὶ ἀνέκλινεν αὐτὸν ἐν *⸋τῇ⸌ φάτνῃ, διότι οὐκ ἦν αὐτοῖς τόπος ἐν τῷ καταλύματι.

8 Καὶ ποιμένες ἦσαν ἐν τῇ χώρᾳ τῇ αὐτῇ ἀγραυλοῦντες καὶ φυλάσσοντες φυλακὰς τῆς νυκτὸς ἐπὶ τὴν ποίμνην αὐτῶν. 9 Καὶ *⸋ἰδού,⸌ ἄγγελος κυρίου ἐπέστη αὐτοῖς, καὶ δόξα κυρίου περιέλαμψεν αὐτούς· καὶ ἐφοβήθησαν φόβον μέγαν. 10 Καὶ εἶπεν αὐτοῖς ὁ ἄγγελος, Μὴ φοβεῖσθε· ἰδοὺ γάρ, εὐαγγελίζομαι ὑμῖν χαρὰν μεγάλην, ἥτις ἔσται παντὶ τῷ λαῷ· 11 ὅτι ἐτέχθη ὑμῖν σήμερον σωτήρ, ὅς ἐστιν χριστὸς κύριος, ἐν πόλει Δαυίδ. 12 Καὶ τοῦτο ὑμῖν *⸋τὸ⸌ σημεῖον· εὑρήσετε βρέφος ἐσπαργανωμένον, *⸆ κείμενον ἐν *⸆2 φάτνῃ. 13 Καὶ ἐξαίφνης ἐγένετο σὺν τῷ ἀγγέλῳ πλῆθος στρατιᾶς *⸂οὐρανίου,⸃ αἰνούντων τὸν θεόν, καὶ λεγόντων, 14 Δόξα ἐν ὑψίστοις θεῷ, καὶ ἐπὶ γῆς εἰρήνη· ἐν ἀνθρώποις *⸂εὐδοκία.⸃

15 Καὶ ἐγένετο, ὡς ἀπῆλθον ἀπ᾽ αὐτῶν εἰς τὸν οὐρανὸν οἱ ἄγγελοι, *⸋καὶ οἱ ἄνθρωποι⸌ οἱ ποιμένες *⸂εἶπον⸃ πρὸς ἀλλήλους, Διέλθωμεν δὴ ἕως Βηθλέεμ, καὶ ἴδωμεν τὸ ῥῆμα τοῦτο τὸ γεγονός, ὃ ὁ κύριος ἐγνώρισεν ἡμῖν. 16 Καὶ ἦλθον σπεύσαντες, καὶ ἀνεῦρον τήν τε Μαριὰμ καὶ τὸν Ἰωσήφ, καὶ τὸ βρέφος κείμενον ἐν τῇ φάτνῃ. 17 Ἰδόντες δὲ *⸂διεγνώρισαν⸃ περὶ τοῦ ῥήματος τοῦ λαληθέντος αὐτοῖς περὶ τοῦ παιδίου τούτου. 18 Καὶ πάντες οἱ ἀκούσαντες ἐθαύμασαν περὶ τῶν λαληθέντων ὑπὸ τῶν ποιμένων πρὸς αὐτούς. 19 Ἡ δὲ Μαριὰμ πάντα συνετήρει τὰ ῥήματα ταῦτα, συμβάλλουσα ἐν τῇ καρδίᾳ αὐτῆς. 20 Καὶ *⸂ὑπέστρεψαν⸃ οἱ ποιμένες, δοξάζοντες καὶ αἰνοῦντες τὸν θεὸν ἐπὶ πᾶσιν οἷς ἤκουσαν καὶ εἶδον, καθὼς ἐλαλήθη πρὸς αὐτούς.

21 Καὶ ὅτε ἐπλήσθησαν ἡμέραι ὀκτὼ τοῦ περιτεμεῖν *⸂αὐτόν,⸃ καὶ ἐκλήθη τὸ ὄνομα αὐτοῦ Ἰησοῦς, τὸ κληθὲν ὑπὸ τοῦ ἀγγέλου πρὸ τοῦ συλληφθῆναι αὐτὸν ἐν τῇ κοιλίᾳ.

22 Καὶ ὅτε ἐπλήσθησαν αἱ ἡμέραι τοῦ καθαρισμοῦ αὐτῶν κατὰ τὸν νόμον Μωσέως, ἀνήγαγον αὐτὸν εἰς Ἱεροσόλυμα, παραστῆσαι τῷ κυρίῳ— 23 καθὼς γέγραπται ἐν νόμῳ κυρίου ὅτι Πᾶν ἄρσεν διανοῖγον μήτραν ἅγιον τῷ κυρίῳ κληθήσεται— 24 καὶ τοῦ δοῦναι θυσίαν κατὰ τὸ εἰρημένον ἐν *⸆ νόμῳ κυρίου, Ζεῦγος τρυγόνων ἢ δύο νεοσσοὺς περιστερῶν. 25 Καὶ *⸉ἰδού, ἦν ἄνθρωπος⸊ ἐν Ἱερουσαλήμ, ᾧ ὄνομα Συμεών, καὶ ὁ ἄνθρωπος οὗτος δίκαιος καὶ εὐλαβής, προσδεχόμενος παράκλησιν τοῦ Ἰσραήλ, καὶ πνεῦμα *⸉2ἦν ἅγιον⸊ ἐπ᾽ αὐτόν. 26 Καὶ ἦν αὐτῷ κεχρηματισμένον ὑπὸ τοῦ πνεύματος τοῦ ἁγίου, μὴ ἰδεῖν θάνατον πρὶν *⸋ἢ⸌ *⸆ ἴδῃ τὸν χριστὸν κυρίου. 27 Καὶ ἦλθεν ἐν τῷ πνεύματι εἰς τὸ ἱερόν· καὶ ἐν τῷ εἰσαγαγεῖν τοὺς γονεῖς τὸ παιδίον Ἰησοῦν, τοῦ ποιῆσαι αὐτοὺς κατὰ τὸ εἰθισμένον τοῦ νόμου περὶ αὐτοῦ, 28 καὶ αὐτὸς ἐδέξατο αὐτὸ εἰς τὰς ἀγκάλας *⸋αὐτοῦ,⸌ καὶ εὐλόγησεν τὸν θεόν, καὶ εἶπεν, 29 Νῦν ἀπολύεις τὸν δοῦλόν σου, δέσποτα, κατὰ τὸ ῥῆμά σου, ἐν εἰρήνῃ· 30 ὅτι εἶδον οἱ ὀφθαλμοί μου τὸ σωτήριόν σου, 31 ὃ ἡτοίμασας κατὰ πρόσωπον πάντων τῶν λαῶν· 32 φῶς εἰς ἀποκάλυψιν ἐθνῶν, καὶ δόξαν λαοῦ σου Ἰσραήλ. 33 Καὶ ἦν *⸂Ἰωσὴφ καὶ ἡ μήτηρ αὐτοῦ⸃ θαυμάζοντες ἐπὶ τοῖς λαλουμένοις περὶ αὐτοῦ. 34 Καὶ εὐλόγησεν αὐτοὺς Συμεών, καὶ εἶπεν πρὸς Μαριὰμ τὴν μητέρα αὐτοῦ, Ἰδού, οὗτος κεῖται εἰς πτῶσιν καὶ ἀνάστασιν πολλῶν ἐν τῷ Ἰσραήλ, καὶ εἰς σημεῖον ἀντιλεγόμενον· 35 καὶ σοῦ *⸋δὲ⸌ αὐτῆς τὴν ψυχὴν διελεύσεται ῥομφαία· ὅπως ἂν ἀποκαλυφθῶσιν ἐκ πολλῶν καρδιῶν διαλογισμοί. 36 Καὶ ἦν Ἅννα προφῆτις, θυγάτηρ Φανουήλ, ἐκ φυλῆς Ἀσήρ—αὕτη προβεβηκυῖα ἐν ἡμέραις πολλαῖς, ζήσασα *⸉ἔτη μετὰ ἀνδρὸς⸊ ἑπτὰ ἀπὸ τῆς παρθενίας αὐτῆς, 37 καὶ αὕτη χήρα *⸂ὡς⸃ ἐτῶν ὀγδοήκοντα τεσσάρων—ἣ οὐκ ἀφίστατο *⸋ἀπὸ⸌ τοῦ ἱεροῦ, νηστείαις καὶ δεήσεσιν λατρεύουσα νύκτα καὶ ἡμέραν. 38 Καὶ *⸋αὕτη⸌ αὐτῇ τῇ ὥρᾳ ἐπιστᾶσα ἀνθωμολογεῖτο *⸂τῷ κυρίῳ,⸃ καὶ ἐλάλει περὶ αὐτοῦ πᾶσιν τοῖς προσδεχομένοις λύτρωσιν *⸋2ἐν⸌ Ἱερουσαλήμ. 39 Καὶ ὡς ἐτέλεσαν *⸂ἅπαντα⸃ τὰ κατὰ τὸν νόμον κυρίου, *⸂2ὑπέστρεψαν⸃ εἰς τὴν Γαλιλαίαν, εἰς *⸋τὴν⸌ πόλιν ἑαυτῶν Ναζαρέτ.

40 Τὸ δὲ παιδίον ηὔξανεν, καὶ ἐκραταιοῦτο *⸋πνεύματι,⸌ πληρούμενον *⸂σοφίας·⸃ καὶ χάρις θεοῦ ἦν ἐπ᾽ *⸂2αὐτό.⸃

41 Καὶ ἐπορεύοντο οἱ γονεῖς αὐτοῦ κατ᾽ ἔτος εἰς Ἱερουσαλὴμ τῇ ἑορτῇ τοῦ Πάσχα. 42 Καὶ ὅτε ἐγένετο ἐτῶν δώδεκα, *⸂ἀναβάντων⸃ αὐτῶν *⸋εἰς Ἱεροσόλυμα⸌ κατὰ τὸ ἔθος τῆς ἑορτῆς, 43 καὶ τελειωσάντων τὰς ἡμέρας, ἐν τῷ ὑποστρέφειν αὐτούς, ὑπέμεινεν Ἰησοῦς ὁ παῖς ἐν Ἱερουσαλήμ· καὶ οὐκ *⸂ἔγνω Ἰωσὴφ καὶ ἡ μήτηρ⸃ αὐτοῦ· 44 νομίσαντες δὲ αὐτὸν *⸉ἐν τῇ συνοδίᾳ εἶναι,⸊ ἦλθον ἡμέρας ὁδόν, καὶ ἀνεζήτουν αὐτὸν *⸂ἐν τοῖς συγγενέσιν καὶ ἐν τοῖς γνωστοῖς·⸃ 45 καὶ μὴ εὑρόντες *⸋αὐτόν,⸌ ὑπέστρεψαν εἰς Ἱερουσαλήμ, *⸂ζητοῦντες⸃ αὐτόν. 46 Καὶ ἐγένετο, μεθ᾽ ἡμέρας τρεῖς εὗρον αὐτὸν ἐν τῷ ἱερῷ, καθεζόμενον ἐν μέσῳ τῶν διδασκάλων, καὶ ἀκούοντα αὐτῶν, καὶ ἐπερωτῶντα αὐτούς. 47 Ἐξίσταντο δὲ πάντες οἱ ἀκούοντες αὐτοῦ ἐπὶ τῇ συνέσει καὶ ταῖς ἀποκρίσεσιν αὐτοῦ. 48 Καὶ ἰδόντες αὐτὸν ἐξεπλάγησαν· καὶ *⸉πρὸς αὐτὸν ἡ μήτηρ αὐτοῦ εἶπεν,⸊ Τέκνον, τί ἐποίησας ἡμῖν οὕτως; Ἰδού, ὁ πατήρ σου κἀγὼ ὀδυνώμενοι *⸂ἐζητοῦμέν⸃ σε. 49 Καὶ εἶπεν πρὸς αὐτούς, Τί ὅτι ἐζητεῖτέ με; Οὐκ ᾔδειτε ὅτι ἐν τοῖς τοῦ πατρός μου δεῖ εἶναί με; 50 Καὶ αὐτοὶ οὐ συνῆκαν τὸ ῥῆμα ὃ ἐλάλησεν αὐτοῖς. 51 Καὶ κατέβη μετ᾽ αὐτῶν, καὶ ἦλθεν εἰς Ναζαρέτ· καὶ ἦν ὑποτασσόμενος αὐτοῖς. Καὶ ἡ μήτηρ αὐτοῦ διετήρει πάντα τὰ ῥήματα *⸋ταῦτα⸌ ἐν τῇ καρδίᾳ αὐτῆς.

52 Καὶ Ἰησοῦς προέκοπτεν *⸂σοφίᾳ καὶ ἡλικίᾳ,⸃ καὶ χάριτι παρὰ θεῷ καὶ ἀνθρώποις.

3

1 Ἐν ἔτει δὲ πεντεκαιδεκάτῳ τῆς ἡγεμονίας Τιβερίου Καίσαρος, ἡγεμονεύοντος Ποντίου Πιλάτου τῆς Ἰουδαίας, καὶ τετραρχοῦντος τῆς Γαλιλαίας Ἡρῴδου, Φιλίππου δὲ τοῦ ἀδελφοῦ αὐτοῦ τετραρχοῦντος τῆς Ἰτουραίας καὶ Τραχωνίτιδος χώρας, καὶ Λυσανίου τῆς Ἀβιληνῆς τετραρχοῦντος, 2 ἐπὶ *⸂ἀρχιερέως⸃ Ἄννα καὶ Καϊάφα, ἐγένετο ῥῆμα θεοῦ ἐπὶ Ἰωάννην τὸν *⸆ Ζαχαρίου υἱὸν ἐν τῇ ἐρήμῳ. 3 Καὶ ἦλθεν εἰς πᾶσαν *⸋τὴν⸌ περίχωρον τοῦ Ἰορδάνου, κηρύσσων βάπτισμα μετανοίας εἰς ἄφεσιν ἁμαρτιῶν· 4 ὡς γέγραπται ἐν βίβλῳ λόγων Ἠσαΐου τοῦ προφήτου, *⸋λέγοντος,⸌ Φωνὴ βοῶντος ἐν τῇ ἐρήμῳ, Ἑτοιμάσατε τὴν ὁδὸν κυρίου· εὐθείας ποιεῖτε τὰς τρίβους αὐτοῦ. 5 Πᾶσα φάραγξ πληρωθήσεται, καὶ πᾶν ὄρος καὶ βουνὸς ταπεινωθήσεται· καὶ ἔσται τὰ σκολιὰ εἰς *⸂εὐθεῖαν,⸃ καὶ αἱ τραχεῖαι εἰς ὁδοὺς λείας· 6 καὶ ὄψεται πᾶσα σὰρξ τὸ σωτήριον τοῦ θεοῦ.

7 Ἔλεγεν οὖν τοῖς ἐκπορευομένοις ὄχλοις βαπτισθῆναι ὑπ᾽ αὐτοῦ, Γεννήματα ἐχιδνῶν, τίς ὑπέδειξεν ὑμῖν φυγεῖν ἀπὸ τῆς μελλούσης ὀργῆς; 8 Ποιήσατε οὖν καρποὺς ἀξίους τῆς μετανοίας· καὶ μὴ ἄρξησθε λέγειν ἐν ἑαυτοῖς, Πατέρα ἔχομεν τὸν Ἀβραάμ· λέγω γὰρ ὑμῖν ὅτι δύναται ὁ θεὸς ἐκ τῶν λίθων τούτων ἐγεῖραι τέκνα τῷ Ἀβραάμ. 9 Ἤδη δὲ καὶ ἡ ἀξίνη πρὸς τὴν ῥίζαν τῶν δένδρων κεῖται· πᾶν οὖν δένδρον μὴ ποιοῦν καρπὸν καλὸν ἐκκόπτεται καὶ εἰς πῦρ βάλλεται. 10 Καὶ ἐπηρώτων αὐτὸν οἱ ὄχλοι λέγοντες, Τί οὖν *⸂ποιήσομεν;⸃ 11 Ἀποκριθεὶς δὲ *⸂λέγει⸃ αὐτοῖς, Ὁ ἔχων δύο χιτῶνας μεταδότω τῷ μὴ ἔχοντι· καὶ ὁ ἔχων βρώματα ὁμοίως ποιείτω. 12 Ἦλθον δὲ καὶ τελῶναι βαπτισθῆναι, *⸆ καὶ εἶπον πρὸς αὐτόν, Διδάσκαλε, τί *⸂ποιήσομεν;⸃ 13 Ὁ δὲ εἶπεν πρὸς αὐτούς, Μηδὲν πλέον παρὰ τὸ διατεταγμένον ὑμῖν πράσσετε. 14 Ἐπηρώτων δὲ αὐτὸν καὶ στρατευόμενοι, λέγοντες, *⸂Καὶ ἡμεῖς τί ποιήσομεν;⸃ Καὶ εἶπεν *⸂2πρὸς αὐτούς,⸃ Μηδένα διασείσητε, μηδὲ συκοφαντήσητε· καὶ ἀρκεῖσθε τοῖς ὀψωνίοις ὑμῶν.

15 Προσδοκῶντος δὲ τοῦ λαοῦ, καὶ διαλογιζομένων πάντων ἐν ταῖς καρδίαις αὐτῶν περὶ τοῦ Ἰωάννου, μήποτε αὐτὸς εἴη ὁ χριστός, 16 ἀπεκρίνατο *⸂ὁ Ἰωάννης, ἅπασιν λέγων,⸃ Ἐγὼ μὲν ὕδατι βαπτίζω ὑμᾶς· ἔρχεται δὲ ὁ ἰσχυρότερός μου, οὗ οὐκ εἰμὶ ἱκανὸς λῦσαι τὸν ἱμάντα τῶν ὑποδημάτων αὐτοῦ· αὐτὸς ὑμᾶς βαπτίσει ἐν πνεύματι ἁγίῳ καὶ πυρί· 17 οὗ τὸ πτύον ἐν τῇ χειρὶ αὐτοῦ, *⸂καὶ διακαθαριεῖ⸃ τὴν ἅλωνα αὐτοῦ, καὶ *⸂2συνάξει⸃ τὸν σῖτον εἰς τὴν ἀποθήκην αὐτοῦ, τὸ δὲ ἄχυρον κατακαύσει πυρὶ ἀσβέστῳ.

18 Πολλὰ μὲν οὖν καὶ ἕτερα παρακαλῶν εὐηγγελίζετο *⸂τὸν λαόν·⸃ 19 ὁ δὲ Ἡρῴδης ὁ τετράρχης, ἐλεγχόμενος ὑπ᾽ αὐτοῦ περὶ Ἡρῳδιάδος τῆς γυναικὸς *⸆ τοῦ ἀδελφοῦ αὐτοῦ, καὶ περὶ πάντων ὧν ἐποίησεν πονηρῶν ὁ Ἡρῴδης, 20 προσέθηκεν καὶ τοῦτο ἐπὶ πᾶσιν, *⸋καὶ⸌ κατέκλεισεν τὸν Ἰωάννην ἐν *⸋2τῇ⸌ φυλακῇ.

21 Ἐγένετο δὲ ἐν τῷ βαπτισθῆναι ἅπαντα τὸν λαόν, καὶ Ἰησοῦ βαπτισθέντος καὶ προσευχομένου, ἀνεῳχθῆναι τὸν οὐρανόν, 22 καὶ καταβῆναι τὸ πνεῦμα τὸ ἅγιον σωματικῷ εἴδει *⸂ὡσεὶ⸃ περιστερὰν ἐπ᾽ αὐτόν, καὶ φωνὴν ἐξ οὐρανοῦ γενέσθαι, *⸋λέγουσαν,⸌ Σὺ εἶ ὁ υἱός μου ὁ ἀγαπητός, ἐν σοὶ εὐδόκησα.

23 Καὶ αὐτὸς ἦν *⸋ὁ⸌ Ἰησοῦς *⸉ὡσεὶ ἐτῶν τριάκοντα ἀρχόμενος,⸊ ὢν—*⸉2ὡς ἐνομίζετο—υἱὸς⸊ Ἰωσήφ, τοῦ Ἡλί, 24 τοῦ Ματθάτ, τοῦ Λευΐ, τοῦ Μελχί, τοῦ Ἰαννά, τοῦ Ἰωσήφ, 25 τοῦ Ματταθίου, τοῦ Ἀμώς, τοῦ Ναούμ, τοῦ Ἐσλί, τοῦ Ναγγαί, 26 τοῦ Μαάθ, τοῦ Ματταθίου, τοῦ Σεμεΐ, τοῦ Ἰωσήφ, τοῦ Ἰούδα, 27 τοῦ Ἰωανάν, τοῦ Ῥησά, τοῦ Ζοροβάβελ, τοῦ Σαλαθιήλ, τοῦ Νηρί, 28 τοῦ Μελχί, τοῦ Ἀδδί, τοῦ Κωσάμ, τοῦ Ἐλμωδάμ, τοῦ Ἤρ, 29 τοῦ Ἰωσή, τοῦ Ἐλιέζερ, τοῦ Ἰωρείμ, τοῦ Ματθάτ, τοῦ Λευΐ, 30 τοῦ Συμεών, τοῦ Ἰούδα, τοῦ Ἰωσήφ, τοῦ Ἰωνάν, τοῦ Ἐλιακείμ, 31 τοῦ Μελεᾶ, τοῦ Μαϊνάν, τοῦ Ματταθά, τοῦ Ναθάν, τοῦ Δαυίδ, 32 τοῦ Ἰεσσαί, τοῦ Ὠβήδ, τοῦ Βοόζ, τοῦ Σαλμών, τοῦ Ναασσών, 33 τοῦ *⸂Ἀμιναδάβ, τοῦ Ἀράμ,⸃ τοῦ Ἑσρώμ, τοῦ Φαρές, τοῦ Ἰούδα, 34 τοῦ Ἰακώβ, τοῦ Ἰσαάκ, τοῦ Ἀβραάμ, τοῦ Θάρα, τοῦ Ναχώρ, 35 τοῦ Σερούχ, τοῦ Ῥαγαῦ, τοῦ Φάλεγ, τοῦ Ἑβέρ, τοῦ Σαλά, 36 τοῦ Καϊνάν, τοῦ Ἀρφαξάδ, τοῦ Σήμ, τοῦ Νῶε, τοῦ Λάμεχ, 37 τοῦ Μαθουσάλα, τοῦ Ἐνώχ, τοῦ Ἰαρέδ, τοῦ Μαλελεήλ, τοῦ Καϊνάν, 38 τοῦ Ἐνώς, τοῦ Σήθ, τοῦ Ἀδάμ, τοῦ θεοῦ.

4

1 Ἰησοῦς δὲ *⸉πνεύματος ἁγίου πλήρης⸊ ὑπέστρεψεν ἀπὸ τοῦ Ἰορδάνου, καὶ ἤγετο ἐν τῷ πνεύματι *⸂εἰς τὴν ἔρημον,⸃ 2 ἡμέρας τεσσαράκοντα πειραζόμενος ὑπὸ τοῦ διαβόλου. Καὶ οὐκ ἔφαγεν οὐδὲν ἐν ταῖς ἡμέραις ἐκείναις· καὶ συντελεσθεισῶν αὐτῶν, *⸋ὕστερον⸌ ἐπείνασεν. 3  *⸂Καὶ εἶπεν⸃ αὐτῷ ὁ διάβολος, Εἰ υἱὸς εἶ τοῦ θεοῦ, εἰπὲ τῷ λίθῳ τούτῳ ἵνα γένηται ἄρτος. 4 Καὶ ἀπεκρίθη *⸂Ἰησοῦς πρὸς αὐτόν,⸃ *⸋λέγων,⸌ Γέγραπται ὅτι Οὐκ ἐπ᾽ ἄρτῳ μόνῳ ζήσεται *⸆ ἄνθρωπος, *⸋2ἀλλ᾽ ἐπὶ παντὶ ῥήματι θεοῦ.⸌ 5 Καὶ ἀναγαγὼν αὐτὸν *⸋ὁ διάβολος⸌ *⸋2εἰς ὄρος ὑψηλὸν⸌ ἔδειξεν αὐτῷ πάσας τὰς βασιλείας τῆς οἰκουμένης ἐν στιγμῇ χρόνου. 6 Καὶ εἶπεν αὐτῷ ὁ διάβολος, Σοὶ δώσω τὴν ἐξουσίαν ταύτην ἅπασαν καὶ τὴν δόξαν αὐτῶν· ὅτι ἐμοὶ παραδέδοται, καὶ ᾧ *⸂ἐὰν⸃ θέλω δίδωμι αὐτήν. 7 Σὺ οὖν ἐὰν προσκυνήσῃς ἐνώπιον *⸂ἐμοῦ,⸃ ἔσται *⸂2σοῦ⸃ *⸂3πᾶσα.⸃ 8 Καὶ ἀποκριθεὶς *⸉αὐτῷ εἶπεν ὁ Ἰησοῦς,⸊ *⸋Ὕπαγε ὀπίσω μου, Σατανᾶ·⸌ γέγραπται, *⸆ *⸉2Προσκυνήσεις κύριον τὸν θεόν σου,⸊ καὶ αὐτῷ μόνῳ λατρεύσεις. 9  *⸂Καὶ ἤγαγεν αὐτὸν εἰς Ἱερουσαλήμ, καὶ ἔστησεν αὐτὸν⸃ ἐπὶ τὸ πτερύγιον τοῦ ἱεροῦ, καὶ εἶπεν αὐτῷ, Εἰ *⸆ υἱὸς εἶ τοῦ θεοῦ, βάλε σεαυτὸν ἐντεῦθεν κάτω· 10 γέγραπται γὰρ ὅτι Τοῖς ἀγγέλοις αὐτοῦ ἐντελεῖται περὶ σοῦ, τοῦ διαφυλάξαι σε· 11 καί, *⸆ Ἐπὶ χειρῶν ἀροῦσίν σε, μήποτε προσκόψῃς πρὸς λίθον τὸν πόδα σου. 12 Καὶ ἀποκριθεὶς εἶπεν αὐτῷ ὁ Ἰησοῦς ὅτι Εἴρηται, Οὐκ ἐκπειράσεις κύριον τὸν θεόν σου. 13 Καὶ συντελέσας πάντα πειρασμὸν ὁ διάβολος ἀπέστη ἀπ᾽ αὐτοῦ ἄχρι καιροῦ.

14 Καὶ ὑπέστρεψεν ὁ Ἰησοῦς ἐν τῇ δυνάμει τοῦ πνεύματος εἰς τὴν Γαλιλαίαν· καὶ φήμη ἐξῆλθεν καθ᾽ ὅλης τῆς περιχώρου περὶ αὐτοῦ. 15 Καὶ αὐτὸς ἐδίδασκεν ἐν ταῖς συναγωγαῖς αὐτῶν, δοξαζόμενος ὑπὸ πάντων.

16 Καὶ ἦλθεν εἰς *⸋τὴν⸌ Ναζαρέτ, οὗ ἦν τεθραμμένος· καὶ εἰσῆλθεν, κατὰ τὸ εἰωθὸς αὐτῷ, ἐν τῇ ἡμέρᾳ τῶν σαββάτων εἰς τὴν συναγωγήν, καὶ ἀνέστη ἀναγνῶναι. 17 Καὶ ἐπεδόθη αὐτῷ βιβλίον *⸉Ἠσαΐου τοῦ προφήτου.⸊ Καὶ *⸂ἀναπτύξας⸃ τὸ βιβλίον, εὗρεν τὸν τόπον οὗ ἦν γεγραμμένον, 18 Πνεῦμα κυρίου ἐπ᾽ ἐμέ, οὗ εἵνεκεν ἔχρισέν με *⸂εὐαγγελίσασθαι⸃ πτωχοῖς· ἀπέσταλκέν με *⸋ἰάσασθαι τοὺς συντετριμμένους τὴν καρδίαν·⸌ κηρύξαι αἰχμαλώτοις ἄφεσιν, καὶ τυφλοῖς ἀνάβλεψιν, ἀποστεῖλαι τεθραυσμένους ἐν ἀφέσει, 19 κηρύξαι ἐνιαυτὸν κυρίου δεκτόν. 20 Καὶ πτύξας τὸ βιβλίον, ἀποδοὺς τῷ ὑπηρέτῃ, ἐκάθισεν· καὶ πάντων *⸉ἐν τῇ συναγωγῇ οἱ ὀφθαλμοὶ⸊ ἦσαν ἀτενίζοντες αὐτῷ. 21 Ἤρξατο δὲ λέγειν πρὸς αὐτοὺς ὅτι Σήμερον πεπλήρωται ἡ γραφὴ αὕτη ἐν τοῖς ὠσὶν ὑμῶν. 22 Καὶ πάντες ἐμαρτύρουν αὐτῷ, καὶ ἐθαύμαζον ἐπὶ τοῖς λόγοις τῆς χάριτος τοῖς ἐκπορευομένοις ἐκ τοῦ στόματος αὐτοῦ, καὶ ἔλεγον, *⸂Οὐχ οὗτός ἐστιν ὁ υἱὸς Ἰωσήφ;⸃ 23 Καὶ εἶπεν πρὸς αὐτούς, Πάντως ἐρεῖτέ μοι τὴν παραβολὴν ταύτην, Ἰατρέ, θεράπευσον σεαυτόν· ὅσα ἠκούσαμεν γενόμενα *⸂ἐν τῇ Καπερναούμ,⸃ ποίησον καὶ ὧδε ἐν τῇ πατρίδι σου. 24 Εἶπεν δέ, Ἀμὴν λέγω ὑμῖν ὅτι οὐδεὶς προφήτης δεκτός ἐστιν ἐν τῇ πατρίδι αὐτοῦ. 25 Ἐπ᾽ ἀληθείας δὲ λέγω ὑμῖν, πολλαὶ χῆραι ἦσαν ἐν ταῖς ἡμέραις Ἠλίου ἐν τῷ Ἰσραήλ, ὅτε ἐκλείσθη ὁ οὐρανὸς *⸋ἐπὶ⸌ ἔτη τρία καὶ μῆνας ἕξ, ὡς ἐγένετο λιμὸς μέγας ἐπὶ πᾶσαν τὴν γῆν· 26 καὶ πρὸς οὐδεμίαν αὐτῶν ἐπέμφθη Ἠλίας, εἰ μὴ εἰς Σάρεπτα τῆς Σιδῶνος πρὸς γυναῖκα χήραν. 27 Καὶ πολλοὶ λεπροὶ ἦσαν *⸉ἐπὶ Ἐλισσαίου τοῦ προφήτου ἐν τῷ Ἰσραήλ·⸊ καὶ οὐδεὶς αὐτῶν ἐκαθαρίσθη, εἰ μὴ Νεεμὰν ὁ Σύρος. 28 Καὶ ἐπλήσθησαν πάντες θυμοῦ ἐν τῇ συναγωγῇ, ἀκούοντες ταῦτα, 29 καὶ ἀναστάντες ἐξέβαλον αὐτὸν ἔξω τῆς πόλεως, καὶ ἤγαγον αὐτὸν ἕως *⸆ ὀφρύος τοῦ ὄρους ἐφ᾽ οὗ ἡ πόλις *⸉αὐτῶν ᾠκοδόμητο,⸊ *⸂εἰς τὸ⸃ κατακρημνίσαι αὐτόν. 30 Αὐτὸς δὲ διελθὼν διὰ μέσου αὐτῶν ἐπορεύετο.

31 Καὶ κατῆλθεν εἰς Καπερναοὺμ πόλιν τῆς Γαλιλαίας· καὶ ἦν διδάσκων αὐτοὺς ἐν τοῖς σάββασιν. 32 Καὶ ἐξεπλήσσοντο ἐπὶ τῇ διδαχῇ αὐτοῦ, ὅτι ἐν ἐξουσίᾳ ἦν ὁ λόγος αὐτοῦ. 33 Καὶ ἐν τῇ συναγωγῇ ἦν ἄνθρωπος ἔχων πνεῦμα δαιμονίου ἀκαθάρτου, καὶ ἀνέκραξεν φωνῇ μεγάλῃ, 34  *⸋λέγων,⸌ Ἔα, τί ἡμῖν καὶ σοί, Ἰησοῦ Ναζαρηνέ; Ἦλθες ἀπολέσαι ἡμᾶς; Οἶδά σε τίς εἶ, ὁ ἅγιος τοῦ θεοῦ. 35 Καὶ ἐπετίμησεν αὐτῷ ὁ Ἰησοῦς, λέγων, Φιμώθητι, καὶ ἔξελθε *⸂ἐξ⸃ αὐτοῦ. Καὶ ῥίψαν αὐτὸν τὸ δαιμόνιον εἰς *⸆ μέσον ἐξῆλθεν ἀπ᾽ αὐτοῦ, μηδὲν βλάψαν αὐτόν. 36 Καὶ ἐγένετο θάμβος ἐπὶ πάντας, καὶ συνελάλουν πρὸς ἀλλήλους, λέγοντες, Τίς ὁ λόγος οὗτος, ὅτι ἐν ἐξουσίᾳ καὶ δυνάμει ἐπιτάσσει τοῖς ἀκαθάρτοις πνεύμασιν, καὶ ἐξέρχονται; 37 Καὶ ἐξεπορεύετο ἦχος περὶ αὐτοῦ εἰς πάντα τόπον τῆς περιχώρου.

38 Ἀναστὰς δὲ *⸂ἐκ⸃ τῆς συναγωγῆς, εἰσῆλθεν εἰς τὴν οἰκίαν Σίμωνος· *⸆ πενθερὰ δὲ τοῦ Σίμωνος ἦν συνεχομένη πυρετῷ μεγάλῳ· καὶ ἠρώτησαν αὐτὸν περὶ αὐτῆς. 39 Καὶ ἐπιστὰς ἐπάνω αὐτῆς, ἐπετίμησεν τῷ πυρετῷ, καὶ ἀφῆκεν αὐτήν· παραχρῆμα δὲ ἀναστᾶσα διηκόνει αὐτοῖς.

40 Δύνοντος δὲ τοῦ ἡλίου, *⸂πάντες⸃ ὅσοι εἶχον ἀσθενοῦντας νόσοις ποικίλαις ἤγαγον αὐτοὺς πρὸς αὐτόν· ὁ δὲ ἑνὶ ἑκάστῳ αὐτῶν τὰς χεῖρας *⸂2ἐπιθεὶς ἐθεράπευσεν⸃ αὐτούς. 41 Ἐξήρχετο δὲ καὶ δαιμόνια ἀπὸ πολλῶν, *⸂κράζοντα⸃ καὶ λέγοντα ὅτι Σὺ εἶ *⸂2ὁ χριστὸς ὁ υἱὸς τοῦ θεοῦ.⸃ Καὶ ἐπιτιμῶν οὐκ εἴα αὐτὰ λαλεῖν, ὅτι ᾔδεισαν τὸν χριστὸν αὐτὸν εἶναι.

42 Γενομένης δὲ ἡμέρας, ἐξελθὼν ἐπορεύθη εἰς ἔρημον τόπον, καὶ οἱ ὄχλοι *⸂ἐπεζήτουν⸃ αὐτόν, καὶ ἦλθον ἕως αὐτοῦ, καὶ κατεῖχον αὐτὸν τοῦ μὴ πορεύεσθαι ἀπ᾽ αὐτῶν. 43 Ὁ δὲ εἶπεν πρὸς αὐτοὺς ὅτι Καὶ ταῖς ἑτέραις πόλεσιν εὐαγγελίσασθαί με δεῖ τὴν βασιλείαν τοῦ θεοῦ· ὅτι *⸂εἰς⸃ τοῦτο *⸂2ἀπέσταλμαι.⸃

44 Καὶ ἦν κηρύσσων *⸂ἐν ταῖς συναγωγαῖς⸃ τῆς *⸂2Γαλιλαίας.⸃

5

1 Ἐγένετο δὲ ἐν τῷ τὸν ὄχλον ἐπικεῖσθαι αὐτῷ *⸆ *⸋τοῦ⸌ ἀκούειν τὸν λόγον τοῦ θεοῦ, καὶ αὐτὸς ἦν ἑστὼς *⸂παρὰ⸃ τὴν λίμνην Γεννησαρέτ· 2 καὶ εἶδεν *⸂δύο πλοῖα⸃ ἑστῶτα παρὰ τὴν λίμνην· οἱ δὲ ἁλιεῖς *⸉ἀποβάντες ἀπ᾽ αὐτῶν⸊ *⸂2ἀπέπλυναν⸃ τὰ δίκτυα. 3 Ἐμβὰς δὲ εἰς ἓν τῶν πλοίων, ὃ ἦν *⸋τοῦ⸌ Σίμωνος, ἠρώτησεν αὐτὸν ἀπὸ τῆς γῆς ἐπαναγαγεῖν ὀλίγον. *⸂Καὶ καθίσας⸃ *⸉ἐδίδασκεν ἐκ τοῦ πλοίου⸊ τοὺς ὄχλους. 4 Ὡς δὲ ἐπαύσατο λαλῶν, εἶπεν πρὸς τὸν Σίμωνα, Ἐπανάγαγε εἰς τὸ βάθος, καὶ χαλάσατε τὰ δίκτυα ὑμῶν εἰς ἄγραν. 5 Καὶ ἀποκριθεὶς *⸋ὁ⸌ Σίμων εἶπεν *⸋2αὐτῷ,⸌ Ἐπιστάτα, δι᾽ ὅλης *⸋3τῆς⸌ νυκτὸς κοπιάσαντες οὐδὲν ἐλάβομεν· ἐπὶ δὲ τῷ ῥήματί σου χαλάσω *⸂τὸ δίκτυον.⸃ 6 Καὶ τοῦτο ποιήσαντες, συνέκλεισαν *⸉πλῆθος ἰχθύων⸊ πολύ· διερρήγνυτο δὲ *⸂τὸ δίκτυον⸃ αὐτῶν· 7 καὶ κατένευσαν τοῖς μετόχοις *⸋τοῖς⸌ ἐν τῷ ἑτέρῳ πλοίῳ, τοῦ ἐλθόντας συλλαβέσθαι αὐτοῖς· καὶ ἦλθον καὶ ἔπλησαν ἀμφότερα τὰ πλοῖα, ὥστε βυθίζεσθαι αὐτά. 8 Ἰδὼν δὲ Σίμων Πέτρος προσέπεσεν τοῖς γόνασιν *⸆ Ἰησοῦ, λέγων, Ἔξελθε ἀπ᾽ ἐμοῦ, ὅτι ἀνὴρ ἁμαρτωλός εἰμι, κύριε. 9 Θάμβος γὰρ περιέσχεν αὐτὸν καὶ πάντας τοὺς σὺν αὐτῷ, ἐπὶ τῇ ἄγρᾳ τῶν ἰχθύων *⸂ᾗ⸃ συνέλαβον· 10 ὁμοίως δὲ καὶ Ἰάκωβον καὶ Ἰωάννην, υἱοὺς Ζεβεδαίου, οἳ ἦσαν κοινωνοὶ τῷ Σίμωνι. Καὶ εἶπεν πρὸς τὸν Σίμωνα *⸋ὁ⸌ Ἰησοῦς, Μὴ φοβοῦ· ἀπὸ τοῦ νῦν ἀνθρώπους ἔσῃ ζωγρῶν. 11 Καὶ καταγαγόντες τὰ πλοῖα ἐπὶ τὴν γῆν, ἀφέντες *⸂ἅπαντα,⸃ ἠκολούθησαν αὐτῷ.

12 Καὶ ἐγένετο, ἐν τῷ εἶναι αὐτὸν ἐν μιᾷ τῶν πόλεων, καὶ ἰδού, ἀνὴρ πλήρης λέπρας· *⸂καὶ ἰδὼν⸃ τὸν Ἰησοῦν, πεσὼν ἐπὶ πρόσωπον, ἐδεήθη αὐτοῦ, λέγων, Κύριε, ἐὰν θέλῃς, δύνασαί με καθαρίσαι. 13 Καὶ ἐκτείνας τὴν χεῖρα ἥψατο αὐτοῦ, *⸂εἰπών,⸃ Θέλω, καθαρίσθητι. Καὶ εὐθέως ἡ λέπρα ἀπῆλθεν ἀπ᾽ αὐτοῦ. 14 Καὶ αὐτὸς παρήγγειλεν αὐτῷ μηδενὶ εἰπεῖν· ἀλλὰ ἀπελθὼν δεῖξον σεαυτὸν τῷ ἱερεῖ, καὶ *⸂προσένεγκε⸃ περὶ τοῦ καθαρισμοῦ σου, καθὼς προσέταξεν Μωσῆς, εἰς μαρτύριον αὐτοῖς. 15 Διήρχετο δὲ μᾶλλον ὁ λόγος περὶ αὐτοῦ· καὶ συνήρχοντο ὄχλοι πολλοὶ ἀκούειν, καὶ θεραπεύεσθαι *⸋ὑπ᾽ αὐτοῦ⸌ ἀπὸ τῶν ἀσθενειῶν αὐτῶν. 16 Αὐτὸς δὲ ἦν ὑποχωρῶν ἐν ταῖς ἐρήμοις καὶ προσευχόμενος.

17 Καὶ ἐγένετο ἐν μιᾷ τῶν ἡμερῶν, καὶ αὐτὸς ἦν διδάσκων· καὶ ἦσαν καθήμενοι Φαρισαῖοι καὶ νομοδιδάσκαλοι, οἳ ἦσαν ἐληλυθότες ἐκ πάσης κώμης τῆς Γαλιλαίας καὶ Ἰουδαίας καὶ Ἱερουσαλήμ· καὶ δύναμις κυρίου ἦν εἰς τὸ ἰᾶσθαι *⸂αὐτούς.⸃ 18 Καὶ ἰδού, ἄνδρες φέροντες ἐπὶ κλίνης ἄνθρωπον ὃς ἦν παραλελυμένος, καὶ ἐζήτουν αὐτὸν εἰσενεγκεῖν καὶ θεῖναι *⸆ ἐνώπιον αὐτοῦ· 19 καὶ μὴ εὑρόντες *⸂ποίας⸃ εἰσενέγκωσιν αὐτὸν διὰ τὸν ὄχλον, ἀναβάντες ἐπὶ τὸ δῶμα, διὰ τῶν κεράμων καθῆκαν αὐτὸν σὺν τῷ κλινιδίῳ εἰς τὸ μέσον ἔμπροσθεν τοῦ Ἰησοῦ. 20 Καὶ ἰδὼν τὴν πίστιν αὐτῶν, εἶπεν *⸋αὐτῷ,⸌ Ἄνθρωπε, ἀφέωνταί σοι αἱ ἁμαρτίαι σου. 21 Καὶ ἤρξαντο διαλογίζεσθαι οἱ γραμματεῖς καὶ οἱ Φαρισαῖοι, λέγοντες, Τίς ἐστιν οὗτος ὃς λαλεῖ βλασφημίας; Τίς δύναται *⸉ἀφιέναι ἁμαρτίας,⸊ εἰ μὴ μόνος ὁ θεός; 22 Ἐπιγνοὺς δὲ ὁ Ἰησοῦς τοὺς διαλογισμοὺς αὐτῶν ἀποκριθεὶς εἶπεν πρὸς αὐτούς, Τί διαλογίζεσθε ἐν ταῖς καρδίαις ὑμῶν; 23 Τί ἐστιν εὐκοπώτερον, εἰπεῖν, Ἀφέωνταί σοι αἱ ἁμαρτίαι σου, ἢ εἰπεῖν, *⸂Ἔγειραι⸃ καὶ περιπάτει; 24 Ἵνα δὲ εἰδῆτε ὅτι *⸉ἐξουσίαν ἔχει ὁ υἱὸς τοῦ ἀνθρώπου⸊ ἐπὶ τῆς γῆς ἀφιέναι ἁμαρτίας—εἶπεν τῷ παραλελυμένῳ—Σοὶ λέγω, *⸂ἔγειραι,⸃ καὶ ἄρας τὸ κλινίδιόν σου, πορεύου εἰς τὸν οἶκόν σου. 25 Καὶ παραχρῆμα ἀναστὰς ἐνώπιον αὐτῶν, ἄρας ἐφ᾽ *⸂ὃ⸃ κατέκειτο, ἀπῆλθεν εἰς τὸν οἶκον αὐτοῦ, δοξάζων τὸν θεόν. 26 Καὶ ἔκστασις ἔλαβεν ἅπαντας, καὶ ἐδόξαζον τὸν θεόν, καὶ ἐπλήσθησαν φόβου, λέγοντες ὅτι Εἴδομεν παράδοξα σήμερον.

27 Καὶ μετὰ ταῦτα ἐξῆλθεν, καὶ ἐθεάσατο τελώνην, ὀνόματι Λευΐν, καθήμενον ἐπὶ τὸ τελώνιον, καὶ εἶπεν αὐτῷ, Ἀκολούθει μοι. 28 Καὶ καταλιπὼν *⸂ἅπαντα,⸃ ἀναστὰς *⸂2ἠκολούθησεν⸃ αὐτῷ. 29 Καὶ ἐποίησεν δοχὴν μεγάλην *⸆ Λευῒς αὐτῷ ἐν τῇ οἰκίᾳ αὐτοῦ· καὶ ἦν ὄχλος *⸉τελωνῶν πολύς,⸊ καὶ ἄλλων οἳ ἦσαν μετ᾽ αὐτῶν κατακείμενοι. 30 Καὶ ἐγόγγυζον *⸉οἱ γραμματεῖς αὐτῶν καὶ οἱ Φαρισαῖοι⸊ πρὸς τοὺς μαθητὰς αὐτοῦ, λέγοντες, Διὰ τί μετὰ *⸋τῶν⸌ τελωνῶν καὶ ἁμαρτωλῶν ἐσθίετε καὶ πίνετε; 31 Καὶ ἀποκριθεὶς ὁ Ἰησοῦς εἶπεν πρὸς αὐτούς, Οὐ χρείαν ἔχουσιν οἱ ὑγιαίνοντες ἰατροῦ, ἀλλ᾽ οἱ κακῶς ἔχοντες. 32 Οὐκ ἐλήλυθα καλέσαι δικαίους, ἀλλὰ ἁμαρτωλοὺς εἰς μετάνοιαν. 33 Οἱ δὲ εἶπον πρὸς αὐτόν, *⸂Διὰ τί οἱ μαθηταὶ Ἰωάννου νηστεύουσιν πυκνά, καὶ δεήσεις ποιοῦνται, ὁμοίως καὶ οἱ τῶν Φαρισαίων· οἱ δὲ σοὶ ἐσθίουσιν καὶ πίνουσιν;⸃ 34  *⸂Ὁ δὲ⸃ εἶπεν πρὸς αὐτούς, Μὴ δύνασθε τοὺς υἱοὺς τοῦ νυμφῶνος, ἐν ᾧ ὁ νυμφίος μετ᾽ αὐτῶν ἐστιν, ποιῆσαι *⸂2νηστεύειν;⸃ 35 Ἐλεύσονται δὲ ἡμέραι, *⸋καὶ⸌ ὅταν ἀπαρθῇ ἀπ᾽ αὐτῶν ὁ νυμφίος, τότε νηστεύσουσιν ἐν ἐκείναις ταῖς ἡμέραις. 36 Ἔλεγεν δὲ καὶ παραβολὴν πρὸς αὐτοὺς ὅτι Οὐδεὶς ἐπίβλημα *⸆ ἱματίου καινοῦ *⸆2 ἐπιβάλλει ἐπὶ ἱμάτιον παλαιόν· εἰ δὲ μήγε, καὶ τὸ καινὸν *⸂σχίζει,⸃ καὶ τῷ παλαιῷ οὐ *⸂2συμφωνεῖ⸃ *⸆3 τὸ ἀπὸ τοῦ καινοῦ. 37 Καὶ οὐδεὶς βάλλει οἶνον νέον εἰς ἀσκοὺς παλαιούς· εἰ δὲ μήγε, ῥήξει *⸂ὁ νέος οἶνος⸃ τοὺς ἀσκούς, καὶ αὐτὸς ἐκχυθήσεται, καὶ οἱ ἀσκοὶ ἀπολοῦνται. 38 Ἀλλὰ οἶνον νέον εἰς ἀσκοὺς καινοὺς βλητέον, *⸋καὶ ἀμφότεροι συντηροῦνται.⸌ 39  *⸋Καὶ⸌ οὐδεὶς πιὼν παλαιὸν *⸋2εὐθέως⸌ θέλει νέον· λέγει γάρ, Ὁ παλαιὸς *⸂χρηστότερός⸃ ἐστιν.

6

1 Ἐγένετο δὲ ἐν σαββάτῳ *⸋δευτεροπρώτῳ⸌ διαπορεύεσθαι αὐτὸν διὰ *⸋2τῶν⸌ σπορίμων· καὶ ἔτιλλον οἱ μαθηταὶ αὐτοῦ *⸉τοὺς στάχυας, καὶ ἤσθιον,⸊ ψώχοντες ταῖς χερσίν. 2 Τινὲς δὲ τῶν Φαρισαίων εἶπον *⸋αὐτοῖς,⸌ Τί ποιεῖτε ὃ οὐκ ἔξεστιν *⸋2ποιεῖν ἐν⸌ τοῖς σάββασιν; 3 Καὶ ἀποκριθεὶς πρὸς αὐτοὺς εἶπεν ὁ Ἰησοῦς, Οὐδὲ τοῦτο ἀνέγνωτε, ὃ ἐποίησεν Δαυίδ, *⸂ὁπότε⸃ ἐπείνασεν αὐτὸς καὶ οἱ μετ᾽ αὐτοῦ *⸋ὄντες;⸌ 4  *⸋Ὡς⸌ εἰσῆλθεν εἰς τὸν οἶκον τοῦ θεοῦ, καὶ τοὺς ἄρτους τῆς προθέσεως *⸂ἔλαβεν, καὶ⸃ ἔφαγεν, καὶ ἔδωκεν *⸋2καὶ⸌ τοῖς μετ᾽ αὐτοῦ, οὓς οὐκ ἔξεστιν φαγεῖν εἰ μὴ μόνους τοὺς ἱερεῖς; 5 Καὶ ἔλεγεν αὐτοῖς *⸋ὅτι⸌ *⸂Κύριός ἐστιν ὁ υἱὸς τοῦ ἀνθρώπου καὶ τοῦ σαββάτου.⸃

6 Ἐγένετο δὲ *⸋καὶ⸌ ἐν ἑτέρῳ σαββάτῳ εἰσελθεῖν αὐτὸν εἰς τὴν συναγωγὴν καὶ διδάσκειν· καὶ ἦν *⸉ἐκεῖ ἄνθρωπος,⸊ καὶ ἡ χεὶρ αὐτοῦ ἡ δεξιὰ ἦν ξηρά. 7  *⸂Παρετήρουν⸃ δὲ *⸆ οἱ γραμματεῖς καὶ οἱ Φαρισαῖοι, εἰ *⸋ἐν⸌ τῷ σαββάτῳ *⸂2θεραπεύσει·⸃ ἵνα εὕρωσιν *⸂3κατηγορίαν⸃ αὐτοῦ. 8 Αὐτὸς δὲ ᾔδει τοὺς διαλογισμοὺς αὐτῶν, *⸂καὶ εἶπεν⸃ τῷ *⸂2ἀνθρώπῳ⸃ τῷ ξηρὰν ἔχοντι τὴν χεῖρα, *⸂3Ἔγειραι,⸃ καὶ στῆθι εἰς τὸ μέσον. *⸂4Ὁ δὲ⸃ ἀναστὰς ἔστη. 9 Εἶπεν *⸂οὖν⸃ ὁ Ἰησοῦς πρὸς αὐτούς, *⸂2Ἐπερωτήσω⸃ ὑμᾶς *⸂3τί,⸃ Ἔξεστιν *⸂4τοῖς σάββασιν,⸃ ἀγαθοποιῆσαι ἢ κακοποιῆσαι; Ψυχὴν σῶσαι ἢ *⸂5ἀποκτεῖναι;⸃ 10 Καὶ περιβλεψάμενος πάντας αὐτούς, εἶπεν *⸂αὐτῷ,⸃ Ἔκτεινον τὴν χεῖρά σου. Ὁ δὲ ἐποίησεν *⸆ καὶ ἀποκατεστάθη ἡ χεὶρ αὐτοῦ *⸂2ὑγιὴς ὡς ἡ ἄλλη.⸃ 11 Αὐτοὶ δὲ ἐπλήσθησαν ἀνοίας· καὶ διελάλουν πρὸς ἀλλήλους, τί ἂν ποιήσειαν τῷ Ἰησοῦ.

12 Ἐγένετο δὲ ἐν ταῖς ἡμέραις ταύταις *⸂ἐξῆλθεν⸃ εἰς τὸ ὄρος προσεύξασθαι· καὶ ἦν διανυκτερεύων ἐν τῇ προσευχῇ τοῦ θεοῦ. 13 Καὶ ὅτε ἐγένετο ἡμέρα, προσεφώνησεν τοὺς μαθητὰς αὐτοῦ· καὶ ἐκλεξάμενος ἀπ᾽ αὐτῶν δώδεκα, οὓς καὶ ἀποστόλους ὠνόμασεν, 14 Σίμωνα ὃν καὶ ὠνόμασεν Πέτρον, καὶ Ἀνδρέαν τὸν ἀδελφὸν αὐτοῦ, *⸆ Ἰάκωβον καὶ Ἰωάννην, *⸆2 Φίλιππον καὶ Βαρθολομαῖον, 15  *⸆ Ματθαῖον καὶ Θωμᾶν, *⸆2 Ἰάκωβον *⸋τὸν⸌ *⸋2τοῦ⸌ Ἁλφαίου, καὶ Σίμωνα τὸν καλούμενον Ζηλωτήν, 16  *⸆ Ἰούδαν Ἰακώβου, καὶ Ἰούδαν Ἰσκαριώτην, ὃς *⸋καὶ⸌ ἐγένετο προδότης, 17 Καὶ καταβὰς μετ᾽ αὐτῶν, ἔστη ἐπὶ τόπου πεδινοῦ, καὶ ὄχλος *⸆ μαθητῶν αὐτοῦ, καὶ πλῆθος πολὺ τοῦ λαοῦ ἀπὸ πάσης τῆς Ἰουδαίας καὶ Ἱερουσαλήμ, καὶ τῆς παραλίου Τύρου καὶ Σιδῶνος, οἳ ἦλθον ἀκοῦσαι αὐτοῦ, καὶ ἰαθῆναι ἀπὸ τῶν νόσων αὐτῶν· 18 καὶ οἱ *⸂ὀχλούμενοι ὑπὸ⸃ πνευμάτων ἀκαθάρτων, *⸋καὶ⸌ ἐθεραπεύοντο. 19 Καὶ πᾶς ὁ ὄχλος *⸂ἐζήτει⸃ ἅπτεσθαι αὐτοῦ· ὅτι δύναμις παρ᾽ αὐτοῦ ἐξήρχετο καὶ ἰᾶτο πάντας.

20 Καὶ αὐτὸς ἐπάρας τοὺς ὀφθαλμοὺς αὐτοῦ εἰς τοὺς μαθητὰς αὐτοῦ ἔλεγεν, Μακάριοι οἱ πτωχοί, ὅτι ὑμετέρα ἐστὶν ἡ βασιλεία τοῦ θεοῦ. 21 Μακάριοι οἱ πεινῶντες νῦν, ὅτι χορτασθήσεσθε. Μακάριοι οἱ κλαίοντες νῦν, ὅτι γελάσετε. 22 Μακάριοί ἐστε, ὅταν μισήσωσιν ὑμᾶς οἱ ἄνθρωποι, καὶ ὅταν ἀφορίσωσιν ὑμᾶς, καὶ ὀνειδίσωσιν, καὶ ἐκβάλωσιν τὸ ὄνομα ὑμῶν ὡς πονηρόν, ἕνεκα τοῦ υἱοῦ τοῦ ἀνθρώπου. 23  *⸂Χάρητε⸃ ἐν ἐκείνῃ τῇ ἡμέρᾳ καὶ σκιρτήσατε· ἰδοὺ γάρ, ὁ μισθὸς ὑμῶν πολὺς ἐν τῷ οὐρανῷ· κατὰ *⸂2ταῦτα⸃ γὰρ ἐποίουν τοῖς προφήταις οἱ πατέρες αὐτῶν.

24 Πλὴν οὐαὶ ὑμῖν τοῖς πλουσίοις, ὅτι ἀπέχετε τὴν παράκλησιν ὑμῶν. 25  *⸂Οὐαὶ ὑμῖν, οἱ ἐμπεπλησμένοι, *⸆ ὅτι πεινάσετε. Οὐαὶ ὑμῖν, οἱ γελῶντες νῦν, ὅτι πενθήσετε καὶ κλαύσετε. 26 Οὐαὶ⸃ ὅταν *⸉καλῶς ὑμᾶς εἴπωσιν⸊ *⸆ οἱ ἄνθρωποι· κατὰ *⸂ταῦτα⸃ γὰρ ἐποίουν τοῖς ψευδοπροφήταις οἱ πατέρες αὐτῶν.

27 Ἀλλ᾽ ὑμῖν λέγω τοῖς ἀκούουσιν, Ἀγαπᾶτε τοὺς ἐχθροὺς ὑμῶν, καλῶς ποιεῖτε τοῖς μισοῦσιν ὑμᾶς, 28 εὐλογεῖτε τοὺς καταρωμένους *⸂ὑμῖν,⸃ *⸆ προσεύχεσθε *⸂2ὑπὲρ⸃ τῶν ἐπηρεαζόντων ὑμᾶς. 29 Τῷ τύπτοντί σε ἐπὶ τὴν σιαγόνα, πάρεχε καὶ τὴν ἄλλην· καὶ ἀπὸ τοῦ αἴροντός σου τὸ ἱμάτιον, καὶ τὸν χιτῶνα μὴ κωλύσῃς. 30 Παντὶ *⸋δὲ⸌ *⸋2τῷ⸌ αἰτοῦντί σε δίδου· καὶ ἀπὸ τοῦ αἴροντος τὰ σὰ μὴ ἀπαίτει. 31 Καὶ καθὼς θέλετε ἵνα ποιῶσιν ὑμῖν οἱ ἄνθρωποι, *⸋καὶ ὑμεῖς⸌ ποιεῖτε αὐτοῖς ὁμοίως. 32 Καὶ εἰ ἀγαπᾶτε τοὺς ἀγαπῶντας ὑμᾶς, ποία ὑμῖν χάρις ἐστίν; Καὶ γὰρ οἱ ἁμαρτωλοὶ τοὺς ἀγαπῶντας αὐτοὺς ἀγαπῶσιν. 33 Καὶ *⸆ ἐὰν ἀγαθοποιῆτε τοὺς ἀγαθοποιοῦντας ὑμᾶς, ποία ὑμῖν χάρις ἐστίν; Καὶ *⸋γὰρ⸌ οἱ ἁμαρτωλοὶ τὸ αὐτὸ ποιοῦσιν. 34 Καὶ ἐὰν *⸂δανείζητε⸃ παρ᾽ ὧν ἐλπίζετε *⸂2ἀπολαβεῖν,⸃ ποία ὑμῖν χάρις ἐστίν; Καὶ *⸋γὰρ⸌ *⸆ ἁμαρτωλοὶ ἁμαρτωλοῖς δανείζουσιν, ἵνα ἀπολάβωσιν τὰ ἴσα. 35 Πλὴν ἀγαπᾶτε τοὺς ἐχθροὺς ὑμῶν, καὶ ἀγαθοποιεῖτε, καὶ δανείζετε, μηδὲν ἀπελπίζοντες· καὶ ἔσται ὁ μισθὸς ὑμῶν πολύς, καὶ ἔσεσθε υἱοὶ *⸆ ὑψίστου· ὅτι αὐτὸς χρηστός ἐστιν ἐπὶ τοὺς ἀχαρίστους καὶ πονηρούς. 36 Γίνεσθε *⸋οὖν⸌ οἰκτίρμονες, καθὼς *⸋2καὶ⸌ ὁ πατὴρ ὑμῶν οἰκτίρμων ἐστίν. 37  *⸂Καὶ μὴ κρίνετε, καὶ οὐ μὴ κριθῆτε. Μὴ καταδικάζετε,⸃ καὶ οὐ μὴ καταδικασθῆτε· ἀπολύετε, καὶ ἀπολυθήσεσθε· 38 δίδοτε, καὶ δοθήσεται ὑμῖν· μέτρον καλόν, *⸂πεπιεσμένον καὶ σεσαλευμένον καὶ ὑπερεκχυνόμενον⸃ δώσουσιν εἰς τὸν κόλπον ὑμῶν. *⸂2Τῷ γὰρ αὐτῷ μέτρῳ ᾧ⸃ μετρεῖτε ἀντιμετρηθήσεται ὑμῖν.

39 Εἶπεν δὲ *⸆ παραβολὴν αὐτοῖς, Μήτι δύναται τυφλὸς τυφλὸν ὁδηγεῖν; Οὐχὶ ἀμφότεροι εἰς βόθυνον *⸂πεσοῦνται;⸃ 40 Οὐκ ἔστιν μαθητὴς ὑπὲρ τὸν διδάσκαλον *⸋αὐτοῦ·⸌ κατηρτισμένος δὲ πᾶς ἔσται ὡς ὁ διδάσκαλος αὐτοῦ. 41 Τί δὲ βλέπεις τὸ κάρφος τὸ ἐν τῷ ὀφθαλμῷ τοῦ ἀδελφοῦ σου, τὴν δὲ δοκὸν τὴν ἐν τῷ ἰδίῳ ὀφθαλμῷ οὐ κατανοεῖς; 42  *⸋Ἢ⸌ πῶς δύνασαι λέγειν τῷ ἀδελφῷ σου, Ἀδελφέ, ἄφες ἐκβάλω τὸ κάρφος τὸ ἐν τῷ ὀφθαλμῷ σου, αὐτὸς τὴν ἐν τῷ ὀφθαλμῷ σου δοκὸν οὐ βλέπων; Ὑποκριτά, ἔκβαλε πρῶτον τὴν δοκὸν ἐκ τοῦ ὀφθαλμοῦ σου, καὶ τότε διαβλέψεις *⸉ἐκβαλεῖν τὸ κάρφος τὸ ἐν τῷ ὀφθαλμῷ τοῦ ἀδελφοῦ σου.⸊ 43 Οὐ γάρ ἐστιν δένδρον καλὸν ποιοῦν καρπὸν σαπρόν· οὐδὲ *⸆ δένδρον σαπρὸν ποιοῦν καρπὸν καλόν. 44 Ἕκαστον γὰρ δένδρον ἐκ τοῦ ἰδίου καρποῦ γινώσκεται. Οὐ γὰρ ἐξ ἀκανθῶν συλλέγουσιν σῦκα, οὐδὲ ἐκ βάτου *⸉τρυγῶσιν σταφυλήν.⸊ 45 Ὁ ἀγαθὸς ἄνθρωπος ἐκ τοῦ ἀγαθοῦ θησαυροῦ τῆς καρδίας *⸋αὐτοῦ⸌ προφέρει τὸ ἀγαθόν, καὶ ὁ πονηρὸς *⸋2ἄνθρωπος⸌ ἐκ τοῦ πονηροῦ *⸋3θησαυροῦ τῆς καρδίας αὐτοῦ⸌ προφέρει τὸ πονηρόν· ἐκ γὰρ *⸋4τοῦ⸌ περισσεύματος *⸋5τῆς⸌ καρδίας λαλεῖ τὸ στόμα αὐτοῦ.

46 Τί δέ με καλεῖτε, Κύριε, κύριε, καὶ οὐ ποιεῖτε ἃ λέγω; 47 Πᾶς ὁ ἐρχόμενος πρός με καὶ ἀκούων μου τῶν λόγων καὶ ποιῶν αὐτούς, ὑποδείξω ὑμῖν τίνι ἐστὶν ὅμοιος· 48 ὅμοιός ἐστιν ἀνθρώπῳ οἰκοδομοῦντι οἰκίαν, ὃς ἔσκαψεν καὶ ἐβάθυνεν, καὶ ἔθηκεν θεμέλιον ἐπὶ τὴν πέτραν· πλημμύρας δὲ γενομένης, προσέρρηξεν ὁ ποταμὸς τῇ οἰκίᾳ ἐκείνῃ, καὶ οὐκ ἴσχυσεν σαλεῦσαι αὐτήν· *⸂τεθεμελίωτο γὰρ ἐπὶ τὴν πέτραν.⸃ 49 Ὁ δὲ ἀκούσας καὶ μὴ ποιήσας ὅμοιός ἐστιν ἀνθρώπῳ οἰκοδομήσαντι *⸆ οἰκίαν ἐπὶ τὴν γῆν χωρὶς θεμελίου· ᾗ προσέρρηξεν ὁ ποταμός, καὶ *⸂εὐθέως⸃ *⸂2ἔπεσεν,⸃ καὶ ἐγένετο τὸ ῥῆγμα τῆς οἰκίας ἐκείνης μέγα.

7

1  *⸂Ἐπεὶ δὲ⸃ ἐπλήρωσεν πάντα τὰ ῥήματα αὐτοῦ εἰς τὰς ἀκοὰς τοῦ λαοῦ, εἰσῆλθεν εἰς Καπερναούμ.

2 Ἑκατοντάρχου δέ τινος δοῦλος κακῶς ἔχων ἔμελλεν τελευτᾷν, ὃς ἦν αὐτῷ ἔντιμος. 3 Ἀκούσας δὲ περὶ τοῦ Ἰησοῦ, ἀπέστειλεν πρὸς αὐτὸν πρεσβυτέρους τῶν Ἰουδαίων, ἐρωτῶν αὐτόν, ὅπως ἐλθὼν διασώσῃ τὸν δοῦλον αὐτοῦ. 4 Οἱ δέ, παραγενόμενοι πρὸς τὸν Ἰησοῦν, παρεκάλουν αὐτὸν σπουδαίως, λέγοντες ὅτι Ἄξιός ἐστιν ᾧ *⸂παρέξει⸃ τοῦτο· 5 ἀγαπᾷ γὰρ τὸ ἔθνος ἡμῶν, καὶ τὴν συναγωγὴν αὐτὸς ᾠκοδόμησεν ἡμῖν. 6 Ὁ δὲ Ἰησοῦς ἐπορεύετο σὺν αὐτοῖς. Ἤδη δὲ αὐτοῦ οὐ μακρὰν ἀπέχοντος ἀπὸ τῆς οἰκίας, ἔπεμψεν *⸋πρὸς αὐτὸν⸌ *⸉ὁ ἑκατόνταρχος φίλους,⸊ λέγων αὐτῷ, Κύριε, μὴ σκύλλου· οὐ γάρ *⸉2εἰμι ἱκανὸς⸊ ἵνα *⸉3μου ὑπὸ τὴν στέγην⸊ εἰσέλθῃς· 7 διὸ οὐδὲ ἐμαυτὸν ἠξίωσα πρός σε ἐλθεῖν· ἀλλ᾽ εἰπὲ λόγῳ, καὶ *⸂ἰαθήσεται⸃ ὁ παῖς μου. 8 Καὶ γὰρ ἐγὼ ἄνθρωπός εἰμι ὑπὸ ἐξουσίαν τασσόμενος, ἔχων ὑπ᾽ ἐμαυτὸν στρατιώτας, καὶ λέγω τούτῳ, Πορεύθητι, καὶ πορεύεται· καὶ ἄλλῳ, Ἔρχου, καὶ ἔρχεται· καὶ τῷ δούλῳ μου, Ποίησον τοῦτο, καὶ ποιεῖ. 9 Ἀκούσας δὲ ταῦτα ὁ Ἰησοῦς ἐθαύμασεν αὐτόν, καὶ στραφεὶς τῷ ἀκολουθοῦντι αὐτῷ ὄχλῳ εἶπεν, Λέγω ὑμῖν, *⸂οὔτε⸃ ἐν τῷ Ἰσραὴλ τοσαύτην πίστιν εὗρον. 10 Καὶ ὑποστρέψαντες *⸉οἱ πεμφθέντες εἰς τὸν οἶκον⸊ εὗρον τὸν *⸋ἀσθενοῦντα⸌ δοῦλον ὑγιαίνοντα.

11 Καὶ ἐγένετο ἐν *⸂τῷ⸃ ἑξῆς, *⸂2ἐπορεύετο⸃ εἰς πόλιν καλουμένην Ναΐν· καὶ συνεπορεύοντο αὐτῷ οἱ μαθηταὶ αὐτοῦ *⸋ἱκανοί,⸌ καὶ ὄχλος πολύς. 12 Ὡς δὲ ἤγγισεν τῇ πύλῃ τῆς πόλεως, καὶ ἰδού, ἐξεκομίζετο τεθνηκώς, *⸉υἱὸς μονογενὴς⸊ τῇ μητρὶ αὐτοῦ, καὶ *⸂αὐτὴ⸃ *⸆ χήρα· καὶ ὄχλος τῆς πόλεως ἱκανὸς *⸆2 σὺν αὐτῇ. 13 Καὶ ἰδὼν αὐτὴν ὁ κύριος ἐσπλαγχνίσθη ἐπ᾽ αὐτῇ, καὶ εἶπεν αὐτῇ, Μὴ κλαῖε. 14 Καὶ προσελθὼν ἥψατο τῆς σοροῦ· οἱ δὲ βαστάζοντες ἔστησαν. Καὶ εἶπεν, Νεανίσκε, σοὶ λέγω, ἐγέρθητι. 15 Καὶ ἀνεκάθισεν ὁ νεκρός, καὶ ἤρξατο λαλεῖν. Καὶ ἔδωκεν αὐτὸν τῇ μητρὶ αὐτοῦ. 16 Ἔλαβεν δὲ φόβος *⸂πάντας,⸃ καὶ ἐδόξαζον τὸν θεόν, λέγοντες ὅτι Προφήτης μέγας *⸂2ἐγήγερται⸃ ἐν ἡμῖν, καὶ ὅτι Ἐπεσκέψατο ὁ θεὸς τὸν λαὸν αὐτοῦ. 17 Καὶ ἐξῆλθεν ὁ λόγος οὗτος ἐν ὅλῃ τῇ Ἰουδαίᾳ περὶ αὐτοῦ, καὶ *⸋ἐν⸌ πάσῃ τῇ περιχώρῳ.

18 Καὶ ἀπήγγειλαν Ἰωάννῃ οἱ μαθηταὶ αὐτοῦ περὶ πάντων τούτων. 19 Καὶ προσκαλεσάμενος δύο τινὰς τῶν μαθητῶν αὐτοῦ ὁ Ἰωάννης ἔπεμψεν πρὸς *⸂τὸν Ἰησοῦν,⸃ λέγων, Σὺ εἶ ὁ ἐρχόμενος, ἢ *⸂2ἄλλον⸃ προσδοκῶμεν; 20 Παραγενόμενοι δὲ πρὸς αὐτὸν οἱ ἄνδρες εἶπον, Ἰωάννης ὁ βαπτιστὴς *⸂ἀπέσταλκεν⸃ ἡμᾶς πρός σε, λέγων, Σὺ εἶ ὁ ἐρχόμενος, ἢ ἄλλον προσδοκῶμεν; 21 Ἐν *⸂αὐτῇ⸃ *⸋δὲ⸌ τῇ ὥρᾳ ἐθεράπευσεν πολλοὺς ἀπὸ νόσων καὶ μαστίγων καὶ πνευμάτων πονηρῶν, καὶ τυφλοῖς πολλοῖς ἐχαρίσατο *⸋2τὸ⸌ βλέπειν. 22 Καὶ ἀποκριθεὶς *⸋ὁ Ἰησοῦς⸌ εἶπεν αὐτοῖς, Πορευθέντες ἀπαγγείλατε Ἰωάννῃ ἃ εἴδετε καὶ ἠκούσατε· *⸋2ὅτι⸌ τυφλοὶ ἀναβλέπουσιν, χωλοὶ περιπατοῦσιν, λεπροὶ καθαρίζονται, *⸆ κωφοὶ ἀκούουσιν, νεκροὶ ἐγείρονται, πτωχοὶ εὐαγγελίζονται· 23 καὶ μακάριός ἐστιν, ὃς ἐὰν μὴ σκανδαλισθῇ ἐν ἐμοί.

24 Ἀπελθόντων δὲ τῶν ἀγγέλων Ἰωάννου, ἤρξατο λέγειν *⸂τοῖς ὄχλοις⸃ περὶ Ἰωάννου, Τί *⸂2ἐξεληλύθατε εἰς τὴν ἔρημον θεάσασθαι; Κάλαμον ὑπὸ ἀνέμου σαλευόμενον; 25 Ἀλλὰ τί ἐξεληλύθατε ἰδεῖν; Ἄνθρωπον ἐν μαλακοῖς ἱματίοις ἠμφιεσμένον; Ἰδού, οἱ ἐν ἱματισμῷ ἐνδόξῳ καὶ τρυφῇ ὑπάρχοντες ἐν τοῖς βασιλείοις εἰσίν. 26 Ἀλλὰ τί ἐξεληλύθατε⸃ ἰδεῖν; Προφήτην; Ναί, λέγω ὑμῖν, καὶ περισσότερον προφήτου. 27 Οὗτός ἐστιν περὶ οὗ γέγραπται, Ἰδού, *⸋ἐγὼ⸌ ἀποστέλλω τὸν ἄγγελόν μου πρὸ προσώπου σου, ὃς κατασκευάσει τὴν ὁδόν σου ἔμπροσθέν σου. 28 Λέγω *⸋γὰρ⸌ ὑμῖν, μείζων ἐν γεννητοῖς γυναικῶν *⸋2προφήτης⸌ Ἰωάννου *⸋3τοῦ βαπτιστοῦ⸌ οὐδείς ἐστιν· ὁ δὲ μικρότερος ἐν τῇ βασιλείᾳ τοῦ θεοῦ μείζων αὐτοῦ ἐστιν. 29 Καὶ πᾶς ὁ λαὸς ἀκούσας καὶ οἱ τελῶναι ἐδικαίωσαν τὸν θεόν, βαπτισθέντες τὸ βάπτισμα Ἰωάννου· 30 οἱ δὲ Φαρισαῖοι καὶ οἱ νομικοὶ τὴν βουλὴν τοῦ θεοῦ ἠθέτησαν εἰς ἑαυτούς, μὴ βαπτισθέντες ὑπ᾽ αὐτοῦ. 31  *⸆ Τίνι οὖν ὁμοιώσω τοὺς ἀνθρώπους τῆς γενεᾶς ταύτης, καὶ τίνι εἰσὶν ὅμοιοι; 32 Ὅμοιοί εἰσιν παιδίοις τοῖς ἐν ἀγορᾷ καθημένοις, καὶ προσφωνοῦσιν ἀλλήλοις, *⸂καὶ λέγουσιν,⸃ Ηὐλήσαμεν ὑμῖν, καὶ οὐκ ὠρχήσασθε· ἐθρηνήσαμεν *⸋ὑμῖν,⸌ καὶ οὐκ ἐκλαύσατε. 33 Ἐλήλυθεν γὰρ Ἰωάννης ὁ βαπτιστὴς *⸂μήτε ἄρτον ἐσθίων μήτε οἶνον πίνων,⸃ καὶ λέγετε, Δαιμόνιον ἔχει· 34 ἐλήλυθεν ὁ υἱὸς τοῦ ἀνθρώπου ἐσθίων καὶ πίνων, καὶ λέγετε, Ἰδού, ἄνθρωπος φάγος καὶ οἰνοπότης, *⸉φίλος τελωνῶν⸊ καὶ ἁμαρτωλῶν. 35 Καὶ ἐδικαιώθη ἡ σοφία ἀπὸ *⸉τῶν τέκνων αὐτῆς πάντων.⸊

36 Ἠρώτα δέ τις αὐτὸν τῶν Φαρισαίων ἵνα φάγῃ μετ᾽ αὐτοῦ· καὶ εἰσελθὼν εἰς *⸂τὴν οἰκίαν⸃ τοῦ Φαρισαίου *⸂2ἀνεκλίθη.⸃ 37 Καὶ ἰδού, γυνὴ *⸉ἐν τῇ πόλει, ἥτις ἦν⸊ ἁμαρτωλός, *⸆ ἐπιγνοῦσα ὅτι *⸂ἀνάκειται⸃ ἐν τῇ οἰκίᾳ τοῦ Φαρισαίου, κομίσασα ἀλάβαστρον μύρου, 38 καὶ στᾶσα *⸉παρὰ τοὺς πόδας αὐτοῦ ὀπίσω⸊ κλαίουσα, *⸉2ἤρξατο βρέχειν τοὺς πόδας αὐτοῦ τοῖς δάκρυσιν,⸊ καὶ ταῖς θριξὶν τῆς κεφαλῆς αὐτῆς ἐξέμασσεν, καὶ κατεφίλει τοὺς πόδας αὐτοῦ, καὶ ἤλειφεν τῷ μύρῳ. 39 Ἰδὼν δὲ ὁ Φαρισαῖος ὁ καλέσας αὐτὸν εἶπεν ἐν ἑαυτῷ λέγων, Οὗτος, εἰ ἦν *⸆ προφήτης, ἐγίνωσκεν ἂν τίς καὶ ποταπὴ ἡ γυνὴ ἥτις ἅπτεται αὐτοῦ, ὅτι ἁμαρτωλός ἐστιν. 40 Καὶ ἀποκριθεὶς ὁ Ἰησοῦς εἶπεν πρὸς αὐτόν, Σίμων, ἔχω σοί τι εἰπεῖν. Ὁ δέ *⸉φησιν, Διδάσκαλε, εἰπέ.⸊ 41 Δύο χρεωφειλέται ἦσαν δανειστῇ τινί· ὁ εἷς ὤφειλεν δηνάρια πεντακόσια, ὁ δὲ ἕτερος πεντήκοντα. 42 Μὴ ἐχόντων *⸋δὲ⸌ αὐτῶν ἀποδοῦναι, ἀμφοτέροις ἐχαρίσατο. Τίς οὖν αὐτῶν, *⸋2εἰπέ,⸌ πλεῖον *⸉αὐτὸν ἀγαπήσει;⸊ 43 Ἀποκριθεὶς *⸋δὲ⸌ *⸋2ὁ⸌ Σίμων εἶπεν, Ὑπολαμβάνω ὅτι ᾧ τὸ πλεῖον ἐχαρίσατο. Ὁ δὲ εἶπεν αὐτῷ, Ὀρθῶς ἔκρινας. 44 Καὶ στραφεὶς πρὸς τὴν γυναῖκα, τῷ Σίμωνι ἔφη, Βλέπεις ταύτην τὴν γυναῖκα; Εἰσῆλθόν σου εἰς τὴν οἰκίαν, ὕδωρ *⸂ἐπὶ τοὺς πόδας μου⸃ οὐκ ἔδωκας· αὕτη δὲ τοῖς δάκρυσιν ἔβρεξέν μου τοὺς πόδας, καὶ ταῖς θριξὶν *⸋τῆς κεφαλῆς⸌ αὐτῆς ἐξέμαξεν. 45 Φίλημά μοι οὐκ ἔδωκας· αὕτη δέ, ἀφ᾽ ἧς εἰσῆλθον, οὐ *⸂διέλιπεν⸃ καταφιλοῦσά μου τοὺς πόδας. 46 Ἐλαίῳ τὴν κεφαλήν μου οὐκ ἤλειψας· αὕτη δὲ μύρῳ ἤλειψέν *⸉μου τοὺς πόδας.⸊ 47 Οὗ χάριν, λέγω σοι, ἀφέωνται αἱ ἁμαρτίαι αὐτῆς αἱ πολλαί, ὅτι ἠγάπησεν πολύ· ᾧ δὲ ὀλίγον ἀφίεται, ὀλίγον ἀγαπᾷ. 48 Εἶπεν δὲ αὐτῇ, Ἀφέωνταί σου αἱ ἁμαρτίαι. 49 Καὶ ἤρξαντο οἱ συνανακείμενοι λέγειν ἐν ἑαυτοῖς, Τίς οὗτός ἐστιν ὃς καὶ ἁμαρτίας ἀφίησιν; 50 Εἶπεν δὲ πρὸς τὴν γυναῖκα, Ἡ πίστις σου σέσωκέν σε· πορεύου εἰς εἰρήνην.

8

1 Καὶ ἐγένετο ἐν τῷ καθεξῆς, καὶ αὐτὸς διώδευεν κατὰ πόλιν καὶ κώμην, κηρύσσων καὶ εὐαγγελιζόμενος τὴν βασιλείαν τοῦ θεοῦ· καὶ οἱ δώδεκα σὺν αὐτῷ, 2 καὶ γυναῖκές τινες αἳ ἦσαν τεθεραπευμέναι ἀπὸ πνευμάτων πονηρῶν καὶ ἀσθενειῶν, Μαρία ἡ καλουμένη Μαγδαληνή, ἀφ᾽ ἧς δαιμόνια ἑπτὰ ἐξεληλύθει, 3 καὶ Ἰωάννα γυνὴ Χουζᾶ ἐπιτρόπου Ἡρῴδου, καὶ Σουσάννα, καὶ ἕτεραι πολλαί, αἵτινες διηκόνουν *⸂αὐτοῖς⸃ *⸂2ἀπὸ⸃ τῶν ὑπαρχόντων αὐταῖς.

4 Συνιόντος δὲ ὄχλου πολλοῦ, καὶ τῶν κατὰ πόλιν ἐπιπορευομένων πρὸς αὐτόν, εἶπεν διὰ παραβολῆς, 5 Ἐξῆλθεν ὁ σπείρων τοῦ σπεῖραι τὸν σπόρον αὐτοῦ· καὶ ἐν τῷ σπείρειν αὐτόν, ὃ μὲν ἔπεσεν παρὰ τὴν ὁδόν, καὶ κατεπατήθη, καὶ τὰ πετεινὰ τοῦ οὐρανοῦ κατέφαγεν αὐτό. 6 Καὶ ἕτερον *⸂ἔπεσεν⸃ ἐπὶ τὴν πέτραν, καὶ φυὲν ἐξηράνθη, διὰ τὸ μὴ ἔχειν ἰκμάδα. 7 Καὶ ἕτερον ἔπεσεν ἐν μέσῳ τῶν ἀκανθῶν, καὶ συμφυεῖσαι αἱ ἄκανθαι ἀπέπνιξαν αὐτό. 8 Καὶ ἕτερον ἔπεσεν *⸂εἰς⸃ τὴν γῆν τὴν ἀγαθήν, καὶ φυὲν ἐποίησεν καρπὸν ἑκατονταπλασίονα. Ταῦτα λέγων ἐφώνει, Ὁ ἔχων ὦτα ἀκούειν ἀκουέτω.

9 Ἐπηρώτων δὲ αὐτὸν οἱ μαθηταὶ αὐτοῦ, *⸋λέγοντες,⸌ Τίς *⸉εἴη ἡ παραβολὴ αὕτη;⸊ 10 Ὁ δὲ εἶπεν, Ὑμῖν δέδοται γνῶναι τὰ μυστήρια τῆς βασιλείας τοῦ θεοῦ· τοῖς δὲ λοιποῖς ἐν παραβολαῖς, ἵνα βλέποντες μὴ βλέπωσιν, καὶ ἀκούοντες μὴ συνιῶσιν. 11 Ἔστιν δὲ αὕτη ἡ παραβολή· Ὁ σπόρος ἐστὶν ὁ λόγος τοῦ θεοῦ. 12 Οἱ δὲ παρὰ τὴν ὁδὸν εἰσὶν οἱ *⸂ἀκούοντες,⸃ εἶτα ἔρχεται ὁ διάβολος καὶ αἴρει τὸν λόγον ἀπὸ τῆς καρδίας αὐτῶν, ἵνα μὴ πιστεύσαντες σωθῶσιν. 13 Οἱ δὲ ἐπὶ τῆς πέτρας οἵ, ὅταν ἀκούσωσιν, μετὰ χαρᾶς δέχονται τὸν λόγον, καὶ οὗτοι ῥίζαν οὐκ ἔχουσιν, οἳ πρὸς καιρὸν πιστεύουσιν, καὶ ἐν καιρῷ πειρασμοῦ ἀφίστανται. 14 Τὸ δὲ εἰς τὰς ἀκάνθας πεσόν, οὗτοί εἰσιν οἱ ἀκούσαντες, καὶ ὑπὸ μεριμνῶν καὶ πλούτου καὶ ἡδονῶν τοῦ βίου πορευόμενοι συμπνίγονται, καὶ οὐ τελεσφοροῦσιν. 15 Τὸ δὲ ἐν τῇ καλῇ γῇ, οὗτοί εἰσιν οἵτινες ἐν καρδίᾳ καλῇ καὶ ἀγαθῇ, ἀκούσαντες τὸν λόγον κατέχουσιν, καὶ καρποφοροῦσιν ἐν ὑπομονῇ.

16  *⸆ Οὐδεὶς δὲ λύχνον ἅψας καλύπτει αὐτὸν σκεύει, ἢ ὑποκάτω κλίνης τίθησιν, ἀλλ᾽ ἐπὶ λυχνίας *⸂ἐπιτίθησιν,⸃ ἵνα οἱ εἰσπορευόμενοι βλέπωσιν τὸ φῶς. 17 Οὐ γάρ ἐστιν κρυπτόν, ὃ οὐ φανερὸν γενήσεται· οὐδὲ ἀπόκρυφον, ὃ οὐ *⸂γνωσθήσεται⸃ καὶ εἰς φανερὸν ἔλθῃ. 18 Βλέπετε οὖν πῶς ἀκούετε· *⸂ὃς γὰρ ἐὰν ἔχῃ, δοθήσεται αὐτῷ· καὶ ὃς ἐὰν μὴ ἔχῃ,⸃ καὶ ὃ δοκεῖ ἔχειν ἀρθήσεται ἀπ᾽ αὐτοῦ.

19  *⸂Παρεγένοντο⸃ δὲ πρὸς αὐτὸν ἡ μήτηρ καὶ οἱ ἀδελφοὶ αὐτοῦ, καὶ οὐκ ἠδύναντο συντυχεῖν αὐτῷ διὰ τὸν ὄχλον. 20  *⸂Καὶ ἀπηγγέλη⸃ αὐτῷ, *⸋λεγόντων,⸌ Ἡ μήτηρ σου καὶ οἱ ἀδελφοί σου ἑστήκασιν ἔξω, ἰδεῖν *⸉σε θέλοντες.⸊ 21 Ὁ δὲ ἀποκριθεὶς εἶπεν πρὸς αὐτούς, Μήτηρ μου καὶ ἀδελφοί μου οὗτοί εἰσιν, οἱ τὸν λόγον τοῦ θεοῦ ἀκούοντες καὶ ποιοῦντες *⸋αὐτόν.⸌

22  *⸂Καὶ ἐγένετο⸃ ἐν μιᾷ τῶν ἡμερῶν, καὶ αὐτὸς ἐνέβη εἰς πλοῖον καὶ οἱ μαθηταὶ αὐτοῦ, καὶ εἶπεν πρὸς αὐτούς, Διέλθωμεν εἰς τὸ πέραν τῆς λίμνης. Καὶ ἀνήχθησαν. 23 Πλεόντων δὲ αὐτῶν ἀφύπνωσεν· καὶ κατέβη λαῖλαψ ἀνέμου εἰς τὴν λίμνην, καὶ συνεπληροῦντο, καὶ ἐκινδύνευον. 24  *⸂Προσελθόντες δὲ⸃ διήγειραν αὐτόν, λέγοντες, Ἐπιστάτα, ἐπιστάτα, ἀπολλύμεθα. Ὁ δὲ *⸂2ἐγερθεὶς⸃ ἐπετίμησεν τῷ ἀνέμῳ καὶ τῷ κλύδωνι τοῦ ὕδατος· καὶ ἐπαύσαντο, καὶ ἐγένετο γαλήνη. 25 Εἶπεν δὲ αὐτοῖς, Ποῦ *⸋ἐστιν⸌ ἡ πίστις ὑμῶν; Φοβηθέντες δὲ ἐθαύμασαν, λέγοντες πρὸς ἀλλήλους, Τίς ἄρα οὗτός ἐστιν, ὅτι καὶ τοῖς ἀνέμοις ἐπιτάσσει καὶ τῷ ὕδατι, καὶ ὑπακούουσιν αὐτῷ;

26 Καὶ κατέπλευσαν εἰς τὴν χώραν τῶν *⸂Γαδαρηνῶν,⸃ ἥτις ἐστὶν ἀντιπέραν τῆς Γαλιλαίας. 27 Ἐξελθόντι δὲ αὐτῷ ἐπὶ τὴν γῆν, ὑπήντησεν *⸋αὐτῷ⸌ ἀνήρ τις ἐκ τῆς πόλεως, *⸂ὃς εἶχεν⸃ δαιμόνια *⸂2ἐκ χρόνων ἱκανῶν, καὶ ἱμάτιον οὐκ ἐνεδιδύσκετο,⸃ καὶ ἐν οἰκίᾳ οὐκ ἔμενεν, ἀλλ᾽ ἐν τοῖς μνήμασιν. 28 Ἰδὼν δὲ τὸν Ἰησοῦν, *⸋καὶ⸌ ἀνακράξας, προσέπεσεν αὐτῷ, καὶ φωνῇ μεγάλῃ εἶπεν, Τί ἐμοὶ καὶ σοί, Ἰησοῦ, υἱὲ τοῦ θεοῦ τοῦ ὑψίστου; Δέομαί σου, μή με βασανίσῃς. 29  *⸂Παρήγγειλεν⸃ γὰρ τῷ πνεύματι τῷ ἀκαθάρτῳ ἐξελθεῖν ἀπὸ τοῦ ἀνθρώπου· πολλοῖς γὰρ χρόνοις συνηρπάκει αὐτόν, καὶ ἐδεσμεῖτο ἁλύσεσιν καὶ πέδαις φυλασσόμενος, καὶ διαρρήσσων τὰ δεσμὰ ἠλαύνετο *⸂2ὑπὸ⸃ τοῦ *⸂3δαίμονος⸃ εἰς τὰς ἐρήμους. 30 Ἐπηρώτησεν δὲ αὐτὸν ὁ Ἰησοῦς, *⸋λέγων,⸌ Τί σοι *⸉ἐστὶν ὄνομα;⸊ Ὁ δὲ εἶπεν, Λεγεών· ὅτι *⸉2δαιμόνια πολλὰ εἰσῆλθεν⸊ εἰς αὐτόν. 31 Καὶ *⸂παρεκάλει⸃ αὐτὸν ἵνα μὴ ἐπιτάξῃ αὐτοῖς εἰς τὴν ἄβυσσον ἀπελθεῖν. 32 Ἦν δὲ ἐκεῖ ἀγέλη χοίρων ἱκανῶν *⸂βοσκομένων⸃ ἐν τῷ ὄρει· καὶ *⸂2παρεκάλουν⸃ αὐτὸν ἵνα ἐπιτρέψῃ αὐτοῖς εἰς ἐκείνους εἰσελθεῖν. Καὶ ἐπέτρεψεν αὐτοῖς. 33 Ἐξελθόντα δὲ τὰ δαιμόνια ἀπὸ τοῦ ἀνθρώπου *⸂εἰσῆλθον⸃ εἰς τοὺς χοίρους· καὶ ὥρμησεν ἡ ἀγέλη κατὰ τοῦ κρημνοῦ εἰς τὴν λίμνην, καὶ ἀπεπνίγη. 34 Ἰδόντες δὲ οἱ βόσκοντες τὸ *⸂γεγενημένον⸃ ἔφυγον, καὶ *⸆ ἀπήγγειλαν εἰς τὴν πόλιν καὶ εἰς τοὺς ἀγρούς. 35 Ἐξῆλθον δὲ ἰδεῖν τὸ γεγονός· καὶ ἦλθον πρὸς τὸν Ἰησοῦν, καὶ εὗρον καθήμενον τὸν ἄνθρωπον ἀφ᾽ οὗ τὰ δαιμόνια *⸂ἐξεληλύθει,⸃ ἱματισμένον καὶ σωφρονοῦντα, παρὰ τοὺς πόδας τοῦ Ἰησοῦ· καὶ ἐφοβήθησαν. 36 Ἀπήγγειλαν δὲ αὐτοῖς *⸋καὶ⸌ οἱ ἰδόντες πῶς ἐσώθη ὁ δαιμονισθείς. 37 Καὶ *⸂ἠρώτησαν⸃ αὐτὸν ἅπαν τὸ πλῆθος τῆς περιχώρου τῶν Γαδαρηνῶν ἀπελθεῖν ἀπ᾽ αὐτῶν, ὅτι φόβῳ μεγάλῳ συνείχοντο· αὐτὸς δὲ ἐμβὰς εἰς *⸋τὸ⸌ πλοῖον ὑπέστρεψεν. 38 Ἐδέετο δὲ αὐτοῦ ὁ ἀνὴρ ἀφ᾽ οὗ ἐξεληλύθει τὰ δαιμόνια εἶναι σὺν αὐτῷ. Ἀπέλυσεν δὲ αὐτὸν *⸋ὁ Ἰησοῦς⸌ λέγων, 39 Ὑπόστρεφε εἰς τὸν οἶκόν σου, καὶ διηγοῦ ὅσα *⸉ἐποίησέν σοι⸊ ὁ θεός. Καὶ ἀπῆλθεν, καθ᾽ ὅλην τὴν πόλιν κηρύσσων ὅσα ἐποίησεν αὐτῷ ὁ Ἰησοῦς.

40  *⸂Ἐγένετο δὲ ἐν⸃ τῷ *⸂2ὑποστρέψαι⸃ τὸν Ἰησοῦν, ἀπεδέξατο αὐτὸν ὁ ὄχλος· ἦσαν γὰρ πάντες προσδοκῶντες αὐτόν. 41 Καὶ ἰδού, ἦλθεν ἀνὴρ ᾧ ὄνομα Ἰάειρος, καὶ *⸂αὐτὸς⸃ ἄρχων τῆς συναγωγῆς ὑπῆρχεν, καὶ πεσὼν παρὰ τοὺς πόδας *⸋τοῦ⸌ Ἰησοῦ παρεκάλει αὐτὸν εἰσελθεῖν εἰς τὸν οἶκον αὐτοῦ· 42 ὅτι θυγάτηρ μονογενὴς ἦν αὐτῷ ὡς ἐτῶν δώδεκα, καὶ *⸂αὕτη⸃ ἀπέθνῃσκεν. Ἐν δὲ τῷ ὑπάγειν αὐτὸν οἱ ὄχλοι συνέπνιγον αὐτόν.

43 Καὶ γυνὴ οὖσα ἐν ῥύσει αἵματος ἀπὸ ἐτῶν δώδεκα, ἥτις *⸂ἰατροῖς προσαναλώσασα ὅλον τὸν βίον⸃ οὐκ ἴσχυσεν *⸂2ὑπ᾽⸃ οὐδενὸς θεραπευθῆναι, 44 προσελθοῦσα ὄπισθεν, ἥψατο τοῦ κρασπέδου τοῦ ἱματίου αὐτοῦ· καὶ παραχρῆμα ἔστη ἡ ῥύσις τοῦ αἵματος αὐτῆς. 45 Καὶ εἶπεν ὁ Ἰησοῦς, Τίς ὁ ἁψάμενός μου; Ἀρνουμένων δὲ πάντων, εἶπεν ὁ Πέτρος *⸂καὶ οἱ μετ᾽ αὐτοῦ,⸃ Ἐπιστάτα, οἱ ὄχλοι συνέχουσίν σε καὶ ἀποθλίβουσιν, *⸋καὶ λέγεις, Τίς ὁ ἁψάμενός μου;⸌ 46 Ὁ δὲ Ἰησοῦς εἶπεν, Ἥψατό μού τις· ἐγὼ γὰρ ἔγνων δύναμιν *⸂ἐξελθοῦσαν⸃ ἀπ᾽ ἐμοῦ. 47 Ἰδοῦσα δὲ ἡ γυνὴ ὅτι οὐκ ἔλαθεν, τρέμουσα ἦλθεν, καὶ προσπεσοῦσα αὐτῷ, δι᾽ ἣν αἰτίαν ἥψατο αὐτοῦ ἀπήγγειλεν *⸋αὐτῷ⸌ ἐνώπιον παντὸς τοῦ λαοῦ, καὶ ὡς ἰάθη παραχρῆμα. 48 Ὁ δὲ εἶπεν αὐτῇ, *⸋Θάρσει,⸌ *⸂θύγατερ,⸃ ἡ πίστις σου σέσωκέν σε· πορεύου εἰς εἰρήνην.

49 Ἔτι αὐτοῦ λαλοῦντος, ἔρχεταί τις παρὰ τοῦ ἀρχισυναγώγου, λέγων *⸋αὐτῷ⸌ ὅτι Τέθνηκεν ἡ θυγάτηρ σου· *⸂μὴ⸃ σκύλλε τὸν διδάσκαλον. 50 Ὁ δὲ Ἰησοῦς ἀκούσας ἀπεκρίθη αὐτῷ, *⸋λέγων,⸌ Μὴ φοβοῦ. Μόνον *⸂πίστευε,⸃ καὶ σωθήσεται. 51  *⸂Ἐλθὼν⸃ δὲ εἰς τὴν οἰκίαν, οὐκ ἀφῆκεν εἰσελθεῖν *⸂2οὐδένα,⸃ *⸆ εἰ μὴ Πέτρον καὶ *⸉Ἰωάννην καὶ Ἰάκωβον,⸊ καὶ τὸν πατέρα τῆς παιδὸς καὶ τὴν μητέρα. 52 Ἔκλαιον δὲ πάντες, καὶ ἐκόπτοντο αὐτήν. Ὁ δὲ εἶπεν, Μὴ κλαίετε· *⸂οὐκ⸃ ἀπέθανεν, ἀλλὰ καθεύδει. 53 Καὶ κατεγέλων αὐτοῦ, εἰδότες ὅτι ἀπέθανεν. 54 Αὐτὸς δὲ *⸋ἐκβαλὼν ἔξω πάντας, καὶ⸌ κρατήσας τῆς χειρὸς αὐτῆς, ἐφώνησεν λέγων, Ἡ παῖς, ἐγείρου. 55 Καὶ ἐπέστρεψεν τὸ πνεῦμα αὐτῆς, καὶ ἀνέστη παραχρῆμα· καὶ διέταξεν αὐτῇ δοθῆναι φαγεῖν. 56 Καὶ ἐξέστησαν οἱ γονεῖς αὐτῆς· ὁ δὲ παρήγγειλεν αὐτοῖς μηδενὶ εἰπεῖν τὸ γεγονός.

9

1 Συγκαλεσάμενος δὲ *⸂τοὺς δώδεκα,⸃ ἔδωκεν αὐτοῖς δύναμιν καὶ ἐξουσίαν ἐπὶ πάντα τὰ δαιμόνια, καὶ νόσους θεραπεύειν. 2 Καὶ ἀπέστειλεν αὐτοὺς κηρύσσειν τὴν βασιλείαν τοῦ θεοῦ, καὶ ἰᾶσθαι *⸂τοὺς ἀσθενοῦντας.⸃ 3 Καὶ εἶπεν πρὸς αὐτούς, Μηδὲν αἴρετε εἰς τὴν ὁδόν· μήτε *⸂ῥάβδους,⸃ μήτε πήραν, μήτε ἄρτον, μήτε ἀργύριον, μήτε *⸋ἀνὰ⸌ δύο χιτῶνας ἔχειν. 4 Καὶ εἰς ἣν *⸋ἂν⸌ οἰκίαν εἰσέλθητε, ἐκεῖ μένετε, καὶ ἐκεῖθεν ἐξέρχεσθε. 5 Καὶ ὅσοι *⸂ἐὰν⸃ μὴ *⸂2δέξωνται⸃ ὑμᾶς, ἐξερχόμενοι ἀπὸ τῆς πόλεως ἐκείνης *⸋καὶ⸌ τὸν κονιορτὸν ἀπὸ τῶν ποδῶν ὑμῶν *⸂3ἀποτινάξατε⸃ εἰς μαρτύριον ἐπ᾽ αὐτούς. 6 Ἐξερχόμενοι δὲ διήρχοντο κατὰ τὰς κώμας, εὐαγγελιζόμενοι καὶ θεραπεύοντες πανταχοῦ.

7 Ἤκουσεν δὲ Ἡρῴδης ὁ τετράρχης τὰ γινόμενα *⸋ὑπ᾽ αὐτοῦ⸌ πάντα· καὶ διηπόρει, διὰ τὸ λέγεσθαι ὑπό τινων ὅτι Ἰωάννης *⸂ἐγήγερται⸃ ἐκ νεκρῶν· 8 ὑπό τινων δὲ ὅτι Ἠλίας ἐφάνη· ἄλλων δὲ ὅτι Προφήτης *⸂εἷς⸃ τῶν ἀρχαίων ἀνέστη. 9  *⸂Καὶ εἶπεν⸃ *⸆ Ἡρῴδης, Ἰωάννην ἐγὼ ἀπεκεφάλισα· τίς δέ ἐστιν οὗτος, περὶ οὗ *⸋ἐγὼ⸌ ἀκούω τοιαῦτα; Καὶ ἐζήτει ἰδεῖν αὐτόν.

10 Καὶ ὑποστρέψαντες οἱ ἀπόστολοι διηγήσαντο αὐτῷ ὅσα ἐποίησαν. Καὶ παραλαβὼν αὐτούς, ὑπεχώρησεν κατ᾽ ἰδίαν εἰς *⸂τόπον ἔρημον πόλεως καλουμένης Βηθσαϊδάν.⸃ 11 Οἱ δὲ ὄχλοι γνόντες ἠκολούθησαν αὐτῷ· καὶ *⸂δεξάμενος⸃ αὐτούς, ἐλάλει αὐτοῖς περὶ τῆς βασιλείας τοῦ θεοῦ, καὶ τοὺς χρείαν ἔχοντας θεραπείας ἰᾶτο. 12 Ἡ δὲ ἡμέρα ἤρξατο κλίνειν· προσελθόντες δὲ οἱ δώδεκα εἶπον αὐτῷ, Ἀπόλυσον τὸν ὄχλον, ἵνα *⸂ἀπελθόντες⸃ εἰς τὰς κύκλῳ κώμας καὶ *⸋τοὺς⸌ ἀγροὺς καταλύσωσιν, καὶ εὕρωσιν ἐπισιτισμόν· ὅτι ὧδε ἐν ἐρήμῳ τόπῳ ἐσμέν. 13 Εἶπεν δὲ πρὸς αὐτούς, Δότε αὐτοῖς *⸉ὑμεῖς φαγεῖν.⸊ Οἱ δὲ εἶπον, Οὐκ εἰσὶν ἡμῖν πλεῖον ἢ *⸉2πέντε ἄρτοι⸊ καὶ *⸉3ἰχθύες δύο,⸊ εἰ μήτι πορευθέντες ἡμεῖς *⸂ἀγοράσωμεν⸃ εἰς πάντα τὸν λαὸν τοῦτον βρώματα. 14 Ἦσαν γὰρ ὡσεὶ ἄνδρες πεντακισχίλιοι. Εἶπεν δὲ πρὸς τοὺς μαθητὰς αὐτοῦ, Κατακλίνατε αὐτοὺς κλισίας *⸆ ἀνὰ πεντήκοντα. 15 Καὶ ἐποίησαν οὕτως, καὶ *⸂ἀνέκλιναν⸃ ἅπαντας. 16 Λαβὼν δὲ τοὺς πέντε ἄρτους καὶ τοὺς δύο ἰχθύας, ἀναβλέψας εἰς τὸν οὐρανόν, εὐλόγησεν αὐτούς, καὶ κατέκλασεν, καὶ ἐδίδου τοῖς μαθηταῖς *⸂παρατιθέναι⸃ τῷ ὄχλῳ. 17 Καὶ ἔφαγον καὶ ἐχορτάσθησαν πάντες· καὶ ἤρθη τὸ περισσεῦσαν αὐτοῖς κλασμάτων, κόφινοι δώδεκα.

18 Καὶ ἐγένετο ἐν τῷ εἶναι αὐτὸν προσευχόμενον καταμόνας, συνῆσαν αὐτῷ οἱ μαθηταί· καὶ ἐπηρώτησεν αὐτούς, λέγων, Τίνα με *⸉λέγουσιν οἱ ὄχλοι⸊ εἶναι; 19 Οἱ δὲ ἀποκριθέντες εἶπον, Ἰωάννην τὸν βαπτιστήν· ἄλλοι δὲ Ἠλίαν· ἄλλοι δέ, ὅτι Προφήτης τις τῶν ἀρχαίων ἀνέστη. 20 Εἶπεν δὲ αὐτοῖς, Ὑμεῖς δὲ τίνα με λέγετε εἶναι; *⸂Ἀποκριθεὶς δὲ ὁ Πέτρος⸃ εἶπεν, Τὸν χριστὸν τοῦ θεοῦ. 21 Ὁ δὲ ἐπιτιμήσας αὐτοῖς παρήγγειλεν μηδενὶ *⸂εἰπεῖν⸃ τοῦτο, 22 εἰπὼν ὅτι Δεῖ τὸν υἱὸν τοῦ ἀνθρώπου πολλὰ παθεῖν, καὶ ἀποδοκιμασθῆναι ἀπὸ τῶν πρεσβυτέρων καὶ ἀρχιερέων καὶ γραμματέων, καὶ ἀποκτανθῆναι, καὶ τῇ τρίτῃ ἡμέρᾳ *⸂ἀναστῆναι.⸃ 23 Ἔλεγεν δὲ πρὸς πάντας, Εἴ τις θέλει ὀπίσω μου *⸂ἐλθεῖν,⸃ *⸂2ἀπαρνησάσθω⸃ ἑαυτόν, καὶ ἀράτω τὸν σταυρὸν αὐτοῦ, *⸆ καὶ ἀκολουθείτω μοι. 24 Ὃς γὰρ *⸂ἐὰν⸃ θέλῃ τὴν ψυχὴν αὐτοῦ σῶσαι, ἀπολέσει αὐτήν· ὃς δ᾽ ἂν ἀπολέσῃ τὴν ψυχὴν αὐτοῦ ἕνεκεν ἐμοῦ, οὗτος σώσει αὐτήν. 25 Τί γὰρ ὠφελεῖται ἄνθρωπος, κερδήσας τὸν κόσμον ὅλον, ἑαυτὸν δὲ ἀπολέσας ἢ ζημιωθείς; 26 Ὃς γὰρ ἂν ἐπαισχυνθῇ με καὶ τοὺς ἐμοὺς λόγους, τοῦτον ὁ υἱὸς τοῦ ἀνθρώπου ἐπαισχυνθήσεται, ὅταν ἔλθῃ ἐν τῇ δόξῃ αὐτοῦ καὶ τοῦ πατρὸς καὶ τῶν ἁγίων ἀγγέλων. 27 Λέγω δὲ ὑμῖν ἀληθῶς, εἰσίν τινες τῶν *⸂ὧδε ἑστώτων,⸃ οἳ οὐ μὴ *⸂2γεύσωνται⸃ θανάτου, ἕως ἂν ἴδωσιν τὴν βασιλείαν τοῦ θεοῦ.

28 Ἐγένετο δὲ μετὰ τοὺς λόγους τούτους ὡσεὶ ἡμέραι ὀκτώ, *⸋καὶ⸌ παραλαβὼν *⸂Πέτρον καὶ Ἰωάννην καὶ Ἰάκωβον,⸃ ἀνέβη εἰς τὸ ὄρος προσεύξασθαι. 29 Καὶ ἐγένετο, ἐν τῷ προσεύχεσθαι αὐτόν, τὸ εἶδος τοῦ προσώπου αὐτοῦ ἕτερον, καὶ ὁ ἱματισμὸς αὐτοῦ λευκὸς ἐξαστράπτων. 30 Καὶ ἰδού, ἄνδρες δύο συνελάλουν αὐτῷ, οἵτινες ἦσαν Μωσῆς καὶ Ἠλίας, 31 οἳ ὀφθέντες ἐν δόξῃ ἔλεγον τὴν ἔξοδον αὐτοῦ ἣν ἔμελλεν πληροῦν ἐν Ἱερουσαλήμ. 32 Ὁ δὲ Πέτρος καὶ οἱ σὺν αὐτῷ ἦσαν βεβαρημένοι ὕπνῳ· διαγρηγορήσαντες δὲ εἶδον τὴν δόξαν αὐτοῦ, καὶ τοὺς δύο ἄνδρας τοὺς συνεστῶτας αὐτῷ. 33 Καὶ ἐγένετο, ἐν τῷ διαχωρίζεσθαι αὐτοὺς ἀπ᾽ αὐτοῦ, εἶπεν *⸆ Πέτρος πρὸς τὸν Ἰησοῦν, Ἐπιστάτα, καλόν ἐστιν ἡμᾶς ὧδε εἶναι· καὶ ποιήσωμεν σκηνὰς τρεῖς, μίαν σοί, καὶ *⸉μίαν Μωσῇ,⸊ καὶ μίαν Ἠλίᾳ· μὴ εἰδὼς ὃ λέγει. 34 Ταῦτα δὲ αὐτοῦ λέγοντος, ἐγένετο νεφέλη καὶ *⸂ἐπεσκίασεν⸃ αὐτούς· ἐφοβήθησαν δὲ ἐν τῷ *⸂2ἐκείνους εἰσελθεῖν⸃ εἰς τὴν νεφέλην. 35 Καὶ φωνὴ ἐγένετο ἐκ τῆς νεφέλης, λέγουσα, Οὗτός ἐστιν ὁ υἱός μου ὁ *⸂ἀγαπητός·⸃ αὐτοῦ ἀκούετε. 36 Καὶ ἐν τῷ γενέσθαι τὴν φωνήν, εὑρέθη *⸋ὁ⸌ Ἰησοῦς μόνος. Καὶ αὐτοὶ ἐσίγησαν, καὶ οὐδενὶ ἀπήγγειλαν ἐν ἐκείναις ταῖς ἡμέραις οὐδὲν ὧν ἑωράκασιν.

37 Ἐγένετο δὲ *⸋ἐν⸌ τῇ ἑξῆς ἡμέρᾳ, κατελθόντων αὐτῶν ἀπὸ τοῦ ὄρους, συνήντησεν αὐτῷ ὄχλος πολύς. 38 Καὶ ἰδού, ἀνὴρ ἀπὸ τοῦ ὄχλου *⸂ἀνεβόησεν,⸃ λέγων, Διδάσκαλε, δέομαί σου, *⸂2ἐπιβλέψαι⸃ ἐπὶ τὸν υἱόν μου, ὅτι μονογενής *⸉ἐστίν μοι·⸊ 39 καὶ ἰδού, πνεῦμα λαμβάνει αὐτόν, καὶ ἐξαίφνης κράζει, καὶ σπαράσσει αὐτὸν μετὰ ἀφροῦ, καὶ μόγις ἀποχωρεῖ ἀπ᾽ αὐτοῦ, συντρῖβον αὐτόν. 40 Καὶ ἐδεήθην τῶν μαθητῶν σου ἵνα *⸂ἐκβάλωσιν⸃ αὐτό, καὶ οὐκ ἠδυνήθησαν. 41 Ἀποκριθεὶς δὲ ὁ Ἰησοῦς εἶπεν, Ὦ γενεὰ ἄπιστος καὶ διεστραμμένη, ἕως πότε ἔσομαι πρὸς ὑμᾶς, καὶ ἀνέξομαι ὑμῶν; *⸉Προσάγαγε τὸν υἱόν σου ὧδε.⸊ 42 Ἔτι δὲ προσερχομένου αὐτοῦ, ἔρρηξεν αὐτὸν τὸ δαιμόνιον καὶ συνεσπάραξεν· ἐπετίμησεν δὲ ὁ Ἰησοῦς τῷ πνεύματι τῷ ἀκαθάρτῳ, καὶ ἰάσατο τὸν παῖδα, καὶ ἀπέδωκεν αὐτὸν τῷ πατρὶ αὐτοῦ. 43 Ἐξεπλήσσοντο δὲ πάντες ἐπὶ τῇ μεγαλειότητι τοῦ θεοῦ.

Πάντων δὲ θαυμαζόντων ἐπὶ πᾶσιν οἷς *⸂ἐποίησεν⸃ *⸋ὁ Ἰησοῦς,⸌ εἶπεν πρὸς τοὺς μαθητὰς αὐτοῦ, 44 Θέσθε ὑμεῖς εἰς τὰ ὦτα ὑμῶν τοὺς λόγους τούτους· ὁ γὰρ υἱὸς τοῦ ἀνθρώπου μέλλει παραδίδοσθαι εἰς χεῖρας ἀνθρώπων. 45 Οἱ δὲ ἠγνόουν τὸ ῥῆμα τοῦτο, καὶ ἦν παρακεκαλυμμένον ἀπ᾽ αὐτῶν, ἵνα μὴ αἴσθωνται αὐτό· καὶ ἐφοβοῦντο ἐρωτῆσαι αὐτὸν περὶ τοῦ ῥήματος τούτου.

46 Εἰσῆλθεν δὲ διαλογισμὸς ἐν αὐτοῖς, τὸ τίς ἂν εἴη μείζων αὐτῶν. 47 Ὁ δὲ Ἰησοῦς *⸂ἰδὼν⸃ τὸν διαλογισμὸν τῆς καρδίας αὐτῶν, ἐπιλαβόμενος *⸂2παιδίου,⸃ ἔστησεν αὐτὸ παρ᾽ ἑαυτῷ, 48 καὶ εἶπεν αὐτοῖς, *⸂Ὃς ἐὰν δέξηται τοῦτο τὸ παιδίον ἐπὶ τῷ ὀνόματί μου ἐμὲ δέχεται· καὶ ὃς ἐὰν ἐμὲ δέξηται⸃ δέχεται τὸν ἀποστείλαντά με· ὁ γὰρ μικρότερος ἐν πᾶσιν *⸂2ὑμῖν⸃ ὑπάρχων οὗτος *⸂3ἔσται⸃ μέγας.

49 Ἀποκριθεὶς δὲ *⸋ὁ⸌ Ἰωάννης εἶπεν, Ἐπιστάτα, εἴδομέν τινα *⸂ἐπὶ⸃ τῷ ὀνόματί σου ἐκβάλλοντα *⸆ δαιμόνια· καὶ *⸂2ἐκωλύσαμεν⸃ αὐτόν, ὅτι οὐκ ἀκολουθεῖ μεθ᾽ ἡμῶν. 50  *⸂Καὶ εἶπεν⸃ πρὸς αὐτὸν *⸋ὁ⸌ Ἰησοῦς, Μὴ κωλύετε· ὃς γὰρ οὐκ ἔστιν *⸂2καθ᾽ ἡμῶν ὑπὲρ ἡμῶν⸃ ἐστιν.

51 Ἐγένετο δὲ ἐν τῷ συμπληροῦσθαι τὰς ἡμέρας τῆς ἀναλήψεως αὐτοῦ, καὶ αὐτὸς τὸ πρόσωπον *⸋αὐτοῦ⸌ ἐστήριξεν τοῦ πορεύεσθαι εἰς Ἱερουσαλήμ, 52 καὶ ἀπέστειλεν ἀγγέλους πρὸ προσώπου *⸂αὐτοῦ·⸃ καὶ πορευθέντες εἰσῆλθον εἰς κώμην Σαμαρειτῶν, *⸂2ὥστε⸃ ἑτοιμάσαι αὐτῷ. 53 Καὶ οὐκ ἐδέξαντο αὐτόν, ὅτι τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ἦν πορευόμενον εἰς Ἱερουσαλήμ. 54 Ἰδόντες δὲ οἱ μαθηταὶ *⸋αὐτοῦ⸌ Ἰάκωβος καὶ Ἰωάννης εἶπον, Κύριε, θέλεις εἴπωμεν πῦρ καταβῆναι ἀπὸ τοῦ οὐρανοῦ, καὶ ἀναλῶσαι αὐτούς, *⸂ὡς καὶ Ἠλίας ἐποίησεν;⸃ 55 Στραφεὶς δὲ ἐπετίμησεν αὐτοῖς, *⸋καὶ εἶπεν, Οὐκ οἴδατε οἵου πνεύματός ἐστε ὑμεῖς· 56 ὁ γὰρ υἱὸς τοῦ ἀνθρώπου οὐκ ἦλθεν ψυχὰς ἀνθρώπων ἀπολέσαι, ἀλλὰ σῶσαι.⸌ Καὶ ἐπορεύθησαν εἰς ἑτέραν κώμην.

57  *⸂Ἐγένετο δὲ⸃ πορευομένων αὐτῶν ἐν τῇ ὁδῷ, εἶπέν τις πρὸς αὐτόν, Ἀκολουθήσω σοι ὅπου *⸂2ἂν⸃ ἀπέρχῃ, *⸂3κύριε.⸃ 58 Καὶ εἶπεν αὐτῷ ὁ Ἰησοῦς, Αἱ ἀλώπεκες φωλεοὺς ἔχουσιν, καὶ τὰ πετεινὰ τοῦ οὐρανοῦ κατασκηνώσεις· ὁ δὲ υἱὸς τοῦ ἀνθρώπου οὐκ ἔχει ποῦ τὴν κεφαλὴν κλίνῃ. 59 Εἶπεν δὲ πρὸς ἕτερον, Ἀκολούθει μοι. Ὁ δὲ εἶπεν, *⸋Κύριε,⸌ ἐπίτρεψόν μοι *⸉ἀπελθόντι πρῶτον⸊ θάψαι τὸν πατέρα μου. 60 Εἶπεν δὲ αὐτῷ *⸋ὁ Ἰησοῦς,⸌ Ἄφες τοὺς νεκροὺς θάψαι τοὺς ἑαυτῶν νεκρούς· σὺ δὲ ἀπελθὼν διάγγελλε τὴν βασιλείαν τοῦ θεοῦ. 61 Εἶπεν δὲ καὶ ἕτερος, Ἀκολουθήσω σοι, κύριε· πρῶτον δὲ ἐπίτρεψόν μοι ἀποτάξασθαι τοῖς εἰς τὸν οἶκόν μου. 62 Εἶπεν δὲ *⸂ὁ Ἰησοῦς πρὸς αὐτόν,⸃ Οὐδείς, ἐπιβαλὼν τὴν χεῖρα *⸋αὐτοῦ⸌ ἐπ᾽ ἄροτρον, καὶ βλέπων εἰς τὰ ὀπίσω, εὔθετός ἐστιν *⸂2εἰς τὴν βασιλείαν⸃ τοῦ θεοῦ.

10

1 Μετὰ δὲ ταῦτα ἀνέδειξεν ὁ κύριος *⸋καὶ⸌ ἑτέρους *⸂ἑβδομήκοντα,⸃ καὶ ἀπέστειλεν αὐτοὺς ἀνὰ δύο *⸆ πρὸ προσώπου αὐτοῦ εἰς πᾶσαν πόλιν καὶ τόπον οὗ ἔμελλεν αὐτὸς ἔρχεσθαι. 2 Ἔλεγεν *⸂οὖν⸃ πρὸς αὐτούς, Ὁ μὲν θερισμὸς πολύς, οἱ δὲ ἐργάται ὀλίγοι. Δεήθητε οὖν τοῦ κυρίου τοῦ θερισμοῦ, ὅπως *⸂2ἐκβάλῃ ἐργάτας⸃ εἰς τὸν θερισμὸν αὐτοῦ. 3 Ὑπάγετε· ἰδού, *⸋ἐγὼ⸌ ἀποστέλλω ὑμᾶς ὡς ἄρνας ἐν μέσῳ λύκων. 4 Μὴ βαστάζετε βαλάντιον, *⸂μὴ πήραν, μηδὲ ὑποδήματα·⸃ καὶ μηδένα κατὰ τὴν ὁδὸν ἀσπάσησθε. 5 Εἰς ἣν δ᾽ ἂν *⸂οἰκίαν εἰσέρχησθε,⸃ πρῶτον λέγετε, Εἰρήνη τῷ οἴκῳ τούτῳ. 6 Καὶ ἐὰν *⸆ *⸉ᾖ ἐκεῖ⸊ υἱὸς εἰρήνης, ἐπαναπαύσεται ἐπ᾽ αὐτὸν ἡ εἰρήνη ὑμῶν· εἰ δὲ μήγε, ἐφ᾽ ὑμᾶς ἀνακάμψει. 7 Ἐν αὐτῇ δὲ τῇ οἰκίᾳ μένετε, ἐσθίοντες καὶ πίνοντες τὰ παρ᾽ αὐτῶν· ἄξιος γὰρ ὁ ἐργάτης τοῦ μισθοῦ αὐτοῦ *⸂ἐστίν.⸃ Μὴ μεταβαίνετε ἐξ οἰκίας εἰς οἰκίαν. 8 Καὶ εἰς ἣν *⸆ ἂν πόλιν εἰσέρχησθε, καὶ δέχωνται ὑμᾶς, ἐσθίετε τὰ παρατιθέμενα ὑμῖν, 9 καὶ θεραπεύετε τοὺς ἐν αὐτῇ ἀσθενεῖς, καὶ λέγετε αὐτοῖς, Ἤγγικεν ἐφ᾽ ὑμᾶς ἡ βασιλεία τοῦ θεοῦ. 10 Εἰς ἣν δ᾽ ἂν πόλιν *⸂εἰσέρχησθε,⸃ καὶ μὴ δέχωνται ὑμᾶς, ἐξελθόντες εἰς τὰς πλατείας αὐτῆς εἴπατε, 11 Καὶ τὸν κονιορτὸν τὸν κολληθέντα ἡμῖν ἐκ τῆς πόλεως ὑμῶν *⸆ ἀπομασσόμεθα ὑμῖν· πλὴν τοῦτο γινώσκετε, ὅτι ἤγγικεν *⸋ἐφ᾽ ὑμᾶς⸌ ἡ βασιλεία τοῦ θεοῦ. 12 Λέγω *⸆ ὑμῖν, ὅτι Σοδόμοις ἐν τῇ ἡμέρᾳ ἐκείνῃ ἀνεκτότερον ἔσται, ἢ τῇ πόλει ἐκείνῃ. 13 Οὐαί σοι, Χοραζίν, οὐαί σοι, Βηθσαϊδά· ὅτι εἰ ἐν Τύρῳ καὶ Σιδῶνι *⸂ἐγένοντο⸃ αἱ δυνάμεις αἱ γενόμεναι ἐν ὑμῖν, πάλαι ἂν ἐν σάκκῳ καὶ σποδῷ *⸂2καθήμεναι⸃ μετενόησαν. 14 Πλὴν Τύρῳ καὶ Σιδῶνι ἀνεκτότερον ἔσται ἐν τῇ κρίσει, ἢ ὑμῖν. 15 Καὶ σύ, Καπερναούμ, *⸂ἡ ἕως τοῦ οὐρανοῦ ὑψωθεῖσα,⸃ ἕως *⸆ ᾍδου καταβιβασθήσῃ. 16 Ὁ ἀκούων ὑμῶν ἐμοῦ ἀκούει· καὶ ὁ ἀθετῶν ὑμᾶς ἐμὲ ἀθετεῖ· ὁ δὲ ἐμὲ ἀθετῶν ἀθετεῖ τὸν ἀποστείλαντά με.

17 Ὑπέστρεψαν δὲ οἱ *⸂ἑβδομήκοντα⸃ μετὰ χαρᾶς, λέγοντες, Κύριε, καὶ τὰ δαιμόνια ὑποτάσσεται ἡμῖν ἐν τῷ ὀνόματί σου. 18 Εἶπεν δὲ αὐτοῖς, Ἐθεώρουν τὸν Σατανᾶν ὡς ἀστραπὴν ἐκ τοῦ οὐρανοῦ πεσόντα. 19 Ἰδού, *⸂δίδωμι⸃ ὑμῖν τὴν ἐξουσίαν τοῦ πατεῖν ἐπάνω ὄφεων καὶ σκορπίων, καὶ ἐπὶ πᾶσαν τὴν δύναμιν τοῦ ἐχθροῦ· καὶ οὐδὲν ὑμᾶς οὐ μὴ *⸂2ἀδικήσῃ.⸃ 20 Πλὴν ἐν τούτῳ μὴ χαίρετε ὅτι τὰ πνεύματα ὑμῖν ὑποτάσσεται· χαίρετε δὲ *⸆ ὅτι τὰ ὀνόματα ὑμῶν *⸂ἐγράφη⸃ ἐν τοῖς οὐρανοῖς.

21 Ἐν αὐτῇ τῇ ὥρᾳ ἠγαλλιάσατο *⸆ *⸂τῷ πνεύματι⸃ *⸋ὁ Ἰησοῦς,⸌ καὶ εἶπεν, Ἐξομολογοῦμαί σοι, πάτερ, κύριε τοῦ οὐρανοῦ καὶ τῆς γῆς, ὅτι ἀπέκρυψας ταῦτα ἀπὸ σοφῶν καὶ συνετῶν, καὶ ἀπεκάλυψας αὐτὰ νηπίοις· ναί, ὁ πατήρ, ὅτι οὕτως *⸉ἐγένετο εὐδοκία⸊ ἔμπροσθέν σου. 22  *⸂Καὶ στραφεὶς πρὸς τοὺς μαθητὰς εἶπεν,⸃ Πάντα *⸉μοι παρεδόθη⸊ ὑπὸ τοῦ πατρός μου· καὶ οὐδεὶς γινώσκει τίς ἐστιν ὁ υἱός, εἰ μὴ ὁ πατήρ, καὶ τίς ἐστιν ὁ πατήρ, εἰ μὴ ὁ υἱός, καὶ ᾧ *⸂2ἐὰν⸃ βούληται ὁ υἱὸς ἀποκαλύψαι. 23 Καὶ στραφεὶς πρὸς τοὺς μαθητὰς κατ᾽ ἰδίαν εἶπεν, Μακάριοι οἱ ὀφθαλμοὶ οἱ βλέποντες ἃ βλέπετε. 24 Λέγω γὰρ ὑμῖν, ὅτι πολλοὶ προφῆται καὶ βασιλεῖς ἠθέλησαν ἰδεῖν ἃ ὑμεῖς βλέπετε, καὶ οὐκ εἶδον· καὶ ἀκοῦσαι ἃ ἀκούετε, καὶ οὐκ ἤκουσαν.

25 Καὶ ἰδού, νομικός τις ἀνέστη, ἐκπειράζων αὐτόν, *⸋καὶ⸌ λέγων, Διδάσκαλε, τί ποιήσας ζωὴν αἰώνιον κληρονομήσω; 26 Ὁ δὲ εἶπεν πρὸς αὐτόν, Ἐν τῷ νόμῳ τί γέγραπται; Πῶς ἀναγινώσκεις; 27 Ὁ δὲ ἀποκριθεὶς εἶπεν, Ἀγαπήσεις κύριον τὸν θεόν σου, *⸂ἐξ ὅλης τῆς καρδίας σου, καὶ ἐξ ὅλης τῆς ψυχῆς σου, καὶ ἐξ ὅλης τῆς ἰσχύος σου, καὶ ἐξ ὅλης τῆς διανοίας⸃ σου· καὶ τὸν πλησίον σου ὡς σεαυτόν. 28 Εἶπεν δὲ αὐτῷ, Ὀρθῶς ἀπεκρίθης· τοῦτο ποίει, καὶ ζήσῃ. 29 Ὁ δὲ θέλων *⸂δικαιοῦν⸃ ἑαυτὸν εἶπεν πρὸς τὸν Ἰησοῦν, Καὶ τίς ἐστίν μου πλησίον; 30 Ὑπολαβὼν *⸋δὲ⸌ ὁ Ἰησοῦς εἶπεν, Ἄνθρωπός τις κατέβαινεν ἀπὸ Ἱερουσαλὴμ εἰς Ἰεριχώ, καὶ λῃσταῖς περιέπεσεν, οἳ καὶ ἐκδύσαντες αὐτὸν καὶ πληγὰς ἐπιθέντες ἀπῆλθον, ἀφέντες ἡμιθανῆ *⸋2τυγχάνοντα.⸌ 31 Κατὰ συγκυρίαν δὲ ἱερεύς τις κατέβαινεν ἐν τῇ ὁδῷ ἐκείνῃ· καὶ ἰδὼν αὐτὸν ἀντιπαρῆλθεν. 32 Ὁμοίως δὲ καὶ Λευΐτης *⸋γενόμενος⸌ κατὰ τὸν τόπον ἐλθὼν καὶ ἰδὼν ἀντιπαρῆλθεν. 33 Σαμαρείτης δέ τις ὁδεύων ἦλθεν κατ᾽ αὐτόν, καὶ ἰδὼν *⸋αὐτὸν⸌ ἐσπλαγχνίσθη, 34 καὶ προσελθὼν κατέδησεν τὰ τραύματα αὐτοῦ, ἐπιχέων ἔλαιον καὶ οἶνον· ἐπιβιβάσας δὲ αὐτὸν ἐπὶ τὸ ἴδιον κτῆνος, ἤγαγεν αὐτὸν εἰς πανδοχεῖον, καὶ ἐπεμελήθη αὐτοῦ. 35 Καὶ ἐπὶ τὴν αὔριον *⸋ἐξελθών,⸌ ἐκβαλὼν *⸉δύο δηνάρια ἔδωκεν⸊ τῷ πανδοχεῖ, καὶ εἶπεν *⸋2αὐτῷ,⸌ Ἐπιμελήθητι αὐτοῦ· καὶ ὅ τι ἂν προσδαπανήσῃς, ἐγὼ ἐν τῷ ἐπανέρχεσθαί με ἀποδώσω σοι. 36 Τίς *⸋οὖν⸌ τούτων τῶν τριῶν *⸉πλησίον δοκεῖ σοι⸊ γεγονέναι τοῦ ἐμπεσόντος εἰς τοὺς λῃστάς; 37 Ὁ δὲ εἶπεν, Ὁ ποιήσας τὸ ἔλεος μετ᾽ αὐτοῦ. Εἶπεν *⸂οὖν⸃ αὐτῷ ὁ Ἰησοῦς, Πορεύου, καὶ σὺ ποίει ὁμοίως.

38  *⸂Ἐγένετο δὲ ἐν⸃ τῷ πορεύεσθαι αὐτούς, *⸋καὶ⸌ αὐτὸς εἰσῆλθεν εἰς κώμην τινά· γυνὴ δέ τις ὀνόματι Μάρθα ὑπεδέξατο αὐτὸν *⸂2εἰς τὸν οἶκον αὐτῆς.⸃ 39 Καὶ τῇδε ἦν ἀδελφὴ καλουμένη Μαρία, ἣ καὶ *⸂παρακαθίσασα⸃ *⸂2παρὰ⸃ τοὺς πόδας *⸂3τοῦ Ἰησοῦ⸃ ἤκουεν *⸂4τὸν λόγον⸃ αὐτοῦ. 40 Ἡ δὲ Μάρθα περιεσπᾶτο περὶ πολλὴν διακονίαν· ἐπιστᾶσα δὲ εἶπεν, Κύριε, οὐ μέλει σοι ὅτι ἡ ἀδελφή μου μόνην με *⸂κατέλειπεν⸃ διακονεῖν; Εἰπὲ οὖν αὐτῇ ἵνα μοι συναντιλάβηται. 41 Ἀποκριθεὶς δὲ *⸂εἶπεν αὐτῇ ὁ Ἰησοῦς,⸃ Μάρθα, Μάρθα, μεριμνᾷς καὶ τυρβάζῃ περὶ πολλά· 42  *⸂ἑνὸς δέ ἐστιν χρεία·⸃ Μαρία *⸂2δὲ⸃ τὴν ἀγαθὴν μερίδα ἐξελέξατο, ἥτις οὐκ ἀφαιρεθήσεται *⸋ἀπ᾽⸌ αὐτῆς.

11

1 Καὶ ἐγένετο ἐν τῷ εἶναι αὐτὸν ἐν τόπῳ τινὶ προσευχόμενον, ὡς ἐπαύσατο, εἶπέν τις τῶν μαθητῶν αὐτοῦ πρὸς αὐτόν, Κύριε, δίδαξον ἡμᾶς προσεύχεσθαι, καθὼς καὶ Ἰωάννης ἐδίδαξεν τοὺς μαθητὰς αὐτοῦ. 2 Εἶπεν δὲ αὐτοῖς, Ὅταν προσεύχησθε, λέγετε, *⸂Πάτερ ἡμῶν ὁ ἐν τοῖς οὐρανοῖς,⸃ ἁγιασθήτω τὸ ὄνομά σου. Ἐλθέτω ἡ βασιλεία σου. *⸋Γενηθήτω τὸ θέλημά σου, ὡς ἐν οὐρανῷ, καὶ ἐπὶ τῆς γῆς.⸌ 3 Τὸν ἄρτον ἡμῶν τὸν ἐπιούσιον δίδου ἡμῖν τὸ καθ᾽ ἡμέραν. 4 Καὶ ἄφες ἡμῖν τὰς ἁμαρτίας ἡμῶν, καὶ γὰρ αὐτοὶ ἀφίεμεν παντὶ ὀφείλοντι ἡμῖν. Καὶ μὴ εἰσενέγκῃς ἡμᾶς εἰς πειρασμόν, *⸋ἀλλὰ ῥῦσαι ἡμᾶς ἀπὸ τοῦ πονηροῦ.⸌

5 Καὶ εἶπεν πρὸς αὐτούς, Τίς ἐξ ὑμῶν ἕξει φίλον, καὶ πορεύσεται πρὸς αὐτὸν μεσονυκτίου, καὶ εἴπῃ αὐτῷ, Φίλε, χρῆσόν μοι τρεῖς ἄρτους, 6 ἐπειδὴ φίλος *⸆ παρεγένετο ἐξ ὁδοῦ πρός με, καὶ οὐκ ἔχω ὃ παραθήσω αὐτῷ· 7 κἀκεῖνος ἔσωθεν ἀποκριθεὶς εἴπῃ, Μή μοι κόπους πάρεχε· ἤδη ἡ θύρα κέκλεισται, καὶ τὰ παιδία μου μετ᾽ ἐμοῦ εἰς τὴν κοίτην εἰσίν· οὐ δύναμαι ἀναστὰς δοῦναί σοι. 8 Λέγω ὑμῖν, εἰ καὶ οὐ δώσει αὐτῷ ἀναστάς, διὰ τὸ εἶναι *⸉αὐτοῦ φίλον,⸊ διά γε τὴν ἀναίδειαν αὐτοῦ ἐγερθεὶς δώσει αὐτῷ *⸂ὅσον⸃ χρῄζει. 9 Κἀγὼ ὑμῖν λέγω, αἰτεῖτε, καὶ δοθήσεται ὑμῖν· ζητεῖτε, καὶ εὑρήσετε· κρούετε, καὶ ἀνοιγήσεται ὑμῖν. 10 Πᾶς γὰρ ὁ αἰτῶν λαμβάνει· καὶ ὁ ζητῶν εὑρίσκει· καὶ τῷ κρούοντι ἀνοιγήσεται. 11 Τίνα δὲ *⸆ ὑμῶν τὸν πατέρα αἰτήσει ὁ υἱὸς *⸂ἄρτον, μὴ λίθον ἐπιδώσει αὐτῷ; Ἢ καὶ⸃ ἰχθύν, *⸂2μὴ⸃ ἀντὶ ἰχθύος ὄφιν *⸉ἐπιδώσει αὐτῷ;⸊ 12 Ἢ καὶ *⸂ἐὰν αἰτήσῃ⸃ ᾠόν, *⸋μὴ⸌ ἐπιδώσει αὐτῷ σκορπίον; 13 Εἰ οὖν ὑμεῖς πονηροὶ ὑπάρχοντες οἴδατε *⸉δόματα ἀγαθὰ⸊ διδόναι τοῖς τέκνοις ὑμῶν, πόσῳ μᾶλλον ὁ πατὴρ ὁ ἐξ οὐρανοῦ δώσει πνεῦμα ἅγιον τοῖς αἰτοῦσιν αὐτόν;

14 Καὶ ἦν ἐκβάλλων δαιμόνιον, *⸋καὶ αὐτὸ ἦν⸌ κωφόν. Ἐγένετο δέ, τοῦ δαιμονίου ἐξελθόντος, ἐλάλησεν ὁ κωφός· καὶ ἐθαύμασαν οἱ ὄχλοι. 15 Τινὲς δὲ ἐξ αὐτῶν εἶπον, Ἐν Βεελζεβοὺλ *⸆ ἄρχοντι τῶν δαιμονίων ἐκβάλλει τὰ δαιμόνια. 16 Ἕτεροι δὲ πειράζοντες σημεῖον *⸉παρ᾽ αὐτοῦ ἐζήτουν ἐξ οὐρανοῦ.⸊ 17 Αὐτὸς δὲ εἰδὼς αὐτῶν τὰ διανοήματα εἶπεν αὐτοῖς, Πᾶσα βασιλεία ἐφ᾽ ἑαυτὴν διαμερισθεῖσα ἐρημοῦται· καὶ οἶκος ἐπὶ οἶκον, πίπτει. 18 Εἰ δὲ καὶ ὁ Σατανᾶς ἐφ᾽ ἑαυτὸν διεμερίσθη, πῶς σταθήσεται ἡ βασιλεία αὐτοῦ; Ὅτι λέγετε, Ἐν Βεελζεβοὺλ ἐκβάλλειν με τὰ δαιμόνια. 19 Εἰ δὲ ἐγὼ ἐν Βεελζεβοὺλ ἐκβάλλω τὰ δαιμόνια, οἱ υἱοὶ ὑμῶν ἐν τίνι ἐκβάλλουσιν; Διὰ τοῦτο *⸉κριταὶ ὑμῶν αὐτοὶ⸊ ἔσονται. 20 Εἰ δὲ ἐν δακτύλῳ θεοῦ *⸆ ἐκβάλλω τὰ δαιμόνια, ἄρα ἔφθασεν ἐφ᾽ ὑμᾶς ἡ βασιλεία τοῦ θεοῦ. 21 Ὅταν ὁ ἰσχυρὸς καθωπλισμένος φυλάσσῃ τὴν ἑαυτοῦ αὐλήν, ἐν εἰρήνῃ ἐστὶν τὰ ὑπάρχοντα αὐτοῦ· 22 ἐπὰν δὲ *⸋ὁ⸌ ἰσχυρότερος *⸋2αὐτοῦ⸌ ἐπελθὼν νικήσῃ αὐτόν, τὴν πανοπλίαν αὐτοῦ αἴρει ἐφ᾽ ᾗ ἐπεποίθει, καὶ τὰ σκῦλα αὐτοῦ διαδίδωσιν. 23 Ὁ μὴ ὢν μετ᾽ ἐμοῦ κατ᾽ ἐμοῦ ἐστιν· καὶ ὁ μὴ συνάγων μετ᾽ ἐμοῦ σκορπίζει. 24 Ὅταν τὸ ἀκάθαρτον πνεῦμα ἐξέλθῃ ἀπὸ τοῦ ἀνθρώπου, διέρχεται δι᾽ ἀνύδρων τόπων, ζητοῦν ἀνάπαυσιν· καὶ μὴ εὑρίσκον *⸆ λέγει, Ὑποστρέψω εἰς τὸν οἶκόν μου ὅθεν ἐξῆλθον. 25 Καὶ ἐλθὸν εὑρίσκει *⸆ σεσαρωμένον καὶ κεκοσμημένον. 26 Τότε πορεύεται καὶ παραλαμβάνει *⸉ἑπτὰ ἕτερα πνεύματα πονηρότερα ἑαυτοῦ,⸊ καὶ *⸂ἐλθόντα⸃ κατοικεῖ ἐκεῖ· καὶ γίνεται τὰ ἔσχατα τοῦ ἀνθρώπου ἐκείνου χείρονα τῶν πρώτων.

27 Ἐγένετο δὲ ἐν τῷ λέγειν αὐτὸν ταῦτα, ἐπάρασά τις *⸉γυνὴ φωνὴν⸊ ἐκ τοῦ ὄχλου εἶπεν αὐτῷ, Μακαρία ἡ κοιλία ἡ βαστάσασά σε, καὶ μαστοὶ οὓς ἐθήλασας. 28 Αὐτὸς δὲ εἶπεν, Μενοῦνγε μακάριοι οἱ ἀκούοντες τὸν λόγον τοῦ θεοῦ καὶ φυλάσσοντες *⸋αὐτόν.⸌

29 Τῶν δὲ ὄχλων ἐπαθροιζομένων ἤρξατο λέγειν, Ἡ γενεὰ αὕτη *⸂πονηρά⸃ ἐστιν· σημεῖον *⸂2ἐπιζητεῖ,⸃ καὶ σημεῖον οὐ δοθήσεται αὐτῇ, εἰ μὴ τὸ σημεῖον Ἰωνᾶ *⸋τοῦ προφήτου.⸌ 30 Καθὼς γὰρ ἐγένετο *⸆ Ἰωνᾶς *⸉σημεῖον τοῖς Νινευΐταις,⸊ οὕτως ἔσται καὶ ὁ υἱὸς τοῦ ἀνθρώπου τῇ γενεᾷ ταύτῃ. 31 Βασίλισσα νότου ἐγερθήσεται ἐν τῇ κρίσει μετὰ τῶν ἀνδρῶν τῆς γενεᾶς ταύτης, καὶ κατακρινεῖ αὐτούς· ὅτι ἦλθεν ἐκ τῶν περάτων τῆς γῆς ἀκοῦσαι τὴν σοφίαν Σολομῶνος, καὶ ἰδού, πλεῖον Σολομῶνος ὧδε. 32 Ἄνδρες *⸂Νινευῒ⸃ ἀναστήσονται ἐν τῇ κρίσει μετὰ τῆς γενεᾶς ταύτης, καὶ κατακρινοῦσιν αὐτήν· ὅτι μετενόησαν εἰς τὸ κήρυγμα Ἰωνᾶ, καὶ ἰδού, πλεῖον Ἰωνᾶ ὧδε.

33 Οὐδεὶς *⸋δὲ⸌ λύχνον ἅψας εἰς *⸂κρύπτην⸃ τίθησιν, οὐδὲ ὑπὸ τὸν μόδιον, ἀλλ᾽ ἐπὶ τὴν λυχνίαν, ἵνα οἱ εἰσπορευόμενοι τὸ *⸂2φέγγος⸃ βλέπωσιν. 34 Ὁ λύχνος τοῦ σώματός ἐστιν ὁ ὀφθαλμός· *⸆ ὅταν *⸋οὖν⸌ ὁ ὀφθαλμός σου ἁπλοῦς ᾖ, *⸋2καὶ⸌ ὅλον τὸ σῶμά σου φωτεινόν ἐστιν· ἐπὰν δὲ πονηρὸς ᾖ, καὶ τὸ σῶμά σου σκοτεινόν. 35 Σκόπει οὖν μὴ τὸ φῶς τὸ ἐν σοὶ σκότος ἐστίν. 36 Εἰ οὖν τὸ σῶμά σου ὅλον φωτεινόν, μὴ ἔχον *⸉τι μέρος⸊ σκοτεινόν, ἔσται φωτεινὸν ὅλον, ὡς ὅταν ὁ λύχνος τῇ ἀστραπῇ φωτίζῃ σε.

37 Ἐν δὲ τῷ λαλῆσαι, *⸂ἠρώτα⸃ αὐτὸν Φαρισαῖός *⸋τις⸌ ὅπως ἀριστήσῃ παρ᾽ αὐτῷ· εἰσελθὼν δὲ ἀνέπεσεν. 38 Ὁ δὲ Φαρισαῖος ἰδὼν ἐθαύμασεν ὅτι οὐ πρῶτον ἐβαπτίσθη πρὸ τοῦ ἀρίστου. 39 Εἶπεν δὲ ὁ κύριος πρὸς αὐτόν, Νῦν ὑμεῖς οἱ Φαρισαῖοι τὸ ἔξωθεν τοῦ ποτηρίου καὶ τοῦ πίνακος καθαρίζετε, τὸ δὲ ἔσωθεν ὑμῶν γέμει ἁρπαγῆς καὶ πονηρίας. 40 Ἄφρονες, οὐχ ὁ ποιήσας τὸ ἔξωθεν καὶ τὸ ἔσωθεν ἐποίησεν; 41 Πλὴν τὰ ἐνόντα δότε ἐλεημοσύνην· καὶ ἰδού, πάντα καθαρὰ ὑμῖν ἐστιν.

42 Ἀλλ᾽ οὐαὶ ὑμῖν τοῖς Φαρισαίοις, ὅτι ἀποδεκατοῦτε τὸ ἡδύοσμον καὶ τὸ πήγανον καὶ πᾶν λάχανον, καὶ παρέρχεσθε τὴν κρίσιν καὶ τὴν ἀγάπην τοῦ θεοῦ· ταῦτα *⸆ ἔδει ποιῆσαι, κἀκεῖνα μὴ *⸂ἀφιέναι.⸃ 43 Οὐαὶ ὑμῖν τοῖς Φαρισαίοις, ὅτι ἀγαπᾶτε τὴν πρωτοκαθεδρίαν ἐν ταῖς συναγωγαῖς, καὶ τοὺς ἀσπασμοὺς ἐν ταῖς ἀγοραῖς. 44 Οὐαὶ ὑμῖν, *⸋γραμματεῖς καὶ Φαρισαῖοι, ὑποκριταί,⸌ ὅτι ἐστὲ ὡς τὰ μνημεῖα τὰ ἄδηλα, καὶ οἱ ἄνθρωποι *⸆ περιπατοῦντες ἐπάνω οὐκ οἴδασιν.

45 Ἀποκριθεὶς δέ τις τῶν νομικῶν λέγει αὐτῷ, Διδάσκαλε, ταῦτα λέγων καὶ ἡμᾶς ὑβρίζεις. 46 Ὁ δὲ εἶπεν, Καὶ ὑμῖν τοῖς νομικοῖς οὐαί, ὅτι φορτίζετε τοὺς ἀνθρώπους φορτία δυσβάστακτα, καὶ αὐτοὶ ἑνὶ τῶν δακτύλων ὑμῶν οὐ προσψαύετε τοῖς φορτίοις. 47 Οὐαὶ ὑμῖν, ὅτι οἰκοδομεῖτε τὰ μνημεῖα τῶν προφητῶν, οἱ δὲ πατέρες ὑμῶν ἀπέκτειναν αὐτούς. 48 Ἄρα *⸂μαρτυρεῖτε⸃ καὶ συνευδοκεῖτε τοῖς ἔργοις τῶν πατέρων ὑμῶν· ὅτι αὐτοὶ μὲν ἀπέκτειναν αὐτούς, ὑμεῖς δὲ οἰκοδομεῖτε *⸋αὐτῶν τὰ μνημεῖα.⸌ 49 Διὰ τοῦτο καὶ ἡ σοφία τοῦ θεοῦ εἶπεν, Ἀποστελῶ εἰς αὐτοὺς προφήτας καὶ ἀποστόλους, καὶ ἐξ αὐτῶν ἀποκτενοῦσιν καὶ *⸂ἐκδιώξουσιν·⸃ 50 ἵνα ἐκζητηθῇ τὸ αἷμα πάντων τῶν προφητῶν τὸ *⸂ἐκχυνόμενον⸃ ἀπὸ καταβολῆς κόσμου ἀπὸ τῆς γενεᾶς ταύτης, 51 ἀπὸ *⸂τοῦ αἵματος Ἄβελ ἕως τοῦ αἵματος⸃ Ζαχαρίου τοῦ ἀπολομένου μεταξὺ τοῦ θυσιαστηρίου καὶ τοῦ οἴκου· ναί, λέγω ὑμῖν, ἐκζητηθήσεται ἀπὸ τῆς γενεᾶς ταύτης. 52 Οὐαὶ ὑμῖν τοῖς νομικοῖς, ὅτι ἤρατε τὴν κλεῖδα τῆς γνώσεως· αὐτοὶ οὐκ εἰσήλθετε, καὶ τοὺς εἰσερχομένους ἐκωλύσατε.

53  *⸂Λέγοντος δὲ αὐτοῦ ταῦτα πρὸς αὐτούς,⸃ ἤρξαντο οἱ γραμματεῖς καὶ οἱ Φαρισαῖοι δεινῶς *⸂2ἐνέχειν,⸃ καὶ ἀποστοματίζειν αὐτὸν περὶ πλειόνων, 54 ἐνεδρεύοντες αὐτόν, *⸂ζητοῦντες⸃ θηρεῦσαί τι ἐκ τοῦ στόματος αὐτοῦ, *⸋ἵνα κατηγορήσωσιν αὐτοῦ.⸌

12

1 Ἐν οἷς ἐπισυναχθεισῶν τῶν μυριάδων τοῦ ὄχλου, ὥστε καταπατεῖν ἀλλήλους, ἤρξατο λέγειν πρὸς τοὺς μαθητὰς αὐτοῦ πρῶτον, Προσέχετε ἑαυτοῖς ἀπὸ τῆς ζύμης *⸉τῶν Φαρισαίων, ἥτις ἐστὶν ὑπόκρισις.⸊ 2 Οὐδὲν δὲ συγκεκαλυμμένον ἐστίν, ὃ οὐκ ἀποκαλυφθήσεται, καὶ κρυπτόν, ὃ οὐ γνωσθήσεται. 3 Ἀνθ᾽ ὧν ὅσα ἐν τῇ σκοτίᾳ εἴπατε, ἐν τῷ φωτὶ ἀκουσθήσεται· καὶ ὃ πρὸς τὸ οὖς ἐλαλήσατε ἐν τοῖς ταμείοις, κηρυχθήσεται ἐπὶ τῶν δωμάτων. 4 Λέγω δὲ ὑμῖν τοῖς φίλοις μου, Μὴ φοβηθῆτε ἀπὸ τῶν ἀποκτενόντων τὸ σῶμα, καὶ μετὰ ταῦτα μὴ ἐχόντων περισσότερόν τι ποιῆσαι. 5 Ὑποδείξω δὲ ὑμῖν τίνα φοβηθῆτε· φοβήθητε τὸν μετὰ τὸ ἀποκτεῖναι *⸉ἐξουσίαν ἔχοντα⸊ ἐμβαλεῖν εἰς τὴν γέενναν· ναί, λέγω ὑμῖν, τοῦτον φοβήθητε. 6 Οὐχὶ πέντε στρουθία *⸂πωλεῖται⸃ ἀσσαρίων δύο; Καὶ ἓν ἐξ αὐτῶν οὐκ ἔστιν ἐπιλελησμένον ἐνώπιον τοῦ θεοῦ. 7 Ἀλλὰ καὶ αἱ τρίχες τῆς κεφαλῆς ὑμῶν πᾶσαι ἠρίθμηνται. Μὴ *⸋οὖν⸌ φοβεῖσθε· πολλῶν στρουθίων διαφέρετε. 8 Λέγω δὲ ὑμῖν, Πᾶς ὃς ἂν *⸂ὁμολογήσῃ⸃ ἐν ἐμοὶ ἔμπροσθεν τῶν ἀνθρώπων, καὶ ὁ υἱὸς τοῦ ἀνθρώπου ὁμολογήσει ἐν αὐτῷ ἔμπροσθεν τῶν ἀγγέλων τοῦ θεοῦ· 9 ὁ δὲ ἀρνησάμενός με ἐνώπιον τῶν ἀνθρώπων ἀπαρνηθήσεται ἐνώπιον τῶν ἀγγέλων τοῦ θεοῦ. 10 Καὶ πᾶς ὃς ἐρεῖ λόγον εἰς τὸν υἱὸν τοῦ ἀνθρώπου, ἀφεθήσεται αὐτῷ· τῷ δὲ εἰς τὸ ἅγιον πνεῦμα βλασφημήσαντι οὐκ ἀφεθήσεται. 11 Ὅταν δὲ *⸂προσφέρωσιν⸃ ὑμᾶς ἐπὶ τὰς συναγωγὰς καὶ τὰς ἀρχὰς καὶ τὰς ἐξουσίας, μὴ *⸂2μεριμνᾶτε⸃ *⸂3πῶς ἢ τί ἀπολογήσησθε, ἢ τί εἴπητε·⸃ 12 τὸ γὰρ ἅγιον πνεῦμα διδάξει ὑμᾶς ἐν αὐτῇ τῇ ὥρᾳ, ἃ δεῖ εἰπεῖν.

13 Εἶπεν δέ τις *⸉αὐτῷ ἐκ τοῦ ὄχλου,⸊ Διδάσκαλε, εἰπὲ τῷ ἀδελφῷ μου μερίσασθαι μετ᾽ ἐμοῦ τὴν κληρονομίαν. 14 Ὁ δὲ εἶπεν αὐτῷ, Ἄνθρωπε, τίς με κατέστησεν *⸂δικαστὴν⸃ ἢ μεριστὴν ἐφ᾽ ὑμᾶς; 15 Εἶπεν δὲ πρὸς αὐτούς, Ὁρᾶτε καὶ φυλάσσεσθε ἀπὸ *⸂τῆς⸃ πλεονεξίας· ὅτι οὐκ ἐν τῷ περισσεύειν τινὶ *⸂2ἡ ζωὴ αὐτῷ ἐστὶν ἐκ τῶν ὑπαρχόντων αὐτοῦ.⸃ 16 Εἶπεν δὲ παραβολὴν πρὸς αὐτούς, λέγων, Ἀνθρώπου τινὸς πλουσίου εὐφόρησεν ἡ χώρα· 17 καὶ διελογίζετο ἐν *⸂ἑαυτῷ⸃ λέγων, Τί ποιήσω, ὅτι οὐκ ἔχω ποῦ συνάξω τοὺς καρπούς μου; 18 Καὶ εἶπεν, Τοῦτο ποιήσω· καθελῶ μου τὰς ἀποθήκας, καὶ μείζονας οἰκοδομήσω, καὶ συνάξω ἐκεῖ πάντα *⸂τὰ γενήματά μου⸃ καὶ τὰ ἀγαθά μου. 19 Καὶ ἐρῶ τῇ ψυχῇ μου, Ψυχή, ἔχεις πολλὰ ἀγαθὰ κείμενα εἰς ἔτη πολλά· ἀναπαύου, φάγε, πίε, εὐφραίνου. 20 Εἶπεν δὲ αὐτῷ ὁ θεός, *⸂Ἄφρον,⸃ ταύτῃ τῇ νυκτὶ τὴν ψυχήν σου *⸂2ἀπαιτοῦσιν⸃ ἀπὸ σοῦ· ἃ δὲ ἡτοίμασας, τίνι ἔσται; 21 Οὕτως ὁ θησαυρίζων ἑαυτῷ, καὶ μὴ εἰς θεὸν πλουτῶν.

22 Εἶπεν δὲ πρὸς τοὺς μαθητὰς αὐτοῦ, Διὰ τοῦτο *⸉ὑμῖν λέγω,⸊ μὴ μεριμνᾶτε *⸂τῇ ψυχῇ ὑμῶν, τί φάγητε· μηδὲ τῷ σώματι,⸃ τί *⸂2ἐνδύσησθε.⸃ 23 Ἡ *⸆ ψυχὴ *⸂πλεῖόν⸃ ἐστιν τῆς τροφῆς, καὶ τὸ σῶμα τοῦ ἐνδύματος. 24 Κατανοήσατε τοὺς κόρακας, ὅτι *⸂οὐ σπείρουσιν, οὐδὲ θερίζουσιν,⸃ οἷς οὐκ ἔστιν ταμεῖον οὐδὲ ἀποθήκη, καὶ ὁ θεὸς τρέφει αὐτούς· πόσῳ μᾶλλον ὑμεῖς διαφέρετε τῶν πετεινῶν; 25 Τίς δὲ ἐξ ὑμῶν μεριμνῶν δύναται *⸉προσθεῖναι ἐπὶ τὴν ἡλικίαν αὐτοῦ⸊ πῆχυν *⸋ἕνα;⸌ 26 Εἰ οὖν *⸂οὔτε⸃ ἐλάχιστον δύνασθε, τί περὶ τῶν λοιπῶν μεριμνᾶτε; 27 Κατανοήσατε τὰ κρίνα *⸂πῶς αὐξάνει· οὐ κοπιᾷ, οὐδὲ νήθει·⸃ λέγω *⸋δὲ⸌ ὑμῖν, οὐδὲ Σολομὼν ἐν πάσῃ τῇ δόξῃ αὐτοῦ περιεβάλετο ὡς ἓν τούτων. 28 Εἰ δὲ *⸂τὸν χόρτον ἐν τῷ ἀγρῷ σήμερον ὄντα,⸃ καὶ αὔριον εἰς κλίβανον βαλλόμενον, ὁ θεὸς οὕτως *⸂2ἀμφιέννυσιν,⸃ πόσῳ μᾶλλον ὑμᾶς, ὀλιγόπιστοι; 29 Καὶ ὑμεῖς μὴ ζητεῖτε τί φάγητε, *⸂ἢ⸃ τί πίητε· καὶ μὴ μετεωρίζεσθε. 30 Ταῦτα γὰρ πάντα τὰ ἔθνη τοῦ κόσμου *⸂ἐπιζητεῖ·⸃ ὑμῶν δὲ ὁ πατὴρ οἶδεν ὅτι χρῄζετε τούτων. 31 Πλὴν ζητεῖτε τὴν βασιλείαν *⸂τοῦ θεοῦ,⸃ καὶ ταῦτα *⸋πάντα⸌ προστεθήσεται ὑμῖν. 32 Μὴ φοβοῦ, τὸ μικρὸν ποίμνιον· ὅτι εὐδόκησεν ὁ πατὴρ ὑμῶν δοῦναι ὑμῖν τὴν βασιλείαν. 33 Πωλήσατε τὰ ὑπάρχοντα ὑμῶν καὶ δότε ἐλεημοσύνην. Ποιήσατε ἑαυτοῖς βαλάντια μὴ παλαιούμενα, θησαυρὸν ἀνέκλειπτον ἐν τοῖς οὐρανοῖς, ὅπου κλέπτης οὐκ ἐγγίζει, οὐδὲ σὴς διαφθείρει· 34 ὅπου γάρ ἐστιν ὁ θησαυρὸς ὑμῶν, ἐκεῖ καὶ ἡ καρδία ὑμῶν ἔσται.

35 Ἔστωσαν ὑμῶν αἱ ὀσφύες περιεζωσμέναι, καὶ οἱ λύχνοι καιόμενοι· 36 καὶ ὑμεῖς ὅμοιοι ἀνθρώποις προσδεχομένοις τὸν κύριον ἑαυτῶν, πότε *⸂ἀναλύσῃ⸃ ἐκ τῶν γάμων, ἵνα, ἐλθόντος καὶ κρούσαντος, εὐθέως ἀνοίξωσιν αὐτῷ. 37 Μακάριοι οἱ δοῦλοι ἐκεῖνοι, οὓς ἐλθὼν ὁ κύριος εὑρήσει γρηγοροῦντας· ἀμὴν λέγω ὑμῖν ὅτι περιζώσεται καὶ ἀνακλινεῖ αὐτούς, καὶ παρελθὼν διακονήσει αὐτοῖς. 38  *⸂Καὶ ἐὰν ἔλθῃ ἐν τῇ δευτέρᾳ φυλακῇ, καὶ ἐν τῇ τρίτῃ φυλακῇ ἔλθῃ,⸃ καὶ εὕρῃ οὕτως, μακάριοί εἰσιν *⸂2οἱ δοῦλοι ἐκεῖνοι.⸃ 39 Τοῦτο δὲ γινώσκετε, ὅτι εἰ ᾔδει ὁ οἰκοδεσπότης ποίᾳ ὥρᾳ ὁ κλέπτης ἔρχεται, *⸋ἐγρηγόρησεν ἄν, καὶ⸌ *⸂οὐκ ἂν ἀφῆκεν⸃ διορυγῆναι τὸν οἶκον αὐτοῦ. 40 Καὶ ὑμεῖς *⸋οὖν⸌ γίνεσθε ἕτοιμοι· ὅτι ᾗ ὥρᾳ οὐ δοκεῖτε ὁ υἱὸς τοῦ ἀνθρώπου ἔρχεται.

41 Εἶπεν δὲ *⸋αὐτῷ⸌ ὁ Πέτρος, Κύριε, πρὸς ἡμᾶς τὴν παραβολὴν ταύτην λέγεις, ἢ καὶ πρὸς πάντας; 42  *⸂Εἶπεν δὲ⸃ ὁ κύριος, Τίς ἄρα ἐστὶν ὁ πιστὸς οἰκονόμος *⸋καὶ⸌ *⸆ φρόνιμος, ὃν καταστήσει ὁ κύριος ἐπὶ τῆς θεραπείας αὐτοῦ, τοῦ διδόναι ἐν καιρῷ *⸋2τὸ⸌ σιτομέτριον; 43 Μακάριος ὁ δοῦλος ἐκεῖνος, ὃν ἐλθὼν ὁ κύριος αὐτοῦ εὑρήσει ποιοῦντα οὕτως. 44 Ἀληθῶς λέγω ὑμῖν ὅτι ἐπὶ πᾶσιν τοῖς ὑπάρχουσιν αὐτοῦ καταστήσει αὐτόν. 45 Ἐὰν δὲ εἴπῃ ὁ δοῦλος ἐκεῖνος ἐν τῇ καρδίᾳ αὐτοῦ, Χρονίζει ὁ κύριός μου ἔρχεσθαι, καὶ ἄρξηται τύπτειν τοὺς παῖδας καὶ τὰς παιδίσκας, ἐσθίειν τε καὶ πίνειν καὶ μεθύσκεσθαι· 46 ἥξει ὁ κύριος τοῦ δούλου ἐκείνου ἐν ἡμέρᾳ ᾗ οὐ προσδοκᾷ, καὶ ἐν ὥρᾳ ᾗ οὐ γινώσκει· καὶ διχοτομήσει αὐτόν, καὶ τὸ μέρος αὐτοῦ μετὰ τῶν ἀπίστων θήσει. 47 Ἐκεῖνος δὲ ὁ δοῦλος ὁ γνοὺς τὸ θέλημα τοῦ κυρίου *⸂ἑαυτοῦ,⸃ καὶ μὴ ἑτοιμάσας *⸂2μηδὲ⸃ ποιήσας πρὸς τὸ θέλημα αὐτοῦ, δαρήσεται πολλάς· 48 ὁ δὲ μὴ γνούς, ποιήσας δὲ ἄξια πληγῶν, δαρήσεται ὀλίγας. Παντὶ δὲ ᾧ ἐδόθη πολύ, πολὺ ζητηθήσεται παρ᾽ αὐτοῦ· καὶ ᾧ παρέθεντο πολύ, περισσότερον αἰτήσουσιν αὐτόν.

49 Πῦρ ἦλθον βαλεῖν *⸂εἰς⸃ τὴν γῆν, καὶ τί θέλω εἰ ἤδη ἀνήφθη; 50 Βάπτισμα δὲ ἔχω βαπτισθῆναι, καὶ πῶς συνέχομαι ἕως *⸂οὗ⸃ τελεσθῇ. 51 Δοκεῖτε ὅτι εἰρήνην παρεγενόμην δοῦναι ἐν τῇ γῇ; Οὐχί, λέγω ὑμῖν, ἀλλ᾽ ἢ διαμερισμόν. 52 Ἔσονται γὰρ ἀπὸ τοῦ νῦν πέντε ἐν *⸉οἴκῳ ἑνὶ⸊ διαμεμερισμένοι, τρεῖς ἐπὶ δυσίν, καὶ δύο ἐπὶ τρισίν. 53  *⸂Διαμερισθήσεται⸃ πατὴρ ἐπὶ υἱῷ, καὶ υἱὸς ἐπὶ πατρί· *⸂2μήτηρ ἐπὶ θυγατρί, καὶ θυγάτηρ ἐπὶ μητρί·⸃ *⸂3πενθερὰ ἐπὶ τὴν νύμφην αὐτῆς, καὶ νύμφη ἐπὶ τὴν πενθερὰν αὐτῆς.⸃ 54 Ἔλεγεν δὲ καὶ τοῖς ὄχλοις, Ὅταν ἴδητε *⸋τὴν⸌ νεφέλην ἀνατέλλουσαν *⸂ἀπὸ⸃ δυσμῶν, εὐθέως λέγετε, *⸆ Ὄμβρος ἔρχεται· καὶ γίνεται οὕτως. 55 Καὶ ὅταν νότον πνέοντα, λέγετε ὅτι Καύσων ἔσται· καὶ γίνεται. 56 Ὑποκριταί, τὸ πρόσωπον *⸉τῆς γῆς καὶ τοῦ οὐρανοῦ⸊ οἴδατε δοκιμάζειν· τὸν *⸉2δὲ καιρὸν⸊ τοῦτον πῶς *⸂οὐ δοκιμάζετε;⸃ 57 Τί δὲ καὶ ἀφ᾽ ἑαυτῶν οὐ κρίνετε τὸ δίκαιον; 58 Ὡς γὰρ ὑπάγεις μετὰ τοῦ ἀντιδίκου σου ἐπ᾽ ἄρχοντα, ἐν τῇ ὁδῷ δὸς ἐργασίαν ἀπηλλάχθαι ἀπ᾽ αὐτοῦ· μήποτε κατασύρῃ σε πρὸς τὸν κριτήν, καὶ ὁ κριτής σε *⸂παραδῷ⸃ τῷ πράκτορι, καὶ ὁ πράκτωρ *⸂2σε βάλῃ⸃ εἰς φυλακήν. 59 Λέγω σοι, οὐ μὴ ἐξέλθῃς ἐκεῖθεν, ἕως *⸋οὗ⸌ καὶ *⸂τὸν⸃ ἔσχατον λεπτὸν ἀποδῷς.

13

1 Παρῆσαν δέ τινες ἐν αὐτῷ τῷ καιρῷ ἀπαγγέλλοντες αὐτῷ περὶ τῶν Γαλιλαίων, ὧν τὸ αἷμα Πιλάτος ἔμιξεν μετὰ τῶν θυσιῶν αὐτῶν. 2 Καὶ ἀποκριθεὶς *⸋ὁ Ἰησοῦς⸌ εἶπεν αὐτοῖς, Δοκεῖτε ὅτι οἱ Γαλιλαῖοι οὗτοι ἁμαρτωλοὶ παρὰ πάντας τοὺς Γαλιλαίους ἐγένοντο, ὅτι *⸂τοιαῦτα⸃ πεπόνθασιν; 3 Οὐχί, λέγω ὑμῖν· ἀλλ᾽ ἐὰν μὴ μετανοῆτε, πάντες *⸂ὡσαύτως⸃ ἀπολεῖσθε. 4 Ἢ ἐκεῖνοι οἱ *⸂δέκα καὶ ὀκτώ,⸃ ἐφ᾽ οὓς ἔπεσεν ὁ πύργος ἐν τῷ Σιλωὰμ καὶ ἀπέκτεινεν αὐτούς, δοκεῖτε ὅτι *⸂2οὗτοι⸃ ὀφειλέται ἐγένοντο παρὰ πάντας *⸆ ἀνθρώπους τοὺς κατοικοῦντας *⸋ἐν⸌ Ἱερουσαλήμ; 5 Οὐχί, λέγω ὑμῖν· ἀλλ᾽ ἐὰν μὴ *⸂μετανοῆτε,⸃ πάντες *⸂2ὁμοίως⸃ ἀπολεῖσθε. 6 Ἔλεγεν δὲ ταύτην τὴν παραβολήν· Συκῆν εἶχέν τις *⸉ἐν τῷ ἀμπελῶνι αὐτοῦ πεφυτευμένην·⸊ καὶ ἦλθεν *⸉2ζητῶν καρπὸν⸊ ἐν αὐτῇ, καὶ οὐχ εὗρεν. 7 Εἶπεν δὲ πρὸς τὸν ἀμπελουργόν, Ἰδού, τρία ἔτη *⸆ ἔρχομαι ζητῶν καρπὸν ἐν τῇ συκῇ ταύτῃ, καὶ οὐχ εὑρίσκω· ἔκκοψον *⸆2 αὐτήν· ἵνα τί καὶ τὴν γῆν καταργεῖ; 8 Ὁ δὲ ἀποκριθεὶς λέγει αὐτῷ, Κύριε, ἄφες αὐτὴν καὶ τοῦτο τὸ ἔτος, ἕως ὅτου σκάψω περὶ αὐτήν, καὶ βάλω *⸂κόπρια·⸃ 9 κἂν μὲν ποιήσῃ καρπόν· *⸉εἰ δὲ μήγε, εἰς τὸ μέλλον⸊ ἐκκόψεις αὐτήν.

10 Ἦν δὲ διδάσκων ἐν μιᾷ τῶν συναγωγῶν ἐν τοῖς σάββασιν· 11 καὶ ἰδού, γυνὴ *⸋ἦν⸌ πνεῦμα ἔχουσα ἀσθενείας ἔτη *⸂δέκα καὶ ὀκτώ,⸃ καὶ ἦν συγκύπτουσα, καὶ μὴ δυναμένη ἀνακύψαι εἰς τὸ παντελές. 12 Ἰδὼν δὲ αὐτὴν ὁ Ἰησοῦς προσεφώνησεν, καὶ εἶπεν αὐτῇ, Γύναι, ἀπολέλυσαι τῆς ἀσθενείας σου. 13 Καὶ ἐπέθηκεν αὐτῇ τὰς χεῖρας· καὶ παραχρῆμα ἀνωρθώθη, καὶ ἐδόξαζεν τὸν θεόν. 14 Ἀποκριθεὶς δὲ ὁ ἀρχισυνάγωγος, ἀγανακτῶν ὅτι τῷ σαββάτῳ ἐθεράπευσεν ὁ Ἰησοῦς, ἔλεγεν τῷ ὄχλῳ, *⸆ Ἓξ ἡμέραι εἰσὶν ἐν αἷς δεῖ ἐργάζεσθαι· ἐν *⸂ταύταις⸃ οὖν ἐρχόμενοι θεραπεύεσθε, καὶ μὴ τῇ ἡμέρᾳ τοῦ σαββάτου. 15 Ἀπεκρίθη *⸂οὖν⸃ αὐτῷ ὁ κύριος, καὶ εἶπεν, *⸂2Ὑποκριταί,⸃ ἕκαστος ὑμῶν τῷ σαββάτῳ οὐ λύει τὸν βοῦν αὐτοῦ ἢ τὸν ὄνον ἀπὸ τῆς φάτνης, καὶ *⸂3ἀπαγαγὼν⸃ ποτίζει; 16 Ταύτην δέ, θυγατέρα Ἀβραὰμ οὖσαν, ἣν ἔδησεν ὁ Σατανᾶς, ἰδού, δέκα καὶ ὀκτὼ ἔτη, οὐκ ἔδει λυθῆναι ἀπὸ τοῦ δεσμοῦ τούτου τῇ ἡμέρᾳ τοῦ σαββάτου; 17 Καὶ ταῦτα λέγοντος αὐτοῦ, κατῃσχύνοντο πάντες οἱ ἀντικείμενοι αὐτῷ· καὶ πᾶς ὁ ὄχλος ἔχαιρεν ἐπὶ πᾶσιν τοῖς ἐνδόξοις τοῖς γινομένοις ὑπ᾽ αὐτοῦ.

18 Ἔλεγεν *⸂δέ,⸃ Τίνι ὁμοία ἐστὶν ἡ βασιλεία τοῦ θεοῦ; Καὶ τίνι ὁμοιώσω αὐτήν; 19 Ὁμοία ἐστὶν κόκκῳ σινάπεως, ὃν λαβὼν ἄνθρωπος ἔβαλεν εἰς κῆπον ἑαυτοῦ· καὶ ηὔξησεν, καὶ ἐγένετο εἰς δένδρον *⸋μέγα,⸌ καὶ τὰ πετεινὰ τοῦ οὐρανοῦ κατεσκήνωσεν ἐν τοῖς κλάδοις αὐτοῦ. 20  *⸆ Πάλιν εἶπεν, Τίνι ὁμοιώσω τὴν βασιλείαν τοῦ θεοῦ; 21 Ὁμοία ἐστὶν ζύμῃ, ἣν λαβοῦσα γυνὴ *⸂ἐνέκρυψεν⸃ εἰς ἀλεύρου σάτα τρία, ἕως οὗ ἐζυμώθη ὅλον. 22 Καὶ διεπορεύετο κατὰ πόλεις καὶ κώμας διδάσκων, καὶ πορείαν ποιούμενος εἰς Ἱερουσαλήμ. 23 Εἶπεν δέ τις αὐτῷ, Κύριε, εἰ ὀλίγοι οἱ σῳζόμενοι; Ὁ δὲ εἶπεν πρὸς αὐτούς, 24 Ἀγωνίζεσθε εἰσελθεῖν διὰ τῆς στενῆς *⸂πύλης·⸃ ὅτι πολλοί, λέγω ὑμῖν, ζητήσουσιν εἰσελθεῖν, καὶ οὐκ ἰσχύσουσιν. 25 Ἀφ᾽ οὗ ἂν ἐγερθῇ ὁ οἰκοδεσπότης καὶ ἀποκλείσῃ τὴν θύραν, καὶ ἄρξησθε ἔξω ἑστάναι καὶ κρούειν τὴν θύραν, λέγοντες, Κύριε, *⸋κύριε,⸌ ἄνοιξον ἡμῖν· καὶ ἀποκριθεὶς ἐρεῖ ὑμῖν, Οὐκ οἶδα ὑμᾶς, πόθεν ἐστέ· 26 τότε ἄρξεσθε λέγειν, Ἐφάγομεν ἐνώπιόν σου καὶ ἐπίομεν, καὶ ἐν ταῖς πλατείαις ἡμῶν ἐδίδαξας. 27  *⸂Καὶ ἐρεῖ, Λέγω ὑμῖν, οὐκ οἶδα ὑμᾶς πόθεν ἐστέ·⸃ ἀπόστητε ἀπ᾽ ἐμοῦ πάντες *⸋οἱ⸌ ἐργάται *⸋2τῆς⸌ ἀδικίας. 28 Ἐκεῖ ἔσται ὁ κλαυθμὸς καὶ ὁ βρυγμὸς τῶν ὀδόντων, ὅταν *⸂ὄψησθε⸃ Ἀβραὰμ καὶ Ἰσαὰκ καὶ Ἰακὼβ καὶ πάντας τοὺς προφήτας ἐν τῇ βασιλείᾳ τοῦ θεοῦ, ὑμᾶς δὲ ἐκβαλλομένους ἔξω. 29 Καὶ ἥξουσιν *⸂ἀπὸ ἀνατολῶν καὶ δυσμῶν, καὶ βορρᾶ καὶ νότου,⸃ καὶ ἀνακλιθήσονται ἐν τῇ βασιλείᾳ τοῦ θεοῦ. 30 Καὶ ἰδού, εἰσὶν ἔσχατοι οἳ ἔσονται πρῶτοι, καὶ εἰσὶν πρῶτοι οἳ ἔσονται ἔσχατοι.

31 Ἐν αὐτῇ τῇ *⸂ἡμέρᾳ⸃ προσῆλθόν τινες Φαρισαῖοι, λέγοντες αὐτῷ, Ἔξελθε καὶ πορεύου ἐντεῦθεν, ὅτι Ἡρῴδης θέλει σε ἀποκτεῖναι. 32 Καὶ εἶπεν αὐτοῖς, Πορευθέντες εἴπατε τῇ ἀλώπεκι ταύτῃ, Ἰδού, ἐκβάλλω δαιμόνια καὶ ἰάσεις *⸂ἐπιτελῶ⸃ σήμερον καὶ αὔριον, καὶ τῇ τρίτῃ τελειοῦμαι. 33 Πλὴν δεῖ με σήμερον καὶ αὔριον καὶ τῇ ἐχομένῃ πορεύεσθαι· ὅτι οὐκ ἐνδέχεται προφήτην ἀπολέσθαι ἔξω Ἱερουσαλήμ. 34 Ἱερουσαλήμ, Ἱερουσαλήμ, ἡ ἀποκτένουσα τοὺς προφήτας, καὶ λιθοβολοῦσα τοὺς ἀπεσταλμένους πρὸς αὐτήν, ποσάκις ἠθέλησα ἐπισυνάξαι τὰ τέκνα σου, ὃν τρόπον ὄρνις τὴν ἑαυτῆς νοσσιὰν ὑπὸ τὰς πτέρυγας, καὶ οὐκ ἠθελήσατε. 35 Ἰδού, ἀφίεται ὑμῖν ὁ οἶκος ὑμῶν *⸋ἔρημος·⸌ *⸂λέγω δὲ⸃ ὑμῖν *⸋2ὅτι⸌ οὐ μή *⸉με ἴδητε⸊ ἕως *⸂2ἂν ἥξει, ὅτε⸃ εἴπητε, Εὐλογημένος ὁ ἐρχόμενος ἐν ὀνόματι κυρίου.

14

1 Καὶ ἐγένετο ἐν τῷ ἐλθεῖν αὐτὸν εἰς οἶκόν τινος τῶν ἀρχόντων τῶν Φαρισαίων σαββάτῳ φαγεῖν ἄρτον, καὶ αὐτοὶ ἦσαν παρατηρούμενοι αὐτόν. 2 Καὶ ἰδού, ἄνθρωπός τις ἦν ὑδρωπικὸς ἔμπροσθεν αὐτοῦ. 3 Καὶ ἀποκριθεὶς ὁ Ἰησοῦς εἶπεν πρὸς τοὺς νομικοὺς καὶ Φαρισαίους, λέγων, *⸂Εἰ ἔξεστιν τῷ σαββάτῳ θεραπεύειν;⸃ 4 Οἱ δὲ ἡσύχασαν. Καὶ ἐπιλαβόμενος ἰάσατο αὐτόν, καὶ ἀπέλυσεν. 5 Καὶ *⸋ἀποκριθεὶς⸌ πρὸς αὐτοὺς εἶπεν, Τίνος ὑμῶν *⸂υἱὸς⸃ ἢ βοῦς εἰς φρέαρ *⸂2ἐμπεσεῖται,⸃ καὶ οὐκ εὐθέως ἀνασπάσει αὐτὸν *⸂3ἐν τῇ⸃ ἡμέρᾳ τοῦ σαββάτου; 6 Καὶ οὐκ ἴσχυσαν ἀνταποκριθῆναι *⸋αὐτῷ⸌ πρὸς ταῦτα.

7 Ἔλεγεν δὲ πρὸς τοὺς κεκλημένους παραβολήν, ἐπέχων πῶς τὰς πρωτοκλισίας ἐξελέγοντο, λέγων πρὸς αὐτούς, 8 Ὅταν κληθῇς ὑπό τινος εἰς γάμους, μὴ κατακλιθῇς εἰς τὴν πρωτοκλισίαν· μήποτε ἐντιμότερός σου ᾖ κεκλημένος ὑπ᾽ αὐτοῦ, 9 καὶ ἐλθὼν ὁ σὲ καὶ αὐτὸν καλέσας *⸂ἐρεῖ σοι,⸃ Δὸς τούτῳ τόπον· καὶ τότε ἄρξῃ μετ᾽ αἰσχύνης τὸν ἔσχατον τόπον κατέχειν. 10 Ἀλλ᾽ ὅταν κληθῇς, πορευθεὶς ἀνάπεσε εἰς τὸν ἔσχατον τόπον· ἵνα, ὅταν ἔλθῃ ὁ κεκληκώς σε, *⸂εἴπῃ⸃ σοι, Φίλε, προσανάβηθι ἀνώτερον· τότε ἔσται σοι δόξα ἐνώπιον *⸆ τῶν συνανακειμένων σοι. 11 Ὅτι πᾶς ὁ ὑψῶν ἑαυτὸν ταπεινωθήσεται, καὶ ὁ ταπεινῶν ἑαυτὸν ὑψωθήσεται.

12 Ἔλεγεν δὲ καὶ τῷ κεκληκότι αὐτόν, Ὅταν ποιῇς ἄριστον ἢ δεῖπνον, μὴ φώνει τοὺς φίλους σου, μηδὲ τοὺς ἀδελφούς σου, μηδὲ τοὺς συγγενεῖς σου, μηδὲ γείτονας πλουσίους· μήποτε καὶ αὐτοί *⸉σε ἀντικαλέσωσιν, καὶ γένηταί σοι ἀνταπόδομα.⸊ 13 Ἀλλ᾽ ὅταν *⸉ποιῇς δοχήν,⸊ κάλει πτωχούς, ἀναπήρους, χωλούς, τυφλούς· 14 καὶ μακάριος ἔσῃ, ὅτι οὐκ ἔχουσιν ἀνταποδοῦναί σοι· ἀνταποδοθήσεται γάρ σοι ἐν τῇ ἀναστάσει τῶν δικαίων.

15 Ἀκούσας δέ τις τῶν συνανακειμένων ταῦτα εἶπεν αὐτῷ, Μακάριος, *⸂ὃς⸃ φάγεται *⸂2ἄριστον⸃ ἐν τῇ βασιλείᾳ τοῦ θεοῦ. 16 Ὁ δὲ εἶπεν αὐτῷ, Ἄνθρωπός τις *⸂ἐποίησεν⸃ δεῖπνον μέγα, καὶ ἐκάλεσεν πολλούς· 17 καὶ ἀπέστειλεν τὸν δοῦλον αὐτοῦ τῇ ὥρᾳ τοῦ δείπνου εἰπεῖν τοῖς κεκλημένοις, Ἔρχεσθε, ὅτι ἤδη ἕτοιμά ἐστιν *⸋πάντα.⸌ 18 Καὶ ἤρξαντο ἀπὸ μιᾶς *⸉παραιτεῖσθαι πάντες.⸊ Ὁ πρῶτος εἶπεν αὐτῷ, Ἀγρὸν ἠγόρασα, καὶ ἔχω ἀνάγκην *⸂ἐξελθεῖν καὶ⸃ ἰδεῖν αὐτόν· ἐρωτῶ σε, ἔχε με παρῃτημένον. 19 Καὶ ἕτερος εἶπεν, Ζεύγη βοῶν ἠγόρασα πέντε, καὶ πορεύομαι δοκιμάσαι αὐτά· ἐρωτῶ σε, ἔχε με παρῃτημένον. 20 Καὶ ἕτερος εἶπεν, Γυναῖκα ἔγημα, καὶ διὰ τοῦτο οὐ δύναμαι ἐλθεῖν. 21 Καὶ παραγενόμενος ὁ δοῦλος *⸋ἐκεῖνος⸌ ἀπήγγειλεν τῷ κυρίῳ αὐτοῦ ταῦτα. Τότε ὀργισθεὶς ὁ οἰκοδεσπότης εἶπεν τῷ δούλῳ αὐτοῦ, Ἔξελθε ταχέως εἰς τὰς πλατείας καὶ ῥύμας τῆς πόλεως, καὶ τοὺς πτωχοὺς καὶ ἀναπήρους καὶ *⸉χωλοὺς καὶ τυφλοὺς⸊ εἰσάγαγε ὧδε. 22 Καὶ εἶπεν ὁ δοῦλος, Κύριε, γέγονεν *⸂ὡς⸃ ἐπέταξας, καὶ ἔτι τόπος ἐστίν. 23 Καὶ εἶπεν ὁ κύριος πρὸς τὸν δοῦλον, Ἔξελθε εἰς τὰς ὁδοὺς καὶ φραγμούς, καὶ ἀνάγκασον εἰσελθεῖν, ἵνα γεμισθῇ *⸉ὁ οἶκός μου.⸊ 24 Λέγω γὰρ ὑμῖν ὅτι οὐδεὶς τῶν ἀνδρῶν ἐκείνων τῶν κεκλημένων γεύσεταί μου τοῦ δείπνου. *⸋Πολλοὶ γάρ εἰσιν κλητοί, ὀλίγοι δὲ ἐκλεκτοί.⸌

25 Συνεπορεύοντο δὲ αὐτῷ ὄχλοι πολλοί· καὶ στραφεὶς εἶπεν πρὸς αὐτούς, 26 Εἴ τις ἔρχεται πρός με, καὶ οὐ μισεῖ τὸν πατέρα *⸂αὐτοῦ,⸃ καὶ τὴν μητέρα, καὶ τὴν γυναῖκα, καὶ τὰ τέκνα, καὶ τοὺς ἀδελφούς, καὶ τὰς ἀδελφάς, ἔτι *⸂2δὲ⸃ καὶ τὴν *⸉ἑαυτοῦ ψυχήν,⸊ οὐ δύναταί *⸉2μου μαθητὴς εἶναι.⸊ 27  *⸋Καὶ⸌ ὅστις οὐ βαστάζει τὸν σταυρὸν *⸂αὐτοῦ⸃ καὶ ἔρχεται ὀπίσω μου, οὐ δύναται *⸉εἶναί μου⸊ μαθητής. 28 Τίς γὰρ ἐξ ὑμῶν, *⸋ὁ⸌ θέλων πύργον οἰκοδομῆσαι, οὐχὶ πρῶτον καθίσας ψηφίζει τὴν δαπάνην, εἰ ἔχει *⸋2τὰ⸌ *⸂εἰς⸃ ἀπαρτισμόν; 29 Ἵνα μήποτε, θέντος αὐτοῦ θεμέλιον καὶ μὴ ἰσχύοντος ἐκτελέσαι, πάντες οἱ θεωροῦντες ἄρξωνται *⸉ἐμπαίζειν αὐτῷ,⸊ 30 λέγοντες, ὅτι Οὗτος ὁ ἄνθρωπος ἤρξατο οἰκοδομεῖν, καὶ οὐκ ἴσχυσεν ἐκτελέσαι. 31 Ἢ τίς βασιλεὺς πορευόμενος *⸉συμβαλεῖν ἑτέρῳ βασιλεῖ⸊ εἰς πόλεμον οὐχὶ καθίσας πρῶτον *⸂βουλεύεται⸃ εἰ δυνατός ἐστιν ἐν δέκα χιλιάσιν *⸂2ἀπαντῆσαι⸃ τῷ μετὰ εἴκοσι χιλιάδων ἐρχομένῳ ἐπ᾽ αὐτόν; 32 Εἰ δὲ μήγε, ἔτι *⸉πόρρω αὐτοῦ⸊ ὄντος, πρεσβείαν ἀποστείλας ἐρωτᾷ *⸋τὰ⸌ πρὸς εἰρήνην. 33 Οὕτως οὖν πᾶς ἐξ ὑμῶν ὃς οὐκ ἀποτάσσεται πᾶσιν τοῖς ἑαυτοῦ ὑπάρχουσιν, οὐ δύναταί *⸉μου εἶναι⸊ μαθητής. 34 Καλὸν *⸆ τὸ ἅλας· ἐὰν δὲ *⸆2 τὸ ἅλας μωρανθῇ, ἐν τίνι ἀρτυθήσεται; 35 Οὔτε εἰς γῆν οὔτε εἰς κοπρίαν εὔθετόν ἐστιν· ἔξω βάλλουσιν αὐτό. Ὁ ἔχων ὦτα ἀκούειν ἀκουέτω.

15

1 Ἦσαν δὲ *⸉ἐγγίζοντες αὐτῷ⸊ πάντες οἱ τελῶναι καὶ οἱ ἁμαρτωλοί, ἀκούειν αὐτοῦ. 2 Καὶ διεγόγγυζον οἱ *⸆ Φαρισαῖοι καὶ οἱ γραμματεῖς λέγοντες ὅτι Οὗτος ἁμαρτωλοὺς προσδέχεται, καὶ συνεσθίει αὐτοῖς.

3 Εἶπεν δὲ πρὸς αὐτοὺς τὴν παραβολὴν ταύτην, λέγων, 4 Τίς ἄνθρωπος ἐξ ὑμῶν ἔχων ἑκατὸν πρόβατα, καὶ *⸂ἀπολέσας⸃ *⸉ἓν ἐξ αὐτῶν,⸊ οὐ καταλείπει τὰ ἐνενήκοντα ἐννέα ἐν τῇ ἐρήμῳ, καὶ πορεύεται ἐπὶ τὸ ἀπολωλός, ἕως εὕρῃ αὐτό; 5 Καὶ εὑρὼν ἐπιτίθησιν ἐπὶ τοὺς ὤμους *⸂ἑαυτοῦ⸃ χαίρων. 6 Καὶ ἐλθὼν εἰς τὸν οἶκον, συγκαλεῖ τοὺς φίλους καὶ τοὺς γείτονας, λέγων αὐτοῖς, Συγχάρητέ μοι, ὅτι εὗρον τὸ πρόβατόν μου τὸ ἀπολωλός. 7 Λέγω ὑμῖν ὅτι οὕτως χαρὰ *⸉ἔσται ἐν τῷ οὐρανῷ⸊ ἐπὶ ἑνὶ ἁμαρτωλῷ μετανοοῦντι, ἢ ἐπὶ ἐνενήκοντα ἐννέα δικαίοις, οἵτινες οὐ χρείαν ἔχουσιν μετανοίας.

8 Ἢ τίς γυνὴ δραχμὰς ἔχουσα δέκα, ἐὰν ἀπολέσῃ δραχμὴν μίαν, οὐχὶ ἅπτει λύχνον, καὶ σαροῖ τὴν οἰκίαν, καὶ ζητεῖ ἐπιμελῶς ἕως *⸂ὅτου⸃ εὕρῃ; 9 Καὶ εὑροῦσα *⸂συγκαλεῖται⸃ *⸂2τὰς φίλας καὶ τὰς γείτονας,⸃ λέγουσα, Συγχάρητέ μοι, ὅτι εὗρον τὴν δραχμὴν ἣν ἀπώλεσα. 10 Οὕτως, λέγω ὑμῖν, *⸉χαρὰ γίνεται⸊ ἐνώπιον τῶν ἀγγέλων τοῦ θεοῦ ἐπὶ ἑνὶ ἁμαρτωλῷ μετανοοῦντι.

11 Εἶπεν δέ, Ἄνθρωπός τις εἶχεν δύο υἱούς· 12 καὶ εἶπεν ὁ νεώτερος αὐτῶν τῷ πατρί, Πάτερ, δός μοι τὸ ἐπιβάλλον μέρος τῆς οὐσίας. *⸂Καὶ⸃ διεῖλεν αὐτοῖς τὸν βίον. 13 Καὶ μετ᾽ οὐ πολλὰς ἡμέρας συναγαγὼν *⸂ἅπαντα⸃ ὁ νεώτερος υἱὸς ἀπεδήμησεν εἰς χώραν μακράν, καὶ ἐκεῖ διεσκόρπισεν τὴν οὐσίαν αὐτοῦ, ζῶν ἀσώτως. 14 Δαπανήσαντος δὲ αὐτοῦ πάντα, ἐγένετο λιμὸς *⸂ἰσχυρὸς⸃ κατὰ τὴν χώραν ἐκείνην, καὶ αὐτὸς ἤρξατο ὑστερεῖσθαι. 15 Καὶ πορευθεὶς ἐκολλήθη ἑνὶ τῶν πολιτῶν τῆς χώρας ἐκείνης· καὶ ἔπεμψεν αὐτὸν εἰς τοὺς ἀγροὺς αὐτοῦ βόσκειν χοίρους. 16 Καὶ ἐπεθύμει *⸂γεμίσαι τὴν κοιλίαν αὐτοῦ⸃ *⸂2ἀπὸ⸃ τῶν κερατίων ὧν ἤσθιον οἱ χοῖροι· καὶ οὐδεὶς ἐδίδου αὐτῷ. 17 Εἰς ἑαυτὸν δὲ ἐλθὼν *⸂εἶπεν,⸃ Πόσοι μίσθιοι τοῦ πατρός μου *⸂2περισσεύουσιν⸃ ἄρτων, ἐγὼ δὲ *⸂3λιμῷ⸃ ἀπόλλυμαι· 18 ἀναστὰς πορεύσομαι πρὸς τὸν πατέρα μου, καὶ ἐρῶ αὐτῷ, Πάτερ, ἥμαρτον εἰς τὸν οὐρανὸν καὶ ἐνώπιόν σου· 19  *⸋καὶ⸌ οὐκέτι εἰμὶ ἄξιος κληθῆναι υἱός σου· ποίησόν με ὡς ἕνα τῶν μισθίων σου. 20 Καὶ ἀναστὰς ἦλθεν πρὸς τὸν πατέρα *⸂ἑαυτοῦ.⸃ Ἔτι δὲ αὐτοῦ μακρὰν ἀπέχοντος, εἶδεν αὐτὸν ὁ πατὴρ αὐτοῦ, καὶ ἐσπλαγχνίσθη, καὶ δραμὼν ἐπέπεσεν ἐπὶ τὸν τράχηλον αὐτοῦ, καὶ κατεφίλησεν αὐτόν. 21 Εἶπεν δὲ *⸉αὐτῷ ὁ υἱός,⸊ Πάτερ, ἥμαρτον εἰς τὸν οὐρανὸν καὶ ἐνώπιόν σου, *⸋καὶ⸌ οὐκέτι εἰμὶ ἄξιος κληθῆναι υἱός σου. *⸆ 22 Εἶπεν δὲ ὁ πατὴρ πρὸς τοὺς δούλους αὐτοῦ, *⸆ Ἐξενέγκατε *⸋τὴν⸌ στολὴν τὴν πρώτην καὶ ἐνδύσατε αὐτόν, καὶ δότε δακτύλιον εἰς τὴν χεῖρα αὐτοῦ, καὶ ὑποδήματα εἰς τοὺς πόδας· 23 καὶ *⸂ἐνέγκαντες⸃ τὸν μόσχον τὸν σιτευτὸν θύσατε, καὶ φαγόντες εὐφρανθῶμεν· 24 ὅτι οὗτος ὁ υἱός μου νεκρὸς ἦν, καὶ ἀνέζησεν· *⸋καὶ⸌ *⸉ἀπολωλὼς ἦν,⸊ καὶ εὑρέθη. Καὶ ἤρξαντο εὐφραίνεσθαι. 25 Ἦν δὲ ὁ υἱὸς αὐτοῦ ὁ πρεσβύτερος ἐν ἀγρῷ· καὶ ὡς ἐρχόμενος ἤγγισεν τῇ οἰκίᾳ, ἤκουσεν συμφωνίας καὶ χορῶν. 26 Καὶ προσκαλεσάμενος ἕνα τῶν παίδων, *⸆ ἐπυνθάνετο τί *⸆2 εἴη ταῦτα. 27 Ὁ δὲ εἶπεν αὐτῷ ὅτι Ὁ ἀδελφός σου ἥκει· καὶ ἔθυσεν ὁ πατήρ σου τὸν μόσχον τὸν σιτευτόν, ὅτι ὑγιαίνοντα αὐτὸν ἀπέλαβεν. 28 Ὠργίσθη δέ, καὶ οὐκ ἤθελεν εἰσελθεῖν· ὁ *⸂οὖν⸃ πατὴρ αὐτοῦ ἐξελθὼν παρεκάλει αὐτόν. 29 Ὁ δὲ ἀποκριθεὶς εἶπεν τῷ πατρί, *⸆ Ἰδού, τοσαῦτα ἔτη δουλεύω σοι, καὶ οὐδέποτε ἐντολήν σου παρῆλθον, καὶ ἐμοὶ οὐδέποτε ἔδωκας ἔριφον, ἵνα μετὰ τῶν φίλων μου εὐφρανθῶ. 30 Ὅτε δὲ ὁ υἱός σου οὗτος ὁ καταφαγών σου τὸν βίον μετὰ *⸆ πορνῶν ἦλθεν, ἔθυσας αὐτῷ *⸂τὸν μόσχον τὸν σιτευτόν.⸃ 31 Ὁ δὲ εἶπεν αὐτῷ, Τέκνον, σὺ πάντοτε μετ᾽ ἐμοῦ εἶ, καὶ πάντα τὰ ἐμὰ σά ἐστιν. 32 Εὐφρανθῆναι δὲ καὶ χαρῆναι ἔδει· ὅτι ὁ ἀδελφός σου οὗτος *⸂νεκρὸς ἦν, καὶ *⸂2ἀνέζησεν·⸃ καὶ ἀπολωλὼς ἦν,⸃ καὶ εὑρέθη.

16

1 Ἔλεγεν δὲ καὶ πρὸς τοὺς μαθητὰς *⸋αὐτοῦ,⸌ Ἄνθρωπός τις ἦν πλούσιος, ὃς εἶχεν οἰκονόμον· καὶ οὗτος διεβλήθη αὐτῷ ὡς διασκορπίζων τὰ ὑπάρχοντα αὐτοῦ. 2 Καὶ φωνήσας αὐτὸν εἶπεν αὐτῷ, Τί τοῦτο ἀκούω περὶ σοῦ; Ἀπόδος τὸν λόγον τῆς οἰκονομίας σου· οὐ γὰρ *⸂δυνήσῃ⸃ ἔτι οἰκονομεῖν. 3 Εἶπεν δὲ ἐν ἑαυτῷ ὁ οἰκονόμος, Τί ποιήσω, ὅτι ὁ κύριός μου ἀφαιρεῖται τὴν οἰκονομίαν ἀπ᾽ ἐμοῦ; Σκάπτειν οὐκ ἰσχύω, ἐπαιτεῖν αἰσχύνομαι. 4 Ἔγνων τί ποιήσω, ἵνα, ὅταν μετασταθῶ *⸆ τῆς οἰκονομίας, δέξωνταί με εἰς τοὺς οἴκους *⸂αὐτῶν.⸃ 5 Καὶ προσκαλεσάμενος ἕνα ἕκαστον τῶν χρεωφειλετῶν τοῦ κυρίου ἑαυτοῦ, ἔλεγεν τῷ πρώτῳ, Πόσον ὀφείλεις τῷ κυρίῳ μου; 6  *⸂Ὁ δὲ εἶπεν, Ἑκατὸν βάτους ἐλαίου. Καὶ⸃ εἶπεν αὐτῷ, Δέξαι σου *⸂2τὸ γράμμα,⸃ καὶ καθίσας ταχέως γράψον πεντήκοντα. 7 Ἔπειτα ἑτέρῳ εἶπεν, Σὺ δὲ πόσον ὀφείλεις; Ὁ δὲ εἶπεν, Ἑκατὸν κόρους σίτου. *⸋Καὶ⸌ λέγει αὐτῷ, Δέξαι σου *⸂τὸ γράμμα,⸃ καὶ γράψον ὀγδοήκοντα. 8 Καὶ ἐπῄνεσεν ὁ κύριος τὸν οἰκονόμον τῆς ἀδικίας ὅτι φρονίμως ἐποίησεν· ὅτι οἱ υἱοὶ τοῦ αἰῶνος τούτου φρονιμώτεροι ὑπὲρ τοὺς υἱοὺς τοῦ φωτὸς εἰς τὴν γενεὰν τὴν ἑαυτῶν εἰσίν. 9 Κἀγὼ ὑμῖν λέγω, *⸉Ποιήσατε ἑαυτοῖς⸊ φίλους ἐκ τοῦ μαμωνᾶ τῆς ἀδικίας, ἵνα, ὅταν *⸂ἐκλίπητε,⸃ δέξωνται ὑμᾶς εἰς τὰς αἰωνίους σκηνάς. 10 Ὁ πιστὸς ἐν ἐλαχίστῳ καὶ ἐν πολλῷ πιστός ἐστιν, καὶ ὁ ἐν ἐλαχίστῳ ἄδικος καὶ ἐν πολλῷ ἄδικός ἐστιν. 11 Εἰ οὖν ἐν τῷ ἀδίκῳ μαμωνᾷ πιστοὶ οὐκ ἐγένεσθε, τὸ ἀληθινὸν τίς ὑμῖν πιστεύσει; 12 Καὶ εἰ ἐν τῷ ἀλλοτρίῳ πιστοὶ οὐκ ἐγένεσθε, τὸ *⸂ὑμέτερον⸃ τίς *⸉ὑμῖν δώσει;⸊ 13 Οὐδεὶς οἰκέτης δύναται δυσὶν κυρίοις δουλεύειν· ἢ γὰρ τὸν ἕνα μισήσει, καὶ τὸν ἕτερον ἀγαπήσει· ἢ ἑνὸς ἀνθέξεται, καὶ τοῦ ἑτέρου καταφρονήσει. Οὐ δύνασθε θεῷ δουλεύειν καὶ μαμωνᾷ.

14 Ἤκουον δὲ ταῦτα πάντα *⸋καὶ⸌ οἱ Φαρισαῖοι φιλάργυροι ὑπάρχοντες, καὶ ἐξεμυκτήριζον αὐτόν. 15 Καὶ εἶπεν αὐτοῖς, Ὑμεῖς ἐστε οἱ δικαιοῦντες ἑαυτοὺς ἐνώπιον τῶν ἀνθρώπων, ὁ δὲ θεὸς γινώσκει τὰς καρδίας ὑμῶν· ὅτι τὸ ἐν ἀνθρώποις ὑψηλὸν βδέλυγμα ἐνώπιον τοῦ θεοῦ. *⸆ 16 Ὁ νόμος καὶ οἱ προφῆται *⸂ἕως⸃ Ἰωάννου· ἀπὸ τότε ἡ βασιλεία τοῦ θεοῦ εὐαγγελίζεται, καὶ πᾶς εἰς αὐτὴν βιάζεται. 17 Εὐκοπώτερον δέ ἐστιν τὸν οὐρανὸν καὶ τὴν γῆν παρελθεῖν, ἢ τοῦ νόμου μίαν κεραίαν πεσεῖν. 18  *⸂Πᾶς ὁ ἀπολύων τὴν γυναῖκα αὐτοῦ καὶ γαμῶν ἑτέραν μοιχεύει· καὶ πᾶς ὁ ἀπολελυμένην⸃ ἀπὸ ἀνδρὸς γαμῶν μοιχεύει.

19 Ἄνθρωπος δέ τις ἦν πλούσιος, καὶ ἐνεδιδύσκετο πορφύραν καὶ βύσσον, εὐφραινόμενος καθ᾽ ἡμέραν λαμπρῶς. 20 Πτωχὸς δέ τις *⸋ἦν⸌ ὀνόματι Λάζαρος, *⸋2ὃς⸌ ἐβέβλητο πρὸς τὸν πυλῶνα αὐτοῦ ἡλκωμένος 21 καὶ ἐπιθυμῶν χορτασθῆναι ἀπὸ *⸋τῶν ψιχίων⸌ τῶν πιπτόντων ἀπὸ τῆς τραπέζης τοῦ πλουσίου· ἀλλὰ καὶ οἱ κύνες ἐρχόμενοι *⸂ἀπέλειχον⸃ τὰ ἕλκη αὐτοῦ. 22 Ἐγένετο δὲ ἀποθανεῖν τὸν πτωχόν, καὶ ἀπενεχθῆναι αὐτὸν ὑπὸ τῶν ἀγγέλων εἰς τὸν κόλπον *⸆ Ἀβραάμ· ἀπέθανεν δὲ καὶ ὁ πλούσιος, καὶ ἐτάφη. 23 Καὶ ἐν τῷ ᾍδῃ ἐπάρας τοὺς ὀφθαλμοὺς αὐτοῦ, ὑπάρχων ἐν βασάνοις, ὁρᾷ *⸋τὸν⸌ Ἀβραὰμ ἀπὸ μακρόθεν, καὶ Λάζαρον ἐν τοῖς κόλποις αὐτοῦ. 24 Καὶ αὐτὸς φωνήσας εἶπεν, Πάτερ Ἀβραάμ, ἐλέησόν με, καὶ πέμψον Λάζαρον, ἵνα βάψῃ τὸ ἄκρον τοῦ δακτύλου αὐτοῦ ὕδατος, καὶ καταψύξῃ τὴν γλῶσσάν μου· ὅτι ὀδυνῶμαι ἐν τῇ φλογὶ ταύτῃ. 25 Εἶπεν δὲ Ἀβραάμ, Τέκνον, μνήσθητι ὅτι ἀπέλαβες *⸋σὺ⸌ τὰ ἀγαθά σου ἐν τῇ ζωῇ σου, καὶ Λάζαρος ὁμοίως τὰ κακά· νῦν δὲ *⸂ὧδε⸃ παρακαλεῖται, σὺ δὲ ὀδυνᾶσαι. 26 Καὶ *⸂ἐπὶ⸃ πᾶσιν τούτοις, μεταξὺ ἡμῶν καὶ ὑμῶν χάσμα μέγα ἐστήρικται, ὅπως οἱ θέλοντες διαβῆναι *⸂2ἔνθεν⸃ πρὸς ὑμᾶς μὴ δύνωνται, μηδὲ *⸋οἱ⸌ ἐκεῖθεν πρὸς ἡμᾶς διαπερῶσιν. 27 Εἶπεν δέ, Ἐρωτῶ *⸉οὖν σε,⸊ πάτερ, ἵνα πέμψῃς αὐτὸν εἰς τὸν οἶκον τοῦ πατρός μου, 28 ἔχω γὰρ πέντε ἀδελφούς, ὅπως διαμαρτύρηται αὐτοῖς, ἵνα μὴ καὶ αὐτοὶ ἔλθωσιν εἰς τὸν τόπον τοῦτον τῆς βασάνου. 29 Λέγει *⸆ *⸋αὐτῷ⸌ Ἀβραάμ, Ἔχουσιν Μωσέα καὶ τοὺς προφήτας· ἀκουσάτωσαν αὐτῶν. 30 Ὁ δὲ εἶπεν, Οὐχί, πάτερ Ἀβραάμ· ἀλλ᾽ ἐάν τις ἀπὸ νεκρῶν πορευθῇ πρὸς αὐτούς, μετανοήσουσιν. 31 Εἶπεν δὲ αὐτῷ, Εἰ Μωσέως καὶ τῶν προφητῶν οὐκ ἀκούουσιν, οὐδέ, ἐάν τις ἐκ νεκρῶν ἀναστῇ, πεισθήσονται.

17

1 Εἶπεν δὲ πρὸς τοὺς μαθητάς, *⸆ Ἀνένδεκτόν ἐστιν τοῦ *⸉μὴ ἐλθεῖν τὰ σκάνδαλα·⸊ *⸂οὐαὶ δὲ⸃ δι᾽ οὗ ἔρχεται. 2 Λυσιτελεῖ αὐτῷ εἰ *⸂μύλος ὀνικὸς⸃ περίκειται περὶ τὸν τράχηλον αὐτοῦ, καὶ ἔρριπται εἰς τὴν θάλασσαν, ἢ ἵνα σκανδαλίσῃ *⸉ἕνα τῶν μικρῶν τούτων.⸊ 3 Προσέχετε ἑαυτοῖς. Ἐὰν *⸋δὲ⸌ ἁμάρτῃ *⸋2εἰς σὲ⸌ ὁ ἀδελφός σου, ἐπιτίμησον αὐτῷ· καὶ ἐὰν μετανοήσῃ, ἄφες αὐτῷ. 4 Καὶ ἐὰν ἑπτάκις τῆς ἡμέρας *⸂ἁμάρτῃ⸃ εἰς σέ, καὶ ἑπτάκις *⸋τῆς ἡμέρας⸌ ἐπιστρέψῃ, *⸆ λέγων, Μετανοῶ, ἀφήσεις αὐτῷ.

5 Καὶ εἶπον οἱ ἀπόστολοι τῷ κυρίῳ, Πρόσθες ἡμῖν πίστιν. 6 Εἶπεν δὲ ὁ κύριος, Εἰ *⸂ἔχετε⸃ πίστιν ὡς κόκκον σινάπεως, ἐλέγετε ἂν τῇ συκαμίνῳ ταύτῃ, Ἐκριζώθητι, καὶ φυτεύθητι ἐν τῇ θαλάσσῃ· καὶ ὑπήκουσεν ἂν ὑμῖν. 7 Τίς δὲ ἐξ ὑμῶν δοῦλον ἔχων ἀροτριῶντα ἢ ποιμαίνοντα, ὃς εἰσελθόντι ἐκ τοῦ ἀγροῦ ἐρεῖ *⸆ εὐθέως, Παρελθὼν *⸂ἀνάπεσε·⸃ 8 ἀλλ᾽ οὐχὶ ἐρεῖ αὐτῷ, Ἑτοίμασον τί δειπνήσω, καὶ περιζωσάμενος διακόνει μοι, ἕως φάγω καὶ πίω· καὶ μετὰ ταῦτα φάγεσαι καὶ πίεσαι σύ; 9 Μὴ *⸉χάριν ἔχει⸊ τῷ δούλῳ *⸋ἐκείνῳ⸌ ὅτι ἐποίησεν τὰ διαταχθέντα; *⸆ *⸋2Οὐ δοκῶ.⸌ 10 Οὕτως καὶ ὑμεῖς, ὅταν ποιήσητε πάντα τὰ διαταχθέντα ὑμῖν, λέγετε ὅτι Δοῦλοι ἀχρεῖοί ἐσμεν· *⸋ὅτι⸌ ὃ *⸂ὀφείλομεν⸃ ποιῆσαι πεποιήκαμεν.

11 Καὶ ἐγένετο ἐν τῷ πορεύεσθαι *⸋αὐτὸν⸌ εἰς Ἱερουσαλήμ, καὶ αὐτὸς διήρχετο διὰ *⸂μέσου⸃ Σαμαρείας καὶ Γαλιλαίας. 12 Καὶ εἰσερχομένου αὐτοῦ εἴς τινα κώμην, ἀπήντησαν *⸋αὐτῷ⸌ δέκα λεπροὶ ἄνδρες, οἳ *⸂ἔστησαν⸃ πόρρωθεν· 13 καὶ αὐτοὶ ἦραν φωνήν, λέγοντες, Ἰησοῦ, ἐπιστάτα, ἐλέησον ἡμᾶς. 14 Καὶ ἰδὼν εἶπεν αὐτοῖς, Πορευθέντες ἐπιδείξατε ἑαυτοὺς τοῖς ἱερεῦσιν. Καὶ ἐγένετο ἐν τῷ ὑπάγειν αὐτούς, ἐκαθαρίσθησαν. 15 Εἷς δὲ ἐξ αὐτῶν, ἰδὼν ὅτι ἰάθη, ὑπέστρεψεν, μετὰ φωνῆς μεγάλης δοξάζων τὸν θεόν· 16 καὶ ἔπεσεν ἐπὶ πρόσωπον παρὰ τοὺς πόδας αὐτοῦ, εὐχαριστῶν αὐτῷ· καὶ αὐτὸς ἦν Σαμαρείτης. 17 Ἀποκριθεὶς δὲ ὁ Ἰησοῦς εἶπεν, *⸂Οὐχὶ⸃ οἱ δέκα ἐκαθαρίσθησαν; Οἱ δὲ ἐννέα ποῦ; 18 Οὐχ εὑρέθησαν ὑποστρέψαντες δοῦναι δόξαν τῷ θεῷ, εἰ μὴ ὁ ἀλλογενὴς οὗτος; 19 Καὶ εἶπεν αὐτῷ, Ἀναστὰς πορεύου· ἡ πίστις σου σέσωκέν σε.

20 Ἐπερωτηθεὶς δὲ ὑπὸ τῶν Φαρισαίων, πότε ἔρχεται ἡ βασιλεία τοῦ θεοῦ, ἀπεκρίθη αὐτοῖς καὶ εἶπεν, Οὐκ ἔρχεται ἡ βασιλεία τοῦ θεοῦ μετὰ παρατηρήσεως· 21 οὐδὲ ἐροῦσιν, *⸂Ἰδοὺ ὧδε, ἤ, Ἰδοὺ ἐκεῖ.⸃ Ἰδοὺ γάρ, ἡ βασιλεία τοῦ θεοῦ ἐντὸς ὑμῶν ἐστίν.

22 Εἶπεν δὲ πρὸς τοὺς μαθητάς, Ἐλεύσονται ἡμέραι ὅτε ἐπιθυμήσετε μίαν τῶν ἡμερῶν τοῦ υἱοῦ τοῦ ἀνθρώπου ἰδεῖν, καὶ οὐκ ὄψεσθε. 23 Καὶ ἐροῦσιν ὑμῖν, *⸂Ἰδοὺ ὧδε, ἤ, Ἰδοὺ ἐκεῖ·⸃ μὴ ἀπέλθητε, μηδὲ διώξητε. 24 Ὥσπερ γὰρ ἡ ἀστραπὴ *⸋ἡ⸌ ἀστράπτουσα ἐκ τῆς *⸂ὑπ᾽⸃ οὐρανὸν εἰς τὴν ὑπ᾽ οὐρανὸν λάμπει, οὕτως ἔσται *⸆ ὁ υἱὸς τοῦ ἀνθρώπου *⸋2ἐν τῇ ἡμέρᾳ αὐτοῦ.⸌ 25 Πρῶτον δὲ δεῖ αὐτὸν πολλὰ παθεῖν καὶ ἀποδοκιμασθῆναι ἀπὸ τῆς γενεᾶς ταύτης. 26 Καὶ καθὼς ἐγένετο ἐν ταῖς ἡμέραις *⸆ Νῶε, οὕτως ἔσται καὶ ἐν ταῖς ἡμέραις τοῦ υἱοῦ τοῦ ἀνθρώπου. 27 Ἤσθιον, ἔπινον, ἐγάμουν, *⸂ἐξεγαμίζοντο,⸃ ἄχρι ἧς ἡμέρας εἰσῆλθεν Νῶε εἰς τὴν κιβωτόν, καὶ ἦλθεν ὁ κατακλυσμός, καὶ ἀπώλεσεν *⸂2ἅπαντας.⸃ 28 Ὁμοίως *⸂καὶ ὡς⸃ ἐγένετο ἐν ταῖς ἡμέραις Λώτ· ἤσθιον, ἔπινον, ἠγόραζον, ἐπώλουν, ἐφύτευον, ᾠκοδόμουν· 29 ᾗ δὲ ἡμέρᾳ ἐξῆλθεν Λὼτ ἀπὸ Σοδόμων, ἔβρεξεν πῦρ καὶ θεῖον ἀπ᾽ οὐρανοῦ, καὶ ἀπώλεσεν *⸂ἅπαντας·⸃ 30 κατὰ *⸂ταῦτα⸃ ἔσται ᾗ ἡμέρᾳ ὁ υἱὸς τοῦ ἀνθρώπου ἀποκαλύπτεται. 31 Ἐν ἐκείνῃ τῇ ἡμέρᾳ, ὃς ἔσται ἐπὶ τοῦ δώματος, καὶ τὰ σκεύη αὐτοῦ ἐν τῇ οἰκίᾳ, μὴ καταβάτω ἆραι αὐτά· καὶ ὁ ἐν *⸋τῷ⸌ ἀγρῷ ὁμοίως μὴ ἐπιστρεψάτω εἰς τὰ ὀπίσω. 32 Μνημονεύετε τῆς γυναικὸς Λώτ. 33 Ὃς ἐὰν ζητήσῃ τὴν ψυχὴν αὐτοῦ *⸂σῶσαι⸃ ἀπολέσει αὐτήν· *⸂2καὶ ὃς ἐὰν⸃ *⸂3ἀπολέσῃ⸃ *⸋αὐτὴν⸌ ζῳογονήσει αὐτήν. 34 Λέγω ὑμῖν, ταύτῃ τῇ νυκτὶ *⸉ἔσονται δύο⸊ ἐπὶ κλίνης μιᾶς· *⸂εἷς παραληφθήσεται, καὶ ὁ ἕτερος⸃ ἀφεθήσεται. 35  *⸉Δύο ἔσονται⸊ ἀλήθουσαι ἐπὶ τὸ αὐτό· *⸂μία παραληφθήσεται, *⸂2καὶ ἡ⸃ ἑτέρα⸃ ἀφεθήσεται. 36  *⸆ 37 Καὶ ἀποκριθέντες λέγουσιν αὐτῷ, Ποῦ, κύριε; Ὁ δὲ εἶπεν αὐτοῖς, Ὅπου τὸ σῶμα, ἐκεῖ *⸂συναχθήσονται οἱ ἀετοί.⸃

18

1 Ἔλεγεν δὲ *⸋καὶ⸌ παραβολὴν αὐτοῖς πρὸς τὸ δεῖν πάντοτε προσεύχεσθαι, *⸆ καὶ μὴ ἐκκακεῖν, 2 λέγων, Κριτής τις ἦν ἔν τινι πόλει, τὸν θεὸν μὴ φοβούμενος, καὶ ἄνθρωπον μὴ ἐντρεπόμενος· 3 χήρα δὲ ἦν ἐν τῇ πόλει ἐκείνῃ, καὶ ἤρχετο πρὸς αὐτόν, λέγουσα, Ἐκδίκησόν με ἀπὸ τοῦ ἀντιδίκου μου. 4 Καὶ οὐκ *⸂ἠθέλησεν⸃ ἐπὶ χρόνον· μετὰ *⸉δὲ ταῦτα⸊ εἶπεν ἐν ἑαυτῷ, Εἰ καὶ τὸν θεὸν οὐ φοβοῦμαι, *⸂2καὶ ἄνθρωπον οὐκ⸃ ἐντρέπομαι· 5 διά γε τὸ παρέχειν μοι κόπον τὴν χήραν ταύτην, ἐκδικήσω αὐτήν, ἵνα μὴ εἰς τέλος ἐρχομένη ὑποπιάζῃ με. 6 Εἶπεν δὲ ὁ κύριος, Ἀκούσατε τί ὁ κριτὴς τῆς ἀδικίας λέγει. 7 Ὁ δὲ θεὸς οὐ μὴ *⸂ποιήσῃ⸃ τὴν ἐκδίκησιν τῶν ἐκλεκτῶν αὐτοῦ τῶν βοώντων *⸂2πρὸς αὐτὸν⸃ ἡμέρας καὶ νυκτός, καὶ *⸂3μακροθυμῶν⸃ ἐπ᾽ αὐτοῖς; 8 Λέγω ὑμῖν ὅτι ποιήσει τὴν ἐκδίκησιν αὐτῶν ἐν τάχει. Πλὴν ὁ υἱὸς τοῦ ἀνθρώπου ἐλθὼν ἆρα εὑρήσει τὴν πίστιν ἐπὶ τῆς γῆς;

9 Εἶπεν δὲ *⸆ πρός τινας τοὺς πεποιθότας ἐφ᾽ ἑαυτοῖς ὅτι εἰσὶν δίκαιοι, καὶ ἐξουθενοῦντας τοὺς λοιπούς, τὴν παραβολὴν ταύτην· 10 Ἄνθρωποι δύο ἀνέβησαν εἰς τὸ ἱερὸν προσεύξασθαι· *⸂ὁ εἷς Φαρισαῖος, καὶ ὁ ἕτερος⸃ τελώνης. 11 Ὁ Φαρισαῖος σταθεὶς *⸉πρὸς ἑαυτὸν ταῦτα⸊ προσηύχετο, Ὁ θεός, εὐχαριστῶ σοι ὅτι οὐκ εἰμὶ *⸂ὥσπερ⸃ οἱ λοιποὶ τῶν ἀνθρώπων, ἅρπαγες, ἄδικοι, μοιχοί, ἢ καὶ ὡς οὗτος ὁ τελώνης. 12 Νηστεύω δὶς τοῦ σαββάτου, ἀποδεκατῶ πάντα ὅσα κτῶμαι. 13  *⸂Καὶ ὁ⸃ τελώνης μακρόθεν ἑστὼς οὐκ ἤθελεν οὐδὲ τοὺς ὀφθαλμοὺς *⸉εἰς τὸν οὐρανὸν ἐπᾶραι,⸊ ἀλλ᾽ ἔτυπτεν *⸋εἰς⸌ τὸ στῆθος *⸂2αὐτοῦ,⸃ λέγων, Ὁ θεός, ἱλάσθητί μοι τῷ ἁμαρτωλῷ. 14 Λέγω ὑμῖν, κατέβη οὗτος δεδικαιωμένος εἰς τὸν οἶκον αὐτοῦ *⸂ἢ γὰρ ἐκεῖνος·⸃ ὅτι πᾶς ὁ ὑψῶν ἑαυτὸν ταπεινωθήσεται, ὁ δὲ ταπεινῶν ἑαυτὸν ὑψωθήσεται.

15 Προσέφερον δὲ αὐτῷ καὶ τὰ βρέφη, ἵνα αὐτῶν ἅπτηται· ἰδόντες δὲ οἱ μαθηταὶ *⸂ἐπετίμησαν⸃ αὐτοῖς. 16 Ὁ δὲ Ἰησοῦς *⸂προσκαλεσάμενος αὐτὰ εἶπεν,⸃ Ἄφετε τὰ παιδία ἔρχεσθαι πρός με, καὶ μὴ κωλύετε αὐτά· τῶν γὰρ τοιούτων ἐστὶν ἡ βασιλεία τοῦ θεοῦ. 17 Ἀμὴν λέγω ὑμῖν, ὃς *⸂ἐὰν⸃ μὴ δέξηται τὴν βασιλείαν τοῦ θεοῦ ὡς παιδίον, οὐ μὴ εἰσέλθῃ εἰς αὐτήν.

18 Καὶ ἐπηρώτησέν τις αὐτὸν ἄρχων, λέγων, Διδάσκαλε ἀγαθέ, τί ποιήσας ζωὴν αἰώνιον κληρονομήσω; 19 Εἶπεν δὲ αὐτῷ ὁ Ἰησοῦς, Τί με λέγεις ἀγαθόν; Οὐδεὶς ἀγαθός, εἰ μὴ εἷς, ὁ θεός. 20 Τὰς ἐντολὰς οἶδας, Μὴ μοιχεύσῃς, μὴ φονεύσῃς, μὴ κλέψῃς, μὴ ψευδομαρτυρήσῃς, τίμα *⸂τὸν πατέρα σου καὶ τὴν μητέρα σου.⸃ 21 Ὁ δὲ εἶπεν, Ταῦτα πάντα *⸂ἐφυλαξάμην⸃ ἐκ νεότητός *⸋μου.⸌ 22 Ἀκούσας δὲ *⸋ταῦτα⸌ ὁ Ἰησοῦς εἶπεν αὐτῷ, Ἔτι ἕν σοι λείπει· πάντα ὅσα ἔχεις πώλησον, καὶ διάδος πτωχοῖς, καὶ ἕξεις θησαυρὸν ἐν *⸂οὐρανῷ·⸃ καὶ δεῦρο, ἀκολούθει μοι. 23 Ὁ δὲ ἀκούσας ταῦτα περίλυπος *⸂ἐγένετο·⸃ ἦν γὰρ πλούσιος σφόδρα. 24 Ἰδὼν δὲ αὐτὸν ὁ Ἰησοῦς *⸋περίλυπον γενόμενον⸌ εἶπεν, Πῶς δυσκόλως οἱ τὰ χρήματα ἔχοντες *⸂εἰσελεύσονται εἰς τὴν βασιλείαν τοῦ θεοῦ.⸃ 25 Εὐκοπώτερον γάρ ἐστιν κάμηλον διὰ *⸂τρυμαλιᾶς ῥαφίδος⸃ εἰσελθεῖν, ἢ πλούσιον εἰς τὴν βασιλείαν τοῦ θεοῦ εἰσελθεῖν. 26 Εἶπον δὲ οἱ ἀκούσαντες, Καὶ τίς δύναται σωθῆναι; 27 Ὁ δὲ εἶπεν, Τὰ ἀδύνατα παρὰ ἀνθρώποις δυνατά *⸉ἐστιν παρὰ τῷ θεῷ.⸊ 28 Εἶπεν δὲ *⸆ Πέτρος, Ἰδού, ἡμεῖς *⸂ἀφήκαμεν πάντα, καὶ⸃ ἠκολουθήσαμέν σοι. 29 Ὁ δὲ εἶπεν αὐτοῖς, Ἀμὴν λέγω ὑμῖν ὅτι οὐδείς ἐστιν ὃς ἀφῆκεν οἰκίαν, *⸉ἢ γονεῖς, ἢ ἀδελφούς, ἢ γυναῖκα,⸊ ἢ τέκνα, ἕνεκεν τῆς βασιλείας τοῦ θεοῦ, 30 ὃς *⸂οὐ⸃ μὴ *⸂2ἀπολάβῃ⸃ πολλαπλασίονα ἐν τῷ καιρῷ τούτῳ, καὶ ἐν τῷ αἰῶνι τῷ ἐρχομένῳ ζωὴν αἰώνιον.

31 Παραλαβὼν δὲ τοὺς δώδεκα, εἶπεν πρὸς αὐτούς, Ἰδού, ἀναβαίνομεν εἰς Ἱεροσόλυμα, καὶ τελεσθήσεται πάντα τὰ γεγραμμένα διὰ τῶν προφητῶν τῷ υἱῷ τοῦ ἀνθρώπου. 32 Παραδοθήσεται γὰρ τοῖς ἔθνεσιν, καὶ ἐμπαιχθήσεται, καὶ ὑβρισθήσεται, καὶ ἐμπτυσθήσεται, 33 καὶ μαστιγώσαντες ἀποκτενοῦσιν αὐτόν· καὶ τῇ ἡμέρᾳ τῇ τρίτῃ ἀναστήσεται. 34 Καὶ αὐτοὶ οὐδὲν τούτων συνῆκαν, καὶ ἦν τὸ ῥῆμα τοῦτο κεκρυμμένον ἀπ᾽ αὐτῶν, καὶ οὐκ ἐγίνωσκον τὰ λεγόμενα.

35 Ἐγένετο δὲ ἐν τῷ ἐγγίζειν αὐτὸν εἰς Ἰεριχώ, τυφλός τις ἐκάθητο παρὰ τὴν ὁδὸν *⸂προσαιτῶν·⸃ 36 ἀκούσας δὲ ὄχλου διαπορευομένου, ἐπυνθάνετο τί *⸆ εἴη τοῦτο. 37 Ἀπήγγειλαν δὲ αὐτῷ ὅτι Ἰησοῦς ὁ Ναζωραῖος παρέρχεται. 38 Καὶ ἐβόησεν, λέγων, Ἰησοῦ, υἱὲ Δαυίδ, ἐλέησόν με. 39 Καὶ οἱ προάγοντες ἐπετίμων αὐτῷ ἵνα *⸂σιωπήσῃ·⸃ αὐτὸς δὲ πολλῷ μᾶλλον ἔκραζεν, Υἱὲ Δαυίδ, ἐλέησόν με. 40 Σταθεὶς δὲ *⸋ὁ⸌ Ἰησοῦς ἐκέλευσεν αὐτὸν ἀχθῆναι πρὸς αὐτόν· ἐγγίσαντος δὲ αὐτοῦ ἐπηρώτησεν αὐτόν, 41  *⸋λέγων,⸌ Τί σοι θέλεις ποιήσω; Ὁ δὲ εἶπεν, Κύριε, ἵνα ἀναβλέψω. 42 Καὶ ὁ Ἰησοῦς εἶπεν αὐτῷ, Ἀνάβλεψον· ἡ πίστις σου σέσωκέν σε. 43 Καὶ παραχρῆμα ἀνέβλεψεν, καὶ ἠκολούθει αὐτῷ, δοξάζων τὸν θεόν· καὶ πᾶς ὁ λαὸς ἰδὼν ἔδωκεν αἶνον τῷ θεῷ.

19

1 Καὶ εἰσελθὼν διήρχετο τὴν Ἰεριχώ. 2 Καὶ ἰδού, ἀνὴρ ὀνόματι *⸋καλούμενος⸌ Ζακχαῖος, καὶ αὐτὸς ἦν ἀρχιτελώνης, καὶ *⸂οὗτος⸃ *⸋2ἦν⸌ πλούσιος. 3 Καὶ ἐζήτει ἰδεῖν τὸν Ἰησοῦν τίς ἐστιν, καὶ οὐκ ἠδύνατο ἀπὸ τοῦ ὄχλου, ὅτι τῇ ἡλικίᾳ μικρὸς ἦν. 4 Καὶ προδραμὼν *⸂ἔμπροσθεν⸃ ἀνέβη ἐπὶ συκομωρέαν ἵνα ἴδῃ αὐτόν· ὅτι *⸆ ἐκείνης ἔμελλεν διέρχεσθαι. 5 Καὶ ὡς ἦλθεν ἐπὶ τὸν τόπον, ἀναβλέψας ὁ Ἰησοῦς *⸋εἶδεν αὐτόν, καὶ⸌ εἶπεν πρὸς αὐτόν, Ζακχαῖε, σπεύσας κατάβηθι· σήμερον γὰρ ἐν τῷ οἴκῳ σου δεῖ με μεῖναι. 6 Καὶ σπεύσας κατέβη, καὶ ὑπεδέξατο αὐτὸν χαίρων. 7 Καὶ ἰδόντες *⸂πάντες⸃ διεγόγγυζον, λέγοντες ὅτι Παρὰ ἁμαρτωλῷ ἀνδρὶ εἰσῆλθεν καταλῦσαι. 8 Σταθεὶς δὲ Ζακχαῖος εἶπεν πρὸς τὸν κύριον, Ἰδού, τὰ ἡμίση *⸉τῶν ὑπαρχόντων μου,⸊ κύριε, *⸉2δίδωμι τοῖς πτωχοῖς·⸊ καὶ εἴ τινός τι ἐσυκοφάντησα, ἀποδίδωμι τετραπλοῦν. 9 Εἶπεν δὲ πρὸς αὐτὸν ὁ Ἰησοῦς ὅτι Σήμερον σωτηρία τῷ οἴκῳ τούτῳ ἐγένετο, καθότι καὶ αὐτὸς υἱὸς Ἀβραάμ ἐστιν. 10 Ἦλθεν γὰρ ὁ υἱὸς τοῦ ἀνθρώπου ζητῆσαι καὶ σῶσαι τὸ ἀπολωλός.

11 Ἀκουόντων δὲ αὐτῶν ταῦτα, προσθεὶς εἶπεν παραβολήν, διὰ τὸ ἐγγὺς *⸉αὐτὸν εἶναι Ἱερουσαλήμ,⸊ καὶ δοκεῖν αὐτοὺς ὅτι παραχρῆμα μέλλει ἡ βασιλεία τοῦ θεοῦ ἀναφαίνεσθαι. 12 Εἶπεν οὖν, Ἄνθρωπός τις εὐγενὴς ἐπορεύθη εἰς χώραν μακράν, λαβεῖν ἑαυτῷ βασιλείαν, καὶ ὑποστρέψαι. 13 Καλέσας δὲ δέκα δούλους ἑαυτοῦ, ἔδωκεν αὐτοῖς δέκα μνᾶς, καὶ εἶπεν πρὸς αὐτούς, *⸂Πραγματεύσασθε⸃ *⸂2ἕως⸃ ἔρχομαι. 14 Οἱ δὲ πολῖται αὐτοῦ ἐμίσουν αὐτόν, καὶ ἀπέστειλαν πρεσβείαν ὀπίσω αὐτοῦ, λέγοντες, Οὐ θέλομεν τοῦτον βασιλεῦσαι ἐφ᾽ ἡμᾶς. 15 Καὶ ἐγένετο ἐν τῷ ἐπανελθεῖν αὐτὸν λαβόντα τὴν βασιλείαν, *⸋καὶ⸌ εἶπεν φωνηθῆναι αὐτῷ τοὺς δούλους τούτους, οἷς *⸂ἔδωκεν⸃ τὸ ἀργύριον, ἵνα γνῷ *⸋2τίς⸌ τί *⸂2διεπραγματεύσατο.⸃ 16 Παρεγένετο δὲ ὁ πρῶτος, λέγων, Κύριε, ἡ μνᾶ σου *⸉προσειργάσατο δέκα⸊ μνᾶς. 17 Καὶ εἶπεν αὐτῷ, *⸂Εὖ,⸃ ἀγαθὲ δοῦλε· ὅτι ἐν ἐλαχίστῳ πιστὸς ἐγένου, ἴσθι ἐξουσίαν ἔχων ἐπάνω δέκα πόλεων. 18 Καὶ ἦλθεν ὁ δεύτερος, λέγων, *⸉Κύριε, ἡ μνᾶ σου⸊ ἐποίησεν πέντε μνᾶς. 19 Εἶπεν δὲ καὶ τούτῳ, Καὶ σὺ *⸉γίνου ἐπάνω⸊ πέντε πόλεων. 20 Καὶ *⸆ ἕτερος ἦλθεν, λέγων, Κύριε, ἰδού, ἡ μνᾶ σου, ἣν εἶχον ἀποκειμένην ἐν σουδαρίῳ· 21 ἐφοβούμην γάρ σε, ὅτι ἄνθρωπος αὐστηρὸς εἶ· αἴρεις ὃ οὐκ ἔθηκας, καὶ θερίζεις ὃ οὐκ ἔσπειρας. 22 Λέγει *⸋δὲ⸌ αὐτῷ, Ἐκ τοῦ στόματός σου κρινῶ σε, πονηρὲ δοῦλε. ᾜδεις ὅτι ἐγὼ ἄνθρωπος αὐστηρός εἰμι, αἴρων ὃ οὐκ ἔθηκα, καὶ θερίζων ὃ οὐκ ἔσπειρα· 23 καὶ διὰ τί οὐκ ἔδωκας *⸉τὸ ἀργύριόν μου⸊ ἐπὶ *⸆ τράπεζαν, καὶ ἐγὼ ἐλθὼν σὺν τόκῳ ἂν *⸉2ἔπραξα αὐτό;⸊ 24 Καὶ τοῖς παρεστῶσιν εἶπεν, Ἄρατε ἀπ᾽ αὐτοῦ τὴν μνᾶν, καὶ δότε τῷ τὰς δέκα μνᾶς ἔχοντι. 25 Καὶ εἶπον αὐτῷ, Κύριε, ἔχει δέκα μνᾶς. 26 Λέγω *⸋γὰρ⸌ ὑμῖν, ὅτι παντὶ τῷ ἔχοντι δοθήσεται· ἀπὸ δὲ τοῦ μὴ ἔχοντος, καὶ ὃ ἔχει ἀρθήσεται *⸋2ἀπ᾽ αὐτοῦ.⸌ 27 Πλὴν τοὺς ἐχθρούς μου *⸂ἐκείνους,⸃ τοὺς μὴ θελήσαντάς με βασιλεῦσαι ἐπ᾽ αὐτούς, ἀγάγετε ὧδε, καὶ κατασφάξατε *⸆ ἔμπροσθέν μου.

28 Καὶ εἰπὼν ταῦτα, ἐπορεύετο ἔμπροσθεν, ἀναβαίνων εἰς Ἱεροσόλυμα.

29 Καὶ ἐγένετο ὡς ἤγγισεν εἰς Βηθσφαγὴ καὶ Βηθανίαν πρὸς τὸ ὄρος τὸ καλούμενον Ἐλαιῶν, ἀπέστειλεν δύο τῶν μαθητῶν *⸋αὐτοῦ,⸌ 30  *⸂εἰπών,⸃ Ὑπάγετε εἰς τὴν κατέναντι κώμην· ἐν ᾗ εἰσπορευόμενοι εὑρήσετε πῶλον δεδεμένον, ἐφ᾽ ὃν οὐδεὶς πώποτε ἀνθρώπων ἐκάθισεν· *⸆ λύσαντες αὐτὸν ἀγάγετε. 31 Καὶ ἐάν τις ὑμᾶς ἐρωτᾷ, Διὰ τί λύετε; οὕτως ἐρεῖτε *⸋αὐτῷ⸌ ὅτι Ὁ κύριος αὐτοῦ χρείαν ἔχει. 32 Ἀπελθόντες δὲ οἱ ἀπεσταλμένοι εὗρον καθὼς εἶπεν αὐτοῖς. 33 Λυόντων δὲ αὐτῶν τὸν πῶλον, εἶπον οἱ κύριοι αὐτοῦ πρὸς αὐτούς, Τί λύετε τὸν πῶλον; 34 Οἱ δὲ εἶπον, *⸆ Ὁ κύριος αὐτοῦ χρείαν ἔχει. 35 Καὶ ἤγαγον αὐτὸν πρὸς τὸν Ἰησοῦν· καὶ ἐπιρρίψαντες *⸂ἑαυτῶν τὰ ἱμάτια ἐπὶ τὸν πῶλον, ἐπεβίβασαν τὸν Ἰησοῦν. 36 Πορευομένου δὲ αὐτοῦ, ὑπεστρώννυον τὰ ἱμάτια αὐτῶν⸃ ἐν τῇ ὁδῷ. 37 Ἐγγίζοντος δὲ αὐτοῦ ἤδη πρὸς τῇ καταβάσει τοῦ ὄρους τῶν Ἐλαιῶν, ἤρξαντο ἅπαν τὸ πλῆθος τῶν μαθητῶν χαίροντες αἰνεῖν τὸν θεὸν φωνῇ μεγάλῃ περὶ *⸂πασῶν⸃ ὧν εἶδον δυνάμεων, 38 λέγοντες, Εὐλογημένος ὁ ἐρχόμενος *⸆ βασιλεὺς ἐν ὀνόματι κυρίου· *⸉εἰρήνη ἐν οὐρανῷ,⸊ καὶ δόξα ἐν ὑψίστοις. 39 Καί τινες τῶν Φαρισαίων ἀπὸ τοῦ ὄχλου εἶπον πρὸς αὐτόν, Διδάσκαλε, ἐπιτίμησον τοῖς μαθηταῖς σου. 40 Καὶ ἀποκριθεὶς εἶπεν *⸋αὐτοῖς,⸌ Λέγω ὑμῖν *⸋2ὅτι,⸌ ἐὰν οὗτοι *⸂σιωπήσωσιν,⸃ οἱ λίθοι *⸂2κεκράξονται.⸃

41 Καὶ ὡς ἤγγισεν, ἰδὼν τὴν πόλιν, ἔκλαυσεν ἐπ᾽ *⸂αὐτῇ,⸃ 42 λέγων ὅτι Εἰ ἔγνως *⸂καὶ σύ, καί γε ἐν τῇ ἡμέρᾳ σου⸃ ταύτῃ, τὰ πρὸς εἰρήνην *⸋σου·⸌ νῦν δὲ ἐκρύβη ἀπὸ ὀφθαλμῶν σου. 43 Ὅτι ἥξουσιν ἡμέραι ἐπὶ σέ, καὶ *⸂περιβαλοῦσιν⸃ οἱ ἐχθροί σου χάρακά σοι, καὶ περικυκλώσουσίν σε, καὶ συνέξουσίν σε πάντοθεν, 44 καὶ ἐδαφιοῦσίν σε καὶ τὰ τέκνα σου ἐν σοί, καὶ οὐκ ἀφήσουσιν *⸂ἐν σοὶ λίθον ἐπὶ λίθῳ·⸃ ἀνθ᾽ ὧν οὐκ ἔγνως τὸν καιρὸν τῆς ἐπισκοπῆς σου.

45 Καὶ εἰσελθὼν εἰς τὸ ἱερόν, ἤρξατο ἐκβάλλειν τοὺς πωλοῦντας *⸋ἐν αὐτῷ καὶ ἀγοράζοντας,⸌ 46 λέγων αὐτοῖς, Γέγραπται, *⸂Ὁ οἶκός μου οἶκος προσευχῆς ἐστίν·⸃ ὑμεῖς δὲ αὐτὸν ἐποιήσατε σπήλαιον λῃστῶν. 47 Καὶ ἦν διδάσκων τὸ καθ᾽ ἡμέραν ἐν τῷ ἱερῷ· οἱ δὲ ἀρχιερεῖς καὶ οἱ γραμματεῖς ἐζήτουν αὐτὸν ἀπολέσαι, καὶ οἱ πρῶτοι τοῦ λαοῦ· 48 καὶ οὐχ εὕρισκον τὸ τί *⸂ποιήσωσιν,⸃ ὁ λαὸς γὰρ ἅπας ἐξεκρέματο αὐτοῦ ἀκούων.

20

1 Καὶ ἐγένετο ἐν μιᾷ τῶν ἡμερῶν *⸋ἐκείνων,⸌ διδάσκοντος αὐτοῦ τὸν λαὸν ἐν τῷ ἱερῷ καὶ εὐαγγελιζομένου, ἐπέστησαν οἱ *⸂ἱερεῖς⸃ καὶ οἱ γραμματεῖς σὺν τοῖς πρεσβυτέροις, 2 καὶ εἶπον *⸂πρὸς αὐτόν, λέγοντες,⸃ Εἰπὲ ἡμῖν, ἐν ποίᾳ ἐξουσίᾳ ταῦτα ποιεῖς, ἢ τίς ἐστιν ὁ δούς σοι τὴν ἐξουσίαν ταύτην; 3 Ἀποκριθεὶς δὲ εἶπεν πρὸς αὐτούς, Ἐρωτήσω ὑμᾶς κἀγὼ *⸋ἕνα⸌ λόγον, καὶ εἴπατέ μοι· 4 Τὸ βάπτισμα Ἰωάννου ἐξ οὐρανοῦ ἦν, ἢ ἐξ ἀνθρώπων; 5 Οἱ δὲ συνελογίσαντο πρὸς ἑαυτούς, λέγοντες ὅτι Ἐὰν εἴπωμεν, Ἐξ οὐρανοῦ, ἐρεῖ, Διὰ τί *⸆ οὐκ ἐπιστεύσατε αὐτῷ; 6 Ἐὰν δὲ εἴπωμεν, Ἐξ ἀνθρώπων, *⸂πᾶς ὁ λαὸς⸃ καταλιθάσει ἡμᾶς· πεπεισμένος γάρ ἐστιν Ἰωάννην προφήτην εἶναι. 7 Καὶ ἀπεκρίθησαν μὴ εἰδέναι πόθεν. 8 Καὶ ὁ Ἰησοῦς εἶπεν αὐτοῖς, Οὐδὲ ἐγὼ λέγω ὑμῖν ἐν ποίᾳ ἐξουσίᾳ ταῦτα ποιῶ.

9 Ἤρξατο δὲ πρὸς τὸν λαὸν λέγειν τὴν παραβολὴν ταύτην· Ἄνθρωπος *⸆ ἐφύτευσεν ἀμπελῶνα, καὶ ἐξέδοτο αὐτὸν γεωργοῖς, καὶ ἀπεδήμησεν χρόνους ἱκανούς· 10 καὶ *⸋ἐν⸌ καιρῷ ἀπέστειλεν πρὸς τοὺς γεωργοὺς δοῦλον, ἵνα ἀπὸ τοῦ καρποῦ τοῦ ἀμπελῶνος *⸂δῶσιν⸃ αὐτῷ· οἱ δὲ γεωργοὶ *⸉δείραντες αὐτὸν ἐξαπέστειλαν⸊ κενόν. 11 Καὶ προσέθετο *⸉πέμψαι ἕτερον δοῦλον· οἱ δὲ κἀκεῖνον δείραντες καὶ ἀτιμάσαντες ἐξαπέστειλαν κενόν. 12 Καὶ προσέθετο πέμψαι τρίτον·⸊ οἱ δὲ καὶ τοῦτον τραυματίσαντες ἐξέβαλον. 13 Εἶπεν δὲ ὁ κύριος τοῦ ἀμπελῶνος, Τί ποιήσω; Πέμψω τὸν υἱόν μου τὸν ἀγαπητόν· ἴσως τοῦτον *⸋ἰδόντες⸌ ἐντραπήσονται. 14 Ἰδόντες δὲ αὐτὸν οἱ γεωργοὶ διελογίζοντο πρὸς *⸂ἑαυτούς,⸃ λέγοντες, Οὗτός ἐστιν ὁ κληρονόμος· *⸋δεῦτε,⸌ ἀποκτείνωμεν αὐτόν, ἵνα ἡμῶν γένηται ἡ κληρονομία. 15 Καὶ ἐκβαλόντες *⸋αὐτὸν⸌ ἔξω τοῦ ἀμπελῶνος, ἀπέκτειναν. Τί οὖν ποιήσει αὐτοῖς ὁ κύριος τοῦ ἀμπελῶνος; 16 Ἐλεύσεται καὶ ἀπολέσει τοὺς γεωργοὺς τούτους, καὶ δώσει τὸν ἀμπελῶνα ἄλλοις. Ἀκούσαντες δὲ εἶπον, Μὴ γένοιτο. 17 Ὁ δὲ ἐμβλέψας αὐτοῖς εἶπεν, Τί οὖν ἐστιν τὸ γεγραμμένον τοῦτο, Λίθον ὃν ἀπεδοκίμασαν οἱ οἰκοδομοῦντες, οὗτος ἐγενήθη εἰς κεφαλὴν γωνίας; 18 Πᾶς ὁ πεσὼν ἐπ᾽ ἐκεῖνον τὸν λίθον, συνθλασθήσεται· ἐφ᾽ ὃν δ᾽ ἂν πέσῃ, λικμήσει αὐτόν.

19 Καὶ ἐζήτησαν *⸉οἱ ἀρχιερεῖς καὶ οἱ γραμματεῖς⸊ ἐπιβαλεῖν ἐπ᾽ αὐτὸν τὰς χεῖρας ἐν αὐτῇ τῇ ὥρᾳ, καὶ ἐφοβήθησαν· *⸆ ἔγνωσαν γὰρ ὅτι πρὸς αὐτοὺς *⸉2τὴν παραβολὴν ταύτην εἶπεν.⸊ 20 Καὶ παρατηρήσαντες ἀπέστειλαν ἐγκαθέτους, ὑποκρινομένους ἑαυτοὺς δικαίους εἶναι, ἵνα ἐπιλάβωνται αὐτοῦ λόγου, *⸂εἰς τὸ⸃ παραδοῦναι αὐτὸν τῇ ἀρχῇ καὶ τῇ ἐξουσίᾳ τοῦ ἡγεμόνος. 21 Καὶ ἐπηρώτησαν αὐτόν, λέγοντες, Διδάσκαλε, οἴδαμεν ὅτι ὀρθῶς λέγεις καὶ διδάσκεις, καὶ οὐ λαμβάνεις πρόσωπον, ἀλλ᾽ ἐπ᾽ ἀληθείας τὴν ὁδὸν τοῦ θεοῦ διδάσκεις. 22 Ἔξεστιν *⸂ἡμῖν⸃ Καίσαρι φόρον δοῦναι, ἢ οὔ; 23 Κατανοήσας δὲ αὐτῶν τὴν πανουργίαν, εἶπεν πρὸς αὐτούς, *⸋Τί με πειράζετε;⸌ 24  *⸂Ἐπιδείξατέ⸃ μοι δηνάριον· τίνος ἔχει εἰκόνα καὶ ἐπιγραφήν; *⸂2Ἀποκριθέντες δὲ⸃ εἶπον, Καίσαρος. 25 Ὁ δὲ εἶπεν *⸂αὐτοῖς,⸃ *⸉Ἀπόδοτε τοίνυν⸊ τὰ Καίσαρος Καίσαρι, καὶ τὰ τοῦ θεοῦ τῷ θεῷ. 26 Καὶ οὐκ ἴσχυσαν ἐπιλαβέσθαι *⸋αὐτοῦ⸌ *⸆ ῥήματος ἐναντίον τοῦ λαοῦ· καὶ θαυμάσαντες ἐπὶ τῇ ἀποκρίσει αὐτοῦ, ἐσίγησαν.

27 Προσελθόντες δέ τινες τῶν Σαδδουκαίων, οἱ *⸂ἀντιλέγοντες⸃ ἀνάστασιν μὴ εἶναι, ἐπηρώτησαν αὐτόν, 28 λέγοντες, Διδάσκαλε, Μωσῆς ἔγραψεν ἡμῖν, ἐάν τινος ἀδελφὸς ἀποθάνῃ ἔχων γυναῖκα, καὶ οὗτος ἄτεκνος *⸂ἀποθάνῃ,⸃ ἵνα *⸉λάβῃ ὁ ἀδελφὸς αὐτοῦ⸊ τὴν γυναῖκα, καὶ ἐξαναστήσῃ σπέρμα τῷ ἀδελφῷ αὐτοῦ. 29 Ἑπτὰ οὖν ἀδελφοὶ ἦσαν· καὶ ὁ πρῶτος λαβὼν γυναῖκα, ἀπέθανεν ἄτεκνος· 30  *⸂καὶ ἔλαβεν ὁ δεύτερος τὴν γυναῖκα, καὶ οὗτος ἀπέθανεν ἄτεκνος.⸃ 31 Καὶ ὁ τρίτος ἔλαβεν αὐτὴν *⸋ὡσαύτως.⸌ Ὡσαύτως δὲ καὶ οἱ ἑπτά· οὐ κατέλιπον τέκνα, καὶ ἀπέθανον. 32 Ὕστερον *⸋δὲ πάντων⸌ *⸉ἀπέθανεν καὶ ἡ γυνή.⸊ 33  *⸂Ἐν τῇ οὖν⸃ ἀναστάσει, τίνος αὐτῶν γίνεται γυνή; Οἱ γὰρ ἑπτὰ ἔσχον αὐτὴν γυναῖκα. 34 Καὶ *⸋ἀποκριθεὶς⸌ εἶπεν αὐτοῖς ὁ Ἰησοῦς, Οἱ υἱοὶ τοῦ αἰῶνος τούτου γαμοῦσιν καὶ *⸂ἐκγαμίσκονται·⸃ 35 οἱ δὲ καταξιωθέντες τοῦ αἰῶνος ἐκείνου τυχεῖν καὶ τῆς ἀναστάσεως τῆς ἐκ νεκρῶν οὔτε γαμοῦσιν οὔτε *⸂ἐκγαμίζονται·⸃ 36  *⸂οὔτε⸃ γὰρ ἀποθανεῖν ἔτι δύνανται· ἰσάγγελοι γάρ εἰσιν, καὶ υἱοί εἰσιν *⸋τοῦ⸌ θεοῦ, τῆς ἀναστάσεως υἱοὶ ὄντες. 37 Ὅτι δὲ ἐγείρονται οἱ νεκροί, καὶ Μωσῆς ἐμήνυσεν ἐπὶ τῆς βάτου, ὡς λέγει, Κύριον *⸂τὸν θεὸν Ἀβραὰμ καὶ τὸν θεὸν Ἰσαὰκ καὶ τὸν θεὸν Ἰακώβ.⸃ 38 Θεὸς δὲ οὐκ ἔστιν νεκρῶν, ἀλλὰ ζώντων· πάντες γὰρ αὐτῷ ζῶσιν. 39 Ἀποκριθέντες δέ τινες τῶν γραμματέων εἶπον, Διδάσκαλε, καλῶς εἶπας. 40 Οὐκέτι *⸂δὲ⸃ ἐτόλμων ἐπερωτᾷν αὐτὸν οὐδέν.

41 Εἶπεν δὲ πρὸς αὐτούς, Πῶς λέγουσιν τὸν χριστὸν *⸉υἱὸν Δαυὶδ εἶναι;⸊ 42  *⸂Καὶ αὐτὸς⸃ Δαυὶδ λέγει ἐν βίβλῳ ψαλμῶν, Εἶπεν *⸋ὁ⸌ κύριος τῷ κυρίῳ μου, Κάθου ἐκ δεξιῶν μου, 43 ἕως ἂν θῶ τοὺς ἐχθρούς σου ὑποπόδιον τῶν ποδῶν σου. 44 Δαυὶδ οὖν *⸉κύριον αὐτὸν⸊ καλεῖ, καὶ πῶς *⸉2υἱὸς αὐτοῦ⸊ ἐστιν;

45 Ἀκούοντος δὲ παντὸς τοῦ λαοῦ, εἶπεν τοῖς μαθηταῖς *⸋αὐτοῦ,⸌ 46 Προσέχετε ἀπὸ τῶν γραμματέων τῶν θελόντων περιπατεῖν ἐν στολαῖς, καὶ φιλούντων ἀσπασμοὺς ἐν ταῖς ἀγοραῖς, καὶ πρωτοκαθεδρίας ἐν ταῖς συναγωγαῖς, καὶ πρωτοκλισίας ἐν τοῖς δείπνοις· 47 οἳ κατεσθίουσιν τὰς οἰκίας τῶν χηρῶν, καὶ προφάσει μακρὰ προσεύχονται. Οὗτοι λήψονται περισσότερον κρίμα.

21

1 Ἀναβλέψας δὲ εἶδεν τοὺς βάλλοντας *⸉τὰ δῶρα αὐτῶν εἰς τὸ γαζοφυλάκιον⸊ πλουσίους· 2 εἶδεν δέ *⸂τινα καὶ⸃ χήραν πενιχρὰν βάλλουσαν ἐκεῖ *⸉δύο λεπτά,⸊ 3 καὶ εἶπεν, Ἀληθῶς λέγω ὑμῖν, ὅτι ἡ χήρα *⸉ἡ πτωχὴ αὕτη⸊ πλεῖον πάντων ἔβαλεν· 4  *⸂ἅπαντες⸃ γὰρ οὗτοι ἐκ τοῦ περισσεύοντος αὐτοῖς ἔβαλον εἰς τὰ δῶρα *⸋τοῦ θεοῦ,⸌ αὕτη δὲ ἐκ τοῦ ὑστερήματος αὐτῆς *⸂2ἅπαντα⸃ τὸν βίον ὃν εἶχεν ἔβαλεν.

5 Καί τινων λεγόντων περὶ τοῦ ἱεροῦ, ὅτι λίθοις καλοῖς καὶ ἀναθήμασιν κεκόσμηται, εἶπεν, 6 Ταῦτα ἃ θεωρεῖτε, ἐλεύσονται ἡμέραι ἐν αἷς οὐκ ἀφεθήσεται λίθος ἐπὶ *⸂λίθῳ,⸃ *⸆ ὃς οὐ καταλυθήσεται. 7 Ἐπηρώτησαν δὲ αὐτόν, λέγοντες, Διδάσκαλε, πότε οὖν ταῦτα ἔσται; Καὶ τί τὸ σημεῖον, ὅταν μέλλῃ ταῦτα γίνεσθαι; 8 Ὁ δὲ εἶπεν, Βλέπετε μὴ πλανηθῆτε· πολλοὶ γὰρ ἐλεύσονται ἐπὶ τῷ ὀνόματί μου, λέγοντες *⸋ὅτι⸌ Ἐγώ εἰμι· καί, Ὁ καιρὸς ἤγγικεν, μὴ *⸋2οὖν⸌ πορευθῆτε ὀπίσω αὐτῶν. 9 Ὅταν δὲ ἀκούσητε πολέμους καὶ ἀκαταστασίας, μὴ πτοηθῆτε· δεῖ γὰρ ταῦτα γενέσθαι πρῶτον, ἀλλ᾽ οὐκ εὐθέως τὸ τέλος.

10 Τότε ἔλεγεν αὐτοῖς, Ἐγερθήσεται ἔθνος ἐπὶ ἔθνος, καὶ βασιλεία ἐπὶ βασιλείαν· 11  *⸉σεισμοί τε μεγάλοι κατὰ τόπους καὶ λιμοὶ καὶ λοιμοὶ⸊ ἔσονται, φόβητρά τε καὶ *⸉2σημεῖα ἀπ᾽ οὐρανοῦ⸊ μεγάλα ἔσται. 12 Πρὸ δὲ τούτων *⸂πάντων⸃ ἐπιβαλοῦσιν ἐφ᾽ ὑμᾶς τὰς χεῖρας αὐτῶν, καὶ διώξουσιν, παραδιδόντες εἰς *⸆ συναγωγὰς καὶ φυλακάς, *⸂2ἀγομένους⸃ ἐπὶ βασιλεῖς καὶ ἡγεμόνας, ἕνεκεν τοῦ ὀνόματός μου. 13 Ἀποβήσεται *⸋δὲ⸌ ὑμῖν εἰς μαρτύριον. 14  *⸂Θέσθε⸃ οὖν *⸂2εἰς τὰς καρδίας⸃ ὑμῶν μὴ προμελετᾷν ἀπολογηθῆναι· 15 ἐγὼ γὰρ δώσω ὑμῖν στόμα καὶ σοφίαν, ᾗ οὐ δυνήσονται *⸂ἀντειπεῖν οὐδὲ ἀντιστῆναι⸃ *⸂2πάντες⸃ οἱ ἀντικείμενοι ὑμῖν. 16 Παραδοθήσεσθε δὲ καὶ ὑπὸ γονέων καὶ *⸉συγγενῶν καὶ φίλων καὶ ἀδελφῶν,⸊ καὶ θανατώσουσιν ἐξ ὑμῶν. 17 Καὶ ἔσεσθε μισούμενοι ὑπὸ πάντων διὰ τὸ ὄνομά μου. 18 Καὶ θρὶξ ἐκ τῆς κεφαλῆς ὑμῶν οὐ μὴ ἀπόληται. 19 Ἐν τῇ ὑπομονῇ ὑμῶν κτήσασθε τὰς ψυχὰς ὑμῶν.

20 Ὅταν δὲ ἴδητε κυκλουμένην ὑπὸ στρατοπέδων *⸋τὴν⸌ Ἱερουσαλήμ, τότε γνῶτε ὅτι ἤγγικεν ἡ ἐρήμωσις αὐτῆς. 21 Τότε οἱ ἐν τῇ Ἰουδαίᾳ φευγέτωσαν εἰς τὰ ὄρη· καὶ οἱ ἐν μέσῳ αὐτῆς ἐκχωρείτωσαν· καὶ οἱ ἐν ταῖς χώραις μὴ εἰσερχέσθωσαν εἰς αὐτήν. 22 Ὅτι ἡμέραι ἐκδικήσεως αὗταί εἰσιν, τοῦ πλησθῆναι πάντα τὰ γεγραμμένα. 23 Οὐαὶ *⸋δὲ⸌ ταῖς ἐν γαστρὶ ἐχούσαις καὶ ταῖς θηλαζούσαις ἐν ἐκείναις ταῖς ἡμέραις· ἔσται γὰρ ἀνάγκη μεγάλη ἐπὶ τῆς γῆς, καὶ ὀργὴ *⸋2ἐν⸌ τῷ λαῷ τούτῳ. 24 Καὶ πεσοῦνται στόματι μαχαίρας, καὶ αἰχμαλωτισθήσονται εἰς *⸉πάντα τὰ ἔθνη·⸊ καὶ Ἱερουσαλὴμ ἔσται πατουμένη ὑπὸ ἐθνῶν, ἄχρι *⸆ πληρωθῶσιν *⸆2 καιροὶ ἐθνῶν. 25 Καὶ *⸂ἔσται⸃ σημεῖα ἐν ἡλίῳ καὶ σελήνῃ καὶ ἄστροις, καὶ ἐπὶ τῆς γῆς συνοχὴ ἐθνῶν ἐν ἀπορίᾳ, *⸂2ἠχούσης⸃ θαλάσσης καὶ σάλου, 26 ἀποψυχόντων ἀνθρώπων ἀπὸ φόβου καὶ προσδοκίας τῶν ἐπερχομένων τῇ οἰκουμένῃ· αἱ γὰρ δυνάμεις τῶν οὐρανῶν σαλευθήσονται. 27 Καὶ τότε ὄψονται τὸν υἱὸν τοῦ ἀνθρώπου ἐρχόμενον ἐν νεφέλῃ μετὰ δυνάμεως καὶ δόξης πολλῆς. 28 Ἀρχομένων δὲ τούτων γίνεσθαι, ἀνακύψατε καὶ ἐπάρατε τὰς κεφαλὰς ὑμῶν· διότι ἐγγίζει ἡ ἀπολύτρωσις ὑμῶν.

29 Καὶ εἶπεν παραβολὴν αὐτοῖς, Ἴδετε τὴν συκῆν καὶ πάντα τὰ δένδρα· 30 ὅταν *⸂προβάλωσιν⸃ ἤδη, βλέποντες ἀφ᾽ ἑαυτῶν γινώσκετε ὅτι ἤδη ἐγγὺς τὸ θέρος ἐστίν. 31 Οὕτως καὶ ὑμεῖς, ὅταν ἴδητε ταῦτα γινόμενα, γινώσκετε ὅτι ἐγγύς ἐστιν ἡ βασιλεία τοῦ θεοῦ. 32 Ἀμὴν λέγω ὑμῖν ὅτι οὐ μὴ παρέλθῃ ἡ γενεὰ αὕτη, ἕως ἂν πάντα γένηται. 33 Ὁ οὐρανὸς καὶ ἡ γῆ *⸂παρελεύσονται,⸃ οἱ δὲ λόγοι μου οὐ μὴ *⸂2παρέλθωσιν.⸃

34 Προσέχετε δὲ ἑαυτοῖς, μήποτε βαρηθῶσιν *⸉ὑμῶν αἱ καρδίαι⸊ ἐν κραιπάλῃ καὶ μέθῃ καὶ μερίμναις βιωτικαῖς, καὶ *⸉2αἰφνίδιος ἐφ᾽ ὑμᾶς ἐπιστῇ⸊ ἡ ἡμέρα ἐκείνη· 35 ὡς παγὶς *⸂γὰρ ἐπελεύσεται⸃ ἐπὶ πάντας τοὺς καθημένους ἐπὶ πρόσωπον πάσης τῆς γῆς. 36 Ἀγρυπνεῖτε *⸂οὖν⸃ ἐν παντὶ καιρῷ δεόμενοι, ἵνα *⸂2καταξιωθῆτε⸃ ἐκφυγεῖν *⸆ πάντα τὰ μέλλοντα γίνεσθαι, καὶ σταθῆναι ἔμπροσθεν τοῦ υἱοῦ τοῦ ἀνθρώπου.

37 Ἦν δὲ τὰς ἡμέρας *⸉ἐν τῷ ἱερῷ διδάσκων·⸊ τὰς δὲ νύκτας ἐξερχόμενος ηὐλίζετο εἰς τὸ ὄρος τὸ καλούμενον Ἐλαιῶν. 38 Καὶ πᾶς ὁ λαὸς ὤρθριζεν πρὸς αὐτὸν ἐν τῷ ἱερῷ ἀκούειν αὐτοῦ.

22

1 Ἤγγιζεν δὲ ἡ ἑορτὴ τῶν ἀζύμων, ἡ λεγομένη Πάσχα. 2 Καὶ ἐζήτουν οἱ ἀρχιερεῖς καὶ οἱ γραμματεῖς τὸ πῶς ἀνέλωσιν αὐτόν· ἐφοβοῦντο γὰρ τὸν λαόν.

3 Εἰσῆλθεν δὲ *⸆ Σατανᾶς εἰς Ἰούδαν τὸν *⸂ἐπικαλούμενον⸃ Ἰσκαριώτην, ὄντα ἐκ τοῦ ἀριθμοῦ τῶν δώδεκα. 4 Καὶ ἀπελθὼν συνελάλησεν τοῖς ἀρχιερεῦσιν καὶ *⸆ στρατηγοῖς τὸ πῶς *⸉αὐτὸν παραδῷ αὐτοῖς.⸊ 5 Καὶ ἐχάρησαν, καὶ συνέθεντο αὐτῷ *⸂ἀργύριον⸃ δοῦναι. 6 Καὶ ἐξωμολόγησεν, καὶ ἐζήτει εὐκαιρίαν τοῦ παραδοῦναι αὐτὸν *⸉αὐτοῖς ἄτερ ὄχλου.⸊

7 Ἦλθεν δὲ ἡ ἡμέρα τῶν ἀζύμων, *⸋ἐν⸌ ᾗ ἔδει θύεσθαι τὸ Πάσχα. 8 Καὶ ἀπέστειλεν Πέτρον καὶ Ἰωάννην, εἰπών, Πορευθέντες ἑτοιμάσατε ἡμῖν τὸ Πάσχα, ἵνα φάγωμεν. 9 Οἱ δὲ εἶπον αὐτῷ, Ποῦ θέλεις *⸂ἑτοιμάσομεν;⸃ 10 Ὁ δὲ εἶπεν αὐτοῖς, Ἰδού, εἰσελθόντων ὑμῶν εἰς τὴν πόλιν, συναντήσει ὑμῖν ἄνθρωπος κεράμιον ὕδατος βαστάζων· ἀκολουθήσατε αὐτῷ εἰς τὴν οἰκίαν *⸂οὗ⸃ εἰσπορεύεται. 11 Καὶ ἐρεῖτε τῷ οἰκοδεσπότῃ τῆς οἰκίας, Λέγει σοι ὁ διδάσκαλος, Ποῦ ἐστιν τὸ κατάλυμα, ὅπου τὸ Πάσχα μετὰ τῶν μαθητῶν μου φάγω; 12 Κἀκεῖνος ὑμῖν δείξει ἀνὼγεον μέγα ἐστρωμένον· ἐκεῖ ἑτοιμάσατε. 13 Ἀπελθόντες δὲ εὗρον καθὼς *⸂εἴρηκεν⸃ αὐτοῖς· καὶ ἡτοίμασαν τὸ Πάσχα.

14 Καὶ ὅτε ἐγένετο ἡ ὥρα, ἀνέπεσεν, καὶ οἱ *⸋δώδεκα⸌ ἀπόστολοι σὺν αὐτῷ. 15 Καὶ εἶπεν πρὸς αὐτούς, Ἐπιθυμίᾳ ἐπεθύμησα τοῦτο τὸ Πάσχα φαγεῖν μεθ᾽ ὑμῶν πρὸ τοῦ με παθεῖν· 16 λέγω γὰρ ὑμῖν ὅτι *⸋οὐκέτι⸌ οὐ μὴ φάγω *⸂ἐξ αὐτοῦ,⸃ ἕως ὅτου πληρωθῇ ἐν τῇ βασιλείᾳ τοῦ θεοῦ. 17 Καὶ δεξάμενος ποτήριον, εὐχαριστήσας εἶπεν, Λάβετε τοῦτο, καὶ διαμερίσατε *⸂ἑαυτοῖς·⸃ 18 λέγω γὰρ ὑμῖν *⸋ὅτι⸌ οὐ μὴ πίω *⸆ ἀπὸ τοῦ γενήματος τῆς ἀμπέλου, ἕως *⸂ὅτου⸃ ἡ βασιλεία τοῦ θεοῦ ἔλθῃ. 19 Καὶ λαβὼν ἄρτον, εὐχαριστήσας ἔκλασεν, καὶ ἔδωκεν αὐτοῖς, λέγων, Τοῦτό ἐστιν τὸ σῶμά μου, *⸋τὸ ὑπὲρ ὑμῶν διδόμενον· τοῦτο ποιεῖτε εἰς τὴν ἐμὴν ἀνάμνησιν. 20  *⸉Ὡσαύτως καὶ τὸ ποτήριον⸊ μετὰ τὸ δειπνῆσαι, λέγων, Τοῦτο τὸ ποτήριον ἡ καινὴ διαθήκη ἐν τῷ αἵματί μου, τὸ ὑπὲρ ὑμῶν ἐκχυνόμενον.⸌ 21 Πλὴν ἰδού, ἡ χεὶρ τοῦ παραδιδόντος με μετ᾽ ἐμοῦ ἐπὶ τῆς τραπέζης. 22  *⸂Καὶ ὁ μὲν υἱὸς⸃ τοῦ ἀνθρώπου *⸉πορεύεται κατὰ τὸ ὡρισμένον·⸊ πλὴν οὐαὶ τῷ ἀνθρώπῳ ἐκείνῳ δι᾽ οὗ παραδίδοται. 23 Καὶ αὐτοὶ ἤρξαντο συζητεῖν πρὸς ἑαυτοὺς τὸ τίς ἄρα εἴη ἐξ αὐτῶν ὁ τοῦτο μέλλων πράσσειν.

24 Ἐγένετο δὲ καὶ φιλονεικία ἐν αὐτοῖς τὸ τίς αὐτῶν δοκεῖ εἶναι μείζων. 25 Ὁ δὲ εἶπεν αὐτοῖς, Οἱ βασιλεῖς τῶν ἐθνῶν κυριεύουσιν αὐτῶν, καὶ οἱ ἐξουσιάζοντες αὐτῶν εὐεργέται καλοῦνται. 26 Ὑμεῖς δὲ οὐχ οὕτως· ἀλλ᾽ ὁ μείζων ἐν ὑμῖν *⸂γενέσθω⸃ ὡς ὁ νεώτερος· καὶ ὁ ἡγούμενος ὡς ὁ διακονῶν. 27 Τίς γὰρ μείζων, ὁ ἀνακείμενος ἢ ὁ διακονῶν; *⸂Οὐχὶ⸃ ὁ ἀνακείμενος; Ἐγὼ δέ *⸉εἰμι ἐν μέσῳ ὑμῶν⸊ ὡς ὁ διακονῶν. 28 Ὑμεῖς δέ ἐστε οἱ διαμεμενηκότες μετ᾽ ἐμοῦ ἐν τοῖς πειρασμοῖς μου· 29 κἀγὼ διατίθεμαι ὑμῖν, καθὼς διέθετό μοι ὁ πατήρ μου, βασιλείαν, 30 ἵνα ἐσθίητε καὶ πίνητε ἐπὶ τῆς τραπέζης μου *⸆ καὶ καθίσεσθε ἐπὶ θρόνων, *⸉κρίνοντες τὰς δώδεκα φυλὰς⸊ τοῦ Ἰσραήλ. 31  *⸋Εἶπεν δὲ ὁ κύριος,⸌ Σίμων, Σίμων, ἰδού, ὁ Σατανᾶς ἐξῃτήσατο ὑμᾶς, τοῦ σινιάσαι ὡς τὸν σῖτον· 32 ἐγὼ δὲ ἐδεήθην περὶ σοῦ, ἵνα μὴ ἐκλίπῃ ἡ πίστις σου· καὶ σύ ποτε ἐπιστρέψας στήριξον τοὺς ἀδελφούς σου. 33 Ὁ δὲ εἶπεν αὐτῷ, Κύριε, μετὰ σοῦ ἕτοιμός εἰμι καὶ εἰς φυλακὴν καὶ εἰς θάνατον πορεύεσθαι. 34 Ὁ δὲ εἶπεν, Λέγω σοι, Πέτρε, οὐ *⸋μὴ⸌ *⸂φωνήσῃ⸃ σήμερον ἀλέκτωρ, *⸂2πρὶν ἢ⸃ τρὶς *⸂3ἀπαρνήσῃ μὴ εἰδέναι με.⸃

35 Καὶ εἶπεν αὐτοῖς, Ὅτε ἀπέστειλα ὑμᾶς ἄτερ βαλαντίου καὶ πήρας καὶ ὑποδημάτων, μή τινος ὑστερήσατε; Οἱ δὲ εἶπον, Οὐθενός. 36 Εἶπεν *⸂οὖν⸃ αὐτοῖς, Ἀλλὰ νῦν ὁ ἔχων βαλάντιον ἀράτω, ὁμοίως καὶ πήραν· καὶ ὁ μὴ ἔχων, *⸂2πωλήσει⸃ τὸ ἱμάτιον αὐτοῦ, καὶ *⸂3ἀγοράσει⸃ μάχαιραν. 37 Λέγω γὰρ ὑμῖν ὅτι *⸋ἔτι⸌ τοῦτο τὸ γεγραμμένον δεῖ τελεσθῆναι ἐν ἐμοί, τὸ Καὶ μετὰ ἀνόμων ἐλογίσθη· καὶ γὰρ *⸂τὰ⸃ περὶ ἐμοῦ τέλος ἔχει. 38 Οἱ δὲ εἶπον, Κύριε, ἰδού, μάχαιραι ὧδε δύο. Ὁ δὲ εἶπεν αὐτοῖς, Ἱκανόν ἐστιν.

39 Καὶ ἐξελθὼν ἐπορεύθη κατὰ τὸ ἔθος εἰς τὸ ὄρος τῶν Ἐλαιῶν· ἠκολούθησαν δὲ αὐτῷ καὶ οἱ μαθηταὶ *⸋αὐτοῦ.⸌ 40 Γενόμενος δὲ ἐπὶ τοῦ τόπου, εἶπεν αὐτοῖς, Προσεύχεσθε μὴ εἰσελθεῖν εἰς πειρασμόν. 41 Καὶ αὐτὸς ἀπεσπάσθη ἀπ᾽ αὐτῶν ὡσεὶ λίθου βολήν, καὶ θεὶς τὰ γόνατα προσηύχετο, 42 λέγων, Πάτερ, εἰ βούλει, *⸂παρενεγκεῖν⸃ *⸉τὸ ποτήριον τοῦτο⸊ ἀπ᾽ ἐμοῦ· πλὴν μὴ τὸ θέλημά μου, ἀλλὰ τὸ σὸν *⸂2γενέσθω.⸃ 43  *⸋Ὤφθη δὲ αὐτῷ ἄγγελος *⸂ἀπ᾽⸃ οὐρανοῦ ἐνισχύων αὐτόν. 44 Καὶ γενόμενος ἐν ἀγωνίᾳ, ἐκτενέστερον προσηύχετο. *⸂Ἐγένετο δὲ⸃ ὁ ἱδρὼς αὐτοῦ ὡσεὶ θρόμβοι αἵματος καταβαίνοντες ἐπὶ τὴν γῆν.⸌ 45 Καὶ ἀναστὰς ἀπὸ τῆς προσευχῆς, ἐλθὼν πρὸς τοὺς μαθητὰς εὗρεν *⸉αὐτοὺς κοιμωμένους⸊ ἀπὸ τῆς λύπης, 46 καὶ εἶπεν αὐτοῖς, Τί καθεύδετε; Ἀναστάντες προσεύχεσθε, ἵνα μὴ εἰσέλθητε εἰς πειρασμόν.

47 Ἔτι *⸋δὲ⸌ αὐτοῦ λαλοῦντος, ἰδού, ὄχλος, καὶ ὁ λεγόμενος Ἰούδας, εἷς τῶν δώδεκα, προήρχετο *⸂αὐτούς,⸃ καὶ ἤγγισεν τῷ Ἰησοῦ φιλῆσαι αὐτόν. *⸆ 48  *⸂Ὁ δὲ Ἰησοῦς⸃ εἶπεν αὐτῷ, Ἰούδα, φιλήματι τὸν υἱὸν τοῦ ἀνθρώπου παραδίδως; 49 Ἰδόντες δὲ οἱ περὶ αὐτὸν τὸ ἐσόμενον εἶπον *⸋αὐτῷ,⸌ Κύριε, εἰ πατάξομεν ἐν μαχαίρᾳ; 50 Καὶ ἐπάταξεν εἷς τις ἐξ αὐτῶν *⸉τὸν δοῦλον τοῦ ἀρχιερέως,⸊ καὶ ἀφεῖλεν *⸉2αὐτοῦ τὸ οὖς⸊ τὸ δεξιόν. 51 Ἀποκριθεὶς δὲ ὁ Ἰησοῦς εἶπεν, Ἐᾶτε ἕως τούτου. Καὶ ἁψάμενος τοῦ ὠτίου *⸋αὐτοῦ,⸌ ἰάσατο αὐτόν. 52 Εἶπεν δὲ *⸋ὁ⸌ Ἰησοῦς πρὸς τοὺς παραγενομένους *⸂ἐπ᾽⸃ αὐτὸν ἀρχιερεῖς καὶ στρατηγοὺς τοῦ ἱεροῦ καὶ πρεσβυτέρους, Ὡς ἐπὶ λῃστὴν *⸂2ἐξεληλύθατε⸃ μετὰ μαχαιρῶν καὶ ξύλων; 53 Καθ᾽ ἡμέραν ὄντος μου μεθ᾽ ὑμῶν ἐν τῷ ἱερῷ, οὐκ ἐξετείνατε τὰς χεῖρας ἐπ᾽ ἐμέ. Ἀλλ᾽ αὕτη *⸉ὑμῶν ἐστιν⸊ ἡ ὥρα, καὶ ἡ ἐξουσία τοῦ σκότους.

54 Συλλαβόντες δὲ αὐτὸν ἤγαγον, καὶ εἰσήγαγον *⸋αὐτὸν⸌ εἰς *⸂τὸν οἶκον⸃ τοῦ ἀρχιερέως. Ὁ δὲ Πέτρος ἠκολούθει μακρόθεν. 55  *⸂Ἁψάντων⸃ δὲ πῦρ ἐν μέσῳ τῆς αὐλῆς, καὶ συγκαθισάντων *⸋αὐτῶν,⸌ ἐκάθητο ὁ Πέτρος *⸂2ἐν μέσῳ⸃ αὐτῶν. 56 Ἰδοῦσα δὲ αὐτὸν παιδίσκη τις καθήμενον πρὸς τὸ φῶς, καὶ ἀτενίσασα αὐτῷ, εἶπεν, Καὶ οὗτος σὺν αὐτῷ ἦν. 57 Ὁ δὲ ἠρνήσατο *⸋αὐτόν,⸌ λέγων, *⸉Γύναι, οὐκ οἶδα αὐτόν.⸊ 58 Καὶ μετὰ βραχὺ ἕτερος ἰδὼν αὐτὸν ἔφη, Καὶ σὺ ἐξ αὐτῶν εἶ. Ὁ δὲ Πέτρος *⸂εἶπεν,⸃ Ἄνθρωπε, οὐκ εἰμί. 59 Καὶ διαστάσης ὡσεὶ ὥρας μιᾶς, ἄλλος τις διϊσχυρίζετο, λέγων, Ἐπ᾽ ἀληθείας καὶ οὗτος μετ᾽ αὐτοῦ ἦν· καὶ γὰρ Γαλιλαῖός ἐστιν. 60 Εἶπεν δὲ ὁ Πέτρος, Ἄνθρωπε, οὐκ οἶδα ὃ λέγεις. Καὶ παραχρῆμα, ἔτι λαλοῦντος αὐτοῦ, ἐφώνησεν *⸆ ἀλέκτωρ. 61 Καὶ στραφεὶς ὁ κύριος ἐνέβλεψεν τῷ Πέτρῳ. Καὶ ὑπεμνήσθη ὁ Πέτρος τοῦ *⸂λόγου⸃ τοῦ κυρίου, ὡς εἶπεν αὐτῷ ὅτι Πρὶν ἀλέκτορα φωνῆσαι, *⸆ ἀπαρνήσῃ με τρίς. 62 Καὶ ἐξελθὼν ἔξω *⸋ὁ Πέτρος⸌ ἔκλαυσεν πικρῶς.

63 Καὶ οἱ ἄνδρες οἱ συνέχοντες *⸂τὸν Ἰησοῦν⸃ ἐνέπαιζον αὐτῷ, δέροντες. 64 Καὶ περικαλύψαντες αὐτόν, *⸋ἔτυπτον αὐτοῦ τὸ πρόσωπον, καὶ⸌ ἐπηρώτων *⸋2αὐτόν,⸌ λέγοντες, Προφήτευσον· τίς ἐστιν ὁ παίσας σε; 65 Καὶ ἕτερα πολλὰ βλασφημοῦντες ἔλεγον εἰς αὐτόν.

66 Καὶ ὡς ἐγένετο ἡμέρα, συνήχθη τὸ πρεσβυτέριον τοῦ λαοῦ, ἀρχιερεῖς *⸆ καὶ γραμματεῖς, καὶ *⸂ἀνήγαγον⸃ αὐτὸν εἰς τὸ συνέδριον *⸂2αὐτῶν,⸃ λέγοντες, 67 Εἰ σὺ εἶ ὁ χριστός, εἰπὲ ἡμῖν. Εἶπεν δὲ αὐτοῖς, Ἐὰν ὑμῖν εἴπω, οὐ μὴ πιστεύσητε· 68 ἐὰν δὲ *⸋καὶ⸌ ἐρωτήσω, οὐ μὴ ἀποκριθῆτέ *⸋2μοι,⸌ *⸋3ἢ ἀπολύσητε.⸌ 69 Ἀπὸ τοῦ νῦν *⸆ ἔσται ὁ υἱὸς τοῦ ἀνθρώπου καθήμενος ἐκ δεξιῶν τῆς δυνάμεως τοῦ θεοῦ. 70 Εἶπον δὲ πάντες, Σὺ οὖν εἶ ὁ υἱὸς τοῦ θεοῦ; Ὁ δὲ πρὸς αὐτοὺς ἔφη, Ὑμεῖς λέγετε ὅτι ἐγώ εἰμι. 71 Οἱ δὲ εἶπον, Τί ἔτι *⸉χρείαν ἔχομεν μαρτυρίας;⸊ Αὐτοὶ γὰρ ἠκούσαμεν ἀπὸ τοῦ στόματος αὐτοῦ.

23

1 Καὶ ἀναστὰν ἅπαν τὸ πλῆθος αὐτῶν, *⸂ἤγαγον⸃ αὐτὸν ἐπὶ τὸν Πιλάτον. 2 Ἤρξαντο δὲ κατηγορεῖν αὐτοῦ, λέγοντες, Τοῦτον εὕρομεν διαστρέφοντα τὸ ἔθνος, *⸆ καὶ κωλύοντα *⸉Καίσαρι φόρους⸊ διδόναι, *⸆2 λέγοντα ἑαυτὸν χριστὸν βασιλέα εἶναι. 3 Ὁ δὲ Πιλάτος *⸂ἐπηρώτησεν⸃ αὐτόν, λέγων, Σὺ εἶ ὁ βασιλεὺς τῶν Ἰουδαίων; Ὁ δὲ ἀποκριθεὶς αὐτῷ ἔφη, Σὺ λέγεις. 4 Ὁ δὲ Πιλάτος εἶπεν πρὸς τοὺς ἀρχιερεῖς καὶ τοὺς ὄχλους, Οὐδὲν εὑρίσκω αἴτιον ἐν τῷ ἀνθρώπῳ τούτῳ. 5 Οἱ δὲ ἐπίσχυον, λέγοντες ὅτι Ἀνασείει τὸν λαόν, διδάσκων καθ᾽ ὅλης τῆς Ἰουδαίας, *⸆ ἀρξάμενος ἀπὸ τῆς Γαλιλαίας ἕως ὧδε. 6 Πιλάτος δὲ ἀκούσας *⸋Γαλιλαίαν⸌ ἐπηρώτησεν εἰ ὁ ἄνθρωπος Γαλιλαῖός ἐστιν. 7 Καὶ ἐπιγνοὺς ὅτι ἐκ τῆς ἐξουσίας Ἡρῴδου ἐστίν, ἀνέπεμψεν αὐτὸν πρὸς Ἡρῴδην, ὄντα καὶ αὐτὸν ἐν Ἱεροσολύμοις ἐν ταύταις ταῖς ἡμέραις.

8 Ὁ δὲ Ἡρῴδης ἰδὼν τὸν Ἰησοῦν ἐχάρη λίαν· ἦν γὰρ *⸂θέλων ἐξ ἱκανοῦ⸃ ἰδεῖν αὐτόν, διὰ τὸ ἀκούειν *⸋πολλὰ⸌ περὶ αὐτοῦ· καὶ ἤλπιζέν τι σημεῖον ἰδεῖν ὑπ᾽ αὐτοῦ γινόμενον. 9 Ἐπηρώτα δὲ αὐτὸν ἐν λόγοις ἱκανοῖς· αὐτὸς δὲ οὐδὲν ἀπεκρίνατο αὐτῷ. 10 Εἱστήκεισαν δὲ οἱ ἀρχιερεῖς καὶ οἱ γραμματεῖς, εὐτόνως κατηγοροῦντες αὐτοῦ. 11 Ἐξουθενήσας δὲ αὐτὸν *⸆ ὁ Ἡρῴδης σὺν τοῖς στρατεύμασιν αὐτοῦ, καὶ ἐμπαίξας, περιβαλὼν *⸋αὐτὸν⸌ ἐσθῆτα λαμπράν, ἀνέπεμψεν αὐτὸν τῷ Πιλάτῳ. 12 Ἐγένοντο δὲ φίλοι *⸉ὅ τε Πιλάτος καὶ ὁ Ἡρῴδης⸊ ἐν αὐτῇ τῇ ἡμέρᾳ μετ᾽ ἀλλήλων· προϋπῆρχον γὰρ ἐν ἔχθρᾳ ὄντες πρὸς *⸂ἑαυτούς.⸃

13 Πιλάτος δὲ συγκαλεσάμενος τοὺς ἀρχιερεῖς καὶ τοὺς ἄρχοντας καὶ τὸν λαόν, 14 εἶπεν πρὸς αὐτούς, Προσηνέγκατέ μοι τὸν ἄνθρωπον τοῦτον, ὡς ἀποστρέφοντα τὸν λαόν· καὶ ἰδού, ἐγὼ ἐνώπιον ὑμῶν ἀνακρίνας οὐδὲν εὗρον ἐν τῷ ἀνθρώπῳ τούτῳ αἴτιον ὧν κατηγορεῖτε κατ᾽ αὐτοῦ· 15 ἀλλ᾽ οὐδὲ Ἡρῴδης· *⸂ἀνέπεμψα γὰρ ὑμᾶς πρὸς αὐτόν,⸃ καὶ ἰδού, οὐδὲν ἄξιον θανάτου ἐστὶν πεπραγμένον αὐτῷ. 16 Παιδεύσας οὖν αὐτὸν ἀπολύσω. 17  *⸋Ἀνάγκην δὲ εἶχεν ἀπολύειν αὐτοῖς κατὰ ἑορτὴν ἕνα.⸌ 18 Ἀνέκραξαν δὲ παμπληθεί, λέγοντες, Αἶρε τοῦτον, ἀπόλυσον δὲ ἡμῖν *⸆ Βαραββᾶν· 19 ὅστις ἦν διὰ στάσιν τινὰ γενομένην ἐν τῇ πόλει καὶ φόνον *⸂βεβλημένος⸃ *⸂2εἰς φυλακήν.⸃ 20 Πάλιν *⸂οὖν⸃ ὁ Πιλάτος προσεφώνησεν, *⸆ θέλων ἀπολῦσαι τὸν Ἰησοῦν. 21 Οἱ δὲ ἐπεφώνουν, λέγοντες, *⸂Σταύρωσον, σταύρωσον⸃ αὐτόν. 22 Ὁ δὲ τρίτον εἶπεν πρὸς αὐτούς, Τί γὰρ κακὸν ἐποίησεν οὗτος; Οὐδὲν αἴτιον θανάτου εὗρον ἐν αὐτῷ· παιδεύσας οὖν αὐτὸν ἀπολύσω. 23 Οἱ δὲ ἐπέκειντο φωναῖς μεγάλαις, αἰτούμενοι αὐτὸν σταυρωθῆναι· καὶ κατίσχυον αἱ φωναὶ αὐτῶν *⸋καὶ τῶν ἀρχιερέων.⸌ 24  *⸂Ὁ δὲ⸃ Πιλάτος ἐπέκρινεν γενέσθαι τὸ αἴτημα αὐτῶν. 25 Ἀπέλυσεν δὲ *⸆ τὸν διὰ στάσιν καὶ φόνον βεβλημένον εἰς *⸋τὴν⸌ φυλακήν, ὃν ᾐτοῦντο· τὸν δὲ Ἰησοῦν παρέδωκεν τῷ θελήματι αὐτῶν.

26 Καὶ ὡς ἀπήγαγον αὐτόν, ἐπιλαβόμενοι *⸂Σίμωνός τινος Κυρηναίου ἐρχομένου⸃ ἀπ᾽ ἀγροῦ, ἐπέθηκαν αὐτῷ τὸν σταυρόν, φέρειν ὄπισθεν τοῦ Ἰησοῦ.

27 Ἠκολούθει δὲ αὐτῷ πολὺ πλῆθος τοῦ λαοῦ, καὶ γυναικῶν αἳ *⸋καὶ⸌ ἐκόπτοντο καὶ ἐθρήνουν αὐτόν. 28 Στραφεὶς δὲ πρὸς αὐτὰς *⸋ὁ⸌ Ἰησοῦς εἶπεν, Θυγατέρες Ἱερουσαλήμ, μὴ κλαίετε ἐπ᾽ ἐμέ, πλὴν ἐφ᾽ ἑαυτὰς κλαίετε καὶ ἐπὶ τὰ τέκνα ὑμῶν. 29 Ὅτι ἰδού, ἔρχονται ἡμέραι ἐν αἷς ἐροῦσιν, Μακάριαι *⸂αἱ στεῖραι, καὶ κοιλίαι αἳ οὐκ ἐγέννησαν, καὶ μαστοὶ⸃ οἳ οὐκ *⸂2ἐθήλασαν.⸃ 30 Τότε ἄρξονται λέγειν τοῖς ὄρεσιν, Πέσετε ἐφ᾽ ἡμᾶς· καὶ τοῖς βουνοῖς, Καλύψατε ἡμᾶς. 31 Ὅτι εἰ ἐν *⸋τῷ⸌ ὑγρῷ ξύλῳ ταῦτα ποιοῦσιν, ἐν τῷ ξηρῷ τί γένηται;

32 Ἤγοντο δὲ καὶ ἕτεροι *⸉δύο κακοῦργοι⸊ σὺν αὐτῷ ἀναιρεθῆναι.

33 Καὶ ὅτε *⸂ἀπῆλθον⸃ ἐπὶ τὸν τόπον τὸν καλούμενον Κρανίον, ἐκεῖ ἐσταύρωσαν αὐτόν, καὶ τοὺς κακούργους, ὃν μὲν ἐκ δεξιῶν, ὃν δὲ ἐξ ἀριστερῶν. 34 Ὁ δὲ Ἰησοῦς ἔλεγεν, Πάτερ, ἄφες αὐτοῖς· οὐ γὰρ οἴδασιν τί ποιοῦσιν. Διαμεριζόμενοι δὲ τὰ ἱμάτια αὐτοῦ, ἔβαλον *⸂κλῆρον.⸃ 35 Καὶ εἱστήκει ὁ λαὸς θεωρῶν. Ἐξεμυκτήριζον δὲ καὶ οἱ ἄρχοντες *⸋σὺν αὐτοῖς,⸌ λέγοντες, Ἄλλους ἔσωσεν, σωσάτω ἑαυτόν, εἰ οὗτός ἐστιν ὁ χριστός, *⸉ὁ τοῦ θεοῦ ἐκλεκτός.⸊ 36  *⸂Ἐνέπαιζον⸃ δὲ αὐτῷ καὶ οἱ στρατιῶται, προσερχόμενοι *⸋καὶ⸌ ὄξος προσφέροντες αὐτῷ, 37 καὶ λέγοντες, Εἰ σὺ εἶ ὁ βασιλεὺς τῶν Ἰουδαίων, σῶσον σεαυτόν. 38 Ἦν δὲ καὶ ἐπιγραφὴ *⸂γεγραμμένη⸃ ἐπ᾽ αὐτῷ *⸋γράμμασιν Ἑλληνικοῖς καὶ Ῥωμαϊκοῖς καὶ Ἑβραϊκοῖς,⸌ *⸂2Οὗτός ἐστιν ὁ βασιλεὺς τῶν Ἰουδαίων.⸃

39 Εἷς δὲ τῶν κρεμασθέντων κακούργων ἐβλασφήμει αὐτόν, *⸋λέγων,⸌ *⸂Εἰ σὺ εἶ ὁ χριστός,⸃ σῶσον σεαυτὸν καὶ ἡμᾶς. 40 Ἀποκριθεὶς δὲ ὁ ἕτερος *⸂ἐπετίμα αὐτῷ, λέγων,⸃ Οὐδὲ φοβῇ σὺ τὸν θεόν, ὅτι ἐν τῷ αὐτῷ κρίματι εἶ; 41 Καὶ ἡμεῖς μὲν δικαίως, ἄξια γὰρ ὧν ἐπράξαμεν ἀπολαμβάνομεν· οὗτος δὲ οὐδὲν ἄτοπον ἔπραξεν. 42 Καὶ ἔλεγεν *⸋τῷ⸌ Ἰησοῦ, Μνήσθητί μου, *⸋2κύριε,⸌ ὅταν ἔλθῃς *⸂ἐν τῇ βασιλείᾳ⸃ σου. 43 Καὶ εἶπεν αὐτῷ *⸋ὁ Ἰησοῦς,⸌ Ἀμὴν *⸉λέγω σοι,⸊ σήμερον μετ᾽ ἐμοῦ ἔσῃ ἐν τῷ παραδείσῳ.

44  *⸂Ἦν δὲ⸃ *⸆ ὡσεὶ ὥρα ἕκτη, καὶ σκότος ἐγένετο ἐφ᾽ ὅλην τὴν γῆν ἕως ὥρας ἐνάτης. 45  *⸂Καὶ ἐσκοτίσθη ὁ ἥλιος,⸃ *⸂2καὶ ἐσχίσθη⸃ τὸ καταπέτασμα τοῦ ναοῦ μέσον. 46 Καὶ φωνήσας φωνῇ μεγάλῃ ὁ Ἰησοῦς εἶπεν, Πάτερ, εἰς χεῖράς σου παραθήσομαι τὸ πνεῦμά μου· *⸂καὶ ταῦτα⸃ εἰπὼν ἐξέπνευσεν. 47 Ἰδὼν δὲ ὁ ἑκατόνταρχος τὸ γενόμενον, *⸂ἐδόξασεν⸃ τὸν θεόν, λέγων, Ὄντως ὁ ἄνθρωπος οὗτος δίκαιος ἦν. 48 Καὶ πάντες οἱ συμπαραγενόμενοι ὄχλοι ἐπὶ τὴν θεωρίαν ταύτην, *⸂θεωροῦντες⸃ τὰ γενόμενα, τύπτοντες *⸋ἑαυτῶν⸌ τὰ στήθη ὑπέστρεφον. 49 Εἱστήκεισαν δὲ πάντες οἱ γνωστοὶ *⸂αὐτοῦ⸃ *⸆ μακρόθεν, καὶ γυναῖκες αἱ συνακολουθήσασαι αὐτῷ ἀπὸ τῆς Γαλιλαίας, ὁρῶσαι ταῦτα.

50 Καὶ ἰδού, ἀνὴρ ὀνόματι Ἰωσήφ, βουλευτὴς ὑπάρχων, *⸆ ἀνὴρ ἀγαθὸς καὶ δίκαιος— 51 οὗτος οὐκ ἦν συγκατατεθειμένος τῇ βουλῇ καὶ τῇ πράξει αὐτῶν—ἀπὸ Ἀριμαθαίας πόλεως τῶν Ἰουδαίων, *⸂ὃς καὶ προσεδέχετο καὶ αὐτὸς⸃ τὴν βασιλείαν τοῦ θεοῦ· 52 οὗτος προσελθὼν τῷ Πιλάτῳ ᾐτήσατο τὸ σῶμα τοῦ Ἰησοῦ. 53  *⸂Καὶ καθελὼν αὐτὸ ἐνετύλιξεν αὐτὸ σινδόνι, καὶ ἔθηκεν αὐτὸ⸃ ἐν μνήματι λαξευτῷ, οὗ οὐκ ἦν *⸂2οὐδέπω οὐδεὶς⸃ κείμενος. 54 Καὶ ἡμέρα ἦν Παρασκευή, *⸆ σάββατον ἐπέφωσκεν. 55 Κατακολουθήσασαι δὲ *⸆ γυναῖκες, αἵτινες ἦσαν συνεληλυθυῖαι *⸉αὐτῷ ἐκ τῆς Γαλιλαίας,⸊ ἐθεάσαντο τὸ μνημεῖον, καὶ ὡς ἐτέθη τὸ σῶμα αὐτοῦ. 56 Ὑποστρέψασαι δὲ ἡτοίμασαν ἀρώματα καὶ μύρα. Καὶ τὸ μὲν σάββατον ἡσύχασαν κατὰ τὴν ἐντολήν.

24

1 Τῇ δὲ μιᾷ τῶν σαββάτων, ὄρθρου βαθέος, *⸉ἦλθον ἐπὶ τὸ μνῆμα,⸊ φέρουσαι ἃ ἡτοίμασαν ἀρώματα, *⸋καί τινες σὺν αὐταῖς.⸌ 2 Εὗρον δὲ τὸν λίθον ἀποκεκυλισμένον ἀπὸ τοῦ μνημείου. 3  *⸂Καὶ εἰσελθοῦσαι⸃ οὐχ εὗρον τὸ σῶμα *⸋τοῦ κυρίου Ἰησοῦ.⸌ 4 Καὶ ἐγένετο ἐν τῷ *⸂διαπορεῖσθαι⸃ αὐτὰς περὶ τούτου, καὶ ἰδού, *⸉ἄνδρες δύο⸊ ἐπέστησαν αὐταῖς ἐν *⸂2ἐσθήσεσιν ἀστραπτούσαις·⸃ 5 ἐμφόβων δὲ γενομένων αὐτῶν, καὶ κλινουσῶν *⸂τὸ πρόσωπον⸃ εἰς τὴν γῆν, εἶπον πρὸς αὐτάς, Τί ζητεῖτε τὸν ζῶντα μετὰ τῶν νεκρῶν; 6 Οὐκ ἔστιν ὧδε, ἀλλ᾽ ἠγέρθη· μνήσθητε ὡς ἐλάλησεν ὑμῖν, ἔτι ὢν ἐν τῇ Γαλιλαίᾳ, 7 λέγων *⸉ὅτι δεῖ τὸν υἱὸν τοῦ ἀνθρώπου⸊ παραδοθῆναι εἰς χεῖρας ἀνθρώπων ἁμαρτωλῶν, καὶ σταυρωθῆναι, καὶ τῇ τρίτῃ ἡμέρᾳ ἀναστῆναι. 8 Καὶ ἐμνήσθησαν τῶν ῥημάτων αὐτοῦ, 9 καὶ ὑποστρέψασαι ἀπὸ τοῦ μνημείου, ἀπήγγειλαν ταῦτα πάντα τοῖς ἕνδεκα καὶ πᾶσιν τοῖς λοιποῖς. 10 Ἦσαν δὲ ἡ Μαγδαληνὴ Μαρία καὶ Ἰωάννα καὶ Μαρία *⸆ Ἰακώβου, καὶ αἱ λοιπαὶ σὺν αὐταῖς, *⸋αἳ⸌ ἔλεγον πρὸς τοὺς ἀποστόλους ταῦτα. 11 Καὶ ἐφάνησαν ἐνώπιον αὐτῶν ὡσεὶ λῆρος τὰ ῥήματα *⸂αὐτῶν,⸃ καὶ ἠπίστουν αὐταῖς. 12  *⸋Ὁ δὲ Πέτρος ἀναστὰς ἔδραμεν ἐπὶ τὸ μνημεῖον, καὶ παρακύψας βλέπει τὰ ὀθόνια *⸋2κείμενα⸌ μόνα· καὶ ἀπῆλθεν πρὸς *⸂ἑαυτὸν⸃ θαυμάζων τὸ γεγονός.⸌

13 Καὶ ἰδού, δύο ἐξ αὐτῶν *⸉ἦσαν πορευόμενοι ἐν αὐτῇ τῇ ἡμέρᾳ⸊ εἰς κώμην ἀπέχουσαν σταδίους ἑξήκοντα ἀπὸ Ἱερουσαλήμ, ᾗ ὄνομα Ἐμμαούς. 14 Καὶ αὐτοὶ ὡμίλουν πρὸς ἀλλήλους περὶ πάντων τῶν συμβεβηκότων τούτων. 15 Καὶ ἐγένετο ἐν τῷ ὁμιλεῖν αὐτοὺς καὶ συζητεῖν, καὶ αὐτὸς *⸋ὁ⸌ Ἰησοῦς ἐγγίσας συνεπορεύετο αὐτοῖς. 16 Οἱ δὲ ὀφθαλμοὶ αὐτῶν ἐκρατοῦντο τοῦ μὴ ἐπιγνῶναι αὐτόν. 17 Εἶπεν δὲ πρὸς αὐτούς, Τίνες οἱ λόγοι οὗτοι οὓς ἀντιβάλλετε πρὸς ἀλλήλους *⸂περιπατοῦντες, καί ἐστε σκυθρωποί;⸃ 18 Ἀποκριθεὶς δὲ *⸂ὁ εἷς,⸃ *⸂2ᾧ ὄνομα⸃ Κλεοπᾶς, εἶπεν πρὸς αὐτόν, Σὺ μόνος παροικεῖς *⸆ Ἱερουσαλήμ, καὶ οὐκ ἔγνως τὰ γενόμενα ἐν αὐτῇ ἐν ταῖς ἡμέραις ταύταις; 19 Καὶ εἶπεν αὐτοῖς, Ποῖα; Οἱ δὲ εἶπον αὐτῷ, Τὰ περὶ Ἰησοῦ τοῦ Ναζωραίου, *⸂ὃς⸃ ἐγένετο ἀνὴρ προφήτης δυνατὸς ἐν ἔργῳ καὶ λόγῳ ἐναντίον τοῦ θεοῦ καὶ παντὸς τοῦ λαοῦ· 20 ὅπως τε παρέδωκαν αὐτὸν οἱ ἀρχιερεῖς καὶ οἱ ἄρχοντες ἡμῶν εἰς κρίμα θανάτου, καὶ ἐσταύρωσαν αὐτόν. 21 Ἡμεῖς δὲ ἠλπίζομεν ὅτι αὐτός ἐστιν ὁ μέλλων λυτροῦσθαι τὸν Ἰσραήλ. Ἀλλά γε *⸆ σὺν πᾶσιν τούτοις τρίτην ταύτην ἡμέραν ἄγει *⸋σήμερον⸌ ἀφ᾽ οὗ ταῦτα ἐγένετο. 22 Ἀλλὰ καὶ γυναῖκές τινες ἐξ ἡμῶν ἐξέστησαν ἡμᾶς, γενόμεναι ὄρθριαι ἐπὶ τὸ μνημεῖον· 23 καὶ μὴ εὑροῦσαι τὸ σῶμα αὐτοῦ, ἦλθον λέγουσαι καὶ ὀπτασίαν ἀγγέλων ἑωρακέναι, οἳ λέγουσιν αὐτὸν ζῇν. 24 Καὶ ἀπῆλθόν τινες τῶν σὺν ἡμῖν ἐπὶ τὸ μνημεῖον, καὶ εὗρον οὕτως καθὼς *⸋καὶ⸌ αἱ γυναῖκες εἶπον· αὐτὸν δὲ οὐκ εἶδον. 25 Καὶ αὐτὸς εἶπεν πρὸς αὐτούς, Ὦ ἀνόητοι καὶ βραδεῖς τῇ καρδίᾳ τοῦ πιστεύειν ἐπὶ πᾶσιν οἷς ἐλάλησαν οἱ προφῆται· 26 οὐχὶ ταῦτα ἔδει παθεῖν τὸν χριστόν, καὶ εἰσελθεῖν εἰς τὴν δόξαν αὐτοῦ; 27 Καὶ ἀρξάμενος ἀπὸ Μωσέως καὶ ἀπὸ πάντων τῶν προφητῶν, *⸂διηρμήνευεν⸃ αὐτοῖς ἐν πάσαις ταῖς γραφαῖς τὰ περὶ *⸂2ἑαυτοῦ.⸃ 28 Καὶ ἤγγισαν εἰς τὴν κώμην οὗ ἐπορεύοντο· καὶ αὐτὸς *⸂προσεποιεῖτο⸃ *⸂2πορρωτέρω⸃ πορεύεσθαι. 29 Καὶ παρεβιάσαντο αὐτόν, λέγοντες, Μεῖνον μεθ᾽ ἡμῶν, ὅτι πρὸς ἑσπέραν ἐστίν, καὶ κέκλικεν *⸆ ἡ ἡμέρα. Καὶ εἰσῆλθεν τοῦ μεῖναι σὺν αὐτοῖς. 30 Καὶ ἐγένετο ἐν τῷ κατακλιθῆναι αὐτὸν μετ᾽ αὐτῶν, λαβὼν τὸν ἄρτον εὐλόγησεν, καὶ κλάσας ἐπεδίδου αὐτοῖς. 31 Αὐτῶν δὲ διηνοίχθησαν οἱ ὀφθαλμοί, καὶ ἐπέγνωσαν αὐτόν· καὶ αὐτὸς ἄφαντος ἐγένετο ἀπ᾽ αὐτῶν. 32 Καὶ εἶπον πρὸς ἀλλήλους, Οὐχὶ ἡ καρδία ἡμῶν καιομένη ἦν *⸋ἐν ἡμῖν,⸌ ὡς ἐλάλει ἡμῖν ἐν τῇ ὁδῷ, *⸋2καὶ⸌ ὡς διήνοιγεν ἡμῖν τὰς γραφάς; 33 Καὶ ἀναστάντες αὐτῇ τῇ ὥρᾳ ὑπέστρεψαν εἰς Ἱερουσαλήμ, καὶ εὗρον *⸂συνηθροισμένους⸃ τοὺς ἕνδεκα καὶ τοὺς σὺν αὐτοῖς, 34 λέγοντας ὅτι *⸉Ἠγέρθη ὁ κύριος ὄντως,⸊ καὶ ὤφθη Σίμωνι. 35 Καὶ αὐτοὶ ἐξηγοῦντο τὰ ἐν τῇ ὁδῷ, καὶ ὡς ἐγνώσθη αὐτοῖς ἐν τῇ κλάσει τοῦ ἄρτου.

36 Ταῦτα δὲ αὐτῶν λαλούντων, *⸆ αὐτὸς *⸋ὁ Ἰησοῦς⸌ ἔστη ἐν μέσῳ αὐτῶν, *⸋2καὶ λέγει αὐτοῖς, Εἰρήνη ὑμῖν.⸌ 37 Πτοηθέντες δὲ καὶ ἔμφοβοι γενόμενοι ἐδόκουν πνεῦμα θεωρεῖν. 38 Καὶ εἶπεν αὐτοῖς, Τί τεταραγμένοι ἐστέ, καὶ διὰ τί διαλογισμοὶ ἀναβαίνουσιν ἐν *⸂ταῖς καρδίαις⸃ ὑμῶν; 39 Ἴδετε τὰς χεῖράς μου καὶ τοὺς πόδας μου, ὅτι *⸉αὐτὸς ἐγώ εἰμι·⸊ ψηλαφήσατέ με καὶ ἴδετε, ὅτι πνεῦμα σάρκα καὶ ὀστέα οὐκ ἔχει, καθὼς ἐμὲ θεωρεῖτε ἔχοντα. 40  *⸋Καὶ τοῦτο εἰπὼν *⸂ἐπέδειξεν⸃ αὐτοῖς τὰς χεῖρας καὶ τοὺς πόδας.⸌ 41 Ἔτι δὲ ἀπιστούντων αὐτῶν ἀπὸ τῆς χαρᾶς καὶ θαυμαζόντων, εἶπεν αὐτοῖς, Ἔχετέ τι βρώσιμον ἐνθάδε; 42 Οἱ δὲ ἐπέδωκαν αὐτῷ ἰχθύος ὀπτοῦ μέρος, *⸋καὶ ἀπὸ μελισσίου κηρίου.⸌ 43 Καὶ λαβὼν ἐνώπιον αὐτῶν ἔφαγεν.

44 Εἶπεν δὲ *⸂αὐτοῖς,⸃ Οὗτοι οἱ λόγοι, *⸆ οὓς ἐλάλησα πρὸς ὑμᾶς ἔτι ὢν σὺν ὑμῖν, ὅτι δεῖ πληρωθῆναι πάντα τὰ γεγραμμένα *⸂2ἐν τῷ νόμῳ Μωσέως καὶ προφήταις καὶ ψαλμοῖς⸃ περὶ ἐμοῦ. 45 Τότε διήνοιξεν αὐτῶν τὸν νοῦν, τοῦ συνιέναι τὰς γραφάς· 46 καὶ εἶπεν αὐτοῖς ὅτι Οὕτως γέγραπται, *⸋καὶ οὕτως ἔδει⸌ παθεῖν τὸν χριστόν, καὶ ἀναστῆναι ἐκ νεκρῶν τῇ τρίτῃ ἡμέρᾳ, 47 καὶ κηρυχθῆναι ἐπὶ τῷ ὀνόματι αὐτοῦ *⸂μετάνοιαν καὶ ἄφεσιν ἁμαρτιῶν⸃ εἰς πάντα τὰ ἔθνη, *⸂2ἀρξάμενον⸃ ἀπὸ Ἱερουσαλήμ. 48 Ὑμεῖς *⸋δέ⸌ *⸋2ἐστε⸌ μάρτυρες τούτων. 49 Καὶ *⸋ἰδού,⸌ ἐγὼ *⸂ἀποστέλλω⸃ τὴν ἐπαγγελίαν τοῦ πατρός μου ἐφ᾽ ὑμᾶς· ὑμεῖς δὲ καθίσατε ἐν τῇ πόλει *⸋2Ἱερουσαλήμ,⸌ ἕως οὗ ἐνδύσησθε *⸉δύναμιν ἐξ ὕψους.⸊

50 Ἐξήγαγεν δὲ αὐτοὺς *⸋ἔξω⸌ ἕως *⸂εἰς⸃ Βηθανίαν· καὶ ἐπάρας τὰς χεῖρας αὐτοῦ εὐλόγησεν αὐτούς. 51 Καὶ ἐγένετο ἐν τῷ εὐλογεῖν αὐτὸν αὐτούς, διέστη ἀπ᾽ αὐτῶν, *⸋καὶ ἀνεφέρετο εἰς τὸν οὐρανόν.⸌ 52 Καὶ αὐτοὶ *⸋προσκυνήσαντες αὐτόν,⸌ ὑπέστρεψαν εἰς Ἱερουσαλὴμ μετὰ χαρᾶς μεγάλης· 53 καὶ ἦσαν διὰ παντὸς ἐν τῷ ἱερῷ, *⸋αἰνοῦντες καὶ⸌ εὐλογοῦντες τὸν θεόν. *⸋2Ἀμήν.⸌

* 1:5 ⸋ τοῦ RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 1:5 ⸋2 ἡ RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 1:5 ⸂ αὐτοῦ RP f 35 TR ¦ αὐτῷ TNT2 WH NA NIV SBL

* 1:6 ⸂ ἐνώπιον RP f 35 TR ¦ ἐναντίον TNT2 WH NA NIV SBL

* 1:7 ⸉ ἡ Ἐλισάβετ ἦν RP f 35 TR ¦ ἦν ἡ Ἐλισάβετ TNT2 NA NIV SBL ¦ ἦν ἡ Ἐλεισάβετ WH

* 1:10 ⸉ ἦν τοῦ λαοῦ RP TNT2 WH NA NIV SBL ¦ τοῦ λαοῦ ἦν f 35 TR

* 1:15 ⸋ τοῦ RP f 35 TR TNT2 NA27+28 NIV SBL ¦ – WH NA25

* 1:21 ⸉ αὐτὸν ἐν τῷ ναῷ RP f 35 TR TNT2 ¦ ἐν τῷ ναῷ αὐτὸν WH NA NIV SBL

* 1:25 ⸋ ὁ RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 1:25 ⸋2 τὸ RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 1:26 ⸂ ὑπὸ RP f 35 TR ¦ ἀπὸ TNT2 WH NA NIV SBL

* 1:27 ⸂ μεμνηστευμένην RP f 35 TR ¦ ἐμνηστευμένην TNT2 WH NA NIV SBL

* 1:28 ⸋ ὁ ἄγγελος RP f 35 TR TNT2 NIV73 ¦ – WH NA NIV11 SBL

* 1:28 ⸋2 εὐλογημένη σὺ ἐν γυναιξίν RP f 35 TR TNT2 ¦ – WH NA NIV SBL

* 1:29 ⸋ ἰδοῦσα RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 1:29 ⸂ διεταράχθη ἐπὶ τῷ λόγῳ αὐτοῦ RP f 35 TR ¦ ἐπὶ τῷ λόγῳ διεταράχθη TNT2 WH NA NIV SBL

* 1:36 ⸂ συνειληφυῖα RP f 35 TR ¦ συνείληφεν TNT2 WH NA NIV SBL

* 1:37 ⸂ τῷ θεῷ RP f 35 TR ¦ τοῦ θεοῦ TNT2 WH NA NIV SBL

* 1:41 ⸉ ἡ Ἐλισάβετ τὸν ἀσπασμὸν τῆς Μαρίας RP f 35 TR ¦ τὸν ἀσπασμὸν τῆς Μαρίας ἡ Ἐλισάβετ TNT2 NA NIV SBL ¦ τὸν ἀσπασμὸν τῆς Μαρίας ἡ Ἐλεισάβετ WH

* 1:42 ⸂ φωνῇ RP f 35 TR ¦ κραυγῇ TNT2 WH NA NIV SBL

* 1:43 ⸂ με RP f 35 TR TNT2 ¦ ἐμέ WH NA NIV SBL

* 1:44 ⸉ τὸ βρέφος ἐν ἀγαλλιάσει RP f 35 ¦ ἐν ἀγαλλιάσει τὸ βρέφος TR TNT2 WH NA NIV SBL

* 1:49 ⸂ μεγαλεῖα RP f 35 TR ¦ μεγάλα TNT2 WH NA NIV SBL

* 1:50 ⸂ γενεῶν RP f 35 TR ¦ καὶ γενεὰς TNT2 WH NA NIV SBL

* 1:55 ⸂ εἰς τὸν αἰῶνα RP TR TNT2 WH NA NIV SBL ¦ ἕως αἰῶνος f 35

* 1:56 ⸂ ὡσεὶ RP f 35 TR ¦ ὡς TNT2 WH NA NIV SBL

* 1:59 ⸂ ὀγδόῃ ἡμέρᾳ RP f 35 TR ¦ ἡμέρᾳ τῇ ὀγδόῃ TNT2 WH NA NIV SBL

* 1:61 ⸂ ἐν τῇ συγγενείᾳ RP f 35 TR ¦ ἐκ τῆς συγγενείας TNT2 WH NA NIV SBL

* 1:62 ⸂ αὐτόν RP f 35 TR ¦ αὐτό TNT2 WH NA NIV SBL

* 1:63 ⸂ ἐστὶν RP TNT2 WH NA NIV SBL ¦ ἔσται f 35 ¦ ἐστὶ TR

* 1:63 ⸋ τὸ RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 1:66 ⸆ – RP f 35 TR ¦ γὰρ TNT2 WH NA NIV SBL

* 1:69 ⸋ τῷ RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 1:69 ⸋2 τοῦ RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 1:70 ⸋ τῶν RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 1:74 ⸂ τῶν ἐχθρῶν ἡμῶν RP f 35 TR ¦ ἐχθρῶν TNT2 WH NA NIV SBL

* 1:75 ⸂ πάσας τὰς ἡμέρας RP f 35 TR ¦ πάσαις ταῖς ἡμέραις TNT2 WH NA NIV SBL

* 1:75 ⸋ τῆς ζωῆς RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 1:76 ⸆ – RP f 35 TR ¦ δέ TNT2 WH NA NIV SBL

* 1:76 ⸂ πρὸ προσώπου RP f 35 TR TNT2 ¦ ἐνώπιον WH NA NIV SBL

* 1:78 ⸂ ἐπεσκέψατο RP f 35 TR ¦ ἐπισκέψατο TNT2 ¦ ἐπισκέψεται WH NA NIV SBL

* 2:2 ⸋ ἡ RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 2:3 ⸂ ἰδίαν RP f 35 TR ¦ ἑαυτοῦ TNT2 WH NA NIV SBL

* 2:5 ⸂ μεμνηστευμένῃ RP f 35 TR ¦ ἐμνηστευμένῃ TNT2 WH NA NIV SBL

* 2:5 ⸋ γυναικί RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 2:7 ⸋ τῇ RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 2:9 ⸋ ἰδού RP f 35 TR TNT2 ¦ – WH NA NIV SBL

* 2:12 ⸋ τὸ RP f 35 TR TNT2 NA27+28 NIV73 SBL ¦ – WH NA25 NIV11

* 2:12 ⸆ – RP f 35 TR ¦ καὶ TNT2 WH NA NIV SBL

* 2:12 ⸆2 – RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ τῇ TR

* 2:13 ⸂ οὐρανίου RP f 35 TR WH NA NIV SBL ¦ οὐρανοῦ TNT2

* 2:14 ⸂ εὐδοκία RP f 35 TR ¦ εὐδοκίας TNT2 WH NA NIV SBL

* 2:15 ⸋ καὶ οἱ ἄνθρωποι RP f 35 TR TNT2 ¦ – WH NA NIV SBL

* 2:15 ⸂ εἶπον RP f 35 TR TNT2 ¦ ἐλάλουν WH NA NIV SBL

* 2:17 ⸂ διεγνώρισαν RP f 35 TR ¦ ἐγνώρισαν TNT2 WH NA NIV SBL

* 2:20 ⸂ ὑπέστρεψαν RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ ἐπέστρεψαν TR

* 2:21 ⸂ αὐτόν RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ τὸ παιδίον TR

* 2:24 ⸆ – RP f 35 TR ¦ τῷ TNT2 WH NA NIV SBL

* 2:25 ⸉ ἦν ἄνθρωπος RP f 35 TR ¦ ἄνθρωπος ἦν TNT2 WH NA NIV SBL

* 2:25 ⸉2 πνεῦμα ἦν ἅγιον RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ πνεῦμα ἅγιον ἦν TR

* 2:26 ⸋ ἢ RP f 35 TR WH NA NIV SBL ¦ – TNT2

* 2:26 ⸆ – RP f 35 TR ¦ ἂν TNT2 WH NA NIV SBL

* 2:28 ⸋ αὐτοῦ RP f 35 TR TNT2 ¦ – WH NA NIV SBL

* 2:33 ⸂ Ἰωσὴφ καὶ ἡ μήτηρ αὐτοῦ RP f 35 TR ¦ ὁ πατὴρ αὐτοῦ καὶ ἡ μήτηρ TNT2 WH NA NIV SBL

* 2:35 ⸋ δὲ RP f 35 TR TNT2 NA NIV SBL ¦ – WH

* 2:36 ⸉ ἔτη μετὰ ἀνδρὸς RP f 35 TR ¦ μετὰ ἀνδρὸς ἔτη TNT2 WH NA NIV SBL

* 2:37 ⸂ ὡς RP f 35 TR ¦ ἕως TNT2 WH NA NIV SBL

* 2:37 ⸋ ἀπὸ RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 2:38 ⸋ αὕτη RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 2:38 ⸂ τῷ κυρίῳ RP f 35 TR ¦ τῷ θεῷ TNT2 WH NA NIV SBL

* 2:38 ⸋2 ἐν RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 2:39 ⸂ ἅπαντα RP f 35 TR ¦ πάντα TNT2 WH NA NIV SBL

* 2:39 ⸂2 ὑπέστρεψαν RP f 35 TR ¦ ἐπέστρεψαν TNT2 WH NA NIV SBL

* 2:39 ⸋ τὴν RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 2:40 ⸋ πνεύματι RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 2:40 ⸂ σοφίας RP f 35 TR ¦ σοφίᾳ TNT2 WH NA NIV SBL

* 2:40 ⸂2 αὐτό RP TR TNT2 WH NA NIV SBL ¦ αὐτῷ f 35

* 2:42 ⸂ ἀναβάντων RP f 35 TR ¦ ἀναβαινόντων TNT2 WH NA NIV SBL

* 2:42 ⸋ εἰς Ἱεροσόλυμα RP f 35 TR TNT2 ¦ – WH NA NIV SBL

* 2:43 ⸂ ἔγνω Ἰωσὴφ καὶ ἡ μήτηρ RP f 35 TR ¦ ἔγνωσαν οἱ γονεῖς TNT2 WH NA NIV SBL

* 2:44 ⸉ ἐν τῇ συνοδίᾳ εἶναι RP f 35 TR ¦ εἶναι ἐν τῇ συνοδίᾳ TNT2 WH NA NIV SBL

* 2:44 ⸂ ἐν τοῖς συγγενέσιν καὶ ἐν τοῖς γνωστοῖς RP f 35 ¦ ἐν τοῖς συγγενέσι καὶ ἐν τοῖς γνωστοῖς TR ¦ ἐν τοῖς συγγενέσιν καὶ τοῖς γνωστοῖς TNT2 ¦ ἐν τοῖς συγγενεῦσιν καὶ τοῖς γνωστοῖς WH NA NIV SBL

* 2:45 ⸋ αὐτόν RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 2:45 ⸂ ζητοῦντες RP f 35 TR ¦ ἀναζητοῦντες TNT2 WH NA NIV SBL

* 2:48 ⸉ πρὸς αὐτὸν ἡ μήτηρ αὐτοῦ εἶπεν RP f 35 ¦ πρὸς αὐτὸν ἡ μήτηρ αὐτοῦ εἶπε TR ¦ εἶπεν πρὸς αὐτὸν ἡ μήτηρ αὐτοῦ TNT2 WH NA NIV SBL

* 2:48 ⸂ ἐζητοῦμέν RP f 35 TR TNT2 NA27+28 NIV SBL ¦ ζητοῦμέν WH NA25

* 2:51 ⸋ ταῦτα RP f 35 TR TNT2 SBL ¦ – WH NA NIV

* 2:52 ⸂ σοφίᾳ καὶ ἡλικίᾳ RP f 35 TR NIV73 SBL ¦ ἡλικίᾳ καὶ σοφίᾳ TNT2 ¦ τῇ σοφίᾳ καὶ ἡλικίᾳ WH ¦ ἐν τῇ σοφίᾳ καὶ ἡλικίᾳ NA NIV11

* 3:2 ⸂ ἀρχιερέως RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ ἀρχιερέων TR

* 3:2 ⸆ – RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ τοῦ TR

* 3:3 ⸋ τὴν RP f 35 TR NA NIV ¦ – TNT2 WH SBL

* 3:4 ⸋ λέγοντος RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 3:5 ⸂ εὐθεῖαν RP f 35 TR NA27+28 NIV SBL ¦ εὐθεῖας TNT2 WH NA25

* 3:10 ⸂ ποιήσομεν RP f 35 TR ¦ ποιήσωμεν TNT2 WH NA NIV SBL

* 3:11 ⸂ λέγει RP f 35 TR ¦ ἔλεγεν TNT2 WH NA NIV SBL

* 3:12 ⸆ – RP TR TNT2 WH NA NIV SBL ¦ υπ᾽ αὐτοῦ f 35

* 3:12 ⸂ ποιήσομεν RP f 35 TR ¦ ποιήσωμεν TNT2 WH NA NIV SBL

* 3:14 ⸂ Καὶ ἡμεῖς τί ποιήσομεν; RP f 35 TR ¦ Τί ποιήσωμεν καὶ ἡμεῖς; TNT2 WH NA NIV SBL

* 3:14 ⸂2 πρὸς αὐτούς RP f 35 TR ¦ αὐτοῖς TNT2 WH NA NIV SBL

* 3:16 ⸂ ὁ Ἰωάννης, ἅπασιν λέγων RP f 35 ¦ ὁ Ἰωάννης, ἅπασι λέγων TR ¦ ὁ Ἰωάνης, ἅπασιν λέγων TNT2 ¦ λέγων πᾶσιν ὁ Ἰωάνης WH ¦ λέγων πᾶσιν ὁ Ἰωάννης NA NIV SBL

* 3:17 ⸂ καὶ διακαθαριεῖ RP f 35 TR ¦ διακαθαριεῖ TNT2 ¦ διακαθᾶραι WH NA NIV SBL

* 3:17 ⸂2 συνάξει RP f 35 TR TNT2 ¦ συναγαγεῖν WH NA NIV SBL

* 3:18 ⸂ τὸν λαόν RP TR TNT2 WH NA NIV SBL ¦ τῷ λαῷ f 35

* 3:19 ⸆ – RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ Φιλίππου TR

* 3:20 ⸋ καὶ RP f 35 TR TNT2 NA27+28 NIV73 SBL ¦ – WH NA25 NIV11

* 3:20 ⸋2 τῇ RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 3:22 ⸂ ὡσεὶ RP f 35 TR ¦ ὡς TNT2 WH NA NIV SBL

* 3:22 ⸋ λέγουσαν RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 3:23 ⸋ ὁ RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 3:23 ⸉ ὡσεὶ ἐτῶν τριάκοντα ἀρχόμενος RP f 35 TR ¦ ἀρχόμενος ὡσεὶ ἐτῶν τριάκοντα TNT2 WH NA NIV SBL

* 3:23 ⸉2 ὡς ἐνομίζετο—υἱὸς RP f 35 TR ¦ υἱὸς—ὡς ἐνομίζετο— TNT2 WH NA NIV SBL

* 3:33 ⸂ Ἀμιναδάβ τοῦ Ἀράμ RP TR TNT2 NIV ¦ Ἀμιναδάβ τοῦ Ἀράμ τοῦ Ἰωράμ f 35 ¦ Ἀδμείν τοῦ Ἀρνεί WH ¦ Ἀμιναδάβ τοῦ Ἀδμίν τοῦ Ἀρνί NA SBL

* 4:1 ⸉ πνεύματος ἁγίου πλήρης RP TR ¦ πλήρης πνεύματος ἁγίου f 35 TNT2 WH NA NIV SBL

* 4:1 ⸂ εἰς τὴν ἔρημον RP f 35 TR ¦ ἐν τῇ ἐρήμῳ TNT2 WH NA NIV SBL

* 4:2 ⸋ ὕστερον RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 4:3 ⸂ Καὶ εἶπεν RP f 35 TR ¦ Εἶπεν δὲ TNT2 WH NA NIV SBL

* 4:4 ⸂ Ἰησοῦς πρὸς αὐτόν RP f 35 TR ¦ πρὸς αὐτὸν ὁ Ἰησοῦς TNT2 WH NA NIV SBL

* 4:4 ⸋ λέγων RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 4:4 ⸆ – RP f 35 ¦ ὁ TR TNT2 WH NA NIV SBL

* 4:4 ⸋2 ἀλλ᾽ ἐπὶ παντὶ ῥήματι θεοῦ RP f 35 TR TNT2 ¦ – WH NA NIV SBL

* 4:5 ⸋ ὁ διάβολος RP f 35 TR NIV ¦ – TNT2 WH NA SBL

* 4:5 ⸋2 εἰς ὄρος ὑψηλὸν RP f 35 TR NIV ¦ – TNT2 WH NA SBL

* 4:6 ⸂ ἐὰν RP f 35 TR NA NIV ¦ ἂν TNT2 WH SBL

* 4:7 ⸂ ἐμοῦ RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ μοῦ TR

* 4:7 ⸂2 σοῦ RP TR TNT2 WH NA NIV SBL ¦ σοὶ f 35

* 4:7 ⸂3 πᾶσα RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ πάντα TR

* 4:8 ⸉ αὐτῷ εἶπεν ὁ Ἰησοῦς RP f 35 TR TNT2 ¦ ὁ Ἰησοῦς εἶπεν αὐτῷ WH NA NIV SBL

* 4:8 ⸋ Ὕπαγε ὀπίσω μου, Σατανᾶ· RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 4:8 ⸆ – RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ γὰρ TR

* 4:8 ⸉2 Προσκυνήσεις κύριον τὸν θεόν σου RP f 35 TR NA25 ¦ Κύριον τὸν θεόν σου προσκυνήσεις TNT2 WH NA27+28 NIV SBL

* 4:9 ⸂ Καὶ ἤγαγεν αὐτὸν … καὶ ἔστησεν αὐτὸν RP f 35 TR ¦ Ἤγαγεν δὲ αὐτὸν … καὶ ἔστησεν αὐτὸν TNT2 ¦ Ἤγαγεν δὲ αὐτὸν … καὶ ἔστησεν WH NA NIV SBL

* 4:9 ⸆ – RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ ὁ TR

* 4:11 ⸆ – RP f 35 ¦ ὅτι TR TNT2 WH NA NIV SBL

* 4:16 ⸋ τὴν RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 4:17 ⸉ Ἠσαΐου τοῦ προφήτου RP f 35 TR ¦ τοῦ προφήτου Ἠσαΐου TNT2 WH NA NIV SBL

* 4:17 ⸂ ἀναπτύξας RP f 35 TR NA27+28 NIV SBL ¦ ἀνοίξας TNT2 WH NA25

* 4:18 ⸂ εὐαγγελίσασθαι RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ εὐαγγελίζεσθαι TR

* 4:18 ⸋ ἰάσασθαι τοὺς συντετριμμένους τὴν καρδίαν RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 4:20 ⸉ ἐν τῇ συναγωγῇ οἱ ὀφθαλμοὶ RP f 35 TR ¦ οἱ ὀφθαλμοὶ ἐν τῇ συναγωγῇ TNT2 WH NA NIV SBL

* 4:22 ⸂ Οὐχ οὗτός ἐστιν ὁ υἱὸς Ἰωσήφ; RP f 35 TR ¦ Οὐχὶ οὗτός ἐστιν ὁ υἱὸς Ἰωσήφ; TNT2 ¦ Οὐχὶ υἱὸς ἐστιν Ἰωσήφ οὗτός; WH NA NIV SBL

* 4:23 ⸂ ἐν τῇ Καπερναούμ RP f 35 TR ¦ εἰς Καφαρναοὺμ TNT2 ¦ εἰς τὴν Καφαρναοὺμ WH NA NIV SBL

* 4:25 ⸋ ἐπὶ RP f 35 TR NA NIV SBL ¦ – TNT2 WH

* 4:27 ⸉ ἐπὶ Ἐλισσαίου τοῦ προφήτου ἐν τῷ Ἰσραήλ RP f 35 TR ¦ ἐν τῷ Ἰσραὴλ ἐπὶ Ἐλισαίου τοῦ προφήτου TNT2 WH NA NIV SBL

* 4:29 ⸆ – RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ τῆς TR

* 4:29 ⸉ αὐτῶν ᾠκοδόμητο RP f 35 TR ¦ ᾠκοδόμητο αὐτῶν TNT2 WH NA NIV SBL

* 4:29 ⸂ εἰς τὸ RP f 35 TR ¦ ὥστε TNT2 WH NA NIV SBL

* 4:34 ⸋ λέγων RP f 35 TR TNT2 ¦ – WH NA NIV SBL

* 4:35 ⸂ ἐξ RP f 35 TR ¦ ἀπ᾽ TNT2 WH NA NIV SBL

* 4:35 ⸆ – RP f 35 ¦ τὸ TR TNT2 WH NA NIV SBL

* 4:38 ⸂ ἐκ RP f 35 TR ¦ ἀπὸ TNT2 WH NA NIV SBL

* 4:38 ⸆ – RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ ἡ TR

* 4:40 ⸂ πάντες RP f 35 TR TNT2 ¦ ἅπαντες WH NA NIV SBL

* 4:40 ⸂2 ἐπιθεὶς ἐθεράπευσεν RP f 35 TR ¦ ἐπιτιθεὶς ἐθεράπευεν TNT2 WH NA NIV SBL

* 4:41 ⸂ κράζοντα RP f 35 TR TNT2 WH NIV11 ¦ κραυγάζοντα NA NIV73 SBL

* 4:41 ⸂2 ὁ χριστὸς ὁ υἱὸς τοῦ θεοῦ RP f 35 TR ¦ ὁ υἱὸς τοῦ θεοῦ TNT2 WH NA NIV SBL

* 4:42 ⸂ ἐπεζήτουν RP TNT2 WH NA NIV SBL ¦ ἐζήτουν f 35 TR

* 4:43 ⸂ εἰς RP f 35 TR ¦ ἐπὶ TNT2 WH NA NIV SBL

* 4:43 ⸂2 ἀπέσταλμαι RP f 35 TR ¦ ἀπεστάλην TNT2 WH NA NIV SBL

* 4:44 ⸂ ἐν ταῖς συναγωγαῖς RP f 35 TR ¦ εἰς τὰς συναγωγὰς TNT2 WH NA NIV SBL

* 4:44 ⸂2 Γαλιλαίας RP f 35 TR TNT2 ¦ Ἰουδαίας WH NA NIV SBL

* 5:1 ⸆ – RP f 35 TR ¦ καὶ TNT2 WH NA NIV SBL

* 5:1 ⸋ τοῦ RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 5:1 ⸂ παρὰ RP TR TNT2 WH NA NIV SBL ¦ περὶ f 35

* 5:2 ⸂ δύο πλοῖα RP f 35 TR TNT2 NA27+28 NIV SBL ¦ πλοῖα δύο WH ¦ δύο πλοιάρια NA25

* 5:2 ⸉ ἀποβάντες ἀπ᾽ αὐτῶν RP f 35 TR ¦ ἀπ᾽ αὐτῶν ἀποβάντες TNT2 WH NA NIV SBL

* 5:2 ⸂2 ἀπέπλυναν RP f 35 TR ¦ ἔπλυνον TNT2 WH NA NIV SBL

* 5:3 ⸋ τοῦ RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 5:3 ⸂ Καὶ καθίσας RP f 35 TR TNT2 ¦ Καθίσας δὲ WH NA NIV SBL

* 5:3 ⸉ ἐδίδασκεν ἐκ τοῦ πλοίου RP f 35 TR TNT2 ¦ ἐκ τοῦ πλοίου ἐδίδασκεν WH NA NIV SBL

* 5:5 ⸋ ὁ RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 5:5 ⸋2 αὐτῷ RP f 35 TR TNT2 ¦ – WH NA NIV SBL

* 5:5 ⸋3 τῆς RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 5:5 ⸂ τὸ δίκτυον RP f 35 TR ¦ τὰ δίκτυα TNT2 WH NA NIV SBL

* 5:6 ⸉ πλῆθος ἰχθύων RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ ἰχθύων πλῆθος TR

* 5:6 ⸂ τὸ δίκτυον RP f 35 TR ¦ τὰ δίκτυα TNT2 WH NA NIV SBL

* 5:7 ⸋ τοῖς RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 5:8 ⸆ – RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ τοῦ TR

* 5:9 ⸂ ᾗ RP f 35 TR NA25 ¦ ὧν TNT2 WH NA27+28 NIV SBL

* 5:10 ⸋ ὁ RP f 35 TR TNT2 NA NIV SBL ¦ – WH

* 5:11 ⸂ ἅπαντα RP f 35 TR ¦ πάντα TNT2 WH NA NIV SBL

* 5:12 ⸂ καὶ ἰδὼν RP f 35 TR TNT2 SBL ¦ ἰδὼν δὲ WH NA NIV

* 5:13 ⸂ εἰπών RP f 35 TR SBL ¦ λέγων TNT2 WH NA NIV

* 5:14 ⸂ προσένεγκε RP TR TNT2 WH NA NIV SBL ¦ προσένεγκαι f 35

* 5:15 ⸋ ὑπ᾽ αὐτοῦ RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 5:17 ⸂ αὐτούς RP f 35 TR TNT2 ¦ αὐτόν WH NA NIV SBL

* 5:18 ⸆ – RP f 35 TR TNT2 SBL ¦ αὐτὸν WH NA NIV

* 5:19 ⸂ ποίας RP TNT2 WH NA NIV SBL ¦ πῶς f 35 ¦ διὰ ποίας TR

* 5:20 ⸋ αὐτῷ RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 5:21 ⸉ ἀφιέναι ἁμαρτίας RP f 35 TR ¦ ἁμαρτίας ἀφιέναι TNT2 WH NA NIV SBL

* 5:23 ⸂ Ἔγειραι RP f 35 TR ¦ Ἔγειρε TNT2 WH NA NIV SBL

* 5:24 ⸉ ἐξουσίαν ἔχει ὁ υἱὸς τοῦ ἀνθρώπου RP f 35 TR ¦ ὁ υἱὸς τοῦ ἀνθρώπου ἐξουσίαν ἔχει TNT2 WH NA NIV SBL

* 5:24 ⸂ ἔγειραι RP f 35 TR ¦ ἔγειρε TNT2 WH NA NIV SBL

* 5:25 ⸂ ὃ RP TNT2 WH NA NIV SBL ¦ ᾧ f 35 TR

* 5:28 ⸂ ἅπαντα RP f 35 TR ¦ πάντα TNT2 WH NA NIV SBL

* 5:28 ⸂2 ἠκολούθησεν RP f 35 TR ¦ ἠκολούθει TNT2 WH NA NIV SBL

* 5:29 ⸆ – RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ ὁ TR

* 5:29 ⸉ τελωνῶν πολύς RP f 35 TR ¦ πολύς τελωνῶν TNT2 WH NA NIV SBL

* 5:30 ⸉ οἱ γραμματεῖς αὐτῶν καὶ οἱ Φαρισαῖοι RP f 35 TR ¦ οἱ Φαρισαῖοι καὶ οἱ γραμματεῖς αὐτῶν TNT2 WH NA NIV SBL

* 5:30 ⸋ τῶν RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ – TR

* 5:33 ⸂ Διὰ τί οἱ μαθηταὶ … ἐσθίουσιν καὶ πίνουσιν; RP f 35 TR TNT2 ¦ Οἱ μαθηταὶ … ἐσθίουσιν καὶ πίνουσιν. WH NA NIV SBL

* 5:34 ⸂ Ὁ δὲ RP f 35 TR SBL ¦ Ὁ δὲ Ἰησοῦς TNT2 WH NA NIV

* 5:34 ⸂2 νηστεύειν RP f 35 TR ¦ νηστεῦσαι TNT2 WH NA NIV SBL

* 5:35 ⸋ καὶ RP TR TNT2 WH NA NIV SBL ¦ – f 35

* 5:36 ⸆ – RP f 35 TR ¦ ἀπὸ TNT2 WH NA NIV SBL

* 5:36 ⸆2 – RP f 35 TR ¦ σχίσας TNT2 WH NA NIV SBL

* 5:36 ⸂ σχίζει RP f 35 TR ¦ σχίσει TNT2 WH NA NIV SBL

* 5:36 ⸂2 συμφωνεῖ RP f 35 TR ¦ συμφωνήσει TNT2 WH NA NIV SBL

* 5:36 ⸆3 – RP f 35 ¦ ἐπίβλημα TR ¦ τὸ ἐπίβλημα TNT2 WH NA NIV SBL

* 5:37 ⸂ ὁ νέος οἶνος RP f 35 TR ¦ ὁ οἶνος ὁ νέος TNT2 WH NA NIV SBL

* 5:38 ⸋ καὶ ἀμφότεροι συντηροῦνται RP f 35 TR TNT2 ¦ – WH NA NIV SBL

* 5:39 ⸋ Καὶ RP f 35 TR TNT2 NA NIV SBL ¦ – WH

* 5:39 ⸋2 εὐθέως RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 5:39 ⸂ χρηστότερός RP f 35 TR NIV73 ¦ χρηστός TNT2 WH NA NIV11 SBL

* 6:1 ⸋ δευτεροπρώτῳ RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 6:1 ⸋2 τῶν RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 6:1 ⸉ τοὺς στάχυας, καὶ ἤσθιον RP f 35 TR ¦ καὶ ἤσθιον τοὺς στάχυας TNT2 WH NA NIV SBL

* 6:2 ⸋ αὐτοῖς RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 6:2 ⸋2 ποιεῖν ἐν RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 6:3 ⸂ ὁπότε RP f 35 TR NA25 SBL ¦ ὅτε TNT2 WH NA27+28 NIV

* 6:3 ⸋ ὄντες RP f 35 TR NA NIV73 SBL ¦ – TNT2 WH NIV11

* 6:4 ⸋ Ὡς RP f 35 TR TNT2 WH NA SBL ¦ – NIV

* 6:4 ⸂ ἔλαβεν καὶ RP f 35 ¦ ἔλαβε καὶ TR ¦ λαβὼν TNT2 WH NA NIV SBL

* 6:4 ⸋2 καὶ RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 6:5 ⸋ ὅτι RP f 35 TR TNT2 ¦ – WH NA NIV SBL

* 6:5 ⸂ Κύριός ἐστιν ὁ υἱὸς τοῦ ἀνθρώπου καὶ τοῦ σαββάτου. RP f 35 TR TNT2 ¦ Κύριός ἐστιν τοῦ σαββάτου ὁ υἱὸς τοῦ ἀνθρώπου. WH NA NIV SBL

* 6:6 ⸋ καὶ RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 6:6 ⸉ ἐκεῖ ἄνθρωπος RP f 35 TR ¦ ἄνθρωπος ἐκεῖ TNT2 WH NA NIV SBL

* 6:7 ⸂ Παρετήρουν RP f 35 TR ¦ Παρετηροῦντο TNT2 WH NA NIV SBL

* 6:7 ⸆ – RP f 35 TNT2 SBL ¦ αὐτὸν TR WH NA NIV

* 6:7 ⸋ ἐν RP TR TNT2 WH NA NIV SBL ¦ – f 35

* 6:7 ⸂2 θεραπεύσει RP f 35 TR ¦ θεραπεύει TNT2 WH NA NIV SBL

* 6:7 ⸂3 κατηγορίαν RP f 35 TR ¦ κατηγορεῖν TNT2 WH NA NIV SBL

* 6:8 ⸂ καὶ εἶπεν RP f 35 ¦ καὶ εἶπε TR ¦ εἶπεν δὲ TNT2 WH NA NIV SBL

* 6:8 ⸂2 ἀνθρώπῳ RP f 35 TR ¦ ἀνδρὶ TNT2 WH NA NIV SBL

* 6:8 ⸂3 Ἔγειραι RP f 35 TR ¦ Ἔγειρε TNT2 WH NA NIV SBL

* 6:8 ⸂4 Ὁ δὲ RP f 35 TR ¦ Καὶ TNT2 WH NA NIV SBL

* 6:9 ⸂ οὖν RP f 35 TR ¦ δὲ TNT2 WH NA NIV SBL

* 6:9 ⸂2 Ἐπερωτήσω RP f 35 TR ¦ Ἐπερωτῶ TNT2 WH NA NIV SBL

* 6:9 ⸂3 τί RP f 35 TR ¦ εἰ TNT2 WH NA NIV SBL

* 6:9 ⸂4 τοῖς σάββασιν RP f 35 TR ¦ τῷ σαββάτῳ TNT2 WH NA NIV SBL

* 6:9 ⸂5 ἀποκτεῖναι RP f 35 ¦ ἀπολέσαι TR TNT2 WH NA NIV SBL

* 6:10 ⸂ αὐτῷ RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ τῷ ἀνθρώπῳ TR

* 6:10 ⸆ – RP TNT2 WH NA NIV SBL ¦ οὕτως f 35 ¦ οὕτω TR

* 6:10 ⸂2 ὑγιὴς ὡς ἡ ἄλλη RP f 35 TR ¦ ὡς ἡ ἄλλη TNT2 ¦ – WH NA NIV SBL

* 6:12 ⸂ ἐξῆλθεν RP f 35 TR ¦ ἐξελθεῖν αὐτὸν TNT2 WH NA NIV SBL

* 6:14 ⸆ – RP f 35 TR ¦ καὶ TNT2 WH NA NIV SBL

* 6:14 ⸆2 – RP f 35 TR ¦ καὶ TNT2 WH NA NIV SBL

* 6:15 ⸆ – RP f 35 TR ¦ καὶ TNT2 WH NA NIV SBL

* 6:15 ⸆2 – RP f 35 TR TNT2 ¦ καὶ WH NA NIV SBL

* 6:15 ⸋ τὸν RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 6:15 ⸋2 τοῦ RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 6:16 ⸆ – RP f 35 TR ¦ καὶ TNT2 WH NA NIV SBL

* 6:16 ⸋ καὶ RP f 35 TR TNT2 ¦ – WH NA NIV SBL

* 6:17 ⸆ – RP f 35 TR TNT2 ¦ πολὺς WH NA NIV SBL

* 6:18 ⸂ ὀχλούμενοι ὑπὸ RP f 35 TR ¦ ἐνοχλούμενοι ἀπὸ TNT2 WH NA NIV SBL

* 6:18 ⸋ καὶ RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 6:19 ⸂ ἐζήτει RP f 35 TR ¦ ἐζήτουν TNT2 WH NA NIV SBL

* 6:23 ⸂ Χάρητε RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ Χαίρετε TR

* 6:23 ⸂2 ταῦτα RP f 35 TR ¦ τὰ αὐτὰ TNT2 WH NA NIV SBL

* 6:25 ⸂ Οὐαὶ ὑμῖν … Οὐαὶ ὑμῖν … Οὐαὶ RP f 35 ¦ Οὐαὶ ὑμῖν … Οὐαὶ ὑμῖν … Οὐαὶ ὑμῖν TR ¦ Οὐαὶ ὑμῖν … Οὐαὶ … Οὐαὶ TNT2 WH NA NIV SBL

* 6:25 ⸆ – RP f 35 TR ¦ νῦν TNT2 WH NA NIV SBL

* 6:26 ⸉ καλῶς ὑμᾶς εἴπωσιν RP TNT2 WH NA25 SBL ¦ καλῶς εἴπωσιν ὑμᾶς f 35 ¦ καλῶς ὑμᾶς εἴπωσι TR ¦ ὑμᾶς καλῶς εἴπωσιν NA27+28 NIV

* 6:26 ⸆ – RP ¦ πάντες f 35 TR TNT2 WH NA NIV SBL

* 6:26 ⸂ ταῦτα RP f 35 TR ¦ τὰ αὐτὰ TNT2 WH NA NIV SBL

* 6:28 ⸂ ὑμῖν RP TR ¦ ὑμᾶς f 35 TNT2 WH NA NIV SBL

* 6:28 ⸆ – RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ καὶ TR

* 6:28 ⸂2 ὑπὲρ RP f 35 TR TNT2 ¦ περὶ WH NA NIV SBL

* 6:30 ⸋ δὲ RP f 35 TR TNT2 ¦ – WH NA NIV SBL

* 6:30 ⸋2 τῷ RP f 35 TR TNT2 ¦ – WH NA NIV SBL

* 6:31 ⸋ καὶ ὑμεῖς RP f 35 TR TNT2 ¦ – WH NA NIV SBL

* 6:33 ⸆ – RP f 35 TR TNT2 NIV SBL ¦ γὰρ WH NA

* 6:33 ⸋ γὰρ RP f 35 TR TNT2 ¦ – WH NA NIV SBL

* 6:34 ⸂ δανείζητε RP f 35 TR ¦ δανείζετε TNT2 ¦ δανίσητε WH NA27+28 NIV SBL ¦ δανείσητε NA25

* 6:34 ⸂2 ἀπολαβεῖν RP f 35 TR ¦ λαβεῖν TNT2 WH NA NIV SBL

* 6:34 ⸋ γὰρ RP f 35 TR TNT2 ¦ – WH NA NIV SBL

* 6:34 ⸆ – RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ οἱ TR

* 6:35 ⸆ – RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ τοῦ TR

* 6:36 ⸋ οὖν RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 6:36 ⸋2 καὶ RP f 35 TR TNT2 NA27+28 ¦ – WH NA25 NIV SBL

* 6:37 ⸂ Καὶ μὴ κρίνετε … Μὴ καταδικάζετε RP f 35 TR TNT2 ¦ Καὶ μὴ κρίνετε … Καὶ μὴ καταδικάζετε WH NA NIV SBL

* 6:38 ⸂ πεπιεσμένον καὶ σεσαλευμένον καὶ ὑπερεκχυνόμενον RP f 35 TR ¦ πεπιεσμένον, σεσαλευμένον, ὑπερεκχυννόμενον TNT2 WH NA NIV SBL

* 6:38 ⸂2 Τῷ γὰρ αὐτῷ μέτρῳ ᾧ RP f 35 TR ¦ ᾯ γὰρ μέτρῳ TNT2 WH NA NIV SBL

* 6:39 ⸆ – RP f 35 TR ¦ καὶ TNT2 WH NA NIV SBL

* 6:39 ⸂ πεσοῦνται RP f 35 TR ¦ ἐμπεσοῦνται TNT2 WH NA NIV SBL

* 6:40 ⸋ αὐτοῦ RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 6:42 ⸋ Ἢ RP f 35 TR TNT2 ¦ – WH NA NIV SBL

* 6:42 ⸉ ἐκβαλεῖν τὸ κάρφος … σου RP f 35 TR TNT2 ¦ τὸ κάρφος … σου ἐκβαλεῖν WH NA NIV SBL

* 6:43 ⸆ – RP f 35 TR ¦ πάλιν TNT2 WH NA NIV SBL

* 6:44 ⸉ τρυγῶσιν σταφυλήν RP f 35 ¦ τρυγῶσι σταφυλήν TR ¦ σταφυλὴν τρυγῶσιν TNT2 WH NA NIV SBL

* 6:45 ⸋ αὐτοῦ RP f 35 TR TNT2 SBL ¦ – WH NA NIV

* 6:45 ⸋2 ἄνθρωπος RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 6:45 ⸋3 θησαυροῦ τῆς καρδίας αὐτοῦ RP f 35 TR NIV ¦ – TNT2 WH NA SBL

* 6:45 ⸋4 τοῦ RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 6:45 ⸋5 τῆς RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 6:48 ⸂ τεθεμελίωτο γὰρ ἐπὶ τὴν πέτραν RP f 35 TR ¦ διὰ τὸ καλῶς οἰκοδομεῖσθαι αὐτήν TNT2 ¦ διὰ τὸ καλῶς οἰκοδομῆσθαι αὐτήν WH NA NIV SBL

* 6:49 ⸆ – RP TR TNT2 WH NA NIV SBL ¦ τὴν f 35

* 6:49 ⸂ εὐθέως RP f 35 TR ¦ εὐθὺς TNT2 WH NA NIV SBL

* 6:49 ⸂2 ἔπεσεν RP f 35 ¦ ἔπεσε TR ¦ συνέπεσεν TNT2 WH NA NIV SBL

* 7:1 ⸂ Ἐπεὶ δὲ RP f 35 TR ¦ Ἐπειδὴ TNT2 WH NA NIV SBL

* 7:4 ⸂ παρέξει RP f 35 TR ¦ παρέξῃ TNT2 WH NA NIV SBL

* 7:6 ⸋ πρὸς αὐτὸν RP f 35 TR TNT2 ¦ – WH NA NIV SBL

* 7:6 ⸉ ὁ ἑκατόνταρχος φίλους RP f 35 TR ¦ φίλους ὁ ἑκατόνταρχος TNT2 ¦ φίλους ὁ ἑκατοντάρχης WH NA NIV SBL

* 7:6 ⸉2 εἰμι ἱκανὸς RP f 35 TR ¦ ἱκανὸς εἰμι TNT2 WH NA NIV SBL

* 7:6 ⸉3 μου ὑπὸ τὴν στέγην f 35 ¦ ὑπὸ τὴν στέγην μου RP TR TNT2 WH NA NIV SBL

* 7:7 ⸂ ἰαθήσεται RP f 35 TR ¦ ἰαθήτω TNT2 WH NA NIV SBL

* 7:9 ⸂ οὔτε RP ¦ οὐδὲ f 35 TR TNT2 WH NA NIV SBL

* 7:10 ⸉ οἱ πεμφθέντες εἰς τὸν οἶκον RP f 35 TR ¦ εἰς τὸν οἶκον οἱ πεμφθέντες TNT2 WH NA NIV SBL

* 7:10 ⸋ ἀσθενοῦντα RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 7:11 ⸂ τῷ RP TNT2 WH NA NIV SBL ¦ τῇ f 35 TR

* 7:11 ⸂2 ἐπορεύετο RP f 35 TR TNT2 ¦ ἐπορεύθη WH NA NIV SBL

* 7:11 ⸋ ἱκανοί RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 7:12 ⸉ υἱὸς μονογενὴς RP f 35 TR ¦ μονογενὴς υἱὸς TNT2 WH NA NIV SBL

* 7:12 ⸂ αὐτὴ RP f 35 TR WH NA27+28 NIV SBL ¦ αὕτη TNT2 NA25

* 7:12 ⸆ – RP f 35 ¦ ἦν TR TNT2 WH NA NIV SBL

* 7:12 ⸆2 – RP f 35 TR ¦ ἦν TNT2 WH NA NIV SBL

* 7:16 ⸂ πάντας RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ ἅπαντας TR

* 7:16 ⸂2 ἐγήγερται RP f 35 TR ¦ ἠγέρθη TNT2 WH NA NIV SBL

* 7:17 ⸋ ἐν RP f 35 TR TNT2 ¦ – WH NA NIV SBL

* 7:19 ⸂ τὸν Ἰησοῦν RP f 35 TR ¦ τὸν κύριον TNT2 WH NA NIV SBL

* 7:19 ⸂2 ἄλλον RP f 35 TR NA NIV SBL ¦ ἕτερον TNT2 WH

* 7:20 ⸂ ἀπέσταλκεν RP f 35 TR TNT2 ¦ ἀπέστειλεν WH NA NIV SBL

* 7:21 ⸂ αὐτῇ RP f 35 TR ¦ ἐκείνῃ TNT2 WH NA NIV SBL

* 7:21 ⸋ δὲ RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 7:21 ⸋2 τὸ RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 7:22 ⸋ ὁ Ἰησοῦς RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 7:22 ⸋2 ὅτι RP f 35 TR TNT2 ¦ – WH NA NIV SBL

* 7:22 ⸆ – RP f 35 TR TNT2 SBL ¦ καὶ WH NA NIV

* 7:24 ⸂ τοῖς ὄχλοις RP f 35 ¦ πρὸς τοὺς ὄχλους TR TNT2 WH NA NIV SBL

* 7:24 ⸂2 ἐξεληλύθατε … ἐξεληλύθατε … ἐξεληλύθατε RP f 35 TR ¦ ἐξήλθατε … ἐξήλθατε … ἐξήλθατε TNT2 WH NA NIV SBL

* 7:27 ⸋ ἐγὼ RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 7:28 ⸋ γὰρ RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 7:28 ⸋2 προφήτης RP f 35 TR TNT2 ¦ – WH NA NIV SBL

* 7:28 ⸋3 τοῦ βαπτιστοῦ RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 7:31 ⸆ – RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ Εἶπε δὲ ὁ κύριος TR

* 7:32 ⸂ καὶ λέγουσιν RP f 35 TR ¦ λέγοντες TNT2 ¦ ἃ λέγει WH NA NIV SBL

* 7:32 ⸋ ὑμῖν RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 7:33 ⸂ μήτε ἄρτον ἐσθίων μήτε οἶνον πίνων RP f 35 TR ¦ μήτε ἔσθων ἄρτον μήτε πίνων οἶνον TNT2 ¦ μὴ ἔσθων ἄρτον μήτε πίνων οἶνον WH ¦ μὴ ἐσθίων ἄρτον μήτε πίνων οἶνον NA NIV SBL

* 7:34 ⸉ φίλος τελωνῶν RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ τελωνῶν φίλος TR

* 7:35 ⸉ τῶν τέκνων αὐτῆς πάντων RP f 35 TR ¦ πάντων τῶν τέκνων αὐτῆς TNT2 WH NA NIV SBL

* 7:36 ⸂ τὴν οἰκίαν RP f 35 TR ¦ τὸν οἶκον TNT2 WH NA NIV SBL

* 7:36 ⸂2 ἀνεκλίθη RP f 35 TR ¦ κατεκλίθη TNT2 WH NA NIV SBL

* 7:37 ⸉ ἐν τῇ πόλει, ἥτις ἦν RP f 35 TR ¦ ἥτις ἦν ἐν τῇ πόλει TNT2 WH NA NIV SBL

* 7:37 ⸆ – RP TR ¦ καὶ f 35 TNT2 WH NA NIV SBL

* 7:37 ⸂ ἀνάκειται RP f 35 TR ¦ κατάκειται TNT2 WH NA NIV SBL

* 7:38 ⸉ παρὰ τοὺς πόδας αὐτοῦ ὀπίσω RP f 35 TR ¦ ὀπίσω παρὰ τοὺς πόδας αὐτοῦ TNT2 WH NA NIV SBL

* 7:38 ⸉2 ἤρξατο βρέχειν τοὺς πόδας αὐτοῦ τοῖς δάκρυσιν RP f 35 ¦ ἤρξατο βρέχειν τοὺς πόδας αὐτοῦ τοῖς δάκρυσι TR ¦ τοῖς δάκρυσιν ἤρξατο βρέχειν τοὺς πόδας αὐτοῦ TNT2 WH NA NIV SBL

* 7:39 ⸆ – RP f 35 TR TNT2 NA27+28 NIV SBL ¦ ὁ WH NA25

* 7:40 ⸉ φησιν, Διδάσκαλε, εἰπέ RP f 35 ¦ φησι, Διδάσκαλε, εἰπέ TR ¦ Διδάσκαλε, εἰπέ, φησιν TNT2 WH NA NIV SBL

* 7:42 ⸋ δὲ RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 7:42 ⸋2 εἰπέ RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 7:42 ⸉ αὐτὸν ἀγαπήσει RP f 35 TR ¦ ἀγαπήσει αὐτόν TNT2 WH NA NIV SBL

* 7:43 ⸋ δὲ RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 7:43 ⸋2 ὁ RP f 35 TR TNT2 ¦ – WH NA NIV SBL

* 7:44 ⸂ ἐπὶ τοὺς πόδας μου RP f 35 TR ¦ μοι ἐπὶ πόδας TNT2 WH NA NIV SBL

* 7:44 ⸋ τῆς κεφαλῆς RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 7:45 ⸂ διέλιπεν RP f 35 TNT2 WH NA27+28 NIV SBL ¦ διέλιπε TR ¦ διέλειπεν NA25

* 7:46 ⸉ μου τοὺς πόδας RP f 35 TR ¦ τοὺς πόδας μου TNT2 WH NA NIV SBL

* 8:3 ⸂ αὐτοῖς RP TNT2 WH NA NIV SBL ¦ αὐτῷ f 35 TR

* 8:3 ⸂2 ἀπὸ RP f 35 TR ¦ ἐκ TNT2 WH NA NIV SBL

* 8:6 ⸂ ἔπεσεν RP f 35 TR ¦ κατέπεσεν TNT2 WH NA NIV SBL

* 8:8 ⸂ εἰς RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ ἐπὶ TR

* 8:9 ⸋ λέγοντες RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 8:9 ⸉ εἴη ἡ παραβολὴ αὕτη RP f 35 TR TNT2 ¦ αὕτη εἴη ἡ παραβολή WH NA NIV SBL

* 8:12 ⸂ ἀκούοντες RP f 35 TR ¦ ἀκούσαντες TNT2 WH NA NIV SBL

* 8:16 ⸆ – RP TR TNT2 WH NA NIV SBL ¦ Ταῦτα λέγων ἐφώνει, Ὁ ἔχων ὦτα ακούειν, ἀκουέτω. f 35

* 8:16 ⸂ ἐπιτίθησιν RP f 35 TR ¦ τίθησιν TNT2 WH NA NIV SBL

* 8:17 ⸂ γνωσθήσεται RP f 35 TR ¦ μὴ γνωσθῇ TNT2 WH NA NIV SBL

* 8:18 ⸂ ὃς γὰρ ἐὰν ἔχῃ … καὶ ὃς ἐὰν μὴ ἔχῃ RP f 35 ¦ ὃς γὰρ ἂν ἔχῃ … καὶ ὃς ἂν μὴ ἔχῃ TR ¦ ὃς ἂν γὰρ ἔχῃ … καὶ ὃς ἂν μὴ ἔχῃ TNT2 WH NA NIV SBL

* 8:19 ⸂ Παρεγένοντο RP f 35 TR ¦ Παρεγένετο TNT2 WH NA NIV SBL

* 8:20 ⸂ Καὶ ἀπηγγέλη RP f 35 TR ¦ Ἀπηγγέλη δὲ TNT2 WH NA NIV SBL

* 8:20 ⸋ λεγόντων RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 8:20 ⸉ σε θέλοντες RP f 35 TR SBL ¦ θέλοντες σε TNT2 WH NA NIV

* 8:21 ⸋ αὐτόν RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 8:22 ⸂ Καὶ ἐγένετο RP f 35 TR ¦ Ἐγένετο δὲ TNT2 WH NA NIV SBL

* 8:24 ⸂ Προσελθόντες δὲ RP TR TNT2 WH NA NIV SBL ¦ Καὶ προσελθόντες f 35

* 8:24 ⸂2 ἐγερθεὶς RP f 35 TR ¦ διεγερθεὶς TNT2 WH NA NIV SBL

* 8:25 ⸋ ἐστιν RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 8:26 ⸂ Γαδαρηνῶν RP f 35 TR ¦ Γερασηνῶν TNT2 WH NA NIV SBL

* 8:27 ⸋ αὐτῷ RP f 35 TR TNT2 ¦ – WH NA NIV SBL

* 8:27 ⸂ ὃς εἶχεν RP f 35 TNT2 ¦ ὃς εἶχε TR ¦ ἔχων WH NA NIV SBL

* 8:27 ⸂2 ἐκ χρόνων ἱκανῶν, καὶ ἱμάτιον οὐκ ἐνεδιδύσκετο RP f 35 TR ¦ καὶ χρόνῳ ἱκανῷ οὐκ ἐνεδύσατο ἱμάτιον TNT2 WH NA NIV SBL

* 8:28 ⸋ καὶ RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 8:29 ⸂ Παρήγγειλεν RP f 35 NA27+28 NIV ¦ Παρήγγελλε TR ¦ Παρήγγελλεν TNT2 WH NA25 SBL

* 8:29 ⸂2 ὑπὸ RP f 35 TR TNT2 NA27+28 NIV SBL ¦ ἀπὸ WH NA25

* 8:29 ⸂3 δαίμονος RP f 35 TR ¦ δαιμονίου TNT2 WH NA NIV SBL

* 8:30 ⸋ λέγων RP f 35 TR TNT2 ¦ – WH NA NIV SBL

* 8:30 ⸉ ἐστὶν ὄνομα RP f 35 TR ¦ ὄνομά ἐστὶν TNT2 WH NA NIV SBL

* 8:30 ⸉2 δαιμόνια πολλὰ εἰσῆλθεν RP f 35 TR TNT2 ¦ εἰσῆλθεν δαιμόνια πολλὰ WH NA NIV SBL

* 8:31 ⸂ παρεκάλει RP f 35 TR ¦ παρεκάλουν TNT2 WH NA NIV SBL

* 8:32 ⸂ βοσκομένων RP f 35 TR TNT2 ¦ βοσκομένη WH NA NIV SBL

* 8:32 ⸂2 παρεκάλουν RP f 35 TR ¦ παρεκάλεσαν TNT2 WH NA NIV SBL

* 8:33 ⸂ εἰσῆλθον RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ εἰσῆλθεν TR

* 8:34 ⸂ γεγενημένον RP f 35 TR ¦ γεγονὸς TNT2 WH NA NIV SBL

* 8:34 ⸆ – RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ ἀπελθόντες TR

* 8:35 ⸂ ἐξεληλύθει RP f 35 TR TNT2 ¦ ἐξῆλθεν WH NA NIV SBL

* 8:36 ⸋ καὶ RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 8:37 ⸂ ἠρώτησαν RP f 35 TR ¦ ἠρώτησεν TNT2 WH NA NIV SBL

* 8:37 ⸋ τὸ RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 8:38 ⸋ ὁ Ἰησοῦς RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 8:39 ⸉ ἐποίησέν σοι RP f 35 ¦ ἐποίησέ σοι TR ¦ σοι ἐποίησέν TNT2 WH NA NIV SBL

* 8:40 ⸂ Ἐγένετο δὲ ἐν RP f 35 TR ¦ Ἐν δὲ TNT2 WH NA NIV SBL

* 8:40 ⸂2 ὑποστρέψαι RP f 35 TR TNT2 ¦ ὑποστρέφειν WH NA NIV SBL

* 8:41 ⸂ αὐτὸς RP f 35 TR ¦ οὗτος TNT2 WH NA NIV SBL

* 8:41 ⸋ τοῦ RP f 35 TR TNT2 NA27+28 NIV SBL ¦ – WH NA25

* 8:42 ⸂ αὕτη RP f 35 TNT2 NA25 ¦ αὐτὴ TR WH NA27+28 NIV SBL

* 8:43 ⸂ ἰατροῖς προσαναλώσασα ὅλον τὸν βίον RP f 35 TNT2 NA27+28 SBL ¦ εἰς ἰατρούς προσαναλώσασα ὅλον τὸν βίον TR ¦ – WH NA25 NIV

* 8:43 ⸂2 ὑπ᾽ RP f 35 TR ¦ ἀπ᾽ TNT2 WH NA NIV SBL

* 8:45 ⸂ καὶ οἱ μετ᾽ αὐτοῦ RP f 35 TR ¦ καὶ οἱ σὺν αὐτῷ TNT2 ¦ – WH NA NIV SBL

* 8:45 ⸋ καὶ λέγεις, Τίς ὁ ἁψάμενός μου; RP f 35 TR TNT2 ¦ – WH NA NIV SBL

* 8:46 ⸂ ἐξελθοῦσαν RP f 35 TR ¦ ἐξεληλυθυῖαν TNT2 WH NA NIV SBL

* 8:47 ⸋ αὐτῷ RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 8:48 ⸋ Θάρσει RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 8:48 ⸂ θύγατερ RP f 35 TR ¦ θυγάτηρ TNT2 WH NA NIV SBL

* 8:49 ⸋ αὐτῷ RP f 35 TR TNT2 ¦ – WH NA NIV SBL

* 8:49 ⸂ μὴ RP f 35 TR ¦ μηκέτι TNT2 WH NA NIV SBL

* 8:50 ⸋ λέγων RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 8:50 ⸂ πίστευε RP f 35 TR ¦ πίστευσον TNT2 WH NA NIV SBL

* 8:51 ⸂ Ἐλθὼν RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ Εἰσελθὼν TR

* 8:51 ⸂2 οὐδένα RP f 35 TR ¦ τινα TNT2 WH NA NIV SBL

* 8:51 ⸆ – RP f 35 TR ¦ σὺν αὐτῷ TNT2 WH NA NIV SBL

* 8:51 ⸉ Ἰωάννην καὶ Ἰάκωβον RP f 35 NA NIV SBL ¦ Ἰάκωβον καὶ Ἰωάννην TR ¦ Ἰωάνην καὶ Ἰάκωβον TNT2 WH

* 8:52 ⸂ οὐκ RP f 35 TR NA25 ¦ οὐ γὰρ TNT2 WH NA27+28 NIV SBL

* 8:54 ⸋ ἐκβαλὼν ἔξω πάντας, καὶ RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 9:1 ⸂ τοὺς δώδεκα RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ τοὺς δώδεκα μαθητὰς αὑτοῦ TR

* 9:2 ⸂ τοὺς ἀσθενοῦντας RP f 35 TR ¦ τοὺς ἀσθενεῖς TNT2 NA27+28 NIV SBL ¦ – WH NA25

* 9:3 ⸂ ῥάβδους RP f 35 TR ¦ ῥάβδον TNT2 WH NA NIV SBL

* 9:3 ⸋ ἀνὰ RP f 35 TR TNT2 NA NIV73 SBL ¦ – WH NIV11

* 9:4 ⸋ ἂν RP TR TNT2 WH NA NIV SBL ¦ – f 35

* 9:5 ⸂ ἐὰν RP f 35 ¦ ἂν TR TNT2 WH NA NIV SBL

* 9:5 ⸂2 δέξωνται RP f 35 TR ¦ δέχωνται TNT2 WH NA NIV SBL

* 9:5 ⸋ καὶ RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 9:5 ⸂3 ἀποτινάξατε RP f 35 TR TNT2 ¦ ἀποτινάσσετε WH NA NIV SBL

* 9:7 ⸋ ὑπ᾽ αὐτοῦ RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 9:7 ⸂ ἐγήγερται RP f 35 TR ¦ ἠγέρθη TNT2 WH NA NIV SBL

* 9:8 ⸂ εἷς RP f 35 TR ¦ τις TNT2 WH NA NIV SBL

* 9:9 ⸂ Καὶ εἶπεν RP f 35 TR ¦ Εἶπεν δὲ TNT2 WH NA NIV SBL

* 9:9 ⸆ – RP f 35 TNT2 NA27+28 NIV ¦ ὁ TR WH NA25 SBL

* 9:9 ⸋ ἐγὼ RP f 35 TR TNT2 ¦ – WH NA NIV SBL

* 9:10 ⸂ τόπον ἔρημον πόλεως καλουμένης Βηθσαϊδάν RP ¦ τόπον ἔρημον πόλεως καλουμένης Βηθσαϊδά f 35 TR ¦ πόλιν καλουμένην Βηθσαϊδά TNT2 WH NA NIV SBL

* 9:11 ⸂ δεξάμενος RP f 35 TR ¦ ἀποδεξάμενος TNT2 WH NA NIV SBL

* 9:12 ⸂ ἀπελθόντες RP f 35 TR ¦ πορευθέντες TNT2 WH NA NIV SBL

* 9:12 ⸋ τοὺς RP f 35 TR TNT2 ¦ – WH NA NIV SBL

* 9:13 ⸉ ὑμεῖς φαγεῖν RP f 35 TR TNT2 NA27+28 NIV SBL ¦ φαγεῖν ὑμεῖς WH NA25

* 9:13 ⸉2 πέντε ἄρτοι RP f 35 TR TNT2 ¦ ἄρτοι πέντε WH NA NIV SBL

* 9:13 ⸉3 ἰχθύες δύο RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ δύο ἰχθύες TR

* 9:13 ⸂ ἀγοράσωμεν RP TR TNT2 WH NA NIV SBL ¦ ἀγοράσομεν f 35

* 9:14 ⸆ – RP f 35 TR ¦ ὡσεὶ TNT2 WH NA NIV SBL

* 9:15 ⸂ ἀνέκλιναν RP f 35 TR ¦ κατέκλιναν TNT2 WH NA NIV SBL

* 9:16 ⸂ παρατιθέναι RP f 35 TR ¦ παραθεῖναι TNT2 WH NA NIV SBL

* 9:18 ⸉ λέγουσιν οἱ ὄχλοι RP f 35 TR NA27+28 NIV ¦ οἱ ὄχλοι λέγουσιν TNT2 WH NA25 SBL

* 9:20 ⸂ Ἀποκριθεὶς δὲ ὁ Πέτρος RP TR ¦ Ἀποκριθεὶς δὲ Πέτρος f 35 ¦ Πέτρος δὲ ἀποκριθεὶς TNT2 WH NA NIV SBL

* 9:21 ⸂ εἰπεῖν RP f 35 TR ¦ λέγειν TNT2 WH NA NIV SBL

* 9:22 ⸂ ἀναστῆναι RP ¦ ἐγερθῆναι f 35 TR TNT2 WH NA NIV SBL

* 9:23 ⸂ ἐλθεῖν RP f 35 TR ¦ ἔρχεσθαι TNT2 WH NA NIV SBL

* 9:23 ⸂2 ἀπαρνησάσθω RP f 35 TR ¦ ἀρνησάσθω TNT2 WH NA NIV SBL

* 9:23 ⸆ – RP f 35 ¦ καθ᾽ ἡμέραν TR TNT2 WH NA NIV SBL

* 9:24 ⸂ ἐὰν RP f 35 NA25 ¦ ἂν TR TNT2 WH NA27+28 NIV SBL

* 9:27 ⸂ ὧδε ἑστώτων RP f 35 ¦ ὧδε ἑστηκότων TR ¦ αὐτοῦ ἑστώτων TNT2 ¦ αὐτοῦ ἑστηκότων WH NA NIV SBL

* 9:27 ⸂2 γεύσωνται RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ γεύσονται TR

* 9:28 ⸋ καὶ RP f 35 TR TNT2 NA27+28 NIV73 SBL ¦ – WH NA25 NIV11

* 9:28 ⸂ Πέτρον καὶ Ἰωάννην καὶ Ἰάκωβον RP f 35 NA NIV SBL ¦ τὸν Πέτρον καὶ Ἰωάννην καὶ Ἰάκωβον TR ¦ Πέτρον καὶ Ἰωάνην καὶ Ἰάκωβον TNT2 WH

* 9:33 ⸆ – RP ¦ ὁ f 35 TR TNT2 WH NA NIV SBL

* 9:33 ⸉ μίαν Μωσῇ RP ¦ μίαν Μωσεῖ f 35 ¦ Μωσεῖ μίαν TR ¦ μίαν Μωϋσεῖ TNT2 WH NA NIV SBL

* 9:34 ⸂ ἐπεσκίασεν RP f 35 TR ¦ ἐπεσκίαζεν TNT2 WH NA NIV SBL

* 9:34 ⸂2 ἐκείνους εἰσελθεῖν RP f 35 TR ¦ εἰσελθεῖν αὐτοὺς TNT2 WH NA NIV SBL

* 9:35 ⸂ ἀγαπητός RP f 35 TR ¦ ἐκλελεγμένος TNT2 WH NA NIV SBL

* 9:36 ⸋ ὁ RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 9:37 ⸋ ἐν RP f 35 TR TNT2 ¦ – WH NA NIV SBL

* 9:38 ⸂ ἀνεβόησεν RP f 35 ¦ ἀνεβόησε TR ¦ ἐβόησεν TNT2 WH NA NIV SBL

* 9:38 ⸂2 ἐπιβλέψαι RP TNT2 WH NA NIV SBL ¦ ἐπίβλεψον f 35 TR

* 9:38 ⸉ ἐστίν μοι RP f 35 ¦ ἐστί μοι TR ¦ μοί ἐστιν TNT2 WH NA NIV SBL

* 9:40 ⸂ ἐκβάλωσιν RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ ἐκβάλλωσιν TR

* 9:41 ⸉ Προσάγαγε τὸν υἱόν σου ὧδε. RP f 35 ¦ Προσάγαγε ὧδε τὸν υἱόν σου. TR TNT2 WH NA NIV SBL

* 9:43 ⸂ ἐποίησεν RP f 35 TR ¦ ἐποίει TNT2 WH NA NIV SBL

* 9:43 ⸋ ὁ Ἰησοῦς RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 9:47 ⸂ ἰδὼν RP f 35 TR TNT2 ¦ εἰδὼς WH NA NIV SBL

* 9:47 ⸂2 παιδίου RP f 35 TR ¦ παιδίον TNT2 WH NA NIV SBL

* 9:48 ⸂ Ὃς ἐὰν δέξηται … καὶ ὃς ἐὰν ἐμὲ δέξηται RP f 35 TR TNT2 ¦ Ὃς ἂν δέξηται … καὶ ὃς ἂν ἐμὲ δέξηται WH SBL ¦ Ὃς ἐὰν δέξηται … καὶ ὃς ἂν ἐμὲ δέξηται NA NIV

* 9:48 ⸂2 ὑμῖν RP TR TNT2 WH NA NIV SBL ¦ ὑμων f 35

* 9:48 ⸂3 ἔσται RP f 35 TR ¦ ἐστιν TNT2 WH NA NIV SBL

* 9:49 ⸋ ὁ RP f 35 TR NA25 ¦ – TNT2 WH NA27+28 NIV SBL

* 9:49 ⸂ ἐπὶ RP f 35 TR ¦ ἐν TNT2 WH NA NIV SBL

* 9:49 ⸆ – RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ τά TR

* 9:49 ⸂2 ἐκωλύσαμεν RP f 35 TR TNT2 ¦ ἐκωλύομεν WH NA NIV SBL

* 9:50 ⸂ Καὶ εἶπεν RP f 35 TR ¦ Εἶπεν δὲ TNT2 WH NA NIV SBL

* 9:50 ⸋ ὁ RP f 35 TR TNT2 NA27+28 NIV SBL ¦ – WH NA25

* 9:50 ⸂2 καθ᾽ ἡμῶν ὑπὲρ ἡμῶν RP f 35 TR ¦ καθ᾽ ὑμῶν ὑπὲρ ὑμῶν TNT2 WH NA NIV SBL

* 9:51 ⸋ αὐτοῦ RP f 35 TR TNT2 ¦ – WH NA NIV SBL

* 9:52 ⸂ αὐτοῦ RP TR TNT2 WH NA NIV SBL ¦ εαυτοῦ f 35

* 9:52 ⸂2 ὥστε RP f 35 TR TNT2 NA25 ¦ ὡς WH NA27+28 NIV SBL

* 9:54 ⸋ αὐτοῦ RP f 35 TR TNT2 ¦ – WH NA NIV SBL

* 9:54 ⸂ ὡς καὶ Ἠλίας ἐποίησεν RP f 35 ¦ ὡς καὶ Ἠλίας ἐποίησε TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 9:55 ⸋ καὶ εἶπεν, Οὐκ οἴδατε … ἀλλὰ σῶσαι. RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 9:57 ⸂ Ἐγένετο δὲ RP f 35 TR ¦ Καὶ TNT2 WH NA NIV SBL

* 9:57 ⸂2 ἂν RP f 35 TR ¦ ἐὰν TNT2 WH NA NIV SBL

* 9:57 ⸂3 Κύριε SRS ¦ κύριε RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 9:59 ⸋ Κύριε RP f 35 TR TNT2 NA27+28 NIV SBL ¦ – WH NA25

* 9:59 ⸉ ἀπελθόντι πρῶτον RP f 35 TR NA27+28 NIV SBL ¦ πρῶτον ἀπελθόντι TNT2 WH NA25

* 9:60 ⸋ ὁ Ἰησοῦς RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 9:62 ⸂ ὁ Ἰησοῦς πρὸς αὐτόν RP f 35 TNT2 ¦ πρὸς αὐτόν ὁ Ἰησοῦς TR WH NA ¦ ὁ Ἰησοῦς NIV SBL

* 9:62 ⸋ αὐτοῦ RP f 35 TR TNT2 ¦ – WH NA NIV SBL

* 9:62 ⸂2 εἰς τὴν βασιλείαν RP f 35 TR ¦ τῇ βασιλείᾳ TNT2 WH NA NIV SBL

* 10:1 ⸋ καὶ RP f 35 TR TNT2 SBL ¦ – WH NA NIV

* 10:1 ⸂ ἑβδομήκοντα RP f 35 TR TNT2 ¦ ἑβδομήκοντα δύο WH NA NIV SBL

* 10:1 ⸆ – RP f 35 TR TNT2 NA25 ¦ δύο WH NA27+28 NIV SBL

* 10:2 ⸂ οὖν RP f 35 TR ¦ δὲ TNT2 WH NA NIV SBL

* 10:2 ⸂2 ἐκβάλῃ ἐργάτας RP f 35 ¦ ἐκβάλλῃ ἐργάτας TR ¦ ἐργάτας ἐκβάλῃ TNT2 WH NA NIV SBL

* 10:3 ⸋ ἐγὼ RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 10:4 ⸂ μὴ πήραν, μηδὲ ὑποδήματα RP TR ¦ μὴ πήραν, μὴ ὑποδήματα f 35 TNT2 WH NA NIV SBL

* 10:5 ⸂ οἰκίαν εἰσέρχησθε RP f 35 TR ¦ εἰσέλθητε οἰκίαν TNT2 WH NA NIV SBL

* 10:6 ⸆ – RP TNT2 WH NA NIV SBL ¦ μὲν f 35 TR

* 10:6 ⸉ ᾖ ἐκεῖ RP f 35 TR TNT2 SBL ¦ ἐκεῖ ᾖ WH NA NIV

* 10:7 ⸂ ἐστίν RP f 35 ¦ ἐστί TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 10:8 ⸆ – RP TNT2 WH NA NIV SBL ¦ δ᾽ f 35 TR

* 10:10 ⸂ εἰσέρχησθε RP f 35 TR ¦ εἰσέλθητε TNT2 WH NA NIV SBL

* 10:11 ⸆ – RP f 35 TR ¦ εἰς τοὺς πόδας TNT2 WH NA NIV SBL

* 10:11 ⸋ ἐφ᾽ ὑμᾶς RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 10:12 ⸆ – RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ δὲ TR

* 10:13 ⸂ ἐγένοντο RP f 35 TR ¦ ἐγενήθησαν TNT2 WH NA NIV SBL

* 10:13 ⸂2 καθήμεναι RP f 35 TR ¦ καθήμενοι TNT2 WH NA NIV SBL

* 10:15 ⸂ ἡ ἕως τοῦ οὐρανοῦ ὑψωθεῖσα RP f 35 TR ¦ μὴ ἕως οὐρανοῦ ὑψωθήσῃ TNT2 WH NA NIV SBL

* 10:15 ⸆ – RP f 35 TR ¦ τοῦ TNT2 WH NA NIV SBL

* 10:17 ⸂ ἑβδομήκοντα RP f 35 TR TNT2 ¦ ἑβδομήκοντα δύο WH NA NIV SBL

* 10:19 ⸂ δίδωμι RP f 35 TR ¦ δέδωκα TNT2 WH NA NIV SBL

* 10:19 ⸂2 ἀδικήσῃ RP f 35 TR NA27+28 NIV SBL ¦ ἀδικήσει TNT2 WH NA25

* 10:20 ⸆ – RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ μᾶλλον TR

* 10:20 ⸂ ἐγράφη RP f 35 TR ¦ ἐγγέγραπται TNT2 NA NIV SBL ¦ ἐνγέγραπται WH

* 10:21 ⸆ – RP f 35 TR TNT2 WH NA25 NIV11 SBL ¦ ἐν NA27+28 NIV73

* 10:21 ⸂ τῷ πνεύματι RP f 35 TR ¦ τῷ πνεύματι τῷ ἁγίῳ TNT2 WH NA NIV SBL

* 10:21 ⸋ ὁ Ἰησοῦς RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 10:21 ⸉ ἐγένετο εὐδοκία RP f 35 TR ¦ εὐδοκία ἐγένετο TNT2 WH NA NIV SBL

* 10:22 ⸂ Καὶ στραφεὶς πρὸς τοὺς μαθητὰς εἶπεν RP f 35 ¦ Καὶ στραφεὶς πρὸς τοὺς μαθητὰς εἶπε TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 10:22 ⸉ μοι παρεδόθη RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ παρεδόθη μοι TR

* 10:22 ⸂2 ἐὰν RP f 35 TR NA NIV SBL ¦ ἂν TNT2 WH

* 10:25 ⸋ καὶ RP f 35 TR TNT2 ¦ – WH NA NIV SBL

* 10:27 ⸂ ἐξ ὅλης τῆς καρδίας … ἐξ ὅλης τῆς ψυχῆς … ἐξ ὅλης τῆς ἰσχύος … ἐξ ὅλης τῆς διανοίας RP f 35 TR ¦ ἐξ ὅλης τῆς καρδίας … ἐν ὅλῃ τῇ ψυχῇ … ἐν ὅλῃ τῇ ἰσχύϊ … ἐν ὅλῃ τῇ διανοίᾳ TNT2 NA NIV73 SBL ¦ ἐξ ὅλης καρδίας … ἐν ὅλῃ τῇ ψυχῇ … ἐν ὅλῃ τῇ ἰσχύϊ … ἐν ὅλῃ τῇ διανοίᾳ WH NIV11

* 10:29 ⸂ δικαιοῦν RP f 35 TR ¦ δικαιῶσαι TNT2 WH NA NIV SBL

* 10:30 ⸋ δὲ RP f 35 TR SBL ¦ – TNT2 WH NA NIV

* 10:30 ⸋2 τυγχάνοντα RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 10:32 ⸋ γενόμενος RP f 35 TR NA27+28 NIV73 ¦ – TNT2 WH NA25 NIV11 SBL

* 10:33 ⸋ αὐτὸν RP f 35 TR TNT2 ¦ – WH NA NIV SBL

* 10:35 ⸋ ἐξελθών RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 10:35 ⸉ δύο δηνάρια ἔδωκεν RP f 35 TNT2 WH NA25 SBL ¦ δύο δηνάρια ἔδωκε TR ¦ ἔδωκεν δύο δηνάρια NA27+28 NIV

* 10:35 ⸋2 αὐτῷ RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 10:36 ⸋ οὖν RP f 35 TR TNT2 ¦ – WH NA NIV SBL

* 10:36 ⸉ πλησίον δοκεῖ σοι RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ δοκεῖ σοι πλησίον TR

* 10:37 ⸂ οὖν RP f 35 TR ¦ δὲ TNT2 WH NA NIV SBL

* 10:38 ⸂ Ἐγένετο δὲ ἐν RP f 35 TR ¦ Ἐν δὲ TNT2 WH NA NIV SBL

* 10:38 ⸋ καὶ RP f 35 TR TNT2 ¦ – WH NA NIV SBL

* 10:38 ⸂2 εἰς τὸν οἶκον αὐτῆς RP f 35 TR TNT2 ¦ εἰς τὴν οἰκίαν WH NA25 ¦ – NA27+28 NIV SBL

* 10:39 ⸂ παρακαθίσασα RP f 35 TR ¦ παρακαθεσθεῖσα TNT2 WH NA NIV SBL

* 10:39 ⸂2 παρὰ RP f 35 TR ¦ πρὸς TNT2 WH NA NIV SBL

* 10:39 ⸂3 τοῦ Ἰησοῦ RP f 35 TR SBL ¦ τοῦ κυρίου TNT2 WH NA NIV

* 10:39 ⸂4 τὸν λόγον RP TR TNT2 WH NA NIV SBL ¦ τῶν λόγων f 35

* 10:40 ⸂ κατέλειπεν RP TNT2 WH NA25 SBL ¦ κατέλιπεν f 35 NA27+28 NIV ¦ κατέλιπε TR

* 10:41 ⸂ εἶπεν αὐτῇ ὁ Ἰησοῦς RP TR TNT2 ¦ ὁ Ἰησοῦς εἶπεν αὐτῇ f 35 ¦ εἶπεν αὐτῇ ὁ κύριος WH NA NIV SBL

* 10:42 ⸂ ἑνὸς δέ ἐστιν χρεία· RP f 35 TNT2 NA27+28 NIV73 ¦ ἑνὸς δέ ἐστι χρεία· TR ¦ ὀλίγων δέ ἐστιν χρεία ἢ ἑνός· WH NA25 SBL ¦ ὀλίγων δέ ἐστι χρεία ἢ ἑνός· NIV11

* 10:42 ⸂2 δὲ RP f 35 TR TNT2 ¦ γὰρ WH NA NIV SBL

* 10:42 ⸋ ἀπ᾽ RP f 35 TR TNT2 ¦ – WH NA NIV SBL

* 11:2 ⸂ Πάτερ ἡμῶν ὁ ἐν τοῖς οὐρανοῖς RP f 35 TR ¦ Πάτερ TNT2 WH NA NIV SBL

* 11:2 ⸋ Γενηθήτω τὸ θέλημά σου, ὡς ἐν οὐρανῷ, καὶ ἐπὶ τῆς γῆς. RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 11:4 ⸋ ἀλλὰ ῥῦσαι ἡμᾶς ἀπὸ τοῦ πονηροῦ. RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 11:6 ⸆ – RP f 35 ¦ μου TR TNT2 WH NA NIV SBL

* 11:8 ⸉ αὐτοῦ φίλον RP f 35 TR ¦ φίλον αὐτοῦ TNT2 WH NA NIV SBL

* 11:8 ⸂ ὅσον RP f 35 ¦ ὅσων TR TNT2 WH NA NIV SBL

* 11:11 ⸆ – RP f 35 TR ¦ ἐξ TNT2 WH NA NIV SBL

* 11:11 ⸂ ἄρτον, μὴ λίθον ἐπιδώσει αὐτῷ; Ἢ καὶ RP f 35 TNT2 ¦ ἄρτον, μὴ λίθον ἐπιδώσει αὐτῷ; Εἰ καὶ TR ¦ – WH NA NIV SBL

* 11:11 ⸂2 μὴ RP f 35 TR TNT2 WH NA25 ¦ καὶ NA27+28 NIV SBL

* 11:11 ⸉ ἐπιδώσει αὐτῷ RP f 35 TR ¦ αὐτῷ ἐπιδώσει TNT2 WH NA NIV SBL

* 11:12 ⸂ ἐὰν αἰτήσῃ RP f 35 TR ¦ αἰτήσει TNT2 WH NA NIV SBL

* 11:12 ⸋ μὴ RP f 35 TR TNT2 ¦ – WH NA NIV SBL

* 11:13 ⸉ δόματα ἀγαθὰ RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ ἀγαθὰ δόματα TR

* 11:14 ⸋ καὶ αὐτὸ ἦν RP f 35 TR TNT2 NA NIV73 ¦ – WH NIV11 SBL

* 11:15 ⸆ – RP f 35 TR ¦ τῷ TNT2 WH NA NIV SBL

* 11:16 ⸉ παρ᾽ αὐτοῦ ἐζήτουν ἐξ οὐρανοῦ RP f 35 TR ¦ ἐξ οὐρανοῦ ἐζήτουν παρ᾽ αὐτοῦ TNT2 WH NA NIV SBL

* 11:19 ⸉ κριταὶ ὑμῶν αὐτοὶ RP TR ¦ κριταὶ αὐτοὶ ὑμῶν f 35 ¦ αὐτοὶ κριταὶ ὑμῶν TNT2 ¦ αὐτοὶ ὑμῶν κριταὶ WH NA NIV SBL

* 11:20 ⸆ – RP f 35 TR SBL ¦ ἐγὼ TNT2 WH NA NIV

* 11:22 ⸋ ὁ RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 11:22 ⸋2 αὐτοῦ RP f 35 TR TNT2 WH NA NIV11 SBL ¦ – NIV73

* 11:24 ⸆ – RP f 35 TR TNT2 NA25 SBL ¦ τότε WH NA27+28 NIV

* 11:25 ⸆ – RP f 35 TR TNT2 NA NIV SBL ¦ σχολάζοντα WH

* 11:26 ⸉ ἑπτὰ ἕτερα πνεύματα πονηρότερα ἑαυτοῦ RP f 35 TR ¦ ἕτερα πνεύματα πονηρότερα ἑαυτοῦ ἑπτὰ TNT2 WH NA NIV SBL

* 11:26 ⸂ ἐλθόντα RP f 35 ¦ εἰσελθόντα TR TNT2 WH NA NIV SBL

* 11:27 ⸉ γυνὴ φωνὴν RP f 35 TR TNT2 ¦ φωνὴν γυνὴ WH NA NIV SBL

* 11:28 ⸋ αὐτόν RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 11:29 ⸂ πονηρά RP f 35 TR ¦ γενεὰ πονηρά TNT2 WH NA NIV SBL

* 11:29 ⸂2 ἐπιζητεῖ RP f 35 TR ¦ ζητεῖ TNT2 WH NA NIV SBL

* 11:29 ⸋ τοῦ προφήτου RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 11:30 ⸆ – RP f 35 TR TNT2 NA27+28 NIV SBL ¦ ὁ WH NA25

* 11:30 ⸉ σημεῖον τοῖς Νινευΐταις RP f 35 TR ¦ τοῖς Νινευΐταις σημεῖον TNT2 NA NIV SBL ¦ τοῖς Νινευείταις σημεῖον WH

* 11:32 ⸂ Νινευῒ RP f 35 TR ¦ Νινευῖται TNT2 NA NIV SBL ¦ Νινευεῖται WH

* 11:33 ⸋ δὲ RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 11:33 ⸂ κρύπτην RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ κρυπτόν TR

* 11:33 ⸂2 φέγγος RP f 35 TR NA25 SBL ¦ φῶς TNT2 WH NA27+28 NIV

* 11:34 ⸆ – RP f 35 TR ¦ σου TNT2 WH NA NIV SBL

* 11:34 ⸋ οὖν RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 11:34 ⸋2 καὶ RP TR TNT2 WH NA NIV SBL ¦ – f 35

* 11:36 ⸉ τι μέρος RP f 35 TR ¦ μέρος τι TNT2 WH NA NIV SBL

* 11:37 ⸂ ἠρώτα RP f 35 TR ¦ ἐρωτᾷ TNT2 WH NA NIV SBL

* 11:37 ⸋ τις RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 11:42 ⸆ – RP f 35 TR ¦ δὲ TNT2 WH NA NIV SBL

* 11:42 ⸂ ἀφιέναι RP f 35 TR ¦ παρεῖναι TNT2 WH NA NIV SBL

* 11:44 ⸋ γραμματεῖς καὶ Φαρισαῖοι, ὑποκριταί RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 11:44 ⸆ – RP f 35 NIV11 ¦ οἱ TR TNT2 WH NA NIV73 SBL

* 11:48 ⸂ μαρτυρεῖτε RP f 35 TR ¦ μάρτυρές ἐστε TNT2 WH NA NIV SBL

* 11:48 ⸋ αὐτῶν τὰ μνημεῖα RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 11:49 ⸂ ἐκδιώξουσιν RP f 35 TR TNT2 ¦ διώξουσιν WH NA NIV SBL

* 11:50 ⸂ ἐκχυνόμενον RP f 35 TR ¦ ἐκκεχυμένον TNT2 WH NA NIV SBL

* 11:51 ⸂ τοῦ αἵματος … τοῦ αἵματος RP f 35 TR NIV73 ¦ αἵματος … αἵματος TNT2 WH NA NIV11 SBL

* 11:53 ⸂ Λέγοντος δὲ αὐτοῦ ταῦτα πρὸς αὐτούς RP f 35 TR ¦ Κἀκεῖθεν ἐξελθόντος αὐτοῦ TNT2 WH NA NIV SBL

* 11:53 ⸂2 ἐνέχειν RP TR TNT2 WH NA NIV SBL ¦ συνέχειν f 35

* 11:54 ⸂ ζητοῦντες RP f 35 TNT2 ¦ καὶ ζητοῦντες TR ¦ – WH NA NIV SBL

* 11:54 ⸋ ἵνα κατηγορήσωσιν αὐτοῦ RP f 35 TR TNT2 ¦ – WH NA NIV SBL

* 12:1 ⸉ τῶν Φαρισαίων, ἥτις ἐστὶν ὑπόκρισις RP f 35 TR TNT2 ¦ ἥτις ἐστὶν ὑπόκρισις τῶν Φαρισαίων WH NA NIV SBL

* 12:5 ⸉ ἐξουσίαν ἔχοντα RP f 35 TR ¦ ἔχοντα ἐξουσίαν TNT2 WH NA NIV SBL

* 12:6 ⸂ πωλεῖται RP f 35 TR ¦ πωλοῦνται TNT2 WH NA NIV SBL

* 12:7 ⸋ οὖν RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 12:8 ⸂ ὁμολογήσῃ RP f 35 TR TNT2 NA NIV SBL ¦ ὁμολογήσει WH

* 12:11 ⸂ προσφέρωσιν RP f 35 TR ¦ εἰσφέρωσιν TNT2 WH NA NIV SBL

* 12:11 ⸂2 μεριμνᾶτε RP f 35 TR ¦ μεριμνήσητε TNT2 WH NA NIV SBL

* 12:11 ⸂3 πῶς ἢ τί ἀπολογήσησθε, ἢ τί εἴπητε RP TR TNT2 WH NA NIV11 SBL ¦ πῶς ἢ τί ἀπολογήσεσθε, ἢ τί εἴπητε f 35 ¦ πῶς ἀπολογήσησθε, ἢ τί εἴπητε NIV73

* 12:13 ⸉ αὐτῷ ἐκ τοῦ ὄχλου RP f 35 TR TNT2 ¦ ἐκ τοῦ ὄχλου αὐτῷ WH NA NIV SBL

* 12:14 ⸂ δικαστὴν RP f 35 TR ¦ κριτὴν TNT2 WH NA NIV SBL

* 12:15 ⸂ τῆς RP f 35 TR ¦ πάσης TNT2 WH NA NIV SBL

* 12:15 ⸂2 ἡ ζωὴ αὐτῷ … τῶν ὑπαρχόντων αὐτοῦ RP ¦ ἡ ζωὴ αὐτοῦ … τῶν ὑπαρχόντων αὐτοῦ f 35 TR ¦ ἡ ζωὴ αὐτοῦ … τῶν ὑπαρχόντων αὐτῷ TNT2 WH NA NIV SBL

* 12:17 ⸂ ἑαυτῷ RP f 35 TR TNT2 NA NIV SBL ¦ αὑτῷ WH

* 12:18 ⸂ τὰ γενήματά μου RP f 35 TR ¦ τὸν σῖτον TNT2 WH NA NIV SBL

* 12:20 ⸂ Ἄφρον RP f 35 ¦ Ἄφρων TR TNT2 WH NA NIV SBL

* 12:20 ⸂2 ἀπαιτοῦσιν RP f 35 TR NA NIV SBL ¦ αἰτοῦσιν TNT2 WH

* 12:22 ⸉ ὑμῖν λέγω RP TR ¦ λέγω ὑμῖν f 35 TNT2 WH NA NIV SBL

* 12:22 ⸂ τῇ ψυχῇ ὑμῶν … τῷ σώματι RP f 35 TR ¦ τῇ ψυχῇ … τῷ σώματι TNT2 NA27+28 NIV SBL ¦ τῇ ψυχῇ … τῷ σώματι ὑμῶν WH NA25

* 12:22 ⸂2 ἐνδύσησθε RP TR TNT2 WH NA NIV SBL ¦ ἐνδύσεσθε f 35

* 12:23 ⸆ – RP f 35 TR ¦ γὰρ TNT2 WH NA NIV SBL

* 12:23 ⸂ πλεῖόν RP TR TNT2 WH NA NIV SBL ¦ πλείων f 35

* 12:24 ⸂ οὐ σπείρουσιν, οὐδὲ θερίζουσιν RP f 35 TR TNT2 WH NA27+28 NIV SBL ¦ οὔτε σπείρουσιν οὔτε θερίζουσιν NA25

* 12:25 ⸉ προσθεῖναι ἐπὶ τὴν ἡλικίαν αὐτοῦ RP f 35 TR TNT2 ¦ ἐπὶ τὴν ἡλικίαν αὐτοῦ προσθεῖναι WH NA NIV SBL

* 12:25 ⸋ ἕνα RP f 35 TR TNT2 NIV73 ¦ – WH NA NIV11 SBL

* 12:26 ⸂ οὔτε RP f 35 TR ¦ οὐδὲ TNT2 WH NA NIV SBL

* 12:27 ⸂ πῶς αὐξάνει· οὐ κοπιᾷ, οὐδὲ νήθει RP f 35 TR TNT2 WH NA27+28 NIV SBL ¦ πῶς οὔτε νήθει οὔτε ὑφαίνει NA25

* 12:27 ⸋ δὲ RP TR TNT2 WH NA NIV SBL ¦ – f 35

* 12:28 ⸂ τὸν χόρτον ἐν τῷ ἀγρῷ σήμερον ὄντα RP f 35 TR ¦ τὸν χόρτον σήμερον ἐν τῷ ἀγρῷ ὄντα TNT2 ¦ ἐν ἀγρῷ τὸν χόρτον ὄντα σήμερον WH NA NIV SBL

* 12:28 ⸂2 ἀμφιέννυσιν RP f 35 ¦ ἀμφιέννυσι TR ¦ ἀμφιέζει TNT2 NA NIV SBL ¦ ἀμφιάζει WH

* 12:29 ⸂ ἢ RP f 35 TR ¦ καὶ TNT2 WH NA NIV SBL

* 12:30 ⸂ ἐπιζητεῖ RP f 35 TR ¦ ἐπιζητοῦσιν TNT2 WH NA NIV SBL

* 12:31 ⸂ τοῦ θεοῦ RP f 35 TR ¦ αὐτοῦ TNT2 WH NA NIV SBL

* 12:31 ⸋ πάντα RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 12:36 ⸂ ἀναλύσῃ RP TNT2 WH NA NIV SBL ¦ ἀναλύσει f 35 TR

* 12:38 ⸂ Καὶ ἐὰν ἔλθῃ ἐν τῇ δευτέρᾳ φυλακῇ, καὶ ἐν τῇ τρίτῃ φυλακῇ ἔλθῃ RP f 35 TR ¦ Κἂν ἐν τῇ δευτέρᾳ κἂν ἐν τῇ τρίτῃ φυλακῇ ἔλθῃ TNT2 WH NA NIV SBL

* 12:38 ⸂2 οἱ δοῦλοι ἐκεῖνοι RP f 35 TR TNT2 ¦ ἐκεῖνοι WH NA NIV SBL

* 12:39 ⸋ ἐγρηγόρησεν ἄν καὶ RP f 35 TR TNT2 WH ¦ – NA NIV SBL

* 12:39 ⸂ οὐκ ἂν ἀφῆκεν RP f 35 TR NA NIV SBL ¦ οὐκ ἀφῆκεν TNT2 WH

* 12:40 ⸋ οὖν RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 12:41 ⸋ αὐτῷ RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 12:42 ⸂ Εἶπεν δὲ RP f 35 ¦ Εἶπε δὲ TR ¦ Καὶ εἶπεν TNT2 WH NA NIV SBL

* 12:42 ⸋ καὶ RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 12:42 ⸆ – RP f 35 TR ¦ ὁ TNT2 WH NA NIV SBL

* 12:42 ⸋2 τὸ RP f 35 TR WH NA NIV SBL ¦ – TNT2

* 12:47 ⸂ ἑαυτοῦ RP TR ¦ αὐτοῦ f 35 TNT2 WH NA NIV SBL

* 12:47 ⸂2 μηδὲ RP f 35 TR TNT2 ¦ ἢ WH NA NIV SBL

* 12:49 ⸂ εἰς RP f 35 TR ¦ ἐπὶ TNT2 WH NA NIV SBL

* 12:50 ⸂ οὗ RP f 35 TR ¦ ὅτου TNT2 WH NA NIV SBL

* 12:52 ⸉ οἴκῳ ἑνὶ RP f 35 TR ¦ ἑνὶ οἴκῳ TNT2 WH NA NIV SBL

* 12:53 ⸂ Διαμερισθήσεται RP f 35 TR ¦ Διαμερισθήσονται TNT2 WH NA NIV SBL

* 12:53 ⸂2 μήτηρ ἐπὶ θυγατρί, καὶ θυγάτηρ ἐπὶ μητρί· RP f 35 TR ¦ μήτηρ ἐπὶ θυγατέρα, καὶ θυγάτηρ ἐπὶ τὴν μητέρα· TNT2 WH SBL ¦ μήτηρ ἐπὶ θυγατέρα, καὶ θυγάτηρ ἐπὶ μητέρα· NA25 ¦ μήτηρ ἐπὶ τὴν θυγατέρα, καὶ θυγάτηρ ἐπὶ τὴν μητέρα· NA27+28 NIV

* 12:53 ⸂3 πενθερὰ ἐπὶ τὴν νύμφην αὐτῆς, καὶ νύμφη ἐπὶ τὴν πενθερὰν αὐτῆς· RP f 35 TR ¦ πενθερὰ ἐπὶ τὴν νύμφην αὐτῆς, καὶ νύμφη ἐπὶ τὴν πενθερὰν· TNT2 WH NA NIV SBL

* 12:54 ⸋ τὴν RP f 35 TR NA27+28 NIV73 ¦ – TNT2 WH NA25 NIV11 SBL

* 12:54 ⸂ ἀπὸ RP f 35 TR TNT2 ¦ ἐπὶ WH NA NIV SBL

* 12:54 ⸆ – RP f 35 TR ¦ ὅτι TNT2 WH NA NIV SBL

* 12:56 ⸉ τῆς γῆς καὶ τοῦ οὐρανοῦ RP TR TNT2 WH NA NIV SBL ¦ τοῦ οὐρανοῦ καὶ τῆς γῆς f 35

* 12:56 ⸉2 δὲ καιρὸν RP f 35 TR TNT2 SBL ¦ καιρὸν δὲ WH NA NIV

* 12:56 ⸂ οὐ δοκιμάζετε RP f 35 TR NA25 ¦ οὐκ οἴδατε δοκιμάζειν TNT2 WH NA27+28 NIV SBL

* 12:58 ⸂ παραδῷ RP f 35 TR ¦ παραδώσει TNT2 WH NA NIV SBL

* 12:58 ⸂2 σε βάλῃ RP ¦ βάλῃ σε f 35 ¦ σε βάλλῃ TR ¦ σε βαλεῖ TNT2 WH NA NIV SBL

* 12:59 ⸋ οὗ RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 12:59 ⸂ τὸν RP ¦ τὸ f 35 TR TNT2 WH NA NIV SBL

* 13:2 ⸋ ὁ Ἰησοῦς RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 13:2 ⸂ τοιαῦτα RP f 35 TR ¦ ταῦτα TNT2 WH NA NIV SBL

* 13:3 ⸂ ὡσαύτως RP f 35 TR ¦ ὁμοίως TNT2 WH NA NIV SBL

* 13:4 ⸂ δέκα καὶ ὀκτώ RP f 35 TR TNT2 ¦ δεκαὀκτώ WH NA NIV SBL

* 13:4 ⸂2 οὗτοι RP f 35 TR ¦ αὐτοὶ TNT2 WH NA NIV SBL

* 13:4 ⸆ – RP f 35 TR ¦ τοὺς TNT2 WH NA NIV SBL

* 13:4 ⸋ ἐν RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 13:5 ⸂ μετανοῆτε RP f 35 TR NA27+28 NIV SBL ¦ μετανοήσητε TNT2 WH NA25

* 13:5 ⸂2 ὁμοίως RP f 35 TR ¦ ὡσαύτως TNT2 WH NA NIV SBL

* 13:6 ⸉ ἐν τῷ ἀμπελῶνι αὐτοῦ πεφυτευμένην RP f 35 TR ¦ πεφυτευμένην ἐν τῷ ἀμπελῶνι αὐτοῦ TNT2 WH NA NIV SBL

* 13:6 ⸉2 ζητῶν καρπὸν RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ καρπὸν ζητῶν TR

* 13:7 ⸆ – RP f 35 TR ¦ ἀφ᾽ οὗ TNT2 WH NA NIV SBL

* 13:7 ⸆2 – RP f 35 TR TNT2 WH NA25 NIV SBL ¦ οὖν NA27+28

* 13:8 ⸂ κόπρια RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ κόπριαν TR

* 13:9 ⸉ εἰ δὲ μήγε, εἰς τὸ μέλλον RP f 35 TR ¦ εἰς τὸ μέλλον, εἰ δὲ μήγε TNT2 WH NA NIV SBL

* 13:11 ⸋ ἦν RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 13:11 ⸂ δέκα καὶ ὀκτώ RP f 35 TR TNT2 ¦ δεκαοκτώ WH NA NIV SBL

* 13:14 ⸆ – RP f 35 TR TNT2 ¦ ὅτι WH NA NIV SBL

* 13:14 ⸂ ταύταις RP f 35 TR ¦ αὐταῖς TNT2 WH NA NIV SBL

* 13:15 ⸂ οὖν RP f 35 TR ¦ δὲ TNT2 WH NA NIV SBL

* 13:15 ⸂2 Ὑποκριταί RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ Ὑποκριτά TR

* 13:15 ⸂3 ἀπαγαγὼν RP f 35 TR TNT2 NA NIV SBL ¦ ἀπάγων WH

* 13:18 ⸂ δέ RP f 35 TR ¦ οὖν TNT2 WH NA NIV SBL

* 13:19 ⸋ μέγα RP f 35 TR TNT2 ¦ – WH NA NIV SBL

* 13:20 ⸆ – RP f 35 ¦ Καὶ TR TNT2 WH NA NIV SBL

* 13:21 ⸂ ἐνέκρυψεν RP TR NA27+28 NIV ¦ ἔκρυψεν f 35 TNT2 WH NA25 SBL

* 13:24 ⸂ πύλης RP f 35 TR ¦ θύρας TNT2 WH NA NIV SBL

* 13:25 ⸋ κύριε RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 13:27 ⸂ Καὶ ἐρεῖ, Λέγω ὑμῖν, οὐκ οἶδα ὑμᾶς πόθεν ἐστέ· RP f 35 TR ¦ Καὶ ἐρεῖ, Λέγω ὑμῖν, οὐκ οἶδα πόθεν ἐστέ· TNT2 ¦ Καὶ ἐρεῖ, λέγων ὑμῖν, Oὐκ οἶδα πόθεν ἐστέ· WH NA25 SBL ¦ Καὶ ἐρεῖ, λέγων ὑμῖν, Oὐκ οἶδα ὑμᾶς πόθεν ἐστέ· NA27+28 NIV

* 13:27 ⸋ οἱ RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 13:27 ⸋2 τῆς RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 13:28 ⸂ ὄψησθε RP TR WH NA NIV SBL ¦ ὄψεσθε f 35 TNT2

* 13:29 ⸂ ἀπὸ ἀνατολῶν καὶ δυσμῶν, καὶ βορρᾶ καὶ νότου RP f 35 ¦ ἀπὸ ἀνατολῶν καὶ δυσμῶν, καὶ ἀπὸ βορρᾶ καὶ νότου TR TNT2 WH NA NIV SBL

* 13:31 ⸂ ἡμέρᾳ RP f 35 TR TNT2 ¦ ὥρᾳ WH NA NIV SBL

* 13:32 ⸂ ἐπιτελῶ RP f 35 TR ¦ ἀποτελῶ TNT2 WH NA NIV SBL

* 13:35 ⸋ ἔρημος RP f 35 TR NIV73 ¦ – TNT2 WH NA NIV11 SBL

* 13:35 ⸂ λέγω δὲ RP f 35 TNT2 WH NA NIV11 SBL ¦ ἀμὴν δὲ λέγω TR ¦ λέγω NIV73

* 13:35 ⸋2 ὅτι RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 13:35 ⸉ με ἴδητε RP f 35 TR ¦ ἴδητέ με TNT2 WH NA NIV SBL

* 13:35 ⸂2 ἂν ἥξει ὅτε RP f 35 ¦ ἂν ἥξῃ ὅτε TR ¦ ἥξει ὅτε TNT2 NA SBL ¦ – WH NIV

* 14:3 ⸂ Εἰ ἔξεστιν τῷ σαββάτῳ θεραπεύειν; RP f 35 ¦ Εἰ ἔξεστι τῷ σαββάτῳ θεραπεύειν; TR ¦ Ἔξεστιν τῷ σαββάτῳ θεραπεῦσαι, ἢ οὔ; TNT2 WH NA NIV SBL

* 14:5 ⸋ ἀποκριθεὶς RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 14:5 ⸂ υἱὸς RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ ὄνος TR

* 14:5 ⸂2 ἐμπεσεῖται RP f 35 TR ¦ πεσεῖται TNT2 WH NA NIV SBL

* 14:5 ⸂3 ἐν τῇ RP f 35 TR ¦ τῇ TNT2 ¦ ἐν WH NA NIV SBL

* 14:6 ⸋ αὐτῷ RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 14:9 ⸂ ἐρεῖ σοι RP TR TNT2 WH NA NIV SBL ¦ ἐρεῖ, Σὺ f 35

* 14:10 ⸂ εἴπῃ RP f 35 TR ¦ ἐρεῖ TNT2 WH NA NIV SBL

* 14:10 ⸆ – RP f 35 TR ¦ πάντων TNT2 WH NA NIV SBL

* 14:12 ⸉ σε ἀντικαλέσωσι(ν) … σοι ἀνταπόδομα RP f 35 TR ¦ ἀντικαλέσωσίν σε … ἀνταπόδομά σοι TNT2 WH NA NIV SBL

* 14:13 ⸉ ποιῇς δοχήν RP f 35 TR TNT2 ¦ δοχὴν ποιῇς WH NA NIV SBL

* 14:15 ⸂ ὃς RP f 35 TR ¦ ὅστις TNT2 WH NA NIV SBL

* 14:15 ⸂2 ἄριστον RP f 35 NIV ¦ ἄρτον TR TNT2 WH NA SBL

* 14:16 ⸂ ἐποίησεν RP f 35 ¦ ἐποίησε TR ¦ ἐποίει TNT2 WH NA NIV SBL

* 14:17 ⸋ πάντα RP f 35 TR TNT2 ¦ – WH NA NIV SBL

* 14:18 ⸉ παραιτεῖσθαι πάντες RP f 35 TR ¦ πάντες παραιτεῖσθαι TNT2 WH NA NIV SBL

* 14:18 ⸂ ἐξελθεῖν καὶ RP f 35 TR ¦ ἐξελθὼν TNT2 WH NA NIV SBL

* 14:21 ⸋ ἐκεῖνος RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 14:21 ⸉ χωλοὺς καὶ τυφλοὺς RP TR ¦ τυφλοὺς καὶ χωλοὺς f 35 TNT2 WH NA NIV SBL

* 14:22 ⸂ ὡς RP f 35 TR ¦ ὃ TNT2 WH NA NIV SBL

* 14:23 ⸉ ὁ οἶκός μου RP f 35 TR ¦ μου ὁ οἶκός TNT2 WH NA NIV SBL

* 14:24 ⸋ Πολλοὶ γάρ εἰσιν κλητοί, ὀλίγοι δὲ ἐκλεκτοί. RP ¦ – f 35 TR TNT2 WH NA NIV SBL

* 14:26 ⸂ αὐτοῦ RP f 35 TNT2 NA25 ¦ ἑαυτοῦ TR WH NA27+28 NIV SBL

* 14:26 ⸂2 δὲ RP f 35 TR ¦ τε TNT2 WH NA NIV SBL

* 14:26 ⸉ ἑαυτοῦ ψυχήν RP f 35 TR TNT2 ¦ ψυχὴν ἑαυτοῦ WH NA NIV SBL

* 14:26 ⸉2 μου μαθητὴς εἶναι RP TR ¦ μου εἶναι μαθητὴς f 35 ¦ εἶναί μου μαθητής TNT2 WH NA NIV SBL

* 14:27 ⸋ Καὶ RP f 35 TR TNT2 NIV73 ¦ – WH NA NIV11 SBL

* 14:27 ⸂ αὐτοῦ RP f 35 TR TNT2 ¦ ἑαυτοῦ WH NA NIV SBL

* 14:27 ⸉ εἶναί μου RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ μου εἶναί TR

* 14:28 ⸋ ὁ RP f 35 ¦ – TR TNT2 WH NA NIV SBL

* 14:28 ⸋2 τὰ RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 14:28 ⸂ εἰς RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ πρὸς TR

* 14:29 ⸉ ἐμπαίζειν αὐτῷ RP f 35 TR ¦ αὐτῷ ἐμπαίζειν TNT2 WH NA NIV SBL

* 14:31 ⸉ συμβαλεῖν ἑτέρῳ βασιλεῖ RP f 35 TR ¦ ἑτέρῳ βασιλεῖ συμβαλεῖν TNT2 NA NIV SBL ¦ ἑτέρῳ βασιλεῖ συνβαλεῖν WH

* 14:31 ⸂ βουλεύεται RP f 35 TR TNT2 ¦ βουλεύσεται WH NA NIV SBL

* 14:31 ⸂2 ἀπαντῆσαι RP f 35 TR ¦ ὑπαντῆσαι TNT2 WH NA NIV SBL

* 14:32 ⸉ πόρρω αὐτοῦ RP f 35 ¦ αὐτοῦ πόρρω TR TNT2 WH NA NIV SBL

* 14:32 ⸋ τὰ RP f 35 TR TNT2 NA NIV SBL ¦ – WH

* 14:33 ⸉ μου εἶναι RP f 35 TR ¦ εἶναί μου TNT2 WH NA NIV SBL

* 14:34 ⸆ – RP f 35 TR ¦ οὖν TNT2 WH NA NIV SBL

* 14:34 ⸆2 – RP f 35 TR ¦ καὶ TNT2 WH NA NIV SBL

* 15:1 ⸉ ἐγγίζοντες αὐτῷ RP f 35 TR ¦ αὐτῷ ἐγγίζοντες TNT2 WH NA NIV SBL

* 15:2 ⸆ – RP f 35 TR ¦ τε TNT2 WH NA NIV SBL

* 15:4 ⸂ ἀπολέσας RP f 35 TR WH NA NIV SBL ¦ ἀπολέσῃ TNT2

* 15:4 ⸉ ἓν ἐξ αὐτῶν RP f 35 TR ¦ ἐξ αὐτῶν ἓν TNT2 WH NA NIV SBL

* 15:5 ⸂ ἑαυτοῦ RP TR ¦ αὐτοῦ f 35 TNT2 WH NA NIV SBL

* 15:7 ⸉ ἔσται ἐν τῷ οὐρανῷ RP f 35 TR TNT2 ¦ ἐν τῷ οὐρανῷ ἔσται WH NA NIV SBL

* 15:8 ⸂ ὅτου RP f 35 TR ¦ οὗ TNT2 WH NA NIV SBL

* 15:9 ⸂ συγκαλεῖται RP f 35 TR TNT2 ¦ συνκαλεῖ WH ¦ συγκαλεῖ NA NIV SBL

* 15:9 ⸂2 τὰς φίλας καὶ τὰς γείτονας RP f 35 TR ¦ τὰς φίλας καὶ γείτονας TNT2 WH NA NIV SBL

* 15:10 ⸉ χαρὰ γίνεται RP f 35 TR ¦ γίνεται χαρὰ TNT2 WH NA NIV SBL

* 15:12 ⸂ Καὶ RP f 35 TR ¦ Ὁ δὲ TNT2 WH NA NIV SBL

* 15:13 ⸂ ἅπαντα RP f 35 TR ¦ πάντα TNT2 WH NA NIV SBL

* 15:14 ⸂ ἰσχυρὸς RP f 35 TR ¦ ἰσχυρὰ TNT2 WH NA NIV SBL

* 15:16 ⸂ γεμίσαι τὴν κοιλίαν αὐτοῦ RP f 35 TR TNT2 NA25 NIV SBL ¦ χορτασθῆναι WH NA27+28

* 15:16 ⸂2 ἀπὸ RP f 35 TR TNT2 SBL ¦ ἐκ WH NA NIV

* 15:17 ⸂ εἶπεν RP f 35 TNT2 ¦ εἶπε TR ¦ ἔφη WH NA NIV SBL

* 15:17 ⸂2 περισσεύουσιν RP f 35 TR ¦ περισσεύονται TNT2 WH NA NIV SBL

* 15:17 ⸂3 λιμῷ RP f 35 TR ¦ ὧδε λιμῷ TNT2 ¦ λιμῷ ὧδε WH NA NIV SBL

* 15:19 ⸋ καὶ RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 15:20 ⸂ ἑαυτοῦ f 35 TR WH NA NIV SBL ¦ αὐτοῦ RP TNT2

* 15:21 ⸉ αὐτῷ ὁ υἱός RP f 35 TR TNT2 ¦ ὁ υἱὸς αὐτῷ WH NA NIV SBL

* 15:21 ⸋ καὶ RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 15:21 ⸆ – RP f 35 TR TNT2 NA NIV SBL ¦ ποίησόν με ὡς ἕνα τῶν μισθίων σου. WH

* 15:22 ⸆ – RP f 35 TR ¦ Ταχὺ TNT2 WH NA NIV SBL

* 15:22 ⸋ τὴν RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 15:23 ⸂ ἐνέγκαντες RP f 35 TR ¦ φέρετε TNT2 WH NA NIV SBL

* 15:24 ⸋ καὶ RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 15:24 ⸉ ἀπολωλὼς ἦν RP f 35 TR ¦ ἦν ἀπολωλὼς TNT2 WH NA NIV SBL

* 15:26 ⸆ – RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ αὐτοῦ TR

* 15:26 ⸆2 – RP f 35 TR ¦ ἂν TNT2 WH NA NIV SBL

* 15:28 ⸂ οὖν RP f 35 TR ¦ δὲ TNT2 WH NA NIV SBL

* 15:29 ⸆ – RP f 35 TR NA25 ¦ αὐτοῦ TNT2 WH NA27+28 NIV SBL

* 15:30 ⸆ – RP f 35 TR WH NA NIV SBL ¦ τῶν TNT2

* 15:30 ⸂ τὸν μόσχον τὸν σιτευτόν RP f 35 TR ¦ τὸν σιτευτὸν μόσχον TNT2 WH NA NIV SBL

* 15:32 ⸂ νεκρὸς ἦν … καὶ ἀπολωλὼς ἦν RP f 35 TR ¦ νεκρὸς ἦν … καὶ ἀπολωλὼς TNT2 WH NA NIV SBL

* 15:32 ⸂2 ἀνέζησεν RP f 35 NIV73 ¦ ἀνέζησε TR ¦ ἔζησεν TNT2 WH NA NIV11 SBL

* 16:1 ⸋ αὐτοῦ RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 16:2 ⸂ δυνήσῃ RP f 35 TR ¦ δύνῃ TNT2 WH NA NIV SBL

* 16:4 ⸆ – RP f 35 TR ¦ ἐκ TNT2 WH NA NIV SBL

* 16:4 ⸂ αὐτῶν RP f 35 TR NA27+28 NIV ¦ ἑαυτῶν TNT2 WH NA25 SBL

* 16:6 ⸂ Ὁ δὲ … Καὶ RP f 35 TR ¦ Ὁ δὲ … Ὁ δὲ TNT2 WH NA NIV SBL

* 16:6 ⸂2 τὸ γράμμα RP f 35 TR ¦ τὰ γράμματα TNT2 WH NA NIV SBL

* 16:7 ⸋ Καὶ RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 16:7 ⸂ τὸ γράμμα RP f 35 TR ¦ τὰ γράμματα TNT2 WH NA NIV SBL

* 16:9 ⸉ Ποιήσατε ἑαυτοῖς RP f 35 TR TNT2 ¦ Ἑαυτοῖς ποιήσατε WH NA NIV SBL

* 16:9 ⸂ ἐκλίπητε RP TR ¦ ἐκλείπητε f 35 ¦ ἐκλίπῃ TNT2 WH NA NIV SBL

* 16:12 ⸂ ὑμέτερον RP f 35 TR TNT2 NA27+28 NIV SBL ¦ ἡμέτερον WH NA25

* 16:12 ⸉ ὑμῖν δώσει RP f 35 TR NA27+28 NIV ¦ δώσει ὑμῖν TNT2 WH NA25 SBL

* 16:14 ⸋ καὶ RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 16:15 ⸆ – RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ ἐστιν TR

* 16:16 ⸂ ἕως RP f 35 TR ¦ μέχρι TNT2 WH NA NIV SBL

* 16:18 ⸂ Πᾶς ὁ ἀπολύων … πᾶς ὁ ἀπολελυμένην RP f 35 TR ¦ Πᾶς ὁ ἀπολύων … ὁ ἀπολελυμένην TNT2 WH NA NIV SBL

* 16:20 ⸋ ἦν RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 16:20 ⸋2 ὃς RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 16:21 ⸋ τῶν ψιχίων RP f 35 TR TNT2 ¦ – WH NA NIV SBL

* 16:21 ⸂ ἀπέλειχον RP f 35 TR ¦ ἐπέλειχον TNT2 WH NA NIV SBL

* 16:22 ⸆ – RP TNT2 WH NA NIV SBL ¦ τοῦ f 35 TR

* 16:23 ⸋ τὸν RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 16:25 ⸋ σὺ RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 16:25 ⸂ ὧδε RP TNT2 WH NA NIV SBL ¦ ὅδε f 35 TR

* 16:26 ⸂ ἐπὶ RP f 35 TR TNT2 ¦ ἐν WH NA NIV SBL

* 16:26 ⸂2 ἔνθεν RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ ἐντεῦθεν TR

* 16:26 ⸋ οἱ RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 16:27 ⸉ οὖν σε RP f 35 TR ¦ σε οὖν TNT2 WH NA NIV SBL

* 16:29 ⸆ – RP f 35 TR ¦ δὲ TNT2 WH NA NIV SBL

* 16:29 ⸋ αὐτῷ RP f 35 TR TNT2 ¦ – WH NA NIV SBL

* 17:1 ⸆ – RP f 35 TR ¦ αὐτοῦ TNT2 WH NA NIV SBL

* 17:1 ⸉ μὴ ἐλθεῖν τὰ σκάνδαλα RP f 35 TR ¦ τὰ σκάνδαλα μὴ ἐλθεῖν TNT2 WH NA NIV SBL

* 17:1 ⸂ οὐαὶ δὲ RP f 35 TR NA25 ¦ πλὴν οὐαὶ TNT2 WH NA27+28 NIV SBL

* 17:2 ⸂ μύλος ὀνικὸς RP f 35 TR ¦ λίθος μυλικὸς TNT2 WH NA NIV SBL

* 17:2 ⸉ ἕνα τῶν μικρῶν τούτων RP f 35 TR ¦ τῶν μικρῶν τούτων ἕνα TNT2 WH NA NIV SBL

* 17:3 ⸋ δὲ RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 17:3 ⸋2 εἰς σὲ RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 17:4 ⸂ ἁμάρτῃ RP f 35 TR ¦ ἁμαρτήσῃ TNT2 WH NA NIV SBL

* 17:4 ⸋ τῆς ἡμέρας RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 17:4 ⸆ – RP f 35 ¦ ἐπὶ σὲ TR ¦ πρὸς σὲ TNT2 WH NA NIV SBL

* 17:6 ⸂ ἔχετε RP TNT2 WH NA NIV SBL ¦ εἴχετε f 35 TR

* 17:7 ⸆ – RP f 35 TR ¦ αὐτῷ TNT2 WH NA NIV SBL

* 17:7 ⸂ ἀνάπεσε RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ ἀνάπεσαι TR

* 17:9 ⸉ χάριν ἔχει RP f 35 TR ¦ ἔχει χάριν TNT2 WH NA NIV SBL

* 17:9 ⸋ ἐκείνῳ RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 17:9 ⸆ – RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ αὐτῷ TR

* 17:9 ⸋2 οὐ δοκῶ RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 17:10 ⸋ ὅτι RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 17:10 ⸂ ὀφείλομεν RP ¦ ὠφείλομεν f 35 TR TNT2 WH NA NIV SBL

* 17:11 ⸋ αὐτὸν RP f 35 TR TNT2 ¦ – WH NA NIV SBL

* 17:11 ⸂ μέσου RP f 35 TR ¦ μέσον TNT2 WH NA NIV SBL

* 17:12 ⸋ αὐτῷ RP f 35 TR TNT2 NA27+28 NIV ¦ – WH NA25 SBL

* 17:12 ⸂ ἔστησαν RP f 35 TR TNT2 NA NIV SBL ¦ ἀνέστησαν WH

* 17:17 ⸂ Οὐχὶ RP f 35 TR TNT2 NA27+28 NIV SBL ¦ Οὐχ WH NA25

* 17:21 ⸂ Ἰδοὺ ὧδε, ἤ, Ἰδοὺ ἐκεῖ. RP f 35 TR TNT2 ¦ Ἰδοὺ ὧδε, ἤ, Ἐκεῖ. WH NA NIV SBL

* 17:23 ⸂ Ἰδοὺ ὧδε, ἤ, Ἰδοὺ ἐκεῖ RP f 35 TR ¦ Ἰδοὺ ἐκεῖ· Ἰδοὺ ὧδε TNT2 NA25 SBL ¦ Ἰδοὺ ἐκεῖ, ἤ, Ἰδοὺ ὧδε WH NA27+28 NIV

* 17:24 ⸋ ἡ RP f 35 TR TNT2 ¦ – WH NA NIV SBL

* 17:24 ⸂ ὑπ᾽ RP f 35 TR ¦ ὑπὸ τὸν TNT2 WH NA NIV SBL

* 17:24 ⸆ – RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ καὶ TR

* 17:24 ⸋2 ἐν τῇ ἡμέρᾳ αὐτοῦ RP f 35 TR TNT2 NA NIV SBL ¦ – WH

* 17:26 ⸆ – RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ τοῦ TR

* 17:27 ⸂ ἐξεγαμίζοντο RP f 35 TR ¦ ἐγαμίζοντο TNT2 WH NA NIV SBL

* 17:27 ⸂2 ἅπαντας RP f 35 TR ¦ πάντας TNT2 WH NA NIV SBL

* 17:28 ⸂ καὶ ὡς RP f 35 TR ¦ καθὼς TNT2 WH NA NIV SBL

* 17:29 ⸂ ἅπαντας RP f 35 TR ¦ πάντας TNT2 WH NA NIV SBL

* 17:30 ⸂ ταῦτα RP f 35 TR ¦ τὰ αὐτὰ TNT2 WH NA NIV SBL

* 17:31 ⸋ τῷ RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 17:33 ⸂ σῶσαι RP f 35 TR ¦ περιποιήσασθαι TNT2 WH NA NIV SBL

* 17:33 ⸂2 καὶ ὃς ἐὰν RP f 35 TR ¦ ὃς δ᾽ ἂν TNT2 WH NA27+28 NIV SBL ¦ καὶ ὃς ἂν NA25

* 17:33 ⸂3 ἀπολέσῃ RP f 35 TR TNT2 NA27+28 NIV SBL ¦ ἀπολέσει WH NA25

* 17:33 ⸋ αὐτὴν RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 17:34 ⸉ ἔσονται δύο RP TR TNT2 WH NA NIV SBL ¦ δύο ἔσονται f 35

* 17:34 ⸂ εἷς … ὁ ἕτερος RP f 35 TNT2 ¦ ὁ εἷς … ὁ ἕτερος TR WH NA NIV SBL

* 17:35 ⸉ Δύο ἔσονται RP f 35 TR ¦ Ἔσονται δύο TNT2 WH NA NIV SBL

* 17:35 ⸂ μία … ἡ ἑτέρα RP f 35 TR ¦ ἡ μία … ἡ ἑτέρα TNT2 WH NA NIV SBL

* 17:35 ⸂2 καὶ ἡ RP f 35 TR ¦ ἡ δὲ TNT2 WH NA NIV SBL

* 17:36 ⸆ – RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ Δύο ἐν ἀγρῷ· εἷς παραλημφθήσεται καὶ ὁ ἕτερος ἀφεθήσεται. TR

* 17:37 ⸂ συναχθήσονται οἱ ἀετοί RP TR ¦ συναχθήσονται καὶ οἱ ἀετοί f 35 ¦ καὶ οἱ ἀετοί ἐπισυναχθήσονται TNT2 WH NA NIV SBL

* 18:1 ⸋ καὶ RP f 35 TR TNT2 ¦ – WH NA NIV SBL

* 18:1 ⸆ – RP f 35 TR ¦ αὐτοὺς TNT2 WH NA NIV SBL

* 18:4 ⸂ ἠθέλησεν RP TR ¦ ἤθελεν f 35 TNT2 WH NA NIV SBL

* 18:4 ⸉ δὲ ταῦτα RP f 35 TR NA27+28 NIV ¦ ταῦτα δὲ TNT2 WH NA25 SBL

* 18:4 ⸂2 καὶ ἄνθρωπον οὐκ RP f 35 TR ¦ οὐδὲ ἄνθρωπον TNT2 WH NA NIV SBL

* 18:7 ⸂ ποιήσῃ RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ ποιήσει TR

* 18:7 ⸂2 πρὸς αὐτὸν RP f 35 TR ¦ αὐτῷ TNT2 WH NA NIV SBL

* 18:7 ⸂3 μακροθυμῶν RP f 35 TR ¦ μακροθυμεῖ TNT2 WH NA NIV SBL

* 18:9 ⸆ – RP f 35 ¦ καὶ TR TNT2 WH NA NIV SBL

* 18:10 ⸂ ὁ εἷς … ὁ ἕτερος RP f 35 TR NA NIV SBL ¦ εἷς … ὁ ἕτερος TNT2 WH

* 18:11 ⸉ πρὸς ἑαυτὸν ταῦτα RP f 35 TR NA27+28 NIV SBL ¦ ταῦτα πρὸς ἑαυτὸν TNT2 WH NA25

* 18:11 ⸂ ὥσπερ RP f 35 TR WH NA NIV SBL ¦ ὡς TNT2

* 18:13 ⸂ Καὶ ὁ RP f 35 TR TNT2 ¦ Ὁ δὲ WH NA NIV SBL

* 18:13 ⸉ εἰς τὸν οὐρανὸν ἐπᾶραι RP f 35 TR ¦ ἐπᾶραι εἰς τὸν οὐρανὸν TNT2 WH NA NIV SBL

* 18:13 ⸋ εἰς RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 18:13 ⸂2 αὐτοῦ RP f 35 TR NA NIV SBL ¦ ἑαυτοῦ TNT2 WH

* 18:14 ⸂ ἢ γὰρ ἐκεῖνος RP f 35 ¦ ἢ ἐκεῖνος TR ¦ παρ᾽ ἐκεῖνον TNT2 WH NA NIV SBL

* 18:15 ⸂ ἐπετίμησαν RP f 35 TR ¦ ἐπετίμων TNT2 WH NA NIV SBL

* 18:16 ⸂ προσκαλεσάμενος αὐτὰ εἶπεν RP f 35 TR ¦ προσεκαλέσατο αὐτὰ λέγων TNT2 WH NA NIV SBL

* 18:17 ⸂ ἐὰν RP f 35 TR ¦ ἂν TNT2 WH NA NIV SBL

* 18:20 ⸂ τὸν πατέρα σου καὶ τὴν μητέρα σου RP f 35 TR ¦ τὸν πατέρα σου καὶ τὴν μητέρα TNT2 WH NA NIV SBL

* 18:21 ⸂ ἐφυλαξάμην RP f 35 TR ¦ ἐφύλαξα TNT2 WH NA NIV SBL

* 18:21 ⸋ μου RP f 35 TR TNT2 SBL ¦ – WH NA NIV

* 18:22 ⸋ ταῦτα RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 18:22 ⸂ οὐρανῷ RP f 35 TR ¦ τοῖς οὐρανοῖς TNT2 WH NA NIV ¦ οὐρανοῖς SBL

* 18:23 ⸂ ἐγένετο RP f 35 TR ¦ ἐγενήθη TNT2 WH NA NIV SBL

* 18:24 ⸋ περίλυπον γενόμενον RP f 35 TR TNT2 NA27+28 ¦ – WH NA25 NIV SBL

* 18:24 ⸂ εἰσελεύσονται εἰς τὴν βασιλείαν τοῦ θεοῦ RP f 35 TR ¦ εἰς τὴν βασιλείαν τοῦ θεοῦ εἰσπορεύονται TNT2 WH NA NIV SBL

* 18:25 ⸂ τρυμαλιᾶς ῥαφίδος RP f 35 TR ¦ τρήματος βελόνης TNT2 WH NA NIV SBL

* 18:27 ⸉ ἐστιν παρὰ τῷ θεῷ RP f 35 ¦ ἐστι παρὰ τῷ θεῷ TR ¦ παρὰ τῷ θεῷ ἐστιν TNT2 WH NA NIV SBL

* 18:28 ⸆ – RP f 35 ¦ ὁ TR TNT2 WH NA NIV SBL

* 18:28 ⸂ ἀφήκαμεν πάντα καὶ RP f 35 TR ¦ ἀφέντες τὰ ἴδια TNT2 WH NA NIV SBL

* 18:29 ⸉ ἢ γονεῖς ἢ ἀδελφούς ἢ γυναῖκα RP f 35 TR TNT2 ¦ ἢ γυναῖκα ἢ ἀδελφούς ἢ γονεῖς WH NA NIV SBL

* 18:30 ⸂ οὐ RP f 35 TR TNT2 ¦ οὐχὶ WH NA NIV SBL

* 18:30 ⸂2 ἀπολάβῃ RP f 35 TR TNT2 NA27+28 NIV SBL ¦ λάβῃ WH NA25

* 18:35 ⸂ προσαιτῶν RP f 35 TR ¦ ἐπαιτῶν TNT2 WH NA NIV SBL

* 18:36 ⸆ – RP f 35 TR WH NA NIV SBL ¦ ἂν TNT2

* 18:39 ⸂ σιωπήσῃ RP f 35 TR ¦ σιγήσῃ TNT2 WH NA NIV SBL

* 18:40 ⸋ ὁ RP f 35 TR TNT2 NA NIV SBL ¦ – WH

* 18:41 ⸋ λέγων RP f 35 TR TNT2 ¦ – WH NA NIV SBL

* 19:2 ⸋ καλούμενος RP f 35 TR TNT2 WH NA NIV11 SBL ¦ – NIV73

* 19:2 ⸂ οὗτος RP f 35 TR ¦ αὐτὸς TNT2 WH NA NIV SBL

* 19:2 ⸋2 ἦν RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 19:4 ⸂ ἔμπροσθεν RP f 35 TR ¦ εἰς τὸ ἔμπροσθεν TNT2 WH NA NIV SBL

* 19:4 ⸆ – RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ δι᾽ TR

* 19:5 ⸋ εἶδεν αὐτόν, καὶ RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 19:7 ⸂ πάντες RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ ἅπαντες TR

* 19:8 ⸉ τῶν ὑπαρχόντων μου RP f 35 TR ¦ μου τῶν ὑπαρχόντων TNT2 WH NA NIV SBL

* 19:8 ⸉2 δίδωμι τοῖς πτωχοῖς RP f 35 TR ¦ τοῖς πτωχοῖς δίδωμι TNT2 WH NA NIV SBL

* 19:11 ⸉ αὐτὸν εἶναι Ἱερουσαλήμ RP f 35 TR ¦ εἶναι Ἱερουσαλήμ αὐτὸν TNT2 WH NA NIV SBL

* 19:13 ⸂ Πραγματεύσασθε RP f 35 TR TNT2 NA NIV SBL ¦ Πραγματεύσασθαι WH

* 19:13 ⸂2 ἕως RP f 35 TR ¦ ἐν ᾧ TNT2 WH NA NIV SBL

* 19:15 ⸋ καὶ RP TR TNT2 WH NA NIV SBL ¦ – f 35

* 19:15 ⸂ ἔδωκεν RP f 35 ¦ ἔδωκε TR ¦ δεδώκει TNT2 WH NA NIV SBL

* 19:15 ⸋2 τίς RP f 35 TR NA25 ¦ – TNT2 WH NA27+28 NIV SBL

* 19:15 ⸂2 διεπραγματεύσατο RP f 35 TR NA25 ¦ διεπραγματεύσαντο TNT2 WH NA27+28 NIV SBL

* 19:16 ⸉ προσειργάσατο δέκα RP f 35 TR ¦ δέκα προσειργάσατο TNT2 ¦ δέκα προσηργάσατο WH NA NIV SBL

* 19:17 ⸂ Εὖ RP f 35 TR ¦ Εὖγε TNT2 WH NA NIV SBL

* 19:18 ⸉ Κύριε, ἡ μνᾶ σου RP f 35 TR ¦ Ἡ μνᾶ σου, κύριε TNT2 WH NA NIV SBL

* 19:19 ⸉ γίνου ἐπάνω RP f 35 TR TNT2 ¦ ἐπάνω γίνου WH NA NIV SBL

* 19:20 ⸆ – RP f 35 TR ¦ ὁ TNT2 WH NA NIV SBL

* 19:22 ⸋ δὲ RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 19:23 ⸉ τὸ ἀργύριόν μου RP f 35 TR ¦ μου τὸ ἀργύριον TNT2 WH NA NIV SBL

* 19:23 ⸆ – RP TNT2 WH NA NIV SBL ¦ τὴν f 35 TR

* 19:23 ⸉2 ἔπραξα αὐτό RP f 35 TR ¦ αὐτὸ ἔπραξα TNT2 WH NA NIV SBL

* 19:26 ⸋ γὰρ RP f 35 TR TNT2 ¦ – WH NA NIV SBL

* 19:26 ⸋2 ἀπ᾽ αὐτοῦ RP f 35 TR TNT2 ¦ – WH NA NIV SBL

* 19:27 ⸂ ἐκείνους RP f 35 TR ¦ τούτους TNT2 WH NA NIV SBL

* 19:27 ⸆ – RP f 35 TR ¦ αὐτοὺς TNT2 WH NA NIV SBL

* 19:29 ⸋ αὐτοῦ RP f 35 TR TNT2 ¦ – WH NA NIV SBL

* 19:30 ⸂ εἰπών RP f 35 TR ¦ λέγων TNT2 WH NA NIV SBL

* 19:30 ⸆ – RP f 35 TR ¦ καὶ TNT2 WH NA NIV SBL

* 19:31 ⸋ αὐτῷ RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 19:34 ⸆ – RP f 35 TR ¦ ὅτι TNT2 WH NA NIV SBL

* 19:35 ⸂ ἑαυτῶν τὰ ἱμάτια … τὰ ἱμάτια αὐτῶν RP f 35 TR ¦ αὐτῶν τὰ ἱμάτια … τὰ ἱμάτια ἑαυτῶν TNT2 WH NA25 SBL ¦ αὐτῶν τὰ ἱμάτια … τὰ ἱμάτια αὐτῶν NA27+28 NIV

* 19:37 ⸂ πασῶν RP f 35 TR WH NA NIV SBL ¦ πάντων TNT2

* 19:38 ⸆ – RP f 35 TR TNT2 SBL ¦ ὁ WH NA NIV

* 19:38 ⸉ εἰρήνη ἐν οὐρανῷ RP f 35 TR ¦ ἐν οὐρανῷ εἰρήνη TNT2 WH NA NIV SBL

* 19:40 ⸋ αὐτοῖς RP f 35 TR TNT2 ¦ – WH NA NIV SBL

* 19:40 ⸋2 ὅτι RP f 35 TR TNT2 SBL ¦ – WH NA NIV

* 19:40 ⸂ σιωπήσωσιν RP f 35 TR ¦ σιωπήσουσιν TNT2 WH NA NIV SBL

* 19:40 ⸂2 κεκράξονται RP f 35 TR ¦ κράξουσιν TNT2 WH NA NIV SBL

* 19:41 ⸂ αὐτῇ RP f 35 TR ¦ αὐτήν TNT2 WH NA NIV SBL

* 19:42 ⸂ καὶ σύ, καί γε ἐν τῇ ἡμέρᾳ σου RP f 35 TR ¦ καὶ σὺ ἐν τῇ ἡμέρᾳ ταύτῃ TNT2 ¦ ἐν τῇ ἡμέρᾳ ταύτῃ, καὶ σὺ WH NA NIV SBL

* 19:42 ⸋ σου RP f 35 TR TNT2 ¦ – WH NA NIV SBL

* 19:43 ⸂ περιβαλοῦσιν RP f 35 TR ¦ παρεμβαλοῦσιν TNT2 WH NA NIV SBL

* 19:44 ⸂ ἐν σοὶ λίθον ἐπὶ λίθῳ RP f 35 TR ¦ λίθον ἐπὶ λίθον ἐν σοί TNT2 WH NA NIV SBL

* 19:45 ⸋ ἐν αὐτῷ καὶ ἀγοράζοντας RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 19:46 ⸂ Ὁ οἶκός μου οἶκος προσευχῆς ἐστίν· RP f 35 TR ¦ Καὶ ἔσται ὁ οἶκός μου οἶκος προσευχῆς· TNT2 WH NA NIV SBL

* 19:48 ⸂ ποιήσωσιν RP TR TNT2 WH NA NIV SBL ¦ ποιήσουσιν f 35

* 20:1 ⸋ ἐκείνων RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 20:1 ⸂ ἱερεῖς RP f 35 ¦ ἀρχιερεῖς TR TNT2 WH NA NIV SBL

* 20:2 ⸂ πρὸς αὐτόν, λέγοντες RP f 35 TR ¦ πρὸς αὐτόν TNT2 ¦ λέγοντες πρὸς αὐτόν WH NA NIV SBL

* 20:3 ⸋ ἕνα RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 20:5 ⸆ – RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ οὖν TR

* 20:6 ⸂ πᾶς ὁ λαὸς RP f 35 TR ¦ ὁ λαὸς ἅπας TNT2 WH NA NIV SBL

* 20:9 ⸆ – RP f 35 TNT2 WH NA25 NIV73 SBL ¦ τις TR NA27+28 NIV11

* 20:10 ⸋ ἐν RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 20:10 ⸂ δῶσιν RP f 35 TR ¦ δώσουσιν TNT2 WH NA NIV SBL

* 20:10 ⸉ δείραντες αὐτὸν ἐξαπέστειλαν RP TR TNT2 ¦ δήραντες αὐτὸν ἐξαπέστειλαν f 35 ¦ ἐξαπέστειλαν αὐτὸν δείραντες WH NA NIV SBL

* 20:11 ⸉ πέμψαι ἕτερον … πέμψαι τρίτον RP f 35 TR ¦ ἕτερον πέμψαι … τρίτον πέμψαι TNT2 WH NA NIV SBL

* 20:13 ⸋ ἰδόντες RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 20:14 ⸂ ἑαυτούς RP f 35 TR ¦ ἀλλήλους TNT2 WH NA NIV SBL

* 20:14 ⸋ δεῦτε RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 20:15 ⸋ αὐτὸν RP TR TNT2 WH NA NIV SBL ¦ – f 35

* 20:19 ⸉ οἱ ἀρχιερεῖς καὶ οἱ γραμματεῖς RP f 35 TR ¦ οἱ γραμματεῖς καὶ οἱ ἀρχιερεῖς TNT2 WH NA NIV SBL

* 20:19 ⸆ – RP f 35 ¦ τὸν λαόν TR TNT2 WH NA NIV SBL

* 20:19 ⸉2 τὴν παραβολὴν ταύτην εἶπεν RP f 35 ¦ τὴν παραβολὴν ταύτην εἶπε TR ¦ εἶπεν τὴν παραβολὴν ταύτην TNT2 WH NA NIV SBL

* 20:20 ⸂ εἰς τὸ RP f 35 TR ¦ ὥστε TNT2 WH NA NIV SBL

* 20:22 ⸂ ἡμῖν RP f 35 TR ¦ ἡμᾶς TNT2 WH NA NIV SBL

* 20:23 ⸋ Τί με πειράζετε; RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 20:24 ⸂ Ἐπιδείξατέ RP f 35 TR ¦ Δείξατέ TNT2 WH NA NIV SBL

* 20:24 ⸂2 Ἀποκριθέντες δὲ RP f 35 TR TNT2 SBL ¦ Οἱ δὲ WH NA NIV

* 20:25 ⸂ αὐτοῖς RP f 35 TR ¦ πρὸς αὐτούς TNT2 WH NA NIV SBL

* 20:25 ⸉ Ἀπόδοτε τοίνυν RP f 35 TR ¦ Τοίνυν ἀπόδοτε TNT2 WH NA NIV SBL

* 20:26 ⸋ αὐτοῦ RP f 35 TR TNT2 NA NIV ¦ – WH SBL

* 20:26 ⸆ – RP f 35 TR TNT2 NA NIV ¦ τοῦ WH SBL

* 20:27 ⸂ ἀντιλέγοντες RP f 35 TR NA NIV73 SBL ¦ λέγοντες TNT2 WH NIV11

* 20:28 ⸂ ἀποθάνῃ RP f 35 TR ¦ ᾖ TNT2 WH NA NIV SBL

* 20:28 ⸉ λάβῃ ὁ ἀδελφὸς αὐτοῦ RP TR TNT2 WH NA NIV SBL ¦ ὁ ἀδελφὸς αὐτοῦ λάβῃ f 35

* 20:30 ⸂ καὶ ἔλαβεν ὁ δεύτερος τὴν γυναῖκα, καὶ οὗτος ἀπέθανεν ἄτεκνος. RP f 35 TR ¦ καὶ ὁ δεύτερος· TNT2 WH NA NIV SBL

* 20:31 ⸋ ὡσαύτως RP ¦ – f 35 TR TNT2 WH NA NIV SBL

* 20:32 ⸋ δὲ πάντων RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 20:32 ⸉ ἀπέθανεν καὶ ἡ γυνή RP f 35 ¦ ἀπέθανε καὶ ἡ γυνή TR ¦ καὶ ἡ γυνὴ ἀπέθανεν TNT2 WH NA NIV SBL

* 20:33 ⸂ Ἐν τῇ οὖν RP f 35 TR TNT2 ¦ Ἡ γυνὴ οὖν ἐν τῇ WH NA NIV SBL

* 20:34 ⸋ ἀποκριθεὶς RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 20:34 ⸂ ἐκγαμίσκονται RP f 35 TR ¦ γαμίσκονται TNT2 WH NA NIV SBL

* 20:35 ⸂ ἐκγαμίζονται RP f 35 ¦ ἐκγαμίσκονται TR ¦ γαμίζονται TNT2 WH NA NIV SBL

* 20:36 ⸂ οὔτε RP f 35 TR ¦ οὐδὲ TNT2 WH NA NIV SBL

* 20:36 ⸋ τοῦ RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 20:37 ⸂ τὸν θεὸν Ἀβραὰμ καὶ τὸν θεὸν Ἰσαὰκ καὶ τὸν θεὸν Ἰακώβ RP f 35 TR ¦ τὸν θεὸν Ἀβραὰμ καὶ θεὸν Ἰσαὰκ καὶ θεὸν Ἰακώβ TNT2 WH NA NIV SBL

* 20:40 ⸂ δὲ RP f 35 TR ¦ γὰρ TNT2 WH NA NIV SBL

* 20:41 ⸉ υἱὸν Δαυὶδ εἶναι RP f 35 ¦ υἱὸν Δαβὶδ εἶναι TR ¦ υἱὸν Δαυεὶδ εἶναι TNT2 ¦ εἶναι Δαυεὶδ υἱόν WH ¦ εἶναι Δαυὶδ υἱόν NA NIV SBL

* 20:42 ⸂ Καὶ αὐτὸς RP f 35 TR TNT2 ¦ Αὐτὸς γὰρ WH NA NIV SBL

* 20:42 ⸋ ὁ RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 20:44 ⸉ κύριον αὐτὸν RP f 35 TR NA27+28 NIV ¦ αὐτὸν κύριον TNT2 WH NA25 SBL

* 20:44 ⸉2 υἱὸς αὐτοῦ RP f 35 TR ¦ αὐτοῦ υἱός TNT2 WH NA NIV SBL

* 20:45 ⸋ αὐτοῦ RP f 35 TR NA27+28 NIV11 ¦ – TNT2 WH NA25 NIV73 SBL

* 21:1 ⸉ τὰ δῶρα αὐτῶν εἰς τὸ γαζοφυλάκιον RP f 35 TR ¦ εἰς τὸ γαζοφυλάκιον τὰ δῶρα αὐτῶν TNT2 WH NA27+28 NIV SBL ¦ εἰς τὸ γαζοφυλακεῖον τὰ δῶρα αὐτῶν NA25

* 21:2 ⸂ τινα καὶ RP f 35 ¦ καὶ τινα TR ¦ τινα TNT2 WH NA NIV SBL

* 21:2 ⸉ δύο λεπτά RP f 35 TR ¦ λεπτὰ δύο TNT2 WH NA NIV SBL

* 21:3 ⸉ ἡ πτωχὴ αὕτη RP f 35 TR SBL ¦ αὕτη ἡ πτωχὴ TNT2 WH NA NIV

* 21:4 ⸂ ἅπαντες RP f 35 TR TNT2 ¦ πάντες WH NA NIV SBL

* 21:4 ⸋ τοῦ θεοῦ RP f 35 TR TNT2 ¦ – WH NA NIV SBL

* 21:4 ⸂2 ἅπαντα RP f 35 TR ¦ πάντα TNT2 WH NA NIV SBL

* 21:6 ⸂ λίθῳ RP TR TNT2 WH NA NIV SBL ¦ λίθον f 35

* 21:6 ⸆ – RP f 35 TR TNT2 NA NIV SBL ¦ ὧδε WH

* 21:8 ⸋ ὅτι RP f 35 TR TNT2 ¦ – WH NA NIV SBL

* 21:8 ⸋2 οὖν RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 21:11 ⸉ σεισμοί τε μεγάλοι κατὰ τόπους καὶ λιμοὶ καὶ λοιμοὶ RP f 35 TR ¦ σεισμοί τε μεγάλοι καὶ κατὰ τόπους λοιμοὶ καὶ λιμοὶ TNT2 WH NA25 ¦ σεισμοί τε μεγάλοι καὶ κατὰ τόπους λιμοὶ καὶ λοιμοὶ NA27+28 NIV SBL

* 21:11 ⸉2 σημεῖα ἀπ᾽ οὐρανοῦ RP f 35 TR TNT2 SBL ¦ ἀπ᾽ οὐρανοῦ σημεῖα WH NA NIV

* 21:12 ⸂ πάντων RP TNT2 WH NA NIV SBL ¦ ἁπάντων f 35 TR

* 21:12 ⸆ – RP f 35 TR ¦ τὰς TNT2 WH NA NIV SBL

* 21:12 ⸂2 ἀγομένους RP f 35 TR ¦ ἀπαγομένους TNT2 WH NA NIV SBL

* 21:13 ⸋ δὲ RP f 35 TR TNT2 ¦ – WH NA NIV SBL

* 21:14 ⸂ Θέσθε RP f 35 TR ¦ Θέτε TNT2 WH NA NIV SBL

* 21:14 ⸂2 εἰς τὰς καρδίας RP f 35 TR ¦ ἐν ταῖς καρδίαις TNT2 WH NA NIV SBL

* 21:15 ⸂ ἀντειπεῖν οὐδὲ ἀντιστῆναι RP TR ¦ ἀντειπεῖν ἢ ἀντιστῆναι f 35 ¦ ἀντιστῆναι ἢ ἀντειπεῖν TNT2 WH NA NIV SBL

* 21:15 ⸂2 πάντες RP f 35 TR ¦ ἅπαντες TNT2 WH NA NIV SBL

* 21:16 ⸉ συγγενῶν καὶ φίλων καὶ ἀδελφῶν RP f 35 ¦ ἀδελφῶν καὶ συγγενῶν καὶ φίλων TR TNT2 WH NA NIV SBL

* 21:20 ⸋ τὴν RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 21:23 ⸋ δὲ RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 21:23 ⸋2 ἐν RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 21:24 ⸉ πάντα τὰ ἔθνη RP f 35 TR ¦ τὰ ἔθνη πάντα TNT2 WH NA NIV SBL

* 21:24 ⸆ – RP f 35 TR ¦ οὗ TNT2 WH NA NIV SBL

* 21:24 ⸆2 – RP f 35 TR TNT2 NA NIV SBL ¦ καὶ ἔσονται WH

* 21:25 ⸂ ἔσται RP f 35 TR ¦ ἔσονται TNT2 WH NA NIV SBL

* 21:25 ⸂2 ἠχούσης RP f 35 TR ¦ ἤχους TNT2 WH NA NIV SBL

* 21:30 ⸂ προβάλωσιν RP TR TNT2 WH NA NIV SBL ¦ προβάλλωσιν f 35

* 21:33 ⸂ παρελεύσονται RP TR TNT2 WH NA NIV SBL ¦ παρελεύσεται f 35

* 21:33 ⸂2 παρέλθωσιν RP f 35 ¦ παρέλθωσι TR ¦ παρελεύσονται TNT2 WH NA NIV SBL

* 21:34 ⸉ ὑμῶν αἱ καρδίαι RP f 35 TR NA NIV SBL ¦ αἱ καρδίαι ὑμῶν TNT2 WH

* 21:34 ⸉2 αἰφνίδιος ἐφ᾽ ὑμᾶς ἐπιστῇ RP f 35 TR ¦ ἐπιστῇ ἐφ᾽ ὑμᾶς αἰφνίδιος TNT2 NA NIV SBL ¦ ἐπιστῇ ἐφ᾽ ὑμᾶς ἐφνίδιος WH

* 21:35 ⸂ γὰρ ἐπελεύσεται RP f 35 TR ¦ ἐπεισελεύσεται γὰρ TNT2 WH NA NIV SBL

* 21:36 ⸂ οὖν RP f 35 TR ¦ δὲ TNT2 WH NA NIV SBL

* 21:36 ⸂2 καταξιωθῆτε RP f 35 TR ¦ κατισχύσητε TNT2 WH NA NIV SBL

* 21:36 ⸆ – RP f 35 ¦ ταῦτα TR TNT2 WH NA NIV SBL

* 21:37 ⸉ ἐν τῷ ἱερῷ διδάσκων RP f 35 TR WH NA NIV SBL ¦ διδάσκων ἐν τῷ ἱερῷ TNT2

* 22:3 ⸆ – RP TNT2 WH NA NIV SBL ¦ ὁ f 35 TR

* 22:3 ⸂ ἐπικαλούμενον RP f 35 TR ¦ καλούμενον TNT2 WH NA NIV SBL

* 22:4 ⸆ – RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ τοῖς TR

* 22:4 ⸉ αὐτὸν παραδῷ αὐτοῖς RP f 35 TR ¦ αὐτοῖς παραδῷ αὐτόν TNT2 WH NA NIV SBL

* 22:5 ⸂ ἀργύριον RP TR TNT2 WH NA NIV SBL ¦ ἀργύρια f 35

* 22:6 ⸉ αὐτοῖς ἄτερ ὄχλου RP f 35 TR ¦ ἄτερ ὄχλου αὐτοῖς TNT2 WH NA NIV SBL

* 22:7 ⸋ ἐν RP f 35 TR NA27+28 ¦ – TNT2 WH NA25 NIV SBL

* 22:9 ⸂ ἑτοιμάσομεν RP f 35 ¦ ἑτοιμάσωμεν TR TNT2 WH NA NIV SBL

* 22:10 ⸂ οὗ RP f 35 TR ¦ εἰς ἣν TNT2 WH NA NIV SBL

* 22:13 ⸂ εἴρηκεν RP f 35 TR ¦ εἰρήκει TNT2 WH NA NIV SBL

* 22:14 ⸋ δώδεκα RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 22:16 ⸋ οὐκέτι RP f 35 TR TNT2 NA25 ¦ – WH NA27+28 NIV SBL

* 22:16 ⸂ ἐξ αὐτοῦ RP f 35 TR ¦ αὐτὸ TNT2 WH NA NIV SBL

* 22:17 ⸂ ἑαυτοῖς RP f 35 TR ¦ εἰς ἑαυτούς TNT2 WH NA NIV SBL

* 22:18 ⸋ ὅτι RP f 35 TR NA27+28 ¦ – TNT2 WH NA25 NIV SBL

* 22:18 ⸆ – RP f 35 TR ¦ ἀπὸ τοῦ νῦν TNT2 WH NA NIV SBL

* 22:18 ⸂ ὅτου RP f 35 TR ¦ οὗ TNT2 WH NA NIV SBL

* 22:19 ⸋ τὸ ὑπὲρ ὑμῶν … ἐκχυνόμενον RP f 35 TR TNT2 ⟦WH⟧ NA NIV SBL

* 22:20 ⸉ Ὡσαύτως καὶ τὸ ποτήριον RP f 35 TR ¦ Καὶ τὸ ποτήριον ὡσαύτως TNT2 ⟦WH⟧ NA NIV SBL

* 22:22 ⸂ Καὶ ὁ μὲν υἱὸς RP f 35 TR ¦ Ὅτι ὁ υἱὸς μὲν TNT2 WH NA NIV SBL

* 22:22 ⸉ πορεύεται κατὰ τὸ ὡρισμένον RP f 35 TR ¦ κατὰ τὸ ὡρισμένον πορεύεται TNT2 WH NA NIV SBL

* 22:26 ⸂ γενέσθω RP f 35 TR ¦ γινέσθω TNT2 WH NA NIV SBL

* 22:27 ⸂ Οὐχὶ RP TR TNT2 WH NA NIV SBL ¦ Οὐχ f 35

* 22:27 ⸉ εἰμι ἐν μέσῳ ὑμῶν RP f 35 TR ¦ ἐν μέσῳ ὑμῶν εἰμι TNT2 WH NA NIV SBL

* 22:30 ⸆ – RP ¦ ἐν τῇ βασιλείᾳ μου f 35 TR TNT2 WH NA NIV SBL

* 22:30 ⸉ κρίνοντες τὰς δώδεκα φυλὰς RP f 35 TR TNT2 ¦ τὰς δώδεκα φυλὰς κρίνοντες WH NA NIV SBL

* 22:31 ⸋ Εἶπε(ν) δὲ ὁ κύριος RP f 35 TR TNT2 ¦ – WH NA NIV SBL

* 22:34 ⸋ μὴ RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 22:34 ⸂ φωνήσῃ RP f 35 ¦ φωνήσει TR TNT2 WH NA NIV SBL

* 22:34 ⸂2 πρὶν ἢ RP f 35 TR ¦ ἕως TNT2 WH NA NIV SBL

* 22:34 ⸂3 ἀπαρνήσῃ μὴ εἰδέναι με RP f 35 TR ¦ με ἀπαρνήσῃ εἰδέναι TNT2 WH NA27+28 NIV SBL ¦ με ἀπαρνήσῃ μὴ εἰδέναι NA25

* 22:36 ⸂ οὖν RP f 35 TR ¦ δὲ TNT2 WH NA NIV SBL

* 22:36 ⸂2 πωλήσει RP f 35 ¦ πωλησάτω TR TNT2 WH NA NIV SBL

* 22:36 ⸂3 ἀγοράσει RP f 35 ¦ ἀγορασάτω TR TNT2 WH NA NIV SBL

* 22:37 ⸋ ἔτι RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 22:37 ⸂ τὰ RP f 35 TR ¦ τὸ TNT2 WH NA NIV SBL

* 22:39 ⸋ αὐτοῦ RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 22:42 ⸂ παρενεγκεῖν RP f 35 TR ¦ παρένεγκε TNT2 WH NA NIV SBL

* 22:42 ⸉ τὸ ποτήριον τοῦτο RP f 35 TR ¦ τοῦτο τὸ ποτήριον TNT2 WH NA NIV SBL

* 22:42 ⸂2 γενέσθω RP f 35 TR ¦ γινέσθω TNT2 WH NA NIV SBL

* 22:43 ⸋ Ὤφθη δὲ … ἐπὶ τὴν γῆν. RP f 35 TR TNT2 ⟦WH⟧ ⟦NA⟧ ⟦NIV73⟧ NIV11 SBL

* 22:43 ⸂ ἀπ᾽ RP f 35 TR ⟦NA⟧ ⟦NIV73⟧ NIV11 SBL ¦ ἀπὸ τοῦ TNT2 ⟦WH⟧

* 22:44 ⸂ Ἐγένετο δὲ RP f 35 TR TNT2 ¦ Καὶ ἐγένετο ⟦WH⟧ ⟦NA⟧ ⟦NIV73⟧ NIV11 SBL

* 22:45 ⸉ αὐτοὺς κοιμωμένους RP f 35 TR ¦ κοιμωμένους αὐτοὺς TNT2 WH NA NIV SBL

* 22:47 ⸋ δὲ RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 22:47 ⸂ αὐτούς RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ αὐτῶν TR

* 22:47 ⸆ – RP TR TNT2 WH NA NIV SBL ¦ τοῦτο γὰρ σημεῖον δεδώκει αὐτοῖς, Ὃν ἂν φιλήσω, αὐτός ἐστιν. f 35

* 22:48 ⸂ Ὁ δὲ Ἰησοῦς RP f 35 TR ¦ Ἰησοῦς δὲ TNT2 WH NA NIV SBL

* 22:49 ⸋ αὐτῷ RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 22:50 ⸉ τὸν δοῦλον τοῦ ἀρχιερέως RP f 35 TR ¦ τοῦ ἀρχιερέως τὸν δοῦλον TNT2 WH NA NIV SBL

* 22:50 ⸉2 αὐτοῦ τὸ οὖς RP f 35 TR ¦ τὸ οὖς αὐτοῦ TNT2 WH NA NIV SBL

* 22:51 ⸋ αὐτοῦ RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 22:52 ⸋ ὁ RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 22:52 ⸂ ἐπ᾽ RP TR TNT2 WH NA NIV SBL ¦ πρὸς f 35

* 22:52 ⸂2 ἐξεληλύθατε RP f 35 TR ¦ ἐξήλθατε TNT2 WH NA NIV SBL

* 22:53 ⸉ ὑμῶν ἐστιν RP f 35 TR ¦ ἐστιν ὑμῶν TNT2 WH NA NIV SBL

* 22:54 ⸋ αὐτὸν RP TR ¦ – f 35 TNT2 WH NA NIV SBL

* 22:54 ⸂ τὸν οἶκον RP f 35 TR ¦ τὴν οἰκίαν TNT2 WH NA NIV SBL

* 22:55 ⸂ Ἁψάντων RP f 35 TR ¦ Περιαψάντων TNT2 WH NA NIV SBL

* 22:55 ⸋ αὐτῶν RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 22:55 ⸂2 ἐν μέσῳ RP f 35 TR ¦ μέσος TNT2 WH NA NIV SBL

* 22:57 ⸋ αὐτόν RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 22:57 ⸉ Γύναι, οὐκ οἶδα αὐτόν. RP f 35 TR ¦ Οὐκ οἶδα αὐτόν, γύναι. TNT2 WH NA NIV SBL

* 22:58 ⸂ εἶπεν RP f 35 TR ¦ ἔφη TNT2 WH NA NIV SBL

* 22:60 ⸆ – RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ ὁ TR

* 22:61 ⸂ λόγου RP f 35 TR TNT2 NA25 SBL ¦ ῥήματος WH NA27+28 NIV

* 22:61 ⸆ – RP f 35 TR ¦ σήμερον TNT2 WH NA NIV SBL

* 22:62 ⸋ ὁ Πέτρος RP TR ¦ – f 35 TNT2 WH NA NIV SBL

* 22:63 ⸂ τὸν Ἰησοῦν RP f 35 TR ¦ αὐτὸν TNT2 WH NA NIV SBL

* 22:64 ⸋ ἔτυπτον αὐτοῦ τὸ πρόσωπον, καὶ RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 22:64 ⸋2 αὐτόν RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 22:66 ⸆ – RP ¦ τε f 35 TR TNT2 WH NA NIV SBL

* 22:66 ⸂ ἀνήγαγον RP TR ¦ ἀπήγαγον f 35 TNT2 WH NA NIV SBL

* 22:66 ⸂2 αὐτῶν RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ ἑαυτῶν TR

* 22:68 ⸋ καὶ RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 22:68 ⸋2 μοι RP f 35 TR TNT2 ¦ – WH NA NIV SBL

* 22:68 ⸋3 ἢ ἀπολύσητε RP f 35 TR TNT2 ¦ – WH NA NIV SBL

* 22:69 ⸆ – RP f 35 TR ¦ δὲ TNT2 WH NA NIV SBL

* 22:71 ⸉ χρείαν ἔχομεν μαρτυρίας RP f 35 TR ¦ ἔχομεν μαρτυρίας χρείαν TNT2 WH NA NIV SBL

* 23:1 ⸂ ἤγαγον RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ ἤγαγεν TR

* 23:2 ⸆ – RP f 35 TR ¦ ἡμῶν TNT2 WH NA NIV SBL

* 23:2 ⸉ Καίσαρι φόρους RP f 35 TR ¦ φόρους Καίσαρι TNT2 WH NA NIV SBL

* 23:2 ⸆2 – RP f 35 TR ¦ καὶ TNT2 WH NA NIV SBL

* 23:3 ⸂ ἐπηρώτησεν RP f 35 TR ¦ ἠρώτησεν TNT2 WH NA NIV SBL

* 23:5 ⸆ – RP f 35 TR ¦ καὶ TNT2 WH NA NIV SBL

* 23:6 ⸋ Γαλιλαίαν RP f 35 TR TNT2 ¦ – WH NA NIV SBL

* 23:8 ⸂ θέλων ἐξ ἱκανοῦ RP f 35 TR ¦ ἐξ ἱκανῶν χρόνων θέλων TNT2 WH NA NIV SBL

* 23:8 ⸋ πολλὰ RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 23:11 ⸆ – RP f 35 TR TNT2 WH NA25 NIV11 ¦ καὶ NA27+28 NIV73 SBL

* 23:11 ⸋ αὐτὸν RP f 35 TR TNT2 ¦ – WH NA NIV SBL

* 23:12 ⸉ ὅ τε Πιλάτος καὶ ὁ Ἡρῴδης RP f 35 TR ¦ ὅ τε Ἡρῴδης καὶ ὁ Πιλᾶτος TNT2 WH NA NIV SBL

* 23:12 ⸂ ἑαυτούς RP f 35 TR ¦ αὐτούς TNT2 NA27+28 NIV ¦ αὑτούς WH NA25 SBL

* 23:15 ⸂ ἀνέπεμψα γὰρ ὑμᾶς πρὸς αὐτόν RP f 35 TR TNT2 ¦ ἀνέπεμψεν γὰρ αὐτὸν πρὸς ἡμᾶς WH NA NIV SBL

* 23:17 ⸋ Ἀνάγκην δὲ εἶχεν ἀπολύειν αὐτοῖς κατὰ ἑορτὴν ἕνα. RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 23:18 ⸆ – RP f 35 ¦ τὸν TR TNT2 WH NA NIV SBL

* 23:19 ⸂ βεβλημένος RP f 35 TR ¦ βληθεὶς TNT2 WH NA NIV SBL

* 23:19 ⸂2 εἰς φυλακήν RP f 35 TR ¦ ἐν τῇ φυλακῇ TNT2 WH NA NIV SBL

* 23:20 ⸂ οὖν RP f 35 TR ¦ δὲ TNT2 WH NA NIV SBL

* 23:20 ⸆ – RP f 35 TR TNT2 SBL ¦ αὐτοῖς WH NA NIV

* 23:21 ⸂ Σταύρωσον, σταύρωσον RP f 35 TR ¦ Σταύρου, σταύρου TNT2 WH NA NIV SBL

* 23:23 ⸋ καὶ τῶν ἀρχιερέων RP f 35 TR TNT2 ¦ – WH NA NIV SBL

* 23:24 ⸂ Ὁ δὲ RP f 35 TR ¦ Καὶ TNT2 WH NA NIV SBL

* 23:25 ⸆ – RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ αὐτοῖς TR

* 23:25 ⸋ τὴν RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 23:26 ⸂ Σίμωνός τινος Κυρηναίου ἐρχομένου RP f 35 ¦ Σίμωνός τινος Κυρηναίου, τοῦ ἐρχόμενου TR ¦ Σίμωνά τινα Κυρηναῖον ἐρχόμενον TNT2 WH NA NIV SBL

* 23:27 ⸋ καὶ RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 23:28 ⸋ ὁ RP f 35 TR NA27+28 NIV73 SBL ¦ – TNT2 WH NA25 NIV11

* 23:29 ⸂ αἱ στεῖραι, καὶ κοιλίαι … καὶ μαστοὶ RP f 35 TR ¦ αἱ στεῖραι, καὶ αἱ κοιλίαι … καὶ μαστοὶ TNT2 WH NA NIV SBL

* 23:29 ⸂2 ἐθήλασαν RP f 35 TR ¦ ἔθρεψαν TNT2 WH NA NIV SBL

* 23:31 ⸋ τῷ RP f 35 TR TNT2 NA27+28 NIV SBL ¦ – WH NA25

* 23:32 ⸉ δύο κακοῦργοι RP f 35 TR TNT2 ¦ κακοῦργοι δύο WH NA NIV SBL

* 23:33 ⸂ ἀπῆλθον RP f 35 TR ¦ ἦλθον TNT2 NA NIV SBL ¦ ἦλθαν WH

* 23:34 ⸂ κλῆρον RP f 35 TR TNT2 WH ¦ κλήρους NA NIV SBL

* 23:35 ⸋ σὺν αὐτοῖς RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 23:35 ⸉ ὁ τοῦ θεοῦ ἐκλεκτός RP f 35 TR TNT2 ¦ τοῦ θεοῦ ὁ ἐκλεκτός WH NA NIV SBL

* 23:36 ⸂ ἐνέπαιζον RP f 35 TR TNT2 ¦ ἐνέπαιξαν WH NA NIV SBL

* 23:36 ⸋ καὶ RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 23:38 ⸂ γεγραμμένη RP f 35 TR ¦ ἐπιγεγραμμένη TNT2 ¦ – WH NA NIV SBL

* 23:38 ⸋ γράμμασιν Ἑλληνικοῖς καὶ Ῥωμαϊκοῖς καὶ Ἑβραϊκοῖς RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 23:38 ⸂2 Οὗτός ἐστιν ὁ βασιλεὺς τῶν Ἰουδαίων. RP f 35 TR ¦ Ὁ βασιλεὺς τῶν Ἰουδαίων οὗτος. TNT2 WH NA NIV SBL

* 23:39 ⸋ λέγων RP f 35 TR TNT2 NA27+28 NIV SBL ¦ – WH NA25

* 23:39 ⸂ Εἰ σὺ εἶ ὁ χριστός RP f 35 TR ¦ Οὐχὶ σὺ εἶ ὁ χριστός; TNT2 WH NA NIV SBL

* 23:40 ⸂ ἐπετίμα αὐτῷ, λέγων RP f 35 TR ¦ ἐπιτιμῶν αὐτῷ, ἔφη TNT2 WH NA NIV SBL

* 23:42 ⸋ τῷ RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 23:42 ⸋2 κύριε RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 23:42 ⸂ ἐν τῇ βασιλείᾳ RP f 35 TR TNT2 SBL ¦ εἰς τὴν βασιλείαν WH NA NIV

* 23:43 ⸋ ὁ Ἰησοῦς RP f 35 TR TNT2 ¦ – WH NA NIV SBL

* 23:43 ⸉ λέγω σοι RP f 35 TR ¦ σοι λέγω TNT2 WH NA NIV SBL

* 23:44 ⸂ Ἦν δὲ RP f 35 TR ¦ Καὶ ἦν TNT2 WH NA NIV SBL

* 23:44 ⸆ – RP f 35 TR ¦ ἤδη TNT2 WH NA NIV SBL

* 23:45 ⸂ Καὶ ἐσκοτίσθη ὁ ἥλιος RP f 35 TR TNT2 ¦ Τοῦ ἡλίου ἐκλείποντος WH ¦ Τοῦ ἡλίου ἐκλιπόντος NA NIV SBL

* 23:45 ⸂2 καὶ ἐσχίσθη RP f 35 TR TNT2 ¦ ἐσχίσθη δὲ WH NA NIV SBL

* 23:46 ⸂ καὶ ταῦτα RP f 35 TR ¦ τοῦτο δὲ TNT2 WH NA NIV SBL

* 23:47 ⸂ ἐδόξασεν RP f 35 ¦ ἐδόξασε TR ¦ ἐδόξαζεν TNT2 WH NA NIV SBL

* 23:48 ⸂ θεωροῦντες RP f 35 TR ¦ θεωρήσαντες TNT2 WH NA NIV SBL

* 23:48 ⸋ ἑαυτῶν RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 23:49 ⸂ αὐτοῦ RP f 35 TR ¦ αὐτῷ TNT2 WH NA NIV SBL

* 23:49 ⸆ – RP f 35 TR TNT2 SBL ¦ απο WH NA NIV

* 23:50 ⸆ – RP f 35 TR TNT2 WH NA25 NIV11 SBL ¦ καὶ NA27+28 NIV73

* 23:51 ⸂ ὃς καὶ προσεδέχετο καὶ αὐτὸς RP TR ¦ ὃς προσεδέχετο καὶ αὐτὸς f 35 ¦ ὃς προσεδέχετο TNT2 WH NA NIV SBL

* 23:53 ⸂ Καὶ καθελὼν αὐτὸ … καὶ ἔθηκεν αὐτὸ RP f 35 TR ¦ Καὶ καθελὼν … καὶ ἔθηκεν αὐτὸν TNT2 WH NA SBL ¦ Καὶ καθελὼν … καὶ ἔθηκεν αὐτὸ NIV

* 23:53 ⸂2 οὐδέπω οὐδεὶς RP f 35 TR ¦ οὐδεὶς οὔπω TNT2 WH NA NIV SBL

* 23:54 ⸆ – RP f 35 ¦ καὶ TR TNT2 WH NA NIV SBL

* 23:55 ⸆ – RP f 35 ¦ καὶ TR ¦ αἱ TNT2 WH NA NIV SBL

* 23:55 ⸉ αὐτῷ ἐκ τῆς Γαλιλαίας RP f 35 TR TNT2 ¦ ἐκ τῆς Γαλιλαίας αὐτῷ WH NA NIV SBL

* 24:1 ⸉ ἦλθον ἐπὶ τὸ μνῆμα RP f 35 TR TNT2 ¦ ἐπὶ τὸ μνῆμα ἦλθαν WH ¦ ἐπὶ τὸ μνῆμα ἦλθον NA NIV SBL

* 24:1 ⸋ καί τινες σὺν αὐταῖς RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 24:3 ⸂ Καὶ εἰσελθοῦσαι RP f 35 TR ¦ Εἰσελθοῦσαι δὲ TNT2 WH NA NIV SBL

* 24:3 ⸋ τοῦ κυρίου Ἰησοῦ RP f 35 TR TNT2 ⟦WH⟧ NA NIV ¦ – SBL

* 24:4 ⸂ διαπορεῖσθαι RP f 35 TR ¦ ἀπορεῖσθαι TNT2 WH NA NIV SBL

* 24:4 ⸉ ἄνδρες δύο RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ δύο ἄνδρες TR

* 24:4 ⸂2 ἐσθήσεσιν ἀστραπτούσαις RP f 35 TR ¦ ἐσθῆτι ἀστραπτούσῃ TNT2 WH NA NIV SBL

* 24:5 ⸂ τὸ πρόσωπον RP f 35 TR ¦ τὰ πρόσωπα TNT2 WH NA NIV SBL

* 24:7 ⸉ ὅτι δεῖ τὸν υἱὸν τοῦ ἀνθρώπου RP f 35 TR ¦ τὸν υἱὸν τοῦ ἀνθρώπου ὅτι δεῖ TNT2 WH NA NIV SBL

* 24:10 ⸆ – RP TR ¦ ἡ f 35 TNT2 WH NA NIV SBL

* 24:10 ⸋ αἳ RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 24:11 ⸂ αὐτῶν RP f 35 TR ¦ ταῦτα TNT2 WH NA NIV SBL

* 24:12 ⸋ Ὁ δὲ … τὸ γεγονός. RP f 35 TR TNT2 ⟦WH⟧ NA27+28 NIV SBL ¦ – NA25

* 24:12 ⸋2 κείμενα RP f 35 TR ¦ – TNT2 ⟦WH⟧ NA27+28 NIV SBL

* 24:12 ⸂ ἑαυτὸν RP f 35 TR NA27+28 NIV ¦ αὐτὸν TNT2 ¦ αὑτὸν ⟦WH⟧ SBL

* 24:13 ⸉ ἦσαν πορευόμενοι ἐν αὐτῇ τῇ ἡμέρᾳ RP f 35 TR TNT2 ¦ ἐν αὐτῇ τῇ ἡμέρᾳ ἦσαν πορευόμενοι WH NA NIV SBL

* 24:15 ⸋ ὁ RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 24:17 ⸂ περιπατοῦντες, καί ἐστε σκυθρωποί; RP f 35 TR ¦ περιπατοῦντες; Καί ἐστάθησαν σκυθρωποί. TNT2 WH NA NIV SBL

* 24:18 ⸂ ὁ εἷς RP f 35 TR ¦ εἷς TNT2 WH NA NIV11 SBL ¦ εἷς ἐξ αὐτῶν NIV73

* 24:18 ⸂2 ᾧ ὄνομα RP f 35 TR ¦ ὀνόματι TNT2 WH NA NIV SBL

* 24:18 ⸆ – RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ ἐν TR

* 24:19 ⸂ ὃς RP TR TNT2 WH NA NIV SBL ¦ ὡς f 35

* 24:21 ⸆ – RP f 35 TR ¦ καὶ TNT2 WH NA NIV SBL

* 24:21 ⸋ σήμερον RP f 35 TR TNT2 ¦ – WH NA NIV SBL

* 24:24 ⸋ καὶ RP f 35 TR NA NIV SBL ¦ – TNT2 WH

* 24:27 ⸂ διηρμήνευεν RP f 35 TR ¦ διερμήνευσεν TNT2 WH NA27+28 NIV SBL ¦ διηρμήνευσεν NA25

* 24:27 ⸂2 ἑαυτοῦ RP f 35 TR WH NA NIV SBL ¦ αὐτοῦ TNT2

* 24:28 ⸂ προσεποιεῖτο RP f 35 TR ¦ προσεποιήσατο TNT2 WH NA NIV SBL

* 24:28 ⸂2 πορρωτέρω RP f 35 TR ¦ πορρώτερον TNT2 WH NA NIV SBL

* 24:29 ⸆ – RP f 35 TR ¦ ἤδη TNT2 WH NA NIV SBL

* 24:32 ⸋ ἐν ἡμῖν RP f 35 TR TNT2 NA NIV SBL ¦ – WH

* 24:32 ⸋2 καὶ RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 24:33 ⸂ συνηθροισμένους RP f 35 TR ¦ ἠθροισμένους TNT2 WH NA NIV SBL

* 24:34 ⸉ Ἠγέρθη ὁ κύριος ὄντως RP f 35 TR ¦ Ὄντως ἠγέρθη ὁ κύριος TNT2 WH NA NIV SBL

* 24:36 ⸆ – RP TR TNT2 WH NA NIV SBL ¦ καὶ f 35

* 24:36 ⸋ ὁ Ἰησοῦς RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 24:36 ⸋2 καὶ λέγει αὐτοῖς, Εἰρήνη ὑμῖν. RP f 35 TR TNT2 ⟦WH⟧ NA27+28 NIV ¦ – NA25 SBL

* 24:38 ⸂ ταῖς καρδίαις RP f 35 TR ¦ τῇ καρδίᾳ TNT2 WH NA NIV SBL

* 24:39 ⸉ αὐτὸς ἐγώ εἰμι RP f 35 TR ¦ ἐγώ εἰμι αὐτός TNT2 WH NA NIV SBL

* 24:40 ⸋ Καὶ τοῦτο … τοὺς πόδας. RP f 35 TR TNT2 ⟦WH⟧ NA27+28 NIV SBL ¦ – NA25

* 24:40 ⸂ ἐπέδειξεν RP f 35 TR ¦ ἔδειξεν TNT2 ⟦WH⟧ NA27+28 NIV SBL

* 24:42 ⸋ καὶ ἀπὸ μελισσ(ε)ίου κηρίου RP f 35 TR TNT2 ¦ – WH NA NIV SBL

* 24:44 ⸂ αὐτοῖς RP f 35 TR ¦ πρὸς αὐτούς TNT2 WH NA NIV SBL

* 24:44 ⸆ – RP f 35 TR ¦ μου TNT2 WH NA NIV SBL

* 24:44 ⸂2 ἐν τῷ νόμῳ … καὶ προφήταις καὶ ψαλμοῖς RP f 35 TR SBL ¦ ἐν τῷ νόμῳ … καὶ τοῖς προφήταις καὶ ψαλμοῖς TNT2 WH NA NIV

* 24:46 ⸋ καὶ οὕτως ἔδει RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 24:47 ⸂ μετάνοιαν καὶ ἄφεσιν ἁμαρτιῶν RP f 35 TR TNT2 NIV73 SBL ¦ μετάνοιαν εἰς ἄφεσιν ἁμαρτιῶν WH NA NIV11

* 24:47 ⸂2 ἀρξάμενον RP f 35 TR ¦ ἀρξάμενοι TNT2 WH NA NIV SBL

* 24:48 ⸋ δέ RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 24:48 ⸋2 ἐστε RP f 35 TR TNT2 SBL ¦ – WH NA NIV

* 24:49 ⸋ ἰδού RP f 35 TR TNT2 WH NA NIV73 SBL ¦ – NIV11

* 24:49 ⸂ ἀποστέλλω RP f 35 TR NA27+28 NIV ¦ ἐξαποστέλλω TNT2 WH NA25 SBL

* 24:49 ⸋2 Ἱερουσαλήμ RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 24:49 ⸉ δύναμιν ἐξ ὕψους RP f 35 TR ¦ ἐξ ὕψους δύναμιν TNT2 WH NA NIV SBL

* 24:50 ⸋ ἔξω RP f 35 TR NA27+28 ¦ – TNT2 WH NA25 NIV SBL

* 24:50 ⸂ εἰς RP f 35 TR ¦ πρὸς TNT2 WH NA NIV SBL

* 24:51 ⸋ καὶ ἀνεφέρετο εἰς τὸν οὐρανόν RP f 35 TR TNT2 ⟦WH⟧ NA27+28 NIV ⟦SBL⟧ ¦ – NA25

* 24:52 ⸋ προσκυνήσαντες αὐτόν RP f 35 TR TNT2 ⟦WH⟧ NA27+28 NIV ⟦SBL⟧ ¦ – NA25

* 24:53 ⸋ αἰνοῦντες καὶ RP f 35 TR TNT2 ¦ – WH NA NIV SBL

* 24:53 ⸋2 Ἀμήν. RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

ΙΩΑΝΝΗΝ

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

14

15

16

17

18

19

20

21

ΚΑΤΑ ΙΩΑΝΝΗΝ

1

1 Ἐν ἀρχῇ ἦν ὁ λόγος, καὶ ὁ λόγος ἦν πρὸς τὸν θεόν, καὶ θεὸς ἦν ὁ λόγος. 2 Οὗτος ἦν ἐν ἀρχῇ πρὸς τὸν θεόν. 3 Πάντα δι᾽ αὐτοῦ ἐγένετο, καὶ χωρὶς αὐτοῦ ἐγένετο οὐδὲ ἓν ὃ γέγονεν. 4 Ἐν αὐτῷ ζωὴ ἦν, καὶ ἡ ζωὴ ἦν τὸ φῶς τῶν ἀνθρώπων, 5 καὶ τὸ φῶς ἐν τῇ σκοτίᾳ φαίνει, καὶ ἡ σκοτία αὐτὸ οὐ κατέλαβεν.

6 Ἐγένετο ἄνθρωπος ἀπεσταλμένος παρὰ θεοῦ, ὄνομα αὐτῷ Ἰωάννης. 7 Οὗτος ἦλθεν εἰς μαρτυρίαν, ἵνα μαρτυρήσῃ περὶ τοῦ φωτός, ἵνα πάντες πιστεύσωσιν δι᾽ αὐτοῦ. 8 Οὐκ ἦν ἐκεῖνος τὸ φῶς, ἀλλ᾽ ἵνα μαρτυρήσῃ περὶ τοῦ φωτός.

9 Ἦν τὸ φῶς τὸ ἀληθινόν, ὃ φωτίζει πάντα ἄνθρωπον ἐρχόμενον εἰς τὸν κόσμον. 10 Ἐν τῷ κόσμῳ ἦν, καὶ ὁ κόσμος δι᾽ αὐτοῦ ἐγένετο, καὶ ὁ κόσμος αὐτὸν οὐκ ἔγνω. 11 Εἰς τὰ ἴδια ἦλθεν, καὶ οἱ ἴδιοι αὐτὸν οὐ παρέλαβον. 12 Ὅσοι δὲ ἔλαβον αὐτόν, ἔδωκεν αὐτοῖς ἐξουσίαν τέκνα θεοῦ γενέσθαι, τοῖς πιστεύουσιν εἰς τὸ ὄνομα αὐτοῦ· 13 οἳ οὐκ ἐξ αἱμάτων, οὐδὲ ἐκ θελήματος σαρκός, οὐδὲ ἐκ θελήματος ἀνδρός, ἀλλ᾽ ἐκ θεοῦ ἐγεννήθησαν. 14 Καὶ ὁ λόγος σὰρξ ἐγένετο, καὶ ἐσκήνωσεν ἐν ἡμῖν—καὶ ἐθεασάμεθα τὴν δόξαν αὐτοῦ, δόξαν ὡς μονογενοῦς παρὰ πατρός—πλήρης χάριτος καὶ ἀληθείας.

15 Ἰωάννης μαρτυρεῖ περὶ αὐτοῦ, καὶ κέκραγεν λέγων, Οὗτος ἦν *⸂ὃν εἶπον,⸃ Ὁ ὀπίσω μου ἐρχόμενος ἔμπροσθέν μου γέγονεν· ὅτι πρῶτός μου ἦν. 16  *⸂Καὶ⸃ ἐκ τοῦ πληρώματος αὐτοῦ ἡμεῖς πάντες ἐλάβομεν, καὶ χάριν ἀντὶ χάριτος. 17 Ὅτι ὁ νόμος διὰ Μωσέως ἐδόθη, ἡ χάρις καὶ ἡ ἀλήθεια διὰ Ἰησοῦ χριστοῦ ἐγένετο. 18 Θεὸν οὐδεὶς ἑώρακεν πώποτε· *⸋ὁ⸌ μονογενὴς *⸂υἱός,⸃ ὁ ὢν εἰς τὸν κόλπον τοῦ πατρός, ἐκεῖνος ἐξηγήσατο.

19 Καὶ αὕτη ἐστὶν ἡ μαρτυρία τοῦ Ἰωάννου, ὅτε ἀπέστειλαν *⸆ οἱ Ἰουδαῖοι ἐξ Ἱεροσολύμων ἱερεῖς καὶ Λευΐτας ἵνα ἐρωτήσωσιν αὐτόν, Σὺ τίς εἶ; 20 Καὶ ὡμολόγησεν, καὶ οὐκ ἠρνήσατο· καὶ ὡμολόγησεν ὅτι *⸉Οὐκ εἰμὶ ἐγὼ⸊ ὁ χριστός. 21 Καὶ ἠρώτησαν αὐτόν, Τί οὖν; *⸉Ἠλίας εἶ σύ;⸊ Καὶ λέγει, Οὐκ εἰμί. Ὁ προφήτης εἶ σύ; Καὶ ἀπεκρίθη, Οὔ. 22 Εἶπον οὖν αὐτῷ, Τίς εἶ; Ἵνα ἀπόκρισιν δῶμεν τοῖς πέμψασιν ἡμᾶς. Τί λέγεις περὶ σεαυτοῦ; 23 Ἔφη, Ἐγὼ φωνὴ βοῶντος ἐν τῇ ἐρήμῳ, Εὐθύνατε τὴν ὁδὸν κυρίου, καθὼς εἶπεν Ἠσαΐας ὁ προφήτης. 24 Καὶ *⸋οἱ⸌ ἀπεσταλμένοι ἦσαν ἐκ τῶν Φαρισαίων. 25 Καὶ ἠρώτησαν αὐτόν, καὶ εἶπον αὐτῷ, Τί οὖν βαπτίζεις, εἰ σὺ οὐκ εἶ ὁ χριστός, *⸂οὔτε Ἠλίας, οὔτε⸃ ὁ προφήτης; 26 Ἀπεκρίθη αὐτοῖς ὁ Ἰωάννης λέγων, Ἐγὼ βαπτίζω ἐν ὕδατι· μέσος *⸋δὲ⸌ ὑμῶν ἕστηκεν ὃν ὑμεῖς οὐκ οἴδατε. 27  *⸋Αὐτός ἐστιν⸌ *⸋2ὁ⸌ ὀπίσω μου ἐρχόμενος, *⸋3ὃς ἔμπροσθέν μου γέγονεν·⸌ οὗ *⸂ἐγὼ οὐκ εἰμὶ⸃ ἄξιος ἵνα λύσω αὐτοῦ τὸν ἱμάντα τοῦ ὑποδήματος. 28 Ταῦτα ἐν Βηθανίᾳ ἐγένετο πέραν τοῦ Ἰορδάνου, ὅπου ἦν *⸆ Ἰωάννης βαπτίζων.

29 Τῇ ἐπαύριον βλέπει *⸆ τὸν Ἰησοῦν ἐρχόμενον πρὸς αὐτόν, καὶ λέγει, Ἴδε ὁ ἀμνὸς τοῦ θεοῦ, ὁ αἴρων τὴν ἁμαρτίαν τοῦ κόσμου. 30 Οὗτός ἐστιν *⸂περὶ⸃ οὗ ἐγὼ εἶπον, Ὀπίσω μου ἔρχεται ἀνὴρ ὃς ἔμπροσθέν μου γέγονεν, ὅτι πρῶτός μου ἦν. 31 Κἀγὼ οὐκ ᾔδειν αὐτόν· ἀλλ᾽ ἵνα φανερωθῇ τῷ Ἰσραήλ, διὰ τοῦτο ἦλθον ἐγὼ ἐν *⸋τῷ⸌ ὕδατι βαπτίζων. 32 Καὶ ἐμαρτύρησεν Ἰωάννης λέγων ὅτι Τεθέαμαι τὸ πνεῦμα καταβαῖνον *⸂ὡσεὶ⸃ περιστερὰν ἐξ οὐρανοῦ, καὶ ἔμεινεν ἐπ᾽ αὐτόν. 33 Κἀγὼ οὐκ ᾔδειν αὐτόν· ἀλλ᾽ ὁ πέμψας με βαπτίζειν ἐν ὕδατι, ἐκεῖνός μοι εἶπεν, Ἐφ᾽ ὃν ἂν ἴδῃς τὸ πνεῦμα καταβαῖνον καὶ μένον ἐπ᾽ αὐτόν, οὗτός ἐστιν ὁ βαπτίζων ἐν πνεύματι ἁγίῳ. 34 Κἀγὼ ἑώρακα, καὶ μεμαρτύρηκα ὅτι οὗτός ἐστιν ὁ *⸂υἱὸς⸃ τοῦ θεοῦ.

35 Τῇ ἐπαύριον πάλιν εἱστήκει *⸋ὁ⸌ Ἰωάννης, καὶ ἐκ τῶν μαθητῶν αὐτοῦ δύο· 36 καὶ ἐμβλέψας τῷ Ἰησοῦ περιπατοῦντι, λέγει, Ἴδε ὁ ἀμνὸς τοῦ θεοῦ. 37 Καὶ ἤκουσαν *⸉αὐτοῦ οἱ δύο μαθηταὶ⸊ λαλοῦντος, καὶ ἠκολούθησαν τῷ Ἰησοῦ. 38 Στραφεὶς δὲ ὁ Ἰησοῦς καὶ θεασάμενος αὐτοὺς ἀκολουθοῦντας, λέγει αὐτοῖς, Τί ζητεῖτε; Οἱ δὲ εἶπον αὐτῷ, Ῥαββί—ὃ λέγεται *⸂ἑρμηνευόμενον,⸃ Διδάσκαλε—ποῦ μένεις; 39 Λέγει αὐτοῖς, Ἔρχεσθε καὶ *⸂ἴδετε.⸃ Ἦλθον *⸆ καὶ εἶδον ποῦ μένει· καὶ παρ᾽ αὐτῷ ἔμειναν τὴν ἡμέραν ἐκείνην· ὥρα *⸆2 ἦν ὡς δεκάτη. 40 Ἦν Ἀνδρέας ὁ ἀδελφὸς Σίμωνος Πέτρου εἷς ἐκ τῶν δύο τῶν ἀκουσάντων παρὰ Ἰωάννου καὶ ἀκολουθησάντων αὐτῷ. 41 Εὑρίσκει οὗτος *⸂πρῶτος⸃ τὸν ἀδελφὸν τὸν ἴδιον Σίμωνα, καὶ λέγει αὐτῷ, Εὑρήκαμεν τὸν Μεσίαν—ὅ ἐστιν μεθερμηνευόμενον, *⸆ χριστός. 42  *⸋Καὶ⸌ ἤγαγεν αὐτὸν πρὸς τὸν Ἰησοῦν. Ἐμβλέψας *⸆ αὐτῷ ὁ Ἰησοῦς εἶπεν, Σὺ εἶ Σίμων ὁ υἱὸς *⸂Ἰωνᾶ·⸃ σὺ κληθήσῃ Κηφᾶς—ὃ ἑρμηνεύεται Πέτρος.

43 Τῇ ἐπαύριον ἠθέλησεν *⸆ ἐξελθεῖν εἰς τὴν Γαλιλαίαν, καὶ εὑρίσκει Φίλιππον, καὶ λέγει αὐτῷ *⸋ὁ Ἰησοῦς,⸌ Ἀκολούθει μοι. 44 Ἦν δὲ ὁ Φίλιππος ἀπὸ Βηθσαϊδά, ἐκ τῆς πόλεως Ἀνδρέου καὶ Πέτρου. 45 Εὑρίσκει Φίλιππος τὸν Ναθαναήλ, καὶ λέγει αὐτῷ, Ὃν ἔγραψεν Μωσῆς ἐν τῷ νόμῳ καὶ οἱ προφῆται εὑρήκαμεν, Ἰησοῦν *⸋τὸν⸌ υἱὸν *⸋2τοῦ⸌ Ἰωσὴφ τὸν ἀπὸ Ναζαρέτ. 46 Καὶ εἶπεν αὐτῷ Ναθαναήλ, Ἐκ Ναζαρὲτ δύναταί τι ἀγαθὸν εἶναι; Λέγει αὐτῷ *⸆ Φίλιππος, Ἔρχου καὶ ἴδε. 47 Εἶδεν *⸋ὁ⸌ Ἰησοῦς τὸν Ναθαναὴλ ἐρχόμενον πρὸς αὐτόν, καὶ λέγει περὶ αὐτοῦ, Ἴδε ἀληθῶς Ἰσραηλίτης, ἐν ᾧ δόλος οὐκ ἔστιν. 48 Λέγει αὐτῷ Ναθαναήλ, Πόθεν με γινώσκεις; Ἀπεκρίθη *⸆ Ἰησοῦς καὶ εἶπεν αὐτῷ, Πρὸ τοῦ σε Φίλιππον φωνῆσαι, ὄντα ὑπὸ τὴν συκῆν, εἶδόν σε. 49 Ἀπεκρίθη *⸂Ναθαναήλ καὶ λέγει αὐτῷ,⸃ Ῥαββί, σὺ εἶ ὁ υἱὸς τοῦ θεοῦ, σὺ *⸂2εἶ ὁ βασιλεὺς⸃ τοῦ Ἰσραήλ. 50 Ἀπεκρίθη Ἰησοῦς καὶ εἶπεν αὐτῷ, Ὅτι εἶπόν σοι, *⸆ Εἶδόν σε ὑποκάτω τῆς συκῆς, πιστεύεις; Μείζω τούτων ὄψει. 51 Καὶ λέγει αὐτῷ, Ἀμὴν ἀμὴν λέγω ὑμῖν, *⸋ἀπ᾽ ἄρτι⸌ ὄψεσθε τὸν οὐρανὸν ἀνεῳγότα, καὶ τοὺς ἀγγέλους τοῦ θεοῦ ἀναβαίνοντας καὶ καταβαίνοντας ἐπὶ τὸν υἱὸν τοῦ ἀνθρώπου.

2

1 Καὶ τῇ *⸂ἡμέρᾳ τῇ τρίτῃ⸃ γάμος ἐγένετο ἐν Κανᾷ τῆς Γαλιλαίας, καὶ ἦν ἡ μήτηρ τοῦ Ἰησοῦ ἐκεῖ· 2 ἐκλήθη δὲ καὶ ὁ Ἰησοῦς καὶ οἱ μαθηταὶ αὐτοῦ εἰς τὸν γάμον. 3 Καὶ ὑστερήσαντος οἴνου, λέγει ἡ μήτηρ τοῦ Ἰησοῦ πρὸς αὐτόν, Οἶνον οὐκ ἔχουσιν. 4  *⸆ Λέγει αὐτῇ ὁ Ἰησοῦς, Τί ἐμοὶ καὶ σοί, γύναι; Οὔπω ἥκει ἡ ὥρα μου. 5 Λέγει ἡ μήτηρ αὐτοῦ τοῖς διακόνοις, Ὅ τι ἂν λέγῃ ὑμῖν, ποιήσατε. 6 Ἦσαν δὲ ἐκεῖ *⸉ὑδρίαι λίθιναι ἓξ κείμεναι κατὰ τὸν καθαρισμὸν τῶν Ἰουδαίων,⸊ χωροῦσαι ἀνὰ μετρητὰς δύο ἢ τρεῖς. 7 Λέγει αὐτοῖς ὁ Ἰησοῦς, Γεμίσατε τὰς ὑδρίας ὕδατος. Καὶ ἐγέμισαν αὐτὰς ἕως ἄνω. 8 Καὶ λέγει αὐτοῖς, Ἀντλήσατε νῦν, καὶ φέρετε τῷ ἀρχιτρικλίνῳ. *⸂Καὶ⸃ ἤνεγκαν. 9 Ὡς δὲ ἐγεύσατο ὁ ἀρχιτρίκλινος τὸ ὕδωρ οἶνον γεγενημένον, καὶ οὐκ ᾔδει πόθεν ἐστίν—οἱ δὲ διάκονοι ᾔδεισαν οἱ ἠντληκότες τὸ ὕδωρ—φωνεῖ τὸν νυμφίον ὁ ἀρχιτρίκλινος, 10 καὶ λέγει αὐτῷ, Πᾶς ἄνθρωπος πρῶτον τὸν καλὸν οἶνον τίθησιν, καὶ ὅταν μεθυσθῶσιν, *⸋τότε⸌ τὸν ἐλάσσω· σὺ τετήρηκας τὸν καλὸν οἶνον ἕως ἄρτι. 11 Ταύτην ἐποίησεν *⸋τὴν⸌ ἀρχὴν τῶν σημείων ὁ Ἰησοῦς ἐν Κανᾷ τῆς Γαλιλαίας, καὶ ἐφανέρωσεν τὴν δόξαν αὐτοῦ· καὶ ἐπίστευσαν εἰς αὐτὸν οἱ μαθηταὶ αὐτοῦ.

12 Μετὰ τοῦτο κατέβη εἰς Καπερναούμ, αὐτὸς *⸂καὶ ἡ μήτηρ αὐτοῦ, καὶ οἱ ἀδελφοὶ αὐτοῦ, καὶ οἱ μαθηταὶ αὐτοῦ·⸃ καὶ ἐκεῖ ἔμειναν οὐ πολλὰς ἡμέρας.

13 Καὶ ἐγγὺς ἦν τὸ Πάσχα τῶν Ἰουδαίων, καὶ ἀνέβη εἰς Ἱεροσόλυμα ὁ Ἰησοῦς. 14 Καὶ εὗρεν ἐν τῷ ἱερῷ τοὺς πωλοῦντας βόας καὶ πρόβατα καὶ περιστεράς, καὶ τοὺς κερματιστὰς καθημένους. 15 Καὶ ποιήσας φραγέλλιον ἐκ σχοινίων πάντας ἐξέβαλεν ἐκ τοῦ ἱεροῦ, τά τε πρόβατα καὶ τοὺς βόας· καὶ τῶν κολλυβιστῶν ἐξέχεεν *⸂τὸ κέρμα,⸃ καὶ τὰς τραπέζας *⸂2ἀνέστρεψεν·⸃ 16 καὶ τοῖς τὰς περιστερὰς πωλοῦσιν εἶπεν, Ἄρατε ταῦτα ἐντεῦθεν· μὴ ποιεῖτε τὸν οἶκον τοῦ πατρός μου οἶκον ἐμπορίου. 17 Ἐμνήσθησαν *⸋δὲ⸌ οἱ μαθηταὶ αὐτοῦ ὅτι γεγραμμένον ἐστίν, Ὁ ζῆλος τοῦ οἴκου σου *⸂καταφάγεταί⸃ με. 18 Ἀπεκρίθησαν οὖν οἱ Ἰουδαῖοι καὶ εἶπον αὐτῷ, Τί σημεῖον δεικνύεις ἡμῖν, ὅτι ταῦτα ποιεῖς; 19 Ἀπεκρίθη *⸆ Ἰησοῦς καὶ εἶπεν αὐτοῖς, Λύσατε τὸν ναὸν τοῦτον, καὶ ἐν τρισὶν ἡμέραις ἐγερῶ αὐτόν. 20 Εἶπον οὖν οἱ Ἰουδαῖοι, Τεσσαράκοντα καὶ ἓξ ἔτεσιν ᾠκοδομήθη ὁ ναὸς οὗτος, καὶ σὺ ἐν τρισὶν ἡμέραις ἐγερεῖς αὐτόν; 21 Ἐκεῖνος δὲ ἔλεγεν περὶ τοῦ ναοῦ τοῦ σώματος αὐτοῦ. 22 Ὅτε οὖν ἠγέρθη ἐκ νεκρῶν, ἐμνήσθησαν οἱ μαθηταὶ αὐτοῦ ὅτι τοῦτο ἔλεγεν· *⸆ καὶ ἐπίστευσαν τῇ γραφῇ, καὶ τῷ λόγῳ *⸂ᾧ⸃ εἶπεν ὁ Ἰησοῦς.

23 Ὡς δὲ ἦν ἐν *⸋τοῖς⸌ Ἱεροσολύμοις ἐν τῷ Πάσχα, ἐν τῇ ἑορτῇ, πολλοὶ ἐπίστευσαν εἰς τὸ ὄνομα αὐτοῦ, θεωροῦντες αὐτοῦ τὰ σημεῖα ἃ ἐποίει. 24 Αὐτὸς δὲ *⸋ὁ⸌ Ἰησοῦς οὐκ ἐπίστευεν *⸂ἑαυτὸν⸃ αὐτοῖς, διὰ τὸ αὐτὸν γινώσκειν πάντας, 25 καὶ ὅτι οὐ χρείαν εἶχεν ἵνα τις μαρτυρήσῃ περὶ τοῦ ἀνθρώπου· αὐτὸς γὰρ ἐγίνωσκεν τί ἦν ἐν τῷ ἀνθρώπῳ.

3

1 Ἦν δὲ ἄνθρωπος ἐκ τῶν Φαρισαίων, Νικόδημος ὄνομα αὐτῷ, ἄρχων τῶν Ἰουδαίων· 2 οὗτος ἦλθεν πρὸς *⸂αὐτὸν⸃ νυκτός, καὶ εἶπεν αὐτῷ, Ῥαββί, οἴδαμεν ὅτι ἀπὸ θεοῦ ἐλήλυθας διδάσκαλος· οὐδεὶς γὰρ *⸉ταῦτα τὰ σημεῖα δύναται⸊ ποιεῖν ἃ σὺ ποιεῖς, ἐὰν μὴ ᾖ ὁ θεὸς μετ᾽ αὐτοῦ. 3 Ἀπεκρίθη *⸋ὁ⸌ Ἰησοῦς καὶ εἶπεν αὐτῷ, Ἀμὴν ἀμὴν λέγω σοι, ἐὰν μή τις γεννηθῇ ἄνωθεν, οὐ δύναται ἰδεῖν τὴν βασιλείαν τοῦ θεοῦ. 4 Λέγει πρὸς αὐτὸν *⸋ὁ⸌ Νικόδημος, Πῶς δύναται ἄνθρωπος γεννηθῆναι γέρων ὤν; Μὴ δύναται εἰς τὴν κοιλίαν τῆς μητρὸς αὐτοῦ δεύτερον εἰσελθεῖν καὶ γεννηθῆναι; 5 Ἀπεκρίθη *⸆ Ἰησοῦς, Ἀμὴν ἀμὴν λέγω σοι, ἐὰν μή τις γεννηθῇ ἐξ ὕδατος καὶ πνεύματος, οὐ δύναται εἰσελθεῖν εἰς τὴν βασιλείαν τοῦ θεοῦ. 6 Τὸ γεγεννημένον ἐκ τῆς σαρκὸς σάρξ ἐστιν· καὶ τὸ γεγεννημένον ἐκ τοῦ πνεύματος πνεῦμά ἐστιν. 7 Μὴ θαυμάσῃς ὅτι εἶπόν σοι, Δεῖ ὑμᾶς γεννηθῆναι ἄνωθεν. 8 Τὸ πνεῦμα ὅπου θέλει πνεῖ, καὶ τὴν φωνὴν αὐτοῦ ἀκούεις, ἀλλ᾽ οὐκ οἶδας πόθεν ἔρχεται καὶ ποῦ ὑπάγει· οὕτως ἐστὶν πᾶς ὁ γεγεννημένος ἐκ τοῦ πνεύματος. 9 Ἀπεκρίθη Νικόδημος καὶ εἶπεν αὐτῷ, Πῶς δύναται ταῦτα γενέσθαι; 10 Ἀπεκρίθη *⸆ Ἰησοῦς καὶ εἶπεν αὐτῷ, Σὺ εἶ ὁ διδάσκαλος τοῦ Ἰσραήλ, καὶ ταῦτα οὐ γινώσκεις; 11 Ἀμὴν ἀμὴν λέγω σοι ὅτι ὃ οἴδαμεν λαλοῦμεν, καὶ ὃ ἑωράκαμεν μαρτυροῦμεν· καὶ τὴν μαρτυρίαν ἡμῶν οὐ λαμβάνετε. 12 Εἰ τὰ ἐπίγεια εἶπον ὑμῖν καὶ οὐ πιστεύετε, πῶς, ἐὰν εἴπω ὑμῖν τὰ ἐπουράνια, πιστεύσετε; 13 Καὶ οὐδεὶς ἀναβέβηκεν εἰς τὸν οὐρανόν, εἰ μὴ ὁ ἐκ τοῦ οὐρανοῦ καταβάς, ὁ υἱὸς τοῦ ἀνθρώπου *⸋ὁ ὢν ἐν τῷ οὐρανῷ.⸌ 14 Καὶ καθὼς Μωσῆς ὕψωσεν τὸν ὄφιν ἐν τῇ ἐρήμῳ, οὕτως ὑψωθῆναι δεῖ τὸν υἱὸν τοῦ ἀνθρώπου· 15 ἵνα πᾶς ὁ πιστεύων *⸂εἰς αὐτὸν⸃ *⸋μὴ ἀπόληται, ἀλλ᾽⸌ ἔχῃ ζωὴν αἰώνιον.

16 Οὕτως γὰρ ἠγάπησεν ὁ θεὸς τὸν κόσμον, ὥστε τὸν υἱὸν *⸋αὐτοῦ⸌ τὸν μονογενῆ ἔδωκεν, ἵνα πᾶς ὁ πιστεύων εἰς αὐτὸν μὴ ἀπόληται, ἀλλ᾽ ἔχῃ ζωὴν αἰώνιον. 17 Οὐ γὰρ ἀπέστειλεν ὁ θεὸς τὸν υἱὸν *⸋αὐτοῦ⸌ εἰς τὸν κόσμον ἵνα κρίνῃ τὸν κόσμον, ἀλλ᾽ ἵνα σωθῇ ὁ κόσμος δι᾽ αὐτοῦ. 18 Ὁ πιστεύων εἰς αὐτὸν οὐ κρίνεται· ὁ *⸋δὲ⸌ μὴ πιστεύων ἤδη κέκριται, ὅτι μὴ πεπίστευκεν εἰς τὸ ὄνομα τοῦ μονογενοῦς υἱοῦ τοῦ θεοῦ. 19 Αὕτη δέ ἐστιν ἡ κρίσις, ὅτι τὸ φῶς ἐλήλυθεν εἰς τὸν κόσμον, καὶ ἠγάπησαν οἱ ἄνθρωποι μᾶλλον τὸ σκότος ἢ τὸ φῶς· ἦν γὰρ *⸉πονηρὰ αὐτῶν⸊ τὰ ἔργα. 20 Πᾶς γὰρ ὁ φαῦλα πράσσων μισεῖ τὸ φῶς, καὶ οὐκ ἔρχεται πρὸς τὸ φῶς, ἵνα μὴ ἐλεγχθῇ τὰ ἔργα αὐτοῦ. 21 Ὁ δὲ ποιῶν τὴν ἀλήθειαν ἔρχεται πρὸς τὸ φῶς, ἵνα φανερωθῇ αὐτοῦ τὰ ἔργα, ὅτι ἐν θεῷ ἐστιν εἰργασμένα.

22 Μετὰ ταῦτα ἦλθεν ὁ Ἰησοῦς καὶ οἱ μαθηταὶ αὐτοῦ εἰς τὴν Ἰουδαίαν γῆν· καὶ ἐκεῖ διέτριβεν μετ᾽ αὐτῶν καὶ ἐβάπτιζεν. 23 Ἦν δὲ καὶ *⸆ Ἰωάννης βαπτίζων ἐν Αἰνὼν ἐγγὺς τοῦ Σαλήμ, ὅτι ὕδατα πολλὰ ἦν ἐκεῖ· καὶ παρεγίνοντο καὶ ἐβαπτίζοντο. 24 Οὔπω γὰρ ἦν βεβλημένος εἰς τὴν φυλακὴν *⸋ὁ⸌ Ἰωάννης. 25 Ἐγένετο οὖν ζήτησις ἐκ τῶν μαθητῶν Ἰωάννου μετὰ *⸂Ἰουδαίου⸃ περὶ καθαρισμοῦ. 26 Καὶ ἦλθον πρὸς τὸν Ἰωάννην καὶ εἶπον αὐτῷ, Ῥαββί, ὃς ἦν μετὰ σοῦ πέραν τοῦ Ἰορδάνου, ᾧ σὺ μεμαρτύρηκας, ἴδε οὗτος βαπτίζει, καὶ πάντες ἔρχονται πρὸς αὐτόν. 27 Ἀπεκρίθη Ἰωάννης καὶ εἶπεν, Οὐ δύναται ἄνθρωπος λαμβάνειν *⸂οὐδέν,⸃ ἐὰν μὴ ᾖ δεδομένον αὐτῷ ἐκ τοῦ οὐρανοῦ. 28 Αὐτοὶ ὑμεῖς *⸆ μαρτυρεῖτε ὅτι εἶπον, *⸆2 Οὐκ εἰμὶ ἐγὼ ὁ χριστός, ἀλλ᾽ ὅτι Ἀπεσταλμένος εἰμὶ ἔμπροσθεν ἐκείνου. 29 Ὁ ἔχων τὴν νύμφην, νυμφίος ἐστίν· ὁ δὲ φίλος τοῦ νυμφίου, ὁ ἑστηκὼς καὶ ἀκούων αὐτοῦ, χαρᾷ χαίρει διὰ τὴν φωνὴν τοῦ νυμφίου· αὕτη οὖν ἡ χαρὰ ἡ ἐμὴ πεπλήρωται. 30 Ἐκεῖνον δεῖ αὐξάνειν, ἐμὲ δὲ ἐλαττοῦσθαι.

31 Ὁ ἄνωθεν ἐρχόμενος ἐπάνω πάντων ἐστίν. Ὁ ὢν ἐκ τῆς γῆς, ἐκ τῆς γῆς ἐστιν, καὶ ἐκ τῆς γῆς λαλεῖ· ὁ ἐκ τοῦ οὐρανοῦ ἐρχόμενος ἐπάνω πάντων ἐστίν. 32  *⸋Καὶ⸌ ὃ ἑώρακεν καὶ ἤκουσεν, τοῦτο μαρτυρεῖ· καὶ τὴν μαρτυρίαν αὐτοῦ οὐδεὶς λαμβάνει. 33 Ὁ λαβὼν αὐτοῦ τὴν μαρτυρίαν ἐσφράγισεν ὅτι ὁ θεὸς ἀληθής ἐστιν. 34 Ὃν γὰρ ἀπέστειλεν ὁ θεός, τὰ ῥήματα τοῦ θεοῦ λαλεῖ· οὐ γὰρ ἐκ μέτρου δίδωσιν *⸋ὁ θεὸς⸌ τὸ πνεῦμα. 35 Ὁ πατὴρ ἀγαπᾷ τὸν υἱόν, καὶ πάντα δέδωκεν ἐν τῇ χειρὶ αὐτοῦ. 36 Ὁ πιστεύων εἰς τὸν υἱὸν ἔχει ζωὴν αἰώνιον· ὁ δὲ ἀπειθῶν τῷ υἱῷ, οὐκ ὄψεται *⸆ ζωήν, ἀλλ᾽ ἡ ὀργὴ τοῦ θεοῦ μένει ἐπ᾽ αὐτόν.

4

1 Ὡς οὖν ἔγνω *⸂ὁ κύριος⸃ ὅτι ἤκουσαν οἱ Φαρισαῖοι ὅτι Ἰησοῦς πλείονας μαθητὰς ποιεῖ καὶ βαπτίζει ἢ Ἰωάννης— 2 καίτοιγε Ἰησοῦς αὐτὸς οὐκ ἐβάπτιζεν, ἀλλ᾽ οἱ μαθηταὶ αὐτοῦ— 3 ἀφῆκεν τὴν Ἰουδαίαν, καὶ ἀπῆλθεν *⸆ εἰς τὴν Γαλιλαίαν. 4 Ἔδει δὲ αὐτὸν διέρχεσθαι διὰ τῆς Σαμαρείας. 5 Ἔρχεται οὖν εἰς πόλιν τῆς Σαμαρείας λεγομένην Συχάρ, πλησίον τοῦ χωρίου *⸂ὃ⸃ ἔδωκεν Ἰακὼβ *⸆ Ἰωσὴφ τῷ υἱῷ αὐτοῦ· 6 ἦν δὲ ἐκεῖ πηγὴ τοῦ Ἰακώβ. Ὁ οὖν Ἰησοῦς κεκοπιακὼς ἐκ τῆς ὁδοιπορίας ἐκαθέζετο οὕτως ἐπὶ τῇ πηγῇ. Ὥρα ἦν *⸂ὡσεὶ⸃ ἕκτη. 7 Ἔρχεται γυνὴ ἐκ τῆς Σαμαρείας ἀντλῆσαι ὕδωρ· λέγει αὐτῇ ὁ Ἰησοῦς, Δός μοι πιεῖν. 8 Οἱ γὰρ μαθηταὶ αὐτοῦ ἀπεληλύθεισαν εἰς τὴν πόλιν, ἵνα τροφὰς ἀγοράσωσιν. 9 Λέγει οὖν αὐτῷ ἡ γυνὴ ἡ Σαμαρεῖτις, Πῶς σὺ Ἰουδαῖος ὢν παρ᾽ ἐμοῦ πιεῖν αἰτεῖς, *⸉οὔσης γυναικὸς Σαμαρείτιδος;—⸊ Οὐ γὰρ συγχρῶνται Ἰουδαῖοι Σαμαρείταις. 10 Ἀπεκρίθη Ἰησοῦς καὶ εἶπεν αὐτῇ, Εἰ ᾔδεις τὴν δωρεὰν τοῦ θεοῦ, καὶ τίς ἐστιν ὁ λέγων σοι, Δός μοι πιεῖν, σὺ ἂν ᾔτησας αὐτόν, καὶ ἔδωκεν ἄν σοι ὕδωρ ζῶν. 11 Λέγει αὐτῷ *⸋ἡ γυνή,⸌ Κύριε, οὔτε ἄντλημα ἔχεις, καὶ τὸ φρέαρ ἐστὶν βαθύ· πόθεν οὖν ἔχεις τὸ ὕδωρ τὸ ζῶν; 12 Μὴ σὺ μείζων εἶ τοῦ πατρὸς ἡμῶν Ἰακώβ, ὃς ἔδωκεν ἡμῖν τὸ φρέαρ, καὶ αὐτὸς ἐξ αὐτοῦ ἔπιεν, καὶ οἱ υἱοὶ αὐτοῦ, καὶ τὰ θρέμματα αὐτοῦ; 13 Ἀπεκρίθη *⸆ Ἰησοῦς καὶ εἶπεν αὐτῇ, Πᾶς ὁ πίνων ἐκ τοῦ ὕδατος τούτου, διψήσει πάλιν· 14 ὃς δ᾽ ἂν πίῃ ἐκ τοῦ ὕδατος οὗ ἐγὼ δώσω αὐτῷ, οὐ μὴ *⸂διψήσῃ⸃ εἰς τὸν αἰῶνα· ἀλλὰ τὸ ὕδωρ ὃ δώσω αὐτῷ γενήσεται ἐν αὐτῷ πηγὴ ὕδατος ἁλλομένου εἰς ζωὴν αἰώνιον. 15 Λέγει πρὸς αὐτὸν ἡ γυνή, Κύριε, δός μοι τοῦτο τὸ ὕδωρ, ἵνα μὴ διψῶ, μηδὲ *⸂ἔρχομαι⸃ ἐνθάδε ἀντλεῖν. 16 Λέγει αὐτῇ *⸋ὁ Ἰησοῦς,⸌ Ὕπαγε, φώνησον *⸉τὸν ἄνδρα σοῦ,⸊ καὶ ἐλθὲ ἐνθάδε. 17 Ἀπεκρίθη ἡ γυνὴ καὶ εἶπεν, *⸆ Οὐκ ἔχω ἄνδρα. Λέγει αὐτῇ ὁ Ἰησοῦς, Καλῶς εἶπας ὅτι Ἄνδρα οὐκ ἔχω· 18 πέντε γὰρ ἄνδρας ἔσχες, καὶ νῦν ὃν ἔχεις οὐκ ἔστιν σου ἀνήρ· τοῦτο ἀληθὲς εἴρηκας. 19 Λέγει αὐτῷ ἡ γυνή, Κύριε, θεωρῶ ὅτι προφήτης εἶ σύ. 20 Οἱ πατέρες ἡμῶν ἐν *⸉τῷ ὄρει τούτῳ⸊ προσεκύνησαν· καὶ ὑμεῖς λέγετε ὅτι ἐν Ἱεροσολύμοις ἐστὶν ὁ τόπος ὅπου *⸉2δεῖ προσκυνεῖν.⸊ 21 Λέγει αὐτῇ ὁ Ἰησοῦς, *⸂Γύναι, πίστευσόν μοι,⸃ ὅτι ἔρχεται ὥρα, ὅτε οὔτε ἐν τῷ ὄρει τούτῳ οὔτε ἐν Ἱεροσολύμοις προσκυνήσετε τῷ πατρί. 22 Ὑμεῖς προσκυνεῖτε ὃ οὐκ οἴδατε· ἡμεῖς προσκυνοῦμεν ὃ οἴδαμεν· ὅτι ἡ σωτηρία ἐκ τῶν Ἰουδαίων ἐστίν. 23 Ἀλλ᾽ ἔρχεται ὥρα καὶ νῦν ἐστιν, ὅτε οἱ ἀληθινοὶ προσκυνηταὶ προσκυνήσουσιν τῷ πατρὶ ἐν πνεύματι καὶ ἀληθείᾳ· καὶ γὰρ ὁ πατὴρ τοιούτους ζητεῖ τοὺς προσκυνοῦντας αὐτόν. 24 Πνεῦμα ὁ θεός· καὶ τοὺς προσκυνοῦντας *⸋αὐτόν,⸌ ἐν πνεύματι καὶ ἀληθείᾳ δεῖ προσκυνεῖν. 25 Λέγει αὐτῷ ἡ γυνή, Οἶδα ὅτι Μεσίας ἔρχεται—ὁ λεγόμενος χριστός· ὅταν ἔλθῃ ἐκεῖνος, ἀναγγελεῖ ἡμῖν *⸂πάντα.⸃ 26 Λέγει αὐτῇ ὁ Ἰησοῦς, Ἐγώ εἰμι, ὁ λαλῶν σοι.

27 Καὶ ἐπὶ τούτῳ ἦλθον οἱ μαθηταὶ αὐτοῦ, καὶ *⸂ἐθαύμασαν⸃ ὅτι μετὰ γυναικὸς ἐλάλει· οὐδεὶς μέντοι εἶπεν, Τί ζητεῖς; ἤ, Τί λαλεῖς μετ᾽ αὐτῆς; 28 Ἀφῆκεν οὖν τὴν ὑδρίαν αὐτῆς ἡ γυνή, καὶ ἀπῆλθεν εἰς τὴν πόλιν, καὶ λέγει τοῖς ἀνθρώποις, 29 Δεῦτε, ἴδετε ἄνθρωπον, ὃς εἶπέν μοι πάντα *⸂ὅσα⸃ ἐποίησα· μήτι οὗτός ἐστιν ὁ χριστός; 30 Ἐξῆλθον *⸆ ἐκ τῆς πόλεως, καὶ ἤρχοντο πρὸς αὐτόν. 31 Ἐν *⸋δὲ⸌ τῷ μεταξὺ ἠρώτων αὐτὸν οἱ μαθηταί, *⸆ λέγοντες, Ῥαββί, φάγε. 32 Ὁ δὲ εἶπεν αὐτοῖς, Ἐγὼ βρῶσιν ἔχω φαγεῖν ἣν ὑμεῖς οὐκ οἴδατε. 33 Ἔλεγον οὖν οἱ μαθηταὶ πρὸς ἀλλήλους, Μή τις ἤνεγκεν αὐτῷ φαγεῖν; 34 Λέγει αὐτοῖς ὁ Ἰησοῦς, Ἐμὸν βρῶμά ἐστιν, ἵνα *⸂ποιῶ⸃ τὸ θέλημα τοῦ πέμψαντός με, καὶ τελειώσω αὐτοῦ τὸ ἔργον. 35 Οὐχ ὑμεῖς λέγετε ὅτι *⸋Ἔτι⸌ *⸂τετράμηνός⸃ ἐστιν, καὶ ὁ θερισμὸς ἔρχεται; Ἰδού, λέγω ὑμῖν, ἐπάρατε τοὺς ὀφθαλμοὺς ὑμῶν, καὶ θεάσασθε τὰς χώρας, ὅτι λευκαί εἰσιν πρὸς θερισμὸν ἤδη. 36  *⸋Καὶ⸌ ὁ θερίζων μισθὸν λαμβάνει, καὶ συνάγει καρπὸν εἰς ζωὴν αἰώνιον· ἵνα *⸋2καὶ⸌ ὁ σπείρων ὁμοῦ χαίρῃ καὶ ὁ θερίζων. 37 Ἐν γὰρ τούτῳ ὁ λόγος ἐστὶν *⸋ὁ⸌ ἀληθινός, ὅτι Ἄλλος ἐστὶν ὁ σπείρων, καὶ ἄλλος ὁ θερίζων. 38 Ἐγὼ ἀπέστειλα ὑμᾶς θερίζειν ὃ οὐχ ὑμεῖς κεκοπιάκατε· ἄλλοι κεκοπιάκασιν, καὶ ὑμεῖς εἰς τὸν κόπον αὐτῶν εἰσεληλύθατε.

39 Ἐκ δὲ τῆς πόλεως ἐκείνης πολλοὶ ἐπίστευσαν εἰς αὐτὸν τῶν Σαμαρειτῶν διὰ τὸν λόγον τῆς γυναικὸς μαρτυρούσης ὅτι Εἶπέν μοι πάντα *⸂ὅσα⸃ ἐποίησα. 40 Ὡς οὖν ἦλθον πρὸς αὐτὸν οἱ Σαμαρεῖται, ἠρώτων αὐτὸν μεῖναι παρ᾽ αὐτοῖς· καὶ ἔμεινεν ἐκεῖ δύο ἡμέρας. 41 Καὶ πολλῷ πλείους ἐπίστευσαν διὰ τὸν λόγον αὐτοῦ, 42 τῇ τε γυναικὶ ἔλεγον ὅτι Οὐκέτι διὰ τὴν σὴν λαλιὰν πιστεύομεν· αὐτοὶ γὰρ ἀκηκόαμεν, καὶ οἴδαμεν ὅτι οὗτός ἐστιν ἀληθῶς *⸂ὁ σωτὴρ τοῦ κόσμου, ὁ χριστός.⸃

43 Μετὰ δὲ τὰς δύο ἡμέρας ἐξῆλθεν ἐκεῖθεν, *⸋καὶ ἀπῆλθεν⸌ εἰς τὴν Γαλιλαίαν. 44 Αὐτὸς γὰρ *⸋ὁ⸌ Ἰησοῦς ἐμαρτύρησεν ὅτι προφήτης ἐν τῇ ἰδίᾳ πατρίδι τιμὴν οὐκ ἔχει. 45 Ὅτε οὖν ἦλθεν εἰς τὴν Γαλιλαίαν, ἐδέξαντο αὐτὸν οἱ Γαλιλαῖοι, πάντα ἑωρακότες *⸂ἃ⸃ ἐποίησεν ἐν Ἱεροσολύμοις ἐν τῇ ἑορτῇ· καὶ αὐτοὶ γὰρ ἦλθον εἰς τὴν ἑορτήν.

46 Ἦλθεν οὖν *⸂πάλιν ὁ Ἰησοῦς⸃ εἰς τὴν Κανᾶ τῆς Γαλιλαίας, ὅπου ἐποίησεν τὸ ὕδωρ οἶνον. Καὶ ἦν τις βασιλικός, οὗ ὁ υἱὸς ἠσθένει ἐν Καπερναούμ. 47 Οὗτος ἀκούσας ὅτι Ἰησοῦς ἥκει ἐκ τῆς Ἰουδαίας εἰς τὴν Γαλιλαίαν, ἀπῆλθεν πρὸς αὐτόν, καὶ ἠρώτα *⸋αὐτὸν⸌ ἵνα καταβῇ καὶ ἰάσηται αὐτοῦ τὸν υἱόν· ἔμελλεν γὰρ ἀποθνῄσκειν. 48 Εἶπεν οὖν ὁ Ἰησοῦς πρὸς αὐτόν, Ἐὰν μὴ σημεῖα καὶ τέρατα ἴδητε, οὐ μὴ πιστεύσητε. 49 Λέγει πρὸς αὐτὸν ὁ βασιλικός, Κύριε, κατάβηθι πρὶν ἀποθανεῖν τὸ παιδίον μου. 50 Λέγει αὐτῷ ὁ Ἰησοῦς, Πορεύου· ὁ υἱός σου ζῇ. *⸋Καὶ⸌ ἐπίστευσεν ὁ ἄνθρωπος τῷ λόγῳ *⸂ᾧ⸃ εἶπεν αὐτῷ *⸋2ὁ⸌ Ἰησοῦς, καὶ ἐπορεύετο. 51 Ἤδη δὲ αὐτοῦ καταβαίνοντος, οἱ δοῦλοι *⸋αὐτοῦ⸌ *⸂ἀπήντησαν⸃ αὐτῷ, *⸋2καὶ ἀπήγγειλαν⸌ λέγοντες ὅτι Ὁ παῖς *⸂2σου⸃ ζῇ. 52 Ἐπύθετο οὖν *⸉παρ᾽ αὐτῶν τὴν ὥραν⸊ ἐν ᾗ κομψότερον ἔσχεν. *⸂Καὶ εἶπον⸃ αὐτῷ ὅτι Χθὲς ὥραν ἑβδόμην ἀφῆκεν αὐτὸν ὁ πυρετός. 53 Ἔγνω οὖν ὁ πατὴρ ὅτι *⸋ἐν⸌ ἐκείνῃ τῇ ὥρᾳ, ἐν ᾗ εἶπεν αὐτῷ ὁ Ἰησοῦς *⸋2ὅτι⸌ Ὁ υἱός σου ζῇ· καὶ ἐπίστευσεν αὐτὸς καὶ ἡ οἰκία αὐτοῦ ὅλη. 54 Τοῦτο *⸆ πάλιν δεύτερον σημεῖον ἐποίησεν ὁ Ἰησοῦς, ἐλθὼν ἐκ τῆς Ἰουδαίας εἰς τὴν Γαλιλαίαν.

5

1 Μετὰ ταῦτα ἦν *⸋ἡ⸌ ἑορτὴ τῶν Ἰουδαίων, καὶ ἀνέβη *⸋2ὁ⸌ Ἰησοῦς εἰς Ἱεροσόλυμα.

2 Ἔστιν δὲ ἐν τοῖς Ἱεροσολύμοις ἐπὶ τῇ προβατικῇ κολυμβήθρα, ἡ ἐπιλεγομένη Ἑβραϊστὶ Βηθεσδά, πέντε στοὰς ἔχουσα. 3 Ἐν ταύταις κατέκειτο πλῆθος *⸋πολὺ⸌ τῶν ἀσθενούντων, τυφλῶν, χωλῶν, ξηρῶν, *⸋2ἐκδεχομένων τὴν τοῦ ὕδατος κίνησιν. 4 Ἄγγελος γὰρ κατὰ καιρὸν κατέβαινεν ἐν τῇ κολυμβήθρᾳ, καὶ ἐτάρασσεν τὸ ὕδωρ· ὁ οὖν πρῶτος ἐμβὰς μετὰ τὴν ταραχὴν τοῦ ὕδατος, ὑγιὴς ἐγίνετο, ᾧ δήποτε κατείχετο νοσήματι.⸌ 5 Ἦν δέ τις ἄνθρωπος ἐκεῖ *⸂τριάκοντα ὀκτὼ⸃ ἔτη ἔχων ἐν τῇ ἀσθενείᾳ. *⸆ 6 Τοῦτον ἰδὼν ὁ Ἰησοῦς κατακείμενον, καὶ γνοὺς ὅτι πολὺν ἤδη χρόνον ἔχει, λέγει αὐτῷ, Θέλεις ὑγιὴς γενέσθαι; 7 Ἀπεκρίθη αὐτῷ ὁ ἀσθενῶν, Κύριε, ἄνθρωπον οὐκ ἔχω ἵνα, ὅταν ταραχθῇ τὸ ὕδωρ, *⸂βάλῃ⸃ με εἰς τὴν κολυμβήθραν· ἐν ᾧ δὲ ἔρχομαι ἐγώ, ἄλλος πρὸ ἐμοῦ καταβαίνει. 8 Λέγει αὐτῷ ὁ Ἰησοῦς, *⸂Ἔγειραι,⸃ ἆρον τὸν κράββατόν σου, καὶ περιπάτει. 9 Καὶ εὐθέως ἐγένετο ὑγιὴς ὁ ἄνθρωπος, καὶ ἦρεν τὸν κράββατον αὐτοῦ καὶ περιεπάτει. Ἦν δὲ σάββατον ἐν ἐκείνῃ τῇ ἡμέρᾳ.

10 Ἔλεγον οὖν οἱ Ἰουδαῖοι τῷ τεθεραπευμένῳ, Σάββατόν ἐστιν· *⸆ οὐκ ἔξεστίν σοι ἆραι τὸν κράββατον. *⸆2 11  *⸆ Ἀπεκρίθη αὐτοῖς, Ὁ ποιήσας με ὑγιῆ, ἐκεῖνός μοι εἶπεν, Ἆρον τὸν κράββατόν σου καὶ περιπάτει. 12 Ἠρώτησαν *⸋οὖν⸌ αὐτόν, Τίς ἐστιν ὁ ἄνθρωπος ὁ εἰπών σοι, Ἆρον *⸂τὸν κράββατόν σου⸃ καὶ περιπάτει; 13 Ὁ δὲ ἰαθεὶς οὐκ ᾔδει τίς ἐστιν· ὁ γὰρ Ἰησοῦς ἐξένευσεν, ὄχλου ὄντος ἐν τῷ τόπῳ. 14 Μετὰ ταῦτα εὑρίσκει αὐτὸν ὁ Ἰησοῦς ἐν τῷ ἱερῷ, καὶ εἶπεν αὐτῷ, Ἴδε ὑγιὴς γέγονας· μηκέτι ἁμάρτανε, ἵνα μὴ χεῖρόν *⸉τί σοι⸊ γένηται. 15 Ἀπῆλθεν ὁ ἄνθρωπος, καὶ *⸂ἀνήγγειλεν⸃ τοῖς Ἰουδαίοις ὅτι Ἰησοῦς ἐστιν ὁ ποιήσας αὐτὸν ὑγιῆ. 16 Καὶ διὰ τοῦτο ἐδίωκον *⸉τὸν Ἰησοῦν οἱ Ἰουδαῖοι,⸊ *⸋καὶ ἐζήτουν αὐτὸν ἀποκτεῖναι,⸌ ὅτι ταῦτα ἐποίει ἐν σαββάτῳ. 17  *⸂Ὁ δὲ Ἰησοῦς⸃ ἀπεκρίνατο αὐτοῖς, Ὁ πατήρ μου ἕως ἄρτι ἐργάζεται, κἀγὼ ἐργάζομαι. 18 Διὰ τοῦτο οὖν μᾶλλον ἐζήτουν αὐτὸν οἱ Ἰουδαῖοι ἀποκτεῖναι, ὅτι οὐ μόνον ἔλυεν τὸ σάββατον, ἀλλὰ καὶ πατέρα ἴδιον ἔλεγεν τὸν θεόν, ἴσον ἑαυτὸν ποιῶν τῷ θεῷ.

19 Ἀπεκρίνατο οὖν ὁ Ἰησοῦς καὶ *⸂εἶπεν⸃ αὐτοῖς, Ἀμὴν ἀμὴν λέγω ὑμῖν, οὐ δύναται ὁ υἱὸς ποιεῖν ἀφ᾽ ἑαυτοῦ οὐδέν, *⸂2ἐὰν⸃ μή τι βλέπῃ τὸν πατέρα ποιοῦντα· ἃ γὰρ ἂν ἐκεῖνος ποιῇ, ταῦτα καὶ ὁ υἱὸς ὁμοίως ποιεῖ. 20 Ὁ γὰρ πατὴρ φιλεῖ τὸν υἱόν, καὶ πάντα δείκνυσιν αὐτῷ ἃ αὐτὸς ποιεῖ· καὶ μείζονα τούτων δείξει αὐτῷ ἔργα, ἵνα ὑμεῖς θαυμάζητε. 21 Ὥσπερ γὰρ ὁ πατὴρ ἐγείρει τοὺς νεκροὺς καὶ ζῳοποιεῖ, οὕτως καὶ ὁ υἱὸς οὓς θέλει ζῳοποιεῖ. 22 Οὐδὲ γὰρ ὁ πατὴρ κρίνει οὐδένα, ἀλλὰ τὴν κρίσιν πᾶσαν δέδωκεν τῷ υἱῷ· 23 ἵνα πάντες τιμῶσιν τὸν υἱόν, καθὼς τιμῶσιν τὸν πατέρα. Ὁ μὴ τιμῶν τὸν υἱόν, οὐ τιμᾷ τὸν πατέρα τὸν πέμψαντα αὐτόν. 24 Ἀμὴν ἀμὴν λέγω ὑμῖν ὅτι ὁ τὸν λόγον μου ἀκούων, καὶ πιστεύων τῷ πέμψαντί με, ἔχει ζωὴν αἰώνιον· καὶ εἰς κρίσιν οὐκ ἔρχεται, ἀλλὰ μεταβέβηκεν ἐκ τοῦ θανάτου εἰς τὴν ζωήν. 25 Ἀμὴν ἀμὴν λέγω ὑμῖν ὅτι ἔρχεται ὥρα καὶ νῦν ἐστιν, ὅτε οἱ νεκροὶ *⸂ἀκούσονται τῆς φωνῆς τοῦ υἱοῦ τοῦ θεοῦ, καὶ οἱ ἀκούσαντες ζήσονται.⸃ 26 Ὥσπερ γὰρ ὁ πατὴρ ἔχει ζωὴν ἐν ἑαυτῷ, οὕτως *⸉ἔδωκεν καὶ τῷ υἱῷ⸊ ζωὴν ἔχειν ἐν ἑαυτῷ· 27 καὶ ἐξουσίαν ἔδωκεν αὐτῷ *⸋καὶ⸌ κρίσιν ποιεῖν, ὅτι υἱὸς ἀνθρώπου ἐστίν. 28 Μὴ θαυμάζετε τοῦτο· ὅτι ἔρχεται ὥρα, ἐν ᾗ πάντες οἱ ἐν τοῖς μνημείοις *⸂ἀκούσονται⸃ τῆς φωνῆς αὐτοῦ, 29 καὶ ἐκπορεύσονται, οἱ τὰ ἀγαθὰ ποιήσαντες, εἰς ἀνάστασιν ζωῆς· οἱ *⸋δὲ⸌ τὰ φαῦλα πράξαντες, εἰς ἀνάστασιν κρίσεως.

30 Οὐ δύναμαι ἐγὼ ποιεῖν ἀπ᾽ ἐμαυτοῦ οὐδέν· καθὼς ἀκούω, κρίνω· καὶ ἡ κρίσις ἡ ἐμὴ δικαία ἐστίν· ὅτι οὐ ζητῶ τὸ θέλημα τὸ ἐμόν, ἀλλὰ τὸ θέλημα *⸂τοῦ πέμψαντός με πατρός.⸃ 31 Ἐὰν ἐγὼ μαρτυρῶ περὶ ἐμαυτοῦ, ἡ μαρτυρία μου οὐκ ἔστιν ἀληθής. 32 Ἄλλος ἐστὶν ὁ μαρτυρῶν περὶ ἐμοῦ, καὶ οἶδα ὅτι ἀληθής ἐστιν ἡ μαρτυρία ἣν μαρτυρεῖ περὶ ἐμοῦ. 33 Ὑμεῖς ἀπεστάλκατε πρὸς Ἰωάννην, καὶ μεμαρτύρηκεν τῇ ἀληθείᾳ. 34 Ἐγὼ δὲ οὐ παρὰ ἀνθρώπου τὴν μαρτυρίαν λαμβάνω, ἀλλὰ ταῦτα λέγω ἵνα ὑμεῖς σωθῆτε. 35 Ἐκεῖνος ἦν ὁ λύχνος ὁ καιόμενος καὶ φαίνων, ὑμεῖς δὲ ἠθελήσατε ἀγαλλιαθῆναι πρὸς ὥραν ἐν τῷ φωτὶ αὐτοῦ. 36 Ἐγὼ δὲ ἔχω τὴν μαρτυρίαν μείζω τοῦ Ἰωάννου· τὰ γὰρ ἔργα ἃ *⸂ἔδωκέν⸃ μοι ὁ πατὴρ ἵνα τελειώσω αὐτά, αὐτὰ τὰ ἔργα ἃ *⸋ἐγὼ⸌ ποιῶ, μαρτυρεῖ περὶ ἐμοῦ ὅτι ὁ πατήρ με ἀπέσταλκεν. 37 Καὶ ὁ πέμψας με πατήρ, *⸂αὐτὸς⸃ μεμαρτύρηκεν περὶ ἐμοῦ. Οὔτε φωνὴν αὐτοῦ *⸉ἀκηκόατε πώποτε,⸊ οὔτε εἶδος αὐτοῦ ἑωράκατε. 38 Καὶ τὸν λόγον αὐτοῦ οὐκ ἔχετε *⸉μένοντα ἐν ὑμῖν,⸊ ὅτι ὃν ἀπέστειλεν ἐκεῖνος, τούτῳ ὑμεῖς οὐ πιστεύετε. 39 Ἐρευνᾶτε τὰς γραφάς, ὅτι ὑμεῖς δοκεῖτε ἐν αὐταῖς ζωὴν αἰώνιον ἔχειν, καὶ ἐκεῖναί εἰσιν αἱ μαρτυροῦσαι περὶ ἐμοῦ· 40 καὶ οὐ θέλετε ἐλθεῖν πρός με, ἵνα ζωὴν ἔχητε. 41 Δόξαν παρὰ ἀνθρώπων οὐ λαμβάνω· 42 ἀλλ᾽ ἔγνωκα ὑμᾶς, ὅτι τὴν ἀγάπην τοῦ θεοῦ οὐκ ἔχετε ἐν ἑαυτοῖς. 43 Ἐγὼ ἐλήλυθα ἐν τῷ ὀνόματι τοῦ πατρός μου, καὶ οὐ λαμβάνετέ με· ἐὰν ἄλλος ἔλθῃ ἐν τῷ ὀνόματι τῷ ἰδίῳ, ἐκεῖνον λήψεσθε. 44 Πῶς δύνασθε ὑμεῖς πιστεῦσαι, δόξαν παρὰ *⸂ἀλλήλων⸃ λαμβάνοντες, καὶ τὴν δόξαν τὴν παρὰ τοῦ μόνου θεοῦ οὐ ζητεῖτε; 45 Μὴ δοκεῖτε ὅτι ἐγὼ κατηγορήσω ὑμῶν πρὸς τὸν πατέρα· ἔστιν ὁ κατηγορῶν ὑμῶν, Μωσῆς, εἰς ὃν ὑμεῖς ἠλπίκατε. 46 Εἰ γὰρ ἐπιστεύετε Μωσῇ, ἐπιστεύετε ἂν ἐμοί· περὶ *⸉γὰρ ἐμοῦ⸊ ἐκεῖνος ἔγραψεν. 47 Εἰ δὲ τοῖς ἐκείνου γράμμασιν οὐ πιστεύετε, πῶς τοῖς ἐμοῖς ῥήμασιν πιστεύσετε;

6

1 Μετὰ ταῦτα ἀπῆλθεν ὁ Ἰησοῦς πέραν τῆς θαλάσσης τῆς Γαλιλαίας, τῆς Τιβεριάδος. 2  *⸂Καὶ ἠκολούθει⸃ αὐτῷ ὄχλος πολύς, ὅτι *⸂2ἑώρων⸃ *⸋αὐτοῦ⸌ τὰ σημεῖα ἃ ἐποίει ἐπὶ τῶν ἀσθενούντων. 3 Ἀνῆλθεν δὲ εἰς τὸ ὄρος *⸋ὁ⸌ Ἰησοῦς, καὶ ἐκεῖ ἐκάθητο μετὰ τῶν μαθητῶν αὐτοῦ. 4 Ἦν δὲ ἐγγὺς τὸ Πάσχα, ἡ ἑορτὴ τῶν Ἰουδαίων. 5 Ἐπάρας οὖν *⸉ὁ Ἰησοῦς τοὺς ὀφθαλμούς,⸊ καὶ θεασάμενος ὅτι πολὺς ὄχλος ἔρχεται πρὸς αὐτόν, λέγει πρὸς *⸋τὸν⸌ Φίλιππον, Πόθεν *⸂ἀγοράσομεν⸃ ἄρτους, ἵνα φάγωσιν οὗτοι; 6 Τοῦτο δὲ ἔλεγεν πειράζων αὐτόν· αὐτὸς γὰρ ᾔδει τί ἔμελλεν ποιεῖν. 7 Ἀπεκρίθη αὐτῷ *⸆ Φίλιππος, Διακοσίων δηναρίων ἄρτοι οὐκ ἀρκοῦσιν αὐτοῖς, ἵνα ἕκαστος *⸋αὐτῶν⸌ βραχύ *⸋2τι⸌ λάβῃ. 8 Λέγει αὐτῷ εἷς ἐκ τῶν μαθητῶν αὐτοῦ, Ἀνδρέας ὁ ἀδελφὸς Σίμωνος Πέτρου, 9 Ἔστιν παιδάριον *⸋ἓν⸌ ὧδε, *⸂ὃ⸃ ἔχει πέντε ἄρτους κριθίνους καὶ δύο ὀψάρια· ἀλλὰ ταῦτα τί ἐστιν εἰς τοσούτους; 10 Εἶπεν *⸋δὲ⸌ ὁ Ἰησοῦς, Ποιήσατε τοὺς ἀνθρώπους ἀναπεσεῖν. Ἦν δὲ χόρτος πολὺς ἐν τῷ τόπῳ. Ἀνέπεσον οὖν οἱ ἄνδρες τὸν ἀριθμὸν *⸂ὡσεὶ⸃ πεντακισχίλιοι. 11 Ἔλαβεν *⸂δὲ⸃ τοὺς ἄρτους ὁ Ἰησοῦς, καὶ εὐχαριστήσας διέδωκεν *⸋τοῖς μαθηταῖς, οἱ δὲ μαθηταὶ⸌ τοῖς ἀνακειμένοις· ὁμοίως καὶ ἐκ τῶν ὀψαρίων ὅσον ἤθελον. 12 Ὡς δὲ ἐνεπλήσθησαν, λέγει τοῖς μαθηταῖς αὐτοῦ, Συναγάγετε τὰ περισσεύσαντα *⸂κλάσματα,⸃ ἵνα μή τι ἀπόληται. 13 Συνήγαγον οὖν, καὶ ἐγέμισαν δώδεκα κοφίνους κλασμάτων ἐκ τῶν πέντε ἄρτων τῶν κριθίνων, ἃ *⸂ἐπερίσσευσεν⸃ τοῖς βεβρωκόσιν. 14 Οἱ οὖν ἄνθρωποι ἰδόντες *⸂ὃ ἐποίησεν σημεῖον⸃ *⸋ὁ Ἰησοῦς,⸌ ἔλεγον ὅτι Οὗτός ἐστιν ἀληθῶς ὁ προφήτης ὁ ἐρχόμενος εἰς τὸν κόσμον. 15 Ἰησοῦς οὖν γνοὺς ὅτι μέλλουσιν ἔρχεσθαι καὶ ἁρπάζειν αὐτόν, ἵνα ποιήσωσιν *⸋αὐτὸν⸌ βασιλέα, ἀνεχώρησεν *⸆ εἰς τὸ ὄρος αὐτὸς μόνος.

16 Ὡς δὲ ὀψία ἐγένετο, κατέβησαν οἱ μαθηταὶ αὐτοῦ ἐπὶ τὴν θάλασσαν, 17 καὶ ἐμβάντες εἰς *⸋τὸ⸌ πλοῖον, ἤρχοντο πέραν τῆς θαλάσσης εἰς Καπερναούμ. Καὶ σκοτία ἤδη ἐγεγόνει, καὶ *⸂οὐκ⸃ ἐληλύθει πρὸς αὐτοὺς ὁ Ἰησοῦς. 18 Ἥ τε θάλασσα ἀνέμου μεγάλου πνέοντος διηγείρετο. 19 Ἐληλακότες οὖν ὡς σταδίους εἴκοσι πέντε ἢ τριάκοντα, θεωροῦσιν τὸν Ἰησοῦν περιπατοῦντα ἐπὶ τῆς θαλάσσης, καὶ ἐγγὺς τοῦ πλοίου γινόμενον· καὶ ἐφοβήθησαν. 20 Ὁ δὲ λέγει αὐτοῖς, Ἐγώ εἰμι· μὴ φοβεῖσθε. 21 Ἤθελον οὖν λαβεῖν αὐτὸν εἰς τὸ πλοῖον· καὶ εὐθέως *⸉τὸ πλοῖον ἐγένετο⸊ ἐπὶ τῆς γῆς εἰς ἣν ὑπῆγον.

22 Τῇ ἐπαύριον ὁ ὄχλος ὁ ἑστηκὼς πέραν τῆς θαλάσσης, *⸂ἰδὼν⸃ ὅτι πλοιάριον ἄλλο οὐκ ἦν ἐκεῖ εἰ μὴ ἓν *⸋ἐκεῖνο εἰς ὃ ἐνέβησαν οἱ μαθηταὶ αὐτοῦ,⸌ καὶ ὅτι οὐ συνεισῆλθεν τοῖς μαθηταῖς αὐτοῦ ὁ Ἰησοῦς εἰς τὸ *⸂2πλοιάριον,⸃ ἀλλὰ μόνοι οἱ μαθηταὶ αὐτοῦ ἀπῆλθον— 23  *⸂ἄλλα δὲ ἦλθεν πλοιάρια⸃ ἐκ Τιβεριάδος ἐγγὺς τοῦ τόπου ὅπου ἔφαγον τὸν ἄρτον, εὐχαριστήσαντος τοῦ κυρίου— 24 ὅτε οὖν εἶδεν ὁ ὄχλος ὅτι Ἰησοῦς οὐκ ἔστιν ἐκεῖ οὐδὲ οἱ μαθηταὶ αὐτοῦ, ἐνέβησαν *⸆ αὐτοὶ εἰς τὰ *⸂πλοῖα,⸃ καὶ ἦλθον εἰς Καπερναούμ, ζητοῦντες τὸν Ἰησοῦν. 25 Καὶ εὑρόντες αὐτὸν πέραν τῆς θαλάσσης, εἶπον αὐτῷ, Ῥαββί, πότε ὧδε γέγονας; 26 Ἀπεκρίθη αὐτοῖς ὁ Ἰησοῦς καὶ εἶπεν, Ἀμὴν ἀμὴν λέγω ὑμῖν, ζητεῖτέ με, οὐχ ὅτι εἴδετε σημεῖα, ἀλλ᾽ ὅτι ἐφάγετε ἐκ τῶν ἄρτων καὶ ἐχορτάσθητε. 27 Ἐργάζεσθε μὴ τὴν βρῶσιν τὴν ἀπολλυμένην, ἀλλὰ τὴν βρῶσιν τὴν μένουσαν εἰς ζωὴν αἰώνιον, ἣν ὁ υἱὸς τοῦ ἀνθρώπου ὑμῖν δώσει· τοῦτον γὰρ ὁ πατὴρ ἐσφράγισεν, ὁ θεός. 28 Εἶπον οὖν πρὸς αὐτόν, Τί *⸂ποιῶμεν,⸃ ἵνα ἐργαζώμεθα τὰ ἔργα τοῦ θεοῦ; 29 Ἀπεκρίθη *⸆ Ἰησοῦς καὶ εἶπεν αὐτοῖς, Τοῦτό ἐστιν τὸ ἔργον τοῦ θεοῦ, ἵνα *⸂πιστεύσητε⸃ εἰς ὃν ἀπέστειλεν ἐκεῖνος. 30 Εἶπον οὖν αὐτῷ, Τί οὖν ποιεῖς σὺ σημεῖον, ἵνα ἴδωμεν καὶ πιστεύσωμέν σοι; Τί ἐργάζῃ; 31 Οἱ πατέρες ἡμῶν τὸ μάννα ἔφαγον ἐν τῇ ἐρήμῳ, καθώς ἐστιν γεγραμμένον, Ἄρτον ἐκ τοῦ οὐρανοῦ ἔδωκεν αὐτοῖς φαγεῖν. 32 Εἶπεν οὖν αὐτοῖς ὁ Ἰησοῦς, Ἀμὴν ἀμὴν λέγω ὑμῖν, οὐ Μωσῆς *⸂δέδωκεν⸃ ὑμῖν τὸν ἄρτον ἐκ τοῦ οὐρανοῦ· ἀλλ᾽ ὁ πατήρ μου δίδωσιν ὑμῖν τὸν ἄρτον ἐκ τοῦ οὐρανοῦ τὸν ἀληθινόν. 33 Ὁ γὰρ ἄρτος τοῦ θεοῦ ἐστιν ὁ καταβαίνων ἐκ τοῦ οὐρανοῦ καὶ ζωὴν διδοὺς τῷ κόσμῳ. 34 Εἶπον οὖν πρὸς αὐτόν, Κύριε, πάντοτε δὸς ἡμῖν τὸν ἄρτον τοῦτον. 35 Εἶπεν *⸂δὲ⸃ αὐτοῖς ὁ Ἰησοῦς, Ἐγώ εἰμι ὁ ἄρτος τῆς ζωῆς· ὁ ἐρχόμενος πρός *⸂2με⸃ οὐ μὴ πεινάσῃ· καὶ ὁ πιστεύων εἰς ἐμὲ οὐ μὴ *⸂3διψήσῃ⸃ πώποτε. 36 Ἀλλ᾽ εἶπον ὑμῖν ὅτι καὶ ἑωράκατέ με, καὶ οὐ πιστεύετε. 37 Πᾶν ὃ δίδωσίν μοι ὁ πατὴρ πρὸς ἐμὲ ἥξει· καὶ τὸν ἐρχόμενον πρός *⸂με⸃ οὐ μὴ ἐκβάλω ἔξω. 38 Ὅτι καταβέβηκα *⸂ἐκ⸃ τοῦ οὐρανοῦ, οὐχ ἵνα ποιῶ τὸ θέλημα τὸ ἐμόν, ἀλλὰ τὸ θέλημα τοῦ πέμψαντός με. 39 Τοῦτο δέ ἐστιν τὸ θέλημα *⸂τοῦ πέμψαντός με πατρός, ἵνα πᾶν ὃ δέδωκέν μοι, μὴ ἀπολέσω ἐξ αὐτοῦ, ἀλλὰ ἀναστήσω αὐτὸ *⸆ τῇ ἐσχάτῃ ἡμέρᾳ. 40 Τοῦτο *⸂δέ⸃ ἐστιν τὸ θέλημα τοῦ πέμψαντός με,⸃ ἵνα πᾶς ὁ θεωρῶν τὸν υἱὸν καὶ πιστεύων εἰς αὐτόν, ἔχῃ ζωὴν αἰώνιον, καὶ ἀναστήσω αὐτὸν ἐγὼ *⸆ τῇ ἐσχάτῃ ἡμέρᾳ.

41 Ἐγόγγυζον οὖν οἱ Ἰουδαῖοι περὶ αὐτοῦ, ὅτι εἶπεν, Ἐγώ εἰμι ὁ ἄρτος ὁ καταβὰς ἐκ τοῦ οὐρανοῦ. 42 Καὶ ἔλεγον, *⸂Οὐχ⸃ οὗτός ἐστιν Ἰησοῦς ὁ υἱὸς Ἰωσήφ, οὗ ἡμεῖς οἴδαμεν τὸν πατέρα καὶ τὴν μητέρα; Πῶς *⸂2οὖν⸃ λέγει *⸋οὗτος⸌ ὅτι Ἐκ τοῦ οὐρανοῦ καταβέβηκα; 43 Ἀπεκρίθη *⸋οὖν⸌ *⸋2ὁ⸌ Ἰησοῦς καὶ εἶπεν αὐτοῖς, Μὴ γογγύζετε μετ᾽ ἀλλήλων. 44 Οὐδεὶς δύναται ἐλθεῖν πρός *⸂με,⸃ ἐὰν μὴ ὁ πατὴρ ὁ πέμψας με ἑλκύσῃ αὐτόν, καὶ ἐγὼ ἀναστήσω αὐτὸν *⸋ἐν⸌ τῇ ἐσχάτῃ ἡμέρᾳ. 45 Ἔστιν γεγραμμένον ἐν τοῖς προφήταις, Καὶ ἔσονται πάντες διδακτοὶ *⸆ θεοῦ. Πᾶς *⸋οὖν⸌ ὁ *⸂ἀκούων⸃ παρὰ τοῦ πατρὸς καὶ μαθών, ἔρχεται πρός *⸂2με.⸃ 46 Οὐχ ὅτι τὸν πατέρα *⸉τις ἑώρακεν,⸊ εἰ μὴ ὁ ὢν παρὰ τοῦ θεοῦ, οὗτος ἑώρακεν τὸν πατέρα. 47 Ἀμὴν ἀμὴν λέγω ὑμῖν, ὁ πιστεύων *⸋εἰς ἐμέ,⸌ ἔχει ζωὴν αἰώνιον. 48 Ἐγώ εἰμι ὁ ἄρτος τῆς ζωῆς. 49 Οἱ πατέρες ὑμῶν ἔφαγον *⸉τὸ μάννα ἐν τῇ ἐρήμῳ,⸊ καὶ ἀπέθανον. 50 Οὗτός ἐστιν ὁ ἄρτος ὁ ἐκ τοῦ οὐρανοῦ καταβαίνων, ἵνα τις ἐξ αὐτοῦ φάγῃ καὶ μὴ ἀποθάνῃ. 51 Ἐγώ εἰμι ὁ ἄρτος ὁ ζῶν, ὁ ἐκ τοῦ οὐρανοῦ καταβάς· ἐάν τις φάγῃ ἐκ τούτου τοῦ ἄρτου, *⸂ζήσεται⸃ εἰς τὸν αἰῶνα. Καὶ *⸂2ὁ ἄρτος δὲ ὃν ἐγὼ δώσω, ἡ σάρξ μου ἐστίν, ἣν ἐγὼ δώσω⸃ ὑπὲρ τῆς τοῦ κόσμου ζωῆς.

52 Ἐμάχοντο οὖν πρὸς ἀλλήλους οἱ Ἰουδαῖοι λέγοντες, Πῶς δύναται οὗτος ἡμῖν δοῦναι τὴν σάρκα *⸆ φαγεῖν; 53 Εἶπεν οὖν αὐτοῖς ὁ Ἰησοῦς, Ἀμὴν ἀμὴν λέγω ὑμῖν, ἐὰν μὴ φάγητε τὴν σάρκα τοῦ υἱοῦ τοῦ ἀνθρώπου καὶ πίητε αὐτοῦ τὸ αἷμα, οὐκ ἔχετε ζωὴν ἐν ἑαυτοῖς. 54 Ὁ τρώγων μου τὴν σάρκα καὶ πίνων μου τὸ αἷμα, ἔχει ζωὴν αἰώνιον, καὶ ἐγὼ ἀναστήσω αὐτὸν τῇ ἐσχάτῃ ἡμέρᾳ. 55 Ἡ γὰρ σάρξ μου *⸂ἀληθῶς ἐστιν βρῶσις, καὶ τὸ αἷμά μου ἀληθῶς⸃ ἐστιν πόσις. 56 Ὁ τρώγων μου τὴν σάρκα καὶ πίνων μου τὸ αἷμα, ἐν ἐμοὶ μένει, κἀγὼ ἐν αὐτῷ. 57 Καθὼς ἀπέστειλέν με ὁ ζῶν πατήρ, κἀγὼ ζῶ διὰ τὸν πατέρα· καὶ ὁ τρώγων με, κἀκεῖνος *⸂ζήσεται⸃ δι᾽ ἐμέ. 58 Οὗτός ἐστιν ὁ ἄρτος ὁ *⸂ἐκ⸃ *⸋τοῦ⸌ οὐρανοῦ καταβάς· οὐ καθὼς ἔφαγον οἱ πατέρες *⸋2ὑμῶν⸌ *⸋3τὸ μάννα,⸌ καὶ ἀπέθανον· ὁ τρώγων *⸆ τοῦτον τὸν ἄρτον, *⸂2ζήσεται⸃ εἰς τὸν αἰῶνα. 59 Ταῦτα εἶπεν ἐν συναγωγῇ διδάσκων ἐν Καπερναούμ.

60 Πολλοὶ οὖν ἀκούσαντες ἐκ τῶν μαθητῶν αὐτοῦ εἶπον, Σκληρός ἐστιν *⸉οὗτος ὁ λόγος·⸊ τίς δύναται αὐτοῦ ἀκούειν; 61 Εἰδὼς δὲ ὁ Ἰησοῦς ἐν ἑαυτῷ ὅτι γογγύζουσιν περὶ τούτου οἱ μαθηταὶ αὐτοῦ, εἶπεν αὐτοῖς, Τοῦτο ὑμᾶς σκανδαλίζει; 62 Ἐὰν οὖν θεωρῆτε τὸν υἱὸν τοῦ ἀνθρώπου ἀναβαίνοντα ὅπου ἦν τὸ πρότερον; 63 Τὸ πνεῦμά ἐστιν τὸ ζῳοποιοῦν, ἡ σὰρξ οὐκ ὠφελεῖ οὐδέν· τὰ ῥήματα ἃ ἐγὼ *⸂λαλῶ⸃ ὑμῖν, πνεῦμά ἐστιν καὶ ζωή ἐστιν. 64 Ἀλλ᾽ εἰσὶν ἐξ ὑμῶν τινες οἳ οὐ πιστεύουσιν. ᾜδει γὰρ ἐξ ἀρχῆς ὁ Ἰησοῦς, τίνες εἰσὶν οἱ μὴ πιστεύοντες, καὶ τίς ἐστιν ὁ παραδώσων αὐτόν. 65 Καὶ ἔλεγεν, Διὰ τοῦτο εἴρηκα ὑμῖν, ὅτι οὐδεὶς δύναται ἐλθεῖν πρός με, ἐὰν μὴ ᾖ δεδομένον αὐτῷ ἐκ τοῦ πατρός *⸋μου.⸌

66 Ἐκ τούτου πολλοὶ *⸂ἀπῆλθον τῶν μαθητῶν αὐτοῦ⸃ εἰς τὰ ὀπίσω, καὶ οὐκέτι μετ᾽ αὐτοῦ περιεπάτουν. 67 Εἶπεν οὖν ὁ Ἰησοῦς τοῖς δώδεκα, Μὴ καὶ ὑμεῖς θέλετε ὑπάγειν; 68 Ἀπεκρίθη *⸋οὖν⸌ αὐτῷ Σίμων Πέτρος, Κύριε, πρὸς τίνα ἀπελευσόμεθα; Ῥήματα ζωῆς αἰωνίου ἔχεις. 69 Καὶ ἡμεῖς πεπιστεύκαμεν καὶ ἐγνώκαμεν ὅτι σὺ εἶ *⸂ὁ χριστὸς ὁ υἱὸς τοῦ θεοῦ τοῦ ζῶντος.⸃ 70 Ἀπεκρίθη αὐτοῖς *⸋ὁ Ἰησοῦς,⸌ Οὐκ ἐγὼ ὑμᾶς τοὺς δώδεκα ἐξελεξάμην, καὶ ἐξ ὑμῶν εἷς διάβολός ἐστιν; 71 Ἔλεγεν δὲ τὸν Ἰούδαν Σίμωνος *⸂Ἰσκαριώτην·⸃ οὗτος γὰρ ἔμελλεν *⸉αὐτὸν παραδιδόναι,⸊ εἷς *⸋ὢν⸌ ἐκ τῶν δώδεκα.

7

1 Καὶ *⸉περιεπάτει ὁ Ἰησοῦς μετὰ ταῦτα⸊ ἐν τῇ Γαλιλαίᾳ· οὐ γὰρ ἤθελεν ἐν τῇ Ἰουδαίᾳ περιπατεῖν, ὅτι ἐζήτουν αὐτὸν οἱ Ἰουδαῖοι ἀποκτεῖναι. 2 Ἦν δὲ ἐγγὺς ἡ ἑορτὴ τῶν Ἰουδαίων ἡ Σκηνοπηγία. 3 Εἶπον οὖν πρὸς αὐτὸν οἱ ἀδελφοὶ αὐτοῦ, Μετάβηθι ἐντεῦθεν, καὶ ὕπαγε εἰς τὴν Ἰουδαίαν, ἵνα καὶ οἱ μαθηταί σου *⸂θεωρήσωσιν⸃ *⸂2τὰ ἔργα σου⸃ ἃ ποιεῖς. 4 Οὐδεὶς γὰρ *⸉ἐν κρυπτῷ τι⸊ ποιεῖ, καὶ ζητεῖ αὐτὸς ἐν παρρησίᾳ εἶναι. Εἰ ταῦτα ποιεῖς, φανέρωσον σεαυτὸν τῷ κόσμῳ. 5 Οὐδὲ γὰρ οἱ ἀδελφοὶ αὐτοῦ ἐπίστευον εἰς αὐτόν. 6 Λέγει οὖν αὐτοῖς ὁ Ἰησοῦς, Ὁ καιρὸς ὁ ἐμὸς οὔπω πάρεστιν, ὁ δὲ καιρὸς ὁ ὑμέτερος πάντοτέ ἐστιν ἕτοιμος. 7 Οὐ δύναται ὁ κόσμος μισεῖν ὑμᾶς· ἐμὲ δὲ μισεῖ, ὅτι ἐγὼ μαρτυρῶ περὶ αὐτοῦ, ὅτι τὰ ἔργα αὐτοῦ πονηρά ἐστιν. 8 Ὑμεῖς ἀνάβητε εἰς τὴν ἑορτὴν *⸋ταύτην·⸌ ἐγὼ *⸂οὔπω⸃ ἀναβαίνω εἰς τὴν ἑορτὴν ταύτην, ὅτι *⸂2ὁ καιρὸς ὁ ἐμὸς⸃ οὔπω πεπλήρωται. 9 Ταῦτα *⸋δὲ⸌ εἰπὼν *⸂αὐτοῖς,⸃ ἔμεινεν ἐν τῇ Γαλιλαίᾳ.

10 Ὡς δὲ ἀνέβησαν οἱ ἀδελφοὶ αὐτοῦ, *⸉τότε καὶ αὐτὸς ἀνέβη εἰς τὴν ἑορτήν,⸊ οὐ φανερῶς, ἀλλ᾽ ὡς ἐν κρυπτῷ. 11 Οἱ οὖν Ἰουδαῖοι ἐζήτουν αὐτὸν ἐν τῇ ἑορτῇ, καὶ ἔλεγον, Ποῦ ἐστιν ἐκεῖνος; 12 Καὶ γογγυσμὸς *⸉πολὺς περὶ αὐτοῦ ἦν⸊ ἐν τοῖς ὄχλοις· οἱ μὲν ἔλεγον ὅτι Ἀγαθός ἐστιν· ἄλλοι *⸆ ἔλεγον, Οὔ, ἀλλὰ πλανᾷ τὸν ὄχλον. 13 Οὐδεὶς μέντοι παρρησίᾳ ἐλάλει περὶ αὐτοῦ διὰ τὸν φόβον τῶν Ἰουδαίων.

14 Ἤδη δὲ τῆς ἑορτῆς μεσούσης, ἀνέβη *⸋ὁ⸌ Ἰησοῦς εἰς τὸ ἱερόν, καὶ ἐδίδασκεν. 15  *⸂Καὶ ἐθαύμαζον⸃ οἱ Ἰουδαῖοι λέγοντες, Πῶς οὗτος γράμματα οἶδεν, μὴ μεμαθηκώς; 16 Ἀπεκρίθη *⸋οὖν⸌ αὐτοῖς *⸋2ὁ⸌ Ἰησοῦς καὶ εἶπεν, Ἡ ἐμὴ διδαχὴ οὐκ ἔστιν ἐμή, ἀλλὰ τοῦ πέμψαντός με. 17 Ἐάν τις θέλῃ τὸ θέλημα αὐτοῦ ποιεῖν, γνώσεται περὶ τῆς διδαχῆς, πότερον ἐκ τοῦ θεοῦ ἐστιν, ἢ ἐγὼ ἀπ᾽ ἐμαυτοῦ λαλῶ. 18 Ὁ ἀφ᾽ ἑαυτοῦ λαλῶν, τὴν δόξαν τὴν ἰδίαν ζητεῖ· ὁ δὲ ζητῶν τὴν δόξαν τοῦ πέμψαντος αὐτόν, οὗτος ἀληθής ἐστιν, καὶ ἀδικία ἐν αὐτῷ οὐκ ἔστιν. 19 Οὐ Μωσῆς *⸂δέδωκεν⸃ ὑμῖν τὸν νόμον, καὶ οὐδεὶς ἐξ ὑμῶν ποιεῖ τὸν νόμον; Τί με ζητεῖτε ἀποκτεῖναι; 20 Ἀπεκρίθη ὁ ὄχλος *⸂καὶ εἶπεν,⸃ Δαιμόνιον ἔχεις· τίς σε ζητεῖ ἀποκτεῖναι; 21 Ἀπεκρίθη *⸆ Ἰησοῦς καὶ εἶπεν αὐτοῖς, Ἓν ἔργον ἐποίησα, καὶ πάντες θαυμάζετε. 22 Διὰ τοῦτο Μωσῆς δέδωκεν ὑμῖν τὴν περιτομήν—οὐχ ὅτι ἐκ τοῦ Μωσέως ἐστίν, ἀλλ᾽ ἐκ τῶν πατέρων—καὶ ἐν σαββάτῳ περιτέμνετε ἄνθρωπον. 23 Εἰ περιτομὴν λαμβάνει *⸆ ἄνθρωπος ἐν σαββάτῳ, ἵνα μὴ λυθῇ ὁ νόμος Μωσέως, ἐμοὶ χολᾶτε ὅτι ὅλον ἄνθρωπον ὑγιῆ ἐποίησα ἐν σαββάτῳ; 24 Μὴ κρίνετε κατ᾽ ὄψιν, ἀλλὰ τὴν δικαίαν κρίσιν *⸂κρίνατε.⸃

25 Ἔλεγον οὖν τινες ἐκ τῶν Ἱεροσολυμιτῶν, Οὐχ οὗτός ἐστιν ὃν ζητοῦσιν ἀποκτεῖναι; 26 Καὶ ἴδε παρρησίᾳ λαλεῖ, καὶ οὐδὲν αὐτῷ λέγουσιν. Μήποτε ἀληθῶς ἔγνωσαν οἱ ἄρχοντες ὅτι οὗτός ἐστιν *⸋ἀληθῶς⸌ ὁ χριστός; 27 Ἀλλὰ τοῦτον οἴδαμεν πόθεν ἐστίν· ὁ δὲ χριστὸς ὅταν ἔρχηται, οὐδεὶς γινώσκει πόθεν ἐστίν. 28 Ἔκραξεν οὖν ἐν τῷ ἱερῷ διδάσκων ὁ Ἰησοῦς καὶ λέγων, Κἀμὲ οἴδατε, καὶ οἴδατε πόθεν εἰμί· καὶ ἀπ᾽ ἐμαυτοῦ οὐκ ἐλήλυθα, ἀλλ᾽ ἔστιν ἀληθινὸς ὁ πέμψας με, ὃν ὑμεῖς οὐκ οἴδατε. 29 Ἐγὼ *⸆ οἶδα αὐτόν, ὅτι παρ᾽ αὐτοῦ εἰμι, κἀκεῖνός με ἀπέστειλεν. 30 Ἐζήτουν οὖν αὐτὸν πιάσαι. Καὶ οὐδεὶς ἐπέβαλεν ἐπ᾽ αὐτὸν τὴν χεῖρα, ὅτι οὔπω ἐληλύθει ἡ ὥρα αὐτοῦ. 31  *⸉Πολλοὶ δὲ ἐκ τοῦ ὄχλου⸊ ἐπίστευσαν εἰς αὐτόν, καὶ ἔλεγον *⸋ὅτι⸌ Ὁ χριστὸς ὅταν ἔλθῃ, *⸂μήτι⸃ πλείονα σημεῖα *⸋2τούτων⸌ ποιήσει ὧν οὗτος ἐποίησεν; 32 Ἤκουσαν οἱ Φαρισαῖοι τοῦ ὄχλου γογγύζοντος περὶ αὐτοῦ ταῦτα· καὶ ἀπέστειλαν *⸉ὑπηρέτας οἱ Φαρισαῖοι καὶ οἱ ἀρχιερεῖς⸊ ἵνα πιάσωσιν αὐτόν. 33 Εἶπεν οὖν *⸆ ὁ Ἰησοῦς, Ἔτι *⸉μικρὸν χρόνον⸊ μεθ᾽ ὑμῶν εἰμι, καὶ ὑπάγω πρὸς τὸν πέμψαντά με. 34  *⸂Ζητήσετέ με, καὶ οὐχ εὑρήσετε·⸃ καὶ ὅπου εἰμὶ ἐγώ, ὑμεῖς οὐ δύνασθε ἐλθεῖν. 35 Εἶπον οὖν οἱ Ἰουδαῖοι πρὸς ἑαυτούς, Ποῦ οὗτος μέλλει πορεύεσθαι ὅτι ἡμεῖς οὐχ εὑρήσομεν αὐτόν; Μὴ εἰς τὴν διασπορὰν τῶν Ἑλλήνων μέλλει πορεύεσθαι, καὶ διδάσκειν τοὺς Ἕλληνας; 36 Τίς ἐστιν *⸉οὗτος ὁ λόγος⸊ ὃν εἶπεν, *⸂Ζητήσετέ με, καὶ οὐχ εὑρήσετε·⸃ καὶ ὅπου εἰμὶ ἐγώ, ὑμεῖς οὐ δύνασθε ἐλθεῖν;

37 Ἐν δὲ τῇ ἐσχάτῃ ἡμέρᾳ τῇ μεγάλῃ τῆς ἑορτῆς εἱστήκει ὁ Ἰησοῦς καὶ ἔκραξεν, λέγων, Ἐάν τις διψᾷ, ἐρχέσθω πρός με καὶ πινέτω. 38 Ὁ πιστεύων εἰς ἐμέ, καθὼς εἶπεν ἡ γραφή, ποταμοὶ ἐκ τῆς κοιλίας αὐτοῦ ῥεύσουσιν ὕδατος ζῶντος. 39 Τοῦτο δὲ εἶπεν περὶ τοῦ πνεύματος *⸂οὗ⸃ ἔμελλον λαμβάνειν οἱ *⸂2πιστεύοντες⸃ εἰς αὐτόν· *⸂3οὔπω γὰρ ἦν πνεῦμα ἅγιον,⸃ ὅτι *⸆ Ἰησοῦς *⸂4οὐδέπω⸃ ἐδοξάσθη. 40  *⸂Πολλοὶ οὖν ἐκ τοῦ ὄχλου⸃ ἀκούσαντες *⸂2τὸν λόγον⸃ ἔλεγον, *⸆ Οὗτός ἐστιν ἀληθῶς ὁ προφήτης. 41  *⸂Ἄλλοι ἔλεγον, Οὗτός ἐστιν ὁ χριστός. Ἄλλοι ἔλεγον,⸃ Μὴ γὰρ ἐκ τῆς Γαλιλαίας ὁ χριστὸς ἔρχεται; 42  *⸂Οὐχὶ⸃ ἡ γραφὴ εἶπεν ὅτι ἐκ τοῦ σπέρματος Δαυίδ, καὶ ἀπὸ Βηθλεέμ, τῆς κώμης ὅπου ἦν Δαυίδ, *⸉ὁ χριστὸς ἔρχεται;⸊ 43 Σχίσμα οὖν *⸉ἐν τῷ ὄχλῳ ἐγένετο⸊ δι᾽ αὐτόν. 44 Τινὲς δὲ ἤθελον ἐξ αὐτῶν πιάσαι αὐτόν, ἀλλ᾽ οὐδεὶς *⸂ἐπέβαλεν⸃ ἐπ᾽ αὐτὸν τὰς χεῖρας.

45 Ἦλθον οὖν οἱ ὑπηρέται πρὸς τοὺς ἀρχιερεῖς καὶ Φαρισαίους· καὶ εἶπον αὐτοῖς ἐκεῖνοι, Διὰ τί οὐκ ἠγάγετε αὐτόν; 46 Ἀπεκρίθησαν οἱ ὑπηρέται, *⸂Οὐδέποτε οὕτως ἐλάλησεν ἄνθρωπος, ὡς οὗτος ὁ ἄνθρωπος.⸃ 47 Ἀπεκρίθησαν οὖν αὐτοῖς οἱ Φαρισαῖοι, Μὴ καὶ ὑμεῖς πεπλάνησθε; 48 Μή τις ἐκ τῶν ἀρχόντων ἐπίστευσεν εἰς αὐτόν, ἢ ἐκ τῶν Φαρισαίων; 49 Ἀλλ᾽ ὁ ὄχλος οὗτος ὁ μὴ γινώσκων τὸν νόμον *⸂ἐπικατάρατοί⸃ εἰσιν. 50 Λέγει Νικόδημος πρὸς αὐτούς—ὁ ἐλθὼν *⸋νυκτὸς⸌ πρὸς αὐτόν, *⸆ εἷς ὢν ἐξ αὐτῶν— 51 Μὴ ὁ νόμος ἡμῶν κρίνει τὸν ἄνθρωπον, ἐὰν μὴ ἀκούσῃ *⸂παρ᾽ αὐτοῦ πρότερον⸃ καὶ γνῷ τί ποιεῖ; 52 Ἀπεκρίθησαν καὶ εἶπον αὐτῷ, Μὴ καὶ σὺ ἐκ τῆς Γαλιλαίας εἶ; Ἐρεύνησον καὶ ἴδε ὅτι *⸉προφήτης ἐκ τῆς Γαλιλαίας⸊ οὐκ *⸂ἐγήγερται.⸃ 53 Καὶ *⸂ἀπῆλθεν⸃ ἕκαστος εἰς τὸν οἶκον αὐτοῦ·

8

1  *⸂καὶ ὁ Ἰησοῦς⸃ ἐπορεύθη εἰς τὸ ὄρος τῶν Ἐλαιῶν.

2 Ὄρθρου δὲ πάλιν *⸋βαθέος⸌ *⸂ἦλθεν⸃ *⸋2ὁ Ἰησοῦς⸌ εἰς τὸ ἱερόν, καὶ πᾶς ὁ λαὸς ἤρχετο *⸋3πρὸς αὐτόν,⸌ καὶ καθίσας ἐδίδασκεν αὐτούς. 3 Ἄγουσιν δὲ οἱ γραμματεῖς καὶ οἱ Φαρισαῖοι *⸋πρὸς αὐτὸν⸌ γυναῖκα *⸂ἐπὶ⸃ μοιχείᾳ *⸂2κατειλημμένην,⸃ καὶ στήσαντες αὐτὴν ἐν *⸋2τῷ⸌ μέσῳ, 4  *⸂εἶπον⸃ αὐτῷ, *⸆ Διδάσκαλε, *⸂2ταύτην εὕρομεν⸃ ἐπ᾽ αὐτόφωρῳ *⸂3μοιχευομένην.⸃ 5 Ἐν δὲ τῷ νόμῳ *⸋ἡμῶν⸌ *⸂Μωσῆς⸃ ἐνετείλατο τὰς τοιαύτας *⸂2λιθάζειν·⸃ σὺ οὖν τί λέγεις *⸋2περὶ αὐτῆς;⸌ 6 Τοῦτο δὲ ἔλεγον πειράζοντες αὐτόν, ἵνα ἔχωσιν *⸂κατηγορίαν κατ᾽⸃ αὐτοῦ. Ὁ δὲ Ἰησοῦς κάτω κύψας, τῷ δακτύλῳ *⸂2ἔγραφεν⸃ εἰς τὴν γῆν. *⸆ 7 Ὡς δὲ ἐπέμενον *⸂ἐπερωτῶντες⸃ αὐτόν, *⸂2ἀναβλέψας⸃ εἶπεν *⸂3αὐτοῖς,⸃ Ὁ ἀναμάρτητος ὑμῶν, *⸂4πρῶτος λίθον βαλέτω ἐπ᾽ αὐτήν.⸃ 8 Καὶ πάλιν *⸂κάτω κύψας⸃ ἔγραφεν εἰς τὴν γῆν. 9 Οἱ δέ, ἀκούσαντες, *⸆ ἐξήρχοντο εἷς καθ᾽ εἷς, ἀρξάμενοι ἀπὸ τῶν πρεσβυτέρων *⸋ἕως τῶν ἐσχάτων·⸌ καὶ κατελείφθη μόνος *⸋2ὁ Ἰησοῦς,⸌ καὶ ἡ γυνὴ ἐν μέσῳ *⸂οὖσα.⸃ 10 Ἀνακύψας δὲ ὁ Ἰησοῦς *⸆ *⸋εἶδεν αὐτὴν καὶ⸌ εἶπεν, *⸆2 *⸂Γύναι,⸃ ποῦ εἰσιν; *⸆3 Οὐδείς σε κατέκρινεν; 11 Ἡ δὲ εἶπεν, Οὐδείς, κύριε. Εἴπεν δὲ *⸋αὐτῇ⸌ ὁ Ἰησοῦς, Οὐδὲ ἐγώ σε *⸂κατακρίνω·⸃ πορεύου *⸋2καὶ⸌ *⸋3ἀπὸ τοῦ νῦν⸌ μηκέτι ἁμάρτανε.

12 Πάλιν οὖν *⸉αὐτοῖς ὁ Ἰησοῦς ἐλάλησεν⸊ λέγων, Ἐγώ εἰμι τὸ φῶς τοῦ κόσμου· ὁ ἀκολουθῶν *⸂ἐμοὶ⸃ οὐ μὴ *⸂2περιπατήσῃ⸃ ἐν τῇ σκοτίᾳ, ἀλλ᾽ ἕξει τὸ φῶς τῆς ζωῆς. 13 Εἶπον οὖν αὐτῷ οἱ Φαρισαῖοι, Σὺ περὶ σεαυτοῦ μαρτυρεῖς· ἡ μαρτυρία σου οὐκ ἔστιν ἀληθής. 14 Ἀπεκρίθη Ἰησοῦς καὶ εἶπεν αὐτοῖς, Κἂν ἐγὼ μαρτυρῶ περὶ ἐμαυτοῦ, ἀληθής ἐστιν ἡ μαρτυρία μου· ὅτι οἶδα πόθεν ἦλθον, καὶ ποῦ ὑπάγω· ὑμεῖς δὲ οὐκ οἴδατε πόθεν ἔρχομαι, *⸂καὶ⸃ ποῦ ὑπάγω. 15 Ὑμεῖς κατὰ τὴν σάρκα κρίνετε· ἐγὼ οὐ κρίνω οὐδένα. 16 Καὶ ἐὰν κρίνω δὲ ἐγώ, ἡ κρίσις ἡ ἐμὴ *⸂ἀληθής⸃ ἐστιν· ὅτι μόνος οὐκ εἰμί, ἀλλ᾽ ἐγὼ καὶ *⸂2ὁ πέμψας με πατήρ.⸃ 17 Καὶ ἐν τῷ νόμῳ δὲ τῷ ὑμετέρῳ γέγραπται ὅτι δύο ἀνθρώπων ἡ μαρτυρία ἀληθής ἐστιν. 18 Ἐγώ εἰμι ὁ μαρτυρῶν περὶ ἐμαυτοῦ, καὶ μαρτυρεῖ περὶ ἐμοῦ ὁ πέμψας με πατήρ. 19 Ἔλεγον οὖν αὐτῷ, Ποῦ ἐστιν ὁ πατήρ σου; Ἀπεκρίθη *⸆ Ἰησοῦς, Οὔτε ἐμὲ οἴδατε, οὔτε τὸν πατέρα μου· εἰ ἐμὲ ᾔδειτε, καὶ τὸν πατέρα μου *⸉ᾔδειτε ἄν.⸊ 20 Ταῦτα τὰ ῥήματα ἐλάλησεν *⸋ὁ Ἰησοῦς⸌ ἐν τῷ γαζοφυλακίῳ, διδάσκων ἐν τῷ ἱερῷ· καὶ οὐδεὶς ἐπίασεν αὐτόν, ὅτι οὔπω ἐληλύθει ἡ ὥρα αὐτοῦ.

21 Εἶπεν οὖν πάλιν αὐτοῖς *⸋ὁ Ἰησοῦς,⸌ Ἐγὼ ὑπάγω, καὶ ζητήσετέ με, καὶ ἐν τῇ ἁμαρτίᾳ ὑμῶν ἀποθανεῖσθε· ὅπου ἐγὼ ὑπάγω, ὑμεῖς οὐ δύνασθε ἐλθεῖν. 22 Ἔλεγον οὖν οἱ Ἰουδαῖοι, Μήτι ἀποκτενεῖ ἑαυτόν, ὅτι λέγει, Ὅπου ἐγὼ ὑπάγω, ὑμεῖς οὐ δύνασθε ἐλθεῖν; 23 Καὶ *⸂εἶπεν⸃ αὐτοῖς, Ὑμεῖς ἐκ τῶν κάτω ἐστέ, ἐγὼ ἐκ τῶν ἄνω εἰμί· ὑμεῖς ἐκ *⸉τοῦ κόσμου τούτου ἐστέ, ἐγὼ οὐκ εἰμὶ ἐκ τοῦ κόσμου τούτου.⸊ 24 Εἶπον οὖν ὑμῖν ὅτι ἀποθανεῖσθε ἐν ταῖς ἁμαρτίαις ὑμῶν· ἐὰν γὰρ μὴ πιστεύσητε ὅτι ἐγώ εἰμι, ἀποθανεῖσθε ἐν ταῖς ἁμαρτίαις ὑμῶν. 25 Ἔλεγον οὖν αὐτῷ, Σὺ τίς εἶ; *⸋Καὶ⸌ εἶπεν αὐτοῖς ὁ Ἰησοῦς, Τὴν ἀρχὴν ὅ τι καὶ λαλῶ ὑμῖν. 26 Πολλὰ ἔχω περὶ ὑμῶν λαλεῖν καὶ κρίνειν· ἀλλ᾽ ὁ πέμψας με ἀληθής ἐστιν, κἀγὼ ἃ ἤκουσα παρ᾽ αὐτοῦ, ταῦτα *⸂λέγω⸃ εἰς τὸν κόσμον. 27 Οὐκ ἔγνωσαν ὅτι τὸν πατέρα αὐτοῖς ἔλεγεν. 28 Εἶπεν οὖν *⸋αὐτοῖς⸌ ὁ Ἰησοῦς, Ὅταν ὑψώσητε τὸν υἱὸν τοῦ ἀνθρώπου, τότε γνώσεσθε ὅτι ἐγώ εἰμι, καὶ ἀπ᾽ ἐμαυτοῦ ποιῶ οὐδέν, ἀλλὰ καθὼς ἐδίδαξέν με ὁ πατήρ *⸋2μου,⸌ ταῦτα λαλῶ· 29 καὶ ὁ πέμψας με μετ᾽ ἐμοῦ ἐστιν· οὐκ ἀφῆκέν με μόνον *⸋ὁ πατήρ,⸌ ὅτι ἐγὼ τὰ ἀρεστὰ αὐτῷ ποιῶ πάντοτε. 30 Ταῦτα αὐτοῦ λαλοῦντος πολλοὶ ἐπίστευσαν εἰς αὐτόν.

31 Ἔλεγεν οὖν ὁ Ἰησοῦς πρὸς τοὺς πεπιστευκότας αὐτῷ Ἰουδαίους, Ἐὰν ὑμεῖς μείνητε ἐν τῷ λόγῳ τῷ ἐμῷ, ἀληθῶς μαθηταί μου ἐστέ· 32 καὶ γνώσεσθε τὴν ἀλήθειαν, καὶ ἡ ἀλήθεια ἐλευθερώσει ὑμᾶς. 33 Ἀπεκρίθησαν *⸆ *⸂αὐτῷ,⸃ Σπέρμα Ἀβραάμ ἐσμεν, καὶ οὐδενὶ δεδουλεύκαμεν πώποτε· πῶς σὺ λέγεις ὅτι Ἐλεύθεροι γενήσεσθε; 34 Ἀπεκρίθη αὐτοῖς ὁ Ἰησοῦς, Ἀμὴν ἀμὴν λέγω ὑμῖν, ὅτι πᾶς ὁ ποιῶν τὴν ἁμαρτίαν δοῦλός ἐστιν τῆς ἁμαρτίας. 35 Ὁ δὲ δοῦλος οὐ μένει ἐν τῇ οἰκίᾳ εἰς τὸν αἰῶνα· ὁ *⸆ υἱὸς μένει εἰς τὸν αἰῶνα. 36 Ἐὰν οὖν ὁ υἱὸς ὑμᾶς ἐλευθερώσῃ, ὄντως ἐλεύθεροι ἔσεσθε. 37 Οἶδα ὅτι σπέρμα Ἀβραάμ ἐστε· ἀλλὰ ζητεῖτέ με ἀποκτεῖναι, ὅτι ὁ λόγος ὁ ἐμὸς οὐ χωρεῖ ἐν ὑμῖν. 38  *⸂Ἐγὼ ὃ⸃ ἑώρακα παρὰ τῷ πατρί *⸋μου,⸌ λαλῶ· καὶ ὑμεῖς οὖν *⸂2ὃ ἑωράκατε⸃ παρὰ *⸂3τῷ πατρὶ⸃ *⸋2ὑμῶν,⸌ ποιεῖτε. 39 Ἀπεκρίθησαν καὶ εἶπον αὐτῷ, Ὁ πατὴρ ἡμῶν Ἀβραάμ ἐστιν. Λέγει αὐτοῖς ὁ Ἰησοῦς, *⸂Εἰ τέκνα τοῦ Ἀβραὰμ ἦτε, τὰ ἔργα τοῦ Ἀβραὰμ ἐποιεῖτε.⸃ 40 Νῦν δὲ ζητεῖτέ με ἀποκτεῖναι, ἄνθρωπον ὃς τὴν ἀλήθειαν ὑμῖν λελάληκα, ἣν ἤκουσα παρὰ τοῦ θεοῦ· τοῦτο Ἀβραὰμ οὐκ ἐποίησεν. 41 Ὑμεῖς ποιεῖτε τὰ ἔργα τοῦ πατρὸς ὑμῶν. Εἶπον *⸋οὖν⸌ αὐτῷ, Ἡμεῖς ἐκ πορνείας *⸂οὐ γεγεννήμεθα·⸃ ἕνα πατέρα ἔχομεν, τὸν θεόν. 42 Εἶπεν *⸋οὖν⸌ αὐτοῖς ὁ Ἰησοῦς, Εἰ ὁ θεὸς πατὴρ ὑμῶν ἦν, ἠγαπᾶτε ἂν ἐμέ· ἐγὼ γὰρ ἐκ τοῦ θεοῦ ἐξῆλθον καὶ ἥκω· οὐδὲ γὰρ ἀπ᾽ ἐμαυτοῦ ἐλήλυθα, ἀλλ᾽ ἐκεῖνός με ἀπέστειλεν. 43 Διὰ τί τὴν λαλιὰν τὴν ἐμὴν οὐ γινώσκετε; Ὅτι οὐ δύνασθε ἀκούειν τὸν λόγον τὸν ἐμόν. 44 Ὑμεῖς ἐκ *⸋τοῦ⸌ πατρὸς τοῦ διαβόλου ἐστέ, καὶ τὰς ἐπιθυμίας τοῦ πατρὸς ὑμῶν θέλετε ποιεῖν. Ἐκεῖνος ἀνθρωποκτόνος ἦν ἀπ᾽ ἀρχῆς, καὶ ἐν τῇ ἀληθείᾳ οὐχ ἕστηκεν, ὅτι οὐκ ἔστιν ἀλήθεια ἐν αὐτῷ. Ὅταν λαλῇ τὸ ψεῦδος, ἐκ τῶν ἰδίων λαλεῖ· ὅτι ψεύστης ἐστὶν καὶ ὁ πατὴρ αὐτοῦ. 45 Ἐγὼ δὲ ὅτι τὴν ἀλήθειαν λέγω, οὐ πιστεύετέ μοι. 46 Τίς ἐξ ὑμῶν ἐλέγχει με περὶ ἁμαρτίας; Εἰ *⸋δὲ⸌ ἀλήθειαν λέγω, διὰ τί ὑμεῖς οὐ πιστεύετέ μοι; 47 Ὁ ὢν ἐκ τοῦ θεοῦ τὰ ῥήματα τοῦ θεοῦ ἀκούει· διὰ τοῦτο ὑμεῖς οὐκ ἀκούετε, ὅτι ἐκ τοῦ θεοῦ οὐκ ἐστέ. 48 Ἀπεκρίθησαν *⸋οὖν⸌ οἱ Ἰουδαῖοι καὶ εἶπον αὐτῷ, Οὐ καλῶς λέγομεν ἡμεῖς ὅτι Σαμαρείτης εἶ σύ, καὶ δαιμόνιον ἔχεις; 49 Ἀπεκρίθη Ἰησοῦς, Ἐγὼ δαιμόνιον οὐκ ἔχω, ἀλλὰ τιμῶ τὸν πατέρα μου, καὶ ὑμεῖς ἀτιμάζετέ με. 50 Ἐγὼ δὲ οὐ ζητῶ τὴν δόξαν μου· ἔστιν ὁ ζητῶν καὶ κρίνων. 51 Ἀμὴν ἀμὴν λέγω ὑμῖν, ἐάν τις *⸂τὸν λόγον τὸν ἐμὸν⸃ τηρήσῃ, θάνατον οὐ μὴ θεωρήσῃ εἰς τὸν αἰῶνα. 52 Εἶπον *⸋οὖν⸌ αὐτῷ οἱ Ἰουδαῖοι, Νῦν ἐγνώκαμεν ὅτι δαιμόνιον ἔχεις. Ἀβραὰμ ἀπέθανεν καὶ οἱ προφῆται, καὶ σὺ λέγεις, Ἐάν τις τὸν λόγον μου τηρήσῃ, οὐ μὴ *⸂γεύσηται⸃ θανάτου εἰς τὸν αἰῶνα. 53 Μὴ σὺ μείζων εἶ τοῦ πατρὸς ἡμῶν Ἀβραάμ, ὅστις ἀπέθανεν; Καὶ οἱ προφῆται ἀπέθανον· τίνα σεαυτὸν *⸋σὺ⸌ ποιεῖς; 54 Ἀπεκρίθη Ἰησοῦς, Ἐὰν ἐγὼ *⸂δοξάζω⸃ ἐμαυτόν, ἡ δόξα μου οὐδέν ἐστιν· ἔστιν ὁ πατήρ μου ὁ δοξάζων με, ὃν ὑμεῖς λέγετε ὅτι Θεὸς *⸂2ἡμῶν⸃ ἐστιν, 55 καὶ οὐκ ἐγνώκατε αὐτόν· ἐγὼ δὲ οἶδα αὐτόν, καὶ ἐὰν εἴπω ὅτι οὐκ οἶδα αὐτόν, ἔσομαι ὅμοιος *⸂ὑμῶν,⸃ ψεύστης· ἀλλ᾽ οἶδα αὐτόν, καὶ τὸν λόγον αὐτοῦ τηρῶ. 56 Ἀβραὰμ ὁ πατὴρ ὑμῶν ἠγαλλιάσατο ἵνα ἴδῃ τὴν ἡμέραν τὴν ἐμήν, καὶ εἶδεν καὶ ἐχάρη. 57 Εἶπον οὖν οἱ Ἰουδαῖοι πρὸς αὐτόν, Πεντήκοντα ἔτη οὔπω ἔχεις, καὶ Ἀβραὰμ ἑώρακας; 58 Εἶπεν αὐτοῖς *⸋ὁ⸌ Ἰησοῦς, Ἀμὴν ἀμὴν λέγω ὑμῖν, πρὶν Ἀβραὰμ γενέσθαι, ἐγώ εἰμι. 59 Ἦραν οὖν λίθους ἵνα βάλωσιν ἐπ᾽ αὐτόν· Ἰησοῦς δὲ ἐκρύβη, καὶ ἐξῆλθεν ἐκ τοῦ ἱεροῦ, *⸂διελθὼν διὰ μέσου αὐτῶν· καὶ παρῆγεν οὕτως.⸃

9

1 Καὶ παράγων εἶδεν ἄνθρωπον τυφλὸν ἐκ γενετῆς. 2 Καὶ ἠρώτησαν αὐτὸν οἱ μαθηταὶ αὐτοῦ λέγοντες, Ῥαββί, τίς ἥμαρτεν, οὗτος ἢ οἱ γονεῖς αὐτοῦ, ἵνα τυφλὸς γεννηθῇ; 3 Ἀπεκρίθη *⸆ Ἰησοῦς, Οὔτε οὗτος ἥμαρτεν οὔτε οἱ γονεῖς αὐτοῦ· ἀλλ᾽ ἵνα φανερωθῇ τὰ ἔργα τοῦ θεοῦ ἐν αὐτῷ. 4  *⸂Ἐμὲ⸃ δεῖ ἐργάζεσθαι τὰ ἔργα τοῦ πέμψαντός με ἕως ἡμέρα ἐστίν· ἔρχεται νύξ, ὅτε οὐδεὶς δύναται ἐργάζεσθαι. 5 Ὅταν ἐν τῷ κόσμῳ ὦ, φῶς εἰμι τοῦ κόσμου. 6 Ταῦτα εἰπών, ἔπτυσεν χαμαί, καὶ ἐποίησεν πηλὸν ἐκ τοῦ πτύσματος, καὶ *⸂ἐπέχρισεν⸃ *⸆ τὸν πηλὸν ἐπὶ τοὺς ὀφθαλμοὺς *⸋τοῦ τυφλοῦ,⸌ 7 καὶ εἶπεν αὐτῷ, Ὕπαγε νίψαι εἰς τὴν κολυμβήθραν τοῦ Σιλωάμ—ὃ ἑρμηνεύεται, Ἀπεσταλμένος. Ἀπῆλθεν οὖν καὶ ἐνίψατο, καὶ ἦλθεν βλέπων. 8 Οἱ οὖν γείτονες καὶ οἱ θεωροῦντες αὐτὸν τὸ πρότερον ὅτι *⸂τυφλὸς⸃ ἦν, ἔλεγον, Οὐχ οὗτός ἐστιν ὁ καθήμενος καὶ προσαιτῶν; 9  *⸂Ἄλλοι ἔλεγον ὅτι Οὗτός ἐστιν· ἄλλοι δὲ ὅτι⸃ *⸆ Ὅμοιος αὐτῷ ἐστιν. Ἐκεῖνος ἔλεγεν ὅτι Ἐγώ εἰμι. 10 Ἔλεγον οὖν αὐτῷ, Πῶς *⸆ ἀνεῴχθησάν σου οἱ ὀφθαλμοί; 11 Ἀπεκρίθη ἐκεῖνος *⸋καὶ εἶπεν,⸌ *⸂Ἄνθρωπος λεγόμενος⸃ Ἰησοῦς πηλὸν ἐποίησεν, καὶ ἐπέχρισέν μου τοὺς ὀφθαλμούς, καὶ εἶπέν μοι, *⸆ Ὕπαγε εἰς *⸂2τὴν κολυμβήθραν τοῦ Σιλωάμ,⸃ καὶ νίψαι. Ἀπελθὼν *⸂3δὲ⸃ καὶ νιψάμενος, ἀνέβλεψα. 12  *⸂Εἶπον οὖν⸃ αὐτῷ, Ποῦ ἐστιν ἐκεῖνος; Λέγει, Οὐκ οἶδα.

13 Ἄγουσιν αὐτὸν πρὸς τοὺς Φαρισαίους, τόν ποτε τυφλόν. 14 Ἦν δὲ σάββατον *⸂ὅτε⸃ τὸν πηλὸν ἐποίησεν ὁ Ἰησοῦς, καὶ ἀνέῳξεν αὐτοῦ τοὺς ὀφθαλμούς. 15 Πάλιν οὖν ἠρώτων αὐτὸν καὶ οἱ Φαρισαῖοι, πῶς ἀνέβλεψεν. Ὁ δὲ εἶπεν αὐτοῖς, Πηλὸν ἐπέθηκέν *⸉μου ἐπὶ τοὺς ὀφθαλμούς,⸊ καὶ ἐνιψάμην, καὶ βλέπω. 16 Ἔλεγον οὖν ἐκ τῶν Φαρισαίων τινές, *⸂Οὗτος ὁ ἄνθρωπος οὐκ ἔστιν παρὰ τοῦ θεοῦ,⸃ ὅτι τὸ σάββατον οὐ τηρεῖ. Ἄλλοι *⸆ ἔλεγον, Πῶς δύναται ἄνθρωπος ἁμαρτωλὸς τοιαῦτα σημεῖα ποιεῖν; Καὶ σχίσμα ἦν ἐν αὐτοῖς. 17 Λέγουσιν *⸆ τῷ τυφλῷ πάλιν, *⸉Σὺ τί⸊ λέγεις περὶ αὐτοῦ, ὅτι ἤνοιξέν σου τοὺς ὀφθαλμούς; Ὁ δὲ εἶπεν ὅτι Προφήτης ἐστίν. 18 Οὐκ ἐπίστευσαν οὖν οἱ Ἰουδαῖοι περὶ αὐτοῦ, ὅτι *⸉τυφλὸς ἦν⸊ καὶ ἀνέβλεψεν, ἕως ὅτου ἐφώνησαν τοὺς γονεῖς αὐτοῦ *⸋τοῦ ἀναβλέψαντος,⸌ 19 καὶ ἠρώτησαν αὐτοὺς λέγοντες, Οὗτός ἐστιν ὁ υἱὸς ὑμῶν, ὃν ὑμεῖς λέγετε ὅτι τυφλὸς ἐγεννήθη; Πῶς οὖν *⸉ἄρτι βλέπει;⸊ 20 Ἀπεκρίθησαν *⸂δὲ⸃ *⸋αὐτοῖς⸌ οἱ γονεῖς αὐτοῦ καὶ εἶπον, Οἴδαμεν ὅτι οὗτός ἐστιν ὁ υἱὸς ἡμῶν, καὶ ὅτι τυφλὸς ἐγεννήθη· 21 πῶς δὲ νῦν βλέπει, οὐκ οἴδαμεν· ἢ τίς ἤνοιξεν αὐτοῦ τοὺς ὀφθαλμούς, ἡμεῖς οὐκ οἴδαμεν· *⸂αὐτὸς ἡλικίαν ἔχει· αὐτὸν ἐρωτήσατε,⸃ αὐτὸς περὶ *⸂2ἑαυτοῦ⸃ λαλήσει. 22 Ταῦτα εἶπον οἱ γονεῖς αὐτοῦ, ὅτι ἐφοβοῦντο τοὺς Ἰουδαίους· ἤδη γὰρ συνετέθειντο οἱ Ἰουδαῖοι, ἵνα ἐάν τις αὐτὸν ὁμολογήσῃ χριστόν, ἀποσυνάγωγος γένηται. 23 Διὰ τοῦτο οἱ γονεῖς αὐτοῦ εἶπον ὅτι Ἡλικίαν ἔχει, αὐτὸν *⸂ἐρωτήσατε.⸃ 24 Ἐφώνησαν οὖν *⸉ἐκ δευτέρου τὸν ἄνθρωπον⸊ ὃς ἦν τυφλός, καὶ εἶπον αὐτῷ, Δὸς δόξαν τῷ θεῷ· ἡμεῖς οἴδαμεν ὅτι *⸉2ὁ ἄνθρωπος οὗτος⸊ ἁμαρτωλός ἐστιν. 25 Ἀπεκρίθη οὖν ἐκεῖνος *⸋καὶ εἶπεν,⸌ Εἰ ἁμαρτωλός ἐστιν, οὐκ οἶδα· ἓν οἶδα, ὅτι τυφλὸς ὤν, ἄρτι βλέπω. 26 Εἶπον *⸂δὲ⸃ αὐτῷ *⸋πάλιν,⸌ Τί ἐποίησέν σοι; Πῶς ἤνοιξέν σου τοὺς ὀφθαλμούς; 27 Ἀπεκρίθη αὐτοῖς, Εἶπον ὑμῖν ἤδη, καὶ οὐκ ἠκούσατε. Τί πάλιν θέλετε ἀκούειν; Μὴ καὶ ὑμεῖς θέλετε αὐτοῦ μαθηταὶ γενέσθαι; 28  *⸂Ἐλοιδόρησαν⸃ αὐτόν, καὶ εἶπον, Σὺ *⸉εἶ μαθητὴς⸊ ἐκείνου· ἡμεῖς δὲ τοῦ Μωσέως ἐσμὲν μαθηταί. 29 Ἡμεῖς οἴδαμεν ὅτι Μωσῃ λελάληκεν ὁ θεός· τοῦτον δὲ οὐκ οἴδαμεν πόθεν ἐστίν. 30 Ἀπεκρίθη ὁ ἄνθρωπος καὶ εἶπεν αὐτοῖς, Ἐν *⸉γὰρ τούτῳ⸊ *⸆ θαυμαστόν ἐστιν, ὅτι ὑμεῖς οὐκ οἴδατε πόθεν ἐστίν, καὶ ἀνέῳξέν μου τοὺς ὀφθαλμούς. 31 Οἴδαμεν *⸋δὲ⸌ ὅτι *⸉ἁμαρτωλῶν ὁ θεὸς⸊ οὐκ ἀκούει· ἀλλ᾽ ἐάν τις θεοσεβὴς ᾖ, καὶ τὸ θέλημα αὐτοῦ ποιῇ, τούτου ἀκούει. 32 Ἐκ τοῦ αἰῶνος οὐκ ἠκούσθη ὅτι ἤνοιξέν τις ὀφθαλμοὺς τυφλοῦ γεγεννημένου. 33 Εἰ μὴ ἦν οὗτος παρὰ θεοῦ, οὐκ ἠδύνατο ποιεῖν οὐδέν. 34 Ἀπεκρίθησαν καὶ εἶπον αὐτῷ, Ἐν ἁμαρτίαις σὺ ἐγεννήθης *⸂ὅλος,⸃ καὶ σὺ διδάσκεις ἡμᾶς; Καὶ ἐξέβαλον αὐτὸν ἔξω.

35 Ἤκουσεν *⸋ὁ⸌ Ἰησοῦς ὅτι ἐξέβαλον αὐτὸν ἔξω· καὶ εὑρὼν αὐτόν, εἶπεν *⸋2αὐτῷ,⸌ Σὺ πιστεύεις εἰς *⸂τὸν υἱὸν τοῦ θεοῦ;⸃ 36 Ἀπεκρίθη ἐκεῖνος καὶ εἶπεν, *⸋Καὶ⸌ τίς ἐστιν, κύριε, ἵνα πιστεύσω εἰς αὐτόν; 37 Εἶπεν *⸋δὲ⸌ αὐτῷ ὁ Ἰησοῦς, Καὶ ἑώρακας αὐτόν, καὶ ὁ λαλῶν μετὰ σοῦ ἐκεῖνός ἐστιν. 38 Ὁ δὲ ἔφη, Πιστεύω, κύριε· καὶ προσεκύνησεν αὐτῷ. 39 Καὶ εἶπεν ὁ Ἰησοῦς, Εἰς κρίμα ἐγὼ εἰς τὸν κόσμον τοῦτον ἦλθον, ἵνα οἱ μὴ βλέποντες βλέπωσιν, καὶ οἱ βλέποντες τυφλοὶ γένωνται. 40  *⸋Καὶ⸌ ἤκουσαν ἐκ τῶν Φαρισαίων ταῦτα οἱ *⸉ὄντες μετ᾽ αὐτοῦ,⸊ καὶ εἶπον αὐτῷ, Μὴ καὶ ἡμεῖς τυφλοί ἐσμεν; 41 Εἶπεν αὐτοῖς ὁ Ἰησοῦς, Εἰ τυφλοὶ ἦτε, οὐκ ἂν εἴχετε ἁμαρτίαν· νῦν δὲ λέγετε ὅτι Βλέπομεν· ἡ *⸋οὖν⸌ ἁμαρτία ὑμῶν μένει.

10

1 Ἀμὴν ἀμὴν λέγω ὑμῖν, ὁ μὴ εἰσερχόμενος διὰ τῆς θύρας εἰς τὴν αὐλὴν τῶν προβάτων, ἀλλὰ ἀναβαίνων ἀλλαχόθεν, ἐκεῖνος κλέπτης ἐστὶν καὶ λῃστής. 2 Ὁ δὲ εἰσερχόμενος διὰ τῆς θύρας ποιμήν ἐστιν τῶν προβάτων. 3 Τούτῳ ὁ θυρωρὸς ἀνοίγει, καὶ τὰ πρόβατα τῆς φωνῆς αὐτοῦ ἀκούει, καὶ τὰ ἴδια πρόβατα *⸂καλεῖ⸃ κατ᾽ ὄνομα, καὶ ἐξάγει αὐτά. 4  *⸋Καὶ⸌ ὅταν τὰ ἴδια *⸂πρόβατα⸃ *⸂2ἐκβάλῃ,⸃ ἔμπροσθεν αὐτῶν πορεύεται· καὶ τὰ πρόβατα αὐτῷ ἀκολουθεῖ, ὅτι οἴδασιν τὴν φωνὴν αὐτοῦ. 5 Ἀλλοτρίῳ δὲ οὐ μὴ *⸂ἀκολουθήσωσιν,⸃ ἀλλὰ φεύξονται ἀπ᾽ αὐτοῦ· ὅτι οὐκ οἴδασιν τῶν ἀλλοτρίων τὴν φωνήν. 6 Ταύτην τὴν παροιμίαν εἶπεν αὐτοῖς ὁ Ἰησοῦς· ἐκεῖνοι δὲ οὐκ ἔγνωσαν τίνα *⸂ἦν⸃ ἃ ἐλάλει αὐτοῖς.

7 Εἶπεν οὖν πάλιν *⸋αὐτοῖς⸌ ὁ Ἰησοῦς, Ἀμὴν ἀμὴν λέγω ὑμῖν *⸋2ὅτι⸌ ἐγώ εἰμι ἡ θύρα τῶν προβάτων. 8 Πάντες ὅσοι *⸂ἦλθον⸃ κλέπται εἰσὶν καὶ λῃσταί· ἀλλ᾽ οὐκ ἤκουσαν αὐτῶν τὰ πρόβατα. 9 Ἐγώ εἰμι ἡ θύρα· δι᾽ ἐμοῦ ἐάν τις εἰσέλθῃ, σωθήσεται, καὶ εἰσελεύσεται καὶ ἐξελεύσεται, καὶ νομὴν εὑρήσει. 10 Ὁ κλέπτης οὐκ ἔρχεται εἰ μὴ ἵνα κλέψῃ καὶ θύσῃ καὶ ἀπολέσῃ· ἐγὼ ἦλθον ἵνα ζωὴν ἔχωσιν, καὶ περισσὸν ἔχωσιν. 11 Ἐγώ εἰμι ὁ ποιμὴν ὁ καλός· ὁ ποιμὴν ὁ καλὸς τὴν ψυχὴν αὐτοῦ τίθησιν ὑπὲρ τῶν προβάτων. 12 Ὁ μισθωτὸς *⸋δέ,⸌ καὶ οὐκ ὢν ποιμήν, οὗ οὐκ *⸂εἰσὶν⸃ τὰ πρόβατα ἴδια, θεωρεῖ τὸν λύκον ἐρχόμενον, καὶ ἀφίησιν τὰ πρόβατα, καὶ φεύγει· καὶ ὁ λύκος ἁρπάζει αὐτά, καὶ σκορπίζει *⸋2τὰ πρόβατα.⸌ 13  *⸋Ὁ δὲ μισθωτὸς φεύγει,⸌ ὅτι μισθωτός ἐστιν, καὶ οὐ μέλει αὐτῷ περὶ τῶν προβάτων. 14 Ἐγώ εἰμι ὁ ποιμὴν ὁ καλός, καὶ γινώσκω τὰ ἐμά, καὶ *⸂γινώσκομαι ὑπὸ τῶν ἐμῶν.⸃ 15 Καθὼς γινώσκει με ὁ πατήρ, κἀγὼ γινώσκω τὸν πατέρα· καὶ τὴν ψυχήν μου τίθημι ὑπὲρ τῶν προβάτων. 16 Καὶ ἄλλα πρόβατα ἔχω, ἃ οὐκ ἔστιν ἐκ τῆς αὐλῆς ταύτης· κἀκεῖνά *⸉με δεῖ⸊ ἀγαγεῖν, καὶ τῆς φωνῆς μου ἀκούσουσιν· καὶ *⸂γενήσεται⸃ μία ποίμνη, εἷς ποιμήν. 17 Διὰ τοῦτο *⸉ὁ πατήρ με⸊ ἀγαπᾷ, ὅτι ἐγὼ τίθημι τὴν ψυχήν μου, ἵνα πάλιν λάβω αὐτήν. 18 Οὐδεὶς *⸂αἴρει⸃ αὐτὴν ἀπ᾽ ἐμοῦ, ἀλλ᾽ ἐγὼ τίθημι αὐτὴν ἀπ᾽ ἐμαυτοῦ. Ἐξουσίαν ἔχω θεῖναι αὐτήν, καὶ ἐξουσίαν ἔχω πάλιν λαβεῖν αὐτήν. Ταύτην τὴν ἐντολὴν ἔλαβον παρὰ τοῦ πατρός μου.

19 Σχίσμα *⸋οὖν⸌ πάλιν ἐγένετο ἐν τοῖς Ἰουδαίοις διὰ τοὺς λόγους τούτους. 20 Ἔλεγον δὲ πολλοὶ ἐξ αὐτῶν, Δαιμόνιον ἔχει καὶ μαίνεται· τί αὐτοῦ ἀκούετε; 21 Ἄλλοι *⸆ ἔλεγον, Ταῦτα τὰ ῥήματα οὐκ ἔστιν δαιμονιζομένου· μὴ δαιμόνιον δύναται τυφλῶν ὀφθαλμοὺς *⸂ἀνοίγειν;⸃

22 Ἐγένετο *⸋δὲ⸌ *⸆ τὰ Ἐγκαίνια ἐν *⸆2 Ἱεροσολύμοις, *⸋2καὶ⸌ χειμὼν ἦν· 23 καὶ περιεπάτει ὁ Ἰησοῦς ἐν τῷ ἱερῷ ἐν τῇ στοᾷ *⸆ Σολομῶνος. 24 Ἐκύκλωσαν οὖν αὐτὸν οἱ Ἰουδαῖοι, καὶ ἔλεγον αὐτῷ, Ἕως πότε τὴν ψυχὴν ἡμῶν αἴρεις; Εἰ σὺ εἶ ὁ χριστός, εἰπὲ ἡμῖν παρρησίᾳ. 25 Ἀπεκρίθη αὐτοῖς ὁ Ἰησοῦς, Εἶπον ὑμῖν, καὶ οὐ πιστεύετε· τὰ ἔργα ἃ ἐγὼ ποιῶ ἐν τῷ ὀνόματι τοῦ πατρός μου, ταῦτα μαρτυρεῖ περὶ ἐμοῦ· 26 ἀλλ᾽ ὑμεῖς οὐ πιστεύετε· *⸂οὐ γάρ⸃ ἐστε ἐκ τῶν προβάτων τῶν ἐμῶν, *⸋καθὼς εἶπον ὑμῖν.⸌ 27 Τὰ πρόβατα τὰ ἐμὰ τῆς φωνῆς μου *⸂ἀκούει,⸃ κἀγὼ γινώσκω αὐτά, καὶ ἀκολουθοῦσίν μοι· 28 κἀγὼ *⸉ζωὴν αἰώνιον δίδωμι αὐτοῖς·⸊ καὶ οὐ μὴ ἀπόλωνται εἰς τὸν αἰῶνα, καὶ οὐχ ἁρπάσει τις αὐτὰ ἐκ τῆς χειρός μου. 29 Ὁ πατήρ μου *⸂ὃς⸃ δέδωκέν μοι, *⸆ *⸉μείζων πάντων⸊ ἐστίν· καὶ οὐδεὶς δύναται ἁρπάζειν ἐκ τῆς χειρὸς τοῦ πατρός *⸋μου.⸌ 30 Ἐγὼ καὶ ὁ πατὴρ ἕν ἐσμεν. 31 Ἐβάστασαν *⸋οὖν⸌ πάλιν λίθους οἱ Ἰουδαῖοι ἵνα λιθάσωσιν αὐτόν. 32 Ἀπεκρίθη αὐτοῖς ὁ Ἰησοῦς, Πολλὰ *⸉καλὰ ἔργα ἔδειξα ὑμῖν⸊ ἐκ τοῦ πατρός *⸋μου·⸌ διὰ ποῖον αὐτῶν ἔργον *⸂λιθάζετέ με;⸃ 33 Ἀπεκρίθησαν αὐτῷ οἱ Ἰουδαῖοι *⸋λέγοντες,⸌ Περὶ καλοῦ ἔργου οὐ λιθάζομέν σε, ἀλλὰ περὶ βλασφημίας, καὶ ὅτι σὺ ἄνθρωπος ὢν ποιεῖς σεαυτὸν θεόν. 34 Ἀπεκρίθη αὐτοῖς ὁ Ἰησοῦς, Οὐκ ἔστιν γεγραμμένον ἐν τῷ νόμῳ ὑμῶν, *⸆ Ἐγὼ εἶπα, Θεοί ἐστε; 35 Εἰ ἐκείνους εἶπεν θεούς, πρὸς οὓς ὁ λόγος τοῦ θεοῦ ἐγένετο—καὶ οὐ δύναται λυθῆναι ἡ γραφή— 36 ὃν ὁ πατὴρ ἡγίασεν καὶ ἀπέστειλεν εἰς τὸν κόσμον, ὑμεῖς λέγετε ὅτι Βλασφημεῖς, ὅτι εἶπον, Υἱὸς τοῦ θεοῦ εἰμι; 37 Εἰ οὐ ποιῶ τὰ ἔργα τοῦ πατρός μου, μὴ πιστεύετέ μοι· 38 εἰ δὲ ποιῶ, κἂν ἐμοὶ μὴ πιστεύητε, τοῖς ἔργοις *⸂πιστεύσατε· ἵνα γνῶτε καὶ πιστεύσητε⸃ ὅτι *⸂2ἐν ἐμοὶ ὁ πατήρ, κἀγὼ ἐν αὐτῷ.⸃ 39 Ἐζήτουν *⸋οὖν⸌ *⸉πάλιν αὐτὸν πιάσαι·⸊ καὶ ἐξῆλθεν ἐκ τῆς χειρὸς αὐτῶν.

40 Καὶ ἀπῆλθεν πάλιν πέραν τοῦ Ἰορδάνου εἰς τὸν τόπον ὅπου ἦν Ἰωάννης τὸ πρῶτον βαπτίζων· καὶ ἔμεινεν ἐκεῖ. 41 Καὶ πολλοὶ ἦλθον πρὸς αὐτόν, καὶ ἔλεγον ὅτι Ἰωάννης μὲν σημεῖον ἐποίησεν οὐδέν· πάντα δὲ ὅσα εἶπεν Ἰωάννης περὶ τούτου, ἀληθῆ ἦν. 42 Καὶ *⸉ἐπίστευσαν πολλοὶ ἐκεῖ εἰς αὐτόν.⸊

11

1 Ἦν δέ τις ἀσθενῶν Λάζαρος ἀπὸ Βηθανίας, ἐκ τῆς κώμης Μαρίας καὶ Μάρθας τῆς ἀδελφῆς αὐτῆς. 2 Ἦν δὲ Μαρία ἡ ἀλείψασα τὸν κύριον μύρῳ, καὶ ἐκμάξασα τοὺς πόδας αὐτοῦ ταῖς θριξὶν *⸂αὐτῆς,⸃ ἧς ὁ ἀδελφὸς Λάζαρος ἠσθένει. 3 Ἀπέστειλαν οὖν αἱ ἀδελφαὶ πρὸς αὐτὸν λέγουσαι, Κύριε, ἴδε ὃν φιλεῖς ἀσθενεῖ. 4 Ἀκούσας δὲ ὁ Ἰησοῦς εἶπεν, Αὕτη ἡ ἀσθένεια οὐκ ἔστιν πρὸς θάνατον, ἀλλ᾽ ὑπὲρ τῆς δόξης τοῦ θεοῦ, ἵνα δοξασθῇ ὁ υἱὸς τοῦ θεοῦ δι᾽ αὐτῆς. 5 Ἠγάπα δὲ ὁ Ἰησοῦς τὴν Μάρθαν καὶ τὴν ἀδελφὴν αὐτῆς καὶ τὸν Λάζαρον. 6 Ὡς οὖν ἤκουσεν ὅτι ἀσθενεῖ, τότε μὲν ἔμεινεν ἐν ᾧ ἦν τόπῳ δύο ἡμέρας. 7 Ἔπειτα μετὰ τοῦτο λέγει τοῖς μαθηταῖς, Ἄγωμεν εἰς τὴν Ἰουδαίαν πάλιν. 8 Λέγουσιν αὐτῷ οἱ μαθηταί, Ῥαββί, νῦν ἐζήτουν σε λιθάσαι οἱ Ἰουδαῖοι, καὶ πάλιν ὑπάγεις ἐκεῖ; 9 Ἀπεκρίθη *⸆ Ἰησοῦς, Οὐχὶ δώδεκά *⸉εἰσιν ὧραι⸊ τῆς ἡμέρας; Ἐάν τις περιπατῇ ἐν τῇ ἡμέρᾳ, οὐ προσκόπτει, ὅτι τὸ φῶς τοῦ κόσμου τούτου βλέπει. 10 Ἐὰν δέ τις περιπατῇ ἐν τῇ νυκτί, προσκόπτει, ὅτι τὸ φῶς οὐκ ἔστιν ἐν αὐτῷ. 11 Ταῦτα εἶπεν, καὶ μετὰ τοῦτο λέγει αὐτοῖς, Λάζαρος ὁ φίλος ἡμῶν κεκοίμηται· ἀλλὰ πορεύομαι ἵνα ἐξυπνίσω αὐτόν. 12 Εἶπον οὖν οἱ μαθηταὶ *⸂αὐτοῦ,⸃ Κύριε, εἰ κεκοίμηται, σωθήσεται. 13 Εἰρήκει δὲ ὁ Ἰησοῦς περὶ τοῦ θανάτου αὐτοῦ· ἐκεῖνοι δὲ ἔδοξαν ὅτι περὶ τῆς κοιμήσεως τοῦ ὕπνου λέγει. 14 Τότε οὖν εἶπεν αὐτοῖς ὁ Ἰησοῦς παρρησίᾳ, Λάζαρος ἀπέθανεν. 15 Καὶ χαίρω δι᾽ ὑμᾶς, ἵνα πιστεύσητε, ὅτι οὐκ ἤμην ἐκεῖ· ἀλλὰ ἄγωμεν πρὸς αὐτόν. 16 Εἶπεν οὖν Θωμᾶς, ὁ λεγόμενος Δίδυμος, τοῖς συμμαθηταῖς, Ἄγωμεν καὶ ἡμεῖς, ἵνα ἀποθάνωμεν μετ᾽ αὐτοῦ.

17 Ἐλθὼν οὖν ὁ Ἰησοῦς εὗρεν αὐτὸν τέσσαρας *⸉ἡμέρας ἤδη⸊ ἔχοντα ἐν τῷ μνημείῳ. 18 Ἦν δὲ *⸋ἡ⸌ Βηθανία ἐγγὺς τῶν Ἱεροσολύμων, ὡς ἀπὸ σταδίων δεκαπέντε· 19  *⸂καὶ πολλοὶ⸃ ἐκ τῶν Ἰουδαίων ἐληλύθεισαν πρὸς *⸂2τὰς περὶ Μάρθαν⸃ καὶ Μαρίαν, ἵνα παραμυθήσωνται αὐτὰς περὶ τοῦ ἀδελφοῦ *⸋αὐτῶν.⸌ 20 Ἡ οὖν Μάρθα, ὡς ἤκουσεν ὅτι *⸆ Ἰησοῦς ἔρχεται, ὑπήντησεν αὐτῷ· Μαρία δὲ ἐν τῷ οἴκῳ ἐκαθέζετο. 21 Εἶπεν οὖν *⸆ Μάρθα πρὸς *⸋τὸν⸌ Ἰησοῦν, Κύριε, εἰ ἦς ὧδε, *⸂ὁ ἀδελφός μου οὐκ ἂν ἐτεθνήκει.⸃ 22  *⸋Ἀλλὰ⸌ καὶ νῦν οἶδα ὅτι ὅσα ἂν αἰτήσῃ τὸν θεόν, δώσει σοι ὁ θεός. 23 Λέγει αὐτῇ ὁ Ἰησοῦς, Ἀναστήσεται ὁ ἀδελφός σου. 24 Λέγει αὐτῷ *⸆ Μάρθα, Οἶδα ὅτι ἀναστήσεται ἐν τῇ ἀναστάσει ἐν τῇ ἐσχάτῃ ἡμέρᾳ. 25 Εἶπεν αὐτῇ ὁ Ἰησοῦς, Ἐγώ εἰμι ἡ ἀνάστασις καὶ ἡ ζωή· ὁ πιστεύων εἰς ἐμέ, κἂν ἀποθάνῃ, ζήσεται· 26 καὶ πᾶς ὁ ζῶν καὶ πιστεύων εἰς ἐμέ, οὐ μὴ ἀποθάνῃ εἰς τὸν αἰῶνα. Πιστεύεις τοῦτο; 27 Λέγει αὐτῷ, Ναί, κύριε· ἐγὼ πεπίστευκα, ὅτι σὺ εἶ ὁ χριστός, ὁ υἱὸς τοῦ θεοῦ, ὁ εἰς τὸν κόσμον ἐρχόμενος. 28 Καὶ *⸂ταῦτα⸃ εἰποῦσα ἀπῆλθεν, καὶ ἐφώνησεν Μαρίαν τὴν ἀδελφὴν αὐτῆς λάθρᾳ, εἰποῦσα, Ὁ διδάσκαλος πάρεστιν καὶ φωνεῖ σε. 29 Ἐκείνη *⸆ ὡς ἤκουσεν, *⸂ἐγείρεται⸃ ταχὺ καὶ *⸂2ἔρχεται⸃ πρὸς αὐτόν. 30 Οὔπω δὲ ἐληλύθει ὁ Ἰησοῦς εἰς τὴν κώμην, ἀλλ᾽ ἦν *⸆ ἐν τῷ τόπῳ ὅπου ὑπήντησεν αὐτῷ ἡ Μάρθα. 31 Οἱ οὖν Ἰουδαῖοι οἱ ὄντες μετ᾽ αὐτῆς ἐν τῇ οἰκίᾳ καὶ παραμυθούμενοι αὐτήν, ἰδόντες τὴν Μαρίαν ὅτι ταχέως ἀνέστη καὶ ἐξῆλθεν, ἠκολούθησαν αὐτῇ, *⸂λέγοντες⸃ ὅτι Ὑπάγει εἰς τὸ μνημεῖον, ἵνα κλαύσῃ ἐκεῖ. 32 Ἡ οὖν Μαρία, ὡς ἦλθεν ὅπου ἦν *⸋ὁ⸌ Ἰησοῦς, ἰδοῦσα αὐτόν, ἔπεσεν *⸂αὐτοῦ εἰς τοὺς πόδας⸃ λέγουσα αὐτῷ, Κύριε, εἰ ἦς ὧδε, οὐκ ἂν *⸉ἀπέθανέν μου⸊ ὁ ἀδελφός. 33 Ἰησοῦς οὖν ὡς εἶδεν αὐτὴν κλαίουσαν, καὶ τοὺς συνελθόντας αὐτῇ Ἰουδαίους κλαίοντας, ἐνεβριμήσατο τῷ πνεύματι, καὶ ἐτάραξεν ἑαυτόν, 34 καὶ εἶπεν, Ποῦ τεθείκατε αὐτόν; Λέγουσιν αὐτῷ, Κύριε, ἔρχου καὶ ἴδε. 35 Ἐδάκρυσεν ὁ Ἰησοῦς. 36 Ἔλεγον οὖν οἱ Ἰουδαῖοι, Ἴδε πῶς ἐφίλει αὐτόν. 37 Τινὲς δὲ ἐξ αὐτῶν εἶπον, Οὐκ ἠδύνατο οὗτος, ὁ ἀνοίξας τοὺς ὀφθαλμοὺς τοῦ τυφλοῦ, ποιῆσαι ἵνα καὶ οὗτος μὴ ἀποθάνῃ; 38 Ἰησοῦς οὖν πάλιν ἐμβριμώμενος ἐν ἑαυτῷ ἔρχεται εἰς τὸ μνημεῖον. Ἦν δὲ σπήλαιον, καὶ λίθος ἐπέκειτο ἐπ᾽ αὐτῷ. 39 Λέγει ὁ Ἰησοῦς, Ἄρατε τὸν λίθον. Λέγει αὐτῷ ἡ ἀδελφὴ τοῦ *⸂τεθνηκότος⸃ Μάρθα, Κύριε, ἤδη ὄζει· τεταρταῖος γάρ ἐστιν. 40 Λέγει αὐτῇ ὁ Ἰησοῦς, Οὐκ εἶπόν σοι, ὅτι ἐὰν πιστεύσῃς, ὄψει τὴν δόξαν τοῦ θεοῦ; 41 Ἦραν οὖν τὸν λίθον, *⸋οὗ ἦν ὁ τεθνηκὼς κείμενος.⸌ Ὁ δὲ Ἰησοῦς ἦρεν τοὺς ὀφθαλμοὺς ἄνω, καὶ εἶπεν, Πάτερ, εὐχαριστῶ σοι ὅτι ἤκουσάς μου. 42 Ἐγὼ δὲ ᾔδειν ὅτι πάντοτέ μου ἀκούεις· ἀλλὰ διὰ τὸν ὄχλον τὸν περιεστῶτα εἶπον, ἵνα πιστεύσωσιν ὅτι σύ με ἀπέστειλας. 43 Καὶ ταῦτα εἰπών, φωνῇ μεγάλῃ ἐκραύγασεν, Λάζαρε, δεῦρο ἔξω. 44  *⸋Καὶ⸌ ἐξῆλθεν ὁ τεθνηκώς, δεδεμένος τοὺς πόδας καὶ τὰς χεῖρας κειρίαις, καὶ ἡ ὄψις αὐτοῦ σουδαρίῳ περιεδέδετο. Λέγει *⸉αὐτοῖς ὁ Ἰησοῦς,⸊ Λύσατε αὐτόν, καὶ ἄφετε *⸆ ὑπάγειν.

45 Πολλοὶ οὖν ἐκ τῶν Ἰουδαίων, οἱ ἐλθόντες πρὸς τὴν Μαρίαν καὶ θεασάμενοι *⸂ἃ⸃ ἐποίησεν *⸋ὁ Ἰησοῦς,⸌ ἐπίστευσαν εἰς αὐτόν. 46 Τινὲς δὲ ἐξ αὐτῶν ἀπῆλθον πρὸς τοὺς Φαρισαίους, καὶ εἶπον αὐτοῖς *⸂ἃ⸃ ἐποίησεν *⸋ὁ⸌ Ἰησοῦς.

47 Συνήγαγον οὖν οἱ ἀρχιερεῖς καὶ οἱ Φαρισαῖοι συνέδριον, καὶ ἔλεγον, Τί ποιοῦμεν; Ὅτι οὗτος ὁ ἄνθρωπος πολλὰ *⸉σημεῖα ποιεῖ.⸊ 48 Ἐὰν ἀφῶμεν αὐτὸν οὕτως, πάντες πιστεύσουσιν εἰς αὐτόν· καὶ ἐλεύσονται οἱ Ῥωμαῖοι καὶ ἀροῦσιν ἡμῶν καὶ τὸν τόπον καὶ τὸ ἔθνος. 49 Εἷς δέ τις ἐξ αὐτῶν Καϊάφας, ἀρχιερεὺς ὢν τοῦ ἐνιαυτοῦ ἐκείνου, εἶπεν αὐτοῖς, Ὑμεῖς οὐκ οἴδατε οὐδέν, 50 οὐδὲ *⸂διαλογίζεσθε⸃ ὅτι συμφέρει *⸂2ἡμῖν⸃ ἵνα εἷς ἄνθρωπος ἀποθάνῃ ὑπὲρ τοῦ λαοῦ, καὶ μὴ ὅλον τὸ ἔθνος ἀπόληται. 51 Τοῦτο δὲ ἀφ᾽ ἑαυτοῦ οὐκ εἶπεν, ἀλλὰ ἀρχιερεὺς ὢν τοῦ ἐνιαυτοῦ ἐκείνου, προεφήτευσεν ὅτι ἔμελλεν *⸆ Ἰησοῦς ἀποθνῄσκειν ὑπὲρ τοῦ ἔθνους, 52 καὶ οὐχ ὑπὲρ τοῦ ἔθνους μόνον, ἀλλ᾽ ἵνα καὶ τὰ τέκνα τοῦ θεοῦ τὰ διεσκορπισμένα συναγάγῃ εἰς ἕν. 53 Ἀπ᾽ ἐκείνης οὖν τῆς ἡμέρας *⸂συνεβουλεύσαντο⸃ ἵνα ἀποκτείνωσιν αὐτόν.

54  *⸂Ἰησοῦς οὖν⸃ οὐκέτι παρρησίᾳ περιεπάτει ἐν τοῖς Ἰουδαίοις, ἀλλὰ ἀπῆλθεν ἐκεῖθεν εἰς τὴν χώραν ἐγγὺς τῆς ἐρήμου, εἰς Ἐφραῒμ λεγομένην πόλιν, κἀκεῖ *⸂2διέτριβεν⸃ μετὰ τῶν μαθητῶν *⸋αὐτοῦ.⸌ 55 Ἦν δὲ ἐγγὺς τὸ Πάσχα τῶν Ἰουδαίων· καὶ ἀνέβησαν πολλοὶ εἰς Ἱεροσόλυμα ἐκ τῆς χώρας πρὸ τοῦ Πάσχα, ἵνα ἁγνίσωσιν ἑαυτούς. 56 Ἐζήτουν οὖν τὸν Ἰησοῦν, καὶ ἔλεγον μετ᾽ ἀλλήλων ἐν τῷ ἱερῷ ἑστηκότες, Τί *⸉δοκεῖ ὑμῖν;⸊ Ὅτι οὐ μὴ ἔλθῃ εἰς τὴν ἑορτήν; 57 Δεδώκεισαν δὲ *⸋καὶ⸌ οἱ ἀρχιερεῖς καὶ οἱ Φαρισαῖοι *⸂ἐντολήν,⸃ ἵνα ἐάν τις γνῷ ποῦ ἐστιν, μηνύσῃ, ὅπως πιάσωσιν αὐτόν.

12

1 Ὁ οὖν Ἰησοῦς πρὸ ἓξ ἡμερῶν τοῦ Πάσχα ἦλθεν εἰς Βηθανίαν, ὅπου ἦν Λάζαρος *⸋ὁ τεθνηκώς,⸌ ὃν ἤγειρεν ἐκ νεκρῶν. *⸆ 2 Ἐποίησαν οὖν αὐτῷ δεῖπνον ἐκεῖ, καὶ ἡ Μάρθα διηκόνει· ὁ δὲ Λάζαρος εἷς ἦν *⸆ τῶν *⸉ἀνακειμένων σὺν⸊ αὐτῷ. 3 Ἡ οὖν Μαρία λαβοῦσα λίτραν μύρου νάρδου πιστικῆς πολυτίμου, ἤλειψεν τοὺς πόδας τοῦ Ἰησοῦ, καὶ ἐξέμαξεν ταῖς θριξὶν αὐτῆς τοὺς πόδας αὐτοῦ· ἡ δὲ οἰκία ἐπληρώθη ἐκ τῆς ὀσμῆς τοῦ μύρου. 4 Λέγει *⸂οὖν⸃ *⸂2εἷς ἐκ τῶν μαθητῶν αὐτοῦ, Ἰούδας Σίμωνος Ἰσκαριώτης,⸃ ὁ μέλλων αὐτὸν παραδιδόναι, 5 Διὰ τί τοῦτο τὸ μύρον οὐκ ἐπράθη τριακοσίων δηναρίων, καὶ ἐδόθη πτωχοῖς; 6 Εἶπεν δὲ τοῦτο, οὐχ ὅτι περὶ τῶν πτωχῶν ἔμελεν αὐτῷ, ἀλλ᾽ ὅτι κλέπτης ἦν, καὶ τὸ γλωσσόκομον *⸂εἶχεν, καὶ⸃ τὰ βαλλόμενα ἐβάσταζεν. 7 Εἶπεν οὖν ὁ Ἰησοῦς, Ἄφες αὐτήν· *⸆ εἰς τὴν ἡμέραν τοῦ ἐνταφιασμοῦ μου *⸂τετήρηκεν⸃ αὐτό. 8 Τοὺς πτωχοὺς γὰρ πάντοτε ἔχετε μεθ᾽ ἑαυτῶν, ἐμὲ δὲ οὐ πάντοτε ἔχετε.

9 Ἔγνω οὖν *⸆ ὄχλος πολὺς ἐκ τῶν Ἰουδαίων ὅτι ἐκεῖ ἐστιν· καὶ ἦλθον οὐ διὰ τὸν Ἰησοῦν μόνον, ἀλλ᾽ ἵνα καὶ τὸν Λάζαρον ἴδωσιν, ὃν ἤγειρεν ἐκ νεκρῶν. 10 Ἐβουλεύσαντο δὲ οἱ ἀρχιερεῖς ἵνα καὶ τὸν Λάζαρον ἀποκτείνωσιν· 11 ὅτι πολλοὶ δι᾽ αὐτὸν ὑπῆγον τῶν Ἰουδαίων, καὶ ἐπίστευον εἰς τὸν Ἰησοῦν.

12 Τῇ ἐπαύριον *⸆ ὄχλος πολὺς ὁ ἐλθὼν εἰς τὴν ἑορτήν, ἀκούσαντες ὅτι ἔρχεται *⸆2 Ἰησοῦς εἰς Ἱεροσόλυμα, 13 ἔλαβον τὰ βαΐα τῶν φοινίκων, καὶ ἐξῆλθον εἰς *⸂ὑπάντησιν⸃ αὐτῷ, καὶ *⸂2ἔκραζον,⸃ Ὡσαννά· εὐλογημένος ὁ ἐρχόμενος ἐν ὀνόματι κυρίου, *⸆ βασιλεὺς τοῦ Ἰσραήλ. 14 Εὑρὼν δὲ ὁ Ἰησοῦς ὀνάριον, ἐκάθισεν ἐπ᾽ *⸂αὐτό,⸃ καθώς ἐστιν γεγραμμένον, 15 Μὴ φοβοῦ, *⸂θύγατερ⸃ Σιών· ἰδού, ὁ βασιλεύς σου ἔρχεται, καθήμενος ἐπὶ πῶλον ὄνου. 16 Ταῦτα *⸋δὲ⸌ οὐκ ἔγνωσαν *⸉οἱ μαθηταὶ αὐτοῦ⸊ τὸ πρῶτον· ἀλλ᾽ ὅτε ἐδοξάσθη *⸆ Ἰησοῦς, τότε ἐμνήσθησαν ὅτι ταῦτα ἦν ἐπ᾽ αὐτῷ γεγραμμένα, καὶ ταῦτα ἐποίησαν αὐτῷ. 17 Ἐμαρτύρει οὖν ὁ ὄχλος ὁ ὢν μετ᾽ αὐτοῦ ὅτε τὸν Λάζαρον ἐφώνησεν ἐκ τοῦ μνημείου, καὶ ἤγειρεν αὐτὸν ἐκ νεκρῶν. 18 Διὰ τοῦτο *⸋καὶ⸌ ὑπήντησεν αὐτῷ ὁ ὄχλος, ὅτι *⸂ἤκουσεν⸃ τοῦτο αὐτὸν πεποιηκέναι τὸ σημεῖον. 19 Οἱ οὖν Φαρισαῖοι εἶπον πρὸς ἑαυτούς, Θεωρεῖτε ὅτι οὐκ ὠφελεῖτε οὐδέν· ἴδε ὁ κόσμος *⸆ ὀπίσω αὐτοῦ ἀπῆλθεν.

20 Ἦσαν δέ *⸉τινες Ἕλληνες⸊ ἐκ τῶν ἀναβαινόντων ἵνα προσκυνήσωσιν ἐν τῇ ἑορτῇ· 21 οὗτοι οὖν προσῆλθον Φιλίππῳ τῷ ἀπὸ Βηθσαϊδὰ τῆς Γαλιλαίας, καὶ ἠρώτων αὐτὸν λέγοντες, Κύριε, θέλομεν τὸν Ἰησοῦν ἰδεῖν. 22 Ἔρχεται *⸆ Φίλιππος καὶ λέγει τῷ Ἀνδρέᾳ· *⸂καὶ πάλιν Ἀνδρέας καὶ Φίλιππος⸃ λέγουσιν τῷ Ἰησοῦ. 23 Ὁ δὲ Ἰησοῦς *⸂ἀπεκρίνατο⸃ αὐτοῖς λέγων, Ἐλήλυθεν ἡ ὥρα ἵνα δοξασθῇ ὁ υἱὸς τοῦ ἀνθρώπου. 24 Ἀμὴν ἀμὴν λέγω ὑμῖν, ἐὰν μὴ ὁ κόκκος τοῦ σίτου πεσὼν εἰς τὴν γῆν ἀποθάνῃ, αὐτὸς μόνος μένει· ἐὰν δὲ ἀποθάνῃ, πολὺν καρπὸν φέρει. 25 Ὁ φιλῶν τὴν ψυχὴν αὐτοῦ *⸂ἀπολέσει⸃ αὐτήν· καὶ ὁ μισῶν τὴν ψυχὴν αὐτοῦ ἐν τῷ κόσμῳ τούτῳ εἰς ζωὴν αἰώνιον φυλάξει αὐτήν. 26 Ἐὰν ἐμοὶ *⸉διακονῇ τις,⸊ ἐμοὶ ἀκολουθείτω· καὶ ὅπου εἰμὶ ἐγώ, ἐκεῖ καὶ ὁ διάκονος ὁ ἐμὸς ἔσται· *⸋καὶ⸌ ἐάν τις ἐμοὶ διακονῇ, τιμήσει αὐτὸν ὁ πατήρ. 27 Νῦν ἡ ψυχή μου τετάρακται· καὶ τί εἴπω; Πάτερ, σῶσόν με ἐκ τῆς ὥρας ταύτης. Ἀλλὰ διὰ τοῦτο ἦλθον εἰς τὴν ὥραν ταύτην. 28 Πάτερ, δόξασόν σου τὸ ὄνομα. Ἦλθεν οὖν φωνὴ ἐκ τοῦ οὐρανοῦ, Καὶ ἐδόξασα, καὶ πάλιν δοξάσω. 29 Ὁ οὖν ὄχλος ὁ ἑστὼς καὶ ἀκούσας ἔλεγεν βροντὴν γεγονέναι· ἄλλοι ἔλεγον, Ἄγγελος αὐτῷ λελάληκεν. 30  *⸂Ἀπεκρίθη Ἰησοῦς καὶ εἶπεν,⸃ Οὐ δι᾽ ἐμὲ *⸉αὕτη ἡ φωνὴ⸊ γέγονεν, ἀλλὰ δι᾽ ὑμᾶς. 31 Νῦν κρίσις ἐστὶν τοῦ κόσμου τούτου· νῦν ὁ ἄρχων τοῦ κόσμου τούτου ἐκβληθήσεται ἔξω. 32 Κἀγὼ *⸂ἐὰν⸃ ὑψωθῶ ἐκ τῆς γῆς, πάντας ἑλκύσω πρὸς ἐμαυτόν. 33 Τοῦτο δὲ ἔλεγεν, σημαίνων ποίῳ θανάτῳ ἔμελλεν ἀποθνῄσκειν. 34 Ἀπεκρίθη *⸆ αὐτῷ ὁ ὄχλος, Ἡμεῖς ἠκούσαμεν ἐκ τοῦ νόμου ὅτι ὁ χριστὸς μένει εἰς τὸν αἰῶνα· καὶ πῶς *⸉σὺ λέγεις,⸊ *⸆2 Δεῖ ὑψωθῆναι τὸν υἱὸν τοῦ ἀνθρώπου; Τίς ἐστιν οὗτος ὁ υἱὸς τοῦ ἀνθρώπου; 35 Εἶπεν οὖν αὐτοῖς ὁ Ἰησοῦς, Ἔτι μικρὸν χρόνον τὸ φῶς *⸂μεθ᾽ ὑμῶν⸃ ἐστιν. Περιπατεῖτε *⸂2ἕως⸃ τὸ φῶς ἔχετε, ἵνα μὴ σκοτία ὑμᾶς καταλάβῃ· καὶ ὁ περιπατῶν ἐν τῇ σκοτίᾳ οὐκ οἶδεν ποῦ ὑπάγει. 36  *⸂Ἕως⸃ τὸ φῶς ἔχετε, πιστεύετε εἰς τὸ φῶς, ἵνα υἱοὶ φωτὸς γένησθε.

Ταῦτα ἐλάλησεν *⸋ὁ⸌ Ἰησοῦς, καὶ ἀπελθὼν ἐκρύβη ἀπ᾽ αὐτῶν. 37 Τοσαῦτα δὲ αὐτοῦ σημεῖα πεποιηκότος ἔμπροσθεν αὐτῶν, οὐκ ἐπίστευον εἰς αὐτόν· 38 ἵνα ὁ λόγος Ἠσαΐου τοῦ προφήτου πληρωθῇ, ὃν εἶπεν, Κύριε, τίς ἐπίστευσεν τῇ ἀκοῇ ἡμῶν; Καὶ ὁ βραχίων κυρίου τίνι ἀπεκαλύφθη; 39 Διὰ τοῦτο οὐκ ἠδύναντο πιστεύειν, ὅτι πάλιν εἶπεν Ἠσαΐας, 40 Τετύφλωκεν αὐτῶν τοὺς ὀφθαλμούς, καὶ *⸂πεπώρωκεν⸃ αὐτῶν τὴν καρδίαν· ἵνα μὴ ἴδωσιν τοῖς ὀφθαλμοῖς, καὶ νοήσωσιν τῇ καρδίᾳ, καὶ *⸂2ἐπιστραφῶσιν,⸃ καὶ *⸂3ἰάσωμαι⸃ αὐτούς. 41 Ταῦτα εἶπεν Ἠσαΐας, *⸂ὅτε⸃ εἶδεν τὴν δόξαν αὐτοῦ, καὶ ἐλάλησεν περὶ αὐτοῦ. 42 Ὅμως μέντοι καὶ ἐκ τῶν ἀρχόντων πολλοὶ ἐπίστευσαν εἰς αὐτόν· ἀλλὰ διὰ τοὺς Φαρισαίους οὐχ ὡμολόγουν, ἵνα μὴ ἀποσυνάγωγοι γένωνται. 43 Ἠγάπησαν γὰρ τὴν δόξαν τῶν ἀνθρώπων μᾶλλον ἤπερ τὴν δόξαν τοῦ θεοῦ.

44 Ἰησοῦς δὲ ἔκραξεν καὶ εἶπεν, Ὁ πιστεύων εἰς ἐμέ, οὐ πιστεύει εἰς ἐμέ, ἀλλ᾽ εἰς τὸν πέμψαντά με· 45 καὶ ὁ θεωρῶν ἐμέ, θεωρεῖ τὸν πέμψαντά με. 46 Ἐγὼ φῶς εἰς τὸν κόσμον ἐλήλυθα, ἵνα πᾶς ὁ πιστεύων εἰς ἐμέ, ἐν τῇ σκοτίᾳ μὴ μείνῃ. 47 Καὶ ἐάν τίς μου ἀκούσῃ τῶν ῥημάτων καὶ μὴ *⸂πιστεύσῃ,⸃ ἐγὼ οὐ κρίνω αὐτόν· οὐ γὰρ ἦλθον ἵνα κρίνω τὸν κόσμον, ἀλλ᾽ ἵνα σώσω τὸν κόσμον. 48 Ὁ ἀθετῶν ἐμὲ καὶ μὴ λαμβάνων τὰ ῥήματά μου, ἔχει τὸν κρίνοντα αὐτόν· ὁ λόγος ὃν ἐλάλησα, ἐκεῖνος κρινεῖ αὐτὸν ἐν τῇ ἐσχάτῃ ἡμέρᾳ. 49 Ὅτι ἐγὼ ἐξ ἐμαυτοῦ οὐκ ἐλάλησα· ἀλλ᾽ ὁ πέμψας με πατήρ, αὐτός μοι ἐντολὴν *⸂ἔδωκεν,⸃ τί εἴπω καὶ τί λαλήσω. 50 Καὶ οἶδα ὅτι ἡ ἐντολὴ αὐτοῦ ζωὴ αἰώνιός ἐστιν· ἃ οὖν *⸉λαλῶ ἐγώ,⸊ καθὼς εἴρηκέν μοι ὁ πατήρ, οὕτως λαλῶ.

13

1 Πρὸ δὲ τῆς ἑορτῆς τοῦ Πάσχα, εἰδὼς ὁ Ἰησοῦς ὅτι *⸂ἐλήλυθεν⸃ αὐτοῦ ἡ ὥρα ἵνα μεταβῇ ἐκ τοῦ κόσμου τούτου πρὸς τὸν πατέρα, ἀγαπήσας τοὺς ἰδίους τοὺς ἐν τῷ κόσμῳ, εἰς τέλος ἠγάπησεν αὐτούς. 2 Καὶ δείπνου *⸂γενομένου,⸃ τοῦ διαβόλου ἤδη βεβληκότος εἰς τὴν καρδίαν *⸂2Ἰούδα Σίμωνος Ἰσκαριώτου ἵνα αὐτὸν παραδῷ,⸃ 3 εἰδὼς *⸋ὁ Ἰησοῦς⸌ ὅτι πάντα *⸂δέδωκεν⸃ αὐτῷ ὁ πατὴρ εἰς τὰς χεῖρας, καὶ ὅτι ἀπὸ θεοῦ ἐξῆλθεν καὶ πρὸς τὸν θεὸν ὑπάγει, 4 ἐγείρεται ἐκ τοῦ δείπνου, καὶ τίθησιν τὰ ἱμάτια, καὶ λαβὼν λέντιον διέζωσεν ἑαυτόν. 5 Εἶτα βάλλει ὕδωρ εἰς τὸν νιπτῆρα, καὶ ἤρξατο νίπτειν τοὺς πόδας τῶν μαθητῶν, καὶ ἐκμάσσειν τῷ λεντίῳ ᾧ ἦν διεζωσμένος. 6 Ἔρχεται οὖν πρὸς Σίμωνα Πέτρον· *⸋καὶ⸌ λέγει αὐτῷ *⸋2ἐκεῖνος,⸌ Κύριε, σύ μου νίπτεις τοὺς πόδας; 7 Ἀπεκρίθη Ἰησοῦς καὶ εἶπεν αὐτῷ, Ὃ ἐγὼ ποιῶ, σὺ οὐκ οἶδας ἄρτι, γνώσῃ δὲ μετὰ ταῦτα. 8 Λέγει αὐτῷ Πέτρος, Οὐ μὴ νίψῃς *⸉τοὺς πόδας μου⸊ εἰς τὸν αἰῶνα. Ἀπεκρίθη *⸂αὐτῷ ὁ Ἰησοῦς,⸃ Ἐὰν μὴ νίψω σε, οὐκ ἔχεις μέρος μετ᾽ ἐμοῦ. 9 Λέγει αὐτῷ Σίμων Πέτρος, Κύριε, μὴ τοὺς πόδας μου μόνον, ἀλλὰ καὶ τὰς χεῖρας καὶ τὴν κεφαλήν. 10 Λέγει αὐτῷ *⸋ὁ⸌ Ἰησοῦς, Ὁ λελουμένος *⸉οὐ χρείαν ἔχει⸊ *⸂ἢ⸃ τοὺς πόδας νίψασθαι, ἀλλ᾽ ἔστιν καθαρὸς ὅλος· καὶ ὑμεῖς καθαροί ἐστε, ἀλλ᾽ οὐχὶ πάντες. 11 ᾜδει γὰρ τὸν παραδιδόντα αὐτόν· διὰ τοῦτο εἶπεν, *⸆ Οὐχὶ πάντες καθαροί ἐστε.

12 Ὅτε οὖν ἔνιψεν τοὺς πόδας αὐτῶν, *⸋καὶ⸌ ἔλαβεν τὰ ἱμάτια αὐτοῦ, *⸂ἀναπεσὼν⸃ πάλιν, εἶπεν αὐτοῖς, Γινώσκετε τί πεποίηκα ὑμῖν; 13 Ὑμεῖς φωνεῖτέ με, Ὁ διδάσκαλος, καὶ Ὁ κύριος· καὶ καλῶς λέγετε, εἰμὶ γάρ. 14 Εἰ οὖν ἐγὼ ἔνιψα ὑμῶν τοὺς πόδας, ὁ κύριος καὶ ὁ διδάσκαλος, καὶ ὑμεῖς ὀφείλετε ἀλλήλων νίπτειν τοὺς πόδας. 15 Ὑπόδειγμα γὰρ *⸂ἔδωκα⸃ ὑμῖν, ἵνα καθὼς *⸋ἐγὼ⸌ ἐποίησα ὑμῖν, καὶ ὑμεῖς ποιῆτε. 16 Ἀμὴν ἀμὴν λέγω ὑμῖν, Οὐκ ἔστιν δοῦλος μείζων τοῦ κυρίου αὐτοῦ, οὐδὲ ἀπόστολος μείζων τοῦ πέμψαντος αὐτόν. 17 Εἰ ταῦτα οἴδατε, μακάριοί ἐστε ἐὰν ποιῆτε αὐτά. 18 Οὐ περὶ πάντων ὑμῶν λέγω· ἐγὼ οἶδα *⸂οὓς⸃ ἐξελεξάμην· ἀλλ᾽ ἵνα ἡ γραφὴ πληρωθῇ, Ὁ τρώγων *⸂2μετ᾽ ἐμοῦ⸃ τὸν ἄρτον ἐπῆρεν ἐπ᾽ ἐμὲ τὴν πτέρναν αὐτοῦ. 19 Ἀπ᾽ ἄρτι λέγω ὑμῖν πρὸ τοῦ γενέσθαι, ἵνα, *⸂ὅταν γένηται, πιστεύσητε⸃ ὅτι ἐγώ εἰμι. 20 Ἀμὴν ἀμὴν λέγω ὑμῖν, Ὁ λαμβάνων *⸂ἐάν⸃ τινα πέμψω, ἐμὲ λαμβάνει· ὁ δὲ ἐμὲ λαμβάνων, λαμβάνει τὸν πέμψαντά με.

21 Ταῦτα εἰπὼν *⸋ὁ⸌ Ἰησοῦς ἐταράχθη τῷ πνεύματι, καὶ ἐμαρτύρησεν καὶ εἶπεν, Ἀμὴν ἀμὴν λέγω ὑμῖν ὅτι εἷς ἐξ ὑμῶν παραδώσει με. 22 Ἔβλεπον *⸂οὖν⸃ *⸂2εἰς⸃ ἀλλήλους οἱ μαθηταί, ἀπορούμενοι περὶ τίνος λέγει. 23 Ἦν *⸋δὲ⸌ ἀνακείμενος εἷς *⸆ τῶν μαθητῶν αὐτοῦ ἐν τῷ κόλπῳ τοῦ Ἰησοῦ, ὃν ἠγάπα ὁ Ἰησοῦς· 24 νεύει οὖν τούτῳ Σίμων Πέτρος *⸂πυθέσθαι τίς ἂν εἴη⸃ περὶ οὗ λέγει. 25  *⸂Ἐπιπεσὼν⸃ *⸂2δὲ⸃ ἐκεῖνος *⸋οὕτως⸌ ἐπὶ τὸ στῆθος τοῦ Ἰησοῦ, λέγει αὐτῷ, Κύριε, τίς ἐστιν; 26 Ἀποκρίνεται *⸆ *⸋ὁ⸌ Ἰησοῦς, Ἐκεῖνός ἐστιν ᾧ ἐγὼ *⸂βάψας τὸ ψωμίον ἐπιδώσω.⸃ *⸆2 *⸂2Καὶ ἐμβάψας⸃ τὸ ψωμίον, *⸆3 δίδωσιν Ἰούδᾳ Σίμωνος *⸂3Ἰσκαριώτῃ.⸃ 27 Καὶ μετὰ τὸ ψωμίον, τότε εἰσῆλθεν εἰς ἐκεῖνον ὁ Σατανᾶς. Λέγει οὖν αὐτῷ *⸋ὁ⸌ Ἰησοῦς, Ὃ ποιεῖς, ποίησον τάχιον. 28 Τοῦτο δὲ οὐδεὶς ἔγνω τῶν ἀνακειμένων πρὸς τί εἶπεν αὐτῷ. 29 Τινὲς γὰρ ἐδόκουν, ἐπεὶ τὸ γλωσσόκομον εἶχεν *⸋ὁ⸌ Ἰούδας, ὅτι λέγει αὐτῷ *⸋2ὁ⸌ Ἰησοῦς, Ἀγόρασον ὧν χρείαν ἔχομεν εἰς τὴν ἑορτήν· ἢ τοῖς πτωχοῖς ἵνα τι δῷ. 30 Λαβὼν οὖν τὸ ψωμίον ἐκεῖνος, *⸂εὐθέως ἐξῆλθεν·⸃ ἦν δὲ νύξ.

31 Ὅτε *⸆ ἐξῆλθεν, λέγει *⸋ὁ⸌ Ἰησοῦς, Νῦν ἐδοξάσθη ὁ υἱὸς τοῦ ἀνθρώπου, καὶ ὁ θεὸς ἐδοξάσθη ἐν αὐτῷ. 32  *⸋Εἰ ὁ θεὸς ἐδοξάσθη ἐν αὐτῷ,⸌ καὶ ὁ θεὸς δοξάσει αὐτὸν ἐν *⸂ἑαυτῷ,⸃ καὶ εὐθὺς δοξάσει αὐτόν. 33 Τεκνία, ἔτι μικρὸν μεθ᾽ ὑμῶν εἰμι. Ζητήσετέ με, καὶ καθὼς εἶπον τοῖς Ἰουδαίοις ὅτι Ὅπου *⸉ὑπάγω ἐγώ,⸊ ὑμεῖς οὐ δύνασθε ἐλθεῖν, καὶ ὑμῖν λέγω ἄρτι. 34 Ἐντολὴν καινὴν δίδωμι ὑμῖν, ἵνα ἀγαπᾶτε ἀλλήλους· καθὼς ἠγάπησα ὑμᾶς, ἵνα καὶ ὑμεῖς ἀγαπᾶτε ἀλλήλους. 35 Ἐν τούτῳ γνώσονται πάντες ὅτι ἐμοὶ μαθηταί ἐστε, ἐὰν ἀγάπην ἔχητε ἐν ἀλλήλοις.

36 Λέγει αὐτῷ Σίμων Πέτρος, Κύριε, ποῦ ὑπάγεις; Ἀπεκρίθη *⸋αὐτῷ⸌ *⸋2ὁ⸌ Ἰησοῦς, Ὅπου *⸆ ὑπάγω, οὐ δύνασαί μοι νῦν ἀκολουθῆσαι, *⸂ὕστερον δὲ ἀκολουθήσεις μοι.⸃ 37 Λέγει αὐτῷ *⸆ Πέτρος, Κύριε, διὰ τί οὐ δύναμαί σοι *⸂ἀκολουθῆσαι⸃ ἄρτι; Τὴν ψυχήν μου ὑπὲρ σοῦ θήσω. 38  *⸂Ἀπεκρίθη⸃ *⸋αὐτῷ⸌ *⸋2ὁ⸌ Ἰησοῦς, Τὴν ψυχήν σου ὑπὲρ ἐμοῦ θήσεις; Ἀμὴν ἀμὴν λέγω σοι, οὐ μὴ ἀλέκτωρ *⸂2φωνήσῃ⸃ ἕως οὗ *⸂3ἀπαρνήσῃ⸃ με τρίς.

14

1 Μὴ ταρασσέσθω ὑμῶν ἡ καρδία· πιστεύετε εἰς τὸν θεόν, καὶ εἰς ἐμὲ πιστεύετε. 2 Ἐν τῇ οἰκίᾳ τοῦ πατρός μου μοναὶ πολλαί εἰσιν· εἰ δὲ μή, εἶπον ἂν ὑμῖν· *⸆ Πορεύομαι ἑτοιμάσαι τόπον ὑμῖν. 3 Καὶ ἐὰν πορευθῶ, *⸆ ἑτοιμάσω *⸉ὑμῖν τόπον·⸊ πάλιν ἔρχομαι καὶ παραλήψομαι ὑμᾶς πρὸς ἐμαυτόν, ἵνα ὅπου εἰμὶ ἐγώ, καὶ ὑμεῖς ἦτε. 4 Καὶ *⸂ὅπου ἐγὼ ὑπάγω οἴδατε, καὶ τὴν ὁδὸν οἴδατε.⸃ 5 Λέγει αὐτῷ Θωμᾶς, Κύριε, οὐκ οἴδαμεν ποῦ ὑπάγεις· *⸋καὶ⸌ πῶς *⸂δυνάμεθα τὴν ὁδὸν εἰδέναι;⸃ 6 Λέγει αὐτῷ *⸋ὁ⸌ Ἰησοῦς, Ἐγώ εἰμι ἡ ὁδὸς καὶ ἡ ἀλήθεια καὶ ἡ ζωή· οὐδεὶς ἔρχεται πρὸς τὸν πατέρα, εἰ μὴ δι᾽ ἐμοῦ. 7  *⸂Εἰ ἐγνώκειτέ με, καὶ τὸν πατέρα μου ἐγνώκειτε ἄν·⸃ *⸋καὶ⸌ ἀπ᾽ ἄρτι γινώσκετε αὐτόν, καὶ ἑωράκατε *⸋2αὐτόν.⸌ 8 Λέγει αὐτῷ Φίλιππος, Κύριε, δεῖξον ἡμῖν τὸν πατέρα, καὶ ἀρκεῖ ἡμῖν. 9 Λέγει αὐτῷ ὁ Ἰησοῦς, *⸂Τοσοῦτον χρόνον⸃ μεθ᾽ ὑμῶν εἰμι, καὶ οὐκ ἔγνωκάς με, Φίλιππε; Ὁ ἑωρακὼς ἐμέ, ἑώρακεν τὸν πατέρα· *⸋καὶ⸌ πῶς σὺ λέγεις, Δεῖξον ἡμῖν τὸν πατέρα; 10 Οὐ πιστεύεις ὅτι ἐγὼ ἐν τῷ πατρί, καὶ ὁ πατὴρ ἐν ἐμοί ἐστιν; Τὰ ῥήματα ἃ ἐγὼ *⸂λαλῶ⸃ ὑμῖν, ἀπ᾽ ἐμαυτοῦ οὐ λαλῶ· ὁ δὲ πατὴρ *⸋ὁ⸌ ἐν ἐμοὶ μένων, *⸋2αὐτὸς⸌ ποιεῖ τὰ ἔργα. *⸆ 11 Πιστεύετέ μοι ὅτι ἐγὼ ἐν τῷ πατρί, καὶ ὁ πατὴρ ἐν ἐμοί· εἰ δὲ μή, διὰ τὰ ἔργα αὐτὰ πιστεύετέ *⸋μοι.⸌ 12 Ἀμὴν ἀμὴν λέγω ὑμῖν, ὁ πιστεύων εἰς ἐμέ, τὰ ἔργα ἃ ἐγὼ ποιῶ κἀκεῖνος ποιήσει, καὶ μείζονα τούτων ποιήσει· ὅτι ἐγὼ πρὸς τὸν πατέρα *⸋μου⸌ πορεύομαι. 13 Καὶ ὅ τι ἂν αἰτήσητε ἐν τῷ ὀνόματί μου, τοῦτο ποιήσω, ἵνα δοξασθῇ ὁ πατὴρ ἐν τῷ υἱῷ. 14 Ἐάν τι αἰτήσητέ *⸋με⸌ ἐν τῷ ὀνόματί μου, *⸂ἐγὼ⸃ ποιήσω. 15 Ἐὰν ἀγαπᾶτέ με, τὰς ἐντολὰς τὰς ἐμὰς *⸂τηρήσατε.⸃ 16 Καὶ ἐγὼ ἐρωτήσω τὸν πατέρα, καὶ ἄλλον παράκλητον δώσει ὑμῖν, ἵνα *⸂μένῃ μεθ᾽ ὑμῶν εἰς τὸν αἰῶνα,⸃ 17 τὸ πνεῦμα τῆς ἀληθείας, ὃ ὁ κόσμος οὐ δύναται λαβεῖν, ὅτι οὐ θεωρεῖ αὐτό, οὐδὲ γινώσκει *⸋αὐτό.⸌ Ὑμεῖς *⸋2δὲ⸌ γινώσκετε αὐτό, ὅτι παρ᾽ ὑμῖν μένει, καὶ ἐν ὑμῖν *⸂ἔσται.⸃ 18 Οὐκ ἀφήσω ὑμᾶς ὀρφανούς· ἔρχομαι πρὸς ὑμᾶς. 19 Ἔτι μικρὸν καὶ ὁ κόσμος με οὐκέτι θεωρεῖ, ὑμεῖς δὲ θεωρεῖτέ με· ὅτι ἐγὼ ζῶ, καὶ ὑμεῖς *⸂ζήσεσθε.⸃ 20 Ἐν ἐκείνῃ τῇ ἡμέρᾳ *⸉γνώσεσθε ὑμεῖς⸊ ὅτι ἐγὼ ἐν τῷ πατρί μου, καὶ ὑμεῖς ἐν ἐμοί, καὶ ἐγὼ ἐν ὑμῖν. 21 Ὁ ἔχων τὰς ἐντολάς μου καὶ τηρῶν αὐτάς, ἐκεῖνός ἐστιν ὁ ἀγαπῶν με· ὁ δὲ ἀγαπῶν με, ἀγαπηθήσεται ὑπὸ τοῦ πατρός μου· καὶ ἐγὼ ἀγαπήσω αὐτόν, καὶ ἐμφανίσω αὐτῷ ἐμαυτόν. 22 Λέγει αὐτῷ Ἰούδας, οὐχ ὁ Ἰσκαριώτης, Κύριε, *⸋καὶ⸌ τί γέγονεν ὅτι ἡμῖν μέλλεις ἐμφανίζειν σεαυτόν, καὶ οὐχὶ τῷ κόσμῳ; 23 Ἀπεκρίθη *⸆ Ἰησοῦς καὶ εἶπεν αὐτῷ, Ἐάν τις ἀγαπᾷ με, τὸν λόγον μου τηρήσει, καὶ ὁ πατήρ μου ἀγαπήσει αὐτόν, καὶ πρὸς αὐτὸν ἐλευσόμεθα, καὶ μονὴν παρ᾽ αὐτῷ *⸂ποιήσομεν.⸃ 24 Ὁ μὴ ἀγαπῶν με, τοὺς λόγους μου οὐ τηρεῖ· καὶ ὁ λόγος ὃν ἀκούετε οὐκ ἔστιν ἐμός, ἀλλὰ τοῦ πέμψαντός με πατρός.

25 Ταῦτα λελάληκα ὑμῖν παρ᾽ ὑμῖν μένων. 26 Ὁ δὲ παράκλητος, τὸ πνεῦμα τὸ ἅγιον, ὃ πέμψει ὁ πατὴρ ἐν τῷ ὀνόματί μου, ἐκεῖνος ὑμᾶς διδάξει πάντα, καὶ ὑπομνήσει ὑμᾶς πάντα ἃ εἶπον ὑμῖν. *⸆ 27 Εἰρήνην ἀφίημι ὑμῖν, εἰρήνην τὴν ἐμὴν δίδωμι ὑμῖν· οὐ καθὼς ὁ κόσμος δίδωσιν, ἐγὼ δίδωμι ὑμῖν. Μὴ ταρασσέσθω ὑμῶν ἡ καρδία, μηδὲ δειλιάτω. 28 Ἠκούσατε ὅτι ἐγὼ εἶπον ὑμῖν, Ὑπάγω καὶ ἔρχομαι πρὸς ὑμᾶς. Εἰ ἠγαπᾶτέ με, ἐχάρητε ἂν ὅτι *⸋εἶπον,⸌ Πορεύομαι πρὸς τὸν πατέρα· ὅτι ὁ πατήρ *⸋2μου⸌ μείζων μού ἐστιν. 29 Καὶ νῦν εἴρηκα ὑμῖν πρὶν γενέσθαι· ἵνα, ὅταν γένηται, πιστεύσητε. 30 Οὐκέτι πολλὰ λαλήσω μεθ᾽ ὑμῶν· ἔρχεται γὰρ ὁ τοῦ κόσμου *⸆ ἄρχων, καὶ ἐν ἐμοὶ οὐκ ἔχει οὐδέν· 31 ἀλλ᾽ ἵνα γνῷ ὁ κόσμος ὅτι ἀγαπῶ τὸν πατέρα, καὶ καθὼς *⸂ἐνετείλατό⸃ μοι ὁ πατήρ, οὕτως ποιῶ.

Ἐγείρεσθε, ἄγωμεν ἐντεῦθεν.

15

1 Ἐγώ εἰμι ἡ ἄμπελος ἡ ἀληθινή, καὶ ὁ πατήρ μου ὁ γεωργός ἐστιν. 2 Πᾶν κλῆμα ἐν ἐμοὶ μὴ φέρον καρπόν, αἴρει αὐτό· καὶ πᾶν τὸ καρπὸν φέρον, καθαίρει αὐτό, ἵνα *⸉πλείονα καρπὸν⸊ φέρῃ. 3 Ἤδη ὑμεῖς καθαροί ἐστε διὰ τὸν λόγον ὃν λελάληκα ὑμῖν. 4 Μείνατε ἐν ἐμοί, κἀγὼ ἐν ὑμῖν. Καθὼς τὸ κλῆμα οὐ δύναται καρπὸν φέρειν ἀφ᾽ ἑαυτοῦ, ἐὰν μὴ *⸂μείνῃ⸃ ἐν τῇ ἀμπέλῳ, οὕτως οὐδὲ ὑμεῖς, ἐὰν μὴ ἐν ἐμοὶ *⸂2μείνητε.⸃ 5 Ἐγώ εἰμι ἡ ἄμπελος, ὑμεῖς τὰ κλήματα. Ὁ μένων ἐν ἐμοί, κἀγὼ ἐν αὐτῷ, οὗτος φέρει καρπὸν πολύν· ὅτι χωρὶς ἐμοῦ οὐ δύνασθε ποιεῖν οὐδέν. 6 Ἐὰν μή τις *⸂μείνῃ⸃ ἐν ἐμοί, ἐβλήθη ἔξω ὡς τὸ κλῆμα, καὶ ἐξηράνθη, καὶ συνάγουσιν αὐτὰ καὶ εἰς *⸋τὸ⸌ πῦρ βάλλουσιν, καὶ καίεται. 7 Ἐὰν μείνητε ἐν ἐμοί, καὶ τὰ ῥήματά μου ἐν ὑμῖν μείνῃ, ὃ ἐὰν θέλητε *⸂αἰτήσεσθε,⸃ καὶ γενήσεται ὑμῖν. 8 Ἐν τούτῳ ἐδοξάσθη ὁ πατήρ μου, ἵνα καρπὸν πολὺν φέρητε· καὶ *⸂γενήσεσθε⸃ ἐμοὶ μαθηταί. 9 Καθὼς ἠγάπησέν με ὁ πατήρ, κἀγὼ *⸉ἠγάπησα ὑμᾶς·⸊ μείνατε ἐν τῇ ἀγάπῃ τῇ ἐμῇ. 10 Ἐὰν τὰς ἐντολάς μου τηρήσητε, μενεῖτε ἐν τῇ ἀγάπῃ μου· καθὼς ἐγὼ *⸂τὰς ἐντολὰς τοῦ πατρός μου⸃ τετήρηκα, καὶ μένω αὐτοῦ ἐν τῇ ἀγάπῃ. 11 Ταῦτα λελάληκα ὑμῖν, ἵνα ἡ χαρὰ ἡ ἐμὴ ἐν ὑμῖν *⸂μείνῃ,⸃ καὶ ἡ χαρὰ ὑμῶν πληρωθῇ. 12 Αὕτη ἐστὶν ἡ ἐντολὴ ἡ ἐμή, ἵνα ἀγαπᾶτε ἀλλήλους, καθὼς ἠγάπησα ὑμᾶς. 13 Μείζονα ταύτης ἀγάπην οὐδεὶς ἔχει, ἵνα τις τὴν ψυχὴν αὐτοῦ θῇ ὑπὲρ τῶν φίλων αὐτοῦ. 14 Ὑμεῖς φίλοι μου ἐστέ, ἐὰν ποιῆτε *⸂ὅσα⸃ ἐγὼ ἐντέλλομαι ὑμῖν. 15 Οὐκέτι *⸉ὑμᾶς λέγω⸊ δούλους, ὅτι ὁ δοῦλος οὐκ οἶδεν τί ποιεῖ αὐτοῦ ὁ κύριος· ὑμᾶς δὲ εἴρηκα φίλους, ὅτι πάντα ἃ ἤκουσα παρὰ τοῦ πατρός μου ἐγνώρισα ὑμῖν. 16 Οὐχ ὑμεῖς με ἐξελέξασθε, ἀλλ᾽ ἐγὼ ἐξελεξάμην ὑμᾶς, καὶ ἔθηκα ὑμᾶς, ἵνα ὑμεῖς ὑπάγητε καὶ καρπὸν φέρητε, καὶ ὁ καρπὸς ὑμῶν μένῃ· ἵνα ὅ τι ἂν αἰτήσητε τὸν πατέρα ἐν τῷ ὀνόματί μου, δῷ ὑμῖν. 17 Ταῦτα ἐντέλλομαι ὑμῖν, ἵνα ἀγαπᾶτε ἀλλήλους. 18 Εἰ ὁ κόσμος ὑμᾶς μισεῖ, γινώσκετε ὅτι ἐμὲ πρῶτον *⸋ὑμῶν⸌ μεμίσηκεν. 19 Εἰ ἐκ τοῦ κόσμου ἦτε, ὁ κόσμος ἂν τὸ ἴδιον ἐφίλει· ὅτι δὲ ἐκ τοῦ κόσμου οὐκ ἐστέ, ἀλλ᾽ ἐγὼ ἐξελεξάμην ὑμᾶς ἐκ τοῦ κόσμου, διὰ τοῦτο μισεῖ ὑμᾶς ὁ κόσμος. 20 Μνημονεύετε τοῦ λόγου οὗ ἐγὼ εἶπον ὑμῖν, Οὐκ ἔστιν δοῦλος μείζων τοῦ κυρίου αὐτοῦ. Εἰ ἐμὲ ἐδίωξαν, καὶ ὑμᾶς διώξουσιν· εἰ τὸν λόγον μου ἐτήρησαν, καὶ τὸν ὑμέτερον τηρήσουσιν. 21 Ἀλλὰ ταῦτα πάντα ποιήσουσιν *⸂ὑμῖν⸃ διὰ τὸ ὄνομά μου, ὅτι οὐκ οἴδασιν τὸν πέμψαντά με. 22 Εἰ μὴ ἦλθον καὶ ἐλάλησα αὐτοῖς, ἁμαρτίαν οὐκ εἶχον· νῦν δὲ πρόφασιν οὐκ ἔχουσιν περὶ τῆς ἁμαρτίας αὐτῶν. 23 Ὁ ἐμὲ μισῶν, καὶ τὸν πατέρα μου μισεῖ. 24 Εἰ τὰ ἔργα μὴ ἐποίησα ἐν αὐτοῖς ἃ οὐδεὶς ἄλλος *⸂πεποίηκεν,⸃ ἁμαρτίαν οὐκ εἶχον· νῦν δὲ καὶ ἑωράκασιν καὶ μεμισήκασιν καὶ ἐμὲ καὶ τὸν πατέρα μου. 25 Ἀλλ᾽ ἵνα πληρωθῇ ὁ λόγος ὁ *⸉γεγραμμένος ἐν τῷ νόμῳ αὐτῶν⸊ ὅτι Ἐμίσησάν με δωρεάν.

26 Ὅταν *⸋δὲ⸌ ἔλθῃ ὁ παράκλητος, ὃν ἐγὼ πέμψω ὑμῖν παρὰ τοῦ πατρός, τὸ πνεῦμα τῆς ἀληθείας, ὃ παρὰ τοῦ πατρὸς ἐκπορεύεται, ἐκεῖνος μαρτυρήσει περὶ ἐμοῦ· 27 καὶ ὑμεῖς δὲ μαρτυρεῖτε, ὅτι ἀπ᾽ ἀρχῆς μετ᾽ ἐμοῦ ἐστε.

16

1 Ταῦτα λελάληκα ὑμῖν, ἵνα μὴ σκανδαλισθῆτε. 2 Ἀποσυναγώγους ποιήσουσιν ὑμᾶς· ἀλλ᾽ ἔρχεται ὥρα, ἵνα πᾶς ὁ ἀποκτείνας ὑμᾶς δόξῃ λατρείαν προσφέρειν τῷ θεῷ. 3 Καὶ ταῦτα ποιήσουσιν, *⸆ ὅτι οὐκ ἔγνωσαν τὸν πατέρα οὐδὲ ἐμέ. 4 Ἀλλὰ ταῦτα λελάληκα ὑμῖν, ἵνα ὅταν ἔλθῃ ἡ ὥρα, *⸆ μνημονεύητε *⸋αὐτῶν,⸌ ὅτι ἐγὼ εἶπον ὑμῖν. Ταῦτα δὲ ὑμῖν ἐξ ἀρχῆς οὐκ εἶπον, ὅτι μεθ᾽ ὑμῶν ἤμην. 5 Νῦν δὲ ὑπάγω πρὸς τὸν πέμψαντά με, καὶ οὐδεὶς ἐξ ὑμῶν ἐρωτᾷ με, Ποῦ ὑπάγεις; 6 Ἀλλ᾽ ὅτι ταῦτα λελάληκα ὑμῖν, ἡ λύπη πεπλήρωκεν ὑμῶν τὴν καρδίαν. 7 Ἀλλ᾽ ἐγὼ τὴν ἀλήθειαν λέγω ὑμῖν· συμφέρει ὑμῖν ἵνα ἐγὼ ἀπέλθω· ἐὰν γὰρ *⸋ἐγὼ⸌ μὴ ἀπέλθω, ὁ παράκλητος *⸂οὐκ ἐλεύσεται⸃ πρὸς ὑμᾶς· ἐὰν δὲ πορευθῶ, πέμψω αὐτὸν πρὸς ὑμᾶς. 8 Καὶ ἐλθὼν ἐκεῖνος ἐλέγξει τὸν κόσμον περὶ ἁμαρτίας καὶ περὶ δικαιοσύνης καὶ περὶ κρίσεως· 9 περὶ ἁμαρτίας μέν, ὅτι οὐ πιστεύουσιν εἰς ἐμέ· 10 περὶ δικαιοσύνης δέ, ὅτι πρὸς τὸν πατέρα *⸋μου⸌ ὑπάγω, καὶ οὐκέτι θεωρεῖτέ με· 11 περὶ δὲ κρίσεως, ὅτι ὁ ἄρχων τοῦ κόσμου τούτου κέκριται. 12 Ἔτι πολλὰ ἔχω *⸉λέγειν ὑμῖν,⸊ ἀλλ᾽ οὐ δύνασθε βαστάζειν ἄρτι. 13 Ὅταν δὲ ἔλθῃ ἐκεῖνος, τὸ πνεῦμα τῆς ἀληθείας, ὁδηγήσει ὑμᾶς *⸂εἰς πᾶσαν τὴν ἀλήθειαν·⸃ οὐ γὰρ λαλήσει ἀφ᾽ ἑαυτοῦ, ἀλλ᾽ ὅσα *⸂2ἂν ἀκούσῃ⸃ λαλήσει, καὶ τὰ ἐρχόμενα ἀναγγελεῖ ὑμῖν. 14 Ἐκεῖνος ἐμὲ δοξάσει, ὅτι ἐκ τοῦ ἐμοῦ λήψεται, καὶ ἀναγγελεῖ ὑμῖν. 15 Πάντα ὅσα ἔχει ὁ πατὴρ ἐμά ἐστιν· διὰ τοῦτο εἶπον, ὅτι ἐκ τοῦ ἐμοῦ *⸂λαμβάνει,⸃ καὶ ἀναγγελεῖ ὑμῖν. 16  *⸂Μικρὸν καὶ οὐ θεωρεῖτέ με, καὶ πάλιν μικρὸν καὶ ὄψεσθέ με, ὅτι ὑπάγω πρὸς τὸν πατέρα. 17 Εἶπον οὖν ἐκ τῶν μαθητῶν αὐτοῦ πρὸς ἀλλήλους, Τί ἐστιν τοῦτο ὃ λέγει ἡμῖν, Μικρὸν καὶ οὐ θεωρεῖτέ με, καὶ πάλιν μικρὸν καὶ ὄψεσθέ με; Καὶ ὅτι *⸋Ἐγὼ⸃⸌ ὑπάγω πρὸς τὸν πατέρα; 18 Ἔλεγον οὖν, *⸉Τοῦτο τί ἐστιν⸊ ὃ λέγει, *⸋τὸ⸌ μικρόν; Οὐκ οἴδαμεν τί λαλεῖ. 19 Ἔγνω *⸋οὖν⸌ *⸋2ὁ⸌ Ἰησοῦς ὅτι ἤθελον αὐτὸν ἐρωτᾷν, καὶ εἶπεν αὐτοῖς, Περὶ τούτου ζητεῖτε μετ᾽ ἀλλήλων, ὅτι εἶπον, Μικρὸν καὶ οὐ θεωρεῖτέ με, καὶ πάλιν μικρὸν καὶ ὄψεσθέ με; 20 Ἀμὴν ἀμὴν λέγω ὑμῖν ὅτι κλαύσετε καὶ θρηνήσετε ὑμεῖς, ὁ δὲ κόσμος χαρήσεται· ὑμεῖς *⸋δὲ⸌ λυπηθήσεσθε, ἀλλ᾽ ἡ λύπη ὑμῶν εἰς χαρὰν γενήσεται. 21 Ἡ γυνὴ ὅταν τίκτῃ λύπην ἔχει, ὅτι ἦλθεν ἡ ὥρα αὐτῆς· ὅταν δὲ γεννήσῃ τὸ παιδίον, οὐκέτι μνημονεύει τῆς θλίψεως, διὰ τὴν χαρὰν ὅτι ἐγεννήθη ἄνθρωπος εἰς τὸν κόσμον. 22 Καὶ ὑμεῖς οὖν *⸉λύπην μὲν νῦν⸊ ἔχετε· πάλιν δὲ ὄψομαι ὑμᾶς, καὶ χαρήσεται ὑμῶν ἡ καρδία, καὶ τὴν χαρὰν ὑμῶν οὐδεὶς *⸂αἴρει⸃ ἀφ᾽ ὑμῶν. 23 Καὶ ἐν ἐκείνῃ τῇ ἡμέρᾳ ἐμὲ οὐκ ἐρωτήσετε οὐδέν. Ἀμὴν ἀμὴν λέγω ὑμῖν *⸋ὅτι⸌ *⸂ὅσα ἂν⸃ αἰτήσητε τὸν πατέρα *⸉ἐν τῷ ὀνόματί μου, δώσει ὑμῖν.⸊ 24 Ἕως ἄρτι οὐκ ᾐτήσατε οὐδὲν ἐν τῷ ὀνόματί μου· αἰτεῖτε, καὶ λήψεσθε, ἵνα ἡ χαρὰ ὑμῶν ᾖ πεπληρωμένη.

25 Ταῦτα ἐν παροιμίαις λελάληκα ὑμῖν· *⸋ἀλλ᾽⸌ ἔρχεται ὥρα ὅτε οὐκέτι ἐν παροιμίαις λαλήσω ὑμῖν, ἀλλὰ παρρησίᾳ περὶ τοῦ πατρὸς *⸂ἀναγγελῶ⸃ ὑμῖν. 26 Ἐν ἐκείνῃ τῇ ἡμέρᾳ ἐν τῷ ὀνόματί μου αἰτήσεσθε· καὶ οὐ λέγω ὑμῖν ὅτι ἐγὼ ἐρωτήσω τὸν πατέρα περὶ ὑμῶν· 27 αὐτὸς γὰρ ὁ πατὴρ φιλεῖ ὑμᾶς, ὅτι ὑμεῖς ἐμὲ πεφιλήκατε, καὶ πεπιστεύκατε ὅτι ἐγὼ *⸂παρὰ τοῦ θεοῦ ἐξῆλθον. 28 Ἐξῆλθον παρὰ τοῦ πατρός,⸃ καὶ ἐλήλυθα εἰς τὸν κόσμον· πάλιν ἀφίημι τὸν κόσμον, καὶ πορεύομαι πρὸς τὸν πατέρα. 29 Λέγουσιν *⸋αὐτῷ⸌ οἱ μαθηταὶ αὐτοῦ, Ἴδε, νῦν *⸆ παρρησίᾳ λαλεῖς, καὶ παροιμίαν οὐδεμίαν λέγεις. 30 Νῦν οἴδαμεν ὅτι οἶδας πάντα, καὶ οὐ χρείαν ἔχεις ἵνα τίς σε ἐρωτᾷ· ἐν τούτῳ πιστεύομεν ὅτι ἀπὸ θεοῦ ἐξῆλθες. 31 Ἀπεκρίθη αὐτοῖς *⸋ὁ⸌ Ἰησοῦς, Ἄρτι πιστεύετε; 32 Ἰδού, ἔρχεται ὥρα καὶ *⸋νῦν⸌ ἐλήλυθεν, ἵνα σκορπισθῆτε ἕκαστος εἰς τὰ ἴδια, καὶ ἐμὲ μόνον ἀφῆτε· καὶ οὐκ εἰμὶ μόνος, ὅτι ὁ πατὴρ μετ᾽ ἐμοῦ ἐστιν. 33 Ταῦτα λελάληκα ὑμῖν, ἵνα ἐν ἐμοὶ εἰρήνην ἔχητε. Ἐν τῷ κόσμῳ θλίψιν ἔχετε· ἀλλὰ θαρσεῖτε, ἐγὼ νενίκηκα τὸν κόσμον.

17

1 Ταῦτα ἐλάλησεν *⸋ὁ⸌ Ἰησοῦς, καὶ *⸂ἐπῆρεν τοὺς ὀφθαλμοὺς αὐτοῦ εἰς τὸν οὐρανόν, καὶ εἶπεν,⸃ Πάτερ, ἐλήλυθεν ἡ ὥρα· δόξασόν σου τὸν υἱόν, ἵνα *⸋2καὶ⸌ ὁ υἱός *⸋3σου⸌ δοξάσῃ σε· 2 καθὼς ἔδωκας αὐτῷ ἐξουσίαν πάσης σαρκός, ἵνα πᾶν ὃ δέδωκας αὐτῷ, *⸂δώσει⸃ αὐτοῖς ζωὴν αἰώνιον. 3 Αὕτη δέ ἐστιν ἡ αἰώνιος ζωή, ἵνα γινώσκωσίν σε τὸν μόνον ἀληθινὸν θεόν, καὶ ὃν ἀπέστειλας Ἰησοῦν χριστόν. 4 Ἐγώ σε ἐδόξασα ἐπὶ τῆς γῆς· τὸ ἔργον *⸂ἐτελείωσα⸃ ὃ δέδωκάς μοι ἵνα ποιήσω. 5 Καὶ νῦν δόξασόν με σύ, πάτερ, παρὰ σεαυτῷ τῇ δόξῃ ᾗ εἶχον πρὸ τοῦ τὸν κόσμον εἶναι παρὰ σοί. 6 Ἐφανέρωσά σου τὸ ὄνομα τοῖς ἀνθρώποις οὓς *⸂δέδωκάς μοι ἐκ τοῦ κόσμου· σοὶ ἦσαν, καὶ ἐμοὶ αὐτοὺς δέδωκας· καὶ τὸν λόγον σου τετηρήκασιν. 7 Νῦν ἔγνωκαν ὅτι πάντα ὅσα δέδωκάς μοι, παρὰ σοῦ *⸂ἐστιν·⸃ 8 ὅτι τὰ ῥήματα ἃ δέδωκάς⸃ μοι, δέδωκα αὐτοῖς· καὶ αὐτοὶ ἔλαβον, καὶ ἔγνωσαν ἀληθῶς ὅτι παρὰ σοῦ ἐξῆλθον, καὶ ἐπίστευσαν ὅτι σύ με ἀπέστειλας. 9 Ἐγὼ περὶ αὐτῶν ἐρωτῶ· οὐ περὶ τοῦ κόσμου ἐρωτῶ, ἀλλὰ περὶ ὧν δέδωκάς μοι, ὅτι σοί εἰσιν· 10 καὶ τὰ ἐμὰ πάντα σά ἐστιν, καὶ τὰ σὰ ἐμά· καὶ δεδόξασμαι ἐν αὐτοῖς. 11 Καὶ οὐκέτι εἰμὶ ἐν τῷ κόσμῳ, καὶ *⸂οὗτοι⸃ ἐν τῷ κόσμῳ εἰσίν, καὶ ἐγὼ πρός σε ἔρχομαι. Πάτερ ἅγιε, τήρησον αὐτοὺς ἐν τῷ ὀνόματί σου, *⸂2ᾧ⸃ δέδωκάς μοι, ἵνα ὦσιν ἕν, καθὼς *⸆ ἡμεῖς. 12 Ὅτε ἤμην μετ᾽ αὐτῶν *⸋ἐν τῷ κόσμῳ,⸌ ἐγὼ ἐτήρουν αὐτοὺς ἐν τῷ ὀνόματί σου· *⸂οὓς⸃ δέδωκάς μοι, *⸆ ἐφύλαξα, καὶ οὐδεὶς ἐξ αὐτῶν ἀπώλετο, εἰ μὴ ὁ υἱὸς τῆς ἀπωλείας, ἵνα ἡ γραφὴ πληρωθῇ. 13 Νῦν δὲ πρός σε ἔρχομαι, καὶ ταῦτα λαλῶ ἐν τῷ κόσμῳ, ἵνα ἔχωσιν τὴν χαρὰν τὴν ἐμὴν πεπληρωμένην ἐν *⸂αὐτοῖς.⸃ 14 Ἐγὼ δέδωκα αὐτοῖς τὸν λόγον σου, καὶ ὁ κόσμος ἐμίσησεν αὐτούς, ὅτι οὐκ εἰσὶν ἐκ τοῦ κόσμου, καθὼς ἐγὼ οὐκ εἰμὶ ἐκ τοῦ κόσμου. 15 Οὐκ ἐρωτῶ ἵνα ἄρῃς αὐτοὺς ἐκ τοῦ κόσμου, ἀλλ᾽ ἵνα τηρήσῃς αὐτοὺς ἐκ τοῦ πονηροῦ. 16 Ἐκ τοῦ κόσμου οὐκ εἰσίν, καθὼς ἐγὼ *⸉ἐκ τοῦ κόσμου οὐκ εἰμί.⸊ 17 Ἁγίασον αὐτοὺς ἐν τῇ ἀληθείᾳ *⸋σου·⸌ ὁ λόγος ὁ σὸς ἀλήθειά ἐστιν. 18 Καθὼς ἐμὲ ἀπέστειλας εἰς τὸν κόσμον, κἀγὼ ἀπέστειλα αὐτοὺς εἰς τὸν κόσμον. 19 Καὶ ὑπὲρ αὐτῶν ἐγὼ ἁγιάζω ἐμαυτόν, ἵνα *⸉καὶ αὐτοὶ ὦσιν⸊ ἡγιασμένοι ἐν ἀληθείᾳ. 20 Οὐ περὶ τούτων δὲ ἐρωτῶ μόνον, ἀλλὰ καὶ περὶ τῶν *⸂πιστευόντων⸃ διὰ τοῦ λόγου αὐτῶν εἰς ἐμέ· 21 ἵνα πάντες ἓν ὦσιν· καθὼς σύ, *⸂πάτερ,⸃ ἐν ἐμοί, κἀγὼ ἐν σοί, ἵνα καὶ αὐτοὶ ἐν ἡμῖν *⸋ἓν⸌ ὦσιν· ἵνα ὁ κόσμος *⸂2πιστεύσῃ⸃ ὅτι σύ με ἀπέστειλας. 22 Καὶ ἐγὼ τὴν δόξαν ἣν δέδωκάς μοι, δέδωκα αὐτοῖς, ἵνα ὦσιν ἕν, καθὼς ἡμεῖς ἕν *⸋ἐσμεν.⸌ 23 Ἐγὼ ἐν αὐτοῖς, καὶ σὺ ἐν ἐμοί, ἵνα ὦσιν τετελειωμένοι εἰς ἕν, *⸋καὶ⸌ ἵνα γινώσκῃ ὁ κόσμος ὅτι σύ με ἀπέστειλας, καὶ ἠγάπησας αὐτούς, καθὼς ἐμὲ ἠγάπησας. 24  *⸂Πάτερ,⸃ *⸂2οὓς⸃ δέδωκάς μοι, θέλω ἵνα ὅπου εἰμὶ ἐγώ, κἀκεῖνοι ὦσιν μετ᾽ ἐμοῦ· ἵνα θεωρῶσιν τὴν δόξαν τὴν ἐμήν, ἣν *⸂3ἔδωκάς⸃ μοι, ὅτι ἠγάπησάς με πρὸ καταβολῆς κόσμου. 25  *⸂Πάτερ⸃ δίκαιε, καὶ ὁ κόσμος σε οὐκ ἔγνω, ἐγὼ δέ σε ἔγνων, καὶ οὗτοι ἔγνωσαν ὅτι σύ με ἀπέστειλας· 26 καὶ ἐγνώρισα αὐτοῖς τὸ ὄνομά σου, καὶ γνωρίσω· ἵνα ἡ ἀγάπη, ἣν ἠγάπησάς με, ἐν αὐτοῖς ᾖ, κἀγὼ ἐν αὐτοῖς.

18

1 Ταῦτα εἰπὼν *⸋ὁ⸌ Ἰησοῦς ἐξῆλθεν σὺν τοῖς μαθηταῖς αὐτοῦ πέραν τοῦ χειμάρρου *⸂τῶν⸃ Κέδρων, ὅπου ἦν κῆπος, εἰς ὃν εἰσῆλθεν αὐτὸς καὶ οἱ μαθηταὶ αὐτοῦ. 2 ᾜδει δὲ καὶ Ἰούδας, ὁ παραδιδοὺς αὐτόν, τὸν τόπον· ὅτι πολλάκις συνήχθη *⸋ὁ⸌ Ἰησοῦς ἐκεῖ μετὰ τῶν μαθητῶν αὐτοῦ. 3 Ὁ οὖν Ἰούδας, λαβὼν τὴν σπεῖραν, καὶ *⸂ἐκ τῶν ἀρχιερέων καὶ Φαρισαίων⸃ ὑπηρέτας, ἔρχεται ἐκεῖ μετὰ φανῶν καὶ λαμπάδων καὶ ὅπλων. 4 Ἰησοῦς *⸂οὖν,⸃ εἰδὼς πάντα τὰ ἐρχόμενα ἐπ᾽ αὐτόν, *⸂2ἐξελθὼν εἶπεν⸃ αὐτοῖς, Τίνα ζητεῖτε; 5 Ἀπεκρίθησαν αὐτῷ, Ἰησοῦν τὸν Ναζωραῖον. Λέγει αὐτοῖς *⸋ὁ Ἰησοῦς,⸌ Ἐγώ εἰμι. Εἱστήκει δὲ καὶ Ἰούδας ὁ παραδιδοὺς αὐτὸν μετ᾽ αὐτῶν. 6 Ὡς οὖν εἶπεν αὐτοῖς *⸋ὅτι⸌ Ἐγώ εἰμι, ἀπῆλθον εἰς τὰ ὀπίσω, καὶ ἔπεσον χαμαί. 7 Πάλιν οὖν *⸉αὐτοὺς ἐπηρώτησεν,⸊ Τίνα ζητεῖτε; Οἱ δὲ εἶπον, Ἰησοῦν τὸν Ναζωραῖον. 8 Ἀπεκρίθη *⸆ Ἰησοῦς, Εἶπον ὑμῖν ὅτι ἐγώ εἰμι· εἰ οὖν ἐμὲ ζητεῖτε, ἄφετε τούτους ὑπάγειν· 9 ἵνα πληρωθῇ ὁ λόγος ὃν εἶπεν ὅτι Οὓς δέδωκάς μοι, οὐκ ἀπώλεσα ἐξ αὐτῶν οὐδένα. 10 Σίμων οὖν Πέτρος ἔχων μάχαιραν εἵλκυσεν αὐτήν, καὶ ἔπαισεν τὸν τοῦ ἀρχιερέως δοῦλον, καὶ ἀπέκοψεν αὐτοῦ τὸ ὠτίον τὸ δεξιόν. Ἦν δὲ ὄνομα τῷ δούλῳ Μάλχος. 11 Εἶπεν οὖν ὁ Ἰησοῦς τῷ Πέτρῳ, Βάλε τὴν μάχαιραν *⸆ εἰς τὴν θήκην· τὸ ποτήριον ὃ δέδωκέν μοι ὁ πατήρ, οὐ μὴ πίω αὐτό;

12 Ἡ οὖν σπεῖρα καὶ ὁ χιλίαρχος καὶ οἱ ὑπηρέται τῶν Ἰουδαίων συνέλαβον τὸν Ἰησοῦν, καὶ ἔδησαν αὐτόν, 13 καὶ *⸂ἀπήγαγον⸃ *⸋αὐτὸν⸌ πρὸς Ἄνναν πρῶτον· ἦν γὰρ πενθερὸς τοῦ Καϊάφα, ὃς ἦν ἀρχιερεὺς τοῦ ἐνιαυτοῦ ἐκείνου. 14 Ἦν δὲ Καϊάφας ὁ συμβουλεύσας τοῖς Ἰουδαίοις, ὅτι συμφέρει ἕνα ἄνθρωπον *⸂ἀπολέσθαι⸃ ὑπὲρ τοῦ λαοῦ.

15 Ἠκολούθει δὲ τῷ Ἰησοῦ Σίμων Πέτρος, καὶ *⸋ὁ⸌ ἄλλος μαθητής. Ὁ δὲ μαθητὴς ἐκεῖνος ἦν γνωστὸς τῷ ἀρχιερεῖ, καὶ συνεισῆλθεν τῷ Ἰησοῦ εἰς τὴν αὐλὴν τοῦ ἀρχιερέως· 16 ὁ δὲ Πέτρος εἱστήκει πρὸς τῇ θύρᾳ ἔξω. Ἐξῆλθεν οὖν ὁ μαθητὴς ὁ ἄλλος *⸂ὃς ἦν γνωστὸς⸃ *⸂2τῷ ἀρχιερεῖ,⸃ καὶ εἶπεν τῇ θυρωρῷ, καὶ εἰσήγαγεν τὸν Πέτρον. 17 Λέγει οὖν *⸉ἡ παιδίσκη ἡ θυρωρὸς τῷ Πέτρῳ,⸊ Μὴ καὶ σὺ ἐκ τῶν μαθητῶν εἶ τοῦ ἀνθρώπου τούτου; Λέγει ἐκεῖνος, Οὐκ εἰμί. 18 Εἱστήκεισαν δὲ οἱ δοῦλοι καὶ οἱ ὑπηρέται ἀνθρακιὰν πεποιηκότες, ὅτι ψύχος ἦν, καὶ ἐθερμαίνοντο· ἦν δὲ *⸆ *⸉μετ᾽ αὐτῶν ὁ Πέτρος⸊ ἑστὼς καὶ θερμαινόμενος.

19 Ὁ οὖν ἀρχιερεὺς ἠρώτησεν τὸν Ἰησοῦν περὶ τῶν μαθητῶν αὐτοῦ, καὶ περὶ τῆς διδαχῆς αὐτοῦ. 20 Ἀπεκρίθη αὐτῷ *⸋ὁ⸌ Ἰησοῦς, Ἐγὼ παρρησίᾳ *⸂ἐλάλησα⸃ τῷ κόσμῳ· ἐγὼ πάντοτε ἐδίδαξα ἐν *⸆ συναγωγῇ καὶ ἐν τῷ ἱερῷ, ὅπου *⸂2πάντοτε⸃ οἱ Ἰουδαῖοι συνέρχονται, καὶ ἐν κρυπτῷ ἐλάλησα οὐδέν. 21 Τί με *⸂ἐπερωτᾷς; Ἐπερώτησον⸃ τοὺς ἀκηκοότας, τί ἐλάλησα αὐτοῖς· ἴδε, οὗτοι οἴδασιν ἃ εἶπον ἐγώ. 22 Ταῦτα δὲ αὐτοῦ εἰπόντος, εἷς *⸉τῶν ὑπηρετῶν παρεστηκὼς⸊ ἔδωκεν ῥάπισμα τῷ Ἰησοῦ, εἰπών, Οὕτως ἀποκρίνῃ τῷ ἀρχιερεῖ; 23 Ἀπεκρίθη αὐτῷ *⸋ὁ⸌ Ἰησοῦς, Εἰ κακῶς ἐλάλησα, μαρτύρησον περὶ τοῦ κακοῦ· εἰ δὲ καλῶς, τί με δέρεις; 24 Ἀπέστειλεν *⸆ αὐτὸν ὁ Ἄννας δεδεμένον πρὸς Καϊάφαν τὸν ἀρχιερέα.

25 Ἦν δὲ Σίμων Πέτρος ἑστὼς καὶ θερμαινόμενος· εἶπον οὖν αὐτῷ, Μὴ καὶ σὺ ἐκ τῶν μαθητῶν αὐτοῦ εἶ; Ἠρνήσατο *⸋οὖν⸌ ἐκεῖνος, καὶ εἶπεν, Οὐκ εἰμί. 26 Λέγει εἷς ἐκ τῶν δούλων τοῦ ἀρχιερέως, συγγενὴς ὢν οὗ ἀπέκοψεν Πέτρος τὸ ὠτίον, Οὐκ ἐγώ σε εἶδον ἐν τῷ κήπῳ μετ᾽ αὐτοῦ; 27 Πάλιν οὖν ἠρνήσατο *⸋ὁ⸌ Πέτρος, καὶ εὐθέως ἀλέκτωρ ἐφώνησεν.

28 Ἄγουσιν οὖν τὸν Ἰησοῦν ἀπὸ τοῦ Καϊάφα εἰς τὸ πραιτώριον· ἦν δὲ *⸂πρωΐ,⸃ καὶ αὐτοὶ οὐκ εἰσῆλθον εἰς τὸ πραιτώριον, *⸂2ἵνα μὴ μιανθῶσιν, ἀλλ᾽ ἵνα φάγωσιν⸃ τὸ Πάσχα. 29 Ἐξῆλθεν οὖν ὁ Πιλάτος *⸆ πρὸς αὐτούς, καὶ *⸂εἶπεν,⸃ Τίνα κατηγορίαν φέρετε *⸋κατὰ⸌ τοῦ ἀνθρώπου τούτου; 30 Ἀπεκρίθησαν καὶ εἶπον αὐτῷ, Εἰ μὴ ἦν οὗτος *⸂κακοποιός,⸃ οὐκ ἄν σοι παρεδώκαμεν αὐτόν. 31 Εἶπεν οὖν αὐτοῖς *⸋ὁ⸌ Πιλάτος, Λάβετε αὐτὸν ὑμεῖς, καὶ κατὰ τὸν νόμον ὑμῶν κρίνατε αὐτόν. Εἶπον *⸋2οὖν⸌ αὐτῷ οἱ Ἰουδαῖοι, Ἡμῖν οὐκ ἔξεστιν ἀποκτεῖναι οὐδένα· 32 ἵνα ὁ λόγος τοῦ Ἰησοῦ πληρωθῇ, ὃν εἶπεν, σημαίνων ποίῳ θανάτῳ ἔμελλεν ἀποθνῄσκειν.

33 Εἰσῆλθεν οὖν *⸉εἰς τὸ πραιτώριον πάλιν⸊ ὁ Πιλάτος, καὶ ἐφώνησεν τὸν Ἰησοῦν, καὶ εἶπεν αὐτῷ, Σὺ εἶ ὁ βασιλεὺς τῶν Ἰουδαίων; 34 Ἀπεκρίθη *⸋αὐτῷ⸌ *⸋2ὁ⸌ Ἰησοῦς, *⸂Ἀφ᾽ ἑαυτοῦ⸃ σὺ τοῦτο λέγεις, ἢ ἄλλοι *⸉σοι εἶπον⸊ περὶ ἐμοῦ; 35 Ἀπεκρίθη ὁ Πιλάτος, Μήτι ἐγὼ Ἰουδαῖός εἰμι; Τὸ ἔθνος τὸ σὸν καὶ οἱ ἀρχιερεῖς παρέδωκάν σε ἐμοί· τί ἐποίησας; 36 Ἀπεκρίθη *⸆ Ἰησοῦς, Ἡ βασιλεία ἡ ἐμὴ οὐκ ἔστιν ἐκ τοῦ κόσμου τούτου· εἰ ἐκ τοῦ κόσμου τούτου ἦν ἡ βασιλεία ἡ ἐμή, οἱ ὑπηρέται *⸉ἂν οἱ ἐμοὶ ἠγωνίζοντο,⸊ ἵνα μὴ παραδοθῶ τοῖς Ἰουδαίοις· νῦν δὲ ἡ βασιλεία ἡ ἐμὴ οὐκ ἔστιν ἐντεῦθεν. 37 Εἶπεν οὖν αὐτῷ ὁ Πιλάτος, Οὐκοῦν βασιλεὺς εἶ σύ; Ἀπεκρίθη *⸆ Ἰησοῦς, Σὺ λέγεις, ὅτι βασιλεύς εἰμι ἐγώ. *⸋Ἐγὼ⸌ εἰς τοῦτο γεγέννημαι, καὶ εἰς τοῦτο ἐλήλυθα εἰς τὸν κόσμον, ἵνα μαρτυρήσω τῇ ἀληθείᾳ. Πᾶς ὁ ὢν ἐκ τῆς ἀληθείας ἀκούει μου τῆς φωνῆς. 38 Λέγει αὐτῷ ὁ Πιλάτος, Τί ἐστιν ἀλήθεια;

Καὶ τοῦτο εἰπών, πάλιν ἐξῆλθεν πρὸς τοὺς Ἰουδαίους, καὶ λέγει αὐτοῖς, Ἐγὼ οὐδεμίαν *⸉αἰτίαν εὑρίσκω ἐν αὐτῷ.⸊ 39 Ἔστιν δὲ συνήθεια *⸂ὑμῖν,⸃ ἵνα ἕνα *⸉ὑμῖν ἀπολύσω ἐν τῷ Πάσχα· βούλεσθε οὖν ὑμῖν ἀπολύσω⸊ τὸν βασιλέα τῶν Ἰουδαίων; 40 Ἐκραύγασαν οὖν *⸋πάλιν⸌ *⸋2πάντες,⸌ λέγοντες, Μὴ τοῦτον, ἀλλὰ τὸν Βαραββᾶν· ἦν δὲ ὁ Βαραββᾶς λῃστής.

19

1 Τότε οὖν ἔλαβεν ὁ Πιλάτος τὸν Ἰησοῦν, καὶ ἐμαστίγωσεν. 2 Καὶ οἱ στρατιῶται πλέξαντες στέφανον ἐξ ἀκανθῶν ἐπέθηκαν αὐτοῦ τῇ κεφαλῇ, καὶ ἱμάτιον πορφυροῦν περιέβαλον αὐτόν, 3  *⸆ καὶ ἔλεγον, Χαῖρε, ὁ βασιλεὺς τῶν Ἰουδαίων· καὶ ἐδίδουν αὐτῷ ῥαπίσματα. 4  *⸂Ἐξῆλθεν οὖν⸃ πάλιν ἔξω ὁ Πιλάτος, καὶ λέγει αὐτοῖς, Ἴδε, ἄγω ὑμῖν αὐτὸν ἔξω, ἵνα γνῶτε ὅτι *⸉ἐν αὐτῷ οὐδεμίαν αἰτίαν εὑρίσκω.⸊ 5 Ἐξῆλθεν οὖν ὁ Ἰησοῦς ἔξω, φορῶν τὸν ἀκάνθινον στέφανον καὶ τὸ πορφυροῦν ἱμάτιον. Καὶ λέγει αὐτοῖς, *⸂Ἴδε,⸃ ὁ ἄνθρωπος. 6 Ὅτε οὖν εἶδον αὐτὸν οἱ ἀρχιερεῖς καὶ οἱ ὑπηρέται, ἐκραύγασαν λέγοντες, Σταύρωσον, σταύρωσον *⸋αὐτόν.⸌ Λέγει αὐτοῖς ὁ Πιλάτος, Λάβετε αὐτὸν ὑμεῖς καὶ σταυρώσατε· ἐγὼ γὰρ οὐχ εὑρίσκω ἐν αὐτῷ αἰτίαν. 7 Ἀπεκρίθησαν αὐτῷ οἱ Ἰουδαῖοι, Ἡμεῖς νόμον ἔχομεν, καὶ κατὰ τὸν νόμον *⸋ἡμῶν⸌ ὀφείλει ἀποθανεῖν, ὅτι *⸉ἑαυτὸν υἱὸν θεοῦ⸊ ἐποίησεν. 8 Ὅτε οὖν ἤκουσεν ὁ Πιλάτος τοῦτον τὸν λόγον, μᾶλλον ἐφοβήθη, 9 καὶ εἰσῆλθεν εἰς τὸ πραιτώριον πάλιν, καὶ λέγει τῷ Ἰησοῦ, Πόθεν εἶ σύ; Ὁ δὲ Ἰησοῦς ἀπόκρισιν οὐκ ἔδωκεν αὐτῷ. 10 Λέγει οὖν αὐτῷ ὁ Πιλάτος, Ἐμοὶ οὐ λαλεῖς; Οὐκ οἶδας ὅτι ἐξουσίαν ἔχω *⸉σταυρῶσαί σε, καὶ ἐξουσίαν ἔχω ἀπολῦσαί⸊ σε; 11 Ἀπεκρίθη *⸆ *⸂Ἰησοῦς,⸃ Οὐκ εἶχες ἐξουσίαν *⸉οὐδεμίαν κατ᾽ ἐμοῦ,⸊ εἰ μὴ ἦν *⸉2σοι δεδομένον⸊ ἄνωθεν· διὰ τοῦτο ὁ *⸂2παραδιδούς⸃ μέ σοι μείζονα ἁμαρτίαν ἔχει. 12 Ἐκ τούτου *⸉ἐζήτει ὁ Πιλάτος⸊ ἀπολῦσαι αὐτόν. Οἱ δὲ Ἰουδαῖοι *⸂ἔκραζον⸃ λέγοντες, Ἐὰν τοῦτον ἀπολύσῃς, οὐκ εἶ φίλος τοῦ Καίσαρος· πᾶς ὁ βασιλέα *⸂2ἑαυτὸν⸃ ποιῶν, ἀντιλέγει τῷ Καίσαρι. 13 Ὁ οὖν Πιλάτος ἀκούσας *⸂τοῦτον τὸν λόγον⸃ ἤγαγεν ἔξω τὸν Ἰησοῦν, καὶ ἐκάθισεν ἐπὶ *⸋τοῦ⸌ βήματος, εἰς τόπον λεγόμενον Λιθόστρωτον, Ἑβραϊστὶ δὲ Γαββαθᾶ· 14 ἦν δὲ Παρασκευὴ τοῦ Πάσχα, ὥρα *⸋δὲ⸌ *⸆ *⸂ὡσεὶ⸃ ἕκτη· καὶ λέγει τοῖς Ἰουδαίοις, Ἴδε, ὁ βασιλεὺς ὑμῶν. 15  *⸂Οἱ δὲ ἐκραύγασαν,⸃ Ἆρον, ἆρον, σταύρωσον αὐτόν. Λέγει αὐτοῖς ὁ Πιλάτος, Τὸν βασιλέα ὑμῶν σταυρώσω; Ἀπεκρίθησαν οἱ ἀρχιερεῖς, Οὐκ ἔχομεν βασιλέα εἰ μὴ Καίσαρα. 16 Τότε οὖν παρέδωκεν αὐτὸν αὐτοῖς, ἵνα σταυρωθῇ.

Παρέλαβον *⸂δὲ⸃ τὸν Ἰησοῦν *⸂2καὶ ἤγαγον·⸃ 17 καὶ βαστάζων *⸂τὸν σταυρὸν αὐτοῦ⸃ ἐξῆλθεν εἰς *⸂2τόπον λεγόμενον Κρανίου Τόπον,⸃ *⸂3ὃς⸃ λέγεται Ἑβραϊστὶ Γολγοθᾶ· 18 ὅπου αὐτὸν ἐσταύρωσαν, καὶ μετ᾽ αὐτοῦ ἄλλους δύο, ἐντεῦθεν καὶ ἐντεῦθεν, μέσον δὲ τὸν Ἰησοῦν. 19 Ἔγραψεν δὲ καὶ τίτλον ὁ Πιλάτος, καὶ ἔθηκεν ἐπὶ τοῦ σταυροῦ· ἦν δὲ γεγραμμένον, Ἰησοῦς ὁ Ναζωραῖος ὁ βασιλεὺς τῶν Ἰουδαίων. 20 Τοῦτον οὖν τὸν τίτλον πολλοὶ ἀνέγνωσαν τῶν Ἰουδαίων, ὅτι ἐγγὺς ἦν *⸉ὁ τόπος τῆς πόλεως⸊ ὅπου ἐσταυρώθη ὁ Ἰησοῦς· καὶ ἦν γεγραμμένον *⸉2Ἑβραϊστί, Ἑλληνιστί, Ῥωμαϊστί.⸊ 21 Ἔλεγον οὖν τῷ Πιλάτῳ οἱ ἀρχιερεῖς τῶν Ἰουδαίων, Μὴ γράφε, Ὁ βασιλεὺς τῶν Ἰουδαίων· ἀλλ᾽ ὅτι Ἐκεῖνος εἶπεν, Βασιλεύς *⸉εἰμι τῶν Ἰουδαίων.⸊ 22 Ἀπεκρίθη ὁ Πιλάτος, Ὃ γέγραφα, γέγραφα.

23 Οἱ οὖν στρατιῶται, ὅτε ἐσταύρωσαν τὸν Ἰησοῦν, ἔλαβον τὰ ἱμάτια αὐτοῦ, καὶ ἐποίησαν τέσσαρα μέρη, ἑκάστῳ στρατιώτῃ μέρος, καὶ τὸν χιτῶνα. Ἦν δὲ ὁ χιτὼν ἄραφος, ἐκ τῶν ἄνωθεν ὑφαντὸς δι᾽ ὅλου. 24 Εἶπον οὖν πρὸς ἀλλήλους, Μὴ σχίσωμεν αὐτόν, ἀλλὰ λάχωμεν περὶ αὐτοῦ, τίνος ἔσται· ἵνα ἡ γραφὴ πληρωθῇ *⸋ἡ λέγουσα,⸌ Διεμερίσαντο τὰ ἱμάτιά μου ἑαυτοῖς, καὶ ἐπὶ τὸν ἱματισμόν μου ἔβαλον κλῆρον. Οἱ μὲν οὖν στρατιῶται ταῦτα ἐποίησαν. 25 Εἱστήκεισαν δὲ παρὰ τῷ σταυρῷ τοῦ Ἰησοῦ ἡ μήτηρ αὐτοῦ, καὶ ἡ ἀδελφὴ τῆς μητρὸς αὐτοῦ, Μαρία ἡ τοῦ Κλωπᾶ, καὶ Μαρία ἡ Μαγδαληνή. 26 Ἰησοῦς οὖν ἰδὼν τὴν μητέρα, καὶ τὸν μαθητὴν παρεστῶτα ὃν ἠγάπα, λέγει τῇ μητρὶ *⸋αὐτοῦ,⸌ Γύναι, *⸂ἴδε ὁ υἱός σου. 27 Εἶτα λέγει τῷ μαθητῇ, Ἰδοὺ⸃ ἡ μήτηρ σου. Καὶ ἀπ᾽ ἐκείνης τῆς ὥρας ἔλαβεν *⸉ὁ μαθητὴς αὐτὴν⸊ εἰς τὰ ἴδια.

28 Μετὰ τοῦτο *⸂ἰδὼν⸃ ὁ Ἰησοῦς ὅτι *⸉πάντα ἤδη⸊ τετέλεσται, ἵνα τελειωθῇ ἡ γραφή, λέγει, Διψῶ. 29 Σκεῦος *⸋οὖν⸌ ἔκειτο ὄξους μεστόν· *⸂οἱ δέ, πλήσαντες σπόγγον ὄξους, καὶ ὑσσώπῳ περιθέντες, προσήνεγκαν⸃ αὐτοῦ τῷ στόματι. 30 Ὅτε οὖν ἔλαβεν τὸ ὄξος ὁ Ἰησοῦς, εἶπεν, Τετέλεσται· καὶ κλίνας τὴν κεφαλήν, παρέδωκεν τὸ πνεῦμα.

31 Οἱ οὖν Ἰουδαῖοι, *⸉ἵνα μὴ μείνῃ ἐπὶ τοῦ σταυροῦ τὰ σώματα ἐν τῷ σαββάτῳ ἐπεὶ Παρασκευὴ ἦν—⸊ ἦν γὰρ μεγάλη ἡ ἡμέρα ἐκείνου τοῦ σαββάτου—ἠρώτησαν τὸν Πιλάτον ἵνα κατεαγῶσιν αὐτῶν τὰ σκέλη, καὶ ἀρθῶσιν. 32 Ἦλθον οὖν οἱ στρατιῶται, καὶ τοῦ μὲν πρώτου κατέαξαν τὰ σκέλη καὶ τοῦ ἄλλου τοῦ συσταυρωθέντος αὐτῷ· 33 ἐπὶ δὲ τὸν Ἰησοῦν ἐλθόντες, ὡς εἶδον *⸉αὐτὸν ἤδη⸊ τεθνηκότα, οὐ κατέαξαν αὐτοῦ τὰ σκέλη· 34 ἀλλ᾽ εἷς τῶν στρατιωτῶν λόγχῃ αὐτοῦ τὴν πλευρὰν ἔνυξεν, καὶ *⸂εὐθέως ἐξῆλθεν⸃ αἷμα καὶ ὕδωρ. 35 Καὶ ὁ ἑωρακὼς μεμαρτύρηκεν, καὶ ἀληθινή *⸉ἐστιν αὐτοῦ ἡ μαρτυρία,⸊ κἀκεῖνος οἶδεν ὅτι ἀληθῆ λέγει, ἵνα *⸆ ὑμεῖς *⸂πιστεύσητε.⸃ 36 Ἐγένετο γὰρ ταῦτα ἵνα ἡ γραφὴ πληρωθῇ, Ὀστοῦν οὐ συντριβήσεται *⸋ἀπ᾽⸌ αὐτοῦ. 37 Καὶ πάλιν ἑτέρα γραφὴ λέγει, Ὄψονται εἰς ὃν ἐξεκέντησαν.

38 Μετὰ *⸆ ταῦτα ἠρώτησεν τὸν Πιλάτον *⸆2 Ἰωσὴφ *⸋ὁ⸌ ἀπὸ Ἀριμαθαίας, ὢν μαθητὴς τοῦ Ἰησοῦ, κεκρυμμένος δὲ διὰ τὸν φόβον τῶν Ἰουδαίων, ἵνα ἄρῃ τὸ σῶμα τοῦ Ἰησοῦ· καὶ ἐπέτρεψεν ὁ Πιλάτος. Ἦλθεν οὖν καὶ ἦρεν τὸ σῶμα *⸂τοῦ Ἰησοῦ.⸃ 39 Ἦλθεν δὲ καὶ Νικόδημος, ὁ ἐλθὼν πρὸς *⸂τὸν Ἰησοῦν⸃ νυκτὸς τὸ πρῶτον, φέρων *⸂2μίγμα⸃ σμύρνης καὶ ἀλόης *⸂3ὡς⸃ λίτρας ἑκατόν. 40 Ἔλαβον οὖν τὸ σῶμα τοῦ Ἰησοῦ, καὶ ἔδησαν αὐτὸ *⸋ἐν⸌ ὀθονίοις μετὰ τῶν ἀρωμάτων, καθὼς ἔθος ἐστὶν τοῖς Ἰουδαίοις ἐνταφιάζειν. 41 Ἦν δὲ ἐν τῷ τόπῳ ὅπου ἐσταυρώθη κῆπος, καὶ ἐν τῷ κήπῳ μνημεῖον καινόν, ἐν ᾧ οὐδέπω οὐδεὶς *⸂ἐτέθη.⸃ 42 Ἐκεῖ οὖν διὰ τὴν Παρασκευὴν τῶν Ἰουδαίων, ὅτι ἐγγὺς ἦν τὸ μνημεῖον, ἔθηκαν τὸν Ἰησοῦν.

20

1 Τῇ δὲ μιᾷ τῶν σαββάτων Μαρία ἡ Μαγδαληνὴ ἔρχεται πρωΐ, σκοτίας ἔτι οὔσης, εἰς τὸ μνημεῖον, καὶ βλέπει τὸν λίθον ἠρμένον ἐκ τοῦ μνημείου. 2 Τρέχει οὖν καὶ ἔρχεται πρὸς Σίμωνα Πέτρον καὶ πρὸς τὸν ἄλλον μαθητὴν ὃν ἐφίλει ὁ Ἰησοῦς, καὶ λέγει αὐτοῖς, Ἦραν τὸν κύριον ἐκ τοῦ μνημείου, καὶ οὐκ οἴδαμεν ποῦ ἔθηκαν αὐτόν. 3 Ἐξῆλθεν οὖν ὁ Πέτρος καὶ ὁ ἄλλος μαθητής, καὶ ἤρχοντο εἰς τὸ μνημεῖον. 4 Ἔτρεχον δὲ οἱ δύο ὁμοῦ· καὶ ὁ ἄλλος μαθητὴς προέδραμεν τάχιον τοῦ Πέτρου, καὶ ἦλθεν πρῶτος εἰς τὸ μνημεῖον, 5 καὶ παρακύψας βλέπει κείμενα τὰ ὀθόνια, οὐ μέντοι εἰσῆλθεν. 6 Ἔρχεται οὖν *⸆ Σίμων Πέτρος ἀκολουθῶν αὐτῷ, καὶ εἰσῆλθεν εἰς τὸ μνημεῖον, καὶ θεωρεῖ τὰ ὀθόνια κείμενα, 7 καὶ τὸ σουδάριον ὃ ἦν ἐπὶ τῆς κεφαλῆς αὐτοῦ, οὐ μετὰ τῶν ὀθονίων κείμενον, ἀλλὰ χωρὶς ἐντετυλιγμένον εἰς ἕνα τόπον. 8 Τότε οὖν εἰσῆλθεν καὶ ὁ ἄλλος μαθητὴς ὁ ἐλθὼν πρῶτος εἰς τὸ μνημεῖον, καὶ εἶδεν, καὶ ἐπίστευσεν· 9 οὐδέπω γὰρ ᾔδεισαν τὴν γραφήν, ὅτι δεῖ αὐτὸν ἐκ νεκρῶν ἀναστῆναι. 10 Ἀπῆλθον οὖν πάλιν πρὸς *⸂ἑαυτοὺς⸃ οἱ μαθηταί.

11 Μαρία δὲ εἱστήκει πρὸς *⸂τὸ μνημεῖον⸃ *⸉κλαίουσα ἔξω·⸊ ὡς οὖν ἔκλαιεν, παρέκυψεν εἰς τὸ μνημεῖον, 12 καὶ θεωρεῖ δύο ἀγγέλους ἐν λευκοῖς καθεζομένους, ἕνα πρὸς τῇ κεφαλῇ, καὶ ἕνα πρὸς τοῖς ποσίν, ὅπου ἔκειτο τὸ σῶμα τοῦ Ἰησοῦ. 13 Καὶ λέγουσιν αὐτῇ ἐκεῖνοι, Γύναι, τί κλαίεις; Λέγει αὐτοῖς, ὅτι Ἦραν τὸν κύριόν μου, καὶ οὐκ οἶδα ποῦ ἔθηκαν αὐτόν. 14  *⸋Καὶ⸌ ταῦτα εἰποῦσα ἐστράφη εἰς τὰ ὀπίσω, καὶ θεωρεῖ τὸν Ἰησοῦν ἑστῶτα, καὶ οὐκ ᾔδει ὅτι *⸆ Ἰησοῦς ἐστιν. 15 Λέγει αὐτῇ *⸋ὁ⸌ Ἰησοῦς, Γύναι, τί κλαίεις; Τίνα ζητεῖς; Ἐκείνη, δοκοῦσα ὅτι ὁ κηπουρός ἐστιν, λέγει αὐτῷ, Κύριε, εἰ σὺ ἐβάστασας αὐτόν, εἰπέ μοι ποῦ *⸉ἔθηκας αὐτόν,⸊ κἀγὼ αὐτὸν ἀρῶ. 16 Λέγει αὐτῇ *⸋ὁ⸌ Ἰησοῦς, Μαρία. Στραφεῖσα ἐκείνη λέγει αὐτῷ, *⸆ Ῥαββουνί—ὃ λέγεται, Διδάσκαλε. 17 Λέγει αὐτῇ *⸋ὁ⸌ Ἰησοῦς, Μή μου ἅπτου, οὔπω γὰρ ἀναβέβηκα *⸂πρὸς τὸν πατέρα μου· πορεύου δὲ πρὸς τοὺς ἀδελφούς μου, καὶ εἰπὲ αὐτοῖς, Ἀναβαίνω πρὸς τὸν πατέρα μου⸃ καὶ πατέρα ὑμῶν, καὶ θεόν μου καὶ θεὸν ὑμῶν. 18 Ἔρχεται Μαρία ἡ Μαγδαληνὴ *⸂ἀπαγγέλλουσα⸃ τοῖς μαθηταῖς ὅτι *⸂2ἑώρακεν⸃ τὸν κύριον, καὶ ταῦτα εἶπεν αὐτῇ.

19 Οὔσης οὖν ὀψίας, τῇ ἡμέρᾳ ἐκείνῃ τῇ μιᾷ *⸋τῶν⸌ σαββάτων, καὶ τῶν θυρῶν κεκλεισμένων ὅπου ἦσαν οἱ μαθηταὶ *⸋2συνηγμένοι,⸌ διὰ τὸν φόβον τῶν Ἰουδαίων, ἦλθεν ὁ Ἰησοῦς καὶ ἔστη εἰς τὸ μέσον, καὶ λέγει αὐτοῖς, Εἰρήνη ὑμῖν. 20 Καὶ τοῦτο εἰπὼν *⸂ἔδειξεν αὐτοῖς τὰς χεῖρας καὶ τὴν πλευρὰν αὐτοῦ.⸃ Ἐχάρησαν οὖν οἱ μαθηταὶ ἰδόντες τὸν κύριον. 21 Εἶπεν οὖν αὐτοῖς *⸋ὁ Ἰησοῦς⸌ πάλιν, Εἰρήνη ὑμῖν· καθὼς ἀπέσταλκέν με ὁ πατήρ, κἀγὼ πέμπω ὑμᾶς. 22 Καὶ τοῦτο εἰπὼν ἐνεφύσησεν καὶ λέγει αὐτοῖς, Λάβετε πνεῦμα ἅγιον. 23 Ἄν τινων ἀφῆτε τὰς ἁμαρτίας, ἀφίενται αὐτοῖς· ἄν τινων κρατῆτε, κεκράτηνται.

24 Θωμᾶς δέ, εἷς ἐκ τῶν δώδεκα, ὁ λεγόμενος Δίδυμος, οὐκ ἦν μετ᾽ αὐτῶν ὅτε ἦλθεν *⸋ὁ⸌ Ἰησοῦς. 25 Ἔλεγον οὖν αὐτῷ οἱ ἄλλοι μαθηταί, Ἑωράκαμεν τὸν κύριον. Ὁ δὲ εἶπεν αὐτοῖς, Ἐὰν μὴ ἴδω ἐν ταῖς χερσὶν αὐτοῦ τὸν τύπον τῶν ἥλων, καὶ βάλω τὸν δάκτυλόν μου εἰς τὸν *⸂τύπον⸃ τῶν ἥλων, καὶ βάλω *⸉τὴν χεῖρά μου⸊ εἰς τὴν πλευρὰν αὐτοῦ, οὐ μὴ πιστεύσω.

26 Καὶ μεθ᾽ ἡμέρας ὀκτὼ πάλιν ἦσαν ἔσω οἱ μαθηταὶ αὐτοῦ, καὶ Θωμᾶς μετ᾽ αὐτῶν. Ἔρχεται ὁ Ἰησοῦς, τῶν θυρῶν κεκλεισμένων, καὶ ἔστη εἰς τὸ μέσον καὶ εἶπεν, Εἰρήνη ὑμῖν. 27 Εἶτα λέγει τῷ Θωμᾷ, Φέρε τὸν δάκτυλόν σου ὧδε, καὶ ἴδε τὰς χεῖράς μου· καὶ φέρε τὴν χεῖρά σου, καὶ βάλε εἰς τὴν πλευράν μου· καὶ μὴ γίνου ἄπιστος, ἀλλὰ πιστός. 28  *⸋Καὶ⸌ ἀπεκρίθη *⸆ Θωμᾶς, καὶ εἶπεν αὐτῷ, Ὁ κύριός μου καὶ ὁ θεός μου. 29 Λέγει αὐτῷ ὁ Ἰησοῦς, Ὅτι ἑώρακάς με, *⸆ πεπίστευκας; Μακάριοι οἱ μὴ ἰδόντες, καὶ πιστεύσαντες.

30 Πολλὰ μὲν οὖν καὶ ἄλλα σημεῖα ἐποίησεν ὁ Ἰησοῦς ἐνώπιον τῶν μαθητῶν *⸋αὐτοῦ,⸌ ἃ οὐκ ἔστιν γεγραμμένα ἐν τῷ βιβλίῳ τούτῳ. 31 Ταῦτα δὲ γέγραπται, ἵνα *⸂πιστεύσητε⸃ ὅτι *⸆ Ἰησοῦς ἐστιν ὁ χριστὸς ὁ υἱὸς τοῦ θεοῦ, καὶ ἵνα πιστεύοντες ζωὴν ἔχητε ἐν τῷ ὀνόματι αὐτοῦ.

21

1 Μετὰ ταῦτα ἐφανέρωσεν ἑαυτὸν *⸋πάλιν⸌ *⸋2ὁ⸌ Ἰησοῦς τοῖς μαθηταῖς *⸆ ἐπὶ τῆς θαλάσσης τῆς Τιβεριάδος· ἐφανέρωσεν δὲ οὕτως. 2 Ἦσαν ὁμοῦ Σίμων Πέτρος, καὶ Θωμᾶς ὁ λεγόμενος Δίδυμος, καὶ Ναθαναὴλ ὁ ἀπὸ Κανᾶ τῆς Γαλιλαίας, καὶ οἱ τοῦ Ζεβεδαίου, καὶ ἄλλοι ἐκ τῶν μαθητῶν αὐτοῦ δύο. 3 Λέγει αὐτοῖς Σίμων Πέτρος, Ὑπάγω ἁλιεύειν. Λέγουσιν αὐτῷ, Ἐρχόμεθα καὶ ἡμεῖς σὺν σοί. Ἐξῆλθον καὶ *⸂ἐνέβησαν⸃ εἰς τὸ πλοῖον *⸋εὐθύς,⸌ καὶ ἐν ἐκείνῃ τῇ νυκτὶ ἐπίασαν οὐδέν. 4 Πρωΐας δὲ ἤδη *⸂γενομένης⸃ ἔστη *⸋ὁ⸌ Ἰησοῦς εἰς τὸν αἰγιαλόν· οὐ μέντοι ᾔδεισαν οἱ μαθηταὶ ὅτι Ἰησοῦς ἐστιν. 5 Λέγει οὖν αὐτοῖς *⸋ὁ⸌ Ἰησοῦς, Παιδία, μή τι προσφάγιον ἔχετε; Ἀπεκρίθησαν αὐτῷ, Οὔ. 6 Ὁ δὲ εἶπεν αὐτοῖς, Βάλετε εἰς τὰ δεξιὰ μέρη τοῦ πλοίου τὸ δίκτυον, καὶ εὑρήσετε. Ἔβαλον οὖν, καὶ οὐκέτι αὐτὸ ἑλκύσαι *⸂ἴσχυσαν⸃ ἀπὸ τοῦ πλήθους τῶν ἰχθύων. 7 Λέγει οὖν ὁ μαθητὴς ἐκεῖνος ὃν ἠγάπα ὁ Ἰησοῦς τῷ Πέτρῳ, Ὁ κύριός ἐστιν. Σίμων οὖν Πέτρος, ἀκούσας ὅτι ὁ κύριός ἐστιν, τὸν ἐπενδύτην διεζώσατο—ἦν γὰρ γυμνός—καὶ ἔβαλεν ἑαυτὸν εἰς τὴν θάλασσαν. 8 Οἱ δὲ ἄλλοι μαθηταὶ τῷ πλοιαρίῳ ἦλθον—οὐ γὰρ ἦσαν μακρὰν ἀπὸ τῆς γῆς, ἀλλ᾽ ὡς ἀπὸ πηχῶν διακοσίων—σύροντες τὸ δίκτυον τῶν ἰχθύων. 9 Ὡς οὖν ἀπέβησαν εἰς τὴν γῆν, βλέπουσιν ἀνθρακιὰν κειμένην καὶ ὀψάριον ἐπικείμενον, καὶ ἄρτον. 10 Λέγει αὐτοῖς ὁ Ἰησοῦς, Ἐνέγκατε ἀπὸ τῶν ὀψαρίων ὧν ἐπιάσατε νῦν. 11 Ἀνέβη *⸆ Σίμων Πέτρος, καὶ εἵλκυσεν τὸ δίκτυον *⸂ἐπὶ τῆς γῆς,⸃ μεστὸν ἰχθύων μεγάλων ἑκατὸν πεντήκοντα τριῶν· καὶ τοσούτων ὄντων, οὐκ ἐσχίσθη τὸ δίκτυον. 12 Λέγει αὐτοῖς ὁ Ἰησοῦς, Δεῦτε ἀριστήσατε. Οὐδεὶς *⸋δὲ⸌ ἐτόλμα τῶν μαθητῶν ἐξετάσαι αὐτόν, Σὺ τίς εἶ; εἰδότες ὅτι ὁ κύριός ἐστιν. 13 Ἔρχεται *⸋οὖν⸌ *⸋2ὁ⸌ Ἰησοῦς, καὶ λαμβάνει τὸν ἄρτον, καὶ δίδωσιν αὐτοῖς, καὶ τὸ ὀψάριον ὁμοίως. 14 Τοῦτο ἤδη τρίτον ἐφανερώθη *⸋ὁ⸌ Ἰησοῦς τοῖς μαθηταῖς *⸋2αὐτοῦ,⸌ ἐγερθεὶς ἐκ νεκρῶν.

15 Ὅτε οὖν ἠρίστησαν, λέγει τῷ Σίμωνι Πέτρῳ ὁ Ἰησοῦς, Σίμων *⸂Ἰωνᾶ,⸃ ἀγαπᾷς με πλεῖον τούτων; Λέγει αὐτῷ, Ναὶ κύριε· σὺ οἶδας ὅτι φιλῶ σε. Λέγει αὐτῷ, Βόσκε τὰ ἀρνία μου. 16 Λέγει αὐτῷ πάλιν δεύτερον, Σίμων *⸂Ἰωνᾶ,⸃ ἀγαπᾷς με; Λέγει αὐτῷ, Ναὶ κύριε· σὺ οἶδας ὅτι φιλῶ σε. Λέγει αὐτῷ, Ποίμαινε τὰ *⸂2πρόβατά⸃ μου. 17 Λέγει αὐτῷ τὸ τρίτον, Σίμων *⸂Ἰωνᾶ,⸃ φιλεῖς με; Ἐλυπήθη ὁ Πέτρος ὅτι εἶπεν αὐτῷ τὸ τρίτον, Φιλεῖς με; Καὶ *⸂2εἶπεν⸃ αὐτῷ, Κύριε, *⸉σὺ πάντα⸊ οἶδας· σὺ γινώσκεις ὅτι φιλῶ σε. Λέγει αὐτῷ *⸋ὁ⸌ Ἰησοῦς, Βόσκε τὰ *⸂3πρόβατά⸃ μου. 18 Ἀμὴν ἀμὴν λέγω σοι, ὅτε ἦς νεώτερος, ἐζώννυες σεαυτόν, καὶ περιεπάτεις ὅπου ἤθελες· ὅταν δὲ γηράσῃς, ἐκτενεῖς τὰς χεῖράς σου, καὶ ἄλλος *⸉σε ζώσει,⸊ καὶ οἴσει ὅπου οὐ θέλεις. 19 Τοῦτο δὲ εἶπεν, σημαίνων ποίῳ θανάτῳ δοξάσει τὸν θεόν. Καὶ τοῦτο εἰπὼν λέγει αὐτῷ, Ἀκολούθει μοι. 20 Ἐπιστραφεὶς *⸋δὲ⸌ ὁ Πέτρος βλέπει τὸν μαθητὴν ὃν ἠγάπα ὁ Ἰησοῦς ἀκολουθοῦντα, ὃς καὶ ἀνέπεσεν ἐν τῷ δείπνῳ ἐπὶ τὸ στῆθος αὐτοῦ καὶ εἶπεν, Κύριε, τίς ἐστιν ὁ παραδιδούς σε; 21 Τοῦτον *⸆ ἰδὼν ὁ Πέτρος λέγει τῷ Ἰησοῦ, Κύριε, οὗτος δὲ τί; 22 Λέγει αὐτῷ ὁ Ἰησοῦς, Ἐὰν αὐτὸν θέλω μένειν ἕως ἔρχομαι, τί πρός σε; Σὺ *⸉ἀκολούθει μοι.⸊ 23 Ἐξῆλθεν οὖν *⸉ὁ λόγος οὗτος⸊ εἰς τοὺς ἀδελφούς, ὅτι ὁ μαθητὴς ἐκεῖνος οὐκ ἀποθνῄσκει· *⸂καὶ οὐκ εἶπεν⸃ αὐτῷ ὁ Ἰησοῦς, ὅτι οὐκ ἀποθνῄσκει· ἀλλ᾽, Ἐὰν αὐτὸν θέλω μένειν ἕως ἔρχομαι, τί πρός σε;

24 Οὗτός ἐστιν ὁ μαθητὴς ὁ μαρτυρῶν περὶ τούτων, καὶ *⸆ γράψας ταῦτα· καὶ οἴδαμεν ὅτι ἀληθής *⸉ἐστιν ἡ μαρτυρία αὐτοῦ.⸊ 25 Ἔστιν δὲ καὶ ἄλλα πολλὰ *⸂ὅσα⸃ ἐποίησεν ὁ Ἰησοῦς, ἅτινα ἐὰν γράφηται καθ᾽ ἕν, οὐδὲ αὐτὸν οἶμαι τὸν κόσμον *⸂2χωρῆσαι⸃ τὰ γραφόμενα βιβλία. *⸋Ἀμήν.⸌

* 1:15 ⸂ ὃν εἶπον RP f 35 TR TNT2 NA NIV SBL ¦ ὁ εἰπών WH

* 1:16 ⸂ Καὶ RP f 35 TR ¦ Ὅτι TNT2 WH NA NIV SBL

* 1:18 ⸋ ὁ RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 1:18 ⸂ υἱός RP f 35 TR ¦ θεὸς TNT2 WH NA NIV SBL

* 1:19 ⸆ – RP f 35 TR NIV73 SBL ¦ πρὸς αὐτὸν TNT2 WH NA NIV11

* 1:20 ⸉ Οὐκ εἰμὶ ἐγὼ RP f 35 TR ¦ Ἐγὼ οὐκ εἰμὶ TNT2 WH NA NIV SBL

* 1:21 ⸉ Ἠλίας εἶ σύ RP f 35 TR NA25 ¦ Σὺ Ἠλίας εἶ TNT2 NA27+28 NIV SBL ¦ Σὺ Ἠλείας εἶ WH

* 1:24 ⸋ οἱ RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 1:25 ⸂ οὔτε … οὔτε RP f 35 TR ¦ οὐδὲ … οὐδὲ TNT2 WH NA NIV SBL

* 1:26 ⸋ δὲ RP f 35 TR NIV73 ¦ – TNT2 WH NA NIV11 SBL

* 1:27 ⸋ Αὐτός ἐστιν RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 1:27 ⸋2 ὁ RP f 35 TR TNT2 NA NIV SBL ¦ – WH

* 1:27 ⸋3 ὃς ἔμπροσθέν μου γέγονεν RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 1:27 ⸂ ἐγὼ οὐκ εἰμὶ RP f 35 TR ¦ οὐκ εἰμὶ ἐγὼ TNT2 WH NA NIV ¦ οὐκ εἰμὶ SBL

* 1:28 ⸆ – RP f 35 TR ¦ ὁ TNT2 WH NA NIV SBL

* 1:29 ⸆ – RP TNT2 WH NA NIV SBL ¦ ὁ Ἰωάννης f 35 TR

* 1:30 ⸂ περὶ RP f 35 TR ¦ ὑπὲρ TNT2 WH NA NIV SBL

* 1:31 ⸋ τῷ RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 1:32 ⸂ ὡσεὶ RP TR ¦ ὡς f 35 TNT2 WH NA NIV SBL

* 1:34 ⸂ υἱὸς RP f 35 TR TNT2 WH NA NIV73 ¦ ἐκλεκτὸς NIV11 SBL

* 1:35 ⸋ ὁ RP f 35 TR NA NIV SBL ¦ – TNT2 WH

* 1:37 ⸉ αὐτοῦ οἱ δύο μαθηταὶ RP f 35 TR ¦ οἱ δύο μαθηταὶ αὐτοῦ TNT2 WH NA NIV SBL

* 1:38 ⸂ ἑρμηνευόμενον RP f 35 TR ¦ μεθερμηνευόμενον TNT2 WH NA NIV SBL

* 1:39 ⸂ ἴδετε RP f 35 TR ¦ ὄψεσθε TNT2 WH NA NIV SBL

* 1:39 ⸆ – RP f 35 TR ¦ οὖν TNT2 WH NA NIV SBL

* 1:39 ⸆2 – RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ δέ TR

* 1:41 ⸂ πρῶτος RP f 35 TR ¦ πρῶτον TNT2 WH NA NIV SBL

* 1:41 ⸆ – RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ ὅ TR

* 1:42 ⸋ Καὶ RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 1:42 ⸆ – RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ δὲ TR

* 1:42 ⸂ Ἰωνᾶ RP f 35 TR ¦ Ἰωάνου TNT2 WH ¦ Ἰωάννου NA NIV SBL

* 1:43 ⸆ – RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ ὁ Ἰησοῦς TR

* 1:43 ⸋ ὁ Ἰησοῦς RP TNT2 WH NA NIV SBL ¦ – f 35 TR

* 1:45 ⸋ τὸν RP f 35 TR TNT2 ¦ – WH NA NIV SBL

* 1:45 ⸋2 τοῦ RP TR TNT2 WH NA NIV SBL ¦ – f 35

* 1:46 ⸆ – RP f 35 TR ¦ ὁ TNT2 WH NA NIV SBL

* 1:47 ⸋ ὁ RP f 35 TR NA27+28 NIV SBL ¦ – TNT2 WH NA25

* 1:48 ⸆ – RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ ὁ TR

* 1:49 ⸂ Ναθαναήλ καὶ λέγει αὐτῷ RP f 35 TR ¦ αὐτῷ Ναθαναήλ TNT2 WH NA NIV SBL

* 1:49 ⸂2 εἶ ὁ βασιλεὺς RP f 35 TR ¦ βασιλεὺς εἶ TNT2 WH NA NIV SBL

* 1:50 ⸆ – RP f 35 TR ¦ ὅτι TNT2 WH NA NIV SBL

* 1:51 ⸋ ἀπ᾽ ἄρτι RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 2:1 ⸂ ἡμέρᾳ τῇ τρίτῃ RP f 35 TR WH NA NIV SBL ¦ τρίτῃ ἡμέρᾳ TNT2

* 2:4 ⸆ – RP f 35 TR NIV11 ¦ Καὶ TNT2 WH NA NIV73 SBL

* 2:6 ⸉ ὑδρίαι λίθιναι ἓξ κείμεναι κατὰ τὸν καθαρισμὸν τῶν Ἰουδαίων RP f 35 TR ¦ λίθιναι ὑδρίαι ἓξ κατὰ τὸν καθαρισμὸν τῶν Ἰουδαίων κείμεναι TNT2 WH NA NIV SBL

* 2:8 ⸂ Καὶ RP f 35 TR ¦ Οἱ δὲ TNT2 WH NA NIV SBL

* 2:10 ⸋ τότε RP f 35 TR TNT2 ¦ – WH NA NIV SBL

* 2:11 ⸋ τὴν RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 2:12 ⸂ καὶ ἡ μήτηρ αὐτοῦ, καὶ οἱ ἀδελφοὶ αὐτοῦ, καὶ οἱ μαθηταὶ αὐτοῦ RP f 35 TR NA27+28 NIV73 ¦ καὶ ἡ μήτηρ αὐτοῦ καὶ οἱ ἀδελφοὶ, καὶ οἱ μαθηταὶ αὐτοῦ TNT2 WH NA25 NIV11 SBL

* 2:15 ⸂ τὸ κέρμα RP f 35 TR NA27+28 NIV ¦ τὰ κέρματα TNT2 WH NA25 SBL

* 2:15 ⸂2 ἀνέστρεψεν RP f 35 TNT2 SBL ¦ ἀνέστρεψε TR ¦ ἀνέτρεψεν WH NA NIV

* 2:17 ⸋ δὲ RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 2:17 ⸂ καταφάγεταί RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ κατέφαγε TR

* 2:19 ⸆ – RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ ὁ TR

* 2:22 ⸆ – RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ αὐτοῖς TR

* 2:22 ⸂ ᾧ RP f 35 TR ¦ ὃν TNT2 WH NA NIV SBL

* 2:23 ⸋ τοῖς RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ – TR

* 2:24 ⸋ ὁ RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 2:24 ⸂ ἑαυτὸν RP f 35 TR ¦ αὐτὸν TNT2 NA27+28 NIV ¦ αὑτὸν WH NA25 SBL

* 3:2 ⸂ αὐτὸν RP TNT2 WH NA NIV SBL ¦ τὸν Ἰησοῦν f 35 TR

* 3:2 ⸉ ταῦτα τὰ σημεῖα δύναται RP f 35 TR ¦ δύναται ταῦτα τὰ σημεῖα TNT2 WH NA NIV SBL

* 3:3 ⸋ ὁ RP TR ¦ – f 35 TNT2 WH NA NIV SBL

* 3:4 ⸋ ὁ RP TR WH NA NIV SBL ¦ – f 35 TNT2

* 3:5 ⸆ – RP f 35 NA NIV SBL ¦ ὁ TR TNT2 WH

* 3:10 ⸆ – RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ ὁ TR

* 3:13 ⸋ ὁ ὢν ἐν τῷ οὐρανῷ RP f 35 TR TNT2 ¦ – WH NA NIV SBL

* 3:15 ⸂ εἰς αὐτὸν RP f 35 TR ¦ ἐν αὐτῷ TNT2 WH NA NIV SBL

* 3:15 ⸋ μὴ ἀπόληται, ἀλλ᾽ RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 3:16 ⸋ αὐτοῦ RP f 35 TR TNT2 ¦ – WH NA NIV SBL

* 3:17 ⸋ αὐτοῦ RP f 35 TR TNT2 ¦ – WH NA NIV SBL

* 3:18 ⸋ δὲ RP f 35 TR TNT2 NA27+28 NIV SBL ¦ – WH NA25

* 3:19 ⸉ πονηρὰ αὐτῶν RP f 35 TR ¦ αὐτῶν πονηρὰ TNT2 WH NA NIV SBL

* 3:23 ⸆ – RP f 35 TR TNT2 NA25 ¦ ὁ WH NA27+28 NIV SBL

* 3:24 ⸋ ὁ RP f 35 TR TNT2 NA27+28 NIV SBL ¦ – WH NA25

* 3:25 ⸂ Ἰουδαίου RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ Ἰουδαίων TR

* 3:27 ⸂ οὐδέν RP f 35 TR TNT2 WH NA25 ¦ οὐδὲ ἓν NA27+28 NIV SBL

* 3:28 ⸆ – RP ¦ μοι f 35 TR TNT2 WH NA NIV SBL

* 3:28 ⸆2 – RP f 35 TR TNT2 NA25 NIV11 SBL ¦ ἐγώ WH ¦ ὅτι NA27+28 NIV73

* 3:32 ⸋ Καὶ RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 3:34 ⸋ ὁ θεὸς RP f 35 TR TNT2 ¦ – WH NA NIV SBL

* 3:36 ⸆ – RP TR TNT2 WH NA NIV SBL ¦ τὴν f 35

* 4:1 ⸂ ὁ κύριος RP TR TNT2 WH NA25 NIV73 ¦ ὁ Ἰησοῦς f 35 NA27+28 NIV11 SBL

* 4:3 ⸆ – RP f 35 ¦ πάλιν TR TNT2 WH NA NIV SBL

* 4:5 ⸂ ὃ RP TR TNT2 WH NA NIV SBL ¦ οὗ f 35

* 4:5 ⸆ – RP f 35 TR TNT2 ¦ τῷ WH NA NIV SBL

* 4:6 ⸂ ὡσεὶ RP f 35 TR ¦ ὡς TNT2 WH NA NIV SBL

* 4:9 ⸉ οὔσης γυναικὸς Σαμαρείτιδος RP f 35 TR ¦ γυναικὸς Σαμαρίτιδος οὔσης TNT2 NA NIV SBL ¦ γυναικὸς Σαμαρείτιδος οὔσης WH

* 4:11 ⸋ ἡ γυνή RP f 35 TR TNT2 NA27+28 NIV SBL ¦ – WH NA25

* 4:13 ⸆ – RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ ὁ TR

* 4:14 ⸂ διψήσῃ RP f 35 TR ¦ διψήσει TNT2 WH NA NIV SBL

* 4:15 ⸂ ἔρχομαι RP ¦ ἔρχωμαι f 35 TR TNT2 ¦ διέρχωμαι WH NA NIV SBL

* 4:16 ⸋ ὁ Ἰησοῦς RP f 35 TR TNT2 ¦ – WH NA NIV SBL

* 4:16 ⸉ τὸν ἄνδρα σοῦ RP f 35 TR TNT2 NA NIV SBL ¦ σοῦ τὸν ἄνδρα WH

* 4:17 ⸆ – RP f 35 TR TNT2 NA25 ¦ αὐτῷ WH NA27+28 NIV SBL

* 4:20 ⸉ τῷ ὄρει τούτῳ RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ τούτῳ τῷ ὄρει TR

* 4:20 ⸉2 δεῖ προσκυνεῖν RP f 35 TR ¦ προσκυνεῖν δεῖ TNT2 WH NA NIV SBL

* 4:21 ⸂ Γύναι, πίστευσόν μοι RP f 35 TR ¦ Πίστευέ μοι, γύναι TNT2 WH NA NIV SBL

* 4:24 ⸋ αὐτόν RP f 35 TR TNT2 WH NA27+28 NIV SBL ¦ – NA25

* 4:25 ⸂ πάντα RP f 35 TR ¦ ἅπαντα TNT2 WH NA NIV SBL

* 4:27 ⸂ ἐθαύμασαν RP f 35 TR ¦ ἐθαύμαζον TNT2 WH NA NIV SBL

* 4:29 ⸂ ὅσα RP f 35 TR TNT2 NA27+28 NIV SBL ¦ ἃ WH NA25

* 4:30 ⸆ – RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ οὖν TR

* 4:31 ⸋ δὲ RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 4:31 ⸆ – RP TR TNT2 WH NA NIV SBL ¦ αὐτοῦ f 35

* 4:34 ⸂ ποιῶ RP f 35 TR NA25 ¦ ποιήσω TNT2 WH NA27+28 NIV SBL

* 4:35 ⸋ Ἔτι RP TR TNT2 WH NA NIV SBL ¦ – f 35

* 4:35 ⸂ τετράμηνός RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ τετράμηνόν TR

* 4:36 ⸋ Καὶ RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 4:36 ⸋2 καὶ RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 4:37 ⸋ ὁ RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 4:39 ⸂ ὅσα RP f 35 TR ¦ ἃ TNT2 WH NA NIV SBL

* 4:42 ⸂ ὁ σωτὴρ τοῦ κόσμου, ὁ χριστός RP f 35 TR ¦ ὁ σωτὴρ τοῦ κόσμου TNT2 WH NA NIV SBL

* 4:43 ⸋ καὶ ἀπῆλθεν RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 4:44 ⸋ ὁ RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 4:45 ⸂ ἃ RP f 35 TR ¦ ὅσα TNT2 WH NA NIV SBL

* 4:46 ⸂ πάλιν ὁ Ἰησοῦς RP f 35 ¦ ὁ Ἰησοῦς πάλιν TR ¦ πάλιν TNT2 WH NA NIV SBL

* 4:47 ⸋ αὐτὸν RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 4:50 ⸋ Καὶ RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 4:50 ⸂ ᾧ RP f 35 TR ¦ ὃν TNT2 WH NA NIV SBL

* 4:50 ⸋2 ὁ RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ – TR

* 4:51 ⸋ αὐτοῦ RP f 35 TR TNT2 WH NA27+28 NIV SBL ¦ – NA25

* 4:51 ⸂ ἀπήντησαν RP f 35 TR ¦ ὑπήντησαν TNT2 WH NA NIV SBL

* 4:51 ⸋2 καὶ ἀπήγγειλαν RP f 35 TR TNT2 ¦ – WH NA NIV SBL

* 4:51 ⸂2 σου RP f 35 TR ¦ αὐτοῦ TNT2 WH NA NIV SBL

* 4:52 ⸉ παρ᾽ αὐτῶν τὴν ὥραν RP f 35 TR ¦ τὴν ὥραν παρ᾽ αὐτῶν TNT2 WH NA NIV SBL

* 4:52 ⸂ Καὶ εἶπον RP f 35 TR ¦ Εἶπαν οὖν TNT2 WH NA NIV SBL

* 4:53 ⸋ ἐν RP f 35 TR TNT2 NA27+28 NIV73 ¦ – WH NA25 NIV11 SBL

* 4:53 ⸋2 ὅτι RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 4:54 ⸆ – RP f 35 TR ¦ δὲ TNT2 WH NA NIV SBL

* 5:1 ⸋ ἡ RP f 35 ¦ – TR TNT2 WH NA NIV SBL

* 5:1 ⸋2 ὁ RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 5:3 ⸋ πολὺ RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 5:3 ⸋2 ἐκδεχομένων … νοσήματι. RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 5:5 ⸂ τριάκοντα ὀκτὼ RP f 35 TR TNT2 NIV11 SBL ¦ τριάκοντα καὶ ὀκτὼ WH NA NIV73

* 5:5 ⸆ – RP f 35 TR ¦ αὐτοῦ TNT2 WH NA NIV SBL

* 5:7 ⸂ βάλῃ RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ βάλλῃ TR

* 5:8 ⸂ Ἔγειραι RP f 35 TR ¦ Ἔγειρε TNT2 WH NA NIV SBL

* 5:10 ⸆ – RP f 35 TR ¦ καὶ TNT2 WH NA NIV SBL

* 5:10 ⸆2 – RP f 35 TR TNT2 WH NA25 SBL ¦ σου NA27+28 NIV

* 5:11 ⸆ – RP f 35 TR ¦ Ὃς δὲ TNT2 WH NA25 SBL ¦ Ὁ δὲ NA27+28 NIV

* 5:12 ⸋ οὖν RP f 35 TR TNT2 SBL ¦ – WH NA NIV

* 5:12 ⸂ τὸν κράββατόν σου RP f 35 TR ¦ τὸν κράβαττόν σου TNT2 ¦ – WH NA NIV SBL

* 5:14 ⸉ τί σοι RP f 35 TR ¦ σοί τι TNT2 WH NA NIV SBL

* 5:15 ⸂ ἀνήγγειλεν RP f 35 TNT2 NA27+28 NIV SBL ¦ ἀνήγγειλε TR ¦ εἶπεν WH NA25

* 5:16 ⸉ τὸν Ἰησοῦν οἱ Ἰουδαῖοι RP f 35 TR ¦ οἱ Ἰουδαῖοι τὸν Ἰησοῦν TNT2 WH NA NIV SBL

* 5:16 ⸋ καὶ ἐζήτουν αὐτὸν ἀποκτεῖναι RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 5:17 ⸂ Ὁ δὲ Ἰησοῦς RP f 35 TR TNT2 NA27+28 NIV73 ¦ Ὁ δὲ WH NA25 NIV11 SBL

* 5:19 ⸂ εἶπεν RP f 35 TR TNT2 ¦ ἔλεγεν WH NA NIV SBL

* 5:19 ⸂2 ἐὰν RP f 35 TR TNT2 NA27+28 NIV SBL ¦ ἂν WH NA25

* 5:25 ⸂ ἀκούσονται … ζήσονται RP f 35 TR ¦ ἀκούσουσιν … ζήσουσιν TNT2 WH NA NIV SBL

* 5:26 ⸉ ἔδωκεν καὶ τῷ υἱῷ RP f 35 ¦ ἔδωκε καὶ τῷ υἱῷ TR ¦ καὶ τῷ υἱῷ ἔδωκεν TNT2 WH NA NIV SBL

* 5:27 ⸋ καὶ RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 5:28 ⸂ ἀκούσονται RP f 35 TR ¦ ἀκούσουσιν TNT2 WH NA NIV SBL

* 5:29 ⸋ δὲ RP f 35 TR TNT2 NA27+28 NIV SBL ¦ – WH NA25

* 5:30 ⸂ τοῦ πέμψαντός με πατρός RP f 35 TR ¦ τοῦ πέμψαντός με TNT2 WH NA NIV SBL

* 5:36 ⸂ ἔδωκέν RP f 35 ¦ ἔδωκέ TR ¦ δέδωκέν TNT2 WH NA NIV SBL

* 5:36 ⸋ ἐγὼ RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 5:37 ⸂ αὐτὸς RP f 35 TR ¦ ἐκεῖνος TNT2 WH NA NIV SBL

* 5:37 ⸉ ἀκηκόατε πώποτε RP f 35 TR ¦ πώποτε ἀκηκόατε TNT2 WH NA NIV SBL

* 5:38 ⸉ μένοντα ἐν ὑμῖν RP f 35 TR ¦ ἐν ὑμῖν μένοντα TNT2 WH NA NIV SBL

* 5:44 ⸂ ἀλλήλων RP TR TNT2 WH NA NIV SBL ¦ ἀνθρώπων f 35

* 5:46 ⸉ γὰρ ἐμοῦ RP TR TNT2 WH NA NIV SBL ¦ ἐμοῦ γὰρ f 35

* 6:2 ⸂ Καὶ ἠκολούθει RP f 35 TR ¦ Ἠκολούθει δὲ TNT2 WH NA NIV SBL

* 6:2 ⸂2 ἑώρων RP f 35 TR NA25 ¦ ἐθεώρουν TNT2 WH NA27+28 NIV SBL

* 6:2 ⸋ αὐτοῦ RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 6:3 ⸋ ὁ RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 6:5 ⸉ ὁ Ἰησοῦς τοὺς ὀφθαλμούς RP f 35 TR ¦ τοὺς ὀφθαλμούς ὁ Ἰησοῦς TNT2 WH NA NIV SBL

* 6:5 ⸋ τὸν RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 6:5 ⸂ ἀγοράσομεν RP f 35 TR ¦ ἀγοράσωμεν TNT2 WH NA NIV SBL

* 6:7 ⸆ – RP f 35 TR TNT2 WH NIV11 SBL ¦ ὁ NA NIV73

* 6:7 ⸋ αὐτῶν RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 6:7 ⸋2 τι RP f 35 TR NA NIV SBL ¦ – TNT2 WH

* 6:9 ⸋ ἓν RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 6:9 ⸂ ὃ RP f 35 TR ¦ ὃς TNT2 WH NA NIV SBL

* 6:10 ⸋ δὲ RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 6:10 ⸂ ὡσεὶ RP f 35 TR ¦ ὡς TNT2 WH NA NIV SBL

* 6:11 ⸂ δὲ RP f 35 TR ¦ οὖν TNT2 WH NA NIV SBL

* 6:11 ⸋ τοῖς μαθηταῖς, οἱ δὲ μαθηταὶ RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 6:12 ⸂ κλάσματα RP TR TNT2 WH NA NIV SBL ¦ τῶν κλασμάτων f 35

* 6:13 ⸂ ἐπερίσσευσεν RP f 35 ¦ ἐπερίσσευσε TR ¦ ἐπερίσσευσαν TNT2 WH NA NIV SBL

* 6:14 ⸂ ὃ ἐποίησεν σημεῖον RP f 35 TNT2 NA NIV SBL ¦ ὃ ἐποίησε σημεῖον TR ¦ ἃ ἐποίησεν σημεῖα WH

* 6:14 ⸋ ὁ Ἰησοῦς RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 6:15 ⸋ αὐτὸν RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 6:15 ⸆ – RP ¦ πάλιν f 35 TR TNT2 WH NA NIV SBL

* 6:17 ⸋ τὸ RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 6:17 ⸂ οὐκ RP f 35 TR ¦ οὔπω TNT2 WH NA NIV SBL

* 6:21 ⸉ τὸ πλοῖον ἐγένετο RP f 35 TR ¦ ἐγένετο τὸ πλοῖον TNT2 WH NA NIV SBL

* 6:22 ⸂ ἰδὼν RP f 35 TR ¦ εἶδον TNT2 WH NA NIV SBL

* 6:22 ⸋ ἐκεῖνο εἰς ὃ ἐνέβησαν οἱ μαθηταὶ αὐτοῦ RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 6:22 ⸂2 πλοιάριον RP f 35 TR ¦ πλοῖον TNT2 WH NA NIV SBL

* 6:23 ⸂ ἄλλα δὲ ἦλθεν πλοιάρια RP f 35 ¦ ἄλλα δὲ ἦλθε πλοιάρια TR ¦ ἄλλα ἦλθεν πλοιάρια TNT2 NA NIV73 ¦ ἀλλὰ ἦλθεν πλοῖα WH ¦ ἄλλα ἦλθεν πλοῖα NIV11 ¦ ἀλλὰ ἦλθεν πλοιάρια SBL

* 6:24 ⸆ – RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ καὶ TR

* 6:24 ⸂ πλοῖα RP f 35 TR ¦ πλοιάρια TNT2 WH NA NIV SBL

* 6:28 ⸂ ποιῶμεν RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ ποιοῦμεν TR

* 6:29 ⸆ – RP f 35 NA25 NIV11 ¦ ὁ TR TNT2 WH NA27+28 NIV73 SBL

* 6:29 ⸂ πιστεύσητε RP f 35 TR ¦ πιστεύητε TNT2 WH NA NIV SBL

* 6:32 ⸂ δέδωκεν RP f 35 TR NA NIV SBL ¦ ἔδωκεν TNT2 WH

* 6:35 ⸂ δὲ RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA SBL ¦ οὖν NIV

* 6:35 ⸂2 με RP f 35 TR ¦ ἐμὲ TNT2 WH NA NIV SBL

* 6:35 ⸂3 διψήσῃ RP f 35 TR ¦ διψήσει TNT2 WH NA NIV SBL

* 6:37 ⸂ με RP f 35 TR TNT2 WH NA25 SBL ¦ ἐμὲ NA27+28 NIV

* 6:38 ⸂ ἐκ RP f 35 TR ¦ ἀπὸ TNT2 WH NA NIV SBL

* 6:39 ⸂ τοῦ πέμψαντός με πατρός … τοῦ πέμψαντός με RP f 35 TR ¦ τοῦ πέμψαντός με … τοῦ πατρός μου TNT2 WH NA NIV SBL

* 6:39 ⸆ – RP TNT2 WH NIV11 SBL ¦ ἐν f 35 TR NA NIV73

* 6:40 ⸂ δέ RP f 35 TR ¦ γάρ TNT2 WH NA NIV SBL

* 6:40 ⸆ – RP f 35 TR TNT2 WH NIV11 SBL ¦ ἐν NA NIV73

* 6:42 ⸂ Οὐχ RP f 35 TR NA NIV SBL ¦ Οὐχὶ TNT2 WH

* 6:42 ⸂2 οὖν RP f 35 TR ¦ νῦν TNT2 WH NA NIV SBL

* 6:42 ⸋ οὗτος RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 6:43 ⸋ οὖν RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 6:43 ⸋2 ὁ RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 6:44 ⸂ με RP f 35 TR WH NA NIV SBL ¦ ἐμέ TNT2

* 6:44 ⸋ ἐν RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ – TR

* 6:45 ⸆ – RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ τοῦ TR

* 6:45 ⸋ οὖν RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 6:45 ⸂ ἀκούων RP f 35 ¦ ἀκούσας TR TNT2 WH NA NIV SBL

* 6:45 ⸂2 με RP f 35 TR ¦ ἐμέ TNT2 WH NA NIV SBL

* 6:46 ⸉ τις ἑώρακεν RP f 35 TR ¦ ἑώρακέν τις TNT2 WH NA NIV SBL

* 6:47 ⸋ εἰς ἐμέ RP f 35 TR TNT2 ¦ – WH NA NIV SBL

* 6:49 ⸉ τὸ μάννα ἐν τῇ ἐρήμῳ RP f 35 TR ¦ ἐν τῇ ἐρήμῳ τὸ μάννα TNT2 WH NA NIV SBL

* 6:51 ⸂ ζήσεται RP f 35 TR TNT2 ¦ ζήσει WH NA NIV SBL

* 6:51 ⸂2 ὁ ἄρτος δὲ ὃν ἐγὼ δώσω, ἡ σάρξ μου ἐστίν, ἣν ἐγὼ δώσω RP f 35 TR ¦ ὁ ἄρτος δὲ ὃν ἐγὼ δώσω, ἡ σάρξ μου ἐστίν TNT2 WH NA NIV SBL

* 6:52 ⸆ – RP f 35 TR TNT2 NA25 ¦ αὐτοῦ WH NA27+28 NIV SBL

* 6:55 ⸂ ἀληθῶς … ἀληθῶς RP f 35 TR ¦ ἀληθής … ἀληθής TNT2 WH NA NIV SBL

* 6:57 ⸂ ζήσεται RP f 35 TR ¦ ζήσει TNT2 WH NA NIV SBL

* 6:58 ⸂ ἐκ RP f 35 TR ¦ ἐξ TNT2 WH NA NIV SBL

* 6:58 ⸋ τοῦ RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 6:58 ⸋2 ὑμῶν RP f 35 TR NIV73 ¦ – TNT2 WH NA NIV11 SBL

* 6:58 ⸋3 τὸ μάννα RP f 35 TR NIV73 ¦ – TNT2 WH NA NIV11 SBL

* 6:58 ⸆ – RP TR TNT2 WH NA NIV SBL ¦ μου f 35

* 6:58 ⸂2 ζήσεται RP f 35 TR ¦ ζήσει TNT2 WH NA NIV SBL

* 6:60 ⸉ οὗτος ὁ λόγος RP f 35 TR ¦ ὁ λόγος οὗτος TNT2 WH NA NIV SBL

* 6:63 ⸂ λαλῶ RP f 35 TR ¦ λελάληκα TNT2 WH NA NIV SBL

* 6:65 ⸋ μου RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 6:66 ⸂ ἀπῆλθον τῶν μαθητῶν αὐτοῦ RP f 35 TR ¦ ἐκ τῶν μαθητῶν αὐτοῦ ἀπῆλθον TNT2 WH NA27+28 NIV SBL ¦ τῶν μαθητῶν αὐτοῦ ἀπῆλθον NA25

* 6:68 ⸋ οὖν RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 6:69 ⸂ ὁ χριστὸς ὁ υἱὸς τοῦ θεοῦ τοῦ ζῶντος RP f 35 TR ¦ ὁ ἅγιος τοῦ θεοῦ TNT2 WH NA NIV SBL

* 6:70 ⸋ ὁ Ἰησοῦς RP TR TNT2 WH NA NIV SBL ¦ – f 35

* 6:71 ⸂ Ἰσκαριώτην RP f 35 TR ¦ Ἰσκαριώτου TNT2 WH NA NIV SBL

* 6:71 ⸉ αὐτὸν παραδιδόναι RP f 35 TR ¦ παραδιδόναι αὐτὸν TNT2 WH NA NIV SBL

* 6:71 ⸋ ὢν RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 7:1 ⸉ περιεπάτει ὁ Ἰησοῦς μετὰ ταῦτα RP f 35 TR ¦ μετὰ ταῦτα περιεπάτει ὁ Ἰησοῦς TNT2 WH NA NIV SBL

* 7:3 ⸂ θεωρήσωσιν RP f 35 ¦ θεωρήσωσι TR ¦ θεωρήσουσιν TNT2 WH NA NIV SBL

* 7:3 ⸂2 τὰ ἔργα σου RP TR NA25 ¦ τὰ ἔργα f 35 NIV73 ¦ σοῦ τὰ ἔργα TNT2 WH NA27+28 NIV11 SBL

* 7:4 ⸉ ἐν κρυπτῷ τι RP f 35 TR ¦ τι ἐν κρυπτῷ TNT2 WH NA NIV SBL

* 7:8 ⸋ ταύτην RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 7:8 ⸂ οὔπω RP f 35 TR WH NIV73 ¦ οὐκ TNT2 NA NIV11 SBL

* 7:8 ⸂2 ὁ καιρὸς ὁ ἐμὸς RP f 35 TR ¦ ὁ ἐμὸς καιρὸς TNT2 WH NA NIV SBL

* 7:9 ⸋ δὲ RP f 35 TR WH NA NIV SBL ¦ – TNT2

* 7:9 ⸂ αὐτοῖς RP f 35 TR WH NA25 ¦ αὐτὸς TNT2 NA27+28 NIV SBL

* 7:10 ⸉ τότε καὶ αὐτὸς ἀνέβη εἰς τὴν ἑορτήν RP f 35 TR ¦ εἰς τὴν ἑορτήν τότε καὶ αὐτὸς ἀνέβη TNT2 WH NA NIV SBL

* 7:12 ⸉ πολὺς περὶ αὐτοῦ ἦν RP f 35 TR ¦ περὶ αὐτοῦ ἦν πολὺς TNT2 WH NA NIV SBL

* 7:12 ⸆ – RP f 35 ¦ δὲ TR TNT2 WH NA NIV SBL

* 7:14 ⸋ ὁ RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 7:15 ⸂ Καὶ ἐθαύμαζον RP f 35 TR ¦ Ἐθαύμαζον οὖν TNT2 WH NA NIV SBL

* 7:16 ⸋ οὖν RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ – TR

* 7:16 ⸋2 ὁ RP f 35 TR NA27+28 NIV SBL ¦ – TNT2 WH NA25

* 7:19 ⸂ δέδωκεν RP f 35 TR NA27+28 NIV SBL ¦ ἔδωκεν TNT2 WH NA25

* 7:20 ⸂ καὶ εἶπεν RP f 35 ¦ καὶ εἶπε TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 7:21 ⸆ – RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ ὁ TR

* 7:23 ⸆ – RP f 35 TR TNT2 NA27+28 NIV SBL ¦ ὁ WH NA25

* 7:24 ⸂ κρίνατε RP f 35 TR NA25 ¦ κρίνετε TNT2 WH NA27+28 NIV SBL

* 7:26 ⸋ ἀληθῶς RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 7:29 ⸆ – RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ δὲ TR

* 7:31 ⸉ Πολλοὶ δὲ ἐκ τοῦ ὄχλου RP f 35 TR ¦ Ἐκ τοῦ ὄχλου δὲ πολλοὶ TNT2 WH NA NIV SBL

* 7:31 ⸋ ὅτι RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 7:31 ⸂ μήτι RP f 35 TR ¦ μὴ TNT2 WH NA NIV SBL

* 7:31 ⸋2 τούτων RP TR ¦ – f 35 TNT2 WH NA NIV SBL

* 7:32 ⸉ ὑπηρέτας οἱ Φαρισαῖοι καὶ οἱ ἀρχιερεῖς RP f 35 ¦ οἱ Φαρισαῖοι καὶ οἱ ἀρχιερεῖς ὑπηρέτας TR ¦ οἱ ἀρχιερεῖς καὶ οἱ Φαρισαῖοι ὑπηρέτας TNT2 WH NA NIV SBL

* 7:33 ⸆ – RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ αὐτοῖς TR

* 7:33 ⸉ μικρὸν χρόνον RP f 35 TR ¦ χρόνον μικρὸν TNT2 WH NA NIV SBL

* 7:34 ⸂ Ζητήσετέ με, καὶ οὐχ εὑρήσετε RP f 35 TR TNT2 NA25 SBL ¦ Ζητήσετέ με, καὶ οὐχ εὑρήσετε με WH NA27+28 NIV

* 7:36 ⸉ οὗτος ὁ λόγος RP f 35 TR ¦ ὁ λόγος οὗτος TNT2 WH NA NIV SBL

* 7:36 ⸂ Ζητήσετέ με, καὶ οὐχ εὑρήσετε RP f 35 TR TNT2 NA25 SBL ¦ Ζητήσετέ με, καὶ οὐχ εὑρήσετε με WH NA27+28 NIV

* 7:39 ⸂ οὗ RP TR TNT2 WH NA25 SBL ¦ ὃ f 35 NA27+28 NIV

* 7:39 ⸂2 πιστεύοντες RP f 35 TR ¦ πιστεύσαντες TNT2 WH NA NIV SBL

* 7:39 ⸂3 οὔπω γὰρ ἦν πνεῦμα ἅγιον RP f 35 TR TNT2 ¦ οὔπω γὰρ ἦν πνεῦμα WH NA NIV11 SBL ¦ οὔπω γὰρ ἦν πνεῦμα δεδομένον NIV73

* 7:39 ⸆ – RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ ὁ TR

* 7:39 ⸂4 οὐδέπω RP f 35 TR NA NIV SBL ¦ οὔπω TNT2 WH

* 7:40 ⸂ Πολλοὶ οὖν ἐκ τοῦ ὄχλου RP f 35 TR ¦ Ἐκ τοῦ ὄχλου οὖν TNT2 WH NA NIV SBL

* 7:40 ⸂2 τὸν λόγον RP f 35 TR ¦ τῶν λόγων τούτων TNT2 WH NA NIV SBL

* 7:40 ⸆ – RP f 35 TR TNT2 NA27+28 NIV SBL ¦ ὅτι WH NA25

* 7:41 ⸂ Ἄλλοι ἔλεγον … Ἄλλοι ἔλεγον RP f 35 ¦ Ἄλλοι ἔλεγον … Ἄλλοι δὲ ἔλεγον TR ¦ Ἄλλοι ἔλεγον … Οἱ δὲ ἔλεγον TNT2 WH NA NIV SBL

* 7:42 ⸂ Οὐχὶ RP f 35 TR ¦ Οὐχ TNT2 WH NA NIV SBL

* 7:42 ⸉ ὁ χριστὸς ἔρχεται RP f 35 TR ¦ ἔρχεται ὁ χριστὸς TNT2 WH NA NIV SBL

* 7:43 ⸉ ἐν τῷ ὄχλῳ ἐγένετο RP f 35 TR ¦ ἐγένετο ἐν τῷ ὄχλῳ TNT2 WH NA NIV SBL

* 7:44 ⸂ ἐπέβαλεν RP f 35 TR NA NIV SBL ¦ ἔβαλεν TNT2 WH

* 7:46 ⸂ Οὐδέποτε οὕτως ἐλάλησεν ἄνθρωπος, ὡς οὗτος ὁ ἄνθρωπος. RP f 35 TR ¦ Οὐδέποτε ἐλάλησεν οὕτως ἄνθρωπος, ὡς οὗτος ὁ ἄνθρωπος. TNT2 ¦ Οὐδέποτε ἐλάλησεν οὕτως ἄνθρωπος. WH NA27+28 NIV SBL ¦ Οὐδέποτε ἐλάλησεν οὕτως ἄνθρωπος, ὡς οὗτος λαλεῖ ὁ ἄνθρωπος. NA25

* 7:49 ⸂ ἐπικατάρατοί RP f 35 TR ¦ ἐπάρατοί TNT2 WH NA NIV SBL

* 7:50 ⸋ νυκτὸς RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 7:50 ⸆ – RP f 35 TR ¦ πρότερον TNT2 WH NA25 NIV11 SBL ¦ τὸ πρότερον NA27+28 NIV73

* 7:51 ⸂ παρ᾽ αὐτοῦ πρότερον RP f 35 TR ¦ πρῶτον παρ᾽ αὐτοῦ TNT2 WH NA NIV SBL

* 7:52 ⸉ προφήτης ἐκ τῆς Γαλιλαίας RP f 35 TR ¦ ἐκ τῆς Γαλιλαίας προφήτης TNT2 WH NA NIV SBL

* 7:52 ⸂ ἐγήγερται RP f 35 TR ¦ ἐγείρεται TNT2 WH NA NIV SBL

* 7:53 ⸂ ἀπῆλθεν f 35 ¦ ἐπορεύθη RP TR ¦ ἐπορεύθησαν ⟦WH⟧ ⟦NA⟧ ⟦NIV⟧

* 8:1 ⸂ καὶ ὁ Ἰησοῦς SRS ¦ Ἰησοῦς δὲ RP f 35 TR ⟦WH⟧ ⟦NA⟧ ⟦NIV⟧

* 8:2 ⸋ βαθέος SRS ¦ – RP f 35 TR ⟦WH⟧ ⟦NA⟧ ⟦NIV⟧

* 8:2 ⸂ ἦλθεν SRS ¦ παρεγένετο RP f 35 TR ⟦WH⟧ ⟦NA⟧ ⟦NIV⟧

* 8:2 ⸋2 ὁ Ἰησοῦς SRS ¦ – RP f 35 TR ⟦WH⟧ ⟦NA⟧ ⟦NIV⟧

* 8:2 ⸋3 πρὸς αὐτόν f 35 TR ⟦WH⟧ ⟦NA⟧ ⟦NIV⟧ ¦ – RP

* 8:3 ⸋ πρὸς αὐτὸν RP f 35 TR ¦ – ⟦WH⟧ ⟦NA⟧ ⟦NIV⟧

* 8:3 ⸂ ἐπὶ f 35 ⟦WH⟧ ⟦NA⟧ ⟦NIV⟧ ¦ ἐν RP TR

* 8:3 ⸂2 κατειλημμένην f 35 TR ⟦WH⟧ ⟦NA⟧ ⟦NIV⟧ ¦ καταληφθεῖσαν RP

* 8:3 ⸋2 τῷ SRS ¦ – RP f 35 TR ⟦WH⟧ ⟦NA⟧ ⟦NIV⟧

* 8:4 ⸂ εἶπον SRS ¦ λέγουσιν RP f 35 TR ⟦WH⟧ ⟦NA⟧ ⟦NIV⟧

* 8:4 ⸆ – f 35 TR ⟦WH⟧ ⟦NA⟧ ⟦NIV⟧ ¦ πειράζοντες RP

* 8:4 ⸂2 ταύτην εὕρομεν f 35 ¦ αὕτη ἡ γυνὴ κατελήφθη RP ¦ αὕτη ἡ γυνὴ κατείληφθη TR ¦ αὕτη ἡ γυνὴ κατείληπται ⟦WH⟧ ⟦NA⟧ ⟦NIV⟧

* 8:4 ⸂3 μοιχευομένην f 35 ¦ μοιχευομένη RP TR ⟦WH⟧ ⟦NA⟧ ⟦NIV⟧

* 8:5 ⸋ ἡμῶν f 35 ¦ – RP TR ⟦WH⟧ ⟦NA⟧ ⟦NIV⟧

* 8:5 ⸂ Μωσῆς f 35 ¦ Μωσῆς ἡμῖν RP TR ¦ ἡμῖν Μωϋσῆς ⟦WH⟧ ⟦NA⟧ ⟦NIV⟧

* 8:5 ⸂2 λιθάζειν ⟦WH⟧ ⟦NA⟧ ⟦NIV⟧ ¦ λιθοβολεῖσθαι RP f 35 TR

* 8:5 ⸋2 περὶ αὐτῆς SRS ¦ – RP f 35 TR ⟦WH⟧ ⟦NA⟧ ⟦NIV⟧

* 8:6 ⸂ κατηγορίαν κατ᾽ f 35 ¦ κατηγορεῖν RP TR ⟦WH⟧ ⟦NA⟧ ⟦NIV⟧

* 8:6 ⸂2 ἔγραφεν RP f 35 TR ¦ κατέγραφεν ⟦WH⟧ ⟦NA⟧ ⟦NIV⟧

* 8:6 ⸆ – TR ⟦WH⟧ ⟦NA⟧ ⟦NIV⟧ ¦ μὴ προσποιούμενος RP f 35

* 8:7 ⸂ ἐπερωτῶντες SRS ¦ ἐρωτῶντες RP f 35 TR ⟦WH⟧ ⟦NA⟧ ⟦NIV⟧

* 8:7 ⸂2 ἀναβλέψας SRS ¦ ἀνακύψας RP f 35 TR ¦ ἀνέκυψεν καὶ ⟦WH⟧ ⟦NA⟧ ⟦NIV⟧

* 8:7 ⸂3 αὐτοῖς ⟦WH⟧ ⟦NA⟧ ⟦NIV⟧ ¦ πρὸς αὐτούς RP f 35 TR

* 8:7 ⸂4 πρῶτος λίθον βαλέτω ἐπ᾽ αὐτήν SRS ¦ πρῶτον ἐπ᾽ αὐτὴν τὸν λίθον βαλέτω RP ¦ πρῶτος τὸν λίθον ἐπ᾽ αὐτῇ βαλέτω f 35 TR ¦ πρῶτος ἐπ᾽ αὐτὴν βαλέτω λίθον ⟦WH⟧ ⟦NA⟧ ⟦NIV⟧

* 8:8 ⸂ κάτω κύψας RP f 35 TR ¦ κατακύψας ⟦WH⟧ ⟦NA⟧ ⟦NIV⟧

* 8:9 ⸆ – ⟦WH⟧ ⟦NA⟧ ⟦NIV⟧ ¦ καὶ ὑπὸ τῆς συνειδήσεως ἐλεγχόμενοι RP f 35 TR

* 8:9 ⸋ ἕως τῶν ἐσχάτων f 35 TR ¦ – RP ⟦WH⟧ ⟦NA⟧ ⟦NIV⟧

* 8:9 ⸋2 ὁ Ἰησοῦς RP f 35 TR ¦ – ⟦WH⟧ ⟦NA⟧ ⟦NIV⟧

* 8:9 ⸂ οὖσα RP f 35 ⟦WH⟧ ⟦NA⟧ ⟦NIV⟧ ¦ ἑστῶσα TR

* 8:10 ⸆ – ⟦WH⟧ ⟦NA⟧ ⟦NIV⟧ ¦ καὶ μηδένα θεασάμενος πλὴν τῆς γυναικός RP f 35 TR

* 8:10 ⸋ εἶδεν αὐτὴν καὶ SRS ¦ – RP f 35 TR ⟦WH⟧ ⟦NA⟧ ⟦NIV⟧

* 8:10 ⸆2 – SRS ¦ αὐτῇ RP f 35 TR ⟦WH⟧ ⟦NA⟧ ⟦NIV⟧

* 8:10 ⸂ Γύναι ⟦WH⟧ ⟦NA⟧ ⟦NIV⟧ ¦ – RP f 35 ¦ Ἡ γυνή TR

* 8:10 ⸆3 – ⟦WH⟧ ⟦NA⟧ ⟦NIV⟧ ¦ ἐκεῖνοι οἱ κατήγοροί σου RP f 35 TR

* 8:11 ⸋ αὐτῇ f 35 TR ¦ – RP ⟦WH⟧ ⟦NA⟧ ⟦NIV⟧

* 8:11 ⸂ κατακρίνω f 35 TR ⟦WH⟧ ⟦NA⟧ ⟦NIV⟧ ¦ κρίνω RP

* 8:11 ⸋2 καὶ RP f 35 TR ⟦NA27+28⟧ ⟦NIV⟧ ¦ – ⟦WH⟧ ⟦NA25⟧

* 8:11 ⸋3 ἀπὸ τοῦ νῦν f 35 ⟦WH⟧ ⟦NA⟧ ⟦NIV⟧ ¦ – RP TR

* 8:12 ⸉ αὐτοῖς ὁ Ἰησοῦς ἐλάλησεν RP f 35 ¦ ὁ Ἰησοῦς αὐτοῖς ἐλάλησε TR ¦ αὐτοῖς ἐλάλησεν ὁ Ἰησοῦς TNT2 WH NA NIV SBL

* 8:12 ⸂ ἐμοὶ RP f 35 TR NA27+28 NIV SBL ¦ μοι TNT2 WH NA25

* 8:12 ⸂2 περιπατήσῃ RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ περιπατήσει TR

* 8:14 ⸂ καὶ RP TR ¦ ἢ f 35 TNT2 WH NA NIV SBL

* 8:16 ⸂ ἀληθής RP f 35 TR ¦ ἀληθινή TNT2 WH NA NIV SBL

* 8:16 ⸂2 ὁ πέμψας με πατήρ RP f 35 TR TNT2 WH NA27+28 NIV SBL ¦ ὁ πέμψας με NA25

* 8:19 ⸆ – RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ ὁ TR

* 8:19 ⸉ ᾔδειτε ἄν RP f 35 TR ¦ ἄν ᾔδειτε TNT2 WH NA NIV SBL

* 8:20 ⸋ ὁ Ἰησοῦς RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 8:21 ⸋ ὁ Ἰησοῦς RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 8:23 ⸂ εἶπεν RP f 35 TR ¦ ἔλεγεν TNT2 WH NA NIV SBL

* 8:23 ⸉ τοῦ κόσμου τούτου … τοῦ κόσμου τούτου RP f 35 TR ¦ τούτου τοῦ κόσμου … τοῦ κόσμου τούτου TNT2 WH NA NIV SBL

* 8:25 ⸋ Καὶ RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 8:26 ⸂ λέγω RP f 35 TR ¦ λαλῶ TNT2 WH NA NIV SBL

* 8:28 ⸋ αὐτοῖς RP f 35 TR NA27+28 ¦ – TNT2 WH NA25 NIV SBL

* 8:28 ⸋2 μου RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 8:29 ⸋ ὁ πατήρ RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 8:33 ⸆ – RP TR TNT2 WH NA NIV SBL ¦ καὶ εἶπον f 35

* 8:33 ⸂ αὐτῷ RP f 35 TR ¦ πρὸς αὐτόν TNT2 WH NA NIV SBL

* 8:35 ⸆ – RP f 35 TR TNT2 WH NA NIV11 SBL ¦ δὲ NIV73

* 8:38 ⸂ Ἐγὼ ὃ RP f 35 TR ¦ Ἃ ἐγὼ TNT2 WH NA NIV SBL

* 8:38 ⸋ μου RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 8:38 ⸂2 ὃ ἑωράκατε RP f 35 TR ¦ ἃ ἠκούσατε TNT2 WH NA NIV SBL

* 8:38 ⸂3 τῷ πατρὶ RP f 35 TR ¦ τοῦ πατρὸς TNT2 WH NA NIV SBL

* 8:38 ⸋2 ὑμῶν RP f 35 TR NIV73 ¦ – TNT2 WH NA NIV11 SBL

* 8:39 ⸂ Εἰ … ἦτε … ἐποιεῖτε. RP f 35 NIV ¦ Εἰ … ἦτε … ἐποιεῖτε ἄν. TR ¦ Εἰ … ἐστε … ἐποιεῖτε. TNT2 NA27+28 SBL ¦ Εἰ … ἐστε … ποιεῖτε. WH NA25

* 8:41 ⸋ οὖν RP f 35 TR NA27+28 ¦ – TNT2 WH NA25 NIV SBL

* 8:41 ⸂ οὐ γεγεννήμεθα RP f 35 TR NA27+28 NIV SBL ¦ οὐκ ἐγεννήθημεν TNT2 WH NA25

* 8:42 ⸋ οὖν RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 8:44 ⸋ τοῦ RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ – TR

* 8:46 ⸋ δὲ RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 8:48 ⸋ οὖν RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 8:51 ⸂ τὸν λόγον τὸν ἐμὸν RP f 35 TR ¦ τὸν ἐμὸν λόγον TNT2 WH NA NIV SBL

* 8:52 ⸋ οὖν RP f 35 TR NA27+28 NIV ¦ – TNT2 WH NA25 SBL

* 8:52 ⸂ γεύσηται RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ γεύσεται TR

* 8:53 ⸋ σὺ RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 8:54 ⸂ δοξάζω RP f 35 TR ¦ δοξάσω TNT2 WH NA NIV SBL

* 8:54 ⸂2 ἡμῶν RP f 35 TNT2 NA NIV SBL ¦ ὑμῶν TR WH

* 8:55 ⸂ ὑμῶν RP f 35 TR ¦ ὑμῖν TNT2 WH NA NIV SBL

* 8:58 ⸋ ὁ RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 8:59 ⸂ διελθὼν … οὕτως. RP f 35 ¦ διελθὼν … οὕτω. TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 9:3 ⸆ – RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ ὁ TR

* 9:4 ⸂ Ἐμὲ RP f 35 TR ¦ Ἡμᾶς TNT2 WH NA NIV SBL

* 9:6 ⸂ ἐπέχρισεν RP f 35 TNT2 NA27+28 NIV SBL ¦ ἐπέχρισε TR ¦ ἐπέθηκεν WH NA25

* 9:6 ⸆ – RP f 35 TR ¦ αὐτοῦ TNT2 WH NA NIV SBL

* 9:6 ⸋ τοῦ τυφλοῦ RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 9:8 ⸂ τυφλὸς RP f 35 TR ¦ προσαίτης TNT2 WH NA NIV SBL

* 9:9 ⸂ Ἄλλοι ἔλεγον ὅτι … ἄλλοι δὲ ὅτι RP f 35 TR ¦ Ἄλλοι ἔλεγον ὅτι … ἄλλοι ἔλεγον TNT2 WH NA NIV SBL

* 9:9 ⸆ – RP f 35 TR ¦ Οὐχί, ἀλλ᾽ TNT2 NA28 ¦ Οὐχί, ἀλλὰ WH NA25+27 NIV SBL

* 9:10 ⸆ – RP f 35 TR TNT2 SBL ¦ οὖν WH NA NIV

* 9:11 ⸋ καὶ εἶπεν RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 9:11 ⸂ Ἄνθρωπος λεγόμενος RP f 35 TR ¦ Ὁ ἄνθρωπος ὁ λεγόμενος TNT2 WH NA NIV SBL

* 9:11 ⸆ – RP f 35 TR ¦ ὅτι TNT2 WH NA NIV SBL

* 9:11 ⸂2 τὴν κολυμβήθραν τοῦ Σιλωάμ RP f 35 TR ¦ τὸν Σιλωάμ TNT2 WH NA NIV SBL

* 9:11 ⸂3 δὲ RP f 35 TR ¦ οὖν TNT2 WH NA NIV SBL

* 9:12 ⸂ Εἶπον οὖν RP f 35 TR ¦ Καὶ εἶπαν TNT2 WH NA NIV SBL

* 9:14 ⸂ ὅτε RP f 35 TR ¦ ἐν ᾗ ἡμέρᾳ TNT2 WH NA NIV SBL

* 9:15 ⸉ μου ἐπὶ τοὺς ὀφθαλμούς RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ ἐπὶ τοὺς ὀφθαλμούς μου TR

* 9:16 ⸂ Οὗτος ὁ ἄνθρωπος οὐκ ἔστιν παρὰ τοῦ θεοῦ RP f 35 ¦ Οὗτος ὁ ἄνθρωπος οὐκ ἔστι παρὰ τοῦ θεοῦ TR ¦ Οὐκ ἔστιν οὗτος παρὰ θεοῦ ὁ ἄνθρωπος TNT2 WH NA NIV SBL

* 9:16 ⸆ – RP f 35 TR TNT2 SBL ¦ δὲ WH NA NIV

* 9:17 ⸆ – RP TR ¦ οὖν f 35 TNT2 WH NA NIV SBL

* 9:17 ⸉ Σὺ τί RP f 35 TR ¦ Τί σὺ TNT2 WH NA NIV SBL

* 9:18 ⸉ τυφλὸς ἦν RP f 35 TR ¦ ἦν τυφλὸς TNT2 WH NA NIV SBL

* 9:18 ⸋ τοῦ ἀναβλέψαντος RP f 35 TR TNT2 WH NA NIV11 SBL ¦ – NIV73

* 9:19 ⸉ ἄρτι βλέπει RP f 35 TR ¦ βλέπει ἄρτι TNT2 WH NA NIV SBL

* 9:20 ⸂ δὲ RP f 35 ¦ – TR ¦ οὖν TNT2 WH NA NIV SBL

* 9:20 ⸋ αὐτοῖς RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 9:21 ⸂ αὐτὸς ἡλικίαν ἔχει· αὐτὸν ἐρωτήσατε RP f 35 TR ¦ αὐτὸν ἐρωτήσατε· ἡλικίαν ἔχει TNT2 WH NA NIV SBL

* 9:21 ⸂2 ἑαυτοῦ RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ αὐτοῦ TR

* 9:23 ⸂ ἐρωτήσατε RP f 35 TR TNT2 ¦ ἐπερωτήσατε WH NA NIV SBL

* 9:24 ⸉ ἐκ δευτέρου τὸν ἄνθρωπον RP f 35 TR ¦ τὸν ἄνθρωπον ἐκ δευτέρου TNT2 WH NA NIV SBL

* 9:24 ⸉2 ὁ ἄνθρωπος οὗτος RP f 35 TR TNT2 ¦ οὗτος ὁ ἄνθρωπος WH NA NIV SBL

* 9:25 ⸋ καὶ εἶπεν RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 9:26 ⸂ δὲ RP f 35 TR ¦ οὖν TNT2 WH NA NIV SBL

* 9:26 ⸋ πάλιν RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 9:28 ⸂ Ἐλοιδόρησαν RP f 35 SBL ¦ Ἐλοιδόρησαν οὖν TR ¦ Οἱ δὲ ἐλοιδόρησαν TNT2 ¦ Καὶ ἐλοιδόρησαν WH NA NIV

* 9:28 ⸉ εἶ μαθητὴς RP f 35 TR ¦ μαθητὴς εἶ TNT2 WH NA NIV SBL

* 9:30 ⸉ γὰρ τούτῳ RP f 35 TR ¦ τούτῳ γὰρ TNT2 WH NA NIV SBL

* 9:30 ⸆ – RP f 35 TR ¦ τὸ TNT2 WH NA NIV SBL

* 9:31 ⸋ δὲ RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 9:31 ⸉ ἁμαρτωλῶν ὁ θεὸς RP f 35 TR NA27+28 NIV SBL ¦ ὁ θεὸς ἁμαρτωλῶν TNT2 WH NA25

* 9:34 ⸂ ὅλος RP TR TNT2 WH NA NIV SBL ¦ ὅλως f 35

* 9:35 ⸋ ὁ RP f 35 TR TNT2 ¦ – WH NA NIV SBL

* 9:35 ⸋2 αὐτῷ RP f 35 TR TNT2 ¦ – WH NA NIV SBL

* 9:35 ⸂ τὸν υἱὸν τοῦ θεοῦ RP f 35 TR TNT2 ¦ τὸν υἱὸν τοῦ ἀνθρώπου WH NA NIV SBL

* 9:36 ⸋ Καὶ RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ – TR

* 9:37 ⸋ δὲ RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 9:40 ⸋ Καὶ RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 9:40 ⸉ ὄντες μετ᾽ αὐτοῦ RP f 35 TR ¦ μετ᾽ αὐτοῦ ὄντες TNT2 WH NA NIV SBL

* 9:41 ⸋ οὖν RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 10:3 ⸂ καλεῖ RP f 35 TR ¦ φωνεῖ TNT2 WH NA NIV SBL

* 10:4 ⸋ Καὶ RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 10:4 ⸂ πρόβατα RP f 35 TR ¦ πάντα TNT2 WH NA NIV SBL

* 10:4 ⸂2 ἐκβάλῃ RP TR TNT2 WH NA NIV SBL ¦ ἐκβάλλῃ f 35

* 10:5 ⸂ ἀκολουθήσωσιν RP f 35 TR ¦ ἀκολουθήσουσιν TNT2 WH NA NIV SBL

* 10:6 ⸂ ἦν RP f 35 TR WH NA NIV SBL ¦ ᾖ TNT2

* 10:7 ⸋ αὐτοῖς RP f 35 TR TNT2 SBL ¦ – WH NA NIV

* 10:7 ⸋2 ὅτι RP f 35 TR NA NIV SBL ¦ – TNT2 WH

* 10:8 ⸂ ἦλθον RP ¦ ἦλθον πρὸ ἐμοῦ f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ πρὸ ἐμοῦ ἦλθον TR

* 10:12 ⸋ δέ RP f 35 TR TNT2 ¦ – WH NA NIV SBL

* 10:12 ⸂ εἰσὶν RP f 35 ¦ εἰσὶ TR ¦ ἔστιν TNT2 WH NA NIV SBL

* 10:12 ⸋2 τὰ πρόβατα RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 10:13 ⸋ Ὁ δὲ μισθωτὸς φεύγει RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 10:14 ⸂ γινώσκομαι ὑπὸ τῶν ἐμῶν RP f 35 TR ¦ γινώσκουσίν με τὰ ἐμά TNT2 NA28 ¦ γινώσκουσί με τὰ ἐμά WH NA25+27 NIV SBL

* 10:16 ⸉ με δεῖ RP f 35 TR ¦ δεῖ με TNT2 WH NA NIV SBL

* 10:16 ⸂ γενήσεται RP f 35 TR NA25 ¦ γενήσονται TNT2 WH NA27+28 NIV SBL

* 10:17 ⸉ ὁ πατήρ με RP f 35 TR ¦ με ὁ πατὴρ TNT2 WH NA NIV SBL

* 10:18 ⸂ αἴρει RP f 35 TR TNT2 NA27+28 NIV SBL ¦ ἦρεν WH NA25

* 10:19 ⸋ οὖν RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 10:21 ⸆ – RP f 35 TR TNT2 WH NA NIV11 SBL ¦ δὲ NIV73

* 10:21 ⸂ ἀνοίγειν RP f 35 TR ¦ ἀνοῖξαι TNT2 WH NA NIV SBL

* 10:22 ⸋ δὲ RP f 35 TR TNT2 ¦ – WH NA NIV SBL

* 10:22 ⸆ – RP f 35 TR TNT2 ¦ τότε WH NA NIV SBL

* 10:22 ⸆2 – RP f 35 ¦ τοῖς TR TNT2 WH NA NIV SBL

* 10:22 ⸋2 καὶ RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 10:23 ⸆ – RP f 35 ¦ τοῦ TR TNT2 WH NA NIV SBL

* 10:26 ⸂ οὐ γάρ RP f 35 TR ¦ ὅτι οὐκ TNT2 WH NA NIV SBL

* 10:26 ⸋ καθὼς εἶπον ὑμῖν RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 10:27 ⸂ ἀκούει RP f 35 TR ¦ ἀκούουσιν TNT2 WH NA NIV SBL

* 10:28 ⸉ ζωὴν αἰώνιον δίδωμι αὐτοῖς RP f 35 TR ¦ δίδωμι αὐτοῖς ζωὴν αἰώνιον TNT2 WH NA NIV SBL

* 10:29 ⸂ ὃς RP f 35 TR NIV ¦ ὃ TNT2 WH NA SBL

* 10:29 ⸆ – RP f 35 TR TNT2 WH NA NIV11 SBL ¦ αὐτὰ NIV73

* 10:29 ⸉ μείζων πάντων RP f 35 TR NIV ¦ πάντων μεῖζόν TNT2 WH NA ¦ πάντων μεῖζων SBL

* 10:29 ⸋ μου RP f 35 TR TNT2 ¦ – WH NA NIV SBL

* 10:31 ⸋ οὖν RP f 35 TR TNT2 SBL ¦ – WH NA NIV

* 10:32 ⸉ καλὰ ἔργα ἔδειξα ὑμῖν RP f 35 TR TNT2 ¦ ἔργα ἔδειξα ὑμῖν καλὰ WH NA25 ¦ ἔργα καλὰ ἔδειξα ὑμῖν NA27+28 NIV SBL

* 10:32 ⸋ μου RP f 35 TR TNT2 ¦ – WH NA NIV SBL

* 10:32 ⸂ λιθάζετέ με RP f 35 TR ¦ ἐμὲ λιθάζετέ TNT2 WH NA NIV SBL

* 10:33 ⸋ λέγοντες RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 10:34 ⸆ – RP f 35 TR ¦ ὅτι TNT2 WH NA NIV SBL

* 10:38 ⸂ πιστεύσατε … πιστεύσητε RP f 35 TR ¦ πιστεύετε … γινώσκητε TNT2 WH NA NIV SBL

* 10:38 ⸂2 ἐν ἐμοὶ ὁ πατήρ, κἀγὼ ἐν αὐτῷ RP f 35 TR ¦ ἐν ἐμοὶ ὁ πατήρ, κἀγὼ ἐν τῷ πατρί TNT2 WH NA NIV SBL

* 10:39 ⸋ οὖν RP f 35 TR TNT2 WH NA NIV73 SBL ¦ – NIV11

* 10:39 ⸉ πάλιν αὐτὸν πιάσαι RP TR TNT2 SBL ¦ πάλιν πιάσαι αὐτὸν f 35 ¦ αὐτὸν πάλιν πιάσαι WH NA NIV

* 10:42 ⸉ ἐπίστευσαν πολλοὶ ἐκεῖ εἰς αὐτόν RP f 35 TR ¦ πολλοὶ ἐπίστευσαν εἰς αὐτὸν ἐκεῖ TNT2 WH NA NIV SBL

* 11:2 ⸂ αὐτῆς RP TR TNT2 WH NA NIV SBL ¦ ἑαυτῆς f 35

* 11:9 ⸆ – RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ ὁ TR

* 11:9 ⸉ εἰσιν ὧραι RP TR ¦ ὧραι εἰσιν f 35 TNT2 WH NA NIV SBL

* 11:12 ⸂ αὐτοῦ RP f 35 TR ¦ αὐτῷ TNT2 WH NA NIV SBL

* 11:17 ⸉ ἡμέρας ἤδη RP f 35 TR ¦ ἤδη ἡμέρας TNT2 WH NA NIV SBL

* 11:18 ⸋ ἡ RP f 35 TR TNT2 NA27+28 NIV SBL ¦ – WH NA25

* 11:19 ⸂ καὶ πολλοὶ RP f 35 TR ¦ πολλοὶ δὲ TNT2 WH NA NIV SBL

* 11:19 ⸂2 τὰς περὶ Μάρθαν RP f 35 TR ¦ τὴν Μάρθαν TNT2 WH NA NIV SBL

* 11:19 ⸋ αὐτῶν RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 11:20 ⸆ – RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ ὁ TR

* 11:21 ⸆ – RP f 35 ¦ ἡ TR TNT2 WH NA NIV SBL

* 11:21 ⸋ τὸν RP f 35 TR TNT2 NA27+28 NIV SBL ¦ – WH NA25

* 11:21 ⸂ ὁ ἀδελφός μου οὐκ ἂν ἐτεθνήκει RP f 35 TR ¦ οὐκ ἂν ἀπέθανεν ὁ ἀδελφός μου TNT2 WH NA NIV SBL

* 11:22 ⸋ Ἀλλὰ RP f 35 TR NA27+28 NIV ¦ – TNT2 WH NA25 SBL

* 11:24 ⸆ – RP f 35 TR ¦ ἡ TNT2 WH NA NIV SBL

* 11:28 ⸂ ταῦτα RP f 35 TR ¦ τοῦτο TNT2 WH NA NIV SBL

* 11:29 ⸆ – RP f 35 TR ¦ δὲ TNT2 WH NA NIV SBL

* 11:29 ⸂ ἐγείρεται RP f 35 TR NA25 ¦ ἠγέρθη TNT2 WH NA27+28 NIV SBL

* 11:29 ⸂2 ἔρχεται RP f 35 TR ¦ ἤρχετο TNT2 WH NA NIV SBL

* 11:30 ⸆ – RP f 35 TR ¦ ἔτι TNT2 WH NA NIV SBL

* 11:31 ⸂ λέγοντες RP f 35 TR ¦ δόξαντες TNT2 WH NA NIV SBL

* 11:32 ⸋ ὁ RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 11:32 ⸂ αὐτοῦ εἰς τοὺς πόδας RP f 35 ¦ εἰς τοὺς πόδας αὐτοῦ TR ¦ αὐτοῦ πρὸς τοὺς πόδας TNT2 WH NA NIV SBL

* 11:32 ⸉ ἀπέθανέν μου RP f 35 ¦ ἀπέθανέ μου TR ¦ μου ἀπέθανέν TNT2 WH NA NIV SBL

* 11:39 ⸂ τεθνηκότος RP f 35 TR ¦ τελευτηκότος TNT2 ¦ τετελευτηκότος WH NA NIV SBL

* 11:41 ⸋ οὗ ἦν ὁ τεθνηκὼς κείμενος RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 11:44 ⸋ Καὶ RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 11:44 ⸉ αὐτοῖς ὁ Ἰησοῦς RP f 35 TR TNT2 NA NIV SBL ¦ ὁ Ἰησοῦς αὐτοῖς WH

* 11:44 ⸆ – RP f 35 TR ¦ αὐτὸν TNT2 WH NA NIV SBL

* 11:45 ⸂ ἃ RP f 35 TR NA27+28 NIV SBL ¦ ὃ TNT2 WH NA25

* 11:45 ⸋ ὁ Ἰησοῦς RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 11:46 ⸂ ἃ RP TR TNT2 WH NA NIV SBL ¦ ὅσα f 35

* 11:46 ⸋ ὁ RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 11:47 ⸉ σημεῖα ποιεῖ RP f 35 TR ¦ ποιεῖ σημεῖα TNT2 WH NA NIV SBL

* 11:50 ⸂ διαλογίζεσθε RP f 35 TR ¦ λογίζεσθε TNT2 WH NA NIV SBL

* 11:50 ⸂2 ἡμῖν RP f 35 TR ¦ ὑμῖν TNT2 WH NA NIV SBL

* 11:51 ⸆ – RP TNT2 WH NA NIV SBL ¦ ὁ f 35 TR

* 11:53 ⸂ συνεβουλεύσαντο RP f 35 TR ¦ ἐβουλεύσαντο TNT2 WH NA NIV SBL

* 11:54 ⸂ Ἰησοῦς οὖν RP f 35 TR ¦ Ὁ οὖν Ἰησοῦς TNT2 WH NA NIV SBL

* 11:54 ⸂2 διέτριβεν RP f 35 ¦ διέτριβε TR ¦ ἔμεινεν TNT2 WH NA NIV SBL

* 11:54 ⸋ αὐτοῦ RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 11:56 ⸉ δοκεῖ ὑμῖν RP TR TNT2 WH NA NIV SBL ¦ ὑμῖν δοκεῖ f 35

* 11:57 ⸋ καὶ RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 11:57 ⸂ ἐντολήν RP f 35 TR ¦ ἐντολὰς TNT2 WH NA NIV SBL

* 12:1 ⸋ ὁ τεθνηκώς RP f 35 TR TNT2 ¦ – WH NA NIV SBL

* 12:1 ⸆ – RP f 35 TR ¦ ὁ Ἰησοῦς TNT2 ¦ Ἰησοῦς WH NA NIV SBL

* 12:2 ⸆ – RP f 35 TR ¦ ἐκ TNT2 WH NA NIV SBL

* 12:2 ⸉ ἀνακειμένων σὺν RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ συνανακειμένων TR

* 12:4 ⸂ οὖν RP f 35 TR TNT2 ¦ δὲ WH NA NIV SBL

* 12:4 ⸂2 εἷς ἐκ τῶν μαθητῶν αὐτοῦ, Ἰούδας Σίμωνος Ἰσκαριώτης RP f 35 TR ¦ Ἰούδας ὁ Ἰσκαριώτης, εἷς τῶν μαθητῶν αὐτοῦ TNT2 WH NA25 NIV11 SBL ¦ Ἰούδας ὁ Ἰσκαριώτης, εἷς ἐκ τῶν μαθητῶν αὐτοῦ NA27+28 NIV73

* 12:6 ⸂ εἶχεν, καὶ RP f 35 ¦ εἶχε, καὶ TR ¦ ἔχων TNT2 WH NA NIV SBL

* 12:7 ⸆ – RP f 35 TR ¦ ἵνα TNT2 WH NA NIV SBL

* 12:7 ⸂ τετήρηκεν RP f 35 TR ¦ τηρήσῃ TNT2 WH NA NIV SBL

* 12:9 ⸆ – RP f 35 TR TNT2 NIV11 SBL ¦ ὁ WH NA NIV73

* 12:12 ⸆ – RP f 35 TR TNT2 ¦ ὁ WH NA NIV SBL

* 12:12 ⸆2 – RP TNT2 WH NA25 ¦ ὁ f 35 TR NA27+28 NIV SBL

* 12:13 ⸂ ὑπάντησιν RP TR TNT2 WH NA NIV SBL ¦ ἀπάντησιν f 35

* 12:13 ⸂2 ἔκραζον RP f 35 TR ¦ ἐκραύγαζον TNT2 WH NA NIV SBL

* 12:13 ⸆ – RP f 35 ¦ ὁ TR ¦ καὶ ὁ TNT2 WH NA NIV SBL

* 12:14 ⸂ αὐτό RP TR TNT2 WH NA NIV SBL ¦ αὐτῷ f 35

* 12:15 ⸂ θύγατερ RP f 35 TR ¦ θυγάτηρ TNT2 WH NA NIV SBL

* 12:16 ⸋ δὲ RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 12:16 ⸉ οἱ μαθηταὶ αὐτοῦ RP f 35 TR TNT2 ¦ αὐτοῦ οἱ μαθηταὶ WH NA NIV SBL

* 12:16 ⸆ – RP TNT2 WH NA NIV SBL ¦ ὁ f 35 TR

* 12:18 ⸋ καὶ RP f 35 TR WH NA SBL ¦ – TNT2 NIV

* 12:18 ⸂ ἤκουσεν RP f 35 ¦ ἤκουσε TR ¦ ἤκουσαν TNT2 WH NA NIV SBL

* 12:19 ⸆ – RP f 35 TR TNT2 WH NA NIV11 SBL ¦ ὅλος NIV73

* 12:20 ⸉ τινες Ἕλληνες RP f 35 TR ¦ Ἕλληνες τινες TNT2 WH NA NIV SBL

* 12:22 ⸆ – RP f 35 TR ¦ ὁ TNT2 WH NA NIV SBL

* 12:22 ⸂ καὶ πάλιν Ἀνδρέας καὶ Φίλιππος RP f 35 TR ¦ ἔρχεται Ἀνδρέας καὶ Φίλιππος καὶ TNT2 WH NA NIV SBL

* 12:23 ⸂ ἀπεκρίνατο RP f 35 TR ¦ ἀποκρίνεται TNT2 WH NA NIV SBL

* 12:25 ⸂ ἀπολέσει RP f 35 TR ¦ ἀπολλύει TNT2 WH NA NIV SBL

* 12:26 ⸉ διακονῇ τις RP f 35 TR ¦ τις διακονῇ TNT2 WH NA NIV SBL

* 12:26 ⸋ καὶ RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 12:30 ⸂ Ἀπεκρίθη Ἰησοῦς καὶ εἶπεν RP f 35 TNT2 NA NIV SBL ¦ Ἀπεκρίθη ὁ Ἰησοῦς καὶ εἶπεν TR ¦ Ἀπεκρίθη καὶ εἶπεν Ἰησοῦς WH

* 12:30 ⸉ αὕτη ἡ φωνὴ RP f 35 TR ¦ ἡ φωνὴ αὕτη TNT2 WH NA NIV SBL

* 12:32 ⸂ ἐὰν RP f 35 TR TNT2 NA NIV SBL ¦ ἂν WH

* 12:34 ⸆ – RP f 35 TR TNT2 ¦ οὖν WH NA NIV SBL

* 12:34 ⸉ σὺ λέγεις RP f 35 TR ¦ λέγεις σὺ TNT2 WH NA NIV SBL

* 12:34 ⸆2 – RP f 35 ¦ ὅτι TR TNT2 WH NA NIV SBL

* 12:35 ⸂ μεθ᾽ ὑμῶν RP f 35 TR ¦ ἐν ὑμῖν TNT2 WH NA NIV SBL

* 12:35 ⸂2 ἕως RP f 35 TR ¦ ὡς TNT2 WH NA NIV SBL

* 12:36 ⸂ Ἕως RP f 35 TR ¦ Ὡς TNT2 WH NA NIV SBL

* 12:36 ⸋ ὁ RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 12:40 ⸂ πεπώρωκεν RP f 35 TR ¦ ἐπώρωσεν TNT2 WH NA NIV SBL

* 12:40 ⸂2 ἐπιστραφῶσιν RP f 35 ¦ ἐπιστραφῶσι TR ¦ στραφῶσιν TNT2 WH NA NIV SBL

* 12:40 ⸂3 ἰάσωμαι RP f 35 TR ¦ ἰάσομαι TNT2 WH NA NIV SBL

* 12:41 ⸂ ὅτε RP f 35 TR ¦ ὅτι TNT2 WH NA NIV SBL

* 12:47 ⸂ πιστεύσῃ RP f 35 TR ¦ φυλάξῃ TNT2 WH NA NIV SBL

* 12:49 ⸂ ἔδωκεν RP f 35 ¦ ἔδωκε TR ¦ δέδωκεν TNT2 WH NA NIV SBL

* 12:50 ⸉ λαλῶ ἐγώ RP f 35 TR ¦ ἐγώ λαλῶ TNT2 WH NA NIV SBL

* 13:1 ⸂ ἐλήλυθεν RP f 35 TR ¦ ἦλθεν TNT2 WH NA NIV SBL

* 13:2 ⸂ γενομένου RP f 35 TR ¦ γινομένου TNT2 WH NA NIV SBL

* 13:2 ⸂2 Ἰούδα Σίμωνος Ἰσκαριώτου ἵνα αὐτὸν παραδῷ RP f 35 TR ¦ ἵνα παραδοῖ αὐτὸν Ἰούδας Σίμωνος Ἰσκαριώτης TNT2 WH NA25 ¦ ἵνα παραδοῖ αὐτὸν Ἰούδας Σίμωνος Ἰσκαριώτου NA27+28 NIV SBL

* 13:3 ⸋ ὁ Ἰησοῦς RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 13:3 ⸂ δέδωκεν RP f 35 TR ¦ ἔδωκεν TNT2 WH NA NIV SBL

* 13:6 ⸋ καὶ RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 13:6 ⸋2 ἐκεῖνος RP f 35 TR TNT2 ¦ – WH NA NIV SBL

* 13:8 ⸉ τοὺς πόδας μου RP f 35 TR ¦ μου τοὺς πόδας TNT2 WH NA NIV SBL

* 13:8 ⸂ αὐτῷ ὁ Ἰησοῦς RP f 35 TR ¦ Ἰησοῦς αὐτῷ TNT2 WH NA NIV SBL

* 13:10 ⸋ ὁ RP f 35 TR TNT2 NA27+28 NIV SBL ¦ – WH NA25

* 13:10 ⸉ οὐ χρείαν ἔχει RP f 35 TR ¦ οὐκ ἔχει χρείαν TNT2 WH NA NIV SBL

* 13:10 ⸂ ἢ RP f 35 TR ¦ εἰ μὴ TNT2 WH NA NIV SBL

* 13:11 ⸆ – RP f 35 TR ¦ ὅτι TNT2 WH NA NIV SBL

* 13:12 ⸋ καὶ RP f 35 TR TNT2 WH NA NIV11 SBL ¦ – NIV73

* 13:12 ⸂ ἀναπεσὼν RP f 35 TR ¦ καὶ ἀνέπεσεν TNT2 WH NA NIV SBL

* 13:15 ⸂ ἔδωκα RP TR TNT2 WH NA NIV SBL ¦ δέδωκα f 35

* 13:15 ⸋ ἐγὼ RP TR TNT2 WH NA NIV SBL ¦ – f 35

* 13:18 ⸂ οὓς RP f 35 TR ¦ τίνας TNT2 WH NA NIV SBL

* 13:18 ⸂2 μετ᾽ ἐμοῦ RP f 35 TR ¦ μου TNT2 WH NA NIV SBL

* 13:19 ⸂ ὅταν γένηται, πιστεύσητε RP f 35 TR ¦ πιστεύητε ὅταν γένηται TNT2 WH NA25 ¦ πιστεύσητε ὅταν γένηται NA27+28 NIV SBL

* 13:20 ⸂ ἐάν RP f 35 TR ¦ ἄν TNT2 WH NA NIV SBL

* 13:21 ⸋ ὁ RP f 35 TR NA27+28 NIV73 SBL ¦ – TNT2 WH NA25 NIV11

* 13:22 ⸂ οὖν RP TR TNT2 ¦ δὲ f 35 ¦ – WH NA NIV SBL

* 13:22 ⸂2 εἰς RP TR TNT2 WH NA NIV SBL ¦ πρὸς f 35

* 13:23 ⸋ δὲ RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 13:23 ⸆ – RP f 35 TR ¦ ἐκ TNT2 WH NA NIV SBL

* 13:24 ⸂ πυθέσθαι τίς ἂν εἴη RP f 35 TR NA27+28 NIV SBL ¦ καὶ λέγει αὐτῷ, Εἰπὲ τίς ἐστιν TNT2 WH NA25

* 13:25 ⸂ Ἐπιπεσὼν RP f 35 TR ¦ Ἀναπεσὼν TNT2 WH NA NIV SBL

* 13:25 ⸂2 δὲ RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA25 SBL ¦ οὖν NA27+28 NIV

* 13:25 ⸋ οὕτως RP TNT2 WH NA NIV SBL ¦ – f 35 TR

* 13:26 ⸆ – RP f 35 TR TNT2 NA27+28 NIV SBL ¦ οὖν WH NA25

* 13:26 ⸋ ὁ RP f 35 TR TNT2 WH NA NIV73 SBL ¦ – NIV11

* 13:26 ⸂ βάψας τὸ ψωμίον ἐπιδώσω RP f 35 TR ¦ βάψω τὸ ψωμίον καὶ δώσω TNT2 WH NA NIV SBL

* 13:26 ⸆2 – RP f 35 TR ¦ αὐτῷ TNT2 WH NA NIV SBL

* 13:26 ⸂2 Καὶ ἐμβάψας RP f 35 TR ¦ Βάψας οὖν TNT2 WH NA NIV SBL

* 13:26 ⸆3 – RP f 35 TR NIV SBL ¦ λαμβάνει καὶ TNT2 WH NA

* 13:26 ⸂3 Ἰσκαριώτῃ RP f 35 TR ¦ Ἰσκαριώτου TNT2 WH NA NIV SBL

* 13:27 ⸋ ὁ RP f 35 TR NA27+28 NIV SBL ¦ – TNT2 WH NA25

* 13:29 ⸋ ὁ RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 13:29 ⸋2 ὁ RP f 35 TR TNT2 NA27+28 NIV73 SBL ¦ – WH NA25 NIV11

* 13:30 ⸂ εὐθέως ἐξῆλθεν RP f 35 TR ¦ ἐξῆλθεν εὐθύς TNT2 WH NA NIV SBL

* 13:31 ⸆ – RP f 35 TR ¦ οὖν TNT2 WH NA NIV SBL

* 13:31 ⸋ ὁ RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 13:32 ⸋ Εἰ ὁ θεὸς ἐδοξάσθη ἐν αὐτῷ RP f 35 TR TNT2 NA NIV SBL ¦ – WH

* 13:32 ⸂ ἑαυτῷ RP f 35 TR ¦ αὐτῷ TNT2 NA NIV ¦ αὑτῷ WH SBL

* 13:33 ⸉ ὑπάγω ἐγώ RP f 35 TR ¦ ἐγώ ὑπάγω TNT2 WH NA NIV SBL

* 13:36 ⸋ αὐτῷ RP f 35 TR NA27+28 ¦ – TNT2 WH NA25 NIV SBL

* 13:36 ⸋2 ὁ RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 13:36 ⸆ – RP TR TNT2 WH NA NIV SBL ¦ ἐγὼ f 35

* 13:36 ⸂ ὕστερον δὲ ἀκολουθήσεις μοι RP f 35 TR ¦ ἀκολουθήσεις δὲ ὕστερον TNT2 WH NA NIV SBL

* 13:37 ⸆ – RP f 35 ¦ ὁ TR TNT2 WH NA NIV SBL

* 13:37 ⸂ ἀκολουθῆσαι RP f 35 TR NA NIV SBL ¦ ἀκολουθεῖν TNT2 WH

* 13:38 ⸂ Ἀπεκρίθη RP f 35 TR ¦ Ἀποκρίνεται TNT2 WH NA NIV SBL

* 13:38 ⸋ αὐτῷ RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 13:38 ⸋2 ὁ RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 13:38 ⸂2 φωνήσῃ RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ φωνήσει TR

* 13:38 ⸂3 ἀπαρνήσῃ RP f 35 TR ¦ ἀρνήσῃ TNT2 WH NA NIV SBL

* 14:2 ⸆ – RP f 35 TR ¦ ὅτι TNT2 WH NA NIV SBL

* 14:3 ⸆ – RP ¦ καὶ f 35 TR TNT2 WH NA NIV SBL

* 14:3 ⸉ ὑμῖν τόπον RP f 35 TR ¦ τόπον ὑμῖν TNT2 WH NA NIV SBL

* 14:4 ⸂ ὅπου ἐγὼ ὑπάγω οἴδατε, καὶ τὴν ὁδὸν οἴδατε RP f 35 TR ¦ ὅπου ἐγὼ ὑπάγω, οἴδατε τὴν ὁδὸν TNT2 WH NA NIV SBL

* 14:5 ⸋ καὶ RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 14:5 ⸂ δυνάμεθα τὴν ὁδὸν εἰδέναι RP f 35 TR NA27+28 NIV SBL ¦ οἴδαμεν τὴν ὁδὸν TNT2 WH NA25

* 14:6 ⸋ ὁ RP f 35 TR TNT2 NA27+28 NIV73 SBL ¦ – WH NA25 NIV11

* 14:7 ⸂ Εἰ ἐγνώκειτέ … ἐγνώκειτε ἄν· RP f 35 TR ¦ Εἰ ἐγνώκειτέ … ἂν ᾔδειτε· TNT2 WH NA25 NIV73 SBL ¦ Εἰ ἐγνώκατέ … γνώσεσθε· NA27+28 NIV11

* 14:7 ⸋ καὶ RP f 35 TR NA27+28 NIV ¦ – TNT2 WH NA25 SBL

* 14:7 ⸋2 αὐτόν RP f 35 TR TNT2 NA27+28 NIV SBL ¦ – WH NA25

* 14:9 ⸂ Τοσοῦτον χρόνον RP f 35 TR TNT2 WH NA25 ¦ Τοσούτῳ χρόνῳ NA27+28 NIV SBL

* 14:9 ⸋ καὶ RP f 35 TR TNT2 ¦ – WH NA NIV SBL

* 14:10 ⸂ λαλῶ RP f 35 TR ¦ λέγω TNT2 WH NA NIV SBL

* 14:10 ⸋ ὁ RP f 35 TR TNT2 ¦ – WH NA NIV SBL

* 14:10 ⸋2 αὐτὸς RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 14:10 ⸆ – RP f 35 TR ¦ αὐτοῦ TNT2 WH NA NIV SBL

* 14:11 ⸋ μοι RP f 35 TR TNT2 ¦ – WH NA NIV SBL

* 14:12 ⸋ μου RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 14:14 ⸋ με RP WH NA NIV SBL ¦ – f 35 TR TNT2

* 14:14 ⸂ ἐγὼ RP f 35 TR TNT2 NA NIV SBL ¦ τοῦτο WH

* 14:15 ⸂ τηρήσατε RP f 35 TR ¦ τηρήσετε TNT2 WH NA NIV SBL

* 14:16 ⸂ μένῃ μεθ᾽ ὑμῶν εἰς τὸν αἰῶνα RP f 35 TR ¦ ᾖ μεθ᾽ ὑμῶν εἰς τὸν αἰῶνα TNT2 WH NA25 SBL ¦ μεθ᾽ ὑμῶν εἰς τὸν αἰῶνα ᾖ NA27+28 NIV

* 14:17 ⸋ αὐτό RP f 35 TR TNT2 ¦ – WH NA NIV SBL

* 14:17 ⸋2 δὲ RP f 35 TR TNT2 ¦ – WH NA NIV SBL

* 14:17 ⸂ ἔσται RP f 35 TR NA NIV SBL ¦ ἐστίν TNT2 WH

* 14:19 ⸂ ζήσεσθε RP f 35 TR ¦ ζήσετε TNT2 WH NA NIV SBL

* 14:20 ⸉ γνώσεσθε ὑμεῖς RP f 35 TR NA NIV SBL ¦ ὑμεῖς γνώσεσθε TNT2 WH

* 14:22 ⸋ καὶ RP f 35 NA NIV73 ¦ – TR TNT2 WH NIV11 SBL

* 14:23 ⸆ – RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ ὁ TR

* 14:23 ⸂ ποιήσομεν RP f 35 TR ¦ ποιησόμεθα TNT2 WH NA NIV SBL

* 14:26 ⸆ – RP f 35 TR TNT2 NIV11 SBL ¦ ἐγώ WH NA NIV73

* 14:28 ⸋ εἶπον RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 14:28 ⸋2 μου RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 14:30 ⸆ – RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ τούτου TR

* 14:31 ⸂ ἐνετείλατό RP f 35 TR NA NIV SBL ¦ ἐντολὴν ἔδωκέν TNT2 WH

* 15:2 ⸉ πλείονα καρπὸν RP f 35 TR ¦ καρπὸν πλείονα TNT2 WH NA NIV SBL

* 15:4 ⸂ μείνῃ RP f 35 TR TNT2 ¦ μένῃ WH NA NIV SBL

* 15:4 ⸂2 μείνητε RP f 35 TR ¦ μένητε TNT2 WH NA NIV SBL

* 15:6 ⸂ μείνῃ RP f 35 TR ¦ μένῃ TNT2 WH NA NIV SBL

* 15:6 ⸋ τὸ RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ – TR

* 15:7 ⸂ αἰτήσεσθε RP f 35 TR ¦ αἰτήσασθε TNT2 WH NA NIV SBL

* 15:8 ⸂ γενήσεσθε RP f 35 TR NA25 ¦ γένησθε TNT2 WH NA27+28 NIV SBL

* 15:9 ⸉ ἠγάπησα ὑμᾶς RP f 35 TR ¦ ὑμᾶς ἠγάπησα TNT2 WH NA NIV SBL

* 15:10 ⸂ τὰς ἐντολὰς τοῦ πατρός μου RP f 35 TR TNT2 NA27+28 NIV SBL ¦ τοῦ πατρὸς τὰς ἐντολὰς WH ¦ τοῦ πατρὸς μου τὰς ἐντολὰς NA25

* 15:11 ⸂ μείνῃ RP f 35 TR ¦ ᾖ TNT2 WH NA NIV SBL

* 15:14 ⸂ ὅσα RP f 35 TR ¦ ἃ TNT2 NA27+28 NIV SBL ¦ ὃ WH NA25

* 15:15 ⸉ ὑμᾶς λέγω RP f 35 TR ¦ λέγω ὑμᾶς TNT2 WH NA NIV SBL

* 15:18 ⸋ ὑμῶν RP f 35 TR TNT2 WH NA NIV11 SBL ¦ – NIV73

* 15:21 ⸂ ὑμῖν RP f 35 TR ¦ εἰς ὑμᾶς TNT2 WH NA NIV SBL

* 15:24 ⸂ πεποίηκεν RP f 35 TR ¦ ἐποίησεν TNT2 WH NA NIV SBL

* 15:25 ⸉ γεγραμμένος ἐν τῷ νόμῳ αὐτῶν RP f 35 TR ¦ ἐν τῷ νόμῳ αὐτῶν γεγραμμένος TNT2 WH NA NIV SBL

* 15:26 ⸋ δὲ RP f 35 TR TNT2 ¦ – WH NA NIV SBL

* 16:3 ⸆ – RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ ὑμῖν TR

* 16:4 ⸆ – RP f 35 TR NIV73 ¦ αὐτῶν TNT2 WH NA NIV11 SBL

* 16:4 ⸋ αὐτῶν RP f 35 TR TNT2 WH NA NIV11 SBL ¦ – NIV73

* 16:7 ⸋ ἐγὼ RP f 35 ¦ – TR TNT2 WH NA NIV SBL

* 16:7 ⸂ οὐκ ἐλεύσεται RP f 35 TR NA27+28 NIV ¦ οὐ μὴ ἔλθῃ TNT2 WH NA25 SBL

* 16:10 ⸋ μου RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 16:12 ⸉ λέγειν ὑμῖν RP f 35 TR ¦ ὑμῖν λέγειν TNT2 WH NA NIV SBL

* 16:13 ⸂ εἰς πᾶσαν τὴν ἀλήθειαν RP f 35 TR ¦ εἰς τὴν ἀλήθειαν πᾶσαν TNT2 WH NA25 ¦ ἐν τῇ ἀληθείᾳ πάσῃ NA27+28 NIV SBL

* 16:13 ⸂2 ἂν ἀκούσῃ RP f 35 TR ¦ ἀκούσει TNT2 NA27+28 NIV SBL ¦ ἀκούει WH NA25

* 16:15 ⸂ λαμβάνει RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ λήψεται TR

* 16:16 ⸂ Μικρὸν καὶ οὐ θεωρεῖτέ με, καὶ πάλιν μικρὸν καὶ ὄψεσθέ με, ὅτι ὑπάγω πρὸς τὸν πατέρα … Μικρὸν καὶ οὐ θεωρεῖτέ με, καὶ πάλιν μικρὸν καὶ ὄψεσθέ με; Καὶ ὅτι Ἐγὼ ὑπάγω πρὸς τὸν πατέρα; RP f 35 ¦ Μικρὸν καὶ οὐ θεωρεῖτέ με, καὶ πάλιν μικρὸν καὶ ὄψεσθέ με, ὅτι ἐγὼ ὑπάγω πρὸς τὸν πατέρα … Μικρὸν καὶ οὐ θεωρεῖτέ με, καὶ πάλιν μικρὸν καὶ ὄψεσθέ με; Καὶ ὅτι Ἐγὼ ὑπάγω πρὸς τὸν πατέρα; TR ¦ Μικρὸν καὶ οὐκέτι θεωρεῖτέ με, καὶ πάλιν μικρὸν καὶ ὄψεσθέ με … Μικρὸν καὶ οὐ θεωρεῖτέ με, καὶ πάλιν μικρὸν καὶ ὄψεσθέ με; Καὶ ὅτι Ὑπάγω πρὸς τὸν πατέρα; TNT2 WH NA NIV SBL

* 16:17 ⸋ Ἐγὼ RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 16:18 ⸉ Τοῦτο τί ἐστιν RP f 35 TR NA25 ¦ Τί ἐστιν τοῦτο TNT2 WH NA27+28 NIV SBL

* 16:18 ⸋ τὸ RP f 35 TR NA NIV ¦ – TNT2 WH SBL

* 16:19 ⸋ οὖν RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 16:19 ⸋2 ὁ RP f 35 TR NA27+28 NIV73 ¦ – TNT2 WH NA25 NIV11 SBL

* 16:20 ⸋ δὲ RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 16:22 ⸉ λύπην μὲν νῦν RP f 35 TR ¦ νῦν μὲν λύπην TNT2 WH NA NIV SBL

* 16:22 ⸂ αἴρει RP f 35 TR NA NIV SBL ¦ ἀρεῖ TNT2 WH

* 16:23 ⸋ ὅτι RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 16:23 ⸂ ὅσα ἂν RP f 35 TR ¦ ἂν τι TNT2 WH NA NIV SBL

* 16:23 ⸉ ἐν τῷ ὀνόματί μου δώσει ὑμῖν RP f 35 TR NA27+28 NIV ¦ δώσει ὑμῖν ἐν τῷ ὀνόματί μου TNT2 WH NA25 SBL

* 16:25 ⸋ ἀλλ᾽ RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 16:25 ⸂ ἀναγγελῶ RP f 35 TR ¦ ἀπαγγελῶ TNT2 WH NA NIV SBL

* 16:27 ⸂ παρὰ τοῦ θεοῦ … παρὰ τοῦ πατρός RP f 35 TR NA27+28 NIV ¦ παρὰ τοῦ πατρὸς … ἐκ τοῦ πατρός TNT2 WH ¦ παρὰ τοῦ θεοῦ … ἐκ τοῦ πατρός NA25 SBL

* 16:29 ⸋ αὐτῷ RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 16:29 ⸆ – RP f 35 TR ¦ ἐν TNT2 WH NA NIV SBL

* 16:31 ⸋ ὁ RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 16:32 ⸋ νῦν RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 17:1 ⸋ ὁ RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 17:1 ⸂ ἐπῆρεν … καὶ εἶπεν RP f 35 ¦ ἐπῆρε … καὶ εἶπεν TR ¦ ἐπάρας … εἶπεν TNT2 WH NA NIV SBL

* 17:1 ⸋2 καὶ RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 17:1 ⸋3 σου RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 17:2 ⸂ δώσει RP f 35 WH ¦ δώσῃ TR TNT2 NA NIV SBL

* 17:4 ⸂ ἐτελείωσα RP f 35 TR ¦ τελειώσας TNT2 WH NA NIV SBL

* 17:6 ⸂ δέδωκάς … δέδωκας … δέδωκάς … δέδωκάς RP f 35 TR ¦ ἔδωκάς … ἔδωκας … δέδωκάς … ἔδωκάς TNT2 NA NIV SBL ¦ ἔδωκάς … ἔδωκας … ἔδωκάς … ἔδωκάς WH

* 17:7 ⸂ ἐστιν RP f 35 TR ¦ εἰσιν TNT2 WH NA NIV SBL

* 17:11 ⸂ οὗτοι RP f 35 TR TNT2 ¦ αὐτοὶ WH NA NIV SBL

* 17:11 ⸂2 ᾧ RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ οὕς TR

* 17:11 ⸆ – RP f 35 TR WH NA NIV SBL ¦ καὶ TNT2

* 17:12 ⸋ ἐν τῷ κόσμῳ RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 17:12 ⸂ οὓς RP f 35 TR ¦ ᾧ TNT2 WH NA NIV SBL

* 17:12 ⸆ – RP f 35 TR ¦ καὶ TNT2 WH NA NIV SBL

* 17:13 ⸂ αὐτοῖς RP f 35 TR ¦ ἑαυτοῖς TNT2 WH NA NIV SBL

* 17:16 ⸉ ἐκ τοῦ κόσμου οὐκ εἰμί RP f 35 TR ¦ οὐκ εἰμί ἐκ τοῦ κόσμου TNT2 WH NA NIV SBL

* 17:17 ⸋ σου RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 17:19 ⸉ καὶ αὐτοὶ ὦσιν RP f 35 TR ¦ ὦσιν καὶ αὐτοὶ TNT2 WH NA NIV SBL

* 17:20 ⸂ πιστευόντων RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ πιστευσόντων TR

* 17:21 ⸂ πάτερ RP f 35 TR NA27+28 NIV SBL ¦ πατὴρ TNT2 WH NA25

* 17:21 ⸋ ἓν RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 17:21 ⸂2 πιστεύσῃ RP f 35 TR ¦ πιστεύῃ TNT2 WH NA NIV SBL

* 17:22 ⸋ ἐσμεν RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 17:23 ⸋ καὶ RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 17:24 ⸂ Πάτερ RP f 35 TR NA27+28 NIV SBL ¦ Πατήρ TNT2 WH NA25

* 17:24 ⸂2 οὓς RP f 35 TR ¦ ὃ TNT2 WH NA NIV SBL

* 17:24 ⸂3 ἔδωκάς RP TR ¦ δέδωκάς f 35 TNT2 WH NA NIV SBL

* 17:25 ⸂ Πάτερ RP f 35 TR NA27+28 NIV SBL ¦ Πατὴρ TNT2 WH NA25

* 18:1 ⸋ ὁ RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 18:1 ⸂ τῶν RP f 35 TR WH ¦ τοῦ TNT2 NA NIV SBL

* 18:2 ⸋ ὁ RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 18:3 ⸂ ἐκ τῶν ἀρχιερέων καὶ Φαρισαίων RP f 35 TR ¦ ἐκ τῶν ἀρχιερέων καὶ ἐκ τῶν Φαρισαίων TNT2 WH NA NIV SBL

* 18:4 ⸂ οὖν RP f 35 TR WH NA NIV SBL ¦ δὲ TNT2

* 18:4 ⸂2 ἐξελθὼν εἶπεν RP f 35 TR ¦ ἐξῆλθεν καὶ λέγει TNT2 WH NA NIV SBL

* 18:5 ⸋ ὁ Ἰησοῦς RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 18:6 ⸋ ὅτι RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 18:7 ⸉ αὐτοὺς ἐπηρώτησεν RP f 35 ¦ αὐτοὺς ἐπηρώτησε TR ¦ ἐπηρώτησεν αὐτοὺς TNT2 WH NA NIV SBL

* 18:8 ⸆ – RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ ὁ TR

* 18:11 ⸆ – RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ σου TR

* 18:13 ⸂ ἀπήγαγον RP f 35 TR ¦ ἤγαγον TNT2 WH NA NIV SBL

* 18:13 ⸋ αὐτὸν RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 18:14 ⸂ ἀπολέσθαι RP f 35 TR ¦ ἀποθανεῖν TNT2 WH NA NIV SBL

* 18:15 ⸋ ὁ RP f 35 TR TNT2 ¦ – WH NA NIV SBL

* 18:16 ⸂ ὃς ἦν γνωστὸς RP f 35 TR ¦ ὁ γνωστὸς TNT2 WH NA NIV SBL

* 18:16 ⸂2 τῷ ἀρχιερεῖ RP f 35 TR ¦ τοῦ ἀρχιερέως TNT2 WH NA NIV SBL

* 18:17 ⸉ ἡ παιδίσκη ἡ θυρωρὸς τῷ Πέτρῳ RP f 35 TR ¦ τῷ Πέτρῳ ἡ παιδίσκη ἡ θυρωρὸς TNT2 WH NA NIV SBL

* 18:18 ⸆ – RP f 35 TR ¦ καὶ TNT2 WH NA NIV SBL

* 18:18 ⸉ μετ᾽ αὐτῶν ὁ Πέτρος RP f 35 TR ¦ ὁ Πέτρος μετ᾽ αὐτῶν TNT2 WH NA NIV SBL

* 18:20 ⸋ ὁ RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 18:20 ⸂ ἐλάλησα RP f 35 TR ¦ λελάληκα TNT2 WH NA NIV SBL

* 18:20 ⸆ – RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ τῇ TR

* 18:20 ⸂2 πάντοτε RP f 35 TR ¦ πάντες TNT2 WH NA NIV SBL

* 18:21 ⸂ ἐπερωτᾷς; Ἐπερώτησον RP f 35 TR ¦ ἐρωτᾷς; Ἐρώτησον TNT2 WH NA NIV SBL

* 18:22 ⸉ τῶν ὑπηρετῶν παρεστηκὼς RP f 35 TR ¦ παρεστηκὼς τῶν ὑπηρετῶν TNT2 WH NA NIV SBL

* 18:23 ⸋ ὁ RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 18:24 ⸆ – RP f 35 TR ¦ οὖν TNT2 WH NA NIV SBL

* 18:25 ⸋ οὖν RP f 35 ¦ – TR TNT2 WH NA NIV SBL

* 18:27 ⸋ ὁ RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 18:28 ⸂ πρωΐ RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ πρωΐα TR

* 18:28 ⸂2 ἵνα μὴ μιανθῶσιν, ἀλλ᾽ ἵνα φάγωσιν RP f 35 ¦ ἵνα μὴ μιανθῶσιν, ἀλλ᾽ ἵνα φάγωσι TR ¦ ἵνα μὴ μιανθῶσιν, ἀλλὰ φάγωσιν TNT2 WH NA NIV SBL

* 18:29 ⸆ – RP f 35 TR ¦ ἔξω TNT2 WH NA NIV SBL

* 18:29 ⸂ εἶπεν RP f 35 ¦ εἶπε TR ¦ φησίν TNT2 WH NA NIV SBL

* 18:29 ⸋ κατὰ RP f 35 TR TNT2 NA27+28 NIV SBL ¦ – WH NA25

* 18:30 ⸂ κακοποιός RP f 35 TR ¦ κακὸν ποιῶν TNT2 WH NA NIV SBL

* 18:31 ⸋ ὁ RP f 35 TR TNT2 NA NIV SBL ¦ – WH

* 18:31 ⸋2 οὖν RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 18:33 ⸉ εἰς τὸ πραιτώριον πάλιν RP f 35 TR ¦ πάλιν εἰς τὸ πραιτώριον TNT2 WH NA NIV SBL

* 18:34 ⸋ αὐτῷ RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 18:34 ⸋2 ὁ RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 18:34 ⸂ Ἀφ᾽ ἑαυτοῦ RP f 35 TR NA25 ¦ Ἀπὸ σεαυτοῦ TNT2 WH NA27+28 NIV SBL

* 18:34 ⸉ σοι εἶπον RP f 35 TR ¦ εἶπον σοι TNT2 WH NA NIV SBL

* 18:36 ⸆ – RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ ὁ TR

* 18:36 ⸉ ἂν οἱ ἐμοὶ ἠγωνίζοντο RP f 35 TR NA25 ¦ οἱ ἐμοὶ ἠγωνίζοντο ἂν TNT2 WH NA27+28 NIV SBL

* 18:37 ⸆ – RP f 35 ¦ ὁ TR TNT2 WH NA NIV SBL

* 18:37 ⸋ Ἐγὼ RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 18:38 ⸉ αἰτίαν εὑρίσκω ἐν αὐτῷ RP f 35 TR ¦ εὑρίσκω ἐν αὐτῷ αἰτίαν TNT2 WH NA NIV SBL

* 18:39 ⸂ ὑμῖν RP TR TNT2 WH NA NIV SBL ¦ ἡμῖν f 35

* 18:39 ⸉ ὑμῖν ἀπολύσω … ὑμῖν ἀπολύσω RP f 35 TR ¦ ἀπολύσω ὑμῖν … ἀπολύσω ὑμῖν TNT2 WH NA NIV SBL

* 18:40 ⸋ πάλιν RP TR TNT2 WH NA NIV SBL ¦ – f 35

* 18:40 ⸋2 πάντες RP f 35 TR TNT2 ¦ – WH NA NIV SBL

* 19:3 ⸆ – RP f 35 TR ¦ καὶ ἤρχοντο πρὸς αὐτόν TNT2 WH NA NIV SBL

* 19:4 ⸂ Ἐξῆλθεν οὖν RP f 35 TR ¦ Καὶ ἐξῆλθεν TNT2 WH NA NIV SBL

* 19:4 ⸉ ἐν αὐτῷ οὐδεμίαν αἰτίαν εὑρίσκω RP f 35 TR ¦ οὐδεμίαν αἰτίαν εὑρίσκω ἐν αὐτῷ TNT2 WH NA NIV SBL

* 19:5 ⸂ Ἴδε RP f 35 TR ¦ Ἰδοὺ TNT2 WH NA NIV SBL

* 19:6 ⸋ αὐτόν RP f 35 ¦ – TR TNT2 WH NA NIV SBL

* 19:7 ⸋ ἡμῶν RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 19:7 ⸉ ἑαυτὸν υἱὸν θεοῦ RP f 35 TR ¦ υἱὸν θεοῦ ἑαυτὸν TNT2 WH NA NIV SBL

* 19:10 ⸉ σταυρῶσαί … ἀπολῦσαί RP f 35 TR ¦ ἀπολῦσαί … σταυρῶσαί TNT2 WH NA NIV SBL

* 19:11 ⸆ – RP f 35 TR NA25 NIV11 ¦ αὐτῷ TNT2 WH NA27+28 NIV73 SBL

* 19:11 ⸂ Ἰησοῦς RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ ὁ Ἰησοῦς TR

* 19:11 ⸉ οὐδεμίαν κατ᾽ ἐμοῦ RP f 35 TR ¦ κατ᾽ ἐμοῦ οὐδεμίαν TNT2 WH NA NIV SBL

* 19:11 ⸉2 σοι δεδομένον RP f 35 TR ¦ δεδομένον σοι TNT2 WH NA NIV SBL

* 19:11 ⸂2 παραδιδούς RP f 35 TR TNT2 ¦ παραδούς WH NA NIV SBL

* 19:12 ⸉ ἐζήτει ὁ Πιλάτος RP f 35 TR ¦ ὁ Πιλάτος ἐζήτει TNT2 NA NIV SBL ¦ ὁ Πειλᾶτος ἐζήτει WH

* 19:12 ⸂ ἔκραζον RP f 35 TR ¦ ἐκραύγασαν TNT2 WH NA NIV SBL

* 19:12 ⸂2 ἑαυτὸν RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ αὐτόν TR

* 19:13 ⸂ τοῦτον τὸν λόγον RP f 35 TR ¦ τῶν λόγων τούτων TNT2 WH NA NIV SBL

* 19:13 ⸋ τοῦ RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 19:14 ⸋ δὲ RP TR ¦ – f 35 TNT2 WH NA NIV SBL

* 19:14 ⸆ – RP TR ¦ ἦν f 35 TNT2 WH NA NIV SBL

* 19:14 ⸂ ὡσεὶ RP f 35 TR ¦ ὡς TNT2 WH NA NIV SBL

* 19:15 ⸂ Οἱ δὲ ἐκραύγασαν RP f 35 TR ¦ Ἐκραύγασαν οὖν ἐκεῖνοι TNT2 WH NA NIV SBL

* 19:16 ⸂ δὲ RP f 35 TR ¦ οὖν TNT2 WH NA NIV SBL

* 19:16 ⸂2 καὶ ἤγαγον RP f 35 ¦ καὶ ἀπήγαγον TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 19:17 ⸂ τὸν σταυρὸν αὐτοῦ RP f 35 TR ¦ αὐτῷ τὸν σταυρὸν TNT2 ¦ αὑτῷ τὸν σταυρὸν WH SBL ¦ ἑαυτῷ τὸν σταυρὸν NA NIV

* 19:17 ⸂2 τόπον λεγόμενον Κρανίου Τόπον RP ¦ τὸν λεγόμενον Κρανίου τόπον f 35 TR TNT2 WH NA NIV SBL

* 19:17 ⸂3 ὃς RP f 35 TR ¦ ὃ TNT2 WH NA NIV SBL

* 19:20 ⸉ ὁ τόπος τῆς πόλεως RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ τῆς πόλεως ὁ τόπος TR

* 19:20 ⸉2 Ἑβραϊστί, Ἑλληνιστί, Ῥωμαϊστί RP f 35 TR ¦ Ἑβραϊστί, Ῥωμαϊστί, Ἑλληνιστί TNT2 WH NA NIV SBL

* 19:21 ⸉ εἰμι τῶν Ἰουδαίων RP f 35 TR NA NIV ¦ τῶν Ἰουδαίων εἰμί TNT2 WH SBL

* 19:24 ⸋ ἡ λέγουσα RP f 35 TR TNT2 NA27+28 NIV SBL ¦ – WH NA25

* 19:26 ⸋ αὐτοῦ RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 19:26 ⸂ ἴδε … Ἰδοὺ f 35 ¦ ἰδοὺ … Ἰδοὺ RP TR ¦ ἴδε … Ἴδε TNT2 WH NA NIV SBL

* 19:27 ⸉ ὁ μαθητὴς αὐτὴν RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ αὐτὴν ὁ μαθητὴς TR

* 19:28 ⸂ ἰδὼν RP ¦ εἰδὼς f 35 TR TNT2 WH NA NIV SBL

* 19:28 ⸉ πάντα ἤδη RP TR ¦ ἤδη πάντα f 35 TNT2 WH NA NIV SBL

* 19:29 ⸋ οὖν RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 19:29 ⸂ οἱ δέ, πλήσαντες σπόγγον ὄξους, καὶ ὑσσώπῳ περιθέντες, προσήνεγκαν RP f 35 TR ¦ σπόγγον οὖν μεστὸν τοῦ ὄξους ὑσσώπῳ περιθέντες προσήνεγκαν TNT2 WH NA NIV SBL

* 19:31 ⸉ ἵνα μὴ μείνῃ … ἐν τῷ σαββάτῳ ἐπεὶ Παρασκευὴ ἦν RP f 35 TR ¦ ἐπεὶ Παρασκευὴ ἦν, ἵνα μὴ μείνῃ … ἐν τῷ σαββάτῳ TNT2 WH NA NIV SBL

* 19:33 ⸉ αὐτὸν ἤδη RP f 35 TR ¦ ἤδη αὐτὸν TNT2 WH NA NIV SBL

* 19:34 ⸂ εὐθέως ἐξῆλθεν RP f 35 ¦ εὐθὺς ἐξῆλθεν TR ¦ ἐξῆλθεν εὐθὺς TNT2 WH NA NIV SBL

* 19:35 ⸉ ἐστιν αὐτοῦ ἡ μαρτυρία RP ¦ ἐστιν ἡ μαρτυρία αὐτοῦ f 35 ¦ αὐτοῦ ἐστιν ἡ μαρτυρία TR TNT2 WH NA NIV SBL

* 19:35 ⸆ – RP f 35 TR ¦ καὶ TNT2 WH NA NIV SBL

* 19:35 ⸂ πιστεύσητε RP f 35 TR NA27+28 NIV73 ¦ πιστεύητε TNT2 WH NA25 NIV11 SBL

* 19:36 ⸋ ἀπ᾽ RP f 35 ¦ – TR TNT2 WH NA NIV SBL

* 19:38 ⸆ – RP f 35 ¦ δὲ TR TNT2 WH NA NIV SBL

* 19:38 ⸆2 – RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ ὁ TR

* 19:38 ⸋ ὁ RP f 35 TR NA27+28 NIV ¦ – TNT2 WH NA25 SBL

* 19:38 ⸂ τοῦ Ἰησοῦ RP f 35 TR ¦ αὐτοῦ TNT2 WH NA NIV SBL

* 19:39 ⸂ τὸν Ἰησοῦν RP f 35 TR ¦ αὐτὸν TNT2 WH NA NIV SBL

* 19:39 ⸂2 μίγμα RP f 35 TR TNT2 NA NIV SBL ¦ ἕλιγμα WH

* 19:39 ⸂3 ὡς RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ ὡσεὶ TR

* 19:40 ⸋ ἐν RP f 35 ¦ – TR TNT2 WH NA NIV SBL

* 19:41 ⸂ ἐτέθη RP f 35 TR TNT2 ¦ ἦν τεθειμένος WH NA NIV SBL

* 20:6 ⸆ – RP f 35 TR ¦ καὶ TNT2 WH NA NIV SBL

* 20:10 ⸂ ἑαυτοὺς RP f 35 TR ¦ αὐτοὺς TNT2 NA27+28 NIV ¦ αὑτοὺς WH NA25 SBL

* 20:11 ⸂ τὸ μνημεῖον RP TR ¦ τῷ μνημείῳ f 35 TNT2 WH NA NIV SBL

* 20:11 ⸉ κλαίουσα ἔξω RP f 35 TR ¦ ἔξω κλαίουσα TNT2 WH NA NIV SBL

* 20:14 ⸋ Καὶ RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 20:14 ⸆ – RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ ὁ TR

* 20:15 ⸋ ὁ RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 20:15 ⸉ ἔθηκας αὐτόν RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ αὐτόν ἔθηκας TR

* 20:16 ⸋ ὁ RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 20:16 ⸆ – RP f 35 TR ¦ Ἑβραϊστί TNT2 WH NA NIV SBL

* 20:17 ⸋ ὁ RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 20:17 ⸂ πρὸς τὸν πατέρα μου … πρὸς τὸν πατέρα μου RP f 35 TR ¦ πρὸς τὸν πατέρα … πρὸς τὸν πατέρα μου TNT2 WH NA NIV SBL

* 20:18 ⸂ ἀπαγγέλλουσα RP f 35 TR ¦ ἀγγέλλουσα TNT2 WH NA NIV SBL

* 20:18 ⸂2 Ἑώρακεν RP f 35 ¦ Ἑώρακε TR ¦ Ἑώρακα TNT2 WH NA NIV SBL

* 20:19 ⸋ τῶν RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 20:19 ⸋2 συνηγμένοι RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 20:20 ⸂ ἔδειξεν αὐτοῖς τὰς χεῖρας καὶ τὴν πλευρὰν αὐτοῦ. RP f 35 TR ¦ ἔδειξεν καὶ τὰς χεῖρας καὶ τὴν πλευρὰν αὐτοῖς. TNT2 WH NA25 ¦ ἔδειξεν τὰς χεῖρας καὶ τὴν πλευρὰν αὐτοῖς. NA27+28 NIV SBL

* 20:21 ⸋ ὁ Ἰησοῦς RP f 35 TR WH NA NIV SBL ¦ – TNT2

* 20:24 ⸋ ὁ RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 20:25 ⸂ τύπον RP f 35 TR TNT2 WH NA27+28 NIV SBL ¦ τόπον NA25

* 20:25 ⸉ τὴν χεῖρά μου RP f 35 TR ¦ μου τὴν χεῖρα TNT2 WH NA NIV SBL

* 20:28 ⸋ Καὶ RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 20:28 ⸆ – RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ ὁ TR

* 20:29 ⸆ – RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ Θωμᾷ TR

* 20:30 ⸋ αὐτοῦ RP f 35 TR NA27+28 NIV73 ¦ – TNT2 WH NA25 NIV11 SBL

* 20:31 ⸂ πιστεύσητε RP f 35 TR TNT2 NA27+28 NIV73 ¦ πιστεύητε WH NA25 NIV11 SBL

* 20:31 ⸆ – RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ ὁ TR

* 21:1 ⸋ πάλιν RP TR TNT2 WH NA NIV SBL ¦ – f 35

* 21:1 ⸋2 ὁ RP f 35 TR NA27+28 NIV SBL ¦ – TNT2 WH NA25

* 21:1 ⸆ – RP TR TNT2 WH NA NIV SBL ¦ ἐγέρθεις ἐκ νεκρῶν f 35

* 21:3 ⸂ ἐνέβησαν RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ ἀνέβησαν TR

* 21:3 ⸋ εὐθύς RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 21:4 ⸂ γενομένης RP f 35 TR NA27+28 NIV SBL ¦ γινομένης TNT2 WH NA25

* 21:4 ⸋ ὁ RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 21:5 ⸋ ὁ RP f 35 TR TNT2 NA27+28 NIV73 SBL ¦ – WH NA25 NIV11

* 21:6 ⸂ ἴσχυσαν RP f 35 TR ¦ ἴσχυον TNT2 WH NA NIV SBL

* 21:11 ⸆ – RP f 35 TR NA25 ¦ οὖν TNT2 WH NA27+28 NIV SBL

* 21:11 ⸂ ἐπὶ τῆς γῆς RP f 35 TR ¦ εἰς τὴν γῆν TNT2 WH NA NIV SBL

* 21:12 ⸋ δὲ RP f 35 TR TNT2 NA27+28 NIV SBL ¦ – WH NA25

* 21:13 ⸋ οὖν RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 21:13 ⸋2 ὁ RP f 35 TR SBL ¦ – TNT2 WH NA NIV

* 21:14 ⸋ ὁ RP f 35 TR SBL ¦ – TNT2 WH NA NIV

* 21:14 ⸋2 αὐτοῦ RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 21:15 ⸂ Ἰωνᾶ RP f 35 TR ¦ Ἰωάνου TNT2 WH ¦ Ἰωάννου NA NIV SBL

* 21:16 ⸂ Ἰωνᾶ RP f 35 TR ¦ Ἰωάνου TNT2 WH ¦ Ἰωάννου NA NIV SBL

* 21:16 ⸂2 πρόβατά RP f 35 TR TNT2 NA27+28 NIV SBL ¦ προβάτιά WH NA25

* 21:17 ⸂ Ἰωνᾶ RP f 35 TR ¦ Ἰωάνου TNT2 WH ¦ Ἰωάννου NA NIV SBL

* 21:17 ⸂2 εἶπεν RP f 35 TR TNT2 WH NA25 SBL ¦ λέγει NA27+28 NIV

* 21:17 ⸉ σὺ πάντα RP f 35 TR ¦ πάντα σὺ TNT2 WH NA NIV SBL

* 21:17 ⸋ ὁ RP f 35 TR NA27+28 NIV SBL ¦ – TNT2 WH NA25

* 21:17 ⸂3 πρόβατά RP f 35 TR NA27+28 NIV SBL ¦ προβάτιά TNT2 WH NA25

* 21:18 ⸉ σε ζώσει RP f 35 TR NA27+28 NIV SBL ¦ ζώσει σε TNT2 WH NA25

* 21:20 ⸋ δὲ RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 21:21 ⸆ – RP f 35 TR ¦ οὖν TNT2 WH NA NIV SBL

* 21:22 ⸉ ἀκολούθει μοι RP f 35 TR ¦ μοι ἀκολούθει TNT2 WH NA NIV SBL

* 21:23 ⸉ ὁ λόγος οὗτος RP f 35 TR ¦ οὗτος ὁ λόγος TNT2 WH NA NIV SBL

* 21:23 ⸂ καὶ οὐκ εἶπεν RP f 35 TR ¦ οὐκ εἶπεν δὲ TNT2 WH NA NIV SBL

* 21:24 ⸆ – RP f 35 TR ¦ ὁ TNT2 WH NA NIV SBL

* 21:24 ⸉ ἐστιν ἡ μαρτυρία αὐτοῦ RP f 35 TR ¦ αὐτοῦ ἡ μαρτυρία ἐστιν TNT2 WH NA NIV SBL

* 21:25 ⸂ ὅσα RP f 35 TR ¦ ἃ TNT2 WH NA NIV SBL

* 21:25 ⸂2 χωρῆσαι RP f 35 TR NA27+28 NIV ¦ χωρήσειν TNT2 WH NA25 SBL

* 21:25 ⸋ Ἀμήν. RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

ΠΡΑΞΕΙΣ

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

14

15

16

17

18

19

20

21

22

23

24

25

26

27

28

ΠΡΑΞΕΙΣ ΤΩΝ ΑΠΟΣΤΟΛΩΝ

1

1 Τὸν μὲν πρῶτον λόγον ἐποιησάμην περὶ πάντων, ὦ Θεόφιλε, ὧν ἤρξατο *⸋ὁ⸌ Ἰησοῦς ποιεῖν τε καὶ διδάσκειν, 2 ἄχρι ἧς ἡμέρας, ἐντειλάμενος τοῖς ἀποστόλοις διὰ πνεύματος ἁγίου οὓς ἐξελέξατο, ἀνελήφθη· 3 οἷς καὶ παρέστησεν ἑαυτὸν ζῶντα μετὰ τὸ παθεῖν αὐτὸν ἐν πολλοῖς τεκμηρίοις, δι᾽ ἡμερῶν τεσσαράκοντα ὀπτανόμενος αὐτοῖς, καὶ λέγων τὰ περὶ τῆς βασιλείας τοῦ θεοῦ. 4 Καὶ συναλιζόμενος παρήγγειλεν αὐτοῖς ἀπὸ Ἱεροσολύμων μὴ χωρίζεσθαι, ἀλλὰ περιμένειν τὴν ἐπαγγελίαν τοῦ πατρός, Ἣν ἠκούσατέ μου· 5 ὅτι Ἰωάννης μὲν ἐβάπτισεν ὕδατι, ὑμεῖς δὲ *⸉βαπτισθήσεσθε ἐν πνεύματι⸊ ἁγίῳ οὐ μετὰ πολλὰς ταύτας ἡμέρας.

6 Οἱ μὲν οὖν συνελθόντες *⸂ἐπηρώτων⸃ αὐτὸν λέγοντες, Κύριε, εἰ ἐν τῷ χρόνῳ τούτῳ ἀποκαθιστάνεις τὴν βασιλείαν τῷ Ἰσραήλ; 7 Εἶπεν *⸋δὲ⸌ πρὸς αὐτούς, Οὐχ ὑμῶν ἐστιν γνῶναι χρόνους ἢ καιροὺς οὓς ὁ πατὴρ ἔθετο ἐν τῇ ἰδίᾳ ἐξουσίᾳ. 8 Ἀλλὰ λήψεσθε δύναμιν, ἐπελθόντος τοῦ ἁγίου πνεύματος ἐφ᾽ ὑμᾶς· καὶ ἔσεσθέ *⸂μοι⸃ μάρτυρες ἔν τε Ἱερουσαλήμ, καὶ *⸋ἐν⸌ πάσῃ τῇ Ἰουδαίᾳ καὶ Σαμαρείᾳ, καὶ ἕως ἐσχάτου τῆς γῆς. 9 Καὶ ταῦτα εἰπών, βλεπόντων αὐτῶν ἐπήρθη, καὶ νεφέλη ὑπέλαβεν αὐτὸν ἀπὸ τῶν ὀφθαλμῶν αὐτῶν. 10 Καὶ ὡς ἀτενίζοντες ἦσαν εἰς τὸν οὐρανόν, πορευομένου αὐτοῦ, καὶ ἰδοὺ ἄνδρες δύο παρειστήκεισαν αὐτοῖς ἐν *⸂ἐσθῆτι λευκῇ,⸃ 11 οἳ καὶ εἶπον, Ἄνδρες Γαλιλαῖοι, τί ἑστήκατε *⸂ἐμβλέποντες⸃ εἰς τὸν οὐρανόν; Οὗτος *⸋ὁ⸌ Ἰησοῦς, ὁ ἀναληφθεὶς ἀφ᾽ ὑμῶν εἰς τὸν οὐρανόν, οὕτως ἐλεύσεται ὃν τρόπον ἐθεάσασθε αὐτὸν πορευόμενον εἰς τὸν οὐρανόν.

12 Τότε ὑπέστρεψαν εἰς Ἱερουσαλὴμ ἀπὸ ὄρους τοῦ καλουμένου Ἐλαιῶνος, ὅ ἐστιν ἐγγὺς Ἱερουσαλήμ, σαββάτου ἔχον ὁδόν. 13 Καὶ ὅτε εἰσῆλθον, *⸉ἀνέβησαν εἰς τὸ ὑπερῷον⸊ οὗ ἦσαν καταμένοντες, ὅ τε *⸂Πέτρος καὶ Ἰάκωβος καὶ Ἰωάννης καὶ Ἀνδρέας,⸃ Φίλιππος καὶ Θωμᾶς, Βαρθολομαῖος καὶ Ματθαῖος, Ἰάκωβος Ἀλφαίου καὶ Σίμων ὁ Ζηλωτής, καὶ Ἰούδας Ἰακώβου. 14 Οὗτοι πάντες ἦσαν προσκαρτεροῦντες ὁμοθυμαδὸν τῇ προσευχῇ *⸋καὶ τῇ δεήσει,⸌ σὺν γυναιξὶν καὶ Μαρίᾳ τῇ μητρὶ τοῦ Ἰησοῦ, καὶ *⸋2σὺν⸌ τοῖς ἀδελφοῖς αὐτοῦ.

15 Καὶ ἐν ταῖς ἡμέραις ταύταις ἀναστὰς Πέτρος ἐν μέσῳ τῶν *⸂μαθητῶν⸃ εἶπεν—ἦν τε ὄχλος ὀνομάτων ἐπὶ τὸ αὐτὸ *⸂2ὡς⸃ ἑκατὸν εἴκοσι— 16 Ἄνδρες ἀδελφοί, ἔδει πληρωθῆναι τὴν γραφὴν *⸋ταύτην,⸌ ἣν προεῖπεν τὸ πνεῦμα τὸ ἅγιον διὰ στόματος Δαυὶδ περὶ Ἰούδα, τοῦ γενομένου ὁδηγοῦ τοῖς συλλαβοῦσιν *⸋2τὸν⸌ Ἰησοῦν. 17 Ὅτι κατηριθμημένος ἦν *⸂σὺν⸃ ἡμῖν, καὶ ἔλαχεν τὸν κλῆρον τῆς διακονίας ταύτης— 18 Οὗτος μὲν οὖν ἐκτήσατο χωρίον ἐκ *⸆ μισθοῦ τῆς ἀδικίας, καὶ πρηνὴς γενόμενος ἐλάκησεν μέσος, καὶ ἐξεχύθη πάντα τὰ σπλάγχνα αὐτοῦ. 19 Καὶ γνωστὸν ἐγένετο πᾶσιν τοῖς κατοικοῦσιν Ἱερουσαλήμ, ὥστε κληθῆναι τὸ χωρίον ἐκεῖνο τῇ *⸋ἰδίᾳ⸌ διαλέκτῳ αὐτῶν Ἀκελδαμά, τοῦτ᾽ ἔστιν, χωρίον αἵματος— 20 Γέγραπται γὰρ ἐν βίβλῳ Ψαλμῶν, Γενηθήτω ἡ ἔπαυλις αὐτοῦ ἔρημος, καὶ μὴ ἔστω ὁ κατοικῶν ἐν αὐτῇ· καί, Τὴν ἐπισκοπὴν αὐτοῦ *⸂λάβοι⸃ ἕτερος. 21 Δεῖ οὖν τῶν συνελθόντων ἡμῖν ἀνδρῶν ἐν παντὶ χρόνῳ *⸋ἐν⸌ ᾧ εἰσῆλθεν καὶ ἐξῆλθεν ἐφ᾽ ἡμᾶς ὁ κύριος Ἰησοῦς, 22 ἀρξάμενος ἀπὸ τοῦ βαπτίσματος Ἰωάννου, ἕως τῆς ἡμέρας ἧς ἀνελήφθη ἀφ᾽ ἡμῶν, μάρτυρα τῆς ἀναστάσεως αὐτοῦ *⸉γενέσθαι σὺν ἡμῖν⸊ ἕνα τούτων. 23 Καὶ ἔστησαν δύο, Ἰωσὴφ τὸν καλούμενον Βαρσαβᾶν, ὃς ἐπεκλήθη Ἰοῦστος, καὶ Ματθίαν. 24 Καὶ προσευξάμενοι εἶπον, Σὺ κύριε καρδιογνῶστα πάντων, ἀνάδειξον *⸉ὃν ἐξελέξω, ἐκ τούτων τῶν δύο ἕνα⸊ 25 λαβεῖν τὸν *⸂κλῆρον⸃ τῆς διακονίας ταύτης καὶ ἀποστολῆς, *⸂2ἐξ⸃ ἧς παρέβη Ἰούδας, πορευθῆναι εἰς τὸν τόπον τὸν ἴδιον. 26 Καὶ ἔδωκαν κλήρους *⸂αὐτῶν,⸃ καὶ ἔπεσεν ὁ κλῆρος ἐπὶ Ματθίαν, καὶ συγκατεψηφίσθη μετὰ τῶν ἕνδεκα ἀποστόλων.

2

1 Καὶ ἐν τῷ συμπληροῦσθαι τὴν ἡμέραν τῆς Πεντηκοστῆς, ἦσαν *⸂ἅπαντες ὁμοθυμαδὸν⸃ ἐπὶ τὸ αὐτό. 2 Καὶ ἐγένετο ἄφνω ἐκ τοῦ οὐρανοῦ ἦχος ὥσπερ φερομένης πνοῆς βιαίας, καὶ ἐπλήρωσεν ὅλον τὸν οἶκον οὗ ἦσαν καθήμενοι. 3 Καὶ ὤφθησαν αὐτοῖς διαμεριζόμεναι γλῶσσαι ὡσεὶ πυρός, *⸂ἐκάθισέν τε⸃ ἐφ᾽ ἕνα ἕκαστον αὐτῶν. 4 Καὶ ἐπλήσθησαν *⸂ἅπαντες⸃ πνεύματος ἁγίου, καὶ ἤρξαντο λαλεῖν ἑτέραις γλώσσαις, καθὼς τὸ πνεῦμα ἐδίδου *⸉αὐτοῖς ἀποφθέγγεσθαι.⸊

5 Ἦσαν δὲ *⸂ἐν⸃ Ἱερουσαλὴμ κατοικοῦντες Ἰουδαῖοι, ἄνδρες εὐλαβεῖς, ἀπὸ παντὸς ἔθνους τῶν ὑπὸ τὸν οὐρανόν. 6 Γενομένης δὲ τῆς φωνῆς ταύτης, συνῆλθεν τὸ πλῆθος καὶ συνεχύθη, ὅτι *⸂ἤκουον⸃ εἷς ἕκαστος τῇ ἰδίᾳ διαλέκτῳ λαλούντων αὐτῶν. 7 Ἐξίσταντο δὲ *⸋πάντες⸌ καὶ ἐθαύμαζον, λέγοντες *⸋2πρὸς ἀλλήλους,⸌ *⸂Οὐκ⸃ ἰδοὺ *⸂2πάντες⸃ οὗτοί εἰσιν οἱ λαλοῦντες Γαλιλαῖοι; 8 Καὶ πῶς ἡμεῖς ἀκούομεν ἕκαστος τῇ ἰδίᾳ διαλέκτῳ ἡμῶν ἐν ᾗ ἐγεννήθημεν; 9 Πάρθοι καὶ Μῆδοι καὶ Ἐλαμῖται, καὶ οἱ κατοικοῦντες τὴν Μεσοποταμίαν, Ἰουδαίαν τε καὶ Καππαδοκίαν, Πόντον καὶ τὴν Ἀσίαν, 10 Φρυγίαν τε καὶ Παμφυλίαν, Αἴγυπτον καὶ τὰ μέρη τῆς Λιβύης τῆς κατὰ Κυρήνην, καὶ οἱ ἐπιδημοῦντες Ῥωμαῖοι, Ἰουδαῖοί τε καὶ προσήλυτοι, 11 Κρῆτες καὶ Ἄραβες, ἀκούομεν λαλούντων αὐτῶν ταῖς ἡμετέραις γλώσσαις τὰ μεγαλεῖα τοῦ θεοῦ. 12 Ἐξίσταντο δὲ πάντες καὶ *⸂διηπόρουν,⸃ ἄλλος πρὸς ἄλλον λέγοντες, Τί *⸂2ἂν θέλοι⸃ τοῦτο εἶναι; 13 Ἕτεροι δὲ *⸂χλευάζοντες⸃ ἔλεγον ὅτι Γλεύκους μεμεστωμένοι εἰσίν.

14 Σταθεὶς δὲ *⸆ Πέτρος σὺν τοῖς ἕνδεκα, ἐπῆρεν τὴν φωνὴν αὐτοῦ, καὶ *⸂ἀπεφθέγξατο⸃ αὐτοῖς, Ἄνδρες Ἰουδαῖοι, καὶ οἱ κατοικοῦντες Ἱερουσαλὴμ *⸂2ἅπαντες,⸃ τοῦτο ὑμῖν γνωστὸν ἔστω, καὶ ἐνωτίσασθε τὰ ῥήματά μου. 15 Οὐ γάρ, ὡς ὑμεῖς ὑπολαμβάνετε, οὗτοι μεθύουσιν· ἔστιν γὰρ ὥρα τρίτη τῆς ἡμέρας· 16 ἀλλὰ τοῦτό ἐστιν τὸ εἰρημένον διὰ τοῦ προφήτου Ἰωήλ, 17 Καὶ ἔσται ἐν ταῖς ἐσχάταις ἡμέραις, λέγει ὁ θεός, ἐκχεῶ ἀπὸ τοῦ πνεύματός μου ἐπὶ πᾶσαν σάρκα· καὶ προφητεύσουσιν οἱ υἱοὶ ὑμῶν καὶ αἱ θυγατέρες ὑμῶν, καὶ οἱ νεανίσκοι ὑμῶν ὁράσεις ὄψονται, καὶ οἱ πρεσβύτεροι ὑμῶν *⸂ἐνύπνια⸃ ἐνυπνιασθήσονται· 18 καί γε ἐπὶ τοὺς δούλους μου καὶ ἐπὶ τὰς δούλας μου ἐν ταῖς ἡμέραις ἐκείναις ἐκχεῶ ἀπὸ τοῦ πνεύματός μου, καὶ προφητεύσουσιν. 19 Καὶ δώσω τέρατα ἐν τῷ οὐρανῷ ἄνω, καὶ σημεῖα ἐπὶ τῆς γῆς κάτω, αἷμα καὶ πῦρ καὶ ἀτμίδα καπνοῦ· 20 ὁ ἥλιος μεταστραφήσεται εἰς σκότος, καὶ ἡ σελήνη εἰς αἷμα, πρὶν *⸋ἢ⸌ ἐλθεῖν *⸋2τὴν⸌ ἡμέραν κυρίου τὴν μεγάλην καὶ ἐπιφανῆ· 21 καὶ ἔσται, πᾶς ὃς *⸂ἂν⸃ ἐπικαλέσηται τὸ ὄνομα κυρίου σωθήσεται. 22 Ἄνδρες Ἰσραηλῖται, ἀκούσατε τοὺς λόγους τούτους· Ἰησοῦν τὸν Ναζωραῖον, ἄνδρα *⸉ἀπὸ τοῦ θεοῦ ἀποδεδειγμένον⸊ εἰς ὑμᾶς δυνάμεσιν καὶ τέρασιν καὶ σημείοις, οἷς ἐποίησεν δι᾽ αὐτοῦ ὁ θεὸς ἐν μέσῳ ὑμῶν, καθὼς *⸋καὶ⸌ αὐτοὶ οἴδατε, 23 τοῦτον τῇ ὡρισμένῃ βουλῇ καὶ προγνώσει τοῦ θεοῦ ἔκδοτον *⸋λαβόντες,⸌ διὰ *⸂χειρῶν⸃ ἀνόμων προσπήξαντες ἀνείλετε· 24 ὃν ὁ θεὸς ἀνέστησεν, λύσας τὰς ὠδῖνας τοῦ θανάτου, καθότι οὐκ ἦν δυνατὸν κρατεῖσθαι αὐτὸν ὑπ᾽ αὐτοῦ. 25 Δαυὶδ γὰρ λέγει εἰς αὐτόν, Προωρώμην τὸν κύριον ἐνώπιόν μου διὰ παντός· ὅτι ἐκ δεξιῶν μου ἐστίν, ἵνα μὴ σαλευθῶ· 26 διὰ τοῦτο εὐφράνθη *⸉ἡ καρδία μου,⸊ καὶ ἠγαλλιάσατο ἡ γλῶσσά μου· ἔτι δὲ καὶ ἡ σάρξ μου κατασκηνώσει ἐπ᾽ ἐλπίδι· 27 ὅτι οὐκ ἐγκαταλείψεις τὴν ψυχήν μου εἰς *⸂ᾍδου,⸃ οὐδὲ δώσεις τὸν ὅσιόν σου ἰδεῖν διαφθοράν. 28 Ἐγνώρισάς μοι ὁδοὺς ζωῆς· πληρώσεις με εὐφροσύνης μετὰ τοῦ προσώπου σου. 29 Ἄνδρες ἀδελφοί, ἐξὸν εἰπεῖν μετὰ παρρησίας πρὸς ὑμᾶς περὶ τοῦ πατριάρχου Δαυίδ, ὅτι καὶ ἐτελεύτησεν καὶ ἐτάφη, καὶ τὸ μνῆμα αὐτοῦ ἐστιν ἐν ἡμῖν ἄχρι τῆς ἡμέρας ταύτης. 30 Προφήτης οὖν ὑπάρχων, καὶ εἰδὼς ὅτι ὅρκῳ ὤμοσεν αὐτῷ ὁ θεός, ἐκ καρποῦ τῆς ὀσφύος αὐτοῦ *⸋τὸ κατὰ σάρκα ἀναστήσειν τὸν χριστόν,⸌ καθίσαι ἐπὶ *⸂τοῦ θρόνου⸃ αὐτοῦ, 31 προϊδὼν ἐλάλησεν περὶ τῆς ἀναστάσεως τοῦ χριστοῦ, ὅτι *⸂οὐ *⸂2κατελείφθη⸃ *⸋ἡ ψυχὴ αὐτοῦ⸌ εἰς *⸂3ᾍδου,⸃ οὐδὲ⸃ ἡ σὰρξ αὐτοῦ εἶδεν διαφθοράν. 32 Τοῦτον τὸν Ἰησοῦν ἀνέστησεν ὁ θεός, οὗ πάντες ἡμεῖς ἐσμεν μάρτυρες. 33 Τῇ δεξιᾷ οὖν τοῦ θεοῦ ὑψωθείς, τήν τε ἐπαγγελίαν *⸂τοῦ ἁγίου πνεύματος⸃ λαβὼν παρὰ τοῦ πατρός, ἐξέχεεν τοῦτο ὃ *⸋νῦν⸌ ὑμεῖς *⸆ βλέπετε καὶ ἀκούετε. 34 Οὐ γὰρ Δαυὶδ ἀνέβη εἰς τοὺς οὐρανούς, λέγει δὲ αὐτός, Εἶπεν *⸋ὁ⸌ κύριος τῷ κυρίῳ μου, Κάθου ἐκ δεξιῶν μου, 35 ἕως ἂν θῶ τοὺς ἐχθρούς σου ὑποπόδιον τῶν ποδῶν σου. 36 Ἀσφαλῶς οὖν γινωσκέτω πᾶς οἶκος Ἰσραήλ, ὅτι καὶ κύριον *⸉καὶ χριστὸν αὐτὸν⸊ *⸉2ὁ θεὸς ἐποίησεν,⸊ τοῦτον τὸν Ἰησοῦν ὃν ὑμεῖς ἐσταυρώσατε.

37 Ἀκούσαντες δὲ κατενύγησαν *⸂τῇ καρδίᾳ,⸃ εἶπόν τε πρὸς τὸν Πέτρον καὶ τοὺς λοιποὺς ἀποστόλους, Τί *⸂2ποιήσομεν,⸃ ἄνδρες ἀδελφοί; 38  *⸂Πέτρος δὲ ἔφη πρὸς αὐτούς, Μετανοήσατε,⸃ καὶ βαπτισθήτω ἕκαστος ὑμῶν *⸂2ἐπὶ⸃ τῷ ὀνόματι Ἰησοῦ χριστοῦ εἰς ἄφεσιν *⸆ ἁμαρτιῶν, *⸆2 καὶ λήψεσθε τὴν δωρεὰν τοῦ ἁγίου πνεύματος. 39 Ὑμῖν γάρ ἐστιν ἡ ἐπαγγελία, καὶ τοῖς τέκνοις ὑμῶν, καὶ πᾶσιν τοῖς εἰς μακράν, ὅσους ἂν προσκαλέσηται κύριος ὁ θεὸς ἡμῶν. 40 Ἑτέροις τε λόγοις πλείοσιν διεμαρτύρετο καὶ παρεκάλει *⸆ λέγων, Σώθητε ἀπὸ τῆς γενεᾶς τῆς σκολιᾶς ταύτης. 41 Οἱ μὲν οὖν *⸋ἀσμένως⸌ ἀποδεξάμενοι τὸν λόγον αὐτοῦ ἐβαπτίσθησαν· καὶ προσετέθησαν *⸆ τῇ ἡμέρᾳ ἐκείνῃ ψυχαὶ ὡσεὶ τρισχίλιαι. 42 Ἦσαν δὲ προσκαρτεροῦντες τῇ διδαχῇ τῶν ἀποστόλων καὶ τῇ κοινωνίᾳ, *⸋καὶ⸌ τῇ κλάσει τοῦ ἄρτου καὶ ταῖς προσευχαῖς.

43  *⸂Ἐγένετο⸃ δὲ πάσῃ ψυχῇ φόβος, πολλά *⸂2τε⸃ τέρατα καὶ σημεῖα διὰ τῶν ἀποστόλων ἐγίνετο. 44 Πάντες δὲ οἱ *⸂πιστεύοντες ἦσαν ἐπὶ τὸ αὐτό, καὶ⸃ εἶχον ἅπαντα κοινά, 45 καὶ τὰ κτήματα καὶ τὰς ὑπάρξεις ἐπίπρασκον, καὶ διεμέριζον αὐτὰ πᾶσιν, καθότι ἄν τις χρείαν εἶχεν. 46 Καθ᾽ ἡμέραν τε προσκαρτεροῦντες ὁμοθυμαδὸν ἐν τῷ ἱερῷ, κλῶντές τε κατ᾽ οἶκον ἄρτον, μετελάμβανον τροφῆς ἐν ἀγαλλιάσει καὶ ἀφελότητι καρδίας, 47 αἰνοῦντες τὸν θεόν, καὶ ἔχοντες χάριν πρὸς ὅλον τὸν λαόν. Ὁ δὲ κύριος προσετίθει τοὺς σῳζομένους καθ᾽ ἡμέραν *⸂τῇ ἐκκλησίᾳ.

3

1 Ἐπὶ τὸ αὐτὸ δὲ Πέτρος⸃ καὶ Ἰωάννης ἀνέβαινον εἰς τὸ ἱερὸν ἐπὶ τὴν ὥραν τῆς προσευχῆς τὴν ἐνάτην. 2 Καί τις ἀνὴρ χωλὸς ἐκ κοιλίας μητρὸς αὐτοῦ ὑπάρχων ἐβαστάζετο· ὃν ἐτίθουν καθ᾽ ἡμέραν πρὸς τὴν θύραν τοῦ ἱεροῦ τὴν λεγομένην Ὡραίαν, τοῦ αἰτεῖν ἐλεημοσύνην παρὰ τῶν εἰσπορευομένων εἰς τὸ ἱερόν. 3 Ὃς ἰδὼν Πέτρον καὶ Ἰωάννην μέλλοντας εἰσιέναι εἰς τὸ ἱερόν, ἠρώτα ἐλεημοσύνην. *⸆ 4 Ἀτενίσας δὲ Πέτρος εἰς αὐτὸν σὺν τῷ Ἰωάννῃ, εἶπεν, Βλέψον εἰς ἡμᾶς. 5 Ὁ δὲ ἐπεῖχεν αὐτοῖς, προσδοκῶν τι παρ᾽ αὐτῶν λαβεῖν. 6 Εἶπεν δὲ Πέτρος, Ἀργύριον καὶ χρυσίον οὐχ ὑπάρχει μοι· ὃ δὲ ἔχω, τοῦτό σοι δίδωμι. Ἐν τῷ ὀνόματι Ἰησοῦ χριστοῦ τοῦ Ναζωραίου, *⸂ἔγειραι καὶ⸃ περιπάτει. 7 Καὶ πιάσας αὐτὸν τῆς δεξιᾶς χειρὸς ἤγειρεν· *⸆ παραχρῆμα δὲ ἐστερεώθησαν *⸉αὐτοῦ αἱ βάσεις⸊ καὶ τὰ σφυρά. 8 Καὶ ἐξαλλόμενος ἔστη καὶ περιεπάτει, καὶ εἰσῆλθεν σὺν αὐτοῖς εἰς τὸ ἱερόν, περιπατῶν καὶ ἁλλόμενος καὶ αἰνῶν τὸν θεόν. 9 Καὶ εἶδεν *⸉αὐτὸν πᾶς ὁ λαὸς⸊ περιπατοῦντα καὶ αἰνοῦντα τὸν θεόν· 10 ἐπεγίνωσκόν *⸂τε⸃ αὐτὸν ὅτι *⸂2οὗτος⸃ ἦν ὁ πρὸς τὴν ἐλεημοσύνην καθήμενος ἐπὶ τῇ Ὡραίᾳ πύλῃ τοῦ ἱεροῦ· καὶ ἐπλήσθησαν θάμβους καὶ ἐκστάσεως ἐπὶ τῷ συμβεβηκότι αὐτῷ.

11 Κρατοῦντος δὲ *⸂τοῦ ἰαθέντος χωλοῦ⸃ *⸂2τὸν Πέτρον καὶ Ἰωάννην,⸃ συνέδραμεν *⸉πρὸς αὐτοὺς πᾶς ὁ λαὸς⸊ ἐπὶ τῇ στοᾷ τῇ καλουμένῃ Σολομῶντος, ἔκθαμβοι. 12 Ἰδὼν δὲ *⸆ Πέτρος ἀπεκρίνατο πρὸς τὸν λαόν, Ἄνδρες Ἰσραηλῖται, τί θαυμάζετε ἐπὶ τούτῳ, ἢ ἡμῖν τί ἀτενίζετε, ὡς ἰδίᾳ δυνάμει ἢ εὐσεβείᾳ πεποιηκόσιν τοῦ περιπατεῖν αὐτόν; 13  *⸂Ὁ θεὸς Ἀβραὰμ καὶ Ἰσαὰκ καὶ Ἰακώβ,⸃ ὁ θεὸς τῶν πατέρων ἡμῶν, ἐδόξασεν τὸν παῖδα αὐτοῦ Ἰησοῦν· ὃν ὑμεῖς *⸋μὲν⸌ παρεδώκατε, καὶ ἠρνήσασθε *⸋2αὐτὸν⸌ κατὰ πρόσωπον Πιλάτου, κρίναντος ἐκείνου ἀπολύειν. 14 Ὑμεῖς δὲ τὸν ἅγιον καὶ δίκαιον ἠρνήσασθε, καὶ ᾐτήσασθε ἄνδρα φονέα χαρισθῆναι ὑμῖν, 15 τὸν δὲ ἀρχηγὸν τῆς ζωῆς ἀπεκτείνατε, ὃν ὁ θεὸς ἤγειρεν ἐκ νεκρῶν, οὗ ἡμεῖς μάρτυρές ἐσμεν. 16 Καὶ *⸋ἐπὶ⸌ τῇ πίστει τοῦ ὀνόματος αὐτοῦ, τοῦτον ὃν θεωρεῖτε καὶ οἴδατε ἐστερέωσεν τὸ ὄνομα αὐτοῦ· καὶ ἡ πίστις ἡ δι᾽ αὐτοῦ ἔδωκεν αὐτῷ τὴν ὁλοκληρίαν ταύτην ἀπέναντι πάντων ὑμῶν. 17 Καὶ νῦν, ἀδελφοί, οἶδα ὅτι κατὰ ἄγνοιαν ἐπράξατε, ὥσπερ καὶ οἱ ἄρχοντες ὑμῶν. 18 Ὁ δὲ θεὸς ἃ προκατήγγειλεν διὰ στόματος πάντων τῶν προφητῶν *⸋αὐτοῦ,⸌ παθεῖν τὸν χριστόν, *⸆ ἐπλήρωσεν οὕτως. 19 Μετανοήσατε οὖν καὶ ἐπιστρέψατε, *⸂εἰς⸃ τὸ ἐξαλειφθῆναι ὑμῶν τὰς ἁμαρτίας, ὅπως ἂν ἔλθωσιν καιροὶ ἀναψύξεως ἀπὸ προσώπου τοῦ κυρίου, 20 καὶ ἀποστείλῃ τὸν προκεχειρισμένον ὑμῖν *⸉χριστὸν Ἰησοῦν·⸊ 21 ὃν δεῖ οὐρανὸν μὲν δέξασθαι ἄχρι χρόνων ἀποκαταστάσεως πάντων, ὧν ἐλάλησεν ὁ θεὸς διὰ στόματος *⸋πάντων⸌ *⸋2τῶν⸌ ἁγίων *⸉αὐτοῦ προφητῶν ἀπ᾽ αἰῶνος.⸊ 22 Μωσῆς μὲν *⸋γὰρ πρὸς τοὺς πατέρας⸌ εἶπεν ὅτι Προφήτην ὑμῖν ἀναστήσει κύριος ὁ θεὸς *⸂ἡμῶν⸃ ἐκ τῶν ἀδελφῶν ὑμῶν ὡς ἐμέ· αὐτοῦ ἀκούσεσθε κατὰ πάντα ὅσα ἂν λαλήσῃ πρὸς ὑμᾶς. 23 Ἔσται δέ, πᾶσα ψυχή, ἥτις *⸂ἐὰν⸃ μὴ ἀκούσῃ τοῦ προφήτου ἐκείνου, ἐξολοθρευθήσεται ἐκ τοῦ λαοῦ. 24 Καὶ πάντες δὲ οἱ προφῆται ἀπὸ Σαμουὴλ καὶ τῶν καθεξῆς, ὅσοι ἐλάλησαν, καὶ *⸂κατήγγειλαν⸃ τὰς ἡμέρας ταύτας. 25 Ὑμεῖς ἐστε *⸆ υἱοὶ τῶν προφητῶν, καὶ τῆς διαθήκης ἧς *⸉διέθετο ὁ θεὸς⸊ πρὸς τοὺς πατέρας *⸂ἡμῶν,⸃ λέγων πρὸς Ἀβραάμ, Καὶ *⸋ἐν⸌ τῷ σπέρματί σου *⸂2ἐνευλογηθήσονται⸃ πᾶσαι αἱ πατριαὶ τῆς γῆς. 26 Ὑμῖν πρῶτον *⸉ὁ θεός, ἀναστήσας⸊ τὸν παῖδα αὐτοῦ *⸋Ἰησοῦν,⸌ ἀπέστειλεν αὐτὸν εὐλογοῦντα ὑμᾶς, ἐν τῷ ἀποστρέφειν ἕκαστον ἀπὸ τῶν πονηριῶν ὑμῶν.

4

1 Λαλούντων δὲ αὐτῶν πρὸς τὸν λαόν, ἐπέστησαν αὐτοῖς οἱ *⸂ἱερεῖς⸃ καὶ ὁ στρατηγὸς τοῦ ἱεροῦ καὶ οἱ Σαδδουκαῖοι, 2 διαπονούμενοι διὰ τὸ διδάσκειν αὐτοὺς τὸν λαόν, καὶ καταγγέλλειν ἐν τῷ Ἰησοῦ *⸂τὴν ἀνάστασιν τῶν νεκρῶν.⸃ 3 Καὶ ἐπέβαλον αὐτοῖς τὰς χεῖρας, καὶ ἔθεντο εἰς τήρησιν εἰς τὴν αὔριον· ἦν γὰρ ἑσπέρα ἤδη. 4 Πολλοὶ δὲ τῶν ἀκουσάντων τὸν λόγον ἐπίστευσαν· καὶ ἐγενήθη *⸋ὁ⸌ ἀριθμὸς τῶν ἀνδρῶν *⸂ὡσεὶ⸃ χιλιάδες πέντε.

5 Ἐγένετο δὲ ἐπὶ τὴν αὔριον συναχθῆναι αὐτῶν *⸂τοὺς ἄρχοντας καὶ πρεσβυτέρους καὶ γραμματεῖς⸃ *⸂2εἰς⸃ Ἱερουσαλήμ, 6 καὶ *⸂Ἄνναν τὸν ἀρχιερέα, καὶ Καϊάφαν, καὶ Ἰωάννην, καὶ Ἀλέξανδρον,⸃ καὶ ὅσοι ἦσαν ἐκ γένους ἀρχιερατικοῦ. 7 Καὶ στήσαντες αὐτοὺς ἐν *⸆ μέσῳ ἐπυνθάνοντο, Ἐν ποίᾳ δυνάμει ἢ ἐν ποίῳ ὀνόματι ἐποιήσατε τοῦτο ὑμεῖς; 8 Τότε Πέτρος πλησθεὶς πνεύματος ἁγίου εἶπεν πρὸς αὐτούς, Ἄρχοντες τοῦ λαοῦ καὶ πρεσβύτεροι *⸋τοῦ Ἰσραήλ,⸌ 9 εἰ ἡμεῖς σήμερον ἀνακρινόμεθα ἐπὶ εὐεργεσίᾳ ἀνθρώπου ἀσθενοῦς, ἐν τίνι οὗτος σέσωσται· 10 γνωστὸν ἔστω πᾶσιν ὑμῖν καὶ παντὶ τῷ λαῷ Ἰσραήλ, ὅτι ἐν τῷ ὀνόματι Ἰησοῦ χριστοῦ τοῦ Ναζωραίου, ὃν ὑμεῖς ἐσταυρώσατε, ὃν ὁ θεὸς ἤγειρεν ἐκ νεκρῶν, ἐν τούτῳ οὗτος παρέστηκεν ἐνώπιον ὑμῶν ὑγιής. 11 Οὗτός ἐστιν ὁ λίθος ὁ ἐξουθενηθεὶς ὑφ᾽ ὑμῶν τῶν *⸂οἰκοδομούντων,⸃ ὁ γενόμενος εἰς κεφαλὴν γωνίας. 12 Καὶ οὐκ ἔστιν ἐν ἄλλῳ οὐδενὶ ἡ σωτηρία· *⸂οὔτε⸃ γὰρ ὄνομά *⸉ἐστιν ἕτερον⸊ *⸆ τὸ δεδομένον ἐν ἀνθρώποις, ἐν ᾧ δεῖ σωθῆναι ἡμᾶς.

13 Θεωροῦντες δὲ τὴν τοῦ Πέτρου παρρησίαν καὶ Ἰωάννου, καὶ καταλαβόμενοι ὅτι ἄνθρωποι ἀγράμματοί εἰσιν καὶ ἰδιῶται, ἐθαύμαζον, ἐπεγίνωσκόν τε αὐτοὺς ὅτι σὺν τῷ Ἰησοῦ ἦσαν. 14 Τὸν *⸂δὲ⸃ ἄνθρωπον βλέποντες σὺν αὐτοῖς ἑστῶτα *⸋τὸν⸌ τεθεραπευμένον, οὐδὲν εἶχον ἀντειπεῖν. 15 Κελεύσαντες δὲ αὐτοὺς ἔξω τοῦ συνεδρίου ἀπελθεῖν, *⸂συνέβαλλον⸃ πρὸς ἀλλήλους, 16 λέγοντες, Τί *⸂ποιήσομεν⸃ τοῖς ἀνθρώποις τούτοις; Ὅτι μὲν γὰρ γνωστὸν σημεῖον γέγονεν δι᾽ αὐτῶν, πᾶσιν τοῖς κατοικοῦσιν Ἱερουσαλὴμ φανερόν, καὶ οὐ δυνάμεθα *⸂2ἀρνήσασθαι.⸃ 17 Ἀλλ᾽ ἵνα μὴ ἐπὶ πλεῖον διανεμηθῇ εἰς τὸν λαόν, *⸋ἀπειλῇ⸌ *⸂ἀπειλησώμεθα⸃ αὐτοῖς μηκέτι λαλεῖν ἐπὶ τῷ ὀνόματι τούτῳ μηδενὶ *⸂2ἀνθρώπων.⸃ 18 Καὶ καλέσαντες αὐτούς, παρήγγειλαν *⸋αὐτοῖς⸌ *⸋2τὸ⸌ καθόλου μὴ φθέγγεσθαι μηδὲ διδάσκειν ἐπὶ τῷ ὀνόματι τοῦ Ἰησοῦ. 19 Ὁ δὲ Πέτρος καὶ Ἰωάννης ἀποκριθέντες *⸉πρὸς αὐτοὺς εἶπον,⸊ Εἰ δίκαιόν ἐστιν ἐνώπιον τοῦ θεοῦ ὑμῶν ἀκούειν μᾶλλον ἢ τοῦ θεοῦ, κρίνατε. 20 Οὐ δυνάμεθα γὰρ ἡμεῖς, *⸂ἃ εἴδομεν καὶ ἠκούσαμεν,⸃ μὴ λαλεῖν. 21 Οἱ δὲ προσαπειλησάμενοι ἀπέλυσαν αὐτούς, μηδὲν εὑρίσκοντες τὸ πῶς *⸂κολάσονται⸃ αὐτούς, διὰ τὸν λαόν, ὅτι πάντες ἐδόξαζον τὸν θεὸν ἐπὶ τῷ γεγονότι. 22 Ἐτῶν γὰρ ἦν πλειόνων τεσσαράκοντα ὁ ἄνθρωπος ἐφ᾽ ὃν ἐγεγόνει τὸ σημεῖον τοῦτο τῆς ἰάσεως.

23 Ἀπολυθέντες δὲ ἦλθον πρὸς τοὺς ἰδίους, καὶ *⸂ἀπήγγειλαν⸃ ὅσα πρὸς αὐτοὺς οἱ ἀρχιερεῖς καὶ οἱ πρεσβύτεροι εἶπον. 24 Οἱ δὲ ἀκούσαντες ὁμοθυμαδὸν ἦραν φωνὴν πρὸς τὸν θεόν, καὶ εἶπον, Δέσποτα, σὺ *⸋ὁ θεὸς⸌ ὁ ποιήσας τὸν οὐρανὸν καὶ τὴν γῆν καὶ τὴν θάλασσαν καὶ πάντα τὰ ἐν αὐτοῖς· 25 ὁ *⸆ *⸂διὰ στόματος⸃ Δαυὶδ *⸆2 παιδός σου εἰπών, Ἵνα τί ἐφρύαξαν ἔθνη, καὶ λαοὶ ἐμελέτησαν κενά; 26 Παρέστησαν οἱ βασιλεῖς τῆς γῆς, καὶ οἱ ἄρχοντες συνήχθησαν ἐπὶ τὸ αὐτὸ κατὰ τοῦ κυρίου, καὶ κατὰ τοῦ χριστοῦ αὐτοῦ· 27 συνήχθησαν γὰρ ἐπ᾽ ἀληθείας *⸆ ἐπὶ τὸν ἅγιον παῖδά σου Ἰησοῦν, ὃν ἔχρισας, Ἡρῴδης τε καὶ Πόντιος Πιλάτος, σὺν ἔθνεσιν καὶ λαοῖς Ἰσραήλ, 28 ποιῆσαι ὅσα ἡ χείρ σου καὶ ἡ βουλή *⸋σου⸌ προώρισεν γενέσθαι. 29 Καὶ τὰ νῦν, κύριε, ἔπιδε ἐπὶ τὰς ἀπειλὰς αὐτῶν, καὶ δὸς τοῖς δούλοις σου μετὰ παρρησίας πάσης λαλεῖν τὸν λόγον σου, 30 ἐν τῷ τὴν χεῖρά *⸋σου⸌ ἐκτείνειν σε εἰς ἴασιν, καὶ σημεῖα καὶ τέρατα γίνεσθαι διὰ τοῦ ὀνόματος τοῦ ἁγίου παιδός σου Ἰησοῦ. 31 Καὶ δεηθέντων αὐτῶν ἐσαλεύθη ὁ τόπος ἐν ᾧ ἦσαν συνηγμένοι, καὶ ἐπλήσθησαν ἅπαντες *⸆ *⸉πνεύματος ἁγίου,⸊ καὶ ἐλάλουν τὸν λόγον τοῦ θεοῦ μετὰ παρρησίας.

32 Τοῦ δὲ πλήθους τῶν πιστευσάντων ἦν *⸂ἡ καρδία καὶ ἡ ψυχὴ μία·⸃ καὶ οὐδὲ εἷς τι τῶν ὑπαρχόντων *⸂2αὐτῶν⸃ ἔλεγεν ἴδιον εἶναι, ἀλλ᾽ ἦν αὐτοῖς *⸂3ἅπαντα⸃ κοινά. 33 Καὶ *⸉μεγάλῃ δυνάμει⸊ ἀπεδίδουν *⸉2τὸ μαρτύριον οἱ ἀπόστολοι⸊ *⸉3τῆς ἀναστάσεως τοῦ κυρίου Ἰησοῦ,⸊ χάρις τε μεγάλη ἦν ἐπὶ πάντας αὐτούς. 34 Οὐδὲ γὰρ ἐνδεής τις *⸂ὑπῆρχεν ἐν αὐτοῖς· ὅσοι γὰρ κτήτορες χωρίων ἢ οἰκιῶν ὑπῆρχον,⸃ πωλοῦντες ἔφερον τὰς τιμὰς τῶν πιπρασκομένων, 35 καὶ ἐτίθουν παρὰ τοὺς πόδας τῶν ἀποστόλων· διεδίδοτο δὲ ἑκάστῳ καθότι ἄν τις χρείαν εἶχεν.

36 Ἰωσῆς δέ, ὁ ἐπικληθεὶς Βαρνάβας *⸂ἀπὸ⸃ τῶν ἀποστόλων—ὅ ἐστιν, μεθερμηνευόμενον, υἱὸς παρακλήσεως—Λευΐτης, Κύπριος τῷ γένει, 37 ὑπάρχοντος αὐτῷ ἀγροῦ, πωλήσας ἤνεγκεν τὸ χρῆμα, καὶ ἔθηκεν *⸂παρὰ⸃ τοὺς πόδας τῶν ἀποστόλων.

5

1 Ἀνὴρ δέ τις Ἀνανίας ὀνόματι, σὺν Σαπφείρῃ τῇ γυναικὶ αὐτοῦ, ἐπώλησεν κτῆμα, 2 καὶ ἐνοσφίσατο ἀπὸ τῆς τιμῆς, συνειδυίας καὶ τῆς γυναικὸς *⸋αὐτοῦ,⸌ καὶ ἐνέγκας μέρος τι παρὰ τοὺς πόδας τῶν ἀποστόλων ἔθηκεν. 3 Εἶπεν δὲ *⸆ Πέτρος, Ἀνανία, διὰ τί ἐπλήρωσεν ὁ Σατανᾶς τὴν καρδίαν σου, ψεύσασθαί σε τὸ πνεῦμα τὸ ἅγιον, καὶ νοσφίσασθαί *⸋σε⸌ ἀπὸ τῆς τιμῆς τοῦ χωρίου; 4 Οὐχὶ μένον σοὶ ἔμενεν, καὶ πραθὲν ἐν τῇ σῇ ἐξουσίᾳ ὑπῆρχεν; Τί ὅτι ἔθου ἐν τῇ καρδίᾳ σου τὸ πρᾶγμα τοῦτο; Οὐκ ἐψεύσω ἀνθρώποις, ἀλλὰ τῷ θεῷ. 5 Ἀκούων δὲ *⸋ὁ⸌ Ἀνανίας τοὺς λόγους τούτους, πεσὼν ἐξέψυξεν· καὶ ἐγένετο φόβος μέγας ἐπὶ πάντας τοὺς ἀκούοντας *⸋2ταῦτα.⸌ 6 Ἀναστάντες δὲ οἱ νεώτεροι συνέστειλαν αὐτόν, καὶ ἐξενέγκαντες ἔθαψαν.

7 Ἐγένετο δὲ ὡς ὡρῶν τριῶν διάστημα, καὶ ἡ γυνὴ αὐτοῦ μὴ εἰδυῖα τὸ γεγονὸς εἰσῆλθεν. 8 Ἀπεκρίθη δὲ *⸂αὐτῇ⸃ *⸋ὁ⸌ Πέτρος, Εἰπέ μοι, εἰ τοσούτου τὸ χωρίον ἀπέδοσθε; Ἡ δὲ εἶπεν, Ναί, τοσούτου. 9 Ὁ δὲ Πέτρος *⸂εἶπεν⸃ πρὸς αὐτήν, Τί ὅτι συνεφωνήθη ὑμῖν πειράσαι τὸ πνεῦμα κυρίου; Ἰδού, οἱ πόδες τῶν θαψάντων τὸν ἄνδρα σου ἐπὶ τῇ θύρᾳ, καὶ ἐξοίσουσίν σε. 10 Ἔπεσεν δὲ παραχρῆμα *⸂παρὰ⸃ τοὺς πόδας αὐτοῦ, καὶ ἐξέψυξεν· εἰσελθόντες δὲ οἱ νεανίσκοι εὗρον αὐτὴν νεκράν, καὶ ἐξενέγκαντες ἔθαψαν πρὸς τὸν ἄνδρα αὐτῆς. 11 Καὶ ἐγένετο φόβος μέγας ἐφ᾽ ὅλην τὴν ἐκκλησίαν, καὶ ἐπὶ πάντας τοὺς ἀκούοντας ταῦτα.

12 Διὰ δὲ τῶν χειρῶν τῶν ἀποστόλων *⸂ἐγίνετο⸃ σημεῖα καὶ τέρατα *⸉ἐν τῷ λαῷ πολλά·⸊ καὶ ἦσαν ὁμοθυμαδὸν *⸂2ἅπαντες⸃ ἐν τῇ στοᾷ Σολομῶντος. 13 Τῶν δὲ λοιπῶν οὐδεὶς ἐτόλμα κολλᾶσθαι αὐτοῖς, ἀλλ᾽ ἐμεγάλυνεν αὐτοὺς ὁ λαός· 14 μᾶλλον δὲ προσετίθεντο πιστεύοντες τῷ κυρίῳ, πλήθη ἀνδρῶν τε καὶ γυναικῶν· 15 ὥστε *⸆ *⸂κατὰ⸃ τὰς πλατείας ἐκφέρειν τοὺς ἀσθενεῖς, καὶ τιθέναι ἐπὶ *⸂2κλινῶν⸃ καὶ κραββάτων, ἵνα ἐρχομένου *⸆2 Πέτρου κἂν ἡ σκιὰ *⸂3ἐπισκιάσῃ⸃ τινὶ αὐτῶν. 16 Συνήρχετο δὲ καὶ τὸ πλῆθος τῶν πέριξ πόλεων *⸋εἰς⸌ Ἱερουσαλήμ, φέροντες ἀσθενεῖς καὶ ὀχλουμένους ὑπὸ πνευμάτων ἀκαθάρτων, *⸂οἵτινες⸃ ἐθεραπεύοντο ἅπαντες.

17 Ἀναστὰς δὲ ὁ ἀρχιερεὺς καὶ πάντες οἱ σὺν αὐτῷ—ἡ οὖσα αἵρεσις τῶν Σαδδουκαίων—ἐπλήσθησαν ζήλου, 18 καὶ ἐπέβαλον τὰς χεῖρας *⸋αὐτῶν⸌ ἐπὶ τοὺς ἀποστόλους, καὶ ἔθεντο αὐτοὺς ἐν τηρήσει δημοσίᾳ. 19 Ἄγγελος δὲ κυρίου διὰ *⸋τῆς⸌ νυκτὸς *⸂ἤνοιξεν⸃ τὰς θύρας τῆς φυλακῆς, ἐξαγαγών τε αὐτοὺς εἶπεν, 20 Πορεύεσθε, καὶ σταθέντες λαλεῖτε ἐν τῷ ἱερῷ τῷ λαῷ πάντα τὰ ῥήματα τῆς ζωῆς ταύτης. 21 Ἀκούσαντες δὲ εἰσῆλθον ὑπὸ τὸν ὄρθρον εἰς τὸ ἱερόν, καὶ ἐδίδασκον. Παραγενόμενος δὲ ὁ ἀρχιερεὺς καὶ οἱ σὺν αὐτῷ, συνεκάλεσαν τὸ συνέδριον καὶ πᾶσαν τὴν γερουσίαν τῶν υἱῶν Ἰσραήλ, καὶ ἀπέστειλαν εἰς τὸ δεσμωτήριον, ἀχθῆναι αὐτούς. 22 Οἱ δὲ *⸉ὑπηρέται παραγενόμενοι⸊ οὐχ εὗρον αὐτοὺς ἐν τῇ φυλακῇ· ἀναστρέψαντες δὲ ἀπήγγειλαν, 23 λέγοντες ὅτι Τὸ *⸋μὲν⸌ δεσμωτήριον εὕρομεν κεκλεισμένον ἐν πάσῃ ἀσφαλείᾳ, καὶ τοὺς φύλακας *⸆ ἑστῶτας *⸂πρὸ⸃ τῶν θυρῶν· ἀνοίξαντες δέ, ἔσω οὐδένα εὕρομεν. 24 Ὡς δὲ ἤκουσαν τοὺς λόγους τούτους *⸂ὅ τε ἱερεὺς καὶ ὁ στρατηγὸς τοῦ ἱεροῦ⸃ καὶ οἱ ἀρχιερεῖς, διηπόρουν περὶ αὐτῶν, τί ἂν γένοιτο τοῦτο. 25 Παραγενόμενος δέ τις ἀπήγγειλεν αὐτοῖς *⸆ ὅτι Ἰδού, οἱ ἄνδρες οὓς ἔθεσθε ἐν τῇ φυλακῇ εἰσὶν ἐν τῷ ἱερῷ ἑστῶτες καὶ διδάσκοντες τὸν λαόν. 26 Τότε ἀπελθὼν ὁ στρατηγὸς σὺν τοῖς ὑπηρέταις *⸂ἤγαγεν⸃ αὐτούς, οὐ μετὰ βίας, ἐφοβοῦντο γὰρ τὸν λαόν, *⸋ἵνα⸌ μὴ λιθασθῶσιν. 27 Ἀγαγόντες δὲ αὐτοὺς ἔστησαν ἐν τῷ συνεδρίῳ. Καὶ ἐπηρώτησεν αὐτοὺς ὁ ἀρχιερεύς, 28 λέγων, *⸋Οὐ⸌ παραγγελίᾳ παρηγγείλαμεν ὑμῖν μὴ διδάσκειν ἐπὶ τῷ ὀνόματι τούτῳ; Καὶ ἰδοὺ πεπληρώκατε τὴν Ἱερουσαλὴμ τῆς διδαχῆς ὑμῶν, καὶ βούλεσθε ἐπαγαγεῖν ἐφ᾽ ἡμᾶς τὸ αἷμα τοῦ ἀνθρώπου τούτου. 29 Ἀποκριθεὶς δὲ *⸆ Πέτρος καὶ οἱ ἀπόστολοι εἶπον, Πειθαρχεῖν δεῖ θεῷ μᾶλλον ἢ ἀνθρώποις. 30 Ὁ θεὸς τῶν πατέρων ἡμῶν ἤγειρεν Ἰησοῦν, ὃν ὑμεῖς διεχειρίσασθε, κρεμάσαντες ἐπὶ ξύλου. 31 Τοῦτον ὁ θεὸς ἀρχηγὸν καὶ σωτῆρα ὕψωσεν τῇ δεξιᾷ αὐτοῦ, *⸆ δοῦναι μετάνοιαν τῷ Ἰσραὴλ καὶ ἄφεσιν ἁμαρτιῶν. 32 Καὶ ἡμεῖς ἐσμεν *⸋αὐτοῦ⸌ μάρτυρες τῶν ῥημάτων τούτων, καὶ τὸ πνεῦμα *⸋2δὲ⸌ τὸ ἅγιον, ὃ ἔδωκεν ὁ θεὸς τοῖς πειθαρχοῦσιν αὐτῷ.

33 Οἱ δὲ *⸂ἀκούοντες⸃ διεπρίοντο, καὶ *⸂2ἐβουλεύοντο⸃ ἀνελεῖν αὐτούς. 34 Ἀναστὰς δέ τις ἐν τῷ συνεδρίῳ Φαρισαῖος, ὀνόματι Γαμαλιήλ, νομοδιδάσκαλος, τίμιος παντὶ τῷ λαῷ, ἐκέλευσεν ἔξω βραχύ *⸋τι⸌ τοὺς *⸂ἀποστόλους⸃ ποιῆσαι. 35 Εἶπέν τε πρὸς αὐτούς, Ἄνδρες Ἰσραηλῖται, προσέχετε ἑαυτοῖς ἐπὶ τοῖς ἀνθρώποις τούτοις, τί μέλλετε πράσσειν. 36 Πρὸ γὰρ τούτων τῶν ἡμερῶν ἀνέστη Θευδᾶς, λέγων εἶναί τινα ἑαυτόν, ᾧ προσεκλήθη *⸉ἀριθμὸς ἀνδρῶν⸊ *⸂ὡσεὶ⸃ τετρακοσίων· ὃς ἀνῃρέθη, καὶ πάντες ὅσοι ἐπείθοντο αὐτῷ διελύθησαν καὶ ἐγένοντο εἰς οὐδέν. 37 Μετὰ τοῦτον ἀνέστη Ἰούδας ὁ Γαλιλαῖος ἐν ταῖς ἡμέραις τῆς ἀπογραφῆς, καὶ ἀπέστησεν λαὸν *⸋ἱκανὸν⸌ ὀπίσω αὐτοῦ· κἀκεῖνος ἀπώλετο, καὶ πάντες ὅσοι ἐπείθοντο αὐτῷ διεσκορπίσθησαν. 38 Καὶ τὰ νῦν λέγω ὑμῖν, ἀπόστητε ἀπὸ τῶν ἀνθρώπων τούτων, καὶ *⸂ἐάσατε⸃ αὐτούς· ὅτι ἐὰν ᾖ ἐξ ἀνθρώπων ἡ βουλὴ *⸆ ἢ τὸ ἔργον τοῦτο, καταλυθήσεται· 39 εἰ δὲ ἐκ θεοῦ ἐστιν, οὐ *⸂δύνασθε⸃ καταλῦσαι *⸂2αὐτό,⸃ μήποτε καὶ θεομάχοι εὑρεθῆτε. 40 Ἐπείσθησαν δὲ αὐτῷ· καὶ προσκαλεσάμενοι τοὺς ἀποστόλους, δείραντες παρήγγειλαν μὴ λαλεῖν ἐπὶ τῷ ὀνόματι τοῦ Ἰησοῦ, καὶ ἀπέλυσαν *⸋αὐτούς.⸌ 41 Οἱ μὲν οὖν ἐπορεύοντο χαίροντες ἀπὸ προσώπου τοῦ συνεδρίου, ὅτι *⸂ὑπὲρ τοῦ ὀνόματος τοῦ Ἰησοῦ κατηξιώθησαν⸃ ἀτιμασθῆναι. 42 Πᾶσάν τε ἡμέραν, ἐν τῷ ἱερῷ καὶ κατ᾽ οἶκον, οὐκ ἐπαύοντο διδάσκοντες καὶ εὐαγγελιζόμενοι *⸉Ἰησοῦν τὸν χριστόν.⸊

6

1 Ἐν δὲ ταῖς ἡμέραις ταύταις, πληθυνόντων τῶν μαθητῶν, ἐγένετο γογγυσμὸς τῶν Ἑλληνιστῶν πρὸς τοὺς Ἑβραίους, ὅτι παρεθεωροῦντο ἐν τῇ διακονίᾳ τῇ καθημερινῇ αἱ χῆραι αὐτῶν. 2 Προσκαλεσάμενοι δὲ οἱ δώδεκα τὸ πλῆθος τῶν μαθητῶν, εἶπον, Οὐκ ἀρεστόν ἐστιν ἡμᾶς, καταλείψαντας τὸν λόγον τοῦ θεοῦ, διακονεῖν τραπέζαις. 3 Ἐπισκέψασθε *⸂οὖν,⸃ ἀδελφοί, ἄνδρας ἐξ ὑμῶν μαρτυρουμένους ἑπτά, πλήρεις *⸂2πνεύματος ἁγίου⸃ καὶ σοφίας, οὓς *⸂3καταστήσωμεν⸃ ἐπὶ τῆς χρείας ταύτης. 4 Ἡμεῖς δὲ τῇ προσευχῇ καὶ τῇ διακονίᾳ τοῦ λόγου προσκαρτερήσομεν. 5 Καὶ ἤρεσεν ὁ λόγος ἐνώπιον παντὸς τοῦ πλήθους· καὶ ἐξελέξαντο Στέφανον, ἄνδρα *⸂πλήρης⸃ πίστεως καὶ πνεύματος ἁγίου, καὶ Φίλιππον, καὶ Πρόχορον, καὶ Νικάνορα, καὶ Τίμωνα, καὶ Παρμενᾶν, καὶ Νικόλαον προσήλυτον Ἀντιοχέα, 6 οὓς ἔστησαν ἐνώπιον τῶν ἀποστόλων· καὶ προσευξάμενοι ἐπέθηκαν αὐτοῖς τὰς χεῖρας.

7 Καὶ ὁ λόγος τοῦ θεοῦ ηὔξανεν, καὶ ἐπληθύνετο ὁ ἀριθμὸς τῶν μαθητῶν ἐν Ἱερουσαλὴμ σφόδρα, πολύς τε ὄχλος τῶν ἱερέων ὑπήκουον τῇ πίστει.

8 Στέφανος δὲ πλήρης *⸂πίστεως⸃ καὶ δυνάμεως ἐποίει τέρατα καὶ σημεῖα μεγάλα ἐν τῷ λαῷ. 9 Ἀνέστησαν δέ τινες τῶν ἐκ τῆς συναγωγῆς τῆς λεγομένης Λιβερτίνων, καὶ Κυρηναίων, καὶ Ἀλεξανδρέων, καὶ τῶν ἀπὸ Κιλικίας καὶ Ἀσίας, συζητοῦντες τῷ Στεφάνῳ. 10 Καὶ οὐκ ἴσχυον ἀντιστῆναι τῇ σοφίᾳ καὶ τῷ πνεύματι ᾧ ἐλάλει. 11 Τότε ὑπέβαλον ἄνδρας λέγοντας ὅτι Ἀκηκόαμεν αὐτοῦ λαλοῦντος ῥήματα βλάσφημα εἰς Μωσῆν καὶ τὸν θεόν. 12 Συνεκίνησάν τε τὸν λαὸν καὶ τοὺς πρεσβυτέρους καὶ τοὺς γραμματεῖς, καὶ ἐπιστάντες συνήρπασαν αὐτόν, καὶ ἤγαγον εἰς τὸ συνέδριον, 13 ἔστησάν τε μάρτυρας ψευδεῖς λέγοντας, Ὁ ἄνθρωπος οὗτος οὐ παύεται *⸂ῥήματα βλάσφημα λαλῶν⸃ κατὰ τοῦ τόπου τοῦ ἁγίου *⸆ καὶ τοῦ νόμου· 14 ἀκηκόαμεν γὰρ αὐτοῦ λέγοντος ὅτι Ἰησοῦς ὁ Ναζωραῖος οὗτος καταλύσει τὸν τόπον τοῦτον, καὶ ἀλλάξει τὰ ἔθη ἃ παρέδωκεν ἡμῖν Μωσῆς. 15 Καὶ ἀτενίσαντες εἰς αὐτὸν *⸂ἅπαντες⸃ οἱ καθεζόμενοι ἐν τῷ συνεδρίῳ, εἶδον τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ὡσεὶ πρόσωπον ἀγγέλου.

7

1 Εἶπεν δὲ ὁ ἀρχιερεύς, Εἰ *⸋ἄρα⸌ ταῦτα οὕτως ἔχει; 2 Ὁ δὲ ἔφη, Ἄνδρες ἀδελφοὶ καὶ πατέρες, ἀκούσατε. Ὁ θεὸς τῆς δόξης ὤφθη τῷ πατρὶ ἡμῶν Ἀβραὰμ ὄντι ἐν τῇ Μεσοποταμίᾳ, πρὶν ἢ κατοικῆσαι αὐτὸν ἐν Χαρράν, 3 καὶ εἶπεν πρὸς αὐτόν, Ἔξελθε *⸂ἐκ τῆς γῆς σου καὶ ἐκ τῆς συγγενείας σου, καὶ δεῦρο εἰς γῆν⸃ ἣν ἄν σοι δείξω. 4 Τότε ἐξελθὼν ἐκ γῆς Χαλδαίων κατῴκησεν ἐν Χαρράν· κἀκεῖθεν, μετὰ τὸ ἀποθανεῖν τὸν πατέρα αὐτοῦ, μετῴκισεν αὐτὸν εἰς τὴν γῆν ταύτην εἰς ἣν ὑμεῖς νῦν κατοικεῖτε· 5 καὶ οὐκ ἔδωκεν αὐτῷ κληρονομίαν ἐν αὐτῇ, οὐδὲ βῆμα ποδός· καὶ ἐπηγγείλατο *⸉δοῦναι αὐτῷ εἰς κατάσχεσιν αὐτήν,⸊ καὶ τῷ σπέρματι αὐτοῦ μετ᾽ αὐτόν, οὐκ ὄντος αὐτῷ τέκνου. 6 Ἐλάλησεν δὲ *⸆ οὕτως ὁ θεός, ὅτι ἔσται τὸ σπέρμα αὐτοῦ πάροικον ἐν γῇ ἀλλοτρίᾳ, καὶ δουλώσουσιν αὐτὸ καὶ κακώσουσιν, ἔτη τετρακόσια. 7 Καὶ τὸ ἔθνος, ᾧ *⸂ἐὰν⸃ *⸂2δουλεύσωσιν,⸃ κρινῶ ἐγώ, *⸉εἶπεν ὁ θεός·⸊ καὶ μετὰ ταῦτα ἐξελεύσονται, καὶ λατρεύσουσίν μοι ἐν τῷ τόπῳ τούτῳ. 8 Καὶ ἔδωκεν αὐτῷ διαθήκην περιτομῆς· καὶ οὕτως ἐγέννησεν τὸν Ἰσαάκ, καὶ περιέτεμεν αὐτὸν τῇ ἡμέρᾳ τῇ ὀγδόῃ· καὶ *⸂ὁ Ἰσαὰκ τὸν Ἰακώβ, καὶ ὁ Ἰακὼβ⸃ τοὺς δώδεκα πατριάρχας. 9 Καὶ οἱ πατριάρχαι ζηλώσαντες τὸν Ἰωσὴφ ἀπέδοντο εἰς Αἴγυπτον· καὶ ἦν ὁ θεὸς μετ᾽ αὐτοῦ, 10 καὶ ἐξείλετο αὐτὸν ἐκ πασῶν τῶν θλίψεων αὐτοῦ, καὶ ἔδωκεν αὐτῷ χάριν καὶ σοφίαν ἐναντίον Φαραὼ βασιλέως Αἰγύπτου, καὶ κατέστησεν αὐτὸν ἡγούμενον *⸂ἐπ᾽ Αἴγυπτον καὶ ὅλον τὸν οἶκον αὐτοῦ.⸃ 11 Ἦλθεν δὲ λιμὸς ἐφ᾽ ὅλην τὴν *⸂γῆν Αἰγύπτου⸃ καὶ Χαναάν, καὶ θλίψις μεγάλη· καὶ οὐχ εὕρισκον χορτάσματα οἱ πατέρες ἡμῶν. 12 Ἀκούσας δὲ Ἰακὼβ ὄντα σῖτα *⸂ἐν Αἰγύπτῳ,⸃ ἐξαπέστειλεν τοὺς πατέρας ἡμῶν πρῶτον. 13 Καὶ ἐν τῷ δευτέρῳ *⸂ἀνεγνωρίσθη⸃ Ἰωσὴφ τοῖς ἀδελφοῖς αὐτοῦ, καὶ φανερὸν ἐγένετο τῷ Φαραὼ τὸ γένος *⸋τοῦ⸌ Ἰωσήφ. 14 Ἀποστείλας δὲ Ἰωσὴφ μετεκαλέσατο *⸉τὸν πατέρα αὐτοῦ Ἰακώβ,⸊ καὶ πᾶσαν τὴν συγγένειαν, *⸆ ἐν *⸉2ψυχαῖς ἑβδομήκοντα πέντε.⸊ 15  *⸂Κατέβη δὲ⸃ Ἰακὼβ εἰς Αἴγυπτον, καὶ ἐτελεύτησεν αὐτὸς καὶ οἱ πατέρες ἡμῶν· 16 καὶ μετετέθησαν εἰς Συχέμ, καὶ ἐτέθησαν ἐν τῷ μνήματι *⸂ὃ⸃ ὠνήσατο Ἀβραὰμ τιμῆς ἀργυρίου παρὰ τῶν υἱῶν Ἐμμὸρ *⸂2τοῦ Συχέμ.⸃ 17 Καθὼς δὲ ἤγγιζεν ὁ χρόνος τῆς ἐπαγγελίας ἧς *⸂ὤμοσεν⸃ ὁ θεὸς τῷ Ἀβραάμ, ηὔξησεν ὁ λαὸς καὶ ἐπληθύνθη ἐν Αἰγύπτῳ, 18 ἄχρι οὗ ἀνέστη βασιλεὺς ἕτερος, *⸆ ὃς οὐκ ᾔδει τὸν Ἰωσήφ. 19 Οὗτος κατασοφισάμενος τὸ γένος ἡμῶν, ἐκάκωσεν τοὺς πατέρας *⸋ἡμῶν,⸌ τοῦ ποιεῖν *⸉ἔκθετα τὰ βρέφη⸊ αὐτῶν, εἰς τὸ μὴ ζῳογονεῖσθαι. 20 Ἐν ᾧ καιρῷ ἐγεννήθη Μωσῆς, καὶ ἦν ἀστεῖος τῷ θεῷ· ὃς ἀνετράφη μῆνας τρεῖς ἐν τῷ οἴκῳ τοῦ πατρός. *⸆ 21  *⸂Ἐκτεθέντα δὲ αὐτόν, ἀνείλετο⸃ ἡ θυγάτηρ Φαραώ, καὶ ἀνεθρέψατο αὐτὸν ἑαυτῇ εἰς υἱόν. 22 Καὶ ἐπαιδεύθη Μωσῆς *⸆ πάσῃ σοφίᾳ Αἰγυπτίων· ἦν δὲ δυνατὸς *⸂ἐν λόγοις καὶ ἔργοις.⸃ *⸆2 23 Ὡς δὲ ἐπληροῦτο αὐτῷ τεσσαρακονταετὴς χρόνος, ἀνέβη ἐπὶ τὴν καρδίαν αὐτοῦ ἐπισκέψασθαι τοὺς ἀδελφοὺς αὐτοῦ τοὺς υἱοὺς Ἰσραήλ. 24 Καὶ ἰδών τινα ἀδικούμενον, ἠμύνατο καὶ ἐποίησεν ἐκδίκησιν τῷ καταπονουμένῳ, πατάξας τὸν Αἰγύπτιον· 25 ἐνόμιζεν δὲ συνιέναι τοὺς ἀδελφοὺς *⸋αὐτοῦ⸌ ὅτι ὁ θεὸς διὰ χειρὸς αὐτοῦ δίδωσιν *⸉αὐτοῖς σωτηρίαν·⸊ οἱ δὲ οὐ συνῆκαν. 26 Τῇ τε ἐπιούσῃ ἡμέρᾳ ὤφθη αὐτοῖς μαχομένοις, καὶ *⸂συνήλασεν⸃ αὐτοὺς εἰς εἰρήνην, εἰπών, Ἄνδρες, ἀδελφοί ἐστε *⸋ὑμεῖς·⸌ ἵνα τί ἀδικεῖτε ἀλλήλους; 27 Ὁ δὲ ἀδικῶν τὸν πλησίον ἀπώσατο *⸂αὐτόν,⸃ εἰπών, Τίς σε κατέστησεν ἄρχοντα καὶ δικαστὴν ἐφ᾽ *⸂2ἡμᾶς;⸃ 28 Μὴ ἀνελεῖν με σὺ θέλεις, ὃν τρόπον ἀνεῖλες χθὲς τὸν Αἰγύπτιον; 29 Ἔφυγεν δὲ Μωσῆς ἐν τῷ λόγῳ τούτῳ, καὶ ἐγένετο πάροικος ἐν γῇ Μαδιάμ, οὗ ἐγέννησεν υἱοὺς δύο. 30 Καὶ πληρωθέντων ἐτῶν τεσσαράκοντα, ὤφθη αὐτῷ ἐν τῇ ἐρήμῳ τοῦ ὄρους Σινᾶ ἄγγελος *⸋κυρίου⸌ ἐν φλογὶ πυρὸς βάτου. 31 Ὁ δὲ Μωσῆς ἰδὼν *⸂ἐθαύμαζεν⸃ τὸ ὅραμα· προσερχομένου δὲ αὐτοῦ κατανοῆσαι, ἐγένετο φωνὴ κυρίου *⸋πρὸς αὐτόν,⸌ 32 Ἐγὼ ὁ θεὸς τῶν πατέρων σου, *⸂ὁ θεὸς Ἀβραὰμ καὶ ὁ θεὸς Ἰσαὰκ καὶ ὁ θεὸς Ἰακώβ.⸃ Ἔντρομος δὲ γενόμενος Μωσῆς οὐκ ἐτόλμα κατανοῆσαι. 33 Εἶπεν δὲ αὐτῷ ὁ κύριος, Λῦσον τὸ ὑπόδημα τῶν ποδῶν σου· ὁ γὰρ τόπος *⸂ἐν⸃ ᾧ ἕστηκας γῆ ἁγία ἐστίν. 34 Ἰδὼν εἶδον τὴν κάκωσιν τοῦ λαοῦ μου τοῦ ἐν Αἰγύπτῳ, καὶ τοῦ στεναγμοῦ *⸂αὐτῶν⸃ ἤκουσα· καὶ κατέβην ἐξελέσθαι αὐτούς· καὶ νῦν δεῦρο, *⸂2ἀποστελῶ⸃ σε εἰς Αἴγυπτον. 35 Τοῦτον τὸν Μωσῆν ὃν ἠρνήσαντο εἰπόντες, Τίς σε κατέστησεν ἄρχοντα καὶ δικαστήν; τοῦτον ὁ θεὸς *⸆ *⸂ἄρχοντα⸃ καὶ λυτρωτὴν *⸂2ἀπέστειλεν⸃ *⸂3ἐν⸃ χειρὶ ἀγγέλου τοῦ ὀφθέντος αὐτῷ ἐν τῇ βάτῳ. 36 Οὗτος ἐξήγαγεν αὐτούς, ποιήσας τέρατα καὶ σημεῖα ἐν *⸆ *⸂γῇ Αἰγύπτῳ⸃ καὶ ἐν Ἐρυθρᾷ θαλάσσῃ, καὶ ἐν τῇ ἐρήμῳ ἔτη τεσσαράκοντα. 37 Οὗτός ἐστιν *⸋ὁ⸌ Μωσῆς ὁ εἰπὼν τοῖς υἱοῖς Ἰσραήλ, Προφήτην ὑμῖν ἀναστήσει *⸂κύριος ὁ θεὸς ἡμῶν⸃ ἐκ τῶν ἀδελφῶν ὑμῶν ὡς ἐμέ. *⸆ 38 Οὗτός ἐστιν ὁ γενόμενος ἐν τῇ ἐκκλησίᾳ ἐν τῇ ἐρήμῳ μετὰ τοῦ ἀγγέλου τοῦ λαλοῦντος αὐτῷ ἐν τῷ ὄρει Σινᾶ καὶ τῶν πατέρων ἡμῶν· ὃς ἐδέξατο *⸂λόγον⸃ ζῶντα δοῦναι *⸂2ἡμῖν·⸃ 39 ᾧ οὐκ ἠθέλησαν ὑπήκοοι γενέσθαι οἱ πατέρες ἡμῶν, ἀλλ᾽ ἀπώσαντο, καὶ ἐστράφησαν *⸆ *⸂τῇ καρδίᾳ⸃ αὐτῶν εἰς Αἴγυπτον, 40 εἰπόντες τῷ Ἀαρών, Ποίησον ἡμῖν θεοὺς οἳ προπορεύσονται ἡμῶν· ὁ γὰρ Μωσῆς οὗτος, ὃς ἐξήγαγεν ἡμᾶς ἐκ γῆς Αἰγύπτου, οὐκ οἴδαμεν τί *⸂γέγονεν⸃ αὐτῷ. 41 Καὶ ἐμοσχοποίησαν ἐν ταῖς ἡμέραις ἐκείναις, καὶ ἀνήγαγον θυσίαν τῷ εἰδώλῳ, καὶ εὐφραίνοντο ἐν τοῖς ἔργοις τῶν χειρῶν αὐτῶν. 42 Ἔστρεψεν δὲ ὁ θεός, καὶ παρέδωκεν αὐτοὺς λατρεύειν τῇ στρατιᾷ τοῦ οὐρανοῦ· καθὼς γέγραπται ἐν βίβλῳ τῶν προφητῶν, Μὴ σφάγια καὶ θυσίας προσηνέγκατέ μοι *⸉ἔτη τεσσαράκοντα ἐν τῇ ἐρήμῳ,⸊ οἶκος Ἰσραήλ; 43 Καὶ ἀνελάβετε τὴν σκηνὴν τοῦ Μολόχ, καὶ τὸ ἄστρον τοῦ θεοῦ *⸋ὑμῶν⸌ Ῥεμφάν, τοὺς τύπους οὓς ἐποιήσατε προσκυνεῖν αὐτοῖς· καὶ μετοικιῶ ὑμᾶς ἐπέκεινα Βαβυλῶνος. 44 Ἡ σκηνὴ τοῦ μαρτυρίου ἦν *⸆ τοῖς πατράσιν ἡμῶν ἐν τῇ ἐρήμῳ, καθὼς διετάξατο ὁ λαλῶν τῷ Μωσῇ, ποιῆσαι αὐτὴν κατὰ τὸν τύπον ὃν ἑωράκει. 45 Ἣν καὶ εἰσήγαγον διαδεξάμενοι οἱ πατέρες ἡμῶν μετὰ Ἰησοῦ ἐν τῇ κατασχέσει τῶν ἐθνῶν, ὧν ἐξῶσεν ὁ θεὸς ἀπὸ προσώπου τῶν πατέρων ἡμῶν, ἕως τῶν ἡμερῶν Δαυίδ· 46 ὃς εὗρεν χάριν ἐνώπιον τοῦ θεοῦ, καὶ ᾐτήσατο εὑρεῖν σκήνωμα τῷ *⸂θεῷ⸃ Ἰακώβ. 47 Σολομῶν δὲ ᾠκοδόμησεν αὐτῷ οἶκον. 48 Ἀλλ᾽ οὐχ ὁ ὕψιστος ἐν χειροποιήτοις *⸋ναοῖς⸌ κατοικεῖ, καθὼς ὁ προφήτης λέγει, 49 Ὁ οὐρανός μοι θρόνος, *⸂ἡ δὲ⸃ γῆ ὑποπόδιον τῶν ποδῶν μου· ποῖον οἶκον οἰκοδομήσετέ μοι; λέγει κύριος· ἢ τίς τόπος τῆς καταπαύσεώς μου; 50 Οὐχὶ ἡ χείρ μου ἐποίησεν ταῦτα πάντα;

51 Σκληροτράχηλοι καὶ ἀπερίτμητοι *⸂τῇ καρδίᾳ⸃ καὶ τοῖς ὠσίν, ὑμεῖς ἀεὶ τῷ πνεύματι τῷ ἁγίῳ ἀντιπίπτετε· ὡς οἱ πατέρες ὑμῶν, καὶ ὑμεῖς. 52 Τίνα τῶν προφητῶν οὐκ ἐδίωξαν οἱ πατέρες ὑμῶν; Καὶ ἀπέκτειναν τοὺς προκαταγγείλαντας περὶ τῆς ἐλεύσεως τοῦ δικαίου, οὗ νῦν ὑμεῖς προδόται καὶ φονεῖς *⸂γεγένησθε·⸃ 53 οἵτινες ἐλάβετε τὸν νόμον εἰς διαταγὰς ἀγγέλων, καὶ οὐκ ἐφυλάξατε.

54 Ἀκούοντες δὲ ταῦτα, διεπρίοντο ταῖς καρδίαις αὐτῶν, καὶ ἔβρυχον τοὺς ὀδόντας ἐπ᾽ αὐτόν. 55 Ὑπάρχων δὲ πλήρης πνεύματος ἁγίου, ἀτενίσας εἰς τὸν οὐρανόν, εἶδεν δόξαν θεοῦ, καὶ Ἰησοῦν ἑστῶτα ἐκ δεξιῶν τοῦ θεοῦ, 56 καὶ εἶπεν, Ἰδού, θεωρῶ τοὺς οὐρανοὺς *⸂ἀνεῳγμένους,⸃ καὶ τὸν υἱὸν τοῦ ἀνθρώπου ἐκ δεξιῶν ἑστῶτα τοῦ θεοῦ. 57 Κράξαντες δὲ φωνῇ μεγάλῃ, συνέσχον τὰ ὦτα αὐτῶν, καὶ ὥρμησαν ὁμοθυμαδὸν ἐπ᾽ αὐτόν· 58 καὶ ἐκβαλόντες ἔξω τῆς πόλεως, ἐλιθοβόλουν· καὶ οἱ μάρτυρες ἀπέθεντο τὰ ἱμάτια *⸆ παρὰ τοὺς πόδας νεανίου καλουμένου Σαύλου. 59 Καὶ ἐλιθοβόλουν τὸν Στέφανον, ἐπικαλούμενον καὶ λέγοντα, Κύριε Ἰησοῦ, δέξαι τὸ πνεῦμά μου. 60 Θεὶς δὲ τὰ γόνατα, ἔκραξεν φωνῇ μεγάλῃ, Κύριε, μὴ στήσῃς αὐτοῖς *⸉τὴν ἁμαρτίαν ταύτην.⸊ Καὶ τοῦτο εἰπὼν ἐκοιμήθη.

8

1 Σαῦλος δὲ ἦν συνευδοκῶν τῇ ἀναιρέσει αὐτοῦ. Ἐγένετο δὲ ἐν ἐκείνῃ τῇ ἡμέρᾳ διωγμὸς μέγας ἐπὶ τὴν ἐκκλησίαν τὴν ἐν Ἱεροσολύμοις· πάντες *⸂δὲ⸃ διεσπάρησαν κατὰ τὰς χώρας τῆς Ἰουδαίας καὶ Σαμαρείας, πλὴν τῶν ἀποστόλων. 2 Συνεκόμισαν δὲ τὸν Στέφανον ἄνδρες εὐλαβεῖς, καὶ *⸂ἐποιήσαντο⸃ κοπετὸν μέγαν ἐπ᾽ αὐτῷ. 3 Σαῦλος δὲ ἐλυμαίνετο τὴν ἐκκλησίαν, κατὰ τοὺς οἴκους εἰσπορευόμενος, σύρων τε ἄνδρας καὶ γυναῖκας παρεδίδου εἰς φυλακήν.

4 Οἱ μὲν οὖν διασπαρέντες διῆλθον, εὐαγγελιζόμενοι τὸν λόγον. 5 Φίλιππος δὲ κατελθὼν εἰς *⸆ πόλιν τῆς Σαμαρείας, ἐκήρυσσεν αὐτοῖς τὸν χριστόν. 6 Προσεῖχόν *⸂τε⸃ οἱ ὄχλοι τοῖς λεγομένοις ὑπὸ τοῦ Φιλίππου ὁμοθυμαδόν, ἐν τῷ ἀκούειν αὐτοὺς καὶ βλέπειν τὰ σημεῖα ἃ ἐποίει. 7  *⸂Πολλῶν⸃ γὰρ τῶν ἐχόντων πνεύματα ἀκάθαρτα, βοῶντα *⸉φωνῇ μεγάλῃ⸊ *⸂2ἐξήρχετο·⸃ πολλοὶ δὲ παραλελυμένοι καὶ χωλοὶ ἐθεραπεύθησαν. 8  *⸂Καὶ ἐγένετο⸃ *⸂2χαρὰ μεγάλη⸃ ἐν τῇ πόλει ἐκείνῃ.

9 Ἀνὴρ δέ τις ὀνόματι Σίμων προϋπῆρχεν ἐν τῇ πόλει μαγεύων καὶ ἐξιστῶν τὸ ἔθνος τῆς Σαμαρείας, λέγων εἶναί τινα ἑαυτὸν μέγαν· 10 ᾧ προσεῖχον *⸆ ἀπὸ μικροῦ ἕως μεγάλου, λέγοντες, Οὗτός ἐστιν ἡ δύναμις τοῦ θεοῦ ἡ *⸆2 μεγάλη. 11 Προσεῖχον δὲ αὐτῷ, διὰ τὸ ἱκανῷ χρόνῳ ταῖς μαγείαις ἐξεστακέναι αὐτούς. 12 Ὅτε δὲ ἐπίστευσαν τῷ Φιλίππῳ εὐαγγελιζομένῳ *⸋τὰ⸌ περὶ τῆς βασιλείας τοῦ θεοῦ καὶ τοῦ ὀνόματος *⸆ Ἰησοῦ χριστοῦ, ἐβαπτίζοντο ἄνδρες τε καὶ γυναῖκες. 13 Ὁ δὲ Σίμων καὶ αὐτὸς ἐπίστευσεν, καὶ βαπτισθεὶς ἦν προσκαρτερῶν τῷ Φιλίππῳ· θεωρῶν τε *⸂δυνάμεις καὶ σημεῖα γινόμενα,⸃ ἐξίστατο.

14 Ἀκούσαντες δὲ οἱ ἐν Ἱεροσολύμοις ἀπόστολοι ὅτι δέδεκται ἡ Σαμάρεια τὸν λόγον τοῦ θεοῦ, ἀπέστειλαν πρὸς αὐτοὺς *⸂τὸν Πέτρον καὶ Ἰωάννην·⸃ 15 οἵτινες καταβάντες προσηύξαντο περὶ αὐτῶν, ὅπως λάβωσιν πνεῦμα ἅγιον· 16  *⸂οὔπω⸃ γὰρ ἦν ἐπ᾽ οὐδενὶ αὐτῶν ἐπιπεπτωκός, μόνον δὲ βεβαπτισμένοι ὑπῆρχον εἰς τὸ ὄνομα *⸂2τοῦ χριστοῦ Ἰησοῦ.⸃ 17 Τότε *⸂ἐπετίθουν⸃ τὰς χεῖρας ἐπ᾽ αὐτούς, καὶ ἐλάμβανον πνεῦμα ἅγιον. 18  *⸂Θεασάμενος⸃ δὲ ὁ Σίμων ὅτι διὰ τῆς ἐπιθέσεως τῶν χειρῶν τῶν ἀποστόλων δίδοται *⸂2τὸ πνεῦμα τὸ ἅγιον,⸃ προσήνεγκεν αὐτοῖς χρήματα, 19 λέγων, Δότε κἀμοὶ τὴν ἐξουσίαν ταύτην, ἵνα ᾧ *⸂ἐὰν⸃ ἐπιθῶ τὰς χεῖρας, λαμβάνῃ πνεῦμα ἅγιον. 20 Πέτρος δὲ εἶπεν πρὸς αὐτόν, Τὸ ἀργύριόν σου σὺν σοὶ εἴη εἰς ἀπώλειαν, ὅτι τὴν δωρεὰν τοῦ θεοῦ ἐνόμισας διὰ χρημάτων κτᾶσθαι. 21 Οὐκ ἔστιν σοι μερὶς οὐδὲ κλῆρος ἐν τῷ λόγῳ τούτῳ. Ἡ γὰρ καρδία σου οὐκ ἔστιν εὐθεῖα *⸂ἐνώπιον⸃ τοῦ θεοῦ. 22 Μετανόησον οὖν ἀπὸ τῆς κακίας σου ταύτης, καὶ δεήθητι *⸂τοῦ θεοῦ,⸃ εἰ ἄρα ἀφεθήσεταί σοι ἡ ἐπίνοια τῆς καρδίας σου. 23 Εἰς γὰρ χολὴν πικρίας καὶ σύνδεσμον ἀδικίας ὁρῶ σε ὄντα. 24 Ἀποκριθεὶς δὲ ὁ Σίμων εἶπεν, Δεήθητε ὑμεῖς ὑπὲρ ἐμοῦ πρὸς τὸν κύριον, ὅπως μηδὲν ἐπέλθῃ ἐπ᾽ ἐμὲ ὧν εἰρήκατε.

25 Οἱ μὲν οὖν διαμαρτυράμενοι καὶ λαλήσαντες τὸν λόγον τοῦ κυρίου, *⸂ὑπέστρεψαν⸃ εἰς Ἱερουσαλήμ, πολλάς τε κώμας τῶν Σαμαρειτῶν *⸂2εὐηγγελίσαντο.⸃

26 Ἄγγελος δὲ κυρίου ἐλάλησεν πρὸς Φίλιππον, λέγων, Ἀνάστηθι καὶ πορεύου κατὰ μεσημβρίαν ἐπὶ τὴν ὁδὸν τὴν καταβαίνουσαν ἀπὸ Ἱερουσαλὴμ εἰς Γάζαν· αὕτη ἐστὶν ἔρημος. 27 Καὶ ἀναστὰς ἐπορεύθη· καὶ ἰδού, ἀνὴρ Αἰθίοψ εὐνοῦχος δυνάστης Κανδάκης *⸋τῆς⸌ βασιλίσσης Αἰθιόπων, ὃς ἦν ἐπὶ πάσης τῆς γάζης αὐτῆς, ὃς ἐληλύθει προσκυνήσων εἰς Ἱερουσαλήμ, 28 ἦν *⸂τε⸃ ὑποστρέφων καὶ καθήμενος ἐπὶ τοῦ ἅρματος αὐτοῦ, καὶ ἀνεγίνωσκεν τὸν προφήτην Ἠσαΐαν. 29 Εἶπεν δὲ τὸ πνεῦμα τῷ Φιλίππῳ, Πρόσελθε καὶ κολλήθητι τῷ ἅρματι τούτῳ. 30 Προσδραμὼν δὲ ὁ Φίλιππος ἤκουσεν αὐτοῦ ἀναγινώσκοντος *⸉τὸν προφήτην Ἠσαΐαν,⸊ καὶ εἶπεν, Ἆρά γε γινώσκεις ἃ ἀναγινώσκεις; 31 Ὁ δὲ εἶπεν, Πῶς γὰρ ἂν δυναίμην, ἐὰν μή τις *⸂ὁδηγήσῃ⸃ με; Παρεκάλεσέν τε τὸν Φίλιππον ἀναβάντα καθίσαι σὺν αὐτῷ. 32 Ἡ δὲ περιοχὴ τῆς γραφῆς ἣν ἀνεγίνωσκεν ἦν αὕτη, Ὡς πρόβατον ἐπὶ σφαγὴν ἤχθη, καὶ ὡς ἀμνὸς ἐναντίον τοῦ κείροντος αὐτὸν ἄφωνος, οὕτως οὐκ ἀνοίγει τὸ στόμα αὐτοῦ. 33 Ἐν τῇ ταπεινώσει *⸋αὐτοῦ⸌ ἡ κρίσις αὐτοῦ ἤρθη, τὴν *⸋2δὲ⸌ γενεὰν αὐτοῦ τίς διηγήσεται; Ὅτι αἴρεται ἀπὸ τῆς γῆς ἡ ζωὴ αὐτοῦ. 34 Ἀποκριθεὶς δὲ ὁ εὐνοῦχος τῷ Φιλίππῳ εἶπεν, Δέομαί σου, περὶ τίνος ὁ προφήτης λέγει *⸋τοῦτο;⸌ Περὶ ἑαυτοῦ, ἢ περὶ ἑτέρου τινός; 35 Ἀνοίξας δὲ ὁ Φίλιππος τὸ στόμα αὐτοῦ, καὶ ἀρξάμενος ἀπὸ τῆς γραφῆς ταύτης, εὐηγγελίσατο αὐτῷ τὸν Ἰησοῦν. 36 Ὡς δὲ ἐπορεύοντο κατὰ τὴν ὁδόν, ἦλθον ἐπί τι ὕδωρ· καί φησιν ὁ εὐνοῦχος, Ἰδού, ὕδωρ· τί κωλύει με βαπτισθῆναι; 37  *⸆ 38 Καὶ ἐκέλευσεν στῆναι τὸ ἅρμα· καὶ κατέβησαν ἀμφότεροι εἰς τὸ ὕδωρ, ὅ τε Φίλιππος καὶ ὁ εὐνοῦχος· καὶ ἐβάπτισεν αὐτόν. 39 Ὅτε δὲ ἀνέβησαν ἐκ τοῦ ὕδατος, πνεῦμα κυρίου ἥρπασεν τὸν Φίλιππον· καὶ οὐκ εἶδεν αὐτὸν οὐκέτι ὁ εὐνοῦχος, ἐπορεύετο γὰρ τὴν ὁδὸν αὐτοῦ χαίρων. 40 Φίλιππος δὲ εὑρέθη εἰς Ἄζωτον· καὶ διερχόμενος εὐηγγελίζετο τὰς πόλεις πάσας, ἕως τοῦ ἐλθεῖν αὐτὸν εἰς Καισάρειαν.

9

1 Ὁ δὲ Σαῦλος ἔτι ἐμπνέων ἀπειλῆς καὶ φόνου εἰς τοὺς μαθητὰς τοῦ κυρίου, προσελθὼν τῷ ἀρχιερεῖ, 2 ᾐτήσατο παρ᾽ αὐτοῦ ἐπιστολὰς εἰς Δαμασκὸν πρὸς τὰς συναγωγάς, ὅπως ἐάν τινας εὕρῃ τῆς ὁδοῦ ὄντας ἄνδρας τε καὶ γυναῖκας, δεδεμένους ἀγάγῃ εἰς Ἱερουσαλήμ. 3 Ἐν δὲ τῷ πορεύεσθαι, ἐγένετο αὐτὸν ἐγγίζειν τῇ Δαμασκῷ· *⸂καὶ ἐξαίφνης⸃ *⸉περιήστραψεν αὐτὸν⸊ φῶς *⸂2ἀπὸ⸃ τοῦ οὐρανοῦ· 4 καὶ πεσὼν ἐπὶ τὴν γῆν, ἤκουσεν φωνὴν λέγουσαν αὐτῷ, Σαούλ, Σαούλ, τί με διώκεις; 5 Εἶπεν δέ, Τίς εἶ, κύριε; *⸂Ὁ δὲ κύριος εἶπεν,⸃ Ἐγώ εἰμι Ἰησοῦς ὃν σὺ διώκεις· *⸆ 6  *⸂ἀλλὰ⸃ ἀνάστηθι καὶ εἴσελθε εἰς τὴν πόλιν, καὶ λαληθήσεταί σοι *⸂2τί⸃ σε δεῖ ποιεῖν. 7 Οἱ δὲ ἄνδρες οἱ συνοδεύοντες αὐτῷ εἱστήκεισαν ἐνεοί, ἀκούοντες μὲν τῆς φωνῆς, μηδένα δὲ θεωροῦντες. 8 Ἠγέρθη δὲ *⸋ὁ⸌ Σαῦλος ἀπὸ τῆς γῆς· ἀνεῳγμένων *⸂τε⸃ τῶν ὀφθαλμῶν αὐτοῦ, *⸂2οὐδένα⸃ ἔβλεπεν, χειραγωγοῦντες δὲ αὐτὸν εἰσήγαγον εἰς Δαμασκόν. 9 Καὶ ἦν ἡμέρας τρεῖς μὴ βλέπων, καὶ οὐκ ἔφαγεν οὐδὲ ἔπιεν.

10 Ἦν δέ τις μαθητὴς ἐν Δαμασκῷ ὀνόματι Ἀνανίας, καὶ εἶπεν πρὸς αὐτὸν *⸉ὁ κύριος ἐν ὁράματι,⸊ Ἀνανία. Ὁ δὲ εἶπεν, Ἰδοὺ ἐγώ, κύριε. 11 Ὁ δὲ κύριος πρὸς αὐτόν, *⸂Ἀναστὰς⸃ πορεύθητι ἐπὶ τὴν ῥύμην τὴν καλουμένην Εὐθεῖαν, καὶ ζήτησον ἐν οἰκίᾳ Ἰούδα Σαῦλον ὀνόματι, Ταρσέα· ἰδοὺ γὰρ προσεύχεται, 12 καὶ εἶδεν *⸉ἐν ὁράματι ἄνδρα ὀνόματι Ἀνανίαν⸊ εἰσελθόντα καὶ ἐπιθέντα αὐτῷ *⸂χεῖρα,⸃ ὅπως ἀναβλέψῃ. 13 Ἀπεκρίθη δὲ *⸆ Ἀνανίας, Κύριε, *⸂ἀκήκοα⸃ ἀπὸ πολλῶν περὶ τοῦ ἀνδρὸς τούτου, ὅσα κακὰ *⸉ἐποίησεν τοῖς ἁγίοις σου⸊ ἐν Ἱερουσαλήμ· 14 καὶ ὧδε ἔχει ἐξουσίαν παρὰ τῶν ἀρχιερέων, δῆσαι πάντας τοὺς ἐπικαλουμένους τὸ ὄνομά σου. 15 Εἶπεν δὲ πρὸς αὐτὸν ὁ κύριος, Πορεύου, ὅτι σκεῦος ἐκλογῆς *⸉μοι ἐστὶν⸊ οὗτος, τοῦ βαστάσαι τὸ ὄνομά μου ἐνώπιον *⸂ἐθνῶν καὶ βασιλέων, υἱῶν τε⸃ Ἰσραήλ· 16 ἐγὼ γὰρ ὑποδείξω αὐτῷ ὅσα δεῖ αὐτὸν ὑπὲρ τοῦ ὀνόματός μου παθεῖν. 17 Ἀπῆλθεν δὲ Ἀνανίας καὶ εἰσῆλθεν εἰς τὴν οἰκίαν, καὶ ἐπιθεὶς ἐπ᾽ αὐτὸν τὰς χεῖρας εἶπεν, Σαοὺλ ἀδελφέ, ὁ κύριος ἀπέσταλκέν με, *⸆ ὁ ὀφθείς σοι ἐν τῇ ὁδῷ ᾗ ἤρχου, ὅπως ἀναβλέψῃς καὶ πλησθῇς πνεύματος ἁγίου. 18 Καὶ εὐθέως ἀπέπεσον *⸉ἀπὸ τῶν ὀφθαλμῶν αὐτοῦ⸊ *⸂ὡσεὶ⸃ λεπίδες, ἀνέβλεψέν τε *⸆ καὶ ἀναστὰς ἐβαπτίσθη, 19 καὶ λαβὼν τροφὴν *⸂ἐνίσχυσεν.⸃

Ἐγένετο δὲ *⸋ὁ Σαῦλος⸌ μετὰ τῶν ἐν Δαμασκῷ μαθητῶν ἡμέρας τινάς. 20 Καὶ εὐθέως ἐν ταῖς συναγωγαῖς ἐκήρυσσεν *⸂τὸν χριστόν,⸃ ὅτι οὗτός ἐστιν ὁ υἱὸς τοῦ θεοῦ. 21 Ἐξίσταντο δὲ πάντες οἱ ἀκούοντες καὶ ἔλεγον, Οὐχ οὗτός ἐστιν ὁ πορθήσας *⸂ἐν⸃ Ἱερουσαλὴμ τοὺς ἐπικαλουμένους τὸ ὄνομα τοῦτο, καὶ ὧδε εἰς τοῦτο *⸂2ἐλήλυθεν⸃ ἵνα δεδεμένους αὐτοὺς ἀγάγῃ ἐπὶ τοὺς ἀρχιερεῖς; 22 Σαῦλος δὲ μᾶλλον ἐνεδυναμοῦτο, καὶ συνέχυνεν *⸋τοὺς⸌ Ἰουδαίους τοὺς κατοικοῦντας ἐν Δαμασκῷ, συμβιβάζων ὅτι οὗτός ἐστιν ὁ χριστός.

23 Ὡς δὲ ἐπληροῦντο ἡμέραι ἱκαναί, συνεβουλεύσαντο οἱ Ἰουδαῖοι ἀνελεῖν αὐτόν· 24 ἐγνώσθη δὲ τῷ Σαύλῳ ἡ ἐπιβουλὴ αὐτῶν. *⸂Παρετήρουν⸃ *⸂2τε⸃ τὰς πύλας ἡμέρας τε καὶ νυκτός, ὅπως αὐτὸν ἀνέλωσιν· 25 λαβόντες δὲ *⸋αὐτὸν⸌ οἱ μαθηταὶ *⸆ νυκτός, *⸂καθῆκαν διὰ τοῦ τείχους,⸃ χαλάσαντες ἐν σπυρίδι.

26 Παραγενόμενος δὲ *⸋ὁ Σαῦλος⸌ *⸂ἐν⸃ Ἱερουσαλήμ, *⸂2ἐπειρᾶτο⸃ κολλᾶσθαι τοῖς μαθηταῖς· καὶ πάντες ἐφοβοῦντο αὐτόν, μὴ πιστεύοντες ὅτι ἐστὶν μαθητής. 27 Βαρνάβας δὲ ἐπιλαβόμενος αὐτὸν ἤγαγεν πρὸς τοὺς ἀποστόλους, καὶ διηγήσατο αὐτοῖς πῶς ἐν τῇ ὁδῷ εἶδεν τὸν κύριον, καὶ ὅτι ἐλάλησεν αὐτῷ, καὶ πῶς ἐν Δαμασκῷ ἐπαρρησιάσατο ἐν τῷ ὀνόματι *⸂τοῦ Ἰησοῦ.⸃ 28 Καὶ ἦν μετ᾽ αὐτῶν εἰσπορευόμενος *⸆ *⸂εἰς⸃ Ἱερουσαλήμ, *⸋καὶ⸌ παρρησιαζόμενος ἐν τῷ ὀνόματι *⸂2τοῦ κυρίου Ἰησοῦ,⸃ 29 ἐλάλει τε καὶ συνεζήτει πρὸς τοὺς Ἑλληνιστάς· οἱ δὲ ἐπεχείρουν *⸉αὐτὸν ἀνελεῖν.⸊ 30 Ἐπιγνόντες δὲ οἱ ἀδελφοὶ κατήγαγον αὐτὸν εἰς Καισάρειαν, καὶ ἐξαπέστειλαν *⸋αὐτὸν⸌ εἰς Ταρσόν. 31  *⸂Αἱ μὲν οὖν ἐκκλησίαι καθ᾽ ὅλης τῆς Ἰουδαίας καὶ Γαλιλαίας καὶ Σαμαρείας εἶχον εἰρήνην οἰκοδομούμεναι, καὶ πορευόμεναι τῷ φόβῳ τοῦ κυρίου καὶ τῇ παρακλήσει τοῦ ἁγίου πνεύματος ἐπληθύνοντο.⸃

32 Ἐγένετο δὲ Πέτρον διερχόμενον διὰ πάντων κατελθεῖν καὶ πρὸς τοὺς ἁγίους τοὺς κατοικοῦντας Λύδδαν. 33 Εὗρεν δὲ ἐκεῖ ἄνθρωπόν τινα *⸉Αἰνέαν ὀνόματι,⸊ ἐξ ἐτῶν ὀκτὼ κατακείμενον ἐπὶ *⸂κραββάτῳ,⸃ ὃς ἦν παραλελυμένος. 34 Καὶ εἶπεν αὐτῷ ὁ Πέτρος, Αἰνέα, ἰᾶταί σε *⸂Ἰησοῦς ὁ χριστός·⸃ ἀνάστηθι καὶ στρῶσον σεαυτῷ. Καὶ εὐθέως ἀνέστη. 35 Καὶ εἶδον αὐτὸν πάντες οἱ κατοικοῦντες Λύδδαν καὶ τὸν Ἀσσάρωνα, οἵτινες ἐπέστρεψαν ἐπὶ τὸν κύριον.

36 Ἐν Ἰόππῃ δέ τις ἦν μαθήτρια ὀνόματι Ταβηθά, ἣ διερμηνευομένη λέγεται Δορκάς· αὕτη ἦν πλήρης *⸉ἀγαθῶν ἔργων⸊ καὶ ἐλεημοσυνῶν ὧν ἐποίει. 37 Ἐγένετο δὲ ἐν ταῖς ἡμέραις ἐκείναις ἀσθενήσασαν αὐτὴν ἀποθανεῖν· λούσαντες δὲ *⸂αὐτὴν ἔθηκαν⸃ ἐν *⸆ ὑπερῴῳ. 38 Ἐγγὺς δὲ οὔσης Λύδδης τῇ Ἰόππῃ, οἱ μαθηταὶ ἀκούσαντες ὅτι Πέτρος ἐστὶν ἐν αὐτῇ, ἀπέστειλαν *⸆ πρὸς αὐτόν, παρακαλοῦντες μὴ *⸂ὀκνῆσαι⸃ διελθεῖν ἕως *⸂2αὐτῶν.⸃ 39 Ἀναστὰς δὲ Πέτρος συνῆλθεν αὐτοῖς· ὃν παραγενόμενον ἀνήγαγον εἰς τὸ ὑπερῷον, καὶ παρέστησαν αὐτῷ πᾶσαι αἱ χῆραι κλαίουσαι καὶ ἐπιδεικνύμεναι χιτῶνας καὶ ἱμάτια ὅσα ἐποίει μετ᾽ αὐτῶν οὖσα ἡ Δορκάς. 40 Ἐκβαλὼν δὲ ἔξω πάντας ὁ Πέτρος *⸆ θεὶς τὰ γόνατα προσηύξατο· καὶ ἐπιστρέψας πρὸς τὸ σῶμα, εἶπεν, Ταβηθά, ἀνάστηθι. Ἡ δὲ ἤνοιξεν τοὺς ὀφθαλμοὺς αὐτῆς· καὶ ἰδοῦσα τὸν Πέτρον, ἀνεκάθισεν. 41 Δοὺς δὲ αὐτῇ χεῖρα, ἀνέστησεν αὐτήν· φωνήσας δὲ τοὺς ἁγίους καὶ τὰς χήρας, παρέστησεν αὐτὴν ζῶσαν. 42 Γνωστὸν δὲ ἐγένετο καθ᾽ ὅλης *⸋τῆς⸌ Ἰόππης, καὶ *⸉πολλοὶ ἐπίστευσαν⸊ ἐπὶ τὸν κύριον. 43 Ἐγένετο δὲ *⸂ἡμέρας ἱκανὰς μεῖναι αὐτὸν⸃ ἐν Ἰόππῃ παρά τινι Σίμωνι βυρσεῖ.

10

1 Ἀνὴρ δέ τις *⸋ἦν⸌ ἐν Καισαρείᾳ ὀνόματι Κορνήλιος, ἑκατοντάρχης ἐκ σπείρης τῆς καλουμένης Ἰταλικῆς, 2 εὐσεβὴς καὶ φοβούμενος τὸν θεὸν σὺν παντὶ τῷ οἴκῳ αὐτοῦ, ποιῶν *⸋τε⸌ ἐλεημοσύνας πολλὰς τῷ λαῷ, καὶ δεόμενος τοῦ θεοῦ διὰ παντός. 3 Εἶδεν ἐν ὁράματι φανερῶς, ὡσεὶ *⸆ ὥραν ἐνάτην τῆς ἡμέρας, ἄγγελον τοῦ θεοῦ εἰσελθόντα πρὸς αὐτόν, καὶ εἰπόντα αὐτῷ, Κορνήλιε. 4 Ὁ δὲ ἀτενίσας αὐτῷ καὶ ἔμφοβος γενόμενος εἶπεν, Τί ἐστιν, κύριε; Εἶπεν δὲ αὐτῷ, Αἱ προσευχαί σου καὶ αἱ ἐλεημοσύναι σου ἀνέβησαν εἰς μνημόσυνον *⸂ἐνώπιον⸃ τοῦ θεοῦ. 5 Καὶ νῦν πέμψον *⸉εἰς Ἰόππην ἄνδρας,⸊ καὶ μετάπεμψαι Σίμωνα *⸂τὸν ἐπικαλούμενον Πέτρον·⸃ 6 οὗτος ξενίζεται παρά τινι Σίμωνι βυρσεῖ, ᾧ ἐστιν οἰκία παρὰ θάλασσαν· *⸆ 7 ὡς δὲ ἀπῆλθεν ὁ ἄγγελος ὁ λαλῶν *⸂τῷ Κορνηλίῳ,⸃ φωνήσας δύο τῶν οἰκετῶν *⸋αὐτοῦ,⸌ καὶ στρατιώτην εὐσεβῆ τῶν προσκαρτερούντων αὐτῷ, 8 καὶ ἐξηγησάμενος *⸉αὐτοῖς ἅπαντα,⸊ ἀπέστειλεν αὐτοὺς εἰς τὴν Ἰόππην.

9 Τῇ δὲ ἐπαύριον, ὁδοιπορούντων ἐκείνων καὶ τῇ πόλει ἐγγιζόντων, ἀνέβη Πέτρος ἐπὶ τὸ δῶμα προσεύξασθαι, περὶ ὥραν ἕκτην· 10 ἐγένετο δὲ πρόσπεινος, καὶ ἤθελεν γεύσασθαι· παρασκευαζόντων δὲ *⸂ἐκείνων,⸃ *⸂2ἐπέπεσεν⸃ ἐπ᾽ αὐτὸν ἔκστασις, 11 καὶ θεωρεῖ τὸν οὐρανὸν ἀνεῳγμένον, καὶ καταβαῖνον *⸋ἐπ᾽ αὐτὸν⸌ σκεῦός τι ὡς ὀθόνην μεγάλην, τέσσαρσιν ἀρχαῖς *⸋2δεδεμένον, καὶ⸌ καθιέμενον ἐπὶ τῆς γῆς· 12 ἐν ᾧ ὑπῆρχεν πάντα *⸂τὰ τετράποδα τῆς γῆς καὶ τὰ θηρία καὶ τὰ ἑρπετὰ καὶ τὰ πετεινὰ τοῦ οὐρανοῦ.⸃ 13 Καὶ ἐγένετο φωνὴ πρὸς αὐτόν, Ἀναστάς, Πέτρε, θῦσον καὶ φάγε. 14 Ὁ δὲ Πέτρος εἶπεν, Μηδαμῶς, κύριε· ὅτι οὐδέποτε ἔφαγον πᾶν κοινὸν *⸂ἢ⸃ ἀκάθαρτον. 15 Καὶ φωνὴ πάλιν ἐκ δευτέρου πρὸς αὐτόν, Ἃ ὁ θεὸς ἐκαθάρισεν, σὺ μὴ κοίνου. 16 Τοῦτο δὲ ἐγένετο ἐπὶ τρίς· καὶ *⸂πάλιν⸃ ἀνελήφθη τὸ σκεῦος εἰς τὸν οὐρανόν.

17 Ὡς δὲ ἐν ἑαυτῷ διηπόρει ὁ Πέτρος τί ἂν εἴη τὸ ὅραμα ὃ εἶδεν, *⸋καὶ⸌ ἰδού, οἱ ἄνδρες οἱ ἀπεσταλμένοι *⸂ἀπὸ⸃ τοῦ Κορνηλίου, διερωτήσαντες τὴν οἰκίαν *⸆ Σίμωνος, ἐπέστησαν ἐπὶ τὸν πυλῶνα, 18 καὶ φωνήσαντες *⸂ἐπυνθάνοντο⸃ εἰ Σίμων, ὁ ἐπικαλούμενος Πέτρος, ἐνθάδε ξενίζεται. 19 Τοῦ δὲ Πέτρου *⸂διενθυμουμένου⸃ περὶ τοῦ ὁράματος, εἶπεν *⸂2αὐτῷ τὸ πνεῦμα,⸃ Ἰδού, ἄνδρες *⸆ *⸂3ζητοῦσίν⸃ σε. 20 Ἀλλὰ ἀναστὰς κατάβηθι, καὶ πορεύου σὺν αὐτοῖς, μηδὲν διακρινόμενος· *⸂διότι⸃ ἐγὼ ἀπέσταλκα αὐτούς. 21 Καταβὰς δὲ Πέτρος πρὸς τοὺς ἄνδρας *⸆ εἶπεν, Ἰδού, ἐγώ εἰμι ὃν ζητεῖτε· τίς ἡ αἰτία δι᾽ ἣν πάρεστε; 22 Οἱ δὲ εἶπον, Κορνήλιος ἑκατοντάρχης, ἀνὴρ δίκαιος καὶ φοβούμενος τὸν θεόν, μαρτυρούμενός τε ὑπὸ ὅλου τοῦ ἔθνους τῶν Ἰουδαίων, ἐχρηματίσθη ὑπὸ ἀγγέλου *⸋ἁγίου⸌ μεταπέμψασθαί σε εἰς τὸν οἶκον αὐτοῦ, καὶ ἀκοῦσαι ῥήματα παρὰ σοῦ. 23 Εἰσκαλεσάμενος οὖν αὐτοὺς ἐξένισεν.

Τῇ δὲ ἐπαύριον *⸆ *⸋ὁ Πέτρος⸌ ἐξῆλθεν σὺν αὐτοῖς, καί τινες τῶν ἀδελφῶν τῶν ἀπὸ *⸆2 Ἰόππης συνῆλθον αὐτῷ. 24  *⸂Καὶ τῇ⸃ ἐπαύριον *⸂2εἰσῆλθον⸃ εἰς τὴν Καισάρειαν. Ὁ δὲ Κορνήλιος ἦν προσδοκῶν αὐτούς, συγκαλεσάμενος τοὺς συγγενεῖς αὐτοῦ καὶ τοὺς ἀναγκαίους φίλους. 25 Ὡς δὲ ἐγένετο *⸋τοῦ⸌ εἰσελθεῖν τὸν Πέτρον, συναντήσας αὐτῷ ὁ Κορνήλιος, πεσὼν ἐπὶ τοὺς πόδας, προσεκύνησεν. 26 Ὁ δὲ Πέτρος *⸉αὐτὸν ἤγειρεν⸊ λέγων, Ἀνάστηθι· κἀγὼ αὐτὸς ἄνθρωπός εἰμι. 27 Καὶ συνομιλῶν αὐτῷ εἰσῆλθεν, καὶ εὑρίσκει συνεληλυθότας πολλούς, 28 ἔφη τε πρὸς αὐτούς, Ὑμεῖς ἐπίστασθε ὡς ἀθέμιτόν ἐστιν ἀνδρὶ Ἰουδαίῳ κολλᾶσθαι ἢ προσέρχεσθαι ἀλλοφύλῳ· καὶ ἐμοὶ ὁ θεὸς ἔδειξεν μηδένα κοινὸν ἢ ἀκάθαρτον λέγειν ἄνθρωπον· 29 διὸ καὶ ἀναντιρρήτως ἦλθον μεταπεμφθείς. Πυνθάνομαι οὖν, τίνι λόγῳ μετεπέμψασθέ με. 30 Καὶ ὁ Κορνήλιος ἔφη, Ἀπὸ τετάρτης ἡμέρας μέχρι ταύτης τῆς ὥρας ἤμην *⸋νηστεύων, καὶ⸌ τὴν ἐνάτην *⸋2ὥραν⸌ προσευχόμενος ἐν τῷ οἴκῳ μου· καὶ ἰδού, ἀνὴρ ἔστη ἐνώπιόν μου ἐν ἐσθῆτι λαμπρᾷ, 31 καί φησιν, Κορνήλιε, εἰσηκούσθη σου ἡ προσευχή, καὶ αἱ ἐλεημοσύναι σου ἐμνήσθησαν ἐνώπιον τοῦ θεοῦ. 32 Πέμψον οὖν εἰς Ἰόππην, καὶ μετακάλεσαι Σίμωνα ὃς ἐπικαλεῖται Πέτρος· οὗτος ξενίζεται ἐν οἰκίᾳ Σίμωνος βυρσέως παρὰ θάλασσαν· *⸋ὃς παραγενόμενος λαλήσει σοι.⸌ 33 Ἐξαυτῆς οὖν ἔπεμψα πρός σε· σύ τε καλῶς ἐποίησας παραγενόμενος. Νῦν οὖν πάντες ἡμεῖς ἐνώπιον τοῦ θεοῦ πάρεσμεν ἀκοῦσαι πάντα τὰ προστεταγμένα σοι ὑπὸ *⸂τοῦ θεοῦ.⸃ 34 Ἀνοίξας δὲ Πέτρος τὸ στόμα εἶπεν,

Ἐπ᾽ ἀληθείας καταλαμβάνομαι ὅτι οὐκ ἔστιν προσωπολήπτης ὁ θεός· 35 ἀλλ᾽ ἐν παντὶ ἔθνει ὁ φοβούμενος αὐτὸν καὶ ἐργαζόμενος δικαιοσύνην, δεκτὸς αὐτῷ ἐστιν. 36 Τὸν λόγον *⸋ὃν⸌ ἀπέστειλεν τοῖς υἱοῖς Ἰσραήλ, εὐαγγελιζόμενος εἰρήνην διὰ Ἰησοῦ χριστοῦ—οὗτός ἐστιν πάντων κύριος— 37 ὑμεῖς οἴδατε, τὸ γενόμενον ῥῆμα καθ᾽ ὅλης τῆς Ἰουδαίας, *⸂ἀρξάμενον⸃ ἀπὸ τῆς Γαλιλαίας, μετὰ τὸ βάπτισμα ὃ ἐκήρυξεν Ἰωάννης· 38 Ἰησοῦν τὸν ἀπὸ Ναζαρέτ, ὡς ἔχρισεν αὐτὸν ὁ θεὸς πνεύματι ἁγίῳ καὶ δυνάμει, ὃς διῆλθεν εὐεργετῶν καὶ ἰώμενος πάντας τοὺς καταδυναστευομένους ὑπὸ τοῦ διαβόλου, ὅτι ὁ θεὸς ἦν μετ᾽ αὐτοῦ. 39 Καὶ ἡμεῖς *⸋ἐσμεν⸌ μάρτυρες πάντων ὧν ἐποίησεν *⸂ἔν τε τῇ χώρᾳ τῶν Ἰουδαίων καὶ ἐν Ἱερουσαλήμ·⸃ ὃν *⸋2καὶ⸌ ἀνεῖλον κρεμάσαντες ἐπὶ ξύλου. 40 Τοῦτον ὁ θεὸς ἤγειρεν *⸆ τῇ τρίτῃ ἡμέρᾳ, καὶ ἔδωκεν αὐτὸν ἐμφανῆ γενέσθαι, 41 οὐ παντὶ τῷ λαῷ, ἀλλὰ μάρτυσιν τοῖς προκεχειροτονημένοις ὑπὸ τοῦ θεοῦ, ἡμῖν, οἵτινες συνεφάγομεν καὶ συνεπίομεν αὐτῷ μετὰ τὸ ἀναστῆναι αὐτὸν ἐκ νεκρῶν. 42 Καὶ παρήγγειλεν ἡμῖν κηρύξαι τῷ λαῷ, καὶ διαμαρτύρασθαι ὅτι *⸂αὐτός⸃ ἐστιν ὁ ὡρισμένος ὑπὸ τοῦ θεοῦ κριτὴς ζώντων καὶ νεκρῶν. 43 Τούτῳ πάντες οἱ προφῆται μαρτυροῦσιν, ἄφεσιν ἁμαρτιῶν λαβεῖν διὰ τοῦ ὀνόματος αὐτοῦ πάντα τὸν πιστεύοντα εἰς αὐτόν.

44 Ἔτι λαλοῦντος τοῦ Πέτρου τὰ ῥήματα ταῦτα, ἐπέπεσεν τὸ πνεῦμα τὸ ἅγιον ἐπὶ πάντας τοὺς ἀκούοντας τὸν λόγον. 45 Καὶ ἐξέστησαν οἱ ἐκ περιτομῆς πιστοί, *⸂ὅσοι⸃ συνῆλθον τῷ Πέτρῳ, ὅτι καὶ ἐπὶ τὰ ἔθνη ἡ δωρεὰ *⸂2τοῦ ἁγίου πνεύματος⸃ ἐκκέχυται. 46 Ἤκουον γὰρ αὐτῶν λαλούντων γλώσσαις, καὶ μεγαλυνόντων τὸν θεόν. Τότε ἀπεκρίθη *⸋ὁ⸌ Πέτρος, 47 Μήτι τὸ ὕδωρ *⸉κωλῦσαι δύναταί⸊ τις, τοῦ μὴ βαπτισθῆναι τούτους, οἵτινες τὸ πνεῦμα τὸ ἅγιον ἔλαβον *⸂καθὼς⸃ καὶ ἡμεῖς; 48 Προσέταξέν *⸂τε⸃ αὐτοὺς *⸂2βαπτισθῆναι ἐν τῷ ὀνόματι τοῦ κυρίου.⸃ Τότε ἠρώτησαν αὐτὸν ἐπιμεῖναι ἡμέρας τινάς.

11

1 Ἤκουσαν δὲ οἱ ἀπόστολοι καὶ οἱ ἀδελφοὶ οἱ ὄντες κατὰ τὴν Ἰουδαίαν ὅτι καὶ τὰ ἔθνη ἐδέξαντο τὸν λόγον τοῦ θεοῦ. 2  *⸂Καὶ ὅτε⸃ ἀνέβη Πέτρος εἰς Ἱεροσόλυμα, διεκρίνοντο πρὸς αὐτὸν οἱ ἐκ περιτομῆς, 3 λέγοντες ὅτι *⸉Πρὸς ἄνδρας ἀκροβυστίαν ἔχοντας εἰσῆλθες,⸊ καὶ *⸂συνέφαγες⸃ αὐτοῖς. 4 Ἀρξάμενος δὲ *⸋ὁ⸌ Πέτρος ἐξετίθετο αὐτοῖς καθεξῆς λέγων, 5 Ἐγὼ ἤμην ἐν πόλει Ἰόππῃ προσευχόμενος, καὶ εἶδον ἐν ἐκστάσει ὅραμα, καταβαῖνον σκεῦός τι, ὡς ὀθόνην μεγάλην τέσσαρσιν ἀρχαῖς καθιεμένην ἐκ τοῦ οὐρανοῦ, καὶ ἦλθεν ἄχρι ἐμοῦ· 6 εἰς ἣν ἀτενίσας κατενόουν, καὶ εἶδον τὰ τετράποδα τῆς γῆς καὶ τὰ θηρία καὶ τὰ ἑρπετὰ καὶ τὰ πετεινὰ τοῦ οὐρανοῦ. 7 Ἤκουσα δὲ *⸆ φωνῆς λεγούσης μοι, Ἀναστάς, Πέτρε, θῦσον καὶ φάγε. 8 Εἶπον δέ, Μηδαμῶς, κύριε· ὅτι *⸋πᾶν⸌ κοινὸν ἢ ἀκάθαρτον οὐδέποτε εἰσῆλθεν εἰς τὸ στόμα μου. 9 Ἀπεκρίθη δέ *⸋μοι⸌ *⸉φωνὴ ἐκ δευτέρου⸊ ἐκ τοῦ οὐρανοῦ, Ἃ ὁ θεὸς ἐκαθάρισεν, σὺ μὴ κοίνου. 10 Τοῦτο δὲ ἐγένετο ἐπὶ τρίς, καὶ *⸉πάλιν ἀνεσπάσθη⸊ ἅπαντα εἰς τὸν οὐρανόν. 11 Καὶ ἰδού, ἐξαυτῆς τρεῖς ἄνδρες ἐπέστησαν ἐπὶ τὴν οἰκίαν ἐν ᾗ *⸂ἤμην,⸃ ἀπεσταλμένοι ἀπὸ Καισαρείας πρός με. 12 Εἶπεν δέ *⸉μοι τὸ πνεῦμα⸊ συνελθεῖν αὐτοῖς, μηδὲν *⸂διακρινόμενον.⸃ Ἦλθον δὲ σὺν ἐμοὶ καὶ οἱ ἓξ ἀδελφοὶ οὗτοι, καὶ εἰσήλθομεν εἰς τὸν οἶκον τοῦ ἀνδρός· 13 ἀπήγγειλέν *⸂τε⸃ ἡμῖν πῶς εἶδεν τὸν ἄγγελον ἐν τῷ οἴκῳ αὐτοῦ σταθέντα, καὶ εἰπόντα *⸋αὐτῷ,⸌ Ἀπόστειλον εἰς Ἰόππην *⸋2ἄνδρας,⸌ καὶ μετάπεμψαι Σίμωνα, τὸν ἐπικαλούμενον Πέτρον, 14 ὃς λαλήσει ῥήματα πρός σε, ἐν οἷς σωθήσῃ σὺ καὶ πᾶς ὁ οἶκός σου. 15 Ἐν δὲ τῷ ἄρξασθαί με λαλεῖν, ἐπέπεσεν τὸ πνεῦμα τὸ ἅγιον ἐπ᾽ αὐτούς, ὥσπερ καὶ ἐφ᾽ ἡμᾶς ἐν ἀρχῇ. 16 Ἐμνήσθην δὲ τοῦ ῥήματος *⸆ κυρίου, ὡς ἔλεγεν, *⸆2 Ἰωάννης μὲν ἐβάπτισεν ὕδατι, ὑμεῖς δὲ βαπτισθήσεσθε ἐν πνεύματι ἁγίῳ. 17 Εἰ οὖν τὴν ἴσην δωρεὰν ἔδωκεν αὐτοῖς ὁ θεὸς ὡς καὶ ἡμῖν, πιστεύσασιν ἐπὶ *⸂τὸν κύριον Ἰησοῦν χριστόν,⸃ ἐγὼ *⸋δὲ⸌ τίς ἤμην δυνατὸς κωλῦσαι τὸν θεόν; 18 Ἀκούσαντες δὲ ταῦτα ἡσύχασαν, καὶ *⸂ἐδόξαζον⸃ τὸν θεόν, λέγοντες, Ἄρα *⸋γε⸌ καὶ τοῖς ἔθνεσιν ὁ θεὸς τὴν μετάνοιαν *⸉ἔδωκεν εἰς ζωήν.⸊

19 Οἱ μὲν οὖν διασπαρέντες ἀπὸ τῆς θλίψεως τῆς γενομένης ἐπὶ Στεφάνῳ διῆλθον ἕως Φοινίκης καὶ Κύπρου καὶ Ἀντιοχείας, μηδενὶ λαλοῦντες τὸν λόγον εἰ μὴ μόνον Ἰουδαίοις. 20 Ἦσαν δέ τινες ἐξ αὐτῶν ἄνδρες Κύπριοι καὶ Κυρηναῖοι, οἵτινες *⸂εἰσελθόντες⸃ εἰς Ἀντιόχειαν, ἐλάλουν *⸆ πρὸς τοὺς *⸂2Ἑλληνιστάς,⸃ εὐαγγελιζόμενοι τὸν κύριον Ἰησοῦν. 21 Καὶ ἦν χεὶρ κυρίου μετ᾽ αὐτῶν· πολύς τε ἀριθμὸς *⸆ πιστεύσας ἐπέστρεψεν ἐπὶ τὸν κύριον. 22 Ἠκούσθη δὲ ὁ λόγος εἰς τὰ ὦτα τῆς ἐκκλησίας τῆς *⸆ ἐν *⸂Ἱεροσολύμοις⸃ περὶ αὐτῶν· καὶ ἐξαπέστειλαν Βαρνάβαν *⸋διελθεῖν⸌ ἕως Ἀντιοχείας· 23 ὃς παραγενόμενος καὶ ἰδὼν τὴν χάριν *⸆ τοῦ θεοῦ ἐχάρη, καὶ παρεκάλει πάντας τῇ προθέσει τῆς καρδίας προσμένειν *⸆2 τῷ κυρίῳ· 24 ὅτι ἦν ἀνὴρ ἀγαθὸς καὶ πλήρης πνεύματος ἁγίου καὶ πίστεως· καὶ προσετέθη ὄχλος ἱκανὸς τῷ κυρίῳ. 25 Ἐξῆλθεν δὲ εἰς Ταρσὸν *⸋ὁ Βαρνάβας⸌ ἀναζητῆσαι Σαῦλον, 26 καὶ *⸂εὑρὼν ἤγαγεν αὐτὸν⸃ εἰς Ἀντιόχειαν. Ἐγένετο δὲ *⸂2αὐτοὺς⸃ *⸆ ἐνιαυτὸν ὅλον συναχθῆναι *⸆2 τῇ ἐκκλησίᾳ καὶ διδάξαι ὄχλον ἱκανόν, χρηματίσαι τε *⸂3πρῶτον⸃ ἐν Ἀντιοχείᾳ τοὺς μαθητὰς Χριστιανούς.

27 Ἐν ταύταις δὲ ταῖς ἡμέραις κατῆλθον ἀπὸ Ἱεροσολύμων προφῆται εἰς Ἀντιόχειαν. 28 Ἀναστὰς δὲ εἷς ἐξ αὐτῶν ὀνόματι Ἄγαβος, ἐσήμανεν διὰ τοῦ πνεύματος *⸂λιμὸν μέγαν μέλλειν ἔσεσθαι ἐφ᾽ ὅλην τὴν οἰκουμένην· ὅστις⸃ *⸋καὶ⸌ ἐγένετο ἐπὶ Κλαυδίου *⸋2Καίσαρος.⸌ 29 Τῶν δὲ μαθητῶν καθὼς εὐπορεῖτό τις, ὥρισαν ἕκαστος αὐτῶν εἰς διακονίαν πέμψαι τοῖς κατοικοῦσιν ἐν τῇ Ἰουδαίᾳ ἀδελφοῖς· 30 ὃ καὶ ἐποίησαν, ἀποστείλαντες πρὸς τοὺς πρεσβυτέρους διὰ χειρὸς Βαρνάβα καὶ Σαύλου.

12

1 Κατ᾽ ἐκεῖνον δὲ τὸν καιρὸν ἐπέβαλεν Ἡρῴδης ὁ βασιλεὺς τὰς χεῖρας κακῶσαί τινας τῶν ἀπὸ τῆς ἐκκλησίας. 2 Ἀνεῖλεν δὲ Ἰάκωβον τὸν ἀδελφὸν Ἰωάννου μαχαίρᾳ. 3  *⸂Καὶ ἰδὼν⸃ ὅτι ἀρεστόν ἐστιν τοῖς Ἰουδαίοις, προσέθετο συλλαβεῖν καὶ Πέτρον—ἦσαν δὲ *⸋αἱ⸌ ἡμέραι τῶν ἀζύμων— 4 ὃν καὶ πιάσας ἔθετο εἰς φυλακήν, παραδοὺς τέσσαρσιν τετραδίοις στρατιωτῶν φυλάσσειν αὐτόν, βουλόμενος μετὰ τὸ Πάσχα ἀναγαγεῖν αὐτὸν τῷ λαῷ. 5 Ὁ μὲν οὖν Πέτρος ἐτηρεῖτο ἐν τῇ φυλακῇ· προσευχὴ δὲ ἦν *⸂ἐκτενὴς⸃ γινομένη ὑπὸ τῆς ἐκκλησίας πρὸς τὸν θεὸν *⸂2ὑπὲρ⸃ αὐτοῦ. 6 Ὅτε δὲ ἔμελλεν *⸂αὐτὸν προάγειν⸃ ὁ Ἡρῴδης, τῇ νυκτὶ ἐκείνῃ ἦν ὁ Πέτρος κοιμώμενος μεταξὺ δύο στρατιωτῶν, δεδεμένος ἁλύσεσιν δυσίν· φύλακές τε πρὸ τῆς θύρας ἐτήρουν τὴν φυλακήν. 7 Καὶ ἰδού, ἄγγελος κυρίου ἐπέστη, καὶ φῶς ἔλαμψεν ἐν τῷ οἰκήματι· πατάξας δὲ τὴν πλευρὰν τοῦ Πέτρου, ἤγειρεν αὐτὸν λέγων, Ἀνάστα ἐν τάχει. Καὶ ἐξέπεσον αὐτοῦ αἱ ἁλύσεις ἐκ τῶν χειρῶν. 8 Εἶπέν *⸂τε⸃ ὁ ἄγγελος πρὸς αὐτόν, *⸂2Περίζωσαι⸃ καὶ ὑπόδησαι τὰ σανδάλιά σου. Ἐποίησεν δὲ οὕτως. Καὶ λέγει αὐτῷ, Περιβαλοῦ τὸ ἱμάτιόν σου, καὶ ἀκολούθει μοι. 9 Καὶ ἐξελθὼν ἠκολούθει *⸋αὐτῷ·⸌ καὶ οὐκ ᾔδει ὅτι ἀληθές ἐστιν τὸ γινόμενον διὰ τοῦ ἀγγέλου, ἐδόκει δὲ ὅραμα βλέπειν. 10 Διελθόντες δὲ πρώτην φυλακὴν καὶ δευτέραν, ἦλθον ἐπὶ τὴν πύλην τὴν σιδηρᾶν, τὴν φέρουσαν εἰς τὴν πόλιν, ἥτις αὐτομάτη ἠνοίχθη αὐτοῖς· καὶ ἐξελθόντες προῆλθον ῥύμην μίαν, καὶ εὐθέως ἀπέστη ὁ ἄγγελος ἀπ᾽ αὐτοῦ. 11 Καὶ ὁ Πέτρος, *⸉γενόμενος ἐν ἑαυτῷ,⸊ εἶπεν, Νῦν οἶδα ἀληθῶς ὅτι ἐξαπέστειλεν *⸆ κύριος τὸν ἄγγελον αὐτοῦ, καὶ ἐξείλετό με ἐκ χειρὸς Ἡρῴδου καὶ πάσης τῆς προσδοκίας τοῦ λαοῦ τῶν Ἰουδαίων. 12 Συνιδών τε ἦλθεν ἐπὶ τὴν οἰκίαν *⸆ Μαρίας τῆς μητρὸς Ἰωάννου τοῦ ἐπικαλουμένου Μάρκου, οὗ ἦσαν ἱκανοὶ συνηθροισμένοι καὶ προσευχόμενοι. 13 Κρούσαντος δὲ *⸂τοῦ Πέτρου⸃ τὴν θύραν τοῦ πυλῶνος, προσῆλθεν παιδίσκη ὑπακοῦσαι, ὀνόματι Ῥόδη. 14 Καὶ ἐπιγνοῦσα τὴν φωνὴν τοῦ Πέτρου, ἀπὸ τῆς χαρᾶς οὐκ ἤνοιξεν τὸν πυλῶνα, εἰσδραμοῦσα δὲ ἀπήγγειλεν ἑστάναι τὸν Πέτρον πρὸ τοῦ πυλῶνος. 15 Οἱ δὲ πρὸς αὐτὴν εἶπον, Μαίνῃ. Ἡ δὲ διϊσχυρίζετο οὕτως ἔχειν. Οἱ δὲ ἔλεγον, Ὁ ἄγγελος *⸉αὐτοῦ ἐστιν.⸊ 16 Ὁ δὲ Πέτρος ἐπέμενεν κρούων· ἀνοίξαντες δὲ εἶδον αὐτόν, καὶ ἐξέστησαν. 17 Κατασείσας δὲ αὐτοῖς τῇ χειρὶ σιγᾷν, διηγήσατο *⸋αὐτοῖς⸌ πῶς ὁ κύριος αὐτὸν ἐξήγαγεν ἐκ τῆς φυλακῆς. Εἶπεν *⸂δέ,⸃ Ἀπαγγείλατε Ἰακώβῳ καὶ τοῖς ἀδελφοῖς ταῦτα. Καὶ ἐξελθὼν ἐπορεύθη εἰς ἕτερον τόπον. 18 Γενομένης δὲ ἡμέρας, ἦν τάραχος οὐκ ὀλίγος ἐν τοῖς στρατιώταις, τί ἄρα ὁ Πέτρος ἐγένετο. 19 Ἡρῴδης δὲ ἐπιζητήσας αὐτὸν καὶ μὴ εὑρών, ἀνακρίνας τοὺς φύλακας, ἐκέλευσεν ἀπαχθῆναι. Καὶ κατελθὼν ἀπὸ τῆς Ἰουδαίας εἰς *⸋τὴν⸌ Καισάρειαν διέτριβεν.

20 Ἦν δὲ *⸋ὁ Ἡρῴδης⸌ θυμομαχῶν Τυρίοις καὶ Σιδωνίοις· ὁμοθυμαδὸν *⸂δὲ⸃ παρῆσαν πρὸς αὐτόν, καὶ πείσαντες Βλάστον τὸν ἐπὶ τοῦ κοιτῶνος τοῦ βασιλέως, ᾐτοῦντο εἰρήνην, διὰ τὸ τρέφεσθαι αὐτῶν τὴν χώραν ἀπὸ τῆς βασιλικῆς. 21 Τακτῇ δὲ ἡμέρᾳ ὁ Ἡρῴδης ἐνδυσάμενος ἐσθῆτα βασιλικήν, *⸋καὶ⸌ καθίσας ἐπὶ τοῦ βήματος, ἐδημηγόρει πρὸς αὐτούς. 22 Ὁ δὲ δῆμος ἐπεφώνει, *⸉Φωνὴ θεοῦ⸊ καὶ οὐκ ἀνθρώπου. 23 Παραχρῆμα δὲ ἐπάταξεν αὐτὸν ἄγγελος κυρίου, ἀνθ᾽ ὧν οὐκ ἔδωκεν *⸆ δόξαν τῷ θεῷ· καὶ γενόμενος σκωληκόβρωτος, ἐξέψυξεν.

24 Ὁ δὲ λόγος τοῦ *⸂θεοῦ⸃ ηὔξανεν καὶ ἐπληθύνετο.

25 Βαρνάβας δὲ καὶ Σαῦλος ὑπέστρεψαν *⸂εἰς Ἱερουσαλήμ,⸃ πληρώσαντες τὴν διακονίαν, συμπαραλαβόντες *⸋καὶ⸌ Ἰωάννην τὸν ἐπικληθέντα Μάρκον.

13

1 Ἦσαν δέ *⸋τινες⸌ ἐν Ἀντιοχείᾳ κατὰ τὴν οὖσαν ἐκκλησίαν προφῆται καὶ διδάσκαλοι, ὅ τε Βαρνάβας καὶ Συμεὼν ὁ καλούμενος Νίγερ, καὶ Λούκιος ὁ Κυρηναῖος, Μαναήν τε Ἡρῴδου τοῦ τετράρχου σύντροφος, καὶ Σαῦλος. 2 Λειτουργούντων δὲ αὐτῶν τῷ κυρίῳ καὶ νηστευόντων, εἶπεν τὸ πνεῦμα τὸ ἅγιον, Ἀφορίσατε δή μοι *⸂τὸν Βαρνάβαν καὶ τὸν Σαῦλον⸃ εἰς τὸ ἔργον ὃ προσκέκλημαι αὐτούς. 3 Τότε νηστεύσαντες καὶ προσευξάμενοι καὶ ἐπιθέντες τὰς χεῖρας αὐτοῖς, ἀπέλυσαν.

4  *⸂Οὗτοι⸃ μὲν *⸋οὖν,⸌ ἐκπεμφθέντες ὑπὸ *⸂2τοῦ πνεύματος τοῦ ἁγίου,⸃ κατῆλθον *⸂3εἰς τὴν Σελεύκειαν· ἐκεῖθεν *⸂4δὲ⸃ ἀπέπλευσαν εἰς τὴν Κύπρον.⸃ 5 Καὶ γενόμενοι ἐν Σαλαμῖνι, κατήγγελλον τὸν λόγον τοῦ θεοῦ ἐν ταῖς συναγωγαῖς τῶν Ἰουδαίων· εἶχον δὲ καὶ Ἰωάννην ὑπηρέτην. 6 Διελθόντες δὲ *⸆ τὴν νῆσον ἄχρι Πάφου, εὗρόν *⸆2 τινα μάγον ψευδοπροφήτην Ἰουδαῖον, ᾧ ὄνομα Βαρϊησοῦς, 7 ὃς ἦν σὺν τῷ ἀνθυπάτῳ Σεργίῳ Παύλῳ, ἀνδρὶ συνετῷ. Οὗτος προσκαλεσάμενος Βαρνάβαν καὶ Σαῦλον ἐπεζήτησεν ἀκοῦσαι τὸν λόγον τοῦ θεοῦ. 8 Ἀνθίστατο δὲ αὐτοῖς Ἐλύμας, ὁ μάγος—οὕτως γὰρ μεθερμηνεύεται τὸ ὄνομα αὐτοῦ—ζητῶν διαστρέψαι τὸν ἀνθύπατον ἀπὸ τῆς πίστεως. 9 Σαῦλος δέ, ὁ καὶ Παῦλος, πλησθεὶς πνεύματος ἁγίου, *⸋καὶ⸌ ἀτενίσας εἰς αὐτὸν 10 εἶπεν, Ὦ πλήρης παντὸς δόλου καὶ πάσης ῥᾳδιουργίας, υἱὲ διαβόλου, ἐχθρὲ πάσης δικαιοσύνης, οὐ παύσῃ διαστρέφων τὰς ὁδοὺς *⸆ κυρίου τὰς εὐθείας; 11 Καὶ νῦν ἰδού, χεὶρ *⸆ κυρίου ἐπὶ σέ, καὶ ἔσῃ τυφλός, μὴ βλέπων τὸν ἥλιον ἄχρι καιροῦ. Παραχρῆμα *⸂δὲ⸃ *⸂2ἐπέπεσεν⸃ ἐπ᾽ αὐτὸν ἀχλὺς καὶ σκότος, καὶ περιάγων ἐζήτει χειραγωγούς. 12 Τότε ἰδὼν ὁ ἀνθύπατος τὸ γεγονὸς ἐπίστευσεν, ἐκπλησσόμενος ἐπὶ τῇ διδαχῇ τοῦ κυρίου.

13 Ἀναχθέντες δὲ ἀπὸ τῆς Πάφου οἱ περὶ *⸋τὸν⸌ Παῦλον ἦλθον εἰς Πέργην τῆς Παμφυλίας. Ἰωάννης δὲ ἀποχωρήσας ἀπ᾽ αὐτῶν ὑπέστρεψεν εἰς Ἱεροσόλυμα. 14 Αὐτοὶ δὲ διελθόντες ἀπὸ τῆς Πέργης, παρεγένοντο εἰς Ἀντιόχειαν *⸂τῆς Πισιδίας,⸃ καὶ *⸂2εἰσελθόντες⸃ εἰς τὴν συναγωγὴν τῇ ἡμέρᾳ τῶν σαββάτων, ἐκάθισαν. 15 Μετὰ δὲ τὴν ἀνάγνωσιν τοῦ νόμου καὶ τῶν προφητῶν, ἀπέστειλαν *⸉οἱ ἀρχισυνάγωγοι πρὸς αὐτούς,⸊ λέγοντες, Ἄνδρες ἀδελφοί, εἰ *⸆ ἔστιν *⸉2λόγος ἐν ὑμῖν⸊ παρακλήσεως πρὸς τὸν λαόν, λέγετε. 16 Ἀναστὰς δὲ Παῦλος, καὶ κατασείσας τῇ χειρί, εἶπεν,

Ἄνδρες Ἰσραηλῖται, καὶ οἱ φοβούμενοι τὸν θεόν, ἀκούσατε. 17 Ὁ θεὸς τοῦ λαοῦ τούτου *⸆ ἐξελέξατο τοὺς πατέρας ἡμῶν, καὶ τὸν λαὸν ὕψωσεν ἐν τῇ παροικίᾳ ἐν γῇ *⸂Αἰγύπτῳ,⸃ καὶ μετὰ βραχίονος ὑψηλοῦ ἐξήγαγεν αὐτοὺς ἐξ αὐτῆς. 18 Καὶ ὡς τεσσαρακονταετῆ χρόνον ἐτροποφόρησεν αὐτοὺς ἐν τῇ ἐρήμῳ. 19  *⸋Καὶ⸌ καθελὼν ἔθνη ἑπτὰ ἐν γῇ Χαναάν, κατεκληρονόμησεν *⸋2αὐτοῖς⸌ τὴν γῆν αὐτῶν. 20  *⸉Καὶ μετὰ ταῦτα, ὡς ἔτεσιν τετρακοσίοις καὶ πεντήκοντα,⸊ ἔδωκεν κριτὰς ἕως Σαμουὴλ *⸋τοῦ⸌ προφήτου. 21 Κἀκεῖθεν ᾐτήσαντο βασιλέα, καὶ ἔδωκεν αὐτοῖς ὁ θεὸς τὸν Σαοὺλ υἱὸν Κίς, ἄνδρα ἐκ φυλῆς Βενιαμίν, ἔτη τεσσαράκοντα. 22 Καὶ μεταστήσας αὐτόν, ἤγειρεν *⸉αὐτοῖς τὸν Δαυὶδ⸊ εἰς βασιλέα, ᾧ καὶ εἶπεν μαρτυρήσας, Εὗρον Δαυὶδ τὸν τοῦ Ἰεσσαί, ἄνδρα κατὰ τὴν καρδίαν μου, ὃς ποιήσει πάντα τὰ θελήματά μου. 23 Τούτου ὁ θεὸς ἀπὸ τοῦ σπέρματος κατ᾽ ἐπαγγελίαν *⸂ἤγαγεν⸃ τῷ Ἰσραὴλ *⸂2σωτηρίαν,⸃ 24 προκηρύξαντος Ἰωάννου πρὸ προσώπου τῆς εἰσόδου αὐτοῦ βάπτισμα μετανοίας *⸂τῷ Ἰσραήλ.⸃ 25 Ὡς δὲ ἐπλήρου *⸋ὁ⸌ Ἰωάννης τὸν δρόμον, ἔλεγεν, *⸂Τίνα με⸃ ὑπονοεῖτε εἶναι; Οὐκ εἰμὶ ἐγώ. Ἀλλ᾽ ἰδού, ἔρχεται μετ᾽ ἐμέ, οὗ οὐκ εἰμὶ ἄξιος τὸ ὑπόδημα τῶν ποδῶν λῦσαι. 26 Ἄνδρες ἀδελφοί, υἱοὶ γένους Ἀβραάμ, καὶ οἱ ἐν ὑμῖν φοβούμενοι τὸν θεόν, *⸂ὑμῖν⸃ ὁ λόγος τῆς σωτηρίας ταύτης *⸂2ἀπεστάλη.⸃ 27 Οἱ γὰρ κατοικοῦντες *⸋ἐν⸌ Ἱερουσαλὴμ καὶ οἱ ἄρχοντες αὐτῶν, τοῦτον ἀγνοήσαντες, καὶ τὰς φωνὰς τῶν προφητῶν τὰς κατὰ πᾶν σάββατον ἀναγινωσκομένας, κρίναντες ἐπλήρωσαν. 28 Καὶ μηδεμίαν αἰτίαν θανάτου εὑρόντες, ᾐτήσαντο Πιλάτον ἀναιρεθῆναι αὐτόν. 29 Ὡς δὲ ἐτέλεσαν *⸂πάντα⸃ τὰ περὶ αὐτοῦ γεγραμμένα, καθελόντες ἀπὸ τοῦ ξύλου, ἔθηκαν εἰς μνημεῖον. 30 Ὁ δὲ θεὸς ἤγειρεν αὐτὸν ἐκ νεκρῶν· 31 ὃς ὤφθη ἐπὶ ἡμέρας πλείους τοῖς συναναβᾶσιν αὐτῷ ἀπὸ τῆς Γαλιλαίας εἰς Ἱερουσαλήμ, οἵτινές *⸆ εἰσιν μάρτυρες αὐτοῦ πρὸς τὸν λαόν. 32 Καὶ ἡμεῖς ὑμᾶς εὐαγγελιζόμεθα τὴν πρὸς τοὺς πατέρας ἐπαγγελίαν γενομένην, ὅτι ταύτην ὁ θεὸς ἐκπεπλήρωκεν τοῖς τέκνοις *⸂αὐτῶν ἡμῖν,⸃ ἀναστήσας Ἰησοῦν· 33 ὡς καὶ *⸂ἐν τῷ ψαλμῷ τῷ δευτέρῳ γέγραπται,⸃ Υἱός μου εἶ σύ, ἐγὼ σήμερον γεγέννηκά σε. 34 Ὅτι δὲ ἀνέστησεν αὐτὸν ἐκ νεκρῶν, μηκέτι μέλλοντα ὑποστρέφειν εἰς διαφθοράν, οὕτως εἴρηκεν ὅτι Δώσω ὑμῖν τὰ ὅσια Δαυὶδ τὰ πιστά. 35  *⸂Διὸ⸃ καὶ ἐν ἑτέρῳ λέγει, Οὐ δώσεις τὸν ὅσιόν σου ἰδεῖν διαφθοράν· 36 Δαυὶδ μὲν γὰρ ἰδίᾳ γενεᾷ ὑπηρετήσας τῇ τοῦ θεοῦ βουλῇ ἐκοιμήθη, καὶ προσετέθη πρὸς τοὺς πατέρας αὐτοῦ, καὶ εἶδεν διαφθοράν· 37 ὃν δὲ ὁ θεὸς ἤγειρεν, οὐκ εἶδεν διαφθοράν. 38 Γνωστὸν οὖν ἔστω ὑμῖν, ἄνδρες ἀδελφοί, ὅτι διὰ τούτου ὑμῖν ἄφεσις ἁμαρτιῶν καταγγέλλεται· 39 καὶ ἀπὸ πάντων ὧν οὐκ ἠδυνήθητε ἐν *⸋τῷ⸌ νόμῳ Μωϋσέως δικαιωθῆναι, ἐν τούτῳ πᾶς ὁ πιστεύων δικαιοῦται. 40 Βλέπετε οὖν μὴ ἐπέλθῃ *⸋ἐφ᾽ ὑμᾶς⸌ τὸ εἰρημένον ἐν τοῖς προφήταις, 41 Ἴδετε, οἱ καταφρονηταί, καὶ θαυμάσατε, καὶ ἀφανίσθητε· ὅτι ἔργον *⸉ἐγὼ ἐργάζομαι⸊ ἐν ταῖς ἡμέραις ὑμῶν, *⸆ *⸂ὃ⸃ οὐ μὴ πιστεύσητε, ἐάν τις ἐκδιηγῆται ὑμῖν.

42 Ἐξιόντων δὲ *⸆ *⸂ἐκ τῆς συναγωγῆς τῶν Ἰουδαίων,⸃ παρεκάλουν *⸋τὰ ἔθνη⸌ εἰς τὸ μεταξὺ σάββατον λαληθῆναι αὐτοῖς τὰ ῥήματα. *⸆2 43 Λυθείσης δὲ τῆς συναγωγῆς, ἠκολούθησαν πολλοὶ τῶν Ἰουδαίων καὶ τῶν σεβομένων προσηλύτων τῷ Παύλῳ καὶ τῷ Βαρνάβᾳ· οἵτινες προσλαλοῦντες, *⸆ ἔπειθον *⸂αὐτοὺς ἐπιμένειν⸃ τῇ χάριτι τοῦ θεοῦ.

44 Τῷ *⸂τε⸃ ἐρχομένῳ σαββάτῳ σχεδὸν πᾶσα ἡ πόλις συνήχθη ἀκοῦσαι τὸν λόγον *⸂2τοῦ θεοῦ.⸃ 45 Ἰδόντες δὲ οἱ Ἰουδαῖοι τοὺς ὄχλους ἐπλήσθησαν ζήλου, καὶ ἀντέλεγον τοῖς ὑπὸ *⸋τοῦ⸌ Παύλου *⸂λεγομένοις,⸃ *⸋2ἀντιλέγοντες καὶ⸌ βλασφημοῦντες. 46 Παρρησιασάμενοι *⸂δὲ⸃ ὁ Παῦλος καὶ ὁ Βαρνάβας εἶπον, Ὑμῖν ἦν ἀναγκαῖον πρῶτον λαληθῆναι τὸν λόγον τοῦ θεοῦ. Ἐπειδὴ *⸋δὲ⸌ ἀπωθεῖσθε αὐτόν, καὶ οὐκ ἀξίους κρίνετε ἑαυτοὺς τῆς αἰωνίου ζωῆς, ἰδοὺ στρεφόμεθα εἰς τὰ ἔθνη. 47 Οὕτως γὰρ ἐντέταλται ἡμῖν ὁ κύριος, Τέθεικά σε εἰς φῶς ἐθνῶν, τοῦ εἶναί σε εἰς σωτηρίαν ἕως ἐσχάτου τῆς γῆς. 48 Ἀκούοντα δὲ τὰ ἔθνη *⸂ἔχαιρεν,⸃ καὶ ἐδόξαζον τὸν λόγον *⸂2τοῦ κυρίου,⸃ καὶ ἐπίστευσαν ὅσοι ἦσαν τεταγμένοι εἰς ζωὴν αἰώνιον. 49 Διεφέρετο δὲ ὁ λόγος τοῦ κυρίου δι᾽ ὅλης τῆς χώρας. 50 Οἱ δὲ Ἰουδαῖοι παρώτρυναν τὰς σεβομένας γυναῖκας *⸋καὶ⸌ τὰς εὐσχήμονας καὶ τοὺς πρώτους τῆς πόλεως, καὶ ἐπήγειραν διωγμὸν ἐπὶ *⸂τὸν Παῦλον καὶ τὸν Βαρνάβαν,⸃ καὶ ἐξέβαλον αὐτοὺς ἀπὸ τῶν ὁρίων αὐτῶν. 51 Οἱ δὲ ἐκτιναξάμενοι τὸν κονιορτὸν τῶν ποδῶν *⸋αὐτῶν⸌ ἐπ᾽ αὐτούς, ἦλθον εἰς Ἰκόνιον. 52 Οἱ *⸂δὲ⸃ μαθηταὶ ἐπληροῦντο χαρᾶς καὶ πνεύματος ἁγίου.

14

1 Ἐγένετο δὲ ἐν Ἰκονίῳ, κατὰ τὸ αὐτὸ εἰσελθεῖν αὐτοὺς εἰς τὴν συναγωγὴν τῶν Ἰουδαίων, καὶ λαλῆσαι οὕτως ὥστε πιστεῦσαι Ἰουδαίων τε καὶ Ἑλλήνων πολὺ πλῆθος. 2 Οἱ δὲ *⸂ἀπειθοῦντες⸃ Ἰουδαῖοι ἐπήγειραν καὶ ἐκάκωσαν τὰς ψυχὰς τῶν ἐθνῶν κατὰ τῶν ἀδελφῶν. 3 Ἱκανὸν μὲν οὖν χρόνον διέτριψαν παρρησιαζόμενοι ἐπὶ τῷ κυρίῳ τῷ μαρτυροῦντι *⸆ τῷ λόγῳ τῆς χάριτος αὐτοῦ, *⸆2 διδόντι σημεῖα καὶ τέρατα γίνεσθαι διὰ τῶν χειρῶν αὐτῶν. 4 Ἐσχίσθη δὲ τὸ πλῆθος τῆς πόλεως· καὶ οἱ μὲν ἦσαν σὺν τοῖς Ἰουδαίοις, οἱ δὲ σὺν τοῖς ἀποστόλοις. 5 Ὡς δὲ ἐγένετο ὁρμὴ τῶν ἐθνῶν τε καὶ Ἰουδαίων σὺν τοῖς ἄρχουσιν αὐτῶν, ὑβρίσαι καὶ λιθοβολῆσαι αὐτούς, 6 συνιδόντες κατέφυγον εἰς τὰς πόλεις τῆς Λυκαονίας, Λύστραν καὶ Δέρβην, καὶ τὴν περίχωρον· 7 κἀκεῖ *⸉ἦσαν εὐαγγελιζόμενοι.⸊

8 Καί τις ἀνὴρ *⸉ἐν Λύστροις ἀδύνατος⸊ τοῖς ποσὶν ἐκάθητο, χωλὸς ἐκ κοιλίας μητρὸς αὐτοῦ *⸋ὑπάρχων,⸌ ὃς οὐδέποτε *⸂περιπεπατήκει.⸃ 9 Οὗτος *⸂ἤκουσεν⸃ τοῦ Παύλου λαλοῦντος· ὃς ἀτενίσας αὐτῷ, καὶ ἰδὼν ὅτι *⸉πίστιν ἔχει⸊ τοῦ σωθῆναι, 10 εἶπεν μεγάλῃ *⸋τῇ⸌ φωνῇ, Ἀνάστηθι ἐπὶ τοὺς πόδας σου *⸂ὀρθῶς.⸃ Καὶ ἥλλετο καὶ περιεπάτει. 11 Οἱ *⸂δὲ⸃ ὄχλοι, ἰδόντες ὃ ἐποίησεν *⸋ὁ⸌ Παῦλος, ἐπῆραν τὴν φωνὴν αὐτῶν Λυκαονιστὶ λέγοντες, Οἱ θεοὶ ὁμοιωθέντες ἀνθρώποις κατέβησαν πρὸς ἡμᾶς. 12 Ἐκάλουν τε *⸂τὸν μὲν Βαρνάβαν, Δία· τὸν δὲ Παῦλον, Ἑρμῆν,⸃ ἐπειδὴ αὐτὸς ἦν ὁ ἡγούμενος τοῦ λόγου. 13 Ὁ *⸂δὲ⸃ ἱερεὺς τοῦ Διὸς τοῦ ὄντος πρὸ τῆς πόλεως *⸋αὐτῶν,⸌ ταύρους καὶ στέμματα ἐπὶ τοὺς πυλῶνας ἐνέγκας, σὺν τοῖς ὄχλοις ἤθελεν θύειν. 14 Ἀκούσαντες δὲ οἱ ἀπόστολοι Βαρνάβας καὶ Παῦλος, διαρρήξαντες τὰ ἱμάτια *⸂αὐτῶν,⸃ *⸂2εἰσεπήδησαν⸃ εἰς τὸν ὄχλον, κράζοντες 15 καὶ λέγοντες, Ἄνδρες, τί ταῦτα ποιεῖτε; Καὶ ἡμεῖς ὁμοιοπαθεῖς *⸉ἐσμεν ὑμῖν⸊ ἄνθρωποι, εὐαγγελιζόμενοι ὑμᾶς ἀπὸ τούτων τῶν ματαίων ἐπιστρέφειν ἐπὶ *⸂τὸν θεὸν τὸν ζῶντα,⸃ ὃς ἐποίησεν τὸν οὐρανὸν καὶ τὴν γῆν καὶ τὴν θάλασσαν καὶ πάντα τὰ ἐν αὐτοῖς· 16 ὃς ἐν ταῖς παρῳχημέναις γενεαῖς εἴασεν πάντα τὰ ἔθνη πορεύεσθαι ταῖς ὁδοῖς αὐτῶν. 17  *⸂Καίτοιγε⸃ οὐκ ἀμάρτυρον *⸂2ἑαυτὸν⸃ ἀφῆκεν *⸂3ἀγαθοποιῶν,⸃ οὐρανόθεν *⸂4ὑμῖν ὑετοὺς διδοὺς καὶ καιροὺς καρποφόρους, ἐμπιπλῶν τροφῆς καὶ εὐφροσύνης τὰς καρδίας ἡμῶν.⸃ 18 Καὶ ταῦτα λέγοντες, μόλις κατέπαυσαν τοὺς ὄχλους τοῦ μὴ θύειν αὐτοῖς.

19 Ἐπῆλθον δὲ ἀπὸ Ἀντιοχείας καὶ Ἰκονίου Ἰουδαῖοι, καὶ πείσαντες τοὺς ὄχλους, καὶ λιθάσαντες τὸν Παῦλον, ἔσυρον ἔξω τῆς πόλεως, *⸂νομίσαντες⸃ αὐτὸν τεθνάναι. 20 Κυκλωσάντων δὲ *⸉αὐτὸν τῶν μαθητῶν,⸊ ἀναστὰς εἰσῆλθεν εἰς τὴν πόλιν· καὶ τῇ ἐπαύριον ἐξῆλθεν σὺν τῷ Βαρνάβᾳ εἰς Δέρβην. 21  *⸂Εὐαγγελισάμενοί⸃ τε τὴν πόλιν ἐκείνην, καὶ μαθητεύσαντες ἱκανούς, ὑπέστρεψαν *⸂2εἰς τὴν Λύστραν καὶ Ἰκόνιον καὶ Ἀντιόχειαν,⸃ 22 ἐπιστηρίζοντες τὰς ψυχὰς τῶν μαθητῶν, παρακαλοῦντες ἐμμένειν τῇ πίστει, καὶ ὅτι διὰ πολλῶν θλίψεων δεῖ ἡμᾶς εἰσελθεῖν εἰς τὴν βασιλείαν τοῦ θεοῦ. 23 Χειροτονήσαντες δὲ αὐτοῖς *⸉πρεσβυτέρους κατ᾽ ἐκκλησίαν,⸊ προσευξάμενοι μετὰ νηστειῶν, παρέθεντο αὐτοὺς τῷ κυρίῳ εἰς ὃν πεπιστεύκεισαν. 24 Καὶ διελθόντες τὴν Πισιδίαν ἦλθον εἰς *⸆ Παμφυλίαν. 25 Καὶ λαλήσαντες *⸂ἐν Πέργῃ⸃ τὸν λόγον, κατέβησαν εἰς Ἀττάλειαν· 26 κἀκεῖθεν ἀπέπλευσαν εἰς Ἀντιόχειαν, ὅθεν ἦσαν παραδεδομένοι τῇ χάριτι τοῦ θεοῦ εἰς τὸ ἔργον ὃ ἐπλήρωσαν. 27 Παραγενόμενοι δὲ καὶ συναγαγόντες τὴν ἐκκλησίαν, *⸂ἀνήγγειλαν⸃ ὅσα ἐποίησεν ὁ θεὸς μετ᾽ αὐτῶν, καὶ ὅτι ἤνοιξεν τοῖς ἔθνεσιν θύραν πίστεως. 28 Διέτριβον δὲ *⸋ἐκεῖ⸌ χρόνον οὐκ ὀλίγον σὺν τοῖς μαθηταῖς.

15

1 Καί τινες κατελθόντες ἀπὸ τῆς Ἰουδαίας, ἐδίδασκον τοὺς ἀδελφοὺς ὅτι Ἐὰν μὴ *⸂περιτέμνησθε⸃ τῷ ἔθει *⸆ Μωϋσέως, οὐ δύνασθε σωθῆναι. 2 Γενομένης *⸂οὖν⸃ στάσεως καὶ *⸂2ζητήσεως⸃ οὐκ ὀλίγης τῷ Παύλῳ καὶ τῷ Βαρνάβᾳ πρὸς αὐτούς, ἔταξαν ἀναβαίνειν Παῦλον καὶ Βαρνάβαν καί τινας ἄλλους ἐξ αὐτῶν πρὸς τοὺς ἀποστόλους καὶ πρεσβυτέρους εἰς Ἱερουσαλὴμ περὶ τοῦ ζητήματος τούτου. 3 Οἱ μὲν οὖν, προπεμφθέντες ὑπὸ τῆς ἐκκλησίας, διήρχοντο τὴν *⸆ Φοινίκην καὶ Σαμάρειαν, ἐκδιηγούμενοι τὴν ἐπιστροφὴν τῶν ἐθνῶν· καὶ ἐποίουν χαρὰν μεγάλην πᾶσιν τοῖς ἀδελφοῖς. 4 Παραγενόμενοι δὲ εἰς Ἱερουσαλήμ, *⸂ἀπεδέχθησαν⸃ *⸂2ὑπὸ⸃ τῆς ἐκκλησίας καὶ τῶν ἀποστόλων καὶ τῶν πρεσβυτέρων, ἀνήγγειλάν τε ὅσα ὁ θεὸς ἐποίησεν μετ᾽ αὐτῶν. 5 Ἐξανέστησαν δέ τινες τῶν ἀπὸ τῆς αἱρέσεως τῶν Φαρισαίων πεπιστευκότες, λέγοντες ὅτι Δεῖ περιτέμνειν αὐτούς, παραγγέλλειν τε τηρεῖν τὸν νόμον Μωϋσέως.

6 Συνήχθησαν *⸂δὲ⸃ οἱ ἀπόστολοι καὶ οἱ πρεσβύτεροι ἰδεῖν περὶ τοῦ λόγου τούτου. 7 Πολλῆς δὲ *⸂συζητήσεως⸃ γενομένης, ἀναστὰς Πέτρος εἶπεν πρὸς αὐτούς,

Ἄνδρες ἀδελφοί, ὑμεῖς ἐπίστασθε ὅτι ἀφ᾽ ἡμερῶν ἀρχαίων *⸂2ὁ θεὸς ἐν ἡμῖν ἐξελέξατο,⸃ διὰ τοῦ στόματός μου ἀκοῦσαι τὰ ἔθνη τὸν λόγον τοῦ εὐαγγελίου, καὶ πιστεῦσαι. 8 Καὶ ὁ καρδιογνώστης θεὸς ἐμαρτύρησεν αὐτοῖς, δοὺς *⸋αὐτοῖς⸌ τὸ πνεῦμα τὸ ἅγιον, καθὼς καὶ ἡμῖν· 9 καὶ οὐδὲν διέκρινεν μεταξὺ ἡμῶν τε καὶ αὐτῶν, τῇ πίστει καθαρίσας τὰς καρδίας αὐτῶν. 10 Νῦν οὖν τί πειράζετε τὸν θεόν, ἐπιθεῖναι ζυγὸν ἐπὶ τὸν τράχηλον τῶν μαθητῶν, ὃν οὔτε οἱ πατέρες ἡμῶν οὔτε ἡμεῖς ἰσχύσαμεν βαστάσαι; 11 Ἀλλὰ διὰ τῆς χάριτος *⸂τοῦ κυρίου Ἰησοῦ⸃ πιστεύομεν σωθῆναι, καθ᾽ ὃν τρόπον κἀκεῖνοι.

12 Ἐσίγησεν δὲ πᾶν τὸ πλῆθος, καὶ ἤκουον Βαρνάβα καὶ Παύλου ἐξηγουμένων ὅσα ἐποίησεν ὁ θεὸς σημεῖα καὶ τέρατα ἐν τοῖς ἔθνεσιν δι᾽ αὐτῶν. 13 Μετὰ δὲ τὸ σιγῆσαι αὐτούς, ἀπεκρίθη Ἰάκωβος λέγων,

Ἄνδρες ἀδελφοί, ἀκούσατέ μου· 14 Συμεὼν ἐξηγήσατο καθὼς πρῶτον ὁ θεὸς ἐπεσκέψατο λαβεῖν ἐξ ἐθνῶν λαὸν *⸋ἐπὶ⸌ τῷ ὀνόματι αὐτοῦ. 15 Καὶ τούτῳ συμφωνοῦσιν οἱ λόγοι τῶν προφητῶν, καθὼς γέγραπται, 16 Μετὰ ταῦτα ἀναστρέψω, καὶ ἀνοικοδομήσω τὴν σκηνὴν Δαυὶδ τὴν πεπτωκυῖαν· καὶ τὰ *⸂κατεσκαμμένα⸃ αὐτῆς ἀνοικοδομήσω, καὶ ἀνορθώσω αὐτήν· 17 ὅπως ἂν ἐκζητήσωσιν οἱ κατάλοιποι τῶν ἀνθρώπων τὸν κύριον, καὶ πάντα τὰ ἔθνη, ἐφ᾽ οὓς ἐπικέκληται τὸ ὄνομά μου ἐπ᾽ αὐτούς, λέγει κύριος *⸋ὁ⸌ ποιῶν ταῦτα *⸋2πάντα.⸌ 18 Γνωστὰ ἀπ᾽ αἰῶνός *⸂ἐστιν τῷ θεῷ πάντα τὰ ἔργα αὐτοῦ.⸃ 19 Διὸ ἐγὼ κρίνω μὴ παρενοχλεῖν τοῖς ἀπὸ τῶν ἐθνῶν ἐπιστρέφουσιν ἐπὶ τὸν θεόν· 20 ἀλλὰ ἐπιστεῖλαι αὐτοῖς τοῦ ἀπέχεσθαι *⸋ἀπὸ⸌ τῶν ἀλισγημάτων τῶν εἰδώλων *⸂καὶ τῆς πορνείας καὶ τοῦ πνικτοῦ καὶ τοῦ αἵματος.⸃ 21 Μωϋσῆς γὰρ ἐκ γενεῶν ἀρχαίων κατὰ πόλιν τοὺς κηρύσσοντας αὐτὸν ἔχει, ἐν ταῖς συναγωγαῖς κατὰ πᾶν σάββατον ἀναγινωσκόμενος.

22 Τότε ἔδοξεν τοῖς ἀποστόλοις καὶ τοῖς πρεσβυτέροις σὺν ὅλῃ τῇ ἐκκλησίᾳ, ἐκλεξαμένους ἄνδρας ἐξ αὐτῶν πέμψαι εἰς Ἀντιόχειαν σὺν *⸆ Παύλῳ καὶ Βαρνάβᾳ, Ἰούδαν τὸν *⸂ἐπικαλούμενον⸃ Βαρσαββᾶν, καὶ Σίλαν, ἄνδρας ἡγουμένους ἐν τοῖς ἀδελφοῖς, 23 γράψαντες διὰ χειρὸς αὐτῶν *⸋τάδε,⸌ Οἱ ἀπόστολοι *⸂καὶ οἱ πρεσβύτεροι καὶ οἱ ἀδελφοὶ⸃ τοῖς κατὰ *⸂2τὴν Ἀντιόχειαν καὶ Συρίαν καὶ Κιλικίαν⸃ ἀδελφοῖς τοῖς ἐξ ἐθνῶν, χαίρειν· 24 ἐπειδὴ ἠκούσαμεν ὅτι τινὲς ἐξ ἡμῶν *⸋ἐξελθόντες⸌ ἐτάραξαν ὑμᾶς λόγοις, ἀνασκευάζοντες τὰς ψυχὰς ὑμῶν, *⸋2λέγοντες περιτέμνεσθαι καὶ τηρεῖν τὸν νόμον,⸌ οἷς οὐ διεστειλάμεθα· 25 ἔδοξεν ἡμῖν γενομένοις ὁμοθυμαδόν, *⸂ἐκλεξαμένους⸃ ἄνδρας πέμψαι πρὸς ὑμᾶς, σὺν τοῖς ἀγαπητοῖς ἡμῶν Βαρνάβᾳ καὶ Παύλῳ, 26 ἀνθρώποις παραδεδωκόσιν τὰς ψυχὰς αὐτῶν ὑπὲρ τοῦ ὀνόματος τοῦ κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ χριστοῦ. 27 Ἀπεστάλκαμεν οὖν Ἰούδαν καὶ Σίλαν, καὶ αὐτοὺς διὰ λόγου ἀπαγγέλλοντας τὰ αὐτά. 28 Ἔδοξεν γὰρ *⸂τῷ ἁγίῳ πνεύματι,⸃ καὶ ἡμῖν, μηδὲν πλέον ἐπιτίθεσθαι ὑμῖν βάρος, πλὴν *⸉τῶν ἐπάναγκες τούτων,⸊ 29 ἀπέχεσθαι εἰδωλοθύτων καὶ αἵματος καὶ *⸂πνικτοῦ⸃ καὶ πορνείας· ἐξ ὧν διατηροῦντες ἑαυτούς, εὖ πράξετε. Ἔρρωσθε.

30 Οἱ μὲν οὖν ἀπολυθέντες *⸂ἦλθον⸃ εἰς Ἀντιόχειαν· καὶ συναγαγόντες τὸ πλῆθος, ἐπέδωκαν τὴν ἐπιστολήν. 31 Ἀναγνόντες δέ, ἐχάρησαν ἐπὶ τῇ παρακλήσει. 32 Ἰούδας τε καὶ Σίλας, καὶ αὐτοὶ προφῆται ὄντες, διὰ λόγου πολλοῦ παρεκάλεσαν τοὺς ἀδελφούς, καὶ ἐπεστήριξαν. 33 Ποιήσαντες δὲ χρόνον, ἀπελύθησαν μετ᾽ εἰρήνης ἀπὸ τῶν ἀδελφῶν πρὸς τοὺς *⸂ἀποστόλους.⸃ 34  *⸆ 35 Παῦλος δὲ καὶ Βαρνάβας διέτριβον ἐν Ἀντιοχείᾳ, διδάσκοντες καὶ εὐαγγελιζόμενοι, μετὰ καὶ ἑτέρων πολλῶν, τὸν λόγον τοῦ κυρίου.

36 Μετὰ δέ τινας ἡμέρας εἶπεν *⸉Παῦλος πρὸς Βαρνάβαν,⸊ Ἐπιστρέψαντες δὴ ἐπισκεψώμεθα τοὺς ἀδελφοὺς *⸋ἡμῶν⸌ κατὰ *⸉2πᾶσαν πόλιν,⸊ ἐν αἷς κατηγγείλαμεν τὸν λόγον τοῦ κυρίου, πῶς ἔχουσιν. 37 Βαρνάβας δὲ *⸂ἐβουλεύσατο⸃ συμπαραλαβεῖν *⸆ *⸋τὸν⸌ Ἰωάννην, τὸν καλούμενον Μάρκον. 38 Παῦλος δὲ ἠξίου, τὸν ἀποστάντα ἀπ᾽ αὐτῶν ἀπὸ Παμφυλίας, καὶ μὴ συνελθόντα αὐτοῖς εἰς τὸ ἔργον, μὴ *⸂συμπαραλαβεῖν⸃ τοῦτον. 39 Ἐγένετο *⸂οὖν⸃ παροξυσμός, ὥστε *⸂2ἀποχωρισθῆναι⸃ αὐτοὺς ἀπ᾽ ἀλλήλων, τόν τε Βαρνάβαν παραλαβόντα τὸν Μάρκον ἐκπλεῦσαι εἰς Κύπρον· 40 Παῦλος δὲ ἐπιλεξάμενος Σίλαν ἐξῆλθεν, παραδοθεὶς τῇ χάριτι *⸂τοῦ θεοῦ⸃ ὑπὸ τῶν ἀδελφῶν. 41 Διήρχετο δὲ *⸂τὴν Συρίαν καὶ Κιλικίαν,⸃ ἐπιστηρίζων τὰς ἐκκλησίας.

16

1 Κατήντησεν δὲ *⸂εἰς Δέρβην καὶ Λύστραν·⸃ καὶ ἰδού, μαθητής τις ἦν ἐκεῖ, ὀνόματι Τιμόθεος, υἱὸς γυναικός *⸋τινος⸌ Ἰουδαίας πιστῆς, πατρὸς δὲ Ἕλληνος· 2 ὃς ἐμαρτυρεῖτο ὑπὸ τῶν ἐν Λύστροις καὶ Ἰκονίῳ ἀδελφῶν. 3 Τοῦτον ἠθέλησεν ὁ Παῦλος σὺν αὐτῷ ἐξελθεῖν, καὶ λαβὼν περιέτεμεν αὐτόν, διὰ τοὺς Ἰουδαίους τοὺς ὄντας ἐν τοῖς τόποις ἐκείνοις· ᾔδεισαν γὰρ ἅπαντες *⸂τὸν πατέρα αὐτοῦ, ὅτι Ἕλλην⸃ ὑπῆρχεν. 4 Ὡς δὲ διεπορεύοντο τὰς πόλεις, παρεδίδουν αὐτοῖς φυλάσσειν τὰ δόγματα τὰ κεκριμένα ὑπὸ *⸂τῶν ἀποστόλων καὶ τῶν πρεσβυτέρων⸃ τῶν ἐν Ἱερουσαλήμ. 5 Αἱ μὲν οὖν ἐκκλησίαι ἐστερεοῦντο τῇ πίστει, καὶ ἐπερίσσευον τῷ ἀριθμῷ καθ᾽ ἡμέραν.

6  *⸂Διελθόντες⸃ δὲ *⸂2τὴν Φρυγίαν καὶ τὴν Γαλατικὴν χώραν,⸃ κωλυθέντες ὑπὸ τοῦ ἁγίου πνεύματος λαλῆσαι τὸν λόγον ἐν τῇ Ἀσίᾳ, 7 ἐλθόντες *⸆ κατὰ τὴν Μυσίαν ἐπείραζον *⸂κατὰ⸃ τὴν Βιθυνίαν *⸂2πορεύεσθαι·⸃ καὶ οὐκ εἴασεν αὐτοὺς τὸ πνεῦμα· *⸆2 8 παρελθόντες δὲ τὴν Μυσίαν κατέβησαν εἰς Τρῳάδα. 9 Καὶ ὅραμα διὰ *⸋τῆς⸌ νυκτὸς *⸉ὤφθη τῷ Παύλῳ·⸊ ἀνήρ *⸉2τις ἦν Μακεδὼν⸊ ἑστώς, *⸂παρακαλῶν αὐτὸν καὶ λέγων,⸃ Διαβὰς εἰς *⸆ Μακεδονίαν, βοήθησον ἡμῖν. 10 Ὡς δὲ τὸ ὅραμα εἶδεν, εὐθέως ἐζητήσαμεν ἐξελθεῖν εἰς *⸋τὴν⸌ Μακεδονίαν, συμβιβάζοντες ὅτι προσκέκληται ἡμᾶς *⸂ὁ κύριος⸃ εὐαγγελίσασθαι αὐτούς.

11 Ἀναχθέντες *⸂οὖν⸃ ἀπὸ *⸋τῆς⸌ Τρῳάδος, εὐθυδρομήσαμεν εἰς *⸆ Σαμοθρᾴκην, τῇ *⸂2τε⸃ ἐπιούσῃ εἰς Νεάπολιν, 12  *⸂ἐκεῖθέν τε⸃ εἰς Φιλίππους, ἥτις ἐστὶν *⸂2πρώτη τῆς μερίδος⸃ *⸋τῆς⸌ Μακεδονίας πόλις, κολωνεία· ἦμεν δὲ ἐν *⸂3αὐτῇ⸃ τῇ πόλει διατρίβοντες ἡμέρας τινάς. 13 Τῇ τε ἡμέρᾳ τῶν σαββάτων ἐξήλθομεν ἔξω τῆς *⸂πόλεως⸃ παρὰ ποταμόν, οὗ *⸂2ἐνομίζετο προσευχὴ⸃ εἶναι, καὶ καθίσαντες ἐλαλοῦμεν ταῖς συνελθούσαις γυναιξίν. 14 Καί τις γυνὴ ὀνόματι Λυδία, πορφυρόπωλις πόλεως Θυατείρων, σεβομένη τὸν θεόν, ἤκουεν· ἧς ὁ κύριος διήνοιξεν τὴν καρδίαν, προσέχειν τοῖς λαλουμένοις ὑπὸ *⸋τοῦ⸌ Παύλου. 15 Ὡς δὲ ἐβαπτίσθη, *⸆ καὶ ὁ οἶκος αὐτῆς, παρεκάλεσεν λέγουσα, Εἰ κεκρίκατέ με πιστὴν τῷ κυρίῳ εἶναι, εἰσελθόντες εἰς τὸν οἶκόν μου, *⸂μείνατε.⸃ Καὶ παρεβιάσατο ἡμᾶς.

16 Ἐγένετο δὲ πορευομένων ἡμῶν εἰς *⸆ προσευχήν, παιδίσκην τινὰ ἔχουσαν πνεῦμα *⸂Πύθωνος⸃ *⸂2ἀπαντῆσαι⸃ ἡμῖν, ἥτις ἐργασίαν πολλὴν παρεῖχεν τοῖς κυρίοις αὐτῆς, μαντευομένη. 17 Αὕτη κατακολουθήσασα τῷ Παύλῳ καὶ *⸂ἡμῖν,⸃ ἔκραζεν λέγουσα, Οὗτοι οἱ ἄνθρωποι δοῦλοι τοῦ θεοῦ τοῦ ὑψίστου εἰσίν, οἵτινες καταγγέλλουσιν *⸂2ἡμῖν⸃ ὁδὸν σωτηρίας. 18 Τοῦτο δὲ ἐποίει ἐπὶ πολλὰς ἡμέρας. Διαπονηθεὶς δὲ *⸋ὁ⸌ Παῦλος, καὶ ἐπιστρέψας, τῷ πνεύματι εἶπεν, Παραγγέλλω σοι ἐν *⸋2τῷ⸌ ὀνόματι Ἰησοῦ χριστοῦ, ἐξελθεῖν ἀπ᾽ αὐτῆς. Καὶ ἐξῆλθεν αὐτῇ τῇ ὥρᾳ.

19 Ἰδόντες δὲ οἱ κύριοι αὐτῆς ὅτι ἐξῆλθεν ἡ ἐλπὶς τῆς ἐργασίας αὐτῶν, ἐπιλαβόμενοι τὸν Παῦλον καὶ τὸν Σίλαν, εἵλκυσαν εἰς τὴν ἀγορὰν ἐπὶ τοὺς ἄρχοντας, 20 καὶ προσαγαγόντες αὐτοὺς τοῖς στρατηγοῖς εἶπον, Οὗτοι οἱ ἄνθρωποι ἐκταράσσουσιν ἡμῶν τὴν πόλιν, Ἰουδαῖοι ὑπάρχοντες, 21 καὶ καταγγέλλουσιν ἔθη ἃ οὐκ ἔξεστιν ἡμῖν παραδέχεσθαι οὐδὲ ποιεῖν, Ῥωμαίοις οὖσιν. 22 Καὶ συνεπέστη ὁ ὄχλος κατ᾽ αὐτῶν, καὶ οἱ στρατηγοὶ περιρρήξαντες αὐτῶν τὰ ἱμάτια ἐκέλευον ῥαβδίζειν. 23 Πολλάς *⸂τε⸃ ἐπιθέντες αὐτοῖς πληγὰς ἔβαλον εἰς φυλακήν, παραγγείλαντες τῷ δεσμοφύλακι ἀσφαλῶς τηρεῖν αὐτούς· 24 ὅς, παραγγελίαν τοιαύτην *⸂εἰληφώς,⸃ ἔβαλεν αὐτοὺς εἰς τὴν ἐσωτέραν φυλακήν, καὶ τοὺς πόδας *⸉αὐτῶν ἠσφαλίσατο⸊ εἰς τὸ ξύλον. 25 Κατὰ δὲ τὸ μεσονύκτιον Παῦλος καὶ Σίλας προσευχόμενοι ὕμνουν τὸν θεόν, ἐπηκροῶντο δὲ αὐτῶν οἱ δέσμιοι· 26 ἄφνω δὲ σεισμὸς ἐγένετο μέγας, ὥστε σαλευθῆναι τὰ θεμέλια τοῦ δεσμωτηρίου· ἀνεῴχθησάν *⸂τε⸃ παραχρῆμα αἱ θύραι πᾶσαι, καὶ πάντων τὰ δεσμὰ ἀνέθη. 27 Ἔξυπνος δὲ γενόμενος ὁ δεσμοφύλαξ, καὶ ἰδὼν ἀνεῳγμένας τὰς θύρας τῆς φυλακῆς, σπασάμενος *⸆ μάχαιραν, ἔμελλεν ἑαυτὸν ἀναιρεῖν, νομίζων ἐκπεφευγέναι τοὺς δεσμίους. 28 Ἐφώνησεν δὲ *⸂φωνῇ μεγάλῃ ὁ Παῦλος⸃ λέγων, Μηδὲν πράξῃς σεαυτῷ κακόν· ἅπαντες γάρ ἐσμεν ἐνθάδε. 29 Αἰτήσας δὲ φῶτα εἰσεπήδησεν, καὶ ἔντρομος γενόμενος προσέπεσεν *⸂τῷ Παύλῳ καὶ τῷ Σίλᾳ,⸃ 30 καὶ προαγαγὼν αὐτοὺς ἔξω ἔφη, Κύριοι, τί με δεῖ ποιεῖν ἵνα σωθῶ; 31 Οἱ δὲ εἶπον, Πίστευσον ἐπὶ *⸂τὸν κύριον Ἰησοῦν χριστόν,⸃ καὶ σωθήσῃ σὺ καὶ ὁ οἶκός σου. 32 Καὶ ἐλάλησαν αὐτῷ τὸν λόγον *⸂τοῦ κυρίου,⸃ *⸂2καὶ⸃ πᾶσιν τοῖς ἐν τῇ οἰκίᾳ αὐτοῦ. 33 Καὶ παραλαβὼν αὐτοὺς ἐν ἐκείνῃ τῇ ὥρᾳ τῆς νυκτὸς ἔλουσεν ἀπὸ τῶν πληγῶν, καὶ ἐβαπτίσθη αὐτὸς καὶ οἱ αὐτοῦ *⸂πάντες⸃ παραχρῆμα. 34 Ἀναγαγών τε αὐτοὺς εἰς τὸν οἶκον *⸋αὐτοῦ⸌ παρέθηκεν τράπεζαν, καὶ *⸂ἠγαλλιᾶτο⸃ πανοικὶ πεπιστευκὼς τῷ θεῷ.

35 Ἡμέρας δὲ γενομένης, ἀπέστειλαν οἱ στρατηγοὶ τοὺς ῥαβδούχους λέγοντες, Ἀπόλυσον τοὺς ἀνθρώπους ἐκείνους. 36 Ἀπήγγειλεν δὲ ὁ δεσμοφύλαξ τοὺς λόγους *⸋τούτους⸌ πρὸς τὸν Παῦλον ὅτι Ἀπεστάλκασιν οἱ στρατηγοί, ἵνα ἀπολυθῆτε· νῦν οὖν ἐξελθόντες πορεύεσθε ἐν εἰρήνῃ. 37 Ὁ δὲ Παῦλος ἔφη πρὸς αὐτούς, Δείραντες ἡμᾶς δημοσίᾳ, ἀκατακρίτους, ἀνθρώπους Ῥωμαίους ὑπάρχοντας, ἔβαλον εἰς φυλακήν, καὶ νῦν λάθρᾳ ἡμᾶς ἐκβάλλουσιν; Οὐ γάρ· ἀλλὰ ἐλθόντες αὐτοὶ *⸆ ἐξαγαγέτωσαν. 38  *⸂Ἀνήγγειλαν⸃ δὲ τοῖς στρατηγοῖς οἱ ῥαβδοῦχοι τὰ ῥήματα ταῦτα· *⸂2καὶ ἐφοβήθησαν⸃ ἀκούσαντες ὅτι Ῥωμαῖοί εἰσιν, 39 καὶ ἐλθόντες παρεκάλεσαν αὐτούς, καὶ ἐξαγαγόντες ἠρώτων *⸂ἐξελθεῖν τῆς πόλεως. 40 Ἐξελθόντες δὲ ἐκ τῆς φυλακῆς⸃ εἰσῆλθον *⸂πρὸς⸃ τὴν Λυδίαν· καὶ *⸂2ἰδόντες τοὺς ἀδελφούς, παρεκάλεσαν αὐτούς,⸃ καὶ ἐξῆλθον.

17

1 Διοδεύσαντες δὲ *⸂τὴν Ἀμφίπολιν καὶ Ἀπολλωνίαν,⸃ ἦλθον εἰς Θεσσαλονίκην, ὅπου ἦν *⸋ἡ⸌ συναγωγὴ τῶν Ἰουδαίων· 2 κατὰ δὲ τὸ εἰωθὸς τῷ Παύλῳ εἰσῆλθεν πρὸς αὐτούς, καὶ ἐπὶ σάββατα τρία *⸂διελέξατο⸃ αὐτοῖς ἀπὸ τῶν γραφῶν, 3 διανοίγων καὶ παρατιθέμενος, ὅτι Τὸν χριστὸν ἔδει παθεῖν καὶ ἀναστῆναι ἐκ νεκρῶν, καὶ ὅτι Οὗτός ἐστιν *⸂ὁ χριστὸς Ἰησοῦς,⸃ ὃν ἐγὼ καταγγέλλω ὑμῖν. 4 Καί τινες ἐξ αὐτῶν ἐπείσθησαν, καὶ προσεκληρώθησαν τῷ Παύλῳ καὶ τῷ Σίλᾳ, τῶν τε σεβομένων Ἑλλήνων *⸉πολὺ πλῆθος,⸊ γυναικῶν τε τῶν πρώτων οὐκ ὀλίγαι. 5  *⸂Προσλαβόμενοι δὲ οἱ Ἰουδαῖοι οἱ ἀπειθοῦντες,⸃ τῶν ἀγοραίων *⸉τινὰς ἄνδρας⸊ πονηρούς, καὶ ὀχλοποιήσαντες, ἐθορύβουν τὴν πόλιν· *⸂2ἐπιστάντες τε⸃ τῇ οἰκίᾳ Ἰάσονος, ἐζήτουν αὐτοὺς *⸂3ἀγαγεῖν⸃ εἰς τὸν δῆμον. 6 Μὴ εὑρόντες δὲ αὐτούς, ἔσυρον *⸋τὸν⸌ Ἰάσονα καί τινας ἀδελφοὺς ἐπὶ τοὺς πολιτάρχας, βοῶντες ὅτι Οἱ τὴν οἰκουμένην ἀναστατώσαντες, οὗτοι καὶ ἐνθάδε πάρεισιν, 7 οὓς ὑποδέδεκται Ἰάσων· καὶ οὗτοι πάντες ἀπέναντι τῶν δογμάτων Καίσαρος πράσσουσιν, βασιλέα *⸉λέγοντες ἕτερον⸊ εἶναι, Ἰησοῦν. 8 Ἐτάραξαν δὲ τὸν ὄχλον καὶ τοὺς πολιτάρχας ἀκούοντας ταῦτα. 9 Καὶ λαβόντες τὸ ἱκανὸν παρὰ τοῦ Ἰάσονος καὶ τῶν λοιπῶν, ἀπέλυσαν αὐτούς.

10 Οἱ δὲ ἀδελφοὶ εὐθέως διὰ *⸋τῆς⸌ νυκτὸς ἐξέπεμψαν τόν τε Παῦλον καὶ τὸν Σίλαν εἰς Βέροιαν· οἵτινες παραγενόμενοι εἰς τὴν συναγωγὴν *⸉ἀπῄεσαν τῶν Ἰουδαίων.⸊ 11 Οὗτοι δὲ ἦσαν εὐγενέστεροι τῶν ἐν Θεσσαλονίκῃ, οἵτινες ἐδέξαντο τὸν λόγον μετὰ πάσης προθυμίας, *⸋τὸ⸌ καθ᾽ ἡμέραν ἀνακρίνοντες τὰς γραφάς, εἰ ἔχοι ταῦτα οὕτως. 12 Πολλοὶ μὲν οὖν ἐξ αὐτῶν ἐπίστευσαν, καὶ τῶν Ἑλληνίδων γυναικῶν τῶν εὐσχημόνων καὶ ἀνδρῶν οὐκ ὀλίγοι. 13 Ὡς δὲ ἔγνωσαν οἱ ἀπὸ τῆς Θεσσαλονίκης Ἰουδαῖοι ὅτι καὶ ἐν τῇ Βεροίᾳ κατηγγέλη ὑπὸ τοῦ Παύλου ὁ λόγος τοῦ θεοῦ, ἦλθον κἀκεῖ σαλεύοντες *⸆ τοὺς ὄχλους. 14 Εὐθέως δὲ τότε τὸν Παῦλον ἐξαπέστειλαν οἱ ἀδελφοὶ πορεύεσθαι *⸂ὡς⸃ ἐπὶ τὴν θάλασσαν· *⸂2ὑπέμενον⸃ *⸂3δὲ⸃ ὅ τε Σίλας καὶ ὁ Τιμόθεος ἐκεῖ. 15 Οἱ δὲ καθιστῶντες τὸν Παῦλον, ἤγαγον *⸋αὐτὸν⸌ ἕως Ἀθηνῶν· καὶ λαβόντες ἐντολὴν πρὸς *⸂τὸν Σίλαν καὶ Τιμόθεον,⸃ ἵνα ὡς τάχιστα ἔλθωσιν πρὸς αὐτόν, ἐξῄεσαν.

16 Ἐν δὲ ταῖς Ἀθήναις ἐκδεχομένου αὐτοὺς τοῦ Παύλου, παρωξύνετο τὸ πνεῦμα αὐτοῦ ἐν αὐτῷ, *⸂θεωροῦντι⸃ κατείδωλον οὖσαν τὴν πόλιν. 17 Διελέγετο μὲν οὖν ἐν τῇ συναγωγῇ τοῖς Ἰουδαίοις καὶ τοῖς σεβομένοις, καὶ ἐν τῇ ἀγορᾷ κατὰ πᾶσαν ἡμέραν πρὸς τοὺς παρατυγχάνοντας. 18 Τινὲς δὲ *⸂καὶ τῶν Ἐπικουρείων καὶ τῶν Στοϊκῶν⸃ φιλοσόφων *⸂2συνέβαλλον⸃ αὐτῷ. Καί τινες ἔλεγον, Τί ἂν θέλοι ὁ σπερμολόγος οὗτος λέγειν; Οἱ δέ, Ξένων δαιμονίων δοκεῖ καταγγελεὺς εἶναι· ὅτι τὸν Ἰησοῦν καὶ τὴν ἀνάστασιν *⸆ εὐηγγελίζετο. 19 Ἐπιλαβόμενοί *⸂τε⸃ αὐτοῦ, ἐπὶ τὸν Ἄρειον πάγον ἤγαγον λέγοντες, Δυνάμεθα γνῶναι, τίς ἡ καινὴ αὕτη ἡ ὑπὸ σοῦ λαλουμένη διδαχή; 20 Ξενίζοντα γάρ τινα εἰσφέρεις εἰς τὰς ἀκοὰς ἡμῶν· βουλόμεθα οὖν γνῶναι, *⸂τί ἂν θέλοι⸃ ταῦτα εἶναι— 21 Ἀθηναῖοι δὲ πάντες καὶ οἱ ἐπιδημοῦντες ξένοι εἰς οὐδὲν ἕτερον εὐκαίρουν, ἢ λέγειν τι *⸂καὶ⸃ ἀκούειν *⸆ καινότερον. 22 Σταθεὶς δὲ *⸋ὁ⸌ Παῦλος ἐν μέσῳ τοῦ Ἀρείου πάγου ἔφη,

Ἄνδρες Ἀθηναῖοι, κατὰ πάντα ὡς δεισιδαιμονεστέρους ὑμᾶς θεωρῶ. 23 Διερχόμενος γὰρ καὶ ἀναθεωρῶν τὰ σεβάσματα ὑμῶν, εὗρον καὶ βωμὸν ἐν ᾧ ἐπεγέγραπτο, Ἀγνώστῳ θεῷ. *⸂Ὃν⸃ οὖν ἀγνοοῦντες εὐσεβεῖτε, *⸂2τοῦτον⸃ ἐγὼ καταγγέλλω ὑμῖν. 24 Ὁ θεὸς ὁ ποιήσας τὸν κόσμον καὶ πάντα τὰ ἐν αὐτῷ, οὗτος, οὐρανοῦ καὶ γῆς *⸉κύριος ὑπάρχων,⸊ οὐκ ἐν χειροποιήτοις ναοῖς κατοικεῖ, 25 οὐδὲ ὑπὸ χειρῶν *⸂ἀνθρώπων⸃ θεραπεύεται, προσδεόμενός τινος, αὐτὸς διδοὺς πᾶσιν ζωὴν καὶ πνοὴν *⸂2κατὰ⸃ πάντα· 26 ἐποίησέν τε ἐξ ἑνὸς *⸋αἵματος⸌ πᾶν ἔθνος ἀνθρώπων, κατοικεῖν ἐπὶ *⸂πᾶν τὸ πρόσωπον⸃ τῆς γῆς, ὁρίσας *⸂2προστεταγμένους⸃ καιροὺς καὶ τὰς ὁροθεσίας τῆς κατοικίας αὐτῶν· 27 ζητεῖν *⸂τὸν κύριον,⸃ εἰ ἄρα γε ψηλαφήσειαν αὐτὸν καὶ εὕροιεν, *⸂2καί γε⸃ οὐ μακρὰν ἀπὸ ἑνὸς ἑκάστου ἡμῶν ὑπάρχοντα. 28 Ἐν αὐτῷ γὰρ ζῶμεν καὶ κινούμεθα καί ἐσμεν· ὡς καί τινες τῶν καθ᾽ ὑμᾶς ποιητῶν εἰρήκασιν, Τοῦ γὰρ καὶ γένος ἐσμέν. 29 Γένος οὖν ὑπάρχοντες τοῦ θεοῦ, οὐκ ὀφείλομεν νομίζειν χρυσῷ ἢ ἀργύρῳ ἢ λίθῳ, χαράγματι τέχνης καὶ ἐνθυμήσεως ἀνθρώπου, τὸ θεῖον εἶναι ὅμοιον. 30 Τοὺς μὲν οὖν χρόνους τῆς ἀγνοίας ὑπεριδὼν ὁ θεός, τὰ νῦν *⸂παραγγέλλει⸃ τοῖς ἀνθρώποις *⸂2πᾶσιν⸃ πανταχοῦ μετανοεῖν· 31  *⸂διότι⸃ ἔστησεν ἡμέραν, ἐν ᾗ μέλλει κρίνειν τὴν οἰκουμένην ἐν δικαιοσύνῃ, ἐν ἀνδρὶ ᾧ ὥρισεν, πίστιν παρασχὼν πᾶσιν, ἀναστήσας αὐτὸν ἐκ νεκρῶν.

32 Ἀκούσαντες δὲ ἀνάστασιν νεκρῶν, οἱ μὲν ἐχλεύαζον· οἱ δὲ εἶπον, Ἀκουσόμεθά σου *⸂πάλιν περὶ τούτου.⸃ 33  *⸋Καὶ⸌ οὕτως ὁ Παῦλος ἐξῆλθεν ἐκ μέσου αὐτῶν. 34 Τινὲς δὲ ἄνδρες κολληθέντες αὐτῷ, ἐπίστευσαν· ἐν οἷς καὶ Διονύσιος ὁ Ἀρεοπαγίτης, καὶ γυνὴ ὀνόματι Δάμαρις, καὶ ἕτεροι σὺν αὐτοῖς.

18

1 Μετὰ *⸋δὲ⸌ ταῦτα χωρισθεὶς *⸋2ὁ Παῦλος⸌ ἐκ τῶν Ἀθηνῶν ἦλθεν εἰς Κόρινθον. 2 Καὶ εὑρών τινα Ἰουδαῖον ὀνόματι Ἀκύλαν, Ποντικὸν τῷ γένει, προσφάτως ἐληλυθότα ἀπὸ τῆς Ἰταλίας, καὶ Πρίσκιλλαν γυναῖκα αὐτοῦ, *⸂διὰ τὸ τεταχέναι⸃ Κλαύδιον χωρίζεσθαι πάντας τοὺς Ἰουδαίους *⸂2ἐκ⸃ τῆς Ῥώμης, προσῆλθεν αὐτοῖς· 3 καὶ διὰ τὸ ὁμότεχνον εἶναι, ἔμενεν παρ᾽ αὐτοῖς καὶ εἰργάζετο· ἦσαν γὰρ σκηνοποιοὶ *⸂τὴν τέχνην.⸃ 4 Διελέγετο δὲ ἐν τῇ συναγωγῇ κατὰ πᾶν σάββατον, ἔπειθέν τε Ἰουδαίους καὶ Ἕλληνας.

5 Ὡς δὲ κατῆλθον ἀπὸ τῆς Μακεδονίας ὅ τε Σίλας καὶ ὁ Τιμόθεος, συνείχετο τῷ *⸂πνεύματι⸃ ὁ Παῦλος, διαμαρτυρόμενος τοῖς Ἰουδαίοις *⸆ τὸν χριστὸν Ἰησοῦν. 6 Ἀντιτασσομένων δὲ αὐτῶν καὶ βλασφημούντων, ἐκτιναξάμενος τὰ ἱμάτια, εἶπεν πρὸς αὐτούς, Τὸ αἷμα ὑμῶν ἐπὶ *⸂τὴν κεφαλὴν⸃ ὑμῶν· καθαρὸς ἐγώ· ἀπὸ τοῦ νῦν εἰς τὰ ἔθνη πορεύσομαι. 7 Καὶ μεταβὰς ἐκεῖθεν *⸂ἦλθεν εἰς⸃ οἰκίαν τινὸς ὀνόματι *⸆ Ἰούστου, σεβομένου τὸν θεόν, οὗ ἡ οἰκία ἦν συνομοροῦσα τῇ συναγωγῇ. 8 Κρίσπος δὲ ὁ ἀρχισυνάγωγος ἐπίστευσεν τῷ κυρίῳ σὺν ὅλῳ τῷ οἴκῳ αὐτοῦ· καὶ πολλοὶ τῶν Κορινθίων ἀκούοντες ἐπίστευον καὶ ἐβαπτίζοντο. 9 Εἶπεν δὲ ὁ κύριος *⸉δι᾽ ὁράματος ἐν νυκτὶ⸊ τῷ Παύλῳ, Μὴ φοβοῦ, ἀλλὰ λάλει καὶ μὴ σιωπήσῃς· 10 διότι ἐγώ εἰμι μετὰ σοῦ, καὶ οὐδεὶς ἐπιθήσεταί σοι τοῦ κακῶσαί σε· διότι λαός ἐστίν μοι πολὺς ἐν τῇ πόλει ταύτῃ. 11 Ἐκάθισέν *⸂τε⸃ ἐνιαυτὸν καὶ μῆνας ἕξ, διδάσκων ἐν αὐτοῖς τὸν λόγον τοῦ θεοῦ.

12 Γαλλίωνος δὲ *⸂ἀνθυπατεύοντος⸃ τῆς Ἀχαΐας, κατεπέστησαν *⸉ὁμοθυμαδὸν οἱ Ἰουδαῖοι⸊ τῷ Παύλῳ, καὶ ἤγαγον αὐτὸν ἐπὶ τὸ βῆμα, 13 λέγοντες ὅτι Παρὰ τὸν νόμον *⸉οὗτος ἀναπείθει⸊ τοὺς ἀνθρώπους σέβεσθαι τὸν θεόν. 14 Μέλλοντος δὲ τοῦ Παύλου ἀνοίγειν τὸ στόμα, εἶπεν ὁ Γαλλίων πρὸς τοὺς Ἰουδαίους, Εἰ μὲν *⸋οὖν⸌ ἦν ἀδίκημά τι ἢ ῥᾳδιούργημα πονηρόν, ὦ Ἰουδαῖοι, κατὰ λόγον ἂν ἠνεσχόμην ὑμῶν· 15 εἰ δὲ *⸂ζήτημά⸃ ἐστιν περὶ λόγου καὶ ὀνομάτων καὶ νόμου τοῦ καθ᾽ ὑμᾶς, ὄψεσθε αὐτοί· κριτὴς *⸋γὰρ⸌ ἐγὼ τούτων οὐ βούλομαι εἶναι. 16 Καὶ ἀπήλασεν αὐτοὺς ἀπὸ τοῦ βήματος. 17 Ἐπιλαβόμενοι δὲ πάντες *⸋οἱ Ἕλληνες⸌ Σωσθένην τὸν ἀρχισυνάγωγον ἔτυπτον ἔμπροσθεν τοῦ βήματος. Καὶ οὐδὲν τούτων τῷ Γαλλίωνι *⸂ἔμελλεν.⸃

18 Ὁ δὲ Παῦλος ἔτι προσμείνας ἡμέρας ἱκανάς, τοῖς ἀδελφοῖς ἀποταξάμενος, ἐξέπλει εἰς τὴν Συρίαν, καὶ σὺν αὐτῷ Πρίσκιλλα καὶ Ἀκύλας, κειράμενος *⸉τὴν κεφαλὴν ἐν Κεγχρεαῖς·⸊ εἶχεν γὰρ εὐχήν. 19  *⸂Κατήντησεν⸃ δὲ εἰς Ἔφεσον, καὶ ἐκείνους κατέλιπεν αὐτοῦ· αὐτὸς δὲ εἰσελθὼν εἰς τὴν συναγωγὴν *⸂2διελέχθη⸃ τοῖς Ἰουδαίοις. 20 Ἐρωτώντων δὲ αὐτῶν ἐπὶ πλείονα χρόνον μεῖναι *⸋παρ᾽ αὐτοῖς,⸌ οὐκ ἐπένευσεν· 21 ἀλλ᾽ *⸂ἀπετάξατο αὐτοῖς⸃ εἰπών, *⸂2Δεῖ με πάντως τὴν ἑορτὴν τὴν ἐρχομένην ποιῆσαι εἰς Ἱεροσόλυμα· πάλιν δὲ ἀνακάμψω⸃ πρὸς ὑμᾶς, τοῦ θεοῦ θέλοντος. *⸆ Ἀνήχθη ἀπὸ τῆς Ἐφέσου, 22 καὶ κατελθὼν εἰς Καισάρειαν, ἀναβὰς καὶ ἀσπασάμενος τὴν ἐκκλησίαν, κατέβη εἰς Ἀντιόχειαν. 23 Καὶ ποιήσας χρόνον τινὰ ἐξῆλθεν, διερχόμενος καθεξῆς τὴν Γαλατικὴν χώραν καὶ Φρυγίαν, *⸂ἐπιστηρίζων⸃ πάντας τοὺς μαθητάς.

24 Ἰουδαῖος δέ τις Ἀπολλὼς ὀνόματι, Ἀλεξανδρεὺς τῷ γένει, ἀνὴρ λόγιος, κατήντησεν εἰς Ἔφεσον, δυνατὸς ὢν ἐν ταῖς γραφαῖς. 25 Οὗτος ἦν κατηχημένος τὴν ὁδὸν τοῦ κυρίου, καὶ ζέων τῷ πνεύματι ἐλάλει καὶ ἐδίδασκεν ἀκριβῶς τὰ περὶ *⸂τοῦ κυρίου,⸃ ἐπιστάμενος μόνον τὸ βάπτισμα Ἰωάννου· 26 οὗτός τε ἤρξατο παρρησιάζεσθαι ἐν τῇ συναγωγῇ. Ἀκούσαντες δὲ αὐτοῦ *⸉Ἀκύλας καὶ Πρίσκιλλα,⸊ προσελάβοντο αὐτόν, καὶ ἀκριβέστερον αὐτῷ ἐξέθεντο τὴν *⸉2τοῦ θεοῦ ὁδόν.⸊ 27 Βουλομένου δὲ αὐτοῦ διελθεῖν εἰς τὴν Ἀχαΐαν, προτρεψάμενοι οἱ ἀδελφοὶ ἔγραψαν τοῖς μαθηταῖς ἀποδέξασθαι αὐτόν· ὃς παραγενόμενος συνεβάλετο πολὺ τοῖς πεπιστευκόσιν διὰ τῆς χάριτος· 28 εὐτόνως γὰρ τοῖς Ἰουδαίοις διακατηλέγχετο δημοσίᾳ, ἐπιδεικνὺς διὰ τῶν γραφῶν εἶναι τὸν χριστὸν Ἰησοῦν.

19

1 Ἐγένετο δέ, ἐν τῷ τὸν Ἀπολλὼ εἶναι ἐν Κορίνθῳ, Παῦλον διελθόντα τὰ ἀνωτερικὰ μέρη *⸂ἐλθεῖν⸃ εἰς Ἔφεσον· καὶ *⸂2εὑρών⸃ τινας μαθητὰς 2  *⸂εἶπεν πρὸς αὐτούς, Εἰ πνεῦμα ἅγιον ἐλάβετε πιστεύσαντες; Οἱ δὲ εἶπον⸃ πρὸς αὐτόν, Ἀλλ᾽ οὐδὲ εἰ πνεῦμα ἅγιόν ἐστιν, ἠκούσαμεν. 3 Εἶπέν τε *⸋πρὸς αὐτούς,⸌ Εἰς τί οὖν ἐβαπτίσθητε; Οἱ δὲ εἶπον, Εἰς τὸ Ἰωάννου βάπτισμα. 4 Εἶπεν δὲ Παῦλος, Ἰωάννης *⸋μὲν⸌ ἐβάπτισεν βάπτισμα μετανοίας, τῷ λαῷ λέγων εἰς τὸν ἐρχόμενον μετ᾽ αὐτὸν ἵνα πιστεύσωσιν, τοῦτ᾽ ἔστιν, εἰς *⸂τὸν χριστὸν Ἰησοῦν.⸃ 5 Ἀκούσαντες δὲ ἐβαπτίσθησαν εἰς τὸ ὄνομα τοῦ κυρίου Ἰησοῦ. 6 Καὶ ἐπιθέντος αὐτοῖς τοῦ Παύλου *⸋τὰς⸌ χεῖρας, ἦλθεν τὸ πνεῦμα τὸ ἅγιον ἐπ᾽ αὐτούς, ἐλάλουν τε γλώσσαις καὶ προεφήτευον. 7 Ἦσαν δὲ οἱ πάντες ἄνδρες ὡσεὶ *⸂δεκαδύο.⸃

8 Εἰσελθὼν δὲ εἰς τὴν συναγωγὴν ἐπαρρησιάζετο, ἐπὶ μῆνας τρεῖς διαλεγόμενος καὶ πείθων *⸋τὰ⸌ περὶ τῆς βασιλείας τοῦ θεοῦ. 9 Ὡς δέ τινες ἐσκληρύνοντο καὶ ἠπείθουν, κακολογοῦντες τὴν ὁδὸν ἐνώπιον τοῦ πλήθους, ἀποστὰς ἀπ᾽ αὐτῶν ἀφώρισεν τοὺς μαθητάς, καθ᾽ ἡμέραν διαλεγόμενος ἐν τῇ σχολῇ Τυράννου *⸋τινός.⸌ 10 Τοῦτο δὲ ἐγένετο ἐπὶ ἔτη δύο, ὥστε πάντας τοὺς κατοικοῦντας τὴν Ἀσίαν ἀκοῦσαι τὸν λόγον *⸂τοῦ κυρίου Ἰησοῦ,⸃ Ἰουδαίους τε καὶ Ἕλληνας. 11 Δυνάμεις *⸂τε⸃ οὐ τὰς τυχούσας *⸉ἐποίει ὁ θεὸς⸊ διὰ τῶν χειρῶν Παύλου, 12 ὥστε καὶ ἐπὶ τοὺς ἀσθενοῦντας *⸂ἐπιφέρεσθαι⸃ ἀπὸ τοῦ χρωτὸς αὐτοῦ σουδάρια ἢ σιμικίνθια, καὶ ἀπαλλάσσεσθαι ἀπ᾽ αὐτῶν τὰς νόσους, τά τε πνεύματα τὰ πονηρὰ *⸂2ἐξέρχεσθαι⸃ *⸋ἀπ᾽ αὐτῶν.⸌ 13 Ἐπεχείρησαν δέ τινες *⸆ *⸋ἀπὸ⸌ τῶν περιερχομένων Ἰουδαίων ἐξορκιστῶν ὀνομάζειν ἐπὶ τοὺς ἔχοντας τὰ πνεύματα τὰ πονηρὰ τὸ ὄνομα τοῦ κυρίου Ἰησοῦ, λέγοντες, *⸂Ὁρκίζομεν⸃ ὑμᾶς τὸν Ἰησοῦν ὃν *⸋2ὁ⸌ Παῦλος κηρύσσει. 14 Ἦσαν δέ *⸂τινες υἱοὶ Σκευᾶ Ἰουδαίου ἀρχιερέως ἑπτὰ οἱ⸃ τοῦτο ποιοῦντες. 15 Ἀποκριθὲν δὲ τὸ πνεῦμα τὸ πονηρὸν εἶπεν, *⸆ Τὸν *⸆2 Ἰησοῦν γινώσκω, καὶ τὸν Παῦλον ἐπίσταμαι· ὑμεῖς δὲ τίνες ἐστέ; 16 Καὶ *⸂ἐφαλλόμενος⸃ *⸉ἐπ᾽ αὐτοὺς ὁ ἄνθρωπος⸊ ἐν ᾧ ἦν τὸ πνεῦμα τὸ πονηρόν, *⸂2καὶ κατακυριεύσαν αὐτῶν,⸃ ἴσχυσεν κατ᾽ αὐτῶν, ὥστε γυμνοὺς καὶ τετραυματισμένους ἐκφυγεῖν ἐκ τοῦ οἴκου ἐκείνου. 17 Τοῦτο δὲ ἐγένετο *⸉γνωστὸν πᾶσιν⸊ Ἰουδαίοις τε καὶ Ἕλλησιν τοῖς κατοικοῦσιν τὴν Ἔφεσον, καὶ *⸂ἐπέπεσεν⸃ φόβος ἐπὶ πάντας αὐτούς, καὶ ἐμεγαλύνετο τὸ ὄνομα τοῦ κυρίου Ἰησοῦ. 18 Πολλοί τε τῶν πεπιστευκότων ἤρχοντο, ἐξομολογούμενοι, καὶ ἀναγγέλλοντες τὰς πράξεις αὐτῶν. 19 Ἱκανοὶ δὲ τῶν τὰ περίεργα πραξάντων συνενέγκαντες τὰς βίβλους κατέκαιον ἐνώπιον πάντων· καὶ *⸂συνεψήφισαν⸃ τὰς τιμὰς αὐτῶν, καὶ εὗρον ἀργυρίου μυριάδας πέντε. 20 Οὕτως κατὰ κράτος *⸉ὁ λόγος τοῦ κυρίου⸊ ηὔξανεν καὶ ἴσχυεν.

21 Ὡς δὲ ἐπληρώθη ταῦτα, ἔθετο ὁ Παῦλος ἐν τῷ πνεύματι, διελθὼν τὴν Μακεδονίαν καὶ Ἀχαΐαν, πορεύεσθαι εἰς Ἱερουσαλήμ, εἰπὼν ὅτι Μετὰ τὸ γενέσθαι με ἐκεῖ, δεῖ με καὶ Ῥώμην ἰδεῖν. 22 Ἀποστείλας δὲ εἰς *⸋τὴν⸌ Μακεδονίαν δύο τῶν διακονούντων αὐτῷ, Τιμόθεον καὶ Ἔραστον, αὐτὸς ἐπέσχεν χρόνον εἰς τὴν Ἀσίαν.

23 Ἐγένετο δὲ κατὰ τὸν καιρὸν ἐκεῖνον τάραχος οὐκ ὀλίγος περὶ τῆς ὁδοῦ. 24 Δημήτριος γάρ τις ὀνόματι, ἀργυροκόπος, ποιῶν ναοὺς ἀργυροῦς Ἀρτέμιδος, παρείχετο τοῖς τεχνίταις *⸉ἐργασίαν οὐκ ὀλίγην·⸊ 25 οὓς συναθροίσας, καὶ τοὺς περὶ τὰ τοιαῦτα ἐργάτας, εἶπεν, Ἄνδρες, ἐπίστασθε ὅτι ἐκ ταύτης τῆς ἐργασίας ἡ εὐπορία *⸂ἡμῶν⸃ ἐστιν. 26 Καὶ θεωρεῖτε καὶ ἀκούετε ὅτι οὐ μόνον Ἐφέσου, ἀλλὰ σχεδὸν πάσης τῆς Ἀσίας, ὁ Παῦλος οὗτος πείσας μετέστησεν ἱκανὸν ὄχλον, λέγων ὅτι οὐκ εἰσὶν θεοὶ οἱ διὰ χειρῶν γινόμενοι. 27 Οὐ μόνον δὲ τοῦτο κινδυνεύει ἡμῖν τὸ μέρος εἰς ἀπελεγμὸν ἐλθεῖν, ἀλλὰ καὶ τὸ τῆς μεγάλης θεᾶς *⸉ἱερὸν Ἀρτέμιδος⸊ εἰς οὐθὲν λογισθῆναι, μέλλειν *⸂δὲ⸃ καὶ καθαιρεῖσθαι *⸂2τὴν μεγαλειότητα⸃ αὐτῆς, ἣν ὅλη ἡ Ἀσία καὶ ἡ οἰκουμένη σέβεται. 28 Ἀκούσαντες δὲ καὶ γενόμενοι πλήρεις θυμοῦ, ἔκραζον λέγοντες, Μεγάλη ἡ Ἄρτεμις Ἐφεσίων. 29 Καὶ ἐπλήσθη ἡ πόλις *⸋ὅλη⸌ *⸋2τῆς⸌ συγχύσεως· ὥρμησάν τε ὁμοθυμαδὸν εἰς τὸ θέατρον, συναρπάσαντες Γάϊον καὶ Ἀρίσταρχον Μακεδόνας, συνεκδήμους *⸆ Παύλου. 30  *⸂Τοῦ δὲ Παύλου⸃ βουλομένου εἰσελθεῖν εἰς τὸν δῆμον, οὐκ εἴων αὐτὸν οἱ μαθηταί. 31 Τινὲς δὲ καὶ τῶν Ἀσιαρχῶν, ὄντες αὐτῷ φίλοι, πέμψαντες πρὸς αὐτόν, παρεκάλουν μὴ δοῦναι ἑαυτὸν εἰς τὸ θέατρον. 32 Ἄλλοι μὲν οὖν ἄλλο τι ἔκραζον· ἦν γὰρ ἡ ἐκκλησία συγκεχυμένη, καὶ οἱ πλείους οὐκ ᾔδεισαν τίνος ἕνεκεν συνεληλύθεισαν. 33 Ἐκ δὲ τοῦ ὄχλου *⸂προεβίβασαν⸃ Ἀλέξανδρον, *⸂2προβαλόντων⸃ αὐτὸν τῶν Ἰουδαίων. Ὁ δὲ Ἀλέξανδρος, κατασείσας τὴν χεῖρα, ἤθελεν ἀπολογεῖσθαι τῷ δήμῳ. 34  *⸂Ἐπιγνόντες⸃ δὲ ὅτι Ἰουδαῖός ἐστιν, φωνὴ ἐγένετο μία ἐκ πάντων *⸂2ὡς⸃ ἐπὶ ὥρας δύο *⸂3κραζόντων,⸃ Μεγάλη ἡ Ἄρτεμις Ἐφεσίων. 35 Καταστείλας δὲ *⸉ὁ γραμματεὺς τὸν ὄχλον⸊ φησίν, Ἄνδρες Ἐφέσιοι, τίς γάρ ἐστιν *⸂ἄνθρωπος⸃ ὃς οὐ γινώσκει τὴν Ἐφεσίων πόλιν νεωκόρον οὖσαν τῆς μεγάλης *⸋θεᾶς⸌ Ἀρτέμιδος καὶ τοῦ Διοπετοῦς; 36 Ἀναντιρρήτων οὖν ὄντων τούτων, δέον ἐστὶν ὑμᾶς κατεσταλμένους ὑπάρχειν, καὶ μηδὲν προπετὲς πράσσειν. 37 Ἠγάγετε γὰρ τοὺς ἄνδρας τούτους, οὔτε ἱεροσύλους οὔτε βλασφημοῦντας τὴν *⸂θεὸν⸃ *⸂2ὑμῶν.⸃ 38 Εἰ μὲν οὖν Δημήτριος καὶ οἱ σὺν αὐτῷ τεχνῖται *⸉ἔχουσιν πρός τινα λόγον,⸊ ἀγοραῖοι ἄγονται, καὶ ἀνθύπατοί εἰσιν· ἐγκαλείτωσαν ἀλλήλοις. 39 Εἰ δέ τι *⸂περὶ ἑτέρων⸃ ἐπιζητεῖτε, ἐν τῇ ἐννόμῳ ἐκκλησίᾳ ἐπιλυθήσεται. 40 Καὶ γὰρ κινδυνεύομεν ἐγκαλεῖσθαι στάσεως περὶ τῆς σήμερον, μηδενὸς αἰτίου ὑπάρχοντος περὶ οὗ *⸋οὐ⸌ δυνησόμεθα *⸂δοῦναι⸃ λόγον *⸆ τῆς συστροφῆς ταύτης. 41 Καὶ ταῦτα εἰπών, ἀπέλυσεν τὴν ἐκκλησίαν.

20

1 Μετὰ δὲ τὸ παύσασθαι τὸν θόρυβον, *⸂προσκαλεσάμενος⸃ ὁ Παῦλος τοὺς μαθητάς, καὶ *⸆ ἀσπασάμενος, ἐξῆλθεν *⸂2πορευθῆναι⸃ εἰς *⸋τὴν⸌ Μακεδονίαν. 2 Διελθὼν δὲ τὰ μέρη ἐκεῖνα, καὶ παρακαλέσας αὐτοὺς λόγῳ πολλῷ, ἦλθεν εἰς τὴν Ἑλλάδα. 3 Ποιήσας τε μῆνας τρεῖς, γενομένης *⸉αὐτῷ ἐπιβουλῆς⸊ ὑπὸ τῶν Ἰουδαίων μέλλοντι ἀνάγεσθαι εἰς τὴν Συρίαν, ἐγένετο *⸂γνώμη⸃ τοῦ ὑποστρέφειν διὰ Μακεδονίας. 4 Συνείπετο δὲ αὐτῷ *⸋ἄχρι τῆς Ἀσίας⸌ Σώπατρος *⸆ Βεροιαῖος· Θεσσαλονικέων δέ, Ἀρίσταρχος καὶ Σεκοῦνδος, καὶ Γάϊος Δερβαῖος, καὶ Τιμόθεος· Ἀσιανοὶ δέ, Τυχικὸς καὶ Τρόφιμος. 5 Οὗτοι *⸆ *⸂προσελθόντες⸃ ἔμενον ἡμᾶς ἐν Τρῳάδι. 6 Ἡμεῖς δὲ ἐξεπλεύσαμεν μετὰ τὰς ἡμέρας τῶν ἀζύμων ἀπὸ Φιλίππων, καὶ ἤλθομεν πρὸς αὐτοὺς εἰς τὴν Τρῳάδα ἄχρι ἡμερῶν πέντε, *⸂οὗ⸃ διετρίψαμεν ἡμέρας ἑπτά.

7 Ἐν δὲ τῇ μιᾷ τῶν σαββάτων, συνηγμένων *⸂τῶν μαθητῶν⸃ *⸆ κλάσαι ἄρτον, ὁ Παῦλος διελέγετο αὐτοῖς, μέλλων ἐξιέναι τῇ ἐπαύριον, παρέτεινέν τε τὸν λόγον μέχρι μεσονυκτίου. 8 Ἦσαν δὲ λαμπάδες ἱκαναὶ ἐν τῷ ὑπερῴῳ οὗ *⸂ἦμεν⸃ συνηγμένοι. 9  *⸂Καθήμενος⸃ δέ τις νεανίας ὀνόματι Εὔτυχος ἐπὶ τῆς θυρίδος, καταφερόμενος ὕπνῳ βαθεῖ, διαλεγομένου τοῦ Παύλου ἐπὶ πλεῖον, κατενεχθεὶς ἀπὸ τοῦ ὕπνου ἔπεσεν ἀπὸ τοῦ τριστέγου κάτω, καὶ ἤρθη νεκρός. 10 Καταβὰς δὲ ὁ Παῦλος ἐπέπεσεν αὐτῷ, καὶ συμπεριλαβὼν εἶπεν, Μὴ θορυβεῖσθε· ἡ γὰρ ψυχὴ αὐτοῦ ἐν αὐτῷ ἐστιν. 11 Ἀναβὰς δὲ καὶ κλάσας *⸆ ἄρτον καὶ γευσάμενος, ἐφ᾽ ἱκανόν τε ὁμιλήσας ἄχρι αὐγῆς, οὕτως ἐξῆλθεν. 12 Ἤγαγον δὲ τὸν παῖδα ζῶντα, καὶ παρεκλήθησαν οὐ μετρίως.

13 Ἡμεῖς δέ, *⸂προσελθόντες⸃ ἐπὶ τὸ πλοῖον, ἀνήχθημεν *⸂2εἰς⸃ τὴν Ἄσσον, ἐκεῖθεν μέλλοντες ἀναλαμβάνειν τὸν Παῦλον· οὕτως γὰρ *⸉ἦν διατεταγμένος,⸊ μέλλων αὐτὸς πεζεύειν. 14 Ὡς δὲ *⸂συνέβαλεν⸃ ἡμῖν εἰς τὴν Ἄσσον, ἀναλαβόντες αὐτὸν ἤλθομεν εἰς Μιτυλήνην. 15 Κἀκεῖθεν ἀποπλεύσαντες, τῇ ἐπιούσῃ κατηντήσαμεν ἀντικρὺ Χίου· τῇ δὲ ἑτέρᾳ παρεβάλομεν εἰς Σάμον· *⸂καὶ μείναντες ἐν Τρωγυλλίῳ, τῇ ἐχομένῃ⸃ ἤλθομεν εἰς Μίλητον. 16  *⸂Ἔκρινεν⸃ γὰρ ὁ Παῦλος παραπλεῦσαι τὴν Ἔφεσον, ὅπως μὴ γένηται αὐτῷ χρονοτριβῆσαι ἐν τῇ Ἀσίᾳ· ἔσπευδεν γάρ, εἰ δυνατὸν *⸂2ἦν⸃ αὐτῷ, τὴν ἡμέραν τῆς Πεντηκοστῆς γενέσθαι εἰς Ἱεροσόλυμα.

17 Ἀπὸ δὲ τῆς Μιλήτου πέμψας εἰς Ἔφεσον μετεκαλέσατο τοὺς πρεσβυτέρους τῆς ἐκκλησίας. 18 Ὡς δὲ παρεγένοντο πρὸς αὐτόν, εἶπεν αὐτοῖς,

Ὑμεῖς ἐπίστασθε, ἀπὸ πρώτης ἡμέρας *⸋ἀφ᾽⸌ ἧς ἐπέβην εἰς τὴν Ἀσίαν, πῶς μεθ᾽ ὑμῶν τὸν πάντα χρόνον ἐγενόμην, 19 δουλεύων τῷ κυρίῳ μετὰ πάσης ταπεινοφροσύνης καὶ *⸋πολλῶν⸌ δακρύων καὶ πειρασμῶν τῶν συμβάντων μοι ἐν ταῖς ἐπιβουλαῖς τῶν Ἰουδαίων· 20 ὡς οὐδὲν ὑπεστειλάμην τῶν συμφερόντων, τοῦ μὴ ἀναγγεῖλαι ὑμῖν καὶ διδάξαι ὑμᾶς δημοσίᾳ καὶ κατ᾽ οἴκους, 21 διαμαρτυρόμενος Ἰουδαίοις τε καὶ Ἕλλησιν τὴν εἰς *⸋τὸν⸌ θεὸν μετάνοιαν, καὶ πίστιν *⸋2τὴν⸌ εἰς *⸂τὸν κύριον ἡμῶν Ἰησοῦν.⸃ 22 Καὶ νῦν ἰδού, *⸉ἐγὼ δεδεμένος⸊ τῷ πνεύματι πορεύομαι εἰς Ἱερουσαλήμ, τὰ ἐν αὐτῇ συναντήσοντά *⸂μοι⸃ μὴ εἰδώς, 23 πλὴν ὅτι τὸ πνεῦμα τὸ ἅγιον κατὰ πόλιν διαμαρτύρεται *⸆ λέγον ὅτι δεσμά *⸉με καὶ θλίψεις⸊ μένουσιν. 24 Ἀλλ᾽ οὐδενὸς *⸂λόγον⸃ ποιοῦμαι, *⸋οὐδὲ ἔχω⸌ τὴν ψυχήν *⸋2μου⸌ τιμίαν ἐμαυτῷ, ὡς τελειῶσαι τὸν δρόμον μου *⸋3μετὰ χαρᾶς,⸌ καὶ τὴν διακονίαν ἣν ἔλαβον παρὰ τοῦ κυρίου Ἰησοῦ, διαμαρτύρασθαι τὸ εὐαγγέλιον τῆς χάριτος τοῦ θεοῦ. 25 Καὶ νῦν ἰδού, ἐγὼ οἶδα ὅτι οὐκέτι ὄψεσθε τὸ πρόσωπόν μου ὑμεῖς πάντες, ἐν οἷς διῆλθον κηρύσσων τὴν βασιλείαν *⸋τοῦ θεοῦ.⸌ 26  *⸂Διότι⸃ μαρτύρομαι ὑμῖν ἐν τῇ σήμερον ἡμέρᾳ, ὅτι καθαρὸς *⸋ἐγὼ⸌ *⸆ ἀπὸ τοῦ αἵματος πάντων. 27 Οὐ γὰρ ὑπεστειλάμην τοῦ μὴ ἀναγγεῖλαι *⸉ὑμῖν πᾶσαν τὴν βουλὴν τοῦ θεοῦ.⸊ 28 Προσέχετε *⸋οὖν⸌ ἑαυτοῖς καὶ παντὶ τῷ ποιμνίῳ, ἐν ᾧ ὑμᾶς τὸ πνεῦμα τὸ ἅγιον ἔθετο ἐπισκόπους, ποιμαίνειν τὴν ἐκκλησίαν *⸂τοῦ κυρίου καὶ θεοῦ,⸃ ἣν περιεποιήσατο διὰ τοῦ *⸂2ἰδίου αἵματος.⸃ 29 Ἐγὼ *⸋γὰρ⸌ οἶδα *⸋2τοῦτο,⸌ ὅτι εἰσελεύσονται μετὰ τὴν ἄφιξίν μου λύκοι βαρεῖς εἰς ὑμᾶς, μὴ φειδόμενοι τοῦ ποιμνίου· 30 καὶ ἐξ ὑμῶν αὐτῶν ἀναστήσονται ἄνδρες λαλοῦντες διεστραμμένα, τοῦ ἀποσπᾷν τοὺς μαθητὰς ὀπίσω *⸂αὐτῶν.⸃ 31 Διὸ γρηγορεῖτε, μνημονεύοντες ὅτι τριετίαν νύκτα καὶ ἡμέραν οὐκ ἐπαυσάμην μετὰ δακρύων νουθετῶν ἕνα ἕκαστον. 32 Καὶ τὰ νῦν παρατίθεμαι ὑμᾶς, *⸋ἀδελφοί,⸌ *⸂τῷ θεῷ⸃ καὶ τῷ λόγῳ τῆς χάριτος αὐτοῦ, τῷ δυναμένῳ *⸂2ἐποικοδομῆσαι,⸃ καὶ δοῦναι *⸋2ὑμῖν⸌ *⸆ κληρονομίαν ἐν τοῖς ἡγιασμένοις πᾶσιν. 33 Ἀργυρίου ἢ χρυσίου ἢ ἱματισμοῦ οὐδενὸς ἐπεθύμησα. 34 Αὐτοὶ *⸆ γινώσκετε ὅτι ταῖς χρείαις μου καὶ τοῖς οὖσιν μετ᾽ ἐμοῦ ὑπηρέτησαν αἱ χεῖρες αὗται. 35 Πάντα ὑπέδειξα ὑμῖν, ὅτι οὕτως κοπιῶντας δεῖ ἀντιλαμβάνεσθαι τῶν ἀσθενούντων, μνημονεύειν τε *⸂τῶν λόγων⸃ τοῦ κυρίου Ἰησοῦ, ὅτι αὐτὸς εἶπεν, Μακάριόν ἐστιν *⸉μᾶλλον διδόναι⸊ ἢ λαμβάνειν.

36 Καὶ ταῦτα εἰπών, θεὶς τὰ γόνατα αὐτοῦ, σὺν πᾶσιν αὐτοῖς προσηύξατο. 37 Ἱκανὸς δὲ *⸉ἐγένετο κλαυθμὸς⸊ πάντων· καὶ ἐπιπεσόντες ἐπὶ τὸν τράχηλον τοῦ Παύλου κατεφίλουν αὐτόν, 38 ὀδυνώμενοι μάλιστα ἐπὶ τῷ λόγῳ ᾧ εἰρήκει, ὅτι οὐκέτι μέλλουσιν τὸ πρόσωπον αὐτοῦ θεωρεῖν. Προέπεμπον δὲ αὐτὸν εἰς τὸ πλοῖον.

21

1 Ὡς δὲ ἐγένετο ἀναχθῆναι ἡμᾶς ἀποσπασθέντας ἀπ᾽ αὐτῶν, εὐθυδρομήσαντες ἤλθομεν εἰς τὴν Κῶν, τῇ δὲ ἑξῆς εἰς τὴν Ῥόδον, κἀκεῖθεν εἰς Πάταρα· 2 καὶ εὑρόντες πλοῖον διαπερῶν εἰς Φοινίκην, ἐπιβάντες ἀνήχθημεν. 3 Ἀναφανέντες δὲ τὴν Κύπρον, καὶ καταλιπόντες αὐτὴν εὐώνυμον, ἐπλέομεν εἰς Συρίαν, καὶ *⸂κατήχθημεν⸃ εἰς Τύρον· ἐκεῖσε γὰρ *⸉ἦν τὸ πλοῖον⸊ ἀποφορτιζόμενον τὸν γόμον. 4  *⸂Καὶ ἀνευρόντες⸃ *⸆ μαθητάς, ἐπεμείναμεν αὐτοῦ ἡμέρας ἑπτά· οἵτινες τῷ Παύλῳ ἔλεγον διὰ τοῦ πνεύματος, μὴ *⸂2ἀναβαίνειν⸃ εἰς Ἱερουσαλήμ. 5 Ὅτε δὲ ἐγένετο *⸉ἡμᾶς ἐξαρτίσαι⸊ τὰς ἡμέρας, ἐξελθόντες ἐπορευόμεθα, προπεμπόντων ἡμᾶς πάντων σὺν γυναιξὶν καὶ τέκνοις ἕως ἔξω τῆς πόλεως· καὶ θέντες τὰ γόνατα ἐπὶ τὸν αἰγιαλὸν *⸂προσηυξάμεθα. 6 Καὶ ἀσπασάμενοι ἀλλήλους,⸃ *⸂ἐπέβημεν⸃ εἰς τὸ πλοῖον, ἐκεῖνοι δὲ ὑπέστρεψαν εἰς τὰ ἴδια.

7 Ἡμεῖς δέ, τὸν πλοῦν διανύσαντες ἀπὸ Τύρου, κατηντήσαμεν εἰς Πτολεμαΐδα, καὶ ἀσπασάμενοι τοὺς ἀδελφοὺς ἐμείναμεν ἡμέραν μίαν παρ᾽ αὐτοῖς. 8 Τῇ δὲ ἐπαύριον ἐξελθόντες *⸂οἱ περὶ τὸν Παῦλον ἦλθον⸃ εἰς Καισάρειαν· καὶ εἰσελθόντες εἰς τὸν οἶκον Φιλίππου τοῦ εὐαγγελιστοῦ, *⸆ ὄντος ἐκ τῶν ἑπτά, ἐμείναμεν παρ᾽ αὐτῷ. 9 Τούτῳ δὲ ἦσαν θυγατέρες *⸉παρθένοι τέσσαρες⸊ προφητεύουσαι. 10 Ἐπιμενόντων δὲ *⸋ἡμῶν⸌ ἡμέρας πλείους, κατῆλθέν τις ἀπὸ τῆς Ἰουδαίας προφήτης ὀνόματι Ἄγαβος. 11 Καὶ ἐλθὼν πρὸς ἡμᾶς, καὶ ἄρας τὴν ζώνην τοῦ Παύλου, δήσας *⸂τε αὐτοῦ⸃ *⸉τοὺς πόδας καὶ τὰς χεῖρας⸊ εἶπεν, Τάδε λέγει τὸ πνεῦμα τὸ ἅγιον, Τὸν ἄνδρα οὗ ἐστιν ἡ ζώνη αὕτη, οὕτως δήσουσιν ἐν Ἱερουσαλὴμ οἱ Ἰουδαῖοι, καὶ παραδώσουσιν εἰς χεῖρας ἐθνῶν. 12 Ὡς δὲ ἠκούσαμεν ταῦτα, παρεκαλοῦμεν ἡμεῖς τε καὶ οἱ ἐντόπιοι, τοῦ μὴ ἀναβαίνειν αὐτὸν εἰς Ἱερουσαλήμ. 13  *⸂Ἀπεκρίθη τε⸃ ὁ Παῦλος, Τί ποιεῖτε κλαίοντες καὶ συνθρύπτοντές μου τὴν καρδίαν; Ἐγὼ γὰρ οὐ μόνον δεθῆναι, ἀλλὰ καὶ ἀποθανεῖν εἰς Ἱερουσαλὴμ ἑτοίμως ἔχω ὑπὲρ τοῦ ὀνόματος τοῦ κυρίου Ἰησοῦ. 14 Μὴ πειθομένου δὲ αὐτοῦ, ἡσυχάσαμεν εἰπόντες, *⸉Τὸ θέλημα τοῦ κυρίου⸊ *⸂γενέσθω.⸃

15 Μετὰ δὲ τὰς ἡμέρας ταύτας *⸂ἐπισκευασάμενοι⸃ ἀνεβαίνομεν εἰς Ἱερουσαλήμ. 16 Συνῆλθον δὲ καὶ τῶν μαθητῶν ἀπὸ Καισαρείας σὺν ἡμῖν, ἄγοντες παρ᾽ ᾧ ξενισθῶμεν, Μνάσωνί τινι Κυπρίῳ, ἀρχαίῳ μαθητῇ.

17 Γενομένων δὲ ἡμῶν εἰς Ἱεροσόλυμα, ἀσμένως *⸂ἐδέξαντο⸃ ἡμᾶς οἱ ἀδελφοί. 18 Τῇ δὲ ἐπιούσῃ εἰσῄει ὁ Παῦλος σὺν ἡμῖν πρὸς Ἰάκωβον, πάντες τε παρεγένοντο οἱ πρεσβύτεροι. 19 Καὶ ἀσπασάμενος αὐτούς, ἐξηγεῖτο καθ᾽ ἓν ἕκαστον ὧν ἐποίησεν ὁ θεὸς ἐν τοῖς ἔθνεσιν διὰ τῆς διακονίας αὐτοῦ. 20 Οἱ δὲ ἀκούσαντες ἐδόξαζον *⸂τὸν κύριον,⸃ *⸂2εἰπόντες⸃ αὐτῷ, Θεωρεῖς, ἀδελφέ, πόσαι μυριάδες εἰσὶν *⸂3Ἰουδαίων⸃ τῶν πεπιστευκότων· καὶ πάντες ζηλωταὶ τοῦ νόμου ὑπάρχουσιν· 21 κατηχήθησαν δὲ περὶ σοῦ, ὅτι ἀποστασίαν διδάσκεις ἀπὸ Μωϋσέως τοὺς κατὰ τὰ ἔθνη πάντας Ἰουδαίους, λέγων μὴ περιτέμνειν αὐτοὺς τὰ τέκνα, μηδὲ τοῖς ἔθεσιν περιπατεῖν. 22 Τί οὖν ἐστιν; Πάντως *⸂δεῖ πλῆθος συνελθεῖν·⸃ ἀκούσονται *⸋γὰρ⸌ ὅτι ἐλήλυθας. 23 Τοῦτο οὖν ποίησον ὅ σοι λέγομεν· εἰσὶν ἡμῖν ἄνδρες τέσσαρες εὐχὴν ἔχοντες *⸂ἐφ᾽⸃ ἑαυτῶν· 24 τούτους παραλαβὼν ἁγνίσθητι σὺν αὐτοῖς, καὶ δαπάνησον ἐπ᾽ αὐτοῖς, ἵνα *⸂ξυρήσωνται⸃ τὴν κεφαλήν, καὶ *⸂2γνῶσιν⸃ πάντες ὅτι ὧν κατήχηνται περὶ σοῦ οὐδέν ἐστιν, ἀλλὰ στοιχεῖς καὶ αὐτὸς *⸉τὸν νόμον φυλάσσων.⸊ 25 Περὶ δὲ τῶν πεπιστευκότων ἐθνῶν ἡμεῖς *⸂ἐπεστείλαμεν,⸃ κρίναντες *⸋μηδὲν τοιοῦτον τηρεῖν αὐτούς, εἰ μὴ⸌ φυλάσσεσθαι αὐτοὺς *⸂2τό τε εἰδωλόθυτον καὶ τὸ αἷμα καὶ πνικτὸν καὶ πορνείαν.⸃ 26 Τότε ὁ Παῦλος παραλαβὼν τοὺς ἄνδρας, τῇ ἐχομένῃ ἡμέρᾳ σὺν αὐτοῖς ἁγνισθεὶς εἰσῄει εἰς τὸ ἱερόν, διαγγέλλων τὴν ἐκπλήρωσιν τῶν ἡμερῶν τοῦ ἁγνισμοῦ, ἕως οὗ προσηνέχθη ὑπὲρ ἑνὸς ἑκάστου αὐτῶν ἡ προσφορά.

27 Ὡς δὲ ἔμελλον αἱ ἑπτὰ ἡμέραι συντελεῖσθαι, οἱ ἀπὸ τῆς Ἀσίας Ἰουδαῖοι, θεασάμενοι αὐτὸν ἐν τῷ ἱερῷ, συνέχεον πάντα τὸν ὄχλον, καὶ ἐπέβαλον *⸉τὰς χεῖρας ἐπ᾽ αὐτόν,⸊ 28 κράζοντες, Ἄνδρες Ἰσραηλῖται, βοηθεῖτε. Οὗτός ἐστιν ὁ ἄνθρωπος ὁ κατὰ τοῦ λαοῦ καὶ τοῦ νόμου καὶ τοῦ τόπου τούτου πάντας πανταχοῦ διδάσκων· ἔτι τε καὶ Ἕλληνας εἰσήγαγεν εἰς τὸ ἱερόν, καὶ κεκοίνωκεν τὸν ἅγιον τόπον τοῦτον. 29 Ἦσαν γὰρ *⸂ἑωρακότες⸃ Τρόφιμον τὸν Ἐφέσιον ἐν τῇ πόλει σὺν αὐτῷ, ὃν ἐνόμιζον ὅτι εἰς τὸ ἱερὸν εἰσήγαγεν ὁ Παῦλος. 30 Ἐκινήθη τε ἡ πόλις ὅλη, καὶ ἐγένετο συνδρομὴ τοῦ λαοῦ· καὶ ἐπιλαβόμενοι τοῦ Παύλου εἷλκον αὐτὸν ἔξω τοῦ ἱεροῦ· καὶ εὐθέως ἐκλείσθησαν αἱ θύραι. 31 Ζητούντων *⸂δὲ⸃ αὐτὸν ἀποκτεῖναι, ἀνέβη φάσις τῷ χιλιάρχῳ τῆς σπείρης, ὅτι ὅλη *⸂2συγκέχυται⸃ Ἱερουσαλήμ· 32 ὃς ἐξαυτῆς παραλαβὼν στρατιώτας καὶ ἑκατοντάρχους, κατέδραμεν ἐπ᾽ αὐτούς· οἱ δέ, ἰδόντες τὸν χιλίαρχον καὶ τοὺς στρατιώτας, ἐπαύσαντο τύπτοντες τὸν Παῦλον. 33  *⸂Ἐγγίσας δὲ⸃ ὁ χιλίαρχος ἐπελάβετο αὐτοῦ, καὶ ἐκέλευσεν δεθῆναι ἁλύσεσιν δυσίν· καὶ ἐπυνθάνετο τίς *⸋ἂν⸌ εἴη, καὶ τί ἐστιν πεποιηκώς. 34 Ἄλλοι δὲ ἄλλο τι *⸂ἐβόων⸃ ἐν τῷ ὄχλῳ· μὴ *⸂2δυνάμενος δὲ⸃ γνῶναι τὸ ἀσφαλὲς διὰ τὸν θόρυβον, ἐκέλευσεν ἄγεσθαι αὐτὸν εἰς τὴν παρεμβολήν. 35 Ὅτε δὲ ἐγένετο ἐπὶ τοὺς ἀναβαθμούς, συνέβη βαστάζεσθαι αὐτὸν ὑπὸ τῶν στρατιωτῶν διὰ τὴν βίαν τοῦ ὄχλου. 36 Ἠκολούθει γὰρ τὸ πλῆθος τοῦ λαοῦ *⸂κρᾶζον,⸃ Αἶρε αὐτόν.

37 Μέλλων *⸂τε⸃ *⸉εἰσάγεσθαι εἰς τὴν παρεμβολὴν⸊ ὁ Παῦλος λέγει τῷ χιλιάρχῳ, Εἰ ἔξεστίν μοι εἰπεῖν *⸆ πρός σε; Ὁ δὲ ἔφη, Ἑλληνιστὶ γινώσκεις; 38 Οὐκ ἄρα σὺ εἶ ὁ Αἰγύπτιος ὁ πρὸ τούτων τῶν ἡμερῶν ἀναστατώσας καὶ ἐξαγαγὼν εἰς τὴν ἔρημον τοὺς τετρακισχιλίους ἄνδρας τῶν σικαρίων; 39 Εἶπεν δὲ ὁ Παῦλος, Ἐγὼ ἄνθρωπος μέν εἰμι Ἰουδαῖος, Ταρσεὺς τῆς Κιλικίας, οὐκ ἀσήμου πόλεως πολίτης· δέομαι δέ σου, ἐπίτρεψόν μοι λαλῆσαι πρὸς τὸν λαόν. 40 Ἐπιτρέψαντος δὲ αὐτοῦ, ὁ Παῦλος ἑστὼς ἐπὶ τῶν ἀναβαθμῶν κατέσεισεν τῇ χειρὶ τῷ λαῷ· πολλῆς δὲ σιγῆς γενομένης, *⸂προσεφώνει⸃ τῇ Ἑβραΐδι διαλέκτῳ λέγων,

22

1 Ἄνδρες ἀδελφοὶ καὶ πατέρες, ἀκούσατέ μου τῆς πρὸς ὑμᾶς *⸂νυνὶ⸃ ἀπολογίας.

2 Ἀκούσαντες δὲ ὅτι τῇ Ἑβραΐδι διαλέκτῳ προσεφώνει αὐτοῖς, μᾶλλον παρέσχον ἡσυχίαν. Καί φησιν,

3 Ἐγὼ *⸋μέν⸌ εἰμι ἀνὴρ Ἰουδαῖος, γεγεννημένος ἐν Ταρσῷ τῆς Κιλικίας, ἀνατεθραμμένος δὲ ἐν τῇ πόλει ταύτῃ παρὰ τοὺς πόδας Γαμαλιήλ, πεπαιδευμένος κατὰ ἀκρίβειαν τοῦ πατρῴου νόμου, ζηλωτὴς ὑπάρχων τοῦ θεοῦ, καθὼς πάντες ὑμεῖς ἐστε σήμερον· 4 ὃς ταύτην τὴν ὁδὸν ἐδίωξα ἄχρι θανάτου, δεσμεύων καὶ παραδιδοὺς εἰς φυλακὰς ἄνδρας τε καὶ γυναῖκας. 5 Ὡς καὶ ὁ ἀρχιερεὺς μαρτυρεῖ μοι, καὶ πᾶν τὸ πρεσβυτέριον· παρ᾽ ὧν καὶ ἐπιστολὰς δεξάμενος πρὸς τοὺς ἀδελφούς, εἰς Δαμασκὸν ἐπορευόμην, ἄξων καὶ τοὺς ἐκεῖσε ὄντας δεδεμένους εἰς Ἱερουσαλήμ, ἵνα τιμωρηθῶσιν. 6 Ἐγένετο δέ μοι πορευομένῳ καὶ ἐγγίζοντι τῇ Δαμασκῷ, περὶ μεσημβρίαν, ἐξαίφνης ἐκ τοῦ οὐρανοῦ περιαστράψαι φῶς ἱκανὸν περὶ ἐμέ. 7 Ἔπεσά τε εἰς τὸ ἔδαφος, καὶ ἤκουσα φωνῆς λεγούσης μοι, Σαούλ, Σαούλ, τί με διώκεις; 8 Ἐγὼ δὲ ἀπεκρίθην, Τίς εἶ, κύριε; Εἶπέν τε πρός *⸂με,⸃ Ἐγώ εἰμι Ἰησοῦς ὁ Ναζωραῖος ὃν σὺ διώκεις. 9 Οἱ δὲ σὺν ἐμοὶ ὄντες τὸ μὲν φῶς ἐθεάσαντο, *⸋καὶ ἔμφοβοι ἐγένοντο·⸌ τὴν δὲ φωνὴν οὐκ ἤκουσαν τοῦ λαλοῦντός μοι. 10 Εἶπον δέ, Τί ποιήσω, κύριε; Ὁ δὲ κύριος εἶπεν πρός με, Ἀναστὰς πορεύου εἰς Δαμασκόν· κἀκεῖ σοι λαληθήσεται περὶ πάντων ὧν τέτακταί σοι ποιῆσαι. 11 Ὡς δὲ οὐκ ἐνέβλεπον ἀπὸ τῆς δόξης τοῦ φωτὸς ἐκείνου, χειραγωγούμενος ὑπὸ τῶν συνόντων μοι, ἦλθον εἰς Δαμασκόν. 12 Ἀνανίας δέ τις, ἀνὴρ *⸂εὐσεβὴς⸃ κατὰ τὸν νόμον, μαρτυρούμενος ὑπὸ πάντων τῶν κατοικούντων *⸆ Ἰουδαίων, 13 ἐλθὼν πρός *⸂με⸃ καὶ ἐπιστὰς εἶπέν μοι, Σαοὺλ ἀδελφέ, ἀνάβλεψον. Κἀγὼ αὐτῇ τῇ ὥρᾳ ἀνέβλεψα εἰς αὐτόν. 14 Ὁ δὲ εἶπεν, Ὁ θεὸς τῶν πατέρων ἡμῶν προεχειρίσατό σε γνῶναι τὸ θέλημα αὐτοῦ, καὶ ἰδεῖν τὸν δίκαιον, καὶ ἀκοῦσαι φωνὴν ἐκ τοῦ στόματος αὐτοῦ. 15 Ὅτι ἔσῃ μάρτυς αὐτῷ πρὸς πάντας ἀνθρώπους ὧν ἑώρακας καὶ ἤκουσας. 16 Καὶ νῦν τί μέλλεις; Ἀναστὰς βάπτισαι καὶ ἀπόλουσαι τὰς ἁμαρτίας σου, ἐπικαλεσάμενος τὸ ὄνομα *⸂τοῦ κυρίου.⸃ 17 Ἐγένετο δέ μοι ὑποστρέψαντι εἰς Ἱερουσαλήμ, καὶ προσευχομένου μου ἐν τῷ ἱερῷ, γενέσθαι με ἐν ἐκστάσει, 18 καὶ ἰδεῖν αὐτὸν λέγοντά μοι, Σπεῦσον καὶ ἔξελθε ἐν τάχει ἐξ Ἱερουσαλήμ· διότι οὐ παραδέξονταί σου *⸋τὴν⸌ μαρτυρίαν περὶ ἐμοῦ. 19 Κἀγὼ εἶπον, Κύριε, αὐτοὶ ἐπίστανται ὅτι ἐγὼ ἤμην φυλακίζων καὶ δέρων κατὰ τὰς συναγωγὰς τοὺς πιστεύοντας *⸂ἐπὶ⸃ σέ· 20 καὶ ὅτε ἐξεχεῖτο τὸ αἷμα Στεφάνου τοῦ μάρτυρός σου, καὶ αὐτὸς ἤμην ἐφεστὼς καὶ συνευδοκῶν *⸋τῇ ἀναιρέσει αὐτοῦ,⸌ *⸆ φυλάσσων τὰ ἱμάτια τῶν ἀναιρούντων αὐτόν. 21 Καὶ εἶπεν πρός με, Πορεύου, ὅτι ἐγὼ εἰς ἔθνη μακρὰν ἐξαποστελῶ σε.

22 Ἤκουον δὲ αὐτοῦ ἄχρι τούτου τοῦ λόγου, καὶ ἐπῆραν τὴν φωνὴν αὐτῶν λέγοντες, Αἶρε ἀπὸ τῆς γῆς τὸν τοιοῦτον· οὐ γὰρ *⸂καθῆκεν⸃ αὐτὸν ζῇν. 23 Κραζόντων *⸂δὲ⸃ αὐτῶν, καὶ ῥιπτούντων τὰ ἱμάτια, καὶ κονιορτὸν βαλλόντων εἰς τὸν ἀέρα, 24 ἐκέλευσεν *⸂αὐτὸν ὁ χιλίαρχος ἄγεσθαι⸃ εἰς τὴν παρεμβολήν, εἰπὼν μάστιξιν ἀνετάζεσθαι αὐτόν, ἵνα ἐπιγνῷ δι᾽ ἣν αἰτίαν οὕτως ἐπεφώνουν αὐτῷ. 25 Ὡς δὲ *⸂προέτεινεν⸃ αὐτὸν τοῖς ἱμᾶσιν, εἶπεν πρὸς τὸν ἑστῶτα ἑκατόνταρχον ὁ Παῦλος, Εἰ ἄνθρωπον Ῥωμαῖον καὶ ἀκατάκριτον ἔξεστιν ὑμῖν μαστίζειν; 26 Ἀκούσας δὲ ὁ ἑκατόνταρχος, προσελθὼν *⸉ἀπήγγειλεν τῷ χιλιάρχῳ⸊ λέγων, *⸋Ὅρα⸌ τί μέλλεις ποιεῖν· ὁ γὰρ ἄνθρωπος οὗτος Ῥωμαῖός ἐστιν. 27 Προσελθὼν δὲ ὁ χιλίαρχος εἶπεν αὐτῷ, Λέγε μοι, *⸋εἰ⸌ σὺ Ῥωμαῖος εἶ; Ὁ δὲ ἔφη, Ναί. 28 Ἀπεκρίθη *⸂τε⸃ ὁ χιλίαρχος, Ἐγὼ πολλοῦ κεφαλαίου τὴν πολιτείαν ταύτην ἐκτησάμην. Ὁ δὲ Παῦλος ἔφη, Ἐγὼ δὲ καὶ γεγέννημαι. 29 Εὐθέως οὖν ἀπέστησαν ἀπ᾽ αὐτοῦ οἱ μέλλοντες αὐτὸν ἀνετάζειν. Καὶ ὁ χιλίαρχος δὲ ἐφοβήθη, ἐπιγνοὺς ὅτι Ῥωμαῖός ἐστιν, καὶ ὅτι *⸉ἦν αὐτὸν⸊ δεδεκώς.

30 Τῇ δὲ ἐπαύριον βουλόμενος γνῶναι τὸ ἀσφαλές, τὸ τί κατηγορεῖται *⸂παρὰ⸃ τῶν Ἰουδαίων, ἔλυσεν αὐτὸν *⸋ἀπὸ τῶν δεσμῶν,⸌ καὶ ἐκέλευσεν *⸂2ἐλθεῖν⸃ τοὺς ἀρχιερεῖς καὶ *⸂3ὅλον⸃ τὸ συνέδριον *⸋2αὐτῶν,⸌ καὶ καταγαγὼν τὸν Παῦλον ἔστησεν εἰς αὐτούς.

23

1 Ἀτενίσας δὲ *⸂ὁ Παῦλος τῷ συνεδρίῳ⸃ εἶπεν, Ἄνδρες ἀδελφοί, ἐγὼ πάσῃ συνειδήσει ἀγαθῇ πεπολίτευμαι τῷ θεῷ ἄχρι ταύτης τῆς ἡμέρας. 2 Ὁ δὲ ἀρχιερεὺς Ἀνανίας ἐπέταξεν τοῖς παρεστῶσιν αὐτῷ τύπτειν αὐτοῦ τὸ στόμα. 3 Τότε ὁ Παῦλος πρὸς αὐτὸν εἶπεν, Τύπτειν σε μέλλει ὁ θεός, τοῖχε κεκονιαμένε· καὶ σὺ κάθῃ κρίνων με κατὰ τὸν νόμον, καὶ παρανομῶν κελεύεις με τύπτεσθαι; 4 Οἱ δὲ παρεστῶτες εἶπον, Τὸν ἀρχιερέα τοῦ θεοῦ λοιδορεῖς; 5 Ἔφη τε ὁ Παῦλος, Οὐκ ᾔδειν, ἀδελφοί, ὅτι ἐστὶν ἀρχιερεύς· γέγραπται γάρ, *⸆ Ἄρχοντα τοῦ λαοῦ σου οὐκ ἐρεῖς κακῶς. 6 Γνοὺς δὲ ὁ Παῦλος ὅτι τὸ ἓν μέρος ἐστὶν *⸉Σαδδουκαίων, τὸ δὲ ἕτερον Φαρισαίων,⸊ *⸂ἔκραξεν⸃ ἐν τῷ συνεδρίῳ, Ἄνδρες ἀδελφοί, ἐγὼ Φαρισαῖός εἰμι, υἱὸς *⸂2Φαρισαίου·⸃ περὶ ἐλπίδος καὶ ἀναστάσεως νεκρῶν *⸋ἐγὼ⸌ κρίνομαι. 7 Τοῦτο δὲ αὐτοῦ *⸂λαλήσαντος,⸃ ἐγένετο στάσις τῶν Φαρισαίων, *⸆ καὶ ἐσχίσθη τὸ πλῆθος. 8 Σαδδουκαῖοι *⸋μὲν⸌ γὰρ λέγουσιν μὴ εἶναι ἀνάστασιν, *⸂μηδὲ ἄγγελον, μήτε πνεῦμα·⸃ Φαρισαῖοι δὲ ὁμολογοῦσιν τὰ ἀμφότερα. 9 Ἐγένετο δὲ κραυγὴ μεγάλη· καὶ ἀναστάντες *⸂οἱ γραμματεῖς⸃ τοῦ μέρους τῶν Φαρισαίων διεμάχοντο λέγοντες, Οὐδὲν κακὸν εὑρίσκομεν ἐν τῷ ἀνθρώπῳ τούτῳ· εἰ δὲ πνεῦμα ἐλάλησεν αὐτῷ ἢ ἄγγελος, *⸋μὴ θεομαχῶμεν.⸌ 10 Πολλῆς δὲ *⸂γενομένης⸃ στάσεως, *⸂2εὐλαβηθεὶς⸃ ὁ χιλίαρχος μὴ διασπασθῇ ὁ Παῦλος ὑπ᾽ αὐτῶν, ἐκέλευσεν τὸ στράτευμα *⸂3καταβῆναι καὶ ἁρπάσαι⸃ αὐτὸν ἐκ μέσου αὐτῶν, ἄγειν *⸋τε⸌ εἰς τὴν παρεμβολήν.

11 Τῇ δὲ ἐπιούσῃ νυκτὶ ἐπιστὰς αὐτῷ ὁ κύριος εἶπεν, Θάρσει *⸋Παῦλε·⸌ ὡς γὰρ διεμαρτύρω τὰ περὶ ἐμοῦ εἰς Ἱερουσαλήμ, οὕτως σε δεῖ καὶ εἰς Ῥώμην μαρτυρῆσαι.

12 Γενομένης δὲ ἡμέρας, ποιήσαντές *⸂τινες τῶν Ἰουδαίων συστροφήν,⸃ ἀνεθεμάτισαν ἑαυτούς, *⸋λέγοντες⸌ μήτε φαγεῖν μήτε πιεῖν ἕως οὗ *⸂2ἀποκτείνωσιν⸃ τὸν Παῦλον. 13 Ἦσαν δὲ πλείους τεσσαράκοντα οἱ ταύτην τὴν συνωμοσίαν *⸂πεποιηκότες·⸃ 14 οἵτινες προσελθόντες τοῖς ἀρχιερεῦσιν καὶ τοῖς πρεσβυτέροις εἶπον, Ἀναθέματι ἀνεθεματίσαμεν ἑαυτούς, μηδενὸς γεύσασθαι ἕως οὗ ἀποκτείνωμεν τὸν Παῦλον. 15 Νῦν οὖν ὑμεῖς ἐμφανίσατε τῷ χιλιάρχῳ σὺν τῷ συνεδρίῳ, ὅπως *⸋αὔριον⸌ *⸉αὐτὸν καταγάγῃ⸊ *⸂πρὸς⸃ ὑμᾶς, ὡς μέλλοντας διαγινώσκειν ἀκριβέστερον τὰ περὶ αὐτοῦ· ἡμεῖς δέ, πρὸ τοῦ ἐγγίσαι αὐτόν, ἕτοιμοί ἐσμεν τοῦ ἀνελεῖν αὐτόν. 16 Ἀκούσας δὲ ὁ υἱὸς τῆς ἀδελφῆς Παύλου *⸂τὸ ἔνεδρον,⸃ παραγενόμενος καὶ εἰσελθὼν εἰς τὴν παρεμβολήν, ἀπήγγειλεν τῷ Παύλῳ. 17 Προσκαλεσάμενος δὲ ὁ Παῦλος ἕνα τῶν ἑκατοντάρχων ἔφη, Τὸν νεανίαν τοῦτον *⸂ἀπάγαγε⸃ πρὸς τὸν χιλίαρχον· ἔχει γάρ *⸉τι ἀπαγγεῖλαι⸊ αὐτῷ. 18 Ὁ μὲν οὖν παραλαβὼν αὐτὸν ἤγαγεν πρὸς τὸν χιλίαρχον, καί φησιν, Ὁ δέσμιος Παῦλος προσκαλεσάμενός με ἠρώτησεν τοῦτον τὸν *⸂νεανίαν⸃ ἀγαγεῖν πρός σε, ἔχοντά τι λαλῆσαί σοι. 19 Ἐπιλαβόμενος δὲ τῆς χειρὸς αὐτοῦ ὁ χιλίαρχος, καὶ ἀναχωρήσας κατ᾽ ἰδίαν ἐπυνθάνετο, Τί ἐστιν ὃ ἔχεις ἀπαγγεῖλαί μοι; 20 Εἶπεν δὲ ὅτι Οἱ Ἰουδαῖοι συνέθεντο τοῦ ἐρωτῆσαί σε, ὅπως αὔριον *⸉εἰς τὸ συνέδριον καταγάγῃς τὸν Παῦλον,⸊ ὡς *⸂μέλλοντά⸃ τι ἀκριβέστερον πυνθάνεσθαι περὶ αὐτοῦ. 21 Σὺ οὖν μὴ πεισθῇς αὐτοῖς· ἐνεδρεύουσιν γὰρ αὐτὸν ἐξ αὐτῶν ἄνδρες πλείους τεσσαράκοντα, οἵτινες ἀνεθεμάτισαν ἑαυτοὺς μήτε φαγεῖν μήτε πιεῖν ἕως οὗ ἀνέλωσιν αὐτόν· καὶ νῦν *⸉ἕτοιμοί εἰσιν⸊ προσδεχόμενοι τὴν ἀπὸ σοῦ ἐπαγγελίαν. 22 Ὁ μὲν οὖν χιλίαρχος ἀπέλυσεν τὸν *⸂νεανίαν,⸃ παραγγείλας Μηδενὶ ἐκλαλῆσαι ὅτι ταῦτα ἐνεφάνισας πρός *⸂2με.⸃ 23 Καὶ προσκαλεσάμενος *⸉δύο τινὰς⸊ τῶν ἑκατοντάρχων εἶπεν, Ἑτοιμάσατε στρατιώτας διακοσίους ὅπως πορευθῶσιν ἕως Καισαρείας, καὶ ἱππεῖς ἑβδομήκοντα, καὶ δεξιολάβους διακοσίους, ἀπὸ τρίτης ὥρας τῆς νυκτός· 24 κτήνη τε παραστῆσαι, ἵνα ἐπιβιβάσαντες τὸν Παῦλον διασώσωσιν πρὸς Φήλικα τὸν ἡγεμόνα· 25 γράψας ἐπιστολὴν *⸂περιέχουσαν⸃ τὸν τύπον τοῦτον·

26 Κλαύδιος Λυσίας τῷ κρατίστῳ ἡγεμόνι Φήλικι χαίρειν. 27 Τὸν ἄνδρα τοῦτον συλληφθέντα ὑπὸ τῶν Ἰουδαίων, καὶ μέλλοντα ἀναιρεῖσθαι ὑπ᾽ αὐτῶν, ἐπιστὰς σὺν τῷ στρατεύματι ἐξειλόμην *⸋αὐτόν,⸌ μαθὼν ὅτι Ῥωμαῖός ἐστιν. 28 Βουλόμενος *⸂δὲ⸃ *⸂2γνῶναι⸃ τὴν αἰτίαν δι᾽ ἣν ἐνεκάλουν αὐτῷ, κατήγαγον *⸋αὐτὸν⸌ εἰς τὸ συνέδριον αὐτῶν· 29 ὃν εὗρον ἐγκαλούμενον περὶ ζητημάτων τοῦ νόμου αὐτῶν, μηδὲν *⸆ ἄξιον θανάτου ἢ δεσμῶν *⸉ἔγκλημα ἔχοντα.⸊ 30 Μηνυθείσης δέ μοι ἐπιβουλῆς εἰς τὸν ἄνδρα *⸋μέλλειν⸌ ἔσεσθαι *⸋2ὑπὸ τῶν Ἰουδαίων,⸌ *⸂ἐξαυτῆς⸃ ἔπεμψα πρός σε, παραγγείλας καὶ τοῖς κατηγόροις λέγειν *⸋3τὰ⸌ πρὸς αὐτὸν ἐπὶ σοῦ. *⸋4Ἔρρωσο.⸌

31 Οἱ μὲν οὖν στρατιῶται, κατὰ τὸ διατεταγμένον αὐτοῖς, ἀναλαβόντες τὸν Παῦλον, ἤγαγον διὰ *⸋τῆς⸌ νυκτὸς εἰς τὴν Ἀντιπατρίδα. 32 Τῇ δὲ ἐπαύριον ἐάσαντες τοὺς ἱππεῖς *⸂πορεύεσθαι⸃ σὺν αὐτῷ, ὑπέστρεψαν εἰς τὴν παρεμβολήν· 33 οἵτινες εἰσελθόντες εἰς τὴν Καισάρειαν, καὶ ἀναδόντες τὴν ἐπιστολὴν τῷ ἡγεμόνι, παρέστησαν καὶ τὸν Παῦλον αὐτῷ. 34 Ἀναγνοὺς δὲ *⸋ὁ ἡγεμών,⸌ καὶ ἐπερωτήσας ἐκ ποίας ἐπαρχίας ἐστίν, καὶ πυθόμενος ὅτι ἀπὸ Κιλικίας, 35 Διακούσομαί σου, ἔφη, ὅταν καὶ οἱ κατήγοροί σου παραγένωνται. *⸂Ἐκέλευσέν τε αὐτὸν ἐν τῷ πραιτωρίῳ *⸆ Ἡρῴδου φυλάσσεσθαι.⸃

24

1 Μετὰ δὲ πέντε ἡμέρας κατέβη ὁ ἀρχιερεὺς Ἀνανίας μετὰ *⸂τῶν πρεσβυτέρων⸃ καὶ ῥήτορος Τερτύλλου τινός, οἵτινες ἐνεφάνισαν τῷ ἡγεμόνι κατὰ τοῦ Παύλου. 2 Κληθέντος δὲ αὐτοῦ, ἤρξατο κατηγορεῖν ὁ Τέρτυλλος λέγων,

Πολλῆς εἰρήνης τυγχάνοντες διὰ σοῦ, καὶ *⸂κατορθωμάτων⸃ γινομένων τῷ ἔθνει τούτῳ διὰ τῆς σῆς προνοίας, 3 πάντῃ τε καὶ πανταχοῦ ἀποδεχόμεθα, κράτιστε Φῆλιξ, μετὰ πάσης εὐχαριστίας. 4 Ἵνα δὲ μὴ ἐπὶ πλεῖόν σε ἐγκόπτω, παρακαλῶ ἀκοῦσαί σε ἡμῶν συντόμως τῇ σῇ ἐπιεικείᾳ. 5 Εὑρόντες γὰρ τὸν ἄνδρα τοῦτον λοιμόν, καὶ κινοῦντα *⸂στάσιν⸃ πᾶσιν τοῖς Ἰουδαίοις τοῖς κατὰ τὴν οἰκουμένην, πρωτοστάτην τε τῆς τῶν Ναζωραίων αἱρέσεως· 6 ὃς καὶ τὸ ἱερὸν ἐπείρασεν βεβηλῶσαι· ὃν καὶ ἐκρατήσαμεν· *⸆ 7  *⸆ 8  *⸆ παρ᾽ οὗ δυνήσῃ, αὐτὸς ἀνακρίνας, περὶ πάντων τούτων ἐπιγνῶναι ὧν ἡμεῖς κατηγοροῦμεν αὐτοῦ. 9  *⸂Συνεπέθεντο⸃ δὲ καὶ οἱ Ἰουδαῖοι, φάσκοντες ταῦτα οὕτως ἔχειν.

10 Ἀπεκρίθη *⸂δὲ⸃ ὁ Παῦλος, νεύσαντος αὐτῷ τοῦ ἡγεμόνος λέγειν,

Ἐκ πολλῶν ἐτῶν ὄντα σε κριτὴν *⸆ τῷ ἔθνει τούτῳ ἐπιστάμενος, *⸂2εὐθυμότερον⸃ τὰ περὶ ἐμαυτοῦ ἀπολογοῦμαι, 11 δυναμένου σου *⸂γνῶναι⸃ ὅτι οὐ πλείους εἰσίν μοι ἡμέραι *⸆ *⸂2δεκαδύο,⸃ ἀφ᾽ ἧς ἀνέβην προσκυνήσων *⸂3ἐν⸃ Ἱερουσαλήμ· 12 καὶ οὔτε ἐν τῷ ἱερῷ εὗρόν με πρός τινα διαλεγόμενον ἢ ἐπισύστασιν ποιοῦντα ὄχλου, οὔτε ἐν ταῖς συναγωγαῖς, οὔτε κατὰ τὴν πόλιν. 13  *⸂Οὔτε⸃ παραστῆσαί *⸋με⸌ δύνανται *⸆ περὶ ὧν *⸂2νῦν⸃ κατηγοροῦσίν μου. 14 Ὁμολογῶ δὲ τοῦτό σοι, ὅτι κατὰ τὴν ὁδὸν ἣν λέγουσιν αἵρεσιν, οὕτως λατρεύω τῷ πατρῴῳ θεῷ, πιστεύων πᾶσιν *⸂τοῖς κατὰ τὸν νόμον καὶ τοῖς προφήταις⸃ γεγραμμένοις· 15 ἐλπίδα ἔχων εἰς τὸν θεόν, ἣν καὶ αὐτοὶ οὗτοι προσδέχονται, ἀνάστασιν μέλλειν ἔσεσθαι *⸋νεκρῶν,⸌ δικαίων τε καὶ ἀδίκων. 16 Ἐν τούτῳ *⸂δὲ⸃ αὐτὸς ἀσκῶ, ἀπρόσκοπον συνείδησιν *⸂2ἔχων⸃ πρὸς *⸆ τὸν θεὸν καὶ τοὺς ἀνθρώπους διὰ παντός. 17 Δι᾽ ἐτῶν δὲ πλειόνων *⸉παρεγενόμην ἐλεημοσύνας ποιήσων εἰς τὸ ἔθνος μου⸊ καὶ προσφοράς· 18 ἐν *⸂οἷς⸃ εὗρόν με ἡγνισμένον ἐν τῷ ἱερῷ, οὐ μετὰ ὄχλου οὐδὲ μετὰ θορύβου, τινὲς *⸆ ἀπὸ τῆς Ἀσίας Ἰουδαῖοι· 19 οὓς *⸂δεῖ⸃ ἐπὶ σοῦ παρεῖναι καὶ κατηγορεῖν εἴ τι ἔχοιεν πρός *⸂2με.⸃ 20 Ἢ αὐτοὶ οὗτοι εἰπάτωσαν, *⸆ τί εὗρον *⸋ἐν ἐμοὶ⸌ ἀδίκημα, στάντος μου ἐπὶ τοῦ συνεδρίου, 21 ἢ περὶ μιᾶς ταύτης φωνῆς, ἧς ἔκραξα *⸉ἑστὼς ἐν αὐτοῖς,⸊ ὅτι Περὶ ἀναστάσεως νεκρῶν ἐγὼ κρίνομαι σήμερον *⸂ὑφ᾽⸃ ὑμῶν.

22  *⸂Ἀκούσας δὲ ταῦτα ὁ Φῆλιξ ἀνεβάλετο αὐτούς,⸃ ἀκριβέστερον εἰδὼς τὰ περὶ τῆς ὁδοῦ, εἰπών, Ὅταν Λυσίας ὁ χιλίαρχος καταβῇ, διαγνώσομαι τὰ καθ᾽ ὑμᾶς· 23 διαταξάμενός *⸋τε⸌ τῷ ἑκατοντάρχῃ τηρεῖσθαι *⸂τὸν Παῦλον,⸃ ἔχειν τε ἄνεσιν, καὶ μηδένα κωλύειν τῶν ἰδίων αὐτοῦ ὑπηρετεῖν *⸋2ἢ προσέρχεσθαι⸌ αὐτῷ.

24 Μετὰ δὲ ἡμέρας τινάς, παραγενόμενος ὁ Φῆλιξ σὺν Δρουσίλλῃ τῇ *⸂γυναικὶ⸃ οὔσῃ Ἰουδαίᾳ, μετεπέμψατο τὸν Παῦλον, καὶ ἤκουσεν αὐτοῦ περὶ τῆς εἰς *⸂2χριστὸν⸃ πίστεως. 25 Διαλεγομένου δὲ αὐτοῦ περὶ δικαιοσύνης καὶ ἐγκρατείας καὶ τοῦ κρίματος τοῦ μέλλοντος *⸋ἔσεσθαι,⸌ ἔμφοβος γενόμενος ὁ Φῆλιξ ἀπεκρίθη, Τὸ νῦν ἔχον πορεύου· καιρὸν δὲ μεταλαβὼν μετακαλέσομαί σε· 26 ἅμα *⸆ καὶ ἐλπίζων ὅτι χρήματα δοθήσεται αὐτῷ ὑπὸ τοῦ Παύλου, *⸋ὅπως λύσῃ αὐτόν·⸌ διὸ καὶ πυκνότερον *⸋2αὐτὸν⸌ μεταπεμπόμενος ὡμίλει αὐτῷ. 27 Διετίας δὲ πληρωθείσης, ἔλαβεν διάδοχον ὁ Φῆλιξ Πόρκιον Φῆστον· θέλων *⸂τε⸃ *⸂2χάριτας⸃ καταθέσθαι τοῖς Ἰουδαίοις ὁ Φῆλιξ κατέλιπεν τὸν Παῦλον δεδεμένον.

25

1 Φῆστος οὖν ἐπιβὰς τῇ ἐπαρχίᾳ, μετὰ τρεῖς ἡμέρας ἀνέβη εἰς Ἱεροσόλυμα ἀπὸ Καισαρείας. 2 Ἐνεφάνισαν *⸂δὲ⸃ αὐτῷ *⸂2ὁ ἀρχιερεὺς⸃ καὶ οἱ πρῶτοι τῶν Ἰουδαίων κατὰ τοῦ Παύλου, καὶ παρεκάλουν αὐτόν, 3 αἰτούμενοι χάριν κατ᾽ αὐτοῦ, ὅπως μεταπέμψηται αὐτὸν εἰς Ἱερουσαλήμ, ἐνέδραν ποιοῦντες ἀνελεῖν αὐτὸν κατὰ τὴν ὁδόν. 4 Ὁ μὲν οὖν Φῆστος ἀπεκρίθη, τηρεῖσθαι τὸν Παῦλον *⸂ἐν Καισαρείᾳ,⸃ ἑαυτὸν δὲ μέλλειν ἐν τάχει ἐκπορεύεσθαι. 5  *⸉Οἱ οὖν δυνατοὶ ἐν ὑμῖν, φησίν,⸊ συγκαταβάντες, εἴ τι ἐστὶν ἐν τῷ ἀνδρὶ *⸂τούτῳ,⸃ κατηγορείτωσαν αὐτοῦ.

6 Διατρίψας δὲ ἐν αὐτοῖς ἡμέρας *⸂πλείους ἢ δέκα,⸃ καταβὰς εἰς Καισάρειαν, τῇ ἐπαύριον καθίσας ἐπὶ τοῦ βήματος ἐκέλευσεν τὸν Παῦλον ἀχθῆναι. 7 Παραγενομένου δὲ αὐτοῦ, περιέστησαν *⸆ οἱ ἀπὸ Ἱεροσολύμων καταβεβηκότες Ἰουδαῖοι, πολλὰ καὶ βαρέα αἰτιώματα *⸂φέροντες κατὰ τοῦ Παύλου, ἃ οὐκ ἴσχυον ἀποδεῖξαι, 8 ἀπολογουμένου αὐτοῦ⸃ ὅτι Οὔτε εἰς τὸν νόμον τῶν Ἰουδαίων, οὔτε εἰς τὸ ἱερόν, οὔτε εἰς Καίσαρά τι ἥμαρτον. 9 Ὁ Φῆστος δὲ *⸉τοῖς Ἰουδαίοις θέλων⸊ χάριν καταθέσθαι, ἀποκριθεὶς τῷ Παύλῳ εἶπεν, Θέλεις εἰς Ἱεροσόλυμα ἀναβάς, ἐκεῖ περὶ τούτων *⸂κρίνεσθαι⸃ *⸂2ἐπ᾽⸃ ἐμοῦ; 10 Εἶπεν δὲ ὁ Παῦλος, *⸉Ἐπὶ τοῦ βήματος Καίσαρος ἑστώς⸊ εἰμι, οὗ με δεῖ κρίνεσθαι· Ἰουδαίους οὐδὲν ἠδίκησα, ὡς καὶ σὺ κάλλιον ἐπιγινώσκεις. 11 Εἰ μὲν *⸂γὰρ⸃ ἀδικῶ καὶ ἄξιον θανάτου πέπραχά τι, οὐ παραιτοῦμαι τὸ ἀποθανεῖν· εἰ δὲ οὐδέν ἐστιν ὧν οὗτοι κατηγοροῦσίν μου, οὐδείς με δύναται αὐτοῖς χαρίσασθαι. Καίσαρα ἐπικαλοῦμαι. 12 Τότε ὁ Φῆστος συλλαλήσας μετὰ τοῦ συμβουλίου ἀπεκρίθη, Καίσαρα ἐπικέκλησαι; Ἐπὶ Καίσαρα πορεύσῃ.

13 Ἡμερῶν δὲ διαγενομένων τινῶν, Ἀγρίππας ὁ βασιλεὺς καὶ Βερνίκη κατήντησαν εἰς Καισάρειαν, ἀσπασάμενοι τὸν Φῆστον. 14 Ὡς δὲ πλείους ἡμέρας *⸂διέτριβεν⸃ ἐκεῖ, ὁ Φῆστος τῷ βασιλεῖ ἀνέθετο τὰ κατὰ τὸν Παῦλον, λέγων, Ἀνήρ τίς ἐστιν καταλελειμμένος ὑπὸ Φήλικος δέσμιος, 15 περὶ οὗ, γενομένου μου εἰς Ἱεροσόλυμα, ἐνεφάνισαν οἱ ἀρχιερεῖς καὶ οἱ πρεσβύτεροι τῶν Ἰουδαίων, αἰτούμενοι *⸂κατ᾽ αὐτοῦ δίκην.⸃ 16 Πρὸς οὓς ἀπεκρίθην, ὅτι οὐκ ἔστιν ἔθος Ῥωμαίοις χαρίζεσθαί τινα ἄνθρωπον *⸋εἰς ἀπώλειαν,⸌ πρὶν ἢ ὁ κατηγορούμενος κατὰ πρόσωπον ἔχοι τοὺς κατηγόρους, τόπον τε ἀπολογίας λάβοι περὶ τοῦ ἐγκλήματος. 17 Συνελθόντων οὖν *⸋αὐτῶν⸌ ἐνθάδε, ἀναβολὴν μηδεμίαν ποιησάμενος, τῇ ἑξῆς καθίσας ἐπὶ τοῦ βήματος, ἐκέλευσα ἀχθῆναι τὸν ἄνδρα· 18 περὶ οὗ σταθέντες οἱ κατήγοροι οὐδεμίαν αἰτίαν *⸂ἐπέφερον⸃ ὧν *⸉ὑπενόουν ἐγώ,⸊ *⸆ 19 ζητήματα δέ τινα περὶ τῆς ἰδίας δεισιδαιμονίας εἶχον πρὸς αὐτόν, καὶ περί τινος Ἰησοῦ τεθνηκότος, ὃν ἔφασκεν ὁ Παῦλος ζῇν. 20 Ἀπορούμενος δὲ ἐγὼ *⸂τὴν περὶ⸃ *⸂2τούτου⸃ ζήτησιν, ἔλεγον, εἰ βούλοιτο πορεύεσθαι εἰς Ἱερουσαλήμ, κἀκεῖ κρίνεσθαι περὶ τούτων. 21 Τοῦ δὲ Παύλου ἐπικαλεσαμένου τηρηθῆναι αὐτὸν εἰς τὴν τοῦ Σεβαστοῦ διάγνωσιν, ἐκέλευσα τηρεῖσθαι αὐτόν, ἕως οὗ *⸂πέμψω⸃ αὐτὸν πρὸς Καίσαρα. 22 Ἀγρίππας δὲ πρὸς τὸν Φῆστον *⸋ἔφη,⸌ Ἐβουλόμην καὶ αὐτὸς τοῦ ἀνθρώπου ἀκοῦσαι. *⸋2Ὁ δέ,⸌ Αὔριον, φησίν, ἀκούσῃ αὐτοῦ.

23 Τῇ οὖν ἐπαύριον, ἐλθόντος τοῦ Ἀγρίππα καὶ τῆς Βερνίκης μετὰ πολλῆς φαντασίας, καὶ εἰσελθόντων εἰς τὸ ἀκροατήριον, σύν τε *⸂τοῖς χιλιάρχοις καὶ ἀνδράσιν⸃ τοῖς κατ᾽ ἐξοχὴν *⸂2οὖσιν⸃ τῆς πόλεως, καὶ κελεύσαντος τοῦ Φήστου, ἤχθη ὁ Παῦλος. 24 Καί φησιν ὁ Φῆστος, Ἀγρίππα βασιλεῦ, καὶ πάντες οἱ συμπαρόντες ἡμῖν ἄνδρες, θεωρεῖτε τοῦτον περὶ οὗ *⸂πᾶν⸃ τὸ πλῆθος τῶν Ἰουδαίων *⸂2ἐνέτυχόν⸃ μοι ἔν τε Ἱεροσολύμοις καὶ ἐνθάδε, *⸂3ἐπιβοῶντες⸃ μὴ δεῖν *⸉ζῇν αὐτὸν⸊ μηκέτι. 25 Ἐγὼ δὲ *⸂καταλαβόμενος⸃ μηδὲν ἄξιον *⸉θανάτου αὐτὸν⸊ πεπραχέναι, *⸋καὶ⸌ αὐτοῦ δὲ τούτου ἐπικαλεσαμένου τὸν Σεβαστόν, ἔκρινα πέμπειν *⸋2αὐτόν.⸌ 26 Περὶ οὗ ἀσφαλές τι γράψαι τῷ κυρίῳ οὐκ ἔχω. Διὸ προήγαγον αὐτὸν ἐφ᾽ ὑμῶν, καὶ μάλιστα ἐπὶ σοῦ, βασιλεῦ Ἀγρίππα, ὅπως τῆς ἀνακρίσεως γενομένης σχῶ τι *⸂γράψαι.⸃ 27 Ἄλογον γάρ μοι δοκεῖ, πέμποντα δέσμιον, μὴ καὶ τὰς κατ᾽ αὐτοῦ αἰτίας σημᾶναι.

26

1 Ἀγρίππας δὲ πρὸς τὸν Παῦλον ἔφη, Ἐπιτρέπεταί σοι *⸂ὑπὲρ⸃ σεαυτοῦ λέγειν. Τότε ὁ Παῦλος *⸉ἀπελογεῖτο, ἐκτείνας τὴν χεῖρα,⸊

2 Περὶ πάντων ὧν ἐγκαλοῦμαι ὑπὸ Ἰουδαίων, βασιλεῦ Ἀγρίππα, ἥγημαι ἐμαυτὸν μακάριον *⸉ἐπὶ σοῦ μέλλων ἀπολογεῖσθαι σήμερον·⸊ 3 μάλιστα γνώστην ὄντα σὲ πάντων τῶν κατὰ Ἰουδαίους ἠθῶν τε καὶ ζητημάτων· διὸ δέομαί *⸋σου,⸌ μακροθύμως ἀκοῦσαί μου. 4 Τὴν μὲν οὖν βίωσίν μου *⸋τὴν⸌ ἐκ νεότητος, τὴν ἀπ᾽ ἀρχῆς γενομένην ἐν τῷ ἔθνει μου ἐν *⸆ Ἱεροσολύμοις, ἴσασιν πάντες *⸋2οἱ⸌ Ἰουδαῖοι, 5 προγινώσκοντές με ἄνωθεν, ἐὰν θέλωσιν μαρτυρεῖν, ὅτι κατὰ τὴν ἀκριβεστάτην αἵρεσιν τῆς ἡμετέρας θρησκείας ἔζησα Φαρισαῖος. 6 Καὶ νῦν ἐπ᾽ ἐλπίδι τῆς *⸂πρὸς⸃ τοὺς πατέρας *⸆ ἐπαγγελίας γενομένης ὑπὸ τοῦ θεοῦ ἕστηκα κρινόμενος, 7 εἰς ἣν τὸ δωδεκάφυλον ἡμῶν ἐν ἐκτενείᾳ νύκτα καὶ ἡμέραν λατρεῦον ἐλπίζει καταντῆσαι· περὶ ἧς ἐλπίδος ἐγκαλοῦμαι, *⸂βασιλεῦ Ἀγρίππα, ὑπὸ Ἰουδαίων.⸃ 8 Τί ἄπιστον κρίνεται παρ᾽ ὑμῖν, εἰ ὁ θεὸς νεκροὺς ἐγείρει; 9 Ἐγὼ μὲν οὖν ἔδοξα ἐμαυτῷ πρὸς τὸ ὄνομα Ἰησοῦ τοῦ Ναζωραίου δεῖν πολλὰ ἐναντία πρᾶξαι· 10 ὃ καὶ ἐποίησα ἐν Ἱεροσολύμοις, καὶ πολλοὺς *⸆ τῶν ἁγίων ἐγὼ *⸆2 φυλακαῖς κατέκλεισα, τὴν παρὰ τῶν ἀρχιερέων ἐξουσίαν λαβών, ἀναιρουμένων τε αὐτῶν κατήνεγκα ψῆφον. 11 Καὶ κατὰ πάσας τὰς συναγωγὰς πολλάκις τιμωρῶν αὐτούς, ἠνάγκαζον βλασφημεῖν· περισσῶς τε ἐμμαινόμενος αὐτοῖς, ἐδίωκον ἕως καὶ εἰς τὰς ἔξω πόλεις. 12 Ἐν οἷς *⸋καὶ⸌ πορευόμενος εἰς *⸋2τὴν⸌ Δαμασκὸν μετ᾽ ἐξουσίας καὶ ἐπιτροπῆς τῆς *⸋3παρὰ⸌ τῶν ἀρχιερέων, 13 ἡμέρας μέσης, κατὰ τὴν ὁδὸν εἶδον, βασιλεῦ, οὐρανόθεν ὑπὲρ τὴν λαμπρότητα τοῦ ἡλίου, περιλάμψαν με φῶς καὶ τοὺς σὺν ἐμοὶ πορευομένους. 14 Πάντων *⸂δὲ⸃ καταπεσόντων ἡμῶν εἰς τὴν γῆν, ἤκουσα φωνὴν *⸂2λαλοῦσαν πρός με καὶ λέγουσαν⸃ τῇ Ἑβραΐδι διαλέκτῳ, Σαούλ, Σαούλ, τί με διώκεις; Σκληρόν σοι πρὸς κέντρα λακτίζειν. 15 Ἐγὼ δὲ εἶπον, Τίς εἶ, κύριε; *⸂Ὁ δὲ⸃ εἶπεν, Ἐγώ εἰμι Ἰησοῦς ὃν σὺ διώκεις. 16 Ἀλλὰ ἀνάστηθι, καὶ στῆθι ἐπὶ τοὺς πόδας σου· εἰς τοῦτο γὰρ ὤφθην σοι, προχειρίσασθαί σε ὑπηρέτην καὶ μάρτυρα ὧν τε εἶδες *⸆ ὧν τε ὀφθήσομαί σοι, 17 ἐξαιρούμενός σε *⸂ἐκ τοῦ λαοῦ καὶ τῶν ἐθνῶν,⸃ εἰς οὓς *⸂2ἐγώ⸃ *⸉σε ἀποστέλλω,⸊ 18 ἀνοῖξαι ὀφθαλμοὺς αὐτῶν, τοῦ *⸂ὑποστρέψαι⸃ ἀπὸ σκότους εἰς φῶς καὶ τῆς ἐξουσίας τοῦ Σατανᾶ ἐπὶ τὸν θεόν, τοῦ λαβεῖν αὐτοὺς ἄφεσιν ἁμαρτιῶν, καὶ κλῆρον ἐν τοῖς ἡγιασμένοις πίστει τῇ εἰς ἐμέ. 19 Ὅθεν, βασιλεῦ Ἀγρίππα, οὐκ ἐγενόμην ἀπειθὴς τῇ οὐρανίῳ ὀπτασίᾳ, 20 ἀλλὰ τοῖς ἐν Δαμασκῷ πρῶτον *⸆ καὶ Ἱεροσολύμοις, *⸋εἰς⸌ πᾶσάν τε τὴν χώραν τῆς Ἰουδαίας, καὶ τοῖς ἔθνεσιν, *⸂ἀπαγγέλλων⸃ μετανοεῖν, καὶ ἐπιστρέφειν ἐπὶ τὸν θεόν, ἄξια τῆς μετανοίας ἔργα πράσσοντας. 21 Ἕνεκα τούτων *⸂οἱ Ἰουδαῖοί με⸃ συλλαβόμενοι *⸆ ἐν τῷ ἱερῷ ἐπειρῶντο διαχειρίσασθαι. 22 Ἐπικουρίας οὖν τυχὼν τῆς *⸂παρὰ⸃ τοῦ θεοῦ, ἄχρι τῆς ἡμέρας ταύτης ἕστηκα *⸂2μαρτυρόμενος⸃ μικρῷ τε καὶ μεγάλῳ, οὐδὲν ἐκτὸς λέγων ὧν τε οἱ προφῆται ἐλάλησαν μελλόντων γίνεσθαι καὶ Μωϋσῆς, 23 εἰ παθητὸς ὁ χριστός, εἰ πρῶτος ἐξ ἀναστάσεως νεκρῶν φῶς μέλλει καταγγέλλειν τῷ *⸆ λαῷ καὶ τοῖς ἔθνεσιν.

24 Ταῦτα δὲ αὐτοῦ ἀπολογουμένου, ὁ Φῆστος μεγάλῃ τῇ φωνῇ *⸂ἔφη,⸃ Μαίνῃ, Παῦλε· τὰ πολλά σε γράμματα εἰς μανίαν περιτρέπει. 25  *⸂Ὁ δέ,⸃ Οὐ μαίνομαι, φησίν, κράτιστε Φῆστε, ἀλλὰ ἀληθείας καὶ σωφροσύνης ῥήματα ἀποφθέγγομαι. 26 Ἐπίσταται γὰρ περὶ τούτων ὁ βασιλεύς, πρὸς ὃν *⸋καὶ⸌ παρρησιαζόμενος λαλῶ· λανθάνειν γὰρ αὐτόν *⸋2τι⸌ τούτων οὐ πείθομαι οὐδέν· οὐ γὰρ *⸆ ἐν γωνίᾳ πεπραγμένον τοῦτο. 27 Πιστεύεις, βασιλεῦ Ἀγρίππα, τοῖς προφήταις; Οἶδα ὅτι πιστεύεις. 28 Ὁ δὲ Ἀγρίππας πρὸς τὸν Παῦλον *⸋ἔφη,⸌ Ἐν ὀλίγῳ με πείθεις Χριστιανὸν *⸂γενέσθαι.⸃ 29 Ὁ δὲ Παῦλος *⸋εἶπεν,⸌ Εὐξαίμην ἂν τῷ θεῷ, καὶ ἐν ὀλίγῳ καὶ ἐν *⸂πολλῷ⸃ οὐ μόνον σε, ἀλλὰ καὶ πάντας τοὺς ἀκούοντάς μου σήμερον, γενέσθαι τοιούτους ὁποῖος κἀγώ εἰμι, παρεκτὸς τῶν δεσμῶν τούτων.

30  *⸂Καὶ ταῦτα εἰπόντος αὐτοῦ, ἀνέστη⸃ ὁ βασιλεὺς καὶ ὁ ἡγεμών, ἥ τε Βερνίκη, καὶ οἱ συγκαθήμενοι αὐτοῖς· 31 καὶ ἀναχωρήσαντες ἐλάλουν πρὸς ἀλλήλους, λέγοντες ὅτι *⸂Οὐδὲν θανάτου ἄξιον ἢ δεσμῶν⸃ πράσσει ὁ ἄνθρωπος οὗτος. 32 Ἀγρίππας δὲ τῷ Φήστῳ ἔφη, Ἀπολελύσθαι ἐδύνατο ὁ ἄνθρωπος οὗτος, εἰ μὴ ἐπεκέκλητο Καίσαρα.

27

1 Ὡς δὲ ἐκρίθη τοῦ ἀποπλεῖν ἡμᾶς εἰς τὴν Ἰταλίαν, παρεδίδουν τόν τε Παῦλον καί τινας ἑτέρους δεσμώτας ἑκατοντάρχῃ, ὀνόματι Ἰουλίῳ, σπείρης Σεβαστῆς. 2 Ἐπιβάντες δὲ πλοίῳ Ἀδραμυττηνῷ, *⸂μέλλοντες⸃ πλεῖν *⸆ τοὺς κατὰ τὴν Ἀσίαν τόπους, ἀνήχθημεν, ὄντος σὺν ἡμῖν Ἀριστάρχου Μακεδόνος Θεσσαλονικέως. 3 Τῇ τε ἑτέρᾳ κατήχθημεν εἰς Σιδῶνα· φιλανθρώπως τε ὁ Ἰούλιος τῷ Παύλῳ χρησάμενος ἐπέτρεψεν πρὸς *⸋τοὺς⸌ φίλους *⸂πορευθέντα⸃ ἐπιμελείας τυχεῖν. 4 Κἀκεῖθεν ἀναχθέντες ὑπεπλεύσαμεν τὴν Κύπρον, διὰ τὸ τοὺς ἀνέμους εἶναι ἐναντίους. 5 Τό τε πέλαγος τὸ κατὰ τὴν Κιλικίαν καὶ Παμφυλίαν διαπλεύσαντες, *⸂κατήλθομεν⸃ εἰς Μύρα τῆς Λυκίας. 6 Κἀκεῖ εὑρὼν ὁ ἑκατόνταρχος πλοῖον Ἀλεξανδρῖνον πλέον εἰς *⸋τὴν⸌ Ἰταλίαν, ἐνεβίβασεν ἡμᾶς εἰς αὐτό. 7 Ἐν ἱκαναῖς δὲ ἡμέραις βραδυπλοοῦντες, καὶ μόλις γενόμενοι κατὰ τὴν Κνίδον, μὴ προσεῶντος ἡμᾶς τοῦ ἀνέμου, ὑπεπλεύσαμεν τὴν Κρήτην κατὰ Σαλμώνην· 8 μόλις τε παραλεγόμενοι αὐτὴν ἤλθομεν εἰς τόπον τινὰ καλούμενον Καλοὺς Λιμένας, ᾧ ἐγγὺς *⸉ἦν πόλις⸊ Λασαία.

9 Ἱκανοῦ δὲ χρόνου διαγενομένου, καὶ ὄντος ἤδη ἐπισφαλοῦς τοῦ πλοός, διὰ τὸ καὶ τὴν νηστείαν ἤδη παρεληλυθέναι, παρῄνει ὁ Παῦλος 10 λέγων αὐτοῖς, Ἄνδρες, θεωρῶ ὅτι μετὰ ὕβρεως καὶ πολλῆς ζημίας, οὐ μόνον τοῦ *⸂φορτίου⸃ καὶ τοῦ πλοίου ἀλλὰ καὶ τῶν ψυχῶν ἡμῶν, μέλλειν ἔσεσθαι τὸν πλοῦν. 11 Ὁ δὲ ἑκατοντάρχης τῷ κυβερνήτῃ καὶ τῷ ναυκλήρῳ *⸉ἐπείθετο μᾶλλον⸊ ἢ τοῖς ὑπὸ *⸋τοῦ⸌ Παύλου λεγομένοις. 12 Ἀνευθέτου δὲ τοῦ λιμένος ὑπάρχοντος πρὸς παραχειμασίαν, οἱ πλείους ἔθεντο βουλὴν ἀναχθῆναι *⸂κἀκεῖθεν,⸃ εἴ πως δύναιντο καταντήσαντες εἰς Φοίνικα παραχειμάσαι, λιμένα τῆς Κρήτης βλέποντα κατὰ λίβα καὶ κατὰ χῶρον. 13 Ὑποπνεύσαντος δὲ νότου, δόξαντες τῆς προθέσεως κεκρατηκέναι, ἄραντες ἆσσον παρελέγοντο τὴν Κρήτην. 14 Μετ᾽ οὐ πολὺ δὲ ἔβαλεν κατ᾽ αὐτῆς ἄνεμος τυφωνικός, ὁ καλούμενος Εὐροκλύδων· 15 συναρπασθέντος δὲ τοῦ πλοίου, καὶ μὴ δυναμένου ἀντοφθαλμεῖν τῷ ἀνέμῳ, ἐπιδόντες ἐφερόμεθα. 16 Νησίον δέ τι ὑποδραμόντες καλούμενον Κλαύδην *⸉μόλις ἰσχύσαμεν⸊ περικρατεῖς γενέσθαι τῆς σκάφης· 17 ἣν ἄραντες, βοηθείαις ἐχρῶντο, ὑποζωννύντες τὸ πλοῖον· φοβούμενοί τε μὴ εἰς τὴν Σύρτην ἐκπέσωσιν, χαλάσαντες τὸ σκεῦος, οὕτως ἐφέροντο. 18 Σφοδρῶς δὲ χειμαζομένων ἡμῶν, τῇ ἑξῆς ἐκβολὴν ἐποιοῦντο· 19 καὶ τῇ τρίτῃ αὐτόχειρες τὴν σκευὴν τοῦ πλοίου *⸂ἐρρίψαμεν.⸃ 20 Μήτε δὲ ἡλίου μήτε ἄστρων ἐπιφαινόντων ἐπὶ πλείονας ἡμέρας, χειμῶνός τε οὐκ ὀλίγου ἐπικειμένου, λοιπὸν περιῃρεῖτο *⸉πᾶσα ἐλπὶς⸊ τοῦ σῴζεσθαι ἡμᾶς. 21 Πολλῆς *⸂δὲ⸃ ἀσιτίας ὑπαρχούσης, τότε σταθεὶς ὁ Παῦλος ἐν μέσῳ αὐτῶν εἶπεν, Ἔδει μέν, ὦ ἄνδρες, πειθαρχήσαντάς μοι μὴ ἀνάγεσθαι ἀπὸ τῆς Κρήτης, κερδῆσαί τε τὴν ὕβριν ταύτην καὶ τὴν ζημίαν. 22 Καὶ τὰ νῦν παραινῶ ὑμᾶς εὐθυμεῖν· ἀποβολὴ γὰρ ψυχῆς οὐδεμία ἔσται ἐξ ὑμῶν, πλὴν τοῦ πλοίου. 23 Παρέστη γάρ μοι *⸉ταύτῃ τῇ νυκτὶ⸊ *⸂ἄγγελος τοῦ θεοῦ, οὗ εἰμι, ᾧ καὶ λατρεύω,⸃ 24 λέγων, Μὴ φοβοῦ, Παῦλε· Καίσαρί σε δεῖ παραστῆναι· καὶ ἰδού, κεχάρισταί σοι ὁ θεὸς πάντας τοὺς πλέοντας μετὰ σοῦ. 25 Διὸ εὐθυμεῖτε ἄνδρες· πιστεύω γὰρ τῷ θεῷ ὅτι οὕτως ἔσται καθ᾽ ὃν τρόπον λελάληταί μοι. 26 Εἰς νῆσον δέ τινα δεῖ ἡμᾶς ἐκπεσεῖν.

27 Ὡς δὲ τεσσαρεσκαιδεκάτη νὺξ ἐγένετο, διαφερομένων ἡμῶν ἐν τῷ Ἀδρίᾳ, κατὰ μέσον τῆς νυκτὸς ὑπενόουν οἱ ναῦται προσάγειν τινὰ αὐτοῖς χώραν· 28 καὶ βολίσαντες εὗρον ὀργυιὰς εἴκοσι· βραχὺ δὲ διαστήσαντες, καὶ πάλιν βολίσαντες, εὗρον ὀργυιὰς δεκαπέντε· 29 φοβούμενοί τε *⸂μήπως⸃ *⸂2εἰς⸃ τραχεῖς τόπους *⸂3ἐκπέσωμεν,⸃ ἐκ πρύμνης ῥίψαντες ἀγκύρας τέσσαρας, ηὔχοντο ἡμέραν γενέσθαι. 30 Τῶν δὲ ναυτῶν ζητούντων φυγεῖν ἐκ τοῦ πλοίου, καὶ χαλασάντων τὴν σκάφην εἰς τὴν θάλασσαν, προφάσει ὡς ἐκ πρῴρας *⸉μελλόντων ἀγκύρας⸊ ἐκτείνειν, 31 εἶπεν ὁ Παῦλος τῷ ἑκατοντάρχῃ καὶ τοῖς στρατιώταις, Ἐὰν μὴ οὗτοι *⸉μείνωσιν ἐν τῷ πλοίῳ,⸊ ὑμεῖς σωθῆναι οὐ δύνασθε. 32 Τότε *⸉οἱ στρατιῶται ἀπέκοψαν⸊ τὰ σχοινία τῆς σκάφης, καὶ εἴασαν αὐτὴν ἐκπεσεῖν. 33 Ἄχρι δὲ οὗ *⸉ἤμελλεν ἡμέρα⸊ γίνεσθαι, παρεκάλει ὁ Παῦλος ἅπαντας μεταλαβεῖν τροφῆς, λέγων, Τεσσαρεσκαιδεκάτην σήμερον ἡμέραν προσδοκῶντες ἄσιτοι διατελεῖτε, μηδὲν προσλαβόμενοι. 34 Διὸ παρακαλῶ ὑμᾶς *⸂προσλαβεῖν⸃ τροφῆς· τοῦτο γὰρ πρὸς τῆς *⸂2ὑμετέρας⸃ σωτηρίας ὑπάρχει· οὐδενὸς γὰρ ὑμῶν θρὶξ *⸂3ἐκ⸃ τῆς κεφαλῆς *⸂4πεσεῖται.⸃ 35 Εἰπὼν δὲ ταῦτα, καὶ λαβὼν ἄρτον, εὐχαρίστησεν τῷ θεῷ ἐνώπιον πάντων· καὶ κλάσας ἤρξατο ἐσθίειν. 36 Εὔθυμοι δὲ γενόμενοι πάντες καὶ αὐτοὶ προσελάβοντο τροφῆς. 37  *⸂Ἦμεν⸃ δὲ *⸉ἐν τῷ πλοίῳ αἱ πᾶσαι ψυχαί,⸊ *⸂2διακόσιαι⸃ ἑβδομήκοντα ἕξ. 38 Κορεσθέντες δὲ *⸋τῆς⸌ τροφῆς ἐκούφιζον τὸ πλοῖον, ἐκβαλλόμενοι τὸν σῖτον εἰς τὴν θάλασσαν. 39 Ὅτε δὲ ἡμέρα ἐγένετο, τὴν γῆν οὐκ ἐπεγίνωσκον· κόλπον δέ τινα κατενόουν ἔχοντα αἰγιαλόν, εἰς ὃν *⸂ἐβουλεύσαντο,⸃ εἰ *⸂2δυνατόν,⸃ *⸂3ἐξῶσαι⸃ τὸ πλοῖον. 40 Καὶ τὰς ἀγκύρας περιελόντες εἴων εἰς τὴν θάλασσαν, ἅμα ἀνέντες τὰς ζευκτηρίας τῶν πηδαλίων· καὶ ἐπάραντες τὸν ἀρτέμονα τῇ πνεούσῃ κατεῖχον εἰς τὸν αἰγιαλόν. 41 Περιπεσόντες δὲ εἰς τόπον διθάλασσον ἐπώκειλαν τὴν ναῦν· καὶ ἡ μὲν πρῷρα ἐρείσασα *⸂ἔμεινεν⸃ ἀσάλευτος, ἡ δὲ πρύμνα ἐλύετο ὑπὸ τῆς βίας *⸋τῶν κυμάτων.⸌ 42 Τῶν δὲ στρατιωτῶν βουλὴ ἐγένετο ἵνα τοὺς δεσμώτας ἀποκτείνωσιν, μή τις ἐκκολυμβήσας *⸂διαφύγῃ.⸃ 43 Ὁ δὲ ἑκατόνταρχος, βουλόμενος διασῶσαι τὸν Παῦλον, ἐκώλυσεν αὐτοὺς τοῦ βουλήματος, ἐκέλευσέν τε τοὺς δυναμένους κολυμβᾷν ἀπορρίψαντας πρώτους ἐπὶ τὴν γῆν ἐξιέναι· 44 καὶ τοὺς λοιπούς, οὓς μὲν ἐπὶ σανίσιν, οὓς δὲ ἐπί τινων τῶν ἀπὸ τοῦ πλοίου. Καὶ οὕτως ἐγένετο πάντας διασωθῆναι ἐπὶ τὴν γῆν.

28

1 Καὶ διασωθέντες, τότε *⸂ἐπέγνωσαν⸃ ὅτι Μελίτη ἡ νῆσος καλεῖται. 2 Οἱ *⸂δὲ⸃ βάρβαροι παρεῖχον οὐ τὴν τυχοῦσαν φιλανθρωπίαν ἡμῖν· *⸂2ἀνάψαντες⸃ γὰρ πυράν, προσελάβοντο πάντας ἡμᾶς, διὰ τὸν ὑετὸν τὸν ἐφεστῶτα, καὶ διὰ τὸ ψῦχος. 3 Συστρέψαντος δὲ τοῦ Παύλου φρυγάνων *⸆ πλῆθος, καὶ ἐπιθέντος ἐπὶ τὴν πυράν, ἔχιδνα *⸂ἐκ⸃ τῆς θέρμης *⸂2διεξελθοῦσα⸃ *⸂3καθῆψεν⸃ τῆς χειρὸς αὐτοῦ. 4 Ὡς δὲ εἶδον οἱ βάρβαροι κρεμάμενον τὸ θηρίον ἐκ τῆς χειρὸς αὐτοῦ, *⸉ἔλεγον πρὸς ἀλλήλους,⸊ Πάντως φονεύς ἐστιν ὁ ἄνθρωπος οὗτος, ὃν διασωθέντα ἐκ τῆς θαλάσσης ἡ Δίκη ζῇν οὐκ εἴασεν. 5 Ὁ μὲν οὖν, *⸂ἀποτινάξας⸃ τὸ θηρίον εἰς τὸ πῦρ, ἔπαθεν οὐδὲν κακόν. 6 Οἱ δὲ προσεδόκων αὐτὸν μέλλειν πίμπρασθαι ἢ καταπίπτειν ἄφνω νεκρόν· ἐπὶ πολὺ δὲ αὐτῶν προσδοκώντων, καὶ θεωρούντων μηδὲν ἄτοπον εἰς αὐτὸν γινόμενον, *⸂μεταβαλλόμενοι⸃ ἔλεγον *⸉θεὸν αὐτὸν εἶναι.⸊

7 Ἐν δὲ τοῖς περὶ τὸν τόπον ἐκεῖνον ὑπῆρχεν χωρία τῷ πρώτῳ τῆς νήσου, ὀνόματι Ποπλίῳ, ὃς ἀναδεξάμενος ἡμᾶς *⸉τρεῖς ἡμέρας⸊ φιλοφρόνως ἐξένισεν. 8 Ἐγένετο δὲ τὸν πατέρα τοῦ Ποπλίου πυρετοῖς καὶ δυσεντερίᾳ συνεχόμενον κατακεῖσθαι· πρὸς ὃν ὁ Παῦλος εἰσελθών, καὶ προσευξάμενος, ἐπιθεὶς τὰς χεῖρας αὐτῷ, ἰάσατο αὐτόν. 9 Τούτου *⸂οὖν⸃ γενομένου, καὶ οἱ λοιποὶ οἱ *⸉ἔχοντες ἀσθενείας ἐν τῇ νήσῳ⸊ προσήρχοντο καὶ ἐθεραπεύοντο· 10 οἳ καὶ πολλαῖς τιμαῖς ἐτίμησαν ἡμᾶς, καὶ ἀναγομένοις ἐπέθεντο τὰ πρὸς *⸂τὴν χρείαν.⸃

11 Μετὰ δὲ τρεῖς μῆνας *⸂ἤχθημεν⸃ ἐν πλοίῳ παρακεχειμακότι ἐν τῇ νήσῳ, Ἀλεξανδρίνῳ, παρασήμῳ Διοσκούροις. 12 Καὶ καταχθέντες εἰς Συρακούσας ἐπεμείναμεν ἡμέρας τρεῖς· 13 ὅθεν *⸂περιελθόντες⸃ κατηντήσαμεν εἰς Ῥήγιον, καὶ μετὰ μίαν ἡμέραν ἐπιγενομένου νότου, δευτεραῖοι ἤλθομεν εἰς Ποτιόλους· 14 οὗ εὑρόντες ἀδελφούς, παρεκλήθημεν *⸂ἐπ᾽⸃ αὐτοῖς ἐπιμεῖναι ἡμέρας ἑπτά· καὶ οὕτως εἰς τὴν Ῥώμην ἤλθομεν. 15 Κἀκεῖθεν οἱ ἀδελφοὶ ἀκούσαντες τὰ περὶ ἡμῶν, *⸂ἐξῆλθον⸃ εἰς ἀπάντησιν ἡμῖν ἄχρι Ἀππίου Φόρου καὶ Τριῶν Ταβερνῶν· οὓς ἰδὼν ὁ Παῦλος, εὐχαριστήσας τῷ θεῷ, ἔλαβεν θάρσος.

16 Ὅτε δὲ *⸂ἤλθομεν⸃ εἰς Ῥώμην, *⸂2ὁ ἑκατόνταρχος παρέδωκεν τοὺς δεσμίους τῷ στρατοπεδάρχῃ· τῷ δὲ Παύλῳ ἐπετράπη⸃ μένειν καθ᾽ ἑαυτόν, σὺν τῷ φυλάσσοντι αὐτὸν στρατιώτῃ.

17 Ἐγένετο δὲ μετὰ ἡμέρας τρεῖς συγκαλέσασθαι *⸂τὸν Παῦλον⸃ τοὺς ὄντας τῶν Ἰουδαίων πρώτους· συνελθόντων δὲ αὐτῶν, ἔλεγεν πρὸς αὐτούς, *⸉Ἄνδρες ἀδελφοί, ἐγὼ⸊ οὐδὲν ἐναντίον ποιήσας τῷ λαῷ ἢ τοῖς ἔθεσιν τοῖς πατρῴοις, δέσμιος ἐξ Ἱεροσολύμων παρεδόθην εἰς τὰς χεῖρας τῶν Ῥωμαίων· 18 οἵτινες ἀνακρίναντές με ἐβούλοντο ἀπολῦσαι, διὰ τὸ μηδεμίαν αἰτίαν θανάτου ὑπάρχειν ἐν ἐμοί. 19 Ἀντιλεγόντων δὲ τῶν Ἰουδαίων, ἠναγκάσθην ἐπικαλέσασθαι Καίσαρα, οὐχ ὡς τοῦ ἔθνους μου ἔχων τι *⸂κατηγορῆσαι.⸃ 20 Διὰ ταύτην οὖν τὴν αἰτίαν παρεκάλεσα ὑμᾶς ἰδεῖν καὶ προσλαλῆσαι· ἕνεκεν γὰρ τῆς ἐλπίδος τοῦ Ἰσραὴλ τὴν ἅλυσιν ταύτην περίκειμαι. 21 Οἱ δὲ πρὸς αὐτὸν εἶπον, Ἡμεῖς οὔτε γράμματα περὶ σοῦ ἐδεξάμεθα ἀπὸ τῆς Ἰουδαίας, οὔτε παραγενόμενός τις τῶν ἀδελφῶν ἀπήγγειλεν ἢ ἐλάλησέν τι *⸉περὶ σοῦ πονηρόν.⸊ 22 Ἀξιοῦμεν δὲ παρὰ σοῦ ἀκοῦσαι ἃ φρονεῖς· περὶ μὲν γὰρ τῆς αἱρέσεως ταύτης γνωστόν *⸉ἐστιν ἡμῖν⸊ ὅτι πανταχοῦ ἀντιλέγεται.

23 Ταξάμενοι δὲ αὐτῷ ἡμέραν, *⸂ἧκον⸃ πρὸς αὐτὸν εἰς τὴν ξενίαν πλείονες· οἷς ἐξετίθετο διαμαρτυρόμενος τὴν βασιλείαν τοῦ θεοῦ, πείθων τε αὐτοὺς *⸋τὰ⸌ περὶ τοῦ Ἰησοῦ, ἀπό τε τοῦ νόμου Μωϋσέως καὶ τῶν προφητῶν, ἀπὸ πρωῒ ἕως ἑσπέρας. 24 Καὶ οἱ μὲν ἐπείθοντο τοῖς λεγομένοις, οἱ δὲ ἠπίστουν. 25 Ἀσύμφωνοι δὲ ὄντες πρὸς ἀλλήλους ἀπελύοντο, εἰπόντος τοῦ Παύλου ῥῆμα ἕν, ὅτι Καλῶς τὸ πνεῦμα τὸ ἅγιον ἐλάλησεν διὰ Ἠσαΐου τοῦ προφήτου πρὸς τοὺς πατέρας *⸂ἡμῶν,⸃ 26  *⸂λέγον,⸃ Πορεύθητι πρὸς τὸν λαὸν τοῦτον καὶ εἰπόν, Ἀκοῇ ἀκούσετε, καὶ οὐ μὴ συνῆτε· καὶ βλέποντες βλέψετε, καὶ οὐ μὴ ἴδητε· 27 ἐπαχύνθη γὰρ ἡ καρδία τοῦ λαοῦ τούτου, καὶ τοῖς ὠσὶν βαρέως ἤκουσαν, καὶ τοὺς ὀφθαλμοὺς αὐτῶν ἐκάμμυσαν· μήποτε ἴδωσιν τοῖς ὀφθαλμοῖς, καὶ τοῖς ὠσὶν ἀκούσωσιν, καὶ τῇ καρδίᾳ συνῶσιν, καὶ ἐπιστρέψωσιν, καὶ ἰάσομαι αὐτούς. 28 Γνωστὸν οὖν *⸉ἔστω ὑμῖν,⸊ ὅτι τοῖς ἔθνεσιν ἀπεστάλη *⸆ τὸ σωτήριον τοῦ θεοῦ, αὐτοὶ καὶ ἀκούσονται. 29  *⸋Καὶ ταῦτα αὐτοῦ εἰπόντος, ἀπῆλθον οἱ Ἰουδαῖοι, πολλὴν ἔχοντες ἐν ἑαυτοῖς συζήτησιν.⸌

30  *⸂Ἔμεινεν⸃ δὲ *⸋ὁ Παῦλος⸌ διετίαν ὅλην ἐν ἰδίῳ μισθώματι, καὶ ἀπεδέχετο πάντας τοὺς εἰσπορευομένους πρὸς αὐτόν, 31 κηρύσσων τὴν βασιλείαν τοῦ θεοῦ, καὶ διδάσκων τὰ περὶ τοῦ κυρίου Ἰησοῦ χριστοῦ, μετὰ πάσης παρρησίας, ἀκωλύτως.

* 1:1 ⸋ ὁ RP f 35 TR NA NIV SBL ¦ – TNT2 WH

* 1:5 ⸉ βαπτισθήσεσθε ἐν πνεύματι RP f 35 TR ¦ ἐν πνεύματι βαπτισθήσεσθε TNT2 WH NA NIV SBL

* 1:6 ⸂ ἐπηρώτων RP f 35 TR ¦ ἠρώτων TNT2 WH NA NIV SBL

* 1:7 ⸋ δὲ RP f 35 TR NA27+28 NIV SBL ¦ – TNT2 WH NA25

* 1:8 ⸂ μοι RP f 35 TR ¦ μου TNT2 WH NA NIV SBL

* 1:8 ⸋ ἐν RP TR TNT2 WH NA NIV SBL ¦ – f 35

* 1:10 ⸂ ἐσθῆτι λευκῇ RP f 35 TR ¦ ἐσθήσεσι λευκαῖς TNT2 WH NA25+27 NIV SBL ¦ ἐσθήσεσιν λευκαῖς NA28

* 1:11 ⸂ ἐμβλέποντες RP f 35 TR NA27+28 NIV73 ¦ βλέποντες TNT2 WH NA25 NIV11 SBL

* 1:11 ⸋ ὁ RP TR TNT2 WH NA NIV SBL ¦ – f 35

* 1:13 ⸉ ἀνέβησαν εἰς τὸ ὑπερῷον RP f 35 TR ¦ εἰς τὸ ὑπερῷον ἀνέβησαν TNT2 WH NA NIV SBL

* 1:13 ⸂ Πέτρος καὶ Ἰάκωβος καὶ Ἰωάννης καὶ Ἀνδρέας RP TR ¦ Πέτρος καὶ Ἰάκωβος, Ἰωάννης καὶ Ἀνδρέας f 35 ¦ Πέτρος καὶ Ἰωάνης καὶ Ἰάκωβος καὶ Ἀνδρέας TNT2 WH ¦ Πέτρος καὶ Ἰωάννης καὶ Ἰάκωβος καὶ Ἀνδρέας NA NIV SBL

* 1:14 ⸋ καὶ τῇ δεήσει RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 1:14 ⸋2 σὺν RP f 35 TR TNT2 WH NA25 SBL ¦ – NA27+28 NIV

* 1:15 ⸂ μαθητῶν RP f 35 TR ¦ ἀδελφῶν TNT2 WH NA NIV SBL

* 1:15 ⸂2 ὡς RP f 35 TR TNT2 WH SBL ¦ ὡσεὶ NA NIV

* 1:16 ⸋ ταύτην RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 1:16 ⸋2 τὸν RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 1:17 ⸂ σὺν RP f 35 TR ¦ ἐν TNT2 WH NA NIV SBL

* 1:18 ⸆ – RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ τοῦ TR

* 1:19 ⸋ ἰδίᾳ RP f 35 TR TNT2 NA NIV11 SBL ¦ – WH NIV73

* 1:20 ⸂ λάβοι RP f 35 TR ¦ λαβέτω TNT2 WH NA NIV SBL

* 1:21 ⸋ ἐν RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 1:22 ⸉ γενέσθαι σὺν ἡμῖν RP f 35 TR ¦ σὺν ἡμῖν γενέσθαι TNT2 WH NA NIV SBL

* 1:24 ⸉ ὃν ἐξελέξω, ἐκ τούτων τῶν δύο ἕνα RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ ἐκ τούτων τῶν δύο, ἕνα ὃν ἐξελέξω TR

* 1:25 ⸂ κλῆρον RP f 35 TR ¦ τόπον TNT2 WH NA NIV SBL

* 1:25 ⸂2 ἐξ RP f 35 TR ¦ ἀφ᾽ TNT2 WH NA NIV SBL

* 1:26 ⸂ αὐτῶν RP f 35 TR ¦ αὐτοῖς TNT2 WH NA NIV SBL

* 2:1 ⸂ ἅπαντες ὁμοθυμαδὸν RP f 35 TR ¦ πάντες ὁμοῦ TNT2 WH NA NIV SBL

* 2:3 ⸂ ἐκάθισέν τε RP f 35 ¦ ἐκάθισέ τε TR ¦ καὶ ἐκάθισεν TNT2 WH NA NIV SBL

* 2:4 ⸂ ἅπαντες RP f 35 TR ¦ πάντες TNT2 WH NA NIV SBL

* 2:4 ⸉ αὐτοῖς ἀποφθέγγεσθαι RP f 35 TR ¦ ἀποφθέγγεσθαι αὐτοῖς TNT2 WH NA NIV SBL

* 2:5 ⸂ ἐν RP f 35 TR TNT2 WH SBL ¦ εἰς NA NIV

* 2:6 ⸂ ἤκουον RP f 35 TR TNT2 NA NIV SBL ¦ ἤκουσεν WH

* 2:7 ⸋ πάντες RP TR TNT2 ¦ – f 35 WH NA NIV SBL

* 2:7 ⸋2 πρὸς ἀλλήλους RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 2:7 ⸂ Οὐκ RP f 35 TR ¦ Οὐχὶ TNT2 WH NA25 ¦ Οὐχ NA27+28 NIV SBL

* 2:7 ⸂2 πάντες RP f 35 TR TNT2 WH NA25 SBL ¦ ἅπαντες NA27+28 NIV

* 2:12 ⸂ διηπόρουν RP f 35 TR NA27+28 NIV SBL ¦ διηποροῦντο TNT2 WH NA25

* 2:12 ⸂2 ἂν θέλοι RP f 35 TR ¦ θέλει TNT2 WH NA NIV SBL

* 2:13 ⸂ χλευάζοντες RP TR ¦ διαχλευάζοντες f 35 TNT2 WH NA NIV SBL

* 2:14 ⸆ – RP f 35 TR ¦ ὁ TNT2 WH NA NIV SBL

* 2:14 ⸂ ἀπεφθέγξατο RP TR TNT2 WH NA NIV SBL ¦ ἐπεφθέγξατο f 35

* 2:14 ⸂2 ἅπαντες RP f 35 TR ¦ πάντες TNT2 WH NA NIV SBL

* 2:17 ⸂ ἐνύπνια RP f 35 TR ¦ ἐνυπνίοις TNT2 WH NA NIV SBL

* 2:20 ⸋ ἢ RP f 35 TR SBL ¦ – TNT2 WH NA NIV

* 2:20 ⸋2 τὴν RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 2:21 ⸂ ἂν RP f 35 TR NA27+28 NIV ¦ ἐὰν TNT2 WH NA25 SBL

* 2:22 ⸉ ἀπὸ τοῦ θεοῦ ἀποδεδειγμένον RP f 35 TR ¦ ἀποδεδειγμένον ἀπὸ τοῦ θεοῦ TNT2 WH NA NIV SBL

* 2:22 ⸋ καὶ RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 2:23 ⸋ λαβόντες RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 2:23 ⸂ χειρῶν RP f 35 TR ¦ χειρὸς TNT2 WH NA NIV SBL

* 2:26 ⸉ ἡ καρδία μου RP f 35 TR NA27+28 NIV SBL ¦ μου ἡ καρδία TNT2 WH NA25

* 2:27 ⸂ ᾍδου RP f 35 TR ¦ ᾍδην TNT2 WH NA NIV SBL

* 2:30 ⸋ τὸ κατὰ σάρκα ἀναστήσειν τὸν χριστόν RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 2:30 ⸂ τοῦ θρόνου RP f 35 TR ¦ τὸν θρόνον TNT2 WH NA NIV SBL

* 2:31 ⸂ οὐ … οὐδὲ RP f 35 TR ¦ οὔτε … οὔτε TNT2 WH NA NIV SBL

* 2:31 ⸂2 κατελείφθη RP f 35 TR ¦ ἐγκατελείφθη TNT2 NA NIV SBL ¦ ἐνκατελείφθη WH

* 2:31 ⸋ ἡ ψυχὴ αὐτοῦ RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 2:31 ⸂3 ᾍδου RP f 35 TR TNT2 ¦ ᾍδην WH NA NIV SBL

* 2:33 ⸂ τοῦ ἁγίου πνεύματος RP f 35 TR ¦ τοῦ πνεύματος τοῦ ἁγίου TNT2 WH NA NIV SBL

* 2:33 ⸋ νῦν RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 2:33 ⸆ – RP f 35 TR TNT2 NIV73 SBL ¦ καὶ WH NA NIV11

* 2:34 ⸋ ὁ RP f 35 TR NA27+28 NIV73 SBL ¦ – TNT2 WH NA25 NIV11

* 2:36 ⸉ καὶ χριστὸν αὐτὸν RP f 35 TR ¦ αὐτὸν καὶ χριστὸν TNT2 WH NA NIV SBL

* 2:36 ⸉2 ὁ θεὸς ἐποίησεν RP f 35 TNT2 ¦ ὁ θεὸς ἐποίησε TR ¦ ἐποίησεν ὁ θεός WH NA NIV SBL

* 2:37 ⸂ τῇ καρδίᾳ RP f 35 TR ¦ τὴν καρδίαν TNT2 WH NA NIV SBL

* 2:37 ⸂2 ποιήσομεν RP f 35 TR ¦ ποιήσωμεν TNT2 WH NA NIV SBL

* 2:38 ⸂ Πέτρος δὲ ἔφη πρὸς αὐτούς, Μετανοήσατε RP TR ¦ Εἶπεν δὲ Πέτρος πρὸς αὐτούς, Μετανοήσατε f 35 ¦ Πέτρος δὲ πρὸς αὐτούς, Μετανοήσατε TNT2 WH NA25 NIV11 SBL ¦ Πέτρος δὲ πρὸς αὐτούς, Μετανοήσατε, φησίν NA27+28 NIV73

* 2:38 ⸂2 ἐπὶ RP f 35 TR NA NIV SBL ¦ ἐν TNT2 WH

* 2:38 ⸆ – RP f 35 TR ¦ τῶν TNT2 WH NA NIV SBL

* 2:38 ⸆2 – RP f 35 TR ¦ ὑμῶν TNT2 WH NA NIV SBL

* 2:40 ⸆ – RP f 35 TR ¦ αὐτοὺς TNT2 WH NA NIV SBL

* 2:41 ⸋ ἀσμένως RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 2:41 ⸆ – RP f 35 TR ¦ ἐν TNT2 WH NA NIV SBL

* 2:42 ⸋ καὶ RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 2:43 ⸂ Ἐγένετο RP f 35 TR ¦ Ἐγίνετο TNT2 WH NA NIV SBL

* 2:43 ⸂2 τε RP f 35 TR TNT2 NA27+28 NIV SBL ¦ δὲ WH NA25

* 2:44 ⸂ πιστεύοντες ἦσαν ἐπὶ τὸ αὐτό, καὶ RP f 35 TR TNT2 NA27+28 NIV SBL ¦ πιστεύσαντες ἐπὶ τὸ αὐτό WH NA25

* 2:47 ⸂ τῇ ἐκκλησίᾳ. Ἐπὶ τὸ αὐτὸ δὲ Πέτρος RP f 35 TR ¦ ἐπὶ τὸ αὐτό. Πέτρος δὲ TNT2 WH NA NIV SBL

* 3:3 ⸆ – RP f 35 ¦ λαβεῖν TR TNT2 WH NA NIV SBL

* 3:6 ⸂ ἔγειραι καὶ RP f 35 TR ¦ ἔγειρε καὶ TNT2 NA27+28 ¦ – WH NA25 NIV SBL

* 3:7 ⸆ – RP f 35 TR ¦ αὐτόν TNT2 WH NA NIV SBL

* 3:7 ⸉ αὐτοῦ αἱ βάσεις RP f 35 TR ¦ αἱ βάσεις αὐτοῦ TNT2 WH NA NIV SBL

* 3:9 ⸉ αὐτὸν πᾶς ὁ λαὸς RP f 35 TR ¦ πᾶς ὁ λαὸς αὐτὸν TNT2 WH NA NIV SBL

* 3:10 ⸂ τε RP f 35 TR ¦ δὲ TNT2 WH NA NIV SBL

* 3:10 ⸂2 οὗτος RP f 35 TR TNT2 WH NA25 SBL ¦ αὐτὸς NA27+28 NIV

* 3:11 ⸂ τοῦ ἰαθέντος χωλοῦ RP f 35 TR ¦ αὐτοῦ TNT2 WH NA NIV SBL

* 3:11 ⸂2 τὸν Πέτρον καὶ Ἰωάννην RP f 35 TR ¦ τὸν Πέτρον καὶ τὸν Ἰωάνην TNT2 WH ¦ τὸν Πέτρον καὶ τὸν Ἰωάννην NA NIV SBL

* 3:11 ⸉ πρὸς αὐτοὺς πᾶς ὁ λαὸς RP f 35 TR ¦ πᾶς ὁ λαὸς πρὸς αὐτοὺς TNT2 WH NA NIV SBL

* 3:12 ⸆ – RP f 35 TR ¦ ὁ TNT2 WH NA NIV SBL

* 3:13 ⸂ Ὁ θεὸς Ἀβραὰμ καὶ Ἰσαὰκ καὶ Ἰακώβ RP f 35 TR TNT2 WH NA25 NIV SBL ¦ Ὁ θεὸς Ἀβραὰμ καὶ ὁ θεὸς Ἰσαὰκ καὶ ὁ θεὸς Ἰακώβ NA27+28

* 3:13 ⸋ μὲν RP f 35 TNT2 WH NA NIV11 SBL ¦ – TR NIV73

* 3:13 ⸋2 αὐτὸν RP f 35 TR TNT2 ¦ – WH NA NIV SBL

* 3:16 ⸋ ἐπὶ RP f 35 TR TNT2 NA NIV SBL ¦ – WH

* 3:18 ⸋ αὐτοῦ RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 3:18 ⸆ – RP f 35 TR ¦ αὐτοῦ TNT2 WH NA NIV SBL

* 3:19 ⸂ εἰς RP f 35 TR TNT2 NA27+28 NIV ¦ πρὸς WH NA25 SBL

* 3:20 ⸉ χριστὸν Ἰησοῦν RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ Ἰησοῦν χριστὸν TR

* 3:21 ⸋ πάντων RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 3:21 ⸋2 τῶν RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ – TR

* 3:21 ⸉ αὐτοῦ προφητῶν ἀπ᾽ αἰῶνος RP f 35 TR ¦ ἀπ᾽ αἰῶνος αὐτοῦ προφητῶν TNT2 WH NA NIV SBL

* 3:22 ⸋ γὰρ πρὸς τοὺς πατέρας RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 3:22 ⸂ ἡμῶν RP f 35 ¦ ὑμῶν TR TNT2 NA27+28 NIV ¦ – WH NA25 SBL

* 3:23 ⸂ ἐὰν RP NA NIV ¦ ἂν f 35 TR TNT2 WH SBL

* 3:24 ⸂ κατήγγειλαν RP TNT2 WH NA NIV SBL ¦ προκατήγγειλαν f 35 TR

* 3:25 ⸆ – RP f 35 TR ¦ οἱ TNT2 WH NA NIV SBL

* 3:25 ⸉ διέθετο ὁ θεὸς RP f 35 TR TNT2 NA27+28 NIV SBL ¦ ὁ θεὸς διέθετο WH NA25

* 3:25 ⸂ ἡμῶν RP f 35 TR ¦ ὑμῶν TNT2 WH NA NIV SBL

* 3:25 ⸋ ἐν RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ – TR

* 3:25 ⸂2 ἐνευλογηθήσονται RP f 35 TR TNT2 NA NIV SBL ¦ εὐλογηθήσονται WH

* 3:26 ⸉ ὁ θεός, ἀναστήσας RP f 35 TR TNT2 ¦ ἀναστήσας ὁ θεός WH NA NIV SBL

* 3:26 ⸋ Ἰησοῦν RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 4:1 ⸂ ἱερεῖς RP f 35 TR TNT2 NA NIV SBL ¦ ἀρχιερεῖς WH

* 4:2 ⸂ τὴν ἀνάστασιν τῶν νεκρῶν RP f 35 ¦ τὴν ἀνάστασιν τὴν ἐκ νεκρῶν TR TNT2 WH NA NIV SBL

* 4:4 ⸋ ὁ RP f 35 TR TNT2 NA27+28 NIV73 SBL ¦ – WH NA25 NIV11

* 4:4 ⸂ ὡσεὶ RP f 35 TR ¦ ὡς TNT2 WH NA NIV SBL

* 4:5 ⸂ τοὺς ἄρχοντας καὶ πρεσβυτέρους καὶ γραμματεῖς RP f 35 TR ¦ τοὺς ἄρχοντας καὶ τοὺς πρεσβυτέρους καὶ τοὺς γραμματεῖς TNT2 WH NA NIV SBL

* 4:5 ⸂2 εἰς RP TR ¦ ἐν f 35 TNT2 WH NA NIV SBL

* 4:6 ⸂ Ἄνναν τὸν ἀρχιερέα, καὶ Καϊάφαν, καὶ Ἰωάννην, καὶ Ἀλέξανδρον RP f 35 TR ¦ Ἅννας ὁ ἀρχιερεὺς, καὶ Καϊάφας, καὶ Ἰωάννης, καὶ Ἀλέξανδρος TNT2 WH NA NIV SBL

* 4:7 ⸆ – RP f 35 ¦ τῷ TR TNT2 WH NA NIV SBL

* 4:8 ⸋ τοῦ Ἰσραήλ RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 4:11 ⸂ οἰκοδομούντων RP f 35 TR ¦ οἰκοδόμων TNT2 WH NA NIV SBL

* 4:12 ⸂ οὔτε RP TR ¦ οὐδὲ f 35 TNT2 WH NA NIV SBL

* 4:12 ⸉ ἐστιν ἕτερον RP TR TNT2 WH NA NIV SBL ¦ ἕτερόν ἐστιν f 35

* 4:12 ⸆ – RP ¦ ὑπὸ τὸν οὐρανὸν f 35 TR TNT2 WH NA NIV SBL

* 4:14 ⸂ δὲ RP f 35 TR ¦ τε TNT2 WH NA NIV SBL

* 4:14 ⸋ τὸν RP TR TNT2 WH NA NIV SBL ¦ – f 35

* 4:15 ⸂ συνέβαλλον RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ συνέβαλον TR

* 4:16 ⸂ ποιήσομεν RP f 35 TR ¦ ποιήσωμεν TNT2 WH NA NIV SBL

* 4:16 ⸂2 ἀρνήσασθαι RP f 35 TR ¦ ἀρνεῖσθαι TNT2 WH NA NIV SBL

* 4:17 ⸋ ἀπειλῇ RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 4:17 ⸂ ἀπειλησόμεθα RP ¦ ἀπειλησώμεθα f 35 TR TNT2 WH NA NIV SBL

* 4:17 ⸂2 ἀνθρώπων RP TR TNT2 WH NA NIV SBL ¦ ἀνθρώπῳ f 35

* 4:18 ⸋ αὐτοῖς RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 4:18 ⸋2 τὸ RP f 35 TR TNT2 NA27+28 NIV SBL ¦ – WH NA25

* 4:19 ⸉ πρὸς αὐτοὺς εἶπον RP f 35 TR ¦ εἶπαν πρὸς αὐτοὺς TNT2 WH ¦ εἶπον πρὸς αὐτοὺς NA NIV SBL

* 4:20 ⸂ ἃ εἴδομεν καὶ ἠκούσαμεν RP TR ¦ ἃ εἴδομεν καὶ ἃ ἠκούσαμεν f 35 ¦ ἃ εἴδαμεν καὶ ἠκούσαμεν TNT2 WH NA NIV SBL

* 4:21 ⸂ κολάσονται RP f 35 ¦ κολάσωνται TR TNT2 WH NA NIV SBL

* 4:23 ⸂ ἀπήγγειλαν RP TR TNT2 WH NA NIV SBL ¦ ἀνήγγειλαν f 35

* 4:24 ⸋ ὁ θεὸς RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 4:25 ⸆ – RP f 35 TR ¦ τοῦ πατρὸς ἡμῶν TNT2 WH NA NIV SBL

* 4:25 ⸂ διὰ στόματος RP f 35 TR ¦ διὰ πνεύματος ἁγίου, στόματος TNT2 WH NA NIV SBL

* 4:25 ⸆2 – RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ τοῦ TR

* 4:27 ⸆ – RP f 35 TR ¦ ἐν τῇ πόλει ταύτῃ TNT2 WH NA NIV SBL

* 4:28 ⸋ σου RP f 35 TR TNT2 NA27+28 NIV73 ¦ – WH NA25 NIV11 SBL

* 4:30 ⸋ σου RP f 35 TR NA27+28 NIV73 SBL ¦ – TNT2 WH NA25 NIV11

* 4:31 ⸆ – RP f 35 TR ¦ τοῦ TNT2 WH NA NIV SBL

* 4:31 ⸉ πνεύματος ἁγίου RP f 35 TR ¦ ἁγίου πνεύματος TNT2 WH NA NIV SBL

* 4:32 ⸂ ἡ καρδία καὶ ἡ ψυχὴ μία RP f 35 TR ¦ καρδία καὶ ψυχὴ μία TNT2 WH NA NIV SBL

* 4:32 ⸂2 αὐτῶν RP ¦ αὐτῷ f 35 TR TNT2 WH NA NIV SBL

* 4:32 ⸂3 ἅπαντα RP f 35 TR TNT2 NA27+28 NIV ¦ πάντα WH NA25 SBL

* 4:33 ⸉ μεγάλῃ δυνάμει RP TR ¦ δυνάμει μεγάλῃ f 35 TNT2 WH NA NIV SBL

* 4:33 ⸉2 τὸ μαρτύριον οἱ ἀπόστολοι RP TR TNT2 WH NA NIV SBL ¦ οἱ ἀπόστολοι τὸ μαρτύριον f 35

* 4:33 ⸉3 τῆς ἀναστάσεως τοῦ κυρίου Ἰησοῦ RP f 35 TR TNT2 NA27+28 NIV SBL ¦ τοῦ κυρίου Ἰησοῦ τῆς ἀναστάσεως WH NA25

* 4:34 ⸂ ὑπῆρχεν … ὑπῆρχον RP TR ¦ ἦν … ὑπῆρχον f 35 TNT2 WH NA NIV SBL

* 4:36 ⸂ ἀπὸ RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ ὑπὸ TR

* 4:37 ⸂ παρὰ RP f 35 TR TNT2 WH SBL ¦ πρὸς NA NIV

* 5:2 ⸋ αὐτοῦ RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 5:3 ⸆ – RP f 35 TR ¦ ὁ TNT2 WH NA NIV SBL

* 5:3 ⸋ σε RP f 35 ¦ – TR TNT2 WH NA NIV SBL

* 5:5 ⸋ ὁ RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ – TR

* 5:5 ⸋2 ταῦτα RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 5:8 ⸂ αὐτῇ RP f 35 TR ¦ πρὸς αὐτὴν TNT2 WH NA NIV SBL

* 5:8 ⸋ ὁ RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 5:9 ⸂ εἶπεν RP f 35 ¦ εἶπε TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 5:10 ⸂ παρὰ RP f 35 TR ¦ πρὸς TNT2 WH NA NIV SBL

* 5:12 ⸂ ἐγίνετο RP TNT2 WH NA NIV SBL ¦ ἐγένετο f 35 TR

* 5:12 ⸉ ἐν τῷ λαῷ πολλά RP f 35 TR ¦ πολλά ἐν τῷ λαῷ TNT2 WH NA NIV SBL

* 5:12 ⸂2 ἅπαντες RP f 35 TR NA27+28 NIV SBL ¦ πάντες TNT2 WH NA25

* 5:15 ⸆ – RP f 35 TR ¦ καὶ TNT2 WH NA NIV SBL

* 5:15 ⸂ κατὰ RP f 35 TR ¦ εἰς TNT2 WH NA NIV SBL

* 5:15 ⸂2 κλινῶν RP f 35 TR ¦ κλιναρίων TNT2 WH NA NIV SBL

* 5:15 ⸆2 – RP TR TNT2 WH NA NIV SBL ¦ τοῦ f 35

* 5:15 ⸂3 ἐπισκιάσῃ RP f 35 TR NA NIV SBL ¦ ἐπισκιάσει TNT2 WH

* 5:16 ⸋ εἰς RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 5:16 ⸂ οἵτινες RP TR TNT2 WH NA NIV SBL ¦ καὶ f 35

* 5:18 ⸋ αὐτῶν RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 5:19 ⸋ τῆς RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 5:19 ⸂ ἤνοιξεν RP f 35 TNT2 ¦ ἤνοιξε TR WH NA25 SBL ¦ ἀνοίξας NA27+28 NIV

* 5:22 ⸉ ὑπηρέται παραγενόμενοι RP TR ¦ παραγενόμενοι ὑπηρέται f 35 TNT2 WH NA NIV SBL

* 5:23 ⸋ μὲν RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 5:23 ⸆ – RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ ἔξω TR

* 5:23 ⸂ πρὸ RP f 35 TR ¦ ἐπὶ TNT2 WH NA NIV SBL

* 5:24 ⸂ ὅ τε ἱερεὺς καὶ ὁ στρατηγὸς τοῦ ἱεροῦ RP f 35 TR ¦ ὅ τε στρατηγὸς τοῦ ἱεροῦ TNT2 WH NA NIV SBL

* 5:25 ⸆ – RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ λέγων TR

* 5:26 ⸂ ἤγαγεν RP f 35 TR TNT2 SBL ¦ ἦγεν WH NA NIV

* 5:26 ⸋ ἵνα RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 5:28 ⸋ Οὐ RP f 35 TR NA27+28 ¦ – TNT2 WH NA25 NIV SBL

* 5:29 ⸆ – RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ ὁ TR

* 5:31 ⸆ – RP f 35 TR TNT2 ¦ τοῦ WH NA NIV SBL

* 5:32 ⸋ αὐτοῦ RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 5:32 ⸋2 δὲ RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 5:33 ⸂ ἀκούοντες RP f 35 ¦ ἀκούσαντες TR TNT2 WH NA NIV SBL

* 5:33 ⸂2 ἐβουλεύοντο RP f 35 TR ¦ ἐβούλοντο TNT2 WH NA NIV SBL

* 5:34 ⸋ τι RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 5:34 ⸂ ἀποστόλους RP f 35 TR ¦ ἀνθρώπους TNT2 WH NA NIV SBL

* 5:36 ⸉ ἀριθμὸς ἀνδρῶν RP f 35 TR ¦ ἀνδρῶν ἀριθμὸς TNT2 WH NA NIV SBL

* 5:36 ⸂ ὡσεὶ RP TR ¦ ὡς f 35 TNT2 WH NA NIV SBL

* 5:37 ⸋ ἱκανὸν RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 5:38 ⸂ ἐάσατε RP f 35 TR ¦ ἄφετε TNT2 WH NA NIV SBL

* 5:38 ⸆ – RP f 35 ¦ αὕτη TR TNT2 WH NA NIV SBL

* 5:39 ⸂ δύνασθε RP TR ¦ δυνήσεσθε f 35 TNT2 WH NA NIV SBL

* 5:39 ⸂2 αὐτό RP f 35 TR ¦ αὐτούς TNT2 WH NA NIV SBL

* 5:40 ⸋ αὐτούς RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 5:41 ⸂ ὑπὲρ τοῦ ὀνόματος τοῦ Ἰησοῦ κατηξιώθησαν RP ¦ κατηξιώθησαν ὑπὲρ τοῦ ὀνόματος τοῦ χριστοῦ f 35 ¦ ὑπὲρ τοῦ ὀνόματος αὐτοῦ κατηξιώθησαν TR ¦ κατηξιώθησαν ὑπὲρ τοῦ ὀνόματος TNT2 WH NA NIV SBL

* 5:42 ⸉ Ἰησοῦν τὸν χριστόν RP TR ¦ τὸν χριστόν Ἰησοῦν f 35 TNT2 WH NA NIV SBL

* 6:3 ⸂ οὖν RP f 35 TR TNT2 ¦ δέ WH NA NIV SBL

* 6:3 ⸂2 πνεύματος ἁγίου RP f 35 TR ¦ πνεύματος TNT2 WH NA NIV SBL

* 6:3 ⸂3 καταστήσωμεν RP ¦ καταστήσομεν f 35 TR TNT2 WH NA NIV SBL

* 6:5 ⸂ πλήρης RP NA27+28 NIV SBL ¦ πλήρη f 35 TR TNT2 WH NA25

* 6:8 ⸂ πίστεως RP f 35 TR ¦ χάριτος TNT2 WH NA NIV SBL

* 6:13 ⸂ ῥήματα βλάσφημα λαλῶν RP f 35 TR ¦ λαλῶν ῥήματα TNT2 WH NA NIV SBL

* 6:13 ⸆ – RP f 35 TNT2 SBL ¦ τούτου TR WH NA NIV

* 6:15 ⸂ ἅπαντες RP f 35 TR ¦ πάντες TNT2 WH NA NIV SBL

* 7:1 ⸋ ἄρα RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 7:3 ⸂ ἐκ τῆς γῆς … ἐκ τῆς συγγενείας … εἰς γῆν RP f 35 TR ¦ ἐκ τῆς γῆς … τῆς συγγενείας … εἰς τὴν γῆν TNT2 WH NA25 NIV11 ¦ ἐκ τῆς γῆς … ἐκ τῆς συγγενείας … εἰς τὴν γῆν NA27+28 NIV73 SBL

* 7:5 ⸉ δοῦναι αὐτῷ εἰς κατάσχεσιν αὐτήν RP TNT2 WH NA NIV SBL ¦ δοῦναι αὐτὴν εἰς κατάσχεσιν αὐτῷ f 35 ¦ αὐτῷ δοῦναι εἰς κατάσχεσιν αὐτήν TR

* 7:6 ⸆ – RP f 35 TR TNT2 WH NA NIV11 SBL ¦ αὐτῷ NIV73

* 7:7 ⸂ ἐὰν RP f 35 TR NA NIV SBL ¦ ἂν TNT2 WH

* 7:7 ⸂2 δουλεύσωσιν RP f 35 ¦ δουλεύσωσι TR ¦ δουλεύσουσιν TNT2 WH NA NIV SBL

* 7:7 ⸉ εἶπεν ὁ θεός RP f 35 TR ¦ ὁ θεός εἶπεν TNT2 WH NA NIV SBL

* 7:8 ⸂ ὁ Ἰσαὰκ … ὁ Ἰακὼβ RP f 35 TR ¦ Ἰσαὰκ … Ἰακὼβ TNT2 WH NA NIV SBL

* 7:10 ⸂ ἐπ᾽ Αἴγυπτον καὶ ὅλον τὸν οἶκον αὐτοῦ RP f 35 TR TNT2 WH NA25 NIV SBL ¦ ἐπ᾽ Αἴγυπτον καὶ ἐφ᾽ ὅλον τὸν οἶκον αὐτοῦ NA27+28

* 7:11 ⸂ γῆν Αἰγύπτου RP f 35 TR ¦ Αἴγυπτον TNT2 WH NA NIV SBL

* 7:12 ⸂ ἐν Αἰγύπτῳ RP f 35 TR ¦ εἰς Αἴγυπτον TNT2 WH NA NIV SBL

* 7:13 ⸂ ἀνεγνωρίσθη RP f 35 TR NA27+28 NIV SBL ¦ ἐγνωρίσθη TNT2 WH NA25

* 7:13 ⸋ τοῦ RP f 35 TR NA27+28 NIV73 ¦ – TNT2 WH NA25 NIV11 SBL

* 7:14 ⸉ τὸν πατέρα αὐτοῦ Ἰακώβ RP TR ¦ Ἰακώβ τὸν πατέρα αὐτοῦ f 35 TNT2 WH NA NIV SBL

* 7:14 ⸆ – RP TNT2 WH NA NIV SBL ¦ αὐτοῦ f 35 TR

* 7:14 ⸉2 ψυχαῖς ἑβδομήκοντα πέντε RP TR TNT2 WH NA NIV SBL ¦ ἑβδομήκοντα πέντε ψυχαῖς f 35

* 7:15 ⸂ Κατέβη δὲ RP f 35 TR WH ¦ Καὶ κατέβη TNT2 NA NIV SBL

* 7:16 ⸂ ὃ RP f 35 TR ¦ ᾧ TNT2 WH NA NIV SBL

* 7:16 ⸂2 τοῦ Συχέμ RP f 35 TR ¦ ἐν Συχέμ TNT2 WH NA NIV SBL

* 7:17 ⸂ ὤμοσεν RP f 35 TR ¦ ὡμολόγησεν TNT2 WH NA NIV SBL

* 7:18 ⸆ – RP f 35 TR ¦ ἐπ᾽ Αἴγυπτον TNT2 WH NA NIV SBL

* 7:19 ⸋ ἡμῶν RP f 35 TR NA27+28 NIV73 ¦ – TNT2 WH NA25 NIV11 SBL

* 7:19 ⸉ ἔκθετα τὰ βρέφη RP f 35 TR ¦ τὰ βρέφη ἔκθετα TNT2 WH NA NIV SBL

* 7:20 ⸆ – RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ αὐτοῦ TR

* 7:21 ⸂ Ἐκτεθέντα δὲ αὐτόν, ἀνείλετο RP f 35 ¦ Ἐκτεθέντα δὲ αὐτόν, ἀνείλετο αὐτόν TR ¦ Ἐκτεθέντος δὲ αὐτοῦ, ἀνείλατο αὐτὸν TNT2 WH NA NIV SBL

* 7:22 ⸆ – RP f 35 TR WH NA25 NIV11 SBL ¦ ἐν TNT2 NA27+28 NIV73

* 7:22 ⸂ ἐν λόγοις καὶ ἔργοις RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ ἐν λόγοις καὶ ἐν ἔργοις TR

* 7:22 ⸆2 – RP f 35 TR ¦ αὐτοῦ TNT2 WH NA NIV SBL

* 7:25 ⸋ αὐτοῦ RP f 35 TR NA27+28 NIV73 ¦ – TNT2 WH NA25 NIV11 SBL

* 7:25 ⸉ αὐτοῖς σωτηρίαν RP f 35 TR ¦ σωτηρίαν αὐτοῖς TNT2 WH NA NIV SBL

* 7:26 ⸂ συνήλασεν RP f 35 TR ¦ συνήλλασσεν TNT2 WH NA NIV SBL

* 7:26 ⸋ ὑμεῖς RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 7:27 ⸂ αὐτόν RP TR TNT2 WH NA NIV SBL ¦ τοῦτον f 35

* 7:27 ⸂2 ἡμᾶς RP f 35 TR ¦ ἡμῶν TNT2 WH NA NIV SBL

* 7:30 ⸋ κυρίου RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 7:31 ⸂ ἐθαύμαζεν RP NA NIV ¦ ἐθαύμασεν f 35 TNT2 WH SBL ¦ ἐθαύμασε TR

* 7:31 ⸋ πρὸς αὐτόν RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 7:32 ⸂ ὁ θεὸς Ἀβραὰμ καὶ ὁ θεὸς Ἰσαὰκ καὶ ὁ θεὸς Ἰακώβ RP f 35 TR ¦ ὁ θεὸς Ἀβραὰμ καὶ Ἰσαὰκ καὶ Ἰακώβ TNT2 WH NA NIV SBL

* 7:33 ⸂ ἐν RP f 35 TR ¦ ἐφ᾽ TNT2 WH NA NIV SBL

* 7:34 ⸂ αὐτῶν RP f 35 TR NA27+28 NIV ¦ αὐτοῦ TNT2 WH NA25 SBL

* 7:34 ⸂2 ἀποστελῶ RP f 35 TR ¦ ἀποστείλω TNT2 WH NA NIV SBL

* 7:35 ⸆ – RP f 35 TR NIV73 ¦ καὶ TNT2 WH NA NIV11 SBL

* 7:35 ⸂ ἄρχοντα RP TR TNT2 WH NA NIV SBL ¦ ἄρχηγὸν f 35

* 7:35 ⸂2 ἀπέστειλεν RP f 35 TR ¦ ἀπέσταλκεν TNT2 WH NA NIV SBL

* 7:35 ⸂3 ἐν RP f 35 TR ¦ σὺν TNT2 WH NA NIV SBL

* 7:36 ⸆ – RP f 35 TR NA NIV SBL ¦ τῇ TNT2 WH

* 7:36 ⸂ γῇ Αἰγύπτῳ RP f 35 NA NIV SBL ¦ γῇ Αἰγύπτοῦ TR ¦ Αἰγύπτῳ TNT2 WH

* 7:37 ⸋ ὁ RP TR TNT2 WH NA NIV SBL ¦ – f 35

* 7:37 ⸂ κύριος ὁ θεὸς ἡμῶν RP f 35 ¦ κύριος ὁ θεὸς ὑμῶν TR ¦ ὁ θεὸς TNT2 WH NA NIV SBL

* 7:37 ⸆ – RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ αὐτοῦ ἀκούσεσθε. TR

* 7:38 ⸂ λόγον RP ¦ λόγια f 35 TR TNT2 WH NA NIV SBL

* 7:38 ⸂2 ἡμῖν RP f 35 TR TNT2 NA27+28 NIV SBL ¦ ὑμῖν WH NA25

* 7:39 ⸆ – RP f 35 TR ¦ ἐν TNT2 WH NA NIV SBL

* 7:39 ⸂ τῇ καρδίᾳ RP f 35 ¦ ταῖς καρδίαις TR TNT2 WH NA NIV SBL

* 7:40 ⸂ γέγονεν RP f 35 TR ¦ ἐγένετο TNT2 WH NA NIV SBL

* 7:42 ⸉ ἔτη τεσσαράκοντα ἐν τῇ ἐρήμῳ RP TR ¦ ἐν τῇ ἐρήμῳ ἔτη τεσσαράκοντα f 35 ¦ ἔτη τεσσεράκοντα ἐν τῇ ἐρήμῳ TNT2 WH NA NIV SBL

* 7:43 ⸋ ὑμῶν RP f 35 TR NA27+28 NIV ¦ – TNT2 WH NA25 SBL

* 7:44 ⸆ – RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ ἐν TR

* 7:46 ⸂ θεῷ RP f 35 TR TNT2 WH NIV SBL ¦ οἴκῳ NA

* 7:48 ⸋ ναοῖς RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 7:49 ⸂ ἡ δὲ RP f 35 TR TNT2 NA NIV SBL ¦ καὶ ἡ WH

* 7:51 ⸂ τῇ καρδίᾳ RP f 35 TR ¦ καρδίαις TNT2 WH NA NIV SBL

* 7:52 ⸂ γεγένησθε RP f 35 TR ¦ ἐγένεσθε TNT2 WH NA NIV SBL

* 7:56 ⸂ ἀνεῳγμένους RP f 35 TR ¦ διηνοιγμένους TNT2 WH NA NIV SBL

* 7:58 ⸆ – RP f 35 ¦ αὐτῶν TR TNT2 WH NA NIV SBL

* 7:60 ⸉ τὴν ἁμαρτίαν ταύτην RP f 35 TR ¦ ταύτην τὴν ἁμαρτίαν TNT2 WH NA NIV SBL

* 8:1 ⸂ δὲ RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ τε TR

* 8:2 ⸂ ἐποιήσαντο RP f 35 TR ¦ ἐποίησαν TNT2 WH NA NIV SBL

* 8:5 ⸆ – RP f 35 TR TNT2 NIV11 ¦ τὴν WH NA NIV73 SBL

* 8:6 ⸂ τε RP TR ¦ δὲ f 35 TNT2 WH NA NIV SBL

* 8:7 ⸂ Πολλῶν RP f 35 TR ¦ Πολλοὶ TNT2 WH NA NIV SBL

* 8:7 ⸉ φωνῇ μεγάλῃ RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ μεγάλῃ φωνῇ TR

* 8:7 ⸂2 ἐξήρχετο RP f 35 TR ¦ ἐξήρχοντο TNT2 WH NA NIV SBL

* 8:8 ⸂ Καὶ ἐγένετο RP f 35 TR ¦ Ἐγένετο δὲ TNT2 WH NA NIV SBL

* 8:8 ⸂2 χαρὰ μεγάλη RP f 35 TR ¦ πολλὴ χαρὰ TNT2 WH NA NIV SBL

* 8:10 ⸆ – RP f 35 ¦ πάντες TR TNT2 WH NA NIV SBL

* 8:10 ⸆2 – RP f 35 TR ¦ καλουμένη TNT2 WH NA NIV SBL

* 8:12 ⸋ τὰ RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 8:12 ⸆ – RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ τοῦ TR

* 8:13 ⸂ δυνάμεις καὶ σημεῖα γινόμενα RP f 35 ¦ σημεῖα καὶ δυνάμεις μεγάλας γινομένας TR TNT2 WH NA NIV SBL

* 8:14 ⸂ τὸν Πέτρον καὶ Ἰωάννην RP f 35 TR ¦ Πέτρον καὶ Ἰωάνην TNT2 WH ¦ Πέτρον καὶ Ἰωάννην NA NIV SBL

* 8:16 ⸂ οὔπω RP f 35 TR ¦ οὐδέπω TNT2 WH NA NIV SBL

* 8:16 ⸂2 τοῦ χριστοῦ Ἰησοῦ RP f 35 ¦ τοῦ κυρίου Ἰησοῦ TR TNT2 WH NA NIV SBL

* 8:17 ⸂ ἐπετίθουν RP f 35 TR ¦ ἐπετίθεσαν TNT2 WH NA NIV SBL

* 8:18 ⸂ Θεασάμενος RP f 35 TR ¦ Ἰδὼν TNT2 WH NA NIV SBL

* 8:18 ⸂2 τὸ πνεῦμα τὸ ἅγιον RP f 35 TR TNT2 ¦ τὸ πνεῦμα WH NA NIV SBL

* 8:19 ⸂ ἐὰν RP TNT2 WH NA NIV SBL ¦ ἂν f 35 TR

* 8:21 ⸂ ἐνώπιον RP TR ¦ ἐναντίον f 35 ¦ ἔναντι TNT2 WH NA NIV SBL

* 8:22 ⸂ τοῦ θεοῦ RP f 35 TR ¦ τοῦ κυρίου TNT2 WH NA NIV SBL

* 8:25 ⸂ ὑπέστρεψαν RP f 35 TR ¦ ὑπέστρεφον TNT2 WH NA NIV SBL

* 8:25 ⸂2 εὐηγγελίσαντο RP f 35 TR ¦ εὐηγγελίζοντο TNT2 WH NA NIV SBL

* 8:27 ⸋ τῆς RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 8:28 ⸂ τε RP f 35 TR TNT2 NA27+28 NIV SBL ¦ δὲ WH NA25

* 8:30 ⸉ τὸν προφήτην Ἠσαΐαν RP f 35 TR ¦ Ἠσαΐαν τὸν προφήτην TNT2 WH NA NIV SBL

* 8:31 ⸂ ὁδηγήσῃ RP f 35 TR ¦ ὁδηγήσει TNT2 WH NA NIV SBL

* 8:33 ⸋ αὐτοῦ RP f 35 TR NA27+28 NIV73 ¦ – TNT2 WH NA25 NIV11 SBL

* 8:33 ⸋2 δὲ RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 8:34 ⸋ τοῦτο RP f 35 TR TNT2 WH NA NIV11 SBL ¦ – NIV73

* 8:37 ⸆ – RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ Εἶπε δὲ ὁ Φίλιππος· Εἰ πιστεύεις ἐξ ὅλης τῆς καρδίας, ἔξεστιν. Ἀποκριθεὶς δὲ εἶπε· Πιστεύω τὸν υἱὸν τοῦ θεοῦ εἶναι τὸν Ἰησοῦν χριστόν. TR

* 9:3 ⸂ καὶ ἐξαίφνης RP f 35 TR ¦ ἐξαίφνης τε TNT2 NA NIV SBL ¦ ἐξέφνης τε WH

* 9:3 ⸉ περιήστραψεν αὐτὸν RP f 35 TR ¦ αὐτὸν περιήστραψεν TNT2 WH NA NIV SBL

* 9:3 ⸂2 ἀπὸ RP f 35 TR ¦ ἐκ TNT2 WH NA NIV SBL

* 9:5 ⸂ Ὁ δὲ κύριος εἶπεν RP f 35 TR ¦ Ὁ δὲ TNT2 WH NA NIV SBL

* 9:5 ⸆ – RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ σκληρόν σοι πρὸς κέντρα λακτίζειν. TR

* 9:6 ⸂ ἀλλὰ RP f 35 TNT2 WH NA25+27 NIV SBL ¦ τρέμων τε καὶ θαμβῶν εἶπε, Κύριε, τί με θέλεις ποιῆσαι; Καὶ ὁ κύριος πρὸς αὐτόν TR ¦ ἀλλ᾽ NA28

* 9:6 ⸂2 τί RP f 35 TR ¦ ὅ τί TNT2 NA NIV SBL ¦ ὅτι WH

* 9:8 ⸋ ὁ RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 9:8 ⸂ τε RP f 35 ¦ δὲ TR TNT2 WH NA NIV SBL

* 9:8 ⸂2 οὐδένα RP f 35 TR ¦ οὐδὲν TNT2 WH NA NIV SBL

* 9:10 ⸉ ὁ κύριος ἐν ὁράματι RP f 35 TR ¦ ἐν ὁράματι ὁ κύριος TNT2 WH NA NIV SBL

* 9:11 ⸂ Ἀναστὰς RP f 35 TR TNT2 NA NIV SBL ¦ Ἀνάστα WH

* 9:12 ⸉ ἐν ὁράματι ἄνδρα ὀνόματι Ἀνανίαν RP TR ¦ ἐν ὁράματι ἄνδρα Ἀνανίαν ὀνόματι f 35 ¦ ἄνδρα ἐν ὁράματι Ἁνανίαν ὀνόματι TNT2 WH NA NIV SBL

* 9:12 ⸂ χεῖρα RP f 35 TR ¦ χεῖρας TNT2 NA25 SBL ¦ τὰς χεῖρας WH NA27+28 NIV

* 9:13 ⸆ – RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ ὁ TR

* 9:13 ⸂ ἀκήκοα RP f 35 TR ¦ ἤκουσα TNT2 WH NA NIV SBL

* 9:13 ⸉ ἐποίησεν τοῖς ἁγίοις σου RP f 35 ¦ ἐποίησε τοῖς ἁγίοις σου TR ¦ τοῖς ἁγίοις σου ἐποίησεν TNT2 WH NA NIV SBL

* 9:15 ⸉ μοι ἐστὶν RP f 35 TR ¦ ἐστὶν μοι TNT2 WH NA NIV SBL

* 9:15 ⸂ ἐθνῶν καὶ βασιλέων, υἱῶν τε RP f 35 TR ¦ ἐθνῶν τε καὶ βασιλέων, υἱῶν τε TNT2 NA27+28 NIV SBL ¦ τῶν ἐθνῶν τε καὶ βασιλέων, υἱῶν τε WH NA25

* 9:17 ⸆ – RP f 35 ¦ Ἰησοῦς TR TNT2 WH NA NIV SBL

* 9:18 ⸉ ἀπὸ τῶν ὀφθαλμῶν αὐτοῦ RP f 35 TR ¦ αὐτοῦ ἀπὸ τῶν ὀφθαλμῶν TNT2 WH NA NIV SBL

* 9:18 ⸂ ὡσεὶ RP f 35 TR ¦ ὡς TNT2 WH NA NIV SBL

* 9:18 ⸆ – RP TNT2 WH NA NIV SBL ¦ παραχρῆμα f 35 TR

* 9:19 ⸂ ἐνίσχυσεν RP f 35 TR TNT2 NA NIV SBL ¦ ἐνισχύθη WH

* 9:19 ⸋ ὁ Σαῦλος RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 9:20 ⸂ τὸν χριστόν RP TR ¦ τὸν Ἰησοῦν f 35 TNT2 WH NA NIV SBL

* 9:21 ⸂ ἐν RP f 35 TR TNT2 WH SBL ¦ εἰς NA NIV

* 9:21 ⸂2 ἐλήλυθεν RP f 35 ¦ ἐληλύθει TR TNT2 WH NA NIV SBL

* 9:22 ⸋ τοὺς RP f 35 TR TNT2 NA27+28 NIV SBL ¦ – WH NA25

* 9:24 ⸂ Παρετήρουν RP f 35 TR ¦ Παρετηροῦντο TNT2 WH NA NIV SBL

* 9:24 ⸂2 τε RP f 35 TR ¦ δὲ καὶ TNT2 WH NA NIV SBL

* 9:25 ⸋ αὐτὸν RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 9:25 ⸆ – RP f 35 TR ¦ αὐτοῦ TNT2 WH NA NIV SBL

* 9:25 ⸂ καθῆκαν διὰ τοῦ τείχους RP f 35 TR ¦ διὰ τοῦ τείχους καθῆκαν αὐτὸν TNT2 WH NA NIV SBL

* 9:26 ⸋ ὁ Σαῦλος RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 9:26 ⸂ ἐν RP f 35 ¦ εἰς TR TNT2 WH NA NIV SBL

* 9:26 ⸂2 ἐπειρᾶτο RP f 35 TR ¦ ἐπείραζεν TNT2 WH NA NIV SBL

* 9:27 ⸂ τοῦ Ἰησοῦ RP TR NA27+28 NIV SBL ¦ τοῦ κυρίου Ἰησοῦ f 35 ¦ Ἰησοῦ TNT2 WH NA25

* 9:28 ⸆ – RP ¦ καὶ ἐκπορευόμενος f 35 TR TNT2 WH NA NIV SBL

* 9:28 ⸂ εἰς RP TNT2 WH NA NIV SBL ¦ ἐν f 35 TR

* 9:28 ⸋ καὶ RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 9:28 ⸂2 τοῦ κυρίου Ἰησοῦ RP TR ¦ τοῦ Ἰησοῦ f 35 ¦ τοῦ κυρίου TNT2 WH NA NIV SBL

* 9:29 ⸉ αὐτὸν ἀνελεῖν RP TR ¦ ἀνελεῖν αὐτὸν f 35 TNT2 WH NA NIV SBL

* 9:30 ⸋ αὐτὸν RP TR TNT2 WH NA NIV SBL ¦ – f 35

* 9:31 ⸂ Αἱ … ἐκκλησίαι … εἶχον … οἰκοδομούμεναι … πορευόμεναι … ἐπληθύνοντο. RP f 35 TR ¦ Ἡ … ἐκκλησία … εἶχεν … οἰκοδομουμένη … πορευομένη … ἐπληθύνετο. TNT2 WH NA NIV SBL

* 9:33 ⸉ Αἰνέαν ὀνόματι RP f 35 TR ¦ ὀνόματι Αἰνέαν TNT2 WH NA NIV SBL

* 9:33 ⸂ κραββάτῳ RP f 35 TR ¦ κραβάττου TNT2 WH NA27+28 NIV SBL ¦ κραβάτου NA25

* 9:34 ⸂ Ἰησοῦς ὁ χριστός RP f 35 TR ¦ Ἰησοῦς χριστός TNT2 WH NA NIV SBL

* 9:36 ⸉ ἀγαθῶν ἔργων RP f 35 TR ¦ ἔργων ἀγαθῶν TNT2 WH NA NIV SBL

* 9:37 ⸂ αὐτὴν ἔθηκαν RP f 35 TR ¦ ἔθηκαν αὐτὴν TNT2 NA27+28 NIV SBL ¦ ἔθηκαν WH NA25

* 9:37 ⸆ – RP TR TNT2 WH NA NIV SBL ¦ τῶ f 35

* 9:38 ⸆ – RP f 35 ¦ δύο ἄνδρας TR TNT2 WH NA NIV SBL

* 9:38 ⸂ ὀκνῆσαι RP f 35 TR ¦ ὀκνήσῃς TNT2 WH NA NIV SBL

* 9:38 ⸂2 αὐτῶν RP f 35 TR ¦ ἡμῶν TNT2 WH NA NIV SBL

* 9:40 ⸆ – RP f 35 TR ¦ καὶ TNT2 WH NA NIV SBL

* 9:42 ⸋ τῆς RP f 35 TR TNT2 NA NIV SBL ¦ – WH

* 9:42 ⸉ πολλοὶ ἐπίστευσαν RP f 35 TR ¦ ἐπίστευσαν πολλοὶ TNT2 WH NA NIV SBL

* 9:43 ⸂ ἡμέρας ἱκανὰς μεῖναι αὐτὸν RP TR TNT2 ¦ αὐτὸν ἡμέρας ἱκανὰς μεῖναι f 35 ¦ ἡμέρας ἱκανὰς μεῖναι WH NA NIV SBL

* 10:1 ⸋ ἦν RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 10:2 ⸋ τε RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 10:3 ⸆ – RP f 35 TR ¦ περὶ TNT2 WH NA NIV SBL

* 10:4 ⸂ ἐνώπιον RP f 35 TR ¦ ἔμπροσθεν TNT2 WH NA NIV SBL

* 10:5 ⸉ εἰς Ἰόππην ἄνδρας RP f 35 TR ¦ ἄνδρας εἰς Ἰόππην TNT2 WH NA NIV SBL

* 10:5 ⸂ τὸν ἐπικαλούμενον Πέτρον RP ¦ ὃς ἐπικαλεῖται Πέτρος f 35 TR ¦ τινα ὃς ἐπικαλεῖται Πέτρος TNT2 WH NA NIV SBL

* 10:6 ⸆ – RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ οὗτος λαλήσει σοι τί σε δεῖ ποιεῖν· TR

* 10:7 ⸂ τῷ Κορνηλίῳ RP f 35 TR ¦ αὐτῷ TNT2 WH NA NIV SBL

* 10:7 ⸋ αὐτοῦ RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 10:8 ⸉ αὐτοῖς ἅπαντα RP f 35 TR ¦ ἅπαντα αὐτοῖς TNT2 WH NA NIV SBL

* 10:10 ⸂ ἐκείνων RP f 35 TR ¦ αὐτῶν TNT2 WH NA NIV SBL

* 10:10 ⸂2 ἐπέπεσεν RP f 35 TR ¦ ἐγένετο TNT2 WH NA NIV SBL

* 10:11 ⸋ ἐπ᾽ αὐτὸν RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 10:11 ⸋2 δεδεμένον, καὶ RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 10:12 ⸂ τὰ τετράποδα τῆς γῆς καὶ τὰ θηρία καὶ τὰ ἑρπετὰ καὶ τὰ πετεινὰ τοῦ οὐρανοῦ RP f 35 TR ¦ τὰ τετράποδα καὶ ἑρπετὰ τῆς γῆς καὶ πετεινὰ τοῦ οὐρανοῦ TNT2 WH NA NIV SBL

* 10:14 ⸂ ἢ RP f 35 TR ¦ καὶ TNT2 WH NA NIV SBL

* 10:16 ⸂ πάλιν RP f 35 TR ¦ εὐθὺς TNT2 WH NA NIV SBL

* 10:17 ⸋ καὶ RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 10:17 ⸂ ἀπὸ RP TR TNT2 ¦ ὑπὸ f 35 WH NA NIV SBL

* 10:17 ⸆ – RP f 35 TR ¦ τοῦ TNT2 WH NA NIV SBL

* 10:18 ⸂ ἐπυνθάνοντο RP f 35 TR TNT2 NA NIV SBL ¦ ἐπύθοντο WH

* 10:19 ⸂ διενθυμουμένου RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ ἐνθυμουμένου TR

* 10:19 ⸂2 αὐτῷ τὸ πνεῦμα RP f 35 TR NA27+28 NIV SBL ¦ τὸ πνεῦμα αὐτῷ TNT2 ¦ τὸ πνεῦμα WH NA25

* 10:19 ⸆ – RP f 35 SBL ¦ τρεῖς TR TNT2 NA27+28 NIV ¦ δύο WH NA25

* 10:19 ⸂3 ζητοῦσίν RP f 35 TNT2 ¦ ζητοῦσί TR ¦ ζητοῦντές WH NA NIV SBL

* 10:20 ⸂ διότι RP f 35 TR ¦ ὅτι TNT2 WH NA NIV SBL

* 10:21 ⸆ – RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ τοὺς ἀπεσταλμένους ἀπὸ τοῦ Κορνηλίου πρὸς αὑτόν TR

* 10:22 ⸋ ἁγίου RP TR TNT2 WH NA NIV SBL ¦ – f 35

* 10:23 ⸆ – RP f 35 TR ¦ ἀναστὰς TNT2 WH NA NIV SBL

* 10:23 ⸋ ὁ Πέτρος RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 10:23 ⸆2 – RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ τὴς TR

* 10:24 ⸂ Καὶ τῇ RP f 35 TR ¦ Τῇ δὲ TNT2 WH NA NIV SBL

* 10:24 ⸂2 εἰσῆλθον RP f 35 TR ¦ εἰσῆλθεν TNT2 WH NA NIV SBL

* 10:25 ⸋ τοῦ RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ – TR

* 10:26 ⸉ αὐτὸν ἤγειρεν RP ¦ ἤγειρεν αὐτὸν f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ αὐτὸν ἤγειρε TR

* 10:30 ⸋ νηστεύων, καὶ RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 10:30 ⸋2 ὥραν RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 10:32 ⸋ ὃς παραγενόμενος λαλήσει σοι. RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 10:33 ⸂ τοῦ θεοῦ RP f 35 TR ¦ τοῦ κυρίου TNT2 WH NA NIV SBL

* 10:36 ⸋ ὃν RP f 35 TR TNT2 NA NIV SBL ¦ – WH

* 10:37 ⸂ ἀρξάμενον RP f 35 TR ¦ ἀρξάμενος TNT2 WH NA NIV SBL

* 10:39 ⸋ ἐσμεν RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 10:39 ⸂ ἔν τε τῇ χώρᾳ … καὶ ἐν Ἱερουσαλήμ RP f 35 TR NA27+28 NIV73 ¦ ἔν τε τῇ χώρᾳ … καὶ Ἱερουσαλήμ TNT2 WH NA25 NIV11 SBL

* 10:39 ⸋2 καὶ RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ – TR

* 10:40 ⸆ – RP f 35 TR TNT2 WH SBL ¦ ἐν NA NIV

* 10:42 ⸂ αὐτός RP f 35 TR ¦ οὗτός TNT2 WH NA NIV SBL

* 10:45 ⸂ ὅσοι RP f 35 TR TNT2 NA NIV SBL ¦ οἳ WH

* 10:45 ⸂2 τοῦ ἁγίου πνεύματος RP f 35 TR TNT2 NA NIV SBL ¦ τοῦ πνεύματος τοῦ ἁγίου WH

* 10:46 ⸋ ὁ RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 10:47 ⸉ κωλῦσαι δύναταί RP f 35 TR ¦ δύναταί κωλῦσαι TNT2 WH NA NIV SBL

* 10:47 ⸂ καθὼς RP TR ¦ ὡς f 35 TNT2 WH NA NIV SBL

* 10:48 ⸂ τε RP f 35 TR ¦ δὲ TNT2 WH NA NIV SBL

* 10:48 ⸂2 βαπτισθῆναι ἐν τῷ ὀνόματι τοῦ κυρίου RP TR ¦ βαπτισθῆναι ἐν τῷ ὀνόματι τοῦ κυρίου Ἰησοῦ f 35 ¦ ἐν τῷ ὀνόματι Ἰησοῦ χριστοῦ βαπτισθῆναι TNT2 WH NA NIV SBL

* 11:2 ⸂ Καὶ ὅτε RP f 35 TR ¦ Ὅτε δὲ TNT2 WH NA NIV SBL

* 11:3 ⸉ Πρὸς ἄνδρας ἀκροβυστίαν ἔχοντας εἰσῆλθες RP TR ¦ Εἰσῆλθες πρὸς ἄνδρας ἀκροβυστίαν ἔχοντας f 35 TNT2 WH NA NIV SBL

* 11:3 ⸂ συνέφαγες RP f 35 TR NA NIV SBL ¦ συνέφαγεν TNT2 WH

* 11:4 ⸋ ὁ RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 11:7 ⸆ – RP f 35 TR ¦ καὶ TNT2 WH NA NIV SBL

* 11:8 ⸋ πᾶν RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 11:9 ⸋ μοι RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 11:9 ⸉ φωνὴ ἐκ δευτέρου RP TR TNT2 NA27+28 NIV SBL ¦ ἐκ δευτέρου φωνὴ f 35 WH NA25

* 11:10 ⸉ πάλιν ἀνεσπάσθη RP f 35 TR ¦ ἀνεσπάσθη πάλιν TNT2 WH NA NIV SBL

* 11:11 ⸂ ἤμην RP f 35 TR NIV73 ¦ ἦμεν TNT2 WH NA NIV11 SBL

* 11:12 ⸉ μοι τὸ πνεῦμα RP f 35 TR ¦ τὸ πνεῦμα μοι TNT2 WH NA NIV SBL

* 11:12 ⸂ διακρινόμενον RP f 35 TR ¦ διακρίναντα TNT2 WH NA NIV SBL

* 11:13 ⸂ τε RP TR ¦ δὲ f 35 TNT2 WH NA NIV SBL

* 11:13 ⸋ αὐτῷ RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 11:13 ⸋2 ἄνδρας RP TR ¦ – f 35 TNT2 WH NA NIV SBL

* 11:16 ⸆ – RP TR ¦ τοῦ f 35 TNT2 WH NA NIV SBL

* 11:16 ⸆2 – RP TR TNT2 WH NA NIV SBL ¦ ὃτι f 35

* 11:17 ⸂ τὸν κύριον Ἰησοῦν χριστόν RP TR TNT2 WH NA NIV SBL ¦ τὸν κύριον Ἰησοῦν f 35

* 11:17 ⸋ δὲ RP TR ¦ – f 35 TNT2 WH NA NIV SBL

* 11:18 ⸂ ἐδόξαζον RP f 35 TR ¦ ἐδόξασαν TNT2 WH NA NIV SBL

* 11:18 ⸋ γε RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 11:18 ⸉ ἔδωκεν εἰς ζωήν RP f 35 TR ¦ εἰς ζωήν ἔδωκεν TNT2 WH NA NIV SBL

* 11:20 ⸂ εἰσελθόντες RP f 35 TR ¦ ἐλθόντες TNT2 WH NA NIV SBL

* 11:20 ⸆ – RP f 35 TR ¦ καὶ TNT2 WH NA NIV SBL

* 11:20 ⸂2 Ἑλληνιστάς RP f 35 TR WH NA27+28 NIV11 SBL ¦ Ἕλληνας TNT2 NA25 NIV73

* 11:21 ⸆ – RP f 35 TR ¦ ὁ TNT2 WH NA NIV SBL

* 11:22 ⸆ – RP f 35 TR ¦ οὔσης TNT2 WH NA NIV SBL

* 11:22 ⸂ Ἱεροσολύμοις RP f 35 TR ¦ Ἰερουσαλὴμ TNT2 WH NA NIV SBL

* 11:22 ⸋ διελθεῖν RP f 35 TR NA27+28 ¦ – TNT2 WH NA25 NIV SBL

* 11:23 ⸆ – RP f 35 TR ¦ τὴν TNT2 WH NA NIV SBL

* 11:23 ⸆2 – RP f 35 TR TNT2 NA NIV SBL ¦ ἐν WH

* 11:25 ⸋ ὁ Βαρνάβας RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 11:26 ⸂ εὑρὼν ἤγαγεν αὐτὸν RP ¦ εὑρὼν ἤγαγεν f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ εὑρὼν αὐτὸν ἤγαγεν αὐτὸν TR

* 11:26 ⸂2 αὐτοὺς RP f 35 TR ¦ αὐτοῖς TNT2 WH NA NIV SBL

* 11:26 ⸆ – RP f 35 TR ¦ καὶ TNT2 WH NA NIV SBL

* 11:26 ⸆2 – RP f 35 ¦ ἐν TR TNT2 WH NA NIV SBL

* 11:26 ⸂3 πρῶτον RP f 35 TR ¦ πρώτως TNT2 WH NA NIV SBL

* 11:28 ⸂ λιμὸν μέγαν … ὅστις RP f 35 TR ¦ λιμὸν μεγάλην … ἥτις TNT2 WH NA NIV SBL

* 11:28 ⸋ καὶ RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 11:28 ⸋2 Καίσαρος RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 12:3 ⸂ Καὶ ἰδὼν RP f 35 TR ¦ Ἰδὼν δὲ TNT2 WH NA NIV SBL

* 12:3 ⸋ αἱ RP f 35 NA27+28 NIV ¦ – TR TNT2 WH NA25 SBL

* 12:5 ⸂ ἐκτενὴς RP f 35 TR ¦ ἐκτενῶς TNT2 WH NA NIV SBL

* 12:5 ⸂2 ὑπὲρ RP f 35 TR ¦ περὶ TNT2 WH NA NIV SBL

* 12:6 ⸂ αὐτὸν προάγειν RP TR ¦ προάγειν αὐτὸν f 35 TNT2 ¦ προσαγαγεῖν αὐτὸν WH ¦ προαγαγεῖν αὐτὸν NA NIV SBL

* 12:8 ⸂ τε RP f 35 TR ¦ δὲ TNT2 WH NA NIV SBL

* 12:8 ⸂2 Περίζωσαι RP f 35 TR ¦ Ζῶσαι TNT2 WH NA NIV SBL

* 12:9 ⸋ αὐτῷ RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 12:11 ⸉ γενόμενος ἐν ἑαυτῷ RP f 35 TR ¦ ἐν ἑαυτῷ γενόμενος TNT2 WH NA NIV SBL

* 12:11 ⸆ – RP f 35 TR TNT2 ¦ ὁ WH NA NIV SBL

* 12:12 ⸆ – RP f 35 TR ¦ τῆς TNT2 WH NA NIV SBL

* 12:13 ⸂ τοῦ Πέτρου RP f 35 TR ¦ αὐτοῦ TNT2 WH NA NIV SBL

* 12:15 ⸉ αὐτοῦ ἐστιν RP f 35 TR ¦ ἐστιν αὐτοῦ TNT2 WH NA NIV SBL

* 12:17 ⸋ αὐτοῖς RP f 35 TR TNT2 WH NA NIV73 SBL ¦ – NIV11

* 12:17 ⸂ δέ RP f 35 TR ¦ τε TNT2 WH NA NIV SBL

* 12:19 ⸋ τὴν RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 12:20 ⸋ ὁ Ἡρῴδης RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 12:20 ⸂ δὲ RP TR TNT2 WH NA NIV SBL ¦ τε f 35

* 12:21 ⸋ καὶ RP f 35 TR TNT2 NA27+28 NIV73 SBL ¦ – WH NA25 NIV11

* 12:22 ⸉ Φωνὴ θεοῦ RP ¦ Θεοῦ φωνὴ f 35 TR TNT2 WH NA NIV SBL

* 12:23 ⸆ – RP f 35 ¦ τὴν TR TNT2 WH NA NIV SBL

* 12:24 ⸂ θεοῦ RP f 35 TR TNT2 NA27+28 NIV SBL ¦ κυρίου WH NA25

* 12:25 ⸂ εἰς Ἱερουσαλήμ RP WH NA27+28 SBL ¦ εἰς Ἀντιόχειαν f 35 ¦ ἐξ Ἱερουσαλήμ TR TNT2 NA25 NIV11 ¦ ἀπὸ Ἱερουσαλήμ NIV73

* 12:25 ⸋ καὶ RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 13:1 ⸋ τινες RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 13:2 ⸂ τὸν Βαρνάβαν καὶ τὸν Σαῦλον RP f 35 ¦ τὸν τε Βαρνάβαν καὶ τὸν Σαῦλον TR ¦ τὸν Βαρνάβαν καὶ Σαῦλον TNT2 WH NA NIV SBL

* 13:4 ⸂ Οὗτοι RP f 35 TR ¦ Αὐτοὶ TNT2 WH NA NIV SBL

* 13:4 ⸋ οὖν RP TR TNT2 WH NA NIV SBL ¦ – f 35

* 13:4 ⸂2 τοῦ πνεύματος τοῦ ἁγίου RP f 35 TR ¦ τοῦ ἁγίου πνεύματος TNT2 WH NA NIV SBL

* 13:4 ⸂3 εἰς τὴν Σελεύκειαν … εἰς τὴν Κύπρον RP f 35 TR ¦ εἰς Σελεύκειαν … εἰς Κύπρον TNT2 NA NIV SBL ¦ εἰς Σελευκίαν … εἰς Κύπρον WH

* 13:4 ⸂4 δὲ RP ¦ τε f 35 TR TNT2 WH NA NIV SBL

* 13:6 ⸆ – RP f 35 TR ¦ ὅλην TNT2 WH NA NIV SBL

* 13:6 ⸆2 – RP f 35 TR ¦ ἄνδρα TNT2 WH NA NIV SBL

* 13:9 ⸋ καὶ RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 13:10 ⸆ – RP f 35 TR TNT2 SBL ¦ τοῦ WH NA NIV

* 13:11 ⸆ – RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ τοῦ TR

* 13:11 ⸂ δὲ RP f 35 TR TNT2 WH NA25 SBL ¦ τε NA27+28 NIV

* 13:11 ⸂2 ἐπέπεσεν RP f 35 TR ¦ ἔπεσεν TNT2 WH NA NIV SBL

* 13:13 ⸋ τὸν RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 13:14 ⸂ τῆς Πισιδίας RP f 35 TR ¦ τὴν Πισιδίαν TNT2 WH NA NIV SBL

* 13:14 ⸂2 εἰσελθόντες RP f 35 TR NA27+28 NIV73 SBL ¦ ἐλθόντες TNT2 WH NA25 NIV11

* 13:15 ⸉ οἱ ἀρχισυνάγωγοι πρὸς αὐτούς RP TR TNT2 WH NA NIV SBL ¦ πρὸς αὐτοὺς οἱ ἀρχισυνάγωγοι f 35

* 13:15 ⸆ – RP f 35 TR ¦ τίς TNT2 WH NA NIV SBL

* 13:15 ⸉2 λόγος ἐν ὑμῖν RP f 35 TR ¦ ἐν ὑμῖν λόγος TNT2 WH NA NIV SBL

* 13:17 ⸆ – RP f 35 ¦ Ἰσραὴλ TR TNT2 WH NA NIV SBL

* 13:17 ⸂ Αἰγύπτῳ RP f 35 TR ¦ Αἰγύπτου TNT2 WH NA NIV SBL

* 13:19 ⸋ Καὶ RP f 35 TR TNT2 NA NIV SBL ¦ – WH

* 13:19 ⸋2 αὐτοῖς RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 13:20 ⸉ Καὶ μετὰ ταῦτα, ὡς … πεντήκοντα RP f 35 TR ¦ Ὡς … πεντήκοντα. Καὶ μετὰ ταῦτα TNT2 WH NA NIV SBL

* 13:20 ⸋ τοῦ RP f 35 TR NA27+28 NIV73 SBL ¦ – TNT2 WH NA25 NIV11

* 13:22 ⸉ αὐτοῖς τὸν Δαυὶδ RP f 35 ¦ αὐτοῖς τὸν Δαβὶδ TR ¦ τὸν Δαυεὶδ αὐτοῖς TNT2 WH ¦ τὸν Δαυὶδ αὐτοῖς NA NIV SBL

* 13:23 ⸂ ἤγαγεν RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ ἤγειρε TR

* 13:23 ⸂2 σωτηρίαν RP f 35 ¦ σωτῆρα Ἰησοῦν TR TNT2 WH NA NIV SBL

* 13:24 ⸂ τῷ Ἰσραήλ RP f 35 ¦ παντὶ τῷ λαῷ Ἰσραήλ TR TNT2 WH NA NIV SBL

* 13:25 ⸋ ὁ RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 13:25 ⸂ Τίνα με RP f 35 TR ¦ Τί ἐμὲ TNT2 WH NA NIV SBL

* 13:26 ⸂ ὑμῖν RP f 35 TR TNT2 ¦ ἡμῖν WH NA NIV SBL

* 13:26 ⸂2 ἀπεστάλη RP TR ¦ ἐξαπεστάλη f 35 TNT2 WH NA NIV SBL

* 13:27 ⸋ ἐν RP TR TNT2 WH NA NIV SBL ¦ – f 35

* 13:29 ⸂ πάντα RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ ἅπαντα TR

* 13:31 ⸆ – RP f 35 TR ¦ νῦν TNT2 WH NA NIV SBL

* 13:32 ⸂ αὐτῶν ἡμῖν RP f 35 TR NA27+28 NIV73 ¦ ἡμῶν TNT2 WH SBL ¦ ἡμῖν NA25 NIV11

* 13:33 ⸂ ἐν τῷ ψαλμῷ τῷ δευτέρῳ γέγραπται RP f 35 TR ¦ ἐν τῷ πρώτῳ ψαλμῷ γέγραπται TNT2 ¦ ἐν τῷ ψαλμῷ γέγραπται τῷ δευτέρῳ WH NA NIV SBL

* 13:35 ⸂ Διὸ RP f 35 TR ¦ Διότι TNT2 WH NA NIV SBL

* 13:39 ⸋ τῷ RP TR ¦ – f 35 TNT2 WH NA NIV SBL

* 13:40 ⸋ ἐφ᾽ ὑμᾶς RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 13:41 ⸉ ἐγὼ ἐργάζομαι RP f 35 TR ¦ ἐργάζομαι ἐγὼ TNT2 WH NA NIV SBL

* 13:41 ⸆ – RP f 35 ¦ ἔργον TR TNT2 WH NA NIV SBL

* 13:41 ⸂ ὃ RP TNT2 WH NA NIV SBL ¦ ᾧ f 35 TR

* 13:42 ⸆ – RP f 35 TR ¦ αὐτῶν TNT2 WH NA NIV SBL

* 13:42 ⸂ ἐκ τῆς συναγωγῆς τῶν Ἰουδαίων RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV11 SBL ¦ ἐκ τῆς συναγωγῆς NIV73

* 13:42 ⸋ τὰ ἔθνη RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 13:42 ⸆2 – RP ¦ ταῦτα f 35 TR TNT2 WH NA NIV SBL

* 13:43 ⸆ – RP f 35 ¦ αὐτοῖς TR TNT2 WH NA NIV SBL

* 13:43 ⸂ αὐτοὺς ἐπιμένειν RP TR ¦ ἐπιμένειν αὐτοὺς f 35 ¦ αὐτοὺς προσμένειν TNT2 WH NA NIV SBL

* 13:44 ⸂ τε RP f 35 ¦ δὲ TR TNT2 WH NA NIV SBL

* 13:44 ⸂2 τοῦ θεοῦ RP f 35 TR WH NA25 ¦ τοῦ κυρίου TNT2 NA27+28 NIV SBL

* 13:45 ⸋ τοῦ RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 13:45 ⸂ λεγομένοις RP f 35 TR ¦ λαλουμένοις TNT2 WH NA NIV SBL

* 13:45 ⸋2 ἀντιλέγοντες καὶ RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 13:46 ⸂ δὲ RP f 35 TR ¦ τε TNT2 WH NA NIV SBL

* 13:46 ⸋ δὲ RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 13:48 ⸂ ἔχαιρεν RP ¦ ἔχαιρον f 35 TR TNT2 WH NA NIV SBL

* 13:48 ⸂2 τοῦ κυρίου RP f 35 TR TNT2 NA NIV SBL ¦ τοῦ θεοῦ WH

* 13:50 ⸋ καὶ RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 13:50 ⸂ τὸν Παῦλον καὶ τὸν Βαρνάβαν RP f 35 TR ¦ τὸν Παῦλον καὶ Βαρνάβαν TNT2 WH NA NIV SBL

* 13:51 ⸋ αὐτῶν RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 13:52 ⸂ δὲ RP f 35 TR ¦ τε TNT2 WH NA NIV SBL

* 14:2 ⸂ ἀπειθοῦντες RP f 35 TR ¦ ἀπειθήσαντες TNT2 WH NA NIV SBL

* 14:3 ⸆ – RP f 35 TR TNT2 WH SBL ¦ ἐπὶ NA NIV

* 14:3 ⸆2 – RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ καὶ TR

* 14:7 ⸉ ἦσαν εὐαγγελιζόμενοι RP f 35 TR ¦ εὐαγγελιζόμενοι ἦσαν TNT2 WH NA NIV SBL

* 14:8 ⸉ ἐν Λύστροις ἀδύνατος RP f 35 TR TNT2 ¦ ἀδύνατος ἐν Λύστροις WH NA NIV SBL

* 14:8 ⸋ ὑπάρχων RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 14:8 ⸂ περιπεπατήκει RP f 35 TR ¦ περιεπάτησεν TNT2 WH NA NIV SBL

* 14:9 ⸂ ἤκουσεν RP TNT2 NA27+28 NIV SBL ¦ ἤκουεν f 35 WH NA25 ¦ ἤκουε TR

* 14:9 ⸉ πίστιν ἔχει RP f 35 TR ¦ ἔχει πίστιν TNT2 WH NA NIV SBL

* 14:10 ⸋ τῇ RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 14:10 ⸂ ὀρθῶς RP ¦ ὀρθός f 35 TR TNT2 WH NA NIV SBL

* 14:11 ⸂ δὲ RP f 35 TR TNT2 ¦ τε WH NA NIV SBL

* 14:11 ⸋ ὁ RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 14:12 ⸂ τὸν μὲν Βαρνάβαν, Δία· τὸν δὲ Παῦλον, Ἑρμῆν RP f 35 TR ¦ τὸν Βαρνάβαν, Δία· τὸν δὲ Παῦλον, Ἑρμῆν TNT2 WH NA NIV SBL

* 14:13 ⸂ δὲ RP f 35 TR ¦ τε TNT2 WH NA NIV SBL

* 14:13 ⸋ αὐτῶν RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 14:14 ⸂ αὐτῶν RP f 35 TR TNT2 NA27+28 NIV SBL ¦ ἑαυτῶν WH NA25

* 14:14 ⸂2 εἰσεπήδησαν RP f 35 TR ¦ ἐξεπήδησαν TNT2 WH NA NIV SBL

* 14:15 ⸉ ἐσμεν ὑμῖν RP TR TNT2 WH NA NIV SBL ¦ ὑμῖν ἐσμεν f 35

* 14:15 ⸂ τὸν θεὸν τὸν ζῶντα RP f 35 TR ¦ θεὸν ζῶντα TNT2 WH NA NIV SBL

* 14:17 ⸂ Καίτοιγε RP f 35 TR ¦ Καίτοι TNT2 WH NA NIV SBL

* 14:17 ⸂2 ἑαυτὸν RP f 35 TR ¦ αὐτὸν TNT2 NA27+28 NIV ¦ αὑτὸν WH NA25 SBL

* 14:17 ⸂3 ἀγαθοποιῶν RP f 35 TR ¦ ἀγαθουργῶν TNT2 WH NA NIV SBL

* 14:17 ⸂4 ὑμῖν … ἡμῶν RP f 35 ¦ ἡμῖν … ἡμῶν TR ¦ ὑμῖν … ὑμῶν TNT2 WH NA NIV SBL

* 14:19 ⸂ νομίσαντες RP f 35 TR ¦ νομίζοντες TNT2 WH NA NIV SBL

* 14:20 ⸉ αὐτὸν τῶν μαθητῶν RP TR ¦ τῶν μαθητῶν αὐτὸν f 35 TNT2 WH NA NIV SBL

* 14:21 ⸂ Εὐαγγελισάμενοί RP f 35 TR TNT2 WH NA27+28 NIV SBL ¦ Εὐαγγελιζόμενοί NA25

* 14:21 ⸂2 εἰς τὴν Λύστραν καὶ Ἰκόνιον καὶ Ἀντιόχειαν RP TR ¦ εἰς Λύστραν καὶ Ἰκόνιον καὶ Ἀντιόχειαν f 35 ¦ εἰς τὴν Λύστραν καὶ εἰς Ἰκόνιον καὶ εἰς Ἀντιόχειαν TNT2 WH NA NIV SBL

* 14:23 ⸉ πρεσβυτέρους κατ᾽ ἐκκλησίαν RP f 35 TR ¦ κατ᾽ ἐκκλησίαν πρεσβυτέρους TNT2 WH NA NIV SBL

* 14:24 ⸆ – RP f 35 TR ¦ τὴν TNT2 WH NA NIV SBL

* 14:25 ⸂ ἐν Πέργῃ RP f 35 TR TNT2 WH NA27+28 NIV SBL ¦ εἰς τὴν Πέργην NA25

* 14:27 ⸂ ἀνήγγειλαν RP f 35 TR ¦ ἀνήγγελλον TNT2 WH NA NIV SBL

* 14:28 ⸋ ἐκεῖ RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 15:1 ⸂ περιτέμνησθε RP f 35 TR ¦ περιτμηθῆτε TNT2 WH NA NIV SBL

* 15:1 ⸆ – RP f 35 TR ¦ τῷ TNT2 WH NA NIV SBL

* 15:2 ⸂ οὖν RP f 35 TR ¦ δὲ TNT2 WH NA NIV SBL

* 15:2 ⸂2 ζητήσεως RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ συζητήσεως TR

* 15:3 ⸆ – RP f 35 TR ¦ τε TNT2 WH NA NIV SBL

* 15:4 ⸂ ἀπεδέχθησαν RP f 35 TR ¦ παρεδέχθησαν TNT2 WH NA NIV SBL

* 15:4 ⸂2 ὑπὸ RP f 35 TR ¦ ἀπὸ TNT2 WH NA NIV SBL

* 15:6 ⸂ δὲ RP f 35 TR ¦ τε TNT2 WH NA NIV SBL

* 15:7 ⸂ συζητήσεως RP f 35 TR ¦ ζητήσεως TNT2 WH NA NIV SBL

* 15:7 ⸂2 ὁ θεὸς ἐν ἡμῖν ἐξελέξατο RP TR ¦ ὁ θεὸς ἐν ὑμῖν ἐξελέξατο f 35 ¦ ἐν ὑμῖν ἐξελέξατο ὁ θεὸς TNT2 WH NA NIV SBL

* 15:8 ⸋ αὐτοῖς RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 15:11 ⸂ τοῦ κυρίου Ἰησοῦ RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ κυρίου Ἰησοῦ χριστοῦ TR

* 15:14 ⸋ ἐπὶ RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 15:16 ⸂ κατεσκαμμένα RP f 35 TR NA27+28 NIV SBL ¦ κατεστρεμμένα TNT2 ¦ κατεστραμμένα WH NA25

* 15:17 ⸋ ὁ RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 15:17 ⸋2 πάντα RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 15:18 ⸂ ἐστιν τῷ θεῷ πάντα τὰ ἔργα αὐτοῦ RP f 35 ¦ ἐστι τῷ θεῷ πάντα τὰ ἔργα αὐτοῦ TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 15:20 ⸋ ἀπὸ RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 15:20 ⸂ καὶ τῆς πορνείας καὶ τοῦ πνικτοῦ καὶ τοῦ αἵματος RP f 35 TR NA27+28 NIV SBL ¦ καὶ τῆς πορνείας καὶ πνικτοῦ καὶ τοῦ αἵματος TNT2 WH NA25

* 15:22 ⸆ – RP f 35 ¦ τῷ TR TNT2 WH NA NIV SBL

* 15:22 ⸂ ἐπικαλούμενον RP f 35 TR ¦ καλούμενον TNT2 WH NA NIV SBL

* 15:23 ⸋ τάδε RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 15:23 ⸂ καὶ οἱ πρεσβύτεροι καὶ οἱ ἀδελφοὶ RP f 35 TR ¦ καὶ οἱ πρεσβύτεροι, ἀδελφοὶ TNT2 WH NA NIV SBL

* 15:23 ⸂2 τὴν Ἀντιόχειαν καὶ Συρίαν καὶ Κιλικίαν RP TR TNT2 WH NA NIV SBL ¦ Ἀντιόχειαν καὶ Συρίαν καὶ Κιλικίαν f 35

* 15:24 ⸋ ἐξελθόντες RP f 35 TR TNT2 NA27+28 NIV SBL ¦ – WH NA25

* 15:24 ⸋2 λέγοντες περιτέμνεσθαι καὶ τηρεῖν τὸν νόμον RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 15:25 ⸂ ἐκλεξαμένους RP TR NA25 ¦ ἐκλεξαμένοις f 35 TNT2 WH NA27+28 NIV SBL

* 15:28 ⸂ τῷ ἁγίῳ πνεύματι RP f 35 TR ¦ τῷ πνεύματι τῷ ἁγίῳ TNT2 WH NA NIV SBL

* 15:28 ⸉ τῶν ἐπάναγκες τούτων RP f 35 TR ¦ τούτων τῶν ἐπάναγκες TNT2 WH NA NIV SBL

* 15:29 ⸂ πνικτοῦ RP f 35 TR ¦ πνικτῶν TNT2 WH NA NIV SBL

* 15:30 ⸂ ἦλθον RP f 35 TR ¦ κατῆλθον TNT2 WH NA NIV SBL

* 15:33 ⸂ ἀποστόλους RP f 35 TR ¦ ἀποστείλαντας αὐτούς TNT2 WH NA NIV SBL

* 15:34 ⸆ – RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ Ἔδοξε δὲ τῷ Σίλᾳ ἐπιμεῖναι αὐτοῦ. TR

* 15:36 ⸉ Παῦλος πρὸς Βαρνάβαν RP f 35 TR ¦ πρὸς Βαρνάβαν Παῦλος TNT2 WH NA NIV SBL

* 15:36 ⸋ ἡμῶν RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 15:36 ⸉2 πᾶσαν πόλιν RP f 35 TR ¦ πόλιν πᾶσαν TNT2 WH NA NIV SBL

* 15:37 ⸂ ἐβουλεύσατο RP f 35 TR ¦ ἐβούλετο TNT2 WH NA NIV SBL

* 15:37 ⸆ – RP TR ¦ καὶ f 35 TNT2 WH NA NIV SBL

* 15:37 ⸋ τὸν RP TR TNT2 WH NA NIV SBL ¦ – f 35

* 15:38 ⸂ συμπαραλαβεῖν RP f 35 TR ¦ συμπαραλαμβάνειν TNT2 NA NIV SBL ¦ συνπαραλαμβάνειν WH

* 15:39 ⸂ οὖν RP f 35 TR ¦ δὲ TNT2 WH NA NIV SBL

* 15:39 ⸂2 ἀποχωρισθῆναι RP TR TNT2 WH NA NIV SBL ¦ χωρισθῆναι f 35

* 15:40 ⸂ τοῦ θεοῦ RP f 35 TR ¦ τοῦ κυρίου TNT2 WH NA NIV SBL

* 15:41 ⸂ τὴν Συρίαν καὶ Κιλικίαν RP f 35 TR TNT2 NA25 ¦ τὴν Συρίαν καὶ τὴν Κιλικίαν WH NA27+28 NIV SBL

* 16:1 ⸂ εἰς Δέρβην καὶ Λύστραν RP f 35 TR ¦ καὶ εἰς Δέρβην καὶ εἰς Λύστραν TNT2 WH NA NIV SBL

* 16:1 ⸋ τινος RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 16:3 ⸂ τὸν πατέρα αὐτοῦ, ὅτι Ἕλλην RP f 35 TR ¦ ὅτι Ἕλλην ὁ πατὴρ αὐτοῦ TNT2 WH NA NIV SBL

* 16:4 ⸂ τῶν ἀποστόλων καὶ τῶν πρεσβυτέρων RP f 35 TR ¦ τῶν ἀποστόλων καὶ πρεσβυτέρων TNT2 WH NA NIV SBL

* 16:6 ⸂ Διελθόντες RP f 35 TR ¦ Διῆλθον TNT2 WH NA NIV SBL

* 16:6 ⸂2 τὴν Φρυγίαν καὶ τὴν Γαλατικὴν χώραν RP f 35 TR ¦ τὴν Φρυγίαν καὶ Γαλατικὴν χώραν TNT2 WH NA NIV SBL

* 16:7 ⸆ – RP f 35 TR ¦ δὲ TNT2 WH NA NIV SBL

* 16:7 ⸂ κατὰ RP f 35 TR ¦ εἰς TNT2 WH NA NIV SBL

* 16:7 ⸂2 πορεύεσθαι RP f 35 TR ¦ πορευθῆναι TNT2 WH NA NIV SBL

* 16:7 ⸆2 – RP f 35 TR ¦ Ἰησοῦ TNT2 WH NA NIV SBL

* 16:9 ⸋ τῆς RP f 35 TR NA27+28 NIV73 ¦ – TNT2 WH NA25 NIV11 SBL

* 16:9 ⸉ ὤφθη τῷ Παύλῳ RP f 35 TR ¦ τῷ Παύλῳ ὤφθη TNT2 WH NA NIV SBL

* 16:9 ⸉2 τις ἦν Μακεδὼν RP f 35 TR ¦ Μακεδὼν τις ἦν TNT2 WH NA NIV SBL

* 16:9 ⸂ παρακαλῶν αὐτὸν καὶ λέγων RP f 35 TR ¦ καὶ παρακαλῶν αὐτὸν καὶ λέγων TNT2 WH NA NIV SBL

* 16:9 ⸆ – RP TR TNT2 WH NA NIV SBL ¦ τὴν f 35

* 16:10 ⸋ τὴν RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 16:10 ⸂ ὁ κύριος RP f 35 TR ¦ ὁ θεὸς TNT2 WH NA NIV SBL

* 16:11 ⸂ οὖν RP f 35 TR TNT2 WH SBL ¦ δὲ NA NIV

* 16:11 ⸋ τῆς RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 16:11 ⸆ – RP TR TNT2 WH NA NIV SBL ¦ τὴν f 35

* 16:11 ⸂2 τε RP f 35 TR ¦ δὲ TNT2 WH NA NIV SBL

* 16:12 ⸂ ἐκεῖθέν τε RP f 35 TR ¦ κἀκεῖθεν TNT2 WH NA NIV SBL

* 16:12 ⸂2 πρώτη τῆς μερίδος RP f 35 TR TNT2 WH NA25 NIV SBL ¦ πρώτης μερίδος NA27+28

* 16:12 ⸋ τῆς RP f 35 TR NA27+28 NIV ¦ – TNT2 WH NA25 SBL

* 16:12 ⸂3 αὐτῇ RP f 35 ¦ ταύτῃ TR TNT2 WH NA NIV SBL

* 16:13 ⸂ πόλεως RP f 35 TR ¦ πύλης TNT2 WH NA NIV SBL

* 16:13 ⸂2 ἐνομίζετο προσευχὴ RP f 35 TR ¦ ἐνομίζομεν προσευχὴν TNT2 WH NA NIV SBL

* 16:14 ⸋ τοῦ RP f 35 TR NA27+28 NIV SBL ¦ – TNT2 WH NA25

* 16:15 ⸆ – RP TR TNT2 WH NA NIV SBL ¦ ἀυτῇ f 35

* 16:15 ⸂ μείνατε RP f 35 TR ¦ μένετε TNT2 WH NA NIV SBL

* 16:16 ⸆ – RP f 35 TR ¦ τὴν TNT2 WH NA NIV SBL

* 16:16 ⸂ Πύθωνος RP f 35 TR ¦ Πύθωνα TNT2 WH NA NIV SBL

* 16:16 ⸂2 ἀπαντῆσαι RP f 35 TR ¦ ὑπαντῆσαι TNT2 WH NA NIV SBL

* 16:17 ⸂ ἡμῖν RP TR TNT2 WH NA NIV SBL ¦ τῷ Σίλᾳ f 35

* 16:17 ⸂2 ἡμῖν RP f 35 TR ¦ ὑμῖν TNT2 WH NA NIV SBL

* 16:18 ⸋ ὁ RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 16:18 ⸋2 τῷ RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 16:23 ⸂ τε RP f 35 TR TNT2 NA27+28 NIV SBL ¦ δὲ WH NA25

* 16:24 ⸂ εἰληφώς RP f 35 TR ¦ λαβὼν TNT2 WH NA NIV SBL

* 16:24 ⸉ αὐτῶν ἠσφαλίσατο RP f 35 TR ¦ ἠσφαλίσατο αὐτῶν TNT2 WH NA NIV SBL

* 16:26 ⸂ τε RP TR ¦ δὲ f 35 TNT2 WH NA NIV SBL

* 16:27 ⸆ – RP f 35 TR ¦ τὴν TNT2 WH NA NIV SBL

* 16:28 ⸂ φωνῇ μεγάλῃ ὁ Παῦλος RP f 35 TR SBL ¦ φωνῇ μεγάλῃ Παῦλος TNT2 ¦ Παῦλος μεγάλῃ φωνῇ WH NA25 ¦ μεγάλῃ φωνῇ ὁ Παῦλος NA27+28 NIV73 ¦ μεγάλῃ φωνῇ Παῦλος NIV11

* 16:29 ⸂ τῷ Παύλῳ καὶ τῷ Σίλᾳ RP f 35 TR NA27+28 NIV73 SBL ¦ τῷ Παύλῳ καὶ Σίλᾳ TNT2 WH NA25 NIV11

* 16:31 ⸂ τὸν κύριον Ἰησοῦν χριστόν RP f 35 TR ¦ τὸν κύριον Ἰησοῦν TNT2 WH NA NIV SBL

* 16:32 ⸂ τοῦ κυρίου RP f 35 TR TNT2 NA27+28 NIV SBL ¦ τοῦ θεοῦ WH NA25

* 16:32 ⸂2 καὶ RP f 35 TR ¦ σὺν TNT2 WH NA NIV SBL

* 16:33 ⸂ πάντες RP f 35 TR TNT2 NA27+28 NIV SBL ¦ ἅπαντες WH NA25

* 16:34 ⸋ αὐτοῦ RP f 35 TR TNT2 ¦ – WH NA NIV SBL

* 16:34 ⸂ ἠγαλλιᾶτο RP f 35 ¦ ἠγαλλιάσατο TR TNT2 WH NA NIV SBL

* 16:36 ⸋ τούτους RP f 35 TR NA NIV SBL ¦ – TNT2 WH

* 16:37 ⸆ – RP f 35 ¦ ἡμᾶς TR TNT2 WH NA NIV SBL

* 16:38 ⸂ Ἀνήγγειλαν RP f 35 TR ¦ Ἀπήγγειλαν TNT2 WH NA NIV SBL

* 16:38 ⸂2 καὶ ἐφοβήθησαν RP TR ¦ ἐφοβήθησαν δὲ f 35 TNT2 WH NA NIV SBL

* 16:39 ⸂ ἐξελθεῖν τῆς πόλεως. Ἐξελθόντες δὲ ἐκ τῆς φυλακῆς RP TR ¦ ἐξελθεῖν τῆς πόλεως. Ἐξελθόντες δὲ ἀπὸ τῆς φυλακῆς f 35 ¦ ἀπελθεῖν ἀπὸ τῆς πόλεως. Ἐξελθόντες δὲ ἐκ τῆς φυλακῆς TNT2 ¦ ἀπελθεῖν ἀπὸ τῆς πόλεως. Ἐξελθόντες δὲ ἀπὸ τῆς φυλακῆς WH NA NIV SBL

* 16:40 ⸂ πρὸς RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ εἰς TR

* 16:40 ⸂2 ἰδόντες τοὺς ἀδελφούς, παρεκάλεσαν αὐτούς RP f 35 TR ¦ ἰδόντες, παρεκάλεσαν τοὺς ἀδελφοὺς TNT2 WH NA NIV SBL

* 17:1 ⸂ τὴν Ἀμφίπολιν καὶ Ἀπολλωνίαν RP f 35 TR ¦ τὴν Ἀμφίπολιν καὶ τὴν Ἀπολλωνίαν TNT2 WH NA NIV SBL

* 17:1 ⸋ ἡ RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 17:2 ⸂ διελέξατο RP TNT2 WH NA NIV SBL ¦ διελέγετο f 35 TR

* 17:3 ⸂ ὁ χριστὸς Ἰησοῦς RP TR ¦ Ἰησοῦς, ὁ χριστὸς f 35 ¦ χριστὸς, Ἰησοῦς TNT2 ¦ ὁ χριστὸς, ὁ Ἰησοῦς WH NA NIV SBL

* 17:4 ⸉ πολὺ πλῆθος RP TR ¦ πλῆθος πολὺ f 35 TNT2 WH NA NIV SBL

* 17:5 ⸂ Προσλαβόμενοι δὲ οἱ Ἰουδαῖοι οἱ ἀπειθοῦντες RP f 35 ¦ Ζηλώσαντες δὲ οἱ ἀπειθοῦντες Ἰουδαῖοι, καὶ προσλαβόμενοι TR ¦ Ζηλώσαντες δὲ οἱ Ἰουδαῖοι καὶ προσλαβόμενοι TNT2 WH NA NIV SBL

* 17:5 ⸉ τινὰς ἄνδρας RP TR ¦ ἄνδρας τινὰς f 35 TNT2 WH NA NIV SBL

* 17:5 ⸂2 ἐπιστάντες τε RP f 35 TR ¦ καὶ ἐπιστάντες TNT2 WH NA NIV SBL

* 17:5 ⸂3 ἀγαγεῖν RP f 35 TR ¦ προαγαγεῖν TNT2 WH NA NIV SBL

* 17:6 ⸋ τὸν RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 17:7 ⸉ λέγοντες ἕτερον RP TR ¦ ἕτερον λέγοντες f 35 TNT2 WH NA NIV SBL

* 17:10 ⸋ τῆς RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 17:10 ⸉ ἀπῄεσαν τῶν Ἰουδαίων RP f 35 ¦ τῶν Ἰουδαίων ἀπῄεσαν TR TNT2 WH NA NIV SBL

* 17:11 ⸋ τὸ RP TR WH NA25 SBL ¦ – f 35 TNT2 NA27+28 NIV

* 17:13 ⸆ – RP f 35 TR ¦ καὶ ταράσσοντες TNT2 WH NA NIV SBL

* 17:14 ⸂ ὡς RP f 35 TR ¦ ἕως TNT2 WH NA NIV SBL

* 17:14 ⸂2 ὑπέμενον RP f 35 TR ¦ ὑπέμεινάν TNT2 WH NA NIV SBL

* 17:14 ⸂3 δὲ RP f 35 TR ¦ τε TNT2 WH NA NIV SBL

* 17:15 ⸋ αὐτὸν RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 17:15 ⸂ τὸν Σίλαν καὶ Τιμόθεον RP f 35 TR ¦ τὸν Σίλαν καὶ τὸν Τιμόθεον TNT2 WH NA NIV SBL

* 17:16 ⸂ θεωροῦντι RP f 35 TR ¦ θεωροῦντος TNT2 WH NA NIV SBL

* 17:18 ⸂ καὶ τῶν Ἐπικουρείων καὶ τῶν Στοϊκῶν RP ¦ καὶ τῶν Ἐπικουρείων καὶ τῶν Στωϊκῶν f 35 ¦ τῶν Ἐπικουρείων καὶ τῶν Στωϊκῶν TR ¦ καὶ τῶν Ἐπικουρείων καὶ Στοϊκῶν TNT2 NA27+28 NIV SBL ¦ καὶ τῶν Ἐπικουρίων καὶ Στωϊκῶν WH ¦ καὶ τῶν Ἐπικουρείων καὶ Στωϊκῶν NA25

* 17:18 ⸂2 συνέβαλλον RP TR TNT2 WH NA NIV SBL ¦ συνέβαλον f 35

* 17:18 ⸆ – RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ αὐτοῖς TR

* 17:19 ⸂ τε RP f 35 TR NA27+28 NIV SBL ¦ δὲ TNT2 WH NA25

* 17:20 ⸂ τί ἂν θέλοι RP f 35 TR ¦ τίνα θέλει TNT2 WH NA NIV SBL

* 17:21 ⸂ καὶ RP f 35 TR ¦ ἢ TNT2 WH NA NIV SBL

* 17:21 ⸆ – RP f 35 TR ¦ τι TNT2 WH NA NIV SBL

* 17:22 ⸋ ὁ RP f 35 TR NA27+28 NIV73 ¦ – TNT2 WH NA25 NIV11 SBL

* 17:23 ⸂ Ὃν RP f 35 TR ¦ Ὃ TNT2 WH NA NIV SBL

* 17:23 ⸂2 τοῦτον RP f 35 TR ¦ τοῦτο TNT2 WH NA NIV SBL

* 17:24 ⸉ κύριος ὑπάρχων RP f 35 TR ¦ ὑπάρχων κύριος TNT2 WH NA NIV SBL

* 17:25 ⸂ ἀνθρώπων RP f 35 TR ¦ ἀνθρωπίνων TNT2 WH NA NIV SBL

* 17:25 ⸂2 κατὰ RP f 35 TR ¦ καὶ τὰ TNT2 WH NA NIV SBL

* 17:26 ⸋ αἵματος RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 17:26 ⸂ πᾶν τὸ πρόσωπον RP f 35 TR ¦ παντὸς προσώπου TNT2 WH NA NIV SBL

* 17:26 ⸂2 προστεταγμένους RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ προτεταγμένους TR

* 17:27 ⸂ τὸν κύριον RP f 35 TR ¦ τὸν θεὸν TNT2 WH NA NIV SBL

* 17:27 ⸂2 καί γε RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ καίτοιγε TR

* 17:30 ⸂ παραγγέλλει RP f 35 TR TNT2 NA27+28 NIV SBL ¦ ἀπαγγέλλει WH NA25

* 17:30 ⸂2 πᾶσιν RP f 35 ¦ πᾶσι TR ¦ πάντας TNT2 WH NA NIV SBL

* 17:31 ⸂ διότι RP f 35 TR ¦ καθότι TNT2 WH NA NIV SBL

* 17:32 ⸂ πάλιν περὶ τούτου RP f 35 TR ¦ περὶ τούτου καὶ πάλιν TNT2 WH NA NIV SBL

* 17:33 ⸋ Καὶ RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 18:1 ⸋ δὲ RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 18:1 ⸋2 ὁ Παῦλος RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 18:2 ⸂ διὰ τὸ τεταχέναι RP ¦ διὰ τὸ διατεταχέναι f 35 TR TNT2 WH NA NIV SBL

* 18:2 ⸂2 ἐκ RP f 35 TR ¦ ἀπὸ TNT2 WH NA NIV SBL

* 18:3 ⸂ τὴν τέχνην RP f 35 TR ¦ τῇ τέχνῃ TNT2 WH NA NIV SBL

* 18:5 ⸂ πνεύματι RP f 35 TR ¦ λόγῳ TNT2 WH NA NIV SBL

* 18:5 ⸆ – RP f 35 TR ¦ εἶναι TNT2 WH NA NIV SBL

* 18:6 ⸂ τὴν κεφαλὴν RP TR TNT2 WH NA NIV SBL ¦ τὰς κεφαλὰς f 35

* 18:7 ⸂ ἦλθεν εἰς RP f 35 TR TNT2 WH NA25 ¦ εἰσῆλθεν εἰς NA27+28 NIV SBL

* 18:7 ⸆ – RP f 35 TR ¦ Τιτίου TNT2 WH NA NIV SBL

* 18:9 ⸉ δι᾽ ὁράματος ἐν νυκτὶ RP f 35 TR ¦ ἐν νυκτὶ δι᾽ ὁράματος TNT2 WH NA NIV SBL

* 18:11 ⸂ τε RP f 35 TR ¦ δὲ TNT2 WH NA NIV SBL

* 18:12 ⸂ ἀνθυπατεύοντος RP f 35 TR ¦ ἀνθυπάτου ὄντος TNT2 WH NA NIV SBL

* 18:12 ⸉ ὁμοθυμαδὸν οἱ Ἰουδαῖοι RP f 35 TR TNT2 NA NIV SBL ¦ οἱ Ἰουδαῖοι ὁμοθυμαδὸν WH

* 18:13 ⸉ οὗτος ἀναπείθει RP TR ¦ ἀναπείθει οὗτος f 35 TNT2 WH NA NIV SBL

* 18:14 ⸋ οὖν RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 18:15 ⸂ ζήτημά RP f 35 TR ¦ ζητήματά TNT2 WH NA NIV SBL

* 18:15 ⸋ γὰρ RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 18:17 ⸋ οἱ Ἕλληνες RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 18:17 ⸂ ἔμελλεν RP f 35 ¦ ἔμελεν TR TNT2 WH NA NIV SBL

* 18:18 ⸉ τὴν κεφαλὴν ἐν Κεγχρεαῖς RP f 35 TR ¦ ἐν Κεγχρεαῖς τὴν κεφαλὴν TNT2 NA NIV SBL ¦ ἐν Κενχρεαῖς τὴν κεφαλὴν WH

* 18:19 ⸂ Κατήντησεν RP f 35 ¦ Κατήντησε TR ¦ Κατήντησαν TNT2 WH NA NIV SBL

* 18:19 ⸂2 διελέχθη RP f 35 TR ¦ διελέξατο TNT2 WH NA NIV SBL

* 18:20 ⸋ παρ᾽ αὐτοῖς RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 18:21 ⸂ ἀπετάξατο αὐτοῖς RP f 35 TR ¦ ἀποταξάμενος καὶ TNT2 WH NA NIV SBL

* 18:21 ⸂2 Δεῖ με … πάλιν δὲ ἀνακάμψω RP f 35 TR ¦ Πάλιν ἀνακάμψω TNT2 WH NA NIV SBL

* 18:21 ⸆ – RP TNT2 WH NA NIV SBL ¦ Καὶ f 35 TR

* 18:23 ⸂ ἐπιστηρίζων RP f 35 TR NA27+28 NIV ¦ στηρίζων TNT2 WH NA25 SBL

* 18:25 ⸂ τοῦ κυρίου RP TR ¦ τοῦ Ἰησοῦ f 35 TNT2 WH NA NIV SBL

* 18:26 ⸉ Ἀκύλας καὶ Πρίσκιλλα RP f 35 TR ¦ Πρίσκιλλα καὶ Ἀκύλας TNT2 WH NA NIV SBL

* 18:26 ⸉2 τοῦ θεοῦ ὁδόν RP f 35 TR ¦ ὁδόν τοῦ θεοῦ TNT2 WH NA NIV SBL

* 19:1 ⸂ ἐλθεῖν RP f 35 TR TNT2 WH NA25 NIV11 SBL ¦ κατελθεῖν NA27+28 NIV73

* 19:1 ⸂2 εὑρών RP f 35 TR ¦ εὑρεῖν TNT2 WH NA NIV SBL

* 19:2 ⸂ εἶπε(ν) … Οἱ δὲ εἶπον RP f 35 TR ¦ εἶπεν τε … Οἱ δὲ TNT2 WH NA NIV SBL

* 19:3 ⸋ πρὸς αὐτούς RP TR ¦ – f 35 TNT2 WH NA NIV SBL

* 19:4 ⸋ μὲν RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 19:4 ⸂ τὸν χριστὸν Ἰησοῦν RP f 35 TR ¦ τὸν Ἰησοῦν TNT2 WH NA NIV SBL

* 19:6 ⸋ τὰς RP f 35 TR NA27+28 NIV73 ¦ – TNT2 WH NA25 NIV11 SBL

* 19:7 ⸂ δεκαδύο RP f 35 TR ¦ δώδεκα TNT2 WH NA NIV SBL

* 19:8 ⸋ τὰ RP f 35 TR NA27+28 NIV73 ¦ – TNT2 WH NA25 NIV11 SBL

* 19:9 ⸋ τινός RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 19:10 ⸂ τοῦ κυρίου Ἰησοῦ RP f 35 TR ¦ τοῦ κυρίου TNT2 WH NA NIV SBL

* 19:11 ⸂ τε RP TR TNT2 WH NA NIV SBL ¦ δὲ f 35

* 19:11 ⸉ ἐποίει ὁ θεὸς RP f 35 TR ¦ ὁ θεὸς ἐποίει TNT2 WH NA NIV SBL

* 19:12 ⸂ ἐπιφέρεσθαι RP f 35 TR ¦ ἀποφέρεσθαι TNT2 WH NA NIV SBL

* 19:12 ⸂2 ἐξέρχεσθαι RP f 35 TR ¦ ἐκπορεύεσθαι TNT2 WH NA NIV SBL

* 19:12 ⸋ ἀπ᾽ αὐτῶν RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 19:13 ⸆ – RP f 35 TR ¦ καὶ TNT2 WH NA NIV SBL

* 19:13 ⸋ ἀπὸ RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 19:13 ⸂ Ὁρκίζομεν RP f 35 TR ¦ Ὁρκίζω TNT2 WH NA NIV SBL

* 19:13 ⸋2 ὁ RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 19:14 ⸂ τινες υἱοὶ Σκευᾶ Ἰουδαίου ἀρχιερέως ἑπτὰ οἱ RP f 35 TR ¦ τινος Σκευᾶ Ἰουδαίου ἀρχιερέως ἑπτὰ υἱοὶ TNT2 WH NA NIV SBL

* 19:15 ⸆ – RP f 35 TR ¦ αὐτοῖς TNT2 WH NA NIV SBL

* 19:15 ⸆2 – RP f 35 TR TNT2 SBL ¦ μὲν WH NA NIV

* 19:16 ⸂ ἐφαλλόμενος RP f 35 TR ¦ ἐφαλόμενος TNT2 WH NA NIV SBL

* 19:16 ⸉ ἐπ᾽ αὐτοὺς ὁ ἄνθρωπος RP f 35 TR ¦ ὁ ἄνθρωπος ἐπ᾽ αὐτοὺς TNT2 WH NA NIV SBL

* 19:16 ⸂2 καὶ κατακυριεύσαν αὐτῶν RP f 35 ¦ καὶ κατακυριεύσας αὐτῶν TR ¦ κατακυριεύσας ἀμφοτέρων TNT2 WH NA NIV SBL

* 19:17 ⸉ γνωστὸν πᾶσιν RP TR TNT2 WH NA NIV SBL ¦ πᾶσιν γνωστὸν f 35

* 19:17 ⸂ ἐπέπεσεν RP f 35 WH NA NIV SBL ¦ ἐπέπεσε TR ¦ ἔπεσεν TNT2

* 19:19 ⸂ συνεψήφισαν RP TR TNT2 WH NA NIV SBL ¦ συνεψηφίσαντο f 35

* 19:20 ⸉ ὁ λόγος τοῦ κυρίου RP f 35 TR ¦ τοῦ κυρίου ὁ λόγος TNT2 WH NA NIV SBL

* 19:22 ⸋ τὴν RP f 35 TR TNT2 WH NA27+28 NIV SBL ¦ – NA25

* 19:24 ⸉ ἐργασίαν οὐκ ὀλίγην RP f 35 TR ¦ οὐκ ὀλίγην ἐργασίαν TNT2 WH NA NIV SBL

* 19:25 ⸂ ἡμῶν RP f 35 TR ¦ ἡμῖν TNT2 WH NA NIV SBL

* 19:27 ⸉ ἱερὸν Ἀρτέμιδος RP ¦ Ἀρτέμιδος ἱερὸν f 35 TR TNT2 WH NA NIV SBL

* 19:27 ⸂ δὲ RP f 35 TR ¦ τε TNT2 WH NA NIV SBL

* 19:27 ⸂2 τὴν μεγαλειότητα RP f 35 TR ¦ τῆς μεγαλειότητος TNT2 WH NA NIV SBL

* 19:29 ⸋ ὅλη RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 19:29 ⸋2 τῆς RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ – TR

* 19:29 ⸆ – RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ τοῦ TR

* 19:30 ⸂ Τοῦ δὲ Παύλου RP f 35 TR ¦ Παύλου δὲ TNT2 WH NA NIV SBL

* 19:33 ⸂ προεβίβασαν RP f 35 TR ¦ συνεβίβασαν TNT2 WH NA NIV SBL

* 19:33 ⸂2 προβαλόντων RP TR TNT2 WH NA NIV SBL ¦ προβαλλόντων f 35

* 19:34 ⸂ Ἐπιγνόντες RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ Ἐπιγνόντων TR

* 19:34 ⸂2 ὡς RP f 35 TR TNT2 NA NIV SBL ¦ ὡσεὶ WH

* 19:34 ⸂3 κραζόντων RP f 35 TR TNT2 WH NA27+28 NIV SBL ¦ κράζοντες NA25

* 19:35 ⸉ ὁ γραμματεὺς τὸν ὄχλον RP f 35 TR TNT2 NA NIV SBL ¦ τὸν ὄχλον ὁ γραμματεὺς WH

* 19:35 ⸂ ἄνθρωπος RP f 35 TR ¦ ἀνθρώπων TNT2 WH NA NIV SBL

* 19:35 ⸋ θεᾶς RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 19:37 ⸂ θεὸν RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ θεὰν TR

* 19:37 ⸂2 ὑμῶν RP f 35 TR ¦ ἡμῶν TNT2 WH NA NIV SBL

* 19:38 ⸉ ἔχουσιν πρός τινα λόγον RP f 35 TNT2 WH NA28 SBL ¦ πρός τινα λόγον ἔχουσιν TR ¦ ἔχουσι πρός τινα λόγον NA25+27 NIV

* 19:39 ⸂ περὶ ἑτέρων RP f 35 TR ¦ περαιτέρω TNT2 WH NA NIV SBL

* 19:40 ⸋ οὐ RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ – TR

* 19:40 ⸂ δοῦναι RP ¦ ἀποδοῦναι f 35 TR TNT2 WH NA NIV SBL

* 19:40 ⸆ – RP f 35 TR ¦ περὶ TNT2 WH NA NIV SBL

* 20:1 ⸂ προσκαλεσάμενος RP f 35 TR ¦ μεταπεμψάμενος TNT2 WH NA NIV SBL

* 20:1 ⸆ – RP f 35 TR ¦ παρακαλέσας TNT2 WH NA NIV SBL

* 20:1 ⸂2 πορευθῆναι RP f 35 TR ¦ πορεύεσθαι TNT2 WH NA NIV SBL

* 20:1 ⸋ τὴν RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 20:3 ⸉ αὐτῷ ἐπιβουλῆς RP TR ¦ ἐπιβουλῆς αὐτῷ f 35 TNT2 WH NA NIV SBL

* 20:3 ⸂ γνώμη RP f 35 TR ¦ γνώμης TNT2 WH NA NIV SBL

* 20:4 ⸋ ἄχρι τῆς Ἀσίας RP f 35 TR TNT2 ¦ – WH NA NIV SBL

* 20:4 ⸆ – RP f 35 TR ¦ Πύρρου TNT2 WH NA NIV SBL

* 20:5 ⸆ – RP f 35 TR ¦ δὲ TNT2 WH NA NIV SBL

* 20:5 ⸂ προσελθόντες RP TNT2 WH SBL ¦ προελθόντες f 35 TR NA NIV

* 20:6 ⸂ οὗ RP f 35 TR TNT2 WH SBL ¦ ὅπου NA NIV

* 20:7 ⸂ τῶν μαθητῶν RP f 35 TR ¦ ἡμῶν TNT2 WH NA NIV SBL

* 20:7 ⸆ – RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ τοῦ TR

* 20:8 ⸂ ἦμεν RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ ἦσαν TR

* 20:9 ⸂ Καθήμενος RP f 35 TR ¦ Καθεζόμενος TNT2 WH NA NIV SBL

* 20:11 ⸆ – RP f 35 TR ¦ τὸν TNT2 WH NA NIV SBL

* 20:13 ⸂ προσελθόντες RP f 35 ¦ προελθόντες TR TNT2 WH NA NIV SBL

* 20:13 ⸂2 εἰς RP f 35 TR ¦ ἐπὶ TNT2 WH NA NIV SBL

* 20:13 ⸉ ἦν διατεταγμένος RP f 35 TR ¦ διατεταγμένος ἦν TNT2 WH NA NIV SBL

* 20:14 ⸂ συνέβαλεν RP f 35 TR ¦ συνέβαλλεν TNT2 WH NA NIV SBL

* 20:15 ⸂ καὶ μείναντες ἐν Τρωγυλλίῳ, τῇ ἐχομένῃ RP TR ¦ καὶ μείναντες ἐν Τρωγυλίῳ, τῇ ἐχομένῃ f 35 ¦ τῇ δὲ ἐχομένῃ TNT2 WH NA NIV SBL

* 20:16 ⸂ Ἔκρινεν RP f 35 ¦ Ἔκρινε TR ¦ Κεκρίκει TNT2 WH NA NIV SBL

* 20:16 ⸂2 ἦν RP f 35 TR ¦ εἴη TNT2 WH NA NIV SBL

* 20:18 ⸋ ἀφ᾽ RP TR TNT2 WH NA NIV SBL ¦ – f 35

* 20:19 ⸋ πολλῶν RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 20:21 ⸋ τὸν RP TR ¦ – f 35 TNT2 WH NA NIV SBL

* 20:21 ⸋2 τὴν RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 20:21 ⸂ τὸν κύριον ἡμῶν Ἰησοῦν RP f 35 WH NA NIV SBL ¦ τὸν κύριον ἡμῶν Ἰησοῦν χριστόν TR TNT2

* 20:22 ⸉ ἐγὼ δεδεμένος RP f 35 TR ¦ δεδεμένος ἐγὼ TNT2 WH NA NIV SBL

* 20:22 ⸂ μοι RP f 35 TR TNT2 NA27+28 NIV SBL ¦ ἐμοὶ WH NA25

* 20:23 ⸆ – RP f 35 TR ¦ μοι TNT2 WH NA NIV SBL

* 20:23 ⸉ με καὶ θλίψεις RP f 35 TR ¦ καὶ θλίψεις με TNT2 WH NA NIV SBL

* 20:24 ⸂ λόγον RP f 35 TR ¦ λόγου TNT2 WH NA NIV SBL

* 20:24 ⸋ οὐδὲ ἔχω RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 20:24 ⸋2 μου RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 20:24 ⸋3 μετὰ χαρᾶς RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 20:25 ⸋ τοῦ θεοῦ RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 20:26 ⸂ Διότι RP WH NA NIV SBL ¦ Διὸ f 35 TR TNT2

* 20:26 ⸋ ἐγὼ RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 20:26 ⸆ – RP f 35 TR ¦ εἰμι TNT2 WH NA NIV SBL

* 20:27 ⸉ ὑμῖν πᾶσαν τὴν βουλὴν τοῦ θεοῦ RP f 35 TR ¦ πᾶσαν τὴν βουλὴν τοῦ θεοῦ ὑμῖν TNT2 WH NA NIV SBL

* 20:28 ⸋ οὖν RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 20:28 ⸂ τοῦ κυρίου καὶ θεοῦ RP f 35 ¦ τοῦ θεοῦ TR WH NA NIV SBL ¦ τοῦ κυρίου TNT2

* 20:28 ⸂2 ἰδίου αἵματος RP f 35 TR ¦ αἵματος τοῦ ἰδίου TNT2 WH NA NIV SBL

* 20:29 ⸋ γὰρ RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 20:29 ⸋2 τοῦτο RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 20:30 ⸂ αὐτῶν RP f 35 TR NA27+28 NIV ¦ ἑαυτῶν TNT2 WH NA25 SBL

* 20:32 ⸋ ἀδελφοί RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 20:32 ⸂ τῷ θεῷ RP f 35 TR TNT2 NA27+28 NIV SBL ¦ τῷ κυρίῳ WH NA25

* 20:32 ⸂2 ἐποικοδομῆσαι RP f 35 TR ¦ οἰκοδομῆσαι TNT2 WH NA NIV SBL

* 20:32 ⸋2 ὑμῖν RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 20:32 ⸆ – RP f 35 TR ¦ τὴν TNT2 WH NA NIV SBL

* 20:34 ⸆ – RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ δὲ TR

* 20:35 ⸂ τῶν λόγων RP TR TNT2 WH NA NIV SBL ¦ τοῦ λόγου f 35

* 20:35 ⸉ μᾶλλον διδόναι RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ διδόναι μᾶλλον TR

* 20:37 ⸉ ἐγένετο κλαυθμὸς RP TR ¦ κλαυθμὸς ἐγένετο f 35 TNT2 WH NA NIV SBL

* 21:3 ⸂ κατήχθημεν RP f 35 TR ¦ κατήλθομεν TNT2 WH NA NIV SBL

* 21:3 ⸉ ἦν τὸ πλοῖον RP f 35 TR ¦ τὸ πλοῖον ἦν TNT2 WH NA NIV SBL

* 21:4 ⸂ Καὶ ἀνευρόντες RP f 35 TR ¦ Ἀνευρόντες δὲ TNT2 WH NA NIV SBL

* 21:4 ⸆ – RP f 35 ¦ τοὺς TR TNT2 WH NA NIV SBL

* 21:4 ⸂2 ἀναβαίνειν RP f 35 TR ¦ ἐπιβαίνειν TNT2 WH NA NIV SBL

* 21:5 ⸉ ἡμᾶς ἐξαρτίσαι RP f 35 TR NA27+28 NIV ¦ ἐξαρτίσαι ἡμᾶς TNT2 WH NA25 SBL

* 21:5 ⸂ προσηυξάμεθα. Καὶ ἀσπασάμενοι ἀλλήλους RP f 35 TR ¦ προσευξάμενοι, ἀπησπασάμεθα ἀλλήλους, καὶ TNT2 WH NA NIV SBL

* 21:6 ⸂ ἐπέβημεν RP f 35 TR ¦ ἐνέβημεν TNT2 WH NA25 SBL ¦ ἀνέβημεν NA27+28 NIV

* 21:8 ⸂ οἱ περὶ τὸν Παῦλον ἦλθον RP TR ¦ ἤλθομεν f 35 NA NIV SBL ¦ ἤλθαμεν TNT2 WH

* 21:8 ⸆ – RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ τοῦ TR

* 21:9 ⸉ παρθένοι τέσσαρες RP f 35 TR ¦ τέσσαρες παρθένοι TNT2 WH NA NIV SBL

* 21:10 ⸋ ἡμῶν RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 21:11 ⸂ τε αὐτοῦ RP f 35 TR ¦ ἑαυτοῦ TNT2 WH NA NIV SBL

* 21:11 ⸉ τοὺς πόδας καὶ τὰς χεῖρας RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ τὰς χεῖρας καὶ τοὺς πόδας TR

* 21:13 ⸂ Ἀπεκρίθη τε RP f 35 ¦ Ἀπεκρίθη δὲ TR ¦ Τότε ἀπεκρίθη TNT2 WH NA NIV SBL

* 21:14 ⸉ Τὸ θέλημα τοῦ κυρίου RP f 35 TR ¦ Τοῦ κυρίου τὸ θέλημα TNT2 WH NA NIV SBL

* 21:14 ⸂ γενέσθω RP f 35 TR ¦ γινέσθω TNT2 WH NA NIV SBL

* 21:15 ⸂ ἐπισκευασάμενοι RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ ἀποσκευασάμενοι TR

* 21:17 ⸂ ἐδέξαντο RP f 35 TR ¦ ἀπεδέξαντο TNT2 WH NA NIV SBL

* 21:20 ⸂ τὸν κύριον RP f 35 TR ¦ τὸν θεὸν TNT2 WH NA NIV SBL

* 21:20 ⸂2 εἰπόντες RP f 35 ¦ εἶπόν τε TR NA27+28 NIV SBL ¦ εἶπάν τε TNT2 WH NA25

* 21:20 ⸂3 Ἰουδαίων RP f 35 TR ¦ ἐν τοῖς Ἰουδαίοις TNT2 WH NA NIV SBL

* 21:22 ⸂ δεῖ πλῆθος συνελθεῖν RP f 35 TR ¦ ἀκούσονται TNT2 WH NA NIV SBL

* 21:22 ⸋ γὰρ RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 21:23 ⸂ ἐφ᾽ RP f 35 TR TNT2 NA NIV ¦ ἀφ᾽ WH SBL

* 21:24 ⸂ ξυρήσωνται RP f 35 TR ¦ ξυρήσονται TNT2 WH NA NIV SBL

* 21:24 ⸂2 γνῶσιν RP f 35 ¦ γνῶσι TR ¦ γνώσονται TNT2 WH NA NIV SBL

* 21:24 ⸉ τὸν νόμον φυλάσσων RP f 35 TR ¦ φυλάσσων τὸν νόμον TNT2 WH NA NIV SBL

* 21:25 ⸂ ἐπεστείλαμεν RP f 35 TR NA NIV ¦ ἀπεστείλαμεν TNT2 WH SBL

* 21:25 ⸋ μηδὲν τοιοῦτον τηρεῖν αὐτούς, εἰ μὴ RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 21:25 ⸂2 τό τε εἰδωλόθυτον καὶ τὸ αἷμα καὶ πνικτὸν καὶ πορνείαν RP f 35 TR ¦ τό τε εἰδωλόθυτον καὶ αἷμα καὶ πνικτὸν καὶ πορνείαν TNT2 WH NA NIV SBL

* 21:27 ⸉ τὰς χεῖρας ἐπ᾽ αὐτόν RP TR ¦ ἐπ᾽ αὐτόν τὰς χεῖρας f 35 TNT2 WH NA NIV SBL

* 21:29 ⸂ ἑωρακότες RP f 35 ¦ προεωρακότες TR TNT2 WH NA NIV SBL

* 21:31 ⸂ δὲ RP f 35 TR ¦ τε TNT2 WH NA NIV SBL

* 21:31 ⸂2 συγκέχυται RP f 35 TR ¦ συγχύννεται TNT2 NA NIV SBL ¦ συνχύννεται WH

* 21:33 ⸂ Ἐγγίσας δὲ RP f 35 ¦ Τότε ἐγγίσας TR TNT2 WH NA NIV SBL

* 21:33 ⸋ ἂν RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 21:34 ⸂ ἐβόων RP f 35 TR ¦ ἐπεφώνουν TNT2 WH NA NIV SBL

* 21:34 ⸂2 δυνάμενος δὲ RP f 35 TR ¦ δυναμένου δὲ αὐτοῦ TNT2 WH NA NIV SBL

* 21:36 ⸂ κρᾶζον RP f 35 TR ¦ κράζοντες TNT2 WH NA NIV SBL

* 21:37 ⸂ τε RP TR TNT2 WH NA NIV SBL ¦ δὲ f 35

* 21:37 ⸉ εἰσάγεσθαι εἰς τὴν παρεμβολὴν RP TR TNT2 WH NA NIV SBL ¦ εἰς τὴν παρεμβολὴν εἰσάγεσθαι f 35

* 21:37 ⸆ – RP f 35 ¦ τι TR TNT2 WH NA NIV SBL

* 21:40 ⸂ προσεφώνει RP f 35 ¦ προσεφώνησε TR ¦ προσεφώνησεν TNT2 WH NA NIV SBL

* 22:1 ⸂ νυνὶ RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ νῦν TR

* 22:3 ⸋ μέν RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 22:8 ⸂ με RP f 35 TR NA27+28 NIV ¦ ἐμέ TNT2 WH NA25 SBL

* 22:9 ⸋ καὶ ἔμφοβοι ἐγένοντο RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 22:12 ⸂ εὐσεβὴς RP f 35 TR ¦ εὐλαβὴς TNT2 WH NA NIV SBL

* 22:12 ⸆ – RP TR TNT2 WH NA NIV SBL ¦ ἐν Δαμασκῷ f 35

* 22:13 ⸂ με RP f 35 TR NA27+28 NIV ¦ ἐμὲ TNT2 WH NA25 SBL

* 22:16 ⸂ τοῦ κυρίου RP f 35 TR ¦ αὐτοῦ TNT2 WH NA NIV SBL

* 22:18 ⸋ τὴν RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 22:19 ⸂ ἐπὶ RP TR TNT2 WH NA NIV SBL ¦ ἐις f 35

* 22:20 ⸋ τῇ ἀναιρέσει αὐτοῦ RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 22:20 ⸆ – RP ¦ καὶ f 35 TR TNT2 WH NA NIV SBL

* 22:22 ⸂ καθῆκεν RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ καθῆκον TR

* 22:23 ⸂ δὲ RP f 35 TR ¦ τε TNT2 WH NA NIV SBL

* 22:24 ⸂ αὐτὸν ὁ χιλίαρχος ἄγεσθαι RP TR ¦ ὁ χιλίαρχος ἄγεσθαι αὐτὸν f 35 ¦ ὁ χιλίαρχος εἰσάγεσθαι αὐτὸν TNT2 WH NA NIV SBL

* 22:25 ⸂ προέτεινεν RP TR ¦ προέτειναν f 35 TNT2 WH NA NIV SBL

* 22:26 ⸉ ἀπήγγειλεν τῷ χιλιάρχῳ RP ¦ τῷ χιλιάρχῳ ἀπήγγειλεν f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ ἀπήγγειλε τῷ χιλιάρχῳ TR

* 22:26 ⸋ Ὅρα RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 22:27 ⸋ εἰ RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 22:28 ⸂ τε RP f 35 TR ¦ δὲ TNT2 WH NA NIV SBL

* 22:29 ⸉ ἦν αὐτὸν RP f 35 TR ¦ αὐτὸν ἦν TNT2 WH NA NIV SBL

* 22:30 ⸂ παρὰ RP TR ¦ ὑπὸ f 35 TNT2 WH NA NIV SBL

* 22:30 ⸋ ἀπὸ τῶν δεσμῶν RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 22:30 ⸂2 ἐλθεῖν RP f 35 TR ¦ συνελθεῖν TNT2 WH NA NIV SBL

* 22:30 ⸂3 ὅλον RP TR ¦ πᾶν f 35 TNT2 WH NA NIV SBL

* 22:30 ⸋2 αὐτῶν RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 23:1 ⸂ ὁ Παῦλος τῷ συνεδρίῳ RP f 35 TR NA NIV SBL ¦ τῷ συνεδρίῳ ὁ Παῦλος TNT2 ¦ Παῦλος τῷ συνεδρίῳ WH

* 23:5 ⸆ – RP f 35 TR ¦ ὅτι TNT2 WH NA NIV SBL

* 23:6 ⸉ Σαδδουκαίων … Φαρισαίων RP TR TNT2 WH NA NIV SBL ¦ Φαρισαίων … Σαδδουκαίων f 35

* 23:6 ⸂ ἔκραξεν RP f 35 TR ¦ ἔκραζεν TNT2 WH NA NIV SBL

* 23:6 ⸂2 Φαρισαίου RP f 35 TR ¦ Φαρισαίων TNT2 WH NA NIV SBL

* 23:6 ⸋ ἐγὼ RP f 35 TR NA27+28 NIV73 SBL ¦ – TNT2 WH NA25 NIV11

* 23:7 ⸂ λαλήσαντος RP f 35 TR ¦ εἰπόντος TNT2 NA27+28 NIV ¦ λαλοῦντος WH NA25 SBL

* 23:7 ⸆ – RP ¦ καὶ τῶν Σαδδουκαίων f 35 TR ¦ καὶ Σαδδουκαίων TNT2 WH NA NIV SBL

* 23:8 ⸋ μὲν RP f 35 TR TNT2 NA27+28 NIV SBL ¦ – WH NA25

* 23:8 ⸂ μηδὲ ἄγγελον, μήτε πνεῦμα RP TR ¦ μήτε ἄγγελον, μήτε πνεῦμα f 35 TNT2 WH NA NIV SBL

* 23:9 ⸂ οἱ γραμματεῖς RP f 35 TR ¦ τινὲς τῶν γραμματέων TNT2 WH NA NIV SBL

* 23:9 ⸋ μὴ θεομαχῶμεν RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 23:10 ⸂ γενομένης RP f 35 TR TNT2 ¦ γινομένης WH NA NIV SBL

* 23:10 ⸂2 εὐλαβηθεὶς RP f 35 TR ¦ φοβηθεὶς TNT2 WH NA NIV SBL

* 23:10 ⸂3 καταβῆναι καὶ ἁρπάσαι RP f 35 ¦ καταβὰν ἁρπάσαι TR TNT2 WH NA NIV SBL

* 23:10 ⸋ τε RP f 35 TR TNT2 NA NIV SBL ¦ – WH

* 23:11 ⸋ Παῦλε RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 23:12 ⸂ τινες τῶν Ἰουδαίων συστροφήν RP f 35 TR ¦ συστροφὴν οἱ Ἰουδαῖοι TNT2 WH NA NIV SBL

* 23:12 ⸋ λέγοντες RP TR TNT2 WH NA NIV SBL ¦ – f 35

* 23:12 ⸂2 ἀποκτείνωσιν RP TNT2 WH NA NIV SBL ¦ ἀνέλωσιν f 35 ¦ ἀποκτείνωσι TR

* 23:13 ⸂ πεποιηκότες RP f 35 TR ¦ ποιησάμενοι TNT2 WH NA NIV SBL

* 23:15 ⸋ αὔριον RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 23:15 ⸉ αὐτὸν καταγάγῃ RP TR ¦ καταγάγῃ αὐτὸν f 35 TNT2 WH NA NIV SBL

* 23:15 ⸂ πρὸς RP f 35 TR ¦ εἰς TNT2 WH NA NIV SBL

* 23:16 ⸂ τὸ ἔνεδρον RP f 35 TR ¦ τὴν ἐνέδραν TNT2 WH NA NIV SBL

* 23:17 ⸂ ἀπάγαγε RP f 35 TR NA27+28 NIV ¦ ἄπαγε TNT2 WH NA25 SBL

* 23:17 ⸉ τι ἀπαγγεῖλαι RP f 35 TR ¦ ἀπαγγεῖλαι τι TNT2 WH NA NIV SBL

* 23:18 ⸂ νεανίαν RP f 35 TR WH SBL ¦ νεανίσκον TNT2 NA NIV

* 23:20 ⸉ εἰς τὸ συνέδριον καταγάγῃς τὸν Παῦλον RP f 35 TR ¦ τὸν Παῦλον καταγάγῃς εἰς τὸ συνέδριον TNT2 WH NA NIV SBL

* 23:20 ⸂ μέλλοντά RP ¦ μέλλοντές f 35 TR ¦ μέλλων TNT2 WH ¦ μέλλον NA NIV SBL

* 23:21 ⸉ ἕτοιμοί εἰσιν RP f 35 ¦ ἕτοιμοί εἰσι TR ¦ εἰσιν ἕτοιμοί TNT2 WH NA NIV SBL

* 23:22 ⸂ νεανίαν RP f 35 TR ¦ νεανίσκον TNT2 WH NA NIV SBL

* 23:22 ⸂2 με RP f 35 TR NA27+28 NIV ¦ ἐμέ TNT2 WH NA25 SBL

* 23:23 ⸉ δύο τινὰς RP f 35 TR NA27+28 NIV ¦ τινὰς δύο TNT2 WH NA25 SBL

* 23:25 ⸂ περιέχουσαν RP f 35 TR ¦ ἔχουσαν TNT2 WH NA NIV SBL

* 23:27 ⸋ αὐτόν RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 23:28 ⸂ δὲ RP f 35 TR ¦ τε TNT2 WH NA NIV SBL

* 23:28 ⸂2 γνῶναι RP f 35 TR ¦ ἐπιγνῶναι TNT2 WH NA NIV SBL

* 23:28 ⸋ αὐτὸν RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 23:29 ⸆ – RP f 35 ¦ δὲ TR TNT2 WH NA NIV SBL

* 23:29 ⸉ ἔγκλημα ἔχοντα RP f 35 TR ¦ ἔχοντα ἔγκλημα TNT2 WH NA NIV SBL

* 23:30 ⸋ μέλλειν RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 23:30 ⸋2 ὑπὸ τῶν Ἰουδαίων RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 23:30 ⸂ ἐξαυτῆς RP f 35 TR WH NA NIV SBL ¦ ἐξ αὐτῶν TNT2

* 23:30 ⸋3 τὰ RP f 35 TR NA27+28 NIV ¦ – TNT2 WH NA25 SBL

* 23:30 ⸋4 Ἔρρωσο. RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 23:31 ⸋ τῆς RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 23:32 ⸂ πορεύεσθαι RP f 35 TR ¦ ἀπέρχεσθαι TNT2 WH NA NIV SBL

* 23:34 ⸋ ὁ ἡγεμών RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 23:35 ⸂ Ἐκέλευσέν τε αὐτὸν … φυλάσσεσθαι. RP f 35 TR ¦ Κελεύσας … φυλάσσεσθαι αὐτὸν. TNT2 WH NA NIV SBL

* 23:35 ⸆ – RP ¦ τοῦ f 35 TR TNT2 WH NA NIV SBL

* 24:1 ⸂ τῶν πρεσβυτέρων RP f 35 TR ¦ πρεσβυτέρων τινῶν TNT2 WH NA NIV SBL

* 24:2 ⸂ κατορθωμάτων RP f 35 TR ¦ διορθωμάτων TNT2 WH NA NIV SBL

* 24:5 ⸂ στάσιν RP f 35 TR ¦ στάσεις TNT2 WH NA NIV SBL

* 24:6 ⸆ – RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ καὶ κατὰ τὸν ἡμέτερον νόμον ἠθελήσαμεν κρίνειν. TR

* 24:7 ⸆ – RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ Παρελθὼν δὲ Λυσίας ὁ χιλίαρχος μετὰ πολλῆς βίας ἐκ τῶν χειρῶν ἡμῶν ἀπήγαγε TR

* 24:8 ⸆ – RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ κελεύσας τοὺς κατηγόρους αὐτοῦ ἔρχεσθαι ἐπὶ σέ· TR

* 24:9 ⸂ Συνεπέθεντο RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ Συνέθεντο TR

* 24:10 ⸂ δὲ RP f 35 TR ¦ τε TNT2 WH NA NIV SBL

* 24:10 ⸆ – RP TR TNT2 WH NA NIV SBL ¦ δίκαιον f 35

* 24:10 ⸂2 εὐθυμότερον RP f 35 TR ¦ εὐθύμως TNT2 WH NA NIV SBL

* 24:11 ⸂ γνῶναι RP f 35 TR ¦ ἐπιγνῶναι TNT2 WH NA NIV SBL

* 24:11 ⸆ – RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ ἤ TR

* 24:11 ⸂2 δεκαδύο RP f 35 TR ¦ δώδεκα TNT2 WH NA NIV SBL

* 24:11 ⸂3 ἐν RP f 35 TR ¦ εἰς TNT2 WH NA NIV SBL

* 24:13 ⸂ Οὔτε RP f 35 TR TNT2 ¦ Οὐδὲ WH NA NIV SBL

* 24:13 ⸋ με RP TR ¦ – f 35 TNT2 WH NA NIV SBL

* 24:13 ⸆ – RP f 35 TR ¦ σοι TNT2 WH NA NIV SBL

* 24:13 ⸂2 νῦν RP f 35 TR ¦ νυνὶ TNT2 WH NA NIV SBL

* 24:14 ⸂ τοῖς κατὰ τὸν νόμον καὶ τοῖς προφήταις RP f 35 TR ¦ τοῖς κατὰ τὸν νόμον καὶ τοῖς ἐν τοῖς προφήταις TNT2 WH NA NIV SBL

* 24:15 ⸋ νεκρῶν RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 24:16 ⸂ δὲ RP f 35 TR ¦ καὶ TNT2 WH NA NIV SBL

* 24:16 ⸂2 ἔχων RP f 35 ¦ ἔχειν TR TNT2 WH NA NIV SBL

* 24:16 ⸆ – RP TR TNT2 WH NA NIV SBL ¦ τε f 35

* 24:17 ⸉ παρεγενόμην ἐλεημοσύνας ποιήσων εἰς τὸ ἔθνος μου RP f 35 TR ¦ ἐλεημοσύνας ποιήσων εἰς τὸ ἔθνος μου παρεγενόμην TNT2 WH NA NIV SBL

* 24:18 ⸂ οἷς RP f 35 TR ¦ αἷς TNT2 WH NA NIV SBL

* 24:18 ⸆ – RP f 35 ¦ δὲ TR TNT2 WH NA NIV SBL

* 24:19 ⸂ δεῖ RP TR ¦ ἔδει f 35 TNT2 WH NA NIV SBL

* 24:19 ⸂2 με RP f 35 TR ¦ ἐμέ TNT2 WH NA NIV SBL

* 24:20 ⸆ – RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ εἴ TR

* 24:20 ⸋ ἐν ἐμοὶ RP f 35 TR TNT2 ¦ – WH NA NIV SBL

* 24:21 ⸉ ἑστὼς ἐν αὐτοῖς RP f 35 TR ¦ ἐν αὐτοῖς ἑστὼς TNT2 WH NA NIV SBL

* 24:21 ⸂ ὑφ᾽ RP f 35 TR ¦ ἐφ᾽ TNT2 WH NA NIV SBL

* 24:22 ⸂ Ἀκούσας δὲ ταῦτα ὁ Φῆλιξ ἀνεβάλετο αὐτούς RP f 35 TR ¦ Ἀνεβάλετο δὲ αὐτοὺς ὁ Φῆλιξ TNT2 WH NA NIV SBL

* 24:23 ⸋ τε RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 24:23 ⸂ τὸν Παῦλον RP f 35 TR ¦ αὐτὸν TNT2 WH NA NIV SBL

* 24:23 ⸋2 ἢ προσέρχεσθαι RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 24:24 ⸂ γυναικὶ RP f 35 ¦ γυναικὶ αὐτοῦ TR ¦ ἰδίᾳ γυναικὶ TNT2 WH NA NIV SBL

* 24:24 ⸂2 χριστὸν RP TR TNT2 ¦ χριστὸν Ἰησοῦν f 35 WH NA NIV SBL

* 24:25 ⸋ ἔσεσθαι RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 24:26 ⸆ – RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ δὲ TR

* 24:26 ⸋ ὅπως λύσῃ αὐτόν RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 24:26 ⸋2 αὐτόν RP TR TNT2 WH NA NIV SBL ¦ – f 35

* 24:27 ⸂ τε RP TR TNT2 WH NA NIV SBL ¦ δὲ f 35

* 24:27 ⸂2 χάριτας RP f 35 TR ¦ χάριτα TNT2 WH NA NIV SBL

* 25:2 ⸂ δὲ RP f 35 TR ¦ τε TNT2 WH NA NIV SBL

* 25:2 ⸂2 ὁ ἀρχιερεὺς RP TR ¦ οἱ ἀρχιερεῖς f 35 TNT2 WH NA NIV SBL

* 25:4 ⸂ ἐν Καισαρείᾳ RP f 35 TR ¦ εἰς Καισάρειαν TNT2 NA NIV SBL ¦ εἰς Καισαρίαν WH

* 25:5 ⸉ Οἱ οὖν δυνατοὶ ἐν ὑμῖν, φησίν RP f 35 ¦ Οἱ οὖν δυνατοὶ ἐν ὑμῖν, φησί TR ¦ Οἱ οὖν ἐν ὑμῖν, φησίν, δυνατοὶ TNT2 WH NA NIV SBL

* 25:5 ⸂ τούτῳ RP f 35 TR ¦ ἄτοπον TNT2 WH NA NIV SBL

* 25:6 ⸂ πλείους ἢ δέκα RP f 35 TR ¦ οὐ πλείους ὀκτὼ ἢ δέκα TNT2 WH NA NIV11 SBL ¦ ὀκτὼ ἢ δέκα NIV73

* 25:7 ⸆ – RP f 35 TR ¦ αὐτὸν TNT2 WH NA NIV SBL

* 25:7 ⸂ φέροντες κατὰ τοῦ Παύλου … ἀπολογουμένου αὐτοῦ RP f 35 TR ¦ καταφέροντες … τοῦ Παύλου ἀπολογουμένου TNT2 WH NA NIV SBL

* 25:9 ⸉ τοῖς Ἰουδαίοις θέλων RP f 35 TR ¦ θέλων τοῖς Ἰουδαίοις TNT2 WH NA NIV SBL

* 25:9 ⸂ κρίνεσθαι RP f 35 TR ¦ κριθῆναι TNT2 WH NA NIV SBL

* 25:9 ⸂2 ἐπ᾽ RP TR TNT2 WH NA NIV SBL ¦ υπ᾽ f 35

* 25:10 ⸉ Ἐπὶ τοῦ βήματος Καίσαρος ἑστώς RP f 35 TR TNT2 NA27+28 NIV SBL ¦ Ἑστὼς ἐπὶ τοῦ βήματος Καίσαρός WH NA25

* 25:11 ⸂ γὰρ RP f 35 TR ¦ οὖν TNT2 WH NA NIV SBL

* 25:14 ⸂ διέτριβεν RP ¦ διέτριβον f 35 TR TNT2 WH NA NIV SBL

* 25:15 ⸂ κατ᾽ αὐτοῦ δίκην RP f 35 TR ¦ κατ᾽ αὐτοῦ καταδίκην TNT2 WH NA NIV SBL

* 25:16 ⸋ εἰς ἀπώλειαν RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 25:17 ⸋ αὐτῶν RP f 35 TR TNT2 NA27+28 NIV ¦ – WH NA25 SBL

* 25:18 ⸂ ἐπέφερον RP f 35 TR ¦ ἔφερον TNT2 WH NA NIV SBL

* 25:18 ⸉ ὑπενόουν ἐγώ RP f 35 TR ¦ ἐγώ ὑπενόουν TNT2 WH NA NIV SBL

* 25:18 ⸆ – RP f 35 TR ¦ πονηρῶν TNT2 WH NA NIV SBL

* 25:20 ⸂ τὴν περὶ RP TNT2 WH NA NIV SBL ¦ περὶ τὴν f 35 ¦ εἰς τὴν περὶ TR

* 25:20 ⸂2 τούτου RP TR ¦ τούτων f 35 TNT2 WH NA NIV SBL

* 25:21 ⸂ πέμψω RP f 35 TR ¦ ἀναπέμψω TNT2 WH NA NIV SBL

* 25:22 ⸋ ἔφη RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 25:22 ⸋2 Ὁ δέ RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 25:23 ⸂ τοῖς χιλιάρχοις καὶ ἀνδράσιν RP f 35 TR ¦ χιλιάρχοις καὶ ἀνδράσιν TNT2 WH NA NIV SBL

* 25:23 ⸂2 οὖσιν RP f 35 ¦ οὖσι TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 25:24 ⸂ πᾶν RP f 35 TR ¦ ἅπαν TNT2 WH NA NIV SBL

* 25:24 ⸂2 ἐνέτυχόν RP f 35 TR TNT2 NA NIV SBL ¦ ἐνέτυχέν WH

* 25:24 ⸂3 ἐπιβοῶντες RP f 35 TR ¦ βοῶντες TNT2 WH NA NIV SBL

* 25:24 ⸉ ζῇν αὐτὸν RP f 35 TR ¦ αὐτὸν ζῇν TNT2 WH NA NIV SBL

* 25:25 ⸂ καταλαβόμενος RP f 35 TR ¦ κατελαβόμην TNT2 WH NA NIV SBL

* 25:25 ⸉ θανάτου αὐτὸν RP f 35 TR ¦ αὐτὸν θανάτου TNT2 WH NA NIV SBL

* 25:25 ⸋ καὶ RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 25:25 ⸋2 αὐτόν RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 25:26 ⸂ γράψαι RP f 35 TR ¦ γράψω TNT2 WH NA NIV SBL

* 26:1 ⸂ ὑπὲρ RP f 35 TR WH NA25 SBL ¦ περὶ TNT2 NA27+28 NIV

* 26:1 ⸉ ἀπελογεῖτο, ἐκτείνας τὴν χεῖρα RP f 35 TR ¦ ἐκτείνας τὴν χεῖρα ἀπελογεῖτο TNT2 WH NA NIV SBL

* 26:2 ⸉ ἐπὶ σοῦ μέλλων ἀπολογεῖσθαι σήμερον RP f 35 ¦ μέλλων ἀπολογεῖσθαι ἐπὶ σοῦ σήμερον TR ¦ ἐπὶ σοῦ μέλλων σήμερον ἀπολογεῖσθαι TNT2 WH NA NIV SBL

* 26:3 ⸋ σου RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 26:4 ⸋ τὴν RP f 35 TR NA27+28 NIV73 SBL ¦ – TNT2 WH NA25 NIV11

* 26:4 ⸆ – RP f 35 TR ¦ τε TNT2 WH NA NIV SBL

* 26:4 ⸋2 οἱ RP f 35 TR NA27+28 NIV ¦ – TNT2 WH NA25 SBL

* 26:6 ⸂ πρὸς RP f 35 TR ¦ εἰς TNT2 WH NA NIV SBL

* 26:6 ⸆ – RP f 35 TR ¦ ἡμῶν TNT2 WH NA NIV SBL

* 26:7 ⸂ βασιλεῦ Ἀγρίππα, ὑπὸ Ἰουδαίων RP f 35 ¦ βασιλεῦ Ἀγρίππα, ὑπὸ τῶν Ἰουδαίων TR ¦ ὑπὸ Ἰουδαίων, βασιλεῦ TNT2 WH NA NIV SBL

* 26:10 ⸆ – RP f 35 TR ¦ τε TNT2 WH NA NIV SBL

* 26:10 ⸆2 – RP f 35 TR ¦ ἐν TNT2 WH NA NIV SBL

* 26:12 ⸋ καὶ RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 26:12 ⸋2 τὴν RP TR TNT2 WH NA NIV SBL ¦ – f 35

* 26:12 ⸋3 παρὰ RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 26:14 ⸂ δὲ RP f 35 TR ¦ τε TNT2 WH NA NIV SBL

* 26:14 ⸂2 λαλοῦσαν πρός με καὶ λέγουσαν RP f 35 TR ¦ λέγουσαν πρός με TNT2 WH NA NIV SBL

* 26:15 ⸂ Ὁ δὲ RP f 35 TR ¦ Ὁ δὲ κύριος TNT2 WH NA NIV SBL

* 26:16 ⸆ – RP f 35 TR TNT2 ¦ με WH NA NIV SBL

* 26:17 ⸂ ἐκ τοῦ λαοῦ καὶ τῶν ἐθνῶν RP f 35 TR ¦ ἐκ τοῦ λαοῦ καὶ ἐκ τῶν ἐθνῶν TNT2 WH NA NIV SBL

* 26:17 ⸂2 ἐγώ RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ νῦν TR

* 26:17 ⸉ σε ἀποστέλλω RP f 35 TR ¦ ἀποστέλλω σε TNT2 WH NA NIV SBL

* 26:18 ⸂ ὑποστρέψαι RP ¦ ἐπιστρέψαι f 35 TR TNT2 WH NA NIV SBL

* 26:20 ⸆ – RP f 35 TR ¦ τε TNT2 WH NA NIV SBL

* 26:20 ⸋ εἰς RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 26:20 ⸂ ἀπαγγέλλων RP TR ¦ ἀπαγγέλλω f 35 ¦ ἀπήγγελλον TNT2 WH NA NIV SBL

* 26:21 ⸂ οἱ Ἰουδαῖοί με RP ¦ με οἱ Ἰουδαῖοί f 35 TR ¦ με Ἰουδαῖοί TNT2 WH NA NIV SBL

* 26:21 ⸆ – RP f 35 TR TNT2 WH NA25 NIV11 SBL ¦ ὄντα NA27+28 NIV73

* 26:22 ⸂ παρὰ RP f 35 TR ¦ ἀπὸ TNT2 WH NA NIV SBL

* 26:22 ⸂2 μαρτυρόμενος RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ μαρτυρούμενος TR

* 26:23 ⸆ – RP TR ¦ τε f 35 TNT2 WH NA NIV SBL

* 26:24 ⸂ ἔφη RP f 35 TR ¦ φησιν TNT2 WH NA NIV SBL

* 26:25 ⸂ Ὁ δέ RP f 35 TR ¦ Ὁ δέ Παῦλος TNT2 WH NA NIV SBL

* 26:26 ⸋ καὶ RP f 35 TR TNT2 NA NIV SBL ¦ – WH

* 26:26 ⸋2 τι RP f 35 TR TNT2 NA27+28 NIV73 ¦ – WH NA25 NIV11 SBL

* 26:26 ⸆ – RP f 35 ¦ ἐστιν TR TNT2 WH NA NIV SBL

* 26:28 ⸋ ἔφη RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 26:28 ⸂ γενέσθαι RP f 35 TR ¦ ποιῆσαι TNT2 WH NA NIV SBL

* 26:29 ⸋ εἶπεν RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 26:29 ⸂ πολλῷ RP f 35 TR ¦ μεγάλῳ TNT2 WH NA NIV SBL

* 26:30 ⸂ Καὶ ταῦτα εἰπόντος αὐτοῦ, ἀνέστη RP f 35 TR ¦ Ἀνέστη τε TNT2 WH NA NIV SBL

* 26:31 ⸂ Οὐδὲν θανάτου ἄξιον ἢ δεσμῶν RP f 35 TR ¦ Οὐδὲν θανάτου ἢ δεσμῶν ἄξιον TNT2 WH NA25 ¦ Οὐδὲν θανάτου ἢ δεσμῶν ἄξιον τι NA27+28 NIV SBL

* 27:2 ⸂ μέλλοντες RP f 35 TR ¦ μέλλοντι TNT2 WH NA NIV SBL

* 27:2 ⸆ – RP f 35 TR ¦ εἰς TNT2 WH NA NIV SBL

* 27:3 ⸋ τοὺς RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ – TR

* 27:3 ⸂ πορευθέντα RP f 35 TR ¦ πορευθέντι TNT2 WH NA NIV SBL

* 27:5 ⸂ κατήλθομεν RP TR NA27+28 NIV SBL ¦ κατήχθημεν f 35 ¦ κατήλθαμεν TNT2 WH NA25

* 27:6 ⸋ τὴν RP TR TNT2 WH NA NIV SBL ¦ – f 35

* 27:8 ⸉ ἦν πόλις RP f 35 TR TNT2 WH NA25 SBL ¦ πόλις ἦν NA27+28 NIV

* 27:10 ⸂ φορτίου RP TNT2 WH NA NIV SBL ¦ φόρτου f 35 TR

* 27:11 ⸉ ἐπείθετο μᾶλλον RP f 35 TR ¦ μᾶλλον ἐπείθετο TNT2 WH NA NIV SBL

* 27:11 ⸋ τοῦ RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 27:12 ⸂ κἀκεῖθεν RP TR ¦ ἐκεῖθεν f 35 TNT2 WH NA NIV SBL

* 27:16 ⸉ μόλις ἰσχύσαμεν RP f 35 TR ¦ ἰσχύσαμεν μόλις TNT2 WH NA NIV SBL

* 27:19 ⸂ ἐρρίψαμεν RP f 35 TR ¦ ἔρριψαν TNT2 NA NIV SBL ¦ ἔριψαν WH

* 27:20 ⸉ πᾶσα ἐλπὶς RP f 35 TR ¦ ἐλπὶς πᾶσα TNT2 WH NA NIV SBL

* 27:21 ⸂ δὲ RP f 35 TR ¦ τε TNT2 WH NA NIV SBL

* 27:23 ⸉ ταύτῃ τῇ νυκτὶ RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ τῇ νυκτὶ ταύτῃ TR

* 27:23 ⸂ ἄγγελος τοῦ θεοῦ, οὗ εἰμι, ᾧ καὶ λατρεύω RP f 35 TR ¦ τοῦ θεοῦ, οὗ εἰμι, ᾧ καὶ λατρεύω, ἄγγελος TNT2 WH NA25 SBL ¦ τοῦ θεοῦ, οὗ εἰμι ἐγὼ, ᾧ καὶ λατρεύω, ἄγγελος NA27+28 NIV

* 27:29 ⸂ μήπως RP f 35 TR ¦ μή που TNT2 WH NA NIV SBL

* 27:29 ⸂2 εἰς RP f 35 TR ¦ κατὰ TNT2 WH NA NIV SBL

* 27:29 ⸂3 ἐκπέσωμεν RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ ἐκπέσωσιν TR

* 27:30 ⸉ μελλόντων ἀγκύρας RP f 35 TR ¦ ἀγκύρας μελλόντων TNT2 WH NA NIV SBL

* 27:31 ⸉ μείνωσιν ἐν τῷ πλοίῳ RP TR TNT2 WH NA NIV SBL ¦ ἐν τῷ πλοίῳ μείνωσιν f 35

* 27:32 ⸉ οἱ στρατιῶται ἀπέκοψαν RP f 35 TR ¦ ἀπέκοψαν οἱ στρατιῶται TNT2 WH NA NIV SBL

* 27:33 ⸉ ἤμελλεν ἡμέρα RP ¦ ἔμελλεν ἡμέρα f 35 TR ¦ ἡμέρα ἤμελλεν TNT2 WH NA NIV SBL

* 27:34 ⸂ προσλαβεῖν RP TR ¦ μεταλαβεῖν f 35 TNT2 WH NA NIV SBL

* 27:34 ⸂2 ὑμετέρας RP TR TNT2 WH NA NIV SBL ¦ ἡμετέρας f 35

* 27:34 ⸂3 ἐκ RP f 35 TR ¦ ἀπὸ TNT2 WH NA NIV SBL

* 27:34 ⸂4 πεσεῖται RP f 35 TR ¦ ἀπολεῖται TNT2 WH NA NIV SBL

* 27:37 ⸂ Ἦμεν RP f 35 TR ¦ Ἤμεθα TNT2 WH NA NIV SBL

* 27:37 ⸉ ἐν τῷ πλοίῳ αἱ πᾶσαι ψυχαί RP f 35 TR ¦ αἱ πᾶσαι ψυχαὶ ἐν τῷ πλοίῳ TNT2 WH NA NIV SBL

* 27:37 ⸂2 διακόσιαι RP f 35 TR TNT2 NA NIV SBL ¦ ὡς WH

* 27:38 ⸋ τῆς RP ¦ – f 35 TR TNT2 WH NA NIV SBL

* 27:39 ⸂ ἐβουλεύσαντο RP f 35 TR ¦ ἐβουλεύοντο TNT2 WH NA NIV SBL

* 27:39 ⸂2 δυνατόν RP f 35 ¦ δύναιντο TR TNT2 WH NA NIV SBL

* 27:39 ⸂3 ἐξῶσαι RP f 35 TR TNT2 NA NIV SBL ¦ ἐκσῶσαι WH

* 27:41 ⸂ ἔμεινεν RP TR TNT2 WH NA NIV SBL ¦ ἔμενεν f 35

* 27:41 ⸋ τῶν κυμάτων RP f 35 TR TNT2 NA27+28 NIV ¦ – WH NA25 SBL

* 27:42 ⸂ διαφύγῃ RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ διαφύγοι TR

* 28:1 ⸂ ἐπέγνωσαν RP f 35 TR ¦ ἐπέγνωμεν TNT2 WH NA NIV SBL

* 28:2 ⸂ δὲ RP f 35 TR ¦ τε TNT2 WH NA NIV SBL

* 28:2 ⸂2 ἀνάψαντες RP f 35 TR ¦ ἅψαντες TNT2 WH NA NIV SBL

* 28:3 ⸆ – RP f 35 TR ¦ τι TNT2 WH NA NIV SBL

* 28:3 ⸂ ἐκ RP f 35 TR ¦ ἀπὸ TNT2 WH NA NIV SBL

* 28:3 ⸂2 διεξελθοῦσα RP ¦ ἐξελθοῦσα f 35 TR TNT2 WH NA NIV SBL

* 28:3 ⸂3 καθῆψεν RP TNT2 NA NIV ¦ καθήψατο f 35 ¦ καθῆψε TR WH SBL

* 28:4 ⸉ ἔλεγον πρὸς ἀλλήλους RP f 35 TR ¦ πρὸς ἀλλήλους ἔλεγον TNT2 WH NA NIV SBL

* 28:5 ⸂ ἀποτινάξας RP TR TNT2 WH NA NIV SBL ¦ ἀποτιναξάμενος f 35

* 28:6 ⸂ μεταβαλλόμενοι RP f 35 TR ¦ μεταβαλόμενοι TNT2 WH NA NIV SBL

* 28:6 ⸉ θεὸν αὐτὸν εἶναι RP f 35 TR ¦ αὐτὸν εἶναι θεόν TNT2 WH NA NIV SBL

* 28:7 ⸉ τρεῖς ἡμέρας RP f 35 TR TNT2 NA27+28 NIV SBL ¦ ἡμέρας τρεῖς WH NA25

* 28:9 ⸂ οὖν RP f 35 TR ¦ δὲ TNT2 WH NA NIV SBL

* 28:9 ⸉ ἔχοντες ἀσθενείας ἐν τῇ νήσῳ RP f 35 TR ¦ ἐν τῇ νήσῳ ἔχοντες ἀσθενείας TNT2 WH NA NIV SBL

* 28:10 ⸂ τὴν χρείαν RP f 35 TR ¦ τὰς χρείας TNT2 WH NA NIV SBL

* 28:11 ⸂ ἤχθημεν RP ¦ ἀνήχθημεν f 35 TR TNT2 WH NA NIV SBL

* 28:13 ⸂ περιελθόντες RP f 35 TR TNT2 NA25 ¦ περιελόντες WH NA27+28 NIV SBL

* 28:14 ⸂ ἐπ᾽ RP f 35 TR ¦ παρ᾽ TNT2 WH NA NIV SBL

* 28:15 ⸂ ἐξῆλθον RP f 35 TR ¦ ἦλθαν TNT2 WH NA NIV SBL

* 28:16 ⸂ ἤλθομεν RP f 35 TR ¦ εἰσήλθαμεν TNT2 WH ¦ εἰσήλθομεν NA NIV SBL

* 28:16 ⸂2 ὁ ἑκατόνταρχος … τῷ δὲ Παύλῳ ἐπετράπη RP f 35 TR ¦ ἐπετράπη τῷ Παύλῳ TNT2 WH NA NIV SBL

* 28:17 ⸂ τὸν Παῦλον RP f 35 TR ¦ αὐτὸν TNT2 WH NA NIV SBL

* 28:17 ⸉ Ἄνδρες ἀδελφοί, ἐγὼ RP f 35 TR ¦ Ἐγώ, ἄνδρες ἀδελφοί TNT2 WH NA NIV SBL

* 28:19 ⸂ κατηγορῆσαι RP f 35 TR ¦ κατηγορεῖν TNT2 WH NA NIV SBL

* 28:21 ⸉ περὶ σοῦ πονηρόν RP TR TNT2 WH NA NIV SBL ¦ πονηρὸν περὶ σοῦ f 35

* 28:22 ⸉ ἐστιν ἡμῖν RP f 35 TR ¦ ἡμῖν ἐστιν TNT2 WH NA NIV SBL

* 28:23 ⸂ ἧκον RP f 35 TR SBL ¦ ἦλθον TNT2 NA NIV ¦ ἦλθαν WH

* 28:23 ⸋ τὰ RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 28:25 ⸂ ἡμῶν RP f 35 TR ¦ ὑμῶν TNT2 WH NA NIV SBL

* 28:26 ⸂ λέγον RP f 35 TR ¦ λέγων TNT2 WH NA NIV SBL

* 28:28 ⸉ ἔστω ὑμῖν RP f 35 TR TNT2 NA NIV SBL ¦ ὑμῖν ἔστω WH

* 28:28 ⸆ – RP f 35 TR ¦ τοῦτο TNT2 WH NA NIV SBL

* 28:29 ⸋ Καὶ ταῦτα αὐτοῦ εἰπόντος … συζήτησιν. RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 28:30 ⸂ Ἔμεινεν RP f 35 ¦ Ἔμεινε TR ¦ Ἐνέμεινεν TNT2 WH NA NIV SBL

* 28:30 ⸋ ὁ Παῦλος RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

ΡΩΜΑΙΟΥΣ

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

14

15

16

ΠΡΟΣ ΡΩΜΑΙΟΥΣ

1

1 Παῦλος, δοῦλος *⸉Ἰησοῦ χριστοῦ,⸊ κλητὸς ἀπόστολος, ἀφωρισμένος εἰς εὐαγγέλιον θεοῦ, 2 ὃ προεπηγγείλατο διὰ τῶν προφητῶν αὐτοῦ ἐν γραφαῖς ἁγίαις, 3 περὶ τοῦ υἱοῦ αὐτοῦ, τοῦ γενομένου ἐκ σπέρματος Δαυὶδ κατὰ σάρκα, 4 τοῦ ὁρισθέντος υἱοῦ θεοῦ ἐν δυνάμει, κατὰ πνεῦμα ἁγιωσύνης, ἐξ ἀναστάσεως νεκρῶν, Ἰησοῦ χριστοῦ τοῦ κυρίου ἡμῶν, 5 δι᾽ οὗ ἐλάβομεν χάριν καὶ ἀποστολὴν εἰς ὑπακοὴν πίστεως ἐν πᾶσιν τοῖς ἔθνεσιν, ὑπὲρ τοῦ ὀνόματος αὐτοῦ, 6 ἐν οἷς ἐστὲ καὶ ὑμεῖς, κλητοὶ Ἰησοῦ χριστοῦ· 7 πᾶσιν τοῖς οὖσιν ἐν Ῥώμῃ ἀγαπητοῖς θεοῦ, κλητοῖς ἁγίοις· χάρις ὑμῖν καὶ εἰρήνη ἀπὸ θεοῦ πατρὸς ἡμῶν καὶ κυρίου Ἰησοῦ χριστοῦ.

8 Πρῶτον μὲν εὐχαριστῶ τῷ θεῷ μου διὰ Ἰησοῦ χριστοῦ *⸂ὑπὲρ⸃ πάντων ὑμῶν, ὅτι ἡ πίστις ὑμῶν καταγγέλλεται ἐν ὅλῳ τῷ κόσμῳ. 9 Μάρτυς γάρ μού ἐστιν ὁ θεός, ᾧ λατρεύω ἐν τῷ πνεύματί μου ἐν τῷ εὐαγγελίῳ τοῦ υἱοῦ αὐτοῦ, ὡς ἀδιαλείπτως μνείαν ὑμῶν ποιοῦμαι, 10 πάντοτε ἐπὶ τῶν προσευχῶν μου δεόμενος, εἴ πως ἤδη ποτὲ εὐοδωθήσομαι ἐν τῷ θελήματι τοῦ θεοῦ ἐλθεῖν πρὸς ὑμᾶς. 11 Ἐπιποθῶ γὰρ ἰδεῖν ὑμᾶς, ἵνα τι μεταδῶ χάρισμα ὑμῖν πνευματικόν, εἰς τὸ στηριχθῆναι ὑμᾶς, 12 τοῦτο δέ ἐστιν, συμπαρακληθῆναι ἐν ὑμῖν διὰ τῆς ἐν ἀλλήλοις πίστεως ὑμῶν τε καὶ ἐμοῦ. 13 Οὐ θέλω δὲ ὑμᾶς ἀγνοεῖν, ἀδελφοί, ὅτι πολλάκις προεθέμην ἐλθεῖν πρὸς ὑμᾶς—καὶ ἐκωλύθην ἄχρι τοῦ δεῦρο—ἵνα *⸉τινὰ καρπὸν⸊ σχῶ καὶ ἐν ὑμῖν, καθὼς καὶ ἐν τοῖς λοιποῖς ἔθνεσιν. 14 Ἕλλησίν τε καὶ βαρβάροις, σοφοῖς τε καὶ ἀνοήτοις ὀφειλέτης εἰμί· 15 οὕτως τὸ κατ᾽ ἐμὲ πρόθυμον καὶ ὑμῖν τοῖς ἐν Ῥώμῃ εὐαγγελίσασθαι. 16 Οὐ γὰρ ἐπαισχύνομαι τὸ εὐαγγέλιον *⸋τοῦ χριστοῦ·⸌ δύναμις γὰρ θεοῦ ἐστιν εἰς σωτηρίαν παντὶ τῷ πιστεύοντι, Ἰουδαίῳ τε πρῶτον καὶ Ἕλληνι. 17 Δικαιοσύνη γὰρ θεοῦ ἐν αὐτῷ ἀποκαλύπτεται ἐκ πίστεως εἰς πίστιν, καθὼς γέγραπται, Ὁ δὲ δίκαιος ἐκ πίστεως ζήσεται.

18 Ἀποκαλύπτεται γὰρ ὀργὴ θεοῦ ἀπ᾽ οὐρανοῦ ἐπὶ πᾶσαν ἀσέβειαν καὶ ἀδικίαν ἀνθρώπων τῶν τὴν ἀλήθειαν ἐν ἀδικίᾳ κατεχόντων· 19 διότι τὸ γνωστὸν τοῦ θεοῦ φανερόν ἐστιν ἐν αὐτοῖς· *⸉ὁ γὰρ θεὸς⸊ αὐτοῖς ἐφανέρωσεν. 20 Τὰ γὰρ ἀόρατα αὐτοῦ ἀπὸ κτίσεως κόσμου τοῖς ποιήμασιν νοούμενα καθορᾶται, ἥ τε ἀΐδιος αὐτοῦ δύναμις καὶ θειότης, εἰς τὸ εἶναι αὐτοὺς ἀναπολογήτους· 21 διότι γνόντες τὸν θεόν, οὐχ ὡς θεὸν ἐδόξασαν ἢ εὐχαρίστησαν, ἀλλ᾽ ἐματαιώθησαν ἐν τοῖς διαλογισμοῖς αὐτῶν, καὶ ἐσκοτίσθη ἡ ἀσύνετος αὐτῶν καρδία. 22 Φάσκοντες εἶναι σοφοὶ ἐμωράνθησαν, 23 καὶ *⸂ἤλλαξαν⸃ τὴν δόξαν τοῦ ἀφθάρτου θεοῦ ἐν ὁμοιώματι εἰκόνος φθαρτοῦ ἀνθρώπου καὶ πετεινῶν καὶ τετραπόδων καὶ ἑρπετῶν.

24 Διὸ *⸋καὶ⸌ παρέδωκεν αὐτοὺς ὁ θεὸς ἐν ταῖς ἐπιθυμίαις τῶν καρδιῶν αὐτῶν εἰς ἀκαθαρσίαν, τοῦ ἀτιμάζεσθαι τὰ σώματα αὐτῶν ἐν *⸂ἑαυτοῖς·⸃ 25 οἵτινες μετήλλαξαν τὴν ἀλήθειαν τοῦ θεοῦ ἐν τῷ ψεύδει, καὶ ἐσεβάσθησαν καὶ ἐλάτρευσαν τῇ κτίσει παρὰ τὸν κτίσαντα, ὅς ἐστιν εὐλογητὸς εἰς τοὺς αἰῶνας. Ἀμήν.

26 Διὰ τοῦτο παρέδωκεν αὐτοὺς ὁ θεὸς εἰς πάθη ἀτιμίας· αἵ τε γὰρ θήλειαι αὐτῶν μετήλλαξαν τὴν φυσικὴν χρῆσιν εἰς τὴν παρὰ φύσιν· 27 ὁμοίως *⸋τε⸌ καὶ οἱ ἄρρενες, ἀφέντες τὴν φυσικὴν χρῆσιν τῆς θηλείας, ἐξεκαύθησαν *⸋2ἐν⸌ τῇ ὀρέξει αὐτῶν εἰς ἀλλήλους, ἄρσενες ἐν ἄρσεσιν τὴν ἀσχημοσύνην κατεργαζόμενοι, καὶ τὴν ἀντιμισθίαν ἣν ἔδει τῆς πλάνης αὐτῶν ἐν ἑαυτοῖς ἀπολαμβάνοντες. 28 Καὶ καθὼς οὐκ ἐδοκίμασαν τὸν θεὸν ἔχειν ἐν ἐπιγνώσει, παρέδωκεν αὐτοὺς ὁ θεὸς εἰς ἀδόκιμον νοῦν, ποιεῖν τὰ μὴ καθήκοντα, 29 πεπληρωμένους πάσῃ ἀδικίᾳ, *⸋πορνείᾳ,⸌ πονηρίᾳ, πλεονεξίᾳ, κακίᾳ· μεστοὺς φθόνου, φόνου, ἔριδος, δόλου, κακοηθείας· ψιθυριστάς, 30 καταλάλους, θεοστυγεῖς, ὑβριστάς, ὑπερηφάνους, ἀλαζόνας, ἐφευρετὰς κακῶν, γονεῦσιν ἀπειθεῖς, 31 ἀσυνέτους, ἀσυνθέτους, ἀστόργους, *⸋ἀσπόνδους,⸌ ἀνελεήμονας· 32 οἵτινες τὸ δικαίωμα τοῦ θεοῦ ἐπιγνόντες, ὅτι οἱ τὰ τοιαῦτα πράσσοντες ἄξιοι θανάτου εἰσίν, οὐ μόνον αὐτὰ ποιοῦσιν, ἀλλὰ καὶ συνευδοκοῦσιν τοῖς πράσσουσιν.

2

1 Διὸ ἀναπολόγητος εἶ, ὦ ἄνθρωπε πᾶς ὁ κρίνων· ἐν ᾧ γὰρ κρίνεις τὸν ἕτερον, σεαυτὸν κατακρίνεις, τὰ γὰρ αὐτὰ πράσσεις ὁ κρίνων. 2 Οἴδαμεν δὲ ὅτι τὸ κρίμα τοῦ θεοῦ ἐστιν κατὰ ἀλήθειαν ἐπὶ τοὺς τὰ τοιαῦτα πράσσοντας. 3 Λογίζῃ δὲ τοῦτο, ὦ ἄνθρωπε ὁ κρίνων τοὺς τὰ τοιαῦτα πράσσοντας καὶ ποιῶν αὐτά, ὅτι σὺ ἐκφεύξῃ τὸ κρίμα τοῦ θεοῦ; 4 Ἢ τοῦ πλούτου τῆς χρηστότητος αὐτοῦ καὶ τῆς ἀνοχῆς καὶ τῆς μακροθυμίας καταφρονεῖς, ἀγνοῶν ὅτι τὸ χρηστὸν τοῦ θεοῦ εἰς μετάνοιάν σε ἄγει; 5 Κατὰ δὲ τὴν σκληρότητά σου καὶ ἀμετανόητον καρδίαν θησαυρίζεις σεαυτῷ ὀργὴν ἐν ἡμέρᾳ ὀργῆς καὶ ἀποκαλύψεως *⸋καὶ⸌ δικαιοκρισίας τοῦ θεοῦ, 6 ὃς ἀποδώσει ἑκάστῳ κατὰ τὰ ἔργα αὐτοῦ· 7 τοῖς μὲν καθ᾽ ὑπομονὴν ἔργου ἀγαθοῦ δόξαν καὶ τιμὴν καὶ ἀφθαρσίαν ζητοῦσιν, ζωὴν αἰώνιον· 8 τοῖς δὲ ἐξ ἐριθείας, καὶ ἀπειθοῦσιν *⸋μὲν⸌ τῇ ἀληθείᾳ πειθομένοις δὲ τῇ ἀδικίᾳ, *⸉θυμὸς καὶ ὀργή,⸊ 9 θλίψις καὶ στενοχωρία, ἐπὶ πᾶσαν ψυχὴν ἀνθρώπου τοῦ κατεργαζομένου τὸ κακόν, Ἰουδαίου τε πρῶτον καὶ Ἕλληνος· 10 δόξα δὲ καὶ τιμὴ καὶ εἰρήνη παντὶ τῷ ἐργαζομένῳ τὸ ἀγαθόν, Ἰουδαίῳ τε πρῶτον καὶ Ἕλληνι· 11 οὐ γάρ ἐστιν προσωποληψία παρὰ τῷ θεῷ.

12 Ὅσοι γὰρ ἀνόμως ἥμαρτον, ἀνόμως καὶ ἀπολοῦνται· καὶ ὅσοι ἐν νόμῳ ἥμαρτον, διὰ νόμου κριθήσονται· 13 οὐ γὰρ οἱ ἀκροαταὶ *⸂τοῦ νόμου δίκαιοι παρὰ *⸋τῷ⸌ θεῷ, ἀλλ᾽ οἱ ποιηταὶ τοῦ νόμου⸃ δικαιωθήσονται. 14 Ὅταν γὰρ ἔθνη τὰ μὴ νόμον ἔχοντα φύσει τὰ τοῦ νόμου *⸂ποιῇ,⸃ οὗτοι, νόμον μὴ ἔχοντες, ἑαυτοῖς εἰσιν νόμος· 15 οἵτινες ἐνδείκνυνται τὸ ἔργον τοῦ νόμου γραπτὸν ἐν ταῖς καρδίαις αὐτῶν, συμμαρτυρούσης αὐτῶν τῆς συνειδήσεως, καὶ μεταξὺ ἀλλήλων τῶν λογισμῶν κατηγορούντων ἢ καὶ ἀπολογουμένων, 16 ἐν *⸆ ἡμέρᾳ *⸋ὅτε⸌ κρινεῖ ὁ θεὸς τὰ κρυπτὰ τῶν ἀνθρώπων, κατὰ τὸ εὐαγγέλιόν μου, διὰ *⸉Ἰησοῦ χριστοῦ.⸊

17  *⸂Ἴδε⸃ σὺ Ἰουδαῖος ἐπονομάζῃ, καὶ ἐπαναπαύῃ *⸋τῷ⸌ νόμῳ, καὶ καυχᾶσαι ἐν θεῷ, 18 καὶ γινώσκεις τὸ θέλημα, καὶ δοκιμάζεις τὰ διαφέροντα, κατηχούμενος ἐκ τοῦ νόμου, 19 πέποιθάς τε σεαυτὸν ὁδηγὸν εἶναι τυφλῶν, φῶς τῶν ἐν σκότει, 20 παιδευτὴν ἀφρόνων, διδάσκαλον νηπίων, ἔχοντα τὴν μόρφωσιν τῆς γνώσεως καὶ τῆς ἀληθείας ἐν τῷ νόμῳ· 21 ὁ οὖν διδάσκων ἕτερον, σεαυτὸν οὐ διδάσκεις; Ὁ κηρύσσων μὴ κλέπτειν, κλέπτεις; 22 Ὁ λέγων μὴ μοιχεύειν, μοιχεύεις; Ὁ βδελυσσόμενος τὰ εἴδωλα, ἱεροσυλεῖς; 23 Ὃς ἐν νόμῳ καυχᾶσαι, διὰ τῆς παραβάσεως τοῦ νόμου τὸν θεὸν ἀτιμάζεις; 24 Τὸ γὰρ ὄνομα τοῦ θεοῦ δι᾽ ὑμᾶς βλασφημεῖται ἐν τοῖς ἔθνεσιν, καθὼς γέγραπται. 25 Περιτομὴ μὲν γὰρ ὠφελεῖ, ἐὰν νόμον πράσσῃς· ἐὰν δὲ παραβάτης νόμου ᾖς, ἡ περιτομή σου ἀκροβυστία γέγονεν. 26 Ἐὰν οὖν ἡ ἀκροβυστία τὰ δικαιώματα τοῦ νόμου φυλάσσῃ, *⸂οὐχὶ⸃ ἡ ἀκροβυστία αὐτοῦ εἰς περιτομὴν λογισθήσεται; 27 Καὶ κρινεῖ ἡ ἐκ φύσεως ἀκροβυστία, τὸν νόμον τελοῦσα, σὲ τὸν διὰ γράμματος καὶ περιτομῆς παραβάτην νόμου; 28 Οὐ γὰρ ὁ ἐν τῷ φανερῷ Ἰουδαῖός ἐστιν, οὐδὲ ἡ ἐν τῷ φανερῷ ἐν σαρκὶ περιτομή· 29 ἀλλ᾽ ὁ ἐν τῷ κρυπτῷ Ἰουδαῖος, καὶ περιτομὴ καρδίας ἐν πνεύματι, οὐ γράμματι· οὗ ὁ ἔπαινος οὐκ ἐξ ἀνθρώπων, ἀλλ᾽ ἐκ τοῦ θεοῦ.

3

1 Τί οὖν τὸ περισσὸν τοῦ Ἰουδαίου, ἢ τίς ἡ ὠφέλεια τῆς περιτομῆς; 2 Πολὺ κατὰ πάντα τρόπον· πρῶτον μὲν *⸋γὰρ⸌ ὅτι ἐπιστεύθησαν τὰ λόγια τοῦ θεοῦ. 3 Τί γὰρ εἰ ἠπίστησάν τινες; Μὴ ἡ ἀπιστία αὐτῶν τὴν πίστιν τοῦ θεοῦ καταργήσει; 4 Μὴ γένοιτο· γινέσθω δὲ ὁ θεὸς ἀληθής, πᾶς δὲ ἄνθρωπος ψεύστης, *⸂καθὼς⸃ γέγραπται, Ὅπως ἂν δικαιωθῇς ἐν τοῖς λόγοις σου, καὶ *⸂2νικήσῃς⸃ ἐν τῷ κρίνεσθαί σε. 5 Εἰ δὲ ἡ ἀδικία ἡμῶν θεοῦ δικαιοσύνην συνίστησιν, τί ἐροῦμεν; Μὴ ἄδικος ὁ θεὸς ὁ ἐπιφέρων τὴν ὀργήν;—κατὰ ἄνθρωπον λέγω— 6 Μὴ γένοιτο· ἐπεὶ πῶς κρινεῖ ὁ θεὸς τὸν κόσμον; 7 Εἰ *⸂γὰρ⸃ ἡ ἀλήθεια τοῦ θεοῦ ἐν τῷ ἐμῷ ψεύσματι ἐπερίσσευσεν εἰς τὴν δόξαν αὐτοῦ, τί ἔτι κἀγὼ ὡς ἁμαρτωλὸς κρίνομαι; 8 Καὶ μή—καθὼς βλασφημούμεθα, καὶ καθώς φασίν τινες ἡμᾶς λέγειν—ὅτι Ποιήσωμεν τὰ κακὰ ἵνα ἔλθῃ τὰ ἀγαθά; Ὧν τὸ κρίμα ἔνδικόν ἐστιν.

9 Τί οὖν; Προεχόμεθα; Οὐ πάντως· προῃτιασάμεθα γὰρ Ἰουδαίους τε καὶ Ἕλληνας πάντας ὑφ᾽ ἁμαρτίαν εἶναι, 10 καθὼς γέγραπται *⸋ὅτι⸌ *⸂Οὐκ ἔστιν δίκαιος οὐδὲ εἷς· 11 οὐκ ἔστιν ὁ συνιῶν, οὐκ ἔστιν ὁ ἐκζητῶν τὸν θεόν· 12 πάντες ἐξέκλιναν, ἅμα ἠχρειώθησαν· οὐκ ἔστιν ποιῶν⸃ χρηστότητα, οὐκ ἔστιν ἕως ἑνός· 13 τάφος ἀνεῳγμένος ὁ λάρυγξ αὐτῶν, ταῖς γλώσσαις αὐτῶν ἐδολιοῦσαν· ἰὸς ἀσπίδων ὑπὸ τὰ χείλη αὐτῶν· 14 ὧν τὸ στόμα ἀρᾶς καὶ πικρίας γέμει· 15 ὀξεῖς οἱ πόδες αὐτῶν ἐκχέαι αἷμα· 16 σύντριμμα καὶ ταλαιπωρία ἐν ταῖς ὁδοῖς αὐτῶν, 17 καὶ ὁδὸν εἰρήνης οὐκ ἔγνωσαν· 18 οὐκ ἔστιν φόβος θεοῦ ἀπέναντι τῶν ὀφθαλμῶν αὐτῶν.

19 Οἴδαμεν δὲ ὅτι ὅσα ὁ νόμος λέγει, τοῖς ἐν τῷ νόμῳ λαλεῖ, ἵνα πᾶν στόμα φραγῇ, καὶ ὑπόδικος γένηται πᾶς ὁ κόσμος τῷ θεῷ· 20 διότι ἐξ ἔργων νόμου οὐ δικαιωθήσεται πᾶσα σὰρξ ἐνώπιον αὐτοῦ· διὰ γὰρ νόμου ἐπίγνωσις ἁμαρτίας.

21 Νυνὶ δὲ χωρὶς νόμου δικαιοσύνη θεοῦ πεφανέρωται, μαρτυρουμένη ὑπὸ τοῦ νόμου καὶ τῶν προφητῶν· 22 δικαιοσύνη δὲ θεοῦ διὰ πίστεως Ἰησοῦ χριστοῦ εἰς πάντας *⸋καὶ ἐπὶ πάντας⸌ τοὺς πιστεύοντας· οὐ γάρ ἐστιν διαστολή· 23 πάντες γὰρ ἥμαρτον καὶ ὑστεροῦνται τῆς δόξης τοῦ θεοῦ, 24 δικαιούμενοι δωρεὰν τῇ αὐτοῦ χάριτι διὰ τῆς ἀπολυτρώσεως τῆς ἐν χριστῷ Ἰησοῦ· 25 ὃν προέθετο ὁ θεὸς ἱλαστήριον, διὰ *⸋τῆς⸌ πίστεως, ἐν τῷ αὐτοῦ αἵματι, εἰς ἔνδειξιν τῆς δικαιοσύνης αὐτοῦ, διὰ τὴν πάρεσιν τῶν προγεγονότων ἁμαρτημάτων, 26 ἐν τῇ ἀνοχῇ τοῦ θεοῦ· πρὸς *⸆ ἔνδειξιν τῆς δικαιοσύνης αὐτοῦ ἐν τῷ νῦν καιρῷ, εἰς τὸ εἶναι αὐτὸν δίκαιον καὶ δικαιοῦντα τὸν ἐκ πίστεως Ἰησοῦ. 27 Ποῦ οὖν ἡ καύχησις; Ἐξεκλείσθη. Διὰ ποίου νόμου; Τῶν ἔργων; Οὐχί, ἀλλὰ διὰ νόμου πίστεως. 28 Λογιζόμεθα *⸂οὖν⸃ *⸉πίστει δικαιοῦσθαι⸊ ἄνθρωπον, χωρὶς ἔργων νόμου. 29 Ἢ Ἰουδαίων ὁ θεὸς μόνον; Οὐχὶ *⸋δὲ⸌ καὶ ἐθνῶν; Ναὶ καὶ ἐθνῶν· 30  *⸂ἐπείπερ⸃ εἷς ὁ θεός, ὃς δικαιώσει περιτομὴν ἐκ πίστεως, καὶ ἀκροβυστίαν διὰ τῆς πίστεως. 31 Νόμον οὖν καταργοῦμεν διὰ τῆς πίστεως; Μὴ γένοιτο· ἀλλὰ νόμον ἱστῶμεν.

4

1 Τί οὖν ἐροῦμεν *⸂Ἀβραὰμ τὸν πατέρα ἡμῶν εὑρηκέναι⸃ κατὰ σάρκα; 2 Εἰ γὰρ Ἀβραὰμ ἐξ ἔργων ἐδικαιώθη, ἔχει καύχημα, ἀλλ᾽ οὐ πρὸς *⸋τὸν⸌ θεόν. 3 Τί γὰρ ἡ γραφὴ λέγει; Ἐπίστευσεν δὲ Ἀβραὰμ τῷ θεῷ, καὶ ἐλογίσθη αὐτῷ εἰς δικαιοσύνην. 4 Τῷ δὲ ἐργαζομένῳ ὁ μισθὸς οὐ λογίζεται κατὰ χάριν, ἀλλὰ κατὰ *⸆ ὀφείλημα. 5 Τῷ δὲ μὴ ἐργαζομένῳ, πιστεύοντι δὲ ἐπὶ τὸν δικαιοῦντα τὸν ἀσεβῆ, λογίζεται ἡ πίστις αὐτοῦ εἰς δικαιοσύνην. 6 Καθάπερ καὶ Δαυὶδ λέγει τὸν μακαρισμὸν τοῦ ἀνθρώπου, ᾧ ὁ θεὸς λογίζεται δικαιοσύνην χωρὶς ἔργων, 7 Μακάριοι ὧν ἀφέθησαν αἱ ἀνομίαι, καὶ ὧν ἐπεκαλύφθησαν αἱ ἁμαρτίαι. 8 Μακάριος ἀνὴρ *⸂ᾧ⸃ οὐ μὴ λογίσηται κύριος ἁμαρτίαν. 9 Ὁ μακαρισμὸς οὖν οὗτος ἐπὶ τὴν περιτομήν, ἢ καὶ ἐπὶ τὴν ἀκροβυστίαν; Λέγομεν γὰρ *⸋ὅτι⸌ Ἐλογίσθη τῷ Ἀβραὰμ ἡ πίστις εἰς δικαιοσύνην. 10 Πῶς οὖν ἐλογίσθη; Ἐν περιτομῇ ὄντι, ἢ ἐν ἀκροβυστίᾳ; Οὐκ ἐν περιτομῇ, ἀλλ᾽ ἐν ἀκροβυστίᾳ· 11 καὶ σημεῖον ἔλαβεν περιτομῆς, σφραγῖδα τῆς δικαιοσύνης τῆς πίστεως τῆς ἐν τῇ ἀκροβυστίᾳ· εἰς τὸ εἶναι αὐτὸν πατέρα πάντων τῶν πιστευόντων δι᾽ ἀκροβυστίας, εἰς τὸ λογισθῆναι *⸋καὶ⸌ αὐτοῖς τὴν δικαιοσύνην· 12 καὶ πατέρα περιτομῆς τοῖς οὐκ ἐκ περιτομῆς μόνον, ἀλλὰ καὶ τοῖς στοιχοῦσιν τοῖς ἴχνεσιν *⸂τῆς πίστεως τῆς ἐν τῇ ἀκροβυστίᾳ⸃ τοῦ πατρὸς ἡμῶν Ἀβραάμ. 13 Οὐ γὰρ διὰ νόμου ἡ ἐπαγγελία τῷ Ἀβραὰμ ἢ τῷ σπέρματι αὐτοῦ, τὸ κληρονόμον αὐτὸν εἶναι *⸋τοῦ⸌ κόσμου, ἀλλὰ διὰ δικαιοσύνης πίστεως. 14 Εἰ γὰρ οἱ ἐκ νόμου κληρονόμοι, κεκένωται ἡ πίστις, καὶ κατήργηται ἡ ἐπαγγελία· 15 ὁ γὰρ νόμος ὀργὴν κατεργάζεται· οὗ *⸂γὰρ⸃ οὐκ ἔστιν νόμος, οὐδὲ παράβασις. 16 Διὰ τοῦτο ἐκ πίστεως, ἵνα κατὰ χάριν, εἰς τὸ εἶναι βεβαίαν τὴν ἐπαγγελίαν παντὶ τῷ σπέρματι, οὐ τῷ ἐκ *⸋τοῦ⸌ νόμου μόνον, ἀλλὰ καὶ τῷ ἐκ πίστεως Ἀβραάμ, ὅς ἐστιν πατὴρ πάντων ἡμῶν— 17 καθὼς γέγραπται ὅτι Πατέρα πολλῶν ἐθνῶν τέθεικά σε—κατέναντι οὗ ἐπίστευσεν θεοῦ, τοῦ ζῳοποιοῦντος τοὺς νεκρούς, καὶ καλοῦντος τὰ μὴ ὄντα ὡς ὄντα. 18 Ὃς παρ᾽ ἐλπίδα ἐπ᾽ ἐλπίδι ἐπίστευσεν, εἰς τὸ γενέσθαι αὐτὸν πατέρα πολλῶν ἐθνῶν, κατὰ τὸ εἰρημένον, Οὕτως ἔσται τὸ σπέρμα σου. 19 Καὶ μὴ ἀσθενήσας τῇ πίστει, *⸋οὐ⸌ κατενόησεν τὸ ἑαυτοῦ σῶμα *⸋2ἤδη⸌ νενεκρωμένον—ἑκατονταέτης που ὑπάρχων—καὶ τὴν νέκρωσιν τῆς μήτρας Σάρρας· 20 εἰς δὲ τὴν ἐπαγγελίαν τοῦ θεοῦ οὐ διεκρίθη τῇ ἀπιστίᾳ, ἀλλ᾽ ἐνεδυναμώθη τῇ πίστει, δοὺς δόξαν τῷ θεῷ, 21 καὶ πληροφορηθεὶς ὅτι ὃ ἐπήγγελται, δυνατός ἐστιν καὶ ποιῆσαι. 22 Διὸ *⸋καὶ⸌ ἐλογίσθη αὐτῷ εἰς δικαιοσύνην. 23 Οὐκ ἐγράφη δὲ δι᾽ αὐτὸν μόνον, ὅτι ἐλογίσθη αὐτῷ· 24 ἀλλὰ καὶ δι᾽ ἡμᾶς, οἷς μέλλει λογίζεσθαι, τοῖς πιστεύουσιν ἐπὶ τὸν ἐγείραντα Ἰησοῦν τὸν κύριον ἡμῶν ἐκ νεκρῶν, 25 ὃς παρεδόθη διὰ τὰ παραπτώματα ἡμῶν, καὶ ἠγέρθη διὰ τὴν δικαίωσιν ἡμῶν.

5

1 Δικαιωθέντες οὖν ἐκ πίστεως, εἰρήνην *⸂ἔχομεν⸃ πρὸς τὸν θεὸν διὰ τοῦ κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ χριστοῦ, 2 δι᾽ οὗ καὶ τὴν προσαγωγὴν ἐσχήκαμεν τῇ πίστει εἰς τὴν χάριν ταύτην ἐν ᾗ ἑστήκαμεν, καὶ καυχώμεθα ἐπ᾽ ἐλπίδι τῆς δόξης τοῦ θεοῦ. 3 Οὐ μόνον δέ, ἀλλὰ καὶ *⸂καυχώμεθα⸃ ἐν ταῖς θλίψεσιν, εἰδότες ὅτι ἡ θλίψις ὑπομονὴν κατεργάζεται, 4 ἡ δὲ ὑπομονὴ δοκιμήν, ἡ δὲ δοκιμὴ ἐλπίδα· 5 ἡ δὲ ἐλπὶς οὐ καταισχύνει, ὅτι ἡ ἀγάπη τοῦ θεοῦ ἐκκέχυται ἐν ταῖς καρδίαις ἡμῶν διὰ πνεύματος ἁγίου τοῦ δοθέντος ἡμῖν. 6  *⸂Ἔτι γὰρ⸃ χριστός, ὄντων ἡμῶν ἀσθενῶν, *⸆ κατὰ καιρὸν ὑπὲρ ἀσεβῶν ἀπέθανεν. 7 Μόλις γὰρ ὑπὲρ δικαίου τις ἀποθανεῖται· ὑπὲρ γὰρ τοῦ ἀγαθοῦ τάχα τις καὶ τολμᾷ ἀποθανεῖν. 8 Συνίστησιν δὲ τὴν ἑαυτοῦ ἀγάπην εἰς ἡμᾶς ὁ θεός, ὅτι ἔτι ἁμαρτωλῶν ὄντων ἡμῶν χριστὸς ὑπὲρ ἡμῶν ἀπέθανεν. 9 Πολλῷ οὖν μᾶλλον, δικαιωθέντες νῦν ἐν τῷ αἵματι αὐτοῦ, σωθησόμεθα δι᾽ αὐτοῦ ἀπὸ τῆς ὀργῆς. 10 Εἰ γὰρ ἐχθροὶ ὄντες κατηλλάγημεν τῷ θεῷ διὰ τοῦ θανάτου τοῦ υἱοῦ αὐτοῦ, πολλῷ μᾶλλον καταλλαγέντες σωθησόμεθα ἐν τῇ ζωῇ αὐτοῦ· 11 οὐ μόνον δέ, ἀλλὰ καὶ *⸂καυχώμενοι⸃ ἐν τῷ θεῷ διὰ τοῦ κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ χριστοῦ, δι᾽ οὗ νῦν τὴν καταλλαγὴν ἐλάβομεν.

12 Διὰ τοῦτο, ὥσπερ δι᾽ ἑνὸς ἀνθρώπου ἡ ἁμαρτία εἰς τὸν κόσμον εἰσῆλθεν, καὶ διὰ τῆς ἁμαρτίας ὁ θάνατος, καὶ οὕτως εἰς πάντας ἀνθρώπους ὁ θάνατος διῆλθεν, ἐφ᾽ ᾧ πάντες ἥμαρτον— 13 ἄχρι γὰρ νόμου ἁμαρτία ἦν ἐν κόσμῳ· ἁμαρτία δὲ οὐκ ἐλλογεῖται, μὴ ὄντος νόμου. 14 Ἀλλ᾽ ἐβασίλευσεν ὁ θάνατος ἀπὸ Ἀδὰμ μέχρι Μωϋσέως καὶ ἐπὶ τοὺς μὴ ἁμαρτήσαντας ἐπὶ τῷ ὁμοιώματι τῆς παραβάσεως Ἀδάμ, ὅς ἐστιν τύπος τοῦ μέλλοντος. 15 Ἀλλ᾽ οὐχ ὡς τὸ παράπτωμα, οὕτως καὶ τὸ χάρισμα. Εἰ γὰρ τῷ τοῦ ἑνὸς παραπτώματι οἱ πολλοὶ ἀπέθανον, πολλῷ μᾶλλον ἡ χάρις τοῦ θεοῦ καὶ ἡ δωρεὰ ἐν χάριτι τῇ τοῦ ἑνὸς ἀνθρώπου Ἰησοῦ χριστοῦ εἰς τοὺς πολλοὺς ἐπερίσσευσεν. 16 Καὶ οὐχ ὡς δι᾽ ἑνὸς ἁμαρτήσαντος, τὸ δώρημα· τὸ μὲν γὰρ κρίμα ἐξ ἑνὸς εἰς κατάκριμα, τὸ δὲ χάρισμα ἐκ πολλῶν παραπτωμάτων εἰς δικαίωμα. 17 Εἰ γὰρ τῷ τοῦ ἑνὸς παραπτώματι ὁ θάνατος ἐβασίλευσεν διὰ τοῦ ἑνός, πολλῷ μᾶλλον οἱ τὴν περισσείαν τῆς χάριτος καὶ τῆς δωρεᾶς τῆς δικαιοσύνης λαμβάνοντες ἐν ζωῇ βασιλεύσουσιν διὰ τοῦ ἑνὸς Ἰησοῦ χριστοῦ. 18 Ἄρα οὖν ὡς δι᾽ ἑνὸς παραπτώματος εἰς πάντας ἀνθρώπους εἰς κατάκριμα, οὕτως καὶ δι᾽ ἑνὸς δικαιώματος εἰς πάντας ἀνθρώπους εἰς δικαίωσιν ζωῆς. 19 Ὥσπερ γὰρ διὰ τῆς παρακοῆς τοῦ ἑνὸς ἀνθρώπου ἁμαρτωλοὶ κατεστάθησαν οἱ πολλοί, οὕτως καὶ διὰ τῆς ὑπακοῆς τοῦ ἑνὸς δίκαιοι κατασταθήσονται οἱ πολλοί. 20 Νόμος δὲ παρεισῆλθεν, ἵνα πλεονάσῃ τὸ παράπτωμα· οὗ δὲ ἐπλεόνασεν ἡ ἁμαρτία, ὑπερεπερίσσευσεν ἡ χάρις· 21 ἵνα ὥσπερ ἐβασίλευσεν ἡ ἁμαρτία ἐν τῷ θανάτῳ, οὕτως καὶ ἡ χάρις βασιλεύσῃ διὰ δικαιοσύνης εἰς ζωὴν αἰώνιον, διὰ Ἰησοῦ χριστοῦ τοῦ κυρίου ἡμῶν.

6

1 Τί οὖν ἐροῦμεν; *⸂Ἐπιμένομεν⸃ τῇ ἁμαρτίᾳ, ἵνα ἡ χάρις πλεονάσῃ; 2 Μὴ γένοιτο. Οἵτινες ἀπεθάνομεν τῇ ἁμαρτίᾳ, πῶς ἔτι ζήσομεν ἐν αὐτῇ; 3 Ἢ ἀγνοεῖτε ὅτι ὅσοι ἐβαπτίσθημεν εἰς χριστὸν Ἰησοῦν, εἰς τὸν θάνατον αὐτοῦ ἐβαπτίσθημεν; 4 Συνετάφημεν οὖν αὐτῷ διὰ τοῦ βαπτίσματος εἰς τὸν θάνατον· ἵνα ὥσπερ ἠγέρθη χριστὸς ἐκ νεκρῶν διὰ τῆς δόξης τοῦ πατρός, οὕτως καὶ ἡμεῖς ἐν καινότητι ζωῆς περιπατήσωμεν. 5 Εἰ γὰρ σύμφυτοι γεγόναμεν τῷ ὁμοιώματι τοῦ θανάτου αὐτοῦ, ἀλλὰ καὶ τῆς ἀναστάσεως ἐσόμεθα· 6 τοῦτο γινώσκοντες, ὅτι ὁ παλαιὸς ἡμῶν ἄνθρωπος συνεσταυρώθη, ἵνα καταργηθῇ τὸ σῶμα τῆς ἁμαρτίας, τοῦ μηκέτι δουλεύειν ἡμᾶς τῇ ἁμαρτίᾳ· 7 ὁ γὰρ ἀποθανὼν δεδικαίωται ἀπὸ τῆς ἁμαρτίας. 8 Εἰ δὲ ἀπεθάνομεν σὺν χριστῷ, πιστεύομεν ὅτι καὶ συζήσομεν αὐτῷ· 9 εἰδότες ὅτι χριστὸς ἐγερθεὶς ἐκ νεκρῶν οὐκέτι ἀποθνῄσκει· θάνατος αὐτοῦ οὐκέτι κυριεύει. 10 Ὃ γὰρ ἀπέθανεν, τῇ ἁμαρτίᾳ ἀπέθανεν ἐφάπαξ· ὃ δὲ ζῇ, ζῇ τῷ θεῷ. 11 Οὕτως καὶ ὑμεῖς λογίζεσθε ἑαυτοὺς *⸂νεκροὺς μὲν εἶναι⸃ τῇ ἁμαρτίᾳ, ζῶντας δὲ τῷ θεῷ ἐν *⸂2χριστῷ Ἰησοῦ τῷ κυρίῳ ἡμῶν.⸃ 12 Μὴ οὖν βασιλευέτω ἡ ἁμαρτία ἐν τῷ θνητῷ ὑμῶν σώματι, εἰς τὸ ὑπακούειν *⸂αὐτῇ ἐν ταῖς ἐπιθυμίαις αὐτοῦ·⸃ 13 μηδὲ παριστάνετε τὰ μέλη ὑμῶν ὅπλα ἀδικίας τῇ ἁμαρτίᾳ· ἀλλὰ παραστήσατε ἑαυτοὺς τῷ θεῷ *⸂ὡς⸃ ἐκ νεκρῶν ζῶντας, καὶ τὰ μέλη ὑμῶν ὅπλα δικαιοσύνης τῷ θεῷ. 14 Ἁμαρτία γὰρ ὑμῶν οὐ κυριεύσει· οὐ γάρ ἐστε ὑπὸ νόμον, ἀλλ᾽ ὑπὸ χάριν.

15 Τί οὖν; *⸂Ἁμαρτήσομεν,⸃ ὅτι οὐκ ἐσμὲν ὑπὸ νόμον, ἀλλ᾽ ὑπὸ χάριν; Μὴ γένοιτο. 16 Οὐκ οἴδατε ὅτι ᾧ παριστάνετε ἑαυτοὺς δούλους εἰς ὑπακοήν, δοῦλοί ἐστε ᾧ ὑπακούετε, ἤτοι ἁμαρτίας εἰς θάνατον, ἢ ὑπακοῆς εἰς δικαιοσύνην; 17 Χάρις δὲ τῷ θεῷ, ὅτι ἦτε δοῦλοι τῆς ἁμαρτίας, ὑπηκούσατε δὲ ἐκ καρδίας εἰς ὃν παρεδόθητε τύπον διδαχῆς· 18 ἐλευθερωθέντες δὲ ἀπὸ τῆς ἁμαρτίας, ἐδουλώθητε τῇ δικαιοσύνῃ. 19 Ἀνθρώπινον λέγω διὰ τὴν ἀσθένειαν τῆς σαρκὸς ὑμῶν· ὥσπερ γὰρ παρεστήσατε τὰ μέλη ὑμῶν δοῦλα τῇ ἀκαθαρσίᾳ καὶ τῇ ἀνομίᾳ εἰς τὴν ἀνομίαν, οὕτως νῦν παραστήσατε τὰ μέλη ὑμῶν δοῦλα τῇ δικαιοσύνῃ εἰς ἁγιασμόν. 20 Ὅτε γὰρ δοῦλοι ἦτε τῆς ἁμαρτίας, ἐλεύθεροι ἦτε τῇ δικαιοσύνῃ. 21 Τίνα οὖν καρπὸν εἴχετε τότε ἐφ᾽ οἷς νῦν ἐπαισχύνεσθε; Τὸ γὰρ τέλος ἐκείνων θάνατος. 22 Νυνὶ δὲ ἐλευθερωθέντες ἀπὸ τῆς ἁμαρτίας, δουλωθέντες δὲ τῷ θεῷ, ἔχετε τὸν καρπὸν ὑμῶν εἰς ἁγιασμόν, τὸ δὲ τέλος ζωὴν αἰώνιον. 23 Τὰ γὰρ ὀψώνια τῆς ἁμαρτίας θάνατος, τὸ δὲ χάρισμα τοῦ θεοῦ ζωὴ αἰώνιος ἐν χριστῷ Ἰησοῦ τῷ κυρίῳ ἡμῶν.

7

1 Ἢ ἀγνοεῖτε, ἀδελφοί—γινώσκουσιν γὰρ νόμον λαλῶ—ὅτι ὁ νόμος κυριεύει τοῦ ἀνθρώπου ἐφ᾽ ὅσον χρόνον ζῇ; 2 Ἡ γὰρ ὕπανδρος γυνὴ τῷ ζῶντι ἀνδρὶ δέδεται νόμῳ· ἐὰν δὲ ἀποθάνῃ ὁ ἀνήρ, κατήργηται ἀπὸ τοῦ νόμου τοῦ ἀνδρός. 3 Ἄρα οὖν ζῶντος τοῦ ἀνδρὸς μοιχαλὶς χρηματίσει, ἐὰν γένηται ἀνδρὶ ἑτέρῳ· ἐὰν δὲ ἀποθάνῃ ὁ ἀνήρ, ἐλευθέρα ἐστὶν ἀπὸ τοῦ νόμου, τοῦ μὴ εἶναι αὐτὴν μοιχαλίδα, γενομένην ἀνδρὶ ἑτέρῳ. 4 Ὥστε, ἀδελφοί μου, καὶ ὑμεῖς ἐθανατώθητε τῷ νόμῳ διὰ τοῦ σώματος τοῦ χριστοῦ, εἰς τὸ γενέσθαι ὑμᾶς ἑτέρῳ, τῷ ἐκ νεκρῶν ἐγερθέντι, ἵνα καρποφορήσωμεν τῷ θεῷ. 5 Ὅτε γὰρ ἦμεν ἐν τῇ σαρκί, τὰ παθήματα τῶν ἁμαρτιῶν τὰ διὰ τοῦ νόμου ἐνηργεῖτο ἐν τοῖς μέλεσιν ἡμῶν εἰς τὸ καρποφορῆσαι τῷ θανάτῳ. 6 Νυνὶ δὲ κατηργήθημεν ἀπὸ τοῦ νόμου, ἀποθανόντες ἐν ᾧ κατειχόμεθα, ὥστε δουλεύειν ἡμᾶς ἐν καινότητι πνεύματος, καὶ οὐ παλαιότητι γράμματος.

7 Τί οὖν ἐροῦμεν; Ὁ νόμος ἁμαρτία; Μὴ γένοιτο· ἀλλὰ τὴν ἁμαρτίαν οὐκ ἔγνων, εἰ μὴ διὰ νόμου· τήν τε γὰρ ἐπιθυμίαν οὐκ ᾔδειν, εἰ μὴ ὁ νόμος ἔλεγεν, Οὐκ ἐπιθυμήσεις· 8 ἀφορμὴν δὲ λαβοῦσα ἡ ἁμαρτία διὰ τῆς ἐντολῆς κατειργάσατο ἐν ἐμοὶ πᾶσαν ἐπιθυμίαν· χωρὶς γὰρ νόμου ἁμαρτία νεκρά. 9 Ἐγὼ δὲ ἔζων χωρὶς νόμου ποτέ· ἐλθούσης δὲ τῆς ἐντολῆς, ἡ ἁμαρτία ἀνέζησεν, ἐγὼ δὲ ἀπέθανον· 10 καὶ εὑρέθη μοι ἡ ἐντολὴ ἡ εἰς ζωήν, αὕτη εἰς θάνατον· 11 ἡ γὰρ ἁμαρτία ἀφορμὴν λαβοῦσα διὰ τῆς ἐντολῆς ἐξηπάτησέν με, καὶ δι᾽ αὐτῆς ἀπέκτεινεν. 12 Ὥστε ὁ μὲν νόμος ἅγιος, καὶ ἡ ἐντολὴ ἁγία καὶ δικαία καὶ ἀγαθή. 13 Τὸ οὖν ἀγαθὸν ἐμοὶ *⸂γέγονεν⸃ θάνατος; Μὴ γένοιτο. Ἀλλὰ ἡ ἁμαρτία, ἵνα φανῇ ἁμαρτία, διὰ τοῦ ἀγαθοῦ μοι κατεργαζομένη θάνατον—ἵνα γένηται καθ᾽ ὑπερβολὴν ἁμαρτωλὸς ἡ ἁμαρτία διὰ τῆς ἐντολῆς. 14 Οἴδαμεν γὰρ ὅτι ὁ νόμος πνευματικός ἐστιν· ἐγὼ δὲ *⸂σαρκικός⸃ εἰμι, πεπραμένος ὑπὸ τὴν ἁμαρτίαν. 15 Ὃ γὰρ κατεργάζομαι, οὐ γινώσκω· οὐ γὰρ ὃ θέλω, τοῦτο πράσσω· ἀλλ᾽ ὃ μισῶ, τοῦτο ποιῶ. 16 Εἰ δὲ ὃ οὐ θέλω, τοῦτο ποιῶ, σύμφημι τῷ νόμῳ ὅτι καλός. 17 Νυνὶ δὲ οὐκέτι ἐγὼ κατεργάζομαι αὐτό, ἀλλ᾽ ἡ *⸂οἰκοῦσα⸃ ἐν ἐμοὶ ἁμαρτία. 18 Οἶδα γὰρ ὅτι οὐκ οἰκεῖ ἐν ἐμοί, τοῦτ᾽ ἔστιν ἐν τῇ σαρκί μου, ἀγαθόν· τὸ γὰρ θέλειν παράκειταί μοι, τὸ δὲ κατεργάζεσθαι τὸ καλὸν *⸂οὐχ εὑρίσκω.⸃ 19 Οὐ γὰρ ὃ θέλω, ποιῶ ἀγαθόν· ἀλλ᾽ ὃ οὐ θέλω κακόν, τοῦτο πράσσω. 20 Εἰ δὲ ὃ οὐ θέλω *⸋ἐγώ,⸌ τοῦτο ποιῶ, οὐκέτι ἐγὼ κατεργάζομαι αὐτό, ἀλλ᾽ ἡ οἰκοῦσα ἐν ἐμοὶ ἁμαρτία. 21 Εὑρίσκω ἄρα τὸν νόμον τῷ θέλοντι ἐμοὶ ποιεῖν τὸ καλόν, ὅτι ἐμοὶ τὸ κακὸν παράκειται. 22 Συνήδομαι γὰρ τῷ νόμῳ τοῦ θεοῦ κατὰ τὸν ἔσω ἄνθρωπον· 23 βλέπω δὲ ἕτερον νόμον ἐν τοῖς μέλεσίν μου ἀντιστρατευόμενον τῷ νόμῳ τοῦ νοός μου, καὶ αἰχμαλωτίζοντά με *⸆ τῷ νόμῳ τῆς ἁμαρτίας τῷ ὄντι ἐν τοῖς μέλεσίν μου. 24 Ταλαίπωρος ἐγὼ ἄνθρωπος· τίς με ῥύσεται ἐκ τοῦ σώματος τοῦ θανάτου τούτου; 25  *⸂Εὐχαριστῶ⸃ *⸆ τῷ θεῷ διὰ Ἰησοῦ χριστοῦ τοῦ κυρίου ἡμῶν. Ἄρα οὖν αὐτὸς ἐγὼ τῷ μὲν νοῒ δουλεύω νόμῳ θεοῦ, τῇ δὲ σαρκὶ νόμῳ ἁμαρτίας.

8

1 Οὐδὲν ἄρα νῦν κατάκριμα τοῖς ἐν χριστῷ Ἰησοῦ, *⸋μὴ κατὰ σάρκα περιπατοῦσιν, ἀλλὰ κατὰ πνεῦμα.⸌ 2 Ὁ γὰρ νόμος τοῦ πνεύματος τῆς ζωῆς ἐν χριστῷ Ἰησοῦ ἠλευθέρωσέν *⸂με⸃ ἀπὸ τοῦ νόμου τῆς ἁμαρτίας καὶ τοῦ θανάτου. 3 Τὸ γὰρ ἀδύνατον τοῦ νόμου, ἐν ᾧ ἠσθένει διὰ τῆς σαρκός, ὁ θεὸς τὸν ἑαυτοῦ υἱὸν πέμψας ἐν ὁμοιώματι σαρκὸς ἁμαρτίας καὶ περὶ ἁμαρτίας κατέκρινεν τὴν ἁμαρτίαν ἐν τῇ σαρκί· 4 ἵνα τὸ δικαίωμα τοῦ νόμου πληρωθῇ ἐν ἡμῖν, τοῖς μὴ κατὰ σάρκα περιπατοῦσιν, ἀλλὰ κατὰ πνεῦμα. 5 Οἱ γὰρ κατὰ σάρκα ὄντες τὰ τῆς σαρκὸς φρονοῦσιν· οἱ δὲ κατὰ πνεῦμα τὰ τοῦ πνεύματος. 6 Τὸ γὰρ φρόνημα τῆς σαρκὸς θάνατος· τὸ δὲ φρόνημα τοῦ πνεύματος ζωὴ καὶ εἰρήνη· 7 διότι τὸ φρόνημα τῆς σαρκὸς ἔχθρα εἰς θεόν, τῷ γὰρ νόμῳ τοῦ θεοῦ οὐχ ὑποτάσσεται, οὐδὲ γὰρ δύναται· 8 οἱ δὲ ἐν σαρκὶ ὄντες θεῷ ἀρέσαι οὐ δύνανται. 9 Ὑμεῖς δὲ οὐκ ἐστὲ ἐν σαρκί, ἀλλ᾽ ἐν πνεύματι, εἴπερ πνεῦμα θεοῦ οἰκεῖ ἐν ὑμῖν. Εἰ δέ τις πνεῦμα χριστοῦ οὐκ ἔχει, οὗτος οὐκ ἔστιν αὐτοῦ. 10 Εἰ δὲ χριστὸς ἐν ὑμῖν, τὸ μὲν σῶμα νεκρὸν διὰ ἁμαρτίαν, τὸ δὲ πνεῦμα ζωὴ διὰ δικαιοσύνην. 11 Εἰ δὲ τὸ πνεῦμα *⸂τοῦ ἐγείραντος Ἰησοῦν ἐκ νεκρῶν οἰκεῖ ἐν ὑμῖν, ὁ ἐγείρας τὸν χριστὸν ἐκ νεκρῶν⸃ ζῳοποιήσει καὶ τὰ θνητὰ σώματα ὑμῶν, διὰ *⸂2τὸ ἐνοικοῦν αὐτοῦ πνεῦμα⸃ ἐν ὑμῖν. 12 Ἄρα οὖν, ἀδελφοί, ὀφειλέται ἐσμέν, οὐ τῇ σαρκί, τοῦ κατὰ σάρκα ζῇν· 13 εἰ γὰρ κατὰ σάρκα ζῆτε, μέλλετε ἀποθνῄσκειν· εἰ δὲ πνεύματι τὰς πράξεις τοῦ σώματος θανατοῦτε, ζήσεσθε. 14 Ὅσοι γὰρ πνεύματι θεοῦ ἄγονται, οὗτοί *⸉εἰσιν υἱοὶ θεοῦ.⸊ 15 Οὐ γὰρ ἐλάβετε πνεῦμα δουλείας πάλιν εἰς φόβον, ἀλλ᾽ ἐλάβετε πνεῦμα υἱοθεσίας, ἐν ᾧ κράζομεν, Ἀββᾶ, ὁ πατήρ. 16 Αὐτὸ τὸ πνεῦμα συμμαρτυρεῖ τῷ πνεύματι ἡμῶν, ὅτι ἐσμὲν τέκνα θεοῦ· 17 εἰ δὲ τέκνα, καὶ κληρονόμοι· κληρονόμοι μὲν θεοῦ, συγκληρονόμοι δὲ χριστοῦ· εἴπερ συμπάσχομεν, ἵνα καὶ συνδοξασθῶμεν.

18 Λογίζομαι γὰρ ὅτι οὐκ ἄξια τὰ παθήματα τοῦ νῦν καιροῦ πρὸς τὴν μέλλουσαν δόξαν ἀποκαλυφθῆναι εἰς ἡμᾶς. 19 Ἡ γὰρ ἀποκαραδοκία τῆς κτίσεως τὴν ἀποκάλυψιν τῶν υἱῶν τοῦ θεοῦ ἀπεκδέχεται. 20 Τῇ γὰρ ματαιότητι ἡ κτίσις ὑπετάγη, οὐχ ἑκοῦσα, ἀλλὰ διὰ τὸν ὑποτάξαντα, ἐπ᾽ ἐλπίδι· 21  *⸂ὅτι⸃ καὶ αὐτὴ ἡ κτίσις ἐλευθερωθήσεται ἀπὸ τῆς δουλείας τῆς φθορᾶς εἰς τὴν ἐλευθερίαν τῆς δόξης τῶν τέκνων τοῦ θεοῦ. 22 Οἴδαμεν γὰρ ὅτι πᾶσα ἡ κτίσις συστενάζει καὶ συνωδίνει ἄχρι τοῦ νῦν. 23 Οὐ μόνον δέ, ἀλλὰ *⸋καὶ αὐτοὶ⸌ τὴν ἀπαρχὴν τοῦ πνεύματος ἔχοντες, *⸉καὶ ἡμεῖς⸊ αὐτοὶ ἐν ἑαυτοῖς στενάζομεν, υἱοθεσίαν ἀπεκδεχόμενοι, τὴν ἀπολύτρωσιν τοῦ σώματος ἡμῶν. 24 Τῇ γὰρ ἐλπίδι ἐσώθημεν· ἐλπὶς δὲ βλεπομένη οὐκ ἔστιν ἐλπίς· ὃ γὰρ βλέπει τις, *⸂τί καὶ ἐλπίζει;⸃ 25 Εἰ δὲ ὃ οὐ βλέπομεν ἐλπίζομεν, δι᾽ ὑπομονῆς ἀπεκδεχόμεθα. 26 Ὡσαύτως δὲ καὶ τὸ πνεῦμα συναντιλαμβάνεται *⸂ταῖς ἀσθενείαις⸃ ἡμῶν· τὸ γὰρ τί *⸂2προσευξόμεθα⸃ καθὸ δεῖ, οὐκ οἴδαμεν, ἀλλ᾽ αὐτὸ τὸ πνεῦμα ὑπερεντυγχάνει *⸋ὑπὲρ ἡμῶν⸌ στεναγμοῖς ἀλαλήτοις· 27 ὁ δὲ ἐρευνῶν τὰς καρδίας οἶδεν τί τὸ φρόνημα τοῦ πνεύματος, ὅτι κατὰ θεὸν ἐντυγχάνει ὑπὲρ ἁγίων. 28 Οἴδαμεν δὲ ὅτι τοῖς ἀγαπῶσιν τὸν θεὸν πάντα συνεργεῖ *⸆ εἰς ἀγαθόν, τοῖς κατὰ πρόθεσιν κλητοῖς οὖσιν. 29 Ὅτι οὓς προέγνω, καὶ προώρισεν συμμόρφους τῆς εἰκόνος τοῦ υἱοῦ αὐτοῦ, εἰς τὸ εἶναι αὐτὸν πρωτότοκον ἐν πολλοῖς ἀδελφοῖς· 30 οὓς δὲ προώρισεν, τούτους καὶ ἐκάλεσεν· καὶ οὓς ἐκάλεσεν, τούτους καὶ ἐδικαίωσεν· οὓς δὲ ἐδικαίωσεν, τούτους καὶ ἐδόξασεν.

31 Τί οὖν ἐροῦμεν πρὸς ταῦτα; Εἰ ὁ θεὸς ὑπὲρ ἡμῶν, τίς καθ᾽ ἡμῶν; 32 Ὅς γε τοῦ ἰδίου υἱοῦ οὐκ ἐφείσατο, ἀλλ᾽ ὑπὲρ ἡμῶν πάντων παρέδωκεν αὐτόν, πῶς οὐχὶ καὶ σὺν αὐτῷ τὰ πάντα ἡμῖν χαρίσεται; 33 Τίς ἐγκαλέσει κατὰ ἐκλεκτῶν θεοῦ; Θεὸς ὁ δικαιῶν· 34 τίς ὁ κατακρίνων; *⸂Χριστὸς⸃ ὁ ἀποθανών, μᾶλλον δὲ *⸋καὶ⸌ ἐγερθείς, *⸆ ὃς *⸋2καὶ⸌ ἔστιν ἐν δεξιᾷ τοῦ θεοῦ, ὃς καὶ ἐντυγχάνει ὑπὲρ ἡμῶν. 35 Τίς ἡμᾶς χωρίσει ἀπὸ τῆς ἀγάπης τοῦ χριστοῦ; Θλίψις, ἢ στενοχωρία, ἢ διωγμός, ἢ λιμός, ἢ γυμνότης, ἢ κίνδυνος, ἢ μάχαιρα; 36 Καθὼς γέγραπται ὅτι Ἕνεκέν σου θανατούμεθα ὅλην τὴν ἡμέραν· ἐλογίσθημεν ὡς πρόβατα σφαγῆς. 37 Ἀλλ᾽ ἐν τούτοις πᾶσιν ὑπερνικῶμεν διὰ τοῦ ἀγαπήσαντος ἡμᾶς. 38 Πέπεισμαι γὰρ ὅτι οὔτε θάνατος οὔτε ζωὴ οὔτε ἄγγελοι οὔτε ἀρχαὶ *⸉οὔτε δυνάμεις οὔτε ἐνεστῶτα οὔτε μέλλοντα⸊ 39 οὔτε ὕψωμα οὔτε βάθος οὔτε τις κτίσις ἑτέρα δυνήσεται ἡμᾶς χωρίσαι ἀπὸ τῆς ἀγάπης τοῦ θεοῦ τῆς ἐν χριστῷ Ἰησοῦ τῷ κυρίῳ ἡμῶν.

9

1 Ἀλήθειαν λέγω ἐν χριστῷ, οὐ ψεύδομαι, συμμαρτυρούσης μοι τῆς συνειδήσεώς μου ἐν πνεύματι ἁγίῳ, 2 ὅτι λύπη μοι ἐστὶν μεγάλη, καὶ ἀδιάλειπτος ὀδύνη τῇ καρδίᾳ μου. 3 Εὐχόμην γὰρ *⸉αὐτὸς ἐγὼ ἀνάθεμα εἶναι⸊ ἀπὸ τοῦ χριστοῦ ὑπὲρ τῶν ἀδελφῶν μου, τῶν συγγενῶν μου κατὰ σάρκα· 4 οἵτινές εἰσιν Ἰσραηλῖται, ὧν ἡ υἱοθεσία καὶ ἡ δόξα καὶ αἱ διαθῆκαι καὶ ἡ νομοθεσία καὶ ἡ λατρεία καὶ αἱ ἐπαγγελίαι, 5 ὧν οἱ πατέρες, καὶ ἐξ ὧν ὁ χριστὸς τὸ κατὰ σάρκα, ὁ ὢν ἐπὶ πάντων, θεὸς εὐλογητὸς εἰς τοὺς αἰῶνας. Ἀμήν. 6 Οὐχ οἷον δὲ ὅτι ἐκπέπτωκεν ὁ λόγος τοῦ θεοῦ. Οὐ γὰρ πάντες οἱ ἐξ Ἰσραήλ, οὗτοι Ἰσραήλ· 7 οὐδ᾽ ὅτι εἰσὶν σπέρμα Ἀβραάμ, πάντες τέκνα· ἀλλ᾽ Ἐν Ἰσαὰκ κληθήσεταί σοι σπέρμα. 8 Τοῦτ᾽ ἔστιν, οὐ τὰ τέκνα τῆς σαρκός, ταῦτα τέκνα τοῦ θεοῦ· ἀλλὰ τὰ τέκνα τῆς ἐπαγγελίας λογίζεται εἰς σπέρμα. 9 Ἐπαγγελίας γὰρ ὁ λόγος οὗτος, Κατὰ τὸν καιρὸν τοῦτον ἐλεύσομαι, καὶ ἔσται τῇ Σάρρᾳ υἱός. 10 Οὐ μόνον δέ, ἀλλὰ καὶ Ῥεβέκκα ἐξ ἑνὸς κοίτην ἔχουσα, Ἰσαὰκ τοῦ πατρὸς ἡμῶν— 11 μήπω γὰρ γεννηθέντων, μηδὲ πραξάντων τι ἀγαθὸν ἢ *⸂κακόν,⸃ ἵνα ἡ κατ᾽ ἐκλογὴν *⸉πρόθεσις τοῦ θεοῦ⸊ μένῃ, οὐκ ἐξ ἔργων, ἀλλ᾽ ἐκ τοῦ καλοῦντος, 12 ἐρρήθη αὐτῇ ὅτι Ὁ μείζων δουλεύσει τῷ ἐλάσσονι. 13  *⸂Καθὼς⸃ γέγραπται, Τὸν Ἰακὼβ ἠγάπησα, τὸν δὲ Ἠσαῦ ἐμίσησα.

14 Τί οὖν ἐροῦμεν; Μὴ ἀδικία παρὰ τῷ θεῷ; Μὴ γένοιτο. 15 Τῷ *⸉γὰρ Μωϋσῇ⸊ λέγει, Ἐλεήσω ὃν ἂν ἐλεῶ, καὶ οἰκτειρήσω ὃν ἂν οἰκτείρω. 16 Ἄρα οὖν οὐ τοῦ θέλοντος, οὐδὲ τοῦ τρέχοντος, ἀλλὰ τοῦ ἐλεοῦντος θεοῦ. 17 Λέγει γὰρ ἡ γραφὴ τῷ Φαραὼ ὅτι Εἰς αὐτὸ τοῦτο ἐξήγειρά σε, ὅπως ἐνδείξωμαι ἐν σοὶ τὴν δύναμίν μου, καὶ ὅπως διαγγελῇ τὸ ὄνομά μου ἐν πάσῃ τῇ γῇ. 18 Ἄρα οὖν ὃν θέλει ἐλεεῖ· ὃν δὲ θέλει σκληρύνει.

19 Ἐρεῖς *⸉οὖν μοι,⸊ Τί *⸆ ἔτι μέμφεται; Τῷ γὰρ βουλήματι αὐτοῦ τίς ἀνθέστηκεν; 20  *⸉Μενοῦνγε, ὦ ἄνθρωπε,⸊ σὺ τίς εἶ ὁ ἀνταποκρινόμενος τῷ θεῷ; Μὴ ἐρεῖ τὸ πλάσμα τῷ πλάσαντι, Τί με ἐποίησας οὕτως; 21 Ἢ οὐκ ἔχει ἐξουσίαν ὁ κεραμεὺς τοῦ πηλοῦ, ἐκ τοῦ αὐτοῦ φυράματος ποιῆσαι ὃ μὲν εἰς τιμὴν σκεῦος, ὃ δὲ εἰς ἀτιμίαν; 22 Εἰ δὲ θέλων ὁ θεὸς ἐνδείξασθαι τὴν ὀργήν, καὶ γνωρίσαι τὸ δυνατὸν αὐτοῦ, ἤνεγκεν ἐν πολλῇ μακροθυμίᾳ σκεύη ὀργῆς κατηρτισμένα εἰς ἀπώλειαν· 23  *⸋καὶ⸌ ἵνα γνωρίσῃ τὸν πλοῦτον τῆς δόξης αὐτοῦ ἐπὶ σκεύη ἐλέους, ἃ προητοίμασεν εἰς δόξαν, 24 οὓς καὶ ἐκάλεσεν ἡμᾶς οὐ μόνον ἐξ Ἰουδαίων, ἀλλὰ καὶ ἐξ ἐθνῶν; 25 Ὡς καὶ ἐν τῷ Ὡσηὲ λέγει, Καλέσω τὸν οὐ λαόν μου λαόν μου· καὶ τὴν οὐκ ἠγαπημένην ἠγαπημένην. 26 Καὶ ἔσται, ἐν τῷ τόπῳ οὗ ἐρρήθη *⸋αὐτοῖς,⸌ Οὐ λαός μου ὑμεῖς, ἐκεῖ κληθήσονται υἱοὶ θεοῦ ζῶντος. 27 Ἠσαΐας δὲ κράζει ὑπὲρ τοῦ Ἰσραήλ, Ἐὰν ᾖ ὁ ἀριθμὸς τῶν υἱῶν Ἰσραὴλ ὡς ἡ ἄμμος τῆς θαλάσσης, τὸ *⸂κατάλειμμα⸃ σωθήσεται· 28 λόγον γὰρ συντελῶν καὶ συντέμνων *⸋ἐν δικαιοσύνῃ· ὅτι λόγον συντετμημένον⸌ ποιήσει κύριος ἐπὶ τῆς γῆς. 29 Καὶ καθὼς προείρηκεν Ἠσαΐας, Εἰ μὴ κύριος Σαβαὼθ ἐγκατέλιπεν ἡμῖν σπέρμα, ὡς Σόδομα ἂν ἐγενήθημεν, καὶ ὡς Γόμορρα ἂν ὡμοιώθημεν.

30 Τί οὖν ἐροῦμεν; Ὅτι ἔθνη τὰ μὴ διώκοντα δικαιοσύνην, κατέλαβεν δικαιοσύνην, δικαιοσύνην δὲ τὴν ἐκ πίστεως· 31 Ἰσραὴλ δέ, διώκων *⸂νόμον δικαιοσύνης, εἰς νόμον δικαιοσύνης⸃ οὐκ ἔφθασεν. 32 Διὰ τί; Ὅτι οὐκ ἐκ πίστεως, ἀλλ᾽ ὡς ἐξ ἔργων *⸋νόμου·⸌ προσέκοψαν *⸋2γὰρ⸌ τῷ λίθῳ τοῦ προσκόμματος, 33 καθὼς γέγραπται, Ἰδοὺ τίθημι ἐν Σιὼν λίθον προσκόμματος καὶ πέτραν σκανδάλου· καὶ *⸋πᾶς⸌ ὁ πιστεύων ἐπ᾽ αὐτῷ οὐ καταισχυνθήσεται.

10

1 Ἀδελφοί, ἡ μὲν εὐδοκία τῆς ἐμῆς καρδίας καὶ ἡ δέησις *⸋ἡ⸌ πρὸς τὸν θεὸν ὑπὲρ *⸂τοῦ Ἰσραήλ⸃ *⸋2ἐστιν⸌ εἰς σωτηρίαν. 2 Μαρτυρῶ γὰρ αὐτοῖς ὅτι ζῆλον θεοῦ ἔχουσιν, ἀλλ᾽ οὐ κατ᾽ ἐπίγνωσιν. 3 Ἀγνοοῦντες γὰρ *⸂τὴν τοῦ θεοῦ δικαιοσύνην, καὶ τὴν ἰδίαν δικαιοσύνην⸃ ζητοῦντες στῆσαι, τῇ δικαιοσύνῃ τοῦ θεοῦ οὐχ ὑπετάγησαν. 4 Τέλος γὰρ νόμου χριστὸς εἰς δικαιοσύνην παντὶ τῷ πιστεύοντι. 5 Μωϋσῆς γὰρ γράφει *⸂τὴν δικαιοσύνην τὴν ἐκ *⸋τοῦ⸌ νόμου, ὅτι ὁ ποιήσας αὐτὰ ἄνθρωπος ζήσεται ἐν αὐτοῖς.⸃ 6 Ἡ δὲ ἐκ πίστεως δικαιοσύνη οὕτως λέγει, Μὴ εἴπῃς ἐν τῇ καρδίᾳ σου, Τίς ἀναβήσεται εἰς τὸν οὐρανόν;—τοῦτ᾽ ἔστιν χριστὸν καταγαγεῖν— 7 ἤ, Τίς καταβήσεται εἰς τὴν ἄβυσσον;—τοῦτ᾽ ἔστιν χριστὸν ἐκ νεκρῶν ἀναγαγεῖν. 8 Ἀλλὰ τί λέγει; Ἐγγύς σου τὸ ῥῆμά ἐστιν, ἐν τῷ στόματί σου καὶ ἐν τῇ καρδίᾳ σου· τοῦτ᾽ ἔστιν τὸ ῥῆμα τῆς πίστεως ὃ κηρύσσομεν· 9 ὅτι ἐὰν ὁμολογήσῃς *⸂ἐν τῷ στόματί σου κύριον Ἰησοῦν,⸃ καὶ πιστεύσῃς ἐν τῇ καρδίᾳ σου ὅτι ὁ θεὸς αὐτὸν ἤγειρεν ἐκ νεκρῶν, σωθήσῃ· 10 καρδίᾳ γὰρ πιστεύεται εἰς δικαιοσύνην, στόματι δὲ ὁμολογεῖται εἰς σωτηρίαν. 11 Λέγει γὰρ ἡ γραφή, Πᾶς ὁ πιστεύων ἐπ᾽ αὐτῷ οὐ καταισχυνθήσεται. 12 Οὐ γάρ ἐστιν διαστολὴ Ἰουδαίου τε καὶ Ἕλληνος· ὁ γὰρ αὐτὸς κύριος πάντων, πλουτῶν εἰς πάντας τοὺς ἐπικαλουμένους αὐτόν. 13 Πᾶς γὰρ ὃς ἂν ἐπικαλέσηται τὸ ὄνομα κυρίου σωθήσεται. 14 Πῶς οὖν *⸂ἐπικαλέσονται εἰς ὃν οὐκ ἐπίστευσαν; Πῶς δὲ πιστεύσουσιν οὗ οὐκ ἤκουσαν; Πῶς δὲ ἀκούσουσιν χωρὶς κηρύσσοντος; 15 Πῶς δὲ κηρύξουσιν⸃ ἐὰν μὴ ἀποσταλῶσιν; *⸂Καθὼς⸃ γέγραπται, Ὡς ὡραῖοι οἱ πόδες τῶν εὐαγγελιζομένων *⸋εἰρήνην, τῶν εὐαγγελιζομένων⸌ *⸋2τὰ⸌ ἀγαθά. 16 Ἀλλ᾽ οὐ πάντες ὑπήκουσαν τῷ εὐαγγελίῳ. Ἠσαΐας γὰρ λέγει, Κύριε, τίς ἐπίστευσεν τῇ ἀκοῇ ἡμῶν; 17 Ἄρα ἡ πίστις ἐξ ἀκοῆς, ἡ δὲ ἀκοὴ διὰ ῥήματος *⸂θεοῦ.⸃ 18 Ἀλλὰ λέγω, μὴ οὐκ ἤκουσαν; Μενοῦνγε· Εἰς πᾶσαν τὴν γῆν ἐξῆλθεν ὁ φθόγγος αὐτῶν, καὶ εἰς τὰ πέρατα τῆς οἰκουμένης τὰ ῥήματα αὐτῶν. 19 Ἀλλὰ λέγω, μὴ *⸉οὐκ ἔγνω Ἰσραήλ;⸊ Πρῶτος Μωϋσῆς λέγει, Ἐγὼ παραζηλώσω ὑμᾶς ἐπ᾽ οὐκ ἔθνει, ἐπὶ ἔθνει ἀσυνέτῳ παροργιῶ ὑμᾶς. 20 Ἠσαΐας δὲ ἀποτολμᾷ καὶ λέγει, Εὑρέθην *⸂τοῖς ἐμὲ μὴ ζητοῦσιν, ἐμφανὴς ἐγενόμην τοῖς ἐμὲ μὴ ἐπερωτῶσιν.⸃ 21 Πρὸς δὲ τὸν Ἰσραὴλ λέγει, Ὅλην τὴν ἡμέραν ἐξεπέτασα τὰς χεῖράς μου πρὸς λαὸν ἀπειθοῦντα καὶ ἀντιλέγοντα.

11

1 Λέγω οὖν, μὴ ἀπώσατο ὁ θεὸς τὸν λαὸν αὐτοῦ; Μὴ γένοιτο. Καὶ γὰρ ἐγὼ Ἰσραηλίτης εἰμί, ἐκ σπέρματος Ἀβραάμ, φυλῆς Βενιαμίν. 2 Οὐκ ἀπώσατο ὁ θεὸς τὸν λαὸν αὐτοῦ ὃν προέγνω. Ἢ οὐκ οἴδατε ἐν Ἠλίᾳ τί λέγει ἡ γραφή; Ὡς ἐντυγχάνει τῷ θεῷ κατὰ τοῦ Ἰσραήλ, *⸋λέγων,⸌ 3 Κύριε, τοὺς προφήτας σου ἀπέκτειναν, *⸋καὶ⸌ τὰ θυσιαστήριά σου κατέσκαψαν· κἀγὼ ὑπελείφθην μόνος, καὶ ζητοῦσιν τὴν ψυχήν μου. 4 Ἀλλὰ τί λέγει αὐτῷ ὁ χρηματισμός; Κατέλιπον ἐμαυτῷ ἑπτακισχιλίους ἄνδρας, οἵτινες οὐκ ἔκαμψαν γόνυ τῇ Βάαλ. 5 Οὕτως οὖν καὶ ἐν τῷ νῦν καιρῷ λεῖμμα κατ᾽ ἐκλογὴν χάριτος γέγονεν. 6 Εἰ δὲ χάριτι, οὐκέτι ἐξ ἔργων· ἐπεὶ ἡ χάρις οὐκέτι γίνεται χάρις. *⸋Εἰ δὲ ἐξ ἔργων, οὐκέτι ἐστὶν χάρις· ἐπεὶ τὸ ἔργον οὐκέτι ἐστὶν ἔργον.⸌ 7 Τί οὖν; Ὃ ἐπιζητεῖ Ἰσραήλ, *⸂τοῦτο⸃ οὐκ ἐπέτυχεν, ἡ δὲ ἐκλογὴ ἐπέτυχεν, οἱ δὲ λοιποὶ ἐπωρώθησαν· 8  *⸂καθὼς⸃ γέγραπται, Ἔδωκεν αὐτοῖς ὁ θεὸς πνεῦμα κατανύξεως, ὀφθαλμοὺς τοῦ μὴ βλέπειν, καὶ ὦτα τοῦ μὴ ἀκούειν, ἕως τῆς σήμερον ἡμέρας. 9 Καὶ Δαυὶδ λέγει, Γενηθήτω ἡ τράπεζα αὐτῶν εἰς παγίδα καὶ εἰς θήραν, καὶ εἰς σκάνδαλον, καὶ εἰς ἀνταπόδομα αὐτοῖς· 10 σκοτισθήτωσαν οἱ ὀφθαλμοὶ αὐτῶν τοῦ μὴ βλέπειν, καὶ τὸν νῶτον αὐτῶν διὰ παντὸς σύγκαμψον. 11 Λέγω οὖν, μὴ ἔπταισαν ἵνα πέσωσιν; Μὴ γένοιτο· ἀλλὰ τῷ αὐτῶν παραπτώματι ἡ σωτηρία τοῖς ἔθνεσιν, εἰς τὸ παραζηλῶσαι αὐτούς. 12 Εἰ δὲ τὸ παράπτωμα αὐτῶν πλοῦτος κόσμου, καὶ τὸ ἥττημα αὐτῶν πλοῦτος ἐθνῶν, πόσῳ μᾶλλον τὸ πλήρωμα αὐτῶν; 13 Ὑμῖν *⸂γὰρ⸃ λέγω τοῖς ἔθνεσιν. Ἐφ᾽ ὅσον μέν *⸆ εἰμι ἐγὼ ἐθνῶν ἀπόστολος, τὴν διακονίαν μου δοξάζω· 14 εἴ πως παραζηλώσω μου τὴν σάρκα, καὶ σώσω τινὰς ἐξ αὐτῶν. 15 Εἰ γὰρ ἡ ἀποβολὴ αὐτῶν καταλλαγὴ κόσμου, τίς ἡ πρόσληψις, εἰ μὴ ζωὴ ἐκ νεκρῶν; 16 Εἰ δὲ ἡ ἀπαρχὴ ἁγία, καὶ τὸ φύραμα· καὶ εἰ ἡ ῥίζα ἁγία, καὶ οἱ κλάδοι. 17 Εἰ δέ τινες τῶν κλάδων ἐξεκλάσθησαν, σὺ δὲ ἀγριέλαιος ὢν ἐνεκεντρίσθης ἐν αὐτοῖς, καὶ συγκοινωνὸς τῆς ῥίζης *⸋καὶ⸌ τῆς πιότητος τῆς ἐλαίας ἐγένου, 18 μὴ κατακαυχῶ τῶν κλάδων· εἰ δὲ κατακαυχᾶσαι, οὐ σὺ τὴν ῥίζαν βαστάζεις, ἀλλ᾽ ἡ ῥίζα σέ. 19 Ἐρεῖς οὖν, Ἐξεκλάσθησαν *⸆ κλάδοι, ἵνα ἐγὼ ἐγκεντρισθῶ. 20 Καλῶς· τῇ ἀπιστίᾳ ἐξεκλάσθησαν, σὺ δὲ τῇ πίστει ἕστηκας. Μὴ *⸂ὑψηλοφρόνει,⸃ ἀλλὰ φοβοῦ· 21 εἰ γὰρ ὁ θεὸς τῶν κατὰ φύσιν κλάδων οὐκ ἐφείσατο, *⸋μήπως⸌ οὐδέ σου φείσεται. 22 Ἴδε οὖν *⸂χρηστότητα καὶ ἀποτομίαν θεοῦ· ἐπὶ μὲν τοὺς πεσόντας, ἀποτομίαν· ἐπὶ δέ σε, χρηστότητα,⸃ ἐὰν ἐπιμείνῃς τῇ χρηστότητι· ἐπεὶ καὶ σὺ ἐκκοπήσῃ. 23 Καὶ ἐκεῖνοι δέ, ἐὰν μὴ *⸂ἐπιμείνωσιν⸃ τῇ ἀπιστίᾳ, ἐγκεντρισθήσονται· δυνατὸς γὰρ *⸉ὁ θεός ἐστιν⸊ πάλιν ἐγκεντρίσαι αὐτούς. 24 Εἰ γὰρ σὺ ἐκ τῆς κατὰ φύσιν ἐξεκόπης ἀγριελαίου, καὶ παρὰ φύσιν ἐνεκεντρίσθης εἰς καλλιέλαιον, πόσῳ μᾶλλον οὗτοι, οἱ κατὰ φύσιν, ἐγκεντρισθήσονται τῇ ἰδίᾳ ἐλαίᾳ;

25 Οὐ γὰρ θέλω ὑμᾶς ἀγνοεῖν, ἀδελφοί, τὸ μυστήριον τοῦτο, ἵνα μὴ ἦτε *⸂παρ᾽⸃ ἑαυτοῖς φρόνιμοι, ὅτι πώρωσις ἀπὸ μέρους τῷ Ἰσραὴλ γέγονεν, ἄχρι οὗ τὸ πλήρωμα τῶν ἐθνῶν εἰσέλθῃ· 26 καὶ οὕτως πᾶς Ἰσραὴλ σωθήσεται· καθὼς γέγραπται, Ἥξει ἐκ Σιὼν ὁ ῥυόμενος, *⸋καὶ⸌ ἀποστρέψει ἀσεβείας ἀπὸ Ἰακώβ· 27 καὶ αὕτη αὐτοῖς ἡ παρ᾽ ἐμοῦ διαθήκη, ὅταν ἀφέλωμαι τὰς ἁμαρτίας αὐτῶν. 28 Κατὰ μὲν τὸ εὐαγγέλιον, ἐχθροὶ δι᾽ ὑμᾶς· κατὰ δὲ τὴν ἐκλογήν, ἀγαπητοὶ διὰ τοὺς πατέρας. 29 Ἀμεταμέλητα γὰρ τὰ χαρίσματα καὶ ἡ κλῆσις τοῦ θεοῦ. 30 Ὥσπερ γὰρ *⸋καὶ⸌ ὑμεῖς ποτὲ ἠπειθήσατε τῷ θεῷ, νῦν δὲ ἠλεήθητε τῇ τούτων ἀπειθείᾳ· 31 οὕτως *⸂καὶ οὗτοι νῦν ἠπείθησαν, τῷ ὑμετέρῳ ἐλέει ἵνα καὶ αὐτοὶ⸃ ἐλεηθῶσιν· 32 συνέκλεισεν γὰρ ὁ θεὸς τοὺς πάντας εἰς ἀπείθειαν, ἵνα τοὺς πάντας ἐλεήσῃ.

33 Ὦ βάθος πλούτου καὶ σοφίας καὶ γνώσεως θεοῦ. Ὡς ἀνεξερεύνητα τὰ κρίματα αὐτοῦ, καὶ ἀνεξιχνίαστοι αἱ ὁδοὶ αὐτοῦ. 34 Τίς γὰρ ἔγνω νοῦν κυρίου; Ἢ τίς σύμβουλος αὐτοῦ ἐγένετο; 35 Ἢ τίς προέδωκεν αὐτῷ, καὶ ἀνταποδοθήσεται αὐτῷ; 36 Ὅτι ἐξ αὐτοῦ καὶ δι᾽ αὐτοῦ καὶ εἰς αὐτὸν τὰ πάντα· αὐτῷ ἡ δόξα εἰς τοὺς αἰῶνας. Ἀμήν.

12

1 Παρακαλῶ οὖν ὑμᾶς, ἀδελφοί, διὰ τῶν οἰκτιρμῶν τοῦ θεοῦ, παραστῆσαι τὰ σώματα ὑμῶν θυσίαν ζῶσαν, ἁγίαν, *⸉εὐάρεστον τῷ θεῷ,⸊ τὴν λογικὴν λατρείαν ὑμῶν, 2 καὶ μὴ *⸂συσχηματίζεσθαι τῷ αἰῶνι τούτῳ, ἀλλὰ μεταμορφοῦσθαι⸃ τῇ ἀνακαινώσει τοῦ νοὸς *⸋ὑμῶν,⸌ εἰς τὸ δοκιμάζειν ὑμᾶς τί τὸ θέλημα τοῦ θεοῦ τὸ ἀγαθὸν καὶ εὐάρεστον καὶ τέλειον.

3 Λέγω γάρ, διὰ τῆς χάριτος τῆς δοθείσης μοι, παντὶ τῷ ὄντι ἐν ὑμῖν, μὴ ὑπερφρονεῖν παρ᾽ ὃ δεῖ φρονεῖν, ἀλλὰ φρονεῖν εἰς τὸ σωφρονεῖν, ἑκάστῳ ὡς ὁ θεὸς ἐμέρισεν μέτρον πίστεως. 4 Καθάπερ γὰρ ἐν ἑνὶ σώματι *⸉μέλη πολλὰ⸊ ἔχομεν, τὰ δὲ μέλη πάντα οὐ τὴν αὐτὴν ἔχει πρᾶξιν· 5 οὕτως οἱ πολλοὶ ἓν σῶμά ἐσμεν ἐν χριστῷ, *⸂ὁ⸃ δὲ καθ᾽ εἷς ἀλλήλων μέλη. 6 Ἔχοντες δὲ χαρίσματα κατὰ τὴν χάριν τὴν δοθεῖσαν ἡμῖν διάφορα, εἴτε προφητείαν, κατὰ τὴν ἀναλογίαν τῆς πίστεως· 7 εἴτε διακονίαν, ἐν τῇ διακονίᾳ· εἴτε ὁ διδάσκων, ἐν τῇ διδασκαλίᾳ· 8 εἴτε ὁ παρακαλῶν, ἐν τῇ παρακλήσει· ὁ μεταδιδούς, ἐν ἁπλότητι· ὁ προϊστάμενος, ἐν σπουδῇ· ὁ ἐλεῶν, ἐν ἱλαρότητι. 9 Ἡ ἀγάπη ἀνυπόκριτος, ἀποστυγοῦντες τὸ πονηρόν, κολλώμενοι τῷ ἀγαθῷ, 10 τῇ φιλαδελφίᾳ εἰς ἀλλήλους φιλόστοργοι, τῇ τιμῇ ἀλλήλους προηγούμενοι, 11 τῇ σπουδῇ μὴ ὀκνηροί, τῷ πνεύματι ζέοντες, τῷ *⸂κυρίῳ⸃ δουλεύοντες, 12 τῇ ἐλπίδι χαίροντες, τῇ θλίψει ὑπομένοντες, τῇ προσευχῇ προσκαρτεροῦντες, 13 ταῖς χρείαις τῶν ἁγίων κοινωνοῦντες, τὴν φιλοξενίαν διώκοντες. 14 Εὐλογεῖτε τοὺς διώκοντας *⸋ὑμᾶς·⸌ εὐλογεῖτε, καὶ μὴ καταρᾶσθε. 15 Χαίρειν μετὰ χαιρόντων, *⸋καὶ⸌ κλαίειν μετὰ κλαιόντων. 16 Τὸ αὐτὸ εἰς ἀλλήλους φρονοῦντες. Μὴ τὰ ὑψηλὰ φρονοῦντες, ἀλλὰ τοῖς ταπεινοῖς συναπαγόμενοι. Μὴ γίνεσθε φρόνιμοι παρ᾽ ἑαυτοῖς. 17 Μηδενὶ κακὸν ἀντὶ κακοῦ ἀποδιδόντες. Προνοούμενοι καλὰ ἐνώπιον πάντων ἀνθρώπων. 18 Εἰ δυνατόν, τὸ ἐξ ὑμῶν, μετὰ πάντων ἀνθρώπων εἰρηνεύοντες. 19 Μὴ ἑαυτοὺς ἐκδικοῦντες, ἀγαπητοί, ἀλλὰ δότε τόπον τῇ ὀργῇ· γέγραπται γάρ, Ἐμοὶ ἐκδίκησις, ἐγὼ ἀνταποδώσω, λέγει κύριος. 20  *⸂Ἐὰν οὖν⸃ πεινᾷ ὁ ἐχθρός σου, ψώμιζε αὐτόν· ἐὰν διψᾷ, πότιζε αὐτόν· τοῦτο γὰρ ποιῶν, ἄνθρακας πυρὸς σωρεύσεις ἐπὶ τὴν κεφαλὴν αὐτοῦ. 21 Μὴ νικῶ ὑπὸ τοῦ κακοῦ, ἀλλὰ νίκα ἐν τῷ ἀγαθῷ τὸ κακόν.

13

1 Πᾶσα ψυχὴ ἐξουσίαις ὑπερεχούσαις ὑποτασσέσθω· οὐ γάρ ἐστιν ἐξουσία εἰ μὴ *⸂ὑπὸ θεοῦ, αἱ δὲ οὖσαι *⸋ἐξουσίαι⸌ ὑπὸ τοῦ θεοῦ⸃ τεταγμέναι εἰσίν. 2 Ὥστε ὁ ἀντιτασσόμενος τῇ ἐξουσίᾳ, τῇ τοῦ θεοῦ διαταγῇ ἀνθέστηκεν· οἱ δὲ ἀνθεστηκότες ἑαυτοῖς κρίμα λήψονται. 3 Οἱ γὰρ ἄρχοντες οὐκ εἰσὶν φόβος *⸂τῶν ἀγαθῶν ἔργων, ἀλλὰ τῶν κακῶν.⸃ Θέλεις δὲ μὴ φοβεῖσθαι τὴν ἐξουσίαν; Τὸ ἀγαθὸν ποίει, καὶ ἕξεις ἔπαινον ἐξ αὐτῆς· 4 θεοῦ γὰρ διάκονός ἐστίν σοι εἰς τὸ ἀγαθόν. Ἐὰν δὲ τὸ κακὸν ποιῇς, φοβοῦ· οὐ γὰρ εἰκῇ τὴν μάχαιραν φορεῖ· θεοῦ γὰρ διάκονός ἐστιν, ἔκδικος εἰς ὀργὴν τῷ τὸ κακὸν πράσσοντι. 5 Διὸ ἀνάγκη ὑποτάσσεσθαι, οὐ μόνον διὰ τὴν ὀργήν, ἀλλὰ καὶ διὰ τὴν συνείδησιν. 6 Διὰ τοῦτο γὰρ καὶ φόρους τελεῖτε· λειτουργοὶ γὰρ θεοῦ εἰσιν, εἰς αὐτὸ τοῦτο προσκαρτεροῦντες. 7 Ἀπόδοτε *⸋οὖν⸌ πᾶσιν τὰς ὀφειλάς· τῷ τὸν φόρον τὸν φόρον· τῷ τὸ τέλος τὸ τέλος· τῷ τὸν φόβον τὸν φόβον· τῷ τὴν τιμὴν τὴν τιμήν.

8 Μηδενὶ μηδὲν ὀφείλετε, εἰ μὴ τὸ *⸉ἀγαπᾷν ἀλλήλους·⸊ ὁ γὰρ ἀγαπῶν τὸν ἕτερον, νόμον πεπλήρωκεν. 9 Τὸ γάρ, Οὐ μοιχεύσεις, οὐ φονεύσεις, οὐ κλέψεις, *⸆ οὐκ ἐπιθυμήσεις, καὶ εἴ τις ἑτέρα ἐντολή, ἐν *⸉τούτῳ τῷ λόγῳ⸊ ἀνακεφαλαιοῦται, *⸋ἐν τῷ,⸌ Ἀγαπήσεις τὸν πλησίον σου ὡς *⸂σεαυτόν.⸃ 10 Ἡ ἀγάπη τῷ πλησίον κακὸν οὐκ ἐργάζεται· πλήρωμα οὖν νόμου ἡ ἀγάπη.

11 Καὶ τοῦτο, εἰδότες τὸν καιρόν, ὅτι ὥρα *⸂ἡμᾶς ἤδη⸃ ἐξ ὕπνου ἐγερθῆναι· νῦν γὰρ ἐγγύτερον ἡμῶν ἡ σωτηρία ἢ ὅτε ἐπιστεύσαμεν. 12 Ἡ νὺξ προέκοψεν, ἡ δὲ ἡμέρα ἤγγικεν· *⸂ἀποθώμεθα⸃ οὖν τὰ ἔργα τοῦ σκότους, *⸂2καὶ ἐνδυσώμεθα⸃ τὰ ὅπλα τοῦ φωτός. 13 Ὡς ἐν ἡμέρᾳ, εὐσχημόνως περιπατήσωμεν, μὴ κώμοις καὶ μέθαις, μὴ κοίταις καὶ ἀσελγείαις, μὴ ἔριδι καὶ ζήλῳ. 14 Ἀλλ᾽ ἐνδύσασθε τὸν κύριον Ἰησοῦν χριστόν, καὶ τῆς σαρκὸς πρόνοιαν μὴ ποιεῖσθε, εἰς ἐπιθυμίας.

14

1 Τὸν δὲ ἀσθενοῦντα τῇ πίστει προσλαμβάνεσθε, μὴ εἰς διακρίσεις διαλογισμῶν. 2 Ὃς μὲν πιστεύει φαγεῖν πάντα, ὁ δὲ ἀσθενῶν λάχανα ἐσθίει. 3 Ὁ ἐσθίων τὸν μὴ ἐσθίοντα μὴ ἐξουθενείτω, *⸂καὶ ὁ⸃ μὴ ἐσθίων τὸν ἐσθίοντα μὴ κρινέτω· ὁ θεὸς γὰρ αὐτὸν προσελάβετο. 4 Σὺ τίς εἶ ὁ κρίνων ἀλλότριον οἰκέτην; Τῷ ἰδίῳ κυρίῳ στήκει ἢ πίπτει. Σταθήσεται δέ· *⸂δυνατὸς γάρ ἐστιν⸃ *⸂2ὁ θεὸς⸃ στῆσαι αὐτόν. 5 Ὃς μὲν *⸆ κρίνει ἡμέραν παρ᾽ ἡμέραν, ὃς δὲ κρίνει πᾶσαν ἡμέραν. Ἕκαστος ἐν τῷ ἰδίῳ νοῒ πληροφορείσθω. 6 Ὁ φρονῶν τὴν ἡμέραν, κυρίῳ φρονεῖ· *⸋καὶ ὁ μὴ φρονῶν τὴν ἡμέραν, κυρίῳ οὐ φρονεῖ.⸌ *⸋2Καὶ⸌ ὁ ἐσθίων κυρίῳ ἐσθίει, εὐχαριστεῖ γὰρ τῷ θεῷ· καὶ ὁ μὴ ἐσθίων κυρίῳ οὐκ ἐσθίει, καὶ εὐχαριστεῖ τῷ θεῷ. 7 Οὐδεὶς γὰρ ἡμῶν ἑαυτῷ ζῇ, καὶ οὐδεὶς ἑαυτῷ ἀποθνῄσκει. 8 Ἐάν τε γὰρ ζῶμεν, τῷ κυρίῳ ζῶμεν· ἐάν τε ἀποθνῄσκωμεν, τῷ κυρίῳ ἀποθνῄσκομεν· ἐάν τε οὖν ζῶμεν, ἐάν τε ἀποθνῄσκωμεν, τοῦ κυρίου ἐσμέν. 9 Εἰς τοῦτο γὰρ χριστὸς *⸂καὶ ἀπέθανεν καὶ ἀνέστη καὶ ἔζησεν,⸃ ἵνα καὶ νεκρῶν καὶ ζώντων κυριεύσῃ. 10 Σὺ δὲ τί κρίνεις τὸν ἀδελφόν σου; Ἢ καὶ σὺ τί ἐξουθενεῖς τὸν ἀδελφόν σου; Πάντες γὰρ παραστησόμεθα τῷ βήματι *⸂τοῦ χριστοῦ.⸃ 11 Γέγραπται γάρ, Ζῶ ἐγώ, λέγει κύριος· ὅτι ἐμοὶ κάμψει πᾶν γόνυ, καὶ *⸉πᾶσα γλῶσσα ἐξομολογήσεται⸊ τῷ θεῷ. 12 Ἄρα *⸋οὖν⸌ ἕκαστος ἡμῶν περὶ ἑαυτοῦ λόγον *⸂δώσει⸃ *⸋2τῷ θεῷ.⸌ 13 Μηκέτι οὖν ἀλλήλους κρίνωμεν· ἀλλὰ τοῦτο κρίνατε μᾶλλον, τὸ μὴ τιθέναι πρόσκομμα τῷ ἀδελφῷ ἢ σκάνδαλον. 14 Οἶδα καὶ πέπεισμαι ἐν κυρίῳ Ἰησοῦ, ὅτι οὐδὲν κοινὸν δι᾽ *⸂αὐτοῦ·⸃ εἰ μὴ τῷ λογιζομένῳ τι κοινὸν εἶναι, ἐκείνῳ κοινόν. 15 Εἰ *⸂δὲ⸃ διὰ βρῶμα ὁ ἀδελφός σου λυπεῖται, οὐκέτι κατὰ ἀγάπην περιπατεῖς. Μὴ τῷ βρώματί σου ἐκεῖνον ἀπόλλυε, ὑπὲρ οὗ χριστὸς ἀπέθανεν. 16 Μὴ βλασφημείσθω οὖν ὑμῶν τὸ ἀγαθόν· 17 οὐ γάρ ἐστιν ἡ βασιλεία τοῦ θεοῦ βρῶσις καὶ πόσις, ἀλλὰ δικαιοσύνη καὶ εἰρήνη καὶ χαρὰ ἐν πνεύματι ἁγίῳ. 18 Ὁ γὰρ ἐν *⸂τούτοις⸃ δουλεύων τῷ χριστῷ εὐάρεστος τῷ θεῷ, καὶ δόκιμος τοῖς ἀνθρώποις. 19 Ἄρα οὖν τὰ τῆς εἰρήνης διώκωμεν, καὶ τὰ τῆς οἰκοδομῆς τῆς εἰς ἀλλήλους. 20 Μὴ ἕνεκεν βρώματος κατάλυε τὸ ἔργον τοῦ θεοῦ. Πάντα μὲν καθαρά, ἀλλὰ κακὸν τῷ ἀνθρώπῳ τῷ διὰ προσκόμματος ἐσθίοντι. 21 Καλὸν τὸ μὴ φαγεῖν κρέα, μηδὲ πιεῖν οἶνον, μηδὲ ἐν ᾧ ὁ ἀδελφός σου προσκόπτει *⸋ἢ σκανδαλίζεται ἢ ἀσθενεῖ.⸌ 22 Σὺ πίστιν *⸆ ἔχεις; Κατὰ σεαυτὸν ἔχε ἐνώπιον τοῦ θεοῦ. Μακάριος ὁ μὴ κρίνων ἑαυτὸν ἐν ᾧ δοκιμάζει. 23 Ὁ δὲ διακρινόμενος, ἐὰν φάγῃ, κατακέκριται, ὅτι οὐκ ἐκ πίστεως· πᾶν δὲ ὃ οὐκ ἐκ πίστεως, ἁμαρτία ἐστίν.

24  *⸋Τῷ δὲ δυναμένῳ ὑμᾶς στηρίξαι κατὰ τὸ εὐαγγέλιόν μου καὶ τὸ κήρυγμα Ἰησοῦ χριστοῦ, κατὰ ἀποκάλυψιν μυστηρίου χρόνοις αἰωνίοις σεσιγημένου, 25 φανερωθέντος δὲ νῦν, διά τε γραφῶν προφητικῶν, κατ᾽ ἐπιταγὴν τοῦ αἰωνίου θεοῦ, εἰς ὑπακοὴν πίστεως εἰς πάντα τὰ ἔθνη γνωρισθέντος, 26 μόνῳ σοφῷ θεῷ, διὰ Ἰησοῦ χριστοῦ, ᾧ ἡ δόξα εἰς τοὺς αἰῶνας. Ἀμήν.⸌

15

1 Ὀφείλομεν δὲ ἡμεῖς οἱ δυνατοὶ τὰ ἀσθενήματα τῶν ἀδυνάτων βαστάζειν, καὶ μὴ ἑαυτοῖς ἀρέσκειν. 2 Ἕκαστος *⸆ ἡμῶν τῷ πλησίον ἀρεσκέτω εἰς τὸ ἀγαθὸν πρὸς οἰκοδομήν. 3 Καὶ γὰρ ὁ χριστὸς οὐχ ἑαυτῷ ἤρεσεν, ἀλλά, καθὼς γέγραπται, Οἱ ὀνειδισμοὶ τῶν ὀνειδιζόντων σε ἐπέπεσον ἐπ᾽ ἐμέ. 4 Ὅσα γὰρ προεγράφη, *⸆ εἰς τὴν ἡμετέραν διδασκαλίαν *⸂προεγράφη,⸃ ἵνα διὰ τῆς ὑπομονῆς καὶ *⸋διὰ⸌ τῆς παρακλήσεως τῶν γραφῶν τὴν ἐλπίδα ἔχωμεν. 5 Ὁ δὲ θεὸς τῆς ὑπομονῆς καὶ τῆς παρακλήσεως δῴη ὑμῖν τὸ αὐτὸ φρονεῖν ἐν ἀλλήλοις κατὰ *⸉χριστὸν Ἰησοῦν·⸊ 6 ἵνα ὁμοθυμαδὸν ἐν ἑνὶ στόματι δοξάζητε τὸν θεὸν καὶ πατέρα τοῦ κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ χριστοῦ. 7 Διὸ προσλαμβάνεσθε ἀλλήλους, καθὼς καὶ ὁ χριστὸς προσελάβετο *⸂ὑμᾶς,⸃ εἰς δόξαν *⸆ θεοῦ. 8 Λέγω *⸂δέ,⸃ *⸂2χριστὸν Ἰησοῦν⸃ διάκονον *⸂3γεγενῆσθαι⸃ περιτομῆς ὑπὲρ ἀληθείας θεοῦ, εἰς τὸ βεβαιῶσαι τὰς ἐπαγγελίας τῶν πατέρων· 9 τὰ δὲ ἔθνη ὑπὲρ ἐλέους δοξάσαι τὸν θεόν, καθὼς γέγραπται, Διὰ τοῦτο ἐξομολογήσομαί σοι ἐν ἔθνεσιν, *⸆ καὶ τῷ ὀνόματί σου ψαλῶ. 10 Καὶ πάλιν λέγει, Εὐφράνθητε, ἔθνη, μετὰ τοῦ λαοῦ αὐτοῦ. 11 Καὶ πάλιν, Αἰνεῖτε *⸉τὸν κύριον πάντα τὰ ἔθνη,⸊ καὶ *⸂ἐπαινέσατε⸃ αὐτὸν πάντες οἱ λαοί. 12 Καὶ πάλιν Ἠσαΐας λέγει, Ἔσται ἡ ῥίζα τοῦ Ἰεσσαί, καὶ ὁ ἀνιστάμενος ἄρχειν ἐθνῶν· ἐπ᾽ αὐτῷ ἔθνη ἐλπιοῦσιν. 13 Ὁ δὲ θεὸς τῆς ἐλπίδος πληρώσαι ὑμᾶς πάσης χαρᾶς καὶ εἰρήνης ἐν τῷ πιστεύειν, εἰς τὸ περισσεύειν ὑμᾶς ἐν τῇ ἐλπίδι, ἐν δυνάμει πνεύματος ἁγίου.

14 Πέπεισμαι δέ, ἀδελφοί μου, καὶ αὐτὸς ἐγὼ περὶ ὑμῶν, ὅτι καὶ αὐτοὶ μεστοί ἐστε ἀγαθωσύνης, πεπληρωμένοι πάσης *⸆ γνώσεως, δυνάμενοι καὶ *⸂ἄλλους⸃ νουθετεῖν. 15  *⸂Τολμηρότερον⸃ δὲ ἔγραψα ὑμῖν, *⸋ἀδελφοί,⸌ ἀπὸ μέρους, ὡς ἐπαναμιμνήσκων ὑμᾶς, διὰ τὴν χάριν τὴν δοθεῖσάν μοι *⸂2ὑπὸ⸃ τοῦ θεοῦ, 16 εἰς τὸ εἶναί με λειτουργὸν *⸉Ἰησοῦ χριστοῦ⸊ εἰς τὰ ἔθνη, ἱερουργοῦντα τὸ εὐαγγέλιον τοῦ θεοῦ, ἵνα γένηται ἡ προσφορὰ τῶν ἐθνῶν εὐπρόσδεκτος, ἡγιασμένη ἐν πνεύματι ἁγίῳ. 17 Ἔχω οὖν *⸆ καύχησιν ἐν χριστῷ Ἰησοῦ τὰ πρὸς *⸋τὸν⸌ θεόν. 18 Οὐ γὰρ τολμήσω *⸉λαλεῖν τι⸊ ὧν οὐ κατειργάσατο χριστὸς δι᾽ ἐμοῦ, εἰς ὑπακοὴν ἐθνῶν, λόγῳ καὶ ἔργῳ, 19 ἐν δυνάμει σημείων καὶ τεράτων, ἐν δυνάμει *⸂πνεύματος⸃ *⸋θεοῦ·⸌ ὥστε με ἀπὸ Ἱερουσαλὴμ καὶ κύκλῳ μέχρι τοῦ Ἰλλυρικοῦ πεπληρωκέναι τὸ εὐαγγέλιον τοῦ χριστοῦ· 20 οὕτως δὲ *⸂φιλοτιμούμενον⸃ εὐαγγελίζεσθαι, οὐχ ὅπου ὠνομάσθη χριστός, ἵνα μὴ ἐπ᾽ ἀλλότριον θεμέλιον οἰκοδομῶ· 21 ἀλλά, καθὼς γέγραπται, *⸉Οἷς οὐκ ἀνηγγέλη περὶ αὐτοῦ, ὄψονται·⸊ καὶ οἳ οὐκ ἀκηκόασιν συνήσουσιν. 22 Διὸ καὶ ἐνεκοπτόμην τὰ πολλὰ τοῦ ἐλθεῖν πρὸς ὑμᾶς· 23 νυνὶ δὲ μηκέτι τόπον ἔχων *⸂ἐν⸃ τοῖς κλίμασιν τούτοις, ἐπιποθίαν δὲ ἔχων τοῦ ἐλθεῖν πρὸς ὑμᾶς ἀπὸ *⸂2πολλῶν⸃ ἐτῶν, 24 ὡς *⸂ἐὰν⸃ πορεύωμαι εἰς τὴν Σπανίαν, *⸋ἐλεύσομαι πρὸς ὑμᾶς·⸌ ἐλπίζω γὰρ διαπορευόμενος θεάσασθαι ὑμᾶς, καὶ ὑφ᾽ ὑμῶν προπεμφθῆναι ἐκεῖ, ἐὰν ὑμῶν πρῶτον ἀπὸ μέρους ἐμπλησθῶ. 25 Νυνὶ δὲ πορεύομαι εἰς Ἱερουσαλήμ, διακονῶν τοῖς ἁγίοις. 26 Εὐδόκησαν γὰρ Μακεδονία καὶ Ἀχαΐα κοινωνίαν τινὰ ποιήσασθαι εἰς τοὺς πτωχοὺς τῶν ἁγίων τῶν ἐν Ἱερουσαλήμ. 27 Εὐδόκησαν γάρ, καὶ ὀφειλέται *⸉αὐτῶν εἰσιν.⸊ Εἰ γὰρ τοῖς πνευματικοῖς αὐτῶν ἐκοινώνησαν τὰ ἔθνη, ὀφείλουσιν καὶ ἐν τοῖς σαρκικοῖς λειτουργῆσαι αὐτοῖς. 28 Τοῦτο οὖν ἐπιτελέσας, καὶ σφραγισάμενος αὐτοῖς τὸν καρπὸν τοῦτον, ἀπελεύσομαι δι᾽ ὑμῶν εἰς *⸋τὴν⸌ Σπανίαν. 29 Οἶδα δὲ ὅτι ἐρχόμενος πρὸς ὑμᾶς ἐν πληρώματι εὐλογίας *⸂τοῦ εὐαγγελίου τοῦ χριστοῦ⸃ ἐλεύσομαι. 30 Παρακαλῶ δὲ ὑμᾶς, ἀδελφοί, διὰ τοῦ κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ χριστοῦ, καὶ διὰ τῆς ἀγάπης τοῦ πνεύματος, συναγωνίσασθαί μοι ἐν ταῖς προσευχαῖς ὑπὲρ ἐμοῦ πρὸς τὸν θεόν· 31  *⸂ἵνα ῥυσθῶ ἀπὸ τῶν ἀπειθούντων ἐν τῇ Ἰουδαίᾳ, καὶ ἵνα⸃ ἡ διακονία μου ἡ εἰς Ἱερουσαλὴμ εὐπρόσδεκτος *⸉γένηται τοῖς ἁγίοις·⸊ 32 ἵνα ἐν χαρᾷ *⸂ἔλθω πρὸς ὑμᾶς διὰ θελήματος θεοῦ, καὶ⸃ συναναπαύσωμαι ὑμῖν. 33 Ὁ δὲ θεὸς τῆς εἰρήνης μετὰ πάντων ὑμῶν. Ἀμήν.

16

1 Συνίστημι δὲ ὑμῖν Φοίβην τὴν ἀδελφὴν ἡμῶν, οὖσαν *⸆ διάκονον τῆς ἐκκλησίας τῆς ἐν Κεγχρεαῖς· 2 ἵνα *⸉αὐτὴν προσδέξησθε⸊ ἐν κυρίῳ ἀξίως τῶν ἁγίων, καὶ παραστῆτε αὐτῇ ἐν ᾧ ἂν ὑμῶν χρῄζῃ πράγματι· καὶ γὰρ αὐτὴ προστάτις πολλῶν ἐγενήθη, καὶ *⸉2αὐτοῦ ἐμοῦ.⸊

3 Ἀσπάσασθε Πρίσκαν καὶ Ἀκύλαν τοὺς συνεργούς μου ἐν χριστῷ Ἰησοῦ, 4 οἵτινες ὑπὲρ τῆς ψυχῆς μου τὸν ἑαυτῶν τράχηλον ὑπέθηκαν, οἷς οὐκ ἐγὼ μόνος εὐχαριστῶ, ἀλλὰ καὶ πᾶσαι αἱ ἐκκλησίαι τῶν ἐθνῶν· 5 καὶ τὴν κατ᾽ οἶκον αὐτῶν ἐκκλησίαν. Ἀσπάσασθε Ἐπαίνετον τὸν ἀγαπητόν μου, ὅς ἐστιν ἀπαρχὴ τῆς Ἀχαΐας εἰς χριστόν. 6 Ἀσπάσασθε Μαριάμ, ἥτις πολλὰ ἐκοπίασεν εἰς *⸂ἡμᾶς.⸃ 7 Ἀσπάσασθε Ἀνδρόνικον καὶ *⸂Ἰουνίαν⸃ τοὺς συγγενεῖς μου καὶ συναιχμαλώτους μου, οἵτινές εἰσιν ἐπίσημοι ἐν τοῖς ἀποστόλοις, οἳ καὶ πρὸ ἐμοῦ γεγόνασιν ἐν χριστῷ. 8 Ἀσπάσασθε Ἀμπλίαν τὸν ἀγαπητόν μου ἐν κυρίῳ. 9 Ἀσπάσασθε Οὐρβανὸν τὸν συνεργὸν ἡμῶν ἐν χριστῷ, καὶ Στάχυν τὸν ἀγαπητόν μου. 10 Ἀσπάσασθε Ἀπελλῆν τὸν δόκιμον ἐν χριστῷ. Ἀσπάσασθε τοὺς ἐκ τῶν Ἀριστοβούλου. 11 Ἀσπάσασθε Ἡρῳδίωνα τὸν συγγενῆ μου. Ἀσπάσασθε τοὺς ἐκ τῶν Ναρκίσσου, τοὺς ὄντας ἐν κυρίῳ. 12 Ἀσπάσασθε Τρύφαιναν καὶ Τρυφῶσαν τὰς κοπιώσας ἐν κυρίῳ. Ἀσπάσασθε Περσίδα τὴν ἀγαπητήν, ἥτις πολλὰ ἐκοπίασεν ἐν κυρίῳ. 13 Ἀσπάσασθε Ῥοῦφον τὸν ἐκλεκτὸν ἐν κυρίῳ, καὶ τὴν μητέρα αὐτοῦ καὶ ἐμοῦ. 14 Ἀσπάσασθε Ἀσύγκριτον, Φλέγοντα, *⸉Ἑρμᾶν, Πατρόβαν, Ἑρμῆν,⸊ καὶ τοὺς σὺν αὐτοῖς ἀδελφούς. 15 Ἀσπάσασθε Φιλόλογον καὶ Ἰουλίαν, Νηρέα καὶ τὴν ἀδελφὴν αὐτοῦ, καὶ Ὀλυμπᾶν, καὶ τοὺς σὺν αὐτοῖς πάντας ἁγίους. 16 Ἀσπάσασθε ἀλλήλους ἐν φιλήματι ἁγίῳ. Ἀσπάζονται ὑμᾶς αἱ ἐκκλησίαι *⸆ τοῦ χριστοῦ.

17 Παρακαλῶ δὲ ὑμᾶς, ἀδελφοί, σκοπεῖν τοὺς τὰς διχοστασίας καὶ τὰ σκάνδαλα, παρὰ τὴν διδαχὴν ἣν ὑμεῖς ἐμάθετε, ποιοῦντας· καὶ *⸂ἐκκλίνατε⸃ ἀπ᾽ αὐτῶν. 18 Οἱ γὰρ τοιοῦτοι *⸂τῷ κυρίῳ ἡμῶν Ἰησοῦ χριστῷ⸃ οὐ δουλεύουσιν, ἀλλὰ τῇ ἑαυτῶν κοιλίᾳ· καὶ διὰ τῆς χρηστολογίας καὶ εὐλογίας ἐξαπατῶσιν τὰς καρδίας τῶν ἀκάκων. 19 Ἡ γὰρ ὑμῶν ὑπακοὴ εἰς πάντας ἀφίκετο. *⸂Χαίρω οὖν τὸ ἐφ᾽ ὑμῖν·⸃ θέλω δὲ ὑμᾶς σοφοὺς *⸋μὲν⸌ εἶναι εἰς τὸ ἀγαθόν, ἀκεραίους δὲ εἰς τὸ κακόν. 20 Ὁ δὲ θεὸς τῆς εἰρήνης συντρίψει τὸν Σατανᾶν ὑπὸ τοὺς πόδας ὑμῶν ἐν τάχει.

Ἡ χάρις *⸂τοῦ κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ χριστοῦ⸃ μεθ᾽ ὑμῶν.

21  *⸂Ἀσπάζονται⸃ ὑμᾶς Τιμόθεος ὁ συνεργός μου, καὶ Λούκιος καὶ Ἰάσων καὶ Σωσίπατρος οἱ συγγενεῖς μου. 22 Ἀσπάζομαι ὑμᾶς ἐγὼ Τέρτιος, ὁ γράψας τὴν ἐπιστολήν, ἐν κυρίῳ. 23 Ἀσπάζεται ὑμᾶς Γάϊος ὁ ξένος μου καὶ *⸉τῆς ἐκκλησίας ὅλης.⸊ Ἀσπάζεται ὑμᾶς Ἔραστος ὁ οἰκονόμος τῆς πόλεως, καὶ Κούαρτος ὁ ἀδελφός.

24  *⸋Ἡ χάρις τοῦ κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ χριστοῦ μετὰ πάντων *⸂ὑμῶν.⸃ Ἀμήν.⸌ 25  *⸆ 26  *⸆ 27  *⸆

* 1:1 ⸉ Ἰησοῦ χριστοῦ RP f 35 TR WH ¦ χριστοῦ Ἰησοῦ TNT2 NA NIV SBL

* 1:8 ⸂ ὑπὲρ RP f 35 TR ¦ περὶ TNT2 WH NA NIV SBL

* 1:13 ⸉ τινὰ καρπὸν RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ καρπὸν τινὰ TR

* 1:16 ⸋ τοῦ χριστοῦ RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 1:19 ⸉ ὁ γὰρ θεὸς RP f 35 TR ¦ ὁ θεὸς γὰρ TNT2 WH NA NIV SBL

* 1:23 ⸂ ἤλλαξαν RP TR TNT2 WH NA NIV SBL ¦ ἤλλάξαντο f 35

* 1:24 ⸋ καὶ RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 1:24 ⸂ ἑαυτοῖς RP f 35 TR ¦ αὐτοῖς TNT2 WH NA NIV SBL

* 1:27 ⸋ τε RP TR TNT2 WH NA NIV SBL ¦ – f 35

* 1:27 ⸋2 ἐν RP TR TNT2 WH NA NIV SBL ¦ – f 35

* 1:29 ⸋ πορνείᾳ RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 1:31 ⸋ ἀσπόνδους RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 2:5 ⸋ καὶ RP f 35 ¦ – TR TNT2 WH NA NIV SBL

* 2:8 ⸋ μὲν RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 2:8 ⸉ θυμὸς καὶ ὀργή RP f 35 TR ¦ ὀργὴ καὶ θυμός TNT2 WH NA NIV SBL

* 2:13 ⸂ τοῦ νόμου … τοῦ νόμου RP f 35 TR ¦ νόμου … νόμου TNT2 WH NA NIV SBL

* 2:13 ⸋ τῷ RP f 35 TR WH NA NIV SBL ¦ – TNT2

* 2:14 ⸂ ποιῇ RP f 35 TR ¦ ποιῶσιν TNT2 WH NA NIV SBL

* 2:16 ⸆ – RP f 35 TR TNT2 NA27+28 NIV SBL ¦ ᾗ WH NA25

* 2:16 ⸋ ὅτε RP f 35 TR TNT2 NA27+28 NIV SBL ¦ – WH NA25

* 2:16 ⸉ Ἰησοῦ χριστοῦ RP f 35 TR TNT2 NIV ¦ χριστοῦ Ἰησοῦ WH NA SBL

* 2:17 ⸂ Ἴδε RP f 35 TR ¦ Εἰ δὲ TNT2 WH NA NIV SBL

* 2:17 ⸋ τῷ RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 2:26 ⸂ οὐχὶ RP f 35 TR ¦ οὐχ TNT2 WH NA NIV SBL

* 3:2 ⸋ γὰρ RP f 35 TR WH NA NIV SBL ¦ – TNT2

* 3:4 ⸂ καθὼς RP f 35 TR NA27+28 NIV SBL ¦ καθάπερ TNT2 WH NA25

* 3:4 ⸂2 νικήσῃς RP f 35 TR TNT2 ¦ νικήσεις WH NA NIV SBL

* 3:7 ⸂ γὰρ RP f 35 TR TNT2 ¦ δὲ WH NA NIV SBL

* 3:10 ⸋ ὅτι RP TR TNT2 WH NA NIV SBL ¦ – f 35

* 3:10 ⸂ Οὐκ ἔστι(ν) δίκαιος … οὐκ ἔστιν ὁ συνιῶν, οὐκ ἔστιν ὁ ἐκζητῶν … οὐκ ἔστι(ν) ποιῶν RP f 35 TR TNT2 SBL ¦ Οὐκ ἔστιν δίκαιος … οὐκ ἔστιν συνιῶν, οὐκ ἔστιν ἐκζητῶν … οὐκ ἔστιν ποιῶν WH ¦ Οὐκ ἔστιν δίκαιος … οὐκ ἔστιν ὁ συνιῶν, οὐκ ἔστιν ὁ ἐκζητῶν … οὐκ ἔστιν ὁ ποιῶν NA NIV

* 3:22 ⸋ καὶ ἐπὶ πάντας RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 3:25 ⸋ τῆς RP f 35 TR NA27+28 NIV73 ¦ – TNT2 WH NA25 NIV11 SBL

* 3:26 ⸆ – RP f 35 TR ¦ τὴν TNT2 WH NA NIV SBL

* 3:28 ⸂ οὖν RP f 35 TR ¦ γὰρ TNT2 WH NA NIV SBL

* 3:28 ⸉ πίστει δικαιοῦσθαι RP f 35 TR ¦ δικαιοῦσθαι πίστει TNT2 WH NA NIV SBL

* 3:29 ⸋ δὲ RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 3:30 ⸂ ἐπείπερ RP f 35 TR ¦ εἴπερ TNT2 WH NA NIV SBL

* 4:1 ⸂ Ἀβραὰμ τὸν πατέρα ἡμῶν εὑρηκέναι RP f 35 TR ¦ εὑρηκέναι Ἀβραὰμ τὸν προπάτορα ἡμῶν TNT2 NA NIV SBL ¦ Ἀβραὰμ τὸν προπάτορα ἡμῶν WH

* 4:2 ⸋ τὸν RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 4:4 ⸆ – RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ τό TR

* 4:8 ⸂ ᾧ RP f 35 TR ¦ οὗ TNT2 WH NA NIV SBL

* 4:9 ⸋ ὅτι RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 4:11 ⸋ καὶ RP f 35 TR NA27+28 ¦ – TNT2 WH NA25 NIV SBL

* 4:12 ⸂ τῆς πίστεως τῆς ἐν τῇ ἀκροβυστίᾳ RP ¦ τῆς πίστεως τῆς ἐν ἀκροβυστίᾳ f 35 ¦ τῆς ἐν τῇ ἀκροβυστίᾳ πίστεως TR ¦ τῆς ἐν ἀκροβυστίᾳ πίστεως TNT2 WH NA NIV SBL

* 4:13 ⸋ τοῦ RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 4:15 ⸂ γὰρ RP f 35 TR ¦ δὲ TNT2 WH NA NIV SBL

* 4:16 ⸋ τοῦ RP TR TNT2 WH NA NIV SBL ¦ – f 35

* 4:19 ⸋ οὐ RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 4:19 ⸋2 ἤδη RP f 35 TR TNT2 WH NA27+28 NIV73 ¦ – NA25 NIV11 SBL

* 4:22 ⸋ καὶ RP f 35 TR TNT2 WH NA NIV ¦ – SBL

* 5:1 ⸂ ἔχομεν RP TR NA NIV SBL ¦ ἔχωμεν f 35 TNT2 WH

* 5:3 ⸂ καυχώμεθα RP f 35 TR WH NA NIV SBL ¦ καυχώμενοι TNT2

* 5:6 ⸂ Ἔτι γὰρ RP f 35 TR TNT2 NA27+28 NIV SBL ¦ Εἴ γε WH NA25

* 5:6 ⸆ – RP f 35 TR ¦ ἔτι TNT2 WH NA NIV SBL

* 5:11 ⸂ καυχώμενοι RP TR TNT2 WH NA NIV SBL ¦ καυχώμεθα f 35

* 6:1 ⸂ Ἐπιμένομεν RP ¦ Ἐπιμενοῦμεν f 35 TR ¦ Ἐπιμένωμεν TNT2 WH NA NIV SBL

* 6:11 ⸂ νεκροὺς μὲν εἶναι RP f 35 TR ¦ εἶναι νεκροὺς μὲν TNT2 WH NA NIV11 SBL ¦ νεκροὺς μὲν NIV73

* 6:11 ⸂2 χριστῷ Ἰησοῦ τῷ κυρίῳ ἡμῶν RP f 35 TR ¦ χριστῷ Ἰησοῦ TNT2 WH NA NIV SBL

* 6:12 ⸂ αὐτῇ ἐν ταῖς ἐπιθυμίαις αὐτοῦ RP f 35 TR ¦ ταῖς ἐπιθυμίαις αὐτοῦ TNT2 WH NA NIV SBL

* 6:13 ⸂ ὡς RP f 35 TR ¦ ὡσεὶ TNT2 WH NA NIV SBL

* 6:15 ⸂ Ἁμαρτήσομεν RP f 35 TR ¦ Ἁμαρτήσωμεν TNT2 WH NA NIV SBL

* 7:13 ⸂ γέγονεν RP f 35 ¦ γέγονε TR ¦ ἐγένετο TNT2 WH NA NIV SBL

* 7:14 ⸂ σαρκικός RP f 35 TR ¦ σάρκινός TNT2 WH NA NIV SBL

* 7:17 ⸂ οἰκοῦσα RP f 35 TR TNT2 NA27+28 NIV SBL ¦ ἐνοικοῦσα WH NA25

* 7:18 ⸂ οὐχ εὑρίσκω RP f 35 TR ¦ οὔ TNT2 WH NA NIV SBL

* 7:20 ⸋ ἐγώ RP f 35 TR NA NIV ¦ – TNT2 WH SBL

* 7:23 ⸆ – RP f 35 TR ¦ ἐν TNT2 WH NA NIV SBL

* 7:25 ⸂ Εὐχαριστῶ RP f 35 TR ¦ Χάρις TNT2 WH NA NIV SBL

* 7:25 ⸆ – RP f 35 TR TNT2 NA25 SBL ¦ δὲ WH NA27+28 NIV

* 8:1 ⸋ μὴ κατὰ σάρκα περιπατοῦσιν ἀλλὰ κατὰ πνεῦμα RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 8:2 ⸂ με RP f 35 TR TNT2 NIV73 ¦ σε WH NA NIV11 SBL

* 8:11 ⸂ τοῦ ἐγείραντος Ἰησοῦν ἐκ νεκρῶν … ὁ ἐγείρας τὸν χριστὸν ἐκ νεκρῶν RP f 35 TR ¦ τοῦ ἐγείραντος τὸν Ἰησοῦν ἐκ νεκρῶν … ὁ ἐγείρας χριστὸν ἐκ νεκρῶν TNT2 NA27+28 NIV ¦ τοῦ ἐγείραντος τὸν Ἰησοῦν ἐκ νεκρῶν … ὁ ἐγείρας ἐκ νεκρῶν χριστὸν Ἰησοῦν WH NA25 SBL

* 8:11 ⸂2 τὸ ἐνοικοῦν αὐτοῦ πνεῦμα RP f 35 TNT2 SBL ¦ τοῦ ἐνοικοῦντος αὐτοῦ πνεύματος TR WH NA NIV

* 8:14 ⸉ εἰσιν υἱοὶ θεοῦ RP f 35 TR ¦ υἱοί εἰσιν θεοῦ TNT2 NA25 SBL ¦ υἱοὶ θεοῦ εἰσιν WH NA27+28 NIV

* 8:21 ⸂ ὅτι RP f 35 TR TNT2 WH NA27+28 NIV SBL ¦ διότι NA25

* 8:23 ⸋ καὶ αὐτοὶ RP f 35 TR TNT2 WH NA NIV11 SBL ¦ – NIV73

* 8:23 ⸉ καὶ ἡμεῖς RP f 35 TR ¦ ἡμεῖς καὶ TNT2 WH NA NIV SBL

* 8:24 ⸂ τί καὶ ἐλπίζει; RP f 35 TR NA25 ¦ τί ἐλπίζει; TNT2 ¦ ἐλπίζει; WH NA27+28 NIV SBL

* 8:26 ⸂ ταῖς ἀσθενείαις RP f 35 TR ¦ τῇ ἀσθενείᾳ TNT2 WH NA NIV SBL

* 8:26 ⸂2 προσευξόμεθα RP f 35 ¦ προσευξώμεθα TR TNT2 WH NA NIV SBL

* 8:26 ⸋ ὑπὲρ ἡμῶν RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 8:28 ⸆ – RP f 35 TR TNT2 NA27+28 NIV SBL ¦ ὁ θεὸς WH NA25

* 8:34 ⸂ Χριστὸς RP f 35 TR TNT2 SBL ¦ Χριστὸς Ἰησοῦς WH NA NIV

* 8:34 ⸋ καὶ RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 8:34 ⸆ – RP f 35 TR TNT2 NA NIV SBL ¦ ἐκ νεκρῶν WH

* 8:34 ⸋2 καὶ RP f 35 TR TNT2 NA27+28 NIV SBL ¦ – WH NA25

* 8:38 ⸉ οὔτε δυνάμεις οὔτε ἐνεστῶτα οὔτε μέλλοντα RP f 35 TR ¦ οὔτε ἐνεστῶτα οὔτε μέλλοντα οὔτε δυνάμεις TNT2 WH NA NIV SBL

* 9:3 ⸉ αὐτὸς ἐγὼ ἀνάθεμα εἶναι RP f 35 TR ¦ ἀνάθεμα εἶναι αὐτὸς ἐγὼ TNT2 WH NA NIV SBL

* 9:11 ⸂ κακόν RP f 35 TR ¦ φαῦλον TNT2 WH NA NIV SBL

* 9:11 ⸉ πρόθεσις τοῦ θεοῦ RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ τοῦ θεοῦ πρόθεσις TR

* 9:13 ⸂ Καθὼς RP f 35 TR TNT2 NA27+28 NIV SBL ¦ Καθάπερ WH NA25

* 9:15 ⸉ γὰρ Μωϋσῇ RP f 35 ¦ γὰρ Μωσῇ TR ¦ Μωϋσεῖ γὰρ TNT2 WH NA NIV SBL

* 9:19 ⸉ οὖν μοι RP f 35 TR ¦ μοι οὖν TNT2 WH NA NIV SBL

* 9:19 ⸆ – RP f 35 TR TNT2 WH NA25 ¦ οὖν NA27+28 NIV SBL

* 9:20 ⸉ Μενοῦνγε, ὦ ἄνθρωπε RP f 35 TR ¦ Ὦ ἄνθρωπε, μενοῦνγε TNT2 WH NA NIV SBL

* 9:23 ⸋ καὶ RP f 35 TR TNT2 NA NIV SBL ¦ – WH

* 9:26 ⸋ αὐτοῖς RP f 35 TR WH NA NIV SBL ¦ – TNT2

* 9:27 ⸂ κατάλειμμα RP f 35 TR ¦ ὑπόλειμμα TNT2 NA NIV SBL ¦ ὑπόλιμμα WH

* 9:28 ⸋ ἐν δικαιοσύνῃ· ὅτι λόγον συντετμημένον RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 9:31 ⸂ νόμον δικαιοσύνης, εἰς νόμον δικαιοσύνης RP f 35 TR ¦ νόμον δικαιοσύνης, εἰς νόμον TNT2 WH NA NIV SBL

* 9:32 ⸋ νόμου RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 9:32 ⸋2 γὰρ RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 9:33 ⸋ πᾶς RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 10:1 ⸋ ἡ RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 10:1 ⸂ τοῦ Ἰσραήλ RP f 35 TR ¦ αὐτῶν TNT2 WH NA NIV SBL

* 10:1 ⸋2 ἐστιν RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 10:3 ⸂ τὴν τοῦ θεοῦ δικαιοσύνην, καὶ τὴν ἰδίαν δικαιοσύνην RP f 35 TR NA27+28 NIV73 ¦ τὴν τοῦ θεοῦ δικαιοσύνην, καὶ τὴν ἰδίαν TNT2 WH NA25 NIV11 SBL

* 10:5 ⸂ τὴν δικαιοσύνην … ὅτι ὁ ποιήσας αὐτὰ … ζήσεται ἐν αὐτοῖς RP f 35 TR NA27+28 NIV ¦ τὴν δικαιοσύνην … ὅτι ὁ ποιήσας αὐτὰ … ζήσεται ἐν αὐτῇ TNT2 ¦ ὅτι τὴν δικαιοσύνην … ὁ ποιήσας … ζήσεται ἐν αὐτῇ WH SBL ¦ ὅτι τὴν δικαιοσύνην … ὁ ποιήσας αὐτὰ … ζήσεται ἐν αὐτῇ NA25

* 10:5 ⸋ τοῦ RP f 35 TR NA27+28 NIV SBL ¦ – TNT2 WH NA25

* 10:9 ⸂ ἐν τῷ στόματί σου κύριον Ἰησοῦν RP f 35 TR TNT2 NA NIV SBL ¦ τὸ ῥῆμα ἐν τῷ στόματί σου ὅτι Κύριος Ἰησοῦς WH

* 10:14 ⸂ ἐπικαλέσονται … πιστεύσουσιν … ἀκούσουσιν … κηρύξουσιν RP f 35 TR ¦ ἐπικαλέσωνται … πιστεύσωσιν … ἀκούσωσιν … κηρύξωσιν TNT2 WH NA NIV SBL

* 10:15 ⸂ Καθὼς RP f 35 TR TNT2 NA27+28 NIV SBL ¦ Καθάπερ WH NA25

* 10:15 ⸋ εἰρήνην, τῶν εὐαγγελιζομένων RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 10:15 ⸋2 τὰ RP f 35 TR NA27+28 NIV73 SBL ¦ – TNT2 WH NA25 NIV11

* 10:17 ⸂ θεοῦ RP f 35 TR ¦ χριστοῦ TNT2 WH NA NIV SBL

* 10:19 ⸉ οὐκ ἔγνω Ἰσραήλ RP f 35 TR ¦ Ἰσραήλ οὐκ ἔγνω TNT2 WH NA NIV SBL

* 10:20 ⸂ τοῖς ἐμὲ μὴ ζητοῦσιν … τοῖς ἐμὲ μὴ ἐπερωτῶσι(ν) RP f 35 TR WH NA25 NIV11 ¦ ἐν τοῖς ἐμὲ μὴ ζητοῦσιν … ἐν τοῖς ἐμὲ μὴ ἐπερωτῶσιν TNT2 ¦ ἐν τοῖς ἐμὲ μὴ ζητοῦσιν … τοῖς ἐμὲ μὴ ἐπερωτῶσιν NA27+28 NIV73 SBL

* 11:2 ⸋ λέγων RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 11:3 ⸋ καὶ RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 11:6 ⸋ Εἰ δὲ ἐξ ἔργων … οὐκέτι ἐστὶν ἔργον. RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 11:7 ⸂ τοῦτο RP TNT2 WH NA NIV SBL ¦ τούτου f 35 TR

* 11:8 ⸂ καθὼς RP f 35 TR NA27+28 NIV SBL ¦ καθάπερ TNT2 WH NA25

* 11:13 ⸂ γὰρ RP f 35 TR ¦ δὲ TNT2 WH NA NIV SBL

* 11:13 ⸆ – RP f 35 TR ¦ οὖν TNT2 WH NA NIV SBL

* 11:17 ⸋ καὶ RP f 35 TR TNT2 ¦ – WH NA NIV SBL

* 11:19 ⸆ – RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ οἱ TR

* 11:20 ⸂ ὑψηλοφρόνει RP f 35 TR ¦ ὑψηλὰ φρόνει TNT2 WH NA NIV SBL

* 11:21 ⸋ μήπως RP f 35 TR NA27+28 ¦ – TNT2 WH NA25 NIV SBL

* 11:22 ⸂ χρηστότητα καὶ ἀποτομίαν θεοῦ … ἀποτομίαν … χρηστότητα RP f 35 TR ¦ χρηστότητα καὶ ἀποτομίαν θεοῦ … ἀποτομία … χρηστότης θεοῦ TNT2 WH NA NIV SBL

* 11:23 ⸂ ἐπιμείνωσιν RP f 35 ¦ ἐπιμείνωσι TR ¦ ἐπιμένωσιν TNT2 NA NIV ¦ ἐπιμένωσι WH SBL

* 11:23 ⸉ ὁ θεός ἐστιν RP f 35 ¦ ἐστιν ὁ θεός TR TNT2 WH NA NIV SBL

* 11:25 ⸂ παρ᾽ RP f 35 TR NA27+28 NIV73 ¦ ἐν TNT2 WH NA25 NIV11 ¦ – SBL

* 11:26 ⸋ καὶ RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 11:30 ⸋ καὶ RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 11:31 ⸂ καὶ οὗτοι νῦν … καὶ αὐτοὶ RP f 35 TR TNT2 ¦ καὶ οὗτοι νῦν … καὶ αὐτοὶ νῦν WH NA NIV SBL

* 12:1 ⸉ εὐάρεστον τῷ θεῷ RP f 35 TR TNT2 NA27+28 NIV SBL ¦ τῷ θεῷ εὐάρεστον WH NA25

* 12:2 ⸂ συσχηματίζεσθαι … μεταμορφοῦσθαι RP ¦ συσχηματίζεσθε … μεταμορφοῦσθε f 35 TR TNT2 NA NIV SBL ¦ συνσχηματίζεσθε … μεταμορφοῦσθε WH

* 12:2 ⸋ ὑμῶν RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 12:4 ⸉ μέλη πολλὰ RP f 35 TR ¦ πολλὰ μέλη TNT2 WH NA NIV SBL

* 12:5 ⸂ ὁ RP f 35 TR ¦ τὸ TNT2 WH NA NIV SBL

* 12:11 ⸂ κυρίῳ RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ καιρῷ TR

* 12:14 ⸋ ὑμᾶς RP f 35 TR TNT2 NA27+28 NIV73 ¦ – WH NA25 NIV11 SBL

* 12:15 ⸋ καὶ RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 12:20 ⸂ Ἐὰν οὖν RP f 35 TR ¦ Ἀλλὰ ἐὰν TNT2 WH NA25+27 NIV SBL ¦ Ἀλλ᾽ ἐὰν NA28

* 13:1 ⸂ ὑπὸ θεοῦ … ὑπὸ τοῦ θεοῦ RP f 35 ¦ ἀπὸ θεοῦ … ὑπὸ τοῦ θεοῦ TR ¦ ὑπὸ θεοῦ … ὑπὸ θεοῦ TNT2 WH NA NIV SBL

* 13:1 ⸋ ἐξουσίαι RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 13:3 ⸂ τῶν ἀγαθῶν ἔργων, ἀλλὰ τῶν κακῶν RP f 35 TR ¦ τῷ ἀγαθῷ ἔργῳ, ἀλλὰ τῷ κακῷ TNT2 WH NA NIV SBL

* 13:7 ⸋ οὖν RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 13:8 ⸉ ἀγαπᾷν ἀλλήλους RP f 35 TR ¦ ἀλλήλους ἀγαπᾷν TNT2 WH NA NIV SBL

* 13:9 ⸆ – RP TNT2 WH NA NIV SBL ¦ οὐ ψευδομαρτυρήσεις f 35 TR

* 13:9 ⸉ τούτῳ τῷ λόγῳ RP f 35 TR ¦ τῷ λόγῳ τούτῳ TNT2 WH NA NIV SBL

* 13:9 ⸋ ἐν τῷ RP f 35 TR TNT2 WH NA NIV11 SBL ¦ – NIV73

* 13:9 ⸂ σεαυτόν RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ ἑαυτόν TR

* 13:11 ⸂ ἡμᾶς ἤδη RP f 35 TR ¦ ἤδη ἡμᾶς TNT2 ¦ ἤδη ὑμᾶς WH NA NIV SBL

* 13:12 ⸂ ἀποθώμεθα RP f 35 TR TNT2 WH NA NIV ¦ ἀποβαλώμεθα SBL

* 13:12 ⸂2 καὶ ἐνδυσώμεθα RP f 35 TR ¦ ἐνδυσώμεθα δὲ TNT2 WH NA NIV SBL

* 14:3 ⸂ καὶ ὁ RP f 35 TR ¦ ὁ δὲ TNT2 WH NA NIV SBL

* 14:4 ⸂ δυνατὸς γάρ ἐστιν RP f 35 TR ¦ δυνατεῖ γὰρ TNT2 WH NA NIV SBL

* 14:4 ⸂2 ὁ θεὸς RP f 35 TR ¦ ὁ κύριος TNT2 WH NA NIV SBL

* 14:5 ⸆ – RP f 35 TR TNT2 NIV73 SBL ¦ γάρ WH NA NIV11

* 14:6 ⸋ καὶ ὁ μὴ φρονῶν … οὐ φρονεῖ. RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 14:6 ⸋2 Καὶ RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ – TR

* 14:9 ⸂ καὶ ἀπέθανεν καὶ ἀνέστη καὶ ἔζησεν RP f 35 ¦ καὶ ἀπέθανε καὶ ἀνέστη καὶ ἀνέζησεν TR ¦ ἀπέθανεν καὶ ἔζησεν TNT2 WH NA NIV SBL

* 14:10 ⸂ τοῦ χριστοῦ RP f 35 TR ¦ τοῦ θεοῦ TNT2 WH NA NIV SBL

* 14:11 ⸉ πᾶσα γλῶσσα ἐξομολογήσεται RP f 35 TR WH NA NIV SBL ¦ ἐξομολογήσεται πᾶσα γλῶσσα TNT2

* 14:12 ⸋ οὖν RP f 35 TR WH NA NIV ¦ – TNT2 SBL

* 14:12 ⸂ δώσει RP f 35 TR WH NA NIV SBL ¦ ἀποδώσει TNT2

* 14:12 ⸋2 τῷ θεῷ RP f 35 TR TNT2 WH NA NIV ¦ – SBL

* 14:14 ⸂ αὐτοῦ RP f 35 TNT2 ¦ ἑαυτοῦ TR WH NA NIV SBL

* 14:15 ⸂ δὲ RP f 35 TR ¦ γὰρ TNT2 WH NA NIV SBL

* 14:18 ⸂ τούτοις RP f 35 TR ¦ τούτῳ TNT2 WH NA NIV SBL

* 14:21 ⸋ ἢ σκανδαλίζεται ἢ ἀσθενεῖ RP f 35 TR TNT2 SBL ¦ – WH NA NIV

* 14:22 ⸆ – RP f 35 TR ¦ ἣν TNT2 WH NA NIV SBL

* 14:24 ⸋ Τῷ δὲ δυναμένῳ … Ἀμήν. RP f 35 ¦ – TR TNT2 WH NA NIV SBL

* 15:2 ⸆ – RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ γάρ TR

* 15:4 ⸆ – RP f 35 TR TNT2 NA NIV SBL ¦ πάντα WH

* 15:4 ⸂ προεγράφη RP f 35 TR ¦ ἐγράφη TNT2 WH NA NIV SBL

* 15:4 ⸋ διὰ RP TNT2 WH NA NIV SBL ¦ – f 35 TR

* 15:5 ⸉ χριστὸν Ἰησοῦν RP f 35 TR WH NA NIV SBL ¦ Ἰησοῦν χριστὸν TNT2

* 15:7 ⸂ ὑμᾶς RP TNT2 NA27+28 NIV SBL ¦ ἡμᾶς f 35 TR WH NA25

* 15:7 ⸆ – RP f 35 TR ¦ τοῦ TNT2 WH NA NIV SBL

* 15:8 ⸂ δέ RP f 35 TR ¦ γὰρ TNT2 WH NA NIV SBL

* 15:8 ⸂2 χριστὸν Ἰησοῦν RP f 35 ¦ Ἰησοῦν χριστὸν TR ¦ χριστὸν TNT2 WH NA NIV SBL

* 15:8 ⸂3 γεγενῆσθαι RP f 35 TR WH NA NIV SBL ¦ γένεσθαι TNT2

* 15:9 ⸆ – RP TR TNT2 WH NA NIV SBL ¦ κύριε f 35

* 15:11 ⸉ τὸν κύριον πάντα τὰ ἔθνη RP f 35 TR ¦ πάντα τὰ ἔθνη τὸν κύριον TNT2 WH NA NIV SBL

* 15:11 ⸂ ἐπαινέσατε RP f 35 TR ¦ ἐπαινεσάτωσαν TNT2 WH NA NIV SBL

* 15:14 ⸆ – RP f 35 TR TNT2 SBL ¦ τῆς WH NA NIV

* 15:14 ⸂ ἄλλους RP f 35 ¦ ἀλλήλους TR TNT2 WH NA NIV SBL

* 15:15 ⸂ Τολμηρότερον RP f 35 TR NA27+28 NIV SBL ¦ Τολμηροτέρως TNT2 WH NA25

* 15:15 ⸋ ἀδελφοί RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 15:15 ⸂2 ὑπὸ RP f 35 TR NA27+28 NIV SBL ¦ ἀπὸ TNT2 WH NA25

* 15:16 ⸉ Ἰησοῦ χριστοῦ RP f 35 TR ¦ χριστοῦ Ἰησοῦ TNT2 WH NA NIV SBL

* 15:17 ⸆ – RP f 35 TR ¦ τὴν TNT2 WH NA NIV SBL

* 15:17 ⸋ τὸν RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ – TR

* 15:18 ⸉ λαλεῖν τι RP f 35 TR ¦ τι λαλεῖν TNT2 WH NA NIV SBL

* 15:19 ⸂ πνεύματος RP f 35 TR NA NIV SBL ¦ πνεύματος ἁγίου TNT2 WH

* 15:19 ⸋ θεοῦ RP f 35 TR NA27+28 NIV11 ¦ – TNT2 WH NA25 NIV73 SBL

* 15:20 ⸂ φιλοτιμούμενον RP f 35 TR WH NA NIV SBL ¦ φιλοτιμοῦμαι TNT2

* 15:21 ⸉ Οἷς οὐκ ἀνηγγέλη περὶ αὐτοῦ, ὄψονται· RP f 35 TR TNT2 NA27+28 NIV SBL ¦ Ὄψονται οἷς οὐκ ἀνηγγέλη περὶ αὐτοῦ· WH NA25

* 15:23 ⸂ ἐν RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ ἐκ TR

* 15:23 ⸂2 πολλῶν RP f 35 TR NA27+28 NIV ¦ ἱκανῶν TNT2 WH NA25 SBL

* 15:24 ⸂ ἐὰν RP f 35 TR ¦ ἂν TNT2 WH NA NIV SBL

* 15:24 ⸋ ἐλεύσομαι πρὸς ὑμᾶς· RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 15:27 ⸉ αὐτῶν εἰσιν RP f 35 TR ¦ εἰσιν αὐτῶν TNT2 WH NA NIV SBL

* 15:28 ⸋ τὴν RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 15:29 ⸂ τοῦ εὐαγγελίου τοῦ χριστοῦ RP f 35 TR ¦ χριστοῦ TNT2 WH NA NIV SBL

* 15:31 ⸂ ἵνα … καὶ ἵνα RP f 35 TR ¦ ἵνα … καὶ TNT2 WH NA NIV SBL

* 15:31 ⸉ γένηται τοῖς ἁγίοις RP f 35 TR ¦ τοῖς ἁγίοις γένηται TNT2 WH NA NIV SBL

* 15:32 ⸂ ἔλθω πρὸς ὑμᾶς διὰ θελήματος θεοῦ, καὶ RP f 35 TR TNT2 ¦ ἐλθὼν πρὸς ὑμᾶς διὰ θελήματος θεοῦ συναναπαύσωμαι WH NA NIV SBL

* 16:1 ⸆ – RP f 35 TR TNT2 NIV11 ¦ καὶ WH NA NIV73 SBL

* 16:2 ⸉ αὐτὴν προσδέξησθε RP f 35 TR NA NIV SBL ¦ προσδέξησθε αὐτὴν TNT2 WH

* 16:2 ⸉2 αὐτοῦ ἐμοῦ RP f 35 TR ¦ ἐμοῦ αὐτοῦ TNT2 WH NA NIV SBL

* 16:6 ⸂ ἡμᾶς RP TR ¦ ὑμᾶς f 35 TNT2 WH NA NIV SBL

* 16:7 ⸂ Ἰουνίαν RP f 35 TR TNT2 WH SBL ¦ Ἰουνιᾶν NA NIV

* 16:14 ⸉ Ἑρμᾶν, Πατρόβαν, Ἑρμῆν RP f 35 TR ¦ Ἑρμῆν, Πατροβᾶν, Ἑρμᾶν TNT2 WH NA NIV SBL

* 16:16 ⸆ – RP f 35 TR ¦ πᾶσαι TNT2 WH NA NIV SBL

* 16:17 ⸂ ἐκκλίνατε RP f 35 TR ¦ ἐκκλίνετε TNT2 WH NA NIV SBL

* 16:18 ⸂ τῷ κυρίῳ ἡμῶν Ἰησοῦ χριστῷ RP f 35 TR ¦ τῷ κυρίῳ ἡμῶν χριστῷ TNT2 WH NA NIV SBL

* 16:19 ⸂ Χαίρω οὖν τὸ ἐφ᾽ ὑμῖν· RP f 35 TR ¦ Ἐφ᾽ ὑμῖν οὖν χαίρω· TNT2 WH NA NIV SBL

* 16:19 ⸋ μὲν RP f 35 TR WH ¦ – TNT2 NA NIV SBL

* 16:20 ⸂ τοῦ κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ χριστοῦ RP f 35 TR TNT2 SBL ¦ τοῦ κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ WH NA NIV

* 16:21 ⸂ Ἀσπάζονται RP f 35 TR ¦ Ἀσπάζεται TNT2 WH NA NIV SBL

* 16:23 ⸉ τῆς ἐκκλησίας ὅλης RP f 35 TR ¦ ὅλης τῆς ἐκκλησίας TNT2 WH NA NIV SBL

* 16:24 ⸋ Ἡ χάρις … Ἀμήν. RP f 35 TR SBL ¦ – TNT2 WH NA NIV

* 16:24 ⸂ ὑμῶν RP TR SBL ¦ ἡμῶν f 35

* 16:25 ⸆ – RP f 35 SBL ¦ Τῷ δὲ δυναμένῳ ὑμᾶς στηρίξαι κατὰ τὸ εὐαγγέλιόν μου καὶ τὸ κήρυγμα Ἰησοῦ χριστοῦ, κατὰ ἀποκάλυψιν μυστηρίου χρόνοις αἰωνίοις σεσιγημένου, TR TNT2 WH NA NIV

* 16:26 ⸆ – RP f 35 SBL ¦ φανερωθέντος δὲ νῦν, διά τε γραφῶν προφητικῶν, κατ᾽ ἐπιταγὴν τοῦ αἰωνίου θεοῦ, εἰς ὑπακοὴν πίστεως εἰς πάντα τὰ ἔθνη γνωρισθέντος, TR TNT2 WH NA NIV

* 16:27 ⸆ – RP f 35 SBL ¦ μόνῳ σοφῷ θεῷ, διὰ Ἰησοῦ χριστοῦ, ᾧ ἡ δόξα εἰς τοὺς αἰῶνας. Ἀμήν. TR TNT2 WH NA27+28 NIV ¦ μόνῳ σοφῷ θεῷ, διὰ Ἰησοῦ χριστοῦ, ᾧ ἡ δόξα εἰς τοὺς αἰῶνας τῶν αἰώνων. Ἀμήν. NA25

ΚΟΡΙΝΘΙΟΥΣ Α

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

14

15

16

ΠΡΟΣ ΚΟΡΙΝΘΙΟΥΣ Α΄

1

1 Παῦλος κλητὸς ἀπόστολος *⸉Ἰησοῦ χριστοῦ⸊ διὰ θελήματος θεοῦ, καὶ Σωσθένης ὁ ἀδελφός, 2 τῇ ἐκκλησίᾳ τοῦ θεοῦ *⸉τῇ οὔσῃ ἐν Κορίνθῳ, ἡγιασμένοις ἐν χριστῷ Ἰησοῦ,⸊ κλητοῖς ἁγίοις, σὺν πᾶσιν τοῖς ἐπικαλουμένοις τὸ ὄνομα τοῦ κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ χριστοῦ ἐν παντὶ τόπῳ, αὐτῶν *⸋τε⸌ καὶ *⸂ἡμῶν·⸃ 3 χάρις ὑμῖν καὶ εἰρήνη ἀπὸ θεοῦ πατρὸς ἡμῶν καὶ κυρίου Ἰησοῦ χριστοῦ.

4 Εὐχαριστῶ τῷ θεῷ *⸋μου⸌ πάντοτε περὶ ὑμῶν, ἐπὶ τῇ χάριτι τοῦ θεοῦ τῇ δοθείσῃ ὑμῖν ἐν χριστῷ Ἰησοῦ· 5 ὅτι ἐν παντὶ ἐπλουτίσθητε ἐν αὐτῷ, ἐν παντὶ λόγῳ καὶ πάσῃ γνώσει, 6 καθὼς τὸ μαρτύριον τοῦ χριστοῦ ἐβεβαιώθη ἐν ὑμῖν· 7 ὥστε ὑμᾶς μὴ ὑστερεῖσθαι ἐν μηδενὶ χαρίσματι, ἀπεκδεχομένους τὴν ἀποκάλυψιν τοῦ κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ χριστοῦ, 8 ὃς καὶ βεβαιώσει ὑμᾶς ἕως τέλους, ἀνεγκλήτους ἐν τῇ ἡμέρᾳ τοῦ κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ χριστοῦ. 9 Πιστὸς ὁ θεός, δι᾽ οὗ ἐκλήθητε εἰς κοινωνίαν τοῦ υἱοῦ αὐτοῦ Ἰησοῦ χριστοῦ τοῦ κυρίου ἡμῶν.

10 Παρακαλῶ δὲ ὑμᾶς, ἀδελφοί, διὰ τοῦ ὀνόματος τοῦ κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ χριστοῦ, ἵνα τὸ αὐτὸ λέγητε πάντες, καὶ μὴ ᾖ ἐν ὑμῖν σχίσματα, ἦτε δὲ κατηρτισμένοι ἐν τῷ αὐτῷ νοῒ καὶ ἐν τῇ αὐτῇ γνώμῃ. 11 Ἐδηλώθη γάρ μοι περὶ ὑμῶν, ἀδελφοί μου, ὑπὸ τῶν Χλόης, ὅτι ἔριδες ἐν ὑμῖν εἰσιν. 12 Λέγω δὲ τοῦτο, ὅτι ἕκαστος ὑμῶν λέγει, Ἐγὼ μέν εἰμι Παύλου, Ἐγὼ δὲ Ἀπολλώ, Ἐγὼ δὲ Κηφᾶ, Ἐγὼ δὲ χριστοῦ. 13 Μεμέρισται ὁ χριστός; Μὴ Παῦλος ἐσταυρώθη ὑπὲρ ὑμῶν, ἢ εἰς τὸ ὄνομα Παύλου ἐβαπτίσθητε; 14 Εὐχαριστῶ *⸋τῷ θεῷ⸌ ὅτι οὐδένα ὑμῶν ἐβάπτισα, εἰ μὴ Κρίσπον καὶ Γάϊον· 15 ἵνα μή τις εἴπῃ ὅτι εἰς τὸ ἐμὸν ὄνομα *⸂ἐβάπτισα.⸃ 16 Ἐβάπτισα δὲ καὶ τὸν Στεφανᾶ οἶκον· λοιπὸν οὐκ οἶδα εἴ τινα ἄλλον ἐβάπτισα. 17 Οὐ γὰρ ἀπέστειλέν με χριστὸς βαπτίζειν, ἀλλ᾽ εὐαγγελίζεσθαι· οὐκ ἐν σοφίᾳ λόγου, ἵνα μὴ κενωθῇ ὁ σταυρὸς τοῦ χριστοῦ.

18 Ὁ λόγος γὰρ ὁ τοῦ σταυροῦ τοῖς μὲν ἀπολλυμένοις μωρία ἐστίν, τοῖς δὲ σῳζομένοις ἡμῖν δύναμις θεοῦ ἐστιν. 19 Γέγραπται γάρ, Ἀπολῶ τὴν σοφίαν τῶν σοφῶν, καὶ τὴν σύνεσιν τῶν συνετῶν ἀθετήσω. 20 Ποῦ σοφός; Ποῦ γραμματεύς; Ποῦ συζητητὴς *⸂τοῦ αἰῶνος τούτου; Οὐχὶ ἐμώρανεν ὁ θεὸς τὴν σοφίαν τοῦ κόσμου τούτου;⸃ 21 Ἐπειδὴ γὰρ ἐν τῇ σοφίᾳ τοῦ θεοῦ οὐκ ἔγνω ὁ κόσμος διὰ τῆς σοφίας τὸν θεόν, εὐδόκησεν ὁ θεὸς διὰ τῆς μωρίας τοῦ κηρύγματος σῶσαι τοὺς πιστεύοντας. 22 Ἐπειδὴ καὶ Ἰουδαῖοι *⸂σημεῖον⸃ αἰτοῦσιν, καὶ Ἕλληνες σοφίαν ζητοῦσιν· 23 ἡμεῖς δὲ κηρύσσομεν χριστὸν ἐσταυρωμένον, Ἰουδαίοις μὲν σκάνδαλον, *⸂Ἕλλησιν⸃ δὲ μωρίαν· 24 αὐτοῖς δὲ τοῖς κλητοῖς, Ἰουδαίοις τε καὶ Ἕλλησιν, χριστὸν θεοῦ δύναμιν καὶ θεοῦ σοφίαν. 25 Ὅτι τὸ μωρὸν τοῦ θεοῦ σοφώτερον τῶν ἀνθρώπων ἐστίν, καὶ τὸ ἀσθενὲς τοῦ θεοῦ ἰσχυρότερον τῶν ἀνθρώπων *⸂ἐστίν.⸃

26 Βλέπετε γὰρ τὴν κλῆσιν ὑμῶν, ἀδελφοί, ὅτι οὐ πολλοὶ σοφοὶ κατὰ σάρκα, οὐ πολλοὶ δυνατοί, οὐ πολλοὶ εὐγενεῖς· 27 ἀλλὰ τὰ μωρὰ τοῦ κόσμου ἐξελέξατο ὁ θεός, ἵνα *⸉τοὺς σοφοὺς καταισχύνῃ·⸊ καὶ τὰ ἀσθενῆ τοῦ κόσμου ἐξελέξατο ὁ θεός, ἵνα καταισχύνῃ τὰ ἰσχυρά· 28  *⸂καὶ τὰ ἀγενῆ τοῦ κόσμου καὶ τὰ ἐξουθενημένα ἐξελέξατο ὁ θεός, καὶ τὰ μὴ ὄντα,⸃ ἵνα τὰ ὄντα καταργήσῃ· 29 ὅπως μὴ καυχήσηται πᾶσα σὰρξ ἐνώπιον *⸂τοῦ θεοῦ.⸃ 30 Ἐξ αὐτοῦ δὲ ὑμεῖς ἐστε ἐν χριστῷ Ἰησοῦ, ὃς ἐγενήθη *⸉ἡμῖν σοφία⸊ ἀπὸ θεοῦ, δικαιοσύνη τε καὶ ἁγιασμός, καὶ ἀπολύτρωσις· 31 ἵνα, καθὼς γέγραπται, Ὁ καυχώμενος, ἐν κυρίῳ καυχάσθω.

2

1 Κἀγὼ ἐλθὼν πρὸς ὑμᾶς, ἀδελφοί, ἦλθον οὐ καθ᾽ ὑπεροχὴν λόγου ἢ σοφίας καταγγέλλων ὑμῖν τὸ *⸂μαρτύριον⸃ τοῦ θεοῦ. 2 Οὐ γὰρ ἔκρινα *⸋τοῦ⸌ *⸉εἰδέναι τι⸊ ἐν ὑμῖν, εἰ μὴ Ἰησοῦν χριστόν, καὶ τοῦτον ἐσταυρωμένον. 3 Καὶ ἐγὼ ἐν ἀσθενείᾳ καὶ ἐν φόβῳ καὶ ἐν τρόμῳ πολλῷ ἐγενόμην πρὸς ὑμᾶς. 4 Καὶ ὁ λόγος μου καὶ τὸ κήρυγμά μου οὐκ ἐν *⸂πειθοῖς ἀνθρωπίνης σοφίας λόγοις,⸃ ἀλλ᾽ ἐν ἀποδείξει πνεύματος καὶ δυνάμεως· 5 ἵνα ἡ πίστις ὑμῶν μὴ ᾖ ἐν σοφίᾳ ἀνθρώπων, ἀλλ᾽ ἐν δυνάμει θεοῦ.

6 Σοφίαν δὲ λαλοῦμεν ἐν τοῖς τελείοις· σοφίαν δὲ οὐ τοῦ αἰῶνος τούτου, οὐδὲ τῶν ἀρχόντων τοῦ αἰῶνος τούτου, τῶν καταργουμένων· 7 ἀλλὰ λαλοῦμεν *⸉σοφίαν θεοῦ⸊ ἐν μυστηρίῳ, τὴν ἀποκεκρυμμένην, ἣν προώρισεν ὁ θεὸς πρὸ τῶν αἰώνων εἰς δόξαν ἡμῶν· 8 ἣν οὐδεὶς τῶν ἀρχόντων τοῦ αἰῶνος τούτου ἔγνωκεν· εἰ γὰρ ἔγνωσαν, οὐκ ἂν τὸν κύριον τῆς δόξης ἐσταύρωσαν· 9 ἀλλὰ καθὼς γέγραπται, Ἃ ὀφθαλμὸς οὐκ εἶδεν, καὶ οὖς οὐκ ἤκουσεν, καὶ ἐπὶ καρδίαν ἀνθρώπου οὐκ ἀνέβη, *⸂ἃ⸃ ἡτοίμασεν ὁ θεὸς τοῖς ἀγαπῶσιν αὐτόν. 10 Ἡμῖν *⸂δὲ⸃ *⸉ὁ θεὸς ἀπεκάλυψεν⸊ διὰ τοῦ πνεύματος *⸋αὐτοῦ·⸌ τὸ γὰρ πνεῦμα πάντα ἐρευνᾷ, καὶ τὰ βάθη τοῦ θεοῦ. 11  *⸂Τίς γὰρ οἶδεν ἀνθρώπων τὰ τοῦ ἀνθρώπου, εἰ μὴ τὸ πνεῦμα τοῦ ἀνθρώπου τὸ ἐν αὐτῷ; Οὕτως καὶ τὰ τοῦ θεοῦ οὐδεὶς οἶδεν,⸃ εἰ μὴ τὸ πνεῦμα τοῦ θεοῦ. 12 Ἡμεῖς δὲ οὐ τὸ πνεῦμα τοῦ κόσμου ἐλάβομεν, ἀλλὰ τὸ πνεῦμα τὸ ἐκ τοῦ θεοῦ, ἵνα εἰδῶμεν τὰ ὑπὸ τοῦ θεοῦ χαρισθέντα ἡμῖν. 13 Ἃ καὶ λαλοῦμεν, οὐκ ἐν διδακτοῖς ἀνθρωπίνης σοφίας λόγοις, ἀλλ᾽ ἐν διδακτοῖς *⸂πνεύματος ἁγίου,⸃ πνευματικοῖς πνευματικὰ συγκρίνοντες. 14 Ψυχικὸς δὲ ἄνθρωπος οὐ δέχεται τὰ τοῦ πνεύματος τοῦ θεοῦ· μωρία γὰρ αὐτῷ ἐστιν, καὶ οὐ δύναται γνῶναι, ὅτι πνευματικῶς ἀνακρίνεται. 15 Ὁ δὲ πνευματικὸς ἀνακρίνει *⸋μὲν⸌ *⸆ πάντα, αὐτὸς δὲ ὑπ᾽ οὐδενὸς ἀνακρίνεται. 16 Τίς γὰρ ἔγνω νοῦν κυρίου, ὃς συμβιβάσει αὐτόν; Ἡμεῖς δὲ νοῦν χριστοῦ ἔχομεν.

3

1 Καὶ ἐγώ, ἀδελφοί, οὐκ ἠδυνήθην *⸉ὑμῖν λαλῆσαι⸊ ὡς πνευματικοῖς, ἀλλ᾽ ὡς σαρκικοῖς, ὡς νηπίοις ἐν χριστῷ. 2 Γάλα ὑμᾶς ἐπότισα, *⸋καὶ⸌ οὐ βρῶμα· οὔπω γὰρ ἐδύνασθε, ἀλλ᾽ *⸂οὔτε⸃ ἔτι νῦν δύνασθε· 3 ἔτι γὰρ σαρκικοί ἐστε· ὅπου γὰρ ἐν ὑμῖν ζῆλος καὶ ἔρις *⸋καὶ διχοστασίαι,⸌ οὐχὶ σαρκικοί ἐστε, καὶ κατὰ ἄνθρωπον περιπατεῖτε; 4 Ὅταν γὰρ λέγῃ τις, Ἐγὼ μέν εἰμι Παύλου, ἕτερος δέ, Ἐγὼ Ἀπολλώ, *⸂οὐχὶ σαρκικοί⸃ ἐστε; 5  *⸂Τίς οὖν ἐστιν *⸉Παῦλος, τίς⸃ δὲ Ἀπολλώς,⸊ *⸋ἀλλ᾽ ἢ⸌ διάκονοι δι᾽ ὧν ἐπιστεύσατε, καὶ ἑκάστῳ ὡς ὁ κύριος ἔδωκεν; 6 Ἐγὼ ἐφύτευσα, Ἀπολλὼς ἐπότισεν, ἀλλ᾽ ὁ θεὸς ηὔξανεν. 7 Ὥστε οὔτε ὁ φυτεύων ἐστίν τι, οὔτε ὁ ποτίζων, ἀλλ᾽ ὁ αὐξάνων θεός. 8 Ὁ φυτεύων δὲ καὶ ὁ ποτίζων ἕν εἰσιν· ἕκαστος δὲ τὸν ἴδιον μισθὸν λήψεται κατὰ τὸν ἴδιον κόπον. 9 Θεοῦ γάρ ἐσμεν συνεργοί· θεοῦ γεώργιον, θεοῦ οἰκοδομή ἐστε.

10 Κατὰ τὴν χάριν τοῦ θεοῦ τὴν δοθεῖσάν μοι, ὡς σοφὸς ἀρχιτέκτων θεμέλιον *⸂τέθεικα,⸃ ἄλλος δὲ ἐποικοδομεῖ. Ἕκαστος δὲ βλεπέτω πῶς ἐποικοδομεῖ. 11 Θεμέλιον γὰρ ἄλλον οὐδεὶς δύναται θεῖναι παρὰ τὸν κείμενον, ὅς ἐστιν Ἰησοῦς *⸆ χριστός. 12 Εἰ δέ τις ἐποικοδομεῖ ἐπὶ τὸν θεμέλιον *⸋τοῦτον⸌ χρυσόν, ἄργυρον, λίθους τιμίους, ξύλα, χόρτον, καλάμην, 13 ἑκάστου τὸ ἔργον φανερὸν γενήσεται· ἡ γὰρ ἡμέρα δηλώσει, ὅτι ἐν πυρὶ ἀποκαλύπτεται· καὶ ἑκάστου τὸ ἔργον ὁποῖόν ἐστιν τὸ πῦρ *⸆ δοκιμάσει. 14 Εἴ τινος τὸ ἔργον μένει ὃ ἐποικοδόμησεν, μισθὸν λήψεται. 15 Εἴ τινος τὸ ἔργον κατακαήσεται, ζημιωθήσεται· αὐτὸς δὲ σωθήσεται, οὕτως δὲ ὡς διὰ πυρός.

16 Οὐκ οἴδατε ὅτι ναὸς θεοῦ ἐστε, καὶ τὸ πνεῦμα τοῦ θεοῦ *⸉οἰκεῖ ἐν ὑμῖν;⸊ 17 Εἴ τις τὸν ναὸν τοῦ θεοῦ φθείρει, φθερεῖ τοῦτον ὁ θεός· ὁ γὰρ ναὸς τοῦ θεοῦ ἅγιός ἐστιν, οἵτινές ἐστε ὑμεῖς.

18 Μηδεὶς ἑαυτὸν ἐξαπατάτω· εἴ τις δοκεῖ σοφὸς εἶναι ἐν ὑμῖν ἐν τῷ αἰῶνι τούτῳ, μωρὸς γενέσθω, ἵνα γένηται σοφός. 19 Ἡ γὰρ σοφία τοῦ κόσμου τούτου μωρία παρὰ τῷ θεῷ ἐστιν. Γέγραπται γάρ, Ὁ δρασσόμενος τοὺς σοφοὺς ἐν τῇ πανουργίᾳ αὐτῶν. 20 Καὶ πάλιν, Κύριος γινώσκει τοὺς διαλογισμοὺς τῶν σοφῶν, ὅτι εἰσὶν μάταιοι. 21 Ὥστε μηδεὶς καυχάσθω ἐν ἀνθρώποις· πάντα γὰρ ὑμῶν ἐστιν, 22 εἴτε Παῦλος, εἴτε Ἀπολλώς, εἴτε Κηφᾶς, εἴτε κόσμος, εἴτε ζωή, εἴτε θάνατος, εἴτε ἐνεστῶτα, εἴτε μέλλοντα· πάντα ὑμῶν *⸋ἐστιν,⸌ 23 ὑμεῖς δὲ χριστοῦ, χριστὸς δὲ θεοῦ.

4

1 Οὕτως ἡμᾶς λογιζέσθω ἄνθρωπος, ὡς ὑπηρέτας χριστοῦ καὶ οἰκονόμους μυστηρίων θεοῦ. 2  *⸂Ὃ δὲ⸃ λοιπόν, ζητεῖται ἐν τοῖς οἰκονόμοις, ἵνα πιστός τις εὑρεθῇ. 3 Ἐμοὶ δὲ εἰς ἐλάχιστόν ἐστιν ἵνα ὑφ᾽ ὑμῶν ἀνακριθῶ, ἢ ὑπὸ ἀνθρωπίνης ἡμέρας· ἀλλ᾽ οὐδὲ ἐμαυτὸν ἀνακρίνω. 4 Οὐδὲν γὰρ ἐμαυτῷ σύνοιδα, ἀλλ᾽ οὐκ ἐν τούτῳ δεδικαίωμαι· ὁ δὲ ἀνακρίνων με κύριός ἐστιν. 5 Ὥστε μὴ πρὸ καιροῦ τι κρίνετε, ἕως ἂν ἔλθῃ ὁ κύριος, ὃς καὶ φωτίσει τὰ κρυπτὰ τοῦ σκότους, καὶ φανερώσει τὰς βουλὰς τῶν καρδιῶν· καὶ τότε ὁ ἔπαινος γενήσεται ἑκάστῳ ἀπὸ τοῦ θεοῦ.

6 Ταῦτα δέ, ἀδελφοί, μετεσχημάτισα εἰς ἐμαυτὸν καὶ Ἀπολλὼ δι᾽ ὑμᾶς, ἵνα ἐν ἡμῖν μάθητε τὸ μὴ ὑπὲρ *⸂ὃ⸃ γέγραπται *⸋φρονεῖν,⸌ *⸂2ἵνα μὴ εἷς ὑπὲρ τοῦ ἑνὸς φυσιοῦσθε⸃ κατὰ τοῦ ἑτέρου. 7 Τίς γάρ σε διακρίνει; Τί δὲ ἔχεις ὃ οὐκ ἔλαβες; Εἰ δὲ καὶ ἔλαβες, τί καυχᾶσαι ὡς μὴ λαβών; 8 Ἤδη κεκορεσμένοι ἐστέ, ἤδη ἐπλουτήσατε, χωρὶς ἡμῶν ἐβασιλεύσατε· καὶ ὄφελόν γε ἐβασιλεύσατε, ἵνα καὶ ἡμεῖς ὑμῖν συμβασιλεύσωμεν. 9 Δοκῶ γὰρ *⸋ὅτι⸌ ὁ θεὸς ἡμᾶς τοὺς ἀποστόλους ἐσχάτους ἀπέδειξεν ὡς ἐπιθανατίους· ὅτι θέατρον ἐγενήθημεν τῷ κόσμῳ, καὶ ἀγγέλοις, καὶ ἀνθρώποις. 10 Ἡμεῖς μωροὶ διὰ χριστόν, ὑμεῖς δὲ φρόνιμοι ἐν χριστῷ· ἡμεῖς ἀσθενεῖς, ὑμεῖς δὲ ἰσχυροί· ὑμεῖς ἔνδοξοι, ἡμεῖς δὲ ἄτιμοι. 11 Ἄχρι τῆς ἄρτι ὥρας καὶ πεινῶμεν, καὶ διψῶμεν, καὶ γυμνητεύομεν, καὶ κολαφιζόμεθα, καὶ ἀστατοῦμεν, 12 καὶ κοπιῶμεν ἐργαζόμενοι ταῖς ἰδίαις χερσίν· λοιδορούμενοι εὐλογοῦμεν· διωκόμενοι ἀνεχόμεθα· 13  *⸂βλασφημούμενοι⸃ παρακαλοῦμεν· ὡς περικαθάρματα τοῦ κόσμου ἐγενήθημεν, πάντων περίψημα ἕως ἄρτι.

14 Οὐκ ἐντρέπων ὑμᾶς γράφω ταῦτα, ἀλλ᾽ ὡς τέκνα μου ἀγαπητὰ *⸂νουθετῶ.⸃ 15 Ἐὰν γὰρ μυρίους παιδαγωγοὺς ἔχητε ἐν χριστῷ, ἀλλ᾽ οὐ πολλοὺς πατέρας· ἐν γὰρ χριστῷ Ἰησοῦ διὰ τοῦ εὐαγγελίου ἐγὼ ὑμᾶς ἐγέννησα. 16 Παρακαλῶ οὖν ὑμᾶς, μιμηταί μου γίνεσθε. 17 Διὰ τοῦτο *⸆ ἔπεμψα ὑμῖν Τιμόθεον, ὅς ἐστιν *⸉τέκνον μου⸊ ἀγαπητὸν καὶ πιστὸν ἐν κυρίῳ, ὃς ὑμᾶς ἀναμνήσει τὰς ὁδούς μου τὰς ἐν *⸂χριστῷ,⸃ καθὼς πανταχοῦ ἐν πάσῃ ἐκκλησίᾳ διδάσκω. 18 Ὡς μὴ ἐρχομένου δέ μου πρὸς ὑμᾶς ἐφυσιώθησάν τινες. 19 Ἐλεύσομαι δὲ ταχέως πρὸς ὑμᾶς, ἐὰν ὁ κύριος θελήσῃ, καὶ γνώσομαι οὐ τὸν λόγον τῶν πεφυσιωμένων, ἀλλὰ τὴν δύναμιν. 20 Οὐ γὰρ ἐν λόγῳ ἡ βασιλεία τοῦ θεοῦ, ἀλλ᾽ ἐν δυνάμει. 21 Τί θέλετε; Ἐν ῥάβδῳ ἔλθω πρὸς ὑμᾶς, ἢ ἐν ἀγάπῃ πνεύματί τε πρᾳότητος;

5

1 Ὅλως ἀκούεται ἐν ὑμῖν πορνεία, καὶ τοιαύτη πορνεία, ἥτις οὐδὲ ἐν τοῖς ἔθνεσιν *⸋ὀνομάζεται,⸌ ὥστε γυναῖκά τινα τοῦ πατρὸς ἔχειν. 2 Καὶ ὑμεῖς πεφυσιωμένοι ἐστέ, καὶ οὐχὶ μᾶλλον ἐπενθήσατε, ἵνα *⸂ἐξαρθῇ⸃ ἐκ μέσου ὑμῶν ὁ τὸ ἔργον τοῦτο *⸂2ποιήσας.⸃ 3 Ἐγὼ μὲν γὰρ *⸂ὡς ἀπὼν τῷ σώματι παρὼν δὲ τῷ πνεύματι, ἤδη κέκρικα ὡς παρών,⸃ τὸν οὕτως τοῦτο κατεργασάμενον, 4  *⸂ἐν τῷ ὀνόματι τοῦ κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ χριστοῦ, συναχθέντων ὑμῶν καὶ τοῦ ἐμοῦ πνεύματος, σὺν τῇ δυνάμει τοῦ κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ χριστοῦ,⸃ 5 παραδοῦναι τὸν τοιοῦτον τῷ Σατανᾷ εἰς ὄλεθρον τῆς σαρκός, ἵνα τὸ πνεῦμα σωθῇ ἐν τῇ ἡμέρᾳ *⸂τοῦ κυρίου Ἰησοῦ.⸃ 6 Οὐ καλὸν τὸ καύχημα ὑμῶν. Οὐκ οἴδατε ὅτι μικρὰ ζύμη ὅλον τὸ φύραμα ζυμοῖ; 7 Ἐκκαθάρατε *⸆ τὴν παλαιὰν ζύμην, ἵνα ἦτε νέον φύραμα, καθώς ἐστε ἄζυμοι. Καὶ γὰρ τὸ Πάσχα ἡμῶν *⸋ὑπὲρ ἡμῶν⸌ ἐτύθη χριστός· 8 ὥστε ἑορτάζωμεν, μὴ ἐν ζύμῃ παλαιᾷ, μηδὲ ἐν ζύμῃ κακίας καὶ πονηρίας, ἀλλ᾽ ἐν ἀζύμοις εἰλικρινείας καὶ ἀληθείας.

9 Ἔγραψα ὑμῖν ἐν τῇ ἐπιστολῇ μὴ συναναμίγνυσθαι πόρνοις· 10  *⸋καὶ⸌ οὐ πάντως τοῖς πόρνοις τοῦ κόσμου τούτου *⸂ἢ τοῖς πλεονέκταις, ἢ ἅρπαξιν,⸃ ἢ εἰδωλολάτραις· ἐπεὶ ὀφείλετε ἄρα ἐκ τοῦ κόσμου ἐξελθεῖν. 11  *⸂Νῦν⸃ δὲ ἔγραψα ὑμῖν μὴ συναναμίγνυσθαι, ἐάν τις ἀδελφὸς ὀνομαζόμενος ᾖ πόρνος, ἢ πλεονέκτης, ἢ εἰδωλολάτρης, ἢ λοίδορος, ἢ μέθυσος, ἢ ἅρπαξ· τῷ τοιούτῳ μηδὲ συνεσθίειν. 12 Τί γάρ μοι *⸋καὶ⸌ τοὺς ἔξω κρίνειν; Οὐχὶ τοὺς ἔσω ὑμεῖς κρίνετε; 13 Τοὺς δὲ ἔξω ὁ θεὸς *⸂κρινεῖ.⸃ *⸋Καὶ⸌ *⸂2ἐξαρεῖτε⸃ τὸν πονηρὸν ἐξ ὑμῶν αὐτῶν.

6

1 Τολμᾷ τις ὑμῶν, πρᾶγμα ἔχων πρὸς τὸν ἕτερον, κρίνεσθαι ἐπὶ τῶν ἀδίκων, καὶ οὐχὶ ἐπὶ τῶν ἁγίων; 2  *⸆ Οὐκ οἴδατε ὅτι οἱ ἅγιοι τὸν κόσμον κρινοῦσιν; Καὶ εἰ ἐν ὑμῖν κρίνεται ὁ κόσμος, ἀνάξιοί ἐστε κριτηρίων ἐλαχίστων; 3 Οὐκ οἴδατε ὅτι ἀγγέλους κρινοῦμεν; Μήτι γε βιωτικά; 4 Βιωτικὰ μὲν οὖν κριτήρια ἐὰν ἔχητε, τοὺς ἐξουθενημένους ἐν τῇ ἐκκλησίᾳ, τούτους καθίζετε. 5 Πρὸς ἐντροπὴν ὑμῖν λέγω. Οὕτως οὐκ *⸆ *⸋ἔνι⸌ ἐν ὑμῖν *⸂σοφὸς οὐδὲ εἷς,⸃ ὃς δυνήσεται διακρῖναι ἀνὰ μέσον τοῦ ἀδελφοῦ αὐτοῦ, 6 ἀλλὰ ἀδελφὸς μετὰ ἀδελφοῦ κρίνεται, καὶ τοῦτο ἐπὶ ἀπίστων; 7 Ἤδη μὲν *⸋οὖν⸌ ὅλως ἥττημα *⸆ ὑμῖν ἐστιν, ὅτι κρίματα ἔχετε μεθ᾽ ἑαυτῶν. Διὰ τί οὐχὶ μᾶλλον ἀδικεῖσθε; Διὰ τί οὐχὶ μᾶλλον ἀποστερεῖσθε; 8 Ἀλλὰ ὑμεῖς ἀδικεῖτε καὶ ἀποστερεῖτε, καὶ *⸂ταῦτα⸃ ἀδελφούς. 9 Ἢ οὐκ οἴδατε ὅτι ἄδικοι *⸉βασιλείαν θεοῦ⸊ οὐ κληρονομήσουσιν; Μὴ πλανᾶσθε· οὔτε πόρνοι, οὔτε εἰδωλολάτραι, οὔτε μοιχοί, οὔτε μαλακοί, οὔτε ἀρσενοκοῖται, 10  *⸂οὔτε πλεονέκται, οὔτε κλέπται, οὔτε μέθυσοι, οὐ λοίδοροι,⸃ οὐχ ἅρπαγες, βασιλείαν θεοῦ *⸋οὐ⸌ κληρονομήσουσιν. 11 Καὶ ταῦτά τινες ἦτε· ἀλλὰ ἀπελούσασθε, ἀλλὰ ἡγιάσθητε, ἀλλ᾽ ἐδικαιώθητε ἐν τῷ ὀνόματι *⸂τοῦ κυρίου Ἰησοῦ,⸃ καὶ ἐν τῷ πνεύματι τοῦ θεοῦ ἡμῶν.

12 Πάντα μοι ἔξεστιν, ἀλλ᾽ οὐ πάντα συμφέρει· πάντα μοι ἔξεστιν, ἀλλ᾽ οὐκ ἐγὼ ἐξουσιασθήσομαι ὑπό τινος. 13 Τὰ βρώματα τῇ κοιλίᾳ, καὶ ἡ κοιλία τοῖς βρώμασιν· ὁ δὲ θεὸς καὶ ταύτην καὶ ταῦτα καταργήσει. Τὸ δὲ σῶμα οὐ τῇ πορνείᾳ, ἀλλὰ τῷ κυρίῳ, καὶ ὁ κύριος τῷ σώματι· 14 ὁ δὲ θεὸς καὶ τὸν κύριον ἤγειρεν καὶ ἡμᾶς ἐξεγερεῖ διὰ τῆς δυνάμεως αὐτοῦ. 15 Οὐκ οἴδατε ὅτι τὰ σώματα ὑμῶν μέλη χριστοῦ ἐστιν; Ἄρας οὖν τὰ μέλη τοῦ χριστοῦ ποιήσω πόρνης μέλη; Μὴ γένοιτο. 16  *⸆ Οὐκ οἴδατε ὅτι ὁ κολλώμενος τῇ πόρνῃ ἓν σῶμά ἐστιν; Ἔσονται γάρ, φησίν, οἱ δύο εἰς σάρκα μίαν. 17 Ὁ δὲ κολλώμενος τῷ κυρίῳ ἓν πνεῦμά ἐστιν. 18 Φεύγετε τὴν πορνείαν. Πᾶν ἁμάρτημα ὃ ἐὰν ποιήσῃ ἄνθρωπος ἐκτὸς τοῦ σώματός ἐστιν· ὁ δὲ πορνεύων εἰς τὸ ἴδιον σῶμα ἁμαρτάνει. 19 Ἢ οὐκ οἴδατε ὅτι τὸ σῶμα ὑμῶν ναὸς τοῦ ἐν ὑμῖν ἁγίου πνεύματός ἐστιν, οὗ ἔχετε ἀπὸ θεοῦ; Καὶ οὐκ ἐστὲ ἑαυτῶν, 20 ἠγοράσθητε γὰρ τιμῆς· δοξάσατε δὴ τὸν θεὸν ἐν τῷ σώματι ὑμῶν, *⸋καὶ ἐν τῷ πνεύματι ὑμῶν, ἅτινά ἐστιν τοῦ θεοῦ.⸌

7

1 Περὶ δὲ ὧν ἐγράψατέ *⸋μοι,⸌ καλὸν ἀνθρώπῳ γυναικὸς μὴ ἅπτεσθαι. 2 Διὰ δὲ τὰς πορνείας ἕκαστος τὴν ἑαυτοῦ γυναῖκα ἐχέτω, καὶ ἑκάστη τὸν ἴδιον ἄνδρα ἐχέτω. 3 Τῇ γυναικὶ ὁ ἀνὴρ τὴν *⸂ὀφειλομένην εὔνοιαν⸃ ἀποδιδότω· ὁμοίως δὲ καὶ ἡ γυνὴ τῷ ἀνδρί. 4 Ἡ γυνὴ τοῦ ἰδίου σώματος οὐκ ἐξουσιάζει, ἀλλ᾽ ὁ ἀνήρ· ὁμοίως δὲ καὶ ὁ ἀνὴρ τοῦ ἰδίου σώματος οὐκ ἐξουσιάζει, ἀλλ᾽ ἡ γυνή. 5 Μὴ ἀποστερεῖτε ἀλλήλους, εἰ μή τι ἂν ἐκ συμφώνου πρὸς καιρόν, ἵνα *⸂σχολάζητε⸃ *⸋τῇ νηστείᾳ καὶ⸌ τῇ προσευχῇ, καὶ πάλιν ἐπὶ τὸ αὐτὸ *⸂2συνέρχησθε,⸃ ἵνα μὴ πειράζῃ ὑμᾶς ὁ Σατανᾶς διὰ τὴν ἀκρασίαν ὑμῶν. 6 Τοῦτο δὲ λέγω κατὰ συγγνώμην, οὐ κατ᾽ ἐπιταγήν. 7 Θέλω *⸂γὰρ⸃ πάντας ἀνθρώπους εἶναι ὡς καὶ ἐμαυτόν· ἀλλ᾽ ἕκαστος ἴδιον *⸉χάρισμα ἔχει⸊ ἐκ θεοῦ, *⸂2ὃς μὲν οὕτως, ὃς δὲ οὕτως.⸃

8 Λέγω δὲ τοῖς ἀγάμοις καὶ ταῖς χήραις, καλὸν αὐτοῖς *⸋ἐστιν⸌ ἐὰν μείνωσιν ὡς κἀγώ. 9 Εἰ δὲ οὐκ ἐγκρατεύονται, γαμησάτωσαν· κρεῖσσον γάρ ἐστιν *⸂γαμῆσαι⸃ ἢ πυροῦσθαι. 10 Τοῖς δὲ γεγαμηκόσιν παραγγέλλω, οὐκ ἐγώ, ἀλλ᾽ ὁ κύριος, γυναῖκα ἀπὸ ἀνδρὸς μὴ χωρισθῆναι· 11 ἐὰν δὲ καὶ χωρισθῇ, μενέτω ἄγαμος, ἢ τῷ ἀνδρὶ καταλλαγήτω—καὶ ἄνδρα γυναῖκα μὴ ἀφιέναι. 12 Τοῖς δὲ λοιποῖς *⸉ἐγὼ λέγω,⸊ οὐχ ὁ κύριος· εἴ τις ἀδελφὸς γυναῖκα ἔχει ἄπιστον, καὶ αὐτὴ συνευδοκεῖ οἰκεῖν μετ᾽ αὐτοῦ, μὴ ἀφιέτω αὐτήν. 13 Καὶ γυνὴ *⸂ἥτις⸃ ἔχει ἄνδρα ἄπιστον, καὶ *⸂2αὐτὸς⸃ συνευδοκεῖ οἰκεῖν μετ᾽ αὐτῆς, μὴ ἀφιέτω *⸂3αὐτόν.⸃ 14 Ἡγίασται γὰρ ὁ ἀνὴρ ὁ ἄπιστος ἐν τῇ γυναικί, καὶ ἡγίασται ἡ γυνὴ ἡ ἄπιστος ἐν τῷ *⸂ἀνδρί·⸃ ἐπεὶ ἄρα τὰ τέκνα ὑμῶν ἀκάθαρτά ἐστιν, νῦν δὲ ἅγιά ἐστιν. 15 Εἰ δὲ ὁ ἄπιστος χωρίζεται, χωριζέσθω. Οὐ δεδούλωται ὁ ἀδελφὸς ἢ ἡ ἀδελφὴ ἐν τοῖς τοιούτοις· ἐν δὲ εἰρήνῃ κέκληκεν *⸂ἡμᾶς⸃ ὁ θεός. 16 Τί γὰρ οἶδας, γύναι, εἰ τὸν ἄνδρα σώσεις; Ἢ τί οἶδας, ἄνερ, εἰ τὴν γυναῖκα σώσεις; 17  *⸂Εἰ μὴ ἑκάστῳ ὡς ἐμέρισεν ὁ θεός, ἕκαστον ὡς κέκληκεν ὁ κύριος,⸃ οὕτως περιπατείτω. Καὶ οὕτως ἐν ταῖς ἐκκλησίαις πάσαις διατάσσομαι. 18  *⸂Περιτετμημένος τις ἐκλήθη; Μὴ ἐπισπάσθω. Ἐν ἀκροβυστίᾳ τις ἐκλήθη;⸃ Μὴ περιτεμνέσθω. 19 Ἡ περιτομὴ οὐδέν ἐστιν, καὶ ἡ ἀκροβυστία οὐδέν ἐστιν, ἀλλὰ τήρησις ἐντολῶν θεοῦ. 20 Ἕκαστος ἐν τῇ κλήσει ᾗ ἐκλήθη, ἐν ταύτῃ μενέτω. 21 Δοῦλος ἐκλήθης; Μή σοι μελέτω· ἀλλ᾽ εἰ καὶ δύνασαι ἐλεύθερος γενέσθαι, μᾶλλον χρῆσαι. 22 Ὁ γὰρ ἐν κυρίῳ κληθεὶς δοῦλος, ἀπελεύθερος κυρίου ἐστίν· ὁμοίως *⸋καὶ⸌ ὁ ἐλεύθερος κληθείς, δοῦλός ἐστιν χριστοῦ. 23 Τιμῆς ἠγοράσθητε· μὴ γίνεσθε δοῦλοι ἀνθρώπων. 24 Ἕκαστος ἐν ᾧ ἐκλήθη, ἀδελφοί, ἐν τούτῳ μενέτω παρὰ *⸆ θεῷ.

25 Περὶ δὲ τῶν παρθένων ἐπιταγὴν κυρίου οὐκ ἔχω· γνώμην δὲ δίδωμι ὡς ἠλεημένος ὑπὸ κυρίου πιστὸς εἶναι. 26 Νομίζω οὖν τοῦτο καλὸν ὑπάρχειν διὰ τὴν ἐνεστῶσαν ἀνάγκην, ὅτι καλὸν ἀνθρώπῳ τὸ οὕτως εἶναι. 27 Δέδεσαι γυναικί; Μὴ ζήτει λύσιν. Λέλυσαι ἀπὸ γυναικός; Μὴ ζήτει γυναῖκα. 28 Ἐὰν δὲ καὶ γήμῃς, οὐχ ἥμαρτες· καὶ ἐὰν γήμῃ ἡ παρθένος, οὐχ ἥμαρτεν. Θλίψιν δὲ τῇ σαρκὶ ἕξουσιν οἱ τοιοῦτοι· ἐγὼ δὲ ὑμῶν φείδομαι. 29 Τοῦτο δέ φημι, ἀδελφοί, ὁ καιρὸς συνεσταλμένος· *⸉τὸ λοιπόν ἐστιν⸊ ἵνα καὶ οἱ ἔχοντες γυναῖκας ὡς μὴ ἔχοντες ὦσιν· 30 καὶ οἱ κλαίοντες, ὡς μὴ κλαίοντες· καὶ οἱ χαίροντες, ὡς μὴ χαίροντες· καὶ οἱ ἀγοράζοντες, ὡς μὴ κατέχοντες· 31 καὶ οἱ χρώμενοι *⸂τῷ κόσμῳ τούτῳ, ὡς μὴ καταχρώμενοι· παράγει γὰρ τὸ σχῆμα τοῦ κόσμου τούτου.⸃ 32 Θέλω δὲ ὑμᾶς ἀμερίμνους εἶναι. Ὁ ἄγαμος μεριμνᾷ τὰ τοῦ κυρίου, *⸂πῶς ἀρέσει τῷ κυρίῳ· 33 ὁ δὲ γαμήσας μεριμνᾷ τὰ τοῦ κόσμου, πῶς ἀρέσει τῇ γυναικί.⸃ 34  *⸂Μεμέρισται καὶ ἡ γυνὴ καὶ ἡ παρθένος. Ἡ ἄγαμος μεριμνᾷ⸃ τὰ τοῦ κυρίου, ἵνα ᾖ ἁγία *⸂2καὶ σώματι καὶ πνεύματι·⸃ ἡ δὲ γαμήσασα μεριμνᾷ τὰ τοῦ κόσμου, πῶς *⸂3ἀρέσει⸃ τῷ ἀνδρί. 35 Τοῦτο δὲ πρὸς τὸ ὑμῶν αὐτῶν *⸂συμφέρον⸃ λέγω· οὐχ ἵνα βρόχον ὑμῖν ἐπιβάλω, ἀλλὰ πρὸς τὸ εὔσχημον καὶ *⸂2εὐπρόσεδρον⸃ τῷ κυρίῳ ἀπερισπάστως. 36 Εἰ δέ τις ἀσχημονεῖν ἐπὶ τὴν παρθένον αὐτοῦ νομίζει, ἐὰν ᾖ ὑπέρακμος, καὶ οὕτως ὀφείλει γίνεσθαι, ὃ θέλει ποιείτω· οὐχ ἁμαρτάνει· γαμείτωσαν. 37 Ὃς δὲ ἕστηκεν *⸂ἑδραῖος ἐν τῇ καρδίᾳ,⸃ μὴ ἔχων ἀνάγκην, ἐξουσίαν δὲ ἔχει περὶ τοῦ ἰδίου θελήματος, καὶ τοῦτο κέκρικεν ἐν τῇ *⸂2καρδίᾳ αὐτοῦ,⸃ *⸋τοῦ⸌ τηρεῖν τὴν ἑαυτοῦ παρθένον, καλῶς *⸂3ποιεῖ.⸃ 38 Ὥστε καὶ ὁ *⸂ἐκγαμίζων⸃ *⸆ καλῶς ποιεῖ· *⸂2ὁ δὲ⸃ μὴ *⸂3ἐκγαμίζων⸃ κρεῖσσον *⸂4ποιεῖ.⸃ 39 Γυνὴ δέδεται *⸋νόμῳ⸌ ἐφ᾽ ὅσον χρόνον ζῇ *⸂ὁ ἀνὴρ αὐτῆς· ἐὰν δὲ *⸋2καὶ⸌ κοιμηθῇ ὁ ἀνήρ,⸃ ἐλευθέρα ἐστὶν ᾧ θέλει γαμηθῆναι, μόνον ἐν κυρίῳ. 40 Μακαριωτέρα δέ ἐστιν ἐὰν οὕτως μείνῃ, κατὰ τὴν ἐμὴν γνώμην· δοκῶ *⸂δὲ⸃ κἀγὼ πνεῦμα θεοῦ ἔχειν.

8

1 Περὶ δὲ τῶν εἰδωλοθύτων, οἴδαμεν ὅτι πάντες γνῶσιν ἔχομεν. Ἡ γνῶσις φυσιοῖ, ἡ δὲ ἀγάπη οἰκοδομεῖ. 2 Εἰ *⸋δέ⸌ τις δοκεῖ *⸂εἰδέναι τι, *⸂2οὐδέπω οὐδὲν⸃ ἔγνωκεν καθὼς δεῖ γνῶναι·⸃ 3 εἰ δέ τις ἀγαπᾷ τὸν θεόν, οὗτος ἔγνωσται ὑπ᾽ αὐτοῦ. 4 Περὶ τῆς βρώσεως οὖν τῶν εἰδωλοθύτων, οἴδαμεν ὅτι οὐδὲν εἴδωλον ἐν κόσμῳ, καὶ ὅτι οὐδεὶς θεὸς *⸋ἕτερος⸌ εἰ μὴ εἷς. 5 Καὶ γὰρ εἴπερ εἰσὶν λεγόμενοι θεοί, *⸂εἴτε ἐν οὐρανῷ εἴτε ἐπὶ γῆς·⸃ ὥσπερ εἰσὶν θεοὶ πολλοί, καὶ κύριοι πολλοί· 6 ἀλλ᾽ ἡμῖν εἷς θεὸς ὁ πατήρ, ἐξ οὗ τὰ πάντα, καὶ ἡμεῖς εἰς αὐτόν· καὶ εἷς κύριος Ἰησοῦς χριστός, δι᾽ οὗ τὰ πάντα, καὶ ἡμεῖς δι᾽ αὐτοῦ. 7 Ἀλλ᾽ οὐκ ἐν πᾶσιν ἡ γνῶσις· τινὲς δὲ τῇ *⸂συνειδήσει⸃ *⸉τοῦ εἰδώλου ἕως ἄρτι⸊ ὡς εἰδωλόθυτον ἐσθίουσιν, καὶ ἡ συνείδησις αὐτῶν ἀσθενὴς οὖσα μολύνεται. 8 Βρῶμα δὲ ἡμᾶς οὐ *⸂παρίστησιν⸃ τῷ θεῷ· οὔτε *⸋γὰρ⸌ *⸂2ἐὰν φάγωμεν περισσεύομεν, οὔτε ἐὰν μὴ φάγωμεν ὑστερούμεθα.⸃ 9 Βλέπετε δὲ μήπως ἡ ἐξουσία ὑμῶν αὕτη πρόσκομμα γένηται τοῖς *⸂ἀσθενοῦσιν.⸃ 10 Ἐὰν γάρ τις ἴδῃ σε τὸν ἔχοντα γνῶσιν ἐν εἰδωλείῳ κατακείμενον, οὐχὶ ἡ συνείδησις αὐτοῦ ἀσθενοῦς ὄντος οἰκοδομηθήσεται εἰς τὸ τὰ εἰδωλόθυτα ἐσθίειν; 11  *⸂Καὶ ἀπολεῖται⸃ *⸂2ὁ ἀσθενῶν ἀδελφὸς ἐπὶ τῇ σῇ γνώσει,⸃ δι᾽ ὃν χριστὸς ἀπέθανεν; 12 Οὕτως δὲ ἁμαρτάνοντες εἰς τοὺς ἀδελφούς, καὶ τύπτοντες αὐτῶν τὴν συνείδησιν ἀσθενοῦσαν, εἰς χριστὸν ἁμαρτάνετε. 13 Διόπερ εἰ βρῶμα σκανδαλίζει τὸν ἀδελφόν μου, οὐ μὴ φάγω κρέα εἰς τὸν αἰῶνα, ἵνα μὴ τὸν ἀδελφόν μου σκανδαλίσω.

9

1  *⸉Οὐκ εἰμὶ ἀπόστολος; Οὐκ εἰμὶ ἐλεύθερος;⸊ Οὐχὶ *⸂Ἰησοῦν χριστὸν τὸν κύριον ἡμῶν⸃ ἑώρακα; Οὐ τὸ ἔργον μου ὑμεῖς ἐστε ἐν κυρίῳ; 2 Εἰ ἄλλοις οὐκ εἰμὶ ἀπόστολος, ἀλλά γε ὑμῖν εἰμι· ἡ γὰρ σφραγὶς *⸂τῆς ἐμῆς⸃ ἀποστολῆς ὑμεῖς ἐστε ἐν κυρίῳ. 3 Ἡ ἐμὴ ἀπολογία τοῖς ἐμὲ ἀνακρίνουσιν *⸉αὕτη ἐστίν.⸊ 4 Μὴ οὐκ ἔχομεν ἐξουσίαν φαγεῖν καὶ πιεῖν; 5 Μὴ οὐκ ἔχομεν ἐξουσίαν ἀδελφὴν γυναῖκα περιάγειν, ὡς καὶ οἱ λοιποὶ ἀπόστολοι, καὶ οἱ ἀδελφοὶ τοῦ κυρίου, καὶ Κηφᾶς; 6 Ἢ μόνος ἐγὼ καὶ Βαρνάβας οὐκ ἔχομεν ἐξουσίαν *⸋τοῦ⸌ μὴ ἐργάζεσθαι; 7 Τίς στρατεύεται ἰδίοις ὀψωνίοις ποτέ; Τίς φυτεύει ἀμπελῶνα, καὶ *⸂ἐκ τοῦ καρποῦ⸃ αὐτοῦ οὐκ ἐσθίει; *⸋Ἢ⸌ τίς ποιμαίνει ποίμνην, καὶ ἐκ τοῦ γάλακτος τῆς ποίμνης οὐκ ἐσθίει; 8 Μὴ κατὰ ἄνθρωπον ταῦτα λαλῶ; Ἢ *⸂οὐχὶ καὶ ὁ νόμος ταῦτα⸃ λέγει; 9 Ἐν γὰρ τῷ Μωϋσέως νόμῳ γέγραπται, Οὐ φιμώσεις βοῦν ἀλοῶντα. Μὴ τῶν βοῶν μέλει τῷ θεῷ; 10 Ἢ δι᾽ ἡμᾶς πάντως λέγει; Δι᾽ ἡμᾶς γὰρ ἐγράφη, ὅτι *⸉ἐπ᾽ ἐλπίδι ὀφείλει⸊ ὁ ἀροτριῶν ἀροτριᾷν, καὶ ὁ ἀλοῶν *⸂τῆς ἐλπίδος αὐτοῦ μετέχειν ἐπ᾽ ἐλπίδι.⸃ 11 Εἰ ἡμεῖς ὑμῖν τὰ πνευματικὰ ἐσπείραμεν, μέγα εἰ ἡμεῖς ὑμῶν τὰ σαρκικὰ θερίσομεν; 12 Εἰ ἄλλοι τῆς *⸉ἐξουσίας ὑμῶν⸊ μετέχουσιν, οὐ μᾶλλον ἡμεῖς; Ἀλλ᾽ οὐκ ἐχρησάμεθα τῇ ἐξουσίᾳ ταύτῃ, ἀλλὰ πάντα στέγομεν, ἵνα μὴ *⸉2ἐγκοπήν τινα⸊ δῶμεν τῷ εὐαγγελίῳ τοῦ χριστοῦ. 13 Οὐκ οἴδατε ὅτι οἱ τὰ ἱερὰ ἐργαζόμενοι *⸆ ἐκ τοῦ ἱεροῦ ἐσθίουσιν, οἱ τῷ θυσιαστηρίῳ *⸂προσεδρεύοντες⸃ τῷ θυσιαστηρίῳ συμμερίζονται; 14 Οὕτως καὶ ὁ κύριος διέταξεν τοῖς τὸ εὐαγγέλιον καταγγέλλουσιν ἐκ τοῦ εὐαγγελίου ζῇν. 15 Ἐγὼ δὲ *⸂οὐδενὶ ἐχρησάμην⸃ τούτων· οὐκ ἔγραψα δὲ ταῦτα ἵνα οὕτως γένηται ἐν ἐμοί· καλὸν γάρ μοι μᾶλλον ἀποθανεῖν, ἢ τὸ καύχημά μου *⸂2ἵνα τις κενώσῃ.⸃ 16 Ἐὰν γὰρ εὐαγγελίζωμαι, οὐκ ἔστιν μοι καύχημα· ἀνάγκη γάρ μοι ἐπίκειται· οὐαὶ *⸂δέ⸃ μοι ἐστίν, ἐὰν μὴ *⸂2εὐαγγελίζωμαι.⸃ 17 Εἰ γὰρ ἑκὼν τοῦτο πράσσω, μισθὸν ἔχω· εἰ δὲ ἄκων, οἰκονομίαν πεπίστευμαι. 18 Τίς οὖν *⸂μοί⸃ ἐστιν ὁ μισθός; Ἵνα εὐαγγελιζόμενος ἀδάπανον θήσω τὸ εὐαγγέλιον *⸋τοῦ χριστοῦ,⸌ εἰς τὸ μὴ καταχρήσασθαι τῇ ἐξουσίᾳ μου ἐν τῷ εὐαγγελίῳ. 19 Ἐλεύθερος γὰρ ὢν ἐκ πάντων, πᾶσιν ἐμαυτὸν ἐδούλωσα, ἵνα τοὺς πλείονας κερδήσω. 20 Καὶ ἐγενόμην τοῖς Ἰουδαίοις ὡς Ἰουδαῖος, ἵνα Ἰουδαίους κερδήσω· τοῖς ὑπὸ νόμον ὡς ὑπὸ νόμον, *⸆ ἵνα τοὺς ὑπὸ νόμον κερδήσω· 21 τοῖς ἀνόμοις ὡς ἄνομος, μὴ ὢν *⸂ἄνομος θεῷ ἀλλ᾽ ἔννομος χριστῷ,⸃ ἵνα κερδήσω *⸆ ἀνόμους. 22 Ἐγενόμην τοῖς ἀσθενέσιν *⸋ὡς⸌ ἀσθενής, ἵνα τοὺς ἀσθενεῖς κερδήσω. Τοῖς πᾶσιν γέγονα *⸋2τὰ⸌ πάντα, ἵνα πάντως τινὰς σώσω. 23  *⸂Τοῦτο⸃ δὲ ποιῶ διὰ τὸ εὐαγγέλιον, ἵνα συγκοινωνὸς αὐτοῦ γένωμαι. 24 Οὐκ οἴδατε ὅτι οἱ ἐν σταδίῳ τρέχοντες πάντες μὲν τρέχουσιν, εἷς δὲ λαμβάνει τὸ βραβεῖον; Οὕτως τρέχετε, ἵνα καταλάβητε. 25 Πᾶς δὲ ὁ ἀγωνιζόμενος πάντα ἐγκρατεύεται· ἐκεῖνοι μὲν οὖν ἵνα φθαρτὸν στέφανον λάβωσιν, ἡμεῖς δὲ ἄφθαρτον. 26 Ἐγὼ τοίνυν οὕτως τρέχω ὡς οὐκ ἀδήλως· οὕτως πυκτεύω, ὡς οὐκ ἀέρα δέρων· 27 ἀλλ᾽ ὑπωπιάζω μου τὸ σῶμα καὶ δουλαγωγῶ, μήπως, ἄλλοις κηρύξας, αὐτὸς ἀδόκιμος γένωμαι.

10

1 Οὐ θέλω *⸂δὲ⸃ ὑμᾶς ἀγνοεῖν, ἀδελφοί, ὅτι οἱ πατέρες ἡμῶν πάντες ὑπὸ τὴν νεφέλην ἦσαν, καὶ πάντες διὰ τῆς θαλάσσης διῆλθον, 2 καὶ πάντες εἰς τὸν Μωϋσῆν *⸂ἐβαπτίσαντο⸃ ἐν τῇ νεφέλῃ καὶ ἐν τῇ θαλάσσῃ, 3 καὶ πάντες τὸ αὐτὸ *⸉βρῶμα πνευματικὸν⸊ ἔφαγον, 4 καὶ πάντες τὸ αὐτὸ *⸉πόμα πνευματικὸν ἔπιον·⸊ ἔπινον γὰρ ἐκ πνευματικῆς ἀκολουθούσης πέτρας· ἡ *⸉2δὲ πέτρα⸊ ἦν ὁ χριστός. 5 Ἀλλ᾽ οὐκ ἐν τοῖς πλείοσιν αὐτῶν εὐδόκησεν ὁ θεός· κατεστρώθησαν γὰρ ἐν τῇ ἐρήμῳ. 6 Ταῦτα δὲ τύποι ἡμῶν ἐγενήθησαν, εἰς τὸ μὴ εἶναι ἡμᾶς ἐπιθυμητὰς κακῶν, καθὼς κἀκεῖνοι ἐπεθύμησαν. 7 Μηδὲ εἰδωλολάτραι γίνεσθε, καθώς τινες αὐτῶν· *⸂ὥσπερ⸃ γέγραπται, Ἐκάθισεν ὁ λαὸς φαγεῖν καὶ πιεῖν, καὶ ἀνέστησαν παίζειν. 8 Μηδὲ πορνεύωμεν, καθώς τινες αὐτῶν ἐπόρνευσαν, καὶ ἔπεσον *⸋ἐν⸌ μιᾷ ἡμέρᾳ εἴκοσι τρεῖς χιλιάδες. 9 Μηδὲ ἐκπειράζωμεν *⸂τὸν χριστόν,⸃ καθὼς *⸋καί⸌ τινες αὐτῶν ἐπείρασαν, καὶ ὑπὸ τῶν ὄφεων *⸂2ἀπώλοντο.⸃ 10 Μηδὲ γογγύζετε, *⸂καθὼς⸃ *⸋καί⸌ τινες αὐτῶν ἐγόγγυσαν, καὶ ἀπώλοντο ὑπὸ τοῦ ὀλοθρευτοῦ. 11 Ταῦτα δὲ *⸋πάντα⸌ *⸂τύποι συνέβαινον⸃ ἐκείνοις· ἐγράφη δὲ πρὸς νουθεσίαν ἡμῶν, εἰς οὓς τὰ τέλη τῶν αἰώνων *⸂2κατήντησεν.⸃ 12 Ὥστε ὁ δοκῶν ἑστάναι, βλεπέτω μὴ πέσῃ. 13 Πειρασμὸς ὑμᾶς οὐκ εἴληφεν εἰ μὴ ἀνθρώπινος· *⸂πιστὸς⸃ δὲ ὁ θεός, ὃς οὐκ ἐάσει ὑμᾶς πειρασθῆναι ὑπὲρ ὃ δύνασθε, ἀλλὰ ποιήσει σὺν τῷ πειρασμῷ καὶ τὴν ἔκβασιν, τοῦ δύνασθαι *⸋ὑμᾶς⸌ ὑπενεγκεῖν.

14 Διόπερ, ἀγαπητοί μου, φεύγετε ἀπὸ τῆς εἰδωλολατρείας. 15 Ὡς φρονίμοις λέγω, κρίνατε ὑμεῖς ὅ φημι. 16 Τὸ ποτήριον τῆς εὐλογίας ὃ εὐλογοῦμεν, οὐχὶ κοινωνία *⸉τοῦ αἵματος τοῦ χριστοῦ ἐστίν;⸊ Τὸν ἄρτον ὃν κλῶμεν, οὐχὶ κοινωνία τοῦ σώματος τοῦ χριστοῦ ἐστίν; 17 Ὅτι εἷς ἄρτος, ἓν σῶμα, οἱ πολλοί ἐσμεν· οἱ γὰρ πάντες ἐκ τοῦ ἑνὸς ἄρτου μετέχομεν. 18 Βλέπετε τὸν Ἰσραὴλ κατὰ σάρκα· *⸂οὐχὶ⸃ οἱ ἐσθίοντες τὰς θυσίας κοινωνοὶ τοῦ θυσιαστηρίου εἰσίν; 19 Τί οὖν φημι; *⸉Ὅτι εἴδωλόν τί ἐστιν; Ἢ ὅτι εἰδωλόθυτόν τί ἐστιν;⸊ 20 Ἀλλ᾽ ὅτι *⸂ἃ θύει τὰ ἔθνη, δαιμονίοις θύει, καὶ οὐ θεῷ·⸃ οὐ θέλω δὲ ὑμᾶς κοινωνοὺς τῶν δαιμονίων γίνεσθαι. 21 Οὐ δύνασθε ποτήριον κυρίου πίνειν καὶ ποτήριον δαιμονίων· οὐ δύνασθε τραπέζης κυρίου μετέχειν καὶ τραπέζης δαιμονίων. 22 Ἢ παραζηλοῦμεν τὸν κύριον; Μὴ ἰσχυρότεροι αὐτοῦ ἐσμέν;

23  *⸂Πάντα μοι ἔξεστιν, ἀλλ᾽ οὐ πάντα συμφέρει. Πάντα μοι ἔξεστιν,⸃ ἀλλ᾽ οὐ πάντα οἰκοδομεῖ. 24 Μηδεὶς τὸ ἑαυτοῦ ζητείτω, ἀλλὰ τὸ τοῦ ἑτέρου *⸋ἕκαστος.⸌ 25 Πᾶν τὸ ἐν μακέλλῳ πωλούμενον ἐσθίετε, μηδὲν ἀνακρίνοντες διὰ τὴν συνείδησιν· 26 Τοῦ *⸉γὰρ κυρίου⸊ ἡ γῆ καὶ τὸ πλήρωμα αὐτῆς. 27 Εἰ *⸋δέ⸌ τις καλεῖ ὑμᾶς τῶν ἀπίστων, καὶ θέλετε πορεύεσθαι, πᾶν τὸ παρατιθέμενον ὑμῖν ἐσθίετε, μηδὲν ἀνακρίνοντες διὰ τὴν συνείδησιν. 28 Ἐὰν δέ τις ὑμῖν εἴπῃ, Τοῦτο *⸂εἰδωλόθυτόν⸃ ἐστιν, μὴ ἐσθίετε δι᾽ ἐκεῖνον τὸν μηνύσαντα καὶ τὴν συνείδησιν· *⸋Τοῦ γὰρ κυρίου ἡ γῆ καὶ τὸ πλήρωμα αὐτῆς.⸌ 29 Συνείδησιν δὲ λέγω, οὐχὶ τὴν ἑαυτοῦ, ἀλλὰ τὴν τοῦ ἑτέρου· ἵνα τί γὰρ ἡ ἐλευθερία μου κρίνεται ὑπὸ ἄλλης συνειδήσεως; 30 Εἰ *⸆ ἐγὼ χάριτι μετέχω, τί βλασφημοῦμαι ὑπὲρ οὗ ἐγὼ εὐχαριστῶ; 31 Εἴτε οὖν ἐσθίετε, εἴτε πίνετε, εἴτε τι ποιεῖτε, πάντα εἰς δόξαν θεοῦ ποιεῖτε. 32 Ἀπρόσκοποι *⸉γίνεσθε καὶ Ἰουδαίοις⸊ καὶ Ἕλλησιν καὶ τῇ ἐκκλησίᾳ τοῦ θεοῦ· 33 καθὼς κἀγὼ πάντα πᾶσιν ἀρέσκω, μὴ ζητῶν τὸ ἐμαυτοῦ *⸂συμφέρον,⸃ ἀλλὰ τὸ τῶν πολλῶν, ἵνα σωθῶσιν.

11

1 Μιμηταί μου γίνεσθε, καθὼς κἀγὼ χριστοῦ.

2 Ἐπαινῶ δὲ ὑμᾶς, *⸋ἀδελφοί,⸌ ὅτι πάντα μου μέμνησθε, καὶ καθὼς παρέδωκα ὑμῖν τὰς παραδόσεις κατέχετε. 3 Θέλω δὲ ὑμᾶς εἰδέναι, ὅτι παντὸς ἀνδρὸς ἡ κεφαλὴ ὁ χριστός ἐστιν· κεφαλὴ δὲ γυναικός, ὁ ἀνήρ· κεφαλὴ δὲ *⸆ χριστοῦ, ὁ θεός. 4 Πᾶς ἀνὴρ προσευχόμενος ἢ προφητεύων, κατὰ κεφαλῆς ἔχων, καταισχύνει τὴν κεφαλὴν αὐτοῦ. 5 Πᾶσα δὲ γυνὴ προσευχομένη ἢ προφητεύουσα ἀκατακαλύπτῳ τῇ κεφαλῇ, καταισχύνει τὴν κεφαλὴν *⸂ἑαυτῆς·⸃ ἓν γάρ ἐστιν καὶ τὸ αὐτὸ τῇ ἐξυρημένῃ. 6 Εἰ γὰρ οὐ κατακαλύπτεται γυνή, καὶ κειράσθω· εἰ δὲ αἰσχρὸν γυναικὶ τὸ κείρασθαι ἢ ξυρᾶσθαι, κατακαλυπτέσθω. 7 Ἀνὴρ μὲν γὰρ οὐκ ὀφείλει κατακαλύπτεσθαι τὴν κεφαλήν, εἰκὼν καὶ δόξα θεοῦ ὑπάρχων· *⸆ γυνὴ δὲ δόξα ἀνδρός ἐστιν. 8 Οὐ γάρ ἐστιν ἀνὴρ ἐκ γυναικός, ἀλλὰ γυνὴ ἐξ ἀνδρός· 9 καὶ γὰρ οὐκ ἐκτίσθη ἀνὴρ διὰ τὴν γυναῖκα, ἀλλὰ γυνὴ διὰ τὸν ἄνδρα· 10 διὰ τοῦτο ὀφείλει ἡ γυνὴ ἐξουσίαν ἔχειν ἐπὶ τῆς κεφαλῆς διὰ τοὺς ἀγγέλους. 11 Πλὴν *⸉οὔτε ἀνὴρ χωρὶς γυναικός, οὔτε γυνὴ χωρὶς ἀνδρός,⸊ ἐν κυρίῳ. 12 Ὥσπερ γὰρ ἡ γυνὴ ἐκ τοῦ ἀνδρός, οὕτως καὶ ὁ ἀνὴρ διὰ τῆς γυναικός, τὰ δὲ πάντα ἐκ τοῦ θεοῦ. 13 Ἐν ὑμῖν αὐτοῖς κρίνατε· πρέπον ἐστὶν γυναῖκα ἀκατακάλυπτον τῷ θεῷ προσεύχεσθαι; 14  *⸋Ἢ⸌ οὐδὲ *⸉αὐτὴ ἡ φύσις⸊ διδάσκει ὑμᾶς, ὅτι ἀνὴρ μὲν ἐὰν κομᾷ, ἀτιμία αὐτῷ ἐστίν; 15 Γυνὴ δὲ ἐὰν κομᾷ, δόξα αὐτῇ ἐστίν. Ὅτι ἡ κόμη ἀντὶ περιβολαίου δέδοται. *⸆ 16 Εἰ δέ τις δοκεῖ φιλόνεικος εἶναι, ἡμεῖς τοιαύτην συνήθειαν οὐκ ἔχομεν, οὐδὲ αἱ ἐκκλησίαι τοῦ θεοῦ.

17 Τοῦτο δὲ *⸂παραγγέλλων οὐκ ἐπαινῶ,⸃ ὅτι οὐκ εἰς τὸ κρεῖττον ἀλλ᾽ εἰς τὸ ἧττον συνέρχεσθε. 18 Πρῶτον μὲν γὰρ συνερχομένων ὑμῶν ἐν *⸆ ἐκκλησίᾳ, ἀκούω σχίσματα ἐν ὑμῖν ὑπάρχειν, καὶ μέρος τι πιστεύω. 19 Δεῖ γὰρ καὶ αἱρέσεις ἐν ὑμῖν εἶναι, ἵνα *⸆ οἱ δόκιμοι φανεροὶ γένωνται ἐν ὑμῖν. 20 Συνερχομένων οὖν ὑμῶν ἐπὶ τὸ αὐτό, οὐκ ἔστιν κυριακὸν δεῖπνον φαγεῖν. 21 Ἕκαστος γὰρ τὸ ἴδιον δεῖπνον προλαμβάνει ἐν τῷ φαγεῖν, καὶ ὃς μὲν πεινᾷ, ὃς δὲ μεθύει. 22 Μὴ γὰρ οἰκίας οὐκ ἔχετε εἰς τὸ ἐσθίειν καὶ πίνειν; Ἢ τῆς ἐκκλησίας τοῦ θεοῦ καταφρονεῖτε, καὶ καταισχύνετε τοὺς μὴ ἔχοντας; Τί *⸉ὑμῖν εἴπω;⸊ Ἐπαινέσω ὑμᾶς ἐν τούτῳ; Οὐκ ἐπαινῶ. 23 Ἐγὼ γὰρ παρέλαβον ἀπὸ τοῦ κυρίου, ὃ καὶ παρέδωκα ὑμῖν, ὅτι ὁ κύριος Ἰησοῦς ἐν τῇ νυκτὶ ᾗ παρεδίδοτο ἔλαβεν ἄρτον, 24 καὶ εὐχαριστήσας ἔκλασεν, καὶ εἶπεν, *⸋Λάβετε, φάγετε,⸌ Τοῦτό μού ἐστιν τὸ σῶμα τὸ ὑπὲρ ὑμῶν *⸋2κλώμενον·⸌ τοῦτο ποιεῖτε εἰς τὴν ἐμὴν ἀνάμνησιν. 25 Ὡσαύτως καὶ τὸ ποτήριον, μετὰ τὸ δειπνῆσαι, λέγων, Τοῦτο τὸ ποτήριον ἡ καινὴ διαθήκη ἐστὶν ἐν τῷ ἐμῷ αἵματι· τοῦτο ποιεῖτε, *⸂ὁσάκις ἂν πίνητε, εἰς τὴν ἐμὴν ἀνάμνησιν. 26 Ὁσάκις γὰρ ἂν ἐσθίητε⸃ *⸂τὸν ἄρτον τοῦτον, καὶ τὸ ποτήριον τοῦτο⸃ πίνητε, τὸν θάνατον τοῦ κυρίου καταγγέλλετε ἄχρι οὗ *⸋ἂν⸌ ἔλθῃ. 27 Ὥστε ὃς ἂν *⸂ἐσθίῃ τὸν ἄρτον τοῦτον ἢ πίνῃ τὸ ποτήριον τοῦ κυρίου ἀναξίως τοῦ κυρίου,⸃ ἔνοχος ἔσται *⸂2τοῦ σώματος καὶ τοῦ αἵματος⸃ τοῦ κυρίου. 28 Δοκιμαζέτω δὲ ἄνθρωπος ἑαυτόν, καὶ οὕτως ἐκ τοῦ ἄρτου ἐσθιέτω, καὶ ἐκ τοῦ ποτηρίου πινέτω. 29 Ὁ γὰρ ἐσθίων καὶ πίνων *⸋ἀναξίως,⸌ κρίμα ἑαυτῷ ἐσθίει καὶ πίνει, μὴ διακρίνων τὸ σῶμα *⸋2τοῦ κυρίου.⸌ 30 Διὰ τοῦτο ἐν ὑμῖν πολλοὶ ἀσθενεῖς καὶ ἄρρωστοι, καὶ κοιμῶνται ἱκανοί. 31 Εἰ *⸂γὰρ⸃ ἑαυτοὺς διεκρίνομεν, οὐκ ἂν ἐκρινόμεθα. 32 Κρινόμενοι δέ, ὑπὸ *⸆ κυρίου παιδευόμεθα, ἵνα μὴ σὺν τῷ κόσμῳ κατακριθῶμεν. 33 Ὥστε, ἀδελφοί μου, συνερχόμενοι εἰς τὸ φαγεῖν, ἀλλήλους ἐκδέχεσθε. 34 Εἰ *⸋δέ⸌ τις πεινᾷ, ἐν οἴκῳ ἐσθιέτω· ἵνα μὴ εἰς κρίμα συνέρχησθε. Τὰ δὲ λοιπά, ὡς ἂν ἔλθω, διατάξομαι.

12

1 Περὶ δὲ τῶν πνευματικῶν, ἀδελφοί, οὐ θέλω ὑμᾶς ἀγνοεῖν. 2 Οἴδατε ὅτι *⸋ὅτε⸌ ἔθνη ἦτε πρὸς τὰ εἴδωλα τὰ ἄφωνα, ὡς ἂν ἤγεσθε, ἀπαγόμενοι. 3 Διὸ γνωρίζω ὑμῖν, ὅτι οὐδεὶς ἐν πνεύματι θεοῦ λαλῶν λέγει Ἀνάθεμα *⸂Ἰησοῦν·⸃ καὶ οὐδεὶς δύναται εἰπεῖν, *⸂2Κύριον Ἰησοῦν,⸃ εἰ μὴ ἐν πνεύματι ἁγίῳ.

4 Διαιρέσεις δὲ χαρισμάτων εἰσίν, τὸ δὲ αὐτὸ πνεῦμα. 5 Καὶ διαιρέσεις διακονιῶν εἰσίν, καὶ ὁ αὐτὸς κύριος. 6 Καὶ διαιρέσεις ἐνεργημάτων εἰσίν, *⸂ὁ δὲ⸃ αὐτός *⸂2ἐστιν⸃ θεός, ὁ ἐνεργῶν τὰ πάντα ἐν πᾶσιν. 7 Ἑκάστῳ δὲ δίδοται ἡ φανέρωσις τοῦ πνεύματος πρὸς τὸ συμφέρον. 8 ᾯ μὲν γὰρ διὰ τοῦ πνεύματος δίδοται λόγος σοφίας, ἄλλῳ δὲ λόγος γνώσεως, κατὰ τὸ αὐτὸ πνεῦμα· 9  *⸂ἑτέρῳ δὲ πίστις, ἐν τῷ αὐτῷ πνεύματι· ἄλλῳ δὲ χαρίσματα ἰαμάτων ἐν τῷ *⸂2αὐτῷ⸃ πνεύματι· 10 ἄλλῳ δὲ ἐνεργήματα δυνάμεων, ἄλλῳ δὲ προφητεία, ἄλλῳ δὲ διακρίσεις πνευμάτων, ἑτέρῳ δὲ γένη γλωσσῶν, ἄλλῳ δὲ⸃ ἑρμηνεία γλωσσῶν· 11 πάντα δὲ ταῦτα ἐνεργεῖ τὸ ἓν καὶ τὸ αὐτὸ πνεῦμα, διαιροῦν ἰδίᾳ ἑκάστῳ καθὼς βούλεται.

12 Καθάπερ γὰρ τὸ σῶμα ἕν ἐστιν, καὶ μέλη *⸉ἔχει πολλά,⸊ πάντα δὲ τὰ μέλη τοῦ σώματος *⸋τοῦ ἑνός,⸌ πολλὰ ὄντα, ἕν ἐστιν σῶμα· οὕτως καὶ ὁ χριστός. 13 Καὶ γὰρ ἐν ἑνὶ πνεύματι ἡμεῖς πάντες εἰς ἓν σῶμα ἐβαπτίσθημεν, εἴτε Ἰουδαῖοι εἴτε Ἕλληνες, εἴτε δοῦλοι εἴτε ἐλεύθεροι· καὶ πάντες *⸋εἰς⸌ ἓν πνεῦμα ἐποτίσθημεν. 14 Καὶ γὰρ τὸ σῶμα οὐκ ἔστιν ἓν μέλος ἀλλὰ πολλά. 15 Ἐὰν εἴπῃ ὁ πούς, Ὅτι οὐκ εἰμὶ χείρ, οὐκ εἰμὶ ἐκ τοῦ σώματος· οὐ παρὰ τοῦτο οὐκ ἔστιν ἐκ τοῦ σώματος; 16 Καὶ ἐὰν εἴπῃ τὸ οὖς, Ὅτι οὐκ εἰμὶ ὀφθαλμός, οὐκ εἰμὶ ἐκ τοῦ σώματος· οὐ παρὰ τοῦτο οὐκ ἔστιν ἐκ τοῦ σώματος; 17 Εἰ ὅλον τὸ σῶμα ὀφθαλμός, ποῦ ἡ ἀκοή; Εἰ ὅλον ἀκοή, ποῦ ἡ ὄσφρησις; 18  *⸂Νυνὶ⸃ δὲ ὁ θεὸς ἔθετο τὰ μέλη ἓν ἕκαστον αὐτῶν ἐν τῷ σώματι, καθὼς ἠθέλησεν. 19 Εἰ δὲ ἦν τὰ πάντα ἓν μέλος, ποῦ τὸ σῶμα; 20 Νῦν δὲ πολλὰ *⸋μὲν⸌ μέλη, ἓν δὲ σῶμα. 21 Οὐ δύναται δὲ *⸋ὁ⸌ ὀφθαλμὸς εἰπεῖν τῇ χειρί, Χρείαν σου οὐκ ἔχω· ἢ πάλιν ἡ κεφαλὴ τοῖς ποσίν, Χρείαν ὑμῶν οὐκ ἔχω. 22 Ἀλλὰ πολλῷ μᾶλλον τὰ δοκοῦντα μέλη τοῦ σώματος ἀσθενέστερα ὑπάρχειν, ἀναγκαῖά ἐστιν· 23 καὶ ἃ δοκοῦμεν ἀτιμότερα εἶναι τοῦ σώματος, τούτοις τιμὴν περισσοτέραν περιτίθεμεν· καὶ τὰ ἀσχήμονα ἡμῶν εὐσχημοσύνην περισσοτέραν ἔχει· 24 τὰ δὲ εὐσχήμονα ἡμῶν οὐ χρείαν ἔχει· *⸆ ἀλλ᾽ ὁ θεὸς συνεκέρασεν τὸ σῶμα, τῷ *⸂ὑστεροῦντι⸃ περισσοτέραν δοὺς τιμήν, 25 ἵνα μὴ ᾖ *⸂σχίσματα⸃ ἐν τῷ σώματι, ἀλλὰ τὸ αὐτὸ ὑπὲρ ἀλλήλων μεριμνῶσιν τὰ μέλη. 26 Καὶ *⸂εἴτε πάσχει ἓν μέλος, συμπάσχει πάντα τὰ μέλη· εἴτε δοξάζεται *⸋ἓν⸌ μέλος, συγχαίρει πάντα τὰ μέλη.⸃ 27 Ὑμεῖς δέ ἐστε σῶμα χριστοῦ, καὶ μέλη ἐκ μέρους. 28 Καὶ οὓς μὲν ἔθετο ὁ θεὸς ἐν τῇ ἐκκλησίᾳ πρῶτον ἀποστόλους, δεύτερον προφήτας, τρίτον διδασκάλους, ἔπειτα δυνάμεις, *⸂εἶτα⸃ χαρίσματα ἰαμάτων, ἀντιλήψεις, κυβερνήσεις, γένη γλωσσῶν. 29 Μὴ πάντες ἀπόστολοι; Μὴ πάντες προφῆται; Μὴ πάντες διδάσκαλοι; Μὴ πάντες δυνάμεις; 30 Μὴ πάντες χαρίσματα ἔχουσιν ἰαμάτων; Μὴ πάντες γλώσσαις λαλοῦσιν; Μὴ πάντες διερμηνεύουσιν; 31 Ζηλοῦτε δὲ τὰ χαρίσματα τὰ *⸂κρείττονα.⸃ Καὶ ἔτι καθ᾽ ὑπερβολὴν ὁδὸν ὑμῖν δείκνυμι.

13

1 Ἐὰν ταῖς γλώσσαις τῶν ἀνθρώπων λαλῶ καὶ τῶν ἀγγέλων, ἀγάπην δὲ μὴ ἔχω, γέγονα χαλκὸς ἠχῶν ἢ κύμβαλον ἀλαλάζον. 2 Καὶ ἐὰν ἔχω προφητείαν, καὶ εἰδῶ τὰ μυστήρια πάντα καὶ πᾶσαν τὴν γνῶσιν, καὶ ἐὰν ἔχω πᾶσαν τὴν πίστιν, ὥστε ὄρη μεθιστάνειν, ἀγάπην δὲ μὴ ἔχω, οὐθέν εἰμι. 3 Καὶ ἐὰν ψωμίσω πάντα τὰ ὑπάρχοντά μου, καὶ ἐὰν παραδῶ τὸ σῶμά μου ἵνα *⸂καυθήσομαι,⸃ ἀγάπην δὲ μὴ ἔχω, οὐδὲν ὠφελοῦμαι. 4 Ἡ ἀγάπη μακροθυμεῖ, χρηστεύεται· ἡ ἀγάπη οὐ ζηλοῖ· *⸋ἡ ἀγάπη⸌ οὐ περπερεύεται, οὐ φυσιοῦται, 5 οὐκ ἀσχημονεῖ, οὐ ζητεῖ τὰ ἑαυτῆς, οὐ παροξύνεται, οὐ λογίζεται τὸ κακόν, 6 οὐ χαίρει ἐπὶ τῇ ἀδικίᾳ, συγχαίρει δὲ τῇ ἀληθείᾳ, 7 πάντα στέγει, πάντα πιστεύει, πάντα ἐλπίζει, πάντα ὑπομένει. 8 Ἡ ἀγάπη οὐδέποτε *⸂ἐκπίπτει·⸃ εἴτε δὲ προφητεῖαι, καταργηθήσονται· εἴτε γλῶσσαι, παύσονται· εἴτε γνῶσις, καταργηθήσεται. 9 Ἐκ μέρους *⸂δὲ⸃ γινώσκομεν, καὶ ἐκ μέρους προφητεύομεν· 10 ὅταν δὲ ἔλθῃ τὸ τέλειον, *⸋τότε⸌ τὸ ἐκ μέρους καταργηθήσεται. 11 Ὅτε ἤμην νήπιος, *⸉ὡς νήπιος ἐλάλουν, ὡς νήπιος ἐφρόνουν, ὡς νήπιος ἐλογιζόμην·⸊ ὅτε *⸋δὲ⸌ γέγονα ἀνήρ, κατήργηκα τὰ τοῦ νηπίου. 12 Βλέπομεν γὰρ ἄρτι δι᾽ ἐσόπτρου ἐν αἰνίγματι, τότε δὲ πρόσωπον πρὸς πρόσωπον· ἄρτι γινώσκω ἐκ μέρους, τότε δὲ ἐπιγνώσομαι καθὼς καὶ ἐπεγνώσθην. 13 Νυνὶ δὲ μένει πίστις, ἐλπίς, ἀγάπη, τὰ τρία ταῦτα· μείζων δὲ τούτων ἡ ἀγάπη.

14

1 Διώκετε τὴν ἀγάπην· ζηλοῦτε δὲ τὰ πνευματικά, μᾶλλον δὲ ἵνα προφητεύητε. 2 Ὁ γὰρ λαλῶν γλώσσῃ οὐκ ἀνθρώποις λαλεῖ, ἀλλὰ *⸋τῷ⸌ θεῷ· οὐδεὶς γὰρ ἀκούει, πνεύματι δὲ λαλεῖ μυστήρια. 3 Ὁ δὲ προφητεύων ἀνθρώποις λαλεῖ οἰκοδομὴν καὶ παράκλησιν καὶ παραμυθίαν. 4 Ὁ λαλῶν γλώσσῃ ἑαυτὸν οἰκοδομεῖ, ὁ δὲ προφητεύων ἐκκλησίαν οἰκοδομεῖ. 5 Θέλω δὲ πάντας ὑμᾶς λαλεῖν γλώσσαις, μᾶλλον δὲ ἵνα προφητεύητε· μείζων *⸂γὰρ⸃ ὁ προφητεύων ἢ ὁ λαλῶν γλώσσαις, ἐκτὸς εἰ μὴ *⸂2διερμηνεύει,⸃ ἵνα ἡ ἐκκλησία οἰκοδομὴν λάβῃ. 6  *⸂Νυνὶ⸃ δέ, ἀδελφοί, ἐὰν ἔλθω πρὸς ὑμᾶς γλώσσαις λαλῶν, τί ὑμᾶς ὠφελήσω, ἐὰν μὴ ὑμῖν λαλήσω ἢ ἐν ἀποκαλύψει, ἢ ἐν γνώσει, *⸂2ἢ ἐν προφητείᾳ ἢ ἐν διδαχῇ;⸃ 7 Ὅμως τὰ ἄψυχα φωνὴν διδόντα, εἴτε αὐλός, εἴτε κιθάρα, ἐὰν διαστολὴν τοῖς φθόγγοις μὴ *⸂διδῶ,⸃ πῶς γνωσθήσεται τὸ αὐλούμενον ἢ τὸ κιθαριζόμενον; 8 Καὶ γὰρ ἐὰν ἄδηλον *⸉φωνὴν σάλπιγξ⸊ δῷ, τίς παρασκευάσεται εἰς πόλεμον; 9 Οὕτως καὶ ὑμεῖς διὰ τῆς γλώσσης ἐὰν μὴ εὔσημον λόγον δῶτε, πῶς γνωσθήσεται τὸ λαλούμενον; Ἔσεσθε γὰρ εἰς ἀέρα λαλοῦντες. 10 Τοσαῦτα, εἰ τύχοι, γένη φωνῶν *⸂ἐστὶν⸃ ἐν κόσμῳ καὶ οὐδὲν *⸋αὐτῶν⸌ ἄφωνον. 11 Ἐὰν οὖν μὴ εἰδῶ τὴν δύναμιν τῆς φωνῆς, ἔσομαι τῷ λαλοῦντι βάρβαρος, καὶ ὁ λαλῶν ἐν ἐμοὶ βάρβαρος. 12 Οὕτως καὶ ὑμεῖς, ἐπεὶ ζηλωταί ἐστε πνευμάτων, πρὸς τὴν οἰκοδομὴν τῆς ἐκκλησίας ζητεῖτε ἵνα περισσεύητε. 13  *⸂Διόπερ⸃ ὁ λαλῶν γλώσσῃ προσευχέσθω ἵνα διερμηνεύῃ. 14 Ἐὰν γὰρ προσεύχωμαι γλώσσῃ, τὸ πνεῦμά μου προσεύχεται, ὁ δὲ νοῦς μου ἄκαρπός ἐστιν. 15 Τί οὖν ἐστίν; Προσεύξομαι τῷ πνεύματι, προσεύξομαι δὲ καὶ τῷ νοΐ· ψαλῶ τῷ πνεύματι, ψαλῶ δὲ καὶ τῷ νοΐ. 16 Ἐπεὶ ἐὰν *⸂εὐλογήσῃς⸃ *⸆ *⸋τῷ⸌ πνεύματι, ὁ ἀναπληρῶν τὸν τόπον τοῦ ἰδιώτου πῶς ἐρεῖ τὸ Ἀμὴν ἐπὶ τῇ σῇ εὐχαριστίᾳ, ἐπειδὴ τί λέγεις οὐκ οἶδεν; 17 Σὺ μὲν γὰρ καλῶς εὐχαριστεῖς, ἀλλ᾽ ὁ ἕτερος οὐκ οἰκοδομεῖται. 18 Εὐχαριστῶ τῷ θεῷ *⸋μου,⸌ πάντων ὑμῶν μᾶλλον *⸂γλώσσαις⸃ *⸂2λαλῶν·⸃ 19 ἀλλ᾽ ἐν ἐκκλησίᾳ θέλω πέντε λόγους *⸂διὰ τοῦ νοός⸃ μου λαλῆσαι, ἵνα καὶ ἄλλους κατηχήσω, ἢ μυρίους λόγους ἐν γλώσσῃ.

20 Ἀδελφοί, μὴ παιδία γίνεσθε ταῖς φρεσίν· ἀλλὰ τῇ κακίᾳ νηπιάζετε, ταῖς δὲ φρεσὶν τέλειοι γίνεσθε. 21 Ἐν τῷ νόμῳ γέγραπται ὅτι Ἐν ἑτερογλώσσοις καὶ ἐν χείλεσιν *⸂ἑτέροις⸃ λαλήσω τῷ λαῷ τούτῳ, καὶ οὐδ᾽ οὕτως εἰσακούσονταί μου, λέγει κύριος. 22 Ὥστε αἱ γλῶσσαι εἰς σημεῖόν εἰσιν, οὐ τοῖς πιστεύουσιν, ἀλλὰ τοῖς ἀπίστοις· ἡ δὲ προφητεία, οὐ τοῖς ἀπίστοις, ἀλλὰ τοῖς πιστεύουσιν. 23 Ἐὰν οὖν συνέλθῃ ἡ ἐκκλησία ὅλη ἐπὶ τὸ αὐτό, καὶ πάντες *⸉γλώσσαις λαλῶσιν,⸊ εἰσέλθωσιν δὲ ἰδιῶται ἢ ἄπιστοι, οὐκ ἐροῦσιν ὅτι μαίνεσθε; 24 Ἐὰν δὲ πάντες προφητεύωσιν, εἰσέλθῃ δέ τις ἄπιστος ἢ ἰδιώτης, ἐλέγχεται ὑπὸ πάντων, ἀνακρίνεται ὑπὸ πάντων, 25  *⸋καὶ οὕτως⸌ τὰ κρυπτὰ τῆς καρδίας αὐτοῦ φανερὰ γίνεται· καὶ οὕτως πεσὼν ἐπὶ πρόσωπον προσκυνήσει τῷ θεῷ ἀπαγγέλλων ὅτι *⸉Ὁ θεὸς ὄντως⸊ ἐν ὑμῖν ἐστιν.

26 Τί οὖν ἐστίν, ἀδελφοί; Ὅταν συνέρχησθε, ἕκαστος *⸋ὑμῶν⸌ ψαλμὸν ἔχει, διδαχὴν ἔχει, *⸉γλῶσσαν ἔχει, ἀποκάλυψιν ἔχει,⸊ ἑρμηνείαν ἔχει. Πάντα πρὸς οἰκοδομὴν *⸂γινέσθω.⸃ 27 Εἴτε γλώσσῃ τις λαλεῖ, κατὰ δύο ἢ τὸ πλεῖστον τρεῖς, καὶ ἀνὰ μέρος, καὶ εἷς διερμηνευέτω· 28 ἐὰν δὲ μὴ ᾖ *⸂διερμηνευτής,⸃ σιγάτω ἐν ἐκκλησίᾳ· ἑαυτῷ δὲ λαλείτω καὶ τῷ θεῷ. 29 Προφῆται δὲ δύο ἢ τρεῖς λαλείτωσαν, καὶ οἱ ἄλλοι διακρινέτωσαν. 30 Ἐὰν δὲ ἄλλῳ ἀποκαλυφθῇ καθημένῳ, ὁ πρῶτος σιγάτω. 31 Δύνασθε γὰρ καθ᾽ ἕνα πάντες προφητεύειν, ἵνα πάντες μανθάνωσιν, καὶ πάντες παρακαλῶνται· 32 καὶ πνεύματα προφητῶν προφήταις ὑποτάσσεται. 33 Οὐ γάρ ἐστιν ἀκαταστασίας ὁ θεός, ἀλλὰ εἰρήνης, ὡς ἐν πάσαις ταῖς ἐκκλησίαις τῶν ἁγίων.

34 Αἱ γυναῖκες *⸋ὑμῶν⸌ ἐν ταῖς ἐκκλησίαις σιγάτωσαν· οὐ γὰρ *⸂ἐπιτέτραπται⸃ αὐταῖς λαλεῖν, ἀλλ᾽ *⸂2ὑποτάσσεσθαι,⸃ καθὼς καὶ ὁ νόμος λέγει. 35 Εἰ δέ τι μαθεῖν θέλουσιν, ἐν οἴκῳ τοὺς ἰδίους ἄνδρας ἐπερωτάτωσαν· αἰσχρὸν γάρ ἐστιν *⸂γυναιξὶν⸃ *⸉ἐν ἐκκλησίᾳ λαλεῖν.⸊ 36 Ἢ ἀφ᾽ ὑμῶν ὁ λόγος τοῦ θεοῦ ἐξῆλθεν; Ἢ εἰς ὑμᾶς μόνους κατήντησεν;

37 Εἴ τις δοκεῖ προφήτης εἶναι ἢ πνευματικός, ἐπιγινωσκέτω ἃ γράφω ὑμῖν, ὅτι *⸆ κυρίου *⸂εἰσὶν ἐντολαί.⸃ 38 Εἰ δέ τις ἀγνοεῖ, *⸂ἀγνοείτω.⸃

39 Ὥστε, ἀδελφοί, *⸆ ζηλοῦτε τὸ προφητεύειν, καὶ τὸ λαλεῖν *⸉γλώσσαις μὴ κωλύετε·⸊ 40 πάντα *⸆ εὐσχημόνως καὶ κατὰ τάξιν γινέσθω.

15

1 Γνωρίζω δὲ ὑμῖν, ἀδελφοί, τὸ εὐαγγέλιον ὃ εὐηγγελισάμην ὑμῖν, ὃ καὶ παρελάβετε, ἐν ᾧ καὶ ἑστήκατε, 2 δι᾽ οὗ καὶ σῴζεσθε· τίνι λόγῳ εὐηγγελισάμην ὑμῖν, εἰ κατέχετε, ἐκτὸς εἰ μὴ εἰκῇ ἐπιστεύσατε. 3 Παρέδωκα γὰρ ὑμῖν ἐν πρώτοις, ὃ καὶ παρέλαβον, ὅτι χριστὸς ἀπέθανεν ὑπὲρ τῶν ἁμαρτιῶν ἡμῶν κατὰ τὰς γραφάς· 4 καὶ ὅτι ἐτάφη· καὶ ὅτι ἐγήγερται *⸂τῇ τρίτῃ ἡμέρᾳ⸃ κατὰ τὰς γραφάς· 5 καὶ ὅτι ὤφθη Κηφᾷ, εἶτα τοῖς δώδεκα· 6 ἔπειτα ὤφθη ἐπάνω πεντακοσίοις ἀδελφοῖς ἐφάπαξ, ἐξ ὧν οἱ πλείους μένουσιν ἕως ἄρτι, τινὲς δὲ *⸋καὶ⸌ ἐκοιμήθησαν· 7 ἔπειτα ὤφθη Ἰακώβῳ, εἶτα τοῖς ἀποστόλοις πᾶσιν· 8 ἔσχατον δὲ πάντων, ὡσπερεὶ τῷ ἐκτρώματι, ὤφθη κἀμοί. 9 Ἐγὼ γάρ εἰμι ὁ ἐλάχιστος τῶν ἀποστόλων, ὃς οὐκ εἰμὶ ἱκανὸς καλεῖσθαι ἀπόστολος, διότι ἐδίωξα τὴν ἐκκλησίαν τοῦ θεοῦ. 10 Χάριτι δὲ θεοῦ εἰμι ὅ εἰμι, καὶ *⸂ἡ χάρις αὐτοῦ ἡ εἰς ἐμὲ οὐ κενὴ ἐγενήθη, ἀλλὰ περισσότερον αὐτῶν πάντων ἐκοπίασα, οὐκ ἐγὼ δέ, ἀλλ᾽ ἡ χάρις τοῦ θεοῦ ἡ σὺν ἐμοί.⸃ 11 Εἴτε οὖν ἐγώ, εἴτε ἐκεῖνοι, οὕτως κηρύσσομεν καὶ οὕτως ἐπιστεύσατε.

12 Εἰ δὲ χριστὸς κηρύσσεται ὅτι ἐκ νεκρῶν ἐγήγερται, πῶς λέγουσίν *⸉τινες ἐν ὑμῖν⸊ ὅτι ἀνάστασις νεκρῶν οὐκ ἔστιν; 13 Εἰ δὲ ἀνάστασις νεκρῶν οὐκ ἔστιν, οὐδὲ χριστὸς ἐγήγερται· 14 εἰ δὲ χριστὸς οὐκ ἐγήγερται, κενὸν ἄρα *⸆ τὸ κήρυγμα ἡμῶν, κενὴ *⸋δὲ⸌ καὶ ἡ πίστις *⸂ὑμῶν.⸃ 15 Εὑρισκόμεθα δὲ καὶ ψευδομάρτυρες τοῦ θεοῦ, ὅτι ἐμαρτυρήσαμεν κατὰ τοῦ θεοῦ ὅτι ἤγειρεν τὸν χριστόν, ὃν οὐκ ἤγειρεν, εἴπερ ἄρα νεκροὶ οὐκ ἐγείρονται. 16 Εἰ γὰρ νεκροὶ οὐκ ἐγείρονται, οὐδὲ χριστὸς ἐγήγερται· 17 εἰ δὲ χριστὸς οὐκ ἐγήγερται, ματαία ἡ πίστις ὑμῶν· *⸆ ἔτι ἐστὲ ἐν ταῖς ἁμαρτίαις ὑμῶν. 18 Ἄρα καὶ οἱ κοιμηθέντες ἐν χριστῷ ἀπώλοντο. 19 Εἰ ἐν τῇ ζωῇ ταύτῃ *⸉ἠλπικότες ἐσμὲν ἐν χριστῷ⸊ μόνον, ἐλεεινότεροι πάντων ἀνθρώπων ἐσμέν.

20 Νυνὶ δὲ χριστὸς ἐγήγερται ἐκ νεκρῶν, ἀπαρχὴ τῶν κεκοιμημένων *⸋ἐγένετο.⸌ 21 Ἐπειδὴ γὰρ δι᾽ ἀνθρώπου *⸋ὁ⸌ θάνατος, καὶ δι᾽ ἀνθρώπου ἀνάστασις νεκρῶν. 22 Ὥσπερ γὰρ ἐν τῷ Ἀδὰμ πάντες ἀποθνῄσκουσιν, οὕτως καὶ ἐν τῷ χριστῷ πάντες ζῳοποιηθήσονται. 23 Ἕκαστος δὲ ἐν τῷ ἰδίῳ τάγματι· ἀπαρχὴ χριστός, ἔπειτα οἱ *⸋τοῦ⸌ χριστοῦ ἐν τῇ παρουσίᾳ αὐτοῦ. 24 Εἶτα τὸ τέλος, ὅταν *⸂παραδῷ⸃ τὴν βασιλείαν τῷ θεῷ καὶ πατρί, ὅταν καταργήσῃ πᾶσαν ἀρχὴν καὶ πᾶσαν ἐξουσίαν καὶ δύναμιν. 25 Δεῖ γὰρ αὐτὸν βασιλεύειν, ἄχρι οὗ *⸋ἂν⸌ θῇ πάντας τοὺς ἐχθροὺς ὑπὸ τοὺς πόδας αὐτοῦ. 26 Ἔσχατος ἐχθρὸς καταργεῖται ὁ θάνατος. 27 Πάντα γὰρ ὑπέταξεν ὑπὸ τοὺς πόδας αὐτοῦ. Ὅταν δὲ εἴπῃ ὅτι Πάντα ὑποτέτακται, δῆλον ὅτι ἐκτὸς τοῦ ὑποτάξαντος αὐτῷ τὰ πάντα. 28 Ὅταν δὲ ὑποταγῇ αὐτῷ τὰ πάντα, τότε *⸋καὶ⸌ αὐτὸς ὁ υἱὸς ὑποταγήσεται τῷ ὑποτάξαντι αὐτῷ τὰ πάντα, ἵνα ᾖ ὁ θεὸς *⸋2τὰ⸌ πάντα ἐν πᾶσιν.

29 Ἐπεὶ τί ποιήσουσιν οἱ βαπτιζόμενοι; Ὑπὲρ τῶν νεκρῶν, εἰ ὅλως νεκροὶ οὐκ ἐγείρονται· τί καὶ βαπτίζονται ὑπὲρ *⸂τῶν νεκρῶν;⸃ 30 Τί καὶ ἡμεῖς κινδυνεύομεν πᾶσαν ὥραν; 31 Καθ᾽ ἡμέραν ἀποθνῄσκω, νὴ τὴν *⸂ὑμετέραν⸃ καύχησιν, *⸆ ἣν ἔχω ἐν χριστῷ Ἰησοῦ τῷ κυρίῳ ἡμῶν. 32 Εἰ κατὰ ἄνθρωπον ἐθηριομάχησα ἐν Ἐφέσῳ, τί μοι τὸ ὄφελος, εἰ νεκροὶ οὐκ ἐγείρονται; Φάγωμεν καὶ πίωμεν, αὔριον γὰρ ἀποθνῄσκομεν. 33 Μὴ πλανᾶσθε· Φθείρουσιν ἤθη χρηστὰ ὁμιλίαι κακαί. 34 Ἐκνήψατε δικαίως καὶ μὴ ἁμαρτάνετε· ἀγνωσίαν γὰρ θεοῦ τινὲς ἔχουσιν· πρὸς ἐντροπὴν ὑμῖν *⸂λέγω.⸃

35 Ἀλλ᾽ ἐρεῖ τις, Πῶς ἐγείρονται οἱ νεκροί; Ποίῳ δὲ σώματι ἔρχονται; 36  *⸂Ἄφρον,⸃ σὺ ὃ σπείρεις, οὐ ζῳοποιεῖται ἐὰν μὴ ἀποθάνῃ· 37 καὶ ὃ σπείρεις, οὐ τὸ σῶμα τὸ γενησόμενον σπείρεις, ἀλλὰ γυμνὸν κόκκον, εἰ τύχοι, σίτου ἤ τινος τῶν λοιπῶν· 38 ὁ δὲ θεὸς *⸉αὐτῷ δίδωσιν⸊ σῶμα καθὼς ἠθέλησεν, καὶ ἑκάστῳ τῶν σπερμάτων *⸋τὸ⸌ ἴδιον σῶμα. 39 Οὐ πᾶσα σὰρξ ἡ αὐτὴ σάρξ· ἀλλὰ *⸂ἄλλη μὲν ἀνθρώπων, ἄλλη δὲ σὰρξ κτηνῶν, ἄλλη δὲ ἰχθύων, ἄλλη δὲ πτηνῶν.⸃ 40 Καὶ σώματα ἐπουράνια, καὶ σώματα ἐπίγεια· ἀλλ᾽ ἑτέρα μὲν ἡ τῶν ἐπουρανίων δόξα, ἑτέρα δὲ ἡ τῶν ἐπιγείων. 41 Ἄλλη δόξα ἡλίου, καὶ ἄλλη δόξα σελήνης, καὶ ἄλλη δόξα ἀστέρων· ἀστὴρ γὰρ ἀστέρος διαφέρει ἐν δόξῃ. 42 Οὕτως καὶ ἡ ἀνάστασις τῶν νεκρῶν. Σπείρεται ἐν φθορᾷ, ἐγείρεται ἐν ἀφθαρσίᾳ· 43 σπείρεται ἐν ἀτιμίᾳ, ἐγείρεται ἐν δόξῃ· σπείρεται ἐν ἀσθενείᾳ, ἐγείρεται ἐν δυνάμει· 44 σπείρεται σῶμα ψυχικόν, ἐγείρεται σῶμα πνευματικόν. *⸆ Ἔστιν σῶμα ψυχικόν, *⸉καὶ ἔστιν⸊ *⸋σῶμα⸌ πνευματικόν. 45 Οὕτως καὶ γέγραπται, Ἐγένετο ὁ πρῶτος ἄνθρωπος Ἀδὰμ εἰς ψυχὴν ζῶσαν. Ὁ ἔσχατος Ἀδὰμ εἰς πνεῦμα ζῳοποιοῦν. 46 Ἀλλ᾽ οὐ πρῶτον τὸ πνευματικόν, ἀλλὰ τὸ ψυχικόν, ἔπειτα τὸ πνευματικόν. 47 Ὁ πρῶτος ἄνθρωπος ἐκ γῆς, χοϊκός· ὁ δεύτερος ἄνθρωπος *⸋ὁ κύριος⸌ ἐξ οὐρανοῦ. 48 Οἷος ὁ χοϊκός, τοιοῦτοι καὶ οἱ χοϊκοί, καὶ οἷος ὁ ἐπουράνιος, τοιοῦτοι καὶ οἱ ἐπουράνιοι· 49 καὶ καθὼς ἐφορέσαμεν τὴν εἰκόνα τοῦ χοϊκοῦ, *⸂φορέσωμεν⸃ καὶ τὴν εἰκόνα τοῦ ἐπουρανίου.

50 Τοῦτο δέ φημι, ἀδελφοί, ὅτι σὰρξ καὶ αἷμα βασιλείαν θεοῦ κληρονομῆσαι οὐ *⸂δύνανται,⸃ οὐδὲ ἡ φθορὰ τὴν ἀφθαρσίαν κληρονομεῖ. 51 Ἰδού, μυστήριον ὑμῖν λέγω· πάντες *⸋μὲν⸌ οὐ κοιμηθησόμεθα, πάντες δὲ ἀλλαγησόμεθα, 52 ἐν ἀτόμῳ, ἐν ῥιπῇ ὀφθαλμοῦ, ἐν τῇ ἐσχάτῃ σάλπιγγι· σαλπίσει γάρ, καὶ οἱ νεκροὶ ἐγερθήσονται ἄφθαρτοι, καὶ ἡμεῖς ἀλλαγησόμεθα. 53 Δεῖ γὰρ τὸ φθαρτὸν τοῦτο ἐνδύσασθαι ἀφθαρσίαν, καὶ τὸ θνητὸν τοῦτο ἐνδύσασθαι ἀθανασίαν. 54 Ὅταν δὲ *⸋τὸ φθαρτὸν τοῦτο ἐνδύσηται ἀφθαρσίαν, καὶ⸌ τὸ θνητὸν τοῦτο ἐνδύσηται *⸆ ἀθανασίαν, τότε γενήσεται ὁ λόγος ὁ γεγραμμένος, Κατεπόθη ὁ θάνατος εἰς νῖκος. 55  *⸂Ποῦ σου, Θάνατε, τὸ κέντρον; Ποῦ σου, ᾍδη, τὸ νῖκος;⸃ 56 Τὸ δὲ κέντρον τοῦ θανάτου ἡ ἁμαρτία· ἡ δὲ δύναμις τῆς ἁμαρτίας ὁ νόμος· 57 τῷ δὲ θεῷ χάρις τῷ διδόντι ἡμῖν τὸ νῖκος διὰ τοῦ κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ χριστοῦ. 58 Ὥστε, ἀδελφοί μου ἀγαπητοί, ἑδραῖοι γίνεσθε, ἀμετακίνητοι, περισσεύοντες ἐν τῷ ἔργῳ τοῦ κυρίου πάντοτε, εἰδότες ὅτι ὁ κόπος ὑμῶν οὐκ ἔστιν κενὸς ἐν κυρίῳ.

16

1 Περὶ δὲ τῆς λογίας τῆς εἰς τοὺς ἁγίους, ὥσπερ διέταξα ταῖς ἐκκλησίαις τῆς Γαλατίας, οὕτως καὶ ὑμεῖς ποιήσατε. 2 Κατὰ μίαν *⸂σαββάτων⸃ ἕκαστος ὑμῶν παρ᾽ ἑαυτῷ τιθέτω, θησαυρίζων ὅ τι *⸂2ἂν⸃ *⸂3εὐοδῶται,⸃ ἵνα μή, ὅταν ἔλθω, τότε λογίαι γίνωνται. 3 Ὅταν δὲ παραγένωμαι, οὓς *⸂ἐὰν⸃ δοκιμάσητε δι᾽ ἐπιστολῶν, τούτους πέμψω ἀπενεγκεῖν τὴν χάριν ὑμῶν εἰς Ἱερουσαλήμ· 4 ἐὰν δὲ *⸉ᾖ ἄξιον⸊ τοῦ κἀμὲ πορεύεσθαι, σὺν ἐμοὶ πορεύσονται. 5 Ἐλεύσομαι δὲ πρὸς ὑμᾶς, ὅταν Μακεδονίαν διέλθω· Μακεδονίαν γὰρ διέρχομαι· 6 πρὸς ὑμᾶς δὲ τυχὸν *⸂παραμενῶ,⸃ ἢ *⸋καὶ⸌ παραχειμάσω, ἵνα ὑμεῖς με προπέμψητε οὗ ἐὰν πορεύωμαι. 7 Οὐ θέλω γὰρ ὑμᾶς ἄρτι ἐν παρόδῳ ἰδεῖν· ἐλπίζω *⸂δὲ⸃ χρόνον τινὰ ἐπιμεῖναι πρὸς ὑμᾶς, ἐὰν ὁ κύριος *⸂2ἐπιτρέπῃ.⸃ 8 Ἐπιμενῶ δὲ ἐν Ἐφέσῳ ἕως τῆς Πεντηκοστῆς· 9 θύρα γάρ μοι ἀνέῳγεν μεγάλη καὶ ἐνεργής, καὶ ἀντικείμενοι πολλοί.

10 Ἐὰν δὲ ἔλθῃ Τιμόθεος, βλέπετε ἵνα ἀφόβως γένηται πρὸς ὑμᾶς· τὸ γὰρ ἔργον κυρίου ἐργάζεται ὡς καὶ ἐγώ. 11 Μή τις οὖν αὐτὸν ἐξουθενήσῃ· προπέμψατε δὲ αὐτὸν ἐν εἰρήνῃ, ἵνα ἔλθῃ πρός *⸂με·⸃ ἐκδέχομαι γὰρ αὐτὸν μετὰ τῶν ἀδελφῶν. 12 Περὶ δὲ Ἀπολλὼ τοῦ ἀδελφοῦ, πολλὰ παρεκάλεσα αὐτὸν ἵνα ἔλθῃ πρὸς ὑμᾶς μετὰ τῶν ἀδελφῶν· καὶ πάντως οὐκ ἦν θέλημα ἵνα νῦν ἔλθῃ, ἐλεύσεται δὲ ὅταν εὐκαιρήσῃ.

13 Γρηγορεῖτε, στήκετε ἐν τῇ πίστει, ἀνδρίζεσθε, κραταιοῦσθε. 14 Πάντα ὑμῶν ἐν ἀγάπῃ γινέσθω.

15 Παρακαλῶ δὲ ὑμᾶς, ἀδελφοί—οἴδατε τὴν οἰκίαν Στεφανᾶ, ὅτι ἐστὶν ἀπαρχὴ τῆς Ἀχαΐας, καὶ εἰς διακονίαν τοῖς ἁγίοις ἔταξαν ἑαυτούς— 16 ἵνα καὶ ὑμεῖς ὑποτάσσησθε τοῖς τοιούτοις, καὶ παντὶ τῷ συνεργοῦντι καὶ κοπιῶντι. 17 Χαίρω δὲ ἐπὶ τῇ παρουσίᾳ Στεφανᾶ καὶ Φουρτουνάτου καὶ Ἀχαϊκοῦ, ὅτι τὸ *⸂ὑμῶν⸃ ὑστέρημα οὗτοι ἀνεπλήρωσαν. 18 Ἀνέπαυσαν γὰρ τὸ ἐμὸν πνεῦμα καὶ τὸ ὑμῶν· ἐπιγινώσκετε οὖν τοὺς τοιούτους.

19 Ἀσπάζονται ὑμᾶς αἱ ἐκκλησίαι τῆς Ἀσίας· *⸂ἀσπάζονται ὑμᾶς ἐν κυρίῳ πολλὰ Ἀκύλας καὶ Πρίσκιλλα,⸃ σὺν τῇ κατ᾽ οἶκον αὐτῶν ἐκκλησίᾳ. 20 Ἀσπάζονται ὑμᾶς οἱ ἀδελφοὶ πάντες. Ἀσπάσασθε ἀλλήλους ἐν φιλήματι ἁγίῳ.

21 Ὁ ἀσπασμὸς τῇ ἐμῇ χειρὶ Παύλου. 22 Εἴ τις οὐ φιλεῖ *⸂τὸν κύριον Ἰησοῦν χριστόν, ἤτω ἀνάθεμα. Μαράνα θά. 23 Ἡ χάρις τοῦ κυρίου Ἰησοῦ χριστοῦ⸃ μεθ᾽ ὑμῶν.

24 Ἡ ἀγάπη μου μετὰ πάντων ὑμῶν ἐν χριστῷ Ἰησοῦ. *⸋Ἀμήν.⸌

* 1:1 ⸉ Ἰησοῦ χριστοῦ RP f 35 TR WH ¦ χριστοῦ Ἰησοῦ TNT2 NA NIV SBL

* 1:2 ⸉ τῇ οὔσῃ ἐν Κορίνθῳ, ἡγιασμένοις ἐν χριστῷ Ἰησοῦ RP f 35 TR WH NA NIV ¦ ἡγιασμένοις ἐν χριστῷ Ἰησοῦ, τῇ οὔσῃ ἐν Κορίνθῳ TNT2 SBL

* 1:2 ⸋ τε RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 1:2 ⸂ ἡμῶν RP TR TNT2 WH NA NIV SBL ¦ ὑμῶν f 35

* 1:4 ⸋ μου RP f 35 TR TNT2 NA27+28 NIV SBL ¦ – WH NA25

* 1:14 ⸋ τῷ θεῷ RP f 35 TR TNT2 NA27+28 NIV11 ¦ – WH NA25 NIV73 SBL

* 1:15 ⸂ ἐβάπτισα RP f 35 TR ¦ ἐβαπτίσθητε TNT2 WH NA NIV SBL

* 1:20 ⸂ τοῦ αἰῶνος τούτου … τοῦ κόσμου τούτου RP f 35 TR ¦ τοῦ αἰῶνος τούτου … τοῦ κόσμου TNT2 WH NA NIV SBL

* 1:22 ⸂ σημεῖον RP f 35 TR ¦ σημεῖα TNT2 WH NA NIV SBL

* 1:23 ⸂ Ἕλλησιν RP f 35 ¦ Ἕλλησι TR ¦ Ἔθνεσιν TNT2 WH NA NIV SBL

* 1:25 ⸂ ἐστίν RP f 35 ¦ ἐστί TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 1:27 ⸉ τοὺς σοφοὺς καταισχύνῃ RP f 35 TR ¦ καταισχύνῃ τοὺς σοφοὺς TNT2 WH NA NIV SBL

* 1:28 ⸂ καὶ τὰ ἀγενῆ … καὶ τὰ ἐξουθενημένα … καὶ τὰ μὴ ὄντα RP f 35 TR WH ¦ καὶ τὰ ἀγενῆ … καὶ τὰ ἐξουθενημένα … τὰ μὴ ὄντα TNT2 NA NIV SBL

* 1:29 ⸂ τοῦ θεοῦ RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ αὐτοῦ TR

* 1:30 ⸉ ἡμῖν σοφία RP f 35 TR ¦ σοφία ἡμῖν TNT2 WH NA NIV SBL

* 2:1 ⸂ μαρτύριον RP f 35 TR TNT2 NA25 NIV SBL ¦ μυστήριον WH NA27+28

* 2:2 ⸋ τοῦ RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 2:2 ⸉ εἰδέναι τι RP f 35 TR ¦ τι εἰδέναι TNT2 WH NA NIV SBL

* 2:4 ⸂ πειθοῖς ἀνθρωπίνης σοφίας λόγοις RP f 35 TR ¦ πειθοῖς σοφίας λόγοις TNT2 NA NIV ¦ πιθοῖς σοφίας λόγοις WH ¦ πειθοῖ σοφίας SBL

* 2:7 ⸉ σοφίαν θεοῦ RP f 35 TR ¦ θεοῦ σοφίαν TNT2 WH NA NIV SBL

* 2:9 ⸂ ἃ RP f 35 TR NA27+28 NIV ¦ ὅσα TNT2 WH NA25 SBL

* 2:10 ⸂ δὲ RP f 35 TR TNT2 NA27+28 NIV73 ¦ γὰρ WH NA25 NIV11 SBL

* 2:10 ⸉ ὁ θεὸς ἀπεκάλυψεν RP f 35 ¦ ὁ θεὸς ἀπεκάλυψε TR ¦ ἀπεκάλυψεν ὁ θεὸς TNT2 WH NA NIV SBL

* 2:10 ⸋ αὐτοῦ RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 2:11 ⸂ Τίς γὰρ οἶδεν … οὐδεὶς οἶδεν RP f 35 TR ¦ Τίς γὰρ οἶδεν … οὐδεὶς ἔγνωκεν TNT2 WH NA NIV SBL

* 2:13 ⸂ πνεύματος ἁγίου RP f 35 TR ¦ πνεύματος TNT2 WH NA NIV SBL

* 2:15 ⸋ μὲν RP f 35 TR TNT2 WH NA25 NIV11 ¦ – NA27+28 NIV73 SBL

* 2:15 ⸆ – RP f 35 TR TNT2 WH NA25 NIV11 ¦ τὰ NA27+28 NIV73 SBL

* 3:1 ⸉ ὑμῖν λαλῆσαι RP f 35 ¦ λαλῆσαι ὑμῖν TR TNT2 WH NA NIV SBL

* 3:2 ⸋ καὶ RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 3:2 ⸂ οὔτε RP f 35 TR ¦ οὐδὲ TNT2 WH NA NIV SBL

* 3:3 ⸋ καὶ διχοστασίαι RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 3:4 ⸂ οὐχὶ σαρκικοί RP f 35 TR ¦ οὐκ ἄνθρωποί TNT2 WH NA NIV SBL

* 3:5 ⸂ Τίς … τίς RP f 35 TR ¦ Τί … τί TNT2 WH NA NIV SBL

* 3:5 ⸉ Παῦλος … Ἀπολλώς RP f 35 TR ¦ Ἀπολλῶς … Παῦλος TNT2 WH NA NIV SBL

* 3:5 ⸋ ἀλλ᾽ ἢ RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 3:10 ⸂ τέθεικα RP f 35 TR ¦ ἔθηκα TNT2 WH NA NIV SBL

* 3:11 ⸆ – RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ ὁ TR

* 3:12 ⸋ τοῦτον RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 3:13 ⸆ – RP f 35 TR NIV73 ¦ αὐτὸ TNT2 WH NA NIV11 SBL

* 3:16 ⸉ οἰκεῖ ἐν ὑμῖν RP f 35 TR TNT2 NA27+28 NIV SBL ¦ ἐν ὑμῖν οἰκεῖ WH NA25

* 3:22 ⸋ ἐστιν RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 4:2 ⸂ Ὃ δὲ RP f 35 TR ¦ Ὧδε TNT2 WH NA NIV SBL

* 4:6 ⸂ ὃ RP f 35 TR ¦ ἃ TNT2 WH NA NIV SBL

* 4:6 ⸋ φρονεῖν RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 4:6 ⸂2 ἵνα μὴ εἷς … φυσιοῦσθε RP TR TNT2 WH NA NIV SBL ¦ ἵνα μὴ εἷς … μὴ φυσιοῦσθε f 35

* 4:9 ⸋ ὅτι RP f 35 TR NIV73 ¦ – TNT2 WH NA NIV11 SBL

* 4:13 ⸂ βλασφημούμενοι RP f 35 TR TNT2 ¦ δυσφημούμενοι WH NA NIV SBL

* 4:14 ⸂ νουθετῶ RP f 35 TR TNT2 ¦ νουθετῶν WH NA NIV SBL

* 4:17 ⸆ – RP f 35 TR TNT2 WH NA27+28 NIV SBL ¦ αὐτὸ NA25

* 4:17 ⸉ τέκνον μου RP f 35 TR ¦ μου τέκνον TNT2 WH NA NIV SBL

* 4:17 ⸂ χριστῷ RP f 35 TR TNT2 ¦ χριστῷ Ἰησοῦ WH NA NIV SBL

* 5:1 ⸋ ὀνομάζεται RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 5:2 ⸂ ἐξαρθῇ RP f 35 TR ¦ ἀρθῇ TNT2 WH NA NIV SBL

* 5:2 ⸂2 ποιήσας RP f 35 TR TNT2 SBL ¦ πράξας WH NA NIV

* 5:3 ⸂ ὡς ἀπὼν … ὡς παρών RP f 35 TR ¦ ἀπὼν … ὡς παρών TNT2 WH NA NIV SBL

* 5:4 ⸂ ἐν τῷ ὀνόματι τοῦ κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ χριστοῦ … σὺν τῇ δυνάμει τοῦ κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ χριστοῦ RP f 35 TR ¦ ἐν τῷ ὀνόματι τοῦ κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ … σὺν τῇ δυνάμει τοῦ κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ TNT2 WH NA27+28 NIV SBL ¦ ἐν τῷ ὀνόματι τοῦ κυρίου Ἰησοῦ … σὺν τῇ δυνάμει τοῦ κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ NA25

* 5:5 ⸂ τοῦ κυρίου Ἰησοῦ RP f 35 TR TNT2 ¦ τοῦ κυρίου WH NA NIV SBL

* 5:7 ⸆ – RP TNT2 WH NA NIV SBL ¦ οὖν f 35 TR

* 5:7 ⸋ ὑπὲρ ἡμῶν RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 5:10 ⸋ καὶ RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 5:10 ⸂ ἢ τοῖς πλεονέκταις, ἢ ἅρπαξιν RP f 35 TR ¦ ἢ τοῖς πλεονέκταις καὶ ἅρπαξιν TNT2 WH NA NIV SBL

* 5:11 ⸂ Νῦν RP TNT2 WH NA NIV SBL ¦ Νυνὶ f 35 TR

* 5:12 ⸋ καὶ RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 5:13 ⸂ κρινεῖ RP f 35 TR NA NIV ¦ κρίνει TNT2 WH SBL

* 5:13 ⸋ Καὶ RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 5:13 ⸂2 ἐξαρεῖτε RP f 35 TR ¦ ἐξάρατε TNT2 WH NA NIV SBL

* 6:2 ⸆ – RP f 35 TR ¦ Ἢ TNT2 WH NA NIV SBL

* 6:5 ⸆ – RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ ἐστὶν TR

* 6:5 ⸋ ἔνι RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ – TR

* 6:5 ⸂ σοφὸς οὐδὲ εἷς RP f 35 TR ¦ οὐδεὶς σοφὸς TNT2 WH NA NIV SBL

* 6:7 ⸋ οὖν RP f 35 TR TNT2 WH NA NIV11 SBL ¦ – NIV73

* 6:7 ⸆ – RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ ἐν TR

* 6:8 ⸂ ταῦτα RP f 35 TR ¦ τοῦτο TNT2 WH NA NIV SBL

* 6:9 ⸉ βασιλείαν θεοῦ RP f 35 TR ¦ θεοῦ βασιλείαν TNT2 WH NA NIV SBL

* 6:10 ⸂ οὔτε πλεονέκται, οὔτε κλέπται, οὔτε μέθυσοι, οὐ λοίδοροι RP f 35 ¦ οὔτε κλέπται, οὔτε πλεονέκται, οὔτε μέθυσοι, οὐ λοίδοροι TR ¦ οὔτε κλέπται, οὔτε πλεονέκται, οὐ μέθυσοι, οὐ λοίδοροι TNT2 WH NA NIV SBL

* 6:10 ⸋ οὐ RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 6:11 ⸂ τοῦ κυρίου Ἰησοῦ RP f 35 TR SBL ¦ τοῦ κυρίου Ἰησοῦ χριστοῦ TNT2 NA NIV ¦ τοῦ κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ χριστοῦ WH

* 6:16 ⸆ – RP ¦ Ἢ f 35 TR TNT2 WH NA NIV SBL

* 6:20 ⸋ καὶ ἐν τῷ πνεύματι … τοῦ θεοῦ RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 7:1 ⸋ μοι RP f 35 TR TNT2 ¦ – WH NA NIV SBL

* 7:3 ⸂ ὀφειλομένην εὔνοιαν RP f 35 TR ¦ ὀφειλὴν TNT2 WH NA NIV SBL

* 7:5 ⸂ σχολάζητε RP f 35 TR ¦ σχολάσητε TNT2 WH NA NIV SBL

* 7:5 ⸋ τῇ νηστείᾳ καὶ RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 7:5 ⸂2 συνέρχησθε RP TR ¦ συνέρχεσθε f 35 ¦ ἦτε TNT2 WH NA NIV SBL

* 7:7 ⸂ γὰρ RP f 35 TR ¦ δὲ TNT2 WH NA NIV SBL

* 7:7 ⸉ χάρισμα ἔχει RP f 35 TR ¦ ἔχει χάρισμα TNT2 WH NA NIV SBL

* 7:7 ⸂2 ὃς μὲν οὕτως, ὃς δὲ οὕτως RP f 35 TR ¦ ὁ μὲν οὕτως, ὁ δὲ οὕτως TNT2 WH NA NIV SBL

* 7:8 ⸋ ἐστιν RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 7:9 ⸂ γαμῆσαι RP f 35 TR TNT2 NA27+28 NIV SBL ¦ γαμεῖν WH NA25

* 7:12 ⸉ ἐγὼ λέγω RP f 35 TR ¦ λέγω ἐγὼ TNT2 WH NA NIV SBL

* 7:13 ⸂ ἥτις RP f 35 TR TNT2 WH NA25 ¦ εἴ τις NA27+28 NIV SBL

* 7:13 ⸂2 αὐτὸς RP f 35 TR ¦ οὗτος TNT2 WH NA NIV SBL

* 7:13 ⸂3 αὐτόν RP f 35 TR ¦ τὸν ἄνδρα TNT2 WH NA NIV SBL

* 7:14 ⸂ ἀνδρί RP f 35 TR ¦ ἀδελφῷ TNT2 WH NA NIV SBL

* 7:15 ⸂ ἡμᾶς RP f 35 TR TNT2 NIV SBL ¦ ὑμᾶς WH NA

* 7:17 ⸂ Εἰ μὴ ἑκάστῳ ὡς ἐμέρισεν ὁ θεός, ἕκαστον ὡς κέκληκεν ὁ κύριος RP f 35 TR ¦ Εἰ μὴ ἑκάστῳ ὡς μεμέρικεν ὁ κύριος, ἕκαστον ὡς κέκληκεν ὁ θεός TNT2 WH NA25 ¦ Εἰ μὴ ἑκάστῳ ὡς ἐμέρισεν ὁ κύριος, ἕκαστον ὡς κέκληκεν ὁ θεός NA27+28 NIV SBL

* 7:18 ⸂ Περιτετμημένος τις ἐκλήθη; … Ἐν ἀκροβυστίᾳ τις ἐκλήθη; RP f 35 TR ¦ Περιτετμημένος τις ἐκλήθη; … Ἐν ἀκροβυστίᾳ κέκληταί τις; TNT2 WH NA NIV SBL

* 7:22 ⸋ καὶ RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 7:24 ⸆ – RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ τῷ TR

* 7:29 ⸉ τὸ λοιπόν ἐστιν RP f 35 TR ¦ ἐστιν· τὸ λοιπόν TNT2 WH NA NIV SBL

* 7:31 ⸂ τῷ κόσμῳ τούτῳ … τοῦ κόσμου τούτου RP f 35 TR ¦ τὸν κόσμον … τοῦ κόσμου τούτου TNT2 WH NA NIV SBL

* 7:32 ⸂ πῶς ἀρέσει τῷ κυρίῳ … πῶς ἀρέσει τῇ γυναικί RP f 35 TR ¦ πῶς ἀρέσῃ τῷ κυρίῳ … πῶς ἀρέσῃ τῇ γυναικί TNT2 WH NA NIV SBL

* 7:34 ⸂ Μεμέρισται καὶ ἡ γυνὴ καὶ ἡ παρθένος. Ἡ ἄγαμος μεριμνᾷ RP f 35 ¦ Μεμέρισται ἡ γυνὴ καὶ ἡ παρθένος. Ἡ ἄγαμος μεριμνᾷ TR ¦ Καὶ μεμέρισται. Καὶ ἡ γυνὴ ἡ ἄγαμος καὶ ἡ παρθένος μεριμνᾷ TNT2 WH NA NIV SBL

* 7:34 ⸂2 καὶ σώματι καὶ πνεύματι RP f 35 TR ¦ καὶ τῷ σώματι καὶ τῷ πνεύματι TNT2 WH NA NIV SBL

* 7:34 ⸂3 ἀρέσει RP f 35 TR ¦ ἀρέσῃ TNT2 WH NA NIV SBL

* 7:35 ⸂ συμφέρον RP f 35 TR ¦ σύμφορον TNT2 WH NA NIV SBL

* 7:35 ⸂2 εὐπρόσεδρον RP f 35 TR ¦ εὐπάρεδρον TNT2 WH NA NIV SBL

* 7:37 ⸂ ἑδραῖος ἐν τῇ καρδίᾳ RP f 35 TR ¦ ἐν τῇ καρδίᾳ αὐτοῦ ἑδραῖος TNT2 WH NA NIV SBL

* 7:37 ⸂2 καρδίᾳ αὐτοῦ RP f 35 TR ¦ ἰδίᾳ καρδίᾳ TNT2 WH NA NIV SBL

* 7:37 ⸋ τοῦ RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 7:37 ⸂3 ποιεῖ RP f 35 TR ¦ ποιήσει TNT2 WH NA NIV SBL

* 7:38 ⸂ ἐκγαμίζων RP f 35 TR ¦ γαμίζων TNT2 WH NA NIV SBL

* 7:38 ⸆ – RP f 35 TR ¦ τὴν παρθένον ἑαυτοῦ TNT2 SBL ¦ τὴν ἑαυτοῦ παρθένον WH NA NIV

* 7:38 ⸂2 ὁ δὲ RP f 35 TR ¦ καὶ ὁ TNT2 WH NA NIV SBL

* 7:38 ⸂3 ἐκγαμίζων RP f 35 TR ¦ γαμίζων TNT2 WH NA NIV SBL

* 7:38 ⸂4 ποιεῖ RP f 35 TR ¦ ποιήσει TNT2 WH NA NIV SBL

* 7:39 ⸋ νόμῳ RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 7:39 ⸂ ὁ ἀνὴρ αὐτῆς … ὁ ἀνήρ RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ ὁ ἀνὴρ αὐτῆς … ὁ ἀνήρ αὐτῆς TR

* 7:39 ⸋2 καὶ RP f 35 ¦ – TR TNT2 WH NA NIV SBL

* 7:40 ⸂ δὲ RP f 35 TR TNT2 NA NIV SBL ¦ γὰρ WH

* 8:2 ⸋ δέ RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 8:2 ⸂ εἰδέναι … ἔγνωκεν … γνῶναι RP f 35 ¦ εἰδέναι … ἔγνωκε … γνῶναι TR ¦ ἐγνωκέναι … ἔγνω … γνῶναι TNT2 WH NA NIV SBL

* 8:2 ⸂2 οὐδέπω οὐδὲν RP f 35 TR ¦ οὔπω TNT2 WH NA NIV SBL

* 8:4 ⸋ ἕτερος RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 8:5 ⸂ εἴτε ἐν οὐρανῷ εἴτε ἐπὶ γῆς RP TNT2 WH NA NIV SBL ¦ εἴτε ἐν οὐρανῷ εἴτε ἐπὶ τῆς γῆς f 35 TR

* 8:7 ⸂ συνειδήσει RP f 35 TR ¦ συνηθείᾳ TNT2 WH NA NIV SBL

* 8:7 ⸉ τοῦ εἰδώλου ἕως ἄρτι RP f 35 TR ¦ ἕως ἄρτι τοῦ εἰδώλου TNT2 WH NA NIV SBL

* 8:8 ⸂ παρίστησιν RP f 35 ¦ παρίστησι TR ¦ παραστήσει TNT2 WH NA NIV SBL

* 8:8 ⸋ γὰρ RP f 35 TR SBL ¦ – TNT2 WH NA NIV

* 8:8 ⸂2 ἐὰν φάγωμεν, περισσεύομεν, οὔτε ἐὰν μὴ φάγωμεν, ὑστερούμεθα RP f 35 TR SBL ¦ ἐὰν μὴ φάγωμεν, ὑστερούμεθα, οὔτε ἐὰν φάγωμεν, περισσεύομεθα TNT2 ¦ ἐὰν μὴ φάγωμεν, ὑστερούμεθα, οὔτε ἐὰν φάγωμεν, περισσεύομεν WH NA NIV

* 8:9 ⸂ ἀσθενοῦσιν RP f 35 TR ¦ ἀσθενέσιν TNT2 WH NA NIV SBL

* 8:11 ⸂ Καὶ ἀπολεῖται RP f 35 TR ¦ Ἀπόλλυται γὰρ TNT2 WH NA NIV SBL

* 8:11 ⸂2 ὁ ἀσθενῶν ἀδελφὸς ἐπὶ τῇ σῇ γνώσει RP f 35 TR ¦ ὁ ἀσθενῶν ἐν τῇ σῇ γνώσει, ὁ ἀδελφὸς TNT2 WH NA NIV SBL

* 9:1 ⸉ Οὐκ εἰμὶ ἀπόστολος; Οὐκ εἰμὶ ἐλεύθερος; RP f 35 TR ¦ Οὐκ εἰμὶ ἐλεύθερος; Οὐκ εἰμὶ ἀπόστολος; TNT2 WH NA NIV SBL

* 9:1 ⸂ Ἰησοῦν χριστὸν τὸν κύριον ἡμῶν RP f 35 TR ¦ Ἰησοῦν τὸν κύριον ἡμῶν TNT2 WH NA NIV SBL

* 9:2 ⸂ τῆς ἐμῆς RP f 35 TR ¦ μου τῆς TNT2 WH NA NIV SBL

* 9:3 ⸉ αὕτη ἐστίν RP f 35 ¦ αὕτη ἐστί TR ¦ ἐστίν αὕτη TNT2 WH NA NIV SBL

* 9:6 ⸋ τοῦ RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 9:7 ⸂ ἐκ τοῦ καρποῦ RP f 35 TR ¦ τὸν καρπὸν TNT2 WH NA NIV SBL

* 9:7 ⸋ Ἢ RP f 35 TR TNT2 WH NA NIV ¦ – SBL

* 9:8 ⸂ οὐχὶ καὶ ὁ νόμος ταῦτα RP f 35 TR ¦ καὶ ὁ νόμος ταῦτα οὐ TNT2 WH NA NIV SBL

* 9:10 ⸉ ἐπ᾽ ἐλπίδι ὀφείλει RP f 35 TR ¦ ὀφείλει ἐπ᾽ ἐλπίδι TNT2 WH NA NIV SBL

* 9:10 ⸂ τῆς ἐλπίδος αὐτοῦ μετέχειν ἐπ᾽ ἐλπίδι RP f 35 TR ¦ ἐπ᾽ ἐλπίδι τοῦ μετέχειν TNT2 WH NA NIV SBL

* 9:12 ⸉ ἐξουσίας ὑμῶν RP f 35 TR ¦ ὑμῶν ἐξουσίας TNT2 WH NA NIV SBL

* 9:12 ⸉2 ἐγκοπήν τινα RP f 35 TR ¦ τινα ἐγκοπήν TNT2 WH NA NIV SBL

* 9:13 ⸆ – RP f 35 TR ¦ τὰ TNT2 WH NA NIV SBL

* 9:13 ⸂ προσεδρεύοντες RP f 35 TR ¦ παρεδρεύοντες TNT2 WH NA NIV SBL

* 9:15 ⸂ οὐδενὶ ἐχρησάμην RP f 35 TR ¦ οὐ κέχρημαι οὐδενὶ TNT2 WH NA NIV SBL

* 9:15 ⸂2 ἵνα τις κενώσῃ RP f 35 TR ¦ οὐδεὶς κενώσει TNT2 WH NA NIV SBL

* 9:16 ⸂ δέ RP f 35 TR ¦ γάρ TNT2 WH NA NIV SBL

* 9:16 ⸂2 εὐαγγελίζωμαι RP f 35 TR ¦ εὐαγγελίσωμαι TNT2 WH NA NIV SBL

* 9:18 ⸂ μοί RP f 35 TR ¦ μού TNT2 WH NA NIV SBL

* 9:18 ⸋ τοῦ χριστοῦ RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 9:20 ⸆ – RP f 35 TR ¦ μὴ ὢν αὐτὸς ὑπὸ νόμον TNT2 WH NA NIV SBL

* 9:21 ⸂ ἄνομος θεῷ ἀλλ᾽ ἔννομος χριστῷ RP f 35 TR ¦ ἄνομος θεοῦ ἀλλ᾽ ἔννομος Χριστοῦ TNT2 WH NA NIV SBL

* 9:21 ⸆ – RP f 35 TR ¦ τοὺς TNT2 WH NA NIV SBL

* 9:22 ⸋ ὡς RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 9:22 ⸋2 τὰ RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 9:23 ⸂ Τοῦτο RP f 35 TR ¦ Πάντα TNT2 WH NA NIV SBL

* 10:1 ⸂ δὲ RP f 35 TR ¦ γὰρ TNT2 WH NA NIV SBL

* 10:2 ⸂ ἐβαπτίσαντο RP f 35 TR TNT2 WH NA25 SBL ¦ ἐβαπτίσθησαν NA27+28 NIV

* 10:3 ⸉ βρῶμα πνευματικὸν RP f 35 TR ¦ πνευματικὸν βρῶμα TNT2 WH NA NIV SBL

* 10:4 ⸉ πόμα πνευματικὸν ἔπιον RP f 35 TR ¦ πνευματικὸν ἔπιον πόμα TNT2 WH NA NIV SBL

* 10:4 ⸉2 δὲ πέτρα RP f 35 TR ¦ πέτρα δὲ TNT2 WH NA NIV SBL

* 10:7 ⸂ ὥσπερ RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ ὥς TR

* 10:8 ⸋ ἐν RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 10:9 ⸂ τὸν χριστόν RP f 35 TR NA27+28 NIV11 SBL ¦ τὸν κύριον TNT2 WH NA25 NIV73

* 10:9 ⸋ καί RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 10:9 ⸂2 ἀπώλοντο RP f 35 TR ¦ ἀπώλλυντο TNT2 WH NA NIV SBL

* 10:10 ⸂ καθὼς RP f 35 TR ¦ καθάπερ TNT2 WH NA NIV SBL

* 10:10 ⸋ καί RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 10:11 ⸋ πάντα RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 10:11 ⸂ τύποι συνέβαινον RP f 35 TR ¦ τυπικῶς συνέβαινεν TNT2 WH NA NIV SBL

* 10:11 ⸂2 κατήντησεν RP f 35 TR ¦ κατήντηκεν TNT2 WH NA NIV SBL

* 10:13 ⸂ πιστὸς RP TR TNT2 WH NA NIV SBL ¦ δυνατὸς f 35

* 10:13 ⸋ ὑμᾶς RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 10:16 ⸉ τοῦ αἵματος τοῦ χριστοῦ ἐστίν RP f 35 ¦ τοῦ αἵματος τοῦ χριστοῦ ἐστί TR ¦ ἐστίν τοῦ αἵματος τοῦ χριστοῦ TNT2 WH NA NIV SBL

* 10:18 ⸂ οὐχὶ RP f 35 TR TNT2 ¦ οὐχ WH NA NIV SBL

* 10:19 ⸉ Ὅτι εἴδωλόν τί ἐστιν; Ἢ ὅτι εἰδωλόθυτόν τί ἐστιν; RP f 35 TR ¦ Ὅτι εἰδωλόθυτόν τί ἐστιν; Ἢ ὅτι εἴδωλόν τί ἐστιν; TNT2 WH NA NIV SBL

* 10:20 ⸂ ἃ θύει τὰ ἔθνη, δαιμονίοις θύει, καὶ οὐ θεῷ· RP f 35 TR ¦ ἃ θύουσιν τὰ ἔθνη, δαιμονίοις καὶ οὐ θεῷ θύουσιν· TNT2 WH ¦ ἃ θύουσιν, δαιμονίοις καὶ οὐ θεῷ θύουσιν· NA NIV SBL

* 10:23 ⸂ Πάντα μοι ἔξεστιν … Πάντα μοι ἔξεστιν RP f 35 TR ¦ Πάντα ἔξεστιν … Πάντα ἔξεστιν TNT2 WH NA NIV SBL

* 10:24 ⸋ ἕκαστος RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 10:26 ⸉ γὰρ κυρίου RP f 35 TR ¦ κυρίου γὰρ TNT2 WH NA NIV SBL

* 10:27 ⸋ δέ RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 10:28 ⸂ εἰδωλόθυτόν RP f 35 TR ¦ ἱερόθυτόν TNT2 WH NA NIV SBL

* 10:28 ⸋ Τοῦ γὰρ κυρίου ἡ γῆ καὶ τὸ πλήρωμα αὐτῆς. RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 10:30 ⸆ – RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ δὲ TR

* 10:32 ⸉ γίνεσθε καὶ Ἰουδαίοις RP f 35 TR ¦ καὶ Ἰουδαίοις γίνεσθε TNT2 WH NA NIV SBL

* 10:33 ⸂ συμφέρον RP f 35 TR ¦ σύμφορον TNT2 WH NA NIV SBL

* 11:2 ⸋ ἀδελφοί RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 11:3 ⸆ – RP f 35 TR ¦ τοῦ TNT2 WH NA NIV SBL

* 11:5 ⸂ ἑαυτῆς RP f 35 TR ¦ αὐτῆς TNT2 WH NA NIV SBL

* 11:7 ⸆ – RP f 35 TR ¦ ἡ TNT2 WH NA NIV SBL

* 11:11 ⸉ οὔτε ἀνὴρ χωρὶς γυναικός, οὔτε γυνὴ χωρὶς ἀνδρός RP f 35 TR ¦ οὔτε γυνὴ χωρὶς ἀνδρός, οὔτε ἀνὴρ χωρὶς γυναικός TNT2 WH NA NIV SBL

* 11:14 ⸋ Ἢ RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 11:14 ⸉ αὐτὴ ἡ φύσις RP f 35 TR ¦ ἡ φύσις αὐτὴ TNT2 WH NA NIV SBL

* 11:15 ⸆ – RP f 35 SBL ¦ αὐτῇ TR TNT2 WH NA NIV

* 11:17 ⸂ παραγγέλλων οὐκ ἐπαινῶ RP f 35 TR WH NA NIV SBL ¦ παραγγέλλω οὐκ ἐπαινῶν TNT2

* 11:18 ⸆ – RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ τῇ TR

* 11:19 ⸆ – RP f 35 TR ¦ καὶ TNT2 WH NA NIV SBL

* 11:22 ⸉ ὑμῖν εἴπω RP f 35 TR ¦ εἴπω ὑμῖν TNT2 WH NA NIV SBL

* 11:24 ⸋ Λάβετε, φάγετε RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 11:24 ⸋2 κλώμενον RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 11:25 ⸂ ὁσάκις ἂν πίνητε … Ὁσάκις γὰρ ἂν ἐσθίητε RP f 35 TR ¦ ὁσάκις ἐὰν πίνητε … Ὁσάκις γὰρ ἐὰν ἐσθίητε TNT2 WH NA NIV SBL

* 11:26 ⸂ τὸν ἄρτον τοῦτον, καὶ τὸ ποτήριον τοῦτο RP f 35 TR ¦ τὸν ἄρτον τοῦτον, καὶ τὸ ποτήριον TNT2 WH NA NIV SBL

* 11:26 ⸋ ἂν RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 11:27 ⸂ ἐσθίῃ τὸν ἄρτον τοῦτον ἢ πίνῃ τὸ ποτήριον τοῦ κυρίου ἀναξίως τοῦ κυρίου RP ¦ ἐσθίῃ τὸν ἄρτον τοῦτον ἢ πίνῃ τὸ ποτήριον τοῦ κυρίου ἀναξίως f 35 TR ¦ ἐσθίῃ τὸν ἄρτον ἢ πίνῃ τὸ ποτήριον τοῦ κυρίου ἀναξίως TNT2 WH NA NIV SBL

* 11:27 ⸂2 τοῦ σώματος καὶ τοῦ αἵματος RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ τοῦ σώματος καὶ αἵματος TR

* 11:29 ⸋ ἀναξίως RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 11:29 ⸋2 τοῦ κυρίου RP f 35 TR NIV73 ¦ – TNT2 WH NA NIV11 SBL

* 11:31 ⸂ γὰρ RP f 35 TR ¦ δὲ TNT2 WH NA NIV SBL

* 11:32 ⸆ – RP f 35 TR SBL ¦ τοῦ TNT2 WH NA NIV

* 11:34 ⸋ δέ RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 12:2 ⸋ ὅτε RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ – TR

* 12:3 ⸂ Ἰησοῦν RP f 35 TR ¦ Ἰησοῦς TNT2 WH NA NIV SBL

* 12:3 ⸂2 Κύριον Ἰησοῦν RP f 35 TR ¦ Κύριος Ἰησοῦς TNT2 WH NA NIV SBL

* 12:6 ⸂ ὁ δὲ RP f 35 TR TNT2 NA NIV SBL ¦ καὶ ὁ WH

* 12:6 ⸂2 ἐστιν RP f 35 ¦ ἐστι TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 12:9 ⸂ ἑτέρῳ δὲ … ἄλλῳ δὲ … ἄλλῳ δὲ … ἄλλῳ δὲ … ἄλλῳ δὲ … ἄλλῳ δὲ … ἄλλῳ δὲ RP f 35 TR ¦ ἑτέρῳ … ἄλλῳ δὲ … ἄλλῳ δὲ … ἄλλῳ … ἄλλῳ … ἄλλῳ … ἄλλῳ δὲ TNT2 ¦ ἑτέρῳ … ἄλλῳ δὲ … ἄλλῳ δὲ … ἄλλῳ δὲ … ἄλλῳ δὲ … ἄλλῳ … ἄλλῳ δὲ WH NA NIV ¦ ἑτέρῳ … ἄλλῳ … ἄλλῳ … ἄλλῳ … ἄλλῳ … ἄλλῳ … ἄλλῳ SBL

* 12:9 ⸂2 αὐτῷ RP f 35 TR ¦ ἑνὶ TNT2 WH NA NIV SBL

* 12:12 ⸉ ἔχει πολλά RP f 35 TR ¦ πολλά ἔχει TNT2 WH NA NIV SBL

* 12:12 ⸋ τοῦ ἑνός RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 12:13 ⸋ εἰς RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 12:18 ⸂ νυνὶ RP f 35 TR NA27+28 NIV SBL ¦ νῦν TNT2 WH NA25

* 12:20 ⸋ μὲν RP f 35 TR TNT2 NA NIV SBL ¦ – WH

* 12:21 ⸋ ὁ RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ – TR

* 12:24 ⸆ – RP f 35 TR TNT2 WH NA NIV11 SBL ¦ τιμῆς NIV73

* 12:24 ⸂ ὑστεροῦντι RP f 35 TR SBL ¦ ὑστερουμένῳ TNT2 WH NA NIV

* 12:25 ⸂ σχίσματα RP ¦ σχίσμα f 35 TR TNT2 WH NA NIV SBL

* 12:26 ⸂ εἴτε πάσχει ἓν μέλος, συμπάσχει πάντα τὰ μέλη· εἴτε δοξάζεται ἓν μέλος, συγχαίρει πάντα τὰ μέλη. RP TR NA27+28 NIV ¦ εἴτε πάσχει ἓν μέλος, συμπάσχη πάντα τὰ μέλη· εἴτε δοξάζεται ἓν μέλος, συγχαίρη πάντα τὰ μέλη· f 35 ¦ εἴ τι πάσχει ἓν μέλος, συμπάσχει πάντα τὰ μέλη· εἴτε δοξάζεται μέλος, συγχαίρει πάντα τὰ μέλη. TNT2 ¦ εἴτε πάσχει ἓν μέλος, συνπάσχει πάντα τὰ μέλη· εἴτε δοξάζεται μέλος, συνχαίρει πάντα τὰ μέλη. WH ¦ εἴτε πάσχει ἓν μέλος, συμπάσχει πάντα τὰ μέλη· εἴτε δοξάζεται μέλος, συγχαίρει πάντα τὰ μέλη. NA25 SBL

* 12:26 ⸋ ἓν RP f 35 TR NA27+28 NIV ¦ – TNT2 WH NA25 SBL

* 12:28 ⸂ εἶτα RP f 35 TR ¦ ἔπειτα TNT2 WH NA NIV SBL

* 12:31 ⸂ κρείττονα RP f 35 TR ¦ μείζονα TNT2 WH NA NIV SBL

* 13:3 ⸂ καυθήσομαι f 35 NA25 NIV73 SBL ¦ καυθήσωμαι RP TR TNT2 ¦ καυχήσωμαι WH NA27+28 NIV11

* 13:4 ⸋ ἡ ἀγάπη RP f 35 TR TNT2 NA NIV73 SBL ¦ – WH NIV11

* 13:8 ⸂ ἐκπίπτει RP f 35 TR ¦ πίπτει TNT2 WH NA NIV SBL

* 13:9 ⸂ δὲ RP f 35 ¦ γὰρ TR TNT2 WH NA NIV SBL

* 13:10 ⸋ τότε RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 13:11 ⸉ ὡς νήπιος ἐλάλουν, ὡς νήπιος ἐφρόνουν, ὡς νήπιος ἐλογιζόμην RP f 35 TR ¦ ἐλάλουν ὡς νήπιος, ἐφρόνουν ὡς νήπιος, ἐλογιζόμην ὡς νήπιος TNT2 WH NA NIV SBL

* 13:11 ⸋ δὲ RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 14:2 ⸋ τῷ RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 14:5 ⸂ γὰρ RP f 35 TR ¦ δὲ TNT2 WH NA NIV SBL

* 14:5 ⸂2 διερμηνεύει RP f 35 ¦ διερμηνεύῃ TR TNT2 WH NA NIV SBL

* 14:6 ⸂ Νυνὶ RP f 35 TR ¦ Νῦν TNT2 WH NA NIV SBL

* 14:6 ⸂2 ἢ ἐν προφητείᾳ ἢ ἐν διδαχῇ RP f 35 TR TNT2 WH NA27+28 NIV SBL ¦ ἢ ἐν προφητείᾳ ἢ διδαχῇ NA25

* 14:7 ⸂ διδῶ RP f 35 ¦ δῷ TR TNT2 WH NA NIV SBL

* 14:8 ⸉ φωνὴν σάλπιγξ RP f 35 TR TNT2 SBL ¦ σάλπιγξ φωνὴν WH NA NIV

* 14:10 ⸂ ἐστὶν RP f 35 TR ¦ εἰσιν TNT2 WH NA NIV SBL

* 14:10 ⸋ αὐτῶν RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 14:13 ⸂ Διόπερ RP f 35 TR ¦ Διὸ TNT2 WH NA NIV SBL

* 14:16 ⸂ εὐλογήσῃς RP f 35 TR ¦ εὐλογῇς TNT2 WH NA NIV SBL

* 14:16 ⸆ – RP f 35 TR TNT2 SBL ¦ ἐν WH NA NIV

* 14:16 ⸋ τῷ RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 14:18 ⸋ μου RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 14:18 ⸂ γλώσσαις RP f 35 TR WH NA NIV SBL ¦ γλώσσῃ TNT2

* 14:18 ⸂2 λαλῶν RP f 35 TR ¦ λαλῶ TNT2 WH NA NIV SBL

* 14:19 ⸂ διὰ τοῦ νοός RP f 35 TR ¦ τῷ νοΐ TNT2 WH NA NIV SBL

* 14:21 ⸂ ἑτέροις RP f 35 TR ¦ ἑτέρων TNT2 WH NA NIV SBL

* 14:23 ⸉ γλώσσαις λαλῶσιν RP f 35 TR ¦ λαλῶσιν γλώσσαις TNT2 WH NA NIV SBL

* 14:25 ⸋ καὶ οὕτω(ς) RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 14:25 ⸉ Ὁ θεὸς ὄντως RP TR ¦ Ὄντως ὁ θεὸς f 35 TNT2 WH NA NIV SBL

* 14:26 ⸋ ὑμῶν RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 14:26 ⸉ γλῶσσαν ἔχει, ἀποκάλυψιν ἔχει RP f 35 TR ¦ ἀποκάλυψιν ἔχει, γλῶσσαν ἔχει TNT2 WH NA NIV SBL

* 14:26 ⸂ γινέσθω RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ γενέσθω TR

* 14:28 ⸂ διερμηνευτής RP f 35 TR WH NA NIV SBL ¦ ἑρμηνευτής TNT2

* 14:34 ⸋ ὑμῶν RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 14:34 ⸂ ἐπιτέτραπται RP f 35 TR ¦ ἐπιτρέπεται TNT2 WH NA NIV SBL

* 14:34 ⸂2 ὑποτάσσεσθαι RP f 35 TR ¦ ὑποτασσέσθωσαν TNT2 WH NA NIV SBL

* 14:35 ⸂ γυναιξὶν RP f 35 TR ¦ γυναικὶ TNT2 WH NA NIV SBL

* 14:35 ⸉ ἐν ἐκκλησίᾳ λαλεῖν RP f 35 TR ¦ λαλεῖν ἐν ἐκκλησίᾳ TNT2 WH NA NIV SBL

* 14:37 ⸆ – RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ τοῦ TR

* 14:37 ⸂ εἰσὶν ἐντολαί RP f 35 TR ¦ ἐστὶν ἐντολή TNT2 WH NA NIV ¦ ἐστὶν SBL

* 14:38 ⸂ ἀγνοείτω RP f 35 TR TNT2 ¦ ἀγνοεῖται WH NA NIV SBL

* 14:39 ⸆ – RP f 35 TR ¦ μου TNT2 WH NA NIV SBL

* 14:39 ⸉ γλώσσαις μὴ κωλύετε RP f 35 TR ¦ μὴ κωλύετε γλώσσαις TNT2 WH NA NIV SBL

* 14:40 ⸆ – RP f 35 TR ¦ δὲ TNT2 WH NA NIV SBL

* 15:4 ⸂ τῇ τρίτῃ ἡμέρᾳ RP f 35 TR ¦ τῇ ἡμέρᾳ τῇ τρίτῃ TNT2 WH NA NIV SBL

* 15:6 ⸋ καὶ RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 15:10 ⸂ ἡ χάρις αὐτοῦ ἡ εἰς ἐμὲ … ἡ χάρις τοῦ θεοῦ ἡ σὺν ἐμοί RP f 35 TR NA27+28 NIV73 SBL ¦ ἡ χάρις αὐτοῦ ἡ εἰς ἐμὲ … ἡ χάρις τοῦ θεοῦ σὺν ἐμοί TNT2 WH NA25 NIV11

* 15:12 ⸉ τινες ἐν ὑμῖν RP f 35 TR ¦ ἐν ὑμῖν τινες TNT2 WH NA NIV SBL

* 15:14 ⸆ – RP f 35 TR TNT2 WH NA25 NIV11 SBL ¦ καὶ NA27+28 NIV73

* 15:14 ⸋ δὲ RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 15:14 ⸂ ὑμῶν RP f 35 TR TNT2 NA NIV SBL ¦ ἡμῶν WH

* 15:17 ⸆ – RP f 35 TR TNT2 NA27+28 NIV SBL ¦ ἐστίν WH NA25

* 15:19 ⸉ ἠλπικότες ἐσμὲν ἐν χριστῷ RP f 35 TR ¦ ἐν χριστῷ ἠλπικότες ἐσμὲν TNT2 WH NA NIV SBL

* 15:20 ⸋ ἐγένετο RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 15:21 ⸋ ὁ RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 15:23 ⸋ τοῦ RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ – TR

* 15:24 ⸂ παραδῷ RP f 35 TR ¦ παραδιδοῖ TNT2 NA25 ¦ παραδιδῷ WH NA27+28 NIV SBL

* 15:25 ⸋ ἂν RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 15:28 ⸋ καὶ RP f 35 TR WH NA ¦ – TNT2 NIV SBL

* 15:28 ⸋2 τὰ RP f 35 TR NA27+28 ¦ – TNT2 WH NA25 NIV SBL

* 15:29 ⸂ τῶν νεκρῶν RP f 35 TR ¦ αὐτῶν TNT2 WH NA NIV SBL

* 15:31 ⸂ ὑμετέραν RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ ἡμετέραν TR

* 15:31 ⸆ – RP f 35 TR NIV11 SBL ¦ ἀδελφοί TNT2 WH NA NIV73

* 15:34 ⸂ λέγω RP f 35 TR ¦ λαλῶ TNT2 WH NA NIV SBL

* 15:36 ⸂ Ἄφρον RP f 35 TR ¦ Ἄφρων TNT2 WH NA NIV SBL

* 15:38 ⸉ αὐτῷ δίδωσιν RP f 35 ¦ αὐτῷ δίδωσι TR ¦ δίδωσιν αὐτῷ TNT2 WH NA NIV SBL

* 15:38 ⸋ τὸ RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 15:39 ⸂ ἄλλη μὲν ἀνθρώπων, ἄλλη δὲ σὰρξ κτηνῶν, ἄλλη δὲ ἰχθύων, ἄλλη δὲ πτηνῶν RP f 35 ¦ ἄλλη μὲν σὰρξ ἀνθρώπων, ἄλλη δὲ σὰρξ κτηνῶν, ἄλλη δὲ ἰχθύων, ἄλλη δὲ πτηνῶν TR ¦ ἄλλη μὲν ἀνθρώπων, ἄλλη δὲ σὰρξ κτηνῶν, ἄλλη δὲ σὰρξ πτηνῶν, ἄλλη δὲ ἰχθύων TNT2 WH NA NIV SBL

* 15:44 ⸆ – RP f 35 TR ¦ Εἰ TNT2 WH NA NIV SBL

* 15:44 ⸉ καὶ ἔστιν RP f 35 ¦ καὶ ἔστι TR ¦ ἔστιν καὶ TNT2 WH NA NIV SBL

* 15:44 ⸋ σῶμα RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 15:47 ⸋ ὁ κύριος RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 15:49 ⸂ φορέσωμεν RP f 35 TNT2 WH ¦ φορέσομεν TR NA NIV SBL

* 15:50 ⸂ δύνανται RP f 35 TR ¦ δύναται TNT2 WH NA NIV SBL

* 15:51 ⸋ μὲν RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 15:54 ⸋ τὸ φθαρτὸν τοῦτο ἐνδύσηται ἀφθαρσίαν, καὶ RP f 35 TR TNT2 NA NIV SBL ¦ – WH

* 15:54 ⸆ – RP f 35 TR TNT2 NA NIV SBL ¦ τὴν WH

* 15:55 ⸂ Ποῦ σου, Θάνατε, τὸ κέντρον; Ποῦ σου, ᾍδη, τὸ νῖκος; RP f 35 TR ¦ Ποῦ σου, Θάνατε, τὸ νῖκος; Ποῦ σου, Θάνατε, τὸ κέντρον; TNT2 WH NA NIV SBL

* 16:2 ⸂ σαββάτων RP f 35 TR ¦ σαββάτου TNT2 WH NA NIV SBL

* 16:2 ⸂2 ἂν RP f 35 TR ¦ ἐὰν TNT2 WH NA NIV SBL

* 16:2 ⸂3 εὐοδῶται RP TR TNT2 WH NA NIV SBL ¦ εὐοδοῦται f 35

* 16:3 ⸂ ἐὰν RP f 35 TR WH NA NIV SBL ¦ ἂν TNT2

* 16:4 ⸉ ᾖ ἄξιον RP f 35 TR ¦ ἄξιον ᾖ TNT2 WH NA NIV SBL

* 16:6 ⸂ παραμενῶ RP f 35 TR TNT2 NA27+28 NIV SBL ¦ καταμενῶ WH NA25

* 16:6 ⸋ καὶ RP f 35 TR TNT2 NA NIV SBL ¦ – WH

* 16:7 ⸂ δὲ RP f 35 TR ¦ γὰρ TNT2 WH NA NIV SBL

* 16:7 ⸂2 ἐπιτρέπῃ RP f 35 TR ¦ ἐπιτρέψῃ TNT2 WH NA NIV SBL

* 16:11 ⸂ με RP f 35 TR WH NA NIV SBL ¦ ἐμέ TNT2

* 16:17 ⸂ ὑμῶν RP f 35 TR ¦ ὑμέτερον TNT2 WH NA NIV SBL

* 16:19 ⸂ ἀσπάζονται … Ἀκύλας καὶ Πρίσκιλλα RP f 35 TR ¦ ἀσπάζονται … Ἀκύλας καὶ Πρίσκα TNT2 ¦ ἀσπάζεται … Ἀκύλας καὶ Πρίσκα WH NA NIV SBL

* 16:22 ⸂ τὸν κύριον Ἰησοῦν χριστόν … τοῦ κυρίου Ἰησοῦ χριστοῦ RP TR ¦ τὸν κύριον ἡμῶν Ἰησοῦν χριστόν … τοῦ κυρίου Ἰησοῦ χριστοῦ f 35 ¦ τὸν κύριον … τοῦ κυρίου Ἰησοῦ TNT2 WH NA NIV SBL

* 16:24 ⸋ Ἀμήν. RP f 35 TR NIV11 ¦ – TNT2 WH NA NIV73 SBL

ΚΟΡΙΝΘΙΟΥΣ Β

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

ΠΡΟΣ ΚΟΡΙΝΘΙΟΥΣ Β΄

1

1 Παῦλος ἀπόστολος *⸉Ἰησοῦ χριστοῦ⸊ διὰ θελήματος θεοῦ, καὶ Τιμόθεος ὁ ἀδελφός, τῇ ἐκκλησίᾳ τοῦ θεοῦ τῇ οὔσῃ ἐν Κορίνθῳ, σὺν τοῖς ἁγίοις πᾶσιν τοῖς οὖσιν ἐν ὅλῃ τῇ Ἀχαΐᾳ· 2 χάρις ὑμῖν καὶ εἰρήνη ἀπὸ θεοῦ πατρὸς ἡμῶν καὶ κυρίου Ἰησοῦ χριστοῦ. 3 Εὐλογητὸς ὁ θεὸς καὶ πατὴρ τοῦ κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ χριστοῦ, ὁ πατὴρ τῶν οἰκτιρμῶν καὶ θεὸς πάσης παρακλήσεως, 4 ὁ παρακαλῶν ἡμᾶς ἐπὶ πάσῃ τῇ θλίψει ἡμῶν, εἰς τὸ δύνασθαι ἡμᾶς παρακαλεῖν τοὺς ἐν πάσῃ θλίψει, διὰ τῆς παρακλήσεως ἧς παρακαλούμεθα αὐτοὶ ὑπὸ τοῦ θεοῦ. 5 Ὅτι καθὼς περισσεύει τὰ παθήματα τοῦ χριστοῦ εἰς ἡμᾶς, οὕτως διὰ *⸋τοῦ⸌ χριστοῦ περισσεύει καὶ ἡ παράκλησις ἡμῶν. 6 Εἴτε δὲ θλιβόμεθα, ὑπὲρ τῆς ὑμῶν παρακλήσεως καὶ σωτηρίας, *⸂τῆς ἐνεργουμένης ἐν ὑπομονῇ τῶν αὐτῶν παθημάτων ὧν καὶ ἡμεῖς πάσχομεν· καὶ ἡ ἐλπὶς ἡμῶν βεβαία ὑπὲρ ὑμῶν· εἴτε παρακαλούμεθα, ὑπὲρ τῆς ὑμῶν παρακλήσεως καὶ σωτηρίας·⸃ 7 εἰδότες ὅτι *⸂ὥσπερ⸃ κοινωνοί ἐστε τῶν παθημάτων, οὕτως καὶ τῆς παρακλήσεως. 8 Οὐ γὰρ θέλομεν ὑμᾶς ἀγνοεῖν, ἀδελφοί, *⸂ὑπὲρ⸃ τῆς θλίψεως ἡμῶν τῆς γενομένης *⸋ἡμῖν⸌ ἐν τῇ Ἀσίᾳ, ὅτι καθ᾽ ὑπερβολὴν *⸉ἐβαρήθημεν ὑπὲρ δύναμιν,⸊ ὥστε ἐξαπορηθῆναι ἡμᾶς καὶ τοῦ ζῇν. 9 Ἀλλὰ αὐτοὶ ἐν ἑαυτοῖς τὸ ἀπόκριμα τοῦ θανάτου ἐσχήκαμεν, ἵνα μὴ πεποιθότες ὦμεν ἐφ᾽ ἑαυτοῖς ἀλλ᾽ ἐπὶ τῷ θεῷ τῷ ἐγείροντι τοὺς νεκρούς· 10 ὃς ἐκ τηλικούτου θανάτου *⸂ἐρρύσατο ἡμᾶς καὶ ῥύεται, εἰς ὃν ἠλπίκαμεν ὅτι καὶ ἔτι ῥύσεται,⸃ 11 συνυπουργούντων καὶ ὑμῶν ὑπὲρ ἡμῶν τῇ δεήσει, ἵνα ἐκ πολλῶν προσώπων τὸ εἰς ἡμᾶς χάρισμα διὰ πολλῶν εὐχαριστηθῇ ὑπὲρ *⸂ὑμῶν.⸃

12 Ἡ γὰρ καύχησις ἡμῶν αὕτη ἐστίν, τὸ μαρτύριον τῆς συνειδήσεως ἡμῶν, ὅτι ἐν *⸂ἁπλότητι⸃ καὶ εἰλικρινείᾳ *⸆ θεοῦ, *⸆2 οὐκ ἐν σοφίᾳ σαρκικῇ ἀλλ᾽ ἐν χάριτι θεοῦ, ἀνεστράφημεν ἐν τῷ κόσμῳ, περισσοτέρως δὲ πρὸς ὑμᾶς. 13 Οὐ γὰρ ἄλλα γράφομεν ὑμῖν, ἀλλ᾽ ἢ ἃ ἀναγινώσκετε ἢ καὶ ἐπιγινώσκετε, ἐλπίζω δὲ ὅτι *⸋καὶ⸌ ἕως τέλους ἐπιγνώσεσθε· 14 καθὼς καὶ ἐπέγνωτε ἡμᾶς ἀπὸ μέρους, ὅτι καύχημα ὑμῶν ἐσμέν, καθάπερ καὶ ὑμεῖς ἡμῶν, ἐν τῇ ἡμέρᾳ *⸂τοῦ κυρίου Ἰησοῦ.⸃

15 Καὶ ταύτῃ τῇ πεποιθήσει ἐβουλόμην *⸂ἐλθεῖν πρὸς ὑμᾶς τὸ πρότερον,⸃ ἵνα δευτέραν *⸂2χάριν⸃ *⸂3ἔχητε·⸃ 16 καὶ δι᾽ ὑμῶν διελθεῖν εἰς Μακεδονίαν, καὶ πάλιν ἀπὸ Μακεδονίας ἐλθεῖν πρὸς ὑμᾶς, καὶ ὑφ᾽ ὑμῶν προπεμφθῆναι εἰς τὴν Ἰουδαίαν. 17 Τοῦτο οὖν βουλευόμενος, μή τι ἄρα τῇ ἐλαφρίᾳ ἐχρησάμην; Ἢ ἃ βουλεύομαι, κατὰ σάρκα βουλεύομαι, ἵνα ᾖ παρ᾽ ἐμοὶ τὸ Ναί, ναὶ καὶ τὸ Οὔ, οὔ; 18 Πιστὸς δὲ ὁ θεός, ὅτι ὁ λόγος ἡμῶν ὁ πρὸς ὑμᾶς οὐκ *⸂ἐγένετο⸃ Ναὶ καὶ οὔ. 19 Ὁ *⸉γὰρ τοῦ θεοῦ⸊ υἱὸς *⸉2Ἰησοῦς χριστὸς⸊ ὁ ἐν ὑμῖν δι᾽ ἡμῶν κηρυχθείς, δι᾽ ἐμοῦ καὶ Σιλουανοῦ καὶ Τιμοθέου, οὐκ ἐγένετο Ναὶ καὶ Οὔ, ἀλλὰ Ναὶ ἐν αὐτῷ γέγονεν. 20 Ὅσαι γὰρ ἐπαγγελίαι θεοῦ, ἐν αὐτῷ τὸ Ναί, *⸆ καὶ *⸂ἐν αὐτῷ⸃ τὸ Ἀμήν, τῷ θεῷ πρὸς δόξαν δι᾽ ἡμῶν. 21 Ὁ δὲ βεβαιῶν ἡμᾶς σὺν ὑμῖν εἰς χριστόν, καὶ χρίσας ἡμᾶς, θεός· 22 ὁ καὶ σφραγισάμενος ἡμᾶς, καὶ δοὺς τὸν ἀρραβῶνα τοῦ πνεύματος ἐν ταῖς καρδίαις ἡμῶν.

23 Ἐγὼ δὲ μάρτυρα τὸν θεὸν ἐπικαλοῦμαι ἐπὶ τὴν ἐμὴν ψυχήν, ὅτι φειδόμενος ὑμῶν οὐκέτι ἦλθον εἰς Κόρινθον. 24 Οὐχ ὅτι κυριεύομεν ὑμῶν τῆς πίστεως, ἀλλὰ συνεργοί ἐσμεν τῆς χαρᾶς ὑμῶν· τῇ γὰρ πίστει ἑστήκατε.

2

1 Ἔκρινα *⸂δὲ⸃ ἐμαυτῷ τοῦτο, τὸ μὴ πάλιν *⸉ἐν λύπῃ πρὸς ὑμᾶς ἐλθεῖν.⸊ 2 Εἰ γὰρ ἐγὼ λυπῶ ὑμᾶς, καὶ τίς *⸋ἐστιν⸌ ὁ εὐφραίνων με, εἰ μὴ ὁ λυπούμενος ἐξ ἐμοῦ; 3 Καὶ ἔγραψα *⸋ὑμῖν⸌ τοῦτο αὐτό, ἵνα μὴ ἐλθὼν λύπην *⸂ἔχω⸃ ἀφ᾽ ὧν ἔδει με χαίρειν, πεποιθὼς ἐπὶ πάντας ὑμᾶς, ὅτι ἡ ἐμὴ χαρὰ πάντων ὑμῶν ἐστίν. 4 Ἐκ γὰρ πολλῆς θλίψεως καὶ συνοχῆς καρδίας ἔγραψα ὑμῖν διὰ πολλῶν δακρύων, οὐχ ἵνα λυπηθῆτε, ἀλλὰ τὴν ἀγάπην ἵνα γνῶτε ἣν ἔχω περισσοτέρως εἰς ὑμᾶς.

5 Εἰ δέ τις λελύπηκεν, οὐκ ἐμὲ λελύπηκεν, ἀλλὰ ἀπὸ μέρους—ἵνα μὴ ἐπιβαρῶ—πάντας ὑμᾶς. 6 Ἱκανὸν τῷ τοιούτῳ ἡ ἐπιτιμία αὕτη ἡ ὑπὸ τῶν πλειόνων· 7 ὥστε τοὐναντίον *⸋μᾶλλον⸌ ὑμᾶς χαρίσασθαι καὶ παρακαλέσαι, μήπως τῇ περισσοτέρᾳ λύπῃ καταποθῇ ὁ τοιοῦτος. 8 Διὸ παρακαλῶ ὑμᾶς κυρῶσαι εἰς αὐτὸν ἀγάπην. 9 Εἰς τοῦτο γὰρ καὶ ἔγραψα, ἵνα γνῶ τὴν δοκιμὴν ὑμῶν, εἰ εἰς πάντα ὑπήκοοί ἐστε. 10 ᾯ δέ τι χαρίζεσθε, καὶ ἐγώ· καὶ γὰρ ἐγὼ *⸂εἴ τι κεχάρισμαι, ᾧ κεχάρισμαι,⸃ δι᾽ ὑμᾶς ἐν προσώπῳ χριστοῦ, 11 ἵνα μὴ πλεονεκτηθῶμεν ὑπὸ τοῦ Σατανᾶ· οὐ γὰρ αὐτοῦ τὰ νοήματα ἀγνοοῦμεν.

12 Ἐλθὼν δὲ εἰς τὴν Τρῳάδα εἰς τὸ εὐαγγέλιον τοῦ χριστοῦ, καὶ θύρας μοι ἀνεῳγμένης ἐν κυρίῳ, 13 οὐκ ἔσχηκα ἄνεσιν τῷ πνεύματί μου, τῷ μὴ εὑρεῖν με Τίτον τὸν ἀδελφόν μου· ἀλλὰ ἀποταξάμενος αὐτοῖς ἐξῆλθον εἰς Μακεδονίαν. 14 Τῷ δὲ θεῷ χάρις τῷ πάντοτε θριαμβεύοντι ἡμᾶς ἐν τῷ χριστῷ, καὶ τὴν ὀσμὴν τῆς γνώσεως αὐτοῦ φανεροῦντι δι᾽ ἡμῶν ἐν παντὶ τόπῳ. 15 Ὅτι χριστοῦ εὐωδία ἐσμὲν τῷ θεῷ ἐν τοῖς σῳζομένοις καὶ ἐν τοῖς ἀπολλυμένοις· 16 οἷς μὲν ὀσμὴ *⸂θανάτου εἰς θάνατον, οἷς δὲ ὀσμὴ ζωῆς εἰς ζωήν.⸃ Καὶ πρὸς ταῦτα τίς ἱκανός; 17 Οὐ γάρ ἐσμεν ὡς οἱ *⸂λοιποί,⸃ καπηλεύοντες τὸν λόγον τοῦ θεοῦ· ἀλλ᾽ ὡς ἐξ εἰλικρινείας, ἀλλ᾽ *⸂2ὡς ἐκ θεοῦ, κατενώπιον τοῦ θεοῦ,⸃ ἐν χριστῷ λαλοῦμεν.

3

1 Ἀρχόμεθα πάλιν ἑαυτοὺς συνιστάνειν; *⸂Εἰ⸃ μὴ χρῄζομεν, ὥς τινες, συστατικῶν ἐπιστολῶν πρὸς ὑμᾶς, ἢ ἐξ ὑμῶν *⸋συστατικῶν;⸌ 2 Ἡ ἐπιστολὴ ἡμῶν ὑμεῖς ἐστέ, ἐγγεγραμμένη ἐν ταῖς καρδίαις ἡμῶν, γινωσκομένη καὶ ἀναγινωσκομένη ὑπὸ πάντων ἀνθρώπων· 3 φανερούμενοι ὅτι ἐστὲ ἐπιστολὴ χριστοῦ διακονηθεῖσα ὑφ᾽ ἡμῶν, ἐγγεγραμμένη οὐ μέλανι, ἀλλὰ πνεύματι θεοῦ ζῶντος, οὐκ ἐν πλαξὶν λιθίναις, ἀλλ᾽ ἐν πλαξὶν *⸂καρδίαις⸃ σαρκίναις. 4 Πεποίθησιν δὲ τοιαύτην ἔχομεν διὰ τοῦ χριστοῦ πρὸς τὸν θεόν· 5 οὐχ ὅτι *⸂ἱκανοί ἐσμεν ἀφ᾽ ἑαυτῶν λογίσασθαί τι ὡς ἐξ ἑαυτῶν,⸃ ἀλλ᾽ ἡ ἱκανότης ἡμῶν ἐκ τοῦ θεοῦ· 6 ὃς καὶ ἱκάνωσεν ἡμᾶς διακόνους καινῆς διαθήκης, οὐ γράμματος, ἀλλὰ πνεύματος· τὸ γὰρ γράμμα ἀποκτένει, τὸ δὲ πνεῦμα ζῳοποιεῖ. 7 Εἰ δὲ ἡ διακονία τοῦ θανάτου ἐν *⸂γράμμασιν,⸃ ἐντετυπωμένη *⸋ἐν⸌ λίθοις, ἐγενήθη ἐν δόξῃ, ὥστε μὴ δύνασθαι ἀτενίσαι τοὺς υἱοὺς Ἰσραὴλ εἰς τὸ πρόσωπον Μωϋσέως διὰ τὴν δόξαν τοῦ προσώπου αὐτοῦ, τὴν καταργουμένην, 8 πῶς οὐχὶ μᾶλλον ἡ διακονία τοῦ πνεύματος ἔσται ἐν δόξῃ; 9 Εἰ γὰρ *⸂ἡ διακονία⸃ τῆς κατακρίσεως δόξα, πολλῷ μᾶλλον περισσεύει ἡ διακονία τῆς δικαιοσύνης *⸋ἐν⸌ δόξῃ. 10 Καὶ γὰρ *⸂οὐ⸃ δεδόξασται τὸ δεδοξασμένον ἐν τούτῳ τῷ μέρει, ἕνεκεν τῆς ὑπερβαλλούσης δόξης. 11 Εἰ γὰρ τὸ καταργούμενον, διὰ δόξης, πολλῷ μᾶλλον τὸ μένον, ἐν δόξῃ.

12 Ἔχοντες οὖν τοιαύτην ἐλπίδα, πολλῇ παρρησίᾳ χρώμεθα· 13 καὶ οὐ καθάπερ Μωϋσῆς ἐτίθει κάλυμμα ἐπὶ τὸ πρόσωπον *⸂ἑαυτοῦ,⸃ πρὸς τὸ μὴ ἀτενίσαι τοὺς υἱοὺς Ἰσραὴλ εἰς τὸ τέλος τοῦ καταργουμένου· 14 ἀλλ᾽ ἐπωρώθη τὰ νοήματα αὐτῶν· ἄχρι γὰρ τῆς σήμερον *⸆ τὸ αὐτὸ κάλυμμα ἐπὶ τῇ ἀναγνώσει τῆς παλαιᾶς διαθήκης μένει μὴ ἀνακαλυπτόμενον, ὅ τι ἐν χριστῷ καταργεῖται. 15 Ἀλλ᾽ ἕως σήμερον, ἡνίκα *⸂ἀναγινώσκεται⸃ Μωϋσῆς, κάλυμμα ἐπὶ τὴν καρδίαν αὐτῶν κεῖται. 16 Ἡνίκα *⸂δ᾽ ἂν⸃ ἐπιστρέψῃ πρὸς κύριον, περιαιρεῖται τὸ κάλυμμα. 17 Ὁ δὲ κύριος τὸ πνεῦμά ἐστιν· οὗ δὲ τὸ πνεῦμα κυρίου, *⸋ἐκεῖ⸌ ἐλευθερία. 18 Ἡμεῖς δὲ πάντες, ἀνακεκαλυμμένῳ προσώπῳ τὴν δόξαν κυρίου κατοπτριζόμενοι, τὴν αὐτὴν εἰκόνα μεταμορφούμεθα ἀπὸ δόξης εἰς δόξαν, καθάπερ ἀπὸ κυρίου πνεύματος.

4

1 Διὰ τοῦτο ἔχοντες τὴν διακονίαν ταύτην, καθὼς ἠλεήθημεν, οὐκ ἐκκακοῦμεν· 2 ἀλλὰ ἀπειπάμεθα τὰ κρυπτὰ τῆς αἰσχύνης, μὴ περιπατοῦντες ἐν πανουργίᾳ μηδὲ δολοῦντες τὸν λόγον τοῦ θεοῦ, ἀλλὰ τῇ φανερώσει τῆς ἀληθείας συνιστῶντες ἑαυτοὺς πρὸς πᾶσαν συνείδησιν ἀνθρώπων ἐνώπιον τοῦ θεοῦ. 3 Εἰ δὲ καὶ ἔστιν κεκαλυμμένον τὸ εὐαγγέλιον ἡμῶν, ἐν τοῖς ἀπολλυμένοις ἐστὶν κεκαλυμμένον· 4 ἐν οἷς ὁ θεὸς τοῦ αἰῶνος τούτου ἐτύφλωσεν τὰ νοήματα τῶν ἀπίστων, εἰς τὸ μὴ αὐγάσαι *⸋αὐτοῖς⸌ τὸν φωτισμὸν τοῦ εὐαγγελίου τῆς δόξης τοῦ χριστοῦ, ὅς ἐστιν εἰκὼν τοῦ θεοῦ. 5 Οὐ γὰρ ἑαυτοὺς κηρύσσομεν, ἀλλὰ *⸉χριστὸν Ἰησοῦν⸊ κύριον· ἑαυτοὺς δὲ δούλους ὑμῶν διὰ Ἰησοῦν. 6 Ὅτι ὁ θεὸς ὁ εἰπὼν ἐκ σκότους φῶς *⸂λάμψαι,⸃ ὃς ἔλαμψεν ἐν ταῖς καρδίαις ἡμῶν πρὸς φωτισμὸν τῆς γνώσεως τῆς δόξης τοῦ θεοῦ ἐν προσώπῳ *⸂2Ἰησοῦ χριστοῦ.⸃

7 Ἔχομεν δὲ τὸν θησαυρὸν τοῦτον ἐν ὀστρακίνοις σκεύεσιν, ἵνα ἡ ὑπερβολὴ τῆς δυνάμεως ᾖ τοῦ θεοῦ, καὶ μὴ ἐξ ἡμῶν· 8 ἐν παντὶ θλιβόμενοι, ἀλλ᾽ οὐ στενοχωρούμενοι· ἀπορούμενοι, ἀλλ᾽ οὐκ ἐξαπορούμενοι· 9 διωκόμενοι, ἀλλ᾽ οὐκ ἐγκαταλειπόμενοι· καταβαλλόμενοι, ἀλλ᾽ οὐκ ἀπολλύμενοι· 10 πάντοτε τὴν νέκρωσιν *⸂τοῦ κυρίου Ἰησοῦ⸃ ἐν τῷ σώματι περιφέροντες, ἵνα καὶ ἡ ζωὴ τοῦ Ἰησοῦ ἐν τῷ σώματι ἡμῶν φανερωθῇ. 11 Ἀεὶ γὰρ ἡμεῖς οἱ ζῶντες εἰς θάνατον παραδιδόμεθα διὰ Ἰησοῦν, ἵνα καὶ ἡ ζωὴ τοῦ Ἰησοῦ φανερωθῇ ἐν τῇ θνητῇ σαρκὶ ἡμῶν. 12 Ὥστε *⸂ὁ μὲν θάνατος ἐν ἡμῖν ἐνεργεῖται, ἡ δὲ ζωὴ⸃ ἐν ὑμῖν. 13 Ἔχοντες δὲ τὸ αὐτὸ πνεῦμα τῆς πίστεως, κατὰ τὸ γεγραμμένον, Ἐπίστευσα, διὸ ἐλάλησα, καὶ ἡμεῖς πιστεύομεν, διὸ καὶ λαλοῦμεν· 14 εἰδότες ὅτι ὁ ἐγείρας *⸂τὸν κύριον Ἰησοῦν⸃ *⸂2καὶ ἡμᾶς διὰ Ἰησοῦ ἐγερεῖ, καὶ παραστήσει σὺν ὑμῖν.⸃ 15 Τὰ γὰρ πάντα δι᾽ ὑμᾶς, ἵνα ἡ χάρις πλεονάσασα διὰ τῶν πλειόνων τὴν εὐχαριστίαν περισσεύσῃ εἰς τὴν δόξαν τοῦ θεοῦ.

16 Διὸ οὐκ ἐκκακοῦμεν, ἀλλ᾽ εἰ καὶ ὁ ἔξω ἡμῶν ἄνθρωπος διαφθείρεται, ἀλλ᾽ ὁ *⸂ἔσωθεν⸃ *⸆ ἀνακαινοῦται ἡμέρᾳ καὶ ἡμέρᾳ. 17 Τὸ γὰρ παραυτίκα ἐλαφρὸν τῆς θλίψεως *⸋ἡμῶν⸌ καθ᾽ ὑπερβολὴν εἰς ὑπερβολὴν αἰώνιον βάρος δόξης κατεργάζεται ἡμῖν, 18 μὴ σκοπούντων ἡμῶν τὰ βλεπόμενα, ἀλλὰ τὰ μὴ βλεπόμενα· τὰ γὰρ βλεπόμενα πρόσκαιρα· τὰ δὲ μὴ βλεπόμενα αἰώνια.

5

1 Οἴδαμεν γὰρ ὅτι ἐὰν ἡ ἐπίγειος ἡμῶν οἰκία τοῦ σκήνους καταλυθῇ, οἰκοδομὴν ἐκ θεοῦ ἔχομεν, οἰκίαν ἀχειροποίητον, αἰώνιον ἐν τοῖς οὐρανοῖς. 2 Καὶ γὰρ ἐν τούτῳ στενάζομεν, τὸ οἰκητήριον ἡμῶν τὸ ἐξ οὐρανοῦ ἐπενδύσασθαι ἐπιποθοῦντες· 3  *⸂εἴγε⸃ καὶ *⸂2ἐνδυσάμενοι⸃ οὐ γυμνοὶ εὑρεθησόμεθα. 4 Καὶ γὰρ οἱ ὄντες ἐν τῷ σκήνει στενάζομεν βαρούμενοι· *⸂ἐφ᾽ ᾧ⸃ οὐ θέλομεν ἐκδύσασθαι, ἀλλ᾽ ἐπενδύσασθαι, ἵνα καταποθῇ τὸ θνητὸν ὑπὸ τῆς ζωῆς. 5 Ὁ δὲ κατεργασάμενος ἡμᾶς εἰς αὐτὸ τοῦτο θεός, ὁ *⸋καὶ⸌ δοὺς ἡμῖν τὸν ἀρραβῶνα τοῦ πνεύματος. 6 Θαρροῦντες οὖν πάντοτε, καὶ εἰδότες ὅτι ἐνδημοῦντες ἐν τῷ σώματι ἐκδημοῦμεν ἀπὸ τοῦ κυρίου— 7 διὰ πίστεως γὰρ περιπατοῦμεν, οὐ διὰ εἴδους— 8 θαρροῦμεν δέ, καὶ εὐδοκοῦμεν μᾶλλον ἐκδημῆσαι ἐκ τοῦ σώματος, καὶ ἐνδημῆσαι πρὸς τὸν κύριον. 9 Διὸ καὶ φιλοτιμούμεθα, εἴτε ἐνδημοῦντες, εἴτε ἐκδημοῦντες, εὐάρεστοι αὐτῷ εἶναι. 10 Τοὺς γὰρ πάντας ἡμᾶς φανερωθῆναι δεῖ ἔμπροσθεν τοῦ βήματος τοῦ χριστοῦ, ἵνα κομίσηται ἕκαστος τὰ διὰ τοῦ σώματος, πρὸς ἃ ἔπραξεν, εἴτε ἀγαθόν, εἴτε *⸂κακόν.⸃

11 Εἰδότες οὖν τὸν φόβον τοῦ κυρίου ἀνθρώπους πείθομεν, θεῷ δὲ πεφανερώμεθα· ἐλπίζω δὲ καὶ ἐν ταῖς συνειδήσεσιν ὑμῶν πεφανερῶσθαι. 12 Οὐ *⸋γὰρ⸌ πάλιν ἑαυτοὺς συνιστάνομεν ὑμῖν, ἀλλὰ ἀφορμὴν διδόντες ὑμῖν καυχήματος ὑπὲρ ἡμῶν, ἵνα ἔχητε πρὸς τοὺς ἐν προσώπῳ καυχωμένους καὶ *⸂οὐ⸃ *⸆ καρδίᾳ. 13 Εἴτε γὰρ ἐξέστημεν, θεῷ· εἴτε σωφρονοῦμεν, ὑμῖν. 14 Ἡ γὰρ ἀγάπη τοῦ χριστοῦ συνέχει ἡμᾶς, κρίναντας τοῦτο, ὅτι *⸋εἰ⸌ εἷς ὑπὲρ πάντων ἀπέθανεν, ἄρα οἱ πάντες ἀπέθανον· 15 καὶ ὑπὲρ πάντων ἀπέθανεν ἵνα οἱ ζῶντες μηκέτι ἑαυτοῖς ζῶσιν, ἀλλὰ τῷ ὑπὲρ *⸂αὐτῶν⸃ ἀποθανόντι καὶ ἐγερθέντι. 16 Ὥστε ἡμεῖς ἀπὸ τοῦ νῦν οὐδένα οἴδαμεν κατὰ σάρκα· εἰ *⸋δὲ⸌ καὶ ἐγνώκαμεν κατὰ σάρκα χριστόν, ἀλλὰ νῦν οὐκέτι γινώσκομεν. 17 Ὥστε εἴ τις ἐν χριστῷ, καινὴ κτίσις· τὰ ἀρχαῖα παρῆλθεν, ἰδού, γέγονεν καινὰ *⸋τὰ πάντα.⸌ 18 Τὰ δὲ πάντα ἐκ τοῦ θεοῦ, τοῦ καταλλάξαντος ἡμᾶς ἑαυτῷ διὰ *⸂Ἰησοῦ χριστοῦ,⸃ καὶ δόντος ἡμῖν τὴν διακονίαν τῆς καταλλαγῆς· 19 ὡς ὅτι θεὸς ἦν ἐν χριστῷ κόσμον καταλλάσσων ἑαυτῷ, μὴ λογιζόμενος αὐτοῖς τὰ παραπτώματα αὐτῶν, καὶ θέμενος *⸋ἐν⸌ ἡμῖν τὸν λόγον τῆς καταλλαγῆς.

20 Ὑπὲρ χριστοῦ οὖν πρεσβεύομεν, ὡς τοῦ θεοῦ παρακαλοῦντος δι᾽ ἡμῶν· δεόμεθα ὑπὲρ χριστοῦ, καταλλάγητε τῷ θεῷ. 21 Τὸν *⸋γὰρ⸌ μὴ γνόντα ἁμαρτίαν, ὑπὲρ ἡμῶν ἁμαρτίαν ἐποίησεν, ἵνα ἡμεῖς *⸂γενώμεθα⸃ δικαιοσύνη θεοῦ ἐν αὐτῷ.

6

1 Συνεργοῦντες δὲ καὶ παρακαλοῦμεν μὴ εἰς κενὸν τὴν χάριν τοῦ θεοῦ δέξασθαι ὑμᾶς— 2 λέγει γάρ, Καιρῷ δεκτῷ ἐπήκουσά σου, καὶ ἐν ἡμέρᾳ σωτηρίας ἐβοήθησά σοι· ἰδού, νῦν καιρὸς εὐπρόσδεκτος, ἰδού, νῦν ἡμέρα σωτηρίας— 3 μηδεμίαν ἐν μηδενὶ διδόντες προσκοπήν, ἵνα μὴ μωμηθῇ ἡ διακονία· 4 ἀλλ᾽ ἐν παντὶ συνιστῶντες ἑαυτοὺς ὡς θεοῦ διάκονοι, ἐν ὑπομονῇ πολλῇ, ἐν θλίψεσιν, ἐν ἀνάγκαις, ἐν στενοχωρίαις, 5 ἐν πληγαῖς, ἐν φυλακαῖς, ἐν ἀκαταστασίαις, ἐν κόποις, ἐν ἀγρυπνίαις, ἐν νηστείαις, 6 ἐν ἁγνότητι, ἐν γνώσει, ἐν μακροθυμίᾳ, ἐν χρηστότητι, ἐν πνεύματι ἁγίῳ, ἐν ἀγάπῃ ἀνυποκρίτῳ, 7 ἐν λόγῳ ἀληθείας, ἐν δυνάμει θεοῦ, διὰ τῶν ὅπλων τῆς δικαιοσύνης τῶν δεξιῶν καὶ ἀριστερῶν, 8 διὰ δόξης καὶ ἀτιμίας, διὰ δυσφημίας καὶ εὐφημίας· ὡς πλάνοι καὶ ἀληθεῖς· 9 ὡς ἀγνοούμενοι, καὶ ἐπιγινωσκόμενοι· ὡς ἀποθνῄσκοντες, καὶ ἰδού, ζῶμεν· ὡς παιδευόμενοι, καὶ μὴ θανατούμενοι· 10 ὡς λυπούμενοι, ἀεὶ δὲ χαίροντες· ὡς πτωχοί, πολλοὺς δὲ πλουτίζοντες· ὡς μηδὲν ἔχοντες, καὶ πάντα κατέχοντες.

11 Τὸ στόμα ἡμῶν ἀνέῳγεν πρὸς ὑμᾶς, Κορίνθιοι, ἡ καρδία ἡμῶν πεπλάτυνται. 12 Οὐ στενοχωρεῖσθε ἐν ἡμῖν, στενοχωρεῖσθε δὲ ἐν τοῖς σπλάγχνοις ὑμῶν. 13 Τὴν δὲ αὐτὴν ἀντιμισθίαν—ὡς τέκνοις λέγω—πλατύνθητε καὶ ὑμεῖς.

14 Μὴ γίνεσθε ἑτεροζυγοῦντες ἀπίστοις· *⸂τίς γὰρ μετοχὴ δικαιοσύνῃ καὶ ἀνομίᾳ; Τίς δὲ κοινωνία φωτὶ πρὸς σκότος; 15 Τίς δὲ συμφώνησις *⸂χριστῷ⸃ πρὸς Βελίαρ; Ἢ τίς μερὶς πιστῷ μετὰ ἀπίστου; 16 Τίς δὲ συγκατάθεσις⸃ ναῷ θεοῦ μετὰ εἰδώλων; *⸂Ὑμεῖς γὰρ ναὸς θεοῦ ἐστε⸃ ζῶντος, καθὼς εἶπεν ὁ θεὸς ὅτι Ἐνοικήσω ἐν αὐτοῖς, καὶ ἐμπεριπατήσω· καὶ ἔσομαι αὐτῶν θεός, καὶ αὐτοὶ ἔσονταί *⸂2μοι⸃ λαός. 17 Διό, Ἐξέλθετε ἐκ μέσου αὐτῶν καὶ ἀφορίσθητε, λέγει κύριος, καὶ ἀκαθάρτου μὴ ἅπτεσθε· κἀγὼ εἰσδέξομαι ὑμᾶς, 18 καὶ ἔσομαι ὑμῖν εἰς πατέρα, καὶ ὑμεῖς ἔσεσθέ μοι εἰς υἱοὺς καὶ θυγατέρας, λέγει κύριος παντοκράτωρ.

7

1 Ταύτας οὖν ἔχοντες τὰς ἐπαγγελίας, ἀγαπητοί, καθαρίσωμεν ἑαυτοὺς ἀπὸ παντὸς μολυσμοῦ σαρκὸς καὶ πνεύματος, ἐπιτελοῦντες ἁγιωσύνην ἐν φόβῳ θεοῦ.

2 Χωρήσατε ἡμᾶς· οὐδένα ἠδικήσαμεν, οὐδένα ἐφθείραμεν, οὐδένα ἐπλεονεκτήσαμεν. 3  *⸉Οὐ πρὸς κατάκρισιν⸊ λέγω· προείρηκα γάρ, ὅτι ἐν ταῖς καρδίαις ἡμῶν ἐστὲ εἰς τὸ συναποθανεῖν καὶ συζῇν. 4 Πολλή μοι παρρησία πρὸς ὑμᾶς, πολλή μοι καύχησις ὑπὲρ ὑμῶν· πεπλήρωμαι τῇ παρακλήσει, ὑπερπερισσεύομαι τῇ χαρᾷ ἐπὶ πάσῃ τῇ θλίψει ἡμῶν.

5 Καὶ γὰρ ἐλθόντων ἡμῶν εἰς Μακεδονίαν οὐδεμίαν *⸂ἔσχηκεν⸃ ἄνεσιν ἡ σὰρξ ἡμῶν, ἀλλ᾽ ἐν παντὶ θλιβόμενοι· ἔξωθεν μάχαι, ἔσωθεν φόβοι. 6 Ἀλλ᾽ ὁ παρακαλῶν τοὺς ταπεινοὺς παρεκάλεσεν ἡμᾶς, ὁ θεός, ἐν τῇ παρουσίᾳ Τίτου· 7 οὐ μόνον δὲ ἐν τῇ παρουσίᾳ αὐτοῦ, ἀλλὰ καὶ ἐν τῇ παρακλήσει ᾗ παρεκλήθη ἐφ᾽ ὑμῖν, ἀναγγέλλων ἡμῖν τὴν ὑμῶν ἐπιπόθησιν, τὸν ὑμῶν ὀδυρμόν, τὸν ὑμῶν ζῆλον ὑπὲρ ἐμοῦ, ὥστε με μᾶλλον χαρῆναι. 8 Ὅτι εἰ καὶ ἐλύπησα ὑμᾶς ἐν τῇ ἐπιστολῇ, οὐ μεταμέλομαι, εἰ καὶ μετεμελόμην· βλέπω *⸋γὰρ⸌ ὅτι ἡ ἐπιστολὴ ἐκείνη, εἰ καὶ πρὸς ὥραν, ἐλύπησεν ὑμᾶς. 9 Νῦν χαίρω, οὐχ ὅτι ἐλυπήθητε, ἀλλ᾽ ὅτι ἐλυπήθητε εἰς μετάνοιαν· ἐλυπήθητε γὰρ κατὰ θεόν, ἵνα ἐν μηδενὶ ζημιωθῆτε ἐξ ἡμῶν. 10 Ἡ γὰρ κατὰ θεὸν λύπη μετάνοιαν εἰς σωτηρίαν ἀμεταμέλητον *⸂κατεργάζεται· ἡ δὲ τοῦ κόσμου λύπη θάνατον κατεργάζεται.⸃ 11 Ἰδοὺ γάρ, αὐτὸ τοῦτο, τὸ κατὰ θεὸν λυπηθῆναι *⸋ὑμᾶς,⸌ πόσην κατειργάσατο ὑμῖν σπουδήν, ἀλλὰ ἀπολογίαν, ἀλλὰ ἀγανάκτησιν, ἀλλὰ φόβον, ἀλλὰ ἐπιπόθησιν, ἀλλὰ ζῆλον, ἀλλὰ ἐκδίκησιν. Ἐν παντὶ συνεστήσατε ἑαυτοὺς ἁγνοὺς εἶναι *⸋2ἐν⸌ τῷ πράγματι. 12 Ἄρα εἰ καὶ ἔγραψα ὑμῖν, *⸂οὐχ εἵνεκεν τοῦ ἀδικήσαντος, οὐδὲ εἵνεκεν τοῦ ἀδικηθέντος, ἀλλ᾽ εἵνεκεν⸃ τοῦ φανερωθῆναι τὴν σπουδὴν *⸉ὑμῶν τὴν ὑπὲρ ἡμῶν⸊ πρὸς ὑμᾶς ἐνώπιον τοῦ θεοῦ. 13  *⸂Διὰ τοῦτο παρακεκλήμεθα.

Ἐπὶ δὲ τῇ παρακλήσει ὑμῶν περισσοτέρως μᾶλλον⸃ ἐχάρημεν ἐπὶ τῇ χαρᾷ Τίτου, ὅτι ἀναπέπαυται τὸ πνεῦμα αὐτοῦ ἀπὸ πάντων ὑμῶν. 14 Ὅτι εἴ τι αὐτῷ ὑπὲρ ὑμῶν κεκαύχημαι, οὐ κατῃσχύνθην· ἀλλ᾽ ὡς πάντα ἐν ἀληθείᾳ ἐλαλήσαμεν ὑμῖν, οὕτως καὶ ἡ καύχησις ἡμῶν *⸋ἡ⸌ ἐπὶ Τίτου ἀλήθεια ἐγενήθη. 15 Καὶ τὰ σπλάγχνα αὐτοῦ περισσοτέρως εἰς ὑμᾶς ἐστίν, ἀναμιμνησκομένου τὴν πάντων ὑμῶν ὑπακοήν, ὡς μετὰ φόβου καὶ τρόμου ἐδέξασθε αὐτόν. 16 Χαίρω ὅτι ἐν παντὶ θαρρῶ ἐν ὑμῖν.

8

1 Γνωρίζομεν δὲ ὑμῖν, ἀδελφοί, τὴν χάριν τοῦ θεοῦ τὴν δεδομένην ἐν ταῖς ἐκκλησίαις τῆς Μακεδονίας· 2 ὅτι ἐν πολλῇ δοκιμῇ θλίψεως ἡ περισσεία τῆς χαρᾶς αὐτῶν καὶ ἡ κατὰ βάθους πτωχεία αὐτῶν ἐπερίσσευσεν εἰς *⸂τὸν πλοῦτον⸃ τῆς ἁπλότητος αὐτῶν. 3 Ὅτι κατὰ δύναμιν, μαρτυρῶ, καὶ *⸂ὑπὲρ⸃ δύναμιν αὐθαίρετοι, 4 μετὰ πολλῆς παρακλήσεως δεόμενοι ἡμῶν, τὴν χάριν καὶ τὴν κοινωνίαν τῆς διακονίας τῆς εἰς τοὺς ἁγίους· *⸆ 5 καὶ οὐ καθὼς ἠλπίσαμεν, ἀλλ᾽ ἑαυτοὺς ἔδωκαν πρῶτον τῷ κυρίῳ, καὶ ἡμῖν διὰ θελήματος θεοῦ 6 εἰς τὸ παρακαλέσαι ἡμᾶς Τίτον, ἵνα καθὼς προενήρξατο, οὕτως καὶ ἐπιτελέσῃ εἰς ὑμᾶς καὶ τὴν χάριν ταύτην. 7 Ἀλλ᾽ ὥσπερ ἐν παντὶ περισσεύετε, πίστει, καὶ λόγῳ, καὶ γνώσει, καὶ πάσῃ σπουδῇ, καὶ τῇ *⸉ἐξ ὑμῶν ἐν ἡμῖν⸊ ἀγάπῃ, ἵνα καὶ ἐν ταύτῃ τῇ χάριτι περισσεύητε. 8 Οὐ κατ᾽ ἐπιταγὴν λέγω, ἀλλὰ διὰ τῆς ἑτέρων σπουδῆς καὶ τὸ τῆς ὑμετέρας ἀγάπης γνήσιον δοκιμάζων. 9 Γινώσκετε γὰρ τὴν χάριν τοῦ κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ χριστοῦ, ὅτι δι᾽ *⸂ὑμᾶς⸃ ἐπτώχευσεν, πλούσιος ὤν, ἵνα ὑμεῖς τῇ ἐκείνου πτωχείᾳ πλουτήσητε. 10 Καὶ γνώμην ἐν τούτῳ δίδωμι· τοῦτο γὰρ ὑμῖν συμφέρει, οἵτινες οὐ μόνον τὸ ποιῆσαι ἀλλὰ καὶ τὸ θέλειν προενήρξασθε ἀπὸ πέρυσι. 11 Νυνὶ δὲ καὶ τὸ ποιῆσαι ἐπιτελέσατε, ὅπως, καθάπερ ἡ προθυμία τοῦ θέλειν, οὕτως καὶ τὸ ἐπιτελέσαι ἐκ τοῦ ἔχειν. 12 Εἰ γὰρ ἡ προθυμία πρόκειται, καθὸ ἐὰν ἔχῃ *⸋τις,⸌ εὐπρόσδεκτος, οὐ καθὸ οὐκ ἔχει. 13 Οὐ γὰρ ἵνα ἄλλοις ἄνεσις, ὑμῖν *⸋δὲ⸌ θλίψις· ἀλλ᾽ ἐξ ἰσότητος, ἐν τῷ νῦν καιρῷ τὸ ὑμῶν περίσσευμα εἰς τὸ ἐκείνων ὑστέρημα, 14 ἵνα καὶ τὸ ἐκείνων περίσσευμα γένηται εἰς τὸ ὑμῶν ὑστέρημα· ὅπως γένηται ἰσότης, 15 καθὼς γέγραπται, Ὁ τὸ πολύ, οὐκ ἐπλεόνασεν· καὶ ὁ τὸ ὀλίγον, οὐκ ἠλαττόνησεν.

16 Χάρις δὲ τῷ θεῷ τῷ διδόντι τὴν αὐτὴν σπουδὴν ὑπὲρ ὑμῶν ἐν τῇ καρδίᾳ Τίτου. 17 Ὅτι τὴν μὲν παράκλησιν ἐδέξατο, σπουδαιότερος δὲ ὑπάρχων, αὐθαίρετος ἐξῆλθεν πρὸς ὑμᾶς. 18 Συνεπέμψαμεν δὲ μετ᾽ αὐτοῦ τὸν ἀδελφόν, οὗ ὁ ἔπαινος ἐν τῷ εὐαγγελίῳ διὰ πασῶν τῶν ἐκκλησιῶν· 19 οὐ μόνον δέ, ἀλλὰ καὶ χειροτονηθεὶς ὑπὸ τῶν ἐκκλησιῶν συνέκδημος ἡμῶν *⸂σὺν⸃ τῇ χάριτι ταύτῃ τῇ διακονουμένῃ ὑφ᾽ ἡμῶν πρὸς τὴν *⸋αὐτοῦ⸌ τοῦ κυρίου δόξαν καὶ προθυμίαν *⸂2ἡμῶν·⸃ 20 στελλόμενοι τοῦτο, μή τις ἡμᾶς μωμήσηται ἐν τῇ ἁδρότητι ταύτῃ τῇ διακονουμένῃ ὑφ᾽ ἡμῶν· 21  *⸂προνοούμενοι⸃ καλὰ οὐ μόνον ἐνώπιον κυρίου ἀλλὰ καὶ ἐνώπιον ἀνθρώπων. 22 Συνεπέμψαμεν δὲ αὐτοῖς τὸν ἀδελφὸν ἡμῶν, ὃν ἐδοκιμάσαμεν ἐν πολλοῖς πολλάκις σπουδαῖον ὄντα, νυνὶ δὲ πολὺ σπουδαιότερον, πεποιθήσει πολλῇ τῇ εἰς ὑμᾶς. 23 Εἴτε ὑπὲρ Τίτου, κοινωνὸς ἐμὸς καὶ εἰς ὑμᾶς συνεργός· εἴτε ἀδελφοὶ ἡμῶν, ἀπόστολοι ἐκκλησιῶν, δόξα χριστοῦ. 24 Τὴν οὖν ἔνδειξιν τῆς ἀγάπης ὑμῶν, καὶ ἡμῶν καυχήσεως ὑπὲρ ὑμῶν, εἰς αὐτοὺς *⸂ἐνδείξασθε⸃ *⸆ εἰς πρόσωπον τῶν ἐκκλησιῶν.

9

1 Περὶ μὲν γὰρ τῆς διακονίας τῆς εἰς τοὺς ἁγίους περισσόν μοί ἐστιν τὸ γράφειν ὑμῖν· 2 οἶδα γὰρ τὴν προθυμίαν ὑμῶν, ἣν ὑπὲρ ὑμῶν καυχῶμαι Μακεδόσιν, ὅτι Ἀχαΐα παρεσκεύασται ἀπὸ πέρυσι· καὶ *⸂ὁ ἐξ ὑμῶν ζῆλος⸃ ἠρέθισεν τοὺς πλείονας. 3 Ἔπεμψα δὲ τοὺς ἀδελφούς, ἵνα μὴ τὸ καύχημα ἡμῶν τὸ ὑπὲρ ὑμῶν κενωθῇ ἐν τῷ μέρει τούτῳ· ἵνα, καθὼς ἔλεγον, παρεσκευασμένοι ἦτε· 4 μήπως, ἐὰν ἔλθωσιν σὺν ἐμοὶ Μακεδόνες καὶ εὕρωσιν ὑμᾶς ἀπαρασκευάστους, καταισχυνθῶμεν ἡμεῖς—ἵνα μὴ *⸂λέγωμεν⸃ ὑμεῖς—ἐν τῇ ὑποστάσει ταύτῃ *⸋τῆς καυχήσεως.⸌ 5 Ἀναγκαῖον οὖν ἡγησάμην παρακαλέσαι τοὺς ἀδελφούς, ἵνα προέλθωσιν *⸂εἰς⸃ ὑμᾶς, καὶ προκαταρτίσωσιν τὴν *⸂2προκατηγγελμένην⸃ εὐλογίαν ὑμῶν, ταύτην ἑτοίμην εἶναι, οὕτως ὡς εὐλογίαν καὶ μὴ *⸂3ὡς⸃ πλεονεξίαν.

6 Τοῦτο δέ, ὁ σπείρων φειδομένως, φειδομένως καὶ θερίσει· καὶ ὁ σπείρων ἐπ᾽ εὐλογίαις, ἐπ᾽ εὐλογίαις καὶ θερίσει. 7 Ἕκαστος καθὼς *⸂προαιρεῖται⸃ τῇ καρδίᾳ· μὴ ἐκ λύπης ἢ ἐξ ἀνάγκης· ἱλαρὸν γὰρ δότην ἀγαπᾷ ὁ θεός. 8  *⸂Δυνατὸς⸃ δὲ ὁ θεὸς πᾶσαν χάριν περισσεῦσαι εἰς ὑμᾶς, ἵνα ἐν παντὶ πάντοτε πᾶσαν αὐτάρκειαν ἔχοντες περισσεύητε εἰς πᾶν ἔργον ἀγαθόν· 9 καθὼς γέγραπται, Ἐσκόρπισεν, ἔδωκεν τοῖς πένησιν· ἡ δικαιοσύνη αὐτοῦ μένει εἰς τὸν αἰῶνα. 10 Ὁ δὲ ἐπιχορηγῶν *⸂σπέρμα⸃ τῷ σπείροντι, καὶ ἄρτον εἰς βρῶσιν *⸂2χορηγήσαι, καὶ πληθύναι τὸν σπόρον ὑμῶν, καὶ αὐξήσαι⸃ τὰ γενήματα τῆς δικαιοσύνης ὑμῶν· 11 ἐν παντὶ πλουτιζόμενοι εἰς πᾶσαν ἁπλότητα, ἥτις κατεργάζεται δι᾽ ἡμῶν εὐχαριστίαν τῷ θεῷ. 12 Ὅτι ἡ διακονία τῆς λειτουργίας ταύτης οὐ μόνον ἐστὶν προσαναπληροῦσα τὰ ὑστερήματα τῶν ἁγίων, ἀλλὰ καὶ περισσεύουσα διὰ πολλῶν εὐχαριστιῶν τῷ θεῷ· 13 διὰ τῆς δοκιμῆς τῆς διακονίας ταύτης δοξάζοντες τὸν θεὸν ἐπὶ τῇ ὑποταγῇ τῆς ὁμολογίας ὑμῶν εἰς τὸ εὐαγγέλιον τοῦ χριστοῦ, καὶ ἁπλότητι τῆς κοινωνίας εἰς αὐτοὺς καὶ εἰς πάντας· 14 καὶ αὐτῶν δεήσει ὑπὲρ ὑμῶν ἐπιποθούντων ὑμᾶς διὰ τὴν ὑπερβάλλουσαν χάριν τοῦ θεοῦ ἐφ᾽ ὑμῖν. 15 Χάρις *⸋δὲ⸌ τῷ θεῷ ἐπὶ τῇ ἀνεκδιηγήτῳ αὐτοῦ δωρεᾷ.

10

1 Αὐτὸς δὲ ἐγὼ Παῦλος παρακαλῶ ὑμᾶς διὰ τῆς πρᾳότητος καὶ ἐπιεικείας τοῦ χριστοῦ, ὃς κατὰ πρόσωπον μὲν ταπεινὸς ἐν ὑμῖν, ἀπὼν δὲ θαρρῶ εἰς ὑμᾶς· 2 δέομαι δέ, τὸ μὴ παρὼν θαρρῆσαι τῇ πεποιθήσει ᾗ λογίζομαι τολμῆσαι ἐπί τινας τοὺς λογιζομένους ἡμᾶς ὡς κατὰ σάρκα περιπατοῦντας. 3 Ἐν σαρκὶ γὰρ περιπατοῦντες, οὐ κατὰ σάρκα στρατευόμεθα— 4 τὰ γὰρ ὅπλα τῆς στρατείας ἡμῶν οὐ σαρκικά, ἀλλὰ δυνατὰ τῷ θεῷ πρὸς καθαίρεσιν ὀχυρωμάτων— 5 λογισμοὺς καθαιροῦντες καὶ πᾶν ὕψωμα ἐπαιρόμενον κατὰ τῆς γνώσεως τοῦ θεοῦ, καὶ αἰχμαλωτίζοντες πᾶν νόημα εἰς τὴν ὑπακοὴν τοῦ χριστοῦ, 6 καὶ ἐν ἑτοίμῳ ἔχοντες ἐκδικῆσαι πᾶσαν παρακοήν, ὅταν πληρωθῇ ὑμῶν ἡ ὑπακοή. 7 Τὰ κατὰ πρόσωπον βλέπετε; Εἴ τις πέποιθεν ἑαυτῷ χριστοῦ εἶναι, τοῦτο λογιζέσθω πάλιν *⸂ἀφ᾽⸃ ἑαυτοῦ, ὅτι *⸂2καθὼς αὐτὸς χριστοῦ, οὕτως καὶ ἡμεῖς χριστοῦ.⸃ 8 Ἐάν *⸋τε⸌ γὰρ *⸋2καὶ⸌ περισσότερόν τι καυχήσωμαι περὶ τῆς ἐξουσίας ἡμῶν—ἧς ἔδωκεν ὁ κύριος *⸋3ἡμῖν⸌ εἰς οἰκοδομήν, καὶ οὐκ εἰς καθαίρεσιν ὑμῶν—οὐκ αἰσχυνθήσομαι· 9 ἵνα μὴ δόξω ὡς ἂν ἐκφοβεῖν ὑμᾶς διὰ τῶν ἐπιστολῶν. 10 Ὅτι, Αἱ *⸉μὲν ἐπιστολαί,⸊ φησίν, βαρεῖαι καὶ ἰσχυραί· ἡ δὲ παρουσία τοῦ σώματος ἀσθενής, καὶ ὁ λόγος ἐξουθενημένος. 11 Τοῦτο λογιζέσθω ὁ τοιοῦτος, ὅτι οἷοί ἐσμεν τῷ λόγῳ δι᾽ ἐπιστολῶν ἀπόντες, τοιοῦτοι καὶ παρόντες τῷ ἔργῳ. 12 Οὐ γὰρ τολμῶμεν ἐγκρῖναι ἢ συγκρῖναι ἑαυτούς τισιν τῶν ἑαυτοὺς συνιστανόντων· ἀλλὰ αὐτοὶ ἐν ἑαυτοῖς ἑαυτοὺς μετροῦντες, καὶ συγκρίνοντες ἑαυτοὺς ἑαυτοῖς, οὐ συνιοῦσιν. 13 Ἡμεῖς δὲ *⸂οὐχὶ⸃ εἰς τὰ ἄμετρα καυχησόμεθα, ἀλλὰ κατὰ τὸ μέτρον τοῦ κανόνος οὗ ἐμέρισεν ἡμῖν ὁ θεός, μέτρου, ἐφικέσθαι ἄχρι καὶ ὑμῶν. 14 Οὐ γὰρ ὡς μὴ ἐφικνούμενοι εἰς ὑμᾶς ὑπερεκτείνομεν ἑαυτούς· ἄχρι γὰρ καὶ ὑμῶν ἐφθάσαμεν ἐν τῷ εὐαγγελίῳ τοῦ χριστοῦ· 15 οὐκ εἰς τὰ ἄμετρα καυχώμενοι, ἐν ἀλλοτρίοις κόποις, ἐλπίδα δὲ ἔχοντες, αὐξανομένης τῆς πίστεως ὑμῶν, ἐν ὑμῖν μεγαλυνθῆναι κατὰ τὸν κανόνα ἡμῶν εἰς περισσείαν, 16 εἰς τὰ ὑπερέκεινα ὑμῶν εὐαγγελίσασθαι, οὐκ ἐν ἀλλοτρίῳ κανόνι εἰς τὰ ἕτοιμα καυχήσασθαι. 17 Ὁ δὲ καυχώμενος, ἐν κυρίῳ καυχάσθω. 18 Οὐ γὰρ ὁ ἑαυτὸν συνιστῶν, ἐκεῖνός ἐστιν δόκιμος, ἀλλ᾽ ὃν ὁ κύριος συνίστησιν.

11

1 Ὄφελον ἀνείχεσθέ μου μικρὸν *⸂τῇ ἀφροσύνῃ·⸃ ἀλλὰ καὶ ἀνέχεσθέ μου. 2 Ζηλῶ γὰρ ὑμᾶς θεοῦ ζήλῳ· ἡρμοσάμην γὰρ ὑμᾶς ἑνὶ ἀνδρὶ παρθένον ἁγνὴν παραστῆσαι τῷ χριστῷ. 3 Φοβοῦμαι δὲ μήπως ὡς ὁ ὄφις *⸉Εὔαν ἐξηπάτησεν⸊ ἐν τῇ πανουργίᾳ αὐτοῦ, *⸂οὕτως⸃ φθαρῇ τὰ νοήματα ὑμῶν ἀπὸ τῆς ἁπλότητος *⸆ τῆς εἰς *⸋τὸν⸌ χριστόν. 4 Εἰ μὲν γὰρ ὁ ἐρχόμενος ἄλλον Ἰησοῦν κηρύσσει ὃν οὐκ ἐκηρύξαμεν, ἢ πνεῦμα ἕτερον λαμβάνετε ὃ οὐκ ἐλάβετε, ἢ εὐαγγέλιον ἕτερον ὃ οὐκ ἐδέξασθε, καλῶς ἀνείχεσθε. 5 Λογίζομαι γὰρ μηδὲν ὑστερηκέναι τῶν ὑπὲρ λίαν ἀποστόλων. 6 Εἰ δὲ καὶ ἰδιώτης τῷ λόγῳ, ἀλλ᾽ οὐ τῇ γνώσει· ἀλλ᾽ ἐν παντὶ *⸂φανερωθέντες⸃ ἐν πᾶσιν εἰς ὑμᾶς. 7 Ἢ ἁμαρτίαν ἐποίησα *⸂ἐμαυτὸν⸃ ταπεινῶν ἵνα ὑμεῖς ὑψωθῆτε, ὅτι δωρεὰν τὸ τοῦ θεοῦ εὐαγγέλιον εὐηγγελισάμην ὑμῖν; 8 Ἄλλας ἐκκλησίας ἐσύλησα, λαβὼν ὀψώνιον πρὸς τὴν ὑμῶν διακονίαν· 9 καὶ παρὼν πρὸς ὑμᾶς καὶ ὑστερηθείς, οὐ κατενάρκησα οὐδενός· τὸ γὰρ ὑστέρημά μου προσανεπλήρωσαν οἱ ἀδελφοί, ἐλθόντες ἀπὸ Μακεδονίας· καὶ ἐν παντὶ ἀβαρῆ *⸉ὑμῖν ἐμαυτὸν⸊ ἐτήρησα καὶ τηρήσω. 10 Ἔστιν ἀλήθεια χριστοῦ ἐν ἐμοί, ὅτι ἡ καύχησις αὕτη οὐ *⸂φραγήσεται⸃ εἰς ἐμὲ ἐν τοῖς κλίμασιν τῆς Ἀχαΐας. 11 Διὰ τί; Ὅτι οὐκ ἀγαπῶ ὑμᾶς; Ὁ θεὸς οἶδεν. 12 Ὃ δὲ ποιῶ, καὶ ποιήσω, ἵνα ἐκκόψω τὴν ἀφορμὴν τῶν θελόντων ἀφορμήν, ἵνα ἐν ᾧ καυχῶνται, εὑρεθῶσιν καθὼς καὶ ἡμεῖς. 13 Οἱ γὰρ τοιοῦτοι ψευδαπόστολοι, ἐργάται δόλιοι, μετασχηματιζόμενοι εἰς ἀποστόλους χριστοῦ. 14 Καὶ οὐ *⸂θαυμαστόν·⸃ αὐτὸς γὰρ ὁ Σατανᾶς μετασχηματίζεται εἰς ἄγγελον φωτός. 15 Οὐ μέγα οὖν εἰ καὶ οἱ διάκονοι αὐτοῦ μετασχηματίζονται ὡς διάκονοι δικαιοσύνης, ὧν τὸ τέλος ἔσται κατὰ τὰ ἔργα αὐτῶν.

16 Πάλιν λέγω, μή τίς με δόξῃ ἄφρονα εἶναι· εἰ δὲ μήγε, κἂν ὡς ἄφρονα δέξασθέ με, ἵνα *⸉κἀγὼ μικρόν τι⸊ καυχήσωμαι. 17 Ὃ λαλῶ, οὐ *⸉λαλῶ κατὰ κύριον,⸊ ἀλλ᾽ ὡς ἐν ἀφροσύνῃ, ἐν ταύτῃ τῇ ὑποστάσει τῆς καυχήσεως. 18 Ἐπεὶ πολλοὶ καυχῶνται κατὰ *⸋τὴν⸌ σάρκα, κἀγὼ καυχήσομαι. 19 Ἡδέως γὰρ ἀνέχεσθε τῶν ἀφρόνων, φρόνιμοι ὄντες. 20 Ἀνέχεσθε γάρ, εἴ τις ὑμᾶς καταδουλοῖ, εἴ τις κατεσθίει, εἴ τις λαμβάνει, εἴ τις ἐπαίρεται, εἴ τις *⸉ὑμᾶς εἰς πρόσωπον⸊ δέρει. 21 Κατὰ ἀτιμίαν λέγω, ὡς ὅτι ἡμεῖς *⸂ἠσθενήσαμεν·⸃ ἐν ᾧ δ᾽ ἄν τις τολμᾷ—ἐν ἀφροσύνῃ λέγω—τολμῶ κἀγώ. 22 Ἑβραῖοί εἰσιν; Κἀγώ. Ἰσραηλῖταί εἰσιν; Κἀγώ. Σπέρμα Ἀβραάμ εἰσιν; Κἀγώ. 23 Διάκονοι χριστοῦ εἰσιν;—παραφρονῶν λαλῶ—Ὑπὲρ ἐγώ. Ἐν κόποις περισσοτέρως, *⸉ἐν πληγαῖς ὑπερβαλλόντως, ἐν φυλακαῖς περισσοτέρως,⸊ ἐν θανάτοις πολλάκις, 24 ὑπὸ Ἰουδαίων πεντάκις τεσσαράκοντα παρὰ μίαν ἔλαβον. 25 Τρὶς ἐραβδίσθην, ἅπαξ ἐλιθάσθην, τρὶς ἐναυάγησα, νυχθήμερον ἐν τῷ βυθῷ πεποίηκα· 26 ὁδοιπορίαις πολλάκις, κινδύνοις ποταμῶν, κινδύνοις λῃστῶν, κινδύνοις ἐκ γένους, κινδύνοις ἐξ ἐθνῶν, κινδύνοις ἐν πόλει, κινδύνοις ἐν ἐρημίᾳ, κινδύνοις ἐν θαλάσσῃ, κινδύνοις ἐν ψευδαδέλφοις· 27  *⸂ἐν κόπῳ καὶ μόχθῳ, ἐν ἀγρυπνίαις πολλάκις, ἐν λιμῷ καὶ δίψει, ἐν νηστείαις πολλάκις, ἐν ψύχει καὶ γυμνότητι.⸃ 28 Χωρὶς τῶν παρεκτός, ἡ ἐπισύστασίς *⸂μου⸃ ἡ καθ᾽ ἡμέραν, ἡ μέριμνα πασῶν τῶν ἐκκλησιῶν. 29 Τίς ἀσθενεῖ, καὶ οὐκ ἀσθενῶ; Τίς σκανδαλίζεται, καὶ οὐκ ἐγὼ πυροῦμαι; 30 Εἰ καυχᾶσθαι δεῖ, τὰ τῆς ἀσθενείας μου καυχήσομαι. 31 Ὁ θεὸς καὶ πατὴρ *⸂τοῦ κυρίου Ἰησοῦ χριστοῦ⸃ οἶδεν, ὁ ὢν εὐλογητὸς εἰς τοὺς αἰῶνας, ὅτι οὐ ψεύδομαι. 32 Ἐν Δαμασκῷ ὁ ἐθνάρχης Ἀρέτα τοῦ βασιλέως ἐφρούρει τὴν *⸉Δαμασκηνῶν πόλιν,⸊ πιάσαι με *⸋θέλων·⸌ 33 καὶ διὰ θυρίδος ἐν σαργάνῃ ἐχαλάσθην διὰ τοῦ τείχους καὶ ἐξέφυγον τὰς χεῖρας αὐτοῦ.

12

1 Καυχᾶσθαι *⸂δὴ⸃ οὐ *⸂2συμφέρει μοι·⸃ ἐλεύσομαι *⸂3γὰρ⸃ εἰς ὀπτασίας καὶ ἀποκαλύψεις κυρίου. 2 Οἶδα ἄνθρωπον ἐν χριστῷ πρὸ ἐτῶν δεκατεσσάρων—εἴτε ἐν σώματι οὐκ οἶδα· εἴτε ἐκτὸς τοῦ σώματος οὐκ οἶδα· ὁ θεὸς οἶδεν—ἁρπαγέντα τὸν τοιοῦτον ἕως τρίτου οὐρανοῦ. 3 Καὶ οἶδα τὸν τοιοῦτον ἄνθρωπον—εἴτε ἐν σώματι, εἴτε *⸂ἐκτὸς⸃ τοῦ σώματος, οὐκ οἶδα· ὁ θεὸς οἶδεν— 4 ὅτι ἡρπάγη εἰς τὸν παράδεισον, καὶ ἤκουσεν ἄρρητα ῥήματα, ἃ οὐκ ἐξὸν ἀνθρώπῳ λαλῆσαι. 5 Ὑπὲρ τοῦ τοιούτου καυχήσομαι· ὑπὲρ δὲ ἐμαυτοῦ οὐ καυχήσομαι, εἰ μὴ ἐν ταῖς ἀσθενείαις *⸋μου·⸌ 6 ἐὰν γὰρ θελήσω καυχήσασθαι, οὐκ ἔσομαι ἄφρων· ἀλήθειαν γὰρ ἐρῶ· φείδομαι δέ, μή τις εἰς ἐμὲ λογίσηται ὑπὲρ ὃ βλέπει με, ἢ ἀκούει *⸋τι⸌ ἐξ ἐμοῦ. 7 Καὶ τῇ ὑπερβολῇ τῶν ἀποκαλύψεων *⸆ *⸂ἵνα μὴ ὑπεραίρωμαι, ἐδόθη μοι σκόλοψ τῇ σαρκί, ἄγγελος Σατᾶν, ἵνα με κολαφίζῃ, ἵνα μὴ ὑπεραίρωμαι.⸃ 8 Ὑπὲρ τούτου τρὶς τὸν κύριον παρεκάλεσα ἵνα ἀποστῇ ἀπ᾽ ἐμοῦ. 9 Καὶ εἴρηκέν μοι, Ἀρκεῖ σοι ἡ χάρις μου· ἡ γὰρ δύναμίς *⸋μου⸌ ἐν ἀσθενείᾳ τελειοῦται. Ἥδιστα οὖν μᾶλλον καυχήσομαι ἐν ταῖς ἀσθενείαις *⸋2μου,⸌ ἵνα ἐπισκηνώσῃ ἐπ᾽ ἐμὲ ἡ δύναμις τοῦ χριστοῦ. 10 Διὸ εὐδοκῶ ἐν ἀσθενείαις, ἐν ὕβρεσιν, ἐν ἀνάγκαις, ἐν διωγμοῖς, *⸆ *⸋ἐν⸌ στενοχωρίαις, ὑπὲρ χριστοῦ· ὅταν γὰρ ἀσθενῶ, τότε δυνατός εἰμι.

11 Γέγονα ἄφρων *⸋καυχώμενος·⸌ ὑμεῖς με ἠναγκάσατε· ἐγὼ γὰρ ὤφειλον ὑφ᾽ ὑμῶν συνίστασθαι· οὐδὲν γὰρ ὑστέρησα τῶν ὑπὲρ λίαν ἀποστόλων, εἰ καὶ οὐδέν εἰμι. 12 Τὰ μὲν σημεῖα τοῦ ἀποστόλου κατειργάσθη ἐν ὑμῖν ἐν πάσῃ ὑπομονῇ, *⸋ἐν⸌ σημείοις *⸆ καὶ τέρασιν καὶ δυνάμεσιν. 13 Τί γάρ ἐστιν ὃ ἡττήθητε ὑπὲρ τὰς λοιπὰς ἐκκλησίας, εἰ μὴ ὅτι αὐτὸς ἐγὼ οὐ κατενάρκησα ὑμῶν; Χαρίσασθέ μοι τὴν ἀδικίαν ταύτην.

14 Ἰδού, τρίτον *⸆ ἑτοίμως ἔχω ἐλθεῖν πρὸς ὑμᾶς, καὶ οὐ καταναρκήσω *⸋ὑμῶν·⸌ οὐ γὰρ ζητῶ τὰ ὑμῶν, ἀλλὰ ὑμᾶς· οὐ γὰρ ὀφείλει τὰ τέκνα τοῖς γονεῦσιν θησαυρίζειν, ἀλλ᾽ οἱ γονεῖς τοῖς τέκνοις. 15 Ἐγὼ δὲ ἥδιστα δαπανήσω καὶ ἐκδαπανηθήσομαι ὑπὲρ τῶν ψυχῶν ὑμῶν, εἰ *⸋καὶ⸌ περισσοτέρως ὑμᾶς *⸂ἀγαπῶν,⸃ ἧττον ἀγαπῶμαι. 16 Ἔστω δέ, ἐγὼ οὐ κατεβάρησα ὑμᾶς· ἀλλ᾽ ὑπάρχων πανοῦργος, δόλῳ ὑμᾶς ἔλαβον. 17 Μή τινα ὧν ἀπέσταλκα πρὸς ὑμᾶς, δι᾽ αὐτοῦ ἐπλεονέκτησα ὑμᾶς; 18 Παρεκάλεσα Τίτον, καὶ συναπέστειλα τὸν ἀδελφόν· μή τι ἐπλεονέκτησεν ὑμᾶς Τίτος; Οὐ τῷ αὐτῷ πνεύματι περιεπατήσαμεν; Οὐ τοῖς αὐτοῖς ἴχνεσιν;

19  *⸂Πάλιν⸃ δοκεῖτε ὅτι ὑμῖν ἀπολογούμεθα; *⸂2Κατενώπιον⸃ *⸋τοῦ⸌ θεοῦ ἐν χριστῷ λαλοῦμεν· τὰ δὲ πάντα, ἀγαπητοί, ὑπὲρ τῆς ὑμῶν οἰκοδομῆς. 20 Φοβοῦμαι γάρ, μήπως ἐλθὼν οὐχ οἵους θέλω εὕρω ὑμᾶς, κἀγὼ εὑρεθῶ ὑμῖν οἷον οὐ θέλετε· μήπως *⸂ἔρεις, ζῆλοι, θυμοί, ἐριθεῖαι, καταλαλιαί, ψιθυρισμοί, φυσιώσεις, ἀκαταστασίαι·⸃ 21 μὴ πάλιν *⸂ἐλθόντα με⸃ ὁ θεός μου πρὸς ὑμᾶς, καὶ πενθήσω πολλοὺς τῶν προημαρτηκότων, καὶ μὴ μετανοησάντων ἐπὶ τῇ ἀκαθαρσίᾳ καὶ πορνείᾳ καὶ ἀσελγείᾳ ᾗ ἔπραξαν.

13

1 Τρίτον τοῦτο ἔρχομαι πρὸς ὑμᾶς. Ἐπὶ στόματος δύο μαρτύρων καὶ τριῶν σταθήσεται πᾶν ῥῆμα. 2 Προείρηκα καὶ προλέγω, ὡς παρὼν τὸ δεύτερον, καὶ ἀπὼν νῦν *⸋γράφω⸌ τοῖς προημαρτηκόσιν καὶ τοῖς λοιποῖς πᾶσιν, ὅτι ἐὰν ἔλθω εἰς τὸ πάλιν, οὐ φείσομαι· 3 ἐπεὶ δοκιμὴν ζητεῖτε τοῦ ἐν ἐμοὶ λαλοῦντος χριστοῦ, ὃς εἰς ὑμᾶς οὐκ ἀσθενεῖ, ἀλλὰ δυνατεῖ ἐν ὑμῖν· 4 καὶ γὰρ *⸋εἰ⸌ ἐσταυρώθη ἐξ ἀσθενείας, ἀλλὰ ζῇ ἐκ δυνάμεως θεοῦ. Καὶ γὰρ ἡμεῖς ἀσθενοῦμεν ἐν αὐτῷ, ἀλλὰ *⸂ζησόμεθα⸃ σὺν αὐτῷ ἐκ δυνάμεως θεοῦ εἰς ὑμᾶς. 5 Ἑαυτοὺς πειράζετε εἰ ἐστὲ ἐν τῇ πίστει, ἑαυτοὺς δοκιμάζετε. Ἢ οὐκ ἐπιγινώσκετε ἑαυτούς, ὅτι *⸉Ἰησοῦς χριστὸς⸊ ἐν ὑμῖν *⸋ἐστίν;⸌ Εἰ μή τι ἀδόκιμοί ἐστε. 6 Ἐλπίζω δὲ ὅτι γνώσεσθε ὅτι ἡμεῖς οὐκ ἐσμὲν ἀδόκιμοι. 7  *⸂Εὔχομαι⸃ δὲ πρὸς τὸν θεόν, μὴ ποιῆσαι ὑμᾶς κακὸν μηδέν, οὐχ ἵνα ἡμεῖς δόκιμοι φανῶμεν, ἀλλ᾽ ἵνα ὑμεῖς τὸ καλὸν ποιῆτε, ἡμεῖς δὲ ὡς ἀδόκιμοι ὦμεν. 8 Οὐ γὰρ δυνάμεθά τι κατὰ τῆς ἀληθείας, ἀλλ᾽ ὑπὲρ τῆς ἀληθείας. 9 Χαίρομεν γὰρ ὅταν ἡμεῖς ἀσθενῶμεν, ὑμεῖς δὲ δυνατοὶ ἦτε· τοῦτο *⸋δὲ⸌ καὶ εὐχόμεθα, τὴν ὑμῶν κατάρτισιν. 10 Διὰ τοῦτο ταῦτα ἀπὼν γράφω, ἵνα παρὼν μὴ ἀποτόμως χρήσωμαι, κατὰ τὴν ἐξουσίαν ἣν *⸉ἔδωκέν μοι ὁ κύριος⸊ εἰς οἰκοδομήν, καὶ οὐκ εἰς καθαίρεσιν.

11 Λοιπόν, ἀδελφοί, χαίρετε· καταρτίζεσθε, παρακαλεῖσθε, τὸ αὐτὸ φρονεῖτε, εἰρηνεύετε· καὶ ὁ θεὸς *⸂τῆς ἀγάπης καὶ εἰρήνης⸃ ἔσται μεθ᾽ ὑμῶν. 12 Ἀσπάσασθε ἀλλήλους ἐν ἁγίῳ φιλήματι.

13 Ἀσπάζονται ὑμᾶς οἱ ἅγιοι πάντες.

14 Ἡ χάρις *⸂τοῦ κυρίου Ἰησοῦ χριστοῦ,⸃ καὶ ἡ ἀγάπη τοῦ θεοῦ, καὶ ἡ κοινωνία τοῦ ἁγίου πνεύματος μετὰ πάντων ὑμῶν. *⸋Ἀμήν.⸌

* 1:1 ⸉ Ἰησοῦ χριστοῦ RP f 35 TR ¦ χριστοῦ Ἰησοῦ TNT2 WH NA NIV SBL

* 1:5 ⸋ τοῦ RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ – TR

* 1:6 ⸂ τῆς ἐνεργουμένης … πάσχομεν· καὶ ἡ ἐλπὶς … ὑπὲρ ὑμῶν· εἴτε παρακαλούμεθα … παρακλήσεως καὶ σωτηρίας· RP f 35 TNT2 ¦ τῆς ἐνεργουμένης … πάσχομεν· εἴτε παρακαλούμεθα … παρακλήσεως καὶ σωτηρίας· καὶ ἡ ἐλπὶς … ὑπὲρ ὑμῶν· TR ¦ εἴτε παρακαλούμεθα … παρακλήσεως τῆς ἐνεργουμένης … πάσχομεν· καὶ ἡ ἐλπὶς … ὑπὲρ ὑμῶν· WH NA NIV SBL

* 1:7 ⸂ ὥσπερ RP f 35 TR ¦ ὡς TNT2 WH NA NIV SBL

* 1:8 ⸂ ὑπὲρ RP f 35 TR WH NA NIV SBL ¦ περὶ TNT2

* 1:8 ⸋ ἡμῖν RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 1:8 ⸉ ἐβαρήθημεν ὑπὲρ δύναμιν RP f 35 TR ¦ ὑπὲρ δύναμιν ἐβαρήθημεν TNT2 WH NA NIV SBL

* 1:10 ⸂ ἐρρύσατο … ῥύεται … ῥύσεται RP f 35 TR ¦ ἐρύσατο … ῥύσεται … ῥύσεται TNT2 WH ¦ ἐρρύσατο … ῥύσεται … ῥύσεται NA NIV SBL

* 1:11 ⸂ ὑμῶν RP f 35 ¦ ἡμῶν TR TNT2 WH NA NIV SBL

* 1:12 ⸂ ἁπλότητι RP f 35 TR NA27+28 NIV11 ¦ ἁγιότητι TNT2 WH NA25 NIV73 SBL

* 1:12 ⸆ – RP f 35 TR ¦ τοῦ TNT2 WH NA NIV SBL

* 1:12 ⸆2 – RP f 35 TR TNT2 NA25 NIV SBL ¦ καὶ WH NA27+28

* 1:13 ⸋ καὶ RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 1:14 ⸂ τοῦ κυρίου Ἰησοῦ RP f 35 TR TNT2 NIV ¦ τοῦ κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ WH NA SBL

* 1:15 ⸂ ἐλθεῖν πρὸς ὑμᾶς τὸ πρότερον RP ¦ πρὸς ὑμᾶς ἐλθεῖν τὸ πρότερον f 35 ¦ πρὸς ὑμᾶς ἐλθεῖν πρότερον TR ¦ πρότερον πρὸς ὑμᾶς ἐλθεῖν TNT2 WH NA NIV SBL

* 1:15 ⸂2 χάριν RP f 35 TR TNT2 NA NIV SBL ¦ χαρὰν WH

* 1:15 ⸂3 ἔχητε RP f 35 TR ¦ σχῆτε TNT2 WH NA NIV SBL

* 1:18 ⸂ ἐγένετο RP f 35 TR ¦ ἔστιν TNT2 WH NA NIV SBL

* 1:19 ⸉ γὰρ τοῦ θεοῦ RP f 35 TR ¦ τοῦ θεοῦ γὰρ TNT2 WH NA NIV SBL

* 1:19 ⸉2 Ἰησοῦς χριστὸς RP f 35 TR TNT2 NA27+28 NIV SBL ¦ χριστὸς Ἰησοῦς WH NA25

* 1:20 ⸆ – RP f 35 TR ¦ διὸ TNT2 WH NA NIV SBL

* 1:20 ⸂ ἐν αὐτῷ RP f 35 TR ¦ δι᾽ αὐτοῦ TNT2 WH NA NIV SBL

* 2:1 ⸂ δὲ RP f 35 TR TNT2 NA25 ¦ γὰρ WH NA27+28 NIV SBL

* 2:1 ⸉ ἐν λύπῃ πρὸς ὑμᾶς ἐλθεῖν RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ ἐλθεῖν ἐν λύπῃ πρὸς ὑμᾶς TR

* 2:2 ⸋ ἐστιν RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 2:3 ⸋ ὑμῖν RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 2:3 ⸂ ἔχω RP f 35 TR ¦ σχῶ TNT2 WH NA NIV SBL

* 2:7 ⸋ μᾶλλον RP f 35 TR TNT2 NA NIV SBL ¦ – WH

* 2:10 ⸂ εἴ τι κεχάρισμαι, ᾧ κεχάρισμαι RP f 35 TR ¦ ὃ κεχάρισμαι, εἴ τι κεχάρισμαι TNT2 WH NA NIV SBL

* 2:16 ⸂ θανάτου εἰς θάνατον … ζωῆς εἰς ζωήν RP f 35 TR ¦ ἐκ θανάτου εἰς θάνατον … ἐκ ζωῆς εἰς ζωήν TNT2 WH NA NIV SBL

* 2:17 ⸂ λοιποί RP f 35 ¦ πολλοὶ TR TNT2 WH NA NIV SBL

* 2:17 ⸂2 ὡς ἐκ θεοῦ, κατενώπιον τοῦ θεοῦ RP f 35 TR ¦ ὡς ἐκ θεοῦ, κατέναντι θεοῦ TNT2 WH NA NIV SBL

* 3:1 ⸂ Εἰ RP f 35 TR ¦ Ἢ TNT2 WH NA NIV SBL

* 3:1 ⸋ συστατικῶν RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 3:3 ⸂ καρδίαις RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ καρδίας TR

* 3:5 ⸂ ἱκανοί ἐσμεν ἀφ᾽ ἑαυτῶν … ἐξ ἑαυτῶν RP f 35 TR ¦ ἀφ᾽ ἑαυτῶν ἱκανοί ἐσμεν … ἐξ αὐτῶν TNT2 ¦ ἀφ᾽ ἑαυτῶν ἱκανοί ἐσμεν … ἐξ αὑτῶν WH SBL ¦ ἀφ᾽ ἑαυτῶν ἱκανοί ἐσμεν … ἐξ ἑαυτῶν NA NIV

* 3:7 ⸂ γράμμασιν RP f 35 TR WH NA NIV SBL ¦ γράμματι TNT2

* 3:7 ⸋ ἐν RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 3:9 ⸂ ἡ διακονία RP f 35 TR WH NA25 ¦ τῇ διακονίᾳ TNT2 NA27+28 NIV SBL

* 3:9 ⸋ ἐν RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 3:10 ⸂ οὐ RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ οὐδὲ TR

* 3:13 ⸂ ἑαυτοῦ RP f 35 TR ¦ αὐτοῦ TNT2 WH NA NIV SBL

* 3:14 ⸆ – RP f 35 TR ¦ ἡμέρας TNT2 WH NA NIV SBL

* 3:15 ⸂ ἀναγινώσκεται RP f 35 TR ¦ ἂν ἀναγινώσκηται TNT2 WH NA NIV SBL

* 3:16 ⸂ δ᾽ ἂν RP f 35 TR ¦ δὲ ἂν TNT2 ¦ δὲ ἐὰν WH NA NIV SBL

* 3:17 ⸋ ἐκεῖ RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 4:4 ⸋ αὐτοῖς RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 4:5 ⸉ χριστὸν Ἰησοῦν RP f 35 TR TNT2 WH NA25 SBL ¦ Ἰησοῦν χριστὸν NA27+28 NIV

* 4:6 ⸂ λάμψαι RP f 35 TR ¦ λάμψει TNT2 WH NA NIV SBL

* 4:6 ⸂2 Ἰησοῦ χριστοῦ RP f 35 TR NA27+28 ¦ χριστοῦ TNT2 WH NA25 NIV SBL

* 4:10 ⸂ τοῦ κυρίου Ἰησοῦ RP f 35 TR ¦ τοῦ Ἰησοῦ TNT2 WH NA NIV SBL

* 4:12 ⸂ ὁ μὲν θάνατος … ἡ δὲ ζωὴ RP f 35 TR ¦ ὁ θάνατος … ἡ δὲ ζωὴ TNT2 WH NA NIV SBL

* 4:14 ⸂ τὸν κύριον Ἰησοῦν RP f 35 TR TNT2 WH NA NIV ¦ τὸν Ἰησοῦν SBL

* 4:14 ⸂2 καὶ ἡμᾶς διὰ Ἰησοῦ ἐγερεῖ, καὶ παραστήσει σὺν ὑμῖν RP f 35 TR ¦ καὶ ἡμᾶς σὺν Ἰησοῦ ἐγερεῖ, καὶ παραστήσει σὺν ὑμῖν TNT2 WH NA NIV SBL

* 4:16 ⸂ ἔσωθεν RP f 35 TR ¦ ἔσω TNT2 WH NA NIV SBL

* 4:16 ⸆ – RP f 35 TR ¦ ἡμῶν TNT2 WH NA NIV SBL

* 4:17 ⸋ ἡμῶν RP f 35 TR TNT2 NA27+28 NIV SBL ¦ – WH NA25

* 5:3 ⸂ εἴγε RP f 35 TR WH NA NIV SBL ¦ εἴ περ TNT2

* 5:3 ⸂2 ἐνδυσάμενοι RP f 35 TR TNT2 WH NA25 NIV SBL ¦ ἐκδυσάμενοι NA27+28

* 5:4 ⸂ ἐφ᾽ ᾧ RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ ἐπειδή TR

* 5:5 ⸋ καὶ RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 5:10 ⸂ κακόν RP f 35 TR ¦ φαῦλον TNT2 WH NA NIV SBL

* 5:12 ⸋ γὰρ RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 5:12 ⸂ οὐ RP f 35 TR ¦ μὴ TNT2 WH NA NIV SBL

* 5:12 ⸆ – RP f 35 TR ¦ ἐν TNT2 WH NA NIV SBL

* 5:14 ⸋ εἰ RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 5:15 ⸂ αὐτῶν RP TR TNT2 WH NA NIV SBL ¦ παντών f 35

* 5:16 ⸋ δὲ RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 5:17 ⸋ τὰ πάντα RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 5:18 ⸂ Ἰησοῦ χριστοῦ RP f 35 TR ¦ χριστοῦ TNT2 WH NA NIV SBL

* 5:19 ⸋ ἐν RP TR TNT2 WH NA NIV SBL ¦ – f 35

* 5:21 ⸋ γὰρ RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 5:21 ⸂ γενώμεθα RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ γινώμεθα TR

* 6:14 ⸂ τίς γὰρ μετοχὴ … Τίς δὲ κοινωνία … Τίς δὲ συμφώνησις … Ἢ τίς μερὶς … Τίς δὲ συγκατάθεσις RP f 35 TR ¦ τίς γὰρ μετοχὴ … Ἢ τίς κοινωνία … Τίς δὲ συμφώνησις … Ἢ τίς μερὶς … Τίς δὲ συγκατάθεσις TNT2 NA NIV SBL ¦ τίς γὰρ μετοχὴ … Ἢ τίς κοινωνία … Τίς δὲ συμφώνησις … Ἢ τίς μερὶς … Τίς δὲ συνκατάθεσις WH

* 6:15 ⸂ χριστῷ RP f 35 TR ¦ χριστοῦ TNT2 WH NA NIV SBL

* 6:16 ⸂ Ὑμεῖς … ἐστε RP f 35 TR ¦ Ἡμεῖς … ἐσμεν TNT2 WH NA NIV SBL

* 6:16 ⸂2 μοι RP f 35 TR ¦ μου TNT2 WH NA NIV SBL

* 7:3 ⸉ Οὐ πρὸς κατάκρισιν RP f 35 TR ¦ Πρὸς κατάκρισιν οὐ TNT2 WH NA NIV SBL

* 7:5 ⸂ ἔσχηκεν RP f 35 TR WH NA NIV SBL ¦ ἔσχεν TNT2

* 7:8 ⸋ γὰρ RP f 35 TR NA27+28 NIV73 ¦ – TNT2 WH NA25 NIV11 SBL

* 7:10 ⸂ κατεργάζεται … κατεργάζεται RP f 35 TR ¦ ἐργάζεται … κατεργάζεται TNT2 WH NA NIV SBL

* 7:11 ⸋ ὑμᾶς RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 7:11 ⸋2 ἐν RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 7:12 ⸂ οὐχ εἵνεκεν … οὐδὲ εἵνεκεν … ἀλλ᾽ εἵνεκεν RP f 35 TR ¦ οὐχ ἕνεκεν … οὐδὲ ἕνεκεν … ἀλλὰ ἕνεκεν TNT2 ¦ οὐχ ἕνεκεν … ἀλλ᾽ οὐδὲ ἕνεκεν … ἀλλ᾽ ἕνεκεν WH ¦ οὐχ ἕνεκεν … οὐδὲ ἕνεκεν … ἀλλ᾽ ἕνεκεν NA NIV SBL

* 7:12 ⸉ ὑμῶν τὴν ὑπὲρ ἡμῶν RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ ἡμῶν τὴν ὑπὲρ ὑμῶν TR

* 7:13 ⸂ Διὰ τοῦτο παρακεκλήμεθα. Ἐπὶ δὲ τῇ παρακλήσει ὑμῶν περισσοτέρως μᾶλλον RP ¦ Διὰ τοῦτο παρακεκλήμεθα ἐπὶ τῇ παρακλήσει ὑμῶν. Περισσοτέρως δὲ μᾶλλον f 35 TR ¦ Διὰ τοῦτο παρακεκλήμεθα. Ἐπὶ δὲ τῇ παρακλήσει ἡμῶν περισσοτέρως μᾶλλον TNT2 WH NA NIV SBL

* 7:14 ⸋ ἡ RP f 35 TR TNT2 NA27+28 NIV SBL ¦ – WH NA25

* 8:2 ⸂ τὸν πλοῦτον RP f 35 TR ¦ τὸ πλοῦτος TNT2 WH NA NIV SBL

* 8:3 ⸂ ὑπὲρ RP f 35 TR ¦ παρὰ TNT2 WH NA NIV SBL

* 8:4 ⸆ – RP TNT2 WH NA NIV SBL ¦ δέξασθαι ἡμᾶς f 35 TR

* 8:7 ⸉ ἐξ ὑμῶν ἐν ἡμῖν RP f 35 TR TNT2 NIV73 ¦ ἐξ ἡμῶν ἐν ὑμῖν WH NA NIV11 SBL

* 8:9 ⸂ ὑμᾶς RP TR TNT2 WH NA NIV SBL ¦ ἡμᾶς f 35

* 8:12 ⸋ τις RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 8:13 ⸋ δὲ RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 8:19 ⸂ σὺν RP f 35 TR NA27+28 NIV SBL ¦ ἐν TNT2 WH NA25

* 8:19 ⸋ αὐτοῦ RP f 35 TR NA NIV SBL ¦ – TNT2 WH

* 8:19 ⸂2 ἡμῶν RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ ὑμῶν TR

* 8:21 ⸂ προνοούμενοι RP f 35 TR ¦ προνοοῦμεν γὰρ TNT2 WH NA NIV SBL

* 8:24 ⸂ ἐνδείξασθε RP f 35 TR WH ¦ ἐνδεικνύμενοι TNT2 NA NIV SBL

* 8:24 ⸆ – RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ καὶ TR

* 9:2 ⸂ ὁ ἐξ ὑμῶν ζῆλος RP f 35 TR ¦ τὸ ὑμῶν ζῆλος TNT2 WH NA NIV SBL

* 9:4 ⸂ λέγωμεν RP f 35 TR TNT2 WH NA25 SBL ¦ λέγω NA27+28 NIV

* 9:4 ⸋ τῆς καυχήσεως RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 9:5 ⸂ εἰς RP f 35 TR WH NA NIV SBL ¦ πρὸς TNT2

* 9:5 ⸂2 προκατηγγελμένην RP f 35 TR ¦ προεπηγγελμένην TNT2 WH NA NIV SBL

* 9:5 ⸂3 ὡς RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ ὡσπερ TR

* 9:7 ⸂ προαιρεῖται RP f 35 TR ¦ προήρηται TNT2 WH NA NIV SBL

* 9:8 ⸂ Δυνατὸς RP f 35 TR ¦ Δυνατεῖ TNT2 WH NA NIV SBL

* 9:10 ⸂ σπέρμα RP f 35 TR WH NA25 ¦ σπόρον TNT2 NA27+28 NIV SBL

* 9:10 ⸂2 χορηγήσαι … πληθύναι … αὐξήσαι RP f 35 TR ¦ χορηγήσει … πληθυνεῖ … αὐξήσει TNT2 WH NA NIV SBL

* 9:15 ⸋ δὲ RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 10:7 ⸂ ἀφ᾽ RP f 35 TR ¦ ἐφ᾽ TNT2 WH NA NIV SBL

* 10:7 ⸂2 καθὼς αὐτὸς χριστοῦ, οὕτω(ς) καὶ ἡμεῖς χριστοῦ. RP f 35 TR ¦ καθὼς αὐτὸς χριστοῦ, οὕτως καὶ ἡμεῖς. TNT2 WH NA NIV SBL

* 10:8 ⸋ τε RP f 35 TR WH NA NIV SBL ¦ – TNT2

* 10:8 ⸋2 καὶ RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 10:8 ⸋3 ἡμῖν RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 10:10 ⸉ μὲν ἐπιστολαί RP f 35 TR ¦ ἐπιστολαί μὲν TNT2 WH NA NIV SBL

* 10:13 ⸂ οὐχὶ RP f 35 TR ¦ οὐκ TNT2 WH NA NIV SBL

* 11:1 ⸂ τῇ ἀφροσύνῃ RP f 35 TR ¦ τι ἀφροσύνης TNT2 WH NA NIV SBL

* 11:3 ⸉ Εὔαν ἐξηπάτησεν RP f 35 TR ¦ Ἐξηπάτησεν εὔαν TNT2 WH NA NIV SBL

* 11:3 ⸂ οὕτως RP f 35 ¦ οὕτω TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 11:3 ⸆ – RP f 35 TR ¦ καὶ τῆς ἁγνότητος TNT2 WH NA NIV SBL

* 11:3 ⸋ τὸν RP f 35 TR TNT2 WH NA27+28 NIV SBL ¦ – NA25

* 11:6 ⸂ φανερωθέντες RP f 35 TR ¦ φανερώσαντες TNT2 WH NA NIV SBL

* 11:7 ⸂ ἐμαυτὸν RP TR TNT2 WH NA NIV SBL ¦ ἑαυτὸν f 35

* 11:9 ⸉ ὑμῖν ἐμαυτὸν RP f 35 TR ¦ ἐμαυτὸν ὑμῖν TNT2 WH NA NIV SBL

* 11:10 ⸂ φραγήσεται RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ σφραγίσεται TR

* 11:14 ⸂ θαυμαστόν RP f 35 TR ¦ θαῦμα TNT2 WH NA NIV SBL

* 11:16 ⸉ κἀγὼ μικρόν τι RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ μικρόν τι κἀγὼ TR

* 11:17 ⸉ λαλῶ κατὰ κύριον RP f 35 TR ¦ κατὰ κύριον λαλῶ TNT2 WH NA NIV SBL

* 11:18 ⸋ τὴν RP f 35 TR WH NA25 ¦ – TNT2 NA27+28 NIV SBL

* 11:20 ⸉ ὑμᾶς εἰς πρόσωπον RP f 35 TR ¦ εἰς πρόσωπον ὑμᾶς TNT2 WH NA NIV SBL

* 11:21 ⸂ ἠσθενήσαμεν RP f 35 TR ¦ ἠσθενήκαμεν TNT2 WH NA NIV SBL

* 11:23 ⸉ ἐν πληγαῖς ὑπερβαλλόντως, ἐν φυλακαῖς περισσοτέρως RP f 35 TR ¦ ἐν φυλακαῖς περισσοτέρως, ἐν πληγαῖς ὑπερβαλλόντως TNT2 WH NA NIV SBL

* 11:27 ⸂ ἐν κόπῳ … ἐν ἀγρυπνίαις … ἐν λιμῷ … ἐν νηστείαις … ἐν ψύχει καὶ γυμνότητι. RP f 35 TR ¦ κόπῳ … ἐν ἀγρυπνίαις … ἐν λιμῷ … ἐν νηστείαις … ἐν ψύχει καὶ γυμνότητι. TNT2 WH NA NIV SBL

* 11:28 ⸂ μου RP f 35 TR ¦ μοι TNT2 WH NA NIV SBL

* 11:31 ⸂ τοῦ κυρίου Ἰησοῦ χριστοῦ RP f 35 ¦ τοῦ κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ χριστοῦ TR ¦ τοῦ κυρίου Ἰησοῦ TNT2 WH NA NIV SBL

* 11:32 ⸉ Δαμασκηνῶν πόλιν RP f 35 TR ¦ πόλιν Δαμασκηνῶν TNT2 WH NA NIV SBL

* 11:32 ⸋ θέλων RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 12:1 ⸂ δὴ RP f 35 TR ¦ δεῖ TNT2 WH NA NIV SBL

* 12:1 ⸂2 συμφέρει μοι RP f 35 TR ¦ συμφέρον μέν TNT2 WH NA NIV SBL

* 12:1 ⸂3 γὰρ RP f 35 TR ¦ δὲ TNT2 WH NA NIV SBL

* 12:3 ⸂ ἐκτὸς RP f 35 TR ¦ χωρὶς TNT2 WH NA NIV SBL

* 12:5 ⸋ μου RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 12:6 ⸋ τι RP f 35 TR NA27+28 NIV73 SBL ¦ – TNT2 WH NA25 NIV11

* 12:7 ⸆ – RP f 35 TR ¦ διὸ TNT2 WH NA NIV SBL

* 12:7 ⸂ ἵνα μὴ ὑπεραίρωμαι … ἵνα με κολαφίζῃ, ἵνα μὴ ὑπεραίρωμαι. RP f 35 TR WH NA NIV SBL ¦ ἵνα μὴ ὑπεραίρωμαι … ἵνα με κολαφίζῃ. TNT2

* 12:9 ⸋ μου RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 12:9 ⸋2 μου RP f 35 TR TNT2 NA27+28 NIV SBL ¦ – WH NA25

* 12:10 ⸆ – RP f 35 TR TNT2 ¦ καὶ WH NA NIV SBL

* 12:10 ⸋ ἐν RP f 35 TR TNT2 ¦ – WH NA NIV SBL

* 12:11 ⸋ καυχώμενος RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 12:12 ⸋ ἐν RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 12:12 ⸆ – RP f 35 TR TNT2 ¦ τε WH NA NIV SBL

* 12:14 ⸆ – RP f 35 TR ¦ τοῦτο TNT2 WH NA NIV SBL

* 12:14 ⸋ ὑμῶν RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 12:15 ⸋ καὶ RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 12:15 ⸂ ἀγαπῶν RP f 35 TR TNT2 NA27+28 NIV73 SBL ¦ ἀγαπῶ WH NA25 NIV11

* 12:19 ⸂ Πάλιν RP f 35 TR ¦ Πάλαι TNT2 WH NA NIV SBL

* 12:19 ⸂2 Κατενώπιον RP f 35 TR ¦ Κατέναντι TNT2 WH NA NIV SBL

* 12:19 ⸋ τοῦ RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 12:20 ⸂ ἔρεις, ζῆλοι, … ἀκαταστασίαι RP TR ¦ ἔρις, ζῆλοι, … ἀκαταστασίαι f 35 ¦ ἔρεις, ζῆλος, … ἀκαταστασίαι TNT2 ¦ ἔρις, ζῆλος, … ἀκαταστασίαι WH NA NIV SBL

* 12:21 ⸂ ἐλθόντα με RP ¦ ἐλθόντα με ταπεινώσῃ f 35 TR ¦ ἐλθόντος μου ταπεινώσει με TNT2 ¦ ἐλθόντος μου ταπεινώσῃ με WH NA NIV SBL

* 13:2 ⸋ γράφω RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 13:4 ⸋ εἰ RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 13:4 ⸂ ζησόμεθα RP f 35 TR ¦ ζήσομεν TNT2 WH NA NIV SBL

* 13:5 ⸉ Ἰησοῦς χριστὸς RP f 35 TR WH NA SBL ¦ χριστὸς Ἰησοῦς TNT2 NIV

* 13:5 ⸋ ἐστίν RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 13:7 ⸂ Εὔχομαι RP f 35 TR ¦ Εὐχόμεθα TNT2 WH NA NIV SBL

* 13:9 ⸋ δὲ RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 13:10 ⸉ ἔδωκέν μοι ὁ κύριος RP f 35 ¦ ἔδωκέ μοι ὁ κύριος TR ¦ ὁ κύριος ἔδωκέν μοι TNT2 WH NA NIV SBL

* 13:11 ⸂ τῆς ἀγάπης καὶ εἰρήνης RP TR TNT2 WH NA NIV SBL ¦ τῆς ἀγάπης καὶ τῆς εἰρήνης f 35

* 13:14 ⸂ τοῦ κυρίου Ἰησοῦ χριστοῦ RP TR TNT2 WH NA NIV SBL ¦ τοῦ κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ χριστοῦ f 35

* 13:14 ⸋ Ἀμήν. RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

ΓΑΛΑΤΑΣ

1

2

3

4

5

6

ΠΡΟΣ ΓΑΛΑΤΑΣ

1

1 Παῦλος ἀπόστολος οὐκ ἀπ᾽ ἀνθρώπων, οὐδὲ δι᾽ ἀνθρώπου, ἀλλὰ διὰ Ἰησοῦ χριστοῦ, καὶ θεοῦ πατρὸς τοῦ ἐγείραντος αὐτὸν ἐκ νεκρῶν, 2 καὶ οἱ σὺν ἐμοὶ πάντες ἀδελφοί, ταῖς ἐκκλησίαις τῆς Γαλατίας· 3 χάρις ὑμῖν καὶ εἰρήνη ἀπὸ *⸉θεοῦ πατρός, καὶ κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ χριστοῦ,⸊ 4 τοῦ δόντος ἑαυτὸν *⸂περὶ⸃ τῶν ἁμαρτιῶν ἡμῶν, ὅπως ἐξέληται ἡμᾶς ἐκ *⸂2τοῦ ἐνεστῶτος αἰῶνος⸃ πονηροῦ, κατὰ τὸ θέλημα τοῦ θεοῦ καὶ πατρὸς ἡμῶν· 5 ᾧ ἡ δόξα εἰς τοὺς αἰῶνας τῶν αἰώνων. Ἀμήν.

6 Θαυμάζω ὅτι οὕτως ταχέως μετατίθεσθε ἀπὸ τοῦ καλέσαντος ὑμᾶς ἐν χάριτι χριστοῦ εἰς ἕτερον εὐαγγέλιον· 7 ὃ οὐκ ἔστιν ἄλλο, εἰ μή τινές εἰσιν οἱ ταράσσοντες ὑμᾶς καὶ θέλοντες μεταστρέψαι τὸ εὐαγγέλιον τοῦ χριστοῦ. 8 Ἀλλὰ καὶ ἐὰν ἡμεῖς ἢ ἄγγελος ἐξ οὐρανοῦ *⸂εὐαγγελίζηται ὑμῖν⸃ παρ᾽ ὃ εὐηγγελισάμεθα ὑμῖν, ἀνάθεμα ἔστω. 9 Ὡς προειρήκαμεν, καὶ ἄρτι πάλιν λέγω, εἴ τις ὑμᾶς εὐαγγελίζεται παρ᾽ ὃ παρελάβετε, ἀνάθεμα ἔστω. 10 Ἄρτι γὰρ ἀνθρώπους πείθω ἢ τὸν θεόν; Ἢ ζητῶ ἀνθρώποις ἀρέσκειν; Εἰ *⸋γὰρ⸌ ἔτι ἀνθρώποις ἤρεσκον, χριστοῦ δοῦλος οὐκ ἂν ἤμην.

11 Γνωρίζω *⸂δὲ⸃ ὑμῖν, ἀδελφοί, τὸ εὐαγγέλιον τὸ εὐαγγελισθὲν ὑπ᾽ ἐμοῦ, ὅτι οὐκ ἔστιν κατὰ ἄνθρωπον. 12  *⸂Οὐδὲ γὰρ ἐγὼ παρὰ ἀνθρώπου παρέλαβον αὐτό, οὔτε ἐδιδάχθην,⸃ ἀλλὰ δι᾽ ἀποκαλύψεως *⸂2Ἰησοῦ χριστοῦ.⸃ 13 Ἠκούσατε γὰρ τὴν ἐμὴν ἀναστροφήν ποτε ἐν τῷ Ἰουδαϊσμῷ, ὅτι καθ᾽ ὑπερβολὴν ἐδίωκον τὴν ἐκκλησίαν τοῦ θεοῦ, καὶ ἐπόρθουν αὐτήν· 14 καὶ προέκοπτον ἐν τῷ Ἰουδαϊσμῷ ὑπὲρ πολλοὺς συνηλικιώτας ἐν τῷ γένει μου, περισσοτέρως ζηλωτὴς ὑπάρχων τῶν πατρικῶν μου παραδόσεων. 15 Ὅτε δὲ εὐδόκησεν *⸋ὁ θεὸς⸌ ὁ ἀφορίσας με ἐκ κοιλίας μητρός μου καὶ καλέσας διὰ τῆς χάριτος αὐτοῦ, 16 ἀποκαλύψαι τὸν υἱὸν αὐτοῦ ἐν ἐμοὶ ἵνα εὐαγγελίζωμαι αὐτὸν ἐν τοῖς ἔθνεσιν, εὐθέως οὐ προσανεθέμην σαρκὶ καὶ αἵματι· 17  *⸂οὐδὲ ἀνῆλθον εἰς Ἱεροσόλυμα πρὸς τοὺς πρὸ ἐμοῦ ἀποστόλους, ἀλλὰ ἀπῆλθον⸃ εἰς Ἀραβίαν, καὶ πάλιν ὑπέστρεψα εἰς Δαμασκόν.

18 Ἔπειτα μετὰ *⸉ἔτη τρία⸊ ἀνῆλθον εἰς Ἱεροσόλυμα ἱστορῆσαι *⸂Πέτρον,⸃ καὶ ἐπέμεινα πρὸς αὐτὸν ἡμέρας δεκαπέντε. 19 Ἕτερον δὲ τῶν ἀποστόλων οὐκ εἶδον, εἰ μὴ Ἰάκωβον τὸν ἀδελφὸν τοῦ κυρίου. 20 Ἃ δὲ γράφω ὑμῖν, ἰδοὺ ἐνώπιον τοῦ θεοῦ ὅτι οὐ ψεύδομαι. 21 Ἔπειτα ἦλθον εἰς τὰ κλίματα τῆς Συρίας καὶ τῆς Κιλικίας. 22 Ἤμην δὲ ἀγνοούμενος τῷ προσώπῳ ταῖς ἐκκλησίαις τῆς Ἰουδαίας ταῖς ἐν χριστῷ· 23 μόνον δὲ ἀκούοντες ἦσαν ὅτι Ὁ διώκων ἡμᾶς ποτέ, νῦν εὐαγγελίζεται τὴν πίστιν ἥν ποτε ἐπόρθει. 24 Καὶ ἐδόξαζον ἐν ἐμοὶ τὸν θεόν.

2

1 Ἔπειτα διὰ δεκατεσσάρων ἐτῶν πάλιν ἀνέβην εἰς Ἱεροσόλυμα μετὰ Βαρνάβα, συμπαραλαβὼν καὶ Τίτον· 2 ἀνέβην δὲ κατὰ ἀποκάλυψιν, καὶ ἀνεθέμην αὐτοῖς τὸ εὐαγγέλιον ὃ κηρύσσω ἐν τοῖς ἔθνεσιν, κατ᾽ ἰδίαν δὲ τοῖς δοκοῦσιν, μήπως εἰς κενὸν τρέχω ἢ ἔδραμον. 3 Ἀλλ᾽ οὐδὲ Τίτος ὁ σὺν ἐμοί, Ἕλλην ὤν, ἠναγκάσθη περιτμηθῆναι· 4 διὰ δὲ τοὺς παρεισάκτους ψευδαδέλφους, οἵτινες παρεισῆλθον κατασκοπῆσαι τὴν ἐλευθερίαν ἡμῶν ἣν ἔχομεν ἐν χριστῷ Ἰησοῦ, ἵνα ἡμᾶς *⸂καταδουλώσωνται·⸃ 5 οἷς οὐδὲ πρὸς ὥραν εἴξαμεν τῇ ὑποταγῇ, ἵνα ἡ ἀλήθεια τοῦ εὐαγγελίου διαμείνῃ πρὸς ὑμᾶς. 6 Ἀπὸ δὲ τῶν δοκούντων εἶναί τι—ὁποῖοί ποτε ἦσαν οὐδέν μοι διαφέρει· πρόσωπον *⸆ θεὸς ἀνθρώπου οὐ λαμβάνει—ἐμοὶ γὰρ οἱ δοκοῦντες οὐδὲν προσανέθεντο· 7 ἀλλὰ τοὐναντίον, ἰδόντες ὅτι πεπίστευμαι τὸ εὐαγγέλιον τῆς ἀκροβυστίας, καθὼς Πέτρος τῆς περιτομῆς— 8 ὁ γὰρ ἐνεργήσας Πέτρῳ εἰς ἀποστολὴν τῆς περιτομῆς, ἐνήργησεν καὶ ἐμοὶ εἰς τὰ ἔθνη— 9 καὶ γνόντες τὴν χάριν τὴν δοθεῖσάν μοι, Ἰάκωβος καὶ Κηφᾶς καὶ Ἰωάννης, οἱ δοκοῦντες στύλοι εἶναι, δεξιὰς ἔδωκαν ἐμοὶ καὶ Βαρνάβᾳ κοινωνίας, ἵνα *⸂ἡμεῖς μὲν εἰς τὰ ἔθνη, αὐτοὶ δὲ⸃ εἰς τὴν περιτομήν· 10 μόνον τῶν πτωχῶν ἵνα μνημονεύωμεν, ὃ καὶ ἐσπούδασα αὐτὸ τοῦτο ποιῆσαι.

11 Ὅτε δὲ ἦλθεν *⸂Πέτρος⸃ εἰς Ἀντιόχειαν, κατὰ πρόσωπον αὐτῷ ἀντέστην, ὅτι κατεγνωσμένος ἦν. 12 Πρὸ τοῦ γὰρ ἐλθεῖν τινὰς ἀπὸ Ἰακώβου, μετὰ τῶν ἐθνῶν συνήσθιεν· ὅτε δὲ *⸂ἦλθον,⸃ ὑπέστελλεν καὶ ἀφώριζεν ἑαυτόν, φοβούμενος τοὺς ἐκ περιτομῆς. 13 Καὶ συνυπεκρίθησαν αὐτῷ *⸋καὶ⸌ οἱ λοιποὶ Ἰουδαῖοι, ὥστε καὶ Βαρνάβας συναπήχθη αὐτῶν τῇ ὑποκρίσει. 14 Ἀλλ᾽ ὅτε εἶδον ὅτι οὐκ ὀρθοποδοῦσιν πρὸς τὴν ἀλήθειαν τοῦ εὐαγγελίου, εἶπον τῷ *⸂Πέτρῳ⸃ ἔμπροσθεν πάντων, Εἰ σύ, Ἰουδαῖος ὑπάρχων, *⸂2ἐθνικῶς ζῇς καὶ οὐκ Ἰουδαϊκῶς,⸃ *⸂3τί⸃ τὰ ἔθνη ἀναγκάζεις Ἰουδαΐζειν; 15 Ἡμεῖς φύσει Ἰουδαῖοι καὶ οὐκ ἐξ ἐθνῶν ἁμαρτωλοί, 16 εἰδότες *⸆ ὅτι οὐ δικαιοῦται ἄνθρωπος ἐξ ἔργων νόμου, ἐὰν μὴ διὰ πίστεως *⸉Ἰησοῦ χριστοῦ,⸊ καὶ ἡμεῖς εἰς χριστὸν Ἰησοῦν ἐπιστεύσαμεν, ἵνα δικαιωθῶμεν ἐκ πίστεως χριστοῦ, καὶ οὐκ ἐξ ἔργων νόμου· *⸂διότι⸃ *⸉2οὐ δικαιωθήσεται ἐξ ἔργων νόμου⸊ πᾶσα σάρξ. 17 Εἰ δέ, ζητοῦντες δικαιωθῆναι ἐν χριστῷ, εὑρέθημεν *⸋καὶ αὐτοὶ⸌ ἁμαρτωλοί, ἆρα χριστὸς ἁμαρτίας διάκονος; Μὴ γένοιτο. 18 Εἰ γὰρ ἃ κατέλυσα, ταῦτα πάλιν οἰκοδομῶ, παραβάτην ἐμαυτὸν συνίστημι. 19 Ἐγὼ γὰρ διὰ νόμου νόμῳ ἀπέθανον, ἵνα θεῷ ζήσω. 20 Χριστῷ συνεσταύρωμαι· ζῶ δέ, οὐκέτι ἐγώ, ζῇ δὲ ἐν ἐμοὶ χριστός· ὃ δὲ νῦν ζῶ ἐν σαρκί, ἐν πίστει ζῶ τῇ *⸂τοῦ υἱοῦ τοῦ θεοῦ,⸃ τοῦ ἀγαπήσαντός με καὶ παραδόντος ἑαυτὸν ὑπὲρ ἐμοῦ. 21 Οὐκ ἀθετῶ τὴν χάριν τοῦ θεοῦ· εἰ γὰρ διὰ νόμου δικαιοσύνη, ἄρα χριστὸς δωρεὰν ἀπέθανεν.

3

1 Ὦ ἀνόητοι Γαλάται, τίς ὑμᾶς ἐβάσκανεν *⸋τῇ ἀληθείᾳ μὴ πείθεσθαι,⸌ οἷς κατ᾽ ὀφθαλμοὺς Ἰησοῦς χριστὸς προεγράφη *⸋2ἐν ὑμῖν⸌ ἐσταυρωμένος; 2 Τοῦτο μόνον θέλω μαθεῖν ἀφ᾽ ὑμῶν, ἐξ ἔργων νόμου τὸ πνεῦμα ἐλάβετε, ἢ ἐξ ἀκοῆς πίστεως; 3 Οὕτως ἀνόητοί ἐστε; Ἐναρξάμενοι πνεύματι, νῦν σαρκὶ ἐπιτελεῖσθε; 4 Τοσαῦτα ἐπάθετε εἰκῇ; Εἴγε καὶ εἰκῇ. 5 Ὁ οὖν ἐπιχορηγῶν ὑμῖν τὸ πνεῦμα καὶ ἐνεργῶν δυνάμεις ἐν ὑμῖν, ἐξ ἔργων νόμου, ἢ ἐξ ἀκοῆς πίστεως; 6 Καθὼς Ἀβραὰμ ἐπίστευσεν τῷ θεῷ, καὶ ἐλογίσθη αὐτῷ εἰς δικαιοσύνην. 7 Γινώσκετε ἄρα ὅτι οἱ ἐκ πίστεως, οὗτοί *⸉εἰσιν υἱοὶ⸊ Ἀβραάμ. 8 Προϊδοῦσα δὲ ἡ γραφὴ ὅτι ἐκ πίστεως δικαιοῖ τὰ ἔθνη ὁ θεός, προευηγγελίσατο τῷ Ἀβραὰμ ὅτι Ἐνευλογηθήσονται ἐν σοὶ πάντα τὰ ἔθνη. 9 Ὥστε οἱ ἐκ πίστεως εὐλογοῦνται σὺν τῷ πιστῷ Ἀβραάμ. 10 Ὅσοι γὰρ ἐξ ἔργων νόμου εἰσίν, ὑπὸ κατάραν εἰσίν· γέγραπται γάρ, *⸆ Ἐπικατάρατος πᾶς ὃς οὐκ ἐμμένει *⸋ἐν⸌ πᾶσιν τοῖς γεγραμμένοις ἐν τῷ βιβλίῳ τοῦ νόμου, τοῦ ποιῆσαι αὐτά. 11 Ὅτι δὲ ἐν νόμῳ οὐδεὶς δικαιοῦται παρὰ τῷ θεῷ, δῆλον· ὅτι Ὁ δίκαιος ἐκ πίστεως ζήσεται· 12 ὁ δὲ νόμος οὐκ ἔστιν ἐκ πίστεως, ἀλλ᾽ *⸂Ὁ ποιήσας αὐτὰ ἄνθρωπος⸃ ζήσεται ἐν αὐτοῖς. 13 Χριστὸς ἡμᾶς ἐξηγόρασεν ἐκ τῆς κατάρας τοῦ νόμου, γενόμενος ὑπὲρ ἡμῶν κατάρα· *⸂γέγραπται γάρ,⸃ Ἐπικατάρατος πᾶς ὁ κρεμάμενος ἐπὶ ξύλου· 14 ἵνα εἰς τὰ ἔθνη ἡ εὐλογία τοῦ Ἀβραὰμ γένηται ἐν *⸉χριστῷ Ἰησοῦ,⸊ ἵνα τὴν ἐπαγγελίαν τοῦ πνεύματος λάβωμεν διὰ τῆς πίστεως.

15 Ἀδελφοί, κατὰ ἄνθρωπον λέγω· ὅμως ἀνθρώπου κεκυρωμένην διαθήκην οὐδεὶς ἀθετεῖ ἢ ἐπιδιατάσσεται. 16 Τῷ δὲ Ἀβραὰμ ἐρρήθησαν αἱ ἐπαγγελίαι, καὶ τῷ σπέρματι αὐτοῦ. Οὐ λέγει, Καὶ τοῖς σπέρμασιν, ὡς ἐπὶ πολλῶν, ἀλλ᾽ ὡς ἐφ᾽ ἑνός, Καὶ τῷ σπέρματί σου, ὅς ἐστιν χριστός. 17 Τοῦτο δὲ λέγω, διαθήκην προκεκυρωμένην ὑπὸ τοῦ θεοῦ *⸋εἰς χριστὸν⸌ ὁ μετὰ *⸉ἔτη τετρακόσια καὶ τριάκοντα⸊ γεγονὼς νόμος οὐκ ἀκυροῖ, εἰς τὸ καταργῆσαι τὴν ἐπαγγελίαν. 18 Εἰ γὰρ ἐκ νόμου ἡ κληρονομία, οὐκέτι ἐξ ἐπαγγελίας· τῷ δὲ Ἀβραὰμ δι᾽ ἐπαγγελίας κεχάρισται ὁ θεός. 19 Τί οὖν ὁ νόμος; Τῶν παραβάσεων χάριν προσετέθη, ἄχρι *⸋οὗ⸌ *⸆ ἔλθῃ τὸ σπέρμα ᾧ ἐπήγγελται, διαταγεὶς δι᾽ ἀγγέλων ἐν χειρὶ μεσίτου. 20 Ὁ δὲ μεσίτης ἑνὸς οὐκ ἔστιν, ὁ δὲ θεὸς εἷς ἐστίν. 21 Ὁ οὖν νόμος κατὰ τῶν ἐπαγγελιῶν τοῦ θεοῦ; Μὴ γένοιτο. Εἰ γὰρ ἐδόθη νόμος ὁ δυνάμενος ζῳοποιῆσαι, ὄντως *⸂ἂν ἐκ νόμου⸃ ἦν ἡ δικαιοσύνη. 22 Ἀλλὰ συνέκλεισεν ἡ γραφὴ τὰ πάντα ὑπὸ ἁμαρτίαν, ἵνα ἡ ἐπαγγελία ἐκ πίστεως Ἰησοῦ χριστοῦ δοθῇ τοῖς πιστεύουσιν.

23 Πρὸ τοῦ δὲ ἐλθεῖν τὴν πίστιν, ὑπὸ νόμον ἐφρουρούμεθα, *⸂συγκεκλεισμένοι⸃ εἰς τὴν μέλλουσαν πίστιν ἀποκαλυφθῆναι. 24 Ὥστε ὁ νόμος παιδαγωγὸς ἡμῶν γέγονεν εἰς χριστόν, ἵνα ἐκ πίστεως δικαιωθῶμεν. 25 Ἐλθούσης δὲ τῆς πίστεως, οὐκέτι ὑπὸ παιδαγωγόν ἐσμεν. 26 Πάντες γὰρ υἱοὶ θεοῦ ἐστὲ διὰ τῆς πίστεως ἐν χριστῷ Ἰησοῦ. 27 Ὅσοι γὰρ εἰς χριστὸν ἐβαπτίσθητε, χριστὸν ἐνεδύσασθε. 28 Οὐκ ἔνι Ἰουδαῖος οὐδὲ Ἕλλην, οὐκ ἔνι δοῦλος οὐδὲ ἐλεύθερος, οὐκ ἔνι ἄρσεν καὶ θῆλυ· *⸂πάντες⸃ γὰρ ὑμεῖς εἷς ἐστὲ ἐν χριστῷ Ἰησοῦ. 29 Εἰ δὲ ὑμεῖς χριστοῦ, ἄρα τοῦ Ἀβραὰμ σπέρμα ἐστέ, *⸋καὶ⸌ κατ᾽ ἐπαγγελίαν κληρονόμοι.

4

1 Λέγω δέ, ἐφ᾽ ὅσον χρόνον ὁ κληρονόμος νήπιός ἐστιν, οὐδὲν διαφέρει δούλου, κύριος πάντων ὤν· 2 ἀλλὰ ὑπὸ ἐπιτρόπους ἐστὶν καὶ οἰκονόμους, ἄχρι τῆς προθεσμίας τοῦ πατρός. 3 Οὕτως καὶ ἡμεῖς, ὅτε ἦμεν νήπιοι, ὑπὸ τὰ στοιχεῖα τοῦ κόσμου *⸂ἦμεν⸃ δεδουλωμένοι· 4 ὅτε δὲ ἦλθεν τὸ πλήρωμα τοῦ χρόνου, ἐξαπέστειλεν ὁ θεὸς τὸν υἱὸν αὐτοῦ, γενόμενον ἐκ γυναικός, γενόμενον ὑπὸ νόμον, 5 ἵνα τοὺς ὑπὸ νόμον ἐξαγοράσῃ, ἵνα τὴν υἱοθεσίαν ἀπολάβωμεν. 6 Ὅτι δέ ἐστε υἱοί, ἐξαπέστειλεν ὁ θεὸς τὸ πνεῦμα τοῦ υἱοῦ αὐτοῦ εἰς τὰς καρδίας *⸂ὑμῶν,⸃ κρᾶζον, Ἀββᾶ, ὁ πατήρ. 7 Ὥστε οὐκέτι εἶ δοῦλος, ἀλλ᾽ υἱός· εἰ δὲ υἱός, καὶ κληρονόμος *⸂θεοῦ διὰ χριστοῦ.⸃

8 Ἀλλὰ τότε μέν, οὐκ εἰδότες θεόν, ἐδουλεύσατε τοῖς *⸉μὴ φύσει⸊ οὖσιν θεοῖς· 9 νῦν δέ, γνόντες θεόν, μᾶλλον δὲ γνωσθέντες ὑπὸ θεοῦ, πῶς ἐπιστρέφετε πάλιν ἐπὶ τὰ ἀσθενῆ καὶ πτωχὰ στοιχεῖα, οἷς πάλιν ἄνωθεν *⸂δουλεύειν⸃ θέλετε; 10 Ἡμέρας παρατηρεῖσθε, καὶ μῆνας, καὶ καιρούς, καὶ ἐνιαυτούς. 11 Φοβοῦμαι ὑμᾶς, μήπως εἰκῇ κεκοπίακα εἰς ὑμᾶς.

12 Γίνεσθε ὡς ἐγώ, ὅτι κἀγὼ ὡς ὑμεῖς, ἀδελφοί, δέομαι ὑμῶν. Οὐδέν με ἠδικήσατε· 13 οἴδατε δὲ ὅτι δι᾽ ἀσθένειαν τῆς σαρκὸς εὐηγγελισάμην ὑμῖν τὸ πρότερον. 14 Καὶ τὸν πειρασμόν *⸂μου⸃ *⸋τὸν⸌ ἐν τῇ σαρκί μου οὐκ ἐξουθενήσατε οὐδὲ ἐξεπτύσατε, ἀλλ᾽ ὡς ἄγγελον θεοῦ ἐδέξασθέ με, ὡς χριστὸν Ἰησοῦν. 15  *⸂Τίς⸃ οὖν *⸋ἦν⸌ ὁ μακαρισμὸς ὑμῶν; Μαρτυρῶ γὰρ ὑμῖν ὅτι, εἰ δυνατόν, τοὺς ὀφθαλμοὺς ὑμῶν ἐξορύξαντες *⸋2ἂν⸌ ἐδώκατέ μοι. 16 Ὥστε ἐχθρὸς ὑμῶν γέγονα ἀληθεύων ὑμῖν; 17 Ζηλοῦσιν ὑμᾶς οὐ καλῶς, ἀλλὰ ἐκκλεῖσαι ὑμᾶς θέλουσιν, ἵνα αὐτοὺς ζηλοῦτε. 18 Καλὸν δὲ *⸋τὸ⸌ ζηλοῦσθαι ἐν καλῷ πάντοτε, καὶ μὴ μόνον ἐν τῷ παρεῖναί με πρὸς ὑμᾶς. 19  *⸂Τεκνία⸃ μου, οὓς πάλιν ὠδίνω, *⸂2ἄχρι⸃ οὗ μορφωθῇ χριστὸς ἐν ὑμῖν, 20 ἤθελον δὲ παρεῖναι πρὸς ὑμᾶς ἄρτι, καὶ ἀλλάξαι τὴν φωνήν μου, ὅτι ἀποροῦμαι ἐν ὑμῖν.

21 Λέγετέ μοι, οἱ ὑπὸ νόμον θέλοντες εἶναι, τὸν νόμον οὐκ ἀκούετε; 22 Γέγραπται γάρ, ὅτι Ἀβραὰμ δύο υἱοὺς ἔσχεν· ἕνα ἐκ τῆς παιδίσκης, καὶ ἕνα ἐκ τῆς ἐλευθέρας. 23 Ἀλλ᾽ ὁ μὲν ἐκ τῆς παιδίσκης κατὰ σάρκα γεγέννηται, ὁ δὲ ἐκ τῆς ἐλευθέρας *⸂διὰ τῆς⸃ ἐπαγγελίας. 24 Ἅτινά ἐστιν ἀλληγορούμενα· αὗται γάρ εἰσιν *⸆ δύο διαθῆκαι· μία μὲν ἀπὸ ὄρους Σινᾶ, εἰς δουλείαν γεννῶσα, ἥτις ἐστὶν Ἅγαρ. 25  *⸋Τὸ *⸂γὰρ⸃ Ἅγαρ Σινᾶ ὄρος ἐστὶν ἐν τῇ Ἀραβίᾳ,⸌ συστοιχεῖ δὲ τῇ νῦν Ἱερουσαλήμ, δουλεύει *⸂2δὲ⸃ μετὰ τῶν τέκνων αὐτῆς. 26 Ἡ δὲ ἄνω Ἱερουσαλὴμ ἐλευθέρα ἐστίν, ἥτις ἐστὶν μήτηρ *⸋πάντων⸌ ἡμῶν· 27 γέγραπται γάρ, Εὐφράνθητι, στεῖρα, ἡ οὐ τίκτουσα· ῥῆξον καὶ βόησον, ἡ οὐκ ὠδίνουσα· ὅτι πολλὰ τὰ τέκνα τῆς ἐρήμου μᾶλλον ἢ τῆς ἐχούσης τὸν ἄνδρα. 28  *⸂Ἡμεῖς δέ, ἀδελφοί, κατὰ Ἰσαάκ, ἐπαγγελίας τέκνα ἐσμέν.⸃ 29 Ἀλλ᾽ ὥσπερ τότε ὁ κατὰ σάρκα γεννηθεὶς ἐδίωκεν τὸν κατὰ πνεῦμα, οὕτως καὶ νῦν. 30 Ἀλλὰ τί λέγει ἡ γραφή; Ἔκβαλε τὴν παιδίσκην καὶ τὸν υἱὸν αὐτῆς, οὐ γὰρ μὴ *⸂κληρονομήσῃ⸃ ὁ υἱὸς τῆς παιδίσκης μετὰ τοῦ υἱοῦ τῆς ἐλευθέρας. 31  *⸂Ἄρα,⸃ ἀδελφοί, οὐκ ἐσμὲν παιδίσκης τέκνα, ἀλλὰ τῆς ἐλευθέρας.

5

1 Τῇ ἐλευθερίᾳ *⸂οὖν ᾗ χριστὸς ἡμᾶς ἠλευθέρωσεν, στήκετε,⸃ καὶ μὴ πάλιν ζυγῷ δουλείας ἐνέχεσθε.

2 Ἴδε, ἐγὼ Παῦλος λέγω ὑμῖν, ὅτι ἐὰν περιτέμνησθε, χριστὸς ὑμᾶς οὐδὲν ὠφελήσει. 3 Μαρτύρομαι δὲ πάλιν παντὶ ἀνθρώπῳ περιτεμνομένῳ, ὅτι ὀφειλέτης ἐστὶν ὅλον τὸν νόμον ποιῆσαι. 4 Κατηργήθητε ἀπὸ *⸋τοῦ⸌ χριστοῦ, οἵτινες ἐν νόμῳ δικαιοῦσθε· τῆς χάριτος ἐξεπέσατε. 5 Ἡμεῖς γὰρ πνεύματι ἐκ πίστεως ἐλπίδα δικαιοσύνης ἀπεκδεχόμεθα. 6 Ἐν γὰρ χριστῷ Ἰησοῦ οὔτε περιτομή τι ἰσχύει, οὔτε ἀκροβυστία, ἀλλὰ πίστις δι᾽ ἀγάπης ἐνεργουμένη. 7 Ἐτρέχετε καλῶς· τίς ὑμᾶς *⸂ἐνέκοψεν⸃ *⸋τῇ⸌ ἀληθείᾳ μὴ πείθεσθαι; 8 Ἡ πεισμονὴ οὐκ ἐκ τοῦ καλοῦντος ὑμᾶς. 9 Μικρὰ ζύμη ὅλον τὸ φύραμα ζυμοῖ. 10 Ἐγὼ πέποιθα εἰς ὑμᾶς ἐν κυρίῳ, ὅτι οὐδὲν ἄλλο φρονήσετε· ὁ δὲ ταράσσων ὑμᾶς βαστάσει τὸ κρίμα, ὅστις *⸂ἂν⸃ ᾖ. 11 Ἐγὼ δέ, ἀδελφοί, εἰ περιτομὴν ἔτι κηρύσσω, τί ἔτι διώκομαι; Ἄρα κατήργηται τὸ σκάνδαλον τοῦ σταυροῦ. 12 Ὄφελον καὶ ἀποκόψονται οἱ ἀναστατοῦντες ὑμᾶς.

13 Ὑμεῖς γὰρ ἐπ᾽ ἐλευθερίᾳ ἐκλήθητε, ἀδελφοί· μόνον μὴ τὴν ἐλευθερίαν εἰς ἀφορμὴν τῇ σαρκί, ἀλλὰ διὰ τῆς ἀγάπης δουλεύετε ἀλλήλοις. 14 Ὁ γὰρ πᾶς νόμος ἐν ἑνὶ λόγῳ *⸂πληροῦται,⸃ ἐν τῷ, Ἀγαπήσεις τὸν πλησίον σου ὡς *⸂2ἑαυτόν.⸃ 15 Εἰ δὲ ἀλλήλους δάκνετε καὶ κατεσθίετε, βλέπετε μὴ ὑπὸ ἀλλήλων ἀναλωθῆτε.

16 Λέγω δέ, πνεύματι περιπατεῖτε, καὶ ἐπιθυμίαν σαρκὸς οὐ μὴ τελέσητε. 17 Ἡ γὰρ σὰρξ ἐπιθυμεῖ κατὰ τοῦ πνεύματος, τὸ δὲ πνεῦμα κατὰ τῆς σαρκός· ταῦτα *⸂δὲ⸃ *⸉ἀντίκειται ἀλλήλοις,⸊ ἵνα μὴ ἃ *⸂2ἂν⸃ θέλητε, ταῦτα ποιῆτε. 18 Εἰ δὲ πνεύματι ἄγεσθε, οὐκ ἐστὲ ὑπὸ νόμον. 19 Φανερὰ δέ ἐστιν τὰ ἔργα τῆς σαρκός, ἅτινά ἐστιν *⸋μοιχεία,⸌ πορνεία, ἀκαθαρσία, ἀσέλγεια, 20 εἰδωλολατρεία, φαρμακεία, ἔχθραι, *⸂ἔρεις, ζῆλοι, θυμοί, ἐριθεῖαι, διχοστασίαι, αἱρέσεις, 21 φθόνοι, *⸋φόνοι,⸌ μέθαι, κῶμοι,⸃ καὶ τὰ ὅμοια τούτοις· ἃ προλέγω ὑμῖν, καθὼς *⸋2καὶ⸌ προεῖπον, ὅτι οἱ τὰ τοιαῦτα πράσσοντες βασιλείαν θεοῦ οὐ κληρονομήσουσιν. 22 Ὁ δὲ καρπὸς τοῦ πνεύματός ἐστιν ἀγάπη, χαρά, εἰρήνη, μακροθυμία, χρηστότης, ἀγαθωσύνη, πίστις, 23 πρᾳότης, ἐγκράτεια· κατὰ τῶν τοιούτων οὐκ ἔστιν νόμος. 24 Οἱ δὲ *⸂τοῦ χριστοῦ,⸃ τὴν σάρκα ἐσταύρωσαν σὺν τοῖς παθήμασιν καὶ ταῖς ἐπιθυμίαις.

25 Εἰ ζῶμεν πνεύματι, πνεύματι καὶ στοιχῶμεν. 26 Μὴ γινώμεθα κενόδοξοι, ἀλλήλους προκαλούμενοι, ἀλλήλοις φθονοῦντες.

6

1 Ἀδελφοί, ἐὰν καὶ προληφθῇ ἄνθρωπος ἔν τινι παραπτώματι, ὑμεῖς οἱ πνευματικοὶ καταρτίζετε τὸν τοιοῦτον ἐν πνεύματι πρᾳότητος, σκοπῶν σεαυτὸν μὴ καὶ σὺ πειρασθῇς. 2 Ἀλλήλων τὰ βάρη βαστάζετε, καὶ οὕτως *⸂ἀναπληρώσατε⸃ τὸν νόμον τοῦ χριστοῦ. 3 Εἰ γὰρ δοκεῖ τις εἶναί τι, μηδὲν ὤν, *⸉ἑαυτὸν φρεναπατᾷ·⸊ 4 τὸ δὲ ἔργον ἑαυτοῦ δοκιμαζέτω ἕκαστος, καὶ τότε εἰς ἑαυτὸν μόνον τὸ καύχημα ἕξει, καὶ οὐκ εἰς τὸν ἕτερον. 5 Ἕκαστος γὰρ τὸ ἴδιον φορτίον βαστάσει. 6 Κοινωνείτω δὲ ὁ κατηχούμενος τὸν λόγον τῷ κατηχοῦντι ἐν πᾶσιν ἀγαθοῖς.

7 Μὴ πλανᾶσθε, θεὸς οὐ μυκτηρίζεται· ὃ γὰρ *⸂ἐὰν⸃ σπείρῃ ἄνθρωπος, τοῦτο καὶ θερίσει. 8 Ὅτι ὁ σπείρων εἰς τὴν σάρκα ἑαυτοῦ, ἐκ τῆς σαρκὸς θερίσει φθοράν· ὁ δὲ σπείρων εἰς τὸ πνεῦμα, ἐκ τοῦ πνεύματος θερίσει ζωὴν αἰώνιον. 9 Τὸ δὲ καλὸν ποιοῦντες μὴ ἐκκακῶμεν· καιρῷ γὰρ ἰδίῳ θερίσομεν, μὴ ἐκλυόμενοι. 10 Ἄρα οὖν ὡς καιρὸν *⸂ἔχομεν,⸃ ἐργαζώμεθα τὸ ἀγαθὸν πρὸς πάντας, μάλιστα δὲ πρὸς τοὺς οἰκείους τῆς πίστεως.

11 Ἴδετε πηλίκοις ὑμῖν γράμμασιν ἔγραψα τῇ ἐμῇ χειρί. 12 Ὅσοι θέλουσιν εὐπροσωπῆσαι ἐν σαρκί, οὗτοι ἀναγκάζουσιν ὑμᾶς περιτέμνεσθαι, μόνον ἵνα *⸂μὴ τῷ σταυρῷ τοῦ χριστοῦ διώκωνται.⸃ 13 Οὐδὲ γὰρ οἱ *⸂περιτετμημένοι⸃ αὐτοὶ νόμον φυλάσσουσιν, ἀλλὰ θέλουσιν ὑμᾶς περιτέμνεσθαι, ἵνα ἐν τῇ ὑμετέρᾳ σαρκὶ καυχήσωνται. 14 Ἐμοὶ δὲ μὴ γένοιτο καυχᾶσθαι εἰ μὴ ἐν τῷ σταυρῷ τοῦ κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ χριστοῦ· δι᾽ οὗ *⸂ἐμοὶ κόσμος ἐσταύρωται, κἀγὼ τῷ κόσμῳ.⸃ 15  *⸂Ἐν γὰρ χριστῷ Ἰησοῦ οὔτε⸃ περιτομή τι *⸂2ἰσχύει,⸃ οὔτε ἀκροβυστία, ἀλλὰ καινὴ κτίσις. 16 Καὶ ὅσοι τῷ κανόνι τούτῳ στοιχήσουσιν, εἰρήνη ἐπ᾽ αὐτούς, καὶ ἔλεος, καὶ ἐπὶ τὸν Ἰσραὴλ τοῦ θεοῦ.

17 Τοῦ λοιποῦ, κόπους μοι μηδεὶς παρεχέτω· ἐγὼ γὰρ τὰ στίγματα *⸂τοῦ κυρίου Ἰησοῦ⸃ ἐν τῷ σώματί μου βαστάζω.

18 Ἡ χάρις τοῦ κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ χριστοῦ μετὰ τοῦ πνεύματος ὑμῶν, ἀδελφοί. Ἀμήν.

* 1:3 ⸉ θεοῦ πατρός, καὶ κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ χριστοῦ RP f 35 TR TNT2 SBL Ead Carl ¦ θεοῦ πατρός ἡμῶν, καὶ κυρίου Ἰησοῦ χριστοῦ WH NA NIV

* 1:4 ⸂ περὶ RP f 35 TNT2 Ead Carl ¦ ὑπὲρ TR WH NA NIV SBL

* 1:4 ⸂2 τοῦ ἐνεστῶτος αἰῶνος RP f 35 TR ¦ τοῦ αἰῶνος τοῦ ἐνεστῶτος TNT2 WH NA NIV SBL Ead Carl

* 1:8 ⸂ εὐαγγελίζηται ὑμῖν RP f 35 TR TNT2 NA27+28 SBL Ead ¦ εὐαγγελίσηται ὑμῖν WH NA25 ¦ εὐαγγελίζηται NIV73 ¦ εὐαγγελίσηται NIV11 ¦ ὑμῖν εὐαγγελίζηται Carl

* 1:10 ⸋ γὰρ RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL Ead Carl

* 1:11 ⸂ δὲ RP f 35 TR Carl ¦ γὰρ TNT2 WH NA NIV SBL Ead

* 1:12 ⸂ Οὐδὲ … παρέλαβον … οὔτε ἐδιδάχθην RP f 35 TR WH NA NIV SBL Ead ¦ Οὐδὲ … παρέλαβον … οὐδὲ ἐδιδάχθην TNT2 Carl

* 1:12 ⸂2 Ἰησοῦ χριστοῦ RP TR TNT2 WH NA NIV SBL Ead Carl ¦ χριστοῦ f 35

* 1:15 ⸋ ὁ θεὸς RP f 35 TR TNT2 WH NA27+28 NIV Ead Carl ¦ – NA25 SBL

* 1:17 ⸂ οὐδὲ ἀνῆλθον … ἀλλὰ ἀπῆλθον RP f 35 TR TNT2 WH NA NIV SBL ¦ οὐδὲ ἀπῆλθον … ἀλλὰ ἀπῆλθον Ead Carl

* 1:18 ⸉ ἔτη τρία RP f 35 TR TNT2 NA27+28 NIV SBL Ead Carl ¦ τρία ἔτη WH NA25

* 1:18 ⸂ Πέτρον RP f 35 TR ¦ Κηφᾶν TNT2 WH NA NIV SBL Ead Carl

* 2:4 ⸂ καταδουλώσωνται RP f 35 TR ¦ καταδουλώσουσιν TNT2 WH NA NIV SBL Ead Carl

* 2:6 ⸆ – RP f 35 TR TNT2 SBL Ead ¦ ὁ WH NA NIV Carl

* 2:9 ⸂ ἡμεῖς μὲν … αὐτοὶ δὲ RP f 35 ¦ ἡμεῖς … αὐτοὶ δὲ TR TNT2 WH NA NIV SBL Ead Carl

* 2:11 ⸂ Πέτρος RP f 35 TR ¦ Κηφᾶς TNT2 WH NA NIV SBL Ead Carl

* 2:12 ⸂ ἦλθον RP f 35 TR WH NA NIV SBL Ead ¦ ἦλθεν TNT2 Carl

* 2:13 ⸋ καὶ RP f 35 TR TNT2 WH NA SBL Ead Carl ¦ – NIV

* 2:14 ⸂ Πέτρῳ RP f 35 TR ¦ Κηφᾷ TNT2 WH NA NIV SBL Ead Carl

* 2:14 ⸂2 ἐθνικῶς ζῇς καὶ οὐκ Ἰουδαϊκῶς RP f 35 TR ¦ ἐθνικῶς καὶ οὐκ Ἰουδαϊκῶς ζῇς TNT2 WH NA25 SBL ¦ ἐθνικῶς καὶ οὐχὶ Ἰουδαϊκῶς ζῇς NA27+28 NIV Carl ¦ ἐθνικῶς καὶ οὐχ Ἰουδαϊκῶς ζῇς Ead

* 2:14 ⸂3 τί RP f 35 TR ¦ πῶς TNT2 WH NA NIV SBL Ead Carl

* 2:16 ⸆ – RP f 35 TR ¦ δὲ TNT2 WH NA NIV SBL Ead Carl

* 2:16 ⸉ Ἰησοῦ χριστοῦ RP f 35 TR NA27+28 NIV SBL Ead Carl ¦ χριστοῦ Ἰησοῦ TNT2 WH NA25

* 2:16 ⸂ διότι RP f 35 TR ¦ ὅτι TNT2 WH NA NIV SBL Carl

* 2:16 ⸉2 οὐ δικαιωθήσεται ἐξ ἔργων νόμου RP f 35 TR ¦ ἐξ ἔργων νόμου οὐ δικαιωθήσεται TNT2 WH NA NIV SBL Ead Carl

* 2:17 ⸋ καὶ αὐτοὶ RP f 35 TR TNT2 WH NA NIV SBL Carl ¦ – Ead

* 2:20 ⸂ τοῦ υἱοῦ τοῦ θεοῦ RP f 35 TR WH NA NIV SBL Ead ¦ τοῦ θεοῦ καὶ χριστοῦ TNT2 Carl

* 3:1 ⸋ τῇ ἀληθείᾳ μὴ πείθεσθαι RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL Ead Carl

* 3:1 ⸋2 ἐν ὑμῖν RP f 35 TR Ead ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL Carl

* 3:7 ⸉ εἰσιν υἱοὶ RP f 35 TR Ead ¦ υἱοί εἰσιν TNT2 WH NA NIV SBL Carl

* 3:10 ⸆ – RP f 35 TR ¦ ὅτι TNT2 WH NA NIV SBL Ead Carl

* 3:10 ⸋ ἐν RP f 35 TR Ead ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL Carl

* 3:12 ⸂ Ὁ ποιήσας αὐτὰ ἄνθρωπος RP f 35 TR ¦ Ὁ ποιήσας αὐτὰ TNT2 WH NA NIV SBL Ead Carl

* 3:13 ⸂ γέγραπται γάρ RP f 35 TR ¦ ὅτι γέγραπται TNT2 WH NA NIV SBL Carl

* 3:14 ⸉ χριστῷ Ἰησοῦ RP f 35 TR NA27+28 NIV SBL Ead Carl ¦ Ἰησοῦ χριστῷ TNT2 WH NA25

* 3:17 ⸋ εἰς χριστὸν RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL Ead Carl

* 3:17 ⸉ ἔτη τετρακόσια καὶ τριάκοντα RP f 35 TR ¦ τετρακόσια καὶ τριάκοντα ἔτη TNT2 WH NA NIV SBL Ead Carl

* 3:19 ⸋ οὗ RP f 35 TR TNT2 NA27+28 NIV SBL Ead Carl ¦ – WH NA25

* 3:19 ⸆ – RP f 35 TR TNT2 NA27+28 NIV SBL Ead Carl ¦ ἂν WH NA25

* 3:21 ⸂ ἂν ἐκ νόμου RP f 35 TR ¦ ἐκ νόμου ἂν TNT2 NA NIV SBL Ead Carl ¦ ἐν νόμῳ ἂν WH

* 3:23 ⸂ συγκεκλεισμένοι RP f 35 TR Ead ¦ συγκλειόμενοι TNT2 NA NIV SBL Carl ¦ συνκλειόμενοι WH

* 3:28 ⸂ πάντες RP f 35 TR WH NA NIV SBL Ead Carl ¦ ἅπαντες TNT2

* 3:29 ⸋ καὶ RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL Ead Carl

* 4:3 ⸂ ἦμεν RP f 35 TR TNT2 Ead ¦ ἤμεθα WH NA NIV SBL Carl

* 4:6 ⸂ ὑμῶν RP f 35 TR ¦ ἡμῶν TNT2 WH NA NIV SBL Ead Carl

* 4:7 ⸂ θεοῦ διὰ χριστοῦ RP f 35 TR ¦ διὰ θεοῦ TNT2 WH NA NIV SBL Ead Carl

* 4:8 ⸉ μὴ φύσει RP f 35 TR ¦ φύσει μὴ TNT2 WH NA NIV SBL Ead Carl

* 4:9 ⸂ δουλεύειν RP f 35 TR NA27+28 NIV SBL Ead Carl ¦ δουλεῦσαι TNT2 WH NA25

* 4:14 ⸂ μου RP f 35 TR ¦ ὑμῶν TNT2 WH NA NIV SBL Ead Carl

* 4:14 ⸋ τὸν RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL Ead Carl

* 4:15 ⸂ Τίς RP f 35 TR Ead ¦ Ποῦ TNT2 WH NA NIV SBL Carl

* 4:15 ⸋ ἦν RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL Ead Carl

* 4:15 ⸋2 ἂν RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL Ead Carl

* 4:18 ⸋ τὸ RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL Ead Carl

* 4:19 ⸂ Τεκνία RP f 35 TR WH Ead ¦ Τέκνα TNT2 NA NIV SBL Carl

* 4:19 ⸂2 ἄχρι RP ¦ ἄχρις f 35 TR Ead Carl ¦ μέχρις TNT2 WH NA NIV SBL

* 4:23 ⸂ διὰ τῆς RP f 35 TR NA25 Ead ¦ δι᾽ TNT2 WH NA27+28 NIV SBL Carl

* 4:24 ⸆ – RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL Ead Carl ¦ αἱ TR

* 4:25 ⸋ Τὸ … Ἀραβίᾳ RP f 35 TR TNT2 WH NA NIV SBL Ead ¦ – Carl

* 4:25 ⸂ γὰρ RP f 35 TR TNT2 Ead ¦ δὲ WH NA NIV SBL

* 4:25 ⸂2 δὲ RP f 35 TR ¦ γὰρ TNT2 WH NA NIV SBL Ead Carl

* 4:26 ⸋ πάντων RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL Carl

* 4:28 ⸂ Ἡμεῖς … ἐσμέν. RP f 35 TR WH ¦ Ὑμεῖς … ἐστέ. TNT2 NA NIV SBL Ead Carl

* 4:30 ⸂ κληρονομήσῃ RP f 35 TR Ead Carl ¦ κληρονομήσει TNT2 WH NA NIV SBL

* 4:31 ⸂ Ἄρα RP f 35 TR ¦ Διό TNT2 WH NA NIV SBL Ead Carl

* 5:1 ⸂ οὖν ᾗ χριστὸς ἡμᾶς ἠλευθέρωσεν, στήκετε RP f 35 ¦ οὖν ᾗ χριστὸς ἡμᾶς ἠλευθέρωσε, στήκετε TR ¦ ἡμᾶς χριστὸς ἠλευθέρωσεν· στήκετε οὖν TNT2 WH NA NIV SBL Carl ¦ ἡμᾶς χριστὸς ἠλευθέρωσε· στήκετε οὖν Ead

* 5:4 ⸋ τοῦ RP f 35 TR Ead ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL Carl

* 5:7 ⸂ ἐνέκοψεν RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL Ead Carl ¦ ἀνέκοψε TR

* 5:7 ⸋ τῇ RP f 35 TR NA27+28 NIV SBL Ead Carl ¦ – TNT2 WH NA25

* 5:10 ⸂ ἂν RP f 35 TR Ead ¦ ἐὰν TNT2 WH NA NIV SBL Carl

* 5:14 ⸂ πληροῦται RP f 35 TR ¦ πεπλήρωται TNT2 WH NA NIV SBL Ead Carl

* 5:14 ⸂2 ἑαυτόν RP TR ¦ σεαυτόν f 35 TNT2 WH NA NIV SBL Ead Carl

* 5:17 ⸂ δὲ RP f 35 TR ¦ γὰρ TNT2 WH NA NIV SBL Ead Carl

* 5:17 ⸉ ἀντίκειται ἀλλήλοις RP f 35 TR ¦ ἀλλήλοις ἀντίκειται TNT2 WH NA NIV SBL Ead Carl

* 5:17 ⸂2 ἂν RP f 35 TR Ead ¦ ἐὰν TNT2 WH NA NIV SBL Carl

* 5:19 ⸋ μοιχεία RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL Ead Carl

* 5:20 ⸂ ἔρεις, ζῆλοι, … κῶμοι RP TR ¦ ἔρις, ζῆλοι, … κῶμοι f 35 ¦ ἔρις, ζῆλος, … κῶμοι TNT2 WH NA NIV SBL Ead Carl

* 5:21 ⸋ φόνοι RP f 35 TR TNT2 Ead ¦ – WH NA NIV SBL Carl

* 5:21 ⸋2 καὶ RP f 35 TR Ead ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL Carl

* 5:24 ⸂ τοῦ χριστοῦ RP f 35 TR SBL Carl ¦ τοῦ χριστοῦ Ἰησοῦ TNT2 WH NA NIV

* 6:2 ⸂ ἀναπληρώσατε RP f 35 TR WH ¦ ἀναπληρώσετε TNT2 NA NIV SBL Carl

* 6:3 ⸉ ἑαυτὸν φρεναπατᾷ RP f 35 TR ¦ φρεναπατᾷ ἑαυτὸν TNT2 WH NA NIV SBL Ead Carl

* 6:7 ⸂ ἐὰν RP f 35 TR WH NA NIV SBL Carl ¦ ἂν TNT2 Ead

* 6:10 ⸂ ἔχομεν RP f 35 TR TNT2 NA NIV SBL Ead Carl ¦ ἔχωμεν WH

* 6:12 ⸂ μὴ τῷ σταυρῷ τοῦ χριστοῦ διώκωνται RP f 35 TR ¦ τῷ σταυρῷ τοῦ χριστοῦ μὴ διώκωνται TNT2 NA27+28 NIV SBL Ead Carl ¦ τῷ σταυρῷ τοῦ χριστοῦ Ἰησοῦ μὴ διώκωνται WH NA25

* 6:13 ⸂ περιτετμημένοι RP f 35 ¦ περιτεμνόμενοι TR TNT2 WH NA NIV SBL Ead Carl

* 6:14 ⸂ ἐμοὶ κόσμος ἐσταύρωται, κἀγὼ τῷ κόσμῳ RP f 35 TR ¦ ἐμοὶ κόσμος ἐσταύρωται, κἀγὼ κόσμῳ TNT2 WH NA NIV SBL Ead Carl

* 6:15 ⸂ Ἐν γὰρ χριστῷ Ἰησοῦ οὔτε RP f 35 TR ¦ Οὔτε γὰρ TNT2 WH NA NIV SBL Ead Carl

* 6:15 ⸂2 ἰσχύει RP f 35 TR ¦ ἐστιν TNT2 WH NA NIV SBL Ead Carl

* 6:17 ⸂ τοῦ κυρίου Ἰησοῦ RP f 35 TR ¦ τοῦ Ἰησοῦ TNT2 WH NA NIV SBL Ead Carl

ΕΦΕΣΙΟΥΣ

1

2

3

4

5

6

ΠΡΟΣ ΕΦΕΣΙΟΥΣ

1

1 Παῦλος, ἀπόστολος *⸉Ἰησοῦ χριστοῦ⸊ διὰ θελήματος θεοῦ, τοῖς ἁγίοις τοῖς οὖσιν ἐν Ἐφέσῳ καὶ πιστοῖς ἐν χριστῷ Ἰησοῦ· 2 χάρις ὑμῖν καὶ εἰρήνη ἀπὸ θεοῦ πατρὸς ἡμῶν καὶ κυρίου Ἰησοῦ χριστοῦ.

3 Εὐλογητὸς ὁ θεὸς καὶ πατὴρ τοῦ κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ χριστοῦ, ὁ εὐλογήσας ἡμᾶς ἐν πάσῃ εὐλογίᾳ πνευματικῇ ἐν τοῖς ἐπουρανίοις *⸋ἐν⸌ χριστῷ· 4 καθὼς ἐξελέξατο ἡμᾶς ἐν αὐτῷ πρὸ καταβολῆς κόσμου, εἶναι ἡμᾶς ἁγίους καὶ ἀμώμους κατενώπιον αὐτοῦ ἐν ἀγάπῃ, 5 προορίσας ἡμᾶς εἰς υἱοθεσίαν διὰ Ἰησοῦ χριστοῦ εἰς αὐτόν, κατὰ τὴν εὐδοκίαν τοῦ θελήματος αὐτοῦ, 6 εἰς ἔπαινον δόξης τῆς χάριτος αὐτοῦ, *⸂ἐν ᾗ⸃ ἐχαρίτωσεν ἡμᾶς ἐν τῷ ἠγαπημένῳ· 7 ἐν ᾧ ἔχομεν τὴν ἀπολύτρωσιν διὰ τοῦ αἵματος αὐτοῦ, τὴν ἄφεσιν τῶν παραπτωμάτων, κατὰ *⸂τὸν πλοῦτον⸃ τῆς χάριτος αὐτοῦ, 8 ἧς ἐπερίσσευσεν εἰς ἡμᾶς ἐν πάσῃ σοφίᾳ καὶ φρονήσει, 9 γνωρίσας ἡμῖν τὸ μυστήριον τοῦ θελήματος αὐτοῦ, κατὰ τὴν εὐδοκίαν αὐτοῦ, ἣν προέθετο ἐν αὐτῷ 10 εἰς οἰκονομίαν τοῦ πληρώματος τῶν καιρῶν, ἀνακεφαλαιώσασθαι τὰ πάντα ἐν τῷ χριστῷ, τὰ *⸆ *⸂ἐπὶ τοῖς οὐρανοῖς καὶ τὰ ἐπὶ τῆς γῆς·⸃ 11 ἐν αὐτῷ, ἐν ᾧ καὶ ἐκληρώθημεν προορισθέντες κατὰ πρόθεσιν τοῦ τὰ πάντα ἐνεργοῦντος κατὰ τὴν βουλὴν τοῦ θελήματος αὐτοῦ, 12 εἰς τὸ εἶναι ἡμᾶς εἰς ἔπαινον *⸆ δόξης αὐτοῦ, τοὺς προηλπικότας ἐν τῷ χριστῷ· 13 ἐν ᾧ καὶ *⸂ὑμεῖς,⸃ ἀκούσαντες τὸν λόγον τῆς ἀληθείας, τὸ εὐαγγέλιον τῆς σωτηρίας ὑμῶν, ἐν ᾧ καὶ πιστεύσαντες ἐσφραγίσθητε τῷ πνεύματι τῆς ἐπαγγελίας τῷ ἁγίῳ, 14  *⸂ὅς⸃ ἐστιν ἀρραβὼν τῆς κληρονομίας ἡμῶν, εἰς ἀπολύτρωσιν τῆς περιποιήσεως, εἰς ἔπαινον τῆς δόξης αὐτοῦ.

15 Διὰ τοῦτο κἀγώ, ἀκούσας τὴν καθ᾽ ὑμᾶς πίστιν ἐν τῷ κυρίῳ Ἰησοῦ καὶ *⸋τὴν ἀγάπην⸌ τὴν εἰς πάντας τοὺς ἁγίους, 16 οὐ παύομαι *⸂εὐχαριστῶν ὑπὲρ ὑμῶν, μνείαν ὑμῶν ποιούμενος⸃ ἐπὶ τῶν προσευχῶν μου· 17 ἵνα ὁ θεὸς τοῦ κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ χριστοῦ, ὁ πατὴρ τῆς δόξης, δῴη ὑμῖν πνεῦμα σοφίας καὶ ἀποκαλύψεως, ἐν ἐπιγνώσει αὐτοῦ· 18 πεφωτισμένους τοὺς ὀφθαλμοὺς τῆς *⸂καρδίας⸃ ὑμῶν, εἰς τὸ εἰδέναι ὑμᾶς *⸂2τίς ἐστιν ἡ ἐλπὶς τῆς κλήσεως αὐτοῦ, καὶ τίς ὁ πλοῦτος τῆς δόξης τῆς κληρονομίας αὐτοῦ ἐν τοῖς ἁγίοις, 19 καὶ τί⸃ τὸ ὑπερβάλλον μέγεθος τῆς δυνάμεως αὐτοῦ εἰς ἡμᾶς τοὺς πιστεύοντας, κατὰ τὴν ἐνέργειαν τοῦ κράτους τῆς ἰσχύος αὐτοῦ 20 ἣν *⸂ἐνήργησεν⸃ ἐν τῷ χριστῷ, *⸂2ἐγείρας αὐτὸν ἐκ *⸋τῶν⸌ νεκρῶν, καὶ ἐκάθισεν⸃ ἐν δεξιᾷ αὐτοῦ ἐν τοῖς ἐπουρανίοις, 21 ὑπεράνω πάσης ἀρχῆς καὶ ἐξουσίας καὶ δυνάμεως καὶ κυριότητος, καὶ παντὸς ὀνόματος ὀνομαζομένου οὐ μόνον ἐν τῷ αἰῶνι τούτῳ, ἀλλὰ καὶ ἐν τῷ μέλλοντι· 22 καὶ πάντα ὑπέταξεν ὑπὸ τοὺς πόδας αὐτοῦ, καὶ αὐτὸν ἔδωκεν κεφαλὴν ὑπὲρ πάντα τῇ ἐκκλησίᾳ, 23 ἥτις ἐστὶν τὸ σῶμα αὐτοῦ, τὸ πλήρωμα τοῦ *⸋τὰ⸌ πάντα ἐν πᾶσιν πληρουμένου.

2

1 Καὶ ὑμᾶς ὄντας νεκροὺς τοῖς παραπτώμασιν καὶ ταῖς ἁμαρτίαις, *⸆ 2 ἐν αἷς ποτὲ περιεπατήσατε κατὰ τὸν αἰῶνα τοῦ κόσμου τούτου, κατὰ τὸν ἄρχοντα τῆς ἐξουσίας τοῦ ἀέρος, τοῦ πνεύματος τοῦ νῦν ἐνεργοῦντος ἐν τοῖς υἱοῖς τῆς ἀπειθείας· 3 ἐν οἷς καὶ ἡμεῖς πάντες ἀνεστράφημέν ποτε ἐν ταῖς ἐπιθυμίαις τῆς σαρκὸς ἡμῶν, ποιοῦντες τὰ θελήματα τῆς σαρκὸς καὶ τῶν διανοιῶν, καὶ *⸂ἦμεν⸃ τέκνα φύσει ὀργῆς, ὡς καὶ οἱ λοιποί· 4 ὁ δὲ θεός, πλούσιος ὢν ἐν ἐλέει, διὰ τὴν πολλὴν ἀγάπην αὐτοῦ ἣν ἠγάπησεν ἡμᾶς, 5 καὶ ὄντας ἡμᾶς νεκροὺς τοῖς παραπτώμασιν συνεζῳοποίησεν τῷ χριστῷ—χάριτί ἐστε σεσωσμένοι— 6 καὶ συνήγειρεν, καὶ συνεκάθισεν ἐν τοῖς ἐπουρανίοις ἐν χριστῷ Ἰησοῦ· 7 ἵνα ἐνδείξηται ἐν τοῖς αἰῶσιν τοῖς ἐπερχομένοις *⸂τὸν ὑπερβάλλοντα πλοῦτον⸃ τῆς χάριτος αὐτοῦ ἐν χρηστότητι ἐφ᾽ ἡμᾶς ἐν χριστῷ Ἰησοῦ· 8 τῇ γὰρ χάριτί ἐστε σεσῳσμένοι διὰ *⸋τῆς⸌ πίστεως, καὶ τοῦτο οὐκ ἐξ ὑμῶν· θεοῦ τὸ δῶρον· 9 οὐκ ἐξ ἔργων, ἵνα μή τις καυχήσηται. 10 Αὐτοῦ γάρ ἐσμεν ποίημα, κτισθέντες ἐν χριστῷ Ἰησοῦ ἐπὶ ἔργοις ἀγαθοῖς, οἷς προητοίμασεν ὁ θεός, ἵνα ἐν αὐτοῖς περιπατήσωμεν.

11 Διὸ μνημονεύετε ὅτι *⸉ὑμεῖς ποτὲ⸊ τὰ ἔθνη ἐν σαρκί, οἱ λεγόμενοι ἀκροβυστία ὑπὸ τῆς λεγομένης περιτομῆς ἐν σαρκὶ χειροποιήτου, 12 ὅτι ἦτε *⸋ἐν⸌ τῷ καιρῷ ἐκείνῳ χωρὶς χριστοῦ, ἀπηλλοτριωμένοι τῆς πολιτείας τοῦ Ἰσραήλ, καὶ ξένοι τῶν διαθηκῶν τῆς ἐπαγγελίας, ἐλπίδα μὴ ἔχοντες, καὶ ἄθεοι ἐν τῷ κόσμῳ. 13 Νυνὶ δὲ ἐν χριστῷ Ἰησοῦ ὑμεῖς οἱ ποτὲ ὄντες μακρὰν *⸉ἐγγὺς ἐγενήθητε⸊ ἐν τῷ αἵματι τοῦ χριστοῦ. 14 Αὐτὸς γάρ ἐστιν ἡ εἰρήνη ἡμῶν, ὁ ποιήσας τὰ ἀμφότερα ἕν, καὶ τὸ μεσότοιχον τοῦ φραγμοῦ λύσας, 15 τὴν ἔχθραν ἐν τῇ σαρκὶ αὐτοῦ, τὸν νόμον τῶν ἐντολῶν ἐν δόγμασιν, καταργήσας· ἵνα τοὺς δύο κτίσῃ ἐν *⸂ἑαυτῷ⸃ εἰς ἕνα καινὸν ἄνθρωπον, ποιῶν εἰρήνην, 16 καὶ ἀποκαταλλάξῃ τοὺς ἀμφοτέρους ἐν ἑνὶ σώματι τῷ θεῷ διὰ τοῦ σταυροῦ, ἀποκτείνας τὴν ἔχθραν ἐν αὐτῷ· 17 καὶ ἐλθὼν εὐηγγελίσατο *⸂εἰρήνην ὑμῖν τοῖς μακρὰν καὶ τοῖς ἐγγύς·⸃ 18 ὅτι δι᾽ αὐτοῦ ἔχομεν τὴν προσαγωγὴν οἱ ἀμφότεροι ἐν ἑνὶ πνεύματι πρὸς τὸν πατέρα. 19 Ἄρα οὖν *⸂οὐκέτι ἐστὲ ξένοι καὶ πάροικοι, ἀλλὰ⸃ συμπολῖται τῶν ἁγίων καὶ οἰκεῖοι τοῦ θεοῦ, 20 ἐποικοδομηθέντες ἐπὶ τῷ θεμελίῳ τῶν ἀποστόλων καὶ προφητῶν, ὄντος ἀκρογωνιαίου αὐτοῦ *⸉Ἰησοῦ χριστοῦ,⸊ 21 ἐν ᾧ πᾶσα *⸆ οἰκοδομὴ συναρμολογουμένη αὔξει εἰς ναὸν ἅγιον ἐν κυρίῳ, 22 ἐν ᾧ καὶ ὑμεῖς συνοικοδομεῖσθε εἰς κατοικητήριον τοῦ θεοῦ ἐν πνεύματι.

3

1 Τούτου χάριν ἐγὼ Παῦλος ὁ δέσμιος τοῦ χριστοῦ Ἰησοῦ ὑπὲρ ὑμῶν τῶν ἐθνῶν, 2 εἴγε ἠκούσατε τὴν οἰκονομίαν τῆς χάριτος τοῦ θεοῦ τῆς δοθείσης μοι εἰς ὑμᾶς, 3  *⸋ὅτι⸌ κατὰ ἀποκάλυψιν *⸂ἐγνώρισέν⸃ μοι τὸ μυστήριον, καθὼς προέγραψα ἐν ὀλίγῳ, 4 πρὸς ὃ δύνασθε ἀναγινώσκοντες νοῆσαι τὴν σύνεσίν μου ἐν τῷ μυστηρίῳ τοῦ χριστοῦ· 5 ὃ *⸆ ἑτέραις γενεαῖς οὐκ ἐγνωρίσθη τοῖς υἱοῖς τῶν ἀνθρώπων, ὡς νῦν ἀπεκαλύφθη τοῖς ἁγίοις ἀποστόλοις αὐτοῦ καὶ προφήταις ἐν πνεύματι· 6 εἶναι τὰ ἔθνη συγκληρονόμα καὶ σύσσωμα καὶ συμμέτοχα τῆς ἐπαγγελίας *⸋αὐτοῦ⸌ ἐν *⸂τῷ χριστῷ,⸃ διὰ τοῦ εὐαγγελίου, 7 οὗ *⸂ἐγενόμην⸃ διάκονος κατὰ *⸂2τὴν δωρεὰν τῆς χάριτος τοῦ θεοῦ, τὴν δοθεῖσάν⸃ μοι κατὰ τὴν ἐνέργειαν τῆς δυνάμεως αὐτοῦ. 8 Ἐμοὶ τῷ ἐλαχιστοτέρῳ πάντων *⸆ ἁγίων ἐδόθη ἡ χάρις αὕτη, *⸋ἐν⸌ τοῖς ἔθνεσιν εὐαγγελίσασθαι *⸂τὸν ἀνεξιχνίαστον πλοῦτον⸃ τοῦ χριστοῦ, 9 καὶ φωτίσαι *⸋πάντας⸌ τίς ἡ *⸂οἰκονομία⸃ τοῦ μυστηρίου τοῦ ἀποκεκρυμμένου ἀπὸ τῶν αἰώνων ἐν τῷ θεῷ τῷ τὰ πάντα κτίσαντι *⸋2διὰ Ἰησοῦ χριστοῦ,⸌ 10 ἵνα γνωρισθῇ νῦν ταῖς ἀρχαῖς καὶ ταῖς ἐξουσίαις ἐν τοῖς ἐπουρανίοις διὰ τῆς ἐκκλησίας ἡ πολυποίκιλος σοφία τοῦ θεοῦ, 11 κατὰ πρόθεσιν τῶν αἰώνων ἣν ἐποίησεν ἐν *⸂χριστῷ Ἰησοῦ τῷ κυρίῳ ἡμῶν·⸃ 12 ἐν ᾧ ἔχομεν τὴν παρρησίαν καὶ *⸋τὴν⸌ προσαγωγὴν ἐν πεποιθήσει διὰ τῆς πίστεως αὐτοῦ. 13 Διὸ αἰτοῦμαι μὴ ἐκκακεῖν ἐν ταῖς θλίψεσίν μου ὑπὲρ ὑμῶν, ἥτις ἐστὶν δόξα ὑμῶν.

14 Τούτου χάριν κάμπτω τὰ γόνατά μου πρὸς τὸν πατέρα *⸋τοῦ κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ χριστοῦ,⸌ 15 ἐξ οὗ πᾶσα πατριὰ ἐν οὐρανοῖς καὶ ἐπὶ γῆς ὀνομάζεται, 16 ἵνα δῴη ὑμῖν, κατὰ *⸂τὸν πλοῦτον⸃ τῆς δόξης αὐτοῦ, δυνάμει κραταιωθῆναι διὰ τοῦ πνεύματος αὐτοῦ εἰς τὸν ἔσω ἄνθρωπον, 17 κατοικῆσαι τὸν χριστὸν διὰ τῆς πίστεως ἐν ταῖς καρδίαις ὑμῶν· 18 ἐν ἀγάπῃ ἐρριζωμένοι καὶ τεθεμελιωμένοι ἵνα ἐξισχύσητε καταλαβέσθαι σὺν πᾶσιν τοῖς ἁγίοις τί τὸ πλάτος καὶ μῆκος καὶ *⸉βάθος καὶ ὕψος,⸊ 19 γνῶναί τε τὴν ὑπερβάλλουσαν τῆς γνώσεως ἀγάπην τοῦ χριστοῦ, ἵνα πληρωθῆτε εἰς πᾶν τὸ πλήρωμα τοῦ θεοῦ.

20 Τῷ δὲ δυναμένῳ ὑπὲρ πάντα ποιῆσαι ὑπερεκπερισσοῦ ὧν αἰτούμεθα ἢ νοοῦμεν, κατὰ τὴν δύναμιν τὴν ἐνεργουμένην ἐν ἡμῖν, 21 αὐτῷ ἡ δόξα ἐν τῇ ἐκκλησίᾳ *⸆ ἐν χριστῷ Ἰησοῦ, εἰς πάσας τὰς γενεὰς τοῦ αἰῶνος τῶν αἰώνων. Ἀμήν.

4

1 Παρακαλῶ οὖν ὑμᾶς ἐγώ, ὁ δέσμιος ἐν κυρίῳ, ἀξίως περιπατῆσαι τῆς κλήσεως ἧς ἐκλήθητε, 2 μετὰ πάσης ταπεινοφροσύνης καὶ πρᾳότητος, μετὰ μακροθυμίας, ἀνεχόμενοι ἀλλήλων ἐν ἀγάπῃ, 3 σπουδάζοντες τηρεῖν τὴν ἑνότητα τοῦ πνεύματος ἐν τῷ συνδέσμῳ τῆς εἰρήνης. 4 Ἓν σῶμα καὶ ἓν πνεῦμα, καθὼς καὶ ἐκλήθητε ἐν μιᾷ ἐλπίδι τῆς κλήσεως ὑμῶν· 5 εἷς κύριος, μία πίστις, ἓν βάπτισμα, 6 εἷς θεὸς καὶ πατὴρ πάντων, ὁ ἐπὶ πάντων, καὶ διὰ πάντων, καὶ ἐν πᾶσιν *⸂ἡμῖν.⸃ 7 Ἑνὶ δὲ ἑκάστῳ ἡμῶν ἐδόθη *⸋ἡ⸌ χάρις κατὰ τὸ μέτρον τῆς δωρεᾶς τοῦ χριστοῦ. 8 Διὸ λέγει, Ἀναβὰς εἰς ὕψος ᾐχμαλώτευσεν αἰχμαλωσίαν, *⸋καὶ⸌ ἔδωκεν δόματα τοῖς ἀνθρώποις. 9 Τὸ δέ, Ἀνέβη, τί ἐστιν εἰ μὴ ὅτι καὶ κατέβη *⸋πρῶτον⸌ εἰς τὰ κατώτερα μέρη τῆς γῆς; 10 Ὁ καταβάς, αὐτός ἐστιν καὶ ὁ ἀναβὰς ὑπεράνω πάντων τῶν οὐρανῶν, ἵνα πληρώσῃ τὰ πάντα. 11 Καὶ αὐτὸς ἔδωκεν τοὺς μὲν ἀποστόλους, τοὺς δὲ προφήτας, τοὺς δὲ εὐαγγελιστάς, τοὺς δὲ ποιμένας καὶ διδασκάλους, 12 πρὸς τὸν καταρτισμὸν τῶν ἁγίων εἰς ἔργον διακονίας, εἰς οἰκοδομὴν τοῦ σώματος τοῦ χριστοῦ, 13 μέχρι *⸂καταντήσωμεν⸃ οἱ πάντες εἰς τὴν ἑνότητα τῆς πίστεως καὶ τῆς ἐπιγνώσεως τοῦ υἱοῦ τοῦ θεοῦ, εἰς ἄνδρα τέλειον, εἰς μέτρον ἡλικίας τοῦ πληρώματος τοῦ χριστοῦ, 14 ἵνα μηκέτι ὦμεν νήπιοι, κλυδωνιζόμενοι καὶ περιφερόμενοι παντὶ ἀνέμῳ τῆς διδασκαλίας, ἐν τῇ κυβείᾳ τῶν ἀνθρώπων, ἐν πανουργίᾳ πρὸς τὴν μεθοδείαν τῆς πλάνης· 15 ἀληθεύοντες δὲ ἐν ἀγάπῃ αὐξήσωμεν εἰς αὐτὸν τὰ πάντα, ὅς ἐστιν ἡ κεφαλή, *⸋ὁ⸌ χριστός, 16 ἐξ οὗ πᾶν τὸ σῶμα συναρμολογούμενον καὶ συμβιβαζόμενον διὰ πάσης ἁφῆς τῆς ἐπιχορηγίας, κατ᾽ ἐνέργειαν ἐν μέτρῳ ἑνὸς ἑκάστου μέρους, τὴν αὔξησιν τοῦ σώματος ποιεῖται εἰς οἰκοδομὴν ἑαυτοῦ ἐν ἀγάπῃ.

17 Τοῦτο οὖν λέγω καὶ μαρτύρομαι ἐν κυρίῳ, μηκέτι ὑμᾶς περιπατεῖν, καθὼς καὶ τὰ *⸋λοιπὰ⸌ ἔθνη περιπατεῖ ἐν ματαιότητι τοῦ νοὸς αὐτῶν, 18 ἐσκοτισμένοι τῇ διανοίᾳ, ὄντες ἀπηλλοτριωμένοι τῆς ζωῆς τοῦ θεοῦ διὰ τὴν ἄγνοιαν τὴν οὖσαν ἐν αὐτοῖς, διὰ τὴν πώρωσιν τῆς καρδίας αὐτῶν· 19 οἵτινες ἀπηλγηκότες ἑαυτοὺς παρέδωκαν τῇ ἀσελγείᾳ, εἰς ἐργασίαν ἀκαθαρσίας πάσης ἐν πλεονεξίᾳ. 20 Ὑμεῖς δὲ οὐχ οὕτως ἐμάθετε τὸν χριστόν, 21 εἴγε αὐτὸν ἠκούσατε καὶ ἐν αὐτῷ ἐδιδάχθητε, καθώς ἐστιν ἀλήθεια ἐν τῷ Ἰησοῦ· 22 ἀποθέσθαι ὑμᾶς, κατὰ τὴν προτέραν ἀναστροφήν, τὸν παλαιὸν ἄνθρωπον, τὸν φθειρόμενον κατὰ τὰς ἐπιθυμίας τῆς ἀπάτης· 23 ἀνανεοῦσθαι δὲ τῷ πνεύματι τοῦ νοὸς ὑμῶν, 24 καὶ ἐνδύσασθαι τὸν καινὸν ἄνθρωπον, τὸν κατὰ θεὸν κτισθέντα ἐν δικαιοσύνῃ καὶ ὁσιότητι τῆς ἀληθείας.

25 Διὸ ἀποθέμενοι τὸ ψεῦδος λαλεῖτε ἀλήθειαν ἕκαστος μετὰ τοῦ πλησίον αὐτοῦ· ὅτι ἐσμὲν ἀλλήλων μέλη. 26 Ὀργίζεσθε καὶ μὴ ἁμαρτάνετε· ὁ ἥλιος μὴ ἐπιδυέτω ἐπὶ *⸋τῷ⸌ παροργισμῷ ὑμῶν· 27  *⸂μηδὲ⸃ δίδοτε τόπον τῷ διαβόλῳ. 28 Ὁ κλέπτων μηκέτι κλεπτέτω· μᾶλλον δὲ κοπιάτω, ἐργαζόμενος *⸂τὸ ἀγαθὸν ταῖς χερσίν,⸃ ἵνα ἔχῃ μεταδιδόναι τῷ χρείαν ἔχοντι. 29 Πᾶς λόγος σαπρὸς ἐκ τοῦ στόματος ὑμῶν μὴ ἐκπορευέσθω, ἀλλ᾽ εἴ τις ἀγαθὸς πρὸς οἰκοδομὴν τῆς χρείας, ἵνα δῷ χάριν τοῖς ἀκούουσιν. 30 Καὶ μὴ λυπεῖτε τὸ πνεῦμα τὸ ἅγιον τοῦ θεοῦ, ἐν ᾧ ἐσφραγίσθητε εἰς ἡμέραν ἀπολυτρώσεως. 31 Πᾶσα πικρία καὶ θυμὸς καὶ ὀργὴ καὶ κραυγὴ καὶ βλασφημία ἀρθήτω ἀφ᾽ ὑμῶν, σὺν πάσῃ κακίᾳ· 32 γίνεσθε *⸋δὲ⸌ εἰς ἀλλήλους χρηστοί, εὔσπλαγχνοι, χαριζόμενοι ἑαυτοῖς, καθὼς καὶ ὁ θεὸς ἐν χριστῷ ἐχαρίσατο *⸂ἡμῖν.⸃

5

1 Γίνεσθε οὖν μιμηταὶ τοῦ θεοῦ, ὡς τέκνα ἀγαπητά· 2 καὶ περιπατεῖτε ἐν ἀγάπῃ, καθὼς καὶ ὁ χριστὸς *⸂ἠγάπησεν ἡμᾶς, καὶ παρέδωκεν ἑαυτὸν ὑπὲρ ἡμῶν⸃ προσφορὰν καὶ θυσίαν τῷ θεῷ εἰς ὀσμὴν εὐωδίας. 3 Πορνεία δὲ καὶ *⸉πᾶσα ἀκαθαρσία⸊ ἢ πλεονεξία μηδὲ ὀνομαζέσθω ἐν ὑμῖν, καθὼς πρέπει ἁγίοις· 4 καὶ αἰσχρότης, καὶ μωρολογία, ἢ εὐτραπελία, *⸂τὰ οὐκ ἀνήκοντα·⸃ ἀλλὰ μᾶλλον εὐχαριστία. 5 Τοῦτο γάρ *⸂ἐστε⸃ γινώσκοντες, ὅτι πᾶς πόρνος, ἢ ἀκάθαρτος, ἢ πλεονέκτης, *⸂2ὅς⸃ ἐστιν εἰδωλολάτρης, οὐκ ἔχει κληρονομίαν ἐν τῇ βασιλείᾳ τοῦ χριστοῦ καὶ θεοῦ. 6 Μηδεὶς ὑμᾶς ἀπατάτω κενοῖς λόγοις· διὰ ταῦτα γὰρ ἔρχεται ἡ ὀργὴ τοῦ θεοῦ ἐπὶ τοὺς υἱοὺς τῆς ἀπειθείας. 7 Μὴ οὖν γίνεσθε συμμέτοχοι αὐτῶν· 8 ἦτε γάρ ποτε σκότος, νῦν δὲ φῶς ἐν κυρίῳ· *⸂ὡς τέκνα φωτὸς περιπατεῖτε— 9 ὁ γὰρ καρπὸς τοῦ πνεύματος⸃ ἐν πάσῃ ἀγαθωσύνῃ καὶ δικαιοσύνῃ καὶ ἀληθείᾳ— 10 δοκιμάζοντες τί ἐστιν εὐάρεστον τῷ κυρίῳ· 11 καὶ μὴ συγκοινωνεῖτε τοῖς ἔργοις τοῖς ἀκάρποις τοῦ σκότους, μᾶλλον δὲ καὶ ἐλέγχετε· 12 τὰ γὰρ κρυφῇ γινόμενα ὑπ᾽ αὐτῶν αἰσχρόν ἐστιν καὶ λέγειν. 13 Τὰ δὲ πάντα ἐλεγχόμενα ὑπὸ τοῦ φωτὸς φανεροῦται· πᾶν γὰρ τὸ φανερούμενον φῶς ἐστίν. 14 Διὸ λέγει, *⸂Ἔγειρε⸃ ὁ καθεύδων καὶ ἀνάστα ἐκ τῶν νεκρῶν, καὶ ἐπιφαύσει σοι ὁ χριστός.

15 Βλέπετε οὖν *⸉πῶς ἀκριβῶς⸊ περιπατεῖτε, μὴ ὡς ἄσοφοι, ἀλλ᾽ ὡς σοφοί, 16 ἐξαγοραζόμενοι τὸν καιρόν, ὅτι αἱ ἡμέραι πονηραί εἰσιν. 17 Διὰ τοῦτο *⸂μὴ γίνεσθε ἄφρονες, ἀλλὰ συνιέντες⸃ τί τὸ θέλημα τοῦ κυρίου. 18 Καὶ μὴ μεθύσκεσθε οἴνῳ, ἐν ᾧ ἐστὶν ἀσωτία, ἀλλὰ πληροῦσθε ἐν πνεύματι, 19 λαλοῦντες ἑαυτοῖς *⸆ ψαλμοῖς καὶ ὕμνοις καὶ ᾠδαῖς πνευματικαῖς, ᾄδοντες καὶ ψάλλοντες *⸋ἐν⸌ τῇ καρδίᾳ ὑμῶν τῷ κυρίῳ, 20 εὐχαριστοῦντες πάντοτε ὑπὲρ πάντων ἐν ὀνόματι τοῦ κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ χριστοῦ τῷ θεῷ καὶ πατρί, 21 ὑποτασσόμενοι ἀλλήλοις ἐν φόβῳ *⸂χριστοῦ.⸃

22 Αἱ γυναῖκες, τοῖς ἰδίοις ἀνδράσιν *⸂ὑποτάσσεσθε,⸃ ὡς τῷ κυρίῳ. 23 Ὅτι *⸆ ἀνήρ ἐστιν κεφαλὴ τῆς γυναικός, ὡς καὶ ὁ χριστὸς κεφαλὴ τῆς ἐκκλησίας, *⸂καὶ αὐτός ἐστιν⸃ σωτὴρ τοῦ σώματος. 24 Ἀλλ᾽ *⸂ὥσπερ⸃ ἡ ἐκκλησία ὑποτάσσεται τῷ χριστῷ, οὕτως καὶ αἱ γυναῖκες τοῖς *⸋ἰδίοις⸌ ἀνδράσιν ἐν παντί. 25 Οἱ ἄνδρες, ἀγαπᾶτε τὰς γυναῖκας *⸋ἑαυτῶν,⸌ καθὼς καὶ ὁ χριστὸς ἠγάπησεν τὴν ἐκκλησίαν, καὶ ἑαυτὸν παρέδωκεν ὑπὲρ αὐτῆς· 26 ἵνα αὐτὴν ἁγιάσῃ, καθαρίσας τῷ λουτρῷ τοῦ ὕδατος ἐν ῥήματι, 27 ἵνα παραστήσῃ *⸂αὐτὴν⸃ ἑαυτῷ ἔνδοξον τὴν ἐκκλησίαν, μὴ ἔχουσαν σπῖλον ἢ ῥυτίδα ἤ τι τῶν τοιούτων, ἀλλ᾽ ἵνα ᾖ ἁγία καὶ ἄμωμος. 28 Οὕτως *⸂ὀφείλουσιν οἱ ἄνδρες⸃ ἀγαπᾷν τὰς ἑαυτῶν γυναῖκας ὡς τὰ ἑαυτῶν σώματα. Ὁ ἀγαπῶν τὴν ἑαυτοῦ γυναῖκα, ἑαυτὸν ἀγαπᾷ· 29 οὐδεὶς γάρ ποτε τὴν ἑαυτοῦ σάρκα ἐμίσησεν, ἀλλ᾽ ἐκτρέφει καὶ θάλπει αὐτήν, καθὼς καὶ *⸂ὁ κύριος⸃ τὴν ἐκκλησίαν· 30 ὅτι μέλη ἐσμὲν τοῦ σώματος αὐτοῦ, *⸋ἐκ τῆς σαρκὸς αὐτοῦ καὶ ἐκ τῶν ὀστέων αὐτοῦ.⸌ 31 Ἀντὶ τούτου καταλείψει ἄνθρωπος *⸂τὸν πατέρα αὐτοῦ καὶ τὴν μητέρα,⸃ καὶ προσκολληθήσεται *⸂2πρὸς τὴν γυναῖκα⸃ αὐτοῦ, καὶ ἔσονται οἱ δύο εἰς σάρκα μίαν. 32 Τὸ μυστήριον τοῦτο μέγα ἐστίν· ἐγὼ δὲ λέγω εἰς χριστὸν καὶ εἰς τὴν ἐκκλησίαν. 33 Πλὴν καὶ ὑμεῖς οἱ καθ᾽ ἕνα, ἕκαστος τὴν ἑαυτοῦ γυναῖκα οὕτως ἀγαπάτω ὡς ἑαυτόν· ἡ δὲ γυνὴ ἵνα φοβῆται τὸν ἄνδρα.

6

1 Τὰ τέκνα, ὑπακούετε τοῖς γονεῦσιν ὑμῶν ἐν κυρίῳ· τοῦτο γάρ ἐστιν δίκαιον. 2 Τίμα τὸν πατέρα σου καὶ τὴν μητέρα ἥτις ἐστὶν ἐντολὴ πρώτη ἐν ἐπαγγελίᾳ, 3 ἵνα εὖ σοι γένηται, καὶ ἔσῃ μακροχρόνιος ἐπὶ τῆς γῆς. 4 Καὶ οἱ πατέρες, μὴ παροργίζετε τὰ τέκνα ὑμῶν, ἀλλ᾽ ἐκτρέφετε αὐτὰ ἐν παιδείᾳ καὶ νουθεσίᾳ κυρίου.

5 Οἱ δοῦλοι, ὑπακούετε τοῖς *⸉κυρίοις κατὰ σάρκα,⸊ μετὰ φόβου καὶ τρόμου, ἐν ἁπλότητι τῆς καρδίας ὑμῶν, ὡς τῷ χριστῷ· 6 μὴ κατ᾽ ὀφθαλμοδουλείαν ὡς ἀνθρωπάρεσκοι, ἀλλ᾽ ὡς δοῦλοι *⸋τοῦ⸌ χριστοῦ, ποιοῦντες τὸ θέλημα τοῦ θεοῦ ἐκ ψυχῆς, 7 μετ᾽ εὐνοίας δουλεύοντες *⸋ὡς⸌ τῷ κυρίῳ καὶ οὐκ ἀνθρώποις· 8 εἰδότες ὅτι *⸂ὃ ἐάν τι ἕκαστος⸃ ποιήσῃ ἀγαθόν, τοῦτο *⸂2κομιεῖται⸃ παρὰ *⸋τοῦ⸌ κυρίου, εἴτε δοῦλος, εἴτε ἐλεύθερος. 9 Καὶ οἱ κύριοι, τὰ αὐτὰ ποιεῖτε πρὸς αὐτούς, ἀνιέντες τὴν ἀπειλήν· εἰδότες ὅτι *⸂καὶ ὑμῶν αὐτῶν⸃ ὁ κύριός ἐστιν ἐν οὐρανοῖς, καὶ προσωποληψία οὐκ ἔστιν παρ᾽ αὐτῷ.

10  *⸂Τὸ λοιπόν,⸃ *⸋ἀδελφοί μου,⸌ ἐνδυναμοῦσθε ἐν κυρίῳ, καὶ ἐν τῷ κράτει τῆς ἰσχύος αὐτοῦ. 11 Ἐνδύσασθε τὴν πανοπλίαν τοῦ θεοῦ, πρὸς τὸ δύνασθαι ὑμᾶς στῆναι πρὸς τὰς μεθοδείας τοῦ διαβόλου. 12 Ὅτι οὐκ ἔστιν ἡμῖν ἡ πάλη πρὸς αἷμα καὶ σάρκα, ἀλλὰ πρὸς τὰς ἀρχάς, πρὸς τὰς ἐξουσίας, πρὸς τοὺς κοσμοκράτορας τοῦ σκότους *⸋τοῦ αἰῶνος⸌ τούτου, πρὸς τὰ πνευματικὰ τῆς πονηρίας ἐν τοῖς ἐπουρανίοις. 13 Διὰ τοῦτο ἀναλάβετε τὴν πανοπλίαν τοῦ θεοῦ, ἵνα δυνηθῆτε ἀντιστῆναι ἐν τῇ ἡμέρᾳ τῇ πονηρᾷ, καὶ ἅπαντα κατεργασάμενοι στῆναι. 14 Στῆτε οὖν περιζωσάμενοι τὴν ὀσφὺν ὑμῶν ἐν ἀληθείᾳ, καὶ ἐνδυσάμενοι τὸν θώρακα τῆς δικαιοσύνης, 15 καὶ ὑποδησάμενοι τοὺς πόδας ἐν ἑτοιμασίᾳ τοῦ εὐαγγελίου τῆς εἰρήνης· 16  *⸂ἐπὶ⸃ πᾶσιν ἀναλαβόντες τὸν θυρεὸν τῆς πίστεως, ἐν ᾧ δυνήσεσθε πάντα τὰ βέλη τοῦ πονηροῦ *⸋τὰ⸌ πεπυρωμένα σβέσαι. 17 Καὶ τὴν περικεφαλαίαν τοῦ σωτηρίου *⸂δέξασθαι,⸃ καὶ τὴν μάχαιραν τοῦ πνεύματος, ὅ ἐστιν ῥῆμα θεοῦ· 18 διὰ πάσης προσευχῆς καὶ δεήσεως προσευχόμενοι ἐν παντὶ καιρῷ ἐν πνεύματι, καὶ εἰς αὐτὸ *⸋τοῦτο⸌ ἀγρυπνοῦντες ἐν πάσῃ προσκαρτερήσει καὶ δεήσει περὶ πάντων τῶν ἁγίων, 19 καὶ ὑπὲρ ἐμοῦ, ἵνα μοι δοθῇ λόγος ἐν ἀνοίξει τοῦ στόματός μου ἐν παρρησίᾳ γνωρίσαι τὸ μυστήριον τοῦ εὐαγγελίου, 20 ὑπὲρ οὗ πρεσβεύω ἐν ἁλύσει, ἵνα ἐν αὐτῷ παρρησιάσωμαι, ὡς δεῖ με λαλῆσαι.

21 Ἵνα δὲ *⸉εἰδῆτε καὶ ὑμεῖς⸊ τὰ κατ᾽ ἐμέ, τί πράσσω, πάντα *⸉2ὑμῖν γνωρίσει⸊ Τυχικὸς ὁ ἀγαπητὸς ἀδελφὸς καὶ πιστὸς διάκονος ἐν κυρίῳ· 22 ὃν ἔπεμψα πρὸς ὑμᾶς εἰς αὐτὸ τοῦτο, ἵνα γνῶτε τὰ περὶ ἡμῶν, καὶ παρακαλέσῃ τὰς καρδίας ὑμῶν.

23 Εἰρήνη τοῖς ἀδελφοῖς καὶ ἀγάπη μετὰ πίστεως ἀπὸ θεοῦ πατρὸς καὶ κυρίου Ἰησοῦ χριστοῦ.

24 Ἡ χάρις μετὰ πάντων τῶν ἀγαπώντων τὸν κύριον ἡμῶν Ἰησοῦν χριστὸν ἐν ἀφθαρσίᾳ. *⸋Ἀμήν.⸌

* 1:1 ⸉ Ἰησοῦ χριστοῦ RP f 35 TR ¦ χριστοῦ Ἰησοῦ TNT2 WH NA NIV SBL Ead

* 1:3 ⸋ ἐν RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL Ead ¦ – TR

* 1:6 ⸂ ἐν ᾗ RP f 35 TR ¦ ἧς TNT2 WH NA NIV SBL

* 1:7 ⸂ τὸν πλοῦτον RP f 35 TR ¦ τὸ πλοῦτος TNT2 WH NA NIV SBL Ead

* 1:10 ⸆ – RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL Ead ¦ τε TR

* 1:10 ⸂ ἐπὶ τοῖς οὐρανοῖς … ἐπὶ τῆς γῆς RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ ἐν τοῖς οὐρανοῖς … ἐπὶ τῆς γῆς TR Ead

* 1:12 ⸆ – RP TNT2 WH NA NIV SBL Ead ¦ τῆς f 35 TR

* 1:13 ⸂ ὑμεῖς RP TR TNT2 WH NA NIV SBL Ead ¦ ἡμεῖς f 35

* 1:14 ⸂ ὅς RP f 35 TR TNT2 NA25 Ead ¦ ὅ WH NA27+28 NIV SBL

* 1:15 ⸋ τὴν ἀγάπην RP f 35 TR TNT2 NA NIV SBL Ead ¦ – WH

* 1:16 ⸂ εὐχαριστῶν ὑπὲρ ὑμῶν, μνείαν ὑμῶν ποιούμενος RP f 35 TR Ead ¦ εὐχαριστῶν ὑπὲρ ὑμῶν, μνείαν ποιούμενος TNT2 WH NA NIV SBL

* 1:18 ⸂ καρδίας RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL Ead ¦ διανοίας TR

* 1:18 ⸂2 τίς … καὶ τίς … καὶ τί RP f 35 TR Ead ¦ τίς … τίς … καὶ τί TNT2 WH NA NIV SBL

* 1:20 ⸂ ἐνήργησεν RP f 35 TR TNT2 NA27+28 NIV Ead ¦ ἐνήργηκεν WH NA25 SBL

* 1:20 ⸂2 ἐγείρας … καὶ ἐκάθισεν RP f 35 TR Ead ¦ ἐγείρας … καὶ καθίσας TNT2 WH NA NIV SBL

* 1:20 ⸋ τῶν RP f 35 ¦ – TR TNT2 WH NA NIV SBL Ead

* 1:23 ⸋ τὰ RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL Ead ¦ – TR

* 2:1 ⸆ – RP f 35 TR ¦ ὑμῶν TNT2 WH NA NIV SBL Ead

* 2:3 ⸂ ἦμεν RP f 35 TR Ead ¦ ἤμεθα TNT2 WH NA NIV SBL

* 2:7 ⸂ τὸν ὑπερβάλλοντα πλοῦτον RP f 35 TR ¦ τὸ ὑπερβάλλον πλοῦτος TNT2 WH NA NIV SBL Ead

* 2:8 ⸋ τῆς RP f 35 TR Ead ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 2:11 ⸉ ὑμεῖς ποτὲ RP f 35 TR ¦ ποτὲ ὑμεῖς TNT2 WH NA NIV SBL Ead

* 2:12 ⸋ ἐν RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL Ead

* 2:13 ⸉ ἐγγὺς ἐγενήθητε RP f 35 TR Ead ¦ ἐγενήθητε ἐγγὺς TNT2 WH NA NIV SBL

* 2:15 ⸂ ἑαυτῷ RP f 35 TR NIV73 Ead ¦ αὐτῷ TNT2 NA NIV11 ¦ αὑτῷ WH SBL

* 2:17 ⸂ εἰρήνην ὑμῖν τοῖς μακρὰν καὶ τοῖς ἐγγύς RP TR ¦ εἰρήνην ἡμῖν τοῖς μακρὰν καὶ τοῖς ἐγγύς f 35 ¦ εἰρήνην ὑμῖν τοῖς μακρὰν καὶ εἰρήνην τοῖς ἐγγύς TNT2 WH NA NIV SBL Ead

* 2:19 ⸂ οὐκέτι ἐστὲ … ἀλλὰ RP f 35 TR ¦ οὐκέτι ἐστὲ … ἀλλὰ ἐστὲ TNT2 WH NA25+27 NIV SBL ¦ οὐκέτι ἐστὲ … ἀλλ᾽ ἐστὲ NA28 Ead

* 2:20 ⸉ Ἰησοῦ χριστοῦ RP f 35 TR Ead ¦ χριστοῦ Ἰησοῦ TNT2 WH NA NIV SBL

* 2:21 ⸆ – RP f 35 TNT2 WH NA NIV11 SBL Ead ¦ ἥ TR NIV73

* 3:3 ⸋ ὅτι RP f 35 TR TNT2 WH NA NIV Ead ¦ – SBL

* 3:3 ⸂ ἐγνώρισέν RP f 35 ¦ ἐγνώρισέ TR ¦ ἐγνωρίσθη TNT2 WH NA NIV SBL Ead

* 3:5 ⸆ – RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL Ead ¦ ἐν TR

* 3:6 ⸋ αὐτοῦ RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL Ead

* 3:6 ⸂ τῷ χριστῷ RP f 35 TR ¦ χριστῷ Ἰησοῦ TNT2 WH NA NIV SBL Ead

* 3:7 ⸂ ἐγενόμην RP f 35 TR ¦ ἐγενήθην TNT2 WH NA NIV SBL Ead

* 3:7 ⸂2 τὴν δωρεὰν τῆς χάριτος … τὴν δοθεῖσάν RP f 35 TR Ead ¦ τὴν δωρεὰν τῆς χάριτος … τῆς δοθείσης TNT2 WH NA NIV SBL

* 3:8 ⸆ – RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL Ead ¦ τῶν TR

* 3:8 ⸋ ἐν RP f 35 TR Ead ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 3:8 ⸂ τὸν ἀνεξιχνίαστον πλοῦτον RP f 35 TR ¦ τὸ ἀνεξιχνίαστον πλοῦτος TNT2 WH NA NIV SBL Ead

* 3:9 ⸋ πάντας RP f 35 TR TNT2 NA27+28 NIV SBL Ead ¦ – WH NA25

* 3:9 ⸂ οἰκονομία RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL Ead ¦ κοινωνία TR

* 3:9 ⸋2 διὰ Ἰησοῦ χριστοῦ RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL Ead

* 3:11 ⸂ χριστῷ Ἰησοῦ τῷ κυρίῳ ἡμῶν RP f 35 TR ¦ τῷ χριστῷ Ἰησοῦ τῷ κυρίῳ ἡμῶν TNT2 WH NA NIV SBL Ead

* 3:12 ⸋ τὴν RP f 35 TR Ead ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 3:14 ⸋ τοῦ κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ χριστοῦ RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL Ead

* 3:16 ⸂ τὸν πλοῦτον RP f 35 TR ¦ τὸ πλοῦτος TNT2 WH NA NIV SBL Ead

* 3:18 ⸉ βάθος καὶ ὕψος RP f 35 TR Ead ¦ ὕψος καὶ βάθος TNT2 WH NA NIV SBL

* 3:21 ⸆ – RP f 35 TR Ead ¦ καὶ TNT2 WH NA NIV SBL

* 4:6 ⸂ ἡμῖν RP f 35 ¦ ὑμῖν TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL Ead

* 4:7 ⸋ ἡ RP f 35 TR WH NA NIV SBL Ead ¦ – TNT2

* 4:8 ⸋ καὶ RP f 35 TR TNT2 WH ¦ – NA NIV SBL

* 4:9 ⸋ πρῶτον RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL Ead

* 4:13 ⸂ καταντήσωμεν RP TR TNT2 WH NA NIV SBL Ead ¦ καταντήσομεν f 35

* 4:15 ⸋ ὁ RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL Ead

* 4:17 ⸋ λοιπὰ RP f 35 TR Ead ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 4:26 ⸋ τῷ RP f 35 TR NA27+28 NIV73 Ead ¦ – TNT2 WH NA25 NIV11 SBL

* 4:27 ⸂ μηδὲ RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL Ead ¦ μήτε TR

* 4:28 ⸂ τὸ ἀγαθὸν ταῖς χερσίν RP f 35 TR ¦ ταῖς ἰδίαις χερσίν τὸ ἀγαθὸν TNT2 NA NIV SBL Ead ¦ ταῖς χερσίν τὸ ἀγαθὸν WH

* 4:32 ⸋ δὲ RP f 35 TR TNT2 WH NA NIV Ead ¦ – SBL

* 4:32 ⸂ ἡμῖν RP ¦ ὑμῖν f 35 TR TNT2 WH NA NIV SBL Ead

* 5:2 ⸂ ἠγάπησεν ἡμᾶς, καὶ παρέδωκεν ἑαυτὸν ὑπὲρ ἡμῶν RP f 35 TR NA27+28 NIV SBL Ead ¦ ἠγάπησεν ὑμᾶς, καὶ παρέδωκεν ἑαυτὸν ὑπὲρ ἡμῶν TNT2 NA25 ¦ ἠγάπησεν ὑμᾶς, καὶ παρέδωκεν ἑαυτὸν ὑπὲρ ὑμῶν WH

* 5:3 ⸉ πᾶσα ἀκαθαρσία RP f 35 TR Ead ¦ ἀκαθαρσία πᾶσα TNT2 WH NA NIV SBL

* 5:4 ⸂ τὰ οὐκ ἀνήκοντα RP f 35 TR Ead ¦ ἃ οὐκ ἀνῆκεν TNT2 WH NA NIV SBL

* 5:5 ⸂ ἐστε RP TR ¦ ἴστε f 35 TNT2 WH NA NIV SBL Ead

* 5:5 ⸂2 ὅς RP f 35 TR Ead ¦ ὅ TNT2 WH NA NIV SBL

* 5:8 ⸂ ὡς τέκνα φωτὸς περιπατεῖτε—ὁ γὰρ καρπὸς τοῦ πνεύματος RP f 35 TR ¦ ὡς τέκνα φωτὸς περιπατεῖτε—ὁ γὰρ καρπὸς τοῦ φωτὸς TNT2 WH NA NIV SBL Ead

* 5:14 ⸂ Ἔγειρε RP TNT2 WH NA NIV SBL Ead ¦ Ἔγειραι f 35 TR

* 5:15 ⸉ πῶς ἀκριβῶς RP f 35 TR TNT2 ¦ ἀκριβῶς πῶς WH NA NIV SBL

* 5:17 ⸂ μὴ γίνεσθε ἄφρονες, ἀλλὰ συνιέντες RP f 35 TR Ead ¦ μὴ γίνεσθε ἄφρονες, ἀλλὰ συνίετε TNT2 WH NA NIV SBL

* 5:19 ⸆ – RP f 35 TR TNT2 WH NA25 SBL Ead ¦ ἐν NA27+28 NIV

* 5:19 ⸋ ἐν RP f 35 TR TNT2 ¦ – WH NA NIV SBL Ead

* 5:21 ⸂ χριστοῦ RP TNT2 WH NA NIV SBL Ead ¦ θεοῦ f 35 TR

* 5:22 ⸂ ὑποτάσσεσθε RP f 35 TR ¦ ὑποτασσέσθωσαν TNT2 ¦ – WH NA NIV SBL Ead

* 5:23 ⸆ – RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL Ead ¦ ὁ TR

* 5:23 ⸂ καὶ αὐτός ἐστι(ν) RP f 35 TR ¦ αὐτός TNT2 WH NA NIV SBL Ead

* 5:24 ⸂ ὥσπερ RP f 35 TR ¦ ὡς TNT2 WH NA NIV SBL Ead

* 5:24 ⸋ ἰδίοις RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL Ead

* 5:25 ⸋ ἑαυτῶν RP f 35 TR Ead ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 5:27 ⸂ αὐτὴν RP f 35 TR ¦ αὐτὸς TNT2 WH NA NIV SBL Ead

* 5:28 ⸂ ὀφείλουσιν οἱ ἄνδρες RP f 35 TR ¦ ὀφείλουσιν καὶ οἱ ἄνδρες TNT2 WH NA NIV SBL ¦ καὶ οἱ ἄνδρες ὀφείλουσιν Ead

* 5:29 ⸂ ὁ κύριος RP f 35 TR ¦ ὁ χριστὸς TNT2 WH NA NIV SBL Ead

* 5:30 ⸋ ἐκ τῆς σαρκὸς αὐτοῦ καὶ ἐκ τῶν ὀστέων αὐτοῦ RP f 35 TR Ead ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 5:31 ⸂ τὸν πατέρα αὐτοῦ καὶ τὴν μητέρα RP f 35 TR Ead ¦ πατέρα καὶ μητέρα TNT2 ¦ τὸν πατέρα καὶ τὴν μητέρα WH NA NIV SBL

* 5:31 ⸂2 πρὸς τὴν γυναῖκα RP f 35 TR WH NA NIV Ead ¦ τῇ γυναικὶ TNT2 SBL

* 6:5 ⸉ κυρίοις κατὰ σάρκα RP f 35 TR Ead ¦ κατὰ σάρκα κυρίοις TNT2 WH NA NIV SBL

* 6:6 ⸋ τοῦ RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL Ead

* 6:7 ⸋ ὡς RP TNT2 WH NA NIV SBL Ead ¦ – f 35 TR

* 6:8 ⸂ ὃ ἐάν τι ἕκαστος RP f 35 TR Ead ¦ ἕκαστος ὃ ἂν TNT2 SBL ¦ ἕκαστος ἐάν τι WH NA NIV

* 6:8 ⸂2 κομιεῖται RP f 35 TR ¦ κομίσεται TNT2 WH NA NIV SBL Ead

* 6:8 ⸋ τοῦ RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL Ead

* 6:9 ⸂ καὶ ὑμῶν αὐτῶν RP f 35 TR ¦ καὶ αὐτῶν καὶ ὑμῶν TNT2 WH NA NIV SBL Ead

* 6:10 ⸂ Τὸ λοιπόν RP f 35 TR Ead ¦ Τοῦ λοιποῦ TNT2 WH NA NIV SBL

* 6:10 ⸋ ἀδελφοί μου RP f 35 TR Ead ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 6:12 ⸋ τοῦ αἰῶνος RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL Ead

* 6:16 ⸂ ἐπὶ RP f 35 TR Ead ¦ ἐν TNT2 WH NA NIV SBL

* 6:16 ⸋ τὰ RP f 35 TR TNT2 WH NA NIV Ead ¦ – SBL

* 6:17 ⸂ δέξασθαι RP f 35 ¦ δέξασθε TR TNT2 WH NA NIV SBL Ead

* 6:18 ⸋ τοῦτο RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL Ead

* 6:21 ⸉ εἰδῆτε καὶ ὑμεῖς RP f 35 TR WH NA NIV SBL Ead ¦ καὶ ὑμεῖς εἰδῆτε TNT2

* 6:21 ⸉2 ὑμῖν γνωρίσει RP f 35 TR Ead ¦ γνωρίσει ὑμῖν TNT2 WH NA NIV SBL

* 6:24 ⸋ Ἀμήν. RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL Ead

ΦΙΛΙΠΠΗΣΙΟΥΣ

1

2

3

4

ΠΡΟΣ ΦΙΛΙΠΠΗΣΙΟΥΣ

1

1 Παῦλος καὶ Τιμόθεος, δοῦλοι *⸉Ἰησοῦ χριστοῦ,⸊ πᾶσιν τοῖς ἁγίοις ἐν χριστῷ Ἰησοῦ τοῖς οὖσιν ἐν Φιλίπποις, σὺν ἐπισκόποις καὶ διακόνοις· 2 χάρις ὑμῖν καὶ εἰρήνη ἀπὸ θεοῦ πατρὸς ἡμῶν καὶ κυρίου Ἰησοῦ χριστοῦ.

3 Εὐχαριστῶ τῷ θεῷ μου ἐπὶ πάσῃ τῇ μνείᾳ ὑμῶν, 4 πάντοτε ἐν πάσῃ δεήσει μου ὑπὲρ πάντων ὑμῶν μετὰ χαρᾶς τὴν δέησιν ποιούμενος, 5 ἐπὶ τῇ κοινωνίᾳ ὑμῶν εἰς τὸ εὐαγγέλιον, ἀπὸ *⸆ πρώτης ἡμέρας ἄχρι τοῦ νῦν· 6 πεποιθὼς αὐτὸ τοῦτο, ὅτι ὁ ἐναρξάμενος ἐν ὑμῖν ἔργον ἀγαθὸν ἐπιτελέσει ἄχρι ἡμέρας *⸉χριστοῦ Ἰησοῦ·⸊ 7 καθώς ἐστιν δίκαιον ἐμοὶ τοῦτο φρονεῖν ὑπὲρ πάντων ὑμῶν, διὰ τὸ ἔχειν με ἐν τῇ καρδίᾳ ὑμᾶς, *⸂ἔν τε τοῖς δεσμοῖς μου καὶ ἐν τῇ ἀπολογίᾳ⸃ καὶ βεβαιώσει τοῦ εὐαγγελίου, συγκοινωνούς μου τῆς χάριτος πάντας ὑμᾶς ὄντας. 8 Μάρτυς γάρ μού *⸋ἐστιν⸌ ὁ θεός, ὡς ἐπιποθῶ πάντας ὑμᾶς ἐν σπλάγχνοις *⸉Ἰησοῦ χριστοῦ.⸊ 9 Καὶ τοῦτο προσεύχομαι, ἵνα ἡ ἀγάπη ὑμῶν ἔτι μᾶλλον καὶ μᾶλλον περισσεύῃ ἐν ἐπιγνώσει καὶ πάσῃ αἰσθήσει, 10 εἰς τὸ δοκιμάζειν ὑμᾶς τὰ διαφέροντα, ἵνα ἦτε εἰλικρινεῖς καὶ ἀπρόσκοποι εἰς ἡμέραν χριστοῦ, 11 πεπληρωμένοι *⸂καρπῶν δικαιοσύνης τῶν⸃ διὰ Ἰησοῦ χριστοῦ, εἰς δόξαν καὶ ἔπαινον θεοῦ.

12 Γινώσκειν δὲ ὑμᾶς βούλομαι, ἀδελφοί, ὅτι τὰ κατ᾽ ἐμὲ μᾶλλον εἰς προκοπὴν τοῦ εὐαγγελίου ἐλήλυθεν· 13 ὥστε τοὺς δεσμούς μου φανεροὺς ἐν χριστῷ γενέσθαι ἐν ὅλῳ τῷ πραιτωρίῳ καὶ τοῖς λοιποῖς πᾶσιν, 14 καὶ τοὺς πλείονας τῶν ἀδελφῶν ἐν κυρίῳ, πεποιθότας τοῖς δεσμοῖς μου, περισσοτέρως τολμᾷν ἀφόβως τὸν λόγον *⸆ λαλεῖν. 15 Τινὲς μὲν καὶ διὰ φθόνον καὶ ἔριν, τινὲς δὲ καὶ δι᾽ εὐδοκίαν τὸν χριστὸν κηρύσσουσιν· 16  *⸉οἱ μὲν ἐξ ἐριθείας τὸν χριστὸν καταγγέλλουσιν, οὐχ ἁγνῶς, οἰόμενοι θλίψιν ἐπιφέρειν τοῖς δεσμοῖς μου· 17 οἱ δὲ ἐξ ἀγάπης, εἰδότες ὅτι εἰς ἀπολογίαν τοῦ εὐαγγελίου κεῖμαι.⸊ 18 Τί γάρ; Πλὴν *⸆ παντὶ τρόπῳ, εἴτε προφάσει εἴτε ἀληθείᾳ, χριστὸς καταγγέλλεται· καὶ ἐν τούτῳ χαίρω, ἀλλὰ καὶ χαρήσομαι. 19 Οἶδα γὰρ ὅτι τοῦτό μοι ἀποβήσεται εἰς σωτηρίαν διὰ τῆς ὑμῶν δεήσεως, καὶ ἐπιχορηγίας τοῦ πνεύματος Ἰησοῦ χριστοῦ, 20 κατὰ τὴν *⸂ἀποκαραδοκίαν⸃ καὶ ἐλπίδα μου, ὅτι ἐν οὐδενὶ αἰσχυνθήσομαι, ἀλλ᾽ ἐν πάσῃ παρρησίᾳ, ὡς πάντοτε, καὶ νῦν μεγαλυνθήσεται χριστὸς ἐν τῷ σώματί μου, εἴτε διὰ ζωῆς εἴτε διὰ θανάτου. 21 Ἐμοὶ γὰρ τὸ ζῇν, χριστός· καὶ τὸ ἀποθανεῖν, κέρδος. 22 Εἰ δὲ τὸ ζῇν ἐν σαρκί, τοῦτό μοι καρπὸς ἔργου· καὶ τί αἱρήσομαι οὐ γνωρίζω. 23 Συνέχομαι *⸂δὲ⸃ ἐκ τῶν δύο, τὴν ἐπιθυμίαν ἔχων εἰς τὸ ἀναλῦσαι καὶ σὺν χριστῷ εἶναι, πολλῷ *⸆ μᾶλλον κρεῖσσον· 24 τὸ δὲ ἐπιμένειν *⸋ἐν⸌ τῇ σαρκὶ ἀναγκαιότερον δι᾽ ὑμᾶς. 25 Καὶ τοῦτο πεποιθὼς οἶδα ὅτι μενῶ, καὶ *⸂συμπαραμενῶ⸃ πᾶσιν ὑμῖν εἰς τὴν ὑμῶν προκοπὴν καὶ χαρὰν τῆς πίστεως, 26 ἵνα τὸ καύχημα ὑμῶν περισσεύῃ ἐν χριστῷ Ἰησοῦ ἐν ἐμοί, διὰ τῆς ἐμῆς παρουσίας πάλιν πρὸς ὑμᾶς. 27 Μόνον ἀξίως τοῦ εὐαγγελίου τοῦ χριστοῦ πολιτεύεσθε, ἵνα εἴτε ἐλθὼν καὶ ἰδὼν ὑμᾶς, εἴτε ἀπών, *⸂ἀκούσω⸃ τὰ περὶ ὑμῶν, ὅτι στήκετε ἐν ἑνὶ πνεύματι, μιᾷ ψυχῇ συναθλοῦντες τῇ πίστει τοῦ εὐαγγελίου, 28 καὶ μὴ πτυρόμενοι ἐν μηδενὶ ὑπὸ τῶν ἀντικειμένων· ἥτις *⸂αὐτοῖς μέν ἐστιν ἔνδειξις ἀπωλείας, ὑμῖν δὲ σωτηρίας,⸃ καὶ τοῦτο ἀπὸ θεοῦ· 29 ὅτι ὑμῖν ἐχαρίσθη τὸ ὑπὲρ χριστοῦ, οὐ μόνον τὸ εἰς αὐτὸν πιστεύειν, ἀλλὰ καὶ τὸ ὑπὲρ αὐτοῦ πάσχειν· 30 τὸν αὐτὸν ἀγῶνα ἔχοντες οἷον *⸂εἴδετε⸃ ἐν ἐμοί, καὶ νῦν ἀκούετε ἐν ἐμοί.

2

1 Εἴ τις οὖν παράκλησις ἐν χριστῷ, εἴ τι παραμύθιον ἀγάπης, εἴ τις κοινωνία πνεύματος, εἴ *⸂τις⸃ σπλάγχνα καὶ οἰκτιρμοί, 2 πληρώσατέ μου τὴν χαράν, ἵνα τὸ αὐτὸ φρονῆτε, τὴν αὐτὴν ἀγάπην ἔχοντες, σύμψυχοι, τὸ ἓν φρονοῦντες· 3  *⸂μηδὲν κατὰ ἐριθείαν ἢ κενοδοξίαν,⸃ ἀλλὰ τῇ ταπεινοφροσύνῃ ἀλλήλους ἡγούμενοι ὑπερέχοντας ἑαυτῶν· 4  *⸂μὴ τὰ ἑαυτῶν ἕκαστος σκοπεῖτε, ἀλλὰ καὶ τὰ ἑτέρων ἕκαστος.⸃ 5 Τοῦτο *⸋γὰρ⸌ *⸂φρονείσθω⸃ ἐν ὑμῖν ὃ καὶ ἐν χριστῷ Ἰησοῦ· 6 ὃς ἐν μορφῇ θεοῦ ὑπάρχων, οὐχ ἁρπαγμὸν ἡγήσατο τὸ εἶναι ἶσα θεῷ, 7 ἀλλ᾽ ἑαυτὸν ἐκένωσεν, μορφὴν δούλου λαβών, ἐν ὁμοιώματι ἀνθρώπων γενόμενος· 8 καὶ σχήματι εὑρεθεὶς ὡς ἄνθρωπος, ἐταπείνωσεν ἑαυτόν, γενόμενος ὑπήκοος μέχρι θανάτου, θανάτου δὲ σταυροῦ. 9 Διὸ καὶ ὁ θεὸς αὐτὸν ὑπερύψωσεν, καὶ ἐχαρίσατο αὐτῷ *⸆ ὄνομα τὸ ὑπὲρ πᾶν ὄνομα· 10 ἵνα ἐν τῷ ὀνόματι Ἰησοῦ πᾶν γόνυ κάμψῃ ἐπουρανίων καὶ ἐπιγείων καὶ καταχθονίων, 11 καὶ πᾶσα γλῶσσα ἐξομολογήσηται ὅτι κύριος Ἰησοῦς χριστός, εἰς δόξαν θεοῦ πατρός.

12 Ὥστε, ἀγαπητοί μου, καθὼς πάντοτε ὑπηκούσατε, μὴ ὡς ἐν τῇ παρουσίᾳ μου μόνον, ἀλλὰ νῦν πολλῷ μᾶλλον ἐν τῇ ἀπουσίᾳ μου, μετὰ φόβου καὶ τρόμου τὴν ἑαυτῶν σωτηρίαν κατεργάζεσθε· 13  *⸋ὁ⸌ θεὸς γάρ ἐστιν ὁ ἐνεργῶν ἐν ὑμῖν καὶ τὸ θέλειν καὶ τὸ ἐνεργεῖν ὑπὲρ τῆς εὐδοκίας. 14 Πάντα ποιεῖτε χωρὶς γογγυσμῶν καὶ διαλογισμῶν, 15 ἵνα γένησθε ἄμεμπτοι καὶ ἀκέραιοι, τέκνα θεοῦ *⸂ἀμώμητα⸃ *⸂2ἐν μέσῳ⸃ γενεᾶς σκολιᾶς καὶ διεστραμμένης, ἐν οἷς φαίνεσθε ὡς φωστῆρες ἐν κόσμῳ, 16 λόγον ζωῆς ἐπέχοντες, εἰς καύχημα ἐμοὶ εἰς ἡμέραν χριστοῦ, ὅτι οὐκ εἰς κενὸν ἔδραμον, οὐδὲ εἰς κενὸν ἐκοπίασα. 17 Ἀλλ᾽ εἰ καὶ σπένδομαι ἐπὶ τῇ θυσίᾳ καὶ λειτουργίᾳ τῆς πίστεως ὑμῶν, χαίρω καὶ συγχαίρω πᾶσιν ὑμῖν· 18 τὸ δ᾽ αὐτὸ καὶ ὑμεῖς χαίρετε καὶ συγχαίρετέ μοι.

19 Ἐλπίζω δὲ ἐν κυρίῳ Ἰησοῦ, Τιμόθεον ταχέως πέμψαι ὑμῖν, ἵνα κἀγὼ εὐψυχῶ, γνοὺς τὰ περὶ ὑμῶν. 20 Οὐδένα γὰρ ἔχω ἰσόψυχον, ὅστις γνησίως τὰ περὶ ὑμῶν μεριμνήσει. 21 Οἱ πάντες γὰρ τὰ ἑαυτῶν ζητοῦσιν, οὐ τὰ *⸂χριστοῦ Ἰησοῦ.⸃ 22 Τὴν δὲ δοκιμὴν αὐτοῦ γινώσκετε, ὅτι ὡς πατρὶ τέκνον, σὺν ἐμοὶ ἐδούλευσεν εἰς τὸ εὐαγγέλιον. 23 Τοῦτον μὲν οὖν ἐλπίζω πέμψαι, ὡς ἂν ἀπίδω τὰ περὶ ἐμέ, ἐξαυτῆς· 24 πέποιθα δὲ ἐν κυρίῳ, ὅτι καὶ αὐτὸς ταχέως ἐλεύσομαι. 25 Ἀναγκαῖον δὲ ἡγησάμην Ἐπαφρόδιτον τὸν ἀδελφὸν καὶ συνεργὸν καὶ συστρατιώτην μου, ὑμῶν δὲ ἀπόστολον, καὶ λειτουργὸν τῆς χρείας μου, πέμψαι πρὸς ὑμᾶς· 26 ἐπειδὴ ἐπιποθῶν ἦν πάντας ὑμᾶς, *⸆ καὶ ἀδημονῶν, διότι ἠκούσατε ὅτι ἠσθένησεν· 27 καὶ γὰρ ἠσθένησεν παραπλήσιον *⸂θανάτῳ,⸃ ἀλλὰ ὁ θεὸς *⸉αὐτὸν ἠλέησεν,⸊ οὐκ αὐτὸν δὲ μόνον, ἀλλὰ καὶ ἐμέ, ἵνα μὴ λύπην ἐπὶ *⸂2λύπην⸃ σχῶ. 28 Σπουδαιοτέρως οὖν ἔπεμψα αὐτόν, ἵνα, ἰδόντες αὐτὸν πάλιν, χαρῆτε, κἀγὼ ἀλυπότερος ὦ. 29 Προσδέχεσθε οὖν αὐτὸν ἐν κυρίῳ μετὰ πάσης χαρᾶς, καὶ τοὺς τοιούτους ἐντίμους ἔχετε· 30 ὅτι διὰ τὸ ἔργον *⸂τοῦ χριστοῦ⸃ μέχρι θανάτου ἤγγισεν, *⸂2παραβουλευσάμενος⸃ τῇ ψυχῇ, ἵνα *⸂3ἀναπληρώσῃ⸃ τὸ ὑμῶν ὑστέρημα τῆς πρός με λειτουργίας.

3

1 Τὸ λοιπόν, ἀδελφοί μου, χαίρετε ἐν κυρίῳ. Τὰ αὐτὰ γράφειν ὑμῖν, ἐμοὶ μὲν οὐκ ὀκνηρόν, ὑμῖν δὲ *⸆ ἀσφαλές. 2 Βλέπετε τοὺς κύνας, βλέπετε τοὺς κακοὺς ἐργάτας, βλέπετε τὴν κατατομήν· 3 ἡμεῖς γάρ ἐσμεν ἡ περιτομή, οἱ πνεύματι *⸂θεοῦ⸃ λατρεύοντες, καὶ καυχώμενοι ἐν χριστῷ Ἰησοῦ, καὶ οὐκ ἐν σαρκὶ πεποιθότες· 4 καίπερ ἐγὼ ἔχων πεποίθησιν καὶ ἐν σαρκί· εἴ τις δοκεῖ ἄλλος πεποιθέναι ἐν σαρκί, ἐγὼ μᾶλλον· 5 περιτομὴ ὀκταήμερος, ἐκ γένους Ἰσραήλ, φυλῆς Βενιαμίν, Ἑβραῖος ἐξ Ἑβραίων, κατὰ νόμον Φαρισαῖος, 6 κατὰ *⸂ζῆλον⸃ διώκων τὴν ἐκκλησίαν, κατὰ δικαιοσύνην τὴν ἐν νόμῳ γενόμενος ἄμεμπτος. 7 Ἀλλ᾽ ἅτινα ἦν μοι κέρδη, ταῦτα ἥγημαι διὰ τὸν χριστὸν ζημίαν. 8 Ἀλλὰ *⸂μὲν οὖν⸃ καὶ ἡγοῦμαι πάντα ζημίαν εἶναι διὰ τὸ ὑπερέχον τῆς γνώσεως χριστοῦ Ἰησοῦ τοῦ κυρίου μου· δι᾽ ὃν τὰ πάντα ἐζημιώθην, καὶ ἡγοῦμαι σκύβαλα *⸋εἶναι,⸌ ἵνα χριστὸν κερδήσω, 9 καὶ εὑρεθῶ ἐν αὐτῷ, μὴ ἔχων ἐμὴν δικαιοσύνην τὴν ἐκ νόμου, ἀλλὰ τὴν διὰ πίστεως χριστοῦ, τὴν ἐκ θεοῦ δικαιοσύνην ἐπὶ τῇ πίστει· 10 τοῦ γνῶναι αὐτὸν *⸂καὶ τὴν δύναμιν τῆς ἀναστάσεως αὐτοῦ, καὶ τὴν κοινωνίαν τῶν παθημάτων αὐτοῦ,⸃ *⸂2συμμορφούμενος⸃ τῷ θανάτῳ αὐτοῦ, 11 εἴ πως καταντήσω εἰς τὴν ἐξανάστασιν *⸂τῶν νεκρῶν.⸃ 12 Οὐχ ὅτι ἤδη ἔλαβον, ἢ ἤδη τετελείωμαι· διώκω δέ, εἰ καὶ καταλάβω ἐφ᾽ ᾧ καὶ κατελήφθην ὑπὸ *⸂τοῦ χριστοῦ Ἰησοῦ.⸃ 13 Ἀδελφοί, ἐγὼ ἐμαυτὸν *⸂οὐ⸃ λογίζομαι κατειληφέναι· ἓν δέ, τὰ μὲν ὀπίσω ἐπιλανθανόμενος, τοῖς δὲ ἔμπροσθεν ἐπεκτεινόμενος, 14 κατὰ σκοπὸν διώκω *⸂ἐπὶ⸃ τὸ βραβεῖον τῆς ἄνω κλήσεως τοῦ θεοῦ ἐν χριστῷ Ἰησοῦ. 15 Ὅσοι οὖν τέλειοι, τοῦτο φρονῶμεν· καὶ εἴ τι ἑτέρως φρονεῖτε, καὶ τοῦτο ὁ θεὸς ὑμῖν ἀποκαλύψει· 16 πλὴν εἰς ὃ ἐφθάσαμεν, *⸂τῷ αὐτῷ στοιχεῖν κανόνι, τὸ αὐτὸ φρονεῖν.⸃

17 Συμμιμηταί μου γίνεσθε, ἀδελφοί, καὶ σκοπεῖτε τοὺς οὕτως περιπατοῦντας, καθὼς ἔχετε τύπον ἡμᾶς. 18 Πολλοὶ γὰρ περιπατοῦσιν, οὓς πολλάκις ἔλεγον ὑμῖν, νῦν δὲ καὶ κλαίων λέγω, τοὺς ἐχθροὺς τοῦ σταυροῦ τοῦ χριστοῦ· 19 ὧν τὸ τέλος ἀπώλεια, ὧν ὁ θεὸς ἡ κοιλία, καὶ ἡ δόξα ἐν τῇ αἰσχύνῃ αὐτῶν, οἱ τὰ ἐπίγεια φρονοῦντες. 20 Ἡμῶν γὰρ τὸ πολίτευμα ἐν οὐρανοῖς ὑπάρχει, ἐξ οὗ καὶ σωτῆρα ἀπεκδεχόμεθα, κύριον Ἰησοῦν χριστόν· 21 ὃς μετασχηματίσει τὸ σῶμα τῆς ταπεινώσεως ἡμῶν, *⸋εἰς τὸ γενέσθαι αὐτὸ⸌ σύμμορφον τῷ σώματι τῆς δόξης αὐτοῦ, κατὰ τὴν ἐνέργειαν τοῦ δύνασθαι αὐτὸν καὶ ὑποτάξαι *⸂ἑαυτῷ⸃ τὰ πάντα.

4

1 Ὥστε, ἀδελφοί μου ἀγαπητοὶ καὶ ἐπιπόθητοι, χαρὰ καὶ στέφανός μου, οὕτως στήκετε ἐν κυρίῳ, ἀγαπητοί.

2 Εὐοδίαν παρακαλῶ, καὶ Συντύχην παρακαλῶ, τὸ αὐτὸ φρονεῖν ἐν κυρίῳ. 3  *⸂Ναί,⸃ ἐρωτῶ καί σε, *⸉σύζυγε γνήσιε,⸊ συλλαμβάνου αὐταῖς, αἵτινες ἐν τῷ εὐαγγελίῳ συνήθλησάν μοι, μετὰ καὶ Κλήμεντος, καὶ τῶν λοιπῶν συνεργῶν μου, ὧν τὰ ὀνόματα ἐν βίβλῳ ζωῆς.

4 Χαίρετε ἐν κυρίῳ πάντοτε· πάλιν ἐρῶ, χαίρετε. 5 Τὸ ἐπιεικὲς ὑμῶν γνωσθήτω πᾶσιν ἀνθρώποις. Ὁ κύριος ἐγγύς. 6 Μηδὲν μεριμνᾶτε, ἀλλ᾽ ἐν παντὶ τῇ προσευχῇ καὶ τῇ δεήσει μετὰ εὐχαριστίας τὰ αἰτήματα ὑμῶν γνωριζέσθω πρὸς τὸν θεόν. 7 Καὶ ἡ εἰρήνη τοῦ θεοῦ ἡ ὑπερέχουσα πάντα νοῦν, φρουρήσει τὰς καρδίας ὑμῶν καὶ τὰ νοήματα ὑμῶν ἐν χριστῷ Ἰησοῦ.

8 Τὸ λοιπόν, ἀδελφοί, ὅσα ἐστὶν ἀληθῆ, ὅσα σεμνά, ὅσα δίκαια, ὅσα ἁγνά, ὅσα προσφιλῆ, ὅσα εὔφημα, εἴ τις ἀρετὴ καὶ εἴ τις ἔπαινος, ταῦτα λογίζεσθε. 9 Ἃ καὶ ἐμάθετε καὶ παρελάβετε καὶ ἠκούσατε καὶ εἴδετε ἐν ἐμοί, ταῦτα πράσσετε· καὶ ὁ θεὸς τῆς εἰρήνης ἔσται μεθ᾽ ὑμῶν.

10 Ἐχάρην δὲ ἐν κυρίῳ μεγάλως, ὅτι ἤδη ποτὲ ἀνεθάλετε τὸ ὑπὲρ ἐμοῦ φρονεῖν· ἐφ᾽ ᾧ καὶ ἐφρονεῖτε, ἠκαιρεῖσθε δέ. 11 Οὐχ ὅτι καθ᾽ ὑστέρησιν λέγω· ἐγὼ γὰρ ἔμαθον, ἐν οἷς εἰμί, αὐτάρκης εἶναι. 12 Οἶδα *⸂καὶ⸃ ταπεινοῦσθαι, οἶδα καὶ περισσεύειν· ἐν παντὶ καὶ ἐν πᾶσιν μεμύημαι καὶ χορτάζεσθαι καὶ πεινᾷν, καὶ περισσεύειν καὶ ὑστερεῖσθαι. 13 Πάντα ἰσχύω ἐν τῷ ἐνδυναμοῦντί με *⸋χριστῷ.⸌ 14 Πλὴν καλῶς ἐποιήσατε συγκοινωνήσαντές μου τῇ θλίψει. 15 Οἴδατε δὲ καὶ ὑμεῖς, Φιλιππήσιοι, ὅτι ἐν ἀρχῇ τοῦ εὐαγγελίου, ὅτε ἐξῆλθον ἀπὸ Μακεδονίας, οὐδεμία μοι ἐκκλησία ἐκοινώνησεν εἰς λόγον δόσεως καὶ λήψεως, εἰ μὴ ὑμεῖς μόνοι· 16 ὅτι καὶ ἐν Θεσσαλονίκῃ καὶ ἅπαξ καὶ δὶς εἰς τὴν χρείαν μοι ἐπέμψατε. 17 Οὐχ ὅτι ἐπιζητῶ τὸ δόμα, ἀλλ᾽ ἐπιζητῶ τὸν καρπὸν τὸν πλεονάζοντα εἰς λόγον ὑμῶν. 18 Ἀπέχω δὲ πάντα καὶ περισσεύω· πεπλήρωμαι, δεξάμενος παρὰ Ἐπαφροδίτου τὰ παρ᾽ ὑμῶν, ὀσμὴν εὐωδίας, θυσίαν δεκτήν, εὐάρεστον τῷ θεῷ. 19 Ὁ δὲ θεός μου πληρώσει πᾶσαν χρείαν ὑμῶν κατὰ *⸂τὸν πλοῦτον⸃ αὐτοῦ ἐν δόξῃ, ἐν χριστῷ Ἰησοῦ. 20 Τῷ δὲ θεῷ καὶ πατρὶ ἡμῶν ἡ δόξα εἰς τοὺς αἰῶνας τῶν αἰώνων. Ἀμήν.

21 Ἀσπάσασθε πάντα ἅγιον ἐν χριστῷ Ἰησοῦ. Ἀσπάζονται ὑμᾶς οἱ σὺν ἐμοὶ ἀδελφοί. 22 Ἀσπάζονται ὑμᾶς πάντες οἱ ἅγιοι, μάλιστα δὲ οἱ ἐκ *⸋τῆς⸌ Καίσαρος οἰκίας.

23 Ἡ χάρις *⸂τοῦ κυρίου Ἰησοῦ χριστοῦ⸃ μετὰ *⸂2πάντων ὑμῶν.⸃ *⸋Ἀμήν.⸌

* 1:1 ⸉ Ἰησοῦ χριστοῦ RP f 35 TR ¦ χριστοῦ Ἰησοῦ TNT2 WH NA NIV SBL Ead

* 1:5 ⸆ – RP f 35 TR Ead ¦ τῆς TNT2 WH NA NIV SBL

* 1:6 ⸉ χριστοῦ Ἰησοῦ RP TNT2 NA NIV SBL ¦ Ἰησοῦ χριστοῦ f 35 TR WH Ead

* 1:7 ⸂ ἔν τε τοῖς δεσμοῖς μου καὶ ἐν τῇ ἀπολογίᾳ RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL Ead ¦ ἔν τε τοῖς δεσμοῖς μου καὶ τῇ ἀπολογίᾳ TR

* 1:8 ⸋ ἐστιν RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL Ead

* 1:8 ⸉ Ἰησοῦ χριστοῦ RP f 35 TR ¦ χριστοῦ Ἰησοῦ TNT2 WH NA NIV SBL Ead

* 1:11 ⸂ καρπῶν … τῶν RP f 35 TR ¦ καρπὸν … τὸν TNT2 WH NA NIV SBL Ead

* 1:14 ⸆ – RP f 35 TR NA27+28 NIV11 SBL Ead ¦ τοῦ θεοῦ TNT2 WH NA25 NIV73

* 1:16 ⸉ οἱ μὲν ἐξ ἐριθείας … τοῖς δεσμοῖς μου· οἱ δὲ ἐξ ἀγάπης … τοῦ εὐαγγελίου κεῖμαι. RP f 35 TR ¦ οἱ μὲν ἐξ ἀγάπης … τοῦ εὐαγγελίου κεῖμαι· οἱ δὲ ἐξ ἐριθ(ε)ίας … τοῖς δεσμοῖς μου. TNT2 WH NA NIV SBL Ead

* 1:18 ⸆ – RP f 35 TR Ead ¦ ὅτι TNT2 WH NA NIV SBL

* 1:20 ⸂ ἀποκαραδοκίαν RP TR TNT2 WH NA NIV SBL Ead ¦ καραδοκίαν f 35

* 1:23 ⸂ δὲ RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL Ead ¦ γὰρ TR

* 1:23 ⸆ – RP f 35 TR NIV11 ¦ γὰρ TNT2 WH NA NIV73 SBL Ead

* 1:24 ⸋ ἐν RP f 35 TR TNT2 NA27+28 NIV73 SBL Ead ¦ – WH NA25 NIV11

* 1:25 ⸂ συμπαραμενῶ RP f 35 TR ¦ παραμενῶ TNT2 WH NA NIV SBL Ead

* 1:27 ⸂ ἀκούσω RP f 35 TR Ead ¦ ἀκούω TNT2 WH NA NIV SBL

* 1:28 ⸂ αὐτοῖς μέν ἐστιν ἔνδειξις ἀπωλείας, ὑμῖν δὲ σωτηρίας RP f 35 TR ¦ ἐστὶν αὐτοῖς ἔνδειξις ἀπωλείας, ὑμῶν δὲ σωτηρίας TNT2 WH NA NIV SBL Ead

* 1:30 ⸂ εἴδετε RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL Ead ¦ ἴδετε TR

* 2:1 ⸂ τις RP TNT2 WH NA NIV SBL Ead ¦ τι f 35 ¦ τινα TR

* 2:3 ⸂ μηδὲν κατὰ ἐριθείαν ἢ κενοδοξίαν RP f 35 TR ¦ μηδὲν κατ᾽ ἐριθείαν μηδὲ κατὰ κενοδοξίαν TNT2 NA NIV SBL ¦ μηδὲν κατ᾽ ἐριθίαν μηδὲ κατὰ κενοδοξίαν WH ¦ μηδὲν κατὰ ἐριθείαν μηδὲ κατὰ κενοδοξίαν Ead

* 2:4 ⸂ μὴ τὰ ἑαυτῶν ἕκαστος σκοπεῖτε, ἀλλὰ καὶ τὰ ἑτέρων ἕκαστος. RP TR ¦ μὴ τὰ ἑαυτῶν ἕκαστος σκοπεῖτε, ἀλλὰ καὶ τὸ ἑτέρων ἕκαστος. f 35 ¦ μὴ τὰ ἑαυτῶν ἕκαστοι σκοποῦντες, ἀλλὰ καὶ τὰ ἑτέρων ἕκαστοι. TNT2 WH NA NIV73 SBL Ead ¦ μὴ τὰ ἑαυτῶν ἕκαστοι σκοποῦντες, ἀλλὰ τὰ ἑτέρων ἕκαστοι. NIV11

* 2:5 ⸋ γὰρ RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL Ead

* 2:5 ⸂ φρονείσθω RP f 35 TR ¦ φρονεῖτε TNT2 WH NA NIV SBL Ead

* 2:9 ⸆ – RP f 35 TR ¦ τὸ TNT2 WH NA NIV SBL Ead

* 2:13 ⸋ ὁ RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL Ead

* 2:15 ⸂ ἀμώμητα RP f 35 TR Ead ¦ ἄμωμα TNT2 WH NA NIV SBL

* 2:15 ⸂2 ἐν μέσῳ RP f 35 TR ¦ μέσον TNT2 WH NA NIV SBL Ead

* 2:21 ⸂ χριστοῦ Ἰησοῦ RP f 35 WH NA25 ¦ τοῦ χριστοῦ Ἰησοῦ TR ¦ Ἰησοῦ χριστοῦ TNT2 NA27+28 NIV SBL Ead

* 2:26 ⸆ – RP f 35 TR TNT2 NA NIV SBL Ead ¦ ἰδεῖν WH

* 2:27 ⸂ θανάτῳ RP f 35 TR TNT2 NA NIV SBL Ead ¦ θανάτου WH

* 2:27 ⸉ αὐτὸν ἠλέησεν RP f 35 TR Ead ¦ ἠλέησεν αὐτὸν TNT2 WH NA NIV SBL

* 2:27 ⸂2 λύπην RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL Ead ¦ λύπῃ TR

* 2:30 ⸂ τοῦ χριστοῦ RP f 35 TR Ead ¦ χριστοῦ TNT2 NA NIV SBL ¦ κυρίου WH

* 2:30 ⸂2 παραβουλευσάμενος RP f 35 TR ¦ παραβολευσάμενος TNT2 WH NA NIV SBL Ead

* 2:30 ⸂3 ἀναπληρώσῃ RP TR TNT2 WH NA NIV SBL Ead ¦ πληρώσῃ f 35

* 3:1 ⸆ – RP TR TNT2 WH NA NIV SBL Ead ¦ τὸ f 35

* 3:3 ⸂ θεοῦ RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL Ead ¦ θεῷ TR

* 3:6 ⸂ ζῆλον RP f 35 TR ¦ ζῆλος TNT2 WH NA NIV SBL Ead

* 3:8 ⸂ μὲν οὖν RP f 35 TNT2 Ead ¦ μενοῦνγε TR WH NA NIV SBL

* 3:8 ⸋ εἶναι RP f 35 TR Ead ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 3:10 ⸂ καὶ τὴν δύναμιν τῆς ἀναστάσεως αὐτοῦ, καὶ τὴν κοινωνίαν τῶν παθημάτων αὐτοῦ RP f 35 TR NA27+28 NIV73 Ead ¦ καὶ τὴν δύναμιν τῆς ἀναστάσεως αὐτοῦ, καὶ κοινωνίαν παθημάτων αὐτοῦ TNT2 WH NA25 NIV11 SBL

* 3:10 ⸂2 συμμορφούμενος RP f 35 TR ¦ συμμορφιζόμενος TNT2 WH NA NIV SBL Ead

* 3:11 ⸂ τῶν νεκρῶν RP f 35 TR ¦ τὴν ἐκ νεκρῶν TNT2 WH NA NIV SBL Ead

* 3:12 ⸂ τοῦ χριστοῦ Ἰησοῦ RP f 35 TR ¦ χριστοῦ TNT2 SBL Ead ¦ χριστοῦ Ἰησοῦ WH NA NIV

* 3:13 ⸂ οὐ RP TR TNT2 NA27+28 SBL Ead ¦ οὔπω f 35 WH NA25 NIV

* 3:14 ⸂ ἐπὶ RP f 35 TR Ead ¦ εἰς TNT2 WH NA NIV SBL

* 3:16 ⸂ τῷ αὐτῷ στοιχεῖν κανόνι, τὸ αὐτὸ φρονεῖν RP f 35 TR ¦ τῷ αὐτῷ στοιχεῖν TNT2 WH NA NIV SBL Ead

* 3:21 ⸋ εἰς τὸ γενέσθαι αὐτὸ RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL Ead

* 3:21 ⸂ ἑαυτῷ RP f 35 TR ¦ αὐτῷ TNT2 NA NIV ¦ αὑτῷ WH SBL Ead

* 4:3 ⸂ Ναί RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL Ead ¦ Καὶ TR

* 4:3 ⸉ σύζυγε γνήσιε RP f 35 TR ¦ γνήσιε σύνζυγε TNT2 WH Ead ¦ γνήσιε σύζυγε NA NIV SBL

* 4:12 ⸂ καὶ RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL Ead ¦ δὲ TR

* 4:13 ⸋ χριστῷ RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL Ead

* 4:19 ⸂ τὸν πλοῦτον RP f 35 TR ¦ τὸ πλοῦτος TNT2 WH NA NIV SBL Ead

* 4:22 ⸋ τῆς RP f 35 TR TNT2 WH NA NIV SBL ¦ – Ead

* 4:23 ⸂ τοῦ κυρίου Ἰησοῦ χριστοῦ RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL Ead ¦ τοῦ κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ χριστοῦ TR

* 4:23 ⸂2 πάντων ὑμῶν RP f 35 TR ¦ τοῦ πνεύματος ὑμῶν TNT2 WH NA NIV SBL Ead

* 4:23 ⸋ Ἀμήν. RP f 35 TR NIV11 ¦ – TNT2 WH NA NIV73 SBL Ead

ΚΟΛΟΣΣΑΕΙΣ

1

2

3

4

ΠΡΟΣ ΚΟΛΟΣΣΑΕΙΣ

1

1 Παῦλος ἀπόστολος *⸉Ἰησοῦ χριστοῦ⸊ διὰ θελήματος θεοῦ, καὶ Τιμόθεος ὁ ἀδελφός, 2 τοῖς ἐν Κολασσαῖς ἁγίοις καὶ πιστοῖς ἀδελφοῖς ἐν χριστῷ· χάρις ὑμῖν καὶ εἰρήνη ἀπὸ θεοῦ πατρὸς ἡμῶν *⸋καὶ κυρίου Ἰησοῦ χριστοῦ.⸌

3 Εὐχαριστοῦμεν τῷ θεῷ *⸋καὶ⸌ πατρὶ τοῦ κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ χριστοῦ, πάντοτε *⸂περὶ⸃ ὑμῶν προσευχόμενοι, 4 ἀκούσαντες τὴν πίστιν ὑμῶν ἐν χριστῷ Ἰησοῦ, καὶ τὴν ἀγάπην *⸂τὴν⸃ εἰς πάντας τοὺς ἁγίους, 5 διὰ τὴν ἐλπίδα τὴν ἀποκειμένην ὑμῖν ἐν τοῖς οὐρανοῖς, ἣν προηκούσατε ἐν τῷ λόγῳ τῆς ἀληθείας τοῦ εὐαγγελίου, 6 τοῦ παρόντος εἰς ὑμᾶς, καθὼς καὶ ἐν παντὶ τῷ κόσμῳ, *⸋καὶ⸌ ἔστιν καρποφορούμενον *⸋2καὶ αὐξανόμενον,⸌ καθὼς καὶ ἐν ὑμῖν ἀφ᾽ ἧς ἡμέρας ἠκούσατε καὶ ἐπέγνωτε τὴν χάριν τοῦ θεοῦ ἐν ἀληθείᾳ· 7 καθὼς *⸋καὶ⸌ ἐμάθετε ἀπὸ Ἐπαφρᾶ τοῦ ἀγαπητοῦ συνδούλου ἡμῶν, ὅς ἐστιν πιστὸς ὑπὲρ *⸂ὑμῶν⸃ διάκονος τοῦ χριστοῦ, 8 ὁ καὶ δηλώσας ἡμῖν τὴν ὑμῶν ἀγάπην ἐν πνεύματι.

9 Διὰ τοῦτο καὶ ἡμεῖς, ἀφ᾽ ἧς ἡμέρας ἠκούσαμεν, οὐ παυόμεθα ὑπὲρ ὑμῶν προσευχόμενοι, καὶ αἰτούμενοι ἵνα πληρωθῆτε τὴν ἐπίγνωσιν τοῦ θελήματος αὐτοῦ ἐν πάσῃ σοφίᾳ καὶ συνέσει πνευματικῇ, 10 περιπατῆσαι *⸋ὑμᾶς⸌ ἀξίως τοῦ κυρίου εἰς πᾶσαν ἀρέσκειαν, ἐν παντὶ ἔργῳ ἀγαθῷ καρποφοροῦντες καὶ αὐξανόμενοι *⸂εἰς τὴν ἐπίγνωσιν⸃ τοῦ θεοῦ· 11 ἐν πάσῃ δυνάμει δυναμούμενοι κατὰ τὸ κράτος τῆς δόξης αὐτοῦ, εἰς πᾶσαν ὑπομονὴν καὶ μακροθυμίαν μετὰ χαρᾶς· 12 εὐχαριστοῦντες τῷ πατρὶ τῷ ἱκανώσαντι *⸂ἡμᾶς⸃ εἰς τὴν μερίδα τοῦ κλήρου τῶν ἁγίων ἐν τῷ φωτί, 13 ὃς ἐρρύσατο ἡμᾶς ἐκ τῆς ἐξουσίας τοῦ σκότους, καὶ μετέστησεν εἰς τὴν βασιλείαν τοῦ υἱοῦ τῆς ἀγάπης αὐτοῦ, 14 ἐν ᾧ ἔχομεν τὴν ἀπολύτρωσιν, *⸆ τὴν ἄφεσιν τῶν ἁμαρτιῶν· 15 ὅς ἐστιν εἰκὼν τοῦ θεοῦ τοῦ ἀοράτου, πρωτότοκος πάσης κτίσεως· 16 ὅτι ἐν αὐτῷ ἐκτίσθη *⸂τὰ πάντα, τὰ ἐν τοῖς οὐρανοῖς καὶ τὰ ἐπὶ τῆς γῆς,⸃ τὰ ὁρατὰ καὶ τὰ ἀόρατα, εἴτε θρόνοι, εἴτε κυριότητες, εἴτε ἀρχαί, εἴτε ἐξουσίαι· τὰ πάντα δι᾽ αὐτοῦ καὶ εἰς αὐτὸν ἔκτισται· 17 καὶ αὐτός ἐστιν πρὸ πάντων, καὶ τὰ πάντα ἐν αὐτῷ συνέστηκεν. 18  *⸂Καὶ αὐτός ἐστιν ἡ κεφαλὴ τοῦ σώματος, τῆς ἐκκλησίας· ὅς ἐστιν ἀρχή,⸃ πρωτότοκος ἐκ τῶν νεκρῶν, ἵνα γένηται ἐν πᾶσιν αὐτὸς πρωτεύων· 19 ὅτι ἐν αὐτῷ εὐδόκησεν πᾶν τὸ πλήρωμα κατοικῆσαι, 20 καὶ δι᾽ αὐτοῦ ἀποκαταλλάξαι τὰ πάντα εἰς αὐτόν, εἰρηνοποιήσας διὰ τοῦ αἵματος τοῦ σταυροῦ αὐτοῦ, *⸋δι᾽ αὐτοῦ,⸌ *⸂εἴτε τὰ ἐπὶ τῆς γῆς, εἴτε τὰ ἐπὶ τοῖς οὐρανοῖς.⸃ 21 Καὶ ὑμᾶς ποτὲ ὄντας ἀπηλλοτριωμένους καὶ ἐχθροὺς τῇ διανοίᾳ ἐν τοῖς ἔργοις τοῖς πονηροῖς, νυνὶ δὲ *⸂ἀποκατήλλαξεν⸃ 22 ἐν τῷ σώματι *⸂τῆς σαρκὸς αὐτοῦ διὰ τοῦ θανάτου,⸃ παραστῆσαι ὑμᾶς ἁγίους καὶ ἀμώμους καὶ ἀνεγκλήτους κατενώπιον αὐτοῦ· 23 εἴγε ἐπιμένετε τῇ πίστει τεθεμελιωμένοι καὶ ἑδραῖοι, καὶ μὴ μετακινούμενοι ἀπὸ τῆς ἐλπίδος τοῦ εὐαγγελίου οὗ ἠκούσατε, τοῦ κηρυχθέντος ἐν πάσῃ *⸋τῇ⸌ κτίσει τῇ ὑπὸ τὸν οὐρανόν, οὗ ἐγενόμην ἐγὼ Παῦλος διάκονος.

24 Νῦν χαίρω ἐν τοῖς παθήμασιν *⸆ ὑπὲρ ὑμῶν, καὶ ἀνταναπληρῶ τὰ ὑστερήματα τῶν θλίψεων τοῦ χριστοῦ ἐν τῇ σαρκί μου ὑπὲρ τοῦ σώματος αὐτοῦ, ὅ ἐστιν ἡ ἐκκλησία· 25 ἧς ἐγενόμην ἐγὼ διάκονος, κατὰ τὴν οἰκονομίαν τοῦ θεοῦ τὴν δοθεῖσάν μοι εἰς ὑμᾶς, πληρῶσαι τὸν λόγον τοῦ θεοῦ, 26 τὸ μυστήριον τὸ ἀποκεκρυμμένον ἀπὸ τῶν αἰώνων καὶ ἀπὸ τῶν γενεῶν· *⸂νυνὶ⸃ δὲ ἐφανερώθη τοῖς ἁγίοις αὐτοῦ, 27 οἷς ἠθέλησεν ὁ θεὸς γνωρίσαι *⸂τί τὸ πλοῦτος τῆς δόξης τοῦ μυστηρίου τούτου ἐν τοῖς ἔθνεσιν, ὅς ἐστιν χριστὸς⸃ ἐν ὑμῖν, ἡ ἐλπὶς τῆς δόξης· 28 ὃν ἡμεῖς καταγγέλλομεν, νουθετοῦντες πάντα ἄνθρωπον, καὶ διδάσκοντες πάντα ἄνθρωπον ἐν πάσῃ σοφίᾳ, ἵνα παραστήσωμεν πάντα ἄνθρωπον τέλειον ἐν *⸂χριστῷ Ἰησοῦ·⸃ 29 εἰς ὃ καὶ κοπιῶ, ἀγωνιζόμενος κατὰ τὴν ἐνέργειαν αὐτοῦ, τὴν ἐνεργουμένην ἐν ἐμοὶ ἐν δυνάμει.

2

1 Θέλω γὰρ ὑμᾶς εἰδέναι ἡλίκον ἀγῶνα ἔχω *⸂περὶ⸃ ὑμῶν καὶ τῶν ἐν Λαοδικείᾳ, καὶ ὅσοι οὐχ ἑωράκασιν τὸ πρόσωπόν μου ἐν σαρκί, 2 ἵνα παρακληθῶσιν αἱ καρδίαι αὐτῶν, *⸂συμβιβασθέντων⸃ ἐν ἀγάπῃ, καὶ εἰς *⸂2πάντα πλοῦτον⸃ τῆς πληροφορίας τῆς συνέσεως, εἰς ἐπίγνωσιν τοῦ μυστηρίου *⸂3τοῦ θεοῦ καὶ πατρὸς καὶ τοῦ χριστοῦ,⸃ 3 ἐν ᾧ εἰσὶν πάντες οἱ θησαυροὶ *⸂τῆς σοφίας καὶ τῆς γνώσεως⸃ ἀπόκρυφοι. 4 Τοῦτο *⸋δὲ⸌ λέγω, ἵνα *⸂μή τις⸃ ὑμᾶς παραλογίζηται ἐν πιθανολογίᾳ. 5 Εἰ γὰρ καὶ τῇ σαρκὶ ἄπειμι, ἀλλὰ τῷ πνεύματι σὺν ὑμῖν εἰμί, χαίρων καὶ βλέπων ὑμῶν τὴν τάξιν, καὶ τὸ στερέωμα τῆς εἰς χριστὸν πίστεως ὑμῶν.

6 Ὡς οὖν παρελάβετε τὸν χριστὸν Ἰησοῦν τὸν κύριον, ἐν αὐτῷ περιπατεῖτε, 7 ἐρριζωμένοι καὶ ἐποικοδομούμενοι ἐν αὐτῷ, καὶ βεβαιούμενοι *⸋ἐν⸌ τῇ πίστει, καθὼς ἐδιδάχθητε, περισσεύοντες *⸋2ἐν αὐτῇ⸌ ἐν εὐχαριστίᾳ.

8 Βλέπετε μή τις ὑμᾶς ἔσται ὁ συλαγωγῶν διὰ τῆς φιλοσοφίας καὶ κενῆς ἀπάτης, κατὰ τὴν παράδοσιν τῶν ἀνθρώπων, κατὰ τὰ στοιχεῖα τοῦ κόσμου, καὶ οὐ κατὰ χριστόν· 9 ὅτι ἐν αὐτῷ κατοικεῖ πᾶν τὸ πλήρωμα τῆς θεότητος σωματικῶς, 10 καί ἐστε ἐν αὐτῷ πεπληρωμένοι, ὅς ἐστιν ἡ κεφαλὴ πάσης ἀρχῆς καὶ ἐξουσίας· 11 ἐν ᾧ καὶ περιετμήθητε περιτομῇ ἀχειροποιήτῳ, ἐν τῇ ἀπεκδύσει τοῦ σώματος *⸋τῶν ἁμαρτιῶν⸌ τῆς σαρκός, ἐν τῇ περιτομῇ τοῦ χριστοῦ, 12 συνταφέντες αὐτῷ ἐν τῷ βαπτίσματι, ἐν ᾧ καὶ συνηγέρθητε διὰ τῆς πίστεως τῆς ἐνεργείας τοῦ θεοῦ, τοῦ ἐγείραντος αὐτὸν ἐκ *⸋τῶν⸌ νεκρῶν. 13 Καὶ ὑμᾶς, νεκροὺς ὄντας *⸂ἐν τοῖς παραπτώμασιν καὶ τῇ ἀκροβυστίᾳ⸃ τῆς σαρκὸς ὑμῶν, συνεζῳοποίησεν *⸋ὑμᾶς⸌ σὺν αὐτῷ, χαρισάμενος ἡμῖν πάντα τὰ παραπτώματα, 14 ἐξαλείψας τὸ καθ᾽ ἡμῶν χειρόγραφον τοῖς δόγμασιν, ὃ ἦν ὑπεναντίον ἡμῖν· καὶ αὐτὸ ἦρκεν ἐκ τοῦ μέσου, προσηλώσας αὐτὸ τῷ σταυρῷ· 15 ἀπεκδυσάμενος τὰς ἀρχὰς καὶ τὰς ἐξουσίας, ἐδειγμάτισεν ἐν παρρησίᾳ, θριαμβεύσας *⸋αὐτοὺς⸌ ἐν αὐτῷ.

16 Μὴ οὖν τις ὑμᾶς κρινέτω *⸂ἐν βρώσει ἢ ἐν πόσει, ἢ ἐν μέρει ἑορτῆς⸃ ἢ νουμηνίας ἢ σαββάτων· 17 ἅ ἐστιν σκιὰ τῶν μελλόντων, τὸ δὲ σῶμα *⸆ χριστοῦ. 18 Μηδεὶς ὑμᾶς καταβραβευέτω θέλων ἐν ταπεινοφροσύνῃ καὶ θρησκείᾳ τῶν ἀγγέλων, ἃ *⸋μὴ⸌ ἑώρακεν ἐμβατεύων, εἰκῇ φυσιούμενος ὑπὸ τοῦ νοὸς τῆς σαρκὸς αὐτοῦ, 19 καὶ οὐ κρατῶν τὴν κεφαλήν, ἐξ οὗ πᾶν τὸ σῶμα, διὰ τῶν ἁφῶν καὶ συνδέσμων ἐπιχορηγούμενον καὶ συμβιβαζόμενον, αὔξει τὴν αὔξησιν τοῦ θεοῦ.

20 Εἰ *⸆ ἀπεθάνετε σὺν *⸆2 χριστῷ, ἀπὸ τῶν στοιχείων τοῦ κόσμου, τί ὡς ζῶντες ἐν κόσμῳ δογματίζεσθε, 21 Μὴ ἅψῃ, μηδὲ γεύσῃ, μηδὲ θίγῃς— 22 ἅ ἐστιν πάντα εἰς φθορὰν τῇ ἀποχρήσει—κατὰ τὰ ἐντάλματα καὶ διδασκαλίας τῶν ἀνθρώπων; 23 Ἅτινά ἐστιν λόγον μὲν ἔχοντα σοφίας ἐν ἐθελοθρησκείᾳ καὶ ταπεινοφροσύνῃ καὶ ἀφειδίᾳ σώματος, οὐκ ἐν τιμῇ τινὶ πρὸς πλησμονὴν τῆς σαρκός.

3

1 Εἰ οὖν συνηγέρθητε τῷ χριστῷ, τὰ ἄνω ζητεῖτε, οὗ ὁ χριστός ἐστιν ἐν δεξιᾷ τοῦ θεοῦ καθήμενος. 2 Τὰ ἄνω φρονεῖτε, μὴ τὰ ἐπὶ τῆς γῆς. 3 Ἀπεθάνετε γάρ, καὶ ἡ ζωὴ ὑμῶν κέκρυπται σὺν τῷ χριστῷ ἐν τῷ θεῷ. 4 Ὅταν ὁ χριστὸς φανερωθῇ, ἡ ζωὴ *⸂ἡμῶν,⸃ τότε καὶ ὑμεῖς σὺν αὐτῷ φανερωθήσεσθε ἐν δόξῃ.

5 Νεκρώσατε οὖν τὰ μέλη *⸋ὑμῶν⸌ τὰ ἐπὶ τῆς γῆς, πορνείαν, ἀκαθαρσίαν, πάθος, ἐπιθυμίαν κακήν, καὶ τὴν πλεονεξίαν, ἥτις ἐστὶν εἰδωλολατρεία, 6 δι᾽ ἃ ἔρχεται ἡ ὀργὴ τοῦ θεοῦ *⸋ἐπὶ τοὺς υἱοὺς τῆς ἀπειθείας·⸌ 7 ἐν οἷς καὶ ὑμεῖς περιεπατήσατέ ποτε, ὅτε ἐζῆτε ἐν *⸂αὐτοῖς.⸃ 8 Νυνὶ δὲ ἀπόθεσθε καὶ ὑμεῖς τὰ πάντα, ὀργήν, θυμόν, κακίαν, βλασφημίαν, αἰσχρολογίαν ἐκ τοῦ στόματος ὑμῶν· 9 μὴ ψεύδεσθε εἰς ἀλλήλους, ἀπεκδυσάμενοι τὸν παλαιὸν ἄνθρωπον σὺν ταῖς πράξεσιν αὐτοῦ, 10 καὶ ἐνδυσάμενοι τὸν νέον, τὸν ἀνακαινούμενον εἰς ἐπίγνωσιν κατ᾽ εἰκόνα τοῦ κτίσαντος αὐτόν· 11 ὅπου οὐκ ἔνι Ἕλλην καὶ Ἰουδαῖος, περιτομὴ καὶ ἀκροβυστία, βάρβαρος, Σκύθης, δοῦλος, ἐλεύθερος· ἀλλὰ *⸋τὰ⸌ πάντα καὶ ἐν πᾶσιν χριστός.

12 Ἐνδύσασθε οὖν, ὡς ἐκλεκτοὶ τοῦ θεοῦ, ἅγιοι καὶ ἠγαπημένοι, σπλάγχνα *⸂οἰκτιρμοῦ,⸃ χρηστότητα, ταπεινοφροσύνην, πρᾳότητα, μακροθυμίαν· 13 ἀνεχόμενοι ἀλλήλων, καὶ χαριζόμενοι ἑαυτοῖς, ἐάν τις πρός τινα ἔχῃ μομφήν· καθὼς καὶ *⸂ὁ χριστὸς⸃ ἐχαρίσατο ὑμῖν, οὕτως καὶ ὑμεῖς· 14 ἐπὶ πᾶσιν δὲ τούτοις *⸂τὴν ἀγάπην, ἥτις ἐστὶν σύνδεσμος⸃ τῆς τελειότητος. 15 Καὶ ἡ εἰρήνη *⸂τοῦ θεοῦ⸃ βραβευέτω ἐν ταῖς καρδίαις ὑμῶν, εἰς ἣν καὶ ἐκλήθητε ἐν ἑνὶ σώματι· καὶ εὐχάριστοι γίνεσθε. 16 Ὁ λόγος τοῦ χριστοῦ ἐνοικείτω ἐν ὑμῖν πλουσίως ἐν πάσῃ σοφίᾳ· διδάσκοντες καὶ νουθετοῦντες ἑαυτούς, *⸂ψαλμοῖς, καὶ ὕμνοις, καὶ ᾠδαῖς πνευματικαῖς,⸃ ἐν *⸆ χάριτι ᾄδοντες ἐν *⸂2τῇ καρδίᾳ⸃ ὑμῶν *⸂3τῷ κυρίῳ.⸃ 17 Καὶ πᾶν ὅ τι *⸂ἂν⸃ ποιῆτε, ἐν λόγῳ ἢ ἐν ἔργῳ, πάντα ἐν ὀνόματι κυρίου Ἰησοῦ, εὐχαριστοῦντες τῷ θεῷ *⸋καὶ⸌ πατρὶ δι᾽ αὐτοῦ.

18 Αἱ γυναῖκες, ὑποτάσσεσθε τοῖς *⸋ἰδίοις⸌ ἀνδράσιν, ὡς ἀνῆκεν ἐν κυρίῳ. 19 Οἱ ἄνδρες, ἀγαπᾶτε τὰς γυναῖκας, καὶ μὴ πικραίνεσθε πρὸς αὐτάς. 20 Τὰ τέκνα, ὑπακούετε τοῖς γονεῦσιν κατὰ πάντα· τοῦτο γάρ *⸉ἐστιν εὐάρεστον⸊ *⸋ἐν⸌ *⸆ κυρίῳ. 21 Οἱ πατέρες, μὴ ἐρεθίζετε τὰ τέκνα ὑμῶν, ἵνα μὴ ἀθυμῶσιν. 22 Οἱ δοῦλοι, ὑπακούετε κατὰ πάντα τοῖς κατὰ σάρκα κυρίοις, μὴ ἐν *⸂ὀφθαλμοδουλίαις⸃ ὡς ἀνθρωπάρεσκοι, ἀλλ᾽ ἐν ἁπλότητι καρδίας, φοβούμενοι *⸂2τὸν θεόν·⸃ 23  *⸋καὶ⸌ *⸂πᾶν ὅ τι⸃ ἐὰν ποιῆτε, ἐκ ψυχῆς ἐργάζεσθε, ὡς τῷ κυρίῳ καὶ οὐκ ἀνθρώποις· 24 εἰδότες ὅτι *⸂ἀπὸ κυρίου λήψεσθε⸃ τὴν ἀνταπόδοσιν τῆς κληρονομίας· τῷ *⸋γὰρ⸌ κυρίῳ χριστῷ δουλεύετε. 25 Ὁ *⸂δὲ⸃ ἀδικῶν κομιεῖται ὃ ἠδίκησεν· καὶ οὐκ ἔστιν προσωποληψία.

4

1 Οἱ κύριοι, τὸ δίκαιον καὶ τὴν ἰσότητα τοῖς δούλοις παρέχεσθε, εἰδότες ὅτι καὶ ὑμεῖς ἔχετε κύριον ἐν *⸂οὐρανοῖς.⸃

2 Τῇ προσευχῇ προσκαρτερεῖτε, γρηγοροῦντες ἐν αὐτῇ ἐν εὐχαριστίᾳ· 3 προσευχόμενοι ἅμα καὶ περὶ ἡμῶν, ἵνα ὁ θεὸς ἀνοίξῃ ἡμῖν θύραν τοῦ λόγου, λαλῆσαι τὸ μυστήριον τοῦ χριστοῦ, δι᾽ ὃ καὶ δέδεμαι· 4 ἵνα φανερώσω αὐτό, ὡς δεῖ με λαλῆσαι. 5 Ἐν σοφίᾳ περιπατεῖτε πρὸς τοὺς ἔξω, τὸν καιρὸν ἐξαγοραζόμενοι. 6 Ὁ λόγος ὑμῶν πάντοτε ἐν χάριτι, ἅλατι ἠρτυμένος, εἰδέναι πῶς δεῖ ὑμᾶς ἑνὶ ἑκάστῳ ἀποκρίνεσθαι.

7 Τὰ κατ᾽ ἐμὲ πάντα γνωρίσει ὑμῖν Τυχικός, ὁ ἀγαπητὸς ἀδελφὸς καὶ πιστὸς διάκονος καὶ σύνδουλος ἐν κυρίῳ· 8 ὃν ἔπεμψα πρὸς ὑμᾶς εἰς αὐτὸ τοῦτο, ἵνα *⸂γνῷ τὰ περὶ ὑμῶν⸃ καὶ παρακαλέσῃ τὰς καρδίας ὑμῶν· 9 σὺν Ὀνησίμῳ τῷ πιστῷ καὶ ἀγαπητῷ ἀδελφῷ, ὅς ἐστιν ἐξ ὑμῶν. Πάντα ὑμῖν γνωριοῦσιν τὰ ὧδε.

10 Ἀσπάζεται ὑμᾶς Ἀρίσταρχος ὁ συναιχμάλωτός μου, καὶ Μάρκος ὁ ἀνεψιὸς Βαρνάβᾳ, περὶ οὗ ἐλάβετε ἐντολάς—ἐὰν ἔλθῃ πρὸς ὑμᾶς, δέξασθε αὐτόν· 11 καὶ Ἰησοῦς ὁ λεγόμενος Ἰοῦστος, οἱ ὄντες ἐκ περιτομῆς· οὗτοι μόνοι συνεργοὶ εἰς τὴν βασιλείαν τοῦ θεοῦ, οἵτινες ἐγενήθησάν μοι παρηγορία. 12 Ἀσπάζεται ὑμᾶς Ἐπαφρᾶς ὁ ἐξ ὑμῶν, δοῦλος *⸂χριστοῦ,⸃ πάντοτε ἀγωνιζόμενος ὑπὲρ ὑμῶν ἐν ταῖς προσευχαῖς, ἵνα *⸂2στῆτε⸃ τέλειοι καὶ *⸂3πεπληρωμένοι⸃ ἐν παντὶ θελήματι τοῦ θεοῦ. 13 Μαρτυρῶ γὰρ αὐτῷ ὅτι ἔχει *⸂ζῆλον πολὺν⸃ ὑπὲρ ὑμῶν καὶ τῶν ἐν Λαοδικείᾳ καὶ τῶν ἐν Ἱεραπόλει. 14 Ἀσπάζεται ὑμᾶς Λουκᾶς ὁ ἰατρὸς ὁ ἀγαπητός, καὶ Δημᾶς. 15 Ἀσπάσασθε *⸂τοὺς ἐν Λαοδικείᾳ ἀδελφούς, καὶ Νυμφᾶν, καὶ τὴν κατ᾽ οἶκον αὐτοῦ⸃ ἐκκλησίαν. 16 Καὶ ὅταν ἀναγνωσθῇ παρ᾽ ὑμῖν ἡ ἐπιστολή, ποιήσατε ἵνα καὶ ἐν τῇ Λαοδικαίων ἐκκλησίᾳ ἀναγνωσθῇ, καὶ τὴν ἐκ Λαοδικείας ἵνα καὶ ὑμεῖς ἀναγνῶτε. 17 Καὶ εἴπατε Ἀρχίππῳ, Βλέπε τὴν διακονίαν ἣν παρέλαβες ἐν κυρίῳ, ἵνα αὐτὴν πληροῖς.

18 Ὁ ἀσπασμὸς τῇ ἐμῇ χειρὶ Παύλου. Μνημονεύετέ μου τῶν δεσμῶν.

Ἡ χάρις μεθ᾽ ὑμῶν. *⸋Ἀμήν.⸌

* 1:1 ⸉ Ἰησοῦ χριστοῦ RP f 35 TR Ead ¦ χριστοῦ Ἰησοῦ TNT2 WH NA NIV SBL

* 1:2 ⸋ καὶ κυρίου Ἰησοῦ χριστοῦ RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL Ead

* 1:3 ⸋ καὶ RP f 35 TR TNT2 Ead ¦ – WH NA NIV SBL

* 1:3 ⸂ περὶ RP f 35 TR WH NA NIV SBL Ead ¦ ὑπὲρ TNT2

* 1:4 ⸂ τὴν RP f 35 TR ¦ ἣν ἔχετε TNT2 WH NA NIV SBL Ead

* 1:6 ⸋ καὶ RP f 35 TR Ead ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 1:6 ⸋2 καὶ αὐξανόμενον RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL Ead ¦ – TR

* 1:7 ⸋ καὶ RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL Ead

* 1:7 ⸂ ὑμῶν RP f 35 TR NA ¦ ἡμῶν TNT2 WH NIV SBL Ead

* 1:10 ⸋ ὑμᾶς RP f 35 TR Ead ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 1:10 ⸂ εἰς τὴν ἐπίγνωσιν RP f 35 TR Ead ¦ τῇ ἐπιγνώσει TNT2 WH NA NIV SBL

* 1:12 ⸂ ἡμᾶς RP f 35 TR TNT2 Ead ¦ ὑμᾶς WH NA NIV SBL

* 1:14 ⸆ – RP TNT2 WH NA NIV SBL Ead ¦ διὰ τοῦ αἵματος αὐτοῦ f 35 TR

* 1:16 ⸂ τὰ πάντα, τὰ ἐν τοῖς οὐρανοῖς καὶ τὰ ἐπὶ τῆς γῆς RP f 35 TR Ead ¦ τὰ πάντα ἐν τοῖς οὐρανοῖς καὶ τὰ ἐπὶ τῆς γῆς TNT2 ¦ τὰ πάντα ἐν τοῖς οὐρανοῖς καὶ ἐπὶ τῆς γῆς WH NA NIV SBL

* 1:18 ⸂ Καὶ αὐτός ἐστιν ἡ κεφαλὴ … ὅς ἐστιν ἀρχή RP f 35 TR TNT2 NA NIV SBL Ead ¦ Καὶ αὐτός ἐστιν ἡ κεφαλὴ … ὅς ἐστιν ἡ ἀρχή WH

* 1:20 ⸋ δι᾽ αὐτοῦ RP f 35 TR WH NA SBL Ead ¦ – TNT2 NIV

* 1:20 ⸂ εἴτε τὰ ἐπὶ τῆς γῆς, εἴτε τὰ ἐπὶ τοῖς οὐρανοῖς RP f 35 ¦ εἴτε τὰ ἐπὶ τῆς γῆς, εἴτε τὰ ἐν τοῖς οὐρανοῖς TR TNT2 WH NA NIV SBL Ead

* 1:21 ⸂ ἀποκατήλλαξεν RP f 35 TR TNT2 WH NA NIV Ead ¦ ἀποκατηλλάγητε SBL

* 1:22 ⸂ τῆς σαρκὸς αὐτοῦ … τοῦ θανάτου RP TR TNT2 WH NA NIV SBL Ead ¦ τῆς σαρκὸς αὐτοῦ … τοῦ θανάτου αὐτοῦ f 35

* 1:23 ⸋ τῇ RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL Ead

* 1:24 ⸆ – RP TNT2 WH NA NIV SBL Ead ¦ μου f 35 TR

* 1:26 ⸂ νυνὶ RP f 35 TR Ead ¦ νῦν TNT2 WH NA NIV SBL

* 1:27 ⸂ τί τὸ πλοῦτος … ὅς ἐστιν χριστὸς RP NA25 ¦ τίς ὁ πλοῦτος … ὅς ἐστι(ν) χριστὸς f 35 TR Ead ¦ τί τὸ πλοῦτος … ὅ ἐστιν χριστὸς TNT2 WH NA27+28 NIV SBL

* 1:28 ⸂ χριστῷ Ἰησοῦ RP TR ¦ χριστῷ f 35 TNT2 WH NA NIV SBL Ead

* 2:1 ⸂ περὶ RP f 35 TR Ead ¦ ὑπὲρ TNT2 WH NA NIV SBL

* 2:2 ⸂ συμβιβασθέντων RP f 35 TR ¦ συμβιβασθέντες TNT2 NA NIV SBL Ead ¦ συνβιβασθέντες WH

* 2:2 ⸂2 πάντα πλοῦτον RP f 35 TR Ead ¦ πᾶν τὸ πλοῦτος TNT2 ¦ πᾶν πλοῦτος WH NA NIV SBL

* 2:2 ⸂3 τοῦ θεοῦ καὶ πατρὸς καὶ τοῦ χριστοῦ RP f 35 TR Ead ¦ τοῦ θεοῦ χριστοῦ TNT2 WH NA NIV SBL

* 2:3 ⸂ τῆς σοφίας καὶ τῆς γνώσεως RP f 35 TR Ead ¦ τῆς σοφίας καὶ γνώσεως TNT2 WH NA NIV SBL

* 2:4 ⸋ δὲ RP f 35 TR TNT2 Ead ¦ – WH NA NIV SBL

* 2:4 ⸂ μή τις RP f 35 TR Ead ¦ μηδεὶς TNT2 WH NA NIV SBL

* 2:7 ⸋ ἐν RP f 35 TR Ead ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 2:7 ⸋2 ἐν αὐτῇ RP f 35 TR WH Ead ¦ – TNT2 NA NIV SBL

* 2:11 ⸋ τῶν ἁμαρτιῶν RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL Ead

* 2:12 ⸋ τῶν RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL Ead

* 2:13 ⸂ ἐν τοῖς παραπτώμασι(ν) καὶ τῇ ἀκροβυστίᾳ RP TR NA27+28 NIV73 SBL Ead ¦ τοῖς παραπτώμασιν καὶ τῇ ἀκροβυστίᾳ f 35 TNT2 WH NA25 NIV11

* 2:13 ⸋ ὑμᾶς RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL Ead ¦ – TR

* 2:15 ⸋ αὐτοὺς RP f 35 TR TNT2 WH NA NIV SBL ¦ – Ead

* 2:16 ⸂ ἐν βρώσει ἢ ἐν πόσει, ἢ ἐν μέρει ἑορτῆς RP f 35 TR TNT2 SBL Ead ¦ ἐν βρώσει καὶ ἐν πόσει, ἢ ἐν μέρει ἑορτῆς WH NA NIV

* 2:17 ⸆ – RP f 35 Ead ¦ τοῦ TR TNT2 WH NA NIV SBL

* 2:18 ⸋ μὴ RP f 35 TR Ead ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 2:20 ⸆ – RP TNT2 WH NA NIV SBL Ead ¦ οὖν f 35 TR

* 2:20 ⸆2 – RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL Ead ¦ τῷ TR

* 3:4 ⸂ ἡμῶν RP f 35 TR WH NA25 ¦ ὑμῶν TNT2 NA27+28 NIV SBL Ead

* 3:5 ⸋ ὑμῶν RP f 35 TR NIV73 Ead ¦ – TNT2 WH NA NIV11 SBL

* 3:6 ⸋ ἐπὶ τοὺς υἱοὺς τῆς ἀπειθείας RP f 35 TR NA27+28 SBL Ead ¦ – TNT2 WH NA25 NIV

* 3:7 ⸂ αὐτοῖς RP f 35 TR ¦ τούτοις TNT2 WH NA NIV SBL Ead

* 3:11 ⸋ τὰ RP f 35 TR TNT2 NA27+28 NIV SBL Ead ¦ – WH NA25

* 3:12 ⸂ οἰκτιρμοῦ RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL Ead ¦ οἰκτιρμῶν TR

* 3:13 ⸂ ὁ χριστὸς RP f 35 TR Ead ¦ ὁ κύριος TNT2 WH NA NIV SBL

* 3:14 ⸂ τὴν ἀγάπην, ἥτις ἐστὶν σύνδεσμος RP f 35 ¦ τὴν ἀγάπην, ἥτις ἐστὶ σύνδεσμος TR ¦ τὴν ἀγάπην, ὅ ἐστὶν σύνδεσμος TNT2 WH NA NIV SBL ¦ τὴν ἀγάπην, ὅ ἐστὶ σύνδεσμος Ead

* 3:15 ⸂ τοῦ θεοῦ RP f 35 TR ¦ τοῦ χριστοῦ TNT2 WH NA NIV SBL Ead

* 3:16 ⸂ ψαλμοῖς, καὶ ὕμνοις, καὶ ᾠδαῖς πνευματικαῖς RP f 35 TR ¦ ψαλμοῖς, ὕμνοις, ᾠδαῖς πνευματικαῖς TNT2 WH NA NIV SBL Ead

* 3:16 ⸆ – RP f 35 TR WH SBL ¦ τῇ TNT2 NA NIV Ead

* 3:16 ⸂2 τῇ καρδίᾳ RP f 35 TR ¦ ταῖς καρδίαις TNT2 WH NA NIV SBL Ead

* 3:16 ⸂3 τῷ κυρίῳ RP f 35 TR ¦ τῷ θεῷ TNT2 WH NA NIV SBL Ead

* 3:17 ⸂ ἂν RP f 35 TR Ead ¦ ἐὰν TNT2 WH NA NIV SBL

* 3:17 ⸋ καὶ RP f 35 TR Ead ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 3:18 ⸋ ἰδίοις RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL Ead

* 3:20 ⸉ ἐστιν εὐάρεστον RP f 35 TR ¦ εὐάρεστόν ἐστιν TNT2 WH NA NIV SBL Ead

* 3:20 ⸋ ἐν RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL Ead ¦ – TR

* 3:20 ⸆ – RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL Ead ¦ τῷ TR

* 3:22 ⸂ ὀφθαλμοδουλίαις RP TNT2 WH NA25 SBL ¦ ὀφθαλμοδουλείαις f 35 TR ¦ ὀφθαλμοδουλίᾳ NA27+28 NIV ¦ ὀφθαλμοδουλείᾳ Ead

* 3:22 ⸂2 τὸν θεόν RP f 35 TR ¦ τὸν κύριον TNT2 WH NA NIV SBL Ead

* 3:23 ⸋ καὶ RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL Ead

* 3:23 ⸂ πᾶν ὅ τι RP f 35 TR ¦ ὅ TNT2 WH NA NIV SBL Ead

* 3:24 ⸂ ἀπὸ κυρίου λήψεσθε RP f 35 ¦ ἀπὸ κυρίου ἀπολήψεσθε TR Ead ¦ ἀπὸ κυρίου ἀπολήμψεσθε TNT2 WH NA NIV SBL

* 3:24 ⸋ γὰρ RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL Ead

* 3:25 ⸂ δὲ RP f 35 TR ¦ γὰρ TNT2 WH NA NIV SBL Ead

* 4:1 ⸂ οὐρανοῖς RP f 35 TR ¦ οὐρανῷ TNT2 WH NA NIV SBL

* 4:8 ⸂ γνῷ τὰ περὶ ὑμῶν RP f 35 TR ¦ γνῶτε τὰ περὶ ἡμῶν TNT2 WH NA NIV SBL Ead

* 4:12 ⸂ χριστοῦ RP f 35 TR SBL Ead ¦ χριστοῦ Ἰησοῦ TNT2 WH NA NIV

* 4:12 ⸂2 στῆτε RP f 35 TR Ead ¦ σταθῆτε TNT2 WH NA NIV SBL

* 4:12 ⸂3 πεπληρωμένοι RP f 35 TR ¦ πεπληροφορημένοι TNT2 WH NA NIV SBL Ead

* 4:13 ⸂ ζῆλον πολὺν RP f 35 TR Ead ¦ πολὺν πόνον TNT2 WH NA NIV SBL

* 4:15 ⸂ τοὺς … ἀδελφούς, καὶ Νυμφᾶν … αὐτοῦ RP f 35 TR Ead ¦ τοὺς … ἀδελφούς, καὶ Νυμφᾶν … αὐτῶν TNT2 ¦ τοὺς … ἀδελφούς, καὶ Νύμφαν … αὐτῆς WH NA NIV SBL

* 4:18 ⸋ Ἀμήν. RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL Ead

ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΕΙΣ Α

1

2

3

4

5

ΠΡΟΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΕΙΣ Α΄

1

1 Παῦλος καὶ Σιλουανὸς καὶ Τιμόθεος, τῇ ἐκκλησίᾳ Θεσσαλονικέων ἐν θεῷ πατρί, καὶ κυρίῳ Ἰησοῦ χριστῷ· χάρις ὑμῖν καὶ εἰρήνη *⸋ἀπὸ θεοῦ πατρὸς ἡμῶν καὶ κυρίου Ἰησοῦ χριστοῦ.⸌

2 Εὐχαριστοῦμεν τῷ θεῷ πάντοτε *⸂περὶ πάντων ὑμῶν, μνείαν ὑμῶν ποιούμενοι⸃ ἐπὶ τῶν προσευχῶν ἡμῶν, 3 ἀδιαλείπτως μνημονεύοντες ὑμῶν τοῦ ἔργου τῆς πίστεως, καὶ τοῦ κόπου τῆς ἀγάπης, καὶ τῆς ὑπομονῆς τῆς ἐλπίδος τοῦ κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ χριστοῦ, ἔμπροσθεν τοῦ θεοῦ καὶ πατρὸς ἡμῶν· 4 εἰδότες, ἀδελφοὶ ἠγαπημένοι ὑπὸ *⸆ θεοῦ, τὴν ἐκλογὴν ὑμῶν· 5 ὅτι τὸ εὐαγγέλιον ἡμῶν οὐκ ἐγενήθη εἰς ὑμᾶς *⸂ἐν λόγῳ μόνον, ἀλλὰ καὶ ἐν δυνάμει, καὶ ἐν πνεύματι ἁγίῳ, καὶ ἐν πληροφορίᾳ πολλῇ,⸃ καθὼς οἴδατε οἷοι ἐγενήθημεν *⸋ἐν⸌ ὑμῖν δι᾽ ὑμᾶς. 6 Καὶ ὑμεῖς μιμηταὶ ἡμῶν ἐγενήθητε καὶ τοῦ κυρίου, δεξάμενοι τὸν λόγον ἐν θλίψει πολλῇ μετὰ χαρᾶς πνεύματος ἁγίου, 7 ὥστε γενέσθαι ὑμᾶς *⸂τύπους⸃ πᾶσιν τοῖς πιστεύουσιν *⸂2ἐν τῇ Μακεδονίᾳ καὶ τῇ Ἀχαΐᾳ. 8 Ἀφ᾽ ὑμῶν γὰρ ἐξήχηται ὁ λόγος τοῦ κυρίου οὐ μόνον ἐν τῇ Μακεδονίᾳ καὶ ἐν τῇ Ἀχαΐᾳ,⸃ *⸂ἀλλὰ καὶ⸃ ἐν παντὶ τόπῳ ἡ πίστις ὑμῶν ἡ πρὸς τὸν θεὸν ἐξελήλυθεν, ὥστε μὴ χρείαν *⸉ἡμᾶς ἔχειν⸊ λαλεῖν τι. 9 Αὐτοὶ γὰρ περὶ *⸂ἡμῶν⸃ ἀπαγγέλλουσιν ὁποίαν εἴσοδον *⸂2ἔσχομεν⸃ πρὸς ὑμᾶς, καὶ πῶς ἐπεστρέψατε πρὸς τὸν θεὸν ἀπὸ τῶν εἰδώλων, δουλεύειν θεῷ ζῶντι καὶ ἀληθινῷ, 10 καὶ ἀναμένειν τὸν υἱὸν αὐτοῦ ἐκ τῶν οὐρανῶν, ὃν ἤγειρεν ἐκ *⸋τῶν⸌ νεκρῶν, Ἰησοῦν, τὸν ῥυόμενον ἡμᾶς *⸂ἀπὸ⸃ τῆς ὀργῆς τῆς ἐρχομένης.

2

1 Αὐτοὶ γὰρ οἴδατε, ἀδελφοί, τὴν εἴσοδον ἡμῶν τὴν πρὸς ὑμᾶς, ὅτι οὐ κενὴ γέγονεν· 2 ἀλλὰ *⸆ προπαθόντες καὶ ὑβρισθέντες, καθὼς οἴδατε, ἐν Φιλίπποις, ἐπαρρησιασάμεθα ἐν τῷ θεῷ ἡμῶν λαλῆσαι πρὸς ὑμᾶς τὸ εὐαγγέλιον τοῦ θεοῦ ἐν πολλῷ ἀγῶνι. 3 Ἡ γὰρ παράκλησις ἡμῶν οὐκ ἐκ πλάνης, *⸂οὐδὲ ἐξ ἀκαθαρσίας, οὔτε ἐν δόλῳ·⸃ 4 ἀλλὰ καθὼς δεδοκιμάσμεθα ὑπὸ τοῦ θεοῦ πιστευθῆναι τὸ εὐαγγέλιον, οὕτως λαλοῦμεν, οὐχ ὡς ἀνθρώποις ἀρέσκοντες, ἀλλὰ *⸋τῷ⸌ θεῷ τῷ δοκιμάζοντι τὰς καρδίας ἡμῶν. 5 Οὔτε γάρ ποτε *⸂ἐν λόγῳ κολακείας ἐγενήθημεν, καθὼς οἴδατε, οὔτε ἐν προφάσει πλεονεξίας·⸃ θεὸς μάρτυς· 6 οὔτε ζητοῦντες ἐξ ἀνθρώπων δόξαν, οὔτε ἀφ᾽ ὑμῶν οὔτε ἀπὸ ἄλλων, δυνάμενοι ἐν βάρει εἶναι, ὡς χριστοῦ ἀπόστολοι, 7 ἀλλ᾽ ἐγενήθημεν ἤπιοι ἐν μέσῳ ὑμῶν ὡς *⸂ἂν⸃ τροφὸς θάλπῃ τὰ ἑαυτῆς τέκνα· 8 οὕτως, ὁμειρόμενοι ὑμῶν, εὐδοκοῦμεν μεταδοῦναι ὑμῖν οὐ μόνον τὸ εὐαγγέλιον τοῦ θεοῦ, ἀλλὰ καὶ τὰς ἑαυτῶν ψυχάς, διότι ἀγαπητοὶ ἡμῖν *⸂γεγένησθε.⸃ 9 Μνημονεύετε γάρ, ἀδελφοί, τὸν κόπον ἡμῶν καὶ τὸν μόχθον· νυκτὸς *⸋γὰρ⸌ καὶ ἡμέρας ἐργαζόμενοι, πρὸς τὸ μὴ ἐπιβαρῆσαί τινα ὑμῶν, ἐκηρύξαμεν εἰς ὑμᾶς τὸ εὐαγγέλιον τοῦ θεοῦ. 10 Ὑμεῖς μάρτυρες καὶ ὁ θεός, ὡς ὁσίως καὶ δικαίως καὶ ἀμέμπτως ὑμῖν τοῖς πιστεύουσιν ἐγενήθημεν· 11 καθάπερ οἴδατε ὡς ἕνα ἕκαστον ὑμῶν, ὡς πατὴρ τέκνα ἑαυτοῦ, παρακαλοῦντες ὑμᾶς καὶ παραμυθούμενοι 12 καὶ *⸂μαρτυρόμενοι,⸃ εἰς τὸ *⸂2περιπατῆσαι⸃ ὑμᾶς ἀξίως τοῦ θεοῦ τοῦ καλοῦντος ὑμᾶς εἰς τὴν ἑαυτοῦ βασιλείαν καὶ δόξαν.

13  *⸆ Διὰ τοῦτο καὶ ἡμεῖς εὐχαριστοῦμεν τῷ θεῷ ἀδιαλείπτως, ὅτι παραλαβόντες λόγον ἀκοῆς παρ᾽ ἡμῶν τοῦ θεοῦ, ἐδέξασθε οὐ λόγον ἀνθρώπων, ἀλλὰ καθώς *⸉ἐστιν ἀληθῶς,⸊ λόγον θεοῦ, ὃς καὶ ἐνεργεῖται ἐν ὑμῖν τοῖς πιστεύουσιν. 14 Ὑμεῖς γὰρ μιμηταὶ ἐγενήθητε, ἀδελφοί, τῶν ἐκκλησιῶν τοῦ θεοῦ τῶν οὐσῶν ἐν τῇ Ἰουδαίᾳ ἐν χριστῷ Ἰησοῦ· ὅτι *⸂τὰ αὐτὰ⸃ ἐπάθετε καὶ ὑμεῖς ὑπὸ τῶν ἰδίων συμφυλετῶν, καθὼς καὶ αὐτοὶ ὑπὸ τῶν Ἰουδαίων, 15 τῶν καὶ τὸν κύριον ἀποκτεινάντων Ἰησοῦν καὶ τοὺς *⸋ἰδίους⸌ προφήτας, καὶ *⸂ἡμᾶς⸃ ἐκδιωξάντων, καὶ θεῷ μὴ ἀρεσκόντων, καὶ πᾶσιν ἀνθρώποις ἐναντίων, 16 κωλυόντων ἡμᾶς τοῖς ἔθνεσιν λαλῆσαι ἵνα σωθῶσιν, εἰς τὸ ἀναπληρῶσαι αὐτῶν τὰς ἁμαρτίας πάντοτε· ἔφθασεν δὲ ἐπ᾽ αὐτοὺς ἡ ὀργὴ *⸆ εἰς τέλος.

17 Ἡμεῖς δέ, ἀδελφοί, ἀπορφανισθέντες ἀφ᾽ ὑμῶν πρὸς καιρὸν ὥρας, προσώπῳ οὐ καρδίᾳ, περισσοτέρως ἐσπουδάσαμεν τὸ πρόσωπον ὑμῶν ἰδεῖν ἐν πολλῇ ἐπιθυμίᾳ· 18  *⸂διὸ⸃ ἠθελήσαμεν ἐλθεῖν πρὸς ὑμᾶς, ἐγὼ μὲν Παῦλος καὶ ἅπαξ καὶ δίς, καὶ ἐνέκοψεν ἡμᾶς ὁ Σατανᾶς. 19 Τίς γὰρ ἡμῶν ἐλπὶς ἢ χαρὰ ἢ στέφανος καυχήσεως; Ἢ οὐχὶ καὶ ὑμεῖς, ἔμπροσθεν *⸂τοῦ κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ⸃ ἐν τῇ αὐτοῦ παρουσίᾳ; 20 Ὑμεῖς γάρ ἐστε ἡ δόξα ἡμῶν καὶ ἡ χαρά.

3

1 Διὸ μηκέτι στέγοντες, εὐδοκήσαμεν καταλειφθῆναι ἐν Ἀθήναις μόνοι, 2 καὶ ἐπέμψαμεν Τιμόθεον τὸν ἀδελφὸν ἡμῶν καὶ *⸂διάκονον τοῦ θεοῦ καὶ συνεργὸν ἡμῶν⸃ ἐν τῷ εὐαγγελίῳ τοῦ χριστοῦ, εἰς τὸ *⸂2στηρίξαι ὑμᾶς καὶ παρακαλέσαι ὑμᾶς⸃ *⸂3περὶ⸃ τῆς πίστεως ὑμῶν, 3  *⸂τὸ⸃ μηδένα σαίνεσθαι ἐν ταῖς θλίψεσιν ταύταις· αὐτοὶ γὰρ οἴδατε ὅτι εἰς τοῦτο κείμεθα. 4 Καὶ γὰρ ὅτε πρὸς ὑμᾶς ἦμεν, προελέγομεν ὑμῖν ὅτι μέλλομεν θλίβεσθαι, καθὼς καὶ ἐγένετο καὶ οἴδατε. 5 Διὰ τοῦτο κἀγώ, μηκέτι στέγων, ἔπεμψα εἰς τὸ γνῶναι τὴν πίστιν ὑμῶν, μήπως ἐπείρασεν ὑμᾶς ὁ πειράζων, καὶ εἰς κενὸν γένηται ὁ κόπος ἡμῶν. 6 Ἄρτι δὲ ἐλθόντος Τιμοθέου πρὸς ἡμᾶς ἀφ᾽ ὑμῶν, καὶ εὐαγγελισαμένου ἡμῖν τὴν πίστιν καὶ τὴν ἀγάπην ὑμῶν, καὶ ὅτι ἔχετε μνείαν ἡμῶν ἀγαθὴν πάντοτε, ἐπιποθοῦντες ἡμᾶς ἰδεῖν, καθάπερ καὶ ἡμεῖς ὑμᾶς· 7 διὰ τοῦτο παρεκλήθημεν, ἀδελφοί, ἐφ᾽ ὑμῖν ἐπὶ πάσῃ *⸉τῇ θλίψει καὶ ἀνάγκῃ⸊ ἡμῶν διὰ τῆς ὑμῶν πίστεως· 8 ὅτι νῦν ζῶμεν, ἐὰν ὑμεῖς *⸂στήκετε⸃ ἐν κυρίῳ. 9 Τίνα γὰρ εὐχαριστίαν δυνάμεθα τῷ θεῷ ἀνταποδοῦναι περὶ ὑμῶν, ἐπὶ πάσῃ τῇ χαρᾷ ᾗ χαίρομεν δι᾽ ὑμᾶς ἔμπροσθεν τοῦ θεοῦ ἡμῶν, 10 νυκτὸς καὶ ἡμέρας ὑπερεκπερισσοῦ δεόμενοι εἰς τὸ ἰδεῖν ὑμῶν τὸ πρόσωπον, καὶ καταρτίσαι τὰ ὑστερήματα τῆς πίστεως ὑμῶν;

11 Αὐτὸς δὲ ὁ θεὸς καὶ πατὴρ ἡμῶν, καὶ *⸂ὁ κύριος ἡμῶν Ἰησοῦς χριστός,⸃ κατευθύναι τὴν ὁδὸν ἡμῶν πρὸς ὑμᾶς· 12 ὑμᾶς δὲ ὁ κύριος πλεονάσαι καὶ περισσεύσαι τῇ ἀγάπῃ εἰς ἀλλήλους καὶ εἰς πάντας, καθάπερ καὶ ἡμεῖς εἰς ὑμᾶς, 13 εἰς τὸ στηρίξαι ὑμῶν τὰς καρδίας ἀμέμπτους ἐν ἁγιωσύνῃ, ἔμπροσθεν τοῦ θεοῦ καὶ πατρὸς ἡμῶν, ἐν τῇ παρουσίᾳ *⸂τοῦ κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ χριστοῦ⸃ μετὰ πάντων τῶν ἁγίων αὐτοῦ. *⸆

4

1  *⸆ Λοιπὸν *⸋οὖν,⸌ ἀδελφοί, ἐρωτῶμεν ὑμᾶς καὶ παρακαλοῦμεν ἐν κυρίῳ Ἰησοῦ *⸆2 καθὼς παρελάβετε παρ᾽ ἡμῶν τὸ πῶς δεῖ ὑμᾶς περιπατεῖν καὶ ἀρέσκειν θεῷ, *⸆3 ἵνα περισσεύητε μᾶλλον. 2 Οἴδατε γὰρ τίνας παραγγελίας ἐδώκαμεν ὑμῖν διὰ τοῦ κυρίου Ἰησοῦ. 3 Τοῦτο γάρ ἐστιν θέλημα τοῦ θεοῦ, ὁ ἁγιασμὸς ὑμῶν, ἀπέχεσθαι ὑμᾶς ἀπὸ τῆς πορνείας· 4 εἰδέναι ἕκαστον ὑμῶν τὸ ἑαυτοῦ σκεῦος κτᾶσθαι ἐν ἁγιασμῷ καὶ τιμῇ, 5 μὴ ἐν πάθει ἐπιθυμίας, καθάπερ καὶ τὰ ἔθνη τὰ μὴ εἰδότα τὸν θεόν· 6 τὸ μὴ ὑπερβαίνειν καὶ πλεονεκτεῖν ἐν τῷ πράγματι τὸν ἀδελφὸν αὐτοῦ· διότι ἔκδικος *⸋ὁ⸌ κύριος περὶ πάντων τούτων, καθὼς καὶ προείπομεν ὑμῖν καὶ διεμαρτυράμεθα. 7 Οὐ γὰρ ἐκάλεσεν ἡμᾶς ὁ θεὸς ἐπὶ ἀκαθαρσίᾳ, ἀλλ᾽ ἐν ἁγιασμῷ. 8 Τοιγαροῦν ὁ ἀθετῶν οὐκ ἄνθρωπον ἀθετεῖ, ἀλλὰ τὸν θεὸν τὸν *⸋καὶ⸌ *⸂δόντα⸃ τὸ πνεῦμα αὐτοῦ τὸ ἅγιον εἰς *⸂2ὑμᾶς.⸃

9 Περὶ δὲ τῆς φιλαδελφίας οὐ χρείαν *⸂ἔχετε⸃ γράφειν ὑμῖν· αὐτοὶ γὰρ *⸋ὑμεῖς⸌ θεοδίδακτοί ἐστε εἰς τὸ ἀγαπᾷν ἀλλήλους· 10 καὶ γὰρ ποιεῖτε αὐτὸ εἰς πάντας τοὺς ἀδελφοὺς *⸋τοὺς⸌ ἐν ὅλῃ τῇ Μακεδονίᾳ. Παρακαλοῦμεν δὲ ὑμᾶς, ἀδελφοί, περισσεύειν μᾶλλον, 11 καὶ φιλοτιμεῖσθαι ἡσυχάζειν, καὶ πράσσειν τὰ ἴδια, καὶ ἐργάζεσθαι ταῖς *⸋ἰδίαις⸌ χερσὶν ὑμῶν, καθὼς ὑμῖν παρηγγείλαμεν· 12 ἵνα περιπατῆτε εὐσχημόνως πρὸς τοὺς ἔξω, καὶ μηδενὸς χρείαν ἔχητε.

13 Οὐ *⸂θέλομεν⸃ δὲ ὑμᾶς ἀγνοεῖν, ἀδελφοί, περὶ τῶν *⸂2κεκοιμημένων,⸃ ἵνα μὴ λυπῆσθε, καθὼς καὶ οἱ λοιποὶ οἱ μὴ ἔχοντες ἐλπίδα. 14 Εἰ γὰρ πιστεύομεν ὅτι Ἰησοῦς ἀπέθανεν καὶ ἀνέστη, οὕτως καὶ ὁ θεὸς τοὺς κοιμηθέντας διὰ τοῦ Ἰησοῦ ἄξει σὺν αὐτῷ. 15 Τοῦτο γὰρ ὑμῖν λέγομεν ἐν λόγῳ κυρίου, ὅτι ἡμεῖς οἱ ζῶντες οἱ περιλειπόμενοι εἰς τὴν παρουσίαν τοῦ κυρίου, οὐ μὴ φθάσωμεν τοὺς κοιμηθέντας. 16 Ὅτι αὐτὸς ὁ κύριος ἐν κελεύσματι, ἐν φωνῇ ἀρχαγγέλου, καὶ ἐν σάλπιγγι θεοῦ, καταβήσεται ἀπ᾽ οὐρανοῦ, καὶ οἱ νεκροὶ ἐν χριστῷ ἀναστήσονται πρῶτον· 17 ἔπειτα ἡμεῖς οἱ ζῶντες, οἱ περιλειπόμενοι, ἅμα σὺν αὐτοῖς ἁρπαγησόμεθα ἐν νεφέλαις εἰς ἀπάντησιν τοῦ κυρίου εἰς ἀέρα· καὶ οὕτως πάντοτε σὺν κυρίῳ ἐσόμεθα. 18 Ὥστε παρακαλεῖτε ἀλλήλους ἐν τοῖς λόγοις τούτοις.

5

1 Περὶ δὲ τῶν χρόνων καὶ τῶν καιρῶν, ἀδελφοί, οὐ χρείαν ἔχετε ὑμῖν γράφεσθαι. 2 Αὐτοὶ γὰρ ἀκριβῶς οἴδατε ὅτι *⸋ἡ⸌ ἡμέρα κυρίου ὡς κλέπτης ἐν νυκτὶ οὕτως ἔρχεται· 3 ὅταν *⸋γὰρ⸌ λέγωσιν, Εἰρήνη καὶ ἀσφάλεια, τότε αἰφνίδιος αὐτοῖς ἐφίσταται ὄλεθρος, ὥσπερ ἡ ὠδὶν τῇ ἐν γαστρὶ ἐχούσῃ, καὶ οὐ μὴ ἐκφύγωσιν. 4 Ὑμεῖς δέ, ἀδελφοί, οὐκ ἐστὲ ἐν σκότει, ἵνα ἡ ἡμέρα ὑμᾶς ὡς κλέπτης καταλάβῃ· 5 πάντες *⸆ ὑμεῖς υἱοὶ φωτός ἐστε καὶ υἱοὶ ἡμέρας· οὐκ ἐσμὲν νυκτὸς οὐδὲ σκότους· 6 ἄρα οὖν μὴ καθεύδωμεν ὡς *⸋καὶ⸌ οἱ λοιποί, ἀλλὰ γρηγορῶμεν καὶ νήφωμεν. 7 Οἱ γὰρ καθεύδοντες νυκτὸς καθεύδουσιν· καὶ οἱ μεθυσκόμενοι, νυκτὸς μεθύουσιν. 8 Ἡμεῖς δέ, ἡμέρας ὄντες, νήφωμεν, ἐνδυσάμενοι θώρακα πίστεως καὶ ἀγάπης, καὶ περικεφαλαίαν, ἐλπίδα σωτηρίας. 9 Ὅτι οὐκ ἔθετο ἡμᾶς ὁ θεὸς εἰς ὀργήν, ἀλλ᾽ εἰς περιποίησιν σωτηρίας διὰ τοῦ κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ χριστοῦ, 10 τοῦ ἀποθανόντος *⸂ὑπὲρ⸃ ἡμῶν, ἵνα, *⸂2εἴτε γρηγορῶμεν εἴτε καθεύδωμεν,⸃ ἅμα σὺν αὐτῷ ζήσωμεν. 11 Διὸ παρακαλεῖτε ἀλλήλους, καὶ οἰκοδομεῖτε εἷς τὸν ἕνα, καθὼς καὶ ποιεῖτε.

12 Ἐρωτῶμεν δὲ ὑμᾶς, ἀδελφοί, εἰδέναι τοὺς κοπιῶντας ἐν ὑμῖν, καὶ προϊσταμένους ὑμῶν ἐν κυρίῳ, καὶ νουθετοῦντας ὑμᾶς, 13 καὶ ἡγεῖσθαι αὐτοὺς *⸂ὑπερεκπερισσοῦ⸃ ἐν ἀγάπῃ διὰ τὸ ἔργον αὐτῶν. Εἰρηνεύετε ἐν *⸂2ἑαυτοῖς.⸃ 14 Παρακαλοῦμεν δὲ ὑμᾶς, ἀδελφοί, νουθετεῖτε τοὺς ἀτάκτους, παραμυθεῖσθε τοὺς ὀλιγοψύχους, ἀντέχεσθε τῶν ἀσθενῶν, μακροθυμεῖτε πρὸς πάντας. 15 Ὁρᾶτε μή τις κακὸν ἀντὶ κακοῦ τινὶ ἀποδῷ· ἀλλὰ πάντοτε τὸ ἀγαθὸν διώκετε *⸋καὶ⸌ εἰς ἀλλήλους καὶ εἰς πάντας. 16 Πάντοτε χαίρετε· 17 ἀδιαλείπτως προσεύχεσθε· 18 ἐν παντὶ εὐχαριστεῖτε· τοῦτο γὰρ θέλημα θεοῦ ἐν χριστῷ Ἰησοῦ εἰς ὑμᾶς. 19 Τὸ πνεῦμα μὴ σβέννυτε· 20 προφητείας μὴ ἐξουθενεῖτε· 21 πάντα *⸋δὲ⸌ δοκιμάζετε· τὸ καλὸν κατέχετε· 22 ἀπὸ παντὸς εἴδους πονηροῦ ἀπέχεσθε.

23 Αὐτὸς δὲ ὁ θεὸς τῆς εἰρήνης ἁγιάσαι ὑμᾶς ὁλοτελεῖς· καὶ ὁλόκληρον ὑμῶν τὸ πνεῦμα καὶ ἡ ψυχὴ καὶ τὸ σῶμα ἀμέμπτως ἐν τῇ παρουσίᾳ τοῦ κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ χριστοῦ τηρηθείη. 24 Πιστὸς ὁ καλῶν ὑμᾶς, ὃς καὶ ποιήσει.

25 Ἀδελφοί, προσεύχεσθε *⸆ περὶ ἡμῶν.

26 Ἀσπάσασθε τοὺς ἀδελφοὺς πάντας ἐν φιλήματι ἁγίῳ. 27  *⸂Ὁρκίζω⸃ ὑμᾶς τὸν κύριον, ἀναγνωσθῆναι τὴν ἐπιστολὴν πᾶσιν τοῖς *⸋ἁγίοις⸌ ἀδελφοῖς.

28 Ἡ χάρις τοῦ κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ χριστοῦ μεθ᾽ ὑμῶν. *⸋Ἀμήν.⸌

* 1:1 ⸋ ἀπὸ θεοῦ πατρὸς ἡμῶν καὶ κυρίου Ἰησοῦ χριστοῦ RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL Ead

* 1:2 ⸂ περὶ πάντων ὑμῶν, μνείαν ὑμῶν ποιούμενοι RP f 35 TR Ead ¦ περὶ πάντων ὑμῶν, μνείαν ποιούμενοι TNT2 WH NA NIV SBL

* 1:4 ⸆ – RP f 35 TR TNT2 SBL Ead ¦ τοῦ WH NA NIV

* 1:5 ⸂ ἐν λόγῳ … ἐν δυνάμει … ἐν πνεύματι … ἐν πληροφορίᾳ πολλῇ RP f 35 TR TNT2 NA27+28 NIV73 Ead ¦ ἐν λόγῳ … ἐν δυνάμει … ἐν πνεύματι … πληροφορίᾳ πολλῇ WH NA25 NIV11 SBL

* 1:5 ⸋ ἐν RP f 35 TR TNT2 NA NIV SBL Ead ¦ – WH

* 1:7 ⸂ τύπους RP f 35 TR Ead ¦ τύπον TNT2 WH NA NIV SBL

* 1:7 ⸂2 ἐν τῇ Μακεδονίᾳ καὶ τῇ Ἀχαΐᾳ … ἐν τῇ Μακεδονίᾳ καὶ ἐν τῇ Ἀχαΐᾳ RP ¦ ἐν τῇ Μακεδονίᾳ καὶ Ἀχαΐᾳ … ἐν τῇ Μακεδονίᾳ καὶ ἐν τῇ Ἀχαΐᾳ f 35 ¦ ἐν τῇ Μακεδονίᾳ καὶ τῇ Ἀχαΐᾳ … ἐν τῇ Μακεδονίᾳ καὶ Ἀχαΐᾳ TR ¦ ἐν τῇ Μακεδονίᾳ καὶ ἐν τῇ Ἀχαΐᾳ … ἐν τῇ Μακεδονίᾳ καὶ Ἀχαΐᾳ TNT2 WH NA25 NIV11 SBL Ead ¦ ἐν τῇ Μακεδονίᾳ καὶ ἐν τῇ Ἀχαΐᾳ … ἐν τῇ Μακεδονίᾳ καὶ ἐν τῇ Ἀχαΐᾳ NA27+28 NIV73

* 1:8 ⸂ ἀλλὰ καὶ RP f 35 TR ¦ ἀλλ᾽ TNT2 WH NA NIV SBL ¦ ἀλλὰ Ead

* 1:8 ⸉ ἡμᾶς ἔχειν RP f 35 TR ¦ ἔχειν ἡμᾶς TNT2 WH NA NIV SBL Ead

* 1:9 ⸂ ἡμῶν RP TR TNT2 WH NA NIV SBL Ead ¦ ὑμῶν f 35

* 1:9 ⸂2 ἔσχομεν RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL Ead ¦ ἔχομεν TR

* 1:10 ⸋ τῶν RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL Ead ¦ – TR

* 1:10 ⸂ ἀπὸ RP f 35 TR ¦ ἐκ TNT2 WH NA NIV SBL Ead

* 2:2 ⸆ – RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL Ead ¦ καὶ TR

* 2:3 ⸂ οὐδὲ ἐξ ἀκαθαρσίας, οὔτε ἐν δόλῳ RP f 35 TR ¦ οὐδὲ ἐξ ἀκαθαρσίας, οὐδὲ ἐν δόλῳ TNT2 WH NA NIV SBL Ead

* 2:4 ⸋ τῷ RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL Ead

* 2:5 ⸂ ἐν λόγῳ κολακείας … ἐν προφάσει πλεονεξίας RP f 35 TR TNT2 NA NIV SBL Ead ¦ ἐν λόγῳ κολακείας … προφάσει πλεονεξίας WH

* 2:7 ⸂ ἂν RP f 35 TR ¦ ἐὰν TNT2 WH NA NIV SBL Ead

* 2:8 ⸂ γεγένησθε RP f 35 TR ¦ ἐγενήθητε TNT2 WH NA NIV SBL Ead

* 2:9 ⸋ γὰρ RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL Ead

* 2:12 ⸂ μαρτυρόμενοι RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL Ead ¦ μαρτυρούμενοι TR

* 2:12 ⸂2 περιπατῆσαι RP f 35 TR ¦ περιπατεῖν TNT2 WH NA NIV SBL Ead

* 2:13 ⸆ – RP f 35 TR ¦ Καὶ TNT2 WH NA NIV SBL Ead

* 2:13 ⸉ ἐστιν ἀληθῶς RP f 35 TR TNT2 NA27+28 NIV Ead ¦ ἀληθῶς ἐστὶν WH NA25 SBL

* 2:14 ⸂ τὰ αὐτὰ RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL Ead ¦ ταὐτὰ TR

* 2:15 ⸋ ἰδίους RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL Ead

* 2:15 ⸂ ἡμᾶς RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL Ead ¦ ὑμᾶς TR

* 2:16 ⸆ – RP f 35 TR TNT2 WH NA NIV11 SBL Ead ¦ τοῦ θεοῦ NIV73

* 2:18 ⸂ διὸ RP f 35 TR ¦ διότι TNT2 WH NA NIV SBL Ead

* 2:19 ⸂ τοῦ κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL Ead ¦ τοῦ κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ χριστοῦ TR

* 3:2 ⸂ διάκονον τοῦ θεοῦ καὶ συνεργὸν ἡμῶν RP f 35 TR ¦ διάκονον τοῦ θεοῦ TNT2 WH ¦ συνεργὸν τοῦ θεοῦ NA NIV SBL Ead

* 3:2 ⸂2 στηρίξαι ὑμᾶς καὶ παρακαλέσαι ὑμᾶς RP f 35 TR ¦ στηρίξαι ὑμᾶς καὶ παρακαλέσαι TNT2 WH NA NIV SBL Ead

* 3:2 ⸂3 περὶ RP f 35 TR ¦ ὑπὲρ TNT2 WH NA NIV SBL Ead

* 3:3 ⸂ τὸ RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL Ead ¦ τῷ TR

* 3:7 ⸉ τῇ θλίψει καὶ ἀνάγκῃ RP f 35 TR ¦ τῇ ἀνάγκῃ καὶ θλίψει TNT2 WH NA NIV SBL Ead

* 3:8 ⸂ στήκετε RP TNT2 WH NA NIV SBL ¦ στήκητε f 35 TR

* 3:11 ⸂ ὁ κύριος ἡμῶν Ἰησοῦς χριστός RP f 35 TR ¦ ὁ κύριος ἡμῶν Ἰησοῦς TNT2 WH NA NIV SBL Ead

* 3:13 ⸂ τοῦ κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ χριστοῦ RP f 35 TR ¦ τοῦ κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ TNT2 WH NA NIV SBL Ead

* 3:13 ⸆ – RP f 35 TR TNT2 WH NA25 NIV SBL Ead ¦ Ἀμήν. NA27+28

* 4:1 ⸆ – RP TNT2 WH NA NIV SBL Ead ¦ Τὸ f 35 TR

* 4:1 ⸋ οὖν RP f 35 TR TNT2 NA NIV SBL Ead ¦ – WH

* 4:1 ⸆2 – RP f 35 TR ¦ ἵνα TNT2 WH NA NIV SBL Ead

* 4:1 ⸆3 – RP f 35 TR ¦ καθὼς καὶ περιπατεῖτε TNT2 WH NA NIV SBL Ead

* 4:6 ⸋ ὁ RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL Ead

* 4:8 ⸋ καὶ RP f 35 TR NA NIV73 SBL Ead ¦ – TNT2 WH NIV11

* 4:8 ⸂ δόντα RP f 35 TR Ead ¦ διδόντα TNT2 WH NA NIV SBL

* 4:8 ⸂2 ὑμᾶς RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL Ead ¦ ἡμᾶς TR

* 4:9 ⸂ ἔχετε RP f 35 TR TNT2 WH NA NIV73 SBL Ead ¦ ἔχομεν NIV11

* 4:9 ⸋ ὑμεῖς RP TR TNT2 WH NA NIV SBL Ead ¦ – f 35

* 4:10 ⸋ τοὺς RP f 35 TR TNT2 WH NA NIV SBL ¦ – Ead

* 4:11 ⸋ ἰδίαις RP f 35 TR NA27+28 ¦ – TNT2 WH NA25 NIV SBL Ead

* 4:13 ⸂ θέλομεν RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL Ead ¦ θέλω TR

* 4:13 ⸂2 κεκοιμημένων RP f 35 TR ¦ κοιμωμένων TNT2 WH NA NIV SBL Ead

* 5:2 ⸋ ἡ RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL Ead

* 5:3 ⸋ γὰρ RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL Ead

* 5:5 ⸆ – RP f 35 TR ¦ γὰρ TNT2 WH NA NIV SBL Ead

* 5:6 ⸋ καὶ RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL Ead

* 5:10 ⸂ ὑπὲρ RP f 35 TR NA27+28 NIV Ead ¦ περὶ TNT2 WH NA25 SBL

* 5:10 ⸂2 εἴτε γρηγορῶμεν εἴτε καθεύδωμεν RP TR TNT2 WH NA NIV SBL Ead ¦ εἴτε γρηγοροῦμεν εἴτε καθεύδομεν f 35

* 5:13 ⸂ ὑπερεκπερισσοῦ RP f 35 TR WH NA27+28 NIV SBL ¦ ὑπερεκπερισσῶς TNT2 NA25 Ead

* 5:13 ⸂2 ἑαυτοῖς RP f 35 TR WH NA NIV SBL Ead ¦ αὐτοῖς TNT2

* 5:15 ⸋ καὶ RP f 35 TR NA27+28 NIV73 Ead ¦ – TNT2 WH NA25 NIV11 SBL

* 5:21 ⸋ δὲ RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL Ead ¦ – TR

* 5:25 ⸆ – RP f 35 TR TNT2 NIV11 SBL Ead ¦ καὶ WH NA NIV73

* 5:27 ⸂ Ὁρκίζω RP f 35 TR ¦ Ἐνορκίζω TNT2 WH NA NIV SBL Ead

* 5:27 ⸋ ἁγίοις RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL Ead

* 5:28 ⸋ Ἀμήν. RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL Ead

ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΕΙΣ Β

1

2

3

ΠΡΟΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΕΙΣ Β΄

1

1 Παῦλος καὶ Σιλουανὸς καὶ Τιμόθεος τῇ ἐκκλησίᾳ Θεσσαλονικέων ἐν θεῷ πατρὶ ἡμῶν καὶ κυρίῳ Ἰησοῦ χριστῷ· 2 χάρις ὑμῖν καὶ εἰρήνη ἀπὸ *⸂θεοῦ πατρὸς ἡμῶν⸃ καὶ κυρίου Ἰησοῦ χριστοῦ.

3 Εὐχαριστεῖν ὀφείλομεν τῷ θεῷ πάντοτε περὶ ὑμῶν, ἀδελφοί, καθὼς ἄξιόν ἐστιν, ὅτι ὑπεραυξάνει ἡ πίστις ὑμῶν, καὶ πλεονάζει ἡ ἀγάπη ἑνὸς ἑκάστου πάντων ὑμῶν εἰς ἀλλήλους· 4 ὥστε *⸉ἡμᾶς αὐτοὺς⸊ *⸂ἐν ὑμῖν καυχᾶσθαι⸃ ἐν ταῖς ἐκκλησίαις τοῦ θεοῦ ὑπὲρ τῆς ὑπομονῆς ὑμῶν καὶ πίστεως ἐν πᾶσιν τοῖς διωγμοῖς ὑμῶν καὶ ταῖς θλίψεσιν αἷς ἀνέχεσθε· 5 ἔνδειγμα τῆς δικαίας κρίσεως τοῦ θεοῦ, εἰς τὸ καταξιωθῆναι ὑμᾶς τῆς βασιλείας τοῦ θεοῦ, ὑπὲρ ἧς καὶ πάσχετε· 6 εἴπερ δίκαιον παρὰ θεῷ ἀνταποδοῦναι τοῖς θλίβουσιν ὑμᾶς θλίψιν, 7 καὶ ὑμῖν τοῖς θλιβομένοις ἄνεσιν μεθ᾽ ἡμῶν, ἐν τῇ ἀποκαλύψει τοῦ κυρίου Ἰησοῦ ἀπ᾽ οὐρανοῦ μετ᾽ ἀγγέλων δυνάμεως αὐτοῦ, 8 ἐν *⸂πυρὶ φλογός,⸃ διδόντος ἐκδίκησιν τοῖς μὴ εἰδόσιν θεόν, καὶ τοῖς μὴ ὑπακούουσιν τῷ εὐαγγελίῳ *⸂2τοῦ κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ·⸃ 9 οἵτινες δίκην τίσουσιν, ὄλεθρον αἰώνιον ἀπὸ προσώπου τοῦ κυρίου καὶ ἀπὸ τῆς δόξης τῆς ἰσχύος αὐτοῦ, 10 ὅταν ἔλθῃ ἐνδοξασθῆναι ἐν τοῖς ἁγίοις αὐτοῦ, καὶ θαυμασθῆναι ἐν πᾶσιν τοῖς *⸂πιστεύσασιν⸃ ὅτι ἐπιστεύθη τὸ μαρτύριον ἡμῶν ἐφ᾽ ὑμᾶς ἐν τῇ ἡμέρᾳ ἐκείνῃ. 11 Εἰς ὃ καὶ προσευχόμεθα πάντοτε περὶ ὑμῶν, ἵνα ὑμᾶς ἀξιώσῃ τῆς κλήσεως ὁ θεὸς ἡμῶν, καὶ πληρώσῃ πᾶσαν εὐδοκίαν ἀγαθωσύνης καὶ ἔργον πίστεως ἐν δυνάμει· 12 ὅπως ἐνδοξασθῇ τὸ ὄνομα *⸂τοῦ κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ⸃ ἐν ὑμῖν, καὶ ὑμεῖς ἐν αὐτῷ, κατὰ τὴν χάριν τοῦ θεοῦ ἡμῶν καὶ κυρίου Ἰησοῦ χριστοῦ.

2

1 Ἐρωτῶμεν δὲ ὑμᾶς, ἀδελφοί, ὑπὲρ τῆς παρουσίας τοῦ κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ χριστοῦ, καὶ ἡμῶν ἐπισυναγωγῆς ἐπ᾽ αὐτόν, 2 εἰς τὸ μὴ ταχέως σαλευθῆναι ὑμᾶς ἀπὸ τοῦ νοός, *⸂μήτε θροεῖσθαι, μήτε διὰ πνεύματος, μήτε διὰ λόγου, μήτε δι᾽ ἐπιστολῆς⸃ ὡς δι᾽ ἡμῶν, ὡς ὅτι ἐνέστηκεν ἡ ἡμέρα *⸂2τοῦ χριστοῦ·⸃ 3 μή τις ὑμᾶς ἐξαπατήσῃ κατὰ μηδένα τρόπον· ὅτι ἐὰν μὴ ἔλθῃ ἡ ἀποστασία πρῶτον, καὶ ἀποκαλυφθῇ ὁ ἄνθρωπος τῆς *⸂ἁμαρτίας,⸃ ὁ υἱὸς τῆς ἀπωλείας, 4 ὁ ἀντικείμενος καὶ ὑπεραιρόμενος ἐπὶ πάντα λεγόμενον θεὸν ἢ σέβασμα, ὥστε αὐτὸν εἰς τὸν ναὸν τοῦ θεοῦ *⸋ὡς θεὸν⸌ καθίσαι, ἀποδεικνύντα ἑαυτὸν ὅτι ἐστὶν θεός. 5 Οὐ μνημονεύετε ὅτι ἔτι ὢν πρὸς ὑμᾶς, ταῦτα ἔλεγον ὑμῖν; 6 Καὶ νῦν τὸ κατέχον οἴδατε, εἰς τὸ ἀποκαλυφθῆναι αὐτὸν ἐν τῷ *⸂ἑαυτοῦ⸃ καιρῷ. 7 Τὸ γὰρ μυστήριον ἤδη ἐνεργεῖται τῆς ἀνομίας· μόνον ὁ κατέχων ἄρτι, ἕως ἐκ μέσου γένηται, 8 καὶ τότε ἀποκαλυφθήσεται ὁ ἄνομος, ὃν *⸂ὁ κύριος⸃ *⸂2ἀναλώσει⸃ τῷ πνεύματι τοῦ στόματος αὐτοῦ, καὶ καταργήσει τῇ ἐπιφανείᾳ τῆς παρουσίας αὐτοῦ· 9 οὗ ἐστὶν ἡ παρουσία κατ᾽ ἐνέργειαν τοῦ Σατανᾶ ἐν πάσῃ δυνάμει καὶ σημείοις καὶ τέρασιν ψεύδους, 10 καὶ ἐν πάσῃ ἀπάτῃ *⸋τῆς⸌ ἀδικίας *⸋2ἐν⸌ τοῖς ἀπολλυμένοις, ἀνθ᾽ ὧν τὴν ἀγάπην τῆς ἀληθείας οὐκ ἐδέξαντο εἰς τὸ σωθῆναι αὐτούς. 11 Καὶ διὰ τοῦτο *⸂πέμψει⸃ αὐτοῖς ὁ θεὸς ἐνέργειαν πλάνης, εἰς τὸ πιστεῦσαι αὐτοὺς τῷ ψεύδει· 12 ἵνα κριθῶσιν *⸂πάντες⸃ οἱ μὴ πιστεύσαντες *⸂2τῇ ἀληθείᾳ, ἀλλ᾽ εὐδοκήσαντες ἐν τῇ ἀδικίᾳ.⸃

13 Ἡμεῖς δὲ ὀφείλομεν εὐχαριστεῖν τῷ θεῷ πάντοτε περὶ ὑμῶν, ἀδελφοὶ ἠγαπημένοι ὑπὸ κυρίου, ὅτι εἵλετο ὑμᾶς ὁ θεὸς *⸂ἀπ᾽ ἀρχῆς⸃ εἰς σωτηρίαν ἐν ἁγιασμῷ πνεύματος, καὶ πίστει ἀληθείας· 14 εἰς ὃ *⸆ ἐκάλεσεν ὑμᾶς διὰ τοῦ εὐαγγελίου ἡμῶν, εἰς περιποίησιν δόξης τοῦ κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ χριστοῦ. 15 Ἄρα οὖν, ἀδελφοί, στήκετε, καὶ κρατεῖτε τὰς παραδόσεις ἃς ἐδιδάχθητε, εἴτε διὰ λόγου, εἴτε δι᾽ ἐπιστολῆς ἡμῶν.

16 Αὐτὸς δὲ ὁ κύριος ἡμῶν Ἰησοῦς χριστός, *⸂καὶ ὁ θεὸς καὶ πατὴρ ἡμῶν⸃ ὁ ἀγαπήσας ἡμᾶς, καὶ δοὺς παράκλησιν αἰωνίαν καὶ ἐλπίδα ἀγαθὴν ἐν χάριτι, 17 παρακαλέσαι ὑμῶν τὰς καρδίας, καὶ στηρίξαι *⸋ὑμᾶς⸌ ἐν παντὶ *⸉λόγῳ καὶ ἔργῳ⸊ ἀγαθῷ.

3

1 Τὸ λοιπόν, προσεύχεσθε, ἀδελφοί, περὶ ἡμῶν, ἵνα ὁ λόγος τοῦ κυρίου τρέχῃ καὶ δοξάζηται, καθὼς καὶ πρὸς ὑμᾶς, 2 καὶ ἵνα ῥυσθῶμεν ἀπὸ τῶν ἀτόπων καὶ πονηρῶν ἀνθρώπων· οὐ γὰρ πάντων ἡ πίστις. 3 Πιστὸς δέ ἐστιν ὁ κύριος, ὃς στηρίξει ὑμᾶς καὶ φυλάξει ἀπὸ τοῦ πονηροῦ. 4 Πεποίθαμεν δὲ ἐν κυρίῳ ἐφ᾽ ὑμᾶς, ὅτι ἃ παραγγέλλομεν *⸋ὑμῖν,⸌ καὶ ποιεῖτε καὶ ποιήσετε. 5 Ὁ δὲ κύριος κατευθύναι ὑμῶν τὰς καρδίας *⸂εἰς τὴν ἀγάπην τοῦ θεοῦ, καὶ εἰς τὴν ὑπομονὴν⸃ τοῦ χριστοῦ.

6 Παραγγέλλομεν δὲ ὑμῖν, ἀδελφοί, ἐν ὀνόματι *⸂τοῦ κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ χριστοῦ,⸃ στέλλεσθαι ὑμᾶς ἀπὸ παντὸς ἀδελφοῦ ἀτάκτως περιπατοῦντος, καὶ μὴ κατὰ τὴν παράδοσιν ἣν *⸂2παρέλαβον⸃ παρ᾽ ἡμῶν. 7 Αὐτοὶ γὰρ οἴδατε πῶς δεῖ μιμεῖσθαι ἡμᾶς· ὅτι οὐκ ἠτακτήσαμεν ἐν ὑμῖν, 8 οὐδὲ δωρεὰν ἄρτον ἐφάγομεν παρά τινος, ἀλλ᾽ ἐν κόπῳ καὶ μόχθῳ, *⸂νύκτα καὶ ἡμέραν⸃ ἐργαζόμενοι, πρὸς τὸ μὴ ἐπιβαρῆσαί τινα ὑμῶν· 9 οὐχ ὅτι οὐκ ἔχομεν ἐξουσίαν, ἀλλ᾽ ἵνα ἑαυτοὺς τύπον δῶμεν ὑμῖν εἰς τὸ μιμεῖσθαι ἡμᾶς. 10 Καὶ γὰρ ὅτε ἦμεν πρὸς ὑμᾶς, τοῦτο παρηγγέλλομεν ὑμῖν ὅτι εἴ τις οὐ θέλει ἐργάζεσθαι, μηδὲ ἐσθιέτω. 11 Ἀκούομεν γάρ τινας περιπατοῦντας ἐν ὑμῖν ἀτάκτως, μηδὲν ἐργαζομένους, ἀλλὰ περιεργαζομένους. 12 Τοῖς δὲ τοιούτοις παραγγέλλομεν καὶ παρακαλοῦμεν *⸂διὰ τοῦ κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ χριστοῦ,⸃ ἵνα μετὰ ἡσυχίας ἐργαζόμενοι τὸν ἑαυτῶν ἄρτον ἐσθίωσιν. 13 Ὑμεῖς δέ, ἀδελφοί, μὴ ἐκκακήσητε καλοποιοῦντες. 14 Εἰ δέ τις οὐχ ὑπακούει τῷ λόγῳ ἡμῶν διὰ τῆς ἐπιστολῆς, τοῦτον σημειοῦσθε, *⸂καὶ μὴ συναναμίγνυσθε⸃ αὐτῷ, ἵνα ἐντραπῇ, 15 καὶ μὴ ὡς ἐχθρὸν ἡγεῖσθε, ἀλλὰ νουθετεῖτε ὡς ἀδελφόν.

16 Αὐτὸς δὲ ὁ κύριος τῆς εἰρήνης δῴη ὑμῖν τὴν εἰρήνην διὰ παντὸς ἐν παντὶ τρόπῳ. Ὁ κύριος μετὰ πάντων ὑμῶν.

17 Ὁ ἀσπασμὸς τῇ ἐμῇ χειρὶ Παύλου, ὅ ἐστιν σημεῖον ἐν πάσῃ ἐπιστολῇ· οὕτως γράφω.

18 Ἡ χάρις τοῦ κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ χριστοῦ μετὰ πάντων ὑμῶν. *⸋Ἀμήν.⸌

* 1:2 ⸂ θεοῦ πατρὸς ἡμῶν RP f 35 TR TNT2 NA27+28 NIV11 Ead ¦ θεοῦ πατρὸς WH NA25 NIV73 SBL

* 1:4 ⸉ ἡμᾶς αὐτοὺς RP f 35 TR Ead ¦ αὐτοὺς ἡμᾶς TNT2 WH NA NIV SBL

* 1:4 ⸂ ἐν ὑμῖν καυχᾶσθαι RP f 35 TR ¦ ἐν ὑμῖν ἐγκαυχᾶσθαι TNT2 NA NIV SBL Ead ¦ ἐν ὑμῖν ἐνκαυχᾶσθαι WH

* 1:8 ⸂ πυρὶ φλογός RP f 35 TR WH NA NIV Ead ¦ φλογὶ πυρός TNT2 SBL

* 1:8 ⸂2 τοῦ κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ RP TNT2 WH NA NIV SBL Ead ¦ τοῦ κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ χριστοῦ f 35 TR

* 1:10 ⸂ πιστεύσασιν RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL Ead ¦ πιστεύουσιν TR

* 1:12 ⸂ τοῦ κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ RP TNT2 WH NA NIV SBL Ead ¦ τοῦ κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ χριστοῦ f 35 TR

* 2:2 ⸂ μήτε θροεῖσθαι, μήτε διὰ πνεύματος, μήτε διὰ λόγου, μήτε δι᾽ ἐπιστολῆς RP f 35 TR ¦ μηδὲ θροεῖσθαι, μήτε διὰ πνεύματος, μήτε διὰ λόγου, μήτε δι᾽ ἐπιστολῆς TNT2 WH NA NIV SBL Ead

* 2:2 ⸂2 τοῦ χριστοῦ RP f 35 TR ¦ τοῦ κυρίου TNT2 WH NA NIV SBL Ead

* 2:3 ⸂ ἁμαρτίας RP f 35 TR Ead ¦ ἀνομίας TNT2 WH NA NIV SBL

* 2:4 ⸋ ὡς θεὸν RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL Ead

* 2:6 ⸂ ἑαυτοῦ RP f 35 TR NA27+28 NIV SBL Ead ¦ αὐτοῦ TNT2 WH NA25

* 2:8 ⸂ ὁ κύριος RP f 35 TR ¦ ὁ κύριος Ἰησοῦς TNT2 WH NA NIV SBL Ead

* 2:8 ⸂2 ἀναλώσει RP f 35 TR ¦ ἀνελεῖ TNT2 WH NA NIV SBL Ead

* 2:10 ⸋ τῆς RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL Ead

* 2:10 ⸋2 ἐν RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL Ead

* 2:11 ⸂ πέμψει RP f 35 TR ¦ πέμπει TNT2 WH NA NIV SBL Ead

* 2:12 ⸂ πάντες RP f 35 TR WH NA NIV SBL ¦ ἅπαντες TNT2 Ead

* 2:12 ⸂2 τῇ ἀληθείᾳ … ἐν τῇ ἀδικίᾳ RP f 35 TR ¦ τῇ ἀληθείᾳ … τῇ ἀδικίᾳ TNT2 WH NA NIV SBL

* 2:13 ⸂ ἀπ᾽ ἀρχῆς RP f 35 TR TNT2 WH NIV73 Ead ¦ ἀπαρχὴν NA NIV11 SBL

* 2:14 ⸆ – RP f 35 TR TNT2 WH NIV11 SBL Ead ¦ καὶ NA NIV73

* 2:16 ⸂ καὶ ὁ θεὸς καὶ πατὴρ ἡμῶν RP f 35 TR ¦ καὶ θεὸς ὁ πατὴρ ἡμῶν TNT2 SBL ¦ καὶ ὁ θεὸς ὁ πατὴρ ἡμῶν WH NA NIV Ead

* 2:17 ⸋ ὑμᾶς RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL Ead

* 2:17 ⸉ λόγῳ καὶ ἔργῳ RP f 35 TR ¦ ἔργῳ καὶ λόγῳ TNT2 WH NA NIV SBL Ead

* 3:4 ⸋ ὑμῖν RP f 35 TR Ead ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 3:5 ⸂ εἰς τὴν ἀγάπην … εἰς τὴν ὑπομονὴν RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL Ead ¦ εἰς τὴν ἀγάπην … εἰς ὑπομονὴν TR

* 3:6 ⸂ τοῦ κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ χριστοῦ RP f 35 TR TNT2 NA27+28 SBL ¦ τοῦ κυρίου Ἰησοῦ χριστοῦ WH NA25 NIV

* 3:6 ⸂2 παρέλαβον RP f 35 ¦ παρέλαβε TR ¦ παρελάβετε TNT2 WH NA25 NIV ¦ παρελάβοσαν NA27+28 SBL Ead

* 3:8 ⸂ νύκτα καὶ ἡμέραν RP f 35 TR Ead ¦ νυκτὸς καὶ ἡμέρας TNT2 WH NA NIV SBL

* 3:12 ⸂ διὰ τοῦ κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ χριστοῦ RP f 35 TR ¦ ἐν κυρίῳ Ἰησοῦ χριστῷ TNT2 WH NA NIV SBL Ead

* 3:14 ⸂ καὶ μὴ συναναμίγνυσθε RP f 35 TR ¦ μὴ συναναμίγνυσθαι TNT2 WH NA NIV SBL

* 3:18 ⸋ Ἀμήν. RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL Ead

ΤΙΜΟΘΕΟΝ Α

1

2

3

4

5

6

ΠΡΟΣ ΤΙΜΟΘΕΟΝ Α΄

1

1 Παῦλος ἀπόστολος *⸂Ἰησοῦ χριστοῦ κατ᾽ ἐπιταγὴν θεοῦ σωτῆρος ἡμῶν, καὶ κυρίου Ἰησοῦ χριστοῦ⸃ τῆς ἐλπίδος ἡμῶν, 2 Τιμοθέῳ γνησίῳ τέκνῳ ἐν πίστει· χάρις, ἔλεος, εἰρήνη ἀπὸ *⸂θεοῦ πατρὸς ἡμῶν⸃ καὶ χριστοῦ Ἰησοῦ τοῦ κυρίου ἡμῶν.

3 Καθὼς παρεκάλεσά σε προσμεῖναι ἐν Ἐφέσῳ, πορευόμενος εἰς Μακεδονίαν, ἵνα παραγγείλῃς τισὶν μὴ ἑτεροδιδασκαλεῖν, 4 μηδὲ προσέχειν μύθοις καὶ γενεαλογίαις ἀπεράντοις, αἵτινες *⸂ζητήσεις⸃ παρέχουσιν μᾶλλον ἢ οἰκονομίαν θεοῦ τὴν ἐν πίστει. 5 Τὸ δὲ τέλος τῆς παραγγελίας ἐστὶν ἀγάπη ἐκ καθαρᾶς καρδίας καὶ συνειδήσεως ἀγαθῆς καὶ πίστεως ἀνυποκρίτου· 6 ὧν τινὲς ἀστοχήσαντες ἐξετράπησαν εἰς ματαιολογίαν, 7 θέλοντες εἶναι νομοδιδάσκαλοι, μὴ νοοῦντες μήτε ἃ λέγουσιν, μήτε περὶ τίνων διαβεβαιοῦνται. 8 Οἴδαμεν δὲ ὅτι καλὸς ὁ νόμος, ἐάν τις αὐτῷ νομίμως χρῆται, 9 εἰδὼς τοῦτο, ὅτι δικαίῳ νόμος οὐ κεῖται, ἀνόμοις δὲ καὶ ἀνυποτάκτοις, ἀσεβέσιν καὶ ἁμαρτωλοῖς, ἀνοσίοις καὶ βεβήλοις, πατρολῴαις καὶ μητρολῴαις, ἀνδροφόνοις, 10 πόρνοις, ἀρσενοκοίταις, ἀνδραποδισταῖς, ψεύσταις, ἐπιόρκοις, καὶ εἴ τι ἕτερον τῇ ὑγιαινούσῃ διδασκαλίᾳ ἀντίκειται, 11 κατὰ τὸ εὐαγγέλιον τῆς δόξης τοῦ μακαρίου θεοῦ, ὃ ἐπιστεύθην ἐγώ.

12  *⸋Καὶ⸌ χάριν ἔχω τῷ ἐνδυναμώσαντί με χριστῷ Ἰησοῦ τῷ κυρίῳ ἡμῶν, ὅτι πιστόν με ἡγήσατο, θέμενος εἰς διακονίαν, 13  *⸂τὸν⸃ πρότερον ὄντα βλάσφημον καὶ διώκτην καὶ ὑβριστήν· ἀλλὰ ἠλεήθην, ὅτι ἀγνοῶν ἐποίησα ἐν ἀπιστίᾳ· 14 ὑπερεπλεόνασεν δὲ ἡ χάρις τοῦ κυρίου ἡμῶν μετὰ πίστεως καὶ ἀγάπης τῆς ἐν χριστῷ Ἰησοῦ. 15 Πιστὸς ὁ λόγος καὶ πάσης ἀποδοχῆς ἄξιος, ὅτι χριστὸς Ἰησοῦς ἦλθεν εἰς τὸν κόσμον ἁμαρτωλοὺς σῶσαι, ὧν πρῶτός εἰμι ἐγώ· 16 ἀλλὰ διὰ τοῦτο ἠλεήθην, ἵνα ἐν ἐμοὶ πρώτῳ ἐνδείξηται *⸉Ἰησοῦς χριστὸς⸊ τὴν *⸂πᾶσαν⸃ μακροθυμίαν, πρὸς ὑποτύπωσιν τῶν μελλόντων πιστεύειν ἐπ᾽ αὐτῷ εἰς ζωὴν αἰώνιον. 17 Τῷ δὲ βασιλεῖ τῶν αἰώνων, ἀφθάρτῳ, ἀοράτῳ, μόνῳ *⸋σοφῷ⸌ θεῷ, τιμὴ καὶ δόξα εἰς τοὺς αἰῶνας τῶν αἰώνων. Ἀμήν.

18 Ταύτην τὴν παραγγελίαν παρατίθεμαί σοι, τέκνον Τιμόθεε, κατὰ τὰς προαγούσας ἐπί σε προφητείας, ἵνα *⸂στρατεύῃ⸃ ἐν αὐταῖς τὴν καλὴν στρατείαν, 19 ἔχων πίστιν καὶ ἀγαθὴν συνείδησιν, ἥν τινες ἀπωσάμενοι περὶ τὴν πίστιν ἐναυάγησαν· 20 ὧν ἐστὶν Ὑμέναιος καὶ Ἀλέξανδρος, οὓς παρέδωκα τῷ Σατανᾷ, ἵνα παιδευθῶσιν μὴ βλασφημεῖν.

2

1 Παρακαλῶ οὖν πρῶτον πάντων ποιεῖσθαι δεήσεις, προσευχάς, ἐντεύξεις, εὐχαριστίας, ὑπὲρ πάντων ἀνθρώπων· 2 ὑπὲρ βασιλέων καὶ πάντων τῶν ἐν ὑπεροχῇ ὄντων, ἵνα ἤρεμον καὶ ἡσύχιον βίον διάγωμεν ἐν πάσῃ εὐσεβείᾳ καὶ σεμνότητι. 3 Τοῦτο *⸋γὰρ⸌ καλὸν καὶ ἀπόδεκτον ἐνώπιον τοῦ σωτῆρος ἡμῶν θεοῦ, 4 ὃς πάντας ἀνθρώπους θέλει σωθῆναι καὶ εἰς ἐπίγνωσιν ἀληθείας ἐλθεῖν. 5 Εἷς γὰρ θεός, εἷς καὶ μεσίτης θεοῦ καὶ ἀνθρώπων, ἄνθρωπος χριστὸς Ἰησοῦς, 6 ὁ δοὺς ἑαυτὸν ἀντίλυτρον ὑπὲρ πάντων, τὸ μαρτύριον καιροῖς ἰδίοις, 7 εἰς ὃ ἐτέθην ἐγὼ κῆρυξ καὶ ἀπόστολος· ἀλήθειαν λέγω *⸋ἐν χριστῷ,⸌ οὐ ψεύδομαι· διδάσκαλος ἐθνῶν ἐν πίστει καὶ ἀληθείᾳ.

8 Βούλομαι οὖν προσεύχεσθαι τοὺς ἄνδρας ἐν παντὶ τόπῳ, ἐπαίροντας ὁσίους χεῖρας, χωρὶς ὀργῆς καὶ *⸂διαλογισμοῦ.⸃ 9 Ὡσαύτως *⸋καὶ⸌ *⸋2τὰς⸌ γυναῖκας ἐν καταστολῇ κοσμίῳ, μετὰ αἰδοῦς καὶ σωφροσύνης, κοσμεῖν ἑαυτάς, μὴ ἐν *⸂πλέγμασιν, ἢ χρυσῷ, ἢ μαργαρίταις, ἢ ἱματισμῷ πολυτελεῖ,⸃ 10 ἀλλ᾽ ὃ πρέπει γυναιξὶν ἐπαγγελλομέναις θεοσέβειαν, δι᾽ ἔργων ἀγαθῶν. 11 Γυνὴ ἐν ἡσυχίᾳ μανθανέτω ἐν πάσῃ ὑποταγῇ. 12  *⸉Γυναικὶ δὲ διδάσκειν⸊ οὐκ ἐπιτρέπω, οὐδὲ αὐθεντεῖν ἀνδρός, ἀλλ᾽ εἶναι ἐν ἡσυχίᾳ. 13 Ἀδὰμ γὰρ πρῶτος ἐπλάσθη, εἶτα Εὔα· 14 καὶ Ἀδὰμ οὐκ ἠπατήθη, ἡ δὲ γυνὴ *⸂ἀπατηθεῖσα⸃ ἐν παραβάσει γέγονεν· 15 σωθήσεται δὲ διὰ τῆς τεκνογονίας, ἐὰν μείνωσιν ἐν πίστει καὶ ἀγάπῃ καὶ ἁγιασμῷ μετὰ σωφροσύνης.

3

1 Πιστὸς ὁ λόγος· εἴ τις ἐπισκοπῆς ὀρέγεται, καλοῦ ἔργου ἐπιθυμεῖ. 2 Δεῖ οὖν τὸν ἐπίσκοπον ἀνεπίληπτον εἶναι, μιᾶς γυναικὸς ἄνδρα, νηφάλεον, σώφρονα, κόσμιον, φιλόξενον, διδακτικόν· 3 μὴ πάροινον, μὴ πλήκτην, *⸋μὴ αἰσχροκερδῆ,⸌ ἀλλ᾽ ἐπιεικῆ, ἄμαχον, ἀφιλάργυρον· 4 τοῦ ἰδίου οἴκου καλῶς προϊστάμενον, τέκνα ἔχοντα ἐν ὑποταγῇ μετὰ πάσης σεμνότητος. 5 Εἰ δέ τις τοῦ ἰδίου οἴκου προστῆναι οὐκ οἶδεν, πῶς ἐκκλησίας θεοῦ ἐπιμελήσεται; 6 Μὴ νεόφυτον, ἵνα μὴ τυφωθεὶς εἰς κρίμα ἐμπέσῃ τοῦ διαβόλου. 7 Δεῖ δὲ *⸋αὐτὸν⸌ καὶ μαρτυρίαν καλὴν ἔχειν ἀπὸ τῶν ἔξωθεν, ἵνα μὴ εἰς ὀνειδισμὸν ἐμπέσῃ καὶ παγίδα τοῦ διαβόλου. 8 Διακόνους ὡσαύτως σεμνούς, μὴ διλόγους, μὴ οἴνῳ πολλῷ προσέχοντας, μὴ αἰσχροκερδεῖς, 9 ἔχοντας τὸ μυστήριον τῆς πίστεως ἐν καθαρᾷ συνειδήσει. 10 Καὶ οὗτοι δὲ δοκιμαζέσθωσαν πρῶτον, εἶτα διακονείτωσαν, ἀνέγκλητοι ὄντες. 11 Γυναῖκας ὡσαύτως σεμνάς, μὴ διαβόλους, νηφαλέους, πιστὰς ἐν πᾶσιν. 12 Διάκονοι ἔστωσαν μιᾶς γυναικὸς ἄνδρες, τέκνων καλῶς προϊστάμενοι καὶ τῶν ἰδίων οἴκων. 13 Οἱ γὰρ καλῶς διακονήσαντες βαθμὸν ἑαυτοῖς καλὸν περιποιοῦνται, καὶ πολλὴν παρρησίαν ἐν πίστει τῇ ἐν χριστῷ Ἰησοῦ.

14 Ταῦτά σοι γράφω, ἐλπίζων ἐλθεῖν πρός σε *⸂τάχιον·⸃ 15 ἐὰν δὲ βραδύνω, ἵνα εἰδῇς πῶς δεῖ ἐν οἴκῳ θεοῦ ἀναστρέφεσθαι, ἥτις ἐστὶν ἐκκλησία θεοῦ ζῶντος, στύλος καὶ ἑδραίωμα τῆς ἀληθείας. 16 Καὶ ὁμολογουμένως μέγα ἐστὶν τὸ τῆς εὐσεβείας μυστήριον· *⸂θεὸς⸃ ἐφανερώθη ἐν σαρκί, ἐδικαιώθη ἐν πνεύματι, ὤφθη ἀγγέλοις, ἐκηρύχθη ἐν ἔθνεσιν, ἐπιστεύθη ἐν κόσμῳ, ἀνελήφθη ἐν δόξῃ.

4

1 Τὸ δὲ πνεῦμα ῥητῶς λέγει, ὅτι ἐν ὑστέροις καιροῖς ἀποστήσονταί τινες τῆς πίστεως, προσέχοντες πνεύμασιν πλάνοις καὶ διδασκαλίαις δαιμονίων, 2 ἐν ὑποκρίσει ψευδολόγων, κεκαυτηριασμένων τὴν ἰδίαν συνείδησιν, 3 κωλυόντων γαμεῖν, ἀπέχεσθαι βρωμάτων, ἃ ὁ θεὸς ἔκτισεν εἰς μετάληψιν μετὰ εὐχαριστίας τοῖς πιστοῖς καὶ ἐπεγνωκόσιν τὴν ἀλήθειαν. 4 Ὅτι πᾶν κτίσμα θεοῦ καλόν, καὶ οὐδὲν ἀπόβλητον, μετὰ εὐχαριστίας λαμβανόμενον· 5 ἁγιάζεται γὰρ διὰ λόγου θεοῦ καὶ ἐντεύξεως.

6 Ταῦτα ὑποτιθέμενος τοῖς ἀδελφοῖς καλὸς ἔσῃ διάκονος *⸉Ἰησοῦ χριστοῦ,⸊ ἐντρεφόμενος τοῖς λόγοις τῆς πίστεως, καὶ τῆς καλῆς διδασκαλίας ᾗ παρηκολούθηκας. 7 Τοὺς δὲ βεβήλους καὶ γραώδεις μύθους παραιτοῦ. Γύμναζε δὲ σεαυτὸν πρὸς εὐσέβειαν· 8 ἡ γὰρ σωματικὴ γυμνασία πρὸς ὀλίγον ἐστὶν ὠφέλιμος· ἡ δὲ εὐσέβεια πρὸς πάντα ὠφέλιμός ἐστιν, *⸂ἐπαγγελίαν⸃ ἔχουσα ζωῆς τῆς νῦν καὶ τῆς μελλούσης. 9 Πιστὸς ὁ λόγος καὶ πάσης ἀποδοχῆς ἄξιος. 10 Εἰς τοῦτο γὰρ *⸋καὶ⸌ κοπιῶμεν καὶ *⸂ὀνειδιζόμεθα,⸃ ὅτι ἠλπίκαμεν ἐπὶ θεῷ ζῶντι, ὅς ἐστιν σωτὴρ πάντων ἀνθρώπων, μάλιστα πιστῶν. 11 Παράγγελλε ταῦτα καὶ δίδασκε. 12 Μηδείς σου τῆς νεότητος καταφρονείτω, ἀλλὰ τύπος γίνου τῶν πιστῶν ἐν λόγῳ, ἐν ἀναστροφῇ, ἐν ἀγάπῃ, *⸋ἐν πνεύματι,⸌ ἐν πίστει, ἐν ἁγνείᾳ. 13 Ἕως ἔρχομαι, πρόσεχε τῇ ἀναγνώσει, τῇ παρακλήσει, τῇ διδασκαλίᾳ. 14 Μὴ ἀμέλει τοῦ ἐν σοὶ χαρίσματος, ὃ ἐδόθη σοι διὰ προφητείας μετὰ ἐπιθέσεως τῶν χειρῶν τοῦ πρεσβυτερίου. 15 Ταῦτα μελέτα, ἐν τούτοις ἴσθι, ἵνα σου ἡ προκοπὴ φανερὰ ᾖ *⸋ἐν⸌ πᾶσιν. 16 Ἔπεχε σεαυτῷ καὶ τῇ διδασκαλίᾳ. Ἐπίμενε αὐτοῖς· τοῦτο γὰρ ποιῶν καὶ σεαυτὸν σώσεις καὶ τοὺς ἀκούοντάς σου.

5

1 Πρεσβυτέρῳ μὴ ἐπιπλήξῃς, ἀλλὰ παρακάλει ὡς πατέρα· νεωτέρους, ὡς ἀδελφούς· 2 πρεσβυτέρας, ὡς μητέρας· νεωτέρας, ὡς ἀδελφάς, ἐν πάσῃ ἁγνείᾳ. 3 Χήρας τίμα τὰς ὄντως χήρας. 4 Εἰ δέ τις χήρα τέκνα ἢ ἔκγονα ἔχει, μανθανέτωσαν πρῶτον τὸν ἴδιον οἶκον εὐσεβεῖν, καὶ ἀμοιβὰς ἀποδιδόναι τοῖς προγόνοις· τοῦτο γάρ ἐστιν *⸆ ἀπόδεκτον ἐνώπιον τοῦ θεοῦ. 5 Ἡ δὲ ὄντως χήρα καὶ μεμονωμένη ἤλπικεν ἐπὶ *⸋τὸν⸌ θεόν, καὶ προσμένει ταῖς δεήσεσιν καὶ ταῖς προσευχαῖς νυκτὸς καὶ ἡμέρας. 6 Ἡ δὲ σπαταλῶσα, ζῶσα τέθνηκεν. 7 Καὶ ταῦτα παράγγελλε, ἵνα ἀνεπίληπτοι ὦσιν. 8 Εἰ δέ τις *⸂τῶν ἰδίων καὶ μάλιστα τῶν οἰκείων⸃ οὐ *⸂2προνοεῖ,⸃ τὴν πίστιν ἤρνηται, καὶ ἔστιν ἀπίστου χείρων. 9 Χήρα καταλεγέσθω μὴ ἔλαττον ἐτῶν ἑξήκοντα, γεγονυῖα ἑνὸς ἀνδρὸς γυνή, 10 ἐν ἔργοις καλοῖς μαρτυρουμένη, εἰ ἐτεκνοτρόφησεν, εἰ ἐξενοδόχησεν, εἰ ἁγίων πόδας ἔνιψεν, εἰ θλιβομένοις ἐπήρκεσεν, εἰ παντὶ ἔργῳ ἀγαθῷ ἐπηκολούθησεν. 11 Νεωτέρας δὲ χήρας παραιτοῦ· ὅταν γὰρ καταστρηνιάσωσιν τοῦ χριστοῦ, γαμεῖν θέλουσιν, 12 ἔχουσαι κρίμα, ὅτι τὴν πρώτην πίστιν ἠθέτησαν. 13 Ἅμα δὲ καὶ ἀργαὶ μανθάνουσιν, περιερχόμεναι τὰς οἰκίας, οὐ μόνον δὲ ἀργαί, ἀλλὰ καὶ φλύαροι καὶ περίεργοι, λαλοῦσαι τὰ μὴ δέοντα. 14 Βούλομαι οὖν νεωτέρας γαμεῖν, τεκνογονεῖν, οἰκοδεσποτεῖν, μηδεμίαν ἀφορμὴν διδόναι τῷ ἀντικειμένῳ λοιδορίας χάριν. 15 Ἤδη γάρ τινες ἐξετράπησαν ὀπίσω τοῦ Σατανᾶ. 16 Εἴ τις *⸋πιστὸς ἢ⸌ πιστὴ ἔχει χήρας, ἐπαρκείτω αὐταῖς, καὶ μὴ βαρείσθω ἡ ἐκκλησία, ἵνα ταῖς ὄντως χήραις ἐπαρκέσῃ.

17 Οἱ καλῶς προεστῶτες πρεσβύτεροι διπλῆς τιμῆς ἀξιούσθωσαν, μάλιστα οἱ κοπιῶντες ἐν λόγῳ καὶ διδασκαλίᾳ. 18 Λέγει γὰρ ἡ γραφή, Βοῦν ἀλοῶντα οὐ φιμώσεις· καί, Ἄξιος ὁ ἐργάτης τοῦ μισθοῦ αὐτοῦ. 19 Κατὰ πρεσβυτέρου κατηγορίαν μὴ παραδέχου, ἐκτὸς εἰ μὴ ἐπὶ δύο ἢ τριῶν μαρτύρων. 20 Τοὺς *⸆ ἁμαρτάνοντας ἐνώπιον πάντων ἔλεγχε, ἵνα καὶ οἱ λοιποὶ φόβον ἔχωσιν. 21 Διαμαρτύρομαι ἐνώπιον τοῦ θεοῦ καὶ *⸂κυρίου Ἰησοῦ χριστοῦ⸃ καὶ τῶν ἐκλεκτῶν ἀγγέλων, ἵνα ταῦτα φυλάξῃς χωρὶς προκρίματος, μηδὲν ποιῶν κατὰ πρόσκλησιν. 22 Χεῖρας ταχέως μηδενὶ ἐπιτίθει, μηδὲ κοινώνει ἁμαρτίαις ἀλλοτρίαις· σεαυτὸν ἁγνὸν τήρει. 23 Μηκέτι ὑδροπότει, ἀλλ᾽ οἴνῳ ὀλίγῳ χρῶ, διὰ τὸν στόμαχόν *⸋σου⸌ καὶ τὰς πυκνάς σου ἀσθενείας. 24 Τινῶν ἀνθρώπων αἱ ἁμαρτίαι πρόδηλοί εἰσιν, προάγουσαι εἰς κρίσιν· τισὶν δὲ καὶ ἐπακολουθοῦσιν. 25 Ὡσαύτως καὶ *⸂τὰ καλὰ ἔργα⸃ πρόδηλά *⸂2ἐστιν·⸃ καὶ τὰ ἄλλως ἔχοντα κρυβῆναι οὐ *⸂3δύνανται.⸃

6

1 Ὅσοι εἰσὶν ὑπὸ ζυγὸν δοῦλοι, τοὺς ἰδίους δεσπότας πάσης τιμῆς ἀξίους ἡγείσθωσαν, ἵνα μὴ τὸ ὄνομα τοῦ θεοῦ καὶ ἡ διδασκαλία βλασφημῆται. 2 Οἱ δὲ πιστοὺς ἔχοντες δεσπότας μὴ καταφρονείτωσαν, ὅτι ἀδελφοί εἰσιν· ἀλλὰ μᾶλλον δουλευέτωσαν, ὅτι πιστοί εἰσιν καὶ ἀγαπητοὶ οἱ τῆς εὐεργεσίας ἀντιλαμβανόμενοι. Ταῦτα δίδασκε καὶ παρακάλει.

3 Εἴ τις ἑτεροδιδασκαλεῖ, καὶ μὴ προσέρχεται ὑγιαίνουσιν λόγοις, τοῖς τοῦ κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ χριστοῦ, καὶ τῇ κατ᾽ εὐσέβειαν διδασκαλίᾳ, 4 τετύφωται, μηδὲν ἐπιστάμενος, ἀλλὰ νοσῶν περὶ ζητήσεις καὶ λογομαχίας, ἐξ ὧν γίνεται φθόνος, ἔρις, βλασφημίαι, ὑπόνοιαι πονηραί, 5  *⸉διαπαρατριβαὶ⸊ διεφθαρμένων ἀνθρώπων τὸν νοῦν, καὶ ἀπεστερημένων τῆς ἀληθείας, νομιζόντων πορισμὸν εἶναι τὴν εὐσέβειαν. *⸋Ἀφίστασο ἀπὸ τῶν τοιούτων.⸌ 6 Ἔστιν δὲ πορισμὸς μέγας ἡ εὐσέβεια μετὰ αὐταρκείας· 7 οὐδὲν γὰρ εἰσηνέγκαμεν εἰς τὸν κόσμον, *⸋δῆλον⸌ ὅτι οὐδὲ ἐξενεγκεῖν τι δυνάμεθα· 8 ἔχοντες δὲ διατροφὰς καὶ σκεπάσματα τούτοις ἀρκεσθησόμεθα. 9 Οἱ δὲ βουλόμενοι πλουτεῖν ἐμπίπτουσιν εἰς πειρασμὸν καὶ παγίδα καὶ ἐπιθυμίας πολλὰς ἀνοήτους καὶ βλαβεράς, αἵτινες βυθίζουσιν τοὺς ἀνθρώπους εἰς ὄλεθρον καὶ ἀπώλειαν. 10 Ῥίζα γὰρ πάντων τῶν κακῶν ἐστὶν ἡ φιλαργυρία· ἧς τινὲς ὀρεγόμενοι ἀπεπλανήθησαν ἀπὸ τῆς πίστεως, καὶ ἑαυτοὺς περιέπειραν ὀδύναις πολλαῖς.

11 Σὺ δέ, ὦ ἄνθρωπε *⸋τοῦ⸌ θεοῦ, ταῦτα φεῦγε· δίωκε δὲ δικαιοσύνην, εὐσέβειαν, πίστιν, ἀγάπην, ὑπομονήν, πρᾳότητα. 12 Ἀγωνίζου τὸν καλὸν ἀγῶνα τῆς πίστεως, ἐπιλαβοῦ τῆς αἰωνίου ζωῆς, εἰς ἣν *⸆ ἐκλήθης, καὶ ὡμολόγησας τὴν καλὴν ὁμολογίαν ἐνώπιον πολλῶν μαρτύρων. 13 Παραγγέλλω *⸋σοι⸌ ἐνώπιον τοῦ θεοῦ τοῦ *⸂ζῳοποιοῦντος⸃ τὰ πάντα, καὶ χριστοῦ Ἰησοῦ τοῦ μαρτυρήσαντος ἐπὶ Ποντίου Πιλάτου τὴν καλὴν ὁμολογίαν, 14 τηρῆσαί σε τὴν ἐντολὴν ἄσπιλον, ἀνεπίληπτον, μέχρι τῆς ἐπιφανείας τοῦ κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ χριστοῦ, 15 ἣν καιροῖς ἰδίοις δείξει ὁ μακάριος καὶ μόνος δυνάστης, ὁ βασιλεὺς τῶν βασιλευόντων, καὶ κύριος τῶν κυριευόντων, 16 ὁ μόνος ἔχων ἀθανασίαν, φῶς οἰκῶν ἀπρόσιτον, ὃν εἶδεν οὐδεὶς ἀνθρώπων, οὐδὲ ἰδεῖν δύναται· ᾧ τιμὴ καὶ κράτος αἰώνιον. Ἀμήν.

17 Τοῖς πλουσίοις ἐν τῷ νῦν αἰῶνι παράγγελλε, μὴ ὑψηλοφρονεῖν, μηδὲ ἠλπικέναι ἐπὶ πλούτου ἀδηλότητι, ἀλλ᾽ *⸂ἐν⸃ *⸋τῷ⸌ θεῷ *⸋2τῷ ζῶντι,⸌ τῷ παρέχοντι ἡμῖν *⸉πάντα πλουσίως⸊ εἰς ἀπόλαυσιν· 18 ἀγαθοεργεῖν, πλουτεῖν ἐν ἔργοις καλοῖς, εὐμεταδότους εἶναι, κοινωνικούς, 19 ἀποθησαυρίζοντας ἑαυτοῖς θεμέλιον καλὸν εἰς τὸ μέλλον, ἵνα ἐπιλάβωνται τῆς *⸂αἰωνίου⸃ ζωῆς.

20 Ὦ Τιμόθεε, τὴν *⸂παραθήκην⸃ φύλαξον, ἐκτρεπόμενος τὰς βεβήλους κενοφωνίας καὶ ἀντιθέσεις τῆς ψευδωνύμου γνώσεως· 21 ἥν τινες ἐπαγγελλόμενοι περὶ τὴν πίστιν ἠστόχησαν.

Ἡ χάρις *⸂μετὰ σοῦ.⸃ *⸋Ἀμήν.⸌

* 1:1 ⸂ Ἰησοῦ χριστοῦ … κυρίου Ἰησοῦ χριστοῦ RP f 35 TR ¦ χριστοῦ Ἰησοῦ … χριστοῦ Ἰησοῦ TNT2 WH NA NIV SBL

* 1:2 ⸂ θεοῦ πατρὸς ἡμῶν RP f 35 TR ¦ θεοῦ πατρὸς TNT2 WH NA NIV SBL

* 1:4 ⸂ ζητήσεις RP f 35 TR ¦ ἐκζητήσεις TNT2 WH NA NIV SBL

* 1:12 ⸋ Καὶ RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 1:13 ⸂ τὸν RP f 35 TR ¦ τὸ TNT2 WH NA NIV SBL

* 1:16 ⸉ Ἰησοῦς χριστὸς RP f 35 TR NA25 ¦ χριστὸς Ἰησοῦς TNT2 WH NA27+28 NIV SBL

* 1:16 ⸂ πᾶσαν RP f 35 TR ¦ ἅπασαν TNT2 WH NA NIV SBL

* 1:17 ⸋ σοφῷ RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 1:18 ⸂ στρατεύῃ RP f 35 TR WH NA NIV SBL ¦ στρατεύσῃ TNT2

* 2:3 ⸋ γὰρ RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 2:7 ⸋ ἐν χριστῷ RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 2:8 ⸂ διαλογισμοῦ RP f 35 TR TNT2 NA NIV SBL ¦ διαλογισμῶν WH

* 2:9 ⸋ καὶ RP f 35 TR TNT2 NA27+28 NIV SBL ¦ – WH NA25

* 2:9 ⸋2 τὰς RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 2:9 ⸂ πλέγμασιν, ἢ χρυσῷ, … ἢ ἱματισμῷ πολυτελεῖ RP f 35 TR ¦ πλέγμασιν καὶ χρυσῷ, … ἢ ἱματισμῷ πολυτελεῖ TNT2 ¦ πλέγμασιν καὶ χρυσίῳ, … ἢ ἱματισμῷ πολυτελεῖ WH NA NIV SBL

* 2:12 ⸉ Γυναικὶ δὲ διδάσκειν RP f 35 TR ¦ Διδάσκειν δὲ γυναικὶ TNT2 WH NA NIV SBL

* 2:14 ⸂ ἀπατηθεῖσα RP f 35 TR ¦ ἐξαπατηθεῖσα TNT2 WH NA NIV SBL

* 3:3 ⸋ μὴ αἰσχροκερδῆ RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 3:7 ⸋ αὐτὸν RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 3:14 ⸂ τάχιον RP f 35 TR NA25 ¦ ἐν τάχει TNT2 WH NA27+28 NIV SBL

* 3:16 ⸂ θεὸς RP f 35 TR ¦ ὃς TNT2 WH NA NIV SBL

* 4:6 ⸉ Ἰησοῦ χριστοῦ RP f 35 TR ¦ χριστοῦ Ἰησοῦ TNT2 WH NA NIV SBL

* 4:8 ⸂ ἐπαγγελίαν RP TR TNT2 WH NA NIV SBL ¦ ἐπαγγελίας f 35

* 4:10 ⸋ καὶ RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 4:10 ⸂ ὀνειδιζόμεθα RP f 35 TR SBL ¦ ἀγωνιζόμεθα TNT2 WH NA NIV

* 4:12 ⸋ ἐν πνεύματι RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 4:15 ⸋ ἐν RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 5:4 ⸆ – RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ καλὸν καὶ TR

* 5:5 ⸋ τὸν RP f 35 TR TNT2 WH ¦ – NA NIV SBL

* 5:8 ⸂ τῶν ἰδίων … τῶν οἰκείων RP f 35 TR ¦ τῶν ἰδίων … οἰκείων TNT2 WH NA NIV SBL

* 5:8 ⸂2 προνοεῖ RP f 35 TR WH NA NIV SBL ¦ προνοεῖται TNT2

* 5:16 ⸋ πιστὸς ἢ RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 5:20 ⸆ – RP f 35 TR TNT2 NA NIV SBL ¦ δὲ WH

* 5:21 ⸂ κυρίου Ἰησοῦ χριστοῦ RP f 35 TR ¦ χριστοῦ Ἰησοῦ TNT2 WH NA NIV SBL

* 5:23 ⸋ σου RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 5:25 ⸂ τὰ καλὰ ἔργα RP f 35 TR ¦ τὰ ἔργα τὰ καλὰ TNT2 WH NA NIV SBL

* 5:25 ⸂2 ἐστιν RP f 35 ¦ ἐστι TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 5:25 ⸂3 δύνανται RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ δύναται TR

* 6:5 ⸉ διαπαρατριβαὶ RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ παραδιατριβαὶ TR

* 6:5 ⸋ Ἀφίστασο ἀπὸ τῶν τοιούτων. RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 6:7 ⸋ δῆλον RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 6:11 ⸋ τοῦ RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 6:12 ⸆ – RP TNT2 WH NA NIV SBL ¦ καὶ f 35 TR

* 6:13 ⸋ σοι RP f 35 TR TNT2 WH NA27+28 NIV SBL ¦ – NA25

* 6:13 ⸂ ζῳοποιοῦντος RP f 35 TR ¦ ζῳογονοῦντος TNT2 WH NA NIV SBL

* 6:17 ⸂ ἐν RP f 35 TR ¦ ἐπὶ TNT2 WH NA NIV SBL

* 6:17 ⸋ τῷ RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 6:17 ⸋2 τῷ ζῶντι RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 6:17 ⸉ πάντα πλουσίως RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ πλουσίως πάντα TR

* 6:19 ⸂ αἰωνίου RP f 35 TR ¦ ὄντως TNT2 WH NA NIV SBL

* 6:20 ⸂ παραθήκην RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ παρακαταθήκην TR

* 6:21 ⸂ μετὰ σοῦ RP f 35 TR ¦ μεθ᾽ ὑμῶν TNT2 WH NA NIV SBL

* 6:21 ⸋ Ἀμήν. RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

ΤΙΜΟΘΕΟΝ Β

1

2

3

4

ΠΡΟΣ ΤΙΜΟΘΕΟΝ Β΄

1

1 Παῦλος, ἀπόστολος *⸉Ἰησοῦ χριστοῦ⸊ διὰ θελήματος θεοῦ, κατ᾽ ἐπαγγελίαν ζωῆς τῆς ἐν χριστῷ Ἰησοῦ, 2 Τιμοθέῳ ἀγαπητῷ τέκνῳ· χάρις, ἔλεος, εἰρήνη ἀπὸ θεοῦ πατρὸς καὶ χριστοῦ Ἰησοῦ τοῦ κυρίου ἡμῶν.

3 Χάριν ἔχω τῷ θεῷ, ᾧ λατρεύω ἀπὸ προγόνων ἐν καθαρᾷ συνειδήσει, ὡς ἀδιάλειπτον ἔχω τὴν περὶ σοῦ μνείαν ἐν ταῖς δεήσεσίν μου νυκτὸς καὶ ἡμέρας, 4 ἐπιποθῶν σε ἰδεῖν, μεμνημένος σου τῶν δακρύων, ἵνα χαρᾶς πληρωθῶ, 5 ὑπόμνησιν *⸂λαμβάνων⸃ τῆς ἐν σοὶ ἀνυποκρίτου πίστεως, ἥτις ἐνῴκησεν πρῶτον ἐν τῇ μάμμῃ σου Λωΐδι καὶ τῇ μητρί σου Εὐνίκῃ, πέπεισμαι δὲ ὅτι καὶ ἐν σοί. 6 Δι᾽ ἣν αἰτίαν ἀναμιμνήσκω σε ἀναζωπυρεῖν τὸ χάρισμα τοῦ θεοῦ, ὅ ἐστιν ἐν σοὶ διὰ τῆς ἐπιθέσεως τῶν χειρῶν μου. 7 Οὐ γὰρ ἔδωκεν ἡμῖν ὁ θεὸς πνεῦμα δειλίας, ἀλλὰ δυνάμεως καὶ ἀγάπης καὶ σωφρονισμοῦ. 8 Μὴ οὖν ἐπαισχυνθῇς τὸ μαρτύριον τοῦ κυρίου ἡμῶν, μηδὲ ἐμὲ τὸν δέσμιον αὐτοῦ· ἀλλὰ συγκακοπάθησον τῷ εὐαγγελίῳ κατὰ δύναμιν θεοῦ, 9 τοῦ σώσαντος ἡμᾶς καὶ καλέσαντος κλήσει ἁγίᾳ, οὐ κατὰ τὰ ἔργα ἡμῶν, ἀλλὰ κατ᾽ ἰδίαν πρόθεσιν καὶ χάριν τὴν δοθεῖσαν ἡμῖν ἐν χριστῷ Ἰησοῦ πρὸ χρόνων αἰωνίων, 10 φανερωθεῖσαν δὲ νῦν διὰ τῆς ἐπιφανείας τοῦ σωτῆρος ἡμῶν *⸉Ἰησοῦ χριστοῦ,⸊ καταργήσαντος μὲν τὸν θάνατον, φωτίσαντος δὲ ζωὴν καὶ ἀφθαρσίαν διὰ τοῦ εὐαγγελίου, 11 εἰς ὃ ἐτέθην ἐγὼ κῆρυξ καὶ ἀπόστολος καὶ διδάσκαλος *⸋ἐθνῶν.⸌ 12 Δι᾽ ἣν αἰτίαν καὶ ταῦτα πάσχω, ἀλλ᾽ οὐκ ἐπαισχύνομαι· οἶδα γὰρ ᾧ πεπίστευκα, καὶ πέπεισμαι ὅτι δυνατός ἐστιν τὴν παραθήκην μου φυλάξαι εἰς ἐκείνην τὴν ἡμέραν. 13 Ὑποτύπωσιν ἔχε ὑγιαινόντων λόγων ὧν παρ᾽ ἐμοῦ ἤκουσας, ἐν πίστει καὶ ἀγάπῃ τῇ ἐν χριστῷ Ἰησοῦ. 14 Τὴν καλὴν *⸂παραθήκην⸃ φύλαξον διὰ πνεύματος ἁγίου τοῦ ἐνοικοῦντος ἐν ἡμῖν.

15 Οἶδας τοῦτο, ὅτι ἀπεστράφησάν με πάντες οἱ ἐν τῇ Ἀσίᾳ, ὧν ἐστὶν Φύγελος καὶ Ἑρμογένης. 16 Δῴη ἔλεος ὁ κύριος τῷ Ὀνησιφόρου οἴκῳ· ὅτι πολλάκις με ἀνέψυξεν, καὶ τὴν ἅλυσίν μου οὐκ ἐπαισχύνθη, 17 ἀλλὰ γενόμενος ἐν Ῥώμῃ, *⸂σπουδαιότερον⸃ ἐζήτησέν με καὶ εὗρεν— 18 δῴη αὐτῷ ὁ κύριος εὑρεῖν ἔλεος παρὰ κυρίου ἐν ἐκείνῃ τῇ ἡμέρᾳ—καὶ ὅσα ἐν Ἐφέσῳ διηκόνησεν, βέλτιον σὺ γινώσκεις.

2

1 Σὺ οὖν, τέκνον μου, ἐνδυναμοῦ ἐν τῇ χάριτι τῇ ἐν χριστῷ Ἰησοῦ. 2 Καὶ ἃ ἤκουσας παρ᾽ ἐμοῦ διὰ πολλῶν μαρτύρων, ταῦτα παράθου πιστοῖς ἀνθρώποις, οἵτινες ἱκανοὶ ἔσονται καὶ ἑτέρους διδάξαι. 3  *⸂Σὺ οὖν κακοπάθησον⸃ ὡς καλὸς στρατιώτης *⸉Ἰησοῦ χριστοῦ.⸊ 4 Οὐδεὶς στρατευόμενος ἐμπλέκεται ταῖς τοῦ βίου πραγματείαις, ἵνα τῷ στρατολογήσαντι ἀρέσῃ. 5 Ἐὰν δὲ καὶ ἀθλῇ τις, οὐ στεφανοῦται ἐὰν μὴ νομίμως ἀθλήσῃ. 6 Τὸν κοπιῶντα γεωργὸν δεῖ πρῶτον τῶν καρπῶν μεταλαμβάνειν. 7 Νόει *⸂ἃ⸃ λέγω· *⸂2δῴη⸃ γάρ σοι ὁ κύριος σύνεσιν ἐν πᾶσιν. 8 Μνημόνευε Ἰησοῦν χριστὸν ἐγηγερμένον ἐκ νεκρῶν, ἐκ σπέρματος Δαυίδ, κατὰ τὸ εὐαγγέλιόν μου· 9 ἐν ᾧ κακοπαθῶ μέχρι δεσμῶν, ὡς κακοῦργος· ἀλλ᾽ ὁ λόγος τοῦ θεοῦ οὐ δέδεται. 10 Διὰ τοῦτο πάντα ὑπομένω διὰ τοὺς ἐκλεκτούς, ἵνα καὶ αὐτοὶ σωτηρίας τύχωσιν τῆς ἐν χριστῷ Ἰησοῦ, μετὰ δόξης αἰωνίου. 11 Πιστὸς ὁ λόγος· εἰ γὰρ συναπεθάνομεν, καὶ συζήσομεν· 12 εἰ ὑπομένομεν, καὶ συμβασιλεύσομεν· *⸂εἰ ἀρνούμεθα, κἀκεῖνος ἀρνήσεται ἡμᾶς·⸃ 13 εἰ ἀπιστοῦμεν, ἐκεῖνος πιστὸς μένει· ἀρνήσασθαι *⸆ ἑαυτὸν οὐ δύναται.

14 Ταῦτα ὑπομίμνησκε, διαμαρτυρόμενος ἐνώπιον *⸂τοῦ κυρίου⸃ μὴ λογομαχεῖν *⸂2εἰς⸃ οὐδὲν χρήσιμον, ἐπὶ καταστροφῇ τῶν ἀκουόντων. 15 Σπούδασον σεαυτὸν δόκιμον παραστῆσαι τῷ θεῷ, ἐργάτην ἀνεπαίσχυντον, ὀρθοτομοῦντα τὸν λόγον τῆς ἀληθείας. 16 Τὰς δὲ βεβήλους κενοφωνίας περιΐστασο· ἐπὶ πλεῖον γὰρ προκόψουσιν ἀσεβείας, 17 καὶ ὁ λόγος αὐτῶν ὡς γάγγραινα νομὴν ἕξει· ὧν ἐστὶν Ὑμέναιος καὶ Φιλητός· 18 οἵτινες περὶ τὴν ἀλήθειαν ἠστόχησαν, λέγοντες *⸋τὴν⸌ ἀνάστασιν ἤδη γεγονέναι, καὶ ἀνατρέπουσιν τήν τινων πίστιν. 19 Ὁ μέντοι στερεὸς θεμέλιος τοῦ θεοῦ ἕστηκεν, ἔχων τὴν σφραγῖδα ταύτην, Ἔγνω κύριος τοὺς ὄντας αὐτοῦ, καί, Ἀποστήτω ἀπὸ ἀδικίας πᾶς ὁ ὀνομάζων τὸ ὄνομα *⸂κυρίου.⸃ 20 Ἐν μεγάλῃ δὲ οἰκίᾳ οὐκ ἔστιν μόνον σκεύη χρυσᾶ καὶ ἀργυρᾶ, ἀλλὰ καὶ ξύλινα καὶ ὀστράκινα, καὶ ἃ μὲν εἰς τιμήν, ἃ δὲ εἰς ἀτιμίαν. 21 Ἐὰν οὖν τις ἐκκαθάρῃ ἑαυτὸν ἀπὸ τούτων, ἔσται σκεῦος εἰς τιμήν, ἡγιασμένον, *⸋καὶ⸌ εὔχρηστον τῷ δεσπότῃ, εἰς πᾶν ἔργον ἀγαθὸν ἡτοιμασμένον. 22 Τὰς δὲ νεωτερικὰς ἐπιθυμίας φεῦγε· δίωκε δὲ δικαιοσύνην, πίστιν, ἀγάπην, εἰρήνην, μετὰ τῶν ἐπικαλουμένων τὸν κύριον ἐκ καθαρᾶς καρδίας. 23 Τὰς δὲ μωρὰς καὶ ἀπαιδεύτους ζητήσεις παραιτοῦ, εἰδὼς ὅτι γεννῶσιν μάχας. 24 Δοῦλον δὲ κυρίου οὐ δεῖ μάχεσθαι, ἀλλ᾽ ἤπιον εἶναι πρὸς πάντας, διδακτικόν, ἀνεξίκακον, 25 ἐν πρᾳότητι παιδεύοντα τοὺς ἀντιδιατιθεμένους· μήποτε δῷ αὐτοῖς ὁ θεὸς μετάνοιαν εἰς ἐπίγνωσιν ἀληθείας, 26 καὶ ἀνανήψωσιν ἐκ τῆς τοῦ διαβόλου παγίδος, ἐζωγρημένοι ὑπ᾽ αὐτοῦ εἰς τὸ ἐκείνου θέλημα.

3

1 Τοῦτο δὲ γίνωσκε, ὅτι ἐν ἐσχάταις ἡμέραις ἐνστήσονται καιροὶ χαλεποί. 2 Ἔσονται γὰρ οἱ ἄνθρωποι φίλαυτοι, φιλάργυροι, ἀλαζόνες, ὑπερήφανοι, βλάσφημοι, γονεῦσιν ἀπειθεῖς, ἀχάριστοι, ἀνόσιοι, 3 ἄστοργοι, ἄσπονδοι, διάβολοι, ἀκρατεῖς, ἀνήμεροι, ἀφιλάγαθοι, 4 προδόται, προπετεῖς, τετυφωμένοι, φιλήδονοι μᾶλλον ἢ φιλόθεοι, 5 ἔχοντες μόρφωσιν εὐσεβείας, τὴν δὲ δύναμιν αὐτῆς ἠρνημένοι· καὶ τούτους ἀποτρέπου. 6 Ἐκ τούτων γάρ εἰσιν οἱ ἐνδύνοντες εἰς τὰς οἰκίας, καὶ *⸂αἰχμαλωτεύοντες⸃ *⸆ γυναικάρια σεσωρευμένα ἁμαρτίαις, ἀγόμενα ἐπιθυμίαις ποικίλαις, 7 πάντοτε μανθάνοντα, καὶ μηδέποτε εἰς ἐπίγνωσιν ἀληθείας ἐλθεῖν δυνάμενα. 8 Ὃν τρόπον δὲ Ἰαννῆς καὶ Ἰαμβρῆς ἀντέστησαν Μωϋσῇ, οὕτως καὶ οὗτοι ἀνθίστανται τῇ ἀληθείᾳ, ἄνθρωποι κατεφθαρμένοι τὸν νοῦν, ἀδόκιμοι περὶ τὴν πίστιν. 9 Ἀλλ᾽ οὐ προκόψουσιν ἐπὶ πλεῖον· ἡ γὰρ ἄνοια αὐτῶν ἔκδηλος ἔσται πᾶσιν, ὡς καὶ ἡ ἐκείνων ἐγένετο. 10 Σὺ δὲ *⸂παρηκολούθηκάς⸃ μου τῇ διδασκαλίᾳ, τῇ ἀγωγῇ, τῇ προθέσει, τῇ πίστει, τῇ μακροθυμίᾳ, τῇ ἀγάπῃ, τῇ ὑπομονῇ, 11 τοῖς διωγμοῖς, τοῖς παθήμασιν, οἷά μοι ἐγένετο ἐν Ἀντιοχείᾳ, ἐν Ἰκονίῳ, ἐν Λύστροις, οἵους διωγμοὺς ὑπήνεγκα· καὶ ἐκ πάντων με ἐρρύσατο ὁ κύριος. 12 Καὶ πάντες δὲ οἱ θέλοντες *⸉εὐσεβῶς ζῇν⸊ ἐν χριστῷ Ἰησοῦ διωχθήσονται. 13 Πονηροὶ δὲ ἄνθρωποι καὶ γόητες προκόψουσιν ἐπὶ τὸ χεῖρον, πλανῶντες καὶ πλανώμενοι. 14 Σὺ δὲ μένε ἐν *⸂οἷς ἔμαθες καὶ ἐπιστώθης,⸃ εἰδὼς παρὰ *⸂2τίνος⸃ ἔμαθες, 15 καὶ ὅτι ἀπὸ βρέφους *⸋τὰ⸌ ἱερὰ γράμματα οἶδας, τὰ δυνάμενά σε σοφίσαι εἰς σωτηρίαν διὰ πίστεως τῆς ἐν χριστῷ Ἰησοῦ. 16 Πᾶσα γραφὴ θεόπνευστος καὶ ὠφέλιμος πρὸς διδασκαλίαν, πρὸς ἔλεγχον, πρὸς ἐπανόρθωσιν, πρὸς παιδείαν τὴν ἐν δικαιοσύνῃ· 17 ἵνα ἄρτιος ᾖ ὁ τοῦ θεοῦ ἄνθρωπος, πρὸς πᾶν ἔργον ἀγαθὸν ἐξηρτισμένος.

4

1 Διαμαρτύρομαι *⸋οὖν⸌ *⸋2ἐγὼ⸌ ἐνώπιον τοῦ θεοῦ, καὶ *⸂τοῦ κυρίου Ἰησοῦ χριστοῦ,⸃ τοῦ μέλλοντος κρίνειν *⸂2ζῶντας καὶ νεκρούς, κατὰ τὴν ἐπιφάνειαν αὐτοῦ καὶ τὴν βασιλείαν αὐτοῦ,⸃ 2 κήρυξον τὸν λόγον, ἐπίστηθι εὐκαίρως, ἀκαίρως, ἔλεγξον, ἐπιτίμησον, παρακάλεσον, ἐν πάσῃ μακροθυμίᾳ καὶ διδαχῇ. 3 Ἔσται γὰρ καιρὸς ὅτε τῆς ὑγιαινούσης διδασκαλίας οὐκ ἀνέξονται, ἀλλὰ κατὰ *⸂τὰς ἐπιθυμίας τὰς ἰδίας⸃ ἑαυτοῖς ἐπισωρεύσουσιν διδασκάλους, κνηθόμενοι τὴν ἀκοήν· 4 καὶ ἀπὸ μὲν τῆς ἀληθείας τὴν ἀκοὴν ἀποστρέψουσιν, ἐπὶ δὲ τοὺς μύθους ἐκτραπήσονται. 5 Σὺ δὲ νῆφε ἐν πᾶσιν, κακοπάθησον, ἔργον ποίησον εὐαγγελιστοῦ, τὴν διακονίαν σου πληροφόρησον. 6 Ἐγὼ γὰρ ἤδη σπένδομαι, καὶ ὁ καιρὸς τῆς *⸂ἐμῆς ἀναλύσεως⸃ ἐφέστηκεν. 7  *⸂Τὸν ἀγῶνα τὸν καλὸν⸃ ἠγώνισμαι, τὸν δρόμον τετέλεκα, τὴν πίστιν τετήρηκα· 8 λοιπόν, ἀπόκειταί μοι ὁ τῆς δικαιοσύνης στέφανος, ὃν ἀποδώσει μοι ὁ κύριος ἐν ἐκείνῃ τῇ ἡμέρᾳ, ὁ δίκαιος κριτής· οὐ μόνον δὲ ἐμοί, ἀλλὰ καὶ πᾶσιν τοῖς ἠγαπηκόσιν τὴν ἐπιφάνειαν αὐτοῦ.

9 Σπούδασον ἐλθεῖν πρός με ταχέως· 10 Δημᾶς γάρ με ἐγκατέλιπεν, ἀγαπήσας τὸν νῦν αἰῶνα, καὶ ἐπορεύθη εἰς Θεσσαλονίκην· Κρήσκης εἰς Γαλατίαν, Τίτος εἰς Δαλματίαν. 11 Λουκᾶς ἐστὶν μόνος μετ᾽ ἐμοῦ. Μάρκον ἀναλαβὼν ἄγε μετὰ σεαυτοῦ· ἔστιν γάρ μοι εὔχρηστος εἰς διακονίαν. 12 Τυχικὸν δὲ ἀπέστειλα εἰς Ἔφεσον. 13 Τὸν φελόνην ὃν ἀπέλιπον ἐν Τρῳάδι παρὰ Κάρπῳ, ἐρχόμενος φέρε, καὶ τὰ βιβλία, μάλιστα τὰς μεμβράνας. 14 Ἀλέξανδρος ὁ χαλκεὺς πολλά μοι κακὰ ἐνεδείξατο· *⸂ἀποδῴη⸃ αὐτῷ ὁ κύριος κατὰ τὰ ἔργα αὐτοῦ· 15 ὃν καὶ σὺ φυλάσσου, λίαν γὰρ *⸂ἀνθέστηκεν⸃ τοῖς ἡμετέροις λόγοις. 16 Ἐν τῇ πρώτῃ μου ἀπολογίᾳ οὐδείς μοι *⸂συμπαρεγένετο,⸃ ἀλλὰ πάντες με ἐγκατέλιπον· μὴ αὐτοῖς λογισθείη. 17 Ὁ δὲ κύριός μοι παρέστη, καὶ ἐνεδυνάμωσέν με, ἵνα δι᾽ ἐμοῦ τὸ κήρυγμα πληροφορηθῇ, καὶ *⸂ἀκούσῃ⸃ πάντα τὰ ἔθνη· καὶ ἐρρύσθην ἐκ στόματος λέοντος. 18  *⸋Καὶ⸌ ῥύσεταί με ὁ κύριος ἀπὸ παντὸς ἔργου πονηροῦ, καὶ σώσει εἰς τὴν βασιλείαν αὐτοῦ τὴν ἐπουράνιον· ᾧ ἡ δόξα εἰς τοὺς αἰῶνας τῶν αἰώνων. Ἀμήν.

19 Ἄσπασαι Πρίσκαν καὶ Ἀκύλαν, καὶ τὸν Ὀνησιφόρου οἶκον. 20 Ἔραστος ἔμεινεν ἐν Κορίνθῳ· Τρόφιμον δὲ ἀπέλιπον ἐν Μιλήτῳ ἀσθενοῦντα. 21 Σπούδασον πρὸ χειμῶνος ἐλθεῖν. Ἀσπάζεταί σε Εὔβουλος, καὶ Πούδης, καὶ Λῖνος, καὶ Κλαυδία, καὶ οἱ ἀδελφοὶ πάντες.

22  *⸂Ὁ κύριος Ἰησοῦς χριστὸς⸃ μετὰ τοῦ πνεύματός σου.

Ἡ χάρις μεθ᾽ ὑμῶν. *⸋Ἀμήν.⸌

* 1:1 ⸉ Ἰησοῦ χριστοῦ RP f 35 TR ¦ χριστοῦ Ἰησοῦ TNT2 WH NA NIV SBL

* 1:5 ⸂ λαμβάνων RP f 35 TR ¦ λαβὼν TNT2 WH NA NIV SBL

* 1:10 ⸉ Ἰησοῦ χριστοῦ RP f 35 TR SBL ¦ χριστοῦ Ἰησοῦ TNT2 WH NA NIV

* 1:11 ⸋ ἐθνῶν RP f 35 TR TNT2 ¦ – WH NA NIV SBL

* 1:14 ⸂ παραθήκην RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ παρακαταθήκην TR

* 1:17 ⸂ σπουδαιότερον RP f 35 TR ¦ σπουδαίως TNT2 WH NA NIV SBL

* 2:3 ⸂ Σὺ οὖν κακοπάθησον RP f 35 TR ¦ Συγκακοπάθησον TNT2 NA NIV SBL ¦ Συνκακοπάθησον WH

* 2:3 ⸉ Ἰησοῦ χριστοῦ RP f 35 TR ¦ χριστοῦ Ἰησοῦ TNT2 WH NA NIV SBL

* 2:7 ⸂ ἃ RP f 35 TR ¦ ὃ TNT2 WH NA NIV SBL

* 2:7 ⸂2 δῴη RP f 35 TR ¦ δώσει TNT2 WH NA NIV SBL

* 2:12 ⸂ εἰ ἀρνούμεθα, κἀκεῖνος ἀρνήσεται ἡμᾶς· RP f 35 TR ¦ εἰ ἀρνησόμεθα, κἀκεῖνος ἀρνήσεται ἡμᾶς· TNT2 WH NA NIV SBL

* 2:13 ⸆ – RP f 35 TR SBL ¦ γὰρ TNT2 WH NA NIV

* 2:14 ⸂ τοῦ κυρίου RP f 35 TR SBL ¦ τοῦ θεοῦ TNT2 WH NA NIV

* 2:14 ⸂2 εἰς RP f 35 TR ¦ ἐπ᾽ TNT2 WH NA NIV SBL

* 2:18 ⸋ τὴν RP f 35 TR NA27+28 NIV ¦ – TNT2 WH NA25 SBL

* 2:19 ⸂ κυρίου RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ χριστοῦ TR

* 2:21 ⸋ καὶ RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 3:6 ⸂ αἰχμαλωτεύοντες RP TR ¦ αἰχμαλωτίζοντες f 35 TNT2 WH NA NIV SBL

* 3:6 ⸆ – RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ τὰ TR

* 3:10 ⸂ παρηκολούθηκάς RP f 35 TR ¦ παρηκολούθησάς TNT2 WH NA NIV SBL

* 3:12 ⸉ εὐσεβῶς ζῇν RP f 35 TR NA27+28 NIV ¦ ζῇν εὐσεβῶς TNT2 WH NA25 SBL

* 3:14 ⸂ οἷς ἔμαθες καὶ ἐπιστώθης RP TR TNT2 WH NA NIV SBL ¦ οἷς ἔμαθες καὶ οἷς ἐπιστώθης f 35

* 3:14 ⸂2 τίνος RP f 35 TR ¦ τίνων TNT2 WH NA NIV SBL

* 3:15 ⸋ τὰ RP f 35 TR TNT2 NA27+28 NIV ¦ – WH NA25 SBL

* 4:1 ⸋ οὖν RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 4:1 ⸋2 ἐγὼ RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 4:1 ⸂ τοῦ κυρίου Ἰησοῦ χριστοῦ RP f 35 TR ¦ χριστοῦ Ἰησοῦ TNT2 WH NA NIV SBL

* 4:1 ⸂2 ζῶντας καὶ νεκρούς, κατὰ τὴν ἐπιφάνειαν αὐτοῦ καὶ τὴν βασιλείαν αὐτοῦ RP f 35 TR ¦ ζῶντας καὶ νεκρούς καὶ τὴν ἐπιφάνειαν αὐτοῦ καὶ τὴν βασιλείαν αὐτοῦ TNT2 WH NA NIV SBL

* 4:3 ⸂ τὰς ἐπιθυμίας τὰς ἰδίας RP f 35 TR ¦ τὰς ἰδίας ἐπιθυμίας TNT2 WH NA NIV SBL

* 4:6 ⸂ ἐμῆς ἀναλύσεως RP f 35 TR ¦ ἀναλύσεώς μου TNT2 WH NA NIV SBL

* 4:7 ⸂ Τὸν ἀγῶνα τὸν καλὸν RP f 35 TR ¦ Τὸν καλὸν ἀγῶνα TNT2 WH NA NIV SBL

* 4:14 ⸂ ἀποδῴη RP f 35 TR ¦ ἀποδώσει TNT2 WH NA NIV SBL

* 4:15 ⸂ ἀνθέστηκεν RP f 35 ¦ ἀνθέστηκε TR ¦ ἀντέστη TNT2 WH NA NIV SBL

* 4:16 ⸂ συμπαρεγένετο RP f 35 TR ¦ παρεγένετο TNT2 WH NA NIV SBL

* 4:17 ⸂ ἀκούσῃ RP f 35 TR ¦ ἀκούσωσιν TNT2 WH NA NIV SBL

* 4:18 ⸋ Καὶ RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 4:22 ⸂ Ὁ κύριος Ἰησοῦς χριστὸς RP f 35 TR ¦ Ὁ κύριος TNT2 WH NA NIV SBL

* 4:22 ⸋ Ἀμήν. RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

ΤΙΤΟΝ

1

2

3

ΠΡΟΣ ΤΙΤΟΝ

1

1 Παῦλος, δοῦλος θεοῦ, ἀπόστολος δὲ Ἰησοῦ χριστοῦ, κατὰ πίστιν ἐκλεκτῶν θεοῦ καὶ ἐπίγνωσιν ἀληθείας τῆς κατ᾽ εὐσέβειαν, 2 ἐπ᾽ ἐλπίδι ζωῆς αἰωνίου, ἣν ἐπηγγείλατο ὁ ἀψευδὴς θεὸς πρὸ χρόνων αἰωνίων, 3 ἐφανέρωσεν δὲ καιροῖς ἰδίοις τὸν λόγον αὐτοῦ ἐν κηρύγματι ὃ ἐπιστεύθην ἐγὼ κατ᾽ ἐπιταγὴν τοῦ σωτῆρος ἡμῶν θεοῦ, 4 Τίτῳ γνησίῳ τέκνῳ κατὰ κοινὴν πίστιν· *⸂χάρις, ἔλεος, εἰρήνη⸃ ἀπὸ θεοῦ πατρός, καὶ *⸂2κυρίου Ἰησοῦ χριστοῦ⸃ τοῦ σωτῆρος ἡμῶν.

5 Τούτου χάριν *⸂κατέλιπόν⸃ σε ἐν Κρήτῃ, ἵνα τὰ λείποντα ἐπιδιορθώσῃ, καὶ καταστήσῃς κατὰ πόλιν πρεσβυτέρους, ὡς ἐγώ σοι διεταξάμην· 6 εἴ τίς ἐστιν ἀνέγκλητος, μιᾶς γυναικὸς ἀνήρ, τέκνα ἔχων πιστά, μὴ ἐν κατηγορίᾳ ἀσωτίας ἢ ἀνυπότακτα. 7 Δεῖ γὰρ τὸν ἐπίσκοπον ἀνέγκλητον εἶναι, ὡς θεοῦ οἰκονόμον· μὴ αὐθάδη, μὴ ὀργίλον, μὴ πάροινον, μὴ πλήκτην, μὴ αἰσχροκερδῆ, 8 ἀλλὰ φιλόξενον, φιλάγαθον, σώφρονα, δίκαιον, ὅσιον, ἐγκρατῆ, 9 ἀντεχόμενον τοῦ κατὰ τὴν διδαχὴν πιστοῦ λόγου, ἵνα δυνατὸς ᾖ καὶ παρακαλεῖν ἐν τῇ διδασκαλίᾳ τῇ ὑγιαινούσῃ, καὶ τοὺς ἀντιλέγοντας ἐλέγχειν.

10 Εἰσὶν γὰρ *⸂πολλοὶ καὶ ἀνυπότακτοι, ματαιολόγοι καὶ φρεναπάται,⸃ μάλιστα οἱ ἐκ *⸆ περιτομῆς, 11 οὓς δεῖ ἐπιστομίζειν· οἵτινες ὅλους οἴκους ἀνατρέπουσιν, διδάσκοντες ἃ μὴ δεῖ, αἰσχροῦ κέρδους χάριν. 12 Εἶπέν τις ἐξ αὐτῶν, ἴδιος αὐτῶν προφήτης, Κρῆτες ἀεὶ ψεῦσται, κακὰ θηρία, γαστέρες ἀργαί. 13 Ἡ μαρτυρία αὕτη ἐστὶν ἀληθής. Δι᾽ ἣν αἰτίαν ἔλεγχε αὐτοὺς ἀποτόμως, ἵνα ὑγιαίνωσιν ἐν τῇ πίστει, 14 μὴ προσέχοντες Ἰουδαϊκοῖς μύθοις, καὶ ἐντολαῖς ἀνθρώπων ἀποστρεφομένων τὴν ἀλήθειαν. 15  *⸂Πάντα μὲν καθαρὰ τοῖς καθαροῖς· τοῖς δὲ⸃ μεμιασμένοις καὶ ἀπίστοις οὐδὲν καθαρόν· ἀλλὰ μεμίανται αὐτῶν καὶ ὁ νοῦς καὶ ἡ συνείδησις. 16 Θεὸν ὁμολογοῦσιν εἰδέναι, τοῖς δὲ ἔργοις ἀρνοῦνται, βδελυκτοὶ ὄντες καὶ ἀπειθεῖς καὶ πρὸς πᾶν ἔργον ἀγαθὸν ἀδόκιμοι.

2

1 Σὺ δὲ λάλει ἃ πρέπει τῇ ὑγιαινούσῃ διδασκαλίᾳ· 2 πρεσβύτας νηφαλέους εἶναι, σεμνούς, σώφρονας, ὑγιαίνοντας τῇ πίστει, τῇ ἀγάπῃ, τῇ ὑπομονῇ· 3 πρεσβύτιδας ὡσαύτως ἐν καταστήματι ἱεροπρεπεῖς, *⸂μὴ διαβόλους, μὴ οἴνῳ πολλῷ δεδουλωμένας,⸃ καλοδιδασκάλους, 4 ἵνα *⸂σωφρονίζωσιν⸃ τὰς νέας φιλάνδρους εἶναι, φιλοτέκνους, 5 σώφρονας, ἁγνάς, οἰκουρούς, ἀγαθάς, ὑποτασσομένας τοῖς ἰδίοις ἀνδράσιν, ἵνα μὴ ὁ λόγος τοῦ θεοῦ βλασφημῆται· 6 τοὺς νεωτέρους ὡσαύτως παρακάλει σωφρονεῖν· 7 περὶ πάντα σεαυτὸν παρεχόμενος τύπον καλῶν ἔργων, ἐν τῇ διδασκαλίᾳ *⸂ἀδιαφθορίαν,⸃ σεμνότητα, *⸋ἀφθαρσίαν,⸌ 8 λόγον ὑγιῆ, ἀκατάγνωστον, ἵνα ὁ ἐξ ἐναντίας ἐντραπῇ, μηδὲν ἔχων *⸂περὶ ἡμῶν λέγειν⸃ φαῦλον. 9 Δούλους ἰδίοις δεσπόταις ὑποτάσσεσθαι, ἐν πᾶσιν εὐαρέστους εἶναι, μὴ ἀντιλέγοντας, 10 μὴ νοσφιζομένους, ἀλλὰ *⸉πίστιν πᾶσαν⸊ ἐνδεικνυμένους ἀγαθήν, ἵνα τὴν διδασκαλίαν *⸆ τοῦ σωτῆρος *⸂ἡμῶν⸃ θεοῦ κοσμῶσιν ἐν πᾶσιν. 11 Ἐπεφάνη γὰρ ἡ χάρις τοῦ θεοῦ *⸋ἡ⸌ σωτήριος πᾶσιν ἀνθρώποις, 12 παιδεύουσα ἡμᾶς ἵνα, ἀρνησάμενοι τὴν ἀσέβειαν καὶ τὰς κοσμικὰς ἐπιθυμίας, σωφρόνως καὶ δικαίως καὶ εὐσεβῶς ζήσωμεν ἐν τῷ νῦν αἰῶνι, 13 προσδεχόμενοι τὴν μακαρίαν ἐλπίδα καὶ ἐπιφάνειαν τῆς δόξης τοῦ μεγάλου θεοῦ καὶ σωτῆρος ἡμῶν *⸉Ἰησοῦ χριστοῦ,⸊ 14 ὃς ἔδωκεν ἑαυτὸν ὑπὲρ ἡμῶν, ἵνα λυτρώσηται ἡμᾶς ἀπὸ πάσης ἀνομίας, καὶ καθαρίσῃ ἑαυτῷ λαὸν περιούσιον, ζηλωτὴν καλῶν ἔργων.

15 Ταῦτα λάλει, καὶ παρακάλει, καὶ ἔλεγχε μετὰ πάσης ἐπιταγῆς. Μηδείς σου περιφρονείτω.

3

1 Ὑπομίμνησκε αὐτοὺς ἀρχαῖς *⸋καὶ⸌ ἐξουσίαις ὑποτάσσεσθαι, πειθαρχεῖν, πρὸς πᾶν ἔργον ἀγαθὸν ἑτοίμους εἶναι, 2 μηδένα βλασφημεῖν, ἀμάχους εἶναι, ἐπιεικεῖς, πᾶσαν ἐνδεικνυμένους πρᾳότητα πρὸς πάντας ἀνθρώπους. 3 Ἦμεν γάρ ποτε καὶ ἡμεῖς ἀνόητοι, ἀπειθεῖς, πλανώμενοι, δουλεύοντες ἐπιθυμίαις καὶ ἡδοναῖς ποικίλαις, ἐν κακίᾳ καὶ φθόνῳ διάγοντες, στυγητοί, μισοῦντες ἀλλήλους. 4 Ὅτε δὲ ἡ χρηστότης καὶ ἡ φιλανθρωπία ἐπεφάνη τοῦ σωτῆρος ἡμῶν θεοῦ, 5 οὐκ ἐξ ἔργων τῶν ἐν δικαιοσύνῃ *⸂ὧν⸃ ἐποιήσαμεν ἡμεῖς, ἀλλὰ κατὰ *⸂2τὸν αὐτοῦ ἔλεον⸃ ἔσωσεν ἡμᾶς, διὰ λουτροῦ παλιγγενεσίας καὶ ἀνακαινώσεως πνεύματος ἁγίου, 6 οὗ ἐξέχεεν ἐφ᾽ ἡμᾶς πλουσίως, διὰ Ἰησοῦ χριστοῦ τοῦ σωτῆρος ἡμῶν, 7 ἵνα δικαιωθέντες τῇ ἐκείνου χάριτι, κληρονόμοι *⸂γενώμεθα⸃ κατ᾽ ἐλπίδα ζωῆς αἰωνίου. 8 Πιστὸς ὁ λόγος, καὶ περὶ τούτων βούλομαί σε διαβεβαιοῦσθαι, ἵνα φροντίζωσιν καλῶν ἔργων προΐστασθαι οἱ πεπιστευκότες *⸆ θεῷ. Ταῦτά ἐστιν *⸋τὰ⸌ καλὰ καὶ ὠφέλιμα τοῖς ἀνθρώποις· 9  *⸂μωρὰς δὲ ζητήσεις καὶ γενεαλογίας καὶ ἔρεις καὶ μάχας νομικὰς⸃ περιΐστασο· εἰσὶν γὰρ ἀνωφελεῖς καὶ μάταιοι. 10 Αἱρετικὸν ἄνθρωπον μετὰ μίαν καὶ δευτέραν νουθεσίαν παραιτοῦ, 11 εἰδὼς ὅτι ἐξέστραπται ὁ τοιοῦτος, καὶ ἁμαρτάνει, ὢν αὐτοκατάκριτος.

12 Ὅταν πέμψω Ἀρτεμᾶν πρός σε ἢ Τυχικόν, σπούδασον ἐλθεῖν πρός με εἰς Νικόπολιν· ἐκεῖ γὰρ κέκρικα παραχειμάσαι. 13 Ζηνᾶν τὸν νομικὸν καὶ Ἀπολλὼ σπουδαίως πρόπεμψον, ἵνα μηδὲν αὐτοῖς λείπῃ. 14 Μανθανέτωσαν δὲ καὶ οἱ ἡμέτεροι καλῶν ἔργων προΐστασθαι εἰς τὰς ἀναγκαίας χρείας, ἵνα μὴ ὦσιν ἄκαρποι.

15 Ἀσπάζονταί σε οἱ μετ᾽ ἐμοῦ πάντες. Ἄσπασαι τοὺς φιλοῦντας ἡμᾶς ἐν πίστει.

Ἡ χάρις μετὰ πάντων ὑμῶν. *⸋Ἀμήν.⸌

* 1:4 ⸂ χάρις, ἔλεος, εἰρήνη RP f 35 TR ¦ χάρις καὶ εἰρήνη TNT2 WH NA NIV SBL

* 1:4 ⸂2 κυρίου Ἰησοῦ χριστοῦ RP f 35 TR ¦ χριστοῦ Ἰησοῦ TNT2 WH NA NIV SBL

* 1:5 ⸂ κατέλιπόν RP f 35 TR ¦ ἀπέλιπόν TNT2 NA NIV SBL ¦ ἀπέλειπόν WH

* 1:10 ⸂ πολλοὶ καὶ ἀνυπότακτοι, ματαιολόγοι καὶ φρεναπάται RP f 35 TR NA27+28 SBL ¦ πολλοὶ ἀνυπότακτοι, ματαιολόγοι καὶ φρεναπάται TNT2 WH NA25 NIV

* 1:10 ⸆ – RP f 35 TR ¦ τῆς TNT2 WH NA NIV SBL

* 1:15 ⸂ Πάντα μὲν … τοῖς δὲ RP f 35 TR ¦ Πάντα … τοῖς δὲ TNT2 WH NA NIV SBL

* 2:3 ⸂ μὴ διαβόλους, μὴ … δεδουλωμένας RP f 35 TR NA27+28 NIV ¦ μὴ διαβόλους, μηδὲ … δεδουλωμένας TNT2 WH NA25 SBL

* 2:4 ⸂ σωφρονίζωσιν RP f 35 ¦ σωφρονίζωσι TR WH NA NIV SBL ¦ σωφρονίζουσιν TNT2

* 2:7 ⸂ ἀδιαφθορίαν RP f 35 TR ¦ ἀφθορίαν TNT2 WH NA NIV SBL

* 2:7 ⸋ ἀφθαρσίαν RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 2:8 ⸂ περὶ ἡμῶν λέγειν RP f 35 ¦ περὶ ὑμῶν λέγειν TR ¦ λέγειν περὶ ἡμῶν TNT2 WH NA NIV SBL

* 2:10 ⸉ πίστιν πᾶσαν RP f 35 TR ¦ πᾶσαν πίστιν TNT2 WH NA NIV SBL

* 2:10 ⸆ – RP f 35 TR ¦ τὴν TNT2 WH NA NIV SBL

* 2:10 ⸂ ἡμῶν RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ ὑμῶν TR

* 2:11 ⸋ ἡ RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 2:13 ⸉ Ἰησοῦ χριστοῦ RP f 35 TR NA27+28 NIV SBL ¦ χριστοῦ Ἰησοῦ TNT2 WH NA25

* 3:1 ⸋ καὶ RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 3:5 ⸂ ὧν RP f 35 TR ¦ ἃ TNT2 WH NA NIV SBL

* 3:5 ⸂2 τὸν αὐτοῦ ἔλεον RP f 35 TR ¦ τὸ αὐτοῦ ἔλεος TNT2 WH NA NIV SBL

* 3:7 ⸂ γενώμεθα RP f 35 TR ¦ γενηθῶμεν TNT2 WH NA NIV SBL

* 3:8 ⸆ – RP TNT2 WH NA NIV SBL ¦ τῷ f 35 TR

* 3:8 ⸋ τὰ RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 3:9 ⸂ μωρὰς δὲ … καὶ ἔρεις καὶ μάχας νομικὰς RP TR TNT2 NA27+28 NIV SBL ¦ μωρὰς δὲ … καὶ ἔρις καὶ μάχας νομικὰς f 35 ¦ μωρὰς δὲ … καὶ ἔριν καὶ μάχας νομικὰς WH NA25

* 3:15 ⸋ Ἀμήν. RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

ΦΙΛΗΜΟΝΑ

ΠΡΟΣ ΦΙΛΗΜΟΝΑ

1

1 Παῦλος δέσμιος *⸉χριστοῦ Ἰησοῦ,⸊ καὶ Τιμόθεος ὁ ἀδελφός, Φιλήμονι τῷ ἀγαπητῷ καὶ συνεργῷ ἡμῶν, 2 καὶ Ἀπφίᾳ τῇ *⸂ἀγαπητῇ,⸃ καὶ Ἀρχίππῳ τῷ συστρατιώτῃ ἡμῶν, καὶ τῇ κατ᾽ οἶκόν σου ἐκκλησίᾳ· 3 χάρις ὑμῖν καὶ εἰρήνη ἀπὸ θεοῦ πατρὸς ἡμῶν καὶ κυρίου Ἰησοῦ χριστοῦ.

4 Εὐχαριστῶ τῷ θεῷ μου, πάντοτε μνείαν σου ποιούμενος ἐπὶ τῶν προσευχῶν μου, 5 ἀκούων σου τὴν ἀγάπην, καὶ τὴν πίστιν ἣν ἔχεις *⸂πρὸς⸃ τὸν κύριον Ἰησοῦν καὶ εἰς πάντας τοὺς ἁγίους, 6 ὅπως ἡ κοινωνία τῆς πίστεώς σου ἐνεργὴς γένηται ἐν ἐπιγνώσει παντὸς ἀγαθοῦ *⸋τοῦ⸌ ἐν *⸂ἡμῖν⸃ εἰς *⸂2χριστὸν Ἰησοῦν.⸃ 7  *⸂Χάριν⸃ γὰρ *⸂2ἔχομεν πολλὴν⸃ καὶ παράκλησιν ἐπὶ τῇ ἀγάπῃ σου, ὅτι τὰ σπλάγχνα τῶν ἁγίων ἀναπέπαυται διὰ σοῦ, ἀδελφέ.

8 Διὸ πολλὴν ἐν χριστῷ παρρησίαν ἔχων ἐπιτάσσειν σοι τὸ ἀνῆκον, 9 διὰ τὴν ἀγάπην μᾶλλον παρακαλῶ, τοιοῦτος ὢν ὡς Παῦλος πρεσβύτης, νυνὶ δὲ καὶ δέσμιος *⸉Ἰησοῦ χριστοῦ.⸊ 10 Παρακαλῶ σε περὶ τοῦ ἐμοῦ τέκνου, ὃν ἐγέννησα ἐν τοῖς δεσμοῖς *⸋μου,⸌ Ὀνήσιμον, 11 τόν ποτέ σοι ἄχρηστον, νυνὶ δὲ *⸆ σοὶ καὶ ἐμοὶ εὔχρηστον, *⸂ὃν ἀνέπεμψα· 12 σὺ δὲ αὐτόν, τοῦτ᾽ ἔστιν τὰ ἐμὰ σπλάγχνα, προσλαβοῦ·⸃ 13 ὃν ἐγὼ ἐβουλόμην πρὸς ἐμαυτὸν κατέχειν, ἵνα ὑπὲρ σοῦ *⸉διακονῇ μοι⸊ ἐν τοῖς δεσμοῖς τοῦ εὐαγγελίου· 14 χωρὶς δὲ τῆς σῆς γνώμης οὐδὲν ἠθέλησα ποιῆσαι, ἵνα μὴ ὡς κατὰ ἀνάγκην τὸ ἀγαθόν σου ᾖ, ἀλλὰ κατὰ ἑκούσιον. 15 Τάχα γὰρ διὰ τοῦτο ἐχωρίσθη πρὸς ὥραν, ἵνα αἰώνιον αὐτὸν ἀπέχῃς· 16 οὐκέτι ὡς δοῦλον, ἀλλ᾽ ὑπὲρ δοῦλον, ἀδελφὸν ἀγαπητόν, μάλιστα ἐμοί, πόσῳ δὲ μᾶλλον σοὶ καὶ ἐν σαρκὶ καὶ ἐν κυρίῳ. 17 Εἰ οὖν *⸂με⸃ ἔχεις κοινωνόν, προσλαβοῦ αὐτὸν ὡς ἐμέ. 18 Εἰ δέ τι ἠδίκησέν σε ἢ ὀφείλει, τοῦτο ἐμοὶ ἐλλόγει· 19 ἐγὼ Παῦλος ἔγραψα τῇ ἐμῇ χειρί, ἐγὼ ἀποτίσω· ἵνα μὴ λέγω σοι ὅτι καὶ σεαυτόν μοι προσοφείλεις. 20 Ναί, ἀδελφέ, ἐγώ σου ὀναίμην ἐν κυρίῳ· ἀνάπαυσόν μου τὰ σπλάγχνα ἐν *⸂κυρίῳ.⸃ 21 Πεποιθὼς τῇ ὑπακοῇ σου ἔγραψά σοι, εἰδὼς ὅτι καὶ ὑπὲρ *⸂ὃ⸃ λέγω ποιήσεις. 22 Ἅμα δὲ καὶ ἑτοίμαζέ μοι ξενίαν· ἐλπίζω γὰρ ὅτι διὰ τῶν προσευχῶν ὑμῶν χαρισθήσομαι ὑμῖν.

23  *⸂Ἀσπάζονταί σε Ἐπαφρᾶς ὁ συναιχμάλωτός μου ἐν χριστῷ Ἰησοῦ, 24 Μάρκος, Ἀρίσταρχος, Δημᾶς, Λουκᾶς, οἱ συνεργοί μου.⸃

25 Ἡ χάρις *⸂τοῦ κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ χριστοῦ⸃ μετὰ τοῦ πνεύματος ὑμῶν. *⸋Ἀμήν.⸌

* 1:1 ⸉ χριστοῦ Ἰησοῦ RP TR TNT2 WH NA NIV SBL Sol ¦ Ἰησοῦ χριστοῦ f 35

* 1:2 ⸂ ἀγαπητῇ RP f 35 TR ¦ ἀδελφῇ TNT2 WH NA NIV SBL Sol

* 1:5 ⸂ πρὸς RP f 35 TR NA NIV SBL Sol ¦ εἰς TNT2 WH

* 1:6 ⸋ τοῦ RP f 35 TR WH NA NIV SBL Sol ¦ – TNT2

* 1:6 ⸂ ἡμῖν RP TNT2 WH NA NIV SBL ¦ ὑμῖν f 35 TR Sol

* 1:6 ⸂2 χριστὸν Ἰησοῦν RP f 35 TR ¦ χριστὸν TNT2 WH NA NIV SBL Sol

* 1:7 ⸂ Χάριν RP f 35 ¦ Χαρὰν TR TNT2 WH NA NIV SBL Sol

* 1:7 ⸂2 ἔχομεν πολλὴν RP f 35 TR ¦ πολλὴν ἔσχον TNT2 WH NA NIV SBL Sol

* 1:9 ⸉ Ἰησοῦ χριστοῦ RP f 35 TR ¦ χριστοῦ Ἰησοῦ TNT2 WH NA NIV SBL Sol

* 1:10 ⸋ μου RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL Sol

* 1:11 ⸆ – RP f 35 TR TNT2 WH SBL Sol ¦ καὶ NA NIV

* 1:11 ⸂ ὃν ἀνέπεμψα· σὺ δὲ αὐτόν, τοῦτ᾽ ἔστιν τὰ ἐμὰ σπλάγχνα, προσλαβοῦ· RP f 35 TR ¦ ὃν ἀνέπεμψά σοι αὐτόν, τοῦτ᾽ ἔστιν τὰ ἐμὰ σπλάγχνα· TNT2 WH NA NIV SBL Sol

* 1:13 ⸉ διακονῇ μοι RP f 35 TR ¦ μοι διακονῇ TNT2 WH NA NIV SBL Sol

* 1:17 ⸂ με RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL Sol ¦ ἐμέ TR

* 1:20 ⸂ κυρίῳ RP f 35 TR ¦ χριστῷ TNT2 WH NA NIV SBL Sol

* 1:21 ⸂ ὃ RP f 35 TR ¦ ἃ TNT2 WH NA NIV SBL Sol

* 1:23 ⸂ Ἀσπάζονταί σε Ἐπαφρᾶς … οἱ συνεργοί μου. RP f 35 TR ¦ Ἀσπάζεταί σε Ἐπαφρᾶς … οἱ συνεργοί μου. TNT2 WH NA NIV SBL Sol

* 1:25 ⸂ τοῦ κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ χριστοῦ RP TR TNT2 ¦ τοῦ κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ f 35 ¦ τοῦ κυρίου Ἰησοῦ χριστοῦ WH NA NIV SBL Sol

* 1:25 ⸋ Ἀμήν. RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL Sol

ΕΒΡΑΙΟΥΣ

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

ΠΡΟΣ ΕΒΡΑΙΟΥΣ

1

1 Πολυμερῶς καὶ πολυτρόπως πάλαι ὁ θεὸς λαλήσας τοῖς πατράσιν ἐν τοῖς προφήταις, ἐπ᾽ *⸂ἐσχάτου τῶν ἡμερῶν τούτων⸃ ἐλάλησεν ἡμῖν ἐν υἱῷ, 2 ὃν ἔθηκεν κληρονόμον πάντων, δι᾽ οὗ καὶ *⸉τοὺς αἰῶνας ἐποίησεν,⸊ 3 ὃς ὢν ἀπαύγασμα τῆς δόξης καὶ χαρακτὴρ τῆς ὑποστάσεως αὐτοῦ, φέρων τε τὰ πάντα τῷ ῥήματι τῆς δυνάμεως *⸋αὐτοῦ,⸌ *⸂δι᾽ ἑαυτοῦ⸃ καθαρισμὸν *⸂2ποιησάμενος τῶν ἁμαρτιῶν ἡμῶν,⸃ ἐκάθισεν ἐν δεξιᾷ τῆς μεγαλωσύνης ἐν ὑψηλοῖς, 4 τοσούτῳ κρείττων γενόμενος τῶν ἀγγέλων, ὅσῳ διαφορώτερον παρ᾽ αὐτοὺς κεκληρονόμηκεν ὄνομα.

5 Τίνι γὰρ εἶπέν ποτε τῶν ἀγγέλων, Υἱός μου εἶ σύ, ἐγὼ σήμερον γεγέννηκά σε; Καὶ πάλιν, Ἐγὼ ἔσομαι αὐτῷ εἰς πατέρα, καὶ αὐτὸς ἔσται μοι εἰς υἱόν; 6 Ὅταν δὲ πάλιν εἰσαγάγῃ τὸν πρωτότοκον εἰς τὴν οἰκουμένην λέγει, Καὶ προσκυνησάτωσαν αὐτῷ πάντες ἄγγελοι θεοῦ. 7 Καὶ πρὸς μὲν τοὺς ἀγγέλους λέγει, Ὁ ποιῶν τοὺς ἀγγέλους αὐτοῦ πνεύματα, καὶ τοὺς λειτουργοὺς αὐτοῦ πυρὸς φλόγα· 8 πρὸς δὲ τὸν υἱόν, Ὁ θρόνος σου, ὁ θεός, εἰς τὸν αἰῶνα τοῦ αἰῶνος· *⸆ *⸂ῥάβδος εὐθύτητος ἡ ῥάβδος⸃ τῆς βασιλείας *⸂2σου.⸃ 9 Ἠγάπησας δικαιοσύνην, καὶ ἐμίσησας ἀνομίαν· διὰ τοῦτο ἔχρισέν σε ὁ θεός, ὁ θεός σου, ἔλαιον ἀγαλλιάσεως παρὰ τοὺς μετόχους σου. 10 Καί, Σὺ κατ᾽ ἀρχάς, κύριε, τὴν γῆν ἐθεμελίωσας, καὶ ἔργα τῶν χειρῶν σού εἰσιν οἱ οὐρανοί· 11 αὐτοὶ ἀπολοῦνται, σὺ δὲ διαμένεις· καὶ πάντες ὡς ἱμάτιον παλαιωθήσονται, 12 καὶ ὡσεὶ περιβόλαιον ἑλίξεις αὐτούς, *⸆ καὶ ἀλλαγήσονται· σὺ δὲ ὁ αὐτὸς εἶ, καὶ τὰ ἔτη σου οὐκ ἐκλείψουσιν. 13 Πρὸς τίνα δὲ τῶν ἀγγέλων εἴρηκέν ποτε, Κάθου ἐκ δεξιῶν μου, ἕως ἂν θῶ τοὺς ἐχθρούς σου ὑποπόδιον τῶν ποδῶν σου; 14 Οὐχὶ πάντες εἰσὶν λειτουργικὰ πνεύματα, εἰς διακονίαν ἀποστελλόμενα διὰ τοὺς μέλλοντας κληρονομεῖν σωτηρίαν;

2

1 Διὰ τοῦτο δεῖ περισσοτέρως *⸉ἡμᾶς προσέχειν⸊ τοῖς ἀκουσθεῖσιν, μήποτε παραρρυῶμεν. 2 Εἰ γὰρ ὁ δι᾽ ἀγγέλων λαληθεὶς λόγος ἐγένετο βέβαιος, καὶ πᾶσα παράβασις καὶ παρακοὴ ἔλαβεν ἔνδικον μισθαποδοσίαν, 3 πῶς ἡμεῖς ἐκφευξόμεθα τηλικαύτης ἀμελήσαντες σωτηρίας; Ἥτις, ἀρχὴν λαβοῦσα λαλεῖσθαι διὰ τοῦ κυρίου, ὑπὸ τῶν ἀκουσάντων εἰς ἡμᾶς ἐβεβαιώθη, 4 συνεπιμαρτυροῦντος τοῦ θεοῦ σημείοις *⸋τε⸌ καὶ τέρασιν, καὶ ποικίλαις δυνάμεσιν, καὶ πνεύματος ἁγίου μερισμοῖς, κατὰ τὴν αὐτοῦ θέλησιν.

5 Οὐ γὰρ ἀγγέλοις ὑπέταξεν τὴν οἰκουμένην τὴν μέλλουσαν, περὶ ἧς λαλοῦμεν. 6 Διεμαρτύρατο δέ πού τις λέγων, Τί ἐστιν ἄνθρωπος, ὅτι μιμνήσκῃ αὐτοῦ; Ἢ υἱὸς ἀνθρώπου, ὅτι ἐπισκέπτῃ αὐτόν; 7 Ἠλάττωσας αὐτὸν βραχύ τι παρ᾽ ἀγγέλους· δόξῃ καὶ τιμῇ ἐστεφάνωσας αὐτόν· *⸆ 8 πάντα ὑπέταξας ὑποκάτω τῶν ποδῶν αὐτοῦ. Ἐν *⸉γὰρ τῷ⸊ ὑποτάξαι *⸋αὐτῷ⸌ τὰ πάντα, οὐδὲν ἀφῆκεν αὐτῷ ἀνυπότακτον. Νῦν δὲ οὔπω ὁρῶμεν αὐτῷ τὰ πάντα ὑποτεταγμένα. 9 Τὸν δὲ βραχύ τι παρ᾽ ἀγγέλους ἠλαττωμένον βλέπομεν Ἰησοῦν, διὰ τὸ πάθημα τοῦ θανάτου δόξῃ καὶ τιμῇ ἐστεφανωμένον, ὅπως *⸂χάριτι⸃ θεοῦ ὑπὲρ παντὸς γεύσηται θανάτου. 10 Ἔπρεπεν γὰρ αὐτῷ, δι᾽ ὃν τὰ πάντα, καὶ δι᾽ οὗ τὰ πάντα, πολλοὺς υἱοὺς εἰς δόξαν ἀγαγόντα, τὸν ἀρχηγὸν τῆς σωτηρίας αὐτῶν διὰ παθημάτων τελειῶσαι. 11 Ὅ τε γὰρ ἁγιάζων καὶ οἱ ἁγιαζόμενοι, ἐξ ἑνὸς πάντες· δι᾽ ἣν αἰτίαν οὐκ ἐπαισχύνεται ἀδελφοὺς αὐτοὺς καλεῖν, 12 λέγων, Ἀπαγγελῶ τὸ ὄνομά σου τοῖς ἀδελφοῖς μου, ἐν μέσῳ ἐκκλησίας ὑμνήσω σε. 13 Καὶ πάλιν, Ἐγὼ ἔσομαι πεποιθὼς ἐπ᾽ αὐτῷ. Καὶ πάλιν, Ἰδοὺ ἐγὼ καὶ τὰ παιδία ἅ μοι ἔδωκεν ὁ θεός. 14 Ἐπεὶ οὖν τὰ παιδία κεκοινώνηκεν *⸉σαρκὸς καὶ αἵματος,⸊ καὶ αὐτὸς παραπλησίως μετέσχεν τῶν αὐτῶν, ἵνα διὰ τοῦ θανάτου καταργήσῃ τὸν τὸ κράτος ἔχοντα τοῦ θανάτου, τοῦτ᾽ ἔστιν τὸν διάβολον, 15 καὶ ἀπαλλάξῃ τούτους, ὅσοι φόβῳ θανάτου διὰ παντὸς τοῦ ζῇν ἔνοχοι ἦσαν δουλείας. 16 Οὐ γὰρ δήπου ἀγγέλων ἐπιλαμβάνεται, ἀλλὰ σπέρματος Ἀβραὰμ ἐπιλαμβάνεται. 17 Ὅθεν ὤφειλεν κατὰ πάντα τοῖς ἀδελφοῖς ὁμοιωθῆναι, ἵνα ἐλεήμων γένηται καὶ πιστὸς ἀρχιερεὺς τὰ πρὸς τὸν θεόν, εἰς τὸ ἱλάσκεσθαι τὰς ἁμαρτίας τοῦ λαοῦ. 18 Ἐν ᾧ γὰρ πέπονθεν αὐτὸς πειρασθείς, δύναται τοῖς πειραζομένοις βοηθῆσαι.

3

1 Ὅθεν, ἀδελφοὶ ἅγιοι, κλήσεως ἐπουρανίου μέτοχοι, κατανοήσατε τὸν ἀπόστολον καὶ ἀρχιερέα τῆς ὁμολογίας ἡμῶν *⸂Ἰησοῦν χριστόν,⸃ 2 πιστὸν ὄντα τῷ ποιήσαντι αὐτόν, ὡς καὶ Μωϋσῆς ἐν *⸋ὅλῳ⸌ τῷ οἴκῳ αὐτοῦ. 3 Πλείονος γὰρ *⸉δόξης οὗτος⸊ παρὰ Μωϋσῆν ἠξίωται, καθ᾽ ὅσον πλείονα τιμὴν ἔχει τοῦ οἴκου ὁ κατασκευάσας αὐτόν. 4 Πᾶς γὰρ οἶκος κατασκευάζεται ὑπό τινος· ὁ δὲ *⸋τὰ⸌ πάντα κατασκευάσας θεός. 5 Καὶ Μωϋσῆς μὲν πιστὸς ἐν ὅλῳ τῷ οἴκῳ αὐτοῦ ὡς θεράπων, εἰς μαρτύριον τῶν λαληθησομένων· 6 χριστὸς δὲ ὡς υἱὸς ἐπὶ τὸν οἶκον αὐτοῦ· *⸂οὗ⸃ οἶκός ἐσμεν ἡμεῖς, *⸂2ἐάνπερ⸃ τὴν παρρησίαν καὶ τὸ καύχημα τῆς ἐλπίδος *⸋μέχρι τέλους βεβαίαν⸌ κατάσχωμεν. 7 Διό, καθὼς λέγει τὸ πνεῦμα τὸ ἅγιον, Σήμερον ἐὰν τῆς φωνῆς αὐτοῦ ἀκούσητε, 8 μὴ σκληρύνητε τὰς καρδίας ὑμῶν, ὡς ἐν τῷ παραπικρασμῷ, κατὰ τὴν ἡμέραν τοῦ πειρασμοῦ ἐν τῇ ἐρήμῳ, 9 οὗ *⸂ἐπείρασάν με οἱ πατέρες ὑμῶν, ἐδοκίμασάν με,⸃ καὶ εἶδον τὰ ἔργα μου τεσσαράκοντα ἔτη. 10 Διὸ προσώχθισα τῇ γενεᾷ *⸂ἐκείνῃ,⸃ καὶ εἶπον, Ἀεὶ πλανῶνται τῇ καρδίᾳ· αὐτοὶ δὲ οὐκ ἔγνωσαν τὰς ὁδούς μου· 11 ὡς ὤμοσα ἐν τῇ ὀργῇ μου, Εἰ εἰσελεύσονται εἰς τὴν κατάπαυσίν μου. 12 Βλέπετε, ἀδελφοί, μήποτε ἔσται ἔν τινι ὑμῶν καρδία πονηρὰ ἀπιστίας ἐν τῷ ἀποστῆναι ἀπὸ θεοῦ ζῶντος· 13 ἀλλὰ παρακαλεῖτε ἑαυτοὺς καθ᾽ ἑκάστην ἡμέραν, ἄχρι οὗ τὸ σήμερον καλεῖται, ἵνα μὴ σκληρυνθῇ *⸉ἐξ ὑμῶν τις⸊ ἀπάτῃ τῆς ἁμαρτίας· 14 μέτοχοι γὰρ *⸉γεγόναμεν τοῦ χριστοῦ,⸊ ἐάνπερ τὴν ἀρχὴν τῆς ὑποστάσεως μέχρι τέλους βεβαίαν κατάσχωμεν· 15 ἐν τῷ λέγεσθαι, Σήμερον ἐὰν τῆς φωνῆς αὐτοῦ ἀκούσητε, μὴ σκληρύνητε τὰς καρδίας ὑμῶν, ὡς ἐν τῷ παραπικρασμῷ. 16 Τινὲς γὰρ ἀκούσαντες παρεπίκραναν, ἀλλ᾽ οὐ πάντες οἱ ἐξελθόντες ἐξ Αἰγύπτου διὰ Μωϋσέως. 17 Τίσιν δὲ προσώχθισεν τεσσαράκοντα ἔτη; Οὐχὶ τοῖς ἁμαρτήσασιν, ὧν τὰ κῶλα ἔπεσεν ἐν τῇ ἐρήμῳ; 18 Τίσιν δὲ ὤμοσεν μὴ εἰσελεύσεσθαι εἰς τὴν κατάπαυσιν αὐτοῦ, εἰ μὴ τοῖς ἀπειθήσασιν; 19 Καὶ βλέπομεν ὅτι οὐκ ἠδυνήθησαν εἰσελθεῖν δι᾽ ἀπιστίαν.

4

1 Φοβηθῶμεν οὖν μήποτε καταλειπομένης ἐπαγγελίας εἰσελθεῖν εἰς τὴν κατάπαυσιν αὐτοῦ, δοκῇ τις ἐξ ὑμῶν ὑστερηκέναι. 2 Καὶ γάρ ἐσμεν εὐηγγελισμένοι, καθάπερ κἀκεῖνοι· ἀλλ᾽ οὐκ ὠφέλησεν ὁ λόγος τῆς ἀκοῆς ἐκείνους, μὴ *⸂συγκεκραμένους⸃ τῇ πίστει τοῖς ἀκούσασιν. 3 Εἰσερχόμεθα γὰρ εἰς *⸋τὴν⸌ κατάπαυσιν οἱ πιστεύσαντες, καθὼς εἴρηκεν, Ὡς ὤμοσα ἐν τῇ ὀργῇ μου, Εἰ εἰσελεύσονται εἰς τὴν κατάπαυσίν μου· καίτοι τῶν ἔργων ἀπὸ καταβολῆς κόσμου γενηθέντων. 4 Εἴρηκεν γάρ που περὶ τῆς ἑβδόμης οὕτως, Καὶ κατέπαυσεν ὁ θεὸς ἐν τῇ ἡμέρᾳ τῇ ἑβδόμῃ ἀπὸ πάντων τῶν ἔργων αὐτοῦ· 5 καὶ ἐν τούτῳ πάλιν, Εἰ εἰσελεύσονται εἰς τὴν κατάπαυσίν μου. 6 Ἐπεὶ οὖν ἀπολείπεται τινὰς εἰσελθεῖν εἰς αὐτήν, καὶ οἱ πρότερον εὐαγγελισθέντες οὐκ εἰσῆλθον δι᾽ ἀπείθειαν, 7 πάλιν τινὰ ὁρίζει ἡμέραν, Σήμερον, ἐν Δαυὶδ λέγων, μετὰ τοσοῦτον χρόνον, καθὼς *⸂εἴρηται,⸃ Σήμερον ἐὰν τῆς φωνῆς αὐτοῦ ἀκούσητε, μὴ σκληρύνητε τὰς καρδίας ὑμῶν. 8 Εἰ γὰρ αὐτοὺς Ἰησοῦς κατέπαυσεν, οὐκ ἂν περὶ ἄλλης ἐλάλει μετὰ ταῦτα ἡμέρας. 9 Ἄρα ἀπολείπεται σαββατισμὸς τῷ λαῷ τοῦ θεοῦ. 10 Ὁ γὰρ εἰσελθὼν εἰς τὴν κατάπαυσιν αὐτοῦ καὶ αὐτὸς κατέπαυσεν ἀπὸ τῶν ἔργων αὐτοῦ, ὥσπερ ἀπὸ τῶν ἰδίων ὁ θεός. 11 Σπουδάσωμεν οὖν εἰσελθεῖν εἰς ἐκείνην τὴν κατάπαυσιν, ἵνα μὴ ἐν τῷ αὐτῷ τις ὑποδείγματι πέσῃ τῆς ἀπειθείας. 12 Ζῶν γὰρ ὁ λόγος τοῦ θεοῦ, καὶ ἐνεργής, καὶ τομώτερος ὑπὲρ πᾶσαν μάχαιραν δίστομον, καὶ διϊκνούμενος ἄχρι μερισμοῦ *⸂ψυχῆς τε καὶ πνεύματος, ἁρμῶν τε καὶ μυελῶν,⸃ καὶ κριτικὸς ἐνθυμήσεων καὶ ἐννοιῶν καρδίας. 13 Καὶ οὐκ ἔστιν κτίσις ἀφανὴς ἐνώπιον αὐτοῦ· πάντα δὲ γυμνὰ καὶ τετραχηλισμένα τοῖς ὀφθαλμοῖς αὐτοῦ πρὸς ὃν ἡμῖν ὁ λόγος.

14 Ἔχοντες οὖν ἀρχιερέα μέγαν, διεληλυθότα τοὺς οὐρανούς, Ἰησοῦν τὸν υἱὸν τοῦ θεοῦ, κρατῶμεν τῆς ὁμολογίας. 15 Οὐ γὰρ ἔχομεν ἀρχιερέα μὴ δυνάμενον συμπαθῆσαι ταῖς ἀσθενείαις ἡμῶν, πεπειραμένον δὲ κατὰ πάντα καθ᾽ ὁμοιότητα, χωρὶς ἁμαρτίας. 16 Προσερχώμεθα οὖν μετὰ παρρησίας τῷ θρόνῳ τῆς χάριτος, ἵνα λάβωμεν ἔλεον, καὶ χάριν εὕρωμεν εἰς εὔκαιρον βοήθειαν.

5

1 Πᾶς γὰρ ἀρχιερεύς, ἐξ ἀνθρώπων λαμβανόμενος, ὑπὲρ ἀνθρώπων καθίσταται τὰ πρὸς τὸν θεόν, ἵνα προσφέρῃ δῶρά τε καὶ θυσίας ὑπὲρ ἁμαρτιῶν· 2 μετριοπαθεῖν δυνάμενος τοῖς ἀγνοοῦσιν καὶ πλανωμένοις, ἐπεὶ καὶ αὐτὸς περίκειται ἀσθένειαν· 3 καὶ *⸂διὰ ταύτην⸃ ὀφείλει, καθὼς περὶ τοῦ λαοῦ, οὕτως καὶ περὶ *⸂2ἑαυτοῦ,⸃ προσφέρειν *⸂3ὑπὲρ⸃ ἁμαρτιῶν. 4 Καὶ οὐχ ἑαυτῷ τις λαμβάνει τὴν τιμήν, ἀλλὰ *⸆ καλούμενος ὑπὸ τοῦ θεοῦ, *⸂καθάπερ⸃ καὶ *⸆2 Ἀαρών. 5 Οὕτως καὶ ὁ χριστὸς οὐχ ἑαυτὸν ἐδόξασεν γενηθῆναι ἀρχιερέα, ἀλλ᾽ ὁ λαλήσας πρὸς αὐτόν, Υἱός μου εἶ σύ, ἐγὼ σήμερον γεγέννηκά σε. 6 Καθὼς καὶ ἐν ἑτέρῳ λέγει, Σὺ ἱερεὺς εἰς τὸν αἰῶνα κατὰ τὴν τάξιν Μελχισεδέκ. 7 Ὃς ἐν ταῖς ἡμέραις τῆς σαρκὸς αὐτοῦ, δεήσεις τε καὶ ἱκετηρίας πρὸς τὸν δυνάμενον σῴζειν αὐτὸν ἐκ θανάτου μετὰ κραυγῆς ἰσχυρᾶς καὶ δακρύων προσενέγκας, καὶ εἰσακουσθεὶς ἀπὸ τῆς εὐλαβείας, 8 καίπερ ὢν υἱός, ἔμαθεν ἀφ᾽ ὧν ἔπαθεν τὴν ὑπακοήν, 9 καὶ τελειωθεὶς ἐγένετο *⸉τοῖς ὑπακούουσιν αὐτῷ πᾶσιν⸊ αἴτιος σωτηρίας αἰωνίου· 10 προσαγορευθεὶς ὑπὸ τοῦ θεοῦ ἀρχιερεὺς κατὰ τὴν τάξιν Μελχισεδέκ.

11 Περὶ οὗ πολὺς ἡμῖν ὁ λόγος καὶ δυσερμήνευτος λέγειν, ἐπεὶ νωθροὶ γεγόνατε ταῖς ἀκοαῖς. 12 Καὶ γὰρ ὀφείλοντες εἶναι διδάσκαλοι διὰ τὸν χρόνον, πάλιν χρείαν ἔχετε τοῦ διδάσκειν ὑμᾶς, τίνα τὰ στοιχεῖα τῆς ἀρχῆς τῶν λογίων τοῦ θεοῦ· καὶ γεγόνατε χρείαν ἔχοντες γάλακτος, *⸋καὶ⸌ οὐ στερεᾶς τροφῆς. 13 Πᾶς γὰρ ὁ μετέχων γάλακτος ἄπειρος λόγου δικαιοσύνης· νήπιος γάρ ἐστιν. 14 Τελείων δέ ἐστιν ἡ στερεὰ τροφή, τῶν διὰ τὴν ἕξιν τὰ αἰσθητήρια γεγυμνασμένα ἐχόντων πρὸς διάκρισιν καλοῦ τε καὶ κακοῦ.

6

1 Διό, ἀφέντες τὸν τῆς ἀρχῆς τοῦ χριστοῦ λόγον, ἐπὶ τὴν τελειότητα φερώμεθα, μὴ πάλιν θεμέλιον καταβαλλόμενοι μετανοίας ἀπὸ νεκρῶν ἔργων, καὶ πίστεως ἐπὶ θεόν, 2 βαπτισμῶν *⸂διδαχῆς,⸃ ἐπιθέσεώς τε χειρῶν, ἀναστάσεώς *⸋τε⸌ νεκρῶν, καὶ κρίματος αἰωνίου. 3 Καὶ τοῦτο *⸂ποιήσωμεν,⸃ ἐάνπερ ἐπιτρέπῃ ὁ θεός. 4 Ἀδύνατον γὰρ τοὺς ἅπαξ φωτισθέντας, γευσαμένους τε τῆς δωρεᾶς τῆς ἐπουρανίου, καὶ μετόχους γενηθέντας πνεύματος ἁγίου, 5 καὶ καλὸν γευσαμένους θεοῦ ῥῆμα, δυνάμεις τε μέλλοντος αἰῶνος, 6 καὶ παραπεσόντας, πάλιν ἀνακαινίζειν εἰς μετάνοιαν, ἀνασταυροῦντας ἑαυτοῖς τὸν υἱὸν τοῦ θεοῦ καὶ παραδειγματίζοντας. 7 Γῆ γὰρ ἡ πιοῦσα τὸν ἐπ᾽ αὐτῆς *⸉πολλάκις ἐρχόμενον⸊ ὑετόν, καὶ τίκτουσα βοτάνην εὔθετον ἐκείνοις δι᾽ οὓς καὶ γεωργεῖται, μεταλαμβάνει εὐλογίας ἀπὸ τοῦ θεοῦ· 8 ἐκφέρουσα δὲ ἀκάνθας καὶ τριβόλους, ἀδόκιμος καὶ κατάρας ἐγγύς, ἧς τὸ τέλος εἰς καῦσιν.

9 Πεπείσμεθα δὲ περὶ ὑμῶν, ἀγαπητοί, τὰ κρείσσονα καὶ ἐχόμενα σωτηρίας, εἰ καὶ οὕτως λαλοῦμεν· 10 οὐ γὰρ ἄδικος ὁ θεὸς ἐπιλαθέσθαι τοῦ ἔργου ὑμῶν, καὶ *⸋τοῦ κόπου⸌ τῆς ἀγάπης ἧς ἐνεδείξασθε εἰς τὸ ὄνομα αὐτοῦ, διακονήσαντες τοῖς ἁγίοις καὶ διακονοῦντες. 11 Ἐπιθυμοῦμεν δὲ ἕκαστον ὑμῶν τὴν αὐτὴν ἐνδείκνυσθαι σπουδὴν πρὸς τὴν πληροφορίαν τῆς ἐλπίδος ἄχρι τέλους· 12 ἵνα μὴ νωθροὶ γένησθε, μιμηταὶ δὲ τῶν διὰ πίστεως καὶ μακροθυμίας κληρονομούντων τὰς ἐπαγγελίας.

13 Τῷ γὰρ Ἀβραὰμ ἐπαγγειλάμενος ὁ θεός, ἐπεὶ κατ᾽ οὐδενὸς εἶχεν μείζονος ὀμόσαι, ὤμοσεν καθ᾽ ἑαυτοῦ, 14 λέγων, *⸂Ἦ⸃ μὴν εὐλογῶν εὐλογήσω σε, καὶ πληθύνων πληθυνῶ σε. 15 Καὶ οὕτως μακροθυμήσας ἐπέτυχεν τῆς ἐπαγγελίας. 16 Ἄνθρωποι *⸋μὲν⸌ γὰρ κατὰ τοῦ μείζονος ὀμνύουσιν, καὶ πάσης αὐτοῖς ἀντιλογίας πέρας εἰς βεβαίωσιν ὁ ὅρκος. 17 Ἐν ᾧ περισσότερον βουλόμενος ὁ θεὸς ἐπιδεῖξαι τοῖς κληρονόμοις τῆς ἐπαγγελίας τὸ ἀμετάθετον τῆς βουλῆς αὐτοῦ, ἐμεσίτευσεν ὅρκῳ, 18 ἵνα διὰ δύο πραγμάτων ἀμεταθέτων, ἐν οἷς ἀδύνατον ψεύσασθαι *⸆ θεόν, ἰσχυρὰν παράκλησιν ἔχωμεν οἱ καταφυγόντες κρατῆσαι τῆς προκειμένης ἐλπίδος· 19 ἣν ὡς ἄγκυραν ἔχομεν τῆς ψυχῆς ἀσφαλῆ τε καὶ βεβαίαν, καὶ εἰσερχομένην εἰς τὸ ἐσώτερον τοῦ καταπετάσματος· 20 ὅπου πρόδρομος ὑπὲρ ἡμῶν εἰσῆλθεν Ἰησοῦς, κατὰ τὴν τάξιν Μελχισεδὲκ ἀρχιερεὺς γενόμενος εἰς τὸν αἰῶνα.

7

1 Οὗτος γὰρ ὁ Μελχισεδέκ, βασιλεὺς Σαλήμ, ἱερεὺς τοῦ θεοῦ τοῦ ὑψίστου, *⸂ὁ⸃ συναντήσας Ἀβραὰμ ὑποστρέφοντι ἀπὸ τῆς κοπῆς τῶν βασιλέων καὶ εὐλογήσας αὐτόν, 2 ᾧ καὶ δεκάτην ἀπὸ πάντων ἐμέρισεν Ἀβραάμ—πρῶτον μὲν ἑρμηνευόμενος βασιλεὺς δικαιοσύνης, ἔπειτα δὲ καὶ βασιλεὺς Σαλήμ, ὅ ἐστιν βασιλεὺς εἰρήνης· 3 ἀπάτωρ, ἀμήτωρ, ἀγενεαλόγητος, μήτε ἀρχὴν ἡμερῶν μήτε ζωῆς τέλος ἔχων, ἀφωμοιωμένος δὲ τῷ υἱῷ τοῦ θεοῦ—μένει ἱερεὺς εἰς τὸ διηνεκές.

4 Θεωρεῖτε δὲ πηλίκος οὗτος, ᾧ *⸋καὶ⸌ δεκάτην Ἀβραὰμ ἔδωκεν ἐκ τῶν ἀκροθινίων ὁ πατριάρχης. 5 Καὶ οἱ μὲν ἐκ τῶν υἱῶν Λευῒ τὴν ἱερατείαν λαμβάνοντες ἐντολὴν ἔχουσιν ἀποδεκατοῦν τὸν λαὸν κατὰ τὸν νόμον, τοῦτ᾽ ἔστιν τοὺς ἀδελφοὺς αὐτῶν, καίπερ ἐξεληλυθότας ἐκ τῆς ὀσφύος Ἀβραάμ· 6 ὁ δὲ μὴ γενεαλογούμενος ἐξ αὐτῶν δεδεκάτωκεν *⸋τὸν⸌ Ἀβραάμ, καὶ τὸν ἔχοντα τὰς ἐπαγγελίας εὐλόγηκεν. 7 Χωρὶς δὲ πάσης ἀντιλογίας, τὸ ἔλαττον ὑπὸ τοῦ κρείττονος εὐλογεῖται. 8 Καὶ ὧδε μὲν δεκάτας ἀποθνῄσκοντες ἄνθρωποι λαμβάνουσιν· ἐκεῖ δέ, μαρτυρούμενος ὅτι ζῇ. 9 Καί, ὡς ἔπος εἰπεῖν, διὰ Ἀβραὰμ καὶ Λευῒ ὁ δεκάτας λαμβάνων δεδεκάτωται· 10 ἔτι γὰρ ἐν τῇ ὀσφύϊ τοῦ πατρὸς ἦν, ὅτε συνήντησεν αὐτῷ *⸋ὁ⸌ Μελχισεδέκ.

11 Εἰ μὲν οὖν τελείωσις διὰ τῆς Λευϊτικῆς ἱερωσύνης ἦν—ὁ λαὸς γὰρ ἐπ᾽ *⸂αὐτῇ⸃ *⸂2νενομοθέτητο—⸃ τίς ἔτι χρεία, κατὰ τὴν τάξιν Μελχισεδὲκ ἕτερον ἀνίστασθαι ἱερέα, καὶ οὐ κατὰ τὴν τάξιν Ἀαρὼν λέγεσθαι; 12 Μετατιθεμένης γὰρ τῆς ἱερωσύνης, ἐξ ἀνάγκης καὶ νόμου μετάθεσις γίνεται. 13 Ἐφ᾽ ὃν γὰρ λέγεται ταῦτα, φυλῆς ἑτέρας μετέσχηκεν, ἀφ᾽ ἧς οὐδεὶς προσέσχηκεν τῷ θυσιαστηρίῳ. 14 Πρόδηλον γὰρ ὅτι ἐξ Ἰούδα ἀνατέταλκεν ὁ κύριος ἡμῶν, εἰς ἣν φυλὴν *⸂οὐδὲν περὶ ἱερωσύνης⸃ Μωϋσῆς ἐλάλησεν. 15 Καὶ περισσότερον ἔτι κατάδηλόν ἐστιν, εἰ κατὰ τὴν ὁμοιότητα Μελχισεδὲκ ἀνίσταται ἱερεὺς ἕτερος, 16 ὃς οὐ κατὰ νόμον ἐντολῆς *⸂σαρκικῆς⸃ γέγονεν, ἀλλὰ κατὰ δύναμιν ζωῆς ἀκαταλύτου· 17  *⸂μαρτυρεῖ⸃ γὰρ ὅτι Σὺ ἱερεὺς εἰς τὸν αἰῶνα κατὰ τὴν τάξιν Μελχισεδέκ. 18 Ἀθέτησις μὲν γὰρ γίνεται προαγούσης ἐντολῆς, διὰ τὸ αὐτῆς ἀσθενὲς καὶ ἀνωφελές· 19 οὐδὲν γὰρ ἐτελείωσεν ὁ νόμος, ἐπεισαγωγὴ δὲ κρείττονος ἐλπίδος, δι᾽ ἧς ἐγγίζομεν τῷ θεῷ. 20 Καὶ καθ᾽ ὅσον οὐ χωρὶς ὁρκωμοσίας—οἱ μὲν γὰρ χωρὶς ὁρκωμοσίας εἰσὶν ἱερεῖς γεγονότες, 21 ὁ δὲ μετὰ ὁρκωμοσίας, διὰ τοῦ λέγοντος πρὸς αὐτόν, Ὤμοσεν κύριος καὶ οὐ μεταμεληθήσεται, Σὺ ἱερεὺς εἰς τὸν αἰῶνα *⸋κατὰ τὴν τάξιν Μελχισεδέκ—⸌ 22 κατὰ τοσοῦτον *⸆ κρείττονος διαθήκης γέγονεν ἔγγυος Ἰησοῦς. 23 Καὶ οἱ μὲν πλείονές εἰσιν γεγονότες ἱερεῖς, διὰ τὸ θανάτῳ κωλύεσθαι παραμένειν· 24 ὁ δέ, διὰ τὸ μένειν αὐτὸν εἰς τὸν αἰῶνα, ἀπαράβατον ἔχει τὴν ἱερωσύνην. 25 Ὅθεν καὶ σῴζειν εἰς τὸ παντελὲς δύναται τοὺς προσερχομένους δι᾽ αὐτοῦ τῷ θεῷ, πάντοτε ζῶν εἰς τὸ ἐντυγχάνειν ὑπὲρ αὐτῶν.

26 Τοιοῦτος γὰρ ἡμῖν *⸆ ἔπρεπεν ἀρχιερεύς, ὅσιος, ἄκακος, ἀμίαντος, κεχωρισμένος ἀπὸ τῶν ἁμαρτωλῶν, καὶ ὑψηλότερος τῶν οὐρανῶν γενόμενος· 27 ὃς οὐκ ἔχει καθ᾽ ἡμέραν ἀνάγκην, ὥσπερ οἱ ἀρχιερεῖς, πρότερον ὑπὲρ τῶν ἰδίων ἁμαρτιῶν θυσίας ἀναφέρειν, ἔπειτα τῶν τοῦ λαοῦ· τοῦτο γὰρ ἐποίησεν ἐφάπαξ, ἑαυτὸν ἀνενέγκας. 28 Ὁ νόμος γὰρ ἀνθρώπους καθίστησιν ἀρχιερεῖς, ἔχοντας ἀσθένειαν· ὁ λόγος δὲ τῆς ὁρκωμοσίας τῆς μετὰ τὸν νόμον, υἱὸν εἰς τὸν αἰῶνα τετελειωμένον.

8

1 Κεφάλαιον δὲ ἐπὶ τοῖς λεγομένοις· τοιοῦτον ἔχομεν ἀρχιερέα, ὃς ἐκάθισεν ἐν δεξιᾷ τοῦ θρόνου τῆς μεγαλωσύνης ἐν τοῖς οὐρανοῖς, 2 τῶν ἁγίων λειτουργός, καὶ τῆς σκηνῆς τῆς ἀληθινῆς, ἣν ἔπηξεν ὁ κύριος, *⸋καὶ⸌ οὐκ ἄνθρωπος· 3 πᾶς γὰρ ἀρχιερεὺς εἰς τὸ προσφέρειν δῶρά τε καὶ θυσίας καθίσταται· ὅθεν ἀναγκαῖον ἔχειν τι καὶ τοῦτον ὃ προσενέγκῃ. 4 Εἰ μὲν *⸂γὰρ⸃ ἦν ἐπὶ γῆς, οὐδ᾽ ἂν ἦν ἱερεύς, ὄντων *⸋τῶν ἱερέων⸌ τῶν προσφερόντων κατὰ *⸋2τὸν⸌ νόμον τὰ δῶρα, 5 οἵτινες ὑποδείγματι καὶ σκιᾷ λατρεύουσιν τῶν ἐπουρανίων, καθὼς κεχρημάτισται Μωϋσῆς μέλλων ἐπιτελεῖν τὴν σκηνήν, Ὅρα, γάρ φησιν, *⸂ποιήσεις⸃ πάντα κατὰ τὸν τύπον τὸν δειχθέντα σοι ἐν τῷ ὄρει. 6  *⸂Νυνὶ⸃ δὲ διαφορωτέρας τέτυχεν λειτουργίας, ὅσῳ καὶ κρείττονός ἐστιν διαθήκης μεσίτης, ἥτις ἐπὶ κρείττοσιν ἐπαγγελίαις νενομοθέτηται. 7 Εἰ γὰρ ἡ πρώτη ἐκείνη ἦν ἄμεμπτος, οὐκ ἂν δευτέρας ἐζητεῖτο τόπος. 8 Μεμφόμενος γὰρ *⸂αὐτοῖς⸃ λέγει, Ἰδού, ἡμέραι ἔρχονται, λέγει κύριος, καὶ συντελέσω ἐπὶ τὸν οἶκον Ἰσραὴλ καὶ ἐπὶ τὸν οἶκον Ἰούδα διαθήκην καινήν· 9 οὐ κατὰ τὴν διαθήκην ἣν ἐποίησα τοῖς πατράσιν αὐτῶν ἐν ἡμέρᾳ ἐπιλαβομένου μου τῆς χειρὸς αὐτῶν ἐξαγαγεῖν αὐτοὺς ἐκ γῆς Αἰγύπτου· ὅτι αὐτοὶ οὐκ ἐνέμειναν ἐν τῇ διαθήκῃ μου, κἀγὼ ἠμέλησα αὐτῶν, λέγει κύριος. 10 Ὅτι αὕτη ἡ διαθήκη ἣν διαθήσομαι τῷ οἴκῳ Ἰσραὴλ μετὰ τὰς ἡμέρας ἐκείνας, λέγει κύριος, διδοὺς νόμους μου εἰς τὴν διάνοιαν αὐτῶν, καὶ ἐπὶ καρδίας αὐτῶν ἐπιγράψω αὐτούς· καὶ ἔσομαι αὐτοῖς εἰς θεόν, καὶ αὐτοὶ ἔσονταί μοι εἰς λαόν. 11 Καὶ οὐ μὴ διδάξωσιν ἕκαστος τὸν *⸂πολίτην⸃ αὐτοῦ, καὶ ἕκαστος τὸν ἀδελφὸν αὐτοῦ, λέγων, Γνῶθι τὸν κύριον· ὅτι πάντες εἰδήσουσίν με, *⸂2ἀπὸ μικροῦ αὐτῶν ἕως μεγάλου αὐτῶν.⸃ 12 Ὅτι ἵλεως ἔσομαι ταῖς ἀδικίαις αὐτῶν, καὶ τῶν ἁμαρτιῶν αὐτῶν *⸋καὶ τῶν ἀνομιῶν αὐτῶν⸌ οὐ μὴ μνησθῶ ἔτι. 13 Ἐν τῷ λέγειν, Καινήν, πεπαλαίωκεν τὴν πρώτην. Τὸ δὲ παλαιούμενον καὶ γηράσκον, ἐγγὺς ἀφανισμοῦ.

9

1 Εἶχεν μὲν οὖν *⸋καὶ⸌ ἡ πρώτη *⸆ δικαιώματα λατρείας, τό τε ἅγιον κοσμικόν. 2 Σκηνὴ γὰρ κατεσκευάσθη ἡ πρώτη, ἐν ᾗ ἥ τε λυχνία καὶ ἡ τράπεζα καὶ ἡ πρόθεσις τῶν ἄρτων, ἥτις λέγεται ἅγια. 3 Μετὰ δὲ τὸ δεύτερον καταπέτασμα σκηνὴ ἡ λεγομένη *⸂ἅγια ἁγίων,⸃ 4 χρυσοῦν ἔχουσα θυμιατήριον, καὶ τὴν κιβωτὸν τῆς διαθήκης περικεκαλυμμένην πάντοθεν χρυσίῳ, ἐν ᾗ στάμνος χρυσῆ ἔχουσα τὸ μάννα, καὶ ἡ ῥάβδος Ἀαρὼν ἡ βλαστήσασα, καὶ αἱ πλάκες τῆς διαθήκης· 5 ὑπεράνω δὲ αὐτῆς Χερουβὶμ δόξης κατασκιάζοντα τὸ ἱλαστήριον· περὶ ὧν οὐκ ἔστιν νῦν λέγειν κατὰ μέρος. 6 Τούτων δὲ οὕτως κατεσκευασμένων, εἰς μὲν τὴν πρώτην σκηνὴν διὰ παντὸς εἰσίασιν οἱ ἱερεῖς, τὰς λατρείας ἐπιτελοῦντες· 7 εἰς δὲ τὴν δευτέραν ἅπαξ τοῦ ἐνιαυτοῦ μόνος ὁ ἀρχιερεύς, οὐ χωρὶς αἵματος, ὃ προσφέρει ὑπὲρ ἑαυτοῦ καὶ τῶν τοῦ λαοῦ ἀγνοημάτων· 8 τοῦτο δηλοῦντος τοῦ πνεύματος τοῦ ἁγίου, μήπω πεφανερῶσθαι τὴν τῶν ἁγίων ὁδόν, ἔτι τῆς πρώτης σκηνῆς ἐχούσης στάσιν· 9  *⸂ἥτις παραβολὴ εἰς τὸν καιρὸν τὸν ἐνεστηκότα, καθ᾽ ὃν⸃ δῶρά τε καὶ θυσίαι προσφέρονται, μὴ δυνάμεναι κατὰ συνείδησιν τελειῶσαι τὸν λατρεύοντα, 10 μόνον ἐπὶ *⸂βρώμασιν καὶ πόμασιν καὶ διαφόροις βαπτισμοῖς καὶ δικαιώμασιν σαρκός,⸃ μέχρι καιροῦ διορθώσεως ἐπικείμενα. 11 Χριστὸς δὲ παραγενόμενος ἀρχιερεὺς τῶν *⸂μελλόντων⸃ ἀγαθῶν, διὰ τῆς μείζονος καὶ τελειοτέρας σκηνῆς, οὐ χειροποιήτου, τοῦτ᾽ ἔστιν, οὐ ταύτης τῆς κτίσεως, 12 οὐδὲ δι᾽ αἵματος τράγων καὶ μόσχων, διὰ δὲ τοῦ ἰδίου αἵματος εἰσῆλθεν ἐφάπαξ εἰς τὰ ἅγια, αἰωνίαν λύτρωσιν εὑράμενος. 13 Εἰ γὰρ τὸ αἷμα *⸉ταύρων καὶ τράγων,⸊ καὶ σποδὸς δαμάλεως ῥαντίζουσα τοὺς κεκοινωμένους, ἁγιάζει πρὸς τὴν τῆς σαρκὸς καθαρότητα, 14 πόσῳ μᾶλλον τὸ αἷμα τοῦ χριστοῦ, ὃς διὰ *⸂πνεύματος αἰωνίου⸃ ἑαυτὸν προσήνεγκεν ἄμωμον τῷ θεῷ, καθαριεῖ τὴν συνείδησιν *⸂2ὑμῶν⸃ ἀπὸ νεκρῶν ἔργων, εἰς τὸ λατρεύειν θεῷ ζῶντι; 15 Καὶ διὰ τοῦτο διαθήκης καινῆς μεσίτης ἐστίν, ὅπως, θανάτου γενομένου εἰς ἀπολύτρωσιν τῶν ἐπὶ τῇ πρώτῃ διαθήκῃ παραβάσεων, τὴν ἐπαγγελίαν λάβωσιν οἱ κεκλημένοι τῆς αἰωνίου κληρονομίας. 16 Ὅπου γὰρ διαθήκη, θάνατον ἀνάγκη φέρεσθαι τοῦ διαθεμένου. 17 Διαθήκη γὰρ ἐπὶ νεκροῖς βεβαία, ἐπεὶ *⸂μήποτε⸃ ἰσχύει ὅτε ζῇ ὁ διαθέμενος. 18 Ὅθεν οὐδ᾽ ἡ πρώτη χωρὶς αἵματος ἐγκεκαίνισται. 19 Λαληθείσης γὰρ πάσης ἐντολῆς κατὰ *⸆ νόμον ὑπὸ Μωϋσέως παντὶ τῷ λαῷ, λαβὼν τὸ αἷμα *⸂τῶν μόσχων καὶ τράγων,⸃ μετὰ ὕδατος καὶ ἐρίου κοκκίνου καὶ ὑσσώπου, αὐτό τε τὸ βιβλίον καὶ πάντα τὸν λαὸν ἐρράντισεν, 20 λέγων, Τοῦτο τὸ αἷμα τῆς διαθήκης ἧς ἐνετείλατο πρὸς ὑμᾶς ὁ θεός. 21 Καὶ τὴν σκηνὴν δὲ καὶ πάντα τὰ σκεύη τῆς λειτουργίας τῷ αἵματι ὁμοίως ἐρράντισεν. 22 Καὶ σχεδὸν ἐν αἵματι πάντα καθαρίζεται κατὰ τὸν νόμον, καὶ χωρὶς αἱματεκχυσίας οὐ γίνεται ἄφεσις.

23 Ἀνάγκη οὖν τὰ μὲν ὑποδείγματα τῶν ἐν τοῖς οὐρανοῖς, τούτοις καθαρίζεσθαι, αὐτὰ δὲ τὰ ἐπουράνια κρείττοσιν θυσίαις παρὰ ταύτας. 24 Οὐ γὰρ εἰς χειροποίητα *⸉ἅγια εἰσῆλθεν⸊ *⸋ὁ⸌ χριστός, ἀντίτυπα τῶν ἀληθινῶν, ἀλλ᾽ εἰς αὐτὸν τὸν οὐρανόν, νῦν ἐμφανισθῆναι τῷ προσώπῳ τοῦ θεοῦ ὑπὲρ ἡμῶν· 25 οὐδ᾽ ἵνα πολλάκις προσφέρῃ ἑαυτόν, ὥσπερ ὁ ἀρχιερεὺς εἰσέρχεται εἰς τὰ ἅγια κατ᾽ ἐνιαυτὸν ἐν αἵματι ἀλλοτρίῳ· 26 ἐπεὶ ἔδει αὐτὸν πολλάκις παθεῖν ἀπὸ καταβολῆς κόσμου· *⸂νῦν⸃ δὲ ἅπαξ ἐπὶ συντελείᾳ τῶν αἰώνων εἰς ἀθέτησιν *⸆ ἁμαρτίας διὰ τῆς θυσίας αὐτοῦ πεφανέρωται. 27 Καὶ καθ᾽ ὅσον ἀπόκειται τοῖς ἀνθρώποις ἅπαξ ἀποθανεῖν, μετὰ δὲ τοῦτο κρίσις· 28 οὕτως *⸋καὶ⸌ ὁ χριστός, ἅπαξ προσενεχθεὶς εἰς τὸ πολλῶν ἀνενεγκεῖν ἁμαρτίας, ἐκ δευτέρου χωρὶς ἁμαρτίας ὀφθήσεται τοῖς αὐτὸν ἀπεκδεχομένοις, εἰς σωτηρίαν.

10

1 Σκιὰν γὰρ ἔχων ὁ νόμος τῶν μελλόντων ἀγαθῶν, οὐκ αὐτὴν τὴν εἰκόνα τῶν πραγμάτων, κατ᾽ ἐνιαυτὸν ταῖς αὐταῖς θυσίαις ἃς προσφέρουσιν εἰς τὸ διηνεκές, οὐδέποτε *⸂δύνανται⸃ τοὺς προσερχομένους τελειῶσαι. 2 Ἐπεὶ οὐκ ἂν ἐπαύσαντο προσφερόμεναι, διὰ τὸ μηδεμίαν ἔχειν ἔτι συνείδησιν ἁμαρτιῶν τοὺς λατρεύοντας, ἅπαξ κεκαθαρμένους; 3 Ἀλλ᾽ ἐν αὐταῖς ἀνάμνησις ἁμαρτιῶν κατ᾽ ἐνιαυτόν· 4 ἀδύνατον γὰρ αἷμα ταύρων καὶ τράγων ἀφαιρεῖν ἁμαρτίας. 5 Διὸ εἰσερχόμενος εἰς τὸν κόσμον λέγει, Θυσίαν καὶ προσφορὰν οὐκ ἠθέλησας, σῶμα δὲ κατηρτίσω μοι· 6 ὁλοκαυτώματα καὶ περὶ ἁμαρτίας οὐκ εὐδόκησας· 7 τότε εἶπον, Ἰδού, ἥκω—ἐν κεφαλίδι βιβλίου γέγραπται περὶ ἐμοῦ—τοῦ ποιῆσαι, ὁ θεός, τὸ θέλημά σου. 8 Ἀνώτερον λέγων ὅτι *⸂Θυσίαν καὶ προσφορὰν καὶ ὁλοκαυτώματα⸃ καὶ περὶ ἁμαρτίας οὐκ ἠθέλησας, οὐδὲ εὐδόκησας—αἵτινες κατὰ *⸋τὸν⸌ νόμον προσφέρονται— 9 τότε εἴρηκεν, Ἰδού, ἥκω τοῦ ποιῆσαι, *⸋ὁ θεός,⸌ τὸ θέλημά σου. Ἀναιρεῖ τὸ πρῶτον, ἵνα τὸ δεύτερον στήσῃ. 10 Ἐν ᾧ θελήματι ἡγιασμένοι ἐσμέν, *⸋οἱ⸌ διὰ τῆς προσφορᾶς τοῦ σώματος *⸂Ἰησοῦ χριστοῦ⸃ ἐφάπαξ. 11 Καὶ πᾶς μὲν ἱερεὺς ἕστηκεν καθ᾽ ἡμέραν λειτουργῶν, καὶ τὰς αὐτὰς πολλάκις προσφέρων θυσίας, αἵτινες οὐδέποτε δύνανται περιελεῖν ἁμαρτίας· 12  *⸂αὐτὸς⸃ δὲ μίαν ὑπὲρ ἁμαρτιῶν προσενέγκας θυσίαν εἰς τὸ διηνεκές, ἐκάθισεν ἐν δεξιᾷ τοῦ θεοῦ, 13 τὸ λοιπὸν ἐκδεχόμενος ἕως τεθῶσιν οἱ ἐχθροὶ αὐτοῦ ὑποπόδιον τῶν ποδῶν αὐτοῦ. 14 Μιᾷ γὰρ προσφορᾷ τετελείωκεν εἰς τὸ διηνεκὲς τοὺς ἁγιαζομένους. 15 Μαρτυρεῖ δὲ ἡμῖν καὶ τὸ πνεῦμα τὸ ἅγιον· μετὰ γὰρ τὸ *⸂προειρηκέναι,⸃ 16 Αὕτη ἡ διαθήκη ἣν διαθήσομαι πρὸς αὐτοὺς μετὰ τὰς ἡμέρας ἐκείνας, λέγει κύριος, διδοὺς νόμους μου *⸂ἐπὶ καρδίας αὐτῶν, καὶ ἐπὶ τῶν διανοιῶν αὐτῶν⸃ ἐπιγράψω αὐτούς· 17  *⸆ καὶ τῶν ἁμαρτιῶν αὐτῶν καὶ τῶν ἀνομιῶν αὐτῶν οὐ μὴ *⸂μνησθῶ⸃ ἔτι. 18 Ὅπου δὲ ἄφεσις τούτων, οὐκέτι προσφορὰ περὶ ἁμαρτίας.

19 Ἔχοντες οὖν, ἀδελφοί, παρρησίαν εἰς τὴν εἴσοδον τῶν ἁγίων ἐν τῷ αἵματι Ἰησοῦ, 20 ἣν ἐνεκαίνισεν ἡμῖν ὁδὸν πρόσφατον καὶ ζῶσαν, διὰ τοῦ καταπετάσματος, τοῦτ᾽ ἔστιν, τῆς σαρκὸς αὐτοῦ, 21 καὶ ἱερέα μέγαν ἐπὶ τὸν οἶκον τοῦ θεοῦ, 22 προσερχώμεθα μετὰ ἀληθινῆς καρδίας ἐν πληροφορίᾳ πίστεως, ἐρραντισμένοι τὰς καρδίας ἀπὸ συνειδήσεως πονηρᾶς, καὶ λελουμένοι τὸ σῶμα ὕδατι καθαρῷ· 23 κατέχωμεν τὴν ὁμολογίαν τῆς ἐλπίδος ἀκλινῆ, πιστὸς γὰρ ὁ ἐπαγγειλάμενος· 24 καὶ κατανοῶμεν ἀλλήλους εἰς παροξυσμὸν ἀγάπης καὶ καλῶν ἔργων, 25 μὴ ἐγκαταλείποντες τὴν ἐπισυναγωγὴν ἑαυτῶν, καθὼς ἔθος τισίν, ἀλλὰ παρακαλοῦντες, καὶ τοσούτῳ μᾶλλον, ὅσῳ βλέπετε ἐγγίζουσαν τὴν ἡμέραν.

26 Ἑκουσίως γὰρ ἁμαρτανόντων ἡμῶν μετὰ τὸ λαβεῖν τὴν ἐπίγνωσιν τῆς ἀληθείας, οὐκέτι περὶ ἁμαρτιῶν ἀπολείπεται θυσία, 27 φοβερὰ δέ τις ἐκδοχὴ κρίσεως, καὶ πυρὸς ζῆλος ἐσθίειν μέλλοντος τοὺς ὑπεναντίους. 28 Ἀθετήσας τις νόμον Μωϋσέως χωρὶς οἰκτιρμῶν ἐπὶ δυσὶν ἢ τρισὶν μάρτυσιν ἀποθνῄσκει· 29 πόσῳ, δοκεῖτε, χείρονος ἀξιωθήσεται τιμωρίας ὁ τὸν υἱὸν τοῦ θεοῦ καταπατήσας, καὶ τὸ αἷμα τῆς διαθήκης κοινὸν ἡγησάμενος ἐν ᾧ ἡγιάσθη, καὶ τὸ πνεῦμα τῆς χάριτος ἐνυβρίσας; 30 Οἴδαμεν γὰρ τὸν εἰπόντα, Ἐμοὶ ἐκδίκησις, ἐγὼ ἀνταποδώσω, *⸋λέγει κύριος·⸌ καὶ πάλιν, *⸉κύριος κρινεῖ⸊ τὸν λαὸν αὐτοῦ. 31 Φοβερὸν τὸ ἐμπεσεῖν εἰς χεῖρας θεοῦ ζῶντος.

32 Ἀναμιμνῄσκεσθε δὲ τὰς πρότερον ἡμέρας, ἐν αἷς φωτισθέντες πολλὴν ἄθλησιν ὑπεμείνατε παθημάτων· 33 τοῦτο μέν, ὀνειδισμοῖς τε καὶ θλίψεσιν θεατριζόμενοι· τοῦτο δέ, κοινωνοὶ τῶν οὕτως ἀναστρεφομένων γενηθέντες. 34 Καὶ γὰρ τοῖς *⸂δεσμοῖς μου⸃ συνεπαθήσατε, καὶ τὴν ἁρπαγὴν τῶν ὑπαρχόντων ὑμῶν μετὰ χαρᾶς προσεδέξασθε, γινώσκοντες ἔχειν *⸂2ἑαυτοῖς⸃ κρείττονα ὕπαρξιν *⸋ἐν οὐρανοῖς⸌ καὶ μένουσαν. 35 Μὴ ἀποβάλητε οὖν τὴν παρρησίαν ὑμῶν, ἥτις ἔχει *⸉μισθαποδοσίαν μεγάλην.⸊ 36 Ὑπομονῆς γὰρ ἔχετε χρείαν, ἵνα τὸ θέλημα τοῦ θεοῦ ποιήσαντες κομίσησθε τὴν ἐπαγγελίαν. 37 Ἔτι γὰρ μικρὸν ὅσον ὅσον, Ὁ ἐρχόμενος ἥξει, καὶ οὐ χρονιεῖ. 38 Ὁ δὲ δίκαιος *⸆ ἐκ πίστεως ζήσεται· καὶ ἐὰν ὑποστείληται, οὐκ εὐδοκεῖ ἡ ψυχή μου ἐν αὐτῷ. 39 Ἡμεῖς δὲ οὐκ ἐσμὲν ὑποστολῆς εἰς ἀπώλειαν, ἀλλὰ πίστεως εἰς περιποίησιν ψυχῆς.

11

1 Ἔστιν δὲ πίστις ἐλπιζομένων ὑπόστασις, πραγμάτων ἔλεγχος οὐ βλεπομένων. 2 Ἐν ταύτῃ γὰρ ἐμαρτυρήθησαν οἱ πρεσβύτεροι. 3 Πίστει νοοῦμεν κατηρτίσθαι τοὺς αἰῶνας ῥήματι θεοῦ, εἰς τὸ μὴ *⸂ἐκ φαινομένων τὰ βλεπόμενα⸃ γεγονέναι. 4 Πίστει πλείονα θυσίαν Ἄβελ παρὰ Κάϊν *⸂προσήνεγκεν τῷ θεῷ, δι᾽ ἧς ἐμαρτυρήθη εἶναι δίκαιος, μαρτυροῦντος ἐπὶ τοῖς δώροις αὐτοῦ τοῦ θεοῦ·⸃ καὶ δι᾽ αὐτῆς ἀποθανὼν ἔτι *⸂2λαλεῖται.⸃ 5 Πίστει Ἐνὼχ μετετέθη τοῦ μὴ ἰδεῖν θάνατον, καὶ οὐχ εὑρίσκετο, διότι μετέθηκεν αὐτὸν ὁ θεός· πρὸ γὰρ τῆς μεταθέσεως *⸋αὐτοῦ⸌ μεμαρτύρηται εὐηρεστηκέναι τῷ θεῷ· 6 χωρὶς δὲ πίστεως ἀδύνατον εὐαρεστῆσαι· πιστεῦσαι γὰρ δεῖ τὸν προσερχόμενον τῷ θεῷ, ὅτι ἔστιν, καὶ τοῖς ἐκζητοῦσιν αὐτὸν μισθαποδότης γίνεται. 7 Πίστει χρηματισθεὶς Νῶε περὶ τῶν μηδέπω βλεπομένων, εὐλαβηθεὶς κατεσκεύασεν κιβωτὸν εἰς σωτηρίαν τοῦ οἴκου αὐτοῦ· δι᾽ ἧς κατέκρινεν τὸν κόσμον, καὶ τῆς κατὰ πίστιν δικαιοσύνης ἐγένετο κληρονόμος. 8 Πίστει *⸆ καλούμενος Ἀβραὰμ ὑπήκουσεν ἐξελθεῖν εἰς *⸋τὸν⸌ τόπον ὃν ἤμελλεν λαμβάνειν εἰς κληρονομίαν, καὶ ἐξῆλθεν μὴ ἐπιστάμενος ποῦ ἔρχεται. 9 Πίστει παρῴκησεν εἰς *⸆ γῆν τῆς ἐπαγγελίας, ὡς ἀλλοτρίαν, ἐν σκηναῖς κατοικήσας μετὰ Ἰσαὰκ καὶ Ἰακώβ, τῶν συγκληρονόμων τῆς ἐπαγγελίας τῆς αὐτῆς· 10 ἐξεδέχετο γὰρ τὴν τοὺς θεμελίους ἔχουσαν πόλιν, ἧς τεχνίτης καὶ δημιουργὸς ὁ θεός. 11 Πίστει καὶ αὐτὴ Σάρρα *⸆ δύναμιν εἰς καταβολὴν σπέρματος ἔλαβεν, καὶ παρὰ καιρὸν ἡλικίας *⸋ἔτεκεν,⸌ ἐπεὶ πιστὸν ἡγήσατο τὸν ἐπαγγειλάμενον. 12 Διὸ καὶ ἀφ᾽ ἑνὸς ἐγεννήθησαν, καὶ ταῦτα νενεκρωμένου, καθὼς τὰ ἄστρα τοῦ οὐρανοῦ τῷ πλήθει, καὶ *⸂ὡς ἡ⸃ ἄμμος ἡ παρὰ τὸ χεῖλος τῆς θαλάσσης ἡ ἀναρίθμητος.

13 Κατὰ πίστιν ἀπέθανον οὗτοι πάντες, μὴ *⸂λαβόντες⸃ τὰς ἐπαγγελίας, ἀλλὰ πόρρωθεν αὐτὰς ἰδόντες, *⸆ καὶ ἀσπασάμενοι, καὶ ὁμολογήσαντες ὅτι ξένοι καὶ παρεπίδημοί εἰσιν ἐπὶ τῆς γῆς. 14 Οἱ γὰρ τοιαῦτα λέγοντες ἐμφανίζουσιν ὅτι πατρίδα ἐπιζητοῦσιν. 15 Καὶ εἰ μὲν ἐκείνης *⸂ἐμνημόνευον⸃ ἀφ᾽ ἧς *⸂2ἐξῆλθον,⸃ εἶχον ἂν καιρὸν ἀνακάμψαι. 16  *⸂Νῦν⸃ δὲ κρείττονος ὀρέγονται, τοῦτ᾽ ἔστιν, ἐπουρανίου· διὸ οὐκ ἐπαισχύνεται αὐτοὺς ὁ θεός, θεὸς ἐπικαλεῖσθαι αὐτῶν· ἡτοίμασεν γὰρ αὐτοῖς πόλιν.

17 Πίστει προσενήνοχεν Ἀβραὰμ τὸν Ἰσαὰκ πειραζόμενος, καὶ τὸν μονογενῆ προσέφερεν ὁ τὰς ἐπαγγελίας ἀναδεξάμενος, 18 πρὸς ὃν ἐλαλήθη, ὅτι Ἐν Ἰσαὰκ κληθήσεταί σοι σπέρμα· 19 λογισάμενος ὅτι καὶ ἐκ νεκρῶν ἐγείρειν δυνατὸς ὁ θεός· ὅθεν αὐτὸν καὶ ἐν παραβολῇ ἐκομίσατο. 20 Πίστει *⸆ περὶ μελλόντων εὐλόγησεν Ἰσαὰκ τὸν Ἰακὼβ καὶ τὸν Ἠσαῦ. 21 Πίστει Ἰακὼβ ἀποθνῄσκων ἕκαστον τῶν υἱῶν Ἰωσὴφ εὐλόγησεν, καὶ προσεκύνησεν ἐπὶ τὸ ἄκρον τῆς ῥάβδου αὐτοῦ. 22 Πίστει Ἰωσὴφ τελευτῶν περὶ τῆς ἐξόδου τῶν υἱῶν Ἰσραὴλ ἐμνημόνευσεν, καὶ περὶ τῶν ὀστέων αὐτοῦ ἐνετείλατο. 23 Πίστει Μωϋσῆς γεννηθεὶς ἐκρύβη τρίμηνον ὑπὸ τῶν πατέρων αὐτοῦ, διότι εἶδον ἀστεῖον τὸ παιδίον· καὶ οὐκ ἐφοβήθησαν τὸ διάταγμα τοῦ βασιλέως. 24 Πίστει Μωϋσῆς μέγας γενόμενος ἠρνήσατο λέγεσθαι υἱὸς θυγατρὸς Φαραώ, 25 μᾶλλον ἑλόμενος συγκακουχεῖσθαι τῷ λαῷ τοῦ θεοῦ ἢ πρόσκαιρον ἔχειν ἁμαρτίας ἀπόλαυσιν· 26 μείζονα πλοῦτον ἡγησάμενος τῶν *⸂Αἰγύπτου⸃ θησαυρῶν τὸν ὀνειδισμὸν τοῦ χριστοῦ· ἀπέβλεπεν γὰρ εἰς τὴν μισθαποδοσίαν. 27 Πίστει κατέλιπεν Αἴγυπτον, μὴ φοβηθεὶς τὸν θυμὸν τοῦ βασιλέως· τὸν γὰρ ἀόρατον ὡς ὁρῶν ἐκαρτέρησεν. 28 Πίστει πεποίηκεν τὸ Πάσχα καὶ τὴν πρόσχυσιν τοῦ αἵματος, ἵνα μὴ ὁ ὀλοθρεύων τὰ πρωτότοκα θίγῃ αὐτῶν. 29 Πίστει διέβησαν τὴν Ἐρυθρὰν θάλασσαν ὡς διὰ ξηρᾶς· *⸆ ἧς πεῖραν λαβόντες οἱ Αἰγύπτιοι κατεπόθησαν. 30 Πίστει τὰ τείχη Ἰεριχὼ *⸂ἔπεσεν,⸃ κυκλωθέντα ἐπὶ ἑπτὰ ἡμέρας. 31 Πίστει Ῥαὰβ ἡ πόρνη οὐ συναπώλετο τοῖς ἀπειθήσασιν, δεξαμένη τοὺς κατασκόπους μετ᾽ εἰρήνης. 32 Καὶ τί ἔτι λέγω; Ἐπιλείψει *⸉γάρ με⸊ διηγούμενον ὁ χρόνος περὶ Γεδεών, *⸂Βαράκ τε καὶ Σαμψὼν καὶ Ἰεφθάε,⸃ Δαυίδ τε καὶ Σαμουὴλ καὶ τῶν προφητῶν· 33 οἳ διὰ πίστεως κατηγωνίσαντο βασιλείας, εἰργάσαντο δικαιοσύνην, ἐπέτυχον ἐπαγγελιῶν, ἔφραξαν στόματα λεόντων, 34 ἔσβεσαν δύναμιν πυρός, ἔφυγον στόματα μαχαίρας, *⸂ἐνεδυναμώθησαν⸃ ἀπὸ ἀσθενείας, ἐγενήθησαν ἰσχυροὶ ἐν πολέμῳ, παρεμβολὰς ἔκλιναν ἀλλοτρίων. 35 Ἔλαβον γυναῖκες ἐξ ἀναστάσεως τοὺς νεκροὺς αὐτῶν· ἄλλοι δὲ ἐτυμπανίσθησαν, οὐ προσδεξάμενοι τὴν ἀπολύτρωσιν, ἵνα κρείττονος ἀναστάσεως τύχωσιν· 36 ἕτεροι δὲ ἐμπαιγμῶν καὶ μαστίγων πεῖραν ἔλαβον, ἔτι δὲ δεσμῶν καὶ φυλακῆς· 37 ἐλιθάσθησαν, *⸂ἐπρίσθησαν, ἐπειράσθησαν,⸃ ἐν φόνῳ μαχαίρας ἀπέθανον· περιῆλθον ἐν μηλωταῖς, ἐν αἰγείοις δέρμασιν, ὑστερούμενοι, θλιβόμενοι, κακουχούμενοι— 38 ὧν οὐκ ἦν ἄξιος ὁ κόσμος—*⸂ἐν⸃ ἐρημίαις πλανώμενοι καὶ ὄρεσιν καὶ σπηλαίοις καὶ ταῖς ὀπαῖς τῆς γῆς. 39 Καὶ *⸋οὗτοι⸌ πάντες, μαρτυρηθέντες διὰ τῆς πίστεως, οὐκ ἐκομίσαντο τὴν ἐπαγγελίαν, 40 τοῦ θεοῦ περὶ ἡμῶν κρεῖττόν τι προβλεψαμένου, ἵνα μὴ χωρὶς ἡμῶν τελειωθῶσιν.

12

1 Τοιγαροῦν καὶ ἡμεῖς, τοσοῦτον ἔχοντες περικείμενον ἡμῖν νέφος μαρτύρων, ὄγκον ἀποθέμενοι πάντα καὶ τὴν εὐπερίστατον ἁμαρτίαν, δι᾽ ὑπομονῆς τρέχωμεν τὸν προκείμενον ἡμῖν ἀγῶνα, 2 ἀφορῶντες εἰς τὸν τῆς πίστεως ἀρχηγὸν καὶ τελειωτὴν Ἰησοῦν, ὅς, ἀντὶ τῆς προκειμένης αὐτῷ χαρᾶς, ὑπέμεινεν σταυρόν, αἰσχύνης καταφρονήσας, ἐν δεξιᾷ τε τοῦ θρόνου τοῦ θεοῦ *⸂κεκάθικεν.⸃ 3 Ἀναλογίσασθε γὰρ τὸν τοιαύτην ὑπομεμενηκότα ὑπὸ τῶν ἁμαρτωλῶν εἰς *⸂αὐτὸν⸃ ἀντιλογίαν, ἵνα μὴ κάμητε ταῖς ψυχαῖς ὑμῶν ἐκλυόμενοι. 4 Οὔπω μέχρι αἵματος ἀντικατέστητε πρὸς τὴν ἁμαρτίαν ἀνταγωνιζόμενοι· 5 καὶ ἐκλέλησθε τῆς παρακλήσεως, ἥτις ὑμῖν ὡς υἱοῖς διαλέγεται, Υἱέ μου, μὴ ὀλιγώρει παιδείας κυρίου, μηδὲ ἐκλύου ὑπ᾽ αὐτοῦ ἐλεγχόμενος· 6 ὃν γὰρ ἀγαπᾷ κύριος παιδεύει· μαστιγοῖ δὲ πάντα υἱὸν ὃν παραδέχεται. 7  *⸂Εἰς⸃ παιδείαν ὑπομένετε, ὡς υἱοῖς ὑμῖν προσφέρεται ὁ θεός· τίς γάρ *⸋ἐστιν⸌ υἱὸς ὃν οὐ παιδεύει πατήρ; 8 Εἰ δὲ χωρίς ἐστε παιδείας, ἧς μέτοχοι γεγόνασιν πάντες, ἄρα *⸉νόθοι ἐστὲ καὶ οὐχ υἱοί.⸊ 9 Εἶτα τοὺς μὲν τῆς σαρκὸς ἡμῶν πατέρας εἴχομεν παιδευτάς, καὶ ἐνετρεπόμεθα· οὐ *⸂πολλῷ⸃ *⸆ μᾶλλον ὑποταγησόμεθα τῷ πατρὶ τῶν πνευμάτων, καὶ ζήσομεν; 10 Οἱ μὲν γὰρ πρὸς ὀλίγας ἡμέρας κατὰ τὸ δοκοῦν αὐτοῖς ἐπαίδευον· ὁ δὲ ἐπὶ τὸ συμφέρον, εἰς τὸ μεταλαβεῖν τῆς ἁγιότητος αὐτοῦ. 11  *⸂Πᾶσα δὲ παιδεία πρὸς μὲν τὸ παρὸν οὐ δοκεῖ χαρᾶς εἶναι, ἀλλὰ λύπης· ὕστερον δὲ⸃ καρπὸν εἰρηνικὸν τοῖς δι᾽ αὐτῆς γεγυμνασμένοις ἀποδίδωσιν δικαιοσύνης. 12 Διὸ τὰς παρειμένας χεῖρας καὶ τὰ παραλελυμένα γόνατα ἀνορθώσατε· 13 καὶ τροχιὰς ὀρθὰς *⸂ποιήσατε⸃ τοῖς ποσὶν ὑμῶν, ἵνα μὴ τὸ χωλὸν ἐκτραπῇ, ἰαθῇ δὲ μᾶλλον.

14 Εἰρήνην διώκετε μετὰ πάντων, καὶ τὸν ἁγιασμόν, οὗ χωρὶς οὐδεὶς ὄψεται τὸν κύριον· 15 ἐπισκοποῦντες μή τις ὑστερῶν ἀπὸ τῆς χάριτος τοῦ θεοῦ· μή τις ῥίζα πικρίας ἄνω φύουσα ἐνοχλῇ, καὶ *⸂διὰ ταύτης⸃ μιανθῶσιν *⸆ πολλοί· 16 μή τις πόρνος, ἢ βέβηλος, ὡς Ἠσαῦ, ὃς ἀντὶ βρώσεως μιᾶς ἀπέδοτο τὰ πρωτοτόκια *⸂αὐτοῦ.⸃ 17 Ἴστε γὰρ ὅτι καὶ μετέπειτα, θέλων κληρονομῆσαι τὴν εὐλογίαν, ἀπεδοκιμάσθη· μετανοίας γὰρ τόπον οὐχ εὗρεν, καίπερ μετὰ δακρύων ἐκζητήσας αὐτήν.

18 Οὐ γὰρ προσεληλύθατε ψηλαφωμένῳ *⸋ὄρει,⸌ καὶ κεκαυμένῳ πυρί, καὶ γνόφῳ, καὶ *⸂σκότῳ,⸃ καὶ θυέλλῃ, 19 καὶ σάλπιγγος ἤχῳ, καὶ φωνῇ ῥημάτων, ἧς οἱ ἀκούσαντες παρῃτήσαντο *⸋μὴ⸌ προστεθῆναι αὐτοῖς λόγον· 20 οὐκ ἔφερον γὰρ τὸ διαστελλόμενον, Κἂν θηρίον θίγῃ τοῦ ὄρους, λιθοβοληθήσεται· *⸆ 21 καί, οὕτως φοβερὸν ἦν τὸ φανταζόμενον, Μωϋσῆς εἶπεν, Ἔκφοβός εἰμι καὶ ἔντρομος. 22 Ἀλλὰ προσεληλύθατε Σιὼν ὄρει, καὶ πόλει θεοῦ ζῶντος, Ἱερουσαλὴμ ἐπουρανίῳ, καὶ μυριάσιν ἀγγέλων, 23 πανηγύρει καὶ ἐκκλησίᾳ πρωτοτόκων *⸉ἐν οὐρανοῖς ἀπογεγραμμένων,⸊ καὶ κριτῇ θεῷ πάντων, καὶ πνεύμασιν δικαίων τετελειωμένων, 24 καὶ διαθήκης νέας μεσίτῃ Ἰησοῦ, καὶ αἵματι ῥαντισμοῦ *⸂κρεῖττον⸃ λαλοῦντι παρὰ *⸂2τὸν⸃ Ἄβελ. 25 Βλέπετε μὴ παραιτήσησθε τὸν λαλοῦντα. Εἰ γὰρ ἐκεῖνοι οὐκ *⸂ἔφυγον,⸃ *⸂2τὸν ἐπὶ γῆς παραιτησάμενοι⸃ χρηματίζοντα, *⸂3πολλῷ⸃ μᾶλλον ἡμεῖς οἱ τὸν ἀπ᾽ *⸂4οὐρανῶν⸃ ἀποστρεφόμενοι· 26 οὗ ἡ φωνὴ τὴν γῆν ἐσάλευσεν τότε, νῦν δὲ ἐπήγγελται, λέγων, Ἔτι ἅπαξ ἐγὼ *⸂σείω⸃ οὐ μόνον τὴν γῆν, ἀλλὰ καὶ τὸν οὐρανόν. 27 Τὸ δέ, Ἔτι ἅπαξ, δηλοῖ *⸂τῶν σαλευομένων τὴν μετάθεσιν,⸃ ὡς πεποιημένων, ἵνα μείνῃ τὰ μὴ σαλευόμενα. 28 Διὸ βασιλείαν ἀσάλευτον παραλαμβάνοντες, ἔχωμεν χάριν, δι᾽ ἧς *⸂λατρεύομεν⸃ εὐαρέστως τῷ θεῷ μετὰ *⸂2αἰδοῦς καὶ εὐλαβείας·⸃ 29 καὶ γὰρ ὁ θεὸς ἡμῶν πῦρ καταναλίσκον.

13

1 Ἡ φιλαδελφία μενέτω. 2 Τῆς φιλοξενίας μὴ ἐπιλανθάνεσθε· διὰ ταύτης γὰρ ἔλαθόν τινες ξενίσαντες ἀγγέλους. 3 Μιμνήσκεσθε τῶν δεσμίων, ὡς συνδεδεμένοι· τῶν κακουχουμένων, ὡς καὶ αὐτοὶ ὄντες ἐν σώματι. 4 Τίμιος ὁ γάμος ἐν πᾶσιν, καὶ ἡ κοίτη ἀμίαντος· πόρνους *⸂δὲ⸃ καὶ μοιχοὺς κρινεῖ ὁ θεός. 5 Ἀφιλάργυρος ὁ τρόπος, ἀρκούμενοι τοῖς παροῦσιν· αὐτὸς γὰρ εἴρηκεν, Οὐ μή σε ἀνῶ, οὐδ᾽ οὐ μή σε ἐγκαταλείπω. 6 Ὥστε θαρροῦντας ἡμᾶς λέγειν, Κύριος ἐμοὶ βοηθός, *⸋καὶ⸌ οὐ φοβηθήσομαι τί ποιήσει μοι ἄνθρωπος.

7 Μνημονεύετε τῶν ἡγουμένων ὑμῶν, οἵτινες ἐλάλησαν ὑμῖν τὸν λόγον τοῦ θεοῦ· ὧν ἀναθεωροῦντες τὴν ἔκβασιν τῆς ἀναστροφῆς, μιμεῖσθε τὴν πίστιν. 8 Ἰησοῦς χριστὸς χθὲς καὶ σήμερον ὁ αὐτός, καὶ εἰς τοὺς αἰῶνας. 9 Διδαχαῖς ποικίλαις καὶ ξέναις μὴ *⸂παραφέρεσθε·⸃ καλὸν γὰρ χάριτι βεβαιοῦσθαι τὴν καρδίαν, οὐ βρώμασιν, ἐν οἷς οὐκ ὠφελήθησαν οἱ *⸂2περιπατήσαντες.⸃ 10 Ἔχομεν θυσιαστήριον, ἐξ οὗ φαγεῖν οὐκ ἔχουσιν ἐξουσίαν οἱ τῇ σκηνῇ λατρεύοντες. 11 Ὧν γὰρ εἰσφέρεται ζῴων τὸ αἷμα περὶ ἁμαρτίας εἰς τὰ ἅγια διὰ τοῦ ἀρχιερέως, τούτων τὰ σώματα κατακαίεται ἔξω τῆς παρεμβολῆς. 12 Διὸ καὶ Ἰησοῦς, ἵνα ἁγιάσῃ διὰ τοῦ ἰδίου αἵματος τὸν λαόν, ἔξω τῆς πύλης ἔπαθεν. 13 Τοίνυν ἐξερχώμεθα πρὸς αὐτὸν ἔξω τῆς παρεμβολῆς, τὸν ὀνειδισμὸν αὐτοῦ φέροντες. 14 Οὐ γὰρ ἔχομεν ὧδε μένουσαν πόλιν, ἀλλὰ τὴν μέλλουσαν ἐπιζητοῦμεν. 15 Δι᾽ αὐτοῦ *⸋οὖν⸌ ἀναφέρωμεν θυσίαν αἰνέσεως διὰ παντὸς τῷ θεῷ, τοῦτ᾽ ἔστιν, καρπὸν χειλέων ὁμολογούντων τῷ ὀνόματι αὐτοῦ. 16 Τῆς δὲ εὐποιΐας καὶ κοινωνίας μὴ ἐπιλανθάνεσθε· τοιαύταις γὰρ θυσίαις εὐαρεστεῖται ὁ θεός. 17 Πείθεσθε τοῖς ἡγουμένοις ὑμῶν, καὶ ὑπείκετε· αὐτοὶ γὰρ ἀγρυπνοῦσιν ὑπὲρ τῶν ψυχῶν ὑμῶν, ὡς λόγον ἀποδώσοντες· ἵνα μετὰ χαρᾶς τοῦτο ποιῶσιν, καὶ μὴ στενάζοντες· ἀλυσιτελὲς γὰρ ὑμῖν τοῦτο.

18 Προσεύχεσθε περὶ ἡμῶν· *⸂πεποίθαμεν⸃ γὰρ ὅτι καλὴν συνείδησιν ἔχομεν, ἐν πᾶσιν καλῶς θέλοντες ἀναστρέφεσθαι. 19 Περισσοτέρως δὲ παρακαλῶ τοῦτο ποιῆσαι, ἵνα τάχιον ἀποκατασταθῶ ὑμῖν.

20 Ὁ δὲ θεὸς τῆς εἰρήνης, ὁ ἀναγαγὼν ἐκ νεκρῶν τὸν ποιμένα τῶν προβάτων τὸν μέγαν ἐν αἵματι διαθήκης αἰωνίου, τὸν κύριον ἡμῶν Ἰησοῦν, 21 καταρτίσαι ὑμᾶς ἐν παντὶ *⸋ἔργῳ⸌ ἀγαθῷ εἰς τὸ ποιῆσαι τὸ θέλημα αὐτοῦ, ποιῶν ἐν *⸂ὑμῖν⸃ τὸ εὐάρεστον ἐνώπιον αὐτοῦ, διὰ Ἰησοῦ χριστοῦ· ᾧ ἡ δόξα εἰς τοὺς αἰῶνας *⸋2τῶν αἰώνων.⸌ Ἀμήν.

22 Παρακαλῶ δὲ ὑμᾶς, ἀδελφοί, ἀνέχεσθε τοῦ λόγου τῆς παρακλήσεως· καὶ γὰρ διὰ βραχέων ἐπέστειλα ὑμῖν. 23 Γινώσκετε τὸν ἀδελφὸν *⸆ Τιμόθεον ἀπολελυμένον, μεθ᾽ οὗ, ἐὰν τάχιον ἔρχηται, ὄψομαι ὑμᾶς.

24 Ἀσπάσασθε πάντας τοὺς ἡγουμένους ὑμῶν, καὶ πάντας τοὺς ἁγίους. Ἀσπάζονται ὑμᾶς οἱ ἀπὸ τῆς Ἰταλίας.

25 Ἡ χάρις μετὰ πάντων ὑμῶν. *⸋Ἀμήν.⸌

* 1:1 ⸂ ἐσχάτου τῶν ἡμερῶν τούτων RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ ἐσχάτων τῶν ἡμερῶν τούτων TR

* 1:2 ⸉ τοὺς αἰῶνας ἐποίησεν RP f 35 TR ¦ ἐποίησεν τοὺς αἰῶνας TNT2 WH NA NIV SBL

* 1:3 ⸋ αὐτοῦ RP f 35 TR TNT2 WH NA NIV ¦ – SBL

* 1:3 ⸂ δι᾽ ἑαυτοῦ RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV ¦ δι᾽ αὑτοῦ SBL

* 1:3 ⸂2 ποιησάμενος τῶν ἁμαρτιῶν ἡμῶν RP f 35 TR ¦ τῶν ἁμαρτιῶν ποιησάμενος TNT2 WH NA NIV SBL

* 1:8 ⸆ – RP f 35 TR ¦ καὶ TNT2 WH NA NIV SBL

* 1:8 ⸂ ῥάβδος εὐθύτητος ἡ ῥάβδος RP f 35 TR ¦ ἡ ῥάβδος τῆς εὐθύτητος ῥάβδος TNT2 WH NA NIV SBL

* 1:8 ⸂2 σου RP f 35 TR TNT2 NA27+28 NIV SBL ¦ αὐτοῦ WH NA25

* 1:12 ⸆ – RP f 35 TR ¦ ὡς ἱμάτιον TNT2 WH NA NIV SBL

* 2:1 ⸉ ἡμᾶς προσέχειν RP f 35 TR ¦ προσέχειν ἡμᾶς TNT2 WH NA NIV SBL

* 2:4 ⸋ τε RP TR TNT2 WH NA NIV SBL ¦ – f 35

* 2:7 ⸆ – RP f 35 NA NIV SBL ¦ καὶ κατέστησας αὐτὸν ἐπὶ τὰ ἔργα τῶν χειρῶν σου· TR TNT2 WH

* 2:8 ⸉ γὰρ τῷ RP f 35 TR ¦ τῷ γὰρ TNT2 WH NA NIV SBL

* 2:8 ⸋ αὐτῷ RP f 35 TR TNT2 WH NA NIV ¦ – SBL

* 2:9 ⸂ χάριτι RP f 35 TR TNT2 WH NA NIV ¦ χωρὶς SBL

* 2:14 ⸉ σαρκὸς καὶ αἵματος RP f 35 TR ¦ αἵματος καὶ σαρκὸς TNT2 WH NA NIV SBL

* 3:1 ⸂ Ἰησοῦν χριστόν RP f 35 ¦ χριστόν Ἰησοῦν TR ¦ Ἰησοῦν TNT2 WH NA NIV SBL

* 3:2 ⸋ ὅλῳ RP f 35 TR TNT2 WH NA NIV ¦ – SBL

* 3:3 ⸉ δόξης οὗτος RP f 35 TR ¦ οὗτος δόξης TNT2 WH NA NIV SBL

* 3:4 ⸋ τὰ RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 3:6 ⸂ οὗ RP f 35 TR TNT2 WH NA NIV ¦ ὅς SBL

* 3:6 ⸂2 ἐάνπερ RP f 35 TR NA27+28 NIV73 ¦ ἐὰν TNT2 WH NA25 NIV11 SBL

* 3:6 ⸋ μέχρι τέλους βεβαίαν RP f 35 TR TNT2 WH NA25 ¦ – NA27+28 NIV SBL

* 3:9 ⸂ ἐπείρασάν με οἱ πατέρες ὑμῶν, ἐδοκίμασάν με RP f 35 TR ¦ ἐπείρασάν οἱ πατέρες ὑμῶν ἐν δοκιμασίᾳ TNT2 WH NA NIV SBL

* 3:10 ⸂ ἐκείνῃ RP f 35 TR ¦ ταύτῃ TNT2 WH NA NIV SBL

* 3:13 ⸉ ἐξ ὑμῶν τις RP f 35 ¦ τις ἐξ ὑμῶν TR TNT2 WH NA NIV SBL

* 3:14 ⸉ γεγόναμεν τοῦ χριστοῦ RP f 35 TR ¦ τοῦ χριστοῦ γεγόναμεν TNT2 WH NA NIV SBL

* 4:2 ⸂ συγκεκραμένους RP f 35 ¦ συγκεκραμένος TR ¦ συγκεκερασμένους TNT2 NA27+28 NIV11 SBL ¦ συνκεκερασμένους WH ¦ συγκεκερασμένος NA25 NIV73

* 4:3 ⸋ τὴν RP f 35 TR TNT2 WH NA NIV ¦ – SBL

* 4:7 ⸂ εἴρηται RP f 35 TR ¦ προείρηται TNT2 WH NA NIV SBL

* 4:12 ⸂ ψυχῆς τε καὶ πνεύματος, ἁρμῶν τε καὶ μυελῶν RP f 35 TR ¦ ψυχῆς καὶ πνεύματος, ἁρμῶν τε καὶ μυελῶν TNT2 WH NA NIV SBL

* 5:3 ⸂ διὰ ταύτην RP f 35 TR ¦ δι᾽ αὐτὴν TNT2 WH NA NIV SBL

* 5:3 ⸂2 ἑαυτοῦ RP f 35 TR TNT2 WH NA25 ¦ αὐτοῦ NA27+28 NIV ¦ αὑτοῦ SBL

* 5:3 ⸂3 ὑπὲρ RP f 35 TR ¦ περὶ TNT2 WH NA NIV SBL

* 5:4 ⸆ – RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ ὁ TR

* 5:4 ⸂ καθάπερ RP f 35 TR ¦ καθώσπερ TNT2 WH NA NIV SBL

* 5:4 ⸆2 – RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ ὁ TR

* 5:9 ⸉ τοῖς ὑπακούουσιν αὐτῷ πᾶσιν RP f 35 TR ¦ πᾶσιν τοῖς ὑπακούουσιν αὐτῷ TNT2 WH NA NIV SBL

* 5:12 ⸋ καὶ RP f 35 TR TNT2 NA27+28 NIV73 ¦ – WH NA25 NIV11 SBL

* 6:2 ⸂ διδαχῆς RP f 35 TR TNT2 NA NIV ¦ διδαχὴν WH SBL

* 6:2 ⸋ τε RP f 35 TR TNT2 NA27+28 NIV SBL ¦ – WH NA25

* 6:3 ⸂ ποιήσωμεν RP ¦ ποιήσομεν f 35 TR TNT2 WH NA NIV SBL

* 6:7 ⸉ πολλάκις ἐρχόμενον RP f 35 TR ¦ ἐρχόμενον πολλάκις TNT2 WH NA NIV SBL

* 6:10 ⸋ τοῦ κόπου RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 6:14 ⸂ Ἦ RP f 35 TR ¦ Εἰ TNT2 WH NA NIV SBL

* 6:16 ⸋ μὲν RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 6:18 ⸆ – RP f 35 TR TNT2 WH NA25 NIV11 SBL ¦ τὸν NA27+28 NIV73

* 7:1 ⸂ ὁ RP f 35 TR WH NA NIV SBL ¦ ὃς TNT2

* 7:4 ⸋ καὶ RP f 35 TR NA27+28 NIV ¦ – TNT2 WH NA25 SBL

* 7:6 ⸋ τὸν RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 7:10 ⸋ ὁ RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 7:11 ⸂ αὐτῇ RP f 35 TR ¦ αὐτῆς TNT2 WH NA NIV SBL

* 7:11 ⸂2 νενομοθέτητο RP f 35 TR ¦ νενομοθέτηται TNT2 WH NA NIV SBL

* 7:14 ⸂ οὐδὲν περὶ ἱερωσύνης RP f 35 TR ¦ περὶ ἱερέων οὐδὲν TNT2 WH NA NIV SBL

* 7:16 ⸂ σαρκικῆς RP TR ¦ σαρκίνης f 35 TNT2 WH NA NIV SBL

* 7:17 ⸂ μαρτυρεῖ RP f 35 TR ¦ μαρτυρεῖται TNT2 WH NA NIV SBL

* 7:21 ⸋ κατὰ τὴν τάξιν Μελχισεδέκ RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 7:22 ⸆ – RP f 35 TR TNT2 NIV11 SBL ¦ καὶ WH NA NIV73

* 7:26 ⸆ – RP f 35 TR ¦ καὶ TNT2 WH NA NIV SBL

* 8:2 ⸋ καὶ RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 8:4 ⸂ γὰρ RP f 35 TR ¦ οὖν TNT2 WH NA NIV SBL

* 8:4 ⸋ τῶν ἱερέων RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 8:4 ⸋2 τὸν RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 8:5 ⸂ ποιήσεις RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ ποιήσῃς TR

* 8:6 ⸂ Νυνὶ RP f 35 TR TNT2 NA27+28 NIV73 SBL ¦ Νῦν WH NA25 NIV11

* 8:8 ⸂ αὐτοῖς RP f 35 TR TNT2 ¦ αὐτοὺς WH NA NIV SBL

* 8:11 ⸂ πολίτην RP TNT2 WH NA NIV SBL ¦ πλησίον f 35 TR

* 8:11 ⸂2 ἀπὸ μικροῦ αὐτῶν ἕως μεγάλου αὐτῶν RP f 35 TR ¦ ἀπὸ μικροῦ ἕως μεγάλου αὐτῶν TNT2 WH NA NIV SBL

* 8:12 ⸋ καὶ τῶν ἀνομιῶν αὐτῶν RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 9:1 ⸋ καὶ RP f 35 TR TNT2 WH NA NIV ¦ – SBL

* 9:1 ⸆ – RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ σκηνή TR

* 9:3 ⸂ ἅγια ἁγίων RP f 35 TR WH NA NIV SBL ¦ τὰ ἅγια τῶν ἁγίων TNT2

* 9:9 ⸂ ἥτις … εἰς τὸν καιρὸν … καθ᾽ ὃν RP f 35 TR ¦ ἥτις … εἰς τὸν καιρὸν … καθ᾽ ἣν TNT2 WH NA NIV SBL

* 9:10 ⸂ βρώμασι(ν) καὶ πόμασι(ν) … καὶ δικαιώμασι(ν) σαρκός RP f 35 TR ¦ βρώμασιν καὶ πόμασιν … καὶ δικαιώματα σαρκός TNT2 ¦ βρώμασιν καὶ πόμασιν … δικαιώματα σαρκός WH NA NIV SBL

* 9:11 ⸂ μελλόντων RP f 35 TR TNT2 ¦ γενομένων WH NA NIV SBL

* 9:13 ⸉ ταύρων καὶ τράγων RP f 35 TR ¦ τράγων καὶ ταύρων TNT2 WH NA NIV SBL

* 9:14 ⸂ πνεύματος αἰωνίου RP TR TNT2 WH NA NIV SBL ¦ πνεύματος ἁγίου f 35

* 9:14 ⸂2 ὑμῶν RP f 35 TR TNT2 ¦ ἡμῶν WH NA NIV SBL

* 9:17 ⸂ μήποτε RP f 35 TR TNT2 NA NIV SBL ¦ μὴ τότε WH

* 9:19 ⸆ – RP f 35 TR ¦ τὸν TNT2 WH NA NIV SBL

* 9:19 ⸂ τῶν μόσχων καὶ τράγων RP f 35 TR ¦ τῶν μόσχων καὶ τῶν τράγων TNT2 WH NA ¦ τῶν μόσχων NIV SBL

* 9:24 ⸉ ἅγια εἰσῆλθεν RP f 35 TR ¦ εἰσῆλθεν ἅγια TNT2 WH NA NIV SBL

* 9:24 ⸋ ὁ RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 9:26 ⸂ νῦν RP f 35 TR ¦ νυνὶ TNT2 WH NA NIV SBL

* 9:26 ⸆ – RP f 35 TR NIV73 SBL ¦ τῆς TNT2 WH NA NIV11

* 9:28 ⸋ καὶ RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ – TR

* 10:1 ⸂ δύνανται RP TNT2 WH ¦ δύναται f 35 TR NA NIV SBL

* 10:8 ⸂ Θυσίαν καὶ προσφορὰν καὶ ὁλοκαυτώματα RP f 35 TR ¦ Θυσίας καὶ προσφορὰς καὶ ὁλοκαυτώματα TNT2 WH NA NIV SBL

* 10:8 ⸋ τὸν RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 10:9 ⸋ ὁ θεός RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 10:10 ⸋ οἱ RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 10:10 ⸂ Ἰησοῦ χριστοῦ RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ τοῦ Ἰησοῦ χριστοῦ TR

* 10:12 ⸂ αὐτὸς RP f 35 TR ¦ οὗτος TNT2 WH NA NIV SBL

* 10:15 ⸂ προειρηκέναι RP f 35 TR ¦ εἰρηκέναι TNT2 WH NA NIV SBL

* 10:16 ⸂ ἐπὶ καρδίας αὐτῶν, καὶ ἐπὶ τῶν διανοιῶν αὐτῶν RP f 35 TR ¦ ἐπὶ καρδίας αὐτῶν, καὶ ἐπὶ τὴν διάνοιαν αὐτῶν TNT2 WH NA NIV SBL

* 10:17 ⸆ – RP f 35 TR TNT2 WH NA NIV11 SBL ¦ ὕστερον λέγει NIV73

* 10:17 ⸂ μνησθῶ RP f 35 TR ¦ μνησθήσομαι TNT2 WH NA NIV SBL

* 10:30 ⸋ λέγει κύριος RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 10:30 ⸉ κύριος κρινεῖ RP f 35 TR ¦ κρινεῖ κύριος TNT2 WH NA NIV SBL

* 10:34 ⸂ δεσμοῖς μου RP f 35 TR ¦ δεσμίοις TNT2 WH NA NIV SBL

* 10:34 ⸂2 ἑαυτοῖς RP f 35 ¦ ἐν ἑαυτοῖς TR ¦ ἑαυτοὺς TNT2 WH NA NIV SBL

* 10:34 ⸋ ἐν οὐρανοῖς RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 10:35 ⸉ μισθαποδοσίαν μεγάλην RP f 35 TR ¦ μεγάλην μισθαποδοσίαν TNT2 WH NA NIV SBL

* 10:38 ⸆ – RP f 35 TR ¦ μου TNT2 WH NA NIV SBL

* 11:3 ⸂ ἐκ φαινομένων τὰ βλεπόμενα RP f 35 TR ¦ ἐκ φαινομένων τὸ βλεπόμενον TNT2 WH NA NIV SBL

* 11:4 ⸂ προσήνεγκεν τῷ θεῷ … τοῖς δώροις αὐτοῦ τοῦ θεοῦ RP f 35 WH NA NIV SBL ¦ προσήνεγκε τῷ θεῷ … τοῖς δώροις αὐτοῦ τοῦ θεοῦ TR ¦ προσήνεγκεν τῷ θεῷ … τοῖς δώροις αὐτοῦ τῷ θεῷ TNT2

* 11:4 ⸂2 λαλεῖται RP f 35 TR ¦ λαλεῖ TNT2 WH NA NIV SBL

* 11:5 ⸋ αὐτοῦ RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 11:8 ⸆ – RP f 35 TR WH NA NIV SBL ¦ ὁ TNT2

* 11:8 ⸋ τὸν RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 11:9 ⸆ – RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ τὴν TR

* 11:11 ⸆ – RP f 35 TR TNT2 WH NA25 SBL ¦ στεῖρα NA27+28 NIV

* 11:11 ⸋ ἔτεκεν RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 11:12 ⸂ ὡς ἡ RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ ὡσεὶ TR

* 11:13 ⸂ λαβόντες RP f 35 TR NA27+28 NIV SBL ¦ κομισάμενοι TNT2 WH NA25

* 11:13 ⸆ – RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ καὶ πεισθέντες TR

* 11:15 ⸂ ἐμνημόνευον RP f 35 TR WH NA NIV ¦ μνημονεύουσιν TNT2 SBL

* 11:15 ⸂2 ἐξῆλθον RP f 35 TR ¦ ἐξέβησαν TNT2 WH NA NIV SBL

* 11:16 ⸂ Νῦν RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ Νυνὶ TR

* 11:20 ⸆ – RP f 35 TR ¦ καὶ TNT2 WH NA NIV SBL

* 11:26 ⸂ Αἰγύπτου RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ ἐν Αἰγύπτῳ TR

* 11:29 ⸆ – RP f 35 TR ¦ γῆς TNT2 WH NA NIV SBL

* 11:30 ⸂ ἔπεσεν RP f 35 ¦ ἔπεσε TR ¦ ἔπεσαν TNT2 WH NA NIV SBL

* 11:32 ⸉ γάρ με RP f 35 TR ¦ με γάρ TNT2 WH NA NIV SBL

* 11:32 ⸂ Βαράκ τε καὶ Σαμψὼν καὶ Ἰεφθάε RP f 35 TR ¦ Βαράκ, Σαμψών, Ἰεφθάε TNT2 WH NA NIV SBL

* 11:34 ⸂ ἐνεδυναμώθησαν RP f 35 TR ¦ ἐδυναμώθησαν TNT2 WH NA NIV SBL

* 11:37 ⸂ ἐπρίσθησαν, ἐπειράσθησαν RP f 35 TR ¦ ἐπρίσθησαν TNT2 NA27+28 NIV SBL ¦ ἐπειράσθησαν, ἐπρίσθησαν WH NA25

* 11:38 ⸂ ἐν RP f 35 TR ¦ ἐπὶ TNT2 WH NA NIV SBL

* 11:39 ⸋ οὗτοι RP f 35 TR TNT2 WH NA NIV ¦ – SBL

* 12:2 ⸂ κεκάθικεν RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ εκάθισεν TR

* 12:3 ⸂ αὐτὸν RP f 35 TR ¦ ἑαυτὸν TNT2 NA NIV ¦ ἑαυτοὺς WH SBL

* 12:7 ⸂ Εἰς RP TNT2 WH NA NIV SBL ¦ Εἰ f 35 TR

* 12:7 ⸋ ἐστιν RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 12:8 ⸉ νόθοι ἐστὲ καὶ οὐχ υἱοί RP f 35 TR ¦ νόθοι καὶ οὐχ υἱοί ἐστὲ TNT2 WH NA NIV SBL

* 12:9 ⸂ πολλῷ RP f 35 TR ¦ πολὺ TNT2 WH NA NIV SBL

* 12:9 ⸆ – RP f 35 TR TNT2 WH NA25 NIV11 SBL ¦ δὲ NA27+28 NIV73

* 12:11 ⸂ Πᾶσα δὲ παιδεία πρὸς μὲν τὸ παρὸν … ὕστερον δὲ RP f 35 TR TNT2 NA27+28 NIV SBL ¦ Πᾶσα μὲν παιδεία πρὸς μὲν τὸ παρὸν … ὕστερον δὲ WH NA25

* 12:13 ⸂ ποιήσατε RP f 35 TR ¦ ποιεῖτε TNT2 WH NA NIV SBL

* 12:15 ⸂ διὰ ταύτης RP f 35 TR TNT2 NA25 ¦ δι᾽ αὐτῆς WH NA27+28 NIV SBL

* 12:15 ⸆ – RP f 35 TR NA27+28 NIV SBL ¦ οἱ TNT2 WH NA25

* 12:16 ⸂ αὐτοῦ RP f 35 TR ¦ ἑαυτοῦ TNT2 WH NA NIV SBL

* 12:18 ⸋ ὄρει RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 12:18 ⸂ σκότῳ RP f 35 TR ¦ ζόφῳ TNT2 WH NA NIV SBL

* 12:19 ⸋ μὴ RP f 35 TR TNT2 NA NIV SBL ¦ – WH

* 12:20 ⸆ – RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ ἢ βολίδι κατατοξευθήσεται TR

* 12:23 ⸉ ἐν οὐρανοῖς ἀπογεγραμμένων RP f 35 TR ¦ ἀπογεγραμμένων ἐν οὐρανοῖς TNT2 WH NA NIV SBL

* 12:24 ⸂ κρεῖττον RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ κρείττονα TR

* 12:24 ⸂2 τὸν RP TR TNT2 WH NA NIV SBL ¦ τὸ f 35

* 12:25 ⸂ ἔφυγον RP f 35 TR ¦ ἐξέφυγον TNT2 WH NA NIV SBL

* 12:25 ⸂2 τὸν ἐπὶ γῆς παραιτησάμενοι RP f 35 ¦ τὸν ἐπὶ τῆς γῆς παραιτησάμενοι TR ¦ ἐπὶ γῆς παραιτησάμενοι τὸν TNT2 WH NA NIV SBL

* 12:25 ⸂3 πολλῷ RP f 35 TR ¦ πολὺ TNT2 WH NA NIV SBL

* 12:25 ⸂4 οὐρανῶν RP TR TNT2 WH NA NIV SBL ¦ οὐρανοῦ f 35

* 12:26 ⸂ σείω RP f 35 TR ¦ σείσω TNT2 WH NA NIV SBL

* 12:27 ⸂ τῶν σαλευομένων τὴν μετάθεσιν RP f 35 TR ¦ τὴν τῶν σαλευομένων μετάθεσιν TNT2 WH NA NIV ¦ τῶν σαλευομένων μετάθεσιν SBL

* 12:28 ⸂ λατρεύομεν RP f 35 ¦ λατρεύωμεν TR TNT2 WH NA NIV SBL

* 12:28 ⸂2 αἰδοῦς καὶ εὐλαβείας RP f 35 TR ¦ εὐλαβείας καὶ δέους TNT2 WH NA NIV SBL

* 13:4 ⸂ δὲ RP f 35 TR ¦ γὰρ TNT2 WH NA NIV SBL

* 13:6 ⸋ καὶ RP f 35 TR TNT2 NA27+28 NIV73 ¦ – WH NA25 NIV11 SBL

* 13:9 ⸂ παραφέρεσθε RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ περιφέρεσθε TR

* 13:9 ⸂2 περιπατήσαντες RP f 35 TR ¦ περιπατοῦντες TNT2 WH NA NIV SBL

* 13:15 ⸋ οὖν RP f 35 TR TNT2 NA NIV SBL ¦ – WH

* 13:18 ⸂ πεποίθαμεν RP f 35 TR ¦ πειθόμεθα TNT2 WH NA NIV SBL

* 13:21 ⸋ ἔργῳ RP f 35 TR TNT2 ¦ – WH NA NIV SBL

* 13:21 ⸂ ὑμῖν RP f 35 TR TNT2 ¦ ἡμῖν WH NA NIV SBL

* 13:21 ⸋2 τῶν αἰώνων RP f 35 TR TNT2 WH NA NIV ¦ – SBL

* 13:23 ⸆ – RP f 35 TR ¦ ἡμῶν TNT2 WH NA NIV SBL

* 13:25 ⸋ Ἀμήν. RP f 35 TR TNT2 ¦ – WH NA NIV SBL

ΙΑΚΩΒΟΥ

1

2

3

4

5

ΙΑΚΩΒΟΥ

1

1 Ἰάκωβος, θεοῦ καὶ κυρίου Ἰησοῦ χριστοῦ δοῦλος, ταῖς δώδεκα φυλαῖς ταῖς ἐν τῇ διασπορᾷ, χαίρειν.

2 Πᾶσαν χαρὰν ἡγήσασθε, ἀδελφοί μου, ὅταν πειρασμοῖς περιπέσητε ποικίλοις, 3 γινώσκοντες ὅτι τὸ δοκίμιον ὑμῶν τῆς πίστεως κατεργάζεται ὑπομονήν· 4 ἡ δὲ ὑπομονὴ ἔργον τέλειον ἐχέτω, ἵνα ἦτε τέλειοι καὶ ὁλόκληροι, ἐν μηδενὶ λειπόμενοι. 5 Εἰ δέ τις ὑμῶν λείπεται σοφίας, αἰτείτω παρὰ τοῦ διδόντος θεοῦ πᾶσιν ἁπλῶς, καὶ *⸂οὐκ⸃ ὀνειδίζοντος, καὶ δοθήσεται αὐτῷ. 6 Αἰτείτω δὲ ἐν πίστει, μηδὲν διακρινόμενος· ὁ γὰρ διακρινόμενος ἔοικεν κλύδωνι θαλάσσης ἀνεμιζομένῳ καὶ ῥιπιζομένῳ. 7 Μὴ γὰρ οἰέσθω ὁ ἄνθρωπος ἐκεῖνος ὅτι λήψεταί τι παρὰ τοῦ κυρίου. 8 Ἀνὴρ δίψυχος, ἀκατάστατος ἐν πάσαις ταῖς ὁδοῖς αὐτοῦ. 9 Καυχάσθω δὲ ὁ ἀδελφὸς ὁ ταπεινὸς ἐν τῷ ὕψει αὐτοῦ· 10 ὁ δὲ πλούσιος ἐν τῇ ταπεινώσει αὐτοῦ· ὅτι ὡς ἄνθος χόρτου παρελεύσεται. 11 Ἀνέτειλεν γὰρ ὁ ἥλιος σὺν τῷ καύσωνι, καὶ ἐξήρανεν τὸν χόρτον, καὶ τὸ ἄνθος αὐτοῦ ἐξέπεσεν, καὶ ἡ εὐπρέπεια τοῦ προσώπου αὐτοῦ ἀπώλετο· οὕτως καὶ ὁ πλούσιος ἐν ταῖς πορείαις αὐτοῦ μαρανθήσεται. 12 Μακάριος ἀνὴρ ὃς ὑπομένει πειρασμόν· ὅτι δόκιμος γενόμενος λήψεται τὸν στέφανον τῆς ζωῆς, ὃν ἐπηγγείλατο *⸋ὁ κύριος⸌ τοῖς ἀγαπῶσιν αὐτόν.

13 Μηδεὶς πειραζόμενος λεγέτω ὅτι Ἀπὸ *⸆ θεοῦ πειράζομαι· ὁ γὰρ θεὸς ἀπείραστός ἐστιν κακῶν, πειράζει δὲ αὐτὸς οὐδένα· 14 ἕκαστος δὲ πειράζεται, ὑπὸ τῆς ἰδίας ἐπιθυμίας ἐξελκόμενος καὶ δελεαζόμενος. 15 Εἶτα ἡ ἐπιθυμία συλλαβοῦσα τίκτει ἁμαρτίαν· ἡ δὲ ἁμαρτία ἀποτελεσθεῖσα ἀποκύει θάνατον. 16 Μὴ πλανᾶσθε, ἀδελφοί μου ἀγαπητοί. 17 Πᾶσα δόσις ἀγαθὴ καὶ πᾶν δώρημα τέλειον ἄνωθέν ἐστιν, καταβαῖνον ἀπὸ τοῦ πατρὸς τῶν φώτων, παρ᾽ ᾧ οὐκ ἔνι παραλλαγή, ἢ τροπῆς ἀποσκίασμα. 18 Βουληθεὶς ἀπεκύησεν ἡμᾶς λόγῳ ἀληθείας, εἰς τὸ εἶναι ἡμᾶς ἀπαρχήν τινα τῶν αὐτοῦ κτισμάτων.

19  *⸂Ὥστε,⸃ ἀδελφοί μου ἀγαπητοί, ἔστω *⸆ πᾶς ἄνθρωπος ταχὺς εἰς τὸ ἀκοῦσαι, βραδὺς εἰς τὸ λαλῆσαι, βραδὺς εἰς ὀργήν· 20 ὀργὴ γὰρ ἀνδρὸς δικαιοσύνην θεοῦ *⸂οὐ κατεργάζεται.⸃ 21 Διὸ ἀποθέμενοι πᾶσαν ῥυπαρίαν καὶ περισσείαν κακίας, ἐν πρᾳΰτητι δέξασθε τὸν ἔμφυτον λόγον, τὸν δυνάμενον σῶσαι τὰς ψυχὰς ὑμῶν. 22 Γίνεσθε δὲ ποιηταὶ λόγου, καὶ μὴ *⸉μόνον ἀκροαταί,⸊ παραλογιζόμενοι ἑαυτούς. 23 Ὅτι εἴ τις ἀκροατὴς *⸂λόγου⸃ ἐστὶν καὶ οὐ ποιητής, οὗτος ἔοικεν ἀνδρὶ κατανοοῦντι τὸ πρόσωπον τῆς γενέσεως αὐτοῦ ἐν ἐσόπτρῳ· 24 κατενόησεν γὰρ ἑαυτὸν καὶ ἀπελήλυθεν, καὶ εὐθέως ἐπελάθετο ὁποῖος ἦν. 25 Ὁ δὲ παρακύψας εἰς νόμον τέλειον τὸν τῆς ἐλευθερίας καὶ παραμείνας, *⸋οὗτος⸌ οὐκ ἀκροατὴς ἐπιλησμονῆς γενόμενος ἀλλὰ ποιητὴς ἔργου, οὗτος μακάριος ἐν τῇ ποιήσει αὐτοῦ ἔσται.

26 Εἴ τις δοκεῖ θρῆσκος εἶναι *⸋ἐν ὑμῖν,⸌ μὴ χαλιναγωγῶν *⸂γλῶσσαν αὐτοῦ, ἀλλὰ ἀπατῶν καρδίαν αὐτοῦ,⸃ τούτου μάταιος ἡ θρησκεία. 27 Θρησκεία καθαρὰ καὶ ἀμίαντος παρὰ *⸆ θεῷ καὶ πατρὶ αὕτη ἐστίν, ἐπισκέπτεσθαι ὀρφανοὺς καὶ χήρας ἐν τῇ θλίψει αὐτῶν, ἄσπιλον ἑαυτὸν τηρεῖν ἀπὸ τοῦ κόσμου.

2

1 Ἀδελφοί μου, μὴ ἐν προσωποληψίαις ἔχετε τὴν πίστιν τοῦ κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ χριστοῦ τῆς δόξης. 2 Ἐὰν γὰρ εἰσέλθῃ εἰς *⸋τὴν⸌ συναγωγὴν ὑμῶν ἀνὴρ χρυσοδακτύλιος ἐν ἐσθῆτι λαμπρᾷ, εἰσέλθῃ δὲ καὶ πτωχὸς ἐν ῥυπαρᾷ ἐσθῆτι, 3  *⸂καὶ ἐπιβλέψητε⸃ ἐπὶ τὸν φοροῦντα *⸂2τὴν ἐσθῆτα τὴν λαμπράν,⸃ καὶ εἴπητε *⸋αὐτῷ,⸌ Σὺ κάθου ὧδε καλῶς, καὶ τῷ πτωχῷ εἴπητε, Σὺ *⸂3στῆθι ἐκεῖ, ἢ κάθου ὧδε⸃ ὑπὸ τὸ ὑποπόδιόν μου· 4  *⸋καὶ⸌ οὐ διεκρίθητε ἐν ἑαυτοῖς, καὶ ἐγένεσθε κριταὶ διαλογισμῶν πονηρῶν; 5 Ἀκούσατε, ἀδελφοί μου ἀγαπητοί. Οὐχ ὁ θεὸς ἐξελέξατο τοὺς πτωχοὺς *⸂τοῦ κόσμου⸃ πλουσίους ἐν πίστει, καὶ κληρονόμους τῆς βασιλείας ἧς ἐπηγγείλατο τοῖς ἀγαπῶσιν αὐτόν; 6 Ὑμεῖς δὲ ἠτιμάσατε τὸν πτωχόν. Οὐχ οἱ πλούσιοι καταδυναστεύουσιν ὑμῶν, καὶ αὐτοὶ ἕλκουσιν ὑμᾶς εἰς κριτήρια; 7 Οὐκ αὐτοὶ βλασφημοῦσιν τὸ καλὸν ὄνομα τὸ ἐπικληθὲν ἐφ᾽ ὑμᾶς; 8 Εἰ μέντοι νόμον τελεῖτε βασιλικόν, κατὰ τὴν γραφήν, Ἀγαπήσεις τὸν πλησίον σου ὡς σεαυτόν, καλῶς ποιεῖτε· 9 εἰ δὲ προσωποληπτεῖτε, ἁμαρτίαν ἐργάζεσθε, ἐλεγχόμενοι ὑπὸ τοῦ νόμου ὡς παραβάται. 10 Ὅστις γὰρ ὅλον τὸν νόμον *⸂τηρήσει, πταίσει⸃ δὲ ἐν ἑνί, γέγονεν πάντων ἔνοχος. 11 Ὁ γὰρ εἰπών, *⸂Μὴ μοιχεύσεις, εἶπεν καί, Μὴ φονεύσεις·⸃ εἰ δὲ οὐ *⸂2μοιχεύσεις, φονεύσεις⸃ δέ, γέγονας παραβάτης νόμου. 12 Οὕτως λαλεῖτε καὶ οὕτως ποιεῖτε, ὡς διὰ νόμου ἐλευθερίας μέλλοντες κρίνεσθαι. 13 Ἡ γὰρ κρίσις ἀνέλεος τῷ μὴ ποιήσαντι ἔλεος· *⸆ κατακαυχᾶται ἔλεον κρίσεως.

14 Τί *⸋τὸ⸌ ὄφελος, ἀδελφοί μου, ἐὰν πίστιν λέγῃ τις ἔχειν, ἔργα δὲ μὴ *⸂ἔχῃ;⸃ Μὴ δύναται ἡ πίστις σῶσαι αὐτόν; 15 Ἐὰν *⸋δὲ⸌ ἀδελφὸς ἢ ἀδελφὴ γυμνοὶ ὑπάρχωσιν καὶ λειπόμενοι *⸂ὦσιν⸃ τῆς ἐφημέρου τροφῆς, 16 εἴπῃ δέ τις αὐτοῖς ἐξ ὑμῶν, Ὑπάγετε ἐν εἰρήνῃ, θερμαίνεσθε καὶ χορτάζεσθε, μὴ δῶτε δὲ αὐτοῖς τὰ ἐπιτήδεια τοῦ σώματος, τί *⸋τὸ⸌ ὄφελος; 17 Οὕτως καὶ ἡ πίστις, ἐὰν μὴ *⸉ἔργα ἔχῃ,⸊ νεκρά ἐστιν καθ᾽ ἑαυτήν. 18 Ἀλλ᾽ ἐρεῖ τις, Σὺ πίστιν ἔχεις, κἀγὼ ἔργα ἔχω. *⸂Δεῖξόν μοι τὴν πίστιν σου ἐκ τῶν ἔργων σου, κἀγὼ δείξω σοι ἐκ τῶν ἔργων μου τὴν πίστιν μου.⸃ 19 Σὺ πιστεύεις ὅτι *⸂ὁ θεὸς εἷς ἐστίν·⸃ καλῶς ποιεῖς· καὶ τὰ δαιμόνια πιστεύουσιν, καὶ φρίσσουσιν. 20 Θέλεις δὲ γνῶναι, ὦ ἄνθρωπε κενέ, ὅτι ἡ πίστις χωρὶς τῶν ἔργων *⸂νεκρά⸃ ἐστιν; 21 Ἀβραὰμ ὁ πατὴρ ἡμῶν οὐκ ἐξ ἔργων ἐδικαιώθη, ἀνενέγκας Ἰσαὰκ τὸν υἱὸν αὐτοῦ ἐπὶ τὸ θυσιαστήριον; 22 Βλέπεις ὅτι ἡ πίστις συνήργει τοῖς ἔργοις αὐτοῦ, καὶ ἐκ τῶν ἔργων ἡ πίστις ἐτελειώθη; 23 Καὶ ἐπληρώθη ἡ γραφὴ ἡ λέγουσα, Ἐπίστευσεν δὲ Ἀβραὰμ τῷ θεῷ, καὶ ἐλογίσθη αὐτῷ εἰς δικαιοσύνην, καὶ φίλος θεοῦ ἐκλήθη. 24 Ὁρᾶτε *⸋τοίνυν⸌ ὅτι ἐξ ἔργων δικαιοῦται ἄνθρωπος, καὶ οὐκ ἐκ πίστεως μόνον. 25 Ὁμοίως δὲ καὶ Ῥαὰβ ἡ πόρνη οὐκ ἐξ ἔργων ἐδικαιώθη, ὑποδεξαμένη τοὺς ἀγγέλους, καὶ ἑτέρᾳ ὁδῷ ἐκβαλοῦσα; 26 Ὥσπερ *⸋γὰρ⸌ *⸂τὸ σῶμα χωρὶς πνεύματος νεκρόν ἐστιν, οὕτως καὶ ἡ πίστις χωρὶς τῶν ἔργων⸃ νεκρά ἐστιν.

3

1 Μὴ πολλοὶ διδάσκαλοι γίνεσθε, ἀδελφοί μου, εἰδότες ὅτι μεῖζον κρίμα ληψόμεθα. 2 Πολλὰ γὰρ πταίομεν ἅπαντες. Εἴ τις ἐν λόγῳ οὐ πταίει, οὗτος τέλειος ἀνήρ, *⸂δυνατὸς⸃ χαλιναγωγῆσαι καὶ ὅλον τὸ σῶμα. 3  *⸂Ἴδε,⸃ τῶν ἵππων τοὺς χαλινοὺς εἰς τὰ στόματα βάλλομεν *⸂2πρὸς⸃ τὸ πείθεσθαι αὐτοὺς ἡμῖν, καὶ ὅλον τὸ σῶμα αὐτῶν μετάγομεν. 4 Ἰδού, καὶ τὰ πλοῖα, τηλικαῦτα ὄντα, καὶ ὑπὸ *⸉σκληρῶν ἀνέμων⸊ ἐλαυνόμενα, μετάγεται ὑπὸ ἐλαχίστου πηδαλίου, *⸂ὅπου ἂν ἡ ὁρμὴ τοῦ εὐθύνοντος βούληται.⸃ 5 Οὕτως καὶ ἡ γλῶσσα μικρὸν μέλος ἐστίν, καὶ *⸂μεγαλαυχεῖ.⸃ Ἰδού, *⸂2ὀλίγον⸃ πῦρ ἡλίκην ὕλην ἀνάπτει. 6 Καὶ ἡ γλῶσσα πῦρ, ὁ κόσμος τῆς ἀδικίας· *⸋οὕτως⸌ ἡ γλῶσσα καθίσταται ἐν τοῖς μέλεσιν ἡμῶν, ἡ σπιλοῦσα ὅλον τὸ σῶμα, καὶ φλογίζουσα τὸν τροχὸν τῆς γενέσεως, καὶ φλογιζομένη ὑπὸ τῆς γεέννης. 7 Πᾶσα γὰρ φύσις θηρίων τε καὶ πετεινῶν, ἑρπετῶν τε καὶ ἐναλίων, δαμάζεται καὶ δεδάμασται τῇ φύσει τῇ ἀνθρωπίνῃ· 8 τὴν δὲ γλῶσσαν οὐδεὶς *⸉δύναται ἀνθρώπων δαμάσαι·⸊ *⸂ἀκατάσχετον⸃ κακόν, μεστὴ ἰοῦ θανατηφόρου. 9 Ἐν αὐτῇ εὐλογοῦμεν *⸂τὸν θεὸν⸃ καὶ πατέρα, καὶ ἐν αὐτῇ καταρώμεθα τοὺς ἀνθρώπους τοὺς καθ᾽ ὁμοίωσιν θεοῦ γεγονότας· 10 ἐκ τοῦ αὐτοῦ στόματος ἐξέρχεται εὐλογία καὶ κατάρα. Οὐ χρή, ἀδελφοί μου, ταῦτα οὕτως γίνεσθαι. 11 Μήτι ἡ πηγὴ ἐκ τῆς αὐτῆς ὀπῆς βρύει τὸ γλυκὺ καὶ τὸ πικρόν; 12 Μὴ δύναται, ἀδελφοί μου, συκῆ ἐλαίας ποιῆσαι, ἢ ἄμπελος σῦκα; *⸂Οὕτως οὐδεμία πηγὴ ἁλυκὸν καὶ γλυκὺ ποιῆσαι ὕδωρ.⸃

13 Τίς σοφὸς καὶ ἐπιστήμων ἐν ὑμῖν; Δειξάτω ἐκ τῆς καλῆς ἀναστροφῆς τὰ ἔργα αὐτοῦ ἐν πρᾳΰτητι σοφίας. 14 Εἰ δὲ ζῆλον πικρὸν ἔχετε καὶ ἐριθείαν ἐν τῇ καρδίᾳ ὑμῶν, μὴ κατακαυχᾶσθε καὶ ψεύδεσθε κατὰ τῆς ἀληθείας. 15 Οὐκ ἔστιν αὕτη ἡ σοφία ἄνωθεν κατερχομένη, ἀλλ᾽ ἐπίγειος, ψυχική, δαιμονιώδης. 16 Ὅπου γὰρ ζῆλος καὶ ἐριθεία, ἐκεῖ ἀκαταστασία καὶ πᾶν φαῦλον πρᾶγμα. 17 Ἡ δὲ ἄνωθεν σοφία πρῶτον μὲν ἁγνή ἐστιν, ἔπειτα εἰρηνική, ἐπιεικής, εὐπειθής, μεστὴ ἐλέους καὶ καρπῶν ἀγαθῶν, ἀδιάκριτος *⸋καὶ⸌ ἀνυπόκριτος. 18 Καρπὸς δὲ *⸋τῆς⸌ δικαιοσύνης ἐν εἰρήνῃ σπείρεται τοῖς ποιοῦσιν εἰρήνην.

4

1  *⸂Πόθεν πόλεμοι καὶ μάχαι⸃ ἐν ὑμῖν; Οὐκ ἐντεῦθεν, ἐκ τῶν ἡδονῶν ὑμῶν τῶν στρατευομένων ἐν τοῖς μέλεσιν ὑμῶν; 2 Ἐπιθυμεῖτε, καὶ οὐκ ἔχετε· φονεύετε καὶ ζηλοῦτε, καὶ οὐ δύνασθε ἐπιτυχεῖν· μάχεσθε καὶ πολεμεῖτε, οὐκ ἔχετε *⸆ διὰ τὸ μὴ αἰτεῖσθαι ὑμᾶς· 3 αἰτεῖτε, καὶ οὐ λαμβάνετε, διότι κακῶς αἰτεῖσθε, ἵνα ἐν ταῖς ἡδοναῖς ὑμῶν δαπανήσητε. 4  *⸋Μοιχοὶ καὶ⸌ μοιχαλίδες, οὐκ οἴδατε ὅτι ἡ φιλία τοῦ κόσμου ἔχθρα τοῦ θεοῦ ἐστίν; Ὃς *⸂ἂν⸃ οὖν βουληθῇ φίλος εἶναι τοῦ κόσμου, ἐχθρὸς τοῦ θεοῦ καθίσταται. 5 Ἢ δοκεῖτε ὅτι κενῶς ἡ γραφὴ λέγει; Πρὸς φθόνον ἐπιποθεῖ τὸ πνεῦμα ὃ κατῴκησεν ἐν ἡμῖν. 6 Μείζονα δὲ δίδωσιν χάριν· διὸ λέγει, Ὁ θεὸς ὑπερηφάνοις ἀντιτάσσεται, ταπεινοῖς δὲ δίδωσιν χάριν. 7 Ὑποτάγητε οὖν τῷ θεῷ· ἀντίστητε *⸋δὲ⸌ τῷ διαβόλῳ, καὶ φεύξεται ἀφ᾽ ὑμῶν. 8 Ἐγγίσατε τῷ θεῷ, καὶ ἐγγιεῖ ὑμῖν· καθαρίσατε χεῖρας, ἁμαρτωλοί, καὶ ἁγνίσατε καρδίας, δίψυχοι. 9 Ταλαιπωρήσατε καὶ πενθήσατε καὶ κλαύσατε· ὁ γέλως ὑμῶν εἰς πένθος μεταστραφήτω, καὶ ἡ χαρὰ εἰς κατήφειαν. 10 Ταπεινώθητε ἐνώπιον *⸋τοῦ⸌ κυρίου, καὶ ὑψώσει ὑμᾶς.

11 Μὴ καταλαλεῖτε ἀλλήλων, ἀδελφοί. Ὁ *⸆ καταλαλῶν ἀδελφοῦ, *⸂καὶ⸃ κρίνων τὸν ἀδελφὸν αὐτοῦ, καταλαλεῖ νόμου, καὶ κρίνει νόμον· εἰ δὲ νόμον κρίνεις, οὐκ εἶ ποιητὴς νόμου, ἀλλὰ κριτής. 12 Εἷς ἐστὶν *⸋ὁ⸌ νομοθέτης, *⸆ ὁ δυνάμενος σῶσαι καὶ ἀπολέσαι· σὺ *⸋2δὲ⸌ τίς εἶ *⸂ὃς κρίνεις⸃ τὸν *⸂2ἕτερον;⸃

13 Ἄγε νῦν οἱ λέγοντες, Σήμερον *⸂καὶ⸃ αὔριον *⸂2πορευσώμεθα εἰς τήνδε τὴν πόλιν, καὶ ποιήσωμεν ἐκεῖ ἐνιαυτὸν *⸋ἕνα,⸌ καὶ ἐμπορευσώμεθα, καὶ κερδήσωμεν·⸃ 14 οἵτινες οὐκ ἐπίστασθε *⸋τὸ⸌ τῆς αὔριον. Ποία *⸋2γὰρ⸌ ἡ ζωὴ *⸂ὑμῶν;⸃ Ἀτμὶς γὰρ *⸂2ἔσται⸃ *⸋3ἡ⸌ πρὸς ὀλίγον φαινομένη, ἔπειτα *⸋4δὲ⸌ *⸋5καὶ⸌ ἀφανιζομένη. 15 Ἀντὶ τοῦ λέγειν ὑμᾶς, Ἐὰν ὁ κύριος *⸂θελήσῃ, καὶ ζήσωμεν, καὶ ποιήσωμεν⸃ τοῦτο ἢ ἐκεῖνο. 16 Νῦν δὲ καυχᾶσθε ἐν ταῖς ἀλαζονείαις ὑμῶν· πᾶσα καύχησις τοιαύτη πονηρά ἐστιν. 17 Εἰδότι οὖν καλὸν ποιεῖν καὶ μὴ ποιοῦντι, ἁμαρτία αὐτῷ ἐστίν.

5

1 Ἄγε νῦν οἱ πλούσιοι, κλαύσατε ὀλολύζοντες ἐπὶ ταῖς ταλαιπωρίαις ὑμῶν ταῖς ἐπερχομέναις. 2 Ὁ πλοῦτος ὑμῶν σέσηπεν, καὶ τὰ ἱμάτια ὑμῶν σητόβρωτα γέγονεν· 3 ὁ χρυσὸς ὑμῶν καὶ ὁ ἄργυρος κατίωται, καὶ ὁ ἰὸς αὐτῶν εἰς μαρτύριον ὑμῖν ἔσται, καὶ φάγεται τὰς σάρκας ὑμῶν ὡς πῦρ. Ἐθησαυρίσατε ἐν ἐσχάταις ἡμέραις. 4 Ἰδού, ὁ μισθὸς τῶν ἐργατῶν τῶν ἀμησάντων τὰς χώρας ὑμῶν, ὁ ἀπεστερημένος ἀφ᾽ ὑμῶν, κράζει· καὶ αἱ βοαὶ τῶν θερισάντων εἰς τὰ ὦτα κυρίου Σαβαὼθ εἰσεληλύθασιν. 5 Ἐτρυφήσατε ἐπὶ τῆς γῆς καὶ ἐσπαταλήσατε· ἐθρέψατε τὰς καρδίας ὑμῶν *⸋ὡς⸌ ἐν ἡμέρᾳ σφαγῆς. 6 Κατεδικάσατε, ἐφονεύσατε τὸν δίκαιον· οὐκ ἀντιτάσσεται ὑμῖν.

7 Μακροθυμήσατε οὖν, ἀδελφοί, ἕως τῆς παρουσίας τοῦ κυρίου. Ἰδού, ὁ γεωργὸς ἐκδέχεται τὸν τίμιον καρπὸν τῆς γῆς, μακροθυμῶν ἐπ᾽ *⸂αὐτόν,⸃ ἕως *⸆ λάβῃ *⸋ὑετὸν⸌ πρώϊμον καὶ ὄψιμον. 8 Μακροθυμήσατε καὶ ὑμεῖς, στηρίξατε τὰς καρδίας ὑμῶν, ὅτι ἡ παρουσία τοῦ κυρίου ἤγγικεν. 9 Μὴ στενάζετε *⸉κατ᾽ ἀλλήλων, ἀδελφοί,⸊ ἵνα μὴ *⸂κριθῆτε·⸃ ἰδού, *⸋ὁ⸌ κριτὴς πρὸ τῶν θυρῶν ἕστηκεν. 10 Ὑπόδειγμα λάβετε, *⸂ἀδελφοί μου, τῆς κακοπαθείας,⸃ καὶ τῆς μακροθυμίας, τοὺς προφήτας οἳ ἐλάλησαν *⸆ τῷ ὀνόματι κυρίου. 11 Ἰδού, μακαρίζομεν τοὺς ὑπομένοντας· τὴν ὑπομονὴν Ἰὼβ ἠκούσατε, καὶ τὸ τέλος κυρίου *⸂ἴδετε,⸃ ὅτι πολύσπλαγχνός ἐστιν *⸆ καὶ οἰκτίρμων.

12 Πρὸ πάντων δέ, ἀδελφοί μου, μὴ ὀμνύετε, μήτε τὸν οὐρανόν, μήτε τὴν γῆν, μήτε ἄλλον τινὰ ὅρκον· ἤτω δὲ ὑμῶν τὸ ναί, ναί, καὶ τὸ οὔ, οὔ· ἵνα μὴ *⸂εἰς ὑπόκρισιν⸃ πέσητε.

13 Κακοπαθεῖ τις ἐν ὑμῖν; Προσευχέσθω. Εὐθυμεῖ τις; Ψαλλέτω. 14 Ἀσθενεῖ τις ἐν ὑμῖν; Προσκαλεσάσθω τοὺς πρεσβυτέρους τῆς ἐκκλησίας, καὶ προσευξάσθωσαν ἐπ᾽ αὐτόν, ἀλείψαντες *⸋αὐτὸν⸌ ἐλαίῳ ἐν τῷ ὀνόματι τοῦ κυρίου· 15 καὶ ἡ εὐχὴ τῆς πίστεως σώσει τὸν κάμνοντα, καὶ ἐγερεῖ αὐτὸν ὁ κύριος· κἂν ἁμαρτίας ᾖ πεποιηκώς, ἀφεθήσεται αὐτῷ. 16 Ἐξομολογεῖσθε *⸆ ἀλλήλοις *⸂τὰ παραπτώματα,⸃ καὶ *⸂2εὔχεσθε⸃ ὑπὲρ ἀλλήλων, ὅπως ἰαθῆτε. Πολὺ ἰσχύει δέησις δικαίου ἐνεργουμένη. 17 Ἠλίας ἄνθρωπος ἦν ὁμοιοπαθὴς ἡμῖν, καὶ προσευχῇ προσηύξατο τοῦ μὴ βρέξαι· καὶ οὐκ ἔβρεξεν ἐπὶ τῆς γῆς ἐνιαυτοὺς τρεῖς καὶ μῆνας ἕξ. 18 Καὶ πάλιν προσηύξατο, καὶ ὁ οὐρανὸς *⸉ὑετὸν ἔδωκεν,⸊ καὶ ἡ γῆ ἐβλάστησεν τὸν καρπὸν αὐτῆς.

19 Ἀδελφοί, *⸆ ἐάν τις ἐν ὑμῖν πλανηθῇ ἀπὸ τῆς ἀληθείας, καὶ ἐπιστρέψῃ τις αὐτόν, 20  *⸂γινωσκέτω⸃ ὅτι ὁ ἐπιστρέψας ἁμαρτωλὸν ἐκ πλάνης ὁδοῦ αὐτοῦ σώσει ψυχὴν *⸆ ἐκ θανάτου, καὶ καλύψει πλῆθος ἁμαρτιῶν.

* 1:5 ⸂ οὐκ RP f 35 ¦ μὴ TR TNT2 WH NA NIV SBL

* 1:12 ⸋ ὁ κύριος RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 1:13 ⸆ – RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ τοῦ TR

* 1:19 ⸂ Ὥστε RP f 35 TR ¦ Ἴστε TNT2 WH NA NIV SBL

* 1:19 ⸆ – RP f 35 TR ¦ δὲ TNT2 WH NA NIV SBL

* 1:20 ⸂ οὐ κατεργάζεται RP f 35 TR NA28 ¦ οὐκ ἐργάζεται TNT2 WH NA25+27 NIV SBL

* 1:22 ⸉ μόνον ἀκροαταί RP f 35 TR NA27+28 NIV ¦ ἀκροαταί μόνον TNT2 WH NA25 SBL

* 1:23 ⸂ λόγου RP TR TNT2 WH NA NIV SBL ¦ νόμου f 35

* 1:25 ⸋ οὗτος RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 1:26 ⸋ ἐν ὑμῖν RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 1:26 ⸂ γλῶσσαν αὐτοῦ … καρδίαν αὐτοῦ RP f 35 TR TNT2 NA27+28 NIV SBL ¦ γλῶσσαν ἑαυτοῦ … καρδίαν ἑαυτοῦ WH NA25

* 1:27 ⸆ – RP f 35 ¦ τῷ TR TNT2 WH NA NIV SBL

* 2:2 ⸋ τὴν RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 2:3 ⸂ καὶ ἐπιβλέψητε RP f 35 TR TNT2 ¦ ἐπιβλέψητε δὲ WH NA NIV SBL

* 2:3 ⸂2 τὴν ἐσθῆτα τὴν λαμπράν RP TR TNT2 WH NA NIV SBL ¦ τὴν λαμπρὰν ἐσθῆτα f 35

* 2:3 ⸋ αὐτῷ RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 2:3 ⸂3 στῆθι ἐκεῖ, ἢ κάθου ὧδε RP f 35 TR ¦ στῆθι ἐκεῖ, ἢ κάθου TNT2 NA25+27 NIV73 ¦ στῆθι ἢ κάθου ἐκεῖ WH NA28 NIV11 SBL

* 2:4 ⸋ καὶ RP TR NA28 ¦ – f 35 TNT2 WH NA25+27 NIV SBL

* 2:5 ⸂ τοῦ κόσμου RP f 35 ¦ τοῦ κόσμου τούτου TR ¦ τῷ κόσμῳ TNT2 WH NA NIV SBL

* 2:10 ⸂ τηρήσει, πταίσει RP f 35 TR ¦ τηρήσῃ, πταίσῃ TNT2 WH NA NIV SBL

* 2:11 ⸂ Μὴ μοιχεύσεις … Μὴ φονεύσεις RP ¦ Μὴ μοιχεύσῃς … Μὴ φονεύσῃς f 35 TR TNT2 WH NA NIV SBL

* 2:11 ⸂2 μοιχεύσεις, φονεύσεις RP f 35 TR ¦ μοιχεύεις, φονεύεις TNT2 WH NA NIV SBL

* 2:13 ⸆ – RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ καὶ TR

* 2:14 ⸋ τὸ RP f 35 TR TNT2 NA NIV ¦ – WH SBL

* 2:14 ⸂ ἔχῃ RP TR TNT2 WH NA NIV SBL ¦ ἔχει f 35

* 2:15 ⸋ δὲ RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 2:15 ⸂ ὦσιν RP f 35 NA28 ¦ ὦσι TR ¦ – TNT2 WH NA25+27 NIV SBL

* 2:16 ⸋ τὸ RP f 35 TR TNT2 NA NIV ¦ – WH SBL

* 2:17 ⸉ ἔργα ἔχῃ RP f 35 TR ¦ ἔχῃ ἔργα TNT2 WH NA NIV SBL

* 2:18 ⸂ Δεῖξόν μοι τὴν πίστιν σου ἐκ τῶν ἔργων σου, κἀγὼ δείξω σοι ἐκ τῶν ἔργων μου τὴν πίστιν μου. RP f 35 TR ¦ Δεῖξόν μοι τὴν πίστιν σου χωρὶς τῶν ἔργων, κἀγὼ σοι δείξω ἐκ τῶν ἔργων μου τὴν πίστιν. TNT2 WH NA NIV SBL

* 2:19 ⸂ ὁ θεὸς εἷς ἐστί(ν) RP f 35 TR ¦ εἷς ἐστίν ὁ θεός TNT2 NA NIV SBL ¦ εἷς θεός ἐστίν WH

* 2:20 ⸂ νεκρά RP f 35 TR ¦ ἀργή TNT2 WH NA NIV SBL

* 2:24 ⸋ τοίνυν RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 2:26 ⸋ γὰρ RP f 35 TR TNT2 NA NIV SBL ¦ – WH

* 2:26 ⸂ τὸ σῶμα χωρὶς πνεύματος … ἡ πίστις χωρὶς τῶν ἔργων RP f 35 TR TNT2 ¦ τὸ σῶμα χωρὶς πνεύματος … ἡ πίστις χωρὶς ἔργων WH NA NIV SBL

* 3:2 ⸂ δυνατὸς RP TR TNT2 WH NA NIV SBL ¦ δυνάμενος f 35

* 3:3 ⸂ Ἴδε RP f 35 ¦ Ἰδού TR ¦ Εἰ δὲ TNT2 WH NA NIV SBL

* 3:3 ⸂2 πρὸς RP f 35 TR ¦ εἰς TNT2 WH NA NIV SBL

* 3:4 ⸉ σκληρῶν ἀνέμων RP TR ¦ ἀνέμων σκληρῶν f 35 TNT2 WH NA NIV SBL

* 3:4 ⸂ ὅπου ἂν … βούληται RP f 35 TR ¦ ὅπου … βούλεται TNT2 WH NA NIV SBL

* 3:5 ⸂ μεγαλαυχεῖ RP f 35 TR ¦ μεγάλα αὐχεῖ TNT2 WH NA NIV SBL

* 3:5 ⸂2 ὀλίγον RP f 35 TR ¦ ἡλίκον TNT2 WH NA NIV SBL

* 3:6 ⸋ οὕτως RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 3:8 ⸉ δύναται ἀνθρώπων δαμάσαι RP f 35 TR ¦ δαμάσαι δύναται ἀνθρώπων TNT2 WH NA NIV SBL

* 3:8 ⸂ ἀκατάσχετον RP f 35 TR ¦ ἀκατάστατον TNT2 WH NA NIV SBL

* 3:9 ⸂ τὸν θεὸν RP f 35 TR ¦ τὸν κύριον TNT2 WH NA NIV SBL

* 3:12 ⸂ Οὕτως οὐδεμία πηγὴ ἁλυκὸν καὶ γλυκὺ ποιῆσαι ὕδωρ. RP f 35 TR ¦ Οὔτε ἁλυκὸν γλυκὺ ποιῆσαι ὕδωρ. TNT2 WH NA NIV SBL

* 3:17 ⸋ καὶ RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 3:18 ⸋ τῆς RP TR ¦ – f 35 TNT2 WH NA NIV SBL

* 4:1 ⸂ Πόθεν πόλεμοι καὶ μάχαι RP f 35 TR ¦ Πόθεν πόλεμοι καὶ πόθεν μάχαι TNT2 WH NA NIV SBL

* 4:2 ⸆ – RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ δὲ TR

* 4:4 ⸋ Μοιχοὶ καὶ RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 4:4 ⸂ ἂν RP f 35 TR TNT2 ¦ ἐὰν WH NA NIV SBL

* 4:7 ⸋ δὲ RP TNT2 WH NA NIV SBL ¦ – f 35 TR

* 4:10 ⸋ τοῦ RP f 35 TR NA28 ¦ – TNT2 WH NA25+27 NIV SBL

* 4:11 ⸆ – RP TR TNT2 WH NA NIV SBL ¦ γὰρ f 35

* 4:11 ⸂ καὶ RP f 35 TR ¦ ἢ TNT2 WH NA NIV SBL

* 4:12 ⸋ ὁ RP f 35 TR TNT2 NA27+28 NIV73 ¦ – WH NA25 NIV11 SBL

* 4:12 ⸆ – RP TR ¦ καὶ κριτής f 35 TNT2 WH NA NIV SBL

* 4:12 ⸋2 δὲ RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ – TR

* 4:12 ⸂ ὃς κρίνεις RP f 35 TR ¦ ὁ κρίνων TNT2 WH NA NIV SBL

* 4:12 ⸂2 ἕτερον RP f 35 TR ¦ πλησίον TNT2 WH NA NIV SBL

* 4:13 ⸂ καὶ RP f 35 TR ¦ ἢ TNT2 WH NA NIV SBL

* 4:13 ⸂2 πορευσώμεθα … ποιήσωμεν … ἐμπορευσώμεθα … κερδήσωμεν RP f 35 TR ¦ πορευσόμεθα … ποιήσωμεν … ἐμπορευσόμεθα … κερδήσομεν TNT2 ¦ πορευσόμεθα … ποιήσομεν … ἐμπορευσόμεθα … κερδήσομεν WH NA NIV SBL

* 4:13 ⸋ ἕνα RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 4:14 ⸋ τὸ RP f 35 TR TNT2 NA27+28 NIV SBL ¦ – WH NA25

* 4:14 ⸋2 γὰρ RP f 35 TR TNT2 ¦ – WH NA NIV SBL

* 4:14 ⸂ ὑμῶν RP TR TNT2 WH NA NIV SBL ¦ ἡμῶν f 35

* 4:14 ⸂2 ἔσται RP ¦ ἐστιν f 35 TR ¦ ἐστε TNT2 WH NA NIV SBL

* 4:14 ⸋3 ἡ RP f 35 TR TNT2 NA NIV SBL ¦ – WH

* 4:14 ⸋4 δὲ RP TR ¦ – f 35 TNT2 WH NA NIV SBL

* 4:14 ⸋5 καὶ RP TNT2 WH NA NIV SBL ¦ – f 35 TR

* 4:15 ⸂ θελήσῃ … ζήσωμεν … ποιήσωμεν RP f 35 TR ¦ θελήσῃ … ζήσομεν … ποιήσομεν TNT2 NA NIV SBL ¦ θέλῃ … ζήσομεν … ποιήσομεν WH

* 5:5 ⸋ ὡς RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 5:7 ⸂ αὐτόν RP f 35 ¦ αὐτῷ TR TNT2 WH NA NIV SBL

* 5:7 ⸆ – RP TNT2 WH NA NIV SBL ¦ ἅν f 35 TR

* 5:7 ⸋ ὑετὸν RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 5:9 ⸉ κατ᾽ ἀλλήλων ἀδελφοί RP f 35 TR ¦ ἀδελφοί κατ᾽ ἀλλήλων TNT2 WH NA NIV SBL

* 5:9 ⸂ κριθῆτε RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ κατακριθῆτε TR

* 5:9 ⸋ ὁ RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ – TR

* 5:10 ⸂ ἀδελφοί μου, τῆς κακοπαθείας RP ¦ ἀδελφοί, τῆς κακοπαθείας f 35 TNT2 NA28 NIV11 ¦ τῆς κακοπαθείας, ἀδελφοί μου TR ¦ ἀδελφοί, τῆς κακοπαθίας WH NA25+27 NIV73 SBL

* 5:10 ⸆ – RP TR ¦ ἐν f 35 TNT2 WH NA NIV SBL

* 5:11 ⸂ ἴδετε RP ¦ εἴδετε f 35 TR TNT2 WH NA NIV SBL

* 5:11 ⸆ – RP f 35 ¦ ὁ κύριος TR TNT2 WH NA NIV SBL

* 5:12 ⸂ εἰς ὑπόκρισιν RP f 35 TR ¦ ὑπὸ κρίσιν TNT2 WH NA NIV SBL

* 5:14 ⸋ αὐτὸν RP f 35 TR TNT2 NA27+28 NIV SBL ¦ – WH NA25

* 5:16 ⸆ – RP f 35 TR ¦ οὖν TNT2 WH NA NIV SBL

* 5:16 ⸂ τὰ παραπτώματα RP f 35 TR ¦ τὰς ἁμαρτίας TNT2 WH NA NIV SBL

* 5:16 ⸂2 εὔχεσθε RP f 35 TR TNT2 NA27+28 NIV SBL ¦ προσεύχεσθε WH NA25

* 5:18 ⸉ ὑετὸν ἔδωκεν RP f 35 WH NA NIV SBL ¦ ὑετὸν ἔδωκε TR ¦ ἔδωκεν ὑετὸν TNT2

* 5:19 ⸆ – RP f 35 TR ¦ μου TNT2 WH NA NIV SBL

* 5:20 ⸂ γινωσκέτω RP f 35 TR TNT2 NA27+28 NIV SBL ¦ γινώσκετε WH NA25

* 5:20 ⸆ – RP f 35 TR TNT2 ¦ αὐτοῦ WH NA NIV SBL

ΠΕΤΡΟΥ Α

1

2

3

4

5

ΠΕΤΡΟΥ Α΄

1

1 Πέτρος, ἀπόστολος Ἰησοῦ χριστοῦ, ἐκλεκτοῖς παρεπιδήμοις διασπορᾶς Πόντου, Γαλατίας, Καππαδοκίας, Ἀσίας, καὶ Βιθυνίας, 2 κατὰ πρόγνωσιν θεοῦ πατρός, ἐν ἁγιασμῷ πνεύματος, εἰς ὑπακοὴν καὶ ῥαντισμὸν αἵματος Ἰησοῦ χριστοῦ· χάρις ὑμῖν καὶ εἰρήνη πληθυνθείη.

3 Εὐλογητὸς ὁ θεὸς καὶ πατὴρ τοῦ κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ χριστοῦ, ὁ κατὰ τὸ πολὺ *⸉αὐτοῦ ἔλεος⸊ ἀναγεννήσας ἡμᾶς εἰς ἐλπίδα ζῶσαν δι᾽ ἀναστάσεως Ἰησοῦ χριστοῦ ἐκ νεκρῶν, 4 εἰς κληρονομίαν ἄφθαρτον καὶ ἀμίαντον καὶ ἀμάραντον, τετηρημένην ἐν οὐρανοῖς εἰς *⸂ὑμᾶς,⸃ 5 τοὺς ἐν δυνάμει θεοῦ φρουρουμένους διὰ πίστεως εἰς σωτηρίαν ἑτοίμην ἀποκαλυφθῆναι ἐν καιρῷ ἐσχάτῳ, 6 ἐν ᾧ ἀγαλλιᾶσθε, ὀλίγον ἄρτι, εἰ δέον *⸂ἐστίν,⸃ *⸂2λυπηθέντες⸃ ἐν ποικίλοις πειρασμοῖς, 7 ἵνα τὸ δοκίμιον ὑμῶν τῆς πίστεως *⸂πολὺ τιμιώτερον⸃ χρυσίου τοῦ ἀπολλυμένου, διὰ πυρὸς δὲ δοκιμαζομένου, εὑρεθῇ *⸂2εἰς ἔπαινον καὶ τιμὴν καὶ εἰς δόξαν⸃ ἐν ἀποκαλύψει Ἰησοῦ χριστοῦ· 8 ὃν οὐκ *⸂εἰδότες⸃ ἀγαπᾶτε, εἰς ὃν ἄρτι μὴ ὁρῶντες, πιστεύοντες δέ, *⸂2ἀγαλλιᾶσθε⸃ χαρᾷ ἀνεκλαλήτῳ καὶ δεδοξασμένῃ, 9 κομιζόμενοι τὸ τέλος τῆς πίστεως *⸋ὑμῶν,⸌ σωτηρίαν ψυχῶν, 10 περὶ ἧς σωτηρίας ἐξεζήτησαν καὶ ἐξηρεύνησαν προφῆται οἱ περὶ τῆς εἰς ὑμᾶς χάριτος προφητεύσαντες· 11 ἐρευνῶντες εἰς τίνα ἢ ποῖον καιρὸν ἐδήλου τὸ ἐν αὐτοῖς πνεῦμα χριστοῦ, προμαρτυρόμενον τὰ εἰς χριστὸν παθήματα, καὶ τὰς μετὰ ταῦτα δόξας, 12 οἷς ἀπεκαλύφθη ὅτι οὐχ ἑαυτοῖς, *⸂ὑμῖν⸃ δὲ διηκόνουν αὐτά, ἃ νῦν ἀνηγγέλη ὑμῖν διὰ τῶν εὐαγγελισαμένων ὑμᾶς *⸋ἐν⸌ πνεύματι ἁγίῳ ἀποσταλέντι ἀπ᾽ οὐρανοῦ, εἰς ἃ ἐπιθυμοῦσιν ἄγγελοι παρακύψαι.

13 Διὸ ἀναζωσάμενοι τὰς ὀσφύας τῆς διανοίας ὑμῶν, νήφοντες, τελείως ἐλπίσατε ἐπὶ τὴν φερομένην ὑμῖν χάριν ἐν ἀποκαλύψει Ἰησοῦ χριστοῦ· 14 ὡς τέκνα ὑπακοῆς, μὴ συσχηματιζόμενοι ταῖς πρότερον ἐν τῇ ἀγνοίᾳ ὑμῶν ἐπιθυμίαις, 15 ἀλλὰ κατὰ τὸν καλέσαντα ὑμᾶς ἅγιον καὶ αὐτοὶ ἅγιοι ἐν πάσῃ ἀναστροφῇ γενήθητε· 16 διότι γέγραπται, *⸆ Ἅγιοι *⸂γίνεσθε,⸃ ὅτι ἐγὼ ἅγιός *⸋εἰμι.⸌ 17 Καὶ εἰ πατέρα ἐπικαλεῖσθε τὸν ἀπροσωπολήπτως κρίνοντα κατὰ τὸ ἑκάστου ἔργον, ἐν φόβῳ τὸν τῆς παροικίας ὑμῶν χρόνον ἀναστράφητε· 18 εἰδότες ὅτι οὐ φθαρτοῖς, ἀργυρίῳ ἢ χρυσίῳ, ἐλυτρώθητε ἐκ τῆς ματαίας ὑμῶν ἀναστροφῆς πατροπαραδότου, 19 ἀλλὰ τιμίῳ αἵματι ὡς ἀμνοῦ ἀμώμου καὶ ἀσπίλου χριστοῦ, 20 προεγνωσμένου μὲν πρὸ καταβολῆς κόσμου, φανερωθέντος δὲ ἐπ᾽ *⸂ἐσχάτων τῶν χρόνων⸃ δι᾽ ὑμᾶς, 21 τοὺς δι᾽ αὐτοῦ *⸂πιστεύοντας⸃ εἰς θεόν, τὸν ἐγείραντα αὐτὸν ἐκ νεκρῶν, καὶ δόξαν αὐτῷ δόντα, ὥστε τὴν πίστιν ὑμῶν καὶ ἐλπίδα εἶναι εἰς θεόν.

22 Τὰς ψυχὰς ὑμῶν ἡγνικότες ἐν τῇ ὑπακοῇ τῆς ἀληθείας *⸋διὰ πνεύματος⸌ εἰς φιλαδελφίαν ἀνυπόκριτον, ἐκ *⸋2καθαρᾶς⸌ καρδίας ἀλλήλους ἀγαπήσατε ἐκτενῶς· 23 ἀναγεγεννημένοι οὐκ ἐκ σπορᾶς φθαρτῆς, ἀλλὰ ἀφθάρτου, διὰ λόγου ζῶντος θεοῦ καὶ μένοντος *⸋εἰς τὸν αἰῶνα.⸌ 24 Διότι, Πᾶσα σὰρξ ὡς χόρτος, καὶ πᾶσα δόξα *⸂ἀνθρώπου⸃ ὡς ἄνθος χόρτου. Ἐξηράνθη ὁ χόρτος, καὶ τὸ ἄνθος *⸋αὐτοῦ⸌ ἐξέπεσεν· 25 τὸ δὲ ῥῆμα κυρίου μένει εἰς τὸν αἰῶνα. Τοῦτο δέ ἐστιν τὸ ῥῆμα τὸ εὐαγγελισθὲν εἰς ὑμᾶς.

2

1 Ἀποθέμενοι οὖν πᾶσαν κακίαν καὶ πάντα δόλον καὶ *⸂ὑποκρίσεις⸃ καὶ φθόνους καὶ πάσας καταλαλιάς, 2 ὡς ἀρτιγέννητα βρέφη, τὸ λογικὸν ἄδολον γάλα ἐπιποθήσατε, ἵνα ἐν αὐτῷ αὐξηθῆτε, *⸆ 3  *⸂εἴπερ⸃ ἐγεύσασθε ὅτι χρηστὸς ὁ κύριος· 4 πρὸς ὃν προσερχόμενοι, λίθον ζῶντα, ὑπὸ ἀνθρώπων μὲν ἀποδεδοκιμασμένον, παρὰ δὲ θεῷ ἐκλεκτόν, ἔντιμον, 5 καὶ αὐτοὶ ὡς λίθοι ζῶντες οἰκοδομεῖσθε οἶκος πνευματικός, *⸆ ἱεράτευμα ἅγιον, ἀνενέγκαι πνευματικὰς θυσίας εὐπροσδέκτους *⸋τῷ⸌ θεῷ διὰ Ἰησοῦ χριστοῦ. 6  *⸂Διότι⸃ *⸆ περιέχει *⸂2ἐν τῇ γραφῇ,⸃ Ἰδού, τίθημι ἐν Σιὼν λίθον *⸉ἀκρογωνιαῖον, ἐκλεκτόν,⸊ ἔντιμον· καὶ ὁ πιστεύων ἐπ᾽ αὐτῷ οὐ μὴ καταισχυνθῇ. 7 Ὑμῖν οὖν ἡ τιμὴ *⸂τοῖς πιστεύουσιν· ἀπειθοῦσιν δέ,⸃ *⸂2Λίθον⸃ ὃν ἀπεδοκίμασαν οἱ οἰκοδομοῦντες, οὗτος ἐγενήθη εἰς κεφαλὴν γωνίας, 8 καί, Λίθος προσκόμματος καὶ πέτρα σκανδάλου· οἳ προσκόπτουσιν τῷ λόγῳ ἀπειθοῦντες· εἰς ὃ καὶ ἐτέθησαν. 9 Ὑμεῖς δὲ γένος ἐκλεκτόν, βασίλειον ἱεράτευμα, ἔθνος ἅγιον, λαὸς εἰς περιποίησιν, ὅπως τὰς ἀρετὰς ἐξαγγείλητε τοῦ ἐκ σκότους ὑμᾶς καλέσαντος εἰς τὸ θαυμαστὸν αὐτοῦ φῶς· 10 οἱ ποτὲ οὐ λαός, νῦν δὲ λαὸς θεοῦ· οἱ οὐκ ἠλεημένοι, νῦν δὲ ἐλεηθέντες.

11 Ἀγαπητοί, παρακαλῶ ὡς παροίκους καὶ παρεπιδήμους, ἀπέχεσθαι τῶν σαρκικῶν ἐπιθυμιῶν, αἵτινες στρατεύονται κατὰ τῆς ψυχῆς· 12 τὴν ἀναστροφὴν ὑμῶν *⸉ἔχοντες καλὴν ἐν τοῖς ἔθνεσιν,⸊ ἵνα, ἐν ᾧ καταλαλοῦσιν ὑμῶν ὡς κακοποιῶν, ἐκ τῶν καλῶν ἔργων, *⸂ἐποπτεύσαντες,⸃ δοξάσωσιν τὸν θεὸν ἐν ἡμέρᾳ ἐπισκοπῆς.

13 Ὑποτάγητε *⸋οὖν⸌ πάσῃ ἀνθρωπίνῃ κτίσει διὰ τὸν κύριον· εἴτε βασιλεῖ, ὡς ὑπερέχοντι· 14 εἴτε ἡγεμόσιν, ὡς δι᾽ αὐτοῦ πεμπομένοις εἰς *⸂ἐκδίκησιν κακοποιῶν, ἔπαινον δὲ ἀγαθοποιῶν.⸃ 15 Ὅτι οὕτως ἐστὶν τὸ θέλημα τοῦ θεοῦ, ἀγαθοποιοῦντας φιμοῦν τὴν τῶν ἀφρόνων ἀνθρώπων ἀγνωσίαν· 16 ὡς ἐλεύθεροι, καὶ μὴ ὡς ἐπικάλυμμα ἔχοντες τῆς κακίας τὴν ἐλευθερίαν, ἀλλ᾽ ὡς *⸉δοῦλοι θεοῦ.⸊ 17 Πάντας *⸂τιμήσατε. Τὴν ἀδελφότητα ἀγαπήσατε. Τὸν θεὸν φοβεῖσθε. Τὸν βασιλέα τιμᾶτε.⸃

18 Οἱ οἰκέται, ὑποτασσόμενοι ἐν παντὶ φόβῳ τοῖς δεσπόταις, οὐ μόνον τοῖς ἀγαθοῖς καὶ ἐπιεικέσιν, ἀλλὰ καὶ τοῖς σκολιοῖς. 19 Τοῦτο γὰρ χάρις, εἰ διὰ συνείδησιν θεοῦ ὑποφέρει τις λύπας, πάσχων ἀδίκως. 20 Ποῖον γὰρ κλέος, εἰ ἁμαρτάνοντες καὶ κολαφιζόμενοι ὑπομενεῖτε; Ἀλλ᾽ εἰ ἀγαθοποιοῦντες καὶ πάσχοντες ὑπομενεῖτε, τοῦτο χάρις παρὰ *⸆ θεῷ. 21 Εἰς τοῦτο γὰρ *⸆ ἐκλήθητε, ὅτι καὶ χριστὸς ἔπαθεν ὑπὲρ *⸂ἡμῶν, ὑμῖν⸃ ὑπολιμπάνων ὑπογραμμόν, ἵνα ἐπακολουθήσητε τοῖς ἴχνεσιν αὐτοῦ· 22 ὃς ἁμαρτίαν οὐκ ἐποίησεν, οὐδὲ εὑρέθη δόλος ἐν τῷ στόματι αὐτοῦ· 23 ὃς λοιδορούμενος οὐκ ἀντελοιδόρει, πάσχων οὐκ ἠπείλει, παρεδίδου δὲ τῷ κρίνοντι δικαίως· 24 ὃς τὰς ἁμαρτίας ἡμῶν αὐτὸς ἀνήνεγκεν ἐν τῷ σώματι αὐτοῦ ἐπὶ τὸ ξύλον, ἵνα, ταῖς ἁμαρτίαις ἀπογενόμενοι, τῇ δικαιοσύνῃ ζήσωμεν· οὗ τῷ μώλωπι *⸋αὐτοῦ⸌ ἰάθητε. 25 Ἦτε γὰρ ὡς πρόβατα *⸂πλανώμενα·⸃ ἀλλ᾽ ἐπεστράφητε νῦν ἐπὶ τὸν ποιμένα καὶ ἐπίσκοπον τῶν ψυχῶν *⸂2ὑμῶν.⸃

3

1 Ὁμοίως, *⸋αἱ⸌ γυναῖκες, ὑποτασσόμεναι τοῖς ἰδίοις ἀνδράσιν, ἵνα, *⸋2καὶ⸌ εἴ τινες ἀπειθοῦσιν τῷ λόγῳ, διὰ τῆς τῶν γυναικῶν ἀναστροφῆς ἄνευ λόγου κερδηθήσονται, 2 ἐποπτεύσαντες τὴν ἐν φόβῳ ἁγνὴν ἀναστροφὴν ὑμῶν. 3 Ὧν ἔστω οὐχ ὁ ἔξωθεν ἐμπλοκῆς τριχῶν, καὶ περιθέσεως χρυσίων, ἢ ἐνδύσεως ἱματίων κόσμος· 4 ἀλλ᾽ ὁ κρυπτὸς τῆς καρδίας ἄνθρωπος, ἐν τῷ ἀφθάρτῳ τοῦ *⸉πρᾳέος καὶ ἡσυχίου⸊ πνεύματος, ὅ ἐστιν ἐνώπιον τοῦ θεοῦ πολυτελές. 5 Οὕτως γάρ ποτε καὶ αἱ ἅγιαι γυναῖκες αἱ ἐλπίζουσαι *⸂ἐπὶ⸃ *⸆ θεὸν ἐκόσμουν ἑαυτάς, ὑποτασσόμεναι τοῖς ἰδίοις ἀνδράσιν· 6 ὡς Σάρρα *⸂ὑπήκουσεν⸃ τῷ Ἀβραάμ, κύριον αὐτὸν καλοῦσα, ἧς ἐγενήθητε τέκνα, ἀγαθοποιοῦσαι καὶ μὴ φοβούμεναι μηδεμίαν πτόησιν.

7 Οἱ ἄνδρες ὁμοίως, συνοικοῦντες κατὰ γνῶσιν, ὡς ἀσθενεστέρῳ σκεύει τῷ γυναικείῳ ἀπονέμοντες τιμήν, ὡς καὶ *⸂συγκληρονόμοι⸃ χάριτος ζωῆς, εἰς τὸ μὴ ἐγκόπτεσθαι τὰς προσευχὰς ὑμῶν.

8 Τὸ δὲ τέλος, πάντες ὁμόφρονες, συμπαθεῖς, φιλάδελφοι, εὔσπλαγχνοι, *⸂φιλόφρονες·⸃ 9 μὴ ἀποδιδόντες κακὸν ἀντὶ κακοῦ, ἢ λοιδορίαν ἀντὶ λοιδορίας· τοὐναντίον δὲ εὐλογοῦντες, *⸋εἰδότες⸌ ὅτι εἰς τοῦτο ἐκλήθητε, ἵνα εὐλογίαν κληρονομήσητε. 10 Ὁ γὰρ θέλων ζωὴν ἀγαπᾷν, καὶ *⸉ἰδεῖν ἡμέρας⸊ ἀγαθάς, παυσάτω *⸂τὴν γλῶσσαν αὐτοῦ ἀπὸ κακοῦ, καὶ χείλη αὐτοῦ⸃ τοῦ μὴ λαλῆσαι δόλον· 11 ἐκκλινάτω *⸆ ἀπὸ κακοῦ, καὶ *⸂ποιησάτω ἀγαθόν· ζητησάτω εἰρήνην,⸃ καὶ διωξάτω αὐτήν. 12 Ὅτι *⸂ὀφθαλμοὶ κυρίου ἐπὶ δικαίους, καὶ ὦτα αὐτοῦ⸃ εἰς δέησιν αὐτῶν· πρόσωπον δὲ κυρίου ἐπὶ ποιοῦντας κακά.

13 Καὶ τίς ὁ κακώσων ὑμᾶς, ἐὰν τοῦ ἀγαθοῦ *⸂μιμηταὶ⸃ γένησθε; 14 Ἀλλ᾽ εἰ καὶ πάσχοιτε διὰ δικαιοσύνην, μακάριοι· τὸν δὲ φόβον αὐτῶν μὴ φοβηθῆτε, μηδὲ ταραχθῆτε· 15  *⸂κύριον δὲ τὸν θεὸν⸃ ἁγιάσατε ἐν ταῖς καρδίαις ὑμῶν· ἕτοιμοι *⸋δὲ⸌ ἀεὶ πρὸς ἀπολογίαν παντὶ τῷ αἰτοῦντι ὑμᾶς λόγον περὶ τῆς ἐν ὑμῖν ἐλπίδος, *⸆ μετὰ πρᾳΰτητος καὶ φόβου· 16 συνείδησιν ἔχοντες ἀγαθήν, ἵνα, ἐν ᾧ *⸂καταλαλοῦσιν ὑμῶν⸃ *⸋ὡς κακοποιῶν,⸌ καταισχυνθῶσιν οἱ ἐπηρεάζοντες ὑμῶν *⸂2τὴν ἀγαθὴν ἐν χριστῷ ἀναστροφήν.⸃ 17 Κρεῖττον γὰρ ἀγαθοποιοῦντας, εἰ *⸂θέλοι⸃ τὸ θέλημα τοῦ θεοῦ, πάσχειν, ἢ κακοποιοῦντας. 18 Ὅτι καὶ χριστὸς ἅπαξ περὶ ἁμαρτιῶν *⸂ἔπαθεν,⸃ δίκαιος ὑπὲρ ἀδίκων, ἵνα *⸂2ὑμᾶς⸃ προσαγάγῃ τῷ θεῷ, θανατωθεὶς *⸂3μὲν σαρκί, ζῳοποιηθεὶς δὲ πνεύματι,⸃ 19 ἐν ᾧ καὶ τοῖς ἐν φυλακῇ πνεύμασιν πορευθεὶς ἐκήρυξεν, 20 ἀπειθήσασίν ποτε, ὅτε *⸂ἀπεξεδέχετο⸃ ἡ τοῦ θεοῦ μακροθυμία ἐν ἡμέραις Νῶε, κατασκευαζομένης κιβωτοῦ, εἰς ἣν *⸂2ὀλίγαι, τοῦτ᾽ ἔστιν ὀκτὼ ψυχαί,⸃ διεσώθησαν δι᾽ ὕδατος· 21 ὃ *⸂ἀντίτυπον νῦν καὶ ἡμᾶς⸃ σῴζει βάπτισμα, οὐ σαρκὸς ἀπόθεσις ῥύπου, ἀλλὰ συνειδήσεως ἀγαθῆς ἐπερώτημα εἰς θεόν, δι᾽ ἀναστάσεως Ἰησοῦ χριστοῦ, 22 ὅς ἐστιν ἐν δεξιᾷ *⸋τοῦ⸌ θεοῦ, πορευθεὶς εἰς οὐρανόν, ὑποταγέντων αὐτῷ ἀγγέλων καὶ ἐξουσιῶν καὶ δυνάμεων.

4

1 Χριστοῦ οὖν *⸂παθόντος ὑπὲρ ἡμῶν σαρκί, καὶ ὑμεῖς τὴν αὐτὴν ἔννοιαν ὁπλίσασθε· ὅτι ὁ παθὼν ἐν σαρκί,⸃ πέπαυται *⸂2ἁμαρτίας·⸃ 2 εἰς τὸ μηκέτι ἀνθρώπων ἐπιθυμίαις, ἀλλὰ θελήματι *⸆ θεοῦ τὸν ἐπίλοιπον ἐν σαρκὶ βιῶσαι χρόνον. 3 Ἀρκετὸς γὰρ *⸂ἡμῖν⸃ ὁ παρεληλυθὼς χρόνος *⸋τοῦ βίου⸌ τὸ *⸂2θέλημα⸃ τῶν ἐθνῶν *⸂3κατεργάσασθαι,⸃ πεπορευμένους ἐν ἀσελγείαις, ἐπιθυμίαις, οἰνοφλυγίαις, κώμοις, πότοις, καὶ ἀθεμίτοις εἰδωλολατρείαις· 4 ἐν ᾧ ξενίζονται, μὴ συντρεχόντων ὑμῶν εἰς τὴν αὐτὴν τῆς ἀσωτίας ἀνάχυσιν, βλασφημοῦντες· 5 οἳ ἀποδώσουσιν λόγον τῷ ἑτοίμως *⸂ἔχοντι κρῖναι⸃ ζῶντας καὶ νεκρούς. 6 Εἰς τοῦτο γὰρ καὶ νεκροῖς εὐηγγελίσθη, ἵνα κριθῶσιν μὲν κατὰ ἀνθρώπους σαρκί, ζῶσιν δὲ κατὰ θεὸν πνεύματι.

7 Πάντων δὲ τὸ τέλος ἤγγικεν· σωφρονήσατε οὖν καὶ νήψατε εἰς *⸋τὰς⸌ προσευχάς· 8 πρὸ πάντων *⸋δὲ⸌ τὴν εἰς ἑαυτοὺς ἀγάπην ἐκτενῆ ἔχοντες, ὅτι *⸆ ἀγάπη *⸂καλύψει⸃ πλῆθος ἁμαρτιῶν· 9 φιλόξενοι εἰς ἀλλήλους ἄνευ *⸂γογγυσμῶν·⸃ 10 ἕκαστος καθὼς ἔλαβεν χάρισμα, εἰς ἑαυτοὺς αὐτὸ διακονοῦντες, ὡς καλοὶ οἰκονόμοι ποικίλης χάριτος θεοῦ· 11 εἴ τις λαλεῖ, *⸂ὡς λόγια θεοῦ· εἴ τις διακονεῖ, ὡς ἐξ ἰσχύος ὡς χορηγεῖ ὁ θεός·⸃ ἵνα ἐν πᾶσιν δοξάζηται *⸋ὁ⸌ θεὸς διὰ Ἰησοῦ χριστοῦ, ᾧ ἐστὶν ἡ δόξα καὶ τὸ κράτος εἰς τοὺς αἰῶνας *⸋2τῶν αἰώνων.⸌ Ἀμήν.

12 Ἀγαπητοί, μὴ ξενίζεσθε τῇ ἐν ὑμῖν πυρώσει πρὸς πειρασμὸν ὑμῖν γινομένῃ, ὡς ξένου ὑμῖν συμβαίνοντος· 13 ἀλλὰ καθὸ κοινωνεῖτε τοῖς τοῦ χριστοῦ παθήμασιν, χαίρετε, ἵνα καὶ ἐν τῇ ἀποκαλύψει τῆς δόξης αὐτοῦ χαρῆτε ἀγαλλιώμενοι. 14 Εἰ ὀνειδίζεσθε ἐν ὀνόματι χριστοῦ, μακάριοι· ὅτι τὸ τῆς δόξης καὶ τὸ τοῦ θεοῦ πνεῦμα ἐφ᾽ ὑμᾶς *⸂ἀναπαύεται·⸃ *⸋κατὰ μὲν αὐτοὺς βλασφημεῖται, κατὰ δὲ ὑμᾶς δοξάζεται.⸌ 15 Μὴ γάρ τις ὑμῶν πασχέτω ὡς φονεύς, ἢ κλέπτης, ἢ κακοποιός, ἢ ὡς ἀλλοτριοεπίσκοπος· 16 εἰ δὲ ὡς Χριστιανός, μὴ αἰσχυνέσθω, δοξαζέτω δὲ τὸν θεὸν ἐν τῷ *⸂μέρει⸃ τούτῳ. 17 Ὅτι ὁ καιρὸς τοῦ ἄρξασθαι τὸ κρίμα ἀπὸ τοῦ οἴκου τοῦ θεοῦ· εἰ δὲ πρῶτον ἀφ᾽ ἡμῶν, τί τὸ τέλος τῶν ἀπειθούντων τῷ τοῦ θεοῦ εὐαγγελίῳ; 18 Καὶ εἰ ὁ δίκαιος μόλις σῴζεται, ὁ *⸆ ἀσεβὴς καὶ ἁμαρτωλὸς ποῦ φανεῖται; 19 Ὥστε καὶ οἱ πάσχοντες κατὰ τὸ θέλημα τοῦ θεοῦ, *⸋ὡς⸌ πιστῷ κτίστῃ παρατιθέσθωσαν τὰς ψυχὰς *⸂αὐτῶν⸃ ἐν ἀγαθοποιΐᾳ.

5

1 Πρεσβυτέρους *⸆ *⸋τοὺς⸌ ἐν ὑμῖν παρακαλῶ ὁ συμπρεσβύτερος καὶ μάρτυς τῶν τοῦ χριστοῦ παθημάτων, ὁ καὶ τῆς μελλούσης ἀποκαλύπτεσθαι δόξης κοινωνός· 2 ποιμάνατε τὸ ἐν ὑμῖν ποίμνιον τοῦ θεοῦ, *⸋ἐπισκοποῦντες⸌ μὴ ἀναγκαστῶς, ἀλλ᾽ ἑκουσίως· *⸆ μηδὲ αἰσχροκερδῶς, ἀλλὰ προθύμως· 3 μηδὲ ὡς κατακυριεύοντες τῶν κλήρων, ἀλλὰ τύποι γινόμενοι τοῦ ποιμνίου. 4 Καὶ φανερωθέντος τοῦ ἀρχιποίμενος, κομιεῖσθε τὸν ἀμαράντινον τῆς δόξης στέφανον.

5 Ὁμοίως, νεώτεροι, ὑποτάγητε πρεσβυτέροις· πάντες δὲ ἀλλήλοις *⸋ὑποτασσόμενοι,⸌ τὴν ταπεινοφροσύνην ἐγκομβώσασθε· ὅτι ὁ θεὸς ὑπερηφάνοις ἀντιτάσσεται, ταπεινοῖς δὲ δίδωσιν χάριν. 6 Ταπεινώθητε οὖν ὑπὸ τὴν κραταιὰν χεῖρα τοῦ θεοῦ, ἵνα ὑμᾶς ὑψώσῃ ἐν καιρῷ, 7 πᾶσαν τὴν μέριμναν ὑμῶν ἐπιρρίψαντες ἐπ᾽ αὐτόν, ὅτι αὐτῷ μέλει *⸂περὶ⸃ ὑμῶν.

8 Νήψατε, γρηγορήσατε· *⸆ ὁ ἀντίδικος ὑμῶν διάβολος, ὡς λέων ὠρυόμενος, *⸂περιπατεῖ⸃ ζητῶν *⸂2τίνα καταπίῃ·⸃ 9 ᾧ ἀντίστητε στερεοὶ τῇ πίστει, εἰδότες τὰ αὐτὰ τῶν παθημάτων τῇ ἐν *⸆ κόσμῳ ὑμῶν ἀδελφότητι ἐπιτελεῖσθαι. 10 Ὁ δὲ θεὸς πάσης χάριτος, ὁ καλέσας *⸂ὑμᾶς⸃ εἰς τὴν αἰώνιον αὐτοῦ δόξαν ἐν *⸂2χριστῷ Ἰησοῦ,⸃ ὀλίγον παθόντας αὐτὸς *⸂3καταρτίσαι ὑμᾶς· στηρίξει, σθενώσει, θεμελιώσει.⸃ 11 Αὐτῷ *⸋ἡ δόξα καὶ⸌ τὸ κράτος εἰς τοὺς αἰῶνας *⸋2τῶν αἰώνων.⸌ Ἀμήν.

12 Διὰ Σιλουανοῦ ὑμῖν τοῦ πιστοῦ ἀδελφοῦ, ὡς λογίζομαι, δι᾽ ὀλίγων ἔγραψα, παρακαλῶν καὶ ἐπιμαρτυρῶν ταύτην εἶναι ἀληθῆ χάριν τοῦ θεοῦ εἰς ἣν *⸂ἑστήκατε.⸃ 13 Ἀσπάζεται ὑμᾶς ἡ ἐν Βαβυλῶνι συνεκλεκτή, καὶ Μάρκος ὁ υἱός μου. 14 Ἀσπάσασθε ἀλλήλους ἐν φιλήματι ἀγάπης.

Εἰρήνη ὑμῖν πᾶσιν τοῖς ἐν *⸂χριστῷ Ἰησοῦ.⸃ *⸋Ἀμήν.⸌

* 1:3 ⸉ αὐτοῦ ἔλεος RP TR TNT2 WH NA NIV SBL ¦ ἔλεος αὐτοῦ f 35

* 1:4 ⸂ ὑμᾶς RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ ἡμᾶς TR

* 1:6 ⸂ ἐστίν RP f 35 NA27+28 NIV73 ¦ ἐστί TR ¦ – TNT2 WH NA25 NIV11 SBL

* 1:6 ⸂2 λυπηθέντες RP f 35 TR TNT2 WH NA25+27 NIV SBL ¦ λυπηθέντας NA28

* 1:7 ⸂ πολὺ τιμιώτερον RP f 35 TR ¦ πολυτιμότερον TNT2 WH NA NIV SBL

* 1:7 ⸂2 εἰς ἔπαινον καὶ τιμὴν καὶ εἰς δόξαν RP ¦ εἰς ἔπαινον καὶ δόξαν καὶ τιμὴν f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ εἰς ἔπαινον καὶ τιμὴν καὶ δόξαν TR

* 1:8 ⸂ εἰδότες RP f 35 ¦ ἰδόντες TR TNT2 WH NA NIV SBL

* 1:8 ⸂2 ἀγαλλιᾶσθε RP f 35 TR TNT2 NA NIV SBL ¦ ἀγαλλιᾶτε WH

* 1:9 ⸋ ὑμῶν RP f 35 TR TNT2 NA27+28 NIV73 SBL ¦ – WH NA25 NIV11

* 1:12 ⸂ ὑμῖν RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ ἡμῖν TR

* 1:12 ⸋ ἐν RP f 35 TR NA NIV ¦ – TNT2 WH SBL

* 1:16 ⸆ – RP f 35 TR TNT2 NA28 ¦ ὅτι WH NA25+27 NIV SBL

* 1:16 ⸂ γίνεσθε RP f 35 ¦ γένεσθε TR ¦ ἔσεσθε TNT2 WH NA NIV SBL

* 1:16 ⸋ εἰμι RP f 35 TR NA27 NIV73 ¦ – TNT2 WH NA25+28 NIV11 SBL

* 1:20 ⸂ ἐσχάτων τῶν χρόνων RP f 35 TR ¦ ἐσχάτου τῶν χρόνων TNT2 WH NA NIV SBL

* 1:21 ⸂ πιστεύοντας RP f 35 TR ¦ πιστοὺς TNT2 WH NA NIV SBL

* 1:22 ⸋ διὰ πνεύματος RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 1:22 ⸋2 καθαρᾶς RP f 35 TR NA27+28 ¦ – TNT2 WH NA25 NIV SBL

* 1:23 ⸋ εἰς τὸν αἰῶνα RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 1:24 ⸂ ἀνθρώπου RP f 35 TR ¦ αὐτῆς TNT2 WH NA NIV SBL

* 1:24 ⸋ αὐτοῦ RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 2:1 ⸂ ὑποκρίσεις RP f 35 TR TNT2 NA NIV SBL ¦ ὑπόκρισιν WH

* 2:2 ⸆ – RP TR ¦ εἰς σωτηρίαν f 35 TNT2 WH NA NIV SBL

* 2:3 ⸂ εἴπερ RP f 35 TR ¦ εἰ TNT2 WH NA NIV SBL

* 2:5 ⸆ – RP f 35 TR ¦ εἰς TNT2 WH NA NIV SBL

* 2:5 ⸋ τῷ RP f 35 TR NA27 NIV73 ¦ – TNT2 WH NA25+28 NIV11 SBL

* 2:6 ⸂ Διότι RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ Διὸ TR

* 2:6 ⸆ – RP TR TNT2 WH NA NIV SBL ¦ καὶ f 35

* 2:6 ⸂2 ἐν τῇ γραφῇ RP TR ¦ ἡ γραφή f 35 ¦ ἐν γραφῇ TNT2 WH NA NIV SBL

* 2:6 ⸉ ἀκρογωνιαῖον, ἐκλεκτόν RP f 35 TR TNT2 NA27+28 NIV SBL ¦ ἐκλεκτόν, ἀκρογωνιαῖον WH NA25

* 2:7 ⸂ τοῖς πιστεύουσιν· ἀπειθοῦσιν δέ RP f 35 ¦ τοῖς πιστεύουσιν· ἀπειθοῦσι δέ TR ¦ τοῖς πιστεύουσιν· ἀπιστοῦσιν δέ TNT2 WH NA NIV SBL

* 2:7 ⸂2 Λίθον RP f 35 TR ¦ Λίθος TNT2 WH NA NIV SBL

* 2:12 ⸉ ἔχοντες καλὴν ἐν τοῖς ἔθνεσιν RP f 35 ¦ ἐν τοῖς ἔθνεσιν ἔχοντες καλὴν TR TNT2 WH NA NIV SBL

* 2:12 ⸂ ἐποπτεύσαντες RP f 35 TR ¦ ἐποπτεύοντες TNT2 WH NA NIV SBL

* 2:13 ⸋ οὖν RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 2:14 ⸂ ἐκδίκησιν κακοποιῶν, ἔπαινον δὲ ἀγαθοποιῶν RP TNT2 WH NA NIV SBL ¦ ἐκδίκησιν μὲν κακοποιῶν, ἔπαινον δὲ ἀγαθοποιῶν f 35 TR

* 2:16 ⸉ δοῦλοι θεοῦ RP f 35 TR ¦ θεοῦ δοῦλοι TNT2 WH NA NIV SBL

* 2:17 ⸂ τιμήσατε … ἀγαπήσατε … φοβεῖσθε … τιμᾶτε RP f 35 ¦ τιμήσατε … ἀγαπᾶτε … φοβεῖσθε … τιμᾶτε TR TNT2 WH NA NIV SBL

* 2:20 ⸆ – RP TR TNT2 WH NA NIV SBL ¦ τῶ f 35

* 2:21 ⸆ – RP TR TNT2 WH NA NIV SBL ¦ καὶ f 35

* 2:21 ⸂ ἡμῶν, ὑμῖν RP f 35 ¦ ἡμῶν, ἡμῖν TR ¦ ὑμῶν, ὑμῖν TNT2 WH NA NIV SBL

* 2:24 ⸋ αὐτοῦ RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 2:25 ⸂ πλανώμενα RP f 35 TR ¦ πλανώμενοι TNT2 WH NA NIV SBL

* 2:25 ⸂2 ὑμῶν RP TR TNT2 WH NA NIV SBL ¦ ἡμῶν f 35

* 3:1 ⸋ αἱ RP f 35 TR NA27+28 NIV73 ¦ – TNT2 WH NA25 NIV11 SBL

* 3:1 ⸋2 καὶ RP f 35 TR TNT2 NA NIV SBL ¦ – WH

* 3:4 ⸉ πρᾳέος καὶ ἡσυχίου RP f 35 TR NA25 ¦ πραέως καὶ ἡσυχίου TNT2 NA27+28 NIV SBL ¦ ἡσυχίου καὶ πραέως WH

* 3:5 ⸂ ἐπὶ RP f 35 TR ¦ εἰς TNT2 WH NA NIV SBL

* 3:5 ⸆ – RP TNT2 WH NA NIV SBL ¦ τὸν f 35 TR

* 3:6 ⸂ ὑπήκουσεν RP f 35 TNT2 NA NIV SBL ¦ ὑπήκουσε TR ¦ ὑπήκουεν WH

* 3:7 ⸂ συγκληρονόμοι RP f 35 TR ¦ συγκληρονόμοις TNT2 NA NIV SBL ¦ συνκληρονόμοι WH

* 3:8 ⸂ φιλόφρονες RP f 35 TR ¦ ταπεινόφρονες TNT2 WH NA NIV SBL

* 3:9 ⸋ εἰδότες RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 3:10 ⸉ ἰδεῖν ἡμέρας RP TR TNT2 WH NA NIV SBL ¦ ἡμέρας ἰδεῖν f 35

* 3:10 ⸂ τὴν γλῶσσαν αὐτοῦ … καὶ χείλη αὐτοῦ RP f 35 TR ¦ τὴν γλῶσσαν … καὶ χείλη TNT2 WH NA NIV SBL

* 3:11 ⸆ – RP f 35 TR ¦ δὲ TNT2 WH NA NIV SBL

* 3:11 ⸂ ποιησάτω ἀγαθόν· ζητησάτω εἰρήνην RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ ποιησάτω εἰρήνην TR

* 3:12 ⸂ ὀφθαλμοὶ κυρίου … καὶ ὦτα αὐτοῦ RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ οἵ ὀφθαλμοὶ κυρίου … καὶ ὦτα αὐτοῦ TR

* 3:13 ⸂ μιμηταὶ RP f 35 TR ¦ ζηλωταὶ TNT2 WH NA NIV SBL

* 3:15 ⸂ κύριον δὲ τὸν θεὸν RP f 35 TR ¦ κύριον δὲ τὸν χριστὸν TNT2 WH NA NIV SBL

* 3:15 ⸋ δὲ RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 3:15 ⸆ – RP f 35 TR ¦ ἀλλὰ TNT2 WH NA NIV SBL

* 3:16 ⸂ καταλαλοῦσιν ὑμῶν RP f 35 TNT2 ¦ καταλαλῶσιν ὑμῶν TR ¦ καταλαλεῖσθε WH NA NIV SBL

* 3:16 ⸋ ὡς κακοποιῶν RP f 35 TR TNT2 ¦ – WH NA NIV SBL

* 3:16 ⸂2 τὴν ἀγαθὴν ἐν χριστῷ ἀναστροφήν RP TR TNT2 WH NA NIV SBL ¦ τῆ ἀγαθῆ ἐν χριστῷ ἀναστροφῆ f 35

* 3:17 ⸂ θέλοι RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ θέλει TR

* 3:18 ⸂ ἔπαθεν RP f 35 NA27+28 NIV11 SBL ¦ ἔπαθε TR ¦ ἀπέθανεν TNT2 WH NA25 NIV73

* 3:18 ⸂2 ὑμᾶς RP WH NA NIV SBL ¦ ἡμᾶς f 35 TR TNT2

* 3:18 ⸂3 μὲν σαρκί … δὲ πνεύματι RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ μὲν σαρκί … δὲ τῷ πνεύματι TR

* 3:20 ⸂ ἀπεξεδέχετο RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ ἅπαξ ἐξεδέχετο TR

* 3:20 ⸂2 ὀλίγαι, τοῦτ᾽ ἔστιν ὀκτὼ ψυχαί RP f 35 TR ¦ ὀλίγοι, τοῦτ᾽ ἔστιν ὀκτὼ ψυχαί TNT2 WH NA NIV SBL

* 3:21 ⸂ ἀντίτυπον νῦν καὶ ἡμᾶς RP f 35 ¦ καὶ ἡμᾶς ἀντίτυπον νῦν TR ¦ καὶ ὑμᾶς ἀντίτυπον νῦν TNT2 WH NA NIV SBL

* 3:22 ⸋ τοῦ RP f 35 TR NA27+28 NIV73 ¦ – TNT2 WH NA25 NIV11 SBL

* 4:1 ⸂ παθόντος ὑπὲρ ἡμῶν σαρκί … παθὼν ἐν σαρκί RP TR ¦ παθόντος ὑπὲρ ἡμῶν σαρκί … παθὼν σαρκί f 35 ¦ παθόντος σαρκί … παθὼν σαρκί TNT2 WH NA NIV SBL

* 4:1 ⸂2 ἁμαρτίας RP f 35 TR TNT2 NA NIV SBL ¦ ἁμαρτίαις WH

* 4:2 ⸆ – RP TR TNT2 WH NA NIV SBL ¦ τοῦ f 35

* 4:3 ⸂ ἡμῖν RP TR ¦ ὑμῖν f 35 ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 4:3 ⸋ τοῦ βίου RP TR ¦ – f 35 TNT2 WH NA NIV SBL

* 4:3 ⸂2 θέλημα RP f 35 TR ¦ βούλημα TNT2 WH NA NIV SBL

* 4:3 ⸂3 κατεργάσασθαι RP f 35 TR ¦ κατειργάσθαι TNT2 WH NA NIV SBL

* 4:5 ⸂ ἔχοντι κρῖναι RP f 35 TR TNT2 NA NIV SBL ¦ κρίνοντι WH

* 4:7 ⸋ τὰς RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 4:8 ⸋ δὲ RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 4:8 ⸆ – RP TR TNT2 WH NA NIV SBL ¦ ἡ f 35

* 4:8 ⸂ καλύψει RP TR ¦ καλύπτει f 35 TNT2 WH NA NIV SBL

* 4:9 ⸂ γογγυσμῶν RP f 35 TR ¦ γογγυσμοῦ TNT2 WH NA NIV SBL

* 4:11 ⸂ ὡς λόγια θεοῦ … ὡς ἐξ ἰσχύος ὡς χορηγεῖ ὁ θεός RP f 35 ¦ ὡς λόγια θεοῦ … ὡς ἐξ ἰσχύος ἧς χορηγεῖ ὁ θεός TR TNT2 WH NA NIV SBL

* 4:11 ⸋ ὁ RP TR TNT2 WH NA NIV SBL ¦ – f 35

* 4:11 ⸋2 τῶν αἰώνων RP TR TNT2 WH NA NIV SBL ¦ – f 35

* 4:14 ⸂ ἀναπαύεται RP TR TNT2 WH NA NIV SBL ¦ ἀναπέπαυται f 35

* 4:14 ⸋ κατὰ μὲν αὐτοὺς βλασφημεῖται, κατὰ δὲ ὑμᾶς δοξάζεται. RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 4:16 ⸂ μέρει RP f 35 TR NA28 ¦ ὀνόματι TNT2 WH NA25+27 NIV SBL

* 4:18 ⸆ – RP f 35 TR TNT2 NA27+28 NIV SBL ¦ δὲ WH NA25

* 4:19 ⸋ ὡς RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 4:19 ⸂ αὐτῶν RP f 35 TNT2 NA NIV SBL ¦ ἑαυτῶν TR ¦ – WH

* 5:1 ⸆ – RP f 35 TR NA28 ¦ οὖν TNT2 WH NA25+27 NIV SBL

* 5:1 ⸋ τοὺς RP f 35 TR NA28 ¦ – TNT2 WH NA25+27 NIV SBL

* 5:2 ⸋ ἐπισκοποῦντες RP f 35 TR TNT2 NA27+28 NIV SBL ¦ – WH NA25

* 5:2 ⸆ – RP f 35 TR WH ¦ κατὰ θεόν TNT2 NA NIV SBL

* 5:5 ⸋ ὑποτασσόμενοι RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 5:7 ⸂ περὶ RP TR TNT2 WH NA NIV SBL ¦ ὑπερ f 35

* 5:8 ⸆ – RP TNT2 WH NA NIV SBL ¦ ὅτι f 35 TR

* 5:8 ⸂ περιπατεῖ RP TR TNT2 WH NA NIV SBL ¦ περιέρχεται f 35

* 5:8 ⸂2 τίνα καταπίῃ RP TR ¦ τίνα καταπιεῖν f 35 NA NIV SBL ¦ καταπιεῖν TNT2 WH

* 5:9 ⸆ – RP f 35 TR NA28 ¦ τῷ TNT2 WH NA25+27 NIV SBL

* 5:10 ⸂ ὑμᾶς RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ ἡμᾶς TR

* 5:10 ⸂2 χριστῷ Ἰησοῦ RP f 35 TR TNT2 NA27 ¦ χριστῷ WH NA25+28 NIV SBL

* 5:10 ⸂3 καταρτίσαι ὑμᾶς· στηρίξει, σθενώσει, θεμελιώσει RP ¦ καταρτίσαι ὑμᾶς· στηρίξαι, σθενώσαι, θεμελιώσαι f 35 TR ¦ καταρτίσει, στηρίξει, σθενώσει TNT2 WH ¦ καταρτίσει, στηρίξει, σθενώσει, θεμελιώσει NA NIV SBL

* 5:11 ⸋ ἡ δόξα καὶ RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 5:11 ⸋2 τῶν αἰώνων RP f 35 TR TNT2 NA25 NIV SBL ¦ – WH NA27+28

* 5:12 ⸂ ἑστήκατε RP f 35 TR ¦ στῆτε TNT2 WH NA NIV SBL

* 5:14 ⸂ χριστῷ Ἰησοῦ RP f 35 TR ¦ χριστῷ TNT2 WH NA NIV SBL

* 5:14 ⸋ Ἀμήν. RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

ΠΕΤΡΟΥ Β

1

2

3

ΠΕΤΡΟΥ Β΄

1

1 Συμεὼν Πέτρος, δοῦλος καὶ ἀπόστολος Ἰησοῦ χριστοῦ, τοῖς ἰσότιμον ἡμῖν λαχοῦσιν πίστιν ἐν δικαιοσύνῃ τοῦ θεοῦ ἡμῶν καὶ σωτῆρος Ἰησοῦ χριστοῦ· 2 χάρις ὑμῖν καὶ εἰρήνη πληθυνθείη ἐν ἐπιγνώσει τοῦ θεοῦ, καὶ Ἰησοῦ τοῦ κυρίου ἡμῶν· 3 ὡς *⸆ πάντα ἡμῖν τῆς θείας δυνάμεως αὐτοῦ τὰ πρὸς ζωὴν καὶ εὐσέβειαν δεδωρημένης, διὰ τῆς ἐπιγνώσεως τοῦ καλέσαντος ἡμᾶς *⸂διὰ δόξης καὶ ἀρετῆς· 4 δι᾽ ὧν⸃ τὰ *⸉τίμια ἡμῖν καὶ μέγιστα⸊ ἐπαγγέλματα δεδώρηται, ἵνα διὰ τούτων γένησθε θείας κοινωνοὶ φύσεως, ἀποφυγόντες τῆς ἐν *⸆ κόσμῳ ἐν ἐπιθυμίᾳ φθορᾶς. 5 Καὶ αὐτὸ *⸉τοῦτο δέ,⸊ σπουδὴν πᾶσαν παρεισενέγκαντες, ἐπιχορηγήσατε ἐν τῇ πίστει ὑμῶν τὴν ἀρετήν, ἐν δὲ τῇ ἀρετῇ τὴν γνῶσιν, 6 ἐν δὲ τῇ γνώσει τὴν ἐγκράτειαν, ἐν δὲ τῇ ἐγκρατείᾳ τὴν ὑπομονήν, ἐν δὲ τῇ ὑπομονῇ τὴν εὐσέβειαν, 7 ἐν δὲ τῇ εὐσεβείᾳ τὴν φιλαδελφίαν, ἐν δὲ τῇ φιλαδελφίᾳ τὴν ἀγάπην. 8 Ταῦτα γὰρ ὑμῖν ὑπάρχοντα καὶ πλεονάζοντα, οὐκ ἀργοὺς οὐδὲ ἀκάρπους καθίστησιν εἰς τὴν τοῦ κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ χριστοῦ ἐπίγνωσιν. 9 ᾯ γὰρ μὴ πάρεστιν ταῦτα, τυφλός ἐστιν, μυωπάζων, λήθην λαβὼν τοῦ καθαρισμοῦ τῶν πάλαι αὐτοῦ *⸂ἁμαρτιῶν.⸃ 10 Διὸ μᾶλλον, ἀδελφοί, σπουδάσατε βεβαίαν ὑμῶν τὴν κλῆσιν καὶ ἐκλογὴν ποιεῖσθαι· ταῦτα γὰρ ποιοῦντες οὐ μὴ πταίσητέ ποτε· 11 οὕτως γὰρ πλουσίως ἐπιχορηγηθήσεται ὑμῖν ἡ εἴσοδος εἰς τὴν αἰώνιον βασιλείαν τοῦ κυρίου ἡμῶν καὶ σωτῆρος Ἰησοῦ χριστοῦ.

12 Διὸ *⸂οὐκ ἀμελήσω ἀεὶ ὑμᾶς⸃ ὑπομιμνῄσκειν περὶ τούτων, καίπερ εἰδότας, καὶ ἐστηριγμένους ἐν τῇ παρούσῃ ἀληθείᾳ. 13 Δίκαιον δὲ ἡγοῦμαι, ἐφ᾽ ὅσον εἰμὶ ἐν τούτῳ τῷ σκηνώματι, διεγείρειν ὑμᾶς ἐν ὑπομνήσει· 14 εἰδὼς ὅτι ταχινή ἐστιν ἡ ἀπόθεσις τοῦ σκηνώματός μου, καθὼς καὶ ὁ κύριος ἡμῶν Ἰησοῦς χριστὸς ἐδήλωσέν μοι. 15 Σπουδάσω δὲ καὶ ἑκάστοτε ἔχειν ὑμᾶς μετὰ τὴν ἐμὴν ἔξοδον τὴν τούτων μνήμην ποιεῖσθαι. 16 Οὐ γὰρ σεσοφισμένοις μύθοις ἐξακολουθήσαντες ἐγνωρίσαμεν ὑμῖν τὴν τοῦ κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ χριστοῦ δύναμιν καὶ παρουσίαν, ἀλλ᾽ ἐπόπται γενηθέντες τῆς ἐκείνου μεγαλειότητος. 17 Λαβὼν γὰρ παρὰ θεοῦ πατρὸς τιμὴν καὶ δόξαν, φωνῆς ἐνεχθείσης αὐτῷ τοιᾶσδε ὑπὸ τῆς μεγαλοπρεποῦς δόξης, *⸂Οὗτός ἐστιν ὁ υἱός μου ὁ ἀγαπητός,⸃ εἰς ὃν ἐγὼ εὐδόκησα· 18 καὶ ταύτην τὴν φωνὴν ἡμεῖς ἠκούσαμεν ἐξ οὐρανοῦ ἐνεχθεῖσαν, σὺν αὐτῷ ὄντες ἐν *⸂τῷ ὄρει τῷ ἁγίῳ.⸃ 19 Καὶ ἔχομεν βεβαιότερον τὸν προφητικὸν λόγον, ᾧ καλῶς ποιεῖτε προσέχοντες, ὡς λύχνῳ φαίνοντι ἐν αὐχμηρῷ τόπῳ, ἕως οὗ ἡμέρα διαυγάσῃ, καὶ φωσφόρος ἀνατείλῃ ἐν ταῖς καρδίαις ὑμῶν· 20 τοῦτο πρῶτον γινώσκοντες, ὅτι πᾶσα προφητεία γραφῆς ἰδίας ἐπιλύσεως οὐ γίνεται. 21 Οὐ γὰρ θελήματι ἀνθρώπου ἠνέχθη *⸉ποτὲ προφητεία,⸊ ἀλλ᾽ ὑπὸ πνεύματος ἁγίου φερόμενοι *⸂ἐλάλησαν ἅγιοι θεοῦ ἄνθρωποι.⸃

2

1 Ἐγένοντο δὲ καὶ ψευδοπροφῆται ἐν τῷ λαῷ, ὡς καὶ ἐν ὑμῖν ἔσονται ψευδοδιδάσκαλοι, οἵτινες παρεισάξουσιν αἱρέσεις ἀπωλείας, καὶ τὸν ἀγοράσαντα αὐτοὺς δεσπότην ἀρνούμενοι, ἐπάγοντες ἑαυτοῖς ταχινὴν ἀπώλειαν. 2 Καὶ *⸂πολλοὶ ἐξακολουθήσουσιν αὐτῶν ταῖς ἀσελγείαις, δι᾽ οὓς⸃ ἡ ὁδὸς τῆς ἀληθείας βλασφημηθήσεται. 3 Καὶ ἐν πλεονεξίᾳ πλαστοῖς λόγοις ὑμᾶς ἐμπορεύσονται· οἷς τὸ κρίμα ἔκπαλαι οὐκ ἀργεῖ, καὶ ἡ ἀπώλεια αὐτῶν οὐ *⸂νυστάξει.⸃ 4 Εἰ γὰρ ὁ θεὸς ἀγγέλων ἁμαρτησάντων οὐκ ἐφείσατο, ἀλλὰ σειραῖς ζόφου ταρταρώσας παρέδωκεν εἰς κρίσιν *⸂τηρουμένους·⸃ 5 καὶ ἀρχαίου κόσμου οὐκ ἐφείσατο, ἀλλὰ ὄγδοον Νῶε δικαιοσύνης κήρυκα ἐφύλαξεν, κατακλυσμὸν κόσμῳ ἀσεβῶν ἐπάξας· 6 καὶ πόλεις Σοδόμων καὶ Γομόρρας τεφρώσας *⸋καταστροφῇ⸌ κατέκρινεν, ὑπόδειγμα μελλόντων *⸂ἀσεβεῖν⸃ τεθεικώς· 7 καὶ δίκαιον Λώτ, καταπονούμενον ὑπὸ τῆς τῶν ἀθέσμων ἐν ἀσελγείᾳ ἀναστροφῆς, ἐρρύσατο· 8 βλέμματι γὰρ καὶ ἀκοῇ *⸋ὁ⸌ δίκαιος, ἐγκατοικῶν ἐν αὐτοῖς, ἡμέραν ἐξ ἡμέρας ψυχὴν δικαίαν ἀνόμοις ἔργοις ἐβασάνιζεν· 9 οἶδεν κύριος εὐσεβεῖς ἐκ *⸂πειρασμοῦ⸃ ῥύεσθαι, ἀδίκους δὲ εἰς ἡμέραν κρίσεως κολαζομένους τηρεῖν· 10 μάλιστα δὲ τοὺς ὀπίσω σαρκὸς ἐν ἐπιθυμίᾳ μιασμοῦ πορευομένους, καὶ κυριότητος καταφρονοῦντας. Τολμηταί, αὐθάδεις, δόξας οὐ τρέμουσιν βλασφημοῦντες· 11 ὅπου ἄγγελοι, ἰσχύϊ καὶ δυνάμει μείζονες ὄντες, οὐ φέρουσιν κατ᾽ αὐτῶν *⸂παρὰ κυρίῳ⸃ βλάσφημον κρίσιν. 12 Οὗτοι δέ, ὡς ἄλογα ζῷα *⸉φυσικὰ γεγενημένα⸊ εἰς ἅλωσιν καὶ φθοράν, ἐν οἷς ἀγνοοῦσιν βλασφημοῦντες, ἐν τῇ φθορᾷ αὐτῶν *⸂καταφθαρήσονται,⸃ 13  *⸂κομιούμενοι⸃ μισθὸν ἀδικίας, ἡδονὴν ἡγούμενοι τὴν ἐν ἡμέρᾳ τρυφήν, σπίλοι καὶ μῶμοι, ἐντρυφῶντες ἐν ταῖς *⸂2ἀπάταις⸃ αὐτῶν συνευωχούμενοι ὑμῖν, 14 ὀφθαλμοὺς ἔχοντες μεστοὺς μοιχαλίδος καὶ ἀκαταπαύστους ἁμαρτίας, δελεάζοντες ψυχὰς ἀστηρίκτους, καρδίαν γεγυμνασμένην *⸂πλεονεξίας⸃ ἔχοντες, κατάρας τέκνα· 15 καταλιπόντες *⸆ εὐθεῖαν ὁδὸν ἐπλανήθησαν, ἐξακολουθήσαντες τῇ ὁδῷ τοῦ Βαλαὰμ τοῦ Βοσόρ, ὃς μισθὸν ἀδικίας ἠγάπησεν, 16 ἔλεγξιν δὲ ἔσχεν ἰδίας παρανομίας· ὑποζύγιον ἄφωνον, ἐν ἀνθρώπου φωνῇ φθεγξάμενον, ἐκώλυσεν τὴν τοῦ προφήτου παραφρονίαν. 17 Οὗτοί εἰσιν πηγαὶ ἄνυδροι, *⸆ *⸂νεφέλαι⸃ ὑπὸ λαίλαπος ἐλαυνόμεναι, οἷς ὁ ζόφος τοῦ σκότους *⸂2εἰς αἰῶνα⸃ τετήρηται. 18 Ὑπέρογκα γὰρ ματαιότητος φθεγγόμενοι, δελεάζουσιν ἐν ἐπιθυμίαις σαρκός, *⸂ἀσελγείαις,⸃ τοὺς *⸂2ὄντως⸃ *⸂3ἀποφυγόντας⸃ τοὺς ἐν πλάνῃ ἀναστρεφομένους, 19 ἐλευθερίαν αὐτοῖς ἐπαγγελλόμενοι, αὐτοὶ δοῦλοι ὑπάρχοντες τῆς φθορᾶς· ᾧ γάρ τις ἥττηται, τούτῳ *⸋καὶ⸌ δεδούλωται. 20 Εἰ γὰρ ἀποφυγόντες τὰ μιάσματα τοῦ κόσμου ἐν ἐπιγνώσει *⸂τοῦ κυρίου καὶ σωτῆρος Ἰησοῦ χριστοῦ,⸃ τούτοις δὲ πάλιν ἐμπλακέντες ἡττῶνται, γέγονεν αὐτοῖς τὰ ἔσχατα χείρονα τῶν πρώτων. 21 Κρεῖττον γὰρ ἦν αὐτοῖς μὴ ἐπεγνωκέναι τὴν ὁδὸν τῆς δικαιοσύνης, ἢ ἐπιγνοῦσιν *⸂ἐπιστρέψαι⸃ ἐκ τῆς παραδοθείσης αὐτοῖς ἁγίας ἐντολῆς. 22 Συμβέβηκεν *⸋δὲ⸌ αὐτοῖς τὸ τῆς ἀληθοῦς παροιμίας, Κύων ἐπιστρέψας ἐπὶ τὸ ἴδιον ἐξέραμα, καὶ ὗς λουσαμένη εἰς *⸂κύλισμα⸃ βορβόρου.

3

1 Ταύτην ἤδη, ἀγαπητοί, δευτέραν ὑμῖν γράφω ἐπιστολήν, ἐν αἷς διεγείρω ὑμῶν ἐν ὑπομνήσει τὴν εἰλικρινῆ διάνοιαν, 2 μνησθῆναι τῶν προειρημένων ῥημάτων ὑπὸ τῶν ἁγίων προφητῶν, καὶ τῆς τῶν ἀποστόλων *⸂ὑμῶν⸃ ἐντολῆς τοῦ κυρίου καὶ σωτῆρος· 3 τοῦτο πρῶτον γινώσκοντες, ὅτι ἐλεύσονται ἐπ᾽ *⸂ἐσχάτου τῶν ἡμερῶν⸃ *⸆ ἐμπαῖκται, κατὰ τὰς ἰδίας *⸉ἐπιθυμίας αὐτῶν⸊ πορευόμενοι, 4 καὶ λέγοντες, Ποῦ ἐστὶν ἡ ἐπαγγελία τῆς παρουσίας αὐτοῦ; Ἀφ᾽ ἧς γὰρ οἱ πατέρες ἐκοιμήθησαν, πάντα οὕτως διαμένει ἀπ᾽ ἀρχῆς κτίσεως. 5 Λανθάνει γὰρ αὐτοὺς τοῦτο θέλοντας, ὅτι *⸂οὐρανοὶ ἦσαν ἔκπαλαι, καὶ γῆ ἐξ ὕδατος καὶ δι᾽ ὕδατος *⸂2συνεστῶσα,⸃ τῷ τοῦ θεοῦ λόγῳ, 6 δι᾽ ὧν⸃ ὁ τότε κόσμος ὕδατι κατακλυσθεὶς ἀπώλετο· 7 οἱ δὲ νῦν οὐρανοὶ καὶ ἡ γῆ *⸂τῷ αὐτοῦ⸃ λόγῳ τεθησαυρισμένοι εἰσίν, πυρὶ τηρούμενοι εἰς ἡμέραν κρίσεως καὶ ἀπωλείας τῶν ἀσεβῶν ἀνθρώπων.

8 Ἓν δὲ τοῦτο μὴ λανθανέτω ὑμᾶς, ἀγαπητοί, ὅτι μία ἡμέρα παρὰ κυρίῳ ὡς χίλια ἔτη, καὶ χίλια ἔτη ὡς ἡμέρα μία. 9 Οὐ βραδύνει *⸋ὁ⸌ κύριος τῆς ἐπαγγελίας, ὥς τινες βραδυτῆτα ἡγοῦνται· ἀλλὰ μακροθυμεῖ εἰς *⸂ἡμᾶς,⸃ μὴ βουλόμενός τινας ἀπολέσθαι, ἀλλὰ πάντας εἰς μετάνοιαν χωρῆσαι. 10 Ἥξει δὲ *⸋ἡ⸌ ἡμέρα κυρίου ὡς κλέπτης *⸋2ἐν νυκτί,⸌ ἐν ᾗ *⸂οἱ οὐρανοὶ ῥοιζηδὸν παρελεύσονται, στοιχεῖα δὲ καυσούμενα *⸂2λυθήσονται,⸃ καὶ γῆ⸃ καὶ τὰ ἐν αὐτῇ ἔργα *⸂3κατακαήσεται.⸃ 11 Τούτων *⸂οὖν⸃ πάντων λυομένων, ποταποὺς δεῖ ὑπάρχειν ὑμᾶς ἐν ἁγίαις ἀναστροφαῖς καὶ εὐσεβείαις, 12 προσδοκῶντας καὶ σπεύδοντας τὴν παρουσίαν τῆς τοῦ θεοῦ ἡμέρας, δι᾽ ἣν οὐρανοὶ πυρούμενοι λυθήσονται, καὶ στοιχεῖα καυσούμενα τήκεται; 13 Καινοὺς δὲ οὐρανοὺς καὶ γῆν καινὴν κατὰ τὸ ἐπάγγελμα αὐτοῦ προσδοκῶμεν, ἐν οἷς δικαιοσύνη κατοικεῖ.

14 Διό, ἀγαπητοί, ταῦτα προσδοκῶντες, σπουδάσατε ἄσπιλοι καὶ ἀμώμητοι αὐτῷ εὑρεθῆναι ἐν εἰρήνῃ. 15 Καὶ τὴν τοῦ κυρίου ἡμῶν μακροθυμίαν σωτηρίαν ἡγεῖσθε, καθὼς καὶ ὁ ἀγαπητὸς ἡμῶν ἀδελφὸς Παῦλος κατὰ τὴν *⸉αὐτῷ δοθεῖσαν⸊ σοφίαν ἔγραψεν ὑμῖν· 16 ὡς καὶ ἐν πάσαις *⸋ταῖς⸌ ἐπιστολαῖς, λαλῶν *⸂ἐν αὐταῖς περὶ τούτων· ἐν οἷς ἔστιν⸃ δυσνόητά τινα, ἃ οἱ ἀμαθεῖς καὶ ἀστήρικτοι *⸂2στρεβλοῦσιν,⸃ ὡς καὶ τὰς λοιπὰς γραφάς, πρὸς τὴν ἰδίαν αὐτῶν ἀπώλειαν. 17 Ὑμεῖς οὖν, ἀγαπητοί, προγινώσκοντες φυλάσσεσθε, ἵνα μή, τῇ τῶν ἀθέσμων πλάνῃ συναπαχθέντες, ἐκπέσητε τοῦ ἰδίου στηριγμοῦ. 18  *⸂Αὐξάνετε⸃ δὲ ἐν χάριτι καὶ γνώσει τοῦ κυρίου ἡμῶν καὶ σωτῆρος Ἰησοῦ χριστοῦ. Αὐτῷ ἡ δόξα καὶ νῦν καὶ εἰς ἡμέραν αἰῶνος. *⸋Ἀμήν.⸌

* 1:3 ⸆ – RP f 35 TR TNT2 WH NA27+28 NIV SBL ¦ τὰ NA25

* 1:3 ⸂ διὰ δόξης καὶ ἀρετῆς· δι᾽ ὧν RP f 35 TR ¦ ἰδίᾳ δόξῃ καὶ ἀρετῇ· δι᾽ ὧν TNT2 WH NA NIV SBL

* 1:4 ⸉ τίμια ἡμῖν καὶ μέγιστα RP f 35 ¦ μέγιστα ἡμῖν καὶ τίμια TR ¦ μέγιστα καὶ τίμια ἡμῖν TNT2 ¦ τίμια καὶ μέγιστα ἡμῖν WH NA NIV SBL

* 1:4 ⸆ – RP f 35 TR ¦ τῷ TNT2 WH NA NIV SBL

* 1:5 ⸉ τοῦτο δέ RP TR TNT2 WH NA NIV SBL ¦ δέ τοῦτο f 35

* 1:9 ⸂ ἁμαρτιῶν RP f 35 TR WH NA NIV ¦ ἁμαρτημάτων TNT2 SBL

* 1:12 ⸂ οὐκ ἀμελήσω ἀεὶ ὑμᾶς RP f 35 ¦ οὐκ ἀμελήσω ὑμᾶς ἀεὶ TR ¦ μελλήσω ἀεὶ ὑμᾶς TNT2 WH NA NIV SBL

* 1:17 ⸂ Οὗτός ἐστιν ὁ υἱός μου ὁ ἀγαπητός RP f 35 TR TNT2 ¦ Ὁ υἱός μου ὁ ἀγαπητός μου οὗτός ἐστιν WH NA NIV SBL

* 1:18 ⸂ τῷ ὄρει τῷ ἁγίῳ RP f 35 TR ¦ τῷ ἁγίῳ ὄρει TNT2 WH NA NIV SBL

* 1:21 ⸉ ποτὲ προφητεία RP f 35 TR ¦ προφητεία ποτέ TNT2 WH NA NIV SBL

* 1:21 ⸂ ἐλάλησαν ἅγιοι θεοῦ ἄνθρωποι RP f 35 TNT2 ¦ ἐλάλησαν οἱ ἅγιοι θεοῦ ἄνθρωποι TR ¦ ἐλάλησαν ἀπὸ θεοῦ ἄνθρωποι WH NA NIV SBL

* 2:2 ⸂ πολλοὶ … ταῖς ἀσελγείαις, δι᾽ οὓς RP TNT2 WH NA NIV SBL ¦ πολλοὶ … ταῖς ἀσελγείαις, δι᾽ ἃς f 35 ¦ πολλοὶ … ταῖς ἀπωλείαις, δι᾽ οὓς TR

* 2:3 ⸂ νυστάξει RP f 35 ¦ νυστάζει TR TNT2 WH NA NIV SBL

* 2:4 ⸂ τηρουμένους RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ τετηρημένους TR

* 2:6 ⸋ καταστροφῇ RP f 35 TR TNT2 NA NIV11 SBL ¦ – WH NIV73

* 2:6 ⸂ ἀσεβεῖν RP f 35 TR TNT2 NA25+28 ¦ ἀσεβέσιν WH NA27 NIV SBL

* 2:8 ⸋ ὁ RP f 35 TR TNT2 NA NIV SBL ¦ – WH

* 2:9 ⸂ πειρασμοῦ RP TR TNT2 WH NA NIV SBL ¦ πειρασμῶν f 35

* 2:11 ⸂ παρὰ κυρίῳ RP f 35 TR TNT2 WH NA25+28 ¦ παρὰ κυρίου NA27 NIV ¦ – SBL

* 2:12 ⸉ φυσικὰ γεγενημένα RP TR ¦ γεγενημένα φυσικὰ f 35 ¦ γεγεννημένα φυσικὰ TNT2 WH NA NIV SBL

* 2:12 ⸂ καταφθαρήσονται RP f 35 TR ¦ καὶ φθαρήσονται TNT2 WH NA NIV SBL

* 2:13 ⸂ κομιούμενοι RP f 35 TR TNT2 ¦ ἀδικούμενοι WH NA NIV SBL

* 2:13 ⸂2 ἀπάταις RP f 35 TR WH NA NIV SBL ¦ ἀγάπαις TNT2

* 2:14 ⸂ πλεονεξίας RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ πλεονεξίαις TR

* 2:15 ⸆ – RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ τὴν TR

* 2:17 ⸆ – RP f 35 TR ¦ καὶ TNT2 WH NA NIV SBL

* 2:17 ⸂ νεφέλαι RP f 35 TR ¦ ὁμίχλαι TNT2 WH NA NIV SBL

* 2:17 ⸂2 εἰς αἰῶνα RP TR ¦ εἰς αἰῶνας f 35 ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 2:18 ⸂ ἀσελγείαις RP TR TNT2 WH NA NIV SBL ¦ ἀσελγείας f 35

* 2:18 ⸂2 ὄντως RP f 35 TR NA28 ¦ ὀλίγως TNT2 WH NA25+27 NIV SBL

* 2:18 ⸂3 ἀποφυγόντας RP f 35 TR ¦ ἀποφεύγοντας TNT2 WH NA NIV SBL

* 2:19 ⸋ καὶ RP f 35 TR TNT2 SBL ¦ – WH NA NIV

* 2:20 ⸂ τοῦ κυρίου καὶ σωτῆρος Ἰησοῦ χριστοῦ RP f 35 TR TNT2 WH NA25+28 SBL ¦ τοῦ κυρίου ἡμῶν καὶ σωτῆρος Ἰησοῦ χριστοῦ NA27 NIV

* 2:21 ⸂ ἐπιστρέψαι RP f 35 TR ¦ ὑποστρέψαι TNT2 WH NA NIV SBL

* 2:22 ⸋ δὲ RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 2:22 ⸂ κύλισμα RP f 35 TR ¦ κυλισμὸν TNT2 WH NA NIV SBL

* 3:2 ⸂ ὑμῶν RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ ἡμῶν TR

* 3:3 ⸂ ἐσχάτου τῶν ἡμερῶν RP f 35 TR ¦ ἐσχάτων τῶν ἡμερῶν TNT2 WH NA NIV SBL

* 3:3 ⸆ – RP f 35 TR ¦ ἐν ἐμπαιγμονῇ TNT2 WH NA NIV SBL

* 3:3 ⸉ ἐπιθυμίας αὐτῶν RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ αὐτῶν ἐπιθυμίας TR

* 3:5 ⸂ οὐρανοὶ … καὶ γῆ … τῷ τοῦ θεοῦ λόγῳ, δι᾽ ὧν RP f 35 TR TNT2 WH NA25+27 NIV SBL ¦ οὐρανοὶ … καὶ γῆ … τῷ τοῦ θεοῦ λόγῳ, δι᾽ ὃν NA28

* 3:5 ⸂2 συνεστῶσα RP TR TNT2 WH NA NIV SBL ¦ συνεστῶτα f 35

* 3:7 ⸂ τῷ αὐτοῦ RP f 35 TNT2 ¦ αὐτοῦ TR ¦ τῷ αὐτῷ WH NA NIV SBL

* 3:9 ⸋ ὁ RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 3:9 ⸂ ἡμᾶς RP f 35 TR ¦ ὑμᾶς TNT2 WH NA NIV SBL

* 3:10 ⸋ ἡ RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 3:10 ⸋2 ἐν νυκτί RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 3:10 ⸂ οἱ οὐρανοὶ … καὶ γῆ RP TR TNT2 WH NA NIV SBL ¦ οὐρανοὶ … καὶ γῆ f 35

* 3:10 ⸂2 λυθήσονται RP f 35 TR ¦ λυθήσεται TNT2 WH NA NIV SBL

* 3:10 ⸂3 κατακαήσεται RP f 35 TR ¦ εὑρεθήσεται TNT2 WH NA25+27 NIV SBL ¦ οὐχ εὑρεθήσεται NA28

* 3:11 ⸂ οὖν RP f 35 TR TNT2 ¦ οὕτως WH NA NIV SBL

* 3:15 ⸉ αὐτῷ δοθεῖσαν RP f 35 TR ¦ δοθεῖσαν αὐτῷ TNT2 WH NA NIV SBL

* 3:16 ⸋ ταῖς RP f 35 TR NA28 SBL ¦ – TNT2 WH NA25+27 NIV

* 3:16 ⸂ ἐν αὐταῖς περὶ τούτων· ἐν οἷς ἔστιν RP ¦ ἐν αὐταῖς περὶ τούτων· ἐν οἷς ἐισὶν f 35 ¦ ἐν αὐταῖς περὶ τούτων· ἐν οἷς ἔστι TR ¦ ἐν αὐταῖς περὶ τούτων· ἐν αἷς ἔστιν TNT2 WH NA NIV SBL

* 3:16 ⸂2 στρεβλοῦσιν RP f 35 TR TNT2 WH NA25+27 NIV SBL ¦ στρεβλώσουσιν NA28

* 3:18 ⸂ Αὐξάνετε RP TR TNT2 WH NA NIV SBL ¦ Αὐξάνητε f 35

* 3:18 ⸋ Ἀμήν. RP f 35 TR TNT2 NA27 NIV SBL ¦ – WH NA25+28

ΙΩΑΝΝΟΥ Α

1

2

3

4

5

ΙΩΑΝΝΟΥ Α΄

1

1 Ὃ ἦν ἀπ᾽ ἀρχῆς, ὃ ἀκηκόαμεν, ὃ ἑωράκαμεν τοῖς ὀφθαλμοῖς ἡμῶν, ὃ ἐθεασάμεθα, καὶ αἱ χεῖρες ἡμῶν ἐψηλάφησαν περὶ τοῦ λόγου τῆς ζωῆς— 2 καὶ ἡ ζωὴ ἐφανερώθη, καὶ ἑωράκαμεν, καὶ μαρτυροῦμεν, καὶ ἀπαγγέλλομεν ὑμῖν τὴν ζωὴν τὴν αἰώνιον, ἥτις ἦν πρὸς τὸν πατέρα, καὶ ἐφανερώθη ἡμῖν— 3 ὅ ἑωράκαμεν καὶ ἀκηκόαμεν, ἀπαγγέλλομεν *⸆ ὑμῖν, ἵνα καὶ ὑμεῖς κοινωνίαν ἔχητε μεθ᾽ ἡμῶν· καὶ ἡ κοινωνία δὲ ἡ ἡμετέρα μετὰ τοῦ πατρὸς καὶ μετὰ τοῦ υἱοῦ αὐτοῦ Ἰησοῦ χριστοῦ· 4 καὶ ταῦτα γράφομεν *⸂ὑμῖν,⸃ ἵνα ἡ χαρὰ ἡμῶν ᾖ πεπληρωμένη.

5 Καὶ *⸂ἔστιν αὕτη ἡ ἀγγελία⸃ ἣν ἀκηκόαμεν ἀπ᾽ αὐτοῦ καὶ ἀναγγέλλομεν ὑμῖν, ὅτι ὁ θεὸς φῶς ἐστίν, καὶ σκοτία *⸉ἐν αὐτῷ οὐκ ἔστιν⸊ οὐδεμία. 6 Ἐὰν εἴπωμεν ὅτι κοινωνίαν ἔχομεν μετ᾽ αὐτοῦ, καὶ ἐν τῷ σκότει *⸂περιπατῶμεν,⸃ ψευδόμεθα, καὶ οὐ ποιοῦμεν τὴν ἀλήθειαν· 7 ἐὰν *⸋δὲ⸌ ἐν τῷ φωτὶ περιπατῶμεν, ὡς αὐτός ἐστιν ἐν τῷ φωτί, κοινωνίαν ἔχομεν μετ᾽ ἀλλήλων, καὶ τὸ αἷμα *⸂Ἰησοῦ χριστοῦ⸃ τοῦ υἱοῦ αὐτοῦ καθαρίζει ἡμᾶς ἀπὸ πάσης ἁμαρτίας. 8 Ἐὰν εἴπωμεν ὅτι ἁμαρτίαν οὐκ ἔχομεν, ἑαυτοὺς πλανῶμεν, καὶ ἡ ἀλήθεια *⸉οὐκ ἔστιν ἐν ἡμῖν.⸊ 9 Ἐὰν ὁμολογῶμεν τὰς ἁμαρτίας ἡμῶν, πιστός ἐστιν καὶ δίκαιος ἵνα ἀφῇ ἡμῖν τὰς ἁμαρτίας, καὶ καθαρίσῃ ἡμᾶς ἀπὸ πάσης ἀδικίας. 10 Ἐὰν εἴπωμεν ὅτι οὐχ ἡμαρτήκαμεν, ψεύστην ποιοῦμεν αὐτόν, καὶ ὁ λόγος αὐτοῦ οὐκ ἔστιν ἐν ἡμῖν.

2

1 Τεκνία μου, ταῦτα γράφω ὑμῖν, ἵνα μὴ ἁμάρτητε. Καὶ ἐάν τις ἁμάρτῃ, παράκλητον ἔχομεν πρὸς τὸν πατέρα, Ἰησοῦν χριστὸν δίκαιον· 2 καὶ αὐτὸς ἱλασμός ἐστιν περὶ τῶν ἁμαρτιῶν ἡμῶν· οὐ περὶ τῶν ἡμετέρων δὲ μόνον, ἀλλὰ καὶ περὶ ὅλου τοῦ κόσμου. 3 Καὶ ἐν τούτῳ γινώσκομεν ὅτι ἐγνώκαμεν αὐτόν, ἐὰν τὰς ἐντολὰς αὐτοῦ τηρῶμεν. 4 Ὁ λέγων, *⸆ Ἔγνωκα αὐτόν, καὶ τὰς ἐντολὰς αὐτοῦ μὴ τηρῶν, ψεύστης ἐστίν, καὶ ἐν τούτῳ ἡ ἀλήθεια οὐκ ἔστιν· 5 ὃς δ᾽ ἂν τηρῇ αὐτοῦ τὸν λόγον, ἀληθῶς ἐν τούτῳ ἡ ἀγάπη τοῦ θεοῦ τετελείωται. Ἐν τούτῳ γινώσκομεν ὅτι ἐν αὐτῷ ἐσμέν· 6 ὁ λέγων ἐν αὐτῷ μένειν ὀφείλει, καθὼς ἐκεῖνος περιεπάτησεν, καὶ αὐτὸς *⸋οὕτως⸌ περιπατεῖν.

7  *⸂Ἀδελφοί,⸃ οὐκ ἐντολὴν καινὴν γράφω ὑμῖν, ἀλλ᾽ ἐντολὴν παλαιάν, *⸂2ἣν εἴχετε ἀπ᾽ ἀρχῆς· ἡ ἐντολὴ ἡ παλαιά ἐστιν ὁ λόγος ὃν ἠκούσατε ἀπ᾽ ἀρχῆς.⸃ 8 Πάλιν ἐντολὴν καινὴν γράφω ὑμῖν, ὅ ἐστιν ἀληθὲς ἐν αὐτῷ καὶ ἐν ὑμῖν· ὅτι ἡ σκοτία παράγεται, καὶ τὸ φῶς τὸ ἀληθινὸν ἤδη φαίνει. 9 Ὁ λέγων ἐν τῷ φωτὶ εἶναι καὶ τὸν ἀδελφὸν αὐτοῦ μισῶν, ἐν τῇ σκοτίᾳ ἐστὶν ἕως ἄρτι. 10 Ὁ ἀγαπῶν τὸν ἀδελφὸν αὐτοῦ ἐν τῷ φωτὶ μένει, καὶ σκάνδαλον ἐν αὐτῷ οὐκ ἔστιν. 11 Ὁ δὲ μισῶν τὸν ἀδελφὸν αὐτοῦ ἐν τῇ σκοτίᾳ ἐστίν, καὶ ἐν τῇ σκοτίᾳ περιπατεῖ, καὶ οὐκ οἶδεν ποῦ ὑπάγει, ὅτι ἡ σκοτία ἐτύφλωσεν τοὺς ὀφθαλμοὺς αὐτοῦ.

12 Γράφω ὑμῖν, τεκνία, ὅτι ἀφέωνται ὑμῖν αἱ ἁμαρτίαι διὰ τὸ ὄνομα αὐτοῦ. 13 Γράφω ὑμῖν, πατέρες, ὅτι ἐγνώκατε τὸν ἀπ᾽ ἀρχῆς. *⸂Γράφω ὑμῖν, νεανίσκοι, ὅτι νενικήκατε τὸν πονηρόν. Γράφω ὑμῖν, παιδία, ὅτι ἐγνώκατε τὸν πατέρα. 14 Ἔγραψα⸃ ὑμῖν, πατέρες, ὅτι ἐγνώκατε τὸν ἀπ᾽ ἀρχῆς. Ἔγραψα ὑμῖν, νεανίσκοι, ὅτι ἰσχυροί ἐστε, καὶ ὁ λόγος τοῦ θεοῦ ἐν ὑμῖν μένει, καὶ νενικήκατε τὸν πονηρόν.

15 Μὴ ἀγαπᾶτε τὸν κόσμον, μηδὲ τὰ ἐν τῷ κόσμῳ. Ἐάν τις ἀγαπᾷ τὸν κόσμον, οὐκ ἔστιν ἡ ἀγάπη τοῦ πατρὸς ἐν αὐτῷ. 16 Ὅτι πᾶν τὸ ἐν τῷ κόσμῳ, ἡ ἐπιθυμία τῆς σαρκός, καὶ ἡ ἐπιθυμία τῶν ὀφθαλμῶν, καὶ ἡ ἀλαζονεία τοῦ βίου, οὐκ ἔστιν ἐκ τοῦ πατρός, ἀλλ᾽ ἐκ τοῦ κόσμου ἐστίν. 17 Καὶ ὁ κόσμος παράγεται, καὶ ἡ ἐπιθυμία αὐτοῦ· ὁ δὲ ποιῶν τὸ θέλημα τοῦ θεοῦ μένει εἰς τὸν αἰῶνα.

18 Παιδία, ἐσχάτη ὥρα ἐστίν· καὶ καθὼς ἠκούσατε ὅτι *⸋ὁ⸌ ἀντίχριστος ἔρχεται, καὶ νῦν ἀντίχριστοι πολλοὶ γεγόνασιν· ὅθεν γινώσκομεν ὅτι ἐσχάτη ὥρα ἐστίν. 19 Ἐξ ἡμῶν ἐξῆλθον, *⸉ἀλλ᾽ οὐκ ἦσαν ἐξ ἡμῶν· εἰ γὰρ ἦσαν ἐξ ἡμῶν,⸊ μεμενήκεισαν ἂν μεθ᾽ ἡμῶν· ἀλλ᾽ ἵνα φανερωθῶσιν ὅτι οὐκ εἰσὶν πάντες ἐξ ἡμῶν. 20 Καὶ ὑμεῖς χρίσμα ἔχετε ἀπὸ τοῦ ἁγίου, *⸋καὶ⸌ οἴδατε *⸂πάντα.⸃ 21 Οὐκ ἔγραψα ὑμῖν, ὅτι οὐκ οἴδατε τὴν ἀλήθειαν, ἀλλ᾽ ὅτι οἴδατε αὐτήν, καὶ ὅτι πᾶν ψεῦδος ἐκ τῆς ἀληθείας οὐκ ἔστιν. 22 Τίς ἐστιν ὁ ψεύστης, εἰ μὴ ὁ ἀρνούμενος ὅτι Ἰησοῦς οὐκ ἔστιν ὁ χριστός; Οὗτός ἐστιν ὁ ἀντίχριστος, ὁ ἀρνούμενος τὸν πατέρα καὶ τὸν υἱόν. 23 Πᾶς ὁ ἀρνούμενος τὸν υἱὸν οὐδὲ τὸν πατέρα ἔχει. *⸆ 24 Ὑμεῖς *⸋οὖν⸌ ὃ ἠκούσατε ἀπ᾽ ἀρχῆς, ἐν ὑμῖν μενέτω. Ἐὰν ἐν ὑμῖν μείνῃ ὃ ἀπ᾽ ἀρχῆς ἠκούσατε, καὶ ὑμεῖς *⸉ἐν τῷ υἱῷ καὶ ἐν τῷ πατρὶ⸊ μενεῖτε. 25 Καὶ αὕτη ἐστὶν ἡ ἐπαγγελία ἣν αὐτὸς ἐπηγγείλατο ἡμῖν, τὴν ζωὴν τὴν αἰώνιον. 26 Ταῦτα ἔγραψα ὑμῖν περὶ τῶν πλανώντων ὑμᾶς. 27 Καὶ ὑμεῖς, τὸ χρίσμα ὃ ἐλάβετε ἀπ᾽ αὐτοῦ *⸉ἐν ὑμῖν μένει,⸊ καὶ οὐ χρείαν ἔχετε ἵνα τις διδάσκῃ ὑμᾶς· ἀλλ᾽ ὡς *⸂τὸ αὐτὸ χρίσμα⸃ διδάσκει ὑμᾶς περὶ πάντων, καὶ ἀληθές ἐστιν, καὶ οὐκ ἔστιν ψεῦδος, καὶ καθὼς ἐδίδαξεν ὑμᾶς, *⸂2μενεῖτε ἐν αὐτῷ. 28 Καὶ νῦν, τεκνία, μένετε ἐν αὐτῷ·⸃ ἵνα *⸂ὅταν⸃ φανερωθῇ, *⸂2ἔχωμεν⸃ παρρησίαν, καὶ μὴ αἰσχυνθῶμεν ἀπ᾽ αὐτοῦ ἐν τῇ παρουσίᾳ αὐτοῦ. 29 Ἐὰν εἰδῆτε ὅτι δίκαιός ἐστιν, γινώσκετε ὅτι *⸆ πᾶς ὁ ποιῶν τὴν δικαιοσύνην ἐξ αὐτοῦ γεγέννηται.

3

1 Ἴδετε ποταπὴν ἀγάπην δέδωκεν ἡμῖν ὁ πατήρ, ἵνα τέκνα θεοῦ κληθῶμεν. *⸆ Διὰ τοῦτο ὁ κόσμος οὐ γινώσκει *⸂ὑμᾶς,⸃ ὅτι οὐκ ἔγνω αὐτόν. 2 Ἀγαπητοί, νῦν τέκνα θεοῦ ἐσμέν, καὶ οὔπω ἐφανερώθη τί ἐσόμεθα· οἴδαμεν *⸋δὲ⸌ ὅτι ἐὰν φανερωθῇ, ὅμοιοι αὐτῷ ἐσόμεθα, ὅτι ὀψόμεθα αὐτὸν καθώς ἐστιν. 3 Καὶ πᾶς ὁ ἔχων τὴν ἐλπίδα ταύτην ἐπ᾽ αὐτῷ ἁγνίζει ἑαυτόν, καθὼς ἐκεῖνος ἁγνός ἐστιν. 4 Πᾶς ὁ ποιῶν τὴν ἁμαρτίαν, καὶ τὴν ἀνομίαν ποιεῖ· καὶ ἡ ἁμαρτία ἐστὶν ἡ ἀνομία. 5 Καὶ οἴδατε ὅτι ἐκεῖνος ἐφανερώθη, ἵνα τὰς ἁμαρτίας *⸋ἡμῶν⸌ ἄρῃ· καὶ ἁμαρτία ἐν αὐτῷ οὐκ ἔστιν. 6 Πᾶς ὁ ἐν αὐτῷ μένων οὐχ ἁμαρτάνει· *⸆ πᾶς ὁ ἁμαρτάνων οὐχ ἑώρακεν αὐτόν, οὐδὲ ἔγνωκεν αὐτόν. 7  *⸂Τεκνία,⸃ μηδεὶς πλανάτω ὑμᾶς· ὁ ποιῶν τὴν δικαιοσύνην δίκαιός ἐστιν, καθὼς ἐκεῖνος δίκαιός ἐστιν· 8 ὁ ποιῶν τὴν ἁμαρτίαν ἐκ τοῦ διαβόλου ἐστίν, ὅτι ἀπ᾽ ἀρχῆς ὁ διάβολος ἁμαρτάνει. Εἰς τοῦτο ἐφανερώθη ὁ υἱὸς τοῦ θεοῦ, ἵνα λύσῃ τὰ ἔργα τοῦ διαβόλου. 9 Πᾶς ὁ γεγεννημένος ἐκ τοῦ θεοῦ ἁμαρτίαν οὐ ποιεῖ, ὅτι σπέρμα αὐτοῦ ἐν αὐτῷ μένει· καὶ οὐ δύναται ἁμαρτάνειν, ὅτι ἐκ τοῦ θεοῦ γεγέννηται. 10 Ἐν τούτῳ φανερά ἐστιν τὰ τέκνα τοῦ θεοῦ καὶ τὰ τέκνα τοῦ διαβόλου· πᾶς ὁ μὴ ποιῶν δικαιοσύνην οὐκ ἔστιν ἐκ τοῦ θεοῦ, καὶ ὁ μὴ ἀγαπῶν τὸν ἀδελφὸν αὐτοῦ. 11 Ὅτι αὕτη ἐστὶν ἡ ἀγγελία ἣν ἠκούσατε ἀπ᾽ ἀρχῆς, ἵνα ἀγαπῶμεν ἀλλήλους· 12 οὐ καθὼς Κάϊν ἐκ τοῦ πονηροῦ ἦν, καὶ ἔσφαξεν τὸν ἀδελφὸν αὐτοῦ. Καὶ χάριν τίνος ἔσφαξεν αὐτόν; Ὅτι τὰ ἔργα αὐτοῦ πονηρὰ ἦν, τὰ δὲ τοῦ ἀδελφοῦ αὐτοῦ δίκαια.

13  *⸆ Μὴ θαυμάζετε, ἀδελφοί *⸋μου,⸌ εἰ μισεῖ ὑμᾶς ὁ κόσμος. 14 Ἡμεῖς οἴδαμεν ὅτι μεταβεβήκαμεν ἐκ τοῦ θανάτου εἰς τὴν ζωήν, ὅτι *⸂ἀγαπῶμεν τοὺς ἀδελφούς. Ὁ μὴ ἀγαπῶν τὸν ἀδελφόν,⸃ μένει ἐν τῷ θανάτῳ. 15 Πᾶς ὁ μισῶν τὸν ἀδελφὸν αὐτοῦ ἀνθρωποκτόνος ἐστίν· καὶ οἴδατε ὅτι πᾶς ἀνθρωποκτόνος οὐκ ἔχει ζωὴν αἰώνιον ἐν *⸂ἑαυτῷ⸃ μένουσαν. 16 Ἐν τούτῳ ἐγνώκαμεν τὴν ἀγάπην, ὅτι ἐκεῖνος ὑπὲρ ἡμῶν τὴν ψυχὴν αὐτοῦ ἔθηκεν· καὶ ἡμεῖς ὀφείλομεν ὑπὲρ τῶν ἀδελφῶν τὰς ψυχὰς *⸂τιθέναι.⸃ 17 Ὃς δ᾽ ἂν ἔχῃ τὸν βίον τοῦ κόσμου, καὶ θεωρῇ τὸν ἀδελφὸν αὐτοῦ χρείαν ἔχοντα, καὶ κλείσῃ τὰ σπλάγχνα αὐτοῦ ἀπ᾽ αὐτοῦ, πῶς ἡ ἀγάπη τοῦ θεοῦ μένει ἐν αὐτῷ; 18 Τεκνία *⸋μου,⸌ μὴ ἀγαπῶμεν *⸂λόγῳ μηδὲ τῇ γλώσσῃ, ἀλλ᾽ ἐν ἔργῳ καὶ ἀληθείᾳ.⸃

19  *⸋Καὶ⸌ ἐν τούτῳ *⸂γινώσκομεν⸃ ὅτι ἐκ τῆς ἀληθείας ἐσμέν, καὶ ἔμπροσθεν αὐτοῦ *⸂2πείσομεν⸃ *⸂3τὰς καρδίας⸃ ἡμῶν, 20 ὅτι ἐὰν καταγινώσκῃ ἡμῶν ἡ καρδία, ὅτι μείζων ἐστὶν ὁ θεὸς τῆς καρδίας ἡμῶν, καὶ γινώσκει πάντα. 21 Ἀγαπητοί, ἐὰν *⸂ἡ καρδία ἡμῶν μὴ καταγινώσκῃ ἡμῶν,⸃ παρρησίαν ἔχομεν πρὸς τὸν θεόν, 22 καὶ ὃ *⸂ἐὰν⸃ αἰτῶμεν, λαμβάνομεν *⸂2παρ᾽⸃ αὐτοῦ, ὅτι τὰς ἐντολὰς αὐτοῦ τηροῦμεν, καὶ τὰ ἀρεστὰ ἐνώπιον αὐτοῦ ποιοῦμεν. 23 Καὶ αὕτη ἐστὶν ἡ ἐντολὴ αὐτοῦ, ἵνα *⸂πιστεύσωμεν⸃ τῷ ὀνόματι τοῦ υἱοῦ αὐτοῦ Ἰησοῦ χριστοῦ, καὶ ἀγαπῶμεν ἀλλήλους, καθὼς ἔδωκεν ἐντολήν. *⸆ 24 Καὶ ὁ τηρῶν τὰς ἐντολὰς αὐτοῦ ἐν αὐτῷ μένει, καὶ αὐτὸς ἐν αὐτῷ. *⸋Καὶ⸌ ἐν τούτῳ γινώσκομεν ὅτι μένει ἐν ἡμῖν, ἐκ τοῦ πνεύματος οὗ ἡμῖν ἔδωκεν.

4

1 Ἀγαπητοί, μὴ παντὶ πνεύματι πιστεύετε, ἀλλὰ δοκιμάζετε τὰ πνεύματα, εἰ ἐκ τοῦ θεοῦ ἐστίν· ὅτι πολλοὶ ψευδοπροφῆται ἐξεληλύθασιν εἰς τὸν κόσμον. 2 Ἐν τούτῳ *⸂γινώσκεται⸃ τὸ πνεῦμα τοῦ θεοῦ· πᾶν πνεῦμα ὃ ὁμολογεῖ *⸂2Ἰησοῦν χριστὸν ἐν σαρκὶ ἐληλυθότα ἐκ τοῦ θεοῦ ἐστίν· 3 καὶ πᾶν πνεῦμα ὃ μὴ ὁμολογεῖ Ἰησοῦν χριστὸν ἐν σαρκὶ ἐληλυθότα,⸃ ἐκ τοῦ θεοῦ οὐκ ἔστιν· καὶ τοῦτό ἐστιν τὸ τοῦ ἀντιχρίστου, ὃ ἀκηκόατε ὅτι ἔρχεται, καὶ νῦν ἐν τῷ κόσμῳ ἐστὶν ἤδη. 4 Ὑμεῖς ἐκ τοῦ θεοῦ ἐστέ, τεκνία, καὶ νενικήκατε αὐτούς· ὅτι μείζων ἐστὶν ὁ ἐν ὑμῖν ἢ ὁ ἐν τῷ κόσμῳ. 5 Αὐτοὶ ἐκ τοῦ κόσμου εἰσίν· διὰ τοῦτο ἐκ τοῦ κόσμου λαλοῦσιν, καὶ ὁ κόσμος αὐτῶν ἀκούει. 6 Ἡμεῖς ἐκ τοῦ θεοῦ ἐσμέν· ὁ γινώσκων τὸν θεόν, ἀκούει ἡμῶν· ὃς οὐκ ἔστιν ἐκ τοῦ θεοῦ, οὐκ ἀκούει ἡμῶν. Ἐκ τούτου γινώσκομεν τὸ πνεῦμα τῆς ἀληθείας καὶ τὸ πνεῦμα τῆς πλάνης.

7 Ἀγαπητοί, ἀγαπῶμεν ἀλλήλους· ὅτι ἡ ἀγάπη ἐκ τοῦ θεοῦ ἐστίν, καὶ πᾶς ὁ ἀγαπῶν ἐκ τοῦ θεοῦ γεγέννηται, καὶ γινώσκει τὸν θεόν. 8 Ὁ μὴ ἀγαπῶν οὐκ ἔγνω τὸν θεόν· ὅτι ὁ θεὸς ἀγάπη ἐστίν. 9 Ἐν τούτῳ ἐφανερώθη ἡ ἀγάπη τοῦ θεοῦ ἐν ἡμῖν, ὅτι τὸν υἱὸν αὐτοῦ τὸν μονογενῆ ἀπέσταλκεν ὁ θεὸς εἰς τὸν κόσμον, ἵνα ζήσωμεν δι᾽ αὐτοῦ. 10 Ἐν τούτῳ ἐστὶν ἡ ἀγάπη, οὐχ ὅτι *⸂ἡμεῖς ἠγαπήσαμεν τὸν θεόν, ἀλλ᾽ ὅτι αὐτὸς ἠγάπησεν ἡμᾶς,⸃ καὶ ἀπέστειλεν τὸν υἱὸν αὐτοῦ ἱλασμὸν περὶ τῶν ἁμαρτιῶν ἡμῶν. 11 Ἀγαπητοί, εἰ οὕτως ὁ θεὸς ἠγάπησεν ἡμᾶς, καὶ ἡμεῖς ὀφείλομεν ἀλλήλους ἀγαπᾷν. 12 Θεὸν οὐδεὶς πώποτε τεθέαται· ἐὰν ἀγαπῶμεν ἀλλήλους, ὁ θεὸς ἐν ἡμῖν μένει, καὶ ἡ ἀγάπη αὐτοῦ *⸉τετελειωμένη ἐστὶν ἐν ἡμῖν.⸊ 13 Ἐν τούτῳ γινώσκομεν ὅτι ἐν αὐτῷ μένομεν καὶ αὐτὸς ἐν ἡμῖν, ὅτι ἐκ τοῦ πνεύματος αὐτοῦ δέδωκεν ἡμῖν. 14 Καὶ ἡμεῖς τεθεάμεθα καὶ μαρτυροῦμεν ὅτι ὁ πατὴρ ἀπέσταλκεν τὸν υἱὸν σωτῆρα τοῦ κόσμου. 15 Ὃς *⸂ἂν⸃ ὁμολογήσῃ ὅτι *⸂2Ἰησοῦς⸃ ἐστὶν ὁ υἱὸς τοῦ θεοῦ, ὁ θεὸς ἐν αὐτῷ μένει, καὶ αὐτὸς ἐν τῷ θεῷ. 16 Καὶ ἡμεῖς ἐγνώκαμεν καὶ πεπιστεύκαμεν τὴν ἀγάπην ἣν ἔχει ὁ θεὸς ἐν ἡμῖν. Ὁ θεὸς ἀγάπη ἐστίν, καὶ ὁ μένων ἐν τῇ ἀγάπῃ, *⸂ἐν τῷ θεῷ μένει, καὶ ὁ θεὸς ἐν αὐτῷ μένει.⸃ 17 Ἐν τούτῳ τετελείωται ἡ ἀγάπη μεθ᾽ ἡμῶν, ἵνα παρρησίαν ἔχωμεν ἐν τῇ ἡμέρᾳ τῆς κρίσεως, ὅτι καθὼς ἐκεῖνός ἐστιν, καὶ ἡμεῖς ἐσμὲν ἐν τῷ κόσμῳ τούτῳ. 18 Φόβος οὐκ ἔστιν ἐν τῇ ἀγάπῃ, ἀλλ᾽ ἡ τελεία ἀγάπη ἔξω βάλλει τὸν φόβον, ὅτι ὁ φόβος κόλασιν ἔχει· ὁ δὲ φοβούμενος οὐ τετελείωται ἐν τῇ ἀγάπῃ. 19 Ἡμεῖς *⸂ἀγαπῶμεν αὐτόν, ὅτι αὐτὸς πρῶτος ἠγάπησεν ἡμᾶς.⸃ 20  *⸂Ἐάν τις εἴπῃ ὅτι Ἀγαπῶ τὸν θεόν, καὶ τὸν ἀδελφὸν αὐτοῦ μισῇ,⸃ ψεύστης ἐστίν· ὁ γὰρ μὴ ἀγαπῶν τὸν ἀδελφὸν αὐτοῦ ὃν ἑώρακεν, τὸν θεὸν ὃν οὐχ ἑώρακεν *⸂2πῶς⸃ δύναται ἀγαπᾷν; 21 Καὶ ταύτην τὴν ἐντολὴν ἔχομεν ἀπ᾽ αὐτοῦ, ἵνα ὁ ἀγαπῶν τὸν θεόν, ἀγαπᾷ καὶ τὸν ἀδελφὸν αὐτοῦ.

5

1 Πᾶς ὁ πιστεύων ὅτι Ἰησοῦς ἐστὶν ὁ χριστός, ἐκ τοῦ θεοῦ γεγέννηται· καὶ πᾶς ὁ ἀγαπῶν τὸν γεννήσαντα ἀγαπᾷ *⸋καὶ⸌ τὸν γεγεννημένον ἐξ αὐτοῦ. 2 Ἐν τούτῳ γινώσκομεν ὅτι ἀγαπῶμεν τὰ τέκνα τοῦ θεοῦ, ὅταν τὸν θεὸν ἀγαπῶμεν, καὶ τὰς ἐντολὰς αὐτοῦ *⸂τηρῶμεν.⸃ 3 Αὕτη γάρ ἐστιν ἡ ἀγάπη τοῦ θεοῦ, ἵνα τὰς ἐντολὰς αὐτοῦ τηρῶμεν· καὶ αἱ ἐντολαὶ αὐτοῦ βαρεῖαι οὐκ εἰσίν, 4 ὅτι πᾶν τὸ γεγεννημένον ἐκ τοῦ θεοῦ νικᾷ τὸν κόσμον· καὶ αὕτη ἐστὶν ἡ νίκη ἡ νικήσασα τὸν κόσμον, ἡ πίστις *⸂ὑμῶν.⸃ 5 Τίς *⸂ἐστιν⸃ ὁ νικῶν τὸν κόσμον, εἰ μὴ ὁ πιστεύων ὅτι Ἰησοῦς ἐστὶν ὁ υἱὸς τοῦ θεοῦ; 6 Οὗτός ἐστιν ὁ ἐλθὼν δι᾽ ὕδατος καὶ αἵματος, *⸂Ἰησοῦς χριστός·⸃ οὐκ ἐν τῷ ὕδατι μόνον, ἀλλ᾽ *⸂2ἐν τῷ ὕδατι καὶ τῷ αἵματι.⸃ Καὶ τὸ πνεῦμά ἐστιν τὸ μαρτυροῦν, ὅτι τὸ πνεῦμά ἐστιν ἡ ἀλήθεια. 7 Ὅτι τρεῖς εἰσὶν οἱ μαρτυροῦντες, *⸆ 8  *⸆ τὸ πνεῦμα, καὶ τὸ ὕδωρ, καὶ τὸ αἷμα· καὶ οἱ τρεῖς εἰς τὸ ἕν εἰσιν. 9 Εἰ τὴν μαρτυρίαν τῶν ἀνθρώπων λαμβάνομεν, ἡ μαρτυρία τοῦ θεοῦ μείζων ἐστίν· ὅτι αὕτη ἐστὶν ἡ μαρτυρία τοῦ θεοῦ, *⸂ἣν⸃ μεμαρτύρηκεν περὶ τοῦ υἱοῦ αὐτοῦ. 10 Ὁ πιστεύων εἰς τὸν υἱὸν τοῦ θεοῦ ἔχει τὴν μαρτυρίαν ἐν *⸂αὐτῷ·⸃ ὁ μὴ πιστεύων τῷ θεῷ ψεύστην πεποίηκεν αὐτόν, ὅτι οὐ πεπίστευκεν εἰς τὴν μαρτυρίαν, ἣν μεμαρτύρηκεν ὁ θεὸς περὶ τοῦ υἱοῦ αὐτοῦ. 11 Καὶ αὕτη ἐστὶν ἡ μαρτυρία, ὅτι ζωὴν αἰώνιον ἔδωκεν *⸉ἡμῖν ὁ θεός,⸊ καὶ αὕτη ἡ ζωὴ ἐν τῷ υἱῷ αὐτοῦ ἐστίν. 12 Ὁ ἔχων τὸν υἱὸν ἔχει τὴν ζωήν· ὁ μὴ ἔχων τὸν υἱὸν τοῦ θεοῦ τὴν ζωὴν οὐκ ἔχει. 13 Ταῦτα ἔγραψα ὑμῖν *⸉τοῖς πιστεύουσιν εἰς τὸ ὄνομα τοῦ υἱοῦ τοῦ θεοῦ, ἵνα εἰδῆτε ὅτι ζωὴν αἰώνιον ἔχετε,⸊ *⸋καὶ ἵνα πιστεύητε εἰς τὸ ὄνομα τοῦ υἱοῦ τοῦ θεοῦ.⸌

14 Καὶ αὕτη ἐστὶν ἡ παρρησία ἣν ἔχομεν πρὸς αὐτόν, ὅτι ἐάν τι αἰτώμεθα κατὰ τὸ θέλημα αὐτοῦ, ἀκούει *⸂ἡμῶν·⸃ 15 καὶ ἐὰν οἴδαμεν ὅτι ἀκούει ἡμῶν, ὃ *⸂ἐὰν⸃ αἰτώμεθα, οἴδαμεν ὅτι ἔχομεν τὰ αἰτήματα ἃ ᾐτήκαμεν *⸂2παρ᾽⸃ αὐτοῦ. 16 Ἐάν τις ἴδῃ τὸν ἀδελφὸν αὐτοῦ ἁμαρτάνοντα ἁμαρτίαν μὴ πρὸς θάνατον, αἰτήσει, καὶ δώσει αὐτῷ ζωὴν τοῖς ἁμαρτάνουσιν μὴ πρὸς θάνατον. Ἔστιν ἁμαρτία πρὸς θάνατον· οὐ περὶ ἐκείνης λέγω ἵνα ἐρωτήσῃ. 17 Πᾶσα ἀδικία ἁμαρτία ἐστίν· καὶ ἔστιν ἁμαρτία οὐ πρὸς θάνατον.

18 Οἴδαμεν ὅτι πᾶς ὁ γεγεννημένος ἐκ τοῦ θεοῦ οὐχ ἁμαρτάνει· ἀλλ᾽ ὁ γεννηθεὶς ἐκ τοῦ θεοῦ τηρεῖ *⸂ἑαυτόν,⸃ καὶ ὁ πονηρὸς οὐχ ἅπτεται αὐτοῦ. 19 Οἴδαμεν ὅτι ἐκ τοῦ θεοῦ ἐσμέν, καὶ ὁ κόσμος ὅλος ἐν τῷ πονηρῷ κεῖται. 20 Οἴδαμεν δὲ ὅτι ὁ υἱὸς τοῦ θεοῦ ἥκει, καὶ δέδωκεν ἡμῖν διάνοιαν ἵνα *⸂γινώσκωμεν⸃ τὸν ἀληθινόν· καί ἐσμεν ἐν τῷ ἀληθινῷ, ἐν τῷ υἱῷ αὐτοῦ Ἰησοῦ χριστῷ. Οὗτός ἐστιν *⸂2ὁ ἀληθινὸς θεός, καὶ ζωὴ αἰώνιος.⸃ 21  *⸂Τεκνία, φυλάξατε ἑαυτὰ⸃ ἀπὸ τῶν εἰδώλων. *⸋Ἀμήν.⸌

* 1:3 ⸆ – RP f 35 TR ¦ καὶ TNT2 WH NA NIV SBL

* 1:4 ⸂ ὑμῖν RP f 35 TR ¦ ἡμεῖς TNT2 WH NA NIV SBL

* 1:5 ⸂ ἔστιν αὕτη ἡ ἀγγελία RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ αὕτη ἔστιν ἡ ἐπαγγελία TR

* 1:5 ⸉ ἐν αὐτῷ οὐκ ἔστιν RP f 35 TR NA NIV SBL ¦ οὐκ ἔστιν ἐν αὐτῷ TNT2 WH

* 1:6 ⸂ περιπατῶμεν RP TR TNT2 WH NA NIV SBL ¦ περιπατοῦμεν f 35

* 1:7 ⸋ δὲ RP f 35 TR TNT2 WH NA25+27 NIV SBL ¦ – NA28

* 1:7 ⸂ Ἰησοῦ χριστοῦ RP f 35 TR ¦ Ἰησοῦ TNT2 WH NA NIV SBL

* 1:8 ⸉ οὐκ ἔστιν ἐν ἡμῖν RP f 35 TR WH NA NIV SBL ¦ ἐν ἡμῖν οὐκ ἔστιν TNT2

* 2:4 ⸆ – RP f 35 TR ¦ ὅτι TNT2 WH NA NIV SBL

* 2:6 ⸋ οὕτως RP f 35 TR NA NIV ¦ – TNT2 WH SBL

* 2:7 ⸂ Ἀδελφοί RP f 35 TR ¦ Ἀγαπητοί TNT2 WH NA NIV SBL

* 2:7 ⸂2 ἣν εἴχετε ἀπ᾽ ἀρχῆς … ὃν ἠκούσατε ἀπ᾽ ἀρχῆς RP f 35 TR ¦ ἣν εἴχετε ἀπ᾽ ἀρχῆς … ὃν ἠκούσατε TNT2 WH NA NIV SBL

* 2:13 ⸂ Γράφω … Γράφω … Ἔγραψα RP f 35 TR ¦ Γράφω … Ἔγραψα … Ἔγραψα TNT2 WH NA NIV SBL

* 2:18 ⸋ ὁ RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 2:19 ⸉ ἀλλ᾽ οὐκ ἦσαν ἐξ ἡμῶν· εἰ γὰρ ἦσαν ἐξ ἡμῶν RP f 35 TR ¦ ἀλλ᾽ οὐκ ἦσαν ἐξ ἡμῶν· εἰ γὰρ ἐξ ἡμῶν ἦσαν TNT2 WH NA NIV SBL

* 2:20 ⸋ καὶ RP f 35 TR TNT2 NA NIV SBL ¦ – WH

* 2:20 ⸂ πάντα RP f 35 TR TNT2 ¦ πάντες WH NA NIV SBL

* 2:23 ⸆ – RP f 35 TR ¦ ὁ ὁμολογῶν τὸν υἱὸν καὶ τὸν πατέρα ἔχει. TNT2 WH NA NIV SBL

* 2:24 ⸋ οὖν RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 2:24 ⸉ ἐν τῷ υἱῷ καὶ ἐν τῷ πατρὶ RP TR TNT2 WH NA NIV SBL ¦ ἐν τῷ πατρὶ καὶ ἐν τῷ υἱῷ f 35

* 2:27 ⸉ ἐν ὑμῖν μένει RP f 35 TR ¦ μένει ἐν ὑμῖν TNT2 WH NA NIV SBL

* 2:27 ⸂ τὸ αὐτὸ χρίσμα RP f 35 TR ¦ τὸ αὐτοῦ χρίσμα TNT2 WH NA NIV SBL

* 2:27 ⸂2 μενεῖτε ἐν αὐτῷ … μένετε ἐν αὐτῷ RP f 35 TR ¦ μένετε ἐν αὐτῷ … μένετε ἐν αὐτῷ TNT2 WH NA NIV SBL

* 2:28 ⸂ ὅταν RP f 35 TR ¦ ἐὰν TNT2 WH NA NIV SBL

* 2:28 ⸂2 ἔχωμεν RP f 35 TR ¦ σχῶμεν TNT2 WH NA NIV SBL

* 2:29 ⸆ – RP f 35 TR WH SBL ¦ καὶ TNT2 NA NIV

* 3:1 ⸆ – RP f 35 TR ¦ καὶ ἐσμέν TNT2 WH NA NIV SBL

* 3:1 ⸂ ὑμᾶς RP ¦ ἡμᾶς f 35 TR TNT2 WH NA NIV SBL

* 3:2 ⸋ δὲ RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 3:5 ⸋ ἡμῶν RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 3:6 ⸆ – RP TR TNT2 WH NA NIV SBL ¦ καὶ f 35

* 3:7 ⸂ Τεκνία RP f 35 TR TNT2 WH NA25+27 NIV SBL ¦ Παιδία NA28

* 3:13 ⸆ – RP f 35 TR TNT2 WH NA25 NIV11 SBL ¦ Καὶ NA27+28 NIV73

* 3:13 ⸋ μου RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 3:14 ⸂ ἀγαπῶμεν τοὺς ἀδελφούς. Ὁ μὴ ἀγαπῶν τὸν ἀδελφόν RP f 35 TR ¦ ἀγαπῶμεν τοὺς ἀδελφούς. Ὁ μὴ ἀγαπῶν TNT2 WH NA NIV SBL

* 3:15 ⸂ ἑαυτῷ RP f 35 ¦ αὐτῷ TR TNT2 WH NA NIV SBL

* 3:16 ⸂ τιθέναι RP f 35 TR ¦ θεῖναι TNT2 WH NA NIV SBL

* 3:18 ⸋ μου RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 3:18 ⸂ λόγῳ … τῇ γλώσσῃ … ἐν ἔργῳ καὶ ἀληθείᾳ RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ λόγῳ … γλώσσῃ … ἔργῳ καὶ ἀληθείᾳ TR

* 3:19 ⸋ Καὶ RP f 35 TR TNT2 NA27+28 NIV73 ¦ – WH NA25 NIV11 SBL

* 3:19 ⸂ γινώσκομεν RP f 35 TR ¦ γνωσόμεθα TNT2 WH NA NIV SBL

* 3:19 ⸂2 πείσομεν RP TR TNT2 WH NA NIV SBL ¦ πείσωμεν f 35

* 3:19 ⸂3 τὰς καρδίας RP f 35 TR TNT2 ¦ τὴν καρδίαν WH NA NIV SBL

* 3:21 ⸂ ἡ καρδία ἡμῶν μὴ καταγινώσκῃ ἡμῶν RP f 35 TR ¦ ἡ καρδία μὴ καταγινώσκῃ ἡμῶν TNT2 SBL ¦ ἡ καρδία μὴ καταγινώσκῃ WH NA25 ¦ ἡ καρδία ἡμῶν μὴ καταγινώσκῃ NA27+28 NIV

* 3:22 ⸂ ἐὰν RP f 35 TR TNT2 NA NIV SBL ¦ ἂν WH

* 3:22 ⸂2 παρ᾽ RP f 35 TR ¦ ἀπ᾽ TNT2 WH NA NIV SBL

* 3:23 ⸂ πιστεύσωμεν RP f 35 TR WH NA NIV SBL ¦ πιστεύωμεν TNT2

* 3:23 ⸆ – RP f 35 ¦ ἡμῖν TR TNT2 WH NA NIV SBL

* 3:24 ⸋ Καὶ RP TR TNT2 WH NA NIV SBL ¦ – f 35

* 4:2 ⸂ γινώσκεται RP f 35 ¦ γινώσκετε TR TNT2 WH NA NIV SBL

* 4:2 ⸂2 Ἰησοῦν χριστὸν ἐν σαρκὶ ἐληλυθότα … Ἰησοῦν χριστὸν ἐν σαρκὶ ἐληλυθότα RP f 35 ¦ Ἰησοῦν χριστὸν ἐν σαρκὶ ἐληλυθότα … τὸν Ἰησοῦν χριστὸν ἐν σαρκὶ ἐληλυθότα TR ¦ Ἰησοῦν χριστὸν ἐν σαρκὶ ἐληλυθότα … τὸν Ἰησοῦν TNT2 WH NA NIV SBL

* 4:10 ⸂ ἡμεῖς ἠγαπήσαμεν τὸν θεόν … αὐτὸς ἠγάπησεν ἡμᾶς RP f 35 TR TNT2 ¦ ἡμεῖς ἠγαπήκαμεν τὸν θεόν … αὐτὸς ἠγάπησεν ἡμᾶς WH NA NIV SBL

* 4:12 ⸉ τετελειωμένη ἐστὶν ἐν ἡμῖν RP f 35 TR ¦ τετελειωμένη ἐν ἡμῖν ἐστὶν TNT2 WH NA25 ¦ ἐν ἡμῖν τετελειωμένη ἐστὶν NA27+28 NIV SBL

* 4:15 ⸂ ἂν RP f 35 TR TNT2 ¦ ἐὰν WH NA NIV SBL

* 4:15 ⸂2 Ἰησοῦς RP f 35 TR TNT2 SBL ¦ Ἰησοῦς χριστός WH NA NIV

* 4:16 ⸂ ἐν τῷ θεῷ μένει, καὶ ὁ θεὸς ἐν αὐτῷ μένει. RP WH NA NIV SBL ¦ ἐν τῷ θεῷ μένει, καὶ ὁ θεὸς ἐν αὐτῷ. f 35 TR TNT2

* 4:19 ⸂ ἀγαπῶμεν αὐτόν … ἠγάπησεν ἡμᾶς RP f 35 TR ¦ ἀγαπῶμεν … ἠγάπησεν ἡμᾶς TNT2 WH NA NIV SBL

* 4:20 ⸂ Ἐάν τις εἴπῃ … καὶ … μισῇ RP TR TNT2 WH NA NIV SBL ¦ Ἐάν τις εἴπῃ … καὶ … μισεῖ f 35

* 4:20 ⸂2 πῶς RP f 35 TR ¦ οὐ TNT2 WH NA NIV SBL

* 5:1 ⸋ καὶ RP f 35 TR TNT2 NA27+28 NIV SBL ¦ – WH NA25

* 5:2 ⸂ τηρῶμεν RP f 35 TR ¦ ποιῶμεν TNT2 WH NA NIV SBL

* 5:4 ⸂ ὑμῶν SRS ¦ ἡμῶν RP f 35 TR TNT2 WH NA NIV SBL

* 5:5 ⸂ ἐστιν RP f 35 TR ¦ δέ ἐστιν TNT2 NA27+28 NIV SBL ¦ ἐστιν δὲ WH NA25

* 5:6 ⸂ Ἰησοῦς χριστός RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ Ἰησοῦς ὁ χριστός TR

* 5:6 ⸂2 ἐν τῷ ὕδατι καὶ τῷ αἵματι RP f 35 TR ¦ ἐν τῷ ὕδατι καὶ ἐν τῷ αἵματι TNT2 WH NA NIV SBL

* 5:7 ⸆ – RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ ἐν τῷ οὐρανῷ, ὁ πατήρ, ὁ λόγος, καὶ τὸ ἅγιον πνεῦμα· καὶ οὗτοι οἱ τρεῖς ἕν εἰσι. TR

* 5:8 ⸆ – RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ Καὶ τρεῖς εἰσὶν οἱ μαρτυροῦντες ἐν τῇ γῇ· TR

* 5:9 ⸂ ἣν RP f 35 TR ¦ ὅτι TNT2 WH NA NIV SBL

* 5:10 ⸂ αὐτῷ RP TNT2 ¦ ἑαυτῷ f 35 TR NA27 NIV ¦ αὑτῷ WH NA25+28 SBL

* 5:11 ⸉ ἡμῖν ὁ θεός RP TR TNT2 NA27+28 NIV ¦ ὁ θεός ἡμῖν f 35 WH NA25 SBL

* 5:13 ⸉ τοῖς … θεοῦ, ἵνα εἰδῆτε ὅτι ζωὴν αἰώνιον ἔχετε RP f 35 ¦ τοῖς … θεοῦ, ἵνα εἰδῆτε ὅτι ζωὴν ἔχετε αἰώνιον TR ¦ ἵνα εἰδῆτε ὅτι ζωὴν ἔχετε αἰώνιον, τοῖς … θεοῦ TNT2 WH NA NIV SBL

* 5:13 ⸋ καὶ ἵνα πιστεύητε … τοῦ θεοῦ RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 5:14 ⸂ ἡμῶν RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ ὑμῶν TR

* 5:15 ⸂ ἐὰν RP f 35 WH NA NIV SBL ¦ ἂν TR TNT2

* 5:15 ⸂2 παρ᾽ RP f 35 TR ¦ ἀπ᾽ TNT2 WH NA NIV SBL

* 5:18 ⸂ ἑαυτόν RP f 35 TR NA28 ¦ αὐτόν TNT2 WH NA25+27 NIV SBL

* 5:20 ⸂ γινώσκωμεν RP f 35 TR NA NIV SBL ¦ γινώσκομεν TNT2 WH

* 5:20 ⸂2 ὁ ἀληθινὸς θεός, καὶ ζωὴ αἰώνιος RP TNT2 WH NA NIV SBL ¦ ὁ ἀληθινὸς θεός, καὶ ἡ ζωὴ ἡ αἰώνιος f 35 ¦ ὁ ἀληθινὸς θεός, καὶ ἡ ζωὴ αἰώνιος TR

* 5:21 ⸂ Τεκνία, φυλάξατε ἑαυτὰ RP TNT2 WH NA NIV SBL ¦ Τεκνία, φυλάξατε ἑαυτοὺς f 35 TR

* 5:21 ⸋ Ἀμήν. RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

ΙΩΑΝΝΟΥ Β

ΙΩΑΝΝΟΥ Β΄

1

1 Ὁ πρεσβύτερος ἐκλεκτῇ κυρίᾳ καὶ τοῖς τέκνοις αὐτῆς, οὓς ἐγὼ ἀγαπῶ ἐν ἀληθείᾳ, καὶ οὐκ ἐγὼ μόνος, ἀλλὰ καὶ πάντες οἱ ἐγνωκότες τὴν ἀλήθειαν, 2 διὰ τὴν ἀλήθειαν τὴν μένουσαν ἐν ἡμῖν, καὶ μεθ᾽ ἡμῶν ἔσται εἰς τὸν αἰῶνα· 3 ἔσται μεθ᾽ *⸂ἡμῶν⸃ χάρις, ἔλεος, εἰρήνη παρὰ θεοῦ πατρός, καὶ παρὰ *⸂2κυρίου Ἰησοῦ χριστοῦ τοῦ υἱοῦ τοῦ πατρός,⸃ ἐν ἀληθείᾳ καὶ ἀγάπῃ.

4 Ἐχάρην λίαν ὅτι εὕρηκα ἐκ τῶν τέκνων σου περιπατοῦντας ἐν ἀληθείᾳ, καθὼς ἐντολὴν ἐλάβομεν παρὰ τοῦ πατρός. 5 Καὶ νῦν ἐρωτῶ σε, κυρία, οὐχ ὡς ἐντολὴν *⸂γράφων σοι καινήν,⸃ ἀλλὰ ἣν εἴχομεν ἀπ᾽ ἀρχῆς, ἵνα ἀγαπῶμεν ἀλλήλους. 6 Καὶ αὕτη ἐστὶν ἡ ἀγάπη, ἵνα περιπατῶμεν κατὰ τὰς ἐντολὰς αὐτοῦ. Αὕτη *⸉ἐστὶν ἡ ἐντολή,⸊ καθὼς ἠκούσατε ἀπ᾽ ἀρχῆς, ἵνα ἐν αὐτῇ περιπατῆτε. 7 Ὅτι πολλοὶ πλάνοι *⸂εἰσῆλθον εἰς⸃ τὸν κόσμον, οἱ μὴ ὁμολογοῦντες Ἰησοῦν χριστὸν ἐρχόμενον ἐν σαρκί. Οὗτός ἐστιν ὁ πλάνος καὶ ὁ ἀντίχριστος. 8 Βλέπετε ἑαυτούς, *⸂ἵνα μὴ ἀπολέσωμεν ἃ εἰργασάμεθα, ἀλλὰ μισθὸν πλήρη ἀπολάβωμεν.⸃ 9 Πᾶς ὁ *⸂παραβαίνων⸃ καὶ μὴ μένων ἐν τῇ διδαχῇ τοῦ χριστοῦ, θεὸν οὐκ ἔχει· ὁ *⸆ μένων ἐν τῇ διδαχῇ *⸋τοῦ χριστοῦ,⸌ οὗτος καὶ τὸν πατέρα καὶ τὸν υἱὸν ἔχει. 10 Εἴ τις ἔρχεται πρὸς ὑμᾶς, καὶ ταύτην τὴν διδαχὴν οὐ φέρει, μὴ λαμβάνετε αὐτὸν εἰς οἰκίαν, καὶ χαίρειν αὐτῷ μὴ λέγετε· 11 ὁ *⸉γὰρ λέγων⸊ αὐτῷ χαίρειν κοινωνεῖ τοῖς ἔργοις αὐτοῦ τοῖς πονηροῖς.

12 Πολλὰ ἔχων ὑμῖν γράφειν, οὐκ ἐβουλήθην διὰ χάρτου καὶ μέλανος· ἀλλὰ ἐλπίζω *⸂ἐλθεῖν⸃ πρὸς ὑμᾶς, καὶ στόμα πρὸς στόμα λαλῆσαι, ἵνα ἡ χαρὰ *⸂2ἡμῶν⸃ *⸉ᾖ πεπληρωμένη.⸊

13 Ἀσπάζεταί σε τὰ τέκνα τῆς ἀδελφῆς σου τῆς ἐκλεκτῆς. *⸋Ἀμήν.⸌

* 1:3 ⸂ ἡμῶν RP TR TNT2 WH NA NIV SBL ¦ ὑμῶν f 35

* 1:3 ⸂2 κυρίου Ἰησοῦ χριστοῦ τοῦ υἱοῦ τοῦ πατρός RP f 35 TR ¦ Ἰησοῦ χριστοῦ τοῦ υἱοῦ τοῦ πατρός TNT2 WH NA NIV SBL

* 1:5 ⸂ γράφων σοι καινήν RP f 35 WH NA25+28 ¦ γράφω σοι καινήν TR ¦ καινήν γράφων σοι TNT2 NA27 NIV SBL

* 1:6 ⸉ ἐστὶν ἡ ἐντολή RP f 35 TR ¦ ἡ ἐντολή ἐστὶν TNT2 WH NA NIV SBL

* 1:7 ⸂ εἰσῆλθον εἰς RP f 35 TR ¦ ἐξῆλθαν εἰς TNT2 WH ¦ ἐξῆλθον εἰς NA NIV SBL

* 1:8 ⸂ ἵνα μὴ ἀπολέσωμεν ἃ εἰργασάμεθα, ἀλλὰ … ἀπολάβωμεν. RP f 35 TR ¦ ἵνα μὴ ἀπολέσητε ἃ εἰργάσασθε, ἀλλὰ … ἀπολάβητε TNT2 NIV73 ¦ ἵνα μὴ ἀπολέσητε ἃ εἰργασάμεθα, ἀλλὰ … ἀπολάβητε WH NA NIV11 SBL

* 1:9 ⸂ παραβαίνων RP f 35 TR ¦ προάγων TNT2 WH NA NIV SBL

* 1:9 ⸆ – RP TR TNT2 WH NA NIV SBL ¦ δὲ f 35

* 1:9 ⸋ τοῦ χριστοῦ RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 1:11 ⸉ γὰρ λέγων RP f 35 TR ¦ λέγων γὰρ TNT2 WH NA NIV SBL

* 1:12 ⸂ ἐλθεῖν RP f 35 TR ¦ γενέσθαι TNT2 WH NA NIV SBL

* 1:12 ⸂2 ἡμῶν RP f 35 TR NA NIV ¦ ὑμῶν TNT2 WH SBL

* 1:12 ⸉ ᾖ πεπληρωμένη RP f 35 TR TNT2 NA28 ¦ πεπληρωμένη ᾖ WH NA25+27 NIV SBL

* 1:13 ⸋ Ἀμήν. RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

ΙΩΑΝΝΟΥ Γ

ΙΩΑΝΝΟΥ Γ΄

1

1 Ὁ πρεσβύτερος Γαΐῳ τῷ ἀγαπητῷ, ὃν ἐγὼ ἀγαπῶ ἐν ἀληθείᾳ.

2 Ἀγαπητέ, περὶ πάντων εὔχομαί σε εὐοδοῦσθαι καὶ ὑγιαίνειν, καθὼς εὐοδοῦταί σου ἡ ψυχή. 3 Ἐχάρην γὰρ λίαν, ἐρχομένων ἀδελφῶν καὶ μαρτυρούντων σου τῇ ἀληθείᾳ, καθὼς σὺ ἐν ἀληθείᾳ περιπατεῖς. 4 Μειζοτέραν τούτων οὐκ ἔχω *⸂χαράν,⸃ ἵνα ἀκούω τὰ ἐμὰ τέκνα ἐν *⸆ ἀληθείᾳ περιπατοῦντα.

5 Ἀγαπητέ, πιστὸν ποιεῖς ὃ ἐὰν ἐργάσῃ *⸂εἰς τοὺς ἀδελφοὺς καὶ εἰς τοὺς ξένους,⸃ 6 οἳ ἐμαρτύρησάν σου τῇ ἀγάπῃ ἐνώπιον ἐκκλησίας· οὓς καλῶς ποιήσεις προπέμψας ἀξίως τοῦ θεοῦ. 7 Ὑπὲρ γὰρ τοῦ ὀνόματος ἐξῆλθον μηδὲν λαμβάνοντες ἀπὸ τῶν *⸂ἐθνῶν.⸃ 8 Ἡμεῖς οὖν ὀφείλομεν *⸂ἀπολαμβάνειν⸃ τοὺς τοιούτους, ἵνα συνεργοὶ γινώμεθα τῇ ἀληθείᾳ.

9 Ἔγραψα *⸆ τῇ ἐκκλησίᾳ· ἀλλ᾽ ὁ φιλοπρωτεύων αὐτῶν Διοτρεφὴς οὐκ ἐπιδέχεται ἡμᾶς. 10 Διὰ τοῦτο, ἐὰν ἔλθω, ὑπομνήσω αὐτοῦ τὰ ἔργα ἃ ποιεῖ, λόγοις πονηροῖς φλυαρῶν ἡμᾶς· καὶ μὴ ἀρκούμενος ἐπὶ τούτοις, οὔτε αὐτὸς ἐπιδέχεται τοὺς ἀδελφούς, καὶ τοὺς βουλομένους κωλύει, καὶ ἐκ τῆς ἐκκλησίας ἐκβάλλει. 11 Ἀγαπητέ, μὴ μιμοῦ τὸ κακόν, ἀλλὰ τὸ ἀγαθόν. *⸂Ὁ ἀγαθοποιῶν ἐκ τοῦ θεοῦ ἐστίν· ὁ κακοποιῶν⸃ οὐχ ἑώρακεν τὸν θεόν. 12 Δημητρίῳ μεμαρτύρηται ὑπὸ πάντων, καὶ ὑπ᾽ αὐτῆς τῆς ἀληθείας· καὶ ἡμεῖς δὲ μαρτυροῦμεν, καὶ *⸂οἴδατε⸃ ὅτι ἡ μαρτυρία ἡμῶν ἀληθής ἐστιν.

13 Πολλὰ εἶχον *⸂γράφειν, ἀλλ᾽ οὐ θέλω διὰ μέλανος καὶ καλάμου σοι γράψαι·⸃ 14 ἐλπίζω δὲ εὐθέως *⸉ἰδεῖν σε,⸊ καὶ στόμα πρὸς στόμα λαλήσομεν.

15 Εἰρήνη σοι. Ἀσπάζονταί σε οἱ φίλοι.

Ἀσπάζου τοὺς φίλους κατ᾽ ὄνομα.

* 1:4 ⸂ χαράν RP f 35 TR TNT2 NA NIV SBL ¦ χάριν WH

* 1:4 ⸆ – RP f 35 TR NA28 ¦ τῇ TNT2 WH NA25+27 NIV SBL

* 1:5 ⸂ εἰς τοὺς ἀδελφοὺς καὶ εἰς τοὺς ξένους RP f 35 TR ¦ εἰς τοὺς ἀδελφοὺς καὶ τοῦτο ξένους TNT2 WH NA NIV SBL

* 1:7 ⸂ ἐθνῶν RP f 35 TR ¦ ἐθνικῶν TNT2 WH NA NIV SBL

* 1:8 ⸂ ἀπολαμβάνειν RP f 35 TR ¦ ὑπολαμβάνειν TNT2 WH NA NIV SBL

* 1:9 ⸆ – RP f 35 TR ¦ τι TNT2 WH NA NIV SBL

* 1:11 ⸂ Ὁ ἀγαθοποιῶν … ὁ κακοποιῶν RP TNT2 WH NA NIV SBL ¦ Ὁ ἀγαθοποιῶν … ὁ δὲ κακοποιῶν f 35 TR

* 1:12 ⸂ οἴδατε RP TR ¦ οἴδαμεν f 35 ¦ οἶδας TNT2 WH NA NIV SBL

* 1:13 ⸂ γράφειν … σοι γράψαι RP f 35 TR ¦ γράψαι σοι … σοι γράφειν TNT2 WH NA NIV SBL

* 1:14 ⸉ ἰδεῖν σε RP f 35 TR ¦ σε ἰδεῖν TNT2 WH NA NIV SBL

ΙΟΥΔΑ

ΙΟΥΔΑ

1

1 Ἰούδας Ἰησοῦ χριστοῦ δοῦλος, ἀδελφὸς δὲ Ἰακώβου, τοῖς ἐν θεῷ πατρὶ *⸂ἡγιασμένοις,⸃ καὶ Ἰησοῦ χριστῷ τετηρημένοις, κλητοῖς· 2 ἔλεος ὑμῖν καὶ εἰρήνη καὶ ἀγάπη πληθυνθείη.

3 Ἀγαπητοί, πᾶσαν σπουδὴν ποιούμενος γράφειν ὑμῖν περὶ τῆς κοινῆς *⸆ σωτηρίας, ἀνάγκην ἔσχον γράψαι ὑμῖν, παρακαλῶν ἐπαγωνίζεσθαι τῇ ἅπαξ παραδοθείσῃ τοῖς ἁγίοις πίστει. 4 Παρεισέδυσαν γάρ τινες ἄνθρωποι, οἱ πάλαι προγεγραμμένοι εἰς τοῦτο τὸ κρίμα, ἀσεβεῖς, τὴν τοῦ θεοῦ ἡμῶν χάριν μετατιθέντες εἰς ἀσέλγειαν, καὶ τὸν μόνον *⸂δεσπότην θεὸν καὶ κύριον ἡμῶν Ἰησοῦν χριστὸν⸃ ἀρνούμενοι.

5 Ὑπομνῆσαι δὲ ὑμᾶς βούλομαι, *⸂εἰδότας ὑμᾶς ἅπαξ τοῦτο, ὅτι ὁ κύριος,⸃ λαὸν ἐκ γῆς Αἰγύπτου σώσας, τὸ δεύτερον τοὺς μὴ πιστεύσαντας ἀπώλεσεν. 6 Ἀγγέλους τε τοὺς μὴ τηρήσαντας τὴν ἑαυτῶν ἀρχήν, ἀλλὰ ἀπολιπόντας τὸ ἴδιον οἰκητήριον, εἰς κρίσιν μεγάλης ἡμέρας δεσμοῖς ἀϊδίοις ὑπὸ ζόφον τετήρηκεν. 7 Ὡς Σόδομα καὶ Γόμορρα, καὶ αἱ περὶ αὐτὰς πόλεις, τὸν ὅμοιον *⸉τούτοις τρόπον⸊ ἐκπορνεύσασαι, καὶ ἀπελθοῦσαι ὀπίσω σαρκὸς ἑτέρας, πρόκεινται δεῖγμα, πυρὸς αἰωνίου δίκην ὑπέχουσαι. 8 Ὁμοίως μέντοι καὶ οὗτοι ἐνυπνιαζόμενοι σάρκα μὲν μιαίνουσιν, κυριότητα δὲ ἀθετοῦσιν, δόξας δὲ βλασφημοῦσιν. 9 Ὁ δὲ Μιχαὴλ ὁ ἀρχάγγελος, ὅτε τῷ διαβόλῳ διακρινόμενος διελέγετο περὶ τοῦ Μωϋσέως σώματος, οὐκ ἐτόλμησεν κρίσιν ἐπενεγκεῖν βλασφημίας, ἀλλ᾽ εἶπεν, Ἐπιτιμήσαι σοι κύριος. 10 Οὗτοι δὲ ὅσα μὲν οὐκ οἴδασιν βλασφημοῦσιν· ὅσα δὲ φυσικῶς, ὡς τὰ ἄλογα ζῷα, ἐπίστανται, ἐν τούτοις φθείρονται. 11 Οὐαὶ αὐτοῖς· ὅτι τῇ ὁδῷ τοῦ Κάϊν ἐπορεύθησαν, καὶ τῇ πλάνῃ τοῦ Βαλαὰμ μισθοῦ ἐξεχύθησαν, καὶ τῇ ἀντιλογίᾳ τοῦ Κόρε ἀπώλοντο. 12 Οὗτοί εἰσιν *⸆ ἐν ταῖς ἀγάπαις ὑμῶν σπιλάδες, συνευωχούμενοι, ἀφόβως ἑαυτοὺς ποιμαίνοντες· νεφέλαι ἄνυδροι, ὑπὸ ἀνέμων *⸂παραφερόμεναι·⸃ δένδρα φθινοπωρινά, ἄκαρπα, δὶς ἀποθανόντα, ἐκριζωθέντα· 13 κύματα ἄγρια θαλάσσης, *⸂ἐπαφρίζοντα⸃ τὰς ἑαυτῶν αἰσχύνας· ἀστέρες πλανῆται, οἷς ὁ ζόφος τοῦ σκότους εἰς *⸆ αἰῶνα τετήρηται. 14 Προεφήτευσεν δὲ καὶ τούτοις ἕβδομος ἀπὸ Ἀδὰμ Ἐνώχ, λέγων, Ἰδού, ἦλθεν κύριος ἐν *⸉ἁγίαις μυριάσιν⸊ αὐτοῦ, 15 ποιῆσαι κρίσιν κατὰ πάντων, καὶ *⸂ἐλέγξαι⸃ *⸂2πάντας τοὺς ἀσεβεῖς⸃ *⸋αὐτῶν⸌ περὶ πάντων τῶν ἔργων ἀσεβείας αὐτῶν ὧν ἠσέβησαν, καὶ περὶ πάντων τῶν σκληρῶν ὧν ἐλάλησαν κατ᾽ αὐτοῦ ἁμαρτωλοὶ ἀσεβεῖς. 16 Οὗτοί εἰσιν γογγυσταί, μεμψίμοιροι, κατὰ τὰς ἐπιθυμίας *⸂αὐτῶν⸃ πορευόμενοι, καὶ τὸ στόμα αὐτῶν λαλεῖ ὑπέρογκα, θαυμάζοντες πρόσωπα ὠφελείας χάριν.

17 Ὑμεῖς δέ, ἀγαπητοί, μνήσθητε τῶν ῥημάτων τῶν προειρημένων ὑπὸ τῶν ἀποστόλων τοῦ κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ χριστοῦ· 18 ὅτι ἔλεγον ὑμῖν, *⸋ὅτι⸌ *⸂ἐν ἐσχάτῳ χρόνῳ⸃ ἔσονται ἐμπαῖκται, κατὰ τὰς ἑαυτῶν ἐπιθυμίας πορευόμενοι τῶν ἀσεβειῶν. 19 Οὗτοί εἰσιν οἱ ἀποδιορίζοντες, ψυχικοί, πνεῦμα μὴ ἔχοντες. 20 Ὑμεῖς δέ, ἀγαπητοί, *⸉τῇ ἁγιωτάτῃ ὑμῶν πίστει ἐποικοδομοῦντες ἑαυτούς,⸊ ἐν πνεύματι ἁγίῳ προσευχόμενοι, 21 ἑαυτοὺς ἐν ἀγάπῃ θεοῦ τηρήσατε, προσδεχόμενοι τὸ ἔλεος τοῦ κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ χριστοῦ εἰς ζωὴν αἰώνιον. 22 Καὶ οὓς μὲν *⸂ἐλεεῖτε⸃ *⸂2διακρινόμενοι·⸃ 23  *⸂οὓς δὲ ἐν φόβῳ σῴζετε, ἐκ πυρὸς ἁρπάζοντες,⸃ μισοῦντες καὶ τὸν ἀπὸ τῆς σαρκὸς ἐσπιλωμένον χιτῶνα.

24 Τῷ δὲ δυναμένῳ φυλάξαι *⸂αὐτοὺς⸃ ἀπταίστους, καὶ στῆσαι κατενώπιον τῆς δόξης αὐτοῦ ἀμώμους ἐν ἀγαλλιάσει, 25 μόνῳ *⸋σοφῷ⸌ θεῷ σωτῆρι ἡμῶν, *⸆ *⸂δόξα καὶ μεγαλωσύνη, κράτος καὶ ἐξουσία,⸃ *⸆2 καὶ νῦν καὶ εἰς πάντας τοὺς αἰῶνας. Ἀμήν.

* 1:1 ⸂ ἡγιασμένοις RP f 35 TR ¦ ἠγαπημένοις TNT2 WH NA NIV SBL Wass

* 1:3 ⸆ – RP f 35 TR ¦ ἡμῶν TNT2 WH NA NIV SBL Wass

* 1:4 ⸂ δεσπότην θεὸν καὶ κύριον ἡμῶν Ἰησοῦν χριστὸν RP f 35 TR ¦ δεσπότην καὶ κύριον ἡμῶν Ἰησοῦν χριστὸν TNT2 WH NA NIV SBL Wass

* 1:5 ⸂ εἰδότας ὑμᾶς ἅπαξ τοῦτο, ὅτι ὁ κύριος RP f 35 TR ¦ εἰδότας ἅπαξ πάντα, ὅτι κύριος TNT2 WH NA25 ¦ εἰδότας ὑμᾶς πάντα, ὅτι ὁ κύριος ἅπαξ NA27 NIV11 ¦ εἰδότας ὑμᾶς ἅπαξ πάντα, ὅτι Ἰησοῦς NA28 SBL ¦ εἰδότας ἅπαξ ὑμᾶς πάντα, ὅτι ὁ κύριος NIV73 ¦ εἰδότας ὑμᾶς ἅπαξ πάντα, ὅτι κύριος Wass

* 1:7 ⸉ τούτοις τρόπον RP f 35 TR ¦ τρόπον τούτοις TNT2 WH NA NIV SBL Wass

* 1:12 ⸆ – RP f 35 TR ¦ οἱ TNT2 WH NA NIV SBL Wass

* 1:12 ⸂ παραφερόμεναι RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL Wass ¦ περιφερόμεναι TR

* 1:13 ⸂ ἐπαφρίζοντα RP f 35 TR TNT2 WH NA NIV SBL ¦ ἀπαφρίζοντα Wass

* 1:13 ⸆ – RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL Wass ¦ τὸν TR

* 1:14 ⸉ ἁγίαις μυριάσιν RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL Wass ¦ μυριάσιν ἁγίαις TR

* 1:15 ⸂ ἐλέγξαι RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL Wass ¦ ἐξἐλέγξαι TR

* 1:15 ⸂2 πάντας τοὺς ἀσεβεῖς RP f 35 TR TNT2 WH NA25 NIV73 SBL Wass ¦ πᾶσαν ψυχὴν NA27+28 NIV11

* 1:15 ⸋ αὐτῶν RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL Wass

* 1:16 ⸂ αὐτῶν RP TR TNT2 WH NA25 SBL ¦ ἑαυτῶν f 35 NA27+28 NIV Wass

* 1:18 ⸋ ὅτι RP f 35 TR TNT2 NA27 NIV73 Wass ¦ – WH NA25+28 NIV11 SBL

* 1:18 ⸂ ἐν ἐσχάτῳ χρόνῳ RP f 35 TR ¦ ἐπ᾽ ἐσχάτου χρόνου TNT2 WH NA28 SBL ¦ ἐπ᾽ ἐσχάτου τοῦ χρόνου NA25+27 NIV Wass

* 1:20 ⸉ τῇ ἁγιωτάτῃ ὑμῶν πίστει ἐποικοδομοῦντες ἑαυτούς RP f 35 TR ¦ ἐποικοδομοῦντες ἑαυτούς τῇ ἁγιωτάτῃ ὑμῶν πίστει TNT2 WH NA NIV SBL Wass

* 1:22 ⸂ ἐλεεῖτε RP f 35 TR ¦ ἐλέγχετε TNT2 ¦ ἐλεᾶτε WH NA NIV SBL Wass

* 1:22 ⸂2 διακρινόμενοι RP f 35 TR ¦ διακρινομένους TNT2 WH NA NIV SBL Wass

* 1:23 ⸂ οὓς δὲ ἐν φόβῳ σῴζετε, ἐκ πυρὸς ἁρπάζοντες RP f 35 ¦ οὓς δὲ ἐν φόβῳ σῴζετε, ἐκ τοῦ πυρὸς ἁρπάζοντες TR ¦ οὓς δὲ σῴζετε ἐκ πυρὸς ἁρπάζοντες, οὓς δὲ ἐλεᾶτε ἐν φόβῳ TNT2 NA27+28 NIV SBL Wass ¦ σῴζετε ἐκ πυρὸς ἁρπάζοντες, οὓς δὲ ἐλεᾶτε ἐν φόβῳ WH NA25

* 1:24 ⸂ αὐτοὺς RP f 35 TR ¦ ὑμᾶς TNT2 WH NA NIV SBL Wass

* 1:25 ⸋ σοφῷ RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL Wass

* 1:25 ⸆ – RP f 35 TR ¦ διὰ Ἰησοῦ χριστοῦ τοῦ κυρίου ἡμῶν TNT2 WH NA NIV SBL Wass

* 1:25 ⸂ δόξα καὶ μεγαλωσύνη, κράτος καὶ ἐξουσία RP f 35 TR ¦ δόξα, μεγαλωσύνη, κράτος, καὶ ἐξουσία TNT2 WH NA NIV SBL Wass

* 1:25 ⸆2 – RP f 35 TR ¦ πρὸ παντὸς τοῦ αἰῶνος TNT2 WH NA NIV SBL Wass

ΑΠΟΚΑΛΥΨΙΣ

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

14

15

16

17

18

19

20

21

22

ΑΠΟΚΑΛΥΨΙΣ ΙΩΑΝΝΟΥ

1

1 Ἀποκάλυψις Ἰησοῦ χριστοῦ, ἣν ἔδωκεν αὐτῷ ὁ θεὸς δεῖξαι τοῖς δούλοις αὐτοῦ, ἃ δεῖ γενέσθαι ἐν τάχει, καὶ ἐσήμανεν ἀποστείλας διὰ τοῦ ἀγγέλου αὐτοῦ τῷ δούλῳ αὐτοῦ Ἰωάννῃ, 2 ὃς ἐμαρτύρησεν τὸν λόγον τοῦ θεοῦ καὶ τὴν μαρτυρίαν Ἰησοῦ χριστοῦ, ὅσα *⸆ εἶδεν. *⸆2 3 Μακάριος ὁ ἀναγινώσκων, καὶ οἱ ἀκούοντες τοὺς λόγους τῆς προφητείας καὶ τηροῦντες τὰ ἐν αὐτῇ γεγραμμένα· ὁ γὰρ καιρὸς ἐγγύς.

4 Ἰωάννης ταῖς ἑπτὰ ἐκκλησίαις ταῖς ἐν τῇ Ἀσίᾳ· χάρις ὑμῖν καὶ εἰρήνη ἀπὸ *⸂θεοῦ⸃ ὁ ὢν καὶ ὁ ἦν καὶ ὁ ἐρχόμενος· καὶ ἀπὸ τῶν ἑπτὰ πνευμάτων ἃ *⸆ ἐνώπιον τοῦ θρόνου αὐτοῦ· 5 καὶ ἀπὸ Ἰησοῦ χριστοῦ, ὁ μάρτυς ὁ πιστός, ὁ πρωτότοκος *⸆ τῶν νεκρῶν, καὶ ὁ ἄρχων τῶν βασιλέων τῆς γῆς. Τῷ *⸂ἀγαπῶντι⸃ ἡμᾶς, καὶ λούσαντι ἡμᾶς *⸂2ἀπὸ⸃ τῶν ἁμαρτιῶν ἡμῶν ἐν τῷ αἵματι αὐτοῦ· 6 καὶ ἐποίησεν ἡμᾶς *⸂βασιλείαν,⸃ ἱερεῖς τῷ θεῷ καὶ πατρὶ αὐτοῦ· αὐτῷ ἡ δόξα καὶ τὸ κράτος εἰς τοὺς αἰῶνας *⸋τῶν αἰώνων.⸌ Ἀμήν. 7 Ἰδού, ἔρχεται μετὰ τῶν νεφελῶν, καὶ ὄψεται αὐτὸν πᾶς ὀφθαλμός, καὶ οἵτινες αὐτὸν ἐξεκέντησαν· καὶ κόψονται ἐπ᾽ αὐτὸν πᾶσαι αἱ φυλαὶ τῆς γῆς. Ναί, ἀμήν.

8 Ἐγώ εἰμι τὸ Ἄλφα καὶ τὸ Ὦ, *⸆ λέγει *⸂κύριος ὁ θεός,⸃ ὁ ὢν καὶ ὁ ἦν καὶ ὁ ἐρχόμενος, ὁ παντοκράτωρ.

9 Ἐγὼ Ἰωάννης, ὁ *⸆ ἀδελφὸς ὑμῶν καὶ *⸂κοινωνὸς⸃ *⸂2ἐν τῇ θλίψει καὶ βασιλείᾳ καὶ ὑπομονῇ⸃ *⸂3ἐν χριστῷ Ἰησοῦ,⸃ ἐγενόμην ἐν τῇ νήσῳ τῇ καλουμένῃ Πάτμῳ, *⸂4διὰ τὸν λόγον τοῦ θεοῦ καὶ διὰ τὴν μαρτυρίαν⸃ *⸂5Ἰησοῦ χριστοῦ.⸃ 10 Ἐγενόμην ἐν πνεύματι ἐν τῇ κυριακῇ ἡμέρᾳ· καὶ ἤκουσα *⸉φωνὴν ὀπίσω μου⸊ μεγάλην ὡς σάλπιγγος, 11 λεγούσης, *⸆ Ὃ βλέπεις γράψον εἰς βιβλίον, καὶ πέμψον ταῖς *⸋ἑπτὰ⸌ ἐκκλησίαις, *⸆2 εἰς Ἔφεσον, καὶ εἰς Σμύρναν, καὶ εἰς Πέργαμον, καὶ εἰς Θυάτειρα, καὶ εἰς Σάρδεις, καὶ εἰς Φιλαδέλφειαν, καὶ εἰς Λαοδίκειαν. 12 Καὶ *⸋ἐκεῖ⸌ ἐπέστρεψα βλέπειν τὴν φωνὴν ἥτις *⸂ἐλάλει⸃ μετ᾽ ἐμοῦ. Καὶ ἐπιστρέψας εἶδον ἑπτὰ λυχνίας χρυσᾶς, 13 καὶ ἐν μέσῳ τῶν *⸋ἑπτὰ⸌ λυχνιῶν ὅμοιον *⸂υἱῷ⸃ ἀνθρώπου, ἐνδεδυμένον ποδήρη, καὶ περιεζωσμένον πρὸς τοῖς μαστοῖς ζώνην χρυσῆν. 14 Ἡ δὲ κεφαλὴ αὐτοῦ καὶ αἱ τρίχες λευκαὶ *⸂ὡς ἔριον λευκόν, ὡς χιών· καὶ οἱ ὀφθαλμοὶ αὐτοῦ ὡς φλὸξ πυρός·⸃ 15 καὶ *⸂οἱ πόδες αὐτοῦ ὅμοιοι χαλκολιβάνῳ, ὡς ἐν καμίνῳ πεπυρωμένοι·⸃ καὶ ἡ φωνὴ αὐτοῦ ὡς φωνὴ ὑδάτων πολλῶν. 16 Καὶ ἔχων ἐν τῇ δεξιᾷ *⸉αὐτοῦ χειρὶ⸊ ἀστέρας ἑπτά· καὶ ἐκ τοῦ στόματος αὐτοῦ ῥομφαία δίστομος ὀξεῖα ἐκπορευομένη· καὶ ἡ ὄψις αὐτοῦ, ὡς ὁ ἥλιος φαίνει ἐν τῇ δυνάμει αὐτοῦ. 17 Καὶ ὅτε εἶδον αὐτόν, ἔπεσα πρὸς τοὺς πόδας αὐτοῦ ὡς νεκρός· καὶ *⸂ἔθηκεν⸃ τὴν δεξιὰν αὐτοῦ *⸆ ἐπ᾽ ἐμέ, λέγων, *⸆2 Μὴ φοβοῦ· ἐγώ εἰμι ὁ πρῶτος καὶ ὁ ἔσχατος, 18 καὶ ὁ ζῶν, καὶ ἐγενόμην νεκρός, καὶ ἰδού, ζῶν εἰμὶ εἰς τοὺς αἰῶνας τῶν αἰώνων, *⸋ἀμήν·⸌ καὶ ἔχω τὰς κλεῖς *⸉τοῦ θανάτου καὶ τοῦ ᾍδου.⸊ 19 Γράψον *⸋οὖν⸌ ἃ εἶδες, καὶ ἅ εἰσιν, καὶ ἃ μέλλει *⸂γίνεσθαι⸃ μετὰ ταῦτα· 20 τὸ μυστήριον τῶν ἑπτὰ ἀστέρων *⸂ὧν⸃ εἶδες ἐπὶ τῆς δεξιᾶς μου, καὶ τὰς ἑπτὰ λυχνίας τὰς χρυσᾶς. Οἱ ἑπτὰ ἀστέρες ἄγγελοι τῶν ἑπτὰ ἐκκλησιῶν εἰσίν· καὶ *⸂2αἱ λυχνίαι αἱ ἑπτὰ⸃ ἑπτὰ ἐκκλησίαι εἰσίν.

2

1  *⸂Τῷ ἀγγέλῳ τῆς ἐν Ἐφέσῳ ἐκκλησίας⸃ γράψον, Τάδε λέγει ὁ κρατῶν τοὺς ἑπτὰ ἀστέρας ἐν τῇ δεξιᾷ αὐτοῦ, ὁ περιπατῶν ἐν μέσῳ τῶν ἑπτὰ λυχνιῶν τῶν χρυσῶν· 2 Οἶδα τὰ ἔργα σου, καὶ τὸν κόπον *⸋σου,⸌ καὶ τὴν ὑπομονήν σου, καὶ ὅτι οὐ δύνῃ βαστάσαι κακούς, καὶ *⸂ἐπείρασας⸃ τοὺς *⸂2λέγοντας ἑαυτοὺς ἀποστόλους εἶναι⸃ καὶ οὐκ εἰσίν, καὶ εὗρες αὐτοὺς ψευδεῖς, 3  *⸉καὶ ὑπομονὴν ἔχεις καὶ ἐβάστασας⸊ διὰ τὸ ὄνομά μου *⸂καὶ οὐκ ἐκοπίασας.⸃ 4 Ἀλλὰ ἔχω κατὰ σοῦ, ὅτι τὴν ἀγάπην σου τὴν πρώτην ἀφῆκας. 5 Μνημόνευε οὖν πόθεν *⸂πέπτωκας,⸃ καὶ μετανόησον, καὶ τὰ πρῶτα ἔργα ποίησον· εἰ δὲ μή, ἔρχομαί σοι *⸂2ταχύ,⸃ καὶ κινήσω τὴν λυχνίαν σου ἐκ τοῦ τόπου αὐτῆς, ἐὰν μὴ μετανοήσῃς. 6 Ἀλλὰ τοῦτο ἔχεις, ὅτι μισεῖς τὰ ἔργα τῶν Νικολαϊτῶν, ἃ κἀγὼ μισῶ. 7 Ὁ ἔχων οὖς ἀκουσάτω τί τὸ πνεῦμα λέγει ταῖς ἐκκλησίαις. Τῷ νικῶντι δώσω *⸋αὐτῷ⸌ φαγεῖν ἐκ τοῦ ξύλου τῆς ζωῆς, ὅ ἐστιν ἐν *⸂τῷ παραδείσῳ⸃ τοῦ θεοῦ *⸋2μου.⸌

8 Καὶ *⸂τῷ ἀγγέλῳ τῆς ἐν Σμύρνῃ ἐκκλησίας⸃ γράψον, Τάδε λέγει ὁ πρῶτος καὶ ὁ ἔσχατος, ὃς ἐγένετο νεκρὸς καὶ ἔζησεν· 9 Οἶδά σου *⸋τὰ ἔργα καὶ⸌ τὴν θλίψιν καὶ τὴν πτωχείαν, *⸂ἀλλὰ πλούσιος⸃ εἶ· καὶ τὴν βλασφημίαν *⸋2ἐκ⸌ τῶν λεγόντων Ἰουδαίους εἶναι ἑαυτούς, καὶ οὐκ εἰσίν, ἀλλὰ συναγωγὴ τοῦ Σατανᾶ. 10  *⸂Μηδὲν⸃ φοβοῦ ἃ μέλλεις *⸂2παθεῖν·⸃ ἰδοὺ *⸋δή,⸌ μέλλει *⸂3βαλεῖν⸃ *⸉ὁ διάβολος ἐξ ὑμῶν⸊ εἰς φυλακήν, ἵνα πειρασθῆτε· καὶ *⸂4ἕξετε⸃ θλίψιν ἡμερῶν δέκα. Γίνου πιστὸς ἄχρι θανάτου, καὶ δώσω σοι τὸν στέφανον τῆς ζωῆς. 11 Ὁ ἔχων οὖς ἀκουσάτω τί τὸ πνεῦμα λέγει ταῖς ἐκκλησίαις. Ὁ νικῶν οὐ μὴ ἀδικηθῇ ἐκ τοῦ θανάτου τοῦ δευτέρου.

12 Καὶ τῷ ἀγγέλῳ τῆς ἐν Περγάμῳ ἐκκλησίας γράψον, Τάδε λέγει ὁ ἔχων τὴν ῥομφαίαν τὴν δίστομον τὴν ὀξεῖαν· 13 Οἶδα *⸋τὰ ἔργα σου καὶ⸌ ποῦ κατοικεῖς, ὅπου ὁ θρόνος τοῦ Σατανᾶ· καὶ κρατεῖς τὸ ὄνομά μου, καὶ οὐκ ἠρνήσω τὴν πίστιν μου *⸆ ἐν ταῖς ἡμέραις *⸋2ἐν αἷς⸌ Ἀντίπας *⸂ὁ μάρτυς μου, ὁ πιστός,⸃ ὃς ἀπεκτάνθη παρ᾽ ὑμῖν, ὅπου *⸉ὁ Σατανᾶς κατοικεῖ.⸊ 14 Ἀλλ᾽ ἔχω κατὰ σοῦ ὀλίγα, ὅτι ἔχεις ἐκεῖ κρατοῦντας τὴν διδαχὴν Βαλαάμ, ὃς *⸂ἐδίδαξεν⸃ *⸂2τὸν⸃ Βαλὰκ βαλεῖν σκάνδαλον ἐνώπιον τῶν υἱῶν Ἰσραήλ, *⸋καὶ⸌ φαγεῖν εἰδωλόθυτα καὶ πορνεῦσαι. 15 Οὕτως ἔχεις καὶ σὺ κρατοῦντας τὴν διδαχὴν *⸋τῶν⸌ Νικολαϊτῶν *⸂ὁμοίως.⸃ 16 Μετανόησον *⸋οὖν·⸌ εἰ δὲ μή, ἔρχομαί σοι ταχύ, καὶ πολεμήσω μετ᾽ αὐτῶν ἐν τῇ ῥομφαίᾳ τοῦ στόματός μου. 17 Ὁ ἔχων οὖς ἀκουσάτω τί τὸ πνεῦμα λέγει ταῖς ἐκκλησίαις. Τῷ νικῶντι δώσω αὐτῷ *⸆ τοῦ μάννα τοῦ κεκρυμμένου, καὶ δώσω αὐτῷ ψῆφον λευκήν, καὶ ἐπὶ τὴν ψῆφον ὄνομα καινὸν γεγραμμένον, ὃ οὐδεὶς *⸂οἶδεν⸃ εἰ μὴ ὁ λαμβάνων.

18 Καὶ *⸂τῷ ἀγγέλῳ τῆς ἐν Θυατείροις ἐκκλησίας⸃ γράψον, Τάδε λέγει ὁ υἱὸς τοῦ θεοῦ, ὁ ἔχων τοὺς ὀφθαλμοὺς αὐτοῦ ὡς φλόγα πυρός, καὶ οἱ πόδες αὐτοῦ ὅμοιοι χαλκολιβάνῳ· 19 Οἶδά σου τὰ ἔργα, *⸉καὶ τὴν ἀγάπην καὶ τὴν πίστιν καὶ τὴν διακονίαν⸊ καὶ τὴν ὑπομονήν σου, καὶ τὰ ἔργα σου, *⸆ τὰ ἔσχατα πλείονα τῶν πρώτων. 20 Ἀλλ᾽ ἔχω κατὰ σοῦ *⸆ ὅτι *⸂ἀφεῖς⸃ τὴν γυναῖκά *⸋σου⸌ Ἰεζάβελ, *⸂2ἣ λέγει⸃ ἑαυτὴν προφῆτιν, *⸂3καὶ διδάσκει καὶ πλανᾷ⸃ τοὺς ἐμοὺς δούλους πορνεῦσαι καὶ *⸉φαγεῖν εἰδωλόθυτα.⸊ 21 Καὶ ἔδωκα αὐτῇ χρόνον ἵνα μετανοήσῃ, *⸂καὶ οὐ θέλει μετανοῆσαι ἐκ τῆς πορνείας αὐτῆς.⸃ 22 Ἰδού, *⸆ βάλλω αὐτὴν εἰς κλίνην, καὶ τοὺς μοιχεύοντας μετ᾽ αὐτῆς εἰς θλίψιν μεγάλην, ἐὰν μὴ *⸂μετανοήσωσιν⸃ ἐκ τῶν ἔργων *⸂2αὐτῆς.⸃ 23 Καὶ τὰ τέκνα αὐτῆς ἀποκτενῶ ἐν θανάτῳ· καὶ γνώσονται πᾶσαι αἱ ἐκκλησίαι ὅτι ἐγώ εἰμι ὁ ἐρευνῶν νεφροὺς καὶ καρδίας· καὶ δώσω ὑμῖν ἑκάστῳ κατὰ τὰ ἔργα ὑμῶν. 24  *⸂Ὑμῖν δὲ λέγω, τοῖς λοιποῖς τοῖς ἐν Θυατείροις, ὅσοι οὐκ ἔχουσιν τὴν διδαχὴν ταύτην, οἵτινες⸃ οὐκ ἔγνωσαν τὰ βαθέα τοῦ Σατανᾶ, ὡς λέγουσιν, οὐ *⸂2βάλλω⸃ ἐφ᾽ ὑμᾶς ἄλλο βάρος. 25 Πλὴν ὃ ἔχετε κρατήσατε, ἄχρι οὗ ἂν ἥξω. 26 Καὶ ὁ νικῶν καὶ ὁ τηρῶν ἄχρι τέλους τὰ ἔργα μου, δώσω αὐτῷ ἐξουσίαν ἐπὶ τῶν ἐθνῶν· 27 καὶ ποιμανεῖ αὐτοὺς ἐν ῥάβδῳ σιδηρᾷ· ὡς τὰ σκεύη τὰ κεραμικά, *⸂συντριβήσεται·⸃ ὡς κἀγὼ εἴληφα παρὰ τοῦ πατρός μου· 28 καὶ δώσω αὐτῷ τὸν ἀστέρα τὸν πρωϊνόν. 29 Ὁ ἔχων οὖς ἀκουσάτω τί τὸ πνεῦμα λέγει ταῖς ἐκκλησίαις.

3

1 Καὶ τῷ ἀγγέλῳ τῆς ἐν Σάρδεσιν ἐκκλησίας γράψον, Τάδε λέγει ὁ ἔχων *⸂τὰ ἑπτὰ πνεύματα τοῦ θεοῦ καὶ τοὺς ἑπτὰ ἀστέρας·⸃ Οἶδά σου τὰ ἔργα, ὅτι *⸆ ὄνομα ἔχεις ὅτι ζῇς, καὶ νεκρὸς εἶ. 2 Γίνου γρηγορῶν, καὶ στήρισον τὰ λοιπὰ ἃ *⸂ἔμελλες ἀποβάλλειν·⸃ οὐ γὰρ εὕρηκά σου *⸋τὰ⸌ ἔργα πεπληρωμένα ἐνώπιον τοῦ θεοῦ *⸋2μου.⸌ 3 Μνημόνευε οὖν πῶς εἴληφας καὶ ἤκουσας, καὶ τήρει, καὶ μετανόησον. Ἐὰν οὖν μὴ γρηγορήσῃς, *⸂ἥξω ἐπί σε ὡς κλέπτης, καὶ οὐ μὴ *⸂2γνῷς⸃ ποίαν ὥραν ἥξω ἐπί σε.⸃ 4  *⸂Ἀλλ᾽⸃ *⸉ὀλίγα ἔχεις⸊ ὀνόματα *⸆ ἐν Σάρδεσιν, ἃ οὐκ ἐμόλυναν τὰ ἱμάτια αὐτῶν· καὶ περιπατήσουσιν μετ᾽ ἐμοῦ ἐν λευκοῖς, ὅτι ἄξιοί εἰσιν. 5 Ὁ νικῶν, *⸂οὗτος⸃ περιβαλεῖται ἐν ἱματίοις λευκοῖς· καὶ οὐ μὴ ἐξαλείψω τὸ ὄνομα αὐτοῦ ἐκ τῆς βίβλου τῆς ζωῆς, καὶ *⸂2ὁμολογήσω⸃ τὸ ὄνομα αὐτοῦ ἐνώπιον τοῦ πατρός μου, καὶ ἐνώπιον τῶν ἀγγέλων αὐτοῦ. 6 Ὁ ἔχων οὖς ἀκουσάτω τί τὸ πνεῦμα λέγει ταῖς ἐκκλησίαις.

7 Καὶ τῷ ἀγγέλῳ τῆς ἐν Φιλαδελφείᾳ ἐκκλησίας γράψον, Τάδε λέγει ὁ ἅγιος, ὁ ἀληθινός, ὁ ἔχων τὴν κλεῖν *⸋τοῦ⸌ Δαυίδ, *⸂ὁ ἀνοίγων καὶ οὐδεὶς κλείσει αὐτήν, εἰ μὴ ὁ ἀνοίγων· καὶ οὐδεὶς ἀνοίξει.⸃ 8 Οἶδά σου τὰ ἔργα· ἰδού, δέδωκα ἐνώπιόν σου θύραν ἀνεῳγμένην, *⸂ἣν⸃ οὐδεὶς δύναται κλεῖσαι αὐτήν, ὅτι μικρὰν ἔχεις δύναμιν, καὶ ἐτήρησάς μου τὸν λόγον, καὶ οὐκ ἠρνήσω τὸ ὄνομά μου. 9 Ἰδού, *⸂δίδωμι⸃ ἐκ τῆς συναγωγῆς τοῦ Σατανᾶ, τῶν λεγόντων ἑαυτοὺς Ἰουδαίους εἶναι, καὶ οὐκ εἰσίν, ἀλλὰ ψεύδονται· ἰδού, ποιήσω αὐτοὺς ἵνα *⸂2ἥξωσιν καὶ προσκυνήσωσιν⸃ ἐνώπιον τῶν ποδῶν σου, καὶ γνῶσιν ὅτι *⸆ ἠγάπησά σε. 10 Ὅτι ἐτήρησας τὸν λόγον τῆς ὑπομονῆς μου, κἀγώ σε τηρήσω ἐκ τῆς ὥρας τοῦ πειρασμοῦ, τῆς μελλούσης ἔρχεσθαι ἐπὶ τῆς οἰκουμένης ὅλης, πειράσαι τοὺς κατοικοῦντας ἐπὶ τῆς γῆς. 11  *⸆ Ἔρχομαι ταχύ· κράτει ὃ ἔχεις, ἵνα μηδεὶς λάβῃ τὸν στέφανόν σου. 12 Ὁ νικῶν, ποιήσω αὐτὸν στύλον ἐν τῷ ναῷ τοῦ θεοῦ μου, καὶ ἔξω οὐ μὴ ἐξέλθῃ ἔτι, καὶ γράψω ἐπ᾽ αὐτὸν τὸ ὄνομα τοῦ θεοῦ μου, καὶ τὸ ὄνομα τῆς πόλεως τοῦ θεοῦ μου, τῆς καινῆς Ἱερουσαλήμ, ἣ *⸂καταβαίνει⸃ ἐκ τοῦ οὐρανοῦ ἀπὸ τοῦ θεοῦ μου, καὶ τὸ ὄνομά μου τὸ καινόν. 13 Ὁ ἔχων οὖς ἀκουσάτω τί τὸ πνεῦμα λέγει ταῖς ἐκκλησίαις.

14 Καὶ τῷ ἀγγέλῳ *⸂τῆς ἐν Λαοδικείᾳ ἐκκλησίας⸃ γράψον, Τάδε λέγει ὁ Ἀμήν, ὁ μάρτυς *⸂2ὁ πιστὸς καὶ ἀληθινός,⸃ ἡ ἀρχὴ τῆς κτίσεως τοῦ θεοῦ· 15 Οἶδά σου τὰ ἔργα, ὅτι οὔτε ψυχρὸς εἶ οὔτε ζεστός· ὄφελον ψυχρὸς *⸂ἦς⸃ ἢ ζεστός. 16 Οὕτως ὅτι χλιαρὸς εἶ, καὶ *⸂οὐ ζεστὸς οὔτε ψυχρός,⸃ μέλλω σε ἐμέσαι ἐκ τοῦ στόματός μου. 17 Ὅτι λέγεις, *⸆ Πλούσιός εἰμι, καὶ πεπλούτηκα, καὶ *⸂οὐδενὸς⸃ χρείαν ἔχω, καὶ οὐκ οἶδας ὅτι σὺ εἶ *⸂2ὁ ταλαίπωρος καὶ ὁ ἐλεεινὸς καὶ πτωχὸς⸃ καὶ τυφλὸς καὶ γυμνός· 18 συμβουλεύω σοι ἀγοράσαι *⸉χρυσίον παρ᾽ ἐμοῦ⸊ πεπυρωμένον ἐκ πυρός, ἵνα πλουτήσῃς, καὶ ἱμάτια λευκά, ἵνα περιβάλῃ, καὶ μὴ φανερωθῇ ἡ αἰσχύνη τῆς γυμνότητός σου· καὶ κολλύριον *⸂ἵνα ἐγχρίσῃ⸃ *⸆ τοὺς ὀφθαλμούς σου, ἵνα βλέπῃς. 19 Ἐγὼ ὅσους ἐὰν φιλῶ, ἐλέγχω καὶ παιδεύω· *⸂ζήλωσον⸃ οὖν καὶ μετανόησον. 20 Ἰδού, ἕστηκα ἐπὶ τὴν θύραν καὶ κρούω· ἐάν τις ἀκούσῃ τῆς φωνῆς μου, καὶ ἀνοίξῃ τὴν θύραν, *⸋καὶ⸌ εἰσελεύσομαι πρὸς αὐτόν, καὶ δειπνήσω μετ᾽ αὐτοῦ, καὶ αὐτὸς μετ᾽ ἐμοῦ. 21 Ὁ νικῶν, δώσω αὐτῷ καθίσαι μετ᾽ ἐμοῦ ἐν τῷ θρόνῳ μου, ὡς κἀγὼ ἐνίκησα, καὶ ἐκάθισα μετὰ τοῦ πατρός μου ἐν τῷ θρόνῳ αὐτοῦ. 22 Ὁ ἔχων οὖς ἀκουσάτω τί τὸ πνεῦμα λέγει ταῖς ἐκκλησίαις.

4

1 Μετὰ ταῦτα εἶδον, καὶ ἰδού, θύρα ἀνεῳγμένη ἐν τῷ οὐρανῷ, καὶ ἡ φωνὴ ἡ πρώτη ἣν ἤκουσα ὡς σάλπιγγος *⸂λαλούσης μετ᾽ ἐμοῦ, λέγων,⸃ Ἀνάβα ὧδε, καὶ δείξω σοι ἃ δεῖ γενέσθαι μετὰ ταῦτα. 2  *⸋Καὶ⸌ εὐθέως ἐγενόμην ἐν πνεύματι· καὶ ἰδού, θρόνος ἔκειτο ἐν τῷ οὐρανῷ, καὶ ἐπὶ *⸂τὸν θρόνον⸃ καθήμενος, 3  *⸆ *⸂ὅμοιος ὁράσει λίθῳ ἰάσπιδι καὶ σαρδίῳ· καὶ ἶρις κυκλόθεν τοῦ θρόνου ὁμοίως ὅρασις σμαραγδίνων.⸃ 4 Καὶ κυκλόθεν τοῦ θρόνου *⸂θρόνοι εἴκοσι τέσσαρες· καὶ ἐπὶ τοὺς θρόνους *⸆ *⸋τοὺς⸌ εἴκοσι τέσσαρας πρεσβυτέρους⸃ καθημένους, περιβεβλημένους *⸋2ἐν⸌ ἱματίοις λευκοῖς, καὶ *⸆2 ἐπὶ τὰς κεφαλὰς αὐτῶν στεφάνους χρυσοῦς. 5 Καὶ ἐκ τοῦ θρόνου ἐκπορεύονται ἀστραπαὶ καὶ *⸉φωναὶ καὶ βρονταί.⸊ Καὶ *⸂ἑπτὰ λαμπάδες πυρὸς καιόμεναι ἐνώπιον τοῦ θρόνου *⸋αὐτοῦ,⸌ αἵ εἰσιν ἑπτὰ πνεύματα⸃ τοῦ θεοῦ· 6 καὶ ἐνώπιον τοῦ θρόνου *⸋ὡς⸌ θάλασσα ὑαλίνη, ὁμοία κρυστάλλῳ. Καὶ ἐν μέσῳ τοῦ θρόνου καὶ κύκλῳ τοῦ θρόνου τέσσαρα ζῷα γέμοντα ὀφθαλμῶν ἔμπροσθεν καὶ ὄπισθεν. 7 Καὶ τὸ ζῷον τὸ πρῶτον ὅμοιον λέοντι, καὶ τὸ δεύτερον ζῷον ὅμοιον μόσχῳ, καὶ τὸ τρίτον ζῷον *⸂ἔχον⸃ *⸆ πρόσωπον *⸂2ἀνθρώπου,⸃ καὶ τὸ τέταρτον ζῷον ὅμοιον ἀετῷ πετομένῳ. 8 Καὶ *⸋τὰ⸌ τέσσαρα ζῷα, *⸂ἓν καθ᾽ ἓν⸃ *⸂2ἔχον⸃ ἀνὰ πτέρυγας ἓξ κυκλόθεν, καὶ ἔσωθεν *⸂3γέμουσιν⸃ ὀφθαλμῶν, καὶ ἀνάπαυσιν οὐκ ἔχουσιν ἡμέρας καὶ νυκτός, *⸂4λέγοντες,⸃ *⸂5Ἅγιος, ἅγιος, ἅγιος,⸃ κύριος ὁ θεὸς ὁ παντοκράτωρ, ὁ ἦν καὶ ὁ ὢν καὶ ὁ ἐρχόμενος. 9 Καὶ ὅταν *⸂δῶσιν⸃ τὰ ζῷα δόξαν καὶ τιμὴν καὶ εὐχαριστίαν τῷ καθημένῳ ἐπὶ *⸂2τοῦ θρόνου,⸃ τῷ ζῶντι εἰς τοὺς αἰῶνας τῶν αἰώνων, 10 πεσοῦνται οἱ *⸂εἴκοσι τέσσαρες⸃ πρεσβύτεροι ἐνώπιον τοῦ καθημένου ἐπὶ τοῦ θρόνου, καὶ *⸂2προσκυνήσουσιν⸃ τῷ ζῶντι εἰς τοὺς αἰῶνας τῶν αἰώνων, καὶ *⸂3βαλοῦσιν⸃ τοὺς στεφάνους αὐτῶν ἐνώπιον τοῦ θρόνου, λέγοντες, 11 Ἄξιος εἶ, *⸂ὁ κύριος καὶ ὁ θεὸς ἡμῶν, ὁ ἅγιος,⸃ λαβεῖν τὴν δόξαν καὶ τὴν τιμὴν καὶ τὴν δύναμιν· ὅτι σὺ ἔκτισας *⸆ πάντα, καὶ διὰ τὸ θέλημά σου *⸂2ἦσαν⸃ καὶ ἐκτίσθησαν.

5

1 Καὶ εἶδον ἐπὶ τὴν δεξιὰν τοῦ καθημένου ἐπὶ τοῦ θρόνου βιβλίον γεγραμμένον *⸂ἔσωθεν καὶ ἔξωθεν,⸃ κατεσφραγισμένον σφραγῖσιν ἑπτά. 2 Καὶ εἶδον ἄγγελον ἰσχυρὸν κηρύσσοντα *⸋ἐν⸌ φωνῇ μεγάλῃ, Τίς *⸂ἄξιός ἐστιν⸃ ἀνοῖξαι τὸ βιβλίον, καὶ λῦσαι τὰς σφραγῖδας αὐτοῦ; 3 Καὶ οὐδεὶς ἐδύνατο *⸂ἐν τῷ οὐρανῷ ἄνω, οὔτε ἐπὶ τῆς γῆς, οὔτε ὑποκάτω τῆς γῆς,⸃ ἀνοῖξαι τὸ βιβλίον, *⸂2οὔτε⸃ βλέπειν αὐτό. 4 Καὶ *⸋ἐγὼ⸌ ἔκλαιον *⸂πολύ,⸃ ὅτι οὐδεὶς ἄξιος εὑρέθη ἀνοῖξαι *⸆ τὸ βιβλίον, οὔτε βλέπειν αὐτό. 5 Καὶ εἷς ἐκ τῶν πρεσβυτέρων λέγει μοι, Μὴ κλαῖε· ἰδού, ἐνίκησεν ὁ λέων ὁ *⸆ ἐκ τῆς φυλῆς Ἰούδα, ἡ ῥίζα Δαυίδ, *⸂ὁ ἀνοίγων τὸ βιβλίον καὶ τὰς ἑπτὰ σφραγῖδας⸃ αὐτοῦ. 6 Καὶ εἶδον *⸆ ἐν μέσῳ τοῦ θρόνου καὶ τῶν τεσσάρων ζῴων, καὶ ἐν μέσῳ τῶν πρεσβυτέρων, ἀρνίον *⸂ἑστηκὸς ὡς ἐσφαγμένον, ἔχον⸃ *⸂2κέρατα ἑπτὰ καὶ ὀφθαλμοὺς ἑπτά, ἅ εἰσιν τὰ ἑπτὰ *⸉πνεύματα τοῦ θεοῦ⸊ ἀποστελλόμενα⸃ εἰς πᾶσαν τὴν γῆν. 7 Καὶ ἦλθεν, καὶ εἴληφεν *⸆ ἐκ τῆς δεξιᾶς τοῦ καθημένου ἐπὶ τοῦ θρόνου. 8 Καὶ ὅτε ἔλαβεν τὸ βιβλίον, τὰ τέσσαρα ζῷα καὶ οἱ εἴκοσι τέσσαρες πρεσβύτεροι ἔπεσον ἐνώπιον τοῦ ἀρνίου, ἔχοντες ἕκαστος *⸂κιθάραν,⸃ καὶ φιάλας χρυσᾶς γεμούσας θυμιαμάτων, αἵ εἰσιν *⸆ προσευχαὶ τῶν ἁγίων. 9 Καὶ ᾄδουσιν ᾠδὴν καινήν, λέγοντες, Ἄξιος εἶ λαβεῖν τὸ βιβλίον, καὶ ἀνοῖξαι τὰς σφραγῖδας αὐτοῦ· ὅτι ἐσφάγης, καὶ ἠγόρασας τῷ θεῷ *⸋ἡμᾶς⸌ ἐν τῷ αἵματί σου ἐκ πάσης φυλῆς καὶ γλώσσης καὶ λαοῦ καὶ ἔθνους, 10  *⸂καὶ ἐποίησας αὐτοὺς τῷ θεῷ ἡμῶν *⸂2βασιλεῖς καὶ ἱερεῖς,⸃ καὶ βασιλεύσουσιν⸃ ἐπὶ τῆς γῆς. 11 Καὶ εἶδον, καὶ ἤκουσα *⸋ὡς⸌ φωνὴν ἀγγέλων πολλῶν *⸂κύκλῳ⸃ τοῦ θρόνου καὶ τῶν ζῴων καὶ τῶν πρεσβυτέρων· *⸂2καὶ ἦν ὁ ἀριθμὸς αὐτῶν μυριάδες μυριάδων, καὶ χιλιάδες χιλιάδων,⸃ 12 λέγοντες φωνῇ μεγάλῃ, *⸂Ἄξιόν ἐστιν τὸ ἀρνίον⸃ τὸ ἐσφαγμένον λαβεῖν *⸂2τὴν δύναμιν καὶ τὸν πλοῦτον καὶ σοφίαν⸃ καὶ ἰσχὺν καὶ τιμὴν καὶ δόξαν καὶ εὐλογίαν. 13 Καὶ πᾶν κτίσμα ὃ *⸆ *⸂ἐν τῷ οὐρανῷ, καὶ ἐπὶ τῆς γῆς,⸃ καὶ ὑποκάτω τῆς γῆς, καὶ ἐπὶ τῆς θαλάσσης *⸂2ἐστίν,⸃ καὶ τὰ ἐν αὐτοῖς, *⸂3πάντας⸃ ἤκουσα λέγοντας, Τῷ καθημένῳ ἐπὶ *⸂4τοῦ θρόνου⸃ καὶ τῷ ἀρνίῳ ἡ εὐλογία καὶ ἡ τιμὴ καὶ ἡ δόξα καὶ τὸ κράτος εἰς τοὺς αἰῶνας τῶν αἰώνων. *⸋Ἀμήν.⸌ 14 Καὶ *⸂τὰ τέσσαρα ζῷα *⸂2λέγοντα⸃ *⸋τὸ⸌ Ἀμήν. Καὶ οἱ πρεσβύτεροι⸃ ἔπεσον, καὶ προσεκύνησαν. *⸆

6

1 Καὶ εἶδον *⸂ὅτι⸃ ἤνοιξεν τὸ ἀρνίον μίαν ἐκ τῶν *⸋ἑπτὰ⸌ σφραγίδων, καὶ ἤκουσα ἑνὸς ἐκ τῶν τεσσάρων ζῴων λέγοντος, ὡς *⸂2φωνὴ⸃ βροντῆς, Ἔρχου *⸂3καὶ ἴδε.⸃ 2  *⸆ Καὶ ἰδού, ἵππος λευκός, καὶ ὁ καθήμενος ἐπ᾽ *⸂αὐτὸν⸃ ἔχων τόξον· καὶ ἐδόθη αὐτῷ στέφανος, καὶ ἐξῆλθεν νικῶν, καὶ ἵνα νικήσῃ.

3 Καὶ ὅτε ἤνοιξεν *⸂τὴν δευτέραν σφραγῖδα,⸃ ἤκουσα τοῦ δευτέρου ζῴου λέγοντος, Ἔρχου. *⸆ 4 Καὶ ἐξῆλθεν ἄλλος ἵππος *⸂πυρός·⸃ καὶ τῷ καθημένῳ ἐπ᾽ *⸂2αὐτὸν⸃ ἐδόθη αὐτῷ λαβεῖν τὴν εἰρήνην *⸂3ἐκ⸃ τῆς γῆς, *⸆ ἵνα ἀλλήλους *⸂4σφάξωσιν·⸃ καὶ ἐδόθη αὐτῷ μάχαιρα μεγάλη.

5 Καὶ ὅτε ἤνοιξεν *⸂τὴν σφραγῖδα τὴν τρίτην,⸃ ἤκουσα τοῦ τρίτου ζῴου λέγοντος, Ἔρχου *⸂2καὶ ἴδε.⸃ *⸆ Καὶ ἰδού, ἵππος μέλας, καὶ ὁ καθήμενος ἐπ᾽ *⸂3αὐτὸν⸃ ἔχων ζυγὸν ἐν τῇ χειρὶ αὐτοῦ. 6 Καὶ ἤκουσα *⸆ φωνὴν ἐν μέσῳ τῶν τεσσάρων ζῴων λέγουσαν, Χοῖνιξ σίτου δηναρίου, καὶ τρεῖς χοίνικες *⸂κριθῆς⸃ δηναρίου· καὶ τὸ ἔλαιον καὶ τὸν οἶνον μὴ ἀδικήσῃς.

7 Καὶ ὅτε ἤνοιξεν τὴν σφραγῖδα τὴν τετάρτην, ἤκουσα *⸆ τοῦ τετάρτου ζῴου *⸂λέγοντος,⸃ Ἔρχου *⸂2καὶ ἴδε.⸃ 8  *⸆ Καὶ ἰδού, ἵππος χλωρός, καὶ ὁ καθήμενος ἐπάνω αὐτοῦ, ὄνομα αὐτῷ *⸂ὁ Θάνατος, καὶ ὁ ᾍδης⸃ *⸂2ἠκολούθει⸃ *⸂3αὐτῷ.⸃ Καὶ ἐδόθη *⸂4αὐτῷ⸃ ἐξουσία *⸉ἐπὶ τὸ τέταρτον τῆς γῆς ἀποκτεῖναι⸊ ἐν ῥομφαίᾳ καὶ ἐν λιμῷ καὶ ἐν θανάτῳ, καὶ ὑπὸ τῶν θηρίων τῆς γῆς.

9 Καὶ ὅτε ἤνοιξεν τὴν πέμπτην σφραγῖδα, εἶδον ὑποκάτω τοῦ θυσιαστηρίου τὰς ψυχὰς *⸆ τῶν ἐσφαγμένων διὰ τὸν λόγον τοῦ θεοῦ, καὶ διὰ τὴν μαρτυρίαν *⸋τοῦ ἀρνίου⸌ ἣν εἶχον, 10 καὶ *⸂ἔκραξαν⸃ φωνῇ μεγάλῃ, λέγοντες, Ἕως πότε, ὁ δεσπότης, *⸂2ὁ ἅγιος καὶ ἀληθινός,⸃ οὐ κρίνεις καὶ ἐκδικεῖς τὸ αἷμα ἡμῶν *⸂3ἐκ⸃ τῶν κατοικούντων ἐπὶ τῆς γῆς; 11 Καὶ *⸂ἐδόθη αὐτοῖς ἑκάστῳ στολὴ λευκή,⸃ καὶ ἐρρέθη αὐτοῖς ἵνα *⸂2ἀναπαύσωνται⸃ ἔτι χρόνον, *⸆ ἕως *⸆2 *⸂3πληρώσωσιν⸃ καὶ οἱ σύνδουλοι αὐτῶν καὶ οἱ ἀδελφοὶ αὐτῶν *⸋καὶ⸌ οἱ μέλλοντες ἀποκτένεσθαι ὡς καὶ αὐτοί.

12 Καὶ εἶδον *⸆ ὅτε ἤνοιξεν τὴν σφραγῖδα τὴν ἕκτην, καὶ *⸆2 σεισμὸς μέγας ἐγένετο, καὶ ὁ ἥλιος *⸉μέλας ἐγένετο⸊ ὡς σάκκος τρίχινος, καὶ ἡ σελήνη *⸋ὅλη⸌ ἐγένετο ὡς αἷμα, 13 καὶ οἱ ἀστέρες τοῦ οὐρανοῦ ἔπεσον εἰς τὴν γῆν, ὡς συκῆ *⸂βαλοῦσα⸃ τοὺς ὀλύνθους αὐτῆς, ὑπὸ *⸉ἀνέμου μεγάλου⸊ σειομένη. 14 Καὶ *⸋ὁ⸌ οὐρανὸς ἀπεχωρίσθη ὡς βιβλίον ἑλισσόμενον, καὶ πᾶν ὄρος καὶ νῆσος ἐκ τῶν τόπων αὐτῶν ἐκινήθησαν. 15 Καὶ οἱ βασιλεῖς τῆς γῆς, καὶ οἱ μεγιστᾶνες, *⸉καὶ οἱ χιλίαρχοι, καὶ οἱ πλούσιοι,⸊ καὶ οἱ *⸂ἰσχυροί,⸃ καὶ *⸂2πᾶς δοῦλος καὶ ἐλεύθερος,⸃ ἔκρυψαν ἑαυτοὺς εἰς τὰ σπήλαια καὶ εἰς τὰς πέτρας τῶν ὀρέων, 16 καὶ λέγουσιν τοῖς ὄρεσιν καὶ ταῖς πέτραις, Πέσετε ἐφ᾽ ἡμᾶς, καὶ κρύψατε ἡμᾶς ἀπὸ προσώπου τοῦ καθημένου ἐπὶ τοῦ θρόνου, καὶ ἀπὸ τῆς ὀργῆς τοῦ ἀρνίου· 17 ὅτι ἦλθεν ἡ ἡμέρα ἡ μεγάλη τῆς ὀργῆς *⸂αὐτοῦ,⸃ καὶ τίς δύναται σταθῆναι;

7

1  *⸋Καὶ⸌ μετὰ *⸂τοῦτο⸃ εἶδον τέσσαρας ἀγγέλους ἑστῶτας ἐπὶ τὰς τέσσαρας γωνίας τῆς γῆς, κρατοῦντας τοὺς τέσσαρας ἀνέμους τῆς γῆς, ἵνα μὴ πνέῃ ἄνεμος ἐπὶ τῆς γῆς, μήτε ἐπὶ τῆς θαλάσσης, μήτε ἐπί *⸂2τι⸃ δένδρον. 2 Καὶ εἶδον ἄλλον ἄγγελον *⸂ἀναβαίνοντα⸃ ἀπὸ ἀνατολῆς ἡλίου, ἔχοντα σφραγῖδα θεοῦ ζῶντος· καὶ ἔκραξεν φωνῇ μεγάλῃ τοῖς τέσσαρσιν ἀγγέλοις, οἷς ἐδόθη αὐτοῖς ἀδικῆσαι τὴν γῆν καὶ τὴν θάλασσαν, 3 λέγων, Μὴ ἀδικήσητε τὴν γῆν, μήτε τὴν θάλασσαν, μήτε τὰ δένδρα, ἄχρι *⸋οὗ⸌ *⸂σφραγίσωμεν⸃ τοὺς δούλους τοῦ θεοῦ ἡμῶν ἐπὶ τῶν μετώπων αὐτῶν. 4 Καὶ ἤκουσα τὸν ἀριθμὸν τῶν ἐσφραγισμένων, *⸂ἑκατὸν καὶ τεσσαράκοντα τέσσαρες⸃ χιλιάδες, *⸂2ἐσφραγισμένων⸃ ἐκ πάσης φυλῆς υἱῶν Ἰσραήλ. 5 Ἐκ φυλῆς Ἰούδα, δώδεκα χιλιάδες *⸂ἐσφραγισμέναι·⸃ ἐκ φυλῆς Ῥουβίμ, δώδεκα χιλιάδες· *⸆ ἐκ φυλῆς Γάδ, δώδεκα χιλιάδες· *⸆2 6 ἐκ φυλῆς Ἀσήρ, δώδεκα χιλιάδες· *⸆ ἐκ φυλῆς Νεφθαλείμ, δώδεκα χιλιάδες· *⸆2 ἐκ φυλῆς Μανασσῆ, δώδεκα χιλιάδες· *⸆3 7 ἐκ φυλῆς Συμεών, δώδεκα χιλιάδες· *⸆ ἐκ φυλῆς Λευΐ, δώδεκα χιλιάδες· *⸆2 ἐκ φυλῆς Ἰσαχάρ, δώδεκα χιλιάδες· *⸆3 8 ἐκ φυλῆς Ζαβουλών, δώδεκα χιλιάδες· *⸆ ἐκ φυλῆς Ἰωσήφ, δώδεκα χιλιάδες· *⸆2 ἐκ φυλῆς Βενιαμίν, δώδεκα χιλιάδες *⸂ἐσφραγισμέναι.⸃

9 Μετὰ ταῦτα εἶδον, καὶ ἰδού, ὄχλος πολύς, ὃν ἀριθμῆσαι *⸆ οὐδεὶς ἐδύνατο, ἐκ παντὸς ἔθνους καὶ φυλῶν καὶ λαῶν καὶ γλωσσῶν, *⸂ἑστῶτας ἐνώπιον τοῦ θρόνου καὶ ἐνώπιον τοῦ ἀρνίου, περιβεβλημένους στολὰς λευκάς, καὶ φοίνικας⸃ ἐν ταῖς χερσὶν αὐτῶν· 10 καὶ *⸂κράζουσιν⸃ φωνῇ μεγάλῃ, λέγοντες, Ἡ σωτηρία *⸂2τῷ θεῷ ἡμῶν τῷ καθημένῳ ἐπὶ τῷ θρόνῳ,⸃ καὶ τῷ ἀρνίῳ. 11 Καὶ πάντες οἱ ἄγγελοι εἱστήκεισαν κύκλῳ τοῦ θρόνου καὶ τῶν πρεσβυτέρων καὶ τῶν τεσσάρων ζῴων, καὶ ἔπεσον ἐνώπιον τοῦ θρόνου ἐπὶ *⸂τὰ πρόσωπα⸃ αὐτῶν, καὶ προσεκύνησαν τῷ θεῷ, 12 λέγοντες, Ἀμήν· ἡ εὐλογία καὶ ἡ δόξα καὶ ἡ σοφία καὶ ἡ εὐχαριστία καὶ ἡ τιμὴ καὶ ἡ δύναμις καὶ ἡ ἰσχὺς τῷ θεῷ ἡμῶν εἰς τοὺς αἰῶνας τῶν αἰώνων. Ἀμήν.

13 Καὶ ἀπεκρίθη εἷς ἐκ τῶν πρεσβυτέρων, λέγων μοι, Οὗτοι οἱ περιβεβλημένοι τὰς στολὰς τὰς λευκάς, τίνες εἰσίν, καὶ πόθεν ἦλθον; 14 Καὶ *⸂εἶπον⸃ αὐτῷ, Κύριέ *⸋μου,⸌ σὺ οἶδας. Καὶ εἶπέν μοι, Οὗτοί εἰσιν οἱ ἐρχόμενοι ἐκ τῆς θλίψεως τῆς μεγάλης, *⸂2καὶ ἔπλυναν τὰς στολὰς αὐτῶν, καὶ ἐλεύκαναν⸃ ἐν τῷ αἵματι τοῦ ἀρνίου. 15 Διὰ τοῦτό εἰσιν ἐνώπιον τοῦ θρόνου τοῦ θεοῦ, καὶ λατρεύουσιν αὐτῷ ἡμέρας καὶ νυκτὸς ἐν τῷ ναῷ αὐτοῦ· καὶ ὁ καθήμενος ἐπὶ *⸂τῷ θρόνῳ⸃ σκηνώσει ἐπ᾽ αὐτούς. 16 Οὐ πεινάσουσιν ἔτι, οὐδὲ διψήσουσιν ἔτι, *⸂οὐδ᾽ οὐ⸃ μὴ πέσῃ ἐπ᾽ αὐτοὺς ὁ ἥλιος, οὐδὲ πᾶν καῦμα· 17 ὅτι τὸ ἀρνίον τὸ ἀνὰ μέσον τοῦ θρόνου *⸂ποιμαίνει αὐτούς, καὶ ὁδηγεῖ⸃ αὐτοὺς ἐπὶ *⸂2ζωῆς⸃ πηγὰς ὑδάτων, καὶ ἐξαλείψει ὁ θεὸς πᾶν δάκρυον *⸂3ἐκ⸃ τῶν ὀφθαλμῶν αὐτῶν.

8

1 Καὶ *⸂ὅτε⸃ ἤνοιξεν τὴν σφραγῖδα τὴν ἑβδόμην, ἐγένετο σιγὴ ἐν τῷ οὐρανῷ ὡς ἡμιώριον. 2 Καὶ εἶδον τοὺς ἑπτὰ ἀγγέλους οἳ ἐνώπιον τοῦ θεοῦ ἑστήκασιν, καὶ ἐδόθησαν αὐτοῖς ἑπτὰ σάλπιγγες.

3 Καὶ ἄλλος ἄγγελος ἦλθεν, καὶ ἐστάθη ἐπὶ *⸂τοῦ θυσιαστηρίου,⸃ ἔχων λιβανωτὸν χρυσοῦν· καὶ ἐδόθη αὐτῷ θυμιάματα πολλά, ἵνα *⸂2δώσῃ⸃ ταῖς προσευχαῖς τῶν ἁγίων πάντων ἐπὶ τὸ θυσιαστήριον τὸ χρυσοῦν τὸ ἐνώπιον τοῦ θρόνου. 4 Καὶ ἀνέβη ὁ καπνὸς τῶν θυμιαμάτων ταῖς προσευχαῖς τῶν ἁγίων ἐκ χειρὸς τοῦ ἀγγέλου ἐνώπιον τοῦ θεοῦ. 5 Καὶ εἴληφεν ὁ ἄγγελος *⸂τὸν λιβανωτόν, καὶ ἐγέμισεν αὐτὸν⸃ ἐκ τοῦ πυρὸς τοῦ θυσιαστηρίου, καὶ ἔβαλεν εἰς τὴν γῆν· καὶ ἐγένοντο *⸉βρονταὶ καὶ φωναὶ⸊ καὶ ἀστραπαὶ καὶ σεισμός.

6 Καὶ οἱ ἑπτὰ ἄγγελοι *⸋οἱ⸌ ἔχοντες τὰς ἑπτὰ σάλπιγγας ἡτοίμασαν *⸂ἑαυτοὺς⸃ ἵνα σαλπίσωσιν.

7 Καὶ ὁ πρῶτος *⸆ ἐσάλπισεν, καὶ ἐγένετο χάλαζα καὶ πῦρ μεμιγμένα *⸋ἐν⸌ αἵματι, καὶ ἐβλήθη εἰς τὴν γῆν· *⸋2καὶ τὸ τρίτον τῆς γῆς κατεκάη,⸌ καὶ τὸ τρίτον τῶν δένδρων κατεκάη, καὶ πᾶς χόρτος χλωρὸς κατεκάη.

8 Καὶ ὁ δεύτερος ἄγγελος ἐσάλπισεν, καὶ ὡς ὄρος μέγα *⸆ καιόμενον ἐβλήθη εἰς τὴν θάλασσαν· καὶ ἐγένετο τὸ τρίτον τῆς θαλάσσης αἷμα· 9 καὶ ἀπέθανεν τὸ τρίτον τῶν κτισμάτων *⸆ ἐν τῇ θαλάσσῃ, τὰ ἔχοντα ψυχάς, καὶ *⸂τὸ τρίτον τῶν πλοίων διεφθάρη.⸃

10 Καὶ ὁ τρίτος ἄγγελος ἐσάλπισεν, καὶ ἔπεσεν ἐκ τοῦ οὐρανοῦ ἀστὴρ μέγας καιόμενος ὡς λαμπάς, καὶ ἔπεσεν ἐπὶ τὸ τρίτον τῶν ποταμῶν, καὶ ἐπὶ τὰς πηγὰς *⸋τῶν⸌ ὑδάτων. 11 Καὶ τὸ ὄνομα τοῦ ἀστέρος λέγεται *⸋ὁ⸌ Ἄψινθος· καὶ *⸂ἐγένετο⸃ τὸ τρίτον *⸋2τῶν ὑδάτων⸌ εἰς ἄψινθον, καὶ πολλοὶ *⸋3τῶν⸌ ἀνθρώπων ἀπέθανον ἐκ τῶν ὑδάτων, ὅτι ἐπικράνθησαν.

12 Καὶ ὁ τέταρτος ἄγγελος ἐσάλπισεν, καὶ ἐπλήγη τὸ τρίτον τοῦ ἡλίου καὶ τὸ τρίτον τῆς σελήνης καὶ τὸ τρίτον τῶν ἀστέρων, ἵνα σκοτισθῇ τὸ τρίτον αὐτῶν, καὶ *⸂τὸ τρίτον αὐτῆς μὴ φάνῃ ἡ ἡμέρα,⸃ καὶ ἡ νὺξ ὁμοίως.

13 Καὶ εἶδον, καὶ ἤκουσα ἑνὸς *⸂ἀετοῦ⸃ πετομένου ἐν μεσουρανήματι, λέγοντος φωνῇ μεγάλῃ, *⸆ Οὐαί, οὐαί, οὐαὶ *⸂2τοῖς κατοικοῦσιν⸃ ἐπὶ τῆς γῆς, ἐκ τῶν λοιπῶν φωνῶν τῆς σάλπιγγος τῶν τριῶν ἀγγέλων τῶν μελλόντων σαλπίζειν.

9

1 Καὶ ὁ πέμπτος ἄγγελος ἐσάλπισεν, καὶ εἶδον ἀστέρα ἐκ τοῦ οὐρανοῦ πεπτωκότα εἰς τὴν γῆν, καὶ ἐδόθη αὐτῷ ἡ κλεὶς τοῦ φρέατος τῆς ἀβύσσου. 2 Καὶ ἤνοιξεν τὸ φρέαρ τῆς ἀβύσσου, καὶ ἀνέβη καπνὸς ἐκ τοῦ φρέατος ὡς καπνὸς καμίνου *⸂καιομένης,⸃ καὶ *⸂2ἐσκοτίσθη⸃ ὁ ἥλιος καὶ ὁ ἀὴρ ἐκ τοῦ καπνοῦ τοῦ φρέατος. 3 Καὶ ἐκ τοῦ καπνοῦ ἐξῆλθον ἀκρίδες εἰς τὴν γῆν, *⸂καὶ ἐδόθη αὐταῖς ἐξουσία, ὡς ἔχουσιν ἐξουσίαν οἱ σκορπίοι τῆς γῆς. 4 Καὶ ἐρρέθη αὐταῖς⸃ ἵνα μὴ *⸂ἀδικήσωσιν⸃ τὸν χόρτον τῆς γῆς, οὐδὲ πᾶν χλωρόν, οὐδὲ πᾶν δένδρον, εἰ μὴ τοὺς ἀνθρώπους *⸆ οἵτινες οὐκ ἔχουσιν τὴν σφραγῖδα τοῦ θεοῦ ἐπὶ τῶν μετώπων *⸋αὐτῶν.⸌ 5 Καὶ ἐδόθη *⸂αὐταῖς⸃ ἵνα μὴ ἀποκτείνωσιν αὐτούς, ἀλλ᾽ ἵνα *⸂2βασανισθῶσιν⸃ μῆνας πέντε· καὶ ὁ βασανισμὸς αὐτῶν ὡς βασανισμὸς σκορπίου, ὅταν *⸂3παίσῃ⸃ ἄνθρωπον. 6 Καὶ ἐν ταῖς ἡμέραις ἐκείναις *⸂ζητήσουσιν οἱ ἄνθρωποι τὸν θάνατον, καὶ *⸂2οὐ μὴ⸃ εὑρήσουσιν αὐτόν· καὶ ἐπιθυμήσουσιν ἀποθανεῖν, καὶ φεύξεται⸃ *⸉ἀπ᾽ αὐτῶν ὁ θάνατος.⸊ 7 Καὶ τὰ ὁμοιώματα τῶν ἀκρίδων *⸂ὅμοια⸃ ἵπποις ἡτοιμασμένοις εἰς πόλεμον, καὶ ἐπὶ τὰς κεφαλὰς αὐτῶν ὡς στέφανοι *⸂2χρυσοῖ,⸃ καὶ τὰ πρόσωπα αὐτῶν ὡς πρόσωπα ἀνθρώπων. 8 Καὶ εἶχον τρίχας ὡς τρίχας γυναικῶν, καὶ οἱ ὀδόντες αὐτῶν ὡς λεόντων ἦσαν. 9 Καὶ εἶχον θώρακας ὡς θώρακας σιδηροῦς, καὶ ἡ φωνὴ τῶν πτερύγων αὐτῶν ὡς φωνὴ ἁρμάτων ἵππων πολλῶν τρεχόντων εἰς πόλεμον. 10 Καὶ ἔχουσιν οὐρὰς ὁμοίας σκορπίοις, καὶ κέντρα. *⸂Καὶ⸃ ἐν ταῖς οὐραῖς αὐτῶν *⸂2ἐξουσίαν ἔχουσιν τοῦ⸃ ἀδικῆσαι τοὺς ἀνθρώπους μῆνας πέντε. 11  *⸂Ἔχουσαι βασιλέα ἐπ᾽ αὐτῶν⸃ *⸆ ἄγγελον τῆς ἀβύσσου· ὄνομα αὐτῷ Ἑβραϊστὶ Ἀββαδών, *⸂2ἐν δὲ⸃ τῇ Ἑλληνικῇ ὄνομα ἔχει Ἀπολλύων. 12 Ἡ οὐαὶ ἡ μία ἀπῆλθεν· ἰδού, *⸂ἔρχεται⸃ ἔτι δύο οὐαὶ μετὰ ταῦτα.

13 Καὶ ὁ ἕκτος ἄγγελος ἐσάλπισεν, καὶ ἤκουσα φωνὴν μίαν ἐκ τῶν *⸋τεσσάρων⸌ κεράτων τοῦ θυσιαστηρίου τοῦ χρυσοῦ τοῦ ἐνώπιον τοῦ θεοῦ, 14  *⸂λέγουσαν⸃ τῷ ἕκτῳ ἀγγέλῳ *⸂2ὁ ἔχων⸃ τὴν σάλπιγγα, Λῦσον τοὺς τέσσαρας ἀγγέλους τοὺς δεδεμένους ἐπὶ τῷ ποταμῷ τῷ μεγάλῳ Εὐφράτῃ. 15 Καὶ ἐλύθησαν οἱ τέσσαρες ἄγγελοι οἱ ἡτοιμασμένοι *⸂εἰς τὴν ὥραν καὶ εἰς τὴν ἡμέραν καὶ μῆνα καὶ ἐνιαυτόν,⸃ ἵνα ἀποκτείνωσιν τὸ τρίτον τῶν ἀνθρώπων. 16 Καὶ ὁ ἀριθμὸς *⸋τῶν⸌ στρατευμάτων τοῦ *⸂ἵππου⸃ *⸂2μυριάδες μυριάδων·⸃ *⸆ ἤκουσα τὸν ἀριθμὸν αὐτῶν. 17 Καὶ οὕτως εἶδον τοὺς ἵππους ἐν τῇ ὁράσει, καὶ τοὺς καθημένους ἐπ᾽ αὐτῶν, ἔχοντας θώρακας πυρίνους καὶ ὑακινθίνους καὶ θειώδεις· καὶ αἱ κεφαλαὶ τῶν ἵππων ὡς κεφαλαὶ λεόντων, καὶ ἐκ τῶν στομάτων αὐτῶν ἐκπορεύεται πῦρ καὶ καπνὸς καὶ θεῖον. 18  *⸂Ἀπὸ τῶν τριῶν *⸋πληγῶν⸌ τούτων ἀπεκτάνθησαν τὸ τρίτον τῶν ἀνθρώπων, ἀπὸ τοῦ πυρὸς καὶ τοῦ καπνοῦ καὶ τοῦ θείου⸃ τοῦ ἐκπορευομένου ἐκ τῶν στομάτων αὐτῶν. 19  *⸂Ἡ γὰρ ἐξουσία τῶν ἵππων ἐν τῷ στόματι αὐτῶν ἐστίν,⸃ *⸋καὶ ἐν ταῖς οὐραῖς αὐτῶν·⸌ αἱ γὰρ οὐραὶ αὐτῶν ὅμοιαι *⸂2ὄφεων,⸃ ἔχουσαι κεφαλάς, καὶ ἐν αὐταῖς ἀδικοῦσιν. 20 Καὶ οἱ λοιποὶ τῶν ἀνθρώπων, οἳ οὐκ ἀπεκτάνθησαν ἐν ταῖς πληγαῖς ταύταις, *⸂οὐ⸃ μετενόησαν ἐκ τῶν ἔργων τῶν χειρῶν αὐτῶν, ἵνα μὴ *⸂2προσκυνήσωσιν⸃ *⸂3τὰ δαιμόνια, καὶ τὰ εἴδωλα⸃ τὰ χρυσᾶ καὶ τὰ ἀργυρᾶ καὶ τὰ χαλκᾶ καὶ τὰ λίθινα καὶ τὰ ξύλινα, ἃ οὔτε βλέπειν *⸂4δύναται,⸃ οὔτε ἀκούειν, οὔτε περιπατεῖν· 21 καὶ οὐ μετενόησαν ἐκ τῶν φόνων αὐτῶν, οὔτε ἐκ τῶν *⸂φαρμακειῶν⸃ αὐτῶν, οὔτε ἐκ τῆς πορνείας αὐτῶν, οὔτε ἐκ τῶν κλεμμάτων αὐτῶν.

10

1 Καὶ εἶδον *⸆ ἄγγελον ἰσχυρὸν καταβαίνοντα ἐκ τοῦ οὐρανοῦ, περιβεβλημένον νεφέλην, καὶ *⸋ἡ⸌ ἶρις ἐπὶ *⸂τῆς κεφαλῆς αὐτοῦ,⸃ καὶ τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ὡς ὁ ἥλιος, καὶ οἱ πόδες αὐτοῦ ὡς στύλοι πυρός· 2 καὶ *⸂ἔχων⸃ ἐν τῇ χειρὶ αὐτοῦ *⸂2βιβλίον⸃ ἀνεῳγμένον· καὶ ἔθηκεν τὸν πόδα αὐτοῦ τὸν δεξιὸν *⸂3ἐπὶ τῆς θαλάσσης, τὸν δὲ εὐώνυμον ἐπὶ τῆς γῆς,⸃ 3 καὶ ἔκραξεν φωνῇ μεγάλῃ ὥσπερ λέων μυκᾶται· καὶ ὅτε ἔκραξεν, ἐλάλησαν αἱ ἑπτὰ βρονταὶ τὰς ἑαυτῶν φωνάς. 4 Καὶ ὅτε ἐλάλησαν αἱ ἑπτὰ βρονταί, *⸆ ἔμελλον γράφειν· καὶ ἤκουσα φωνὴν ἐκ τοῦ οὐρανοῦ, λέγουσαν, *⸆2 Σφράγισον ἃ ἐλάλησαν αἱ ἑπτὰ βρονταί, καὶ *⸂μὴ αὐτὰ γράψῃς.⸃ 5 Καὶ ὁ ἄγγελος ὃν εἶδον ἑστῶτα ἐπὶ τῆς θαλάσσης καὶ ἐπὶ τῆς γῆς ἦρεν τὴν χεῖρα αὐτοῦ *⸋τὴν δεξιὰν⸌ εἰς τὸν οὐρανόν, 6 καὶ ὤμοσεν *⸆ τῷ ζῶντι εἰς τοὺς αἰῶνας τῶν αἰώνων, ὃς ἔκτισεν τὸν οὐρανὸν καὶ τὰ ἐν αὐτῷ, καὶ τὴν γῆν καὶ τὰ ἐν αὐτῇ, καὶ τὴν θάλασσαν καὶ τὰ ἐν αὐτῇ, ὅτι χρόνος *⸉οὐκέτι ἔσται·⸊ 7 ἀλλ᾽ ἐν ταῖς ἡμέραις τῆς φωνῆς τοῦ ἑβδόμου ἀγγέλου, ὅταν μέλλῃ σαλπίζειν, *⸋καὶ⸌ *⸂ἐτελέσθη⸃ τὸ μυστήριον τοῦ θεοῦ, *⸂2ὡς εὐηγγέλισεν τοὺς δούλους αὐτοῦ τοὺς προφήτας.⸃ 8 Καὶ ἡ φωνὴ ἣν ἤκουσα ἐκ τοῦ οὐρανοῦ, πάλιν *⸂λαλοῦσα μετ᾽ ἐμοῦ, καὶ λέγουσα,⸃ Ὕπαγε, λάβε τὸ *⸂2βιβλιδάριον⸃ τὸ ἀνεῳγμένον ἐν τῇ χειρὶ *⸋τοῦ⸌ ἀγγέλου τοῦ ἑστῶτος ἐπὶ τῆς θαλάσσης καὶ ἐπὶ τῆς γῆς. 9 Καὶ ἀπῆλθον πρὸς τὸν ἄγγελον, λέγων αὐτῷ *⸂δοῦναί⸃ μοι τὸ βιβλιδάριον. Καὶ λέγει μοι, Λάβε καὶ κατάφαγε αὐτό· καὶ πικρανεῖ σου τὴν κοιλίαν, ἀλλ᾽ ἐν τῷ στόματί σου ἔσται γλυκὺ ὡς μέλι. 10 Καὶ ἔλαβον τὸ *⸂βιβλίον⸃ ἐκ τῆς χειρὸς τοῦ ἀγγέλου, καὶ κατέφαγον αὐτό, καὶ ἦν ἐν τῷ στόματί μου ὡς μέλι, γλυκύ· καὶ ὅτε ἔφαγον αὐτό, ἐπικράνθη ἡ κοιλία μου. 11 Καὶ *⸂λέγουσίν⸃ μοι, Δεῖ σε πάλιν προφητεῦσαι ἐπὶ λαοῖς καὶ *⸋ἐπὶ⸌ ἔθνεσιν καὶ γλώσσαις καὶ βασιλεῦσιν πολλοῖς.

11

1 Καὶ ἐδόθη μοι κάλαμος ὅμοιος ῥάβδῳ, *⸆ λέγων, *⸂Ἔγειραι, καὶ μέτρησον⸃ τὸν ναὸν τοῦ θεοῦ, καὶ τὸ θυσιαστήριον, καὶ τοὺς προσκυνοῦντας ἐν αὐτῷ. 2 Καὶ *⸂τὴν αὐλὴν τὴν ἔξωθεν τοῦ ναοῦ ἔκβαλε ἔξω,⸃ καὶ μὴ αὐτὴν μετρήσῃς, ὅτι ἐδόθη τοῖς ἔθνεσιν· καὶ τὴν πόλιν τὴν ἁγίαν πατήσουσιν μῆνας *⸂2τεσσαράκοντα καὶ δύο.⸃ 3 Καὶ δώσω τοῖς δυσὶν μάρτυσίν μου, καὶ προφητεύσουσιν ἡμέρας χιλίας διακοσίας ἑξήκοντα *⸂περιβεβλημένοι⸃ σάκκους. 4 Οὗτοί εἰσιν *⸂αἱ δύο ἐλαῖαι, καὶ αἱ δύο λυχνίαι⸃ αἱ ἐνώπιον *⸂2τοῦ κυρίου⸃ τῆς γῆς *⸂3ἑστῶσαι.⸃ 5  *⸂Καὶ εἴ τις αὐτοὺς θέλει ἀδικῆσαι, πῦρ ἐκπορεύεται ἐκ τοῦ στόματος αὐτῶν, καὶ κατεσθίει τοὺς ἐχθροὺς αὐτῶν· καὶ εἴ τις θέλει αὐτοὺς ἀδικῆσαι,⸃ οὕτως δεῖ αὐτὸν ἀποκτανθῆναι. 6 Οὗτοι ἔχουσιν *⸂τὸν οὐρανὸν ἐξουσίαν κλεῖσαι,⸃ ἵνα μὴ *⸉ὑετὸς βρέχῃ⸊ *⸂2τὰς ἡμέρας τῆς προφητείας αὐτῶν·⸃ καὶ ἐξουσίαν ἔχουσιν ἐπὶ τῶν ὑδάτων, στρέφειν αὐτὰ εἰς αἷμα, καὶ πατάξαι τὴν γῆν *⸂3ὁσάκις ἐὰν θελήσωσιν ἐν πάσῃ πληγῇ.⸃ 7 Καὶ ὅταν τελέσωσιν τὴν μαρτυρίαν αὐτῶν, τὸ θηρίον τὸ ἀναβαῖνον ἐκ τῆς ἀβύσσου ποιήσει *⸉μετ᾽ αὐτῶν πόλεμον,⸊ καὶ νικήσει αὐτούς, καὶ ἀποκτενεῖ αὐτούς. 8 Καὶ *⸂τὸ πτῶμα⸃ αὐτῶν ἐπὶ *⸂2τῆς πλατείας τῆς πόλεως τῆς μεγάλης,⸃ ἥτις καλεῖται πνευματικῶς Σόδομα καὶ Αἴγυπτος, ὅπου καὶ ὁ κύριος *⸂3αὐτῶν⸃ ἐσταυρώθη. 9 Καὶ *⸂βλέπουσιν⸃ ἐκ τῶν λαῶν καὶ φυλῶν καὶ γλωσσῶν καὶ ἐθνῶν *⸂2τὸ πτῶμα⸃ αὐτῶν ἡμέρας *⸂3τρεῖς ἥμισυ,⸃ καὶ τὰ πτώματα αὐτῶν οὐκ *⸂4ἀφήσουσιν⸃ τεθῆναι εἰς *⸂5μνῆμα.⸃ 10 Καὶ οἱ κατοικοῦντες ἐπὶ τῆς γῆς χαίρουσιν ἐπ᾽ αὐτοῖς καὶ *⸂εὐφρανθήσονται,⸃ καὶ δῶρα *⸂2δώσουσιν⸃ ἀλλήλοις, ὅτι οὗτοι οἱ δύο προφῆται ἐβασάνισαν τοὺς κατοικοῦντας ἐπὶ τῆς γῆς. 11 Καὶ μετὰ *⸋τὰς⸌ τρεῖς ἡμέρας καὶ ἥμισυ, πνεῦμα ζωῆς ἐκ τοῦ θεοῦ *⸂εἰσῆλθεν εἰς αὐτούς,⸃ καὶ ἔστησαν ἐπὶ τοὺς πόδας αὐτῶν, καὶ φόβος μέγας *⸂2ἔπεσεν ἐπὶ⸃ τοὺς θεωροῦντας αὐτούς. 12 Καὶ *⸂ἤκουσα⸃ *⸂2φωνὴν μεγάλην⸃ ἐκ τοῦ οὐρανοῦ, *⸂3λέγουσαν⸃ αὐτοῖς, Ἀνάβητε ὧδε. Καὶ ἀνέβησαν εἰς τὸν οὐρανὸν ἐν τῇ νεφέλῃ, καὶ ἐθεώρησαν αὐτοὺς οἱ ἐχθροὶ αὐτῶν. 13 Καὶ ἐν ἐκείνῃ τῇ *⸂ἡμέρᾳ⸃ ἐγένετο σεισμὸς μέγας, καὶ τὸ δέκατον τῆς πόλεως ἔπεσεν, καὶ ἀπεκτάνθησαν ἐν τῷ σεισμῷ ὀνόματα ἀνθρώπων, χιλιάδες ἑπτά· καὶ οἱ λοιποὶ ἔμφοβοι ἐγένοντο, καὶ ἔδωκαν δόξαν τῷ θεῷ τοῦ οὐρανοῦ.

14 Ἡ οὐαὶ ἡ δευτέρα ἀπῆλθεν· *⸉ἡ οὐαὶ ἡ τρίτη, ἰδού,⸊ ἔρχεται ταχύ.

15 Καὶ ὁ ἕβδομος ἄγγελος ἐσάλπισεν, καὶ ἐγένοντο φωναὶ μεγάλαι ἐν τῷ οὐρανῷ, *⸂λέγουσαι,⸃ *⸂2Ἐγένετο ἡ βασιλεία⸃ τοῦ κόσμου, τοῦ κυρίου ἡμῶν, καὶ τοῦ χριστοῦ αὐτοῦ, καὶ βασιλεύσει εἰς τοὺς αἰῶνας τῶν αἰώνων. 16 Καὶ οἱ *⸂εἴκοσι τέσσαρες⸃ πρεσβύτεροι οἱ ἐνώπιον *⸋τοῦ θρόνου⸌ τοῦ θεοῦ *⸂2καθήμενοι⸃ ἐπὶ τοὺς θρόνους αὐτῶν, ἔπεσον ἐπὶ τὰ πρόσωπα αὐτῶν, καὶ προσεκύνησαν τῷ θεῷ, 17 λέγοντες, Εὐχαριστοῦμέν σοι, κύριε ὁ θεὸς ὁ παντοκράτωρ, ὁ ὢν καὶ ὁ ἦν, *⸆ ὅτι εἴληφας τὴν δύναμίν σου τὴν μεγάλην, καὶ ἐβασίλευσας. 18 Καὶ τὰ ἔθνη ὠργίσθησαν, καὶ ἦλθεν ἡ ὀργή σου, καὶ ὁ καιρὸς τῶν νεκρῶν κριθῆναι, καὶ δοῦναι τὸν μισθὸν τοῖς δούλοις σου τοῖς προφήταις καὶ τοῖς ἁγίοις καὶ *⸂τοῖς φοβουμένοις τὸ ὄνομά σου, τοῖς μικροῖς καὶ τοῖς μεγάλοις,⸃ καὶ διαφθεῖραι τοὺς *⸂2διαφθείροντας⸃ τὴν γῆν.

19 Καὶ ἠνοίγη ὁ ναὸς τοῦ θεοῦ *⸆ ἐν τῷ οὐρανῷ, καὶ ὤφθη ἡ κιβωτὸς τῆς διαθήκης *⸂τοῦ κυρίου⸃ ἐν τῷ ναῷ αὐτοῦ· καὶ ἐγένοντο ἀστραπαὶ καὶ φωναὶ καὶ βρονταὶ *⸆2 καὶ χάλαζα μεγάλη.

12

1 Καὶ σημεῖον μέγα ὤφθη ἐν τῷ οὐρανῷ, γυνὴ περιβεβλημένη τὸν ἥλιον, καὶ ἡ σελήνη ὑποκάτω τῶν ποδῶν αὐτῆς, καὶ ἐπὶ τῆς κεφαλῆς αὐτῆς στέφανος ἀστέρων δώδεκα· 2 καὶ ἐν γαστρὶ ἔχουσα, *⸆ *⸂ἔκραζεν⸃ ὠδίνουσα, καὶ βασανιζομένη τεκεῖν. 3 Καὶ ὤφθη ἄλλο σημεῖον ἐν τῷ οὐρανῷ, καὶ ἰδού, δράκων *⸂πυρὸς μέγας,⸃ ἔχων κεφαλὰς ἑπτὰ καὶ κέρατα δέκα, καὶ ἐπὶ τὰς κεφαλὰς αὐτοῦ *⸉ἑπτὰ διαδήματα.⸊ 4 Καὶ ἡ οὐρὰ αὐτοῦ σύρει τὸ τρίτον τῶν ἀστέρων τοῦ οὐρανοῦ, καὶ ἔβαλεν αὐτοὺς εἰς τὴν γῆν· καὶ ὁ δράκων ἕστηκεν ἐνώπιον τῆς γυναικὸς τῆς μελλούσης *⸂τεκεῖν,⸃ ἵνα, ὅταν τέκῃ, τὸ τέκνον αὐτῆς καταφάγῃ. 5 Καὶ ἔτεκεν υἱὸν *⸂ἄρρενα,⸃ ὃς μέλλει ποιμαίνειν πάντα τὰ ἔθνη ἐν ῥάβδῳ σιδηρᾷ· καὶ ἡρπάσθη τὸ τέκνον αὐτῆς *⸂2πρὸς τὸν θεὸν καὶ πρὸς τὸν θρόνον αὐτοῦ.⸃ 6 Καὶ ἡ γυνὴ ἔφυγεν εἰς τὴν ἔρημον, ὅπου ἔχει *⸋ἐκεῖ⸌ τόπον ἡτοιμασμένον *⸂ὑπὸ⸃ τοῦ θεοῦ, ἵνα ἐκεῖ *⸂2ἐκτρέφωσιν⸃ αὐτὴν ἡμέρας χιλίας διακοσίας ἑξήκοντα.

7 Καὶ ἐγένετο πόλεμος ἐν τῷ οὐρανῷ· ὁ Μιχαὴλ καὶ οἱ ἄγγελοι αὐτοῦ *⸂πολεμῆσαι μετὰ⸃ τοῦ δράκοντος· καὶ ὁ δράκων ἐπολέμησεν, καὶ οἱ ἄγγελοι αὐτοῦ, 8 καὶ οὐκ *⸂ἴσχυσεν,⸃ *⸂2οὐδὲ⸃ τόπος εὑρέθη *⸂3αὐτῷ⸃ ἔτι ἐν τῷ οὐρανῷ. 9 Καὶ ἐβλήθη ὁ δράκων ὁ μέγας, ὁ ὄφις ὁ ἀρχαῖος, *⸂ὁ καλούμενος διάβολος καὶ Σατανᾶς,⸃ ὁ πλανῶν τὴν οἰκουμένην ὅλην· ἐβλήθη εἰς τὴν γῆν, καὶ οἱ ἄγγελοι αὐτοῦ μετ᾽ αὐτοῦ ἐβλήθησαν. 10 Καὶ ἤκουσα φωνὴν μεγάλην *⸉ἐν τῷ οὐρανῷ, λέγουσαν,⸊ Ἄρτι ἐγένετο ἡ σωτηρία καὶ ἡ δύναμις καὶ ἡ βασιλεία τοῦ θεοῦ ἡμῶν, καὶ ἡ ἐξουσία τοῦ χριστοῦ αὐτοῦ· ὅτι *⸂ἐβλήθη⸃ ὁ κατήγορος τῶν ἀδελφῶν ἡμῶν, ὁ κατηγορῶν *⸂2αὐτῶν⸃ ἐνώπιον τοῦ θεοῦ ἡμῶν ἡμέρας καὶ νυκτός. 11 Καὶ αὐτοὶ ἐνίκησαν αὐτὸν διὰ τὸ αἷμα τοῦ ἀρνίου, καὶ διὰ τὸν λόγον τῆς μαρτυρίας αὐτῶν, καὶ οὐκ ἠγάπησαν τὴν ψυχὴν αὐτῶν ἄχρι θανάτου. 12 Διὰ τοῦτο εὐφραίνεσθε, *⸂οὐρανοὶ καὶ οἱ ἐν αὐτοῖς σκηνοῦντες·⸃ Οὐαὶ *⸂2τῇ γῇ καὶ τῇ θαλάσσῃ,⸃ ὅτι κατέβη ὁ διάβολος πρὸς ὑμᾶς ἔχων θυμὸν μέγαν, εἰδὼς ὅτι ὀλίγον καιρὸν ἔχει.

13 Καὶ ὅτε εἶδεν ὁ δράκων ὅτι ἐβλήθη εἰς τὴν γῆν, ἐδίωξεν τὴν γυναῖκα ἥτις ἔτεκεν τὸν ἄρρενα. 14 Καὶ ἐδόθησαν τῇ γυναικὶ *⸆ δύο πτέρυγες τοῦ ἀετοῦ τοῦ μεγάλου, ἵνα πέτηται εἰς τὴν ἔρημον εἰς τὸν τόπον αὐτῆς, *⸂ὅπως τρέφηται⸃ ἐκεῖ καιρόν, καὶ καιρούς, καὶ ἥμισυ καιροῦ, ἀπὸ προσώπου τοῦ ὄφεως. 15 Καὶ ἔβαλεν ὁ ὄφις *⸉ἐκ τοῦ στόματος αὐτοῦ ὀπίσω τῆς γυναικὸς⸊ ὕδωρ ὡς ποταμόν, ἵνα *⸂αὐτὴν⸃ ποταμοφόρητον ποιήσῃ. 16 Καὶ ἐβοήθησεν ἡ γῆ τῇ γυναικί, καὶ ἤνοιξεν ἡ γῆ τὸ στόμα αὐτῆς, καὶ κατέπιεν τὸν ποταμὸν ὃν ἔβαλεν ὁ δράκων ἐκ τοῦ στόματος αὐτοῦ. 17 Καὶ ὠργίσθη ὁ δράκων ἐπὶ τῇ γυναικί, καὶ ἀπῆλθεν ποιῆσαι πόλεμον μετὰ τῶν λοιπῶν τοῦ σπέρματος αὐτῆς, τῶν τηρούντων *⸂τὰς ἐντολὰς τοῦ θεοῦ καὶ ἐχόντων τὴν μαρτυρίαν Ἰησοῦ.⸃

13

1 Καὶ *⸂ἐστάθην⸃ ἐπὶ τὴν ἄμμον τῆς θαλάσσης· καὶ εἶδον ἐκ τῆς θαλάσσης θηρίον ἀναβαῖνον, ἔχον *⸉κέρατα δέκα καὶ κεφαλὰς ἑπτά,⸊ καὶ ἐπὶ τῶν κεράτων αὐτοῦ δέκα διαδήματα, καὶ ἐπὶ τὰς κεφαλὰς αὐτοῦ *⸂2ὀνόματα⸃ βλασφημίας. 2 Καὶ τὸ θηρίον, ὃ εἶδον, ἦν ὅμοιον παρδάλει, καὶ οἱ πόδες αὐτοῦ ὡς ἄρκου, καὶ τὸ στόμα αὐτοῦ ὡς στόμα λέοντος· καὶ ἔδωκεν αὐτῷ ὁ δράκων τὴν δύναμιν αὐτοῦ, καὶ τὸν θρόνον αὐτοῦ, καὶ ἐξουσίαν μεγάλην. 3 Καὶ *⸆ μίαν *⸋ἐκ⸌ τῶν κεφαλῶν αὐτοῦ *⸂ὡσεὶ⸃ ἐσφαγμένην εἰς θάνατον· καὶ ἡ πληγὴ τοῦ θανάτου αὐτοῦ ἐθεραπεύθη· καὶ *⸂2ἐθαύμασεν ὅλη ἡ γῆ⸃ ὀπίσω τοῦ θηρίου· 4 καὶ προσεκύνησαν *⸂τῷ δράκοντι τῷ δεδωκότι⸃ τὴν ἐξουσίαν τῷ θηρίῳ, καὶ προσεκύνησαν *⸂2τῷ θηρίῳ,⸃ λέγοντες, *⸂3Τίς ὅμοιος τῷ θηρίῳ; Καὶ τίς δυνατὸς⸃ πολεμῆσαι μετ᾽ αὐτοῦ; 5 Καὶ ἐδόθη αὐτῷ στόμα λαλοῦν μεγάλα καὶ *⸂βλασφημίαν·⸃ καὶ ἐδόθη αὐτῷ ἐξουσία *⸋πόλεμον⸌ ποιῆσαι μῆνας τεσσαράκοντα *⸆ δύο. 6 Καὶ ἤνοιξεν τὸ στόμα αὐτοῦ εἰς *⸂βλασφημίαν⸃ πρὸς τὸν θεόν, βλασφημῆσαι τὸ ὄνομα αὐτοῦ, καὶ τὴν σκηνὴν αὐτοῦ, *⸆ τοὺς ἐν τῷ οὐρανῷ σκηνοῦντας. 7 Καὶ ἐδόθη αὐτῷ *⸉ποιῆσαι πόλεμον⸊ μετὰ τῶν ἁγίων, καὶ νικῆσαι αὐτούς· καὶ ἐδόθη αὐτῷ ἐξουσία ἐπὶ πᾶσαν φυλὴν *⸋καὶ λαὸν⸌ καὶ γλῶσσαν καὶ ἔθνος. 8 Καὶ προσκυνήσουσιν *⸂αὐτῷ⸃ πάντες οἱ κατοικοῦντες ἐπὶ τῆς γῆς, *⸂2ὧν⸃ οὐ γέγραπται *⸂3τὸ ὄνομα⸃ *⸆ ἐν *⸂4τῷ βιβλίῳ⸃ τῆς ζωῆς τοῦ ἀρνίου *⸋τοῦ⸌ ἐσφαγμένου ἀπὸ καταβολῆς κόσμου. 9 Εἴ τις ἔχει οὖς, ἀκουσάτω. 10  *⸂Εἴ τις ἔχει αἰχμαλωσίαν, ὑπάγει·⸃ *⸂2εἴ τις ἐν μαχαίρᾳ ἀποκτενεῖ, δεῖ αὐτὸν ἐν μαχαίρᾳ ἀποκτανθῆναι.⸃ Ὧδέ ἐστιν ἡ ὑπομονὴ καὶ ἡ πίστις τῶν ἁγίων.

11 Καὶ εἶδον ἄλλο θηρίον ἀναβαῖνον ἐκ τῆς γῆς, καὶ εἶχεν κέρατα δύο ὅμοια ἀρνίῳ, καὶ ἐλάλει ὡς δράκων. 12 Καὶ τὴν ἐξουσίαν τοῦ πρώτου θηρίου πᾶσαν ποιεῖ ἐνώπιον αὐτοῦ. Καὶ *⸂ἐποίει⸃ τὴν γῆν καὶ τοὺς *⸉ἐν αὐτῇ κατοικοῦντας⸊ ἵνα *⸂2προσκυνήσωσιν⸃ τὸ θηρίον τὸ πρῶτον, οὗ ἐθεραπεύθη ἡ πληγὴ τοῦ θανάτου αὐτοῦ. 13 Καὶ ποιεῖ σημεῖα μεγάλα, *⸂καὶ πῦρ ἵνα ἐκ τοῦ οὐρανοῦ καταβαίνῃ⸃ *⸂2ἐπὶ⸃ τὴν γῆν ἐνώπιον τῶν ἀνθρώπων. 14 Καὶ πλανᾷ *⸋τοὺς ἐμοὺς⸌ τοὺς κατοικοῦντας ἐπὶ τῆς γῆς διὰ τὰ σημεῖα ἃ ἐδόθη αὐτῷ ποιῆσαι ἐνώπιον τοῦ θηρίου, λέγων τοῖς κατοικοῦσιν ἐπὶ τῆς γῆς ποιῆσαι εἰκόνα τῷ θηρίῳ *⸂ὃ εἶχεν⸃ τὴν πληγὴν *⸂2καὶ ἔζησεν ἀπὸ τῆς μαχαίρας.⸃ 15 Καὶ ἐδόθη *⸂αὐτῷ *⸉πνεῦμα δοῦναι⸊ τῇ εἰκόνι⸃ τοῦ θηρίου, ἵνα καὶ λαλήσῃ ἡ εἰκὼν τοῦ θηρίου, καὶ ποιήσῃ, *⸆ ὅσοι *⸂2ἐὰν⸃ μὴ προσκυνήσωσιν *⸂3τῇ εἰκόνι⸃ τοῦ θηρίου, *⸆2 ἀποκτανθῶσιν. 16 Καὶ ποιεῖ πάντας, τοὺς μικροὺς καὶ τοὺς μεγάλους, καὶ τοὺς πλουσίους καὶ τοὺς πτωχούς, καὶ τοὺς ἐλευθέρους καὶ τοὺς δούλους, ἵνα *⸂δώσωσιν⸃ αὐτοῖς *⸂2χαράγματα⸃ ἐπὶ τῆς χειρὸς αὐτῶν τῆς δεξιᾶς, ἢ ἐπὶ *⸂3τὸ μέτωπον⸃ αὐτῶν, 17 καὶ ἵνα μή τις *⸂δύναται⸃ ἀγοράσαι ἢ πωλῆσαι, εἰ μὴ ὁ ἔχων τὸ χάραγμα, *⸂2τὸ ὄνομα τοῦ θηρίου ἢ τὸν ἀριθμὸν⸃ τοῦ ὀνόματος αὐτοῦ. 18 Ὧδε ἡ σοφία ἐστίν. Ὁ ἔχων *⸆ νοῦν ψηφισάτω τὸν ἀριθμὸν τοῦ θηρίου· ἀριθμὸς γὰρ ἀνθρώπου ἐστίν, καὶ ὁ ἀριθμὸς αὐτοῦ *⸋ἐστὶν⸌ *⸂ἑξακόσια ἑξήκοντα ἕξ.⸃

14

1 Καὶ εἶδον, καὶ ἰδού, *⸋τὸ⸌ ἀρνίον ἑστηκὸς ἐπὶ τὸ ὄρος Σιών, καὶ μετ᾽ αὐτοῦ *⸋2ἀριθμὸς⸌ ἑκατὸν τεσσαράκοντα τέσσαρες χιλιάδες, ἔχουσαι *⸋3τὸ ὄνομα αὐτοῦ καὶ⸌ τὸ ὄνομα τοῦ πατρὸς αὐτοῦ γεγραμμένον ἐπὶ τῶν μετώπων αὐτῶν. 2 Καὶ ἤκουσα φωνὴν ἐκ τοῦ οὐρανοῦ, ὡς φωνὴν ὑδάτων πολλῶν, καὶ ὡς φωνὴν βροντῆς μεγάλης· καὶ *⸂ἡ φωνὴ ἣν ἤκουσα⸃ *⸋ὡς⸌ κιθαρῳδῶν κιθαριζόντων ἐν ταῖς κιθάραις αὐτῶν. 3 Καὶ ᾄδουσιν *⸆ ᾠδὴν καινὴν ἐνώπιον τοῦ θρόνου, καὶ ἐνώπιον τῶν τεσσάρων ζῴων καὶ τῶν πρεσβυτέρων· καὶ οὐδεὶς ἐδύνατο μαθεῖν τὴν ᾠδήν, εἰ μὴ αἱ ἑκατὸν τεσσαράκοντα τέσσαρες χιλιάδες, οἱ ἠγορασμένοι ἀπὸ τῆς γῆς. 4  *⸂Οὗτοί εἰσιν οἳ μετὰ γυναικῶν οὐκ ἐμολύνθησαν· παρθένοι γάρ εἰσιν. Οὗτοί εἰσιν οἱ ἀκολουθοῦντες τῷ ἀρνίῳ ὅπου ἂν *⸂2ὑπάγῃ.⸃ Οὗτοι⸃ *⸋ὑπὸ Ἰησοῦ⸌ ἠγοράσθησαν ἀπὸ τῶν ἀνθρώπων, ἀπαρχὴ τῷ θεῷ καὶ τῷ ἀρνίῳ. 5 Καὶ *⸉οὐχ εὑρέθη ἐν τῷ στόματι αὐτῶν⸊ *⸂ψεῦδος·⸃ ἄμωμοι *⸋γάρ⸌ εἰσιν. *⸆

6 Καὶ εἶδον *⸆ ἄγγελον πετόμενον ἐν μεσουρανήματι, ἔχοντα εὐαγγέλιον αἰώνιον, *⸂εὐαγγελίσαι⸃ *⸂2τοὺς καθημένους ἐπὶ τῆς γῆς, καὶ ἐπὶ πᾶν ἔθνος⸃ καὶ φυλὴν καὶ γλῶσσαν καὶ λαόν, 7  *⸂λέγων⸃ ἐν φωνῇ μεγάλῃ, Φοβήθητε *⸂2τὸν κύριον,⸃ καὶ δότε αὐτῷ δόξαν, ὅτι ἦλθεν ἡ ὥρα τῆς κρίσεως αὐτοῦ, καὶ προσκυνήσατε *⸂3αὐτὸν τὸν ποιήσαντα⸃ *⸂4τὸν οὐρανὸν καὶ τὴν γῆν καὶ τὴν θάλασσαν καὶ πηγὰς ὑδάτων.⸃

8 Καὶ ἄλλος *⸂δεύτερος ἄγγελος⸃ ἠκολούθησεν, λέγων, Ἔπεσεν *⸆ Βαβυλὼν *⸆2 ἡ μεγάλη, *⸆3 ἐκ τοῦ οἴνου τοῦ θυμοῦ τῆς πορνείας αὐτῆς πεπότικεν πάντα *⸋τὰ⸌ ἔθνη.

9 Καὶ *⸂ἄλλος ἄγγελος τρίτος⸃ ἠκολούθησεν αὐτοῖς, λέγων ἐν φωνῇ μεγάλῃ, Εἴ τις *⸉προσκυνεῖ τὸ θηρίον⸊ καὶ τὴν εἰκόνα αὐτοῦ, καὶ λαμβάνει χάραγμα ἐπὶ τοῦ μετώπου αὐτοῦ, ἢ ἐπὶ τὴν χεῖρα αὐτοῦ, 10 καὶ αὐτὸς πίεται ἐκ τοῦ οἴνου τοῦ θυμοῦ τοῦ θεοῦ, τοῦ κεκερασμένου ἀκράτου ἐν τῷ ποτηρίῳ τῆς ὀργῆς αὐτοῦ, καὶ βασανισθήσεται ἐν πυρὶ καὶ θείῳ ἐνώπιον *⸂τῶν ἁγίων ἀγγέλων,⸃ καὶ ἐνώπιον τοῦ ἀρνίου· 11 καὶ ὁ καπνὸς τοῦ βασανισμοῦ αὐτῶν *⸉εἰς αἰῶνας αἰώνων ἀναβαίνει·⸊ καὶ οὐκ ἔχουσιν ἀνάπαυσιν ἡμέρας καὶ νυκτὸς οἱ προσκυνοῦντες τὸ θηρίον καὶ τὴν εἰκόνα αὐτοῦ, καὶ εἴ τις λαμβάνει τὸ χάραγμα τοῦ ὀνόματος αὐτοῦ. 12  *⸂Ὧδε ἡ ὑπομονὴ τῶν ἁγίων ἐστίν· οἱ τηροῦντες⸃ *⸂2τὰς ἐντολὰς τοῦ θεοῦ καὶ τὴν πίστιν Ἰησοῦ.⸃

13 Καὶ ἤκουσα φωνῆς ἐκ τοῦ οὐρανοῦ λεγούσης, *⸆ Γράψον, Μακάριοι οἱ νεκροὶ οἱ ἐν κυρίῳ ἀποθνῄσκοντες ἀπ᾽ ἄρτι· *⸉λέγει Ναὶ⸊ τὸ πνεῦμα, ἵνα *⸂ἀναπαύσωνται⸃ ἐκ τῶν κόπων αὐτῶν· τὰ *⸂2δὲ⸃ ἔργα αὐτῶν ἀκολουθεῖ μετ᾽ αὐτῶν.

14 Καὶ εἶδον, καὶ ἰδού, νεφέλη λευκή, καὶ ἐπὶ τὴν νεφέλην *⸂καθήμενον ὅμοιον⸃ *⸂2υἱῷ⸃ ἀνθρώπου, ἔχων ἐπὶ τῆς κεφαλῆς αὐτοῦ στέφανον χρυσοῦν, καὶ ἐν τῇ χειρὶ αὐτοῦ δρέπανον ὀξύ. 15 Καὶ ἄλλος ἄγγελος ἐξῆλθεν ἐκ τοῦ ναοῦ, κράζων ἐν *⸉φωνῇ μεγάλῃ⸊ τῷ καθημένῳ ἐπὶ τῆς νεφέλης, Πέμψον τὸ δρέπανόν σου καὶ θέρισον· ὅτι ἦλθεν *⸆ ἡ ὥρα *⸆2 θερίσαι, ὅτι ἐξηράνθη ὁ θερισμὸς τῆς γῆς. 16 Καὶ ἔβαλεν ὁ καθήμενος ἐπὶ *⸂τὴν νεφέλην⸃ τὸ δρέπανον αὐτοῦ ἐπὶ τὴν γῆν, καὶ ἐθερίσθη ἡ γῆ.

17 Καὶ ἄλλος ἄγγελος ἐξῆλθεν ἐκ τοῦ ναοῦ τοῦ ἐν τῷ οὐρανῷ, ἔχων καὶ αὐτὸς δρέπανον ὀξύ. 18 Καὶ ἄλλος ἄγγελος *⸋ἐξῆλθεν⸌ ἐκ τοῦ θυσιαστηρίου, *⸆ ἔχων ἐξουσίαν ἐπὶ τοῦ πυρός, *⸂καὶ ἐφώνησεν κραυγῇ μεγάλῃ⸃ τῷ ἔχοντι τὸ δρέπανον τὸ ὀξύ, λέγων, Πέμψον σου τὸ δρέπανον τὸ ὀξὺ καὶ τρύγησον τοὺς βότρυας *⸋2τῆς ἀμπέλου⸌ τῆς γῆς, ὅτι ἤκμασαν αἱ σταφυλαὶ αὐτῆς. 19 Καὶ ἔβαλεν ὁ ἄγγελος τὸ δρέπανον αὐτοῦ εἰς τὴν γῆν, καὶ ἐτρύγησεν τὴν ἄμπελον τῆς γῆς, καὶ ἔβαλεν εἰς *⸂τὴν ληνὸν τοῦ θυμοῦ τοῦ θεοῦ τὸν μέγαν.⸃ 20 Καὶ ἐπατήθη ἡ ληνὸς *⸂ἔξωθεν⸃ τῆς πόλεως, καὶ ἐξῆλθεν αἷμα ἐκ τῆς ληνοῦ ἄχρι τῶν χαλινῶν τῶν ἵππων, ἀπὸ σταδίων χιλίων ἑξακοσίων.

15

1 Καὶ εἶδον ἄλλο σημεῖον ἐν τῷ οὐρανῷ μέγα καὶ θαυμαστόν, ἀγγέλους ἑπτὰ ἔχοντας πληγὰς ἑπτὰ τὰς ἐσχάτας, ὅτι ἐν αὐταῖς ἐτελέσθη ὁ θυμὸς τοῦ θεοῦ.

2 Καὶ εἶδον ὡς θάλασσαν ὑαλίνην μεμιγμένην πυρί, καὶ τοὺς νικῶντας ἐκ τοῦ θηρίου καὶ ἐκ τῆς εἰκόνος αὐτοῦ καὶ *⸆ ἐκ τοῦ ἀριθμοῦ τοῦ ὀνόματος αὐτοῦ, ἑστῶτας ἐπὶ τὴν θάλασσαν τὴν ὑαλίνην, ἔχοντας κιθάρας τοῦ θεοῦ. 3 Καὶ ᾄδουσιν τὴν ᾠδὴν Μωϋσέως τοῦ δούλου τοῦ θεοῦ, καὶ τὴν ᾠδὴν τοῦ ἀρνίου, λέγοντες, Μεγάλα καὶ θαυμαστὰ τὰ ἔργα σου, κύριε ὁ θεὸς ὁ παντοκράτωρ· δίκαιαι καὶ ἀληθιναὶ αἱ ὁδοί σου, ὁ βασιλεὺς τῶν *⸂ἐθνῶν.⸃ 4  *⸂Τίς οὐ μὴ φοβηθῇ σε, κύριε, καὶ δοξάσῃ τὸ ὄνομά σου;⸃ Ὅτι μόνος *⸂2ἅγιος·⸃ *⸆ ὅτι πάντα τὰ ἔθνη ἥξουσιν καὶ προσκυνήσουσιν ἐνώπιόν σου, ὅτι τὰ δικαιώματά σου ἐφανερώθησαν.

5 Καὶ μετὰ ταῦτα εἶδον, καὶ *⸆ ἠνοίγη ὁ ναὸς τῆς σκηνῆς τοῦ μαρτυρίου ἐν τῷ οὐρανῷ· 6 καὶ ἐξῆλθον οἱ ἑπτὰ ἄγγελοι *⸋οἱ⸌ ἔχοντες τὰς ἑπτὰ πληγὰς ἐκ τοῦ *⸂ναοῦ,⸃ *⸋2οἳ ἦσαν⸌ ἐνδεδυμένοι *⸂2λίνον⸃ καθαρὸν *⸆ λαμπρόν, καὶ περιεζωσμένοι περὶ τὰ στήθη ζώνας χρυσᾶς· 7 καὶ ἓν ἐκ τῶν τεσσάρων ζῴων ἔδωκεν τοῖς ἑπτὰ ἀγγέλοις ἑπτὰ φιάλας χρυσᾶς γεμούσας τοῦ θυμοῦ τοῦ θεοῦ τοῦ ζῶντος εἰς τοὺς αἰῶνας τῶν αἰώνων. 8 Καὶ ἐγεμίσθη ὁ ναὸς καπνοῦ ἐκ τῆς δόξης τοῦ θεοῦ, καὶ ἐκ τῆς δυνάμεως αὐτοῦ· καὶ οὐδεὶς ἐδύνατο εἰσελθεῖν εἰς τὸν ναόν, ἄχρι τελεσθῶσιν *⸂αἱ ἑπτὰ πληγαὶ τῶν ἑπτὰ ἀγγέλων.⸃

16

1 Καὶ ἤκουσα *⸉φωνῆς μεγάλης⸊ ἐκ τοῦ ναοῦ, λεγούσης τοῖς ἑπτὰ ἀγγέλοις, *⸂Ὑπάγετε, καὶ ἐκχέατε⸃ τὰς *⸋ἑπτὰ⸌ φιάλας τοῦ θυμοῦ τοῦ θεοῦ εἰς τὴν γῆν.

2 Καὶ ἀπῆλθεν ὁ πρῶτος, καὶ ἐξέχεεν τὴν φιάλην αὐτοῦ *⸂εἰς⸃ τὴν γῆν· καὶ ἐγένετο ἕλκος κακὸν καὶ πονηρὸν *⸂2ἐπὶ⸃ τοὺς ἀνθρώπους τοὺς ἔχοντας τὸ χάραγμα τοῦ θηρίου, καὶ τοὺς *⸉προσκυνοῦντας τῇ εἰκόνι αὐτοῦ.⸊

3 Καὶ ὁ δεύτερος *⸋ἄγγελος⸌ ἐξέχεεν τὴν φιάλην αὐτοῦ εἰς τὴν θάλασσαν· καὶ ἐγένετο αἷμα ὡς νεκροῦ, καὶ πᾶσα ψυχὴ *⸂ζῶσα⸃ ἀπέθανεν *⸆ ἐν τῇ θαλάσσῃ.

4 Καὶ ὁ τρίτος *⸆ ἐξέχεεν τὴν φιάλην αὐτοῦ *⸂εἰς τοὺς ποταμοὺς καὶ εἰς τὰς πηγὰς⸃ τῶν ὑδάτων· καὶ ἐγένετο αἷμα. 5 Καὶ ἤκουσα τοῦ ἀγγέλου τῶν ὑδάτων λέγοντος, *⸂Δίκαιος εἶ, ὁ ὢν καὶ ὁ ἦν, ὁ ὅσιος,⸃ ὅτι ταῦτα ἔκρινας· 6 ὅτι αἷμα ἁγίων καὶ προφητῶν ἐξέχεαν, καὶ αἷμα αὐτοῖς *⸂ἔδωκας⸃ πιεῖν· ἄξιοί *⸆ εἰσιν. 7 Καὶ ἤκουσα *⸆ τοῦ θυσιαστηρίου λέγοντος, Ναί, κύριε ὁ θεὸς ὁ παντοκράτωρ, ἀληθιναὶ καὶ δίκαιαι αἱ κρίσεις σου.

8 Καὶ ὁ τέταρτος *⸋ἄγγελος⸌ ἐξέχεεν τὴν φιάλην αὐτοῦ ἐπὶ τὸν ἥλιον· καὶ ἐδόθη αὐτῷ καυματίσαι *⸉ἐν πυρὶ τοὺς ἀνθρώπους.⸊ 9 Καὶ ἐκαυματίσθησαν οἱ ἄνθρωποι καῦμα μέγα, καὶ ἐβλασφήμησαν *⸋οἱ ἄνθρωποι⸌ τὸ ὄνομα τοῦ θεοῦ τοῦ ἔχοντος *⸆ ἐξουσίαν ἐπὶ τὰς πληγὰς ταύτας, καὶ οὐ μετενόησαν δοῦναι αὐτῷ δόξαν.

10 Καὶ ὁ πέμπτος *⸆ ἐξέχεεν τὴν φιάλην αὐτοῦ ἐπὶ τὸν θρόνον τοῦ θηρίου· καὶ ἐγένετο ἡ βασιλεία αὐτοῦ ἐσκοτωμένη· καὶ ἐμασῶντο τὰς γλώσσας αὐτῶν ἐκ τοῦ πόνου, 11 καὶ ἐβλασφήμησαν τὸν θεὸν τοῦ οὐρανοῦ ἐκ τῶν πόνων αὐτῶν καὶ ἐκ τῶν ἑλκῶν αὐτῶν, καὶ οὐ μετενόησαν ἐκ τῶν ἔργων αὐτῶν.

12 Καὶ ὁ ἕκτος *⸆ ἐξέχεεν τὴν φιάλην αὐτοῦ ἐπὶ *⸂τὸν ποταμὸν τὸν μέγαν Εὐφράτην·⸃ καὶ ἐξηράνθη τὸ ὕδωρ αὐτοῦ, ἵνα ἑτοιμασθῇ ἡ ὁδὸς τῶν βασιλέων τῶν ἀπὸ *⸂2ἀνατολῆς⸃ ἡλίου. 13 Καὶ εἶδον ἐκ τοῦ στόματος τοῦ δράκοντος, καὶ ἐκ τοῦ στόματος τοῦ θηρίου, καὶ ἐκ τοῦ στόματος τοῦ ψευδοπροφήτου, πνεύματα *⸉ἀκάθαρτα τρία⸊ *⸂ὡς βάτραχοι·⸃ 14 εἰσὶν γὰρ πνεύματα *⸂δαιμονίων⸃ ποιοῦντα σημεῖα, *⸂2ἃ ἐκπορεύεται⸃ ἐπὶ τοὺς βασιλεῖς *⸆ τῆς οἰκουμένης ὅλης, συναγαγεῖν αὐτοὺς εἰς *⸋τὸν⸌ πόλεμον τῆς ἡμέρας *⸋2ἐκείνης⸌ τῆς μεγάλης τοῦ θεοῦ τοῦ παντοκράτορος— 15 Ἰδού, ἔρχομαι ὡς κλέπτης. Μακάριος ὁ γρηγορῶν καὶ τηρῶν τὰ ἱμάτια αὐτοῦ, ἵνα μὴ γυμνὸς περιπατῇ, καὶ βλέπωσιν τὴν ἀσχημοσύνην αὐτοῦ— 16 Καὶ συνήγαγεν αὐτοὺς εἰς τὸν τόπον τὸν καλούμενον Ἑβραϊστὶ Ἁρμαγεδών.

17 Καὶ ὁ ἕβδομος *⸆ ἐξέχεεν τὴν φιάλην αὐτοῦ *⸂ἐπὶ⸃ τὸν ἀέρα· καὶ ἐξῆλθεν φωνὴ μεγάλη *⸂2ἀπὸ τοῦ ναοῦ τοῦ οὐρανοῦ, ἀπὸ τοῦ θρόνου,⸃ λέγουσα, Γέγονεν. 18 Καὶ ἐγένοντο *⸉ἀστραπαὶ καὶ βρονταὶ καὶ φωναί,⸊ καὶ *⸂σεισμὸς μέγας, οἷος οὐκ ἐγένετο⸃ ἀφ᾽ οὗ *⸂2οἱ ἄνθρωποι ἐγένοντο⸃ ἐπὶ τῆς γῆς, τηλικοῦτος σεισμός, οὕτως μέγας. 19 Καὶ ἐγένετο ἡ πόλις ἡ μεγάλη εἰς τρία μέρη, καὶ αἱ πόλεις τῶν ἐθνῶν ἔπεσον· καὶ Βαβυλὼν ἡ μεγάλη ἐμνήσθη ἐνώπιον τοῦ θεοῦ, δοῦναι αὐτῇ τὸ ποτήριον τοῦ οἴνου τοῦ θυμοῦ τῆς ὀργῆς αὐτοῦ. 20 Καὶ πᾶσα νῆσος ἔφυγεν, καὶ ὄρη οὐχ εὑρέθησαν. 21 Καὶ χάλαζα μεγάλη, ὡς ταλαντιαία, καταβαίνει ἐκ τοῦ οὐρανοῦ ἐπὶ τοὺς ἀνθρώπους· καὶ ἐβλασφήμησαν οἱ ἄνθρωποι τὸν θεὸν ἐκ τῆς πληγῆς τῆς χαλάζης· ὅτι μεγάλη ἐστὶν ἡ πληγὴ αὐτῆς σφόδρα.

17

1 Καὶ ἦλθεν εἷς ἐκ τῶν ἑπτὰ ἀγγέλων τῶν ἐχόντων τὰς ἑπτὰ φιάλας, καὶ ἐλάλησεν μετ᾽ ἐμοῦ, λέγων, *⸆ Δεῦρο, δείξω σοι τὸ κρίμα τῆς πόρνης τῆς μεγάλης, τῆς καθημένης ἐπὶ *⸂τῶν ὑδάτων τῶν πολλῶν·⸃ 2 μεθ᾽ ἧς ἐπόρνευσαν οἱ βασιλεῖς τῆς γῆς, καὶ ἐμεθύσθησαν *⸉οἱ κατοικοῦντες τὴν γῆν ἐκ τοῦ οἴνου τῆς πορνείας αὐτῆς.⸊ 3 Καὶ ἀπήνεγκέν με εἰς ἔρημον ἐν πνεύματι· καὶ εἶδον γυναῖκα καθημένην ἐπὶ θηρίον κόκκινον, *⸂γέμον ὀνόματα βλασφημίας, ἔχον⸃ κεφαλὰς ἑπτὰ καὶ κέρατα δέκα. 4 Καὶ ἡ γυνὴ *⸂ἦν⸃ περιβεβλημένη *⸂2πορφυροῦν καὶ κόκκινον,⸃ *⸆ κεχρυσωμένη *⸂3χρυσίῳ⸃ καὶ λίθῳ τιμίῳ καὶ μαργαρίταις, ἔχουσα *⸉ποτήριον χρυσοῦν⸊ ἐν τῇ χειρὶ αὐτῆς, γέμον βδελυγμάτων καὶ *⸂4τὰ ἀκάθαρτα τῆς⸃ πορνείας αὐτῆς, 5 καὶ ἐπὶ τὸ μέτωπον αὐτῆς ὄνομα γεγραμμένον, Μυστήριον, Βαβυλὼν ἡ μεγάλη, ἡ μήτηρ τῶν πορνῶν καὶ τῶν βδελυγμάτων τῆς γῆς. 6 Καὶ εἶδον τὴν γυναῖκα μεθύουσαν ἐκ τοῦ αἵματος τῶν ἁγίων, *⸆ ἐκ τοῦ αἵματος τῶν μαρτύρων Ἰησοῦ. Καὶ ἐθαύμασα, ἰδὼν αὐτήν, θαῦμα μέγα. 7 Καὶ εἶπέν μοι ὁ ἄγγελος, Διὰ τί ἐθαύμασας; Ἐγὼ *⸉ἐρῶ σοι⸊ τὸ μυστήριον τῆς γυναικός, καὶ τοῦ θηρίου τοῦ βαστάζοντος αὐτήν, τοῦ ἔχοντος τὰς ἑπτὰ κεφαλὰς καὶ τὰ δέκα κέρατα. 8  *⸋Τὸ⸌ θηρίον, ὃ εἶδες, ἦν, καὶ οὐκ ἔστιν, καὶ μέλλει ἀναβαίνειν ἐκ τῆς ἀβύσσου, καὶ εἰς ἀπώλειαν *⸂ὑπάγειν.⸃ Καὶ *⸂2θαυμάσονται⸃ οἱ κατοικοῦντες ἐπὶ τῆς γῆς, ὧν οὐ γέγραπται *⸂3τὰ ὀνόματα⸃ ἐπὶ τὸ βιβλίον τῆς ζωῆς ἀπὸ καταβολῆς κόσμου, *⸂4βλεπόντων⸃ *⸉ὅτι ἦν τὸ θηρίον,⸊ *⸂5καὶ οὐκ ἔστιν, καὶ παρέσται.⸃ 9 Ὧδε ὁ νοῦς ὁ ἔχων σοφίαν. Αἱ ἑπτὰ κεφαλαὶ *⸉ἑπτὰ ὄρη εἰσίν,⸊ ὅπου ἡ γυνὴ κάθηται ἐπ᾽ αὐτῶν. 10 Καὶ βασιλεῖς *⸉εἰσιν ἑπτά·⸊ οἱ πέντε ἔπεσον, *⸆ ὁ εἷς ἔστιν, ὁ ἄλλος οὔπω ἦλθεν· καί, ὅταν ἔλθῃ, ὀλίγον *⸉2δεῖ αὐτὸν⸊ μεῖναι. 11 Καὶ τὸ θηρίον ὃ ἦν, καὶ οὐκ ἔστιν, καὶ *⸂αὐτὸς⸃ ὄγδοός ἐστιν, καὶ ἐκ τῶν ἑπτά ἐστιν, καὶ εἰς ἀπώλειαν ὑπάγει. 12 Καὶ τὰ δέκα κέρατα, ἃ εἶδες, δέκα βασιλεῖς εἰσίν, οἵτινες βασιλείαν οὔπω ἔλαβον, ἀλλ᾽ ἐξουσίαν ὡς βασιλεῖς μίαν ὥραν λαμβάνουσιν μετὰ τοῦ θηρίου. 13 Οὗτοι μίαν *⸉ἔχουσιν γνώμην,⸊ *⸂καὶ τὴν δύναμιν καὶ τὴν ἐξουσίαν⸃ *⸂2αὐτῶν⸃ τῷ θηρίῳ *⸂3διδόασιν.⸃ 14 Οὗτοι μετὰ τοῦ ἀρνίου πολεμήσουσιν, καὶ τὸ ἀρνίον νικήσει αὐτούς, ὅτι κύριος κυρίων ἐστὶν καὶ βασιλεὺς βασιλέων, καὶ οἱ μετ᾽ αὐτοῦ, κλητοὶ καὶ ἐκλεκτοὶ καὶ πιστοί. 15 Καὶ λέγει μοι, Τὰ ὕδατα, ἃ εἶδες, οὗ ἡ πόρνη κάθηται, λαοὶ καὶ ὄχλοι εἰσίν, καὶ ἔθνη καὶ γλῶσσαι. 16 Καὶ τὰ δέκα κέρατα, ἃ εἶδες, *⸂καὶ⸃ τὸ θηρίον, οὗτοι μισήσουσιν τὴν πόρνην, *⸂2καὶ ἠρημωμένην ποιήσουσιν αὐτὴν καὶ γυμνὴν ποιήσουσιν αὐτήν,⸃ καὶ τὰς σάρκας αὐτῆς φάγονται, καὶ αὐτὴν κατακαύσουσιν ἐν πυρί. 17 Ὁ γὰρ θεὸς ἔδωκεν εἰς τὰς καρδίας αὐτῶν ποιῆσαι τὴν γνώμην αὐτοῦ, καὶ ποιῆσαι *⸉γνώμην μίαν,⸊ καὶ δοῦναι τὴν βασιλείαν αὐτῶν τῷ θηρίῳ, ἄχρι *⸂τελεσθῶσιν οἱ λόγοι⸃ τοῦ θεοῦ. 18 Καὶ ἡ γυνή, ἣν εἶδες, ἐστὶν ἡ πόλις ἡ μεγάλη, ἡ ἔχουσα βασιλείαν ἐπὶ τῶν βασιλέων τῆς γῆς.

18

1  *⸆ Μετὰ ταῦτα εἶδον *⸋ἄλλον⸌ ἄγγελον καταβαίνοντα ἐκ τοῦ οὐρανοῦ, ἔχοντα ἐξουσίαν μεγάλην· καὶ ἡ γῆ ἐφωτίσθη ἐκ τῆς δόξης αὐτοῦ. 2 Καὶ *⸂ἔκραξεν ἰσχυρᾷ φωνῇ,⸃ λέγων, Ἔπεσεν *⸆ Βαβυλὼν ἡ μεγάλη, καὶ ἐγένετο κατοικητήριον *⸂2δαιμόνων,⸃ καὶ φυλακὴ παντὸς πνεύματος ἀκαθάρτου, καὶ φυλακὴ παντὸς ὀρνέου ἀκαθάρτου *⸆2 καὶ μεμισημένου. 3 Ὅτι ἐκ τοῦ *⸉οἴνου τοῦ θυμοῦ⸊ τῆς πορνείας αὐτῆς *⸂πεπτώκασιν⸃ πάντα τὰ ἔθνη, καὶ οἱ βασιλεῖς τῆς γῆς μετ᾽ αὐτῆς ἐπόρνευσαν, καὶ οἱ ἔμποροι τῆς γῆς ἐκ τῆς δυνάμεως τοῦ στρήνους αὐτῆς ἐπλούτησαν.

4 Καὶ ἤκουσα ἄλλην φωνὴν ἐκ τοῦ οὐρανοῦ, λέγουσαν, *⸂Ἔξελθε⸃ *⸉ἐξ αὐτῆς ὁ λαός μου,⸊ ἵνα μὴ συγκοινωνήσητε ταῖς ἁμαρτίαις αὐτῆς, καὶ *⸉2ἐκ τῶν πληγῶν αὐτῆς ἵνα μὴ λάβητε·⸊ 5 ὅτι *⸂ἐκολλήθησαν⸃ αὐτῆς αἱ ἁμαρτίαι ἄχρι τοῦ οὐρανοῦ, καὶ ἐμνημόνευσεν *⸆ ὁ θεὸς τὰ ἀδικήματα αὐτῆς. 6 Ἀπόδοτε αὐτῇ ὡς καὶ αὐτὴ ἀπέδωκεν, *⸆ καὶ διπλώσατε *⸋αὐτῇ⸌ *⸂διπλᾶ κατὰ τὰ ἔργα⸃ αὐτῆς· ἐν τῷ ποτηρίῳ ᾧ ἐκέρασεν κεράσατε αὐτῇ διπλοῦν. 7 Ὅσα ἐδόξασεν *⸂αὐτὴν⸃ καὶ ἐστρηνίασεν, τοσοῦτον δότε αὐτῇ βασανισμὸν *⸋καὶ πένθος·⸌ ὅτι ἐν τῇ καρδίᾳ αὐτῆς λέγει *⸋2ὅτι⸌ Κάθημαι βασίλισσα, καὶ χήρα οὐκ εἰμί, καὶ πένθος οὐ μὴ ἴδω. 8 Διὰ τοῦτο ἐν μιᾷ ἡμέρᾳ ἥξουσιν αἱ πληγαὶ αὐτῆς, θάνατος καὶ πένθος καὶ λιμός, καὶ ἐν πυρὶ κατακαυθήσεται, ὅτι ἰσχυρὸς κύριος ὁ θεὸς ὁ *⸂κρίνας⸃ αὐτήν. 9 Καὶ *⸂κλαύσουσιν⸃ *⸆ καὶ κόψονται ἐπ᾽ *⸂2αὐτὴν⸃ οἱ βασιλεῖς τῆς γῆς οἱ μετ᾽ αὐτῆς πορνεύσαντες καὶ στρηνιάσαντες, ὅταν βλέπωσιν τὸν καπνὸν τῆς πυρώσεως αὐτῆς, 10 ἀπὸ μακρόθεν ἑστηκότες διὰ τὸν φόβον τοῦ βασανισμοῦ αὐτῆς, λέγοντες, Οὐαί, οὐαί, ἡ πόλις ἡ μεγάλη Βαβυλών, ἡ πόλις ἡ ἰσχυρά, ὅτι *⸆ μιᾷ ὥρᾳ ἦλθεν ἡ κρίσις σου. 11 Καὶ οἱ ἔμποροι τῆς γῆς *⸂κλαύσουσιν καὶ πενθήσουσιν⸃ ἐπ᾽ *⸂2αὐτῇ,⸃ ὅτι τὸν γόμον αὐτῶν οὐδεὶς ἀγοράζει οὐκέτι· 12 γόμον χρυσοῦ, καὶ ἀργύρου, καὶ λίθου τιμίου, καὶ *⸂μαργαρίτου,⸃ καὶ *⸂2βυσσίνου,⸃ καὶ *⸂3πορφυροῦ,⸃ καὶ σηρικοῦ, καὶ κοκκίνου· καὶ πᾶν ξύλον θύϊνον, καὶ πᾶν σκεῦος ἐλεφάντινον, καὶ πᾶν σκεῦος ἐκ ξύλου τιμιωτάτου, καὶ χαλκοῦ, καὶ σιδήρου, καὶ μαρμάρου· 13 καὶ κινάμωμον, *⸆ καὶ θυμιάματα, καὶ μύρον, καὶ λίβανον, καὶ οἶνον, καὶ ἔλαιον, καὶ σεμίδαλιν, καὶ σῖτον, *⸉καὶ πρόβατα, καὶ κτήνη·⸊ καὶ ἵππων, καὶ ῥαιδῶν, καὶ σωμάτων, καὶ ψυχὰς ἀνθρώπων. 14 Καὶ ἡ ὀπώρα *⸉τῆς ἐπιθυμίας τῆς ψυχῆς σου⸊ ἀπῆλθεν ἀπὸ σοῦ, καὶ πάντα τὰ λιπαρὰ καὶ τὰ λαμπρὰ *⸂ἀπώλετο⸃ ἀπὸ σοῦ, καὶ *⸋οὐκέτι⸌ *⸂2αὐτὰ οὐ μὴ εὕρῃς.⸃ 15 Οἱ ἔμποροι τούτων, οἱ πλουτήσαντες ἀπ᾽ αὐτῆς, ἀπὸ μακρόθεν στήσονται διὰ τὸν φόβον τοῦ βασανισμοῦ αὐτῆς, *⸂κλαίοντες καὶ πενθοῦντες, 16 καὶ λέγοντες,⸃ Οὐαί, οὐαί, ἡ πόλις ἡ μεγάλη, ἡ περιβεβλημένη βύσσινον καὶ πορφυροῦν καὶ κόκκινον, καὶ κεχρυσωμένη *⸆ *⸂χρυσίῳ⸃ καὶ λίθῳ τιμίῳ καὶ *⸂2μαργαρίταις·⸃ 17 ὅτι μιᾷ ὥρᾳ ἠρημώθη ὁ τοσοῦτος πλοῦτος. Καὶ πᾶς κυβερνήτης, καὶ πᾶς *⸋ὁ⸌ ἐπὶ *⸂τόπον πλέων,⸃ καὶ *⸆ ναῦται, καὶ ὅσοι τὴν θάλασσαν ἐργάζονται, ἀπὸ μακρόθεν ἔστησαν, 18 καὶ *⸂ἔκραζον,⸃ *⸂2βλέποντες⸃ τὸν καπνὸν τῆς πυρώσεως αὐτῆς, λέγοντες, Τίς ὁμοία τῇ πόλει τῇ μεγάλῃ; 19  *⸂Καὶ ἔβαλον χοῦν ἐπὶ τὰς κεφαλὰς αὐτῶν, καὶ ἔκραζον⸃ *⸂2κλαίοντες καὶ πενθοῦντες καὶ λέγοντες,⸃ Οὐαί, οὐαί, ἡ πόλις ἡ μεγάλη, ἐν ᾗ ἐπλούτησαν πάντες οἱ ἔχοντες *⸋τὰ⸌ πλοῖα ἐν τῇ θαλάσσῃ ἐκ τῆς τιμιότητος αὐτῆς, ὅτι μιᾷ ὥρᾳ ἠρημώθη. 20 Εὐφραίνου ἐπ᾽ *⸂αὐτῇ,⸃ οὐρανέ, *⸂2καὶ οἱ ἅγιοι, καὶ οἱ ἀπόστολοι, καὶ οἱ προφῆται,⸃ ὅτι ἔκρινεν ὁ θεὸς τὸ κρίμα ὑμῶν ἐξ αὐτῆς.

21 Καὶ ἦρεν εἷς ἄγγελος ἰσχυρὸς λίθον ὡς μύλον μέγαν, καὶ ἔβαλεν εἰς τὴν θάλασσαν, λέγων, *⸋Οὕτως⸌ ὁρμήματι βληθήσεται Βαβυλὼν ἡ μεγάλη πόλις, καὶ οὐ μὴ εὑρεθῇ ἔτι. 22 Καὶ φωνὴ κιθαρῳδῶν καὶ μουσικῶν καὶ αὐλητῶν καὶ σαλπιστῶν οὐ μὴ ἀκουσθῇ ἐν σοὶ ἔτι, καὶ πᾶς τεχνίτης πάσης τέχνης οὐ μὴ εὑρεθῇ ἐν σοὶ ἔτι, καὶ φωνὴ μύλου οὐ μὴ ἀκουσθῇ ἐν σοὶ ἔτι, 23 καὶ φῶς λύχνου οὐ μὴ φανῇ ἐν σοὶ ἔτι, καὶ φωνὴ νυμφίου καὶ νύμφης οὐ μὴ ἀκουσθῇ ἐν σοὶ ἔτι· ὅτι οἱ ἔμποροί σου ἦσαν οἱ μεγιστᾶνες τῆς γῆς· ὅτι ἐν τῇ φαρμακείᾳ σου ἐπλανήθησαν πάντα τὰ ἔθνη. 24 Καὶ ἐν αὐτῇ *⸂αἵματα⸃ προφητῶν καὶ ἁγίων εὑρέθη, καὶ πάντων τῶν ἐσφαγμένων ἐπὶ τῆς γῆς.

19

1  *⸆ Μετὰ ταῦτα ἤκουσα *⸂ὡς φωνὴν μεγάλην ὄχλου πολλοῦ⸃ ἐν τῷ οὐρανῷ, *⸂2λεγόντων,⸃ Ἁλληλούϊα· *⸂3ἡ σωτηρία καὶ ἡ δύναμις καὶ ἡ δόξα⸃ *⸂4τοῦ θεοῦ ἡμῶν·⸃ 2 ὅτι ἀληθιναὶ καὶ δίκαιαι αἱ κρίσεις αὐτοῦ· ὅτι ἔκρινεν τὴν πόρνην τὴν μεγάλην, ἥτις *⸂διέφθειρεν⸃ τὴν γῆν ἐν τῇ πορνείᾳ αὐτῆς, καὶ ἐξεδίκησεν τὸ αἷμα τῶν δούλων αὐτοῦ ἐκ *⸆ χειρὸς αὐτῆς. 3 Καὶ δεύτερον *⸂εἴρηκεν,⸃ Ἁλληλούϊα· καὶ ὁ καπνὸς αὐτῆς ἀναβαίνει εἰς τοὺς αἰῶνας τῶν αἰώνων. 4 Καὶ ἔπεσον οἱ πρεσβύτεροι οἱ *⸂εἴκοσι τέσσαρες,⸃ καὶ τὰ τέσσαρα ζῷα, καὶ προσεκύνησαν τῷ θεῷ τῷ καθημένῳ ἐπὶ *⸂2τοῦ θρόνου,⸃ λέγοντες, Ἀμήν· Ἁλληλούϊα. 5 Καὶ φωνὴ *⸂ἀπὸ⸃ τοῦ θρόνου ἐξῆλθεν, λέγουσα, Αἰνεῖτε *⸂2τὸν θεὸν⸃ ἡμῶν πάντες οἱ δοῦλοι αὐτοῦ, *⸋καὶ⸌ οἱ φοβούμενοι αὐτόν, *⸂3οἱ μικροὶ καὶ οἱ μεγάλοι.⸃ 6 Καὶ ἤκουσα ὡς φωνὴν ὄχλου πολλοῦ, καὶ ὡς φωνὴν ὑδάτων πολλῶν, καὶ ὡς φωνὴν βροντῶν ἰσχυρῶν, *⸂λέγοντες,⸃ Ἁλληλούϊα· ὅτι ἐβασίλευσεν *⸂2κύριος ὁ θεὸς ἡμῶν⸃ ὁ παντοκράτωρ. 7  *⸂Χαίρωμεν καὶ ἀγαλλιώμεθα, καὶ δῶμεν⸃ τὴν δόξαν αὐτῷ· ὅτι ἦλθεν ὁ γάμος τοῦ ἀρνίου, καὶ ἡ γυνὴ αὐτοῦ ἡτοίμασεν ἑαυτήν. 8 Καὶ ἐδόθη αὐτῇ ἵνα περιβάληται βύσσινον *⸂λαμπρὸν καὶ καθαρόν·⸃ τὸ γὰρ βύσσινον τὰ δικαιώματα *⸉τῶν ἁγίων ἐστίν.⸊ 9 Καὶ λέγει μοι, Γράψον, Μακάριοι οἱ εἰς τὸ δεῖπνον τοῦ γάμου τοῦ ἀρνίου κεκλημένοι. Καὶ λέγει μοι, Οὗτοι οἱ λόγοι ἀληθινοὶ *⸉τοῦ θεοῦ εἰσιν.⸊ 10 Καὶ ἔπεσα ἔμπροσθεν τῶν ποδῶν αὐτοῦ προσκυνῆσαι αὐτῷ· καὶ λέγει μοι, Ὅρα μή· σύνδουλός σου εἰμὶ καὶ τῶν ἀδελφῶν σου τῶν ἐχόντων *⸂τὴν μαρτυρίαν Ἰησοῦ· τῷ θεῷ προσκύνησον· ἡ γὰρ μαρτυρία τοῦ Ἰησοῦ⸃ ἐστὶν τὸ πνεῦμα τῆς προφητείας.

11 Καὶ εἶδον τὸν οὐρανὸν ἀνεῳγμένον, καὶ ἰδού, ἵππος λευκός, καὶ ὁ καθήμενος ἐπ᾽ αὐτόν, *⸉καλούμενος πιστὸς⸊ καὶ ἀληθινός, καὶ ἐν δικαιοσύνῃ κρίνει καὶ πολεμεῖ. 12 Οἱ δὲ ὀφθαλμοὶ αὐτοῦ *⸆ φλὸξ πυρός, καὶ ἐπὶ τὴν κεφαλὴν αὐτοῦ διαδήματα πολλά· ἔχων *⸋ὀνόματα γεγραμμένα καὶ⸌ ὄνομα γεγραμμένον ὃ οὐδεὶς οἶδεν εἰ μὴ αὐτός, 13 καὶ περιβεβλημένος ἱμάτιον *⸂βεβαμμένον⸃ αἵματι· καὶ *⸂2καλεῖται⸃ τὸ ὄνομα αὐτοῦ, Ὁ λόγος τοῦ θεοῦ. 14 Καὶ τὰ στρατεύματα *⸋τὰ⸌ ἐν τῷ οὐρανῷ ἠκολούθει αὐτῷ ἐπὶ ἵπποις λευκοῖς, ἐνδεδυμένοι βύσσινον λευκὸν *⸆ καθαρόν. 15 Καὶ ἐκ τοῦ στόματος αὐτοῦ ἐκπορεύεται ῥομφαία *⸋δίστομος⸌ ὀξεῖα, ἵνα ἐν αὐτῇ *⸂πατάξῃ⸃ τὰ ἔθνη· καὶ αὐτὸς ποιμανεῖ αὐτοὺς ἐν ῥάβδῳ σιδηρᾷ· καὶ αὐτὸς πατεῖ τὴν ληνὸν τοῦ οἴνου τοῦ θυμοῦ *⸆ τῆς ὀργῆς τοῦ θεοῦ τοῦ παντοκράτορος. 16 Καὶ ἔχει ἐπὶ τὸ ἱμάτιον καὶ ἐπὶ τὸν μηρὸν αὐτοῦ *⸆ ὄνομα γεγραμμένον, Βασιλεὺς βασιλέων καὶ κύριος κυρίων.

17 Καὶ εἶδον *⸆ ἄγγελον ἑστῶτα ἐν τῷ ἡλίῳ· καὶ ἔκραξεν *⸆2 φωνῇ μεγάλῃ, λέγων πᾶσιν τοῖς ὀρνέοις τοῖς πετομένοις ἐν μεσουρανήματι, *⸂Δεῦτε, συνάχθητε⸃ εἰς *⸂2τὸ δεῖπνον τὸ μέγα τοῦ θεοῦ,⸃ 18 ἵνα φάγητε σάρκας βασιλέων, καὶ σάρκας χιλιάρχων, καὶ σάρκας ἰσχυρῶν, καὶ σάρκας ἵππων καὶ τῶν καθημένων ἐπ᾽ *⸂αὐτῶν,⸃ καὶ σάρκας πάντων, *⸂2ἐλευθέρων τε καὶ δούλων, καὶ μικρῶν τε καὶ μεγάλων.⸃

19 Καὶ εἶδον τὸ θηρίον, καὶ τοὺς βασιλεῖς τῆς γῆς, καὶ τὰ στρατεύματα αὐτῶν συνηγμένα ποιῆσαι *⸆ πόλεμον μετὰ τοῦ καθημένου ἐπὶ τοῦ ἵππου, καὶ μετὰ τοῦ στρατεύματος αὐτοῦ. 20 Καὶ ἐπιάσθη τὸ θηρίον, καὶ *⸉ὁ μετ᾽ αὐτοῦ ψευδοπροφήτης⸊ ὁ ποιήσας τὰ σημεῖα ἐνώπιον αὐτοῦ, ἐν οἷς ἐπλάνησεν τοὺς λαβόντας τὸ χάραγμα τοῦ θηρίου, καὶ τοὺς προσκυνοῦντας τῇ εἰκόνι αὐτοῦ· ζῶντες ἐβλήθησαν οἱ δύο εἰς τὴν λίμνην τοῦ πυρὸς *⸂τὴν καιομένην⸃ ἐν *⸆ θείῳ· 21 καὶ οἱ λοιποὶ ἀπεκτάνθησαν ἐν τῇ ῥομφαίᾳ τοῦ καθημένου ἐπὶ τοῦ ἵππου, τῇ *⸂ἐξελθούσῃ⸃ ἐκ τοῦ στόματος αὐτοῦ· καὶ πάντα τὰ ὄρνεα ἐχορτάσθησαν ἐκ τῶν σαρκῶν αὐτῶν.

20

1 Καὶ εἶδον ἄγγελον καταβαίνοντα ἐκ τοῦ οὐρανοῦ, ἔχοντα τὴν κλεῖν τῆς ἀβύσσου, καὶ ἅλυσιν μεγάλην ἐπὶ τὴν χεῖρα αὐτοῦ. 2 Καὶ ἐκράτησεν *⸂τὸν δράκοντα, τὸν ὄφιν τὸν ἀρχαῖον,⸃ ὅς ἐστιν *⸂2διάβολος καὶ ὁ Σατανᾶς,⸃ *⸋ὁ πλανῶν τὴν οἰκουμένην ὅλην,⸌ καὶ ἔδησεν αὐτὸν χίλια ἔτη, 3 καὶ ἔβαλεν αὐτὸν εἰς τὴν ἄβυσσον, καὶ ἔκλεισεν *⸆ καὶ ἐσφράγισεν ἐπάνω αὐτοῦ, ἵνα μὴ *⸂πλανᾷ⸃ *⸉ἔτι τὰ ἔθνη,⸊ ἄχρι τελεσθῇ τὰ χίλια ἔτη· *⸋καὶ⸌ μετὰ ταῦτα δεῖ *⸉2αὐτὸν λυθῆναι⸊ μικρὸν χρόνον.

4 Καὶ εἶδον θρόνους, καὶ ἐκάθισαν ἐπ᾽ αὐτούς, καὶ κρίμα ἐδόθη αὐτοῖς· καὶ τὰς ψυχὰς τῶν πεπελεκισμένων διὰ τὴν μαρτυρίαν Ἰησοῦ, καὶ διὰ τὸν λόγον τοῦ θεοῦ, καὶ οἵτινες οὐ προσεκύνησαν *⸂τὸ θηρίον, *⸂2οὐδὲ⸃ τὴν εἰκόνα⸃ αὐτοῦ, καὶ οὐκ ἔλαβον τὸ χάραγμα *⸂3ἐπὶ τὸ μέτωπον, καὶ ἐπὶ τὴν χεῖρα αὐτῶν·⸃ καὶ ἔζησαν, καὶ ἐβασίλευσαν μετὰ *⸋τοῦ⸌ χριστοῦ *⸋2τὰ⸌ χίλια ἔτη. 5  *⸂Καὶ οἱ⸃ λοιποὶ τῶν νεκρῶν οὐκ *⸂2ἔζησαν⸃ *⸂3ἄχρι⸃ τελεσθῇ τὰ χίλια ἔτη. Αὕτη ἡ ἀνάστασις ἡ πρώτη. 6 Μακάριος καὶ ἅγιος ὁ ἔχων μέρος ἐν τῇ ἀναστάσει τῇ πρώτῃ· ἐπὶ τούτων *⸂ὁ δεύτερος θάνατος⸃ οὐκ ἔχει ἐξουσίαν, ἀλλ᾽ ἔσονται ἱερεῖς τοῦ θεοῦ καὶ τοῦ χριστοῦ, καὶ βασιλεύσουσιν μετ᾽ αὐτοῦ *⸆ χίλια ἔτη.

7 Καὶ ὅταν τελεσθῇ τὰ χίλια ἔτη, λυθήσεται ὁ Σατανᾶς ἐκ τῆς φυλακῆς αὐτοῦ, 8 καὶ ἐξελεύσεται πλανῆσαι τὰ ἔθνη τὰ ἐν ταῖς τέσσαρσιν γωνίαις τῆς γῆς, *⸂τὸν Γὼγ καὶ τὸν Μαγώγ,⸃ συναγαγεῖν αὐτοὺς εἰς *⸋τὸν⸌ πόλεμον· ὧν ὁ ἀριθμὸς *⸆ ὡς ἡ ἄμμος τῆς θαλάσσης. 9 Καὶ ἀνέβησαν ἐπὶ τὸ πλάτος τῆς γῆς, καὶ ἐκύκλωσαν τὴν παρεμβολὴν τῶν ἁγίων καὶ τὴν πόλιν τὴν ἠγαπημένην· καὶ κατέβη πῦρ *⸂ἐκ τοῦ οὐρανοῦ ἀπὸ τοῦ θεοῦ,⸃ καὶ κατέφαγεν αὐτούς. 10 Καὶ ὁ διάβολος ὁ πλανῶν αὐτοὺς ἐβλήθη εἰς τὴν λίμνην τοῦ πυρὸς καὶ θείου, ὅπου *⸋καὶ⸌ τὸ θηρίον καὶ ὁ ψευδοπροφήτης· καὶ βασανισθήσονται ἡμέρας καὶ νυκτὸς εἰς τοὺς αἰῶνας τῶν αἰώνων.

11 Καὶ εἶδον θρόνον *⸉μέγαν λευκόν,⸊ καὶ τὸν καθήμενον *⸂ἐπ᾽ αὐτόν,⸃ οὗ ἀπὸ *⸆ προσώπου ἔφυγεν *⸉2ἡ γῆ καὶ ὁ οὐρανός,⸊ καὶ τόπος οὐχ εὑρέθη αὐτοῖς. 12 Καὶ εἶδον τοὺς νεκρούς, *⸂τοὺς μεγάλους καὶ τοὺς μικρούς,⸃ ἑστῶτας ἐνώπιον τοῦ *⸂2θρόνου,⸃ καὶ βιβλία ἠνεῴχθησαν· καὶ *⸉ἄλλο βιβλίον⸊ ἠνεῴχθη, ὅ ἐστιν τῆς ζωῆς· καὶ ἐκρίθησαν οἱ νεκροὶ ἐκ τῶν γεγραμμένων ἐν τοῖς βιβλίοις, κατὰ τὰ ἔργα αὐτῶν. 13 Καὶ ἔδωκεν ἡ θάλασσα *⸂τοὺς νεκροὺς τοὺς ἐν αὐτῇ, καὶ ὁ Θάνατος καὶ ὁ ᾍδης ἔδωκαν τοὺς νεκροὺς τοὺς ἐν αὐτοῖς·⸃ καὶ ἐκρίθησαν ἕκαστος κατὰ τὰ ἔργα αὐτῶν. 14 Καὶ ὁ Θάνατος καὶ ὁ ᾍδης ἐβλήθησαν εἰς τὴν λίμνην τοῦ πυρός· οὗτος *⸂ὁ θάνατος ὁ δεύτερός ἐστιν,⸃ *⸋ἡ λίμνη τοῦ πυρός.⸌ 15 Καὶ εἴ τις οὐχ εὑρέθη ἐν *⸂τῷ βιβλίῳ⸃ τῆς ζωῆς γεγραμμένος, ἐβλήθη εἰς τὴν λίμνην τοῦ πυρός.

21

1 Καὶ εἶδον οὐρανὸν καινὸν καὶ γῆν καινήν· ὁ γὰρ πρῶτος οὐρανὸς καὶ ἡ πρώτη γῆ *⸂ἀπῆλθον,⸃ καὶ ἡ θάλασσα οὐκ ἔστιν ἔτι. 2 Καὶ *⸂τὴν πόλιν τὴν ἁγίαν, Ἱερουσαλὴμ καινήν, εἶδον⸃ καταβαίνουσαν *⸉ἐκ τοῦ οὐρανοῦ ἀπὸ τοῦ θεοῦ,⸊ ἡτοιμασμένην ὡς νύμφην κεκοσμημένην τῷ ἀνδρὶ αὐτῆς. 3 Καὶ ἤκουσα φωνῆς μεγάλης ἐκ τοῦ *⸂οὐρανοῦ,⸃ λεγούσης, Ἰδού, ἡ σκηνὴ τοῦ θεοῦ μετὰ τῶν ἀνθρώπων, καὶ σκηνώσει μετ᾽ αὐτῶν, καὶ *⸂2αὐτοὶ λαὸς αὐτοῦ⸃ ἔσονται, καὶ αὐτὸς ὁ θεὸς *⸉ἔσται μετ᾽ αὐτῶν·⸊ *⸆ 4 καὶ ἐξαλείψει *⸆ πᾶν δάκρυον *⸂ἀπὸ⸃ τῶν ὀφθαλμῶν αὐτῶν, καὶ ὁ θάνατος οὐκ ἔσται ἔτι· οὔτε πένθος, οὔτε κραυγή, οὔτε πόνος οὐκ ἔσται ἔτι· *⸋ὅτι⸌ τὰ πρῶτα ἀπῆλθον. 5 Καὶ εἶπεν ὁ καθήμενος ἐπὶ *⸂τῷ θρόνῳ,⸃ Ἰδού, *⸉πάντα καινὰ ποιῶ.⸊ Καὶ λέγει *⸋μοι,⸌ Γράψον· ὅτι οὗτοι οἱ λόγοι *⸉2ἀληθινοὶ καὶ πιστοί⸊ εἰσιν. 6 Καὶ εἶπέν μοι, *⸂Γέγονα·⸃ *⸆ τὸ Ἄλφα καὶ τὸ Ὦ, *⸂2ἡ ἀρχὴ καὶ τὸ τέλος.⸃ Ἐγὼ τῷ διψῶντι δώσω ἐκ τῆς πηγῆς τοῦ ὕδατος τῆς ζωῆς δωρεάν. 7 Ὁ νικῶν κληρονομήσει *⸂ταῦτα,⸃ καὶ *⸂2ἔσομαι αὐτῷ θεός, καὶ αὐτὸς ἔσται μοι υἱός.⸃ 8  *⸂Τοῖς δὲ δειλοῖς καὶ ἀπίστοις⸃ *⸋καὶ ἁμαρτωλοῖς⸌ καὶ ἐβδελυγμένοις καὶ φονεῦσιν καὶ πόρνοις καὶ *⸂2φαρμάκοις⸃ καὶ εἰδωλολάτραις, καὶ πᾶσιν τοῖς ψευδέσιν, τὸ μέρος αὐτῶν ἐν τῇ λίμνῃ τῇ καιομένῃ πυρὶ καὶ θείῳ, ὅ ἐστιν *⸂3ὁ θάνατος ὁ δεύτερος.⸃

9 Καὶ ἦλθεν *⸆ εἷς *⸋ἐκ⸌ τῶν ἑπτὰ ἀγγέλων τῶν ἐχόντων τὰς ἑπτὰ φιάλας *⸂γεμούσας⸃ τῶν ἑπτὰ πληγῶν τῶν ἐσχάτων, καὶ ἐλάλησεν μετ᾽ ἐμοῦ, λέγων, Δεῦρο, δείξω σοι *⸉τὴν γυναῖκα τὴν νύμφην τοῦ ἀρνίου.⸊ 10 Καὶ ἀπήνεγκέν με ἐν πνεύματι ἐπ᾽ ὄρος μέγα καὶ ὑψηλόν, καὶ ἔδειξέν μοι τὴν πόλιν *⸋τὴν μεγάλην,⸌ τὴν ἁγίαν Ἱερουσαλήμ, καταβαίνουσαν ἐκ τοῦ οὐρανοῦ ἀπὸ τοῦ θεοῦ, 11 ἔχουσαν τὴν δόξαν τοῦ θεοῦ· *⸆ ὁ φωστὴρ αὐτῆς ὅμοιος λίθῳ τιμιωτάτῳ, ὡς λίθῳ ἰάσπιδι κρυσταλλίζοντι· 12  *⸂ἔχουσα *⸆ τεῖχος μέγα καὶ ὑψηλόν, ἔχουσα⸃ πυλῶνας δώδεκα, καὶ ἐπὶ *⸂2τοῖς πυλῶσιν⸃ ἀγγέλους δώδεκα, καὶ ὀνόματα ἐπιγεγραμμένα, ἅ ἐστιν *⸂3ὀνόματα⸃ τῶν δώδεκα φυλῶν *⸋τῶν⸌ υἱῶν Ἰσραήλ. 13  *⸂Ἀπὸ ἀνατολῶν, πυλῶνες τρεῖς· καὶ ἀπὸ βορρᾶ, πυλῶνες τρεῖς· καὶ ἀπὸ νότου, πυλῶνες τρεῖς· καὶ ἀπὸ δυσμῶν,⸃ πυλῶνες τρεῖς. 14 Καὶ τὸ τεῖχος τῆς πόλεως *⸂ἔχον⸃ θεμελίους δώδεκα, καὶ *⸂2ἐπ᾽ αὐτῶν⸃ *⸂3δώδεκα ὀνόματα τῶν δώδεκα ἀποστόλων⸃ τοῦ ἀρνίου. 15 Καὶ ὁ λαλῶν μετ᾽ ἐμοῦ εἶχεν *⸋μέτρον⸌ κάλαμον χρυσοῦν, ἵνα μετρήσῃ τὴν πόλιν, καὶ τοὺς πυλῶνας αὐτῆς, *⸋2καὶ τὸ τεῖχος αὐτῆς.⸌ 16 Καὶ ἡ πόλις τετράγωνος κεῖται, καὶ τὸ μῆκος αὐτῆς *⸆ ὅσον *⸆2 τὸ πλάτος. Καὶ ἐμέτρησεν τὴν πόλιν τῷ καλάμῳ ἐπὶ *⸂σταδίους⸃ δώδεκα χιλιάδων· *⸋δώδεκα⸌ τὸ μῆκος καὶ τὸ πλάτος καὶ τὸ ὕψος αὐτῆς ἴσα ἐστίν. 17 Καὶ ἐμέτρησεν τὸ τεῖχος αὐτῆς ἑκατὸν τεσσαράκοντα τεσσάρων πηχῶν, μέτρον ἀνθρώπου, ὅ ἐστιν ἀγγέλου. 18 Καὶ *⸋ἦν⸌ ἡ ἐνδόμησις τοῦ τείχους αὐτῆς, ἴασπις· καὶ ἡ πόλις χρυσίον καθαρόν, *⸂ὅμοιον⸃ ὑέλῳ καθαρῷ. 19  *⸆ Οἱ θεμέλιοι τοῦ τείχους τῆς πόλεως παντὶ λίθῳ τιμίῳ κεκοσμημένοι. Ὁ θεμέλιος ὁ πρῶτος, ἴασπις· ὁ δεύτερος, σάπφειρος· ὁ τρίτος, χαλκηδών· ὁ τέταρτος, σμάραγδος· 20 ὁ πέμπτος, σαρδόνυξ· ὁ ἕκτος, σάρδιον· ὁ ἕβδομος, χρυσόλιθος· ὁ ὄγδοος, βήρυλλος· ὁ ἔνατος, τοπάζιον· ὁ δέκατος, χρυσόπρασος· ὁ ἑνδέκατος, ὑάκινθος· ὁ δωδέκατος, ἀμέθυσος. 21 Καὶ οἱ δώδεκα πυλῶνες, δώδεκα μαργαρῖται· ἀνὰ εἷς ἕκαστος τῶν πυλώνων ἦν ἐξ ἑνὸς μαργαρίτου· καὶ ἡ πλατεῖα τῆς πόλεως χρυσίον καθαρόν, ὡς ὕελος *⸂διαυγής.⸃ 22 Καὶ ναὸν οὐκ εἶδον ἐν αὐτῇ· ὁ γὰρ κύριος ὁ θεὸς ὁ παντοκράτωρ ναὸς αὐτῆς ἐστίν, καὶ τὸ ἀρνίον. 23 Καὶ ἡ πόλις οὐ χρείαν ἔχει τοῦ ἡλίου, οὐδὲ τῆς σελήνης, ἵνα φαίνωσιν *⸆ αὐτῇ· ἡ γὰρ δόξα τοῦ θεοῦ ἐφώτισεν αὐτήν, καὶ ὁ λύχνος αὐτῆς τὸ ἀρνίον. 24 Καὶ *⸂περιπατήσουσιν τὰ ἔθνη διὰ τοῦ φωτὸς αὐτῆς·⸃ καὶ οἱ βασιλεῖς τῆς γῆς φέρουσιν *⸋αὐτῷ⸌ *⸂2δόξαν καὶ τιμὴν τῶν ἐθνῶν⸃ εἰς αὐτήν. 25 Καὶ οἱ πυλῶνες αὐτῆς οὐ μὴ κλεισθῶσιν ἡμέρας—νὺξ γὰρ οὐκ ἔσται ἐκεῖ— 26 καὶ οἴσουσιν τὴν δόξαν καὶ τὴν τιμὴν τῶν ἐθνῶν εἰς αὐτήν· 27 καὶ οὐ μὴ εἰσέλθῃ εἰς αὐτὴν *⸂πᾶν κοινόν, καὶ ποιοῦν⸃ βδέλυγμα καὶ ψεῦδος· εἰ μὴ οἱ γεγραμμένοι ἐν τῷ βιβλίῳ τῆς ζωῆς τοῦ ἀρνίου.

22

1 Καὶ ἔδειξέν μοι *⸂ποταμὸν καθαρὸν⸃ ὕδατος ζωῆς, λαμπρὸν ὡς κρύσταλλον, ἐκπορευόμενον ἐκ τοῦ θρόνου τοῦ θεοῦ καὶ τοῦ ἀρνίου. 2 Ἐν μέσῳ τῆς πλατείας αὐτῆς, καὶ τοῦ ποταμοῦ *⸂ἐντεῦθεν καὶ ἐκεῖθεν,⸃ ξύλον ζωῆς, ποιοῦν καρποὺς δώδεκα, κατὰ μῆνα *⸆ ἕκαστον *⸂2ἀποδιδοὺς⸃ τὸν καρπὸν αὐτοῦ· καὶ τὰ φύλλα τοῦ ξύλου εἰς θεραπείαν τῶν ἐθνῶν. 3 Καὶ πᾶν *⸂κατάθεμα⸃ οὐκ ἔσται *⸂2ἔτι·⸃ καὶ ὁ θρόνος τοῦ θεοῦ καὶ τοῦ ἀρνίου ἐν αὐτῇ ἔσται· καὶ οἱ δοῦλοι αὐτοῦ λατρεύσουσιν αὐτῷ, 4 καὶ ὄψονται τὸ πρόσωπον αὐτοῦ· καὶ τὸ ὄνομα αὐτοῦ ἐπὶ τῶν μετώπων αὐτῶν. 5 Καὶ νὺξ οὐκ ἔσται *⸂ἐκεῖ,⸃ καὶ *⸉χρείαν οὐκ ἔχουσιν⸊ *⸂2λύχνου καὶ φωτὸς ἡλίου,⸃ ὅτι κύριος ὁ θεὸς *⸂3φωτιεῖ⸃ *⸆ αὐτούς· καὶ βασιλεύσουσιν εἰς τοὺς αἰῶνας τῶν αἰώνων.

6 Καὶ *⸂λέγει⸃ μοι, Οὗτοι οἱ λόγοι πιστοὶ καὶ ἀληθινοί· καὶ *⸂2κύριος ὁ θεὸς⸃ *⸂3τῶν πνευμάτων τῶν προφητῶν⸃ ἀπέστειλεν τὸν ἄγγελον αὐτοῦ δεῖξαι τοῖς δούλοις αὐτοῦ ἃ δεῖ γενέσθαι ἐν τάχει. 7  *⸋Καὶ⸌ ἰδού, ἔρχομαι ταχύ. Μακάριος ὁ τηρῶν τοὺς λόγους τῆς προφητείας τοῦ βιβλίου τούτου.

8 Κἀγὼ Ἰωάννης ὁ *⸉ἀκούων καὶ βλέπων ταῦτα.⸊ Καὶ ὅτε ἤκουσα καὶ ἔβλεψα, ἔπεσον προσκυνῆσαι ἔμπροσθεν τῶν ποδῶν τοῦ ἀγγέλου τοῦ δεικνύοντός μοι ταῦτα. 9 Καὶ λέγει μοι, Ὅρα μή· σύνδουλός σού *⸆ εἰμι, *⸂καὶ τῶν ἀδελφῶν σου τῶν προφητῶν, καὶ τῶν τηρούντων⸃ τοὺς λόγους τοῦ βιβλίου τούτου· τῷ θεῷ προσκύνησον.

10 Καὶ λέγει μοι, Μὴ σφραγίσῃς τοὺς λόγους τῆς προφητείας τοῦ βιβλίου τούτου· *⸂ὁ καιρὸς γὰρ⸃ ἐγγύς ἐστιν. 11  *⸂Ὁ ἀδικῶν ἀδικησάτω ἔτι· καὶ ὁ ῥυπαρὸς ῥυπαρευθήτω ἔτι· καὶ ὁ δίκαιος δικαιοσύνην ποιησάτω ἔτι·⸃ καὶ ὁ ἅγιος ἁγιασθήτω ἔτι. 12  *⸆ Ἰδού, ἔρχομαι ταχύ, καὶ ὁ μισθός μου μετ᾽ ἐμοῦ, ἀποδοῦναι ἑκάστῳ ὡς τὸ ἔργον *⸂ἔσται αὐτοῦ.⸃ 13 Ἐγὼ *⸆ τὸ Ἄλφα καὶ τὸ Ὦ, *⸂ὁ πρῶτος καὶ ὁ ἔσχατος, ἡ ἀρχὴ καὶ τὸ τέλος.⸃ 14 Μακάριοι οἱ *⸂ποιοῦντες τὰς ἐντολὰς αὐτοῦ,⸃ ἵνα ἔσται ἡ ἐξουσία αὐτῶν ἐπὶ τὸ ξύλον τῆς ζωῆς, καὶ τοῖς πυλῶσιν εἰσέλθωσιν εἰς τὴν πόλιν. 15 Ἔξω *⸆ οἱ κύνες καὶ οἱ φαρμακοὶ καὶ οἱ πόρνοι καὶ οἱ φονεῖς καὶ οἱ εἰδωλολάτραι, καὶ πᾶς *⸆2 φιλῶν καὶ ποιῶν ψεῦδος.

16 Ἐγὼ Ἰησοῦς ἔπεμψα τὸν ἄγγελόν μου μαρτυρῆσαι ὑμῖν ταῦτα ἐπὶ ταῖς ἐκκλησίαις. Ἐγώ εἰμι ἡ ῥίζα καὶ τὸ γένος *⸆ Δαυίδ, ὁ ἀστὴρ *⸂ὁ λαμπρὸς ὁ πρωϊνός.⸃

17 Καὶ τὸ πνεῦμα καὶ ἡ νύμφη λέγουσιν, *⸂Ἔρχου. Καὶ ὁ ἀκούων εἰπάτω, Ἔρχου.⸃ *⸂2Καὶ ὁ διψῶν *⸂3ἐρχέσθω·⸃ ὁ θέλων⸃ *⸂4λαβέτω⸃ *⸆ ὕδωρ ζωῆς δωρεάν.

18  *⸂Μαρτυρῶ⸃ *⸆ *⸋ἐγὼ⸌ παντὶ *⸋2τῷ⸌ ἀκούοντι τοὺς λόγους τῆς προφητείας τοῦ βιβλίου τούτου, ἐάν τις *⸂2ἐπιθῇ⸃ *⸂3ἐπ᾽ αὐτά,⸃ *⸂4ἐπιθήσαι⸃ *⸉ὁ θεὸς ἐπ᾽ αὐτὸν⸊ τὰς *⸆2 πληγὰς τὰς γεγραμμένας ἐν *⸋3τῷ⸌ βιβλίῳ τούτῳ· 19 καὶ ἐάν τις *⸂ἀφέλῃ⸃ ἀπὸ τῶν λόγων *⸋τοῦ⸌ βιβλίου τῆς προφητείας ταύτης, *⸂2ἀφέλοι⸃ ὁ θεὸς τὸ μέρος αὐτοῦ ἀπὸ *⸋2τοῦ⸌ *⸂3ξύλου⸃ τῆς ζωῆς, καὶ ἐκ τῆς πόλεως τῆς ἁγίας, *⸆ τῶν γεγραμμένων ἐν *⸋3τῷ⸌ βιβλίῳ τούτῳ.

20 Λέγει ὁ μαρτυρῶν ταῦτα, *⸂Ναί, ἔρχομαι ταχύ. Ἀμήν. Ναί, ἔρχου,⸃ κύριε Ἰησοῦ.

21 Ἡ χάρις *⸂τοῦ κυρίου Ἰησοῦ χριστοῦ⸃ μετὰ *⸂2πάντων τῶν ἁγίων.⸃ *⸋Ἀμήν.⸌

* 1:2 ⸆ – RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ τε TR

* 1:2 ⸆2 – RP TR TNT2 WH NA NIV SBL ¦ καὶ ἅτινά εἰσιν καὶ ἃ χρὴ γενέσθαι μετὰ ταῦτα f 35

* 1:4 ⸂ θεοῦ RP ¦ – f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ τοῦ TR

* 1:4 ⸆ – RP TNT2 WH NA NIV SBL ¦ ἐστιν f 35 TR

* 1:5 ⸆ – RP TNT2 WH NA NIV SBL ¦ ἐκ f 35 TR

* 1:5 ⸂ ἀγαπῶντι RP TNT2 WH NA NIV SBL ¦ ἀγαπήσαντι f 35 TR

* 1:5 ⸂2 ἀπὸ RP f 35 TR ¦ ἐκ TNT2 WH NA NIV SBL

* 1:6 ⸂ βασιλείαν RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ βασιλεῖς καὶ TR

* 1:6 ⸋ τῶν αἰώνων RP f 35 TR TNT2 NA NIV SBL ¦ – WH

* 1:8 ⸆ – RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ ἀρχὴ καὶ τέλος TR

* 1:8 ⸂ κύριος ὁ θεός RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ ὁ κύριος TR

* 1:9 ⸆ – RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ καὶ TR

* 1:9 ⸂ κοινωνὸς RP f 35 ¦ συγκοινωνὸς TR TNT2 NA NIV SBL ¦ συνκοινωνὸς WH

* 1:9 ⸂2 ἐν τῇ θλίψει καὶ βασιλείᾳ καὶ ὑπομονῇ RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ ἐν τῇ θλίψει καὶ ἐν τῇ βασιλείᾳ καὶ ὑπομονῇ TR

* 1:9 ⸂3 ἐν χριστῷ Ἰησοῦ RP f 35 ¦ Ἰησοῦ χριστοῦ TR ¦ ἐν Ἰησοῦ TNT2 WH NA NIV SBL

* 1:9 ⸂4 διὰ τὸν λόγον … καὶ διὰ τὴν μαρτυρίαν RP f 35 TR ¦ διὰ τὸν λόγον … καὶ τὴν μαρτυρίαν TNT2 WH NA NIV SBL

* 1:9 ⸂5 Ἰησοῦ χριστοῦ RP f 35 TR ¦ Ἰησοῦ TNT2 WH NA NIV SBL

* 1:10 ⸉ φωνὴν ὀπίσω μου RP f 35 ¦ ὀπίσω μου φωνὴν TR TNT2 WH NA NIV SBL

* 1:11 ⸆ – RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ Ἐγώ εἰμι τὸ Α καὶ τὸ Ω, ὁ πρῶτος καὶ ὁ ἔσχατος· καί TR

* 1:11 ⸋ ἑπτὰ RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ – TR

* 1:11 ⸆2 – RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ ταῖς ἐν Ἀσίᾳ TR

* 1:12 ⸋ ἐκεῖ RP f 35 ¦ – TR TNT2 WH NA NIV SBL

* 1:12 ⸂ ἐλάλει RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ ἐλάλησε TR

* 1:13 ⸋ ἑπτὰ RP f 35 TR TNT2 ¦ – WH NA NIV SBL

* 1:13 ⸂ υἱῷ RP f 35 TR TNT2 ¦ υἱὸν WH NA NIV SBL

* 1:14 ⸂ ὡς ἔριον λευκόν, ὡς χιών … ὡς φλὸξ πυρός RP TNT2 WH NA NIV SBL ¦ ὡσει ἔριον λευκόν, ὡς χιών … ὡς φλὸξ πυρός f 35 TR

* 1:15 ⸂ οἱ πόδες … ὡς ἐν καμίνῳ πεπυρωμένοι· RP f 35 TR ¦ οἱ πόδες … ὡς ἐν καμίνῳ πεπυρωμένης TNT2 WH NA NIV SBL

* 1:16 ⸉ αὐτοῦ χειρὶ RP TR ¦ χειρὶ αὐτοῦ f 35 TNT2 WH NA NIV SBL

* 1:17 ⸂ ἔθηκεν RP TNT2 WH NA NIV SBL ¦ ἔπεθηκεν f 35 ¦ ἔπεθηκε TR

* 1:17 ⸆ – RP TNT2 WH NA NIV SBL ¦ χεῖρα f 35 TR

* 1:17 ⸆2 – RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ μοι TR

* 1:18 ⸋ ἀμήν RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 1:18 ⸉ τοῦ θανάτου καὶ τοῦ ᾍδου RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ τοῦ ᾍδου καὶ τοῦ θανάτου TR

* 1:19 ⸋ οὖν RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ – TR

* 1:19 ⸂ γίνεσθαι RP TR TNT2 WH SBL ¦ γενέσθαι f 35 NA NIV

* 1:20 ⸂ ὧν RP f 35 TR ¦ οὓς TNT2 WH NA NIV SBL

* 1:20 ⸂2 αἱ λυχνίαι αἱ ἑπτὰ RP TNT2 WH NA NIV SBL ¦ αἱ ἑπτὰ λυχνίαι ἃς εἶδες f 35 TR

* 2:1 ⸂ Τῷ ἀγγέλῳ τῆς ἐν Ἐφέσῳ ἐκκλησίας RP f 35 TNT2 NA NIV SBL ¦ Τῷ ἀγγέλῳ τῆς Ἐφέσίνης ἐκκλησίας TR ¦ Τῷ ἀγγέλῳ τῷ ἐν Ἐφέσῳ ἐκκλησίας WH

* 2:2 ⸋ σου RP TR ¦ – f 35 TNT2 WH NA NIV SBL

* 2:2 ⸂ ἐπείρασας RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ ἐπειράσω TR

* 2:2 ⸂2 λέγοντας ἑαυτοὺς ἀποστόλους εἶναι RP f 35 ¦ φάσκοντας εἶναι ἀποστόλους TR ¦ λέγοντας ἑαυτοὺς ἀποστόλους TNT2 WH NA NIV SBL

* 2:3 ⸉ καὶ ὑπομονὴν ἔχεις καὶ ἐβάστασας RP TNT2 WH NA NIV SBL ¦ καὶ ἐβάστασας καὶ ὑπομονὴν ἔχεις f 35 TR

* 2:3 ⸂ καὶ οὐκ ἐκοπίασας RP f 35 ¦ κεκοπίακας καὶ οὐ κέκμηκας TR ¦ καὶ οὐ κεκοπίακες TNT2 WH NA27+28 NIV SBL ¦ καὶ οὐ κεκοπίακας NA25

* 2:5 ⸂ πέπτωκας RP TNT2 NA NIV SBL ¦ ἐκπέπτωκας f 35 TR ¦ πέπτωκες WH

* 2:5 ⸂2 ταχύ RP f 35 ¦ τάχει TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 2:7 ⸋ αὐτῷ RP TR TNT2 WH NA NIV SBL ¦ – f 35

* 2:7 ⸂ τῷ παραδείσῳ RP TNT2 WH NA NIV SBL ¦ μέσῳ τοῦ παραδείσου f 35 TR

* 2:7 ⸋2 μου RP f 35 ¦ – TR TNT2 WH NA NIV SBL

* 2:8 ⸂ τῷ ἀγγέλῳ τῆς ἐν Σμύρνῃ ἐκκλησίας RP f 35 TNT2 NA NIV SBL ¦ τῷ ἀγγέλῳ τῆς ἐκκλησίας Σμυρναίων TR ¦ τῷ ἀγγέλῳ τῷ ἐν Σμύρνῃ ἐκκλησίας WH

* 2:9 ⸋ τὰ ἔργα καὶ RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 2:9 ⸂ ἀλλὰ πλούσιος RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ πλούσιος δὲ TR

* 2:9 ⸋2 ἐκ RP TNT2 WH NA NIV SBL ¦ – f 35 TR

* 2:10 ⸂ Μηδὲν RP f 35 TR NA27+28 NIV SBL ¦ Μὴ TNT2 WH NA25

* 2:10 ⸂2 παθεῖν RP ¦ πάσχειν f 35 TR TNT2 WH NA NIV SBL

* 2:10 ⸋ δή RP f 35 ¦ – TR TNT2 WH NA NIV SBL

* 2:10 ⸂3 βαλεῖν RP f 35 TR ¦ βάλλειν TNT2 WH NA NIV SBL

* 2:10 ⸉ ὁ διάβολος ἐξ ὑμῶν RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ ἐξ ὑμῶν ὁ διάβολος TR

* 2:10 ⸂4 ἕξετε RP f 35 TR TNT2 NA NIV SBL ¦ ἔχητε WH

* 2:13 ⸋ τὰ ἔργα σου καὶ RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 2:13 ⸆ – RP f 35 ¦ καὶ TR TNT2 WH NA NIV SBL

* 2:13 ⸋2 ἐν αἷς RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 2:13 ⸂ ὁ μάρτυς μου, ὁ πιστός RP f 35 TR ¦ ὁ μάρτυς μου, ὁ πιστός μου TNT2 WH NA NIV SBL

* 2:13 ⸉ ὁ Σατανᾶς κατοικεῖ RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ κατοικεῖ ὁ Σατανᾶς TR

* 2:14 ⸂ ἐδίδαξεν RP f 35 ¦ ἐδίδασκεν TR TNT2 WH NA NIV SBL

* 2:14 ⸂2 τὸν RP f 35 ¦ ἕν τῷ TR ¦ τῷ TNT2 WH NA NIV SBL

* 2:14 ⸋ καὶ RP ¦ – f 35 TR TNT2 WH NA NIV SBL

* 2:15 ⸋ τῶν RP f 35 TR TNT2 NA NIV ¦ – WH SBL

* 2:15 ⸂ ὁμοίως RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ ὅ μισῶ TR

* 2:16 ⸋ οὖν RP TNT2 WH NA NIV SBL ¦ – f 35 TR

* 2:17 ⸆ – RP TNT2 WH NA NIV SBL ¦ φαγεῖν ἀπὸ f 35 TR

* 2:17 ⸂ οἶδεν RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ ἔγνω TR

* 2:18 ⸂ τῷ ἀγγέλῳ τῆς ἐν Θυατείροις ἐκκλησίας RP f 35 TR TNT2 NA27+28 NIV SBL ¦ τῷ ἀγγέλῳ τῷ ἐν Θυατείροις ἐκκλησίας WH ¦ τῷ ἀγγέλῳ τῆς ἐν Θυατίροις ἐκκλησίας NA25

* 2:19 ⸉ καὶ τὴν ἀγάπην καὶ τὴν πίστιν καὶ τὴν διακονίαν RP f 35 WH NA NIV SBL ¦ καὶ τὴν ἀγάπην καὶ τὴν διακονίαν καὶ τὴν πίστιν TR ¦ καὶ τὴν πίστιν καὶ τὴν ἀγάπην καὶ τὴν διακονίαν TNT2

* 2:19 ⸆ – RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ καὶ TR

* 2:20 ⸆ – RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ ὀλίγα TR

* 2:20 ⸂ ἀφεῖς RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ ἐᾷς TR

* 2:20 ⸋ σου RP f 35 ¦ – TR TNT2 WH NA NIV SBL

* 2:20 ⸂2 ἣ λέγει RP f 35 ¦ τὴν λέγουσαν TR ¦ ἡ λέγουσα TNT2 WH NA NIV SBL

* 2:20 ⸂3 καὶ διδάσκει καὶ πλανᾷ RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ διδάσκειν καὶ πλανᾶσθαι TR

* 2:20 ⸉ φαγεῖν εἰδωλόθυτα RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ εἰδωλόθυτα φαγεῖν TR

* 2:21 ⸂ καὶ οὐ θέλει μετανοῆσαι ἐκ τῆς πορνείας αὐτῆς RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ ἐκ τῆς πορνείας αὐτῆς καὶ οὐ μετενόησεν TR

* 2:22 ⸆ – RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ ἐγὼ TR

* 2:22 ⸂ μετανοήσωσιν RP f 35 TR TNT2 NA27+28 NIV SBL ¦ μετανοήσουσιν WH NA25

* 2:22 ⸂2 αὐτῆς RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ αὐτῶν TR

* 2:24 ⸂ Ὑμῖν … τοῖς λοιποῖς … οἵτινες RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ Ὑμῖν … καὶ λοιποῖς … καὶ οἵτινες TR

* 2:24 ⸂2 βάλλω RP TNT2 WH NA NIV SBL ¦ βάλω f 35 TR

* 2:27 ⸂ συντριβήσεται RP f 35 ¦ συντρίβεται TR TNT2 WH NA NIV SBL

* 3:1 ⸂ τὰ ἑπτὰ πνεύματα … τοὺς ἑπτὰ ἀστέρας RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ τὰ πνεύματα … τοὺς ἑπτὰ ἀστέρας TR

* 3:1 ⸆ – RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ τὸ TR

* 3:2 ⸂ ἔμελλες ἀποβάλλειν RP ¦ ἔμελλες ἀποβαλεῖν f 35 ¦ μὲλλει ἀποθανεῖν TR ¦ ἔμελλον ἀποθανεῖν TNT2 WH NA NIV SBL

* 3:2 ⸋ τὰ RP f 35 TR TNT2 NA27+28 NIV SBL ¦ – WH NA25

* 3:2 ⸋2 μου RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ – TR

* 3:3 ⸂ ἥξω ἐπί σε … ἥξω ἐπί σε. RP f 35 TR ¦ ἥξω … ἥξω ἐπί σε. TNT2 WH NA NIV SBL

* 3:3 ⸂2 γνῷς RP f 35 TR WH NA NIV SBL ¦ γνώσῃ TNT2

* 3:4 ⸂ Ἀλλ᾽ RP f 35 NA28 ¦ – TR ¦ Ἀλλὰ TNT2 WH NA25+27 NIV SBL

* 3:4 ⸉ ὀλίγα ἔχεις RP f 35 ¦ ἔχεις ὀλίγα TR TNT2 WH NA NIV SBL

* 3:4 ⸆ – RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ καὶ TR

* 3:5 ⸂ οὗτος RP TR ¦ οὕτως f 35 TNT2 WH NA NIV SBL

* 3:5 ⸂2 ὁμολογήσω RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ ἐξομολογήσομαι TR

* 3:7 ⸋ τοῦ RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 3:7 ⸂ ὁ ἀνοίγων καὶ οὐδεὶς κλείσει αὐτήν, εἰ μὴ ὁ ἀνοίγων· καὶ οὐδεὶς ἀνοίξει RP f 35 ¦ ὁ ἀνοίγων καὶ οὐδεὶς κλείει· καὶ κλείει καὶ οὐδεὶς ἀνοίγει TR ¦ ὁ ἀνοίγων καὶ οὐδεὶς κλείσει· καὶ κλείων καὶ οὐδεὶς ἀνοίγει TNT2 WH NA NIV SBL

* 3:8 ⸂ ἣν RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ καὶ TR

* 3:9 ⸂ δίδωμι RP f 35 TR ¦ διδῶ TNT2 WH NA NIV SBL

* 3:9 ⸂2 ἥξωσιν καὶ προσκυνήσωσιν RP ¦ ἥξουσιν καὶ προσκυνήσωσιν f 35 ¦ ἥξωσι καὶ προσκυνήσωσιν TR ¦ ἥξουσιν καὶ προσκυνήσουσιν TNT2 WH NA NIV SBL

* 3:9 ⸆ – RP f 35 ¦ ἐγὼ TR TNT2 WH NA NIV SBL

* 3:11 ⸆ – RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ Ἰδού TR

* 3:12 ⸂ καταβαίνει RP f 35 ¦ καταβαίνουσα TR TNT2 WH NA NIV SBL

* 3:14 ⸂ τῆς ἐν Λαοδικείᾳ ἐκκλησίας RP f 35 TNT2 NA NIV SBL ¦ τῆς ἐκκλησίας Λαοδικέων TR ¦ τῆς ἐν Λαοδικίᾳ ἐκκλησίας WH

* 3:14 ⸂2 ὁ πιστὸς καὶ ἀληθινός RP f 35 TR TNT2 NA NIV SBL ¦ ὁ πιστὸς καὶ ὁ ἀληθινός WH

* 3:15 ⸂ ἦς RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ εἴης TR

* 3:16 ⸂ οὐ ζεστὸς οὔτε ψυχρός RP f 35 ¦ οὔτε ψυχρός οὔτε ζεστὸς TR ¦ οὔτε ζεστὸς οὔτε ψυχρός TNT2 WH NA NIV SBL

* 3:17 ⸆ – RP f 35 ¦ ὅτι TR TNT2 WH NA NIV SBL

* 3:17 ⸂ οὐδενὸς RP f 35 TR ¦ οὐδὲν TNT2 WH NA NIV SBL

* 3:17 ⸂2 ὁ ταλαίπωρος καὶ ὁ ἐλεεινὸς καὶ πτωχὸς RP f 35 ¦ ὁ ταλαίπωρος καὶ ἐλεεινὸς καὶ πτωχὸς TR TNT2 NA NIV SBL ¦ ὁ ταλαίπωρος καὶ ἐλεινὸς καὶ πτωχὸς WH

* 3:18 ⸉ χρυσίον παρ᾽ ἐμοῦ RP f 35 ¦ παρ᾽ ἐμοῦ χρυσίον TR TNT2 WH NA NIV SBL

* 3:18 ⸂ ἵνα ἐγχρίσῃ RP ¦ ἐγχρῖσον f 35 TR ¦ ἐγχρῖσαι TNT2 WH NA NIV SBL

* 3:18 ⸆ – RP TR TNT2 WH NA NIV SBL ¦ ἐπὶ f 35

* 3:19 ⸂ ζήλωσον RP f 35 TR ¦ ζήλευε TNT2 WH NA NIV SBL

* 3:20 ⸋ καὶ RP f 35 NA27+28 NIV73 SBL ¦ – TR TNT2 WH NA25 NIV11

* 4:1 ⸂ λαλούσης … λέγων RP TNT2 WH NA NIV SBL ¦ λαλούσης … λέγουσα f 35 TR

* 4:2 ⸋ Καὶ RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 4:2 ⸂ τὸν θρόνον RP TNT2 WH NA NIV SBL ¦ τοῦ θρόνου f 35 TR

* 4:3 ⸆ – RP f 35 ¦ καὶ ὁ καθήμενος ἦν TR ¦ καὶ ὁ καθήμενος TNT2 WH NA NIV SBL

* 4:3 ⸂ ὅμοιος ὁράσει λίθῳ … καὶ ἶρις … ὁμοίως ὅρασις σμαραγδίνων RP ¦ ὅμοιος ὁράσει λίθῳ … καὶ ἶρις … ὁμοία ὅράσει σμαραγδίνῳ f 35 ¦ ὅμοιος ὁράσει λίθῳ … καὶ ἶρις … ὅμοιος ὅράσει σμαραγδίνῳ TR TNT2 WH NA NIV SBL

* 4:4 ⸂ θρόνοι εἴκοσι τέσσαρες … εἴκοσι τέσσαρας πρεσβυτέρους RP f 35 TNT2 WH SBL ¦ θρόνοι εἴκοσι καὶ τέσσαρες … εἴκοσι καὶ τέσσαρας πρεσβυτέρους TR ¦ θρόνους εἴκοσι τέσσαρας … εἴκοσι τέσσαρας πρεσβυτέρους NA25 ¦ θρόνους εἴκοσι τέσσαρες … εἴκοσι τέσσαρας πρεσβυτέρους NA27+28 NIV

* 4:4 ⸆ – RP TNT2 WH NA NIV SBL ¦ εἴδον f 35 TR

* 4:4 ⸋ τοὺς RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 4:4 ⸋2 ἐν RP f 35 TR TNT2 NA NIV SBL ¦ – WH

* 4:4 ⸆2 – RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ ἔσχον TR

* 4:5 ⸉ φωναὶ καὶ βρονταί RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ βρονταί καὶ φωναὶ TR

* 4:5 ⸂ ἑπτὰ λαμπάδες … αἵ εἰσιν ἑπτὰ πνεύματα RP f 35 ¦ ἑπτὰ λαμπάδες … αἵ εἰσι(ν) τὰ ἑπτὰ πνεύματα TR TNT2 ¦ ἑπτὰ λαμπάδες … ἅ εἰσιν τὰ ἑπτὰ πνεύματα WH NA NIV SBL

* 4:5 ⸋ αὐτοῦ RP f 35 ¦ – TR TNT2 WH NA NIV SBL

* 4:6 ⸋ ὡς RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ – TR

* 4:7 ⸂ ἔχον RP f 35 TR ¦ ἔχων TNT2 WH NA NIV SBL

* 4:7 ⸆ – RP ¦ τὸ f 35 TR TNT2 WH NA NIV SBL

* 4:7 ⸂2 ἀνθρώπου RP ¦ ὡς ἀνθρώπος f 35 TR ¦ ὡς ἀνθρώπου TNT2 WH NA NIV SBL

* 4:8 ⸋ τὰ RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ – TR

* 4:8 ⸂ ἓν καθ᾽ ἓν RP ¦ ἓν καθ᾽ ἓν αὐτῶν f 35 WH NA NIV SBL ¦ ἓν καθ᾽ ἑαυτὸ TR ¦ ἓν ἕκαστον αὐτῶν TNT2

* 4:8 ⸂2 ἔχον RP f 35 ¦ εἴχον TR ¦ ἔχων TNT2 WH NA NIV SBL

* 4:8 ⸂3 γέμουσιν RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ γέμοντα TR

* 4:8 ⸂4 λέγοντες RP TNT2 WH NA NIV SBL ¦ λέγοντα f 35 TR

* 4:8 ⸂5 Ἅγιος, ἅγιος, ἅγιος RP TR TNT2 WH NA NIV SBL ¦ Ἅγιος, ἅγιος, ἅγιος, ἅγιος, ἅγιος, ἅγιος, ἅγιος, ἅγιος, ἅγιος f 35

* 4:9 ⸂ δῶσιν RP f 35 ¦ δώσουσι TR ¦ δώσουσιν TNT2 WH NA NIV SBL

* 4:9 ⸂2 τοῦ θρόνου RP f 35 TR WH ¦ τῷ θρόνῳ TNT2 NA NIV SBL

* 4:10 ⸂ εἴκοσι τέσσαρες RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ εἴκοσι καὶ τέσσαρες TR

* 4:10 ⸂2 προσκυνήσουσιν RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ προσκυνοῦσι TR

* 4:10 ⸂3 βαλοῦσιν RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ βάλλουσι TR

* 4:11 ⸂ ὁ κύριος καὶ ὁ θεὸς ἡμῶν, ὁ ἅγιος RP f 35 ¦ κύριε TR ¦ ὁ κύριος καὶ ὁ θεὸς ἡμῶν TNT2 WH NA NIV SBL

* 4:11 ⸆ – RP ¦ τὰ f 35 TR TNT2 WH NA NIV SBL

* 4:11 ⸂2 ἦσαν RP TNT2 WH NA NIV SBL ¦ εἰσὶν f 35 ¦ εἰσὶ TR

* 5:1 ⸂ ἔσωθεν καὶ ἔξωθεν RP f 35 ¦ ἔσωθεν καὶ ὄπισθεν TR TNT2 WH NA NIV SBL

* 5:2 ⸋ ἐν RP TNT2 WH NA NIV SBL ¦ – f 35 TR

* 5:2 ⸂ ἄξιός ἐστιν RP ¦ ἄξιός f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ ἐστιν ἄξιός TR

* 5:3 ⸂ ἐν τῷ οὐρανῷ ἄνω, οὔτε ἐπὶ τῆς γῆς, οὔτε ὑποκάτω τῆς γῆς RP ¦ ἐν τῷ οὐρανῷ, οὐδὲ ἐπὶ τῆς γῆς, οὐδὲ ὑποκάτω τῆς γῆς f 35 TR TNT2 WH NA NIV SBL

* 5:3 ⸂2 οὔτε RP TNT2 WH NA NIV SBL ¦ οὐδὲ f 35 TR

* 5:4 ⸋ ἐγὼ RP f 35 TR TNT2 WH SBL ¦ – NA NIV

* 5:4 ⸂ πολύ RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ πολλὰ TR

* 5:4 ⸆ – RP TNT2 WH NA NIV SBL ¦ καὶ ἀναγνῶναι f 35 TR

* 5:5 ⸆ – RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ ὢν TR

* 5:5 ⸂ ὁ ἀνοίγων τὸ βιβλίον καὶ τὰς ἑπτὰ σφραγῖδας RP ¦ ἀνοῖξαι τὸ βιβλίον καὶ τὰς ἑπτὰ σφραγῖδας f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ ἀνοῖξαι τὸ βιβλίον καὶ λῦσαι τὰς ἑπτὰ σφραγῖδας TR

* 5:6 ⸆ – RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ καὶ ἰδού TR

* 5:6 ⸂ ἑστηκὸς … ἔχον RP f 35 TR ¦ ἑστηκὼς … ἔχων TNT2 ¦ ἑστηκὸς … ἔχων WH NA NIV SBL

* 5:6 ⸂2 κέρατα ἑπτὰ … ἅ εἰσιν … ἀποστελλόμενα RP f 35 ¦ κέρατα ἑπτὰ … οἵ εἰσι … τὰ ἀπεσταλμένα TR ¦ κέρατα ἑπτὰ … οἵ εἰσιν … ἀπεσταλμένοι TNT2 WH NA NIV SBL

* 5:6 ⸉ πνεύματα τοῦ θεοῦ RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ τοῦ θεοῦ πνεύματα TR

* 5:7 ⸆ – RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ τὸ βιβλίον TR

* 5:8 ⸂ κιθάραν RP TNT2 WH NA NIV SBL ¦ κιθάρας f 35 TR

* 5:8 ⸆ – RP ¦ αἱ f 35 TR TNT2 WH NA NIV SBL

* 5:9 ⸋ ἡμᾶς RP f 35 TR TNT2 ¦ – WH NA NIV SBL

* 5:10 ⸂ καὶ ἐποίησας αὐτοὺς … καὶ βασιλεύσουσιν RP f 35 NA NIV ¦ καὶ ἐποίησας ἡμᾶς … καὶ βασιλεύσομεν TR ¦ καὶ ἐποίησας αὐτοὺς … καὶ βασιλεύουσιν TNT2 WH SBL

* 5:10 ⸂2 βασιλεῖς καὶ ἱερεῖς RP f 35 TR ¦ βασιλείαν καὶ ἱερεῖς TNT2 WH NA NIV SBL

* 5:11 ⸋ ὡς RP f 35 ¦ – TR TNT2 WH NA NIV SBL

* 5:11 ⸂ κύκλῳ RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ κύκλοθεν TR

* 5:11 ⸂2 καὶ ἦν … μυριάδων, καὶ χιλιάδες χιλιάδων RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ καὶ χιλιάδες χιλιάδων TR

* 5:12 ⸂ Ἄξιόν … τὸ ἀρνίον RP f 35 TR TNT2 WH NA27+28 NIV SBL ¦ Ἄξιός … τὸ ἀρνίον NA25

* 5:12 ⸂2 τὴν δύναμιν καὶ τὸν πλοῦτον καὶ σοφίαν RP ¦ τὴν δύναμιν καὶ πλοῦτον καὶ σοφίαν f 35 TR TNT2 WH NA NIV SBL

* 5:13 ⸆ – RP TNT2 WH NA NIV SBL ¦ ἐστιν f 35 TR

* 5:13 ⸂ ἐν τῷ οὐρανῷ, καὶ ἐπὶ τῆς γῆς RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ ἐν τῷ οὐρανῷ, καὶ ἐν τῇ γῇ TR

* 5:13 ⸂2 ἐστίν RP WH NA25 ¦ ἅ ἐστίν f 35 ¦ ἅ ἐστί TR ¦ – TNT2 NA27+28 NIV SBL

* 5:13 ⸂3 πάντας RP f 35 ¦ πάντα TR TNT2 WH NA NIV SBL

* 5:13 ⸂4 τοῦ θρόνου RP f 35 TR TNT2 WH ¦ τῷ θρόνῳ NA NIV SBL

* 5:13 ⸋ Ἀμήν. RP f 35 ¦ – TR TNT2 WH NA NIV SBL

* 5:14 ⸂ τὰ τέσσαρα ζῷα … Καὶ οἱ πρεσβύτεροι RP f 35 NA27+28 NIV SBL ¦ τὰ τέσσαρα ζῷα … Καὶ οἱ εἴκοσι τέσσαρες πρεσβύτεροι TR ¦ τὰ τέσσερα ζῷα … Καὶ οἱ πρεσβύτεροι TNT2 WH NA25

* 5:14 ⸂2 λέγοντα RP f 35 ¦ ἔλεγον TR TNT2 WH NA NIV SBL

* 5:14 ⸋ τὸ RP f 35 ¦ – TR TNT2 WH NA NIV SBL

* 5:14 ⸆ – RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ ζῶντι εἰς τοὺς αἰωνας τῶν αἰώνων TR

* 6:1 ⸂ ὅτι RP f 35 ¦ ὅτε TR TNT2 WH NA NIV SBL

* 6:1 ⸋ ἑπτὰ RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ – TR

* 6:1 ⸂2 φωνὴ RP f 35 TNT2 NA27+28 NIV ¦ φωνὴς TR ¦ φωνῇ WH NA25 SBL

* 6:1 ⸂3 καὶ ἴδε RP ¦ – f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ καὶ βλέπε TR

* 6:2 ⸆ – RP ¦ Καὶ εἶδον f 35 TR TNT2 WH NA NIV SBL

* 6:2 ⸂ αὐτὸν RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ αὐτῷ TR

* 6:3 ⸂ τὴν δευτέραν σφραγῖδα RP f 35 TR ¦ τὴν σφραγῖδα τὴν δευτέραν TNT2 WH NA NIV SBL

* 6:3 ⸆ – RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ καὶ βλέπε TR

* 6:4 ⸂ πυρός RP ¦ πυρρός f 35 TR TNT2 WH NA NIV SBL

* 6:4 ⸂2 αὐτὸν RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ αὐτῷ TR

* 6:4 ⸂3 ἐκ RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ ἀπὸ TR

* 6:4 ⸆ – RP f 35 ¦ καὶ TR TNT2 WH NA NIV SBL

* 6:4 ⸂4 σφάξωσιν RP f 35 ¦ σφάξωσι TR ¦ σφάξουσιν TNT2 WH NA NIV SBL

* 6:5 ⸂ τὴν σφραγῖδα τὴν τρίτην RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ τὴν τρίτην σφραγῖδα TR

* 6:5 ⸂2 καὶ ἴδε RP ¦ – f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ καὶ βλέπε TR

* 6:5 ⸆ – RP ¦ Καὶ εἶδον f 35 TR TNT2 WH NA NIV SBL

* 6:5 ⸂3 αὐτὸν RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ αὐτῷ TR

* 6:6 ⸆ – RP f 35 TR ¦ ὡς TNT2 WH NA NIV SBL

* 6:6 ⸂ κριθῆς RP f 35 TR ¦ κριθῶν TNT2 WH NA NIV SBL

* 6:7 ⸆ – RP ¦ φωνὴν f 35 TR TNT2 WH NA NIV SBL

* 6:7 ⸂ λέγοντος RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ λέγουσαν TR

* 6:7 ⸂2 καὶ ἴδε RP ¦ – f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ καὶ βλέπε TR

* 6:8 ⸆ – RP ¦ Καὶ εἶδον f 35 TR TNT2 WH NA NIV SBL

* 6:8 ⸂ ὁ Θάνατος, καὶ ὁ ᾍδης RP TR TNT2 WH NA NIV SBL ¦ Θάνατος, καὶ ὁ ᾍδης f 35

* 6:8 ⸂2 ἠκολούθει RP TNT2 WH NA NIV SBL ¦ ἀκολούθει f 35 TR

* 6:8 ⸂3 αὐτῷ RP ¦ μετ᾽ αὐτοῦ f 35 TR TNT2 WH NA NIV SBL

* 6:8 ⸂4 αὐτῷ RP f 35 ¦ αὐτοῖς TR TNT2 WH NA NIV SBL

* 6:8 ⸉ ἐπὶ τὸ τέταρτον τῆς γῆς ἀποκτεῖναι RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ ἀποκτεῖναι ἐπὶ τὸ τέταρτον τῆς γῆς TR

* 6:9 ⸆ – RP TR TNT2 WH NA NIV SBL ¦ τῶν ἀνθρωπῶν f 35

* 6:9 ⸋ τοῦ ἀρνίου RP f 35 ¦ – TR TNT2 WH NA NIV SBL

* 6:10 ⸂ ἔκραξαν RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ ἔκραζον TR

* 6:10 ⸂2 ὁ ἅγιος καὶ ἀληθινός RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ ὁ ἅγιος καὶ ὁ ἀληθινός TR

* 6:10 ⸂3 ἐκ RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ ἀπὸ TR

* 6:11 ⸂ ἐδόθη αὐτοῖς ἑκάστῳ στολὴ λευκή RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ ἐδόθησαν ἑκάστοις στολαὶ λευκαὶ TR

* 6:11 ⸂2 ἀναπαύσωνται RP f 35 TR NA25 ¦ ἀναπαύσονται TNT2 WH NA27+28 NIV SBL

* 6:11 ⸆ – RP f 35 ¦ μικρόν TR TNT2 WH NA NIV SBL

* 6:11 ⸆2 – RP TNT2 WH NA NIV SBL ¦ οὗ f 35 TR

* 6:11 ⸂3 πληρώσωσιν RP f 35 TNT2 ¦ πληρώσονται TR ¦ πληρωθῶσιν WH NA NIV SBL

* 6:11 ⸋ καὶ RP ¦ – f 35 TR TNT2 WH NA NIV SBL

* 6:12 ⸆ – RP TR TNT2 WH NA NIV SBL ¦ καὶ f 35

* 6:12 ⸆2 – RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ ἰδού TR

* 6:12 ⸉ μέλας ἐγένετο RP f 35 ¦ ἐγένετο μέλας TR TNT2 WH NA NIV SBL

* 6:12 ⸋ ὅλη RP TNT2 WH NA NIV SBL ¦ – f 35 TR

* 6:13 ⸂ βαλοῦσα RP ¦ βάλλει f 35 TR TNT2 WH NA NIV SBL

* 6:13 ⸉ ἀνέμου μεγάλου RP TNT2 WH NA NIV SBL ¦ μεγάλου ἀνέμου f 35 TR

* 6:14 ⸋ ὁ RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ – TR

* 6:15 ⸉ καὶ οἱ χιλίαρχοι, καὶ οἱ πλούσιοι RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ καὶ οἱ πλούσιοι, καὶ οἱ χιλίαρχοι TR

* 6:15 ⸂ ἰσχυροί RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ δυνατοὶ TR

* 6:15 ⸂2 πᾶς δοῦλος καὶ ἐλεύθερος RP TNT2 WH NA NIV SBL ¦ πᾶς δοῦλος καὶ πᾶς ἐλεύθερος f 35 TR

* 6:17 ⸂ αὐτοῦ RP f 35 TR ¦ αὐτῶν TNT2 WH NA NIV SBL

* 7:1 ⸋ Καὶ RP f 35 TR TNT2 ¦ – WH NA NIV SBL

* 7:1 ⸂ τοῦτο RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ ταῦτα TR

* 7:1 ⸂2 τι RP TNT2 ¦ πᾶν f 35 TR WH NA NIV SBL

* 7:2 ⸂ ἀναβαίνοντα RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ ἀναβάντα TR

* 7:3 ⸋ οὗ RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 7:3 ⸂ σφραγίσωμεν RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ σφραγίζωμεν TR

* 7:4 ⸂ ἑκατὸν καὶ τεσσαράκοντα τέσσαρες RP f 35 ¦ ρμδ᾽ TR ¦ ἑκατὸν τεσσεράκοντα τέσσαρες TNT2 WH NA NIV SBL

* 7:4 ⸂2 ἐσφραγισμένων RP ¦ ἐσφραγισμένοι f 35 TR TNT2 WH NA NIV SBL

* 7:5 ⸂ ἐσφραγισμέναι RP ¦ ἐσφραγισμένοι f 35 TR TNT2 WH NA NIV SBL

* 7:5 ⸆ – RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ ἐσφραγισμένοι TR

* 7:5 ⸆2 – RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ ἐσφραγισμένοι TR

* 7:6 ⸆ – RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ ἐσφραγισμένοι TR

* 7:6 ⸆2 – RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ ἐσφραγισμένοι TR

* 7:6 ⸆3 – RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ ἐσφραγισμένοι TR

* 7:7 ⸆ – RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ ἐσφραγισμένοι TR

* 7:7 ⸆2 – RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ ἐσφραγισμένοι TR

* 7:7 ⸆3 – RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ ἐσφραγισμένοι TR

* 7:8 ⸆ – RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ ἐσφραγισμένοι TR

* 7:8 ⸆2 – RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ ἐσφραγισμένοι TR

* 7:8 ⸂ ἐσφραγισμέναι RP ¦ ἐσφραγισμένοι f 35 TR TNT2 WH NA NIV SBL

* 7:9 ⸆ – RP f 35 ¦ αὐτὸν TR TNT2 WH NA NIV SBL

* 7:9 ⸂ ἑστῶτας … περιβεβλημένους … φοίνικας RP ¦ ἑστῶτες … περιβεβλημένοι … φοίνικας f 35 ¦ ἑστῶτες … περιβεβλημένοι … φοίνικες TR ¦ ἑστῶτες … περιβεβλημένους … φοίνικες TNT2 WH NA NIV SBL

* 7:10 ⸂ κράζουσιν RP f 35 TNT2 NA NIV ¦ κράζοντες TR ¦ κράζουσι WH SBL

* 7:10 ⸂2 τῷ θεῷ ἡμῶν τῷ καθημένῳ ἐπὶ τῷ θρόνῳ RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ τῷ καθημένῳ ἐπὶ τοῦ θρόνου τοῦ θεοῦ ἡμῶν TR

* 7:11 ⸂ τὰ πρόσωπα RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ πρόσωπον TR

* 7:14 ⸂ εἶπον RP f 35 ¦ εἴρηκα TR TNT2 WH NA NIV SBL

* 7:14 ⸋ μου RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ – TR

* 7:14 ⸂2 καὶ ἔπλυναν τὰς στολὰς αὐτῶν, καὶ ἐλεύκαναν RP ¦ καὶ ἔπλυναν τὰς στολὰς αὐτῶν, καὶ ἐλεύκαναν αὐτὰς f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ καὶ ἔπλυναν τὰς στολὰς αὐτῶν, καὶ ἐλεύκαναν στολὰς αὐτῶν TR

* 7:15 ⸂ τῷ θρόνῳ RP f 35 ¦ τοῦ θρόνου TR TNT2 WH NA NIV SBL

* 7:16 ⸂ οὐδ᾽ οὐ RP f 35 ¦ οὐδὲ TR TNT2 WH NA NIV SBL

* 7:17 ⸂ ποιμαίνει … ὁδηγεῖ RP f 35 ¦ ποιμανεῖ … ὁδηγήσει TR TNT2 WH NA NIV SBL

* 7:17 ⸂2 ζωῆς RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ ζώσας TR

* 7:17 ⸂3 ἐκ RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ ἀπὸ TR

* 8:1 ⸂ ὅτε RP f 35 TR ¦ ὅταν TNT2 WH NA NIV SBL

* 8:3 ⸂ τοῦ θυσιαστηρίου RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ τὸ θυσιαστήριον TR

* 8:3 ⸂2 δώσῃ RP TR ¦ δώσει f 35 TNT2 WH NA NIV SBL

* 8:5 ⸂ τὸν λιβανωτόν … αὐτὸν RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ τὸ λιβανωτόν … αὐτὸ TR

* 8:5 ⸉ βρονταὶ καὶ φωναὶ RP TNT2 WH NA NIV SBL ¦ φωναὶ καὶ βρονταὶ f 35 TR

* 8:6 ⸋ οἱ RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ – TR

* 8:6 ⸂ ἑαυτοὺς RP f 35 TR ¦ αὐτοὺς TNT2 NA27+28 NIV ¦ αὑτοὺς WH NA25 SBL

* 8:7 ⸆ – RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ ἄγγελος TR

* 8:7 ⸋ ἐν RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ – TR

* 8:7 ⸋2 καὶ τὸ τρίτον τῆς γῆς κατεκάη RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ – TR

* 8:8 ⸆ – RP f 35 ¦ πυρὶ TR TNT2 WH NA NIV SBL

* 8:9 ⸆ – RP f 35 ¦ τῶν TR TNT2 WH NA NIV SBL

* 8:9 ⸂ τὸ τρίτον τῶν πλοίων διεφθάρη RP TR ¦ τὸ τρίτον τῶν πλοίων διεφθάρησαν f 35 TNT2 WH NA NIV SBL

* 8:10 ⸋ τῶν RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ – TR

* 8:11 ⸋ ὁ RP f 35 WH NA NIV SBL ¦ – TR TNT2

* 8:11 ⸂ ἐγένετο RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ γίνεται TR

* 8:11 ⸋2 τῶν ὑδάτων RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ – TR

* 8:11 ⸋3 τῶν RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ – TR

* 8:12 ⸂ τὸ τρίτον αὐτῆς μὴ φάνῃ ἡ ἡμέρα RP ¦ ἡ ἡμέρα μὴ φαίνῃ τὸ τρίτον αὐτῆς f 35 TR ¦ ἡ ἡμέρα μὴ φάνῃ τὸ τρίτον αὐτῆς TNT2 WH NA NIV SBL

* 8:13 ⸂ ἀετοῦ RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ ἀγγέλου TR

* 8:13 ⸆ – RP TR TNT2 WH NA NIV SBL ¦ τρὶς f 35

* 8:13 ⸂2 τοῖς κατοικοῦσιν RP f 35 TR ¦ τοὺς κατοικοῦντας TNT2 WH NA NIV SBL

* 9:2 ⸂ καιομένης RP f 35 ¦ μεγάλης TR TNT2 WH NA NIV SBL

* 9:2 ⸂2 ἐσκοτίσθη RP f 35 TR TNT2 ¦ ἐσκοτώθη WH NA NIV SBL

* 9:3 ⸂ καὶ ἐδόθη αὐταῖς … Καὶ ἐρρέθη αὐταῖς RP f 35 TR TNT2 WH NA27+28 NIV SBL ¦ καὶ ἐδόθη αὐτοῖς … Καὶ ἐρρέθη αὐτοῖς NA25

* 9:4 ⸂ ἀδικήσωσιν RP f 35 TNT2 ¦ ἀδικήσωσι TR ¦ ἀδικήσουσιν WH NA NIV SBL

* 9:4 ⸆ – RP TNT2 WH NA NIV SBL ¦ μόνους f 35 TR

* 9:4 ⸋ αὐτῶν RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 9:5 ⸂ αὐταῖς RP f 35 TR WH ¦ αὐτοῖς TNT2 NA NIV SBL

* 9:5 ⸂2 βασανισθῶσιν RP f 35 ¦ βασανισθῶσι TR ¦ βασανισθήσονται TNT2 WH NA NIV SBL

* 9:5 ⸂3 παίσῃ RP TR TNT2 WH NA NIV SBL ¦ πλήξη f 35

* 9:6 ⸂ ζητήσουσιν … εὑρήσουσιν … ἐπιθυμήσουσιν … φεύξεται RP TR ¦ ζητοῦσιν … εὑρήσουσιν … ἐπιθυμήσουσιν … φεύξεται f 35 ¦ ζητήσουσιν … εὑρήσουσιν … ἐπιθυμήσουσιν … φεύγει TNT2 WH NA NIV SBL

* 9:6 ⸂2 οὐ μὴ RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ οὐχ TR

* 9:6 ⸉ ἀπ᾽ αὐτῶν ὁ θάνατος RP f 35 ¦ ὁ θάνατος ἀπ᾽ αὐτῶν TR TNT2 WH NA NIV SBL

* 9:7 ⸂ ὅμοια RP f 35 TR TNT2 WH NA27+28 NIV SBL ¦ ὅμοιοι NA25

* 9:7 ⸂2 χρυσοῖ RP f 35 ¦ ὅμοιοι χρυσῷ TR TNT2 WH NA NIV SBL

* 9:10 ⸂ Καὶ RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ Ἦν TR

* 9:10 ⸂2 ἐξουσίαν ἔχουσιν τοῦ RP f 35 ¦ καὶ ἡ ἐξουσία αὐτῶν TR ¦ ἡ ἐξουσία αὐτῶν TNT2 WH NA NIV SBL

* 9:11 ⸂ Ἔχουσαι βασιλέα ἐπ᾽ αὐτῶν RP f 35 ¦ Καὶ ἔχουσιν ἐφ᾽ αὑτῶν βασιλέα TR ¦ Ἔχουσιν ἐπ᾽ αὐτῶν βασιλέα TNT2 WH NA NIV SBL

* 9:11 ⸆ – RP f 35 ¦ τὸν TR TNT2 WH NA NIV SBL

* 9:11 ⸂2 ἐν δὲ RP f 35 ¦ καὶ ἐν TR TNT2 WH NA NIV SBL

* 9:12 ⸂ ἔρχεται RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ ἔρχονται TR

* 9:13 ⸋ τεσσάρων RP f 35 TR NA NIV11 ¦ – TNT2 WH NIV73 SBL

* 9:14 ⸂ λέγουσαν RP f 35 TR ¦ λέγοντα TNT2 WH NA NIV SBL

* 9:14 ⸂2 ὁ ἔχων RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ ὅς εἴχε TR

* 9:15 ⸂ εἰς τὴν ὥραν καὶ εἰς τὴν ἡμέραν καὶ μῆνα καὶ ἐνιαυτόν RP ¦ εἰς τὴν ὥραν καὶ τὴν ἡμέραν καὶ μῆνα καὶ ἐνιαυτόν f 35 ¦ εἰς τὴν ὥραν καὶ ἡμέραν καὶ μῆνα καὶ ἐνιαυτόν TR TNT2 WH NA NIV SBL

* 9:16 ⸋ τῶν RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ – TR

* 9:16 ⸂ ἵππου RP f 35 ¦ ἱππικοῦ TR TNT2 WH NA NIV SBL

* 9:16 ⸂2 μυριάδες μυριάδων RP f 35 ¦ δύο μυριάδες μυριάδων TR TNT2 ¦ δισμυριάδες μυριάδων WH NA NIV SBL

* 9:16 ⸆ – RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ καὶ TR

* 9:18 ⸂ Ἀπὸ … ἀπὸ τοῦ πυρὸς καὶ τοῦ καπνοῦ καὶ τοῦ θείου RP ¦ Ἀπὸ … ἐκ τοῦ πυρὸς καὶ τοῦ καπνοῦ καὶ τοῦ θείου f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ Ὑπὸ … ἐκ τοῦ πυρὸς καὶ ἐκ τοῦ καπνοῦ καὶ ἐκ τοῦ θείου TR

* 9:18 ⸋ πληγῶν RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ – TR

* 9:19 ⸂ Ἡ γὰρ ἐξουσία τῶν ἵππων ἐν τῷ στόματι αὐτῶν ἐστίν RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ Αἱ γὰρ ἐξουσίαι αὐτῶν ἐν τῷ στόματι αὐτῶν εἰσιν TR

* 9:19 ⸋ καὶ ἐν ταῖς οὐραῖς αὐτῶν RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ – TR

* 9:19 ⸂2 ὄφεων RP ¦ ὄφεσιν f 35 TR TNT2 WH NA NIV SBL

* 9:20 ⸂ οὐ RP f 35 WH ¦ οὔτε TR TNT2 ¦ οὐδὲ NA NIV SBL

* 9:20 ⸂2 προσκυνήσωσιν RP f 35 ¦ προσκυνήσωσι TR ¦ προσκυνήσουσιν TNT2 WH NA NIV SBL

* 9:20 ⸂3 τὰ δαιμόνια, καὶ τὰ εἴδωλα RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ τὰ δαιμόνια καὶ εἴδωλα TR

* 9:20 ⸂4 δύναται RP f 35 TR ¦ δύνανται TNT2 WH NA NIV SBL

* 9:21 ⸂ φαρμακειῶν RP f 35 TR TNT2 NA25 ¦ φαρμάκων WH NA27+28 NIV SBL

* 10:1 ⸆ – RP f 35 ¦ ἄλλον TR TNT2 WH NA NIV SBL

* 10:1 ⸋ ἡ RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ – TR

* 10:1 ⸂ τῆς κεφαλῆς αὐτοῦ RP f 35 NA27+28 NIV ¦ τῆς κεφαλῆς TR ¦ τὴν κεφαλὴν αὐτοῦ TNT2 WH NA25 SBL

* 10:2 ⸂ ἔχων RP TNT2 WH NA NIV SBL ¦ εἶχεν f 35 TR

* 10:2 ⸂2 βιβλίον RP ¦ βιβλιδάριον f 35 ¦ βιβλαρίδιον TR TNT2 WH NA NIV SBL

* 10:2 ⸂3 ἐπὶ τῆς θαλάσσης … ἐπὶ τῆς γῆς RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ ἐπὶ τὴν θάλασσαν … ἐπὶ τὴν γῆν TR

* 10:4 ⸆ – RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ τὰς φωνὰς ἑαυτῶν TR

* 10:4 ⸆2 – RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ μοι TR

* 10:4 ⸂ μὴ αὐτὰ γράψῃς RP TNT2 WH NA NIV SBL ¦ μετα ταῦτα γράφεις f 35 ¦ μὴ ταὐτὰ γράψῃς TR

* 10:5 ⸋ τὴν δεξιὰν RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ – TR

* 10:6 ⸆ – RP SBL ¦ ἐν f 35 TR TNT2 WH NA NIV

* 10:6 ⸉ οὐκέτι ἔσται RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ οὐκ ἔσται έτι TR

* 10:7 ⸋ καὶ RP TR TNT2 WH NA NIV SBL ¦ – f 35

* 10:7 ⸂ ἐτελέσθη RP TNT2 WH NA NIV SBL ¦ τελεσθῆ f 35 TR

* 10:7 ⸂2 ὡς εὐηγγέλισεν τοὺς δούλους αὐτοῦ τοὺς προφήτας RP ¦ ὃ εὐηγγελίσατο τοὺς δούλους αὐτοῦ τοὺς προφήτας f 35 ¦ ὡς εὐηγγέλισε τοῖς ἑαυτοῦ δούλοις τοῖς προφήταις TR ¦ ὡς εὐηγγέλισεν τοὺς ἑαυτοῦ δούλους τοὺς προφήτας TNT2 WH NA NIV SBL

* 10:8 ⸂ λαλοῦσα … λέγουσα RP f 35 TR ¦ λαλοῦσαν … λέγουσαν TNT2 WH NA NIV SBL

* 10:8 ⸂2 βιβλιδάριον RP f 35 ¦ βιβλαρίδιον TR ¦ βιβλίον TNT2 WH NA NIV SBL

* 10:8 ⸋ τοῦ RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ – TR

* 10:9 ⸂ δοῦναί RP TNT2 WH NA NIV SBL ¦ δός f 35 TR

* 10:10 ⸂ βιβλίον RP ¦ βιβλιδάριον f 35 ¦ βιβλαρίδιον TR TNT2 WH NA NIV SBL

* 10:11 ⸂ λέγουσίν RP TNT2 WH NA NIV SBL ¦ λέγει f 35 TR

* 10:11 ⸋ ἐπὶ RP f 35 ¦ – TR TNT2 WH NA NIV SBL

* 11:1 ⸆ – RP TR TNT2 WH NA NIV SBL ¦ καὶ εἱστήκει ὁ ἄγγελος f 35

* 11:1 ⸂ Ἔγειραι, καὶ μέτρησον RP f 35 TR ¦ Ἔγειρε, καὶ μέτρησον TNT2 WH NA NIV SBL

* 11:2 ⸂ τὴν αὐλὴν τὴν ἔξωθεν … ἔκβαλε ἔξω RP ¦ τὴν αὐλὴν τὴν ἔξωθεν … ἔκβαλε ἔξωθεν f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ τὴν αὐλὴν τὴν ἔσωθεν … ἔκβαλε ἔξω TR

* 11:2 ⸂2 τεσσαράκοντα καὶ δύο RP ¦ τεσσαράκοντα δύο f 35 TR ¦ τεσσεράκοντα δύο TNT2 SBL ¦ τεσσεράκοντα καὶ δύο WH NA NIV

* 11:3 ⸂ περιβεβλημένοι RP f 35 TR NA NIV SBL ¦ περιβεβλημένους TNT2 WH

* 11:4 ⸂ αἱ δύο ἐλαῖαι, καὶ αἱ δύο λυχνίαι RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ αἱ δύο ἐλαῖαι καὶ δύο λυχνίαι TR

* 11:4 ⸂2 τοῦ κυρίου RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ τοῦ θεοῦ TR

* 11:4 ⸂3 ἑστῶσαι RP f 35 TR ¦ ἑστῶτες TNT2 WH NA NIV SBL

* 11:5 ⸂ Καὶ εἴ τις αὐτοὺς θέλει ἀδικῆσαι … καὶ εἴ τις θέλει αὐτοὺς ἀδικῆσαι RP f 35 ¦ Καὶ εἴ τις αὐτοὺς θέλῃ ἀδικῆσαι … καὶ εἴ τις αὐτοὺς θέλῃ ἀδικῆσαι TR ¦ Καὶ εἴ τις αὐτοὺς θέλει ἀδικῆσαι … καὶ εἴ τις αὐτοὺς θελήσῃ ἀδικῆσαι TNT2 ¦ Καὶ εἴ τις αὐτοὺς θέλει ἀδικῆσαι … καὶ εἴ τις θελήσῃ αὐτοὺς ἀδικῆσαι WH NA NIV SBL

* 11:6 ⸂ τὸν οὐρανὸν ἐξουσίαν κλεῖσαι RP ¦ ἐξουσίαν κλεῖσαι τὸν οὐρανὸν f 35 TR ¦ τὴν ἐξουσίαν κλεῖσαι τὸν οὐρανὸν TNT2 WH NA NIV SBL

* 11:6 ⸉ ὑετὸς βρέχῃ RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ βρέχῃ ὑετὸς TR

* 11:6 ⸂2 τὰς ἡμέρας τῆς προφητείας αὐτῶν RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ ἐν ἡμέραις αὐτῶν τῆς προφητείας TR

* 11:6 ⸂3 ὁσάκις ἐὰν θελήσωσιν ἐν πάσῃ πληγῇ RP ¦ ἐν πάσῃ πληγῇ ὁσάκις ἐὰν θελήσωσιν f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ πάσῃ πληγῇ ὁσάκις ἐὰν θελήσωσι TR

* 11:7 ⸉ μετ᾽ αὐτῶν πόλεμον RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ πόλεμον μετ᾽ αὐτῶν TR

* 11:8 ⸂ τὸ πτῶμα RP TNT2 WH NA NIV SBL ¦ τὰ πτώματα f 35 TR

* 11:8 ⸂2 τῆς πλατείας τῆς πόλεως τῆς μεγάλης RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ τῆς πλατείας πόλεως τῆς μεγάλης TR

* 11:8 ⸂3 αὐτῶν RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ ἡμῶν TR

* 11:9 ⸂ βλέπουσιν RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ βλέψουσιν TR

* 11:9 ⸂2 τὸ πτῶμα RP TNT2 WH NA NIV SBL ¦ τὰ πτώματα f 35 TR

* 11:9 ⸂3 τρεῖς ἥμισυ RP f 35 ¦ τρεῖς καὶ ἥμισυ TR TNT2 WH NA NIV SBL

* 11:9 ⸂4 ἀφήσουσιν RP f 35 ¦ ἀφήσουσι TR ¦ ἀφίουσιν TNT2 WH NA NIV SBL

* 11:9 ⸂5 μνῆμα RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ μνῆματα TR

* 11:10 ⸂ εὐφρανθήσονται RP f 35 TR ¦ εὐφραίνονται TNT2 WH NA NIV SBL

* 11:10 ⸂2 δώσουσιν RP ¦ πέμψουσιν f 35 TR TNT2 WH NA NIV SBL

* 11:11 ⸋ τὰς RP TR TNT2 WH NA NIV SBL ¦ – f 35

* 11:11 ⸂ εἰσῆλθεν εἰς αὐτούς RP ¦ εἰσῆλθεν επ᾽ αὐτούς f 35 TR ¦ εἰσῆλθεν ἐν αὐτοῖς TNT2 WH NA NIV SBL

* 11:11 ⸂2 ἔπεσεν ἐπὶ RP TR ¦ ἐπέπεσεν ἐπὶ f 35 TNT2 WH NA NIV SBL

* 11:12 ⸂ ἤκουσα RP f 35 ¦ ἤκουσαν TR TNT2 WH NA NIV SBL

* 11:12 ⸂2 φωνὴν μεγάλην RP TR ¦ φωνῆς μεγάλης f 35 TNT2 WH NA NIV SBL

* 11:12 ⸂3 λέγουσαν RP TR ¦ λεγούσης f 35 TNT2 WH NA NIV SBL

* 11:13 ⸂ ἡμέρᾳ RP f 35 ¦ ὥρᾳ TR TNT2 WH NA NIV SBL

* 11:14 ⸉ ἡ οὐαὶ ἡ τρίτη, ἰδού RP f 35 ¦ ἰδού, ἡ οὐαὶ ἡ τρίτη TR TNT2 WH NA NIV SBL

* 11:15 ⸂ λέγουσαι RP f 35 TR TNT2 ¦ λέγοντες WH NA NIV SBL

* 11:15 ⸂2 Ἐγένετο ἡ βασιλεία RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ Ἐγένοντο αἱ βασιλεῖαι TR

* 11:16 ⸂ εἴκοσι τέσσαρες RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ εἴκοσι καὶ τέσσαρες TR

* 11:16 ⸋ τοῦ θρόνου RP ¦ – f 35 TR TNT2 WH NA NIV SBL

* 11:16 ⸂2 καθήμενοι RP f 35 TR WH NA NIV SBL ¦ οἳ κάθηνται TNT2

* 11:17 ⸆ – RP TNT2 WH NA NIV SBL ¦ καὶ ὁ ἐρχόμενος f 35 TR

* 11:18 ⸂ τοῖς φοβουμένοις … τοῖς μικροῖς καὶ τοῖς μεγάλοις RP f 35 TR ¦ τοῖς φοβουμένοις … τοὺς μικροὺς καὶ τοὺς μεγάλους TNT2 WH NA NIV SBL

* 11:18 ⸂2 διαφθείροντας RP TR TNT2 WH NA NIV SBL ¦ διαφθείραντας f 35

* 11:19 ⸆ – RP f 35 TR ¦ ὁ TNT2 WH NA NIV SBL

* 11:19 ⸂ τοῦ κυρίου RP f 35 ¦ αὐτοῦ TR TNT2 WH NA NIV SBL

* 11:19 ⸆2 – RP f 35 ¦ καὶ σεισμὸς TR TNT2 WH NA NIV SBL

* 12:2 ⸆ – RP f 35 TR TNT2 ¦ καὶ WH NA NIV SBL

* 12:2 ⸂ ἔκραζεν RP f 35 ¦ κράζει TR TNT2 WH NA NIV SBL

* 12:3 ⸂ πυρὸς μέγας RP ¦ μέγας πυρρός f 35 TR WH NA NIV SBL ¦ πυρρὸς μέγας TNT2

* 12:3 ⸉ ἑπτὰ διαδήματα RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ διαδήματα ἑπτὰ TR

* 12:4 ⸂ τεκεῖν RP TR TNT2 WH NA NIV SBL ¦ τικτεῖν f 35

* 12:5 ⸂ ἄρρενα RP f 35 TR ¦ ἄρσεν TNT2 WH NA NIV SBL

* 12:5 ⸂2 πρὸς τὸν θεὸν καὶ πρὸς τὸν θρόνον αὐτοῦ RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ πρὸς τὸν θεὸν καὶ τὸν θρόνον αὐτοῦ TR

* 12:6 ⸋ ἐκεῖ RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ – TR

* 12:6 ⸂ ὑπὸ RP ¦ ἀπὸ f 35 TR TNT2 WH NA NIV SBL

* 12:6 ⸂2 ἐκτρέφωσιν RP f 35 ¦ τρέφωσιν TR WH NA NIV SBL ¦ τρέφουσιν TNT2

* 12:7 ⸂ πολεμῆσαι μετὰ RP ¦ τοῦ πολεμῆσαι μετὰ f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ ἐπολέμησαν κατὰ TR

* 12:8 ⸂ ἴσχυσεν RP f 35 WH NA NIV SBL ¦ ἴσχυσαν TR TNT2

* 12:8 ⸂2 οὐδὲ RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ οὐτὲ TR

* 12:8 ⸂3 αὐτῷ RP f 35 ¦ αὐτῶν TR TNT2 WH NA NIV SBL

* 12:9 ⸂ ὁ καλούμενος διάβολος καὶ Σατανᾶς RP f 35 ¦ ὁ καλούμενος διάβολος καὶ ὁ Σατανᾶς TR TNT2 WH NA NIV SBL

* 12:10 ⸉ ἐν τῷ οὐρανῷ, λέγουσαν RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ λέγουσαν ἐν τῷ οὐρανῷ TR

* 12:10 ⸂ ἐβλήθη RP TNT2 WH NA NIV SBL ¦ κατεβλήθη f 35 TR

* 12:10 ⸂2 αὐτῶν RP f 35 TR TNT2 ¦ αὐτοὺς WH NA NIV SBL

* 12:12 ⸂ οὐρανοὶ καὶ οἱ ἐν αὐτοῖς σκηνοῦντες RP TNT2 WH NA25 NIV11 ¦ οἱ οὐρανοὶ καὶ οἱ ἐν αὐτοῖς σκηνοῦντες f 35 TR NA27+28 NIV73 SBL

* 12:12 ⸂2 τῇ γῇ καὶ τῇ θαλάσσῃ RP f 35 ¦ τοῖς κατοικοῦσι τὴν γῆν καὶ τὴν θάλασσαν TR ¦ τὴν γῆν καὶ τὴν θάλασσαν TNT2 WH NA NIV SBL

* 12:14 ⸆ – RP f 35 TR ¦ αἱ TNT2 WH NA NIV SBL

* 12:14 ⸂ ὅπως τρέφηται RP f 35 ¦ ὅπου τρέφεται TR TNT2 WH NA NIV SBL

* 12:15 ⸉ ἐκ τοῦ στόματος αὐτοῦ ὀπίσω τῆς γυναικὸς RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ ὀπίσω τῆς γυναικὸς ἐκ τοῦ στόματος αὐτοῦ TR

* 12:15 ⸂ αὐτὴν RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ ταὐτὴν TR

* 12:17 ⸂ τὰς ἐντολὰς τοῦ θεοῦ … τὴν μαρτυρίαν Ἰησοῦ RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ τὰς ἐντολὰς τοῦ θεοῦ … τὴν μαρτυρίαν τοῦ Ἰησοῦ χριστοῦ TR

* 13:1 ⸂ ἐστάθην RP f 35 TR ¦ ἐστάθη TNT2 WH NA NIV SBL

* 13:1 ⸉ κέρατα δέκα καὶ κεφαλὰς ἑπτά RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ κεφαλὰς ἑπτά καὶ κέρατα δέκα TR

* 13:1 ⸂2 ὀνόματα RP f 35 TNT2 WH NA SBL ¦ ὀνόμα TR NIV

* 13:3 ⸆ – RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ εἶδον TR

* 13:3 ⸋ ἐκ RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ – TR

* 13:3 ⸂ ὡσεὶ RP f 35 ¦ ὡς TR TNT2 WH NA NIV SBL

* 13:3 ⸂2 ἐθαύμασεν ὅλη ἡ γῆ RP f 35 ¦ ἐθαυμάσθη ἐν ὅλῃ τῇ γῇ TR TNT2 ¦ ἐθαυμάσθη ὅλη ἡ γῆ WH NA NIV SBL

* 13:4 ⸂ τῷ δράκοντι τῷ δεδωκότι RP f 35 ¦ τόν δράκοντα ὅς ἔδωκεν TR ¦ τῷ δράκοντι ὅτι ἔδωκεν TNT2 WH NA NIV SBL

* 13:4 ⸂2 τῷ θηρίῳ RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ τὸ θηρίον TR

* 13:4 ⸂3 Τίς ὅμοιος … Καὶ τίς δυνατὸς RP f 35 ¦ Τίς ὅμοιος … Τίς δύναται TR ¦ Τίς ὅμοιος … Καὶ τίς δύναται TNT2 WH NA NIV SBL

* 13:5 ⸂ βλασφημίαν RP f 35 ¦ βλασφημίας TR TNT2 WH NA NIV SBL

* 13:5 ⸋ πόλεμον RP f 35 ¦ – TR TNT2 WH NA NIV SBL

* 13:5 ⸆ – RP f 35 TR TNT2 SBL ¦ καὶ WH NA NIV

* 13:6 ⸂ βλασφημίαν RP f 35 TR ¦ βλασφημίας TNT2 WH NA NIV SBL

* 13:6 ⸆ – RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ καὶ TR

* 13:7 ⸉ ποιῆσαι πόλεμον RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ πόλεμον ποιῆσαι TR

* 13:7 ⸋ καὶ λαὸν RP TNT2 WH NA NIV SBL ¦ – f 35 TR

* 13:8 ⸂ αὐτῷ RP f 35 TR ¦ αὐτὸν TNT2 WH NA NIV SBL

* 13:8 ⸂2 ὧν RP f 35 TR ¦ οὗ TNT2 WH NA NIV SBL

* 13:8 ⸂3 τὸ ὄνομα RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ τὰ ὄνοματα TR

* 13:8 ⸆ – RP f 35 TR ¦ αὐτοῦ TNT2 WH NA NIV SBL

* 13:8 ⸂4 τῷ βιβλίῳ RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ τῇ βίβλῳ TR

* 13:8 ⸋ τοῦ RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ – TR

* 13:10 ⸂ Εἴ τις ἔχει αἰχμαλωσίαν, ὑπάγει· RP f 35 ¦ Εἴ τις αἰχμαλωσίαν συνάγει, εἰς αἰχμαλωσίαν ὑπάγει· TR ¦ Εἴ τις εἰς αἰχμαλωσίαν, ὑπάγει· TNT2 ¦ Εἴ τις εἰς αἰχμαλωσίαν, εἰς αἰχμαλωσίαν ὑπάγει· WH NA NIV SBL

* 13:10 ⸂2 εἴ τις … ἀποκτενεῖ, δεῖ αὐτὸν … ἀποκτανθῆναι. RP f 35 TR TNT2 WH NA25 ¦ εἴ τις … ἀποκτανθῆναι, αὐτὸν … ἀποκτανθῆναι. NA27+28 NIV SBL

* 13:12 ⸂ ἐποίει RP f 35 ¦ ποιεῖ TR TNT2 WH NA NIV SBL

* 13:12 ⸉ ἐν αὐτῇ κατοικοῦντας RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ κατοικοῦντας ἐν αὐτῇ TR

* 13:12 ⸂2 προσκυνήσωσιν RP f 35 ¦ προσκυνήσωσι TR ¦ προσκυνήσουσιν TNT2 WH NA NIV SBL

* 13:13 ⸂ καὶ πῦρ ἵνα ἐκ τοῦ οὐρανοῦ καταβαίνῃ RP f 35 ¦ ἵνα καὶ πῦρ ποιῇ καταβαίνειν ἐκ τοῦ οὐρανοῦ TR ¦ ἵνα καὶ πῦρ ποιῇ ἐκ τοῦ οὐρανοῦ καταβαίνειν TNT2 WH NA NIV SBL

* 13:13 ⸂2 ἐπὶ RP f 35 ¦ εἰς TR TNT2 WH NA NIV SBL

* 13:14 ⸋ τοὺς ἐμοὺς RP f 35 ¦ – TR TNT2 WH NA NIV SBL

* 13:14 ⸂ ὃ εἶχεν RP f 35 ¦ ὃ ἔχει TR ¦ ὃς ἔχει TNT2 WH NA NIV SBL

* 13:14 ⸂2 καὶ ἔζησεν ἀπὸ τῆς μαχαίρας RP ¦ τῆς μαχαίρας καὶ ἔζησεν f 35 ¦ τῆς μαχαίρης καὶ ἔζησε TR ¦ τῆς μαχαίρης καὶ ἔζησεν TNT2 WH NA NIV SBL

* 13:15 ⸂ αὐτῷ … τῇ εἰκόνι RP f 35 TR TNT2 NA NIV SBL ¦ αὐτῇ … τῇ εἰκόνι WH

* 13:15 ⸉ πνεῦμα δοῦναι RP f 35 ¦ δοῦναι πνεῦμα TR TNT2 WH NA NIV SBL

* 13:15 ⸆ – RP f 35 TR ¦ ἵνα TNT2 WH NA NIV SBL

* 13:15 ⸂2 ἐὰν RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ ἂν TR

* 13:15 ⸂3 τῇ εἰκόνι RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ τὴν εἰκόνα TR

* 13:15 ⸆2 – RP TNT2 WH NA NIV SBL ¦ ἵνα f 35 TR

* 13:16 ⸂ δώσωσιν RP ¦ δῶσιν f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ δώσῃ TR

* 13:16 ⸂2 χαράγματα RP f 35 ¦ χάραγμα TR TNT2 WH NA NIV SBL

* 13:16 ⸂3 τὸ μέτωπον RP TNT2 WH NA NIV SBL ¦ τῶν μετώπων f 35 TR

* 13:17 ⸂ δύναται RP ¦ δύνηται f 35 TR TNT2 WH NA NIV SBL

* 13:17 ⸂2 τὸ ὄνομα … ἢ τὸν ἀριθμὸν RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ ἢ τὸ ὄνομα … ἢ τὸν ἀριθμὸν TR

* 13:18 ⸆ – RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ τὸν TR

* 13:18 ⸋ ἐστὶν RP f 35 TNT2 ¦ – TR WH NA NIV SBL

* 13:18 ⸂ ἑξακόσια ἑξήκοντα ἕξ RP ¦ χξς᾽ f 35 TR TNT2 ¦ ἑξακόσιοι ἑξήκοντα ἕξ WH NA NIV SBL

* 14:1 ⸋ τὸ RP TNT2 WH NA NIV SBL ¦ – f 35 TR

* 14:1 ⸋2 ἀριθμὸς RP ¦ – f 35 TR TNT2 WH NA NIV SBL

* 14:1 ⸋3 τὸ ὄνομα αὐτοῦ καὶ RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ – TR

* 14:2 ⸂ ἡ φωνὴ ἣν ἤκουσα RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ φωνὴν ἤκουσα TR

* 14:2 ⸋ ὡς RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ – TR

* 14:3 ⸆ – RP f 35 NA25 NIV ¦ ὡς TR TNT2 WH NA27+28 SBL

* 14:4 ⸂ Οὗτοί εἰσιν … Οὗτοί εἰσιν … Οὗτοί RP f 35 TR ¦ Οὗτοί εἰσιν … Οὗτοί … Οὗτοί TNT2 WH NA NIV SBL

* 14:4 ⸂2 ὑπάγῃ RP f 35 TR NA NIV SBL ¦ ὑπάγει TNT2 WH

* 14:4 ⸋ ὑπὸ Ἰησοῦ RP f 35 ¦ – TR TNT2 WH NA NIV SBL

* 14:5 ⸉ οὐχ εὑρέθη ἐν τῷ στόματι αὐτῶν RP ¦ ἐν τῷ στόματι αὐτῶν οὐχ εὑρέθη f 35 TR TNT2 WH NA NIV SBL

* 14:5 ⸂ ψεῦδος RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ δόλος TR

* 14:5 ⸋ γάρ RP f 35 TR TNT2 ¦ – WH NA NIV SBL

* 14:5 ⸆ – RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ ἐνώπιον τοῦ θρόνου τοῦ θεοῦ TR

* 14:6 ⸆ – RP ¦ ἄλλον f 35 TR TNT2 WH NA NIV SBL

* 14:6 ⸂ εὐαγγελίσαι RP TR TNT2 WH NA NIV SBL ¦ εὐαγγελίσασθαι f 35

* 14:6 ⸂2 τοὺς καθημένους ἐπὶ τῆς γῆς, καὶ ἐπὶ πᾶν ἔθνος RP f 35 ¦ τοὺς κατοικοῦντας ἐπὶ τῆς γῆς, καὶ πᾶν ἔθνος TR ¦ ἐπὶ τοὺς καθημένους ἐπὶ τῆς γῆς, καὶ ἐπὶ πᾶν ἔθνος TNT2 WH NA NIV SBL

* 14:7 ⸂ λέγων RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ λέγοντα TR

* 14:7 ⸂2 τὸν κύριον RP ¦ τὸν θεὸν f 35 TR TNT2 WH NA NIV SBL

* 14:7 ⸂3 αὐτὸν τὸν ποιήσαντα RP ¦ τῷ ποιήσαντι f 35 TR TNT2 WH NA NIV SBL

* 14:7 ⸂4 τὸν οὐρανὸν … καὶ τὴν θάλασσαν καὶ πηγὰς ὑδάτων RP f 35 ¦ τὸν οὐρανὸν … καὶ θάλασσαν καὶ πηγὰς ὑδάτων TR TNT2 WH NA NIV SBL

* 14:8 ⸂ δεύτερος ἄγγελος RP TNT2 WH SBL ¦ ἄγγελος δεύτερος f 35 NA NIV ¦ ἄγγελος TR

* 14:8 ⸆ – RP ¦ ἔπεσεν f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ ἔπεσε TR

* 14:8 ⸆2 – RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ ἡ πόλις TR

* 14:8 ⸆3 – RP f 35 ¦ ὅτι TR ¦ ἣ TNT2 WH NA NIV SBL

* 14:8 ⸋ τὰ RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ – TR

* 14:9 ⸂ ἄλλος ἄγγελος τρίτος RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ τρίτος ἄγγελος TR

* 14:9 ⸉ προσκυνεῖ τὸ θηρίον RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ τὸ θηρίον προσκυνεῖ TR

* 14:10 ⸂ τῶν ἁγίων ἀγγέλων RP f 35 TR ¦ ἀγγέλων ἁγίων TNT2 WH NA NIV SBL

* 14:11 ⸉ εἰς αἰῶνας αἰώνων ἀναβαίνει RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ ἀναβαίνει εἰς αἰῶνας αἰώνων TR

* 14:12 ⸂ Ὧδε ἡ ὑπομονὴ … οἱ τηροῦντες RP TNT2 WH NA NIV SBL ¦ Ὧδε ἡ ὑπομονὴ … ὧδε οἱ τηροῦντες f 35 ¦ Ὧδε ὑπομονὴ … ὧδε οἱ τηροῦντες TR

* 14:12 ⸂2 τὰς ἐντολὰς τοῦ θεοῦ καὶ τὴν πίστιν Ἰησοῦ RP TR TNT2 WH NA NIV SBL ¦ τὰς ἐντολὰς τοῦ θεοῦ καὶ τὴν πίστιν τοῦ Ἰησοῦ f 35

* 14:13 ⸆ – RP TNT2 WH NA NIV SBL ¦ μοι f 35 TR

* 14:13 ⸉ λέγει Ναὶ RP f 35 TR ¦ Ναὶ, λέγει TNT2 WH NA NIV SBL

* 14:13 ⸂ ἀναπαύσωνται RP f 35 TR ¦ ἀναπαήσονται TNT2 WH NA NIV SBL

* 14:13 ⸂2 δὲ RP f 35 TR ¦ γὰρ TNT2 WH NA NIV SBL

* 14:14 ⸂ καθήμενον ὅμοιον RP TNT2 WH NA NIV SBL ¦ καθήμενος ὅμοιος f 35 TR

* 14:14 ⸂2 υἱῷ RP f 35 TR TNT2 ¦ υἱὸν WH NA NIV SBL

* 14:15 ⸉ φωνῇ μεγάλῃ RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ μεγάλῃ φωνῇ TR

* 14:15 ⸆ – RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ σοι TR

* 14:15 ⸆2 – RP TNT2 WH NA NIV SBL ¦ τοῦ f 35 TR

* 14:16 ⸂ τὴν νεφέλην RP f 35 TR ¦ τῆς νεφέλης TNT2 WH NA NIV SBL

* 14:18 ⸋ ἐξῆλθεν RP f 35 TR TNT2 WH NA NIV ¦ – SBL

* 14:18 ⸆ – RP f 35 TR TNT2 ¦ ὁ WH NA NIV SBL

* 14:18 ⸂ καὶ ἐφώνησεν κραυγῇ μεγάλῃ RP f 35 ¦ καὶ ἐφώνησε κραυγῇ μεγάλῃ TR ¦ καὶ ἐφώνησε φωνῇ μεγάλῃ TNT2 ¦ καὶ ἐφώνησεν φωνῇ μεγάλῃ WH NA NIV SBL

* 14:18 ⸋2 τῆς ἀμπέλου RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ – TR

* 14:19 ⸂ τὴν ληνὸν … τοῦ θεοῦ τὸν μέγαν RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ τὴν ληνὸν … τοῦ θεοῦ τὴν μέγαλην TR

* 14:20 ⸂ ἔξωθεν RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ ἔξω TR

* 15:2 ⸆ – RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ ἐκ τοῦ χαράγματος αὐτοῦ TR

* 15:3 ⸂ ἐθνῶν RP f 35 TNT2 NA NIV11 ¦ ἁγίων TR ¦ αἰώνων WH NIV73 SBL

* 15:4 ⸂ Τίς οὐ μὴ φοβηθῇ σε, κύριε, καὶ δοξάσῃ τὸ ὄνομά σου; RP f 35 TR ¦ Τίς οὐ μὴ φοβηθῇ, κύριε, καὶ δοξάσει τὸ ὄνομά σου; TNT2 WH NA NIV SBL

* 15:4 ⸂2 ἅγιος RP f 35 ¦ ὅσιος TR TNT2 WH NA NIV SBL

* 15:4 ⸆ – RP TR TNT2 WH NA NIV SBL ¦ εἶ f 35

* 15:5 ⸆ – RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ ἰδού TR

* 15:6 ⸋ οἱ RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ – TR

* 15:6 ⸂ ναοῦ RP TR TNT2 WH NA NIV SBL ¦ οὐρανοῦ f 35

* 15:6 ⸋2 οἳ ἦσαν RP f 35 ¦ – TR TNT2 WH NA NIV SBL

* 15:6 ⸂2 λίνον RP f 35 TR NA NIV SBL ¦ λίθον TNT2 WH

* 15:6 ⸆ – RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ καὶ TR

* 15:8 ⸂ αἱ ἑπτὰ πληγαὶ τῶν ἑπτὰ ἀγγέλων RP TR TNT2 WH NA NIV SBL ¦ αἱ ἑπτὰ πληγαὶ τῶν ἀγγέλων f 35

* 16:1 ⸉ φωνῆς μεγάλης RP f 35 TR TNT2 ¦ μεγάλης φωνῆς WH NA NIV SBL

* 16:1 ⸂ Ὑπάγετε, καὶ ἐκχέατε RP TR TNT2 ¦ Ὑπάγετε, ἐκχέατε f 35 ¦ Ὑπάγετε, καὶ ἐκχέετε WH NA NIV SBL

* 16:1 ⸋ ἑπτὰ RP TNT2 WH NA NIV SBL ¦ – f 35 TR

* 16:2 ⸂ εἰς RP TNT2 WH NA NIV SBL ¦ ἐπὶ f 35 TR

* 16:2 ⸂2 ἐπὶ RP TNT2 WH NA NIV SBL ¦ εἰς f 35 TR

* 16:2 ⸉ προσκυνοῦντας τῇ εἰκόνι αὐτοῦ RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ τῇ εἰκόνι αὐτοῦ προσκυνοῦντας TR

* 16:3 ⸋ ἄγγελος RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 16:3 ⸂ ζῶσα RP f 35 TR ¦ ζωῆς TNT2 WH NA NIV SBL

* 16:3 ⸆ – RP f 35 TR ¦ τὰ TNT2 WH NA NIV SBL

* 16:4 ⸆ – RP TNT2 WH NA NIV SBL ¦ ἄγγελος f 35 TR

* 16:4 ⸂ εἰς τοὺς ποταμοὺς καὶ εἰς τὰς πηγὰς RP TR ¦ εἰς τοὺς ποταμοὺς καὶ τὰς πηγὰς f 35 TNT2 WH NA NIV SBL

* 16:5 ⸂ Δίκαιος εἶ, ὁ ὢν καὶ ὁ ἦν, ὁ ὅσιος RP f 35 WH NA NIV SBL ¦ Δίκαιος, κύριεεἶ, ὁ ὢν καὶ ὁ ἦν, καὶ ὁ ὅσιος TR ¦ Δίκαιος εἶ, ὁ ὢν καὶ ὁ ἦν, ὅσιος TNT2

* 16:6 ⸂ ἔδωκας RP f 35 TR ¦ δέδωκας TNT2 WH NA NIV SBL

* 16:6 ⸆ – RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ γάρ TR

* 16:7 ⸆ – RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ ἄλλου ἐκ TR

* 16:8 ⸋ ἄγγελος RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 16:8 ⸉ ἐν πυρὶ τοὺς ἀνθρώπους RP ¦ τοὺς ἀνθρώπους ἐν πυρὶ f 35 TR TNT2 WH NA NIV SBL

* 16:9 ⸋ οἱ ἄνθρωποι RP f 35 ¦ – TR TNT2 WH NA NIV SBL

* 16:9 ⸆ – RP TR ¦ τὴν f 35 TNT2 WH NA NIV SBL

* 16:10 ⸆ – RP TNT2 WH NA NIV SBL ¦ ἄγγελος f 35 TR

* 16:12 ⸆ – RP TNT2 WH NA NIV SBL ¦ ἄγγελος f 35 TR

* 16:12 ⸂ τὸν ποταμὸν τὸν μέγαν Εὐφράτην RP f 35 NA25 ¦ τὸν ποταμὸν τὸν μέγαν τὸν Εὐφράτην TR TNT2 WH NA27+28 NIV SBL

* 16:12 ⸂2 ἀνατολῆς RP TNT2 WH NA NIV SBL ¦ ἀνατολῶν f 35 TR

* 16:13 ⸉ ἀκάθαρτα τρία RP ¦ τρία ἀκάθαρτα f 35 TR TNT2 WH NA NIV SBL

* 16:13 ⸂ ὡς βάτραχοι RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ ὁμοία βατράχοις TR

* 16:14 ⸂ δαιμονίων RP TNT2 WH NA NIV SBL ¦ δαιμόνων f 35 TR

* 16:14 ⸂2 ἃ ἐκπορεύεται RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ ἐκπορεύεσθαι TR

* 16:14 ⸆ – RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ τῆς γῆς καὶ TR

* 16:14 ⸋ τὸν RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ – TR

* 16:14 ⸋2 ἐκείνης RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 16:17 ⸆ – RP TNT2 WH NA NIV SBL ¦ ἄγγελος f 35 TR

* 16:17 ⸂ ἐπὶ RP TNT2 WH NA NIV SBL ¦ εἰς f 35 TR

* 16:17 ⸂2 ἀπὸ τοῦ ναοῦ τοῦ οὐρανοῦ, ἀπὸ τοῦ θρόνου RP f 35 TR ¦ ἐκ τοῦ ναοῦ, ἀπὸ τοῦ θρόνου TNT2 WH NA NIV SBL

* 16:18 ⸉ ἀστραπαὶ καὶ βρονταὶ καὶ φωναί RP f 35 ¦ φωναὶ καὶ βρονταί καὶ ἀστραπαὶ TR ¦ ἀστραπαὶ καὶ φωναί καὶ βρονταὶ TNT2 WH NA NIV SBL

* 16:18 ⸂ σεισμὸς μέγας, οἷος οὐκ ἐγένετο RP ¦ σεισμὸς ἐγένετο μέγας, οἷος οὐκ ἐγένετο f 35 TR TNT2 WH NA NIV SBL

* 16:18 ⸂2 οἱ ἄνθρωποι ἐγένοντο RP f 35 TR ¦ ἄνθρωπος ἐγένετο TNT2 NA NIV ¦ ἄνθρωποι ἐγένοντο WH SBL

* 17:1 ⸆ – RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ μοι TR

* 17:1 ⸂ τῶν ὑδάτων τῶν πολλῶν RP f 35 TR ¦ ὑδάτων πολλῶν TNT2 WH NA NIV SBL

* 17:2 ⸉ οἱ κατοικοῦντες τὴν γῆν ἐκ τοῦ οἴνου τῆς πορνείας αὐτῆς RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ ἐκ τοῦ οἴνου τῆς πορνείας αὐτῆς οἱ κατοικοῦντες τὴν γῆν TR

* 17:3 ⸂ γέμον ὀνόματα … ἔχον RP ¦ γέμον ὀνομάτων … ἔχον f 35 TR ¦ γέμον τὰ ὀνόματα … ἔχον TNT2 ¦ γέμοντα ὀνόματα … ἔχων WH NA27+28 NIV73 SBL ¦ γέμοντα ὀνόματα … ἔχοντα NA25 ¦ γέμον ὀνόματα ἔχων NIV11

* 17:4 ⸂ ἦν RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ ἡ TR

* 17:4 ⸂2 πορφυροῦν καὶ κόκκινον RP TNT2 WH NA NIV SBL ¦ πορφῦραν καὶ κόκκινον f 35 ¦ πορφύρᾳ καὶ κόκκινῳ TR

* 17:4 ⸆ – RP f 35 ¦ καὶ TR TNT2 WH NA NIV SBL

* 17:4 ⸂3 χρυσίῳ RP WH NA NIV SBL ¦ χρυσῷ f 35 TR TNT2

* 17:4 ⸉ ποτήριον χρυσοῦν RP TNT2 WH NA NIV SBL ¦ χρυσοῦν ποτήριον f 35 TR

* 17:4 ⸂4 τὰ ἀκάθαρτα τῆς RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ ἀκάθαρτητος TR

* 17:6 ⸆ – RP ¦ καὶ f 35 TR TNT2 WH NA NIV SBL

* 17:7 ⸉ ἐρῶ σοι RP TNT2 WH NA NIV SBL ¦ σοι ἐρῶ f 35 TR

* 17:8 ⸋ Τὸ RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ – TR

* 17:8 ⸂ ὑπάγειν RP f 35 TR TNT2 ¦ ὑπάγει WH NA NIV SBL

* 17:8 ⸂2 θαυμάσονται RP f 35 TR TNT2 ¦ θαυμασθήσονται WH NA NIV SBL

* 17:8 ⸂3 τὰ ὀνόματα RP f 35 TR ¦ τὸ ὄνομα TNT2 WH NA NIV SBL

* 17:8 ⸂4 βλεπόντων RP TNT2 WH NA NIV SBL ¦ βλεπόντες f 35 TR

* 17:8 ⸉ ὅτι ἦν τὸ θηρίον RP ¦ τὸ θηρίον ὅτι ἦν f 35 TR TNT2 WH NA NIV SBL

* 17:8 ⸂5 καὶ οὐκ ἔστιν, καὶ παρέσται RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ καὶ οὐκ ἔστι, καὶπερ ἔστιν TR

* 17:9 ⸉ ἑπτὰ ὄρη εἰσίν RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ ὄρη εἰσίν ἑπτὰ TR

* 17:10 ⸉ εἰσιν ἑπτά RP ¦ ἑπτά εἰσιν f 35 TR TNT2 WH NA NIV SBL

* 17:10 ⸆ – RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ καὶ TR

* 17:10 ⸉2 δεῖ αὐτὸν RP ¦ αὐτὸν δεῖ f 35 TR TNT2 WH NA NIV SBL

* 17:11 ⸂ αὐτὸς RP f 35 TR WH NA NIV SBL ¦ οὗτος TNT2

* 17:13 ⸉ ἔχουσιν γνώμην RP ¦ γνώμην ἔχουσιν f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ γνώμην ἔχουσι TR

* 17:13 ⸂ καὶ τὴν δύναμιν καὶ τὴν ἐξουσίαν RP f 35 TR ¦ καὶ τὴν δύναμιν καὶ ἐξουσίαν TNT2 WH NA NIV SBL

* 17:13 ⸂2 αὐτῶν RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ ἑαυτῶν TR

* 17:13 ⸂3 διδόασιν RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ διαδιδώσουσιν TR

* 17:16 ⸂ καὶ RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ ἐπὶ TR

* 17:16 ⸂2 καὶ ἠρημωμένην ποιήσουσιν αὐτὴν καὶ γυμνὴν ποιήσουσιν αὐτήν RP f 35 ¦ καὶ ἠρημωμένην ποιήσουσιν αὐτὴν καὶ γυμνὴν TR TNT2 WH NA NIV SBL

* 17:17 ⸉ γνώμην μίαν RP f 35 ¦ μίαν γνώμην TR TNT2 WH NA NIV SBL

* 17:17 ⸂ τελεσθῶσιν οἱ λόγοι RP ¦ τελεσθήσονται οἱ λόγοι f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ τελεσθῇ τὰ ῥήματά TR

* 18:1 ⸆ – RP TNT2 WH NA NIV SBL ¦ Καὶ f 35 TR

* 18:1 ⸋ ἄλλον RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ – TR

* 18:2 ⸂ ἔκραξεν ἰσχυρᾷ φωνῇ RP ¦ ἔκραξεν ἐν ἰσχυρᾷ φωνῇ f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ ἔκραξεν ἐν ἰσχύϊ φωνῇ μεγάλη TR

* 18:2 ⸆ – RP TNT2 ¦ ἔπεσεν f 35 WH NA NIV SBL ¦ ἔπεσε TR

* 18:2 ⸂2 δαιμόνων RP f 35 TR ¦ δαιμονίων TNT2 WH NA NIV SBL

* 18:2 ⸆2 – RP f 35 TR TNT2 WH NA25 NIV73 ¦ καὶ φυλακὴ παντὸς θηρίου ἀκαθάρτου NA27+28 NIV11 SBL

* 18:3 ⸉ οἴνου τοῦ θυμοῦ RP TR TNT2 WH NA NIV SBL ¦ θυμοῦ τοῦ οἴνου f 35

* 18:3 ⸂ πεπτώκασιν RP ¦ πέπωκεν f 35 ¦ πέπωκε TR ¦ πέπτωκαν TNT2 WH SBL ¦ πέπωκαν NA NIV

* 18:4 ⸂ Ἔξελθε RP ¦ Ἐξέλθετε f 35 TR ¦ Ἐξέλθατε TNT2 WH NA NIV SBL

* 18:4 ⸉ ἐξ αὐτῆς ὁ λαός μου RP f 35 TR TNT2 ¦ ὁ λαός μου, ἐξ αὐτῆς WH NA NIV SBL

* 18:4 ⸉2 ἐκ τῶν πληγῶν αὐτῆς ἵνα μὴ λάβητε RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ ἵνα μὴ λάβητε ἐκ τῶν πληγῶν αὐτῆς TR

* 18:5 ⸂ ἐκολλήθησαν RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ ἠκολούθησαν TR

* 18:5 ⸆ – RP TR TNT2 WH NA NIV SBL ¦ αὐτῆς f 35

* 18:6 ⸆ – RP TNT2 WH NA NIV SBL ¦ ὑμῖν f 35 TR

* 18:6 ⸋ αὐτῇ RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 18:6 ⸂ διπλᾶ κατὰ τὰ ἔργα RP f 35 TR ¦ τὰ διπλᾶ κατὰ τὰ ἔργα TNT2 WH NA NIV SBL

* 18:7 ⸂ αὐτὴν RP TNT2 NA NIV ¦ ἑαυτὴν f 35 TR ¦ αὑτὴν WH SBL

* 18:7 ⸋ καὶ πένθος RP TR TNT2 WH NA NIV SBL ¦ – f 35

* 18:7 ⸋2 ὅτι RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ – TR

* 18:8 ⸂ κρίνας RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ κρίνων TR

* 18:9 ⸂ κλαύσουσιν RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ κλαύσονται TR

* 18:9 ⸆ – RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ αὐτὴν TR

* 18:9 ⸂2 αὐτὴν RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ αὐτῇ TR

* 18:10 ⸆ – RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ ἐν TR

* 18:11 ⸂ κλαύσουσιν καὶ πενθήσουσιν RP ¦ κλαίουσιν καὶ πενθοῦσιν f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ κλαίουσι καὶ πενθοῦσιν TR

* 18:11 ⸂2 αὐτῇ RP f 35 TR ¦ αὐτήν TNT2 WH NA NIV SBL

* 18:12 ⸂ μαργαρίτου RP f 35 TR ¦ μαργαριτῶν TNT2 WH NA NIV SBL

* 18:12 ⸂2 βυσσίνου RP TNT2 WH NA NIV SBL ¦ βύσσου f 35 TR

* 18:12 ⸂3 πορφυροῦ RP f 35 ¦ πορφύρας TR TNT2 WH NA NIV SBL

* 18:13 ⸆ – RP f 35 TR ¦ καὶ ἄμωμον TNT2 WH NA NIV SBL

* 18:13 ⸉ καὶ πρόβατα, καὶ κτήνη RP ¦ καὶ κτήνη, καὶ πρόβατα f 35 TR TNT2 WH NA NIV SBL

* 18:14 ⸉ τῆς ἐπιθυμίας τῆς ψυχῆς σου RP f 35 TR ¦ σου τῆς ἐπιθυμίας τῆς ψυχῆς TNT2 WH NA NIV SBL

* 18:14 ⸂ ἀπώλετο RP TNT2 WH NA NIV SBL ¦ ἀπώλοντο f 35 ¦ ἀπῆλθεν TR

* 18:14 ⸋ οὐκέτι RP f 35 TR WH NA NIV SBL ¦ – TNT2

* 18:14 ⸂2 αὐτὰ οὐ μὴ εὕρῃς RP ¦ οὐ μὴ εὑρήσεις αὐτὰ f 35 ¦ οὐ μὴ εὑρήσῃς αὐτὰ TR ¦ οὐ μὴ αὐτὰ εὑρήσουσιν TNT2 WH NA NIV SBL

* 18:15 ⸂ κλαίοντες καὶ πενθοῦντες, καὶ λέγοντες RP f 35 TR ¦ κλαίοντες καὶ πενθοῦντες, λέγοντες TNT2 WH NA NIV SBL

* 18:16 ⸆ – RP TNT2 SBL ¦ ἐν f 35 TR WH NA NIV

* 18:16 ⸂ χρυσίῳ RP TNT2 WH NA NIV SBL ¦ χρυσῷ f 35 TR

* 18:16 ⸂2 μαργαρίταις RP f 35 TR ¦ μαργαρίτῃ TNT2 WH NA NIV SBL

* 18:17 ⸋ ὁ RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ – TR

* 18:17 ⸂ τόπον πλέων RP TNT2 WH NA NIV SBL ¦ τῶν πλοίων πλέων f 35 ¦ τῶν πλοίων TR

* 18:17 ⸆ – RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ ὁ ὅμιλος TR

* 18:18 ⸂ ἔκραζον RP f 35 TR NA NIV ¦ ἔκραζαν TNT2 ¦ ἔκραξαν WH SBL

* 18:18 ⸂2 βλέποντες RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ ὁρῶντες TR

* 18:19 ⸂ Καὶ ἔβαλον … καὶ ἔκραζον RP f 35 TR TNT2 NA NIV ¦ Καὶ ἔβαλον … καὶ ἔκραξαν WH SBL

* 18:19 ⸂2 κλαίοντες καὶ πενθοῦντες καὶ λέγοντες RP f 35 ¦ κλαίοντες καὶ πενθοῦντες, λέγοντες TR TNT2 WH NA NIV SBL

* 18:19 ⸋ τὰ RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ – TR

* 18:20 ⸂ αὐτῇ RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ αὐτήν TR

* 18:20 ⸂2 καὶ οἱ ἅγιοι, καὶ οἱ ἀπόστολοι, καὶ οἱ προφῆται RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ καὶ οἱ ἅγιοι ἀπόστολοι καὶ οἱ προφῆται TR

* 18:21 ⸋ Οὕτως RP TR TNT2 WH NA NIV SBL ¦ – f 35

* 18:24 ⸂ αἵματα RP f 35 ¦ αἷμα TR TNT2 WH NA NIV SBL

* 19:1 ⸆ – RP TNT2 WH NA NIV SBL ¦ Καὶ f 35 TR

* 19:1 ⸂ ὡς φωνὴν μεγάλην ὄχλου πολλοῦ RP TNT2 WH NA NIV SBL ¦ ὡς φωνὴν ὄχλου πολλοῦ μεγάλην f 35 ¦ φωνὴν ὄχλου πολλοῦ μεγάλην TR

* 19:1 ⸂2 λεγόντων RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ λεγόντος TR

* 19:1 ⸂3 ἡ σωτηρία καὶ ἡ δύναμις καὶ ἡ δόξα RP f 35 ¦ ἡ σωτηρία καὶ ἡ δόξα καὶ ἡ τιμὴ καὶ ἡ δύναμις TR ¦ ἡ σωτηρία καὶ δόξα καὶ ἡ δύναμις TNT2 WH NA NIV SBL

* 19:1 ⸂4 τοῦ θεοῦ ἡμῶν RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ κυρίῳ τῷ θεῷ ἡμῶν TR

* 19:2 ⸂ διέφθειρεν RP f 35 ¦ ἔφθειρε TR ¦ ἔφθειρεν TNT2 WH NA NIV SBL

* 19:2 ⸆ – RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ τῆς TR

* 19:3 ⸂ εἴρηκεν RP f 35 ¦ εἴρηκαν TR TNT2 WH NA NIV SBL

* 19:4 ⸂ εἴκοσι τέσσαρες RP f 35 WH NA NIV SBL ¦ εἴκοσι καὶ τέσσαρες TR ¦ εἴκοσι τέσσερες TNT2

* 19:4 ⸂2 τοῦ θρόνου RP f 35 TR ¦ τῷ θρόνῳ TNT2 WH NA NIV SBL

* 19:5 ⸂ ἀπὸ RP TNT2 WH NA NIV SBL ¦ ἐκ f 35 TR

* 19:5 ⸂2 τὸν θεὸν RP f 35 TR ¦ τῷ θεῷ TNT2 WH NA NIV SBL

* 19:5 ⸋ καὶ RP f 35 TR TNT2 NA27+28 NIV73 SBL ¦ – WH NA25 NIV11

* 19:5 ⸂3 οἱ μικροὶ καὶ οἱ μεγάλοι RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ καὶ οἱ μικροὶ καὶ οἱ μεγάλοι TR

* 19:6 ⸂ λέγοντες RP ¦ λεγόντας f 35 TR ¦ λεγόντων TNT2 WH NA NIV SBL

* 19:6 ⸂2 κύριος ὁ θεὸς ἡμῶν RP f 35 TNT2 WH NA NIV ¦ κύριος ὁ θεὸς TR SBL

* 19:7 ⸂ Χαίρωμεν καὶ ἀγαλλιώμεθα, καὶ δῶμεν RP f 35 TR ¦ Χαίρωμεν καὶ ἀγαλλιῶμεν, καὶ δῶμεν TNT2 ¦ Χαίρωμεν καὶ ἀγαλλιῶμεν, καὶ δώσομεν WH NA25 SBL ¦ Χαίρωμεν καὶ ἀγαλλιῶμεν, καὶ δώσωμεν NA27+28 NIV

* 19:8 ⸂ λαμπρὸν καὶ καθαρόν RP f 35 ¦ καθαρόν καὶ λαμπρὸν TR ¦ λαμπρὸν καθαρόν TNT2 WH NA NIV SBL

* 19:8 ⸉ τῶν ἁγίων ἐστίν RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ ἐστί τῶν ἁγίων TR

* 19:9 ⸉ τοῦ θεοῦ εἰσιν RP TNT2 WH NA NIV SBL ¦ εἰσιν τοῦ θεοῦ f 35 ¦ εἰσι τοῦ θεοῦ TR

* 19:10 ⸂ τὴν μαρτυρίαν Ἰησοῦ … ἡ γὰρ μαρτυρία τοῦ Ἰησοῦ RP f 35 ¦ τὴν μαρτυρίαν τοῦ Ἰησοῦ … ἡ γὰρ μαρτυρία τοῦ Ἰησοῦ TR ¦ τὴν μαρτυρίαν Ἰησοῦ … ἡ γὰρ μαρτυρία Ἰησοῦ TNT2 WH NA NIV SBL

* 19:11 ⸉ καλούμενος πιστὸς RP f 35 TR NA27+28 NIV ¦ πιστὸς καλούμενος TNT2 WH NA25 SBL

* 19:12 ⸆ – RP f 35 TNT2 WH NA25 SBL ¦ ὡς TR NA27+28 NIV

* 19:12 ⸋ ὀνόματα γεγραμμένα καὶ RP f 35 ¦ – TR TNT2 WH NA NIV SBL

* 19:13 ⸂ βεβαμμένον RP f 35 TR TNT2 NA NIV SBL ¦ ῤεραντισμένον WH

* 19:13 ⸂2 καλεῖται RP f 35 TR ¦ κέκληται TNT2 WH NA NIV SBL

* 19:14 ⸋ τὰ RP f 35 WH NA NIV SBL ¦ – TR TNT2

* 19:14 ⸆ – RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ καὶ TR

* 19:15 ⸋ δίστομος RP f 35 ¦ – TR TNT2 WH NA NIV SBL

* 19:15 ⸂ πατάξῃ RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ πατάσσῃ TR

* 19:15 ⸆ – RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ καὶ TR

* 19:16 ⸆ – RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ τὸ TR

* 19:17 ⸆ – RP ¦ ἕνα f 35 TR TNT2 WH NA NIV SBL

* 19:17 ⸆2 – RP f 35 TR TNT2 SBL ¦ ἐν WH NA NIV

* 19:17 ⸂ Δεῦτε, συνάχθητε RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ Δεῦτε καὶ συνάγεσθε TR

* 19:17 ⸂2 τὸ δεῖπνον τὸ μέγα τοῦ θεοῦ RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ τὸ δεῖπνον τοῦ μεγάλου θεοῦ TR

* 19:18 ⸂ αὐτῶν RP f 35 TR NA NIV SBL ¦ αὐτούς TNT2 WH

* 19:18 ⸂2 ἐλευθέρων τε καὶ δούλων, καὶ μικρῶν τε καὶ μεγάλων RP f 35 ¦ ἐλευθέρων καὶ δούλων, καὶ μικρῶν καὶ μεγάλων TR ¦ ἐλευθέρων τε καὶ δούλων, καὶ μικρῶν καὶ μεγάλων TNT2 WH NA NIV SBL

* 19:19 ⸆ – RP f 35 TR ¦ τὸν TNT2 WH NA NIV SBL

* 19:20 ⸉ ὁ μετ᾽ αὐτοῦ ψευδοπροφήτης RP ¦ μετ᾽ αὐτοῦ ὁ ψευδοπροφήτης f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ μετὰ τοὐτοῦ ὁ ψευδοπροφήτης TR

* 19:20 ⸂ τὴν καιομένην RP f 35 TR ¦ τῆς καιομένης TNT2 WH NA NIV SBL

* 19:20 ⸆ – RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ τῷ TR

* 19:21 ⸂ ἐξελθούσῃ RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ ἐκπορευομένῃ TR

* 20:2 ⸂ τὸν δράκοντα, τὸν ὄφιν τὸν ἀρχαῖον RP f 35 TR ¦ τὸν δράκοντα, ὁ ὄφις ὁ ἀρχαῖος TNT2 WH NA NIV SBL

* 20:2 ⸂2 διάβολος καὶ ὁ Σατανᾶς RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ διάβολος καὶ Σατανᾶς TR

* 20:2 ⸋ ὁ πλανῶν τὴν οἰκουμένην ὅλην RP f 35 ¦ – TR TNT2 WH NA NIV SBL

* 20:3 ⸆ – RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ αὐτὸν TR

* 20:3 ⸂ πλανᾷ RP f 35 ¦ πλανήσῃ TR TNT2 WH NA NIV SBL

* 20:3 ⸉ ἔτι τὰ ἔθνη RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ τὰ ἔθνη ἔτι TR

* 20:3 ⸋ καὶ RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 20:3 ⸉2 αὐτὸν λυθῆναι RP f 35 TR TNT2 ¦ λυθῆναι αὐτὸν WH NA NIV SBL

* 20:4 ⸂ τὸ θηρίον … τὴν εἰκόνα RP TNT2 WH NA NIV SBL ¦ τῷ θηριῷ … τῇ εἰκόνι f 35 ¦ τῷ θηριῷ … τὴν εἰκόνα TR

* 20:4 ⸂2 οὐδὲ RP TNT2 WH NA NIV SBL ¦ οὔτε f 35 TR

* 20:4 ⸂3 ἐπὶ τὸ μέτωπον, καὶ ἐπὶ τὴν χεῖρα αὐτῶν RP TNT2 WH NA NIV SBL ¦ ἐπὶ τὸ μέτωπον αὐτῶν, καὶ ἐπὶ τὴν χεῖρα αὐτῶν f 35 TR

* 20:4 ⸋ τοῦ RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ – TR

* 20:4 ⸋2 τὰ RP TR ¦ – f 35 TNT2 WH NA NIV SBL

* 20:5 ⸂ Καὶ οἱ RP f 35 TNT2 ¦ Οἱ δὲ TR ¦ Οἱ WH NA NIV SBL

* 20:5 ⸂2 ἔζησαν RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ ἀνἔζησαν TR

* 20:5 ⸂3 ἄχρι RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ ἕως TR

* 20:6 ⸂ ὁ δεύτερος θάνατος RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ ὁ θάνατος ὁ δεύτερος TR

* 20:6 ⸆ – RP f 35 TR SBL ¦ τὰ TNT2 WH NA NIV

* 20:8 ⸂ τὸν Γὼγ καὶ τὸν Μαγώγ RP f 35 TR TNT2 ¦ τὸν Γὼγ καὶ Μαγώγ WH NA NIV SBL

* 20:8 ⸋ τὸν RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ – TR

* 20:8 ⸆ – RP f 35 TR ¦ αὐτῶν TNT2 WH NA NIV SBL

* 20:9 ⸂ ἐκ τοῦ οὐρανοῦ ἀπὸ τοῦ θεοῦ RP f 35 ¦ ἀπὸ τοῦ θεοῦ ἐκ τοῦ οὐρανοῦ TR TNT2 ¦ ἐκ τοῦ οὐρανοῦ WH NA NIV SBL

* 20:10 ⸋ καὶ RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ – TR

* 20:11 ⸉ μέγαν λευκόν RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ λευκὸν μέγαν TR

* 20:11 ⸂ ἐπ᾽ αὐτόν RP f 35 NA NIV ¦ ἐπ᾽ αὐτοῦ TR WH SBL ¦ ἐπάνω αὐτοῦ TNT2

* 20:11 ⸆ – RP f 35 TR ¦ τοῦ TNT2 WH NA NIV SBL

* 20:11 ⸉2 ἡ γῆ καὶ ὁ οὐρανός RP TR TNT2 WH NA NIV SBL ¦ ὁ οὐρανός καὶ ἡ γῆ f 35

* 20:12 ⸂ τοὺς μεγάλους καὶ τοὺς μικρούς RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ μικρούς καὶ μεγάλους TR

* 20:12 ⸂2 θρόνου RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ θεοῦ TR

* 20:12 ⸉ ἄλλο βιβλίον RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ βιβλίον ἄλλο TR

* 20:13 ⸂ τοὺς νεκροὺς τοὺς ἐν αὐτῇ … τοὺς νεκροὺς τοὺς ἐν αὐτοῖς RP TNT2 WH NA NIV SBL ¦ τοὺς ἐν αὐτῇ νεκρούς … τοὺς ἐν αὐτοῖς νεκρούς f 35 TR

* 20:14 ⸂ ὁ θάνατος ὁ δεύτερός ἐστιν RP WH NA NIV SBL ¦ ἐστιν ὁ θάνατος ὁ δεύτερός f 35 ¦ ἐστιν ὁ δεύτερός θάνατος TR ¦ ὁ δεύτερός θάνατος ἐστιν TNT2

* 20:14 ⸋ ἡ λίμνη τοῦ πυρός RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ – TR

* 20:15 ⸂ τῷ βιβλίῳ RP ¦ τῇ βίβλῳ f 35 TR TNT2 WH NA NIV SBL

* 21:1 ⸂ ἀπῆλθον RP ¦ παρῆλθεν f 35 ¦ παρῆλθε TR ¦ ἀπῆλθαν TNT2 WH NA NIV SBL

* 21:2 ⸂ τὴν πόλιν τὴν ἁγίαν, Ἱερουσαλὴμ καινήν, εἶδον RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ ἐγὼ Ἰωάννης εἶδον τὴν πόλιν τὴν ἁγίαν, Ἱερουσαλὴμ καινήν TR

* 21:2 ⸉ ἐκ τοῦ οὐρανοῦ ἀπὸ τοῦ θεοῦ RP TNT2 WH NA NIV SBL ¦ ἀπὸ τοῦ θεοῦ ἐκ τοῦ οὐρανοῦ f 35 TR

* 21:3 ⸂ οὐρανοῦ RP f 35 TR TNT2 ¦ θρόνου WH NA NIV SBL

* 21:3 ⸂2 αὐτοὶ λαὸς αὐτοῦ RP f 35 ¦ αὐτοὶ λαοὶ αὐτοῦ TR TNT2 WH NA NIV SBL

* 21:3 ⸉ ἔσται μετ᾽ αὐτῶν RP f 35 TR ¦ μετ᾽ αὐτῶν ἔσται TNT2 WH NA NIV SBL

* 21:3 ⸆ – RP f 35 TNT2 WH NA25 SBL ¦ θεὸς αὐτῶν TR ¦ αὐτῶν θεός NA27+28 NIV

* 21:4 ⸆ – RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ ὁ θεὸς TR

* 21:4 ⸂ ἀπὸ RP f 35 TR ¦ ἐκ TNT2 WH NA NIV SBL

* 21:4 ⸋ ὅτι RP f 35 TR TNT2 NA NIV ¦ – WH SBL

* 21:5 ⸂ τῷ θρόνῳ RP TNT2 WH NA NIV SBL ¦ τοῦ θρόνου f 35 TR

* 21:5 ⸉ πάντα καινὰ ποιῶ RP ¦ καινὰ ποιῶ πάντα f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ καινὰ πάντα ποιῶ TR

* 21:5 ⸋ μοι RP f 35 TR TNT2 ¦ – WH NA NIV SBL

* 21:5 ⸉2 ἀληθινοὶ καὶ πιστοί RP f 35 TR ¦ πιστοὶ καὶ ἀληθινοί TNT2 WH NA NIV SBL

* 21:6 ⸂ Γέγονα RP f 35 ¦ Γέγονε TR ¦ Γέγοναν TNT2 WH NA NIV SBL

* 21:6 ⸆ – RP f 35 ¦ ἐγώ εἰμι TR TNT2 NA27+28 NIV73 ¦ ἐγὼ WH NA25 NIV11 SBL

* 21:6 ⸂2 ἡ ἀρχὴ καὶ τὸ τέλος RP TR TNT2 WH NA NIV SBL ¦ ἀρχὴ καὶ τέλος f 35

* 21:7 ⸂ ταῦτα RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ πάντα TR

* 21:7 ⸂2 ἔσομαι αὐτῷ θεός … ἔσται μοι υἱός RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ ἔσομαι αὐτῷ θεός … ἔσται μοι ὁ υἱός TR

* 21:8 ⸂ Τοῖς δὲ δειλοῖς καὶ ἀπίστοις RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ Δειλοῖς δὲ καὶ ἀπίστοις TR

* 21:8 ⸋ καὶ ἁμαρτωλοῖς RP f 35 ¦ – TR TNT2 WH NA NIV SBL

* 21:8 ⸂2 φαρμάκοις RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ φαρμακεῦσι TR

* 21:8 ⸂3 ὁ θάνατος ὁ δεύτερος RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ δεύτερος θάνατος TR

* 21:9 ⸆ – RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ πρὸς με TR

* 21:9 ⸋ ἐκ RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ – TR

* 21:9 ⸂ γεμούσας RP f 35 ¦ τὰς γεμούσας TR ¦ τῶν γεμόντων TNT2 WH NA NIV SBL

* 21:9 ⸉ τὴν γυναῖκα τὴν νύμφην τοῦ ἀρνίου RP f 35 ¦ τὴν νύμφην τοῦ ἀρνίου τὴν γυναῖκα TR ¦ τὴν νύμφην τὴν γυναῖκα τοῦ ἀρνίου TNT2 WH NA NIV SBL

* 21:10 ⸋ τὴν μεγάλην RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 21:11 ⸆ – RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ καὶ TR

* 21:12 ⸂ ἔχουσα … ἔχουσα RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ ἔχουσαν … ἔχουσαν TR

* 21:12 ⸆ – RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ τε TR

* 21:12 ⸂2 τοῖς πυλῶσιν RP f 35 TR WH NA NIV SBL ¦ τοὺς πυλῶνας TNT2

* 21:12 ⸂3 ὀνόματα RP ¦ – f 35 TR WH NA25 NIV11 SBL ¦ τὰ ὀνόματα TNT2 NA27+28 NIV73

* 21:12 ⸋ τῶν RP f 35 TR ¦ – TNT2 WH NA NIV SBL

* 21:13 ⸂ Ἀπὸ ἀνατολῶν … καὶ ἀπὸ βορρᾶ … καὶ ἀπὸ νότου … καὶ ἀπὸ δυσμῶν RP f 35 ¦ Ἀπ᾽ ἀνατολῆς … ἀπὸ βορρᾶ … ἀπὸ νότου … ἀπὸ δυσμῶν TR ¦ Ἀπὸ ἀνατολῆς … καὶ ἀπὸ βορρᾶ … καὶ ἀπὸ νότου … καὶ ἀπὸ δυσμῶν TNT2 WH NA NIV SBL

* 21:14 ⸂ ἔχον RP f 35 TR ¦ ἔχων TNT2 WH NA NIV SBL

* 21:14 ⸂2 ἐπ᾽ αὐτῶν RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ ἐν αὐτοῖς TR

* 21:14 ⸂3 δώδεκα ὀνόματα τῶν δώδεκα ἀποστόλων RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ ὀνόματα τῶν δώδεκα ἀποστόλων TR

* 21:15 ⸋ μέτρον RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ – TR

* 21:15 ⸋2 καὶ τὸ τεῖχος αὐτῆς RP TR TNT2 WH NA NIV SBL ¦ – f 35

* 21:16 ⸆ – RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ τοσοῦτόν ἐστίν TR

* 21:16 ⸆2 – RP f 35 TNT2 WH NA25 NIV11 SBL ¦ καὶ TR NA27+28 NIV73

* 21:16 ⸂ σταδίους RP f 35 TNT2 SBL ¦ σταδίων TR WH NA NIV

* 21:16 ⸋ δώδεκα RP f 35 ¦ – TR TNT2 WH NA NIV SBL

* 21:18 ⸋ ἦν RP f 35 TR TNT2 ¦ – WH NA NIV SBL

* 21:18 ⸂ ὅμοιον RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ ὅμοια TR

* 21:19 ⸆ – RP WH NA NIV SBL ¦ Καὶ f 35 TR TNT2

* 21:21 ⸂ διαυγής RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ διαφανής TR

* 21:23 ⸆ – RP TNT2 WH NA NIV SBL ¦ ἐν f 35 TR

* 21:24 ⸂ περιπατήσουσιν τὰ ἔθνη διὰ τοῦ φωτὸς αὐτῆς RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ τὰ ἔθνη τῶν σωζομένων ἐν τῷ φωτί αὐτῆς περιπατήσουσι TR

* 21:24 ⸋ αὐτῷ RP ¦ – f 35 TR TNT2 WH NA NIV SBL

* 21:24 ⸂2 δόξαν καὶ τιμὴν τῶν ἐθνῶν RP ¦ τὴν δόξαν καὶ τὴν τιμὴν αὐτῶν f 35 TR ¦ τὴν δόξαν αὐτῶν TNT2 WH NA NIV SBL

* 21:27 ⸂ πᾶν κοινόν, καὶ ποιοῦν RP f 35 ¦ πᾶν κοινοῦν, καὶ ποιοῦν TR ¦ πᾶν κοινόν, καὶ ὁ ποιῶν TNT2 WH NA NIV SBL

* 22:1 ⸂ ποταμὸν καθαρὸν RP f 35 ¦ καθαρὸν ποταμὸν TR ¦ ποταμὸν TNT2 WH NA NIV SBL

* 22:2 ⸂ ἐντεῦθεν καὶ ἐκεῖθεν RP TNT2 WH NA NIV SBL ¦ ἐντεῦθεν καὶ ἐντεῦθεν f 35 TR

* 22:2 ⸆ – RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ ἕνα TR

* 22:2 ⸂2 ἀποδιδοὺς RP f 35 TNT2 ¦ ἀποδιδοῦν TR WH NA NIV SBL

* 22:3 ⸂ κατάθεμα RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ κατανάθεμα TR

* 22:3 ⸂2 ἔτι RP TR TNT2 WH NA NIV SBL ¦ ἐκεῖ f 35

* 22:5 ⸂ ἐκεῖ RP f 35 TR ¦ ἔτι TNT2 WH NA NIV SBL

* 22:5 ⸉ χρείαν οὐκ ἔχουσιν RP f 35 ¦ χρείαν οὐκ ἔχουσι TR ¦ οὐκ ἔχουσιν χρείαν TNT2 WH NA NIV SBL

* 22:5 ⸂2 λύχνου καὶ φωτὸς ἡλίου RP f 35 TR ¦ φωτὸς λύχνου καὶ φωτὸς ἡλίου TNT2 NA NIV ¦ φωτὸς λύχνου καὶ φῶς ἡλίου WH SBL

* 22:5 ⸂3 φωτιεῖ RP f 35 ¦ φωτίζει TR ¦ φωτίσει TNT2 WH NA NIV SBL

* 22:5 ⸆ – RP f 35 TR ¦ ἐπ᾽ TNT2 WH NA NIV SBL

* 22:6 ⸂ λέγει RP f 35 ¦ εἶπέ TR ¦ εἶπέν TNT2 WH NA NIV SBL

* 22:6 ⸂2 κύριος ὁ θεὸς RP f 35 TR ¦ ὁ κύριος ὁ θεὸς TNT2 WH NA NIV SBL

* 22:6 ⸂3 τῶν πνευμάτων τῶν προφητῶν RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ τῶν ἁγίων προφητῶν TR

* 22:7 ⸋ Καὶ RP TNT2 WH NA NIV SBL ¦ – f 35 TR

* 22:8 ⸉ ἀκούων καὶ βλέπων ταῦτα RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ βλέπων ταῦτα καὶ ἀκούων TR

* 22:9 ⸆ – RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ γάρ TR

* 22:9 ⸂ καὶ τῶν ἀδελφῶν … καὶ τῶν τηρούντων RP TR TNT2 WH NA NIV SBL ¦ καὶ τῶν ἀδελφῶν … τῶν τηρούντων f 35

* 22:10 ⸂ ὁ καιρὸς γὰρ RP TNT2 WH NA NIV SBL ¦ ὅτι ὁ καιρὸς f 35 TR

* 22:11 ⸂ Ὁ ἀδικῶν ἀδικησάτω ἔτι· καὶ ὁ ῥυπαρὸς ῥυπαρευθήτω ἔτι· καὶ ὁ δίκαιος δικαιοσύνην ποιησάτω ἔτι· RP f 35 ¦ Ὁ ἀδικῶν ἀδικησάτω ἔτι· καὶ ὁ ῥυπῶν ῥυπωσάτω ἔτι· καὶ ὁ δίκαιος δικαιωθήτω ἔτι· TR ¦ Ὁ ἀδικῶν ἀδικησάτω ἔτι· καὶ ὁ ῥυπαρὸς ῥυπανθήτω ἔτι· καὶ ὁ δίκαιος δικαιοσύνην ποιησάτω ἔτι· TNT2 WH NA NIV ¦ Ὁ ἀδικῶν ἀδικησάτω ἔτι· καὶ ὁ ῥυπαρὸς ῥυπαρευθήτω ἔτι· καὶ ὁ δίκαιος δικαιοσύνην ποιησάτω ἔτι· SBL

* 22:12 ⸆ – RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ Καὶ TR

* 22:12 ⸂ ἔσται αὐτοῦ RP f 35 ¦ αὐτοῦ ἐσται TR ¦ ἐστὶν αὐτοῦ TNT2 WH NA NIV SBL

* 22:13 ⸆ – RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ εἰμι TR

* 22:13 ⸂ ὁ πρῶτος καὶ ὁ ἔσχατος, ἡ ἀρχὴ καὶ τὸ τέλος RP WH NA NIV SBL ¦ ἀρχὴ καὶ τέλος, ὁ πρῶτος καὶ ὁ ἔσχατος f 35 TR ¦ ὁ πρῶτος καὶ ὁ ἔσχατος, ἀρχὴ καὶ τέλος TNT2

* 22:14 ⸂ ποιοῦντες τὰς ἐντολὰς αὐτοῦ RP f 35 TR ¦ πλύνοντες τὰς στολὰς αὐτῶν TNT2 WH NA NIV SBL

* 22:15 ⸆ – RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ δὲ TR

* 22:15 ⸆2 – RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ ὁ TR

* 22:16 ⸆ – RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ τοῦ TR

* 22:16 ⸂ ὁ λαμπρὸς ὁ πρωϊνός RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ ὁ λαμπρὸς καὶ ὀρθρινός TR

* 22:17 ⸂ Ἔρχου … Ἔρχου RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ Ἐλθε … Ἐλθε TR

* 22:17 ⸂2 Καὶ ὁ διψῶν … ὁ θέλων RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ Καὶ ὁ διψῶν … καὶ ὁ θέλων TR

* 22:17 ⸂3 ἐρχέσθω RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ ἐλθέτω TR

* 22:17 ⸂4 λαβέτω RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ λαμβανέτω TR

* 22:17 ⸆ – RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ τὸ TR

* 22:18 ⸂ Μαρτυρῶ RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ Συμμαρτυροῦμαι TR

* 22:18 ⸆ – RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ γὰρ TR

* 22:18 ⸋ ἐγὼ RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ – TR

* 22:18 ⸋2 τῷ RP TNT2 WH NA NIV SBL ¦ – f 35 TR

* 22:18 ⸂2 ἐπιθῇ RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ ἐπιτιθῇ TR

* 22:18 ⸂3 ἐπ᾽ αὐτά RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ πρὸς ταῦτα TR

* 22:18 ⸂4 ἐπιθήσαι RP f 35 ¦ ἐπιθήσει TR TNT2 WH NA NIV SBL

* 22:18 ⸉ ὁ θεὸς ἐπ᾽ αὐτὸν RP TR TNT2 WH NA NIV SBL ¦ ἐπ᾽ αὐτὸν ὁ θεὸς f 35

* 22:18 ⸆2 – RP TR TNT2 WH NA NIV SBL ¦ ἑπτὰ f 35

* 22:18 ⸋3 τῷ RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ – TR

* 22:19 ⸂ ἀφέλῃ RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ ἀφαιρῇ TR

* 22:19 ⸋ τοῦ RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ – TR

* 22:19 ⸂2 ἀφέλοι RP f 35 ¦ ἀφαιρήσει TR ¦ ἀφελεῖ TNT2 WH NA NIV SBL

* 22:19 ⸋2 τοῦ RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ – TR

* 22:19 ⸂3 ξύλου RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ βίβλου TR

* 22:19 ⸆ – RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ καὶ TR

* 22:19 ⸋3 τῷ RP f 35 TNT2 WH NA NIV SBL ¦ – TR

* 22:20 ⸂ Ναί, ἔρχομαι … Ναί, ἔρχου RP f 35 TR ¦ Ναί, ἔρχομαι … Ἔρχου TNT2 WH NA NIV SBL

* 22:21 ⸂ τοῦ κυρίου Ἰησοῦ χριστοῦ RP f 35 WH ¦ τοῦ κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ χριστοῦ TR ¦ τοῦ κυρίου Ἰησοῦ TNT2 NA NIV SBL

* 22:21 ⸂2 πάντων τῶν ἁγίων RP f 35 ¦ πάντων ὑμῶν TR ¦ τῶν ἁγίων TNT2 WH NIV ¦ πάντων NA SBL

* 22:21 ⸋ Ἀμήν. RP f 35 TR NIV ¦ – TNT2 WH NA SBL

Byzantine-Priority

On Byzantine-Priority Theory

Stephen L. Brown

Introduction

This essay presents a brief introduction to and defense of Byzantine-priority theory, which posits that the original text of the NT is to be found in the consensus of the entire MS tradition.* This essay will begin with two observations that point in this direction, briefly explicate Byzantine-priority theory and praxis, respond to certain objections to the theory, and finally point out some apparent deficiencies in the standard model of reasoned eclecticism. Note that a basic familiarity with the field is assumed in the following pages, though an attentive reader should be able to glean much from the discussion.†

Observation 1: Scribal Inertia

One of the most important factors in the transmission of the NT text is perhaps the least interesting: Scribal inertia.‡ There are many hundreds of places in the NT where scribes could have been expected to harmonize, clarify, amplify, ensure the orthodox interpretation of, or otherwise emend the text, but apparently none did so, even as great theological controversy beset the early church.§ Indeed, the theological battleground of Col 1:15-20 has astonishingly survived virtually unscathed at the hands of copyists.* Similarly, most scribes seem to have borrowed readings from MSS other than their exemplar only rarely.† Then too, excepting perhaps very small fragments, any two MSS, even if they originated in widely divergent regions and eras, will agree on the vast majority of their readings.‡ Furthermore, based on full collations in John 18§ and Jude,* we can see that most minority readings are present in a small handful of MSS (see Tables 1 and 2).† These data suggest that when errors came into existence, scribes did not generally circulate them widely.‡ All these observations dovetail with the difficult conditions under which NT scribes worked§ and other practical factors.* In short, scribes normally did little beyond copying the text that lay in front of them.

So far from recognizing this principle, NT textual criticism as normally practiced in recent history has stood athwart it. Bruce M. Metzger's textual commentary on the NT† has tended to be the first and last resource for inquiry into text-critical matters for both students and scholars, and this commentary brims with claims or assumptions that scribes deliberately altered the text.‡ These claims and assumptions often involve a strained sort of psychoanalysis.§
Such thinking has begun to lead to the circulation of NT editions and translations characterized by peculiar and improbable readings.*
However intriguing it is to imagine centuries of inventive scribes and a NT text at which these men took umbrage, such a scenario has little connection to reality.

Certainly, scribes did occasionally overthink, and the original text of the NT does possess some linguistic, literary, and exegetical puzzles. But to the extent that we can correctly characterize the scribal tradition as slow to emend, individual emendations can be assumed largely to have remained in the direct descendants of the MS affected.†

Observation 2: Multiple Lines of Transmission

This brings us to another vital matter: Scribal inertia is particularly important to NT textual criticism because the NT text exists in a plurality of largely independent lines of transmission. A reading which sees widespread distribution in the MS tradition has in all likelihood attained this status because of its originality, while a reading with a limited presence is, by the same token, probably only a scribal misstep. We have already seen that borrowing happened only on a limited scale, but there are a number of other related points to consider.

For one thing, most or all books of the NT propagated their texts through multiple lines of transmission virtually from the moment of their release to the public. The book of 1 Peter provides one of the clearest examples of this phenomenon. According to 1:1, the letter was sent to a large number of churches (Peter addresses himself to several regions of Asia Minor, each of which would have contained a plurality of churches by that time). As Silvanus (5:12) made the rounds, he either brought with him an appropriate number of copies of the autograph, or he lent the autograph to a local copyist in each case. Presumably, a similar practice was used for 2 Peter, James, Revelation, and quite possibly for 1, 2, and 3 John and Jude. Matthew, Mark, and John likely saw their distribution commence much in the manner of classical literature generally: The author announced the completion of his work, possibly read it aloud (in this context, the reading would surely have taken place in a church setting), and allowed various learned friends to borrow, copy, and promote it. Luke and Acts were probably open letters, seeing a similar method of initial circulation with the added benefit of a wealthy and influential patron (Theophilus). Admittedly, the case is less certain with respect to those books which had their genesis in private correspondence (most or all of the Pauline epistles). Many or all of these books, however, seem with little appreciable interval to have been recognized as canonical and normative for the Christian faith.‡

For another thing, numerous transmissional lines can be identified from surviving MSS. Such is evident upon a perusal of the MS tradition,§ and recent computer-assisted analyses of collation data have allowed for identification of textual clusters with a degree of precision not hitherto achievable.* While the traditional generalization that NT MSS fall into one of three or four categories (Alexandrian, Western, Byzantine, and possibly Caesarean) is not without value, the analyses just mentioned have suggested that one ought to take into account a significantly larger number of MS families. The Byzantine texttype in particular can be broken up into a number of groups, showing it to be anything but monolithic. Indeed, some of the clusters, having been isolated solely on the basis of readings, contain MSS of such geographic diversity that they themselves might be comprised of a number of independent lines of textual tradition. The vast temporal and spatial separation that exists among Byzantine MSS suggests that the Byzantine texttype does not speak with one voice, but rather represents the essential agreement of numerous sources whose shared ancestor goes back to antiquity. Readings on which the Byzantine MSS substantially agree cannot quickly be set aside.†

Byzantine-priority Theory and Praxis

In light of factors like the foregoing, one ought not to overlook the fact that there is for the NT text a main stream of transmission (generally called “the Byzantine texttype” or “the Byzantine textform”) that can be readily seen to reflect the autographic text where its members are in principal agreement.‡ It is worth quoting Maurice A. Robinson at length here:

The Byzantine Textform preserves with a general consistency the type of New Testament text that dominated the Greek-speaking world. This dominance existed from at least the fourth century until the invention of printing in the sixteenth century. Under the present theory, this text is also presumed in centuries prior to the fourth to have dominated the primary Greek-speaking region of the Roman Empire (southern Italy, Greece, and Asia Minor)—a large and diverse region within which manuscript, versional, and patristic evidence is lacking during the pre-fourth century era, yet the primary region of Byzantine Textform dominance in subsequent centuries.

From a transmissional standpoint, a single Textform would be expected to predominate among the vast majority of manuscripts in the absence of radical and well-documented upheavals in the manuscript tradition. This “normal” state of transmission presumes that the aggregate consentient testimony of the extant manuscript base is more likely to reflect its archetypal source (in this case the canonical autographs) than any single manuscript, small group of manuscripts, or isolated versional or patristic readings that failed to achieve widespread diversity or transmissional continuity. In support of this presumption is the fact that a consensus text—even when established from manuscripts representing non-dominant transmissional lines—tends to move toward rather than away from the dominant tradition.§

Byzantine-priority theory posits that the Byzantine texttype is to be equated with the autographic text, and that it necessarily claims priority over all rival forms of the text. Rival forms of the text can plausibly be explained as localized phenomena characterized by common scribal failings at various points* mixed with occasional text-critical emendation,† interpolation,‡ paraphrase,§ attempts to copy something sensible from a poorly-written or damaged exemplar,* and sundry other alterations, generally limited to a small minority of witnesses.

Byzantine-priority praxis can be summarized thus:

Whenever a reading can claim support from an overwhelming proportion of known transmissional lines,† no other reading can plausibly be accepted.‡

When the previous situation does not obtain, it is necessary to make recourse to a careful study of readings that compete for dominance, taking into account such matters as geographic diversity, authorial style, and scribal habits.§

Defending the Byzantine Texttype

The theory just outlined involves the rejection of many readings long preferred by critics and the acceptance of many readings long condemned as secondary. This observation leads us to offer a reappraisal of the basic arguments used against the Byzantine texttype. These arguments are the following: (1) The Byzantine MSS stem from a secondary source or process; (2) they simply were the only MSS available to scribes when Christianity was legalized; (3) their late dates negate their value; and (4) internal evidence favors competing readings. We will address these issues in turn.

The Byzantine Texttype as a Secondary Source or Process

There have been two basic explanations advanced in an attempt to reduce the extremely large class of Byzantine witnesses to one or a few witnesses (of limited value). In what follows, we will briefly respond to these arguments.

Explanation 1: Syrian Recension

Westcott and Hort supposed the Byzantine MSS to be the descendants of a mid-fourth century recension done in Syria.* Their only historical argument was a guarded suggestion that Lucian was responsible, on the basis that Jerome had charged Lucian with producing a recension of the LXX.† But Jerome never said that Lucian produced a recension of the NT, and Lucianic MSS of the LXX have been found at Qumran, casting much doubt on Jerome's accusations.‡ On a similar note, only one major effort in late antiquity by Greek-speaking authorities to promulgate a particular form of the NT text has been documented, and this effort, led by Marcion, failed to perpetuate itself.§ The historical case for a recensional origin of the Byzantine texttype is weak.

Just as weak is the internal case for a recensional origin. Arguments that an ancient recension of the NT would have included harmonizations, conflations, and smooth readings, as the Byzantine texttype is said to,* amount only to speculation.† What is known about ancient recensional activity points rather to the Alexandrian, and perhaps Western, texttypes, as bearing traces of secondary readings;‡ the Byzantine texttype looks decidedly unlike any known form of ancient Greek recension. There are, moreover, readings in the Byzantine texttype that hardly reflect a bent towards an easy§ or uniform* text even if such a bent could be said to have existed among Christians sufficiently learned, wealthy, and influential enough to promote a recension so successfully.†

Explanation 2: Byzantine Evolution

Recent scholarship has favored the idea that the Byzantine texttype is the end result of an anonymous process, a product of textual evolution. But the principle of scribal inertia that we noticed above speaks against this theory: No theological, stylistic, or other trend seems to have led scribes to depart from their exemplars apart from scattered lapses of attention. Put simply, large numbers of scribes generally do not share erroneous readings. Moreover, in light of the existence of a plurality of transmissional lines, evolutionary developments would mainly afflict only a portion of the MS transmission, not the great majority.

Assuredly, to suppose that some exemplars were copied more often than others is hardly to make an improbable claim. But for all the importance of Constantinople, neither this city nor any other seems to have been a holy site to which individuals would travel to procure a copy of a single, venerated exemplar.‡ A survey of monastic and other copying sites will show that NT copying was a decentralized phenomenon. There is no reason, then, to dismiss the mass of more or less Byzantine MSS as simply many copies of a faulty source, though of course the independence of testimony offered in the consensus of a textual cluster is more important than the number of MSS contained within it.

The Byzantine Texttype as the Last Surviving Text

One theory is that the Byzantine texttype gained dominance in the fourth century because it was the “last man standing”: The persecutions that raged against Christians up to the time of Constantine destroyed most Greek-language MSS, and when Christianity was legalized, the texttype that happened to have survived and to have subsequently perpetuated itself through copying was a secondary (and presumably localized) one, the Byzantine.

However, it does not appear that the persecutions were so severe as to leave only an infinitesimal remnant. So widespread a destruction would have been very difficult, given the geographical lengths to which the original form of the text (or something very close to it) would have spread by the early fourth century—locales as diverse as, say, Rome,§ Corinth, Antioch, Ephesus, Caesarea in Palestine, and Caesarea in Cappadocia. Note the significance of this last place in particular: The ancient underground cities of Cappadocia* became places of refuge for many Christians. It appears that the Christians who fled there were well-supplied, so among their possessions must have been copies of the NT, copies which left these cities when the danger passed. One of the more heated early Christian controversies was the Donatist, and this controversy presupposes that only so many Christians cooperated with the authorities in the destruction of Christian texts.

If more than tiny fragments of the MS tradition survived, then one is faced with the improbable theory that persecutors largely destroyed MSS bearing a certain form of the text. The imperial authorities and local opponents of Christianity surely knew little or cared little about units of variation in the NT.† In short, the theory of early persecution is an inadequate account of the dominant position of the Byzantine varieties of the text within the MS tradition as a whole.‡

The large degree to which readings of the Byzantine texttype appear in non-Byzantine witnesses also speaks against the texttype merely being a broad development from what was originally a purely local text. There are few Byzantine texttype readings that are especially difficult or peculiar in comparison to distinctively Alexandrian and Western readings; a text derived from a single exemplar other than the autograph would naturally contain various oddities.§

Finally, we shall see that the Byzantine empire faced multiple periods of upheaval in which many MSS and MS repositories were lost. Yet minuscules that date to relatively late phases of Byzantine history essentially echo the earliest sorts of text found within the Byzantine realm (Basil of Caesarea,* Chrysostom of Antioch,† and the Gothic version‡ ). If the Byzantine texttype of the fourth and later centuries survived into the later phases of the Byzantine empire, then it seems reasonable to suppose that the original text of the NT survived the first few centuries of its existence.§

Manuscript Age

All other things being equal, an early MS has a greater claim on accuracy than a late one. But qualifications are in order: A late MS might stem from an early, well-done exemplar,* while an early MS might come from a long chain of copies or from a MS marred by recensional activity, sloppy or inexact copying, or an attempt to wrench sensibility from a heavily damaged or poorly written exemplar.† Then too, it seems normal for many textual variants to appear early in the life of a well-received document, so that as long as various lines of transmission come to be perpetuated, the age of a reading by itself proves little.‡
Thus, MS age cannot have the final say.§

In the case of the NT, we have a number of relatively early MSS* and a much larger number of MSS from the ninth century and onward. Those of the early MSS that are Alexandrian are subject to two criticisms: They seem to reflect recensional activity,† and they seem largely to reflect regional phenomena. Those of the early MSS that are not Alexandrian attest to an early diversity, though not to chaos,‡ in the early MS tradition. The later, largely Byzantine MSS are not subject to either objection.

Why is it that the early MSS largely come from a distinct textual group not well represented in later MSS? Climate is a major factor: Almost no MS of any document, secular or biblical, survives to the present, except in Egypt (apart from clay and other especially durable writing surfaces, not generally utilized as a channel of transmission for the NT text).§ There the dry climate vastly extends the life of written material. The difference of climate between Egypt and the larger Mediterranean world, of course, reflects geography; the geographic isolation of Egypt would naturally lead to a recognizably local form of the text developing over time, especially as the breakdown of the Roman Empire reduced the feasibility of long-distance travel and trade.

Another factor is historical. After the Islamic conquest, Egypt became for centuries a rather stagnant, uneventful place, standing in marked contrast to the Levant, Asia Minor, Greece, the Balklands, and Italy. In those lands centuries of persecution, plague, warfare, and civil unrest hindered those interested in propagating the NT text (in any case, an arduous business prior to the introduction of printing), so much so that for a period of time there was “a near cessation of copying manuscripts.”* (Note, however, that not all lost MSS were burned; a common fate for old MSS in late antiquity was re-use, especially in receding economies.† ) The sack of Constantinople in 1204 was particularly devastating to the world of literature,‡ and while not all MSS from the first few centuries were lost in this event, no doubt many copies of important exemplars were. The relative uniqueness of the early MSS stems in part from the loss of most early representatives of the texttype reflected in the majority of MSS.

But do the late Byzantine MSS constitute the end of a long line of copying events, each of which introduced new errors? No scribe is perfect; a judicious comparison of a range of MSS is necessary in any case to eliminate errors.§ The main point to notice in this connection is that fewer transmissional steps than might be supposed seem to lie between many an unexceptional Byzantine MS and the autograph. Byzantine societal interest in the written page waxed and waned throughout the centuries.* At times, pressing circumstances put most scribal work in an area or across most of the empire on hold: The horrific plagues from 542–544† and 558 surely killed many scribes,‡ and the chaos of the Byzantine dark age curtailed literary activity for several centuries, meaning in this case that many ninth-century minuscules, copied as the Greek-speaking world emerged from that crisis, are likely copies of MSS from several centuries earlier.§ Byzantine MS copying was, in other words, spasmodic. New MSS were not continually produced from the latest generation of exemplars, but rather spurts of activity would motivate scribes to dust off and work with the old volumes of yesteryear. Furthermore, many Byzantine MSS were likely to have been made from exemplars significantly earlier than themselves when the format of these exemplars had become obsolete.*

What is truly vital is not so much how old a MS happens to be, but where the text of that MS fits within a larger history of transmission. All readings that are not clearly polygenetic ought to be accounted for on stemmatic grounds.† Even a glance at the diversity behind a few of the oldest Byzantine witnesses (codices A and W,‡ the Gothic version, Chrysostom, and Basil of Caesarea) begs the conclusion that this form of the text predates the fourth century. Furthermore, the existence and nature of the MSS of the ninth, tenth, and eleventh centuries cannot convincingly be accounted for apart from the early existence of the Byzantine texttype.§

Internal Evidence

Internal evidence principally concerns the identification of readings more likely to be original on the grounds of (1) intrinsic probability, which considers what the author is most likely to have written, given his style, the context of the variant, and so on; and (2) transcriptional probability, which considers how scribes were most likely to change the text they were copying.* Both lines of evidence have been thought to support a basically Alexandrian text. In fact, neither does.

Intrinsic Probability

Take the first kind of internal evidence mentioned, intrinsic evidence. A few examples will show that the Byzantine texttype is not to be summarily dismissed on intrinsic grounds:

In Mat 8:28, Mk 5:1, and Lk 8:26 the sequence of readings found in many editions is Γαδαρηνῶν, Γερασηνῶν, and Γερασηνῶν, respectively, while the Byzantine reading in these three places is Γεργεσηνῶν, Γαδαρηνῶν, and Γαδαρηνῶν. Of these Γεργεσηνῶν is probably the only plausible term to use if a very specific locale is intended,† and it seems reasonable to suppose that the author of Matthew, writing more than any other gospel writer with a Jewish audience in mind, would be the one most likely to employ great specificity on geography in the Levant. Γερασηνῶν implies an improbable location,‡ while Γαδαρηνῶν refers to an important city in its area§ and so would provide a convenient point of reference for readers less familiar with the area, as Mark's and Luke's intended audiences likely were.

In Lk 2:14, the Byzantine reading is εὐδοκία, while the minority reading found in most critical texts is εὐδοκίας. The Hebrew-language phrases discovered at Qumran sometimes adduced in favor of the minority reading do not support it strongly, for they all include a third-person singular possessive suffix, and such would surely have been reflected in translation. James R. Edwards notes that “the word for 'favor' (Gr. eudokia, eudokein) means God's saving pleasure rather than humanity's good will whenever used in Luke (2:14; 3:22; 10:21; 12:32).”* Edwards takes this usage to support the minority reading, viewing the Byzantine as ascribing the goodwill to certain men. Yet the opposite seems to be true: For the genitive εὐδοκίας to be understood as referring to God's election and not to the moral character of the men in question would seem to require some mark of specificity (τῆς εὐδοκίας, or better τῆς εὐδοκίας αὐτοῦ); εὐδοκία, however, is naturally parallel to εἰρήνη, which item (1) is itself parallel to δόξα (θεῷ), something man's efforts cannot achieve,† and (2) comes from God's intervention, not man's, as the whole tenor of Luke's infancy narrative indicates (see especially 1:46-55, 66-79). Intrinsic evidence, then, favors the Byzantine reading.

Concerning the Byzantine inclusion of Acts 28:29, observe that every time Luke records a discourse of Paul, he also notices the reaction of the auditors (Acts 13:42, 48, 14:18-19, 17:32, 20:37-38, 22:22, 25:12, 26:24-32) with the possible exception of the discourse of 24:10-21 (but even there note verse 25). Thus from a stylistic perspective it seems more likely that Luke would record a reaction here than that he would not. The exact wording of the present verse is not lifted from any known source, and its very uniqueness is of a piece with the other reactions, none of which is verbally identical to another or to this verse. Furthermore, the verse looks Lukan: Forms of συζητέω and συζήτησις are rare in the NT as a whole, but occur several times in Luke-Acts.

In 1 Cor 14:21, the majority reading (P46, Ds, F, G, K, L, P, 365, 630, 1175, 1505, 1881, Byz, lat, (sy p), co, Mcion[E]) is ἑτέροις, while the minority reading (א, A, B, Ψ, 0201, 0243, 6, 33, 81, 104, 326, 1241, 1739, 2464) is ἑτέρων. Paul is here quoting from Is 28:11, and a glance at the Hebrew‡ there will verify the majority reading.§

A few MSS of Eph 1:1 (P46, א*, B*, 6, 1739, (Mcion[T, E]) omit ἐν Ἐφέσῳ. Because of the importance modern textual criticism has traditionally attached to some of these MSS, many editors and commentators have dismissed ἐν Ἐφέσῳ as inauthentic (or at least open to suspicion). Yet Black, in defense of the inclusion, notes that “2 Corinthians, Galatians, and 1 and 2 Thessalonians all lack personal greetings, yet all were written to congregations founded by Paul, as was the church at Ephesus. On the other hand, the Epistle to the Romans has more greetings than any other epistle of Paul, yet this church was not founded by the apostle ... In other words, it seems that the better Paul knew a church to which he was writing the fewer personal greetings he included.”* Eadie's commentary agrees, stating that “Paul's long years of labour at Ephesus must have made him acquainted with so many Christian people there, that their very number may have prevented him from sending any salutation.”†

Of course, one must take careful note of the limitations of intrinsic evidence. First, there is often a lack of scholarly agreement as to which reading intrinsic evidence supports;‡ all must agree that intrinsic evidence is not always easy to assess. Some elements of the Greek language, in fact, might be too subtle for internal evidence in and of itself to highlight the right reading.§ Second, authorial style is variable.* Third, ancient scribes could (like modern critics) become overly sensitive to perceived stylistic markers.† Fourth, those interested in deliberate interpolation would no doubt tend to mimic an author's style.‡ Still, intrinsic evidence often supports the Byzantine reading.

Transcriptional Probability

Turning to the second major type of internal evidence, transcriptional probability, we observe that NT scholars have long made certain assumptions about the ways scribes would tend to depart from the text of their exemplars,§ supposing addition, harmonization, conflations, and easier readings generally to characterize scribal error.* But these assumptions amount to little more than guesswork.†

A better approach lies in the use of singular and sub-singular readings.‡ These readings, most scholars agree, are much more likely to be errors than to be original. Several NT textual critics have studied several thousand singular readings between them,§ with similar results: Scribes omit somewhat more often than they add (transcriptional error only accounting for around a third of these omissions),* disharmonize more than twice as often as they harmonize,† and make the style and / or sense harder vastly more often than they make it easier.‡ This last statistic especially stands to reason, inasmuch as the principle of scribal inertia suggests that most variants arose inadvertently, and accidents are more likely to obfuscate than clarify the sense of a written passage.§ Furthermore, the intent of the various writers of Scripture was generally to be understood. The principle of preferring the harder of two or more readings is not to be abandoned altogether: It can be expected that a few perplexing passages in the original text prompted attempts at emendation.*

In these passages, however, it seems more reasonable to suppose that a few related witnesses inherited the same error than to say that many scribes independently converged on one and the same alteration.†

Even when one makes adjustments to the traditional canons, this aspect of internal evidence has its limitations. For example, while wrongful omissions certainly occur frequently, wrongful additions also afflict the MS tradition, and it seems unlikely that textual critics will always be able to predict with justifiable confidence under which circumstances the less common scribal blunder took place.‡ Yet all in all, considerations of transcriptional probability provide no barrier to a favorable view of the readings of the Byzantine texttype, and tend rather to promote these readings.§

Unpopular Byzantine Readings

While a full-scale textual commentary on even a small portion of the NT text is beyond the scope of the present essay, it would be worthwhile briefly to defend four readings long used to condemn the Byzantine texttype wholesale.

Mk 1:2

τοῖς προφήταις | A, K, P, W, Γ, f 13, 28, 579, 1424, 2542, Byz, vgms, syh, (bomss), Irenlat
τῷ Ἠσαΐᾳ τῷ προφήτῃ | א, B, L, Δ, 33, 565, 892, 1241, syp, syh mg, co, Origpt
Ἠσαΐᾳ τῷ προφήτῃ | D, Θ, f 1, 700, l844, l2211, Iren, Origpt, Epiph

Maurice A. Robinson* offers a number of points in favor of the Byzantine reading, which we will summarize here. (1) Evidence for the common text is at least as old as evidence for the minority reading.† (2) The Isaiah quotation nearly matches its source, while the Malachi quotation is more of an allusion; this, combined with the noticeable disparity in prominence between Isaiah and Malachi in the NT generally, could have led some scribes to conclude that Mark was only quoting one prophet.‡ (3) All other quotations of Is 40:3 in the NT and in the Eusebian canons are specifically attributed to Isaiah, a circumstance that could have tempted many scribes, Alexandrian and non-Alexandrian alike, to assimilate here.§ (4) In all other places where Mark quotes Isaiah in his gospel, he does not cite his source, except in one location (7:6) where the quotation comes from Jesus himself.* (5) Attempts to emend a seeming error of citation in Mat 27:9 made little impact on the MS tradition, so the situation should hardly be any different in a gospel less popular than Matthew's.† (6) In Mat 13:35 only certain witnesses known or conjectured‡ by Jerome (none of them extant) specify Asaph as the author of the psalm in question in accordance with the OT, but some of the same witnesses that have the “Isaiah” reading here seemingly erroneously supply “Isaiah” there.§

Lk 24:53

αἰνοῦντες καὶ εὐλογοῦντες | A, C2, K, W, Γ, Δ, Θ, Ψ, f 1, f 13, 33, 565, 579, 700, 892, 1241, 1424, l2211, Byz, lat, syp, syh
αἰνοῦντες | D, it
εὐλογοῦντες | P75, א, B, C*, L, sys

The variation unit is notable not so much for its semantic content but for the question of whether the Byzantine reading is, as Westcott and Hort famously claimed, a conflation, and thus evidence of the secondary nature of the Byzantine texttype. James A. Borland makes a case for the long reading.* Some of his main points appear in summary form here. (1) “If Luke penned but one of these words, praising or blessing, there is no feasible reason to explain the rise of the other lone word through the copying process.”† (2) The minority readings are, by contrast, easy to explain as due to visual confusion over the two -ντες forms.‡ (3) The minority readings are each attested by only one texttype, while the long reading is attested by a huge array of majuscules, important minuscules, and other witnesses.§ (4) “The Greek words for praising ... and blessing ... are characteristic of Luke's usage. In fact, [the former] is found just nine times in the NT, and seven of those usages are in Luke ... Luke uses the [latter] word ... 14 times in the [third] Gospel; twice as many as the other gospels combined.”* (5) Similar constructions occur in the LXX in connection with the Temple, an important theme for Luke: Cf. Ps 135 (LXX 134); 2 Chr 5:13, 8:14, 31:2; and Neh 12:24 (LXX 24:12). External, transcriptional, and intrinsic factors all point to the long reading as the original.

Jn 7:53-8:11

The story known to scholars as the Pericope Adulterae (PA) is one of the most controverted—and lengthy—units of variation in the NT. (1) It is worth noting that many believers who conclude that the PA is not original to this gospel nevertheless find the content more or less unobjectionable and historically plausible. For example, Tregelles says of the PA, “Though I am fully satisfied that this narration is not a genuine part of St. John's Gospel ... I see no reason for doubting that it contains a true narration. There is nothing unworthy of the acting of the Lord Jesus in this history.”† This general assessment stands in contrast to much apocryphal material, which includes, among other highly peculiar accounts, a Jesus that is hardly recognizable to Bible-loving Christians. (2) The PA has the right statistical profile for Johannine usage according to multiple vocabulary tests, a feat that we would expect to be difficult for a scribe without computational tools.‡ For example, consider Jn 6:3-14 and 7:53-8:11. Both narratives are similar in length, contain about the same number of exclusively Johannine words, and contain about the same number of hapax legomena (words found only once in the NT).§ (3) Maurice A. Robinson lists dozens of verbal links between the PA and the Tabernacles discourse (Jn 7:1-10:21), and between the PA and the remainder of John.* These verbal links strongly suggest not only a Johannine style for the PA, but a uniquely fourth gospel style; the PA seems designed to sit within this particular book. One set of verbal links is particularly interesting:

It is more than coincidental that the instances of the historical present in the PA (8:3 αγουσιν; 8:4, λεγουσιν) not only reflect Johannine stylistic practice, but more importantly, these identical historical presents occur in the same order in the following narrative of the man born blind (9:13 αγουσιν; 9:17 λεγουσιν), and in both instances (8:3; 9:13, 15, 16, 40) with Pharasaic participation.†

(4) Without the PA, the surrounding passages become noticeably disconnected,‡ in that Jesus in 8:12 seems suddenly and improbably to be in his opponents' midst. (5) The originality of the PA best explains the passage's transposition to various locations in different MSS. Robinson offers the following details:

[T]he various relocations of the PA all come from the tenth century and later and were clearly lection-related, intended to maintain the Pentecost lection (7:37-52; 8:12) entire. Even the omission of the PA in more than 250 minuscules tends to reflect the same lectionary-based concern, particularly since the PA was not read during the normal liturgical cycle (the Synaxarion) ... even the MSS that include the PA with obeli or other markings generally do so to indicate lectionary practice involving the Pentecost lesson, and indicating that the PA should be skipped (υπερβαλε) and resumed (αρχου) as not pertaining to that lection.§

Indeed, while 85% of NT MSS contain the PA, the majority of lectionary MSS omit it.*

1 Tim 3:16

θεὸς | א3, Ac, C2, D2, K, L, Ψ, 81, 104, 630, 1241, 1505, 1739, 1881, Byz, vgms
ὃς | א*, A*, C*, F, G, 33, 365, 1175, Did, Epiph
ὃ | D, lat

Wallace describes the Byzantine reading as “poorly” attested, basing this assessment on (1) the supposition that the Western reading derives from the Alexandrian, and (2) the fact that “[n]ot one firsthand of any Greek witness prior to the 8th century reads θεὸς.”† But these arguments are not wholly convincing. As to Wallace's first point, the Western reading here might well be derived from the Alexandrian, but such would not prove that the latter is original. The Alexandrian reading might turn out to be a secondary development in the history of the text, in which case Western dependence on it is hardly a point in its favor. Similarly, the Western witnesses might have borrowed at this point from an Alexandrian MS.‡ The change can be simply explained: If θεὸς (abbreviated as a nomen sacrum was misread on one occasion as ὃς, it might have been misread on another occasion as ὃ (due to a damaged or poorly written exemplar or to the hasty work of a copyist), the term μυστήριον bringing to a Western scribe's mind the neuter relative pronoun.§ It is also possible that the Alexandrian reading is a development of the Western one, a neuter relative pronoun that clearly referred to a person being emended to a masculine relative pronoun.* The Byzantine reading cannot be dismissed on these grounds.

As to Wallace's second point, note the oddity of the emphasis on the eighth century, when Wallace goes on to claim that the Byzantine reading might have come into existence “in about the fourth century.”† Besides this, one of the correctors in support of the common reading is believed to lie on the early side of Wallace's threshold; the NA28 introduction‡ assigns C2 to the sixth-century, which is within a century of the date for the first hand. If a reading can be much older than the witnesses that bear it, then reliance on MS age as a major argument is tenuous. The Byzantine reading here cannot be dismissed merely by an appeal to this external criterion.

In favor of the Byzantine reading, recall that the pastoral epistles contain an unusual concentration of passages which state or strongly imply the deity of Christ.§ If Paul were to use the word θεὸς of Jesus Christ in any book of the NT, this would be the one. On intrinsic grounds, therefore, the theological tenor of the book and corpus in which this verse appears both favor the Byzantine reading.

There is also the literary form of what follows the variation unit in question. Wallace identifies it as poetry by placing this passage in a section of his grammar that argues that relative pronouns often commence poetic material.* Yet of the NT passages cited there,† not one is indisputably classified as poetry. In the case of 1 Tim 3:16, the portion of the verse starting at ὃς / θεὸς cannot be scanned as Greek poetry, regardless of whether the variation unit at hand is included. It is also far from standard, if it is to be described as a Hebrew poem (written in or translated into Greek): Hebrew poetry rarely sticks with one tense-form or orders terms so consistently, and it is not clear that the sort of parallelism that seems to align this material into three groups of two lines is especially Hebraic. It does not seem to be poetry, then, but it also is clearly not Paul's ordinary discourse, being a series of relatively balanced lines employing asyndeton. What seems most likely is that Paul is quoting or formulating a creed. He might be supplying an excerpt, in which case, if the Nicene and / or Apostles' Creeds echo earlier models, the first word of the creed would probably be Πιστεύομεν, making it virtually impossible for the relative pronoun to be nominative.‡ More likely, Paul is supplying the entire creed, in which case θεὸς, and not a relative pronoun, would make good sense. Genre considerations, while complex, favor the Byzantine reading.

Finally, there is the question of why Paul includes 1 Tim 3:16 at all instead of either moving straight to 4:1 or mentioning some other grounds for careful conduct (compare 3:15). A good explanation for the content of verse 16 is the Jewish technique of word-linkage: Paul has just used the terms οἴκῳ θεοῦ and ἐκκλησία θεοῦ ζῶντος, and this usage leads him to employ a creed in which the word θεὸς appears prominently.§ Thus, the Byzantine reading helps to explain why this passage progresses as it does. When these considerations are placed alongside the diverse and ample external support for the Byzantine reading, the case for θεὸς here becomes strong; at the very least, it cannot be said that internal evidence condemns it unequivocally.

To summarize, Byzantine readings stand up well to careful scrutiny, though it should be repeated that the problem-solving potential of internal evidence is not unlimited. It would seem an improper use of an otherwise helpful tool to employ internal evidence without also considering external evidence carefully.

Objections to Modern Eclectic Editions

Not only are there strong arguments in favor of Byzantine-priority theory and reasonable answers to standard objections, but there are also a number of problems for standard eclectic theory and practice. Two of these problems are detailed below.

Problem One: Ancient Recensional Activity

Hellenistic scholars based in the library of Alexandria devised a loose but definable praxis for producing critical editions of important texts, a praxis widely adopted in the ancient world for both Greek- and Latin-language texts. This approach emphasized the elimination of perceived accretions,* attention to authorial style,† and piety.‡ Part of their motivation for this recensional activity might have been the observation that a strain of MSS containing interpolations and other corruptions was in circulation, not an inaccurate observation (note the early existence of the Western texttype§ ).*

The parallels with the Alexandrian texttype are clear: The Alexandrian texttype seems closely connected with Egypt (and plausibly with Alexandria specifically), it is characterized by the elimination of seemingly superfluous material, and the aberrations of the Western texttype might have spurred on its activity.† The following are just a few examples of Alexandrian readings likely to reflect Hellenistic text-critical theory rather than a simple transmission of the original text:

In Mat 1:25, υἱόν is read by a few (mostly Alexandrian) witnesses for τὸν υἱὸν αὐτῆς τὸν πρωτότοκον, the longer expression being taken as an interpolation from Lk 2:7.

Mat 18:11 is similarly dropped in some witnesses, perhaps because it was considered an interpolation from Lk 19:10.‡

The entirety of Mat 23:13 (23:14 in NA28) is omitted in some witnesses as being impossible for the apostle Matthew to have written, since this passage turns a seven-fold woe into a less biblical eight-fold woe.§

In Mk 9:44 and 46, ὅπου ὁ σκώληξ αὐτῶν οὐ τελευτᾷ καὶ τὸ πῦρ οὐ σβέννυται is omitted as being an interpolation from verse 48.

In 1 Pet 3:13, ζηλωταὶ is exchanged for μιμηταὶ on the basis of style, μιμηταὶ being considered a Pauline rather than a Petrine expression.

In Rom 8:1, the absence of μὴ κατὰ σάρκα περιπατοῦσιν ἀλλὰ κατὰ πνεῦμα most likely represents Hellenistic text-critical activity, early scholars suspecting the words to be an interpolation from verse 4. It is not clear why many scribes would add these words here.*

In Rom 8:28, piety might explain the insertion by some witnesses of ὁ θεὸς, the realm of nature (πάντα) thereby being denied divine influence over the course of events.

Not every reading distinctive of the Alexandrian texttype bears the marks of ancient recensional activity, but many do. Indeed, while any reading that one could interpret as the result of recensional activity might be explained on other grounds (including, in theory, originality),† the large number of probable alterations of the kind here described points to a recensional origin for the Alexandrian texttype.‡ The Byzantine texttype, meanwhile, displays no pattern of probable recensional readings.§

A weakness in this proposal must be pointed out: The general, or at least standard, practice among scholars at Alexandria working on non-biblical texts was not to omit altogether but to obelize (mark) passages deemed spurious.* It is, however, a short step from the latter to the former, at least in the case of a carefully crafted critical text. Such a text, by virtue of the time and expense poured into it, would likely have been produced with the intent of that MS being a standard exemplar. If so, short readings of this nature can be expected to be well attested by the members of a textual group that can be said on the basis of other readings to be a tightly knitted group. Christian zeal to rid the NT text of impurities serves as a plausible, if admittedly theoretical, motive for taking the step from obelization to omission. There is, then, enough circumstantial evidence to suggest that passages might have been omitted on ancient text-critical principles, and the consistency with which such evident excisions appear in the Alexandrian MSS undermines the modern editions which rely so heavily on those MSS.

Problem Two: Neighboring Variation Units

Another problem afflicting most editions not done on Byzantine-priority principles is the presence of improbable combinations of readings liable to arise within a short passage: Eclectic editions all too often adopt in the space of a verse or two a sequence of readings for which the MS support is mutually exclusive,† or nearly so.‡ Take Lk 13:35. NA28 reads ἥξει ὅτε on the authority of D, but in the previous variation unit it sides against D on the issue of whether the word order should be ἴδητέ με or με ἴδητε.§ Thus, the NA28 text ἴδητέ με ... ἥξει ὅτε (comprised of two variation units separated by the word ἕως, for which no variation is recorded) is not found in any known MS. The critic who argues that (1) a MS with the text is in question once existed and that (2) this form of the text is that from which the entire MS tradition derived is on shaky ground.*

This principle should not be pressed too far.† As noted above, all MSS and distinctive clusters of MSS are likely to contain at least some errors; one probably should not expect the text of an edition purporting to display the autographic text to have substantial, if any, MS support over more than a few consecutive verses. But it is also clear that the NT text is extant in more than just one or two lines of transmission. If the number of transmissional lines were quite small, then the adoption of zero-support verses would be more legitimate. As it stands, however, cases like the one mentioned in the previous paragraph are highly improbable.‡ This situation undermines the credibility of many editions.§

In contrast to the various eclectic editions, a NT edition based upon the consensus of Byzantine MSS will rarely, and probably never, be subject to such criticism.* Note that the Byzantine cohesion implied in this claim is not to be taken for granted: If scribes had frequently been whimsical, then the large number of MSS extant would likely leave little opportunity for a text that consistently had the support of a major proportion of the MS tradition. The fact that it is possible to avoid mutually-exclusive sets of witnesses within close-knit blocs of text† suggests that unless most of the tradition descended from a single, recensional exemplar, there was an overall fidelity to scribal practice, a factor left out of sight not only in the adoption by modern eclectic editions of low- to zero-support verses and pairs of verses, but also in the adoption of readings supported by tiny and varying minorities.‡

Conclusions

The Byzantine-priority theorist will readily admit that much research remains to be done and that not all variation units can be resolved with equal confidence.§ But Byzantine-priority theory does accord well with the most salient factors relevant to NT textual criticism. One can approach the text of the NT as established on Byzantine-priority grounds with a justifiable confidence. Scribal imperfections have not left the truth of God unrecognizable in any extant NT MS. Yet even these generally minor scribal failings and idiosyncrasies can fade from view as one uncovers the common elements of the MS tradition as a whole and thereby gains the opportunity to read and reflect on the text which stands at the head of the last two millennia of MSS, printed editions, and electronic editions.

Witnesses | Readings | Witnesses | Readings
1 | 545 | 527 | 8
2 | 152 | 528 | 13
3 | 64 | 529 | 20
4 | 42 | 530 | 27
5 | 20 | 531 | 25
6 | 20 | 532 | 28
7 | 20 | 533 | 21
8 | 12 | 534 | 17
9 | 14 | 535 | 22
10 | 9 | 536 | 6
11 | 5 | 537 | 9
12 | 4 | 538 | 2
13 | 7 | 539 | 2
14 | 3 | 540 | 6
15 | 5 | 541 | 4

table 1: Frequency table of readings grouped by number of supporting witnesses in Jude, based on Wasserman's collation. Singular readings have a “Witnesses” value of 1, readings supported by two witnesses, a value of 2, and so on. The two peaks of the distribution are detailed here; all other numbers of supporting witnesses correspond to fewer than 10 readings.

Witnesses | Readings | Witnesses | Readings
1 | 560 | 1578 | 13
2 | 164 | 1579 | 6
3 | 87 | 1580 | 7
4 | 64 | 1581 | 9
5 | 45 | 1582 | 3
6 | 32 | 1583 | 6
7 | 30 | 1584 | 4
8 | 23 | 1585 | 7
9 | 19 | 1586 | 9
10 | 11 | 1587 | 12
11 | 8 | 1588 | 9
12 | 9 | 1589 | 10
13 | 7 | 1590 | 5
14 | 12 | 1591 | 10
15 | 7 | 1592 | 13
16 | 6 | 1593 | 12
17 | 8 | 1594 | 11
18 | 5 | 1595 | 14
19 | 4 | 1596 | 11
20 | 6 | 1597 | 10
21 | 6 | 1598 | 9
22 | 4 | 1599 | 7
23 | 4 | 1600 | 13
24 | 5 | 1601 | 9
25 | 6 | 1602 | 10

table 2: Frequency table of readings grouped by number of supporting witnesses in Jn 18, based on Morrill's collation. The two peaks of the distribution are detailed here; all other numbers of supporting witnesses correspond to fewer than 10 readings.

* : We adopt here the traditional position on the goal of NT textual criticism: The discovery of the autographic, first-century text of the NT. A full discussion of these matters is beyond the scope of this essay, but it should be clear that scribal innovations or errors are not to be placed on the same level as the written revelation which God gave to the several NT writers. To be sure, a study of the NT MSS as physical artifacts is a fruitful avenue for historical study (see, for example, Hurtado, Destroyer of the Gods, pp. 133–141), and individual variation units can shed interesting light on the communities that saw their genesis (for example, the εὐχαριστίας reading in 1 Cor 10:16 is regarded by few as original, but it might assist in reconstructing the history of the Eucharist) or use (consider, for instance, theological reflection in communities with and without the long version of 1 Jn 5:7-8), but these inquiries are of secondary importance.

† : A good, theologically sound starting point would be Black, New Testament Textual Criticism, supplemented by Köstenberger, Merkle, and Plummer, Going Deeper with New Testament Greek, pp. 24–39 (note that p. 26 might give the impression that Maurice A. Robinson agrees with the “King James Only” movement, which is not the case). A complementary work focusing on theological issues and the reliability of the NT text is J. B. Williams, God’s Word in Our Hands.

‡ : This claim runs directly counter to the current trend of treating corruption by orthodox hands as a major factor in the history of the text. We will presently see some arguments in favor of our claim from a Byzantine-priority perspective, but note that other critics of the orthodox corruption theory have written some quality material on the subject from other text-critical perspectives. See, for example, Minnick, “How Much Difference”; Komoszewski, Sawyer, and Wallace, Reinventing Jesus; Wallace, Revisiting the Corruption of the New Testament Text; and Wasserman, “Misquoting Manuscripts?”

§ : “Gregory, Bishop of Nyssa, wrote ... of the prevailing conditions in the second half of the fourth century: 'Everything is full of those who are speaking of unintelligible things—streets, markets, squares, crossroads. I ask how many obili I have to pay; in answer they are philosophizing on the born or unborn; I wish to know the price of bread; one answers: “The Father is greater than the Son”; I inquire whether my bath is ready; one says, “The Son has been made out of nothing”'” (Vasiliev, History of the Byzantine Empire, pp. 79–80).

* : That is to say, theological considerations led to few or no alterations in this passage. It is just possible that the addition of the article before ἀρχή in verse 18 (P46, B, 075, 0278, 6, 81, 104, 1175, 1739, 1881) is an attempt to preclude the interpretation that Jesus was one primordial element among others, but more likely it is an inadvertent error based on the articular nouns which precede ἀρχή. The omission of ἐκ (P46, א*, Irenlat pt) later in the verse could be intended to make Jesus ruler over and not first from among the dead, but such an emendation would be irrelevant to the question of Jesus' eternality, and it is likely a mere scribal recollection of Rev 1:5 (as found in many MSS). Other units of variation are even less likely to be theologically motivated. Remarkably, NA28 records no variation concerning Col 1:15.

† : See the footnote in Robinson and Pierpont, New Testament in the Original Greek, p. ii.

‡ : Comparable situations do not always obtain with respect to other documents. Contrast, for instance, the so-called one hundred and fifty-first psalm in the LXX with that in 11Q5.

§ : Morrill, “Complete Collation and Analysis.”

* : Wasserman, The Epistle of Jude.

† : For the interested reader, we also recommend Solomon's more recent collation of Philemon (Solomon, “Philemon”); we have not yet tabulated the data from this work, but we trust that it will paint a similar picture to the one we have found in other collations.

‡ : These data also put the burden of proof on those who would put forward a reading supported by a small number of MSS as original, since by any count most errant readings have similarly weak MS support.

§ : “[T]he [NT] scribe was burdened down with numerous materials. These included a penknife for sharpening points, a sponge for wiping pens, a ruler to make lines and margins, a paperweight to mark the place, an ink horn, tongs for drawing circles, and a pumice stone for smoothing. The scribe often stood or sat in what today would seem to be an awkward position, sometimes holding the manuscript in one hand while copying with the other. An additional complication is the constant necessity to re-ink the pen ... causing delays in transcribing and interruption of the scribe's thought process” (Edgar, “Orthodox Corruption,” p. 110). These inconveniences surely encouraged adherence to the principle of least effort.

* : Payment was based on the amount of the text copied and “the quality of the script” (Gamble, Books and Readers in the Early Church, p. 71), meaning that scribes would naturally focus their energies on speed and aesthetics, not semantics, such that departures from an exemplar would generally entail clerical errors rather than theological or stylistic refinements.

† : Metzger, Textual Commentary.

‡ : For instance, “in the Gospel of Matthew ... out of 216 'sets of variant readings' discussed, 177 [82%] are interpreted as intentional. The 177 intentional readings are either specifically stated to be, or the discussion makes clear, by orthodox scribes” (Edgar, “Orthodox Corruption,” p. 103).

§ : To supply just a few examples, in Jn 5:2 a reading is thought to have been “introduced because of its edifying etymology” (Metzger, Textual Commentary, p. 178), even as few NT scribes were likely to be aware of this (non-Greek) etymology. In Acts 13:31, the supposedly errant absence of νῦν is “accounted for either because it was regarded as unnecessary, or because the apostles not only now first, but for a long time past, were witnesses” even though “in similar passages (2.32; 3.15; 5.32; 10.39) it is not read (even as a variant reading)” (ibid., p. 361).Troubling, too, is the sort of logic that led to this comment on the competing readings πιστεύητε and πιστεύσητε in Jn 20:31: “The aorist tense, strictly interpreted, suggests that the Fourth Gospel was addressed to non-Christians so that they might come to believe that Jesus is the Messiah; the present tense suggests that the aim of the writer was to strengthen the faith of those who already believe ('that you may continue to believe'). In view of the difficulty of choosing between the readings by assessing the supposed purpose of the Evangelist ... the Committee considered it preferable to represent both readings [!] by enclosing σ within square brackets” (ibid., pp. 219–220).

* : For example, the reading ὀργισθεὶς in Mk 1:41 is becoming increasingly popular. This reading is attested only by a few witnesses, all of them Western (D, a, ff2, r1*). As P. J. Williams demonstrates, this reading is (in the script that saw wide use in early MSS) similar enough graphically to the majority reading σπλαγχνισθεὶς to have arisen from it by mistake, and it is a stretch to imagine that ὀργισθεὶς was original, but there just happened to be a word like σπλαγχνισθεὶς available which shared several of the visual features of ὀργισθεὶς and also turned out to be even more fitting to the context (P. J. Williams, “An Examination of Ehrman's Case for ὀργισθεὶς in Mark 1:41,” pp. 6–8). Further argumentation on internal grounds can be found in the rest of Williams's article. An extensive treatment of the external evidence can be found in Lorenz, “Counting Witnesses for the Angry Jesus in Mark 1:41.”Another example appears in 2 Pet 3:10, where the reading οὐχ εὑρεθήσεται is extremely unlikely to be authentic to Peter on external grounds. The extant support for this reading is entirely versional (syp, syh mss, sa, cvvid); it might never have existed in the Greek language. Translators are generally eager to produce something intelligible and might have resorted to conjectural emendation, given the great difficulty inherent in the reading εὑρεθήσεται that was likely known to them (א, B, P, 1175, 1448, 1739txt, 1852, syp, syh mss txt, syh mg).

† : Different, of course, is the matter of unintentional error: Oversights common to scribes in general will at times make appearances in independent lines of transmission, likely as not in more than one locale; Trovato describes these as “polygenetic errors” (Trovato, Everything You Always Wanted to Know about Lachmann's Method, pp. 52–57). But given the substantial number of lines of transmission for the NT (see §3), it is unlikely that even an error of this nature would wholly overwhelm the MS tradition or reduce support for the true reading to a handful of extant MSS.

‡ : For example, the Pauline corpus is recognized as canonical in so early a text as 2 Pet 3:16-17.

§ : “The number of corruptions in the earliest manuscripts indicates that during the first several centuries these texts were widely circulated and frequently copied and that Christian books were not reproduced under tightly controlled conditions” (Gamble, Books and Readers in the Early Church, p. 74).

* : Such analyses have been the focus of much effort at Andrews University, where the classification process typically involves an unsupervised, quantitative analysis done entirely by computer (the most recent and robust of which is principal component analysis), followed by a supervised step to confirm and interpret the computer results (usually the Claremont Profile Method). For more details, see Awoniyi, “Classification”; Robertson, “Relationships”; Yoo, “Classification”; Baldwin, “The So-Called Mixed Text”; and Baldwin, “Factor Analysis.” The present editors have applied non-negative matrix factorization (similar to principal component analysis, but simpler in its formulation, easier to interpret in its results, and more robust to contamination among MSS) to a complete dataset in Jude, with promising results; a preprint can be found at McCollum and S. L. Brown, “Biclustering Readings and Manuscripts.”

† : One might argue that so many MSS have been lost to history that the data sample provided by extant MSS is scarcely representative of what once existed. But probably only about one in ten Christians in the early centuries was literate (Gamble, Books and Readers in the Early Church, p. 10), let alone wealthy enough to procure a copy of the NT (especially during times of persecution). Moreover, examples of early congregational libraries known to history (ibid., pp. 145–150) indicate that ancient churches valued scriptural MSS, yet possessed few of them. One library from the fourth century, for example, contained several volumes, but apparently only the four gospels and Acts from the NT (ibid., p. 149). So important a city as Rome, though populated by an unusually large concentration of Christians, saw for the most part a poor Christianity, unlikely to have owned or sponsored the production of a vast quantity of MSS; compare Jensen et al., “Italy and Environs,” pp. 392–395.True, the number of lost MSS can be supposed to be larger than the number of extant MSS, given the paucity of extant exemplars for extant MSS. But the general scribal disinclination to do other than copy offers assurance that lost exemplars of extant MSS were not substantially different from their children. Some patristic sources mention non-Byzantine readings found in most MSS, but given the difficulties of ancient travel, it is unlikely that such assessments can be expected to reflect more than a given church father's immediate locale. In short, the number of MSS that have disappeared forever (and most notably those descending from an exemplar the text of which has not been basically perpetuated in some extant MS) is surely not so high as to render negligible the extant evidence. Indeed, if one theorizes that many of the MSS from the eighth through eleventh centuries (see §5.3) represent exemplars from the seventh and earlier centuries with general accuracy, then one can safely claim access to a genuinely informative sample of the MSS in circulation in the early centuries. Thus, while a reading attested by only a narrow majority of lines of transmission might not have been wholly dominant among the earliest MSS (the present approach will posit that internal and other criteria need to be applied in these cases), a reading with support from very few transmissional lines probably never represented a widespread lectio

‡ : There is a truism that all MSS and MS families contain error. This truism is factual, so far as it goes. For instance, there is no reason to think that the Alexandrian group has escaped all error. Still less is a rigorous adherence to the text of a single MS advisable. But as one and the same reading turns up in one MS family after another, the chances that that reading is authentic rise, since scribal inertia will tend to restrict an error to one or a few lines of transmission. The Byzantine MSS should not quickly be waved aside, then, where a significant number of clusters formerly grouped together under the heading “Byzantine” are in agreement. True, any given Byzantine MS can be expected to contain errors; moreover, any given error stems, more likely than not, from an earlier, imperfect archetype. But when a reading appears to represent the consensus of a large number of independent clusters, it is unlikely to be an error. The Byzantine texttype involves so large and diverse a bundle of witnesses that its readings are only likely to be original. The main stream of textual transmission, not transient side streams, provides the most trustworthy account of the original text.

§ : Robinson and Pierpont, New Testament in the Original Greek, p. v, emphasis original.

* : Maurice A. Robinson supplies the following examples, among others, of probable homoioteleuton that are likely traceable to the Alexandrian archetype: Mat 5:13, 22, 11:8, 15, 22:3, 23:3, 24:7, 26:3, 28:14; Mk 1:4, 13, 28, 2:22, 4:24, 8:16, 15:39; Lk 2:38, 51, 4:5, 6:2, 3, 10:42, 11:34, 17:24, 23:8, 24:40; Jn 10:31, 19:7; Acts 4:17, 17:26; Rom 1:29, 40-31, 13:1; 1 Cor 5:7, 11:27; Gal 5:21; Col 1:20; 1 Thes 2:17, 4:11, 5:2; Jas 4:4; 1 Pet 4:1, 3 (Robinson, “Alexandrian Archetype”).

† : In Jas 1:5, where some scribes substitute μὴ for οὐκ, it is hard to explain the minority reading as other than an emendation: Participles in classical Greek are more often preceded by μὴ than by οὐ, but such distinctions had become blurry in this period, such that a construction like this could be employed (cf., for example, Acts 7:5); Greek-language scribes generally received training in an academic register of their language and accordingly felt discomfort at such departures from what was considered standard usage.

‡ : For example, the TR has the following reading at Acts 8:37: Εἶπεν δὲ ὁ Φίλιππος· Εἰ πιστεύεις ἐξ ὅλης τῆς καρδίας, ἔξεστιν. Ἀποκριθεὶς δὲ εἶπεν· Πιστεύω τὸν υἱὸν τοῦ θεοῦ εἶναι τὸν Ἰησοῦν χριστόν. The NA28 apparatus lists the majority of MSS as omitting the verse in its entirety, and of the few that are cited as including it, not one is cited as preserving the form of the verse as found in the TR. Even slimmer is the support for the long addition following πνεῦμα in Acts 8:39 (ἅγιον ἐπέπεσεν ἐπὶ τὸν εὐνούχον, ἄγγελος δὲ), which the TR does not contain. Moreover, the only Greek-language MS cited by NA28 that contains some form of verse 37, but not the addition in verse 39, is E. A combination of readings even close to that found in the TR at Acts 8:37-39, then, exists in no Greek-language MS mentioned by NA28; at best, it is preserved in one Egyptian version (an irony, given the aversion of many TR advocates to Egyptian sources) and possibly (to argue from silence) two patristic sources. Moreover, TR advocates ask their readers and auditors to believe that (with the partial exception of E and the possible exceptions of an Egyptian version and one or two patristic sources) the few MSS that somehow resisted the urge to excise verse 37 are precisely the few MSS that gave into an urge to insert a substantial amount of material into verse 39. Such is a tall order. There is no more reason for many scribes to have dropped this passage if it was original than there is for many scribes to have objected to Eph 2:8-9, 1 Cor 1:16, or, for that matter, Mk 16:16, so its absence from a huge and diverse array of witnesses is inexplicable apart from its being a later interpolation.

§ : One cannot help thinking of the Western texttype in this context.

* : Take the choice between the common reading ποιοῦντες τὰς ἐντολὰς αὐτοῦ and the minority reading πλύνοντες τὰς στολὰς αὐτῶν in Rev 22:14. Though the auditory and semantic differences between these two readings is great, the visual difference is not: A scribe might have come across a damaged or badly written exemplar and been able to make out only π—ντες τας —ολας αυτ— at this point, in which case the minority reading is, one must admit, not a bad guess. Yet intrinsic evidence favors the majority reading: Where μακάριος language appears in this book (1:3, 14:13, 16:15, 19:9, 20:6, 22:7), the following verbiage varies considerably, but the verb τηρέω occurs several times (1:3, 16:15, 22:7), while only in 16:15 does imagery involving clothing appear (note also 19:8). (Also, 14:13 mentions τὰ ἔργα of the saints, something that would dovetail with the majority reading here.) The (near) synonym ποιέω stands as a fitting stylistic variation on τηρέω for this passage (and not a term scribes bent on assimilation would invent; perhaps the majority reading would be more suspicious if τηροῦντες appeared here, as in 1:3 and 14:12, but it does not). Thus, there is a good explanation for the existence of the minority reading (an attempt to read a damaged exemplar), and the majority reading fits well with the rest of the book without appearing to be patently borrowed from another passage.

† : Robinson and Pierpont generally accept no reading supported by fewer than 40% of MSS. It is unclear how specific one can be, but this figure provides a good rule of thumb. Few variation units seem to be affected by shifting this figure a few percentage points in either direction.

‡ : For instance, Mk 16:9-20 is found in the vast majority of MSS and under the present theory must be accepted. For a lengthy defense of this passage on a variety of grounds, see Lunn, The Original Ending of Mark.

§ : In Gal 5:4, von Soden records about 43% of the Κ group as reading ἐξεπέσατε, while the remaining 57% (including Κc and Κr) read ἐξεπέσετε. The Κc group seems to be fairly small, and the Κr group is predominantly late; the external evidence is thus not as imbalanced as it might first appear. The aorist tense-form fits the context well, while the present tense-form can be explained as an assimilation to the present tense-form immediately preceding, a failing due to the sequence epsilon-consonant-epsilon-consonant-epsilon-consonant immediately following the letter in question, or both.

* : Westcott and Hort, New Testament in the Original Greek, Vol. 2, pp. 132–139.

† : ibid., p. 138.

‡ : See Würthwein, The Text of the Old Testament, p. 58 and Jobes and Silva, Invitation, pp. 54–55, 283.

§ : Similarly, if “Theodora's MS” (GA 565) does indeed have some connection with the Byzantine royal family (and this connection would be doubly significant, given the close ties between Byzantine political and ecclesiastical hierarchies), then this MS shows either a failure to impose a preferred text or a disinterest in the entire enterprise: The MS in question contains several texttypes, not just the Byzantine, and its text seems to have had little impact on later copying efforts. Similarly, while Mt. Athos seems to have represented an imperial interest in transmitting the NT text, the MSS found there do not appear to be stringently uniform or to have exerted much influence outside that peninsula.

* : The accusations are hardly fair. See, for example, Robinson, “Two Passages in Mark.”

† : For partial documentation, see A. Wilson, “Scribal Habits,” pp. 31–33.

‡ : See §6.1.

§ : Observe, for example, the εἰδότες reading in 1 Pet 1:7, and the αὐτούς reading in Jd 24.

* : One need only look at the opening and closing phrases of the Pauline epistles to come to the conclusion that consistency of expression was not a goal of those responsible for the Byzantine texttype.

† : Cf. Robinson and Pierpont, New Testament in the Original Greek, pp. 576–578.

‡ : The Jerusalem Colophon (on which see Wasserman, “Manuscripts in Sweden”) indicates that pilgrimages to consult highly-esteemed exemplars did happen, but a survey of the MSS bearing this colophon will demonstrate that such events happened rarely and had little influence on the MS tradition as a whole.

§ : “In the immigrant culture of early Roman Christianity, Greek was used as the main language. It was not until the 240s that the shift to Latin predominated, indicating that the majority of Roman Christians came from a Latin background” (Jensen et al., “Italy and Environs,” p. 398).

* : Some famous examples include the cities now called Derinkuyu and Kaymaklı.

† : Compare Robinson and Pierpont, New Testament in the Original Greek, pp. 572–574.

‡ : The Κr or f 35 group occupies a substantial proportion of MSS after the year 1204 (the sack of Constantinople by the Crusaders), so much so that much of this dominance might stem from Κr MSS happening to survive in greater number than other types of MSS in the latter days of the Byzantine empire (though we suppose that this group existed well before that date). This proposal, however, is quite different from that which seeks to explain the origin of the Byzantine texttype on the basis of persecution in the first few centuries. After the battle of Manzikert in 1071, and particularly after the sack of Constantinople just mentioned, the Byzantine empire, and with it the Greek-speaking world, was increasingly reduced to a beleaguered rump state; by 1453 it had been all but totally consigned to the fires of destruction. Places like Egypt, Syria, and Italy had long ago passed from Byzantine political control and, more importantly, ceased to use Greek to any appreciable extent; these regions had set off on a course of their own, and to posit the rise to prominence of a textual cluster containing secondary readings in so shrunken a society is nothing strange. The same cannot be said for the claim that the Alexandrian text, Western text, or some hybrid apparent in no extant MS (see §6.2) disappeared from practically the whole Mediterranean world, leaving a previously obscure texttype to dominate the scene.

§ : That any such oddities were not corrected by some enterprising scribe who dusted off the Byzantine archetype when the coast was clear is suggested by the preservation of unexpected readings which do occur, such as the surprising placement of the doxology between Rom 14 and 15.

* : Racine, The Text of Matthew in the Writings of Basil of Caesarea. The author shows that the earliest patristic source that can be properly classified as “Byzantine” is Basil of Caesarea (c. 330—379). See also Robinson, “Rule 9,” p. 55.

† : Admittedly, the MS or MSS Chrysostom used for his works might have been copied in Constantinople or some locale besides Antioch.

‡ : Presumably, Ufilas used one or more Greek MSS either from Cappadocia or from the environs of Constantinople.

§ : It would seem that if persecution had stamped out the local text of any area, it would have been one under the firmest imperial control, like Asia Minor or Greece. If so, Christians would have had to seek copies from remote areas, such as eastern Syria, Gaul, or North Africa. Yet these areas attest to the Western texttype, not the Byzantine.

* : The minuscule 1739, for example, is widely regarded as having been copied from a MS much earlier than itself.

† : Certain readings which, if not original, would have required knowledge not likely in wide circulation after the first century or two after the completion of the canon suggest the antiquity of the Byzantine texttype. Note, for instance, Acts 1:19, where the Byzantine Ἁκελδαμά is to all appearances an accurate transcription of a first-century pronunciation of חקל דמא, even as few Byzantine scribes would have known Aramaic. The minority readings reflect confusion over a foreign term compounded by a reminiscence of the LXX (in which many non-Greek names end in -χ.)

‡ : Such seems to be the case with the LXX, Cato, Virgil, the Shepherd of Hermas, and the Didache. This phenomenon is not restricted to antiquity: Take, for example, the texts of the Talmud, Ramban, Shakespeare, Pilgrim's Progress, and so recent a work as The Lord of the Rings.An important factor here is the author's loss of control over a published text. The problems associated with this loss of control have plagued authors (and their initial publishers) down to the modern era. An extreme example (if it is not apocryphal) is that Rashi, convinced that his commentaries needed thorough revision, destroyed his own copies of his books but was unable to prevent the copies that had left his presence from not only being read but coming to undergird much of modern Judaism.

§ : This principle has generally been recognized by classical and secular critics. See for example, Trovato, Everything You Always Wanted to Know about Lachmann’s Method, pp. 125–128; Reynolds and N. G. Wilson, Scribes and Scholars, pp. 217–218; and Renehan, Greek Textual Criticism, pp. 25–28. Note also that Westcott and Hort believed the late Byzantine MSS to be, on the whole, an accurate reflection of an early text (Westcott and Hort, New Testament in the Original Greek, Vol. 2, p. 92). Compare, too, Scrivener, Full and Exact Collation, pp. lxvii–lxviii.

* : P52 is probably the oldest MS, generally thought to date to approximately 150 AD. Not only is this date uncertain, but several decades (perhaps even a century or more) likely still separate this MS from the autograph, especially if the gospel of John predates the destruction of the Second Temple.

† : See §6.1.

‡ : The early papyri have introduced no arresting new readings into the apparatuses.

§ : “The ancient historian would have very little in the way of [documentary evidence] at all, if it were not for the sands of Egypt ... [B]ecause of the dryness of the land that was where almost all of it has been preserved” (Hooper, Roman Realities, p. 556).

* : Treadgold, History of the Byzantine State, p. 396; compare Vasiliev, History of the Byzantine Empire, p. 230.

† : See, for example, Treadgold, History of the Byzantine State, p. 397. There is no reason to suppose, as some defenders of the TR do, that any of these lost MSS mirrored the TR precisely, nor does the argument that the best MSS were worn out from over-use commend itself.

‡ : “The destruction of manuscripts in the fires and looting of 1204 seems to have caused the greatest loss of Greek texts ever to occur at one time, more even than in the Turkish sack of 1453” (ibid., pp. 827–828).

§ : See §3 for a discussion of the diversity that stands behind the Byzantine texttype.

* : For a brief introduction to these fluctuations in literary activity, see Vasiliev, History of the Byzantine Empire, especially pp. 116–126, 179–187, 230–233, 291–298, 361–371.

† : “By the spring of 542, the plague spread to most of the ports of the eastern Mediterranean, among them Alexandria, Antioch, and Constantinople. As the largest city, Constantinople had a particularly terrible epidemic, aggravated by a breakdown of arrangements for the food supply. The authorities are said to have counted 230,000 dead, which probably would have been well over half the population. The plague killed many government officials” (Treadgold, History of the Byzantine State, p. 196)

‡ : Plagues, unlike war, would harm copyists only, leaving their MSS to be taken up at a later time. Given the severity of the plague, it might in some cases have taken years or decades before new scribes were trained and ready to copy exemplars left behind by those who perished, reducing the overall number of steps in the transmission process.

§ : Among the MSS preserved at Herculaneum, “some [were] 120 to 160 years old when Vesuvius erupted,” and some were a century or two older (Houston, Inside Roman Libraries, p. 121). This situation does not seem to have been unusual. Compare also this statement by Warren Treadgold: “Byzantium's dark age was much less dark than that of the contemporary West. Although because of shrinking readership few new manuscripts needed to be copied, most old manuscripts were preserved in the libraries of Constantinople until the following period. The Byzantines continued to possess almost every literary work that they had known [prior to the dark age]” (Treadgold, History of the Byzantine State, p. 402). Thus there is every reason to suppose that very many Byzantine MSS from the ninth through twelfth centuries are copies of MSS predating the onset of the Byzantine dark age.

* : Compare Reynolds and N. G. Wilson, Scribes and Scholars, pp. 35, 60.

† : See ibid., pp. 216.

‡ : Komoszewski, Sawyer, and Wallace suggest the block mixture of codex W to be a symptom of persecution, Christians being left with only tatters from which to collect complete NT texts (Komoszewski, Sawyer, and Wallace, Reinventing Jesus, p. 276). Perhaps the locale in which W was copied might have suffered more than most locales did, but whatever led to its unique nature must not have been operative in many other places; otherwise, many or most MSS would exhibit a similar sort of mixture.

§ : There are certainly other hints about an early Byzantine texttype. For example, there is evidence from MS comparison efforts that Jerome used and highly regarded as ancient some Byzantine MSS of the Gospels; see Finney, “Varieties,” pp. 89–90. Thomas of Harkel, meanwhile, whose translation shares many readings and patterns of readings with the textual families 1216 and Λ, described the MSS he used as “renowned for their accuracy,” even as he worked in Egypt and presumably had access to Alexandrian MSS (CSPMT news post dated February 28, 2016; url: http://cspmt.org/). There is also the possibility that P28 is more or less Byzantine, being apparently a close relative of N. Bear in mind that not much rises or falls on any of these suggestions; the decisive question is how the text found in the undeniably Byzantine MSS is to be explained.

* : This essay by no means aims to offer full bibliographic information, but one source deserves special mention: Worthington, Principles of Akkadian Textual Criticism, pp. 44–63 offers a clear yet nuanced discussion of internal evidence as it relates to a different branch of textual criticism.

† : See Edwards, Mark on Mk 5:1.

‡ : ibid.

§ : Kitto and Alexander, A Cyclopaedia of Biblical Literature, p. 51.

* : Edwards, Luke, p. 79, emphasis original.

† : The phrase ἐν ὑψίστοις means the heavenly realm, not “in the highest degree,” as Edwards notes (ibid., p. 78).

‡ : Few Christian scribes knew Hebrew, and thus few scribes would have been able to engineer a reading which agreed with the Masoretic text. Paul, however, being trained by Gamaliel, knew Hebrew and was not dependent upon the LXX.

§ : The Byzantine MSS are not merely importing wording from the LXX, for that translation, although reflecting the same text as the Masoretic text, translates differently than Paul does.The text of the OT supports the Byzantine texttype in other cases as well, even as one rightly sets criteria for the relevance of OT citations (the OT text needs to be without major variants, and one should be reasonably sure that the variant or variants apparently at odds with the OT wording are not merely paraphrastic or interpretive renderings of the same Hebrew or Aramaic text). In both Mat 22:44 and Mk 12:36, Ps 110:1 supports the reading ὑποπόδιον rather than ὑποκάτω. Notice that the graphic difference between these two readings is slight, the two readings beginning with the same letters and having approximately the same number of letters; the ὑποκάτω reading surely originated as a transcriptional error for ὑποπόδιον. Similar is Heb 12:26, the participle in Hag 2:6 supporting σείω rather than σείσω. Now, any one of these instances might perhaps be explained as paraphrase or something related, but taken together they point strongly to the originality of the Byzantine texttype. Cf. also Mat 2:18 (= Jer 31:15; cf. the comments at tcgnt.blogspot.com), Rom 15:11 (= Ps 117:1), 1 Cor 15:55 (= Hos 13:14), 2 Cor 6:16 (= Lev 26:12), and Heb 3:9 (= Ps 95:9). (Jewish hermeneutical practices explain the rendering of Ps 69:25 found in Acts 1:20, what is true of a group, traitors, being true of an individual, Judas, typical of that group.)

* : Black, “Peculiarities of Ephesians,” pp. 63–64.

† : Eadie, Ephesians, p. xxx.

‡ : See, for example, Blumell, “Luke 22:43-44,” pp. 32–33.

§ : The Greek article might best be included in this category; statements about its subtlety are commonplace in grammars, and it is often described as little understood, especially in its application to proper names. For this reason, caution must be used with respect to the text-critical findings of Thomas Fanshaw Middleton (Middleton, Doctrine of the Greek Article), though a perusal of Middleton's notes of Matthew shows that he favors the Byzantine reading in cases concerning the presence or absence of the article about 88% of the time. The situation might be similar with the much-disputed topic of verbal aspect.

* : For instance, Maximilian Zerwick notices that “[t]he particle τε occurs eight times in St Luke's gospel, and 158 times in his Acts. This huge disproportion is noteworthy; for since the particle in question is ... one which the author, had he wished, might again and again have used instead of καὶ, the enormous difference of frequency between the same author's two works cannot be explained as due to the subject matter as such, but must be the result of deliberate choice of style” (Zerwick, Biblical Greek, pp. 156–157).

† : Probably no textual critic would accept every possible instance of τε offered by the MS tradition of Acts.

‡ : The so-called “Secret Gospel of Mark” would be a case in point.

§ : Of course, it is theoretically possible that a scribe might depart from the text of his exemplar precisely by restoring the original reading, but excepting perhaps cases in which the scribe had himself earlier produced that exemplar and made a simple mistake in the process, this scenario is surely atypical.

* : Compare A. Wilson, “Scribal Habits,” pp. 31–33.

† : “[N]o specific reading of a manuscript is cited anywhere within [J. J.] Greisbach's [seminal] Prolegomena ... [this] makes it difficult (if not impossible) for later students to know what exactly he would have considered as evidence, to check the evidence upon which his statements rest, or to revise his statements in the light of new evidence” (Royse, Scribal Habits, p. 5, emphasis original).

‡ : See, for example, ibid., Head, “Observations on Early Papyri,” and Head, “The Habits of New Testament Copyists.”

§ : See the summaries in A. Wilson, “Scribal Habits,” pp. 21–26.

* : ibid., pp. 21–23.

† : ibid., p. 26. There is clearly a significant amount of overlap in source material among the canonical gospels, so verbal identity between two or more passages is at times to be expected, leaving any scribal error at all in those places as disharmonizing errors.

‡ : ibid., pp. 23–25.

§ : The minority reading in Rom 8:2 (σε), for instance, is extraordinarily difficult on intrinsic grounds, since the second person is not used in Greek for hypothetical or timeless situations; see Wallace, Greek Grammar Beyond the Basics, pp. 392–393. Wallace claims that σε here is “the use of the singular for the plural ... for the apostle is not making a universal statement, true of believers and unbelievers alike” (ibid., p. 392). It is not clear, however, on what evidence he posits such a usage of the singular for the plural, or what bearing the grammatical number of this word has on the question of whether unbelievers are being spoken of. The exegete should probably not overwork himself on σε. The reading με makes excellent sense, for the first person singular can be used of hypothetical or timeless situations (ibid., pp. 391–392), and the first person figures prominently in the latter part of chapter seven (note that ἄρα in verse 1 explicitly connects the present passage with the previous one). The reading με is well supported, and σε might be an error influenced by the -σέ- of ἠλευθέρωσέν (especially if the moveable nu was not present in an early exemplar; the rules for this linguistic phenomenon do not appear to have been fixed in ancient times, and little collation work has been done on it).

* : For example, consider Acts 13:20:Καὶ μετὰ ταῦτα, ὡς ἔτεσιν τετρακοσίοις καὶ πεντήκοντα, ἔδωκεν D2, E, L, Ψ, 323, 945, 1241, 1505, 1739, Byzὡς ἔτεσιν τετρακοσίοις καὶ πεντήκοντα. Καὶ μετὰ ταῦτα ἔδωκενP74, א, A, B, C, 33, 81, 453, 1175, 2818, vgThe majority reading is highly problematic if it is taken to say that the period of the judges lasted for about 450 years, even though (1) the period seems to have been much shorter than that, and (2) the reigns of Saul and David, when added to 450, do not approximate the sum given in 1 Kgs 6:1. It is likely this apparent contradiction that led to emendation. (Other emendations appear in smaller sets of witnesses.) But the majority reading does not have to be taken this way: If one punctuates as above (recall that the original text and early MSS did not have punctuation), one gets the sense “after that, by the space of four hundred fifty years, He gave judges” (Jamieson, Fausset, and D. Brown, New Testament Commentary Volume 1, p. 514), wherein the 450 years refers to the time which elapsed before the period of judges commenced. Luke often uses ὡς as a temporal marker, and while this exact construction does not seem to occur elsewhere in his writings, there is a comparably complex statement in Acts 1:10 (καὶ ὡς ἀτενίζοντες ἦσαν εἰς τὸν οὐρανὸν πορευομένου αὐτοῦ, καὶ ἰδοὺ ... ).

† : Take the widely adopted reading εὑρεθήσεται (א, B, P, 1175, 1448, 1739txt, 1852, syp, syh mss txt, syh mg) in 2 Pet 3:10. The sense is extraordinary difficult, and one might argue on precisely that basis that it is original. But why would virtually all scribes (note the geographic spread as well as the huge proportion of the MSS inherent in the support A, 048, 33, 81, 307, 436, 442, 642, 1611, 1739vl, 2344, Byz, vgcl, syp, syh mss vl, syh, Cyr) emend specifically to κατακαήσεται? Why do the MSS not waver between this reading and others like κριθήσεται, ἀπολεῖται, and οὐκ ἔσται? The exceptions prove the rule: Only P72, C, and a few versional witnesses contain attempts to resolve the problem of εὑρεθήσεται (and all of these witnesses have strong connections to those that have εὑρεθήσεται). The εὑρεθήσεται reading might have resulted from a smudge, tear, or case of poor penmanship in the exemplar that gave rise to the Alexandrian texttype: If that reading was original, and if scribes were inclined to emend difficult places, then a welter of competing readings should have arisen.

‡ : P. J. Williams notes, “There are many readings in D and the Old Latin witnesses that are difficult to explain but a great many scribal corruptions follow no pattern and therefore cannot be 'explained'” (Evangelical Textual Criticism blog post dated January 16, 2007; url: evangelicaltextualcriticism.blogspot.com/2007/01/mark-141.html). Most likely, certain non-Western corruptions will be similarly inexplicable. In as complex a matter as NT textual criticism, a theory which gives equally confident and specific answers to every issue might actually be suspect.

§ : A further example is Lk 8:30, where the majority reads Λεγεών rather than Λεγιών. Both forms are ancient, but the form with iota is more “correct,” the Latin word being legio. It seems more likely that a few fastidious scribes emended the form based on their knowledge than that many scribes would move the word away from the Latin form. Many of the earlier Byzantine scribes would have known Latin, so, if anything, one would expect the iota form to be prevalent in the Byzantine tradition. That this is not the case further suggests the originality of the epsilon form and the general trustworthiness of Byzantine scribes.

* : Robinson, “Two Passages in Mark.”

† : ibid., pp. 68–72.

‡ : ibid., p. 73.

§ : ibid., p. 74.

* : Robinson, “Two Passages in Mark,” p. 75.

† : ibid., pp. 75–78.

‡ : See Donaldson, “Explicit References,” pp. 188–189, 368–372, which points out that Jerome may not have seen such witnesses himself and that he may have been recycling an emendation proposed by Eusebius or possibly Origen.

§ : Robinson, “Two Passages in Mark,” p. 79.

* : Borland, “Luke 24:53.”

† : ibid., p. 118.

‡ : ibid., p. 118.

§ : ibid., pp. 117–120.

* : ibid., p. 122.

† : Tregelles, Account of the Printed Text, p. 241.

‡ : A. Wilson, “The Adulteress and Her Accusers,” p. 131.

§ : ibid., p. 125.

* : Robinson, “A Johannine Tapestry with Double Interlock,” pp. 135–141.

† : ibid., pp. 125–126.

‡ : ibid., pp. 123–124.

§ : ibid., pp. 144–145.

* : ibid., p. 118.

† : Wallace, Greek Grammar Beyond the Basics, p. 341.

‡ : More specifically, a western scribe might have felt it preferable to link the latter part of 1 Tim 3:16 syntactically with the former.

§ : This very error can be seen in Col 1:27; see the NA28 apparatus there.

* : Cf. the minority reading in Col 4:3.

† : Wallace, Greek Grammar Beyond the Basics, p. 341.

‡ : Aland et al., Novum Testamentum Graece 28, p. 59*.

§ : See 1 Tim 1:15-17, 3:5 with 3:15, 5:21, 6:13-16; 2 Tim 4:1, 18; and Tit 2:13.

* : Wallace, Greek Grammar Beyond the Basics, pp. 340–342.

† : ibid., p. 230.

‡ : This possibility admittedly does not rule out the Western reading.

§ : The change in case does not make a difference; compare 1 Pet 2:4-8.

* : Reynolds and N. G. Wilson, Scribes and Scholars, pp. 11–12.

† : ibid., pp. 13–14.

‡ : ibid., p. 12.

§ : Even aside from the Western texttype, it must be admitted that there was a tendency on the part of some scribes to supply words from other passages. Observe Col 1:14, where a number of mostly late witnesses supply διὰ τοῦ αἵματος αὐτοῦ from Eph 1:7. In the opposite direction, we find that the eleventh-century minuscule 81 expands the phrase χαριζόμενοι ἑαυτοῖς in Eph 4:32 to χαριζόμενοι ἑαυτοῖς ἐάν τις πρός τινα ἔχῃ μομφήν, the text found in Col 3:13. These examples, however, suggest that such interpolations had only a limited effect on the MS tradition; a vast array of Byzantine and other witnesses are satisfied with readings that do not assimilate to similar passages.

* : So Allen, Homer: The Origins and the Transmission, pp. 325–326.

† : It is our contention that most Alexandrian scribes shared a concern for piety. In this contention we differ from some TR proponents who argue, without sufficient evidence in our estimation, for Gnostic or other heretical doctrines as the driving force behind that texttype.

‡ : Some of the witnesses for the short reading, to be sure, might have suffered from a mere oversight, since this verse and the previous both end in -ς.

§ : The scribes responsible for the shorter reading likely did not excise it based solely on Mk 12:40 or Lk 20:47, since the wording is far from identical (they would more likely have excised either Mk 12:40 or Lk 20:47 as being based on the other), but the partial parallel might have led them to select this woe, rather than some other, for deletion.

* : The poorly attested reading μὴ κατὰ σάρκα περιπατοῦσιν is probably an accidental omission based on the long reading; multi-word omissions, and omissions with “no detectable mechanical reason” are not uncommon: See A. Wilson, “Scribal Habits,” pp. 22–23.

† : For example, the absence of πολλοὶ γάρ εἰσιν κλητοί, ὀλίγοι δὲ ἐκλεκτοι in Mat 20:16 might be the result of a recensional omission (see 22:14), or it might simply be due to homoeoteleuton.

‡ : Note the principal differences between this theory and that according to which the Byzantine MSS trace to a recensional archetype. The former is based on known practices from ancient times; the latter makes otherwise unsubstantiated claims regarding editorial activity. The former posits a rather limited and uneven result; the latter claims that the various revisions made in Syria or elsewhere went on to dominate about nine tenths of the MS tradition.

§ : In a handful of instances, some Byzantine MSS might depart from the Byzantine texttype owing to Hellenistic recensional theory. (Such might even be expected, given the widespread acceptance of this theory among ancient scholars.) Notice Lk 14:24, where a sizable minority of Byzantine MSS omits Πολλοὶ γάρ εἰσιν κλητοί, ὀλίγοι δὲ ἐκλεκτοί, homoeoteleuton not being available as an explanation. The long reading might have been thought to be (1) non-Lukan, as Luke uses this clause nowhere else, while the Byzantine text of Matthew uses it twice, and / or (2) an interpolation from an earlier book (see Mat 20:16 and 22:14).

* : These marks do occasionally show up in NT MSS, showing a connection with the Alexandrian school of thought or at least an awareness of its conventions.

† : Maurice A. Robinson has found “more than 100 whole verses as printed in NA27/UBS4 [that] lack extant manuscript support in the aggregate ... [O]ne has to wonder how ... the presumed Ausgangstext (NA27/UBS4/ECM) ever could have existed in actuality, let alone have given rise to all other forms of text” (Robinson, “Rule 9,” pp. 56–57).

‡ : NA27 contained (and NA28 likely contains) “more than 180 ... whole verses ... that have their aggregate support apparently in only one Greek manuscript” (ibid., pp. 36–37). The NA28 text of Heb 9:10b-11 is supported only by P46 and 1739. It seems unlikely that the remainder of the MS tradition descends from a faulty copy of one of these MSS; if it was not, it seems odd to suppose that about 99% of it became infected with error, for why under such circumstances would these two witnesses be spared? Stranger still are cases like Mat 1:24-25, where support for the NA28 text comes only from the relatively late witnesses 33 and f 1.

§ : NA28 also rejects some notable readings of D in the previous verse and in the next verse.

* : Compare Robinson and Pierpont, New Testament in the Original Greek, pp. 536–538. Note that such reasoning is not an innovation of Byzantine-priority theory; see, for example, Jarvis, Scholars and Gentlemen, pp. 37–38.

† : If a particular MS can be confidently said to have suffered from a particularly common type of scribal slip at a certain point, and if the text of its exemplar (or exemplar's exemplar) can be confidently supposed to have been identical with some group of MSS, the testimony of this MS probably ought not to be taken as really differing from said group.

‡ : Trovato, Everything You Always Wanted to Know about Lachmann's Method, pp. 174–178 responds to objections to eclecticism similar to those raised here, but note that the issue here is not the failure of the entire text of a given NT edition to conform to some known MS, but the presence of many improbable combinations of readings in closely related variant units.

§ : Some notable passages are affected, such as Jd 22-23, where the text of NA28 is supported only by א and Ψ; Mk 1:1-2, where the text of the SBL GNT is supported only by 2211 and possibly a MS of the Sahidic version (both of which are rejected in verse 4); and Lk 3:32, a verse without support from any known witness as it is found in NA28.

* : A look at the collation data in Wasserman, The Epistle of Jude shows that the Byzantine text of Jude (as reconstructed in the Robinson-Pierpont edition) is supported by 105 MSS in verses 1-5, 59 in verses 6-10, 85 in verses 11-15, 42 in verses 16-20, and 158 in verses 21-25 (this is with about 560 MSS extant). No one MS supports the entire text of Jude as found in RP, but this situation is unsurprising; see above. Eclectic texts, in comparison, manage only a few MSS in some of these sections.

† : On occasion the adoption of mutually-exclusive readings in widely separate variation units must be questioned. For example, the rejection by some scholars of the last chapter of the gospel of John (an omission just possibly supported by P5 and P75; see Comfort, Quest for the Original Text, pp. 157–166) is, alongside the rejection of Mk 16:9-20, a strange choice on external grounds: The principal Greek-language MS support for ending the second gospel at 16:8 consists of א and B, but neither of these witnesses omits Jn 21.

‡ : There are in the NA28 main text 33 readings supported by one named MS (and not the same one, at that), 88 readings supported by two named MSS, and 210 readings supported by three named MSS. (These data are from Robinson, “A Johannine Tapestry with Double Interlock,” p. 116.)

§ : The reading θεοῦ in Eph 5:21 is attested by apparently about two thirds of minuscules and some ancient witnesses, while the reading χριστοῦ is attested by about one third of minuscules and by a number of the more ancient witnesses. It is difficult to account for the presence of θεοῦ in so large a proportion of the MS tradition, especially when there is no immediately obvious parallel passage with that reading. True, 2 Cor 7:1 contains the words ἐν φόβῳ θεοῦ, but that passage is neither an especially famous one nor a close parallel to this one, such that many scribes would think of it. Col 3:22 includes the phrase φοβούμενοι τὸν θεόν, but, if anything, that parallel supports the reading θεοῦ here: Ephesians and Colossians are so closely related that some expressions found in one are likely to find foreshadowing or echoes in the other, yet the exact verbiage in the present case is dissimilar enough that few scribes are likely to have confused one for the other. The χριστοῦ reading could be an assimilation to the immediate context (see 5:14, 20, 23, 24, 25, 32). Indeed, a similar error affects Col 3:22, where a number of scribes, surrounded by appearances of the word κύριος (3:16, 17, 18, 20, 22, 23, 24), trade θεόν for κύριον. On the other hand, the phrase ἐν φόβῳ θεοῦ does occur a number of times in the psalms, and the book of Psalms was influential in the monastery and, later, in the Byzantine schoolroom; see N. G. Wilson, Scholars of Byzantium, p. 276. Perhaps some scribes accidentally substituted the more common phrase for the less. Preliminary analysis suggests that scribes more often changed an original θεός to χριστὸς than vice-versa. A decision is difficult, especially as von Soden's data is not wholly reliable. The reading χριστοῦ is perhaps preferable, but more research could easily overturn this decision.

Readings

On the Readings of This Edition

Joey McCollum

Introduction

For the base text of our edition, we have used an electronic version of Robinson and Pierpont's Greek NT, which is very close to the 2005 printed edition.* For most variation units, RP reflects the text of the predominant† Byzantine tradition of the New Testament according to the consensus of its manuscripts. In a number of places, however, the manuscript evidence is too closely divided to provide any obvious direction as to what this text was. RP conveniently highlights these locations by adding the alternate Byzantine reading in the margin; the text reading reflects what is, in the opinion of the RP editors, the reading more likely to be the original reading of the texttype.

Our goal in producing this edition was to provide a basis of comparison between the decisions of other text-critical efforts and the results of what Robinson calls “reasoned transmissionalism,”‡ which we consider to be the most rigorous Byzantine-priority approach. Our edition therefore agrees with RP in all places where its text has virtually unanimous support from Byzantine witnesses and in most places where such support is divided. While a comprehensive defense of the Byzantine text and the assumption of its historical priority is beyond the scope of this essay,§ we would like to be as transparent as possible regarding our departures from RP and to encourage readers to engage in more detailed interactions with individual variants, whatever text-critical framework they have adopted. We have produced this commentary with these goals in mind.

Where possible, we have used the apparatus of NA 28, the twenty-eighth edition of the Nestle-Aland critical text,* to present collation data pertinent to considerations of external evidence. For the readings of f 35, which has many majority readings, but departs from the RP text in a number of these variation units, we have used Pickering's collation.† Since a number of the variants covered here are not noted in the NA 28 apparatus, we have collated the NA 28 consistently-cited Greek witnesses ourselves where necessary; we present our results in the sections where we discuss external evidence. We have endeavored to incorporate existing literature into our discussions, but for many of the variants treated here, little to no published work has been done.

As a normal transmissional model would predict, most of the divided-majority variants covered here hinge on common scribal errors. In many cases, change in either direction is likely, and the text along different developmental branches could easily have switched back and forth between both readings at separate times. For this reason, divided majority variants can rarely be handled with certainty, and even when they can be, they are rarely descriptive of essential genealogical relationships. Accordingly, this commentary is not intended to serve as an authoritative guideline for weighing manuscripts or groups of manuscripts; it is simply an attempt to detail the evidence for why we departed from our base text where we did.

In our treatment of each variation unit, we will list both the RP text reading and the reading adopted in this edition (SRS), and offer our assessments of both in terms of internal and external evidence. Every SRS reading covered here coincides with the RP margin reading and therefore represents an alternate Byzantine reading.

Mat 21:30

RP | δευτέρῳ
SRS | ἑτέρῳ

Critical scholarship has gone back and forth on this variant in the parable of the two sons. The Textus Receptus reads δευτέρῳ, a reading shared by Westcott-Hort,‡ Tregelles,§ and all editions of Nestle-Aland up to the twenty-fifth. Since then, the Nestle-Aland critical text has switched to ἑτέρῳ, while the recent SBL edition* has kept δευτέρῳ. Even the relatively close texts of RP and f 35 disagree, the latter edition reading ἑτέρῳ.

On intrinsic grounds, ἕτερος is slightly more common in Matthew. Within the Byzantine text, it occurs seven times,† while δεύτερος only occurs three times.‡ From what we can tell, δεύτερος has a more specific function in Matthew's usage than ἕτερος does: In 22:26, it is used in a sequence seven items long, where ordinal designations serve to distinguish the items; in 22:39, it is used to emphasize a difference in priority (the commandment cited being the “second greatest”), where ἕτερος might imply equality; and in 26:42, the ordinal term is used, as it was in 22:26, to mark one event in a sequence of more than two (the first being in 26:39 and the third being in 26:44).

In the passage at hand, the man has only two sons, so there is no need to clarify that the other son is the second one. A distinction of age might demand such clarification, but the sons' ages are irrelevant to the parable. Likewise, a difference in priority does not seem to fit Matthew's intent here, because up to this point in the parable, the audience has had no reason to consider either son the better one. The best intrinsic argument for δευτέρῳ is that the sons were simply identified by the order in which the father spoke to them, but this detail is so obvious that δευτέρῳ could be attributed to a scribe just as easily as it could to Matthew. The semantic difference between both choices is nuanced enough that either is plausible, but ἑτέρῳ fits at least slightly better with Matthew's usage.

On transcriptional grounds, context is especially important for this variant. The parable of the two sons does not appear in any of the other gospels; therefore, harmonization does not lend itself immediately as an explanation for either reading. Some scribes might infer a superficial association with Lk 15:11-32, but since the parable there differentiates the sons as νεώτερος (younger) and πρεσβύτερος (older), it is also not likely to be a source of harmonization with respect to this variant.

Nevertheless, the near context does provide a clue: In Mat 21:28, one son is identified with πρώτῳ (first). While Matthew may have had his own reasons for using ἑτέρῳ two verses later, as we have established, the sequence πρώτῳ … δευτέρῳ would probably come more naturally to a scribe's mind than the sequence πρώτῳ … ἑτέρῳ. Such a change is so subtle that a scribe copying the longer phrase all at once might make it without thinking. Moreover, the similarity of the two readings would surely have made it easier for correctors to miss the change.

On the other hand, the similarity of the two words might have led a scribe to drop a couple letters from δευτέρῳ accidentally, resulting in ἑτέρῳ. The problem with this scenario is that since the omitted letters are not adjacent, two independent omissions would have to have occurred. While such a scenario is still possible, it is surely less probable than a change from ἑτέρῳ to δευτέρῳ.

Turning to external evidence, the case for ἑτέρῳ becomes somewhat stronger. The non-Byzantine support for δευτέρῳ, which includes the majuscule B, the textual family f 1, the important minuscule 33, the second correctors of majuscules א and C, two Coptic versions, and a few other witnesses, seems somewhat isolated to witnesses with Alexandrian ties. The support for ἑτέρῳ is not detailed explicitly in the negative apparatus of NA 28, but based on what is not included in the support for δευτέρῳ, it is clearly as early and considerably more diverse. For this reason, we find ἑτέρῳ preferable to δευτέρῳ on external grounds as well.

Mat 24:27

RP | οὕτως ἔσται καὶ
SRS | οὕτως ἔσται

The question concerns Jesus' first comparative illustration of the coming of the Son of Man, and more specifically, whether or not the word commonly rendered also should be included in it. Given the amount of internal evidence that can be marshaled in favor of both readings, we will lay out the intrinsic and transcriptional arguments for the RP text reading together, followed by the corresponding arguments for the shorter reading found in the RP margin. External evidence for both readings will follow these discussions.

Intrinsically, the RP text has multiple compelling arguments for its priority. The Byzantine texttype is agreed on Matthew's inclusion of καὶ in verses 37 and 39, where similar phrases are employed. Matthew also follows οὕτως ἔσται with καὶ in 12:45. Matthew's style in this context, if it can be inferred from these few other cases, favors the longer reading.

Turning to transcriptional arguments for the RP text, homoeoteleuton following ἔσται could easily explain the shorter reading. Indeed, in the similar phrases in verses 37 and 39, smaller groups of MSS do omit the conjunction in one or both cases. While the witnesses that omit in both places might reflect assimilation to an inherited omission in either location, the earlier individual omissions are best explained as independent scribal slips. Omissions in general were common scribal errors,§ and the occasion for a skip from one αι to the next would make an omission all the more likely here. The small size of the conjunction and its subtlety in the sense of the passage make the case for accidental omission even stronger.

We now turn to arguments in favor of the RP marginal reading. On intrinsic grounds, we note that Matthew uses οὕτως ἔσται without an accompanying καὶ in 12:40, 13:40, 13:49, and 20:26, so an argument based on mere frequencies may be moot; however, there are other factors behind Matthew's usage that might favor the shorter reading. One possibility is that the καὶ in verses 37 and 39 modifies not ἡ παρουσία, but οὕτως ἔσται. While the former usage imparts the sense that the parousia will be another event like the ones described in the immediate context (the lightning flashing across the sky and the days of Noah), the latter usage is more cumulative in force (“in addition to being like the lightning, the coming of the Son of Man will also be like the days of Noah”). In this case, it would make sense for the first οὕτως ἔσται not to be followed by καὶ, because there are no other comparisons in the preceding context. This is not an immediately obvious way to read the conjunction, which may explain why so many scribes departed from it, but it seems to serve the deeper purpose of elevating the significance of the event already described.

Another case for the marginal reading on intrinsic grounds could be made from synoptic parallels. The Markan parallel lacks any phrase similar to the one in question, but in Lk 17:24, the first οὕτως ἔσται, which corresponds to the sign of the lightning as it does in Matthew, has the undivided support of the Byzantine texttype in its exclusion of καὶ.* In Lk 17:26, the second οὕτως ἔσται, which corresponds to “the days of Noah” as it does in Matthew, is followed by καὶ, again without any recorded variation among the extant evidence.

How we interpret this evidence depends on the textual relationship between Matthew and Luke, but most cases lead to the same conclusions. If we hold that Luke used Matthew as a source, or that Matthew and Luke drew their shared material from a common source, then it is intrinsically more likely that Luke copied the shorter reading from Matthew, or that Luke copied the shorter reading from a shared source, and Matthew had every opportunity to do the same. Alternatively, if Matthew used Luke as a source for this passage, then we would have reason to believe that Matthew copied Luke's wording here. The scenario under the assumption of Matthean posteriority is particularly plausible, since intrinsic and transcriptional probabilities in this case are easy to distinguish: The author's use of Luke would run counter to the tendencies of later scribes who more often harmonized Luke to Matthew.†

On transcriptional grounds, the longer reading could be explained as the result of assimilation to the parallel phrases in verses 37 and 39.‡ For scribes familiar with the οὕτως ἔσται formula repeated in this section, it would be easy to supply an additional word to the formula that was not originally part of it, perhaps even without thinking about it. Furthermore, the originality of the shorter reading here would better explain the omission of both conjunctions in verses 37 and 39 as an assimilation in the opposite direction. If the absence of καὶ in verse 27 was original, then an accidental omission in either of the later verses would be enough to tempt subsequent scribes to omit the remaining καὶ for consistency.

In terms of external evidence, the NA 28 apparatus is unfortunately silent on this variant. To fill this gap, we have examined most of the NA 28 consistently-cited witnesses at this unit. The resulting data, combined with Pickering's citation for f 35, appears in the following table:

οὕτως ἔσται καὶ | W, Δ, Θ, f 35, 1424
οὕτως ἔσται | א, B, D, K, L, Γ, 33, 565, 579, 700, 892, 1241

We thus opt for the shorter reading here, both on the internal grounds previously established and on the external strength of the agreement between part of the Byzantine text and early Alexandrian and Western witnesses.

Mk 6:16

RP | Ἡρῴδης
SRS | ὁ Ἡρῴδης

This variant represents a subtle, but common textual issue, concerning whether or not the definite article is included before a person's name. Intrinsically, the case is ambiguous, as Mark alternates between including and excluding the article before personal names in his gospel. We must therefore rely on transcriptional probability and external evidence.

In terms of transcriptional probability, the apparent syntactic triviality of this type of variant and the frequency with which it occurs throughout the gospels together suggest that scribes introduced these changes largely without thinking about it. Knowledge of scribal habits will therefore be relevant to our evaluation of this variant. Based on Wilson's study of singular readings,§ omissions of the article are over 1.66 times more frequent than additions of the same, so we have some statistical justification for preferring the longer reading.

To be fair, the longer reading might be an assimilation, deliberate or subconscious, to the use of the article with Herod's name in verses 17, 18, 20, and 22. Yet with regard to the possibility of intentional assimilation, the article's manifest unimportance in this context makes it unlikely that any scribe would have bothered to insert it deliberately. Moreover, the absence of the article before Herod's name in verse 21, where most MSS appear to be in agreement, would not have been left unchanged by scribes intent on adding the article here. Subconscious assimilation, meanwhile, is problematic on the grounds that the variant in question occurs before all of the other uses of the article with Herod's name in this passage. Any scribe who had accidentally copied the article by glancing at one of its later occurrences would also have been at risk of omitting a larger phrase through homoeoteleuton, but we know of no documented instance of such an error here. The remaining possibility, that a scribe glanced up at his exemplar only to copy a one-letter article before resuming in the correct place, strains the imagination. Of course, the phrase ὁ βασιλεὺς Ἡρῴδης does occur in verse 14, but the article there is clearly applied to βασιλεὺς and not to Ἡρῴδης, so if anything, this phrase should have led absentminded scribes to omit the article here. Transcriptional probability therefore points in the direction of the longer reading.

Finally, we turn to the external evidence. The NA 28 apparatus again offers no data on this variant, so we have provided the following data based on our own examination, Pickering's collation of f 35, and Greenlee's transcription* of codex 0269:

Ἡρῴδης | C, D, K*, 0269, 28, 565, 579, 1424
ὁ Ἡρῴδης | א, A, B, K c, L, N, W, Δ, Θ, f 35, 33, 700, 892, 1241, 2542

While both readings have early support, the more diverse part of the MS evidence, both within the Byzantine texttype and outside of it, favors the longer reading. Given our assessment that the shorter reading likely arose by accident, it would be reasonable to conclude that most textual families preserved the longer reading, while minorities in several of them fell prey to the same easy mistake independently.

Mk 14:9

RP | Ἀμὴν λέγω ὑμῖν
SRS | Ἀμὴν δὲ λέγω ὑμῖν

This variant concerns Jesus' concluding remark about the woman who has anointed his head in precious perfume. The issue is whether or not the conjunction δὲ introduces this remark.

Intrinsically, the most important question is whether or not δὲ fits the context and Mark's intentions in this passage. On the surface, it seems inappropriate, as δὲ is most commonly adversative in its sense, and there is no obvious contrast in the preceding verses that would warrant this sense; Jesus has just praised the woman's sacrifice in anointing his body for burial, and he now adds that her act will be remembered wherever the gospel is preached. Likewise, Jesus is not making a broad change of topic when he makes this remark, so the use of δὲ as an introductory conjunction also seems like a poor fit.

On the other hand, δὲ can be used to continue or expand a previous idea, as it is in the Matthean and Lukan genealogies of Jesus and in Mat 16:18. Mark may have intended to use the conjunction in this narrower sense. Alternatively, he might have used δὲ with its common adversative sense, but with respect to a less conspicuous element in the preceding context. Specifically, Mark may have been conveying that although the woman could only do so much, what she did would nevertheless be remembered. In either case, the conjunction's nuanced usage speaks to its originality; if a later scribe were to supply a conjunction, either subconsciously or deliberately, he surely would have reached for one with a more clearly connective sense, like καὶ or γὰρ.

This point is also relevant to the discussion of transcriptional probability. While the inclusion of a conjunction does make for a smoother transition into Jesus' profound concluding remark, other conjunctions could serve this purpose more readily than δὲ does. If anything, the common adversative sense of δὲ might have presented enough difficulty to scribes that they considered the phrase to be preferable without any conjunction at all. Other scribes may have simply substituted a more fitting conjunction. We know from Pickering's collation data that a small proportion of later MSS have γὰρ in place of δὲ; this might have been motivated by the difficulty of δὲ in this context, or it might have been an assimilation to Matthew's usage, which employs γὰρ with ἀμὴν λέγω ὑμῖν on several occasions.

Furthermore, there are a number of other explanations for the shorter reading. The simplest is that δὲ was accidentally omitted; the omission of a two-letter word was easy enough, and for a scribe copying from a majuscule exemplar, a skip from ΔΕ to ΛΕ by homoeoarcton would make this even easier. More remotely, the shorter reading might have been an assimilation to nearby occurrences of the phrase without the conjunction in Mk 13:30 and 14:18, 25, 30, or a harmonization to Mat 26:13.

On external grounds, the evidence is so closely divided that the NA 28 apparatus's silence on this variant is surprising. To fill this gap, we have collated most of its consistently-cited witnesses at this unit, along with Pickering's data for f 35, in the following table:

Ἀμὴν λέγω ὑμῖν | A, C, W, Θ, f 35, 33, 565, 579, 700, 1241, 1424, 2542
Ἀμὴν δὲ λέγω ὑμῖν | א, B, D, K, L, Γ, Δ, Ψ, 892
Ἀμὴν γὰρ λέγω ὑμῖν | 28

Both Byzantine readings therefore have early attestation and support from diverse textual families, making the external evidence effectively ambiguous. We must therefore rely on the internal evidence, which, by our estimation, favors the longer reading.

Lk 7:6

RP | ὑπὸ τὴν στέγην μου
SRS | μου ὑπὸ τὴν στέγην

The context of this variant is Jesus' indirect interaction with a centurion seeking the healing of his servant. More specifically, the words in question occur in the centurion's statement that Jesus need not enter his house to accomplish this miracle.

For intrinsic probability, we must consider Luke's potential stylistic motivations in this passage. The RP text reading takes the more standard word order for this phrase, which would be suitable if Luke did not wish to draw extra attention to it. In contrast, the placement of the adjective outside the prepositional phrase to which it belongs would make the word μου far more noticeable to a reader. If the writer's intention was to highlight the centurion's humility, then this word order would be quite fitting. Luke clearly does draw attention to this aspect throughout the passage, so the RP margin reading seems perfectly plausible stylistically.

A further consideration is the relationship of the Lukan passage to its parallels. Mark lacks a parallel pericope, and the similar story in Jn 4:46-54 does not recount the words of the centurion, but the Matthean parallel to the phrase in question occurs in Mat 8:8. If Luke used Matthew as a source in writing his gospel, then it would not have been unusual for him to follow Matthew's word order in Mat 8:8, which is μου ὑπὸ τὴν στέγην according to both RP and NA 28. Of course, later scribes would also have been more familiar with Matthew's wording, so it is difficult to differentiate intrinsic likelihood from transcriptional likelihood under the assumption of Matthean priority. If Matthew used Luke as a source, then Matthew's reading could be taken as evidence that he copied the emphatic word order from Luke. If Matthew and Luke used a shared source for this material, then we would have reason to believe that at least Matthew's word order was derived from this source, and in this case, Luke's might also have been. The lingering problem in any case is the abundance of differences between Luke's version of the speech and Matthew's.† Whichever direction of dependence we assume, it is clear from these differences that the evangelists themselves could easily have been responsible for this variant.

Just as complicated is the question of transcriptional probability. Luke's focus on the humility of the centurion is so obvious that scribes would have no trouble noticing it. Those familiar with the passage might therefore have been tempted to transpose the unembellished RP text reading into the RP margin reading for the sake of conformity with the overall sense of the passage. Yet while this is certainly a possibility, there is an even simpler explanation in favor of the RP margin reading: Scribes copying phrase-by-phrase might have read μου ὑπὸ τὴν στέγην in their exemplar, and then misremembered the words in a more standard order as they copied out the larger phrase.

Another argument in favor of the RP text reading is that the RP margin reading is a deliberate harmonization to Mat 8:8, but this argument is lacking for two reasons. First, how likely is it that a difference in word order would merit such an emendation? And second, if harmonization was at work here, then why do we not see it at work among the same witnesses in all of the places where it would be more noticeable? In examining the NA 28 consistently-cited witnesses for this passage, we have found that several MSS do adopt one or more of these harmonizing changes at a time, but curiously, none of them adopts all changes together, and in some cases, the harmonizing change is inexact (e.g., 579 reads εἰπὲ λόγῳ μόνον in Luke, while in Matthew, it reads μόνον εἰπὲ λόγῳ).

These points suggest a simpler explanation: Scribes did harmonize to Matthew, but not intentionally. More specifically, scribes copying larger phrases from memory might have inadvertently supplied the Matthean word order because Matthew's gospel was more popular and therefore more familiar to them. This, at least, would account for the scattered and partial nature of the harmonizing variant readings in the centurion's speech. In addition, the only auxiliary assumption required for this explanation is that as early as the second century (the date of the earliest extant witness to the RP margin reading), Matthew's gospel was popular enough to have such an influence on scribes. While this explanation remains slightly more demanding than the competing argument in favor of the RP margin reading, we consider it plausible enough to leave transcriptional probability ambiguous.

We are therefore left with a somewhat balanced picture of internal evidence. Luke could easily have written ὑπὸ τὴν στέγην μου, but he also had good reason to use μου ὑπὸ τὴν στέγην. Transcriptionally speaking, ὑπὸ τὴν στέγην μου was the more common word order, and many scribes may have adopted this word order inadvertently. On the other hand, μου ὑπὸ τὴν στέγην could have been a conscious assimilation to the sense of the larger passage, or it might have been the result of subconscious harmonization to the parallel passage in Matthew.

On external grounds, even early witnesses are divided, so it is curious that the NA 28 apparatus does not account for this variant. The following table presents our own collation data, combined with Pickering's collation of f 35, Tischendorf's transcription of codex C,‡ checked against Lyon's corrections,§ and Tregelles's transcription* of codex Ξ, checked against Greenlee's corrections†:

ὑπὸ τὴν στέγην μου | P 75 vid, A, B, K, Δ, Θ
μου ὑπὸ τὴν στέγην | P 45 vid, א, C, D, L, W, Γ, Ξ, Ψ, f 35, 33, 565, 579, 700, 892, 1241, 1424, 2542

While both readings clearly have early support, the RP margin's reading clearly has the advantage in terms of diversity. Indeed, it finds support from early and late Alexandrian witnesses, the Western texttype, and various Byzantine witnesses. Therefore, while we admit that the case is far from certain, on the basis of mildly favorable intrinsic probability and diverse external evidence, we feel that the RP margin reading is the better choice.

Lk 15:20

RP | τὸν πατέρα αὐτοῦ
SRS | τὸν πατέρα ἑαυτοῦ

The context is the story of the prodigal son. The RP margin reading is certainly more emphatic, having the sense “his own father” as opposed to simply “his father.” The main questions on internal grounds, then, are if this emphasis came from Luke, and if so, why.

On intrinsic grounds, we consider whether Luke himself had any reason to draw additional attention to this phrase. The reunion of the son and his father is certainly a pivotal moment in the story, and with good reason. The son's sin, which was not only against heaven, but also in his father's sight, has put their relationship at stake. Will his father consider him worthy even to be called his son? Will he only take him back as a hired hand? These are real possibilities to the son, and their impact is magnified by the fact that formerly, he enjoyed his father's love and generosity as a son. Luke might have employed the phrase “his own father” precisely because it gets to the intimately personal root of the son's yearning and guilt.

Luke therefore had good reason to use the emphatic term, but one might make the following objection: Wouldn't he have placed ἑαυτοῦ in its usual emphatic position between τὸν and πατέρα? To answer this question, we must look at Luke's general usage. In the RP text, we see the article + reflexive pronoun + noun construction used in Lk 11:21, 13:34, 14:26, and 14:33. Meanwhile, the article + noun + reflexive pronoun construction occurs in Lk 2:39, 12:36, 12:47, 15:5, and 16:5. To our knowledge, Luke does not use either of these constructions in Acts.‡ The data is sparse, but to the extent that we can infer from it, we see that Luke had no problem placing ἑαυτοῦ after the noun it modifies.

Turning to transcriptional probability, the case is similar to those of the other divided Byzantine variants we've reviewed: Scribes with an eye for detail might consider changing an original αὐτοῦ to ἑαυτοῦ for emotional emphasis here, but this requires us to assume not only that scribes would consider such a small change worth making, but also that they would be willing to make it intentionally. A more likely explanation is that ἑαυτοῦ was original, but scribes either dropped the first letter accidentally or subconsciously changed the more emphatic phrase to the more common one while copying the line from memory.

Finally, we consider the external evidence. The NA 28 apparatus lists the MS support for both readings as follows:

τὸν πατέρα αὐτοῦ | א, D, K, L, N, P, Q, Θ, f 1, f 13, 579, 1241, 1424, 2542, l844, l2211, pm
τὸν πατέρα ἑαυτοῦ | P 75, A, B, W, Γ, Δ, Ψ, 1, 565, 700, 892, pm

To add to this, Pickering cites f 35 in favor of ἑαυτοῦ. To summarize, the RP text reading seems to have support from part of the Byzantine tradition, the lectionary text, and witnesses commonly identified as Western and Caesarean, while the RP margin reading has the support of f 35, the early Alexandrian tradition, and a few prominent Caesarean witnesses. We conclude that on external grounds, the RP margin reading is acceptable, and on internal grounds, it is preferable.

Jn 7:53-8:11

RP | μ 5 profile
SRS | μ 6 profile

Byzantine priority implies that the pericope adulterae (PA), traditionally found at this location in John's gospel, is original to the gospel's author, but the Byzantine tradition is abnormally fractured regarding the precise content of the passage. The three most widely-attested textual profiles for the PA are identified by von Soden as μ 5, μ 6, and μ 7, and they roughly correspond to his Κ i, Κ x, and Κ r Byzantine subfamilies, respectively. In the 2005 edition of the RP text, where the text is split along the upper and lower halves of the page, the upper text follows the μ 5 profile, while the lower text follows the μ 6 profile. Outside of the PA, RP generally follows the text of Κ x.

Robinson's extensive work collating MSS of the PA and studying the passage's textual history§ has undoubtedly informed his decision to favor the μ 5 profile. On his reputation as a scholar, we are confident that between the full detail of his collation and his argumentation, he will offer a thorough and compelling defense of this decision. At the time of writing, however, his research has not been published. Robinson has expressed that he finds the μ 5 profile the most compelling on both internal and external grounds, and he has summarized the transmissional considerations behind his decision to part ways with Κ x in the PA as follows:

[T]he performance of a given MS within the PA is not necessarily related to that MS's performance outside of the PA, particularly in view of liturgical (lectionary) usage of the PA, which included various modifications that at times found their way into the continuous-text MSS. Basically, the PA is a quite separate transmissional entity, due to its complicated history, particularly of non-use in the lectionary segment for Pentecost—a factor that engendered replacement or reinsertion from other MSS of varying type into certain continous-text MSS whose exemplars had omitted it.*

We agree that liturgical factors played a role in the inclusion and exclusion of the PA and that certain scribes copying non-lectionary MSS were influenced by the lectionary tradition. But how extensive was this influence, both in terms of how many scribes it reached and in terms of how much change it introduced to the text? While it might be acceptable to suppose that at one time, the exemplars of most MSS lacked the PA, it still seems a stretch to say that the majority of scribes copying them turned to the lectionary text, rather than some other source, to fill the gap. Indeed, Robinson has pointed out that the most dramatic lectionary element within the PA is the truncated version that dominates those lectionaries that have it,† but this shortened form has little in common with the μ 6 text. Lectionary influence, therefore, seems to have more to do with the inclusion and the exclusion of the passage as a whole and less to do with the amount of textual variation occurring within the passage.

There may well be other factors involved that make μ 6 secondary to μ 5, but we will likely have to wait for the publication of Robinson's research before we can address this issue adequately. Given the limited amount of information we have in the meantime, and given our support for the Κ x family everywhere it is defined outside of the PA, we consider it our safest option at this time to favor the μ 6 profile in the PA. We have therefore tentatively adopted the readings of the RP lower text for this passage, except for the following locations where we have swapped the reading of the RP lower text with that of its margin:

Jn 8:4—In this orthographic variant, we have adopted the reading αὐτοφόρῳ in place of αὐτοφώρῳ. Virtually all textual families in the PA are divided over this variant. We prefer the former spelling on the transcriptional grounds that the latter was common in classical Greek literature, and educated scribes with a leaning towards classical Greek forms might attempt to normalize or “correct” the other spelling.

Jn 8:5—In this other orthographic variant, we have adopted Μωσῆς in place of Μωϋσῆς. We prefer the former spelling on the intrinsic grounds that it is used everywhere else in the RP text of John.

Jn 19:26

RP | ἰδοὺ
SRS | ἴδε

The question is which word for behold John used in the phrase “Mother, behold your son.” Since both forms can be interpreted as the second-person aorist active imperative of ὁράω or as an indeclinable adverb, the variant does not seem to entail a semantic difference. It is worth noting that the Byzantine text as a whole agrees that for the corresponding phrase in the next verse (“Behold your mother”), John used ἰδοὺ.

Starting with intrinsic probability, John's stylistic preferences are either ambiguous or heavily in favor of ἴδε, depending on which works we consider Johannine. In the Byzantine text of the fourth gospel, excluding this variation unit, ἰδοὺ occurs 4 times, while ἴδε occurs 18 times. Neither term appears in the epistles attributed to John, so these texts do not change the picture. In Revelation, however, ἰδοὺ is used almost exclusively. Hence, if the same author composed the fourth gospel and Revelation, then he may have used ἰδοὺ and ἴδε interchangeably. Of course, this is already at least somewhat true in the gospel by itself, as John does use ἰδοὺ occasionally throughout it, and in particular, he uses it one verse after the variant in question. So even if the fourth gospel and Revelation share the same author, the change in usage might be accounted for as a change in writing style over the years between the writing of both works. To the extent that John's usage in the gospel reflects his style at the time he authored it, ἴδε seems the reading he was more likely to have used.

Another concern on intrinsic grounds is authorial intention. Since there is no doubt under the assumptions of Byzantine priority that the related phrase in 19:27 is ἰδοὺ ἡ μήτηρ σου, it is reasonable to suppose that John would have used the same word in both statements. Yet it should also be observed that these statements do not express two parallel truths, but rather, two complementary sides of the same truth: The beloved disciple is to care for Mary as a son cares for his mother. The use of distinct words conveying the same idea might be fitting in this usage. Additionally, while John records Jesus as addressing Mary with the vocative γύναι, he records no comparable address to the disciple in the next verse, so he was evidently not interested in presenting the statements as word-for-word parallels. We conclude that while John would have had a very easy reason to use ἰδοὺ given the context, he might have had more subtle reasons for using ἴδε.

In connection with these intrinsic factors, transcriptional probability clearly favors ἴδε. If John had originally employed ἰδοὺ in both this unit and the related unit in verse 27, then later scribes would have had little occasion, intentional or accidental, to change either occurrence. Moreover, had they intended to change ἰδοὺ to ἴδε, they surely would have done so in both cases and not just in one. In contrast, if John wrote ἴδε here and ἰδοὺ in verse 27, then scribes could easily have assimilated one phrase to the other, either intentionally (for stylistic reasons) or inadvertently (possibly supplying the expected word while copying from memory). This explanation finds further support in the fact that assimilations in both directions are attested in the MS evidence.

Finally, we turn to external evidence. Given our previous points on the intrinsic and transcriptional evidence, we are interested not only in the MS evidence for the variant at hand, but also in the evidence for the related variant in the next verse. Based on the NA 28 apparatus, Pickering's collation of f 35, and Welsby's collation of f 1 in John,‡ we have the following support for all combinations of these readings:

ἴδε … ἴδε | B, N
ἴδε … ἰδοὺ | D s, f 35, 892 s, 1241
ἰδοὺ … ἴδε | א, L, W, Θ, Ψ, f 13, 579
ἰδοὺ … ἰδοὺ | A, K, Γ, f 1, 565, 700, 1424, l844

Of the two Byzantine readings, ἰδοὺ … ἰδοὺ certainly has earlier and more widespread support. Of course, if the supplement to majuscule D has accurately preserved the codex's original reading, then both readings can be assigned early origins. As for diversity, the agreement of f 35, part of the Κ x group, and a prominent Western witness is weaker than the agreement of part of the Κ x group and some Caesarean or late Alexandrian representatives, but we would not consider it much weaker. Moreover, the fact that f 35 preserves the non-assimilating combination ἴδε … ἰδοὺ also merits serious consideration if this textual family is supposed to be recensional and inclined towards smoother readings. These external criteria therefore favor ἰδοὺ for the variant in question, but not decisively.

As our discussion to this point has made clear, the evidence in this variant does not lend itself to a straightforward interpretation. Based on the clarity and strength of transcriptional probability, we prefer the RP margin reading ἴδε here, but we hasten to add that a fuller collation of witnesses in this passage could convince us to reverse our decision.

1 Cor 13:3

RP | καυθήσωμαι
SRS | καυθήσομαι

The “burn or boast” variant in 1 Cor 13:3, which in the context of Byzantine priority concerns the more precise question of whether the verb καίω (“burn”) is conjugated in the future indicative or future subjunctive, has been covered extensively in the literature.§ We refer the reader to these sources for more detailed discussion. For the purposes of this note, it will suffice to summarize the pertinent evidence and provide our responses.

The primary arguments for and against the RP text reading καυθήσωμαι concern its grammatical validity in Paul's usage and in the usage of the scribes who copied his writings. The future subjunctive has been criticized as a superfluous form more fitting with the Greek of the Byzantine era than with the Koine of Paul's day.* Yet more recent linguistic analysis has suggested that the tense's apparent grammatical absurdity may be exaggerated, and besides this, this form can be traced back to the fourth century through patristic citations.† The RP text reading, therefore, might not have been too far outside of realm of Paul's usage. Indeed, a case could be made on transcriptional probability that Paul originally wrote καυθήσωμαι, but early scribes concerned with proper form changed this to the similar, but more appropriate future indicative καυθήσομαι. Alexandrian scribes, meanwhile, might have made a one-letter “correction” from this same form to καυχήσωμαι based on Paul's style.‡ In terms of external evidence, καυθήσωμαι has no support from early extant MSS, but, as noted above, it is found in a number of early patristic citations.

The RP marginal reading καυθήσομαι avoids the grammatical problems associated with the future subjunctive, but as it is indicative rather than subjunctive and directly follows ἵνα, it poses a potential grammatical problem of its own. Still, this problem is much more superficial than the problem of the future subjunctive, and there are other places in the Byzantine text where Paul has arguably employed the ἵνα + future indicative construction.§ Indeed, the presence of ἵνα provides a simple and compelling transcriptional explanation for the reading καυθήσωμαι: Early scribes less acquainted with the grammatical norms of their day* and later scribes for whom the future subjunctive was acceptable usage could easily have changed the future indicative to a subjunctive, perhaps even without thinking about it, after seeing ἵνα. In terms of external evidence, καυθήσομαι enjoys the support of the fifth-century majuscules C and D, manuscripts in the Latin tradition going back to the second century, and a wide array of patristic citations going back to the second century.† In addition, Pickering cites f 35 as supporting καυθήσομαι, and his summary statistics from the Text und Textwert collation for this variant list 50.6% of MSS as supporting καυθήσομαι and 44.7% as supporting καυθήσωμαι.

While recent study has effectively challenged the notion that Paul would never have used the future subjunctive καυθήσωμαι, we find more convincing evidence of priority in the earlier extant support for καυθήσομαι. Additionally, we have trouble accepting the transcriptional argument for the development of καυθήσομαι from καυθήσωμαι, as this would attribute a deliberate, grammatically-motivated change to over half of the manuscript tradition. What the evidence does show is that καυθήσωμαι surely arose much earlier than the time of Byzantine Greek.

We prefer καυθήσομαι on the basis of its early and diverse external support and due to the simplicity of its argument for transcriptional priority. In light of the evidence suggesting an early origin for καυθήσωμαι, it would be plausible to suppose that an original καυθήσομαι gave rise to καυθήσωμαι before the third century, likely by inadvertent means, and that not long after this reading began to propagate, it fell into the hands of an educated scribe who emended it to καυχήσωμαι for grammatical and stylistic reasons. Later scribes versed in Byzantine Greek might then have provided multiple independent avenues of change from καυθήσομαι to καυθήσωμαι, which would help explain the large presence of the latter reading in the MS tradition.

2 Cor 11:4

RP | ἠνείχεσθε
SRS | ἀνείχεσθε

The issue is orthographic, concerning whether Paul (or his amanuensis) would have written the imperfect of ἀνέχω with a double augment. While Paul uses this particular verb several times, five of which are found in this same chapter, the only other time Paul uses it in the imperfect is three verses earlier, at the beginning of the chapter. There, the spelling is ἀνείχεσθε, apparently without question among the MS evidence.

Intrinsically, the case seems straightforward: Since the writer did not use the double augment in 2 Cor 11:1, since he does not appear to be quoting the work of any other author, and since we are not aware of any contextual rule that would have led him to use the double augment here, the simplest conclusion is that he wrote ἀνείχεσθε consistently. One might argue that because ἀνέχω was rare in the NT and because its conjugation in the imperfect was even rarer, the writer might not have had an established spelling for this form and therefore switched back and forth without thinking about it, but given the proximity of the two occurrences, such a scenario seems unlikely.

The best case that can be made for the spelling with the double augment is transcriptional. If the original spelling had been ἠνείχεσθε, then the immediate context of the chapter, with its frequent use of the present tense form ἀνέχεσθε and the imperfect tense spelling ἀνείχεσθε, would have created several potential avenues for assimilation. The minority reading ἀνέχεσθε, which we regard as secondary on Byzantine-priority principles, demonstrates the plausibility of this explanation. In the opposite direction, one could ascribe the use of the double augment to inadvertent modernization of spelling on the part of one or more early, influential scribes. The biggest difficulty with this explanation is the same one described in relation to the intrinsic evidence: The two occurrences of the verb in this form are just a few verses apart, so it would be odd for the scribes responsible not to have noticed the inconsistency they had created. Transcriptional probability is therefore somewhat unclear. The easier explanation is this case is that in favor of ἠνείχεσθε, but the explanation in favor of ἀνείχεσθε coheres better with the intrinsic evidence.

The external evidence, meanwhile, points plainly in the direction of ἀνείχεσθε. While a large part of the Byzantine tradition and f 35 read ἠνείχεσθε, the NA 28 apparatus lists only two of its consistently-cited witnesses, F vid and Ψ, as supporting this reading.‡ In contrast, the RP marginal reading ἀνείχεσθε is supported by the following Greek witnesses: P 34, א, D 2, G, H, K, L, P, 0121, 0243, 81, 104, 365, 630, 1175, 1241, 1505, 1739, 1881, and 2464. Given the age and the overwhelming diversity of its support, ἀνείχεσθε is clearly superior to ἠνείχεσθε on external grounds. This, in combination with strong intrinsic evidence and acceptable transcriptional evidence, compels us to prefer the RP margin reading.

1 Jn 5:4

RP | ἡ πίστις ἡμῶν
SRS | ἡ πίστις ὑμῶν

The question is, whose faith is the victory over the world? It should be obvious that in any event, John considered this truth to include his own faith. What is at issue is whether or not he set aside this detail for the purpose of emphasis.

On intrinsic grounds, ἡμῶν fits well with the context, as John speaks in the first person in the preceding two verses. But the second person seems to fit in a deeper way. John's primary intent in this letter seems to be to reassure his readers of their good standing (although this intent does not preclude reminding them to stay on track, as in 2:1 and 5:16-21), so the emphasis ὑμῶν places on the readers' faith (and hence, their experience of victory) is particularly fitting as John begins to wrap up his letter. While this may seem to depart from the usage of the first person in the immediate context, it is worthwhile to remember that the verse numbers and paragraph breaks of modern editions were not a part of the original text; if an edition moved the second half of verse 4 to the beginning of the next paragraph, this passage, including its shift to address the readers, would serve as a reasonable transition from the topic of victory in faith to the topic of the object of that faith.§

On transcriptional grounds, either reading could have given rise to the other through itacism, but for scribes who copied from a lector or who committed to memory longer passages from their exemplars and then recited these passages to themselves as they copied, the preceding verses would have made ἡμῶν the more likely choice by far. Outside of this inadvertent source of error, a minority of scribes might have intentionally “corrected” an original ὑμῶν to ἡμῶν to assimilate to the preceding verses. Lectionary influence may have been an additional factor behind the adoption of ἡμῶν, as the first-person plural would have been more appropriate for public reading. Piety might even have led some scribes to adopt ἡμῶν, so as to leave no question of John's own faith. Given the ease of the transition from ὑμῶν to ἡμῶν in all cases, it is perfectly justified to expect this change to have taken place multiple times independently, which would explain the widespread MS support for ἡμῶν.

Turning finally to external evidence, we see from the NA 28 apparatus that much of the early MS evidence backs ἡμῶν.* Pickering also lists f 35 in support of this reading. Yet ὑμῶν does find early support in the fifth-century majuscule 048 and in some MSS of the Vulgate, and it has reasonably diverse support among later witnesses, as well. According to Pickering's summary statistics on the Text und Textwert collation for this variant, 56.4% of witnesses read ἡμῶν, but 43.2% read ὑμῶν.† Given the intrinsic likelihood of an original ὑμῶν, the transcriptional probability of numerous independent changes to ἡμῶν, and an otherwise normal model of transmission, this picture is not too unexpected: The secondary reading has taken over the majority, but a strong proportion of witnesses has still managed to preserve the original reading. To the contrary, if ἡμῶν had been original, then it would be quite surprising, under the same transmissional assumptions, to see as much support for the harder reading as we do.

Conclusions

While the principles underlying this edition have led us to adopt the Byzantine readings represented in the RP text almost everywhere, there are many variants over which the Byzantine texttype is divided. As we have attempted to show in this commentary, a number of these variants deserve reconsideration on internal grounds, external grounds, or both. Since many of the variants covered here represent significant divisions not only of the Byzantine text, but also of early and significant witnesses, we would consider promising directions for future research to include collations at other divided Byzantine variants not found in NA 28 and textual commentaries on these variants.

It should go without saying that our text-critical decisions (especially at Lk 7:6, the PA, and Jn 19:26) reflect our estimation of the evidence presently available to us, and as such, they are subject to refinement as new hypotheses, arguments, and evidence become available. It is our heartfelt desire that the NT textual criticism community will find a renewed interest in the Byzantine text and the variants that divide it, and as a result, engage in fresh efforts to fill these gaps.

* : Robinson and Pierpont, New Testament in the Original Greek.

† : Here, “predominant” refers to the Κx group everywhere except for Revelation and the Q line in Revelation. The Κr group, also designated f 35, is another widespread family that differs from the Κx / Q group in a significant number of places, but as the genealogical connection between these two groups is unclear and Κx / Q has earlier extant manuscript evidence, we have chosen to adopt the text preferred by RP. For information on f 35, see Pickering, Greek New Testament.

‡ : Robinson and Pierpont, New Testament in the Original Greek, p. 544.

§ : The preceding essay in this appendix discusses the praxis of reasoned transmissionalism in more detail and covers a selection of important variants. For further information, we refer the reader to Jonathan C. Borland's commentary (in progress) at http://tcgnt.blogspot.com and Arcieri, “Byzantine Bibliography.”

* : Aland et al., Novum Testamentum Graece 28.

† : Pickering, Greek New Testament.

‡ : Westcott and Hort, New Testament in the Original Greek, Vol. 1.

§ : Tregelles, Greek New Testament.

* : Holmes, SBL GNT.

† : Mat 6:24 (twice), 8:21, 11:3, 12:45, 15:30, 16:14.

‡ : Mat 22:26, 22:39, 26:42.

§ : See Wilson, “Scribal Habits,” p. 23. While Wilson clarifies that omissions and additions of conjunctions occurred with almost equal frequency, homoeoteleuton would be the primary reason for the omission here.

* : As Pickering notes in his apparatus, the majuscules D and N and a minority of later witnesses do add καὶ in Lk 17:24. But since this variation does not split the Byzantine texttype, we can dismiss it as secondary on the assumptions of Byzantine priority.

† : As noted already, a minority of witnesses in Lk 17:24 seems to support this suggestion. The intuition that later scribes preferred to harmonize towards rather than away from Matthew is based on the relative popularity of his gospel compared to those of Mark and Luke. The editors of this edition have conducted their own examination of all sub-singular readings noted by NA28 in the gospels, and they have found that the data justifies this intuition; regardless of whether one uses RP or NA28 as a base text, harmonizations from Luke to Matthew in these readings occur roughly 8 times more often than harmonizations in the other direction.

‡ : In fact, the clearly secondary longer reading in Lk 17:24 could likewise be explained as an assimilation to Lk 17:26, which would give us a precedent for the same scribal activity in Matthew.

§ : Wilson, “Scribal Habits,” p. 23.

* : Greenlee, “Codex 0269,” pp. 237–238.

† : These differences include the addition of μὴ σκύλλου and the associated addition of γὰρ shortly thereafter in Lk 7:6; the additional explanation διὸ οὐδὲ ἐμαυτὸν ἠξίωσα πρὸς σὲ ἐλθεῖν in 7:7; the shortening of Matthew's μόνον εἰπὲ λόγῳ to εἰπὲ λόγῳ, also in 7:7; and the expansion of Matthew's ὑπὸ ἐξουσίαν to ὑπὸ ἐξουσίαν τασσόμενος in 7:8.

‡ : Tischendorf, Codex Ephraemi Syri Rescriptus, p. 102.

§ : Lyon, “Re-examination.”

* : Tregelles, Codex Zacynthius, p. 45.

† : Greenlee, “Corrected Collation of Codex Zacynthius.”

‡ : For the sake of completeness, we note that in the NA28 text, Luke employs the unusual construction reflexive pronoun + article + noun with ἑαυτοῦ τοὺς πόδας in Ac 21:11; however, since the RP text reads τε αὐτοῦ τοὺς πόδας there, we will not consider this passage in our discussion.

§ : Robinson, “Greek Manuscript Witnesses to the Pericope Adulterae.”

* : Personal communication, January 24, 2017

† : Robinson, “A Johannine Tapestry with Double Interlock,” pp. 144–145; for more detail, see Robinson, “Preliminary Observations.”

‡ : Welsby, “Family 1 in the Gospel of John.” We have used this source to supplement the NA28 apparatus, which curiously lacks any reference to f 1 in the verse 26 variant.

§ : For a defense of καυθήσομαι from a thoroughgoing eclectic perspective, see Elliott, “Specific Variants,” pp. 221–223. For a recent article in favor of the minority reading καυχήσωμαι, see Perera, “Burn or Boast?” For a more recent survey of different views, see Malone, “Burn or Boast?”

* : Perera, “Burn or Boast?,” p. 115.

† : Malone, “Burn or Boast?,” pp. 403–405; compare Perera, “Burn or Boast?,” p. 114, which cites Origen's third-century commentary as supporting this reading. Malone notes that scholars have challenged this conclusion on the basis that later scribes probably conformed an original καυχήσωμαι to καυθήσωμαι in their copies of Origen.

‡ : While Paul uses καίω and related verbs occasionally (see Rom 1:27, 1 Cor 3:15), he uses καυχάομαι regularly; of the 38 occurrences of this verb in the RP text, all but two (Jas 1:9, 4:16) occur in Paul.

§ : See 1 Cor 9:18 and Eph 6:3, but note that neither example is without ambiguity: The first could be read as a future indicative or an aorist subjunctive, while the second has a less direct connection to an earlier ἵνα.

* : This would include scribes who were not native speakers of Greek and scribes not broadly educated in Greek.

† : Perera, “Burn or Boast?,” p. 114.

‡ : For the sake of comparison, the minority reading ἀνέχεσθε is supported by the Greek witnesses P46, B, D*, and 33.

§ : While some witnesses evidently treat verse 5 as the beginning of a new thought with the addition of δὲ in one place or another, the Byzantine text, backed by early and diverse witnesses, lacks the conjunction. The Byzantine text therefore permits the beginning of a new thought with verse 4b. Indeed, one explanation for the minority readings from this reading is that they were independent attempts to supply a smoother transition in the place where scribes expected it should happen.

* : The apparatus is negative here, but based on our own examination, we can verify that א, A, and B all read ἡμῶν.

† : The remaining 0.4% omit. This may have been the result of a simple accident, or it could reflect a diplomatic emendation made by a minority of scribes aware of both longer readings.